Derrida felsefesinde adaletin olanağı
The possibility of justice in Derrida's philosophy
Yazar: EDA ÇAKMAKKAYA
Danışman: PROF. DR. IŞIL BAYAR BRAVO
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe Ana Bilim Dalı / Sistematik Felsefe ve Mantık Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Felsefe = Philosophy
Dizin: Adalet = Justice ; Dekonstrüksiyon = Deconstruction ; Derrida, Jacques = Derrida, Jacques ; Felsefe = Philosophy ; Onarıcı adalet = Restorative justice

Özet:
Bu tezin amacı Derrida felsefesinde adaletin olanağını ve olanaklılık halinde adaleti
sağlamanın hangi araçlarla sağlanabileceğini araştırmaktır. Adalet kavramının temel
bileşenlerini sorumluluk, konukseverlik, bağışlama, hayalet, miras, yasa/yasanın şiddeti olarak
belirleyerek, bu kavramları aporetik okumaya tabi tutar. Derrida, bu soruşturma temelinde
ulaşılan sonuca göre, adalete ulaşmanın olanaksız olduğunu, ancakhukuk olarak adalet'e
ulaşmanın olanaklı olduğunu iddia eder. Derrida hukuk olarak adaletin olanağını, diğer bir
ifadeyle, yasanın dekonstrüksiyona uğratılmasını, kesinliğin şiddetine karşı duruş temelinde
oluşturduğu dil felsefesi bağlamında temin eder. Bu nedenle, ilk olarak, felsefesinin temel
kavramları gözetilerek, felsefi düşünümünün oluşumunda etkili olan Platon, Saussure ve
Nietzsche okumaları ele alınacaktır. Akabinde, adalete ulaşmanın olanaksız olduğu iddiasını
serimleyebilmek adına, adaletin temel bileşenleri olarak verilen kavramlar incelenmeye
çalışılacaktır. Sonrasında, Derrida'nın hukuk olarak adalet biçiminde adalete yaklaşılmasına
olanak tanıyan yasaya ilişkin görüşleri Pascal, Montaigne ve Benjamin okumaları üzerinden
detaylandırılacaktır. Derrida'nın adaletin dekonstrüksiyon olduğu kabulü üzerinden yasanın
askıya alınması gerektiği iddiası, haklı bir yaklaşım olarak değerlendirilmekle birlikte, felsefe
tarihinde koşut değerlendirmelerde bulunan Platon, Aristoteles ve Kant ile olan ilişkileriyle
birlikte ele alınmaya çalışılacaktır. Derrida'nın hukuk olarak adaleti sağlama amacında
dekonstrüksiyon stratejisine hak verilmekle birlikte kendisi adına orijinal bir iddia olmadığı öne
sürülecektir. Derrida'nın differance ve yasanın dekonstrüksiyonu önerisi tarafımızca
günümüzün en yaygın adalet anlayışlarından biri olan cezalandırıcı adalet anlayışına
uygulanmaya çalışılacaktır. Hukuki muhakemenin önemi gözetilerek cezalandırıcı adalet
anlayışının teorideki ve pratikteki eksiklikleri dolayımında dekonstrüksiyona uğratılmasıyla
onarıcı adalet sistemiyle desteklenmesi gerektiği iddia edilecektir.
Anahtar kelimeler: Dil, dekonstrüksiyon, adalet, yasa, onarıcı adalet

Abstract:
The aim of this thesis is to investigate the possibility of justice in the philosophy of Jacques
Derrida and the means by which justice can be provided in case of possibility.Determining the
basic components of the concept of justice as responsibility, hospitality, ghost, inheritance,
forgiveness, law/violence of law, he subjects these concepts to an aporetic reading.Derrida
claims that, according to the conclusion reached on the basis of this investigation, it is
impossible to reach justice, but it is possible to reach justice as law.Derrida assures the
possibility of justice as law, in other words, the deconstruction of the law, in the context of the
philosophy of language he created on the basis of his stance against the violence of certainty.For
this reason, first of all, considering the basic concepts of philosophy, Plato, Saussure and
Nietzsche readings, which are effective in the formation of Derrida's philosophical reflection,
will be discussed.Then, in order to present the claim that it is impossible to reach justice, the
concepts given as the basic components of justice will be examined.Afterwards, Derrida's views
on the law, which allows to approach justice in the form of justice as law, will be detailed
through his Pascal, Montaigne and Benjamin readings.Although Derrida's claim that the law
should be suspended on the basis of the acceptance of justice as deconstruction is considered as
a just approach, it will be tried to be dealt with together with his relations with Plato, Aristotle
and Kant, who have made parallel evaluations in the history of philosophy.Although the
deconstruction strategy seems to be right in Derrida's aim of providing justice as law, it is not an
original claim on his behalf. We will try to apply Derrida's concepts of differance and
deconstruction of law to one of the most common justice understandings of the present day, the
punitive justice understanding. Considering the importance of legal reasoning, it will be argued
that the punitive justice understanding should be supported by the restorative justice system by
deconstructing it due to the deficiencies in theory and practice.
Key words: Language, deconstruction, justice, law, restorative justice