Yeni medyada çocuk içerik üreticileri: Yaşam biçimi sunumu ve toplumsal cinsiyet rolleri üzerinden YouTube çocuk kanalları
Kids content creators on new media: YouTube channels for kids through the portrayal of life styles and gender roles
Yazar: AYŞE DİLAN SALKAYA
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ONUR AKYOL
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Radyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Radyo-Televizyon = Radio and Television ; İletişim Bilimleri = Communication Sciences
Dizin: Toplumsal cinsiyet = Gender ; Yaşam tarzı = Life style ; Yeni medya = New media ; YouTube = YouTube ; Çocuk programları = Children's programs ; Çocuklar = Children ; İnfluencer = Influencer ; İçerik = Content

Özet:
Bu çalışmanın amacı, yeni medyada YouTube aracılığı ile izleyici çocuklara hızlı ve aracısız biçimde ulaşabilen en popüler YouTube çocuk kanallarındaki çocuk içerik üreticilerinin yaşam biçimi sunumu, toplumsal cinsiyet rolleri, markalı ürün kullanımı ekseninde nasıl sunulduklarını ortaya koymaktır. Amaç doğrultusunda çalışmanın ilk bölümünde yeni medya, sosyal ağ siteleri, yeni medyada pazarlama faaliyetleri, influencer kavramı, çocuk influencerların ortaya çıkışı çalışılmış, ikinci bölümde çocuk kavramı ve yaş grupları, minyatür yetişkinlik kavramı, toplumsal cinsiyet rolleri ve Rol Model Alma Kuramı açıklanmış, daha sonra söylem analizi yöntemi ile en popüler üç YouTube çocuk kanalının toplumsal cinsiyet rolleri, yaşam biçimi sunumu, markalı ürün kullanımı başlıklarından en az ikisini karşılayan, en çok görüntülenen birer videosu analiz edilmiştir. Analizde söylem analizi yöntemi YouTube arayüzüne uyarlanmıştır. Son olarak elde edilen sonuçlar açıklanmış, ortak bulgulardan yola çıkılarak yeni medyada çocuğun etik ve mahremiyet ihlali, sömürü olmaksızın sunumuna ilişkin öneriler sunulmaya çalışılmıştır. Çalışma sonucunda, YouTube'da en çok görüntülenme sayısına sahip kız çocuk içerik üreticilerinin, videolarda toplumda kadına atfedilen toplumsal cinsiyet rollerine uygun pratikler kullandıkları, yetişkin rollerini ve söylemlerini üstlenerek yaşlarının ötesinde, minyatür yetişkinler gibi davrandıkları görülmüştür. Bu çocuklar aynı zamanda markalı ürünleri, her çocuğun erişemeyeceği pahalı oyuncakları gösterip kullanarak izleyici çocuklar için tüketmeye yönelik, orta üst sınıfa mensup bir yaşam biçimini özendiren rol modeller ve çocuk influencerlar olarak konumlanmaktır. Çalışmada YouTube'un eğitici yönü de göz önünde bulundurulmuş, konuya tek taraflı yaklaşılmamıştır.

Anahtar Kelimeler: Yeni Medya, Çocuk, YouTube Çocuk Kanalları, Yaşam Biçimi, Influencer

Abstract:
The aim of this study is to put forth the idea of how kids content creators are presented in relation to proposed portrayal of life styles, gender roles and use of branded goods in the most popular YouTube channels for kids which have unmediated and rapid reach to the children audience in question on new media. Within the framework of this purpose, firstly, new media, social networks, marketing activities, influncer concepts, emergence of child influencers on new media are studied, secondly, child concept, age groups, miniature adult, gender roles, role modeling theory are explained, then one most viewed video the selected from the each of the most three popular YouTube channels for kids, which have at least two topic of social gender, portrayal of life styles, use of branded goods are analyzed with the discourse analysis method. In this analysis, the discourse analysis method has been adapted to the YouTube interface. Finally, the conclusions and findings of the study is explained and according to these results, solutions are proposed which might prevent exploitation, privacy and ethical issues on new media for children audience. As a result, the YouTube female child content creators with the most views is found to use female gender roles that are assigned to women by society, also they take on adult role models and rethorics, act as if they are adults or miniature adults. Additionally, these content creator kids position themselves as child influencers which has tempting middle-class life styles by using and showing branded goods and toys which their audience might not afford. In this study, the educational value of YouTube content is considered and attention is paid that the approach of the subject of this study is not biased.

Keywords: New Media, Child, YouTube Channels for Kids, Life Styles, Influencer