Çalışan annellerin öz yeterlilik düzeyleri ve iş-yaşam çatışması arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examining self-efficacy and work life conflinct levels of working mothers
Yazar: BUKET ÇIRAK
Danışman: DR. GÜLŞAH VURAL ÖZKAN
İstanbul Arel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Anneler = Mothers ; Çalışan kadınlar = Working women ; Ölçekler = Scales ; Öz yeterlilik = Self-efficacy ; İş-yaşam çatışması = Work-life conflict

Özet:
Bu araştırmada, çalışan annelerin iş yaşam çatışmalarının belirlenmesi, çalışan annelerin öz yeterliliklerinin ve ebeveyn öz yeterliliklerinin belirlenmesi ile bu kavramların arasında ilişkilerin incelenmesi amaçlanmaktadır.Bu etkileşimin belirlenmesi, incelenmesi için çalışan annelerin iş-yaşam çatışması düzeylerini ortaya çıkarmak ve öz yeterliliği, ebeveyn öz yeterliliği ile iş yaşam çatışması arasındaki ilişkiyi saptamaktır. Tarama modeli ve nicel yöntemle yapılan bu araştırmanın hedef evrenini; Bakırköy devlet okulunda bulunan çalışan veli grubundan oluşturulmuştur. Bu kapsamda araştırmanın çalışma grubu Bakırköy devlet okulunda 72 gönüllü araştırmaya katılan çalışan annelerden seçilmiştir. Araştırmanın örneklemi yaşları 25-50 üstü yaş arasında değişen, çalışma hayatında aktif rol alan annelerden oluşturmaktadır. Araştırmanın verileri için; ilk kez 1970'lerin ortalarında kullanılan ve ilk ortaya atılış nedeni, aile ile geçirilen ya da "boş" diye nitelendirilen zamanı kullanırken iş yeri taleplerini gözardı edememe ve bu iki olguyu entegre etme şeklinde ortaya çıkmış olan; 'İş Yaşam Dengesi Ölçeği' ile ilk defa 1977 yılında psikolog Albert Bandura tarafından ele alınan, Sosyal Biliş Kuramında var olan ve uyarlanan 'Öz Yeterlilik Ölçeği' ile Öz yeterliliğin alt boyutlarından olan 'Ebeveyn Öz yeterlilik Ölçeği' kullanılmıştır. Ayrıca araştırmada kullanılan sosyo-demografik ve ilişkisel değişkenleri belirlemek amacıyla, araştırmacı tarafından hazırlanan "Kişisel Bilgi Formu" kullanılmıştır. Ölçeklerden elde edilen verilerin, katılımcıların demografik özelliklerine göre farklılık gösterip göstermediğini saptamak amacıyla tek yönlü ANOVA testi uygulanmıştır. Ölçüm yapılan değişkenler arasındaki ilişkileri saptamak amacıyla ise kolerasyon analizi, basit regresyon analizi ve hiyerarşik regresyon analizi uygulanmıştır. Elde edilen verilerin analizi sonucunda ebeveyn özyeterlilik ve işe dair özyeterlilik değişkenlerinin iş yaşam çatışması üzerinde anlamlı bir etkisi olduğu sonucuna varılmıştır. Bu etki ebeveyn özyeterlilik değişkeninin iş yaşam çatışması üzerinde daha fazla olduğu görülmüştür.

Anahtar Kelimler: Kadın, Çalışan Kadın, Anne, İş -Yaşam Doyumu, İş-Aile-Yaşam Çatışması, Öz Yeterlilik, Ebeveyn Öz Yeterliliği

Abstract:
In this research, it is aimed to observe the definition of work life conflict, self-efficacy and parental self-efficacy of working mothers and the relationship between those concepts. The aim of determination of this relationship is to find out the level of work life conflict and self-efficacy of working mothers and to determine the relationship between parent self-efficacy and work life conflict. The target universe of this research done with the survey model and the quantitative method involves working mothers in Bakırköy State School. To this light, the team of working class is choosen from the working mothers (72 people) who work in Bakırköy State School and join in to the research as voluntary. The sample of the research is constituted by the working mothers whoare at the age of between 25-50 and active in the business life. ''Work life balance scale'' used for the first time in the middle of 1977 has been used for the datas of the research. The first reason of the scales's constitution is not to take consider into the demand of the work place while spending the time with the family or which is called also ''free time'' and to integrate those two phenomenons. Moreover, '' Self-Sufficiency Scale'' existed and adapted in the Social Cognition Theory has been used observed for the first time by thepsychologist Albert Bandura in 1977. However, ''The Scale of Parent Self-Sufficency'' which is in the lower dimension of self-suffieciency has been used. Also, ''Personal Information Form'' prepared by the researcher has been used to determine the socio-demographic and relational variable in the research. The one way ''ANOVA'' test has been implemented to determine whether the data sacquired from the scales change according to the demographic features of voluntaires.

The Correlation Analysis, the Simple Regression Analysis and the Hierarchical Regression Analysis has been implemented witht heaim of the determination of the relationship between the variables which are scaled. At the end of the analysis acquired, it is understood that parent self-sufficiency and the variables of self-sufficiency regarding business have a reasonableeffect on the work life conflict. Also, with this effect it is seen that parent self-sufficiency variable has more effect on the work life conflict.

TheKeyWords: Woman, Working Woman, Mother, Work-Life Satisfaction, Work-Family Life Conflict, Life Balance, Self- Suffiency, Parent Self-Suffiency