Alkol bağımlılığında serotonin taşıyıcısı gen polimorfizmi
Serotoni̇n transporter gene polymorphism in alcohol dependence
Yazar: SERA ÇETİNGÖK
Danışman: DOÇ. DR. EKREM CÜNEYT EVREN ; YRD. DOÇ. DR. KÜRŞAT ALTINBAŞ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Bakırköy Prof. Dr. Mazhar Osman Ruh Sağlığı ve Sinir Has. Eğt. ve Arş. Hastanesi / Psikiyatri Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2013
Konu: Psikiyatri = Psychiatry

Özet:
Amaç: Alkol bağımlıları ile sağlıklı kontroller arasındaki serotonin taşıyıcısı gen regülatör bölge (5HTTLPR) polimorfizminin karşılaştırılması, alkol bağımlılarında 5HTTLPR'nin erken ve geç başlangıçlı alkol bağımlılığı, mizaç boyutları ve dürtüsellikle ilişkisinin irdelenmesi amaçlanmaktadır. Çalışma ile Türkiye popülasyonunda 5HTTLPR'nin alkol bağımlılığında bir yatkınlık belirleyicisi olup olamayacağı hakkında fikir sahibi olunacaktır.

Yöntem: Çalışmaya Alkol Madde Bağımlılığı Araştırma Tedavi ve Eğitim Merkezi (AMATEM)'de yatarak tedavi gören, alkol bağımlılığı tanısı almış 97 erkek hasta alındı. Hastalar alkol kullanım bozukluğu başlangıç yaşına göre, erken başlangıçlı-EB (n:43) ve geç başlangıçlı-GB (n:54) olarak sınıflandırıldı. Kontrol grubu olarak alkol ve madde kullanım bozukluğu olmayan 87 erkek gönüllü alındı. Hasta ve kontrol gruplarına sosyodemografik veri formu, Michigan Alkolizm Tarama Ölçeği ( MATT), Barrat Dürtüsellik Ölçeği-11 (BDÖ-11), Mizaç Karakter Envanteri'nin mizaç boyutunu değerlendiren bölümü uygulandı.

Bulgular: Hem kontrol hem hasta grubunda en sık orta düzeyde eksprese olan tip 5HTTLPR (La/Lg ,La/S) varyantı saptandı. Alkol bağımlısı grupta işlevsel yüksek eksprese olan tip 5HHTLPR (La/La) taşıyıcılığı ile yüksek yenilik arama skorları arasında anlamlı ilişki olduğu görüldü. Diğer mizaç özellikleri ya da dürtüsellikle araştırılan genotip arasında anlamlı ilişki saptanmadı.

Sonuç: Çalışmamızın sonuçları 5HTTLPR polimorfizminin alkol bağımlılığına spesifik bir prediktör olduğunu düşündüren çalışmaların sonuçlarını desteklememektedir. Her iki grupta da orta düzeyde eksprese olan tip 5HTTLPR taşıyıcısının fazla olmasının etnisite ile açıklanabileceği düşünülmüştür. Alkol kullanım bozukluğunun altta yatan moleküler ve fizyolojik süreçleri açığa çıkarmak için diğer potansiyel modülatörlerin de araştırıldığı daha geniş örnekleme sahip çalışmalara gereksinim vardır.

Anahtar Kelimeler: Alkolizm, Erken Başlangıçlı Alkolizm, Geç Başlangıçlı Alkolizm, Mizaç Özellikleri, Dürtüsellik, 5HTTPLR

Abstract:
Aim: The aim of this study is to compare 5-HTT gene-linked promoter region (5HTTLPR) polymorphism between alcohol dependents and healty controls, also reveal if there is a relationship 5HTTLPR, temperament dimensions and impulsivity in early and late onset of alcohol dependence. In this study we aimed to evaluate if 5HTTLPR is a predictor for alcohol dependence in Turkish population or not.

Methods: We included 97 male alcohol dependent patients who were hospitalized in Alcohol and Substance Addiction Treatment and Research Center (AMATEM) to our study. 87 male volunteers who had no substance use disorder were included as a control group. Sociodemographic data form, Barrat Impulsiveness Scale-11(BIS-11), Michigan Alcoholism Screening Test, temperament section of Temperament and Character Inventory (TCI) were applied to the patients and the control group. 10-20 (1-2 tube) ml of peripheral venous blood samples were taken from both groups for genetic analysis.

Results: The most common polymorphism was functionally intermediate expressed type 5HTTLPR (La/Lg ,La/S) both in healthy and alcohol dependent groups. There was a significant relationship between novelty seeking and functional high expressed 5HTTLPR(La/La) in alcohol use disorder group. There was not a significant relationship between the genotype and other temperament dimensions or impulsivity.

Conclusion: Results of this study don't sustain other studies which offer 5HTTPLR polymorphism like a specific predictor in alcohol dependence. Frequency of intermediate expressed type 5 HTTLPR in both groups can be explained by ethnicity. To reveal the molecular and physiological processes underlying alcohol dependence, future researches with larger sample size on potential modulators of this association are needed.

Key Words: Alcoholism, Early Onset Alcoholism, Late Onset Alcoholism, Temperament, Impulsivity, 5HTTPLR