Covıd-19 korkusunun umutsuzluk ve psikolojik iyi oluş ile ilişkisi
The relationship of Covid-19 fear with hopelessness and psychological well-being
Yazar: BÜŞRA İLKSÖZ
Danışman: PROF. DR. NİLGÜN ÖZÇAKAR
Dokuz Eylül Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine

Özet:
Amaç: Aile sağlığı merkezlerine başvuran erişkinlerde Covid-19 korkusunun umutsuzluk ve psikolojik iyi oluş düzeyi ile ilişkisinin saptanması
Yöntem: Kesitsel analitik tipte olan çalışmamız İzmir il merkezinde Dokuz Eylül Üniversitesi Eğitim Aile Sağlığı merkezlerinde yapılmıştır. Araştırmanın evreni 20.866 kişidir. Evreni bilinen örneklem hesabına göre çalışmaya en az 378 kişi alınması hedeflenmiş ve aile sağlığı merkezlerine başvuran 18 yaş üstü 383 kişi gönüllülük çerçevesinde çalışmaya dahil edilmiştir. Etik kurul ve kurum izinleri alındıktan sonra veriler Nisan 2021 tarihinde toplanmıştır. Katılımcılara sosyodemografik veri formu, Covid-19 Korkusu Ölçeği, Beck Umutsuzluk Ölçeği ile Psikolojik İyi Oluş Ölçeği uygulanmıştır. Araştırmadan elde edilen verilerin değerlendirilmesinde ve analizinde IBM SPSS 24.0 programı kullanılmıştır. Verilerin istatistiksel değerlendirilmesinde p<0,05 anlamlı olarak kabul edilmiştir.
Bulgular: Çalışmaya katılan bireylerin yaşlarının ortalaması 39,37±16,117 olup (min 18 ve maks 79), %65,3'ü kadındı. Katılımcıların Covid-19 Korkusu Ölçeği puan ortalaması 19,52±5,942 olarak bulunmuştur. Covid-19 Korkusu Ölçeği puanları karşılaştırıldığında kadınların, çocuğu olanların, boşanmış/dul ve evli olanların, herhangi bir işte çalışmayanların, geliri giderinden az olanların, bilinen hastalığı olanların, alkol kullananların, evde 65 yaş üstü veya kronik hastalığı olan bireylerle yaşayanların Covid-19 korkusu daha yüksek saptanmış olup p değerinin 0,05'ten küçük olması nedeniyle bu sonuçlar anlamlıdır. 18-25 yaş arasındaki bireylerin, 26-64 yaş arasındakilere göre Covid-19 Korkusu anlamlı düşük saptanmıştır. 45-64 yaş arasındaki bireylerin, 26-44 yaş arasındaki bireylere göre Covid-19 Korkusu anlamlı olarak yüksek saptanmıştır. Katılımcıların Beck Umutsuzluk Ölçeği puan ortalaması 6,77±5,134 olarak bulunmuştur. Geliri giderinden az olanların, sigara ve alkol kullananların, pandemi öncesine göre sigara kullanımı artanların, Covid-19 tanısı alanların, Covid-19 nedeniyle hastanede yatarak tedavi alanların umutsuzluk puanı anlamlı ölçüde yüksek saptanmıştır.  Katılımcıların Psikolojik İyi Oluş Ölçeği puan ortalaması 42,11±9,321 olarak bulunmuştur. Evli olanların, sigara içmeyenlerin, Covid-19 nedeniyle hastanede yatarak tedavi almayanların Psikolojik İyi Oluş puanı daha yüksek saptanmıştır. Yapılan korelasyon analizlerinde Covid-19 Korkusu ile Umutsuzluk pozitif yönde zayıf düzeyde ilişkili bulunmuştur. (p<0,05 , r=0,108)
Covid-19 Korkusu ile Psikolojik İyi Oluş arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunmamıştır. Umutsuzluk ile Psikolojik İyi Oluş arasında negatif yönde istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunmuştur. (p<0,05 , r=-0,607)
Sonuç: Araştırmada orta düzeyde Covid-19 korkusu, hafif düzeyde umutsuzluk saptanmıştır. Yapılan analizlerde Covid-19 korkusunun umutsuzluk ile ilişkili olduğu saptanmıştır. Covid-19 pandemisi sürecinde birey ve toplumun ruh sağlığı göz ardı edilemeyecek bir şekilde etkilenmiştir. Korkunun farklı türde ruh sağlığı sorunları için bir tetikleyici olduğunu gösteren çalışmalar bulunmakta olup yaptığımız çalışma da bunu desteklemektedir. Küresel boyutta insan yaşamını her yönden etkileyen Covid-19 pandemi döneminde ruh sağlığı üzerinde çalışmalar yapılmasının bu salgın döneminde ve daha sonra olabilecek salgın dönemlerinde ortaya çıkabilecek psikolojik sorunların aşılmasında yardımcı olacağı düşünülmektedir. Bu bilgiler ışığında, Covid-19 korkusu ile ilgili değişkenler arasındaki ilişkinin incelenmesi önem kazanmaktadır. Korkunun yol açtığı psikolojik sonuçları ve salgının etkilerini azaltmak için koruyucu müdahale programlarının çeşitlendirilerek hayata geçirilmesi ve var olan uygulamaların da ciddiyetle takip edilmesi gerekmektedir. Bu noktada her yaş grubunun kendi ihtiyaçları göz önüne alınarak psikolojik dayanıklılıklarını ve başa çıkma becerilerini artırmaya yönelik eğitimlerle destek sağlanmasının yararlı olacağı düşünülmektedir.
