Dijital çağda medyanın psikolojik gücü: Gündem birleştirme yaklaşımı çerçevesinde sosyal medya kullanımı ve algı yönetimi
The psychological power of media in the digital age: Social media usage and perception management in the framework of agenda melding approach
Yazar: AHMET KOÇYİĞİT
Danışman: PROF. DR. METİN IŞIK
Sakarya Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İletişim Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Halkla İlişkiler = Public Relations ; İletişim Bilimleri = Communication Sciences
Dizin: Algı yönetimi = Perception management ; Dijital platformlar = Digital platforms ; Gündem belirleme = Agenda-setting ; Medya = Media ; Psikolojik güç = Psychological power ; Sosyal medya = Social media

Özet:
Bu çalışma, psikolojik güç ya da ideolojik bir güç olarak konumlandırılan sosyal medyanın, algı yönetimi ve gündem birleştirme sürecinde nasıl bir etkisinin olduğunun ortaya çıkarılması etrafında örgütlenmektedir. Bu doğrultuda İletişim Başkanlığının sosyal medya kullanım pratiklerinin belirlenmesi ve bu kullanımın algı yönetimi ve gündem birleştirme sürecine etkisinin ortaya çıkartılması amaçlanmıştır. Araştırma hem nicel hem de nitel karakter taşıması nedeniyle karma yöntem özelliği taşımaktadır. Araştırmanın deseni, "Yakınsayan paralel karma yöntem deseni" olarak belirlenmiştir. Araştırmanın nicel bölümünde literatürden yola çıkarak kavramsal olarak gerekçelendirilmiş iki farklı model oluşturulmuş, bu modellerin test edilmesi amacıyla istatistiki yöntem olarak yapısal eşitlik modeli (YEM) kullanılmıştır. Bu modellerin test edilebilmesi doğrultusunda geliştirilen ve iki bölümden oluşan anket aracılığı ile 533 katılımcıdan veriler toplanmış; bu veriler SPSS 20.0 ve Amos 19.0 istatistik programları kullanılarak analiz edilmiştir. Gerçekleştirilen anket uygulaması ile hem genel anlamda sosyal medya kullanımı ile ilgili hem de İletişim Başkanlığı özelinde araştırma sonuçları ortaya konulmuştur. Nitel bölümde ise İletişim Başkanlığı resmi Twitter hesabı üzerinden paylaşmış olduğu iletiler Maxqda 2022 paket programı kullanılarak içerik analizi yöntemi ile analiz edilmiş ve yorumlanmıştır. Araştırma sonucunda, genel anlamda sosyal medya kullanımının algı yönetimi üzerinde doğrudan bir etkisinin olmadığı, fakat gündem birleştirme üzerinde istatistiksel olarak anlamlı ve yüksek kuvvette doğrudan bir etkiye sahip olduğu belirlenmiştir. Bunun yanında gündem birleştirmenin algı yönetimi üzerinde istatistiksel olarak anlamlı ve doğrudan bir etkiye sahip olduğu tespit edilmiştir. İletişim Başkanlığı sosyal medya kullanımının ise algı yönetimi üzerinde doğrudan anlamlı etkisinin oldukça düşük fakat gündem birleştirme değişkeni üzerinden dolaylı etkisinin oldukça güçlü olduğu tespit edilmiştir. Dolayısıyla sosyal medya gündem birleştirme üzerinden algı yönetimini şekillendirmektedir. Ortaya çıkan nicel bulgular ile nitel bulgular birleştirildiğinde; İletişim Başkanlığının sosyal medya kullanım pratikleri bağlamında paylaşımların daha çok bilgilendirme, duyuru ve Cumhurbaşkanı ile ilgili konular özelinde gerçekleştiği, diğer konularda paylaşımların oldukça sınırlı olduğu sonucuna varılmış ve bu konu hakkında öneriler sunulmuştur.

Abstract:
This study is organized around revealing the effect of social media, which is positioned as a psychological power or an ideological power, in the process of perception management and agenda melding. In this direction, it is aimed to determine the social media usage practices of the Directorate of Communications and to reveal the effect of this use on the perception management and agenda melding process. Since the research has both quantitative and qualitative characteristics, it has mixed method characteristics. The design of the study was determined as "convergent parallel mixed method design". In the quantitative part of the research, two different conceptually justified models were created based on the literature, and the structural equation model (SEM) was used as a statistical method in order to test these models. Data were collected from 533 participants through a two-part questionnaire developed to test these models; these data were analyzed using SPSS 20.0 and Amos 19.0 statistical programs. With the survey application carried out, the results of the research both on the use of social media in general and the Directorate of Communications were revealed. In the qualitative part, the messages shared on the official Twitter account of the Directorate of Communications were analyzed and interpreted with the content analysis method using the Maxqda 2022 package program. As a result of the research, it was determined that the use of social media in general does not have a direct effect on perception management, but it has a statistically significant and high-strength direct effect on agenda melding. In addition, it has been determined that agenda melding has a statistically significant and direct effect on perception management. It has been determined that the direct and significant effect of the use of social media by the Directorate of Communications on perception management is quite low, but the indirect effect on the agenda melding variable is quite strong. Therefore, social media shapes perception management through agenda melding. When the quantitative findings and qualitative findings are combined; in the context of the Social media usage practices of the Directorate of Communications, it was concluded that the posts were mostly related to information, announcements and issues related to the President of the Republic, and that the posts on other subjects were quite limited, and suggestions were presented on this issue.