"1997 - 2018 yılları arasında çocuk hematoloji-onkoloji bilim dalında idiyopatik trombositopenik purpura tanısı ile takip ve tedavi edilen hastaların retrospektif olarak değerlendirilmesi"
Retrospective evaluation of patients who were followed and treated with the diagnosis of idiopathic thrombocytopenic purpura in the pediatric hematology and oncology department between 1997-2018
Yazar: GÖZDE DOYMUŞ
Danışman: PROF. DR. ZUHAL KESKİN SARILAR
Atatürk Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Kronik hastalık = Chronic disease ; Purpura-trombositopenik-idyopatik = Purpura-thrombocytopenic-idiopathic ; Retrospektif çalışmalar = Retrospective studies ; Çocuklar = Children ; Çocukluk dönemi = Childhood

Özet:
Amaç: Bu çalışmadaki amacımız kliniğimizde takip ve tedavileri yapılmış olan idiyopatik trombositopenik purpura tanısı almış hastaların demografik verileri, laboratuvar değerleri ve tedaviye cevapları gibi özelliklerini retrospektif olarak incelendi.
Yöntem: Bu çalışmada, 1 Ocak 1997 -31 Aralık 2018 tarihleri arasında Atatürk Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı, Çocuk Hematoloji-Onkoloji Bilim Dalı'na başvuran ve idiyopatik trombositopenik purpura tanısı konulan 18 yaşından küçük hastaların dosyaları retrospektif olarak değerlendirildi. 
Bulgular: Ocak 1997-Aralık 2018 yılları arasında idiyopatik trombositopenik purpura (İTP) tanısı konulan 447 hasta saptandı. 19 hasta çalışma dışı bırakıldı, 428 hasta çalışmaya dahil edildi.  Hastaların tanı anındaki yaşı 73,6±47,9 (min-maks:1,5-204) ay idi. Akut İTP'de K/E oranı 0,87 iken; kronik İTP'de bu oran 1,07 olarak bulundu. Kronik İTP hastalarında ortalama tanı yaşı akut İTP hastalarına göre anlamlı olarak yüksek saptandı (p=0,000). Akut İTP'li hastaların başvuru anındaki ortalama trombosit sayısı kronik vakalara göre daha düşük bulundu (p=0,035). Enfeksiyon öyküsü mevcut olan hastaların daha az kronikleştiği saptandı (p=0,04). ÜSYE hikayesi olanlarda hastalık süreci daha çok akut seyretti (p=0,040). Kronik hastalarda ANA pozitifliği diğer gruplardan daha yüksekti ve istatistiksel olarak anlamlı fark bulundu (p=0,014). Steroid ve İVİG alan hastalarda 3.gün ile tanı anındaki platelet sayıları arasındaki fark kombine tedavi alan hastalardan daha fazlaydı ve istatistiksel olarak anlamlı fark saptandı (p<0,001). Akut, persistan ve kronik İTP hastaları karşılaştırıldığında kronik İTP'li hastalarda relaps görülme oranı daha fazlaydı ve istatiksel olarak anlamlı fark saptandı (p<0,001). İVİG verilen hastalarda relaps görülme oranı daha düşüktü ve istatistiksel anlamlı fark bulundu (p=0,045). ANA negatif olan hastaların remisyon oranları yüksekti (p=0,009).  Remisyon görülen hastaların 3. ve 7. gün platelet sayıları remisyon görülmeyen hastaların platelet sayısından fazlaydı ve istatistiksel olarak arada anlamlı fark bulundu (p<0,001). Tanı yaşı, ortalama takip süresi ve 7. gün platelet değişkenlerinin kronikleşme için risk faktörü olduğu bulundu.
Sonuç: İdiyopatik trombositopenik purpurası olan çocuklarda kornikleşmeye etki eden faktörlerin tanı yaşının büyük olması, kız cinsiyet, ÜSYE hikayesinin olmaması, trombosit sayısının fazla olması olduğu görüldü.

Anahtar Kelimeler: İdiyopatik trombositopenik purpura, çocukluk çağı

Abstract:
Introduction: In this study we reviewed our clinics' idiopathic thrombocytopenic purpura patients' laboratory results, demographic data and patients' response to the treatment retrospectively.
Material and method: In this study, we reviewed patients diagnosed with thrombocytopenic purpura who were younger than eighteen years old and admitted to the Ataturk University of Medical School, Department of Pediatrics, Pediatric Hematology and Oncology Department between 1 January 1997 to 31 December 2018.
Results: 447 patients with idiopathic thrombocytopenic purpura (ITP) detected between January 1997 to December 2018. 19 patients excluded from study, 428 patients included to the study. Mean patient age was 73,6±4 (min-max: 1,5-204) months old at the time of diagnosis. F/M ratio of Acute ITP was 0,87 and Chronic ITP's F/M ratio was 1,07. Mean diagnosis age of Chronic ITP patients were higher than Acute ITP patients (p= 0,000). At the time of admittance Thrombocytes count of Acute ITP were lower than Chronic ITP patients (p= 0,035). Patients with infection history had lesser chronical ongoing rates (p= 0,04). Patients with upper respiratory tract infection history had more acute ongoing (p= 0,040). Chronic patients had higher ANA positive patient numbers than other groups and that was statistically meaningful ( p= 0,014). Patients treated with steroid and IVIG had better platelet count increase from first to 3rd day than patients treated with combine treatment and was statistically meaningful (p<0,001). When we compared acute, persistent and chronic ITP patients Chronic ITP patients had more relapse rates and was statistically meaningful (p<0,001). Patients treated with IVIG had lesser relapse rates and that was statistically meaningful (p= 0,045). ANA negative patients had higher remission rates (p=0,009). Patients with remission had higher 3rd and 7th day platelet counts than patients without remission and that was statistically meaningful (p<0,001). Age of diagnosis, mean follow up duration and 7th day platelet count found to be risk factor for chronic ongoing.
Discussion: Risk factors for Chronic ongoing idiopathic thrombocytopenic purpura are; high age at the time of diagnosis, female gender, absence of upper respiratory tract infection history and high thrombocytes count.

Keywords: Idiopathic thrombocytopenic purpura, childhood.