1980-2005 dönemi Türk edebiyatında ütopik romanlar ve ütopyanın kurgusu
Utopic novels and utopias structure in Turkish literature between the period of 1980-2005
Yazar: YASEMİN KÜÇÜKCOŞKUN
Danışman: Y.DOÇ.DR. CAFER GARİPER
Süleyman Demirel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature

Özet:
lk örneklerine Platon'dan itibaren rastlanan ütopya, 16. yüzyılda Sir Thomas More'un1516'da ?Utopia? adlı eseriyle edebû bir türün adı olur ve gelişmeye başlar.. Yaşanan hayatave olumsuz yaşama şartlarına alternatif olarak üretilen bu kurgusal dünyada yazar, kendisiveya toplumu için daha iyi yaşama alanları getirecek olan yeni bir ideal dünyayı kurmayoluna gider. Yaşanan çağın çoğu zaman ileriki bir zamanında oluşturulan bu kurgulardatoplumları mutlu kılan hayat sahneleri işlenir.Thomas More'un 1516'da yayımlanan ?Utopia?sından sonra batı edebiyatlarındayaygınlık kazanan ütopik eserlere Türk edebiyatında ancak 19. yüzyılın ikinci yarısındanitibaren rastlanmaya başlanır. 20. yüzyılda Türk edebiyatında ütopik özellik taşıyan eserlerinsayısı artar. Özellikle 1980 sonrasındaki artış dikkat çeker. Ancak, tam bir ütopya özelliğigöstermeyen bu eserler çoğu zaman, postmodern edebiyat anlayışının da etkisiyle, fantastik vebilim kurgu türleriyle iç içe geçmiş bir kurguya sahip görünür. Böylece bu romanlarda klâsikütopyalardan farklı bir kurgu ile karşılaşılır.1980-2005 yılları arasında yayımlanan ütopik romanlarda geleceğe dönük karamsarbakış önemli bir yer tutar. Bu sebeple ütopyadan çok anti-ütopya yazılmıştır. Bunun yanındaütopik eserlerin dünyasında iyimser duygu ve düşüncelerle, geleceğe dönük birtakım umutlarda yer alır. Aslında ütopyalar yaşanan dönemin olumsuzluklarına karşı olumluluğu ve umudutemsil ederler. Son dönem Türk edebiyatında olumsuzluğun ütopik eserlerde bu kadar öneçıkması sosyal hayatla ve yaşanan dönemle ilişkilendirilebilecek bir yapı gösterir.Yaptığımız araştırmada Türk edebiyatında 1980-2005 yılları arasında yayımlananütopik romanları yapı ve tematik özellikleri bakımından ele aldık.Anahtar Kelimeler: Türk edebiyatı, roman, 1980-2005 dönemi, ütopya, anti-ütopya

Abstract:
The first examples of utopia seen with Platon, occurs in the 16th century, in 1516 withThomas More?s `Utopia? as a literary category and gets its name from this opus. Produced asan alternative to the life an negative life spaces the writer tries to assemble a new and idealworld for himself and his society. Mostly set up in the future of the liven age in these fictionsare processed happy life scenes.After Thomas More?s `Utopia?, published in 1516 utopia gets popular in westernliterature. But in the Turkish Literature utopia is just seen in the second part of the 19thcentury. n the 20th century begins an increase with the utopic literary works in TurkishLiterature. Especially the increase after 1980 attracts attention. But not all of these works areclassical utopias. With the post-modern literary influences they get a fiction penetrated withfantastic and science fiction. n this way the novels we examined have a different fiction asthe classical novels.The utopic novels published between 1980-2005 have a pessimistic point of view.Therefore there are written more anti-utopias then utopias. Beneath the pessimistic view thereis an optimistic and hopeful point of view for the future in the world of utopic opuses .Actually utopias represent optimism and hope against the pessimistic and bad things in theliven time. The increasing pessimism appearing in the novels of the contemporary TurkishLiterature is related with the social life.n our research we investigated the utopic novels between 1980-2005 by structure andthematical characteristics.Key Words: Turkish Literature, novel, period of 1980-2005, utopia, anti-utopia