Iraklı çocukların resimlerinde savaşın yansımaları
The reflection of war in the drawings of Iraqi
Yazar: BASIL ABDULLAH FATHİ JAJJU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ GONCA HÜLYA YAYAN
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Güzel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Irak = Iraq ; Irak Savaşı = Iraq War ; Resim eğitimi = Painting education ; Resim sanatı = Painting art ; Resim çizme = Drawing ; Savaş = War ; Çocuklar = Children

Özet:
Günümüzde milyonlarca çocuk savaşların, terör saldırılarının ve politik çatışmaların masum kurbanları durumundadır. Bu şiddet eylemlerinin çocuklar üzerinde yarattığı travmatik etkiler, onların fiziksel, psikolojik ve ahlaki gelişimleri üzerinde kalıcı zararlar bırakmaktadır. IŞİD veya DEAŞ çetecilerinin Irak'ın Musul, Salahattin ve Anbar illerine yönelik saldırıları nedeniyle Irak'tan Türkiye'nin farklı illerine göç ederek gelen Iraklı çocuklar, bu savaşın tüm izlerini bedenlerinde ve zihinlerinde hala taşımaktadırlar. Aslında küçük yaşta savaşın gerçeğiyle tanışan bu çocukların, savaşın izlerini unutmamaları da pek tabiidir. Psikiyatristlerin yaptıkları araştırmalarından, savaşın içinde bulunan bu çocukların yarıya yakını şiddetli travmalar yüzünden pek çok sağlık sorunları yaşadıklarını öğrenmekteyiz. Nitekim Türkiye'de bu çocuklar, yaşamlarındaki zorluklara rağmen, hayatla mücadele etmeyi de öğrenmeye çalışmaktadırlar.
Bu araştırmamızın amacı; çocukların savaş kavramını, savaş ortamını nasıl algıladıkları ve resimlerinde kendi yaşantılarına dair savaşın izleri nasıl yansıttıklarını belirlemeye çalışmak olmuştur.
Bu sayede sanat eğitimi ile çocuklardaki bu savaşın etkileri, duygu ve düşüncelerine yansımaları resim çalışmalarıyla incelenmeye alınmıştır . Bu çocukların yaptıkları resimler aracılığıyla da kendi iç dünyaları, hayatı algılama biçimleri, aile ilişkileri ve diğer çevresi ile ilgili bilgilerin ipuçlarına ulaşılmaya çalışılmıştır. 
Bu araştırma deneysel yöntem özelliklerini barındırmakta olup uygulama aşamasında da deneysel yöntem kullanılmıştır. Ayrıca anket yoluyla elde edilen bilgiler ve Iraklı çocukların resimleri, resim değerlendirme kriterleri doğrultusunda uzmanların denetiminde değerlendirilmiştir. Çalışmanın örneklemini; Ankara'da yaşayan Iraklı çocukların Irak okullarından (Özel Ecyal ninova uluslararası ilk ve orta okulu ve Özel Irak Hammurabi Milletlerarası İlkokulu) nun 6-13 yaş grubunda yer alan birinci sınıfından sekizinci sınıfına kadar olan 43 öğrencinin çalışmalarından oluşmuştur. Anket uygulanan bu öğrencilere iki örnek hikâye okunmuş ve savaş ortamını hatırlamaları sağlanmıştır. Sonra da hatırladıklarıyla savaşta yaşananları resmetmeleri istenmiştir. Iraklı bu çocuklar resimlerinde ise hatırladıkları, gördükleri, bildikleri ve yaşadıklarını resmetmişlerdir. Çalışmaya katılan 43 çocuğun 18 i kız, 25 i ise erkek çocuktan oluşmaktadır. Bu çocuklara ait resimlerin özellikleri incelendiğinde ise, cinsiyet özelliklerine göre erkek çocukların resimlerinde milliyetçilik duyguları ve savaş figürlerin daha gerçekçi olarak resmettikleri, kız çocukların resimlerinde ise duygusal olarak iç dünyalarındaki düşüncelerin hislerine olan yansımalarını çizdikleri görülmüştür.

Abstract:
Today millions of children are innocent victims of wars, terrorist attacks and political conflicts. Traumatic effects of these violence acts leave permanent damages on their physical, phycological and moral development.  Iraqi children immigrating from Iraq to various cities of Turkey still carry all traces of this war on their bodies and in their minds due to attacks of ISIS terrorists towards cities of Iraq, Mosul, Salahuddin and Anbar. In fact, it is quite normal for those children who were introduced with the reality of war to retain traces of war. We learned from researches conducted by physiatrists that approximately half of those children living inside the war experience various health problems due to severe traumas. As a matter of fact, those children endeavor to learn how to cope with the life despite difficulties in their life. Purpose of this research is to identify how the children perceive context of war and how they reflect traces of war related to their life to their paintings. By this means, art education is being researched along with effects of war to children and its reflection to their emotions and thoughts. It is aimed to reach clues regarding information related with family relations, perception forms of life, inner life of those children through paintings they made.
This research incorporates empirical method characteristics and empirical method has been used in the implementation phase. Furthermore, information gathered through surveys and paintings of Iraqi children have been inspected pursuant to evaluation criteria and under supervision of experts. 
The sampling of the study; It consisted of works of 43 students aged between 9 to 13 and from the first to eighth grade of the Iraqi children living in Ankara from the Iraqi schools (Ecyal Ninova Private International Primary and Secondary School and Special Iraqi Hammurabi International Primary School). Two sample stories were read to students subjected to surveys and they were reminded of the war environment. Then, they were requested to depict war experiences pursuant to their recollections. Those Iraqi children depicted what they have seen, remembered, experienced on their paintings. The 43 children participated the research consist of 18 girls and 25 boys. When the characteristics of these children's paintings were examined, it was seen that according to gender characteristics, boys` paintings depicted the feelings of nationalism and war figures more realistically whereas and girls' paintings depicted emotionally the reflections of their inner thoughts.