Jinekolojik cerrahide ultrasonografi eşliğinde yapılan rektus kılıf bloğunun postoperatif analjezi üzerine etkileri
Effect of ultrasonography-guded rectus sheath block on postoperative analgesia in gynecologic surgery
Yazar: ŞULE CÜNEYİTOĞLU
Danışman: PROF. DR. DİLEK ÖZCENGİZ
Çukurova Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Anesteziyoloji ve Reanimasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2011
Konu: Anestezi ve Reanimasyon = Anesthesiology and Reanimation
Dizin: Analjezi = Analgesia ; Anestetikler = Anesthetics ; Ağrı = Ağrı ; Cerrahi-kadın doğum = Surgery-obs.-gyn. ; Jinekoloji = Gynecology ; Levobupivakain = Levobupivacaine ; Ultrasonografi = Ultrasonography

Özet:
Amaç: Çalışmamızda jinekolojik cerrahide pfannenstiel (transvers) kesi ile yapılan miyomektomi ve histerektomi olgularında ultrasonografi eşliğinde levobupivakain ile yapılan rektus kılıf bloğunun, peroperatif sevofluran ve postoperatif tramadol tüketimi üzerine olan etkilerini araştırmayı amaçladık.Gereç ve Yöntem: Çalışmamız, Çukurova Üniversitesi Tıp Fakültesi Balcalı Hastanesi Anesteziyoloji ve Reanimasyon Kliniğinde, T.C. Sağlık Bakanlığı Etik Kurul onayı ve yazılı hasta onayı alınarak yapıldı.Çalışmaya Jinekolojik Cerrahi kliniğinde pfannenstiel kesi ile miyomektomi ve histerektomi operasyonu yapılacak 20-70 yaş arası, ASA I-II grubu, 75 hasta alındı.Hastalar rastgele seçilen ve toplam 75 hastadan oluşan üç gruba ayrıldı.Grup I (n=25) hastalara genel anestezi indüksiyonu ve entübasyon sonrası preoperatif % 0,25 levobupivakain serum fizyolojik içinde 0,2 ml/kg volüm (maksimum 40 ml) ile ultrasonografi eşliğinde rektus kılıf bloğu, grup II (n = 25) hastalara peroperatif % 0,25 levobupivakain serum fizyolojik içinde 0,2 ml/kg volüm (maksimum 40 ml) ile insizyon bölgesinden açık teknik ile rektus kılıf bloğu, grup III (n = 25) hastalara peroperatif operasyon bitiminden 30 dakika önce 2 mg/kg intravenöz tramadol yapıldı.Postoperatif ağrı tedavisi için her üç gruba da tramadol ile Hasta Kontrollü Analjezi (HKA) cihazı, 0,2 mg/kg bolus doz ve 10 dakika kilit süresi ile kuruldu.Her üç grupta da peroperatif inspire edilen (%) sevofluran konsantrasyonu, peroperatif ve postoperatif sistolik ve diyastolik kan basıncı, kalp atım hızı,oksijen saturasyon değerleri ölçülerek kaydedildi.Ayrıca yine postoperatif dönemde HKA ile tüketilen total tramadol miktarı,VAS ağrı skoru değerleri ile bulantı-kusma,ek analjezik gereksinimi,gaz-gaita çıkışı olan olgu sayısı ve olası yan etkiler izlenerek kayıt edildi.Bulgular: Grupların demografik özellikleri,operasyon süreleri ve preoperatif hemodinamik parametreleri birbirine benzerdi.Peroperatif dönemde inspire edilen sevofluran konsantrasyonu (%), grup I hastalarda grup II ve grup III hastalara göre anlamlı oranda daha düşük saptandı (p = 0,0001), grup II ve III arasında ise istatistiksel fark yoktu (p > 0,05).Postoperatif dönemde ise sistolik-diyastolik arter kan basınçları, kalp atım hızları her üç grupta klinik açıdan hemodinamik sınırlar içerisinde ve birbirine benzer saptandı. 24 saatlik kümülatif tramadol tüketimi grup I ve grup II hastalarda birbirine benzer (p>0,05), grup III hastalardan ise düşük bulundu (p = 0,0001), grup I ve II'de ise benzer bulundu (p>0,05). VAS ağrı skoru da grup I hastalarda postoperatif 30. dk, 1., 2., 4., saatlerde grup II ve III'den daha düşük olarak saptandı (p = 0,021) (p = 0,020) (p = 0,045) (p = 0,044). Grup II ve grup III arasında anlamlı fark saptanmadı (p>0,05). Gruplar arasında bulantı-kusma ve ek analjezik gereksim insidanslarında istatiksel olarak anlamlı farklılık saptanmadı (p>0,05). Grup III hastalarda gaz-gaita çıkışı saptanmamış iken, grup I hastaların 5'inde, grup II hastaların 1'inde gaz-gaita çıkışı saptanmış olup, istatiksel olarak anlamlı bulundu (p<0,05).Sonuç: Preoperatif (preempitif) ultrasonografi eşliğinde levobupivakain ile yapılan rektus kılıf bloğu uygulamasının, peroperatif inspire edilen sevofluran konsantrasyonunu (%) ve postoperatif tramadol gereksinimini azalttığı, etkin bir analjezi sağladığı, hemodinamik parametreleri klinik anlamlı etkilemediği ve ciddi yan etkilere yol açmadığı sonucuna varıldı.Anahtar sözcükler: Jinekolojik cerrahi, Hasta Kontrollü Analjezi, Levobupivakain, Rektus Kılıf Bloğu, Sevofluran, Ultrasonografi

