Kelam ilminde nübüvvet ve risâlet
Nubwwat and risk in the science of kalam
Yazar: CUMA İNCE
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ZEKERYA SARIBULAK
Hakkari Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Din = Religion

Özet:
Peygamberlik, Arapçada resul ve nebî kelimeleri ile dile getirilmektedir. Arap dilinin özelliği göz önüne alındığında bu kavramların birçok lügat anlamı ortaya çıkmakta ve bu anlamlar, âlimleri farklı görüşlere yönlendirmektedir. Bu durum, her iki kelimenin Farsçadaki peygamber kelimesinin karşılığında kullanıldığı ile ilgili kafa karışıklığına sebebiyet vermekte, nebî ile resulün ayrı kişiler olduğu veya olmadığı sorusunu akla getirmektedir. Ancak Farsçada peygamber kelimesinin başka bir müteradifinin olmaması nebi ve resul kelimelerinin de aynı anlamda olduğu kanaatine yöneltmektedir. İslam âlimleri bu iki kelimenin ıstılah anlamında, nebî ve resulu eş anlamlı görmüşlerdir. Bu düşüncede olan ulemanın başında İmam Ebu Hanife bulunmaktadır. Diğer bazıları resul kavramını daha genel nebi kavramını daha dar kapsamlı görmüşlerdir. Bunların başında Eş'arî ve Matüridî'nin olduğu görülmektedir. Tam tersi nebiyi daha genel, resulü dar kapsamlı gören âlimler de olmuştur. Yapılan bu araştırmada bu konudaki ihtilafların mezhepler arasında bir ihtilaf olmadığı, daha çok kelamcı bireyler arasında olduğu anlaşılmaktadır. Peygamberliğin gerekliliği hususundaki ihtilaflara bakıldığında Mutezile mezhebi genel olarak salah-aslah prensibi doğrultusunda peygamber göndermeyi Yüce Allah'a vacip görmektedir. Eş'arî ve Selef uleması bunu Yüce Allah'a zorunlu görmezken Matüridîler hikmete binaen Yüce Allah'ın en iyi olanı yarattığı dolayısıyla peygamberliğin de hikmete binaen Yüce Allah tarafından bir fazilet olduğu görüşü hâkim olmuştur. Vahyin ilham ile bağlantısı hususunda bazı tasavvuf, kelamcı ve müfessir âlimlerinin tarifi doğrultusunda meydana gelen ihtilaflar mevcuttur. Bu tarifler daha sonra vahyin peygamber olmayan bazı kişilere de geldiği ve bu kişilerin kendilerini resul diye	tanıtmalarına	sevk	etmiştir.

Abstract:
Prophethood is expressed with the words resul and nabi in Arabic. Considering the peculiarity of the Arabic language, many lexical meanings of these concepts emerge and these meanings lead scholars to different views. This situation causes confusion about the use of both words for the word prophet in Persian, and raises the question of whether the prophet and the resul are separate persons or not. However, the fact that there is no other variant of the word prophet in Persian leads to the opinion that the words nabi and resul have the same meaning. İslamic scholars have seen the prophet and the messenger as synonymous in the meaning of these two words. Imam Abu Hanifa is the head of this group of scholars. Others have seen the concept of resul more broadly and the concept of nabi more narrowly. At the beginning of these, it is seen that Ash'ari and maturidi are the leading ones. On the contrary, there were some scholars who saw the prophet more generally and narrowly. In this research, it is understood that the conflicts on this issue are not a conflict between sects, but rather among individuals who are theologians. Considering the disagreements about the necessity of prophecy, the Mutezile sect generally considers it obligatory to Almighty Allah to send a prophet in line with the principle of salah-aslah. While Ash'ari and Salaf scholars did not consider it necessary for Almighty Allah, Maturidis believed that, based on wisdom, Allah created the best, and therefore prophecy is a virtue by Almighty Allah based on wisdom. There are disagreements about the connection of revelation with inspiration, in line with the definition of some mystic, theologian and commentator scholars. These descriptions later led to some people who were not prophets and that these people were prophets or that they recognized and introduced themselves as messengers.