Bazı origanum türleri ve biyoaktif bileşenlerinin fonksiyonel özelliklerinin incelenmesi.
Determination of functional specifications and bioactive components for some origanum species.
Yazar: SETENAY  BERIL TEKIN
Danışman: PROF. DR. ENDER SİNAN POYRAZOĞLU
Ankara Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Gıda Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Gıda Mühendisliği = Food Engineering

Özet:
Origanum cinsi Türkiye'de 24 tür ile temsil edilmekte olup, endemizm oranı % 63'tür. Bu araştırmada Ege ve Akdeniz'de farklı lokalitelerden toplanan Origanum vulgare, Origanum onites ve Origanum minutiflorum gibi kekik türlerinin hidrodistilasyon yöntemi ile elde edilen uçucu yağlarının GC-MS analizi ile kimyasal bileşimleri tespit edilmiş, bitkilere ait uçucu yağların antioksidan ve antimikrobiyal aktiviteleri incelenmiştir.
Gaz kromatografisi-kütle spektrometresi analizi ile, O. minutiflorum uçucu yağlarında bulunan majör bileşenler karvakrol (% 67.86 - 84.95), p-simen (% 5.36 - 8.77), 
gama-terpinen (% 0.99 - 3.46) olarak belirlenmiştir. O. onites uçucu yağında bulunan majör bileşenler ise karvakrol (% 30.01 - 71.96), timol (% 1.53 - 38.25), p-simen
(% 3.90 - 10.07) ve gama-terpinen (% 2.25 - 5.07) olarak tespit edilmiştir. Alanya'dan toplanan O. vulgare örneklerinin uçucu yağ kompozisyonu incelendiğinde ise, ana bileşenlerinin % 81.35 oranında karvakrol, % 10.17 oranında linalol, % 1.27 oranında
p-simen, % 1.21 oranında timol ve % 1.01 oranında ß-karyofillen olduğu saptanmıştır.
Antioksidan aktivite çalışmaları için, DPPH (1,1 difenil-2-pikril-hidrazil) serbest radikali süpürücü aktivitesi analizinden yararlanılmıştır. DPPH yöntemi kullanılarak kapsam dahilindeki Origanum türlerinin EC50 değerleri belirlenmiş, bu değerlerin 0.44- 16.21 µL aralığında olduğu, en düşük değere 0,44 µL ile O. onites?in, en yüksek değere ise 16,21 µl ile O. vulgare?nin sahip olduğu tespit edilmiştir.
Ayrıca, uçucu yağlar farklı konsantrasyonlarda (5, 10, 20, 30, 40, 50 ve 80 µL/mL) bakteri süspansiyonu ile karıştırılarak petri kutularına ekim yapılmış ve canlı kalan bakteri sayısı tespit edilmiştir. Elde edilen sonuçlarda Origanum uçucu yağlarının Escherichia coli O157:H7 üzerine oldukça kuvvetli antimikrobiyal etki gösterdiği, Listeria monocytogenes'i ise sayıca indirgediği gözlenmiştir (P<0.05).

Abstract:
The genus Origanum is represented in Turkey by 24 species, the ratio of endemism in the genus is 63 %. In this research, essential oils of Origanum vulgare, Origanum onites and Origanum minutiflorum oregano species which are obtained from different sources, have been isolated using the hydrodistillation process and components has been analysed by a GC-MS system. In this study the antioxidant and the antimicrobial properties of essential oil samples were also examined.
The gas chromatography-mass spectrometry analyses revealed that the major components of essential oils for Origanum minutiflorum are carvacrol (% 67.86 -84.95),
p-cymen (% 5.36 - 8.77) and gama-terpinen (% 0.99 - 3.46). The major components of essential oil detected from Origanum onites are carvacrol (% 30.01 -71.96), thymol (% 1.53 - 38.25), p-simen (% 3.90 - 10.07) and gama-terpinen (% 2.25 - 5.07). And examining the essential oil composition of the Origanum vulgare (993) samples harvested in Alanya, it has identified that % 81.35 carvacrol, % 10.17 linalool, % 1.27 p-cymen, 
% 1.21 thymol and % 1.01 ß-caryophyllen are the main components.
In this study, the antioxidant activities  were investigated by using DPPH (1,1 diphenyl-2-picryl-hydrazyl) free radical scavenging activity. EC50 values of the extracts of Origanum species in the study were identified using DPPH method. It was found that these values varied between 0,44 - 16,21 µL and O. onites had the lowest value
(0,44 µL) while O. vulgare had the highest value (16,21 µL).
Also, essentail oils were plated at different concentrations (5, 10, 20, 30, 40, 50, and 80 µL/mL) by mixing bacterial cultures and the number of live bacteria were determined . The results revealed that Origanum essential oils exhibited a very strong antibacterial effect on Escherichia coli O157:H7 and reduced the counts of Listeria monocytogenes indeed (P<0.05).