Pediyatrik çölyak hastalığı olgularının glutensiz diyet tedavisine uyumunun dışkıda gluten immunojenik peptit atılımı ile değerlendirilmesi ve bulguların diyet analizi, semptom sorgulaması ve anti-doku transglutaminaz IgA serolojik testi yöntemleri ile karşılaştırılması
Evaluation of compliance of pediatric celiac disease cases with gluten-free diet treatment with gluten immunogenic peptide excretion in stool and comparison of the findings with dietary analysis, symptom inquiry and anti-tissue transglutaminase IgA serological test methods
Yazar: MALEYKA JAFARLI
Danışman: PROF. DR. ENGİN TUTAR ; DOÇ. DR. BİLGE ŞAHİN AKKELLE
Marmara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases

Özet:
Amaç: Bu çalışmada, glutensiz diyete uyum ihlallerinin saptanmasında yüksek duyarlılık ve özgüllüğe sahip yeni bir yöntem olan dışkıda gluten immünojenik peptid (GİP) testinin pediyatrik çölyak hastalığı tanılı olgularda klinik etkinliğinin ve klasik yöntemler olan diyet uyum anketi, semptom sorgulaması ve serum çölyak antikor testleri ile arasındaki uyumun değerlendirilmesi amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Çalışmamızda 15 Nisan 2023 ile 15 Ekim 2023 tarihleri arasında 3 ila 18 yaş arasındaki, en az bir yıldır glutensiz diyet tedavisi uygulayan çölyak hastalığı tanılı hastalar analiz edildi. Hastalardan 10 gün ara ile hafta içi ve hafta sonu olmak üzere alınan 2'şer dışkı örneğinde bakılan GİP testi sonucu Çölyak Semptom İndeksi, Biagi diyet uyum anketi, anti-doku Transglutaminaz IgA (anti-tTG IgA) serolojik antikor testi ile karşılaştırıldı.
Bulgular: Toplamda 40 çölyak hastalığı tanılı pediyatrik olgu incelendi. Olguların %62,5'i (n=25) kız, %37,5'i (n=15) erkekti. Çalışma esnasındaki yaş ortalaması 10,63±4,15 yıl, tanı anındaki yaş ortalaması 5,80±3,53 yıl olarak saptandı.  Hastaların %67,5'inin (n=27) 3-12 yaş, %32,5'inin (n=13) 13-18 yaş aralığında olduğu belirlendi. Hastaların her iki dışkı örneğindeki toplam GİP pozitiflik ve negatifliğine bakıldığında, her iki dışkı örneğinde GİP pozitif hasta oranının %12,5 (n=5), sadece bir örnekte GİP pozitif olan hasta oranının %82,5 (n=33), her iki örnekte GİP negatif hasta oranının %5 (n=2), her iki dışkı örneğinden en az birinde pozitiflik oranının %95 (n=38) olduğu saptandı. Biagi anketine göre diyete uyumlu olan 28/40 hastanın (%70) 26'sında (uyumlu hastaların %92,9'unda) dışkı örneklerinin bir tanesinde GİP pozitifliği saptandı. Çölyak Semptom İndeksi 'ne göre asemptomatik olan 26/40 hastanın (%65) hepsinde en az bir dışkı GİP testinde pozitiflik saptandı. Anti-tTG IgA testi 40 hastanın 15'inde (%39,5) negatif saptanmış olup, bu hastaların hepsinde, iki dışkı örneğinin en az birinde GİP pozitifliğinin olduğu görüldü. Dışkı örneği GİP sonuçları ile Çölyak Semptom İndeksi ve anti-tTG IgA serolojik antikor testi sonuçları arasında bir uyum saptanmadı, dışkı GİP testi ve Biagi diyet uyum anketi sonuçları arasındaki uyum ise çok zayıf düzeyde idi.
Tartışma: Çalışmamızın sonuçlarına göre; duyarlılık ve özgüllüğü çok yüksek olan GİP testi ile diyet uyumsuzluğu oranı %95 olup çok yüksektir. Bu nedenle GİP testinin rutin kullanıma girmesi, yüksek oranda olan glutensiz diyet ihlallerinin tespitinde, duyarlılık ve özgüllüğü düşük klasik yöntemlere göre önemli avantaj sağlayacaktır.

Abstract:
Aim: The aim of this study was to evaluate the clinical effectiveness of fecal gluten immunogenic peptide (GIP) testing, a novel method with high sensitivity and specificity for detecting transgressions to a gluten-free diet, in pediatric patients diagnosed with celiac disease, and to assess its concordance with classical methods including diet adherence questionnaire, symptom inquiry, and serum celiac antibody tests.
Materials and Methods: In our study, patients diagnosed with celiac disease between the ages of 3 and 18, who had been on gluten-free diet treatment for at least one year, were analyzed between April 15, 2023 and October 15, 2023. The results of the fecal GIP test, obtained from two stool samples taken from patients with a 10-day interval on weekdays and weekends, were compared with the Celiac Symptom Index, Biagi diet adherence questionnaire, and anti-tissue Transglutaminase IgA (anti-tTG IgA) serological antibody test.
Results: A total of 40 pediatric cases diagnosed with celiac disease were examined. Of these cases, 62.5% (n=25) were female, and 37.5% (n=15) were male. The mean age at the time of the study was 10.63±4.15 years, while the mean age at diagnosis was 5.80±3.53 years.  It was determined that 67.5% of the patients (n=27) were between the ages of 3-12 whereas 32.5% (n=13) were between the ages of 13-18. Considering the total GIP positivity and negativity in both stool samples of the patients, the rate of GIP positive patients in both stool samples was 12.5% (n = 5), the rate of GIP positive patients in only one sample was 82.5% (n = 33), and the rate of GIP positive patients in both stool samples was 12.5% (n = 5) , the rate of GIP-negative patients was  5% (n=2), and the rate of positivity in at least one of every two stool samples was 95% (n=38). According to the Biagi questionnaire, out of 40 patients, 28 (70%) were adherent to the diet, and GIP positivity was detected in at least one stool sample in 26 of them (92.9% of adherent patients). Among the 26 asymptomatic patients (%65) according to the Celiac Symptom Index, all of them had positivity in at least one fecal GIP test. Anti-tTG IgA test was found to be negative in 15 of 40 patients (39.5%), and all of these patients were found to have GIP positivity in at least one of the two stool samples. There was no concordance found between the stool sample GIP results and the Celiac Symptom Index or anti-tTG IgA serological antibody test results, and the concordance between the stool GIP test and Biagi diet adherence questionnaire results was very weak.
Conclusion: According to the results of our study, the rate of dietary non-compliance detected by the highly sensitive and specific GIP test is 95%, which is very high. Therefore, the introduction of the GIP test into routine use will provide a significant advantage in detecting high rates of gluten-free diet transgressions compared to classical methods with low sensitivity and specificity.