Enerji güvenliği bağlamında Türkiye ve Azerbaycan'ın enerji politikası
Turkey and Azerbaijan's energy policy in the context of energy security
Yazar: SOHRAB ISMAYILOV
Danışman: PROF. DR. CANAN ATEŞ EKŞİ
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Enerji = Energy ; Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Azerbaycan = Azerbaijan ; Enerji = Energy ; Enerji güvenliği = Energy security ; Enerji politikaları = Energy policies ; Güvenlik = Security ; Türkiye = Turkey ; Uluslararası güvenlik = International security

Özet:
Günümüzde enerji kaynakları ve enerji güvenliği devletler için müstesna öneme sahiptir. Enerji güvenliği meselesi devletin milli güvenliğinin esas ana hatlarından birisidir. Her devlet bağımsız şekilde kendi enerji ihtiyacını karşılamak için milli enerji politikasını geliştirmekte, buna göre hedeflerini belirlemekte ve yapılacak eylemleri planlamaktadır. Türkiye enerji konusunda dışa bağımlı ülkelerdendir. Bundan dolayı devlet bütçesinden enerji alımı için büyük meblağda harcamalar yapmaktadır. Hazar Denizi doğal gaz ve petrol kaynakları ile zengin bir su havzasıdır. Orta Doğu'da istikrarın sağlanamaması söz konusu bölgeye dikkati daha da arttırmıştır. Hazar havzası devletlerden olan Azerbaycan büyük petrol ve doğal gaz kaynaklarına sahiptir. Ancak batılı devletlerin bölgeni kendi etki alanları yapma istekleri Rusya'nın keskin itirazına sebep olmuş ve burada rekabet ortamını oluşturmuştur. Bundan dolayı Azerbaycan stratejik müttefikleri Türkiye ve Gürcistan'la çok güzergahlı enerji projeleri geliştirmektedir. Söz konusu BTC ve Güney Gaz Koridoru gibi çok uluslu projelerle Avrupa'nın enerji güvenliğinde Azerbaycan, Türkiye ve Gürcistan'ın rolü artmakta ve uluslararası ortamda konumu güçlenmektedir. Enerji projelerinin geliştirilmesi aynı zamanda kıyıdaş devletlerin ulusal güvenlik politikalarının önemli istikametlerindendir. Dondurulmuş savaşlar ve terör devletlerin ulusal güvenliğini ve projelerin geleceğini tehdit etmektedir. Diğer bir sorun ise Hazar'ın statü sorunudur. Bundan başka ülkenin geleneksel enerji kaynaklarından bağımlılığını azaltmak ve ihracata bağımlılığı tamamen ortadan kaldırmak için yenilenebilir enerji kaynaklarıyla ilgili geniş yelpazeli program ve projeler yapılmaktadır. Tüm bu sorunların çözülmesi ve istikrara dayalı enerji politikasının hayata geçirilmesi amacıyla çabalar sürdürülmektedir.

Abstract:
Today, energy sources and energy security are exceptional priorities for states. The issue of energy security is one of the main guidelines of the national security of the state. Each state independently develops its national energy policy to meet its own energy needs, thereby determining its objectives and planning actions to be taken. Turkey is one of the countries that depends on foreign support in energy issues. Therefore, the government spends a large sum on energy purchase from the budget. The Caspian Sea is a rich water basin with natural gas and oil resources. The lack of stability in the Middle East has further increased the attention to this region. Azerbaijan, which is one of the states of Caspian Sea, possesses large oil and natural gas resources. However, the willingness of the Western states to include this region into their influence area caused the sharp objection of Russia and created a competitive environment here. Therefore, Azerbaijan is developing multilateral energy projects with its strategic allies Turkey and Georgia. Specifically, Azerbaijan, Turkey and Georgia's role in the European energy security is increasing with multinational projects like Baku-Tbilisi-Jeyhan and South Gas Corridor and their position in the international environment is strengthening. The development of energy projects is at the same time a major direction of the national security policies of the riparian states. Frozen conflicts and terror threaten the national security of the states and the future of the projects. Another problem is the status issue of the Caspian Sea. In addition, a wide range of renewable energy programs and projects are being undertaken to reduce the dependence of the country on conventional energy sources and to completely eliminate the dependence on exports. Efforts are being pursued to solve all these problems and to implement sustainable energy policy.