TIMSS-R Türkiye örnekleminde fen başarısını etkileyen değişkenlerin cinsiyetler arası değişmezliğinin değerlendirilmesi
Assessing the measurement invariance of factors that are related to students' science achievement across gender in TIMSS-R Turkey sample
Yazar: N. BİLGE UZUN
Danışman: DOÇ. DR. SELAHATTİN GELBAL
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitimde Ölçme ve Değerlendirme Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Farklı grupların çeşitli ölçme araçları ile çok çeşitli özellikleri (başarı, davranış, tutum, kişisel özellikleri?vs.) bakımından karşılaştırmalarının anlamlı olması için; bir ölçme aracı ile ortaya konan yapının alt gruplar için aynı olması gerekir. Son yıllardaki araştırmalar ölçmelerin değişmezliği ile dört değişmezlik formuna dikkat çekmektedir. Ölçmelerin değişmezlik testlerini içeren çalışmaların kültürel farklılıklardan, çeviri hatalarından ve başka faktörlerden doğan psikometrik hataları giderebilir. Ayrıca teorik bir yapının çerçevesi çizilirken bu tanımlamayı ölçmelerin değişmezliği il değerlendirme yararlı olacaktır.Bu çalışmanın amacı öğrencilerin fen başarısına etki eden faktörler ile ilişkilerinin modellenmesi ve cinsiyet grupları için modellemede yeralan değişkenlerin ölçmelerin değişmezliği koşulunu sağlayıp sağlamadığı araştırılmıştır. Bu çalışma örneklemi 7841 büyüklüğünde olan TIMSS Türkiye verilerini Yapısal Eşitlik Modellemesi (YEM) tekniğini kullanarak analiz edilmiştir. Modelde yeralan her örtük değişken için aşamalı bir şekilde değişmezlik testleri yapılmıştır. Analizlere hiçbir sınırlandırmanın yapılmadığı temel model ile (biçimsel değişmezlik) gruplar için başka ve daha fazla sınırların şart konulduğu daha sınırlı olan modeller arasındaki CFA karşılaştırıcı uyum iyiliği kriterleri arasındaki farka bakılmıştır. Ölçmelerin değişmezliği çalışmalartından modele alınan tüm değişkenlerin metrik değişmelik koşulunu yerine getirdiği ancak cinsiyet gruplarında katı değişmezlik koşulunu hiçbirinin sağlayamadığı açığa çıkmıştır .LISREL çıktıları uyum değerleri bakımından her iki alt grup için ayrı ayrı yazılan çalışma dosyasından elde edilen değerlerin uyum değerleri ile uyumlu olduğu görülmüş ve satandart değerlerden yola çıkılarak karşılaştırmalar yapılmıştır.Anahtar Kelimeler: Ölçmelerin Değişmezliği, Çok Örneklemli Doğrulayıcı Faktör Analizi (MGCFA), Yapısal Eşitlik Modeli (YEM), TIMSS, Cinsiyet

Abstract:
In order to make a meaningful comparision, instruments must have similar measurement qualities across settings. In the recent literature, researchers have paid attention to measurement invariance (MI) and four forms of invariance. The researchs which include the measurement invariance tests can detect psychometric problems that result from cultural biases in item content, translation errors, acquiescence biases, and other factors. Also Statistical techniques to define and assess measurement invariance are helpful and useful to develop a framework for teorotical definition.The purpose of this study is to investigate the factors that are related to students? science achievement and assessing the measurement invariance of these factors across gender. This study examined the TIMSS data for Turkish students with the sample size of 7841 through the analysis of Structural Equation Modeling (SEM).First, it is designed a model over the factors from student questionnaire affecting student?s science achievement with Structural equation modeling. It was understood that the designed model?s goodness fit index output is good. Then four forms of invariance was assessed for each latent variables progressively and assessed MI. The analyses basically begin by fitting a proposed model to the data for each sample considered separately with none of the parameters constrained to be equal across groups(configural invariance). This unconstrained model serves as the baseline model. Subsequently, in a hierarchical fashion, more stringent constraints are placed on the model by specifying the parameters of interest to be constrained across the groups (e.g., factor loadings, factor intercorrelations, error variances). The variables were examined using comparative fit index (CFI) difference test between the more restrictive invariance form and the basic form to determine whether the model and the individual parameter estimates are invariant across the samples. The MI results revealed that there were invariance problems across gender in TIMSS. All latent variables at least have metric invariance, but none of them have strict invariance across groups.Keywords: Mesaurement Invariance, MGCFA, Structural equation modeling (SEM) Third International Mathematics And Science Study (TIMSS), Gender