Çocuklarda zeytin poleni duyarlılığı sıklığı ve zeytin poleni alerjisi saptanan hastaların alerjik hastalık kliniği ile duyarlılık ilişkisinin değerlendirilmesi
Olea europaea pollen sensitization in childhood and its association with the allergic diseases
Yazar: OSMAN ŞİMŞEK
Danışman: UZMAN FATİH ÇELMELİ
Sağlık Bakanlığı / Antalya Eğitim ve Araştırma Hastanesi​ / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2015
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine ; Allerji ve İmmünoloji = Allergy and Immunology
Dizin: Alerjenler = Allergens ; Hipersensitivite = Hypersensitivity ; Polenler = Pollen ; Zeytin = Olive ; Çocuklar = Children

Özet:
Zeytin ağacı, Akdeniz Bölgesi'nde bol bulunan ve ekonomik tarım nedeniyle yetiştirilen bir bitkidir. Zeytin polenleri Akdeniz ülkeleri ve diğer bazı ülkelerde alerjik rinit ve alerjik astım gibi mevsimsel solunum alerjilerinin en önemli nedenidir. Alerjik hastalık tanısı için yapılan deri prick testlerinde zeytin poleni duyarlığının saptanması Akdeniz Bölgesi için gerekli olabilir. Bu çalışmada, alerjik hastalık kliniği ile başvuran olguların zeytin polenine karşı duyarlılık oranları, bu duyarlılığın alerjik hastalık kliniğine etkileri, hastalık risk faktörleri ve diğer duyarlılıklarla ilişkisinin saptanması amaçlanmıştır.
Çalışmaya Nisan 2011 ve Nisan 2014 yılları arasında Antalya Eğitim ve Araştırma Hastanesi Çocuk Alerji ve İmmünoloji Polikliniği'ne alerjik hastalık semptomları ile başvuran ve yapılan cilt testinde en az bir duyarlılık saptanan 1513 çocuk hasta dahil edildi. Veriler retrospektif olarak derlendi. Her bir hasta için demografik özellikler (yaş, cinsiyet), klinik öykü, bazı risk faktörleri ve laboratuvar değerleri detaylı olarak kaydedildi. Ülkemize ve bölgemize özgü yaygın görülen aeroalerjenleri içeren deri prick testleri uluslararası standart prosedürler çerçevesinde uygulandı. İstatistik hesaplamalar için SPSS sürüm 21.0 (IBM, Chicago, IL, USA) paket programı kullanıldı. p<0.05 değeri istatistiksel olarak anlamlı kabul edildi.
Çalışmaya katılanların %57.4'ü erkek, %42.6'sı kız olup çalışma anındaki medyan yaşları 10.0 (7.5-13.5) olarak hesaplandı. Çalışma grubunda 489 hastada (%32.3) zeytin polen duyarlılığı tespit edildi ve monosensitizasyon oranı %3.5 olarak bulundu. Zeytin polen duyarlılığı olan hastaların ilkbahar aylarında anlamlı olarak daha fazla başvurduğu saptandı. Zeytin polen duyarlılığının alerjik rinit ve alerjik konjonktivit ile ilişkisi bulunurken astım ile ilişkisi gösterilemedi. Öyküsünde üç yaş öncesi tekrarlayan hışıltı olması, evde ve yatak odasında nem, küf olması ve üç yaşından önce kreşe başlanması ile negatif ilişki bulunurken diğer risk faktörleriyle bir ilişki gösterilemedi. Ot, yabani ot, ağaç, tahıl polen karışımı, çam poleni, hayvan ve köpek epiteli alerjenleri ile pozitif ilişki, hamam böceği ile ise negatif ilişki tespit edildi.
Zeytin poleni Akdeniz Bölgesi'nde çocuklar için önemli bir alerjen kaynağını oluşturmaktadır. Tanı koymak, zeytin polen duyarlılığını önlemek ve tedavi etmek için rutin deri testlerinde yerini almalıdır.

Abstract:
The olive tree is a plant abundant in the Mediterranean Region and is grown due to the economic agriculture. Olive pollen is a major cause of seasonal respiratory allergies such as allergic rhinitis and allergic asthma in the Mediterranean countries and some other areas. In skin prick tests for the diagnosis of allergic diseases, it may be required to determine the olive pollen sensitivity for the Mediterranean region. In this study, it is aimed to determine the olive pollen sensitivity rates of the applicants with clinical allergic diseases.
Children who were referred to the Pediatric Allergy Outpatient Clinic of Antalya Training and Research Hospital from April 2011 to April 2014 with various symptoms of suspected atopic diseases with at least one positive skin test to a panel of inhalant allergens were included to the study. Data were collected as retrospectively. Demographic characteristics (age, gender), clinical history, risk factors and laboratory values were recorded in details for each patient. Skin prick tests, including common aeroallergens in our country and our region, were performed according to international standard procedures. The statistical calculations were performed with SPSS version 21.0 (IBM, Chicago, IL, USA). Differences with p<0.05 were considered to be statistically significant.
The number of evaluated cases was 1513. 57.4% of participants were male and 42.6% were female, and median age at time of study was calculated as 10.0 (7.5-13.5). Among the study group, 489 subjects (32.3%) had olive pollen sensitization and the monosensitization rate was 3.5%. It was found that patients with olive pollen sensitivity were significantly more often applied to the outpatient clinic in spring months. There was a significant association of olive pollen sensitivity with allergic rhinitis and allergic conjunctivitis; however, there was no relationship with asthma. There was a negative correlation with the history of recurrent wheezing less than three years, presence of mold/dampness at home and day care attendance under 3 years, but there was no relationship with the other risk factors. There was a positive correlation with grass, weeds, trees, grain pollen mixture, pine pollen, animals and dog epithelium and a negative correlation with the cockroach.
Olive pollen is an important allergen sources for the children in the Mediterranean Region. It should be included to the skin prick tests for diagnosing, preventing and treating the olive pollen sensitivity.