İşbirlikli öğrenme yöntemine dayalı mikroöğretim uygulamalarının fen bilgisi öğretmen adaylarının fen öğretimine yönelik öz-yeterliklerine ve fen öğretiminde işbirlikli öğrenme yöntemini kullanmaya yönelik inançlarına etkisi
Impact of microteaching practices based on cooperative learning on pre-service science teachers' science teaching efficacy beliefs and their beliefs about implementing cooperative learning in science teaching
Yazar: GİZEM YILDIZ
Danışman: DOÇ. DR. ÖZGECAN TAŞTAN KIRIK
Çukurova Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Fen Bilgisi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Aday öğretmenler = Candidate teachers ; Fen bilgisi eğitimi = Science education ; Fen bilgisi öğretimi = Science teaching ; Mikro öğretim = Micro teaching ; Öz yeterlilik = Self-efficacy ; İşbirlikli öğrenme = Cooperative learning

Özet:
Bu araştırmanın amacı işbirlikli öğrenme yöntemini temel alan mikroöğretim uygulamalarının fen bilimleri öğretmen adaylarının fen öğretimine yönelik öz-yeterlikleri ve fen öğretiminde işbirlikli öğrenme yöntemini kullanmaya yönelik inançları üzerine etkisini ve öğretmen adaylarının işbirlikli öğrenme yöntemi ve sorgulamaya dayalı öğrenme stratejisine ilişkin görüşlerini araştırmaktır. Araştırmada yarı-deneysel desenlerden eşitlenmemiş kontrol gruplu desen kullanılmıştır. Bu araştırma, 2018-2019 eğitim- öğretim yılı güz döneminde gerçekleştirilmiştir. Araştırma, Adana'da bir üniversitede öğrenim gören Fen Bilimleri Öğretmenliği 4.sınıf toplamda 64 öğretmen adayıyla yürütülmüştür. Araştırmanın deney grubunda 31 öğretmen adayı ile Özel Öğretim Yöntemleri 2 dersi işbirlikli öğrenme yönteminin ilkelerini temel alan mikroöğretim uygulamalarına yönelik etkinlikler uygulanmıştır. Kontrol grubunda ise 33 öğretmen adayı ile sorgulamaya dayalı öğrenme stratejisini temel alan mikroöğretim uygulamalarına yönelik etkinlikler uygulanmıştır.
Araştırmada nicel ve nitel veri toplama yöntemleri kullanılmıştır. Nicel veriler, "Fen Öğretimine Yönelik Öz-Yeterlik İnancı Ölçeği (FÖYÖYİÖ)" kullanılarak toplanmıştır. Ayrıca "Fen Eğitiminde İşbirlikçi Öğrenme Anketi (FEİÖA)" ile elde edilen veriler hem nicel hem de nitel olarak toplanmıştır. FÖYÖYİÖ ve FEİÖA deneysel işlem öncesinde ön-test olarak uygulanmıştır. FEİÖA, iki bölümden oluşmaktadır. İlk bölümde, öğretmen adaylarına demografik bilgiler (bölüm, sınıf, cinsiyet ve yaş) sorulmaktadır. İkinci bölümde, 20 madde bulunmaktadır ve ilk madde öğrencilerden işbirlikli öğrenme yöntemini tanımlamalarını istemektedir. Diğer 19 soru ise, karar vermeye ilişkin evet/hayır cevabı gerektiren sorulardan oluşmaktadır. Bu sorulardan 12 tanesinde ise öğrencilerin cevaplarını açıklamaları istenmektedir. 10 hafta sonra aynı ölçekler deneysel işlem sonrasında son test olarak uygulanmıştır. FEİÖA'daki "Evet / Hayır" sorularına verilen cevapların yüzdeleri sunulup gruplar arasında kıyaslanmıştır. FEİÖA'daki açık uçlu sorulara verilen cevaplar ise içerik analizi ile analiz edilmiştir. Ayrıca deneysel işlem sonrasında deney ve kontrol grubundan seçilen 12 öğretmen adayıyla işbirlikli öğrenme yönteminin uygulamalarına yönelik görüşlerini ayrıntılı bir şekilde incelemek amacıyla yarı yapılandırılmış görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Yarı yapılandırılmış görüşmeler içerik analizi ile analiz edilmiştir. FÖYÖYİÖ öntest ve sontest puanları ise tek yönlü MANOVA ile analiz edilmiştir. 
Araştırmanın sonuçlarına göre, deney ve kontrol grubundaki öğretmen adayları arasında FÖYÖYİ ön test ve sontest puanları açısından istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık bulunmamıştır. Fakat her iki grubun testin alt boyutlarından biri olan Fen Öğretimi Sonuç Beklentisi puanlarında uygulamadan sonra bir artış gözlemlenmiştir. 
