Kitabın dijital dönüşümü: Türkiye'de sesli kitap yayıncılığı
The digital transformation of the book: Audiobook publishing in Turkey
Yazar: NİMET KİRŞAN
Danışman: DOÇ. DR. TOLGA ÇEVİKEL
Galatasaray Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İletişim Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: İletişim Bilimleri = Communication Sciences

Özet:
Tarih boyunca ortaya çıkan teknikler ve teknolojilerle sürekli gelişmiş olan yayıncılık ve kitabın biçimi, dijitalleşmeyle birlikte günümüzde dijital yayıncılığa ve dijital kitap biçimlerine doğru evrilmiştir. Ancak ülkemizde dijital yayınlar hakkındaki alanyazın az sayıda ve sınırlı içeriktedir, ayrıca sesli kitap yayıncılığı ve sektörüyle ilgili bilimsel çalışmaya rastlanmamıştır. Bu sebeple, i)literatür eksikliğine yönelik olarak betimleyici bir çalışmayla sektör paydaşlarına yer vererek sesli kitap yayıncılığının süreçlerini, Türkiye'de sesli kitap pazarını ortaya koymak, ii)Kitabın dijitalleşmesiyle birlikte dijital kitapların mevcut durumunu, sesli kitabın yayıncılığa etkisini, sesli kitapla ilgili ortaya çıkan kavramları ve kitap formatları üzerinden yapılan tartışmaları ortaya koymak, iii)sesli kitabın ve basılı kitabın geleceği ve sektörün bu konuda öngörülerini belirlemek amacıyla bu tez çalışması planlanmıştır. Bu amaçlar doğrultusunda i)sesli kitap platformları, ii)sesli kitap üreticisi ve yayıncısı ve iii)yayınevleri olmak üzere sesli kitap yayıncılığı odağındaki üç farklı alandaki sektör paydaşından oluşan örneklemle, yarı yapılandırılmış derinlemesine görüşmeler yapılmıştır. Araştırma sonucunda sesli kitabın, yayıncılıkta basılı kitaba göre farklı olan yeni üretim süreçlerinin oluşmasına neden olduğu tespit edilmiştir. Sesli kitap yayıncılığının üretim süreci, temel olarak sırasıyla; sesli kitap aktörlerinin bir araya gelmesi, kitap seçimi, sözleşmenin yapılması, seslendirme süreci, sesin düzenlenmesi ve sesli kitabın dağıtımı ve pazarlanması olarak belirlenmiştir. Bu sektöre, sesli kitap platformları, üreticileri, dağıtıcıları, seslendirme sanatçıları, ses mühendisleri, stüdyo çalışanları vb. yeni aktörlerin dahil olduğu sonucuna varılmıştır. Sesli kitabın basılı kitaba ve diğer dijital biçimlere göre farklı avantajları ve kitap yayıncılığının dijitalleşmeye hâlâ geçiş sürecinde olduğu belirlenen ülkemizde, pandemiyle birlikte yükselişe geçen sesli kitaba ilginin günümüzde devam ettiği, gelecekte yeni teknolojilerle birlikte artarak rağbet göreceği tespit edilmiştir.

Abstract:
The form of publishing and the book, which has continuously developed with the techniques and technologies that have emerged throughout history, has evolved towards digital publishing and digital book formats with digitalization. In Turkey, there is a lack of literature on digital publishing, particularly audiobook publishing, prompting the initiation of this thesis. The objectives include revealing the audiobook publishing processes and market in Turkey, understanding the current state of digital books, exploring the impact of audiobooks on the industry, and forecasting the future of audiobooks and printed books. Through in-depth interviews with stakeholders in audiobook platforms, publishing house and production and distribution, the research identifies that audiobooks have introduced new production processes distinct from traditional books. The audiobook publishing process involves actor collaboration, book selection, contracting, narration, audio editing, and distribution. The inclusion of new players such as audiobook platforms, producers, distributors, voice artists, sound engineers, and studio workers is highlighted. Audiobooks are recognized for their unique advantages compared to printed and digital formats. The study concludes that the publishing industry in Turkey is still transitioning to digitalization, and the heightened interest in audiobooks during the pandemic is expected to persist and grow with advancements in technology.