Erzurum'da konut pratiğinin dönüşüm aracı olarak kapalı siteler
Gated communities as a transformation tool of housing practice in Erzurum
Yazar: ASUDE ELKOCA
Danışman: DOÇ. DR. DOĞAN DURSUN
Atatürk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kentsel Tasarım Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Şehircilik ve Bölge Planlama = Urban and Regional Planning
Dizin: Erzurum = Erzurum ; Siteler = Housing complexes ; Sosyo-mekansal ayrışma = Socio-spatial segregation

Özet:
İlk örnekleri güvenlik endişesiyle 1980'li yıllarda Amerika Birleşik Devletleri'nde ortaya çıkan kapalı siteler, küreselleşme sürecinin etkisiyle hâkimiyet alanlarını genişleterek, güvenlik endişesinin bulunmadığı, demografik açıdan orta ölçekli olan kentlere de sıçramış, 2012 yılı itibariyle orta ölçekli bir kent olan Erzurum'un siluetinde de kendilerine yer edinmeye başlamıştır. Güvenlik sorununa çözüm üretme arayışlarının izdüşümü olan kapalı sitelerin, Erzurum'da tercih edilme nedenlerinin ve sosyo-mekânsal ayrışmaya sebebiyet verip vermediğinin saptanması önemli bir araştırma konusu olarak karşımıza çıkmış, bu doğrultuda kapalı sitelerin sosyo-mekânsal ayrışmadaki rolünün Erzurum örneğinde ortaya konulması çalışmanın ana amacı olarak belirlenmiştir.
Belirlenen bu amaca ulaşmak üzere nicel araştırma yöntemlerinden biri olan anket tekniğinin çalışmanın metodu olmasına karar verilmiş, örneklem sitelerden toplamda 150 konut kullanıcısının katılımıyla anket çalışması gerçekleştirilmiştir.
Alan araştırması sonucunda, Erzurum'daki kapalı sitelerde eğitim düzeyi yüksek çekirdek ailelerin ikamet ettiği, sitelerin tercih edilmesinde kentin sert iklim koşullarının belirleyici olduğu, kapalı site sakinlerinin mahalleliyle aralarında sosyo-kültürel bakımdan farklılıklar olduğunu düşünmelerinden dolayı, site dışı komşuluk ilişki düzeylerinin kötü olduğu saptanmıştır.
Elde edilen verilerden yola çıkılarak, kullanıcılarına güvenlikli bir alanda yaşam vaat eden kapalı sitelerin, etrafına inşa edilen fiziksel sınırların zihinsel sınırları da pekiştirerek sosyo-mekânsal ayrışmaya yol açtığı sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
Gated communities, which first appeared in the United States in the 1980s as a result of security concerns, have grown in dominance as a result of the process of globalization. Additionally, they have also spread to demographically medium-scale cities where there is no security concern. As of 2012, they started to take their place in the silhouette of the medium-scale city of Erzurum. An important research topic is why gated communities are preferred in Erzurum as a tool for solving the security problem and whether or not they cause socio-spatial segregation. Moreover, the main purpose of the study is to reveal the role of gated communities in socio-spatial segregation in the case of Erzurum.
The survey method, one of the quantitative research methodologies, was chosen as the study's methodology in order to achieve the aim of the study. The sample of the questionnaire study consists of totally 150 people residing in gated communities.
As a result, it was found that nuclear families with high levels of education prefer to live in gated communities in Erzurum, and that this decision is also influenced by the city's harsh climate. It was concluded that the residents of gated communities have poor neighbourhood relations outside their sites because they think that there are socio-cultural differences between them and their neighbours.
Based on the data obtained in the study, it was concluded that the physical boundaries built around the gated communities, which promise residents a safe environment, actually lead to socio-spatial segregation by reinforcing the mental boundaries.