Eosen yaşlı Kazıkbeli plütonu'nun (Kürtün-Gümüşhane) petrografisi,petrokimyası, U-Pb zirkon jeokronolojisi,tüm-kayaç Sr-Nd-Pb ve zirkon Lu-Hf izotop jeokimyası ve petrolojisi
Petrography, petrochemistry,U-Pb zircon geochronology, whole-rock Sr-Nd-Pb and zircon Lu-Hf isotope geochemistry and petrogenesis of the eocene Kazıkbeli pluton (Kürtün-Gümüşhane)
Yazar: ZİKRULLAH SAMET GÜLOĞLU
Danışman: PROF. DR. ABDULLAH KAYGUSUZ
Gümüşhane Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Jeoloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Jeoloji Mühendisliği = Geological Engineering
Dizin: Gümüşhane = Gümüşhane ; Pontidler = Pontides ; Zirkonyum = Zirconium ; İzotoplar = Isotopes

Özet:
Bu çalışmada, Doğu Pontidler'in kuzeyinde Kürtün (Gümüşhane) yöresinde yer alan Kazıkbeli Plütonu'nun petrografisi, mineral kimyası, zirkon U-Pb jeokronolojisi, tüm-kayaç ve Sr-Nd-Pb izotop jeokimyası ile zirkon Lu-Hf izotop jeokimyası verileri kullanılarak petrolojisi irdelenmiştir.
Kazıkbeli Plütonu KD-GB uzanımlı olup, yaklaşık 46 km2 lik bir alanda yayılım gösterir. Plütonu oluşturan kayaçların bileşimleri gabroyik diyoritten granite kadar değişmekte olup, başlıca mineralleri plajiyoklas (An25-65), ortoklas (Or1-3), kuvars, amfibol (Mg#=0.63-0.73), biyotit (Mg#=0.52-0.58) ve Fe-Ti oksitler oluşturur. LA-ICP-MS U-Pb zirkon yaşlandırmasına göre plütonu oluşturan kayaçların kristalizasyon yaşları gabroyik diyoritler için 46.06 ± 0.24 My ve granodiyoritler için 45.55 ± 0.26 My olup, Lütesiyan (orta Eosen) dönemine karşılık gelmektedir.
Kazıkbeli Plütonu I-tipi, yüksek K'lu kalk-alkali, genellikle metalümin az oranda da peralümin karakterlidir. Ana ve iz element değişimleri, kayaçların gelişiminde plajiyoklas, amfibol ve Fe-Ti oksit fraksiyonlaşmasının etkili olduğunu göstermektedir. Kayaçların εNd(i) değerleri 1.85-2.24, 87Sr/86Sr(i) değerleri ise 0.70458-0.70484 arasındadır. Kayaçların 206Pb/204Pb(i), 207Pb/204Pb(i) ve 208Pb/204Pb(i) içerikleri sırasıyla 18.50-18.57, 15.60-15.61 ve 38.56-38.59 arasındadır. Kayaçların εHf(i) değerleri 5.75-8.03 arasında değişmektedir. Tüm veriler, incelenen plütonik kayaçların ana magmasının litosferik mantodan türediğini, kabuksal kayaçların katkısının nispeten az olduğunu göstermektedir.
İncelenen kayaçların kristallenmeleri esnasındaki katılaşma sıcaklıkları (706-828 °C), basınçları (0.6–0.9 kbar) ve oksijen fugasitesi (ƒO2) değerleri (-12.5 ile -13.8) birbirine oldukça yakındır. Tüm bu veriler Kazıkbeli Plütonunu oluşturan kayaçların nispeten sığ derinliklere yerleşmiş olduklarını ifade eder.

Abstract:
In this study, the Kazıkbeli Pluton located to the Kürtün (Gümüşhane) area in the northern part of the Eastern Pontides were investigated by using petrography, mineral chemistry, zircon U-Pb geochronology, whole-rock and Sr-Nd-Pb isotope geochemistry and zircon Lu-Hf isotope geochemistry data. 
The Kazıkbeli Pluton extend NE-SW directions and spreads approximately in an area of 44 km2. The compositions of the rocks vary from gabbroic diorite to granite, and they are mainly composed of plagioclase (An25-65), orthoclase (Or1-3), quartz, amphibole (Mg#=0.63-0.73), biotite (Mg#=0.52-0.58) and Fe-Ti oxides. The crystallization ages are 46.06 ± 0.24 Ma for gabbroic diorites and 45.55 ± 0.26 Ma for granodiorites, corresponding to the Lutetian (middle Eocene) period.
The Kazıkbeli Plüton are I-type, high-K calc-alkaline and mostly metaluminous and less pealuminous in character. Major and trace element variations show plagioclase, amphibole and Fe-Ti oxide fractionations which are effective in rocks evolution. εNd(i) values of the rocks range from 1.85 to 2.24, whereas 87Sr/86Sr(i) values range from 0.70458 to 0.70484. 206Pb/204Pb(i), 207Pb/204Pb(i), and 208Pb/204Pb(i) contents change from 18.50 to 18.57, 15.60 to 15.61 and 38.56 to 38.59, respectively. εHf(i) values range from 5.75 to 8.03. All data indicate that the studied plutonic rocks were derived by partial melting of the lithospheric mantle, with relatively minor contribution from the crustal rocks.
The crystallization temperatures (706-828 °C), pressures (0.6-0.9 kbar) and oxygen fugacity (ƒO2=-12.5 to -13.8) of the studied rocks during crystallization are mostly similar. These data indicate that the studied plutonic rocks were emplaced in a relatively shallow depth.