Kırgızistan'da alkolizm sorunu
The problem of alcoholism in Kyrgyzstan
Yazar: ZHANYLMYRZA ZHAILOOBEKOVA
Danışman: PROF. DR. MEHMET TAYFUN AMMAN
Sakarya Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Sosyoloji = Sociology ; Uyuşturucu Alışkanlığı ve Alkolizm = Drug Addiction and Alcoholism
Dizin: Alkol içme = Alcohol drinking ; Alkolizm = Alcoholism ; Kırgızistan = Kyrgyzstan ; Sosyolojik analiz = Sociological analysis

Özet:
1990'ların başlarında, Sovyet totaliter politik yönetim sisteminin çöküşü ve Kırgızistan dâhil olmak üzere diğer üllkelerin bağımsız devlet statüsünü kazanmaları büyük reformların başlangıç noktası olmuştur. Rejimin çöküşünden itibaren bütün bu siyasal ve ekonomik dönüşümler, piyasa ekonomisine geçiş, üretimdeki düşüş,  1990-1995 ekonomi krizinin etkileri ve 2005, 2010 devriminin sonuçları Kırgızistan'da işsizliğin artmasına, gelirlerin azalmasına ve yaşam standartlarında keskin bir düşüşe neden olmuştur. Bu durum alkolizm, uyuşturucu ve madde bağımlılığu, suça karışma gibi sosyal olaylarda keskin bir artışa yol açmıştır. Bu çalışmanın temel amacı, Kırgızistan'da toplumsal bir problem olan alkolizmin nedenlerini ortaya koymaktır. Araştırmanın örneklem grubunu, Bişkek şehrinde bulunan kartopu örneklemesi yoluyla seçilen 300 birey oluşturmaktadır. Araştırmada 28 soruluk alkol kullanım sıklığı ölçeği ve ilgili kişilerin demografik özelliklerini belirleyebilmek için 13 soruluk kişisel bilgi formu kullanılmıştır. Oluşan anket formu bireylere açıklama yapılıp olurları alındıktan sonra uygulanmıştır. Verilerin analizinde Spss programı kullanılmıştır. Bağımsız gruplarda çapraz tablolar ve ki-kare testi uygulanmıştır. Araştırma sonuçlarına göre, erkekler ile kadınların aynı risk altında olduğu, alkol tüketiminin gençler arasında çok yaygın olduğu ve alkole başlama yaşının gittikçe düştüğü görülmüştür. Katılımcıların ilk alkol deneyiminin aile ve arkadaş çevresinin doğrudan etkisi altında gerçekleştiği, ailesinde alkol hikâyesi olan bireylerin alkolü normalleştirme eğiliminin daha yüksek olduğu, aile ve akraba çevresinde alkol kullananlarının oranınının yüksek olduğu ve alkol kullanmalarındaki başlıca nedenin arkadaş ortamında kabul görmek ve kutlama gibi özel günlerin olduğu bulunmuştur. Sarhoşken yaşanan olumsuz durumların başında yaralanma ve tutuklanmanın geldiği görülmektedir.
Anahtar Kelimeler:  Kırgızistan, Alkol, Alkolizm.

Abstract:
The fall of the Soviet totalitarian political system in the states including Kyrgyzstan and gaining independent state status led to important reforms in the beginning of 1990s.  
Since the fall of the regime, all these political and economic transformations including transition to market economy, decrease in production, the effects of the crisis in 1990-1995 and 2005, the outcomes of the revolution in 2010 provoked an increase in unemployment, a decrease in revenues, and a drastic fall in life standards of citizens. These transformations also caused to a rapid rise in alcoholism, drag addition, and being involved in crime.  300 individuals living in Bishkek selected by the snowball sampling is the sample group of this research. The research uses the frequency meter of alcohol usage and 13 information form to determine democraphic characteristics of these individuals. The questionnaire (survey) was conducted after the all individuals are informed about the objective of the research. SPSS program was used for analyzing data. In the independent groups, crosstabs and chi square test were applied. According to the results of the research, it has been found out that women and men are under the same risk, alcohol consumption is prevalent among young people, and the alcohol starting age has been göne down. It is understood that the first experience of alcohol usage of the participants occurs under the influence of family members and friend environment. The participants coming from the families whose some member have a past with alcohol are tended to normalize alcohol more than others. The main reason behind alcohol usage is usually to be accepted in circle of friends. Finally, it is realized that the main consequences of getting drunk are physical injury and arrest. 
Keywords: Kyrgyzstan, Alcohol, Alcoholism