Kasaplık koyun karkas, yenilebilir iç organ ve fekal örneklerinde salmonella prevalansının ISO 6579 ile belirlenmesi ve antimikrobiyal direnç profillerinin saptanması
Determination of salmonella prevalence with ISO 6579 and antimicrobial resistance profiles in slaughter sheep carcass, edible offal and fecal samples
Yazar: TALHA ŞERBETCİOĞLU
Danışman: PROF. DR. SERAN TEMELLİ
Bursa Uludağ Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Besin Hijyeni ve Teknolojisi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Besin Hijyeni ve Teknolojisi = Food Hygiene and Technology
Dizin: Antienfektif ajanlar = Anti infective agents ; Besin kirlenmesi = Food contamination ; Et ürünleri = Meat products ; ISO 6579 = ISO 6579 ; Karkas = Carcass ; Koyun eti = Mutton ; Koyunlar = Sheep ; Prevalans = Prevalence ; Sakatat = Offal ; Salmonella = Salmonella

Özet:
Kasaplık koyunlara ait karkas, yenilebilir iç organ ve fekal örneklerin
Salmonella spp. prevalansı, serotip dağılımı ve antimikrobiyal direnç profillerinin
belirlenmesi amacı ile yapılan çalışmada, 2013-2015 yılları arasında Bursa'da
faaliyet gösteren 1 özel kombina ve 1 belediye mezbahasında kesilen 200 adet
koyundan karkas, karaciğer, dalak, böbrek ve fekal örnekler olmak üzere toplam
1000 örnek, sırasıyla ISO 6579:2002 metodu ve ISO 6579:2002/A1:2007 metodu ile
Salmonella spp. varlığı yönünden analiz edildi. İzole edilen salmonellalar WhiteKauffmann-LeMinor-Şeması'na göre geleneksel serotiplendirme ile serotiplendirildi.
Serotip/serovarların disk difüzyon yöntemi kullanılarak 18 antimikrobiyal maddeye
karşı gösterdikleri direnç profilleri EUCAST yönergesine göre değerlendirildi.
İzolasyon ve identifikasyon sonucunda analiz edilen 200'er adet karkas,
karaciğer ve dalak örneklerinde Salmonella saptanmazken, böbrek örneklerinin
3/200'ünün (%1,5) ve fekal örneklerin 4/200'ünün (%2), toplamda ise 7/1000 (%0,7)
örneğin Salmonella spp. ile kontamine olduğu tespit edildi. Serotiplendirme ile
predominant serovar S. Newport (%42,86), takiben S. Kentucky (%28,57) ve en
düşük S. Typhimurium ile S. Corvallis (%14,29) olarak belirlendi. Serovarların örnek
tipine göre dağılımının ise, böbrek izolatlarında S. Kentucky (%66,6) ve S. Corvallis
(%33,3), fekal izolatlarda da S. Newport (%75) ve S. Typhimurium (%25) olduğu
saptandı. Antibiyotiplendirme sonucunda, serovarların %57,1'i en az 1
antimikrobiyal maddeye karşı dirençli ve %28,6'sının da ÇİD oluşturduğu görüldü.
ÇİD profilleri, S. Corvallis için AMP/CIP/NOR/PEF ve S. Typhimurium için de
TGC/SXT olarak belirlendi.
Çalışma sonucunda, ülkemizde sağlıklı görünen kasaplık koyunların
antibiyotik dirençliliğine sahip Salmonella serovarları yönünden göz ardı
edilemeyecek bir taşıyıcı olduğu ve güvenilir kırmızı et üretimi ile tüketimi açısından
önemi vurgulandı. Ayrıca, S. Corvallis'in ülkemizde ve Dünya'da, S. Newport ve S.
Kentucky'nin ise ülkemizde koyunlarda ilk defa izole edilmesi de epidemiyolojik
yönden güncel bir veri oluşturdu.
Anahtar Sözcükler. Salmonella, koyun, karkas, iç organ, feçes, prevalans, serotip,
antimikrobiyal direnç

Abstract:
A total of 1000 samples, including carcass, liver, spleen, kidney and fecal
samples, collected from 200 sheep slaughtered in one private slaughterhouse and one
municipality abattoir operating in Bursa between 2013-2015, were investigated to
determine the occurrence, serotype distribution and antimicrobial resistance pattern
of Salmonella spp. by ISO 6579:2002 method and ISO 6579:2002/A1:2007 method,
respectively. Salmonella isolates were serotyped in accordance with WhiteKauffmann-Le Minor Scheme using conventional serotyping. Antimicrobial
resistance profiles of the serovars were tested by disc diffusion method against 18
antimicrobial drugs as described in the EUCAST directive.
There was no Salmonella detection from carcass, liver and spleen samples
(200 each), while 3 (%1,5) of the 200 kidney and 4 (%2) of the 200 fecal samples,
totaling 7 out of 1000 (%0,7) samples were found to harbor Salmonella. The
predominant serovar was determined as S. Newport (42,86%), followed by S.
Kentucky (28,57%) and the lowest S. Typhimurium with S. Corvallis (14,29%). The
distribution of serovars by sample type was found to be S. Kentucky (66,6%) and S.
Corvallis (33,3%) in kidney isolates, and S. Newport (75%) and S. Typhimurium
(25%) in fecal isolates. Antibiotyping results indicated that 57,1% of the serovars
were resistant to at least 1 antimicrobial, of which 28,6% showed MDR. MDR
profiles were determined as AMP/CIP/NOR/PEF for S. Corvallis and TGC/SXT for
S. Typhimurium.
Results of this study emphasized apparently healthy sheep slaughtered in our
country as significant carriers of antibiotic resistant Salmonella serovars, and its
importance for safe red meat production and consumption. Additionally, isolation of
S. Corvallis for the first-time in our country and in the world, and isolation of S.
Newport and S. Kentucky for the first time from sheep in our country generated an
up-to-date epidemiological data.
Key words. Salmonella, sheep, carcass, offal, feces, prevalence, serotype,
antimicrobial resistance