Cerrahi ve endovasküler tedavinin intrakraniyal arteriyovenöz malformasyonların radyografik ve klinik çıktılarına etkilerinin değerlendirilmesi: Tek merkezli retrospektif çalışma
Evaluation of the effects of surgical and endovascular treatment on the radiographic and clinical outcomes of intracranial arteriovenous malformations: A single-center retrospective study
Yazar: EMRE ÇAVUŞ
Danışman: PROF. DR. MEHMET ERHAN TÜRKOĞLU
Sağlık Bakanlığı / Ankara Etlik Şehir Hastanesi / Beyin ve Sinir Cerrahisi Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Nöroşirürji = Neurosurgery

Özet:
Amaç: Sağlık Bakanlığı SBÜ Dışkapı Yıldırım Beyazıt Eğitim ve Araştırma Hastanesi Beyin Cerrahisi kliniği ile Sağlık Bakanlığı Etlik Şehir Hastanesi Beyin Cerrahisi kliniğinde Mayıs 2015 – Mart 2023 tarihleri arasında mikrocerrahi ve hibrit tedavi yapılan intrakraniyal AVM olgularında farklı tedavi modalitelerinin klinik ve radyografik, güvenlik, etkinlik, kısa ve uzun dönem takip sonuçlarının araştırılması amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Elde edilen veriler, yaş, cinsiyet, kanama varlığı, AVM'ye eşlik eden anevrizma varlığı, tedavi tipi (cerrahi/hibrit), AVM lokalizasyonu, hastaneye başvuru Glasgow koma skoru (GCS), başvuru şekli, cerrahi sonrası erken dönem komplikasyon (<1 ay), cerrahi sonrası uzun dönem takipte komplikasyon (>1 ay), AVM'nin eloquence-noneloquence alanında bulunma durumu, AVM'nin venöz drenaj tipi, AVM'nin diffüz ya da kompakt olma durumu, AVM'nin supplemented S- M skoru, hastaların başvuru ve takipte Modifiye Rankin Skalası (mRS) ve takipte Glasgow Outcome Skoru Extended (GOSE), embolizasyon ilişkili komplikasyon, embolizasyon-cerrahi arası süre, embolizasyon sonrası defisit durumu dahil olmak üzere çeşitli demografik ve klinik özellikleri içermektedir. Veriler, Shapiro-Wilk testi kullanılarak normal dağılım test edilmiş ve sonuçlar ortalama ± standart sapma, medyan (minimum-maksimum) veya yüzde cinsinden sunulmuştur. İki grup arasındaki sürekli değişkenlerin karşılaştırılmasında bağımsız örneklem T-testi ve Mann-Whitney U testi kullanılmıştır. Sürekli değişkenler arasındaki ilişkiler Spearman/Pearson korelasyon analizi ile değerlendirilmiştir. Kategorik verilerin gruplar arasındaki karşılaştırmaları için Ki Kare testi kullanılmıştır. Tüm istatistiksel analizler SPSS 20 programı kullanılarak %95 anlamlılık düzeyinde gerçekleştirilmiştir. Sonuçlar, literatür ile uyum ve farklılıklar açısından değerlendirilmiştir.
Bulgular: Toplam 55 hasta değerlendirildi. Hastaların %72'si erkekti (n=40), %27'si kadındı (n=15). Cerrahi tedavi yapılan 31 hastanın yaş ortalaması 33.9, hibrit tedavi yapılan 24 hastanın yaş ortalaması 49.1 bulundu ve gruplar arasında yaş farkı istatistiksel olarak anlamlıydı (p<0.05). Cerrahi tedavi yapılan hastaların %58'i ve hibrit tedavi yapılan hastaların %29'u AVM'lerin eloquent sahada yerleştiği tespit edildi ve gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı fark izlendi (p<0.05). Cerrahi tedavi yapılan hastaların yaş grupları; %22.6'u 20 yaş altı, %48'i 20-40 yaş arası, %29'u 40 yaş üstü idi. Hibrit tedavi alan hastaların yaş grupları; %37'si 20-40 yaş arası, %62.5'i 40 yaş üstü idi. Yaş grupları arasında istatistiksel olarak anlamlı fark izlendi (p<0.05). Cerrahi tedavi yapılan hastaların %3.2'sinde, hibrit tedavi yapılan hastaların %33'ünde AVM'ye eşlik eden anevrizma bulundu ve gruplar arasındaistatistiksel olarak anlamlı fark izlendi (p<0.05). Cerrahi tedavi yapılan hastaların semptomları ; %16'sı senkop, %51'i baş ağrısı, %25'i nöbet ve hibrit tedavi alan hastaların semptomları ; %20.8'i senkop, %54.2'si baş ağrısı, %20'si TIA/İnme şeklinde görüldü. Kanama varlığına göre hastalara bakıldığında, kanama olan 22 hastadan %40.9'u senkop, kanama olmayan 33 hastadan %66'sı baş ağrısı, %15'i nöbet, %12.1'i TIA/İnme ve %3'ü baş ağrısı ile başvurdu. Hastaneye başvuru şekilleri, her iki tedavi grubu arasında ve kanama varlığına göre istatistiksel olarak anlamlı izlendi (p<0.05). Cerrahi tedavi yapılan hastaların takipte mRS ≤2 oranı %96.8, hibrit tedavi alan hastaların oranı %70.8 olarak görüldü ve gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı fark izlendi (p<0.05). Cerrahi tedavi yapılan hastaların supplement S-M skoru ortalaması 4.6, hibrit tedavi alan hastaların skoru ise 6.0 idi ve gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı fark izlendi (p<0.05). Mevcut AVM'ye anevrizma eşlik etme durumuna göre AVM boyutları arasında istatiksel olarak anlamlı fark izlendi (p<0.05).
