Yatırım ikliminin geliştirilmesinde vergi politikalarının rolü: Türkiye örneği
The role of tax policies on improvement of investment climate:the case of Turkey
Yazar: MUSTAFA BULUT
Danışman: PROF.DR. RECEP KÖK
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2007
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Yatırımlar = Investments

Özet:
Bireysel ve toplumsal refah artışına yönelik tüm iktisat politikaları,hükümetler açısından öncelikli performans ölçütü olarak değerlendirilmektedir.Büyüme teorileri ile ilgili literatürde politika ile iktisadi büyüme arasındakiilişkiyi açıklayan bir çok yaklaşım vardır. Bu yaklaşımları iki temel kategoridetoplamak mümkündür. Bunlardan birinicisi, hükümet politikalarının iktisadibüyümeyi etkileyen bir araç olduğunun kabulüdür. Diğer kategoriye göre isehükümetler ekonomiye herhangi bir şekilde müdahale etmemelidir.Bu çalışmada analize konu olan yatırım iklimi, reel ekonomileri temsileden yatırım değişkeninin nicelik ve nitelik yönünü etkileyen tüm faktörleri birbütün olarak kapsamaktadır. Hükümet politikaları açısından yatırım iklimi,iktisadi büyümeyi hızlandırmaya yönelik bir aktarım mekanizmasını temsiletmektedir.Bu analize yönelik olarak ele alınan teorik çerçeve ve yöntemanalizlerinden hareketle oluşturulan ?kurumlar vergisi oranı yatırım iklimininiyileşmesi üzerinde etkilidir? ve ?efektif kurumlar vergisi (tarafımızdanhesaplanan) oranındaki düşüş (vergi teşvikleri, yasal vergi oranı düzenlemeleri)yatırım iklimini iyileştirmektedir? hipotezleri test edilerek politika önerilerigeliştirilecektir.Türkiye örneğinde yatırım iklimini iyileştirmeye yönelik analitikbulgular değerlendirildiğinde, tarafımızdan hesaplanmış olan efektif vergioranları, yasal vergi oranlarına göre daha etkin sonuçlar ortaya koymaktadır.viAnalizlerden elde edilen bu sonuçlar yatırımın içsel fonlar teorisi ile uyumludurve analizin temel hipotezini doğrulamaktadır. Ancak, yatırım iklimi açısındanyasal vergi oranının anlamsız, efektif vergi oranının ise yatırımlar üzerindeanlamlı etkiye sahip bir değişken olduğu tespit edilmiştir.Türkiye'de vergi teşvikleri içinde en büyük pay, yatırım indiriminine aitolduğundan söz konusu sonucun yatırım indiriminden kaynaklandığısöylenebilir. Bu çerçevede Türkiye'de 2006 yılı başından itibaren yatırımindirimin kaldırılmış olmasının gelecekte yaratacağı etkiler, politika yapımcılarıtarafından titizlikle takip edilmelidir.

Abstract:
Economic policies towards increasing individual and social prosperityare primary performance criterion for governments. There are manyapproaches explaining the relation between policy and econamic growth in thelitareture. These approaches can be organised in two categories. The firstgroup of approaches accepts that government policises as an effective tool foreconomic growth. To the second, governments should not intervene in anywayto economy.The investments climate analysed in this study, comprises all the factorsthat affects both qualitative and quantative aspect of investment. Investmentclimate represents transfer mechanism for the government policies towardseconomic growth.Depending on the theoretical perspective and methodological analisesconsidered in this study, hypothesis of ?Corporate income tax is effective onimproving investment climate? and ?Decline in effective corporate income taxrates (tax incentives, statuory tax rates regulations) improves investmentclimate? have been tested and policy proposal has been built up.According to the analytical findings, effective corporate income tax rates(calculated in this study) puts more efficient result, than statuory tax rates inTurkey. While statuory tax rate is not significant variable, effective tax rate is aviiisignificant variable fort the investment climate. This result is appopriate withthe theory of internal found of investment and confirms the main hypothesis ofthe analysis.The investment deduction has biggest share in whole tax incentives sothat it can be said that the results mentioned originates from the investmentdeduction. In this respect, the effects of the removal of the investment deductionin Turkish Tax System has to be folloved carefully by the policy makers.