Çocukların görsel algı becerilerinin görsel sanat eserlerinin söze dökümü (Ekfrasis) açısından incelenmesi
Examination of children's visual perception skills in terms of verbalization (Ekphrasis) of visual art works
Yazar: RAVZA MERVE TAŞDELEN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ DUYGU YALMAN POLATLAR
Fatih Sultan Mehmet Vakıf Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Okul Öncesi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Araştırmanın temel amacı, çocukların görsel algı becerilerinin görsel sanat
eserlerinin söze dökümü (Ekfrasis) açısından incelenmesidir. Araştırma; Nitel
araştırma yöntemlerinden biri olan Fenomenoloji (Olgubilim) deseni ile
yürütülmüştür. Veriler betimsel analiz tekniğinden yararlanılarak çözümlenmiştir.
Araştırmanın çalışma grubunu İstanbul ili Esenler ilçesinde Millî Eğitim Bakanlığına
bağlı resmi bağımsız anaokulundan amaçlı örneklem yönteminden kolay ulaşılabilir
durum örneklemesi ile seçilmiş okul öncesi eğitimine bağlı (6 yaş) 12 çocuk
oluşturmaktadır. Çalışma grubunu oluştururken normal gelişim gösteren çocukları
ayırt etmek için görsel algı testi uygulanmıştır. Verilerin toplanmasında uzman görüşü
alınarak seçilen "Ekfrasis Tabloları" ve görsel sanat eğitiminde sanat eleştiri soruları
ve ekfrasis örnekleri baz alınarak "Çocuk Görüşme Soruları" oluşturulmuş ve
kullanılmıştır. Verilerin analiz edilirken önce çalışma grubunu belirlemek için
uygulanan "Frostig Görsel Algı Testi" sonuçları analiz edilmiştir. Test 20 çocuğa
uygulanmış, uygulanan çocuklardan görsel algısı yüksek 12 çocuk seçilmiştir.
Uygulama gerçekleştirilmeden önce her çocuğa Feridun Oral'ın çocuklara yönelik
olan "Farklı Ama Aynı" kitabı örnek gösterilerek yapılacak Ekfrasis uygulaması için
ön bilgilendirme yapılmıştır. Ekfrasis tabloları her çocuğa bireysel olarak
gösterildikten sonra "Çocuk Görüşme Soruları" sorulmuştur. 12 çocuk Ekfrasis
çalışmasını tamamladıktan sonra 6 çocuktan resim çizmeleri istenmiş ve çizdikleri
resimleri kendileri yorumlamıştır. Daha sonra 6 resim çizmeyen çocuğa Ekfrasis
uygulaması gerçekleştirilmiştir. Veri toplama araçlarından elde edilen veriler ise tema
oluşturularak kategori ve kodlar ile tablolaştırılmıştır. Araştırmanın sonucunda,
Ekfrasis çalışmasının çocukların algı düzeylerine katkısı olduğu, sanata ve özellikle
görsel sanatlara dair farkındalık kazandırdığı ve sanat eserleriyle derin bir bağ
kurdurduğu gözlemlenmiştir.
Anahtar Kelimeler: Çocuk, Görsel Algı, Görsel Sanat, Ekfrasis

Abstract:
The primary aim of the study is to investigate children's visual perception skills
in terms of the verbal description of visual artworks (Ekphrasis). The research was
conducted using the qualitative research method of Phenomenology. The data were
analyzed using the descriptive analysis technique. The study group of the research
consists of 12 children (6 years old) enrolled in an official independent preschool
affiliated with the Ministry of National Education in the Esenler district of Istanbul.
The participants were selected through purposive sampling, aiming for easy
accessibility. While forming the study group, a visual perception test was administered
to differentiate children with typical development. In the data collection process,
"Ekphrasis Tables" were selected with expert opinions, and "Children Interview
Questions" were created and utilized based on art criticism questions and ekphrasis
examples in visual art education. The results of the 'Frostig Visual Perception Test,'
which was administered to determine the study group, were analyzed first during the
data analysis process. The test was applied to 20 children, and 12 children with high
visual perception were selected from the participants. Prior to the application, each
child was provided with pre-information for the Ekphrasis application, using Feridun
Oral's book 'Different But Same' as an example. After individually presenting
Ekphrasis tables to each child, 'Children Interview Questions' were asked. After
completing the Ekphrasis study with 12 children, 6 of them were asked to draw
pictures and interpret them, while the remaining 6 children who did not draw pictures
underwent the Ekphrasis application. The data obtained from the data collection tools
were organized into themes, categories, and codes. As a result of the research, it was
observed that the Ekphrasis study contributed to the children's perceptual levels, raised
awareness about art, especially visual arts, and established a profound connection with
artworks.
Keywords: Child, Visual perception, Visual art, Ekphrasis