İç göç hareketlerinin sosyal ve ekonomik analizi: Şanlıurfa'dan İstanbul'a gerçekleşen göç üzerine bir inceleme
Social and economic analysis of internal migration movements: An examination on migration from Sanliurfa to Istanbul
Yazar: FİLİZ ÖZBAY
Danışman: PROF. DR. MURAT DEMİR
Harran Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Maliye Ana Bilim Dalı / Göç Çalışmaları Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Maliye = Finance ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Ekonomik analiz = Economic analysis ; Göçler = Migrations ; Göçmenler = Emigrants ; Sosyoekonomik analiz = Socio-economic analysis ; Sosyokültürel etki = Socio-cultural impact ; Sosyokültürel faktörler = Socio-cultural factors ; Sosyokültürel sorunlar = Socio-cultural problems ; İstanbul = Istanbul ; İç göçler = Internal migrations ; Şanlıurfa = Şanlıurfa

Özet:
Ekonomik, siyasi, sosyal ve kültürel nedenlerle birey ya da gurupların yerleşmek amacıyla gerçekleştirdikleri yer değiştirme hareketi olarak tanımlanan göç aynı zamanda bir sosyal değişim sürecini ifade etmektedir. Türkiye'de iller ve bölgeler arasında görülen sosyo-ekonomik gelişmişlik farklılıkları, nüfus hareketlerine neden olmakta ve bunun sonucunda ise iç göç ortaya çıkmaktadır. Türkiye'deki iç göç olgusu içinde yaşanılan dönemin koşullara bağlı olarak farklılık gösterse de tarihin her devrinde güncelliğini koruyarak devam etmiştir. 
Türkiye'de Cumhuriyetin ilk yıllarından 1950 yılına kadar düşük düzeyde gerçekleşen iç göçler, 1950 sonrası dönemde yaşanan değişim ve dönüşümün etkisiyle kırdan kente doğru göçler yoğun bir şekilde yaşanmış ve toplumu derinden etkileyen bir olgu haline gelmiştir. 1980 sonrası dönemde ise yaşanan sanayileşme ve kentleşmenin etkisiyle göçler nitelik değiştirerek kentten kente yoğun bir şekilde artarak devam etmiştir.  
İç göç olgusunu incelemek için birçok faktörün göz önünde bulundurulması gerekmektedir. Göçe kaynaklık eden faktörlerin dikkate alınması dengeli bir iç göç sağlama açısından daha gerçekçi politikaların yürütülmesine imkân sağlayacağından çalışmada iç göç hareketlerinin nedenleri, ekonomik, sosyal, kültürel ve siyasi eksende ele alınarak analiz edilmiştir. İç göç olgusu bu eksenler dikkate alınarak Şanlıurfa özelinde incelenmiştir.
Çalışmanın amacı Şanlıurfa'dan İstanbul'a gerçekleşen göç hareketlerinin sebeplerini ve sosyo-ekonomik boyutlarını ortaya koyarak göç etme nedenlerini ve geriye göç olasılığını tespit etmektir. Bu amaç kapsamında Şanlıurfa doğumlu olup bireysel veya hane halkıyla beraber İstanbul'a göç eden ve ikametgahı İstanbul'da olan  bireylerle anket çalışması yapılmış, anket sonuçları farklı istatistiki analizlerle incelenmiştir. 
Bu çalışma sonucunda Şanlıurfa'dan İstanbul'a gerçekleşen göç hareketlerinin odağında işsizlik, geçim sıkıntısı, eğitim ve sosyal imkânsızlıklar gibi nedenlerin olduğu ve İstanbul'a göç eden bireylerin, göç ettikleri için memnun oldukları ve bu nedenle büyük çoğunluğunun geri dönmek istemediği belirlenmiştir.

Abstract:
Migration, which is defined as the movement of individuals or groups to settle for economic, political, social and cultural reasons, also expresses a process of social change. Socio-economic development differences between provinces and regions in Turkey cause population movements and as a result internal migration occurs. Although the phenomenon of internal migration in Turkey differs according to the conditions of the period in which it lived, it has remained up-to-date in every period of history.
Internal migration, which took place at a low level from the first years of the Republic until 1950 in Turkey, and with the effect of the change and transformation experienced after 1950, migration from rural to urban areas has been experienced intensely and has become a phenomenon that deeply affects the society. In the post-1980 period, with the effect of industrialization and urbanization, migrations continued to increase from city to city by changing their quality.
In order to examine the phenomenon of internal migration, many factors need to be considered. Since considering the factors that cause migration will enable more realistic policies to be implemented in terms of providing a balanced internal migration, the causes of internal migration movements have been analyzed in economic, social, cultural and political axis in the study. The phenomenon of internal migration has been studied in Şanlıurfa, taking into account these axes.
The aim of the study is to determine the reasons for migration and the possibility of migration back by revealing the reasons and socio-economic dimensions of migration movements from Şanlıurfa to Istanbul. For this purpose, a survey was conducted with individuals who were born in Şanlıurfa and immigrated to Istanbul individually or with their households and reside in Istanbul, and the survey results were analyzed with different statistical analyzes.
As a result of this study, it has been determined that the migration movements from Şanlıurfa to Istanbul are due to reasons such as unemployment, financial difficulties, education and social impossibilities, and that the individuals who migrated to Istanbul are satisfied with their migration and therefore the majority of them do not want to return.