Kültür şokuna antropolojik bakış: Bilişsel antropoloji perspektifinden uluslararası öğrencilerin kültür şoku deneyimleri üzerine kültürlerarası bir alan araştırması
An anthropological look at culture shock: An intercultural field research on the culture shock experiences of international students from the perspective of cognitive anthropology
Yazar: EMRE SEVEN
Danışman: PROF. DR. ÇAĞDAŞ DEMREN
Sivas Cumhuriyet Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Antropoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Antropoloji = Anthropology
Dizin: Antropoloji = Anthropology ; Kültür = Culture ; Kültür şoku = Culture shock ; Kültürel Şemalar Kuramı = Cultural Schema Theory ; Kültürlerarası iletişim = Intercultural communication ; Uluslararası öğrenciler = International student ; Şema = Schema

Özet:
Kültür şoku terimi, bilim literatürüne bir antropolog tarafından kazandırılmasına ve antropologların etnografya çalışmaları esnasında "yakalandığı bir meslek hastalığı" olarak görülmesine karşın çoğunlukla psikoloji ve sosyoloji bağlamında incelenmiş bir konudur. Kişinin alışkın olduğu kültürden farklı bir kültüre bir süreliğine ya da geçici olarak geçiş yapması sonucu yaşadığı ruh hali olarak nitelenen kültür şokunu tüm bileşenleri ile anlayabilmek ve tanımlayabilmek, 21.yy'da kültürlerarası temasın büyük bir ivme kazanması ile birlikte pek çok bağlamda önem verilmesi gereken konulardan biri haline gelmiştir. Bu bileşenlerden birisi kültür şokunun antropolojik boyutudur. Özellikle son yıllarda beyin zihin bilim alanında yapılan çalışmalar kültüre bir bilişsel fenomen olarak bakıldığında kültür şokunun tedavi edilmesi gereken bir hastalık değil aksine beynin normal işleyişinin olağan bir sonucu olduğunu ortaya koymuştur. Bu doğrultuda Nitel araştırma deseni ile gerçekleştirilen bir alan araştırması olan çalışmamız 2018 – 2022 yılları arasında Sivas Cumhuriyet Üniversitesi'nde Erasmus Öğrenci Hareketliliği programına katılan uluslararası öğrencilerin kültürü şoku deneyimlerini, zihin ve kültür arasındaki bağı incelemeyi amaç edinen bilişsel antropoloji ekolünün kültürel şemalar kuramı bağlamında incelemiş, kültür şoku esnasında uluslararası öğrencilerin bozuma uğrayan kültürel şemalarını ortaya çıkarmaya ve aralarındaki kültürel ortaklık/farklılıkları anlamaya çalışmıştır. Çalışmada ilk olarak kültür şoku hakkında bir literatür değerlendirmesi ve bilişsel antropolojinin kuramsal çerçevesi sunulmuş sonrasında ise uygulanan metodoloji ile birlikte çalışmanın bulgularına ve tartışmalara yer verilmiş; bulgular ışığında yurtdışında eğitim ve çalışma programlarına katılacak bireyler için hazırlanan kültürlerarası iletişim eğitimlerinin tasarlanmasına dair öneriler sunulmuştur

Abstract:
Although the term culture shock was introduced to the scientific literature by an anthropologist and is seen as an "occupational disease that anthropologists get caught in" during their ethnographic studies, it is a subject that has been mostly studied in the context of psychology and sociology. Being able to understand and define the culture shock with all its components, which is described as the mood that a person experiences as a result of a temporary transition from a culture to which he is accustomed, has become one of the issues that should be given importance in many contexts with the acceleration of intercultural contact in the 21st century. One of these components is the anthropological dimension of culture shock. Especially in recent years, studies in the field of brain and mind science have revealed that when culture is considered as a cognitive phenomenon, culture shock is not a disease that needs to be treated, on the contrary, it is a normal result of the natural functioning of the brain. In this direction, our study, which is a field study conducted with a qualitative research design, examined the culture shock experiences of international students participating in the Erasmus Student Mobility program at Sivas Cumhuriyet University between 2018 and 2022 in the context of the cultural schemas theory of the cognitive anthropology school, which aims to examine the link between mind and culture. It tried to reveal the cultural schemas of international students that were broken during the culture shock and to understand the cultural commonality/differences between them. In the study, firstly, a literature review about culture shock and the theoretical framework of cognitive anthropology were presented, and then the findings and discussions of the study were included with the methodology applied; In the light of the findings, suggestions for designing intercultural communication trainings prepared for individuals who will participate in education and study programs abroad are presented.