Multipl sklerozlu hastalarda siyah beyaz ve renkli görsel uyandırılmış potansiyeller (GUP) kıyaslaması
Comparing colored and black white visual evoked potentials (VEP) in multiple sclerosis patients
Yazar: ERKAN ACAR
Danışman: DOÇ. DR. AYSUN SOYSAL
Sağlık Bakanlığı / İstanbul Bakırköy Prof. Dr. Mazhar Osman Ruh Sağlığı ve Sinir Has. Eğt. ve Arş. Hastanesi / Nöroloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2015
Konu: Nöroloji = Neurology

Özet:
GİRİŞ: Multipl Skleroz hastaları ON atağı sırasında veya iyileşme döneminde, renklerin, özellikle kırmızı rengin soluk görülmesinden yakınırlar.
AMAÇ:Bu çalışmada , MS hastalarındaki siyah beyaz (sb) dama tahtası şeklinde uyaranla yapılan görsel uyarılmış potansiyel (GUP) incelemesi ile kırmızı beyaz (kb) ve kırmızı siyah (ks) uyaranla yapılan GUP incelemelerinin karşılaştırılarak, kırmızı renkli uyaranla yapılan GUP incelemesinin ON tanısı koymada daha duyarlı bir yöntem olup olmadığının araştırılması planlanmıştır.
YÖNTEM:  Çalışmaya MS tanılı 21 kadın, 8 erkek toplam 29 hasta (58 göz), 22 kadın, 11 erkek  toplam 33 sağlıklı normal gönüllü denek (66 göz) alındı. MS hastalarının yaşları 18 ile 45 arasında değişip yaş ortalaması 34,24 ± 9,16; kontrol grubunun yaşları 25 ile 48 arasında değişip yaş ortalaması 32.240 ± 5,766'ydı. Tüm olgularda oftalmolog tarafından göz muayeneleri yapılıp daha sonra  GUP ve optik koherans tomografi (OKT) incelemeleri yapıldı. 
BULGULAR: Multipl Skleroz hastaları ile kontrol grubu arasında GUP incelemelerinin P100 latansları, OKT incelemelerinin retina sinir lifi tabakası (RSLT) ve ganglion hücre kompleksi kalınlığı parametreleri arasında anlamlı fark bulunurken (sırasıyla p= 0,001; p= 0,045; p= 0,016 ) sb, kb ve ks uyaranla yapılan GUP amplitüdleri arasında anlamlı fark saptanmadı (sırasıyla p= 0,260; p= 0,508, p=0,115). 
Multipl Skleroz hastaları ve normal gönüllü deneklerde ks uyaranla elde edilen yanıtın P100 latansı sb ve kb uyaranla elde edilen P100 latansından anlamlı olarak uzun bulundu ( sırasıyla MS'lu hastalar p= 0,002; p= 0,007; normaller p=0,000; p=0,000). Benzer şekilde hem MS hastaları hem de normal gönüllüler de sb uyaranla elde edilen GUP yanıtının amplitüdü, kb ve ks uyaranla elde edilen GUP yanıtının amplitüdünden anlamlı olarak yüksekti (sırasıyla MS'lu hastalar p= 0,000; p= 0,000, normaller p= 0,000; p= 0,000).
Optik nörit öyküsü olan gözlerde sb, kb ve ks uyaranla patoloji saptama oranı arasında anlamlı fark bulunmazken, MS hastalarının ON öyküsü olmayan gözleri ve kontrol grubunda ks uyaranla diğerlerinden anlamlı olarak daha fazla patoloji saptandı (sırasıyla p= 0,109; p= 0,026; p= 0,001).
SONUÇ:Sonuçlarımız, MS hastalarında ON tanısını koymada GUP P100 latanslarının amplitüdlerinden; ayrıca OKT incelemelerinin RSLT ve GHK kalınlığı parametrelerinden daha duyarlı olduğunu göstermiştir. Rutinde sb GUP incelemesi yeterli bir incelemedir, ancak P100 latansı normalin üst sınırına yakın olup ON varlığı düşünülen olgularda ks uyaranla yapılan GUP incelemeleri ON  tanısında yardımcı olabilir.

Abstract:
BACKGROUND: Desaturation of bright colours, especially red, is reported by optic neuritis (ON) patients on affected eye during attack and recovery period in multiple sclerosis patients. 
OBJECTIVE: In this study we compared white-black (wb), white-red (wr) and black-red (br) checker-board pattern stimulation visual evoked potentials (VEPs) in MS patients and aimed to evaluate if red colored VEP is more sensitive in diagnosis of ON. 
MATERIAL AND METHODS:  We studied with 29 MS patients (21 females, 8 males, totally 58 eyes) and 33 healthy control subjects (22 females, 11 males, totally 66 eyes). The ages of MS patients were between 18 and 45, mean was 34,24 ± 9,16, ages of control group were between 25 and 48, mean was 32.240 ± 5,766. Ophtalmological examinations were made for all subjects. VEP and OCT investigations were studied.
RESULTS: A significant difference was found between MS patients and control group for VEP P100 latancies, RNFL and Ganglion cell complex (GCC) thicknesses (p= 0,001; p= 0,045; p= 0,016; respectively), but there was no difference for wb, wr and rb stimulation VEP amplitud values (p= 0,260; p= 0,508, p=0,115; respectively). 
P100 latancies which were recorded by br stimulation were significantly longer than wb and wr stimulations for both MS patients and control group (for MS patients; p= 0,002; p= 0,007, for control group; p= 0,000; p= 0,000; respectively). Similarly, amplitudes which were recorded by wb stimulation were significantly higher than wr and br stimulations in both MS patients and control group (for MS patients; p= 0,000; p= 0,000, for control group; p= 0,000; p= 0,000; respectively).
There was no difference in terms of finding pathology in eyes with ON history between wb, wr and br stimulation, but significantly higher pathologies were detected in eyes without ON history by br stimulation (p= 0,109; p= 0,026; p= 0,001; respectively).
CONCLUSION: Our results showed that, VEP P100 latencies are more sensitive than VEP amplitudes, RNFL and GCC thicknesses of OCT investigation in diagnosis of ON in MS patients. Wb stimulation VEP is an ample test to use routinely, but br stimulation VEP might be helpful for detecting ON in MS patients with P100 latencies close to the upper limits of normal values.