Lord Stratford Canning Döneminde Osmanlı Devleti ve İngiltere arasındaki ilişkiler
Relations between Ottoman Empire and Great Britain during the tenure of Lord Stratford Canning
Yazar: KÜBRA YANIKOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. BEKİR KOÇ
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Yakınçağ Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Tarih = History ; Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: 19. yüzyıl = 19. century ; Canning, Stratford = Canning, Stratford ; Diplomasi = Diplomacy ; Elçiler = Ambassadors ; Mahmud II = Mahmud II ; Modernleşme = Modernization ; Osmanlı Dönemi = Ottoman Period ; Sultan Abdülmecid = Sultan Abdülmecid ; Türk-İngiliz ilişkileri = Turkish English relations

Özet:
Stratford Canning, Sultan Abdülmecit döneminde Batılılaşma yolunda devletçe alınan kararlarda etkisi bakımından araştırılmaya değer bir şahsiyettir. Osmanlı uyrukluların arasında Ortodoksları Ruslar'ın, Katolikler'i Fransızlar'ın himaye etmesine mukabil, İngiliz Büyükelçisi Protestan ruhuyla, dönemin İslam Devletlerinin en önemlisi ve hilafetin temsilcisi Osmanlı Devleti'ni Hıristiyanlar'a karşı eşit muamele etmeye sevk etmede önemli rol oynamıştır.stratford Canning ya da Stratford de Redcliffe 1. Viskontu Stratford Canning uzun bir süre İstanbul'da Birleşik Krallık'ın Osmanlı Devleti nezdinde büyükelçiliğini yapmış ve Osmanlı siyasetinde büyük bir rol oynamış bir devlet adamıydı.Stratford Canning 4 Kasım 1786 yılında Londra'da doğdu. Babası kendisiyle aynı adı taşıyan İrlandalı bir tüccardı. Eton College'e ve Cambridge Üniversitesi'ne bağlı Kings College'e gitti. 1807 yılında Dışişleri Bakanlığının hizmetine girdi. Aynı yıl içinde görevle Danimarka'ya gitti. 1808 yılında ilk defa bir görevle İstanbul'a gitti. 1812 yılında Bükreş'e giderek 1806?1812 Osmanlı-Rus Savaşı sonucunda Osmanlı Devleti ile Rusya İmparatorluğu arasında imzalanan Bükreş Antlaşması'nın müzakerelerine katıldı. 1814 yılında İsviçre'ye giderek İsviçre'nin anayasa ve tarafsızlık politikası tartışmalarında önemli bir rol oynadı. Aynı yıl içinde Britanya'nın Viyana Kongresi'ndeki temsilcisi Lord Castlereagh'a refakat ederek Viyana Kongresi'ne katıldı. 1820 yılında ABD'de 1823 yılında da Rusya'da görev yaptı.1825 yılında büyükelçi olarak İstanbul'a gönderildi ama 1827 yılında Britanya filosunun Rusya ile bir olup Osmanlı filosunu yok ettiği Navarin Deniz Savaşı'nın haberi üzerine İstanbul'dan aceleyle ülkesine geri kaçtı. Kendisi gibi kaçan diğer elçilerde Poros Konferansı'nda bir araya gelen Stratford Canning Yunan Devleti'nin kurulmasına önayak oldu.1831 yılında tekrar İstanbul'a elçi olarak gönderildi, ancak Otto'nun Yunan Kralı seçilmesi ve Palmerston'dan gerekli desteği görememesi üzerine 1 yıl sonra geri geldi. Rusya'da görevlendirilmesine rağmen Çar I. Nikola ile takışması buradaki görevini de sonlandırdı. Kendi ülkesinde bir süre Avam Kamarasında görev yaptı.Stratford Canning'in İstanbul'da en uzun süreli ve Osmanlı dış siyasetinde en büyük rolü oynadığı büyükelçilik dönemi 1842-1857 yılları arasında olmuştur. Tanzimat Dönemine rastlayan bu yıllarda Birleşik Krallık Osmanlı Devleti üzerinde büyük bir güç sahibi olmuş, Stratford Canning de Birleşik Krallık'ın büyükelçisi olarak İstanbul'daki en güçlü yabancı devlet adamı durumuna gelmişti. Mustafa Reşit Paşa ile yakın bir arkadaşlık kurmuş olan Canning Osmanlı Devleti'nin içişlerine de karışmaya başlamıştı. Bu arada Kutsal Yerler Sorunu ve Kırım Savaşı meseleleri ile uğraşmıştır. 1857 yılında İstanbul' dan ayrılmış ve emekli olmuştur.

