Adölesan erkek sporcuların beslenme bilgi düzeyi ve yeme tutumları ile antropometrik ölçümlerinin değerlendirilmesi
Evaluation of nutritional knowledge, eating attitudes andanthropometric measurements of adolescent male athletes
Yazar: GİZEM TÜMAY KORKUSUZ
Danışman: PROF. DR. GÜLGÜN ERSOY
İstanbul Okan Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı / Beslenme ve Diyetetik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics ; Spor = Sports
Dizin: Antropometri = Anthropometry ; Beslenme = Nutrition ; Beslenme bilgisi = Nutrition knowledge ; Beslenme davranışı = Feeding behavior ; Erkekler = Men ; Spor = Sports ; Sporcular = Sportsmen ; Tutumlar = Attitudes

Özet:
Bu çalışma; farklı spor dallarındaki adölesan sporcuların beslenme bilgi düzeyleri ile
yeme tutumları ve antropometrik ölçümleri belirlenerek, aralarındaki ilişkinin
değerlendirilmesi amacıyla yapılmıştır. Bursaspor Futbol Tesisleri, Bursa Türkiye
Olimpiyat Hazırlama Merkezi (TOHM) ve Bursa Sporcu Eğitim Merkezi (SEM)
bünyesinde bulunan 144 elit adölesan erkek sporcu çalışmaya katılmayı kabul etmiştir.
Sporcuların demografik özellikleri ve beslenme alışkanlıkları anket formu ile belirlenmiş,
yeme bozukluğu riskini değerlendirmek amacıyla Yeme Tutum Testi (EAT-26),
beslenme bilgi düzeyini değerlendirmek için Spor Beslenme Bilgi Anketi (SBBA)
uygulanmıştır. Çalışmaya katılan sporcuların ortalama yaşı 16,2±1,2 yıl, boy uzunluğu
177,5±7,5 cm, vücut ağırlığı 71,2±14,0 kg, yağ yüzdesi %14,2±4,7, yağsız doku kütlesi
60,9±10,8 kg olarak belirlenmiştir. Antropometrik ölçümler spor dalları arasında farklılık
göstermektedir. Kuvvet sporcularının yağsız doku kütlesi ve BKİ'si (63 kg, 24±4,6
kg/m2
), dayanıklılık (57,3 kg, 21,6±2,8 kg/m2

) ve takım sporcularına (59,7 kg, 21,7±1,3

kg/m2
) göre anlamlı düzeyde yüksek bulunmuştur (p=0,036). Yeme davranışı da spor
dalları arasında farklılık göstermektedir. Kuvvet sporcuları arasında yeme davranışı
bozuk olan sporcu oranının (%25,0), dayanıklılık (%6,2) ve takım (%6,2) sporcularına
göre daha yüksek olduğu bulunmuştur (p=0,006). Sporcuların EAT-26 yeme tutum
puanları ile antropometrik ölçümler arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki
bulunmamıştır (p>0,05). Spor dallarına göre SBBA puanının ortalamaları ise sırasıyla
kuvvet (30,88±7,53), dayanıklılık (32,73±7,75) ve takım sporcuları için (35,19±5,54)
hesaplanmış, aralarında anlamlı bir farklılık olduğu bulunmuştur (p=0,012). Takım
sporcularının ortalama puanının, kuvvet sporcularına göre daha yüksek olduğu
saptanmıştır (p=0,012). EAT-26 yeme ölçeğinden elde edilen toplam ölçek puanı ile
SBBA toplam puanı ve alt gruplardan elde edilen puanlar arasında ilişki bulunmamıştır
(p>0,05). Sonuç olarak; Sporcuların EAT-26 ölçeği ile SBBA puanları arasında anlamlı bir farklılık bulunmazken, antropometrik ölçümlerin ise spor dallarına göre farklılık
gösterdiği bulunmuştur. Farklı spor dallarındaki adölesan sporcuların beslenme bilgi
düzeyinin değerlendirilmesi, özellikle adölesan erkek sporcuların sağlığı ve performansı
için önemlidir.

Abstract:
The aim of this study was to determine the nutritional knowledge levels, eating attitudes
and anthropometric measurements of adolescent athletes in different sports branches and
to evaluate the relationship between them. 144 elite adolescent male athletes from
Bursaspor Football Facilities, Bursa Turkey Olympic Preparation Center (TOHM) and
Bursa Athlete Training Center (SEM) agreed to participate in the study. The demographic
characteristics and eating habits of the athletes were determined by a questionnaire, The
Eating Attitude Test (EAT-26) was used to evaluate the risk of eating disorders, and The
Sports Nutrition Knowledge Questionnaire (SNNQ) was applied to evaluate the
nutritional knowledge level. The mean age of the athletes participating in the study was
16,2±1,2 years, height 177,5±7,5 cm, body weight 71,2±14,0 kg, fat percentage
14,2±4,7%, lean tissue mass was determined as 60,9±10,8 kg. Anthropometric
measurements differ between sports branches. Lean tissue mass and BMI of strength
athletes (63 kg, 24±4,6 kg/m2) was found to be significantly higher than, endurance (57,3
kg, 21,6±2,8 kg/m2) and team athletes (59,7 kg, 21,7±1,3 kg/m2) (p=0,036). Eating
attitude also differs between sports branches. It was found that, among the athletes with
disordered eating attitude, rate of strength athletes (25,0%) was higher than endurance
(6,2%) and team athletes (6,2%) (p=0,006). There was no statistically significant
relationship between the EAT-26 eating attitude scores of the athletes and anthropometric
measurements (p>0,05). The averages of SNNQ scores according to sports branches were
calculated for strength (30,88±7,53), endurance (32,73±7,75) and team athletes
(35,19±5,54), respectively and it was found that there was a significant difference
between them (p=0,012). It was determined that the mean score of team athletes was
higher than that of strength athletes (p=0,012). There was no relationship between the
total scale score obtained from the EAT-26 eating scale and the SBBA total score and the
scores obtained from the subgroups (p>0,05). As a result; While there was no significant difference between the EAT-26 scale and SNNQ scores of the athletes, it was found that
anthropometric measurements differed according to the sports branches. Evaluation of
the nutritional knowledge level of adolescent athletes in different sports branches is
especially important for the health and performance of adolescent male athletes.