İlham Aliyev döneminde Azerbaycan - İsrail ilişkileri
Azerbaijan - Israel relations during the period of İlham Aliyev
Yazar: KHAYAL SALAHOV
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ CANAN TERCAN
İstanbul Aydın Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı / Uluslararası İlişkiler ve İstihbarat İncelemeleri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science ; Uluslararası İlişkiler = International Relations

Özet:
Bu araştırmada Azerbaycan ile İsrail arasındaki ilişkinin tarihsel, ekonomik, 
siyasi boyutlarına odaklanılmıştır. Azerbaycan'ın tarihindeki dönüşümler, özellikle 
Karabağ sorunu gibi Ermenistan ile yaşanan çekişmeler, ülkenin uluslararası 
konumunu belirleyen önemli faktörlerden biridir. Karabağ sorunu zaman zaman iki 
ülke arasında sıcak savaşın da yaşanmasına neden olmasına rağmen halen devam 
eden bir sorundur. Bu gerçeklik ve SSCB'den ayrılarak bağımsızlığını ilan etmiş bir 
ülke olarak Azerbaycan, bağımsızlığı ardından ilk sürecini denge siyaseti ve 
güçlenme için stratejik yaklaşımlar benimseme ile geçirmiştir. Ancak Haydar Aliyev 
ile birlikte ülke, Rusya, Ermenistan, İran gibi ülkelerle olan ilişkileri ve toprak 
bütünlüğü konusundaki zorluklar dikkate alındığında, farklı ilişki alanları arayışına 
girmiştir. Bu noktada iki ülke, İsrail'in bağımsızlık sonrası kabulü ve askeri, 
ekonomik alanlardaki kurulan ilişkisini ekonomi, askeri, güvenlik, kültürel, stratejik 
ve enerji alanlarında birleştirerek var olan anlayışın ötesine taşımıştır. Araştırmada 
İlham Aliyev'in İsrail'e karşı siyasi, ekonomik, güvenlik ve savunma boyutunda 
göstermiş olduğu tutum üzerinde durulmuştur. İki ülke arasında var olan ilişki birçok 
alanda görünenin ötesinde gerçekleşen ve birbirinin bulunduğu konumları korumaya 
hizmet eden bir noktada yer alır ve İlham Aliyev benimsemiş olduğu siyasi tutum ile 
bunu hem açık hem de açık olmayan bir tutum ile gerçekleştirir. İlişkisinde 
sergilemiş olduğu bu ikilem ise beraberinde diğer ülkeler ile olan ilişkisini 
etkilemektedir. 
Anahtar Kelimeler: İlham Aliyev, Azerbaycan, Azerbaycan-İsrail İlişkileri.

Abstract:
This research focuses on the historical, economic and political dimensions of 
the relationship between Azerbaijan and Israel. Transformations in Azerbaijan's 
history, especially the conflicts with Armenia such as the Karabakh conflict, are one 
of the important factors that determine the country's international position. Although 
the Karabakh problem sometimes causes hot wars between the two countries, it is 
still an ongoing problem. With this reality and as a country that declared its 
independence by seceding from the USSR, Azerbaijan spent the first period after its 
independence adopting strategic approaches for balance politics and strengthening. 
However, with Heydar Aliyev, the country has sought different areas of relations, 
considering its relations with countries such as Russia, Armenia and Iran, and the 
difficulties regarding its territorial integrity. At this point, the two countries have 
moved beyond the existing understanding by combining Israel's post-independence 
acceptance and its established relationship in the military and economic fields in the 
economic, military, security, cultural, strategic and energy fields. The research 
focused on Ilham Aliyev's attitude towards Israel in political, economic, security and 
defense dimensions. The relationship between the two countries is at a point that 
goes beyond what is visible in many areas and serves to protect each other's 
positions, and Ilham Aliyev achieves this with the political attitude he has adopted, 
both in a clear and unclear manner. This dilemma it exhibits in its relationship also 
affects its relations with other countries.
Keywords: Ilham Aliyev, Azerbaijan, Azerbaijan-Israel Relations.