Okul öncesi dönemde sosyal ve duygusal alana yönelik olarak hazırlanan sosyal beceri eğitimi modülünün etkililiğinin incelenmesi
Examining the effectiveness of social skills training modules prepared as for social and emotional field in pre-school term
Yazar: NAŞİDE NUR KARAMAN
Danışman: DOÇ. DR. RUKİYE GÜNSELİ GİRGİN YILDIRIM
Dokuz Eylül Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / İlköğretim Ana Bilim Dalı / Okul Öncesi Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Okul öncesi dönem = Preschool period ; Okul öncesi eğitim = Preschool education ; Okul öncesi çocuklar = Preschool childrens ; Psikososyal gelişim = Psychosocial development ; Sosyal beceri = Social skill ; Sosyal beceri eğitimi = Social skills training ; Ölçekler = Scales

Özet:
Bu araştırmada, 2013 yılı okul öncesi eğitim programındaki sosyal ve duygusal gelişimle ilgili kazanım ve göstergelere yönelik olarak hazırlanan Sosyal Beceri Eğitimi Modülü'nün okul öncesi eğitim almakta olan 48-66 aylık çocukların temel sosyal becerilerinin gelişimine etkisi incelenmiştir. Bu amaçla araştırmanın modeli ön test-son test kontrol gruplu deneysel desen olarak belirlenmiştir. Belirlenen deneysel desene bağlı olarak deney ve kontrol grupları belirlenmiştir.
Araştırma 2015-2016 eğitim-öğretim yılı Kilis ili Milli Eğitim Bakanlığına bağlı Osman Baysal Anaokulu'nda gerçekleştirilmiştir. Çalışma grubunu yansıtıcı özellikte olan 48-66 aylık deney grubunda yirmi iki (8 kız, 14 erkek), kontrol grubunda yirmi iki (10 kız, 12 erkek) olmak üzere toplamda kırk dört çocuk ve ebeveynleri ile çalışılmıştır. 
Çalışmanın güvenirliğinin artırılması açısından iki ölçek kullanılmıştır. Bu ölçekler;  Sosyal Becerileri Değerlendirme Ölçeği (SBDÖ) ve Okul Öncesi Sosyal Beceri Değerlendirme Ölçeği (OSBED)'dir. Ayrıca bu iki ölçek her iki grubun öğretmeni ve ebeveynleri tarafından ayrı ayrı doldurulmuştur. Araştırma verileri için ebeveynlerin doldurması istenen Demografik Bilgi Formunda çocuklara ait cinsiyet, yaş, okul öncesi eğitim kurumuna devam etme süreleri ve kardeş sayıları ile ebeveynlerin kendilerine ait yaş, öğrenim düzeyi, çalışma durumu ve ailenin ortalama aylık geliri bilgileri yer almıştır. Deney ve kontrol grubundaki öğretmenlerin sosyal beceri düzeylerini belirlemek için ise Sosyal Beceri Envanteri uygulanmıştır.
Deney grubundaki çocuklara on hafta süresince haftada iki yarım gün olmak üzere toplam 20 etkinlik 40 uygulamadan oluşan 2013 okul öncesi eğitim programındaki sosyal ve duygusal alan kazanımlarına yönelik olarak hazırlanan  "Sosyal Beceri Eğitimi Modülü'' uygulanmıştır. Kontrol grubundaki çocuklar eğitim süreçlerine müdahale olmaksızın devam etmişlerdir. On haftalık uygulama sonucunda ölçekler deney ve kontrol grubuna tekrar uygulanmış ve toplanan veriler analiz edilerek değerlendirilmiştir. Verilerin analizinde iki grup arasında farklılık olup olmadığına yönelik Mann Whitney-U Testi ve grupların kendi içlerindeki ön test- son test arasındaki farkı belirlemek için Wilcoxon İşaretli Sıralar Testi kullanılmıştır.
Verilerin analizinin değerlendirilmesinde, ebeveyn ve öğretmen kanısına dayalı olarak doldurulan SBDÖ ve OSBED Ölçeği sonuçları birbiriyle tutarlı çıkmıştır. Sosyal Beceri Eğitimi Modülü uygulanan grubun son test puanlarının,  kontrol grubunda yer alan çocukların son test puanlarına göre anlamlı derecede artış gösterdiği görülmüştür. Ayrıca her iki grubun öğretmenine uygulanan Sosyal Beceri Envanteri sonuçlarına göre öğretmenlerin sosyal beceri yönünden benzer özelliklere sahip olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Deney ve kontrol grupları arasındaki bu farkın deney grubuna uygulanan Sosyal Beceri Eğitimi Modülü'nden kaynaklandığı sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
In this research, the effects of the "Social Skills Trainer Education Modules"prepared according to the outcome and indicators concerned with social and emotional developments in the 2013 Preschool Education Program on the social skills of the 48-66 month old pre-school children were examined. For this purpose, the experimental design was the pretest-posttest control-group design. Experimental and control groups were determined according to the experimental design.
The research was carried out at Osman Baysal Kindergarten affiliated to Ministry of Education in 2015-2016 and was conducted with a sample of 44 children aged 48-66-month old from experimental group (8 girls and 14 boys) and control group (10 girls and 12 boys) and their parents.
Two scales including Social Skills Rating Scale (SBDÖ) and Early Childhood Social Skills Rating Scale (OSBED) were used in order to increase the reliability of the study. Moreover, these two scales were obtained separately by the teachers and parents in both groups. Furthermore, Demographic Data Form requested to be filled by parents involved the gender, age, years attending to the pre-school institutions and number of siblings for each child as well as the age, educational level, employment status and monthly income information of the family. Finally, Social Skills Inventory applied determine the social skills of teachers in the experimental and control groups. 
The "Social Skills Trainer Education Modules" prepared and including 20 activities with 40 applications according to the outcome and indicators concerned with social and emotional developments in the 2013 Preschool Education Program on the social skills was implemented to the children in experimental group for two half-days per week for ten weeks. The children in the control group continued their education without interfering with the educational process. After 10 week practices, the scales were re-filled for both the experimental and control groups and then the data collected were analyzed and evaluated. For the analyzing data, Mann-Whitney-U test was used to determine the difference between groups and Wilcoxon Signed Ranks test was used to determine whether the difference between pre-test and post-test of experiment and control groups mean scores of the participants.
The evaluation of the data analysis, the results of SBDÖ and OSBED Scale based on the perception of parents and teachers were consistent with each other. The post-test scores of Social Skills Trainer Education Modules applied experimental group were found to be significantly higher than control group post-test scores. Furthermore, the teachers in both group has the same social skills characteristics according to the Social Skills Inventory. Hence the difference among the groups might be attributed to the Social Skills Trainer Education Modules