Kadınların eğitim yöneticisi olmalarına ilişkin eğitim yöneticilerinin görüşlerinin toplumsal cinsiyet bağlamında değerlendirilmesi
Evaluation of the views of education managers about women becoming education managers in the context of gender
Yazar: MELTEM GÜN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ZAFER KİRAZ ; DOÇ. DR. ARSLAN BAYRAM
Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi ve Denetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırmada, kadınların eğitim yöneticisi olmalarına ilişkin eğitim yöneticilerinin görüşlerinin toplumsal cinsiyet bağlamında değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Araştırma, nitel araştırma yöntemlerinden olgubilim (fenomenoloji) deseniyle yürütülmüş ve görüşme tekniği uygulanmıştır. Araştırmada, ilgili literatür taranarak ve uzman görüşleri alınarak hazırlanan yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Çalışmaya 13 müdür, 8 müdür yardımcısı olmak üzere toplam 21 katılımcı katkı sağlamıştır. Görüşmeler yüz yüze gerçekleştirilmiş ve toplamda 265 dakika sürmüştür. Görüşme esnasında ses kayıt cihazıyla kayıt altına alınan veriler bilgisayar ortamında yazıya dökülmüştür. Elde edilen veriler betimsel analiz ve içerik analizi yöntemiyle çözümlenmiştir. Araştırmada, eğitim kurumlarında kadın yönetici sayısının az olma nedenlerine, toplumsal cinsiyetin yöneticiliği tercih etmedeki etkisine, eğitim çalışanlarının kadın yöneticilere ilişkin görüşlerine, yönetici olmanın aile içi görev ve sorumlulukları etkileme durumuna, kadın yöneticilerin yöneticilikte zorlandığı alanlara, kadınların yönetici olma sürecinde çevreden aldıkları tepkilere dair bulgular elde edilmiştir. Araştırmada elde edilen bulgulara göre eğitim kurumlarında kadın yönetici sayısının az olmasında uzun mesai saatlerinin ve ev işleri ve çocuk bakımı sorumluluğunu kadına yükleyen toplumsal cinsiyet rollerinin etkisi olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Bununla birlikte, kadın eğitim yöneticilerinin yönetici olma sürecinde çevrelerinden olumsuz tepkiler aldıkları, cinsiyet kaynaklı engellerle karşılaştıkları, erkek yönetici ve öğretmenlerden genellikle olumlu tavır görürken, hemcinslerinden olumsuz tutum gördükleri, yönetici olmanın aile içi görev ve sorumlulukları olumsuz etkilediği sonuçlarına ulaşılmıştır. Kadın öğretmenleri eğitim yönetimine daha fazla dahil edebilmek için eğitim yöneticisi atama yönetmeliğindeki kadın önceliği ibaresi kadın zorunluluğu ibaresine çevrilip gerekli düzenlemeler yapılabilir. Eğitim fakültesi müfredatına eğitim yönetimi temalı dersler eklenip, eğitim yöneticiliğine karşı erken farkındalık kazanılmasının önü açılabilir.

Abstract:
In this research, it is aimed to evaluate the views of education managers about women becoming education managers in the context of gender. The research was conducted with the phenomenology design, one of the qualitative research methods, and the interview technique was applied. In the research, a semi-structured interview form prepared by scanning the relevant literature and taking expert opinions was used. A total of 21 participants, including 13 principals, 8 assistant principals contributed to the study. The interviews were conducted face-to-face and lasted a total of 265 minutes. The data recorded with a voice recorder during the interview were written down in a computer environment. The obtained data were analyzed by descriptive analysis and content analysis method. In the research, findings on the reasons for the low number of female managers in educational institutions, the impact of gender on choosing management, the opinions of educational employees about female managers, the impact of being a manager on domestic duties and responsibilities, the areas where women managers are challenged in management, the reactions that women receive from the environment during the process of becoming a manager have been obtained. According to the findings obtained in the research, it has been concluded that long working hours and gender roles that place the responsibility for household chores and childcare on women have an impact on the low number of female managers in educational institutions. However, it has been concluded that female education managers receive negative reactions from their surroundings during the process of becoming managers, encounter gender-related obstacles, generally see positive attitudes from male managers and teachers, while they see negative attitudes from their peers, being a manager negatively affects domestic duties and responsibilities. In order to be able to involve women teachers more in education management, the phrase women's priority in the education manager appointment regulation can be translated into the phrase women's obligation and the necessary arrangements can be made. Educational management-themed courses can be added to the curriculum of the faculty of education, paving the way for early awareness of educational management.