Sosyal bilgiler dersinde kültürel miras eğitimine ilişkin öğrenci ve öğretmen görüşleri
In social studies students and teachers opinions on the training of cultural heritage
Yazar: MERVE AVCI
Danışman: YRD. DOÇ. DR. HATİCE MEMİŞOĞLU
Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / İlköğretim Sosyal Bilgiler Öğretmenliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Kültürel miras = Cultural heritage ; Ortaokullar = Secondary schools ; Sosyal bilgiler = Social studies ; Sosyal bilgiler dersi = Social studies course ; Sosyal bilgiler eğitimi = Social studies education ; Sosyal bilgiler öğretimi = Social studies teaching ; Öğrenci görüşleri = Opinions of students ; Öğretmen görüşleri = Teacher opinions

Özet:
Sosyal Bilgiler dersinde kültürel miras konusuna ne düzeyde yer verildiğine ilişkin yapılan bu çalışmada, öğrenci ve öğretmenlerin kültürel miras hakkındaki görüşleri ortaya konulmuştur. Nitel araştırma yöntemi ile yapılan bu çalışmada içerik analizi kullanılmıştır. Araştırma, 2013-2014 eğitim öğretim döneminde Ankara'da bulunan 15 ortaokulda gerçekleştirilmiştir. Bu çalışma, 7. sınıfta öğrenim gören 40 öğrenci ve 34 Sosyal Bilgiler öğretmeninin görüşlerini ortaya koymuştur. Öğretmen ve öğrencilerin cevaplandırmaları için 10 açık uçlu sorudan oluşan görüşme formları oluşturulmuştur. Bu sorulara verilen yazılı yanıtlardan, öğretmen ve öğrencilerin konu hakkındaki bilgileri ve farkındalık düzeyleri ile ilgili sonuçlara ulaşılmıştır. Araştırma sonucunda, öğrenci ve öğretmenlerin kültürel miras konusuna önem verdikleri görülmüş ve kültürel miras konusunun Sosyal Bilgiler dersi kapsamında yer almasının önemli olduğu sonucuna varılmıştır. Kültürel miras eğitiminin uygulamada yetersiz kaldığı, kültürel mirasa sahip çıkılması ve kültürel mirasın korunması konusunda henüz istenilen düzeye gelinmediği görülmüştür. Dersin işlenilmesinde; görsellerin kullanılması, afişlerin hazırlatılması, sunum ve slayt çalışmalarına ağırlık verilerek, dersin anlatılmasının, kültürel miras konusunun anlatımında yararlı olacağı sonucuna varılmıştır. Ayrıca müze ve ören yeri gezilerine ağırlık verilerek, kültürel miras öğelerinin yerinde görülmesi gerektiğini belirten öğrenci ve öğretmen görüşleri öne çıkmıştır.  Araştırmadan elde edilen verilere göre, öğretmen ve öğrencilerin kültürel miras hakkında genel bilgilere sahip oldukları görülmüştür. Öğrencilerin görüşlerine göre kültürel miras; geçmişten kalan yaşantı, kültürel değerler, geçmişten kalan eserler, gelenek ve göreneklerdir. Öğretmenlerin görüşlerine göre ise kültürel miras; bir milletin geçmişten günümüze gelen maddi-manevi değerleri, geçmişten günümüze kalmış eserler, tüm uygarlıklardan alınmış değerler bütünüdür. Öğretmen ve öğrencilerin görüşlerine göre, kültürel miras eğitiminin uygulanmasında kullanılan yöntem ve tekniklerin başında, ders kitaplarından yararlanıldığı ve sunuş yolu tekniğinin kullanıldığı görüşleri öne çıkmıştır. Kullanılan yöntem ve tekniklerin arttırılması ve zenginleştirilmesi halinde kültürel miras eğitiminin daha anlamlı hale geleceği görülmüştür. Öğretmenlerin görüşlerine göre, Sosyal Bilgiler programında kültürel miras konularının ve eğitiminin yeterli olmadığı sonucu ortaya çıkmıştır. Özellikle programda yapılacak düzenlemeler ve zenginleştirmeler ile kültürel miras konularının daha etkili öğretilebileceği sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
Find out how much importance is given to the cultural heritage in Social Sciences, the opinions between students and teachers is the most important point. This research has been made working throughout the analysis of content, qualitative. This research has been made at 15 secondary schools in Ankara, between the years 2013-2014. This research is from a point of opinions of 40 students from 7th grade and 34 Social studies teachers. Interview questionnaires which are comprised of 10 open ended questions for teachers and students to respond were composed. Results about the knowledge and awareness levels of teachers and students on the subjects were gained from the responses given to these questions. As a result of this research it is seen that both the students and teachers have given great importance to cultural heritage in Social studies and think that it is an important point. However it is obvious that, the use of cultural heritage in application is not satisfying and should be taken care of and be protected and is also not at the position that has always been wanted. It was concluded that use of images, posters, presantations will help teach the lessons about cultural heritage more efficiently. Indeed, some teachers and students expressed their opinions that it would be more efficient to make visits to museums and other relevant places. According to the research, it was seen that teachers and students had general information about the cultural heritage. According to the opinions of students; cultural heritage is past lives, cultural values and past works. According to the opinions of teachers; cultural heritage is moral and material values of a nation from past to present, works from past to present and the whole values taken from the whole civilizations. According to the opinions of teachers and students; the opinion that the main methods and techniques used in the application of the education of cultural heritage are textbooks and presentation method became prominent. In the case of increasing and enriching the methods and techniques used, it was seen that the education of cultural heritage would be more meaningful. According to the opinions of teachers, the result that the subjects and education of cultural heritage in the program of Social Sciences were not sufficient was come out. It was come to conclusion that the subject of cultural heritage would be able to be taught by the arrangements and enrichments in the program especially.