Kronik hepatit c tanılı çocuk hastaların tanı, tedavi ve prognozlarının retrospektif olarak değerlendirilmesi
Retrospective evaluation of diagnosis, treatment and prognosis in naive children with chronic hepatitis c infection
Yazar: MEHMET AKİF MAZLUM
Danışman: DOÇ. DR. DERYA ALABAZ
Çukurova Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2019
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Hepatit C = Hepatitis C ; Kronik hastalık = Chronic disease ; Prognoz = Prognosis ; Retrospektif çalışmalar = Retrospective studies ; Tedavi = Treatment ; Teşhis = Diagnosis ; Çocuk hastalıkları = Child diseases ; Çocuklar = Children

Özet:
Amaç: Hepatit C Virus, kronik karaciğer hastalığı, siroz ve hepatosellüler karsinoma
yol açabilen önemli bir enfeksiyon hastalığıdır. Kronik hepatit C enfeksiyonunun yavaş
seyirli olması nedeniyle çocuklarda son dönem karaciğer hastalığı ya da hepatoselüler
kanser riski yüksek değildir. Ancak çocuklarda Hepatit C Virus enfeksiyonu tanımlandıktan
sonra tedavi edilmesi önerilmektedir. Aşısının olmaması ve tedavisinin ciddi mali yüke
neden olması ve hepatik/ekstrahepatik komplikasyonlara yol açması nedeniyle tüm
dünyada hala önemli bir sağlık sorunudur. Bu çalışmanın amacı Çukurova Üniversitesi Tıp
Fakültesi Çocuk Enfeksiyon Hastalıkları Kliniğinde Kronik Hepatit C tanısı ile izlenen
hastaları değerlendirmek, verilen tedavileri ve tedavi sonuçlarını belirlemektir.
Gereç ve Yöntem: Bu çalışmada Balcalı Hastanesi Çocuk Enfeksiyon Hastalıkları
Kliniği'nde 2003-2018 tarihleri arasında Kronik Hepatit C tanısıyla takip edilen 53 çocuk
hasta incelendi. Hastaların demografik ve klinik özellikleri, biyokimyasal, serolojik ve
virolojik sonuçları, tedavi yaklaşımları, tedavi yanıtları, yan etkileri ve komplikasyonları
değerlendirildi.
Bulgular: Kronik Hepatit C tanılı 53 çocuk hasta incelendi. Hastaların 36 (% 67,9)'sı
başvuru anında asemptomatik iken, 17 (% 32,1)'sinin çeşitli belirtileri vardı ve en sık
saptanan belirti % 26,4'ünde halsizlikti. Hastaların 6 (% 11,3)'sının annesinde, 7 (%
13,2)'sinin kardeşlerinde Hepatit C saptandı. Tedavi 34 hastaya (% 64,2) verildi. Tedavisi
biten 28 hastanın 14'de kalıcı viral yanıt gözlenirken, 6'sı yanıtsız ve 8'i ise takipsizdi.
Tedavi alan hastaların 12 (% 35,2)'si Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olup 8 (% 66,6)'inden
kalıcı viral yanıt alındığı, 22 (% 64,8)'si Suriye'den gelen sığınmacı vatandaşlar olup 6 (%
27,2)'sından kalıcı viral yanıt alındığı, bu iki grup arasında tedavi sonu kalıcı viral yanıt
oranları hem oransal olarak hem de istatistiksel olarak anlamlı olduğu bulundu (p=0,036).
Sonuç: Bu çalışmanın sonuçlarına göre Kronik Hepatit C tanısı konulan çocuk hastalar
tedavi kriterlerini karşılıyor ise, tedavi verilmelidir. Tedavi verilen hastaların tedavi
uyumları düzenli takiplerle kontrol edilmelidir. Çalışmamızda da fazla sayıda bulunan
sığınmacı hastaların, tedavi uyumları iyi olmadığı için tedavi başarısı bundan olumsuz
etkilenmiştir. Kullanımı yaygınlaşan doğrudan etkili antiviraller ile tedaviye uyum artmış
ve tedavi sonu kalıcı viral yanıt oranları daha yükselmiştir ancak doğrudan etkili antiviraller
ile ilgili çocuk hasta gruplarında daha fazla ve daha detaylı çalışma yapılması gereklidir.
Anahtar kelimeler: hepatit C virus, bulaş, antiviral tedavi, kalıcı viral yanıt

Abstract:
Object: Hepatitis C Virus is an important infectious disease that can lead to chronic
liver disease, cirrhosis and hepatocellular carcinoma. Chronic hepatitis C infection has a
slow course, so the risk of end-stage liver disease or hepatocellular cancer in children is not
high. However, it is recommended that children should be treated after the identification of
Hepatitis C Virus infection. It is still an important health problem all over the world
because of lack of vaccination and treatment causes serious financial burden and cause
hepatic/extrahepatic complications. The aim of this study was to evaluate the patients
followed with the diagnosis of chronic hepatitis C in the Pediatric Infectious Diseases
Clinic of Çukurova University Faculty of Medicine and to determine the treatment and
treatment outcomes.
Material and Method: In this study, 53 pediatric patients who were followed up
with the diagnosis of chronic hepatitis C in the Pediatric Infectious Diseases Clinic of
Balcalı Hospital between 2003-2018 were examined. Demographic and clinical
characteristics, biochemical, serological and virological results, treatment approaches,
treatment responses, side effects and complications were evaluated.
Results: 53 children with chronic hepatitis C were evaluated. While 36 (67,9 %) of
the patients were asymptomatic at the time of admission, 17 (32,1 %) had various
symptoms and 26,4 % of the symptoms were weakness. Hepatitis C was found in 6 (11,3 %)
of the patients and in the siblings of 7 (13,2 %). Treatment was given to 34 patients
(64,2 %). Of the 28 patients who had finished treatment, 14 had permanent viral response, 6
had no response and 8 had no follow-up. Treatment of 12 patients (35,2 %) of citizens is
Turkey 8 (66,6 %) in the sustained viral response is received, 22 (64,8 %) of citizens is the
refugees from Syria 6 (27,2 %), permanent viral response rates were found to be both
proportional and statistically significant (p = 0,036).
Conclusion: According to the results of this study, if children with chronic hepatitis
C meet the treatment criteria, treatment should be given. Treatment compliance of patients
treated should be checked with regular follow-up. In our study, the success of treatment
was negatively affected by the high number of asylum seekers in the study. Compliance
with the use of direct-acting antivirals has increased, and treatment-enduring viral response
rates have increased, but more detailed studies are needed in child patient groups with
direct-acting antivirals.
Key words: hepatitis C virus, infected, antiviral treatment, permanent viral response