Antimüllerian hormonun in vitro fertilizasyon (IVF) sikluslarında over rezervini belirlemedeki rolü ve antral folikül sayısı arasındaki ilişkisi
The role of anti mulleri̇an hormone and number of ovarian antral follicles in vitro fertilization (İVF)cycles and overian reserve
Yazar: ELİF UTKU DALKILIÇ ŞİMŞEK
Danışman: PROF. DR. HÜSEYİN GÖRKEMLİ
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Meram Tıp Fakültesi / Kadın Hastalıkları ve Doğum Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2014
Konu: Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology
Dizin: Antimüllerian hormon = Antimullerian hormone ; Fertilizasyon-in vitro = Fertilization-in vitro ; Kısırlık = Infertility ; Kısırlık-erkek = Infertility-male ; Kısırlık-kadın = Infertility-female ; Over = Ovary

Özet:
Giriş: İnfertilite son yıllarda toplumun büyük bir kesimini ilgilendiren psikolojik ve sosyal boyutları olan toplumsal bir sorundur. Özellikle kadınların günümüzde rol modellerinin değişmesi, kariyer ve eğitim düzeylerinin artması ile evlilik ve doğurma yaşlarını ertelemeleri sonucunda tedavi için talepler artmış ve başarı oranlarını arttırmak için yeni tanı yöntemleri ve tedavi modalitelerinin hızla uygulanması gerekliliği ortaya çıkmıştır. Bunun sonucunda overyan rezerv testleri infertil hastalara danışmanlık hizmeti vermek ve uygun tedaviyi planlamak açısından önemi git gide artan bir tarama ve tanı yöntemi olarak literatürde yerini almıştır.
Over rezerv testleri arasında kullanılan antimüllerian hormonun (AMH) (veya diğer adı ile mülleryan inhibiting substans (MIS)) primer ve preantral foliküllerdeki granüloza hücrelerinden üretildiği, menstrüel siklus süresince stabil kaldığı, yaşla birlikte değişim göstermediği, eksojen ve endojen hormon değişikliklerinden etkilenmediği gösterilmiştir. Dolayısı ile biz bu çalışmamızda over rezervini belirlemek açısından AMH'nın diğer geleneksel yöntemler; yaş, adetin ikinci günü bakılan serum folikül stimule edici hormon (FSH), estradiol (E2), luteinizan hormon(LH) ve antral folikül sayısı ile karşılaştırılmasını amaçladık.
Materyal metad: Çalışmamıza Necmettin Erbakan Üniversitesi Meram Tıp Fakültesi Tüp Bebek Merkezine Ocak 2012-Mart 2013 tarihleri arasında başvuran ve IVF/ICSI programına alınan, 18-39 yaşları arasındaki 50 olgu dahil edilmiştir. Menstruel siklusun 2. Günü serum FSH, LH, estradiol ve AMH düzeyleri ile ultrasonografik inceleme ile antral folikül sayımı (2-6mm) yapıldı. Tedaviye dahil edilme kriterleri; 40 yaş altı olmak, bazal serum FSH konsantrasyonun 12 IU/L altı olması, transvajinal ultrasonografi incelemesinde her iki overin de görüntülenmesi olarak belirlendi. Çalışmamızda GnRH-agonist/GnRHantagonist protokolleri kullanarak hipofizer baskılanma ve FSH stimulasyonu uygulandı. Elde edilen oosit sayısına göre olgularımızı gruplandırdığımızda ≤5 oosit olması durumunda tedaviye yanıt kötü; >5 olması durumunda ise iyi yanıt olarak değerlendirildi. P değeri <0.05 olması halinde ise istatiksel olarak anlamlı kabul edildi.
Bulgular: Çalışmamızda toplanan oosit sayısının >5 olması başarılı sonuç olarak kabul edildi. Toplanan oosit sayısına göre her iki grubu karşılaştırdığımızda her iki grup arasında AMH, antral folikül sayısı, FSH, infertilite süresi ve OPU günü E2 arasında istatiksel olarak anlamlı farklılık saptandı. Ayrıca AMH ile antral folikül sayısı arasında kuvvetli anlamlı pozitif ilişki saptanmıştır.
Sonuç: Antral folikül sayısı ve AMH over rezervini belirlemede önemli rol oynamaktadır. AMH ölçümü fekundabilite ve over rezerv testleri arasında değerli bir marker olarak giderek artan bir öneme sahip olmaktadır.

Abstract:
Purpose: Infertility is a social problem related to many part of the society in recent years, with social and psychological dimensions. As a result of especially changing role models of women nowadays, an increase in professional and educational levels and the delay in the ages of marriage and giving birth, demands have been increased for treatment, and new diagnostic criteria and treatment modalities are needed to be performed in a quicker way. Therefore, overian reserve tests have been introduced in literature as a novel scanning and diagnostic method becoming increasingly important for counselling infertile patients and planning appropriate treatment.
Used among ovary reserve tests, antimullerian hormone(AMH) (or called with another name as mullerian inhibiting substance) was showed to be produced from granulosis cells in primary and preantral folliculles, to stay stable during menstrual cycle, to indicate no changes and not to be affected by endogenous hormonal changes. So, in the present study, so as to define ovarium reserves, we aimed to compare AMH with other traditional changes, age, serum follicule stimulating hormone (FSH) tested on day 2 after menstrual bleeding, estradiol (E2), lutenizian hormone (LH) and number of antral follicules.
Material and method: Admitted to the IVF Department of Meram Medical School of Necmettin Erbakan University between January 2012 and March 2013 and enrolled into IVF/ICSI program, 50 cases at the ages of 18-39 were included into the study. On day 2 of menstrual cycle, levels of serum FSH, LH, estradiol and AMH, and via ultrasonography, antra follicle count (2-6mm) were performed.  Inclusion criteria were composed as follows: age <42 years; regular menstrual cycles; basal serum FSH concentration,12 IU/L and with two ovaries, and transvaginal ultrasound scan were performed. All women included in our study underwent FSH stimulation and pituitary suppression (GnRH-agonist/GnRHantagonist protocols). Women were considered poor-responders if they had <5 oocytes, and p value <0.05 was considered statistically significant. 
Results: In the study, oocyte number >5 was accepted as successful. When comparing the two groups depending on oocyte count, a statistically significant difference in AMH, antral follicle count, FSH, infertility duration and OPU day E2 was determined. Mean AMH values were found to be 1,21±2,43 ng/mL among unsuccessful patients and 1,99±1,80 ng/mL (p<0,05) in successful patients, and this rate is statistically significant.. Furthermore, a substantial positive relationship was ascertained between AMH and antral follicle count.
Conclusion: Antral follicle count and AMH are predictors of  high ovarian response, and AMH measurement can be a valuable contribution to traditionally designed fecundability and ovarian reserve studies.