Erken çocukluk çağı çürüklerinde, süt ön grup dişlerde, gümüş diamin floridin çürük durdurucu etkinliğinin değerlendirilmesi
The evaluation of the caries arresting effect of silver diamine fluoride application on primary anterior teeth
Yazar: ERÇİN ŞEBEROL
Danışman: PROF. ZEYNEP ÖKTE
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Pedodonti Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2012
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Diş çürükleri = Dental caries ; Diş çürütücü ajanlar = Cariogenic agents ; Diş çürüğünü önleyici ajanlar = Cariostatic agents ; Dişler = Teeth ; Florürler = Fluorides ; Çocuklar = Children

Özet:
Çalışmamızda %38'lik gümüş diamin florid (GDF) uygulamasının süt ön grup dişlerde çürük durdurucu etkisinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır.Bu amaçla yapılan çalışmamızda herhangi bir sistemik rahatsızlığı bulunmayan, yaşları 2 ile 7 arasında değişen toplam 114 çocuğa (48'i kız, 66'sı erkek) ait çürüklü 1331 kesici diş araştırma kapsamına alınmıştır. Araştırma kapsamına alınan tüm çocuklara oral hijyen eğitimi verilmiş ve ebeveynlerine beslenme konusunda eğitim verilerek diyet düzenlemesi gerçekleştirilmiştir. Araştırmaya dahil edilen çocuklar rastgele olacak şekilde 2 gruba ayrılmış, 1. gruptaki 65 çocuğun çürüklü süt ön grup dişlerine %38'lik gümüş diamin florid uygulanırken 2. gruptaki 49 çocuğun çürüklü süt ön grup dişlerine serum fizyolojik uygulanmıştır.Her iki gruptaki çocukların başlangıç dönemindeki, 3., 6., 12. ve 18. aylardaki dmfs değerleri ve ICDAS II kriterlerine göre ?restorasyon durumları?, ?düz ve serbest düz yüzeylerde gözlenen çürük? değerleri ve ?çürük inaktiflik? değerleri ölçülerek kayıt edilmiştir. Bunların yanısıra aktif çürüklü dişlere ?1? inaktif çürüklü dişlere ise ?2? skoru verilerek aktif ve inaktif çürük sayıları arasında istatistiksel karşılaştırma yapılmıştır.GDF uygulanan deney grubunda 18. ay hariç tüm zaman dilimlerinde yaşa bağlı olarak farklılık gözlenmezken, 18. ayda küçük yaş grubundaki hastaların ?düz ve serbest düz yüzeylerde gözlenen çürük? değerleri ile ?çürük inaktiflik? değerleri istatistiksel olarak anlamlı derecede yüksek bulunmuştur (p<0,05). Kontrol grubunda takip süresince sadece 12. ayda dmfs değerleri büyük yaş grubundaki çocuklarda anlamlı derecede daha yüksek gözlenmiştir (p<0,05). Restorasyon durumu ise sadece başlangıç ve 6. ay döneminde büyük yaş grubunda küçüklere göre anlamlı derecede yüksektir (P<0,05).Hem deney hem de kontrol grubunda dmfs değerleri başlangıç dönemine göre anlamlı derecede artış göstermiştir (p<0,05).Deney grubundaki hastaların 18. aydaki restorasyon durumu başlangıçtaki restorasyon durumunda anlamlı derecede daha düşük bulunmuştur (p<0,05). Kontrol grubundaki hastalarda ise ?Restorasyon? durumlarına göre zamanlar arasında anlamlı bir farklılık bulunmamışır (p>0,05).Deney ve kontrol grubu restorasyon durumuna göre karşılaştırıldığında yalnızca 18. aydaki restorasyon durumu deney grubunda kontrol grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı oranda düşük bulunmuştur (p<0,05).Düz ve serbest düz yüzeylerde görülen çürük açısından her iki grupta da başlangıç dönemine göre istatistiksel olarak anlamlı bir artış gözlenmiştir (p<0,05). Deney ve kontrol gruplarının karşılaştırılmasında "düz yüzeylerde ve serbest düz yüzeylerde görülen toplam çürük" değerlerinde başlangıç, 3., 6. ve 18. aylarda istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmamıştır. GDF uygulanan deney grubunda 12. ayda görülen değer diğer tüm zamanlara göre anlamlı oranda yüksek bulunmuştur (p<0,05).Deney grubunda ?toplam çürük sertlik? başlangıç değeri; 3., 6., 12. ve 18. ay değerlerine göre anlamlı derecede daha yüksek, 3. ve 6. aydaki değerler ise 12. ve 18. ay değerlerine göre anlamlı derecede daha düşük bulunmuştur (p<0,05). Kontrol grubunda ise istatistiksel olarak anlamlı bir fark oluşmamıştır (p>0,05).Deney ve kontrol grupları çürük lezyonu sertliği açısından karşılaştırıldığında başlangıç dönemi hariç tüm zaman dilimlerinde deney grubundaki çürük lezyonlarının sertlik değerleri kontrol grubuna göre düşük bulunmuştur (p<0,05). Değerlendirme sırasında daha küçük rakamsal değerler daha sert lezyonlara verilmiş olması göz önünde bulundurularak GDF uygulamasını takiben çürük lezyonlarının sertleştiği ve devam eden takip sürelerinde çürük sertliklerinde azalma gözlendiği sonucuna varılmıştır.GDF uygulamasına bağlı olarak 3. ayda deney grubundaki mevcut aktif çürüklerin %79,95'i nin inaktif çürüğe döndüğü tespit edilmiştir. Takip eden süreçlerde inaktif lezyon yüzdesinde azalma izlenmiş ve 18. ayda inaktif lezyonların tüm lezyonların %60,63'ünü oluşturduğu saptanmıştır. Kontrol grubunda ise GDF uygulaması olmaksızın sadece oral hijyen eğitimi verilmesi ve diyet düzenlemesine bağlı olarak gözlenen inaktif çürük lezyonları sayısı zamanla artış göstererek 18. ayda %17,47'ye ulaşmıştır.Dişlerde meydana getirdiği renkleşmelere rağmen restorasyonları mümkün olmayan veya restore edilse dahi restorasyonun tutuculuğunun sınırlı olması sebebiyle başarı ihtimalinin düşük olduğu durumlarda çürüğün durdurulması amacıyla güvenle kullanılabilecek bir materyal olduğu, özellikle uyum sorunu yaşanan çocukların ve engelli hastaların tedavisinde, diş hekimine ve sağlık hizmetine ulaşımın zor olduğu bölgelerde düşük maliyeti, sınırlı ekipman ihtiyacı ve az sayıda personel ihtiyacı gibi olumlu özellikleri sayesinde güvenle geniş kitlelere uygulanabileceği kanısındayız.

