Mali kırılganlık ile makro mali risk göstergeleri arasındaki ilişki: Seçili ülkeler için ampirik bir inceleme
The relationship between fiscal vulnerability and macro-fiscal risk indicators: An empirical examination for selected countries
Yazar: HİLAL TEZCAN
Danışman: DOÇ. DR. EDA ÖZDİLER KÜÇÜK
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Maliye (Kamu Ekonomisi) Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Maliye = Finance

Özet:
Devletin işlevlerini zamanında ve etkili bir şekilde yerine getirebilmesi güçlü bir kamu maliyesinin varlığı ile doğrudan bağlantılıdır. Bu nedenle literatürde ve uluslararası alanda mali sürdürülebilirlik, mali kırılganlık ve mali risk kavramları ön plana çıkmaktadır. Mali sürdürülebilirlik, devletin uzun vadede borçlarını ödeme ve harcama taahhütlerini yerine getirebilme kapasitesini; mali kırılganlık kamu maliyesinin şoklara karşı dirençliliğini; mali risk ise kamu maliyesi üzerinde baskı yaratarak mali kırılganlığı artıracak ve mali sürdürülebilirliği tehdit edebilecek her türlü olguyu ifade etmektedir. Bu nedenle mali kırılganlığın ölçülmesi ile mali risklerin tespiti, ölçülmesi, takibi ve yönetimi mali sürdürülebilirliğin sağlanması bakımından büyük bir önem arz etmektedir.
Bu çalışmanın amacı; mali kırılganlık ile makro mali risk göstergeleri arasındaki ilişkinin incelenmesi yoluyla mali sürdürülebilirlik bakımından sorun yaratabilecek göstergelerin tespiti ve analizidir. Çalışmada, mali kırılganlığın ölçümünde literatürde genel kabul görmüş borç stoku ve yapısı göstergeleri esas alınmıştır. Ayrıca mali risklerin farklı uzmanlık alanı kapsamında yer alan çok fazla unsurdan kaynaklanabildiği ve bu risklere ilişkin çok fazla veri gereksinimi olduğu hususları göz önünde bulundurularak çalışma kapsamında makro mali risk göstergelerine odaklanılmıştır.
Bu doğrultuda çalışmada; 2012-2023 dönemi için on altısı yüksek gelir grubunda, beşi üst orta gelir grubunda olmak üzere toplam yirmi bir ülkenin borç stoku ve yapısına ilişkin çeyreklik verileri esas alınarak bir mali kırılganlık endeksi hesaplanmış ve söz konusu endeks ile büyüme oranı, cari denge/GSYH oranı, tüketici fiyat endeksi artış oranı, işsizlik oranı, döviz kuru ve konut fiyat endeksi artış oranı gibi seçili makro mali risk göstergeleri arasındaki ilişki panel veri analizi yoluyla incelenmiştir.

Abstract:
The ability of government to perform its functions in a timely and effective manner is directly linked to the existence of sound public finance. For this reason, the concepts of fiscal sustainability, fiscal vulnerability and fiscal risk have come to the fore in the relevant literature and in the international arena. Fiscal sustainability refers to the government's ability to pay its debts and meet its spending commitments in the long-run; fiscal vulnerability refers to the resilience of public finances to shocks, and fiscal risk refers to any phenomenon that may increase fiscal vulnerability and threaten fiscal sustainability by putting pressure on public finances. Therefore, measuring fiscal vulnerability and identifying, measuring, monitoring and managing fiscal risks are of great importance for ensuring fiscal sustainability.
This study aims to identify and analyse indicators that may pose problems for fiscal sustainability, by examining the relationship between fiscal vulnerability and macro-fiscal risk indicators. The study uses the debt stock and debt structure indicators that are generally accepted in the literature to measure fiscal vulnerability. In addition, the study focuses on macro-fiscal risk indicators, taking into account the fact that fiscal risks can arise from various factors in different specialization areas and that there is a need for a lot of data on these risks.
Accordingly, this study calculates a fiscal vulnerability index based on quarterly debt stock and debt structure data for the 2012-2023 period and a total of twenty-one countries, of which sixteen belong to the high-income group and five to the upper-middle-income group, and analyses the relationship between this index and selected macro-fiscal risk indicators, such as growth rate, current account balance/GDP ratio, consumer price index growth rate, unemployment rate, exchange rate and house price index growth rate, using panel data analysis.