Devamlı veya resiprokal rotasyon hareketinin döngüsel yorulma direncine etkisinin  yeni bir test dizaynıyla değerlendirilmesi
Evaluation of the Effects of Continuous or Reciprocal Rotation Movement on the Cyclic Fatigue Resistance using a new Test Design
Yazar: MUSTAFA POLAT
Danışman: PROF. DR. AYŞE DİLJİN KEÇECİ
Süleyman Demirel Üniversitesi / Diş Hekimliği Fakültesi / Endodonti Ana Bilim Dalı / Endodonti Bilim Dalı
Derece: Diş Hekimliği Uzmanlık, 2021
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Dental eğeler = Dental files ; Endodonti = Endodontics ; Kök kanal tedavisi = Root canal therapy ; Metal yorgunluğu = Metal fatique ; Yorgunluk = Fatigue

Özet:
Amaç; Bu çalışmanın amacı rotasyon hareketiyle çalışan, HyFlex EDM, Rotate, EdgeFileX3 eğeleriyle resiprokasyon hareketiyle çalışan Reciproc Blue, Esr Primary, EdgeOne Platinum eğelerinin, geleneksel paslanmaz çelik ve her eğe için bir adet üretilen standart kompozit kanallardaki döngüsel yorgunluk dayanımlarını yeni bir dinamik test yöntemiyle karşılaştırmaktır.
Gereç ve yöntem; Çalışmada Hyflex EDM, Rotate, EdgeFileX3, Reciproc Blue, Esr Primary ve EdgeOne Platinum Ni-Ti döner eğe sistemlerinin her birinden 20'şer adet olmak üzere toplam 120 adet kök kanal eğesi kullanıldı. Eğelerin yarısı (n=10) 60° kurvatür açısı, 5mm kurvatür yarıçapı, 16mm kanal boyuna sahip paslanmaz çelik kanalda; diğer yarısı (n=10) ise aynı ölçülerdeki kurvatür dizaynına sahip mikro sertliği ön çalışma ile test edilmiş (Vickers değeri:84.3) her eğe için bir adet üretilmiş kompozit kanallarda; dinamik olarak tasarlanmış (hız=3mm/sn) test düzeneğinde, üretici firmanın önerdiği hız ve tork değerlerinde eğeler kırılıncaya kadar kullanıldı. Eğelerin kırılma zamanı (s) dijital kronometre ile kaydedildi ve dönme hızı ile çarpılarak kırılana dek attıkları tur sayıları (KAT) hesaplandı. Eğelerin kırılan parçalarının uzunlukları (mm) elektronik kumpas kullanılarak kaydedildi. Daha sonra her eğeden, hem kompozit kanalda hem de paslanmaz çelik kanalda kırılanlardan 2'şer adet olacak şekilde kırık yüzeylerinin ve kırık tiplerinin belirlenmesi için taramalı elektron mikroskobuyla incelenmek üzere rastgele seçildi.
Bulgular; Bütün eğeler KAT sayıları açısından kompozit kanallarda paslanmaz çelik kanallardan anlamlı derecede daha yüksek değer göstermişlerdir (p<0,05). Paslanmaz çelik kanal ve kompozit kanallarda atılan tur (KAT) sayıları karşılaştırıldığında HyFlex EDM istatistiksel olarak anlamlı derecede (p<0,05) en yüksek değeri (4203,9 ve 6642,9) gösterirken, EdgeFileX3 eğesi istatistiksel olarak anlamlı derecede (p<0,05) en düşük değeri (1347,0 ve1786,5) göstermiştir. Paslanmaz çelik kanalda ve kompozit kanallarda diğer eğeler arasında KAT sayısı açısından istatistiksel fark gözlenmemiştir (p>0,05). EdgeOne Platinum ve EdgeFileX3 eğesi dışında bütün eğeler kompozit kanallarda, paslanmaz çelik kanallardan anlamlı derecede daha düşük kırılma uzunluğu göstermişlerdir (p<0,05). SEM görüntülerinde tüm örneklerde döngüsel yorgunluktan kaynaklı gevrek (brittle) kırık tipi gözlendi.
Sonuç: Döngüsel yorgunluk dayanımını inceleyen çalışmalardaki kullanılan yapay kanal materyalinin türü kırılana kadar atılan tur sayılarını ve kırılma uzunluklarını etkilemektedir. Yapay kanalın dişin yapısını ve mikrosertliğini taklit eden materyalden seçilmesi kliniği yansıtan sonuçlar verebilir. Klinikte, kanal aletinin kök kanalı içerisinde kısa aralıklarla kullanım şeklini taklit eden ileri çalışmalara ihtiyaç vardır.

Anahtar Kelimeler; Döngüsel yorgunluk, dinamik test, HyFlex EDM, Reciproc Blue, Rotate

Abstract:
Aim: The aim of this study was to compare the cyclic fatigue resistance of the HyFlex EDM, Rotate, EdgeFileX3 files that work with rotational movement, and the Reciproc Blue, Esr Primary, EdgeOne Platinum files that work with reciprocal movement, in the traditional stainless steel canals and a new dynamic test design including  standard composite canals produced  for each file.
Material and Methods: In this study, a total of 120 instruments have been used; 20 from each of the following rotary file systems: Hyflex EDM, Rotate, EdgeFileX3, Reciproc Blue, Esr Primary and EdgeOne Platinum Ni-Ti. Half of the files (n=10)  were tested in the stainless steel canal with a curvature angle of 60°, curvature radius of 5mm, and a canal length of 16mm; the other half (n=10) of them were tested in the composite canals produced with the same curvature design and its microhardness tested via a preliminary study (MicroVickers Value:84.3)  one for each file until the files have been fractured in a dynamically designed test setup at the speed (3mm/sn) and torque rating recommended by the manufacturer. The fracture time (s) of the files has been recorded by a digital stopwatch and this value was multiplied by the rotational speed to calculate the number of cycles until fracture (NCF). The length of the fractured fragments (mm) have been recorded by an electronic compass. After this, 2 files from the stainless steel canal and 2 files from the composite canal have been randomly selected for examination under a scanning electron microscope to determine their fracture surfaces and fracture types.
Results: All instruments showed significantly higher values in composite canals compared to that of stainless steel canal in terms of NCF (p<0.05). When the number of rotations in the stainless steel canal were compared, HyFlex EDM showed the highest statistical significance values (4203,9 ve 6642,9)(p<0.05), while the EdgeFileX3 file showed the lowest statistical significance (1347,0 ve1786,5) (p<0.05) values. There was no statistical difference among the other files in the stainless steel canal and composite canals (p>0.05). All files except for EdgeOne Platinum and EdgeFileX3 showed  significantly lower fracture length in composite canals than in stainless steel canals (p<0.05). In SEM images, brittle fracture type originated from cyclic fatigue was observed in all samples.
Conclusions: The type of artificial canal material used in the studies examining cyclic fatigue strength affects the NCF (number of cycles to failure) and  fracture lengths. Choosing the artificial canal from a material that mimics the structure and microhardness of the tooth may yield clinically reflective results. Further studies are needed to mimic the use of the root canal instrument at short intervals in the root canals. 
Keywords; Cyclic fatigue test, dynamic test, HyFlex EDM, Reciproc Blue, Rotate