Türkiye' deki serbest bölgelerin ürün gruplarına göre kümelenmesi
According to product groups clustering of free zones in Turkey
Yazar: OZAN CAN TAŞTAN
Danışman: DOÇ. DR. CEMALETTİN AKTEPE
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Kümeleme = Clustering ; Kümeleme analizi = Cluster analysis ; Kümeler = Clusters ; Serbest bölgeler = Free zones ; Uluslararası ticaret = International trade ; Veri madenciliği = Data mining ; Ürün yapısı = Product structure ; Ürün çeşitliliği = Product variety ; Ürünler = Products

Özet:
Ülkelerin ticaret etkinliklerinde serbest bölgeler önemli bir yere sahiptir. Serbest Bölgeler ülkelerin ticaret açıklarını kapatmaları için önemli bir rol oynamaktadırlar. Eğer serbest bölgeler kuruluş amaçlarını uygun kullanılabilirse ülkelerin ticaret etkinliklerinin artırmada ve ticaret açıklarını kapatmada önemli bir silah olabilirler. Serbest bölgelerin verimli bir şekilde kullanılabilmesi için bu bölgelerin faaliyetleri, ticaret verileri analiz edilmeli ve bu analize göre bir yol haritası çizilmelidir. Analiz denilince bir analizin objektif ve mümkün olduğunca bilimsel olması önem taşımaktadırlar. Bu noktada son yıllarda adından sıkça söz ettiren bir kavram olarak veri madenciliği önümüze çıkmaktadır. Veri madenciliği eldeki veri yığınlarını analiz edip bu verileri anlamlandırmayı amaçlar. Veri madenciliği geçmiş istatistiklere bakarak gelecek hakkında bir yol çizmemize yardımcı olur. Özellikle veri madenciliği yöntemlerinden olan kümeleme analizi ile serbest bölgeleri analiz edip bu bölgeleri belirli kümeler içine alabiliriz. Böylece bu bölgeler için ortak teşvik veya destekler uygulanabilir. Bu çalışmada da Türkiye'deki bazı serbest bölgelerin geçmiş yıllardaki belirli ürün gruplarına göre yaptıkları ihracat ve ithalat verileri, veri madenciliği yöntemleri ile analiz edilerek bölgelerin kendi aralarında belirli kümeler oluşturması amaçlanmaktadır. Geçmiş yıllardaki bazı yıl grupları hem özel olarak hem de kümülatif olarak incelenerek bir analiz yapılmıştır. Bu analiz sonuçlarında bölgeleri belirli ürün gruplarına göre kümelemek istenmiştir. Oluşan kümelere göre her kümeye özel destek ve teşvik yöntemleri belirlemek için belirli yollar elde edilmek istenmiştir. Elde edilen bu yollara göre Türkiye'nin ticaret açığının kapanması ve serbest bölgelerin verimini artırmak için önerilerde bulunmak için bir yol haritası çizilmiş, bir durum tespiti yapılmıştır.

Abstract:
Free trade area have an important place in the trading events of the countries. Free Zones play an important role for countries to close their trade deficits. If free zones can use the founding purpose appropriately, it can be an important weapon in increasing the trade events of countries on closing trade deficits. The activities and trade data of the regions should be analyzed for use of free zones efficiently and a roadmap should be drawn according to this analysis. An analysis should be objective and scientific as possible. At this point, we need data mining. Data mining analysis population data and aims to understanding data. Data mining helps us for draw a road about the future by looking at historical statistics. We can analyze free zones with clustering analysis, which is one of the methods of data mining and we can divide these regions into clusters. In this way joint encouragement or supports can be applied to these regions. In this research, the export and import data of free zones in the past years in Turkey have been analyzed and the aim is to create clusters between the regions themselves some year groups in the past years have been analysed by examining both of privately and cumulative. As a result of this analysis, to determine the specific support and encouragement methods of each cluster, according to the clusters formed. According to these roads obtained, a roadmap has been drawn to suggest that Turkey's closes the trade deficit and increase the efficiency of the free zones.