Didem Madak'ın şiirlerinde anlam evreni
The meaning universe in Didem Madak's poems
Yazar: HAVA AKTAŞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ŞAMİL YEŞİLYURT
Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Anlam evreni = Meaning universe ; Kadın şairler = Women poets ; Madak, Didem = Madak, Didem ; Semboller = Symbols ; Türk şiiri = Turkish poem ; İmge = Image ; Şiir = Poem

Özet:
Bu çalışmada Cumhuriyet Dönemi şairlerinden Didem Madak'ın imgesel, sembolik
ve felsefik derinliğe sahip eserlerinin, anlam evreni bağlamında incelenmesi konu
edilmiştir. Madak ile ilgili akademik çalışmaların çoğu "kadın söylemi" odaklıdır.
Didem Madak'ın kadın cinsiyetinin şiirlerde görünür olmasının gerekliliğinden
bahsettiği konuşmaları kaydedilmiştir. Ancak metinler incelenirken şairin bu
sözlerini ya da şiirlerde öne çıkan kadın söylemini referans alarak metinlere sadece
feminist duyarlılıkla yaklaşmak, metinlerin daha derin incelenmesini sekteye
uğratmaktadır. Bu sebeple "kadın söylemi" tekrarını olabildiğince ikinci planda
tutmak hedeflenmiştir. Madak'ın Grapon Kâğıtları, Ahlar Ağacı ve Pulbiber
Mahallesi olmak üzere üç kitabı vardır. Bu üç kitaptaki şiirlere sonraki basımlarda
eklenen şiirler de ilave edilerek tüm malzeme, belirlenen tipolojilere göre gruplara
ayrılmıştır. Bahsi geçen gruplar; sembolik kullanımlar, temel karşıtlıklar ve imgeler
olmak üzere üç bölümde ele alınmıştır. Dilsel veriler tipolojik olarak irdelenmiş ve
kullanım sıklıkları bakımından da değerlendirilmiştir. Böylece şiirlerdeki katmanlı
yapı sadeleştirilmiştir. Sonuç olarak şairin anlam evreni ortaya çıkarılmıştır. Tüm
bunların neticesinde yaşamı sorgulayan bireylerin yaşadıkları çatışma ögelerini kendi
kültürel birikimlerine ve yaşanmışlıklarına göre yansıttıkları görülmüştür. Metinlerin
ilk bakıştaki görüntüleri ve incelendikten sonraki görüngülerinin karşıt anlamlara
gelebildiği anlaşılmıştır. Özne şiirinde farkına varmadan bazen dışa dönük, bazen ise
içe dönük bir tavırla anlamsal gruplar oluşturmuştur. Madak'ın şiirinin, okuyucunun
algısı ve kültürel birikimine göre kendisini açan ya da kapatan bir şiir olduğu tespit
edilmiştir. Şairin küçük anlam evreninden yola çıkılmış, tümevarımsal bir işleyişle
büyük anlam evrenine ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Didem Madak, şiir, anlam evreni, imge, sembol, temel
karşıtlıklar

Abstract:
In this study, one of the Republic Period poets; Didem Madak's works which have
the imaginary, symbolic and philosophical perspectives are studied in the context of
meaning universe. Most of the academic studies related to Madak are focused on
"woman discourse". The speech of Didem Madak about the necessity of woman
gender visibility in the poems is recorded. However, while studying the poems, texts
are interrupted to make deeper analysis because of approaching to texts with only
feminist sensitivity by taking as reference of poet's speech or woman discourse
which becomes prominent in her poems. Madak has three books; called as Grapon
Kağıtları, Ahlar Ağacı and Pulbiber Mahallesi. All materials have grouped in regard
to determinated typologies by also adding her latest poems into these books for the
following printings. These mentioned groups has been discussed in 3 categories such
as symbolic uses, basic oppositions and imagery. Linguistic materials have been
examined typologically and have also been evaluated as frequencies of occurrence.
Thus, layered structure in poems has been reduced. Consequently, poet's meaning
universe has been revealed. As a result it has been seen that, lıke every individual
questioning life, she reflects the elements of the conflict she has experienced
according to her cultural backgound and experience. It is understood that the ımages
of the texts at fırst glance and what they gave after analyzing can have opposite
meanings. In her poem, the poet created semantıc groups unintentionally with an
introverted unintentionally with an introverted and sometimes extroverted attitude. It
has been determined that Madak's poem is one that opens or closes itself according
to the reader's perception and cultural accumulation. Starting from the small
meaning universe of the poet,the universe of great meaning has been reached through
an inductive operation.

Key Words:Didem Madak, poem, meaning universe, image, symbol, basic
oppositions