Erişkin bireylerde aşı reddinin, çocukluk ve erişkin aşılarıyla ilgili bilgi düzeyinin, tutum ve davranışların değerlendirilmesi
Evaluation of vaccine refusal, knowledge level, attitudes and behaviors about childhood and adult vaccines in adult individuals
Yazar: TUĞBA KOŞMAZ KARA
Danışman: UZMAN ZEYNEP AŞIK
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Antalya Eğitim ve Araştırma Hastanesi​ / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Aşı reddi = Vaccination refusal ; Aşılama = Vaccination ; Aşılar = Vaccines ; Bilgi = Knowledge ; Davranış = Behavior ; Tutumlar = Attitudes ; Yetişkinler = Adults ; Çocukluk dönemi = Childhood ; İmmünizasyon = Immunization

Özet:
Amaç: Bu çalışmamızın amacı bireylerin çocukluk çağı ve erişkin bağışıklama konularında bilgi, tutum, davranışlarını tanımlamak, günümüzde giderek artan aşı karşıtı görüşlerin, erişkinlerin çocuk sahibi olması durumuyla ilişkisini ortaya koymak, aşı reddinin olası nedenlerini tanımlanmak, sorunların çözümüne ilişkin veriler elde edebilmektir. 
Gereç ve Yöntem: Çalışmaya Aile Hekimliği Polikliniklerine başvuran 352 katılımcı dahil edilmiştir. Araştırmaya dahil edilme kriterleri: 18 yaşından büyük olmak, 65 yaşından küçük olmak ve soruları cevaplayabilecek bilişsel yeterlilikte olmak. Katılımcıların sosyo-demografik özelliklerini, aşılanma davranışlarını, genel aşı bilgi düzeyini ve aşı karşıtlığını içeren anket sorularına verdikleri cevaplar araştırmacı tarafından kaydedilmiştir. Katılımcıların sosyo-demografik özellikleri, aşılanma davranışları, genel aşı bilgi düzeyleri ve aşı karşıtlığı durumları karşılaştırılmıştır.
Bulgular: Katılımcıların %72,4'ü çocukluk çağı aşılarını biliyordu. Bilenlerin tamamı rutin ve %68,1'i özel çocukluk çağı aşılarını bilmekteydi. Çocukluk çağı aşılarını bilenlerin bildikleri rutin aşılara bakıldığında %94,5'i KKK, %91,4'ü suçiçeği, %83,1'i Td, %76,9'u karma aşıyı, en düşük olarak da %48,2'si HAV aşısını bilmekteydi. Özel aşılara bakıldığında meningokok %59,6, influenza %46,7, rotavirüs %37,3, en az oranda %22,4 ile HPV aşısı bilinmekteydi. Katılımcıların %52,3'ünün en az bir çocuğu vardı. Ebeveynlerin %99,5'i çocuklarına rutin aşıları, %25 'i çocuklarına özel aşıları yaptırmışlardı. Ebeveynlerin %23,4'ünün çocuğunda en az bir yan etki ortaya çıkmıştı ve en çok yan etki ateşti. Katılımcıların %71,3'ü erişkin aşılarını biliyordu. %90,0 tetanoz-difteri, %86, influenza, %77,3 kuduz, %71,7 HBV, %58,2 pnömokok, %19,1 ile zona aşısı bilinmekteydi. Katılımcıların %84,9'u en az bir kez erişkin aşısı yaptırmıştı. %66,5'i tetanoz-difteri, %30,7'si influenza, %27,5'i HBV aşısını yaptırmıştı.
Katılımcıların %16,5'i aşı karşıtı idi. Çocuğu olanlarda aşı karşıtlığı %21,2 idi. Aşıdaki maddelerin (civa, alüminyum vb) sağlığa zararlı olduğunu düşünme, aşıların yabancı ülkelerin /aşı firmalarının menfaati için yapıldığını düşünme, aşıların ciddi yan etkileri olduğunu düşünme, ithal aşıların yeterli denetimden geçmediğini ve ülke ekonomisine zarar verdiğini düşünme, modern hijyen yöntemlerine uyarak enfeksiyonlardan korunabileceğini düşünme, sağlık çalışanları ve hekimim tarafından yeterli bilgilendirilmediğini düşünme, aşının uygulama şekli (iğne) nedeniyle çekince duyma, enfeksiyonu geçirmenin daha sağlıklı olduğunu düşünme aşı karşıtı olmalarının başlıca nedenleriydi.
Aşı hakkında bilgi kaynaklarının dağılımına bakıldığında sağlık kurumları/eczane %68,5, çevre/komşu/arkadaş %37,8, internet siteleri %33,2, kendi tecrübeleri %33,2, basılı yayınlar %26,4, TV %24,7, sosyal medya %17,6 olarak bulunmuştur.
