Erzincan şer'iye sicillerinde vakıflar
Foundations in Erzincan sharia sijills
Yazar: MALİK TALAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET GAYRETLİ
Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Din = Religion ; Tarih = History
Dizin: Erzincan = Erzincan ; Osmanlı Devleti = Ottoman State ; Vakıflar = Foundations ; İslam hukuku = Islamic law ; Şeriye sicilleri = Court registers

Özet:
Vakıf kurumu İslam toplumunun birlik ve beraberliği açısından son derece önemli bir kurumdur. Vakıflar Osmanlı Devleti'nde de önemli bir rol oynamış ve kurulan bu vakıflar sayesinde devletin birçok sosyal hizmeti görülmüştür.
Birçok alanda olduğu gibi vakıflarla alakalı da başvurabileceğimiz en önemli kaynak hiç şüphesiz şer'iye sicilleridir. Bu bakımdan şer'iye sicillerinin incelenmesi ve tahlil edilmesi hem tarihimize hizmet hem de Osmanlı Devleti'nde İslam hukukunun uygulanışı hakkında aydınlatıcı bilgi vermesi açısından önem taşımaktadır.
Erzincan'a ait dört adet şer'iye sicili bulunmakta ve bu siciller Ankara Milli Kütüphane arşivinde tutulmaktadır.
Çalışmamızın giriş bölümünde bu şer'iye sicilleri ile alakalı bilgi verilmiş ve bu alanda yapılan çalışmalar anlatılmıştır. İkinci bölümde ise vakıfla alakalı bilgiler verilmiş Osmanlı'da ve İslam hukukunda vakıf kavramı incelenmiştir. Üçüncü bölümde ise Erzincan şer'iye sicillerindeki vakıf ile alakalı belgelerin teknik analizi yapılmıştır. Dördüncü ve son bölümde ise bu belgelerin fıkhi açıdan değerlendirmesi yapılmıştır.
Sonuç olarak vakıfla alakalı belgelerin dokuz farklı konuyu içerdiği ve bu konuların da üç ana başlık altında toplandığı tespit edilmiştir. Belgelere baktığımızda, verilen kararların İslam hukukuna göre uygulandığını görmekteyiz. Bu da İslam hukukunun pratik hayattaki uygulamalarını kavramamıza ve teorik yönünü daha iyi anlamamıza yardımcı olmaktadır.

Abstract:
The foundation institution is an extremely important institution for the unity and solidarity of the Islamic community. Foundations also played an important role in the Ottoman State and thanks to these foundations, many social services of the state were seen.
As in many areas, the most important resource we can refer to foundations is undoubtedly their records of sharia. In this regard, the analysis and analysis of the records of sharia is important in terms of both providing service to our history and enlightening information about the application of Islamic Law in the Ottoman State.
Erzincan has four sherry records and these registers are kept in the Ankara National Library archive.
In the introduction part of our study, information related to their registers has been given and studies in this field have been explained. In the second part, information about the foundation has been given and the concept of the foundation has been examined in Ottoman and Islamic law. In the third part, technical analysis of the documents related to the foundation in their records in Erzincan, has been done. In the fourth and last chapter, the evaluation of these documents from the point of view of jurisdiction has been made.
As a result, it was revealed that the documents related to the foundation included nine different subjects and these subjects were collected under three main headings. When we look at the documents, we see that the decisions made are implemented according to Islamic Law. This helps us to understand the applications of Islamic Law in practical life and to better understand its theoretical aspect.