Modern Cumhuriyetin kimlik arayışları:Kayıp kimliğin peşinde Mavi Anadoluculuk hareketi
Searching for national identity in modern Turkey: Blue-Anatolianism seeking for lost identity
Yazar: EMRE YILDIRIM
Danışman: DOÇ. DR. HİKMET KIRIK
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2012
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration ; Siyasal Bilimler = Political Science
Dizin: Anadoluculuk = Anatolian ; Kimlik = Identity ; Kimlik arayışı = Search for identity ; Mavi Anadoluculuk = Blue Anatolianism ; Milli kimlik = National identity ; Milliyetçilik = Nationalism ; Ulus-devlet = Nation-state

Özet:
Bu tez, Modern Türkiye tarihinin erken Cumhuriyet yıllarının ulus-devletleşme sürecinde milliyetçilik ve milli kimlik üzerine düşüncelerini dile getiren entelektüel bir grup olarak ``Mavi Anadoluculuk'' hareketini incelemektedir. Avrupa'daki tarihsel-toplumsal değişimin ardından yaşanan Fransız İhtilali'nin yaydığı eşitlik, özgürlük ve kardeşlik düşünceleri, kıtanın tamamına yayılan milliyetçi hareketleri ortaya çıkartmıştı. Bu hareketler, çok-milletli imparatorluk yapılarının sonunu hazırlayarak ulus-devletleri meydana getirmişti. Osmanlı İmparatorluğu da bu süreci yaşamış; dağılmasının ardından bir ulus-devlet olarak Türkiye Cumhuriyeti kurulmuştu. Modernleşme süreciyle birlikte Osmanlıcılık, İslamcılık ve Türkçülük/Turancılık olmak üzere üç temel ideoloji savunulmuş; ulus-devletin kurulmasıyla birlikte radikal Batılı seküler modern kimlik bağlamında Türk milliyetçiliği resmi ideoloji olarak benimsenmişti. Bu tezde Mavi Anadoluculuk hareketi aşırı radikal batılılaşmaya bir eleştiri olarak ele alınmaktadır. Bu doğrultuda tez çok milletli, çok kültürlü Osmanlı İmparatorluğu'ndan modern laik ulus-devlet Türkiye Cumhuriyeti'ne Türk milli kimliğinin ortaya çıkış ve biçimlenme koşullarını tarihsel perspektiften incelemektedir. Bu doğrultuda spesifik olarak Mavi-Anadolucuların milli kimlik algısı tartışılmıştır. Bu bağlamda tezde, Mavi-Anadolucuların milli kimlik tanımlarında, evrensel modernite ve hümanizm değerlerini kabul etmeleriyle birlikte bu değerleri Anadolu'ya özgü yerel/folklorik unsurlarla birleştirerek formüle ettikleri görülmüştür. Bu formül de modern Türk kimliğini, hümanizmin gerçek kaynağı olarak gördükleri Anadolu hümanizmine bağlı olarak tanımlarken; bu kimliğin Türk Rönesansı ile gerçekleştirilebileceğini savunmaktadır. Bu bağlamda tez, Yahya Kemal, Yakup Kadri, Ahmet Hamdi Tanpınar, Hilmi Ziya Ülken, Hasan Ali Yücel gibi isimlerin milli kimliğe yaklaşımlarının Mavi-Anadoluculuk düşüncesinin düşünsel temelleri olarak belirdiğini; bu entelektüel arkaplan üzerinden hareketle Mavi Anadolucuların Anadolu'ya özgü bir kimliğin yaratılabileceğini savlamaktadır.

Abstract:
This dissertation aims at analyzing a small group of intellectuals, so-called ``Blue-Anatolianists?? and their thoughts on nationalism and Turkish national identity during the nation/identity-building process in the early decades of Republican Era. After the historical and social transition, French Revolution spreading the ideas of equality, liberty and fraternity giving rise to nationalist movements throughout Europe ended up with the decline of the multi-national empires and gave birth to the nation-states. Like the others, a new nation-state, Turkish Republic was established after the Ottoman Empire was collapsed. Turkish modernization initially took a form of westernization. Three ideologies; Pan-Ottomanism, Pan-Islamism and Pan-Turkism were seen as an appropriate direction for the society?s search for a new identity. The republican elite however, embarked upon more radical stand. It defined Turkish identiy as western modern secular nation which later became a dominant ideology for the new republic. Blue Anatolianists emerged as a critique of such westernist identity formation. This dissertation starts with discussing the emergence of Turkish national identity during the transition period from a multi-national, multi-cultural Empire to a modern- secular-nation state from a historical perspective. It particularly focuses on the ideas of Blue-Anatolianists? conceptualization of Turkish national identity combining universal and progressive modernism and humanism, at the same time supporting local/folk values. Having said that, Blue Anatolianists? suggests that, modern Turkish identity should be derived from Anatolian humanism, which was the real source of humanism. It could be realized through a Turkish Renaissance. Writers such as, Yahya Kemal, Yakup Kadri, Ahmet Hamdi Tanpınar, Hilmi Ziya Ülken, Hasan Ali Yücel provided an intellectual background for Blue-Anatolianists. Inspired by their writings, Blue Antolianists, the thesis further argues, claims that it would be possible to create a unique Anatolian identity.