Kırsal alan planlaması ve haritalanması: Burdur ili, Kocaaliler beldesi, Türkiye
Rural area planning and mapping: Burdur province, Kocaaliler town, Türkiye
Yazar: YUSUF SERHAT ÜSTEBAY
Danışman: DOÇ. DR. SEVDA ALTUNBAŞ
Akdeniz Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Toprak Bilimi ve Bitki Besleme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Kırsal kalkınma, kırsal alanda yaşayan ve geçimini tarım sektöründen veya benzer kırsal mesleklerden sağlayan birey ve toplulukların, insanca yaşam koşullarına kavuşturulması için onlarla beraber, bu yönde çaba harcamaktır. Söz konusu çaba kırsalda yaşayan insanlara maddi ve manevi destekler vererek gelişmişlik ve refah düzeylerini artırmak olmalıdır. Kalkınma sadece maddesel bir olgu değildir. Kalkınma kırsal bölgelerdeki halkın doğaya ve doğal kaynaklara zarar vermeden üretiminin artması aynı zamanda demokratik yoldan her tür hizmete ulaşabilme haklarına sahip olmasıdır.  
Kırsal kalkınmanın ana çalışma konusu tarımdır. Tarım denilince akla bitkisel üretim, hayvansal üretim ve su ürünleri yetiştiriciliği gelmelidir. Kırsal alanın koşulları tarımın hangi dalı için uygunsa o alanlarda çalışılmalı ve üretim artışı sağlanmalıdır. Tarımsal faaliyetlerdeki/üretimdeki artış beraberinde işgücü ihtiyacını da getirecek, böylelikle yerleşik nüfusta bir artış olması hedeflenecektir. Yine üretimdeki artış, ekonomik ve sosyal iyileşmeyi de geliştirecektir. Tarımın ardından kırsal alanın kaynak değerlerine göre turizm ve ekoloji tabanlı girişimler artacak, buna bağlı olarak da kırsalda yaşayan insanların sağlık, eğitim ve rekreasyon alanlarından modern ve konforlu imkanlara kavuşması sağlanacaktır.
Ülkemizin gelişmekte olan bir tarım ülkesi olduğu gerçeğinden hareketle, tarım arazilerimizin ve kırsal alanlarımızın sürdürülebilir ve doğru yöntemlerle planlanarak kullanılması gerekmektedir. Yakın zamana kadar birçok tarım ürününü ihraç edip, tarımsal üretimde kendi ihtiyacını karşılayabilir durumda iken, son yıllardaki nüfus artışı, küresel hastalıklar, tarım alanlarının daralması, mevcut tarım alanlarının ekilmemesi, plansız tarımsal üretim gibi birçok nedenle ülkemiz birçok tarımsal ürünü ithal eder hale gelmiştir. Tarımsal alanları korumak ve sürdürülebilir arazi kullanımı için 2005 yılında yayımlanan 5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu ise pratikte tam anlamıyla uygulanmamakta ve tarım arazilerindeki amaç dışı kullanım gün geçtikçe artmaktadır. Söz konusu kanunun asıl amaçlarından birisi arazi kullanım planlarının yapılması olmasına rağmen, aradan geçen süre zarfında küçük ölçekte arazi kullanım planlarımız yapılmamış, 2023 yılında Tarım ve Orman Bakanlığının yaptığı mevzuat değişiklikleriyle, arazi kullanım planlarının yapılması çalışmaları başlatılmıştır.
Açıklanan bu olumsuzluklar, kırsal alanlarımızın Uzaktan algılama ve Coğrafi Bilgi Sistemleri gibi modern teknolojilerle daha kısa sürelerde ve doğruluk oranları yüksek yöntemlerle araştırılıp, analiz edilmesine ve haritalanmasına olanak sağlamaktadır. Bu analizlerden en çok kullanılanları ise mekânsal analizlerdir. 
Yapılan çalışmada, Burdur İli, Bucak İlçesi, Kocaaliler Beldesi idari sınırları materyal olarak seçilmiştir. Çalışmanın amacı, materyal olarak seçilen alanın mekânsal analizlerini arazi kontrolleri ile değerlendirerek kırsal alan planlaması için bir altlık hazırlamaktır. Söz konusu analizler kapsamında; topoğrafya (yükselti, eğim, bakı), toprak (büyük toprak grupları), arazi kullanım kabiliyet sınıfları (AKK), jeolojik ve hidrojeolojik analizler, iklim analizi, bitki deseni, 5403 sayılı Kanun kapsamında arazi sınıflandırması gibi analizler yapılmıştır. Genel olarak çalışma alanında ciddi bir tarım, orman ürünü ve turizm potansiyelinin olduğu ve tüm bu özellikleri ile kırsal kalkınmada öncelik verilebileceği sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
Rural development is the effort to improve the living conditions of individuals and communities living in rural areas and making a living from the agricultural sector or similar rural professions. This effort should provide material and spiritual support to people living in rural areas to increase their level of development and welfare. Development is not just a material phenomenon. Development is the increase in production of the rural population without harming nature and natural resources, and at the same time, it is their right to access all kinds of services through democratic means.
The main focus of rural development is agriculture. When we mention agriculture, crop production, animal husbandry, and aquaculture should come to mind. Depending on the conditions of the rural area, work should be carried out in the fields suitable for whichever branch of agriculture and an increase in production should be achieved. The increase in agricultural activities/production will bring along the need for labor force, thus an increase in the settled population will be targeted. Again, the increase in production will enhance economic and social improvement. Following agriculture, tourism and ecology-based initiatives will increase according to the resource values of the rural area, and consequently, people living in rural areas will have access to modern and comfortable facilities in health, education, and recreation areas.
Given the fact that our country is a developing agricultural country, our agricultural lands and rural areas need to be planned and used with sustainable and correct methods. Until recently, we were able to meet our own needs in agricultural production by exporting many agricultural products. However, due to various reasons such as population growth in recent years, global diseases, narrowing of agricultural areas, non-cultivation of existing agricultural areas, and unplanned agricultural production, our country has become an importer of many agricultural products. The Soil Conservation and Land Use Law No. 5403, published in 2005 to protect agricultural areas and sustainable land use, is not fully implemented in practice and misuse of agricultural lands is increasing day by day. Although one of the main purposes of the law in question is to make land use plans, small-scale land use plans could not be made during the intervening period, and with the legislative changes made by the Ministry of Agriculture and Forestry in 2023, work on making land use plans was initiated. These negativities explained allow our rural areas to be researched, analyzed and mapped in shorter periods of time and with high accuracy methods using modern technologies such as Remote Sensing and Geographic Information Systems. The most used of these analyzes are spatial analyses.
In the study conducted, the administrative boundaries of Kocaaliler Town, Bucak District, Burdur Province have been chosen as the material. The aim of the study is to prepare a basis for rural area planning by evaluating the spatial analyses of the area chosen as material with field controls. Within the scope of the mentioned analyses; topography (elevation, slope, aspect), soil (major soil groups), land use capability classes, geological and hydrogeological analyses, climate analysis, plant pattern, and land classification under the Law No. 5403 have been conducted. Generally, it has been concluded that there is a significant potential for agriculture, forest products, and tourism in the study area, and with all these features, it can be prioritized in rural development.