Abstract:
Purpose: In our study we aimed to evaluate the effects of ultrasonography-guided rectus sheath block with levobupivacain on peroperative sevoflurane and postoperative tramadol consumption in gynecologic surgery with pfannenstiel incision.Materials and Method: After approval of Turkish Republic Ministry of Health Ethics Committee and patient consent,our study was carried out in the Anaesthesiology and Reanimation Clinics of Çukurova University,Faculty of Medicine, Balcalı Hospital. In this study; 75 patients aged 20-70, ASA I-II,who are undergoing myomectomy and hysterectomy surgery with pfannenstiel incision in Gynecologic Clinics were included.Patients randomly divided into three groups.In group I (n=25) patients after general anaesthesia induction and entubation, preoperatively ultrasonography ? guided rectus sheath block with 0.25 %, 0.2 ml/kg levobupivacain in saline was performed. In group II patients (n=25) ,peroperatively rectus sheath block with 0.25%, 0.2 ml/kg levobupivacain in saline was performed from the area of surgery at incision side.In group III patients (n=25) 2 mg/kg i.v. tramadol was performed 30 minutes before the end of surgery .For both three groups Patient controlled analgesia (PCA) device was set with 0.2 mg/kg bolus dose and 10 minutes lock period.Peroperatively inspired sevoflurane concentration (%), peroperatively and postoperatively systolic and diastolicblood pressures, heart rates and oxygen saturations of each group were measured and reorded. Also postoperatively total PCA tramadol consumption, VAS pain scores, additional analgesic requirment, defecation time and side effects like nausea and vomitting were recorded.Findings: The demographic characteristics, operation periods and hemodynamic parameters of groups were similar. Peroperatively inspired sevoflurane concentration (%) was significantly lower in group I patients than group II and group III patients (p=0.0001), and VAS similuar in group II and group III patients (p>0.05).Postoperative systolic and diastolic blood pressures, heart rates were in hemodynamic lines clinically. Postoperative 24-hour cumulative tramadol consumption were found smilar in group I and group II patients (p>0.05) and lower than group III patiens (p=0.0001). Also VAS pain score was lower in group I patients at postperative 30 minutes, 1., 2., 4. hours (p=0.021) (p=0.020) (p=0.045) (p=0.044), than group II and group III patients. In group II and III patients VAS pain scores were similar (p>0.05). Incidence of side effects nausea, vomitting and additional analgesic requirment were not significantly different in three groups statistically (p>0.05). In group I; 5 patients, in group II; 1 patients have defecation and that was statistically significant (p>0.05).Results: Preoperative ultrasonography - guided rectus sheath block with levobupivacain reduce peroperatively inspired sevoflurane concentration (%) and postoperative tramadol requirment,provide efficient analgesia don?t effect hemodynamic parameters significantly and causes no serious side effects.Key words: Gynecologic surgery, Patient Controlled Analgesia, Levobupivacain, Rectus Sheath Block, Sevofluran, Ultrasonography