Koksartrozlu hastalarda femoral ve obturator sinirlerin artiküler dallarına uygulanan pulse radyofrekans tedavisinin etkinliğinin araştırılması
The efficacy of pulsed radiofrequency treatment of articular branches of femoral and obturator nerves in patients with coxarthrosis
Yazar: FATIMA KORKMAZ
Danışman: DOÇ. DR. BİLGE KESİKBURUN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Bilkent Şehir Hastanesi / Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon = Physical Medicine and Rehabilitation

Özet:
Amaç: Yaşlanan popülasyonla birlikte koksartroz sıklığı artarken, kronik kalça ağrısı ve dizabiliteye neden olmaktadır. Çalışmamızı, şiddetli kalça ağrısı olan, konservatif tedaviye yanıt vermeyen, komorbiditeler nedeniyle cerrahiye uygun olmayan veya cerrahi istemeyen koksartrozlu hastalarda eklem innervasyonunu sağlayan femoral ve obturator sinirlerin artiküler dallarına uygulanan PRF tedavisinin ağrı, fonksiyonel düzey ve yaşam kalitesi üzerine etkinliğini araştırmak amacıyla planladık.

Gereç ve Yöntem: Araştırma prospektif randomize kontrollü çalışma olarak planlandı. Çalışmaya Kasım 2022-Kasım 2023 tarihleri arasında Ankara Bilkent Şehir Hastanesi Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Hastanesi'ne başvuran, ACR kriterlerine göre koksartroz tanısı olan, 50-85 yaş arası, dahil edilme ve dışlama kriterlerine uygun 28 hasta dahil edildi. Hastalar blok grubu (n=14) ve PRF grubu (n=14) olmak üzere iki gruba ayrıldı. Floroskopi altında yapılan işlemlerde, güvenlik amacıyla vasküler yapılar öncelikle ultrasonografi ile tespit edildi. İşlemler, steril şartlar altında, RF kanülü ile hedef sinir bölgesine ulaşıldıktan sonra motor ve duyusal yanıt kontrol edilerek yapıldı. Blok grubuna; her bir sinir için 6 mg betametazon ve 1 cc %1 lidokain uygulanarak sinir bloğu yapıldı. PRF grubuna ise her bir sinire 120 saniyelik 2 siklus şeklinde PRF uygulandı. PRF akımı 20 milisaniye genişliğinde ve 45V büyüklüğünde olup uç sıcaklığı 42°'dir. PRF işleminden sonra her bir sinir için 6 mg betametazon ve 1 cc %1 lidokain uygulandı. Hastalar tedavi öncesi, 2. hafta, 4. hafta ve 12. haftada değerlendirildi. Hastaların ağrı düzeyleri vizüel analog skalası (VAS) ile değerlendirilerek istirahat, hareket ve gece VAS değerleri kaydedildi. Analjezik ilaç kullanım sıklıkları kaydedildi. Hastaların aktif ve pasif EHA ölçümü yapılarak kalça fleksiyon, ekstansiyon, abdüksiyon, addüksiyon, iç ve dış rotasyon açıları kaydedildi. Hastaların fonksiyonel düzeyi Harris kalça skoru, fonksiyonel kapasitesi 6 dakika yürüme testi ve yaşam kalitesi kısa form-36 (SF-36) ölçeği ile değerlendirildi. Komplikasyon gelişmesi halinde, gelişen komplikasyon ve zamanı kaydedildi.

Bulgular: PRF ve blok gruplarında 2. hafta, 4. hafta ve 12. haftalarda istirahat, hareket ve gece VAS değerlerinde tedavi öncesine göre istatistiksel anlamlı iyileşme bulunmuştur (p<0.05). Ağrı kontrolünde 12. haftada PRF grubunda %92.3 ve blok grubunda %78.6 başarı elde edilmiştir. 12 haftalık takipte her iki grupta da aktif EHA, pasif EHA ve HKS'de istatistiksel anlamlı iyileşme saptanmıştır (p<0.05). 6 Dakika yürüme testinde(6-DYT) 12 haftalık takipte her iki grupta da istatistiksel olarak anlamlı iyileşme bulunurken (p<0.05), blok grubunda 12. Haftada 6-DYT değeri tedavi öncesi ile benzer bulunmuştur (p>0.0125). PRF ve blok gruplarında SF-36 fiziksel fonksiyon, fiziksel rol güçlüğü, duygusal rol güçlüğü, enerji, sosyal işlevsellik, ağrı ve genel sağlık algısı parametrelerinde istatistiksel anlamlı fark saptanmıştır (p<0,05). Ruhsal sağlık puanında ise PRF grubunda istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmazken (p>0.05), blok grubunda istatistiksel anlamlı fark saptanmıştır (p<0.05). PRF ve blok grupları arasında hiçbir parametrede istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmamıştır (p>0.05). Hastaların 12 haftalık takiplerinde komplikasyon gözlenmemiştir.

