Obezitesi olan hastalarda plazma aterojenik indeksin metabolik komponentler ve karotis intima media kalınlığı ile ilişkisinin incelenmesi
Investigation of the relationship of plasma aterogenic index with metabolic components and carotis intima media thickness in patients with obesity
Yazar: GÜLHAN ZORGÖR UÇDU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ALİ KIRIK
Balıkesir Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: İç Hastalıkları = Internal diseases

Özet:
Giriş ve amaç: Obezite, vücut kitle indeksinin (VKİ) ≥30 kg/m2 olması şeklinde tanımlanan, ülkemizde ve dünyada sık izlenen multifaktöriyel bir hastalıktır. Günümüzde hızla artmakta olan obezite ile kan lipidleri arasında yakın bir ilişki olduğu yapılan birçok çalışmada gösterilmiştir. Plazma aterojenik indeksi (PAİ); trigliserit (TG) ile yüksek yoğunluklu lipoprotein kolesterol (HDL-K) oranından oluşan yeni bir indekstir. Abdominal obezitesi olan hastalarda, olmayanlara göre PAİ'nin önemli ölçüde daha yüksek olduğu saptanmış, obezite için yeni ve daha iyi bir biyobelirteç olabileceği savunulmuştur. Karotis intima media kalınlığı (KİMK), aterosklerozu (AS) tespit etmede yeni bir parametre olup basit, tekrarlanabilir ve invaziv olmayan bir şekilde ölçülebilir. Tüm bilgiler ışığında literatürde obezitesi olan hastalarda PAİ'nin KİMK ölçümü ile ilişkisinin değerlendirildiği başka bir çalışma olmadığı görülmüştür. Bu amaçla çalışmamızda obezitesi olan hastalarda PAİ'nin metabolik komponentler ve KİMK ile ilişkisinin incelenmesi amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntemler: Bu çalışma retrospektif vaka çalışması şeklinde planlanmış olup çalışma öncesinde etik kurul onayı alınmıştır. Çalışma kapsamında Balıkesir Üniversite Hastanesi İç Hastalıkları Anabilim Dalı'na başvuran hastaların verileri taranmış, obez olan (VKİ 30 ve üzeri) ve obez olmayan olarak ikiye ayrılmıştır.  Hastalara ait demografik (yaş, cinsiyet), antropometrik ölçümler [boy, kilo, bel çevresi (BÇ), sistolik kan basıncı (SKB), diastolik kan basıncı (DKB)], laboratuvar [açlık kan şekeri (AKŞ), TG, total kolesterol (TK), yüksek yoğunluklu lipoprotein (HDL-K), üre, kreatinin, glomerüler filtrasyon hızı (eGFR), ürik asit, alanin aminotransferaz (ALT), aspartat aminotransferaz (AST), albumin, Ca, Mg, P, tam kan, HOMA-IR] ve radyolojik (KİMK) veriler analiz edilip bilgisayar sistemine kaydedilmiştir. Gruplar arasında tüm parametreler etki açısından karşılaştırılıp, PAİ'nin tüm değişkenler ile korelasyon analizi yapılmıştır. Yanı sıra PAİ ile KİMK için obez gruplar arasında regresyon analizi yapılmıştır.
Bulgular: Çalışma kapsamında 234 katılımcı (92'si erkek, 142'si kadın) değerlendirildi, 98'i (% 42) obez, 136'sı (% 58) kontrol grubu olup yaş ve cinsiyet her iki grupta benzer gözlendi. Obez grubun VKİ düzeyi (34,35±5,48) ve BÇ (107,5±12,75) kontrol grubuna kıyasla VKİ (26,95±4,27), BÇ (91,5±17,5) istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yüksek ölçüldü (p<0,001). Gruplar arası karşılaştırma analizinde SKB, DKB, HOMA-IR, ALT, ürik asit, albümin, PAİ düzeyleri ve KİMK sağ obez grupta kontrol grubuna kıyasla istatistiksel olarak anlamlı farklı izlendi. Yapılan tüm grup korelasyon analizinde; PAİ ile BÇ, SKB, DKB, TK, AST, ALT HOMA-IR, ürik asit arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki bulundu: [BÇ için (r=+0,224); (p=0,02), SKB için (r=+0,27); (p=0,006), DKB için (r=+0,22); (p=0,02), TK için (r=+0,202); (p=0,046), ALT için (r=+0,436); (p<0,001), AST için (r=+0,354); (p<0,001), HOMA-IR için (r=+0,418); (p=0,001), ürik asit için (r=+0,27); (p=0,007)]. Lojistik regresyon analizinde obezite için PAİ'nin (OO =3,13, % 95 GA =1,01-9,66; p =0,047) yaş ve cinsiyetten bağımsız olarak KİMK'e göre anlamlı olabileceği gözlemlenmiştir.
