Ebü'l-Hüdâ es-Sayyâdî ve tasavvufa dair üç eseri
Ebu'l Huda es Sayyadi and his three works of sufism
Yazar: SARİYE ÖLMEZ
Danışman: DOÇ. DR. FERZENDE İDİZ
Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Tasavvuf Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Din = Religion
Dizin: Ebu'l Hüda es-Sayyadi = Ebu'l Hüda es-Sayyadi ; Rifai tarikatı = Rifai religious order ; Tarikatlar = Religious orders ; Tasavvuf = Mystic ; İslamiyet = Islam

Özet:
Ebü'l-Hüdâ es-Sayyâdî XIII/XIX. yüzyılın ikinci yarısıyla XIV/XX. yüzyılın
ilk yarısında yaşamış âlim ve sûfî şahsiyetlerden birisidir. es-Sayyâdî, Rifâiyye
tarikatının Sayyâdîyye şubesinin kurucusu İzzeddîn Ahmed es-Sayyâdî'nin
nesebindendir.
Rifâiyye tarikatına müntesip olan onun mânevî terbiyesinden geçtiği ve
hilâfet aldığı kişi Rifâiyye tarikatı şeyhlerinden olan Muhammed Mehdî Bahâuddîn
er-Ruvvâs'tır. Ebü'l-Hüdâ es-Sayyâdî, II. Abdülhamîd döneminde siyasî sahada aktif
olarak yer almış ve farklı görevler ifa etmiştir. Bilhassa II. Abdülhamîd'in
panislâmizm politikasında etkin bir rol üstlenmiştir.
Belli bölgelerde irşad faaliyetlerini sürdüren es-Sayyâdî dünyanın dört bir
tarafına yayılan hâlifeleri aracılığıyla tarikatın neşrini sağlamıştır. Dönemin önde
gelen hocalarından ilim tahsil etmiş, zâhirî ve bâtınî ilimlerde yetkin bir seviyeye
ulaşmış olan es-Sayyâdî, bu yetkinliğini kaleminin kuvveti ile sahifelere dökerek pek
çok eser telif etmiştir.
Çalışmamızın omurgasını, es-Sayyâdî'nin "et-Tarîkâtü'r-Rifâ'iyye," "elKavâidu'l-mer'iyye fî usulü't-tarîkati'r-Rifâîyye" ve "Nûru'l-insâf fî keşfî zulmeti'lhilâf" adlı üç eseri bağlamında tasavvufî görüşleri oluşturmaktadır. es-Sayyâdî,
tasavvufî görüşlerini Ehl-i sünnet çizgisi üzere serdetmiştir. Selef-i salihîn yolu üzere
olan es-Sayyâdî, tasavvufun belli başlı konuları çerçevesinde görüşlerini aktarmıştır.
Çalışmamızın sonucunda es-Sayyâdî'nin iki yüzü aşkın eseri olduğu ve
çoğunluğunun tasavvufî sahaya ait olduğu tespit edilmiştir. Eserlerinin büyük bir
kısmını mensubu olduğu Rifâiyye tarikatına yönelik telifleri oluşturmaktadır.iv
Kanaatimizce müellifimiz kaleme aldığı eserleri ile gerek İslâm dinini yaymak
gerekse tarikatının neşrini sağlama gayesi içerisinde olmuştur.

Abstract:
Ebu'l Huda es-Sayyadi lived between the second hâlf of XIII/XIX century
and first hâlf of the XIV/XX century as an important figure in İslamic sufism. The
importance of Ebu'l Huda es-Sayyadi in sufism field motivate new study that will
reveal this hidden personality es-Sayyadi is descended from founder of Riffaiye cult
who is İzzeddin Ahmed es-Sayyadi.
Muhammed Bahauddin er-Ruvvas is one of sheikh of Rifaiyye's cult and was
an important mudeeris of es-Sayyadi. He spent his most of life time in Istanbul and
took an active political role in period of II. Abdulhamid. One of these roles he
particularly focused on was II. Abdulhamid's Panislamic politics.
es-Sayyadi's caliphs had been telling its cult doctrins all around the world. esSayyadi had been teached by important mudeeris of that time with different dicipline
of knowledge such as exoteric (ẓāhir) and esoteric (bāṭin) sciences and reached a
competent level to wrote numerous of works.
The main importance part of this thesis is to investigate es Sayyadi's sufism
opninons through its three works of that titled "et-Tarîkâtü'r-Rifâ'iyye," "elKavâidu'l-mer'iyye fî usulü't-tarîkati'r-Rifâîyye" and "Nûru'l-insâf fî keşfi zulmeti'lhilâf". Most of his works is related to sufism and his opinion based on view of people
of Sunnah. es-Sayyadi embrace a philosophy based on "Selefi Salihin" and transfer
its thoughts within this frame.
He payed an enormous attention about his own sufism views and define
important aspects. es-Sayyadi has more than two hundred works and most of themvi
related sufism field. In our knowledge, the main purpose of his works focused on to
spread Islamic religion and its cult doctrin as well.