Asghar Farhadi sinemasında trajedi
Tragedy in Asghar Farhadi cinema
Yazar: İLKER ZOR
Danışman: PROF. DR. EROL NEZİH ORHON
Anadolu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sinema Televizyon Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Sahne ve Görüntü Sanatları = Performing and Visual Arts ; İletişim Bilimleri = Communication Sciences
Dizin: Farhadi, Asghar = Farhadi, Asghar ; Sinema = Cinema ; Trajedi = Tragedy ; İran = Iran ; İran sineması = Iran cinema

Özet:
Trajedi kavramı Antik Yunan tragedyalarından bu yana yaşamın içerisinden sanatın alanına taşınarak insanlığın yaşam ve sanat arasında kurduğu sıkı bağı ortaya koyar. Modern dönemlerle birlikte trajediye ilişkin anlatı literatüründe anlam çerçevesine yeni bakış açıları eklemlenir. Dönemler ve yaşantılarla birlikte sanat anlayışları değişse bile varlığını devam ettiren bakış açısı; insanlığın hep bir adalet arayışına ve sorgulamasına girişmesidir. Trajedinin tematik örüntü çerçevesi özellikle adalet arayışını merkezine alan belirli temalar doğrultusunda anlam kazanır. Mitlerden, tragedyalardan başlayarak sinemanın alanına taşınan Kahramanın Yolculuğu trajedi bağlamındaki bu tematik anlam çerçevesinde gerçekleşir.
Asghar Farhadi sinemasında trajedi örüntüsünün nasıl kurulduğunu ortaya koymayı amaçlayan bu çalışmada, trajedinin olay örgüsü içerisinde temalar aracılığıyla kurulmasına dair sorulara yanıtlar aranmıştır. Bu amaçla, Bulgular ve Yorum Bölümünde birinci aşamada; Kahramanın Yolculuğu Modeli kullanılarak örneklemi oluşturan filmlerin olay örgüsü analizi yapılmıştır. İkinci aşamada ise; Alanyazın Bölümünde ayrıntılı olarak açıklanan trajedi temaları olay örgüsü analiz metni içerisinde MAXQDA 2020 Nitel Veri Analiz Programı aracılığıyla kodlanarak tematik analiz uygulanmıştır. Bu bağlamda, Asghar Farhadi sinemasında trajedi örüntüsü iki aşamadan oluşan bütünlüklü analiz doğrultusunda elde edilen bulgular aracılığıyla yorumlanmıştır.
Anahtar Sözcükler: Trajedi, Asghar Farhadi, Kahramanın Yolculuğu Modeli, Tematik Analiz, MAXQDA

Abstract:
The concept of tragedy has been carried from life to the field of art since the ancient Greek tragedies, revealing the close bond that humanity has established between life and art. With the modern periods, new perspectives are articulated to the frame of meaning in the narrative literature on tragedy. Perspective that continues to exist even if the understanding of art changes with periods and experiences; It is humanity's always attempting to seek and question justice. The thematic pattern framework of the tragedy gains meaning especially in line with certain themes centered on the search for justice. The Hero's Journey, which has been moved to the field of cinema starting from myths and tragedies, takes place within the framework of this thematic meaning in the context of tragedy.
In this study, which aims to reveal how the pattern of tragedy is established in Asghar Farhadi's cinema, answers are sought to questions about the establishment of tragedy through themes in the plot. For this purpose, in the first stage in the Findings and Interpretation Section; By using the Hero's Journey Model, the plot analysis of the films forming the sample was made. In the second stage; The themes of tragedy, which are explained in detail in the Literature Section, were coded within the plot analysis text by means of the MAXQDA 2020 Qualitative Data Analysis Program and thematic analysis was applied. In this context, the pattern of tragedy in Asghar Farhadi's cinema has been interpreted through the findings obtained in line with a holistic analysis consisting of two stages.
Key words: Tragedy, Asghar Farhadi, Hero's Journey Model, Thematic Analysis, MAXQDA