Yâsincizâde Abdülvehhab Efendi ve Hulâsatü'l-Bürhân fî İtâati's-Sultân adlı risâlesi /
Yazar: UĞUR BABOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET ÖZŞENEL
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Hadis Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Din = Religion
Dizin: Abdülvehhab Efendi = Abdülvehhab Efendi ; Hadis = Hadith ; Hulasatü'l-Burhan fi İtaati's-Sultan = Hulasatü'l-Burhan fi İtaati's-Sultan ; Risale = Pamphlet

Özet:
Osmanlı padişahlarından II. Mahmud döneminde (1808-1839), 1821-1822 ve 1828-1833 yılları arasında şeyhülislâmlık görevi yapan Yâsincîzâde Seyyid Abdülvehhab Efendi (ö. 1249/1833) görev yaptığı bu dönemin şartlarını göz önünde tutarak, Sultan II. Mahmud'un siyasi otoritesini sağlamlaştırması ve yaptığı reformlarda halkın desteğini arkasına alması amacıyla, İslâm'da yöneticilere itaat ile ilgili yirmibeş hadis içeren Hulâsatü'l-Burhân fi İtâati's-Sultân adlı eserini kaleme almıştır. Eserinde Osmanlı sultanlarının dinin yayılmasında ve düzenin sağlanmasında gösterdikleri olağanüstü gayretleri edebî bir dille ifade ettikten sonra ictimâi hayatta huzur ve istikrarın sağlanması için idareci ve amirlere itaatin son derece önemli olduğunu vurgulayarak bu konuda varid olan hadislerden seçtiklerini sırayla zikretmiştir.
Çalışma giriş ve iki ana bölümden oluşmaktadır. Giriş bölümünde konunun önemi, amacı, sınırları ve çalışma yöntemi kısaca belirtilmiştir. Birinci bölümde müellifin eserinde tetkik ettiği sultanlara itaat konusunun daha iyi anlaşılabilmesi için Hz. Peygamber'den sonra Müslümanlar arasında büyük tartışmalara sebep olan hilafet, saltanat ve müslüman idareciye itaat meselesi özet olarak ele alınmıştır. İkinci bölümde, müellif Yâsincizâde Seyyid Abdülvehhab Efendi'nin hayatı, ilmî şahsiyeti ve eserleri; eserin kaleme alındığı ortam, tarihî arka plan, risalenin değerlendirilmesi ve daha sonra Hulâsatü'l-Burhân fi İtâati's-Sultân isimli risalenin içinde geçen hadislerin tahricleri ile tercümelerine yer verilmiştir.





Anahtar Kelimler : Yâsincizâde, Abdülvehhâb, Sultan, İtâat, Hadis, II. Mahmud, Osmanlı, Yönetici, Emir

Abstract:
Yâsincîzâde Seyyid Abdülvehhab Efendi (death 1249/1833) served as the Şeyhulislam two times (1821-1822 and 1828-1832) during the reign of Ottoman Sultan Mahmud II.  Under the necessities of the time of his service, he wrote a book titled ''Hulâsatü'l-Burhân fi İtâati's-Sultân'' , which contains 25 hadith about the importance of obedience to the administrator and leader (Imam) in the religion of Islam,  for supporting Sultan Mahmud II to fortify his authority and gain the acceptance of people about the reforms he had implemented.  In this book, he, first, highlights the extraordinary and continuing service of Ottaman sultans towards the sustenance and expansion of the religion and peaceful public life with a eloquent language.  He, then, lists selected hadith of Prophet Muhammad (pbuh) emphasizing the important requirement of obedience to the administrators and leaders to assure stable security, safety,  and peace of public.
This study (risale) is composed of three sections: introduction and two main chapters.  In the Introduction Chapter, importance of the topic of study, method of study and its limitations are explained briefly.  In the first Chapter, in order to represent the issue of necessity of obedience to the administrators, he summarized the arguments and issues taken place among the Muslims on  the subjects of Khilafah, Sultanate and Obedience to the Administrators after the Prophet Muhammad's time.  In the Second Chapter, life, personal and scholarly characteristics and publishings of Yâsincizâde Seyyid Abdülvehhab Efendi; the political and social circumstances at the time of the risale's publishing; historical background and event leading to that time; an evaluation and critical analysis of the risale; and finally, translation and referencing of Quranic verses and Hadith were presented.



Keywords : Yâsincizâde, Abdülvehhâb, Sultan, obedience, hadith, Ottoman Sultan Mahmud II, Ottoman, administrator, leader (Imam)