Kullanıcı katılımı çerçevesinde meydan kavramı: Taksim Meydanı'nın değerlendirilmesi
The concept of square in the framework of user participation: Evaluation of Taksim Square
Yazar: HAFİZE ÇAKIROĞLU
Danışman: DOÇ. DR. MUSTAFA ORKUN ÖZÜER
İSTANBUL BEYKENT ÜNİVERSİTESİ / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı / Mimarlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
Kamusal alanlar, toplumdaki herkesin ortak kullanımına açık, erişilebilir, farklı görüşlerin bir araya geldiği ve paylaşıldığı alanlardır. Bir şehirdeki kamusal alanlarda yaşanan tüm etkileşimler ve toplumsal ilişkiler, kentsel kültürün oluşumunu şekillendirir. Kent yaşamında, insanlar arasında en çok tercih edilen kamusal alanlardan biri meydanlardır. Tarih boyunca, şehir ve ulusal politika açısından meydanlar büyük bir öneme sahip olmuştur.  Bu alanlar, sadece kent sakinlerinin ortak kullanımı için değil, aynı zamanda sosyal, siyasal ve ekonomik işlevler için de merkezi bir rol oynamıştır. Meydanların toplum ile siyasi iktidar arasında iletişim amacıyla kullanılan politik bir yapısı da vardır. Bu mekanlar, toplumsal belleğin bir ürünü olmak ile beraber geçmişin canlandırılmasında da etkili oldukları için baskın otoritenin değişim isteğinin amacı haline gelmiştir. Türkiye'nin açısından bakıldığı zaman değişimin en çok dikkat çeken kamusal alanı Taksim Meydanı'dır.  Taksim Meydanı gerek konumu ve işlevi gerekse tarihsel süreçte kent kullanıcıların sesi olması bakımından oldukça önemlidir. Günümüzde kamusal mekân niteliğinin dışarısına çıkarak pek çok sınırlandırmanın getirildiği meydanı tasarlarken kamusal alanın tanımını unutmamak gerekir.  Bu doğrultuda Taksim Meydanı'nın yeniden tasarlanma süreci de bu farkındalık ile yapılmalıdır. Taksim Meydanı için karar verilirken, tek taraflı bir süreç yerine halkında katıldığı bir ortam tercih edilmiştir. Bu doğrultuda Taksim Meydanı yarışması açılmıştır. Bu çalışmada Taksim Meydanı tasarımında katılımcı sürecin uygulanabilirliğine dair literatüre dayanarak çıkarımlar yapılmıştır.

Abstract:
Public spaces are areas that are accessible and open to common use by everyone in society, where different views come together and are shared. All interactions and social relations in public spaces in a city shape the formation of urban culture. In urban life, one of the most preferred public spaces among people is squares. Throughout history, squares have been of great importance for city and national politics. These areas played a central role not only for the common use of urban residents, but also for social, political and economic functions. Squares also have a political structure used for communication purposes between society and political power. While these places are a product of social memory, they have also become the object of the dominant authority's desire for change because they are effective in revitalizing the past. From Turkey's perspective, the most striking public area of change is Taksim Square.Taksim Square is very important both in terms of its location and function and in terms of being the voice of city users in the historical process. Today, it is important to remember the definition of public space when designing the square, which goes beyond the nature of public space and imposes many limitations. In this regard, the redesigning process of Taksim Square should be carried out with this awareness.When making the decision for Taksim Square, an environment in which the public participated was preferred rather than a unilateral process. In this direction, the Taksim Square competition was opened. In this study, inferences are made based on literature regarding the applicability participatory process in the design of Taksim Square.