Tıp fakültelerinde ve Sağlık Bakanlığı Eğitim ve araştırma Hastanelerinde görev yapmakta olan acil tıp asistanlarının tükenmişlik düzeylerinin karşılaştırılması ve ilişkili etmenlerin incelenmesi
Comparison of the burnout levels of emergency medicine residents working in Medical Faculty Hospitals and Ministry of Health Training and Research Hospitals and investigation of related factors
Yazar: SÜLEYMAN ERSOY
Danışman: DR. CEMİL KAVALCI
Sağlık Bakanlığı / Ankara Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Acil Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2011
Konu: Acil Tıp = Emergency Medicine

Özet:
Çalışmadaki amacımız tıp fakülteleri ve Sağlık bakanlığı eğitim araştırma hastanelerinde görev yapmakta olan acil tıp asistanlarının Maslach tükenmişlik ölçeği aracılığıyla tükenmişlik düzeylerinin belirlenerek karşılaştırılması ve ortaya çıkan tükenmişlik düzeyi ile ilişkili etmenlerin saptanmasıdır. Tükenmişlik sendromu, bireylerin işleri gereği karşılaştıkları insanlara karşı duyarsızlaşmaları, duygusal yönden kendilerini tükenmiş hissetmeleri ve kişisel başarı duygularının azalması şeklinde tanımlanmıştır. Daha çok doğrudan insana hizmet eden mesleklerde görülen tükenmişlik hem hizmet alan hem de hizmet verenleri kötü yönde etkilemektedir.
Çalışmaya sağlık bakanlığı eğitim ve araştırma hastanelerinden 116 acil tıp asistanı, tıp fakültelerinden 90 acil tıp asistanı olmak üzere toplam 206 acil tıp asistanı katılmıştır. Çalışmada veri toplama aracı olarak iki adet form kullanılmıştır. Bunlar 36 sorudan oluşan kişisel bilgi formu ve 22 sorudan oluşan Maslach tükenmişlik ölçeğidir. Verilerin istatistiksel analizleri SPSS 15 programı ile yapılmıştır. İstatistiksel analizde ki-kare, t testi ve anova testi kullanılmıştır.
Devlet hastanelerinde çalışan acil tıp asistanlarının duygusal tükenme, duyarsızlaşma puanları üniversite hastanelerinde çalışanlardan daha yüksek, kişisel başarı puanları daha düşük bulunmuştur. Bu devlet hastanelerinde çalışan acil tıp asistanlarının üniversite hastanelerinde çalışanlara göre daha fazla tükenmeye maruz kaldıklarını göstermektedir.
Çalışmamızda cinsiyet, medeni durum, eşlerin çalışma durumu, meslekteki toplam çalışma süresi, acil tıptaki çalışma süresi, ek iş yapma, hafta sonu çalışma, kişisel olarak bakılan hasta sayısı, ücret ve hasta ölümlerinin devlet ve üniversite hastanelerinde çalışan acil tıp asistanlarının tükenmişlik düzeyleri üzerine etkisinin olmadığı anlaşılmıştır.
Devlet hastanelerinde çalışanlarda yaş, acil tıp bölümünü isteyerek seçme, nöbet sayısı, nöbetteki asistan sayısı ve soruşturma sayısına göre kişisel başarı düzeylerinin farklılaştığı bulunmuştur. Üniversite hastanelerinde çalışanlarda ise hobi sahibi olma, sözel saldırıya maruz kalma, alınan ücreti yeterli bulup bulmama, amirlerinden takdir görme, uzman baskısı görme ve klinik güvenliğinin yeterli olmasına göre kişisel başarı düzeylerinin farklılaştığı bulunmuştur. 
Devlet hastanelerinde çalışanlarda acil tıp bölümünü isteyerek seçme, nöbette uyku durumu, uyku bozukluğu yaşama, toplam hasta sayısı, alınan ücreti yeterli bulup bulmama, psikiyatrik yardım alma, uzman baskısı görme, soruşturma sayısı, düzenli yıllık izin kullanma ve klinik güvenliğinin yeterli olmasına göre duygusal tükenme düzeylerinin farklılaştığı bulunmuştur. Üniversite hastanelerinde çalışanlarda ise yaş, acil tıp bölümünü isteyerek seçme, nöbet sayısı, uyku bozukluğu yaşama, toplam hasta sayısı, hobi sahibi olma, çocuk sahibi olma isteğini erteleme, fiziksel saldırıya uğrama, alınan ücreti yeterli bulup bulmama, sigara kullanma, uzman baskısı görme, soruşturmaya maruz kalma, düzenli yıllık izin kullanma ve klinik güvenliğinin yeterli olmasına göre duygusal tükenme düzeylerinin farklılaştığı bulunmuştur.
