Multipl myelom kemik lezyonları ve diğer osteolitik kemik metastazlarının bilgisayarlı tomografi bulgularının karşılaştırılması
Comparision of CTfindings of multiple myeloma bone lesions and other osteolytic metastatatic bone lesions
Yazar: UYGAR MUTLU
Danışman: PROF. DR. ALİ BALCI
Dokuz Eylül Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Radyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2019
Konu: Radyoloji ve Nükleer Tıp = Radiology and Nuclear Medicine
Dizin: Kemik hastalıkları = Bone diseases ; Kemik neoplazmları = Bone neoplasms ; Kemik ve kemikler = Bone and bones ; Multipl miyelom = Multiple myeloma ; Neoplazm metastazları = Neoplasm metastasis ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Tomografi-x ışınlı-bilgisayarlı = Tomography-x ray-computed

Özet:
Multipl myelom, kemik iliğinde anormal plazma hücre proliferasyonu ile karakterize malign bir hastalıktır. Osteolitik metastazlar, multipl myelom gibi kemiğin en sık malign tümörlerinden biridir. Metastaz ve multipl myelom, iki farklı klinik durum olup, hastaların uygun klinik değerlendirilmesi ve erken tedavi alabilmeleri için bu iki klinik sürecin ayrımı önemlidir. Çalışmamızda, multipl myelom ve osteolitik kemik metastazlarını BT bulguları ile ayrımı amaçlanmıştır.
Çalışmamızda, Temmuz 2007- Kasım 2018 tarihleri arasında, multipl myelom ve osteolitik metastaz tanılı hastalara ait BT görüntüleri, önceden belirlenen bağımsız değişkenlere göre iki gözlemci tarafından değerlendirilmiştir.
Çalışmada, lezyon içerisinde kemik dansitesinde yüksek dansiteli alan varlığının metastaz hastalarında myelom hastalarına göre daha sık olarak izlendiği görülmüştür. (metastaz:%85.2, myelom: %19, p<0.001)(OR:25.88,GA: 13.73-48.75, p değeri <0.001, Nagelkerke R2 değeri:. 516). Ayrıca perilezyonel skleroz varlığı ve silik konturlu olma özellikleri metastaz hastalarında daha yüksek oranda izlenmiştir (%38.9 - %13.2 p<0.001, ve %34.6 - %9.1 p <0,001).  Ayrıca hem kontrastlı hem kontrastsız incelemelerde metastatik  lezyonların daha çok heterojen iç yapıda olduğu izlenmiştir.           ( %81.6 - %29.4 p<0.001, %60 - %19.1 p<0.001). İskelet sistemi alt gruplara ayrıldığında da benzer şekilde lezyon içerisinde kemik dansitesinde alan varlığının metastatik lezyonlarda daha yüksek oranda izlendiği görülmüştür.
Sonuç olarak, metastaz ve myelom hastalarına ait lezyonlarının ayrımında, BT'de , lezyon içerisinde kemik dansitesinde alan varlığının kullanılabilir olduğu izlenmiştir. Ayrıca perilezyonel skleroz varlığı, silik kontur, heterojen iç yapı özelliklerinin, iki hasta grubunun ayrımında destekleyici bulgular olarak kullanılabilir.

Anahtar Kelimeler: Multipl myelom, osteolitik metastaz, bilgisayarlı tomografi

Abstract:
Multiple myeloma is malign disease characterized by abnormal proliferation of plasma cells in the bone marrow. Osteolytic metastases are one of the most common malign tumors of bones like multiple myeloma. It is important to differantiate between this two clinical conditions because their treatment and clinical assessment are different from each other. We aimed in this study to distunguish lytic lesions of multiple myeloma from metastases using CT findings. 
In our study, CT imaging findings that belong to patients diagnosed multiple myeloma or lytic metastasis in between July 2007 and November 2018 were evaluated by two different observer according to independent variables previously defined.     
In our study, bone dansity area in the lesion was seen metastatic lesions more than multiple myeloma lesions (metastasis:%85.2, myeloma: %19, p<0.001) (OR: 25.88,  CI: 13.73-48.75, p <0.001, R2:.516). Also, perilesional sclerosis and unsharp contour features were seen metastatic patients more than myeloma patients(%38.9 - %13.2 p <0.001 and  %34.6 - %9.1 p <0,001) .In addition to this findings, heterogenous internal structure feature in the lesion was seen metastatic patients more than myleoma patients in both contrast CT scans and non-contrast CT scans ( %81.6 - %29.4 p<0.001 and %60 - %19.1 p<0.001).  When skeletal system was divided into five subgroups , similarly, bone dansity area in the lesion was seen metastatic lesions more than multiple myeloma lesions.
In conclusion, bone dansity area in the lesion is useable finding to distinguish lytic lesions of multiple myeloma from metastases. Besides, features like perilesional sclerosis , unsharply contour and heterogenous appearance are supportive findings that could be used differantiation of this two clinical conditions.  

Key words: Multiple myeloma, osteolytic metastasis, computed tomography