Otizm spektrum bozukluğu tanısı almış çocuk sahibi annelerin duygusal zeka ve algılanan sosyal destek düzeylerinin baş etme becerileri üzerine olan etkisinin incelenmesi
The examination of the effects of emotional intelligence and perceived social support on coping with stress of mothers having children with asd diagnosis
Yazar: DERYA BURCU ELELE
Danışman: PROF. DR. CİHAD DEMİRLİ
İstanbul Ticaret Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Aile Danışmanlığı ve Eğitimi Ana Bilim Dalı / Aile Danışmanlığı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Algılanan sosyal destek = Perceived social support ; Ana-çocuk etkileşimi = Mother-child interaction ; Anneler = Mothers ; Başa çıkma = Coping ; Duygusal zeka = Emotional intelligence ; Otistik bozukluklar = Autistic disorder ; Otistik çocuklar = Autistic children ; Otizm spektrum bozukluğu = Autism spectrum disorder ; Stresle başetme = Coping with stress ; Ölçekler = Scales

Özet:
Bu araştırmanın amacı, Otizm Spektrum Bozukluk (OSB) tanısı almış çocuk sahibi annelerin duygusal zeka ve algılanan sosyal destek düzeylerinin başa çıkma becerilerine olan etkisini incelemektir. Araştırma kapsamında OSB tanısı almış 103 anne araştırmaya dahil edilmiştir. Katılımcılara, sosyo-demografik bilgi formu, Schutte Duygusal Zeka Ölçeği, Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği ve Stresle Başa Çıkma Tarzları Ölçeği uygulanmıştır. Araştırmada karşılaştırmalı ve ilişkisel istatistik analizleri kullanılmıştır. Araştırmada elde edilen bulgulara göre, katılımcıların duygusal zeka, algılanan sosyal destek ve stresle başa çıkma becerileri boyutlarının sosyo-demografik değişkenler bakımından anlamlı farklılıklar gösterdiği sonucuna ulaşılmıştır. OSB tanısı almış çocuk sahibi annelerin duygusal zeka, algılanan sosyal destek ve stresle başa çıkma tarzları arasındaki ilişki incelendiğinde, yalnızca aileden algılanan sosyal destek boyutunun annelerin stresle başa çıkma tarzıyla negatif yönlü ve anlamlı ilişkili olduğu saptanmıştır. Duygusal zeka boyutlarının ise stresle başa çıkma tarzlarıyla anlamlı korelasyonu bulunmuş ve OSB tanısı almış annelerin duygusal zeka düzeylerinin yüksekliğinin stresle başa çıkma tarzları üzerinde yordayıcı etkisi olduğu görülmüştür. Araştırmada elde edilen bulguların OSB tanısı alan çocuklar ve ailelerine yönelik geliştirilecek psikososyal müdahaleler ve psikoeğitimler açısından faydalı olabileceği ve ileride yapılacak çalışmalarla desteklenebileceği düşünülmektedir.

Anahtar Kelimeler: Algılanan Sosyal Destek, Duygusal Zeka, Otizm, Stresle Başa Çıkma

Abstract:
The aim of this study is to examine the effects of emotional intelligence and perceived social support levels on coping skills of mothers with children diagnosed with Autism Spectrum Disorder (ASD). In this study, the relationship between emotional intelligence, perceived social support and stress coping levels of mothers with children diagnosed with ASD was examined. 103 mothers diagnosed with ASD were included in the study. Socio-demographic information form, Schutte Emotional Intelligence Scale, Multidimensional Perceived Social Support Scale and Stress Coping Styles Scale were applied to the participants. Comparative and relational statistical analyzes were used in the study. According to the findings of the study, it was concluded that the dimensions of emotional intelligence, perceived social support and stress coping skills of the participants differ significantly in terms of sociodemographic variables. When the relationship between emotional intelligence, perceived social support and coping styles of mothers with children diagnosed with ASD was examined, it was found that only the perceived social support dimension from the family was negatively and significantly related to the way mothers coped with stress. Emotional intelligence dimensions were found to be significantly correlated with coping styles, and it was observed that the high levels of emotional intelligence of mothers diagnosed with ASD had a predictive effect on their coping styles with stress. It is thought that the findings obtained in the study may be beneficial in terms of psychosocial interventions and psychoeducations to be developed for children diagnosed with ASD and their families and may be supported by future studies.

Keywords: Perceived Social Support, Emotional Intelligence, Autism, Coping With Stress