Muhtar Avezov'un "Enlik Kebek", "Baybişe Tokal" ve "Tüngi Sarın" piyesleri üzerine dil incelemesi (aktarma-inceleme)
Transferring "Enlik Kebek", "Baybişe Tokal" and "Tüngi Sarin" written by Muhtar Avezov i̇nto Turkey Turkish and doing language analysis (transfer-analysis)
Yazar: AYŞE KARACA
Danışman: DOÇ. DR. EKREM AYAN
Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Çağdaş Türk Lehçeleri ve Edebiyatları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Dilbilim = Linguistics
Dizin: Avezov, Muhtar = Avezov, Muhtar ; Dil özellikleri = Language features ; Dilbilgisi = Grammar ; Dilbilim = Linguistics ; Edebi eserler = Literary works ; Kazakça = Kazakh language ; Türk lehçeleri = Turkish dialects

Özet:
Muhtar Avezov, Kazak halkının kültür ve bilim hayatında çok önemli yeri olan müstesna şahsiyetlerden biridir. Çağdaş Kazak edebiyatının temellerini atmış, millî kültürün hemen her sahasında çalışmalar yapmış, büyük bir yazar ve edebiyat âlimi olarak tanınmıştır. Yaptığı çalışmaları ve yazdığı eserleriyle büyük izler bırakan yazar 1897 yılında Semey vilayetinin Şıngıs bölgesinin bir Kazak köyünde dünyaya gelmiş ve 1961 yılında vefat etmiştir. Türk dünyası edebiyatına kazandırmış olduğu eserleri ve arkasında bıraktığı büyük mirası vasıtasıyla kendinden sonra gelecek olan yazarlara bilim ve sanatkârlık yolunda yön göstermiştir. En önemli eseri "Abay Yolu" adlı romanıdır. Bu eser Kazak halkının geçmişini geleceğe taşımıştır.
Bu çalışmamızda Muhtar Avezov'un Kazak edebiyatında önemli bir yere sahip olan "Enlik Kebek", "Baybişe Toqal" ve "Tüngi Sarın" piyeslerinin Türkiye Türkçesine aktarımı yapılarak aktarılan bu piyesler üzerinde Kazak Türkçesi'nin dil özelliklerinin incelenmesi amaçlanmıştır.
Çalışmamızın giriş bölümünde Muhtar Avezov'un hayatı ve edebî kişiliği, Kazak edebiyatına katkıları ve Muhtar Avezov üzerine Türkiye'de yapılan çalışmalar hakkında bilgiler verilmiştir.
Çalışmamızın birinci bölümünde aktarımı yapılan piyeslerin ses ve şekil özellikleri incelenmiştir.
Çalışmamızın ikinci bölümünde ise Muhtar Avezov'un kaleme aldığı Enlik Kebek, Baybişe Tokal ve Tüngi Sarın adlı eserlerin transkripsiyonu ve Türkiye Türkçesine aktarımı yapılmıştır.

Abstract:
Muhtar Avezov is one of the exceptional figures who have a very important place in the culture and science life of the Kazakh people. He has laid the foundations of contemporary Kazakh literature, has done studies in almost every field of national culture and is known as a great writer and literary scholar. The author, who left great traces with his studies and works, was born in 1897 in Semey, a Kazakh village of the Şıngıs region and died in 1961. With the works he has brought to the Turkish world literature and the great legacy he left behind, he has guided science and craftsmanship towards the future writers. His most important work is the novel "Abay Yolu". This work carried the history of the Kazakh people to the future.
In this study, "Enlik Kebek", "Baybişe Tokal" and Tüngi Sarın play that has an important place in Kazakh literature of Muhtar Avezov were transferred to Turkey Turkish and it was aimed investigate the Kazakh Turkish language features on imported this play on.
In the introduction to our study, Muhtar Avezov's life and literary personality, Kazakh literature Muhtar Avezov on contributions and are given information about the work done in Turkey.
In the first part of our study, the transcription and transfer to Turkey Tuurkish of Enlik Kebek, Baybişe Tokal and Tüngi that were written by Muhtar Avezov was done. In the second section, the sound and shape characteristics of the transferred plays were examined.