Turist rehberlerinin performansı ve müze ziyaretçilerinin deneyimleri arasındaki ilişki
The relationship between tour guides' performances and museum visitors' experience
Yazar: BUSE BÖLÜKBAŞ
Danışman: PROF. DR. MELTEM CABER
Akdeniz Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Turizm Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Müzecilik = Museology ; Turizm = Tourism
Dizin: Kültürel turizm = Cultural tourism ; Turist rehberi = Tourist guides

Özet:
Turist rehberliği turizm endüstrisinde oldukça ön plana çıkan bir meslek kolu olarak kabul görmüştür. Bu mesleğin önemli sayılmasının sebepleri arasında turistlerle doğrudan iletişim kuran bir köprü görevi görmesi, turist memnuniyetini etkileyen bir yapısının olması, turist sadakatini ve güvenilirliğini arttırarak belli bir destinasyonu daha çok tercih edilen bir destinasyon haline getirmesi ve ilgili destinasyonu çekici kılan anlatımlar yaparak çekiciliği arttırması gibi hususlar yer almaktadır. Turist rehberlerinin gerek paydaşlar gerekse turistler ile aktif bir ilişki içerisinde olmaları da gerekmektedir. Disiplinler arası bir meslek kolu olarak bilinen turist rehberliğinde rehberler kendi bilgi birikimlerini doğru iletişim ve performansla turistlere ve paydaşlara aktarmaktadır. Bu bağlamda kültürel turizm kapsamında turist rehberlerinin doğru ve etkili bilgi aktarımı yapması gereklidir. Kültürel turizm deneyiminde destinasyonun tarihini ve kültürünü öğrenmek için müzelere yapılan seyahatler önemli bir konumda yer almaktadır. Kültürel turizm bağlamında turistlerin müze deneyimlerini turist rehberlerinin performansı ile ilişkili olarak ele alan çalışmaların literatürde yeterince yer almadığı görülmüştür. Bu çalışma ile alana katkı sağlanması amaçlanmıştır. Bu çalışmada turist rehberlerinin performansı ve ziyaretçi deneyimleri arasındaki ilişki hem teorik hem de ampirik açıdan incelenmektedir. Yapılan alan araştırmasında Antalya şehir merkezinde yer alan: Arkeoloji Müzesi, Etnografya Müzesi ile Atatürk Evi ve Müzesi gibi kültürel turizme hitap eden başlıca müzeler seçilmiştir. İlgili müzeleri ziyaret eden 360 yerli ve yabancı turistten nicel (anket) araştırma yöntemiyle elde edilen veri, IBM SPSS 20 programı ile analiz edilmiştir. Elde edilen analiz sonuçları ile ziyaretçilerin demografik yapılarının yanı sıra, turist rehberlerinin gösterdiği performansın genel müze deneyimi üzerindeki etkisi ortaya konmuştur. Çalışma sonucunda turist rehberlerinin performansı ile ziyaretçilerin müze deneyimlerinin ilişkili olduğu belirlenmiştir. Turist rehberlerinin kişisel temsil ve mesleki temsil performans boyutları ile ziyaretçi müze deneyiminin eğitici eğlence ve estetik boyutları arasında anlamlı bir ilişki olduğu, ancak gerçeklikten kaçış boyutu üzerinde her iki performans boyutunun anlamlı bir etkisi olmadığı tespit edilmiştir. Ayrıca ziyaretçilerin milliyet ve yaş özelliklerine göre turist rehberi performans algılarının anlamlı bir şekilde farklılaştığı belirlenmiştir.

Abstract:
Tourist guiding is regarded as a very featured job in the tourism sector. This profession is important for several reasons, including acting as a bridge that communicates directly with tourists, having a structure that affects tourist satisfaction, increasing tourist loyalty and reliability, making a specific destination a more preferred destination, and increasing attractiveness by creating narratives that make the destination appealing. Tourist guides should also maintain an active interaction with stakeholders and tourists. Tourist guides, an interdisciplinary profession, share their knowledge with tourists and stakeholders through effective communication and performance. With this regard, tourist guides must provide accurate and effective information transfer as part of cultural tourism. In the context of cultural tourism, it is clear that there is a lack of research in the literature on the relationship between tourists' museum experiences and performance of tour guides. This research intends to contribute to this field. This study investigates the relationship between tourist guide performance and visitor experiences, both conceptually and experimentally. Field study was undertaken in Antalya's city center at the Archaeology Museum, Ethnography Museum, and Atatürk House. The data collected from 360 domestic and foreign tourists who visited the relevant museums through a quantitative (questionnaire) research approach were analyzed using IBM SPSS 20 software. With the results of the analyses, in addition to the demographic structures of the visitors, the effect of performance of tourist guides on overall museum experience was revealed. As a result of the study, it was determined that the performance of tourist guides and visitors' museum experiences are related. It was shown that personal representation and occupational representation dimensions of tour guide performance have a significant effect on educational entertainment and aesthetic dimensions of visitor museum experience, however, both of these dimensions have no significant impact on escape from the reality dimension. In addition, it was revealed that visitor perceptions about tourist guide performance differed significantly according to nationality and age characteristics.