Deneysel septik şok modelinde endotelin ve nitrik oksit'in kalp kası fonksiyonlarına etkisi
Effects of endothelin and NO on cardiac muscle functions in an experimental septic shock model
Yazar: ERDEM KAMİL ÖZER
Danışman: PROF. DR. ALPER BEKTAŞ İSKİT
Hacettepe Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Tıbbi Farmakoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2013
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology
Dizin: Bosetan = Bosetan ; Endotelinler = Endothelins ; Kalp = Heart ; Kalp fonksiyon testleri = Heart function tests ; Nitrik oksit = Nitric oxide ; Sepsis = Sepsis ; Şok-septik = Shock-septic

Özet:
Bu çalışmada hiperdinamik ve hipodinamik septik şokta kalp kası fonksiyonlarındaki değişimde, NO ve endotelinin olası rolü araştırıldı. İzole atriyum atım hızı, hiperdinamik dönemde değişmezken hipodinamik dönemde artmıştır (p<0,001). Hipodinamik dönemde artmış olan atım hızını, bosentan (p<0,001) ve L-NAME (p<0,05) azaltmışlardır. Bosentan ve L-NAME, atriyum atım hızının izoproterenol doz-cevap eğrisini her iki dönemde de sola kaydırarak, izoproterenol potensini artırmışlardır. Karbakol doz-cevap eğrisini ise sadece hipodinamik dönemde sola kaydırarak, karbakol potensini artırmışlardır. Atriyum kasılması her iki dönemde de azalmıştır (p<0,001). Bosentan hiperdinamik (p<0,01) ve hipodinamik dönemde (p<0,001) atriyum kasılmasında kısmi düzelme sağlarken, L-NAME sadece hipodinamik dönemde kısmi bir düzelme sağlamıştır (p<0,001). Bosentan atriyum kasılmasının izoproterenol cevabını hipodinamik dönemde artırmıştır (p<0,05). Ayrıca bosentan ve L-NAME, hipodinamik dönemde karbakol doz-cevap eğrisini sola kaydırarak karbakol potensini artırmışlardır. İzole papiller kas kasılması her iki dönemde de değişmemiştir. Bosentan ve L-NAME hiperdinamik dönemde papiller kas kasılmasını artırmışlardır (sırasıyla p<0,01, p<0,001), hatta L-NAME varlığında meydana gelen artış sonucunda elde edilen değer kontrol grubu değerinin de üzerinde olmuştur (p<0,05). Ayrıca L-NAME hipodinamik dönemde de papiller kas kasılmasını artırmıştır (p<0,01). Papiller kas kasılmasının izoproterenol cevabı hipodinamik dönemde artmıştır (p<0,05), bosentan bu cevabı daha da artırmıştır. Ayrıca L-NAME her iki dönemde de papiller kas kasılmasının karbakol cevabını artırmıştır (p<0,05). Bu sonuçlara göre endotelin ve NO, septik şokta atriyumda gelişen pozitif kronotropi ve negatif inotropide rol oynayabilir. Bosentan ve L-NAME adrenerjik ve kolinerjik reseptör upregülasyonu yaparak ve/veya postreseptör faktörler üzerinden atriyum atım hızı ve atriyum kasılması için izoproterenol ve karbakol potensini artırmış olabilirler, ayrıca L-NAME papiller kas kasılmasının karbakol cevabını benzer mekanizmalar üzerinden artırmış olabilir.

Abstract:
In this study, we investigated changes of cardiac muscle functions in both hyperdynamic and hypodynamic septic shock periods and possible roles of NO and endothelin. Atrium beat rate did not change in hyperdynamic period and increased in hypodynamic period (p<0,001). While atrium beat rate is expected to increase in hypodynamic period; bosentan and L-NAME decreased it (p<0,001, p<0,05 respectively). Bosentan and L-NAME shifted response of atrium beat rate to isoproterenol to the left and potency of isoproterenol increased in both periods, and shifted response of atrium beat rate to carbachol to the left in only hypodynamic period and increased the potency of carbachol. Atrium contraction significantly decreased in both periods (p<0,001). While bosentan partially restored atrium contraction in both hyperdynamic (p<0,01) and hypodynamic period (p<0,001), L-NAME partially restored atrium contraction in only hypodynamic period (p<0,001). Bosentan increased response of atrium contraction to isoproterenol in hypodynamic period (p<0,05). Bosentan and L-NAME shifted response of atrium contraction to carbachol to the left in hypodynamic period so increased potency of carbachol. Papillary muscle contraction did not change in both periods. Bosentan and L-NAME increased papillary muscle contraction in hyperdynamic period (p<0,01, p<0,001 respectively), insomuch that the value obtained from the increase of L-NAME's effect was greater than the control group (p<0,05). In addition L-NAME increased papillary muscle contraction in hypodynamic period (p<0,01). The response of papillary muscle contraction to isoproterenol in hypodynamic period was increased (p<0,05) and when these dose-response curves are considered as a whole, bosentan increased isoproterenol response. L-NAME increased response of papillary muscle contraction to carbachol in both periods (p<0,05). These results show that NO and endothelin might play a role in positive inotropic and negative chronotropic effects for atrium in septic shock. Bosentan and L-NAME might increase potency of isoproterenol and carbachol for atrium beat rate and atrium contraction and only L-NAME might increase potency of carbachol for papillary muscle contraction in both periods via upregulation of adrenergic and cholinergic receptors and/or through post receptor factors.