N- ω-Nitro L-arginin Metil ester (L-NAME) ile indüklenmiş deney hayvanlarında deli bal ve orman gülü (R. luteum) ekstresinin anti-hipertansif etkisinin araştırılması
Investigation of the anti-hypertensive effect of mad honey and rhododendron (R. luteum) extract in experimental animals induced by N- ω-Nitro L-arginine methyl ester (L-NAME)
Yazar: HİLAL EBRU ÇAKIR
Danışman: PROF. DR. SEVGİ KOLAYLI ; DOÇ. DR. HÜSEYİN ŞAHİN
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Biyokimya = Biochemistry
Dizin: Hipertansiyon = Hypertension ; Mor çiçekli orman gülü = Purple flower leaf ; Sarı çiçekli orman gülü = Yellowweed rhododendron

Özet:
Orman gülü bitkisi Karadeniz Bölgesi'nde yetişen çalı tipinde bir bitki olup Rhododendron ponticum (mor çiçekli, komar çiçeği), Rhododendron luteum (sarı çiçekli, zifin çiçeği) türleri ile bölgeye endemiktir. Her iki bitkiden nektar ve polen alan bal arısının ürettiği bal, içerisinde bulunan grayanotoksin (GTX) bileşiklerinden dolayı zehirlidir ve halk arasında damar genişletici özelliğinden dolayı tansiyon düşürücü olarak kullanılmaktadır. 
Bu çalışmada GTX içeren orman gülü balının N-ω-nitro L-arginin metil ester (L-NAME) ile indüklenmiş sıçanlarda anti-hipertansif etkinliğinin aydınlatılması amaçlandı. Karadeniz Bölgesi'nde farklı bölgelerden toplanan orman gülü çiçeklerinde (R. ponticum ve R. luteum)  ve deli balda GTX-III miktarları LC-MS/MS ile belirlendi. Yüksek miktarda GTX-III içeren çiçek ve bal numuneleri 2 çalışma grubunda test edildi. L-NAME (40 mg/kg/30 gün) ile hipertansiyon oluşturulan Spraque Dawley dişi sıçanlara gavaj ile orman gülü çiçek özütü (155,80 mg/kg/15 gün) ve orman gülü balı (12,50 mg/kg/15 gün) verilerek tansiyonları tail-craft yöntemi ile takip edildi.  Bulgular kontrol grubu olarak kullanılan kapril (20 mg/kg/15gün) grubu ile karşılaştırıldı.  Deney gruplarının serum biyokimyasal parametreleri glukoz, aspartat aminotransferaz, alkalen fosfataz, laktat dehidrogenaz, kreatin kinaz ve kan üre analizleri yapıldı. Hipertansiyondan hasar gören kalp, karaciğer ve böbrek dokularında nitrik oksit (NO) ve Glutatyon (GSH) değerleri ölçüldü. 
Özet olarak, deli balın ve orman gülü çiçek ekstresinin preklinik olarak anti-hipertansif etkiye sahip olduğu ilk kez deneysel olarak tespit edildi.

Abstract:
Rhododendron plant is a bush type plant that grows in the Black Sea Region and is endemic to the region with Rhododendron ponticum (purple flower, komar flower), Rhododendron luteum (yellow flower, zifin flower) species. The honey produced by the honey bee, which receives nectar and pollen from both plants, is poisonous due to the grayanotoxin (GTX) compounds it contains and is used as a blood pressure reducer due to its vasodilating properties. 
In this study, it was aimed to elucidate the anti-hypertensive activity of mad honey containing GTX in rats induced with N-ω-nitro L-arginine methyl ester (L-NAME). GTX-III amounts in Rhododendron flowers (R. ponticum and R. luteum) and honey collected from different regions in the Black Sea Region were determined by LC-MS / MS. Flower and honey samples containing high amounts of GTX-III were tested in 2 study groups. Spraque Dawley female rats with hypertension induced by L-NAME (40 mg/kg/30 days) were treated with rhododendron flower extract (155,80 mg/kg/15 days) and rhododendron honey (12,50 mg/kg/15 days) by gavage. ) and their blood pressure was followed by the tail-craft method. The findings were compared with the capril (20 mg/kg/15 days) group used as a control group. Serum biochemical parameters of the experimental groups were analyzed for glucose, aspartate aminotransferase, alkaline phosphatase, lactate dehydrogenase, creatine kinase and blood urea. Nitric oxide (NO) and Glutathione (GSH) values were measured in heart, liver and kidney tissues damaged by hypertension. 
In summary, it was experimentally determined for the first time that mad honey and rhododendron flower extract have a preclinical anti-hypertensive effect.