Ön bitki olarak ekilen bazı baklagil yem bitkileri ve farklı azot dozlarının silajlık mısırın verim ve verim unsurlarına etkisi
Effect of some forage legumes as pre-plant sowing and different nitrogen doses on the yield and yield components of silage maize
Yazar: FATMA KALKAN
Danışman: DOÇ. DR. SÜLEYMAN AVCI
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı / Çayır Mera ve Yem Bitkileri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışma; Eskişehir ekolojik koşullarında, ön bitki olarak ekilen bazı baklagil yem bitkileri ve farklı azot dozlarının kendinden sonra yetiştirilen silajlık mısırın verim ve verim unsurlarına etkisini belirlemek amacıyla 2016-2017 vejetasyon döneminde yürütülmüştür. Araştırmada; ön bitki olarak yetiştirilen baklagil yem bitkilerinin bazı tarımsal özellikleri (bitki boyu, yaş ot verimi ve kuru ot oranı) yanında, mısırda bitki boyu, sap çapı, bitkide sap+yaprak oranı, bitkide koçan oranı, bitkide kuru madde oranı, hasıl verimi, spad değeri ve gövdede ham protein oranı özellikleri incelenmiştir.

Araştırma sonucunda, ön bitki olarak kullanılan baklagil yem bitkilerinden yem bezelyesi bitki boyu (130.5 cm), yaş ot (4558 kg/da) ve kuru ot oranı (% 20.09) bakımından en yüksek değerleri göstermiştir. Mısırda incelenen tüm özellikler bakımından ön bitki uygulamaları arasında istatiksel açıdan önemli farklar meydana gelmiştir. Bunun yanı sıra, bitkide sap+yaprak oranı, bitkide koçan oranı, hasıl verimi, spad değeri ve gövdede ham protein oranı özellikleri için ise farklı azot dozlarının etkileri önemli bulunmuştur. Mısırda en yüksek hasıl verimi (13205 kg/da) koca fiğ parsellerinde kaydedilirken, bu değeri 11228 kg/da ile yem bezelyesi parselleri takip etmiştir. Artan azot dozları hasıl veriminde bir artış sağlamakla birlikte 15 ile 20 kg/da dozları arasında istatistiki olarak fark oluşmamıştır. Yüksek hasıl verimine sahip uygulamalarda (koca fiğ ve yem bezelyesi) ve artan azot dozlarında yüksek spad değerleri ölçülmüştür. Mısır gövdesinde ham protein oranı açısından en yüksek değerler (% 3.30 ve 3.66) koca fiğ parsellerine uygulanan 15 ve 20 kg/da azot dozlarından elde edilmiştir. Eskişehir koşullarında yapılan bu çalışmada silajlık mısır için en uygun ön bitkinin koca fiğ olduğu ve üst gübre olarak da 15 kg/da azot kullanılmasının yeterli olduğu sonucuna varılmıştır.

Abstract:
This study was carried out during 2016-2017 vegetation period in order to determine the effect of some leguminous forage crops which were planted as pre-plant and different nitrogen doses on the yield and yield components of the subsequent silage maize in Eskişehir ecological conditions. In the study; in addition to some agricultural characteristics of legume forage crops (plant height, fresh weight and hay rate), plant height, stem diameter, stem + leaf ratio, ear ratio, dry matter ratio in plant, green yield, spad value and crude protein ratio in stem in maize were examined.

As a result, the fodder pea used as pre-plant showed the highest values in terms of plant height (130.5 cm), fresh weight (4558 kg / da) and hay rate (20.09%). There were statistically significant differences in all examined properties of maize in terms of pre-plant applications. Besides, the effect of different nitrogen doses on the stem + leaf ratio, the ear ratio, green yield, spad value and crude protein content in stem were found to be significant. The highest green yield (13205 kg / da) of silage maize was recorded in the narbon vetch plot, followed by 11228 kg / da of fodder pea plot. Increased nitrogen doses provided an increase in yield efficiency, but no statistically significant difference between 15 and 20 kg / da nitrogen doses. High spad values were mesaured in high green yield applications (narbon vetch and fodder pea) and increased nitrogen doses. The highest crude protein contents (3.30% and 3.66%) in maize stems were obtained from 15 and 20 kg / da nitrogen doses. It was concluded that the most suitable pre-plant for the silage maize was narbon vetch and 15 kg/da of nitrogen was sufficient as the top fertilizer in Eskişehir condition.