Enfeksiyon sebebi ile hastaneye yatırılan çocuklarda malnütrisyonun hastalığın şiddeti ve yatış süresi üzerine etkisi: Tek merkez sonuçları
The effect of malnutrition on the severity of the infectious disease and the length of hospital stay in children hospitalized due to infection: Single centre results
Yazar: KUBİLAY KAAN KART
Danışman: PROF. DR. HALİL HALDUN EMİROĞLU
Selçuk Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Enfeksiyon = Infection ; Hastalık şiddeti = Disease severity ; Hastanede yatış süresi = Length of stay ; Hastaneye yatırma = Hospitalization ; Malnütrisyon = Malnutrition ; Çocuklar = Children ; Ölçekler = Scales

Özet:
Amaç: Bu çalışmada; Selçuk Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastalıkları Çocuk Enfeksiyon Kliniği'nde yatarak tedavi gören hastaların antropometrik ölçümleri yapılarak malnütrisyon görülme sıklığının tespit edilmesi, malnütrisyonu olan hastaların sınıflandırmasının (akut-kronik, hafif-orta-ağır) yapılması, malnütrisyon varlığının hastanede yatış süresi üzerine etkisi ve malnütrisyon ile INI skoru arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır.
Gereç ve yöntem: Çalışmaya Selçuk Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Enfeksiyon Hastalıkları Servisinde 01 Ocak  2018-31 Aralık 2019 tarihleri arasında yatırılarak tedavi edilen 0-18 yaş grubundaki 1049 hasta dahil edildi. Sadece tüberküloz taranması nedeniyle yatan hastalar çalışmaya dahil edilmedi. Hastaların yatış anındaki yaşı, cinsiyeti, tanıları ve eşlik eden hastalıkları, tedavi için hastanede yatış süreleri kaydedildi. Her hastanın INI skoru hesaplandı. Hastalar 0-24 ay, 25-60 ay, 61-120 ay, 121-180 ay ve 180 ay üzerinde olmak üzere 5 gruba ayrıldı. Malnütrisyon derecelendirmesi için Gomez ve Waterlow sınıflandırması kullanıldı; hafif, orta ve ağır olmak üzere üç sınıfa ayrıldı. Gomez sınıflamasına göre yaşa göre ağırlığı %90- 110 arasında olanlar normal, %75-89 arası hafif, %60-74 arası orta, %60'ın altındaki değerler ise ağır malnütrisyonu tanımlamak için kullanıldı ve hastalar bu sınıflamaya göre gruplandırıldı. Waterlow BGA sınıflamasına göre; %90 ve üzeri normal. %80-89 arası hafif, %70-79 arası orta, %70'in altındaki değerler ise ağır malnütrisyonu tanımlamak için kullanıldı. Waterlow YGB sınıflamasına göre %95 ve üzeri normal, %90-94 arası hafif, %85-89 arası orta, %85'in altındaki değerler ise ağır malnütrisyonu tanımlamak için kullanıldı. Ayrıca Waterlow BGA sınıflaması %90'ın altındakı değerler akut malnütrisyonu, Waterlow YGB sınıflaması %95'in altındaki değerler kronik malnütrisyonu tanımlamak için kullanıldı. Waterlow BGA sınıflaması %90'ın altındaki değerler ve Waterlow yaşa göre boy sınıflaması %95'in altındaysa kronik zeminde akut malnütrisyon olarak değerlendirildi. Olguların antropometrik verileri, malnütrisyon durumları, malnütrisyon dereceleri, hastanede yatış süreleri ve INI skorları karşılaştırıldı.
