Ege Üniversitesi Hastanesi mikrobiyoloji laboratuvarında 2013-2018 yılları arasında bakılan kan örneklerinde HBSAG pozitif saptanan hastalar içinde delta pozitif ve negatif hastaların özelliklerinin retrospektif değerlendirilmesi
Ege University Hospital microbiology laboratory care between 2013-2018patients with HBSAG positive detection in blood samples in delta positive and negative patients retrospective evaluation of the properties
Yazar: ÖZLEM EREN
Danışman: PROF. DR. ULUS SALİH AKARCA
Ege Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Gastroenteroloji = Gastroenterology
Dizin: Antikorlar = Antibodies ; Hepatit = Hepatitis ; Hepatit B = Hepatitis B ; Hepatit B yüzey antijenleri = Hepatitis B surface antigens ; Hepatit D = Hepatitis D ; Kan = Blood ; Prevalans = Prevalence

Özet:
Giriş ve Amaç: Hepatit B dünyada hala ciddi bir sağlık sorunudur. Ülkemiz HBV
enfeksiyonu açısından orta derece endemik ülkelerden biridir. Özellikle Doğu ve Güneydoğu
Anadolu'da delta ile koenfeksiyon ya da süperenfeksiyon gelişimi fazladır. Kronik HBV
enfeksiyonlu hastalar, inaktif taşıyıcıdan, dekompanse siroza dek pek çok farklı klinik
tabloyla karşımıza gelebilmektedir. Delta ile koenfeksiyon ya da süperenfeksiyon gelişiminin
de hastalık seyrini ağırlaştırdığı bilinmektedir. Bu nedenle HBV ve HDV enfeksiyonlarının
tanısının konması ve fibrozis düzeylerinin belirlenmesi, komplikasyonların önlenmesi
açısından oldukça önemlidir. Hepatik fibrozisin tanısında altın standart yöntem karaciğer
biyopsisidir. Ancak invaziv ve komplikasyonları olabilen bir işlem olması nedeniyle
radyolojik ve biyokimyasal noninvaziv fibrozis testleri geliştirilmiştir. Transient elastografi,
FIB-4 ve APRI fibrozis skorları bunlardan bazılarıdır. Bu çalışmada, 2013-2018 yılları
arasında Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Tıbbi Mikrobiyoloji Laboratuvarı'ndan
HBsAg testi istenmiş olan ve pozitif çıkan hastaların serolojik parametreleri, biyokimyasal
değerleri, varsa karaciğer biyopsi sonuçları, varsa fibroscan testi sonuçları ve ilaç kullanıp
kullanmama durumları retrospektif olarak incelenip kaydedildi. Yeterli verisi olan hastaların
FIB-4 ve APRI skorları hesaplandı. Çalışmamızda, Ege Üniversitesi Hastanesi'nde, hem
Hepatit B ve delta prevalansının değerlendirilmesi, hem de delta pozitifliğinin HBV seyrinde
yaptığı değişikliklerin araştırılması amaçlandı.
Gereç ve Yöntem: 2013-2018 yılları arasında Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi
Hastanesi Tıbbi Mikrobiyoloji Laboratuvarı'ndan HBsAg testi istenmiş olan ve pozitif çıkan
toplam 993 hasta saptandı. Çalışmaya dahil edilmeme kriterleri doğrultusunda, HCV ve HIV
ile enfekte olan hastalar, 18 yaşın altındaki hastalar ve karaciğer nakli sonrası verileri olan
hastalar çalışma dışı bırakıldı. 351 kadın (%36.3), 617 erkek (%63.7) toplam 968 hasta
analizlere dahil edildi. 902 delta negatif, 66 delta pozitif hasta mevcuttu. Karaciğer biyopsisi
ve fibroscan verilerine göre ileri fibrozisli hastalar değerlendirildi. Hastaların ilaç kullanma
durumları değerlendirildi. 858 hastanın FIB-4, 859 hastanın APRI skorları hesaplandı. Bu
skorlar ile kendi popülasyonumuzda ileri fibrozisle bağımsız ilişki gösteren parametrelerle
elde ettiğimiz ileri fibrozis skorunun, ileri fibrozisi değerlendirmedeki gücü kıyaslandı.
