Ankilozan spondilitli hastalarda serum TRACP5A ve TRACP5B düzeyleri ve hastalık parametreleri ile ilişkilerinin araştırılması
Investigation of serum TRACP5A and TRACP5B levels and their relationship with disease parameters in patients with ankylosing spondilitis
Yazar: MERVE BANU KURTPINAR
Danışman: PROF. DR. MEHMET KIRNAP
Erciyes Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon = Physical Medicine and Rehabilitation
Dizin: Asit fosfataz = Acid phosphatase ; Hastalık şiddeti indeksi = Severity of illness index ; Spondilit-ankilozan = Spondylitis-ankylosing ; Tartaratlar = Tartrates ; İnflamasyon = Inflammation

Özet:
Giriş ve Amaç: Ankilozan spondilit (AS) ağırlıklı olarak aksiyel iskeleti etkileyen kronik inflamatuar bir hastalıktır; dolayısıyla tanısında, takibinde, hastalık aktivitesinin belirlenmesinde inflamasyon belirteçlerinin kullanılması gerekmektedir. AS'de eritrosit sedimentasyon hızı (ESH) ve C-reaktif protein (CRP)'nin sensivite ve spesifitesi düşüktür, ayrıca klinik aktivite ve radyolojik progresyon ile iyi korelasyon göstermez (1-3). Akut faz reaktanlarının seviyeleri sadece sınırlı sayıda AS'li hastada yükselir ve normal olmaları olması aktif hastalığı dışlamaz (4). Bu nedenle hastalık aktivitesi ve tanısında kullanılabilecek başka labaratuar parametrelerine ihtiyaç vardır. Tartarat rezistant asit fosfataz (Tartrate-resistant acid phosphatase; TRACP) enzimi monosit/makrofaj/osteoklast kökenli hücrelerde, alveolar makrofaj, kuppfer hücrelerinde, gaucher hücrelerinde, dendritik hücrelerde bulunur. İnsan serumu, ilgili iki TRACP izoformu içerir: Tartarata dirençli asit fosfataz 5a (Tartrate-resistant acid phosphatase 5a; TRACP5a) ve Tartarata dirençli asit fosfataz 5b (Tartrate-resistant acid phosphatase 5b; TRACP5b) (7). Bu çalışmanın amacı, aksiyel iskelette yapısal hasara ve fonksiyonel yetersizliklere yol açan, inflamatuar bel ağrısı ile karakterize kronik bir hastalık olan AS'de TRACP5a ve TRACP5b düzeylerinin sağlıklı kontrollere göre farklı olup olmadığını ve hastalık aktivitesi göstergeleri arasındaki ilişkiyi araştırmaktır.
Yöntem : Çalışmaya 105 AS hastası ve yaş-cinsiyet olarak eşleştirilmiş 36 sağlıklı kontrol grubu alındı. 31 AS hastası Bath Ankilozan Spondilit Hastalık Aktivite İndeksi (Bath Ankylosing Spondylitis Disease Activity Index; BASDAI) yönünden aktif hastalığa sahipken, 74 hasta inaktifti. (BASDAI ≥4: aktif BASDAI<4: inaktif). Ayrıca hasta grubu aktif konvansiyonel, inaktif konvansiyonel ve inaktif tümör nekroz faktör inhibitörleri (TNFi)'ni kullananlar olarak 3'e ayrıldı. Konvansiyonel tedavi grupları nonsteroidal antiinflamatuar ilaç (NSAİİ) kullananlar ve sülfasalazin (SSZ +NSAİİ) alanlar olarak iki alt gruba ayrıldı. Tüm hastalar vizüel analog skala (VAS), BASDAI, Bath Ankilozan Spondilit Metroloji İndeksi (Bath Ankilosing Spondylitis Metrology Index; BASMI), Modifiye Stoke Ankilozan Spondilit Omurga Skoru (Modified Stoke Ankylosing Spondylitis Spine Score; mSASS), Ankilozan Spondilit Hastalık Aktivite İndeksi-CRP (Ankylosing Spondylitis Disease Activity Score-CRP; ASDAS-CRP), Bath Ankilozan Spondilit Fonksiyonel İndeksi (Bath Ankylosing Spondylitis Functional Index; BASFI), Ankilozan Spondilit Yaşam Kalitesi Anketi ( Ankylosing Spondylitis Quality of Life; ASQoL) ile değerlendirildi. Hasta ve kontrol grubunda serumda TRACP5a, TRACP5b, CRP ve ESH ölçüldü. 