Bulgular: Çalışmaya alınan hastaların 600'ü (%57,2) erkek, 449'u (%42,8) kız idi. Hastaların yaşları 1-216 ay arasında değişmekte idi. Yaş ortanca değeri erkeklerde 35 ay , kızlarda 37 ay olarak saptandı. Hastaların 435'i (%41,5) 0-24 ay arasında, 212'si (%20,2) 25-60 ay arasında, 233'ü (%22,2) 61-120 ay arasında, 122'si (%11,6) 121-180 ay arasında ve 47'si (%4,5) 180 ay üzerinde idi. Hastaların yatış anındaki vücut ağırlığı 2,2-116 kg arasında ve boy ölçümlerine bakıldığında boy uzunluğu 42-191 cm arasında tespit edildi. Yatış yapılan hastaların 115'inin (%11) akut bronşiyolit, 37'sinin (%3,5) influenza virüsüne bağlı üst ve alt solunum yolu enfeksiyonu, 36'sının (%3,4) Respiratuar Sinsityal Virüse bağlı üst ve alt solunum yolu enfeksiyonu, 49'unun (%4,7) lenfadenit,77'sinin (%7,3) apse, 82 tanesinin (%7,8) akut tonsillit, 29'unun (%2,8) preseptal selülit, 47'sinin (%4,5) viral gastroenterit, 103'ünün (%9,8) bronkopnömoni, 99'unun (%9,4) menenjit, 77'sinin (%7,3) lober pnömoni, 11'inin (%1,0) boğmaca, 23'ünün (%2,2) brucella, 103'ünün (%9,8) nedeni belirlenemeyen viral üst solunum yolu enfeksiyonu, 13'ünün (%1,2) yara yeri enfeksiyonu, 27'sinin (%2,6) sistit, 59'ünün (%5,6) piyelonefrit, 25'inin (%2,4) kawasaki hastalığı, 7'sinin (%7,0) kızamık, 30'unun (%2,9) selülit tanısı alarak yatırıldığı tespit edildi. Hastaların 253'ünde (%24,1) altta yatan kronik hastalık mevcuttu. Çalışmaya katılan hastalar Gomez sınıflandırmasına göre değerlendirildiğinde; yatış anında 384 hastada (%36,60) malnütrisyon tespit edildi. Malnütrisyon saptanan hastaların 223'ü (%58,1) erkek, 161'i (%41,9) kız idi. Gomez sınıflamasına göre malnütrisyon dereceleri incelendiğinde hastaların 280'inde (%26,7) hafif düzeyde (1. derece), 80'inde (%7,6) orta düzeyde (2. derece), 24'inde (%2,3) ağır düzeyde (3. derece) malnütrisyon tespit edildi. Waterlow sınıflandırmasına göre akut malnütrisyon, kronik malnütrisyon ve kronik zeminde akut malnütrisyon açısından değerlendirildiğinde; yatış anında 200 hastada (%19,1) akut malnütrisyon, 256 hastada (%24,4) kronik malnütrisyon ve 62 hastada (%5,9) kronik zeminde akut malnütrisyon tespit edildi. Çalışmaya alınan hastaların hastanede yatış süreleri incelendiğinde 1-79 gün arasında değişmekteydi. Cinsiyet açısından yatış süresi incelendiğinde erkek çocuklarda ortalama 7,14 gün, kız çocuklarda 6,76 gün idi. Malnütrisyon olmayan hastalarda yatış süresi 1-71 gün arası değişmekteydi ve ortalama yatış süresi 6,17 gün olarak tespit edildi. Gomez sınıflandırmasına göre malnütrisyon saptanan hastalarda ortalama yatış süresi 8,37 gün olarak tespit edildi Hastaların yatış anında bakılan laboratuvar değerlerine göre INI skoru değerleri (aralık 0,01-4,71, ortanca 0,15) olduğu görüldü. Çalışmaya dahil edilen erkek hastaların ortalama INI skoru değerleri ortanca: 0,13 aralık: 0,01-4,23, kız hastaların ortanca: 0,07 aralık: 0,01-4,5 olarak saptandı. Çalışmaya katılan hastaların 98'inde (%9,3) kan kültüründe üreme saptandı, 71'inde (%6,8) idrar kültüründe üreme tespit edildi. 31'inde (%3) BOS kültüründe üreme saptandı. Sadece 12 (%1,1) hastanın boğaz kültüründe üreme saptandı. Malnütrisyonu olan 384 hastanın 44'ünde kan kültüründe üreme saptanırken, 34'ünde idrar kültüründe üreme saptandı.

