İbn Hacer el-Askalânî'nin Fethu'l-Bârî adlı eserinde nâsih ve mensûh metodu
The nasikh (abrogator) and mansukh (abrogated) method in Ibn Hajar al-Asqalani's work named Fath al-Bari
Yazar: ABDURRAHMAN ÖZGÜÇ
Danışman: PROF. DR. AHMET HAMDİ FURAT
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / İslam Hukuku Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Din = Religion
Dizin: Fethu`l-Bari = Fethu`l-Bari ; Mensuh = Mensuh ; Nesih = Abrogation ; İbn Hacer el-Askalani = İbn Hacer el-Askalani ; İslam hukuku = Islamic law

Özet:
Bu çalışma; "Fethu'l-Bârî fî Şerhi Sahîhi'l-Buhârî" ismindeki hacimli eseri inceleyerek İbn Hacer el-Askalânî'nin nâsih ve mensûh metodunu usûlcülerin bakış açısı ile kıyaslayıp ortaya çıkarmayı amaçlamaktadır.

Çalışma üç bölümden oluşmaktadır. Öncelikle giriş bölümünde İbn Hacer'in hayatı kısa bir şekilde ele alınmış ve nesih ilminin faziletinin yanı sıra nesih çerçevesinde tartışılan bazı temel meseleler farklı bakış açıları ile incelenmiştir. Usûlcülerin ortaya koyduğu bakış açısı ile İbn Hacer'in bakışı karşılaştırılarak birinci bölümde neshin teorik çerçevesi çizilmiştir. Bu minvalde neshin anlam açısından konumlandırılması ve câizliği hususu delilleri ile detaylı bir şekilde ele alınmıştır. İkinci bölüm neshin şartları ile neshin kısımlarının incelenmesine ayrılmış, bu çerçevede ilk etapta usûlcülerin kendi kaynaklarından tespitler yapılmış, ardından ise bu tespitlere yönelik İbn Hacer'in yaklaşımı Fethu'l-Bârî'den uygulamalı örnekler esas alınarak tahlil edilmiştir. Son bölümde ise Fethu'l-Bârî'nin çeşitli bölümlerinden tespit edilmiş neshin farklı meselelerine temas eden birtakım örnekler serdedilerek İbn Hacer'in nesih çerçevesinde tartışılan bazı meselelere yönelik bakış açısı tespit edilmiştir.
  
Anahtar Kelimeler: İbn Hacer, Fethu'l-Bârî, nesih, nâsih, mensûh

Abstract:
Examining the voluminous work named "Fath Al-Bari Fi Sharh Sahih Al-Bukhari", this work aims to expose Ibn Hajar Al-Askalani's nasikh and mansukh method by making a comparison with the methodologists' point of view.

The work consists of three parts. Firstly, Ibn Hajar's life was briefly discussed in the introduction, and some of the main issues addressed within the framework of naskh (abrogation), as well as the virtue of the science of naskh (abrogation), was examined from different points of view. In the first chapter, the theoretical framework of naskh was drawn by comparing the point of view revealed by the methodologists and Ibn Hajar's view. In this manner, the positioning of naskh in terms of meaning and the subject of its being licit was discussed in detail with pieces of evidence. The second chapter was devoted to the study of the conditions and the parts of naskh, in this context, determinations were made from the methodologists' sources in the first place, and then Ibn Hajar's approach to these determinations was analyzed based on practical examples from Fath Al-Bari. In the last chapter, several examples pointing out different issues of naskh picked out from various chapters of Fath Al-Bari were propounded, and Ibn Hajar's perspective on some of the issues discussed within the framework of naskh was determined.

Keywords: Ibn Hajar, Fath Al-Bari, naskh, nasikh, mansukh