Türk sosyolojisinin disiplinel inşası: Aktörler, dönemler ve temalar
The disciplinary construction of Turkish sociology: Actors, periods and themes
Yazar: FARUK TURĞUT
Danışman: PROF. DR. MAHMUT ATAY
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Sosyoloji = Sociology
Dizin: Dergiler = Magazines ; Sosyoloji = Sociology ; Sosyoloji dergisi = Sociology periodicals ; Sosyoloji tarihi = Sociology history ; Türk sosyoloji tarihi = Turkish sociology history ; Türk sosyolojisi = Turkish sociology

Özet:
Bu çalışmada, Türk sosyoloji tarihinde belirginleşen sosyoloji yapma tarzlarının farklı tarihsel dönemlerdeki dönüşümü tartışılmıştır. Çalışmanın amacı, sosyolojideki dönüşümü siyaset, hâkim paradigma, dergicilik faaliyetleri, sosyoloji bölümleri ve sosyologların çalışmaları gibi faktörler üzerinden açıklamaktır. Bu bağlamda her bir faktörün dönemler içerisindeki işleyişi ve yeniden şekillenişi araştırmanın inceleme birimlerini oluşturmaktadır. Çalışmanın konusunu faktörlerin karşılıklı etkileşimiyle Türk sosyolojisinin nasıl inşa edildiği ve dönemler arasında genel itibariyle nasıl farklılaştığı oluşturmaktadır. Bu nedenle dönemin sosyolojik evreninin anlaşılabilmesi için öncelikle her bir dinamik içerisindeki gelişmeler ele alınmaktadır. Sosyolojik evrende belirginleşen genel sosyolojik bakış açısı, teorik ve metodolojik eğilimler, gündeme gelen konular üzerinde durulmaktadır. Sonrasında ise sosyolojideki genel eğilimlerin özelde sosyologların çalışmalarına nasıl yansıdığı, sosyologların sosyolojiyi nasıl tanımladığı, hangi yöntemleri benimsediği tartışmaya açılmaktadır.  Çalışma belirli sınırlılıklar içerisinde gerçekleştirilmiştir. İlk olarak, Türk sosyolojisinin başlangıcından 2000 yılına kadar devam eden süreç değerlendirilmiştir. Bu süreç üç dönem üzerinden değerlendirilmiştir. İkinci olarak, dönemlere yönelik değerlendirmeler yapılırken genelin bilgisine ulaşılabilmesi için bazı olaylara, gelişmelere, oluşumlara öncelik verilmiştir.

Abstract:
In this study, the transformation of the styles of doing sociology, which became evident in the history of Turkish sociology, in different historical periods is discussed. The aim of the study is to explain the transformation in sociology through factors such as politics, the dominant paradigm, journalism activities, sociology departments and the work of sociologists. In this context, the functioning and reshaping of each factor in periods constitute the examination units of the research. The subject of the study is how Turkish sociology is built with the mutual interaction of factors and how it differs in general between periods. For this reason, in order to understand the sociological universe of the period, the developments in each dynamic are discussed first. It focuses on the general sociological perspective, theoretical and methodological trends that have become evident in the sociological universe. Afterwards, how the general trends in sociology are reflected in the work of sociologists in particular, how sociologists define sociology and what methods they adopt are discussed. The study was carried out within certain limitations. Firstly, the process from the beginning of Turkish sociology to 2000 was evaluated. This process was evaluated over three periods. Secondly, while evaluating the periods, some events, developments and formations were given priority in order to reach the general information.