Syedra'da bulunan çatı kiremitleri
Roof tiles in Syedra
Yazar: SAMET ŞENALP
Danışman: DOÇ. DR. HASAN ERTUĞ ERGÜRER ; DOÇ. DR. NİSA YILMAZ ERKOVAN
Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Arkeoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Arkeoloji = Archeology

Özet:
Çalışma, Syedra Antik Kenti'nde 2020-2023 yılları arasında gerçekleştirilen kazılarda ele geçen 201 çatı kiremidinin form ve tipolojik açıdan incelenmesini kapsamaktadır. İlk bölümde, Syedra'nın coğrafi konumu, siyasi tarihi ve araştırma tarihçesi hakkında önemli bilgiler sunulmuştur. Çalışmanın ikinci bölümünde ise araştırmanın temelini oluşturan çatı kiremitlerinin geldiği beş önemli mimari yapılar hakkında bilgiler paylaşılmıştır. Büyük Hamam, Şapel, İşlik, Oda Mezar ve Aşağı Şehir Çok Kilise Mevkii yapıları, tarihi ve işlevleri ile ele alınırken, mimari detayları ve önemleri aktarılmıştır. Üçüncü bölümde çatı kiremitlerin tarihsel gelişim süreçleri hakkında bilgiler verilip, çatı kiremitleri tiplerinden bahsedilmiştir. Tezin asıl konusunu oluşturan dördüncü bölümde, Syedra'da ele geçen çatı kiremitleri kapsamında incelenen 201 kiremitten 94'ü çalışma konusuna dahil edilmiş ve detaylı bir şekilde incelenmiştir. İncelenen bu kiremitlerin tipolojik açıdan sınıflandırılması ve tarihlendirilmesi amaçlanmıştır. Çalışma konusuna dahil edilen çatı kiremitlerinin tamamının Korinth tipinde olduğu tespit edilmiştir. Söz konusu kiremitlerin iki ayrı tipi bulunmaktadır. Bu tipler; düz (stroter) kiremitler ve kapama (kalypter) kiremitleridir. Bu iki ana tip kiremitler de kendi içinde tipolojik olarak alt tiplere ayrılmıştır. Düz (stroter) kiremitler 3 alt tipe, kapama (kalypter) kiremitleri ise iki alt tipe ayrılmıştır. Tezin konusunu, benzer örneklerinden yola çıkılarak form ve ölçüleri ışığında MS 5-6. yüzyıllar arasına tarihlenen çatı kiremitleri oluşturmuştur. Yapılan çalışmanın söz konusu olan mimari yapılarla ilgili içerdiği değerli bilgilerden dolayı alana katkı sağlayacağı düşünülmektedir.

Abstract:
The study involves the form and typological examination of 201 roof tiles found during excavations carried out in the Ancient City of Syedra between 2020-2023 years. In the first part, significant information is presented about Syedra's geographical location, political history and research history. In the second part of the study, the information is shared about five important architectural structures where the roof tiles, which form the basis of the research, came from. As the buildings of the Great Bath, Chapel, Atelier, Chamber Grave and Lower City Multi-Church Location are discussed with their history and functions, architectural details and significance are conveyed. In the third part, the information is given about the historical development processes of roof tiles and the types of roof tiles are mentioned. In the fourth part, which constitutes the main subject of the thesis, 94 of the 201 tiles examined within the scope of the roof tiles found in Syedra were included in the study subject and examined in detail. It is aimed to classify and date these tiles examined from a typological point of view. It was determined that all of the roof tiles included in the study subject were of Corinthian type. There are two different types of tiles in question. These types are; flat (stroter) tiles and inclosure (kalypter) tiles. These two main types of tiles are also divided into typological sub-types in themselves. Flat (stroter) tiles are divided into three sub-types, and inclosure (kalypter) tiles are divided into two sub-types. The subject of the thesis, based on similar examples, formed roof tiles dated between the 5th – 6th centuries AD in the light of its form and dimensions. It is thought that the study will contribute to the field due to the valuable information it contains about the architectural structures in question.