Obama Dönemi ABD-İran ilişkileri ve bölgeye etkilerinin analizi
Obama term analysis of US-İranian relations and regional impact
Yazar: SERKAN ÖMER ABBASİGİL
Danışman: PROF. DR. CAFER TAYYAR ARI
Bahçeşehir Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Amerika Birleşik Devletleri = United States of America ; Nükleer silahlar = Nuclear weapons ; Nükleer çalışmalar = Nuclear woks ; Obama, Barack = Obama, Barack ; Uluslararası ilişkiler = International relations ; Uluslararası politika = International policy ; İran = Iran

Özet:
Bu çalışmada, Obama Dönemi Amerika Birleşik Devletleri (ABD) – İran ilişkileri, nükleer müzakerelerin aşamaları ve bu müzakerelerin bölgeye etkileri neoklasik realizm çerçevesinde incelenmiştir.
11 Eylül saldırıları sonrasında ABD'nin bölgeye yönelik düzenlediği askeri operasyonlar, Tahran yönetiminin güvenlik kaygısıyla nükleer faaliyetlere ağırlık vermesine neden olmuştur. Bununla birlikte tüm dünyanın, İran'ın nükleer silah elde edeceği endişesine kapılmasına yol açmıştır. Ayrıca, ABD'nin Irak'a düzenlediği askeri operasyonlar sonrasında Saddam'ın devrilmesi, bölge dengelerini derinden etkilemiş ve İran'ın bölgedeki nüfuzunun artmasıyla sonuçlanmıştır. İran'ın nükleer faaliyetleri, ABD'nin İran'a yönelik ekonomik yaptırımlarını arttırmasına ve askeri müdahale seçeneğini gündemde tutmasına yol açmıştır. Ancak, ABD'nin ekonomik açıdan yaşadığı problemler ve beraberinde gelen iç ve dış baskılar, 2008 yılında yapılan seçimleri cumhuriyetçilerin kaybetmesine neden olmuştur. Başkanlık seçimlerini, barışçıl politikaları savunan, İslam Ülkeleri ile yaşanan sorunları çözmek ve bölgedeki ABD'nin olumsuz imajını silmek isteyen Barack Obama kazanmıştır.
Obama'nın ABD Başkanı olması ile birlikte, ABD ile İran arasında sürmekte olan nükleer kriz ve ekonomik yaptırımların kalkmasına yönelik önemli girişimlerde bulunulmuştur. Obama'nın İran'a yönelik ılımlı söylemleri ve uzlaşma sağlamaya yönelik girişimleri Ahmedinejad'ın cumhurbaşkanlığı döneminde olumsuz karşılanmıştır. Ancak İran'da yaşanan ekonomik sorunlar ve artan özgürlük talepleri de Batı ile ilişkileri geliştirmek isteyen ve bu doğrultuda ılımlı söylemlerde bulunan Hasan Ruhani'nin cumhurbaşkanı olması ile sonuçlanmıştır. Dini lider Hamaney'in de rejim güvenliği için ekonomik yaptırımların kalkması gerektiği yönündeki  tutumu, ABD ile İran arasındaki ilişkilerin yumuşamasına ve nükleer müzakerelerin tekrar başlamasına yol açmıştır. Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı'nın (UAEA) İran'ın nükleer çalışmalarına ilişkin olumlu raporlar yayınlaması, Obama'nın da İran'a yönelik ekonomik yaptırımlarını hafifletecek girişimlerde bulunmasını ve ilişkilerin normalleşmesi adına olumlu ilerlemelerin kaydedilmesini sağlamıştır.
ABD ile İran arasındaki yakınlaşma sürecinden Suudi Arabistan ve İsrail büyük rahatsızlık duymuştur. Körfez ülkeleri de ABD-İran yakınlaşmasına yönelik farklı tutumlar sergilemektedir. İran ile nükleer müzakerelerin sürmesi bölgenin geleceği açısından önemli sonuçlar doğuracaktır.
Çalışmanın sonuç bölümünde, ABD ile İran  arasında sürmekte olan  nükleer müzakerelerin ve ekonomik yaptırımların kalkmasına yönelik görüşmelerin nasıl sonuçlanabileceği ve bölge ülkeleri üzerinde yaratacağı muhtemel etkiler analiz edilmiştir.
Anahtar Kelimeler: Obama, ABD, İran, Bölgesel Etki, Nükleer Müzakereler

Abstract:
In this study has been investigated  the Obama Era United States (USA) - Iranian relations, the stage of the nuclear talks and effects of these negotiations in the framework of neoclassical realism.
September 11 attacks, military operations held for the region by the US, has led to the emphasis on nuclear activities with the security concerns of the Tehran government. However, this, in all the world, has led to worried about Iran will get nuclear weapons. Also, after the US military operations in Iraq, with the overthrow of Saddam Hussein, the region has deeply affected the balance and result in increased Iranian influence in the region. Iran's nuclear activities, has led to the increase of holding US economic sanctions against Iran and military intervention option on the agenda. However, the problems experienced by the United States economically and accompanying internal and external pressures, led to the loss of the Republicans in the elections in 2008. Presidential elections has been won by Barack Obama who wants to erase the negative image of the United States with advocating peaceful policies, and aims to solve the problems with the Islamic Countries in the region .
After the election, US President Barack Obama has made significant attempts at removal of the nuclear crisis and the ongoing economic sanctions between the US and Iran. Obama's attempts to provide moderate rhetoric and consensus against Iran have been met during Ahmadinejad's presidency negatively. However, the economic problems and rising demand experienced freedom in Iran  resulted inby selecting the spiritual demands of the president Hassan Ruhani who who wish to improve relations with the West and moderate rhetoric in this direction.
Religious leader Khamenei's attitude lead to economic sanctions should be lifted to safety regime, the softening of relations between Iran and the United States. That of publishing positive reports on Iran's nuclear work, prepared by International Atomic Energy Agency, led to the recording of positive progress on behalf of Obama's presence in the normalization of the economic sanctions against Iran in attempt to mitigate and relationships.
Israel have heard great inconvenience because of the rapprochement between the US and Saudi Arabia and Iran. Gulf countries also exhibit different attitudes toward US-Iranian rapprochement.
Continuation of nuclear talks with Iran would lead to Important consequences for the future of the region.  
Key Words: Obama, U.S.A., Iran, Regional Impact, Nuclear Negotiations