XX. yüzyıl başlarında Kazak ahlak düşüncesi
Kazakh moral thought in the early 20th century
Yazar: TALGAT TEMIRBAYEV
Danışman: PROF. DR. AHMET KAMİL CİHAN
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Din = Religion ; Felsefe = Philosophy
Dizin: 20. yüzyıl = 20. century ; Ahlak = Morality ; Ahlak felsefesi = Moral philosophy ; Etik = Ethics ; Felsefi düşünce = Philosophical thought ; Kazaklar = Kazakhs

Özet:
Türk felsefesi, etik sorunların hâkim olduğu bir felsefedir. Bu tezde, Türk felsefesinin bir dalı olarak XX. yüzyıl başlarında Kazak felsefesinin etik alanındaki özgünlüğünü araştırılmış, Sovyet döneminde etkilerinden bahsedilmeyen Kazak düşünürlerin etik mirası tartışılmıştır. 
Çalışmanın birinci bölümünde bir arka plan oluşturmak amacıyla, genel olarak Kazak ahlak düşüncesi ve bununla beraber Kazak kültüründe ahlaki ilişkilerin ortaya çıkmasının nedeni ve geleneksel Kazak ahlakının temel ilkeleri ele alınıp incelenmiştir.
Çalışmanın ikinci bölümünde Abay Kunanbayev, Şakarim Kudayberdiyev ve Meşhur Jusup Kopeev'in ahlaki düşüncelerinin kaynakları ve bu düşüncelerinin ahlak felsefesine tekabül eden temel kavramları; iyi ve kötü, adalet, vicdan, mutluluk, merhamet, amaçlılık başlıkları altında incelenip değerlendirilmiştir. Bunlara ek olarak Abay tarafından geliştirilen "Kâmil İnsan" kavramı ve Şakarim tarafından geliştirilen "Vicdan ve Vicdan Bilimi" orijinal konsepti ayrı başlıklar altında ele alınmıştır.
Belirtildiği gibi araştırmanın temel amacı XX. yüzyılın başlarındaki Kazak ahlak düşüncesini araştırmak ve ortaya koymaktı. Araştırmanın yürütülmesi sırasında gerekli olan temel ve yan kaynaklar temin edilmiş; Kazak filozofların düşünceleri incelenirken hem Kazakça hem Türkçe hem Rusça hem de İngilizce kaynaklar, tezler, makaleler incelenmiş ve bunlar üzerinde inceleme ve yorumlamalar yapılmıştır.
	Anahtar Kelimeler:	Kazak Felsefesi, Etik, Ahlak Düşüncesi, Şiirsel Felsefe.

Abstract:
Ethical thought dominates in Turkic philosophy. This dissertation examines the originality of the ethical thought of Kazakh philosophy, as one of the branches of Turkic philosophy, and also examines the ethical heritage of Kazakh thinkers of the early 20th century, which was not mentioned (forgotten or obliterated) in the Soviet period. 
		The first chapter of research the examined traditional Kazakh moral thought, as well as the reasons for the emergence of moral relations in Kazakh culture and the basic principles of traditional Kazakh morality.
In the second chapter of the research consider the sources of moral thought and the basic concepts of the ethical philosophy of Abay Kunanbayev, Shakarim Kudaiberdiev and Mashhur Zhusup Kopeev were studied: good and evil, justice, conscience, happiness, compassion, moderation, purposefulness. In addition to this, was viewed the concept of "Ideal person" of Abay and the original presentation of conscience and "Science of conscience" of Shakarim were considered in separate sections of the dissertation.
As already noted, the main purpose of the dissertation research was to study and analyze the Kazakh moral thought of the early 20th century. The basic and auxiliary resources necessary for the conduct of the research were provided; While examining the thoughts of Kazakh philosophers, both Kazakh, Turkish, Russian and English sources, theses and articles were examined and analyzed and interpreted.
Keywords: Kazakh philosophy, Ethics, Moral thought, Poetic philosophy.