Yeni tanı almış akciğer kanserli hastalarda malnütrisyon riski ve yaşam kalitesinin değerlendirilmesi
Assesment of malmutrition risk and quality of life in patients newly diagnosed with lung cancer
Yazar: HATİCE DUYGU EĞLENOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. EMİNE YILDIZ
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Akciğer neoplazmları = Lung neoplasms ; Beslenme bozuklukları = Nutrition disorders ; Beslenme incelemeleri = Nutrition surveys ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Risk faktörleri = Risk factors ; Yaşam kalitesi = Quality of life ; Ölçekler = Scales

Özet:
Bu çalışmanın amacı, hastanede yatan yeni tanı almış akciğer kanserli hastalara Nütrisyonel Risk Taraması (NRS-2002) ve yaşam kalitesi değerlendirme ölçeği (EORTC QLQ- C30) uygulanarak ve hastaların birer günlük besin tüketim kayıtları ile kandaki biyokimyasal bulguları ve antropometrik ölçüm sonuçları değerlendirilerek malnütrisyon riskinin ve bu riskle birlikte, hastalığın evresi ve metastaz varlığının hastaların beslenme durumu ve yaşam kalitesi üzerine etkilerinin saptanmasıdır. Çalışmada A.Ü.T.F. Tıbbi Onkoloji BD. ve Göğüs Cerrahisi ABD'na yatışı yapılan 50'si erkek 15'i kadın olmak üzere 65 hasta değerlendirilmiştir. Hastalara genel bilgiler, Nütrisyonel Risk Taraması (NRS-2002), yaşam kalitesi değerlendirme ölçeği (EORTC QLQ-C30), fiziksel aktivite kaydı ve besin tüketim kaydından oluşan anket formu uygulanmıştır. Bireylerin ağırlık, boy, yağ yüzdesi (dijital yağ ölçer ile) üst orta kol çevresi ve el kavrama güçleri ölçülmüştür. Çalışmaya katılan bireylerde %81.5 oranında malnütrisyon riski gözlenmiştir. Malnütrisyon riski altında olan bireylerde metastaz durumu risk altında olmayanlara göre daha yaygındır (p<0.001). Bireylerde kanserin evresi ile malnütrisyon riski arasında anlamlı ve pozitif bir ilişki bulunmuştur (p<0.01). Bireylerde malnütrisyon riski arttıkça yaşam kalitesi azalmıştır. Bu fark kadın bireylerde istatistiksel olarak anlamlıdır (p<0.01). Serum albümin (p<0.05) ve total kolesterol (p<0.01) değerlerinin malnütrisyon riski arttıkça azaldığı gözlenmiştir. Bireylerde malnütrisyon riski arttıkça günlük alınan enerji miktarı ve enerji karşılama yüzdesi azalmıştır (p<0.05). Bireylerde malnütrisyon riski arttıkça beden kütle indeksi (BKİ) azalmaktadır (p<0.05). Hastalığın evresi ilerledikçe yaşam kalitesi azalmaktadır. Bu fark kadın bireylerde anlamlıdır (p<0.05). Akciğer kanserli hastalar, tanı konduğu andan itibaren ek hastalık (komorbidite), yaşam kalitesi, malnütrisyon riski ve beslenme durumu açısından taranmalı, vakit kaybetmeden medikal tedaviyle birlikte beslenme açısından önlemler alınmalıdır.

Anahtar kelimeler: Akciğer Kanseri, Malnütrisyon, Yaşam kalitesi, Nütrisyonel Risk Taraması (NRS-2002), Yaşam Kalitesi Değerlendirme Ölçeği (EORTC QLQ-C30).

Abstract:
The aim of this study, was to determine the effect of malnutrition risk, metastasis and stage of cancer to the quality of life and nutritional status of hospitalized patients newly diagnosed with lung cancer, by evaluating 24-hour dietary records, biochemical parameters, antropometric measurements and by using nutritional screening tool, Nutritional Risk Screening (NRS-2002) and quality of life questionnaire (EORTC QLQ-C30). In this study, 65 patients (50 males and 15 females), hospitalized at A.Ü.T.F. Department of Medical Oncology and Department of Thoracic Surgery were evaluated. The questionnaire, including general characteristics, physical activity record, NRS-2002, EORTC QLQ-C30 and dietary record was conducted to patients. Body weight, body height, body fat percentage (with body fat analyzer) and mid-upper arm circumference (MUAC) of patients were measured. Malnutrition risk was observed in %81.5 of patients.  Metastasis was more prevalent in patients at risk of malnutrition than those who were not (p<0.001). There were a positive and statistically significant relationship between the stage of cancer and the risk of malnutrition (p<0.01). Quality of life was decreased while risk of malnutrition increased at patients. This difference was statistically significant only at females   (p<0.01). With increasing malnutrition risk, serum albumin (p<0.05), total cholesterol (p<0.05), daily energy intake and energy intake in percent of daily recommendation and body mass index (BMI) decreased. Quality of life was decreased with the advanced stage of cancer at females (p<0.05). Patients with lung cancer should be screened for comorbidities, quality of life, risk of malnutrition and nutritional status and start treatment without delay.

Key Words:  Lung cancer, Malnutrition, Quality of Life, Nutritional Risk Screening (NRS-2002), Quality of Life Questionnaire (EORTC QLQ-C30)