Stres ve uyku kalitesinin yeme bozukluğu ile ilişkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between stress and sleep quality with eating disorders
Yazar: ŞEYMA ŞEHADET TAŞDEMİR
Danışman: PROF. DR. NEVİN ŞANLIER
Ankara Medipol Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Beslenme = Nutrition ; Beslenme bozuklukları = Nutrition disorders ; Diyet = Diet ; Stres = Stress ; Sınav kaygısı = Test anxiety ; Uyku kalitesi = Quality of sleep ; Yeme tutumu = Eating attitudes ; Üniversite öğrencileri = University students

Özet:
Bu çalışmanın amacı üniversite öğrencilerinde stres düzeyleri, uyku kalitesi ve sınav kaygısının yeme bozukları ile ilişkisinin değerlendirilmesidir. Çalışmaya yaş ortalaması 22.4±1.57 yıl olan 291 kadın (%58.3) ve 208 erkek (%41.7) toplam 499 üniversite öğrencisi dahil edilmiştir. Katılımcıların genel bilgileri, antropometrik ölçümleri, sağlık bilgileri, beslenme alışkanlıkları, stres düzeyleri (Algılanan Stres Ölçeği-ASÖ), sınav kaygı düzeyleri (Sınav Kaygısı Envanteri-SKE), uyku kaliteleri (Pittsburgh Uyku Kalite İndeksi-PUKİ) ve yeme tutumları (Yeme Tutum Testi-YTT-26) değerlendirilmiştir. Öğrencilerin %71.6'sı normal BKİ'ye sahip olup ASÖ puan ortalaması 27.4±7.25, SKE puan ortalaması 43.0±13.28'dir. YTT-26 puan ortalamaları erkeklerde 16.8±11.28 ve kadınlarda 17.3±9.40 olup her iki cinsiyet için benzer bulunmuştur. Katılımcıların %66.9'u normal yeme tutumuna sahipken %33.1'i anormal yeme tutumuna sahiptir ve %78.4'ü ise kötü uyku kalitesi göstermiştir. Kötü uyku kalitesine sahip bireylerin YTT-26 puan ortalamaları (17.6±10.17), iyi uyku kalitesine sahip bireylerden (16.6±10.39) yüksek (p<0.05) olup PUKİ puanları ile YTT-26 puanları arasında pozitif ve istatistiksel olarak anlamlı ilişki tespit edilmiştir (p<0.05). Ancak yetersiz özyeterlik algısı, stres/rahatsızlık algısı ve ASÖ ile YTT-26 arasında anlamlı ilişki bulunmamıştır (p>0.05). Anormal yeme tutumu olanların SKE ortalama puanları (45.9±13.75) normal yeme tutumu olanlara göre (41.6±12.82) daha yüksek olup SKE ile YTT-26 arasında pozitif korelasyon olduğu saptanmıştır (p<0.05). ASÖ, SKE ve PUKİ arasında pozitif anlamlı ilişkiler tespit edilmiştir. Yapılan lojistik regresyon analizi sonucunda kuruntu (SKE alt boyutu) skoru 1 birim arttığında, anormal yeme tutumunun %7.1 kat arttığı bulunmuştur (OR=1.071, p<0.05). Üniversite öğrencilerinin yeme bozuklukları geliştirme açısından risk altında oldukları görülmüştür. Bu öğrencilerde yeterli ve dengeli beslenme alışkanlıkları teşvik edilmeli ve beslenme alışkanlıkları değerlendirilmelidir.

Abstract:
The aim of this study is to evaluate the relationship between stress levels, sleep quality, and exam anxiety in university students with eating disorders. A total of 499 university students, 291 females (58.3%) and 208 males (41.7%), with a mean age of 22.4 ± 1.57 years, were included in the study. Participants' general information, anthropometric measurements, health information, eating habits, stress levels (Perceived Stress Scale-PSS), exam anxiety levels (Text Anxiety Inventory-TAI), sleep quality (Pittsburgh Sleep Quality Index-PSQI) and eating attitudes (Eating Attitude Test-EAT-26) was evaluated. 71.6% of the students have normal BMI, their mean PSS score is 27.4±7.25, and their TAI score average is 43.0±13.28. Mean score of EAT-26 was 16.8±11.28 in males and 17.3±9.40 in females, and they were similar for both gender. While 66.9% of the participants have a normal eating attitude, 33.1% have an abnormal eating attitude and 78.4% of the students showed poor sleep quality. Individuals with poor sleep quality had higher mean EAT-26 score (17.6±10.17) than individuals with good sleep quality (16.6±10.39) (p<0.05), and a positive and statistically significant correlation was found between PSQI scores and EAT-26 scores ( p<0.05). However, there was no significant relationship between the perception of insufficient self-efficacy perception of stress/discomfort, PSS and EAT-26 (p>0.05). The mean TAI scores of those with abnormal eating attitudes (45.9±13.75) were higher than those with normal eating attitudes (41.6±12.82), and a positive correlation was found between the TAI and EAT-26 (p<0.05). Positive significant relationships were detected between PSS, TAI and PSQI. As a result of the logistic regression analysis, it was found that when the delusion (TAI sub-dimension) score increased by 1 unit, abnormal eating attitude increased by 7.1% (OR=1.071, p<0.05). It has been observed that university students are at risk of developing eating disorders. Adequate and balanced eating habits should be encouraged in these students and their eating habits should be evaluated.