Tartışma ve Sonuç: Çalışmamızda obezitesi olan hastalarda PAİ değeri, obezitesi olmayanlara göre anlamlı derecede yüksek izlendi. Ayrıca PAİ'nin; obez hastalarda başta insülin direnci olmak üzere metabolik parametreler (VKİ, BÇ, ALT), kardiyovasküler hastalık (KVH) ilişkili parametreler (SKB, DKB, ürik asit) ile anlamlı bir korelasyonu vardı. PAİ'nin BÇ ile arttığı ve PAİ'deki artışın abdominal obezitenin saptanma oranında bir artışa neden olduğu saptandı. Bu sonuçlar; BÇ ve PAİ'nin lipit metabolizması ile ilişkili parametreler olduğu, PAİ seviyesi ile obezite arasında anlamlı bir ilişki olabileceğini göstermektedir. Obezitesi olan hastalarda PAİ hızlı, invaziv olmayan şekilde inflamasyon ve aterosklerozu gösterebilmektedir. Ek olarak PAİ'nin KİMK'e göre obeziteyi saptamada daha erken dönemde daha etkili bir yöntem olabileceği gözlemlenmiştir.
Anahtar kelimeler: Obezite, PAİ, KİMK

Abstract:
Introduction and objective: Obesity is a multifactorial disease that is defined as body mass index (BMI) ≥30 kg/m2 and is frequently seen in our country and in the world. Many studies have shown that there is a close relationship between rapidly increasing obesity and blood fats. Plasma atherogenic index (PAI); It is a new index consisting of triglyceride (TG) and high-density lipoprotein cholesterol (HDL-C) ratios. PAI was found to be significantly higher in patients with abdominal obesity than in patients without abdominal obesity, and it was discussed that it could be a new and better biomarker for obesity. Carotid intima-media thickness (CIMT) is a new parameter for detecting atherosclerosis (AS) and can be measured in a simple, reproducible and non-invasive way. In the light of all information, it has been observed that there is no other study in the literature evaluating the relationship between PAI and CIMT measurement in obesity patients. For this purpose, we aimed to examine the relationship of PAI with metabolic components and CIMT in obesity patients.
	Material and Method: This study was planned as a retrospective case study and ethics committee approval was obtained before the study. Within the scope of the study, the data of the patients who applied to the Balıkesir University Hospital Internal Medicine Department were scanned, and they were divided into obese (BMI 30 and above) and non-obese. Demographic (age, gender), anthropometric measurements of the patients [height, weight, waist circle (WC), systolic blood pressure (SBP), diastolic blood pressure (DBP)], laboratory [fasting blood glucose (FG), TG, total cholesterol (TC), high density lipoprotein (HDL-C), urea, creatinine, glomerular filtration rate (eGFR), uric acid, alanine aminotransferase (ALT), aspartate aminotransferase (AST), albumin, Ca, Mg, P, whole blood, HOMA-IR] and radiological (CIMT) data were analyzed and recorded in the computer system. All parameters were compared between the groups in terms of effect, and correlation analysis of PAI with all variables was performed. In addition, regression analysis was performed between the obese groups for PAI and CIMT.
Results: Within the scope of the study, 234 participants (92 men, 142 women) were evaluated, 98 (42%) were obese, 136 (58%) were in the control group, and age and gender were similar in both groups. BMI level of the obese group (34.35±5.48) and WC (107.5±12.75) compared to the control group BMI (26.95±4.27), WC (91.5±17, 5) was statistically significantly higher (p<0.001). In the comparison analysis between groups, SBP, DBP, HOMA-IR, ALT, uric acid, albumin, PAI levels and right CIMT were statistically different in the obese group compared to the control group. In the whole group correlation analysis; Statistically significant correlation was found between PAI and WC, SBP, DBP, TC, AST, ALT HOMA-IR, uric acid: [For WC (r=+0.224); (p=0.02), for SBP (r=+0.27); (p=0.006) for DBP (r=+0.22); (p=0.02), for TC (r=+0.202); (p=0.046), for ALT (r=+0.436); (p<0.001) for AST (r=+0.354); (p<0.001) for HOMA-IR (r=+0.418); (p=0.001), for uric acid (r=+0.27); (p=0.007)]. In logistic regression analysis, it was observed that PAI for obesity (OR =3.13, 95% CI =1.01-9.66; p =0.047) could be significant compared to CIMT, regardless of age and gender.
Discussion and Conclusion: In our study, the PAI value in patients with obesity was found to be significantly higher than those without obesity. In addition, PAI; In obese patients, there was a significant correlation with metabolic parameters (BMI, WC, ALT), especially insulin resistance, and cardiovascular disease (CVD) related parameters (SBP, DBP, uric acid). It was determined that PAI increased with BD and the increase in PAI caused an increase in the detection rate of abdominal obesity. These results; WC and PAI are parameters related to lipid metabolism, indicating that there may be a significant relationship between PAI level and obesity. In patients with obesity, PAI can show inflammation and atherosclerosis rapidly, non-invasively. In addition, it has been observed that PAI may be a more effective method detecting obesity in earlier period than CIMT.
Keywords: Obesity, PAI, CIMT