Çağdaş sanatta toplumsal gerçekçi söylemler
Social realistic discourses in contemporary art
Yazar: CEREN SENA YILDIRIM
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET SUSUZ
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Resim Ana Bilim Dalı / Resim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts

Özet:
Toplumsal gerçekçilik, sosyolojik açıdan bir arada yaşamlarını sürdüren bireylerin toplum içerisinde yaşadıkları savaşlar, göçler, ekonomik değişimler vb. toplumu derinden etkileyen olayların gerçekçi bir bağlamda ortaya konulmasıdır. Toplumsal gerçekçi eserlerde toplumun kültürel yapısını etkileyen ya da bu yapıda meydana gelen değişimler gerçekçi bir bağlamda sanatçı/sanatçılar tarafından eserlere yansıtılır. Sanatta toplumsal gerçekçi bakış açısı 19. yüzyılda özellikle Realizm (Gerçekçilik) sanat akımıyla etkisini göstermiştir. Sonraki dönemlerde sanatta yaşanan değişimler farklı biçimlerdeki (çağdaş sanat formları) eserleri ortaya çıkarmıştır. Realizm akımında sanatçılar toplumun alt tabakasındaki bireylerin yaşantılarını konu alan çok sayıda eser üretmişlerdir. Çağdaş sanatta ise sanatçıları etkileyen konuların evrensel boyutu söz konusudur. Çağdaş sanatı öncesindeki sanat yapılarından ayıran özellikler arasında; kullanılan tekniklerin, malzemelerin ve diğer etkenlerin farklılığı gösterilebilir.
Başladığı zamandan günümüze kadar sanat kavramının yapısı incelendiğinde sürekli değiştiğini gözlemleyebiliriz. Bu ifade sanatın her dönem yapısının değişebileceği fikrini ortaya koyar. Fakat eserlerin içerdiği anlamların toplumsal gerçekçi etkiler içerdiği söylenebilir. Burada ifade edilen gerçekçi söylem, toplumsal yaşamın ortaya çıkarttığı olguların sanatçı eksenli gerçekçi bir bağlamda esere yansıması olarak düşünülebilir. Zaman içerisinde değişen toplumsal yapı, yaşam şartları, savaşlar ve teknolojinin gelişmesi gibi etkenlerden sanat da etkilenmiştir. Çağdaş sanat denildiğinde geniş bir çalışma alanı karşımıza çıkmaktadır. Toplumsal gerçekçi söylemleri (konuları) eserlerinde işleyen sanatçılar dönemin güncel konularından beslenirler. Burada ifade edilen 'toplumsal gerçekçi söylem' toplumsal yaşamın ortaya çıkarttığı olguların sanatçı eksenli gerçekçi bir bağlamda esere yansıtılması olarak düşünülebilir. Bu araştırmada, çağdaş sanat eserlerinin içerdiği 'toplumsal gerçekçi' konuların ortaya çıkartılması ve incelenen eserlerde sanatçıların kullandığı nesnelerin örtük anlamlarının 'toplumsal gerçekçi söylemler' bağlamında değerlendirilmesi amaçlanmıştır.

Abstract:
Social realism is the presentation of events that deeply affect society, such as wars, migrations, economic changes, etc., experienced by individuals living together in society from a sociological perspective, in a realistic context. In social realist works, the changes that affect the cultural structure of the society or occur in this structure are reflected in the works by the artist/artists in a realistic context. The social realist perspective in art showed its influence in the 19th century, especially with the Realism art movement. The changes in art in subsequent periods have brought forth works of art in different forms (contemporary art forms). In the realism movement, artists produced many works about the lives of individuals in the lower strata of society. In contemporary art, there is a universal dimension to the issues that affect artists. Among the features that distinguish contemporary art from previous art structures are the differences in the techniques, materials and other factors used.
When we examine the structure of the concept of art from the time it began until today, we can observe that it has been constantly changing. This statement reveals the idea that the structure of art can change in each period. However, it can be said that the meanings contained in the works contain social realist effects. The realistic discourse expressed here can be considered as the reflection of the facts revealed by social life in the work within an artist centered realistic context. Over time, art has been affected by factors such as changing social structures, living conditions, wars and technological developments. When we talk about contemporary art, we come across a wide field of work. Artists who use social realist discourses (topics) in their works are inspired by the current issues of the period. The 'social realist discourse' expressed here can be thought of as the reflection of the facts revealed by social life in a realistic context centered on the artist. This research aims to reveal the 'social realist' issues contained in contemporary works of art and to evaluate the implicit meanings of the objects used by the artists in the examined works in the context of 'social realist discourses'.