Engelliler için yapılacak mimari düzenlemelerin dış ticaret ve uluslararası turizm üzerine etkileri: Türkiye ve ABD örneği
The effects of architectural arrangements on the foreign trade and international tourism: A case of Turkey and USA
Yazar: SEVAL ÖZBALCI
Danışman: DOÇ. DR. CEMAL ERDEM HEPAKTAN
Celal Bayar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Ekonomi = Economics ; Turizm = Tourism
Dizin: Ekonomik verimlilik = Economic efficiency ; Engelli kişiler = Disabled persons ; Engelliler turizmi = Handicappeds tourism ; Erişilebilirlik = Accessibility ; Mimari planlama = Architectural planning ; Teşvik seyahati = Incentive travel ; Turizm = Tourism ; Uluslararası bütünleşmeler = International integrations ; Uluslararası ticaret = International trade

Özet:
Ülke ekonomisinin kalkınmasında çok önemli olan, turizm gelirlerini artıran kritik faktörlerden biri de erişilebilirliktir. Bu nedenle çalışmanın, birinci ve ikinci bölümlerinde engelliler için yapılan mimari düzenlemelerin turizm ve seyahat ekonomisine katkıları literatür taraması yapılarak ortaya konulmaktadır. Son bölümde ise, Türkiye ve Amerika Birleşik Devletleri (ABD) erişilebilirlik verileri ile seyahat ve turizm gelirleri karşılaştırılmaktadır.
Araştırma, Manisa Celal Bayar Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Koordinatörlüğünün 2017/081 nolu projesi ile desteklenmiştir. Proje kapsamında, Türkiye'de Antalya merkezindeki en çok turist alan engelsiz 20 noktada, ABD'nde ise dört farklı şehirdeki 20 farklı noktada gözlemler yapılmıştır.
Gözlem sonuçlarının analizi sonucunda erişilebilirlik düzenlemelerinin ölçümü için özgün bir ölçek geliştirilmiştir. Gözlem yapılan noktalar erişilebilirlik derecelendirme kriterleri doğrultusunda ve geliştirilen ölçeğe uygun şekilde puanlanmıştır. Puanlama, engelsiz turizm dinamiklerini tetikleyen unsurları derecelendirmek amacıyla, bir ile beş arasında bir destinasyon "erişilebilirlik seviyesi" belirlemektedir. Bu seviye, engelsiz dolaşım serbestliğini göstermektedir.
İncelemeler sonucunda iki ülke erişilebilirlik düzeyleri; ABD için 5, Türkiye için 2 olarak tespit edilmiştir. Erişilebilirlik yatırımlarının ve harcamalarının ABD'de yaklaşık %93, Türkiye'de ise %41 oranında ekonomik katkı sağladığı, çarpan etkisinin de bu katkı ile doğru orantılı bir ölçekte ülke ekonomisine yansıyacağı modellenerek bu çalışma sonucunda ortaya konulmuştur.
Sonuç olarak, önümüzdeki birkaç yıl içinde tüm dünyada engelsiz turizm hareketliliğinin artması beklenmektedir. Bu çalışma göstermektedir ki, engelsiz yatırımlarla ekonominin verimliliğini artırmak mümkün olabilmektedir.

Abstract:
Accessibility is one of the critical factors that increase tourism revenues, which is crucial to the development of the country's economy. In the first and second sections of this study, the contribution of the architectural regulations for the handicapped to the tourism and travel economies is revealed by the literature review. In the last chapter, Turkey and United States of America (USA) are compared with the accessibility arrangements and travel and tourism revenues.
The research was supported by Manisa Celal Bayar University Scientific Research Projects Office, with Project 2017/081. The project observations were made in the most touristic and accessible 20 points in the center of Antalya, Turkey, while in 20 different points in four different cities in the US.
As a result of analyzing the project results, a unique scale was developed for the measurement of accessibility regulations. The observed points were scored according to the accessibility rating criteria and the development scale. The rating sets a "level of accessibility" which represents the freedom of movement without obstruction. As a result of the reviews, the accessibility level of two countries has been identified as 5, for the United States and 2, for Turkey. Accessibility investments and spending in the US is approximately 100% effective, while it provides the economic contribution of 40% in Turkey.
As a result of, it is expected that accessible tourism revenues will increase in the next decades. This research shows that it will be possible to increase the productivity of the economy with barrier-free investments.