Gebelikte emzirme öz yeterliliğinin doğum sonrası ikinci ayda bebeğin sadece anne sütüyle beslenmesi ile ilişkisi
The relationship between breast feeding self-efficacy in pregnancy and feeding infants with exclusive breastfeeding in the second month after birth
Yazar: ESİN UZAR AKÇA
Danışman: YRD. DOÇ. DR. HALE UYAR HAZAR
Adnan Menderes Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Ebelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Hemşirelik = Nursing ; Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology
Dizin: Anne sütü = Milk-human ; Anneler = Mothers ; Bebek bakımı = Infant care ; Bebek beslenmesi = Infant nutrition ; Emzirme = Breast feeding ; Gebelik = Pregnancy ; Güvenilirlik ve geçerlilik = Reproducibility of results ; Hemşirelik bakımı = Nursing care ; Öz yeterlilik = Self-efficacy

Özet:
Bu araştırma gebelikte emzirme öz yeterliliğinin doğum sonrası ikinci ayda bebeğin sadece anne sütüyle beslenmesi ile ilişkisini belirlemek amacıyla analitik-kesitsel olarak yürütüldü. 
Araştırmanın örneklem hacmi güç analizine göre belirlendi. Buna göre araştırmaya dahil etme kriterlerine göre toplam 312 kadın örneklemi oluşturdu.  Verilerin toplanmasında, tanıtıcı bilgi formu, prenatal emzirme öz yeterlilik ölçeği ve postnatal görüşme formu kullanıldı. Verilerin değerlendirilmesinde tanımlayıcı istatikler, student T testi (t),                       Mann-Whitney U (WU) testi, Tek Yönlü Varyans analizi (ANOVA) ve Kruskall-Wallis (KW) testleri kullanıldı.
Prenatal Emzirme Öz Yeterlilik Ölçeği'nin Türk kültüründe uygulanması için geçerli ve güvenilir bir ölçek oluğu belirlendi. Kadınların doğumdan sonra bebeğini sadece anne sütü ile besleme süreleri ile Prenatal Emzirme Öz Yeterlilik Ölçeği toplam puanları arasında istatiksel açıdan anlamlı fark bulunmadı. Kadınların eğitim durumu ile Prenatal Emzirme Öz Yeterlilik Ölçeği toplam puanları arasında anlamlı fark olduğu, yapılan ileri analizde gruplar arasındaki farkın Üniversite mezunu olanların ilkokul, ortaokul ve lise mezunu olanlara göre Prenatal Emzirme Öz Yeterlilik Ölçeği toplam puanlarının anlamlı derecede yüksek olduğu belirlendi. Kadınların çalışma durumu ile Prenatal Emzirme Öz Yeterlilik Ölçeği toplam puanları arasında, çalışan kadınların lehine istatiksel açıdan anlamlı fark olduğu belirlendi. Kadınların meslek durumu ile Prenatal Emzirme Öz Yeterlilik Ölçeği toplam puanları arasında anlamlı fark olduğu, buna göre serbest meslek sahibi olanların diğer meslek sahibi olanlara göre puanlarının anlamlı derecede yüksek olduğu belirlendi. Kadınların sosyal güvencesinin olma durumu ile Prenatal Emzirme Öz Yeterlilik Ölçeği toplam puanları arasında, sosyal güvencesi olan kadınların lehine istatiksel açıdan anlamlı fark olduğu belirlendi. Emzirme deneyimi olan ve olmayan kadınların Prenatal Emzirme Öz Yeterlilik Ölçeği toplam puan ortalaması arasındaki farkın, emzirme deneyimini olan kadınlar lehine istatiksel açıdan anlamlı olduğu belirlendi. Araştırmaya katılan kadınların; yaş, eğitim durumu, evlilik süresi, maddi durumu, çalışma durumu, sosyal güvenceye sahip olma ve öncesinde emzirme deneyimi olma durumu ve gebelik, doğum ve yaşayan çocuk sayısının bebeğin beslenme şeklini etkilemediği belirlendi. Kadınların doğumdan sonra bebeğini sadece anne sütü ile besleme süreleri ile Prenatal Emzirme Öz Yeterlilik Ölçeği toplam puanları arasında istatiksel açıdan anlamlı fark olmadığı belirlendi.
Bu araştırmaya göre kadınların prenatal emzirme öz yeterliliğinin, doğum sonrası ikinci ayda bebeğin sadece anne sütü ile beslenmesi ile ilişkisi yoktur. Prenatal emzirme öz yeterliliğin emzirme davranışı ile ilişkili olup olmadığını belirlemek için araştırmalara ihtiyaç vardır.

Abstract:
This is an analytical-cross-sectional study and was performed to determine the relationship between breastfeeding self-efficacy in pregnancy and feeding infants with exclusive breastfeeding in the second month after birth.
The sample size of the study is based on a power analysis. Three hundred and twelve women fulfilling inclusion criteria were enrolled into the study sample. Data were collected with a descriptive characteristics form, Prenatal Breastfeeding Self-Efficacy Scale and a postnatal interview form. Obtained data were analyzed with t test, Mann-Whitney U test, one-way analysis of variance and Kruskall-Wallis test.
Prenatal Breastfeeding Self-Efficacy Scale is valid and reliable for using in Turkish culture. There was not a statistically significant difference between duration of exclusive breastfeeding and the total score for Prenatal Breast Feeding Self-Efficacy Scale. Duration of exclusive breastfeeding was shorter in the second month than in the first month. The difference between education and the score for Prenatal Breast Feeding Self-Efficacy Scale was statistically significant. In fact, the university graduates got significantly higher scores for the scale than the primary school, secondary school, and high school graduates. The difference between employment status and the score for Prenatal Breastfeeding Self-Efficacy Scale was also significant in favor of the working women. To be more specific, the women having their own business got a significantly higher score for the scale. In addition, the women having an insurance and the women having breastfeeding experience got significantly higher scores for the scale. However, age, education, duration of marriage, financial status, employment status, insurance, breastfeeding experience, and number of pregnancy, birth and alive children were found to have no effects on the type of feeding infants.
According to results of this study, breastfeeding self-efficacy in pregnancy is not correlated with feeding infants with exclusive breastfeeding in the second month after birth. However, further studies are needed to investigate the relationship between breastfeeding self-efficacy in pregnancy and breastfeeding behavior.
Keywords: Breastfeeding, breastmilk, self-efficacy, validity, reliability, midwifery care