Endometrium kanserli hastalarda rectus abdominis ve psoas majör kası kalınlığı ile postoperatif morbidite ve mortalite ilişkisi /
Yazar: HASAN BURAK RASTGELDİ
Danışman: PROF. DR. AHMET TANER TURAN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Bilkent Şehir Hastanesi / Kadın Hastalıkları ve Doğum Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology

Özet:
Amaç: Kanserde iskelet kası kütlesinin ve bunların klinik sonuçlarla ilişkisinin analizine yönelik çalışmaların önemi son zamanlarda artırmıştır. Çalışmamızın birincil amacı, endometrium kanseri nedeniyle cerrahi geçirenlerde bilgisayarlı tomografiyle ölçülen psoas ve rektus abdominis kas kalınlığının, postoperatif morbiditeyi öngörme etkinliğini belirlemektir. İkincil amaç olarak ise, psoas ve rektus abdominis kas kalınlıklarının yanısıra diğer faktörlerin (ASA skoru, yaş, operasyon süresi, obesite, preoperatif inflamatuvar belirteçler ve patolojik bulgular) postoperatif morbiditeyi belirlemedeki yeri tanımlanmaya çalışılmıştır.
Yöntem: Eylül 2019 ve Nisan 2023 tarihleri arasında, Ankara Bilkent Şehir Hastanesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Hastanesi, Jinekolojik Onkoloji Cerrahisi Kliniği'nde endometrium kanseri nedeniyle total abdominal histerektomi + bilateral salpingo-ooforektomi ve retroperitoneal lenfadenektomi uygulanmış 18-80 yaş aralığındaki 141 hasta sonuçları retrospektif olarak incelenmiştir. Hastalara operasyon öncesi ve sonrasında standart prosedürler (antibiyotik proflaksisi ve tromboemboli proflaksisi) uygulanmış ve bilgisayarlı tomografi üzerinden rektus ve psoas kas kalınlıkları ölçülmüştür. Postoperatif morbidite; operasyon sonrası 3 aylık dönemde; postoperatif enfeksiyon tanısıyla tedavi alan ve/veya tekrar hospitalizasyon ihtiyacı olanlar, pulmoner komplikasyon gelişenler, tromboembolik komplikasyon gelişenler, lenfatik drenaj bozuklukları, intrakranial kanama geçirenler ve mortalite gelişenler olarak tanımlandı.
Bulgular: Morbidite gelişen grupta sağ-sol rektus kası kalınlık ortalaması 7.4±2.1 mm iken, morbidite gelişmeyen grupta 8.2±2.1 mm olarak ölçülmüştür (p=0.038). Öte yandan, sağ-sol psoas kası kalınlığı iki grup arasında benzer bulunmuştur (morbidite gelişen grupta 31.8±4.8 mm, gelişmeyen grupta 32.3±4.9 mm, p=0.614). Rektus kası kalınlığının postoperatif morbidite içi prediktif en iyi kesiminin (cut-off) değeri 7.52 mm olarak referans alındığında sensitivite, spesifite, negatif prediktif değer ve pozitif prediktif değerleri sırasıyla %54.2, %65.6, %73.5 ve %44.8 olarak hesaplanmıştır.  ASA skoru univaryant analizde morbidite gelişen grupta daha yüksekti (2.3±0.6 vs. 2.1±0.6; p=0.038). Operasyon süresi, morbidite gelişen grupta anlamlı derecede daha uzun iken (287.9±114.7 dakika vs. 245.1±103.0 dakika; p=0.026), benzer şekilde morbidite gelişen grupta yaş daha yüksekti (66.6±7.8 yıl & 62.1±9.3 yıl; p=0.005). Multivaryant analizde sadece operasyon süresi ve yaş postoperatif morbidite için bağımsız risk faktörleriydi. Multivaryant analizde morbiditenin, yaşın 1 birim artışıyla 1.06 kat arttığı, operasyon süresinin 1 birim artmasıyla 1.003 birim arttığı tespit edildi (sırasıyla, p=0.033 ve p=0.039). 
Sonuç: Çalışmamızda yaş ve operasyon süresi postoperatif morbiditeyi öngörmede bağımsız risk faktörü olarak tanımlanmıştır. Ancak, bu iki faktörün yanında rektus abdominis kas kalınlığını ve ASA skorunu içeren daha kapsamlı bir değerlendirme yapılmasının daha kesin sonuçlar sağlayabileceği gösterilmiştir. Özellikle, rektus abdominis kas kalınlığının preoperatif değerlendirilmesi, postoperatif risk yönetimi stratejilerine önemli katkılar sunabilir.
Anahtar: Kelimeler: Endometrium Kanseri, Postoperatif Morbidite, Kas Kalınlığı, Psoas Kası, Rektus Abdominis

