Harran ve çevresinde kültürel mirasın korunması amacıyla kültürel rota oluşturmanın gerekliliği ve önerisi
The need and proposal of creating a cultural route for the protection of cultural heritage in Harran and its environment
Yazar: ESRA TUĞALAN
Danışman: PROF. DR. ÜLKÜ ALTINOLUK
Hasan Kalyoncu Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
Tezde, kültürel değerlerin sürdürülebilirliğinin sağlanması, bunların korunmasına yönelik çalışmaların yapılarak rotaların planlanması amaçlanmaktadır. Örnek çalışma alanı üzerinden kültürel rota kavramının planlama ve yönetimi ile ilgili çalışmalar yapılmıştır. Kültürel mirasa sahip alanların hem sürdürülebilirliği hem de evrensel nitelikte önem derecelerinin vurgulanması, kültürel rota planlaması kapsamında tez konusunun amacını oluşturmaktadır. Tez kapsamında, kültürel rota oluşum süreciyle ilgili araştırmalar ve öneriler bulunmaktadır.
Tez çalışması 7 bölümden oluşmaktadır. İlk bölümde, çalışmanın konusu, hedefleri ve yöntemi hakkında bilgiler bulunmaktadır. İkinci bölümde, literatür ve araştırma alanında yapılmış çalışmalar incelenmiştir. Üçüncü bölümde, kültürel rotanın kavramsal, planlama ve yönetim ile ilgili süreçlerine ilişkin bilgiler verilmiştir. Kültürel Rota sınıflandırılması için öneri geliştirilmiştir. Dünya'da ve Türkiye'de bulunan kültürel rota bilgilerine ilişkin veri tabloları hazırlanmıştır. Dördüncü bölümde, çalışma alanının kültürel miras verileri ile ilgili bilgiler bulunmaktadır. Beşinci bölümde, multidisipliner bir anket uygulaması yapılarak miras ve rota kavramının farkındalığı ile çalışma alanına ait kültürel verilerin tespiti yapılmıştır. Altıncı bölümde, kültürün kavramsal içeriğini oluşturan somut ve somut olmayan tüm miras bileşenleri ile alan çalışmasında sosyo-kültürel ve sosyo-ekonomik bağlamda değerlendirmeler yapılmıştır. Kültürel rota planlaması dâhilinde alana özgü yapılan çalışmalar için dinamik ve özel karakterler belirlenmiş olup yerin kurgusu oluşturulmuş ve planlama önerisi geliştirilmiştir. Yedinci bölümde, tez kapsamında yapılan çalışmalar hakkında bilgiler ve rota planlaması yapılan alanla ilgili uygulamaya yönelik öneriler yer almaktadır. Tartışma kısmında yapılan çalışmalara ilişkin karşılaştırmalar yapılmıştır.
Bereketli Hilal topraklarında yer alan Harran şehri için kültürel mirasın sürdürülebilir korunması amacıyla güzergâhlara dayalı, doğal, mimari ve tarihi mirası kapsayan bir kültürel rota planlaması yapılmıştır. Bu bağlamda, bütüncül rota planlamasına alternatif olarak Neolitik dönem, Antik dönem, İslami dönem, Sin İnancı ve Doğal Miras rota kurguları ve öneriler ile çalışma sonuçlandırılmıştır.
Anahtar Kelimeler: Kültürel Miras, Kültürel Rota, Harran, Bereketli Hilal

Abstract:
In the thesis, it is aimed to ensure the sustainability of cultural values and to plan the routes by carrying out studies to protect them. Studies on the planning and management of the concept of cultural route were carried out through the sample study area. The emphasis of both the sustainability and the universal importance of the cultural heritage sites constitutes the aim of the thesis topic within the scope of cultural route planning. Within the scope of the thesis, there are researches and suggestions about the cultural route formation process.
The thesis study consists of 7 chapters. In the first part, there is information about the subject, objectives and method of the study. In the second part, the studies in the field of literature and research are examined. In the third section, information about the conceptual, planning and management processes of the cultural route is given. A proposal has been developed for the classification of the Cultural Route. The information contained in data tables related to cultural routes in the world and Turkey were prepared. In the fourth section, there is information about cultural heritage data of the study area. In the fifth section, a multidisciplinary questionnaire application was carried out and awareness of the concept of heritage and route and cultural data of the study area were determined. In the sixth section, in the field study with all concrete and intangible heritage components that constitute the conceptual content of culture, evaluations were made in a socio-cultural and socio-economic context. Within the scope of cultural route planning, dynamic and special characters have been determined for the studies carried out specific to the area, the fiction of the place has been created and the planning proposal has been developed. In the seventh part, there is information about the studies done within the scope of the thesis and suggestions for the application related to the area where the route is planned. Studies in the discussion section comparisons have been made. A cultural route planning based on routes, covering natural, architectural and historical heritage was carried out for the sustainable preservation of cultural heritage for the city of Harran in the fertile crescent land. In this context, as an alternative to holistic route planning, the study was concluded with the Neolithic period, Ancient period, Islamic period, Sin Faith and Natural Heritage route constructions and suggestions.
Key Words: Cultural Heritage, Cultural Route, Harran, Fertile Crescent