Erken çocukluk döneminde görülen akran zorbalığının duygusal zekâ ve aile değişkenleri temelinde incelenmesi
Investigation of peer bullying in early years on the basis of emotional intelligence and family variables
Yazar: SELAHATTİN SEMİZ
Danışman: DOÇ. DR. EMİNE NİHAL LİNDBERG
Kastamonu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Okul Öncesi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Aile değişkenleri = Family factors ; Akran zorbalığı = Peer victimization ; Ana-baba tutumu = Parents attitude ; Duygusal zeka = Emotional intelligence ; Erken çocuk eğitimi = Early child education ; Okul öncesi eğitim = Preschool education ; Okul öncesi çocuklar = Preschool childrens ; Ölçekler = Scales

Özet:
Bu araştırma, erken çocukluk dönemi çocuklarında gözlenen akran zorbalığı ile ilişkili olduğuna inanılan; "duygusal zekâ" ve "anne-baba demografik özellikleri" altında yer alan değişkenlerin, onların akranlarına uyguladıkları zorbalık davranışları ile aralarındaki ilişkiyi incelemeyi amaçlayan betimsel bir çalışmadır. Çalışmada veri toplama aracı olarak Hikâyeleştirilmiş Varsayımsal Durumlar Formu, Sullivan Çocuklar İçin Duygusal Zekâ Ölçeği (Sullivan Emotional Intelligence Scale for Children), Sullivan Çocuklar İçin Kısa Empati Ölçeği (Sullivan Brief Empathy Scale for Children), Sullivan Öğretmenler İçin Çocukların Duygusal Zekâsını Değerlendirme Ölçeği (Sullivan Teacher Rating Scale of Emotional Intelligence in Children), Ebeveyn Tutum Ölçeği (ETÖ) ve Demografik Bilgi Formu kullanılmıştır. Araştırma kapsamında elde edilen veriler SPSS 17 paket programı yardımıyla analiz edilmiştir. Araştırmanın çalışma grubunu 2016-2017 öğretim yılı bahar döneminde alan, 6'sı anasınıfı 1'i bağımsız anaokulu olmak üzere 7 okul öncesi eğitim kurumunda eğitim alan 5-6 yaş grubuna dâhil 286 çocuk oluşturmaktadır. Örneklem grubunda yer alan bu 7 okul, şehrin farklı bölgelerinde olması ve farklı sosyo-ekonomik özelliklere sahip olmasına dikkat edilerek araştırmacı tarafından belirlenmiştir. Çalışma grubunun oluşturulmasında amaçsal örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Çalışma sonucunda çocuğun duygusal zekâ becerilerinin zorbalık ile bağlantılı olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca cinsiyet, anne öğrenim durumu, sosyo-ekonomik düzey, babanın mesleği, çocuğun şiddet içeren oyun ve televizyon programlarına karşı ilgi düzeyi, demokratik ve otoriter anababa tutum değişkenleri ile zorbalık arasında da anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Bunun yanında yaş, kardeş sayısı, üvey kardeş, doğum sırası, baba öğrenim durumu, annenin çalışma durumu, anne babanın evlilik durumu, çocuğun okula uyum düzeyi, çocuğun okula devam düzeyi, izin verici ve aşırı koruyucu anababa tutum değişkenleri ile zorbalık arasında bir ilişki olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
This study is a descriptive research that purposes to investigate peer bullying in early years on the basis of emotional intelligence and some family variables. "Storified Hypothetical Situations Form", "Sullivan Emotional Intelligence Scale for Children", "Sullivan Brief Empathy Scale for Children", "Sullivan Teacher Rating Scale of Emotional Intelligence in Children", "Parents Attitude Scale" and Demographical Information Form have been used as data collection tools. The obtained data have been analyzed by means of SPSS 17 package program. This study has been carried out in 7 early childhood education institutions in Kastamonu during the spring semester of 2016-2017 academic year. This 7 early childhood institutions located in the different regions of the city with different socio-economic status. The study group consist of 286 preschool children aged 5 and 6. The study group was determined by using purposive sampling method. Findings indicated that peer bullying is significantly related to children's gender, mother's education status, socio-economic level, father's profession, child's level of interest in violent games and television programs, democratic attitude and authoritarian attitude variables. Furthermore, it has been concluded that children's emotional intelligence skills are connected with peer bullying. On the other hand findings revealed that peer bullying is not significantly related to age, number of siblings, step siblings, birth order, father's education status, mother's working status, parents' marital status, child's school readiness level, child's attendance level, permissive attitude and excessive protective attitude variables.