Müzik öğretmeni adaylarının müziksel işitme, okuma ve yazma çalışmalarında başarılarını etkileyen faktörler ve başarı yönelimleri: Dokuz Eylül Üniversitesi örneği
Factors affecting prospective music teachers'achievement and achievement goal orientations inmusical hearing, reading and writing: The case of Dokuzeylul University
Yazar: YAREN NEJLA EKDİ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ESİN UÇAL CANAKAY
Dokuz Eylül Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Güzel Sanatlar Ana Bilim Dalı / Müzik Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Müzik = Music
Dizin: Aday öğretmenler = Candidate teachers ; Akademik başarı = Academic achievement ; Başarı amaç yönelimleri = Achievement goal orientations ; Müzik = Music ; Müzik eğitimi = Music education ; Müziksel işitme = Musical hearing ; Müziksel okuma = Musical reading ; Müziksel yazma = Musical writting

Özet:
Müziksel işitme, okuma ve yazma çalışmalarının yürütüldüğü BMTU dersi mesleki
müzik eğitiminde temel alan derslerinden biridir. Bu derste edinilen bilgi ve beceriler,
mesleki müzik eğitiminde yer alan diğer derslere de olumlu yönde etki sağlar. Bu
araştırmada müzik öğretmeni adaylarının müziksel işitme, okuma ve yazma çalışmalarında
başarılarını etkileyen faktörlerin ve başarı yönelimlerinin belirlenmesi amaçlanmıştır.
Nicel ve nitel araştırma yöntemlerinin birlikte kullanıldığı bu araştırmanın çalışma
grubunu 2020-2021 öğretim yılında Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi Güzel
Sanatlar Eğitimi Bölümü Müzik Eğitimi Anabilim Dalı'nda eğitim görmekte olan 1, 2, 3 ve
4. sınıf öğrencileri oluşturmaktadır. Bu araştırmada nicel araştırma yöntemlerinden tarama
modeli kullanılmıştır. Müzik öğretmeni adaylarının başarı yönelimlerinin belirlenmesi için
Elliot ve McGregor (2001) tarafından geliştirilen ve Akın (2006) tarafından Türkçeye
uyarlanan 2x2 Başarı Yönelimleri Ölçeği kullanılmıştır. Müzik öğretmeni adaylarının
müziksel işitme, okuma ve yazma çalışmalarında başarılarını etkileyen faktörlerin
saptanması için nitel araştırma yöntemleri içerisinde yer alan görüşme tekniğinden
yararlanılmış ve verilerin toplanması için yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır.
Müzik öğretmeni adaylarının müziksel işitme, okuma ve yazma çalışmalarında
başarılarını etkileyen faktörlere ilişkin sonuçlar incelendiğinde, öğretmen adaylarının en çok
piyano destekli solfej çalışmalarını tercih ettikleri, solfej okuma konusunda kendilerini daha
başarılı buldukları, en çok solfej okumaktan zevk aldıkları, dikte yazma çalışmalarında
başarılarını en çok etkileyen faktörün sınıf arkadaşlarının melodiyi mırıldanması olduğu ve
bu durumun kendilerini olumsuz etkilediği, derste solfej okuma çalışmalarında ise en çok
topluluk önünde okumaktan kaçınma davranışı sergiledikleri görülmüştür.
Müzik öğretmeni adaylarının başarı yönelimlerine ilişkin sonuçlar incelendiğinde,
öğretmen adaylarının en çok öğrenme yaklaşma, en az ise performans yaklaşma yönelimini
benimsediği görülmüştür. Müzik öğretmeni adaylarının öğrenme kaçınma ve öğrenme
yaklaşma başarı yönelimlerinde kadınların lehine anlamlı farklılık olduğu; sınıf düzeylerine
göre başarı yönelimleri incelendiğinde öğrenme kaçınma yönelimi alt boyutundan aldıkları
puanlarda anlamlı farklılık olduğu ve 1. sınıfların 4. sınıflara göre daha fazla öğrenme
kaçınma yönelimini benimsediği; müziksel işitme, okuma ve yazma çalışmalarında
kendilerini en başarılı gördükleri alana göre başarı yönelimleri incelendiğinde, müziksel
yazma alanında kendini başarılı bulanlara göre müziksel okuma alanında kendini başarılı
bulanların lehine performans yaklaşma ve performans kaçınma alt boyutlarında anlamlı
farklılık olduğu; lisans öncesinde müziksel işitme, okuma ve yazma eğitimi alma durumları
ve çalışma sürelerine göre başarı yönelimleri incelendiğinde ise istatistiksel olarak anlamlı
farklılık olmadığı görülmüştür.

Abstract:
Classical Western Music Theory and Practicing lesson is one of the basic course that
is carried out of the works that is musical hearing, reading and writing. The knowledges and
skills that is taken from this lesson benefit the other lessons which including another
professional musical education. In this research, it is aimed that to find the effective factors
of success in musical hearing, reading, writing studies and to determine of achievement goal
orientation of prospective music teachers'.
Group of work of this research that is used both qualitative and quantitative methods
constitude with the students where studies Dokuz Eylül University Buca Faculty of
Education Music Education Department of Fine Arts Education in 1st, 2nd, 3rd, 4th class in
2020-2021 academic year. In this research it is used scanning researching method that one of
the type of qualitative research. In order to determine the achievement goal orientation of
prospective music teachers', it is used 2x2 Achievement Goal Orientations Scale method
which is developed by Elliot and McGregor (2001) and adapt to Turkish by Akın (2006). In
order to determine the affected factors to the achievement goal orientation of prospective
music teachers' in musical hearing, reading and writing studies, interview method that one of
the type of quantitative research method is utilized and in order to collect the datas semistructural interview form is used.
When the results is analized that is affected factors of musical hearing, reading and
writing studies of prospective musical teachers', it is determined that most of them prefer
piano supported solfege studies, they think themselves more successful about solfege
reading, they like to read solfege, they think that mostly effective factors themselves in
dictation writing is to hum their melody by other friends, furthermore they mostly avoid to
sing in the face of audience in solfege reading studies.
When the results is analized that is affected factors of musical hearing, reading and
writing studies of prospective music teachers', most of candidates tend to prefer learning
approach goal orientation, least of them prefer to choose performance approach goal
orientation. In prospective music teachers' that is learning approach goal orientation and
learning avoidance goal orientation it is occured that significant difference of women
candidates, when it is analized that to achievement goal orientation according to classes it is
occured that the points is taken from sub-dimension has significant difference and when it is
analized that first and fourth class students, fourth class students choose more than first class
students morely prefer to learning avoidance goal orientation, when it is analized that
according to think themselves that they are the most successful in musical hearing reading
and writing, it is occured that significant difference that the candidates whose think
themselves that more successful in musical writing with respect to musical reading have
significant difference in sub-dimension of performance approach and performance avoid
goal orientation, when it is analized achievement goal orientation according to studying
times and in case of taking education to musical hearing, reading and writing before the
university it is seen that there is no significant difference statistically