Ergenlikte algılanan duygusal istismar ve psikolojik sağlamlık arasındaki ilişki
The relationship between pschological resiliance and perceived emotional abuse in adolescents
Yazar: GÖKMEN ARSLAN
Danışman: YRD. DOÇ. HATİCE ZEKAVET KABASAKAL
Dokuz Eylül Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2015
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Ana-baba algısı = Parents perception ; Ana-baba tutumu = Parents attitude ; Duygusal istismar = Emotional abuse ; Ergenler = Adolescents ; Eğitim psikolojisi = Education psychology ; Psikolojik sağlamlık = Resilience ; İstismar = Abuse

Özet:
Bu çalışmanın amacı ergenlikte anne-babadan algılanan duygusal istismar ve psikolojik sağlamlık arasındaki ilişkiyi incelemektir. Araştırmanın örneklemini, Isparta ilinde farklı ortaöğretim kurumlarında öğrenim gören duygusal istismar anne formunda 712 kız ve 537 erkek olmak üzere 1249; baba formunda 704 kız ve 530 erkek olmak üzere 1234 öğrenciden oluşmaktadır. Araştırma kapsamında, psikolojik sağlamlığı ölçmek amacıyla "Psikolojik Sağlamlık ve Ergen Gelişim Ölçeği", duygusal istismarı değerlendirmek için "Yetişkin Genç İlişkiler Ölçeği (Anne-Baba Formu)", sosyo-demopgrafik değişkenler için "Kişisel Bilgi Formu" kullanılmıştır. Verilerin analizinde, verilerin türüne bağlı olarak çok değişkenli varyans analizi (multivariate analysis of variance-MANOVA), korelasyon analizi ve yapısal eşitlik modeli (YEM) uygulanmıştır. Araştırma sonuçları anne-babadan algılanan duygusal istismarın psikolojik sağlamlık üzerinde önemli bir risk faktörü olduğunu göstermiştir. Anne-babadan algılanan duygusal istismarın psikolojik rahatsızlıklar üzerindeki doğrudan etkisine ilişkin sonuçlar, anne-babadan duygusal istismara maruz kalan ergenlerin akranlarına göre daha fazla psikolojik rahatsızlık yaşadıklarını göstermiştir. Anne-babadan algılanan duygusal istismarın psikolojik rahatsızlıklar üzerindeki dolaylı etkisine ilişkin sonuçlar, anne-babadan algılanan duygusal miktarı arttıkça psikolojik sağlamlığın azaldığı ve psikolojik sağlamlık azaldıkça psikolojik rahatsızlıklarda artışın yaşandığını göstermiştir. Anne-babadan algılanan duygusal istismarın doğrudan hem psikolojik sağlamlık hem psikolojik rahatsızlıklar üzerinde anlamlı düzeyde bir etkiye sahip olduğu görülmüştür.  Ayrıca ergenlik döneminde psikolojik sağlamlığın sosyo-demografik değişkenler açısından anlamlı düzeyde farklılaştığı bulunmuştur.  Elde edilen bulgular, eğitimciler, psikolojik danışmanlar ve ruh sağlığı alanında çalışanlar açısından ele alınıp tartışılmış ve bir takım önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
The purpose of this study is to examine the relationship between emotional abuse perceived from parents and resilience in adolescence. This study included two samples as father and mather form. First sample, emotional abuse perceived from mother, consists of 1249 student attending different high schools in Isparta. Partipicants were 712 female and 537 male. Second sample includes emotional abuse perceived from father form is responded by 1234 students in total. Partipicants in second sample were 704 female and 530 male. Within the scope of this study, "Resilience and Youth Development Scale" was used to measure the resilience, "Parent Adolescent Relationship Scale (Father and Mother form)" was employed to assess emotional abuse and for the socio-demographic variables Personal Information Form was used. In data analysis, multivariate analysis of variance (MANOVA) depending on the type of data, correlation analysis and structural equation model was applied. Results of this study demonstrate that parental emotional abuse is a significant risk factor for the resilience. According to the results, emotional abuse perceived from parents is directly related to psychological problems and those adolescents who were exposed to emotional abuse tend to experience much psychological problems than their peers. Considering the results related to the indirect effects of parental emotional abuse on psychological problems, it has been observed that while the emotional abuse perceived from parents increases, resilience decrease. As the resilience decreases, increase in psychological problems occurs. Emotional abuse percceived from parents was found to directly affect both resilience and psychological problems significantly. It was also found that resilience differ significantly in terms of socio-demographic variables. The obtained findings have been discussed from the point of educators, psychological counselors and the ones working in mental health department, and some suggestions are made.