Sinema sektöründe kadın set çalışanlarına yönelik ayrımcılık
Discrimination against female set workers in the cinema industry
Yazar: TUNA YILDIRIM
Danışman: PROF. DR. SERPİL ÇAKIR
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kadın Çalışmaları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science
Dizin: Ayrımcılık = Discrimination

Özet:
Sinema sektöründe kadın set çalışanlarına yönelik ayrımcılık, sektörün kendine özgü
karakteristiği nedeniyle kendine özgü sonuçlar vermektedir. Sinema sektörü kurulduğu ilk
andan itibaren enformel çalışma özelliği göstermektedir. Cinsiyet ayrımcılığının bu
sektördeki görünümü kesintisiz çalışma olmadığı için, proje bazlı çalışmaların güvencesiz
niteliğinden de güç almaktadır.
Bu kendine özgü çalışma ortamında set çalışanı kadınların ayrımcılığa ve mobbinge karşı
geliştirdiği başa çıkma mekanizmaları araştırılmıştır. Bu amaçla Leymann'ın daha çok
mobbing araştırmaları anketlerinde (kantitatif) kullanılan 5 aşamalı mobbing tanımından
hareketle bu kez kalitatif bir araştırma planlanmıştır. Serbest çağrışım yoluyla
derinlemesine görüşmelere katılan 1 kurgucu, 1 makyöz ve sanat yönetmeni, 1 yardımcı
yapımcı ve dekor sorumlusu, 1 set fotoğrafçısı ve 1 kostüm tasarımcısı kadına serbest
çağrışım yoluyla farklı alanlarda (kendini ifade etme ve iletişim, sosyal ilişkiler, iş ve
görev, kişilik ve itibar, kişisel sağlık) bazı soyut ihtimaller sıralanarak akıllarına gelen ilk
anıyı anlatmaları istenmiştir. Sektörün şartlarından ya da bizzat taciz ya da mobbingten
kaynaklanan fiziksel, ruhsal, ekonomik sorunları değerlendirmeleri istenmiştir.
Yapılan araştırma sonucunda kadınlar mesleki deneyimlerini değerlendirerek ekonomik
sorunlarla ve diğer cinsiyet ayrımcılığı içeren yaklaşımlarla mücadele için sosyal destek
mekanizmaları kurmaya çalışmanın, sektörde çalışanlar arasında dayanışma inşa etmenin,
psikiyatrik yardım almanın, sendika, meslek örgütü gibi dayanışmacı yapıların içinde yer
almalarının gerekli olduğunu vurgulamışlardır. Ancak günümüzde bu direnme
mekanizmalarının yeterince işlemediği ve sonuç alınmasının güç olduğu ortaya
konmuştur.
iii
Araştırmaya katılan katılımcılar mobbing tanımının sektörde artık belirgin ve
tanımlanabilir hale gelmesini olumlu, şikâyet ve hukuki süreçlerin yetersiz olmasını ise
olumsuz bulmaktadır.

Abstract:
Discrimination against female set workers in the cinema industry produces unique results
due to the specific characteristics of the sector. The cinema industry has been an informal
sector since the moment it was established. The appearance of gender discrimination in
this sector is also fueled by the precarious nature of project-based work, as there is no
uninterrupted work.
The coping mechanisms developed by women working on set against discrimination and
mobbing in this unique working environment were investigated. For this purpose, a
qualitative research was planned this time, based on Leymann's 5-stage mobbing
definition, which is mostly used in mobbing research surveys (quantitative). 1 editor, 1
make-up artist and art director, 1 assistant producer and decor manager, 1 set photographer
and 1 costume designer, who participated in in-depth interviews through free association,
taught women in different areas (self-expression and communication, social relations,
work and duty, personality) through free association. and reputation, personal health) were
asked to list some abstract possibilities and describe the first memory that came to their
mind. They were asked to evaluate the physical, mental and economic problems arising
from the conditions of the sector or from harassment or mobbing itself.
As a result of the research, women evaluated their professional experiences and
emphasized that it is necessary to try to establish social support mechanisms to combat
economic problems and other gender-discriminatory approaches, to build solidarity
among employees in the sector, to receive psychiatric help, and to take part in solidaristic
v
structures such as unions and professional organizations. However, today it has been
revealed that these resistance mechanisms do not work sufficiently and it is difficult to get
results.
Participants in the research find it positive that the definition of mobbing has now become
clear and definable in the sector, and find it negative that the complaint and legal processes
are insufficient.