Eğitimli çalışan kadının çalışma hayatında ve aile hayatındaki ataerkil örüntülerin çalışma algısına etkisi
The effect of patriarchal patterns on educated woman's perception of working life and family life
Yazar: DİLEK IŞIK
Danışman: PROF. DR. FATMA BELKIS KÜMBETOĞLU
Beykent Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı / Sosyoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Sosyoloji = Sociology
Dizin: Aile hayatı = Family life ; Ataerkil = Patriarchal ; Feminizm = Feminism ; Kadınlar = Women ; Sosyal ilişkiler = Social relations ; Sömürü = Exploitation ; Yüksek okullar = High school ; Çalışan kadınlar = Working women ; Çalışma algısı = Working perception ; İş hayatı = Work life

Özet:
Bu çalışmanın amacı İstanbul ilinde lisans ve lisansüstü eğitim almış kamu ve özel sektörde çalışan kadınların anlatılarından hareket ederek eğitimli kadının çalışma hayatında, aile hayatında ve sosyal hayatındaki ataerkil değerlerin çalışma algısını nasıl etkilediğini araştırmaktır. Bu araştırma da kadınların hanede, çalışma yaşamında ve evlilikteki ilişkilerine ait deneyimleri üzerinden ataerkil ilişkileri ve toplumsal cinsiyet eşitsizliklerini nasıl deneyimlediklerini ortaya koymak için niteliksel araştırma yöntemi kullanılmıştır. 
Eğitimli kadınların daha nitelikli mesleklerde çalışıyor olmaları onları ücretli çalışan kadınlardan farklı kılmaktadır. Ancak ataerkillik ideolojisinin kök saldığı toplumsal yapı içinde sosyalleşen bireylerin hanede, eğitim kurumlarında ve iş yaşamlarında karşılaştıkları eşitsizliklerin birbirine olan etkilerinin erkek tahakkümünü yeniden üretmesi kadınların ortak kaderi olarak şekillenmiştir. Hanede ve eğitim kurumlarında kadınlara öğretilen bilgiler ve beceriler onlara özgür düşünceye dayalı bağımsız hareket etme olanağını vermemektedir. Eğitimli kadınlar aldıkları, edindikleri bilgileri geleneksel rolleri bağlamında kullanmaktadırlar. Kadınların yaşama karşı özgüven ve cesaretlerinin güçlenmesinde eğitim etkin bir rol üstlenmemiş onları "doğal" kaderleri olan ev kadını ve annelik rollerine hazırlamıştır. Bu anlamda kadınlar, eğitim seviyeleri yükselmiş ve daha nitelikli mesleklerde çalışıyor olsalar da, gündelik hayat pratiklerinde toplumsal cinsiyet rollerine ilişkin bir değişim yaratacak güce sahip olamamış gözükmektedirler. Bu çalışmada ataerkilliğin yarattığı tahakküm ve sömürü kaynaklarına temel olan sosyal ilişkileri içinde kadınların, yaşamlarında yüz yüze olduğu ayrımcılıklar, eşitsizlikler feminist bir perspektiften incelenmiştir.

Abstract:
The aim of this study is to examine how patriarchal values affect the perception of employment in occupational life, family life and social life of educated women based on the stories of women having undergraduate or graduate degree and working in public or private sector in the province of Istanbul. Qualitative research method has been used to reveal patriarchal relations and gender inequality regarding how their experiences at home, in their marriage and business life.
The fact that educated women work in more qualified occupations differentiate them from women working on wages. However, the effects of the inequalities that socializing individuals face at home, at educational institutes and business life in social structure with the roots of patriarchal ideology generating male domination became a common fate of women. Information and skills taught to women at home and educational institutes do not give them the chance of acting independently based on free thought. Educated women use the information they learnt and acquired within the context of their traditional roles. Education did not take the role of enhancing their self-confidence and courage. On the contrary education prepared them to their "natural" fate of being a housewife and a mother.  Although women have higher education level and work in more qualified occupations, it is seen that they do not have the power to change gender roles in daily life practices. This study has addressed the discriminations, inequalities that women face in their daily lives in their social relations being the foundation for dominance and   exploitation sources formed by patriarchy from a feminist perspective.