Obez çocuklarda erken kardiyovasküler risk belirteçleri olarak adropin, asimetrik dimetil arjinin, simetrik dimetil arjinin ve N-monometil-l-arjinin düzeyleri
Adropin, asymmetric dimethyl arginine, symmetric dimethyl arginine and N-monomethyl-l-arginine levels as early cardiovascular risk markers in obese children
Yazar: HALİME ÇİÇEK
Danışman: DOÇ. DR. BAHRİ ELMAS
Sakarya Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: ADMA = ADMA ; Adropin = Adropin ; Arjinin = Arginine ; Kardiyovasküler hastalıklar = Cardiovascular diseases ; Kardiyovasküler sistem = Cardiovascular system ; Obezite = Obesity ; Çocuk obezitesi = Pediatric obesity

Özet:
Giriş ve Amaç: Obezite vücutta yağ dokusunun aşırı birikimi sonucu ortaya çıkan ve giderek sıklığı artan önemli bir sağlık sorunudur. Obez çocukların 1/3'ü, obez adölesanların ise 2/3'ünün erişkin yaşa ulaştığında obez kaldığı bilinmektedir. Günümüzde artan çocukluk çağı obezitesi ve buna bağlı gelişen komplikasyonlar giderek daha fazla önem kazanmaktadır. Obezite, KVH gelişimi için bağımsız, majör bir risk faktörüdür. Bu nedenle obezitenin erken yaşta tanınması, progresyonunun önlenmesi ve tedavisi erişkin yaşta oluşabilecek kalıcı patolojilerin engellenmesi açısından önemlidir. Bu amaçla birçok hemodinamik, metabolik ve enflamatuvar belirteç kullanılmaktadır. Ancak mevcut belirteçlerin çocukluk çağında yaş, beslenme durumu, büyüme ve hormonal değişim gibi birçok faktörden etkilenmesi güvenililirlik ve standardizasyonları ile ilgili problem yaşanmasına yol açmaktadır. Bu nedenle çocukluk çağı obezitesinde KVH riskini belirleyebilmek halen oldukça ilgi çekici konular arasındadır. Çalışmamızda obez çocuklarda potansiyel erken KVH risk belirteçleri olarak adropin, ADMA, SDMA ve L-NMMA düzeylerinin araştırılması amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Çalışmaya VKİ SSS > +2 persantil saptanarak obezite tanısı alan 98 obez ile VKİ SSS < +1 persantil olan 78 sağlıklı kontrol alınmıştır. Gruplar arasında sosyodemografik ve antropometrik özellikler, metabolik, enflamatuvar ve ekokardiyografik parametreler ile birlikte adropin, ADMA, SDMA ve L-NMMA düzeyleri karşılaştırılmıştır. Adropin, ADMA, SDMA ve L-NMMA nın diğer KVH belirteçleri ile ilişkileri incelenmiştir.
Bulgular: Yaşam tarzı ve ailede kalp hastalığı öyküsü her iki grupta benzer bulunmuştur. Antropometrik ölçümler, metabolik parametreler, hs-CRP, EYD, SVKİ ve KİMK obez grupta kontrol grubuna göre anlamlı şekilde yüksek saptanmıştır. Serum adropin düzeyleri obez grupta kontrol grubuna göre anlamlı şekilde düşük saptanmıştır. Serum ADMA, SDMA, L-NMMA düzeyleri her iki grupta benzer bulunmuştur. Çalışma grubunda adropin ile VKİ SSS, BÇ, BÇ/KÇ, DAB, insülin, HOMA-IR, TG, ALT, hs-CRP, EYD, SVKİ ve KİMK arasında negatif korelasyon saptanmıştır. ADMA ile DAB arasında negatif korelasyon mevcut iken, HbA1c, ASTve ALT arasında pozitif korelasyon saptanmıştır. L-NMMA ile DAB ve EYD arasında negatif korelasyon mevcut iken, HbA1c, glukoz ve hs-CRP arasında pozitif korelasyon saptanmıştır. Çoklu doğrusal regresyon analizinde adropin düzeyleri üzerine etkili bağımsız değişkenlerinSAB, DAB ve KİMK; ADMA düzeyleri üzerine etkili bağımsız değişkenlerinSDMA, BÇ/KÇ, DAB, HbA1c; SDMA düzeyleri üzerine etkili bağımsız değişkenlerinTG, LDL kolesterol ve ADMA; L-NMMA düzeyleri üzerine etkili bağımsız değişkenlerin iseBÇ/KÇ, SAB, hs-CRP ve EYD olduğu saptanmıştır. Adropin, ADMA, SDMA ve L-NMMA'nın obezite tanısında duyarlılık ve seçiciliklerinin düşük olduğu saptanmıştır.
