Kırsaldaki kadınların sosyal kooperatiflerin oluşumundaki rolü: Afşar Bala'm kadın kooperatifi incelemesi
Role of women in rural areas in formation of social cooperatives: examination of Afşar Bala'm women cooperative
Yazar: ÖZLEM CEYLAN
Danışman: PROF. DR. ERDAL TANAS KARAGÖL
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyal Politika Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Girişimcilik = Entrepreneurship ; Kadın girişimciliği = Woman entrepreneurship ; Kadın kooperatifçiliği = Women's cooperative ; Kooperatifler = Cooperatives ; Kooperatifçilik = Cooperative system ; Sosyal girişim = Social enterprise ; Sosyal kooperatifler = Social cooperatives

Özet:
Kırsaldaki kadınların sosyal kooperatiflerin oluşumundaki rolü: Afşar Bala'm kadın kooperatifi incelemesi
Sosyal kooperatifçilik, toplum içinde kırılgan ve dezavantajlı gruplar olarak nitelendirilen yaşlılar, engelliler, bağımlılar, işsizler, gençler, göçmenler, kadınlar, hükümlüler gibi bireylere devlet tarafından eksik kalan hizmetleri tamamlamak amacıyla ortaya çıkmış bir sosyal girişim modelidir. Sosyal kooperatifler dezavantajlı grupları istihdam ederken bir taraftan da toplumsal rehabilitasyon sağlamaktadır. Kırsaldaki kadınlar, örgütlü bir işletme modeli kurarak yaşadıkları bölgenin kaynaklarını değerlendirmekte, bölge halkına ekonomik, sosyal ve kültürel kazanımlar sunmaktadırlar. Dayanışmanın, birlik ve beraberliğin, demokratik yönetimin örneğini teşkil eden bu kooperatifler, kırsaldaki kadının emeğiyle harmanlanmaktadır. Araştırma, Afşar kırsalı kadınlarının günlük yaşam içindeki rollerini, iletişim ağlarını, onları kooperatif kurmaya iten sebepleri, aldıkları eğitimi, kooperatifin ekonomik ve sosyal hayatlarına etkisini analiz etmeyi ve bu örüntüler içinde, kırsal kadınının sosyal kooperatiflerin oluşumundaki rolünü değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Fenomenolojik araştırma kapsamında kooperatif kurucusu ve ortaklarıyla katılımcı gözlem yoluyla, yapılandırılmamış ve yarı yapılandırılmış 29 sorudan oluşan açık uçlu mülakat formu hazırlanmıştır. Katılımcıların görüşme esnasında verdikleri cevaplar harf harf not edilmiş ve ses kaydına alınmış ve deşifre edilmiştir. Nitel araştırma yöntemiyle kooperatif kuran kırsaldaki kadınların kendi tanımlamaları doğrultusunda ve kendi deneyimleriyle bu yapıdaki rolleri anlaşılmaya çalışılmıştır. Araştırmada verilerin işlenmesi kodlama yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Araştırma sonucunda kırsal bir bölgede kurulan Afşar Bala'm Kooperatifi'nde istihdam olan kooperatif ortaklarının, yerel ürünleri işleme becerileri, çalışma şekilleri, eğitim ve mesleki donanımları, geleneksel aile yapısındaki hiyerarşik dönüşüme öncülük etmeleri ile kendi yaşam alanlarında sosyal bir değer ürettikleri tespit edilmiştir. Afşar Bala'm kooperatifi kâr amacı gütmemekte, o yörede yaşayan kadınları bir araya getirmekte ve birlikte potansiyel bir güç elde etmektedir. Böylece kooperatif kırsaldaki kadın üzerinden yeni bir sosyal anlam kazanmaktadır.
Anahtar Kelimeler; Sosyal Kooperatif, Sosyal Girişimcilik, Kadın Girişimciliği, Kadın Kooperatifi.

Abstract:
Role of women in rural areas in formation of social cooperatives: examination of Afşar Bala'm women cooperative
Social cooperation is a social enterprise model established to complement inadequate government services meant for fragile and disadvantaged groups such as elder, handicapped, addicted, unemployed, youth, immigrant, women, and convict individuals living within the community. Social Cooperatives employ disadvantaged groups at the same time they deliver social rehabilitation. The women partners of Afşar Bala'm Women Cooperative utilize the resources of the rural area they live; besides, they provide economic, social, and cultural gains to the local people by founding an organized operating model. These social cooperatives that symbolize unity, solidarity, democratic management are also harmonized with rural women's endeavour. This research aims to analyze women's roles in the Afşar rural area in daily life, their communication network, push factors that led them to founding cooperatives, their level of education, and the effects of the cooperative in their economic and social lives. It additionally aims to evaluate rural women's role in creating social cooperatives within these patterns. An open-ended interview form was prepared within the phenomenological research scope that consists of 29 structured and semi-structured questions through the participant observation method for the cooperative founder and their partners. The answers provided by the participants were recorded, transcribed and deciphered letter by letter during these interviews. The roles of rural women within their organization, a cooperative, were understood in line with their definitions and experiences through qualitative research methods. The processing of data in the research was carried out by the coding method. As a result of the research, it was determined that cooperative partners employed in the Afşar Bala'm Cooperative have produced a social value in their living space. They have accomplished this through leading the hierarchical transformation in their traditional family structures, their ability to process local products, the way they work, and their educational and vocational qualifications. Afşar Bala'm Cooperative is a non-profit organization that unites women living in the region and gains potential power from this togetherness. Consequently, the cooperative obtains new social meaning through the rural women.
Keywords; Social Cooperative, Social Enterprise, Women Enterprise, Women Cooperative.