Erken diz osteoartritinde fiziksel fonksiyonun değerlendirilmesi ve psikososyal faktörler ile ilişkisinin araştırılması
Evaluation of physical function in EARLY knee osteoarthritis and investigation of its relationship with psychosocial factors
Yazar: SEVİNÇ AKDENİZ
Danışman: PROF. DR. DERYA ÖZER KAYA
İzmir Katip Çelebi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Fizyoterapi ve Rehabilitasyon = Physiotherapy and Rehabilitation
Dizin: Diz = Knee ; Diz eklemi = Knee joint ; Fonksiyonel yetkinlik = Functional competency ; Osteoartrit = Osteoarthritis ; Osteoartrit-diz = Osteoarthritis-knee ; Psikososyal faktörler = Psychosocial factors ; Psikososyal yapı = Psychosocial structure

Özet:
Giriş-Amaç: Araştırmanın birincil amacı, erken diz osteoartriti (OA) farklı evrelerinde bulunan hastaların fiziksel fonksiyonunu, psikososyal faktörleri değerlendirmek, evreler arası farklılıkları incelemek ve fiziksel ve psikososyal sonuçlar arasındaki ilişkileri araştırmaktı. İkincil amacı ise, fiziksel fonksiyon değerlendirmelerinin erken diz OA'lı hastaların evrelerini belirleyebilme yeteneğini ortaya çıkarmaktı.
Materyal-Metod: Çalışmaya Kellgren-Lawrence sınıflamasına göre evre 0, 1 ve 2 semptomatik diz OA tanılaması olan 95 birey (yaş: 51,62±7,91 yıl; %65,3 kadın) dahil edildi. Hasta bildirimli fiziksel fonksiyon ve semptomları değerlendirmek için Diz Yaralanma ve Osteoartrit Sonuç Skoru (KOOS) ve Viziüel Analog Skala; performansa dayalı fiziksel fonksiyonu değerlendirmek için Tek Bacak Mini Çömelme (TBMÇ) Testi, Merdiven Çıkıp-İnme Testi ve 6 Dakika Yürüme Testi (6-DYT); psikososyal faktörleri değerlendirmek için Ağrı Felaketleştirme Ölçeği ve Tampa Kinezyofobi Ölçeği kullanıldı. İstatistiksel analizler One-Way ANOVA, Kruskal Wallis, Pearson ve Spearman korelasyon testleri ve ROC analizleri ile yapıldı.
Bulgular: Evre 0, 1 ve 2 diz OA'lı bireylerin hasta bildirimli ağrı, diğer semptomlar, günlük yaşam aktiviteleri ile ilgili fiziksel fonksiyon ve psikososyal durumları arasında fark yoktu (p>0,05). Hasta bildirimli spor-boş zaman değerlendirme aktivitelerindeki fiziksel fonksiyon ve tüm performansa dayalı fiziksel fonksiyon düzeyleri arasında fark olduğu görüldü (p<0,05). Ağrı felaketleştirme ile merdiven süresi ve 6-DYT mesafesi arasında zayıf (r=0,295, p=0,004; r=-0,353, p<0,001); TBMÇ tekrar ve KOOS GYA arasında orta (r=-0,434, p<0,001; r=-0,519, p<0,001); KOOS Spor arasında ise yüksek korelasyon bulundu (r=-0,663, p<0,001). Kinezyofobi ile TBMÇ tekrar ve KOOS GYA arasında zayıf (r=-0,382, p<0,001; r=-0,340, p=0,001); merdiven süresi ve 6-DYT mesafesi arasında orta (r=0,425, p<0,001; r=-0,420, p<0,001); KOOS Spor arasında ise yüksek korelasyon bulundu (r=-0,600, p<0,001). Evre 1 diz OA'lı bireyleri evre 0'dan ayıran kesim noktaları TBMÇ testi için 15 tekrar, merdiven testi için 11,75 sn ve 6-DYT için 483 m idi (sırasıyla AUC 0,816; 0,753; 0,798). Evre 2 diz OA'lı bireyleri evre 0'dan ayıran kesim noktaları TBMÇ testi için 13 tekrar, merdiven testi için 11,79 sn ve 6-DYT için 462 m idi (sırasıyla AUC 0,900; 0,816; 0,853). Evre 2 diz OA'lı bireyleri evre 1'den ayıran kesim noktası ise TBMÇ testi için 10 tekrar idi (AUC 0,699).
