Knidos: Bir liman kentinin savunma mimarisi
Knidos: Fortification architecture of a harbour city
Yazar: ABDULLAH KADAİFCİ
Danışman: PROF. DR. AYTEKİN BÜYÜKÖZER
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Arkeoloji Ana Bilim Dalı / Klasik Arkeoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Arkeoloji = Archeology

Özet:
Karia Bölgesi'nin kıyı kentlerinden biri olan Knidos, Datça Yarımadası'nın en uç noktasında yer almaktadır. Kent, güneye bakan ve denize doğru alçalan eğimli bir arazi ile hemen önündeki küçük ada (Kap Krio) üzerine kurulmuştur. Knidos, MÖ 4. Yüzyılda bazı araştırmacılar tarafından taşınma olarak yorumlanan bir hareketlilik yaşamıştır. Kentte, Arkaik ve Klasik Dönem kalıntıları üzerine orthogonal bir planlamayla bugünkü kalıntıların büyük çoğunluğunun oluşturduğu bir düzenleme yapılmıştır. Bu düzenleme Geländemauer tipi bir kent suru ile koruma altına alınmıştır. 
Kap Krio, ana karanın hemen yanı başında, güneyde dik bir uçurum ile sonlanan, savunması kolay, kuzeyden güneye doğru yükselen bir tepe görünümündedir. Kentte çalışma yapan araştırmacılardan bazıları, Knidos'taki ilk yerleşimin Kap Krio'da yapıldığını belirtmişlerdir. Her koşulda Kap Krio kent için oldukça önemlidir bu nedenle MÖ 4. yüzyıldaki imar faaliyetleri çerçevesinde ana kara ile birlikte ada da savunma sistemi içine alınmış ve kuzey yamaçta oluşturulan teraslarla, yapılar için uygun alanlar meydana getirilmiştir. Kap Krio'nun topoğrafik yapısı adaya doğal bir tahkimat sağlamış, eksik görülen bölümler sur ve kulelerle desteklenmiştir. Adanın batısı ve doğusu birbirinden bağımsız savunma hattına sahiptir. Kap Krio'nun güneyinde ise arazi çok sarptır ve çoğu yerde 90°'lik uçurumlara dönüşür. Bu nedenle güneyde herhangi bir savunma hattına ihtiyaç duyulmamıştır. Surlar adanın batısında fay dikliğinin güneybatıdaki başlangıç noktasından başlar, fay dikliğini takip ederek Askeri Liman girişindeki kuleye bağlanır. Bu hat boyunca duvarlar arazinin yapısına uyum göstermek için bazı bölümlerde yön değiştirerek kademe ve dirsekler oluşturur. Surun başladığı noktadan Askeri Liman girişine kadar 8 kule yer almaktadır. Sur bedenleri trapezoidal, rektagonal ve polygonal bloklardan karışık bir örgü tekniğine sahipken, kulelerde neredeyse istisnasız bir şekilde rektagonal bloklar kullanılmıştır. Adanın doğusunda sadece 2 kule yer almakta, bu kuleler ve sur bedenlerinde de batı surundaki teknikler kullanılmıştır. Knidos sur bedenleri ve kulelerdeki farklı örgü teknikleri görülmekte olup, bu uygulamanın sebebi olarak farklı olasılıklar önerilmektedir. Bu duruma dair en geçerli olasılık projenin kısa sürede tamamlanabilmesi için arazinin farklı gruplar tarafından paylaşılmış olmasıdır
Kentin taşınma tartışmalarından bağımsız olarak, önyargısız bir şekilde, orthogonal plan esasına göre yeniden düzenlendiği dönemdeki önemli yapıları ve bu yapılardaki heykeltıraşlık eserleri dikkate alındığında bu planlamanın daha erken bir tarihte gerçekleştiğini söyleyebiliriz. Kent planlamasının savunma sisteminden bağımsız yapılamayacağı hatta bir yerleşim yerini şekillendirmek için öncelikle savunma sorununun çözülmesi gerektiği düşüncesinden hareketle kent surunun MÖ 4. yüzyılın 2.çeyreğinde tamamlanmış olması gerekir.

Abstract:
Cnidus, one of the coastal cities of the Carian region, is located at the endpoint of the Datça peninsula. The city is built on a sloping terrain descending towards the sea which faces south toward the small island (Cape Krio) just in front of it. In the 4th century BC, Cnidus experienced a civic movement that was interpreted as a transfer by some researchers. A reorganization of a vast majority of the ruins visible today was undertaken according to an orthogonal plan on the ruins of the Archaic and Classical Periods. This arrangement was protected by a city wall of the Geländemauer type. 
Cape Krio has the appearance of a hill just next to the mainland, ending with a steep cliff in the south, easy to defend and rising from north to south. Some researchers have concluded that Cape Krio was the location of the first settlement in Cnidus. Whether the first settlement in the city was in Cape Krio or not will be clarified as a result of the ongoing archaeological excavations; in any case the importance of this small island for the city cannot be ignored. For this reason, the island was included in the defense system along with the mainland within the framework of the reconstruction activities in the 4th century BC, and suitable areas for the structures were created with the terraces formed on the northern slope. The topographic structure of Cape Krio provided the island with a natural defense, and missing sections were supported by walls and towers. The West and east of the island have lines of defense independent from one another. The land is very steep in the south of Cape Krio, and it turns into vertical cliffs in most places. For this reason, no defense line was needed in the south. The walls begin from the southwest starting point of the fault scarp in the west of the island, follow the fault scarp and connect to the tower at the entrance of the Military Port. Along this line, the walls form steps and offsets by changing directions in some sections following the topography. There are 8 towers from the beginning of the walls to the entrance of the Military Port. While the curtain walls have a mixed wall technique consisting of trapezoidal, rectangular and polygonal blocks, an isodomic technique from rectangular blocks almost without exception was preferred in the towers. There are only 2 towers in the east of the island. A mixed wall technique consisting of trapezoidal, rectangular and polygonal blocks was used in the walls starting from the second fault scarp at the east end, which is used as a quarry for the construction of the southern breakwater of the Trade Port, and continuing towards the south. In the towers with extremely poor protection, isodomic walls from rectangular blocks were preferred. Different wall techniques are seen in Cnidus curtain walls and towers, and different possibilities are suggested as to the reason for this practice. The most valid possibility for this is that the land was shared by different groups to complete the project in a short time.
Regardless of the discussions of the transfer of the city and considering the important structures in the period when it was reorganized on an orthogonal plan as well as sculpture in these structures, we can definitively assert that this planning had taken place at an earlier date. Considering that urban planning cannot be carried out independent of the defense system, and that the defense problem must be solved first to organize a settlement, the city walls must have been completed in the second quarter of the 4th century BC.