Farklı motivasyonel iklimlere göre işlenen beden eğitimi derslerinin öğrencilerin başarı hedefleri, motivasyonel stratejileri ve beden eğitimine ilişkin tutumları üzerine etkisi
The effects of physical education lessons conducted according to different motivational climates on students? achievement goals, motivational strategies and attitudes toward physical education
Yazar: AYŞE GÖKÇE ERTURAN İLKER
Danışman: PROF. DR. GIYASETTİN DEMİRHAN
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Spor Bilimleri ve Teknolojisi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2010
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Spor = Sports
Dizin: Başarı güdüsü = Achievement motivation ; Beden eğitimi ve spor dersi = Physical education and sports lesson ; Tutumlar = Attitudes

Özet:
Bu araştırmanın amacı, farklı motivasyonel iklimlere göre işlenen beden eğitimi derslerinde öğrencilerin başarı hedefleri, motivasyonel stratejileri ve beden eğitimine ilişkin tutum erişi puan ortalamaları arasında anlamlı fark olup olmadığını araştırmaktır. Araştırmada, kontrol gruplu ön test ve son testin bulunduğu bir deney deseni kullanılmıştır. Araştırmanın üç farklı deney grubunu, bir devlet lisesinde dokuzuncu sınıf düzeyinde öğrenim görmekte olan 81 (40 kız, 41 erkek) öğrenci, kontrol grubunu ise 28 (14 kız, 14 erkek) öğrenci oluşturmaktadır. 2009-2010 eğitim öğretim yılı birinci dönem başında deney ve kontrol gruplarında yer alan öğrencilere Üçlü Motivasyonel İklim Ölçeği Üçlü Başarı Hedefi Ölçeği, , Öğrenmeye İlişkin Motivasyonel Stratejiler Ölçeği ve Beden Eğitimi ve Spora İlişkin Tutum Ölçeği II uygulanmıştır. Araştırmacı, ustalık, performans yaklaşımı ve performans kaçınımı iklimi deney gruplarının beden eğitimi derslerini 12 hafta boyunca aynı ders planlarına göre spor salonunda yürütmüştür. Kontrol grubunu oluşturan sınıfın beden eğitimi dersleri okulun beden eğitimi öğretmeni tarafından yürütülmüştür. Her deney grubunda araştırmacı tarafından farklı bir motivasyonel iklim, Motivasyonel İklim Gözlemci Kontrol Listesi temel alınarak oluşturulmuştur. On üçüncü hafta her deney grubu ile ayrı bir odak grup görüşmesi yapılmıştır. Her deney grubu ile yapılan odak grup görüşmesinde, o deney grubuna uygulanan motivasyonel iklim uygulamaları hakkında öğrencilerin görüşlerini almak amaçlanmıştır. Nitel veriler betimsel analizle incelenmiş ve yorumlanmıştır. Derslerin bitimindeki on dördüncü hafta deney ve kontrol gruplarına son testler uygulanmıştır. Deney ve kontrol gruplarında yer alan öğrencilerin Üçlü Motivasyonel İklim Ölçeğinden aldıkları erişi puanlarına 4x3 MANOVA uygulanmış ve öğrencilerin beden eğitimi derslerinin motivasyonel iklimine ilişkin algıları arasında istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmuştur [Wilks' ? = .958, F (3, 106) = 1.506, ?2 = .042 ve p = .004]. Öğrencilerin Üçlü Başarı Hedefi Ölçeğinden aldıkları erişi puanlarına 4x3 MANOVA uygulanmış ve beden eğitimi derslerinin motivasyonel iklimlerinin öğrencilerin başarı hedefleri üzerine etkisi anlamlı bulunmuştur [Wilks' ? = .870, F (3, 106) = 5.100, ?2 = .130 ve p = . 002]. Öğrencilerin Öğrenmeye İlişkin Motivasyonel Stratejiler Ölçeğinden aldıkları erişi puanlarına 4x5 MANOVA uygulanmış ve beden eğitimi derslerinin motivasyonel iklimlerinin öğrencilerin bilişsel strateji kullanımları, öz-yeterlikleri ve içsel değerleri üzerine etkisi anlamlı bulunmuştur [Wilks' ? = .749, F (3, 106) = 6.709, ?2= .251 ve p =.000]. Öğrencilerin Beden Eğitimi ve Spora İlişkin Tutum Ölçeği II'den aldıkları erişi puanlarına Tek Yönlü Varyans Analizi uygulanmış ve beden eğitimi derslerinin motivasyonel iklimlerinin öğrencilerin beden eğitimine ilişkin tutumları üzerine etkisi istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur [F (3, 106) = 12.442, p = .000]. Sonuç olarak beden eğitimi derslerinde ustalık ve performans yaklaşımı ikliminin öğrencilerde bilişsel ve duyuşsal yönden daha olumlu çıktılar sağladığı görülmüştür.Anahtar Kelimeler: Beden eğitimi, motivasyonel iklim, başarı hedefi, motivasyonel strateji, beden eğitimine ilişkin tutum

Abstract:
The aim of this study was to analyze whether conducting physical education lessons according to different motivational climates leads to a significant difference between students? achievement goals, motivational strategies and attitudes toward physical education. The study used a pre-test post-test control group design.The study subjects were 109 ninth grade students. The subjects were allocated to one of three experimental groups (n= 81; 40 girls, 41 boys) or to the control group (n=28; 14 girls, 14 boys). All of the students underwent a baseline assessment at the beginning of the first semester of the 2009-2010 academic year, which consisted of the Trichotomous Motivational Climate Scale (TMCS), Trichotomous Achievement Goal Scale (TAGS), Motivated Strategies for Learning Questionnaire (MSLQ) and Attitudes Toward Physical Education and Sport Scale II (ATPESS). The researchers conducted a 12-week program of physical education lessons with the experimental groups in the school gym. The program used the same lesson plans and covered mastery, performance approach and performance avoidance. However, in each experimental group, the researchers created different motivational climates according to the Motivational Climate Observer Control List. The physical education lessons of the control group were conducted by the physical education teacher of the school. In week thirteen a separate focus group interview was conducted with each experimental group to determine the students? opinions on the motivational climate applications. Qualitative data was analyzed and interpreted with descriptive analyses. The experimental and control groups underwent post-test assessments at the end of the semester. A 4×3 MANOVA was applied to the TMCS development scores of the experimental and control group students, which showed significant differences between motivational climate perceptions of physical education lessons [Wilks' ? = .958, F (3, 106) = 1.506, ?2 = .042 and p = .004]. A 4×3 MANOVA was applied to the TAGS development scores of the experimental and control group students and the effect of motivational climates on the achievement goals of students were found to be significantly different [Wilks' ? = .870, F (3, 106) = 5.100, ?2 = .130 and p = . 002]. A 4×5 MANOVA was applied to the MSLQ development scores of the experimental and control group students and the effect of motivational climates on cognitive strategy use, self-efficacy and intrinsic value of the students were found to be significant [Wilks' ? = .749, F (3, 106) = 6.709, ?2= .251 and p =.000]. One-way ANOVA was applied to the ATPESS development scores of the experimental and control group students and the effect of motivational climates of physical education lessons on students? attitudes toward physical education lessons was found to be significant [F (3, 106) = 12.442, p = .000]. Consequently it was observed that the use of motivational climates based on mastery and performance approaches within physical education lessons provides positive outputs in terms of cognitive and affective scores.Key Words: Physical education, motivational climate, achievement goal, motivational strategy, attitudes toward physical education