Ashâb-ı Sebt kıssası ve duyarsızlık
The Sabbath story of the companions and their insensitivitiy
Yazar: EMRAH ACUN
Danışman: PROF. DR. ZEKİ TAN
Iğdır Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Din = Religion

Özet:
Kur'ân'ın bir kısmını kıssalar oluşturur. Kıssalarda genellikle yer, zaman-mekân ve şahıs isimleri verilmemektedir. Kıssalardan amaç ibret almak ve verilen mesaja odaklanmaktır. Kur'ân'da zikredilen kıssalardan biri de Ashâb-ı Sebt kıssasıdır. Bu kıssanın ana mesajı duyarsızlıktır. 
Duyarsızlık denince akla Yahudiler gelmektedir. Hz. Dâvûd zamanında deniz kıyısında yaşayan ve Ashâb-ı Sebt olarak bilinen bir grup duyarsızlığın örneği olmuşlardır. Yahudilere Hz. Mûsâ vasıtasıyla cumartesi günü hiçbir iş yapmamaları ve ibadet ile meşgul olmaları emredilmiştir. 
Deniz kıyısında yaşayan Yahudi halkı üç gruba bölündüler. Birinci grup, cumartesi gününün kutsiyetine halel getirmişlerdir. Balık avlama yasağı olmasına rağmen hileye başvurarak Allah'a karşı duyarsız olmuşlardır. İkinci grup, yasağa uyan ve yasağı delenleri uyaran duyarlı kişilerdir. Üçüncü grup ise, bizzat yasağı delmeyip geri duran ama bununla kalmayıp yasağı çiğneyenleri de uyarmadıkları gibi onları uyaran kişilere de müdahale edenlerdir.
Birinci grup, Allah'a karşı duyarsız oldukları için genel kanaate göre şekil olarak maymuna mesh edilmişlerdir. Birkaç gün yaşayıp hepsi ölmüş ve soyları devam etmemiştir. Bazı âlimler, şekil olarak değil ahlak olarak meshe uğradıklarını ifade etmişlerdir.
Duyarsızlığın sebepleri arasında dünyevileşme, Allah'ı unutmak, tekebbür, hevâ ve heveslere tabi olmak yer almaktadır. Ashâb-ı Sebt de dünyalık peşine düşüp Allah'ı unutarak hile ile onun emrine duyarsız olmuşlardır.

Abstract:
Stories form part of the Quran. In stories, place, time, place and person names are generally not given. The purpose of the stories is to learn a lesson and focus on the message given.  One of the stories is the story of the Companions of the Sabbath. The main message of this study story is insensitivity. 
When it comes to insensitivity, Jews come to mind. Hz. They were an example of insensitivity for a group known as the Companions of the Sabbath who lived by the sea during the time of David. Prophet to the Jews. Through Moses, they were commanded not to do any work on Saturday and to engage in worship. 
The Jewish people living by the sea were divided into three groups. The first group violated the sanctity of Saturday. Even though there was a ban on fishing, they resorted to deceit and became insensitive to God.
The second group are sensitive people who abide by the ban and refrain from fishing and warn those who break the ban. The third group is those who do not break the ban themselves, but stand back and do not warn those who violate the ban, but also intervene in those who warn them.
Since the first group is insensitive to God, they have been anointed in the form of monkeys, according to the general opinion. They lived for a few days but all died and their lineage did not continue. Some scholars stated that they were anointed not in form but in morality. 
Among the reasons for insensitivity, worldliness, being subject to whims and desires, arrogance and forgetting about Allah are among the primary reasons. The Companions of the Sabbath also became insensitive to Allah's command by pursuing worldly things and forgetting about Allah.