Türk kültürüne göre çocuk hikaye kitaplarında illüstrasyon
Illustration in the children story books according to Turkish culture
Yazar: KEVSER SOYDAN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. NURİ SEZER
İstanbul Arel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Grafik Tasarımı Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Hikaye kitapları = Story books ; Resimli kitaplar = Illustrated books ; Türk kültürü = Turkish culture ; Çocuk kitapları = Children's books ; İllüstrasyon = Illustration

Özet:
Bu araştırmada, Türk kültürüne göre çocuk hikaye kitaplarında illüstrasyon adı altında Türk kültürünü yansıyacak hikaye kitapları ve illüstrasyonların yapılması amaçlanmıştır.1.bölümde problemin tespiti yapıldı, Araştırmanın amacı, önemi ortaya konuldu. Araştırma Türk kültürüne göre incelendi. Hikâye kitaplarının çocuklar üzerinde etkisi ve 0-6 yaş grubu ilgisi saptanılmaya çalışıldı. Kitap sevgisi, Türk kültüründen Nasreddin Hoca karakteri üzerinde 7 çocuğa anket uygulandı ve analizleri yapıldı.2.Bölümde ise Kültür ve Türk kültürü nereden gelmiş tirle giriş yapıldı. Türk kültürü tarihi özellikleri, gelenek, görenek, örf adet, bayramlar, müzikten yemeğe kadar Türk kültürü üzerine tüm detaylara inildi. Türk kültürünün yaşadığı bağımsız Türk devletlerinden İslamiyet öncesi Türk devletlerine, en son Kurulan Türk cumhuriyeti hakkında bilgi verildi. Daha sonra Osmanlı sanatın başlaması yani Osmanlı minyatürden resme, Müteferrika matbaası ve matbaacılıktan devam edilerek Başlangıcından günümüze Türk illüstrasyon sanatının gelişimi ve Türkiye'de resimli çocuk kitapları evrimi ele alındı. Dünyada Resimli çocuk kitapları Evrimi ve Grafikerlerinin yaptığı çalışma ve hakkındaki bilgilere de yer verildikten sonra 3.bölüm çocuğa görelik kavramına göre yazılan 5-6 yaş çocuk edebiyatının bulunması gereken nitelikler saptanıp anlatıldı.	Çocuğa görelik, yalınlık ve içtenlik, biçimsellik yalınlık, ölçüde yalınlık, düşüncede yalınlık, tiplemede yalınlık, Resimli kitapların çocuğa görelik kavramıyla ilgili kriterlerden, fiziki özelliklere kadar anlatıldı. Boyut, kâğıt cinsi, sayfa düzeni, yazım kuralları kitapta dikkat edilmesi gereken her türlü detay dikkate alınarak ayrıntılarıyla yazıldı. İllüstrasyon masal ilişkisi, illüstrasyon ve masal kitabı kavramı ilişkisi, Tasarımcı ilişkisine, tasarlamada tasarımcının yöntem arayışına kadar araştırıldı. İllüstrasyon, teknik, yazılım açısından hiçbir detay atlanmadı. Tüm teknikler tek tek anlatıldı. Dijital ortama geçiş, resimleme ve renklendirilmesi, vektörel çizim programından, vektörel ve bitmap grafiklere kadar dijital ortamda boyama yöntemine kadar anlatıldı. Aşamalar tek tek belirtildi.	4.Bölümde Türk kültürünü yansıtan en önemli karakterlerden biri olan Nasreddin Hoca ele alındı. Türk mirası olarak kabul edilen Nasreddin Hoca'nın unutulup unutulmadığı hakkında araştırma ve röportaj yapıldı.1.Bölümdeki Araştırmanın Türk kültürüne göre incelenmesi bölümünde 0-6 yaş çocuklarla anket düzenlendi. Nasreddin Hoca hakkında sorular soruldu. 4.Bölümün devamında ankette sorulan Nasreddin Hoca hakkında bilinmesi gereken bilgiler yer verildi. Nasreddin Hoca bize neler kattı sorusu cevaplandı. 5.Bölümde çalışmanın literatüre katkısı anlatıldı.
