Demir ve alüminyumun doğal sularda UV spektrofotometrik tayini için yöntem geliştirilmesi ve elde edilen verilerin kemometrik kalibrasyon yöntemleri ile değerlendirilmesi
UV spectrophotometric method development for the determination of iron and aluminium in natural waters and evaluation of the data obtained from the chemometric calibration methods
Yazar: BENGİSU MUTLUTÜRK
Danışman: PROF. DR. AHMET HAKAN AKTAŞ
Süleyman Demirel Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Kimya = Chemistry

Özet:
Bu tez çalışmasında, kemometrik kalibrasyon yöntemleri temel bileşen analizi (PCA) temel bileşen regresyonu yöntemi (PCR), kısmi en küçük kareler yöntemi (PLS), doğal sularda bulunan Fe3+ ve Al3+'ün aynı anda miktar tayinlerine hiç bir ayırma işlemi kullanmaksızın başarıyla uygulanmıştır ve UV Görünür Alan Spektroskopisinden elde edilen veriler kemometrik olarak değerlendirilmiştir.
Bu kemometrik yöntemlerin validasyonu için, Fe3+ için 1,00-3,00 μg/mL derişim aralığında ve Al3+ için 0,20-1,00 μg/mL derişim aralığında bileşikleri içeren 19 değişik kompozisyonda simetrik bir kalibrasyon (derişim) seti, hidroklorik asit içerisinde hazırlandı. Kalibrasyon setinin 300- 800 nm aralığında absorpsiyon spektrumu kaydedildi. Kalibrasyon seti ve bu sete karşılık 510–560 nm aralığında elde edilen absorpsiyon verileri arasındaki ilişkiden yararlanılarak üç kemometrik kalibrasyon oluşturuldu. PCR ve PLS yöntemlerinin validasyonu, Fe3+ ve Al3+ içeren sentetik karışımların analiziyle gerçekleştirildi. PCR ve PLS yöntemlerinin Fe3+ ve Al3+ karışımlarının analizine uygulamasında, PCR ve PLS için % geri kazanım sonuçları ile karşılık gelen standart sapma değerleri sırasıyla Fe3+  için % 101,26 / 14,71 ve %101,75 / 13,18 ve Al3+ için % 101,29 / 14,76 ve % 101,97 / 13,82 olarak bulundu. 
Sonraki basamakta PCR ve PLS yöntemleri, Antalya Elsazı Köyü yer altı doğal suyu, su sondaj kuyusu suyunda Fe3+ ve Al3+'ün aynı anda miktar tayinlerine uygulandı.

Abstract:
In this thesis, three different chemometric calibration methods principle component analysis (PCA), partial least square (PLS) and principal component regression (PCR) were successfully applied to the simultaneous determination of Fe3+ and Al3+ in natural water preparations without using any separation step. The data of UV-Visible Spectroscopy applied to the chemometric calculations. 
For the validation of this chemometric metot, a calibration set of 19 ternary  mixtures containing compounds in the working range of 1,00-3,00 μg/mL for Fe3+ and 0,20 – 1,00 μg/mL for Al3+ was prepared in hydro chloric acid.  Calibration sets 300-800 nm range absorption spectra were recorded. Three chemometric calibrations were constructed by using the relationship between the calibration set and its corresponding absorption data obtained in the range 510-560 nm.  The synthetic mixtures of two metals  were used for the validity of the calibrations. Means recoveries (percent) and relative standard deviation of PCR and PLS  methods were found to be 101,26 % / 14,71 and 101,75% / 13,18 for Fe3+ ;  101,29% / 14,76 and  101,97% / 13,82 for Al3+ respectively.
In the next step, the PCR and PLS methods were applied to the simultaneous determination of Fe3+ and Al3+ in natural water preparations and successful results were obtained.