Kayseri il merkezinde görev yapan öğretmenlerde şişmanlık prevalansı
Prevalence of obesity among teachers employed within city town of Kayseri province
Yazar: DUYGU HOROZ
Danışman: PROF. DR. MUALLA AYKUT
Erciyes Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2008
Konu: Halk Sağlığı = Public Health

Özet:
Amaç: Arastırma, Kayseri il merkezinde görev yapan öğretmenlerde sismanlıkprevalansını ve etkileyen faktörleri belirlemek amacıyla yapılmıstır.Gereç ve Yöntem: Arastırma kapsamına, Kayseri iline bağlı iki merkez ilçesınırları içerisindeki ilköğretim okulları ve orta öğretim kurumlarında görev yapanöğretmenlerden küme örnekleme yapılarak 1600 öğretmenin alınması planlanmıstır.Bunlardan 1532 tanesine ulasılmıs ve 56 sorudan olusan anket formu uygulanmıstır.Ayrıca boy, kilo, bel çevresi ve kalça çevresi arastırmacı tarafından ölçülmüstür.Ölçülen değerlerden BK? ve bel kalça oranı hesaplanmıstır. DSÖ'ye göre, BK? ?18.5olanlar zayıf, 18.5-24.9 olanlar normal, 25.0-29.9 olanlar hafif sisman ve ?30 olanlarsisman olarak değerlendirildi. Bel kalça oranı için, erkeklerde ?1.0, kadınlarda ?0.8 vebel çevresi için, erkeklerde ?102 cm., kadınlarda ?88 cm abdominal obezite olaraktanımlandı. ?statistiksel analizde ise ki-kare, student t testi, varyans analizi ve lojistikregresyon analizi kullanılmıstır. p<0.05 değeri anlamlı kabul edilmistir.Bulgular: Arastırmaya katılan öğretmenlerin yas ortalaması 38.40±8.11 olup;%59.9'u erkek, %40.1'i kadındır.Öğretmenlerin %46.1'i (erkeklerde %53.5, kadınlarda %35.1) hafif sisman,%10.8'i (erkeklerde %14.4, kadınlarda %5.5) obezdir. Hafif sisman ve sismanlıkprevalansı %56.9 (erkeklerde %67.9, kadınlarda %40.6) olarak bulunmustur.Bel kalça oranına göre abdominal sismanlık oranı %23.1 (erkeklerde %4.5,kadınlarda %50.7); bel çevresine göre metabolik komplikasyon açısından yüksek risktasıyanların oranı ise %19.7 (erkeklerde %20.5, kadınlarda %18.5) olarak bulunmustur.Obezite üzerine etkili faktörler; cinsiyet, yas, medeni durum, çocukluktayasadığı bölge, yasadığı evin kendine ait olma durumu, hizmet yılı, brans, idari görevbulunma durumu, ise gelirken kullandığı vasıta ve özel araba bulunma durumu,bilgisayar basında geçirilen süre, yemek yeme sekli, günlük tüketilen ekmek miktarı,tatlı tüketim sıklığı, ev dısında yemek yeme sıklığı, çocukluk döneminde sisman olma,kardeste sismanlık olması, sigara içme durumu, zayıflama çabası, aylık gelir, kadınlardatoplam doğum sayısı, ilk evlilik yası ve adet düzeni olarak bulunmustur.Tüm antropometrik ölçümler, cinsiyete göre anlamlı farklılık göstermekte olup;ağırlık, boy, BK?, bel çevresi, bel kalça oranı, bel boy oranı ortalamaları erkeklerdekadınlara göre anlamlı olarak daha yüksek bulunmustur.Bel çevresi, bel/kalça oranı ve bel/boy oranı ortalamaları yasla beraberartmaktadır.Yapılan lojistik regresyon analizinde; yas, sigara içmemek ve bırakmıs olmak,kendine ait evi olması, erkek olmak, evli olmak, yemekleri hızlı yemek ve kardesindesismanlık olması durumlarının sismanlık riskini arttırdığı saptanmıstır.Sonuç: Sonuç olarak; obezite konusunda bilinçli ve örnek olması gereken birgrup olan öğretmenlerde sismanlık prevalansı yüksek bulunmustur. Genel populasyondayapılmıs olan çalısmalarda obezite prevalansı kadınlarda yüksek bulunmusken, buçalısmada erkeklerde daha yüksek bulunması, kadınların daha eğitimli bir grupolmasına bağlanmıstır.Aynı sekilde baska meslek gruplarıyla ve genel populasyonla karsılastırmalıçalısmalara ihtiyaç vardır.Anahtar Kelimeler: Beden kitle indeksi, Bel/kalça oranı, Öğretmen, Riskfaktörleri

Abstract:
