Kahramanmaraş ilinde tahıl tarımı ve nüfusa yeterliliğinin değerlendirilmesi
Evaluation of cereal agriculture and competence for population in Kahramanmaraş province
Yazar: RAFET YİĞİT
Danışman: PROF. DR. EMİN TOROĞLU
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Coğrafya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Coğrafya = Geography

Özet:
Kahramanmaraş İli için yapılan bu çalışmada amaç, tahıl tarımının, Kahramanmaraş ilinin coğrafi şartlarına uygunluğunun incelenmesidir. Bu amaç doğrultusunda Kahramanmaraş ili mevcut tahıl üretim miktarları kullanılarak ileriye dönük üretim tahminlerini gerçekleştirmektir. Bu amaçlar gerçekleştirilirken çalışma alanın mevcut tarımsal uygunluk durumu ve zaman içerisindeki tarımsal arazinin değişimi de ortaya konmuştur. Çalışma genel olarak coğrafya biliminin dağılış, nedensellik ve karşılıklı ilgi ilkeleri genel yöntem olarak kullanılmıştır. Çalışmanın verilerinin ve diğer alt amaçlarının ortaya konmasında tahmini üretim için ARIMA modeli, tarımsal arazi uygunluk için AHP yöntemleri kullanılmıştır. Arazi değişiminin ortaya konmasında CORINE verilerinden yararlanılmıştır. Analizler ve değerlendirmeler sonucunda çalışma alanın uygun değil, düşük düzey uygunluk, orta düzey uygunluk ve yüksek düzey uygunluk sınıflarına sahip olduğu tespit edilmiştir. 1990-2018 yılları arasındaki arazi değişimi sonuçlarında en fazla alansal değişimler tarımsal alanlar, orman ve yarı doğal alanlarda olduğu görülmüştür. Bu alanlar içerisinde 1990 yılından 2018 yılları arasında tarımsal alanlarında 101.623 ha ve sulak alanlarda 291 ha azalma olduğu görülmüştür. 2022 yılı itibariyle arpa, buğday, çavdar ve mısır ürünlerinin ileriye dönük tahmin sonuçlarında, arpa üretiminde %7'lik, buğday üretiminde %2'lik, çavdar üretiminde %63'lük, mısır üretiminde %36'lık ve toplam tahıl üretiminde ise %24'lük bir artış olacağı tahmin edilmiştir.

Anahtar Kelimeler: Kahramanmaraş, Tahıl Tarımı, Analitik Hiyerarşi Süreci, ARIMA, Arazi Değişimi/Arazi Örtüsü

Abstract:
The aim of this study conducted for Kahramanmaraş Province is to examine the suitability of grain agriculture to the geographical conditions of Kahramanmaraş province. In line with this purpose, it is to realize forward-looking production forecasts using the current grain production quantities of Kahramanmaraş province. While these goals are being realized, the current agricultural suitability of the study area and the change of agricultural land over time have also been revealed. The study generally used the principles of distribution, causality and mutual interest of the science of geography as a general method. ARIMA model for estimated production and AHP methods for agricultural land suitability were used in Deciphering the data and other sub-objectives of the study. CORINE data were used to reveal the land exchange. As a result of the analyses and evaluations, it has been determined that the study area has low-level conformity, medium-level conformity and high-level conformity classes that are not suitable. In the results of land exchange between 1990 and 2018, it was found that the greatest spatial changes were in agricultural areas, forest and semi-natural areas. Among these areas, it has been observed that there has been a Decrement of 101,623 ha in agricultural areas and 291 ha in wetlands between 1990 and 2018. As of 2022, it has been estimated that there will be a 7% increase in barley production, 2% increase in wheat production, 63% increase in rye production, 36% increase in corn production and 24% increase in total grain production in the forecast results of barley, wheat, rye and corn products.

Keywords: Kahramanmaraş, Grain Agriculture, Analytical Hierarchy Process, ARIMA, Land Change/Land Cover