Sonuç: Sonuç olarak malnütrisyon sıklığı ülkeler arasında farklılık gösterdiği gibi, aynı ülke içerisinde bile sosyo ekonomik düzeye bağlı olarak değişkenlik gösterebilir. Son yıllarda malnütrisyonun önlenmesine yönelik ciddi adımlar atılmasına rağmen, malnütrisyon özellikle ülkemiz gibi gelişmekte olan ülkelerde hala ciddi bir problemdir. Özellikle hafif ve orta derecede malnütrisyonun tanınabilmesi için her çocuğun yakından kontrollerinin yapılması ve büyümesinin izlenmesi büyük önem taşımaktadır. Hastanede yatan çocuklarda malnütrisyon gelişimi, mevcut hastalığın bir sonucu olarak artan enerji ihtiyacı, altta yatan hastalıkla bağlantılı eşlik eden iştah azalması ve eşlik eden ilaç kullanımı veya hastalığın tedavisi sırasında ihmal edilen beslenme gibi çeşitli nedenlerden dolayı potansiyel olarak yüksektir. Yatışı yapılan hastanın hastalığı üzerinde durulurken genelde gözden kaçırılan malnütrisyon tedavi başarısını azaltmakta, hastanede kalış süresini ve maliyeti arttırmaktadır. Bu nedenle hastaneye yatan hastalarda malnütrisyon durumunun değerlendirilmesi, hastaların yatış nedenleri yanında malnütrisyon durumunun gözden kaçırılmaması ve tedavi planları yapılırken beslenme desteğinin de bu sürece dahil edilmesinin gerek hastanede yatış süresi gerekse komplikasyon oranları açısından faydalı olacağını düşünmekteyiz. Malnütre olan hastalarda özellikle dirençli bakterilere karşı vücudun savunma sistemi cevap vermekte zorlanmakta ve dirençli bakterilerle enfeksiyonlara meyil oluşturmaktadır. INI skoru'nun özellikle yatış anında prognozu belirlemede önemli bir skorlama sistemi olduğunu düşünmekteyiz.

Abstract:
Aim: In the present study,we obtained theanthropometric measurements of the patients, who were hospitalized and treated in the Clinic of Pediatric Infectious Diseases of Selçuk University Medical Faculty, and intended to determine the frequency of malnutrition, to classify the patients with malnutrition (as acute-chronic, mild-moderate-severe), andto evaluate the effect of malnutrition on the length of hospital stay and the relationship between malnutrition and the Inflammatory-Nutritional Index (INI) scores.
Materials and Methods:The study included 1049 patients aged 0-18 years who were hospitalized and treated in the Pediatric Infectious Diseases Unit of Selçuk University Medical Faculty between January 1, 2018, and December 31, 2019. The patients that were only hospitalized due to tuberculosis screening were excluded from the study. Ages, genders, diagnoses, and concomitant diseases of the patients were recorded during their hospital stay. The INI scores were calculated for all patients. Patients were divided into five groups: 0-24 months, 61-12 months, 121-180 months, and over 180 months. The Waterlow and Gomez Classifications were used to determine the degrees of malnutrition which was divided into three as mild, moderate, and severe. According to the Gomez classification, those with weight for age valuesbetween 90%-100% were defined as normal, values between 75%-89% were defined as mild, values between 60%-74% were defined as moderate, and values below 60% were defined as severe malnutrition, and the patients were grouped according to this classification. According to the Waterlow WHZ (weight-for-height) classification, values above 90% were used to define normal, values between 80%-89% were used to define mild, values between 70%-79% were used to define moderate, and values below 70% were used to define severe malnutrition. According to the Waterlow HAZ (height-for-age) classification, values above 95% were defined as normal, values between 90-94% were defined as mild, values between 85-89% were defined as moderate, and values below 85% were defined as severe malnutrition.Also, according to the Waterlow WHZ classification, values below 90% were used to define acute malnutrition, and according to the Waterlow HAZclassification, values below 95% were used to define chronic malnutrition. Values below 90% ofWaterlow WHZ classification and values below 95% ofWaterlow HAZ classification were evaluated as acute malnutrition on a chronic basis. We compared the anthropometric data, malnutrition conditions, malnutrition grades, length of hospital stay, and INI scores of the subjects.
