Türkçe öğretmeni adaylarının kişisel ve mesleki yetkinlikleri, yaşam doyumları ve öğretme motivasyonları arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between personal and professional competences, life satisfaction and teaching motivation of Turkish teacher candidates
Yazar: SÜMEYYE YILDIZHAN
Danışman: DOÇ. DR. BAHADIR GÜLBAHAR
Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Türkçe Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Nicel yaklaşımlı bu araştırmada, Türkçe öğretmeni adaylarının kişisel ve mesleki yetkinlikleri, yaşam doyumları ve öğretme motivasyonları arasındaki ilişkiyi ve bu değişkenlerin bazı demografik değişkenlerle ilişkisini incelemek amaçlanmıştır. Araştırma, bu özellikleriyle ilişkisel tarama modelli bir çalışmadır. Araştırma evrenini, 2023-2024 Akademik Yılı'nda devlet üniversitelerinin eğitim fakültelerinin Türkçe öğretmenliği bölümü 4. sınıf öğrencileri, örneklemini ise anılan evren içinden kolaylıkla bulunabilen örnekleme yöntemiyle seçilen öğrenciler oluşturmaktadır. Türkçe öğretmeni adaylarının öğretme motivasyonlarını ölçmek için "Öğretme Motivasyonu Ölçeği", kişisel ve mesleki yetkinlik algılarını ölçmek için "Öğretmen Adayları İçin Kişisel-Mesleki Yetkinlikler Algı Ölçeği'' ve yaşam doyumlarını ölçmek için ise "Yaşam Doyumu Ölçeği" kullanılmıştır. Verilerin analizi SPSS 24.0 ile yapılmıştır. Araştırmada verilerin normal dağılım gösterip göstermediğini belirlemek için basıklık ve çarpıklık analizi yapılmış, verilerin normal dağılıma sahip olduğu görülmüş ve parametrik testlerin uygulanmasına karar verilmiştir. Gruplar arası karşılaştırmalar t-testi ve ANOVA ile, ilişkiler ise Pearson korelasyon testiyle test edilmiştir. Ayrıca Process analizleri uygulanmıştır. Araştırmada şu sonuçlara ulaşılmıştır: Türkçe öğretmeni adaylarının kişisel ve mesleki yetkinlik algıları ile öğretme motivasyonları arasında pozitif yönde nispeten düşük ilişki tespit edilmiştir. Yaşam doyumları ile kişisel ve mesleki yetkinlik algıları arasında pozitif yönde hafif düzeyde ilişki tespit edilmiştir. Yaşam doyumları ve öğretme motivasyonları arasında pozitif yönde orta düzeyde ilişki tespit edilmiştir. Türkçe öğretmeni adaylarının kişisel ve mesleki yetkinlik algılarının "oldukça yeterli" seviyesinde olduğu saptanmıştır. Yaşam doyumlarının "orta" düzeyde ve öğretme motivasyonlarının "yüksek" düzeyde olduğu belirlenmiştir. Türkçe öğretmeni adaylarının kişisel ve mesleki yetkinlik algıları, öğretme motivasyonları ve yaşam doyumları ile "cinsiyet, genel ağırlıklı not ortalaması (GANO), algılanan kişisel gelir düzeyi, bölüm memnuniyet durumu, bölüm yazma sebebi, iş bulma süresi tahmini" değişkenleri arasında anlamlı fark olup olmadığı incelenmiştir. Ayrıca yaşam doyumunun kişisel ve mesleki yetkinliklere etkisinde öğretme motivasyonunun aracılık etkisi ile yaşam doyumunun öğretme motivasyonunun farklılaşmasında kişisel ve mesleki yetkinliklerin aracılık etkisine bakılmıştır. Bulgular, alan yazındaki ilgili araştırmalar ile tartışılmış, son aşamada ise ulaşılan sonuçlar doğrultusunda çeşitli önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
In this quantitative study, it was aimed to examine the relationship between Turkish language teacher candidates' personal and professional competencies, life satisfaction and teaching motivation and the relationship between these variables and some demographic variables. With these features, the research is a relational survey modeled study. The population of the research consists of the 4th grade students of the Turkish language teaching department of the faculties of education of state universities in the 2023-2024 Academic Year, and the sample consists of the students selected by the sampling method that can be easily found from the aforementioned universe. The 'Teaching Motivation Scale' was used to measure the teaching motivation of prospective Turkish teachers, the 'Personal-Professional Competencies Perception Scale for Prospective Teachers' was used to measure their perceptions of personal and professional competencies, and the 'Life Satisfaction' scale was used to measure their life satisfaction. The data were analysed with SPSS 24.0. In the study, kurtosis and skewness analyses were performed to determine whether the data showed normal distribution, and it was seen that the data had normal distribution and it was decided to apply parametric tests. Comparisons between groups were tested by t-test and ANOVA, and relationships were tested by Pearson correlation. Process analyses were also applied. The following results were reached in the research: A relatively low positive relationship was found between Turkish teacher candidates' perceptions of personal and professional competence and their motivation to teach. There was a slight positive relationship between their life satisfaction and their perceptions of personal and professional competence. There was a moderate positive relationship between life satisfaction and motivation to teach. It was determined that Turkish teacher candidates' perceptions of personal and professional competence were at the level of "quite sufficient". It was determined that their life satisfaction was at 'medium' level and their motivation to teach was at 'high' level. It was examined whether there was a significant difference between the variables of 'gender, general weighted grade point average, perceived personal income level, satisfaction with the department, reason for writing the department, prediction of the duration of finding a job' and the perceptions of personal and professional competence, motivation to teach and life satisfaction of prospective Turkish teachers. In addition, the mediating effect of teaching motivation on the effect of life satisfaction on personal and professional competences and the mediating effect of personal and professional competences on the effect of life satisfaction on teaching motivation were examined. The findings were discussed with the related researches in the literature, and in the last stage, various suggestions were made in line with the results obtained.