Hemşirelerde kanıta dayalı akut inme bilgi düzeyinin değerlendirilmesi
Evaluation of nurse's knowledge of evidence based acute stroke
Yazar: NURGÜL MERDAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HAVVA KARADENİZ
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / İç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Bilgi düzeyi = Level of knowledge ; Hemşireler = Nurses ; Hemşirelik = Nursing ; Hemşirelik araştırmaları = Nursing research ; Kanıta dayalı tıp = Evidence-based medicine ; Trabzon = Trabzon ; İnme = Stroke

Özet:
Bu çalışma hemşirelerde kanıta dayalı akut inme bilgi düzeyinin değerlendirilmesi amacıyla yapılmıştır. Tanımlayıcı tipteki bu çalışmanın örneklemini Trabzon il merkezinde yer alan Karadeniz Teknik Üniversitesi Sağlık Uygulama Araştırma Merkezi Farabi Hastanesi'nde çalışan 245 hemşire oluşturmuştur. Veriler "Tanıtıcı Bilgi Formu" ve "T.C. Sağlık Bakanlığı İnme Klinik Protokolü" kapsamında oluşturulan "Akut İnme Bilgi Düzeyi Ölçme ve Farkındalık Formu" kullanılarak toplanmıştır. Verilerin normal dağılıma uygunluğu Shapiro Wilk ve Kolmogorov Smirnov ile değerlendirilmiştir. Normal dağılımı olan verilerin karşılaştırılmasında tek yönlü varyans analizi ve bağımsız örnekler t testi, normal dağılım göstermeyenlerde Kruskal Wallis ve Mann Whitney U testi, kategorik olan verilerde ki kare testi kullanılmıştır. Bu çalışmada önem düzeyi p<0.05 alınmıştır.
Çalışmaya katılan hemşirelerin %86.5'i kadın, yaş ortalaması 32.19±7.76 (Min: 20, Max: 60), %64.9'u lisans mezunu ve %93.1'i klinik/servis hemşiresidir. Hemşirelerin %16.3'ünün inme protokolü hakkında bilgisi vardır. Hemşirelerin %87.3'ü iskemik inme triyajını doğru olarak yanıtlarken, %61.2'si tercihen kullanılan inme ölçeğini bilmediğini belirtmiştir. Hemşirelerin %33.9'u rekanalizasyon tedavisi uygulanan hastalarda tedavi sonrası vital bulgu takibini, %28.2'si rekanalizasyon tedavisi uygulanan hastalarda tedavi sonrası nörolojik izlem takibini doğru yanıtlamıştır. Hemşirelerin bilgi puanı ile yaş arasında pozitif yönlü zayıf, istatistiksel olarak anlamlı ilişki bulunmuştur               (r=0.158; p=0.013). 
Hemşirelerin en yüksek oranda doğru yanıtladıkları soruların akut inmede hemşirelik bakımına ilişkin sorular,  en düşük oranda doğru yanıtladıkları soruların ise; inme ölçeği, tPA dozu ve inmede zaman yönetimine ilişkin sorular olduğu görülmüştür. Mesleki yayınları takip eden, kongre, kurs ve sempozyum programlarına katılan hemşireler sorulara daha yüksek oranda doğru yanıt vermiştir. Hemşirelerin akut inme bilgi düzeylerinin arttırılması ve kaliteli hasta bakımı yönetimi için hizmet içi eğitim programları geliştirilebilir, bilimsel toplantılara katılımları sağlanabilir ve inme bakımı klinik uygulama kılavuzları geliştirilebilir.

Abstract:
This study was conducted to evaluate the evidence-based acute stroke knowledge level in nurses. The sample of this descriptive study consisted of 245 nurses working in Farabi Hospital of Karadeniz Technical University Health Application and Research Center in Trabzon city center. The data are collected by using "Introductory Information Form" and "Acute Stroke Knowledge Level Measurement and Awareness Form" created within the scope of "T.R. Ministry of Health Stroke Clinical Protocol". The suitability of the data for normal distribution was evaluated with Shapiro Wilk and Kolmogorov Smirnov. One-way analysis of variance and independent samples t test to compare the data showing normal distribution, Kruskal Wallis and Mann Whitney U test to compare data not showing normal distribution, and chi-square test in categorical data were used. The significance level was taken as p<0.05 in this study.
86.5% of the nurses participated in the study are female, the mean age is 32.19±7.76 (Min: 20, Max: 60), 64.9% are undergraduate and 93.1% are working in clinical/services. 16.3% of nurses have knowledge about stroke protocol. While 87.3% of the nurses responded to ischemic stroke triage correctly, 61.2% stated that they did not know the stroke scale used. 33.9% of the nurses responded to vital signs follow-up in patients receiving recanalization treatment, and 28.2% responded to follow-up neurological follow-up in patients receiving recanalization treatment correctly. There was a weak, statistically significant correlation between nurses' knowledge score and age           (r=0.158; p=0.013).
While the questions that the nurses answered most correctly were the questions related to nursing care in acute stroke,  the lowest known questions were stroke scale, tPA dose and time management in stroke. Nurses following professional publications and participating in congresses, courses and symposium programs answered the questions more accurately. In-service training programs can be developed for nurses to increase their knowledge of acute stroke and quality patient care management, participation in scientific meetings can be provided and clinical practice guidelines for stroke care can be developed.