Tarım işletmelerinde girişimciliği etkileyen faktörlerin analizi
Analysis of the factors affecting entrepreneurship in agricultural enterprises
Yazar: KEMALETTİN AĞIZAN
Danışman: PROF. DR. ZEKİ BAYRAMOĞLU
Selçuk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarım Ekonomisi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Mühendislik Bilimleri = Engineering Sciences

Özet:
Bu çalışma Konya ili Ereğli ilçesinde faaliyet gösteren tarım işletmelerinde girişimciliği etkileyen faktörlerin analiz edilmesi amacıyla yapılmıştır. Çalışma kapsamında tabakalık tesadüfi örnekleme yöntemi kullanılmış ve toplamda 98 işletmeciyle görüşülmüştür. Tarım işletmeleri bir bütün olarak değerlendirildiğinde sosyo-ekonomik faktörler girişimciliği etkilemektedir. Girişimciliği etkileyen bu sosyo-ekonomik faktörlerini ise tarım işletmelerinin yıllık faaliyet sonuçlarından elde edilmiştir. Buna göre incelenen işletmelerde gayrisafi üretim değeri, gayrisafi hasıla, işletme masrafları, saf hasıla, brüt kar, net kar, tarımsal gelir ve rantabilite gibi ekonomik analizler yapılmış ve değerlendirmede bulunulmuştur. Elde edilen sonuçlara göre tarım işletmelerinin girişimcilik katsayısı belirlenmiştir. Girişimcilik katsayısını belirlemede girişimcide olması gereken özellikler arasında olan profesyonellik, yöneticilik, fırsatçılık, stratejik davranış ve iş birliği adı altında beş bileşen yer almaktadır.  Her bir bileşen kendi içinde sınıflandırılmış ve bu sınıflara ait değişkenler belirlenmiştir. Belirlenen değişkenler işletme yöneticilerinden elde edilen veriler doğrultusunda ölçeklendirilmiştir. Her bir özellik ve sınıf için değişkenlerin ortalaması alınarak skorlar belirlenmiştir. Ayrıca bütün değişkenlerin ortalaması alınarak girişimcilik katsayısı belirlenmiştir. Bu değer bütün işletme gurupları için 3,75 olarak belirlenmiş olup, işletme büyüklüklerine göre sırasıyla 3,17, 3,57 ve 3,85 olarak belirlenmiştir. Belirlenen bu değerler sonucunda girişimcilik yeteneğinin ortalamanın üzerinde olduğu ve bunun en önemli nedenin gerek çalışma alanında yenilikçi üretim faaliyetlerinde bulunulması ve üreticilerin risk alarak üretime katılmak istemeleri olmaktadır. Ayrıca çalışma kapsamında üreticilerin sahip oldukları girişimcilik beceriler likert ölçeğine göre incelenmiş ve girişimcilik becerileri kişisel, teknik ve yönetim olmak üzere 3 bileşene ayrılmıştır. Her bir bileşenin ortalaması alınmasıyla birlikte girişimci becerileri belirlenmiştir. Girişimci becerinin katsayısı genel ortalaması 5'li likert ölçeği üzerinden 3,85 olduğu belirlenmiş olup bileşenlerine göre sırasıyla 4,24 , 3,85 ve 3,45 olarak ölçeklendirilmiştir. Son olarak girişimciliği etkileyen faktörler çoklu doğrusal regresyon ile analiz edilmiş olup girişimciliği etkileyen faktörler arazi miktarı, dekara aktif sermaye, dekara gayrisafi üretim değeri, erkek işgücü birimi, yaş, sigorta yaptırma durumu, dekara net kar ve eğitim düzeyi olarak belirlenmiştir. Değişkenler arasında arazi miktarı, dekara gayrisafi üretim değeri, erkek işgücü birimi, sigorta yaptırma durumu, dekara net kar ve eğitim düzeyleri artması ve yaş ile aktif sermayenin dekara düşen değerinin azalmasıyla girişimcilik katsayısı arasında doğru orantılı bir ilişkinin olduğu belirlenmiştir.

Abstract:
This study was carried out in order to analyze the factors affecting entrepreneurship in agricultural enterprises operating in the province of Ereğli, Konya. In the scope of the study, the layer sampling random sampling method was used and a total of 98 operators were interviewed. Socio-economic factors affect entrepreneurship when agricultural enterprises are evaluated as a whole. These socio-economic factors affecting entrepreneurship are derived from annual activity results of agricultural enterprises. Accordingly, economic analyzes such as gross production value, gross output, operating costs, net output, gross profit, net profit, agricultural income and profitability have been made and evaluated in the examined enterprises. According to the results obtained, the entrepreneurship coefficient of agricultural enterprises has been determined. There are five components to be found in the entrepreneurship determinants: professionalism, managerialism, opportunism, strategic behavior and business association. Each component is categorized in itself and the variables of these classes are determined. The identified variables were scaled in the direction of the data obtained from the business managers. Scores were determined by taking the average of the variables for each property and class. In addition, entrepreneurship coefficient was determined by taking the average of all variables. This value was determined as 3.75 for all business groups and it was determined as 3,17, 3,57 and 3,85 respectively according to the size of enterprises. As a result of these values, the entrepreneurial ability is above average, and the most important reason for this is that innovative production activities are carried out in the field of study and that producers take risks and participate in production. In addition, the entrepreneurship skills of the producers were examined according to the Likert scale and the entrepreneurial skills were divided into three components: personal, technical and management. Entrepreneurial skills have been identified with the averaging of each component. The general average of the coefficient of entrepreneurial skill was 3.85 on the 5 point likert scale and it was scaled as 4,24, 3,85 and 3,45 according to its components, respectively. Finally, the factors affecting entrepreneurship were analyzed by multiple linear regression. Factors affecting entrepreneurship were determined as land amount, active capital reserve, gross reproduction value, male labor force, age, insurance status, net profit and education level. It was determined that there was a direct correlation between the variables such as the amount of land, the value of the glacier production, the male labor unit, the status of insured, the increase of the net profits and education levels, and the declining value of age and active capital.