Bireysel yatırımcıların yatırım kararlarında etkili olan davranışsal eğilimler: BIST yatırımcısı üzerine bir uygulama
Behavioral biases affecting individuals' investment decisions: An application on BIST stock investors
Yazar: BEYZA DEMİR
Danışman: PROF. DR. BEKİR ELMAS
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Muhasebe Finansman Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Maliye = Finance

Özet:
Geleneksel finans, finansal piyasaların bilgi açısından verimli olduğu ve 
yatırımcıların rasyonel olduğu varsayımına dayanmaktadır. Yapılan araştırmalar 
sonucunda, yatırımcıların yatırım kararlarını çeşitli psikolojik faktörlerin etkilediği 
görülmüştür. Yatırımcıların rasyonel olmayan davranış sergilediğini, piyasaların etkin 
olmadığını savunan ve yatırım kararlarını etkileyen davranışsal faktörleri inceleyen 
davranışsal finans, geleneksel finansa alternatif olarak ortaya çıkmıştır. 
Bu çalışmanın amacı, Borsa İstanbul (BIST)'te yatırım yapan bireysel 
yatırımcıların yatırım kararını etkileyen davranışsal eğilimleri incelemek, göreceli önem 
derecelerini belirlemek ve demografik özellikler ile finansal profilleri ve davranışsal 
eğilimleri arasındaki ilişkiyi ortaya koymaktır. Analizlerin yapılabilmesi için 411 
katılımcıya 29 sorudan oluşan online anket yapılmıştır. Elde edilen veriler SPSS 26.0 
istatistik programında analiz edilmiştir. Eğilimlerin göreceli öneminin tespiti için yatırım 
konusunda uzman kişilere ayrıca bir anket yapılmıştır. Veriler Analitik Hiyerarşi Süreci 
(AHS) yöntemiyle analiz edilmiştir.
Verilerin analiz sonuçları, bireysel yatırımcıların yatırım kararlarında ekonomik 
olmayan faktörlerden etkilendiği, demografik faktörlerin yatırım kararlarını etkilemede 
sıkı bir bağının olmadığı ve yatırımcıların en çok pişmanlıktan kaçınma eğiliminden 
etkilendiği tespit edilmiştir.

Abstract:
The foundation of traditional finance is the belief that investors act rationally and 
that financial markets are information-efficient. Studies have proven that individuals 
make their investment decisions under the influence of various psychological factors. 
Thus, behavioral finance, which contends that investors display irrational behavior, that 
the markets are inefficient, and that behavioral factors affect individuals' investment 
decisions, has emerged as an alternative to traditional finance and studied such decisions 
with this paradigm. 
This study aimed to analyze the behavioral biases impacting individual investors'
investment decisions in the Borsa Istanbul (BIST), identify their relative significance, and 
reveal the relationship between demographic features, financial profiles, and behavioral 
tendencies. An online questionnaire consisting of 29 questions was administered to 411 
participants to make the analysis. The statistical software SPSS 26.0 was employed to 
analyze the acquired data. A survey was also conducted among investment experts to 
ascertain the relative significance of the biases. These data were analyzed subjecting to 
the Analytical Hierarchy Process (AHP) method.
The analysis of the resulting data indicated that non-economic factors considerably 
affect the individuals' investment decisions, demographic features have an insignificant 
linkage with influencing investment decisions, and investors are affected extensively by 
the inclination to avoid regret.