Çocuk hastalarda üst ve alt idrar yolu enfeksiyonlarında vitamin D düzeylerinin incelenmesi ve sağlıklı çocuklarla karşılaştırılması /
Yazar: GÖKÇE MERGAN ÇETİNER
Danışman: PROF. DR. YAŞAR KANDUR
Kırıkkale Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Nefroloji = Nephrology ; Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases

Özet:
Amaç: D vitaminin, sitokin sentezindeki rolü nedeniyle immunmodülatuvar bir etkiye sahip olduğu bilinmektedir. D vitamininin idrar yolu enfeksiyonları (İYE) üzerinde koruyucu etkisini gösteren çalışmalar bulunmakla beraber, nadir de olsa karşıt çalışmalar da literatürde mevcuttur. Bu çalışmanın amacı, çocuklarda serum D vitamini ile İYE arasında bir ilişkinin olup olmadığını araştırmaktır.
Yöntem: Bu çalışmada, pediatrik nefroloji kliniğimize başvuran İYE'li çocukların, serum 25-hidroksi D (25(OH)D) düzeyleri sağlıklı çocuklarınki ile (kontrol grubu) karşılaştırıldı. Süreçte saptanan düşük D vitamini düzeyleri nedeniyle ilgili parametreleri de (Parathormon(PTH), kalsiyum ve fosfor) incelemeye dahil ettik. Ayrıca bu parametreleri, akut pyelonefrit (APN) ve sistit olarak 2 grup arasında da karşılaştırdık.
Bulgular: Çalışmaya 60 İYE hastası ve kontrol grubu olarak da 20 sağlıklı çocuk dahil edildi. Hastalarının ortalama yaşı 87,7±43,1 aydı; 55'i (%91,7) kız hastaydı. Hasta grubunun ortalama serum 25(OH)D seviyesi kontrol grubuna göre anlamlı olarak daha yüksekti (hasta grubu 18,1±8,1 ng/ml, kontrol grubu 12,7±5,6 ng/ml, p=0,002). İki grup arasında serum kalsiyum ve fosfor düzeyleri açısından  anlamlı bir fark yoktu (sırasıyla p=0,055, p=0,386), ancak PTH seviyesi hasta grubunda kontrol grubuna göre anlamlı olarak daha düşüktü (sırasıyla 27,7±13,6 pg/ml, 36,7±14,6 pg/ml, p=0,044). Serum 25(OH)D seviyesi sistit grubunda kontrol grubuna göre anlamlı olarak daha yüksekti, ancak kontrol grubu ile APN ve sistit grubu ile APN arasında anlamlı fark yoktu (sırasıyla p=0,002, p=0,361, p=0,107). Parathormon seviyesi APN grubunda kontrol grubuna göre anlamlı olarak daha düşüktü, ancak sistit ile kontrol grubu arasında ve APN ile sistit grupları arasında anlamlı fark yoktu (sırasıyla p=0,016, p=0,901, p=0,160). Akut pyelonefrit grubundaki kalsiyum ve fosfor düzeyleri kontrol ve sistit gruplarından anlamlı olarak daha düşüktü (sırasıyla kalsiyum için p=0,011, p=0,016 ve fosfor için p=0,04, p=0,006).
Sonuç: Sonuçlarımız, D vitamininin İYE hastalarında koruyucu etkisi olduğunu gösteren çalışmaları desteklemiyor. Bunun dışında özellikle APN grubunda göreceli düşük saptanan PTH ve fosfor seviyelerinin varlığı bu hastalarda "Fibroblast büyüme faktörü-23" ün bir etkisi olabileceğini düşündürdü. Bu hipotezimizi doğrulamak için daha ileri prospektif çalışmalara ihtiyaç vardır.

Anahtar kelimeler: İdrar yolu enfeksiyonu, D vitamini, parathormon

Abstract:
Objective: Vitamin D has an immunomodulatory effect due to synthesis and production of cytokines. Some studies showed its role in urinary tract infections (UTI). However, there are also rare contradictory studies. We aimed to determine if there was any correlation between serum vitamin D and UTI in children.
Material and Methods: In this study, the children with UTI who applied to our pediatric nephrology clinic were compared to healthy children (control group) in terms of serum 25-hydroxy vitamyn D (25(OH)D) levels. Due to the low levels of vitamin D detected during the study, the related parameters (Parathormone (PTH), calcium and phosphorus) were also included in the analysis. Also we compare the UTI in 2 groups: acute pyelonephritis (APN) and cystitis.
Results: We evaluated the medical records of 60 UTI patients and 20 healthy controls. The mean age of the UTI patients was 87.7±43,1 months; 55 (91.7%) patients were female. Mean serum 25(OH)D level was significantly higher in the patient group (patient group 18.1±8.1ng/ml, control group 12.7±5.6 ng/ml, p=0.002). While there was no significant difference between serum calcium and phosphorus levels (p=0.055, p=0.386 respectively), PTH level was significantly lower in the patient group than the control group (27.7±13.6 pg/ml, vs 36.7±14.6 pg/ml, p=0.044). 25(OH)D level was significantly higher in cystitis group than the control group but there was no significant difference between APN and control group and between APN and cystitis groups (p=0.002,p=0.361, p=0.107 respectively). The PTH level was significantly lower in APN group than control group but there was no significant difference between cystitis and control, and APN and cystitis groups (p=0.016, p=0.901, p=0.160, respectively). The calcium and phosphorus levels in APN group was significantly lower than control and cystitis group (for calcium p=0.011, p=0.016 and for phosphorus p=0.04, p=0.006 respectively) 
Conclusion: Since there was no correlation between 25(OH)D level and UTI, we concluded that 25(OH)D has no effect on UTI. The results related to PTH, phophate especially in the APN group, may be related with Fibroblast Growth Factor-23. Further prospective studies are needed to maintain our hypothesis.
Keywords: Urinary tract infection, vitamin D, parathormon