Romatoid artrit tanılı hastaların gebelikte ilaç kullanımının retrospektif olarak değerlendirilmesi
Retrospective evaluation of drug use in pregnancy of patients with rheumatoid arthritis
Yazar: NESRİN ÇAĞLAYAN DUMAN
Danışman: PROF. DR. ATİLA KARAALP
Marmara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Tıbbi Farmakoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2019
Konu: Romatoloji = Rheumatology
Dizin: Artrit-romatoid = Arthritis-rheumatoid ; Gebelik = Pregnancy ; Hastalık = Disease ; Hastalık şiddeti indeksi = Severity of illness index ; Retrospektif çalışmalar = Retrospective studies ; İlaç kullanımı = Drug utilization

Özet:
Romatoid artrit (RA), öncelikle kadınları etkileyen kronik inflamatuvar bir hastalıktır. Bu çalışmanın amacı RA tanılı olguların gebelik bilgilerinin; gebelik öncesi, gebelik ve gebelik sonrası ilaç kullanım durumlarının belirlenmesi ve bunların hastalık sonuçlarına etkilerinin değerlendirilmesidir. Marmara, Kocaeli ve Uludağ Üniversitesi Tıp Fakülteleri İç Hastalıkları Anabilim Dalı Romatoloji Bilim Dallarında dosyası bulunan RA tanısı almış hastaların dosyalarından tedavi altındayken gebe kalan ve doğuran kadın hastalar araştırma örneklemini oluşturmuştur. Çalışmada gebelik öncesi, gebelik ve gebelik sonrası dönemlerde olguların kullandığı veya kestiği ilaçlar; bu dönemlerde ilaçlara devam edilmesi, ilaçların değişimi ve/veya kesilmesinin hastalığın aktivite ve alevlenmesinin ölçülmesinde kullanılan CRP, ESH ve DAS28 değerlerine etkileri değerlendirilmiştir. RA hastası 91 kadının 129 gebeliğinin değerlendirildiği bu dönemlerde en yüksek oranda kullanılan ilacın steroidler olduğu bulunmuştur. Gebelik sonrası metotreksat kullanımının gebelik öncesine göre istatistiksel olarak anlamlı şekilde azalmış (p=0,001) ve gebelik sonrası ilaç kullanmayanların sayısının gebelik öncesine göre artmış (p0,001) olduğu bulunmuştur. Dönemler arası CRP, ESH ve DAS28 değerleri karşılaştırıldığında anlamlı farklılıklar olduğu anlaşılmıştır (sırasıyla p: 0,024; 0,0001; 0,001). Gebelikte aktif hastalık durumuna göre gebeliğin birinci trimesterinde ilaç kullanmayanlar kullananlar ile kıyaslandığında istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmuştur (p=0,026). Hastalık aktivitesine bakılan bu dönemler ilaç gruplarının hastalık alevlenmesine de bakılmış olup istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmamıştır. Sonuç olarak RA olgusu olup gebe kalan kadınlarda gebelik öncesi, gebelik ve gebelik sonrası dönemlerde ilaç kullanım durumunun hastalık aktivitesi üzerinde etkisi olduğu gözlenmiştir.

Abstract:
Rheumatoid arthritis (RA) is a chronic inflammatory disease that primarily affects females. The aim of this study was to analyze the pregnancy details of RA patients; to determine the drug use before, during and after pregnancy and to evaluate their effects on disease outcomes. The research sample consisted of women who were pregnant and gave birth during the treatment of RA of the rheumatology departments of medical faculties of Marmara, Kocaeli and Uludağ Universities. In this study we evaluated the drug therapy changes before, during and after pregnancy; the effects of therapy changes over CRP, ESR and DAS28 values used to measure disease activity and flare. It was found that steroids were the most commonly used drugs during these periods when 129 pregnancies of 91 female RA patients were evaluated. Methotrexate use after pregnancy decreased statistically significantly (p=0.001) compared to pre-pregnancy period and the number of non-drug users after pregnancy increased compared to pre-pregnancy (p˂0.001). When the median values the of CRP, ESR and DAS28 results were compared between the periods were analyzed, there were significant differences (p: 0.024; 0.0001; 0.001, respectively). There was a statistically significant difference -in terms of disease activity during pregnancy- who were taking any antirheumatic medication in the first trimester compared to those who do not use (p=0.026). Disease flare of RA patients between the drug groups were also analyzed for those three periods and there was no statistically significant difference. As a result, it was observed that drug use in before, during and after pregnancy periods influenced disease activity in pregnant women with RA.