Samsun İlinde 2-6 yaş arası çocuklarda demir eksikliği anemisi prevalansı
The prevalance of iron deficiency anemia in 2-6 years old children in Samsun
Yazar: ÖZLEM ÇAKMAK YILMAZ
Danışman: PROF. DR. DAVUT ALBAYRAK
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2010
Konu: Hematoloji = Hematology ; Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Anemi-demir eksikliği = Anemia-iron deficiency ; Prevalans = Prevalence ; Samsun = Samsun ; Çocuklar = Children

Özet:
Demir eksikliği anemisi (DEA), tüm dünyada çocukluk çağının en sık görülen sağlık sorunlarından biridir. Uzun dönem etkileri düşünüldüğünde sadece bireysel değil toplum sağlığı açısından da gerekli önlemlerin alınması önemlidir. Korunma yaklaşımını belirlemek için toplum tarama çalışmalarına ihtiyaç vardır. Bu çalışma Samsun il merkezi ve merkez köylerde 2-6 yaş arası çocuklarda demir eksikliği anemisi prevalansını belirlemeyi amaçlamıştır.Çalışmaya 01.09.09- 31.12.09 tarihleri arasında Samsun il merkezi ve merkez köylerde yaşayan sağlıklı görünümlü 169'u kız, 185'i erkek toplam 354 çocuk dahil edildi. Olguların ortalama hemoglobin değeri 12.1±0,85 gr/dl, kızların Hb ortalaması 12,1±0,84 gr/dl, erkeklerin Hb ortalaması 12,18±0,85 olarak saptandı.Çalışmamızda DEA prevalansı %20, DE prevalansı %28 olarak saptandı. Kızlarda demir eksikliği anemisi oranı %21,9 iken, erkeklerde bu oran %18,4 idi. Yaş gruplarına göre değerlendirildiğinde 2?4 yaş arasındaki çocuklarda DEA prevalansı %20,6, 5?6 yaş arasında %18,8 saptandı. Yaşanan bölgeye göre şehir merkezi, gecekondu mahalleleri ve merkez köyler karşılaştırlıdığında DEA görülme oranları sırasıyla %24,2, %17,7 ve %16,1 olarak saptandı.2004 yılından itibaren 4 ay-1 yaş arası süt çocuklarına ücretsiz olarak uygulanan oral demir profilaksisi kullanımı çalışma grubunda sorgulandı. Çalışmaya katılan 354 çocuğun %28'i demir profilaksisi almamışken %72'si demir profilaksisi almıştı. Profilaksi alan çocukların %17'sinde DEA, %27,6'sında DE saptanırken almayan çocukların %21,2'sinde DEA, %29'unda DE saptandı.Sonuç olarak yaptığımız bu kesitsel çalışma ulusal önlemlere rağmen DEA'nin halen önemli bir çocuk sağlığı sorunu olmaya devam ettiğini göstermektedir. Bu nedenle gerekli önlemlerin alınarak beslenmenin düzenlenmesi ve hayatın ilk 4-24 ayı arasında profilaktik demir kullanımının yaygınlaştırılmaı büyük önem taşımaktadır.

Abstract:
Iron deficiency anemia (IDA) is one of the most common childhood health care problem all over the world. Required measures must be taken for public health while taking long term effects into consideration. In order to determine prophylaxis there is a need of public health surveillances. This study intends to determine the prevalence of IDA in children who are between 2 and 6 years in provincial center and central villages of Samsun.Rubicund 354 children (169 girl and 185 boy) who are living in provincial center and central villages of Samsun, registered to the study in the period of August-December of 2009. It was observed that the mean Hb value of the phenomenon was 12,1±0,85 gr/dl, mean Hb value of girls was 12,1±0,84 gr/dl, mean Hb value of boys was 12,18±0,85.In our study, total prevalence of iron deficiency anemia determined as 20%, total prevalence of ID determined as 28%. The prevalence of IDA was 21,9% for girls and 18,4% for boys. When the results categorized for age, the prevalence of IDA was 20,6% in children who are between 2 and 4 years, and 18,8% in children who are between 5 and 6 years. According to the dwelling regions, comparisons are made between provincial, slummy area and central villages, occurancy of prevalence of IDA were 24,2%, 17,7%, 16,1% respectively.The oral use of iron prophylaxy that was started to use with 2004 for free in charge for registered infants between 4 and 12 months is also examined. 28% of the 354 children participated in the study had not received iron prophylaxis and 72% had received. For received children IDA and ID was detected as 17% and 27,6% respectively. The occurancy of IDA and ID were 21,2% and 29% respectively for children who had not received iron prophylaxis.Consequently this cross sectional study shows that in spite of national measures, IDA is still a major child health problem that continues to indicate. Therefore required measures should be taken to regulate nutrition and the use of prophylactic iron in children between first 4 and 24 months of life become widespread.