Sonuç: Adropin düzeyi obez çocuklarda düşük ve adropin ile antropometrik, hemodinamik, metabolik, enflamatuvar ve ekokardiyografik parametreler arasında anlamlı ilişkiler mevcuttur. Obez çocuklarda KVH riskini belirlemede diğer parametrelerle birlikte kullanıldığında güvenilirliğinde artış sağlanabilecektir. Metil arjininlerin obez çocuklarda KVH risk belirteci olarak kullanılmaları yeterli güvenilirlikte olmayabilir.
Anahtar Kelimeler: obezite, kardiyovasküler hastalık, adropin, asimetrik dimetilajinin, simetrik dimetil arjinin, N-monometil-L-arjinin

Abstract:
Introduction and Objective: Obesity is an important health problem that occurs as a result of excessive accumulation of adipose tissue in the body and its frequency is gradually increasing. It is known that 1/3 of obese children and 2/3 of obese adolescents remain obese when they reach adulthood. Nowadays, increasing childhood obesity and related complications are becoming more and more important. Obesity is an independent major risk factor for the development of CVD. Therefore, early diagnosis of obesity, prevention of its progression and treatment are important in terms of preventing permanent pathologies that may occur in adulthood. For this purpose, many hemodynamic, metabolic and inflammatory markers are used. However, the fact that existing markers are affected by many factors such as age, nutritional status, growth and hormonal change in childhood causes problems regarding their reliability and standardization. For this reason, determining CVD risk in childhood obesity is still one of the most interesting topics. In our study, we aimed to investigate adropin, ADMA, SDMA and L-NMMA levels as potential early CVD risk markers in obese children.
Materials and Methods: In the study, 98 obese patients diagnosed with obesity with a BMI SDS > + 2 percentile and 78 healthy controls with a BMI SDS <+1 percentile were included. Sociodemographic and anthropometric characteristics, metabolic, inflammatory, and echocardiographic parameters, as well as adropin, ADMA, SDMA and L-NMMA levels were compared between the groups. The relationships of adropin, ADMA, SDMA and L-NMMA with other CVD markers were investigated.
Results: Lifestyle and family history of heart disease were found to be similar in both groups. Anthropometric measurements, metabolic parameters, hs-CRP, ECD,LVMI and CIMT were found to be significantly higher in the obese group compared to the control group. Serum adropin levels were found to be significantly lower in the obese group compared to the control group. Serum ADMA, SDMA, L-NMMA levels were found to be similar in both groups. In the study group, a negative correlation was found between adropin and BMI SDS, WC, WC/HC, DAP, insulin, HOMA-IR, TG, ALT, hs-CRP, ECD, LVMI and CIMT. While there was a negative correlation between ADMA and DAP, a positive correlation was found between HbA1c, AST and ALT. While there was a negative correlation between L-NMMA and DAP and ECD, a positive correlation was found between HbA1c, glucose and hs-CRP. In the multiple linear regression analysis, it was determined that the independent variables effective on adropin levels were SAP, DAP, and CIMT; on ADMA levels were SDMA, WC/HC, DAP, HbA1c; on SDMA levels were TG, LDL cholesterol, and ADMA; on L-NMMA levels were WC/HC, SAP, hs-CRP, and ECD. Sensitivity and selectivity of adropin, ADMA, SDMA and L-NMMA were found to be low in the diagnosis of obesity.
Conclusion: Adropin levels are low in obese children, and there are significant relationships between adropin and anthropometric, hemodynamic, metabolic, inflammatory and echocardiographic parameters. Its reliability can be increased when used together with other parameters in determining the CVD risk in obese children. The use of methyl arginines as a CVD risk marker in obese children may not be reliable enough.
Keywords: obesity, cardiovascular disease, adropin, asymmetric dimethylarginine, symmetric dimethyl arginine, N-monomethyl-L-arginine