Medeni Usul Hukukunda doğrudanlık ilkesi
Principle of directly in Civil Procedure Law
Yazar: AZİZ SERKAN ARSLAN
Danışman: PROF. DR. ÖMER ULUKAPI
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2011
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Doğrudan etki = Direct effect ; Medeni usul hukuku = Law of civil procedura ; Usul hukuku = Procedural law ; Yargılama = Judgement ; İcra hukuku = Enforcement law

Özet:
İnsan bir olay veya nesne hakkında en doğru bilgiyi duyu organları vasıtasıyla elde eder. Yargılama faaliyetinde de hüküm verici konumdaki hâkim, doğru bir karar verebilmek için duyu organları yolu ile iddiaları ve cevapları dinlemeli, bunların doğruluğunu ispatlamak amacıyla sunulan deliller hakkında kişisel bir izlenim edinmelidir. Buna uygun bir yargılama yapıldığında gerçek ve adil bir yargılama yapılmış olur. Hukukun temel amaçlarından olan adil bir yargılamadan söz edebilmek için, deliller ve taraflarla, hüküm verici mercinin bir araya gelmesi gerekliliği doğrudanlık ilkesinin doğuşuna sebep olmuştur.Yargılamanın temel ilkelerinden olması nedeniyle doğrudanlık ilkesi bütün yargılama usullerinde geçerli olan disiplinler arası bir ilkedir. Doğrudanlık ilkesi, davanın açılmasından hüküm verilinceye kadarki bütün delil toplama evrelerinin, kararı verecek olan hâkim veya hâkimlerin gözetiminde yapılmasını ve bu şekilde elde edilen delillerin incelenmesinden sonra içlerinden adil bir hüküm tesisine doğrudan katkı sağlayacak olanların mahkeme tarafından seçilmesini konu alır.Hüküm verici mahkeme, şekli anlamda doğrudanlık ilkesine uygun hareket ederek tarafları ve delilleri huzurunda inceleme, onlar hakkında kişisel izlenim edinme fırsatı bulurken, maddi anlamda doğrudanlık ilkesine uyarak, adaletli bir şekilde karar vermek için lazım olan, kendisini en kısa yoldan gerçeğe götürecek delilleri değerlendirme fırsatı elde edecektir. Buna rağmen kanun özellikle, tarafların hâkim huzurunda doğrudan dinlenmesine istisnalar getirmiştir. Bu istisnaların temelinde, ilkenin katı biçimde uygulanmasının usul ekonomisi bakımından yaratacağı olumsuzlukları önleme düşüncesi yatmaktadır. Hukuk Muhakemeleri Kanununda doğrudanlık ilkesine ilişkin açık bir düzenleme yeralmamasına rağmen kanun hazırlanırken doğrudanlık ilkesininde gözönünde bulundurulduğu hem madde gerekçelerinden hem de kanunun genel yapısından anlaşılmaktadır

Abstract:
Humans can achieve the most accurate information about an event or object by means of senses. Judge, whose role is to sentence in the judgment activity, must listen to the claims and responses by means of senses, and must have a personal impression on the evidences that are presented to prove the authenticity of the claims and responses in order to decide truly. Authentic and fair judgment can only be done according to these. Principle of directly is arise out of the necessity of gathering judge with all parties and evidences, which is a had to have a fair judgment, one of the fundamental means of law. Since it is one of the fundamental principles of judging, principle of directly is an interdisciplinary principle that is valid for all judgment procedures. The principle of directly covers all stages of evidence collection from the opening of the case to the sentence, which are being done under supervision of the judges, and selection of these evidences which contribute directly to a fair sentence by the court after investigation.Sentencing court has the opportunity to investigate parties and evidences in the presence of itself and has chance to obtain personal impression regarding them in accordance with the principle of directly in a formal way. In addition, by complying with the principle in a tangible way, sentencing court has chance to assess the evidences that will let itself to the fact in shortest way, which is an essential need to judge fairly. Nevertheless, law especially provides exceptions that parties should be heard directly in the presence of judge. Preventing the problems that can be caused by strict application of the principle in terms of procedural economics is the main cause of providing these exceptions.Although there is no direct preparation regarding the principle of directly in Civil Procedure Law, it can be understood from the general structure of the law and justification of clauses that principle of directly is taken into account when preparing the law.