Elastan karışımlı denim kumaşların elastikiyet ve kalıcı uzama özellikleri üzerine bir araştırma
A study on elasticity and growth properties of elastane composed denim fabrics
Yazar: ALPER ÇATALOĞLU
Danışman: YRD. DOÇ. DR. CANKUT TAŞKIN
Ege Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tekstil Teknolojisi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Tekstil ve Tekstil Mühendisliği = Textile and Textile Engineering

Özet:
liklerine kumaş konstrüksiyonunun, elastan numarasının ve elastan ön çekiminin
etkisi incelenmiştir. Denim üretiminde yaygın olarak kullanılan denim kumaş
konstrüksiyonlarından hareket edilerek Ne 7, Ne 8, Ne 9, Ne 10, Ne 12 atkı iplik
numaraları kullanılmıştır. Bu ipliklerde 78 dtex ve 135 dtex numaralarında elastan lifi
kullanılmıştır.
Öncelikli olarak elastan ön çekiminin kumaş elastikiyet ve kalıcı uzama
değerlerine etkisini incelemek amacıyla 3.8, 4.2, 4.6 elastan ön çekim değerleriyle
denemeler yapılmıştır. Elastan ön çekimindeki etkilerin incelenmesinin ardından
konstrüksiyon üzerinde yoğunlaşılmıştır. Farklı denim konstrüksiyonlarında
denemeler yapılmıştır. Konstrüksiyonlarda atkı sıklığının, tarak numarasının, elastan
numarasının elastikiyet ve kalıcı uzama değerlerine etkisi incelenmiştir. Kullanılan
tarak numaraları 48/4, 52/4, 56/4, 59/4, 62/4' tür. Ne 17 - Ne 23 arasındaki iplik
numaralarında farklı atkı sıklıkları kullanılmıştır. Doku olarak denim kumaşlarda en
çok tercih edilen Dimi 3/1 Z kullanılmıştır.
Yapılan denemelerin istatistiksel olarak değerlendirilmesi sonucunda elastan ön
çekiminin elastikiyet ve kalıcı uzama özelliklerine etkisi anlamlı çıkmamıştır. Farklı
tarak numaralarında yapılan denemelerin istatistiksel olarak değerlendirilmesi
sonucunda tarak numarasının artması ile elastikiyetin ve kalıcı uzamanın düştüğü
görülmüştür. Farklı atkı sıklıklarnda yapılan denemelerin incelenmesi sonucunda ise
atkı sıklığındaki artışın elastikiyeti ve kalıcı uzamayı düşürdüğü görülmüştür.
Elastan numarası olarak 78 dtex ve 135 dtex kullanılmıştır. Aynı
konstrüksiyonda bu iki lif numarasının kullanımı sonucu 135 dtex' in denim kumaşın
elastikiyet ve geri toplama kabiliyetini arttırdığı görülmüştür.
Anahtar Sözcükler: Denim, elastan, elastikiyet, kalıcı uzama, elastik denim.

Abstract:
Effects of elastane dtex, elastan pre-draft and other fabric construction
parameters on elasticity and growth properties of denim fabric have been examined in
this study. Yarn numbers of Ne 7, Ne 8, Ne 9, Ne 10, Ne 12 have been used in known
denim constructions. 78 dtex and 135 dtex elastane have been used to produce these
core-spun yarns.
Firstly some trials have been done with 3.8, 4.2, 4.6 elastane pre-draft values to
see the effect of elastane pre-draft on elasticity and growth. After the examination of
elastane pre-draft on elasticity and growth, the trials have been focused on fabric
construction parameters. Trials have been done with some different denim
constructions. In these trials the effect of weft density, reed number, elastane number
(dtex) have been examined on elasticity and growth. 48/4, 52/4, 56/4, 59/4, 62/4 reed
numbers and yarn numbers between Ne 17 and Ne 23 have been used. 3/1 right hand
twill weave which is the best preferred for denim fabrics, has been produced.
After the statistical evaluations it was observed that elastane pre-draft on
elasticity and growth is not significant. However the increase on reed number
decreases the elasticity and growth. The increase on weft density decreases the
elasticity and growth.
The use of 78 dtex and 135 dtex elastane in the same denim construction shows
that 135 dtex elastane increases the elasticity and growth.
Keywords: Denim, stretch denim, elastane, elasticity, growth, recovery.