Farklı meralarda otlatılan Morkaraman ve Akkaraman kuzuların performans özelliklerinin belirlenmesi
Determination of performance characteristics of Morkaraman and Akkaraman lambs grazed on different pastures
Yazar: ERDOĞAN SEZGİN
Danışman: PROF. DR. MUHLİS MACİT
Atatürk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Zootekni Ana Bilim Dalı / Yemler ve Hayvan Besleme Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Yemleme = Feeding

Özet:
Bingöl ili Merkez, Karlıova ve Solhan ilçelerinde bulunan üç farklı merada 2015 ve 2016 yıllarında otlatılan 8156 baş Morkaraman ve 5017 baş Akkaraman ırkı kuzuları performans özellikleri bakımından mukayese etmek amacıyla yürütülen araştırmada, kuzuların doğum ağırlığı,  mera başı ağırlığı,  sütten kesim ağırlığı ve mera sonu ağırlığı ile günlük canlı ağırlık artışları ele alınmış ve söz konusu parametreler üzerine ırk, cinsiyet, doğum tipi, ana yaşı,  mera durum sınıfı ve yıl gibi faktörlerin etkileri incelenmiştir.
Kuzuların doğum-merabaşı, doğum-sütten kesim, doğum-merasonu ve sütten kesim- merasonu günlük canlı ağırlık artışları ile meradaki günlük canlı ağırlık artışına ait ortalamalar sırasıyla 313,95±2,133 g, 269,67±1,005 g, 216,93±0,591 g, 160,60±1,200 g ve 196,76±0,679 g; Morkaraman kuzularda 327,67±2,525 g, 269,16±1,191 g, 218,31±0,700 g, 162,54±1,422 g ve 196,54±0,805 g; Akkaraman kuzularda 300,23±2,713 g, 270,17±1,271 g, 215,56±0,748 g, 158,65±1,520 g ve196,98±0,860 g; iyi merada otlayanlarda 323,56±2,278 g, 260,73±1,066 g, 229,71±0,628 g, 204,66±1,276 g ve 211,01±0,722 g; orta merada otlayanlarda 337,21±2,614 g, 285,64±1,223 g, 223,79±0,721 g, 152,62±1,465 g ve 202,38±0,829 g; zayıf merada otlayanlarda 281,08±4,719 g, 262,63±2,238 g, 197,31±1,313 g, 124,51±2,667 g ve 176,89±1,509 g olarak belirlenmiştir. Genel olarak ele alınan faktörlerin performans parametreleriyle ilgili özellikler üzerine etkileri önemli bulunmuştur (p<0.05; p<0.01).
Sonuç olarak, iyi merada otlayan kuzular merasonu canlı ağırlık, merada toplam ve günlük canlı ağırlık artışı bakımından orta ve zayıf meralarda otlayan kuzulara üstünlük sağlamışlardır. Özetle, her üç mera durum sınıfında otlayan Morkaraman ve Akkaraman ırkı kuzuların merasonuna kadar arzu edilen kesim ağırlığına ulaşabildiği sonucuna varılmıştır.

Abstract:
This study was conducted in order to determine the differences in terms of performance characteristics between 8156 Morkaraman and 5017 Akkaraman lambs grazed on three different pastures in Center, Karlıova and Solhan districts of Bingöl province in 2015 and 2016 years.
The effects of breed, gender, birth type, maternal age, pasture status class and year on birth weight, initial weight in the grazing period, weaning weight, final weight, total weight gain and  daily live weight gain during grazing period were studied in present research. 
The overall daily weight gains of lambs from the birth until the beginning of grazing period, from the birth up to the weaning period, from the birth until the end of grazing period, from the weaning until the end of grazing period were found to be 313,95±2,133 g, 269,67±1,005 g, 216,93±0,591 g, 160,60±1,200 g and 196,76±0,679 g, respectively. The same parameters for Morkaraman and Akkaraman lambs were 327,67±2,525 g, 269,16±1,191 g, 218,31±0,700 g, 162,54±1,422 g and 196,54±0,805; 300,23±2,713 g, 270,17±1,271 g, 215,56±0,748 g, 158,65±1,520 g and 196,98±0,860 g, respectively. The performace characteristics mentioned above were determined as 323,56±2,278 g, 260,73±1,066 g, 229,71±0,628 g, 204,66±1,276 g and 211,01±0,722 g for lambs grazed on good pasture, 337,21±2,614 g, 285,64±1,223 g, 223,79±0,721 g 152,62±1,465 g and 202,38±0,829 g for lambs grazed on medium pasture, and 281,08±4,719 g, 262,63±2,238 g, 197,31±1,313 g, 124,51±2,667 g and 176,89±1,509 g for lambs grazed on poor pasture, respectively. Generally, the linear effects of the factors on the performance parameters were significant (p <0.05; p <0.01).
As a result, the lambs grazing on the good pasture in terms of final weight, total weight gain and daily weight gain during grazing period were superior to the lams grazed on the medium and poor pastures. It was concluded that Morkaraman and Akkaraman lambs grazing on the poor, medium and good pastures can reach to the desired slaughter weight up to the end of grazing period.