Hematoloji servisinde yatan hastaların parenteral beslenme destek tedavilerinin klinik eczacılık yaklaşımıyla retrospektif olarak    değerlendirilmesi
Retrospective evaluation of parenteral nutrition support treatments of patients hospitalized in the hematology service with a clinical pharmacy approach
Yazar: PELİN ARI
Danışman: PROF. DR. BUKET REEL
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Klinik Eczacılık Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology
Dizin: Akılcı ilaç kullanımı = Rational drug use ; Eczacılık = Pharmacy ; Parenteral beslenme = Parenteral nutrition ; İlaç kullanımı = Drug utilization ; İlaç kullanımını değerlendirme = Drug utilization review

Özet:
Kanser hastalarında onkolojik faktörlere, tedavilere ve hastaların psikolojik durumlarına bağlı olarak malnütrisyon varlığı hastalarda morbidite ve mortaliteyi artıran ve tedaviye uyumunu zorlaştıran önemli bir etkendir. Beslenme destek tedavileri, tıbbi tedavinin ayrılmaz bir komponentidir. Bu tez çalışmasının amacı, hematolojik maligniteli (HM) ve/veya hematopoetik kök hücre nakli yapılan (HKHN) hastalarda kemoterapi rejimleri veya kök hücre tedavisine bağlı gelişen malnütrisyonu düzeltmek üzere uygulanan parenteral beslenmenin (PB) Avrupa Klinik Beslenme ve Metabolizma Derneği (ESPEN) PB Kılavuzu önerilerine uygunluğunun değerlendirilmesi, PB'nin bireyselleştirilmesinde dikkat edilmesi gerekenlerin belirlenmesinde klinik eczacılık yaklaşımının rolünün incelenmesidir.
Çalışmamıza 01 Ocak 2019- 30 Haziran 2023 tarihleri arasında Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Hematoloji servisinde yatan, hematolojik malignite tanısı alan ve/veya allojenik/otolog hematopoetik kök hücre nakli yapılan ve PB uygulanan yetişkin hastalar dahil edilmiştir. 
Hastaların Beslenme Risk Taraması (NRS)-2002 skorları, Advers Olaylar için Ortak Terminoloji Kriterleri (CTCAE) aracılığıyla belirlenen hasta evre değerleri, gereksinim duyulan kalori ve PB bileşimleri incelenerek PB uygulamalarının ESPEN Kılavuzuna uygunluğu değerlendirilmiştir.
Çalışmamıza 70 HM ve 50 HKHN hastası olmak üzere toplam 120 hasta dahil edilmiştir. Hastalara toplam 470 ilaç verilmiştir. Hastalara en sık reçete edilen ilaç grubu  %23,40  (n=110) oranla antimikrobiyal ajanlar olmuştur. Kemoterapi rejimlerine göre hastaların kullandıkları ilaçlar incelendiğinde en sık reçete edilen ilacın %40,80 oranla siklofosfamid (n=49) olduğu belirlenmiştir. Ayrıca hastaların %61,66'sı oral mukozit (n=74) sebebiyle PB almıştır. PB uygulamalarının HM hastaların %76,90'ında, hematolojik kök hücre nakli yapılan hastaların ise  %58,40'ında ESPEN Kılavuzuna uygun olduğu belirlenmiştir. Klinik eczacılık bakış açısıyla hastalara uygunsuz PB (n=46) ve amino asit (n=52) verilmesinin maliyeti değerlendirildiğinde uygunsuz uygulamaların maliyetinin daha yüksek olduğu saptamıştır.
Çalışmamız hastalara yapılan PB uygulamalarının hastaların kalori ve aminoasit ihtiyaçlarının yeterince karşılanmaması gibi uygunsuzlukları ve maliyet-etkili beslenme destek ürünlerinin önemini ve kılavuzlara uygunluğun takibinde klinik eczacılık hizmetlerinin olası katkısını ortaya koymuştur.
Sonuç olarak hematoloji servisinde klinik eczacıların multidisipliner sağlık ekibi içinde görev almaları PB destek tedavilerinin etkin biçimde yönetimine ve farmakoekonomiye katkı sağlayabilir.

Abstract:
Malnutrition in cancer patients, influenced by oncological factors, treatment regimens, and psychological conditions, significantly exacerbates morbidity and mortality while complicating adherence to therapeutic interventions. Nutritional support therapies are integral to comprehensive medical care. This thesis aims to evaluate the adherence of parenteral nutrition (PN) practices to the European Society for Clinical Nutrition and Metabolism (ESPEN) PN Guidelines among patients with hematological malignancies and/or those who have undergone hematopoietic stem cell transplantation. Additionally, it investigates the role of clinical pharmacy practice in optimizing PN and identifying critical considerations for personalized care.
The study encompasses adult patients admitted to the Hematology Department of Ege University Medical School Hospital from January 1, 2019, to June 30, 2023. These patients were either diagnosed with hematological malignancies or had received allogeneic or autologous hematopoietic stem cell transplantation and subsequently received PN. To assess compliance with ESPEN Guidelines, the study analyzed patients' Nutritional Risk Screening (NRS)-2002 scores, Common Terminology Criteria for Adverse Events (CTCAE) grade values, caloric requirements, and PN formulations.
The cohort consisted of 120 patients: 70 with hematological malignancies and 50 who had undergone stem cell transplantation. A total of 470 medications were administered. The most frequently prescribed medication category was antimicrobial agents, representing 23.40% (n=110) of all prescriptions. Among chemotherapy regimens, cyclophosphamide was the most frequently prescribed drug, accounting for 40.80% (n=49) of prescriptions. Additionally, 61.66% of patients (n=74) received PN due to oral mucositis. Compliance with ESPEN Guidelines was observed in 76.90% of patients with hematological malignancies and 58.40% of those who had undergone stem cell transplantation. The analysis from a clinical pharmacy perspective revealed that the costs associated with inappropriate PN (n=46) and amino acid (n=52) administration were notably higher.

This study underscores the inadequacies in current PN practices, such as the failure to adequately meet patients' caloric and amino acid requirements, highlights the importance of utilizing cost-effective nutritional support products, and demonstrates the potential impact of clinical pharmacy services in ensuring adherence to established guidelines.
In conclusion, integrating clinical pharmacists into a multidisciplinary healthcare team within the hematology department can enhance the effectiveness of PN support therapies and contribute to improved pharmacoeconomics.