Nuri Bilge Ceylan sinemasında ses ögesinin incelenmesi
Analysing the sound in Nuri Bilge Ceylan's cinema
Yazar: BEHLÜL TÜRK
Danışman: DOÇ. DR. AHMET DÖNMEZ
Çankırı Karatekin Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Sanat ve Tasarım Ana Bilim Dalı / Sanat ve Tasarım Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts

Özet:
Dünya sinema tarihinin ilk yılları sesli ve sessiz dönem olarak ikiye ayrılmaktadır. Görsel ve işitsel bir sanat olan sinema, ortaya çıktığı ilk andan itibaren görselliğiyle ön planda olmuştur. Diğer yandan sesin görüntüye eşlik etmesi yönünde birçok teknolojik deneme de yapılmıştır. Bu denemeler sonunda görüntü gibi ses de sinemanın ayrılmaz bir parçası olmuştur. Türk Sinemasında ise ilk dönemdeki teknik gelişmeler dünyaya göre daha geriden gelmiştir. Özellikle 2000'li yıllarda teknolojinin gelişmesi ve ucuzlamasıyla sesli filmlerde kullanılan teknik araç gereç imkânı artmıştır. Bu açından bu dönem içinde ortaya çıkan bağımsız- auteur yönetmenler hem görüntü hem de sessel teknik gelişmelerden fazlasıyla faydalanmaktadır.
Nuri Bilge Ceylan son dönem Türk Sineması'nda anlatı ve sinematografi unsurları ile birlikte ses tasarımı yönünden de en önemli yönetmenlerden biridir. Bu doğrulta, çalışmada Nuri Bilge Ceylan filmlerinde ses ögesi anlam temelinde ele alınmış ve değerlendirilmiştir. Örneklem olarak Kasaba, Üç Maymun, Bir Zamanlar Anadolu'da ve Kış Uykusu filmleri amaca yönelik örneklem olarak çalışmaya dâhil edilmiştir. İncelenen filmler çeşitli festival ve yarışmalardan ödül alan yapımlardır. Çalışmada sesin sahnelerde kullanım yöntemleri ve amaçları betimsel yöntemle irdelenmiştir. Bu bağlamda Mustafa Sözen'in, "Estetik Bir Öğe Olarak Sinemada Ses Tasarımı ve Örnek Bir Film Çözümlemesi" adlı çalışmasındaki metodoloji kullanılarak, Nuri Bilge Ceylan Sinemasındaki, diyaloglar, müzik ve efekt unsurları çözümlenmiştir. Çalışma sonucunda Yönetmen Nuri Bilge Ceylan'ın filmlerinde görüntü estetiği ve anlatı kadar ses tasarımına da önem verdiği anlaşılmaktadır. 

Anahtar kelimeler: Nuri Bilge Ceylan, Türk Sineması, Ses, Diyalog, Ses Efekti

Abstract:
The early years of world cinema history are divided into two periods: the sound and silent periods. Cinema, which is a visual and auditory art, has been at the forefront with its visuality from the first moment it emerged. On the other hand, many technological experiments were made in order to accompany the sound with the image. As a result of these experiments, sound, like image, has become an integral part of cinema. In Turkish Cinema, technical developments in the first period lagged behind the world. Especially in the 2000s, with the development and cheapening of technology, the possibility of technical equipment used in sound films is increasing. In this respect, independent- auteur directors emerging in this period benefit from both visual and audio technical developments.
Nuri Bilge Ceylan is one of the most important directors in terms of sound design in recent Turkish Cinema. Accordingly, in this study, the sound element in Nuri Bilge Ceylan's films is analyzed and evaluated on the basis of meaning. As a sample, the films Kasaba, Üç Maymun, Bir Zamalar Anadolu'da and Kış Uykusu were included in the study. The analyzed films are award-winning productions from various festivals and competitions. In the study, the methods and purposes of using sound in the scenes were analyzed by descriptive method. In this context, dialogues, music and effect elements in Nuri Bilge Ceylan cinema were analyzed using the methodology in Mustafa Sözen's study titled "Sound Design in Cinema as an Aesthetic Element and a Sample Film Analysis".
As a result of the study, it is understood that Ceylan attaches importance to sound design as much as visual aesthetics and narrative in his films. 

Keywords: Nuri Bilge Ceylan, Turkish Cinema, Sound, Dialogue, Sound Effect