Bulgular: 105 AS 36 kontrol grubun dahil edildiği çalışmada hasta grubunda kontrole göre, TRACP5a (p=0,003) ve TRACP5b (p=0,001) düzeyleri anlamlı olarak düşük bulundu. Ayrıca hastalar tedavi gruplarına göre ayrıldığında (konvansiyonel grup, TNFi grubu) iki grupta da kontrol grubuna göre her iki enzim düzeyindeki bu farklılık devam etti. (p=0,011, p=0,002). Hasta grubu içinde subgrup analizi yapıldığında (aktif konvansiyonel (NSAİİ kullananlar, NSAİİ+SSZ kullananlar), inaktif konvansiyonel (NSAİİ kullananlar, NSAİİ+SSZ kullananlar) ve inaktif TNFi kullananlar ) TRACP5a düzeyi aktif SSZ+NSAİİ grubunda kontrol grubuna göre, TRACP5b düzeyi ise inaktif NSAİİ ve inaktif SSZ+NSAİİ grubunda kontrol grubuna göre anlamlı olarak düşük bulundu. Tüm gruplarda TRACP5a ile TRACP5b düzeyleri arasında istatistiksel olarak anlamlı pozitif yönlü çok yüksek bir ilişki vardı.
Sonuç: Bu çalışmada AS hastalarında TRACP5a ve TRACP5b düzeyleri sağlıklı insanlardan düşük bulunmuştur. Hasta grubu aktif ve inaktif olarak ayrıldığında TRACP5a ve TRACP5b arasında anlamlı farklılık gözlenmemiştir. Ayrıca TRACP5a'nın TRACP5b ile güçlü korele olduğu gösterilmiştir. Bu da daha önce belirtildiği gibi TRACP5b'nin 5a'dan enzimatik aktivite ile türediğini doğrulamaktadır (5). Bildiğimiz kadarıyla AS hastalarında TRACP5a ve TRACP5b düzeylerini birlikte hastalık parametreleriyle değerlendiren başka çalışma yoktur. Elde edilen verilerle bu enzimlerin hastalık aktivitesinde kullanılmasının uygun olmayabileceği sonucuna varılmıştır. Ancak etyopatogenezinde spesifik mekanizmalara sahip olan AS hastalarında TRACP5a ve TRAC5b enzimlerinin kontrol grubundan düşük olması ve daha önce yapılan moleküler düzeydeki çalışmalarda TRACP'nin osteklastogenezdeki rolü düşünüldüğünde AS tanısında bu enzim düzeyleri gelecekte kullanılabilir ve yeni çalışmalara yön verebilir. Daha homojen gruplar ve daha geniş hasta sayılarıya yapılan yeni çalışmalara ihtiyaç vardır.
Anahtar Kelimeler: Ankilozan spondilit, TRACP5a, TRACP5b, Hastalık aktivitesi

Abstract:
ha
Background and Objectives: Ankylosing spondylitis (AS) is a chronic inflammatory disease that predominantly affects the axial skeleton; therefore, inflammation markers should be used in the diagnosis, follow-up and determination of disease activity. The sensitivity and specificity of erythrocyte sedimentation rate (ESR) and C-reactive protein (CRP) are low in AS, and they do not correlate well with clinical activity and radiological progression (1-3). The levels of acute phase reactants are elevated only in a limited number of patients with AS, and the fact that they are normal does not exclude active disease (5). Therefore, there is a need for other laboratory parameters that can be used in disease activity and diagnosis. Tartrate-resistant acid phosphatase (Tartrate-resistant acid phosphatase; TRACP) enzyme is found in cells of monocyte/macrophage/osteoclast origin, alveolar macrophage, kuppfer cells, gaucher cells, dendritic cells. Human serum contains two related TRACP isoforms: Tartrate-resistant acid phosphatase 5a (Tartrate-resistant acid phosphatase 5a; TRACP5a) and Tartrate-resistant acid phosphatase 5b (Tartrate-resistant acid phosphatase 5b; TRACP5b) (7). The aim of this study is to investigate whether TRACP5a and TRACP5b levels are different from healthy controls and the relationship between disease activity indicators in ankylosing spondylitis, a chronic disease characterized by inflammatory low back pain that causes structural damage and functional deficiencies in the axial skeleton.
