Tarihi yapıların onarımında kullanılacak harç üretimi
Production of mortar for the restoration of historical buildings
Yazar: SÜLEYMAN EMRE PUSAT
Danışman: DOÇ. DR. FEVZİYE AKÖZ
Yıldız Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Yapı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2002
Konu: İnşaat Mühendisliği = Civil Engineering
Dizin: Harç = Mortar ; Horasan harcı = Horosan Mortar ; Restorasyon = Restoration ; Tarihi yapılar = Historic structures

Özet:
İnsanların çeşitli amaçlarla ürettiği mimari yapılar, zaman içinde çeşitli nedenlerle yıpranmaktadırlar. Bu binalar içinde yaşadığımız konutlarsa ve günümüz teknolojisine uygun olarak yapılmışsa onarımı daha kolay yapılmaktadır; fakat onarım gerektiren bina tarihi eser niteliğindeyse, mimari bir önemi varsa, onarımı özel tekniklerle yapılmalıdır. Önce yapı ile ilgili bilgi toplanmalı, daha sonra yapıyı oluşturan tüm elemanların, en ince detayına kadar tanımlanmalıdır. Eski eserde, onarım sırasında kullanılacak harç seçimi de, tıpkı duvar bezemelerinin onarımı gibi oldukça önemli bir çalışmadır. Bezemede yapılacak yanlış bir uygulamanın telafisi mümkün olabilecekken, harç kullanımında yapılacak bir hata binanın yok olmasına sebep olabilir. Onarımda kullanılacak harç seçimi yapılırken, onarılacak eserin harç analizi yapılmalı; orijinaline en yakın bileşim seçilmelidir. Analizler yapıldıktan sonra, onarılacak binanın harç bileşimlerine en yakın özellikte yeni üretimler yapılmalıdır. Belki de işin en önemli kısmı bu yeni üretimlerin günümüz teknolojisiyle en doğru biçimde nasıl yapılabileceğidir. Şimdiye kadar çeşitli bilim adamları ve kuruluşlarca yapılmış harç analizlerinde aşağı yukarı belirli oranlar ortaya konmuştur. Bunun için doğal olarak, belirli bir formül yoktur. Her bina, ustasının ve dönemin şartlarının bir sentezidir. Bu çalışmada, farklı oranlarda hazırlanan harç numuneleri üzerinde yapılan çeşitli deneylerle, hangi karışım oranlarının mukavemet fiziksel ve estetik olarak ihtiyaca cevap verebilecek nitelikte olacağı araştırılmıştır. Anahtar Kelimeler: Tarihi yapı, malzeme, harç, restorasyon

Abstract:
Constructions, that, human beings create, erode in time due to numerous reasons. It is generally easier to restore those that have been made in accordance with present day technology. To restore those that carry historical significance, special techniques are required. First of all, a sound and correct information about the buildings needed. Then, all the elements that form the particular construction has to be defined. In restoration of a historical construction, the choice of mortar is as important as restoration of a wall ornament plays a very crucial part for its restoration. A misapplication on the wall ornament is replaceable, whereas, a small error on the choice of the mortar might cause everything to disintegrate. To make a nearest combination of the mortar of the construction that is to be restored; it is necessary to make a very good analysis of the remnants of the mortar of the construction. After analysis have been made, new mortar productions carry the characteristics of the original mortar have to made. That important part of this procedure is to make the new mortar with todays technology. Apparently, some measurements of the ingredients of the mortar have been asserted by particular science men and organizations. There is no specific formula ever discovered for this though. Every construction presents a unique synthesis of its master architect and its particular time period. This paper researches through tests on the samples produced to find out the best choice with regard to strength, physical properties and aesthetic. Keywords: Ancient Structures, historical buildings, building material, mortar, restoration