Kütahya ve çevresi geleneksel kadın giysilerinin motif, grafiksel desen ve kompozisyon özelliklerinin incelenmesi
The study of motif, pictorial motif and composition characteristics of woman?s garments in Kütahya and its surroundings
Yazar: MÜZEYYEN AYGÜN
Danışman: DOÇ. DR. LEVENT MERCİN
Dumlupınar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Grafik Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Giyim Endüstrisi = Clothing Industry ; Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Desen = Pattern ; Geleneksel giysiler = Traditional cloths ; Giysiler = Clothes ; Grafik tasarımı = Graphic design ; Grafik ögeleri = Graphical elements ; Kadın giysileri = Woman clothing ; Kadınlar = Women ; Kompozisyon = Composition ; Kütahya = Kütahya ; Motifler = Motifs

Özet:
Giyim, toplumların kültürlerini, yaşam biçimlerini, gelenek ve göreneklerini en iyi yansıtan unsurların başında gelmektedir. Sabır ve hünerle meydana getirilen geleneksel giysiler; Anadolu insanının, ruhunun inceliklerini, hayat anlayışını, geleneğini-göreneğini daha birçok duygularını yansıtmaktadır. Bu duygular bazen çizgiyle, bazen renkle, bazen de motiflerde sembolik bir dille anlatılmaktadır.Bu araştırmada, Kütahya ve çevresindeki geleneksel kadın giysilerinin motif, grafiksel desen ve kompozisyon özellikleri incelenmiştir. Bu kapsamda Kütahya ilinin tarihi gelişimi, coğrafi ve sosyal konumu, ekonomik, eğitim ve kültür durumları, Kütahya kadın giysileri ve motiflerin sembolik anlamları hakkında kaynak araştırmaları yapılmıştır. Ayrıca Kütahya ve çevresinde kadın giysileri araştırılmış, giysi sahiplerinin izniyle giysilerin fotoğrafları çekilerek; giysilerin desenleri illustrator programında vektörel olarak çizilmiştir. Gözlem fişiyle yirmi dokuz giysinin renk, süsleme özellikleri, motif, grafiksel desenleri, kompozisyon ve biçim özellikleri belirlenmiştir.Araştırmanın evrenini Kütahya, örneklemini ise Kütahya iline bağlı Domaniç, Gediz ve Tavşanlı ilçelerinden bulunan yirmi dokuz giysi oluşturmaktadır.Elde edilen bulgulara göre, giysilerin bezemelerinde, bitkisel, geometrik, sembolik ve figürlü motiflerin kullanıldığı görülürken, yazılı bezemeye rastlanmamıştır. Giysilerdeki motifler tema olarak; sağlık, bekâret, saflık, temizlik, masumiyet, nazar, bereket, üreme, bölünme, çoğalma, alçak gönüllük, başarı, hayat, aşk, İlahi aşk, sonsuzluk, yeniden diriliş, sürekli yenilenme ve acizlik anlamlarını ifade etmektedir.Araştırmada elde edilen sonuçlara dayalı olarak öneriler geliştirilmiştir.Anahtar Kelimeler: Kütahya Kadın Giysileri, Grafiksel Desen, Motif, Kompozisyon.

Abstract:
Garment is the main factor which reflects a society?s culture, lifestyle, custom and usage best. The tradional garments which are made with patience and skill reflect the Anatolian human?s refinement, life concept, custom and usage and many feelings like these. These feelings are expressed sometimes with lines, sometimes with colour and sometimes as symbols in motifs.In this study, the motif, pictorial motif and composition characteristics of woman?s garments have been studied. And the historical development, geographical and social, economic, educational and cultural position of Kütahya have been searched. What is more, the woman?s garments of Kütahya and its surroundings have been searched and taken photographs by owners?permission and then plotted vectorially in the programme of illustrator. The colour and ornament characteristcs, pictorial motif patterns and composition pattern characteristics of 29 garments have been determined by using observation record card.The total field under survey is Kütahya and The Sampling is 29 garments from the towns of Domaniç, Gediz and Tavşanlı affiliated to Kütahya.According to obtained findings, herbal, geometric, symbolic and figured motifs in the ornaments of garments have been seen but not seen written ornaments. Motifs in garments express health, virginity, purity, cleanliness, innocence, evil eye, abundance, proliferation, fission, reproduction, modesty, accomplishment, life, love, godlike love, eternity, resurrection, regeneration and helplessness.Suggestion has been made according to obtained results.Key Words: Woman?s garments of Kütahya, Pictorial Motif, Motif, Composition.