Cumhuriyet Dönemi Kılık Kıyafet Kanununun dönem oyunlarındaki kadın kostümlerine yansıması
The effect of Republic session on women's costume in the period theatre games
Yazar: ELİF ÇAKANLI KURTOĞLU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ TAMER TEMEL
Atatürk Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Sahne Sanatları Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Sahne ve Görüntü Sanatları = Performing and Visual Arts
Dizin: Cumhuriyet Dönemi = Republican Period ; Kadın giysileri = Woman clothing ; Kostüm = Costume ; Kılık kıyafet inkılabı = Attire revolution ; Kılık-kıyafet uygulamaları = costume-dress applications ; Tiyatro = Theatre ; Tiyatro oyunları = Theater plays

Özet:
Tez başlığımdan yola çıkarak çalıştığım konu da, Cumhuriyet dönemi kılık kıyafet kanunun dönem oyunlarındaki kadın kostümlerine yansıması, kaynaklar ve yönlendirmeler neticesinde ana hatları ve kılık kıyafetin geçirdiği süreç anlatılmıştır. Türkiye Cumhuriyeti Devletin'de, Atatürk'ün hedeflediği muasır medeniyetler seviyesine ulaşılması için kadının önemi ve kadın kıyafetlerinin de, modernleşmede ki etkileri anlatılmıştır. Modayı takip edebilen giyim kuşam davranışında, moda eksenli değişikliklere gidebilen, çalışan şehirli ve köylü kadınlar işlenmiştir. Ev içi giysileri ve ev dışı giysileri olarak incelenmiştir. Hatta özel çay partileri, dans etkinlikleri için veya davetler için giyilmiş olan kıyafetler incelenmiştir. Kılık kıyafette giyinme davranışlarını etkileyen  ve bu dönüşüme sebep olan etmenler ele alınmıştır. Batı modernizmi hedefinde gerek yerel yazılı ve basılı kaynaklar, gerek batının materyallerinin katkıları incelenmiştir.  İncelemelerde dergilerden görseller kullanılmıştır. Moda öncülerinin kadınların ekonomik ve kültürel durumlarına göre uygun tasarımlar ve giyinme tüyoları verilmiştir. Tezin çalışılması sürecinde faydalanılan bilgiler kılık kıyafetin değişimleri ve geçirdiği süreç göstermeye çalışılmıştır. Her sınıfın kendine özel yaşama ve kültürü bulunmakta olduğundan, toplumsal yapılar ve sınıfların durumları göz önünde bulunarak, İnanç ve geleneklere göre kılık kıyafetin içselleştirilip kullanılması ve yansımaları aktarılmıştır. Modern kadın, modayı takip eden ve Atatürk'ün yaptığı devrimleri benimseyip, içselleştiren gerek şehirli, gerek köylü kadınlar, özellikle Paris, Roma, Fransız moda dergilerini ve görsellerini takip etmişlerdir. Terzilerin müşterileri için kullandıkları kumaşların bile değişkenlik gösterdiği, özel tasarım dikimler yapıldığı anlatılmıştır. Kumaş türleri olan; yün, ipek, saten, tafta, poplin gibi pahalı ve doğal kumaşlar kullanılmıştır. Elbette bu tarz kumaş ve tasarımlar için değişik aksesuarlar ve kıymetli taşlar kullanılmıştır. Takılar ve diğer küçük detayların tamamlayıcılığı hakkında bilgi paylaşılmıştır. Kadının kamusal alana katılması ve aktif olarak eğitim ve öğretim de rol alması, siyasi oluşumlar ve dahi savaş sürecinde aldığı aktif görevler ile de yerini sağlamlaştırmıştır. Savaşların etkisinde ki ülke de kılık kıyafetin askeri renkler ve tasarımlar ile değişkenlik gösteren giyinme özellikleri anlatılmıştır. Değişim sürecinde istenilen Avrupalı imajına bürünme çabası ve başarılı olduğu alanlar aktarılmıştır. Elbette köylü ve şehirli arasında ki belirgin farklılıkları en aza indirmek için, yapılan İnkılaplara ek olarak bir çok değişiklik ve yapılan düzenlemeler de paylaşılmıştır. Olgunlaşma enstitüleri ve kadınların eğitimleri önemsenmiştir. Cumhuriyet döneminde hedeflenen yeni insan'ın, ulaşılmaya çalışılan medeniyet projesi için gerekli olan yazılı ve görsel kaynaklar sayesinde temelden yenilenme çalışması ve süreç aktarılmıştır.

Abstract:
My aim in the research is to understand the effects of clothing on women and the factors affecting women's clothing during the period from the Ottoman state to today's Republican state, according to what criteria and how societies are affected. Clothing has changed a lot from the primitive ages to the present day. In addition to their economic and social dominance, it has been tried to evaluate the extent to which societies, which are dominant as cultural values, can have control in fashion and in both political, religious and cultural dimensions.  The dress has been one of the most accurate forms of expression in the historical process, reflecting and illustrating the community and culture to which each individual belongs.
Although the topic  is" a reflection of the women's costumes in the Republican period dress code period games", it was controlled by referring to The Adventures of the Ottoman Empire to the present day and the wars, the ways of belief, and the dress patterns of other countries, which may later have different seasonal transitions under the name of fashion. Even when Modern Turkish women are not adopted as fashion, they bear traces of the cultural accumulation of past years. It is the continuation of the  migrant settler  ancestors of the Turks and the Ottoman clothing culture.  In a period of approximately 3000 years, although their geography and conditions have changed and they remain under the influence of different human communities, traces of traditions and ancient culture can be seen in form and essence.  In the study, the main lines and transitions of Ottoman clothing and culture, within the framework of the hat law, the republic founded by Atatürk, Turkish women and Turkish women's dress and dress modernization, as well as the position of the society will be evaluated.