Kuluçkada farklı seviyelerde çörekotu özütü kullanımının etlik civcivlerdeki kalp ve akciğer ağırlığına etkisi
Effects of using different levels of black cumin exrtract during incubation on heart and lung weiht of broiler chicks
Yazar: MEHMET ALİ DUMAN
Danışman: DOÇ. DR. NEZİH OKUR
Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Kanatlı Hayvan Yetiştiriciliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu araştırmada, etlik civcivlerde kalp ve akciğer ağırlıklarındaki değişimler, damızlık sürünün yaşına ve kuluçka makinesinde uygulanan farkı seviyelerdeki bitki özütü miktarına bağlı olarak incelenmiştir. Bu amaçla, genç (34 hafta), orta yaşlı (43 hafta) ve yaşlı (59 hafta) Ross 308 etlik damızlık sürülerinden toplam 1920 yumurta kullanılmıştır. Yumurtalara, kuluçka dönemi boyunca 4 farklı seviyede (0, 0.5, 1.0 ve 2.0 ml/l) suda çözünmüş çörek otu (Nigella sativa) özütü sprey şeklinde uygulanmıştır. Kuluçka dönemi sonunda, elde edilen civciv ağırlığı, kalp ağırlığı ve akciğer ağırlığı verileri karşılaştırılmıştır. Damızlık sürü yaşının civciv ve kalp ağırlığını etkilediği (p < 0,05), akciğer ağırlığını ise etkilemediği görülmüştür (p > 0.05). Yaşlı sürülerde, genç ve orta yaşlı sürülere göre daha yüksek civciv ve kalp ağırlıkları elde edilmiştir (p < 0.05). Özüt uygulamasının ise sadece kalp ağırlığını etkilediği görülmüş, 1.0 ml uygulamasındaki kalp ağırlığı, kontrol grubu ve 0.5 ml uygulama grubundakilerden daha yüksek olmuştur (p < 0.05). Buna karşılık, interaksiyon etkisi önemli bulunmuş, incelenen özelliklerde uygulama seviyesine bağlı olarak rakamsal farklar olduğu, bu rakamsal farkların özellikle yaşlı sürülerde ve 2.0 ml dışındaki uygulama seviyelerinde daha belirgin olduğu görülmüş ve bazı gruplar arasındaki farklılıklar önemli bulunmuştur (p < 0.05). Araştırma sonucunda, sürü yaşının civciv ve kalp ağırlığını etkilediği, kuluçkada çörek otu özütü uygulamasının ise sadece belirli dozlarda ve belirli ölçülerde kalp ağırlığını etkilediği tespit edilmiştir. Konu ile ilgili çalışmalara devam edilmesi ve farklı bitki özütlerinin tek başına veya birlikte kullanımlarıyla ilgili yetiştirme ve kesim aşamalarını da içeren daha ayrıntılı çalışmaların yapılması faydalı olacaktır.

Abstract:
In this study, changes in heart and lung weights of broiler chicks were investigated depending on the breeder age and the amount of herbal extract at different levels applied in the incubator. A total of 1920 eggs obtained from Ross 308 broiler young (34 weeks), middle-aged (43 weeks), and old (59 weeks) breeder flocks were used. During the incubation period, the eggs were sprayed with four different levels (0, 0.5, 1.0, and 2.0 ml / l) of water-soluble black cumin (Nigella sativa) extract. At the end of the incubation period, the obtained chick weight, heart weight and lung weight data were compared. It was observed that breeder age affected chick and heart weight (p < 0.05), but did not affect lung weight (p > 0.05). Older breeders had higher chick and heart weights than younger and middle-aged flocks (p < 0.05). It was observed that the extract application only affected the heart weight, the heart weight in the 1.0 ml application was higher than the control group and the 0.5 ml group (p < 0.05). On the other hand, the interaction effect was found to be significant, it was seen that there were numerical differences depending on the application level in the examined traits, these numerical differences were more evident especially in old breeders and at application levels other than 2.0 ml, and the differences between some groups were found to be significant (p < 0.05). As a result of the research, it was determined that breeder age affects the weights of the chick and heart weight, while the spraying black cumin extract in the incubation affects the heart weight to a certain level. It would be beneficial to continue the studies on the subject and to carry out more detailed studies, including growing and slaughtering stages, regarding the use of different plant extracts alone or together.