Sonuç: İntraserebral AVM'lerin tedavi süreçlerinin zorludur ve beyincerrahları tarafından cerrahi ve hibrit seçeneklerinin dikkatli bir şekilde değerlendirilmesi gerekmektedir. Özellikle yüksek Supplemented S-M skorlarına sahip, karmaşık, derin besleyici, çoklu venöz drenajlı ve anevrizmalarla birlikte olan AVM'ler için hibrit tedavi seçeneği idealdir. AVM'lerin hibrit tedavi algoritması, endovasküler beyin cerrahisi deneyimine sahip bir ekiple gerçekleştirilmelidir. Bu, embolizasyona bağlı komplikasyonlar, kalıcı morbidite ve mortalite oranlarını azaltabilir. Ancak, hibrit tedavinin tam etkinliğini değerlendirebilmek için daha fazla olgu içeren ve daha uzun süreli çalışmalara ihtiyaç vardır.

Abstract:
Aim: The study aims to investigate different treatment modilities, clinical and radiographic outcomes, safety, effectivenes and short-term and long-term follow up results in intracranial AVM cases treated with microsurgery and hybrid therapy at the Neurosurgery Clinics of Ministry of Health Health Sciences University Dışkapı Yıldırım Beyazıt Training and Research Hospital and Ministry of Health Etlik City Hospital between May 2015 and March 2023.
Materials and Methods: The data obtained included age, gender, presence of bleeding, presence of aneurysm accompanying AVM, treatment type (surgical/hybrid), AVM localization, admission to hospital, Glasgow coma score (GCS), method of admission, early complications after surgery (<1 months), complications in long-term follow-up after surgery (>1 month), whether the AVM is in the eloquence-noneloquence area, the venous drainage type of the AVM, whether the AVM is diffuse or compact, the supplemented S-M score of the AVM, the patients' It includes various demographic and clinical characteristics, including Modified Rankin Scale (mRS) at admission and follow-up, and Glasgow Outcome Score Extended (GOSE), embolization-related complications, time between embolization and surgery, and post-embolization deficit status. Data were tested for normal distribution using the Shapiro-Wilk test, and results are presented as mean ± standard deviation, median (minimum-maximum), or percentage. Independent sample T-test and Mann-Whitney U test were used to compare continuous variables between two groups. Relationships between continuous variables were evaluated with Spearman/Pearson correlation analysis. Chi Square test was used for comparisons of categorical data between groups. All statistical analyzes were performed using the SPSS 20 program at a 95% significance level. The results were evaluated in terms of consistency and differences with the literature.
Results: A total of 55 patients were evaluated. 72% of the patients were male (n = 40), 27% were female (n = 15). The average age of 31 patients who underwent surgical treatment was 33.9, the average age of 24 patients who underwent hybrid treatment was 49.1, and the age difference between the groups was statistically significant (p<0.05). AVMs were found to be located in the eloquent area in 58% of the surgically treated patients and 29% of the hybrid treated patients, and a statistically significant difference was observed between the groups (p<0.05). Age groups of patients who underwent surgical treatment: 22.6% were under 20 yearsold, 48% were between 20-40 years old, and 29% were over 40 years old. Age groups of patients receiving hybrid treatment; 37% were between the ages of 20-40 and 62.5% were over 40 years old. A statistically significant difference was observedbetween age groups (p<0.05). Aneurysm accompanying AVM was found in 3.2% of surgically treated patients and 33% of hybrid treated patients, and a statistically significant difference was observed between the groups (p<0.05). Symptoms ofpatients who underwent surgical treatment; 16% had syncope, 51% had headache, 25% had seizures, and the symptoms of patients receiving hybrid therapy were; 20.8% occurred as syncope, 54.2% as headache, and 20% as TIA/Stroke. When patients were examined according to the presence of bleeding, 40.9% of the 22 patients with bleeding presented with syncope, 66% of the 33 patients without bleeding presented with headache, 15% with seizure, 12.1% with TIA/Stroke, and 3% with headache. Hospital admission patterns were statistically significant between both treatment groups and according to the presence of bleeding (p<0.05). The rateof mRS ≤2 in the follow-up of patients who underwent surgical treatment was96.8%, and the rate of patients who received hybrid treatment was 70.8%, and a statistically significant difference was observed between the groups (p<0.05). The average supplement S-M score of patients who received surgical treatment was 4.6, and the score of patients who received hybrid treatment was 6.0, and a statistically significant difference was observed between the groups (p <0.05). A statistically significant difference was observed between AVM sizes depending on whether the existing AVM was accompanied by an aneurysm (p<0.05).
Conclusion: Treatment of intracerebral AVMs is challenging and surgicaland hybrid options need to be carefully evaluated by neurosurgeons. The hybrid treatment option is ideal, especially for AVMs with high Supplemented S-M scores,complex, deeply nourishing, multiple venous drainage, and associated aneurysms. The hybrid treatment algorithm of AVMs should be performed by a team with endovascular neurosurgery experience. This may reduce rates of embolization- related complications, permanent morbidity, and mortality. However, studies with more cases and longer duration are needed to evaluate the full effectiveness of hybridtreatment.