Hidronefroz tanısı alan çocukların değerlendirilmesi, takibi ve prognozu
Assessment, follow-up and prognosis of children with hydronephrosis
Yazar: BÜŞRA FİLİZ GENÇ
Danışman: DOÇ. DR. UMUT SELDA BAYRAKCİ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Çocuk Sağlığı ve Has. Hematoloji Onkoloji Eğt. Arş. Hastanesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2017
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Hasta takibi = Follow up studies ; Hidronefroz = Hydronephrosis ; Ultrasonografi = Ultrasonography ; Çocuklar = Children

Özet:
Hidronefroz, renal pelvis ve/veya renal kalikslerin genişlemesi olarak tanımlanır ve antenatal dönemde ultrasonografi ile en sık saptanan genitoüriner sistem anomalisidir. Antenatal hidronefroz sık görülmekle birlikte postnatal takibi ile ilgili görüş birliği yoktur. Bu çalışmada hastanemizde hidronefroz tanısı ile izlenen olgularınretrospektif olarak değerlendirilmesi amaçlandı.
Ocak 2010 – Haziran 2016 tarihleri arasında Pediatrik Nefroloji polikliniklerinde hidronefroz tanısı ile 1.5 yıl ve üzerinde takip edilen 203 hasta incelendi. Hastaların 95'inde (% 46.8) antenatal hidronefroz öyküsü mevcuttu. Çalışmaya dahil edilen 203 hastanın ilk USG'lerinde renal pelvis AP çaplarına göre 47'sinde hafif, 70'inde orta, 86'sında ağır derecede hidronefroz saptandı. İzlem süresi sonunda ise USG bulguları normal olarak değerlendirilen 59 hastanın 23'ü hafif, 19'u orta, 17'si ağır hidronefrozu olan hastalardı. İlk USG' ye göre hafif hidronefrozlarda tam iyileşme oranının fazla olduğu, hastanın ilk başvuru anında yapılan USG bulgularının prognozu hakkında önemli bilgiler verdiği saptandı. Postnatal USG'de hidronefroz derecesinin artması ile obstrüksiyon görülme riskinin ve cerrahi girişim sıklığının arttığı tespit edildi. Çalışmamızda VUR saptanma oranının renal pelvis AP çapı ≥10 mm olan hastalarda anlamlı olarak arttığı saptandı (p<0.05). İzlem süresi sonunda hastaların %45.8'inde geçici hidronefroz (nonobstrüktif dilatasyon), %37.4'ünde UPBD, %7.4'ünde UVBD, %4.4'ünde VUR, %3'ünde PUV, %1'inde MKDB, %0.5'inde kistik afonksiyone böbrek ve %0.5'inde üreterosel tanıları mevcuttu. Çalışmamızda hastaların ilk ultrasonlarında saptanan renal pelvis AP çapının 11 mm ve altında olmasının tam iyileşme için önemli bir belirteç olduğu saptanmıştır (p<0.001; AUC: 0.714). 
Sonuç olarak; hastanın ilk başvuru anında yapılan USG'deki bulguları prognozu hakkında önemli ve güvenilir bilgiler vermektedir. Aynı zamanda takibinde seçilecek görüntüleme yöntemi ve antibiyotik profilaksisi açısından da bizi yönlendirmektedir. Hidronefroz şiddeti arttıkça obstrüktif üropati görülme oranı ve cerrahi girişim olasılığı artmaktadır. Hafif hidronefrozu olan hastalar, orta-ağır hidronefrozu olan hastalar ile karşılaştırıldığında idrar yolu enfeksiyonu geçirme ve cerrahi girişim sıklığı daha az görülmektedir.Bu hastlarda hidronefroz genellikle kendiliğnden düzelmektedir. Bu nedenle renal pelvis AP çapı 11 mm ve altında olan hastalara antibiyotik profilaksisi verilmesi önerilmemekte, izlemin invaziv olmayan tetkiklerle yapılması ve gereksiz cerrahi girişimlerden kaçınılması gerekmektedir.

Abstract:
Hydronephrosis, defined as dilatation of renal pelvis and calyces. Itis the most common genitourinary system anomaly detected by USG during antenatal period.Although it is the most frequent genitourinary system abnormality; there is no consensus about evaluation and follow-up of these patients in postnatal period.
In this study a total of 203 patients followed with hydronephrosis for at least 1.5 years, during the period between January 2010 and June 2016 were evaluated. History of antenatal hydronephrosis was present in 95 (46.8%) of the patients.According to the antero-posterior diameter (APD) of renal pelvis, measured in the first USG, 47 of them had mild, 70 had modarate, 86 had severe hydronephrosis. At the end of the follow-up period, 59 patients with normal USG findings were found to had mild hydronephrosis in 23 patients, moderate in 19 patients, and severe in 17 patients.It was determined that according to the first USG, patients with low grade of hydronephrosis had higher recovery rate and first USG findings gave reliable information about prognosis of patient. We found out that the risk of obstruction and surgical intervention increased significantly with the increase in the degree of hydronephrosis in the first USG.We found that the detection rate of VUR was significantly increased when the renal pelvis APD diameter was ≥10 mm (p<0.05).At the end of the follow-up 45.8% of patients had transient hydronephrosis,37.4% had UPJO, 4.4% had VUR, 7.4% had UVJO, 1% had MCDC, 3% had PUV, 0.5% had ureterocele and 0.5% had cystic kidney disease.In our study, renal pelvic APD of≤11 mm was found to be an important predictor of complete recovery (p<0.001; AUC: 0.714). 
In conclusion; the first USG findings give reliable information about prognosis of patients and guide us to select the appropriate imaging studies and to determine the need for antibiotic prophylaxis at the same time.The risk of obstruction and surgical interventions increase significantly with the increase in the degree of hydronephrosis in the first USG of patient.Patients with low grade hydronephrosis have less common UTIs, surgical interventions and more common spontaneous resolution as compared to high grade ones. Therefore non-invasive postnatal follow up without antibiotic prophylaxis is justified for these group of patients.