Hafif düzeyde zihinsel engelli çocuklarda STEM eğitiminin neden-sonuç ilişkilerini belirleme üzerindeki etkisi /
Yazar: ESMA OLAMAZ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. GÜL KAHVECİ
European University of Lefke / Yurtdışı Enstitü
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: 5E Modeli = 5E Model ; Eğitim etkinliği = Effectiveness of training ; FeTeMM = STEM ; Fen bilgisi = Science ; Fen bilgisi eğitimi = Science education ; Neden-sonuç ilişkisi = Causal relationship ; STEM eğitim yöntemi = STEM training method ; Zihinsel engelli çocuklar = Mentally retarded children ; Özel eğitim = Special education ; Özel eğitime muhtaç çocuklar = Handicapped children who need special education

Özet:
Bu çalışmada hafif düzeyde zihinsel yetersizliği olan öğrencilere 5E öğretim
yöntemi ile sunulan STEM etkinliklerinin neden-sonuç ilişkilerini belirleme
üzerindeki etkisi incelenmiştir. Bu amaç doğrultusunda fen bilimleri bağlantılı
STEM etkinlikler oluşturulmuş, bu etkinlikler aracılığıyla neden-sonuç ilişkisi
kurmaya yönelik değerlendirme soruları hazırlanmıştır. Zihinsel yetersizliği olan
bireylerin STEM yaklaşımı ile neden-sonuç ilişkilerini belirlemede öğretim
yapılması konusunda alan yazında yayımlanmış hiçbir araştırmaya
rastlanmamıştır. Bu durumda araştırmanın ulusal ve uluslararası literatürü
genişleterek katkı sağlayabileceği düşünülmektedir. Araştırmanın uygulaması
2021-2022 eğitim öğretim yılı Gaziantep/Oğuzeli'nde Milli Eğitim Müdürlüğü'ne
bağlı olan bir ortaokulun hafif düzey zihinsel yetersizliğe sahip olan üç öğrenci
ile özel eğitim sınıfı ve fen laboratuvarında gerçekleştirilmiştir. Araştırmada tek
denekli araştırma modellerinden olan katılımcılar arası çoklu yoklama modeli
kullanılmıştır. Araştırmada ortaokul 5. sınıfın 3. ünitesinde yer alan F.5.3.2.
Sürtünme kuvveti ve alt kazanımları, sürtünme kuvvetinin günlük yaşamdaki
uygulamalarına yönelik 5E öğretim yöntemi ile STEM etkinlikleri uygulanmıştır.
Araştırmadan elde edilen bulgulara göre, 5E öğretim yöntemi ile sunulan STEM
etkinliklerinin hafif düzeyde zihinsel yetersizliği olan üç öğrencinin neden-sonuç
ilişkilerini belirlemede olumlu sonuçlar elde edildiği izlenimine ulaşılmıştır.
İzleme fazında olumlu sonuçların devam ettiği ve genellendiği sonucu elde
edilmiştir.
Anahtar Kelimeler: STEM öğrenme modeli, fen bilimleri etkinlikleri, hafif
düzey zihinsel yetersizlik, 5E öğretim modeli

Abstract:
In this study, the effectiveness of STEM activities presented with the 5E teaching
method to students with mild intellectual disabilities on determining cause-effect
relationships was examined. For this purpose, science-related STEM activities
were written, and evaluation questions were prepared to establish a cause-effect
relationship through these activities. No research has been found in the literature
on teaching individuals with intellectual disabilities to determine cause-effect
relationships with the STEM approach. In this case, it is thought that the research
can contribute by expanding the national and international literature. The
application of the research was carried out in a special education classroom and
science laboratory with three students that have mild mental retardation in a
secondary school affiliated to the Directorate of National Education in
Gaziantep/Oğuzeli in the 2021-2022 academic year. In the research, multiple
probe model across participants, which is one of the single-subject research
models, was used. F.5.3.2 in the 3rd unit of the 5th grade of secondary school in
the research. STEM activities were applied with the 5E teaching method for
friction force and its sub-acquisitions, and the applications of friction force in
daily life.
According to the findings obtained from the research, it was observed that the
STEM activities offered with the 5E teaching method yielded positive results in
determining the cause-effect relationships of three students with mild intellectual
disabilities. It was concluded that the positive results continued and generalized
in the follow-up phase.
Keywords: STEM learning model, science activities, mild intellectual disability,
5E teaching model