Kozmetik ürünlerinde kullanılan bazı koruyucuların uçucu yağlar ile kombinasyonlarının antimikrobiyel ve mutajenik etkilerinin araştırılması
Investigation of antimicrobial and mutagenic effects of some preservatives used in combination with essential oils in cosmetic products
Yazar: TUĞÇE KOÇOĞLU
Danışman: PROF. DR. ÜMRAN SOYOĞUL GÜRER
Marmara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Farmasötik Mikrobiyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Mikrobiyoloji = Microbiology
Dizin: Ames testi = Ames test ; Antienfektif ajanlar = Anti infective agents ; Kozmetikler = Cosmetics ; Mutajenler = Mutagens ; Yağlar-uçucu = Oils-volatile ; İn vitro = In vitro

Özet:
Amaç: Çalışmamızda; kozmetik ürünlerinde kullanılan bazı koruyucular ve uçucu yağların tek başına ve kombinasyonlarının antimikrobiyel ve mutajenik etkileri in vitro araştırılmıştır. 
Gereç ve Yöntem: Çay ağacı, ıtır, palmarosa uçucu yağları ile fenoksietanol + benzoik asit, fenoksietanol + kaprilil glikol, fenoksietanol + etilheksilgliserin ve benzil alkol koruyucularının tek başına ve kombinasyonlarının antimikrobiyel etki tayininde disk difüzyon ve sıvı mikrodilüsyon yöntemleri kullanılmıştır. Ames Microplate Fluctuation (MPF) testi ile mutajenik etki araştırılmıştır. Salmonella typhimurium TA 100 ve TA 98 suşları kullanılmıştır. 
Bulgular: Koruyuculardan benzil alkolün bakterilere karşı; fenoksietanol + benzoik asidin ve fenoksietanol + kaprilil glikolün ise mayalara karşı en yüksek antimikrobiyel etkiyi gösterdiği saptanmıştır. Uçucu yağlardan palmarosa ve çay ağacı bakterilere karşı; palmarosa yağının ise mayalara karşı en yüksek antimikrobiyel etkiyi gösterdiği saptanmıştır. Benzil alkol + ıtır (32,59 mm/zon; MİK: %0,04) ve benzil alkol + palmarosa kombinasyonunun (33,46 mm/zon; MİK: %0,09 ) Staphylococcus epidermidis'e en yüksek antibakteriyel etkiyi gösterdiği; benzil alkol + palmarosa kombinasyonunun ise (36,00 mm/zon; MİK: %0,09) Candida guilliermondii'ye karşı en yüksek antifungal etkiyi gösterdiği saptanmıştır. Koruyucu ve uçucu yağların mutajenik etkiye sahip olmadığı(p≥0.05)  belirlenmiştir.
Sonuçlar: Uçucu yağlar koruyucular ile kombine edildiğinde; uçucu yağların koruyucuların antimikrobiyel etkisini arttırdığı görülmüştür. Uçucu yağların ve koruyucuların Salmonella typhimuriumTA 100 ve TA 98 suşlarına karşı mutajenik aktiviteye sahip olmadığı saptanmıştır.

Anahtar Sözcükler: Kozmetik ürünler, koruyucular, uçucu yağlar, antimikrobiyel etki,  Ames testi

Abstract:
Aim: In our study;  antimicrobial and mutagenic effects of some preservatives and essential oils alone and in combination were investigated in vitro. 
Materials and Methods: The antimicrobial effect of tea tree, geranium, palmarosa essential oils and phenoxyethanol + benzoic acid, phenoxyethanol + caprylyl glycol, phenoxyethanol + ethylhexylglycerin and benzyl alcohol preservatives both alone and in combination with was detected by using disc diffusion and broth microdilution assay. Mutagenic effect was investigated with the test of Ames Microplate Fluctuation  (MPF) by using Salmonella typhimurium TA 100 and TA 98 strains.
Results: Among the preservatives benzyl alcohol against bacteria; phenoxyethanol + benzoic acid and phenoxyethanol + caprylyl glycol against yeasts showedthe highest antimicrobial activity. Palmarosa oil was found the most effective essential oil against yeast; while palmarosa and tea tree essential oils showed the highest antimicrobial activity against the bacteria. It was found that, combinations of benzyl alcohol + geranium (32,59 mm / zone; MIC: 0,04%) and benzyl alcohol + palmarosa (33,46 mm / zone; MIC: 0,09%) showed the highest antibacterial effect on Staphylococcus epidermidis; while combination of benzyl alcohol + palmarosa (36,00 mm/zone; MIC: %0,09)showed the highest antifungal activity against Candida guilliermondii . It was determined that preservatives and essential oils have no mutagenic effect.      
Conclusion: When the essential oils were combined with preservatives; the essential oils were seen to increase the antimicrobial effect of preservatives. The essential oils and preservatives have no mutagenic activity against Salmonella typhimurium TA 100 and TA 98strains.

Keywords: Cosmetics, preservatives, essential oils, antimicrobial effect, Ames test