Karmaşık travma sonrası stres bozukluğunun yakın partner şiddeti, çocukluk çağı travmaları ve başa çıkma stilleri ile ilişkisi
The relationship between complex post traumatic stress disorder with intimate partner violence, childhood traumas and coping styles
Yazar: SAFİYE ÜNALIR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ZEHRA ERŞAHİN
Ankara Sosyal Bilimler Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Yakın partner şiddeti = Intimate Partner violenc

Özet:
Uluslararası Hastalık Sınıflandırması'nın 11. revizyonunda (ICD-11) yeni bir tanı kategorisi olarak dahil edilen karmaşık travma sonrası stres bozukluğunun (KTSSB) belirtilerini yordayan değişkenler belirsizliğini korumaktadır. Mevcut araştırmanın temel amacı KTSSB belirti şiddet düzeyini yordayan değişkenleri araştırmaktır. Araştırmanın örneklemini en az bir kez romantik ilişki deneyimi olmuş yaşları 18-65 aralığında değişmekte olan 250'si kadın (%66.5) ve 126'sı erkek (%33.5) olmak üzere toplam 376 katılımcı oluşturmuştur. Araştırma katılımcılarına veri toplama araçları olan Demografik Bilgi Formu, Yaşam Olayları Kontrol Listesi (YOKL), Çocukluk Çağı Travmaları Ölçeği (ÇÇTÖ), Karmaşık Travma Envanteri (KTE), Çatışmaların Çözümüne Yaklaşım Ölçeği (ÇÇYÖ) ve Başa Çıkma Stilleri Ölçeği Kısa Formu (BÇSÖ-KF) çevrimiçi platformlar aracılığıyla uygulanmıştır. Tanımlayıcı istatistiklere ait aritmetik ortalama, standart sapma, yüzde, en düşük ve en yüksek değerler verilmiştir. Elde edilen veriler bağımsız örneklemler t testi, Pearson ve Spearman Rho korelasyon analizi ile değerlendirilmiştir. KTSSB belirti şiddetini yordayan değişkenleri belirlemek amacıyla hiyerarşik regresyon analizi yürütülmüştür. Analiz bulgularına göre, KTSSB belirti şiddeti ile yakın partner şiddeti türleri olan psikolojik, fiziksel ve cinsel şiddet arasında anlamlı derecede pozitif yönde ilişkiler bulunmuştur. Demografik değişkenlerden cinsiyet ile yaş, çocukluk çağı travmaları ve başa çıkma stillerinden duygulara odaklanma ve ortaya koyma, madde kullanımı, davranışsal olarak ilgiyi kesme, zihinsel olarak ilgiyi kesme ve kendini sınırlandırmanın KTSSB belirti şiddetini anlamlı düzeyde yordadığı ancak analize dahil edilen başa çıkma stillerinden mizah, kabullenme ve yadsımanın ise anlamlı düzeyde yordamadığı saptanmıştır. Hiyerarşik regresyonun son aşamasında başa çıkma stillerinin eklenmesi ile cinsiyetin KTSSB belirti şiddeti için artık anlamlı bir yordayıcı olmadığı bulunmuştur. Araştırma sonuçları ilgili alanyazın ışığında tartışılmış ve son olarak çalışmanın sınırlılıklarına değinilmiş ve öneriler sunulmuştur.

Abstract:
The variables predicting the symptoms of complex posttraumatic stress disorder (CPTSD), which was included as a new diagnostic category in the 11th revision of the International Classification of Diseases (ICD-11), remain unclear. The main purpose of the current study is to investigate the variables predicting the severity level of CPTSD symptoms. The sample of the study consisted of 376 participants 250 women (66.5%) and 126 men (33.5%), aged between 18 and 65, who had at least one romantic relationship experience. Demographic Information Form, Life Events Checklist (LEC), Childhood Traumas Scale (CTQ), Complex Trauma Inventory (CTI), The Revised Conflict Tactics Scales (CTS2) and Brief COPE were administered to the participants through online platforms. Arithmetic mean, standard deviation, percentage, minimum and maximum values of descriptive statistics are given. The data obtained were evaluated with independent samples t test, Pearson and Spearman Rho correlation analysis. Hierarchical regression analysis was carried out to determine the variables predicting CPTSD symptom severity. According to the findings of the analysis, there were significant positive relationships between CPTSD symptom severity and intimate partner violence types of psychological, physical and sexual violence. Among the demographic variables, gender and age, childhood traumas and focusing on and venting of emotions, substance use, behavioral disengagement, mental disengagement and restraint coping among coping styles were found to significantly predict CPTSD symptom severity, whereas humor, acceptance and denial, which were included in the analysis, were not. In the last stage of the hierarchical regression, it was found that gender was no longer a significant predictor of CPTSD symptom severity with the addition of coping styles. The results of the study were discussed within literature and the limitations of the study and recommendations were presented based on these findings.