Hafif kognitif bozukluk ve alzheimer hastalığı ile sağlıklı yaşlılarda, işitsel olaya ilişkin potansiyellerin hedef ve hedef olmayan uyaranlar açısından incelenmesi
P300 target and non-target responses in alzheimer's disease, mild cognitive impairment and healthy elderly in comparison to neuropsychological tests
Yazar: GÜLBALCA ÇAKIROĞLU
Danışman: PROF. DR. GÖRSEV YENER
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Sinir Bilimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Nöroloji = Neurology
Dizin: Alzheimer hastalığı = Alzheimer disease ; Biliş = Cognition ; Biliş bozuklukları = Cognition disorders ; Bilişsel işlevler = Cognitive functions ; Elektroensefalografi = Electroencephalography ; Nöropsikoloji = Neuropsychology ; Nöropsikolojik testler = Neuropsychological tests ; Uyarılmış potansiyeller-işitsel = Evoked potentials-auditory ; Yaşlılar = Aged

Özet:
Giriş: Bu araştırma Alzheimer Hastalığı (AH), Hafif Kognitif Bozukluk (HKB) ve sağlıklı bireylerin olaya ilişkin potansiyellerini nöropsikolojik değerlendirmeler ile birlikte inceleyerek, AH ve HKB'de değişen beyin dinamiklerini ortaya koymayı hedeflemektedir.
Yöntem: Çalışmaya yaş, cinsiyet ve eğitim eşleştirilmiş 15 AH, 15 MCI ve 15 sağlıklı birey dahil edilmiştir. EEG kaydı F3, Fz, F4, C3, Cz, C4, P3, Pz, P4, O1, Oz ve O2 elektrotlarından klasik oddball paradigması ile alınmıştır. Grupların hedef ve hedef olmayan P300 genlik ve latans değerleri ölçülmüştür. İstatistiksel analizlerde Tekrarlayan ölçümlerde ANOVA, bağımsız örneklem t-testi ve Spearman korelasyonu kullanılmıştır.
Bulgular: Hedef uyarıma verilen genlik değerleri, Fz, F4, C4, P4, O1, Oz, O2 kanallarında üç grup arasında istatistiksel olarak anlamlı düzeyde farklı bulunmuştur. Latans değerleri; frontal, santral ve parietal elektrotlarda üç grup arasında farklıyken, oksipital bölgede istatistiksel anlamlılığa ulaşmamıştır. Hedef olmayan genlik değerleri açısından sağlıklı ve HKB'li bireyler arasında frontal ve santral alanlarda fark gözlenirken, HKB ve AH hastaları arasında fark bulunmamıştır. Hedef olmayan latans değerleri ise tüm gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı düzeyde farklı bulunmuştur. Ayrıca, P300 genlik değerleri ile toplam öğrenme puanı yüksek bir korelasyon göstermiştir.
Sonuç: AH ve HKB'nin beyin patolojileri P300 hedef ve hedef olmayan genlik ve latans değerlerini etkilemektedir. Bu çalışmada tüm gruplar arasında P300 genlik ve latans yanıtları istatistiksel olarak anlamlı farklılık göstermiştir. Ayrıca, bireylerin sözel öğrenme puanları ile genlik değerleri ilişkili bulunmuştur.
Anahtar Kelimeler: EEG, Olaya İlişkin Potansiyeller, P300, Hafif Kognitif Bozukluk, Alzheimer Hastalığı, Nöropsikolojik Değerlendirmeler

Abstract:
Background: According to previous research studies it is known that Alzheimer's disease (AD) and mild cognitive impairment (MCI) patients' responses to target stimulation are different from healthy elderly controls (HC) due to cognitive impairment. Therefore this study is aimed to investigate brain dynamics of AD and MCI by using event-related potentials (ERP) and neuropsychological tests.
Methods: EEG was recorded from the F3, Fz, F4, C3, Cz, C4, P3, Pz, P4, O1, Oz and O2 by using classical auditory oddball paradigm. Age, gender and education matched 15 AD, 15 MCI, and 15 HC subjects were included to the study. Target and non-target P300 amplitude and latency were measured. Repeated measures of ANOVA, post-hoc t-test and Spearman correlation tests were used for statistical analyses.
Results: Target amplitudes of all groups were significantly different on Fz, F4, C4, P4, O1, Oz , O2 channels. P300 latency was significantly different on frontal, central and parietal sites among three groups. In non-target amplitudes, frontal and central electrodes were significantly different between HC and MCI, whereas MCI and AD patient's responses did not differ. Non-target latencies were significantly different on all electrode sites among three groups. Moreover, verbal memory scores and P300 target amplitudes showed high correlation with the amplitudes of all locations.
Conclusions: Brain pathology of AD and MCI affects P300 responses to target and non-target stimulation in correlation with cognitive impairment in both groups. P300 target amplitudes and latency can be an objective marker of cognitive impairment in MCI and AD.
Key Words: Event-related potentials, Mild cognitive İmpairment, Alzheimer's disease