Gâvur Gölü (Kahramanmaraş) geç kuvaterner paleocoğrafyasının incelenmesi
An investigation late quaternary paleogeography of Gâvur Lake (Kahramanmaras)
Yazar: MUHAMMET TOPUZ
Danışman: PROF. DR. MURAT KARABULUT ; DR. ÖĞR. ÜYESİ NURGÜL KARLIOĞLU KILIÇ
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Coğrafya Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Coğrafya = Geography
Dizin: Fiziki coğrafya = Physical geography ; Gavur Gölü = Gavur Lake ; Kahramanmaraş = Kahramanmaraş ; Paleocoğrafya = Paleogeography

Özet:
Geçmiş dönem iklimlerinin ortam koşulları, salınım ve döngü özellikleri yönünden incelenmesi ve günümüz iklimleri ile kıyaslanması, meydana gelen değişimlerin nedenlerinin daha iyi anlaşılmasına yardımcı olmaktadır. Gâvur Gölü, tarihi Kahramanmaraş filine (Elephas maxima asurus)  ve relikt dişbudak (Fraxinus sp.) bitkisine sahip olmasından dolayı paleocoğrafya çalışmaları açısından önemli bir yere sahiptir. Çalışmanın amacı; dip sedimanları üzerinden göl ve yakın çevresinin paleocoğrafik özelliklerinin araştırılmasıdır. Güncel polen tuzakları ile 1 yıl boyunca (2017-2018) düzenli olarak veri toplanırken, gölden alınan karot üzerinde ise fosil polen analizi yapılmıştır. Çalışmada ayrıca SEM ve XRF analizlerinin yanı sıra 14C yaş tayini yapılmıştır. Sonuç olarak; günümüzden yaklaşık 6000 yıl önce Pinus (Çam), Cedrus (Sedir), Fraxinus (Dişbudak) ve Quercus (Meşe) cinsinden bitkilere ait polenlerin yoğunlukta olduğu; günümüze yaklaştıkça otsu taksonlardan Asteraceae ve Poaceae familyasına ait bitkilerin baskın olduğu, bölgede meydana gelen paleoklimatik değişimlerin küresel veya yarıküresel iklim olayları ile tam zamanlı bir uyum göstermediği hatta zıt etkilerin olmuş olabileceği, bölgede birlikte bulunan relikt dişbudak (Fraxinus sp.) ile dişbudak yapraklı akçaağaç (Acer negundo) polenlerinin farkları ortaya konulmuştur.

Anahtar Kelimeler: Gâvur Gölü, Kuvaterner, Paleocoğrafya, Polen Analizi, XRF, SEM.

Abstract:
Investigation of the environmental conditions of the past climate in terms of the oscillation cycle characteristics, comparison of past and current climates gives a clear understanding causes of the changes. Gâvur Lake has an important place in terms of paleogeography studies because it has Elephas maxima asurus (a historical Kahramanmaraş elephant) and a relict Fraxinus sp. (dişbudak; in Turkish synonym). Purpose of the study is to investigate paleogeographic properties of the lake and its immediate surroundings by using the sediment cores. While the with current pollen traps, data were collected regularly for 1 year (2017-2018) and fossil pollen analysis was performed on the core taken from the lake. Also in the study SEM, XRF analyzes as well as 14C age determination carried out. Results showed that approximately 6000 years ago, Pinus, Cedrus, Fraxinus and Quercus pollens were concentrated. At the upper levels Asteraceae and Poaceae family which belongs to nonarboreal taxa pollens were found to be dominated. The paleoclimatic changes occurring in the region do not agreement with have global or hemispherical climate events. The opposite effects may have occured in the region. The differences between the polen of Fraxinus sp. and Acer negundo have been identified.

Keywords: Gâvur Lake, Quaternary, Paleogeography, Pollen Analysis, XRF, SEM.