Ağrı nedeniyle rejeneratif enjeksiyon tedavisi endikasyonu konulan hastalarda tedavi etkinliğinin incelenmesi ve yaşam kalitesi üzerine etkisi
investigation of treatment efficiency and its effect on quality of life in patients indicated for regenerative injection therapy due to pain
Yazar: ÖNDER DEMİR
Danışman: DOÇ. DR. ÜMİT AYDOĞAN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Gülhane Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Ağrı = Pain ; Hücre çoğalması = Cell proliferation ; Yaşam kalitesi = Quality of life ; İnflamasyon = Inflammation

Özet:
Amaç: Ağrı nedeniyle, rejeneratif enjeksiyon tedavisi (RET) endikasyonu konulan hastalarda uygulanan tedavinin etkinliğinin incelenmesidir.
Gereç ve Yöntem: Çalışma, 01 Haziran 2018- 31 Aralık 2019 tarihleri arasında ağrı nedeniyle Sağlık Bilimleri Üniversitesi Gülhane Eğitim ve Araştırma Hastanesi Spor Hekimliği Kliniği polikliniğine müracaat eden ve ilgili uzman tarafından RET endikasyonu konulan hastalar üzerinde yapılmıştır. Hastalara çalışma ile ilgili gerekli bilgilendirme yapıldıktan sonra, katılımcılardan yazılı onamları alınmış, daha sonra araştırmacılar tarafından hazırlanılan hastaların sosyodemografik özelliklerini sorgulayan anket formu, Kısa Form-36 (SF-36) yaşam kalitesi ölçeği ve ağrısının ne kadar şiddetli olduğunu ölçmek için Vizüel Analog Skala (VAS) yüz yüze görüşme yöntemiyle gönüllülük esasına göre uygulanmıştır. Seanslar şeklinde 2-4 hafta ara ile RET seçeneklerinden biri uygulanacak olan hastalara anketler toplamda 3 (üç) defa yapılmıştır. Hastalara tedaviye geldikleri zaman her seferinde tedavi başlamadan önce bir önceki tedavinin etkinliğini değerlendirmek için yaşam kalitesi ölçeği ve VAS tekrar uygulanmıştır.
Bulgular: Çalışmaya toplam 281 hasta dahil edilmiş olup, ilk seans tedavi işlemi uygulanıp, ikinci ve üçüncü seans tedaviye gelmeyen 67 hasta çalışmaya alınmamıştır. Sonuç olarak, toplamda 214 hasta ile çalışma tamamlanmıştır. Çalışmaya dahil edilen hastaların ortalama yaşları 47,90±11,04 (min=19-max=60) ve ortanca yaş 51 olarak bulunmuştur. Katılımcılardan 67 kişi erkek (%31,3) ve 147 kişi (%68,7) kadın hastaydı. Çalışmaya dahil edilen katılımcıların tedavi öncesi ağrı şiddeti için VAS skoru ortalama 6,30±1,99 ve medyan değeri 6 olarak bulunmuştur. Ağrı yönünden
iv
tedavi sonuçları değerlendirildiğinde tedavi öncesi (1. Kontrol) ve tedavi sonrası (2. Kontrol) olmak üzere 2 seans RET işlemi yapılan 214 hastanın VAS skorları istatistiksel olarak anlamlı derecede düşmüştür (p<0,05). Toplamda 3 seans işlem uygulanan 189 hastanın VAS skoru istatistiksel olarak anlamlı derecede düşmüştür (p<0,05).
Platelet rich plazma işlemi uygulanan grupta (PRPg) SF-36 açısından fiziksel fonksiyon skoru, fiziksel rol güçlüğü skoru, vitalite skoru ve ağrı skorlarında istatistiksel olarak anlamlı düzeyde (p<0,05) iyileşme saptanırken, emosyonel rol güçlüğü, ruhsal sağlık, sosyal işlevsellik ve genel sağlık skorlarında istatistiksel olarak anlamlı düzeyde farklılık izlenmemiştir (p>0,05). Proloterapi işlemi uygulanan grupta (Pg) SF-36 açısından fiziksel fonksiyon skoru, fiziksel rol güçlüğü skoru, sosyal işlevsellik skoru, ağrı skoru ve genel sağlık algısı skorlarında anlamlı düzeyde (p<0,05) iyileşme saptanırken, emosyonel rol güçlüğü skoru, vitalite skoru ve ruhsal sağlık skorlarında anlamlı farklılık izlenmemiştir (p>0,05). PRP ve proloterapi işleminin birlikte uygulandığı grupta (PRPg+Pg) SF-36 açısından fiziksel fonksiyon skorunda, fiziksel rol güçlüğü skorunda, emosyonel rol güçlüğü skorunda, vitalite skorunda, sosyal işlevsellik skorunda, ağrı skorunda ve genel sağlık skorlarında anlamlı düzeyde (p<0,05) iyileşme saptanırken, ruhsal sağlık skorunda anlamlı farklılık izlenmemiştir (p>0,05). Nöralterapi işleminin uygulandığı grupta (NTg) SF-36 açısından fiziksel fonksiyon skorunda, vitalite skorunda ve ağrı skorlarında anlamlı düzeyde (p<0,05) iyileşme saptanırken, fiziksel rol güçlüğü skorunda, emosyonel rol güçlüğü skorunda, ruhsal sağlık skorunda, sosyal işlevsellik skorunda ve genel sağlık algısı skorlarında anlamlı farklılık izlenmemiştir (p>0,05).
