Hekimlerin yaşlılık ve yaşlanmaya yönelik algı ve tutumları ile bireysel faktörlerinin yaşlı ayrımcılığı tutumuna etkisi
Effect of physi̇ci̇ans' perception and attitude towards age and ageing with their individual factors on the agei̇sm
Yazar: BETÜL COŞKUN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HİLAL ÖZKAYA
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Haydarpaşa Numune Eğt. ve Arş. Hastanesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2019
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Algı = Perception ; Ayrımcılık = Discrimination ; Doktorlar = Physicians ; Tutumlar = Attitudes ; Yaşlanma = Aging ; Yaşlılar = Aged ; Yaşlılık = Old age

Özet:
AMAÇ: Bu çalışma hekimlerin "yaşlı ayrımcılığı" yapıp yapmadığını saptamak,  yaşlı hastaya karşı önyargı ve yanlış tutumunda sosyodemografik faktörlerin etkisini analiz etmek, ve hekimlerin "yaşlılığa ve yaşlanmaya yönelik algı ve tutumu" ile "yaşlı ayrımcılığı tutumu"  arasındaki ilişkiyi belirlemek amacıyla yapılmış olup, hekimlerde yaşlı ayrımcılığına karşı farkındalık oluşturma, yaşlılara karşı tutumda özen ve empatiyi arttırma, yaşlı popülasyonun sağlık hizmetlerinden en uygun şekilde yararlanmasına basamak oluşturma faydası gütmektedir.
GEREÇ VE YÖNTEM:  Kesitsel ve analitik olarak planlanmış araştırmamızın materyalini Haydarpaşa Numune Eğitim Araştırma Hastanesi'nde çalışan hekimler oluşturmaktadır. Klinik pratikte hasta muayene sürecine katılmayan temel tıp bilimleri ve radyoloji ile yaşlı hasta görmeyen çocuk sağlığı ve hastalıkları ve çocuk ruh sağlığı hekimleri çalışma dışı bırakılmıştır. Böylece 540 hekim arasından basit tesadüfi örnekleme yöntemi ile 225 hekim rastgele ve gönüllülük esasına göre seçilmiş, sosyodemografik bilgi anketi, Yaşlılığa ve Yaşlanmaya Yönelik Tutum Ölçeği(YYTÖ) ile Fraboni Yaşlı Ayrımcılığı Ölçeği(FYÖ) uygulanmıştır. Sonuçlar IBM SPSS Statistics 22 (IBM SPSS, Türkiye) programı ile analiz edilmiştir. 
BULGULAR: Hekimlerin yaşlı ayrımcılığı tutumu düşük düzeyde saptanmış, cinsiyetin, medeni durumun, aile tipinin,  yerleşim türünün ve evde yaşlıyla yaşama durumunun yaşlı ayrımcılığı tutumuna etkisi bulunmamıştır. Dahili branşta çalışmak, yaşlının fizik muayenesinin zor olduğunu düşünmek, yaşlının şikayetlerindense yakınlarının verdiği anamneze önem vermek ve mesleki tecrübenin az olmasının hekimlerde yaşlı ayrımcılığı tutumunu olumsuz etkilediği saptanmıştır. Hekimlerdeki yaşlılığa ve yaşlanmaya yönelik olumsuz algının, yaşlı ayrımcılığı tutumuna neden olduğu bulunmuştur.
SONUÇ: Hekimlerde yaşlı ayrımcılığı tutumu düşük düzeylerde de olsa, yapılan işin ehemmiyeti düşünüldüğünde yok sayılmamalı, çözüme yönelik tanımlama ve girişimlerde bulunulmalıdır.

Anahtar kelimeler: yaşlılık, yaşlılık algısı, yaşlı ayrımcılığı

Abstract:
AIM: The aim of this work is to detect whether physicians make "age discrimination" or not, to analyse the effect of sociodemographic factors on prejudice and negative attitude against the elder patient, and to determine the relation between physician's "perception and attitude to age and ageing" and "attitude towards ageism". Besides, this work serves the benefit of raising physicians' awareness against the ageism, increasing attention and empathy at attitude to the elder, and forming a step for the elder population to get proper advantage from health services.
MATERIALS AND METHODS: The material of our research, which is planned in a cross sectional and an analytic way, consists of physicians working at Haydarpaşa Numune Education and Research Hospital. In our work, basic medical sciences doctors, who do not take part in clinic practical patient examination, radiologists, and pediatrists and child psyschiatrists, who do not examine the elder, are not included in the research. Among 540 physicians, 225 physicians, hence, are selected on the basis of randomness and volunteering with the simple random sampling method, and Fraboni Scale of Ageism (FSA)  and Scale of Perception and Attitude Towards Age and Ageing are implemented to sociodemographic data surveys. The results are analysed with IBM SPSS Statistics 2 Software (IBM SPSS, Turkey).
RESULTS: The physician's attitude towards ageism is detected at low rate, and it is found that gender, marital statues, family type, settlement type and living with an elder at home do not effect the attitude to the age discrimination. The negative effect of working in internal medicine, finding physical examination of the elder hard, paying attention to anamnesis given by relatives of the elder rather than his own complaints, and having less professional experience are detected on the attitude of the ageism. It is determined that physicians' negative perception to age and ageing cause the attitude towards age discrimination.
CONCLUSION: Even if the attitude towards ageism at physicians is at low rate, when importance of the work is concerned, this low rate should not be ignored, yet there must be some determination of the problem and attempts to sort it out.


Keywords: ageism, age perception, age discrimination