Elit seviyede spor yapan ve yapmayan bedensel engelli bireylerin benlik saygısı ile sosyal görünüş kaygılarının yaşam doyum düzeylerine etkisinin karşılaştırılması
Comparison of the effects of the selection of self response to social disabled individuals and the effects of life to life satisfaction levels
Yazar: TANER ATASOY
Danışman: PROF. DR. MEHMET ACET
Kütahya Dumlupınar Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Spor = Sports
Dizin: Bedensel engelliler = Physical handicappeds ; Benlik saygısı = Self esteem ; Engelli kişiler = Disabled persons ; Sosyal görünüş kaygısı = Social appearance anxiety ; Spor = Sports ; Yaşam doyumu = Life satisfaction

Özet:
Bu araştırmada elit seviyede spor yapan ve yapmayan bedensel engelli bireylerin
benlik saygısı ile sosyal görünüş kaygılarının yaşam doyum düzeylerine etkisinin incelenmesi
ve karşılaştırılması amaçlanmıştır. Bu çalışmanın evreni; İstanbul ilinde yaşamakta olan
sedanter bedensel engelli bireyler ve 2018-2019 Bedensel engelli Türk milli takım kamplarında
yer alan paralimpik sporcular oluşturmaktadır. Çalışmanın örneklemini; İstanbul İli Avrupa
Yakası (Bağcılar, Güngören, Eyüp, Bayrampaşa) ilçelerinde yaşayan Sedanter Engelli Bireyler
(n=169) ve 2018-2019 bedensel engelli Türk milli takım kamplarında yer alan Elit Seviyede
Spor Yapan Engelli Bireyler (n=158) oluşturmaktadır. İlişkisel tarama modelinin kullanıldığı
araştırmada katılımcılara, kişisel bilgi formu, Coopersmith Benlik Saygısı Envanteri, Sosyal
Görünüş Kaygısı Ölçeği ve Yaşam Doyumu Ölçeği uygulanmıştır. Elde edilen veriler SPSS
25.0 programıyla analiz edilmiştir. Adaylara ilişkin kişisel bilgiler, envanter ile ölçek
ortalamaları, frekans (f) ve yüzde (%) değerleri tespit edilmiştir. Ölçek puanlarının normal
dağılım göstermediği, yapılan analizler sonucunda belirlenmiş olup veriler üzerinde non-
parametrik testler uygulanmıştır. İstatistikî işlem olarak kurgulanan araştırma modeli
kapsamında, belirlenen hipotezlerin test edilmesi için Mann Whitney U Testi, Kruskal Wallis
Testi ve Pearson Korelasyon Katsayısı Analizi yapılmıştır. Anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak
belirlenmiştir. Yapılan analizler sonucunda, Elit Seviyede Spor Yapan Engelli Bireyler ile
Sedanter Engelli Bireylerin benlik saygısı, sosyal görünüş kaygısı ve yaşam doyum
düzeylerinde istatistiksel açıdan anlamlı bir farklılık tespit edilmiştir. Sıra ortalamaları
incelendiğinde; benlik saygısı, sosyal görünüş kaygısı ve yaşam doyum düzeylerinde Elit
Seviyede Spor Yapan Engelli Bireylerin daha iyi olduğu görülmektedir. Elit Seviyede Spor
Yapan Engelli Bireylerde benlik saygısı arttıkça sosyal görünüş kaygısının azaldığı, benlik
saygısı ile yaşam doyumunun aynı doğrultuda artış veya azalış gösterdiği, sosyal görünüş
kaygısı arttıkça yaşam doyumun da azaldığı görülmüştür. Sedanter Engelli Bireylerde de benzer
sonuçların söz konusu olduğu görülmüş, fakat Elit Seviyede Spor Yapan Engelli Bireylerin
sonuçların çok daha olumlu yönde olduğu tespit edilmiştir. Bu bulgular doğrultusunda spor
yapmanın engelli bireyler üzerinde olumlu etkiler yarattığı, yaşam doyum düzeylerini ve benlik
saygılarını artırırken sosyal görünüş kaygı düzeylerini azalttığı sonucuna varılmıştır.

Abstract:
In this study, it was aimed to examine and compare the effect of self-esteem and social
appearance anxiety on life satisfaction levels of individuals with physical disabilities who do
and do not do sports at the elite level. The universe of this study; Sedentary physically disabled
individuals living in the province of Istanbul and Paralympic athletes in the Turkish national
team camps of 2018-2019 physically disabled people. The sample of the study; The Sedentary
Disabled Individuals (n = 169) living in the European Side of Istanbul Province (Bağcılar,
Güngören, Eyüp, Bayrampaşa) districts, and the Individuals with Disabled Sports (n = 158) in
the Turkish national team camps with disabilities in 2018-2019. In the research using relational
screening model, personal information form, Coopersmith Self-Esteem Inventory, Social
Appearance Anxiety Scale and Life Satisfaction Scale were applied to the participants. The data
obtained were analyzed with SPSS 25.0 program. Personal information about candidates,
inventory and scale averages, frequency (f) and percentage (%) values were determined. The
scale scores did not show normal distribution, as a result of the analysis, non-parametric tests
were applied on the data. Within the scope of the research model designed as a statistical
process, Mann Whitney U Test, Kruskal Wallis Test and Pearson Correlation Coefficient
Analysis were performed to test the determined hypotheses. Significance level was determined
as p <0.05. As a result of the analyzes, a statistically significant difference was found in the
self-esteem, social appearance anxiety and life satisfaction levels of the Individuals with Elite
Level and Disabled Individuals with Sedentary Disabilities. When the rank averages are
examined; It is observed that Individuals with Disabilities Doing Sport at an Elite Level are
better in self-esteem, social appearance anxiety and life satisfaction levels. It has been observed
that individuals with disabilities who do sports at an Elite Level decrease social appearance
anxiety as self-esteem increases, self-esteem and life satisfaction increase or decrease in the
same direction, and life satisfaction decreases as social appearance anxiety increases. Similar
results were seen in sedentary disabled individuals, but it was determined that the results of the
disabled individuals who do sports at the elite level are much more positive. In line with these
findings, it has been concluded that doing sports creates positive effects on disabled individuals,
increases life satisfaction levels and self-esteem while decreasing social appearance anxiety
levels.