Sarıkaya (Yozgat) sıcak ve mineralli sularının hidrojeokimyasal incelemesi
Hydrogeochemical investigation of thermal and mineral waters of Sarıkaya (Yozgat)
Yazar: HATİCE ÖZEN TÜRKER
Danışman: PROF. DR. ŞAKİR ŞİMŞEK
Hacettepe Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Jeoloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Jeoloji Mühendisliği = Geological Engineering

Özet:
Sarıkaya jeotermal alanı, Yozgat iline bağlı Sarıkaya ilçe merkezinde yeralmaktadır. Yozgat Sarıkaya bölgesinde görülen ve çalışma alanının temelinioluşturan kayaç topluluğu Paleozoyik yaşlı çeşitli şist, kuvarsitten oluşanKalkanlıdağ Formasyonu ve Bozçaldağ Formasyonuna ait mermerlerdir. İncelemealanında temel birim üzerine uyumsuz olarak marn, kiltaşı, çakıltaşı vekireçtaşından oluşan Eosen yaşlı birimler (Beycedere Formasyonu) ve killikireçtaşı, kumtaşı ve marn ardalanmasından oluşan Pliyosen (KızılırmakFormasyonu) yaşlı çökeller gelmektedir. En üstte ise, Kuvaterner yaşlı travertenlerve alüvyonlar görülmektedir. İnceleme alanında Neojen ve Kuvaterner'de hakimolan gerilme tektoniğine bağlı olarak bölgede normal atımlı faylar gelişmiştir.Faylar genellikle doğu-batı ve kuzeydoğu-güneybatı doğrultulu ve düşük atımlıdır.İnceleme alanındaki sıcak ve mineralli su kaynaklarının sıcaklığı 46-50.9 oC veortalama toplam debileri 27 l/s'dir. Sıcak ve mineralli sular kalsiyum bikarbonatlı(Ca-HCO3) sular tipindedir. Sarıkaya jeotermal alanın rezervuar sıcaklığı kalsedonjeotermometreler ile 53-69 oC aralığında hesaplanmıştır.İzotop sonuçlarına göre, Sarıkaya sıcak suları yerel meteorik doğru ile DünyaMeteorik Su Doğrusu arasında bir bölgede yer alması jeotermal sistemin meteorikyağışlardan beslendiğini göstermektedir. 3H içeriğinin güncel yağışlara göre dahadüşük olması kaynağın göreceli olarak uzun süreli geçiş zamanına (30-40 yıl)sahip yeraltısuları ile beslendiğini göstermektedir.Anahtar Kelimeler: Sıcak ve mineralli su, jeotermal alan, hidrojeokimya, izotop,Sarıkaya, YozgatDanışman: Prof.Dr.Şakir ŞİMŞEK, Hacettepe Üniversitesi, Jeoloji MühendisliğiBölümü, Hidrojeoloji Mühendisliği Anabilim Dalıi

Abstract:
Sarıkaya geothermal area is located at the city center of Sarıkaya in Yozgatprovince. Basement rock in the area is Paleozoic Kalkanlıdağ Formation which ismainly comprosed from schists, quartz and marbles (Bozçaldağ Formation).Pliocene deposits of clayey limestone, sandstone and marl alternation units andEocene (Beycedere Formation) marl, claystone, conglomerate and limestone unitsunconformably overlie Paleozoic (Kızılırmak Formation) schists which arebasements rocks of investigation. Quaternary travertine and alluvium are observedat the top of the area. Normal faults are developed due to stress tectonic dominantin Neogene and Quaternary. Faults are generally east-west and northeast-southwest strike and low slipped.Temperature of thermal and mineral water springs are 46-50.9 oC and averagetotal flow rates of springs are 27 l/s. Thermal springs are Ca-HCO3 type waters.Reservoir temperature of Sarıkaya geothermal area estimated as 53-69 oC basedon chalcedony geothermometers.Sarıkaya thermal springs are located between Local Meteoric Water Line (LMWL)and World Meteorik Water Line (WMWL). This shows that geothermal system isfeeded by meteoric rainfall. 3H concept is lower than current rainfall and it showsthat springs is relatively feeded with groundwaters that have long-period ofpassing time (30-40 years).Keywords: Thermal and mineral water, geothermal area, hydrogeochemistry,isotope, Sarıkaya, YozgatAdvisor. Prof.Dr. Şakir ŞİMŞEK, Hacettepe University, Department of GeologicalEngineering, Hydrogeological Engineering Sectionii