Erken çocukluk döneminde osb olan çocuğa sahip annelerin çocuk ihmal ve istismarına ilişkin görüşleri /
Yazar: EDA KOÇ
Danışman: DOÇ. DR. SUNAGÜL SANİ BOZKURT
Anadolu Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Özel Eğitim Ana Bilim Dalı / Erken Çocuklukta Özel Eğitim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Otizm spektrum bozukluğu = Autism spectrum disorder ; Çocuk ihmali = Child negligence ; Çocuk istismarı = Child abuse

Özet:
Araştırmada erken çocukluk döneminde OSB olan çocuğa sahip annelerin çocuk ihmal ve istismarına ilişkin görüşlerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden fenomolojik desen kullanılmıştır. Çalışmaya erken çocukluk döneminde OSB olan çocuğa sahip on anne katılmıştır. Çalışmada yarı yapılandırılmış görüşmeler yolu ile veri toplanmıştır. Veriler MAXQDA 2020 programı kullanılarak içerik analizi tekniğine göre çözümlenmiştir. Bulgular incelendiğinde, katılımcıların çoğunun OSB olan çocukların tipik gelişim gösteren akranlarıyla karşılaştırıldığında istismar riskinin daha yüksek olduğunu ifade ettikleri görülmüştür. Bununla beraber katılımcıların çoğu OSB olan çocukların sırasıyla daha çok fiziksel, duygusal ve cinsel istismara uğradıklarını belirtmişlerdir. OSB olan çocukların istismara uğrama nedeni kendilerini ifade etmede güçlük çekmeleri olarak belirlenmiştir. Katılımcıların istismardan korunma becerilerine ilişkin herhangi bir eğitiminin olmadığı, istismarı önlemek için çocuklarını yalnız bırakmadıkları görülmüştür. Sonuç olarak katılımcıların büyük bir kısmının çocuk ihmal ve istismarı konusunda yeterli bilgiye sahip olmadıkları anlaşılmaktadır. Annelere istismardan korunma becerileri kazandırmaya yönelik eğitimlerin verilmesi önerilmektedir. İleriki araştırmalarda babaların ve erken çocukluk dönemindeki OSB olan çocuklarla çalışan öğretmenlerin çocuk ihmal ve istismarına ilişkin görüşlerinin incelenmesi önerilebilir. Ayrıca OSB olan çocuğa sahip anneler ile diğer yetersizlik türlerine sahip çocuğu olan annelerin görüşleri, hem OSB olan çocuğa sahip annelerin hem de tipik gelişim gösteren çocuğa sahip annelerin çocuk ihmal ve istismarına yönelik görüşleri İncelenerek karşılaştırmaların yapılması önerilmektedir.
Anahtar Sözcükler: Otizm spektrum bozukluğu, Erken çocukluk dönemi, Çocuk ihmal ve istismar

Abstract:
The study aimed to examine the views of mothers of children with ASD in early childhood on child neglect and abuse. Phenomenological design, one of the qualitative research methods was used. Ten mothers with children with ASD in early childhood participated. Data were collected through semi-structured interviews. The data were analyzed according to the content analysis technique using the MAXQDA 2020 program. When the findings were examined, it was seen that most of the participants stated that children with ASD had a higher risk of abuse compared to their peers with typical development. In addition, most of the participants stated that children with ASD were more likely to be physically, emotionally, and sexually abused. The reason why children with ASD were abused was identified as having difficulty expressing themselves. It was observed that the participant did not have any training on abuse protection skills and that they did not leave their children alone to prevent abuse. As a result, it is understood that most of the participants do not have sufficient knowledge about child neglect and abuse. It is recommended to provide training aimed at providing mothers with protection skills from abuse. It may be recommended to examine the views of fathers and teachers working with children with ASD in early childhood. It is recommended to make comparisons by examining the opinions of mothers with a child with ASD and mothers with children with other types of disabilities, the opinions of both mothers with a child with ASD and mothers with a child with typical development regarding child neglect and abuse.
Keywords: Autism spectrum disorder, Early childhood, Child neglect and abuse