Üstün özellikli mersin bitkisi genotiplerinin in vitro kuraklık koşulları altında performanslarının araştırılması
Investigating the performance of superior myrtle genotypes under in vitro drought conditions
Yazar: ÜMİT BEKTAŞ
Danışman: DOÇ. DR. ÖZHAN ŞİMŞEK
Erciyes Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Tez çalışmasında; Adana'nın Karaisalı ve Mersin'in Erdemli ilçelerinde, 2017 yılında yapılan seleksiyon çalışması sonucunda seçilmiş olan 2 adet siyah ve 2 adet beyaz meyveli genotip olmak üzere toplamda 4 adet mersin bitkisi genotipi kullanılmıştır. Araştırmada mersin genotiplerine farklı oranlarda polietilen glikol (PEG) uygulaması yapılarak, yapay kuraklık şartları oluşturulmuş ve kültür ortamlarında su stresi sağlanmıştır. Deneme sonucunda bitkilerin kuraklık stresi karşısında mikroçoğaltım ve köklendirme performansları incelenmiştir. Mikroçoğaltım denemelerinde genotiplerde kardeşlenme katsayısı (kardeş/bitkicik) ve bitki boyu (cm) kriterleri, köklendirme ortamında ise bitki boyu, kök uzunluğu ve kök sayısı parametrelerine ait bulgular elde edilmiştir. Mersin genotiplerinin mikroçoğaltım ve köklendirme performansları genel olarak değerlendirildiğine; Siyah Meyveli-1 genotipi öne çıkmaktadır. Genotipler, siyah ve beyaz meyveli olmak üzere kendi içlerinde değerlendirildiğinde ise, sırasıyla Siyah Meyveli-1 ve Beyaz Meyveli-1 genotipleri en iyi sonuçları elde etmiştir. Çalışmada kullanılan genotiplerin, uygulanan tüm in vitro kuraklık ortamlarında çoğaltılabildiği ve hayatta kaldığı, artan kuraklık şiddeti oranına (PEG) bağlı olarak bitkiciklerin gelişimlerinin olumsuz yönde etkilendiği gözlemlenmiştir. Bununla birlikte yapılan araştırma, her geçen gün artış gösteren kuraklık stresi tehdidi ile tarımsal üretimde sorun yaşayan alanlarda, mersin yetiştiriciliğinin alternatif bir ürün olarak değerlendirilmesine olanak sağlaması açısından önem taşımaktadır.
Anahtar Kelimeler: Myrtus communis L., In vitro, Mersin bitkisi, Kuraklık, PEG, Mikroçoğaltım

Abstract:
In this study, a total of 4 myrtle plant genotypes, 2 black and 2 white-fruited genotypes, which were selected as a result of the selection study conducted in 2017 in Karaisalı district of Adana province and Erdemli district of Mersin province, were used. In the study, artificial drought conditions were created by applying polyethylene glycol (PEG) at different rates to myrtle genotypes and water stress was provided in culture media. As a result of the experiment, the micropropagation and rooting performance of the plants against drought stress were analysed. In the micropropagation trials, tillering coefficient (tiller/plantlet) and plant height (cm) criteria were obtained for the genotypes, and in the rooting medium, plant height, root length and root number parameters were obtained. When the micropropagation and rooting performance of the myrtle genotypes were evaluated in general, the Black Fruit-1 genotype stood out. When the genotypes were evaluated as black-fruited and white-fruited, Black-Fruited-1 and White-Fruited-1 genotypes obtained the best results respectively. It was observed that the genotypes used in the study could be propagated and survived in all the in vitro drought environments applied, and the development of the plantlets was negatively affected by increasing drought severity ratio (PEG). In addition, this study shows that myrtle cultivation can be used as an alternative crop in areas with agricultural production problems due to the threat of drought stress, which is increasing day by day. 
Keywords: Myrtus communis L., In vitro, Myrtle, Drought, PEG, Micropropagation