Mersin ili doğal ve yapay gama radyoaktivite ölçümlerinin yapılması ve radyoaktivite haritasının çıkarılması
Natural and artificial gama radioactivity measurements and construction of radioactivity maps of Mersin
Yazar: SÜLEYMAN FATİH ÖZMEN
Danışman: PROF. DR. İSMAİL BOZTOSUN
Akdeniz Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Fizik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Fizik ve Fizik Mühendisliği = Physics and Physics Engineering

Özet:
Mersin ili Büyükeceli beldesinde inşaa edilecek Akkuyu Nükleer Güç Santralinin çevreye olası etkilerinin belirlenmesi amacı doğrultusunda (nükleer güç santralleri için işletim öncesi gözetim programı kapsamında) gerçekleştirilen bu sistematik ve kapsamlı radyo-ekolojik çalışmada; Toprak/kayaç ve kıyı sedimentlerinde HPGe gama spektrometre sistemi ile doğal (226Ra, 232Th ve 40K) ve yapay (137Cs) radyonüklit aktivite konsantrasyonları ölçülmüş, radyolojik risk parametreleri hesaplanmış ve bölgenin radyolojik karakteristiklerini yansıtan doğal/yapay radyonüklit dağılım haritaları oluşturulmuştur. Toprak / kayaçlarda ICP-OES metodu ile jeokimyasal analizler (majör ve iz element) gerçekleştirilerek bölgenin jeolojik background'unu yansıtan majör/iz element dağılım haritaları hazırlanmıştır. Çalışma alanında mevcut tatlı su kaynaklarının toplam alfa, toplam beta aktiviteleri hesaplamış ve Mersin kıyı şeridi boyunca alınan deniz suyu örneklerinde radyometrik ölçümler yapılmıştır. 
Genel olarak, gözlenen doğal/yapay radyonüklit aktivite konsantrasyonları ile radyasyon dozları bölgenin normal radyasyon alanları sınıfında kaldığını göstermektedir. Benzer şekilde elde edilen majör ve iz element konsantrasyonları çalışma alanında herhangi bir ağır metal kirliliği olmadığını göstermiştir.
Sonuç olarak bölgenin radyolojik ve ekolojik backgroud seviyesinin belirlendiği bu çalışma Akkuyu Nükleer Güç Santralinin çevreye olası etkilerinin belirlenebilmesi (işletim öncesi çevresel koşulların ortaya konduğu ilk çalışma olması) açısından önemlidir.

Abstract:
This systematic and comprehensive radio-ecological study was conducted in order to determine the possible effects of the Akkuyu Nuclear Power Plant to be constructed at the Büyükceli district of Mersin province (within the scope of pre-operation surveillance program for nuclear power plants); Natural (226Ra, 232Th and40K) and artificial (137Cs) radionuclide activity concentrations were measured by HPGe gamma spectrometer system in soil, rock and shore sediments, radiological risk parameters were calculated and natural / artificial radionuclide distribution maps reflecting the radiologicalcharacteristics of the region were established. Geochemical analyses (major and trace elements) were carried out by ICP-OES method in the soil / rocks and major / trace element distribution maps reflecting the geological background of the region were prepared. Gross alpha and gross beta activities of fresh water resources were calculated in the study area and radiometric measurements were made in seawater samples taken along Mersin coastal strip.
In general, the observed concentrations of natural / artificial radionuclide activity and radiation doses indicate that the region remains in the normal radiation field. The major and trace element concentrations obtained in a similar manner showed no heavy metal pollution in the study area.
As a result, this study, in which the radiological and ecological backgroud level of the region is determined (the first study of pre-operational environmental conditions), is important in terms of determining the possible environmental effects of Akkuyu Nuclear Power Plant.