Nöropeptidlerin çocukluk çağı toplum kökenli pnömonilerin tanısındaki olası yeri
The role of neuropeptides in the diagnosis of childhood community-acquired pneumonia
Yazar: BİLGİ SAYGI
Danışman: PROF. DR. MERVAN BEKDAŞ
Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases

Özet:
Nöropeptidlerin Çocukluk Çağı Toplum Kökenli Pnömonilerin Tanısındaki Olası Yeri, Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi Tıp Fakültesi, Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı, Uzmanlık Tezi, Bolu, 2023
Amaç: Pnömoni, tüm dünyada 5 yaş altı çocuklardaki en önemli morbidite nedenlerinden birisidir. Tanı, tedavi ve proflaksi alanındaki iyileştirmelere rağmen pnömoni, yenidoğan dönemi harici çocuklarda başlıca ölüm nedeni olmaya devam etmektedir. Nöropeptitler, sinaptik aktiviteyi sağlayan moleküllerdir. Amacımız, çocukluk çağının pnömonilerin tanısında ve viral-bakteriyel/mikst ayırımında nöropeptidlerin yeri olup olmadığını incelemektir. 
Gereç ve Yöntem: Çalışmaya Şubat 2022 ile Ocak 2023 arasında hastanemize başvuran orta veya ağır pnömoni tanılı 124 olgu ve 56 sağlıklı birey dahil edildi. Hastaların akciğer grafileri çekildi. Başvuru anında tüm olguların serumlarında prokalsitonin (PCT), calcitonin gene-related peptide(CGRP), substance P, vasoactive intestinal peptide(VIP) ve nöropeptid Y bakıldı. 
Bulgular: Hastaların 71 tanesi erkek, 53 tanesi kızdı. İki ay ile 17 yaş arasında değişen hastaların yaşları ortalama 67.5±50.5 ay idi. Pnömonisi olanlarda PCT kontrollere göre anlamlı oranda yüksekti(67±54.8 vs. 54.8±16 pg/mL, p<0.001). CGRP ve VIP pnömonisi olanlarda kontrollere göre anlamlı oranda yüksek iken(sırasıyla 50.8±17.8 vs. 34.8±13 ng/L, p<0.001 ve 85.9±30.7 vs. 66.3±16 ng/L, p=0.011), nöropeptid Y değerleri anlamlı oranda düşüktü(53.6±27 vs. 60.4±22.8 ng/L, p=0.002). Pnömonili olguların 25 tanesi bakteriyel/mikst, 99 tanesi viral pnömoni tanılıydı. Kontrol grubundakilere göre bakteriyel/mikst ve viral pnömonisi olanlarda PCT (sırasıyla 54.8±16 vs. 95.2±10.9 pg/mL, p<0.001 ve 54.8±16 vs. 59.6±9.3 pg/mL, p=0.035) ve CGRP değerleri (sırasıyla 34.8±13 vs. 79±13.8 ng/L, p<0.001 ve 34.8±13 vs. 43.7±10 ng/L, p<0.001) anlamlı oranda yüksekti. Diğer yandan kontrol grubundakilere göre nöropeptid Y değerleri bakteriyel/mikst pnömonisi olanlarda anlamlı oranda yüksek iken, viral pnömonisi olanlarda ise anlamlı oranda düşüktü (sırasıyla 60.4±22.8 vs. 81.7±27 ng/L, p=0.001 ve 60.4±22.8 vs. 46.5±22 ng/L ng/L, p=0.001). Buna karşılık kontrol grubundakilere göre ise sadece bakteriyel/mikst pnömonisi olanlarda substans P ve VIP değerleri anlamlı oranda yüksekti (sırasıyla 129.4±49.5 vs. 227.8±59.8 ng/L, p<0.001 ve 66.3±16 vs. 99.6±21.8 ng/L, p=0.002). 
Bakteriyel/mikst ve viral pnömonisi olanlar arasında PCT (95.2±10.9 vs. 59.6±9.3 pg/mL, p<0.001), CGRP (79±13.8 vs. 43.7±10 ng/L, p<0.001), nöropeptid Y (81.7±27 vs. 46.5±22 ng/dL, p<0.001) ve substans P değerleri (227.8±59.8 vs. 120.4±39.5 ng/L, p<0.001) açısından anlamlı bir farklılık vardı.
ROC analizi bakteriyel/mikst ve viral pnömoni ayırımında CGRP'nin 58.3 cut-off değerinin sensitivitenin %88 ve spesifitesinin %88 (AUC:0.96; 95% CI (0.93-1), p<0.001), VIP'in 85.3 cut-off değerinin sensitivitenin %70 ve spesifitesinin %70 (AUC:0.73; 95% CI (0.60-0.85), p=0.005), nöropeptid Y'nin 62 cut-off değerinin sensitivitenin %76 ve spesifitesinin %76 (AUC:0.78; 95% CI (0.64-0.92), p<0.001), substans P'nin 159.4 cut-off değerinin de sensitivitenin %88 ve spesifitesinin %84 olduğunu gösterdi (AUC:0.92; 95% CI (0.85-0.98), p<0.001).
