Nar (Punica Granatum l.) meyve kabuklarının gıda, kozmetik ve bitkisel ilaç sanayisinde değerlendirilmesi
Evaluation of pomegranate (Punica Granatum l.) fruitpeels in food, cosmetic and herbal pharmaceuticalindustry
Yazar: MELİKE NUR AKBAŞ
Danışman: PROF. DR. MURAT KARTAL
Bezm-i Alem Vakıf Üniversitesi / Eczacılık Fakültesi / Eczacılık Meslek Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Eczacılıkta Uzmanlık, 2021
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology
Dizin: Bitki özütü = Plant extract ; Fenolik bileşikler = Phenolic compounds ; Gıda endüstrisi = Food industry ; Kabuklar = Shells ; Kozmetik endüstrisi = Cosmetic industry ; Meyveler = Fruits ; Nar = Pomegranate ; Punica granatum = Punica granatum ; İlaç endüstrisi = Pharmaceutical industry ; İlaçlar = Drugs

Özet:
Nar ağacı (Punica granatum L.) 2-5 metre uzunluğuna yükselebilen çalımsı, uzun ömürlü bir ağaç türüdür. Türkiye, narın anavatanı sınırları içindedir ve yetiştiriciliği için uygun özelliklere sahiptir. Ülkemizde Hicaznar (Hicaz Narı), Fellahyemez, Lefan, Katırbaşılı, Ernar, Katırbaşılı, Ekşi Göknar, Erdemli Aşınar, Ekşilik gibi nar çeşitleri bulunmaktadır. 
Nar meyvesi, besin değerlerinin yanında sağlık açısından pek çok yararı bulunmaktadır. Bu sebeple fonksiyonel gıda kategorisinde değerlendirilmektedir. Meyvesinin kabuk kısımları, sağlık açısından faydalı olduğu düşünülen fenolik maddeler yönünden zengindir. Bu çalışmada ülkemizin doğal florasında bulunan Punica granatum L. meyve kabuklarının gıda, kozmetik ve bitkisel ilaç sanayisindeki kullanım olanaklarının aydınlatılması amaçlanmıştır. 
Endüstri ölçekli üretim yapılmadan önce laboratuvar ölçekli ekstreler hazırlanmış ve bu ekstrelerde total fenolik, total flavonoid ve HPLC (Yüksek basınçlı sıvı kromatografisi) analizleri yapılmıştır. Folin-Ciocalteu yöntemi üzerinden yapılan total fenolik madde miktarı en yüksek bulunan ekstraksiyon çözücüsü % 70 (g/g) etil alkoldür. Alüminyum klorür kolorimetrik yöntemi üzerinden yapılan total flavonoit madde miktarı açısından en yüksek bulunan ekstraksiyon çözücüsü %40 (g/g) etil alkoldür. Major etkin madde olan elajik asit açısından en yüksek bulunan ekstraksiyon çözücüsü %50 (g/g) etil alkoldür. Ön çalışmalardan elde edilen sonuçlar doğrultusunda endüstriyel üretim için %50 (g/g) etil alkol çözeltisi ekstraksiyon çözücüsü olarak kabul edilmiştir. Nar kabukları alkol ve suyla eşit oranda ve ayrı ayrı ekstre edilerek verim artırılması amaçlanmıştır.
Nar meyve kabuğu meyvenin yaklaşık olarak % 40-50'sine karşılık gelmektedir. Endüstride narın işlenmesi sonucu yoğun fenolik içeren bu kısımlar sıklıkla atılmakta veya hayvan yemi olarak kullanılmaktadır. Elde edilen sonuçlar ve literatür taramaları ile bu çalışmamız narın işlenmesi sonucu atılan kısımlarının gıda, kozmetik ve bitkisel ilaç sanayisine geri kazandırılma ve gelecekteki kullanım olanakları konusunda ışık tutmuştur. Ayrıca ülkemizde doğal olarak yetişen nar meyvesi ilaç adayı moleküllerin elde edilmesinde potansiyel kaynak olarak görülebilir.

Abstract:
The pomegranate tree (Punica granatum L.) is a bushy perennial tree species that can reach 2-5 meters in length. Turkey is within the borders of the homeland of pomegranate and has suitable features for its cultivation. In our country, there are some pomegranate varieties such as Hicaznar (Hicaz Narı), Fellahyemez, Lefan, Katırbaşılı, Ernar, Katırbaşılı, Ekşi Göknar, Erdemli Aşınar, Ekşilik.
Pomegranate fruit has many health benefits besides its nutritional values. For this reason, it is evaluated in the functional food category. The peel of the pomegranate fruit is rich in phenolic substances thought to be beneficial for health. In this study, it is aimed to illuminate the possibilities of using Punica granatum L. fruit peels, which are found in the natural flora of our country, in the food, cosmetics and herbal medicine industry.
Before the industrial scale production, laboratory scale extracts were prepared and total phenolic, total flavonoid and HPLC (High-performance liquid chromatography) analyzes were performed on these extracts. The extraction solvent with the highest total phenolic quantity is 70% (g/g) ethyl alcohol using the Folin-Ciocalteu method. The extraction solvent with the highest total flavonoid quantity is 40% (g/g) ethyl alcohol using the aluminum chloride colorimetric method. The extraction solvent with the highest amount of major active ingredient ellagic acid is 50% (g/g) ethyl is alcohol. In line with the results obtained from the preliminary studies, 50% (g/g) ethyl alcohol solution was accepted as the extraction solvent for industrial production. It is aimed to increase the yield by extracting the pomegranate peel with alcohol and water in equal proportions and separately.
Pomegranate peel corresponds to approximately 40-50% of the fruit. As a result of the processing of pomegranate in the industry, these parts containing intense phenolics are often thrown away or used as animal feed. With the results obtained and the literature review, this study sheds light on the recycling of the discarded parts of the pomegranate to the food, cosmetics and herbal medicine industry and the possibilities for future use. Also, pomegranate fruit, which grows naturally in our country, can be seen as a potential source for obtaining drug candidate molecules.