Muğla Milas Çomakdağı ile Rize Hemşin yöresi kadın başlıklarının karşılaştırılarak kataloglanması
Comparison and cataloging of Muğla Milas Çomakdağı women's headdresses and Rize Hemşin Region women's headdresses
Yazar: HİKMET AKÇELİK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖZNUR AYDIN
Akdeniz Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Halı, Kilim ve Eski Kumaş Desenleri Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts

Özet:
Muğla Milas Çomak dağı ile Rize Hemşin Yöresi Kadın Başlıklarının Karşılaştırılarak Kataloglanması konulu Yüksek Lisans Tez Çalışmasında her iki bölgeye de gidilerek sahada sözlü görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Araştırma sırasında yapılan literatür taramalarında 8000 yıla dayanan Anadolu kadın başlıklarının değişikliklere rağmen, temelde geleneksel yapısını koruduğu görülmüştür. Kırsal kesimin kapalı yaşam biçiminden kaynaklanan geleneksel yapısı nedeniyle özellikle kadın başlıklarında ciddi bir değişime uğranılmadığı gözlenmiştir. 
 Ana Tanrıça Kybele'den bu yana fese benzeyen kadın başlığı, başlık üzerinden aşağı sarkıtılan uzun baş örtüsü, günümüze kadar gelen en belirgin baş örtüsü biçimidir. Bitkisel rozetlerle süslü ve sade baş çatkısı Hititler' den bu yana kullanılmaktadır

	İnanç, gelenek ve görenek ekseninde oluşan kültürel kodlar bireyin giyim kuşamını belirler. Bu giyim kuşamın en önemli unsuru ise kadın başlıklarıdır. 
	Endüstrileşme ile geleneksel yaşamın ortadan kalkması, şehir yaşamının yaygınlaşması ve geleneksel dokumacılığın kaybolmaya yüz tutması nedeniyle geleneksel kıyafetler günlük hayatta kullanımdan kalkarak, sandıklara hapsedilmeye başlanmıştır. 
		Turizm veya kültürel aidiyet duygusuyla günümüzde bile kullanılan baş bağlama şeklinin raporlaştırılması geleneksel değerlerin yaşatılması açısından önem taşımaktadır. Halen kullanılan baş bağlama şeklinin yöredeki tespiti gelecek kuşaklar için belge oluşturmak ve tanıtmak, geleneksel değerleri koruyarak aktarmak kültürel bellek oluşturmak açısından önem taşımaktadır.  
 Konuyla ilgili yazılı ve basılı kaynaklar incelendi.  Muğla Milas Çomakdağı'na 18-20 Nisan 2022 tarihleri arasında, Rize Hemşin'de Konaklar ve Subaşı Köylerinde 18-22 Ağustos 2023 tarihleri arasında alan araştırması  yapıldı.Sözlü görüşmeler sonucu kaynak kişilerden alınan bilgiler, iç ve dış mekanlarda çekilen görseller arasından en iyileri belirlendi ve  Yüksek Lisan Tez bölümleri içeresinde değerlendirildi. 

Anahtar Kelimeler: Hemşin, Çomakdağı, Baş Bağlama, Şar, Say, Puşi,

Abstract:
The Master's Thesis titled "Comparative Cataloging of Women's Headdress in Muğla Milas Çomakdağı and Rize Hemşin Regions" involved field visits to both regions, where oral interviews were conducted. The research's literature evaluations revealed that, despite modifications, the traditional structure of Anatolian women's headdresses has remained mainly unchanged across their 8000-year history. Due to the traditional nature stemming from the of secluded lifestyle rural areas, a significant change in women's headgear, especially in rural regions, has not been observed.
The most distinctive type of headgear that has survived to the current day is the woman's headgear, which has been worn like a fez since the time of the Mother Goddess Cybele. A long headscarf hangs down from the headpiece. The plain headband adorned with plant rosettes has been in use since the time of the Hittites. Women's headgear is the most important component of their dress, which is determined by cultural rules moulded by beliefs, traditions, and rituals. 
With industrialization leading to the disappearance of traditional life, the widespread urbanization, and the decline of traditional weaving, traditional clothing has been phased out of everyday use and stored away.
For the preservation of traditional values, it is vital to document the current method of attaching headscarves, which is still practised today due to tourism or a sense of cultural identity. Identifying the current headscarf-tying technique is important to introduce and preserve traditional values, leave a cultural legacy for the next generation, and provide documentation for future generations.
In the application of the thesis, written and printed materials pertaining to this subject were examined. Fieldwork was carried out in Konaklar and Subaşı Villages in Rize Hemşin from August 18 to 22, 2023, and in Muğla Milas Çomakdağı from April 18 to 20, 2022. Interviews with relevant individuals yielded information, and the best-chosen images from indoor and outdoor environments were assessed in the thesis.
Keywords: Hemşin, Çomakdağı, Headscarf Tying, Şar, Say, Puşi.