5-11 yaş grubundaki otizmli çocukların eğitim mekanlarının fiziksel ve psikolojik konforunun sağlanması için iç mekan tasarımı
Designing interior of educational environments to provide physical and psychological comfort for children with autism who are between the age of 5-11
Yazar: MERVE KAVAZ
Danışman: PROF. DR. MELTEM YILMAZ
Hacettepe Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / İç Mimarlık ve Çevre Tasarımı Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Mimarlık = Architecture ; İç Mimari ve Dekorasyon = Interior Design and Decoration
Dizin: Eğitim ortamı = Educational environment ; Otistik çocuklar = Autistic children ; Otizm spektrum bozukluğu = Autism spectrum disorder ; İç mimari = Interior architecture

Özet:
Otizm Spektrum Bozukluğu (OSB) bireyi ve yakın çevresini doğrudan etkileyen, sözlü ve sözsüz iletişim, sosyal etkileşim ve ilişkilerde çeşitli belirtiler gösteren, spektrum bozukluğu olarak tanımlanmıştır. İlk çocukluk döneminde, farkedilen OSB, yapılı çevre ile doğrudan ilişkidedir. Tasarlanan mekanların, OSB li bireye uygunluğu, bireyin fiziksel ve psikolojik konforunu desteklemesi OSB nin etkileriyle etkin bir şekilde baş etmeyi sağlar. Özellikle, örgün eğitimin başladığı 5-11 yaş grubundaki OSB lilerin eğitim mekanlarının tasarımı, bireyin gelişimi için önemlidir. Mekan tasarımı, eğitim mekanlarının tasarımı ve OSB ile ilgili çalışmalar dünya literatüründe yer alsa da, ülkemizde bu konuyla ilgili çalışma çok azdır. Bu çalışma, OSB li bireylerin kendilerine uygun mekanlarda eğitim görmesi ve literatürde oluşmuş olan büyük boşluğun giderilebilmesi amacıyla yapılmıştır. Bu çalışma, Türkiye ve Amerika Birleşik Devletleri'nde gerçekleşmiştir. Araştırmada, farklı örneklem gruplarından (Türkiye ve ABD'deki OSB li bireylerin özel eğitim öğretmenleri, Türkiye'deki OSB li bireylerin aileleri) anket yoluyla okul tasarımı ile ilgili görüş alınarak, mekan tasarımında bireyi olumsuz etkileyen veya mekanda eksik, zayıf olan öğeler belirlenmiştir. Araştırmanın diğer aşaması olan, Ball State Health and Environmental Design Lab'de OSB li bireylerin davranışı ve ışık rengi ilişkisiyle ilgili araştırma yapılmıştır. Araştırma, TÜBİTAK yurt dışı doktora sırası araştırma bursu desteğiyle gerçekleşmiştir. Araştırmanın farklı ülkelerde, farklı örneklem gruplarıyla yapılması konuyu birçok yönden ele almayı ve detaylı önerilerin verilmesini sağlamaktadır. Böylelikle, üretilen yeni bilgi, OSB li bireylerin eğitim mekanlarındaki fiziksel ve psikolojik konforunu sağlamaktadır. Ayrıca, bundan sonra yapılacak çalışmalar için de bir adımdır.

Abstract:
Autism Spectrum Disorder (ASD) does affect the individual and their immidiate surrounding directly which has various indications on verbal and non verbal communiction, social interaction and relationship. ASD which is noticed in early childhood is directly related to built environment. Compatibility of designed places to individuals with ASD also supporting their physical and psychological comfort will provide dealing the effects of ASD. Especially, design of educational places where children with ASD in the age group of 5 to 11 get their initial education, is significant for their development. Although the studies such as place design, design of educational places related to ASD take place in world literature, there are very few studies on this subject in our country. This study, was carried out in order to provide education for individuals with ASD in the suitable places and to fill the gap in the literature. The research of this study, took place in Turkey and USA. In the research, elements of place which are missing or affecting individual negatively are determined through views of different sample groups (special education teachers, families of individuals with ASD) that obtained by questionnaires. Another stage of research took place at Ball State Health and Environmental Design Lab realized with TÜBİTAK doctoral research in abroad scholarship. In there, research was conducted on color of light and individuals' with ASD behavior, which greatly affect them. Doing the research in different countries with sample groups, allows to comprehend topic from various perspectives and to give detailed suggestions. Therefore, the new produced information provides physical and psycological comfort for indiviuals with ASD in educational environments. Moreover, it is a step for future studies.