Ortodonti tedavilerinde ödeme istekliliği analizi
Analysis of willingness to pay for orthodontic treatments
Yazar: BÜŞRA KILIÇ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HASAN GİRAY ANKARA
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Hamidiye Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Sağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı / Sağlık Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Ekonomi = Economics ; Sağlık Yönetimi = Healthcare Management
Dizin: Estetik-dental = Esthetics-dental ; Yaşam kalitesi = Quality of life ; Ödeme istekliliği = Payment willingness

Özet:
Amaç: Bu çalışmada ortodontik tedavi hizmet alımları için ödeme istekliliğine (WTP) yönelik analizler yapmak amaçlanmıştır. Ortodontik talebi oluşturan objektif ve subjektif ihtiyaç tanımlamaları, tedavi sürecinde bireylerin yaşam kalitesinde meydana gelen değişim, sosyo-ekonomik ve sosyo-demografik faktörler incelenerek katılımcıların WTP düzeyleri ve WTP düzeylerini etkileyen faktörler incelenmiştir.

Gereç ve Yöntem: Bu çalışma nitel ve nicel araştırma olmak üzere iki aşamalı şekilde gerçekleştirilmiştir. Nitel araştırmada ortodontik tedavileri biten 15 katılımcıyla görüşülmüş olup, veriler içerik analiziyle değerlendirilmiştir. Nitel araştırmanın bulguları ışığında tasarlanan nicel araştırmada ise, 200 yetişkin ve 151 çocuk olmak üzere, ortodontik tedavi gören 351 katılımcıdan toplanan veriler SPSS 25.0 aracılığıyla analiz edilmiştir. Çalışma esnasında WTP düzeyini etkileyen faktörleri sorgulamak amacıyla tasarlanan anket ile birlikte objektif ve subjektif tedavi ihtiyacına yönelik ölçekler kullanılmış, WTP yöntemleri arasından ağız ve diş sağlığı alanında baskın olan teklif oyunu yöntemi tercih edilmiştir.
  
Bulgular: Nitel araştırma bulgularına göre ortodontik tedavinin yaşam kalitesi, özgüven ve estetik ile sıkı bir ilişki içerisinde olduğu ve dolayısıyla tedavi sonucunda katılımcıların WTP düzeyinin en az 1,5 kat arttığı görülmüştür. Nicel araştırma bulgularında ise, yetişkinler için gelir ve subjektif ihtiyaç şiddetinin; çocuklar için ise gelir ve zorunlu ihtiyaç harcama oranının WTP üzerinde etkili olduğu ortaya çıkmıştır. 

Sonuç: Diğer sağlık hizmetlerinden farklı bir talep davranışına sahip olan ortodontik tedavilerin Türkiye'deki talebi ve WTP düzeyinin yüksek olduğu kuvvetle muhtemeldir. Bu bağlamda kamu tarafında özellikle koruyucu ortodontik tedavi yaklaşımlarına yönelik politikaların geliştirilmesi, özel sektörde ise WTP konusu dikkate alınarak hizmet pazarının geliştirilmesi faydalı sonuçlar doğurabilir.

Abstract:
Aim: This study aims to analyze the willingness to pay (WTP) for orthodontic treatment service purchases. The objective and subjective need definitions that constitute orthodontic demand, the change in the quality of life of individuals during the treatment process, socio-economic and socio-demographic factors were examined and the WTP levels of the participants and the factors affecting the WTP levels were analyzed.

Materials and Methods: This study was conducted in two stages, qualitative and quantitative research. In the qualitative research, 15 participants who completed their orthodontic treatment were interviewed and the data were evaluated by content analysis. In the quantitative research designed in the light of the findings of the qualitative research, the data collected from 351 participants (200 adults and 151 children) who received orthodontic treatment were analyzed using SPSS 25.0. During the study, a questionnaire designed to question the factors affecting the level of WTP and scales for objective and subjective treatment needs were used, and among the WTP methods, the bidding game method, which is dominant in the field of oral and dental health, was preferred.

Results: According to the qualitative research findings, orthodontic treatment has a strong relationship with quality of life, self-confidence and aesthetics, and therefore the WTP level of the participants increased at least 1.5 times as a result of the treatment. Quantitative research findings revealed that income and subjective need severity for adults and income and compulsory need expenditure ratio for children were effective on WTP.

Conclusion: It is highly probable that orthodontic treatments, which have a different demand behavior than other health services, have a high demand and WTP level in Turkey. In this context, developing policies for preventive orthodontic treatment approaches in the public sector and developing the service market in the private sector by taking into account the WTP issue may have beneficial results.