Bulgular: Hastanede HBsAg ve anti-HDV isteği yapılan hastalar içinde delta
pozitifliği oranı %6.8 olarak saptanmıştır. Delta pozitif hastaların Fib-4, APRI ve kendi
skorumuza göre daha ileri fibrozise sahip oldukları ve daha genç oldukları görüldü.
Noninvaziv testler içerisinde geliştirdiğimiz ileri fibrozis skorunun bizim popülasyonumuzda
fibrozisi göstermede en başarılı olduğu görüldü. FIB-4'ün de APRI'ye göre fibrozisi
göstermede daha yüksek sensitiviteye sahip olduğu hesaplandı.
Sonuç: Delta pozitif hastalar tüm fibrozis göstergelerine göre daha ileri fibrozise
sahiptir. FIB-4 ve APRI skorlarının bizim populasyonumuzda da ileri fibrozisi göstermede
geçerli yöntemler olduğu, FIB-4'ün bu konuda daha başarılı olduğu görülmüştür. Kendi hasta
grubumuzda ileri fibrozisi göstermede daha başarılı bir skor oluşturulmuşsa da valide
edilmemiştir ve FIB-4'e göre daha az pratiktir.

Abstract:
Background and Aims: Hepatitis B is still a serious health problem in the world. Our
country is classified as one of the moderately endemic countries for HBV infection.
Especially in Eastern and Southeastern Anatolia, development of coinfection or superinfection
with delta is high. Patients with chronic HBV infection may have many different clinical
conditions, from inactive carrier to decompensated cirrhosis. It is known that development of
coinfection or superinfection with delta aggravates the course of the disease. Therefore, the
diagnosis of HBV and HDV infections and determination of fibrosis levels are very important
to prevent complications. Liver biopsy is considered the gold-standard for diagnosis of
hepatic fibrosis. However, since it is an invasive and complicated procedure, radiological and
biochemical noninvasive fibrosis tests have been developed. Transient elastography, FIB-4
and APRI fibrosis scores are some of them. In this study, serological parameters, biochemical
values, liver biopsy results, if any, fibroscan test results, and whether or not using antiviral
treatment were evaluated retrospectively in the patients who were tested for HBsAg and found
positive between 2013-2018, in Ege University Faculty of Medicine, Medical Microbiology
Laboratory. FIB-4 and APRI scores of patients with sufficient data were calculated. In our
study, it was aimed to estimate both the prevalence of hepatitis B and delta in Ege University
Hospital and to investigate the changes in the HBV course of delta positivity.
Material and Method: A total of 993 patients who were tested for HBsAg from Ege
University Faculty of Medicine Medical Microbiology Laboratory between 2013 and 2018
were found positive. According to the exclusion criteria, patients infected with HCV and HIV,
patients under 18 years of age, and patients with data after liver transplantation were excluded
from the study. A total of 968 patients, 351 women (36.3%) and 617 men (63.7%), were
included in the analysis. There were 902 delta negative and 66 delta positive patients. Patients
with advanced fibrosis were evaluated according to liver biopsy and fibroscan data. Patients'
use of antiviral therapy was evaluated, separately. FIB-4 scores of 858 patients and APRI
scores of 859 patients were calculated. The advanced fibrosis score obtained in our own
population with parameters that show an independent relationship with advanced fibrosis was
compared with FIB-4 and APRI in terms of their strength in assessing advanced fibrosis.
Results: The rate of delta positivity was found 6.8% in patients who were tested for
HBsAg and anti-HDV in the hospital. Delta positive patients were younger and found to have
more advanced fibrosis according to FIB-4, APRI and our own advanced fibrosis score.
Among noninvasive tests, advanced fibrosis score was found to be the most successful in
showing fibrosis in our population. It was also calculated that FIB-4 has higher sensitivity in
showing fibrosis than APRI.
Conclusion: Delta positive patients have more advanced fibrosis according to
noninvasive fibrosis tests and biopsy. It was seen that FIB-4 and APRI scores are valid
methods for showing advanced fibrosis in our population, and FIB-4 is more successful in this
regard. Although a more successful score has been established in our patient group in
demonstrating advanced fibrosis, it has not been validated and is less practical than FIB-4.