Diz ekleminde osteoartriti olan hastalarda egzersiz programının etkinliği
Effectiveness an exercise programs for patients for the knee osteoarthritis
Yazar: ESRA DURSUN
Danışman: PROF. DR. FATİH ERBAHÇECİ
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Protez-Ortez-Biyomekanik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon = Physical Medicine and Rehabilitation
Dizin: Egzersiz = Exercise ; Fizik tedavi = Physical therapy ; Osteoartrit-diz = Osteoarthritis-knee ; Rehabilitasyon = Rehabilitation

Özet:
Bu çalısma 2 hafta süre ile elektroterapi modaliteleri,PNF egzersizleri ve izokinetik egzersizlerinin ve ayrıca 4 hafta süreyle sadece PNFve izokinetik egzersizlerini kapsayan fizik tedavi rehabilitasyon (FTR)programlarının diz osteoartriti (OA) üzerine olan etkilerinin belirlenmesi amacıylayapılmıstır. Çalısmaya 49-65 yas arası , klinik ve radyolojik incelemeler sonucundaAmerika Romatoloji Birliği (ACR) kriterlerine göre bilateral diz OA'sı tanısıkonarak FTR programı almaya uygun görülen 40 kadın hasta alınmıstır. Çalısmamızaalınan hastalar basit rastgele örnekleme yöntemi ile 20 kisilik 2 gruba ayrılmıstır.Birinci gruba ilk 2 hafta haftada 5 gün 10 seans, hotpack(HP), ultrason uygulanmısve Proprioseptif Nöromusküler Fasilitasyon (PNF) egzersizleri yaptırılmıs vedevamında haftada 3 gün 4 hafta PNF egzersizlerine devam edilmistir. ?kinci grubailk 2 hafta, haftada 5 gün 10 seans HP, ultrason uygulanmıs ve izokinetikegzersizler yaptırılmıs ve devamında haftada 3 gün 4 hafta izokinetik egzersizleredevam edilmistir. Değerlendirmeler; postür analizi, kas kısalığı, antropometrikölçümler, normal eklem hareketi, kas kuvveti, yürüyüs, fonksiyonel kapasite, denge,proprioseptif duyu parametrelerini kapsamıs; ayrıca ağrı Vizüel Analog Skalası(VAS) ile, yasam kalitesine SF-36 ile değerlendirilmis ve diz OA'ya özel durumdeğerlendirmesinde ise WOMAC kullanılmıstır. Ölçümler tedavi öncesi, tedaviyitakiben 2 hafta sonra ve tedavi sonu olan 6. haftada tekrarlanmıstır. ?ki hafta sonrasıiki grupta da goniometrik ölçümlerde, ağrıda, kas kuvvetinde, fonksiyonel kapasite,yürüyüs analizi, denge skorlarında, proprioseptif duyuda, SF-36 ve WOMACparametrelerinde düzelme olduğu tespit edilmistir (p<0,05). Tedavinin 6 haftasonrası her iki grupta goniometrik ölçümlerde, ağrıda, kas kuvvetinde, fonksiyonelkapasitede, yürüyüs analizi, denge skorlarında, proprioseptif duyuda, SF-36 veWOMAC parametrelerinde gelisme olduğu gözlenmistir (p<0,05). Gruplarkarsılastırıldığında ise anlamlı bir fark bulunamamıstır (p>0,05). Bu çalısmanınsonuçları her iki FTR programının diz eklem hareket genisliğini artırdığını, ağrıyıazalttığını, kas kuvvetini artırdığını, fonksiyonel kapasiteyi artırdığını, yürüyüsparametrelerini, dengeyi olumlu etkilediğini, proprioseptif duyuyu gelistirdiğini veyasam kalitesinde iyilesme sağladığını göstermistir.Anahtar Kelimeler: Diz Osteoartriti, Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon, PNF,?zokinetik egzersiz

Abstract:
Thepurpose of the study was to identify the effects of electrotherapy modalities, PNFexercises and isokinetic exercises for 2 weeks and also the effectiveness of thePhysical Therapy and Rehabilitation(PTR) containing only PNF and isokineticexercises for 4 weeks on knee osteoartritis(OA). The subjects were 40 womenpatients with an age range of 49-65 years who were diagnosed as having bilateralknee OA according to the American College of Rheumatology(ACR) criteria andradiological results. The patients were allocated into 2 gruops by means of simplerandomization. The first group was treated with hotpack(HP), ultrasound andProprioseptive Neuromuscular Fasilitation (PNF) exercises 5 days a week for aduration of 2 weeks, then for 4 weeks with PNF exercises only. The second gruopwas terated with HP, ultrasound and isokinetic exercises 5 days a week for aduration of 2 weeks, then for 4 weeks with isokinetic exercises only.The patientswere assessical in the begining of treatment, after two weeks of teratment and at theend of 6 weeks of teratment for posture, muscle shortness, anthropometric measures,range of motion, muscle strength, gait, functional capacity, balance, proprioception,and also pain was evaluated with the Visual Analog Scale(VAS). The SF-36 wasutilized as a measure of quality of life measure and WOMAC was used as specificmeasure for OA of the knee.After two weeks improvement was detected in the rangeof motion, pain, muscle strenght, functional capacity, gait , balance, proprioseption,SF-36 and WOMAC parameters in both of the groups(p<0,05). Six weeks laterimprovement was again observed in the range of motion, pain, muscle strenght,functional capacity, gait, balance, proprioseption, SF-36 and WOMAC parameters inboth of the groups(p<0,05). When the groups were comparied no meaningfuldifference was found(p>0,05). The results of this study showed that both of thesetwo PTR programs were effective in increasing the range of motion of the knee,decreasing pain, increasing the muscle strength and functional capacity, improvinggait , balance, proprioceptive sense and quality of life.Key Words: Knee Osteoarthritis, Physical Therapy and Rehabilitation, PNF,Isokinetic Exercise