Bipolar bozuklukta yeme davranışlarının üstbilişler ve duygu düzenleme ile ilişkisi
The relationship between eating habits in bipolar disorder and metacognitions, emotion regulation
Yazar: FERİDE BETÜL YILMAZ ŞAHİN
Danışman: DOÇ. DR. MURAT ERKIRAN ; DR. KUMRU ŞENYAŞAR METERELLİYOZ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Bakırköy Prof. Dr. Mazhar Osman Ruh Sağlığı ve Sinir Has. Eğt. ve Arş. Hastanesi / Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Beslenme ve yeme bozuklukları = Feeding and eating disorders ; Bipolar bozukluk = Bipolar disorder ; Duygu düzenleme = Emotion regulation ; Yeme tutumu = Eating attitudes ; Üstbiliş = Metacognitive

Özet:
Amaç: Bipolar bozukluk hastalarında yeme sorunlarının sıklığı ve klinik durumlarla ilişkisinin değerlendirilmesi ve bipolar bozukluk hastalarında bilişsel duygu düzenleme stratejilerinin ve işlevsel olmayan üstbilişlerin değerlendirilerek bunların yeme sorunları üzerindeki etkisinin araştırılması amaçlanmıştır. 
Yöntem: Çalışmamıza ötimik durumdaki 53 hasta ve hastalarla yaş, cinsiyet ve eğitim açısından eşleştirilmiş 47 sağlıklı kontrol alınmıştır. Her iki gruba da Sosyodemografik Veri Formu, Hamilton Depresyon Derecelendirme Ölçeği (HDDÖ), Yeme Bozukluğu Değerlendirme Ölçeği (YEDÖ), Yeme Tutumu Testi (YTT), Gece Yeme Anketi, Üç Faktörlü Yeme ölçeği (TFEQ), Üstbiliş Ölçeği (ÜBÖ) uygulanmıştır. Bipolar hasta grubuna ayrıca Young Mani Derecelendirme Ölçeği (YMDÖ) uygulanmıştır.
Bulgular: BB hastaları YEDÖ, GYS, TFEQ bilişsel kısıtlama ve duygusal yeme alt ölçeklerinden SK'lere göre anlamlı olarak daha yüksek puan aldıkları bulunmuştur (p<0.05). BB ve SK grubu arasında ÜBÖ-30 alt ölçek ya da toplam puanları açısından anlamlı fark bulunmamıştır (p>0.05). BB hastaları BDDÖ'nün kendini suçlama, kabul etme ve felaketleştirme alt boyutlarında SK grubuna göre anlamlı olarak daha yüksek puan aldıkları saptanmıştır (p<0.05). BDDÖ'nün düşünceye odaklanma (ruminasyon) alt boyutu ile YEDÖ yeme endişesi, kilo endişesi ve YEDÖ toplam puanlarının pozitif yönde korele olduğu bulunmuştur (p<0.05). BDDÖ'nün kendini suçlama (p<0.01), kabul etme (p<0.05) ve ruminasyon (p<0.05) alt boyutları ile YTT puanı; BDDÖ pozitif tekrar odaklanma ile TFEQ bilişsel kısıtlama alt boyut puanları (p<0.05) pozitif yönde korele bulunmuştur. BB hastalarında YEDÖ tıkınırcasına yeme (p<0.01) ve yeme endişesi (p<0.05), YTT, TFEQ kontrolsüz yeme ve duygusal yeme alt ölçekleri (p<0.01) ile ÜBÖ toplam puanları arasında pozitif yönde anlamlı ilişki saptanmıştır. GYS ve YEDÖ toplam ile ÜBÖ-30 ilişkili bulunmamıştır (p>0.05). BB hastalarda BDDÖ kendini suçlama, düşünceye odaklanma ve felaketleştirme alt boyut puanları ile ÜBÖ toplam puanı arasında pozitif yönde anlamlı ilişki olduğu görülmüştür (p<0.01). Çalışmamızda BB tanılı hastaların %37.7'sinde GYS olduğu saptanmış olup YMRS'de 1 puanlık artışın GYS'de 1.55 puanlık artışa neden olduğu bulunmuştur.
