Array CGH (karşılaştırmalı genom hibridizasyonu) tekniğinin mental retardasyonlu olguların rutin tanısındaki yeri ve önemi
The role and importance of array CGH (comperative genomic hybridization) technique in mental retardation cases
Yazar: BETÜL IŞIN
Danışman: PROF. DR. ÖZTÜRK ÖZDEMİR
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Tıbbi Genetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Genetik = Genetics
Dizin: Genom = Genome ; Kromozom delesyonu = Chromosome deletion ; Kromozom düzensizlikleri = Chromosome aberrations ; Kromozomlar = Chromosomes ; Nükleik asid hibridizasyonu = Nucleic acid hybridization ; Teşhis = Diagnosis ; Teşhis teknikleri ve prosedürleri = Diagnostic techniques and procedures ; Zeka geriliği = Mental retardation

Özet:
Array CGH (Karşılaştırmalı Genom Hibridizasyonu) tüm kromozomlardaki olası delesyon ve duplikasyonlar ile bu anomalilerin boyutlarının saptanmasını sağlayan ileri bir tekniktir. Mental retardasyon bireyde sosyal ve uyumsal davranışların geriliği, akademik ve konuşma becerilerinde kısıtlılık şeklinde ortaya çıkan nörogelişimsel bozukluklardır. Projemizde mental retardasyon ön tanısı/tanısı almış 8 adet hastaya ait DNA bankası kullanılarak array CGH analizi ile olası mikrodelesyon ve duplikasyonların tespit edilmesi amaçlandı.
Çalışmamızda kullanılan 8 hastadan birinde 4p16.3 duplikasyonu saptandı ve ilgili genlerin analizi gerçekleştirildi. Bir hastada 15q11.2 mikrodelesyon sendromu saptandı. 5 hasta normal olarak sonuçlandırıldı. Normal olarak sonuçlandırılan iki hastada X'e bağlı mental retardasyona sebep olan ZNF41 geni aday gen olarak tespit edildi. Normal olarak değerlendirilen bebek hastada ise 1q31.3 duplikasyonu ve 22q12.3 bölgesinde duplikasyonu saptandı. Bu aberasyonlara bağlı olarak henüz nörolojik belirtiler gözlenmediği için normal olarak sonuç verildi. Hastanın gelişim dönemi boyunca takip edileceği ve duplikasyona uğrayan bölgelerdeki genlerin ilişkili olduğu nörolojik durumlar bakımından inceleneceği belirlendi.
Bu çalışma ile array CGH yönteminin mental retardasyon hastalarında ayrıntılı analiz gücü sunarak ileri tanı sağladığı ortaya konmuştur. Bu doğrultuda yüksek rezolüsyon sağlaması, hastalıktan sorumlu genlerin araştırılması ve aday genlerin belirlenmesine olanak sağladığı için, mental retardasyon hastalarında ileri tanı yöntemi olarak belirlenmiştir. Aday genlerin etki mekanizmalarına dair ileri çalışmalar yapılması mental retardasyona neden olan genlerin belirlenmesi açısından önem taşımaktadır.

Abstract:
Array CGH (Comperative Genomic Hybridization) is an advanced technique that detect deletions and duplications on all chromosomes with their size. Mental retardation is a neurodevelopment disorder that restrict social and adaptive behavior and academic- speech skills. We aimed to detect possible microdeletion and duplications by array CGH analysis using DNA bank of 8 patients with pre-diagnosis/diagnosis of mental retardation in our project.
With this project one patient found as 4p16.3 duplication syndrome and genes related with syndrome was performed. In one patient analysed as 15q11.2 microdeletion syndrome. Five patients were found as normal molecular karyotype. ZNF41 gene was identified as a candidate gene in two patients, which normally resulted in X-linked mental retardation. In the case of normal infants, duplication of 1q31.3 and 22q12.3 was detected. As a result of these aberrations, neurological symptoms have not observed yet and the results evaluated as normal. It has been determined that the patient will be follow-up for neurological conditions during his developmental period.
In this study, it was revealed that array CGH method provides advanced diagnosis by providing detailed analysis power in mental retardation patients. In this regard, array CGH has been identified as a further diagnostic tool in patients with mental retardation, as it provides high resolution and allows investigation of genes responsible for disease and candidate genes. Further studies on the mechanism of action of candidate genes are important for the identification of genes that cause mental retardation.