Dante Alighieri'nin İlahi Komedya eserinin Cennet bölümü üzerine Hıristiyan teolojisi açısından bir inceleme
An examination on the Paradise section of Dante Alighieri's Divine Comedy according  to Christian theology
Yazar: ONUR MESUT KIRMIZI
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AYŞE AKINCI AMBAROĞLU
Akdeniz Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Din = Religion
Dizin: Cennet = Heaven ; Dante = Dante ; Hristiyanlık = Christianity ; Kurtuluş = Independence ; Tanrı = God ; Tiyatro = Theatre ; Tiyatro oyunları = Theater plays ; İlahi Komedya = Divine Comedy

Özet:
Orta Çağ'dan itibaren günümüze ulaşan İlahi Komedya eserinin Cennet bölümü, bireyin Tanrı ile buluşmasının portresini çizmektedir. Cehennem ve Araf bölümlerinden sonra Beatrice'nin rehberliğinde cennet katmanlarında yükselen Dante, İsa'dan XIV. yüzyıla kadar olan Hıristiyan geleneğini, gelişim süreciyle birlikte göstermektedir. Dante'nin zihin dünyasını ifade eden havariler, azizler ve Hıristiyan teologlar, eser boyunca Dante'ye Hıristiyanlığın esaslarını göstererek İsa'nın kurtuluş misyonunu ön plana çıkarmaktadırlar. Dante'nin mi'rac benzeri bir hadiseyle Tanrı'ya yükselmesi ve bunu yaparken teolojik bir yapı inşa etmesi oldukça önemlidir. Cennet bölümünde geçen dini sembol ve şahsiyetlerin Hıristiyan literatürü açısından ele alınması, çalışmanın amaçlarından biridir. Cennet bölümünün sistematik şekilde analiz ve tasnif edilişiyle beraber Dante'nin zihin dünyasının Hıristiyanlık kabulleriyle ne derece bağdaştığını göstermek çalışmanın bir diğer gayesini oluşturmaktadır. Salt bir edebi ürün olmaktan ziyade içinde, mitoloji, mistisizm, felsefe ve teoloji barındıran bu eserin, içerdiği teolojik şahsiyet ve dini argümanlar objektif bir zeminde incelenmiştir. Bu çalışmada Dante'nin hayatına ve İlahi Komedya eserinin Cennet bölümüne dair genel bilgiler verilerek, eserin Hıristiyanlık etkileri ile ilişkisi gösterilmiştir. Eserin içinde geçen İsa, asli günah, Meryem, melekler gibi teolojik unsurlar, fenomenolojik yöntemle irdelenmiştir. Hıristiyanlık için akide kabul edilen bu unsurların Dante'nin Cennet'inde bireyin kurtuluşu için ne derece önemli olduğu gösterilmiştir. Dante'nin teolojik kurgusunun dayanakları tarihsel yöntem kullanılarak Orta Çağ'ın derinliklerinde, Eski ve Yeni Ahit'in içinde ve yine Hıristiyanlığın teşekkül süreci boyunca ortaya çıkan teolojik şahsiyetlerin fikirleri doğrultusunda çözümlenmiş ve değerlendirmeye tabi tutulmuştur. Bu çalışma, Dante'nin Katolik bir Hıristiyan olarak teslis anlayışına olan bağlılığını açıkça göstermiştir. Cennet bölümünün sembolik ve girift ilerleyen yapısı Hıristiyan külliyatı aracılığıyla çözümlenmiş ve kurtuluş misyonunda İsa'nın öğretisinin önemli olduğu sonucuna varılmıştır. Dante ile azizler arasında geçen diyaloglar aracılığıyla, sonsuz mutluluk ve kurtuluş olan Tanrı'ya erişmenin, asketik ve münzevi bir yaşamla mümkün olduğu tespit edilmiştir.
Anahtar Kelimeler: Dante, İlahi Komedya, Cennet, Hıristiyan Teolojisi, Tanrı, Kurtuluş.

Abstract:
The Paradise section of the Divine Comedy, which has survived since the Middle Ages, portrays the person's meeting with God. After the Hell and Purgatory episodes, Dante, who rose in the layers of Heaven under the guidance of Beatrice,shows   the Christian tradition goes back to the 14thcentury along with its development process. Apostles, saints and Christian theologians, who express Dante's mental world, show the salvation mission of Jesus by showing Dante the principles of Christianity throughout the work. It is very important that Dante  rise to God with a mi'raj-like event and build a theological structure while doing this. It is one of the aims of the study to deal with the religious symbols and personalities in the section of heaven in terms of Christian literature. Another aim of the study is to show how Dante's mental world is compatible with Christian acceptances,the systematic analysis and classification of the heavenly part. The theological personality and religious arguments of this work, which includes mythology, mysticism, philosophy and theology, rather than being a mere literary product, have been examined on an objective basis. In this study, general information about Dante's life and the Paradise part of the Divine Comedy is given and its relationship with the Christian influences is shown. Theological elements such as Jesus, original sin, Mary, angels in the work were examined with the phenomenological method. It is shown how important these elements, which are accepted as creeds for Christianity, are for the salvation of the individual in Dante's Paradise. The foundations of Dante's theological fiction were analyzed and evaluated in the depths of the Middle Ages, in the Old and New Testaments, and in line with the ideas of theological figures who emerged during the formation process of Christianity, using the historical method. This study clearly demonstrated Dante's commitment to the tripersonalism as a Catholic Christian. The symbolic and intricate structure of the heavenly part is analyzed through the Christian corpus and it is concluded that the teaching of Jesus is important in the salvation mission. Through the dialogues between Dante and the saints, it has been determined that reaching God, who is eternal happiness and salvation, is possible with an ascetic and ascetic life.
Keywords: Dante, Divine Comedy, Paradise, Christian Theology, God, Salvation.