Pandemi sürecinde hemodiyaliz hastalarının yaşadıkları COVID-19 korkusu ve psikososyal uyumlarının değerlendirilmesi
The evaluation of the fear of COVID-19 that hemodialysis patients experience and their psycosocial adaptations during the pandemic
Yazar: BEYZA KUYUMCU
Danışman: PROF. DR. NESRİN NURAL
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / İç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: COVID 19 = COVID 19 ; Diyaliz = Dialysis ; Korku = Fear ; Korona virüs enfeksiyonları = Coronavirus enfections ; Korona virüsler = Coronaviridae ; Pandemiler = Pandemics ; Psikososyal uyum = Psychosocial harmony ; Renal diyaliz = Renal dialysis ; Tedaviye bağlılık ve uyum = Treatment adherence and compliance

Özet:
Bu araştırma günlük yaşamlarında rol kaybı, değişen vücut imajı, ekonomik kaygılar, sosyal ve evlilik ilişkilerindeki değişimler gibi stresörlerle başa çıkmak durumunda kalan hemodiyaliz hastalarının pandemi sürecinde riskli grupta yer almaları açısından yaşadıkları COVİD-19 korkusu ve psikososyal uyumunu değerlendirmek amacıyla yapılmıştır. Araştırmaya Mayıs-Kasım 2021 tarihleri arasında Rize RTEÜ Eğitim ve Araştırma Hastanesi, Rize Devlet Hastanesi, Rize Çayeli İshakoğlu Devlet Hastanesi ve Rize Kaçkar Devlet Hastanesi hemodiyaliz ünitelerinde sürekli hemodiyaliz alan 200 hasta dahil edilmiştir. Veriler "Hasta Tanıtım Bilgi Formu", "COVİD-19 Korkusu Ölçeği" ve "Hastalığa Psikososyal Uyum - Öz Bildirim Ölçeği (PAIS-SR)" ölçekleri kullanılarak yüz yüze görüşme tekniği ile toplanmıştır. Verilerin analizinde SPSS 22.0 istatistik programında Kolmogorov - Smirnov, Mann-Whitney U, Kruskal Wallis, Spearman testi ve lojistik regresyon analizi kullanılmıştır. PAIS-SR toplam puanı ortalaması 58.3±9.5 ile %80 kötü uyum olarak saptanmıştır. COVİD Korkusu Ölçeğinden alınan puan ortalaması ise 20.1±4.0 olarak bulunmuştur. PAİS-SR ve COVİD-19 Korkusu Ölçeği ile; cinsiyet, hastalığın yaşamı etkilemesi, COVİD-19 sebebiyle yakınlarında yoğun bakım öyküsü olma durumu ve hastalığın olumsuz etkisi değişkenleri arasında istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmuştur (p<0.05). PAIS-SR gruplarına göre uyumu etkileyen faktörlere bakıldığında eğitim durumunun ortaokul ve altı olması 3.1 kat, aile yapısının çekirdek aile olması 5.9 kat riskli olduğu saptanmıştır. Bu bulgular doğrultusunda, hastaların eğitim düzeyinin iyileştirilmesini, sosyal desteğin artırılmasını, hastalığın yaşamları üzerindeki olumsuz etkisinin azaltılmasını sağlayacak çalışmalar yapılmasının yanında COVİD-19 korkusuna yönelik psikolojik destek verilmesi önerilebilir.

Abstract:
This research was carried out to evaluate the fear of COVİD-19 and psychosocial adaptation of dialysis patients who have to cope with stressors such as loss of role in their daily lives, changing body image, economic concerns, and changes in social and marital relations, in terms of being in the risky group during the pandemic process. 200 patients receiving continuous dialysis at Rize RTEU Training and Research Hospital, Rize State Hospital, Rize Çayeli İshakoğlu State Hospital and Rize Kaçkar State hemodialysis units in May-November 2021 Hospital were included in the study. Data were collected by face-to-face interview technique using the "Descriptive Information Form", "COVİD-19 Fear Scale" and "Psychosocial Adjustment to Illness - Self-Report Scale (PAIS-SR)" scales. In the analysis of the data, Kolmogorov - Smirnovi, Mann-Whitney U, Kruskal Wallis, Spearman test and logistic regression analysis were used in SPSS 22.0 statistical program. The mean PAIS-SR total score was 58.3±9.5 with 80% poor compliance. The mean score from the COVİD Fear scale was found to be 20.1±4.0. With PAİS-SR and COVİD-19 Fear scale; A statistically significant difference was found between the variables of gender, the effect of the disease on life, having a history of intensive care in relatives due to COVİD-19, and the negative effect of the disease (p<0.05). Considering the factors affecting adjustment according to the PAIS-SR groups, it was determined that the education level of secondary school and below is 3.1 times more risky, and the family structure being a nuclear family is 5.9 times more risky. In line with these findings, it may be recommended to provide psychological support for fears of COVİD-19, as well as conducting studies that will improve the education level of patients, increase social support, and reduce the negative impact of the disease on their lives.