Sosyal bilgiler dersinde demokrasi ile ilgili temel kavramların öğretimi ve kavram yanılgıları
Teaching of basic concepts related to democracy in social studies course and misconceptions
Yazar: TUBA ERTUĞRUL
Danışman: PROF. ARİFE FİGEN ERSOY
Anadolu Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Ana Bilim Dalı / Sosyal Bilgiler Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Sosyal bilgiler dersinde öğrencilerin etkin demokratik vatandaşlık yeterliklerini kazanmalarında demokrasinin temel kavramlarını doğru anlamlandırmaları ve öğrenmeleri gerekir. Sosyal bilgiler derslerinde, demokrasinin kavramsal olarak ne kadar etkili öğretildiğinin ortaya çıkarılması demokrasi eğitimi açısından önemlidir. Bu araştırmanın amacı; öğrencilerin demokrasi ile ilgili temel kavram yanılgıların neler olduğunu ve demokrasi ile ilgili temel kavramların sosyal bilgiler dersinde nasıl öğretildiğini belirlemektir. Araştırma, durum çalışması deseni kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın katılımcıları, Eskişehir il merkezindeki bir ortaokuldaki 7. sınıf öğrencileri ve sosyal bilgiler öğretmeninden oluşmaktadır. Veri toplama yöntemi olarak öğrencilere yönelik kelime ilişkilendirme testi, yapılandırılmamış gözlem ve yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Araştırmanın verileri, betimsel analiz ile açıklanmıştır. Araştırmada, öğrencilerin demokrasinin temel kavramlarına ilişkin bazı kavram yanılgıları olduğu tespit edilmiştir. Demokrasi, özgürlük, adalet, hukuk, egemenlik gibi kavramlar konusunda yanlış kavramsallaştırmalar yapılmıştır. Ancak hak, eşitlik, seçim ve katılım gibi kavramlarda öğrencilerin doğru kavramsallaştırma yaptıkları belirlenmiştir. Sosyal bilgiler dersinde öğretmenin kavramların öğretiminde geleneksel öğretim yöntemlerini kullandığı görülmüştür. Araştırmanın sonuçlarına dayanarak, sosyal bilgiler dersinde demokrasiyle ilgili temel kavramların öğretiminde farklı öğretim yöntem ve tekniklerinin işe koşulması önerilmiştir. 
Anahtar Sözcükler: Sosyal bilgiler, Kavram öğretimi, Kavram yanılgısı, Demokrasi.

Abstract:
Students need to understand and learn the basic concepts of democracy correctly in order to gain effective democratic citizenship competencies during the course of social studies lesson. In social studies courses, it is important for democracy education to reveal how effectively democracy is taught conceptually. The aim of this research is to determine what are the basic misconceptions of students about democracy and how the basic concepts of democracy are taught in social studies course. The research was carried out using the case study pattern. The participants of the study consist of 7th grade students and a social studies teacher at a secondary school in Eskişehir city center. Word association test for students, unstructured observation, semi-structured observation forms were used as a data collection method. The data of this research described with descriptive analysis. In the study, some misconceptions of students about the basic concepts of democracy were identified. Misconceptions have been made about concepts such as democracy, freedom, justice, law and sovereignty. It was determined that students made correct conceptualization in concepts such as rights, equality, election and participation. In the social studies course, it was seen that the teacher used traditional teaching methods in the teaching of concepts. Based on the results of the study, in the social studies course, it is suggested that different teaching methods and techniques should be employed in the teaching of basic concepts related to democracy.
Keywords: Social studies, Concept teaching, Misconception, Democracy.