Psikolojik esneklik ve yaşam doyumu ilişkisinde temel psikolojik ihtiyaçların rolü
The mediating role of basic psychological needs in the relationship between psychological flexibility and life satisfaction
Yazar: BEYZA HOŞGÖR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MİNE MUYAN YILIK
İzmir Demokrasi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology

Özet:
Bu araştırmanın amacı Türkiye'deki beliren yetişkinlik dönemindeki bireylerin psikolojik 
esneklik ile yaşam doyumu düzeyleri arasındaki ilişkide temel psikolojik ihtiyaç doyumu 
düzeylerinin aracı rolünün incelenmesidir. Katılımcılar, İzmir Demokrasi Üniversitesi'nin 
tüm fakültelerinde 2021-2022 akademik yılı bahar döneminde öğrenim gören 781 üniversite 
öğrencisinden oluşmaktadır. Katılımcıların %62,7'si (N = 487) kadın, %37,2'si (N = 289) 
erkektir. Araştırma verilerinin toplanılmasında Kişisel Bilgi Formu, Kabul ve Eylem ÖlçeğiII, Yaşam Doyumu Ölçeği ve İhtiyaç Doyumu Ölçeği kullanılmıştır. Araştırmadaki 
değişkenler arasındaki korelasyonlar Pearson Momentler Çarpımı Korelasyonu ile, aracı 
rolü analizi ise Boostrap Çoklu Aracı Analizi kullanılarak test edilmiştir. Elde edilen sonuca 
göre araştırmada yer alan değişkenlerin tümü (psikolojik esneklik, yaşam doyumu, temel 
psikolojik ihtiyaç doyumu) arasında pozitif yönde anlamlı ilişki bulunmaktadır. Araştırmada 
test edilen ve psikolojik esneklik ve temel psikolojik ihtiyaç doyumu değişkenlerini içeren 
modelin yaşam doyumunu anlamlı ve pozitif olarak yordadığı bulgusuna erişilmiştir. Ek 
olarak psikolojik esneklik ve yaşam doyumu arasındaki ilişkide temel psikolojik ihtiyaç 
doyumunun anlamlı aracı rolünün olduğu ortaya konulmuştur. Alanyazın üniversite 
öğrencilerinin yaşam doyumlarına yönelik yapılan çalışmaların kritik bir öneme sahip 
olduğunu iletmektedir. Bu araştırmadan elde edilen sonuçlarla birlikte üniversite 
öğrencilerinin yaşam doyumu düzeylerini arttırmak amacıyla temel psikolojik ihtiyaç 
doyumunu ve psikolojik esneklik düzeyini arttırmayı amaçlayan programlara yer 
verilmesinin önemli olduğu sonucuna varılmıştır. Elde edilenlerden hareketle araştırmacılar 
ve uygulamacılar için önerilere yer verilmiştir.

Abstract:
The purpose of this research is to examine the mediating role of basic psychological needs 
satisfaction in the relationship between psychological flexibility and life satisfaction levels 
among emerging adults in Turkey. The participants consisted of 781 university students 
studying in all faculties of İzmir Democracy University during the spring semester of the 
2021-2022 academic year. Of the participants, 62.7% (N = 487) were female, and 37.2% (N 
= 289) were male. The research data were collected using a Personal Information Form, 
Acceptance and Action Questionnaire-II, Life Satisfaction Scale and Need Satisfaction 
Scale. The correlations between the variables in the study were tested using Pearson's 
Product-Moment Correlation, and the mediation role analysis was conducted using 
Bootstrap Multiple Mediation Analysis. According to the results obtained, all variables in 
the study (psychological flexibility, life satisfaction, basic psychological needs satisfaction) 
are positively and significantly related. It was found that the model tested in the research, 
which includes psychological flexibility and basic psychological needs satisfaction 
variables, significantly and positively predicted life satisfaction. Additionally, a significant 
mediating role of basic psychological needs satisfaction in the relationship between 
psychological flexibility and life satisfaction was identified. The literature emphasizes the 
critical importance of studies focusing on university students' life satisfaction. Based on the 
results obtained from this research, it is concluded that including programs aimed at 
increasing basic psychological needs satisfaction and psychological flexibility levels is 
crucial to enhancing university students' life satisfaction levels. The findings lead to 
recommendations for researchers and practitioners.