Bazı pestisitlerin bal arısına yan etkilerinin saptanması
Detecti̇on of si̇de effects of some pesticides on honey bee
Yazar: FATİH YILDIRIM
Danışman: PROF. DR. SERDAR SATAR
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışmada ülkemizde ve dünyada bal arısı koloni kayıplarına doğrudan veya dolaylı olarak neden olduğu düşünülen neonicotinoid grubundan imidacloprid etkili maddesi ile imidaclopridin yasaklanması sonucu onun yerine kullanımının yaygınlaşabileceği iki yeni etkili madde sulfoxaflor ve flupyradifuronenin bal arılarına etkileri arazi, yapay çiçek ve laboratuvar koşullarında karşılaştırılması amaçlanmıştır.
Arazi koşullarında imidacloprid, sulfoxaflor ve flupyradifurone etkili maddeleri uygulanmış kiraz ve ayçiçeği bitkileri çiçeklerinde beslenen işaretlenmiş arıların yaşam süreleri kıyaslanmış ve kontrol grupları ile aralarındaki fark istatistiksel olarak önemli bulunmamıştır.
Yapay çiçek yönteminde tarlacı arılara imidacloprid, sulfoxaflor ve flupyradifurone aktif maddelerinin bilinen LD50 dozlarının 1/1, 1/2.5,  1/5, 1/10 katları yedirilerek renk ve besin ayırt etme ile yön bulmaları kıyaslanmıştır. İmidaclopridin LD50 dozunun 1/2.5 katını tüketen arılarda renk ve besin ayırt etme yeteneğinde azalma olduğu, sulfoxaflor ve flupyradifurone etkili maddelerinin LD50 dozunun 1/2.5,  1/5, 1/10 katlarını tüketen arılarda değişiklik olmadığı görülmüştür.
Laboratuvar koşullarında üç etkili maddenin tarlacı bal arılarına  oral ve kontak LD50 değerleri belirlenmeye çalışılmış ve imidacloprid, sulfoxaflor ve flupyradifuronenin akut oral LD50 değerleri sırasıyla 6.221 ng, 45.662 ng ve 2.592 µg olarak, akut kontak LD50 sırasıyla 14.58 ng, 109.32 ng ve 10.45 µg olarak belirlenmiştir. Çalışma sonunda sulfoxaflor ve flupyradifuronenin imidaclopridden daha az zararlı olacağı değerlendirilmiştir.

Abstract:
In this study, neonicotinoid group insecticide imidacloprid, which is thought to cause honey bee colony losses in our country and in the world, is compared with sulfoxaflor and flupyradifurone which is  intended to be used instead of the imidacloprid. These substances have been tested fot the honey bees by artificial flowers, fields and laboratory studies.
The life span of the labeled bees fed in the flowers of the cherry and sunflower plants treated by the use of imidacloprid, sulfoxaflor and flupyradifurone in the field conditions was compared and the differences between the control groups were not statistically significant.
In artificial flower method, the active substances of imidacloprid, sulfoxaflor and flupyradifurone were fed 1/1, 1 / 2.5, 1/5, 1/10 levels of known LD50 doses and compared the color and nutrient differentiation of bees. It was observed that there was a decrease in color and nutrient differentiation ability of bees consuming 1 / 2.5 times of imidacloprid LD50 dose, there was no change in the amounts consuming 1 / 2.5, 1/5, 1/10 of LD50 dose of sulfoxaflor and flupyradifurone.
In laboratory conditions, oral and contact LD50 values of three active substances were investigated for the forager honey bees and the acute oral LD50 values of imidacloprid, sulfoxaflor and flupyradifurone were determined as 6.221 ng, 45.662 ng and 2.592 ng, and acute contact LD50 values 14.58 ng, 109.32 ng ve 10.45 µg respectively.