Okmeydanı Eğitim Araştırma Hastanesi Hürriyet Eğitim Aile Sağlığı Merkezine kayıtlı nüfusta tip 2 diyabetes mellitus riski değerlendirmesi
Tpe 2 diabetes risk assessment in the population of Okmeydani Research Hospital Hurriyet Educational Family Health Center
Yazar: HÜSEYİN ACAR
Danışman: DOÇ. DR. SEÇİL ARICA
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Okmeydanı Eğitim. ve Araştırma. Hastanesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2018
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Aile hekimliği = Family practice ; Aile sağlığı merkezi = Family health center ; Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Diabetes mellitus-tip 2 = Diabetes mellitus-type 2 ; Risk faktörleri = Risk factors ; Teşhis = Diagnosis

Özet:
AMAÇ: Diyabet tüm dünyada olduğu gibi Türkiye'de artan insidansı ve epidemik seviyelere ulaşmasıyla oluşturduğu halk sağlığı problemleri açısından çok önemli bir boyuta gelmiştir. Aile hekimliği kliniği olarak birinci basamak sağlık hizmeti verdiğimiz SBÜ Okmeydanı SUAM'ye bağlı Okmeydanı Eğitim Araştırma Hastanesi Hürriyet Eğitim Aile Sağlığı Merkezine kayıtlı yetişkinlerin Diyabetes Mellitus riski açısından değerlendirilmesini amaçladık.
YÖNTEM: ASM'ye bağlı 18 yaş üstü nüfusu en iyi temsil etmesi açısından yaş tabakalı örneklem alındı. Hastaların sosyodemografik verileri, kısa özgeçmişleri, antropometrik ölçümleri kan basıncı ve bazı tetkik değerleri kaydedildi. Riskli bireyleri tanımlamada önerilen ölçeklerden olan FINDRISK Tip 2 Diyabet Riski anketi uygulandı.
BULGULAR: Hastalarımız 139'u (%66.2) kadın ve 71'i (%33.8) erkek olmak üzere toplam 210 kişiydi. Olguların yaşları ortalaması 41.75±15.1 yıldı. Olguların %71,4'ü 50 yaşın altındaydı. En sık görülen kronik hastalık hipertansiyondu. Hastaların %78'i fazla kilolu veya obezdi. Dünyada sıkça kullanılan iki farklı metabolik sendrom kriteri ATPIII ve IDF'ye göre %32,9 ve %31,9 oranlarında metabolik sendrom tanısı konmuştur. En yüksek oranda 50 yaş ve üzerinde görülmüştür. FINDRISK anketi skoru 9,96±5,24 puan olarak bulundu ve bu puan hafif risk düzeyindeydi. Hastaların çoğunluğu %64,3'ü düşük ve hafif risk grubundaydı. Yüksek riskli hastalar %14,3'lük, çok yüksek riskli hastalar %3,6'lık kesimi  oluşturmaktaydı. Kadınlarda, yaşın artmasıyla, evlilerde, kronik hastalığı olanlarda, eğitim düzeyi düşük olanlarda, şu an bir işte çalışmayanlarda FINDRISK risk dereceleri daha az oranda düşük ve hafif risk grubunda, daha fazla oranda yüksek ve çok yüksek risk grubundaydı. 
SONUÇ: Birinci basamakta, diyabet risklerinin düzenli aralıklarla değerlendirilmesi diyabetin yükünü hafifletecektir. Bu çalışmada yaptığımız gibi her aile hekimi nüfusunda FINDRISK ölçeğini kullanarak hastaların risk durumunu  taramalıdır. Diyabetle başa çıkabilmek için iyi bir adım olacaktır.

Abstract:
AIM: Diabetes, has become troubling to a great extent society health with increase in incidence and reaching epidemic proportions, in Turkiye, like the whole world. As operated by our Family Medicine department of SBU Okmeydanı SUAM, we aimed  to evaluate the registered population of  Educational Family Health Center on risk of type 2 diabetes.
PATIENTS AND METHODS: For better represantation of the population, sampling was made stratified using age. Sociodemografic data, brief medical history, antropometric measures and blood pressure values and some blood tests were recorded. As recommended, FINDRISK Type 2 diabetes risk questionnaire was applied.
RESULTS: Patients count was in total 210, 139(66,2%) female, 71(33,8%) male. 71,4% of them were under age 50 years. Average age was 41.75±15.1 years. The most frequent chronic disease was hypertension. 78% of patients were overweight or obese. Two of mostly used cirteria for metabolic sendrom, ATPIII and IDF concluded 32,9% and 31,9% of patients to be diagnosed. Highest rate of latter was in 50 year and older patients. FINDRISK score average was 9,96±5,24 points, which was in slightly elevated risk group. 64,3% of patients were in low and slightly elevated risk group. 14,3% of them were high risk, 3,6% of them were very high risk group patients. In woman gender, by increase in age, in married patients, in patients who has any chronical disease or low educational status or current unemployed patients, FINDRISK degree rates were lesser in low and sligtly elevated risk gruop, more in high and very high risk group.
CONCLUSION: Diabetes risk should be evaluated in primary care to alleviate the burden. As done in this research all family physicians should scan patients with FINDRISK questionnaire. That would be a step of great importance to cope with diabetes.