Zihinsel tasarım modellerinin 5. sınıf öğrencilerinin metin yazma becerilerini geliştirmeye etkisi
The effects of mental design models on the development of text writing skills of 5th grade students
Yazar: ARZU ÇEVİK
Danışman: PROF. DR. FAHRİ TEMİZYÜREK ; PROF. DR. FİRDEVS GÜNEŞ
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2016
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Metin = Text ; Metin oluşturmak = Textual constrction ; Ortaokul öğrencileri = Secondary school students ; Yazma becerisi = Writing skills ; Yazma öğretimi = Writing training ; Zihinsel modeller = Mental models ; Zihinsel tasarım modeli = Mental design model

Özet:
Bu araştırma Zihinsel Tasarıma Dayalı Yazma Modellerinin öğrencilerin metin yazma becerilerini gelişimi üzerindeki etkisini belirlemek amacıyla yapılmıştır. Zihinsel Tasarıma Dayalı Yazma Modeli için yapılan araştırmada ön-test son-test kontrol gruplu deneysel desen kullanılmıştır. Yazmaya yönelik açıklayıcı ve bilgilendirici metin oluşturmaları için öğrencilere yazma eğitimi verilerek farklı iki türde zihinsel tasarıma dayalı metin oluşturmalarına yönelik bir program uygulanmıştır. 2015-2016 eğitim öğretim yılının birinci döneminde yürütülen çalışma, Bartın ilinin Merkez ilçesinde bulunan bir oratokulun 5. sınıf öğrencilerinden oluşan 40 kişilik grup çalışma grubunu oluşturmuştur. Öğrencilerin yazma becerisini geliştirilmesi amacıyla hazırlanan program doğrultusundaki etkinlikler 17 haftalık süre içerisinde uygulanarak tamamlanmıştır. 2014-2015 eğitim öğretim yılının ikinci döneminde 5. sınıflardan rastgele seçilen bir öğrenci grubuyla 6 haftalık ön çalışma yapılmıştır. Ön çalışma verileri neticesinde Zihinsel Tasarıma Dayalı Yazma Modeli ile yazma becerisini geliştirmeye yönelik bir yazma programı hazırlanmıştır. Yazma programına uygun ölçme araçları ön çalışma ile geliştirilmiştir. Uygulama öncesinde deney ve kontrol grubuna yazma becerileri ve zihinsel tasarıma uygun metin oluşturma özelliklerini saptamak amacıyla ön-test uygulanmıştır. Ön-test bulguları iki grup arasında anlamlı bir fark olmadığını ortaya koymuş ve iki grup çalışma için denk olduğu belirlenmiştir. Uygulama süresince deney grubuna zihinsel tasarıma dayalı yazma eğitimi verilmiş, kontrol grubunda ise mevcut öğretim programındaki yazma çalışmalarına devam edilmiştir. Uygulama sonunda her iki gruba da son-test uygulanmıştır. Son-test puanları deney grubu öğrencilerinin zihinsel tasarıma uygun yazma becerisinin geliştiği görülmüştür. Buna karşın kontrol grubundaki gelişim belirli bir düzeyde kalmıştır. Deney ve kontrol grubu öğrencilerinin son-test puanları arasında istatiksel açıdan anlamlı bir fark bulunmuştur. Deney grubu öğrencilerinin gelişimi kontrol grubu öğrencilerine göre yüksek düzeyde anlamlı fark bulunmuştur. Araştırmada Zihinsel Tasarım Modeline dayalı yazma eğitiminin metin oluşturmada olumlu etkisinin olduğu görülmüştü


Anahtar Kelimeler : Yazma eğitimi, Zihinsel Tasarım Modeli, açıklayıcı metin, hikâye edici metin

Abstract:
The purpose of the present study was to identify the effects of the Writing Models Based on Mental Design on the students development of text writing skills. In the study of Mental Design Writing Education Model, pre-test post-test control group design was used as the model of it. The program enhancing forming texts including explanatory and informative text types based on mental design was applied to the students by educating them about the education of writing these text types. The study was conducted to 40 fifth grade level students in a school in Bartin in the first semester of 2015-2016 education year. The program including activities designed based on the development of students' writing skills lasted 17 weeks. Before the process of conducting the program to the students, the researcher prepared a program improving the students' writing skills. Based on the program, the pilot study was conducted to the fifth grade students during six weeks in the second semester of 2014-2015 education year. The data of the pilot study was used in order to redesign the program by mental design writing model to develop writing skills. The data collection sources appropriate for the writing program were formed by the pilot study. Before the application of the program, the pretest was conducted to the experiment and control groups in order to determine the students' writing and text forming skills based on mental model. The findings of the pretest showed that there was not statistically significant difference between the groups and they were similar. Through the application, while the experiment group accepted the writing education based on mental model, the control group continued the regular writing activities in the curriculum. After the application, the post-test was conducted to both of the groups. In light of the post test scores, the experiment group students improved writing skills based on mental design. Also, the development level of the writing skills of the control group students remained at a particular level. It was observed that there was statistically significant difference between post-test scores of experiment and control group students. Experiment group students showed higher level of improvement than the control group students. To conclude, it was found that Mental Design Writing Education Model had positive effect on formation of the texts based on the current study.


Key Words : Writing education, Mental Design Model, explanatory text, story text.