Cumhuriyetin ilanından günümüze kadar Türkiye'de özel eğitim (1923-2007)
Special education in Turkey from proclamation of the republic to present day (1923-2007)
Yazar: MAHMUT ÇİTİL
Danışman: YRD. DOÇ. DR. AYŞE FÜSUN ÖKSÜZOĞLU
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Bölümü / Eğitim Programları ve Öğretimi Ana Bilim Dalı / Eğitimin Sosyal ve Tarihi Temelleri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırmanın amacı 1923 yılından 2007 yılına kadar Türkiye Cumhuriyeti Devletinin özel eğitim alanıyla ilgili izlediği temel politikalar ve yasal düzenlemeler çerçevesinde özel eğitimle ilgili hizmet veren kurum ve kuruluşların evrimini belirlemektir. Araştırmada tarihsel yöntem kullanılarak literatür taramasına dayalı betimlemeler yapılmıştır.Türkiye nüfusunun yaklaşık % 12 `sinin de özel gereksinimli bireyler tarafından oluşturulduğu bilinen bir gerçektir. Buna göre ülkemizde yaşayan bu önemli grubun da diğer insanlar gibi sosyal, kültürel ve siyasal açıdan belli haklara sahip olmaları ve eğitim imkânlarından yararlanmaları gerekmektedir. Türkiye Cumhuriyeti Devleti bu bireylerin bağımsız bir yaşam sürebilmeleri ve topluma yararlı hale gelebilmeleri için gerekli düzenlemeleri yapmaktadır. Bu sebeple özel gereksinimli bireylerin özellik ve ihtiyaçlarını dikkate alan eğitim politikaları belirlenmiştir. Eğitim politikalarının belirlenmesinde ise anayasa ve yasaların eğitimle ilgili hükümleri, hükümet programları, kalkınma planları ve Milli Eğitim Şûra'larının önemli etkileri olduğu bilinmektedir. Bu bakımdan bu araştırmada yasal değişimler ile gelişmeler temel alınarak 1923?1960, 1961?2007 yıllarından oluşan iki dönem belirlenmiştir. Her dönemde, yürürlükte olan özel eğitimle ilgili hüküm bulunan anayasa, yasa ve yönetmelikler, bu dönemlerde yapılan milli eğitim şûraları, özel eğitim konseyi, gençlik şûraları, ilgili dönemleri kapsayan hükümet programları ve kalkınma planları, özel eğitim hizmetleri veren kurum ve kuruluşlar ele alınmış ve incelenmiştir. Sonuç olarak, Türkiye'de özel eğitim hizmetlerinin Cumhuriyet döneminde sürekli bir gelişim gösterdiği görülmüştür. Ancak özel eğitimle ilgili önceden belirlenen politikalar ile uygulamalar arasında tutarsızlıklar olduğu gözlenmiştir.

Abstract:
The aim of this study is to determine the evolution of the institutions serving about special education in the context of fundemental policies and legal arrangements related to special educational field of Government of the Republic of Turkey from 1923 to 2007. This study is based on literature survey by using the historical method.It is a very well-known fact that nearly %12 percent of Turkey population is made up of disabled people who needs to get special education. So these people, who makes up a notable percentage of population, should have certain rights in terms of social, cultural and political aspects and should benefit from the educational rights that has been granted to the others. Republic of Turkey has made the necessary arrangements to enable these diabled people to lead independent lives and to make them useful for the society. For this reason, educational rights that take these disabled people's needs and characteristics into consideration have been enacted. While determining the educational politics,it is known that the Law, the clauses concerned with education, government programme,development plans and Public Education Councils play an important role. In this respect, by taking the politic and legal developments into consideration, two basic periods are determined consisting the years 1923-1960 and 1961-2007. For each period, the current Law, the laws and the regulations concerning the education, the Public Education Councils that have been held within these periods , special education committees, youth councils, governmental programmes and development plans including the concerned periods and special education schools and institutions have been discussed. As a result, it has been detected that services that have been done for the sake of special education have shown a constant development within the first years of the Republic of Turkey. However, inconsistencies have been seen between the previous policies and the implementations.