Türk atasözlerinde dil eğitimi üzerine bir araştırma
A research on language education within Turkish proverbs
Yazar: SÜHEYL AKGÖL
Danışman: PROF. DR. BİLGİNER ONAN
Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Dilbilim = Linguistics ; Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Anlatım = Expression ; Anlatım yeteneği = Expression ability ; Atasözleri = Proverbs ; Dil becerileri = Language skills ; Dil eğitimi = Language education ; Eğitim = Education ; Türk atasözleri = Turkish proverbs ; Türkçe = Turkish ; Türkçe eğitimi = Turkish education

Özet:
Bu araştırmada atasözlerinin sahip oldukları özelliklerden hareketle dinleme, okuma, konuşma ve yazma olarak bilinen temel dil becerilerinin Türk atasözlerinde hangi amaçla ve ne düzeyde kullanıldığı araştırılmıştır. Dil becerilerinin neler olduğu, nasıl geliştikleri, atasözlerinin yapı, gelişim ve özellikleri üzerinde kuramsal açıdan durulmuştur. Betimsel araştırma deseni kullanılan araştırmada atasözleri içerik analizi tekniğiyle analiz edilmiş, elde edilen bulgular alanda yapılan diğer araştırma bulgu ve sonuçlarıyla karşılaştırılarak irdelenmiş ve kuramsal temellerden yararlanılarak yorumlanmıştır. Araştırma sonucunda atasözlerinin konuşma ve dinleme dil becerilerini yüksek seviyede okuma ve yazma becerilerini ise düşük seviyede içerdikleri tespit edilmiştir. Atasözleri alıcı dil becerileri ve ifade edici dil becerileri bakımından da analiz edilmiş ve ifade edici dil becerilerinin atasözlerinde yüksek seviyede içerildiği tespit edilmiştir. Atasözlerinin yapısal olarak genelde kurallı ve basit, belirli bir kısmının ise bileşik cümle yapısında olduğu tespit edilmiştir. Anlam bakımından analiz edilen atasözlerinin büyük bir kısmı her dört dil becerisinde de anlama, eğitim, gerçek ve davranış kavramlarını yüksek seviyede içerdiği tespit edilmiştir. Atasözlerinin dil becerilerinin eğitiminde sıklıkla kullanıldığı, genelde dil becerileri kültürü edinme ve etkili kullanma amaçlarını içerdikleri tespit edilmiştir. Araştırma; eğitim sisteminde müfredatlara işlerlik, öğretmen, öğrenci ve velilere dil ve anlatım beceri zenginliği katacağı, yeni araştırmalar için veri sunacağından hem uygulayıcı hem de araştırmacılar için güncel, faydalı ve önemlidir.

Abstract:
By taking features bearing in proverbs into consideration, how and to what extend basic language skills as speaking, reading, writing and listening are presented in Turkish proverbs are studied in this study. What language skills are, how they develop and their structure, development, and properties are theoretically investigated. In this study, via descriptive research design, proverbs are investigated through content analysis technique, collected datum are analysed by comparing other research findings and results in the field, and interpreted by making use of theoretical basis. It is found in the end of the study that proverbs contain speaking and listening skills at a high frequency on the contrary reading and writing skills at a law frequency. Proverbs are also analysed in terms of receptive and enunciative skills and it is concluded that proverbs contain more enunciative language skills in comparison to receptive language skills. It is concluded that proverbs, structurally, are generally in regular and simple sentence structure form on the other hand certain ones are in compound sentence form. A large amount of proverbs analysed in terms of meaning are found to contain meaning, education, fact and behaviour concepts at a high frequency. Proverbs are found to be frequently used in teaching language skills and to generally contain objectives about language skills, acculturation and efficient use. This study is particularly important and useful as it will present effectiveness for curriculum, provide language and expression alternatives for teachers, students and parents and also will present up to date, useful and important datum for researchers.