NATM yöntemi ile inşa edilen kara yolu tünellerindeki risklerin Fıne-Kınney ve FMEA risk değerlendirme yöntemleri ile incelenmesi
Investigation of risks in road tunnels constructed with the NATM method by Fine-Kinney and FMEA risk assessment methods
Yazar: MEHMET ŞAHİN DUYMUŞ
Danışman: PROF. DR. GÖNÜL KUNT KANDEMİR
İstanbul Yeni Yüzyıl Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / İş Sağlığı ve Güvenliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Mühendislik Bilimleri = Engineering Sciences ; İnşaat Mühendisliği = Civil Engineering
Dizin: Hukuki güvenlik = Legal security ; Mekanik kazıcılar = Mechanical excavator ; Tüp tüneller = Submerged tunnels ; Yeni Avusturya tünel inşa yöntemi = New Austrian tunneling method ; Çevresel güvenlik = Environmental security ; İnsani güvenlik = Human security

Özet:
Tünel inşaatları: kara yollarının by-pass operasyonlarıdır. Tünel inşaatları, yüksek riskler taşıyan projelerdir. Tünel inşaatlarında var olan riskleri uygun risk değerlendirme yöntemleri ile incelemek gerekmektedir.  Tünel inşaatı projelerinde risk değerlendirilmesi açısından amaçlanan durum: inşaat için öngörülen risklerin, uygulama aşamasındaki risklerle örtüşmesidir.  Bir diğer ve nihai amaç da risk değerlendirmelerinin minimum hata ile yapılarak can, mal ve zaman kayıplarının en alt  seviyeye indirgenebilmesidir.
Bu çalışmada bir kara yolu tüneli inşaatında, NATM (New Austrian Tunnelling Method) kısmında, kazı ve destekleme aşamalarından en son yapılan beton kaplama çalışmalarına kadar  Fine-Kinney ve FMEA risk yönetim sistemleri ile risk analizleri yapılmıştır. Bu kapsamda, projenin yapım aşamasındaki öngörülebilir tüm riskler tanımlanmaya çalışılmıştır. Tanımlanabilir tüm riskler Fine-Kinney and FMEA  risk değerlendirme yöntemleri ile değerlendirilmiştir. Tünel inşaatları ve diğer şantiye sahalarında  öngörülen riskler belirlenmiştir. Toplamda 198 adet risk unsuru incelenmiştir. Riskleri kontrol altına alma, riskleri azaltma ve riskleri ortadan kaldırma amacıyla, düzeltici ve önleyici faaliyetlerle saha çalışmaları için en uygun olan risk değerlendirme yöntemini seçmeye yönelik karşılaştırmalar yapılmıştır. Çalışma sahalarında tespit edilen veya öngörülen iş kazalarının veya ucuz atlatmaların kök nedenlerine inilerek değerlendirmeler yapılmış ve sonuca ulaşılmıştır.
Çalışma kapsamında kara yolu tünel inşaatlarında bugüne kadar olan veya olma ihmalleri bulunan kazalar değerlendirmeye alınmıştır. Bu güne kadar yaşanmış olan kazaların tekrar yaşanmamaları için öneriler geliştirilmiştir. 
Bu çalışmamın sonunda, özelde kara yolu tünellerinde , genelde ise  bir çok yer üstü ve yer altı şantiyelerinde , iş sağlığı ve güvenliği risk yönetimi uygulamalarının sonuçları değerlendirilmiştir.  Bundan sonraki çalışmalara ışık tutacak çok sayıda  engelleyici öneriler iş veren ve çalışanların faydasına sunulmuştur.

Tünel inşaatları çok tehlikeli çalışma grubunda yer almaktadır. Tünel inşaatları sürekli imalatların olduğu bir şantiye sahasıdır. Her imalat içeriğinde farklı tehlike ve riskleri barındırmaktadır. Tez kapsamında yapılan araştırmalar, değerlendirmeler, bizi tünel inşaatlarında İş Sağlığı ve Güvenliği personellerinin tam zamanlı istihdam edilmesinin oldukça önemli bir konu olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
Tunnel constructions are by-pass operations of highways. Tunnel constructions are projects with high risks. It is necessary to examine the risks existing in tunnel constructions with appropriate risk assessment methods. The intended situation in terms of risk assessment in tunnel construction projects is that the risks foreseen for the construction coincide with the risks in the implementation phase. Another and ultimate goal is to minimize the loss of life, property and time by making risk assessments with minimum error.
In this study, in the construction of a road tunnel, risk analyzes were made with Fine-Kinney and FMEA risk management systems, in the NATM (New Austrian Tunneling Method) part, from the excavation and support stages to the final concrete paving works. All identifiable risks were evaluated with Fine-Kinney and FMEA risk assessment methods. The risks foreseen in tunnel constructions and other construction sites were determined. In order to control, reduce and eliminate risks, the most appropriate risk assessment method for field studies with corrective and preventive actions Evaluations were made by going down to the root causes of the near misses and work accidents detected in the study areas and the result was reached.
Within the scope of the study, accidents that have occurred or neglected to occur in road tunnel constructions have been evaluated. Suggestions have been developed to prevent the reoccurrence of the accidents that have occurred so far. The occurrence and root causes of near misses and work accidents were compared with risk assessments. 
At the end of the study, the results of occupational health and safety risk management practices in road tunnels in particular and in many aboveground and underground construction sites in general were evaluated. Numerous preventive suggestions that will shed light on future studies have been presented to the benefit of employers and employees.

Tunnel constructions are in the very dangerous working group. Tunnel construction is a construction site where there are continuous productions. Each production contains different dangers and risks in its content. The researches and evaluations made within the scope of the thesis have concluded that the full-time employment of Occupational Health and Safety personnel in tunnel constructions is a very important issue.