Sakınım planlaması sürecinde kentsel koruma alanlarının değerlendirilmesi; Burdur örneği
An evoluation of urban conservation areas in the process of mitigation planning, in case study in Burdur
Yazar: HALİME GÖZLÜKAYA
Danışman: PROF. DR. ALİ TÜRK
Süleyman Demirel Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Şehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Şehircilik ve Bölge Planlama = Urban and Regional Planning

Özet:
Doğal afetler, kentlerin mekânsal, sosyo-kültürel ve ekonomik gelişimini etkileyen olaylardandır. Afetlerin vermiş olduğu zararların giderilmesi sürecinde yani klasik afet yönetiminde vurgu daha çok afet sonrası kurtarma iken, günümüzde afet yönetimi zarar azaltma odaklı hale gelmiştir. Zarar azaltma odaklı yaklaşımlar, tez kapsamında değerlendirilen sakınım planlaması, riske dayalı afet yönetimini gerekli kılmaktadır. 
Risk odaklı afet yönetimi yaklaşımı, olası risklerin tespiti yapılarak hasar görebilirliğin en aza indirilebilmesi için gerekli eylemlerin belirlenmesidir. Bu nedenle özellikle kentsel alanlarda hasar görebilirliğin kenti oluşturan her bir risk altındaki eleman için belirlenmesi gerekmektedir. Bir kentte sosyal yapı, ekonomik yapı, teknik altyapı, bina stoku durumu, politik ve idari yapılanma, kültürel ve çevresel değerlerin deprem afetine karşı hasar görebilirliğinin belirlenmesi ve katılım odaklı işbirliğinin kente entegre edilmesi afet sonrasında hasarın en aza indirilmesinde önemlidir. 
Kentsel alanlarda öncelikli olarak korunması gereken kültürel miras ögeleri zaman içinde meydana gelen afetlerle birlikte yok olmuşlardır.  Kültürel miras özellikle afet sonrası durumlarda o toplumun geçmişi, toplumsal belleği ve kimliği ile olan bağlantısını oluşturmaktadır. Toplum için kültürel ve sosyal anlamda değeri olan kültürel miras öğelerinin, doğal veya insan yapısı bir afet sonrası kurtarılmaya çalışılması sadece kültürel miras öğesinin korunması değil aynı zamanda afet sonrası toplumsal travmanın aşılması açısından da katkıda bulunmaktadır. Afet sırasında ve sonrasında, toplumsal bağları yeniden kurabilmek için gündelik hayatın bir parçası olan anıtsal yapıların ve sivil mimari öğelerinin korunması ve kurtarılması, afet sonrasında toplumlar için normal yasama dönüşte önemli bir katkı sağlamaktadır. 
Tez kapsamında çalışma alanı olan Burdur Kentsel Sit Alanı ve Etkileme Geçiş Alanı fay hattı üzerinde olması nedeniyle risk altında olan bir bölgedir. Doğal ve insan yapısı afetlere karşı kentsel sit alanlarının korunmasında koruma amaçlı imar planlarının, mevcut yasa ve yönetmeliklerin yetersiz kaldığı görülmektedir. Koruma amaçlı imar planında standart olan alan analizlerinin ve tespitlerinin yanında yapılması gereken deprem odaklı araştırmalar kent merkezinde aktif olarak kullanılan sit alanı için önemli bir yaklaşımdır. Bu açıdan değerlendirildiğinde tez çalışması koruma alanlarında zarar azaltma yani sakınım planlaması sürecinde ele alınarak Burdur Kentsel Sit Alanı ve yakın çevresi özelinde değerlendirilmiştir.

Abstract:
Natural disasters, is one of the events affecting the city of spatial socio-cultural and economic development. In the process of eliminating the damage of disasters that have given so much post-disaster stress management classic disaster recovery, while today it has become focused on mitigation of disaster management. Mitigation-oriented approach, the conservation planning evaluated the thesis makes the necessary risk-based disaster management.
Risk-based disaster management approach, to determine the damage done to identify potential risks vulnerabilities at least the necessary action to be downloaded. Therefore, especially in urban areas make up the city's damage vulnerabilities must be determined for each risk element. social structures in the city, economic structure, technical infrastructure, building stock status, political and administrative structure, cultural and determination of damage vulnerabilities against the environmental values of the earthquake disaster and participation-oriented is important in minimizing the damage after the disaster will be integrated with the city's cooperation.
When elements of cultural heritage in need of protection primarily in urban areas are destroyed along with the disaster occurred. cultural heritage, especially in post-disaster that society's history, is the connection with collective memory and identity. cultural heritage items of cultural and social sense, value for society, natural or attempted to be rescued after a man-made disaster is not the protection of a cultural heritage item also contribute in terms of overcoming the social trauma after a disaster. during disasters and beyond, the protection of monumental structures that are a part of everyday life in order to re-establish social ties and civil architectural elements and rescue, providing a significant contribution to the return of normal legislation, to communities after disasters.
Burdur, which is the thesis work area at risk due to the fault line. conservation plan for the conservation of urban heritage sites against natural and manmade disasters, it is seen that the current laws and regulations are inadequate. Earthquake focus needs to be done in addition to standard analysis and identify areas in which research is an important approach to conservation plans for protected areas are used as active in the city center. In this respect, mitigation thesis that evaluated the combination of conservation planning in protected areas work Burdur urban site and its surroundings are considered private.