Yeni tanı kanser hastalarında saptanan sarkopeni ile leptin ve adiponektin düzeyleri arasında ilişki
Yeni tanı kanser hastalarında saptanan sarkopeni ile leptin ve adiponektin düzeyleri arasında ilişki
Yazar: YAKUP BOYRAZ
Danışman: PROF. DR. AHMET ALACACIOĞLU ; DOÇ. DR. UMUT VAROL
İzmir Katip Çelebi Üniversitesi / İzmir Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Onkoloji = Oncology
Dizin: Adiponektin = Adiponectin ; Kas distrofileri = Muscular dystrophies ; Leptin = Leptin ; Neoplazmlar = Neoplasms

Özet:
Giriş ve Amaç: Kansere bağlı gelişen sarkopeninin etiyolojisi oldukça çeşitlidir. Olası fizyopatolojik mekanizmaların çoğu ya hipotektik ya da klinik araştırma konusudur. Bu bağlamda kanser ve sarkopeni gelişimindeki fizyopatolojik mekanizmaların aydınlatılması ilişkili faktörlerin açığa çıkarılması bu durumun erken tespiti ve önlenmesinde yardımcı olacaktır. Bu nedenle sarkopeni için biyobelirteçlere ihtiyaç duyulmaktadır. Bu biyobelirteçlere yönelik birçok çalışma yapılmaktadır. Fakat şu ana kadar leptin ve adiponektin ile sarkopeni ilişkisi inceleyen literatürdeki çalışmalar oldukça sınırlıdır ve kanserli hastalarda pek irdelenmemiştir. Biz yeni tanı alan kanser hastalarındaki sarkopenini ile leptin ve adipoenktin ilişkisini incelemeyi planladık.
Materyal ve Metot: Çalışmamıza Ocak 2020 ile Haziran 2021 tarihleri arasında 3.basamak eğitim ve araştırma hastanesi olan hastanemizin Tıbbi Onkoloji Kliniği'ne başvuran 160 yeni tanı kanser hastası dahil edildi. Çalışma prospektif gözlemsel olarak yapıldı. Bu hastalar sarkopeni saptanan ve saptanmayanlar olmak üzere 80 kişilik 2 gruba ayrıldı. Bu hastalara vücut kompozisyon ölçümleri, BMI ve kas kitlesi ölçümleri yapılarak leptin ve adiponektin düzeyleri ölçüldü. İstatistiksel anlamlılık düzeyi p<0.05 kabul edildi.
Bulgular: Çalışmaya alınan hastaların medyan yaşı (aralık: 23-80) idi. Çalışmaya dahil edilen hastaların büyük çoğunluğu kolorektal, akciğer ve gastroözafegal kanserli hastalardan oluşmaktaydı.  Herhangi bir kronik hastalığı olan hasta sayısı %38 idi. Sarkopenik hasta grubunda sırasıyla leptin düzeyi daha düşük saptanırken ve adiponektin düzeyi daha yüksek olarak bulundu. SMI ile leptin, adiponektin, yaş, BMI ve albümin düzeyleri açısından Spearman'ın korelasyon analizi yapıldığında; leptin ve adiponektin açısından SMI ile arasında negatif bir korelasyon saptandı. Lojistik regresyon analizinin bir parçası olarak sarkopeniyi bağımlı değişken ve leptin, adiponektini bağımsız değişkenler olarak ele aldığımızda, leptin dışında diğer faktörlerin bağımsız bir öngörücü olduğu gösterildi. SMI ile leptin, adiponektin, albümin ve BMI düzeyleri arasında basit lineer regresyon analizi yapıldığında sadece istatistiki anlamlılık leptin için vardı. HGS ile leptin, adiponektin, albümin ve BMI düzeyleri arasında basit lineer regresyon analizi yapıldığında ise leptin, adiponectin, albümin için istatistiki bir anlamlılık saptanırken VKİ için istatistiki bir bir fark görülmedi.
Tartışma ve Sonuç: Yeni tanı alan kanser hastalarında sarkopeni ile leptin ve adiponektin arasında anlamlı bir ilişki olduğunu tespit ettik. Sarkopenik hastalarda leptin düzeyi daha düşük adiponektin düzeyi ise daha yüksek bulundu. Kanser hastalarında leptin ve adiponektinin sarkopeni için güvenilir belirteçler olarak kullanılabileceği sonucuna vardık. Bu sonuçlar, yaklaşmakta olan sarkopeninin belirteçleri olarak leptin ve adiponektini kullanmanın potansiyel ilgisini araştıran gelecekteki ileriye dönük çalışmaları teşvik etme potansiyeli oluşturacağını düşünmekteyiz.

