Mecdüddîn İbnü'l-Esîr el-Cezerî (öl. 606/1210) ve eş-Şâfî fî Şerhi Müsnedi'ş-Şâfiî adlı eseri
Majd ad-dīn Ibn Athir al-Jazarī (d. 606/1210) and his work Shafi fi Sharh Musnad al-Shafi'i
Yazar: HÜSEYİN ÇİNAR
Danışman: PROF. DR. ALİ ÇELİK
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Hadis Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Din = Religion
Dizin: Hadis = Hadith ; Müsned = Musned ; Selçuklular = Seljuks ; Zengiler = Zangids ; İmam Şafii = İmam Şafii ; Şerh = Commentary

Özet:
Bu tez çalışması, VII/XIII. asrın Büyük Selçuklu devri muhaddislerinden Mecdüddîn İbnü'l-Esîr el-Cezerî (öl.606/1210) ve onun İmâm eş-Şâfiî'nin Müsned'ine yazdığı eş-Şâfî fî şerhi müsnedi'ş-Şâfiî adlı eseri hakkındadır. Çalışma, giriş ve üç bölümden oluşmaktadır.

Giriş kısmında tezin konusu, amacı, önemi, çalışmanın yöntemi, kavramsal çerçeve ve çalışmanın kaynakları hakkında bilgi verilmiştir.

Birinci bölümde, İbnü'l-Esîr el-Cezerî'nin yaşadığı dönem siyasî, ictimaî, ilmî ve kültürel yönlerden incelenmiştir. Ayrıca hayatı, hocaları, öğrencileri Musul Atabeyliği'ndeki resmi görevi ve eserleri ele alınmıştır.

İkinci bölümde, İmâm Şâfiî'nin Müsned'i tanıtılmış olup Müsned'in yazma ve basılı nüshaları, Müsned'teki hadîs sayısı, hadîslerin sıhhat dereceleri ve Müsned'e yapılan diğer şerhler tespit edilmiştir. İbnü'l-Esîr'in şerhte kaynak olarak kullandığı İslâmî ilimlere ait eser ve müellifleri tanıtılmıştır.

Üçüncü bölümde, İbnü'l-Esîr'in şerh metodu ele alınmıştır. Şerhteki kelime ve kavram izahlarına, hadislerin senedleriyle ilgili açıklamalarına, râvilerin biyografilerine değinmesine, hadîslerden fıkhî hükümler çıkarmasına, Şâfiî mezhebi başta olmak üzere diğer mezheplerin fıkhî görüşlerine yer verilmiştir.

Abstract:
This thesis is about Majd Ad-Dīn Ibn Athir Al-Jazari (d. 606/1210), who was one of the hadith scholars of the Great Seljuk era of the VII/XIII century, and his work "Shafi Fi Sharh Musnad Al-Shafi'ı", which he wrote for Imam Shafii's Musnad. The study consists of an introduction and three sections.

In the introduction section, information is given on the subject, purpose and importance of the thesis as well as the method of the study, the conceptual framework and the references.

In the first section, the period in which Ibn al-Athir al-Jazari lived was studied in terms of political, social, scientific and cultural aspects. In addition, his life, teachers, students as well as his official duty in Mosul Atabegate and his works were discussed.

In the second section, Musnad of Imam Al-Shafi'i was introduced, and written and printed copies of Musnad, the number of hadiths in Musnad, the authenticity of the hadiths and other annotations on Musnad were identified. The works (and their authors) of Islamic sciences that Ibn al-Athir used as a reference in the annotation were presented.

In the third section, annotation method used by Ibn al-Athir were addressed. The explanations of words and concepts in the annotation, the explanations of the hadiths related to their chains of narrators, the biographies of the narrators, the deduction of fiqh judgements from the hadiths, fiqh views of other sects, especially the Shafi'i sect, were included.