Panik bozuklukta aleksitimi ve kaygı duyarlılığı
Alexithymia and anxiety sensitivity in panic disorder
Yazar: EVREN YÜKSEL
Danışman: YRD. DOÇ. DR. YEŞİM KORKUT
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2004
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Aleksitimi = Alexithymia ; Anksiyete bozuklukları = Anxiety disorders ; Duyarlılık analizi = Sensitivity analysis ; Kaygı = Anxiety ; Kaygı düzeyi = Anxiety level ; Kişilik bozuklukları = Personality disorders ; Panik = Panic ; Toronto Aleksitimi Skalası = Toronto Alexithymia Scale ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation

Özet:
Bu çalışmanın amacı, 30 panik bozukluğu hastası ve 30 kişilik karşılaştırma grubunda aleksitimi ve boyuttan ve kaygı duyarlılığı arasındaki ilişkinin araştırılmasıdır. Katılımcılar yaş, cinsiyet, meslek, eğitim ve yaklaşık gelir gözetilerek eşleştirilmiştir. Çalışmada katılımcılara, Toronto Aleksitimi Skalası (TAS-26), Kaygı Duyarlılığı İndeksi (KDİ) ve Bireysel Bilgi Formu uygulanmıştır. Toronto Aleksitimi Skalası, TAS-26 alt ölçekleri ve Kaygı Duyarlılık indeksi puanları, panik bozukluk hasta ve karşılaştırma gruplarında karşılaştırmıştır. Toronto Aleksitimi Skalası ve Kaygı Duyarlılık İndeksi puanlan panik bozukluk hasta grubunda, karşılaştırma grubuna kıyasla anlamlı olarak yüksek çıkmıştır. Ayrıca TAS-26'nîn alt ölçekleri (duygulan tanımada zorluk; duygu ifadesinde zorluk), karşılaştırma grubuna kıyasla panik bozukluk hastalarında anlamlı olarak daha yüksek bulunurken, TAS-26'nin diğer alt ölçekleri (hayal kurma; dış odaklı/somut düşünme) iki grup arasında fark yaratmamıştır. Sonuçlar 'dış odaklı/somut düşünme' boyutunun güvenilir olmadığını göstermiştir, bu da literatürde bu alt ölçeğin güvenilirliğinin düşük olduğunu belirten çalışmalarla uyumludur. Yapılan analizlerde 'duygulan tanımada yetersizlik', 'duygu ifadesinde zorluk' ve 'hayal kurma' TAS alt ölçeklerinin panik bozukluğu yordadığı bulgusu elde edilmiştir. Sonuç olarak, panik bozukluk hastalarının, duygulanımlara eşlik eden fiziksel semptomları yaşamamak için duygusal deneyimlerini kısıtladıkları düşünülmüş ve literatürdeki bulgular ışığında tartışılmıştır. iv

Abstract:
The main aim of this study was to assess the relations between anxiety sensitivity and dimensions of alexithymia in 30 panic disorder patients and a comparison group. The participants were matched according to age, gender, profession, education and income. In this study, Toronto Alexithymia Scale (TAS-26), Anxiety Sensitivity Index (ASI) and Demographic Question Form were applied to the participants. The scores on the Toronto Alexithymia Scale (TAS-26), subscales of TAS- 26 and the Anxiety Sensitivity Index (ASI) were compared in panic disorder patients and the comparison group. ASI and TAS-26 scores of panic disorder patients were significantly higher than the scores of the comparison group. Also the subscates of TAS-26 (difficulty identifying emotions; difficulty describing emotions) differed significantly in panic disorder patients according to the comparison group, whereas other subscales (daydreaming; external-oriented thinking) of TAS-26 didn't show a significant difference between the two groups. The results revealed that the dimension 'externally oriented thinking' was unreliable, correspondent with the previous literature that examined TAS-26 reliability. Further analyses implied that the dimensions of TAS; 'difficulty identifying emotions', 'difficulty describing emotions' and 'daydreaming' predicted panic disorder. A final conclusion was made suggesting that patients with panic disorder constrict their emotional experience, that leads to reduction in their experiencing physiological symptoms which are triggered by affects.