Psoriatik artrit ve psoriazisli hastalarda hipotalamik-pitüiter-adrenokortikal aksın değerlendirilmesi
Evaluation of the hypothalamic-pituitary-adrenal axis in patients with psoriatic arthritis and psoriasis
Yazar: PINAR KARABACAK
Danışman: PROF. DR. HÜSEYİN DEMİR
Erciyes Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2010
Konu: Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon = Physical Medicine and Rehabilitation
Dizin: Adrenokortikotropik hormon = Adrenocorticotropic hormone ; Artrit-psoriatik = Arthritis-psoriatic ; Hidrokortizon = Hydrocortisone ; Hipotalamo hipofizeal sistem = Hypothalamo hypophyseal system ; Psoriyazis = Psoriasis ; Testler = Tests

Özet:
Bu çalışma; psoriatik artrit (PsA) ve psoriazisli hastalarda hipotalamik-pituiter-adrenokortikal (HPA) aksı araştırmak amacıyla, Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi (EÜTF) Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon ve Dermatoloji Anabilim Dalı polikliniklerine Ocak 2009- Ağustos 2009 tarihleri arasında başvuran Moll ve Wright tanı kriterlerine göre tanı konulan 16 PsA'lı hasta ve dermatoloji tarafından tanı konulan 16 psoriazisli hasta ile 17 sağlıklı kontrol grubunda yapıldı.Hasta ve kontrol grubunda bazal kortizol, ACTH, sT4, TSH ve prolaktin seviyeleri, saat 06:00, 12:00, 18:00 ve 24:00'te kortizol seviyeleri, 1µg ve 250µg ACTH stimülasyon testleri sonrası kortizol cevapları değerlendirildi.Hasta ve kontrol grubunun yaş ve cinsiyet özellikleri benzerdi. Çalışmamızda PsA, psoriazis ve kontrol grubunda bazal kortizol, ACTH, sT4, TSH ve prolaktin seviyeleri arasında anlamlı bir fark yoktu. Saat 06:00, 12:00, 18:00 ve 24:00'te bakılan kortizol seviyelerinde saat 24:00'daki kortizol değerinde PsA grubunda kontrol grubuna göre anlamlı derecede düşüktü. 1µg ve 250µg ACTH stimülasyon testleri sonrası pik kortizol yanıtları PsA ve psoriazis grubunda kontrol grubuna göre anlamlı olarak düşük bulunurken PsA ve psoriazis grubu arasında anlamlı bir fark yoktu. Korelasyon yapıldığında PsA grubunda 1µg ACTH stimülasyon testinde pik kortizol seviyeleri ile ESH ve VAS skoru arasında negatif korelasyon bulundu.Sonuç olarak bu çalışmada PsA ve psoriazisli hastalarda hipokortizolemi, 1µg ve 250 µg ACTH stimülasyon testlerine azalmış kortizol yanıtı bulundu. PsA grubunda 1µg ACTH stimülasyon testinde pik kortizol seviyeleri ile ESH ve VAS skoru arasında negatif yönde bir korelasyon bulunması hastalık aktivitesi ile hipokortizolemi arasında bağlantı olduğunu düşündürmektedir. PsA ve psoriazisli hastalarda kontrol grubuna göre hipotalamo pitüiter adrenokortikal aksta bozulma olduğu gösterilmiştir. PsA grubunda psoriazis grubuna göre kortizol değerleri daha düşük olmasına rağmen istatistiksel bir fark yoktu. Bu nedenle bu veri daha büyük hasta grubundan oluşan plasebo kontrollü çalışmalarla desteklenmelidir.

Abstract:
Present study was carried out in 16 patients with psoriatic arthritis, who were diagnosed according to Moll and Wright criteria, in 16 patients with psoriasis who were diagnosed by Dermatology and 17 age-sex matched controls at Erciyes University Medical School Physical Medicine and Rehabilitation Department and Dermatology Department outpatient clinic between January 2009 - August 2009. The main aim of the study was to investigate the hypothalamo-pituitary-adrenal axis changes in patients with PsA and psoriasis .The following parameters were evaluated in both patients and the controls: basal cortisol, ACTH, fT4, TSH, prolactin levels; peak cortisol levels after 1µg and 250µg ACTH stimulation tests; and cortisol levels at 06:00, 12:00, 18:00 and 24:00 o?clock.Age and sex of all groups were similar. In our study basal cortisol, ACTH, fT4, TSH and prolactin levels there were no difference in PsA, psoriasis and control groups. When compared with conrol group cortisol levels at 24:00 o?clock were significantly lower in PsA group. Although in PsA and psoriasis group peak cortisol response after 1µg and 250µg ACTH stimulation test were significantly lower than controls, there were no difference between these two groups. Negative correlation was found at 1µg ACTH stimulation test peak cortisol levels with ESH and VAS score in PsA group after correlation.In conclusion, hypocortisolemia, low peak cortisol response after 1µg and 250µg ACTH stimulation tests were demonstrated at PsA and psoriasis groups in the present study. The presence of negative correlation between peak cortisol levels after 1µg ACTH stimulation test with ESH and VAS score may be responsible from relationship between disease activity and hypocortisolemia. Disorder of hypothalamic-pituitary-adrenocortical axis found in PsA and psoriasis groups. When compared with psoriasis group in PsA group cortisol levels were lower but there was no significantly difference. Present findings need to be confirmed by placebo controlled studies with high number of patients.