Engelli bireye sahip ailelerde teodise problemi: Sosyolojik bir bakış
The problem of theodicy among families who have disability a sociological approach
Yazar: ERTUĞRUL YILMAZ
Danışman: PROF. DR. ABDULVAHAP TAŞTAN
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı / Din Sosyolojisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Din = Religion ; Psikoloji = Psychology ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Aile = Family ; Aile sorunları = Family problems ; Din = Religion ; Dindarlık = Religiousness ; Engelli kişiler = Disabled persons ; Engelli çocuklar = Disabled children ; Psikososyal sorunlar = Psychosocial problems ; Sosyalleşme = Socialization ; Teodise = Theodicy

Özet:
İnsanlar toplum içinde bir kültürün üyesi olarak yaşarlar. Sosyal bir varlık olan insanın topluma adapte olup uyum sağlama oranının yüksekliği toplum sağlığını en temelden etkilemektedir. Topluma uyum konusunda en çok problem yaşadığı gözlemlenen bireyler dezavantajlı yani engelli bireylerdir. Engelli bireylerin topluma uyum sağlamasında birçok etken vardır. Bunlar; psikolojik, sosyal, eğitim, ekonomik, sağlık, iletişim ve sosyalleşme gibi sınıflandırılabilir. Engelli bireylerin bu tür sorunları tek başına yaşamadıkları en yakınlarındaki aileleriyle birlikte bu tür sorunlarla baş etmeye çalıştıkları görülmektedir. Engelli bireylerin topluma kazandırılmasında ilk önce aileden başlanmalıdır. Bu araştırma ile engelli bireye sahip ailelerin engelliliği anlamlandırmada kullandıkları referans kaynaklarını tespit etme ve sosyolojik olarak değerlendirmesi amaçlanmıştır. Ayrıca ailelerin referans kaynaklarının yaşadıkları sorunları çözme becerilerini etkilemesi ele alınmıştır. Araştırma kapsamında Kayseri İl Milli Eğitim Müdürlüğüne bağlı Kocasinan Rehberlik ve Araştırma Merkezi'ne inceleme için getirilen engelli öğrencilerin aileleri ile derinlemesine görüşme gerçekleştirilmiştir. Yarı yapılandırılmış gözlem formu ve gözlem teknikleri kullanılarak 50 aile üyesi ile gerçekleştirilen nitel görüşme neticesinde ailelerin engelliliği anlamlandırma ve süreci kolaylaştırma becerileri incelenmiştir. Araştırma kapsamında ortaya çıkan veriler betimsel analiz ile yorumlanmıştır. Engelli bireye sahip ailelerin; çaresizlik, yalnızlık, kendine zaman ayıramama, gelecek kaygısı gibi psikolojik sorunlar yaşadıkları, sosyal çevreden uzaklaştıkları, sosyal aktivitelere yeterince katılamadıkları, dolaylı ya da doğrudan sosyal dışlanmaya maruz kaldıkları görülmüştür. Ailelerin engelliliği anlamlandırmada kullandıkları dini referanslar ailelerin engelli bireye sahip olduktan sonraki süreçlerini oldukça kolaylaştırdığı gözlemlenmiştir.

Anahtar kelimeler: Engelli, Engelli Ailesi, Teodise, Dindarlık, Toplumsallaşma, Din

Abstract:
People live in the society as the member of a culture. The high rate of adaptation of the human being a social entity to society affects the public health deeply. The individual who are observed to have the most problems in adapting to society are disadvantaged, that is individuals with disabilities. There are many factors for these people to adapt to the society. These factors can be classified as psycological, social, educational, health, communication and social being. It is seen that disabled people don't experience such problems alone, they try to deal with their nearest families. The first step should be contacting with families for reintegrating these disabled people to society. With this research it was aimed to identify the reference sources. Used by fmilies with disabled indivuduals to make sense of disability and to evaluate them sociologically. The families abilities to solve the problems of these reference sources were also investigated. During this research, in depth interviews were made with the families of disabled students who were brought to Kocasinan Guidance and Resarch Center connected with Kayseri National Education Directorate. As a resault of the qualiative interview held with 50 family members using. Semi structured observation form and observation techniques, the skills of families to understand disability and facilitate the process were examined. The dates were commented through the descriptive analysis. İt was seen that these families live some pyschological problems such as desperation, loneliness not having time fort hem selves, future anxiety. They were also for from social environment, they can not participate  in social activities enough and they are exposed to social exclusion directly or indirectly. It has been observed that the religious references that families use the make sense of disability make the processes of families quite easy after they have a disabled person.

Keywords: Disability, Disability family, Theodicy, Piety, Socialization, Religion