Materials and Methods: 105 AS patients and 36 age-sex matched healthy controls were included in the study. While 31 AS patients had active disease, 74 patients were inactive in terms of disease activity. The activity-inactivity status of the patients was determined according to the Bath Ankylosing Spondylitis Disease Activity Index (BASDAI) score (BASDAI ≥4: active BASDAI<4: inactive). In addition, the patient group was divided into 3 groups as active conventional, inactive conventional and inactive tumor necrosis factor inhibitors (TNFi). Conventional treatment groups were divided into two subgroups as nonsteroidal anti-inflammatory drug (NSAID) users and sulfasalazine (SSZ) + NSAID users. All patients had visual analog scale (VAS), BASDAI, Bath Ankylosing Spondylitis Metrology Index (Bath Ankylosing Spondylitis Metrology Index; BASMI), modified Stoke Ankylosing Spondylitis Spinal Score (mSASSS), Ankylosing Spondylitis Disease Activity Index-CRP (Ankylosing Spondylitis Spondylitis Disease Disease). CRP was evaluated with ASDAS-CRP), Bath Ankylosing Spondylitis Functional Index (BASFI), Ankylosing Spondylitis Quality of Life (ASQoL). TRACP5a, TRACP5b, CRP and ESR were measured in the serum of the patient and control groups.
Results: In the study in which 105 AS and 36 control groups were included, TRACP5a (p=0.003) and TRACP5b (p=0.001) levels were found to be significantly lower in the patient group compared to the control group. In addition, when the patients were separated according to the treatment groups (conventional group, TNFi group), this difference in both enzyme levels continued in both groups compared to the control group. (p=0.011 ,p=0.002). When subgroup analysis is performed within the patient group (active conventional (NSAID users, NSAID+SSZ users), inactive conventional (NSAID users, NSAID+SSZ users) and inactive TNFi users), TRACP5a level is active in the SSZ+NSAID group compared to the control group, and TRACP5b level is inactive It was found to be significantly lower in the NSAID and inactive SSZ+NSAID groups compared to the control group. There was a statistically significant positive correlation between TRACP5a and TRACP5b levels in all groups.
Conclusion: In this study, TRACP5a and TRACP5b levels were found to be lower in AS patients than in healthy people. No significant difference was observed between TRACP5a and TRACP5b when the patient group was divided into active and inactive. When the subgroup analysis of the patient group was performed, the TRACP5a level was found to be significantly lower in the active SSZ+NSAID group compared to the control group, and the TRACP5b level was found to be significantly lower in the inactive NSAID and inactive SSZ+NSAID groups compared to the control group. No significant difference was found between the other groups. It was thought that this difference might be due to the insufficient number of patients in the subgroups. It has also been shown that TRACP5a is strongly correlated with TRACP5b. This confirms that TRACP5b is derived from 5a by enzymatic activity, as stated previously (6). To our knowledge, there is no other study evaluating TRACP5a and TRACP5b levels together with disease parameters in AS patients. New studies with more homogeneous groups and larger patient numbers are needed. With the obtained data, it was concluded that the use of these enzymes in disease activity may not be appropriate However, considering the fact that TRACP5a and TRAC5b enzymes are lower than the control group in patients with ankylosing spondylitis, which has specific mechanisms in its etiopathogenesis, and considering the role of TRACP in osteoclastogenesis in previous studies at the molecular level, enzyme levels can be used in the diagnosis of AS in the future and may lead to new studies.
Keywords: Ankylosing spondylitis, TRACP5a, TRACP5b, Disease activity