Türkiye'de Suriyeli göçmenlere yönelik resmi söylemin Sosyal Bilgiler ders kitapları kapsamında analizi
An analysis of the official discourse on Syrian immigrants in Turkey in the context of Social Studies textbooks
Yazar: AYŞENUR SARI
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ALİ BABAHAN
Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı / Sosyoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Sosyoloji = Sociology

Özet:
Milyonlarca Suriyeli göçmene 2011 yılından itibaren ev sahipliği yapan Türkiye'de, resmi söylemin Suriyeli göçmen kimliğini üretim şekli ve bu üretim şeklinin bir resmi söylem aracı olan Sosyal Bilgiler ders kitaplarında yer alıp almadığı, Türkiye'de göç sürecinin göçmenler ve yerel halk tarafından sağlıklı yürütülmesi bakımından önemlidir. Bu çalışmada, resmi söylem aktörlerinin Suriyeli göçmenler hakkındaki söylemleri; yokluk analizi yöntemi ile incelenmiş; bulgular Sosyal Bilgiler ders kitaplarında yer alan Suriyeli göçmen temsilleri ile karşılaştırılmıştır. Yokluk analizi yöntemi söylemde mevcut olan ve olmayanı tespit etmek için kullanılan bir yöntemdir. Yokluk analizi yöntemi ile; 2018-2021 yılları aralığında resmi söylemde Suriyeli göçmenlere yönelik tanımlayıcı terimler üzerinden üretilen söylemde hak temelli yaklaşımın olmadığı ve hayırseverlik temelli yaklaşımın olduğu tespit edilmiştir. 2018-2021 yılları aralığında ortaokullarda resmi bir kurum olan Milli Eğitim Bakanlığı tarafından onaylanmış  ders materyali olarak kullanılan Sosyal Bilgiler ders kitaplarında Suriyeli göçmenlere yönelik tanımlayıcı terimler incelendiğinde, ders kitaplarında da Suriyeli göçmenlere yönelik hak temelli bir yaklaşım değil, hayırseverlik temelli  yaklaşımın ortaya konduğu tespit edilerek; hayırseverlik temelli yaklaşımın hem resmi söylemdeki hem de Sosyal Bilgiler ders kitaplarında yer alan söylemdeki mevcudiyeti, bağlamsal çerçevede tartışılmıştır.

Abstract:
In Turkey, which has hosted millions of Syrian immigrants since 2011, the way official discourse produces the Syrian immigrant identity and whether this production is included in the social studies textbooks is important in terms of the healthy conduct of the migration process by immigrants and local people in Turkey. In this study, the discourses of official discourse actors about Syrian immigrants analyzed by absence analysis method; the findings were compared with the representations of Syrian immigrants in social studies textbooks. The absence analysis method is a method used to find out what is and is not in the discourse. With the absence analysis method, between the years 2018-2021, the discourse produced through descriptive terms of Syrian immigrants has been researched in official discourse. It has been determined that there is no rights-based approach and that there is a charity-based approach in official discourse. In the Social Studies textbooks used by the Ministry of National Education as a official institution and used in middle schools between the years 2018-2021; when researched the descriptive terms of Syrian immigrants in it has been determined that there is not a rights-based approach towards Syrian immigrants in the textbooks, but a right-based approach. And the existence of a charity-based approach discussed with context information, in terms of being both in official discourse and in Social Studies textbooks discourse.