Yatak içi egzersizleri ve sakız  çiğnemenin sezaryen sonrası erken  dönemde bağırsak sesleri, gaz çıkarma  ve erken taburculuğa etkisi
Effect of bed exercises and gum chewing on abdominal sounds, flatulence and early discharge in the early period after cesarean section
Yazar: SEMRA ÇEVİK
Danışman: DOÇ. DR. MÜRÜVVET BAŞER
Erciyes Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / Doğum, Kadın Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2014
Konu: Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology
Dizin: Bağırsaklar = Intestines ; Egzersiz = Exercise ; Postoperatif dönem = Postoperative period ; Postoperatif komplikasyonlar = Postoperative complications ; Sakız = Chewing gum ; Sezaryen operasyonu = Cesarean section ; Taburcu olmak = Patient discharge

Özet:
Bu araştırma Gaziantep İl merkezindeki Cengiz Gökçek Kadın Hastalıkları ve Doğum Hastanesi cerrahi servisinde sezaryen ile doğum yapmış kadınlarda yatak içi egzersizleri ve sakız çiğnemenin sezaryen sonrası bağırsak sesleri, gaz çıkarma ve erken taburculuk üzerine olan etkisini belirlemek amacıyla, randomize kontrollü deneysel bir çalışma olarak yapılmıştır. Sakız, egzersiz ve kontrol grubunda 40'ar kişi olmak üzere toplam 120 kadın çalışmaya katılmıştır.  Araştırma öncesi Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Etik Kurul'undan onay ve kadınlardan yazılı onam alınmıştır.  
Verilerinin toplanmasında; "Tanıtım ve Değerlendirme Formu", "Sakız Grubu Çalışma Formu" ve "Egzersiz Grubu Çalışma Formu" kullanılmıştır. Elde edilen verilerin değerlendirilmesinde, Kolmogorov Simirnov, Ki-kare, Kruskal-Wallis, Mann-Whitney U testi ve Pearson Korelasyon analizi kullanılmıştır.  
Sakız grubundaki kadınlara sezaryenden iki saat sonra şekersiz sakız verilmiş, kadınlar ilk 8 saat gaz çıkarana kadar, iki saatte bir 15 dakika süreyle sakız çiğnemiştir. Egzersiz grubundaki kadınlar sezaryenden iki saat sonra, ilk 8 saat gaz çıkarana kadar, iki saatte bir 5 dakika süreyle hareket etmişlerdir. Kontrol grubunu hastanenin rutin tedavi, bakım ve uygulamalarının yürütüldüğü kadınlar oluşturmuştur. Tüm kadınlar saat başlarında bağırsak sesleri, gaz çıkarma ve defekasyona çıkma bakımından değerlendirilmiştir. 
Sezeryan sonrası bağırsak seslerinin sakız grubunda 1.9 saat, egzersiz grubunda 2.2 saat ve kontrol grubunda ise 2.0 saat sonra başladığı bulunmuştur. Sakız grubunun 13.9 saat, egzersiz grubunun 15.6 saat ve kontrol grubunun ise 14.9 saat sonra gaz çıkardığı saptanmıştır. Sakız grubunun 26.7 saat, egzersiz grubunun 31.7 saat ve kontrol grubunun ise 31.5 saat sonra defekasyona çıktığı bulunmuştur.  Gruplar arasında bağırsak seslerinin başlama zamanı, gaz çıkarma ve defekasyona çıkma zamanı açısından istatistiksel olarak anlamlı bir fark saptanmamıştır (p>0.10). Çalışmaya katılan sakız grubu ve egzersiz grubu 43.2 saatte, kontrol grubu ise 50.4 saatte taburcu olmaktadır (p<0.10). Sakız ve egzersiz grubunun kontrol grubundan daha erken taburcu olduğu saptanmış olup bu fark istatistiksel olarak da anlamlı bulunmuştur (p<0.10).  
Çalışmada spinal anestezi uygulanan kadınların sezaryen sonrası bağırsak seslerinin daha önce başladığı, daha önce gaz çıkartıp, defakasyona çıktığı bulunmuştur (p<0.10).  Anestezi şeklinin sezaryen sonrası taburcu olma süresinde etkili olmadığı saptanmıştır (p>0.05).  

Bu çalışma sonuçları sezaryen doğum yapmış kadınlarda yatak içi egzersizleri ve sakız çiğnemenin sezaryen sonrası erken taburculuk üzerine olumlu etkileri olduğunu göstermektedir. 

Anahtar kelimeler: Sezaryen; egzersiz; sakız çiğneme; postoperatif bağırsak hareketi; erken taburculuk.

Abstract:
This study was conducted as a randomized controlled experimental study to determine the effects of bed exercises and gum chewing on abdominal sounds, flatulence and early discharge on women who have given birth at the Cengiz Gökçek Gynecology and Obstetrics Hospital surgery service in Gaziantep city center. A total of 120 women participated in the study in 3 groups of 40 for gum, exercise and control groups. Approcal from the Erciyes University Faculty of Medicine Medical Ethics Council along with written consent from the women who participated were taken prior to the study.  
"Introduction and Evaluation Form", "Gum Group Study Form" and "Exercise Group Study From" were used for data acquisition. Kolmogorov Simirnov, Chi-square, Kruskal-Wallis, Mann-Whitney U test and Pearson Correlation analyses were used to analyze the acquired data.  
Gum was given to the groups in the gum section two hours after the ceaserean, the women chewed gum for the first 8 hours until flatulence for 15 minutes every two hours. Whereas the women in the exercise group started moving two hours after the cesarean for the first 8 hours until flatulence for 5 minutes every two hours. The control group consisted of women under routine treatment and care of the hospital. All women were hourly evaluated in terms of abdominal sounds, flatulence and defecation.  
It was determined that following cesarean, abdominal sounds started in the gum group after 1.9 hours, in the exercise group after 2.2 hours and in the control group after 2.0 hours. Flatulence was observed in the gum group after 13.9 hours, in the exercise group after 15.6 hours and in the control group after 14.9. Defecation was observed in the gum group after 26.7 hours, in the exercise group after 31.7 hours and in the control group after 31.5 hours. No statistically significant difference was determined between the groups in terms of the starting time of the abdominal sounds, flatulence and defecation (p>0.10). Of the groups that participated in the study, the gum group and the exercise group were discharged in 43.2 hours whereas the control group was discharged in 50.4 hours (p<0.10). It was determined that the gum and exercise group were discharged earlier than the control group and this difference was determined to be statistically significant (p<0.10).  
It was determined in the study that the abdominal sounds of women on whom spinal anesthesia was applied started earlier following cesarean and that also flatulence and defecation were observed earlier (p<0.10). It was determined that they type of anesthesia is not effective on the time of discharge following cesarean (p>0.05).  
The study results show that bed exercises and gum chewing have positive effects on discharge time after cesarean section operation.  

Keywords: ; Exercise; gum chewing; postoperative bowel movement; early discharge.