Din eğitiminin ontolojik ve epistemolojik temelleri üzerine felsefi bir soruşturma
A philosophical investigation on the ontological and pistemological foundations of religious education
Yazar: SEMA YONAR YILMAZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ OSMAN MURAT DENİZ
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Din = Religion ; Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Felsefe = Philosophy

Özet:
Bu tez din eğitimini, felsefi bir bakış açısıyla irdeleyerek temellendirmeye çalışmıştır. Bilhassa çocuklarda din eğitiminin mahiyeti tartışmaları yıllardır devam etmekte ve günümüzde de popülerliğini sürdürmektedir. Bu tezin konusunu, din eğitiminin ontolojik ve epistemolojik açıdan felsefi temellerinin incelenmesi oluşturmuştur. Din eğitimi, çocukların zihinsel, duygusal ve ahlaki gelişiminde önemli bir role sahiptir. Bu bağlamda din eğitiminin çocuklara nerede, nasıl, kim tarafından ve ne ölçüde verilmesi gerektiği meselesi felsefi ve pedagojik açıdan çalışılmayı hak etmektedir. Tezimizde ele alınan konular, önemli filozofların ontolojik ve epistemolojik açıklamaları göz önünde bulundurularak din, eğitim ve felsefe ilişkisi çerçevesinde derinlemesine irdelenmeye çalışılmıştır. Din eğitiminin felsefi temellerini derinlemesine inceleyen bu tez, bu temellerin din eğitiminin yöntemleri ve içeriği üzerindeki etkilerini ortaya koymayı amaçlamıştır. Bu çerçevede din eğitiminin kavramsal, tarihsel, ontolojik, epistemolojik ve etik boyutları ele alınmış; çocukların bilişsel ve duygusal gelişim aşamalarıyla uyumlu çağdaş bir din eğitiminin yapılandırılması için gerekli felsefi temeller üzerinde durulmuştur. Din eğitiminin bireysel kimlik, duygu, düşünce ve ahlak gelişimine katkıda bulunması gerektiği savunulmuştur. Din eğitiminin, dogmatik öğretilerden ziyade sorgulayıcı ve bilmeye dayalı yaklaşımla yürütülmesi gerektiği vurgulanmıştır. Bu bağlamda, din eğitiminin sadece dini bilgi aktarımı olarak kalmaması; etik değerlerin, özgürlüğün, barışın, hoşgörünün tesisine ve insanlık onurunun korunmasına hizmet etmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
This thesis tries to examine the religious education in a philosophical manner. The debates on the significance of children's religious education in particular has been going on for years and it is still popular today. The main theme of this thesis consists of the examination of philosophical foundations of religious education in terms of ontological and epistemological aspects. The education of religion has an important role on the mental, emotional and moral development of children. In this context, the matter of where, how, by whom and in what extent the religious education should be given to children deserves to be studied on both philosophically and pedagogically. The topics studied on our thesis have been deeply examined within the framework of religion, education and philosophy relationship by taking into consideration of the ontological and epistemological explanations of distinguished philosophers. This thesis that deeply examines the philosophical foundations of religious education aims to prove the effects on the methods and the content of religious education. In this framework, religious education's conceptional, historical, ontological, epistemological and ethical aspects have been contextualized; the philosophical foundations necessary for structuring a contemporary religious education in line with children's cognitive and emotional development stages have been emphasized. It is argued that religious education should contribute to personal identity, emotion, thought and moral development. It is emphasized that religious education should be carried on interrogatively and in a knowledge-based approach rather than dogmatic teachings. In this context, it has been concluded that religious education should not remain solely as the transmission of religious knowledge, but should also serve the promotion of ethical values, freedom, peace, tolerance and protection of human dignity.