Sovyetler Birliği döneminde Azerbaycan`da eğitim hareketleri
Educational movements in Azerbaican in the  Sowiets period
Yazar: ELÇİN ZAMANOV
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA TAVUKÇUOĞLU
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı / Din Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Din = Religion ; Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Ateizm = Atheism ; Azerbaycan = Azerbaijan ; Din eğitimi = Religious education ; Eğitim = Education ; Eğitim sistemi = Education system ; Halk eğitimi = Public education ; Sovyetler Birliği = Soviet Union

Özet:
Bu tez, Sovyetler Birliği döneminde (1920-1991) Azerbaycan`da mevcut olan eğitim sistemini, eğitim haraketlerini, özellikle bu dönem için karakteristik olan ateizm halk eğitimini, bu eğitimin nüfus açısından, mevcut dîni durum açısından ve din eğitimi açısından etkilerini inceleyen bir çalışmadır.
Çalışmamız giriş, iki bölüm ve sonuçdanoluşmaktadır. Giriş bölümünde, çalışmanın amacı ve öneminden bahs edilmiştir. Birinci bölümde, genel olarak Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği ve Azerbaycan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti ele alınmıştır. Çalışmamızın esas bölümü olan ikinci bölümde, SSCB`nin ve Azerbaycan SSC`nin eğitim sistemleri, ateizm eğitimi, din eğitimi ve bunların karşılıklı etkileşiminden bahs edilmiştir. Sonuç kısmında ise çalışmamız sırasında ortaya çıkan fikirler, neticeler dile getirilmiştir.
Araştırma neticesinde, SSCB döneminde Azerbaycan`da esasen ateizm eğitiminin hakim rol oynadığı, bu eğitimin mevcut dönemde nüfusun dîni durumunu ve dinî eğitimi önemli şekilde etkilediğini, ama Azerbaycan halkının, kendi dînine, mâneviyatına, kültürüne olan inançı ve bağlılığı sonucu, SSCB devletinin ateist rejimine karşı tarihi yüzyıllara dayanan değerlerini, örf ve geleneklerini koruyub saklaya bildiğini ortaya çıkardık.


Anahtar Kelimeler: SSCB, Azerbaycan SSC, Ateizm eğitimi, Din eğitimi, İlmî Ateizm

Abstract:
This thesis, is about education system existing in Azerbaijan during the Soviet Union, educational actions, especially atheist public education characteristic of this period and the effects in terms of the education of the population, the current religious situation and religious education.
The thesis consists of introduction, two parts and conclusion. The purpose and the significance of the work take place in the introduction part . In the first chapter generally mentioned the USSR and Azerbaijan SSR. The next chapter is about USSR`s and Azerbaijan`s educational sistems, atheist education and their mutual effects are reported in the third, main part. The thoughts and the results appeared during the work are expressed in the conclusion unit.
As the result of the thesis, it was  defined that atheist education had played a primary role during the USSR in Azerbaijan and this education effected the religious situation of the population and religious education in the current period, but the people of Azerbaijan protected and preserved own religion, culture, faith and commitment to the values, customs and traditions of historical centuries against the regime of atheist state - the USSR.



Key Words: USSR, Azerbaijan SSR, Atheist Education, Religious Education, Scientific Atheism