Türk sinemasında Kürtlüğün kuruluşu
The construction of Kurdishness in Turkish cinema
Yazar: SEBAHATTİN ŞEN
Danışman: DOÇ. DR. UMUT TÜMAY ARSLAN
Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı / Genel Sosyoloji ve Metadoloji Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2016
Konu: Sosyoloji = Sociology
Dizin: Egemenlik = Sovereignty ; Kolonyal söylem = Colonial pronunciation ; Kürtler = Kurdish ; Kürtçülük = Kurdish ; Sinema = Cinema ; Temsil = Representation ; Türk sineması = Turkish cinema ; İktidar ilişkileri = Government relations

Özet:
Bu çalışmada Türk sinemasında Kürtlüğün ve Kürdistan'ın temsil edilme biçimleri belli sorular, sorunsallar ve argümanlar etrafında analiz edilmiştir. Araştırma temel olarak, Türk sinemasında Kürtlerin ve Kürdistan temsillerinin nasıl anlaşılacağı ve problematize edileceği, filmlerin hangi tarihsel-toplumsal bağlam içerisine yerleştirileceği ve hangi kuram, kavram ve kategoriler içerisinden analiz edileceği sorularından hareket etmektedir. Bu sorularla ilişkili olarak başka sorular, çalışmanın temel argümanı olan Türk sinemasında Kürtlük ve Kürdistan inşaları, ancak, Osmanlı-Türk devletleriyle Kürdistan ve orada yaşayalar arasında varola gelen egemenlik ve iktidar ilişkileri içerisinden anlaşılabilir, argümanıyla birlikte ele alındı. Araştırmada 1960-1980 yılları arasında yapılmış belli filmler üzerinden Kürtlük ve Kürdistan temsillerini incelenmektedir. Çalışmanın önermlerinden biri Kürdistan ve Kürtlük temsilleri bağlamında Türk sinemasının bir egemenlik biçimi olarak Türklüğün üretildiği bir perdeye dönüştüğüdür. Türklük ve Kürtlük arasında tarihsel olarak kurulmuş egemenlik ve güç ilikilerinin filmler üzerinden bir okumasına girişen bu çalışmada, sözü edilen egemenlik ve iktidar ilişkileri, kolonyalist/oryantalist söylem eleştirisi ve Türklük tartışmalarıyla ilişkilendirilerek analiz ediliyor.



ANAHTAR KELĠMELER: Kolonyalizm, Kürdistan, Türklük, Kürtlük, Kolonyalist Söylem,
Egemenlik ĠliĢkileri, Oryantalist Söylem, Türk Sineması, Türklüğün Sinema Perdesi
Türklüğün Kolonyalist Perdesi, Temsil, Kemalizm, Ulusal Kimlik, Ulus OluĢturma Süreçleri

Abstract:
In this study, the forms through which Kurdishness and Kurdistan are represented are analysed around certain questions, problematisations and argumentations. This research mainly departs from the questions of how the representations of Kurds and Kurdistan should be understood and problematised; in which historical-social context the films should be located; and through which theory, concept and categories these films should be analysed. The other questions related with these questions are dealt with the central argument of this study, that is the argument that the constructions of Kurdishness and Kurdistan could only be grasped within the relations of domination and power. In this study, representations of Kurdishness and Kurdistan are analysed through the films produced between the years 1960-1980. One of the propositions of the study is that Turkish cinema turns into a screen through which Turkishness is produced as a form of domination. In this study that attempts to read historically constructed relations of domination and power through cinema, these relations of domination and power are analysed by relating these forms with colonialist/orientalist discourse critique and disputes on Turkishness.



KEYWORDS: Colonialism, Kurdistan, Turkishness, Kurdishness, Colonialist Discourse,
Relations of Domination, Orientalist Discourse, Turkish Cinema, Cinematic screen of
Turkishness, Colonialist Screen of Turkishness, Representation, Kemalism, National Identity,
Processes of Nation Building