Barışın aracı olarak tarih ders kitapları: Türk-Yunan tarih ders kitapları örneklemi
History textbooks as a tool of peace: Corpus of Turkish-Greek history textbooks
Yazar: YASEMİN KOÇOĞLU
Danışman: PROF. DR. BETÜL ASLAN
Atatürk Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Ortaöğretim Sosyal Alanlar Eğitimi Ana Bilim Dalı / Tarih Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Tarih = History
Dizin: Barış = Peace ; Ders kitapları = Textbooks ; Tarih = History ; Tarih dersi = History lesson ; Tarih eğitimi = History education ; Tarih öğretimi = History teaching ; Türk-Yunan ilişkileri = Turkish-Greek relations ; Türkiye = Turkey ; Yunanistan = Greece

Özet:
Ders kitapları araştırmaları ve barışçı tarih öğretimi çalışmaları son dönemlerde araştırmacıların ilgisini çeken bir konudur. Bu konuyla ilgili yapılan araştırmalara her geçen gün bir yenisi daha eklenmekte ve bu alandaki açık kapatılmaya çalışılmaktadır.
Bu araştırmada da bu konuya değinilmiş, Türk ve Yunan tarih ders kitaplarının barışçı tarih öğretimi çalışmalarına ne ölçüde katkıda bulundukları tespit edilmeye çalışılmıştır. Araştırma için Yunan tarih ders kitaplarının seçilmesinin nedeni ise Türk-Yunan ilişkilerinin geçmişten günümüze sürekli bir çatışma halinde oluşu ve iki ülkenin birbirini düşman olarak görmesidir. Bu açıdan araştırmamızda geçmişte Türkiye ve Yunanistan arasında yaşanan olayların tarih ders kitaplarında nasıl yer aldığı, iki ülkenin tarih ders kitaplarında barış dilinin hakim olup olmadığı tespit edilmeye çalışılacak ve iki ülke ilişkilerinin ders kitaplarına nasıl yansıdığı belirlenecektir. Araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden doküman analizi kullanılmıştır. Doküman analizi, araştırılacak olan konu ile ilgili basılı materyallerin incelenmesini gerektirir. Bu amaçla öncelikle Türk ve Yunan okullarında okutulan tarih ders kitapları temin edilmiştir. Yunanistan'da Genel Lise III ve Akşam Lisesi IV. sınıfta okutulan ''Yakınçağ ve Günümüz Dünyası Tarihi(1815-Günümüze)'' adlı tarih ders kitabı ile Türkiye'de ortaöğretimde okutulan ''Tarih 10. Sınıf'' ve ''T.C. İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük'' adlı tarih ders kitapları incelenmiştir. Bu kitaplarda ortak geçmişe ait konulardan tezin amacına hizmet edenler seçilmiştir. İki ülkenin ortak geçmişine ait konular tek bir Yunan tarih ders kitabında bulunurken,  aynı konular Türkiye'de ortaöğretimde okutulan 2 farklı tarih ders kitabında yer almaktadır. Bu nedenle 2 adet Türk tarih ders kitabı incelemeye tabi tutulmuştur. Yunan tarih ders kitabında iki ülkenin ortak geçmişine ait konular belirlendikten sonra bu metinler bir uzman tarafından  Türkçeye çevrilmiştir. Daha sonra verilerin analizi kısmına geçilmiştir. Bu kısımda elde edilen bulgular yorumlanmıştır. Verilerin analizi kısmında barışçı tarih öğretimi anlayışına uygun bir dil ve üslup kullanılıp kullanılmadığına dikkat edilmiştir. Ayrıca kitaplarda yer alan konularla ilgili resimler de değerlendirmeye tabi tutulmuştur. Sonuç olarak Türk tarih ders kitaplarının barışçı tarih öğretimi anlayışına daha uygun olduğu tespit edilmiştir

Anahtar Sözcükler: Tarih ders kitapları, barışçı tarih anlayışı, Yunanistan.

Abstract:
Course book studies and pacifist history teaching is a subject that attracts attention of researchers in recent years. A new one is being added to the researches about these subjects day by day and this gap is tried to be filled.
In this study, this subject is addressed and the contribution of Turkish-Greek course books to history teaching is tried to be determined. The reason why Greek course books are chosen is that the relationship between Turks and Greeks is always in the state of conflict and these two countries see each other as enemies. Hence, in this study the questions how the events that occurred between Turkey and Greece in the past are involved in course books, if peace is dominant in the course books of two countries will be tried to be answered and how the relationship between two countries reflects to the course books will be determined.
Document analysis being one of the qualitative research methods is used in the study. Document analysis requires analyzing the printed materials related to the research subject. Hence, firstly the history books used in Turkish and Greek schools were provided. The history book  "Contemporary and Modern-day World History ( 1815-to Present)" that is used in 3rd grade of General High School and 4th grade of Evening High School in Greece and "History 10th Grade" and " R.T. Revolution History and Kemalism" used in Turkish high schools were analyzed. As the subjects that belong to common past of two countries take place in two different history books in Turkish high schools, 2 Turkish history books were studied. After the texts that would serve to our aim were determined, these texts were translated to Turkish by an expert. Then the data were analyzed. In the phase of data analysis, the findings were commented. Language and style used in the course books were examined in the section of data analysis, and the visual aids in the books were also evaluated.
As a result, it is ascertained that Turkish course books are more appropriate for pacifist history teaching.

Key words: history course books, pacifist history view, Greece.