Londra-National art Library`de bulunan süslemeli el yazmaları kataloğundan seçilmiş 15. ve 16. yüzyıllara ait sekiz adet yazmanın tezhipli sayfalarının incelenmesi
Research on the colophons of eight manuscripts dated 15. and 16. centuries selected from the illuminated manuscripts catalogue held by the National Art Library
Yazar: FİLİZ ADIGÜZEL
Danışman: Y.DOÇ. AYNUR KARTAL
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Geleneksel Türk El Sanatları Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2000
Konu: El Sanatları = Crafts
Dizin: Londra-National Art Library = Londra-National Art Library ; Tezhib sanatı = Illumination art ; Yazma eserler = Manuscripts

Özet:
ÖZET İslamiyet'in kabulünden sonra gelişerek yaydan Turk tezhip sanatı, Osmanldar döneminde kazandığı karakteristik özellikleriyle en olgun seviyesine ulaşmıştır. Tezhip sanatı, günümüzde yeni uygulama alanlarının arayışı içinde yaşatdmaya çalışılmaktadır. Türk tezhip sanatı örneklerinin büyük bölümü Türkiye'deki çeşitli özel ve resmi kütüphanelerde ve kişisel koleksiyonlarda bulunmaktadır. Bununla birlikte, aralarında Türk tezhip sanatı örneklerinin de bulunduğu çok sayıda eser, yurtdışındaki kütüphane ve koleksiyonlarda yer almaktadır. Londra' daki National Art Library de bu kütüphanelerden biridir. İslam el yazmalarının bulunduğu Süslemeli El Yazmaları Katalogu' nda "Arabic" (Arap), "Persian" (İran) ve "Turkish" (Türk) olarak sınıflandırılmış üç grupta toplam kırk bir adet el yazması listelenmiştir. Bunlardan sekiz adeti, araştırmacılara kaynak oluşturması amacıyla teze konu edUmiş; meydana getirildikleri dönemlerdeki tezhip sanatı tanıtdarak, kompozisyon, motif ve renk açısından incelenmiştir. Süslemeli El Yazmaları Kataloğu'nda bulunan el yazmaları genellikle ileri derecede tahrip görmüş olan eserler olmalarına rağmen bu kütüphanede özenle korunmaktadırlar. Bu yazma eserlerin dönemlerini yansıtan eserler oldukları söylenemez; incelemeler sırasında çoğunlukla işçilik bakımından kaba örneklere rastlanmıştır. Ancak, yazmaların ciltleri tasarım ve işçUik açısından güzel örneklerdir. Tez dört bölümden oluşmaktadır: Birinci Bölümde National Art Library ve bağlı olduğu kurum Victoria and Albert Müzesi tanıtılmıştır. Kütüphanenin tarihi, içinde bulunan koleksiyonlar ve verdiği hizmetler anlatılmıştır. İkinci Bölümde, teze konu olan yazmaların 15. ve 16. yüzyıl Arap, İran ve Türk tezhip üslupları taşımalarından dolayı bu üsluplar hakkında bilgi verilmiştir. Üçüncü Bölümde, teze konu olan yazmalar, katalog düzeni anlayışında fotoğraf ve çizimleriyle birlikte sınıflandırılmışlardır. Dördüncü Bölümde ise tez konusuyla bağlantılı olan uygulama çalışmalarının fotoğrafları ve açıklamaları yer almaktadır. İncelenen yazmalardan biri reprodüksiyon olarak çalışılmıştır, diğer uygulama da özgün bir çift sayfa zahriye tasarımıdır.

Abstract:
ABSTRACT After Islam, the evolution of Turkish illumination art, with the characteristics attained, has reached its highest stage in Ottoman Period. Today, the art of illumination still exists in with the efforts to create new practice areas for this art. The finest samples of Turkish illumination art are held by the official and private libraries and personal collections in Turkey. There are also lots of works of art, including the samples of Turkish illumination art, in the libraries and collections outside Turkey. The National Art Library in London is one of them. In the Illuminated Manuscripts Catalogue of this library, there listed forty one manuscripts classified in three groups as "Arabic", "Persian"and "Turkish". Eight of these manuscripts have formed the subject of the thesis in order to be a related source for the researchers. The art of illumination in the period they are produced have been introduced and they are examined according to the style that their composition, motif and colour shows. Although the manuscripts in The Illuminated Manuscripts Catalogue are highly destroyed and destructed, they are very well kept in this library. However, one can say that they are not the perfect samples baring their production periods. During the research, among all the manuscripts very few samples show the characteristics of their periods are observed. On the other hand, the bookbindings shows sumptuous decoration. The thesis consists of four chapters: İn the first chapter, The National Art Library and the Victoria and Albert Museum are introduced; there has given information about the history, the collections and the services of the library. In the second chapter, there has given information about the Arabic, Persian and Turkish illumination styles of 15. and 16. centuries. In the third chapter, the manuscripts chosen to be the subject of the thesis are classified with their photographs and drawings. And in the fourth chapter, the photographs and the explanations of the two works referring to the thesis take place. One is the reproduction of a frontispiece and the other is a uniqie double frontispiece design.