Hemşirelik öğrencilerinin bakım davranışlarını algılamaları
Perceptions of nursing students for caring behaviors
Yazar: ZEHRA ESKİMEZ
Danışman: DOÇ. DR. RENGİN ACAROĞLU
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Esasları Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2012
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Güvenilirlik ve geçerlilik = Reproducibility of results ; Hasta bakımı = Patient care ; Hemşirelik = Nursing ; Hemşirelik bakımı = Nursing care ; Hemşirelik eğitimi = Education-nursing ; Öğrenciler-hemşirelik = Students-nursing

Özet:
Araştırma, hemşirelik öğrencilerinin bakım davranışlarına yönelik algılarını belirlemek amacı ile tanımlayıcı ve ilişkilendirici; Bakım Değerlendirme Ölçeği-BDÖ'nün (Caring Assessment Questionnaire-Care-Q) Türkçe şeklinin ülkemiz için geçerlik ve güvenirliğini değerlendirmek amacı ile metodolojik tipte gerçekleştirildi. Araştırmanın evrenini, İstanbul İlinde bulunan devlet üniversitelerine bağlı hemşirelik bölümlerinde öğrenimlerini sürdüren öğrenciler (N=841), örneklem grubunu ise bu okullardaki 2., 3. ve 4. sınıf öğrencileri (n=594) oluşturdu. Araştırma verileri, ?Bilgi Formu? ve ?BDÖ? kullanılarak toplandı. Araştırmadan elde edilen veriler SPPS 10.0 paket programı kullanılarak analiz edildi.Ölçeğin (BDÖ) geçerlik- güvenirlik çalışması doğrultusunda, Ki-kare uyum istatistiği değeri=2.61 ve Uyum iyiliği değeri RMSEA=0.080, test-tekrar test korelasyonu r=0,42-0,59; Cronbach alfa=0,79-0,92; Madde toplam korelasyonu r =0,62-0,84 (p<0.001) değerleri ile ülkemiz için kullanılabilir geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı olduğu görüldü.Öğrencilerin BDÖ toplam puan ortalaması 5,26±0,79 bulundu. Alt boyutların puan ortalamalarının sırasıyla, ?Gözlemler ve İzlemler? (5,50±0,92), ?Güven Verici İletişim? (5,44±0,85), ?Konfor? (5,36±0,84), ?Ulaşılabilirlik? (5,00±0,97), ?Açıklamalar ve Olanaklar? (5,00±1,05) ve ?Beklentiler? (4,72±1,22) alt boyutunda olduğu saptandı.Sonuç olarak, BDÖ'nün Türkçe şeklinin ülkemiz için geçerli ve güvenilir bir ölçek olduğu saptandı. Öğrencilerin bakım davranışları algıları iyi olarak nitelendirilebilecek bir düzeyde idi. Öğrencilerde, zaman içinde deneyimle geliştirilebilecek eleştirel düşünme ve karar verme becerilerini içeren bakım davranışlarının diğerlerine göre daha az sıklıkla uygulandığı görüldü. Cinsiyet, mezun olunan okul, hemşireliği isteyerek seçme gibi faktörlerin öğrencilerin bakım algılarını etkilediği belirlendi.Anahtar Kelimeler: Bakım, Hemşirelik, Bakım Değerlendirme Ölçeği, Geçerlik, Güvenirlik.

Abstract:
The research was performed in a way of descriptive and correlative type in order to determine the perceptions of nursing students for caring behaviors and in a way of methodological type in order to evaluate the validity and reliability of Caring Assessment Questionnaire-Care-Q Turkish form for our country. The population of the research consisted of the students who continue their education in the nursing departments subject to state universities in İstanbul (N=841) and the sample group consisted of 2nd, 3rd, and 4th grade students (n=594) in these schools. Research data were collected using ?Information Form? and ?Care-Q?. The data derived from the research were analyzed using SPPS 10.0 package software.In accordance with assessment for validity and reliability of the scale (Care-Q), it was seen that is usable valid and reliable instrument for our country with Chi-Squared statistics value = 2,61, Root Mean Square Error of Aproximation (RMSEA) = 0,080, test-retest correlation r = 0,42-0,59, Cronbach?s Alpha = 0,79-.92, item total-correlation r = 0,62-0,84 (p<0,001) values.The average Care-Q of total points of students was found as 5,26±0,79. The point averages of subscales were determined as ?Monitors and follows through? (5,50±0,92), ?Trusting relationship? (5,44±0,85), ?Comfort? (5,36±0,84), ?Accessible? (5,00±0,97), ?Explains and facilitates? (5,00±1,05), and ?Anticipates? (4,72±1,22) in the subscale.Consequently the Turkish form of Care-Q was determined as a valid and reliable assessment for our country. The caring behaviors of the students were in a level to be qualified their perceptions as good. It was seen in students that the caring behaviors consisting of critical thinking and decision skills to be improved with experience in time were applied less frequently than the others. It was determined that the factors such as gender, alma mater, voluntarily choosing of the nursing affect the caring perceptions of the students.Keywords: Caring, Nursing, Caring Assessment Questionnaire, Validity, Reliability.