Birinci basamakta hipertansiyon hastalarının bilgi ve tutumlarının belirlenmesi ve kan basıncı kontrolüne etki eden faktörlerin incelenmesi
Determination of knowledge and attitudes of hypertension patients in primary care and investigation of factors affecting blood pressure control
Yazar: FERİDE ZIBA
Danışman: UZMAN HÜSEYİN AKSOY
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Adana Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Bilgi düzeyi = Level of knowledge ; Birinci basamak sağlık hizmetleri = Primary health care ; Hipertansiyon = Hypertension ; Kan basıncı = Blood pressure ; Tutumlar = Attitudes

Özet:
Amaç: Bu çalışmanın amacı birinci basamakta hipertansiyon hastalarının bilgi ve tutumlarının belirlenmesi ve kan basıncı kontrolüne etki eden faktörlerin incelenmesidir.

Gereç ve Yöntemi: Bu kesitsel araştırma;15 Haziran 2022 ve 15 Ağustos 2022 tarihleri arasında Adana İli'ne bağlı Afetevleri Aile Sağlığı Merkezi, Köprülü Kışla Aile Sağlığı Merkezi'ne kayıtlı 18 yaş ve üzeri 312 hipertansiyon hastası üzerinde gerçekleştirilmiştir. Katılımcıların sosyodemografik verileri kaydedildikten sonra özgeçmişi, hipertansiyona ait verileri, hipertansiyona yönelik tutum ve sağlıklı yaşam tarzı sorularını içeren yapılandırılmış bir anket formu yüz yüze görüşerek uygulanmıştır. Ayrıca katılımcılara Birinci Basamakta Fiziksel Aktivite Anketi (GPPAQ), Hipertansiyon Bilgi Düzeyi Ölçeği ve Modifiye Morisky Ölçeği uygulanmıştır.

Bulgular: Çalışmaya katılan 312 katılımcının ortanca yaş değeri 63 idi. Katılımcıların %67,0'ı kadın, %58,3'ü orta eğitimli, %49,7'si çalışmıyor, %53,8'i düşük gelire sahipti. Katılımcıların %64'ünün kan basıncı kontrol altında olup, yalnızca %16,7'sinin hipertansiyon takibi birinci basamakta yapılıyordu. Katılımcıların yalnızca %5'i takipli doktoru tarafından hipertansiyon ile ilgili detaylı bilgi aldığını belirtti. Katılımcıların %37,8'i evde düzenli kan basıncı ölçümü yapmaktaydı. Katılımcıların %58'i nin hipertansiyon bilgi düzeyi yüksekti. Katılımcıların %75,6'sı hareketsiz bir yaşam sürüyordu. Katılımcıların sağlıklı beslenme davranışları kötü düzeydeydi.

Sonuç: Hipertansiyon hastaları hastalıkları hakkında detaylı olarak bilgilendirilmeli, evde düzenli kan basıncı ölçümü yapmaları konusu görüşmelerde sık sık hatırlatılmalı ve hastalar cesaretlendirilmelidir. Birinci basamakta hipertansiyon gibi sık görülen kronik hastalıkların takip ve tedavisinin yapılabileceği konusunda hastalar bilinçlendirilmelidir. Hastalara sık sık sağlıklı yaşam tarzına yönelik önerilerde bulunmak hipertansiyon, obezite, metabolik sendrom ve diğer kronik hastalıkların mücadelesinde ve yönetiminde önemli rol oynar.

Anahtar sözcükler: Hipertansiyon, kan basıncı kontrolü, birinci basamak, hipertansiyon bilgi düzeyi

Abstract:
Aim: The aim of this study is to determine the knowledge and attitudes of hypertension patients in primary care and to investigate the factors affecting blood pressure control.

Materials and methods: This cross-sectional study was carried out on 312 hypertensive patients aged 18 years and over, who were registered at the Köprülü Kışla Family Health Center, Adana Province, between June 15, 2022 and August 15, 2022. After recording the sociodemographic data of the participants, a structured questionnaire including the history, hypertension data, attitude towards hypertension and healthy lifestyle questions and open-ended questions about family medicine were administered face-to-face. Scale and Modified Morisky Scale were applied.

Results: The median age of 312 participants in the study was 63. 67.0% of the participants were women, 58.3% had secondary education, 49.7% were unemployed, and 53.8% had low income. Blood pressure was under control in 64% of the participants, and hypertension was followed up in 16.7% of the participants in primary care. 5% of the participants stated that they had received detailed information about hypertension by their follow-up doctor. 37.8% of the participants regularly measure blood pressure at home. 58% of the participants had a high level of hypertension knowledge. It was found that 75.6% of the participants led a sedentary life and did not pay attention to healthy eating behaviors in general.

Conclusion: Patients should be made aware that common chronic diseases such as hypertension can be followed up and treated in primary care. Hypertension patients should be informed in detail about their diseases, they should be reminded frequently in interviews about regular blood pressure measurements at home, and patients should be encouraged. Frequent suggestions for a healthy lifestyle play an important role in the fight and management of hypertension, obesity, metabolic syndrome and other chronic diseases.

Keywords: Hypertension, blood pressure control, primary care, hypertension knowledge level