Sağlıklı yaşam farkındalık düzeyine göre COVİD-19 kaçınma tutumunun değerlendirilmesi
Evaluation of COVID-19 avoidance attitudes by healthy living awareness level
Yazar: AYŞEGÜL ŞEN
Danışman: PROF. DR. OKCAN BASAT
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı / Aile Hekimliği Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Anksiyete = Anxiety ; COVID 19 = COVID 19 ; Farkındalık = Awareness ; Kaçınma davranışı = Avoidance behavior ; Sağlıklı yaşam = Healthy life

Özet:
Giriş ve Amaç: Bu çalışmanın amacı; covid-19'dan kaçınma tutumlarını bireylerin sağlıklı yaşam farkındalığı düzeylerine göre değerlendirmektedir.Yöntem Bu çalışma; tek merkezli, tanımlayıcı bir araştırma olarak planlandı. Araştırmanın evreni 1 Nisan 2021- 1 Temmuz 2021 tarihleri arasında Gaziosmanpaşa Eğitim Araştırma Hastanesi Aile Hekimliği Polikliniği'ne başvuran 311 gönüllü ile yapıldı. Katılımcılar Demografik Bilgiler Formu kullanılarak yüz yüze görüşme tekniği ile sorgulandı. Katılımcıların sağlıklı yaşam farkındalığı düzeylerini belirlemek için Sağlıklı Yaşam Farkındalığı Ölçeği; covid-19'dan kaçınma tutumlarını belirlemek için Covid-19'dan Kaçınma Tutumları Ölçeği uygulandı. Çalışmada elde edilen bulgular değerlendirilirken, istatistiksel analizler için SPSS (Statistical Package for Social Sciences for Windows) 22.0 programı kullanıldı. Anlamlılık p<0.05 düzeyinde değerlendirildi.
Bulgular: Katılımcılardan 170 kişi (%54,66) 30 yaş altı, 141 kişi (%45,34) 30 yaş ve üzeri, 129'u (%41,48) erkek iken 182'si (%58,52) kadın olarak dağılmıştır. Katılımcıların 166'sı bekâr veya dul iken 145'i ise evli olarak dağılım göstermiştir. 14 (%4,50) kişi eğitim almamış, 25 (%8,04) kişi ilkokul, 23 (%7,40) kişi ortaokul, 37 (%11,90) kişi lise ve 212 (%68,17) kişi üniversite mezunu olarak dağılmıştır. Katılımcılardan 23'ünün (%7,40) kronik hastalığı varken 60'ının (%19,29) ise covid-19 geçmişi vardır. Kaçınma ölçeği ile eğitim düzeyi arasında anlamlı fark olup; eğitim düzeyi yüksek olanların kaçınma tutumları puanı daha yüksek bulunmuştur. Bilişsel kaçınma davranışları evlilerde daha yüksek bulunurken; davranışsal kaçınma tutumları ile sosyodemografik veriler arasında anlamlı bir farklılık bulunamamıştır. Sağlıklı yaşam farkındalığı düzeyi ölçeği ve sosyalleşme alt ölçeğinde kadın cinsiyette farkındalık daha yüksek bulunmuştur. Değişim alt ölçeğine göre artan eğitimle değişim farkındalığı artmıştır. Ayrıca covid-19 geçirmeyenlerde covid-19 geçirenlere göre beslenme farkındalığı daha yüksek bulunmuştur.
Sonuç:  Pandemi ile birlikte insanların bilişsel ve davranışsal değişikliklerinin incelenerek riskli davranışların önlenmesi, salgını yavaşlatacak davranışların belirlenmesi ve riskli grupların desteklenmesi amaçlanmıştır. Çalışmamızda covid-19'dan kaçınma tutumları ile sağlıklı yaşam farkındalığı arasında bir ilişki bulunmamıştır. Literatürde böyle bir karşılaştırma olmayıp ikisi arasındaki ilişkinin belirlenebilmesi için daha fazla çalışmaya ihtiyaç vardır.
Anahtar Sözcükler: covid-19 kaçınma tutumu, covid-19 kaygısı, sağlıklı yaşam farkındalığı, sağlıklı yaşam

Abstract:
Introduction and Objective: The aim of this study was to evaluate the attitudes of avoiding COVID-19 according to the healthy life awareness levels of individuals. 
Method: This study was planned as a single-center and descriptive research. The population of the study consisted of 311 volunteers who applied to Gaziosmanpasa Training and Research Hospital Family Practice Polyclinic between April 1, 2021 and July 1, 2021. The participants were questioned by face-to-face interview technique using Demographic Information Form. The Healthy Life Awareness Scale was used to determine the participants' healthy life awareness levels; the COVID-19 Avoidance Attitudes Scale was applied to determine their attitudes of avoiding COVID-19. SPSS (Statistical Package for Social Sciences for Windows) 22.0 program was used when evaluating the findings of the study. Significance level was evaluated as p<0.05.
Results: 170 of the participants were under the age of 30 (54.66%), 141 were above the age of 30 (45.34%), 129 were male (41.48%) and 182 were female (58.52%). 166 of the participants were single or widow, and 145 were married. 14 of them had no education (4.50%), 25 were primary school graduates (8.04%), 23 were secondary school graduates (7.40%), 37 were high-school graduates (11.90%), and 212 were university graduates (68.17%). 23 (7.40%) of the participants had chronic diseases, while 60 (19.29%) had a history of COVID-19. There was a significant difference between the avoidance scale and the level of education, and it was found that those with a high level of education had a higher score of avoidance attitudes. While cognitive avoidance behaviors were found to be higher in those married, there was no significant difference between behavioral avoidance attitudes and socio-demographic data. Awareness was found to be higher in the female gender on the healthy life awareness level scale and the socialization subscale. Awareness of change increased with increasing education according to the change subscale. In addition, nutritional awareness was found to be higher in those without COVID-19 history compared to those with COVID-19 history.
Conclusion: It was aimed to prevent risky behaviors by examining the cognitive and behavioral changes of people during the pandemic, to determine the behaviors that will slow down the epidemic, and to support risky groups. In our study, there was no relationship found between the attitudes of avoiding COVID-19 and healthy life awareness. There is no such comparison in the literature, and more studies are needed to determine the relationship between the two.
Keywords: Attitude of avoiding COVID-19, COVID-19 anxiety, healthy life awareness, healthy Life