Results:Of all patientsincluded in our study, 600 (57.2%) were male and 449 (42.8%) were female. Patients were aged between 1 and 126 months old. The median age of males and femaleswere 35 and 37 months, respectively. Of all patients, 435 (41.5%) were between 0-24 months of age, 212 (20.2%) were between 25-60 months of age, 233 (22.2%) were between 61-120 months of age, 122 (11.6%) were between 121-180 months of age and 47 (4.5%) were over 180 months of age. The height and weight of patients during the in-hospital stay were between 2.2-116 kg and 42-191 cm, respectively. The hospitalizationswere due to acute bronchiolitis in 115 (11%) patients, upper and lower respiratory tract infection due to influenza virus in 37 (3.5%) patients, upper and lower respiratory tract infection due to respiratory syncytial virus in 36 (3.4%) patients, lymphadenitis in 49 (4.7%) patients, abscess in 77 (7.3%) patients, acute tonsillitis in 82 (7.8%) patients, preseptal cellulitis in 29 (2.8%) patients, viral gastroenteritis in 47 (4.5%) patients, bronchopneumonia in 103 (9.8%) patients, meningitis in 99 (9.4%) patients, lobar pneumonia in 77 (7.3%) patients, pertussis in 11 (1.0%) patients, brucella in 23 (2.2%) patients, viral upper respiratory tract infection with an unknown cause in 103 (9.8%) patients, wound site infection in 13 (1.2%) patients, cystitis in 27 (2.6%) patients, pyelonephritis in 59 (5.6%) patients, kawasaki disease in 25 (2.4%) patients, measles in 7 (7.0%) patients, cellulitis in 30 (2.9%) patients. Of all patients, 253 (24.1%) had an underlying chronic disease. According to the Gomez classification, 384(36.60%) patients were detected to have malnutrition during the in-hospital stay. Of these patients, 223 (58.1%) were male and 161 were (41.9%) were female. According to the Gomez classification, 280 (26.7%) patients had a mild degree of malnutrition (Grade 1), 80 (7.6%) patients had a moderate degree of malnutrition (Grade 2), and 24 (2.3%) patients had a severe degree of malnutrition. According to the Waterlow classification, 200 (19.1%) patients had acute malnutrition, 256 (24.4%) patients had chronic malnutrition and 62 (5.9%) patients had acute malnutrition on a chronic basis during their hospital stay. Length of hospital stay of the patients was between 1 to 79 days. The average length of hospital stay for male and female patients was 7.14 days and 6.76 days, respectively. Length of hospital stay for patients without malnutrition was between 1 to 71 days and the average length of stay was 6.17 days. According to theGomez classification, the average length of stay for patients with malnutrition was 8.37 days. The INI scores (range 0.01-4.71, median 0.15)of the patients were calculated according to theirlaboratory results. The average INI scores of male patients were: median=0.13, range=0.01-4.23, and the average INI scores of female patients were: median=0.07, range 0.01-4.5. Of all the patients, 98(9.3%) had a positive blood culture, 71 (6.8%) had a positive urine culture, 31 (3%) had a positive CSF culture, and only 12 (1.1%) had a positive throat culture. Of 384 patients with malnutrition, 44 had a positive blood culture and 34 had a positive urine culture.
Conclusion:In conclusion, the frequency of malnutrition may change from one country to another, and it may even change from one socio-economic level to another within the same country. Lately, serious steps have been taken to prevent malnutrition; however, it remains a serious problem in developing countries such as ours. Every child should be monitored when growing up with follow-up visits in order to identify especially mild and moderate malnutrition. Malnutrition is potentially high in hospitalized children due to increasing energy requirements during hospitalization, accompanying loss of appetite and the use of medicine in connection with the underlying condition, and nutritional neglect during treatment. Malnutrition is often overlooked during the treatment of the main condition of the hospitalized patient, thus it increases the length of hospital stay and cost. Accordingly, we believe it is beneficial to evaluate the condition of malnutrition in hospitalized patients, not to overlook malnutrition,and to provide nutritional support during the treatment process of the other condition regarding both lengths of hospital stay and complication rates. The body's defense system has difficulty in maintaining effective protection especially against resistant bacteria that cause infections. We believe that the INI scoring system is significant in determining the prognosis during the hospitalization period.