Morgedik Köyü (Erciş–Van) çevresindeki killerin mineralojik incelenmesi
Mineralogical investigation of clays around Morgedik Village (Ercis–Van )
Yazar: ENDER İZCİER
Danışman: YRD. DOÇ. DR. TÜRKER YAKUPOĞLU
Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Jeoloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Jeoloji Mühendisliği = Geological Engineering

Özet:
Erciş ilçesine bağlı Morgedik köyü ilçeye 30 km. uzaklıktadır. Köy ve yakın çevresinde Pliyosen yaşlı volkanik ve volkanoklastik kayaçlar ile Kuvaterner yaşlı alüvyon yüzeylenmektedir. Bu çalışmada DSİ Genel Müdürlüğü tarafından köyün yakınında yapılan barajın gövde dolgusu için Morgedik köyü çevresinden kil temin edilen alanlar ve çevresi çalışılmıştır. Önceki çalışmalarda bazalt, andezit, bazaltik tüf ve andezitik tüf olarak tanımlanmış birimlerden örnekler alınmış, 4 kayaç örneğinin ince kesitleri yaptırılarak incelenmiş, örneklerin tamamının (25 adet) X-ışını kırınımı tüm kayaç ve kil fraksiyonu analizleri yapılmış, 1 örnek üzerinde de SEM ve EDS çalışmaları gerçekleştirilmiştir. İnce kesit inceleme sonuçlarına göre andezit ve bazalt olarak isimlendirilen örneklerin X-ışını kırınımı tüm kayaç analizlerinde kuvars, feldispat, mika, kil, amfibol, piroksen, olivin, kristobalit ve hematit mineralleri, kil fraksiyonu analizlerinde simektit, illit, serpantin, klorit, klorit – simektit, simektit-illit gibi kil minerallerinin yanı sıra kuvars ve feldispat da saptanmıştır. Önceki çalışmalarda andezitik tüf olarak tanımlanmış örneklerin tüm kayaç analizlerinde kuvars, feldispat, mika, kil, amfibol, piroksen, kristobalit ve hematit mineralleri; kil fraksiyonu analizlerinde ise simektit, illit, klorit, serpantin, klorit-simektit, simektit-illit gibi kil minerallerinin haricinde, kuvars, feldispat ve amfibol gibi kil dışı mineraller de belirlenmiştir. Önceki çalışmalarda bazaltik tüf olarak tanımlanmış örneklerin tüm kayaç analizlerinde kuvars, feldispat, mika, kil, piroksen, kalsit, olivin, kristobalit ve hematit mineralleri; kil fraksiyonu analizlerinde ise kil minerali olarak simektit, illit, klorit, serpantin, klorit-simektit, kil dışı mineral olarak, kuvars, feldispat ve amfibol belirlenmiştir. Bu tez çalışmasında, önceki çalışmalarda andezitik ve bazaltik tüf olarak tanımlanmış birimlerin bozunarak killeşmiş olduğu ortaya konmuştur.

Anahtar kelimeler: Erciş, Kil, Mineraloji, Morgedik, Van.

Abstract:
Morgedik village that is attached to Erciş district of Van vicinity is nearly 30 km away from Erciş. Volcanics, volkaniclastics and quaternary alluvium are exposed around the village. In this study, clays around Morgedik village that were used for main construction of a dam which were constructed by DSI General Directorate were studied. By taking and analyzing the samples from units that are defined as basalt, andesite, basaltic tuff and andesitic tuff in the previous studies, it was aimed to determine the mineralogical properties of the samples and to reveal clay mineralogy. For this purpose, thin sections of 4 rock samples were investigated, X-ray difraction whole rock and clay fractions of all (25) samples were analyzed and SEM and EDS studies were carried out on 1 sample. XRD whole rock analyses of samples that were named as andesite and basalt according to thin section examinations showed that the samples contain quartz, feldspar, mica, clay, amphibole, pyroxene, olivine, crystoballite and hematite minerals. According to XRD clay fraction analyses, clay minerals as smectite, illite, chlorite, C-S, S-I and feldspar as nonclay minerals exist in these samples. When the XRD whole rock analyses of clay samples that were defined as andesitic tuff were evaluated; quartz, feldspar, mica, clays, amphibol, pyroxene, hematite, crystoballite and olivine minerals were determined. XRD clay fraction analyses showed that these samples contain smectite, illite, chlorite, C-S, S-I, quartz, feldspar and amphibole mineral. The clay samples which were defined as basaltic tuff earlier contain quartz, feldspar, mica, clay, pyroxene, olivine, hematite, crystoballite and and calcite minerals in whole rock and smectite, illite, chlorite, serpentine, C-S, quartz, feldspar and amphibole mineral.In this thesis study, it was revealed that the units described as andesitic and basaltic tuffs in the previous studies were weathered and clayed.

Key words: Erciş, Clay, Mineralogy, Morgedik, Van.