Kaçkar Dağları Milli Parkı ve yakın çevresi örneğinde yürüyüş rotası planlama süreci
Walking route planning process in the case of Kaçkar Mountains National Park and its close surroundings
Yazar: PINAR ÖZGE YENİÇIRAK
Danışman: PROF. DR. BANU ÇİÇEK KURDOĞLU
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Peyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Peyzaj Mimarlığı = Landscape Architecture

Özet:
Tarih boyunca ekonomik, sosyal ve teknolojik gelişmeler ile değişim gösteren insanların istek ve ihtiyaçları 21. yüzyıla gelindiğinde seyahat kültürlerine de yansımıştır. Değişen istekler turizmi kitlesel hareketten alternatif seçeneklere doğru yönlendirmiştir. İnsanların yönelimlerinin doğal ve kültürel kaynak değerleri açısından zengin olan ve alternatif turizm türlerinin yapılmasına olanak sunan korunan alanlara doğru kayması bu alanların koruma-kullanma dengesinin kurulmasının gereğinin önemi ortaya koymuştur. Korunan alanlardaki planlı yürüyüş parkurları ziyaretçileri uygun rotalara güvenli bir şekilde yönlendirerek insanların doğaya erişimini sağlar.
Bu çalışmada Kaçkar Dağları Milli Parkı ve yakın çevresinde belirlenen yürüyüş yollarının tanımlanması ve belirli yöntem dahilinde planlanması ele alınmıştır. Bu amaç doğrultusunda öncelikle alanın doğal ve kültürel envanteri çıkarılmış ardından planlama sürecinin izleneceği 10 rota uzman görüşleri ile seçilmiştir. Bu rotalara ait planlama süreci uzman kişiler ile görüşmeler, arazi çalışmaları, envanterin ve rotaların sayısallaştırılması, zorluk derecelerinin belirlenmesi, rotaların temalarının belirlenmesi ve yönetim önerilerinin geliştirilmesi aşamaları ile tamamlanmıştır. Yapılan arazi çalışmaları ve analizler sonucunda bu rotalara ait konum, uzunluk, toplam yükseliş, yürüyüş süresi, deneyim, aktivite olanakları ve zorluk derecelerine dair bilgiler elde edilmiş ve bu rotalar 6 tematik gruba (zamansız vadi, buzul çağı yolu, kervan yolu, yaban yolu, zafer tırmanışı yolu, bulut denizi yolu) ayrılarak kurgulanmıştır. Rotalar incelendiğinde belirlenen 10 rotadan 4 tanesinin düşük, 4 tanesinin orta, 2 tanesinin ise yüksek zorluk derecesine sahip olduğu ortaya çıkmıştır. Çalışma sonucunda rotaların deneyim bilgileri, güvenlik sorunları ve yönetim eksikleri tespit edilmiş, yürüyüş yollarına dair haritalar hazırlanarak bu yolların yönetimine dair öneriler geliştirilmiştir.

Abstract:
The demands and needs of people, who have changed with economic, social and technological developments throughout history, have also been reflected in travel cultures in the 21st century. Changing demands have directed tourism from mass movement to alternative options. The importance of establishing the protection-use balance of these protected areas has been understood as the orientation of the people towards these protected areas that are rich in natural and cultural resource values and that allow alternative tourism types to be made. Planned hiking trails in protected areas guide visitors to suitable routes safely, giving for accessing to nature.
In this study, the identification of the hiking routes determined in the Kaçkar Mountains National Park and its immediate surroundings and their planning within a certain method are discussed. For this purpose, first of all, a natural and cultural inventory of the area was drawn up, and then 10 routes where the planning process would be followed were selected with via expert opinions. The planning process of these routes was completed with interviews with experts, field studies, digitization of the inventory and routes, determination of difficulty levels, determination of the themes of the routes and development of management proposals. As a result of the field studies and analyzes, information about the location, length, total ascent, walking time, experience, activity opportunities and difficulty levels of these routes were obtained and these routes were divided into 6 thematic groups (timeless valley, ice age road, caravan route, wild road, victory climbing road, cloud sea road) was constructed by separating. When the routes were examined, it was revealed that 4 of the 10 routes determined had low difficulty, 4 had medium difficulty, and 2 had high difficulty. As a result of the study, the experience information, safety problems and management deficiencies of the routes were determined, maps were prepared for the walking routes and suggestions were developed for the management of these routes.