6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu hükümleri çerçevesinde taşıma işleri komisyonculuğu
Freight forwarding within the framework of the Turkish Commercial Code no. 6102
Yazar: AHMET BATUHAN OYAL
Danışman: PROF. DR. VURAL SEVEN
Türk-Alman Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Hukuk = Law

Özet:
Günümüzde teknolojik ve ticari hayattaki gelişmelere paralel olarak, taşıma alanında taşıma araçları ve taşıma türleri de çeşitlenmekte ve karmaşıklaşmaktadır. Bu nedenle en basit anlamıyla üreticinin, bir taşıyıcı ile anlaşarak taşıma aracının tamamını dolduracak yükü taşıyıcıya vererek taşıttırması istisnai hale gelmiştir. Farklı yüklerin ve taşıma türlerinin bir araya getirilerek maliyetten ve zamandan tasarruf edilmesi esas olduğundan, taşıma alanına bilgi sahibi olmayan veya ortalama bilgiye sahip olan kişilerin taşıma işinin örgütlenmesi işinin altından yardım almadan kalkmaları giderek zorlaşmaktadır. Uygulamadaki bu ihtiyacın hukukî karşılığı taşıma işleri komisyonculuğudur. Taşıma işleri komisyoncusunun sunduğu hizmete duyulan ihtiyacın artmasına bağlı olarak ortaya çıkması muhtemel uyuşmazlık sayısı artmaktadır.
Taşıma işleri komisyonculuğuna ilişkin düzenlemeler 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 917. ilâ 930. maddeleri arasında düzenlenmiştir. Bu hükümler, çoğunlukla Alman Ticaret Kanunu'nun taşıma işleri komisyonculuğunu düzenleyen 453. ilâ 466. maddelerin iktibas edilmiştir.
Bu çalışmada, taşıma işleri komisyonculuğunun tarihçesi ve karşılaştırmalı hukuk sistemlerinde taşıma işleri komisyonculuğu ve benzer kurumların nasıl düzenlendiği incelenmiş, mehaz Alman hukukundaki düzenlemeler, kazaî ve ilmi içtihatlar da gözetilerek 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'ndaki hükümler çerçevesinde taşıma işleri komisyonculuğu sözleşmesi ile tarafların üstlendikleri hak ve borçlar, taşıma işleri komisyoncusunun sorumluluğu, taşıma işleri komisyonculuğunun uygulamada en sık karşılaşılan ve kanun koyucu tarafından özel olarak düzenlenen özel görünüş türleri ile taşıma işleri komisyonculuğu sözleşmesinin sona ermesi detaylı şekilde incelenmiştir.

Abstract:
In parallel with the developments in technology and commercial life, transportation vehicles and transportation types are also diversifying and becoming more complex. For this reason, in the simplest sense, it has become exceptional that the manufacturer makes an agreement with a carrier and gives the load to the carrier to fill the entire transportation vehicle. Since it is essential to save cost and time by combining different loads and types of transport, it is increasingly difficult for people who do not have knowledge of the field of transport or who have average knowledge to cope with the organization of the transport business without assistance. The legal equivalent of this need in practice is freight forwarding. The number of possible disputes is increasing due to the increase in demand for the service offered by freight forwarders.
Provisions regarding freight forwarding are regulated between Articles 917 and 930 of the Turkish Commercial Code No. 6102. These provisions are mostly quoted from Articles 453 to 466 of the German Commercial Code, which regulate freight forwarding (Spedition).
In this study, the history of freight forwarding and how freight forwarding and similar institutions are regulated in comparative legal systems are examined. Considering the regulations, doctrine and jurisprudence in German law, the rights and obligations of the parties of freight forwarding contract, the responsibility of the freight forwarder, most common freight forwarding types in practice and termination of the forwarding contract are examined in this study.