Kadın-barış ve güvenlik ajandası bağlamında Ruanda örneği /
Yazar: NURSEN AŞKAR
Danışman: DOÇ. DR. GİZEM BİLGİN AYTAÇ
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science

Özet:
Bu çalışmada, BMGK tarafından 2000 yılında çıkarılan 1325 sayılı karar merkeze alınarak öncelikle kadınların çatışmalar sırasında ve sonrasında maruz kaldıkları toplumsal cinsiyet temelli şiddet üzerinde durulmuştur. Kadınların; çatışma, savaş ve soykırım esnasında ve sonrasında yaşadıkları toplumsal cinsiyete dayalı şiddeti önlemek ve çatışma sonrası barış inşa sürecine, tüm karar alma mekanizmalarına aktif katılımını hedefleyen 1325 sayılı karara giden tarihsel süreçten bahsedilmiştir. Gelen eleştiriler, dönüşen ve değişen dünyada ihtiyaçların çeşitlenmesi üzerine 1325 sayılı karar kapsamında çıkarılan tüm kadın, barış ve güvenlik ajandası kararları anlatılmıştır. Örnek olay olarak; soykırım esnasında kitleler halinde cinsiyete dayalı şiddete maruz kalan, tecavüzü ilk defa bir soykırım suçu olarak tanımlayan, soykırım sonrasındaki süreçte kalkınma ve iyileşme sürecinde kadınların aktif olarak aldığı, 1325 sayılı kararın ortaya çıkmasında da kuvvetli bir örnek olan, 1325 sayılı karar kapsamında 2 tane ulusal eylem planı hazırlayan, son yıllarda tüm karar alma mekanizmalarındaki kadın nüfusunun dünyaya pozitif örnek olduğu, kadın, barış ve güvenlik ajandasının başarılı örneklerinden kabul edilen Ruanda seçilmiştir. İlk bölümde 1325 sayılı karar üzerinde durulup, ikinci bölümde Ruanda soykırımı esnasında kadınların maruz kaldıkları cinsel şiddet üzerinde durulmuştur. Üçüncü ve son bölümde ise kadın, barış ve güvenlik ajandasının başarılı örneklerinden kabul edilen Ruanda'nın soykırım sonrasındaki süreçte iyileşme ve kadın hakları konusunda attığı adımlar üzerinde durulup, 1325 sayılı kapsamında çıkarılan 2 tane ulusal eylem planı ve kadın, barış ve güvenliğin 4 sütunu üzerinden incelenmiştir. Bu çalışmanın amacı, yıllarca savaş ve çatışmalarda yaşadıkları şiddet görmezden gelinen kadınlar için kazanım olan BMGK tarafından çıkarılan 1325 sayılı kararı yani kadın, barış ve güvenlik ajandasını anlatmak, yakın tarihimizin en acı olaylarından olan Ruanda soykırımı esnasında kadınların maruz kaldıkları cinsel şiddeti anlatmak ve kadın, barış ve güvenlik ajandası bağlamında Ruanda'yı incelemektir.

Abstract:
In this study, the decision center buildings resolution 1325 to be visited by the UNSC in 2000, primarily focused on gender-based violence that women are exposed to during and after their conflicts. women; He did not mention the historical process leading to resolution 1325, which aimed to prevent gender-based restraint and start post-conflict peace-building, active entry into all decision-making periods, during and after conflict, war and genocide. All the decisions of women, peace and security organizations to be selected within the scope of the decision numbered 1325 on the diversification of the criticisms, returns and demands in the world are explained. As an example; Two national actions plans within the scope of resolution 1325, which were exposed to gender-based violence in masses during the genocide, who determined rape as a genocide murder for the first time, who were actively involved in the development and recovery process in the post-genocide period, and which is a severe example in the emergence of Resolution 1325. Rwanda, which prepared the facility, has been chosen as a positive example of peace obstetrics in all decision-making mechanisms in recent years, and obtained from successful examples of women and security agency. At first, resolution 1325 was emphasized, and secondly, sexual violence against women during the Rwandan genocide was emphasized. In the third and last part, the steps taken by Rwanda, which is considered as one of the successful examples of the women's peace and security agenda, on recovery and women's rights in the post-genocide period are emphasized, and the 2 national action plans issued under the scope of 1325 and women are examined through 4 pillars of peace and security. The aim of this study is to explain the resolution 1325 of the UNSC, that is, the women's peace and security agenda, which is an achievement for women whose violence they have experienced in wars and conflicts has been ignored for years, to explain the sexual violence that women have been subjected to during the Rwandan genocide, which is one of the most painful events in our recent history, and to explain women's peace and security. is to examine Rwanda in the context of its agenda.