Akraba evliliği tutum ölçeği: Metodolojik bir çalışma
Endogamy marriage attitude scale: A methodological study
Yazar: İPEK ALP ŞAHİN
Danışman: DOÇ. DR. SELMA ŞEN
Manisa Celal Bayar Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Ebelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Halk Sağlığı = Public Health
Dizin: Akraba evlilikleri = Consanguineous marriages ; Akrabalık = Relatives ; Evlilik = Marriage ; Tutum ölçekleri = Attitude scales ; Tutumlar = Attitudes ; Ölçekler = Scales

Özet:
Amaç: Çalışmanın amacı bireylerin akraba evliliklerine yönelik tutumlarını değerlendirmede kullanılacak Akraba Evliliği Tutum Ölçeği'ni geliştirmektir.
Gereç ve Yöntem: Araştırma metodolojik tipte bir araştırmadır. Araştırmanın evrenini Erzincan ili Merkez aile sağlığı merkezlerine kayıtlı bireyler (N= 231.511); örneklemini ise bu aile sağlığı merkezleri arasından kura ile seçilen 6 aile sağlığı merkezine kayıtlı, araştırmaya katılmaya gönüllü 330 birey oluşturdu. Verilerin toplanmasında, "Birey Tanıtım Formu" ve "Akraba Evliliği Tutum Ölçeği" kullanılmıştır. 
Bulgular: Yapılan faktör analizi sonucunda KMO değerinin 0,867 olduğu ve örneklem sayısının faktör analizi için uygun olduğu belirlenmiştir (KMO>0,500). Ayrıca Bartlett testi sonucunda X2 değerinin (5251,155) istatistiksel olarak anlamlı olduğu ve normal dağılım koşulu sağladığı saptanmıştır (p<0,00). Ölçek altı alt boyuta dağıldı, açıkladığı toplam varyans %62,764 olarak bulundu. Ölçek alt boyut Cronbach Alfa katsayıları sırasıyla birinci faktör; "Kabul Edici Tutum" α= 0,919, ikinci faktör; "Toplumsal Değerler" α= 0,856, üçüncü faktör; "Toplumsal Baskı" α= 0,784, dördüncü faktör; "Risk Algısı" α= 0,820, beşinci faktör;  "Sağlık Algısı" α= 0,743 ve altıncı faktör; "Meşrulaştırıcı Mitler" α= 0,615 olarak bulundu. Ölçek doğrulayıcı faktör analizi uyum indeksleri incelendi ve x2/df, CFI, NFI, NNFI, RMSEA, GFI ve AGFI indekslerinin kabul edilebilir değerlerde olduğu belirlendi.
Sonuç: Akraba Evliliği Tutum Ölçeği'nin yapılan analizler sonucunda kabul edilebilir derecede geçerli ve güvenilir bir ölçek olduğu belirlendi.

Anahtar Kelimeler: Akraba evliliği, tutum, ölçek

Abstract:
Aim: The objective of this study was developing the Endogamy Marriage Attitude Scale. 
Material and Method: The study is methodological. The universe of the study consisted of individuals who were living in Erzincan Central. The universe of the study consisted of individuals who were enrolled in Erzincan Central district family health centers and the sample of the research consisted of 330 individuals who were enrolled in six family health centers selected by draw from there and agreed to participate in the study voluntarily. The data were collected with the "Individuals Introductory Form" and "Endogamy Marriage Attitude Scale".
Findings: Kaiser Meier Olkin (KMO) analysis was performed to determine the availability of the scale for the size of participants. The sample a dequacy calculated as the KMO value was 0.916 and the Bartlett's Test of Sphericity (X2 = 5251.515 p<0.000) sample size analysis value was found to be sufficient for factor analysis. The scale was divided in to six sub-dimensions, explaining that the total variance was found to be %62.764. The Cronbach Alpha coefficients of the scale are; the first factor "Acceptive Attitude" alpha=0.919, the second factor "Social Values" alpha=0.856, the third factor "Social Pressure" alpha=0.784, the fourth factor "Risk Perception" alpha=0.820, the fifth factor "Health Perception" alpha= 0.743 and the sixth factor "Legitimating Myths" alpha=0.615. Compliance indices of scalec on firmatory factor analysis were examined and it was observed that x2/df, CFI, NFI, NNFI, RMSEA, GFI and AGFI indices met acceptable values.
Result: Endogamy Marriage Attitude Scale was found to be on accep table and reliable valid.

Keywords: Endogamy marriage, attitude, scale