Öntür kuramı bağlamında ortaöğretim 9. sınıf İngilizce ders kitaplarındaki kavramlar
Concepts in English language coursebooks in lycee 1 in the context of prototype theory
Yazar: BAŞAK TİMUR
Danışman: DOÇ. DR. SEDA G. GÖKMEN
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Dilbilim Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Dilbilim = Linguistics
Dizin: Ders kitapları = Textbooks ; Kavram öğretimi = Concept teaching ; Kavramlar = Concepts ; Kavramsal öğrenme = Conceptual learning ; Liseler = High schools ; Ortaöğretim okulları = Secondary education schools ; Öntür kuramı = Prototype theory ; İngilizce = English ; İngilizce dersi = English lessons

Özet:
Bu çalışmada, Kırşehir Anadolu Öğretmen Lisesi'nde, yabancı dil olarak İngilizce öğrenen Ortaöğretim 9. sınıf öğrencilerinin, farklı ulamlara ait hangi dilsel gerçekleşimleri kullandıkları ve anlamsal ulamların belirli öntürler etrafında odaklanıp odaklanmadığının incelenmesi ile ilgili bir durum tespiti yapılmaya çalışılmıştır.Soyut işlemsel dönemde olan öğrencilerin kullanmakta olduğu İngilizce ders kitaplarında yer alan kavramların ele alınışındaki düzenlilik Öntür kuramı bağlamında betimlenmek üzere, meyve, spor, sebze, taşıt ve kuş ulamlarını içeren bir ölçme aracı hazırlanmış ve toplam 60 öğrenciye uygulanmıştır.Öğrencilerin yanıtları incelendiğinde, ulamlara ait kavramların birbiriyle büyük ölçüde örtüştüğü tespit edilmiştir. Bazı ulamlarda alt düzeye ait daha da özel terimleri kullandıkları, nadiren de anlam bağlamında belirsizlik taşıyan kavramları seçtikleri gözlemlenmiştir.Yapılan istatistiksel değerlendirmeler sonucunda, kavram alanlarına dayalı bir betimlemeye ulaşılmıştır. Öğrencilerin genel anlamda ulamlara ait kavramları belirlerken, belirli öntürleri seçme eğilimlerinin olduğu ortaya çıkmıştır. Bununla birlikte, 9/C ile 9/D şubelerindeki öğrenciler, erkek ve kız öğrenciler, en uzun süre köyde/ilçede yaşamış öğrenciler ile en uzun süre şehirde yaşamış öğrenciler arasında ulamı en çok temsil eden öğeleri seçme bağlamında anlamlı bir fark bulunamamıştır.Anahtar Sözcükler: Yabancı dil öğretimi, Öntür kuramı, Soyut işlemsel dönem, Ulam- Kavram ilişkisi

Abstract:
In this study, a situational determination of Kırşehir- Teacher Training High School the 9th grade students who are learning English as a foreign language related to which linguistic actualizations belonging to the different categories the students use and the study of whether semantic categories focus on the certain prototypes or not has been tried to be done.An evaluation paper which contains the categories of fruit, sport, vegetable, vehicle and bird for the purpose of describing the regularity of the concepts handled on the English coursebooks which the formal operational adolescent use in the context of prototype theory has been prepared and applied to 60 students.When the papers of the students are evaluated, the concepts belonging to the categories have been detected to have had resemblances on a large scale with each other. It has been observed that in some categories, more specific terms belonging to the subordinate levels have been used and exceptionally, in the context of semantics the concepts which has ambiguity have been chosen.As a result of the statistical evaluations, a description based upon the concept fields has been obtained. In general, when the students define the concepts based upon the categories, their tendency to choose the specific prototypes has been revealed. Besides, in the context of choosing the prototypical elements, no significant difference has been observed in between 9/C and 9/D grade students, girls and boys, the students? who lived in a village or in a district the most and the students? who lived in a city the most.Key Words: Foreign language teaching, Prototype theory, Formal operational period, The relation of category ? concept.