Kara ölüm ve Büyük Britanya'ya etkileri (1300-1400)
Black death and its effects on Great Britain (1300-1400)
Yazar: TOLGAHAN KARAİMAMOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. TARIK TOLGA GÜMÜŞ
Mersin Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Tarih = History
Dizin: Britanya = Britain ; Bulaşıcı hastalıklar = Communicable diseases ; Günlük yaşam = Daily life ; Veba = Plague ; Ölüm = Death

Özet:
Antik çağdan Modern döneme kadar meydana gelen veba salgınları ortaya çıktıkları toplumlarda daima ciddi sayıda ölümlere neden olmuşlardır. Bu veba salgınlarına bakıldığında kimisi kısa, kimisi ise nispeten daha uzun sürmüştür. Bunlar arasından özellikle ortaçağda meydana gelen Kara Ölüm etkili olduğu coğrafyaların genişliği ve neden olduğu ölümlerin fazlalığı sebebiyle kendisinden önceki ve sonraki veba salgınlarından daha fazla etkili olmuştur. Ancak tek etkisi bunlardan da ibaret değildir. Bu büyük veba salgınını hastalık düzeyinden çıkartıp tarihsel bir olgu haline getiren tüm süreçler Büyük Britanya bağlamında bu çalışmanın konusunu oluşturmaktadır. Kara Ölüm, Büyük Britanya adasına gelişiyle birlikte (1347) önemli değişimlerin ve dönüşümlerin de başlatıcısı olmuştur. Bu noktada çalışma öncelikli olarak Kara Ölüm nedir sorusunun cevapları ile başlamakta ve on dokuzuncu yüzyılın sonunda bu alanda yapılan bilimsel keşifler değerlendirilmektedir. Daha sonra ise veba salgınının ortaya çıkış noktası, ilerlerken etkilediği yerleşimler ve neden olduğu toplu ölüm olayları ortaya konulmaktadır. Büyük Britanya sınırlarına kadar salgının tüm etkileri bu şekilde değerlendirildikten sonra çalışmanın ikinci odak kısmına geçilmektedir. Bu kısımda da ilk olarak 1347-1352 yılları arasında İngiltere, İskoçya ve Galler'i etkisi altına alan Kara Ölüm'ün kent ve kırsal alanda neden olduğu ölümler incelenmektedir. Çalışmanın son kısmında ise her üç ülkede Kara Ölüm'ün ortaya çıkarttığı yeni durumun sınırları çizilmektedir. Bu yeni durumun kazanan tarafı olan köylülerin ellerinin güçlenmesi ve tarımdan hayvancılığa doğru yönelimin başlamasının Ada tarihi için dönüm noktalarından birini oluşturması üzerinde durulmaktadır. Büyük Britanya'nın demografik, ekonomik ve askeri anlamda en gelişmiş parçası ve bu anlamıyla da salgından en fazla etkileneni olan İngiltere'de yönetimin bu süreçle birlikte kendi halkına ve İskoçya ile Galler'e karşı aldığı pozisyon ve bunun yansılamaları irdelenmektedir. Son bölüm ise Kara Ölüm'ün Büyük Britanya'da kadının rolü, dini hayat, sanat, edebiyat, mimari, tekniksel ilerlemeler başta olmak üzere gündelik hayatının ritmini ilgilendiren her alan üzerinde neden olduğu etkiler ortaya konulmak suretiyle bir sonuca varılmaktadır.

Anahtar Kelimeler: Salgın-Veba, Ada, Köylüler, Ölüm, Gündelik Yaşam

Abstract:
Outbreaks of plague from the antiquity to the modern era have always caused serious deaths in the societies in which they emerged. Some of these plague outbreaks were short and some were relatively long. Among them, Black Death, which took place especially in the Middle Ages, was more effective than the plague epidemics before and after itself due to the extent of the geography in which it was effective and the high number of deaths caused by it. However, this was not the only effect. All the processes that make this great plague epidemic from the level of disease and become a historical phenomenon constitute the subject of this study in the context of Great Britain. With his arrival in Great Britain (1347), Black Death was the initiator of important changes and transformations. At this point, the study starts with the answers of the question of What is Black Death and the scientific discoveries made in this field at the end of the nineteenth century are evaluated. What is the Black Death? And the scientific discoveries made in this area at the end of the nineteenth century. Then the point of emergence of the plague outbreak, the affected settlements as they went forward and the causes of mass deaths are revealed. After evaluating all the effects of the outbreak to the borders of Great Britain in this way, the second focus of the study begins. This section first examines the deaths caused by Black Death, which affected England, Scotland and Wales between the years 1347-1352. In the last part of the study, the boundaries of the new situation created by Black Death in all three countries are drawn. It is emphasized that the strength of the hands of the villagers, the winning side of this new situation, and the beginning of the orientation from agriculture to animal husbandry constitute one of the turning points for the history of the island. In England, which is the most developed demographic, economic and military part of Great Britain and the most affected by the epidemic, the position and reflections of the administration against its own people and Scotland and Wales are examined. In the last section, the effects of Black Death on the role of women in Great Britain, religious life, art, literature, architecture, technical advances and the rhythm of daily life are concluded.

Keywords: Epidemic-Plague, Island, Peasants, Death, Daily Life