Abstract:
Objective: The importance of studies on the analysis of skeletal muscle mass in cancer and their relationship with clinical outcomes has increased recently. The primary objective of our study is to determine the effectiveness of psoas and rectus abdominis muscle thickness measured by computed tomography in predicting postoperative morbidity in patients undergoing surgery for endometrial cancer. As a secondary objective, we tried to define the role of psoas and rectus abdominis muscle thicknesses, as well as other factors (ASA score, age, operation time, obesity, preoperative inflammatory markers and pathological findings) in determining postoperative morbidity.
Method: Between September 2019 and April 2023, the outcomes of 141 patients between the ages of 18-80 who underwent total abdominal hysterectomy + bilateral salpingo-oophorectomy and retroperitoneal lymphadenectomy for endometrial cancer at Ankara Bilkent City Hospital Gynecology and Obstetrics Hospital, Gynecological Oncology Surgery Clinic were retrospectively examined. Standard procedures (antibiotic prophylaxis and thromboembolism prophylaxis) were applied to the patients before and after the operation, and rectus and psoas muscle thicknesses were measured via computerized tomography. Postoperative morbidity; In the 3-month period after the operation; Those who received treatment with a diagnosis of postoperative infection and/or required rehospitalization, developed pulmonary complications, developed thromboembolic complications, had lymphatic drainage disorders, experienced intracranial hemorrhage, and died.
Results: The average thickness of the right and left rectus muscle was 7.4±2.1 mm in the group that developed morbidity, it was measured as 8.2±2.1 mm in the group that did not develop morbidity (p=0.038). On the other hand, right-left psoas muscle thickness was found to be similar between the two groups (31.8±4.8 mm in the group that developed morbidity, 32.3±4.9 mm in the group that did not develop, p=0.614). Considering the best predictive cut-off value of rectus muscle thickness for postoperative morbidity as 7.52 mm, the sensitivity, specificity, negative predictive value and positive predictive values were calculated as 54.2%, 65.6%, 73.5% and 44.8%, respectively. ASA score was also higher in the group that developed morbidity (2.3±0.6 vs. 2.1±0.6; p=0.038). ASA score was higher in the group that developed morbidity (2.3±0.6 vs. 2.1±0.6; p=0.038). However, this effect of high ASA score could not be identified in multivariate analysis. While the operation time was significantly longer in the group that developed morbidity (287.9±114.7 minutes vs. 245.1±103.0 minutes; p=0.026), the age was similarly higher in the group that developed morbidity (66.6±7.8 years & 62.1±9.3 years; p=0.005). ). In multivariate analysis, operative time and age were independent risk factors for postoperative morbidity. In multivariate analysis, it was determined that morbidity increased by 1.06 times with a 1 unit increase in age, and by 1.003 units with a 1 unit increase in operating time (p = 0.033 and p = 0.039, respectively).
Conclusion: In our study, age and operation time were defined as independent risk factors in predicting postoperative morbidity. However, it has been shown that a more comprehensive evaluation that includes rectus abdominis muscle thickness and ASA score in addition to these two factors can provide more accurate results. In particular, preoperative evaluation of rectus abdominis muscle thickness can make important contributions to postoperative risk management strategies.

Keywords: Endometrial Cancer, Postoperative Morbidity, Muscle Thickness, Psoas Muscle, Rectus Abdominis