Trakya Bölgesi (Edirne-Kırklareli) yerel yaşamında faunal etkiler ve dünden bugüne yazılı olmayan etnozoolojik bilginin kayıt altına alınması
Faunal influences on dailylife in thrace region (Edirne-Kirklareli) and recording of oral ethnozoological information from past to today
Yazar: YUNUS EMRE
Danışman: PROF. DR. VOLKAN AKSOY
Trakya Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı / Biyoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Biyoloji = Biology

Özet:
İnsanlar yüzyıllar boyunca günlük yaşamlarına dahil ettikleri hayvanlar ile ilgili çok büyük bir bilgi birikimi toplamış ve bu bilgiyi de genellikle sözel yolla sonraki nesillere aktarmıştır. Günümüzde bu ilişki etnobiyolojinin bir dalı olan etnozooloji bilimi çerçevesinde tarihsel, ekonomik, sosyolojik, antropolojik ve çevresel yönlerden incelenmektedir. Etnobiyolojik çalışmalar içinde büyük oranda etnobotanik çalışmalarının yer aldığı görülmektedir. Bu durum Türkiye için de geçerli bir durumdur. Etnozoolojik çalışmaların yok denecek kadar az olması da hem kültürel mirasın kayıt altına alınması hem de akademik çalışmalara ışık tutması açısından önem arz etmektedir. 
Bu tez çalışmasında, Trakya Bölgesi'nde (Edirne-Kırklareli) doğmuş ya da küçük yaşlarda bölgeye göç ederek burada yetişmiş kişilere yüz yüze gerçekleştirilen görüşmelerde düzensiz anket soruları yöneltilerek alınan cevaplar dikkate alınarak i) şahsen tecrübe ettikleri, ii) yakınlarının tecrübe ettiği ve/veya iii) varlığını bildikleri ancak şahit olmadıkları etnozoolojik bilgiler derlenerek, sözel yollar ile nesilden nesile aktarılan ve zaman içinde ortadan kalkması muhtemel zooloji ile ilişkili kültürel birikimleri kaydedilerek yerel zoolojik bilgiye dayalı bir etnozooloji envanteri çıkarılmıştır. Kişilerin demografik bilgileri de kaydedilerek derlenen etnozoolojik bilgi ile demografik bilgi arasındaki olası ilişkiler de açığa çıkarılarak yazılı olmayan yerel etnozoolojik bilgi kültürel miras kavramı ekseninde değerlendirilmiştir. Yapılan anket çalışması geniş bir yaş grubunu kapsadığından dolayı yaşlıların gençlere bilgi aktarımının olup olmadığı tespit edilmeye çalışılmıştır. 
Elde edilen ve sözel olarak aktarıldığı için yok olma riskiyle karşı karşıya olan etnozooloji temalı bilgilerin zooloji, ekoloji, biyolojik koruma çalışmalarında akademik bilgiyi tamamlayıcı rol oynamanın yanı sıra, özellikle populasyon biyolojisi, etnoloji, kaynak kullanımı ve yönetimi, iklim ve kullanılan kaynaklarda gözlenen değişimler, türler arası etkileşimler, abiyotik faktörler ve fauna, etnotaksonomi gibi alanlarda kullanılabilir nitelikte olduğu düşünülmektedir.

Abstract:
Humans have gathered a great deal of information about animals they included in their daily lifes for centuries and inherited this information to next generations mainly orally. This information today is investigated from historical, economical, sociological, anthropological and environmental perspectives under the field of ethnozooloji within ethnobiology. Ethnobotanical studies dominate studies performed within the field of ethnobiology, which is the case also in Turkey. The lack of ethnozological studies is important, because such studies provide base for recording of cultural heritage and shedding light for academic studies. 
In the present study, irregular surveys were conducted with people born and living in Thrace Region (Edirne-Kırklareli) or moved there in early childhood, their answers were used to review ethnozoological information i) they personally experienced, ii) their relatives experienced, and/or iii) they know that exists but not experienced, and their zoology related cultural backgrounds inherited orally and prone to extinction in time were recorded to obtain an ethnozoology inventory. Demographical information of the attendants will also be recorded in order to reveal relationships between ethnozological and demographical information, if any.
The ethnozoology information that will be recorded is thought to contribute academic information in the fields of zoology, ecology and biological conservation and to provide valuable data particularly for population biology, ethnology, resource use and management, changes in climate and resources used, interspecific interactions, abiotic factors and fauna and ethnotaxonomy.