Hemşirelerin örgütsel stres düzeyi ve işten ayrılma niyeti arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between organizational stress level of nurses and their intention to leave
Yazar: DUYGU COŞKUN
Danışman: PROF. DR. HAVVA ÖZTÜRK
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Esasları ve Yönetim Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Hastaneler = Hospitals ; Hemşireler = Nurses ; Hemşirelik = Nursing ; Hemşirelik araştırmaları = Nursing research ; Stres = Stress ; Örgütsel stres = Organizational stress ; İşten ayrılma niyeti = Turnover intention

Özet:
Çalışma, hemşirelerin örgütsel stres düzeyi ile işten ayrılma niyeti arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi amacıyla yapılmıştır. Trabzon'daki dört kamu hastanesinde çalışan 1075 hemşireden, tabakalı seçilen 283 hemşire ile yürütülmüştür. Veriler, hemşirelerin demografik özellik ve mesleki görüşlerine ilişkin bilgi formu, Örgütsel Stres Kaynakları ve İşten Ayrılma Niyeti Ölçeği ile toplanmıştır. Çalışmada, kamu hastanelerinde çalışan hemşirelerin %42'si 31-40 yaşlarında, %69.3'ü lisans mezunu ve %47.3 10 yıl ve altı mesleki deneyime sahiptir. Hemşirelerin örgütsel stres kaynakları ve örgütsel stres boyut puanları ile işten ayrılma niyeti puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki olmamasına rağmen örgütsel rahatsızlık ile işten ayrılma niyeti arasında zayıf, pozitif yönde anlamlı bir ilişki belirlenmiştir (r= 0.358; p<0.05).  Hemşirelerin örgütsel stres kaynağı 88.04±14.03, örgütsel stres 2.67±13.68, örgütsel rahatsızlık puanları 82.60±24.54 dür. İşten ayrılma niyeti puanı 2.32±1.11'dir. Hemşire pozisyonunda çalışan hemşireliği isteyerek seçmeyen, hemşirelikten, çalıştığı hastane ve birimden memnun olmayan, kurumdan ayrılmayı niyeti olan ve son dönemde bir olaya bağlı yoğun stres yaşan hemşirelerin örgütsel rahatsızlık ve işten ayrılma niyeti puanlarının daha yüksek olması istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur (p<0.05).  Ayrıca 20 yıl ve altında mesleki, 10 yıl ve altı hastane deneyimi olan, bir eğitim ve araştırma hastanesinde, nöbet usulü ve vardiyalı çalışan hemşirelerin de işten ayrılma niyeti puanlarının yüksek olması istatistiksel olarak anlamlı saptanmıştır (p<0.05). Sonuçta stres kaynaklarından orta düzeyde rahatsızlık duyan hemşirelerin, düşük düzeyde olan işten ayrılma niyetleri bu rahatsızlığa bağlı artmaktadır. Ayrıca hemşirelerin demografik ve mesleki özelliklerinden bazıları örgütsel rahatsızlık ve işten ayrılma niyetleri üzerinde olumsuz etkiye sahiptir. Bu nedenle kamu hastanelerinde hemşirelerin stres düzeyini ve işten ayrılma niyetini etkileyen faktörleri iyileştirme çalışmaları başlatılmalıdır.

Abstract:
The aim of this study was to evaluate the relationship between nurses' organizational stress level and intention to leave their jobs. The study was conducted with 283 nurses selected in a stratified sample from 1075 nurses working in four public hospitals in Trabzon. The data were collected by using the information form about the demographic characteristics and professional views of the nurses, and the Scale of Organizational Stress Sources and Intention to Leave the Job. In the study, 42% of the nurses working in public hospitals were between the ages of 31-40, 69.3% were bachelors and 47.3% had 10 years or less professional experience. Although there was no statistically significant relationship between nurses' organizational stress sources and organizational stress dimension and intention to leave scores, a positively oriented significant relationship was found between organizational discomfort and intention toleave job (r=0.358; p<0.05).  The organizational stress source score of the nurses was 88.04±14.03, their organizational stress score was 2.67±13.68, and organizational discomfort score was 82.60±24.54. The intention to leave job score was 2.32±1.11. Regarding those who were employed as nurses, did not choose nursing willingly, were not satisfied with nursing, the hospital and the unit they worked in, recently experienced a lot of stress  due to an event, that their organizational discomfort scores and intention to leave job scores were higher was found to be statistically significant  (p<0.05). In addition, in a training and research hospital with 20 years and less professional experience and 10 years and less hospital experience, that the intention to leave job scores of the nurses working on shift and shifts were high was found to be statistically significant (p<0.05). As a result, the moderate discomfort of nurses regarding stress sources increases their intention to leave their job, which is at a low level. Besides, some of the demographic and professional characteristics of nurses have a negative impact on organizational discomfort and their intention to leave their jobs. Therefore, studies should be started to improve the factors affecting the stress level and intention to leave job of nurses in public hospitals.