Rezervuarlarda sediment birikimi, temizleme/yıkama yöntem ve koşulları bir örnek uygulama: Güllübağ barajı sediment yıkama savağı
Sediment deposition in reservoirs, cleaning/washing method and conditions an example application: Gullubag dam sediment washing flumes
Yazar: SELİN ŞAHİN
Danışman: PROF. DR. İLHAN AVCI
İstanbul Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Hidrolik ve Su Kaynakları Mühendisliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: İnşaat Mühendisliği = Civil Engineering
Dizin: Akarsu morfolojisi = Stream morphology ; Rezervuar alanı = Reservoir area ; Rezervuar potansiyeli = Reservoir potential ; Yıkama işlemi = Washing process ; Yıkama süresi = Washing period ; Yıkanabilirlik = Washability ; Çökeltme = Sedimentation

Özet:
Baraj inşasında dünya üçüncüsü olan ülkemizde, 2005 yılı itibariyle rezervuar yüzey alanı yaklaşık 415 bin hektara ulaşmış olup, plânlananların tamamı inşa edildiğinde ve diğer kuruluşlarca inşa edilenler de göz önüne alındığında yaklaşık 860 bin hektarlık bir yapay iç su potansiyelinin ortaya çıkacağı tahmin edilmektedir.Barajların yapımından sonra, nehrin mansabındaki kesimde morfolojik, hidrolojik ve katı madde taşınım miktarı özelliklerinde bazı değişimlere neden olduğu bilinmektedir.Bütün akarsularda az veya çok askı maddesi ve sürüntü maddesi şeklinde katı maddeler taşınır. Taşınan maddelerin bir kısmı baraj gölünde yığılarak baraj haznesinin giderek azalmasına sebep olur. Planlama ve tasarım sırasında baraj haznesinde onun ekonomik ömrü içinde yığılabilecek katı madde miktarının oluşturacağı ölü hacim belirlenir. Bu ölü hacmin belirlenmesi için taşınan ve yığılan katı maddelerin özgül ağırlığı, haznenin bulunduğu akarsu kesitine gelen katı madde miktarı, haznenin tuzaklama oranı ve haznenin ekonomik ömrü bilinmesi gerekir.Bu tez kapsamında rezervuarların ekonomik ömrünü azaltan sediment birikimi problemi ve özellikle de bu problemin çözüm yöntemlerinden olan yıkama yöntemi üzerinde durulmuştur.Tüm bu deneyler sonucunda su seviyesinin baraj yüksekliğinin yaklaşık yarısından az olduğu ve dip savaklarda ayırma perdesinin kullanıldığı durumlarda yıkama alanını menbaya doğru genişlediği görülmüştür. Barajdaki su seviyesinin minimum düzeyde ve havzadan baraja gelen akımın da maksimum olduğu durumlarda ayırma perdeli dip savaklar yardımıyla yapılacak yıkama işleminde bu yıkma verimliliği çok daha artacaktır.

Abstract:
In our country ranking the third in dam construction, reservoir surface area has reached about 415 thousands hectares as of 2005, if all of the planned dams were constructed we would face an inland water potential of approximately 860 thousands hectares with other reservoirs constructed by other institutions.After the construction of dams in the river downstream areas, morphological, hydrological and sediment transport is known to cause changes in the amount of some of the properties.All streams in the form of more or less solids suspension agent and swab material is moved. Some of the substances carried in the dam reservoir dam's going to cause a reduction in stockpiled. During the planning and design of the dam reservoir in its economic life will create dead volume is determined by the amount of solid matter.This determination of the dead volume of solid materials transported to and stacked specific weight of the stream cross-section of the chamber containing the solid matter, the container trapping rate and the economic life of the reservoir must be known.In this thesis, the problem of the accumulation of sediment in reservoirs, which reduces economic life and, in particular washing method, which focuses on the methods of solution of this problem.