Lise öğrencilerinde yeme bağımlılığı ve etkileyen faktörler
Factors affecting food addiction in high school students
Yazar: HATİCE DAYILAR
Danışman: DOÇ. DR. LEYLA KÜÇÜK
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Ruh Sağlığı ve Psikiyatri Hemşireliği Ana Bilim Dalı / Psikiyatri Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Bu araştırma lise öğrencilerinde yeme bağımlılığı ve etkileyen faktörleri belirlemek amacıyla yapılmış, tanımlayıcı kesitsel bir araştırma niteliğindedir.
Araştırma Mart 2014 – Haziran 2014 tarihleri arasında İzmir İl Milli Eğitim Müdürlüğü Konak İlçe Milli Eğitim Müdürlüğüne bağlı 3 genel lisede öğrenim gören ve  öğrenciler arasından " tesadüfi örneklem" yoluyla seçilmiş 612 lise öğrencisi ile gerçekleştirildi.
Veriler anket formu ve Yale Yeme Bağımlılığı ölçeği ile toplanmıştır. Anket formunda ergenlerin demografik özelliklerini, aile yapısını ve yeme özelliklerini değerlendiren 49 soru sorulmuştur. Ergenlerin yeme alışkanlıklarını değerlendirmek amacıyla da 27 soruluk "yeme bağımlılığı ölçeği" kullanıldı.
Verilerin değerlendirilmesinde, tanımlayıcı istatistikler (aritmetik ortalama, standart sapma, yüzdelik dağılım) ve Pearson Chi-Square, Fisher's Exact test ve Ki-Kare trend istatistiksel analizleri kullanıldı. p<0,05, istatistiksel olarak anlamlı kabul edildi.
Ergenlerin demografik özellikleri incelendiğinde; yaş ortalaması 16±0,85 olup, %52,5'unun erkek, %68,1'inin normal kiloda olduğu görüldü. Ergenlerin beslenme alışkanlıkları incelendiğinde; çoğunluğunun düzensiz beslendiği (%52,5), en çok akşam öğünlerinde (%37,6) yediği, öğünlerini 15-30 dakikada (%55,1) tükettiği ve günde 501-1000 ml (%35,6)  su içtiği görüldü. Ergenlerde aşırı yeme isteği uyandıran ve bundan dolayı sorun yaşadıkları yiyecekler sıralandığında; ilk üç sırada çikolata/gofret (%46,9), cips (%44,6), kola/gazoz (%42,0) olduğu görüldü. Ölçek puanlarına göre ergenlerin %12.4'ünde yeme bağımlılığı olduğu görüldü.
Kızlarda erkeklere oranla yeme bağımlılığı puanı istatistiksel olarak anlamlı olmak üzere (p=0.002) daha yüksek bulundu. Güzel/yakışıklı olmayan yanları olduğunu düşünen (p=0.004), çok arkadaşı olduğunu ifade eden(p=0.007), daha ince olmayı isteyen (p=0.000), yeme sorunu orta olarak ifade eden (p=0.000) ve aşırı yeme isteği olanlarda (p=0.002) yeme bağımlılığı puanları istatiktiksel olarak anlamlı olarak yüksek bulundu.
Sonuç olarak, ergenlerin %12.4'ünde yeme bağımlılığı saptanırken kız öğrencilerde, güzel/yakışıklı olmayan yanları olduğunu düşünenlerde, birçok arkadaşı olan ve daha ince olmayı istediğini ifade edenlerde, yeme sorunu orta olarak değerlendiren, aşırı yeme isteği olan, duygudurum ile beslenme bağlantı olduğunu ifade eden ergenlerde yeme bağımlılığı olduğu görüldü. 
Anahtar kelimeler: ergen, ergenlik dönemi, yeme bozuklukları, yeme bağımlılığı

Abstract:
This study has been conducted to determine food addiction and the factors affecting food addiction of high school students, and it is a cross-sectional descriptive research.
In this study, three high schools were conducted that affiliated with Izmir Konak District Provincial National Education Directorate of National Education Directorate and 750 high school students have selected by "random sampling" between   March 2014 - June 2014. Data were collected questionnaire form and Yale Food Addiction Scale.In the questionnaire form, 49 questions that the demographiccharacteristics of adolescents, the family structure and eating habits were used.27 questions aimed assessing the eating habits of adolescents "food addiction scale" were used.To evaluate the data, descriptive statistics (mean, standard deviation, frequency distribution) Pearson Chi-square, Fisher's exact test and chi-square trend analysis statistical analyses were used. p<0.05 was considered as statistically significant.
When examined demographic characteristics of adolescents The average ages 16 ± 0.85, 52.5% male, 68.1% of normal weight.When examined adolescents' eating habits; most of them have irregular feeding (52.5%), eat in the evening mostly (37.6%), comsume their meals in 15-30 minutes (55.1%) and drink 501-1000 ml water (35.6%).  It was observed that the first three foods that evoke extreme eating habit and therefore faced with the problems are chocolate / wafers (46.9%), chips (44.6%), coke / soda (42.0%). 
It was demonstrated that 12.4% of adolescent have addictive food.
Food addiction scores were higher in female than male (p = 0.002). Food addiction scores of adolescent who think then one without " without self beautiful / handsome side" (p = 0.004), "that have a lot of friends " (p = 0.007), and "wanting to be thinner "(p = 0.000), the problem of eating adolescents with moderate (p = 0.000) and in the group with excessive food cravings (p = 0.002) food addiction rates, mood and nutrition connection with adolescents (p = 0.017 and 0.002) and the teenagers that feel  "gruff / seedy" when they don't eat (p = 0.005) were high statistically significant.
In conclusion,12.6%werefood addictioninadolescents. Food addiction scores of adolescent that female that have some beautiful / handsome without sides, have many friends and the ones that express to be more beautiful, with medium eating problem, with excessive food cravings and with excessive food cravings and teenagers with relation between eating and mood were significant.
Key words:  Adolescent, Adolescence, Eating disorders, Food addiction