Nanomateryallerin tuz stresi altındaki bazı nane türlerinde büyüme parametreleri ve fenolik bileşik düzeylerine etkisi
Effect of nanomaterials on growth parameters and phenolic compound levels in some mentha species under salt stress
Yazar: BURCU ÖZTAŞ KURT
Danışman: PROF. DR. İSMAİL GÜL
Kilis 7 Aralık Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Ballıbabagiller = Labiatae ; Fenolik bileşikler = Phenolic compounds ; Nane = Mint ; Nanomateryaller = Nanomaterials ; Tuz stresi = Salt stress

Özet:
Tuz stresi, özellikle kurak ya da yarı kurak iklimlerde çevre koşulları ve yanlış tarımsal faaliyetler sonucu bitkilerin büyüme ve gelişimlerini olumsuz etkileyen önemli abiyotik faktörlerden biridir. Bu çalışmada ülkemiz açısından önemli bir bitki olan Mentha spicata ve Mentha piperita nane türlerinde farklı tuz dozlarında (0, 50 ve 100 mM) dışarıdan yapılan grafen oksit (GO), nanopartikül (NP) ve kuersetin (QC) uygulamalarının büyüme parametrelerine ve yaprakların fenolik bileşiklerine olan etkisi araştırılmıştır. Buna göre;  büyüme parametrelerine tuz stresinden önce yapılan GO, NP ve QC uygulamaları farklı tuz dozlarında türler bakımından etkisi önemli bulunmuştur. Yapılan uygulamaların tuz stresinde fenolik bileşenleri düzeyine etkisi bakımından türler ve tuz dozları farklı tepkiler vermiştir. Bunlardan GO uygulaması; klorojenik, hidroksibenzoik, salisilik, resveratrol, hidroksisinnamik, naringen, flavon asit artarken; kateşinhidrat, vanilik, p-kumarik, rosmanirik, ferulik, naringin, sinnamik, o-kumarik, kafeik asit miktarlarında azalışa neden olmuştur. QC uygulaması kafeik asit, vanilik, rutin, kuersetin, naringin, o-kumarik, krisin, flavon miktarlarını artırırken, klorojenik, hidroksibenzoik, ferulik, sinnamik miktarlarını azaltmıştır. NP uygulaması; kateşinhidrat, kafeik asit, hidroksi benzoik, p-kumarik, rosmanirik, rutin, ferulik, resveratrol, sinnamik, naringen, hidroksisinnamik, naringin, o-kumarik, krisin ve flavon asiti artırırken vanilik ve salisilik asiti azaltmışır. Sonuç olarak tuz stresinin etkisini azaltmaya yönelik uygulamalar bitki yetiştirciliğinde önemli bulunmuştur.

Abstract:
Salt stress is one of the important abiotic factors that negatively affect the growth and development of plants as a result of environmental conditions and improper agricultural activities, especially in arid or semi-arid climates. In this study, the effects of externally made graphene oxide (GO), nanoparticle (NP) and quercetin (QC) applications at different salt doses (0, 50 and 100 mM) on the growth parameters and phenolic compounds of leaves in Mentha spicata and Mentha piperita mint species, which are important plants for our country was investigated. According to this; the effects of GO, NP and QC applications on growth parameters before salt stress were found to be significant for species at different salt doses. Species and salt doses gave different responses in terms of the effects of the applications on the level of phenolic compounds in salt stress. Among them, the GO application; while chlorogenic, hydroxybenzoic, salicylic, resveratrol, hydroxycinnamic, naringen, flavon acid increase; It caused a decrease in the amounts of catechinhydrate, vanillic, p-coumaric, rosmaniric, ferulic, naringin, cinnamic, o-coumaric, caffeic acid. While QC application increased the amounts of caffeic, vanillic, rutin, quercetin, naringin, o-coumaric, chrysin, flavone, it decreased the amounts of chlorogenic, hydroxybenzoic, ferulic, cinnamic. NP application; It increased catechinhydrate, caffeic acid, hydroxy benzoic, p-coumaric, rosmaniric, rutin, ferulic, resveratrol, cinnamic, naringen, hydroxycinnamic, naringin, o-coumaric, chrysin and flavone acids, while decreased vanillic and salicylic acid. As a result, practices aimed at reducing the effect of salt stress have been found to be important in plant breeding.