Sonuç: Bu sonuçlar nöropeptitlerin pnömoni tanısında kullanılabileceği gibi, bakteriyel/mikst ve viral pnömonilerin ayırtedilmesinde de kullanılabileceğine işaret etmektedir. 
Anahtar Kelime: Çocukluk Çağı Toplum Kökenli Pnömoni, Substans P, Kalsitonin Gen İlişkili Peptid, Nöropeptid Y, Vazoaktif İntestinal Peptid, Prokalsitonin

Abstract:
The role of neuropeptides in the diagnosis of childhood community-acquired pneumonia, Bolu Abant Izzet Baysal University Faculty of Medicine, Department of Pediatrics, Thesis of Graduation, Bolu, 2023
Background: Pneumonia is one of the most significant causes of morbidity in children under the age of 5 worldwide. Despite improvements in diagnosis, treatment, and prophylaxis, pneumonia remains the leading cause of death in non-neonatal children. Neuropeptides are molecules that play a role in synaptic activity. Our aim is to investigate the potential role of neuropeptides in the diagnosis and differentiation between viral and bacterial childhood pneumonias.
Materials and Methods: The study included 124 patients with moderate or severe pneumonia who presented to our hospital between February 2022 and January 2023, as well as 56 healthy individuals. Chest radiographs were taken for the patients. Procalcitonin(PCT), calcitonin gene-related peptide(CGRP), substance P, vasoactive intestinal peptide(VIP) and neuropeptide Y were measured in the serum of all patients at admission.
Results: Of the patients, 71 were male and 53 were female. The mean age of the patients ranged from two months to 17 years, with an average of 67.5±50.5 months. PCT levels were significantly higher in pneumonia patients compared to controls (67±54.8 vs. 54.8±16 pg/mL, p<0.001). CGRP and VIP levels were also significantly higher in patients with pneumonia compared to controls (respectively, 50.8±17.8 vs. 34.8±13 ng/L, p<0.001 and 85.9±30.7 vs. 66.3±16 ng/L, p=0.011), while neuropeptide Y levels were significantly lower (53.6±27 vs. 60.4±22.8 ng/L, p=0.002). Among the pneumonia cases, 25 were diagnosed as bacterial/mixed, while 99 were diagnosed as viral pneumonia. PCT (respectively, 54.8±16 vs. 95.2±10.9 pg/mL, p<0.001 and 54.8±16 vs. 59.6±9.3 pg/mL, p=0.035) and CGRP values (respectively, 34.8±13 vs. 79±13.8 ng/L, p<0.001 and 34.8±13 vs. 43.7±10 ng/L, p<0.001) were significantly higher in patients with bacterial/mixed and viral pneumonia compared to controls. On the other hand, neuropeptide Y were significantly higher in patients with bacterial/mixed pneumonia and significantly lower in patients with viral pneumonia compared to controls (respectively, 60.4±22.8 vs. 81.7±27 ng/L, p=0.001 and 60.4±22.8 vs. 46.5±22 ng/L, p=0.001). In contrast, substance P and VIP values were significantly higher in patients with only bacterial/mixed pneumonia compared to controls (respectively, 129.4±49.5 vs. 227.8±59.8 ng/L, p<0.001 and 66.3±16 vs. 99.6±21.8 ng/L, p=0.002). 
There was also a significant difference in PCT (95.2±10.9 vs. 59.6±9.3 pg/mL, p<0.001), CGRP (79±13.8 vs. 43.7±10 ng/L, p<0.001), neuropeptide Y (81. 7±27 vs. 46.5±22 ng/dL, p<0.001) and substance P values (227.8±59.8 vs. 120.4±39.5 ng/L, p<0.001) between patients with bacterial/mixed and viral pneumonia.
ROC analysis indicated that 58.3 cut-off value of CGRP had a sensitivity of 88% and a specificity of 88% (AUC: 0.96; 95% CI (0.93-1), p<0.001), 85.3 cut-off value of VIP had a sensitivity of 70% and a specificity of 70% (AUC: 0.73; 95% CI (0.60-0.85), p=0. 005), 62 cut-off values of neuropeptide Y showed a sensitivity of 76% and specificity of 76% (AUC: 0.78; 95% CI (0.64-0.92), p<0.001), and 159.4 cut-off values of substance P showed a sensitivity of 88% and specificity of 84% (AUC: 0.92; 95% CI (0.85-0.98), p<0.001) in differentiating between bacterial/mixed and viral pneumonia.
Conclusion: These findings suggest that neuropeptides may be utilized in the diagnosis of pneumonia and the differentiation between bacterial/mixed and viral pneumonias.
Key words: Childhood Community-Acquired Pneumonia, Substance P, Calcitonin Gene-Related Peptide, Neuropeptide Y, Vasoactive Intestinal Peptide, Procalcitonin