Başkent Üniversitesi öğrencilerinin stresle başaçıkma stratejilerinin bazı değişkenlere göre incelenmesi
Analysis of Başkent University students stress coping strategies according to certain variables
Yazar: TÜRKAN DOĞAN
Danışman: PROF.DR. NİLÜFER VOLTAN ACAR
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 1999
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Başkent Üniversitesi = Başkent University ; Stres = Stress ; Stresle başetme = Coping with stress ; Öğrenciler = Students ; Üniversite öğrencileri = University students

Özet:
ÖZET Bu araştırmada Başkent Üniversitesi öğrencilerinin stresle başaçıkma stratejilerinin bazı değişkenlere göre farklılık gösterip göstermediği belirlenmeye çalışılmıştır. Araştırma örneklemini, 1997-1998 öğretim yılında Başkent Üniversitesine devam eden 1214 öğrenci oluşturmaktadır. Araştırma verilerinin toplanmasında "Stres Yaşantılarında Kullanılan Başaçıkma Stratejileri Ölçeği" ve "Kişisel Bilgi Formu" kullanılmıştır. Verilerin analizinde, önce grupların dağılımlarının homojen olup olmadığını belirlemek amacıyla F testi yapılmıştır. Bulunan F değerlerine göre homojen ve heterojen gruplara uygun t testi kullanılmıştır. İkiden çok olan bağımsız değişkenler için, Tek Yönlü Varyans Analizi ve Tukey Testi uygulamıştır. Araştırma sonucu elde edilen bulgular şu şekilde özetlenebilir. 1. Ailelerinin yanında kalan öğrencilerle, kalmayan öğrencilerin problem çözme, sosyal destek arama ve kaçınma davranış düzeyleri arasında anlamlı bir fark bulunmazken, kendini suçlama ve hayal etme stratejilerinin kullanımı açısından anlamlı fark bulunmuştur. Ailelerinin yamnda kalmayan öğrencilerin kendini suçlama ve hayal etme davranışlarını daha fazla kullandıkları saptanmıştır. 2. Cinsiyet açısından kullanılan başaçıkma stratejileri incelendiğinde, kızların problem çözme ve sosyal destek arama, erkeklerin ise kaçınma davranış düzeyleri daha yüksek bulunmuştur. 3. Sınıf düzeyine göre problem çözme, sosyal destek arama ve kaçınma stratejilerinin kullanımında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmazken, kendini suçlama ve hayal etme stratejilerinin kullanımında anlamlı fark bulunmuştur. Buna göre birinci sınıf öğrencilerinin, ikinci sınıfIll öğrencilerine göre kendini suçlama ve hayal etme davranışlarım daha çok kulandıklan sonucuna varılmıştır. 4. Burslu ve burssuz öğrencilerin problem çözme düzeyleri arasında anlamlı fark bulunmamıştır. Burs almayan öğrencilerin sosyal destek arama, kendini suçlama, hayal etme ve kaçınma stratejilerini daha çok kullandıkları belirlenmiştir. 5. Yaşamlarının büyük bir kısmını büyük yerleşim merkezinde geçirenlerle, küçük yerleşim merkezinde geçiren öğrencilerin problem çözme, sosyal destek arama ve kaçınma davranış düzeyleri arasında anlamlı bir fark bulunmamıştır. Buna karşın yaşamlarının büyük bir kısmını küçük şehirde geçirenlerin kendini suçlama ve hayal etme davranış düzeyleri daha yüksek bulunmuştur. 6. Olumlu bir benlik algısı geliştiren öğrencilerin problem çözme, sosyal destek arama gibi etkili stratejileri daha çok kullandıkları sonucuna varılmıştır. 7. Önlisans programında okuyan öğrencilerin, lisans programında okuyanlara göre kendini suçlama stratejisini daha çok kullandıkları belirlenmitir. Diğer stratejilerin kullanımında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmamıştır. Sonuçta araştırmadan elde edilen bulgular doğrultusunda üniversitelerde verilebilecek psikolojik yardım hizmetlerine ve benzer konularda yapılacak araştırmalara yönelik bir takım öneriler sunulmuştur.

Abstract:
IV SUMMARY In this study, whether the coping strategies of Başkent University students with stress changed according to certain variables were analyzed. The research sample consisted of 1214 students who attened Başkent University in the 1997-1998 academic year. For the collection of research data "Coping Strategies Used in Stressful Experience" and "The Personal Information Form" were administered. In order to analyze the data, firstly the F test has been utilized to determine whether the distribution of groups were homogeneous or not. Then, according to the F values, the t test, which is suitable for homogenous and heteregenous groups, has been utilized. For more than two independent variables "One-Way ANOVA" and "Tukey test" were applied. The findings of this research can be summarized as follows: 1. While there was no significant difference among the students who live with their families and who do not, in terms of their problem solving, social support and avoidance strategies, significant differences in terms of blamed-self and wishful thinking were observed. It was also observed that the students who do not live with their families use blamed-self and wishful thinking strategies more than the others. 2. When the coping strategies were analyzed it was found that due to gender differences women use the problem solving and social support while men use the avoidance strategy. 3. The third evaluation focused on the measurement of the diffrences between prep school, first and second year students in terms of their problem solving, social support and avoidance strategies, and no difference was observed. However, there was a significant difference due to use blamed-self and wishful thinkingstrategies. According to these results first year students get higher scores in blamed-self and wishful thinking strategies compared to second year students. 4. Although there was no significant difference among students who receive scholarship and those who does not receive scholarship according to their problem solving levels, students without scholarship use social support, blamed- self, wishful thinking and avoidance strategies more than students with scholarship. 5. Students coming from large cities showed no difference in term of problem solving, social support and avoidance strategies from those coming from smaller ones. In contrast, students who spent most of their lives in small cities mostly used blamed-self and wishful thinking strategies. 6. In terms of phenomenological self students who developed positive phenomenological self use some effective strategies like problem solving and social support. 7. Students attending a vocational school (two-year program) blamed-self strategy mostly compared to undergraduate students. In the use of other strategies no significant difference was found. Based on the findings of the study, some recommendations were made about the psychological counseling services that would be given in the university, and about the similar studies that would be done in the future.