Basının kamuoyu oluşumundaki etkisine bir örnek olay: Türkiye'nin NATO üyeliği süreci
An example to the effect of press on the formation of public opinion: Turkey's NATO membership process
Yazar: AYLİN SEVİNKOŞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ABDULKADİR GÖLCÜ
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Gazetecilik Ana Bilim Dalı / Gazetecilik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Gazetecilik = Journalism
Dizin: Basın = Press ; Kamuoyu = Public opinion ; Medya = Media ; NATO = North Atlantic Treaty Organisation ; Söylem analizi = Discourse analysis ; Türk basını = Turkish press ; Türk medyası = Turkish media

Özet:
Kitle iletişim araçlarının asli görevi halkı toplumsal yaşamda olup bitenler hakkında enformasyon sağlamak ve halk adına hükümeti denetlemektedir. Ancak gelişen teknolojiyle birlikte kitle iletişim araçları haber ve bilgiyi kısa zamanda hızlı bir şekilde milyonlarca kişiye aktarır hale gelmiştir. Bu bağlam da basın kamusal düşüncenin şekillenmesinde önemli bir aktör olarak sosyal bir sorumluluğu tarihsel bir süreçte üstlenmiştir. Bu noktadan hareketle bu çalışmada İkinci Dünya Savaşı sonrasında Türkiye'nin NATO ittifakına katılım sürecinde basının kamusal düşüncenin oluşmasına etkisi haber söylemi üzerinden ele alınmıştır. Çalışmada yöntem olarak Teun van Dijk'ın Söylem Analizi Yöntemi kullanılmış ve haber metinleri makro ve mikro yapılar üzerinden analiz edilmiştir. Ele alınan konunun zaman aralığının genişliği sebebiyle, CHP hükümetinin 11 Mayıs 1950'deki başvurusundan sonraki bir aylık süre, Kore Savaşı'nın ardından Demokrat Parti hükümetin 1 Ağustos 1950'deki ikinci başvurudan sonraki bir aylık süre ve Türkiye'nin 18 Şubat 1952'de NATO'ya kabulün öncesindeki bir aylık süre olarak üç ayrı dönem incelenmiştir. Bu zaman aralığında yapılan taramalar sonrasında 98 haber tespit edilmiş ve bu haberlerden tekrara düşmemek maksadıyla 22 haber çıkarılarak 76 haber analize tabi tutulmuştur. Çalışma kapsamında, siyasi görüşlerindeki farklılıklarıyla bilinen Zafer, Cumhuriyet ve Akşam gazetelerin uluslararası bir politikada görüş birliği sağladıkları, Türkiye'nin NATO üyeliğini olumlayan söylemler inşa ettikleri bu yönde kamuoyu oluşturdukları görülmüştür. Siyasal tercihler ve yayın politikası açısından farklı yapılara sahip bu gazeteler Türkiye'nin NATO'ya katılımı noktasında birbirlerinin kontrol merkezi şeklinde hareket etmişlerdir. Aynı şeklide taban tabana zıt iki parti olan iktidar ve muhalefet partileri arasında da Türkiye'nin NATO'ya katılımı kapsamında bir fikir birliğinin bulunduğu ve muhalefetin sözde bir muhalefet olduğu tespit edilmiştir. Bu süreçte kamusal düşüncenin oluşumunda basının sağlıklı bilgi aktarımı yapmaktan uzak olduğu, bilgiye ulaşmanın zor olduğu bir dönem adına ideal bir kamusal düşüncenin oluşmasının önünde ise engel olduğu bulgulanmıştır.

Abstract:
The main task of the mass media is to provide information about what is happening in social life and to control the government on behalf of the people. However, with the advancing technology, mass media have become able to quickly transfer news and information to millions of people. In this context, the press has undertaken a social responsibility as an important actor in shaping public thought in a historical process. From this point on this study, after the Second World War, the NATO alliance to influence Turkey's accession process to the formation of public opinion in media discourse is discussed on the news. The Discourse Analysis Method of Teun van Dijk was used as a method in the study and the news texts were analyzed through macro and micro structures. The topics discussed in due to the width of the interval, the CHP government one month after the application on 11 May 1950, the Korean War, the then Democratic Party government August 1 next month period from the second application in 1950 and Turkey, February 18th 1952, NATO The process has been analyzed by into three separate periods as a one-month period prior to admission. As a result of the scans carried out during this time period, 98 news articles were detected and in order not to be duplicated, 22 news articles were removed and 76 articles were analyzed. In the study, it is known victory with differences in political views, and they provide the Republic of consensus in the international policy of the newspaper, affirming the rhetoric that Turkey's membership in NATO and also created public opinion in this direction they built. Political preferences and newspapers with different characteristics in terms of editorial policy on Turkey's accession to NATO acted as the central control point of each other. Under the same way in which the two parties diametrically opposed between the ruling and opposition parties in Turkey to NATO is a consensus and where the opposition has been determined that the so-called opposition. In this process, it was found that the press was far from conveying healthy information and prevented the formation of an ideal public opinion in a period when it was difficult to reach information.