Câhiliye'den Hz. Ömer Dönemi'nin sonuna kadar yargı
Judgment from Jahiliyya to the end of Hz. Umar's Reign/era
Yazar: MUSTAFA NECATİ BARIŞ
Danışman: PROF. DR. İRFAN AYCAN
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı / İslam Tarihi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2013
Konu: Tarih = History
Dizin: Cahiliye Dönemi = Jahiliyye Period ; Hz. Ebu Bekir = Hz. Ebu Bekir ; Hz. Muhammed = Hz. Muhammed ; Hz. Muhammed Dönemi = Hz. Muhammed Dönemi ; Hz. Ömer = Hz. Ömer ; Yargı = Judgment ; İslam Hukuku = Islamic Law ; İslam tarihi = Islamic history

Özet:
Bu çalışmada câhiliyeden Hz. Ömer?in hilâfeti sonuna kadar olan dönemdeki yargı kurumu ve işleyişi konu edilmiştir.
Giriş ve iki bölümden oluşan çalışmamızın giriş kısmında araştırmanın metodu ve kaynaklarından, sonrasında ise bir devlet fonksiyonu olarak yargı ve İslâm?da yargı kavramından bahsedilmiştir.
Birinci bölümde ?Hz. Ömer Dönemine Kadar Yargı? başlığı altında câhiliye, Hz. Peygamber ve Hz. Ebû Bekir dönemlerindeki yargı ve yargıyla ilgili faaliyetler incelenmiştir. Câhiliye döneminde yargı konusu; hakemler, davalar ve yargılama usûlü olmak üzere iki kısımda ele alınmıştır. Yine Hz. Peygamber döneminde yargı konusu da; yargı kurumunun temelleri, başkent Medine?de ve diğer bölgelerde yargı, kadılar ve yargılama usûlü dört kısımda incelenmiştir. Son olarak Hz. Ebû Bekir döneminde yargı konusu ise; başkent Medine?de ve diğer bölgelerde yargı ve yargılama usûlü olmak üzere iki kısımda ele alınmıştır.
Çalışmamızın ana gövdesini oluşturan ikinci bölümünde ise Hz. Ömer dönemindeki yargı konu edilmiştir. Hz. Ömer dönemindeki yargı konusu ise ?Kadılar ve Yargılama Usûlü? olmak üzere iki başlık ve bunların altındaki ara başlıklar şeklinde ele alınmış ve açıklanmıştır. ?Kadılar? bölümünde şehirlere yapılan kadı atamaları, kadıların atanma ve görevden alınmaları, kadı atamalarında dikkat edilen hususlar ve kadıların maaşları incelenmiştir. ?Yargılama Usûlü? bölümünde ise Hz. Ömer?in kadılarına göndermiş olduğu mektup ve talimatlar, hilâfeti dönemindeki davalar ve bu davalarda dikkat edilen hususlar örneklerle açıklanmıştır.

Abstract:
In this thesis, the judgment system and its function from Jahiliyya to the End of Hz. Umar?s Era are examined. 
In the introduction of thesis composed of an introduction and two chapters, we sketch out methodology, resources as well as the judgment as a function of state and judgment in İslam.
In the first chapter, under the title of the judgment in Umar?s era, we deal with the judgment system and the activities related to this system in cahiliye, Hz. Muhammed?s and Hz. Ebu Bekr?s reign. The judgment in jahiliyya is examined in two ways as judges (hakems), cases and judging methodology. The judgment system in Hz. Muhammed?s era is handled in four subtitles such as the foundations of judgmnet, judgment in Medina and in other regions, judges and judging methodology. Finally, we anlyze the judgment system in Ebû Bekr?s reign  as judgment in Medina and judgment in other regions. 
In the second chapter which is main part of thesis, we scrutinize the judgment in Umar?s era. This topic is examined and explained under two main titles as ?Judges and Judging methodology and some other subtitles. The chapter on ?Judges? includes the method of appointment of  judges to the cities, their appointment and deposition procedures and the things whic are regarded as important in these procedures and their salary. Under the title of ?the judgment methodology?, we discuss Umar?s letters and commands to the judges, some cases in his era and the points to which special attention were paid in these cases with examples.