Zonguldak il merkezi 1. basamak sağlık kuruluşlarında örgüt kültürü tipinin işe bağlanma ve iş stresi ilişkisi ile sağlık etkilerinin değerlendirilmesi
Evaluation of characteristics of work engagement and organizational culture in primary health services
Yazar: BİLGEHAN AÇIKGÖZ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. SİBEL KIRAN
Zonguldak Karaelmas Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2009
Konu: Halk Sağlığı = Public Health
Dizin: Sağlık hizmetleri araştırmaları = Health services research ; Örgüt kültürü = Organizational culture ; İş organizasyonu = Work organization

Özet:
Saglık hizmet sunumunda "Birinci basamak saglık hizmetleri organizasyonu" toplum saglıgıyönünden en önemli yapılanmadır . Çalısılan kurumda pozitif örgüt kültürü ve isebaglanmanın hizmeti olumlu etkiledigi bilinmektedir.Bu çalısmanın amacı birinci basamak saglık kurumlarında örgüt kültürü ve ise baglanmaözelliklerinin degerlendirilmesidir.Bu amaçla birinci basamak saglık kurumlarında çalısanlara örgüt kültürü ve ise baglanmaölçegi uygulandı.Toplam 202 saglık çalısanına ulasıldı. Birinci basamak saglık kurumlarında çalısanlar, örgütkültürünün pozitif özellikler tasıdıgını düsünmekteydi. Çalısılan kuruma ait en sık örgütkültürü tipi `hiyerarsik tip ve klan tipi'ydi. se baglanma özellikleri degerlendirildiginde,hekimlerin diger meslek gruplarına göre ve hizmet birimlerinde çalısanların idari birimlerdeçalısanlara göre daha yüksek ise baglanma puanı aldıkları saptandı. Örgüt kültürü tiplerindenhiyerarsik tip, pozitif kültür ve ise baglanmayı olumlu etkilmekteydi. Pozitif örgüt kültürüolanlarda ise baglanma toplam puanı daha yüksek bulundu, aradaki fark anlamlıydı. Klan tipiörgüt kültürü olan ve olmayan gruplar arasında ise baglanma toplam puan yönünden farkbulunmazken, ise baglanma alt alanları olan dinçlik, adanmıslık, ise kendini verme puanlarıklan tipi olanlarda daha yüksekti .Bu çalısma, "birinci basamak saglık kurumlarında" is organizasyonu yönünden örgütkültürü ve ise baglanma ile ilgili bir ilk çalısmadır. Saptanan sonuçlarda hiyerarsik tipkültürün çalısanlarda ise baglanmayı olumlu etkilemesi literatürle uyumludur ve birincibasamak saglık hizmetleri ekip çalısması gerektirdigi için is ve görev tanımlarının netligi isorganizasyonunda önem tasır. kinci sıklıkla saptanan klan tipi ise literatürden farklıbulunmakla birlikte ekip çalısmasında sosyal paylasım dinamiklerine dikkat çekmektedir. Busonuçlar birinci basamak saglık hizmetlerinin ?224 Sayılı Saglık HizmetlerininSosyallestirilmesi? ilkeleri ile uyumlu is organizasyonu olarak yorumlandı. Bu çalısma isorganizasyonunun hizmete yansımasının degerlendirilmesine yönelik yeni çalısmalara temelolabilir.Anahtar kelimeler: Saglık hizmetleri, is organizasyonu, örgüt kültürü, ise baglanma

Abstract:
Primary health care system is the most important organization of public health in terms ofhealth service provision. It is generally known that positive organizational culture and workengagement promotes service in the institution.The aim of this study was to evaluate the organizational culture and work engagementcharacteristics in primary health care institutions. To accomplish this goal, an organizationalculture and work engagement scale was applied to workers of the primary health careinstitutions.A total of 202 health care workers were reached. Workers of primary health care institutionswere found to believe that organizational culture had positive properties. The most commontypes of organizational cultures were `hierarchical? and `clan? types. The evaluation of workengagement properties revealed that, doctors had higher work engagement scores whencompared to other jobs and workers of service units had higher scores when compared toadministrative units. Hierarchical type of organizational culture was found to promotepositive culture and work engagement. Workers with positive organizational culture hadhigher total work engagement scores and the difference was significant. While there was nosignificant difference between groups that are with or without clan type of organizationalculture in terms of work engagement total scores, the group with clan type of culture hadhigher scores of subareas of work engagement as vigour, dedication and absorbtion.To our knowledge, this study was the first to evaluate the organizational culture and workengagement properties in primary health care institutions with the aspect of workorganization. Our study revealed that hierarchical type of culture promoted workengagement in workers and this finding was in accordance with the literature. Since primaryhealth care services necessitates the team work, clarification of work definitions is essentialfor work organization. Clan type of culture was found to be the second most frequent in ourstudy, which was not in conformity with previous studies. However, we think that thisfinding emphasizes the role of social sharing dynamics in team work. We suggest that, thesefindings pointed out a work organization in primary health care services in accordance toprinciples of the law number 224 `socialization of health care?. This study might lead otherresearchers to design new studies to evaluate the effects of work organization on services.Keywords: Health service, work organization, organizational culture, work engagement.