Yüksek ofis yapılarında kullanılan akıllı cephe teknolojilerinin incelenmesi
Investigation of smart facade technologies used in high rise office buildings
Yazar: SİMAY AYDİNÇ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ FERHAT PAKDAMAR ; ÖĞR. GÖR. FAZİLET TUĞRUL OKBAZ
Gebze Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
19. Yüzyılın başlarında nüfus artışı ve gelişen teknoloji ile ihtiyaçlar değişmiş ve yeni yapı tipolojisi olan 'yüksek yapılar' ortaya çıkmıştır. Yüksek yapı tipolojisinin ortaya çıktığı dönemin başlarında iç ortam konfor koşulları, çevresel kriterler dikkate alınmadan gerçekleştirilmiştir. Ancak 1970'li yıllarda yaşanan enerji krizi sonucu enerjinin sürdürülebilirliği konusunun gündeme gelmesi yüksek yapıları da etkilemiştir. Sanayi devrimi sonucu gelişmeye başlayan malzemeler ile yüksek yapılarda yapı kabuğunun önemli bir kısmını oluşturan cephe sistemleri bu gelişmeden en fazla etkilenen yapı elemanlarından biri olmuştur. Yapı cephelerinde başlayan değişim sonucu artık çevresel etkilere, iklim sınır koşullarına ve kullanıcı isteklerine uygun değişen yapı kabukları geliştirilmeye başlanmıştır. Akıllı cephe sistemleri olarak adlandırılan bu cepheler en az enerji ile en yüksek iç konforu sağlamaya çalışan, bina içi ile dış ortam arasında aktif ve duyarlı bir aracı olarak kurgulanmaktadır. İlerleyen süreç içerisinde cepheye entegre edilen kontrol/algılama teknolojileri ve aygıtlarındaki gelişmeler sayesinde cephe; sadece yapıdaki konfor koşullarını performatif yoldan sağlamaya çalışan bir eleman değil aynı zamanda farklı fonksiyonlara hizmet eden bir eleman olarak da düzenlenmeye başlanmıştır. Birbirine entegre olabilen farklı teknolojiler nedeniyle akıllı cephe tanımı daha karmaşık hale gelmiş ve net bir tanım yapılmasını güçleştirmiştir.
Bu çalışma kapsamında yüksek yapılarda kullanılan akıllı cepheler incelenmiş, literatürde mevcut olan farklı tanımlamalar ve sınıflandırmalara yeni bir bakış açısı getirilerek bir sınıflandırma önerilmiştir. Sınıflandırma önerisinden sonra Türkiye'den 10 ve dünyadan 10 olmak üzere 20 yapı incelenmiş ve cephe sistemleri sınıflandırılmıştır. Bu sistemler tablolaştırılmış ve Türkiye'de ve dünyada yapı cephelerinde en çok kullanılan sistemin pasif teknolojiler olduğu belirlenmiştir.

Abstract:
In the early 19th century, high-rise buildings emerged due to population growth and technological advancements. Initially, indoor comfort was prioritized over environmental concerns. However, the 1970s energy crisis led to a focus on energy sustainability, which affected high-rise buildings. Materials developed during the industrial revolution led to new technologies for building facades. Facade systems in high-rise buildings have been greatly impacted by these changes, resulting in building shells that adjust to environmental effects, climate conditions, and user preferences. Smart facade systems serve as a mediator between the interior and exterior environments, aiming to maximize comfort while minimizing energy usage. These systems incorporate control and sensing technologies, allowing them to perform multiple functions beyond comfort provision. The integration of various technologies has made the definition of smart facades more complex and difficult to define clearly.
In this study, smart facades used in high-rise buildings are analyzed and a classification is proposed by bringing a new perspective to the different definitions and classifications available in the literature. After the classification proposal, 20 buildings, 10 from Turkey and 10 from the world, were examined and facade systems were classified. These systems were tabulated and it was determined that passive technologies are the most commonly used system in building facades in Turkey and in the world.