Ev işçiliği mesleki sorunlarının iş sağlığı ve güvenliği yönünden incelenmesi: Ankara ili örneği
In terms of occupational health and safety problems of household working investigation: Case of Ankara
Yazar: SENİHA YAKUT GÜLER
Danışman: PROF. DR. ERGÜN ERASLAN
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İş Sağlığı ve Güvenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Endüstri ve Endüstri Mühendisliği = Industrial and Industrial Engineering ; Halk Sağlığı = Public Health ; Hukuk = Law

Özet:
İnsanların tarımla geçimlerini sağladıkları zamanlardan sanayi kaynaklı geçim dönemlerine ve dahi idrak ettiğimiz zaman dilimlerinde bireylerin ev içindeki ve dışındaki hizmet üretimine rastlanmaktadır. Geniş aile ile birlikte yaşayan bireyler ev içi sorumluluklarını, konu ile alakalı güven duydukları aile fertleriyle rahatlıkla paylaşabilmektedir. Çekirdek ailelere mahkum oluş, toplumlar üzerinde oluşturulan korku ve kaygılar bazı durumlarda ise keyfekederlik insanların ev içi sorumluluklarının bir kısmını para karşılığında ev hizmeti üreten kişilerle paylaşmak zorunda bırakmıştır. Çalışmamız; meskenlerin, bazı durumlarda ciğerpare evlatların ve yaşlıların emanet edildiği ev işçilerinin; çalışma koşullarını, resmi olmayan bir iş kolunda çalışma sebeplerini, eğitim durumlarını, sağlık algılarını ve mevcut sağlık yakınmalarını, işle alakalı eğitim durumlarını ölçebilmeyi hedeflemektedir. İş sağlığı ve güvenliği kriterlerine uygun olmayan durumlar konusunda çözüm kümesi oluşturabilmek de hedefler arasındadır.
Araştırmamız Ankara'da çalışan ev işçileri ile yapılmıştır. Çalışma hayatlarındaki riskler ve tehlikeler karşısında farkındalık oluşturabilmek araştırmanın hedefleri arasındadır. Ev işçilerinin mesleki yaşamlarındaki iş sağlığı ve güvenliği unsurlarını fark ettikleri anda oluşacak muhtemel tehlikeler için tedbir alma eğiliminde olacakları düşünülmektedir. "Bana bir şey olmaz." cümlesi dudaklardan döküldüğü müddetçe çalışanlar risk altındadır. İş Sağlığı ve Güvenliği'ne dair yayınların artması umutlarımızı yeşertmektedir.
Ev işçilerinin resmi bir iş haline getirilebilmesi, ev işçiliğinin üzerindeki sosyal ve ekonomik baskıların hafifletilebilmesi, çalışanın ve işverenin karşılıklı güven müessesesini oluşturabilmesi için konu ile ilgili değer sayımların değiştirilmesi zaruridir. İş tanımının belirsizliği, sigortasız çalışabilme, mahrem alan olan iş yerlerinin denetlenememesi, ev işçilerinin ihtiyaç duyduğu mesleki eğitimlere ulaşamaması hususlarına insan hakları ihmal edilmeden kanun yapıcılar tarafından müdahaleler yapılmalıdır. Çalışma hayatında bilinçlenme sadece işçi tarafında değil işveren tarafında da gerçekleştirilebilmelidir. Ev işçileri tıpkı bazı çok tehlikeli sınıfa giren işleri icra eden çalışanlar gibi belli aralıklarla sağlık kontrollerden geçirilmelidir. Çalışanın ve işverenin bu periyotları aksatmaması kanun yapıcılar tarafından kontrol edilmelidir. Ev işçilerinin mesleki sorunlarının çözülebilmesi ve çözüm kümesinin genişletilebilmesi için sanattan istifade edilmelidir. Kanunların, örfi kaidelerin tam manasıyla gerçekleştiremediği hedefleri bazı durumlarda sahne, musiki, sayfalar başarabilmişlerdir. Türkiye'nin ILO 189 nolu Ev İşçileri İçin İnsana Yakışır İş Sözleşmesi 'nin imzalanmasını daha titizlikle irdelemesi gereklidir.

Abstract:
From the times when people earn their living from agriculture, to their livelihoods originating from industry, and even the service production of individuals inside and outside the home in periods of time we understand.Individuals living with the extended family can easily share their domestic responsibilities with family members they trust. Being confined to nuclear families, fears and anxieties created on societies and sometimes arbitrariness have forced people to share some of their domestic responsibilities with people who produce household services in return for money. Our work; domestic workers to whom dwellings are entrusted, in some cases liverwort children and the elderly; It aims to measure working conditions, reasons for working in an informal line of business, educational status, perceptions of health and current health complaints, and work-related educational status. Creating a solution set for situations that do not comply with occupational health and safety criteria is among the goals.
Our research was conducted with domestic workers working in Ankara. Creating awareness of the risks and dangers in working life is among the aims of the research. It is thought that domestic workers will tend to take precautions against possible dangers when they realize the occupational health and safety elements in their professional lives. " Nothing happens to me." Employees are at risk as long as the phrase "spills from the lips. Increasing publications on Occupational Health and Safety raise our hopes.
It is essential to change the relevant paradigm in order to turn domestic workers into a formal job, to alleviate social and economic pressures on domestic work, and to create mutual trust between the employee and the employer. Lawmakers should intervene in the matters of uncertainty of job description, being able to work without insurance, not being able to inspect workplaces that are private areas, not being able to access vocational training that domestic workers need, without neglecting human rights. Awareness in working life should be achieved not only by the employee but also by the employer. Domestic workers should undergo health checks at regular intervals, just like employees who perform some very dangerous jobs Art should be utilized in order to solve the occupational problems of domestic workers and to expand the solution set. In some cases, stage, music, pages have achieved the goals that laws and customary rules have not fully achieved. Turkey's Home No. 189 ILO Convention on Decent Work for Workers' s more aggressively's explorations are required to be signed.