Multikinaz inhibitörü, antikanser bir etkin madde olan sunitinib malat'ın tayinine yönelik sıvı kromatografik yöntemlerin geliştirilmesi ve analitik yöntem geçerliliği çalışmaları
Development and analytical method validation studies of of liquid chromatographic methods for the determination of a multikinase inhibitor anticancer drug substance; sunitinib malat
Yazar: LEYLA BAYRAM KILINÇ
Danışman: PROF. DR. ÖZLEM SÖĞÜT
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Analitik Kimya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Kimya = Chemistry
Dizin: Analitik yöntem = Analytical method ; Antineoplastik ajanlar = Antineoplastic agents ; Kromatografi-sıvı = Chromatography-liquid ; Kromatografi-yüksek basınçlı-sıvı = Chromatography-high pressure-liquid ; Protein kinazlar = Protein kinases ; Sunitinib = Sunitinib ; Yöntem geliştirme = Method developing ; İnhibitör = Inhibitor

Özet:
Günümüzde oldukça yaygın olarak kullanılan kromatografik ayırma yöntemlerinden birisi olan Yüksek Performanslı Sıvı Kromotografisi (HPLC) kullanım kolaylığı, geniş örnek uygulama alanı, otomatize edilebilmesi, yüksek tekrarlanabilirliği, yüksek duyarlılığı ve hızlı sonuç vermesi gibi nedenlerden ötürü tercih edilmektedir. 
Yüksek Lisans tez çalışmamız esnasında proteinkinaz (multikinaz) inhibitörü, antikanser bir ilaç etkin maddesi olan sunitinib malat'ın sıvı kromatografik tayini için HPLC'de iki farklı dedektör  fotodiyot ve elektrokimyasal dedektör (PDA ve ECD) kullanılarak yöntem geliştirilmiştir. Her iki yönteminde analitik yöntem geçerliliği çalışmaları ICH Q2(R1) kılavuzuna göre gerçekleştirilmiş ve bulguları tablolar halinde özetlenmiştir. HPLC-PDA ve HPLC-ECD yöntemlerinde çalışmalar, gradient koşullarda, 10°C otomatik örnekleyici sıcaklığında, Hypersil Silika dolgulu kolonla, 15°C (ECD) ve 40°C (PDA) kolon sıcaklıklarında, 1,0mL/dakikalık akış hızında, %60:40 (h:h) 20mM amonyum format çözeltisi (pH 3,25 - hareketli faz A) ve asetonitril (hareketli faz B) karışımı ile yürütülmüştür. Tespit sınırı (LOD) ve tayin sınır (LOQ) değerleri HPLC-ECD ve HPLC-PDA yöntemleri için sırasıyla 1,319x10-6M, 3,959x10-6M ve 1,622x10-6M, 5,352x10-6M olarak saptanmıştır. Gerçek örnek çalışmaları için tayinler 7 farklı simüle edilmiş yapay vücut sıvısına 12,5mg'lık Sutent® kapsül müstahsarından 50ppm ekim yapılarak gerçekleştirilmiştir. HPLC-ECD ve HPLC-PDA yöntemlerinde pik yükseklikleri ve pik alanlarına göre elde edilen ilgili kalibrasyon eğrilerinde 2,5-100ppm aralığında doğrusallık sağlanmıştır.

Abstract:
High Performance Liquid Chromatography (HPLC), as one of the most common used chromatographic methods nowadays, is preferred due to reasons as its ease-of-use, pretty wide application area, automatizability, high repeatability, sensitivity and fast response time.
In our Master of Science Thesis study, two different methods were developed for the liquid chromatographic quantification of sunitinib malat, a proteinkinase (multikinase) inhibitor anticander drug substance. Developed methods are HPLC-PDA and HPLC-ECD methods. Analytical method development studies of the both methods were carried on in accordance to the ICH Q2(R1) guidance and the results were summarized as tables. Studies in HPLC-PDA and HPLC-ECD methods were carried on in gradient conditions, at 10°C autosampler temperature, with Hypersil analytical column, at 15°C (ECD) and 40°C (PDA) column temperatures, at 1.0mL/min flow rate, with 60-40% (v/v) mixture of 20mM aqueous ammonium formate (pH 3.25-mobile phase A) and acetonitrile (mobile phase B). Limit of detection (LOD) and limit of quantification (LOQ) values were 1.319x10-6M, 3.959x10-6M and 1.622x10-6M, 5.352x10-6M for HPLC-ECD and HPLC-PDA, respectively. For real sample studies 50ppm from 12.5mg Sutent® capsule commercial drug was spiked to 7 different simulated artificial body fluids and determined. In the calibration plots obtained in HPLC-ECD and HPLC-PDA methods based on peak heights and peak areas, linearity was achieved in 2.5-100ppm concentration range.