Debonding sonrası kompozit artığı temizleme yöntemlerinin diş yüzey pürüzlülüğü ve pulpa sıcaklığı üzerine etkisi
The effect of various clean-up techniques of composite residue after debonding on enamel surface roughness and pulp temperature
Yazar: SUAT AĞKOÇ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ BERNA ZORKUN
Trakya Üniversitesi / Diş Hekimliği Fakültesi / Ortodonti Ana Bilim Dalı / Ortodonti Bilim Dalı
Derece: Diş Hekimliği Uzmanlık, 2023
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry

Özet:
Bu çalışmanın amacı, debonding sonrası kalan kompozit artığının Er,Cr:YSGG lazer, arkansas taşı ve 12 bıçaklı tungsten karbit frez ile temizlenmesi sırasında mine ve pulpa dokuları üzerinde oluşan etkilerin incelenmesidir.
	Çalışmada 76 adet çekilmiş insan premolar dişi kullanıldı. Er,Cr:YSGG lazer, arkansas taşı, 12 bıçaklı tungsten karbit frez ve kontrol grubu olmak üzere dört grup oluşturuldu. Debonding sonrası artık kompozitin temizlenmesi sırasında pulpa sıcaklık değişimi ve kompozit temizleme süresi ölçüldü. Tüm gruplardaki diş örneklerinin mine yüzey pürüzlülüğü optik profilometre ile değerlendirildi, kalitatif değerlendirme için SEM kayıtları alındı. Normal dağılım gösteren değişkenlerin gruplar arası karşılaştırmalarında tek yönlü varyans analizi, alt grup karşılaştırmalarında Tamhane Çoklu Karşılaştırma Testi, normal dağılım göstermeyen değişkenlerin karşılaştırılmasında ise Kruskal – Wallis Testi, çoklu karşılaştırma için Dunn Çoklu Karşılaştırma Testi kullanıldı. 
Er,Cr:YSGG lazerin oluşturduğu mine yüzey pürüzlülüğü diğer gruplardan anlamlı derecede yüksek bulunmuştur. 12 bıçaklı tungsten karbit frez, kompozit artığını anlamlı derecede kısa sürede uzaklaştırırken, Er,Cr:YSGG lazer, kompozit artığını anlamlı derecede uzun sürede uzaklaştırmıştır. 
Pulpa sıcaklık değişimi, arkansas taşı grubunda anlamlı derecede yüksek bulunurken hiçbir grupta eşik değerin üzerine çıkmamıştır.
Bu çalışmada kullanıldığı şekliyle Er,Cr:YSGG lazer daha önce Er,YAG lazer ile yapılan mine yüzey pürüzlülüğünü değerlendiren çalışmalarla benzer sonuçlar oluşturmuştur. 12 bıçaklı tungsten karbit frez, debonding sonrası artık kompozit temizliğinde mine ve pulpa dokularına olan etkileri göz önüne alındığında güvenle kullanılabilir.

Abstract:
The aim of this study is to examine the effects on enamel and pulp tissues during the cleaning of the composite residue remaining after debonding with Er,Cr:YSGG laser, arkansas stone and 12-blade tungsten carbide bur.
76 extracted human premolar teeth were used in the study. Four groups were created: Er,Cr:YSGG laser, arkansas stone, 12-blade tungsten carbide bur and control group. During the cleaning of the residual composite after debonding, pulp temperature change and composite cleaning time were measured. The enamel surface roughness of the tooth samples in all groups was evaluated with an optical profilometer, and SEM records were taken for qualitative evaluation. One-way analysis of variance was used for intergroup comparisons of normally distributed variables, Tamhane Multiple Comparison Test was used for subgroup comparisons, Kruskal – Wallis Test was used for comparison of non-normally distributed variables, and Dunn's Multiple Comparison Test was used for multiple comparisons.
The enamel surface roughness created by the Er,Cr:YSGG laser was found to be significantly higher than the other groups. While the 12-blade tungsten carbide bur removed the composite residue in a significantly shorter time, the Er,Cr:YSGG laser removed the composite residue in a significantly longer time.
While the pulp temperature change was significantly higher in the arkansas stone group, it did not exceed the threshold value in any group.
The Er,Cr:YSGG laser, as used in this study, produced similar results to previous studies evaluating enamel surface roughness with the Er,YAG laser. The 12-blade tungsten carbide bur can be used safely in cleaning residual composite after debonding, considering its effects on enamel and pulp tissues.