Bakımevinde kalan yaşlıların yalnızlık duygusuna yaşam doyumunun, yaşam kalitesinin ve benlik saygısının etkisi
The effect of life satisfaction, quality of life and esteem of self on the sense of loneli̇ness of the elderly WHO remain in the nursing home
Yazar: SEMA ÇALIK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ LEMAN KUTLU
Haliç Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Bilimi Ana Bilim Dalı / Hemşirelik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Benlik saygısı = Self esteem ; Huzurevleri = Nursing homes ; Yalnızlık = Loneliness ; Yalnızlık düzeyleri = Loneliness level ; Yaşam doyumu = Life satisfaction ; Yaşam kalitesi = Quality of life ; Yaşlılar = Aged

Özet:
Kesitsel, tanımlayıcı tasarımda ve ilişki arayıcı olan bu çalışmada bakım evindeki
yaşlıların yalnızlık duygusuna yaşam doyumunun, yaşam kalitesinin ve benlik
saygının etkisini belirlemek ve elde edilen sonuçlarla bakımevi koşullarının
iyileştirilmesine ve sağlık hizmetlerinin planlanmasına destek olmak amaçlandı.
Araştırmanın evrenini (Ekim 2019-Aralık 2020) bir huzurevinde kalan yaşlılar
(N=332), örneklemini de 130 yaşlı oluşturdu. Kişisel Bilgi Formu, Yaşlılarda Yaşam
Kalitesi Ölçeği, Yaşlılar İçin Yalnızlık Ölçeği, Yaşam Alanlarındaki Doyum Ölçeği
ve Sosyal Karşılaştırma Ölçeğiyle veriler toplandı. Çalışmanın verilerinin
değerlendirilmesinde; tanımlayıcı istatistiksel analizler (ortalama, standart sapma,

medyan, frekans, yüzde, minimum, maksimum), normal dağılım testleri (Shapiro-
Wilk, Skewness ve Kurtosisin), cronbachalpha, t testi/Mann Whitney U testi, One-
wayAnova/Kruskal Wallis testi, Pearson Korelasyon testi, faktör analizleri, lineer

regresyon analizleri ve yapısal eşitlik modellemesi kullanıldı. Fark ve ilişkilerde
istatistiksel anlamlılık p<0.05-olarak kabul edildi. Yaşlıların yaş ortalamasının
73,88±7,41 olduğu, çoğunun; erkek (%65,4), evlenmediği (%46,9), çocuğunun
olmadığı (%73,1), ilkokul mezunu (%40), geliri olduğu (%88,5) ve emekli maaşı
aldığı (%46,2) kronik hastalığının olduğu (%75,4) ve bağımsız hareket edebildiği
(%60), bakımevinde ortalama 6,50±8,04 yıl kaldığı ve kendi isteğiyle geldiği
(%63,5), bakımevindeki sosyal aktivitelere katıldığı (%60), akrabalarının ziyarete
geldiği (%59,2), bakımevi dışına çıkabildiği (%58,5) ve bakımevinde kalan diğer
sakinlerle arkadaşlık kurduğu (%78,5) saptandı. Çalışmadaki yaşlıların, yaşam
kalitesinin (21,30±7,88), orta düzeyde yaşam doyumunun yüksek (7,80±1,87)
olduğu, olumlu benlik şemasının olduğu (69,44±11,72), yalnızlık puanlarının kabul
edilebilir düzeyde (8,31±4,86), %20,8'inin yalnız olduğu saptandı. Kadın
cinsiyetinin yalnızlık puanında 2,529 artışa, geliri olanların da 4,192 puan düşüşüne
neden olduğu belirlendi (p<0,05). Yatağa bağımlı yaşlıların duygusal yalnızlık
puanlarının anlamlı düzeyde yüksek olduğu belirlendi (p<0,05). Yaşlıların yaşam
kalitesi puanları arttıkça sosyal, duygusal ve genel yalnızlık puanlarının anlamlı
olarak azaldığı (p<0,05) belirlendi. Sosyal karşılaştırmanın sosyal sınıf, çekicilik ve
genel puanları attıkça olumlu benlik şeması oluştuğu, sosyal ve genel yalnızlık
puanlarının anlamlı düzeyde azaldığı, yaşam alanlarına yönelik doyumu artıkça
soysal, duygusal ve genel yalnızlıklarının da azaldığı saptandı (p<0,05).
Anahtar Kelimeler: Yalnızlık, Yaşam doyumu, yaşam kalitesi, benlik saygısı.

Abstract:
This study was conducted in a cross-sectional, descriptive design and as a relation
shipseeker. It wasaimed to determine the effect of life satisfaction, quality of life and
self-esteem on the sense of loneliness of theelderly in the nursing home and to
support the improvement of nursing home conditions and planning of health service
swith there sultsob tained. The sample of this study was 130 elderly people livingin a
nursing home. The data of the study were analyz edbyde scriptive statistical analysis,
normal distribution tests (Shapiro-Wilk, Skewness and Kurtosisin), cronbach alpha,
t/Mann Whitney U test, One-wayAnova/Kruskal Wallis test, Pearson Correlation
test, factor analysis, line arregression analysis and structural analysis. Equation
modeling wasused. Statistical significance in differences and relation shipswas
accepted as p<0.05. The meanage of the elderly is 73.88±7.41, most of them; male
(65.4%), not married (46.9%), had nochildren (73.1%), primary school graduate
(40%), income (88.5%) and pension (46.2%), had chronic disease (75.4%) and was
abletoactinde pendently (60%), stayed in the nursing home formean of 6.50±8.04
years and came voluntarily (63.5%), participated in social activities in the nursing
home (60%), relative scomingto visit (59.2%), going out of the nursing home
(58.5%) and making friend switho the rresidents (78.5%). The elderly in the study
had moderate quality of life (21.30±7.88), high life satisfaction (7.80±1.87), positive
self-schemes (69.44±11.72), and lonelines sscores at an accep table level
(8.31±4.86), 20.8% of the mwerealone. It was determinedthat female gender caused
an increase of 2.529 points in loneliness and a decrease of 4.192 points in tho
sewithin come (p<0.05). Emotional loneliness scores of the bedridden elderly were
foundto be significantly higher (p<0.05). It was determined that as the life quality
scores of the elderly increased, the irsocial, emotionaland general scores of lonelines
sdecreased (p<0.05). It was determined that as social class, attractive nessand general
scores of social comparison were in creased, a positive self-scheme was formed,
socialand general scores of lonelines sdecreased significantly, and as the satisfaction
of the irliving space sincreased, the irsocial, emotionaland general of lonelines
sdecreased (p<0.05).
Keywords:Loneliness, Life satisfaction, quality of life, self-esteem.