Baş-boyun kanseri hastalarında TMPRSS4 ve TMPRSS2 gen varyasyonlarının serum düzeyleri ile ilişkisinin araştırılması
Investigation of the relationship between TMPRSS4 and TMPRSS2 gene variations and serum levels in head and neck cancer patients
Yazar: GUNEL BAYRAMOVA
Danışman: PROF. DR. BEDİA ÇAKMAKOĞLU ; DOÇ. DR. ELİF SİNEM BİRELLER
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Moleküler Tıp Ana Bilim Dalı / Moleküler Tıp Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Moleküler Tıp = Molecular Medicine

Özet:
Baş boyun kanserleri, patogenezinde çevresel ve genetik faktörlerin rol aldığı, baş ve boyun bölgesindeki anatomik yapıların malign neoplasmlarıdır. Transmembran serin proteaz ailesi (TMPRSS) kanser dahil birçok hücresel aktivitede rol alan membrana bağlı proteolik enzim sınıfıdır.
Çalışmamızda, Tip II TMPRSS ailesi üyelerinden TMPRSS2 (rs12279572)  ve TMPRSS4 (rs1232976)'ün baş boyun kanseri tanısı almış 70 hasta ile kanser öyküsü olmayan 70 kişiden oluşan kontrol grupları arasında genotip ve allel dağılımları ile serum protein düzeyleri karşılaştırılmıştır. Varyant analizleri Real Time PCR yöntemiyle; proteinlerin serum seviyeleri ise ELISA yöntemiyle çalışılmıştır.  
Çalışma sonucunda, TMPRSS2 (rs12329760) TT genotip frekansında kontrol grubuna (%3) göre hasta bireylerde (%16) istatistiksel olarak anlamlı düzeyde artış belirlenmiştir (p=0,008). TMPRSS4 (rs12279572) genotip ve allel frekansları ise hasta ve kontrol grupları arasında istatiksel anlamlı bir değişim göstermemiştir. TMPRSS2 serum protein seviyeleri hasta grubunda kontrole göre 1,5 kat azalırken (p=0,001); TMPRSS4 serum protein düzeyleri ise hasta grubunda kontrole göre 5,4 kat artığı tespit edilmiştir (p=0,001). 
Çalışmamız kapsamında baş boyun kanseri hastalarında TMPRSS2 ve TMPRSS4'ün gen varyasyonları ile serum seviyeleri literatürde ilk kez çalışılmış olup bu genlerin baş boyun kanseri patogenezindeki ilişkisine dair rolü incelenmiştir. Ayrıca çalışmamızın, daha ileri moleküler analizler ile desteklenerek serin proteazların kanser patogenezindeki biyobelirteç olarak kullanım potansiyellerinin araştırılacağı çalışmalara da öncülük edeceği kanısındayız.

Abstract:
Head and neck cancers (HNC) are malignant neoplasms of anatomical structures in the head and neck region in which environmental and genetic factors play a role in the pathogenesis. Transmembrane serine protease family (TMPRSS) is a class of membrane-bound proteolytic enzymes.
In our study, the genotype and allele distributions and serum protein levels of TMPRSS2 (rs12279572) and TMPRSS4 (rs1232976), which are members of the Type II TMPRSS family, were compared between 70 patients diagnosed with HNC and control groups consisting of 70 individuals without a history of cancer. Variant analysis was performed by Real Time PCR method and serum protein levels were determined by ELISA.
As a result, a statistically significant increase in the frequency of TMPRSS2 (rs12329760) TT genotype was found in patients (16%) compared to the control group (3%) (p=0.008). TMPRSS4 (rs12279572) genotype and allele frequencies did not show a statistically significant change between the patient and control groups. While TMPRSS2 serum protein levels decreased 1.5-fold in the patient group compared to the control group (p=0.001), TMPRSS4 serum protein levels increased 5.4-fold in the patient group compared to the control group (p=0.001).   
In our study, the gene variations and serum levels of TMPRSS2 and TMPRSS4 in HNC patients were studied for the first time in the literature and the role of these genes in the pathogenesis of HNC was examined. In addition, we believe that our study will lead to studies that will investigate the potential of serine proteases as biomarkers in cancer pathogenesis, supported by further molecular analyses.