İç Anadolu bölgesindeki Tetranychid akarların (Acari: Tetranychidae) DNA barkodlaması ve Tetranychus urticae popülasyonlarının bazı akarisitlere karşı direnç durumlarının belirlenmesi
DNA barcoding of Tetranychid mites (Acari: Tetranychidae) in Central Anatolia and determination of resistance status of Tetranychus urticae populations to some acaricides
Yazar: EMRE İNAK
Danışman: PROF. DR. AHMET GÜRAY FERİZLİ
Ankara Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Akarlar = Acari ; Pestisitler = Pesticides ; Tetranychidae = Tetranychidae

Özet:
Kırmızı örümcekler (Acari: Tetranychidae) tarımsal akarolojinin en yüksek ekonomik önemi olan akar familyası olarak kabul edilmektedir. Dünya genelinde kırmızı örümcek mücadelesinde en yaygın tercih edilen savaşım yöntemi kimyasal mücadeledir. Ancak, hem kırmızı örümceklerin yanlış teşhisi hem de akarisitlere karşı direnç oluşumu nedeniyle kimyasal mücadelede sıklıkla başarısızlıklar söz konusu olmaktadır. Bu çalışmada, kırmızı örümcek türlerinin moleküler karakterizasyonu sitokrom oksidaz I geni ve internal transcribed spacer gen bölgesi ile yapılmıştır. Her gen için 10 farklı türe ait 35 adet dizilim elde edilmiş ve her iki genin de tür teşhisinde başarılı bir şekilde kullanılabileceği (bazı istisnalar dışında) tespit edilmiştir. Ayrıca, İç Anadolu Bölgesi illerinden toplanmış 10 adet Tetranychus urticae popülasyonunda abamectin ve pyridaben direnci ve direnç mekanizması araştırılmıştır. Biyoassay denemeleri Potter spray kulesi kullanılarak ergin dişi akarlar üzerinde gerçekleştirilmiş ve sonuçlar probit analizine tabi tutalarak LC50 değerleri hesaplanmıştır. Test edilen popülasyonlar arasında 9-kat abamectin direnci tespit edilmiştir ve bütün popülasyonlar abamectine düşük oranda direnç göstermiştir. T. urticae popülasyonlarında 15-kata kadar pyridaben direnci tespit edilmiştir ve popülasyonların yarısından fazlasında ruhsatlı doz uygulamasında savaşımda başarısızlık beklenmektedir. Bu nedenle, pyridaben direnci tespit edilen bölgelerde, kimyasal savaşım farklı etki mekanizmasına sahip akarisitler ile rotasyonlu bir şekilde yapılmalıdır. Ayrıca başta biyolojik mücadele olmak üzere alternatif mücadele yöntemlerinin entegre bir şekilde kullanılması gerekmektedir. Popülasyonların hiçbirinde daha önce direnç ile ilişkilendirilen hedef-yeri mutasyonları tespit edilmemiştir. Çalışmada elde edilen sonuçlar tetranychid akarların hızlı ve doğru teşhisinde ve direnç yönetimi programları oluşturmada katkı sağlayacaktır.

Abstract:
Spider mites (Acari: Tetranychidae) have been considered as the most economically important mite family in agricultural acarology. The most preferred method in spider mite management is chemical control all around the world. However, failure in chemical control of spider mites has often been reported because of both inaccurate species identification and resistance development against acaricides. In this study, molecular characterization of spider mite species have been performed using cytochrome oxidase I gene and internal transcribed spacer gene region. A total of 35 sequences for each gene belonging to 10 different species have been obtained and both gene sequences have been considered as suitable in the identification of spider mite species (with some exceptions). In addition, abamectin and pyridaben resistance and resistance mechanisms have been investigated in 10 Tetranychus urticae populations collected from Central Anatolia Region. 9-fold resistance ratio was determined among tested populations and all populations showed low resistance levels to abamectin. Up to 15-fold pyridaben resistance has been determined and it is expected that pyridaben application would fail at registered dose in more than half of the tested populations. Therefore, pyridaben should be used in rotation with other acaricide mode of action groups in these regions. In addition; alternative management methods, especially biological control, should be integrated in pest control programs. Previously reported target-site mutations have not been determined in T. urticae populations. The results of this study will contribute to both fast and accurate identification of tetranychid mites and create resistance management programs.