Aşı karşıtı bilgi kaynakları sıklık sırasına göre sosyal medya (%54,3), çevre /komşu/arkadaş (%50,2), televizyon (%47,7), internet siteleri (%46,7), basılı yayınlar (%23,5), kendi tecrübeleri (%19,8), sağlık kurumları/eczane (%18,5), toplum önderleri (%18,1) idi.
Sonuç: Diğer araştırmalarla karşılaştırıldığında ebeveynlerde aşı karşıtlığı araştırmamızda daha yüksek bulunmuştur. Bunu nedeni yanlış ve eksik bilgi sahibi olunmasıdır. Bireylerin sağlık profesyonellerince bilgilendirilmesi hem erişkin hem çocukluk aşılamasında bilgi düzeyini ve aşılama oranlarını artırabilir hem de aşı karşıtı düşüncelelerin önüne geçilebilir. Bilgi düzeyini ve aşılama oranlarını artırmak ve aşı karşıtılığını azalmak için multidisipliner yaklaşım gereklidir.

Abstract:
Purpose: In our study our aim is to identify knowledge, attitudes, behaviors about childhood and adult immunization, to reveal the relationship of increasing anti-vaccine views with the situation of adults having children, to identify possible causes of vaccine rejection, to obtain data on the solution of problems.
Material and Method: 352 participants applied to Family Medicine outpatient clinics were included in the study. Criteria for inclusion of volunteers in the study: being older than 18, being younger than 65, and being cognitively qualified to answer questions. Participants's responses to survey questions including socio-demographic characteristics, vaccination behavior, general level of vaccine knowledge and vaccine refusal were recorded by the researcher. Socio-demographic characteristics of participants, vaccination behavior, general level of vaccine knowledge, and vaccine refusal were compared.
Results: 72.4% of participants knew about childhood vaccinations. All of those who knew routine and 68.1% knew about special childhood vaccines. Looking at the routine vaccines that those who knew childhood vaccines knew, 94.5% knew MMR (Measles, Mumps, and Rubella), 91.4% knew chickenpox, 83.1% knew Tetanus-Diphtheria and Pertussis, 76.9% knew mixed vaccine, and 48.2% knew HAV (hepatitis A virus) vaccine as the lowest. Looking at special vaccines, meningococcal 59.6%, influenza 46.7%, rotavirus 37.3%, HPV (Human papillomavirus) vaccine with 22.4% were known. 52.3% of participants had at least one child. 99.5% of parents made their children vaccinated with routine vaccinations and 25% of parents made their children vaccinated with special vaccinations. 23.4% of parents had at least one side effect in their child, and the most common side effect was fever. 71.3% of participants knew about adult vaccines. 90.0% tetanus-diphtheria, 86%, influenza (flu), 77.3% rabies, 71.7% HBV (Hepatitis B virus), 58.2% pneumococcal, 19.1% shingles vaccine were known. 84.9% of participants had vaccinated with the adult vaccine at least once. 66.5% of participants were vaccinated with tetanus diphtheria, 30.7% with flu and 27.5% with HBV vaccine. 16.5% of participiants and 21.2% of parents had vaccine refusal. The most common reasons for refusing vaccinating; thinking that the substances in vaccines (mercury, aluminum, etc.) is harmful to our health, thinking that vaccines were done for the benefit of the companies/ foreign countries, thinking that there are serious side effects of the vaccine, thinking that imported vaccines do not undergo adequate supervision and damage the country's economy, to that it can be protected from infections by following modern hygiene methods, thinking that health care workers and physicians are not adequately informed, to hesitate due to the method of administration of the vaccine (for example: needle), thinking that it is healthier to pass the infection naturally.
Health institutions and organizations /pharmacy 68.5%, acquaintance/neighbor/friends 37.8%, internet sites 33.2%, own experiences 33.2%, printed publications 26.4%, TV 24.7%, social media 17.6% were found when looking at vaccine information sources.
Anti-vaccine information sources in order of frequency were social media, acquaintance/neighbor/friend, TV, internet sites, printed publications, own experience, health institutions and organizations/pharmacy, community leaders.
Conclusion: Compared to other studies, vaccine refusal in parents was found high in our research. The reason for this is incorrect and incomplete information. Informing individuals by health professionals can increase the level of knowledge and vaccination rates in both adult and childhood vaccination, as well as prevent anti-vaccination considerations. A multidisciplinary approach is needed to increase the level of knowledge and vaccination rates, as well as reduce anti-vaccination thoughts.