Yerli çizgi filmlerin çocuk edebiyatı açısından incelenmesi: Rafadan Tayfa ve Kral Şakir örneği
Examination of domestic cartoons in terms of children's literature: The example of Rafadan Tayfa and Kral Şakir
Yazar: MÜJDAT AYDOĞAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AYŞE ÖZGÜL İNCE SAMUR
Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türkçe Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Radyo-Televizyon = Radio and Television ; Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Kral Şakir = Kral Şakir ; Rafadan Tayfa = Rafadan Tayfa ; Türkçe = Turkish ; Türkçe eğitimi = Turkish education ; Çizgi film = Animated film ; Çocuk edebiyatı = Children’s literature

Özet:
Çocuk edebiyatı, çocuk kitapları ve çocuklar için üretilen sanatsal ürünleri kapsamına alan edebiyat alanıdır. Çocuk edebiyatı aracılığıyla çocuklara sanatçı bakış açısı sezdirilir, çocuğun beğeni anlayışının niteliği yükseltilir. Tüm bunları yaparken çocuğa olumlu iletileri duyumsatmak başlıca amaçlardandır. Nitelikli çocuk edebiyatı ürünlerinin çocuğun dil becerilerini geliştirirken ona farklı yaşam deneyimlerini tanıtma görevi de vardır. Nitelikli çocuk edebiyatı ürünleri olduğu gibi aslında çocuğa uygun olmayan, çocuğa katkı sağlamak yerine onun duygu, düşünce ve hayal dünyasını örseleyecek sözde çocuk edebiyatı ürünleri de oldukça fazladır. Bu bağlamda çocuk edebiyatı ürünlerinin uygunluğunu ve niteliğini belirlemek için konunun uzmanları tarafından bazı ilkeler belirlenmiştir. Çocuk edebiyatı ilkeleri üç alt başlığa ayrılmaktadır. Bu üç alt başlıktan biri, çocuk edebiyatı içerik ilkeleridir.  İçerik ilkeleri:  "konu", "izlek", "ileti", "kahramanlar", "dil ve anlatım" olmak üzere beş ögeden oluşur. Nitel araştırma desenlerinden tarama modelinde ve betimsel bir yaklaşımla gerçekleştirilen bu çalışmada ülkemiz çocuk TV kanallarından ikisinde yayınlanan ve geniş yaş aralığına seslendiği düşünülen yerli yapım çizgi filmlerden olan "Kral Şakir" ve "Rafadan Tayfa" çocuk edebiyatının içerik ilkeleri bağlamında incelenmiştir. Çizgi dizi şeklinde yayınlanan çizgi filmlerin 2019 Mayıs itibariyle yayınlanan toplam yüz altmış bölümünden yirmi bölümü amaçlı örneklem yöntemiyle seçilmiştir. Verilerin elde edilmesinde doküman analizi, verilerin çözümlenmesinde ise betimsel analiz yönteminden yararlanılmıştır. Elde edilen bulgular sonucunda "Rafadan Tayfa" adlı çizgi filmin çocuk edebiyatının içerik ilkelerine uygun olduğu; "Kral Şakir" adlı çizgi filmin ise çocuk edebiyatının içerik ilkelerine uygun olmadığı belirlenmiştir. Çalışmadan sonucundan hareketle: "Çocuk edebiyatı içerik ilkelerine uygun olduğu belirlenen Rafadan Tayfa çizgi filmi çocuklara salık verilebilir. Ülkemizde yayın yapan diğer çizgi filmler, çocuk edebiyatı içerik ilkeleri bağlamında incelenebilir." gibi bazı öneriler sunulmuştur.

Abstract:
Children's literature is the field of literature that includes children's books and artistic products produced for children. Through children's literature, children are made to sense an artistic perspective, and the quality of the child's understanding of taste is enhanced. While doing all these, one of the main purposes is to make the child feel positive messages. Quality children's literature products have the task of introducing different life experiences to the child while developing his/her language skills. As there are qualified children's literature products, there are also so-called children's literature products that are not suitable for the child and that will disturb the child's feelings, thoughts and imagination instead of contributing to it. In this context, some principles have been determined by the experts in order to determine the appropriateness and quality of children's literature products. Children's literature principles are divided into three sub-titles. One of these three sub-titles is children's literature content principles. Content principles: It consists of five elements: "subject", "track", "message", "heroes", "language and expression". In this study, which was carried out with a descriptive approach and scanning model, one of the qualitative research designs, "Kral Şakir" and "Rafadan Tayfa", which are domestic cartoons that are broadcast on two of our country's children's TV channels and which are thought to appeal to a wide age range, were examined in the context of the content principles of children's literature. Twenty episodes from a total of one hundred and sixty episodes of the cartoons published in the form of cartoons as of May 2019 were selected by purposive sampling method. Document analysis was used in obtaining the data, and descriptive analysis method was used in the analysis of the data. As a result of the findings, the cartoon named "Rafadan Tayfa" is in accordance with the content principles of children's literature; It has been determined that the cartoon named "Kral Şakir" is not suitable for the content principles of children's literature. Based on the result of the study: The Rafadan Tayfa cartoon, which is determined to be suitable for the content principles of children's literature, can be recommended to children. Other cartoons broadcast in our country can be examined in the context of the content principles of children's literature to some suggestions such as.