Kuruluş yeri alternatifi olarak serbest bölgelerin değerlendirilmesi -bir uygulama-
The assessment of free zones as a location place alternative-an application
Yazar: ADEM TÜZEMEN
Danışman: DOÇ. DR. OSMAN DEMİRDÖĞEN
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2004
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Serbest bölgeler = Free zones ; Tesis yer seçimi = Site selection ; Tesis yer seçimi = Site selection ; İşletmeler = Businesses

Özet:
ÖZET YÜKSEK LİSANS TEZİ KURULUŞ YERİ ALTERNATİFİ OLARAK SERBEST BÖLGELERİN DEĞERLENDİRİLMESİ-BİR UYGULAMA- Adem TÜZEMEN Danışman : Doç. Dr. Osman DEMİRDÖĞEN 2004 -Sayfa: 112 Jüri : Doç. Dr. Osman DEMÎRDÖĞEN : Prof. Dr. Uğur GÜLLÜLÜ : Yrd. Doç. Dr. Kerem KARABULUT Kuruluş yeri, sanayi işletmelerinin tedarik, üretim, depolama ve dağıtım gibi temel fonksiyonlarını ve bunlara bağlı ekonomik amaçlarını sürdürebildiği en uygun yer olmalıdır. İşletmeler kuruluş yerini seçerken elde edeceği teşvik, muafiyet ve kolaylıklarla, kuruluş yerinin varolan mukayeseli üstünlüklerini ortaya çıkaracak alternatif kuruluş yerleri arasında tercih yapacaklardır. Alternatif kuruluş yerleri, Endüstri Bölgeleri, Teknoparklar, Organize Sanayi Bölgeleri, Serbest Bölgeler ve özel alanlardan oluşan müstakil araziler olabilir. Serbest Bölgeler işletmelere sundukları hazır hizmetlerle optimal kuruluş yeri alternatifi olma özelliği gösterirler. Serbest Bölgelerin bu özelliğinin yanı sura iyi planlanıp yönetilen bir Serbest Bölge asıl kuruluş amaçlarım yerine getirerek dış ticaretin artmasına da katkıda bulunabilir. Bu çalışmada Ege Serbest Bölgesinde faaliyet gösteren işletmelerin Serbest Bölgeleri neden tercih ettikleri araştınlmıştır. Kuruluş yeri faktörlerinin bir kısmının Serbest Bölgelerde hazır olarak sunulduğu için mi, yoksa Serbest Bölgelerin asıl kuruluş amaçlarından kaynaklanan mukayeseli üstünlüklerinden mi tercih edildiği ortaya konulmaya çalışılmıştır. Bunun için de Temel Bileşenler Analizi'nden (Principal Component Analysis) faydalamlmışür. Yapılan analiz sonucunda, Ege Serbest Bölgesinde faaliyet gösteren işletmelerin, Serbest Bölgeleri, buralara sağlanan özel teşvik ve avantajlardan faydalanmak için tercih ettikleri bulunmuştur.

Abstract:
ABSTRACT MASTER THESIS THE ASSESSMENT OF FREE ZONES AS A LOCATION PLACE ALTERNATTVE-AN APPLICATION- Adem TÜZEMEN Supervisor : Assoc. Prof. Osman DEMÎRDÖGEN 2004 -Pages: 126 Jury : Assoc. Prof. Osman DEMİRDÖ?EN : Prof. Dr. Uğur GÜLLÜLÜ : Assis. Prof. Kerem KARABULUT The location place should be the most suitable place where industry enterprises could maintain their basic functions such as provision, production, storing and distribution and their economic aims related to these. While detennining the location places, the enterprises choose among the alternative location places that will bring out the place's existing comparative superiorities by independent lands consisting of Industry Zones, Technoparks, Industrial Parks, Free Zones, and private fields. Free Zones show the characteristic of being an alternative optimal location place by the ready services they offer the enterprises. Besides Free Zones' this characteristic, a Free Zone which is well-planned and managed could contribute to increase the trade by fulfilling the establishment aims. In this study, why the enterprises functioning in Aegean Free Zone prefer the Free Zones has been searched. It has been tried to be put forward that some of the location place factors are preferred as they are offered ready in Free Zones or because of the comperative superiorities caused by Free Zones' main establishment aims, and for this reason Principal Component Analysis has been made use of. According to the result of the analysis, the enterprises functioning in Aegean Free Zone has been found out that they prefer the Free Zones to benefit from the private incitements and advantages offered them.