Üzüm çekirdeği ekstraktının sıcak stresi altındaki holstein ırkı buzağılarda büyüne performansı ve oksidatif stres üzerine etkisi
The effect of grape SEED extract on growth performance and oxidative stress in holstein calves under heat stress
Yazar: EMİN ÜRKMEZ
Danışman: PROF. DR. HAKAN BİRİCİK
Bursa Uludağ Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hayvan Besleme ve Beslenme Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine
Dizin: Antioksidanlar = Antioxidants ; Buzağılar = Calves ; Leptin = Leptin ; Stres = Stress ; Sıcak stresi = Heat stress ; Veteriner hekimlik = Veterinary medicine ; Üzüm = Grape ; Üzüm çekirdeği = Grape seeds

Özet:
Bu araştırmanın amacı, sıcak stresi altındaki Holstein ırkı buzağılarda üzüm çekirdeği ekstraktı (ÜÇE) takviyesinin; büyüme performansı, antioksidan aktivite, inflamasyon, kan metabolitleri, fekal uçucu yağ asitleri (UYA), hematolojik ve fizyolojik parametreler üzerindeki etkilerini araştırmaktır. Araştırmada 60 adet Holstein dişi buzağı (3 günlük) canlı ağırlık (40,6 ± 2,17 kg) ve kıl örtüsüne göre benzer dört gruba ayrılmıştır. Gruplardaki buzağılara sırasıyla 0 (KON, n=15), 25 (ÜÇE1, n=15), 50 (ÜÇE2, n=15) ve 100 (ÜÇE3, n=15) mg/kg canlı ağırlık dozunda sütle beraber üzüm çekirdeği ekstraktı içirilmiştir. Ağırlık artışlarını belirlemek için buzağılar 15'er gün aralıklarla tartılmıştır. Kan örnekleri 3, 33 ve 63. günlerde alınırken, fekal UYA'yı değerlendirmek için 33 ve 63. günlerde dışkı örnekleri alınmıştır. Rektal sıcaklıklar ve solunum sayıları haftada üç kez ölçülmüştür. Sıcaklık nem indeksi (SNİ) değerleri çalışma boyunca 73,2 ile 87,4 arasında değişmiş ve çalışma 63. günde sonlandırılmıştır. Çalışmanın 3-18 ve 33-48 günleri arasına en yüksek günlük canlı ağırlık artışı (GCAA) ÜÇE2 grubundaki buzağılarda gözlenirken, 18-33 ve 48-63 günler arasında en yüksek GCAA ÜÇE3 grubundaki buzağılarda görülmüştür (P<0,01). Ayrıca, en yüksek yem tüketimi ÜÇE3 grubundaki buzağılarda gözlenmiştir (P<0,01). Plazma malondialdehit (MDA), tümör nekroz faktör alfa (TNF-α) konsantrasyonları ve solunum sayısı ÜÇE takviyesi yapılan tüm gruplarda azalmıştır (P<0,01). KON grubuna kıyasla 33. günde ÜÇE3 grubundaki buzağılarda plazma toplam antioksidan kapasite (TAK) konsantrasyonu artmıştır (P=0,02). Öte yandan KON grubuna kıyasla ÜÇE2 ve ÜÇE3 gruplarında süperoksit dismutaz (SOD) konsantrasyonu artarken, bu gruplarda plazma leptin, insulin ve kortizol konsantrasyonları azalmıştır (P<0,01). ÜÇE takviyesi yapılan tüm gruplarda hematokrit, hemoglobin ve kırmızı kan hücrelerinin (RBC) miktarı artmıştır (P<0,01). Ek olarak ÜÇE3 grubundaki buzağılarda fekal toplam UYA konsantrasyonu artmıştır (P<0,01). Sonuç olarak, günlük 50 mg/kg canlı ağırlık dozunda ÜÇE takviyesinin, sıcak stresi altındaki buzağıların sağlık parametreleri ve performansları üzerinde faydalı etkiler yaratarak sıcak stresi etkilerinin hafifletilebileceği sonucuna varılmıştır.

Abstract:
The aim of this study was to investigate the effects of grape seed extract (GSE) supplementation on growth performance, antioxidant activity, inflammation, blood metabolites, fecal volatile fatty acids (VFA), hematological and physiological parameters in Holstein calves under heat stress. In the study, 60 Holstein female calves (3 days old) were divided into four similar groups according to live weight (40.6 ± 2.17 kg) and hair cover. GSE was given orally to the calves with milk daily at doses of 0 (CON, n=15), 25 (GSE1, n=15), 50 (GSE2, n=15) and 100 (GSE3, n=15) mg/kg body weight. Calves were weighed at 15-day intervals to determine weight gain. Blood samples were taken on days 3, 33 and 63, while fecal samples were taken on days 33 and 63 to assess fecal VFA. Rectal temperatures and respiratory rates were measured three days a week. Temperature humidity index (THI) values varied between 73,2 and 87,4 throughout the study, and the study was terminated on day 63. Calves were fed GSE2 had the highest average daily gain (ADG) between days 3-18 and 33-48 of the study, while the GSE3 group had the highest ADG between days 18-33 and 48-63 (P<0,01). Moreover, calves were fed GSE3 had the highest feed intake over the entire study period (P<0,01). Plasma malondialdehyde (MDA), tumor necrosis factor alpha (TNF-α) concentrations and respiratory rate were decreased in all groups supplemented with GSE (P<0,01). Plasma total antioxidant capacity (TAC) concentration increased (P=0,02) in calves were fed GSE3 on day 33 compared to the CON group. Plasma superoxide dismutase (SOD) concentrations increased in calves were fed GSE2 and GSE3 compared to the CON group, while plasma leptin, insulin and cortisol concentrations decreased (P<0,01). The hematocrit percentage, hemoglobin value and red blood cells (RBC) count increased in all groups supplemented with GSE (P<0,01). In addition, fecal total VFA concentration increased in calves were fed GSE3 (P<0,01). It was concluded that supplementation with 50 mg/kg BW/d GSE could alleviate the effects of heat stress by creating beneficial effects on the health parameters and performances of calves under heat stress.