Van gölü havzasında yer alan Van Hakkari Bitlis halıları
Van gölü havzasında yer alan Van Hakkari Bitlis halıları
Yazar: HATİCE BAL
Danışman: PROF. DR. RECAYİ KARAHAN
Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sanat Tarihi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: El Sanatları = Crafts ; Sanat Tarihi = Art History
Dizin: Bitlis = Bitlis ; Dokuma sanatı = Weaving art ; Dokumacılık = Weaving ; Hakkari = Hakkari ; Halılar = Carpets ; Van = Van ; Van Gölü = Van Lake ; Van Gölü havzası = Van Lake basin

Özet:
Van,  Hakkari, Bitlis yöreleri, geçmişten günümüze değin yaşatılan önemli dokuma merkezlerindendir. Yörelerde dokumacılığın köklü bir geçmişi bulunmaktadır. Geleneksel dokumalar yörelerde gittikçe önemini yitirmektedir. Van, Hakkari, Bitlis il ilçe ve köylerinde farklı kültürel yapılar iç içedir. Buna bağlı olarak dokumalar da çeşitlilik göstermektedir. 
Dokumalar, yöre halkının kendi ihtiyaçlarını karşılamak, geleneklerini gelecek kuşaklara aktarmak ve çeyiz geleneğini sürdürmek için, yer tezgâhlarında ve mekikli tezgâhlarda yapılmaktadır. Bu çalışmada Bitlis ilinde yöresel dokumaları incelemek üzere, alan araştırması yöntemlerinden yararlanılmıştır. Bu illerdeki eski yerleşim ve dokuma merkezleri tespit edilmiştir. 
Bu merkezlerde ulaşılabilen, yer halısı, seccade halısı, duvar halısı, yastık halısı olmak üzere 36 adet dokuma araştırma kapsamına alınmıştır. Van, Hakkari, Bitlis, yörelerinde üretilen dokumaların teknolojik özellikleri (en, boy, boy/en, ağırlık, incelik, atkı ve çözgü sıklığı gibi), tarihsel gelişimi, günümüzdeki durumu, üretimde kullanılan malzemeler, desen, motif, kompozisyon, renk özellikleri belirlenmiştir. 
Toplanan veriler uygun istatistik yöntemlerle analiz edilerek frekans dağılım tablolarıyla verilmiştir. Bulgulardan yola çıkarak SWOT analizi yapılmıştır. Dokumaların desen ve motiflerinin çizimleri yapılarak katalog bilgileri oluşturulmuştur.

Abstract:
Van, Hakkari and Bitlis regions are important woven centers that have survived from the past day by day. There is a long history of weaving in the regions. Traditional texts are becoming less and less important in localities. Van, Hakkari, Bitlis provinces and villages in different cultural structures are intertwined. Accordingly, the weavings also vary. 
The textiles are made on site looms and shuttle looms to meet the needs of the local people, to pass on their traditions to future generations and to maintain the dowry tradition. In this study, field research methods were used to examine the local textiles in the province of Bitlis. 
The old settlement and weaving centers in these provinces have been identified. 36 weavings, including ground carvings, prayer rugs, wall carpets, pillow carpets, which can be reached in these centers, were included in the research. The technological characteristics of the fabrics produced in Van, Hakkari and Bitlis regions have been determined (their width, height, length / width, weight, thinness, weft and warp frequency), historical development, present situation, materials used in production, pattern, motif.
The collected data were analyzed with appropriate statistical methods and presented in frequency distribution tables. SWOT analysis was done by going out of the way. Drawings of designs and motifs of the textiles were made and catalog information was created.