2075 numaralı emlak nüfus defteri'nin transkripsiyon ve değerlendirmesi
Transcription and evaluation of the real estate population book no. 2075
Yazar: NURTEN KELEBEKLİ
Danışman: PROF. DR. SADULLAH GÜLTEN
Ordu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Tarih = History

Özet:
Osmanlı Devleti'nin tarih boyunca etkisi ve önemi göz ardı edilemeyecek konumdadır. Bu büyük devletin tarihini anlamak ve sosyal, kültürel, ekonomik yapısını analiz etmek için nüfus defterleri tarihçiler için vazgeçilmez bir kaynak oluşturur. Osmanlı Devleti'nde, devletin kuruluşundan itibaren, modern olarak nitelendirilen ilk nüfus sayımı 1830-1831 yıllarında gerçekleştirilmiştir. Bu nüfus sayımının doğal bir ürünü olarak ortaya çıkan nüfus defterleri, tarih araştırmalarında oldukça büyük bir öneme sahiptir. Bahsi geçen bu defterler ilgili olduğu dönemin demografik, ekonomik ve sosyolojik yapısı hakkında zengin bilgiler sunarlar. Bölgenin idari yapısı, yerleşim yerlerinin isimleri, kayda konu olan şahısların sakal ve bıyık şekilleri, renkleri ve benzeri ayırt edici fiziksel özellikleri, isim ve lakap bilgileri, yaşları, kabaca boyları, hane reisleri ile akrabalık dereceleri, erkek nüfusun sayısı ve askerlik durumu, vergi mükellefleri, doğum ve ölüm tarihleri, nüfus hareketleri gibi birçok hususiyet söz konusu defterler sayesinde öğrenilebilmektedir. Bu bilgilerin yer aldığı 2075 numaralı Emlak kazasının nüfus defteri, 1834 yılı kayıtlarındaki istatistikleri içerir. Bu defterde yer alan Müslim nüfusla ilgili kayıtların transkripsiyonu yapılmış, anlaşılmasına katkı sunması amacıyla, içerik tablo ve grafikler üzerinde düzenlenerek, bölge tarihine ışık tutması istenirken, nüfus defterleri üzerinde yapılacak çalışmalara kaynak özelliği taşıması amaçlanmıştır.

Abstract:
The Ottoman Empire has been renowned for its considerable influence and importance throughout history. To comprehend the history of this formidable state and analyse its social, cultural and economic structures, it is necessary to utilise population registers, which are invaluable sources for historians. The first modern census in the Ottoman Empire, considered the earliest of its kind, was conducted in 1830-1831. The resulting population registers are of great importance to historical research, providing extensive information on the demographic, economic and sociological structures of their respective periods. These registers provide insight into the administrative structure of the region, the names of settlements, the distinctive physical characteristics of individuals, including the shape and colour of beards and moustaches, names and nicknames, ages, approximate heights, heads of households and their degrees of kinship, the number of males and their military status, taxpayers, dates of birth and death, and population movements. The Property District population register contains data from the 1834 records. The transcriptions of the records pertaining to the Muslim population within this register have been completed. For the purposes of clarity and ease of comprehension, the content has been organised into tables and graphs, with the objective of elucidating the history of the region and serving as a valuable resource for future studies of population registers.