Bazı Crambe L. türleri üzerinde morfolojik, anatomik ve palinolojik çalışmalar
Morphological, anatomical and polinological investigation on some Crambe L. species
Yazar: ZEYNEP KÜRŞAT DURAK
Danışman: PROF. DR. SÜLEYMAN TOKUR
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı / Botanik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 1999
Konu: Biyoloji = Biology
Dizin: Anatomi = Anatomy ; Crambe maritima = Crambe maritima ; Crambe orientalis = Crambe orientalis ; Koroloji = Chorology ; Morfoloji = Morphology ; Çimlenme = Germination

Özet:
Avrupa florasında 8 tür ve Türkiye'de 5 taksonun doğal yayılış gösteren Crambe L. nın bir taksonu da yurdumuzun endemik bitkilerindendir. Araştırma bitkilerinden C.taiaria var.tataria, C.tatria var.parviflora, Corientalis var.orienlalis Irano-Turan, Cmaritima ise euro-siberian bir elementtir. C.tataria var.parviflora yurdumuzun çok dar bir bölgesinde yetişen endemik bir taksondur. Cmaritima halofit ve psammofit (kum sever) bir bitki olduğu halde diğer araştırma bitkileri kserofit tabiatlıdırlar. Endemik bir takson olan C.tataria var.parviflora yetiştiği dar, habitat bakımından tehlike altında (E), Cmaritima zarar görebilir (V), C.tataria var.tataria ile Corientalis var.orientalis ise nadir (R) Crambe taksonlandırlar. İncelenen türlerin kök enine kesitlerinde Corientalis var.orientalis 'te rizodermin altında adacıklar halinde sklereidler (taş hücreleri) vardır. Türün gövde enine kesitlerinde de epidermisin hemen altında 2-3 sıralı levha kollenkiması ile floem dokusunun üzerinde sklerenkimatik adacıklar bulunmaktadır. İncelenen türlerin yaprakları ekvifasial'dir. Stomalan mezomorf (amfîstomatik) olup anisositik tiptedir. Cmaritima da stoma frekensı üst yüzeyde %13.84 alt yüzeyde %27.77 olduğu halde diğer taksonlarda üst ve alt yüzeylerde stoma frekansı bakımından belirgin bir farklılık yoktur. Cmaritima'ya. ait yaprakların enine kesitleri düz (Şekil 8,a) diğer türlerin yaprak enine kesitleri adaksial (dışa doğru) çöküntülü V-şeklindedir (Şekil 8,b). Cmaritima halofit ve psammofit bir bitki olduğu halde yetiştiği toprakların suda eriyebilen toplam tuz miktarı %0.020 mg/kg, pH'sı 8.50 olduğu halde deniz seviyesinden 900 m'de doğal yayılış gösteren endemik Ctataria var.parviflora' van. üzerinde yetiştiği toprağın suda eriyebilen tuz miktarı %0.270 mg/kg, pH'sı ise 7.50 dir. Araştırma bitkilerinin polenleri tricolpate tipte ve sphaeroidea şeklindedir. Ayrıca türlerin polen strüktürleri tectatae skulpturlan ise reticule'dür. Cmaritima'mn polenleri incelenen diğer türlere oranla daha büyüktür.lOOppm GA3 lü ortamda ve sürekli karanlıkta çimlendirmeye tabi tutulan araştırma bitkilerinin tohumlarında Corientalis var.orientalis'te %81, C.maritimd'âa. ise %56 tohum çimlenmesi saptanmıştır. Anahtar Kelimeler : Crambe L., C.tataria var.tataria, Ctataria var.parviflora, Corientalis var.orientalis, C.maritima; Morfololoji; Koroloji; Anatomi; Toprak; Palinoloji; Tohum çimlenmesi.

Abstract:
Crambe L. has 8 species in the flora of Europe and 5 tacson in Türkiye, one tacson of whjch is an endemic plant of our country. C. tatarla var. tatarla, C. tatarla var. parvtflora, C. ortentalts var. orientalis are Irano- Turan, C. martttma is an Euro-Siberian element which are research plants. C. tatarla var. parviflora is an endemic tacson which grows in a scant region of our country. Although C. marttima is a halofit and psammofit (sand-liker) plant, other research plants are kserofit characters. C. tatarla var. parviflora which is an andemic tacson is under the danger of it's scant habitat (E), C. martttma may be damaged (V), C. tatarla var. tatarla and C. orientalis var. orientalis are rare Crambe L. tacsons. In the width root crosscuts of researched species in C. Orientalis var. Orientalis there are sklereids (stone cells) and there are 2-3 aranged panels collenkima in the width stem crosscut beneath the epidermis and there are sklerenkimatik islets on the floem tissue. Leaves of researched species are ekvifasial. Their stomas are mezomorf (anfistomatik) and type of anisostik. Although stoma frekance of C. marttima is % 13. 84 on the up surface and %27.77 on the down surface, in the other tacsons there isn't a clear difference about stoma frekance on up and down surfaces. Width crosscuts of leaves belonged to C. martttma are plain (Form 8,a), width crosscut of leaf of other species are adaksial (toward out), debrisy and in the shape of V-(Form 8,b). Although C. martttma is hallofit and psammofit plant, the total amount of the salt of the earth on which it grows is %0.020 mg/kg, even though it's pH is 8.50, endemic C. tatarla which has a natural spreading on of the sea level up 900m., the amount of salt which melts in water of the earth on which it grows is %0.270 mg/kg, it's pH is 7.50. The polens of research plants are in type of tricolpate and shape of sphaeroidea. In addition, the strüktürs of species are tectatae, the skulptur of them are reticule. The polens of C. maritima are bigger than the other researched species.VII In the seeds of research plants which continously were sprouted in the darkness in an athmosphere with 100 ppm GA3, seed sprouting was stabilized %81 in C. orientalis, %56 in C. maritima. Key Words: Crambe L., C. tatar ia var. parviflora, C. orientalis var. orientalis, C. maritima; Morphology, Corology, Anatomy, Soil, Palinology, Seed Sprouting