Eski Anadolu Türkçesinde soru cümlelerinin edimbilimsel işlevleri
Pragmatic functions of questions in the old Anatolian Turkish
Yazar: SUZAN HELVACI
Danışman: YRD. DOÇ. DR. GÜLCAN ÇOLAK BOSTANCI
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Türk Dili Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature

Özet:
Çalışmanın birinci bölümünde Eski Anadolu Türkçesinin dönem özellikleri, dil özellikleri ve önemli eserleri hakkında bilgi verildikten sonra, edimbilime ve önemli kuramlarına değinilmiştir. Söz edimleri kuramı detaylı biçimde ele alınmıştır. Ardından soru kategorisi ve soru cümlelerinin çeşitli kaynaklarda yapılan tasnifleri verilerek çalışmanın ikinci bölümünde kullanılacak olan formu ortaya konmuştur.	
Çalışmanın ikinci bölümünde, Eski Anadolu Türkçesinde soru cümleleri söz edimleri kuramına göre incelenmiştir. Dönemin hem kültürel hem de dil çalışmaları açısından önem taşıyan eserlerinden Süheyl ü Nevbahâr, Yûsuf u Zelîhâ, Dede Korkut Hikâyeleri, Yunus Emre Divanı, Kıssa-i Yûsuf, Risâletü?n-Nushiyye ve Har-Nâme taranarak elde edilen soru cümleleri ?gerçek sorular? ve ?retorik sorular? olarak iki temel başlığa ayrılmıştır. Konuşucunun dinleyiciden ?bilgi istediği? sorular gerçek sorular; soru cümlesi formunda olan ancak bir bildirim cümlesinin görevini yerine getiren soru cümleleri ise retorik sorular olarak sınıflandırılmıştır. Retorik sorular, Searle?ün söz edimleri kuramına dayanarak birer bildirim cümlesi olarak değerlendirilmiştir. Yerine getirdikleri edimlere göre 13?ü ana başlık olmak üzere toplamda 18 başlık altında toplanmıştır. Her edimin, Searle?ün edimsöz türlerinden hangisine daha yakın olabileceğine değinilmiştir.
Çalışmada, her beyitin/satırın geçtiği sayfa numarası ve ardından beyit/satır numarası verilmiştir. Soru cümlesinin yerine getirdiği edimi daha açık biçimde anlayabilmek için, cümle sonlarında bağlam kısaca açıklanmıştır.
Çalışmanın sonuç bölümünde, elde edilen sayısal veriler sıralanmıştır. Sayısal verilerden hareketle kullanım sıklığı da ortaya çıkmış, edimlerin eserlerde kullanım sıklığıyla ilgili kısa bir değerlendirme yapılmıştır.


Anahtar Sözcükler
1. Eski Anadolu Türkçesi 
2. Edimbilim 
3. Söz Edimleri Kuramı 
4. Retorik Sorular 
5. Soru

Abstract:
In the first chapter of the research, researcher talks about the significance of Old Anatolian Turkish period, language features and valuable works of literature. Pragmatics is explained through its worthy hypothesis and Speech Act is exclusively studied. After that, definitions of question categories are lined up, explanations of questions taken from variable resources are given to provide the form to be used in the second chapter of the work.
In the second chapter, the questions in Old Anatolian Turkish are investigated according to Speech Act. This questions are acquired through the works of that period Süheyl ü Nevbahâr, Yûsuf u Zelîhâ, Dede Korkut Hikâyeleri, Yunus Emre Divanı, Kıssa-i Yûsuf, Risâletü?n-Nushiyye ve Har-Nâme   which have both cultural and literary importance. These questions are divided into two basic heading as ?Actual Questions? and ?Rhetorical Questions?. The questions to which awaits ?information? from a hearer are actual questions; the questions that are asked to promote thinking are rhetorical questions. Rhetorical questions evaluated as directive sentences taking Searle?s speech act as a base. Considering the acts they achieve, 18 acts are identified 13 of which are main titles. Researcher mentions which act is more related to Searle? a illocution act.
As a research method each couplet/line is showed clearly as a means of their page numbers in the works. In order to clarity the acts that questions accomplish, context is explained briefly in the end of each sentence.
In the resulting chapter of the research quantitative data is revealed. Frequency of the acts is surfaced with the help of quantitative data; a brief evolution is related to frequency of the acts in the works that are used.



Key Words
1. Pragmatics 
2. Old Anatolian Turkish
3. Speech Act
4. Question 
5. Rhetorical Questions