Sütleğen (Euphorbia aleppica L.) bitkisinin sekonder metabolitlerinin saflaştırılması, karakterizasyonu ve bazı biyolojik aktivitelerinin incelenmesi
The investigation of seconder metabolite purification chracterization and some biologial activities of Euphorbia aleppica L. plant
Yazar: KÜRŞAT DULKADİR
Danışman: DOÇ. DR. İBRAHİM DEMİRTAŞ
Gaziosmanpaşa Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Kimya = Chemistry

Özet:
Bu çalısmada Euphorbia aleppica L. bitkisinin antioksidant aktivitesi incelenerektahıl depo zararlıları olan Sitophilus granarius (Buğday biti) ve Sitophilus oryzae (PrinçBiti) kültürleri üzerindeki fumigant etkileri arastırılmıstır. Alınan olumlu denemelersonucu etken madde spektroskopik yöntemlerle aydınlatılmıstır. Öncelikle yapılanantioksidant aktivite denemelerinde, bitkinin hekzan, kloroform, metanol, etilasetat ve suiiçözeltileri ile alınan ekstrelerinin tümünün antioksidant aktiviteye sahip olduğubelirlenmistir. Apolar çözücülerde alınan ekstrelerin aktivitelerinin daha uzun zamanperiyodunda arttığı, polar çözücüler ile alınan ekstrelerin aktivitelerinin ise uzun zamanperiyodunda değismediği veya bir miktar azaldığı sonucuna varılmıstır. Ekstrelerkromatografik yöntemlerle fraksiyonlara ayrılarak bu fraksiyonların 24, 48, 72 saat zamanaralığında tahıl depo zararlıları olan Sitophilus granarius (buğday biti) ve Sitophilus oryzae(pirinç biti) kültürleri üzerindeki fumigant etki denemelerine geçilmistir. Fumigant etkitestleri -iki zararlının da aynı insektisitlere aynı tepkileri verdikleri için (Yıldırım E. veark., 2001)- ülkemiz sartlarında daha çok bulunan Sitophilus granarius (buğday biti)üzerinde uygulanmıstır. Ölüm oranları her üç zaman aralığında oldukça yüksek olarakbulunan fraksiyon alınarak madde tayini yapılmıstır. Uygulanan ¹H NMR, IR ve ¹³C NMRgibi spektroskopik yöntemler ve bulgular sonucu, literatür bilgileri ısığında ve de incetabakada madde karsılastırma denemelerinde etken maddenin Euphorbia aleppica L.bitkisinden elde edilen terpen türü zehirli bir bilesik olduğu anlasılmıstır.Anahtar KelimelerEuphorbia aleppica L., Antioksidant aktivite, Ekstraksiyon periyotları, Sitophilusgranarius, Sitophilus oryzae, Fumigant Etki.

Abstract:
In this study, antioxidant activity of Euphorbia aleppica L. plant investigated tofungimant effect of deposit detrimentals (Sitophilus granarius and Sitophilus oryzae).After taking the good results, spektroscopic investigation was performed on theeseextracts. The antioxidant activities of Euphorbia aleppica were investigated in this study.ivThe results showed that all of the fractions of hexane, CHCl3, EtOAc, MeOH and waterpossessed antioxidant activities. The antioxidant activity of nonpolar solvent fractionsincreased in longer extraction time periods, but polar solvent fractions was similar orslightly decreased in longer extraction time periods. After taking the fractions of extracts,the fractions applied to the Sitophilus granarius and Sitophilus oryzae cultured in differenttime period of 24, 48, 72 hours. Because of the similar fummigant effect to bothinsecticide, we applied only to Sitophilus granarius. The fractions which have got highermortality rate in all time periods investigated for identifiction of effected compounds.Spectroscopic methods as ¹H, ¹³C - NMR, IR and thin layer chromotography applied to thepure compounds for the indentification of effected compounds identified as terpene.Key Words:Euphorbia aleppica L., Antioxidant activity, Extraction periods, Sitophilusgranarius, Sitophilus oryzae, Fummigant effects .