Bir tıp fakültesine başvuran kronik obstrüktif akciğer hastalarında sarkopeni görülme sıklığı
Sarcopenia frequency in chronic obstructive lung patients applying to a university hospital
Yazar: HAVVA DEMİRCİOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. FATMA GÖKŞİN CİHAN
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Meram Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2018
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Akciğer hastalıkları = Lung diseases ; Akciğer hastalıkları-obstrüktif = Lung diseases-obstructive ; Deri kıvrımı kalınlığı = Skinfold thickness ; Hastaneler-üniversite = Hospitals-university ; Kas distrofileri = Muscular dystrophies ; Kas hastalıkları = Muscular diseases

Özet:
Amaç: Kronik obstrüktif akciğer hastalığı (KOAH) sistemik etkileri olan bir hastalıktır.
Sarkopeni de bu sistemik etkilerinden biridir. Bu çalışmada KOAH hastalarında sarkopeni
sıklığının değerlendirilmesi amaçlanmıştır.
Gereç ve yöntem: Bu tanımlayıcı çalışmaya Necmettin Erbakan Üniversitesi Meram Tıp
Fakültesi Göğüs Hastalıkları kliniğine başvuran, GOLD (Global Initiative for Chronic
Obstructive Lung Disease) kılavuzuna göre KOAH tanısı almış 50 yaş ve üstü 219 hasta
alındı. Sarkopeni tanısı koymak için kas fonksiyonu yürüme testiyle, kas gücü el dinamometre
cihazıyla, kas kütlesi biyoimpedans analiz (BİA) cihazı ile ölçüldü. Solunum fonksiyon
testleri (SFT), 6 dakika yürüme testi (6DYT) yapıldı. Modifiye Medikal Research Council
(mMRC) dispne skala anketi uygulandı.
Bulgular: Çalışmaya alınan hastaların 23'ü (%10,5) kadın, 196'sı (%89,5) erkekti. Hastaların
yaş ortalamaları 66,9 yıl idi. 219 hastanın 97'sinde (% 44,3) sarkopeni ve 17'sinde
(%7,8) presarkopeni tespit edilirken, 105'i (%47,9) ise sarkopenik değildi. Sarkopeni
grubunun 9'u (%9,3) kadın, 88'i (%90,7) erkekti. Deri kıvrım kalınğı sarkopenik olmayanlarda
26,3 8,9 mm, sarkopenik olanlarda 19,2 8,9 mm, presarkopenik olanlarda 19,2 10,1 mm
idi. Normal grupta deri altı yağ dokusu sarkopenik ve presarkopenik olanlardan daha fazla idi
(p<0,001). Sarkopeni görülme sıklığı NMRC dispne skalası ve bode indeksi arttıkça
artmaktaydı (p<0,001). Gold spirometrik sınıflama ile sarkopeni arasındada anlamlı ilişki
vardı (p=0,001). Yaş, BODE indeksi, GOLD spirometrik sınıflaması, mMRC, öğrenim
durumu ve VKİ sarkopeni ile anlamlı derecede ilişkili bulunmuştur.
Sonuç: KOAH hastalarında sarkopeni KOAH'ın şiddetiyle ve kötü prognozla yakından
ilişkiliydi. Ağır ve çok ağır KOAH'lılarda sarkopeni görülme oranı artmaktaydı. Sarkopenili hastalarda dispne skalası yüksekti. Egzersiz kapasiteleri sarkopenili hastalarda daha düşüktü. KOAH'lı hastalarda sarkopeni önemsenmeli ve geç olmadan önlemleri alınmalıdır.

Abstract:
Objective: Chronic obstructive pulmonary disease (COPD) is a systemic disease. Sarcopenia
is one of these systemic effects. In this study, it was aimed to evaluate the frequency of
sarcopenia in COPD patients.
Materials and methods: This descriptive study was performed on 219 patients aged 50 years
and over who were diagnosed as COPD according to the GOLD (Global Initiative for Chronic
Obstructive Lung Disease) guidelines at Necmettin Erbakan University Meram Medical
Faculty Chest Disease Clinic. To diagnose sarcopenia, muscle function was measured by
walking test, muscle strength by hand dynamometer, muscle mass bioimpedance analysis
(BIA) device. Pulmonary function tests (PFT), 6-min walk test (6MWT) were performed.
Modifiye Medical Research Council (mMRC) dyspnea scale questionnaire was applied.
Results: 23 (10.5%) of the patients were female and 196 (89.5%) were male. The mean age of
the patients was 66.9 ± 10.1 years old. Sarcopenia was detected in 97 (44.3%) of 219 patients,
and presarcopenia was detected in 17 (7.8%) and 105 (47.9%) patients were not sarcopenic.
Nine of the sarcoid group (9,3%) were female and 88 (90,7%) were male. Skin fold thickness
was 26.3 ± 8.9 mm in non-sarcopenic, 19.2 ± 8.9 mm in sarcopenic, 19.2 ± 10.1 mm in
presarcopenic cases. Subcutaneous fat tissue was thicker in the normal group than in the
sarcopenic and presarcopenic ones (p <0.001). The incidence of sarcopenia increased as
mMRC dyspnea score and BODE index increased (p <0.001). There was a significant
relationship between gold spirometric classification and sarcopenia (p = 0.001). Age, BODE index, GOLD spirometric classification, mMRC, education status and BMI were significantly
associated with sarcopenia.
Conclusion: Sarcopenia in COPD patients was closely related to the severity of COPD and
bad prognosis. The incidence of sarcopenia increased in severe and very severe COPD.
Dyspnea score was higher in patients with sarcopenia. Exercise capacities are lower in
patients with sarcopenia. In patients with COPD, sarcopenia should be respected and
preventive measures should be taken before it is too late.