Türk siyasal hayatında Hür Demokrat Parti
Free Democratic Party in Turkish political life
Yazar: AYSU YERLİKAYA
Danışman: DOÇ. DR. MUSTAFA SERHAN YÜCEL
Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı / Kamu Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration ; Siyasal Bilimler = Political Science

Özet:
12 Eylül 1980 Askeri Darbesi, Türkiye Cumhuriyeti'nin siyasi geleceğinin şekillenmesine
ve yeni oluşumların ortaya çıkmasına zemin hazırlamıştır. 12 Eylül'ü gerçekleştiren Milli
Güvenlik Konseyi üyeleri, 1961 Anayasası'nı ülke çapında yaşanan siyasi, sosyal ve
ekonomik sorunların temeli olarak görmüş, parlamenter sistemin istikrarsızlığını bu
anayasaya bağlamıştır. Bu nedenle yeni bir anayasa hazırlanarak halkoyuna sunulmuş ve 9
Kasım 1982 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Sivil demokrasiye dönüş çabalarının başlamasıyla
6 Kasım 1983 Genel Seçimleri yapılmış ve ANAP tek başına iktidar olmuştur. Türkiye'nin
önemli sivil toplum kuruluşları arasında yer alan TOBB'un Başkanı Mehmet Yazar, ANAP
Hükümeti'nin uyguladığı ekonomik politikaları eleştirmiş ve alternatif ekonomik politikalar
üretmiştir. TOBB Başkanı Mehmet Yazar, bu dönemde çevresi ve halk tarafından
desteklenmiştir. Politikaya atılmaya ve fikirlerini siyaset sahnesinden ifade etmeye karar
veren Mehmet Yazar, 1985 yılında TOBB Başkanlığı'ndan istifa etmiş ve DYP Genel
Başkan adaylığını açıklayarak politikaya atılmıştır. DYP'de genel başkanlık yarışını
kazanamayan Mehmet Yazar, 1986 yılında Hür Demokrat Parti'yi kurmuştur. 28 Eylül 1986
Ara Seçimlerinde başarı elde edemeyen HDP, kısa süre sonra feshedilerek ANAP'a iltihak
etmiştir. HDP'nin feshi ile bir süre aktif politikadan uzak duran Mehmet Yazar, 1987 Genel
Seçimleri ile ANAP Kayseri Milletvekili olarak TBMM'ye girmiş ve 1991 yılına kadar
görevde kalmıştır.

Abstract:
On 12 September 1980, the military coup laid the groundwork for shaping the political future
of the Republic of Turkey and for the emergence of new formations. Members of the National
Security Council, which carried out on September 12, saw the 1961 Constitution as the basis
for political, social and economic problems across the country and attached the instability of
the parliamentary system to this constitution. Therefore, a new constitution was drafted and
presented to its people and entered into force on November 9 1982. With efforts to return to
civil democracy on November 6 1983 General Elections were held and ANAP was in power
alone. Mehmet Yazar, President of the TOBB, who is among Turkey's key NGOs, criticized
the economic policies implemented by the ANAP Government and produced alternative
economic policies. TOBB President Mehmet Yazar, has been supported by his surroundings
and the public at this time. Mehmet Yazar, who decided to go into politics and express his
ideas from the political scene, resigned from the TOBB Presidency in 1985 and was put into
politics by announcing his nomination for DYP General President. Mehmet Yazar, who did
not win the presidential race in DYP, founded the Hur Democratic Party in 1986. HDP, who
failed to succeed in the September 28 1986. Intermediate elections has recently been
terminated and has become infected with the ANAP. Mehmet Yazar, who, has been away
from an active policy for a while with the termination of HDP, entered the Grand National
Assembly as ANAP Kayseri MP with the 1987 General Elections and remained in office until
1991.