Okul öncesi öğretmenlerinin okuma motivasyonları ile 3-6 yaş çocuk kitabı seçim kriterleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examination of the relationship between  preschool teachers' reading motivations and 3-6 YEAR old children's book selection criterias
Yazar: HATİCE KÜBRA GÜNEYLİ
Danışman: DOÇ. DR. ERHAN ALABAY
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Hamidiye Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Çocuk Gelişimi Ana Bilim Dalı / Çocuk Gelişimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Kitap okuma = Book reading ; Okul öncesi dönem = Preschool period ; Okul öncesi eğitim = Preschool education ; Okul öncesi çocuklar = Preschool children ; Okul öncesi öğretmenler = Preschool teachers ; Resimli çocuk kitapları = Illustrated children books ; Yetişkinler = Adults ; Çocuk edebiyatı = Children’s literature ; Çocuk kitapları = Children's books ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Amaç: Araştırmanın amacı, okul öncesi öğretmenlerin okuma motivasyonlarıyla 
çocuk kitabı seçim kriterleri arasındaki ilişkiyi ve bunların çeşitli değişkenler açısından 
farklılaşıp farklılaşmadığını incelemektir. 
Gereç ve Yöntem: Örneklemi İstanbul ve Tokat'ta çalışan 220 okul öncesi 
öğretmen oluşturmaktadır. Veriler "Yetişkin Okuma Motivasyonu Ölçeği" (YOMÖ) ve 
"Okul Öncesi Öğretmeninin ve Ebeveynlerin Çocuk Kitabı Seçim (3-6 Yaş) Kriterleri 
Ölçeği" (KSKÖ) kullanılarak toplanmıştır. Örneklemin demografik bilgileri yüzdefrekans değerleriyle analiz edilmiştir. Verilere Kolmogorov-Smirnov Normallik Analizi 
yapılmıştır. Öğretmenlerin okuma motivasyonları ve kitap seçim kriterlerini belirlemek 
için ortalama-standart sapma değerleri, aralarındaki ilişkiyi ölçmek için Spearman 
Korelasyon Analizi, demografik özelliklere göre farklılıkların belirlenmesindeyse 
Bağımsız Gruplarda T-Testi ve ANOVA kullanılmıştır. 
Bulgular: Kadın öğretmenlerin YOMÖ "Tanınma" ve KSKÖ "Fiziksel 
Özellikler" alt boyutu puanlarının erkeklerden yüksek olduğu, "Çocuk Edebiyatı" dersi 
alan öğretmenlerin KSKÖ toplam puanlarının diğerlerinden yüksek olduğu, İstanbul'da 
çalışan öğretmenlerin YOMÖ ortalama puanı ve alt boyutlarından alınan puanlarla KSKÖ 
toplam puanlarının Tokat'ta çalışan öğretmenlerden yüksek olduğu, genç öğretmenlerin 
KSKÖ toplam puanlarının daha yüksek olduğu bulunmuştur. Öğretmenlerin okuma 
motivasyonlarıyla kitap seçim kriterleri arasında pozitif ve negatif yönlü anlamlı ilişkiler 
vardır. Ancak öğretmenlerin çalıştıkları okul türü, kütüphane gezisi düzenleme, 
sınıflarında kitaplık/kütüphane bulunma değişkenleriyle okuma motivasyonları ve kitap
seçim kriterleri arasında anlamlı ilişkiye rastlanmamıştır. 
Sonuç: Kadın öğretmenlerin toplum tarafından "iyi okuyucu" olarak 
nitelendirilme isteği ve kitap seçiminde fiziksel özelliklere dikkat düzeyleri erkeklerden 
yüksek, "Çocuk Edebiyatı" dersi alan ve genç öğretmenler kitap seçerken daha çok kritere 
sahip, İstanbul'da çalışan öğretmenlerin okuma motivasyonlarıyla kitap seçim kriterleri
daha yüksektir. Nitelikli bebek-çocuk kütüphanelerinin sayıları artırılabilir, öğretmenlerin 
buradaki örnek çocuk kitaplarından yararlanması sağlanabilir, çocuklarla burada 
etkileşimli kitap okuma etkinlikleri düzenlenebilir.

Abstract:
Aim: The aim of this study is to examine the relationship between preschool 
teachers' reading motivations and the 3-6 age children's book selection criteria and 
whether teachers' reading motivations and children's book selection criteria differ in terms 
of various variables. 
Materials and Methods: The sample consists of 220 preschool teachers working 
in the provinces of Istanbul and Tokat. The data were collected using the "Adult Reading 
Motivation Scale" (YOMO) and "Preschool Teacher's and Parents' Children's Book 
Selection Criteria Scale (3-6 Years)" (KSKO). The demographic information of the 
sample was analyzed with percentage-frequency values. Kolmogorov-Smirnov Normality 
Analysis was performed on the data. Mean-standard deviation values were used to 
determine teachers' reading motivations and book selection criteria, Spearman Correlation 
Analysis was used to measure the relationship between them, and T-Test in Independent 
Groups and ANOVA were used to determine their differences according to demographic 
characteristics.
Results: Female teachers had higher scores on the YOMO "Recognition" and 
KSKO "Physical Characteristics" sub-dimension scores than men, the teachers who took 
the "Children's Literature" course had higher KSKO total scores than the others, and the 
teachers who works in Istanbul had higher YOMO mean & sub-dimension scores and 
KSKO total scores than the teachers who works in Tokat. It was found that the total scores 
of the young teachers' KSKO were higher than those of the older teachers. There are 
positive and negative significant relationships between teachers' reading motivation and 
book selection criteria. However, no significant relationship was found between the 
variables of the school type in which the teachers work, organizing a library trip, having 
a bookshelf/library in their classrooms, and their reading motivation and book selection 
criteria.
Conclusion: It has been found that the desire of female teachers to be described 
as "good readers" by the society and their level of attention to physical characteristics in 
choosing a book is higher than that of males, young teachers and the teachers who have 
taken "Children's Literature" lesson have more criteria when choosing a book, the reading 
motivations and the book selection criterias are higher of the teachers who work in 
Istanbul. It can be increased the number of qualified baby-child libraries, teachers can 
benefit from sample children's books here and interactive book reading activities can be 
organized with children here.