Emevî Devleti döneminde Ümeyyeoğulları arasındaki siyasî mücadeleler
Political struggles among the Banû Umayya during the Umayyad Caliphate period
Yazar: HAMZA DİBSİZGÖL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ RECEP ERKOCAASLAN
Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Din = Religion ; Tarih = History
Dizin: Emeviler Dönemi = Omayyads Period ; Siyasal analiz = Political analysis ; Siyasal sorunlar = Political questions ; Siyasi ilişkiler = Political relations ; Siyasi olaylar = Political events ; Ümeyyeoğulları = Ümeyyeoğulları ; İslam tarihi = Islamic history

Özet:
Hz. Peygamber (s.a.v.) ve Râşid Halifeler döneminin ardından kurulmuş olan Emevî Devleti, İslâm tarihi içerisinde önemli bir yere sahiptir. Bu devletin kurucu ve yönetici ailesi olan Ümeyyeoğulları hânedanı bu noktada en önemli rolü üstlenmektedir. Ümeyyeoğullarının sahip oldukları bu konum onların kendi yönettikleri Emevî Devleti döneminde siyasî açıdan ele alınmalarını gerekli kılmaktadır. Bu bağlamda ilk olarak Ümeyyeoğullarının Süfyânîler dönemi ele alınmış, Ümeyyeoğullarının hem halife ile hem de kendi aralarında siyasî açıdan müsbet ve menfî olaylar yaşadıkları görülmüştür. Bu dönemde Ümeyyeoğulları arasındaki siyasî olaylarda Süfyânî kolunun daha baskın olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Bu durumun halifelerin Süfyânî ailesine mensup olmasından kaynaklandığı tespit edilmiş, halifelerin yakın akrabaları olan Süfyânîlerin desteğini aldığı görülmüştür. Süfyânîlerin ardından gelen Mervânîler döneminde de Ümeyyeoğullarının kendi aralarında anlaşmazlık yaşadığı veya ortaklık yaptığı olaylar siyasî açıdan ele alınmıştır. Bunun yanında gerek Süfyânîler gerekse Mervânîler döneminde halifelerin çoğunlukla kendi aile mensuplarını önemli görevlere tayin ettikleri, özellikle hac emirliği vazifesinin Ümeyyeoğullarına mensup kişiler tarafından yürütüldüğü tespit edilmiştir.

Abstract:
The Umayyad caliphate, founded after the Prophet Muḥammad and Rāshid Caliphs, has a vital place in Islamic history. The Banū Umayya dynasty, which was the founding and the ruling family of that state, plays the most critical role in that position. The Banū Umayya position makes it necessary to deal with them politically during the Umayyad caliphate they ruled. In this context, firstly, the Sufyānids period of the Banū Umayya was discussed, and it was seen that the Banū Umayya had politically positive and negative events both with the caliph and among themselves. In this period, it was concluded that the Sufyānids branch was more dominant in the political events among the Banū Umayya. It was determined that this situation was because the caliphs were from the Sufyānids family, and it was seen that the caliphs received the support of the Sufyānids, who were their close relatives. In the period of the Marwānids, which followed the Sufyānids, the events in which the Banū Umayya had disagreements or had partnerships were discussed politically. It was also determined that the caliphs mostly assigned their family members to important duties during both the Sufyānids and the Marwānids periods, and the members of the Banū Umayya carried out especially the duty of the pilgrimage.