Tekirdağ koşullarında sorgum-sudan otu (Sorghum bicolor-Sorghum sudanense) su–verim ilişkileri
Water-yield relationships of sorghum-sudangrass hybrid (Sorghum bicolor-Sorghum sudanense) Tekirdag conditions
Yazar: SAMET MORAY
Danışman: PROF. DR. AHMET İSTANBULLUOĞLU
Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyosistem Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Sorgum-Sudan otu (Sorghum bicolor-Sorghum sudanence)'nun su-verim ilişkilerinin belirlenmesi amacıyla yapılan bu araştırma 2018-2019 yıllarında Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi deneme alanında (40°59' K - 27°34' D; 20 m) yürütülmüştür. Sorgum Sudan otu melezi tohumu kullanılarak tesadüf parselleri deneme desenine göre üç tekerrürlü planlanan araştırmada, bitki boyları ortalama 95-105 cm'ye ulaştığında biçimi takiben sekiz farklı sulama konusu yer almıştır. Bunlar kimi biçimleri takiben sulanan ve sulanmayan ile tüm biçimleri takiben sulanan ve susuz konular olmuştur. Araştırma sonuçlarına göre en fazla yaş ot verimi, tüm biçimleri takiben sulanan (III) ve ilk iki biçimi takiben sulanan (II0) konulardan sırasıyla 5,03 ve 5,02 t da-1 elde edilmiştir. İlk biçimi takiben sulamanın verim artışında önemli etkisi olmakla birlikte, en yüksek verimi alabilmek için ilk iki biçimi takiben sulamanın yeterli olacağı, tek başına ikinci veya üçüncü biçimi takiben sulamaların verim artışında etkili olmadığı, üçüncü biçimi takiben sulamaya ise gerek olmadığı görülmüştür. Bir tek sulama yapılması gerekiyorsa bunun ilk biçimi takiben yapılması önerilmektedir. Konulardan elde edilen mevsimlik su tüketimi ile yeşil ot verimi arasında 0,01 düzeyinde önemli Y = 5,06 ET + 2043,3 eşitliği ile tanımlanan ilişki bulunmuştur. Yine toplam büyüme mevsimi için, bitki su tüketimi ile yaş ot verimi arasında su-verim ilişkisi faktörü (ky) 0,66 olarak hesaplanmıştır. 

Anahtar kelimeler: Sorgum-Sudan otu, bitki su tüketimi, sulama, su kullanım fonksiyonu, su-verim ilişkisi faktörü, Trakya Bölgesi

Abstract:
This research, was carried out in order to determine the water-yield relationships of Sorghum-Sudan grass hybrid (Sorghum Bicolor-Sorghum Sudanence), was carried out in Thrace Region of Turkey (40°59' K - 27°34' D; 20 m) in 2018-2019. In the study, which was planned with three replications according to the trial pattern of random parcels using Sorghum Sudan grass hybrid seed, eight different irrigation treatments were sawed following the form when the plant height reached an average of 95-105 cm. These have been irrigated and rain-fed following some saw and irrigated and rain-fed after all saws. According to the results of the research, the highest yield of green weed, 5.03 and 5.02 t da-1 were obtained from the treatments irrigated (III) following all the saws and irrigated (II0) following the first two saws, respectively. Although the irrigation has an important effect on the increase in yield after the first saw, it has been observed that irrigation will be sufficient following the first two saws, the irrigation is not effective in the yield increase after the second or third saw, and there is no need for irrigation after the third saw. If a single irrigation is required, this should be done following the first saw. The relationship between seasonal evapotranspiration and green weed yield was statistically significant (p < 0.01) and it can be defined by equation of Y= 5,06 ET + 2043,3 (r = 0,82**). Again, for the total growing season, the water yield responce factor (ky) between evapotranspiration and green weed yield was calculated as 0.66.

Keywords: Sorghum-Sudan grass hybrid, evapotranspiration, irrigation, water use function, yield response factor, Thrace Region