Yeni bilgi iletişim teknolojilerinin devlet ve toplumsal hareketler arasındaki ilişkiye etkisi: İran İslam Cumhuriyeti'nde kadın hareketi örneği
The case of woman movement in the Islamic Republic of Iran
Yazar: HASTY SAYADY
Danışman: DOÇ. DR. SENEM ATVUR
Akdeniz Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı / Uluslararası İlişkiler Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations

Özet:
Bilgi ve iletişim teknolojilerinin gelişmesi ve geleneksel toplumlardan endüstriyel toplumlara ve nihayet bilgi toplumlarına geçiş insan hayatının tüm yönlerini etkilemiştir. Bu düşünceyle birlikte, bütün dünya bir ağ yapısına benzetilir ve sanal gerçeklik kültürünün hakim olduğu bu ortamda; bireyler, gruplar, hükümetler, akımlar ve hareketler, mevcut medya araçlarını tam olarak kullanmak zorunda kalmaktadır. Bu çerçevede, araştırmanın ana sorusu şudur: Devlet ve toplumsal hareketler arasındaki ilişkinin evrimi dikkate alınarak, küreselleşme sürecinde iletişimin ve yeni bilgi teknolojilerinin bu ilişkideki rolü nedir? Ulusötesi, sembolik etkileşim ve ağ toplumu teorik çerçevesinin yardımıyla aşağıdaki hipotez ileri sürülmüştür: Yeni bilgi ve iletişim teknolojileri, devlet kurumunu değiştirerek, devlet-vatandaş ilişkisini dönüştürmüştür. Yeni bilgi teknolojileri siyasi geçiş yaratarak hareketlerin evriminde ve yeni toplumsal hareketlerin değişiminde de kilit bir rol oynamaktadır. Bu araştırmada örnek olarak İran seçilmiştir. Demokratik olmayan bir ülkede toplumsal hareketlerin bilgi iletişim teknolojilerinden nasıl yararlandığı ve devlet ile hareketler arasındaki ilişki üzerinde rol oynayıp oynamadığı sorgulanmaktadır. Bu bağlamda İran'daki kadın hareketi merkeze alınarak, özellikle Mahsa Amini'nin yaşadığı şiddet olayı sonrasında ölümüyle başlayan toplumsal hareketlilik analiz edilmektedir. Bu hareketle ilgili önemli dönüm noktaları incelenmektedir. Toplumsal hareketin ilk hafta hem çevrimdışı hem de Twitter ve Instagramdaki etkinliği protestoların oluşmasına ve yayılmasına büyük katkı sağlamaktadır. Çalışmada hareketin ilk altı ayı örnek olay olarak seçilmiştir; bunun nedeni hareketin ortaya çıkışına ve yayılımına odaklanma isteğidir. Son olarak, araştırma şunu varsaymaktadır: Yeni bilgi- iletişim teknolojileri (akıllı telefonlar ve İnternet tabanlı medya), sosyal aktörler arasında ağ tabanlı ve yatay bağlantılar oluşturarak, özgürlük ve demokrasi kavramlarını genişleterek, eksiklikleri ve sorunları paylaşarak, sosyal hareket vizyonunun ve yönetişimin yasal sınırlarının ötesine geçmesine ve ulusötesi bir yapıya dönüşmesine yol açmıştır. Toplumsal hareketlerin aktörleri arasındaki etkileşimle birlikte, hareketlerin eylem repertuarı, hedefleri, talimatları ve stratejileri her geçen gün genişlemektedir. Bu bağlamda toplumsal hareketlerin dönüşümü, devletin toplumsal hareketlerle ilişkisinde de değişim yaratmıştır. Özellikle hareketlerin bilgi iletişim teknolojileri aracılığıyla kurdukları ulusötesi bağlantılar, devletin bu hareketlerle ilişkisini belirginleştiren unsurlardan biri olmuştur.

Abstract:
The development of information and communication technologies and the transition from traditional to industrial and finally to knowledge societies have affected all aspects of human life. With this thought in mind, the whole world is likened to a network structure, and in this environment dominated by virtual reality culture; individuals, groups, governments, currents, and movements have to use the existing media tools fully. Within this framework, the main question of the research is as follows: Considering the evolution of the relationship between the state and social movements, what is the role of communication and new information technologies in this relationship in the globalization process? With the help of the transnational, symbolic interaction, and network society theoretical framework, the following hypothesis is put forward: New information and communication technologies have transformed the state-citizen relationship by changing the state institution. New information technologies have played a key role in the evolution of movements and the transformation of new social movements by creating political transitions. In this research, Iran is chosen as an example. It questions how social movements in a non-democratic country utilize information communication technologies and whether they play a role in the relationship between the state and the movements. In this context, the women's movement in Iran is taken as the center and the social movement that started with the death of Mahsa Amini after a violent incident is analyzed. Important milestones related to this movement are analyzed. The activity of the social movement in the first week, both offline and on Twitter and Instagram, contributed greatly to the formation and spread of the protests. The first six months of the movement are chosen as the case study because of the desire to focus on the emergence and spread of the movement. Finally, the research assumes the following: New information and communication technologies (smartphones and internet-based media) have led to the creation of networkbased and horizontal connections between social actors, expanding the concepts of freedom and democracy, sharing deficiencies and problems, and allowing the social movement vision and governance to go beyond legal boundaries and transform into a transnational structure. With the interaction between the actors of social movements, the repertoire of actions, goals, instructions, and strategies of the movements is expanding daily. In this context, the vii transformation of social movements has also created a change in the relationship between the state and social movements. In particular, the transnational connections established by movements through information and communication technologies have been one of the elements that have defined the relationship between the state and these movements.