Obez ve aşırı kilolu hastalarda serum 25(OH) D vitamini düzeylerinin biyokimyasal parametreler ve demir eksikliği anemisi ile olan ilişkisi
The relationship between serum 25(OH) vitamin D levels and biochemical parameters and iron deficiency anemia in patients with obese and overweight
Yazar: EMİNE RÜMEYSA TÜRK KARAKURT
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ZERRİN GAMSIZKAN
Düzce Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2019
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Anemi-demir eksikliği = Anemia-iron deficiency ; Biyokimyasal özellikler = Biochemical properties ; Obezite = Obesity ; Vitamin D = Vitamin D ; Vitamin D eksikliği = Vitamin D deficiency

Özet:
Amaç: Bu çalışmada D vitamini eksikliğinin bağlantılı olabileceği biyokimyasal parametreler, obezite ve demir eksikliği anemisi ile ilişkisinin araştırılması amaçlanmıştır.
Yöntem: Retrospektif ve tanımlayıcı-kesitsel olarak planlanan bu çalışma, Düzce Üniversitesi Aile Hekimliği Anabilim Dalı polikliniklerine Ağustos 2016-Ocak 2019 tarihleri arasında başvuran 1072 hasta dahil edilerek yapılmıştır. Çalışmamızdaki dışlama kriterleri; gebelik ve emzirme, <18 yaş altı olma, son 6 ayda demir replasmanı almak ve kan örneğinin alındığı gün aktif enfeksiyon varlığı şeklindedir.
Bulgular: 863 kadın ve 209 erkek katılımcıyla yapılan bu çalışmada %55,7 oranında D vitamini eksikliği görüldü. Çalışmaya katılan kadın hastaların 25(OH)D vitamini düzeyleri daha düşük, D vitamini eksikliği görülme sıklığı ise erkek hastalara göre daha fazlaydı. Kadınlarda D vitamini eksikliği görülme sıklığı %61,4 iken erkeklerde bu oran %32,1 bulundu. Hgb, demir ve ferritin düzeyleri D vitamini eksikliği olmayanlarda daha yüksek bulundu ve hgb, demir ve ferritin ile 25(OH)D arasında pozitif korelasyon saptandı (hgb: p<0,001, demir: p<0,001, ferritin: p<0,001). D vitamini grupları arasında AKG, insülin, TK, HDL ve TG düzeylerinde anlamlı bir fark görülmedi. LDL ortalaması ise D vitamini eksikliği olanlarda daha düşük bulundu (p=0,029) ve HDL ile 25(OH)D arasında pozitif korelasyon saptandı (p=0,005). D vitamini eksikliği en az pre-obez grupta, en sık evre 3 obez grupta görüldü. BKİ grupları arasında 25(OH)D düzeyleri açısından anlamlı bir fark görülmedi. D vitamini eksikliği olanlarda BKİ ortalaması daha fazla bulundu ve BKİ ile 25(OH)D arasında negatif korelasyon gösterildi (p<0,001). D vitamini eksikliği olanlarda VYY ve VYA yüksek bulundu. VYY ve VYA ile 25(OH)D arasında negatif korelasyon gösterildi (VYY: p<0,001, VYA: p<0,001) fakat VYO ile D vitamini arasında anlamlı bir ilişki gösterilemedi.
ii
Sonuç: D vitamini eksikliği birçok hastalığa zemin hazırlaması, kolay önlenebilir ve tedavi edilebilir olması nedeniyle önemli bir durumdur. Bu nedenle Aile Hekimliği disiplininin, D vitamini eksikliği üzerinde hassasiyetle durması gereken bir konudur. Ayrıca D vitamini eksikliği risk faktörlerinin iyi bilinmesi, obezite ve demir eksikliği gibi ilişkili olabilecek durumlar konusunda da dikkatli olunması gerektiği düşünülmektedir.
Anahtar Kelimeler: D vitamini, obezite, demir eksikliği

Abstract:
Aim: This study aimed to investigate the relationship between vitamin D deficiency and biochemical parameters, obesity, and iron deficiency anaemia.
Method: This retrospective and descriptive cross-sectional study was conducted on 1072 patients admitted to Düzce University Family Medicine Department outpatient clinics between August 2016 and January 2019. Exclusion criteria in our study; pregnancy and lactation, being <18 years of age, taking iron replacement in the last 6 months and the presence of active infection on the day of blood sampling.
Results: This work; 863 women and 209 men participated in the study. Vitamin D deficiency was observed in 55.7% of the patients. Female patients participating in the study had lower 25(OH)D levels, the incidence of vitamin D deficiency was higher than in male patients. The incidence of vitamin D deficiency was 61.4% in women and 32.1% in men. Hgb, iron and ferritin levels were higher in patients without vitamin D deficiency and there was a positive correlation found between hgb, iron and ferritin and 25(OH)D (hgb: p<0,001, iron: p<0,001, ferritin: p<0,001). There was no significant difference in preprandial blood glucose, insulin, TC, HDL and TG levels among vitamin D groups. The mean LDL was lower in patients with vitamin D deficiency (p=0,029) and a positive correlation was found between HDL and 25(OH)D (p=0,005). Vitamin D deficiency was seen at least in the pre-obese group and the most common stage 3 obese group. There was no significant difference in the 25(OH)D levels of bmi groups. BMI was found to be higher in patients with vitamin D deficiency and a negative correlation was found between BMI and 25(OH)D. In patients with vitamin D deficiency, %FM and FM were found to be high. There was a negative correlation between %FM and FM and 25(OH)D (%FM: p<0,001, FM: p<0,001). However, no significant relationship was found between %VF and vitamin D.
Conclusion: Vitamin D deficiency is an important condition because it prepares many diseases and is easily preventable and treatable. For this reason, the discipline of Family Medicine is a subject that needs to be emphasized with regard to vitamin D
iv
deficiency. It is also thought that vitamin D deficiency risk factors should be well known and caution should be exercised in potentially related conditions such as obesity and iron deficiency.
Keywords: Vitamin D, Obesity, Iron deficiency