Batı nil virüsü'nün Konya ilindeki görülme sıklığının araştırılması
Investigation of west nile virus prevalence in Konya province
Yazar: SEMİH TOKAK
Danışman: PROF. DR. MEHMET ÖZDEMİR
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Tıbbi Mikrobiyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Mikrobiyoloji = Microbiology

Özet:
Batı Nil virüsü (BNV) Flaviviridae ailesi içinde yer alan sivrisinek kaynaklı nörotropik tek sarmallı RNA bir virüstür. BNV, insanlarda, atlarda, kuşlarda ve diğer yabani türlerde hafif ateşten şiddetli, ölümcül nöroinvazif hastalığa kadar değişen hastalıklardan sorumlu önemli bir zoonotik virüstür. Keşfedildiği günden bu yana, Antarktika hariç tüm kıtalarda çok sayıda insan ve hayvan hastalığı salgınına neden olmuştur. Ülkemiz gerek coğrafi konum açısından gerekse ekolojik özellikleri nedeniyle vektör kaynaklı birçok virüs ile vektörlerinin yaşam döngüleri içinde bulunmaktadır. Bu çalışmada, Konya ilindeki BNV seroprevalansının belirlenmesi, sosyodemografik ve sosyoekonomik değişkenlerin seroprevalans ile arasındaki ilişkinin araştırılması amaçlanmıştır.
Konya ilinin, 2024 yılındaki ilçe ve köy/belde nüfus verilerine, Türkiye İstatistik Kurumu'nun adrese dayalı nüfus kayıt sistemi aracılığıyla ulaşıldı. Bu veriler üzerinden, orantılı tabakalı örnekleme yöntemi kullanılarak toplamda 1020 örnek alınması planlandı. Buna göre, Nisan-Ağustos 2024 tarihleri arasında Necmettin Erbakan Üniversitesi Hastanesi Kan Merkezi'ne başvuran 720 kan donörü ve çocuk hastalıkları polikliniklerine başvuran 300 katılımcıya ait serum örneği çalışmaya dahil edildi. Serum örneklerinde BNV IgM ve BNV IgG antikor varlığı ELISA yöntemi ile araştırıldı. ELISA yöntemi ile pozitif olarak belirlenen BNV IgM ve IgG antikorları İndirekt İmmunofloresan Test (IIFT) yöntemi ile doğrulandı. Katılımcılara ait yaş, cinsiyet, yerleşim yeri, eğitim durumu, gelir düzeyi, meslek, tuvaletin evdeki konumu, günlük dışarıda kalma saati, sinek kovucu kullanımı, alkol kullanımı, yaşama alanında evcil/kümes/binek hayvan varlığı, yurt dışında bulunma durumu, hipertansiyon, böbrek yetmezliği, diyabet mellitus ve kardiyovasküler hastalık gibi bağımsız değişkenler ile bağımlı değişkenler arasındaki ilişkiler, ki-kare testi, Fisher'ın kesin testi ve t testi kullanılarak analiz edildi. BNV'ye ait risk faktörlerini belirlenmesinde her bir değişkenin düzeltilmiş Odds Ratio (OR) ve %95 güven aralıkları lojistik regresyon yöntemiyle hesaplandı.
Araştırma sonucunda, ELISA yöntemiyle 50 serum örneğinde (%4,9) BNV IgM antikor pozitifliği, 17 serum örneğinde ise (%1,7) BNV IgG antikor pozitifliği tespit edilmiştir. Pozitif olarak belirlenen 67 örneğe doğrulama amacıyla IIFT uygulanmış ve örneklerin tamamında pozitiflik saptanmıştır. Elde ettiğimiz veriler, BNV IgM pozitifliği ile yaş ve eğitim durumu gibi demografik faktörlerin istatiksel olarak anlamlı ilişki olduğunu ortaya koymaktadır. Buna ek olarak, BNV IgG pozitifliği ile yaş, cinsiyet ve eğitim durumu istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur. Ancak çok değişkenli analiz sonuçlarına göre, BNV IgM ve IgG seroprevalansı ile demografik faktörler arasında anlamlılığın kaybolduğu tespit edilmiştir.
Konya ilindeki BNV enfeksiyonu olduğu ilk kez saptanmış olup, IgM seroprevalansı %4,9 ve IgG seroporevalansı ise %1,7 olarak belirlenmiştir. Hastaneye başvuran hastalar arasında, nedeni bilinmeyen ateşli hastalıklar, menenjit ve ensefalit vakalarında etken olarak BNV mutlaka dikkate alınmalıdır.

Abstract:
West Nile virus (WNV) is a mosquito-borne neurotropic single-stranded RNA virus of the Flaviviridae family. WNV is an important zoonotic virus responsible for diseases ranging from mild fever to severe, fatal neuroinvasive disease in humans, horses, birds and other wildlife. Since its discovery, it has caused numerous outbreaks of human and animal disease on all continents except Antarctica. Due to its geographical location and ecological characteristics, our country is in the life cycle of many vector-borne viruses and their vectors. The aim of this study was to determine the seroprevalence of WNV in Konya province and to investigate the relationship between socio-demographic and socio-economic variables and seroprevalence.
District and village/municipality population data of Konya province in 2024 were obtained from the address-based population registration system of the Turkish Statistical Institute. Based on these data, a total of 1020 samples were planned to be collected using the proportional stratified sampling method. Accordingly, 720 blood donors who applied to the Necmettin Erbakan University Hospital Blood Centre and 300 serum samples from paediatric patients who applied to paediatric outpatient clinics were included in the study. The presence of WNV IgM and WNV IgG antibodies in the serum samples was assessed by ELISA. WNV IgM and IgG antibodies found to be positive by ELISA were confirmed by the indirect immunofluorescence test (IIFT). The relationships between independent variables such as age, gender, place of residence, education level, income level, occupation, location of toilet in the house, daily time spent outdoors, use of insect repellents, alcohol consumption, presence of pets/poultry/livestock in the home, time spent abroad, hypertension, renal failure, diabetes mellitus and cardiovascular disease and the dependent variables were analysed using chi-squared test, Fisher's exact test and t-test. The adjusted odds ratio (OR) and 95% confidence intervals of each variable were calculated by logistic regression method to determine the risk factors for WNV.
As a result of the study, WNV IgM antibody positivity was detected in 50 serum samples (4.9%) and WNV IgG antibody positivity was detected in 17 serum samples (1.7%) by the ELISA method. IIFT was applied to 67 positive samples for confirmation and positivity was detected in all samples. Our data showed that demographic factors such as age and educational status were statistically significantly associated with WNV IgM positivity. In addition, WNV IgG positivity and age, sex and educational status were found to be statistically significant. However, according to the results of multivariate analysis, no significance was found between BNV IgM and IgG seroprevalence and demographic factors.
WNV infection was detected for the first time in Konya province and the IgM seroprevalence was 4.9% and the IgG seroprevalence was 1.7%. WNV should be considered as the causative agent of febrile illnesses of unknown origin, meningitis and encephalitis in hospitalised patients.