Acil servise inme ile başvuran hastalarda optik sinir kılıf çapı ve optik disk yüksekliği ölçümünün inme şiddeti ve mortalite ile ilişkisi
The relationship between optic nerve sheath diameter and optic disk height measurement with stroke severity and mortality in patients presenting to the emergency department with stroke
Yazar: GÖKÇE GENEL
Danışman: DOÇ. DR. NAZİRE BELGİN AKILLI
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Konya Şehir Hastanesi / Acil Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Acil Tıp = Emergency Medicine

Özet:
Amaç: Bu çalışmada Sağlık Bilimleri Üniversitesi Konya Şehir Hastanesi acil servisine strok ile başvuran hastalarda OSKÇ ve ODY'nin inme şiddeti ve mortalite ile ilişkisini araştırmak amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Çalışmamız tek merkezli, prospektif, kohort bir çalışmadır. Sağlık Bilimleri Üniversitesi Konya Şehir Hastanesi Acil Servis Kliniği Ocak 2023-Ağustos 2023 tarihleri arasında acil servise başvuran 18 yaş üstü hemorajik ve iskemik inme öyküsüne sahip olan hastalar çalışmaya dâhil edildi.
Dâhil etme kriterleri; 18 yaş üzerinde olan, onam veren, kraniyal veya orbital tümör öyküsü olmayan akut iskemi nedeniyle acile başvurmuş olan hastalardır. 18 yaş altı, onam vermeyenler, optik nörit, optik sinirin araknoid kisti, anterior orbital kitle,kavernöz sinüs kistleri ,daha önce inme öyküsü olanlar, kafa içi kitlesi olanlar pseudotumor cerebri tanısı almış olanlar hidrosefalisi olanlar , gebeler çalışma dışı bırakıldı.
Hastaların demografik özellikleri, vital bulguları, fizik muayene bulguları, NIHSS, GKS, kronik hastalıkları ,rutin kan tetkikleri ,kranial BT bulguları kaydedildi. İskemik strokta ant/post sistem tutulumu,laküner enfarkt olup olmadığı ,sağ /sol lob tutulumu,tentorial supratentorial bölge tutulumu kaydedildi.Başvuruda çekilen BT ve difüzyon MR görüntüleri radyolog tarafından değerlendirildi. Lezyon hacmi hesaplandı.Optik ultrasonografi eğitimli acil tıp asistanı tarafından yapıldı. Burada optik sinir kılıf çapı ve optik disk yüksekliği ölçüldü. Hastaların hastaneye yatıp yatmadığı,invaziv endovaskuler girişim uygulanıp uygulanmadığı ,herniasyon gelişip gelişmediği,hastane içi mortalite olup olmadığı kaydedildi. 
İnme şiddeti NIHSS' na göre belirlendi. NIHSS (0‒4) hafif, NIHSS (4‒8) orta, NIHSS (8‒25) orta şiddetli, NIHSS(25‒40) ağır inme olarak tanımlandı. İstatistiksel analizler SPSS versiyon 15.0 yazılımı kullanılarak yapıldı. ODY ve OSKÇ'nin mortaliteyi tahmin etmedeki performans karakteristikleri (sensitivite, spesifite, + LR, -LR, negatif prediktif değer ve pozitif prediktif değer) hesaplandı, ROC eğrisi çizilerek eğri altında kalan alan hesaplandı, kestrim değeri belirlendi. İnme şiddetinin  optik ultrasonografi bulgularının karşılaştırılması Kruskal-Wallis testi ile yapıldı.Gerekli olduğu zaman ikili grup karşılaştırılması Bonferroni düzeltmesi kullanılarak Mann-Whitney U testi ile yapıldı.
P değeri < 0.05 istatistiksel anlamlı kabul edildi.
        	Bulgular: Çalışmaya 221 hasta dahil edildi. Hastaların 26 tanesinin NIHSS (25-40) şiddetli, 43 tanesinin  NIHSS (8-25) orta şiddetli,46 tanesinin  NIHSS (4-8) orta, 106 tanesinin NIHSS (0-4) hafif idi. NIHSS şiddetli olanlarda  sağ OSKÇ ortalaması 6,2 ± 0,29 mm ,sol OSKÇ ortalaması 6,4 ± 0,2 mm , sağ ODY 0,6 (0) mm sol ODY median değeri 0,7 (0) mm olarak ölçüldü .NIHSS  orta şiddetli olan 43 hastanın sağ OSKÇ ortalaması 6,0 ±0,33 mm ,sol OSKÇ ortalaması 6,1 ±0,4 mm olarak , sağ ODY median değeri  0,5 (0) mm sol ODY median değeri 0,6 ( 0 ) mm olarak   ölçülmüştür. NIHSS orta olan 46 hastanın sağ OSKÇ ortalaması 5,7 ±0,4 mm, sol OSKÇ ortalaması 5,8 ±0,44 mm, sağ ODY median değerin 0,37 (0) sol ODY median değeri 0,4 ( 0 ) mm olarak ölçüldü. NIHSS hafif olan 105 hastanın sağ OSKÇ ortalaması 5,2 ±0,51 mm iken sol OSKÇ ortalaması 5,4 ±0,53 mm, sağ ODY ve sol ODY median değeri 0,3 ( 0) mm olarak ölçüldü(p <0.0001).
