Bazı kirletici maddelerin sub-lethal konsantrasyonlarının sazan (Cyprinus carpio, L., 1758, Cyprinidae)'daki hematolojik ve biyokimyasal kan parametreleri üzerine etkisi
Effects of sub-lethal concentrations of some pollutant on heamatological and biochemical parameters in the carp (Cyprinus carpio, L., 1758, Cyprinidae)
Yazar: ELİF GÜNEŞ GÜNDE
Danışman: PROF. DR. SEDAT V. YERLİ
Hacettepe Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2011
Konu: Biyoloji = Biology
Dizin: Azinfosmetil = Azinphosmethyl ; Benzo(a)piren = Benzo(a)pyrene ; Dichlorvos = Dichlorvos ; Kan parametreleri = Blood parameters

Özet:
Polisiklik aromatik hidrokarbon olan (PAH), benzopyrene, organofosforlu pestisit olan, azinfosmetill ve dichlorvos ve bir piretroid insektisit olan tetramethrinin sub-letal konsantrasyonlarının sazan balığı (Cyprinus carpio)'ndaki hematolojik ve biyokimyasal parametreler üzerine etkisi bu araştırma kapsamında incelenmiştir. Kirleticilere maruz bırakılan sazan balıklarının kan örnekleri alınmıştır. Tamkan parametrelerinden; akyuvar (WBC), alyuvar (RBC), hemoglobin (Hb), hematokrit (Hct) değerleri manuel yöntemlerle, mean corpuscular hemoglobin (MCH), mean corpuscular hemoglobin concentration (MCHC) ve mean corpuscular volume (MCV) değerleri hesaplama yoluyla bulunmuştur. Biyokimyasal parametrelerden glikoz, total kolesterol, total protein, glutamat oksaloasetat transaminaz (GOT), laktat dehidrojenaz (LDH), klor (Cl-), sodyum (Na+), potasyum (K+) ve kalsiyum (Ca++) değerleri otomatik biyokimya analizörü yardımıyla bulunmuştur.Dichlorvos, azinfosmetil, tetramethrin ve benzopyrene, akyuvar sayısında artışa, alyuvar, hemoglobin, hematokrit düzeylerinde düşüşe sebep olmuştur. Dichlorvos ve tetramethrin, MCV değerinde düşüşe, MCH ve MCHC değerlerinde artışa sebep olurken, azinfosmetil ve benzopyrene MCV, MCH ve MCHC değerlerinde artışa sebep olmuştur. Tüm toksik maddeler; glikoz, total kolesterol, GOT ve LDH değerlerinde artışa sebep olurken, total protein, kalsiyum (Ca++), potasyum (K+), sodyum (Na+) ve klor (Cl-) değerlerinde düşüşe neden olmuştur.Anahtar kelimeler: Cyprinus carpio, kan parametreleri, subletal konsantrasyon, dichlorvos, benzopyrene, tetramethrin, azinfosmetil

Abstract:
Effects of sub-lethal concentrations of a polycyclic aromatic hydrocarbons (PAH), benzo[a]pyrene, pesticides, tetramethrin, dichlorvos and azinphos-methyl on haematological and biochemical parameters in the carp (Cyprinus carpio) were examined in this study. The carp was exposed to different concentrations of four toxic substances and blood samples were collected. It were examined leucocyte (WBC), erythrocyte (RBC), hemoglobin (Hb), hematocrit (Hct), mean corpuscular hemoglobin (MCH), mean corpuscular hemoglobin concentration (MCHC), and mean corpuscular volume (MCV). Biochemical parameters were also determined. Glutamate oxaloacetate transaminase (GOT), lactate dehydrogenase (LDH), glucose, total cholesterol, protein, chlorine (Cl-), sodium (Na+), potassium (K+) and calcium (Ca++) were examined.Dichlorvos, azinphos-methyl, tetramethrin and benzopyrene caused to decrease of erythrocyte, hemoglobin and hematocrit. Dichlorvos and tetramethrin caused to decrease of MCV, increase of MCH and MCHC. Azinphos-methyl and benzopyrene were caused to increase of MCV, MCH and MCHC. Dichlorvos, azinphos-methyl, tetramethrin and benzopyrene caused to increase of glucose, total cholesterol, GOT, LDH and they caused to decrease of total protein, chlorine (Cl-), sodium (Na+), potassium (K+) and calcium (Ca++).Key words: Cyprinus carpio, haematological parameters, sub-lethal concentration, dichlorvos, benzo[a]pyrene, tetramethrin, azinphos-methyl