Kefevî'nin Ketâib'i çerçevesinde Hanefi mezhebinin I. Mâverâünnehir dönemi
According to Kefevi's Ketaib, the first Transoxiana period of the Hanafi school
Yazar: HASAN GÜÇLÜ
Danışman: PROF. DR. MÜRTEZA BEDİR
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Biyografi = Biography ; Hukuk = Law ; Tarih = History
Dizin: Fakih = Fakih ; Hanefiler = Hanifies ; Müteahhirin Dönemi = Müteahhirin Period

Özet:
Mahmûd b. Süleyman el-Kefevî'nin Ketâib adlı eserinin Şemsüleimme Halvânî ile başlayıp Fahrüddîn Kâdıhân'a kadar olan 7-10. Ketîbelerinin tahkikini yaptığımız bu çalışma tarihsel olarak Hanefî Mezhebi'nin etki otoritesinin Mâverâünnehir'e kaydığı ve Mâverâünnehir ekolünün teşekkül etmeye başladığı bir buçuk asırlık ilk dönemine rastlamaktadır. Bazı değerlendirmelere göre çalıştığımız biyografilerden ilki olan Şemsüleimme Halvânî ile birlikte mezhebin müteahhirûn dönemi başlamaktadır. 
Çalışmamızın dirase kısmı 4 bölüme ayrılmıştır. Birinci bölümde müellifin ve eserin tanıtımı konu edilmiştir. İkinci bölüm eserin en önemli özelliklerinden biri olan ilmî silsilelerin eserin metodolojisine etkisi örnek silsile incelemeleri ile tablo ve şemalarla desteklenerek incelenmiştir. Üçüncü bölümün başında çalışmanın Mâverâünnehir havzası ile ilişkisi kurulmuş ardından 7-10. Ketîbelerde işlenen biyografiler dinamik bir metotla ortak özelliklerine göre kategorileştirilerek tanıtılmıştır. Dördüncü bölümde ise biyografileri işlenen fakihlerin ürettikleri eserler ile biyografilerinde yer alan fetva örneği ve fıkhi görüşlerin zikredilme sebeplerine değinilmiştir. İşlenen konular çerçevesinde eserin içerik ve metodu açısından detaylı tanıtımı ile Mâverâünnehir Hanefî ekolünün teşekkül döneminin ortaya konulması amaçlanmıştır.

Abstract:
This study, in which we examine the 7th-10th layers (ketîbe) of Mahmud b. Süleyman el-Kefevî's Ketâib, starting with Şemsüleimme Halvânî and ending with Fahrüddin Kâdıhân, is historically a period of one and a half centuries when the influence authority of the Hanafi Sect shifted to Transoxiana and the Transoxiana school began to form. It coincides with the first period. According to some evaluations, the Müteahhirun period of the sect begins with the first of the biographies we studied, Şemsüleimme Halvânî.
The dirase part of our study is divided into 4 parts. In the first chapter, the introduction of the author and the work is discussed. In the second part, the effect of permission chains, one of the most important features of the work, on the methodology of the work is examined, supported by sample chain studies, tables and diagrams. At the beginning of the third chapter, the relationship of the study with the Transoxiana area was established, and then the biographies covered in the 7th-10th layers (ketîbe) were introduced by categorizing them according to their common characteristics with a dynamic method. In the fourth chapter, the works produced by the jurists whose biographies are covered and the reasons for mentioning the fatwa examples and fiqh opinions in their biographies are mentioned. Within the framework of the topics covered, it is aimed to reveal the formation period of the Transoxiana Hanafi school with a detailed introduction of the work in terms of its content and method.