İhracatta ürün yoğunlaşması ve ihracatta ürün çeşitliliği ile ekonomik büyüme ilişkisi
Relationship between export diversification, export concentration and  economic growth
Yazar: GÖKHAN AKAR
Danışman: PROF. DR. AHMET AY
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı / İktisat Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Ampirik yöntemler = Emprical methods ; Büyüme = Growth ; Ekonomik büyüme = Economic growth ; Uluslararası ticaret = International trade ; Yoğunlaşma = Concentration ; Ürün çeşitlendirme = Product diversification ; Ürün çeşitliliği = Product variety ; İhracat = Export

Özet:
Ekonomik büyümenin kaynaklarının ne olduğu ve uzun süreli ekonomik büyümenin nasıl sağlanacağı iktisat biliminin temel sorunudur. Dış ticaretin ekonomik büyüme üzerindeki rolü bu kapsamda önem arz eden bir konudur. Bu yüzden ihracata dayalı ekonomik büyüme ülkelerin temel hedefleri arasına girmiş bulunmaktadır. İhracata dayalı ekonomik büyümenin sağlanabilmesi için istikrarlı ihracat yapısı gerekli görülmektedir. İhracatta istikrarlı yapının sağlanması ve sürdürülmesinin, ürün ve Pazar çeşitlendirmesine bağlı olduğu kabul edilmektedir. Çünkü  ihracatta sınırlı mal veya pazar bağımlılığı olan ülkeler, fiyat değişimleri ve dış şoklara karşı savunmasız kalmaktadır. Bu tür risklerin önüne geçebilmek ve daha sağlam bir ihracat yapısına sahip olmak için ürün ve Pazar çeşitlendirmesi önem arz etmektedir. 
Bu çalışmanın amacı Türkiye'nin ihracatında ürün çeşitlendirme seviyesi ve ekonomik büyüme ilişkisini analiz etmektir. Bu amaç doğrultusunda Türkiye'nin dış ticaretinde sektör ve Pazar açısından yaşanan değişim değerlendirilmiştir. Daha sonra Türkiye'nin dış ticaretinde yoğunlaşma oranları hesaplanmıştır. Hesaplanan yoğunlaşma oranları ile Türkiye'nin ülke ve sektörel düzeyde dış ticaret yapısındaki değişimler gözlenmiş ve ampirik analiz gerçekleştirilmiştir. Elde edinilen sonuçlara göre Türkiye'de ihracat çeşitlendirme seviyesi (yoğunlaşma katsayısının azalması) arttıkça ihracat ve büyümenin olumlu etkilendiği bulgusuna ulaşılmıştır.

Abstract:
The sources of economic growth and how to ensure long term economic growth is the main problem of the economics. The role of foreign trade on economic growth is a subject that is examined in this context. Therefore, economic growth based on exports has become one of the main targets of the countries. Providing export-based economic growth depends on stable export structure. The maintenance and sustainability of export stability depend on product and market diversification. Because countries which limited exports or market dependence on exports are undefended to price changes and external shocks. Goods and market diversification is crucial in order to avoid such risks and to have a stronger export structure.
The aim of this study is investigation the relationship between level of product diversification in Turkey's exports and economic growth. For this purpose the change in foreign trade of Turkey has been evaluated  in terms of sector and market. After, the concentration ratios were calculated in foreign trade structure. Empirical analysis was carried out with the calculated concentration ratios. As a result, it has been found that the level of export diversification (reduction of the concentration coefficient) in Turkey has a positive effect on exports and economic growth.