CRITIC-WASPAS yöntemleri ile Türkiye için en uygun yenilenebilir enerji kaynağının seçimine dair bir uygulama
The selectin of the most appropriate renewable energy source for Turkey using CRITIC and WASPAS methods
Yazar: TUĞBA AYDIN
Danışman: PROF. DR. SİBKAT KAÇTIOĞLU
İstanbul Ticaret Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Endüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Endüstri ve Endüstri Mühendisliği = Industrial and Industrial Engineering
Dizin: CRITIC yöntemi = CRITIC method ; WASPAS yöntemi = WASPAS method ; Çok kriterli karar verme = Multi criteria decision making

Özet:
Bu tezin konusu Türkiye için en uygun yenilenebilir enerji kaynağının tespitinde çok
kriterli karar yöntemlerinin kullanılması ile en uygun kaynağın tespitini yapabilmek,
yenilenebilir enerji kaynaklarından güneş, rüzgar, jeotermal, hidroelektrik, biyokütle
ve dalga olmak üzere altı enerji türü için karşılaştırma amaçlı uygunluk kriterlerini
tespit edebilmek ve bu kriterlere ilişkin verileri doğru bir şekilde toparlayarak, çok
kriterli karar verme yöntemlerinden CRITIC, WASPAS metotlarını bu veriler
üzerinde uygulayarak örnek bir model oluşturmak ve uygulama sonucunda oluşan
sonuçları analiz ederek, gelecekteki enerji yatırımları için bir değerlendirme kolaylığı
sağlamaktır. Bu tez çalışmasının amacı yenilenebilir enerji üretimine yönelik yatırım
kararlarında ekonomik, ekolojik, teknik ve sosyal kriterleri baz alarak, özellikle
yenilenebilir enerji kaynaklarından güneş, rüzgar, jeotermal, hidroelektrik, biyokütle
ve dalga olmak üzere altı enerji türüne yoğunlaşarak, belirtilen ana kriterlere ait alt
kriterlerin tespiti ve verilerinin derlenmesi noktasında yatırım kararları aşamasında
Türkiye'de bölgesel olarak birden fazla yenilenebilir enerji kaynağı çeşitliliği
noktasında verilere dayalı olarak en doğrusunun seçimini yapma konusunda yol
gösterici bir ön çalışma olmasını sağlamaktır. Yenilenebilir Enerji konusu son yıllarda
gelişmiş ve gelişmekte olan ülkeler için özellikle de elektrik enerjisi talebini mevcut
yenilenebilir kaynakları kullanarak verimli bir şekilde üretimini sağlayabilmek
noktasında hayli ön plana çıkmaktadır. Bu yüzdendir ki literatür taraması yapıldığında
son yıllarda Türkiye'de bu konuda yapılan çalışmalarda yüksek düzeyde bir artış
olduğu göze çarpmaktadır. Enerji konusu çok fazla kriter barındırmasında ötürü de
birçok çalışmada çok kriterli karar verme metotları kullanıldığı görülmektedir. Mevcut
çalışmamızda karşılaştırma süreçlerinde kullanılmak amaçlı etkili olabilecek tüm
kriterler dikkate alınmaktadır.

Abstract:
The topic of this thesis is to be able to select the most appropriate renewable energy
source for Türkiye by using multi-criteria decision methods, to be able to determine
the eligibility criteria to compare six sorts of renewable energy sources which are solar,
wind, geothermal, hydroelectric, biomass and wave by collecting the correct data
related to these criteria, to create a study case by applying CRITIC, WASPAS methods
on these data and immediately afterward to analyze the results of application to provide
ease of evaluation for energy investments which will be in the future. This thesis study
aims to provide a guiding preliminary study about making the right choice at the point
of more than one renewable energy source diversities based on data as regional in
Turkey, by considering six sorts of energy sources those are solar, wind, geothermal,
hydroelectric, biomass, wave, determination of sub-criteria which belong to main
criteria and compilation of data during the process of investment decisions in the field
of renewable energy production based on economical, ecological, technical and social
criteria. In recent years, for developed and developing countries, The field of
Renewable Energy is notable, especially at the point of being able to provide the
production of electrical energy efficiently to comply with the demand by using the
existing renewable resources. Therefore, when the literature review is done, it seems
that there is an availability of a high-level increase in studies on this topic in Turkey,
in recent years. In many studies, there are usages of multi-criteria selection methods
because there are so many different criteria that belong to energy. In this case, All
criteria that may be effective in comparison processes are considered. In this context,
it is thought that it would be considered a reference source in possible academic studies
that would be prepared in the future.