Kolorektal kanser hastalarında sağkalım hesabı yapan araçların Türkiye popülasyonunda performansının değerlendirilmesi
Performance of prognostication tools to predict survival in a Turkish colorectal cancer population
Yazar: ÇİÇEK TUNÇER DURMAZ
Danışman: PROF. DR. FAYSAL DANE
Marmara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2019
Konu: Onkoloji = Oncology
Dizin: Kolorektal neoplazmlar = Colorectal neoplasms ; Neoplazm evreleri = Neoplasm staging ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Prognoz = Prognosis ; Sağkalım = Survival ; Türk toplumu = Turkish society ; Ölçekler = Scales ; İstatistiksel analiz = Statistical analysis

Özet:
Amaç: Bu çalışmanın amacı kolorektal kanser hastalarının cerrahi tedavi sonrası sağkalımlarını tahmin etme amacıyla geliştirilen ACCENT ve MSKCC araçlarının bağımsız hasta gruplarında etkinliğini değerlendirmekti.
Yöntem: Marmara Üniversitesi Pendik Eğitim Araştırma Hastanesi, Tıbbi Onkoloji polikliniğine 1999 ile 2015 yılları arasında başvurmuş, küratif cerrahi uygulanmış ve adjuvan kemoterapi almış evre II ve III kolorektal kanser hastaları çalışmaya dahil edildi. ACCENT ve MSKCC aracının sağkalım hesabı için gerekli olan klinik ve patolojik değişkenlerin bilgisi geriye dönük elde edildi. Dahil etme ve dışlama kriterlerini karşılayan 384 hastanın 3 yıllık hastalıksız sağkalım oranı ile 596 hastanın genel sağkalım oranı Kaplan-Meier yöntemi ile hesaplandı. Hastaların gerçek yaşam sağkalım oranları ile ACCENT ve MSKCC aracı tarafından hesaplanan sağkalım oranları tüm hastalarda ve alt gruplarda karşılaştırıldı. Değişkenler ile sağkalım arasındaki ilişki Log-Rank testi ile değerlendirildi.
Bulgular: Tüm hastalarda ACCENT aracı 3 yıllık hastalıksız sağkalımı gözlenenden % 8,9 fazla hesapladı (% 66,5 vs % 75,4, p:0,014). Alt gruplarda ise beklenen ve gözlenen hastalıksız sağkalım oranları arasındaki fark rektal yerleşimli, T4 ve N2 tümörlerde daha belirgindi. Tüm hastalarda MSKCC aracının tahmini 5 yıllık genel sağkalım oranları gözlenen oranlarla benzerdi (% 74,1 ve % 71,6 p:0,33 ). Beklenen ve gözlenen 5 yıllık genel sağkalım arasındaki farkın en belirgin T4 tümör alt grubunda olduğu görüldü.  Değişkenler ile sağkalım arasındaki ilişkiye bakıldığında T evresi, N evresi ve lenf nodu oranının hem genel hem hastalıksız sağkalımı etkilediği saptandı.
Sonuç: MSKCC aracının sağkalımı tahmin keskinliği kabul edilebilir sınırlarda olmakla birlikte ACCENT aracında beklenen ve gözlenen sağkalım oranları istatistiksel olarak anlamlı derecede farklı oldu. Bu araçların klinik pratikte kullanılabileceği sonucuna varmak için daha büyük gruplarda yapılacak etkinlik değerlendiren başka çalışmalara ihtiyaç vardır. Prognostik ve prediktif önemi bilinen diğer klinik, patolojik ve moleküler faktörlerin de dahil edilerek modellerin geliştirilmesi ile daha güvenilir sağkalım tahminleri elde edilebilir.

Abstract:
Aim: MSKCC and ACCENT are two of tools predicting survival rates of colorectal cancer patients after curative surgery. The aim of this study is to determine the performance of these tools in independent patient cohort.
Methods: Stage II and III colorectal cancer patients who underwent curative surgery and recevied adjuvant chemotherapy at Marmara University Hospital between 1999 and 2015 were included in the study. The clinicopathologic characteristics necessary for calculating survival rates by ACCENT and  MSKCC tools were noted retrospectively. After application of inclusion and exclusion criteria, disease free survival rates of 384 patients and overall survival rates of 596 patients were calculated by Kaplan-Meier method. Predicted survival rates calculated by ACCENT and MSKCC tools were compared with observed survival rates for both all patients and subgroups. Association between the factors and survival were evaluated by using Log-Rank test.
Results: ACCENT tool calculated 3 year disease free survival rate 8,9 % higher than observed rate for all patients (66,5 % vs 75,4 % , p:0,014). The difference between predicted rates and observed rates was more evident at T4, N2, rectum localization subgroups. For all patients, 5 year overall survival rate predicted by MSKCC tool was similar to the observed rate ( 74,1 % ve 71,6% p:0,33 ). The difference between predicted and observed rates was more evident at T4 subgroup. Evaluating the association between the factors and survival, both of overall survival and disease free survival were affected by T stage, N stage and lymph node ratio.
Conclusion: The accuracy of MSKCC tool in predicting survival is acceptable. On the other hand, the difference between survival rates predicted by ACCENT tool and observed survival rates is statistically significant. More studies evaluating the performance of the tools are needed to conclude that these tools can be used in clinical practice for decision making. Developing models incorporating prognostic and predictive clinic, pathologic and molecular factors, especially new ones, can provide more accurate and reliable survival estimates.