Türkiye'de punk alt kültürü ve muhalefet ilişkisi
Punk subculture in Turkey in relation to resistance
Yazar: ECE NUR ALPARSLAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ŞENGÜL İNCE
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İletişim Bilimleri Ana Bilim Dalı / İletişim Bilimleri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: İletişim Bilimleri = Communication Sciences
Dizin: Altkültür = Subcultur ; Muhalefet = Opposition ; Müzik = Music ; Protest müzik = Protest music ; Punk kültürü = Punk culture ; Siyasi muhalefet = Political opposition ; Siyasi müzik = Political music

Özet:
Bu çalışma, müziğin ve müzik alt kültürlerinin muhalif direniş ile ilişkisini incelemeyi amaçlamaktadır. Bu bağlamda örneklem olarak Türkiye'de punk alt kültürü seçilmiştir. Punk, 1970'lerin sonunda İngiltere'de ortaya çıkan bir müzik türüdür. Zamanla müzik türünden türeyen, isyan, öfke ve anarşizmle birlikte anılan bir alt kültür gelişmiştir. Türkiye'de punk alt kültürü 80'lerde Headbangers isimli grubun kurulmasıyla ortaya çıkmıştır. İzleyen yıllarda alt kültür gittikçe daha çok canlanmıştır ve şu anda en canlı dönemini geçirmektedir. Çalışma kapsamında Türkiye'de punk müzik yapan ve dinleyen 22 kişiyle derinlemesine görüşmeler yapılmıştır. Aynı zamanda 20'nin üzerinde konsere katılım sağlanmış ve bunlar sırasında gözlem yapılmıştır. Sonuç olarak Türkiye'de punk sahnesinin türcülük, heteronormatif ataerki ve kapitalizme, özellikle kendin yap ilkesinin bir yaşam tarzına dönüştürülmesiyle bir direniş alanı açtığı bulunmuştur. Kendin yap ilkesi kapitalizmin sağladığı kaynaklar dışında üretim biçimlerini ve ilişkilerini mümkün kılıp, müzisyenlerin endüstriye bağımlılıklarını yok etmektedir. Endüstrinin olmaması müzisyenler ve dinleyiciler arasındaki hiyerarşiyi de yok etmektedir. Sahnenin yerelliği ve endüstrinin sağladığı olanaklardan yoksunluğu, Türkiye punk sahnesinde bir rekabet ortamından ziyade bir dayanışma ortamı oluşmasını sağlamıştır. Alt kültürün felsefesini benimseyen katılımcılar bu felsefeyi gündelik hayatlarına yedirmeye çalışmakta ve bu şekilde bir yaşam tarzı haline getirmektedir. Bu felsefe bağlamında tüketmek yerine üretmeyi, satın almak yerine kendileri yapmayı, rekabet etmek yerine dayanışmayı tercih etmekte ve bu şekilde kapitalizme direniş göstermektedirler. Aynı zamanda punk alt kültürü kesişimsel olarak ataerkiye ve türcülüğe de direniş alanları yaratmaktadır.

Abstract:
This study aims to investigate the relationship between music, music subcultures and resistance. Punk subculture in Turkey is chosen as sample. Punk is a musical genre that appeared in the United Kingdom in late 1970s. As the genre developed, so did a subculture that was associated with rebellion, anger and anarchism arose alongside it. The emergence of a punk subculture in Turkey can be traced back to 80's with the formation of the nation's first punk band Headbangers. The subculture developed more and more over the years and is now experiencing its liveliest moments so far. In-depth interviews are conducted with 22 musicians and listeners who belong to Turkey's punk scene. Moreover, more that 20 concerts are attended and observed. Findings indicate the punk scene in Turkey provides space for resistance against heterosexist sexism, speciesism and capitalism through turning the do-it-yourself ethic into a lifestyle. Do it yourself principle allows for production style and relationships outside of and alternative to the capitalist system. This alternative production style and relations allow the musicians to be free of the music industry which would ultimately limit and shape their self-expression, it also eliminates the hierarchy between the musicians and their audience. The locality of the scene and the lack of resources the industry would normally provide create an air of solidarity between its participants instead of competition. Participants of the scene internalize the philosophy of punk and turn it into a lifestyle. Consistently, they resist the capitalist system by trying to create instead of consuming, doing something themselves instead of buying it and most importantly aiding one another mutually instead of competing. Moreover, the punk subculture in Turkey creates spaces that make resistance against patriarchy and speciesism possible.