Ayak ve ayak bileği travması ile acil servise başvuran hastalarda tedavi seçeneklerinin X-ray ve bilgisayarlı tomografi sonuçlarına göre karşılaştırılması
Comparison of the effects of X-ray and computed tomography results on treatment in patients admitted to the emergency department with foot and ankle trauma
Yazar: BURCU ÖZEN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET REŞİT ÖNCÜ
Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Acil Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: İlk ve Acil Yardım = Emergency and First Aid
Dizin: Acil servis-hastane = Emergency service-hospital ; Acil tıp = Emergency medicine ; Ayak = Foot ; Ayak bileği = Ankle ; Tomografi-x ışınlı-bilgisayarlı = Tomography-x ray-computed ; X ışını = X ray

Özet:
Bu çalışmada, ayak ve/veya ayak bileği travmasıyla acil servise başvuran olgularda tanı için çekilen direkt grafi (X-Ray) ve BT'nin patolojik bulguyu tespit etmedeki farklılıklarını ve yapılması gereken tedaviyi öngörebilirliğinin araştırılması amaçlanmıştır.
Yöntem: Araştırma Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Tıp Fakültesi acil servisinde 1 Ocak 2017- 31 Aralık 2019 tarihleri arasında ayak ve/veya ayak bileği travması olan hastaların BT ve X-ray sonuçlarının ve klinik özelliklerinin retrospektif olarak değerlendirilmesiyle gerçekleştirilmiştir.
Bulgular: Olguların %68,9'u erkek, yaş ortalaması 29,23 ± 16,75 yıldı. Hastaların %66,2'sinin hem X-ray hem BT sonucu normalken, %8,9'unda sadece BT'de, %24,9'unda hem X-ray hem de BT'de patoloji saptandı. X-ray ve BT'de patoloji saptanan olgularla karşılaştırıldığında, X-ray ve BT'si normal olanlarda istatistiksel olarak anlamlı düzeyde daha düşük sıklıkta fraktür, daha fazla sıklıkta diğer yaralanmalar saptandı (p <0,001). Diğer gruplarla karşılaştırıldığında, hem X-ray hem BT'de patoloji saptananların GKS skoru istatistiksel olarak anlamlı düzeyde daha düşüktü (p = 0,018). Diğer gruplarla karşılaştırıldığında X-ray ve BT'si normal olan grupta ayak+ayak bileği yaralanması istatistiksel olarak anlamlı düzeyde daha fazla sıklıktaydı (p<0,001). Diğer gruplarla karşılaştırıldığında, X-ray ve BT sonucu normal olanlar istatistiksel olarak anlamlı düzeyde daha fazla sıklıkta sadece medikal olarak, X-ray ve BT'si patolojik olanlar daha fazla sıklıkta ameliyat ile, sadece BT'si patolojik olanlar daha fazla sıklıkta alçı-atel ile tedavi edildi (p<0,001). Diğer gruplarla karşılaştırıldığında sadece BT'de patoloji saptananlarda istatistiksel olarak anlamlı düzeyde daha fazla sıklıkta, X-ray ve BT sonucu normal olanlarda anlamlı düzeyde daha az sıklıkta tedavi değişimi gerçekleştirildi (p<0,001).
Sonuç: Ayak ve/veya ayak bileği yaralanma şikayeti ile başvuran olgulara yapılan X-ray ve BT ile tedavi gereksinimi başvuru anında öngörülebilir.
Anahtar Kelimeler: Acil servis, Ayak travması, Ayak bileği travması, X-ray, Bilgisayarlı tomografi

Abstract:
In this study, it was aimed to investigate the differences of direct radiography (X-Ray) and CT for diagnosis in patients who applied to the emergency department with foot and/or ankle trauma in detecting the pathological finding and predicting the required treatment. 
Method. The study was carried out by retrospectively evaluating the CT and X-ray results and clinical features of patients with foot and/or ankle trauma in the emergency department of Van Yüzüncü Yıl University Faculty of Medicine between January 1, 2017 and December 31, 2019.
Results. 68.9% of the cases were male and the mean age was 29.23 ± 16.75 years. While both X-ray and CT results were normal in 66.2% of the patients, pathology was detected only in CT in 8.9%, and in both X-ray and CT in 24.9%. Fracture was statistically significantly lower and other injuries were more frequent in patients with normal X-ray and CT compared to patients with pathology in X-ray and CT (p <0.001). Compared with the other groups, the GCS score of those with pathology on both X-ray and CT was statistically significantly lower (p = 0.018). Compared to the other groups, foot+ankle injuries were statistically significantly higher in the group with normal X-ray and CT scans (p<0.001). Compared with the other groups, those with normal X-ray and CT results were statistically significantly more frequently treated with only medical treatment, those with pathological X-ray and CT were treated more frequently with surgery, and plaster-splint was applied more frequently in patients whose only CT result was pathological (p<0.001). Compared to other groups, treatment was changed significantly more frequently in patients with pathology only on CT, and significantly less frequently in patients with normal X-ray and CT results (p<0.001). 
Conclusion. In cases presenting with foot and/or ankle injury, the need for treatment can be predicted at the time of admission with X-ray and CT scan.
Keywords. Emergency department, Foot trauma, Ankle trauma, X-ray, Computed tomography