Bilgi ve iletişim teknolojilerinin (BİT) tarımda kullanım düzeyinin belirlenmesi: Erzurum ili örneği
Determining the level of use information and communication technologies (ICT) in agriculture: The case of Erzurum
Yazar: YUSUF CAN TÜRKEL
Danışman: PROF. DR. TECER ATSAN
Atatürk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarım Ekonomisi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Amaç: Hızla gelişen teknoloji ile birlikte bilgisayar, akıllı telefon ve internet günümüzde hemen hemen her konuda bilgilendirmeyi, özellikle de bilgiye çok çabuk ve kolay erişmeyi sağlayan temel araçlardan biri olarak insan hayatına girmiştir. Bu sebeple bu çalışmanın amacı üreticilerin tarımsal faaliyetlerinde BİT (bilgi ve iletişim teknolojileri) kullanma düzeylerini ölçmek, tutum ve davranışlarını belirlemek ve yaşamlarına dahil etmektir.
Yöntem: Bu çalışmada tabakalı örnekleme yöntemi kullanılarak anket sayısı belirlenen Erzurum ilinin Aziziye ve Olur ilçelerindeki 158 çiftçi ile yüzyüze anket çalışması yapılmıştır. Anket verileri SPSS istatistik analiz programı ile analiz edilmiştir. 
Bulgular: Araştırmaya katılan çiftçilerin %76,58'i akıllı telefon kullanmaktadır. 45 yaş altı akıllı telefon kullananların oranı %95,83 (46 kişi) iken, 45 yaş üstü akıllı telefon kullananların oranı ise %68,18 (75 kişi) olarak bulunmuştur. Çiftçilerin yaşları arttıkça akıllı telefon kullanımları azalmaktadır. Araştırmada bilgisayar kullanan 55 çiftçi bulunmaktadır. Bunların %19,81'i (21 kişi) 9 yıl altı eğitim düzeyine sahip çiftçilerdir. 9 yıl üstü eğitim düzeyine sahip bilgisayar kullanan çiftçilerin oranı ise %65,38 (34 kişi) dir. Eğitim durumlarına göre 9 yıl altı eğitim alan olan çiftçilerin %64,15'i (68 kişi) internet kullanmakta iken eğitim durumu 9 yıl ve üstü olan çiftçilerin ise %96,15'i (50 kişi) internet kullanmaktadır. Elde edilen veriler sonucunda çiftçilerin eğitim durumları arttıkça internet kullanım sıklığı da artmaktadır.  
Sonuç: Çiftçilerin tarımsal yeniliklerden haberdar olma düzeyi, sosyal medya ve interneti tarımsal faaliyetlerinde kullanma oranı düşük bulunmuştur. Çiftçilerin bilgi ve iletişim teknolojileri kullanımını artırmak için bilgi ve iletişim teknolojilerinin kullanılması eğitimleri verilebilir. Aynı zamanda Tarım ve Orman Bakanlığı'nın sunmuş olduğu online hizmetlerin kullanılması ile ilgili eğitimler de verilebilir. Yapılan anket çalışması sonucunda çiftçilerin sosyal medya ve interneti kullanımlarını en çok kısıtlayan faktörler sırasıyla akıllı telefonların, bilgisayarların ve bağlantı ve kullanımın pahalı olması yer almıştır. Bu nedenle çiftçilere özel bu araçları satın alırken KDV/ÖTV indirimleri yapılabilir. 

Anahtar Kelimeler: Tabakalı Örnekleme Yöntemi, BİT, Dijitalleşme, SPSS, Akıllı Tarım

Abstract:
Purpose: With the rapidly developing technology, computers, smart phones and the internet have entered human life as one of the basic tools that provide information on almost every subject, especially quick and easy access to information. For this reason, the aim of this study is to measure the level of producers' use of ICT (information and communication technologies) in their agricultural activities, to determine their attitudes and behaviors and to include them in their lives.
Method: In this study, a face-to-face survey was conducted with 158 farmers in Aziziye and Olur districts of Erzurum province, the number of surveys of which was determined using the stratified sampling method. Survey data were analyzed with the SPSS statistical analysis program.
Findings: %76.58 of the farmers participating in the research use smartphones. While the rate of smartphone users under the age of 45 was %95.83 (46 people), the rate of smartphone users over the age of 45 was %68.18 (75 people). As farmers get older, their smartphone usage decreases. There are 55 farmers using computers in the research. %19.81 of them (21 people) are farmers with an education level below 9 years. The rate of farmers using computers with an education level of over 9 years is %65.38 (34 people). According to their education level, %64.15 (68 people) of the farmers with less than 9 years of education use the internet, while %96.15 (50 people) of the farmers with 9 years of education and above use the internet. As a result of the data obtained, as the education level of farmers increases, the frequency of internet use also increases.
Results: The level of awareness of farmers about agricultural innovations and the rate of using social media and the internet in their agricultural activities were found to be low. Training on the use of information and communication technologies can be given to farmers to increase their use of information and communication technologies. At the same time, training can be given on the use of online services offered by the Ministry of Agriculture and Forestry. As a result of the survey, the factors that most restrict farmers' use of social media and the internet are the expensiveness of smartphones, computers, and connection and use, respectively. For this reason, VAT/SCT discounts can be made when purchasing these vehicles specifically for farmers.

Keywords:  Stratified Sampling Method, ICT, Digitalization, SPSS, Smart Agriculture