Doğal atıksu arıtma tesislerinin verimliliğinin değerlendirilmesi: Bursa ili örneği
Performance evaluati̇on of natural treatment systems: A case study for Bursa
Yazar: ÖZCAN YAVAŞ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. BERRAK EROL NALBUR
Uludağ Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Çevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Çevre Mühendisliği = Environmental Engineering

Özet:
20. yüzyılın başlarından itibaren hızlı nüfus artışı ve sanayileşme, su kaynaklarının hızlı bir şekilde azalmasına yol açarak atıksu arıtma teknolojilerinin hızla gelişmesine yol açmıştır. Bu teknolojiler atıksuların geleneksel arıtma yöntemleri ve ileri arıtma yöntemleri ile atıksuların arıtılmasını sağlamakla birlikte yüksek kimyasal ve enerji maliyetlerine sahiptir. Bu sebeplerden dolayı enerji ve kimyasal gereksinimi olmayan minimum çalışma ve bakım şartlarında işletilebilen doğal arıtma sistemleri geliştirilmiştir. Bu çalışma kapsamında Bursa ili sınırları içerisinde bulunan 10 adet doğal arıtma tesisi araştırılmış ve çalışma verimliliği incelenmiştir. Bir yıllık çalışma süresince seçilen doğal arıtma tesislerinin giriş ve çıkış suyu örnekleri alınarak Askıda Katı Madde (AKM), Kimyasal Oksijen İhtiyacı (KOİ), Toplam Azot (Toplam-N) ve Toplam Fosfor (Toplam-P) değerleri açısından analiz edilmiştir ve tesislerin farklı mevsimlerdeki (kış, ilkbahar, yaz) performansları değerlendirilmiştir. Buna göre AKM, KOİ, Toplam-N ve Toplam-P yönünden en yüksek verim yaz mevsiminde elde edilmiştir (sırasıyla %96, %96, %98 ve %99). Arıtma tesislerinin parametreler açısından giderim verimlerinin birbiri ile ilişkisi ve mevsimsel açıdan giderim verimleri arasındaki ilişkiler istatistiksel olarak belirlenmiştir. Çıkış suyu değerleri Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği Tablo 21.5 Evsel Nitelikli Atıksular değerleri ile kıyaslanarak arıtma veriminin deşarj kriterlerine uygun olup olmadığı tespit edilmiş, yeterli verimle çalışmayan tesislerin iyileştirilmesi için yapılması gerekenler belirlenmiştir.

Abstract:
Since the beginning of 20th century, rapid population growth and industrialization have led to rapid pollution of water resources, so that the rapid development of wastewater technology. These technologies provide wastewatertreatment through conventional and advanced treatment systems, however they have high chemical and energy costs. Wastewater treatment technologies makes to possible conventional treatment methods and advanced treatment systems to wastewater however, it's high cost of chemical and energy consumption. Dueto these reasons natural treatment systems which canbe operated under minimum operating and maintenance conditions without energy and chemical need, havebeen developed. Withinthe scope of this study, 10 natural treatment facilities located within boundaries of Bursa province were investigated and study efficiency was examined. The study was lasted for one year and throughout this period, grab samples were taken from influent and effluent of the selected natural treatment plants and the samples were analyzed in the means of total suspenden solids (TSS), chemical oxygen demand (COD), total nitrogen (TN) and total phosphours (TP), thus the performances of the selected systems were evaluated throughout different seasons of the year. Accordingly, the highest yields were obtained in summer (%96, %96, %98 and %99, respectively) for TSS, COD, Total-N and Total-P. relations between removal efficiencies in terms of parameters of natural treatment plants and relationship between removal efficiencies in seasonal terms were statistically determined. Effluent parameter values were compared with the discharge criteria given by the Table 21.5  of Turkish Water Pollution Control Regulations and It was determined that systems provided the criteria.