Vergi harcaması uygulamaları ve etkilerinin analizi
Tax expenditure implementations  and analysis of the it's effects
Yazar: HÜMEYRA UĞURLU
Danışman: PROF. DR. İHSAN GÜNAYDIN
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Maliye Ana Bilim Dalı / Mali İktisat Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Maliye = Finance
Dizin: Bütçe = Budget ; Kamu harcamaları = Public expenditures ; Mali saydamlık = Transparency of finance ; Vergi harcamaları = Tax expenditures ; Vergiler = Taxes

Özet:
Toplum ihtiyaçlarını karşılamakla yükümlü olan devlet, kamusal amaçlarını gerçekleştirmek için bir takım araçlar kullanır. Buna göre, vergi harcamaları, devletin vergi sistemi yoluyla kullandığı bir maliye politikası aracıdır. Bu uygulamalar, vergi hukuku içerisine gizlenmiş durumdadırlar. Bir vergi hükmünün vergi harcaması olup olmadığını tespit etmek güçtür. Bu sorun nedeniyle, hesaplanması ve sonuçlarının değerlendirilmesi konusunda sıkıntılar bulunmaktadır. Benzer şekilde, vergi harcaması ve bununla ilişkili kavramlar ülkeden ülkeye farklılıklar göstermektedir.Vergi harcamaları ile kamu harcamaları arasında benzerlikler ve farklılıklar bulunmaktadır. Benzerlikler nedeniyle vergi harcamaları kamu harcaması olarak da görülebilmektedir. Ancak vergi harcamaları kamu harcamalarından farklı uygulamalardır. Bütçede vergi gelirlerindeki azalma, vergi harcamalarının en net sonucudur. Vergi gelirlerindeki azalmaya rağmen vergi harcamaları bütçe denetimi dışında kalmaktadır. Son yıllarda ülkeler, mali saydamlık prensibi gereği vergi harcamalarını daha detaylı bir şekilde incelemeye çalışmaktadırlar.Ülkeler vergi harcamalarına ilişkin raporlar yayımlamaktadırlar. Bu raporlarda vergi harcamaları tahminleri yer almaktadır. Bazı ülkeler, diğerlerine göre, vergi harcamalarına yönelik daha detaylı bilgiler sunmaktadırlar. Bu ülkelerin raporlarında, vadesi dolan ve yeni uygulamaya konulan vergi harcamaları hakkında bilgiler verilmektedir. Ayrıca vergi harcamaları rakamlarının güvenilirlikleri hesaplanmaktadır. Diğer bazı ülkeler de, fonksiyonlarına ve vergi türlerine göre vergi harcamalarını tahmin etmektedirler.Kamu harcamaları ile gerçekleştirilebilecek bir amaç, vergi harcamaları tarafından da gerçekleştirilebilir. Bundan dolayı, vergi harcamaları ülkelerde yaygın olarak kullanılmaktadır. Fakat vergi harcamalarının standart bir uygulaması yoktur. Bu nedenle, vergi harcamaları tanımlanmalı, belirlenmeli ve ekonomik sonuçları hesaplanmalıdır.


Anahtar Kelimeler: Vergi Harcaması, Kamu Harcaması, Bütçe, Mali Saydamlık

Abstract:
The state to meet the needs of community use set of tools to achieve the public objectives. Accordingly, tax expenditures are fiscal policy tool used by the state?s tax system. These applications are hidden in tax law.  It is difficult to distinguish whether a tax provision is tax expenditures. For this reason, there are difficulties in the calculation and evaluation of the results. Similarly, Tax expenditure and concepts associated with them are different from country to country.There are similarities and differences between public spending and tax expenditures. Due to the similarities of tax expenditures can be seen as public spending. However, tax expenditures are different applications from public spending. Decrease in the the budget tax revenues is net result of the tax expenditures. Despite the decline in tax revenues, the tax expenditures have remained out of budget control. Recently,  countries are trying to examine more detail to the tax expenditures for principle of fiscal transparency.Countries broadcast tax expenditure reports of them. These reports include estimates of tax expenditures. In some countries, reports provide more detailed information for tax expenditures. Expired and introduced new tax expenditures have reported. This countries also publish their security degree of tax expenditures. Other some countries, the tax expenditure estimate by the types or functions of tax.An aim that can be realized by government expenditures can be provided by tax expenditures, too. Therefore, tax expenditures are widely used in countries. However, there is not standard implementation of tax expenditures. Tax expenditure in a country may not give the same results in other countries. For this reason, tax expenditures should be defined, identified and economic consequences calculated.



Key Words: Tax Expenditure, Government Expenditure, Budget, Transparency of Finance