Sonuç: Çalışmamızda ağrı nedeniyle RET endikasyonu konulan hastaların ağrı yakınmaları gerilemiş ve yaşam kaliteleri yükselmiştir. RET'in kas iskelet sistemlerindeki ağrı yakınmasına yönelik yapılan diğer tedavi seçeneklerine iyi bir alternatif olacağı günlük sağlık hizmet sunumunda göz önünde bulundurulmalıdır.
Anahtar kelimeler: Rejeneratif enjeksiyon tedavisi, ağrı, yaşam kalitesi

Abstract:
Objective: The aim of this study is to investigate the efficiency of treatment in patients indicated for Regenerative Injection Therapy (RIT) due to pain.
Materials and Methods: The study was conducted on patients who applied to University Of Health Sciences, Gülhane Training and Research Hospital, Sports Medicine Outpatient Clinic between 01 June 2018 and 31 December 2019 and indicated for RIT by the qualified specialist. After the patients are informed about the study, written consents were obtained from the voluntary participants, then a questionnaire form which investigates the socio-demographic characteristics, the 36-Item Short Form Survey (SF-36) of health-related quality of life and Visual Analogue Scale (VAS) to measure the severity of pain was applied by the researchers as a face-to-face interview. The questionnaires were administered 3 (three) times to the patients who were treated with one of the RIT options with a 2 to 4 weeks interval. Each time patients came for treatment, before starting the session, the quality of life scale (SF-36) and VAS were applied to evaluate the effectiveness of the previous treatment.
Results: A total of 281 patients were included in the study, 67 patients who only had the first treatment session but did not have the second and third sessions were excluded from the study. The study was completed with a final patient number of 214. The mean age of the patients included in the study was 47.90±11.04 (min=19-max=60) and the median age was 51. 67 of the participants were male (31.3%) and 147 were female (68.7%). The mean pre-treatment VAS score of the participants was 6.30±1.99 and the median value was 6. When the results are evaluated in terms of pain, regarding pre-
vi
treatment (1st Control) and post-treatment (2nd Control) VAS scores for 214 patients who had 2 sessions of RIT, the decrease was statistically significant (p <0.05). The decrease in VAS score of 189 patients who had 3 sessions of treatment in total was also statistically significant (p <0.05).
In the platelet rich plasma (PRP) treatment group (PRPg), there was a statistically significant improvement in SF-36 in terms of physical functioning score, physical role functioning score, vitality score and bodily pain score (p <0.05) but there was no statistically significant difference in emotional role functioning score, mental health score, social role functioning score and general health perceptions score (p> 0.05). In the Prolotherapy group (Pg), there was a statistically significant improvement in physical function score, physical role functioning score, social role functioning score, pain score and general health perceptions score (p <0.05) in SF-36 while there was no significant difference in emotional role functioning score, vitality score and mental health score (p> 0.05). For the group in which PRP and Prolotherapy are applied together (PRPg+Pg), regarding SF-36, a statistically significant level of improvement was observed in physical function score, physical role functioning score, emotional role functioning score, vitality score, social role functioning score, pain score and general health perceptions score (p<0,05), only statistically indifference was in mental health score (p> 0.05). In the Neural therapy group (Ntg), there was a significant improvement in SF-36 for physical functioning score, vitality score and pain score (p <0.05), there was no significant difference in physical role functioning score, emotional role functioning score, mental health score, social role functioning score and general health perceptions score (p> 0.05).
Conclusion: In this study, patients indicated with RIT due to pain had decreased pain complaints and improved quality of life after the treatment. It should be taken into consideration that in daily health service support RIT can be a good alternative to other treatment options for patients with musculoskeletal system pain complaints.
Key words: Regenerative injection therapy, pain, quality of life