Mersin ili ceviz bahçelerinde elma içkurdu, Cydia pomonella L. (Lepidoptera: Tortricidae)'nun yayılışı, populasyon yoğunluğu ve zarar oranının belirlenmesi
Determination of distribution, population density and damage rates of codling moth, Cydia pomonella L. (Lepidoptera: Tortricidae) in walnut orchards in Mersin province
Yazar: AYDIN GİLİK
Danışman: PROF. DR. NİHAT DEMİREL
Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Çalışma 2016-2017 yıllarında Mersin ilinin Gülnar ilçesinde bağlı Konur'da (1), Şeyhömer'de (1), Yassıbağ'da (1), Taşoluk'da (1), Göktürk'de (2), Bolyaran'da (2), ve Köseçoban'da (2) olmak üzere toplam 10 ceviz bahçelerinde elma içkurdu, Cydia pomonella L. (Lepidoptera: Tortricidae)'nun yayılışı, populasyon yoğunluğu ve zarar oranının belirlenmesi amacı yapılmıştır.  2016 yılında yapılan çalışmada örneklenen bütün ceviz bahçelerinde elma içkurduna rastlanmış ve delta tuzaklar tarafından toplam 320 adet ergini yakalanmıştır.  Tuzaklar tarafından ilk erginler 22 Mayıs tarihinde, en fazla ergin ise 26 Haziran 2016 tarihlerinde yakalanmıştır.  Tuzaklar tarafından en fazla ergin 66 adet ile Bahçe VII, en az sayıda ergin ise 17 adet Bahçe X'da yakalanmıştır. Örnekleme yapılan aylara göre zararlının yüzde popülasyon  yoğunluğu en fazla 35,93 % ile  haziran ayında olur iken, bunu 33,12% temmuz, 18,75 ağustos, 6,25 % eylül, 5,93 % mayıs ayları takip etmiştir. 
2017 yılında yapılan çalışmada örneklenen bütün ceviz bahçelerinde elma içkurduna rastlanmış ve delta tuzaklar tarafından toplam 354 adet elma içkurdu ergini yakalanmıştır.  Tuzaklar tarafından ilk erginler 14 Mayıs tarihinde, en fazla ergin ise 14,21 Mayıs 2017 tarihlerinde yakalanmıştır.  Tuzaklar tarafından en fazla ergin 58 adet ile Bahçe V, en az sayıda ergin ise 10 adet Bahçe II'de yakalanmıştır. Örnekleme yapılan aylara göre zararlının yüzde popülasyon  yoğunluğu en fazla %26,27 ile  mayıs ayında olur iken, bunu % 25,7 ile temmuz, 20,33 % haziran, 17,51 % ağustos, % 10,17 % eylül ayları takip etmiştir. 
Örnekleme yapılan ceviz bahçelerinin hasat döneminde feromon tuzaklarının kurulduğu ceviz ağacı hariç, her parselde 50 adet ceviz ağacı seçilmiş ve her ağaçtan 20 adet olmak üzere her bahçeden toplam 1000 ceviz meyvesi kontrol edilmiş ve vuruklu ceviz meyvesi sayısı kaydedilmiştir.  2016 yılında örnekleme yapılan 10 bahçe arasında en fazla zarar % 1,3 ile Bahçe V'de gözlenmiş olup bunu %0,6 ile Bahçe VIII, %0,4 ile Bahçe VI, %0,3 ile Bahçe VII, %0,2 ile Bahçe X takip etmiştir. Ancak Bahçe I,II, III ve IV'de zararlı ceviz meyvesine rastlanmamıştır.  2017 yılında örnekleme yapılan 10 bahçe arasında en fazla zarar % 5,6 ile  Bahçe V'de gözlenmiş olup bunu %1 ile Bahçe VI, %0,8 ile Bahçe VII, %0,6 ile Bahçe II, %0,5 ile Bahçe IV, %0,4 ile Bahçe I, VIII, %0,3 ile Bahçe IX   takip etmiştir. Ancak Bahçe III, ve X'de zararlı ceviz meyvesine rastlanmamıştır.

Abstract:
The current study was carried out in 2016-2017 in a total of 10 walnut orchards, namely Konur (1), Şeyhömer (1), Yassıbağ (1), Taşoluk (1), Göktürk (2), Bolyaran (2), and Köseçoban (2) in Gülnar district of Mersin province in Turkey, in order to determine the distribution, population density and damage rates of codling moth, Cydia pomonella L. (Lepidoptera: Tortricidae). Delta traps with codling moth pheromones were used. Traps were hanged 1.5 m high, pheromone capsules were replaced with new ones in every forty days.
Codling moths were caught in every orchard sampled, a total of 320 adults were caught by the traps in 2016. First catches were on 22nd May, and the highest number of the catches were 26th June. The highest number of the adults caught was in Orhcard VII with 66 individuals, the least number of adults caught was in Orchard X with 17 individuals. Population density was changed according to the months as the highest density was in June with 35.93%, and it was followed by July (33.12%), August (18.75%), September (6.25%) and May (5.93%) in descending order.
Codling moths were caught in every orchard sampled, a total of 354 adults were caught by the traps in 2017. First catches were on 14th May, and the highest numbers of the catches were on 14th and 21st May. The highest number of the adults caught was in Orchard V with 58 individuals, the least number of adults caught was in Orchard II with 10 individuals. Population density was changed according to the months as the highest density was in May with 26.27%, and it was followed by July (25.7%), June (20.33%), August (17.51%), and September (10.17%) in descending order.
Fifty trees were randomly chosen except the ones with pheromone traps and 20 walnut from each tree, totaling 1000 walnuts for each orchard were checked and recorded for codling moth injury. For the year 2016, the highest ratio of damage was observed in Orchard V with 0.6%, it was followed by Orchard VIII (0.4%), Orchard VI and Orchard VII (0.3%) and Orchard X (0.2%). There was not any injured walnut observed in Orchards I, II, III and IV. 
For the year 2017, the highest ratio of damage was observed in Orchard V with 5.6%, it was followed by Orchard VI (1%), Orchard VII (0.8%) and Orchard II (0.6%) and Orchard IV (0.5%), Orchards I and VIII (0.4%), Orchard IX (0.3%). There was not any injured walnut observed in Orchards III and X.