Palyatif bakım hizmetlerinin sosyal hizmet ve maneviyat açısından değerlendirilmesi üzerine nitel bir araştırma
A qualitative research on the evaluation of palliative care services in terms of social work and spirituality
Yazar: ÖZGE BİLGİN KILIÇ
Danışman: DOÇ. DR. ABDULHAKİM BEKİ
Üsküdar Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Sağlık Bilimleri Ana Bilim Dalı / Sosyal Hizmet Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Sosyal Hizmet = Social Work

Özet:
Palyatif bakımın amacı hastaların yaşam sonundaki ağrı ve ıstıraplarını dindirmek, semptomlarını kontrol altına almak ve huzurlu bir ölüm sağlamaktır. Yaşlı nüfusundaki artış nedeniyle palyatif bakımın ve palyatif bakım hasta ve hasta yakınlarına yönelik sosyal hizmetin rolü giderek daha önemli hale gelmektedir. 
Bu araştırmada palyatif bakım hizmetlerini sosyal hizmet ve maneviyat açısından nitel bir araştırma ile değerlendirmek temel amaç edinilmiştir. Alt amaçları ise: Hastanenin manevi hizmet sunumunu, hasta ve yakınlarının manevi sosyal hizmet ihtiyaçlarını, hasta ve yakınlarının psikososyal ve manevi sorunlarının neler olduğu ve bu sorunlar ile manevi baş etme yollarını, hasta ve yakınlarının sosyal çalışmacıdan beklentilerini, palyatif bakım ünitelerinin fiziki koşullarının manevi değerlere uygunluğunu ve palyatif bakım ünitesinde holistik/bütüncül tedavinin uygulanıp uygulanmadığını araştırmaktır. 
Araştırma, İstanbul ilinde hizmet veren devlet hastanesinin Palyatif bakım ünitesinde 3 hasta ve 16 Hasta yakını olmak üzere toplam 19 katılımcı ile yarı yapılandırılmış derinlemesine görüşmeler ile gerçekleştirilmiştir. Katılımcılardan toplanan veriler betimsel ve içerik analiz yoluyla analiz edilmiş, MAXQDA programı kullanılarak tema ve kategorilere ayrılmıştır. Araştırma sonucunda, palyatif bakım ünitesinde tıbbi tedaviye öncelik verildiği, psikososyal ve manevi desteğin yetersiz olmasından kaynaklı bütüncül tedavinin tam olarak sağlanmadığı görülmüştür. Palyatif bakım hasta ve yakınlarının manevi ihtiyaçlarının olduğu ve bu ihtiyaçlarının palyatif bakım ünitesinde yeterli düzeyde karşılanmadığı, hastanenin fiziki koşullarının manevi değerlerine ve uzun süreli kalımlara uygun olmadığı görülmüştür. Hasta yakınlarının psikososyal açıdan süreç içinde, kendini ihmal etme, sosyal hayata daha az zaman ayırma, fiziksel ve ruhsal sağlığın bozulması, uyku güçlüğü, depresyon ve kaygı gibi sorunlarla karşılaştıkları görülmüştür. Bu sorunlarla baş etmede en çok Allah'a sığınma, namaz kılma, dua etme gibi manevi baş etme yollarını kullandıkları sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
The aim of palliative care is to relieve the pain and suffering of patients at the end of life, control their symptoms and provide a peaceful death. Due to the increase in the elderly population, the role of palliative care and social services for palliative care patients and their relatives is becoming increasingly important.
In this study, the main purpose was to evaluate palliative care services in terms of social service and spirituality with a qualitative research. Sub-purposes are: to investigate the hospital's spiritual service provision, the spiritual social service needs of patients and their relatives, the psychosocial and spiritual problems of patients and their relatives and the spiritual ways of coping with these problems, the expectations of patients and their relatives from social workers, the compliance of the physical conditions of palliative care units with spiritual values, and whether holistic/integrative treatment is applied in the palliative care unit.
The research was conducted through semi-structured in-depth interviews with a total of 19 participants, including 3 patients and 16 relatives of patients, in the Palliative Care Unit of a state hospital in Istanbul.The data collected from the participants were analyzed through descriptive and content analysis and divided into themes and categories using the MAXQDA program. As a result of the research, it was seen that medical treatment was given priority in the palliative care unit and holistic treatment was not fully provided due to insufficient psychosocial and spiritual support. It was seen that palliative care patients and their relatives had spiritual needs and these needs were not met sufficiently in the palliative care unit, social workers were not assigned to provide spiritual support services, and the physical conditions of the hospital were not suitable for their spiritual values and long-term stays. It was observed that the relatives of the patients encountered problems such as self-neglect, spending less time in social life, deterioration of physical and mental health, difficulty sleeping, depression and anxiety during the psychosocial process. It was concluded that they mostly used spiritual coping methods such as seeking refuge in God, performing prayers and supplication in coping with these problems.