Hemodiyaliz tedavisi alan hastalarda öz-bakım gücü, hastalığa uyum ve sıvı kontrolü ilişkisinin belirlenmesi
Determining the relationship between self-care agency,compliance to chronic disease and fluid control ofpatients receiving hemodialysis treatment
Yazar: MERVE ERGİN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖZLEM YAZICI
İstanbul Okan Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Diyaliz = Dialysis ; Kronik hastalık = Chronic disease ; Renal diyaliz = Renal dialysis ; Tedaviye bağlılık ve uyum = Treatment adherence and compliance ; Ölçekler = Scales ; Özbakım = Self-care

Özet:
Bu araştırma, hemodiyaliz tedavisi alan hastaların hastalığa uyum, öz-bakım gücü
ve sıvı kontrolü ilişkisinin incelenmesi amacıyla yapılmıştır.
Araştırmanın örneklemini İstanbul ilinde bulunan Dialife Diyaliz Merkezi'nde
tedavi gören 109 yetişkin hasta oluşturmuştur. Araştırma verileri Hasta Bilgi Formu,
Kronik Hastalıklara Uyum Ölçeği, Öz-Bakım Gücü Ölçeği ve Hemodiyaliz Hastalarında
Sıvı Kontrol Ölçeği kullanılarak yapılmıştır. Verilerin analizinde Shapiro-Wilk Testi,
Kruskal-Walis Testi, Dunn-Bonferroni Testi ve Mann-Whitney U testi kullanıldı.
Hastaların Kronik Hastalıklara Uyum Ölçeği toplam puan ortalaması 77,07±6,20,
Fiziksel Uyum alt boyutu puan ortalaması 39,00±3,19, Sosyal Uyum alt boyutu puan
ortalaması 19,07±2,93 ve Psikolojik Uyum alt boyutu puan ortalaması 19,00 ±2,24'tür.
Öz-Bakım Gücü Ölçeği puan ortalaması 104,37±7,64'tür.
Hemodiyaliz Hastalarında Sıvı Kontrol Ölçeği toplam puan ortalaması
51,50±3,97, Bilgi alt boyut puan ortalaması 17,01±1,85, Davranış alt boyut puan
ortalaması 24,18±3,03 ve Tutum alt boyut puan ortalaması 10,31±1,37'dir.
Kronik Hastalıklara Uyum Ölçeği toplam puanları ile Öz-Bakım Gücü Ölçeği
puanları arasında pozitif yönde, istatistiksel olarak anlamlı ilişki saptanmıştır. Öz-Bakım
Gücü puanları ile Hemodiyaliz Hastalarında Sıvı Kontrol Ölçeği toplam puanları arasında
pozitif yönde, istatistiksel olarak anlamlı ilişki saptanmıştır.
Kronik Hastalıklara Uyum Ölçeği toplam puanları ile Hemodiyaliz Hastalarında
Sıvı Kontrol Ölçeği toplam puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki
saptanmamıştır. Ancak Kronik Hastalıklara Uyum Ölçeği Fiziksel Uyum alt boyut
puanları ile Hemodiyaliz Hastalarında Sıvı Kontrol Ölçeği Davranış alt boyut puanları
arasında pozitif yönde anlamlı ilişki saptanmıştır.
Anahtar kelimeler: Hemodiyaliz, Öz-bakım gücü, Kronik hastalığa uyum, Sıvı kontrolü

Abstract:
This study was conducted to determine the relationship between self-care power,
compliance to chronic disease and fluid control of patients receiving hemodialysis
treatment.
The research sample consisted of 109 adult patients who were treated at the Dialife
Dialysis Center in Istanbul. The data of the research were made using the Patient
Information Form, Adaptation to Chronic Illness Scale (ACIS), Self-Care Agency Scale
(ESCA) and Hemodialysis Patients Fluid Control Scale (FCHPS). Shapiro-Wilk,
Kruskal-Walis, Dunn-Bonferroni, Mann-Whitney U tests were used to analyze the data.
The total mean score of ACIS was 77.07±6.20, the mean scores of sub-dimensions
were Physical Adaptation 39.00±3.19; Social Adaptation 19.07±2.93 and Psychological
Adaptation 19.00±2.24.
The mean score of ESCA was 104.37±7.64.
The total mean score of FCHPS was 51.50±3.97, the mean scores of subdimensions were Knowledge 17.01±1.85; Behavior 24.18±3.03 and Attitude 10.31±1.37.
A positive, statistically significant relationship was found between the total scores
of ACIS and ESCA scores; and between ESCA scores and FCHPS total scores.
There was no statistically significant relationship between the total scores of the
ACIS and the FCHPS. However, a significant positive correlation was found between the
Physical Adaptation sub-dimension scores of the ACIS and the Fluid Control Scale
Behavior sub-dimension scores in Hemodialysis Patients.
Keywords: Hemodialysis, Self-care agency, Adaptation to chronic illness, Fluid control.