Travmatik beyin hasarı nedeniyle çocuk yoğun bakım ünitesinde yatan hastaların demografik ve klinik özellikleri, tedavide hipertonik salin(%3 NaCl)kullanımı ve bu tedavinin plazma sodyum, klor değerleri üzerinde etkileri /
Yazar: ANVAR ASLANOV
Danışman: YRD. DOÇ. DR. MAKBULE NİLÜFER ÖZTÜRK
Marmara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2015
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Beyin yaralanmaları = Brain injury ; Demografi = Demography ; Hastaneye yatırma = Hospitalization ; Salin solüsyonları-hipertonik = Saline solution-hypertonic ; Sodyum = Sodium ; Yaralar ve yaralanmalar = Wounds and injuries ; Yoğun bakım üniteleri = Intensive care units ; Çocuklar = Children

Özet:
Giriş: Travmatik beyin hasarı (TBH) hastalarının uygun sıvı tedavisi çoğu klinisyen
için zorluk çıkaran bir durumdur. Literatürde beyin hasarı olan hastaların tedavisinde
hipertonik salin (HS)'in mannitole göre üstün olabileceği gösterilmekedir, ancak klinik
pratikte etkileri sınırlı olarak çalışılmıştır.
Amaç: Travmatik beyin hasarlı çocuklarda %3 HS tedavisinin serum sodyum ve klor
değerleri üzerindeki etkilerini değerlendirmeyi ve hastalarımızın klinik ve demografik
özelliklerini analiz etmeyi amaçladık.
Metod: Mart 2012-Temmuz 2014 tarihleri arasında hastanemizde çocuk yoğun bakım
ünitesinde TBH nedeniyle tedavi edilen 62 hasta retrospektif olarak değerlendirildi. 62
hastanın 30'u %3 HS ve 4 hasta mannitol almıştı. Serum osmolarite, sodyum ve klor
düzeyleri ölçüldü. GKS, idrar çıkışı, yatış süresi, ve klinik sonuç da analiz edildi.
Bulgular: 62 hastanın %69.4'ü erkekti ve ortalama yaş 5.6±4.5 idi (yaş aralığı 0–18
y). TBH'larının çoğu trafik kazası veya düşme kaynaklıydı. Ortalama GKS skoru 9.3±4.4
(aralık 3-15) idi. 62 hastanın 12'si (%19.3) öldü. %3 HS tedavisi alan hastalar diğer tedavileri
alan hastalara göre daha optimal plazma sodyum konsantrasyonlarına sahipti; ancak sadece
2,3 ve 4.günde farklılık istatistiksel olarak anlamlı bulundu (p<0.01).
Sonuç: Çalışmamız küçük kapsamlı olmakla birlikte bulgularımız HS'in serum
sodyum konsantrasyonlarını arttırmak için etkili bir ajan olduğunu göstermiştir. Bu tedavinin
uzun dönem sonuçları ve komplikasyonları ile bu tedaviye azami toleransı değerlendiren daha
fazla çalışmaya ihtiyaç vardır.

Anahtar kelimeler: travma, beyin hasarı, hipertonik salin, sodyum.

Abstract:
Background: Appropriate fluid management of patients with traumatic brain injury
(TBI) presents a challenge for many clinicians. Literature in this field suggests that hypertonic
saline (HS) may be superior to mannitol for the resuscitation of patients with brain injuries,
but studies of their impact on clinical practice are studied limited.
Objective: We aimed to evaluate the effects of 3% HS treatment in traumatic brain
injured children.
Methods: We evaluated 62 patients treated for TBI at pediatric intensive care unit of
our hospital during March 2012–July 2014 retrospectively. Thirty of 62 patients had received
3% HS and 4 patients had received mannitol. Serum osmolarity, sodium and chloride levels
were measured. GCS, urine volume, duration of hospital stay, and clinical outcome were also
analyzed.
Results: Of the 62 included patients 69.4% were male and the mean age was
5.56±4.49 years (range 0–18 years). The majority of the TBIs were caused by either a traffic
accident or a fall injury. The mean GCS score was 9.26±4.42 (range 3-15). Twelve (19.3%) of
the 62 patients died. Sodyium levels of patients receiving 3% HS treatment were closer to
target plasma sodium concentrations than patients receiving other treatments; but only the 2th
day, 3th day and 4th day the difference was found statistically significant (p<0.01).
Conclusion: Our study is limited by the small number, but our findings suggest that
HS is an effective agent to increase serum sodium concentrations. Further evaluations of longterm
consequences and complications and of maximal tolerance to this treatment are required.

Key words: trauma, brain injury, hypertonic saline, sodium.