Türk sinemasında evlilik (1970-1990)
Marriage in Turkish cinema (1970-1990)
Yazar: EYLEM SELVER TUĞÇE BAYAZİT
Danışman: DOÇ. DR. RECEP TEK
Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Halk Bilimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Halk Bilimi (Folklor) = Folklore  ; Sahne ve Görüntü Sanatları = Performing and Visual Arts
Dizin: Evlilik = Marriage ; Halk bilimi = Folklore ; Sinema = Cinema ; Türk sineması = Turkish cinema

Özet:
Sinema görselliğin ön planda olduğu önemli bir alandır. Sinema filmleri aracılığı ile bir topluma ait gelenek ve görenekler geleceğe kolaylıkla aktarılmaktadır. Bu çalışmada Türk sinemasının tarihi dönemleri incelenerek 1970-1990 yılları arasında çekilen yirmi bir film evlilik bağlamında incelenmiştir. Tezde geçiş dönemi aşamalarından olan evlilik süreçlerindeki gelenek ve görenekler, âdetler, uygulama ve pratikler ele alınmıştır. Bireyin evliliğe karar verme aşamasından düğüne kadar olan süreçlerin örneklerine incelediğimiz filmlerde yer verildiğini görmekteyiz. Çalışmada kız isteme, söz kesme, nişan, düğün gibi birtakım aşamalar ele alınarak bu aşamaların ve süreçlerin sinemaya yansıması üzerinde durulmuştur. Ayrıca Türkiye'de görülen kuma, berdel, levirat, kaçarak evlenme, beşik kertmesi evlilik gibi evlilik biçimlerine de filmlerde rastlanılmaktadır. Bu evlilik biçimlerinin aile hayatını nasıl etkilediği, kadınların evlenecekleri kişilere kendi iradeleri dışında karar verilmesi sonucu yaşanan olumsuzluklar eleştirel bir biçimde sinemaya yansımıştır. Türk kültürü açısından zengin bir kaynak olarak görülen filmler sayesinde geçmişte yapılan uygulama ve birtakım icraların bugün sinema aracılığı ile seyirciye ulaştığını görmekteyiz. Dolayısıyla sinemada yer alan filmleri, içinde bulunduğu toplumun kültüründen beslendiği için önemli bir kültür taşıyıcısı olarak değerlendirmek mümkündür.

Abstract:
Cinema is a field where visuality is important. The traditions and customs of a society are easily transferred to the future through films. In this study, after analyzing the historical periods of Turkish cinema, twenty-one films shot between 1970-1990 were analyzed in the context of marriage. In the study, traditions, customs and practices in marriage processes which are among the transitional stages, were discussed. There are many examples of the processes from the individual's decision to marriage to the wedding are included in the films analyzed. In the study, some stages such as asking for the girl in marriage, affiance, engagement, wedding were discussed and the reflection of these stages and processes on the cinema was emphasized. In addition, marriage types such as cowife, berdel (bride exchange), levirat, marriage by escaping, betrothed in the cradle (cradle marriage)are also seen in movies. How these forms of marriage affected family life, and the negativities experienced as a result of marriages without women's own decision or will were critically reflected in the cinema. Thanks to the films which are seen as a rich source in terms of Turkish culture, it is seen that the practices in the past reach the audience through cinema today. Therefore, films in the cinema can be regarded as an important cultural carrier since they are suppported by the culture of the society in which they live.