Hermetia illucens (Diptera: Stratiomyidae)'in farklı besinler üzerindeki yaşam çizelgeleri
Life tables of Hermetia illucens (Diptera: Stratiomyidae) on different nutrients
Yazar: TANSU ÇİRİK
Danışman: PROF. DR. BÜLENT YAŞAR
Süleyman Demirel Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Yararlı böcekler = Beneficial insects

Özet:
Bu çalışmada değişik besinlerin Hermetia illucens L. (Diptera: Stratiomyidae) üzerindeki etkileri araştırılmıştır. Çalışmada beş farklı besin (domates, muz, yoğurt, elma ve mısır unu) kullanılmıştır. Çalışmalar sonucunda, H. illucens'in gelişme süresi en fazla 75.62 gün olarak yoğurt, en kısa süre ise 42.17 gün olarak mısır unu ile beslenenlerde bulunmuştur. Denemede kullanılan besinler arasında ergin öncesi dönemlerdeki en yüksek ölüm oranı %94.8 ile mısır unu ile beslenenlerde olurken en düşük ölüm oranı %65.8 ile muzda saptanmıştır.

Farklı besin çeşitlerinde beslenen H. illucens'in bıraktıkları yumurta paketleri ve yumurta sayılarına bakıldığında en fazla muzda (8 yumurta paketinde 1426 adet) elde edilirken bunların açılma oranları %89.7 bulunmuştur. Yoğurt ile beslenen dişilerde ise 7 yumurta paketinde 1262 adet yumurta bırakılmış ve bunların açılma oranı %87.3 olmuştur. Mısır unu ve elma ile beslenenlerde ise bırakılan birer yumurta paketinde sırasıyla 384 ve 205 yumurta sayılmış, domateste beslenenler ise hiç yumurta bırakmamıştır. Yaşam çizelgeleri, bazı besinlerle beslenenlerin yumurta vermemesinden dolayı oluşturulamadığı için bu değerler sadece muz ve yoğurt için hesaplanabilmiştir.
Kalıtsal üreme yetenekleri (rm) arasındaki fark istatistikî olarak önemsiz bulunmuştur (p<0.05). Kalıtsal üreme yeteneği en yüksek 0.022 dişi/dişi/gün olarak muzda bulunmuştur. Net üreme gücü (Ro) en yüksek 2.891 dişi/dişi/döl olarak muzda olmasına karşılık yoğurt ile arasındaki fark istatistikî olarak önemsiz bulunmuştur (p<0.05). Ortalama döl süresi yoğurtta (To) en yüksek 84.002 gün olarak bulunmuş ve muz ile aralarındaki fark istatistikî olarak önlemli olmuştur (p˂0.05). Toplam üreme oranı (GRR) en yüksek yoğurtta (25.7) ve mısır ununda (14.8) bulunmuştur. Artış oranı sınırına (λ) bakıldığında en yüksek değer sırasıyla muzda (1.022) ve daha sonra yoğurtta (1.011) bulunmuştur.

Abstract:
In this study, the effects of different nutrients on Hermetia illucens L. (Diptera: Stratiomyidae) were investigated. Five different foods (tomato, banana, yoghurt, apple and corn meal) were used in the study. As a result of the study, the development period of H. illucens was found to be yoghurt as the highest of 77.67 days, and the corn flour as the shortest of 42.18 days. Among the nutrients used in the experiment, the highest mortality rate was 94.8% in corn meal and the lowest was 65.8% in banana. The laid egg numbers of H. illucens fed in different nutrient types were examined, the highest numbers on banana (1426 eggs) was obtained. In the females of the larvae fed with yoghurt, 1262 eggs were left. In the females of the larvae fed of corn meal and apples, 384 and 205 eggs were counted in the egg packs, respectively, while fed with the tomatoes did not lay any eggs.

Life tables have been only calculated for fed with banana and yoghurt because the others did not lay any eggs. The difference between the intrinsic rate of increase (rm) of the foods of banana and yoghurt was found to be statistically insignificant (p<0.05). The intrinsic rate of increase was highest at 0.022 females / female / day in banana. The net production rate (Ro) was highest at 2.891 female / female / generation in banana, whereas the difference between yoghurt was statistically insignificant (p<0.05). The mean generation time was found to be 84.002 days in yoghurt (To) and the difference between banana was statistically significant (p˂0.05). Gross reproduction rate (GRR) was highest in yoghurt (25.7) and corn meal (14.8). When the increase rate limit (λ) was examined, the highest value was found in the banana (1.022) and then in the yoghurt (1.011).