Serbest zaman tutumu, serbest zaman doyumu ve rekreasyonda algılanan sağlık çıktıları arasındaki ilişki
Relationship among leisure attitudes, leisure satisfaction and perceived health outcomes in recreation
Yazar: EMRAH SERDAR
Danışman: PROF. DR. BİLGE DONUK ; PROF. DR. BÜLENT GÜRBÜZ
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Spor Yönetim Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Spor = Sports
Dizin: Algılanan sağlık = Perceived wellness ; Boş zaman = Leisure ; Boş zamanları değerlendirme = Leisure activities ; Rekreasyon = Recreation ; Rekreasyonel aktiviteler = Recreational activities ; Sağlık = Health ; Tutumlar = Attitudes

Özet:
Araştırmanın amacı, sağlık ve zindelik merkezlerine üye olan bireylerin serbest zamana yönelik tutumları, serbest zaman doyum düzeyleri ile algıladıkları sağlık çıktıları arasındaki ilişkinin incelenmesidir. Bu bağlamda araştırmanın örneklemini, İstanbul Büyükşehir Belediyesi iştirak şirketi olan Spor İstanbul'a bağlı sağlık ve zindelik merkezlerinden düzenli olarak hizmet alan 852'i erkek (Ortyaş= 31.27  9.21), 1066'ı kadın (Ortyaş= 31.66  9.12), olmak üzere toplam 1918 üye oluşturmaktadır. Çalışmada veri toplama aracı olarak, Ragheb ve Beard (1982) tarafından geliştirilen ve Akgül ve Gürbüz (2011) tarafından Türkçe'ye geçerlilik ve güvenirliliği yapılan "Boş Zaman Tutum Ölçeği"; Beard ve Ragheb (1980) tarafından geliştirilen ve Gökçe ve Orhan (2011) tarafından Türkçe'ye geçerlilik ve güvenirliliği yapılan "Serbest Zaman Doyum Ölçeği"; son olarak ise, Gomez ve ark., (2016) tarafından geliştirilen ve Yerlisu Lapa ve ark., (2017) tarafından Türkçe 'ye geçerlilik ve güvenirliliği yapılan "Rekreasyonda Algılanan Sağlık Çıktıları Ölçeği" kullanılmıştır. Verilerin analizinde ise, MANOVA testi ile birlikte ölçekler arasındaki ilişkiyi belirlemek amacıyla Pearson Korelasyon analizi uygulanmıştır. Analiz sonuçlarına göre; "Cinsiyet", "Eğitim Durumu", "Refah Durumu", "Haftalık Fiziksel Aktivite Katılım Sıklıkları" ve "Fiziksel Aktivitelere Katılım Biçimleri" göre BZTÖ, SZDÖ ve RASÇÖ ölçek puanları arasında anlamlı farklılık tespit edilmiştir. Yaşa göre ise; SZDÖ ve RASÇÖ arasında anlamlı bir ilişkinin olduğu saptanmıştır. Ölçekler arasındaki ilişki incelendiğinde, "BZTÖ" ile "SZDÖ"'nin tüm alt boyutları arasında orta düzeyde ve pozitif yönde, "BZTÖ" ile "RASÇÖ" tüm alt boyutları arasında yüksek düzeyde ve pozitif bir yönde, "SZDÖ" ile "RASÇÖ" alt boyutları arasında ise, orta düzeyde ve pozitif yönde anlamlı bir ilişki olduğu tespit edilmiştir. Sonuç olarak, serbest zaman tutumu, serbest zaman doyumu ile rekreasyonda algılanan sağlık çıktılarının katılımcıların çeşitli demografik özeliklerine göre farklılık gösterdiği bulunmuştur.

Abstract:
The aim of this research is to investigate the relationship between leisure attitudes, levels of leisure satisfaction and perceived health outcomes of individuals who has a membership of health and fitness clubs.  The sample of this research is consisted of 1918 individuals who receives services regularly from health and fitness clubs belongs to Spor İstanbul A.Ş. in Turkey. 852 men (Meanage=31.279.21) and 1066 women (Meanage=31.669.12) participated in this research. To collect the data three scales were used: (1) Leisure Attitudes Scale-LAS that was developed by Ragheb and Beard (1982) and was translated into Turkish by Akgül and Gürbüz (2011), (2) Leisure Satisfaction Scale-LSS that was developed by Beard and Ragheb (1980) and was translated into Turkish by Gökçe and Orhan (2011), and (3) Perceived Health Outcomes in Recreation Scale-PHORS that was developed by Gomez et al. (2016) and was translated in to Turkish by Yerlisu Lapa et al. (2017). To analyse the data MANOVA and Pearson Correlation Analysis were conducted. Based on the results, there was a significant difference between total scale points of LAS, LSS and PHORS by gender, education level, wealth level, weekly physical activity participation and participation type to physical activity variables. On the other hand, there was a significant relationship between LSS and PHORS by age variable. Between all subscales of LAS and LSS, and LAS and PHORS, and LSS and PHORS positive correlations were found depending on Pearson Correlation Analysis. As a result, leisure attitudes, leisure satisfaction and perceived health outcomes in recreation levels of participants differ from each other by some demographical variables