Çalışmamızda mortalite gelişen hastalarda sağ OSKÇ ortalaması 6,1±0,41mm, sol OSKÇ ortalaması 6,3 ±0,37mm, sağ ODY median değeri 0,5 (0) mm sol ODY median değeri 0,7 (0) mm olarak ölçüldü. Hastane içi mortalite öngörmede eğri altında kalan alan incelendiğinde Sol OSKÇ>6,1mm  için sensitivite 85 (% 95GA 69,5-94,1), spesifite 79,1 (% 95 GA 72,5-84,8), +LR 4,05 (% GA 3,0-5,5) – LR 0,19 (% 95 GA0,09-0,4), PPD: 46,5 (% 95 GA38,8-54,3), NPD: 96 (% 95 GA 92-98,1), AUC: 0,85 (% 95 GA 0,79-0,90), p<0,0001 tespit edildi.
       	Cerrahi tedavi alan hastalarda  sağ OSKÇ ortalaması 6,1±0,21 mm, sol OSKÇ ortalaması 6,3±0,22 mm olarak, sağ ODY median değeri 0,60(0) mm, sol ODY median değeri 0,70(0) mm olarak ölçüldü. Cerrahi tedavi gereksinimi öngörmede eğri altında kalan alan sol ODY>0,5 mm için sensitivite 100 (% 95 GA 59-100), spesifite70,1(% 95 GA 64,3-76,9) + LR 3,44(% 95 GA 2,8-4,2),- LR 0,00, PPD: 10,1 ( % 95 GA 8,4-12,2), NPD: 100, AUC: 0,89 (% 95 GA 0,84-0,93), p<0,0001 tespit edildi.
      	Çalışmamızda herniasyon gelişen hastalarda sağ OSKÇ ortalaması 6,3±0,26 mm, sol OSKÇ ortalaması 6,4±0,18 mm , sağ ODY median değeri 0,60(0) mm ,sol ODY median değeri 0,65(0) mm olarak ölçüldü.Herniasyon gelişimini öngörmede eğri altında kalan alan sol OSKÇ>6,1mm için sensitivite 100 (% 95 GA 54,1-100), spesifite 70 ( % 95 GA63,2-75,8), +LR 3,31 (% 95 GA 2,7-4,1)- LR:0, PPD :8,5 (% 95 GA7,0-10,2), NPD :100, AUC : 0,89 (% 95 0,84-0,93), p<0,0001 tespit edildi.
      	Sonuç: Çalışmamızın sonuçlarına göre OSKÇ ve ODY artışı strok şiddeti  ve mortalite ile ilişkilidir. Optik ultrasonografi strok hastalarında cerrahi tedaviyi öngörmede, mortaliteyi öngörmede, herniasyonu öngörmede yatak başı yapılabilen ,ucuz,noninvaziv ,kullanılabilir bir yöntemdir.
Anahtar kelimeler :İntrakranial  basınç artış ,optik disk yüksekliği, optik sinir kılıf çapı, strok

Abstract:
Objective: In this study, it was aimed to investigate the relationship between ONSD and ODE with stroke severity and mortality in patients applied to the emergency department of Health Sciences University Konya City Hospital with stroke.
Materials and Methods: Our study is a single-center, prospective, cohort study. Patients with a history of hemorrhagic and ischemic stroke over the age of 18 who applied to the emergency department of Health Sciences University Konya City Hospital Emergency Department between January 2023 and August 2023 were included in the study.
Inclusion criteria; Patients who are over 18 years of age, give consent, have no history of cranial or orbital tumor, and are admitted to the emergency department due to acute ischemia. Those under 18 years of age, those who did not give consent, those with optic neuritis, arachnoid cyst of the optic nerve, anterior orbital mass, cavernous sinus cysts, previous stroke history, those with an intracranial mass, those diagnosed with pseudotumor cerebri, those with hydrocephalus, and pregnant women were excluded from the study.
