Antalya'nın Akseki ve Elmalı ilçelerindeki Türk dönemi sivil mimarlık örneklerindeki süsleme özellikleri
Illumination features in TUrkis period civil architecture examples in Akseki and Elmalı, Boroughs of Antalya
Yazar: ESRA CEYLAN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. BELGİN DEMİRSAR ARLI
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sanat Tarihi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Sanat Tarihi = Art History

Özet:
Türkler, yüzyıllar boyunca edindikleri kültür birikimlerini, geldikleri Anadolutopraklarının zengin mirasıyla kaynaştırmışlardır. Sosyal yaşamın kültür hayatınıdoğrudan ilgilendirdiği düşünülürse, insan hayatının büyük bir bölümünün geçtiğievler de Anadolu'daki kültür alaşımının gösterge alanları olarak değerlendirilebilir.Anadolu topraklarındaki geleneksel evlerde ortak bir bakış açısının izlerini sürmekmümkündür. Farklılıklar ise, yörelerin sağladığı olanakların çeşitliliğindearanmalıdır. Anadolu'da çeşitli coğrafi konumlar, birbirinden farklı iklim koşullarıve bunlara bağlı olarak çeşitli yapı malzemeleri bulunduğundan dolayı, oluşan evgeleneğinin geniş bir yelpazeye sahip olduğu söylenebilir. Bu yelpazenin parçalarıolan ev geleneğinin özgün örnekleri Antalya'nın ilçeleri olan Elmalı ve Akseki'de debulunmaktadır.Elmalı Finike ve çevresinin yaylası konumundadır. Geniş ve verimlitopraklara sahip olması su imkanlarının bulunmasından dolayı tarımyapılabilmektedir. Tarım toplumunun yaşadığı Elmalı'da en gelişmiş plan tipi içsofalıdır. Dış sofalı plan tipindeki evlerle de karşılaşılmaktadır. Akseki'de evlerinönünde bulunan bahçeler Elmalıda genellikle avluyla ilişkilendirilmiştir. Elmalıevlerindeki süsleme programı da özgün örneklerden oluşmaktadır.Akseki, Alanya'nın ve Manavgat'ın yaylası durumunda olan Antalya'nındoğusunda bir ilçedir. Toprağın azlığı nedeniyle tarım çok az miktardayapılabilmektedir. Bundan dolayı el sanatları gelişmiştir. Halkın büyük bir bölümüde ticaretle uğraşmaktadır. Ticaret yapabilmek için büyük şehirlere giden insanlarınufukları genişlemiş evlerinde farklı uygulamalara girişmişlerdir. Elmalı'da hiçrastlanmayan üç katlı, orta sofalı konaklar Akseki' de bulunmaktadır. İç sofalı plantipinde iki katlı evlere de rastlanmaktadır. El sanatlarındaki yeteneklerinden dolayıkonutlarda zengin bir süsleme programı uygulanmıştır.

Abstract:
Turks have combined their culture, which they have developed overcenturies, with rich heritage of Anatolian lands, where they have moved. Residencesin Anatolia, where a great majority of a person?s life spent, reflect this culturalrelations as social life is directly related to cultural life. It is possible to trace amutual view in traditional residences in Anatolian lands. Differences should besought in variety of possibilities that environs provide. Existing tradition of residencehas a great variety as there are different geographic locations, climate conditions anddifferent variety of building supplies, which are related to the geography and theclimate, in Anatolia. The examples of a great variety of traditional residence arefound in two boroughs of Antalya, in Akseki and in Elmali.Akseki is an eastern borough of Antalya, which is a wold of Alanya andManavgat. Agriculture is restricted as the lands are limited. As a result of this,handicrafts are developed and majority of people is dealing with trade. People, whogo to big cities to trade, have practiced the same building techniques that they haveseen in big cities in their residences. We come across three floor with a middle halltype mansions in Akseki but not in Elmali. There are also two floor houses in a typeof plan with an inside hall. A rich ornament style has been applied in the residencesas a result of developed handicraft skills.Elmali is a wold of Finike and its surroundings. Agriculture is developed asthere are large and productive lands with water supply in the area. The type of planwith an inside hall is the most developed housing plan in Elmali, where anagricultural society live. We also come across a type of housing plan with an outsidehall. Gardens are in front of the houses in Akseki, whereas in Elmali gardens aregenerally part of courtyards. Also an ornament style in Elmali houses is originalexamples of ornament in the area.