İmam hatip liselerinde görev yapan öğretmenlerin örgütsel kimlik algıları ile örgütsel bağlılıkları arasındaki ilişki (İstanbul örneği)
The relationship between organizational identity perception and organizational commitment of teachers working in imam hatip high schools: The case of İstanbul
Yazar: HATİCE KILIÇKAYA
Danışman: PROF. DR. ELİFE KILIÇ DOĞAN
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi ve Denetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Kimlik algısı = Identity perception ; Örgütsel bağlılık = Organizational commitment ; Örgütsel kimlik = Organizational identification ; Öğretmenler = Teachers ; İmam hatip liseleri = İmam hatip high schools ; İmam hatipler = İmam hatips ; İstanbul = Istanbul

Özet:
Bu araştırmanın amacı, imam hatip liselerinde görev yapan öğretmenlerin
örgütsel kimlik algıları ile örgütsel bağlılık düzeyleri arasındaki ilişkiyi incelemektir.
Araştırma kapsamında öğretmenlerin kıdem, cinsiyet, meslek dersleri ve kültür
dersleri alan değişkenlerinde örgütsel bağlılık düzeyleri ve örgütsel kimlik algıları
incelenmiştir. Araştırma, 2018-2019 eğitim-öğretim yılında İstanbul ilindeki imam
hatip liselerinde görev yapan 226 kadın, 124 erkek olmak üzere 350 öğretmenle
yürütülmüştür. Araştırmaya katılan öğretmenlere Kişisel Bilgi Formu, Örgütsel
Bağlılık Ölçeği ve Örgütsel Kimlik Algısı Ölçeği uygulanmıştır. Araştırma sonucu
elde edilen veriler; ilişkisiz örneklem t testi, Mann Whitney U testi, tek faktörlü
varyans analizi, Pearson Çarpım Moment Korelasyonu teknikleriyle çözümlenmiştir.
Araştırma sonucunda öğretmenlerin örgütsel kimlik algılarının arttıkça örgütsel
bağlılık düzeylerinin de arttığı sonucuna varılmıştır. Ayrıca alanlar içinde de meslek
dersleri öğretmenlerinin ve kültür dersi öğretmenlerinin örgütsel kimlik algıları ve
örgütsel bağlılık düzeyleri arasında anlamlı bir ilişki tespit edilmiştir. Cinsiyet
değişkeninde örgütsel kimlik algısının ve örgütsel bağlılığın erkek ve kadın
öğretmenlerde bir farklılık göstermediği sonucuna varılmıştır. İmam hatip liselerinde
çalışan öğretmenleri meslek dersleri ve kültür dersleri olarak alanlarına göre
değerlendirildiğinde ise; örgütsel kimlik algısının meslek ve kültür dersi alanında
cinsiyete göre bir farklılık göstermediği sonucuna varılırken; örgütsel bağlılıkta kültür
dersi erkek öğretmenlerinin örgütsel bağlılık düzeylerinin kültür dersleri kadın
öğretmenlerinkinden daha yüksek olduğu tespit edilmiştir. Meslek dersleri ve kültür
dersleri öğretmenlerinin alanlarına göre örgütsel kimlik algıları incelendiğinde meslek
dersleri öğretmenlerinin örgütsel kimlik düzeylerinin daha yüksek olduğu görülmüştür.
Öte yandan yine alan değişkeni üzerinden öğretmenlerin örgütsel bağlılık düzeylerine
baktığımızda ise meslek dersleri öğretmenlerinin örgütsel bağlılık puanlarının kültür
dersleri öğretmenlerinden anlamlı olarak daha yüksek olduğu görülmüştür. Araştırma
bulgularına kıdem değişkeni üzerinden bakıldığında ise tüm öğretmenlerin örgütsel
kimlik algılarında ve örgütsel bağlılık düzeylerinde anlamlı bir farklılık tespit
edilmemiştir. Araştırmanın bulgularından yola çıkarak son bölümde sonuçlar
tartışılmış ve sonraki araştırmalar için öneriler sunulmuştur.
Anahtar Kelimeler: Örgütsel kimlik, örgütsel bağlılık, meslek dersleri
öğretmeni, kültür dersleri öğretmeni, kıdem, cinsiyet

Abstract:
This research aims to investigate the relationship between organizational
identity perception and organizational commitment of teachers working in imam hatip
high schools. In the scope of research, teachers' organizational identity perceptions
and organizational commitment were investigated according to their length of service,
sex and their being career teachers or branch teachers. This research was conducted
with 350 teachers, 226 of whom were women and 124 of whom were men, working in
imam hatip high schools in the province of İstanbul in 2018-2019 academic year.
Teachers were surveyed via "Personal Information Form", "Organizational
Commitment Scale" and "Organizational Identity Perception Scale". The data
gathered from the scales was analyzed statistical data via techniques of independent
samples t-test, Mann Whitney U test, one way analysis of variance, Pearson's Product
Moment Multiple Correlation. At the end of the research it was found that there is a
significant relationship between teachers' organizational identity perception and
organizational commitment. While teachers'organizational identity perception level
increases, their organizational commitment level also increases. Besides, in terms of
teachers teaching fields, there is a significant relationship between organizatioanl
identity perception and organizational commitment of career teachers and branch
teachers. It has been found that there is no significant difference in the organizational
identity perception and organizational commitment of the teachers according to their
sex. On the orher hand when it is analyzed according to teaching fields, there is no
significant difference in organizational identity perception among career and branch
teachers according to their sex. But, male branch teachers have higher organizational
commitment than female branch teachers. When it was analyzed in terms of teachers
teaching field, career teachers have higher organizational commitment and higher
organizational identity perception than branch teachers. In terms of length of service,
there is no significant differences in teachers' organizational identity perception and
organizatioanal commitment. The associated findings of research were discussed in
the last chapter and presented the suggestions for the future research.
Key words: Organizational identity perception, organizational commitment,
career teachers, branch teachers, length of service, sex.