Multipl sklerozlu bireylerde internet tabanlı ve denetimli egzersiz programlarının etkilerinin karşılaştırılması
Comparison of the effects of internet-based and supervised exercise programs in people with multiple sclerosis
Yazar: TAHİRE BAŞAK DEMİR
Danışman: DOÇ. DR. YONCA ZENGİNLER YAZGAN
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı / Nörolojik Fizyoterapi-Rehabilitasyon Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Fizyoterapi ve Rehabilitasyon = Physiotherapy and Rehabilitation
Dizin: Egzersiz = Exercise ; Multipl skleroz = Multiple sclerosis ; Nörolojik rehabilitasyon = Neurological rehabilitation ; Çevrimiçi egzersiz = Online exercise

Özet:
Multipl skleroz otoimmün inflamatuar demiyelinizasyon ile karakterize bir hastalıktır. 
Fonksiyonel kapasitede azalma, yürüme ve denge bozuklukları, yorgunluk gibi semptomlar 
sıklıkla görülmektedir. MS'li bireylerde görülen semptom ve bulgular özürlülük seviyesi 
arttıkça daha sık ve şiddetli görülür. Tedavi sürecinde ise egzersiz uygulamaları önemli bir yere 
sahiptir. Çalışmamızın amacı; EDSS skoru yüksek olan MS'li bireylerde, denetimli ve internet 
tabanlı egzersiz programlarının fonksiyonellik, yürüme, denge, düşme etkinliği, yorgunluk, 
günlük yaşam aktiviteleri, yaşam kalitesi ve katılım üzerine etkilerini ve birbirine üstünlüğünü 
incelemektir.
Çalışmaya 34 olgu dahil edildi ve randomize olarak denetimli ve internet tabanlı egzersiz 
programı grubuna ayrıldı. Olguların demografik ve klinik bilgileri alındıktan sonra, 
fonksiyonellik '2 Dakika Yürüme Testi', 'Zamanlı Kalk Yürü Testi' ve '5 Kez Otur Kalk Testi', 
yürüme '25 Adım Yürüme Testi' ve 'Multipl Skleroz Yürüme Ölçeği-12', denge 'Berg Denge 
Ölçeği', düşme etkinliği 'Modifiye Düşme Etkinlik Ölçeği', yorgunluk 'Yorgunluk Şiddet
Ölçeği', günlük yaşam aktivitesi 'Multipl Skleroz Etki Ölçeği-29', yaşam kalitesi 'Multipl 
Skleroz Uluslararası Yaşam Kalitesi Ölçeği' ve katılım 'Kanada Aktivite Performans Ölçümü' 
ile değerlendirildi. Denetimli egzersiz programı grubundaki olgulara evlerinde fizyoterapist 
eşliğinde, internet tabanlı egzersiz programı grubundaki olgulara ise internet sitesi üzerinden 8 
hafta boyunca, haftada 2 gün aerobik, kuvvetlendirme ve denge egzersizlerinden oluşan 
egzersiz programı uygulandı.
Çalışmamız Grup I'de 15 (13 kadın, 2 erkek) ve Grup II'de 15 (11 kadın, 4 erkek) toplamda 30 
olgu ile tamamlandı. Tedavi sonrasında denetimli egzersiz programı grubunda tüm
değerlendirme parametrelerinde, internet tabanlı egzersiz programı grubunda ise yürüme hızı
dışındaki parametrelerin tümünde anlamlı fark bulundu (p<0,05). Denetimli egzersiz programı 
grubunun, internet tabanlı egzersiz programı grubuna göre fonksiyonellik ve denge 
değerlendirmelerinde daha üstün olduğu görüldü (p<0,05).
Sonuç olarak, aerobik, kuvvetlendirme ve denge egzersizlerinden oluşan egzersiz programının 
şiddetli özürlülüğe sahip MS'li bireylerde fonksiyonellik, yürüme, denge, düşme etkinliği, 
yorgunluk, günlük yaşam aktiviteleri, yaşam kalitesi ve katılım üzerine olumlu etkileri olduğu 
bulundu. Denetimli grupta fonksiyonellik ve denge sonuçlarında görülen anlamlı üstünlüğün 
programın ev ortamında fizyoterapist eşliğinde uygulanmasından kaynaklandığını 
düşünmekteyiz.

Abstract:
Multiple sclerosis is a disease characterized by autoimmune inflammatory demyelination. MS 
can cause decreased functional capacity, gait and balance disorders, fatigue. These symptoms 
observed are more frequent and severe as the level of disability increases in MS patients. 
Exercise programs are important in the treatment of MS. The aim of our study is to investigate 
the effects of supervised and internet-based exercise programs on functionality, walking, 
balance, fall efficiency, fatigue, daily living activities, quality of life and participation and their superiority to each other in severe MS patients.
Thirty-four MS patients were included to the study and randomly divided into supervised 
exercise program group and internet based exercise program group. After taking the 
demographic and clinical information, functionality '2 Minute Walk Test', 'Timed Get Up 
Walk Test' and '5 Times Sit To Stand Test', walk 'Timed 25-Foot Walk' and 'Multiple 
Sclerosis Walking Scale-12', balance 'Berg Balance Scale', fall efficiency 'Modified Falls 
Efficiency Scale', fatigue 'Fatigue Severity Scale', activities in daily life 'Multiple Sclerosis
Impact Scale-29', quality of life 'Multiple Sclerosis International Quality of Life Scale' and 
participation was assessed by the 'Canadian Occupational Performance Measure'. 
Participatiants in the supervised exercise program group were performed by a physiotherapist 
at home and patients in the internet-based exercise program group were given an exercise 
program consisting of aerobic, strengthening and balance exercises 2 days a week for 8 weeks 
via the website.
Our study was completed with a total of 30 patient, 15 in Group I (13 women, 2 men) and 15 
in Group II (11 women, 4 men). After treatment, a statistically significant difference was found 
in all parameters in the the supervised exercise program group and in all evaluation parameters 
except walking speed in the internet-based exercise program group (p<0.05). It was found that 
the supervised exercise program group was superior in functionality and balance evaluation 
parameters compared to the internet-based exercise program group (p<0.05).
As a result, it was found that an exercise program consisting of aerobic, strengthening and 
balance exercises had positive effects on functionality, walking, balance, falling efficiency, 
fatigue, daily living activities, quality of life and participation severe MS patients. We believe 
that the significant superiority seen in the functionality and balance results in the supervised 
group is caused by implementation of an exercise program accompanied by a physiotherapist 
at the patients' homes.