Ondokuz Mayıs Üniversitesi Aziziye ve Pelitköy Eğitim Aile Sağlığı Merkezine başvuran yetişkin bireylerin kardiyovasküler hastalıklar risk faktörleri bilgi düzeyleri ve sağlıklı yaşam davranışlarının değerlendirilmesi
Evaluation of cardiovasculer diseases risk factors knowledge levels and healthy living behaviors of adult individuals applying to Ondokuz Mayis University Aziziye and Pelitkoy Education Family Health Center
Yazar: BÜŞRANUR ÇAĞAL KAYAR
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA FEVZİ DİKİCİ
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı / Aile Hekimliği Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Bilgi = Knowledge ; Davranış = Behavior ; Kardiyovasküler hastalıklar = Cardiovascular diseases ; Kardiyovasküler sistem = Cardiovascular system ; Risk faktörleri = Risk factors ; Sağlıklı yaşam = Healthy life ; Yaşam tarzı = Life style

Özet:
AMAÇ: Bu çalışmada, erişkinlerin kardiyovasküler hastalıklar risk faktörleri hakkında bilgi düzeyleri ve sağlıklı yaşam davranışlarının değerlendirilmesi amaçlandı.
GEREÇ VE YÖNTEM: Kesitsel bir çalışmadır. Veriler Ağustos-Eylül 2022 tarihleri arasında Ondokuz Mayıs Üniversitesi Eğitim Aile Sağlığı Merkezleri'ne başvuran 18-65 yaş arası bireylere yüz yüze görüşme yapılarak anket ile toplandı. Ankette sosyodemografik bilgi formu ve Kardiyovasküler Hastalıklar Risk Faktörleri Bilgi Düzeyi (KARRİF-BD) Ölçeği kullanıldı.
BULGULAR: Çalışmaya toplam 366 kişi katıldı. Yaş ortalaması 41,23±13,61 yıl ve %60,4'ü kadındı. %42,3'ünün bel çevresi genişti. BKİ'ye göre sınıflandırmada %42,9'u kilolu, %21,9'u obezdi. %38,5'inin kronik bir hastalığı bulunmaktaydı ve %38,3'ünün birinci derece akrabalarında KVH öyküsü mevcuttu. Katılımcıların KARRİF-BD ölçeği puan ortalamaları 19,07±4,92 idi. KARRİF-BD ölçeği bilgi puanları sağlık çalışanı olanların (p<0,001), ileri yaştaki bireylerin (p=0,002), üniversite ve üzerinde eğitim düzeyine sahip olanların (p=0,001), kronik hastalık öyküsü olanların (p=0,001), düzenli ilaç kullananların (p=0,001), egzersiz yapanların (p=0,004), tam buğday-kepek-çavdar türü ekmek tüketenlerin (p=0,023) ve günlük beş porsiyondan fazla meyve-sebze tüketenlerin (p=0,001) anlamlı olarak daha yüksekti.
SONUÇ: Bu çalışmada katılımcıların KVH risk faktörleri hakkındaki bilgi düzeylerinin sağlık çalışanı olma, yaş, eğitim durumu, kronik hastalık öyküsü, egzersiz durumu, tüketilen ekmek çeşidi ve günlük meyve-sebze tüketimi ile farklılık gösterdiği saptandı.
Anahtar Kelimeler: Kardiyovasküler, Risk faktörleri, Bilgi, Sağlıklı Yaşam, Davranış

Abstract:
AIM: This study aimed to evaluate adults' knowledge level on cardiovascular disease risk factors and healthy lifestyle behaviors.
MATERIALS AND METHODS: It is a cross-sectional study. The data were collected by face-to-face interviews with individuals aged 18-65 who applied to Ondokuz Mayıs University Education and Family Health Centers between August and September 2022. The sociodemographic information form and Cardiovascular Diseases Risk Factors Knowledge Level (CARRIF-KL) Scale were used in the questionnaire.
RESULTS: A total of 366 people participated in the research. The mean age was 41.23±13.61 years, and 60.4% were women. 42.3% of the waist circumference was wide. According to BMI classification, 42.9% were overweight, and 21.9% were obese. 38.5% had a chronic disease, and 38.3% had a history of CVD in their first-degree relatives. CARRIF-KL scale knowledge scores of those who are healthcare workers (p<0.001), elderly individuals (p=0.002), those with a university or higher education level (p=0.001), those with a history of chronic disease (p=0.001), those who use regular medication (p=0.001), those who exercised (p=0.004), those who consumed whole wheat-bran-rye bread (p=0.023) and those who consumed more than five servings of fruit and vegetables per day (p=0.001) were significantly higher.
CONCLUSIONS: In this study, it was determined that the knowledge levels of the participants about CVD risk factors differed by being a health worker, age, educational status, chronic disease history, exercise status, type of bread consumed, and daily fruit and vegetable consumption.
Keywords: Cardiovascular, Risk factors, Knowledge, Healthy Living, Behavior