Sosyal bilgiler öğretmen adaylarının akıl yürütme stilleri ile eleştirel düşünme becerileri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examination of the relationship between reasoning styles and critical thinking skills of social studies teacher candidates
Yazar: SİBEL ALBENİ
Danışman: DOÇ. DR. SERPİL RECEPOĞLU ; DR. ÖĞR. ÜYESİ DURDANE ÖZTÜRK
Kastamonu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Sosyal Bilgiler Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Aday öğretmenler = Candidate teachers ; Akıl yürütme = Reasoning ; Eleştirel düşünce = Critical thinking ; Sosyal bilgiler eğitimi = Social studies education ; Sosyal bilgiler öğretimi = Social studies teaching ; Ölçekler = Scales

Özet:
Bu araştırmanın amacı, sosyal bilgiler öğretmen adaylarının akıl yürütme stilleri ile eleştirel düşünme becerileri arasındaki ilişkiyi incelemektir. Bu araştırma ilişkisel tarama modelinde betimsel bir çalışmadır. Araştırmanın çalışma grubunu 2021-2022 eğitim öğretim yılında iki ayrı üniversitenin eğitim fakültelerinin 1., 2., 3., 4. sınıflarında öğrenim gören 434 öğretmen adayı oluşturmaktadır. Duran (2019) tarafından geliştirilen Akıl Yürütme Stilleri Ölçeği ve Semerci (2016), tarafından geliştirilen Eleştirel Düşünme Eğilimi Ölçeği kullanılmıştır. Araştırmanın sonucunda, sosyal bilgiler öğretmen adaylarının akıl yürütme stilleri ile eleştirel düşünme becerileri arasında orta düzeyde, pozitif anlamlı bir ilişki olduğu tespit edilmiştir. Araştırma bulgularına göre, sosyal bilgiler öğretmen adaylarının akıl yürütme stilleri ile eleştirel düşünme becerileri cinsiyet, sınıf düzeyi, üniversite, anne-baba eğitim düzeyi, ekonomik durum, anne tutumu değişkenlerine göre anlamlı bir farklılık göstermemektedir. Sosyal bilgiler öğretmen adaylarının eleştirel düşünme becerilerinde bölüm tercihindeki etkene, kitap okuma sıklığına ve baba tutumuna göre anlamlı farklılıklar tespit edilmiştir. Öğretmen adaylarının eleştirel düşünme becerileri kendi isteğiyle bölüm tercihinde bulunanlarda, her zaman kitap okuyanlarda ve babası demokratik olanlarda en yüksek düzeydedir. Çevrenin önerisiyle bölüm tercihinde bulunanlarda, ara sıra kitap okuyanlarda ve babası demokratik olmayanlarda en düşük düzeydedir. Gelecek çalışmalarda, çevrenin önerisi ve yerleşememe kaygısıyla bölüm tercihinde bulunan öğretmen adaylarının eleştirel düşünme becerilerini düşüren nedenler ortaya çıkarılabilir. Ara sıra kitap okuyan öğrencilerin eleştirel düşünme becerilerini yükselten önlemlerde bulunulabilir. Babası demokratik bulunmayan öğretmen adaylarının daha düşük eleştirel düşünme becerisinde bulunmalarının nedenlerini belirleyici çalışmalar yapılabilir.

Abstract:
The aim of this study is to examine the relationship between social studies teacher candidates' reasoning styles and critical thinking skills. This research is a descriptive study in relational screening model. The study group of the research consists of 434 teacher candidates studying in the 1st, 2nd, 3rd and 4th grades of education faculties of two different universities in the 2021-2022 academic year. The Reasoning Styles Scale developed by Duran (2019) and the Critical Thinking Disposition Scale developed by Semerci (2016) were used. As a result of the research, it was determined that there is a moderate, positive and significant relationship between the reasoning styles of social studies teacher candidates and their critical thinking skills. According to the research findings, reasoning styles and critical thinking skills of social studies teacher candidates do not show a significant difference according to the variables of gender, grade level, university, parental education level, economic status, and maternal attitude. Significant differences were found in the critical thinking skills of social studies teacher candidates according to the factor in the choice of department, the frequency of reading books and the attitude of the father. Pre-service teachers' critical thinking skills are at the highest level among those who voluntarily choose their department, those who always read books, and those whose fathers are democratic. It is at the lowest level among those who choose a department with the suggestion of the environment, those who occasionally read books and those whose fathers are not democratic. It is at the lowest level among those who choose a department with the suggestion of the environment, those who occasionally read books and those whose fathers are not democratic. In future studies, the reasons that reduce the critical thinking skills of prospective teachers who prefer departments due to the suggestions of the environment and the anxiety of inability to settle down can be revealed. Measures can be taken to increase the critical thinking skills of students who occasionally read books. Studies can be conducted to determine the reasons why teacher candidates whose fathers are not democratic have lower critical thinking skills.