Lise öğrencilerinde sosyal medya bağımlılığının bağlanma stilleri ve yaşam doyumu ile ilişkisinin incelenmesi
Investigation of the relationship between social media addiction and attachment styles and satisfaction of life for high school students
Yazar: NİHAN BERAY DİLSİZ
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET KANDEMİR
Kırıkkale Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Psikolojik Danışmanlık ve Rehberlik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Bağlanma stilleri = Attachment styles ; Bağımlılık = Dependency ; Güvenli bağlanma = Attachment security ; Güvensiz bağlanma = Insecure attachment ; Lise öğrencileri = High schools students ; Sosyal medya = Social media ; Teknolojik bağımlılık = Technological dependence ; Yaşam doyumu = Life satisfaction ; Yetişkinlerde bağlanma = Adult attachment ; İnternet bağımlılığı = Internet addiction

Özet:
Bu araştırmanın amacı, lisede eğitim gören öğrencilerin sosyal medya bağımlılığı, bağlanma stilleri ve yaşam doyumu değişkenleri arasındaki ilişkiyi incelemek ve sahip oldukları bağlanma stillerinin ve yaşam doyumlarının sosyal medya bağımlılıklarını/bozukluklarını yordama güçlerini analiz etmektir. Bu araştırma kapsamında ilişkisel tarama modeli kullanılmış ve 9., 10., 11., 12. sınıflarda eğitim gören 544 (300 kız, 244 erkek) öğrenci araştırmaya dahil edilmiştir. Araştırmada veri toplamak için van den Eijnden, Lemmens, Valkenburg (2016) tarafından geliştirilen, Savcı, Ercengiz ve Aysan (2018) tarafından Türkçe uyarlaması yapılan Sosyal Medya Bozukluğu Ölçeği- SMBÖ (The Social Media Disorder Scale); Kandemir ve İlhan (2017) tarafından geliştirilen Kişilerarası Bağlanma Stilleri Ölçeği; Diener, Emmons, Larsen ve Griffin (1985) tarafından geliştirilmiş olan, Dağlı ve Baysal (2016) tarafından geçerlik ve güvenirlik çalışması yapılan Yaşam Doyumu Ölçeği- YDÖ (The Satisfaction With Life Scale) ; son olarak da çalışma kapsamında öğrencilerin demografik bilgilerini ve sosyal medya kullanımı ile ilgili bilgilerini öğrenmek adına hazırlanan Kişisel Bilgi Formu kullanılmıştır. Araştırma kapsamında oluşturulan hipotez test modelinin analizini yapmak için yol (path) analizi yöntemi kullanılmış ve bu analiz için AMOS paket programından faydalanılmıştır. Yol analizine ilişkin uyum katsayıları analiz edildiğinde, CFI = .985, IFI = .985, NFI = .980, TLI = .847, GFI = .99 ve AGFI = .98 olarak bulunmuştur.  Ki-Kare/Serbestlik Derecesi (χ² / sd),  (177,593/ 357) .059;  RMSEA değerlerinin	.069 olduğu görülmüştür. Analiz sonucunda RMSEA ve Ki-Kare değerlerinin .05'ten küçük olduğu görülmektedir. Araştırma bulgularına göre; güvenli bağlanma stili ve sosyal medya bağımlılığı değişkenleri arasında düşük düzeyde bir ilişki bulunmuştur. Yine araştırma sonuçlarına göre kaygılı bağlanma stilinin sosyal medya bozukluğunu doğrudan yordamada pozitif ve anlamlı yordayıcı bir etkisinin olduğu, kaçınmacı bağlanma stilinin sosyal medya bozukluğunu yordamada, pozitif ve anlamlı yordayıcı bir etkisinin olduğu ortaya çıkmıştır. Bunun yanında lise öğrencilerinin yaşam doyumlarının sosyal medya bağımlılığını/ bozukluğunu negatif yönde ve anlamlı düzeyde yordadığı bulunmuştur. Araştırma analiz edildikten sonra elde edilen bulgular alanyazından elde edilen veriler ve bulgular ile karşılaştırılmış ve sonuçlar tartışılmıştır. Araştırma kapsamında sonuç bölümünde; sosyal medya bağımlılığına ilişkin getirilebilecek çözüm yollarına, yeni araştırmalara ve alanyazınla ilgili geliştirmelere yönelik öneriler vurgulanmıştır.

Anahtar Kelimeler: Sosyal Medya Bağımlılığı, Bağlanma Stilleri, Yaşam Doyumu

Abstract:
The aim of this study is to investigate the relationships between social media addiction, attachment styles and satisfaction of life among the high school students and to analyse the power of mediation of social media addiction on attachment styles and satisfaction of life. In this study, relational survey model was used and the study group consists of 544 (300 female, 244 male) students attending to 9th, 10th, 11th and 12th grades at Anatolian High School. The Social Media Disorder Scale (SMD-Scale) was used to determine the social media addiction improved by Eijnden, Lemmens and Valkenburg (2016) and adapted to Turkish version by Savcı, Ercengiz and Aysan (2018); Interpersonal Attachment Styles Scale improved by Kandemir and İlhan (2017); The Satisfaction With Life Scale (SWLS) determined the validity and reliability by Dağlı and Baysal (2016). The data about students' personal information were gathered by using the Personal Information Form (PIF) improved by the researcher. In order to analyse hypothesis test model, Path Analyse Method was used and AMOS package programs were utilized. When the fit coefficients acquried regarding the model tested are examined, the results were found as CFI = .985, IFI = .985, NFI = .980, TLI = .847, GFI = .99 ve AGFI = .98. Chi Square/Degree of Freedom (χ² / sd) was found as .059 and  RMSEA values were found .069. In the result of the analysis, it is revealed that Values of Chi-Square and RMSEA are under .05. In consequence of the research, it is revealed that there is low level of significant correlation between secure attachment style and social media addiction. According to research findings, anxious attachment sytle has a precursor power and positive and significant effect on social media addiction and the avoidant attachment style predicts social media addiction positively and significantly. There withal the satisfaction of life of high school students predicts social media addiction negatively and substantially. The findings obtained were discussed by comparing with the literature study results after the analysis of research. At the final part of the research, suggestions about the solutions for social media addiction, new researches and improvements in literature studies were pointed out within the results of the study.

Key Words:  Social Media Addiction, Attachment Styles, Satisfaction of Life