Sonuç: Çalışmamızın sonuçları, BB hastalarında yeme sorunlarının ve daha az uyumlu duygu düzenleme stratejilerinin SK'lere göre daha fazla olduğunu göstermektedir. BB hastalarında daha az uyumlu duygu düzenleme stratejileri ile yeme sorunları ilişkili bulunduğundan yeme sorunları olan BB hastalarında uyumlu duygu düzenleme stratejilerinin geliştirilmesine yönelik müdahalelerin tedaviye katkı sağlayacağı düşünülebilir. Çalışmamızda BB'ta subsendromal belirtilerin GYS için yordayıcı olduğu bulunduğundan klinisyenlerin subsendromal belirtileri dikkatle ele almaları ve müdahale etmeleri yeme sorunları açısından önemlidir. 
Anahtar Kelimeler: Bipolar Bozukluk, Yeme Bozukluğu, Duygu Düzenleme, 									     Üstbiliş

Abstract:
Aim: The aim of this study is to evaluate the prevelance of eating disorders in bipolar disorder patients (BDP) and their relationship with clinical conditions, and to evaluate cognitive emotion regulation strategies and dysfunctional metacognitions in bipolar disorder patients and to investigate their effects on eating disorders. 
Method: The study included 53 eutymic BDP and 47 healty controls (HCs) matched with statisBDP in terms of age, gender and education. Sociodemographic data form, Hamilton Depression Rating Scale (HDRS), Eating Disorder Examination Questionnaire (EDE-Q), Eating Attitude Test (EAT), Night Eating Questionnaire (NEQ), Three-Factor Eating Questionnaire (TFEQ) and Metacognition Questionnaire-30 (MCQ-30) were applied to both groups. Young Mani Rating Scale (YMRS) was also administered to BDP.
Results: The mean scores of HDRS, NEQ, TFEQ cognitive restraint and emotional eating subscales were found to be significantly higher in BDP compared to HCs (p<0.05). There was no significant difference between BD and HCs groups in terms of MCQ-30 subscale and total scores (p>0.05). It was determined that BD patients scored significantly higher in self-blame, acceptance and Catastrophizing subscale of CERQ than HCs group (p<0.05). It was found that the CERQ rumination subscale and EDE-Q eating concern, weight concern and EDE-Q total scores correlated positively (p<0.05). Self-blame (p <0.01), acceptance (p <0.05) and rumination (p <0.05) subscales of CERQ were correlated positively with EAT score and CERQ positive reappraisal scores were correlated positively with TFEQ cognitive restraint subscale (p <0.05). A significant positive correlation was found between MCQ-30 total score and EDE-Q binge eating (p <0.01), eating concern (p <0.05), EAT, TFEQ uncontrolled eating, emotional eating subscales (p <0.01). NEQ and EDE-Q were not associated with MCQ-30 (p> 0.05). It was observed that there was a positive relationship between CERQ self-blame, rumination and catastrophizing subscales and MCQ total score in BD patients (p<0.01). In our study, 37.7% of patients with BD were found to have NES and a 1 point increase in YMRS caused an increase in 1.55 points in NES.
Conclusions: The results of our study show that eating problems and less adaptive emotion regulation strategies are higher in BD patients than in SCs. Since less adaptive emotion regulation strategies and eating problems are associated, it can be thought that interventions to improve adaptive emotion regulation strategies will contribute to treatment in BD patients with eating problems. Since subsendromal symptoms are found predictive for NES in our study, it is important for clinicians to handle subsendromal symptoms carefully and to intervene in terms of eating problems.
Keywords: Bipolar Disorder, Eating Disorder, Emotion Regulation, Metacognition