Demographic characteristics, vital signs, physical examination findings, NIHSS, GCS, chronic diseases, routine blood tests, and cranial CT findings of the patients were recorded. In ischemic stroke, ant/post system involvement,  whether there is a lacunar infarction, right/left lobe involvement, tentorial supratentorial region involvement were recorded CT and diffusion MRI images taken at admission were evaluated by the radiologist. Lesion volume was calculated. Optical ultrasonography was performed by a trained emergency medicine assistant. Here, optic nerve sheath diameter and optic disc height were measured. It was recorded whether the patients were hospitalized, whether invasive endovascular intervention was performed, whether herniation developed, and whether there was in-hospital mortality.
Stroke severity was determined according to NIHSS. NIHSS (0‒4) was defined as mild, NIHSS (4‒8) as moderate, NIHSS (8‒25) as moderate, and NIHSS (25‒40) as severe. Statistical analyzes were performed using SPSS version 15.0 software. The performance characteristics of ODY and ONSC in predicting mortality (sensitivity, specificity, + LR, -LR, negative predictive value and positive predictive value) were calculated, the area under the curve was calculated by drawing the ROC curve, and the cutoff value was determined. Comparison of stroke severity and optical ultrasonography findings was made with the Kruskal-Wallis test.
P value < 0.05 was considered statistically significant.
Results: 221 patients were included in the study. 26 of the patients had NIHSS (25-40) severe, 43 had NIHSS (8-25) moderate, 46 had NIHSS (4-8) moderate, and 106 had NIHSS (0-4) mild. In patients with severe NIHSS, the mean value of right ONSD was measured as 6.2 ± 0.29 mm, the mean of left ONSD was 6.4 ± 0.2 mm, the median value of right ODE was 0.6 (0) mm and the median value of left ODE was 0.7 (0) mm. Of 43 patients with moderate NIHSS, the mean of right ONSD was 6.0 ± 0.33 mm, the mean of left ONSD was 6.1 ± 0.4 mm, the median value of right ODE was 0.5 (0) mm, and the median value of left ODE was 0.6 (0) mm. Measured in 0 ) mm. Of 46 patients with medium NIHSS, the mean of right ONSD was 5.7 ±0.4 mm, the mean of left ONSD was 5.8 ±0.44 mm, the median value of right ODE was 0.37 (0) and the median value of left ODE was 0.4 (0) mm. measured as. In 105 patients with mild NIHSS, the mean of right ONSD was 5.2 ±0.51 mm, while the mean of left ONSD was 5.4 ±0.53 mm, and the median value of right ODE and left ODE was measured as 0.3 (0) mm (p <0.0001). 
In our study, in patients who developed mortality, the mean of right ONSD was measured as 6.1±0.41mm, the mean of left ONSD was 6.3 ±0.37mm, the median value of right ODE was 0.5 (0) mm and the median value of left ODE was 0.7 (0) mm. When the area under the curve in predicting in-hospital mortality is examined, the sensitivity for Left ONSD>6.1mm is 85 (95% CI 69.5-94.1), specificity is 79.1 (95% CI 72.5-84.8), +LR 4 .05 (% CI 3.0-5.5) – LR 0.19 (95% CI 0.09-0.4), PPV: 46.5 (95% CI 38.8-54.3), NPV: 96 (95% CI 92-98.1), AUC: 0.85 (95% CI 0.79-0.90), p<0.0001 was detected. 
In patients receiving surgical treatment, the mean of right ONSD was 6.1±0.21 mm, the mean of left ONSD was 6.3±0.22 mm, the median value of right ODE was 0.60(0) mm, and the median value of left ODE was 0.70(0) mm measured . Area under the curve in predicting the need for surgical treatment for  left ODE>0.5 mm, sensitivity 100 (95% CI 59-100), specificity70.1(95% CI 64.3-76.9) + LR 3.44(95% CI 2.8-4.2 ),- LR 0.00, PPD: 10.1 (95% CI 8.4-12.2), NPD: 100, AUC: 0.89 (95% CI 0.84-0.93), p< 0.0001 was detected.
In our study, in patients who developed herniation, the mean of right ONSD was 6.3±0.26 mm, the mean of left ONSD was 6.4±0.18 mm, the median value of right ODE was 0.60(0) mm, and the median value of left ODE was 0.65(0)mm measured . .Area under the curve for predicting herniation development for left ONSD>6.1mm, sensitivity 100 (95% CI 54.1-100), specificity 70 (95% CI63.2-75.8), +LR 3.31 (95%) CI 2.7-4.1)- LR:0, PPD:8.5 (95% CI7.0-10.2), NPD:100, AUC: 0.89 (95% 0.84-0.93 ), p<0.0001 was detected.
Conclusion: According to the results of our study, the increase in ONSD and ODE  is associated with stroke severity and mortality. Optical ultrasonography is a cheap, noninvasive and usable method that can be performed at the bedside in predicting surgical treatment, predicting mortality and predicting herniation in stroke patients. 
Key words: İncreased intracranial pressure, optic disc height, optic nerve sheath diameter, stroke