Reiki uygulamasının kemoterapi alan meme kanserli hastalarda yaşam kalitesi ve yorgunluk düzeyine etkisi
Effect of reiki practice on the quality of life and fatigue levels in patients with breast cancer receiving chemotherapy
Yazar: SEDA KARAMAN
Danışman: PROF. DR. MEHTAP TAN
Atatürk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / İç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Kanser hastaları = Cancer patients ; Meme neoplazmları = Breast neoplasms ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Reiki = Reiki ; Yaşam kalitesi = Quality of life ; Yorgunluk = Fatigue ; İlaç tedavisi = Drug therapy ; İlaç tedavisi-kombine = Drug therapy-combination

Özet:
Amaç: Bu araştırma, Reiki uygulamasının kemoterapi alan meme kanserli hastalarda yaşam kalitesi ve yorgunluk düzeyine etkisini belirlemek amacıyla yapılmıştır.
Materyal ve Metot: Bu araştırma; ön-son test, kontrol gruplu ve yarı-deneysel olarak, Şubat 2018- Eylül 2019 tarihleri arasında yapılmıştır. Araştırmanın evrenini, Temmuz 2018-Mart 2019 tarihleri arasında Atatürk Üniversitesi Sağlık Araştırma ve Uygulama Hastanesi Ayaktan Kemoterapi Ünitesi'ne başvuran, kemoterapi  alan meme kanserli kadın hastalar oluşturmuştur. Örneklem grubunu, araştırmaya alınma kriterlerini taşıyan, güç analiziyle belirlenmiş 35 girişim ve 35 kontrol grubu olmak üzere toplam 70 hasta oluşturmuştur. Verilerin toplanmasında; "Hasta Bilgi Formu", "Piper Yorgunluk Ölçegi" ve "EORTC QLQ C-30 Yaşam Kalitesi Ölçeği" kullanılmıştır. Girişim grubundaki hastalara toplamda 6 seans Reiki uygulanmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde ki-kare testi, bağımsız gruplarda t testi, Mann Whitney-U testi, bağımlı gruplarda varyans analizi ve Friedman testi kullanılmıştır.
Bulgular: Reiki uygulaması yapılan kemoterapi alan meme kanserli hastaların; EORTC QLQ-C 30 Yaşam Kalitesi Ölçeği genel iyilik, genel fonksiyon, genel semptom alt ölçek puan ortalamaları ön testte sırasıyla; 31.90±15.32, 44.57±15.41, 48.35±11.24 iken; son testte puan ortalamaları sırasıyla; 79.04±7.92, 3.17±3.62, 13.18±1.09 bulunmuştur ve puan ortalamaları kontrol grubu ile karşılaştırıldığında; genel iyilik puan ortalamaları girişim grubunda artmış, kontrol grubunda azalmıştır; genel fonksiyon ile genel semptom puan ortalamaları ise girişim grubunda azalmış kontrol grubunda artmıştır ve gruplar arası farkın istatistiksel olarak anlamlı olduğu belirlenmiştir (p<0.001). Girişim grubundaki hastaların PYÖ puan ortalaması ön testte 6.72±1.15 iken, son testte 3.42±1.09 bulunmuştur ve puan ortalamaları kontrol grubu ile karşılaştırıldığında, girişim grubunda puan ortalamaları azalırken, kontrol grubunda puan ortalamaları artmıştır ve gruplar arası farkın istatistiksel olarak anlamlı olduğu belirlenmiştir (p<0.001). 
Sonuç: Kemoterapi alan meme kanserli hastalara uygulanan Reiki'nin yaşam kalitesini artırdığı ve yorgunluk düzeyini azalttığı olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Enerji tabanlı tamamlayıcı ve alternatif yöntemlerden biri olan Reiki'nin, kemoterapi alan meme kanserli hastalarda yorgunluğun azaltılması ve yaşam kalitesinin iyileştirilmesinde, hemşirelik girişimi olarak kullanılması önerilebilir.
Anahtar Kelimeler: Hemşire, kemoterapi, meme kanseri, Reiki, yaşam kalitesi, yorgunluk

Abstract:
Aim: This research was conducted with the aim of determining the effect of Reiki practice on quality of life and fatigue levels in patients with breast cancer undergoing chemotherapy.
Materials and Methods: This quasi-experimental study was conducted using pre-post tests with a control group between February 2018 and September 2019. The study population consisted of female patients with breast cancer undergoing chemotherapy, who admitted to the Atatürk University Health Research and Application Hospital Outpatient Chemotherapy Unit, between July 2018 and March 2019. The study sample consisted of 70 patients, of which 35 in the initiative group and 35 in the control group, who were determined on the basis of power analysis and met the research inclusion criteria. In the data collection, "Patient Information Form", the "Piper Fatigue Scale" and "EORTC QLQ C-30 Quality of Life Scale" were used. A total of 6 Reiki sessions were applied to the patients in the initiative group. Chi-square test, independent samples t-tests, Mann Whitney-U test, variance analysis in dependent groups, and Friedman test was used in the evaluation of the data.
Results: At the end of the Reiki application to the patients with breast cancer receiving chemotherapy, the pre-test EORTC QLQ-C 30 Quality of Life Scale overall well-being, overall function, overall symptom sub-scale score averages were 31.90±15.32, 44.57±15.41, 48.35±11.24 respectively, whereas post-test score averages were found to be 79.04±7.92, 3.17±3.62, 13.18±1.09 respectively. In comparison with the control group, the overall well-being score average was found to increase in the initiative group, decreased in the control group, while the overall function and overall symptom score averages were found to decrease in the initiative group, increased in the control group, and the difference between the groups was found to be statistically significant (p<0.001). The pre-test PFS score average of the patients in the initiative group was 6.72±1.15 and 3.42±1.09 in the post-test. And, in comparison with the control group, the mean score in the initiative group was found to decrease, while the mean score was increased in the control group, and the difference between the groups was statistically significant (p<0.001). 
Conclusion: It was concluded that Reiki applied to breast cancer patients receiving chemotherapy increased quality of life and decreased fatigue level. Reiki, which is one of the energy-based complementary and alternative methods, can be recommended for use as a nursing intervention to reduce fatigue and improve quality of life in patients with breast cancer, receiving chemotherapy.
Key Words: Breast cancer, chemotherapy, fatigue, Reiki, nursing, quality of life