Tiroid fonksiyon bozukluğu olan hastalarda algılanan stres ve psikolojik dayanıklılık arasındaki ilişki
The relationship between perceived stress and resilience in patients with thyroid dysfunction
Yazar: DUYGU ÇELİK
Danışman: DOÇ. DR. NURCAN AKBAŞ GÜNEŞ
Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Psikolojik dayanıklılık = Hardiness on psychological ; Stres = Stress ; Tiroid fonksiyon testleri = Thyroid function tests ; Tiroid hastalıkları = Thyroid diseases

Özet:
Amaç: Bu çalışmada tiroid fonksiyon bozukluğu saptanan hastaların algılanan stres ve psikolojik dayanıklılık düzeyini ve aralarındaki ilişkiyi saptamak, bunları etkileyen faktörleri belirlemek ve buna yönelik öneriler geliştirmektir.
 Gereç ve Yöntem: Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim ve Araştırma Hastanesi'ne 
01.09.2022-30.11.2022 tarihleri arasında Endokrin ve Metabolizma Hastalıkları Polikliniği'ne,  İç Hastalıkları Polikliniği'ne ve Aile Hekimliği Polikliniği'ne başvuran tiroid fonksiyon  bozukluğu olan ve olmayan bireylerden oluşmaktadır. Çalışmada katılımcılara;  sosyodemografik form, Connor-Davidson Psikolojik Dayanıklılık Ölçeği (CD-RISC) ve  Algılanan Stres Ölçeği (ASÖ-14) uygulanmıştır.
 Bulgular: Araştırmaya 25 aşikâr hipotiroidi, 38 subklinik hipotiroidi, 29 aşikâr hipertiroidi 
ve 38 subklinik hipertiroidi olmak üzere dört vaka grubu, 43 kontrol grubu olmak üzere toplamda 173 katılımcı dahil edilmiştir. Aşikâr hipotiroidili hastalarda ASÖ-14 puan  ortalamaları daha yüksekti ve CD-RISC ölçeği puan ortalamaları daha düşüktü (p<0,05). Aşikâr hipertiroidili hastalarda ise ASÖ-14 puan ortalamaları daha düşüktü ve CD-RISC ölçeği puan ortalamaları daha yüksekti (p<0,05). Aşikâr hipotiroidili hastalarda algıladıkları stres ve psikolojik dayanıklılık düzeyleri arasında fark yoktu (p>0,05). Diğer gruplar ile arasında negatif bir ilişki saptandı (p<0,05). Tüm katılımcılarda algılanan stres ölçeği puan ortalamaları kadınlarda daha yüksekti (p<0,05). Tüm katılımcılarda CD-RISC ölçeği puan ortalamaları erkeklerde daha yüksekti (p<0,05). Ailesinde tiroid hastalığı olan katılımcıların algılanan stres düzeyi daha yüksekti (p<0,05). Tiroid otoantikoru olan katılımcıların algılanan stres düzeyi daha yüksekti (p<0,05). Tiroid otoantikoru olan katılımcılar ile psikolojik dayanıklılık düzeyleri arasında fark yoktu (p>0,05).
 Sonuç: Otoantikor pozitifliği saptanan hipotiroidi tanılı hastaların algılanan stres düzeyi daha 
yüksekti. Bu hastalara yönelik stresi azaltmaya yönelik destek programlarının geliştirilmesi 
önemlidir. Aynı zamanda hipotiroidi tanılı hastaların psikolojik dayanıklılık düzeyi daha 
düşüktü. Bu nedenle bu hastalara yönelik verilecek olan psikolojik dayanıklılığı arttırıcı eğitim 
programları önem arz eder.
 Anahtar kelimeler: Algılanan Stres, Psikolojik Dayanıklılık, Tiroid Fonksiyon Bozukluğu

Abstract:
Objective: To determine the perceived stress and psychological resilience level of patients with thyroid dysfunction and the relationship between them, to determine the factors affecting them and to develop recommendations for this.
 Materials and Methods: It consists of individuals with and without thyroid dysfunction, who applied to Bolu Abant İzzet Baysal University Training and Research Hospital between 01.09.2022 and 30.11.2022, Endocrine and Metabolic Diseases outpatient clinic, Internal Medicine outpatient clinic and Family Medicine outpatient clinic. A sociodemographic form, Connor-Davidson Resilience Scale (CD-RISC) and Perceived Stress Scale (PSS-14) were applied to the participants in the study.
 Results: A total of 173 participants, including 25 overt hypothyroidism, 38 subclinical hypothyroidism, 29 overt hyperthyroidism and 38 subclinical hyperthyroidism, and 43 control groups, were included in the study. In patients with overt hypothyroidism, the mean PSS-14 scale scores were higher and the mean CD-RISC scale scores were lower (p<0.05). On the other hand, patients with overt hyperthyroidism had lower mean PSS-14 scores and higher CD-RISC scale mean scores (p<0.05). There was no difference between perceived stress and psychological resilience levels in patients with overt hypothyroidism (p>0.05). A negative correlation was found between the other groups (p<0.05). Perceived stress scale mean scores in all participants were higher in women (p<0.05). The mean CD-RISC scale scores in all participants were higher in males (p<0.05). Participants with a family history of thyroid disease had a higher perceived stress level (p<0.05). Participants with thyroid autoantibodies had higher perceived stress levels (p<0.05). There was no difference between the participants with thyroid autoantibodies and their resilience levels (p>0.05).
 Conclusion: Patients with hypothyroidism who were found to be positive for autoantibodies had a higher perceived stress level. It is important to develop support programs to reduce stress for these patients. At the same time, the psychological resilience level of patients with hypothyroidism was lower. For this reason, it is important to provide these patients with training programs to increase psychological resilience.
 Keywords: Perceived Stress, Psychological Resilience, Thyroid Dysfunction