Kapsülasyon teknolojisi kullanarak spor ve boş zaman giysilerinin fonksiyonelleştirilmesi
Functionalizing sport and leisure garments using encapsulation technology
Yazar: ARZU ÖGE
Danışman: YRD. DOÇ. DR. GÖKHAN ERKAN
Dokuz Eylül Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tekstil Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Tekstil Kimyası Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Bilim ve Teknoloji = Science and Technology ; Mühendislik Bilimleri = Engineering Sciences ; Tekstil ve Tekstil Mühendisliği = Textile and Textile Engineering

Özet:
Tekstil ve hazır giyim endüstrisi gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerde varlığını sürdüren ve küresel rekabetin en yoğun yaşandığı sektörlerden biri olup, yarattığı istihdam ve ihracat açısından ülkemiz için lider konumdadır. Küresel rekabet içinde başarılı olmak adına firmalar, maliyet, termin ve kalite gibi standart unsurlara ek olarak, çevreci ve sürdürebilir üretim olanakları, tasarım ve inovasyon, ürünlerin yeni teknolojiler ile fonksiyonelleştirilmesi gibi hususlarda sürekli kendilerini geliştirmek zorunda kalmaktadır. Tüketicilerin alışkanlıkları değişmekte, moda ve tasarıma dayalı beklentilerin yanında ürünlerde fonksiyonellik de talep edilmektedir. Tekstil mamullerine fonksiyonel özellik kazandırılması amacıyla etken maddelerin kapsüllenerek kumaşa aktarıldığı kapsülasyon teknolojisi sayesinde istenilen özelliklere sahip etken maddeler kapsüllenerek kumaşa aktarılabilmekte ve bu sayede tekstil ürünlerine birçok fonksiyon kazandırılabilmektedir.

Bu tez çalışmasında, mandalina, sandal ağacı ve yasemin uçucu yağları ile jojoba ve sarı kantaron yağları çekirdek madde olarak kullanılmıştır. Kapsül duvar materyali olarak etil selüloz seçilmiş, kapsül üretimi püskürterek kurutma cihazında gerçekleştirilmiştir. Elde edilen kapsüllere kromatografik, spektroskopik, termal ve görüntüleme analizleri (SEM, FTIR, TEM, DSC, TGA, HPLC, partikül büyüklüğü ve dağılımı) gerçekleştirilmiştir. Elde edilen kapsüller ticari bir çapraz bağlayıcı ile örme kumaşlara aplike edilmiştir. Aplikasyon sonrası SEM analizleriyle kumaş yüzeyindeki kapsül varlığı incelenmiştir. Mikrokapsül aktarılmış kumaşlara antibakteriyel testleri uygulanmıştır. Ayrıca kumaşlara aktarılan mikrokapsüllerin sürtünmeye ve yıkamaya karşı dayanımları incelenmiştir. Mikrokapsül aktarılmış kumaşlardaki uçucu bileşenlerin tespiti amacıyla yıkama öncesi ve 1 yıkama sonrasında GC-MS analizleri gerçekleştirilmiştir.

Anahtar Kelimeler: Spor ve boş zaman giysisi, kapsülasyon, koku, antibakteriyel

Abstract:
The textile and garment industry is one of the sectors in which developed and developing countries continue to exist and where global competition is most intense, and is in a leader position for our country in terms of employment and exports. In order to be successful in global competition, companies have to constantly improve themselves in terms of cost, terminology and quality, environmental and sustainable production facilities, design and innovation, functionalization of products with new technologies. Consumers' habits are changing, besides the expectations based on fashion and design, functionality is also demanded in products. In order to impart functional properties to textile products, the active ingredients are encapsulated and transferred to the fabric through encapsulation technology, the active ingredients with the desired properties can be encapsulated and transferred to the fabric thus many functions can be given to the textile products.

In this thesis study, mandarin, sandalwood and jasmine essential oils and jojoba and St. John's Wort oils were used as core material. Ethyl cellulose was selected as the wall material and capsule production was carried out by spray drying device. Chromatographic, spectroscopic, thermal and imaging analyzes (SEM, FTIR, TEM, DSC, TGA, HPLC, particle size and distribution) were performed on the obtained capsules. The obtained capsules were applied to knitted fabrics with a commercial crosslinker. After the application, the presence of the capsule on the fabric surface was examined by SEM analyses. Antibacterial tests were applied to the microcapsule impregnated fabrics. In addition, the resistance of the microcapsules transferred to fabrics to abrasion and washing has been examined. GC-MS analyzes were performed before washing and after 1 washing to determine the volatile components in the microcapsule impregnated fabrics.

Keywords: Sport and leisure garments, encapsulation, fragrance, antibacterial