Kâzım Karabekir'in siyasal kişiliğinin dönemin siyasetinde etkisi
The effect of Kazım Karabekir's political personality on the politics of the period
Yazar: UFUK ÇETİN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SÜLEYMAN ÖZMEN
İstanbul Rumeli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Ekonomi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science
Dizin: Cumhuriyet Dönemi = Republican Period ; Cumhuriyet Halk Partisi = Cumhuriyet Halk Party ; Kazım Karabekir Paşa = Kazım Karabekir Pasha ; Kurtuluş Savaşı = Independence War ; Milli Mücadele = National Struggle ; Siyasi hayat = Political life ; Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası = Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası ; Türk siyasi tarihi = Turkish political history ; İttihat ve Terakki = Union and Progress Society

Özet:
Osmanlının son döneminde önemli subaylardan biri ve aynı zamanda İttihat ve Terakki
Cemiyetinin kurucuları arasında olan bunun akabinde de II. Meşrutiyetin ilan edilmesine etki
eden ve devamında Türk Kurtuluş Savaşı'nda önemli görevler üstlenen komutanlardan biri
olan Kâzım Karabekir Paşa 1882 yılında İstanbul da dünyaya gelir. 1900 yılında Kuleli Askeri
Lisesi'nden mezun olduktan sonra 1903 yılında Erkan-ı Harp Mektebi'ne, başlar. 1905 yılında
sınıf birincisi olarak Harp Akademisi'ni bitirir ve askerlik hayatına 1906 yılında Manastır'da
önyüzbaşı olarak görevine başlar.
Aynı dönemde uzun yıllar adından söz ettirecek olan İttihat ve Terakki Cemiyeti'ne üye
olur. İttihatçılar grubuna katılarak siyasi hayatına ilk adımını atmış, İttihat ve Terakki de
önemli görevlerde bulunan Kâzım Karabekir Paşa aynı başarısını askeri görevinde de
sürdürmüş, Birinci Dünya Savaşında birçok başarılı görevde bulunur. Osmanlı Devleti Birinci
Dünya Savaşından yenilgi ile ayrılmasının ardından 30Ekim 1918 tarihinde ağır maddeler
içeren Mondros Ateşkes Antlaşmasını imzalayınca ülkenin kurtulması için çözüm yolları
aramaya başlamıştır. Mustafa Kemal Paşa, önderliğindeki Kurtuluş Savaşında
unutulmayacak başarılar elde eder.
Bu olayların sonucunda 17 Kasım 1924'te Türkiye Cumhuriyetinin teşkilatlı olarak kurulan
Terakkiperver Cumhuriyet Fırkasında Liderlik yaparak ilk muhalefet partisi lideri olur. Şeyh
Sait isyanını bastırmak için çıkarılan Takrir-Sükûn(Suskunluk Yasası) kanunu ile Üç Haziran
1925 yılında kapatılan Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası'nda yeterince aktif rol oynamasa da
mecliste yapılan oturumlarda, basında ve parti müzakerelerinde yeterince adından söz
ettirmiş, Mecliste partisi adına en fazla konuşma yapan ikinci milletvekili olmuş, eğitim, askeri
ve ekonomi alanında düşüncelerini defalarca dile getirerek, partisini basın aracılığıyla çoğu
yerde tanıtmış ve partisini savunmaktan geri durmayarak ülkenin geleceği için fikirlerini
çekinmeden açıklamıştır.
Takrir-i Sükûn yasası ile partisi kapatılınca bunu sert bir dille eleştirmiş ve bu olayı tarihi bir
hata diyerek bir düşüncede bulunmuş, partisinin kapatılma nedenini ise çoğunluğu sağlama
korkusu olarak gördüğünü de sözlerinde açıklar. Partisinin kapatılması siyasi yaşamını
etkilememiş ve milletvekilliği devam etmiş, mecliste eski Terakkiperver'li arkadaşlarıyla
muhalefetini sürdürmeye devam etmiştir. Atatürk'e yapılan İzmir suikast girişimi ve İstiklal
Mahkemelerinde yargılanması ile Karabekir siyasi yaşamına ara vermek zorunda kalır.
 Atatürk'ün ölümüne kadar siyasetten uzak duran Karabekir, 1939 yılında İstanbul'dan
milletvekili seçilerek tekrardan meclise girmiş, 1946 ve 1948 yılları arasında Meclis Başkanlığı görevinde yer almış ve bu görevini yaptığı sırada 1948 tarihinde hayata gözlerini
yummuştur.

Abstract:
One of the most important officers in the last period of the Ottomans, and at the same
time among the founders of the Committee of Union and Progress of this, II. Kazim
Karabekir Pasha, who was one of the commanders who influenced the proclamation
of the Constitutional Monarchy and then took important roles in the Turkish War of
Independence, was born in 1882 in Istanbul.
After graduating from Kuleli Military High School in 1900, he started Erkan-ı
Harp Mektebi (Military Academy) in 1903. In 1905, he graduated from the Military
Academy as the first in his class and began his military service in 1906 as a front-line
officer at the Monastery.
During the same period, he became a member of the Committee of Union
and Progress that would make his name known for many years. Kazım Karabekir
Pasha, who had taken the first step in his political life by joining the Committee of
Union and Progress, had the same success in military duty. When Mondrostreaty
was signed, Mustafa Kemal began to look for solutions for the liberation of the
country. Mustafa Kemal achieved unforgettable achievements during the War of
Independence. However, because he was not asked to state his opinions about the
Revolutions after the War of Independence, he had conflicts and disputes with
Mustafa Kemal.
On November 17, 1924, Kazım Pasha became the leader of the first
oposition party, against Atatürk, by establishing Progressive Republican Party. Even
though the Terakiperver Cumhuriyet Fırkası, which was closed down on June 3,
1925, did not play an active role with the Takrir-i Sükûn (Silence Law) law issued to
suppress the Sheikh Sait rebellion, he made a name for himself in the sessions,
press and party negotiations. He repeatedly expressed his thoughts in the fields of
education, military and economy, introduced his party through the press in many
places, and without hesitation defending his party, expressed his ideas for the future
of the country.
When his party was closed with the Takrir-i Sükün law, he criticized it
sharply and made a thought saying that it was a historical mistake, and explained
that he saw the reason for the closure of his party as a fear of providing the
majority.The closure of his party did not affect his political life and he continued to be
a member of parliament. Staying away from politics until the death of Atatürk,
Karabekir was elected as a deputy from Istanbul in 1939 and re-entered the
parliament. Between 1946 and 1948, he served as the President of the Assembly.