Ratlarda karbon tetraklorür ile oluşturulan kronik karaciğer hasarı üzerine kabak çekirdeği yağı ve susam yağının etkisi ve kaspaz aktivitesi ile hepatik apoptozisin belirlenmesi
The effect of pumpkin seed oil and sesame oil on chronic liver damage caused by carbon tetrachloride in rats and determination of hepatic apoptosis by caspase activity
Yazar: ELİFE SAYAR
Danışman: PROF. DR. AYHAN ATASEVER
Erciyes Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Patoloji (Veterinerlik) Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Patoloji = Pathology
Dizin: Apoptozis = Apoptosis ; Bitkisel yağlar = Plant oils ; Histopatoloji = Histopathology ; Kabak çekirdeği = Pumpkin seed ; Karaciğer = Liver ; Karaciğer hastalıkları = Liver diseases ; Karbon tetraklorür = Carbon tetrachloride ; Kaspazlar = Caspases ; Susam yağı = Sesame oil ; Sıçanlar = Rats

Özet:
Bu çalışmada, karbon tetraklorür (CCl4) ile kronik karaciğer hasarı oluşturulan ratlarda kabak çekirdeği yağı  (KÇY) ve Susam yağının (SY) karaciğer dokusunda oluşabilecek lezyonlar üzerine koruyucu etkisi, apoptozda kaspaz 3 aktivasyonu, serum Alanin Amino Transferaz (ALT) aktivitesi, trigliserit, total protein, albümin, total kolesterol düzeyleri ve karaciğer malondialdehit (MDA) ile total antioksidan kapasitesi (TAK) değerlendirildi. Çalışmada 72 adet (200-250 gr) Wistar albino ırkı erkek rat, her grupta 12 hayvan olmak üzere 6 gruba ayrıldı. İlk grup (Grup I) kontrol olarak belirlendi; ikinci grup (Grup II) sadece intraperitoneal (İP) 0,2 ml/kg/canlı ağırlık CCl4, 8 hafta, haftada iki kere yapıldı. Kabak Çekirdeği yağı verilecek hayvanlar kontrol grubu (Grup III) ve çalışma grubu (Grup IV) olarak; benzer şekilde susam yağı verilecek hayvanlarda kontrol gurubu (Grup V) ve çalışma gurubu (Grup VI) şeklinde ikiye ayrıldı. Kontrol gruplarına (Grup III ve Grup V) sırasıyla 4 ml/kg canlı ağırlık KÇY ve 8 ml/kg canlı ağırlık SY, 12 hafta boyunca gavaj şeklinde verildi. Çalışma gruplarına sırasıyla 4 ml/kg canlı ağırlık KÇY (Grup IV) ve 8 ml/kg canlı ağırlık SY (Grup VI) 4 hafta boyunca gavaj şeklinde verildi. Takip eden 8 hafta boyunca ise bu çalışma gruplarına her gün 4 ml/kg canlı ağırlık KÇY ve 8 ml/kg canlı ağırlık SY verilirken, her iki gruba da (Grup IV ve VI) intraperitoneal (İP) 0,2 ml/kg/canlı ağırlık CCl4, haftada iki kere uygulandı.
Kontrol gruplarında (Grup III ve Grup V) normal karaciğer doku yapısı gözlenirken; CCl4 grubu (Grup II) hepatositlerde yoğun makro ve mikroveziküler yağlanma, portal bölgede ve parankimde çoğunluğu lenfositlerden oluşan mononüklear hücre infiltrasyon alanları, portal bölgeler ile parankim de bağ doku artışına bağlı tam olmayan lobulasyon formasyonları görüldü. Kronik karaciğer hasarı oluşturulan ratlara KÇY (Grup IV) ve SY (Grup VI) uygulamaları sonunda oluşan lezyonların histopatolojisi CCl4 grubu (Grup II) ile benzerlik gösterdi. Karaciğer hasarı oluşan gruplarda (Grup II, Grup IV ve Grup VI) kontrol gruplarına göre kaspaz 3 aktivitesinde artış görüldü. Karbon tetraklorür uygulanan grupta karaciğer hasarına bağlı olarak önemli düzeyde artan serum ALT aktivitesi (P<0,001), karaciğer hasarı oluşturulup KÇY ve SY uygulanan hayvanlarda değişiklik göstermedi. Sadece CCl4 uygulanan grupta (Grup II), serum total protein ve albümin düzeyleri istatistiki önemde düşüş gösterdi (P<0,001). Karaciğer hasarı oluşturulan hayvanlarda (Grup IV ve Grup VI)  KÇY ve SY uygulaması serum total protein ve albümin değerinde sayısal olarak azalmaya neden oldu. Grup IV ve Grup VI önemli düzeyde artış gösteren serum total kolestrol düzeyleri (P<0,001) gerek KÇY gerekse SY uygulamasından etkilenmedi. Grup II'de ki ratlarda serum trigliserit düzeyleri önemli düzeyde artış gösterirken (P<0,001), Grup IV ve Grup VI'de artmış trigliserit düzeylerini sayısal olarak düşürdü. 
