Davranışsal iktisadın ana akım iktisatla ilişkisi: Tüketici davranışları bağlamında bir değerlendirme
The relationship between behavioral economics and neoclassical economics: An evaluation in the context of consumer behaviour
Yazar: ONUR ALKAN
Danışman: DOÇ. DR. GÜLENAY BAŞ DİNAR
Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı / İktisat Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Anaakım ekonomi = Mainstream economics ; Davranışsal ekonomi = Behavioral economics ; Karar verme = Decision making ; Satınalma kararı = Purchasing decision ; Tüketici davranışı = Consumer behavior ; Tüketim = Consumption ; Yeni klasik ekonomi = Neoclassical economics

Özet:
Bu tez çalışması tüketim kararları üzerinden davranışsal iktisadı incelemeyi amaçlamaktadır. İktisat biliminin doğuşundan beri kişisel çıkar dürtüsü peşinde koşan rasyonel insan anlayışı çerçevesinde bireylerin eylemleri değerlendirilmektedir. Bu çalışmada liberal teorinin varsaydığı gibi insanların her durumda rasyonel davranıp davranmadıkları ve kendi kişisel çıkarı peşinde koşma arzusunun bütün insan davranışlarını yönlendirip yönlendirmediği sorgulanacaktır. Neoklasik iktisat bütün argümanlarını bu varsayımların doğru olduğu üzerine kurmaktadır. Davranışsal iktisat başlangıçta neoklasik iktisadın dayandığı bu varsayımlara önemli itirazlarda bulunmuştur. Bu çerçevede, davranışsal iktisat neoklasik iktisada bir alternatif olarak görülmüştür. Ancak davranışsal iktisat ilerleyen süreçte neoklasik iktisada bir alternatif olmaktan çok oluşturdukları teoriler ile neoklasik iktisadın savlarının güçlenmesine hizmet etmiştir. Bu süreçte davranışsal iktisat ana akıma bir alternatif olmaktan öte ana akım iktisadın varsayımlarını gerçekle özdeşleştirme imkanı sağlayan bir alt alana dönüşmüştür.
Bu tezin çıkış noktası davranışsal iktisadın karar verme sürecine etki eden teoriler ile bireylerin tüketim tercihlerinin nasıl bir manipülasyona maruz bıraktığını incelemektir. Davranışsal iktisat tüketim kararlarına etki ederek gerçek insanın giderek neoklasik iktisadın varsaydığı "homo economicus" insan modeline uyumlu hale  
getirilmesine neden olmaktadır. Bu durum, kapitalizmin devamlılığını sağlayacak sürekli bir tüketim zincirinin sağlanması açısından son derece önemlidir. Bu çalışmada bireylerin tüketim kararları üzerinden davranışsal iktisadın aslında neoklasik iktisada alternatif olmaktan çok neoklasik iktisadı tamamlayıcı ve güçlendirici bir yapıya sahip olduğu vurgulanmaktadır. Bu çerçevede, davranışsal iktisadın neoklasik iktisadın varsayımlarını gerçeğe uyarlamak için kullandığı bir alt alan olduğu söylenebilir. Ayrıca bu çalışma, davranışsal iktisadın tarihsel ve düşünsel temellerini incelemeyi ve davranışsal iktisadın zaman içerisinde geçirdiği dönüşümü incelemeyi amaçlamaktadır.
Bu amaç doğrultusunda bu çalışma dört bölümden oluşmaktadır. Çalışmanın birinci bölümünde davranışsal iktisadın teorik ve düşünsel alt yapısı incelenecektir. İkinci bölümde, tüketim kavramı ve tüketim ile ilgili teoriler incelenecektir. Üçüncü bölümde, davranışsal iktisadın karar verme aşamasında bireylerin kararlarının nasıl yönlendirilebileceğine dair karar verme tuzakları ele alınmıştır. Dördüncü bölümde ise tüketici tercihlerini manipüle etmek için kullanılan davranışsal iktisadın neoklasik iktisada bir alternatif olup olmadığı tartışılacaktır.

Abstract:
That study aims to analyze behavioral economic theory through consumption decisions. Individuals' actions are evaluated within the framework of rational behaviors of people who pursue the self-interest impulse since the birth of economics. In this study, as liberal theory assumes, it will be questioned whether people behave rationally in all situations and whether the desire of self-interest drives their behavior. According to neoclassical economic theory, people behave rationally in all situations, and their behaviors are led by the desire of self-interest. On the other hand, behavioral economic theory initially objected to these assumptions on which neoclassical economics is based. In that perspective, behavioral economic theory has been seen as an alternative to neoclassical economic theory. However, behavioral economic theory later has served to strengthen the arguments of neoclassical economic theory rather than being an alternative to neoclassical economic theory, so behavioral economic theory has been transformed into a sub-field that provides the opportunity to identify the assumptions of neoclassical economic theory with reality. This thesis is to examine the theories of behavioral economic theory which affect the decision making process, and how the consumption preferences of individuals are manipulated. Behavioral economic approach affects the consumption decisions, and causes people to transform to the "homo economicus" human model which is assumed by neoclassical economic theory.
Consequently, that helps the continuity of capitalism to ensure a continuous chain of consumption. So, in this study, it is emphasized that behavioral economics has a complementary and empowering structure rather than being an alternative to neoclassical economics based on individuals' consumption decisions. Therefore, we can say that behavioral economics is a subfield that neoclassical economics uses to realize its assumptions. In addition, this study aims to examine the historical and intellectual foundations of behavioral economic theory and to examine the transformation of behavioral economic theory.
This study consists of four chapters; In the first part of the study, the theoretical and intellectual infrastructure of behavioral economics will be examined. After that, the concept of consumption and theories about consumption will be examined. In the third section, decision making tactics on how behavioral economics can steer individuals' decisions during the decision making phase will be discussed, and in the last section, whether behavioral economic theory used to manipulate consumer preferences is an alternative to neoclassical economic theory will be discussed.