Doku plazminojen aktivatörlerinin retina pigment epitel hücreleri üzerindeki sitotoksik, genotoksik ve apoptotik etkilerinin araştırılması
Investigation of cytotoxic, genotoxic and apoptotic effects of tissue plasminogen activators on retina pigment epithelial cells
Yazar: HAVVANUR BAYRAKTAR
Danışman: PROF. DR. İBRAHİM ARİF KOYTAK
Bezm-i Alem Vakıf Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Göz Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Göz Hastalıkları = Eye Diseases
Dizin: Apoptozis = Apoptosis ; Doku plazminojen aktivatörü = Tissue plasminogen activator ; Genotoksisite = Genotoxicity ; Retina = Retina ; Retinal pigment epiteli = Retinal pigment epithelium ; Sitotoksisite = Cytotoxicity ; Toksisite = Toxicity

Özet:
Amaç: Bu çalışmanın amacı, farklı konsantrasyonlardaki rekombinant doku plazminojen aktivatörlerinin (rtPA) insan retina pigment epitel (RPE) hücreleri üzerindeki sitotoksik, genotoksik ve apoptotik etkilerini araştırmaktır. 
Gereç ve Yöntem: Bu çalışmada alteplaz ve tenekteplazın insan RPE hücreleri üzerindeki sitotoksik etkisi luminometrik ATP testiyle, genotoksik etkisi alkalen tekli hücre jel elektroforez (Comet Assay) yöntemiyle, apoptotik etkisi akridin turuncusu/etidyum bromür yöntemiyle ölçüldü. Ek olarak, mitokondriyal membran potansiyeli (MMP), hücre içi kalsiyum (Ca2+) ve reaktif oksijen türlerinin (ROS) seviyeleri farklı florometrik yöntemlerle ve glutatyon (GSH) seviyeleri ise luminometrik yöntem ile tayin edildi. Ayrıca inflamasyon belirteçleri incelendi. 
Bulgular: Alteplaz ve tenekteplaz doza bağımlı olarak RPE hücrelerinde GSH ve MMP seviyelerini anlamlı şekilde düşürürken, sitotoksisite, DNA hasarı, apoptoz, hücre içi Ca2+ ve ROS düzeylerini anlamlı derecede arttırmıştır. Ayrıca yüksek konsantrasyonlardaki alteplazın, tenekteplaza göre daha fazla sitotoksik, genotoksik ve apoptotik etkilere sahip olduğunu tespit ettik. 
Sonuç: Bulgular hem alteplaz hem de tenekteplazın RPE hücrelerinde doza bağlı olarak sitotoksik, genotoksik ve apoptotik etkilere sahip olduğunu göstermiştir. Çalışmamız, alteplaz ve tenekteplaz molekülerinin RPE hücrelerinde apoptotik yolu indükleyen MMP azalması ve Ca2+ artışı ile sitotoksisite ve DNA hasarını indükleyen hücre içi ROS düzeyinin artışı ve GSH düzeyinin azalmasını bir arada göstermesi nedeniyle literatüre ışık tutmuştur. Ayrıca çalışmamızda yüksek konsantrasyonlarda uygulanan alteplazın tenekteplaza göre sitotoksik, genotoksik ve apoptotik etkilerinin daha fazla olduğu gösterilmiştir. Bu bulgular, rt-PA moleküllerinden tenekteplazın klinik kullanımda daha güvenli olabileceğine işaret etmektedir.

Abstract:
Objective: The aim of this study is to investigate cytotoxic, genotoxic, and apoptotic effects of different concentrations of recombinant tissue plasminogen activators (rtPA) on human retina pigment epithelial (RPE) cells. 
Materials and Methods: In this study, the cytotoxic effect of alteplase and tenecteplase on human RPE cells was measured by luminometric ATP test, the genotoxic effect was measured by alkaline single-cell electrophoresis (Comet Assay) method, and apoptotic effect by acridine orange/ethidium bromide method. In addition, mitochondrial membrane potential (MMP), intracellular calcium (Ca 2+ ), and reactive oxygen species (ROS) levels were measured by different fluorometric methods, and glutathione (GSH) levels were determined by the luminometric method. Also, inflammation markers were examined. 
Results: Alteplase and tenecteplase reduced statistically significantly GSH and MMP levels while increased cytotoxicity, DNA damage, apoptosis, intracellular Ca 2+ , and ROS levels in RPE cells dose-dependent manner. In addition, we found that alteplase at high concentrations had more cytotoxic, genotoxic, and apoptotic effects than that of tenecteplase. 
Conclusion: The findings showed that both alteplase and tenecteplase have a dosedependent cytotoxic, genotoxic and apoptotic effec on RPE cells. This study sheds light on the existing literature in the sense that it presents concomitantly the MMP decrease and Ca2+ increase of the alteplase and tenecteplase molecules which induces the apoptotic pathway in the RPE cells and the increase of the intracellular ROS level and the decrease of GSH level inducing cytotoxicity and DNA damage. Moreover, this study shows that alteplase applied at high concentrations have more cytotoxic, genotoxic and apoptotic effects than the tenecteplase. These findings point to the potential reliability of the tenecteplase, one of the rt-PA molecules, in clinical use.