Türk bahriyesinde Bezmiâlem Vapuru (1906-1914)
Bezmiâlem Steamship in the Turkish navy (1906-1914)
Yazar: EKİM SUDE ATIŞ
Danışman: PROF. DR. ALİ FUAT ÖRENÇ
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Yakınçağ Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Tarih = History
Dizin: Abdülhamid II = Abdülhamid II ; Balkan savaşları = Balkans wars ; Deniz savaşları = Naval warfares ; Dünya Savaşı I = World War I ; Tarih = History

Özet:
Bezmiâlem Vapuru, Sultan II. Abdülhamid (1876-1909) döneminde Türk bahriyesinin hizmetine girmiştir. Asker ve malzeme naklinde kullanılmak amacıyla 1906'da İngiltere'den satın alınan vapura, Osmanlı tarihinde hayırseverliği ile tanınan Sultan II. Mahmud'un (1808-1839) eşi Bezmiâlem Valide Sultan'ın adı verilmiştir. Vapur, Birinci Dünya Savaşı (1914-1918) esnasında Rus gemileri tarafından Karadeniz'de batırılışına kadar satın alınış amacına uygun kullanılmıştır.
Bezmiâlem Vapuru, 1914'te batırılışına kadarki kısa hizmet süresi boyunca Osmanlı tarihinin en kritik dönemlerinde görev yapmıştır. Savaşlarda asker ve muhacir nakli yanı sıra yeri geldiğinde Surre-i Hümayun nakli gibi prestijli seyrüseferlerde bulunmuştur. Bezmiâlem, Şarköy ve Mürefte'de 1912 senesinde yaşanan deprem sonrasında İstanbul'dan deprem bölgesine yardım götürmek üzere görevlendirilmiştir. Vapur, Balkan Savaşları (1912-1913) sırasında top takılarak silahlandırılmış ve doğrudan donanma hizmetine alınmıştır. Böylece savaş döneminde nakliye görevlerine ek olarak, diğer nakliyat gemilerinin muhafızlığı hizmetinde kullanılmıştır. Bezmiâlem, savaş esnasında Balkan muhacirlerinin naklinde de görev almıştır. 
Bezmiâlem Vapuru son görevine Birinci Dünya Savaşı sırasında Karadeniz'de çıkmıştır. Osmanlı Devleti, Almanya safında savaşa dâhil olunca Bezmiâlem yine donanma hizmetine alınmıştır. Vapur, savaşın hemen başında Rusya'ya karşı açılan Kafkas Cephesi'nde Osmanlı Ordusuna lojistik destek için görevlendirilmişti. Bezmiâlem Vapuru, cepheye asker nakli görevinde iken 6 Kasım 1914 tarihinde Rus savaş gemileri tarafından batırılmıştır. Saldırı sırasında şehit olan Osmanlı askerleri dışında sağ kalanlar, Rusya tarafından esir alınmışlardır. Türk askerlerinin esareti Birinci Dünya Savaşı'nın sonrasına kadar devam etmiştir. 
Bu Yüksek Lisans çalışmasında Bezmiâlem Vapurunun, 1906'da Osmanlı Devleti tarafından satın alınmasıyla başlayıp 1914'te Rusya tarafından Karadeniz'de batırılması ile son bulan faaliyetleri incelenmiştir.

Abstract:
Bezmiâlem Steamship entered the service of the Turkish navy during the reign of Abdülhamid II (1876-1909). Steamship which was purchased from England in 1906 for the purpose of transporting soldiers and supplies was named after the wife of Sultan Mahmud II (1808-1839), Bezmiâlem Valide Sultan who was known for her philanthropic endeavours in Ottoman history. The steamship was used for her purpose of purchase until she was sunk in the Black Sea by Russian ships during the World War One (1914-1918).
Bezmiâlem Steamship served in the most critical periods of Ottoman history during her short service period until her sinking in 1914. In addition to the transport of soldiers and immigrants during the wars, she made prestigious navigations when necessary, such as the transport of Surre-i Hümayun. After the earthquake in Şarköy and Mürefte in 1912, Bezmiâlem was assigned to bring aid from Istanbul to the earthquake zone. During the Balkan Wars (1912-1913), the ship was armed with cannons and was directly put into naval service. Bezmiâlem also took part in the transport of Balkan immigrants during the war.
The Bezmiâlem Steamship embarked on her last mission in the Black Sea during the First World War. When the Ottoman Empire joined the war on the side of Germany, Bezmiâlem was taken into the naval service once again. The steamship was assigned to provide logistic support to the Ottoman Army in the Caucasian Front against Russia at the very beginning of the war. Bezmiâlem Steamship was sunk by Russian warships on 6 November 1914 while she was on a mission to transport soldiers to the front. Except for the Ottoman soldiers who were martyred during the attack, the survivors were taken prisoner by Russia. The captivity of Turkish soldiers continued until after the World War One.
In this Master's thesis, the operations of Bezmiâlem Steamship, starting with its purchase by the Ottoman Empire in 1906 and ending with its sinking by Russia in the Black Sea in 1914, are examined.