Antalya körfezi dip trol balıkçılığında hedef dışı avlanan vatoz balıkları ve sağ kalma oranlarının belirlenmesi
Determination of by-catch rays and their survival rates caught by demersal trawl fishery in the Antalya bay
Yazar: İSMET SAYGU
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET CENGİZ DEVAL
Akdeniz Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Su Ürünleri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Su Ürünleri = Aquatic Products

Özet:
İki aşamadan oluşan çalışmanın ilk kısmında; Antalya Körfezi dip trol balıkçılığında hedef dışı olarak avlanan vatoz balıkları belirlenerek, bazı biyolojik özellikleri ve avcılık miktarları ortaya konmuştur.Çalışma süresince beş familyaya ait 12 vatoz türü (Dasyatis centroura, Dasyatis tortonosei, Dasyatis pastinaca, Pteroplatytrygon violacea, Gymnura altavela, Dipturus oxyrinchus, Leucoraja circularis, Raja clavata, Raja miraletus, Raja radula, Rhinobatos rhinobatos ve Torpedo marmorata) örneklenmiştir. Birim zamanda 7.32 birey/saat vatoz avlanıldığı, en çok av veren türün 5.35 birey/saat ile Raja clavata olduğu tespit edilmiştir. Çalışma süresince elde edilen Leucoraja circularis, Akdeniz'in Türkiye suları için ilk kez bu çalışma ile tespit edilmiştir.Antalya Körfezi dip trol balıkçılığında hedef dışı avlanan vatoz balıklarının sağ kalma oranları ve sağ kalma oranlarını etkileyen faktörlerin belirlenmesinin amaçlandığı çalışmanın ikinci kısmında; i) Ticari çekimlerden elde edilen 4 türe (R. clavata, R. miraletus, D. centroura ve R. rhinobatos) ait 134 bireyin tanklarda ortalama 26.5 (±1.9) saat yaşadığı ve 48 saat sonunda %47'lik sağ kalma oranına sahip oldukları, ii) Kısa çekimlerden elde edilen 5 türe (R. clavata, R. miraletus, D. centroura, D. oxyrinchus ve T. marmorata) ait 223 bireyin tanklardaki sağ kalma süreleri ortalama 28.9 (±1.4) saat ve 48 saat sonunda sağ kalma oranları %52.5 olduğu tespit edilmiştir.Lojistik regresyon analizi sonuçlarına göre, ticari ve kısa çekimlerden elde edilen 6 türe ait (R. clavata, R. miraletus, D. centroura, R. rhinobatos, D. oxyrinchus ve T. marmorata) 357 bireyin en az 48 saat sonunda sağ kalmaları üzerine av ağırlığı ve cinsiyet faktörlerinin etkisinin çok önemli (p<0.01), toplam boy ve tür faktörlerinin ise ileri derecede önemli (p<0.001) olduğu belirlenmiştir. Derinlik ve çekim süresinin ise vatoz türlerinin sağ kalmaları üzerinde etkisinin önemli olmadığı tespit edilmiştir. Ayrıca tanka alınan bireylerin sağ kalmalarında başlangıç anındaki sağlık durumlarının önemli bir referans olduğu belirlenmiştir.

Abstract:
First part of our study is to determine of rays caught by bottom trawl fishery as by-catch and to presenting the biological features and catch amounts of these species. During the study, 12 ray species belonging to 5 families were sampled (Dasyatis centroura, Dasyatis tortonosei, Dasyatis pastinaca, Pteroplatytrygon violacea, Gymnura altavela, Dipturus oxyrinchus, Leucoraja circularis, Raja clavata, Raja miraletus, Raja radula, Rhinobatos rhinobatos and Torpedo marmorata). The mean individual ray number is 7.32 per hour and Raja clavata is determined with 5.35 individuals per hour. The presence of the species Leucoraja circularis was introduced for the first time with this study for Turkish waters of Mediterranean Sea. The second part of our study is to determine the survival rates and the factors that affect these rates. It was determined that; i) 134 individuals belonging to 4 species (R. clavata, R. miraletus, D. centroura and R. rhinobatos) obtained from commercial tows, survived 26.5 (+-1.9) hours in average and have % 47 survival rate at the end of 48 hours in tanks. ii) 223 individuals belonging to 5 species (R. clavata, R. miraletus, D. centroura, D. oxyrinchus and T. marmorata) obtained from short tows, survived 28.9 (+-1.4) hours in average and have % 52.5 survival rate at the end of 48 hours.According to results of logistic regression analysis, it was determined that the effect of catch weight and sex on the survival rate of 357 individuals, belonging to 6 species (R. clavata, R. miraletus, D. centroura, R. rhinobatos, D. oxyrinchus and T. marmorata) caught from both commercial and short tows, are significant (p<0.01) and the effect of total length and species are significant (p<0.001). Contrary, on the other hand the effect of depth and tow duration on survival of skates and rays are not significant. In the beginning of the trials, health condition of the individuals transferred to the tanks is an important reference point on their survival rates.