Ceride-i İlmiyye dergisinin din eğitimi açısından incelenmesi
Examination of Ceride-i İlmiyye journal in terms of religious education
Yazar: YASEMİN TAŞKAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MUSTAFA İSMAİL BAĞDATLI
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Din = Religion
Dizin: Ceride-i İlmiyye = Ceride-i İlmiyye ; Ceride-i İlmiyye dergisi = Ceride-i İlmiyye magazine ; Darül Hikme = Darül Hikme ; Dergiler = Magazines ; Din eğitimi = Religious education ; Fetvalar = Fatwas ; Medreseler = Madrasahs ; Osmanlı Devleti = Ottoman State ; Osmanlı Dönemi = Ottoman Period

Özet:
Altı asrı aşkın süre boyunca tarih sahnesinde yer alan Osmanlı Devleti, başarısını dinamik varlığına, hukuki yapısına ve kurduğu müesseselere borçludur. Kurulan müesseseler arasında Meşihat makamının önemi büyüktür. Bu çalışmada Meşihat makamına bağlı olarak varlığını ortaya koyan Ceride-i İlmiyye mecmuası, din eğitimi açısından incelenmiştir. 
Mecmua, 1914-1922 yılları arasında Osmanlı Devleti'nin sosyal, siyasi ve kültürel değişmeler gösterdiği I. Dünya Savaşı atmosferinde yayımlanması açısından önem arz etmektedir. Ceride-i İlmiyye döneminin en işlevsel yayınlarından biri olmuş ve toplumun ıslahı noktasında büyük faydalar sağlamıştır. Yayın hayatı boyunca dönemin önde gelen ilim ve fikir adamlarını bir araya getirmiş çok yönlü bir mecmua olarak faaliyet göstermiştir. Aynı zamanda devletin tüm kesimlerine hitap eden bir dergi olmuştur. Edebi değeri yüksek olan dergide çeşitli konularda makaleler yayımlanmış ve bu bağlamda toplum sorunları çözüme kavuşturulmak istenmiştir. 
Çalışmada doküman analizi metodu kullanılarak Ceride-i İlmiyye'de yayımlanan din eğitimi ile ilgili yazı ve makalelerin sayı sayı içerik analizleri yapılmıştır. Ceride-i İlmiyye dergisinin din eğitimi açısından incelenmesi amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda derginin nüshalarına bakıldığında mecmuada özellikle fıkhi ve ahlaki eğitime yönelik yazılara yer verildiği görülmüştür. Aynı zamanda dönemin medreselerinde yapılan ıslahat çalışmalarından detaylı olarak bahsedilmektedir.

Abstract:
The Ottoman Empire, which has been on the stage of history for more than six centuries, owes its success to its dynamic existence, legal structure, and the institutions it has established. Among the established institutions, the Meşihat authority is of very importance. In this study, Ceride-i İlmiyye journal, which reveals its existence depending on the Meşihat authority, has been examined in terms of religious education. 
The journal is important in terms of being published in the atmosphere of the First World War, where the Ottoman Empire underwent social, political and. cultural changes between the years 1914-1922 It was one of the most functional publications of the Ceride-i İlmiyye period and provided great benefits in the improvement of society. Throughout its publication life, it has operated as a versatile magazine that brought together the leading scholars and intellectuals of the period. At the same time, it has been a magazine that appeals to all segments of the state. Articles on various subjects were published in the journal, which has a high literary value, and in this context, it was desired to solve society's problems.
In this study, the writings and articles which are published in Ceride-i Ilmiyye are made numerical content analysis by using document analysis method. Ceride-i İlmiyye are published to examine it in terms of religious education. For this purpose, when the copies of the journal are examined, it is seen that the journal includes especially articles on fiqh and moral education. At the same time, the reforms made in the madrasahs of the period are mentioned in detail.