Farklı eğitim ortamlarında uygulanan oyun temelli hareket eğitim programının sedanter 5 yaş çocukların motor gelişimleri, fiziksel aktiviteleri ve sosyal becerilerinin gelişimine etkisi
The effect of the play-based movement education program applied in different educational environments on the motor development, physical activities and social skills of sedentary 5-year-old children
Yazar: PERİHAN CİVELEK
Danışman: PROF. DR. GÜLDEN UYANIK
Marmara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Okul Öncesi Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Eğitim ortamı = Educational environment ; Fiziksel aktivite = Physical activity ; Hareket = Motion ; Hareket ve oyun temelli eğitim = Movement and play-based education ; Motor gelişim = Motor development ; Okul öncesi çocuklar = Preschool children ; Oyunla öğretim = Teaching with game ; Sosyal beceri = Social skill

Özet:
Çalışmada farklı eğitim ortamlarında uygulanan oyun temelli hareket eğitim programının sedanter 5 yaş çocukların motor gelişimleri, sosyal becerileri ve adım sayısı üzerinden fiziksel aktivitelerine olan etkisi incelenmiştir. Karma araştırma yönteminin kullanıldığı çalışma iki aşamadan oluşmaktadır. Çalışmanın ilk aşamasında daha kapsamlı veriler elde edilmesi amacıyla 5 yaş grubundaki çocukların sedanterlikleri, fiziksel aktiviteleri, motor gelişimleri ve sosyal becerilerine ilişkin mevcut durum incelenmiştir. Bu kapsamda veriler 46 çocuk, ebeveynleri ve öğretmenlerinden elde edilmiştir. Öntest-sontest kontrol gruplu modelin kullanıldığı çalışmanın ikinci aşaması ise sedanter 5 yaş grubu 12 çocuk (nd=7, nk=5) ile gerçekleştirilmiştir. Bu kapsamda 8 haftalık deneysel işlem süreci boyunca araştırmacı tarafından hazırlanan oyun temelli hareket eğitim programı dörder haftalık süreçler halinde deney grubuna açık alanda ve sınıf içinde uygulanırken, aynı gün ve saatlerde kontrol grubuna sınıf öğretmeni tarafından günlük etkinlikler gerçekleştirilmiştir. Gerçekleştirilen etkinlikler sırasında deney ve kontrol grubundaki çocukların etkinliklerde attıkları adım sayıları pedometre ölçümleriyle kaydedilmiştir. Çalışmadan elde edilen sonuçlar incelendiğinde, çalışma grubundaki çocukların fiziksel aktivite düzeyleri düşük ve sedanter davranışlara harcadıkları süre ise oldukça yüksek bulunmuştur. Çocukların %33' ünün beden kitle indeksi normallik düzeyinin fazla kilolu ve şişman (obez) grubunda olduğu ortaya konulmuştur. Elde edilen bulgular doğrultusunda çalışma grubundaki sedanter çocukların %76' sının büyük kas beceri düzeylerinin zayıf ve çok zayıf seviyelerinde olduğu belirlenmiştir. Ayrıca sosyal beceri alt boyutundan elde edilen sonuçlara göre sedanter çocukların en düşük iletişim alt boyutundan puanlar aldıkları görülmektedir. Çalışmanın ikinci bölümünden elde edilen sonuçlara göre oyun temelli hareket eğitim programının deney grubundaki çocukların motor gelişim ve sosyal becerilerini desteklediği, kontrol grubundaki çocukların motor gelişim ve sosyal beceri öntest-sontest puanları arasında anlamlı bir fark olmadığı belirlenmiştir. Gerçekleştirilen etkinlikler süresince deney grubundaki çocukların attıkları adım sayısı, kontrol grubundaki çocukların adım sayısına göre anlamlı düzeyde daha yüksek bulunmuştur. Ayrıca deney grubundaki çocukların açık alanda gerçekleştirilen etkinliklerde attıkları adım sayısının, sınıf içinde gerçekleştirilen etkinliklerde attıkları adım sayısından anlamlı düzeyde daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Sontestler uygulandıktan dört hafta sonra yapılan kalıcılık ölçümleri sonucunda deney grubundaki çocukların kazandıkları motor ve sosyal becerilerinin kalıcı olduğu gözlemlenmiştir. Çalışmadan elde edilen veriler sonucunda araştırma kapsamında çeşitli önerilere yer verilmiştir.

Abstract:
In the study, the effect of the play-based movement education program applied in different educational environments on the motor development, social skills and physical activities of sedentary 5-year-old children was examined. Children's physical activities were examined through the number of steps. The study, in which the mixed research method was used, consists of two parts. In the first part of the study, it was aimed to examine the current situation regarding the sedentaryness, physical activities, motor development and social skills of children in the five-year-old group in order to obtain more comprehensive data. In this context, data were obtained from 46 children, their parents and teachers. In the second part of the study, the effect of the play-based movement education program applied in different educational environments on the motor development, social skills and physical activities of sedentary 5-year-old children was observed. The second part of the study, in which the pretest-posttest control group model was used, was carried out with 12 children in the 5-year-old. During 8-week the experimental processing period, the play-based movement education program was applied to the experimental group both in the outdoor and in the classroom for four-week periods, while daily activities were carried out by the classroom teacher to the control group on the same day and time. The number of steps taken by the children in the experimental and control groups during the activities were recorded with pedometer measurements. According to the results obtained from the study, it was found that the physical activity levels of the children in the study group were low and the time spent on sedentary behaviors was quite high. It was revealed that 33% of the children had body mass index normality levels in the overweight and obese groups. It was determined that 76% of the sedentary children in the study group had weak and very weak motor skills. In addition, according to the results obtained from the social skills sub-dimension, it was seen that sedentary children's communication skill scores were found to be the lowest. According to the results obtained from the second part of the study, it was determined that the play-based movement education program supported the motor development and social skills of the children in the experimental group, and there was no significant difference between the motor development and social skills pretest-posttest scores of the children in the control group. During the activities carried out, the number of steps taken by the children in the experimental group was significantly higher than the children in the control group. In addition, the number of steps taken by the children in the experimental group in outdoor activities was found to be significantly higher than in classroom activities. As a result of the permanence measurements made four weeks after the posttests were applied, it was observed that the motor and social skills of the children in the experimental group were permanent. In addition, as a result of the study, various suggestions were included within the scope of the research.