Timurlularda ordu ve askerî organizasyon (1370-1447)
Army and military organization in the Timurids (1370-1447)
Yazar: MUHAMMED EMİN KOÇAK
Danışman: PROF. DR. MUSA ŞAMİL YÜKSEL
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Tarih = History
Dizin: Mirza Şahruh = Mirza Shahrukh ; Piyade = Infantry ; Süvariler = Cavalrymans ; Timur = Timur ; Timurlular = Timurids

Özet:
Orta Çağ'da ordu, bir devletin kurulması, siyasi varlığını devam ettirebilmesi ve refahı için hayati öneme sahiptir. Türk ve dünya tarihini derinden etkileyen Timurlular da (1370-1507) askerî karakterli bir devlet olarak kurularak ordu teşkilatına büyük önem vermişlerdir. Hanedan kurucusu Timur, asker bir hükümdar olması sebebiyle ordusunu oluştururken kendisine bağlı askerî elitlerini ve Türk-Moğol boylarından yakın adamlarını orduya dahil ederek önemli görevler vermiştir. Böylece Timur, devlet bürokrasisinde ve orduda mutlak bir otorite kurarak tüm güç merkezlerini kendisine bağlamıştır. Bu durum Timur'un dönemin en güçlü ordularından birisini oluşturmasına, söz konusu orduyu katı bir disiplin ile organize etmesine ve hayatının büyük bir bölümünü ordusunun başında seferlerde geçirmesine olanak sağlamıştır. Timur'un ölümünden sonra iktidara gelip, Timurlu topraklarının büyük bir bölümünde hâkimiyetini sağlayan oğlu Mirza Şahruh döneminde ise Timurlu ordusu dönemin caydırıcı askerî gücü olarak varlığını sürdürmüştür. Mirza Şahruh'un da babası Timur gibi kendisine sadık adamlarından yeni bir askerî elit kurduğu ve üstün bir disiplin ile ordusunu organize ettiği bilinmektedir. Timurlu hükümdarlarından Timur ve Mirza Şahruh, büyük bir savaş gücüne sahip orduları sayesinde muharebe meydanlarında yenilgi yüzü görmemiştir. 1370-1447 tarihi aralığında Timurlu ordusu, dönemin en etkin askerî gücü olarak değerlendirilebilir. Çalışmanın ana problemi, Timurlu ordusunun girdiği bütün savaşlarda düşmanlarına karşı nasıl üstünlük sağladığı ve söz konusu üstünlüğü nasıl devam ettirdiğinin ortaya konulmasıdır.  Timurlu ordularının rakiplerine karşı üstünlük sağlamasının birden fazla nedeni vardır. Söz konusu sebepler arasında ileri silah teknolojisine sahip olup, birbirleriyle uyumlu bir şekilde savaşlara katılan muharip kuvvetler oldukça mühimdir. Sağlıklı bir şekilde bilgi akışının sağlandığı istihbarat faaliyetleri, taktik ve stratejik uygulamalar ve askerî liderlik önemli hususlar arasındadır.

Abstract:
In the Middle Ages, the army was of vital importance for the establishment of a state, its continued political existence and prosperity. The Timurids (1370-1507), who deeply influenced Turkish and world history, were also established as a state with a military character and attached great importance to army organization. Since Timur, the founder of the dynasty, was a military ruler, he included his military elites and close men from the Turkish-Mongol tribes in the army and gave them important duties while creating his army. Thus, Timur established absolute authority in the state bureaucracy and the army and subordinated all centers of power to himself. This situation allowed Timur to create one of the strongest armies of the period, to organize the army in question with strict discipline, and to spend most of his life at the head of his army in campaigns. During the reign of his son Mirza Shahrukh, who came to power after Timur's death and established his dominance over a large part of the Timurid lands, the Timurid army continued its existence as the deterrent military force of the period. It is known that Mirza Shahrukh, like his father Timur, established a new military elite from his loyal men and organized his army with superior discipline. Timur and Mirza Shahrukh, two of the Timurid rulers, were never defeated on the battlefields, thanks to their armies with great fighting power. The Timurid army between 1370 and 1447 can be considered the most effective military force of the period. The main problem of the study is how the Timurid army gained superiority over its enemies in all the wars it entered and how it maintained this superiority. There are multiple reasons why the Timurid armies gained superiority over their rivals. Among these reasons, combat forces that have advanced weapon technology and participate in wars in harmony with each other were very important. Intelligence activities, tactical and strategic practices and military leadership that ensure a healthy flow of information were among the important issues.