Abstract:
Giriş ve Amaç: Kansere bağlı gelişen sarkopeninin etiyolojisi oldukça çeşitlidir. Olası fizyopatolojik mekanizmaların çoğu ya hipotektik ya da klinik araştırma konusudur. Bu bağlamda kanser ve sarkopeni gelişimindeki fizyopatolojik mekanizmaların aydınlatılması ilişkili faktörlerin açığa çıkarılması bu durumun erken tespiti ve önlenmesinde yardımcı olacaktır. Bu nedenle sarkopeni için biyobelirteçlere ihtiyaç duyulmaktadır. Bu biyobelirteçlere yönelik birçok çalışma yapılmaktadır. Fakat şu ana kadar leptin ve adiponektin ile sarkopeni ilişkisi inceleyen literatürdeki çalışmalar oldukça sınırlıdır ve kanserli hastalarda pek irdelenmemiştir. Biz yeni tanı alan kanser hastalarındaki sarkopenini ile leptin ve adipoenktin ilişkisini incelemeyi planladık.
Materyal ve Metot: Çalışmamıza Ocak 2020 ile Haziran 2021 tarihleri arasında 3.basamak eğitim ve araştırma hastanesi olan hastanemizin Tıbbi Onkoloji Kliniği'ne başvuran 160 yeni tanı kanser hastası dahil edildi. Çalışma prospektif gözlemsel olarak yapıldı. Bu hastalar sarkopeni saptanan ve saptanmayanlar olmak üzere 80 kişilik 2 gruba ayrıldı. Bu hastalara vücut kompozisyon ölçümleri, BMI ve kas kitlesi ölçümleri yapılarak leptin ve adiponektin düzeyleri ölçüldü. İstatistiksel anlamlılık düzeyi p<0.05 kabul edildi.
Bulgular: Çalışmaya alınan hastaların medyan yaşı (aralık: 23-80) idi. Çalışmaya dahil edilen hastaların büyük çoğunluğu kolorektal, akciğer ve gastroözafegal kanserli hastalardan oluşmaktaydı.  Herhangi bir kronik hastalığı olan hasta sayısı %38 idi. Sarkopenik hasta grubunda sırasıyla leptin düzeyi daha düşük saptanırken ve adiponektin düzeyi daha yüksek olarak bulundu. SMI ile leptin, adiponektin, yaş, BMI ve albümin düzeyleri açısından Spearman'ın korelasyon analizi yapıldığında; leptin ve adiponektin açısından SMI ile arasında negatif bir korelasyon saptandı. Lojistik regresyon analizinin bir parçası olarak sarkopeniyi bağımlı değişken ve leptin, adiponektini bağımsız değişkenler olarak ele aldığımızda, leptin dışında diğer faktörlerin bağımsız bir öngörücü olduğu gösterildi. SMI ile leptin, adiponektin, albümin ve BMI düzeyleri arasında basit lineer regresyon analizi yapıldığında sadece istatistiki anlamlılık leptin için vardı. HGS ile leptin, adiponektin, albümin ve BMI düzeyleri arasında basit lineer regresyon analizi yapıldığında ise leptin, adiponectin, albümin için istatistiki bir anlamlılık saptanırken VKİ için istatistiki bir bir fark görülmedi.
Tartışma ve Sonuç: Yeni tanı alan kanser hastalarında sarkopeni ile leptin ve adiponektin arasında anlamlı bir ilişki olduğunu tespit ettik. Sarkopenik hastalarda leptin düzeyi daha düşük adiponektin düzeyi ise daha yüksek bulundu. Kanser hastalarında leptin ve adiponektinin sarkopeni için güvenilir belirteçler olarak kullanılabileceği sonucuna vardık. Bu sonuçlar, yaklaşmakta olan sarkopeninin belirteçleri olarak leptin ve adiponektini kullanmanın potansiyel ilgisini araştıran gelecekteki ileriye dönük çalışmaları teşvik etme potansiyeli oluşturacağını düşünmekteyiz.