Bakırçay Nehrinin ağır metal ve radyoaktif element konsantrasyonları belirlenerek,nedenlerinin faktör analiz yöntemleriyle irdelenmesi
The determination of heavy metals and radioactive element concantrations of Bakırçay River basin and the scrutinity of their causes through factor analysis methods
Yazar: FERHAT ORTABÜK
Danışman: PROF. MEHMET N. KUMRU
Ege Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Nükleer Bilimler Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Fizik ve Fizik Mühendisliği = Physics and Physics Engineering ; Nükleer Mühendislik = Nuclear Engineering

Özet:
serisi, K-40, radon ve ürünleridir. Bu doğal radyonüklidlerin olusturduğuradyasyon, çevrenin yasamaya uygun olup olmadığı hakkında bilgi verir. Buçalısmanın amacı da Bakırçay Havzası'nın doğal radyoaktivite düzeyinibelirlemektir.Ayrıca bu çalısmada, Bakırçay Havzası'ndan alınan sediment ve suörneklerindeki ağır metal konsantrasyonları ICP-OES kullanılarak tespitedilmistir.Çandarlı Körfezi'nden Soma'ya kadar Bakırçay Nehri boyuncayaklasık 2 km aralıklarla 54 örnekleme yerinden örnekler alındı. Alınantoprak ve sediment örneklerinde Th-232, U-238 ve K-40 aktivitelerisintilasyon dedektörüyle ölçülürken su örneklerindeki Ra-226 aktivitekonsantrasyonları kollektör yöntemi ile ölçüldü.Toprak örneklerinde tespit edilen ortalama Th-232, U-238 ve K-40miktarları sırasıyla 5.93 ppm, 5.92 ppm ve 0.91 ppm'dir. Sedimentörneklerindeki tespit edilen ortalama Th-232, U-238 ve K-40 aktivitelerisırasıyla 6.86 ppm , 7.65 ppm ve 0.69 ppm'dir. Su örneklerindeki Ra-226 aktivite konsantrasyonları 0.09-0.94 Bq/l arasında ve ortalama 0.36Bq/l ölçüldü.Elde edilen sonuçların çoğunun, kabul edilen ortalamalara çok yakınolduğu görüldü.Anahtar Sözcükler: Nehir, doğal radyoaktifite, sediment,ICP-OES,ağırmetal.

Abstract:
The main sources of natural radiation are; the products of the series ofTh-232, the series of U-238, K-40, and radon. The radiation, which isproduced by these natural radionuclides, gives us valuable information aboutthe environment along the river whether it is suitable for life or not. The aim ofthis study, to be determined of the radioactive level of Bakırçay River Basin.Furthermore, the samples of sediment and water which were collectedfrom this area were analyzed by using ICP-OES in order to detect heavymetals in ppm level.Beyond Bakırçay River, from Çandarlı Gulf to Soma, soil and sedimentsamples were collected from 54 different sample point approximately each 2km. In these samples, the activities of Th-232, U-238 and K-40 were detectedby using cintilation detector and the activity levels of Ra-226 were detected byusing collector method.Detected Average levels for Th-232, U-238 and K-40 in the soilsamples, 5.93 ppm, 5.92 ppm ve 0.91 ppm, respectively. Detected Averagelevels for Th-232, U-238 and K-40 in the sediment samples, 6.86 ppm, 7.65ppm ve 0.69 ppm, respectively. The radium activity concentrations in thewater samples are measured to be between 0.09-0.94 Bq/l and the averageis 0.36 Bq/l.Most of the results are found to be acceptable when compared themwith the known world standards.Key words: River, natural radioactivity, sediments, ICP-OES, heavy metals.