Yönetimde açıklık ve bilgi edinme hakkının kamu yönetiminin işleyişi üzerindeki etkisi
The effect of transparence administrative and the right to know on the functioning of public administration
Yazar: FATİH KIRIŞIK
Danışman: PROF. DR. KEMAL GÖRMEZ
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Bölümü / Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2008
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration
Dizin: Açıklık = Openness ; Açıklık ilkesi = Openness principle ; Bilgi edinme hakkı = Obtain information rights ; Gizlilik = Privacy ; Kamu yönetimi = Public administration

Özet:
20. yüzyılın ikinci yarısından itibaren yönetimde açıklık ve bilgi edinme hakkı, ulusal ve uluslararası düzeyde gelişme göstermiştir. Özellikle, soğuk savaşın sona ermesiyle bilgi edinme hakkının ulusal hukuk sistemlerine yer alması ivme kazanmıştır. Günümüzde, yönetimde açıklık ve bilgi edinme hakkı, küresellik kazanarak bütün ülkeler tarafından uygulamaya geçirilmeye çalışılan ortak bir değer haline gelmiştir. Çalışma, ortak bir değer haline gelen yönetimde açıklık ve bilgi edinme hakkının kamu yönetiminin işleyişi üzerindeki etkilerinin incelenmesini konu edinmiştir.Yönetimde açıklık ve bilgi edinme hakkı, kamu yönetiminde kapsamlı bir değişim öngörmektedir. Bu değişim, geleneksel kamu yönetimi anlayışında düzeltme niteliğinde olmayıp, bir anlayış değişikliği öngörmektedir. Yönetimde açıklık ve bilgi edinme hakkı, devletin faaliyet yürüttüğü her alanda kendisini göstermektedir. Ancak çalışma, kamu yönetimi ile sınırlandırılmıştır. Çalışmada, kamu yönetimini derinden etkileyen ve anlayış değişikliğine yol açan yönetimde açıklık ve bilgi edinme hakkının, yönetsel sorunlara ne düzeyde çözüm getirdiği, sağlayacağı yararların neler olduğu, ortaya çıkaracağı sorunların tespiti ve çözümlerin ortaya konulması amaçlanmaktadır. Yine çalışmada, açık yönetim sisteminin nasıl kurulacağı ve sistemin optimum uygulama özelliklerinin belirlenmesi amaçlanmaktadır. Ayrıca, Türkiye'de yönetimde açıklık ve bilgi edinme hakkının hukuk kurallarında yer alması ve 2004 yılında kabul edilen Bilgi Edinme Hakkı Kanununun kurallarının açık yönetim sistemi açısından incelenmesi çalışmanın amaçları arasındadır.Çalışmada kamu yönetiminin bütünü üzerinde inceleme yapılarak, bütünsel olarak kamu yönetiminin mevcut yapısının sorunun hem sebebi hem de konusu olduğu varsayılmaktadır. Çalışma, yönetimde açıklık ve bilgi edinme hakkının kamu yönetimi üzerindeki sonuçlarını belirlemeye yönelik kuramsal bir çalışmadır.Çalışma sonucunda, açık yönetimin bir sistem olarak bütüncül bir yaklaşımla uygulanmaması durumunda, kamu yönetiminde beklenen anlayış değişikliğini sağlayamayacağı belirlenmiştir. Açık yönetim sisteminin oluşturulması halinde ise, yönetime yeni görevler yükleneceği, yönetimin denetlenmesinde etkinliğin artacağı, yönetim ile halk arasındaki ilişkilerde olumlu bir değişim sağlayacağı ve yönetimin işleyişinin iyileştirilmesi üzerinde etkili olacağı tespit edilmiştir.Anahtar Sözcükler:1.Yönetimde gizlilik2.Yönetimde dışa kapalılık3.Yönetimde açıklık4.Bilgi edinme hakkı5.Kamu yönetimi

Abstract:
The issues of transparence administrative and the right to know have seen an increase on a national and international scale since the second half of the twentieth century. The introduction of the right to know to national legal systems has accelerated especially after the end of the Cold War. Today the transparence administrative and the right to information rose to the status of a common value that is trying to be implemented in all countries by gaining a global character. This study examines the issue of the effects of transparence administrative and the right to know becoming a common value on the functioning of public administration.Transparence administrative and the right to know envisions a comprehensive change in the public administration. This change is not a revision of traditional view of public administration but requires a change in the perspective. Transparence administrative and the right to know are seen in all areas of state functions. However, the study is limited to the public administration. Our analysis tries to examine how transparence administrative and the right to know suggest solutions to administrative problems on what scales and what benefits it brings, and to identify the problems it might cause and to put forward solutions. Moreover, the study elaborates on how to found a transparent administration and tries to establish the optimal features of its implementation. In addition, the application of the transparence administrative and the right to know in Turkey and to investigate the role of the law `the right to know? in terms of transparent administrative system are among the goals of this study.This study assumes that the current state of public administration as a whole constitutes the subject-matter as well as the cause of the problem by examining the public administration as a whole. This study is a theoretical analysis that tries to identify the effects of transparence administrative and the right to know on public administration.As a result of the study, I argue that we cannot attain the expected change of perspective in public administration unless the transparent administrative system is implemented in a holistic perspective. I note that, upon the construction of transparent administrative system, the administration will undertake additional roles, the inspection of administration will increase, the relations between the administration and the people will change positively and it will help the improvement of the functioning of administration.Key Words:1.Secrecy in administration2.Closedness in Administration3.Transparence Administrative4.The Right to Know5.Public Administration