İn vitro kültür koşulları ve tuzluluk (NaCl) stresi altında yetiştirilen bazı patates (Solanum tuberosum L.) çeşitlerinde meydana gelen morfolojik değişimler
Morphological changes occuring in some potato (Solanum tuberosum L.) varieties growed under in vitro culture conditions and salinity (NaCl) stress
Yazar: EBRU ÖMÜR KÜÇÜKUSTA
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ FIRAT SEFAOĞLU
Kastamonu Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Sürdürülebilir Tarım ve Tabii Bitki Kaynakları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Doku kültürü = Tissue culture ; Patates = Potato ; Solanum tuberosum = Solanum tuberosum ; Tuz toleransı = Salt tolerance ; Tuzluluk = Salinity

Özet:
Bu araştırma "Tesadüf Parselleri Deneme Deseni"ne göre 4 tekerrürlü olarak Erzurum Doğu Anadolu Tarımsal Araştırma Enstitüsü Doku Kültürü Laboratuvarı'nda yürütülmüştür. Çalışmada Agria ve Can patates çeşitlerinin tek boğum kesimi eksplantları kullanılmış ve MS ortamına 0; 250; 500; 750; 1000; 1500 ve 2000 mg/l konsantrasyonlarında NaCl ilave edilmiştir. Bitkicikler 6 hafta süre ile uzun gün fotoperiyot (16 saat aydınlık, 8 saat karanlık) şartlarında tutulmuşlardır. Bitkiciklerde; bitki boyu (cm), bitki yaş ve kuru ağırlığı (g), boğum ve yaprak sayısı, yaprak eni ve boyu (mm), gövde çapı (mm), kök uzunluğu (mm) ve kök sayısı (adet) ölçümleri yapılmıştır. Elde edilen sonuçlara göre en uzun bitki boyunun kontrol (22,26 cm) grubundan elde edildiği, Can çeşidinin (18,79 cm) Agria çeşidine (13,90 cm) göre daha uzun bitkicikler oluşturduğu belirlenmiştir. En fazla kök sayıları 250 mg/l tuz içeren (60,40 adet) ve Can çeşidinden (67,99 adet) elde edilmiştir. En uzun kökler kontrol grubu uygulamasında (9,56 cm) ve Can çeşidinden (8,22 cm) elde edilmiştir. Bütün bu verilere göre Can çeşidinin tuzlu ortamlara Agria çeşidine nazaran daha tolerans gösterdiği, ancak artan tuz konsantrasyonuna bağlı olarak bitkilerde vejetatif gelişmenin negatif yönde etkilendiği belirlenmiştir.

Abstract:
This research was carried out in Erzurum Eastern Anatolia Agricultural Research Institute Tissue Culture Laboratory with 4 replications according to the "Random Plots Trial Design". In the study, single node cut explants of Agria and Can potato cultivars were used and NaCl was added to MS medium at concentrations of 0; 250; 500; 750; 1000; 1500 and 2000 mg/l. Plantlets were kept in long day photoperiod (16 hours light, 8 hours dark) conditions for 6 weeks. In plantlets; plant height (cm), plant fresh and dry weight (g), number of nodes and leaves, leaf width and length (mm), stem diameter (mm), root length (mm) and root number (piece) were measured. According to the results obtained, it was determined that the longest plant height was obtained from the control (22,26 cm) group, and that the Can variety (18,79 cm) produced longer plantlets than the Agria variety (13,90 cm). The highest root numbers were obtained from the variety Can (67,99) and containing 250 mg/l salt (60,40 units). The longest roots were obtained from the control group (9,56 cm) and the Can variety (8,22 cm). According to all these data, it was determined that Can cultivar was more tolerant to salty environments than Agria cultivar, but vegetative growth was negatively affected due to increasing salt concentration.