Üstbilişsel öğretim stratejilerin Fen ve Teknoloji dersinde öğrencilerin üstbilişi yönetme , öz düzenleme becerilerine ve akademik başarılarına etkisi
The effects of metacognitive teaching strategies on students' metacognitive skills, self-regulation skills, and academic achievement in Science and Technology course
Yazar: SERHAT ARSLAN
Danışman: PROF. DR. YÜCEL GELİŞLİ
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Programları ve Öğretim Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2014
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Akademik başarı = Academic achievement ; Eğitim stratejileri = Training strategies ; Fen ve teknoloji dersi = Science and technology course ; Ortaokul öğrencileri = Secondary school students ; Öz düzenleme becerisi = Self-regulation ; Üstbiliş = Metacognitive ; Üstbilişsel öğrenme stratejileri = Metacognitive learning strategy

Özet:
Bu çalışmada, üstbilişsel öğretim stratejileri  temel alınarak yapılan öğretimin fen ve teknoloji dersinde öğrencilerin üstbilişi yönetme becerilerine, öz düzenleme becerilerine ve akademik başarılarına etkisi ve bunların kalıcılığına etkisi araştırılmıştır. Araştırma deneysel araştırma modellerinden biri olan ön test-son test kontrol, gruplu deneme modeline göre desenlenmiştir.
Çalışmada gruplar kontrol ve deney grubu desenine göre oluşturulmuştur. Araştırma 2012-2013 öğretim yılı ikinci döneminde Sakarya İli Adapazarı İlçesindeki yer alan bir ilköğretim okulu yedinci sınıf öğrencileri üzerinde yürütülmüştür. Araştırmacı deney ve kontrol gruplarının derslerine ilgili ünitede girmiştir. Deney grubunda, ilköğretim yedinci sınıf  Fen ve Teknoloji dersi "İnsan ve Çevre" ünitesine yönelik kullanılan üstbilişsel  öğretim stratejileri içeren etkinlikler uygulanmış ve öğrenme sonuçları değerlendirilerek etkililiği araştırılmıştır. Araştırmada deney ve kontrol grubunda 15 öğrenci yer almıştır. Gruplar; ''algılanan üstbilişsel öğrenme envanteri -fen formu'', ''algılanan öz-düzenleme ölçeği'', ve ''başarı testi'' ön test sonuçları dikkatte alınarak eşitlenmiştir.  Araştırmada kullanılan ölçme araçları oturumların başlamasından bir hafta önce ön-test ölçümü olarak; oturumlardan sonra son-test ölçümü olarak; son-test ölçümlerinden bir ay sonra ise deneysel işlemin kalıcılığını belirlemek amacıyla izleme ölçümü olarak deney ve kontrol gruplarındaki öğrencilere tekrar uygulanmıştır. 
Araştırma verilerinin analizinde parametrik olmayan test teknikleri kullanılmıştır. Araştırma süresince elde edilen veriler SPSS istatistik paket programı aracılığıyla çözümlenmiştir. Verilerin aritmetik ortalamaları, standart sapmaları betimsel olarak verildikten sonra, Mann-Whitney U testi, Friedman Two way Anova ve Wilcoxon işaretli sıralar testi analizleri yapılmıştır. Araştırmada elde edilen bulgular, üstbilişsel öğretim stratejileri  temel alınarak yapılan öğretimin deney grubundaki öğrencilerin algılanan üstbilişsel , algılanan öz düzenleme ve başarı düzeylerini  artırdığı ve bu durumun izleme ölçümlerinde de korunduğunu ortaya koymuştur. Kontrol gruplarında bulunan öğrencilerin algılanan üstbilişsel ve algılanan öz düzenleme ön-test, son-test ve izleme testi
ölçümlerinden elde ettikleri puanlar arasında ise anlamlı bir farklılık olmadığı görülmüştür. Elde edilen bulgular ışığında araştırmadan elde edilen sonuçlar tartışılmış ve gelecek araştırmalar için önerilerde bulunulmuştur.



Anahtar Kelimeler: ÜstbiliĢ, üst biliĢsel stratejiler, öz düzenleme, baĢarı.

Abstract:
In the current study, the effects of teaching based on metacognitive teaching strategies on students' metacognitive skills, self-regulation skills, and academic achievement in science and technology course, and their permanence were investigated. The present study was conducted according to pre-test post-test control group design that is one of the experimental research methods. 
In the current study, students were divided into two groups: the control group and the experimental group. The study was conducted on seventh grade students of an elementary school in Sakarya province Adapazarı district in 2012-2013 academic year. The experimenter attended in courses of control and experimental group when the relevant chapter was taught. In the experimental group, the activities that include metacognitive teaching strategies related to seventh grade Science and Technology course "Human and Environment" chapter were applied and their effectiveness was analyzed while evaluating learning outcomes. There were 15 students in each group in the study. Groups were equalized according to the pre-test results of "perceived metacognitive learning inventory- science from", "perceived self-regulation scale", and "achievement test". The assessment instruments were applied to both experimental and control group students as a pre-test one week before the sessions began, as a post-test after the sessions were completed, and as a follow up measurement one month after the post-test measurements in order to determine the permanence of the experimental manipulation.  
In data analysis, non parametric tests were used. The data was analyzed via Statistical Program for Social Sciences (SPSS). After representing mean, and standard deviation of the data, the analysis of  Mann-Whitney U test, Friedman Two way Anova, and Wilcoxon matched pair test were conducted. The findings show that teaching based on metacognitive teaching strategies  increased students' perceived metacognitive, perceived self- regulation, and achievement levels in the experimental group and this increase retained in the follow up measurements.  In the control group, the scores of students' perceived metacognition skills, perceived self-regulation skills did not differ in pre-test, post-test, and follow up measurements. The findings of the current study were discussed and necessary suggestions for future researches were made.



Key Words: Metacognition, metacognitive strategies, self regulation, achievement