Alternatif fotoğraf üretim yöntemleri bağlamında fotogram
In the context of alternative production methods photogram
Yazar: ŞENİZ YUVARLAK
Danışman: PROF. DR. ÖZER KANBUROĞLU
Kocaeli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Plastik Sanatlar Ana Sanat Dalı
Derece: Doktora, 2014
Konu: Sahne ve Görüntü Sanatları = Performing and Visual Arts
Dizin: Fotogram = Photogram ; Fotoğraf = Photograph ; Fotoğraf sanatı = Photography art

Özet:
"Alternatif Fotoğraf Üretim Yöntemleri Bağlamında Fotogram"  başlığını taşıyan bu çalışmam ile,  başta fotoğrafın kimyasal gelişimi ile birlikte fotogramın tarihsel sürecine yer verilmesi ve bu süreç içinde alternatif baskı yöntemleri ile birlikte fotogramı ele almak amaçlanmıştır.  19. yüzyılda, sanatçıların kendi desenlerini kopyalama aracı olarak kullandıkları fotoğrafın, sanatsal bir ifadeye dönüşümün sürecinde devreye giren fotogram ve fotograma gönül veren, üzerinde çalışmalar ve deneyler yaparak geliştiren  sanatçılar aracılığıyla bu süreci irdelemek ve  fotogramın bir soyağacını oluşturmaktır. 
        Çalışmanın ilk bölümünü fotogramın, fotoğrafın icadından önceki gelişiminin ortaya çıkması ve ilerlemesine bağlı sebepler olarak süreci irdelemek olmuştur. Bu süreci doğru ve geniş bir biçimde incelemek, fotogramın kendine has teknik ve sanat özelliklerinin ortaya konulması ile daha iyi kavranması amaçlanmıştır. Daha sonra fotogramın plastik etkisi irdelenmiş,  bu yönde çalışma yapmış olan sanatçıların kişisel sanat örnekleri üzerinde durularak desteklenmiştir. Konunun kapsamı göz önünde bulundurulduğunda, fotogramın tarihsel süreç içindeki gelişimine, bu gelişimin fotoğraf ve diğer disiplinlere nasıl yansıdığına ve fotoğrafın icadından itibaren fotogramı nasıl oluşturduğuna dair, kendine has özellikleri incelenmiştir. 
          Fotoğrafın resmi icadı 1839 yılına rastlasa da, bu tarihten çok daha önceleri fotoğraf adına yapılan çalışmalara rastlanmaktadır. Bu çalışmalardan bir tanesi de, fotogram çalışmaları ve denemeleridir.  Erken dönemin fotogram çalışmaları,  her ne kadar naif, resimsel anlamda çalışmalar olsa da, günümüzde pek çok sanatçı fotogramı yeniden ele alarak, dışavurumcu bir biçimde yeniden şekillendirmiştir. Fotogram; sanatçılar tarafından 20.yüzyılın ilk yarısından itibaren geçmiş çalışmalara zaman zaman bir öykünme duyularak yaratılsa da, çok daha özgün, bireysel ve öncü çalışmalar olarak yeniden karşımıza çıkmaktadır.


Anahtar Kelimeler:  Fotojenik Desen, Işık- Gölge, Objektifsiz Fotoğraf, Fotogram, Duyarlı Yüzey

Abstract:
This work entitled with "Alternative photographic production methods in the context of a photogram" initially is aimed to mentione historical process of photogram with the chemical development of photography and handle photogram together with the alternative printing methods in this process. One of the other aims of my thesis is to examine photogram in the 19th century used as a means of copying their designgs by artists and its process of transformation to artistic expression through with artists and historical also in this process to create a family tree of a photogram.  Additively, this work also is intended for examining  presence of artist in the art of photography which is as an artistic creation form and language of expression. Depending on this examination, analysizing the problems of light, shade and shape of photogram on photographic emulsion. One of the other purpose is to reveal different aspects of photogram from photo prints and analyze how these differences resulted from technical and artistic methods are shaped. 
    First part of my study will analysize the development process of photogram before the invention of photography examining this process in a accurately and intensively with te photogram's specific technique and art features, aims a better comprehenging. Afterwards, the plastic impact of photogram will be supported by putting emphasize on artists having works in this point and theirs personel art examples. When the subject is handled as a whole, the development of photogram in historical process, reflection of this development to photograph and other disciplines and also after the invention of photograph, the specific features which constitute photogram will be analysized.
    Even if formal creation of photography appears in 1839, lots of works on the behalf of the  photography have been carried out much earlier than that date. In one of these studies are photogram works and trials.   Although early studies photograms contain naive sense of pictural works, today many artists have reshaped expressively by readressing the photogram. Photogram has reimages as a much more unique, individual and pionerring work even though from the first half of the 20th century, it is created by photogram artists as a emulate the senses time to time earlier work.  
Key Words:  Fotogenic Drawings, Light-Shadow, Cameraless Photography, Photogram, Sensitive Surface