İç hastalıkları kliniklerinde özbakım eksikliği hemşirelik teorisine dayalı uygulama eğitiminin hemşire ve hasta sonuçlarına etkisi
The effect of SELF-CARE deficit nursing theory based practice training on nurse and patient outcomes in internal medicine clinics
Yazar: NEŞE KISKAÇ
Danışman: PROF. DR. SEVGİ KIZILCI ÖZ
Üsküdar Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / İç Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Hemşirelik = Nursing ; İç Hastalıkları = Internal diseases
Dizin: Hastalar = Patients ; Hemşireler = Nurses ; Hemşirelik = Nursing ; Hemşirelik araştırmaları = Nursing research ; Hemşirelik eğitimi = Education-nursing ; Hemşirelik rolü = Nurse's role ; Kronik hastalık = Chronic disease ; Özbakım = Self-care ; İç hastalıkları = Internal medicine

Özet:
Kronik hastalığı olan bireylerin hastalık ve tedavi sürecine uyumu ve komplikasyon gelişiminin önlenmesi için, özbakım gücünün geliştirilmesi önemlidir. Bu nedenle çalışmanın amacı; iç hastalıkları kliniklerinde çalışan hemşirelere özbakım eksikliği hemşirelik teorisine dayalı uygulama yapabilmeleri için verilen eğitimin, hemşire ve hasta sonuçlarına etkisini değerlendirmektir.
Araştırma, bir eğitim ve araştırma hastanesinin iç hastalıkları kliniklerinde 21 Nisan-31-Aralık 2021 tarihleri arasında, ön test son test kontrol grupsuz yarı deneysel desen kullanılarak yapılmıştır. Araştırmanın örneklemini, 33 hemşire ile kliniklerde hemşirelerin eğitim öncesi bakım verdiği 161 ve eğitim sonrası bakım verdiği 161 hasta oluşturmuştur. Araştırmada hemşire verileri; kişisel bilgi formu, gözlem yönergesi, kanıta dayalı hemşireliğe yönelik tutum ölçeği, hasta merkezli bakım yetkinliği ölçeği, hemşirelerde danışmanlık becerileri ölçeği, hemşire iş motivasyonu ölçeği ile; hasta verileri ise, hastaların temel durumsal faktörlerini tanılama formu ve bireyselleştirilmiş bakım skalası hasta versiyonu ile toplanmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde; IBM SPSS istatistik programında, tanımlayıcı istatistik metodları, skewness ve kurtosis değerleri ile Shapiro-Wilk testi, Student T testi, Paired-Samples T testi, Mann-Whitney U testi, Wilcoxon signed ranks testi, lineer regresyon analizi kullanılmıştır. 
Hemşirelere verilen özbakım eksikliği hemşirelik teorisine dayalı uygulama eğitimi sonrasında; hemşirelerin hasta bakımına ayırdığı sürenin arttığı, kanıta dayalı uygulamalara yönelik tutumu, hasta merkezli bakım yetkinliği, danışmanlık becerileri ve iş motivasyonunun anlamlı derecede arttığı (p<0.05), hastaların bireyselliğini destekleyen hemşirelik eylemlerinin farkına varması ve kendi bakımında bireyselliğini algılaması ile ilgili sonuçların anlamlı derecede yükseldiği (p<0.05) görülmüştür. 
İç hastalıkları kliniklerinde çalışan hemşirelere, özbakım eksikliği hemşirelik teorisinin öğretilmesi ve teoriye dayalı çalışmasının desteklenmesi, çalışmanın iç hastalıkları klinikleri dışında farklı kliniklerde de yapılması önerilebilir. 
Anahtar Kelimeler: Hemşirelik Gücü, Özbakım, Özbakım Gücü, Teori

Abstract:
It is important to develop the self-care agency of individuals with chronic diseases to adapt to life changes and to prevent complications. Therefore; the aim of this study is to evaluate the effect of the training given to nurses working in internal medicine clinics so that they can practice based on the nursing theory of lack of self-care, on nurse and patient outcomes.
The research was conducted in a quasi-experimental type research design with 33 nurses working in the internal medicine clinics of a training and research hospital, between 21 April-31-December 2021, and 161 different patients before training and 161 after training. Patient data in the study; patient's basic situational factors diagnosis form, with individualized care scale patient version; Nursing data were collected with a personal information form, evidence-based nursing attitude scale, adaptation of patient-centered care competency scale, nurse counseling skills scale, nurse work motivation scale, and observation instruction. In the evaluation of the data; IBM SPSS 22.0 statistics program, descriptive statistics methods, skewness and kurtosis values, Shapiro-Wilk test, Student T test, Paired-Samples T test, Mann-Whitney U test, Wilcoxon signed ranks test, linear regression analysis were used.
The results regarding the awareness of nursing actions that support the individuality of the patients before and after the practice training based on the nursing theory of the lack of self-care given to the nurses and the perception of their individuality in their own care increased significantly (p<0.05); It was observed that the duration of the care allocated by the nurses to the patient increased, patient-centered care competence, counseling skills, attitudes towards evidence-based practices, and work motivation increased significantly (p<0.05).
It may be recommended to teach the nursing theory of self-care deficiency to nurses working in internal medicine clinics and to support their theory-based work, and to conduct the study in different clinics other than internal medicine clinics.
Keywords: Nursing agency, Self-care, Self-care agency, Theory