Sonuç: Diz OA'lı hastalarda performansa dayalı fiziksel fonksiyon testlerinin yetersizlikleri erken evreden itibaren evreler arası farklılıklar göstererek ortaya koyabileceği görüldü. Psikososyal faktörler ile hasta bildirimli fiziksel fonksiyon arasında orta-yüksek, performansa dayalı fiziksel fonksiyon arasında ise zayıf-orta ilişki olduğu bulundu. Performansa dayalı testlerle birlikte psikososyal boyutun ve hasta bildirimli değerlendirmelerin de dikkate alınmasının evreler arası takiplerde yol gösterici olabileceği görüldü.
Anahtar Kelimeler: Osteoartrit, diz, fonksiyon, psikososyal durum

Abstract:
Introduction-Aim: The primary aim of the study was to assess physical function and psychosocial factors in different grades of early knee osteoarthritis (OA), examine differences between the grades and explore the relationships between physical and psychosocial outcomes. Its secondary aim was to reveal the ability of physical function assessments to grade patients with early OA.
Materials-Methods: The study included 95 individuals (age: 51.62±7.91 years; 65.3% women) diagnosed with grade 0, 1, and 2 symptomatic knee OA according to the Kellgren-Lawrence classification. Knee Injury and Osteoarthritis Outcome Score (KOOS) and Visual Analog Scale to assess patient-reported physical function and symptoms; Single-Leg Mini Squat (SLMS) Test, Stair Climb-Down Test, and 6-Minute Walk Test (6-MWT) to assess performance-based physical function; Pain Catastrophizing Scale and Tampa Kinesiophobia Scale were used to assess psychosocial factors. Statistical analyzes were performed with One-Way ANOVA, Kruskal Wallis, Pearson, and Spearman correlation tests, and ROC analysis.
Results: There was no difference between patient-reported pain, other symptoms, physical function related to activities of daily living, and psychosocial status of individuals with grades 0, 1, and 2 knee OA (p>0.05). It was observed that there was a difference between the grades in patient-reported sports-recreational activities and all performance-based physical functions (p<0.05). Weak correlations between pain catastrophizing and stair climbing time and 6-MWT distance (r=0.295, p=0.004; r=-0.353, p<0.001); intermediate correlation between SLMS repeats and KOOS ADL (r=-0.434, p<0.001; r=-0.519, p<0.001); a high correlation was found between KOOS Sport (r=-0.663, p<0.001). There was a weak correlation between kinesiophobia and SLMS repetition and KOOS ADL (r=-0.382, p<0.001; r=-0.340, p=0.001); intermediate between stair time and 6-MWT distance (r=0.425, p<0.001; r=-0.420, p<0.001); a high correlation was found between KOOS Sport (r=-0.600, p<0.001). The cut-off points that differentiated individuals with grade 1 knee OA from grade 0 were 15 repetitions for the SLMS test, 11.75 s for the stair test, and 483 m for the 6-MWT (AUC 0.816; 0.753; 0.798, respectively). The cut-off points that differentiated individuals with grade 2 knee OA from grade 0 were 13 repetitions for the SLMS test, 11.79 s for the stair test, and 462 m for the 6-MWT (AUC 0.900; 0.816; 0.853, respectively). The cut-off point that differentiated individuals with grade 2 knee OA from grade 1 was 10 replicates for the SLMS test (AUC 0.699).
Conclusion: It was observed that performance-based physical function tests in patients with knee OA could reveal the inadequacies by showing differences between the grades from the early stage. It was found that there was a moderate-high relationship between psychosocial factors and patient-reported physical function, and a weak-moderate relationship between performance-based physical function. It was seen that considering the psychosocial dimension and patient-reported evaluations together with performance-based tests could be a guide in interstage follow-up.
Keywords: Osteoarthritis, knee, function, psychosocial status