Abstract:
The aim of the study was to evaluate caries arresting effect of 38% silver diamine fluoride application on primary anterior teeth.To this end; 1331 anterior teeth with caries defects belonging to 114 children (48 girl, 66 boy) who were aged between 2 and 7 and had no particular systemic illnesses were involved in our study. Oral hygiene education was given to all the children in the research study and dietary habits were regulated by informing parents about diet. Participiant children were randomly divided into two groups. While 38 % silver diamine fluoride was applied to 65 children?s caries defected anterior teeth in the first group, saline solution was applied to 49 children?s caries defected anterior teeth in the second.Baseline 3., 6. 12. and 18. month dmfs scores and ?restoration status?, ?caries in smooth and free smooth surfaces? and ?caries inactivity? scores according to ICDAS II criteria were recorded for both groups. In addition, teeth with active caries lesions were scored with ?1? and teeth with inactive caries lesions were scored with ?2? and statictical comparison was done between those scores.In the study group, no age related difference was observed in every time period except in the 18. Month; however, in the 18. month ?caries in smooth and free smooth surfaces? and ?caries inactivity? scores were significantly higher for children in the younger group (p<0,05). In the control group, Dmfs scores of children in the older group were significantly higher only in the 12. month during the follow-up period (p<0,05). ?Restoration status? of the children was significantly higher for older age group only in the baseline and 6. month(P<0,05).Both in the study and in the control group, dmfs scores were significantly higher when compared with baseline scores (p<0,05).?Restoration status? of the study group in the 18. month was significantly lower when compared with baseline scores (p<0,05). In the control group, no statistical difference was observed between the periods in terms of ?restoration status? (p>0,05).When ?restoration status? scores of study and control groups were compared, only in the 18. month ?restoration status? scores of the study group were significantly lower than the control group (p<0,05).In both groups, a statistically significant increase was observed in ?caries on smooth and free smooth surfaces? when compared with baseline scores (p<0,05). In the comparison betwen the study and the control group, no significant difference was found between the scores of the ?caries in smooth and free smooth surfaces? in the baseline, the 3., 6. and 18. months. In the study group, the score of the ?caries in smooth and free smooth surfaces? in the 12. month was significantly higher when compared with all time periods (p<0,05).In the study group, baseline scores of ?total caries hardness? were significantly higher than 3., 6., 12., and 18. month scores. ?total caries hardness? scores in the 3. and 6. months were significantly lower than 12. and 18. month results (p<0,05). On the other hand, there was no statistical difference in the control group (p>0,05).When the study and the control group were compared in terms of ?caries lesion hardness?, it was found that ?caries lesion hardness? scores of study group were significantly lower than those of the control group in every time period except baseline (p<0,05). Considering that lower numerical values were given to harder lesions during the study, it was concluded that after SDF application caries lesions were hardened and in the following stages there was a decrease in the hardening of the caries lesion.It was found that due to SDF application, 79.95 % of the active caries of the study group were transformed into inactive caries in the 3. month. During the following periods, a reduction was observed in the percentage of the inactive lesion. In the 18. month, it was concluded that inactive caries lesion made up 60,63 % of all the lesions. In the control group, inactive caries lesion percent reached 17.47 % in the 18. month due to mere oral hygene education and dietary regulation without any SDF applicationWe concluded that SDF can be safely implemented on a great mass of patients due to its advantages, namely its being a secure material to be used when restoration is impossible despite the coloring caused by SPF application or to stop dental caries when the success rate is low due to the limited stability of the restoration even if it is restored; to be used for the treatment of children with cooperation problems and handicaped people; and its convenience for the places where access to the dentist or health services is hard because of its low cost, limited needs for equipment and staff.