Anahtar kelimeler: Covid-19 korkusu, umutsuzluk, psikolojik iyi oluş

Abstract:
Aim: The aim of this study is to determine the relationship between fear of Covid-19 and the level of hopelessness and psychological well-being in adults who applied to family health centers
Method: Our cross-sectional analytical study was conducted in Dokuz Eylul University Education Family Health Centers in Izmir city center. The population of the research is 20,866 people. It was aimed to include at least 378 people in the study according to the sample whose population is known, and 383 people over the age of 18 who applied to family health centers were included in the study within the framework of voluntariness. Data were collected in April 2021 after obtaining ethical committee and institutional permissions. Sociodemographic data form, Covid-19 Fear Scale, Beck Hopelessness Scale and Psychological Well-Being Scale were applied to the participants. IBM SPSS 24.0 program was used in the evaluation and analysis of the data obtained from the research. In the statistical evaluation of the data, p<0.05 was accepted as significant.
Results: The mean age of the individuals participating in the study was 39.37±16.117 (min 18 and max 79), 65.3% of them were female. The mean score of the participants on the Covid-19 Fear Scale was found to be 19.52±5.942. When the Covid-19 Fear Scale scores are compared,  women, children, divorced/widowed and married, those who do not have a job, those who have less income than their expenses, those who have a known disease, those who use alcohol, those who live at home with individuals over the age of 65 or with chronic diseases have a significantly higher Covid-19 Fear Scale score than those who do not. These results are significant because the p value is less than 0.05. The fear of Covid-19 was found to be significantly lower in individuals between the ages of 18-25 compared to those between the ages of 26-64. Fear of Covid-19 was found to be significantly higher in individuals aged 45-64 compared to individuals aged 26-44. The Beck Hopelessness Scale mean score of the participants was found to be 6.77±5.134. The hopelessness score of those who have less income than their expenses, those who use cigarettes and alcohol, those who smoke more than before the pandemic, those who are diagnosed with Covid-19, those who are hospitalized due to Covid-19, were found to be significantly higher. Participants' Psychological Well-Being Scale mean score was 42.11±9.321. Psychological Well-Being score was found to be higher for those who are married, non-smokers, and those who do not receive inpatient treatment due to Covid-19. In the correlation analyzes, Fear of Covid-19 and Hopelessness were found to be weakly positively correlated. (p<0.05 , r=0.108) There was no statistically significant relationship between Fear of Covid-19 and Psychological Well-being. A statistically significant negative correlation was found between hopelessness and Psychological Well-being. (p<0.05, r=-0.607)
Conclusion: In the study, moderate fear of Covid-19 and mild hopelessness were detected. In the analyzes made, it was determined that the fear of Covid-19 was associated with hopelessness. During the Covid-19 pandemic, the mental health of the individual and society has been affected in a way that cannot be ignored. There are studies showing that fear is a trigger for different types of mental health problems, and our study supports this. It is thought that conducting studies on mental health during the Covid-19 pandemic, which affects human life on a global scale in all aspects, will help to overcome the psychological problems that may arise during this epidemic period and subsequent epidemic periods. In the light of this information, it is important to examine the relationship between the variables related to the fear of Covid-19. In order to reduce the psychological consequences of fear and the effects of the epidemic, preventive intervention programs should be diversified and implemented and existing practices should be followed seriously. At this point, it is thought that it would be beneficial to provide support with trainings to increase the psychological resilience and coping skills of each age group, taking into account their own needs.
Key words: Fear of Covid-19, hopelessness, psychological well-being