Geleceğe bakış; bitcoin'in derin öğrenme yöntemiyle modellenmesi ve tahmini
Looking to the future; modelling and prediction of bitcoin with deep learning
Yazar: MELTEM TEKİNAY
Danışman: PROF. DR. İPEK DEVECİ KOCAKOÇ
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Ekonometri Ana Bilim Dalı / Ekonometri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Ekonometri = Econometrics
Dizin: Bitcoin = Bitcoin ; Derin öğrenme = Deep learning ; Eşbütünleşme = Cointegration ; Kripto para birimi = Crypto currency ; Yapay sinir ağları = Artificial neural networks ; Zaman serileri = Time series

Özet:
Para, her yüzyılda önemliydi ancak paranın birebir alternatifi bulunduğumuz yüzyılda önem kazanmıştır. Dünya ekonomisi artık somut paradan ayrılıp, kripto para ve sanal bankacılık sistemine kaymaktadır. Bu davranış son yıllarda oldukça hızlanmıştır çünkü insanlar nakit para yerine kart kullanım rahatlığına alışmıştır. Lojistik sisteminin gelişmesiyle kişi bulunduğu yerden dünyanın öbür ucundaki bir yerel satıcıdan alışveriş yapabilme imkanı bulmuştur. Üstelik bunun için çok ciddi farklar ödemesine gerek kalmamıştır. Bu küreselleşmenin, dünyayı tek bir para birimine doğru götürdüğünü söylemek çok yanlış olmayacaktır. Döviz kurunda yaşanan ani değişimler, bir ürünün farklı pazarlarda çok farklı fiyatlarla yer alması, işçi emeğinin dünyanın farklı bölgelerinde farklı ücretlere tabi tutulması gibi birçok durum insanlar için zorlayıcı olmaya başlamıştır. Bu ve diğer sorunların çözümü olarak ise küresel para birimine geçiş gösterilmektedir ve gösterilmeye devam edecektir. Bunun için mevcut sistemin önce çöküp sonra yeni sistemin kurulması gerekmektedir. Yeni para biriminin Bitcoin olup olmayacağı henüz tartışma konusudur ancak önümüzdeki on yılda şuanki para sisteminin artık kullanılmayacağına kesin gözüyle bakılmaktadır.
Bu çalışmada Bitcoin ve onun ilişkili olabileceği düşünülen altcoin, döviz kurları, dünyaca ünlü borsalar ve emtialarla eşbütünleşme analizi yapılmıştır. Eşbütünleşme olduğu görülen değişkenlerin nedensellik analizleri tamamlanmış ve derin öğrenme metodu yapay sinir ağı modeline uygulanarak Bitcoin fiyatlarının 31, 45 ve 60 günlük tahminlenmesi gerçekleştirilmiştir.

Abstract:
Money has been important in every century, but the one-to-one alternative to money has gained importance in the current century. The world economy is now shifting from tangible money to crypto money and virtual banking system. This behavior has accelerated in recent years as people have become accustomed to the convenience of using cards instead of cash. With the development of the logistics system, people have had the opportunity to shop from a local dealer on the other side of the world. Moreover, there is no need to pay very serious differences for this. It would not be wrong to say that this globalization is driving the world towards a single currency. Sudden changes in the exchange rate, the availability of a product in different markets with very different prices, and the subjection of labor to different wages in different parts of the world have become challenging for people. As a solution to these and other problems, the transition to the global currency is and will continue to be shown. For this, firstly the current system should be collapsed and then the new system need to be installed. Whether the new currency will be Bitcoin is still a matter of debate, but it is certain that the current monetary system will no longer be used in the next decade.
In this study, a cointegration analysis with Bitcoin and altcoin, which is thought to be related to it, with exchange rates, world-famous stock markets and commodities has been performed. The causality analyzes of the variables that were found to be cointegrated were completed and the deep learning method was applied to the artificial neural network model, and the 31, 45 and 60-day forecast of Bitcoin prices were made.