Madde kullanan ergenlerde travma ve travma sonrası stres bozukluğu sıklığı araştırması
Trauma and posttraumatic stress disorder in substance use adolescents
Yazar: ŞULE EKERBİÇER
Danışman: PROF. DR. BEHİYE ALYANAK
İstanbul Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2017
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Ergenler = Adolescents ; Madde kullanım bozuklukları = Substance-related sdisorders ; Madde kullanım bozuklukları = Substance-related sdisorders ; Stres bozuklukları-post travmatik = Stress disorders-post traumatic ; Stres bozuklukları-travmatik = Stress disorders-traumatic

Özet:
Amaç: Madde bağımlılığı tedavisi alanların %35 ila %50 'si yaşamları boyunca
bir kere travma sonrası stres bozukluğu (TSSB) tanısı almışlardır. Bunların %25 ila %40'ı
halen tanı almaktadır. TSSB ve madde kullanımın beraber bulunması tıbbi, psikiyatrik,
sosyal ve mesleki alanlarda ek zorluk getirmektedir. TSSB komorbiditesinin bulunması
madde kullanıcılarında tedavi uyumunu azaltır, yataklı servis başvurularını ve drop-outları
artırır. Madde kullanımı ve bağımlılık çocuk ve ergenler için ciddi bir sorundur. Çocuk ve
ergenlerde gözlenen madde bağımlılığı, bu ergenlerin yetişkinlik dönemine geçişte önemli
sorunlar yaratmaktadır. Madde kullanan ergenlerde travmatik olay deneyimleri madde
kullanmayan ergenlere göre daha yaygın olarak görülebilmektedir. Travmatik veya ağır
stresli yaşantılar alkol ve madde kullanımının başlamasını, devamını ve/veya relaps
surecini etkileyen en önemli faktörlerden biri olarak durmaya devam etmektedir.
Hastalar ve Yöntem: Çalışmaya Bakırköy Ruh ve Sinir Hastalıkları Hastanesi,
Çocuk ve Ergen Alkol ve Madde Bağımlılık Tedavi Merkezi'nde (ÇEMATEM) takip
edilen, DSM-V tanı ölçütlerine göre madde kullanım bozukluğu (MKB) tanısı alan,
çalışmaya katılmaya gönüllü olan 15-18 yaşları arasındaki 36 ergen alınmıştır.Kontrol
grubuna ise MKB olmayan, çalışmaya katılmaya gönüllü sağlıklı, 15-25 yaş aralığındaki
36 ergen dahil edilmiştir.Psikiyatrik değerlendirme, yarı yapılandırılmış bir görüşme
çizelgesi olan "Klinisyen Tarafından Uygulanan Travma Sonrası Stres Bozukluğu Ölçeği(
Çocuk ve Ergenler için) CAPS-CA, yapılandırılmış Çocukluk Çağı Travma Ölçeği(CTQ),
TAYA 2011 Sosyoekonomik Değerlendirme Formu ölçeği ve sosyo-demografik veri
formu ölçeği ile değerlendirilmiştir.
Bulgular : MKB grubunda TSSB sıklığı %42,9 olarak bulunurken, kontrol
grubunda bu oran %28,6'dır.Fiziksel ihmal, fiziksel istismar, emosyonel ihmal ,emosyonel
istismar alt ölçeklerinin hepsi kontrol grubuna anlamlı oranda yüksek puanlar
içermektedir.Cinsel istismar açısından gruplar arasında farklılık gözlemlenmemiştir.
Travmatik yaşantılar sıklıkla madde kullanımından önce başlamıştır. Eğitim düzeyleri ve
sosyoekonomik durum arasında iki grup arasında anlamlı farklılık göze çarpmaktadır.
Sonuç: Travmatik yaşam deneyimlerinin ergenlerde madde kullanımına neden olan
faktörlerden biri olabileceği sonucuna varılmıştır. Tedavi uyumunu ve rekürrensi etkileyen
bu komorbid durum üzerine daha kapsamlı çalışmalar yapılması önerilmektedir

Abstract:
Object: 35% to 50% of those receiving substance abuse treatment received a
posttraumatic stress disorder (PTSD) once in their lifetime. 25% to 40% of them are still
diagnosed. Coexistence of PTSD and substance use brings additional difficulties in
medical, psychiatric, social and occupational areas. The presence of PTSD comorbidities
reduces treatment compliance in substance users and increases in-patient visits and dropouts.
Substance use and dependence is a serious problem for children and adolescents.
Substance dependence in children and adolescents creates significant problems in the
transition of adolescents to adulthood. In adolescents who use drugs, experiences of
traumatic events can be seen more commonly than adolescents who do not use drugs.
Traumatic or severe stressful experiences continue to be one of the most important factors
affecting the onset and / or relapse of alcohol and substance use
Patients and Methods: The study was conducted in Bakırköy Psychiatric and
Neurological Diseases Hospital, Child and Adolescent Alcohol and Substance Dependence
Treatment Center (ÇEMATEM), 36 consecutive patients aged 15-18 years who were
diagnosed with substance use disorder according to DSM-V diagnostic criteria and
volunteered to participate in the study adjectives were taken. The psychiatric evaluation
was based on a semi-structured interview schedule called "Clinician-induced Posttraumatic
Stress Disorder Questionnaire (for children and adolescents) CAPS-CA, Structured
Childhood Trauma Scale (CTQ), TAYA 2011 Socio-Economic Evaluation Form scale and
socio-demographic data form scale.
Results : The prevalence of PTSD was found to be 42.9% in the MKB group and
28.6% in the control group. Physical neglect, physical abuse, emotional neglect, and
emotional abuse subscales are all significantly higher than the control group. There was no
difference between groups in terms of sexual abuse. Traumatic experiences often begin
before substance use. There is a significant difference between education level and
socioeconomic status between two groups.
Conclusion: It has been concluded that traumatic life experiences may be one of
the factors that cause substance use in adolescents. More extensive studies are
recommended on this comorbid condition that affects treatment compliance and
recurrence.