Sonuç: Konservatif tedavinin başarısız olduğu ve cerrahi için uygun olmayan koksartrozlu hastalarda, femoral ve obturator sinirlerin artiküler dallarına uygulanan PRF ve blok tedavisinin, kısa ve orta dönemde, ağrı, fonksiyonel düzey, fonksiyonel kapasite ve yaşam kalitesi açısından etkili ve güvenli bir tedavi alternatifi olabileceği bulunmuştur. Floroskopi ve stimülatör rehberliğinde yapılan blok ve PRF tedavileri ile benzer sonuçlar elde edilebilir.

Anahtar Kelimeler: Ağrı, Femoral ve obturator sinirin artiküler dal bloğu, Fonksiyonel düzey, Koksartroz, Pulse radiofrekans, Yaşam kalitesi.

Abstract:
Aim: With the aging population, the frequency of coxarthrosis increases and causes chronic hip pain and disability. We planned our study to investigate the effectiveness of PRF treatment applied to the articular branches of the femoral and obturator nerves, which provide hip joint innervation, on pain, functional level and quality of life in coxarthrosis patients who have severe hip pain, do not respond to conservative treatment, are not suitable for surgery due to comorbidities or do not want surgery.

Materials and Methods: The research was planned as a prospective randomized controlled study. The study included 28 patients who were admitted to Ankara Bilkent City Hospital Physical Therapy and Rehabilitation Hospital between November 2022 and November 2023, were diagnosed with coxarthrosis according to ACR criteria, the ages of 50-85, and met the inclusion and exclusion criteria. The patients were divided into 2 groups as block group (n = 14) and PRF group (n = 14). During the procedures performed under fluoroscopy, vascular structures were first detected by ultrasonography for safety purposes. Under sterile conditions, after reaching the target nerve area with the RF cannula, confirmation was made with sensory and motor stimulations. For block group, nerve block was applied to each nerve with 6 mg betamethasone and 1 cc 1% lidocaine. For PRF group, PRF was applied to each nerve in 2 cycles of 120 seconds. The PRF current was 20 milliseconds wide and 45V in size, and the tip temperature did not exceed 42°. After the PRF procedure, 6 mg betamethasone and 1 cc 1% lidocaine were applied to each nerve. Patients were evaluated before treatment, at the 2nd week, 4th week and 12th week. Pain levels of the patients were evaluated with the visual analogue scale (VAS) and rest, movement and night VAS values were recorded. Frequency of analgesic drug use was recorded. Active and passive ROM of the patients were measured and hip flexion, extension, abduction, adduction, internal and external rotation angles were recorded. The functional level of the patients was evaluated with the Harris Hip Score, functional capacity with the 6-minute walk test, and quality of life with the short form-36 (SF- 36).

Results: In the PRF and block groups, a statistically significant improvement was found in resting, movement and night VAS values at the 2nd week, 4th week and 12th week compared to the pre-treatment period (p<0.05). Pain relief success was 92.3% in the PRF group and 78.6% in the block group at the 12th week. At the 12-week follow- up, a statistically significant improvement was detected in active ROM, passive ROM and HHS in both groups (p<0.05). While there was a statistically significant improvement in 6 minute walk test (6-MWT) in both groups at the 12-week follow-up (p<0.05), the 6-MWT value in the block group at the 12th week was similar to the pre- treatment value (p>0.0125). A statistically significant difference was detected in the SF-36 physical function, physical role difficulty, emotional role difficulty, energy, social functionality, pain and general health perception parameters in the PRF and block groups (p<0.05). While there was no statistically significant difference in the mental health score in the PRF group (p>0.05), a statistically significant difference was detected in the block group (p<0.05). There was no statistically significant difference in any parameter between the PRF and block groups (p>0.05). No complications were observed during the 12-week follow-up of the patients.

Conclusion: It has been found that PRF and block treatment of articular branches of the femoral and obturator nerves may be an effective and safe treatment alternative, in the short and medium terms, on pain, functional level, functional capacity and quality of life in patients with coxarthrosis who fail conservative treatment and are not suitable for surgery. When applied with fluoroscopy and stimulator guidance, similar results to PRF can be achieved with block.

Keywords: Pain, Nerve block of articular branches of femoral and obturator nerves, Functional level., Coxarthrosis, Pulsed Radiofrequency, Quality of life.