Çocukluk çağı fleksibl fiberoptik bronkoskopi endikasyonları ve sonuçları
Indications and results of childhood flexible fiberoptic broncoscopy
Yazar: FİLİZ ÖZDEMİR
Danışman: DOÇ. DR. GÜZİN CİNEL
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Bilkent Şehir Hastanesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Bronkoskopi = Bronchoscopy ; Bronşiyal hastalıklar = Bronchial diseases ; Solunum sistemi = Respiratory system ; Çocuk hastalıkları = Child diseases ; Çocuklar = Children

Özet:
Giriş ve Amaç: Solunum yolu hastalıkları çocuklarda en sık doktora başvuru nedenlerinden olup çoğu zaman iyi bir anamnez ve ayrıntılı bir fizik muayene ile tanı alıp tedavi edilirken, bazen yapılan ileri tetkikler tanıyı koymada yetersiz kalabilmektedir. Bu gibi durumlarda, fleksibl fiberoptik bronkoskopi (FFB) hava yolları hakkında anatomik ve dinamik bilgiler edinmemize,  sitolojik ve mikrobiyolojik çalışmalar yapmamıza olanak sağlayan, tanısı zor durumlarda yol gösteren bir yöntemdir. Bu çalışmada çocukluk çağında yapılan FFB endikasyonları, işlem sonucunda elde edilen makroskopik ve mikroskobik bulgular, işleme bağlı komplikasyonlar ve işlemin tanıya katkısı değerlendirilmiştir.

Gereç ve Yöntem: Bu retrospektif çalışmada, Sağlık Bilimleri Üniversitesi Ankara Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hematoloji Onkoloji Sağlık Uygulama ve Araştırma Hastanesi Çocuk Göğüs Hastalıkları Bölümü'nde Mart 2013 ile Mart 2019 yılları arasında FFB yapılan 300 hastanın FFB raporları, dosyaları, laboratuvar ve radyolojik bulguları taranarak hastaların demografik özellikleri, FFB endikasyonları, eşlik eden hastalıkları, FFB işlemi ile saptanan makroskopik ve mikroskopik bulguları, işlem sırasında gelişen komplikasyonlar kaydedilmiş, işlemin hastaların tanısına katkı sağlayıp sağlamadığı belirlenmiştir.

Bulgular: Araştırmaya dahil edilen 300 hastanın %46'sı kız, %54'ü erkek idi. Hastaların yaş ortancası 44,5 aydı (7 gün-20 yaş). Yaş gruplarına göre endikasyon sıklığı değerlendirildiğinde, 24 ay üstündeki hastalarda en sık endikasyonlar atelektazi (%24,4) ve bronşektazi (%22,1) iken, 24 ay ve altındaki hastalarda atelektazi (%16,1), persistan stridor (%13,7) ve persistan hışıltı (%13,7) olduğu görüldü. Hastaların %74,7'sinde makroskopik olarak en az bir patolojik bulgu saptandı. En sık görülen patolojik bulgular pürülan sekresyon (%32,1) ve konjenital hava yolu anomalileri (%19,6) idi. FFB ile elde edilen makroskopik ve mikroskopik bulgular sonucunda hastaların %75'inde işlemin tanısal olduğu görüldü. FFB yapılan hastaların %93'ünde herhangi bir komplikasyon gelişmedi.

Sonuç: Bu çalışma, invaziv olmayan teknikler ile tanısı konulamayan solunum yolu hastalıklarında, invaziv bir teknik olmasına rağmen komplikasyon oranın düşük, tanısal değerinin yüksek olması nedeniyle, FFB'nin seçilmiş hasta gruplarında tercih edilmesi gereken bir yöntem olduğunu göstermiştir.

Anahtar kelimeler: fleksibl fiberoptik bronkoskopi, pediatrik, solunum yolu

Abstract:
Background and Aim: Respiratory diseases are the most common reasons for referring to a doctor in children and are often diagnosed and treated with a good anamnesis and a detailed physical examination, but sometimes further investigations may fail to make the diagnosis. In such cases, flexible fiberoptic bronchoscopy (FFB) is a method that enables us to obtain anatomical and dynamic information about the airways and to perform cytological and microbiological studies and guide in difficult cases. In this study, the indications of FFB in childhood, macroscopic and microscopic findings obtained from the procedure, complications related to the FFB and the contribution of this method to the diagnosis were evaluated.

Materials and Methods: In this retrospective study, 300 patients who underwent FFB between March 2013 and March 2019 in the Department of Pediatric Pulmonary Diseases in the Faculty of Health Sciences, Ankara Pediatric Hematology Oncology Health Application and Research Hospital were evaluated. FFB reports, files, laboratory and radiological findings of the patients were scanned and demographic characteristics of the patients, indications for FFB, concomitant diseases, macroscopic and microscopic findings detected by FFB procedure, complications developed during the procedure were recorded and whether the procedure contributed to the diagnosis of the patients was determined.

Results: Of the 300 patients included in the study, 46% were female and 54% were male. The median age of the patients was 44,5 months (7 days-20 years). When the frequency of indications was evaluated according to age groups, the most common indications were atelectasis (24,4%) and bronchiectasis (22,1%) in patients over 24 months, while atelectasis (16,1%), persistent stridor (13,7%) and persistent wheezing (13,7%) in children 24 months and under. At least one pathological finding was detected macroscopically in 74,7% of the patients. The most frequent pathological findings were purulent secretion (32,1%) and congenital airway anomalies (19,6%). As a result of macroscopic and microscopic findings obtained with FFB, the procedure was diagnostic in 75% of the patients. 93% of the patients who underwent FFB did not develop any complications.

Conclusion: This study showed that although it is an invasive technique, FFB is the preferred method in selected patient groups due to its low complication rate and high diagnostic value in non-invasive techniques.

Key words: flexible fiberoptic bronchoscopy, pediatric, respiratory tract