Uzaktan algılama ve fotogrametri kullanılarak taşlık alanların ekonomik potansiyellerinin belirlenmesi
Determination of the economic potential of stone fields using remote sensing and photogrammetry
Yazar: HASAN LAFÇI
Danışman: DOÇ. DR. NİZAR POLAT
Harran Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Harita Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Jeodezi ve Fotogrametri = Geodesy and Photogrammetry

Özet:
Bu çalışma, Şanlıurfa'nın Siverek ilçesinde yer alan taşlık alanların tarımsal potansiyele
dönüştürülmesini incelemektedir. Araştırmada, uzaktan algılama ve fotogrametri teknikleri
kullanılarak taşlık alanların tespiti ve bu alanların tarıma kazandırılması için ekonomik analizler
yapılmıştır. Kullanılan yöntemler arasında Sentinel-2 uydu görüntüleri ve yüksek çözünürlüklü hava
fotoğrafları bulunmaktadır. Çalışma alanındaki taşlık bölgeler, nesne tabanlı sınıflandırma yöntemiyle
analiz edilmiştir. Araştırma bölgesi, yaklaşık 2024 hektar genişliğinde olup, bu alanın 591.99 hektarı
taşlık bölge olarak tespit edilmiştir. Bu bölgeler, Sentinel-2 uydu görüntüleri ve yüksek çözünürlüklü
ortofoto kullanılarak belirlenmiştir. Sınıflandırma işlemi, DVM ile gerçekleştirilmiş ve genel doğruluk
oranı %82, Kappa katsayısı ise 0.76 olarak hesaplanmıştır.
Maliyet analizine göre, 2021 yılında 1 dekar taşlık arazinin temizleme maliyeti 1500 TL olarak
hesaplanmıştır. Aynı dönemde, buğday tarımı yapılan temizlenmiş bir dekardan yıllık net 520 TL gelir
elde edilmekte olup, amortisman süresi 2.8 yıl olarak belirlenmiştir. 2023 yılı hesaplamalarına göre,
temizlenmiş araziden yıllık 2102 TL net gelir elde edilmiş ve amortisman süresi 5.7 yıl olarak
bulunmuştur. 2024 yılı hesaplamalarında ise, mercimek tarımı ile yıllık 4313 TL net gelir elde
edilerek amortisman süresi 3.48 yıl olarak belirlenmiştir.
Sonuç olarak, bu çalışma, uzaktan algılama ve fotogrametri tekniklerinin taşlık alanların tarımsal
potansiyele dönüştürülmesindeki etkinliğini ortaya koymakta ve bu yöntemlerin tarım arazilerinin
değerlendirilmesinde stratejik kararlar alınmasına katkı sağlayabileceğini göstermektedir. Günümüzde
gıda güvenliği ve sürdürülebilir tarım, artan dünya nüfusu ve azalan tarım arazileri nedeniyle kritik bir
önem taşımaktadır. Bu anlamda çalışmanın bulguları mevcut tarım alanlarının verimli kullanımının
önemini vurgularken, gelecekte ihtiyaç duyabileceğimiz yeni tarım alanlarının tespiti için de önemli
bilgiler sunmaktadır.

Abstract:
This study examines the transformation of rocky areas in the Siverek district of Şanlıurfa into
agricultural potential. The research involves the detection of rocky areas and their conversion into
agricultural land using remote sensing and photogrammetry techniques. The methods used include
Sentinel-2 satellite imagery and high-resolution aerial photographs. The rocky areas within the study site were analyzed using an object-based classification method. The research area covers
approximately 2024 hectares, with 591.99 hectares identified as rocky regions. These areas were
determined using Sentinel-2 satellite images and high-resolution orthophotos. The classification
process was carried out with SVM, resulting in an overall accuracy of 82% and a Kappa coefficient of 0.76.
According to the cost analysis, the cleaning cost of 1 decare of rocky land in 2021 was calculated as 1500 TL. In the same period, the annual net income from a cleaned decare used for wheat farming was 520 TL, with an amortization period of 2.8 years. Calculations for 2023 showed an annual net income of 2102 TL from the cleaned land, with an amortization period of 5.7 years. In 2024, calculations indicated an annual net income of 4313 TL from lentil farming, with an amortization period of 3.48 years.
In conclusion, this study demonstrates the effectiveness of remote sensing and photogrammetry
techniques in transforming rocky areas into agricultural potential and highlights their role in strategic decision-making for agricultural land evaluation. Today, food security and sustainable agriculture are of critical importance due to the increasing global population and decreasing agricultural lands. In this context, the study's findings emphasize the importance of efficiently using existing agricultural lands and provide significant information for identifying new agricultural areas that may be needed in the future.