Deprem sonrası toplanma alanı olarak kentsel açık ve yeşil alanların önemi: Erzurum ili Haydar Aliyev Parkı örneği
The importance of urban open and green areas as gathering areas after the earthquake: Example of Haydar Aliyev Park in Erzurum province
Yazar: EBRU KARAÇUHALILAR
Danışman: DOÇ. DR. NESLİHAN DEMİRCAN
Atatürk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Peyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı / Peyzaj Mimarlığı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Peyzaj Mimarlığı = Landscape Architecture
Dizin: Deprem = Earthquake ; Erzurum = Erzurum ; Kent parkları = Urban parks ; Toplanma alanı = Assembly area

Özet:
Amaç: Kentlerdeki açık ve yeşil alanlar, meydanlar, spor alanları, kamu kurumlarının bahçeleri vb. boş alanlar afet ve acil durumlarda kurtarma, müdahale ve yardım gibi hizmetlerin afetzedelere ulaştırılabilmesinde büyük öneme sahip alanlardır. Bu alanlar aynı zamanda afet sonrasında insanlar arasındaki paniğin önlenmesi ve birbirleriyle haberleşmenin sağlanması amacıyla oluşturulan, güvenli toplanma alanlarına dönüşebilmektedir. Bu kapsamda hazırlanan çalışmada Erzurum ili Haydar Aliyev Parkının deprem sonrası toplanma alanı olarak uygunluk ve yeterlilik ölçütleri belirlenmiş ve elde edilen veriler doğrultusunda alanın deprem sonrası toplanma alanı olma potansiyeli ortaya konarak eksiklerinin giderilmesine ilişkin öneriler sunulmuştur.
Yöntem: Bu çalışmada yöntem olarak ulusal ve uluslararası kaynaklardan literatür araştırması, mekânsal gözlem, veri toplama ve analiz yöntemleri kullanılmıştır. Konu ile ilgili ulusal ve uluslararası kaynaklardan yararlanılarak toplanma alanlarının belirlenmesi ile ilgili kriterler derlenmiş ve bir tablo altında biraraya getirilmiştir. Mekansal gözlem aşamasında alanın fotoğrafları çekilmiştir. Çalışmanın veri toplama ve analiz aşamasında ise Erzurum Valiliği İl Afet ve Acil Durum Müdürlüğü ve Erzurum Büyükşehir Belediyesi Yapı Kontrol Daire Başkanlığından alınan raporlar ve planlardan yararlanılmıştır. Çalışmada kullanılan harita ve görsellerin oluşturulmasında Google Earth, Morpholio, Photoshop programları kullanılmıştır.
Bulgular: Erzurum Yakutiye ilçesinde yer alan Haydar Aliyev deprem gibi parkının afet ve acil durum sonrası toplanma alanı olarak ulaşılabilirlik, yol aksları ile bağlantı, kullanılabilirlik ve çok fonksiyonluluk, mülkiyet, alansal büyüklük ve alt yapı ana kriterleri kapsamında değerlendirilmesi yapılarak potansiyeli ve eksik yönleri belirlenmiştir.
Sonuç: Toplanma alanı belirleme kriterlerine göre Erzurum Yakutiye ilçesi  Haydar Aliyev parkının afet ve acil durum sonrası toplanma alanı olarak uygunluğu değerlendirilmiş eksik ve tamamlanması gereken mekanlar için önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
Purpose: Open and green areas in cities, squares, sports fields, gardens of public institutions, etc. empty areas are areas of great importance in delivering services such as rescue, intervention and assistance to disaster victims in disasters and emergencies. These areas can also be transformed into safe gathering areas created to prevent panic among people and ensure communication with each other after a disaster. In the study prepared in this context, the suitability and sufficiency criteria of Haydar Aliyev Park in Erzurum province as a post-earthquake gathering area were determined and in line with the data obtained, the potential of the area as a post-earthquake gathering area was revealed and suggestions were made to eliminate its deficiencies.
Method: In this study, literature research from national and international sources, spatial observation, data collection and analysis methods were used. Using national and international sources on the subject, the criteria for determining assembly areas were compiled and brought together in a table. During the spatial observation phase, photographs of the area were taken. In the data collection and analysis phase of the study, reports and plans received from Erzurum Governorship Provincial Disaster and Emergency Directorate and Erzurum Metropolitan Municipality Building Control Department were used. Google Earth, Morpholio and Photoshop programs were used to create the maps and images used in the study.
Finding: Haydar Aliyev park, located in Yakutiye district of Erzurum, was evaluated as a post-disaster and emergency gathering area within the scope of the main criteria of accessibility, connection with road axes, usability and multi-functionality, ownership, areal size and infrastructure, and its potential and shortcomings were determined.
Result: According to the gathering area determination criteria, the suitability of Haydar Aliyev park in Erzurum Yakutiye district as a post-disaster and emergency gathering area was evaluated and suggestions were made for the missing spaces that need to be completed.