Bilinç bozukluğu hastalarında transcranial direct current stimulation (TDCS) nın etkisi
Effects of TDCS on disorder of consciousness
Yazar: TUĞÇE KAHRAMAN
Danışman: PROF. DR. LÜTFÜ HANOĞLU
İstanbul Medipol Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Sinir Bilimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Fizyoterapi ve Rehabilitasyon = Physiotherapy and Rehabilitation ; Nöroloji = Neurology ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Beyin = Brain ; Bilinç bozuklukları = Consciousness disorders ; Elektrikle uyarma = Electric stimulation ; Elektroensefalografi = Electroencephalography ; Ensefalopati = Encephalopathy ; Hipoksi = Hypoxia ; Manyetik rezonans görüntüleme = Magnetic resonance imaging

Özet:
Kronik bilinç bozuklukları (KBB) hasta bakımının aile ve sağlık sistemine
getirdiği yük ve toplum sağlığı açısından ciddi etkileri olan bir durumdur. Son
yıllarda transcranial direct current stimulation (tDCS) tekniği bu alanda önerilmiş ve
umut verici az sayıda çalışma bildirilmiştir. Ancak nörofizyolojik ve
nörogörüntüleme yöntemleri ile desteklenen çalışma sayısı kısıtlıdır. Bu durum hem
düzelmeyi objektif kriterler çerçevesinde gösterebilmek hem de altta yatan
fizyopatolojik mekanizmaların anlaşılması bakımından güçlük oluşturmaktadır. Bu
çalışmada tDCS'nin kronik bilinç bozukluğuna etkisininin klinik, QEEG ve fMRG
ile değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Çalışmaya Medipol Mega Hastaneleri Yoğun
Bakım Ünitesinde yatmakta olan hipoksik ensefelopati tanılı 9 hasta dahil
edilmiştir.10 seans sol anodal dorsolateral prefrontal korteks (DLPFC) üzerine 20
dakika, 2mA tDCS uygulaması öncesi ve sonrası spontan EEG çekilmiş olup ,
dinlenim durumu fMRG uygulanmıştır. Analizde ise güç spektrumlarına bakılmış,
klinik durumu JFK koma iyileşme skalası- revize edilmiş (CRS-R) ile
değerlendirilmiştir. Güç spektrumunda; Delta (1-3.5 Hz), teta (4-8 Hz), alfa (8-13
Hz), beta (15-30 Hz), frekans aralıklarına bakılmıştır. Sonuçta tDCS uygulama
sonrası genel olarak ölçülen tüm frekanslarda alfa ve beta yoğunluklu genel bir artış
bulunurken, delta ve teta aktivitesi ile jfk koma skalası görsel ve işitsel alt skalalarda
frontal başta olmak üzere tüm lokasyonlarda anlamlı korelasyon bulunmuştur. fMRG
değerlerinde ise anlamlı bir fark bulunamamıştır.

Abstract:
Chronic disorder of consciousness (DOC) is a condition that seriously
impacts in terms of the burden of care on family and community health and health
systems. In recent years transcranial direct current stimulation (tDCS) technique has
been proposed in this area and few promising studies have been reported. However,
the number of studies supported by neurophysiological and neuroimaging methods
are limited. This situation is both difficult to objectively demonstrate healing and
difficult to understand the underlying physiopathological mechanisms. In this study
to evaluate the effect of tDCS in chronic impairment of consciousness by means of
QEEG and fMRI. Nine patients with hypoxic encephalopathy who were hospitalized
at the Medipol Mega Hospitals Intensive Care Unit were included in the study.
Spontaneous EEG was taken for 10 minutes and rest state fMRG was applied before
and after 2mA tDCS application on the left anodal dorsolateral prefrontal cortex
(DLPFC) for 20 minutes. In the analysis, the power spectrum was considered and the
clinical status was assessed with the JFK coma recovery scale (CRS-R). In the power
spectrum; Delta (1- 3.5 Hz), theta (4-8 Hz), alpha (8-13 Hz) and beta (15-30 Hz)
frequency ranges are examined. After tDCS application in all of the measured
frequencies are increased in general, particularly alpha and beta. Correlation in all
locations with JFK visual and audio subscale -especially frontal- was found in delta
and theta activity. There was no significant differences in fMRG values.