Farklı yöntemlerle muhafaza edilen Kanlıca mantarının beslenme modeline invivo etkisi
Invivo effect onn model of Kanlica mushroom, stored by different methods
Yazar: BÜŞRA KURTOĞULLARI
Danışman: DOÇ. DR. EDA GÜNEŞ
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Gastronomi ve Mutfak Sanatları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics ; Gastronomi ve Mutfak Sanatları = Gastronomy and Culinary Arts

Özet:
Güçlü aroması ve yüksek besin değeriyle bilinen mantarların, beslenmede kullanımı çalışmanın ana temelini oluşturmaktadır. Beslenme açısından insan sindirim sistemine benzerlik gösteren, tüketici tercihlerinin kolayca monitörize edilebildiği ve etik gerektirmeyen model canlı (Drosophila melanogaster) besinine Kanlıca mantarı eklenerek çalışmada fizyolojik etkileri, tat tercihi kıyaslanarak beslenmede kullanımı hakkında çıkarımlar yapılmıştır. Yüksek yağlı diyette ek iki farklı muhafaza yöntemiyle (kurutulmuş ve dondurulmuş) beslenmeye eklenen Kanlıca mantarının canlıdaki biyolojik etkisi (yaşama-gelişimi, ömür uzunluğu, kilo) ve beslenmeye bağlı tat hafızasındaki değişim incelenmiştir. Yağ kullanımı ile azalan yaşama oranı mantar kullanımı ile artarken; dondurulmuş mantarla beslenen gruplarda kurutulmuş mantarla beslenenlerden yaşama oranının daha fazla olduğu belirlenmiştir. Yağlı diyet dişi bireylerde erkeklere oranla daha fazla kilo artışına neden olurken; beslenmeye mantar eklenmesi kilo alımını azaltarak kontrolle benzerlik oluşturmuştur. Yağ ile beslenen bireylerin ömür uzunluğu kısalırken; mantar ile beslenmeye devam edilmesi böceğin ömrünü uzattığı tespit edilmiştir (dondurulmuş> kurutulmuş). Sonuçlara göre dondurulmuş mantarın böcek tarafından daha çok tercih edildiği dolayısıyla insanların da dondurulmuşu daha çok tercih edebileceği düşünülmektedir. Çalışma ile Kanlıca mantarının canlının ömür uzunluğunu artırma açısından bir etkisi olmadığı ancak mantar ilavesiyle yağ kullanımın olumsuz etkilerini azalttığı ortaya konulmuştur.

Abstract:
The use of mushrooms known for their strong flavour and high nutritional value in nutrition constitutes the main basis of the study. Kanlıca mushroom was added to the diet of a model living creature (Drosophila melanogaster), which is similar to the human digestive system in terms of nutrition, where consumer preferences can be easily monitored and does not require ethics, and inferences were made about its use in nutrition by comparing its physiological effects in the study. The biological effects (survival-development, life-length, weight) of Kanlıca mushroom used in feeding with two different preservation methods (dried and frozen) in addition to high-fat diet and the change in taste memory due to feeding were tried to be examined. While the survival rate decreased with the use of oil and increased with the use of mushrooms, it was determined that the survival rate was higher in the groups fed with frozen mushrooms than those fed with dried mushrooms. While the fat diet caused more weight gain in females than males, the addition of mushrooms to the diet decreased weight gain and was similar to the control. While the life span of the individuals fed with oil was shortened; it was determined that continuing to feed with mushroom prolonged the life span of the insect (frozen > dried). According to the results, it is thought that frozen mushroom is more preferred by the insect and therefore people may prefer frozen mushroom more. The study revealed that Kanlıca mushroom has no effect on increasing the life span of the insect, but the addition of mushroom reduces the negative effects of oil use.