Castelli risk indeksi I-II ve aterojenik katsayı gibi yeni aterojenik lipid indekslerinin ciddi koroner arter darlığı olan hastalarda koroner kollateral gelişimini ön gördürücü değeri
Predictive value of new atherogenic lipid indices, such as castelli risk index I-II and atherogenic coefficient, for coronary collateral development in patients with severe coronary artery stenosis
Yazar: MEHMET KUZUCU
Danışman: PROF. DR. PINAR TÜRKER DUYULER
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Bilkent Şehir Hastanesi / Kardiyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Kardiyoloji = Cardiology

Özet:
Giriş ve Amaç: Ciddi koroner arter darlığı olan hastalarda koroner kollateral dolaşımı değerlendirmek için Rentrop sınıflandırması kullanılmaktadır. Çalışmamızda Castelli Risk İndeksi I-II ve aterojenik katsayı gibi yeni aterojenik lipid indekslerinin ciddi koroner arter darlığı olan hastalarda koroner kollateral gelişimini ön gördürücü değeri olup olmadığının belirlenmesi amaçlanmıştır.
Materyal ve Metod: Çalışmaya dahil edilme kriterlerini karşılayan, Ekim 2021-Mayıs 2022 tarihleri arasında koroner anjiyografi yapılan ciddi koroner arter darlığı olan 90 hasta alındı. Çalışmamızda kullanılan yeni aterojenik lipid indekslerinden birisi olan Castelli risk indeksi I, total kolesterol/HDL şeklinde hesaplandı. Castelli risk indeksi II, LDL/HDL şeklinde hesaplandı. Aterojenik katsayı ise (Total kolesterol – HDL) /HDL şeklinde hesaplandı. Rentrop sınıflandırmasına göre evre 0 ve evre 1 kötü koroner kollateral gelişen grup, evre 2 ve evre 3 ise iyi koroner kollateral gelişen grup olarak ayrıldı.
Bulgular: Çalışmamızda iyi kollateral gelişim grubunda 47 hasta, kötü kollateral gelişim grubunda 43 hasta yer aldı. Klinik özeliklerden miyokard enfarktüsü öyküsü ve kalp yetersizliği öyküsü, iyi kollateral gelişim grubunda anlamlı olarak daha yüksek bulundu (sırasıyla p=0.004 ve p=0.008). Gruplar arasında diğer klinik özelliklerinin karşılaştırılmasında, laboratuvar bulgularının karşılaştırılmasında ve hastaların kullandıkları ilaçların karşılaştırılmasında istatistiksel anlamlı fark saptanmadı. Ekokardiyografi bulgularından diyastolik çap, asendan aorta çapı ve interventriküler septum kalınlığı, iyi kollateral gelişim grubunda anlamlı olarak daha yüksek bulundu (sırasıyla p=0.027, p=0.001 ve p=0.023). Ekokardiyografi bulgularından ejeksiyon fraksiyonu ise kötü kollateral gelişim grubunda anlamlı olarak daha yüksek bulundu (p<0.001). Castelli Risk İndeksi I, Castelli Risk İndeksi II ve aterojenik katsayı için gruplar arasında istatistiksel anlamlı fark saptanmadı. Çoklu değişkenli lojistik regresyon analizinde bakıldığında iyi kollateral gelişimini ön gördürmeye yönelik asendan aorta çapının istatistiksel anlamlılığı (p=0.003) devam etti ve miyokard enfarktüsü öyküsü, kalp yetersizliği öyküsü ve ejeksiyon fraksiyonundaki istatistiksel anlamlı farkın kaybolduğu görüldü.
Sonuç: Çalışmamızda iyi kollateral gelişim ve kötü kollateral gelişim grupları arasında Castelli Risk İndeksi I, Castelli Risk İndeksi II ve aterojenik katsayı için istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmadı. Çalışmamızda asendan aorta çapı, iyi kollateral gelişim grubunda istatistiksel anlamlı olarak daha yüksek saptandı, daha sonra yapılan çoklu değişkenli analiz sonucunda istatistiksel anlamlılığı devam etti. Asendan aorta çapı iyi koroner kollateral gelişimini ön gördürmek için bağımsız bir faktör olabilir. Çalışmamız retrospektif bir çalışma olup çalışmaya alınan hasta sayısı azdır. Sonuçlar daha geniş kapsamlı, daha çok hastanın dahil edildiği çalışmalarla araştırılmalı ve prospektif çalışmalarla desteklenmelidir.
Anahtar kelimeler: Aterojenik katsayı, Castelli Risk İndeksi I, Castelli Risk İndeksi II, koroner arter hastalığı, koroner kollateral dolaşım, yeni aterojenik lipid indeksleri

Abstract:
Introduction and Aim: The Rentrop classification is used to evaluate coronary collateral circulation in patients with severe coronary artery stenosis. Our study aimed to determine whether new atherogenic lipid indices such as Castelli Risk Index I-II and atherogenic coefficient have predictive value for coronary collateral development in patients with severe coronary artery stenosis.
Materials and Methods: 90 patients with severe coronary artery stenosis who met the inclusion criteria for the study and underwent coronary angiography between October 2021 and May 2022 were included. Castelli risk index I, one of the new atherogenic lipid indices used in our study, was calculated as total cholesterol/HDL. Castelli risk index II was calculated as LDL/HDL. The atherogenic coefficient was calculated as (Total cholesterol – HDL) /HDL. According to Rentrop classification, patients divided into two groups; grade 0 and grade 1 as poor collateral development, grade 2 and grade 3 as good collateral development.
Results: In our study, there were 47 patients in the good collateral development group and 43 patients in the poor collateral development group. Among the clinical characteristics, history of myocardial infarction and heart failure were found to be significantly higher in the good collateral development group (p = 0.004 and p = 0.008, respectively). No statistically significant difference was detected when comparing other clinical features, laboratory findings, and medications used by the patients between the groups. Among the echocardiography findings, diastolic diameter, ascending aorta diameter and interventricular septum thickness were found to be significantly higher in the good collateral development group (p = 0.027, p = 0.001 and p = 0.023, respectively). Ejection fraction, one of the echocardiography findings, was found to be significantly higher in the poor collateral development group (p<0.001). No statistically significant difference was detected between the groups for Castelli Risk Index I, Castelli Risk Index II and atherogenic coefficient. When examined in multivariate logistic regression analysis, the statistical significance of ascending aorta diameter (p = 0.003) in predicting good collateral development continued and the statistically significant difference in myocardial infarction history, heart failure history and ejection fraction was observed to disappear.
Conclusion: In our study, no statistically significant difference was found between good collateral development and poor collateral development groups for Castelli Risk Index I, Castelli Risk Index II and atherogenic coefficient. In our study, the diameter of the ascending aorta was found to be statistically significantly higher in the good collateral development group, and its statistical significance continued as a result of the multivariate analysis performed later. Ascending aorta diameter may be an independent factor to predict good coronary collateral development. Our study is a retrospective study and the number of patients included in the study is small. The results should be investigated in larger studies involving more patients and supported by prospective studies.
Key words: Atherogenic coefficient, Castelli Risk Index I, Castelli Risk Index II, coronary artery disease, coronary collateral circulation, new atherogenic lipid indices