Öğrencilerin FEİÖA'daki işbirlikli öğrenme yöntemi tanımlarının analiz sonuçlarına göre, deney grubunun yarıya yakını tam tanım yaparken, kontrol grubunun büyük çoğunluğu eksik tanım yapmıştır. Sonuç olarak, deney grubundaki öğrencilerin işbirlikli grup çalışmasındaki ortak hedeflerin varlığını ve kapsamını daha iyi anladığı söylenebilir. Katılımcıların fen öğretiminde işbirlikli öğrenme yöntemlerini kullanmaya yönelik mevcut eğilimlerini ortaya koymak için yüzde dağılımlar hesaplanmıştır. Genel olarak, katılımcıların çoğu fen öğretim ortamlarında işbirlikli öğrenme yöntemini başarılı bir şekilde uygulanmasının mümkün olduğuna inanmaktadır. Kontrol grubuna kıyasla deney grubundaki daha fazla sayıda katılımcı fen bilimleri öğretiminde işbirlikli öğrenme yöntemini başarılı bir şekilde uygulamanın kariyer gelişiminde fark yaratacağına inanmaktadır. Ayrıca deney grubu öğretmen adaylarının kontrol grubundaki öğretmen adaylarına göre fen eğitiminde işbirlikli öğrenme yönteminin uygulanması sürecinde öğrencileri adil bir şekilde değerlendirebileceklerine inanmaktadır. Bunun yanında deney grubunda daha fazla oranda öğrenci kariyerde ilerleme şanslarını artırmak için iyi bir yöntem olduğuna ve düşük başarı düzeyine sahip öğrencilerin yüksek başarı gösteren öğrenciler sayesinde öğrenmelerini gerçekleştirdiği sonucuna inanmaktadır. 
Sorgulamaya dayalı öğrenme stratejisine ilişkin görüşme sonuçlarına göre deney grubunun kontrol grubuna kıyasla sorgulamaya dayalı öğrenme stratejisine ait temel özellikleri daha iyi kavradığına ve bu yöntemin yanında işbirlikli öğrenme yönteminin gerekli olduğuna inandıkları söylenebilir. İşbirlikli öğrenmeye ilişkin görüşlerin sonuçlarına göre deney grubunun kontrol grubuna kıyasla işbirlikli öğrenme yönteminin temel unsurlarının bilincinde olduğu, yöntemin kavramsal anlama ve beceri açısından sağladığı katkıların farkında oldukları ve mikroöğretim uygulamalarının gelecekte kariyerleri için iyi bir yol gösterici olduğuna inandıkları söylenebilir.

Abstract:
The aim of this study is to investigate the effect of microteaching practices based on cooperative learning on the self-efficacy of preservice science teachers in science teaching and their beliefs about implementing cooperative learning in science teaching. In the study, nonequivalent control group design, a quasi-experimental design, was used. This research was carried out in the fall semester of the 2018-2019 academic year with a total of 64 senior preservice science teachers from a large university in Adana. In the experimental group (N=31), microteaching practices based on cooperative learning was implemented while inquiry-based learning activities were used for microteaching practices in the control group (N=33) in the context of a science teaching methods course. 
Quantitative and qualitative data collection methods were used. Quantitative data was collected through "Science Teaching Efficacy Belief Instrument - Form B (STEBI-B)". In addition, the "Cooperative Learning in Science Education Questionnaire (CLSEQ)" provided both quantitative and qualitative data. STEBI-B and the CLSEQ were applied as pre-test and post-test. In addition, after the experimental process, semi-structured interviews were conducted with 12 prospective teachers selected from the experimental and control groups in order to examine their views on the applications of the cooperative learning and inquiry-based learning methods in detail. One-way MANOVA was performed to analyze data collected by pre and post-STEBI-B. Content analysis was used to analyze semi structured interviews and the open-ended items of the CLSEQ. In addition, the answers to Yes/No questions in the CLSEQ were compared for experimental and control group using frequencies to reveal the current tendencies of the participants towards using cooperative learning methods in science teaching.
According to the results, there was no statistically significant difference between the experimental and the control group students in terms of their both pre-STEBI-B scores.  However, it was observed that both groups' Sciece Teaching Outcome Expectancy scores increased after the microteaching applications. 
The results of students' cooperative learning definitions through CLSEQ indicated that almost half of the students in the experimental group provided complete definitions while majority of the control group students presented incomplete definitions.  Comparison of cooperative learning definitions implies that students in the experimental group understood the existence and content of common goals in cooperative group work better. Based on the results of the answers to Yes/No type items in CLSEQ, most participants believed that it is possible to successfully implement cooperative learning in science teaching environments. Participants in the experimental group believed that applying cooperative learning in science teaching successfully compared to the control group would make a difference in career development. In addition, the experimental group believes that prospective teachers in the science education group can evaluate the students fairly by applying the collaborative learning method in science education. In addition, they believe that it is a good method to increase the chances of advancing in career and that student with low achievement level learn through high achievement students.
According to the results of interviews on students perceptions about inquiry-based learning, the Students in the experimental group understtod the inquiry process better than the ones in the control group. They also believed that using cooperative learning is necessary while implementing cooperative learning in the classroom. The results of the interviews on students perceptions about cooperative showed that Students in the experimental group were aware of the basic elements of cooperative learning and the gains of cooperative learning in terms of understanding and skill development more than the students in control group. The Students in both groups also believed that microteaching practices supported their career development.