Bağımsız anaokullarında ve anasınıflarında görev yapan okul öncesi öğretmenlerinin tükenmişlik düzeylerinin incelenmesi
Investigation of burnout levels of preschool teachersworking in independent preschools and nursery schools
Yazar: BURÇAK UZESEN
Danışman: PROF. DR. İBRAHİM KOCABAŞ
İstanbul Aydın Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Yönetimi ve Denetimi Ana Bilim Dalı / Eğitim Denetimi ve Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bağımsız anaokulu öğretmenleri ve anasınıfı öğretmenlerinin tükenmişlik düzeylerinin incelendiği bu araştırma İstanbul ili Güngören ilçesindeki devlet okullarından 20 okul öncesi öğretmeninin katılımı ile gerçekleştirilmiştir. Okul öncesi öğretmenlerinde görülen tükenmişlik duygusu, tükenmenin psikolojik, davranışsal ve fiziksel belirtileri üzerinde durulmuş;  bu duyguya sebep olan etkenler ve başa çıkma yöntemleri araştırılmıştır.
Araştırma nitel bir çalışma olmakla birlikte, veriler yarı-yapılandırılmış görüşme tekniği kullanılarak elde edilmiştir. Bu verilerin analizi Nvivo 8 nitel veri analiz programı ile analiz edilmiştir. Oluşturulan tema ve kodlar üzerinden öğretmenlerdeki tükenmişlik algıları ile ilgili bulgular ortaya çıkarılmıştır.
Yapılan araştırmada bağımsız anaokulu öğretmenlerinin özellikle idari baskı, kararlara katılım, mesai dışı çalışmalar, evrak ve prosedürün getirdiği ağır yüklerle birlikte, yorgunluk ve stres düzeylerinin arttığı gözlemlenmiştir. Ayrıca teneffüssüz eğitim, yardımcı personel olmayışı, sınıf mevcutlarının fazla oluşundan ötürü çalışma şartlarından duydukları memnuniyetsizlik belirgin derecede öne çıkmaktadır. Toplumda okul öncesi eğitiminin oyun ve çocuk bakımından ibaret olduğunu düşünen kesimler yüzünden, öğretmenlerin statülerini düşük bulma ve değersizlik hissi ile karşı karşıya kaldıkları ve tükenmişlik düzeylerini artırdığı sonucuna ulaşılmıştır.
Buna karşılık anasınıfı öğretmenleri öğrenci sayıları, teneffüssüz çalışma, sınıf mevcutların fazlalığı gibi sistem kaynaklı sorunlardan dolayı çalışma şartlarının kendilerindeki yorgunluk ve stresi artırdığını vurgulamışlardır. İdarecilerin okul öncesi ile ilgili alan bilgisinin olmayışı ve velilerin fazla müdahil olmalarının işleyişi zorlaştırdığı konusunda hemfikir oldukları görülmektedir.
Genel olarak okul öncesi öğretmenlerinin mesleğe karşı hislerini etkileyen olumsuzlukların tükenmişlik seviyelerini de artırdığı sonucuna ulaşılmıştır. Öğretmenlerin sistemden, velilerden idareden, okul öncesi eğitimine karşı olumsuz bakış açılarından rahatsız oldukları gerçeğinden yola çıkarak bir takım önerilerde bulunulmuştur.
Eğitim sisteminden kaynaklanan sorunların giderilmesi için ders saatleri, sınıf mevcutları, yardımcı personel ve teneffüs konusunda iyileştirmeler yapılması yerinde olacaktır. Ayrıca idari baskı kodu ile karşımıza çıkan, kararlara katılım, özerklik, veliye yönelik çalışmalar, prosedür ve evrak işleri, iş yükünün fazla oluşu gibi olumsuzluklarla baş edemeyen öğretmenleri rahatlatmak için idarecilerin örgütsel iletişim konusunda eğitime alınmaları doğru olacaktır.

Abstract:
This study, in which the burnout levels of independent preschool teachers and nursery class teachers were  examined, was conducted with the participation of 20 preschool teachers from public schools in Güngören, İstanbul. The feeling of burnout which seen in preschool teachers, psychological, behavioral and physical statements of burnout were dwelled on; the factors which cause this feeling and coping techniques were researched. 
Data were acquired using semi-structured interview technique as well as the research is a qualitative study. The analysis of these data was analyzed by theNVivo 8 qualitative data analysis program. Findings related to burnout perceptions in teachers wererevealed through the generated themes and codes.
It was observed that exhaustion and stress levels of independent preschool teachers were increased with administrative pressure, participation in decisions, overtime work, heavy loads brought by documents and procedures. Also, dissatisfaction with working conditions due to the education without break, lack of helping staff, excessive classroom attendance become prominent distinctly. Because of the segments of society who think that preschool education consists of play and child care, it has been concluded that teachers found statues low and they are faced with a sense of worthlessness and their burnout levels wereincreased. 
On the other hand, nursery teachers were emphasized that working conditions increase the stress and fatigue of themselves due to system-related problems such as student numbers, working without break, and a surplus of classroom attendance. It was seen that they are agreed about the lack of pre-primary field knowledge of the administrators and the intrusiveness of parents make it difficult to operate.
In general, it was concluded that the hitches which affect the feelings of preschool teachers' toward the profession have also increased the burnout levels. A number of suggestions were made based on the fact that the teachers were disturbed by the system, the parents, administration and the negative view of preschool education.
Improvements in class hours, class size, assistant personel and break will be in place to troubleshoot the problems caused by the training system. In addition, it will be right to educate administrators a bout organizational communication in order to relieve the teachers who can not cope with the negativities which confront with the administrative pressure code, such as participation in decisions, autonomy, work for the parents, procedures and paperwork,excessive workload.