	Araştırmanın sonucunda; Çocuklar resimli kitaplarla etkileşimlerinde ilk olarak resimlerine bakarlar. Çocuk için çizilen resimlerin çocuğun zevkine hitap etmesi, çocuğun anlayacağı sadeliği içerirken çocuğun yorum yapmasına da imkân vermesi gerekir. Çocuk resimlerde gerçekliği bulurken, hayallerini de gerçekleştireceği bir dünya ister. Çocuğa görelik kavramını içinde barındıran bir resim sadeliği, renkleri, boyut ve derinliği içinde barındırmalı ve anlamlı olmalıdır. Çocuğun ilk ilgisini çeken resim olsa da hikâyenin içeriği çocuğu kitaba bağlayan asıl öğedir. Çocuk yaşadığı kültürü kitaplardaki bilgilerle karşılaştırmak ister. Çocuğun ilgisini çeken, çocuğa yol ve yöntem öğreten, çocukta merak ve hikâyeye karşı istek uyandıran hikâyeler çocuğun kitaba bağının artmasını ve yaşamını renklendirmesini sağlar. Çocuğun gelişimini bir bütün olduğunu ve çocuğun birçok uyarıcıya maruz kaldığını düşünürsek resimli kitaplar çocuk için bir pratik alanıdır. Resimli hikâye kitaplarının çocuğun gelişimine, sosyalleşmesine faydasının yanında küçük yaşlarda başlanan çocuk edebiyat Kitap ilişkisi çocuğun gelecek yaşamında kitap kültürünün oluşmasına da Zemin hazırlamış olur. Çocukta oluşan kitap kültürü çocuğu yorum yapan, düşünen, araştıran, yaratan ve tartışan bireyler haline getirir. Kısaca çocuğun doğumuyla beraber tanıştığı resimli kitaplar çocuğun başarılı bir yetişkinlik geçirmesine alt yapı oluşturur. Bu durum düşünülerek "Türk kültürüne göre çocuk hikaye kitaplarında illüstrasyon" adı verilen tez için Türk kültüründen Osmanlıya, Osmanlıdan Cumhuriyet tarihine kadar yapılan yapıtlar incelenmiş ve sanatçıların eserleri paylaşılmış bunun üzerine kültürümüzü yansıtan Nasreddin Hoca karakteri ele alınarak incelenmiş, anket yapılmış çıkan sonuçlar tablolaştırılmıştır. Yapılan röportajlarda Türk kültürünü örf ve adetlerini benimsetmek istemeyen hiçbir veliye ve çocuğa rastlanmamış, Türk kültürünün korunması desteklenmiştir. Son olarak Nasreddin Hoca bizlere neler kattı soruna ve Nasreddin Hoca hakkında tüm bilgiler verilmiştir. Sonuç olaraksa Bu araştırmada incelenen kitapların çocuğa görelik kavramına göre nitelikleri ortaya konmuş, nitelikli bir kitapta bulunması gereken, içinde çocuğa Eğitiminde Türk kültürünün de yansıtılmasını barındıran özellikleri de belirtilmiştir. Son bölümde Çalışmanın Literatüre katkısı anlatılarak sanatsal açıdan yorumlar yapılmıştır.

Anahtar kelimeler: Türk Kültürünün tarihsel oluşumu, Türk kültürünün çocuk hikâye kitaplarına yansıtılması, Röportaj, Anket ve Anket değerlendirilmesi.

