Topraktaki organik madde miktarının mineral azot içeriğine etkisi
The effect of soil organic matter amount on mineral nitrogen content in soils
Yazar: SONAY KANDIRMAZ GÖK
Danışman: PROF. DR. HAYRİYE İBRİKÇİ
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Toprak Bilimi ve Bitki Besleme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Azot = Nitrogen ; Mineraller = Minerals ; Organik maddeler = Organic matters

Özet:
Bu tez çalışması, Çukurova Bölgesinde farklı topraklardaki organik madde miktarının toprağın mineral azot içeriği üzerine olan etkisini belirlemek amacıyla yürütülmüştür.
Çalışmada 2017 yılının hasat sonrası üç farklı derinlikten alınan (0-30, 30-60 ve 60-90 cm) toprak örnekleri kullanılarak, NH4+ve NO3-ölçülmüş ve toplam mineral azot (Nmin) miktarları hesaplanmıştır. Aynı zamanda toprakların organik madde (OM), tekstür, total azot, elektriksel kondaktivite (EC), pH, kireç miktarlarıda ölçülerek bunların mineral azot miktarına etkisi belirlenmiştir. Toprakların OM içeriği ile topraktaki N formları (total N, NO3--N, NH4+-N, Nmin) arasındaki ilişkiler incelendiğinde, çalışma alanının organik madde (OM) içeriğini %0.49 ile %3.33 arasında değişim göstermiş ve buna bağlı olarak toprak N içeriğinin değişim gösterdiği belirlenmiştir. Toprakların OM içeriği düşük olmasından dolayı, toprağa yeter miktarda N sağlanamayabilir. Sürdürülebilir bir bitkisel üretim için N gübrelemesinin yapılması kaçınılmazdır.
Sonuç olarak bu topraklarda OM içeriğinin toprak verimliliği üzerine etkilerinin yanı sıra az da olsa toprak N içeriği ile bir ilişkisi olduğu saptanılmıştır. Dolayısı ile sürdürülebilir ve çevre dostu bir üretim için toprak OM içeriğini (organik gübreleme ve hasat atıklarının toprağa karıştırılması gibi) arttırılması gerekmektedir. 

Anahtar Kelimeler: Organik Madde, Mineral Azot, Topraktaki Azot Formları

Abstract:
The aim of this thesis was to determine the effect of soil organic matter content on soil mineral nitrogen in Çukurova Region.
In the study, mineral nitrogen (Nmin) values were calculated by measuring  NH4+ and NO3-  using samples taken from three different soil depths (0-30, 30-60 and 60-90 cm) after the harvest period in 2017. In addition, the organic matter (OM), soil texture, total nitrogen, electrical conductivity (EC), pH, calcium carbonate of the soils were also measured, and their effects on soil mineral nitrogen were evaluated. The relationships between the soil OM content and the N forms in the soil (total N, NO3--N, NH4+-N, Nmin, organic N) are examined; It is determined that the OM content of the study area varies between %0.49 and %3.33 and the soil N content varies accordingly. Due to the low OM content of the soils, sufficient N may not be supplied to the soil; for a sustainable crop production, N fertilization is necessary.
In conclusion, it has been determined that soil OM content has a relationship with soil N content as well as its effects on soil fertility. Therefore, for a sustainable and environmentally sound crop production, it is necessary to increase the soil OM content (such as organic fertilization and incorporating the harvest residues into the soil).

Keywords: Soil Organic Matter, Soil Mineral Nitrogen, Nitrogen Forms in Soils