Prekarizasyon bağlamında gerçekliğin inşası ve öznel deneyimde medyanın rolü
The construction of the reality and role of the media in subjective experience in the context of precarization
Yazar: ENES DÖNMEZ
Danışman: PROF. DR. YUSUF DEVRAN
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Radyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı / Radyo Televizyon Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Radyo-Televizyon = Radio and Television
Dizin: Dijomodernizm = Digimodernism ; Eleştirel söylem çözümlemesi = Critical discourse analysis ; Medya = Media ; Postmodernizm = Postmodernism ; Prekarizasyon = Precarization ; Sosyal medya = Social media ; Yeni medya = New media ; Yorumlayıcı fenomenolojik analiz = Interpretative phenomenological analysis ; Özne = Subject

Özet:
Özne düşüncesi; aydınlanma düşünürlerinden bu yana gelişim göstermiştir. Çalışmada öncelikle, felsefenin içinden doğan modern özneye; sonrasında, post-modern öznenin dönüşümüne yer verilmiştir. Çalışmada bugünün en önemli öznel deneyimi ise prekarya olarak görülmektedir. Preakarya olarak nitelenen bu kişiler; kırılgan, esnek, istikrarsız ve güvencesiz bir hayata sahip, yarınının ne olacağı belli olmayan kişilerdir. Neo-liberal bir öznelleşme biçiminin sonucunda ortaya çıkmışlardır. Bu öznelleşmenin temelinde ise; dijitalleşme ve medya yatmaktadır. Medya ve sayısal teknolojilerin yakınsaması ile ortaya çıkan bilgi-iletişim teknolojileri ve dijital platformlar; yeni bir çağ açmışlardır. Özellikle, gözetimin toplumun hemen her yerine sirayet ettiği, devasa verilerin depolanarak bireylerin profillere indirgendiği dijimodern bu çağda; öznelerin büyük bir çoğunluğu manipülasyonun farkında değillerdir. 
Prekar bireylerin öznel deneyimleri ve medyada inşa edilen gerçekliğin arasındaki ilişkiyi tanımlamayı amaçlayan bu çalışmada; iki ana araştırma yöntemi kullanılmıştır. Bunlardan ilki olan söylem çözümlemesi kendi içinde ikiye ayrılmaktadır. Youtube adlı video içerik platformunda yer alan videolara uygulanan bu söylem çözümlemelerinden ilki; gerçekliğin yapısal inşasına odaklanmıştır. Bu anlamda Van Dijk'ın eleştirel söylem çözümlemesi uygulanmıştır. Sonrasında ise; Thompson'un ideolojinin işleyiş stratejileri ile gerçekliğin anlamsal inşası incelenmiştir. Medya metinlerinde Batı'nın söyleminin; nasıl hegemonik bir gerçeklik inşa ettiği ortaya koyulmuştur. Sonrasında ise; fenomonolojik yöntem çerçevesinde, prekarizasyona maruz kalmış ve dijital yerli olan 12 katılımcı ile derinlemesine görüşme yapılmıştır. Katılımcıların deneyimleri ve medya metinlerinde inşa edilen söylem arasında bir uyum olduğu tespit edilmiştir.

Abstract:
The idea of the subject has developed since the Enlightenment thinkers. In the study, firstly, the modern subject born out of philosophy and then the transformation of the post-modern subject are included. According to the study, the precariat is seen as the most important subjective experience of today. These people, who are described as precariat, are fragile, flexible, unstable, and precarious people, whose future is uncertain. They emerged as a result of a neo-liberal form of subjectification. The basis of thissubjectification is digitalizationand media. Information-communication technologies and digital platforms that emerged with the convergence of media and digital technologies have opened a new era. Especially in this digimodern age where surveillance spreads to almost every part of society and individuals are reduced to profiles by storing huge data, most of the subjects are unaware of the manipulation.
Two main research methods were used in this study, which aims to define the relationship between the subjective experiences of precarious individuals and the reality constructed in the media. The first of these, discourse analysis, is divided into two in itself. The first of these discourse analyzes applied to the videos on the video content platform Youtube focused on the structural construction of reality. In this sense, Van Dijk's critical discourse analysis was applied. Then, the semantic construction of reality was examined with Thompson's strategies of ideology. It was revealed how the discourse of the West constructs a hegemonic reality in media texts.. Afterwards, in-depth interviews were conducted with 12 digital native participants who were exposed to precarization within the framework of the phenomenological method. It was concluded that there was a concordance between the experiences of the participants and the discourse constructed in the media texts.