Abstract:
In this research, the purpose is to make illustrations and books which are planned to reflect Turkish culture under the name of illusration in the children story books according to Turkish culture. In the first chapter, the problem has been identified. The purpose of the research and its importance have been introduced.  The research has been analyzed according to Turkish culture. The effect of story books on children and the interest of children between the ages 0-6 have been tried to be determined. A survey on love of book along with Nasreddin Hodja character from Turkish culture has been applied to 7 children and it has been analyzed. The second chapter has started with the question of where culture and Turkish culture came from. All the details about the historical traits of Turkish culture, customs, folkway, festivals, music style and cuisine have been discussed. Some information has been given about independent Turkish countries where Turkish culture lived, the Turkish countries before Islamic Era and Turkish Republic. Then, the beginning of art in Ottoman Empire that is from miniature to painting, Müteferrika printing, the development of Turkish illustration since the beginning and the evolution of children books in Turkey have been discoursed. In this dissertation, the evolution of illustrated children books in the world and the studies of graphic designers have taken place. In the third chapter, the necessary qualifications in a book whose target is a child between the ages 5-6 have been identified and discussed according to children literature.
Suitability to children, plainness, sincerity, stylistic simplicity, plainness in measure, simplicity in thought, plainness in typing have been told starting from the criteria in the concept of being suitable to children in the children books to physical characteristics. Size, type of paper, page layout, the rules of writing and all the details that should be taken care in these books have been told within the details.The relationship between illustration and story, notion relationship, designer relationship and designer's pursuit of method have been searched. Nothing in the details  has been skipped about illusration, technique and software. All the techniques have been told one by one. The transmisson to digital platform, limning and coloring, vector drawing program, vector graph and bitmap graph nad colring in the digital platform are some of these details. All the steps of these issues have been given.
In the fourth chapter, Nasreddin Hodja who is one of the most important  characters to reflect Turkish Culture has been examined. Some interviews and researches have been conducted to detect if Nasreddin Hodja who is accepted as Turkish heritage was forgotten or not. A survey has been done with 0-6 old children in the part of examination of the research of first chapter according to Turkish culture. Some questions have been asked about Nasreddin Hodja. Fourth chapter goes on with the information that takes place in the survey and which should be known about Nasreddin Hodja. The question how Nasreddin Hodja benefitted to us has been replied. In the fifth chapter, the contribution of the study to the literature has been told.
In the end of the study, children look at the pictures in the illustrated books when they first inteact with the book. It is necessary that pictures which are drawn for children appeal to children, be plain enough for children and also let the children comment on it. The child both finds the reality in the picture and tries to see a world to make his or her dreams real. A picture that is suitable for children should be plain, colorful and have the size and deepness inside to be meaningful.  Even if the child first looks at the picture, the main thing which attracts the child is the content in the story.  The child wants to compare the information in the book with the culture he or she lives in. The stories which are attractive, teaching methods and ways to the child , which are intriguing and making the child enthusiastic about the story  make the child connected to the book and make his or her life colorful. If we consider that  the growth of a child is a complete process and in this process there are lots  of stimulus, the illustrated books are areas which are practical. Along with the contribution to child's growth and socializing, the relationship among child, literature and book which starts at a young age paves the way for the child to have a reading culture. This culture makes the child an individul who thinks, searches, comments creates and discusses. In short, the illustrated books that child gets introduced from the birth  cause  him or her to be a healthy adult. Keeping this in mind, in the dissertation which is called "Illustration in the children story books according to Turkish culture" some works of art from Turkish culture to Ottoman, from Ottoman to the history of the republic have been examined, some works of artists have been shared and the character Nasreddin Hodja who reflects Turkish culture has been examined, a survey has been conducted and its results have been shown on a chart.  In the interviews, no one who rejects to adopt Turkish culture and customs has been detected and it has been found that all of them support the conservation of Turkish  culture.  Finally, all the information about Nasreddin Hodja has been given and the question about his benefits has been replied. In conclusion, the qualifications of the books that are studied for this research according to children suitability have been revealed and the other qualifications that are necessary to keep in a children book to educate the child with Turkish culture are also given. In the last chapter, the contribution of the study to the literature has been told and commented in terms of art.

Key Words: The historical evolution of Turkish culture, The reflection of Turkish culture in the children story books, Interview, Survey and Survey assessment