Obez olan ve olmayan bireylerde insülin direnci ile leptin, interlökin-6, HS-CRP ve fibrinojen ilişkisi: Vaka kontrol çalışması
The relationship between insulin resistance and leptin, interleukin-6, hs-CRP and fibrinogen in obese and non-obese individuals: a case control study
Yazar: AHMET KOÇAK
Danışman: PROF. DR. SELMA ÇİVİ
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Meram Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2013
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: C reaktif protein = C reactive protein ; Fibrinojen = Fibrinogen ; Leptin = Leptin ; Obezite = Obesity ; İnsülin = Insulin ; İnsülin direnci = Insulin resistance ; İnterlökin 6 = Interleukin 6

Özet:
Obez Olan ve Olmayan Bireylerde İnsülin Direnci İle Leptin, İnterlökin-6, hs-CRP ve
Fibrinojen İlişkisi: Vaka Kontrol Çalışması, Dr.Ahmet Koçak, Uzmanlık Tezi,
Konya, 2013
Amaç: Obezite pek çok sağlık probleminin oluşmasına zemin hazırlamakta, hayat kalitesi
ve süresini olumsuz yönde etkilemektedir. Bu çalışmada obez olan ve olmayan bireylerde
insülin direnci ile interlökin-6, leptin, hs-CRP ve fibrinojen ilişkisini araştırmayı
amaçladık.
Gereç ve yöntem: Vaka kontrol tipinde analitik bir araştırma olan bu çalışma Necmettin
Erbakan Üniversitesi Meram Tıp Fakültesi Aile Hekimliği polikliniğine müracaat eden
obez olan ve olmayan 329 erişkin bireyde gerçekleştirildi. Diabetes mellitus, ailesel
dislipidemi, romatoid artrit, kollagen doku hastalığı, koroner kalp hastalığı, karaciğer ve
böbrek yetmezliği bulunanlar, gebeler, akut enfeksiyon hastalığı olanlar ve çalışmaya
katılmayı kabul etmeyenler araştırmaya dahil edilmedi. Katılımcılara sosyodemografik
özelliklerini içeren bir anket formu uygulandı. Katılımcıların detaylı tıbbi öyküleri
alınarak, boy, kilo, vücut kütle indeksi, bel çevresi, kalça çevresi, sistolik ve diastolik kan
basınçları ölçüldü. 12 saat açlık sonrası alınan kanlarında açlık kan şekeri, total kolesterol,
trigliserit, LDL-c, HDL-c, hs- CRP, leptin, IL-6, fibrinojen, açlık insülin düzeyleri
ölçüldü ve beden kütle indeksi ile arasındaki ilişkiler değerlendirildi. İnsülin direnci için
açlık plazma glukozu ve insülin düzeyleri kullanılarak HOMA IR(Homeostasis Model
Assessment ) hesaplandı (HOMA-IR= Serum Glucose (mg/dL). × Plasma insülin
(?U/mL) / 405). Çalışmada elde edilen bulgular değerlendirilirken, istatistiksel analizler
için SPSS (Statistical Package for Social Sciences) 16,00 programı kullanıldı, p değerinin
<0.05 olması anlamlı olarak kabul edildi.
Bulgular: Katılanların 125?i (%38.0) erkek, 204?ü (%62.0) kadındı, 71?i (%21.5) normal
kilolu, 89?u (%27.1) fazla kilolu, 169?u (%51.4) obez idi. AKŞ, LDL-c, trigliserid
düzeyleri erkeklerde, fibrinojen, leptin, HDL-c düzeyleri ise kadınlarda daha yüksek
bulundu (p<0.05). T.kolesterol, IL-6, hs-CRP, HOMA-IR seviyeleri ile cinsiyetler arasında
anlamlı bir fark bulunmadı (p>0.05). Düşük eğitim düzeyi ile obezite anlamlı bir ilişki
göstermekte idi (p=0.001). Obezite sıklığının en fazla olduğu grup ev kadınları idi (
p=0.001). Evli olanlarda fazla kilo ve obez olma diğer gruplardan daha fazla idi (p=0.001).
Çalışmamızda yüksek AKŞ, TG, insülin, insülin direnci, hs-CRP, fibrinojen, leptin
düzeyleri ve düşük HDL-c düzeyleri ile obezite arasında anlamlı bir ilişkili bulundu
iv
(p<0.05). IL-6 ile obezite arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunmadı (p>0.05).