Devlet hastanelerinde çalışanlarda yaş, acil tıp bölümünü isteyerek seçme, sözel saldırıya maruz kalma, alkol kullanma, uzman baskısı görme, düzenli yıllık izin kullanma ve klinik güvenliğinin yeterli olmasına göre duyarsızlaşma düzeylerinin farklılaştığı bulunmuştur. Üniversite hastanelerinde çalışanlarda ise yaş, acil tıp bölümünü isteyerek seçme, nöbet sayısı, , çocuk sahibi olma isteğini erteleme, alınan ücreti yeterli bulup bulmama, sigara kullanma, amirlerinden takdir görme, uzman baskısı görme, soruşturmaya maruz kalma, düzenli yıllık izin kullanma ve hastaya istemeden zarar verici tıbbi müdahalede bulunma durumuna göre duyarsızlaşma düzeylerinin farklılaştığı bulunmuştur.

Abstract:
The objective of this study is to determine and compare the burnout levels of emergency medicine physician assistants who work in the faculties of medicine and for the education and research hospitals of Ministry of Health through Maslach burnout inventory and to state the factors related to the detected burnout level. Burnout syndrome is defined as individuals' desensitization against people they meet due to their jobs, the feeling of emotional exhaustion, and the perception of self decrement of success.  The burnout, mostly seen in the jobs directly serving for people, affects both serving and served people in a negative way.
Totally 206 emergency medicine physician assistants, 116 of whom are from the education and research hospitals of Ministry of Health and 90 of whom are from the faculties of medicine, have participated in the study. In the study, two forms have been used as the means of data collection. These are personal information form with 36 questions and Maslach burnout inventory with 22 questions.  The statistical analysis of the data has been done with SPSS 15 program. In the statistical analysis, chi-square, t-test and anova test have been used.
Emotional exhaustion and desensitization points of emergency medicine physician assistants working in the state hospitals have been discovered higher and their personal success points have been found lower than those working in the university hospitals. This situation shows that the emergency medicine physician assistants working in the state hospitals are exposed to the burnout more than those working in the university hospitals. 
In the study, it has been found out that gender, marital status, working status of the spouses, the total working hours in the job, the working hours in the emergency, extra work, working at the weekend, the number of the patients seen individually, salary and deaths of patients have no effect on the burnout levels of emergency medicine physician assistants working in the state and university hospitals.
It has been detected that personal success levels of those working in the state hospitals differ according to age, their choice of emergency medicine willingly or not, the number of the shifts, the number of the assistants in the shift and the number of the investigations. As for those working in the university hospitals, their personal success levels have been detected to differ according to having a hobby, exposure to oral assault, being satisfied with the salary or not, being appreciated by their superiors, being oppressed by the expert doctors and clinic safety levels.  
It has been found that emotional exhaustion levels of those working in the state hospitals differ according to their choice of emergency medicine willingly or not, the sleeping conditions in the shift, suffering from sleeping disorders, total number of the patients, being satisfied with the salary or not, getting psychiatric help, being oppressed by the expert doctors, the number of the investigations, using annual leave regularly and clinic safety levels. As for those working in the university hospitals, their emotional exhaustion levels have been understood to differ according to age, their choice of emergency medicine willingly or not, the number of the shifts, suffering from sleeping disorders, total number of the patients, having a hobby, postponement of their desire to have a child, exposure to physical assault, being satisfied with the salary or not, smoking, being oppressed by the expert doctors, exposure to an investigation, using annual leave regularly and clinic safety levels.   
It has been found that desensitization levels of those working in the state hospitals differ according to their choice of emergency medicine willingly or not, exposure to oral assault, using alcohol, being oppressed by the expert doctors, using annual leave regularly and clinic safety levels. As for those working in the university hospitals, their desensitization levels have been understood to differ according to age, their choice of emergency medicine willingly or not, the number of the shifts, postponement of their desire to have a child, being satisfied with the salary or not, smoking, being appreciated by their superiors, being oppressed by the expert doctors, exposure to an investigation, using annual leave regularly and the situation of using damaging medical treatment on the patient unintentionally.