Gökkuşağı alabalıklarında (Oncorhynchus mykiss) 
akut ve kronik alfa sipermetrin uygulamalarının hematotoksik, 
hepatotoksik ve nefrotoksik etkilerinin araştırılması
Investigation on effects of alfa-cypermethrin on haemototoxic, hepatotoxic and nephrotoxic parameters in the rainbow trout (Oncorhynchus mykiss)
Yazar: VEYSEL PARLAK
Danışman: PROF. DR. MUHAMMED ATAMANALP
Atatürk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Su Ürünleri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2016
Konu: Su Ürünleri = Aquatic Products
Dizin: Ekotoksikoloji = Ecotoxicology

Özet:
Alfa sipermetrinin toksik etkilerinin araştırıldığı çalışmada, akut ve kronik uygulamalarla gökkuşağı alabalıkları 3 farklı konsantrasyona maruz bırakılmıştır. Akut uygulama sonunda, hematolojik parametrelerden hemoglobin, hematokrit, eritrosit, lökosit, trombosit, eritrosit başına düşen ortalama hemoglobin miktarı (MCH) ve eritrosit başına düşen ortalama hemoglobin konsantrasyonu (MCHC) değerleri istatistik açıdan çok önemli (p<0,01) bulunmuştur. Enzim aktiviteleri bakımından solungaç, karaciğer ve böbrek dokularında superoksit dismutaz (SOD), katalaz (CAT), glutatyon peroksidaz (GPx) ve malondialdehit (MDA) seviyelerindeki farklılıklar tüm dokularda p<0,01 seviyesinde çok önemli bulunmuştur. Yüksek performanslı ince tabaka kromatografisi (YPİTK) analizlerinde lipit profillerindeki oransal değişimler istatistiki olarak önemsiz (p>0,05) bulunmuştur. SDS-PAGE analizleri sonucunda dokulardaki protein hacim değerlerinde önemli bir değişiklik olmamıştır. Histopatolojik analizlerde ise solungaç dokusu normal bulunurken karaciğerde hepatositlerde hidropik-vakuoler dejenerasyona, böbrekte ise atrofik glomerulus ve tubullerde dejeneratif değişikliklere rastlanılmıştır. 

Kronik uygulama sonunda hematolojik parametrelerden hemoglobin, lökosit, trombosit, MCV, MCH ve MCHC değerleri istatistiki olarak çok önemli (p<0,01) bulunmuştur. Enzim aktivite sonuçları dikkate alındığında solungaç dokusunda GPx aktivitesi önemsiz (p>0,05), SOD, CAT ve MDA düzeyleri çok önemli (p>0,01) bulunmuştur. Karaciğer ve böbrek dokularında SOD, CAT ve GPx enzimi ile MDA düzeyleri çok önemli (p>0,01) bulunmuştur. YPİTK analizinde tüm dokularda, gün ve doza bağımlı olarak meydana gelen değişiklikler çok önemli seviyede bulunmuştur (p<0,01). SDS-PAGE analizi sonucunda dokulardaki protein hacim değerlerinde azalma olduğu belirlenmiştir. Histopatolojik analizlerde de, solungaç dokusunda lamellerde ödem ve hücresel infiltrasyonlardan ötürü kalınlaşma, karaciğerde disosiasyon ve hepatositlerde nekroz, böbrekte ise şiddetli yangısal hücre infiltrasyonları ve yıkımlanmış parankim doku belirlenmiştir.

Abstract:
In the study present rainbow fish were subjected to acute and chronic exposure with three different concentrations of alpha-cypermethrin. At the end of the acute application, hemoglobin, hematocrit, erythrocytes, leukocytes, platelets, the average amount of hemoglobin per erythrocytes (MCH) and mean corpuscular hemoglobin concentration per red blood cell (MCHC), were significantly effected by the treatments (p<0.01). In terms of enzyme activities in gill, liver and kidney, treatments had significant effects on SOD, CAT, GPx and MDA (p<0.01). In the analysis of high performance thin layer chromatography (HPTLC) relative alteration in lipid profile were statistically insignificant (p>0.05). According to SDS-PAGE analysis, the volume of protein did not change significantly in the treatments. Histopathological analysis showed that gill tissues were normal, hidropic-vacuolar degeneration of hepatocytes in the liver, the atrophic glomeruli on kidney and degenerative changes on tubules were observed. 
After chronic exposure, hematological parameters such as hemoglobin, leucocyte, thrombocyte,   MCV, MCH and MCHC were significantly influenced by the treatment (p<0.01), Regarding enzyme activity results in gills, GPx activity was not significantly influenced (p>0.05) while SOD, CAT and MDA were significantly affected (p<0.01). In liver and kidney, treatments had significant effects on SOD, CAT, GPx and MDA (p<0.01). According to HPTLC analysis, we observed very significant relative changes in lipid profiles of all tissue depending duration and doses (p<0.01). After SDS-PAGE analysis, all  tissues showed decrease in protein volume at the end of the trail period. Histopathological analysis showed that gill tissue enlarged due to cellular infiltration and edema in lamellas. We also observed dissociation in liver, necrosis in hepatocytes, intensive inflammatory cell infiltrations and disintegrated parenchymal tissue in kidneys.