Kader algısı ve adil dünya inancı ilişkisi: Zihinsel engellilerin bakımını üstlenen kişiler üzerine nicel bir araştırma
The relationship between perception of fate and belief in ajust world a qualitative study on caregivers of peoplewith mental disabilities
Yazar: HALE CAMUZCU
Danışman: DOÇ. DR. MUSTAFA ULU
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Din = Religion ; Psikoloji = Psychology

Özet:
Bu çalışmada, zihinsel engelli bireylerin bakımını üstlenen kişilerin adil dünya inancı ile teistik kader algısı arasındaki ilişkinin tespit edilmesi amaçlanmıştır. Kayseri'de yaşayan zihinsel engelli bireylerin bakımını üstlenen kişiler içerisinden rastgele örnekleme yoluyla seçilen 200 kişi üzerinde yürütülen nicel araştırmada ankete başvurulmuştur. Araştırmada demografik bilgilerin ve betimleyici soruların yer aldığı Kişisel Bilgi Formu, Teistik Kader Algısı Ölçeği (TKAÖ) ve Adil Dünya İnancı Ölçekleri (ADİÖ, BADİÖ, GADİÖ) kullanılmıştır. Veriler analiz edilirken, yüzde, frekans dağılımları, betimsel istatistikler, Bağımsız Gruplar t-Testi, Tek Yönlü Varyans (ANOVA) analizi, Ki-Kare Bağımsızlık Testi, Pearson Korelasyon Analizi ve Basit Doğrusal (Linear) Regresyon teknikleri kullanılmıştır.
Araştırmanın genel sonucunda zihinsel engellinin bakımını üstlenen bireylerin bu zorlu süreçte daha çok dine yaklaştıkları, günlük hayatlarında karşılaştıkları olayların sorumluluğunu insana yükledikleri, zihinsel engelli doğumları kaderle ilişkilendirdikleri görülmüştür. Zihinsel engelli doğumları ilişkilendirme ile yaş ve zihinsel engellilik derecesi; mağdura karşı tutum ile zihinsel engellilik derecesi; bireysel adil dünya inancı ile eğitim ve gelir durumu arasında anlamlı bir farklılık tespit edilmiştir. Bireysel adil dünya inançları düşük, genel adil dünya inançları ise yüksektir. Sonuç olarak teistik kader algısı ile adil dünya inancı, bireysel adil dünya inancı ve genel adil dünya inancı aralarında anlamlı bir ilişki tespit edilememiştir.

Anahtar Kelimeler: Engellilik, Kader, Kadercilik, Teistik kader algısı, Adil dünya inancı

Abstract:
In this study, it was aimed to determine the relationship between the belief in a just world and theistic perception of fate among the caregivers of individuals with intellectual disabilities. A questionnaire was used in the quantitative research conducted on 200 people selected by random sampling among the caregivers of individuals with intellectual disabilities living in Kayseri. Personal Information Form including demographic information and descriptive questions, Theistic Perception of Fate Scale (TPSF) and Fair World Belief Scales (FWBS, FSBS, GWBS) were used in the study. While analyzing the data, percentage, frequency distributions, descriptive statistics, Independent Groups t-Test, One-Way Variance (ANOVA) analysis, Chi-Square Independence Test, Pearson Correlation Analysis and Simple Linear Regression techniques were used.
As a general result of the study, it was observed that individuals who took care of the mentally disabled person approached religion more in this difficult process, attributed the responsibility of the events they encountered in their daily lives more to people, and associated births with mental disabilities more with fate. A significant difference was found between associating births with intellectual disabilities and age and degree of intellectual disability; attitude towards the victim and degree of intellectual disability; individual just world beliefs and education and income status. Individual just world beliefs were low and general just world beliefs were high. As a result, no significant relationship was found between theistic perception of fate and just world belief, individual just world belief and general just world belief.

Keywords: Disability, Fate, Fatalism, Theistic perception of fate, Belief in a Just World