Sosyal yardımların koordinasyonu sorunu
The matter of coordination of social benefits
Yazar: DAVUT ÖKSÜZ
Danışman: PROF. DR. KADİR ARICI
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration ; Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri = Labour Economics and Industrial Relations
Dizin: Devlet yardımı = State aid ; Koordinasyon = Coordination ; Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu = Social Services and Child Protection Agency ; Sosyal hizmetler = Social services ; Sosyal yardım = Social assistance ; Vakıflar Genel Müdürlüğü = General Directorate of Foundations ; Yardımlar = Aids ; Yoksulluk = Poverty ; Örgütlenme = Organization

Özet:
Toplumda, muhtaç durumda bulunan insanlara devlet tarafından karşılıksız olarak yapılan ayni ve nakdi yardımlardan oluşan sosyal yardımlar, yoksulluğun önlenmesine önemli katkılar sağlamaktadır. Türkiye'de çok köklü bir geçmişi olan sosyal yardımlar son yıllarda sık sık gündeme gelmeye başlamıştır. Bunun nedenlerinden biri yardım yapan birçok kurum ve kuruluşların bulunması ve bu kurumlar arasında koordinasyon ve işbirliğinin olmamasıdır. İkincisi de merkezi ya da mahalli idareler tarafından yapılan yardımlarda siyasi amaç güdülmeye başlanması hususudur. Yine yapılan yardımların muhtaç durumda olanların ihtiyaçlarını tam manasıyla karşılayıp karşılamadıkları da üzerinde durulan konulardan biridir.Sosyal güvenlik alanında Türkiye'de son yıllarda önemli reformlar yapılmıştır. Bu reformların bir ayağını da sosyal yardım alanında yapılacak düzenlemeler oluşturmaktadır. Yapılması düşünülen düzenlemelerle sosyal yardım sisteminde yaşanan sıkıntıların giderilmesi, sosyal yardımların etkin olması ve özellikle birçok kurum ve kuruluş tarafından gerçekleştirilen yardımların tek bir yerden koordineli olarak yapılmasının sağlanması üzerinde durulmaktadır.Bu çalışma; Türk sosyal yardım sisteminde yaşanan sorunların neler olduğu, bu sorunlara çözmeye yönelik hangi adımların atıldığı ve en önemlisi de sistemin iyi bir şekilde işlemesi noktasında nelerin yapılması gerektiği konularında çözüm önerileri geliştirilmeye çalışılmıştır. Bu amaçla; öncelikle sosyal yardımlarla ilgili kavramlar açıklanmış, Türk sosyal yardım sisteminde yardım yapan kurum ve kuruluşların yapmış oldukları yardımların detayları üzerinde durulmuş ve uygulamada yaşanan sorunlar ele alınmıştır. Sistemin işleyişinde yaşanan sıkıntıların giderilmesine yönelik olarak devletin politikalarının neler olduğu, bu politikalar doğrultusunda hangi çalışmaların yapıldığı üzerinde durulmuş ve son olarak da sistemde yaşanan sorunların nasıl çözülebileceğine ilişkin öneriler konu başlıkları ile açıklanmaya çalışılmıştır.Türkiye'de yürütülen sosyal yardım sisteminin etkin ve amaca uygun bir şekilde yapılabilmesi için bir takım yeniliklere ihtiyaç bulunmaktadır. Öncelikle bu alanda yardım yapan kurum ve kuruluşlar tek bir yerde birleştirilmeli, yardımlarla ilgili birçok kanunun yerine tek bir sosyal yardım kanunu çıkarılmalıdır. Bununla birlikte yardım yapan kurum ve kuruluşlar arasında işbirliği ve koordinasyonu sağlamaya yönelik adımlar atılmalıdır. Çok sayıda yardım yapan kurum ve kuruluşun yaptıkları yardımlardan birbirlerinin haberi olması önemli bir eksikliktir. Bu amaçla ortak bir veri tabanı kurulmalı, kurumların yapacakları yardımlarda bu veri tabanından faydalanarak kimlerin gerçek ihtiyaç sahibi olduklarının tespiti yapılarak yardımlar ona göre yapılmalıdır. Muhtaçlık esasına göre yapılan yardımlarda hem muhtaçlık kavramı tanımlaması hem de muhtaçlık ölçütleri objektif bir şekilde yapılmalıdır. Sosyal yardım uygulamalarında yapılması gereken en önemli unsurlardan biri de, sosyal yardım sistemi ile istihdam arasında bağlantı kurulması sistemin olmazsa olmaz şartlarından birini oluşturmak olup konuyla ilgili yeni yeni adımlar atılmaya başlanmıştır.

Abstract:
Social benefits which are composed of in kind and in cash contributions which are implemented by the state for free for the people who are in need in the community, obtain important contributions for preventing poverty. Social benefits which have a long history in Turkey, has begun to come up frequently in recent years. One of the reasons of this is existence of many institutions and organizations which delivgers the benefits and the lack of coordination and cooperation between these institutions. The second reason is that it is started to have a political aim in the benefits which are delivered by central or local governments. Also, one of the topics discussed is even if the benefits strictly meet the necessities of those who are in need or not.In recent years, important reforms in the field of social security have been made in Turkey. A pillar of this reforms consists of the future arrangements in the field of social assistance. With the proposed arrangements, it?s emphasized to overcome the problems in the social assistance system, effectiveness of social benefits and especially obtaining the coordination between the benefits which are delivered from many different institutions and establishments.With this study, it?s tried to offer solutions for the problems of Turkish social benefits system, about which steps are taken for solving these problems and what have to be done for well functioning of the system. For this purpose, primarily, the concepts which are related to social benefits system are explained, the details of the benefits which are delivered by the agencies and organizations in the Turkish social benefits system are emphasized and practical problems are discussed. The state's policies concerning the difficulties about operation of the system and the action implemented in accordence with these policies are stressed and finally the advices about the solutions of the problems are tried to explain.The social benefits system in Turkey needs some changes to implement effectively and relevant to the aim. Primarily, the agencies and organizations which works in this area should be combined in one place, only one law must be enacted in stead of many laws about social benefits. And also steps must be taken to to ensure cooperation and coordination between these agencies and organizations. Many agencies and organizations don?t have information about the benefits which they deliver and this is a significant deficiency. For this purpose, a common data base should be established which will help these instutions to determine who are the real people in need. About the benefits which are delivered in the scope of the concept of being needy, both the concept and the criterias about being needy must be defined objectively. One of the most important components about social benefits is the connection between the social benefits system and employment. This is crucial and some new steps are started to taken.