İşte var olamama ve tükenmişliği etkileyen örgütsel faktörler
Organizational factors affecting presenteeism and burnout
Yazar: AYŞEGÜL KOCA
Danışman: PROF. DR. RABİA ÇİZEL
Akdeniz Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri = Labour Economics and Industrial Relations
Dizin: Antalya = Antalya ; Beş yıldızlı oteller = Five star hotels ; Oteller = Hotels ; Presenteeizm = Presenteeism ; Tükenmişlik = Burnout ; Çalışanlar = Workers ; Özel sektör = Private sector

Özet:
Günümüzde hem kamu sektöründe hem de özel sektörde yaşanan olumsuzluklar çalışan bireyi ve içinde bulunduğu örgütü etkileyen negatif çıktılara neden olabilmektedir. Bu olumsuz sonuçlar arasında yer alan işte var olamama davranışı ve tükenmişlik duygusu, son zamanlarda çalışma hayatında sıklıkla karşılaştığımız kavramlar olarak dikkat çekmektedir. Bireyin işte olmasına rağmen tam olarak kendisini işe verememesi durumu olarak anlamlandırılan işte var olamama, kısa vadede kişinin duygu ve durumunu etkilemekle birlikte uzun vadede çalışma hayatını da etkilemesi nedeniyle örgüt içinde olumsuzluklara yol açmaktadır. 

İşte var olamamanın sonucu olarak karşımıza çıkan tükenmişlik kavramı ise kişi ve örgüt açısından olumsuz getirilere neden olmaktadır. Bu bağlamda araştırmanın ana çerçevesini oluşturan işte var olamama ve tükenmişliği etkileyen örgütsel faktörler; nepotizm, iş güvencesizliği ve zorbalık olarak belirlenmiş ve bu doğrultuda geliştirilen hipotezler ile birlikte araştırma modeli oluşturulmuştur. 

  Araştırma, 2021-2022 yılında Antalya bölgesinde faaliyet gösteren beş yıldızlı otel çalışanları üzerinde, 92 sorudan oluşan anket aracılığıyla gerçekleştirilmiştir. Hazırlanan anket çalışması kolayda örnekleme yöntemiyle belirlenen katılımcılara aktarılmış ve toplam 282 yanıta ulaşılmıştır. Araştırma için Türkçe çevirisi yapılmış olan ölçekler tercih edilmiş ve gerekli izinler yazılı olarak alınmıştır. Veriler, paket program aracılığıyla analiz edilmiş ve araştırma hipotezleri test edilmiştir. 

Sonuçlar, işte var olamama ve tükenmişliği etkileyen örgütsel faktörlerin birbirleri ile ilişkisini ortaya koymaktadır. Bu doğrultuda çalışmanın gelecek araştırmacı ve uygulamacılar açısından yararlı olacağı tahmin edilmektedir.

Abstract:
Nowadays, negativities in both the public and private sectors can cause negative outcomes that affect the working individuals and the organizations they are working at. Behavior of presenteeism and feeling of burnout, which are among these negative results, draw attention as concepts that we frequently encounter in working life recently. Inability to presenteeism, which is defined as the inability of the individual to fully engage in work despite being at work, affects the emotions and condition of the person in the short term, but also causes negativities within the organization since it also affects the working life in the long run.

The concept of burnout, which emerges as a result of presenteeism, causes negative returns for the person and the organization. In this context, organizational factors affecting presenteeism and burnout, which constitute the main frame of the research; nepotism, job insecurity and bullying were determined and a research model was created with the hypotheses developed in this direction.

  The research was carried out through a questionnaire consisting of 92 questions on five-star hotel employees operating in the Antalya region in 2021-2022. The prepared questionnaire was transferred to the participants determined by the convenience sampling method and a total of 282 answers were obtained. For the research, the scopes translated into Turkish were preferred and the necessary permissions were obtained in writing. The data were analyzed through the package program and the research hypotheses were tested.

The results reveal the relationship between organizational factors affecting presenteeism and burnout. Consequently, it is estimated that the study will be beneficial for future researchers and practitioners.