Bazı ekmeklik buğday (Triticum aestivum) çeşitlerinde tuz stresinin çimlenme ve fide gelişimine etkisi
The effect of salt stress on germination and seedli̇ng growth in some bread wheat (Triticum aestivum) varieties
Yazar: ÜLKÜ SERİN
Danışman: PROF. DR. TACETTİN YAĞBASANLAR
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Buğday = Wheat ; Ekmeklik buğday = Bread wheat ; Triticum aestivum = Triticum aestivum ; Tuz toleransı = Salt tolerance ; Çimlenme = Germination

Özet:
Bu çalışma 2021 yılında Çukurova Üniversitesi Tarla Bitkileri Bölümü Tohumluk Laboratuvarında 5 farklı ekmeklik buğday çeşidi ve 4 farklı tuz dozu faktöriyel düzende analiz edilerek 4 tekrarlamalı olarak, çimlendirme testleri petri kaplarında, fide gelişimi gözlemleri saksı çalışmaları olacak şekilde kurulmuş ve yürütülmüştür. Bu çalışmada; Özkan, Adana-99, Toros-1003, Ceyhan-99, Seri-2013 materyal olarak kullanılmış olup tuz dozları ise 0 (kontrol), 50, 100 ve 150 mM NaCl olarak çeşitlere uygulanmıştır. Çim kını uzunluğu, sürgün uzunluğu, kök uzunluğu, sürgün yaş ve kuru ağırlığı, kök yaş ve kuru ağırlığı, fide sürgün yaş ve kuru ağırlığı, fide kök yaş ve kuru ağırlığı, çimlenme gücü ve çimlenme hızının incelenmesi amaçlanmıştır.
Çalışmadan elde edilen verilere göre çeşitlerin tuz stresinde incelenen tüm özelliklerde istatistiksel olarak önemli farklılıklar görülmüştür. Tuz stresi artışına bağlı olarak, çim kını uzunluğu kök uzunluğu, sürgün uzunluğu, kök yaş ve kuru ağırlığı, sürgün yaş ve kuru ağırlığı, fide sürgün yaş ve kuru ağırlığı, fide kök yaş ve kuru ağırlığı, çimlenme hızı ve çimlenme gücü kontrol koşulları ile karşılaştırıldığında incelenen bu özelliklerde azalma meydana geldiği tespit edilmiştir. Yapılan araştırma neticesinde tuzluluk dozu artışı ekmeklik buğday genotiplerinin erken gelişim dönemlerinde olumsuz yönde etkilediği görülmüştür. Genotipler arasında tuzluluk stresine en iyi yanıt veren genotip Seri-2013 ve Özkan ekmeklik buğday çeşidi olurken Toros-1003 çeşidinin diğer çeşitlere göre tuzluluğa daha hassas olduğu belirlenmiştir.

Abstract:
This study was carried out in 2021 at Çukurova University Field Crops Department Seed Laboratory in 5 different bread wheat varieties (Özkan, Adana-99, Toros-1003, Ceyhan-99, Seri-2013) and 4 different salt doses (0, 50, 100 and 150 mM NaCl). ) were considered as two factors and analyzed in factorial order, with 3 replications, germination tests were established and carried out in petri dishes, seedling growth observations were pot studies. In this study; Wheat cultivars (Özkan, Adana-99, Toros-1003, Ceyhan-99, Seri-2013) cultivated in T. aestivum (bread wheat) species belonging to Triticum L. genus in Gramineae (grainaceae) family will be used as material. It will be applied to varieties as 0, 50, 100 and 150 mM NaCl. Grass sheath length, shoot length, root length, shoot fresh weight, root fresh weight, shoot dry weight, root dry weight, germination rate, germination power, average germination time, seedling emergence rate, seedling emergence index, seedling average emergence time, seedling In this study, it was aimed to examine the length, shoot fresh weight, root fresh weight, shoot dry weight and root dry weight.
As a result of the research;