Beytepe'de (Ankara) kızıl tilkilerin (Vulpes vulpes L. 1758) beslenme özellikleri ile mevsimsel ve günlük aktivitelerinin belirlenmesi
Determination of feeding patterns and seasonal and daily activities of red fox (Vulpes vulpes L. 1758) in Beytepe (Ankara)
Yazar: BURCU YOĞURTÇUOĞLU
Danışman: PROF. DR. ZAFER AYAŞ
Hacettepe Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Biyoloji = Biology ; Zooloji = Zoology

Özet:
Bu çalışmada yarı-kentsel bir bölge olan Beytepe Yerleşkesi'nde (Ankara) yaşayan kızıl tilkilerin farklı habitat tiplerindeki mevsimsel ve günlük aktivite desenleri ile beslenme özellikleri araştırılmıştır.
Aktivite desenlerinin belirlenmesi amacıyla iğne yapraklı orman ve çalı-ağaç geçiş özelliği taşıyan iki habitatta fotokapan yöntemi kullanılmıştır. Kızıl tilkinin beslenme özellikleri ise her iki habitattan toplanan dışkı içeriklerinin incelenmesiyle belirlenmiştir.
Fotokapan çalışmalarında kızıl tilkinin yanı sıra yaban tavşanı (Lepus europaeus), kirpi (Erinaceus concolor), kaya sansarı (Martes foina), evcil köpek (Canis lupus familiaris) ve evcil kedi (Felis domesticus) memeli türleri de belirlenmiştir. Elde edilen bulgulara göre kızıl tilki, yaban tavşanı, kirpi ve kaya sansarının nokturnal (gececil), evcil köpeğin ise diurnal (gündüzcül) aktivite gösterdiği belirlenmiştir. Kızıl tilkinin en aktif olduğu saat aralığı 18:00 - 20:00 iken, en az aktif oldukları saat aralığının 10:00 ile 12:00 olduğu bulunmuştur. Kızıl tilkinin günlük aktivite desenleri arasında fotokapan istasyonu bazında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık bulunmazken, gün içi periyotları arasında farklılık bulunmuştur. Mevsimsel olarak kızıl tilkilerin sonbahar ve kış aylarında yılın diğer dönemlerinden çok daha aktif oldukları belirlenmiştir.
Makroskobik dışkı analizi sonuçlarına göre kızıl tilkinin Beytepe Yerleşkesi'ndeki temel besinini meyve, küçük memeli, kuş ve böcekler oluştururken, dışkı içeriklerinde, bu türün sonbaharda bitkisel besinlerle beslendiği belirlenmiştir. Türün sonbahardaki besin kompozisyonunun incelenen habitat tipi veya insan varlığının etkisi ile anlamlı ölçüde değişmediği ortaya konmuştur.
Sonuç olarak, yarı-kentsel özellik gösteren Beytepe Yerleşkesi'ndeki doğal yaşamın devamlılığı ve dengesi mevcut olan doğal türlerin varlıklarını devam ettirebilmesine bağlıdır. Başta kızıl tilki olmak üzere, Beytepe'deki doğal yaşamın devamlılığı için, bu çalışmanın çıktılarının peyzaj düzenlemeleri ve yönetim planlarına katkı sağlayacağı değerlendirilmiştir.

Abstract:
In this study, seasonal and daily activity patterns of the red foxes living in Beytepe Campus (Ankara), is a semi-urban region, were investigated at different habitat types.
In order to determine the activity patterns, camera traps were used in two habitats consisting of coniferous forest and transitional woodland-scrub. The feeding characteristic of the red fox was determined by examining the scats collected from both habitats.
Beside the red fox, mammal species such as European hare (Lepus europaeus), hedgehog (Erinaceus concolor), stone marten (Martes foina), domestic dog (Canis lupus familiaris) and domestic cat (Felis domesticus) were also recorded. According to the results, it is revealed that the red fox, European hare, hedgehog and stone marten were nocturnal and the domestic dog was diurnal. The maximum activity of the red fox was recorded in between 18:00 and 20:00; whereas the minimum activity was recorded in between 10:00 and 12:00.
There was no statistically significant difference between daily activity pattern of the red fox among the camera trap stations, however, there was a significant difference between daytime periods. As considered seasonally, red foxes were found to be much more active in the autumn and winter periods than they do in other time of the year.
According to the results of macroscopic scat analysis, it was determined that fruits, small mammals, birds and insects are the basic food items in the red fox diet in Beytepe Campus. Whereas, according to in the scat content examination, the red fox fed mainly on vegetative food items in the autumn period. It has been shown that the food composition of the red fox in autumn did not change significantly with the habitat type and the effect of human density.
As a result, the maintenance and balance of the wildlife in the Beytepe Campus, which has semi-urban characteristics, depends on the survival of the wild species. It is thought that the outcomes of this study will contribute to landscape arrangements and management plans for the continuity of wildlife in Beytepe , and especially for the survival of the red foxes.