Obstrüktif uyku apnesinde mikroalbüminüri ve pozitif havayolu tedavisinin mikroalbüminüri üzerine etkisi
Microalbuminury and effect of positive airline treatment on microalbuminury in obstructive sleep apnea
Yazar: MELEK CİHANBEYLERDEN
Danışman: DOÇ. DR. MELİKE BAĞNU YÜCEEGE
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Dışkapı Yıldırım Beyazıt Eğitim Ve Araştırma Hastanesi / Göğüs Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2019
Konu: Göğüs Hastalıkları = Chest Diseases
Dizin: Endotelyum = Endothelium ; Mikroalbüminüri = Microalbuminuria ; Polisomnografi = Polysomnography ; Solunum sistemi = Respiratory system ; Tedavi = Treatment ; Uyku = Sleep ; Uyku apne sendromları = Sleep apnea syndromes ; Uyku bozuklukları = Sleep disorders

Özet:
GİRİŞ: Obstrüktif uyku apnesi (OUA), uyku ilişkili solunum bozukluğudur ve nefes için çaba harcanmasına rağmen hava akımının azalması (hipopne) veya durması (apne) ile karakterizedir. Obstrüktif uyku apnesi, üst hava yolunun kapanması nedeniyle ortaya çıkar. Bu kapanma ventilasyonu bozarak aralıklı hipoksi ve hiperkapni ile sonuçlanabilir [1]. Hipoksi ile mikrovasküler komplikasyonlar arasındaki ilişki bilinmektedir. Hipoksi ve reoksijenasyon işlemlerinden kaynaklanan artmış inflamatuar faktörler ve bozulmuş endotel fonksiyonu bu potansiyel ilişkiye neden olabilir [2]. Endovasküler disfonksiyonun bir göstergesi olan mikroalbüminüri (MAÜ), genel popülasyonda kardiyovasküler olayların ve tüm nedenlere bağlı ölümlerin bir göstergesidir [3]. Ayrıca, MAÜ'nün continuous positive airway pressure (CPAP) tedavisinden sonraki gün azaldığı ve bu etkinin 3 ay sonra aynı kaldığı bildirildi [4, 5]. Bu araştırmada, mikrovasküler hasarın incelenmesinin, uyku apnesinin metabolik komplikasyonlarını belirlemekde faydalı olabileceği düşünüldü. Bu çalışmada intermittan hipoksiyle seyreden uyku apnesiyle mikrovasküler hasarın göstergesi olan MAÜ arasındaki ilişki ve bu ilişki anlamlı saptanırsa, CPAP tedavisi sonrasında MAÜ değişimini değerlendirmek amaçlandı.
GEREÇ VE YÖNTEMLER: Çalışmada Haziran 2019- Eylül 2019 tarihleri arasında Sağlık Bilimleri Üniversitesi Dışkapı Yıldırım Beyazıt Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi, Göğüs Hastalıkları ve Uyku Bozuklukları Merkezi'ne müracaat eden OUA şüphesi olan ve hipertansiyon (HT), nefropati, diyabetes mellitus (DM), koroner arter hastalığı (KAH), şiddetli tiroid fonksiyon bozukluğu olmayan polisomnografi (PSG) ile apne-hipopne indeksi (AHİ) 5'in üzerinde izlenip OUA tanısı alan 80 hasta ve OUA şüphesiyle yapılan PSG'de AHİ 5'in altında olup OUA tanısı almayan, HT,DM, KAH, şiddetli tiroid fonksiyon bozukluğu olmayan 23 kontrol grubu hastanın spot idrarında albümin/kreatin oranı (AKO), MAÜ düzeyi kesitsel olarak incelendi. 
BULGULAR: Çalışmaya yaşları 15-69 arasında değişen 76 (%74,2) erkek, 27 (%25,7) kadın olmak üzere toplam 103 (%100) hasta dahil edildi. Vaka grubunda, kontrol grubuna kıyasla erkek hastaların oranı daha yüksek idi (p<0,001) ve vaka grubunun kontrol grubuna kıyasla ortalama vücut kitle indeksi (VKİ), boyun çevresi ve bel çevresi değeri daha yüksek idi (p <0,001). Yapılan PSG sonrası AHİ değerlerine göre hastalar normal, hafif, orta ve ağır olmak üzere dört gruba ayrıldı. Hafif OUA grubunda 28 hasta (%26,6), orta OUA grubunda 26 hasta (%24,7), ağır OUA grubunda 26 hasta (%24,7) ve kontrol grubunda ise 23 hasta (%23.8) mevcuttu. Dört grup arasında mikroalbümin (MA) düzeyi ve AKO açısından belirgin bir fark izlenmedi (p değeri sırası ile 0,618 ve 0,890). 
SONUÇ: Mikroalbüminüri hem endotel disfonksiyonunun hem de kardiyovasküler hastalık (KVH) riskinin önemli bir belirtecidir. Bu araştırmada MAÜ ve uyku apnesi arasında anlamlı bir ilişki saptanmadı. Obstrüktif uyku apnesine bağlı MAÜ'lü hasta saptanamadığı için CPAP tedavisinin MAÜ değişimine etkisi değerlendirilemedi. Obstrüktif uyku apneli hastalarda MAÜ'deki artışların kardiyovasküler sonuçlarla nasıl ilişkili olduğunu ve hastalığın ilerlemesi ile nasıl değiştiğini açıklamak için daha fazla sayıda katılımcıyı içeren prospektif çalışmalara ihtiyaç olduğu sonucuna varıldı.