Hipertansiyon ile obezite arasında anlamlı bir ilişki vardı (p=0.001).
Sonuç: Çalışmamızda yüksek AKŞ, TG, insülin, insülin direnci, hs-CRP, fibrinojen,
leptin düzeyleri ve düşük HDL-c düzeyleri obezite ile ilişkili bulunmuştur. Bu ilişki
diabetes mellitus ve kardiyovasküler hastalıklar başta olmak üzere birçok hastalığa yol
açmaktadır. Bu nedenle obezite sık takip ve tedavi edilmesi gereken bir hastalıktır. Obezite
ile insülin direnci, sitokinler ve leptin arasındaki ilişkilerin karmaşık mekanizmasının
aydınlatılması için daha ileri çalışmalara gerek duyulmaktadır.
Anahtar kelimeler: Obezite, insülin direnci, IL-6, hs-CRP, fibrinojen, leptin.

Abstract:
The Relationship Between Insulin Resistance and Leptin, Interleukin-6, hs-CRP and
Fibrinogen in Obese and Non-obese Individuals: A Case Control Study, Dr.Ahmet
Koçak, Dissertation, Konya 2013
Purpose: Obesity lays the groundwork for many health problems, and affects quality and
duration of life negatively. Therefore, in this study, we aimed to investigate the
relationship between insulin resistance and interleukin-6, leptin, hs-CRP and fibrinogen in
obese and non-obese individuals
Material and Methods: This study, which is an analytical study in the case-control type,
was conducted on 329 obese and non-obese adult individuals who applied to Necmettin
Erbakan University, Meram Medical Faculty, Department of Family Medicine. Of the
patients who applied, those who suffered from diabetes mellitus, familial dyslipidemia,
rheumatoid arthritis, collagen tissue disease, coronary heart disease and liver and renal
failure, and those who were pregnant or suffered from infectious diseases were not
included from the study. The participants were administered a survey form concerning
their socio-demographic characteristics. Detailed medical background information of the
participants was obtained and their heights, weights, body mass indexes, waist
circumferences, and systolic and diastolic blood pressures were measured. Fasting blood
glucose, total cholesterol, triglyceride, LDL-c, HDL-c, hs- CRP, leptin, IL-6, fibrinogen,
and insulin levels were measured after 12 hours of fasting and the their correlations with
body mass index were evaluated. For insulin resistance, HOMA IR (Homeostasis Model
Assessment) was calculated by using fasting plasma glucose and insulin levels (HOMAIR=
Serum Glucose (mg/dL) × Plasma insulin (?U/mL) / 405). SPSS (Statistical Package
for Social Sciences) 16,00 software program was used in order to evaluate the findings
obtained from the study and if p value was <0.05, this was considered to be significant.
Results: Of all the participants, 204 (62.0 %) were female, 125 (38.0%) were male; 71 of
them were of (21.5 %) normal weight, 89 (27.1 %) were overweight and 169 were (51.4
%) obese. Male gender had higher fasting blood glucose, LDL-c and triglyceride levels
whereas fibrinogen, leptin and HDL-c levels were higher in female (p<0.05). There was
not a significant difference between total cholesterol, IL-6, hs-CRP and HOMA-IR levels
and gender (p>0.05). On the other hand, there was a significant correlation between low
educational level and obesity (p=0.001). The group that had the highest incidence of
obesity involved the housewives (p=0.001). The married participants exhibited higher rates
vi
of being overweight and obese than other groups (p=0.001). In our study, a significant
correlation was found between high fasting blood glucose, TG, insulin, insulin resistance,
hs-CRP, fibrinogen, leptin levels, low HDL-c levels and obesity (p<0.05). No statistically
significant relationship was found between IL-6 and obesity (p>0.05). On the other hand,
there was a significant correlation between high blood pressure and obesity (p=0.001).
Conclusion: In our study, high fasting blood glucose, TG, insulin, insulin resistance, hs-
CRP, fibrinogen, leptin and low HDL-c levels were found to be correlated with obesity.
This correlation leads to many diseases, notably diabetes mellitus and cardio-vascular
diseases. Therefore, obesity is a disease that needs to be monitored closely and frequently
and treated properly. Further studies are needed to shed light on the mechanisms of the
relationships between obesity and insulin resistance, cytokines and leptin.
Key words: Obesity, insulin resistance, IL-6, hs-CRP, fibrinogen, leptin.