Bazı entomopatojen fungusların patates böceği [Leptinotarsa decemlineata Say. (Coleoptera: Chrysomelidae)] üzerine etkilerinin belirlenmesi
Determination of the effects of some entomopathogenic fungi on potato beetle [Leptinotarsa decemlineata Say. (Coleoptera: Chrysomelidae)]
Yazar: SATİ YAĞMUR KARAMAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ İSLAM SARUHAN
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Patates böceği [(Leptinotarsa decemlineata Say. (Coleoptera: Chrysomelidae)] patates bitkisinde % 70-80 oranında kayıplara neden olan başlıca zararlıların arasında yer almaktadır. Patates böceği ile mücadelede yoğun bir şekilde insektisit kullanılmaktadır. Bu nedenle, birçok bitki zararlısına karşı biyolojik mücadele etmeni olarak kullanılan ve oldukça iyi sonuçlar alınan Simplicillium lamellicola, Lecanicillium muscarium, Beauveria bassiana, Isaria fumosorosea ve Metarhizium anisopliae izolatları patates böceğinin 2., 3., 4. dönem larva ve erginleri üzerindeki biyolojik etkinlikleri laboratuvar  koşullarında incelenmiştir. Laboratuvar koşullarında patates böceğinde etkili bulunan ve piyasada yaygın olarak kullanılan izolatlardan B. bassiana ve M. anisopliae patates böceğinin aynı biyolojik dönemlerine saksı denemelerinde uygulanmıştır. Laboratuvar denemeleri 25±2 ºC sıcaklık ve %60±5 orantılı nem koşullarında yürütülmüştür. Entomopatojen funguslara ait spor süspansiyonları 1x108 konidi/ml olacak şekilde püskürtme yöntemi şeklinde uygulanmıştır. Çalışma 4 tekerrürlü ve her bir tekerrüre 10 adet böcek konmuştur. Böcekler araziden getirilen taze patates yaprakları ile beslenmiştir. Laboratuvar denemeleri 7 gün, saksı denemeleri 10 gün boyunca takip edilmiş ve ölü bireyler günlük sayılarak yüzde etkiler belirlenmiştir. Laboratuvar denemeleri 7. gün sonuçlarına göre, patates böceğinin 2. larva döneminde S. lamellicola, L. muscarium, B. bassiana ve M. anisopliae, 3. larva döneminde S. lamellicola, L. muscarium, B. bassiana, M. anisopliae ve I. fumosorosea, 4. larva döneminde B. bassiana ve M. anisopliae, ergin döneminde ise M. anisopliae izolatları zararlının biyolojik dönemleri üzerinde %100 etkili bulunmuştur. Saksı denemeleri 10. gün sonuçlarına göre patates böceğinin 2., 3., 4. larva döneminde B. bassiana ve M.anisopliae, ergin döneminde ise M. anisopliae biyolojik dönemleri üzerinde %100 etkili bulunmuştur. Laboratuvar ve saksı denemelerinde bütün dönemlerde en etkili izolat M. anisopliae olmuştur. Sonuç olarak çalışmada kullanılan bütün izolatlar patates böceğinin bütün biyolojik dönemlerine karşı kabul edilebilirlik seviyesinde etki göstermiştir. Ancak M. anisopliae izolatı ön plana çıkmıştır.

Abstract:
The potato beetle [(Leptinotarsa decemlineata Say. (Coleoptera: Chrysomelidae)] is one of the main pests that cause 70-80% loss in potato plants. Insecticide is used intensively in the control of potato beetle. For this reason, the biological activity of Simplicillium lamellicola, Lecanicillium muscarium, Beauveria bassiana, Isaria fumosorosea and Metarhizium anisopliae isolates, which are used as a biological control against on many plant pests and give quite good results, on 2nd, 3rd and 4th period larvae and adults of the potato beetle in lab conditions. As isolates that are found to be effective in potato beetle in laboratory conditions and commonly used in the market, B. bassiana and M. anisopliae were applied to the same biological periods of the potato beetle in flower pot trials. Laboratory tests were carried out at 25±2ºC temperature and 60±5% humidity conditions. Spore suspensions of entomopathogenic fungi were applied by spraying with 1x108 conidi/ml. The study was conducted in 4 iterations and with 10 pest per iteration. Insects were fed fresh potato leaves from the field. Laboratory experiments were monitored for 7 days, flower pot trials were monitored for 10 days, and percentage effects were determined by daily mortality count. According to the results of the laboratory experiments on the 7th day, S. lamellicola, L. muscarium, B. bassiana and M. anisopliae were found to be 100% effective in the 2nd larva period of the potato beetle, S. lamellicola, L. muscarium, B. bassiana, M. anisopliae and I. fumosorosea in the 3rd larva period, B. bassiana and M. anisopliae in the 4th larval period, and M. anisopliae isolates in the adult period. The 10th day results of the flower pot experiments showed that B. bassiana and M. anisopliae were found to be 100% effective on the 2nd, 3rd and 4th larva period and M. anisopliae on the adult period of the potato beetle. The most effective isolate in each period was M. anisopliae in laboratory and pot experiments. As a result, all isolates used in the study showed an effect against all biological periods of the potato beetle that is acceptable. However, M. anisopliae was the isolate that stands out.