Türkiye'deki devlet hastanelerinde ameliyathane mimarisi ve güncel tasarım standartları
The architecture of operating theaters and current design standards in state hospitals in Türkiye
Yazar: EMMA BEGOVIC
Danışman: ASSOCIATE PROF. DR. MEHMET ŞENER
Kocaeli Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
Sağlık hizmetinin gerçekleştirildiği ana birimler olan hastanelerin tasarımı ve inşası sürecinde  farklı disiplinlerin karmaşık ve bütüncül bir şekilde bir arada çalışması belirleyici bir öneme sahiptir. Bu karmaşık yapı içinde, ameliyathane bölümü ayrı öneme sahip bir birim olarak karşımıza çıkar. Bu cerrahi alan, mimari tasarımın hasta deneyimi ile sağlıklı ve işlevsel bir şekilde birleştiği güvenli ve verimli bir ortam gerektirmekte olup; bunu sağlamak için de titiz bir düzenleme ve planlama yapılması gerekir. Bu tezde ameliyathane bölümüne ilişkin güncel tasarım standartları ve planlama ilkeleri, işlevsel ve güvenli bir sağlık hizmetine olan etkileri çerçevesinde ele alınacaktır. Araştırmada esas olarak, Türkiye'deki devlet hastanelerinin ameliyathane bölümlerine ilişkin belirlenmiş, resmiyet kazanmış ve pratik olarak hastane inşaatlarında hayata geçirilmiş mimari tasarım standartları incelenmektedir. Tasarım standartlarının teorik boyutu yanında, bunların inşa edilen hastanelerde pratik olarak uygulanmalarına dair bilgi birikimi oluşturulması da aynı derecede önemlidir. Bu çerçevede tezde, 2012 yılından sonraki süreçte farklı zamanlarda inşaatı tamamlanmış ve hizmet vermekte olan 3 adet devlet hastanesi örneği seçilerek incelenmekte olup; bu hastanelerin ameliyathane bölümleri, uygulanan standartlar ve genel mimari özellikleri bağlamında karşılıklı olarak analiz edilmektedir. Burada temel amaç, devlet hastanelerinde bu standartların ne oranda uygulandığını ve standartların uygulanmasında ne gibi ortak yönler ve farklılıklar olduğunu gözlemlemek ve uygulamalarda karşılaşılan durumları artı ve eksi yönleriyle ortaya koymaktır. Mevcut literatür incelendiğinde, Türkiye'deki devlet hastanelerinin ameliyathane bölümlerinde hayata geçirilen güncel mimari tasarım standartları üzerine kapsamlı bir çalışmanın henüz gerçekleştirilmediği görülmüştür. Dolayısıyla, bu tez çalışmasında söz konusu eksiğin giderilmesi ve ameliyathane mimarisi ve tasarımına dair bir kaynak oluşturulması hedeflenmiştir.

Abstract:
The design and construction of hospitals, being fundamental to the provision of healthcare services, hold a crucial role in necessitating the collaborative effort of various disciplines in a complex and integrated manner. The surgical unit, within this intricate structure, is singled out as a critical unit, requiring a secure and efficient environment where architectural design seamlessly blends with the patient experience in a practical manner. Achieving this integration calls for meticulous organizational oversight and careful planning. This thesis aims to examine current design standards and planning principles related to the surgical unit, critically assessing their impact on the delivery of functional and secure healthcare services. The research primarily focuses on the investigation of officially recognized and practically implemented architectural design standards specific to the operating room departments of state hospitals in Türkiye. Beyond the theoretical aspects of design standards, there is an equal emphasis on creating knowledge about their practical application within constructed hospitals. In this context, the thesis selectively analyzes three state hospitals, each completed and operational at different intervals since 2012. The analysis includes the surgical units of these hospitals, incorporating the applied standards and general architectural features. The primary objective is to understand the extent to which these standards are implemented in state hospitals, identifying commonalities and distinctions in their application, and presenting practical observations with regard to their positive and negative aspects. A noteworthy observation from the existing literature is the absence of a comprehensive study addressing current architectural design standards implemented in the surgical units of state hospitals in Türkiye. Consequently, this thesis seeks to address this gap, aiming to provide a realistic perspective on operating room architecture and design.