Avrupa Birliği'ne uyum sürecinde Türkiye'de kırsal kalkınmanın finansmanı kapsamında IPARD
Ipard in funding rural development in Turkey on the path towards the EU
Yazar: AYHAN KOÇ
Danışman: DOÇ. DR. FATMA HANDAN GİRAY
Süleyman Demirel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2016
Konu: Ekonomi = Economics ; Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Avrupa Birliği = European Union ; Finansman = Financing ; IPARD = IPARD ; Kırsal kalkınma = Rural development ; Uyum süreci = Adaptation process

Özet:
Avrupa Birliği (AB), adaylık statüsü tanıdığı ülkelere AB müktesebatının benimsenmesi ve politikaların uyumlaştırılmasını kolaylaştırmak amacıyla mali yardımlarda bulunmaktadır. Geçmiş yıllarda çeşitli programlar ve projeler ile yapılan AB yardımları 2007-2013 döneminde "Katılım Öncesi Yardım" [Instrument for Pre-Accession Assistance (IPA)] çatısı altında birleştirilmiştir. IPA, beş bileşenli bir araç olup, beşinci bileşeni kırsal kalkınma [Instrument for Pre-Accession Rural Development (IPARD)] politika alanına yöneliktir.
Türkiye, AB'ye aday ülke olarak 2007-2013 dönemde IPARD fonlarından yararlanmaya başlamış olup, 2014-2020 dönemi için de bütçe tahsisi yapılmıştır. Bu çalışma ile Türkiye'de ilk ve henüz yeni olan IPARD uygulamalarının değerlendirilmesini ve etkinliğinin artırılmasına katkı sağlaması amaçlanmıştır. Çalışmada, öncelikle uyumu hedeflenen AB kırsal kalkınma politikası ve Türkiye'nin kırsal kalkınma çabaları incelenmiş, daha sonra Türkiye'deki IPARD uygulamaları tartışılmıştır.
Çalışmada konu kapsamında yayımlanmış bilimsel makale, tebliğ,  kitap ve tezler ile yetkili kurumlar tarafından hazırlanan her türlü güncel bilgi, belge ve raporlardan faydalanılmıştır. Ayrıca, uygulamadaki durumu ortaya koyabilmek amacıyla IPARD desteklerinden yararlanmak üzere sözleşme imzalamış Yozgat ve Sivas illerindeki süt üreten tarım işletmeleri ile tam sayım yöntemi kullanılarak anket gerçekleştirilmiştir. Yapılan saha araştırmasında, sözleşme imzalayan faydalanıcıların deneyimlerinden yararlanılması ve IPARD katkısının işletmeler üzerindeki yansımasının belirlenmesi hedeflenmiştir. Türkiye'nin IPARD uygulamalarında tecrübe kazandığı ve IPARD Program'ında belirtilen amaçlara erişimde bazı gelişmelerin kaydedildiği sonucuna ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Avrupa Birliği, IPA, IPARD, Kırsal Kalkınma, Hibe, Faydalanıcı,
Kırsal Kalkınma Politikası, Süt Üreten Tarım İşletmeleri

Abstract:
European Union (EU) offers financial assistance to the candidate countries with an intention of being adopted of EU acquis and facilitating to harmonise policies. The EU assistances with a variety of programmes and projects in the past years were brought together under the framework of Instrument for Pre-Accession Assistance (IPA) for the period of 2007-2013. IPA has five component parts and its, fifth component addressed to rural development.
Turkey, as a candidate country, initiated to utilize IPARD funds for the period of 2007-2013, has allocated a certain budget for the period of 2014-2020. This study has mainly two aims: i) evaluating IPARD implementations which are new and unique for Turkey and ii) contributing to increasing its efficiency. The study examines the EU Rural Development Policy as Turkey targets to be harmonised; rural development policies and implementations in Turkey, and also underlines IPARD implementations in Turkey. 
In the framework of the study, related scientific publications (articles, books and  thesis) and also current information, documents and reports by authorized institutions have been used. Furthermore, in order to discuss practical issues, a survey was conducted among whole dairy cattle breeder enterprises that signed an agreement for the purpose of taking advantage of IPARD assistances in Yozgat and Sivas provinces. The result of the study shows that Turkey has gained experiences from the IPARD implementations and made certain progress in accordance with the accentuated objectives of the IPARD Programme.

Key words: European Union, IPA, IPARD, Rural Development, Grant, Beneficiary, Rural Development Policy, Dairy Producing Agricultural Enterprises.