Anahtar kelimeler: Obstrüktif uyku apnesi, mikroalbüminüri, endotel hasarı, polisomnografi

Abstract:
INTRODUCTION: Obstructive sleep apnea (OSA) is a sleep-related respiratory disorder and is characterized by decreased airflow (hypopnea) or stopping (apnea) despite effort for breathing. Obstructive sleep apnea is caused by the closure of the upper airway. This closure may interrupt ventilation and result in intermittant hypoxia and hypercapnia [1]. The relationship between hypoxia and microvascular complications is known. Increased inflammatory factors and impaired endothelial function resulting from hypoxia and reoxygenation procedures may cause this potential relationship [2]. Microalbuminuria (MAU), an indicator of endovascular dysfunction, is an indicator of cardiovascular events and all-cause mortality in the general population [3]. In addition, MAU was reported to decrease on the day after continuous positive airway pressure (CPAP) treatment, and this effect remained the same after 3 months [4, 5]. In this study, it was thought that examination of microvascular damage may be useful in determining metabolic complications of sleep apnea. The aim of this study was to evaluate the relationship between sleep apnea with intermittent hypoxemia and MAU, which is a marker of microvascular damage, and change of MAU after CPAP treatment.
MATERIAL AND METHODS: Patients suspected for OSA without hypertension, nephropathy, coronary artery disease, severe thyroid dysfunction and applied to Dışkapı Yıldırım Beyazıt Educational and Research Hospital Respiratory and Sleep Medicine Clinic between June - September 2019 were admitted to the study. Urinary albümine/creatinine ratio and and microalbumine level were examined in 80 patients with AHI greater than 5 and 23 patients (control group) with AHI less than 5 cross-sectionally.
RESULTS: A total of 103 (100%) patients 76 (74.2%) males and 27 (25.7%) females) aged between 15-69 years were included in the study. In the case group, the proportion of male patients was higher than in the control group (p <0.001), and the mean body mass index (BMI), neck circumference, and waist circumference were higher in the case group than in the control group (p <0.001). Patients were divided into four groups as normal, mild, moderate and severe according to AHI values after PSG. There were 28 patients (26.6%) in the mild OSA group, 26 patients (24.7%) in the moderate OSA group, 26 patients (24.7%) in the severe OSA group, and 23 patients (23.8%) in the control group. There was no significant difference between the four groups in terms of microalbumin (MA) level and AKO ratio (p value 0.618 and 0.890, respectively).
CONCLUSION: Microalbuminuria is an important predictor of both endothelial dysfunction and the risk of cardiovascular disease (CVD). In this study, no significant relationship was found between MAU and sleep apnea. Since the patient with MAU due to obstructive sleep apnea could not be detected, the effect of CPAP treatment on MAU change could not be evaluated. Prospective studies involving more participants are needed to explain how increases in MAU are associated with cardiovascular outcomes in patients with obstructive sleep apnea and how they change with disease progression.

Key words: Obstructive sleep apnea, microalbuminuria, endothelial damage, polysomnography