İslâmcı Türk şiirinde romantizm
Romanticism in Islamist Turkish poetry
Yazar: MAHMUT GAZİ TAŞ
Danışman: DOÇ. DR. HÜSREV AKIN
Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Dini edebiyat = Religious literature ; Romantizm = Romanticism ; Türk edebiyatı = Turkish literature ; Türk şiiri = Turkish poem ; İslamcılık = Islamism

Özet:
Romantizm, bir sanat akımı olmanın yanı sıra zamanla politik ve felsefî yönleriyle de bir tavır, yaklaşım veya duyuş tarzı hâline gelmiştir. Bu durum, romantizmin akım olarak kabul edildiği süreci aşarak hemen her ülkede çeşitli dönem veya kuşak üzerinde derin etkilerinin olduğu fikrini ortaya çıkarmıştır. Temelde İngiltere, Almanya ve Fransa kaynaklı bir akım olan romantizmin Türkiye'de de sanatsal, politik ve felsefî etkileri görülmüştür. Bu bakımdan konuyla ilgili yapılan çalışmalarda bir "Türk romantizmi"nin varlığı da ortaya konulmuştur. Bu çalışmada ise İslâmcı Türk şiiri, romantizm bakımından incelenmiştir. II. Meşrutiyet Dönemi'nde bir fikir akımı olarak ortaya çıkan İslâmcılığın öncü şairi Mehmet Akif ve Cumhuriyet Devri İslâmcılığının öncü şairleri Necip Fazıl, Sezai Karakoç ve İsmet Özel, çalışmanın odağında yer alan isimlerdir. Giriş bölümünde İslâmcılığın tanımı, doğuşu, tarihî gelişimi ve belirlenen şairlerin ideolojik fikirleri hakkında bilgiler yer almaktadır. Birinci bölümde romantizmin tanımı, oluşum aşamaları, genel hususları ve çeşitli türleri ele alınmıştır. İkinci bölümde romantizmin Türkiye'deki yansımalarına yer verilmiş ve İslâmcı romantizmin genel karakteristik özelliği açıklanmıştır. Üçüncü bölümde ise İslâmcı şairlerin şiirleri romantizm bakımından incelenmiş, edebî, politik ve felsefî anlamda romantik yönleri yorumlanmıştır.

Anahtar Kelimeler: Türk Şiiri, İslâmcılık, Romantizm

Abstract:
Romanticism, in addition to being an art movement, has become an attitude, approach or way of feeling in time with its political and philosophical aspects. This situation, surpassing the process in which romanticism was accepted as a trend, revealed the idea that it had profound effects on various periods or generations in almost every country. Romanticism, which is basically a movement originating from England, Germany and France, has also seen artistic, political and philosophical effects in Turkey. In this respect, the existence of a "Turkish romanticism" has also been revealed in studies on the subject. In this study, Islamist Turkish poetry was examined in terms of romanticism. Mehmet Akif, the pioneer poet of Islamism, which emerged as an intellectual movement in the Second Constitutional Era, and the pioneer poets of the Republic Era Islamism, Necip Fazıl, Sezai Karakoç and İsmet Özel, are the names in the focus of the study. In the introduction, there is information about the definition of Islamism, its birth, historical development and the ideological ideas of the determined poets. In the first chapter, the definition of romanticism, its stages of formation, general aspects and various types are discussed. In the second part, the reflections of romanticism in Turkey are given and the general characteristic of Islamist romanticism is explained. In the third chapter, the poems of Islamic poets were analyzed in terms of romanticism, and their romantic aspects were interpreted in literary, political and philosophical terms.

Keywords: Turkish Poetry, Islamism, Romanticism