Genç iskemik inme hastalarında kognitif fonksiyonların değerlendirilmesi
Evaluati̇on of cognitive functions in young ischemic stroke patients
Yazar: EBRU GÜNDOĞAN
Danışman: PROF. DR. HESNA BEKTAŞ
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi / Ankara Bilkent Şehir Hastanesi / Nöroloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Nöroloji = Neurology

Özet:
Amaç: İnme; beynin bir bölgesini etkileyen iskemi ya da kanama neticesinde
gelişen akut nörolojik hasar tablosudur. 55 yaş altındaki inmeler genç inme olarak
adlandırılır. Bu çalışmada minör iskemik inme ve geçici iskemik atak (GİA) geçiren
genç inme hastalarında; kognitif bozukluğun araştırılması, kognitif bozukluk saptanan
hastaların hangi bilişsel fonksiyon alanlarının etkilendiğinin belirlenmesi ve hastaların
takiplerinde kognitif fonksiyonlardaki iyileşme olup olmadığının değerlendirilmesi
planlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Araştırma 01.09.2023 – 01.05.2024 tarihleri arasında
Ankara Bilkent Şehir Hastanesi Nöroloji Kliniği'nde prospektif klinik bir çalışma
olarak yapıldı. Çalışmaya Ankara Bilkent Şehir Hastanesi Nöroloji Kliniği'nde
yatarak tedavi görmekte olan GİA ve minör inme tanısı alan, 18-55 yaş arası hastalar
dahil edildi. Hastaların yatış İskemik İnme Ulusal Sağlık İnme Ölçeği (NIHSS)/
modifiye rankin skalası (mRS) ile inme sonrası 3. ayda NIHSS/mRS kullanılarak erken
dönem özürlülükleri tespit edildi. Hastaların özgeçmişleri, iskemik inme tipi, kronik
hastalıkları, inme risk faktörleri, ilaç kullanımı ve alışkanlıkları not edildi. Hastaların
yatışında ve 3. ayda hemogram, karaciğer, böbrek ve tiroid fonksiyon testleri,
elektrolitleri, lipit profili, vitamin B12, folat, homosistein, hemoglobin A1c (HbA1c)
değerleri gözden geçirildi. Hastalara yatışlarının 3. veya 4. günlerinde
duygudurumlarının değerlendirilmesi açısından Beck Depresyon Ölçeği ve Beck
Anksiyete Ölçeği uygulandı. Kognitif değerlendirme açısından Addenbrooke
Değerlendirme Bataryası-Revize (ADB-R) uygulanarak oryantasyon, kayıt, dikkat,
bellek, sözel akıcılık, dil, görsel / mekansal yetenekler, algısal yetenekler ve hatırlama
fonksiyonları değerlendirildi. Hastalara inme sonrası 1. ve 3. aylarda aynı ölçekler
uygulanarak kognitif fonksiyonları kaydedildi.
Bulgular: Çalışmaya Ankara Bilkent Şehir Hastanesi Nöroloji Kliniği'nden
100 hasta dahil edildi. Hastaların yaş ortalaması 47,29 ± 8,40 (19-55)'ydı. İnme tipine
göre hastaların 60'ı minör inme, 40'ı ise GİA olarak değerlendirildi. Minör inme
hastalarında ön sistem tutulumu daha sıktı, GİA geçiren hastaların çoğunda herhangi
bir lezyon saptanmadı (p<0,001). Minör inme geçiren hastalarda 3. aydaki ortalama
NIHSS ve mRS skoru, yatıştaki değerine göre istatistiksel olara anlamlı düşüktü (p <
0,05). Tüm hastalarda yatış ADB-R skor ortalama değeri, 1.aya göre istatistiksel
olarak anlamlı düşük saptandı.(p < 0,05). GİA geçiren hastalarda yatıştaki dikkat
ortalama değerinin, 3.aya göre istatistiksel olarak anlamlı düşük olduğu tespit edildi (p
< 0,05). Minör inme geçiren hastalarda yatıştaki bellek ortalama değeri, 1. ay ve 3.
aya göre istatistiksel olarak anlamlı düşük saptandı (p < 0,05). Minör inme ve GİA
geçiren hastaların yatış anksiyete ve depresyon skorları, takip skorlarından yüksekti.
Beck depresyon ölçeği 1.ay medyan değeri minör inme hastalarında, GİA geçiren
hastalara göre yüksek bulundu (p < 0,05).
