Mülteci göçü ve ücret eşitsizliği ilişkisi: 2009-2020 dönemi için Türkiye üzerine ampirik bir analiz
Refugee immigration and wage inequality: An empirical analysis on Turkey for the peri̇od 2009-2020
Yazar: GÜNEY AYDİN
Danışman: PROF. DR. YÜKSEL BAYRAKTAR
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Ekonomi = Economics

Özet:
Arap Baharı olarak bilinen ve bölgedeki birçok ülkeyi etkilemiş olan olaylar silsilesi 2011'de Suriye'de iç savaşla devam etmiştir.  Bu kargaşanın komşu ülkeler açısından bir mülteci göçü ile sonuçlanması kaçınılmaz olmuştur. Her ne kadar ilk başlarda geçici ve istatistiksel olarak önemli görülmediği için mülteci göçünün resmi olarak kayıtları tutulmamışsa da ilerleyen süreçte hem ulusal hem de uluslararası açıdan durumun ciddi boyutlara ulaştığı görülmüştür. Bu durum Türkiye'de göçe karşı kurumsal reaksiyonların gelişmesine yol açmıştır. 2015-2020 döneminde yaklaşık 3,7 milyon mülteciyi (sığınmacılar da dahil) sınırları içinde bulunduran dünyada tek ülke Türkiye'dir. Böylesi benzersiz bir mülteci göçünün başta ekonomi olmak üzere birçok alana etkisi kaçınılmazdır. Bu çerçevede, mülteci göçünün 2009-2020 döneminde Türkiye'de ücret eşitsizliğine etkisi bu çalışmanın amacını oluşturmaktadır.
Mülteci göçünün ücret eşitsizliğine etkisini inceleyebilmek için Farkların Farkı (FF), İki Aşamalı En Küçük Kareler (İAEKK) ve Araç Değişken (IV) vasıtasıyla panel veri analiz yöntemi kullanılmıştır. Mülteci göçünün, NUTS2 bölgesel düzeyde mikro verilerle hesaplanmış ücret eşitsizliğine etkisi, Gini katsayısı, Theil'in T istatistiği ve 90/10 oranı üzerinden incelenmiştir. Çalışmanın bulguları, mülteci göçünün ücret eşitsizliğine herhangi bir etkisinin olmadığı yönündedir. Bunun nedeni olarak, iş gücü piyasasında ortaya çıkan emek arzını karşılayacak talebin olması, sıra dışı boyutlara ulaşan mülteci göçünün yerli halk ve kurumlar tarafından kabul görmesi, mevcut kayıt dışı ekonomi vasıtasıyla mülteci istihdamının zorluklarla karşılaşmaması ve düşük niteliklere sahip olduğu düşünülen mültecilerin asgari ücret seviyesinde gelir elde ettikleri için bunun ücret eşitsizliğine etki etmemesi vb. durumlar gösterilebilir.

Abstract:
The Arab Spring, the series of events producing a strong effect on the Middle Eastern territory, continued with the Syrian civil war in 2011. It was inevitable that this turmoil resulted in a refugee immigration to the neighboring countries. While official records of refugee immigration were not kept at first since it was considered temporary and statistically insignificant, observations in the following process proved that the situation reached serious dimensions both nationally and internationally. This has also led to the emergence of institutional reactions to immigration in Turkey. Turkey is the only country worldwide to host approximately 3.7 million refugees (including asylum seekers) within its borders between 2015-2020. Such an unprecedented rate of refugee immigration is to have an inevitable impact on many areas, particularly the economy. In this framework, investigating the impact of refugee immigration on wage inequality in Turkey between 2009-2020 constitutes the aim of this study. To examine relevant data, a panel data analysis method is used through Difference-in-Difference (DID), Two Stage Least Squares (2SLS) and Instrumental Variable (IV). The effect of refugee immigration on wage inequality calculated with micro data at NUTS2 regional level is analyzed through Gini coefficient, Theil's T statistic and 90/10 ratio. The findings of the study suggest that refugee immigration does not have a considerable effect on wage inequality. The primary reason that there is a demand to meet the labor supply in the market, refugee immigration increasing at a very high rate is accepted by the local people and institutions, refugee employment does not face a challenge within the existing informal economy, and refugees considered to be able to work in low qualification jobs do not affect wage inequality because their income navigates  on a minimum level.