Abstract:
Stratford Canning, 1st Viscount Stratford de Redcliffe was a British diplomat and politician, best known as the longtime British Ambassador to the Ottoman Empire. A cousin of George Canning, Stratford Canning came to be seen as one of the leading figures in Constantinople, as British influence over the Porte increased and the Turkish came to be seen more and more as British clients. In 1852 he was elevated to the peerage as Viscount Stratford de Redcliffe.In 1807 Canning was given a minor role in the Foreign Office by his cousin, and was sent on a mission to Denmark later that year. His first trip to Constantinople came in 1808, when he accompanied the mission of Robert Adair that restored peace between Britain and Ottoman. When Adair left Constantinople in 1810, Canning became Minister Plenipotentiary, and it was Canning who helped mediate the Treaty of Bucharest between the Ottomans and Russia on 28 May 1812.In June 1814 he was appointed Envoy Extraordinary and Minister-Plenipotentiary to Switzerland, where he, along with the other allied representatives, helped negotiate Swiss neutrality and a new Swiss federal constitution. In October he went to Vienna, where he acted as an aid to Lord Castlereagh, the British representative at the Congress of Vienna. After the negotiation of Swiss neutrality in 1815, Canning's role there became dull to him, but he stayed until 1819, when he was recalled and sent to Washington as Envoy Extraordinary and Minister-Plenipotentiary to the United States. Although he hoped for major accomplishments in Washington that would allow him to move up to a larger position, he was largely unsuccessful.Canning returned to London in 1823, and the next year was sent on a mission to Russia, where he negotiated a treaty on the border between Russian and British North America, but failed to come to any agreement regarding the Greek Revolt. He was Envoy Extraordinary and Minister-Plenipotentiary to the United States between 1820 and 1824 and held his first appointment as Ambassador to the Ottoman Empire between 1825 and 1828. In 1825 Canning was sent to Constantinople once again, this time as Ambassador. He fled the city following the Battle of Navarino in 1827, but after a brief return to London he, along with the French and Russian ambassadors who had also fled, set up camp at Poros. In 1828 he and the other ambassadors signed the Poros Protocols, which granted the new Greek state. Although he had been encouraged in this generous position towards the Greeks by his superior, Lord Aberdeen, this move was disavowed by the government, and Canning resigned.Following his return, Canning attempted to enter British politics, entering the House of Commons in 1831, and then Canning returned again to Constantinople in 1831, but returned in 1832, disapproving of Palmerston's lack of consultation with him and the choice of Prince Otto of Bavaria as King of Greece. That year, he was appointed Ambassador to Russia, but never took the office, as Tsar Nicholas I refused to receive him.Canning's term in Constantinople lasted from 1842 to 1852, and in this period he came to be seen as one of the leading figures in Constantinople, as British influence over the Porte increased and the Turks came to be seen more and more as British clients. When Canning's old ally Stanley, now Earl of Derby, formed a government in 1852, Canning hoped to receive the foreign office, or at least the Paris embassy. Instead, he was raised to the peerage as Viscount Stratford de Redcliffe, in the County of Somerset. He returned home in 1852, but when Aberdeen's coalition government was formed, Stratford de Redcliffe was sent back to Constantinople once again.In Constantinople for the last time, Stratford came in the midst of a crisis caused by the dispute between Napoleon III and Nicholas I over the protection of the holy places. This crisis ultimately led to the Crimean War. He left Constantinople for the last time in 1857, and resigned early the next year.