Sonuç: Genç hastalarda motor defisitin değerlendirilmesi dışında, GİA ve
minör inme sonrası kognitif etkilenme varlığı kliniklerde çoğu kez göz ardı
edilmektedir. İnme sonrası genç hastalarda, kognitif bozulma ve takibi hakkında bilgi
sahibi olmak klinisyenler açısından çok önemlidir. Kognitif etkilenmesi olan hastaların
saptanıp, vasküler risk faktörlerinin kontrol altına alınması, uygun zamanda kognitif
rehabilitasyon ve medikal tedavi açısından değerlendirmesi gereklidir. Hastaların
depresyon açsından takibi önemlidir.
Anahtar kelimeler: Genç inme, Geçici iskemik atak, Minör inme, Kognisyon,
Addenbrooke Değerlendirme Bataryası-Revize.

Abstract:
Objective: Stroke is an acute neurological damage condition that develops as
a result of ischemia or hemorrhage affecting a part of the brain. Strokes occurring in
individuals under the age of 55 are referred to as stroke in young adult. This study aims
to investigate cognitive impairment in young stroke patients who have experienced
minor ischemic stroke and transient ischemic attack (TIA), determine which cognitive
function areas are affected in patients with detected cognitive impairment and assess
whether there is any improvement in cognitive functions during follow-up of the
patients.
Materials and Methods: The study was conducted as a prospective clinical
trial at the Neurology Clinic of Ankara Bilkent City Hospital from 01.09.2023 to
01.05.2024. The study included patients aged 18-55 who were hospitalized and
diagnosed with TIA or minor stroke at the Neurology Clinic of Ankara Bilkent City
Hospital. Early post-stroke disabilities were identified using the National Institutes of
Health Stroke Scale (NIHSS) and the modified Rankin Scale (mRS) at admission and
again at 3 months post-stroke. Patients' medical histories, type of ischemic stroke,
chronic diseases, stroke risk factors, medication use, and habits were recorded. At
admission and at 3 months, patients' hemogram, liver, kidney, and thyroid function
tests, electrolytes, lipid profile, vitamin B12, folate, homocysteine, and hemoglobin
A1c (HbA1c) levels were reviewed. To assess mood, the Beck Depression Inventory
and Beck Anxiety Inventory were administered on the 3rd or 4th day of admission.
For cognitive evaluation, the Addenbrooke's Cognitive Examination-Revised (ACER)
was used to assess orientation, registration, attention, memory, verbal fluency,
language, visual/spatial abilities, perceptual abilities, and recall functions. Cognitive
functions were recorded using the same scales at 1 month and 3 months post-stroke.
Results: The study included 100 patients from the Neurology Clinic of Ankara
Bilkent City Hospital. The mean age of the patients was 47.29 ± 8.40 years (range 19-
55). Based on stroke type, 60 patients were classified as having minor stroke and 40
were classified as having TIA. In patients with minor stroke, anterior system
involvement was more common, while no lesions were detected in most patients with
TIA (p<0.001). In patients with minor stroke, the average NIHSS and mRS scores at
3 months were statistically significantly lower compared to their admission values (p< 0.05). The average ADB-R score at admission was statistically significantly lower
compared to the 1-month value for all patients (p < 0.05). In patients with TIA, the
average attention score at admission was statistically significantly lower compared to
the 3-month value (p < 0.05). In patients with minor stroke, the average memory score
at admission was statistically significantly lower compared to the 1-month and 3-
month values (p < 0.05). Anxiety and depression scores at admission were higher in
patients with minor stroke and TIA compared to their follow-up scores. The median
Beck Depression Inventory value at 1 month was higher in patients with minor stroke
compared to those with TIA (p < 0.05).
Conclusion: In young patients, the presence of cognitive impairment after TIA
and minor stroke is often overlooked in clinical settings, aside from the assessment of
motor deficits. It is crucial for clinicians to be informed about cognitive impairment
and its follow-up in young patients after a stroke. Identifying patients with cognitive
impairment, controlling vascular risk factors and evaluating them for cognitive
rehabilitation and medical treatment at the appropriate time are necessary. Monitoring
patients for depression is also important.
Key words: Stroke in young adult, Transient ischemic attack, Minor stroke,
Cognition, Addenbrooke's Cognitive Examination-Revised.