Grup IV ve Grup VI' da KÇY ilavesinin MDA değerlerinde önemli düzeyde düşürürken, SY ilavesinin ise yüksek olan MDA düzeyi üzerinde etki göstermediği tespit edilmedi (P<0,001). Total antioksidan kapasitesi yönünden ise gruplar arasında fark saptanamadı (P>0,05).
Sonuç olarak; CCl4 ile birlikte KÇY ve SY verilen deney gruplarında (Grup IV ve Grup VI) karaciğer hasarı üzerinde her iki bitkinin antioksidan özelliklerinin biyokimyasal veriler ve histopatolojik lezyonlar üzerine iyileştirici yönden anlamlı bir etkisi gözlenmedi.
Anahtar Kelimeler: Histopatoloji, İmmunhistokimya, Karbon tetraklorür, Kabak çekirdeği yağı, Susam yağı, Rat.

Abstract:
The present study determined the possible protective effects of pumpkin seed oil (PSO) and Sesame oil (SO) on lesions and apoptosis detection by with activation of caspase 3, serum Alanine Amino Transferase (ALT) activity, triglyceride, total protein, albumin, total cholesterol levels along with total antioxidant capacity (TAC) malondialdehyde (MDA) of liver on chronic liver injury induced by carbon tetrachloride (CCl4) in rats. In this study, 72 male Wistar albino rats (200-250 g) were divided into 6 groups as 12 animals in each group. The first group (Group I) was determined as control; the second group (Group II) was administered intraperitoneally (IP) 0,2 ml/kg/body weight CCl4, 8 weeks, twice a week. The animals to be pumpkin seed oil was given as control group (Group III) and experimental group (Group IV); similarly, the animals to be given was sesame oil were divided into two as a control group (Group V) and experimental group (Group VI). The control groups (Group III and Group V) were given 4 ml/kg/body weight PSO and 8 ml/kg/body weight SO, respectively, as gavage for 12 weeks. The experimental groups received 4 ml/kg/body weight KCY (Group IV) and 8 ml/kg/body weight SY (Group VI), respectively, for 4 weeks. During the following 8 weeks, these experimental groups received 4 ml / kg body weight PSO and 8 ml/kg/body weight SO, while both groups (Group IV and VI) received intraperitoneal (IP) 0,2 ml/kg/body weight CCl4, twice a week. While normal liver tissue structure was observed in the control groups; In the CCl4 group (Group II) hepatocytes were seen with intense macro and microvesicular steatosis, mononuclear cell infiltration areas most of the lymphocytes in portal region and parenchyma, incomplete lobulation formations due to increased connective tissue in portal regions and parenchyma. The histopathology of the lesions that were formed after PSO (Group IV) and SO (Group VI) applications in rats with chronic liver injury were similar to the CCl4 group (Group II). In groups with liver injury (Group II, Group IV and Group VI), caspase 3 activity was increased compared to control groups.
In the group treated with carbon tetrachloride, significantly increased (P<0.001) serum ALT activity due to liver damage did not change in animals treated with RBS and SY. In the CCl4 only group (Group II), serum total protein and albumin levels decreased significantly (P <0.001). In animals with liver injury (Group IV and Group VI) PSO and SO administration resulted in a numerical decrease in serum total protein and albumin values. Serum total cholesterol levels (P<0.001), which were significantly increased in Group IV and Group VI, was not affected by both PSO and SO administration. Serum triglyceride levels were significantly increased (P<0.001) in rats in Group II, but they increased numerically in Group IV and Group VI.
In Group IV and Group VI, the addition of PSO significantly decreased MDA values, while the addition of SO did not affect MDA levels (P <0.001). There was no difference between the groups in terms of total antioxidant capacity (P> 0.05).
As a result; there was no significant effect of antioxidant properties of both plants on biochemical data and histopathological lesions on liver damage in chronic CCl4 and PSO and SO groups.
Key Words: Histopathology, Immunohistochemistry, Carbon tetrachloride, Pumpkin seed oil, Sesame oil, Rat.