Annelerin bebek bakımına yönelik geleneksel uygulamaları ve uygulama nedenlerinin tanımlanması: Şarköy örneği
The traditional practices on baby caring that the mothers know and employ and the reasons of these practices: The şarköy sample
Yazar: ELVAN RABİA KÜÇÜK
Danışman: PROF. DR. GÜLBU TANRIVERDİ
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Anneler = Mothers ; Bebek bakımı = Infant care ; Bebekler = Infant ; Gelenekler = Traditions ; Geleneksel yaklaşım = Traditional approach ; Tekirdağ-Şarköy = Tekirdağ-Şarköy

Özet:
Bu araştırma bebek bakımına yönelik annelerin uyguladığı geleneksel uygulamalar ve bu uygulamaların nedenlerini tanımlanmak amacıyla yapıldı. Tanımlayıcı olan bu araştırmanın evrenini Şarköy'de 0-2 yaş bebeği olan toplam 620 anne oluşturdu. Evrenden örneklem seçimine gidilmedi, T.C vatandaşı olan ve araştırmaya katılmayı kabul eden 176 anne ile çalışma tamamlandı. Etik izinler alındı. Veriler Eylül 2018-Şubat 2020 tarihleri arasında iki Aile Sağlığı Merkezinde araştırmacı tarafından, yüz yüze görüşme yöntemiyle ve anket formuyla toplandı. Veriler, SPSS 25 paket programında ortalama ve yüzdelik dağılım ile değerlendirildi. Bulgulara göre annelerin %16,5'inin bebeğini emzirmek için üç-beş ezan beklediği; %61,4'ünün bebeğini tuzlandığı; %53,4'ünün göbeği düşene kadar banyo yaptırmadığı; %84,7'sinin bebeğini sallayarak uyuttuğu; %35,2'sinin nazardan bebeğini korumak için kurşun döktürdüğü; %9,7'sinin höllük kullandığı; %31,3'ünün göbek bakımında zeytinyağı kullandığı; %36,9'unun kırkı çıkana kadar bebeğin tırnağını kesmediği; %55,1'inin bebeğini kundakladığı; %72,2'sinin kırk çıkarması yaptığı ve al basmasından korunmaya yönelik çok sayıda geleneksel uygulamalara başvurduğu saptandı. Geleneksel uygulamalara annelerin %65,3'ü aile büyüklerinden öyle gördükleri ve benimsedikleri için; %61,9'u bebeklerinin sağlıklı olması için; %58'i kültürünün bir parçası için ve %57,4'ü sağlık kurumlarına ulaşmaktan daha kolay olduğu için başvurdukları belirlendi. Sonuç olarak geleneksel uygulamaya başvurma nedenleri çeşitlilik göstermekle birlikte bebeğin sağlığına zarar veren uygulamaların da olduğu saptandı. Belirlenen zararların azaltılmasına yönelik farkındalık çalışmaları yapılması önerilebilir.
Anahtar Sözcükler: Gelenek, Geleneksel uygulama, Bebek, Bakım, Hemşire

Abstract:
This research aims to define the traditional practices of mothers on baby caring and their reasons. The population of this descriptive research consists of 620 mothers in total that have babies aged 0-2 years old. The samples were not selected from the population, the study was completed with 176 mothers who were Turkish Republic citizens and accepted to attend the research. The ethical permissions were taken. The data was collected with the face-to-face questionnaire forms by two researchers from Family Health Centre between the dates of September 2018 and February 2020. The data was evaluated with mean and percentage distribution in SPSS 25 packaged programs. According to the findings, it was detected that 16.5% of the mothers wait for a few calls to prayer before breast-feeding their babies; 61.4% salt their babies; 53.4% do not bath their babies till the shedding of the umbilical cord; 84.7% rock their babies to sleep; 35.2% pour lead to repel the evil eye in order to protect their babies; 9.7% use the dry earth (used instead of diapers under a baby's swaddling clothes); 31.3% use olive oil for umbilicus care; 36.9% do not cut nails for forty days to have passed; 55.1% swaddle their babies; 72.2% safely complete the first 40 days after childbirth and apply for many traditional practices for protecting themselves from incubus. It was determined the mothers apply for these traditional practices because 65.3% learn them from the family elders and adopt them; 61.9% think they are good for their babies' health; 58% think it is a part of their culture and 57.4% think it is easier than reaching the health institutions. As a result, in addition to the variety of reasons for applying the traditional practice, there are also practices that give harm to the health of a baby. It may be suggested to conduct the awareness studies for reducing the harms that have been determined.
Key Words: Tradition, Traditional practice, Baby, Care, Nurse