Genç yetişkinlerde gürültü türlerinin bilişsel becerilerin üzerindeki etkisinin incelenmesi
Examining the effect of noise types on cognitive skills in young adults
Yazar: AYŞE GÜL ELSHARKAWY
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ FİLİZ ASLAN
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Odyoloji Ana Bilim Dalı / Odyoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Kulak Burun ve Boğaz = Otorhinolaryngology (Ear-Nose-Throat)
Dizin: Bellek = Memory ; Bellek = Memory ; Beyaz gürültü = White noise ; Genç yetişkinler = Young adult ; Gençler = Youngs ; Gürültü = Noise ; Konuşma = Speech ; Kısa süreli bellek = Short term memory ; Sözel akıcılık = Verbal fluency ; Yönetici işlevler = Executive functions

Özet:
Gürültü, genellikle istenmeyen herhangi bir ses olarak adlandırılır. Gürültünün bilişsel performans üzerindeki etkisi ile ilgili literatürde çelişkili raporlar olmakla birlikte, bilişsel beceriler üzerinde etkisi olduğu gösterilmiştir. Bu çalışmada, normal işitmeye ve normal genel zekâ puanına sahip 18-39 yaş aralığındaki 47 genç yetişkinde, gürültü türlerinin bilişsel beceriler üzerindeki etkisi araştırılmıştır. Katılımcılara öncelikle odyolojik değerlendirme yapılmıştır. Normal işitmeye sahip olan katılımcılara Raven Standart Progresif Matrisler Testi uygulandıktan sonra çalışmanın temel uygulamasında katılımcılar sessiz kabine alınarak sessizlik, beyaz gürültü ve konuşma gürültüsü koşullarında sırasıyla Sayı Dizisi Öğrenme Testi, Stroop Testi ve Sözel Akıcılık Testi uygulanmıştır. Testlerin sonrasında katılımcılardan Konuşma, Uzaysal Algı ve İşitme Kalitesi Ölçeği'ni doldurmaları istenmiştir. Kısa süreli bellek becerilerinin değerlendirildiği Sayı Dizisi Öğrenme Testi'nde sessizlik ve anlamsız konuşma gürültüsü koşulları arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık gözlenmiştir (p<0.001). Yürütücü işlev performansının değerlendirildiği Stroop Test'inde üç dinleme koşulunda da Stroop performansı açısından anlamlı farklılık elde edilememiştir (p<0.001). Uzun süreli bellekten geri çağırma becerisi ve sözel akıcılık becerisini değerlendirdiğimiz Sözel Akıcılık Test'inde tüm koşulların birbiri arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık gösterdiği belirlenmiştir (p<0.05). KUİK ölçeğinde konuşma algısı ve genel puan arttıkça konuşma gürültüsü koşulundaki Stroop uyaran kartı düzeltme sayısının azaldığı gözlenmiştir (p<0.001).
Anahtar Kelimeler: Beyaz gürültü, konuşma gürültüsü, genç yetişkin, yürütücü işlevler, sözel akıcılık, kısa süreli bellek.

Abstract:
Noise is usually mentioned as any undesirable sound. It has been determined that noise affects cognitive skills, although there are conflicting reports about the influence of noise on cognitive performance in the literature. This study researched the effect of noise types on cognitive skills in 47 young adults aged 18-39 years who have normal hearing and normal general intelligence scores. The participants were first evaluated as audiological. The participants with normal hearing were performed the Raven Standard Progressive Matrices Test. Then, when the participants were brought in the silent cabinet, The Serial Digit Learning Test, Stroop Test, and Verbal Fluency Test, respectively, which were fundamental for the study, were performed in silence, white noise, and speech noise conditions. After the tests, the participants were asked to fill the Speech, Spatial Perception, and Qualities of Hearing Scale (SSQ). A statistically significant difference was observed between silence and meaningless speech noise conditions in the Serial Digit Learning Test, in which short-term memory skills are evaluated (p<0.001). No significant difference was found in Stroop performance in all three listening conditions in the Stroop Test, in which executive function performance are evaluated (p<0.001). It was determined that there were statistically significant differences in all conditions between each other in the Verbal Fluency Test in which the ability to recall from long-term memory and verbal fluency was evaluated (p<0.05). It was observed that the Stroop stimulus card correction in the speech noise condition decreased when speech perception and the overall score increased in the SSQ scale (p<0.001).

Keywords: White noise, speech noise, young adult, executive functions, verbal fluency, short term memory.