Işık konusundaki kavram bilgisi göstergelerinin akran öğretimi uygulamalarıyla incelenmesi
Examining indicators of knowledge of light concept through peer tutoring applications
Yazar: EBRU MAZLUM
Danışman: DOÇ. DR. NEVZAT YİĞİT
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / İlköğretim Ana Bilim Dalı / Fen Bilgisi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Akran aracılı öğretim yöntemi = Peer tutoring teaching technique ; Fen bilgisi öğretimi = Science teaching ; Işık = Light ; Kavram öğretimi = Concept teaching ; Öğretim = Teaching ; Öğretim yöntemleri = Teaching methods

Özet:
Bu çalışmanın amacı, ortaokul 6, 7 ve 8. sınıf öğrencilerinin akran öğretimi uygulamaları aracılığıyla ışık konusundaki kavram bilgisi göstergelerinin belirlenmesi ve akran öğretimi uygulamalarının incelenmesidir.
Araştırma çoklu özel durum çalışmasıdır. Çalışmanın araştırma grubunu öğretici rolünde 6, 7 ve 8'inci sınıflardan beş öğrenci oluşturmaktadır. Öğrenen öğrenciler ise 5'inci sınıftan seçilen beş öğrencidir. Öğretici öğrencilerle akran öğretimi uygulamaları yapılmadan önce onları tanımak ve çalışmaya katılmaya istekli olup olmadıklarını öğrenmek üzere ön bir görüşme yapılmıştır. Daha sonra öğretici öğrenciler öğrenen öğrencilere yönelik akran öğretimi uygulamalarını gerçekleştirmiştir.  Öğrencilerin birlikte çalıştığı süreç kamera ile kayıt altına alınmış, akran öğretimi uygulamaları sonunda öğrencilerle mülakatlar yapılmıştır. Akran öğretimi uygulamaları izlenmiş ve öğrencilerin konuşmaları yazıya dökülmüştür. Yazıya dökülen konuşmalar ve mülakatlar Nvivo 9 programı ile analiz edilmiştir. Betimsel analiz yapılan çalışmada ilk olarak açık kodlama yapılmış daha sonra bu kodlamalar ilgili kategorilerin altında toplanmıştır. Bu kategoriler öğrencilerin ışık konusundaki kavram bilgisi göstergeleri, kullanılan araç gereçler ve öğretim kanallarına yöneliktir. Çalışmada öğretici öğrencilerin ışık kavramını en çok görme ile ilişkilendirdiği, yansımanın sadece parlak yüzeylerde olduğu, yansıma kanunlarının sadece düzgün yansıma için geçerli olduğu şeklinde düşünceleri olduğu ve öğrencilerin bazı kavramları yapılandırmasında günlük hayatta karşılaştıkları durumların ve ders kitaplarının etkili olduğu görülmüştür. 
Öğretici öğrencilerin akran öğretimi esnasında kavramları çoğunlukla sorular, etkinlikler ve video-animasyon üzerinden akıllı tahta aracılığıyla açıkladıkları belirlenmiştir. Öğrenciler genel anlamda akıllı tahta ve tablet gibi eğitim teknolojilerinin eğitimde kullanılmasından hoşnut olmakla birlikte akıllı tahta ve tabletleri kullanırken problem yaşamaları, bu teknolojilerin sınıf içinde kullanımının tamamen uygun olmadığı düşüncesini ortaya çıkarmıştır. Akran öğretimi uygulamalarının sonunda öğretici öğrencilerin yeni bilgiler öğrendikleri ve bu süreçten keyif aldıkları ortaya çıkmıştır. Bu anlamda akran öğretiminin diğer disiplinler ve konulara da uygulanması önerilmiştir.



Anahtar Kelimeler: Akran Öğretimi, Işık, Yansıma, Görme, Üstün Yetenekli Öğrenciler, Akıllı Tahta.

Abstract:
The aim of this study is to determine 6th, 7th and 8th grade students' indicators of knowledge of light concept through peer tutoring and examining peer tutoring applications. 
Multiple case study method was used in the research. As tutors, five students were  chosen from 6th, 7th and 8th grades were participated in the study. As tutees, five students from 5th grade were selected. Prior to the peer tutoring, a pre-interview has been made in order to get to know participants and determine their willingness toward the study. Afterwards, tutors studied with the tutees through peer tutoring. While peer tutoring was held, all sessions were videotaped and interviews were conducted to find out the views of participants about peer tutoring. Videotapes and recorded interviews were transcript and analyzed with Nvivo 9 software. Doing descriptive analysis, at first open coding was made and then categories were formed from these codes. The categories generated from codes were students' indicators of knowledge of light concepts, materials used in the process and learning channels. It has been seen that mainly tutors relate light with sight; reflection is idiosyncratic for shiny things and law of reflection is applicable only in diffuse reflection. It has revealed daily life experiences and textbooks were quite effective for tutors to construct concepts. In that case, it was suggested classroom activities and textbooks should be arranged for students to understand and form concepts aright. 
It has also seen from the study, while explaining concepts, questioning, using simple activities and engaging videos-animations (by using smart board and tablet) in peer tutoring applications were the most applied techniques by tutors. In general, whereas tutors were pleased to have these technological equipments in education, having difficulties while using them shows these devices may not be completely suitable for usage in classroom. Along with determining tutors have learnt new concepts and enjoyed the peer tutoring, it was suggested for peer tutoring to be applied to other disciplines or subjects.



Key Words: Peer Tutoring, Light, Reflection, Sight, Gifted Students, Smart Board.