Güvenlik iklimi ve kültürünün güvenlik performansına etkisi: Bir tıp fakültesi hastanesi örneği
The effect of safety climate and culture on safety performance: An example of a medical faculty hospital
Yazar: KEVSER TUNCER KARA
Danışman: PROF. DR. AYŞE FERDANE OĞUZÖNCÜL
Fırat Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Halk Sağlığı = Public Health
Dizin: Güvenlik = Security ; Güvenlik iklimi = Safety climate ; Güvenlik kültürü = Safety culture ; Hastaneler = Hospitals ; Performans = Performance

Özet:
Bu araştırmada, Fırat Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi'nde güvenlik iklimi, güvenlik kültürü, güvenlik performansını etkileyen faktörler ve güvenlik iklimi ve kültürünün güvenlik performansına etkisini tespit etmek amaçlanmıştır. 
Kesitsel ve tanımlayıcı tipte olan bu araştırmanın evrenini Fırat Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi'nde çalışan doktor, ebe-hemşire ve personel (1454 kişi) oluşturmuştur. Araştırmanın minimum örneklem büyüklüğü Epi Info programında %95 güven aralığı ve %3 hata payı ile 616 olarak hesaplanmıştır. Araştırmanın verileri, kişisel bilgi formu, güvenlik iklimi, güvenlik kültürü ve güvenlik performansı ölçeklerinden oluşan anket ile gözlem altında toplanmıştır. Elde edilen veriler; Kolmogrov-Smirnov, Man-Whitney U, Kruskal Wallis, ki-kare testi, ROC, iç güvenilirlik, basit doğrusal ve çok değişkenli doğrusal regresyon analizi ile değerlendirilmiştir.
Katılımcıların yaş ortancası 31,0 olup, %50,6'sı kadın, %61,9'u evli ve %38,0'i yüksek lisans ve üstü mezunuydu. Araştırmaya katılanların %61,7'si iş kazası, %66,9'u meslek hastalıkları ile ilgili bilgi sahibiydi. Meslek hastalığı tanısı alan %2,6, iş kazası yaşayan %13,0, ramak kala olay yaşayan %19,5 idi. İş kazası ve meslek hastalıkları hakkında bilgisi olanların güvenlik iklimi, güvenlik kültürü ve güvenlik performansı algılarının anlamlı yüksek olduğu tespit edildi.  Güvenlik iklimi, güvenlik kültürü ve güvenlik performansının pozitif korelasyon gösterdiği, basit doğrusal regresyonda güvenlik ikliminin %12,1, güvenlik kültürünün %17,6 güvenlik performansını açıkladığı saptandı.
Sonuç olarak; eğitimler arttırılmalı ve periyodik olarak tekrarlanmalı, ramak kala olay bildirimi kolaylaştırılmalı, iş sağlığı ve güvenliği konusunda birim kurularak uygulama desteği ve denetimler arttırılmalıdır.

Abstract:
The aim of this study was to investigate factors affecting safety climate, safety culture, safety performance, and the effect of safety climate and culture on safety performance in Fırat University Medical Faculty Hospital.
The population of this cross-sectional, descriptive study consisted of doctors, midwives, nurses and other medical staff (1454 people) working at Fırat University Medical Faculty Hospital. The minimum sample size of the study was calculated as 616 with a 95% confidence interval and 3% margin of error in the Epi Info program.  The data were collected through a questionnaire consisting of personal information questionnaire, safety climate scale, safety culture scale and safety performance scale. The Kolmogrov-Smirnov, Man-Whitney U, Kruskal Wallis, chi-square test, ROC, internal reliability, simple linear regression and multivariate linear regression analysis were used in data analysis. 
The median age of the participants was 31.0. Of the participants, 50.6% were women, 61.9% were married and 38.0% had graduate or higher levels of education. It was found that 61.7% of the participants had information on work accidents and 66.9% of them had information on occupational diseases. In addition, 2.6% were diagnosed with occupational disease, 13.0% had a work accident, and 19.5% had near-miss incidents. It was determined that those who had information on occupational accidents and diseases had higher perceptions of safety climate, safety culture and safety performance. Furthermore, safety climate, safety culture and safety performance were positively correlated. As a result of simple linear regression, it was determined that the security climate explained 12.1% and the security culture 17.6% of security performance.
As a result, trainings should be increased and repeated periodically, reporting near-miss events should be facilitated. Finally, occupational health and safety unit should be established, and inspections should be increased.