Afyonkarahisar ili, Sinanpaşa ilçesinde bulunan işlemeli el dokumaları ve yeni tasarımlar
Embroidered hand-wovens of Afyonkarahisar province Sinanpaşa district and new designs
Yazar: SULTAN GÜRBÜZER
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ H. SERPİL ORTAÇ
Gazi Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / El Sanatları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: El Sanatları = Crafts
Dizin: Afyonkarahisar-Sinanpaşa = Afyonkarahisar-Sinanpaşa ; El dokumacılığı = Hand weaving ; El dokumaları = Handwovens ; El sanatları = Handicrafts ; Mekikli dokuma = Shuttle weaving ; Türk el sanatları = Turkish handcrafts ; İşleme sanatı = Embroidery

Özet:
Araştırma konusu olarak, Afyonkarahisar ili Sinanpaşa ilçesi işlemeli el dokumaları ele alınmıştır. Bu yerlerde işlemeli el dokumalarına sahip olan insanlarla görüşerek tesadüfi örneklem yöntemiyle 40 ürün seçilmiş ve fotoğrafları çekilmiştir. İncelenen her bir ürün için hazırlanan bilgi formlarında ürüne ait genel özellikler belirtilmiştir. Seçilen ürünlerden 10 tasarım yapılmış ve 2 tasarım ürün haline getirilmiştir. Geleneksel kültürü en güzel şekilde temsil eden işlemeli el dokumalarına ait sanatsal ürünler günümüz şartlarına kullanılmadığı için ancak sandıklarda kalmıştır. Bu araştırma ile Afyonkarahisar ili Sinanpaşa ilçesi işlemeli el dokuma örnekleri belgelenmiş ve bu alanda eksikliği hissedilen bilimsel bir doküman hazırlanmıştır. Yörede işlemeli el dokuma ürünlerin çoğunluğu orta yaş ve üstü insanlarda bulunduğu ve onlara da çeyiz yolu ile geçtiği görülmektedir. Bunun sebebi genç bireyler tarafından artık bu el sanatı fazla önemsenmemekte ve gittikçe önemini kaybetmektedir. Yörede incelenen işlemeli el dokuma örneklerinde canlı renklerin kullanıldığı tespit edilmiştir. Çözgü renkleri genellikle beyaz olmakla birlikte ham keten rengi, kahverengi ve lacivert nadiren kullanılmıştır. Bezayağı dokuma üzerine, hesap işi, Türk işi ve kanaviçe teknikleri kullanarak geometrik, bitkisel motifler ağırlıkta olup, nesneli motiflerin işleme yapıldığı görülmektedir. Günlük kullanım ürünleri arasından önlük, uçkur, peşkir, yağlık, başörtüsü, yazma ve sandık üstü ya da yatak örtüsü olarak kullanılan çarşaflara ulaşılarak incelenmiştir.

Abstract:
As the subject of research, embroidered hand weavings of Sinanpaşa district of Afyonkarahisar province are discussed. This print is not 40 products and their photographs were taken by the random sampling method by interviewing people who have hand-woven embroidery. General characteristics of the product are specified in the information forms given for each product examined. 10 designs were made from the products and 2 designs were turned into products. Hand-woven art, which represents the traditional culture in the best way, has remained in the chests because it has not been taken into today's conditions. With this research, the elaboration of Sinanpaşa district of Afyonkarahisar province has been documented and its deficiency has been prepared in a proven way in this field. It is seen that most of the embroidered hand weaving in the region are of middle age and above and passed to them by dowry. The reason for this is that this handicraft is not regarded as much by young people anymore and it gradually loses its importance. Vivid colors were determined for the embroidered handwoven samples examined in the region. Among the warp types, raw linen color, brown and dark blue are rarely used for a long time. It is seen that floral motifs are predominant and object motifs are embroidered by using calculation work, Turkish work, and cross-stitch style on plain weaving. Daily use aprons, knitwear, napkins, greaseproof, headscarves, writing, and bedsheets used as over the chest or as bedspreads were found and examined.