Aim: This research was conducted in order to determine obesity prevalence andaffecting factors among teachers employed within provincial center of Kayseri.Material and Method: Totally, 1600 teachers employed at primary schools andsecondary schools within borders of two municipalities affiliated to city town ofKayseri province were planned to be enrolled into scope of the research by clustersampling. Among them, 1532 teachers could be contacted and present survey formconsisting of 56 questions was applied to each teacher. Moreover, height, waistcircumference and hip circumference were measured by researcher. BMI and waist-tohipratio were calculated from measured values. According to WHO, individuals withBMI ?18.5 were defined as lean and with BMI=18.5-24.9 as normal and with BMI=25.0-29.9 as overweight and finally subjects with BMI ?30 were defined as obese.Considering waist-to-hip ratio, values ?1.0 for men and values ?0.8 for women weredefined as abdominal obesity, whereas considering waist circumference values ?102 cmfor men and values ?88 cm for women were defined as abdominal obesity. Chi-square,student?s t test, one way ANOVA and logistic regression analysis were used forstatistical analysis. p<0.05 was considered as significant.Results: Mean age of teachers enrolled into the research was 38.40±8.11 and59.9 % of participants were male and 40 % were female.Considering participant teachers, 46.1 % were (53.5 % in men and 35.1% inwomen) overweight, 10.8 % were (14.4 % in men and 5.5% in women) obese.Prevalence of mildly overweight and obesity was found to be 56.9 percent (67.9 % inmen and 40.6% in women).Abdominal obesity ratio with regards the waist-to-hip ratio was found to be 23.1percent (4.5% in men and 50.7% in women) and ratio of high-risk participants in termsof metabolic complication was 19.7 percent (20.5% in men and 18.5% in women).Factors appeared to influence obesity include gender, age, marital status, regionwhere childhood had passes, possession of house where participant presently live,employment period, branch, lack or presence of administrative duty, transportationmeans used for arriving business place and status of private vehicle, time spent bycomputer, fast eating style, amount of daily consumed bread, frequency of eatingsweeties, frequency of eating out, status of childhood obesity, presence and lack ofobesity at siblings, smoking habit, attempts to lose weight, monthly income, number ofdeliveries for female participants, age of first marriage and menstruation status.All anthropometric measures had revealed significant difference in terms ofgender and means of body weight, height, BMI, waist circumference, waist-to-hip ratioand waist-to-height ratio were found to be significantly higher in men than in women.Means of waist circumference, waist-to-hip ratio and waist-to-height ratioincrease parallel to age of participant.As a consequence of logistic regression analysis, it was found that age, nonsmokingor being previous smoker, possession of own house, male gender, marriage,fast eating style and presence of obesity at sibling increased risk of obesity.Conclusion: In conclusion, prevalence of obesity was found to be high forteachers, who should be aware on obesity and who should also be a model forpopulation. Although obesity prevalence was found to be higher in women in studiesconducted by general population, higher prevalence in men in this study was attributedto that women form a higher educated group.Similarly, comparative studies conducted with other profession groups and withgeneral population are necessitated.Key words: Body mass index, obesity, risk factors, teacher, waist-to-hip ratio