Minarelerin sıcaklık ve nem gibi çevresel etkilere bağlı olarak yapısal davranışlarının takibi ve değerlendirilmesi
Monitoring and evaluation of structural behavior of minarets depending on environmental effects such as temperature and humidity
Yazar: ABDULLAH AYMELEK
Danışman: PROF. DR. TEMEL TÜRKER
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Yapı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: İnşaat Mühendisliği = Civil Engineering
Dizin: Frekans = Frequency ; Kalibrasyon = Calibration ; Nem = Moisture ; Sıcaklık = Temperature ; Çevresel etki = Environmental impact

Özet:
Bu tez çalışmasında, minarelerin dinamik davranışlarının çevresel etkiler altındaki değişimleri incelenmiştir. Örnek olarak seçilen yığma ve betonarme minarelerin doğal frekansları Çevresel Titreşim Testi yöntemiyle takip edilerek doğal frekanslarla sıcaklık ve nem arasındaki ilişki belirlenmeye çalışılmıştır. Sunulan çalışma kapsamında dört ana bölüm yer almaktadır. Birinci bölümde, konuyla ilgili daha önce yapılmış çalışmalar ile kullanılan analitik ve deneysel yöntemlere ait teorik bilgiler ve formülasyonlar verilmektedir. İkinci bölümde, incelenen minareler detaylı olarak tanıtılmakta ve yapılan Çevresel Titreşim Testi, model kalibrasyonu, deprem ve rüzgâr analizleri gibi uygulamalar açıklanmaktadır. Rüzgâr etkisindeki analizler TS 498 ve TS EN 1991-1-4 standartlarına göre ayrı ayrı yapılarak karşılaştırılmıştır. Üçüncü bölümde, yapılan çalışmalardan elde edilen doğal frekanslar, bunların sıcaklık ve nem ile ilişkisi, deprem ve rüzgâr analizlerinden elde edilen yer değiştirmeler ve gerilmelere bağlı olarak incelenen model kalibrasyonunun etkileri ile yapısal parametrelerin çevresel koşullara bağlı değişimi sunulmaktadır. Dördüncü bölümde, genel olarak gözlemlenen ve elde edilen sonuçlar ile bunlar ışığında yapılan bazı öneriler bulunmaktadır. Çalışmadan, sıcaklık ve nem gibi çevresel etkiler altında minarelerin yapısal davranışında değişiklikler meydana geldiği, minarelerin durum değerlendirilmesinde bunun dikkate alınması gerektiği ve uzun süreli yapısal takiplerle bu değişiklikler ile değişkenler arasındaki ilişkilerin ortaya konulabileceği sonuçlarına ulaşılmıştır.

Abstract:
In this thesis, the changes in the dynamic behavior of minarets under environmental effects were investigated. The natural frequencies of the masonry and reinforced concrete minarets which are selected as an example were monitored by the Ambient Vibration Test method and the relationship between natural frequencies and environmental effects (temperature and humidity) was tried to be determined. There are four main sections within the scope of the presented study. In the first chapter, the previous studies on the subject, the theoretical information and formulations of the analytical and experimental methods which are used in thesis are given. In the second part, the examined minarets are introduced in detail and applications such as Ambient Vibration Test, model calibration, earthquake and wind analysis are explained. Analyzes under the influence of wind were made separately according to TS 498 and TS EN 1991-1-4 standards and compared. In the third chapter, the obtained natural frequencies, their relationship with temperature and humidity, the effects of the model calibration which are examined depending on the displacements and stresses obtained from the earthquake and wind analysis, the variation of the structural parameters depending on the environmental conditions are presented. In the fourth chapter, there are some suggestions made in the light of the observed and obtained results. From the study, it was concluded that changes occur in the structural behavior of minarets under environmental effects such as temperature and humidity, this should be considered in the evaluation of the minarets' condition and that the relationships between these changes and variables can be revealed with longterm structural monitoring.