Okul müdürlerinin yenilikçilik algılarının incelenmesi
The investigation of school principals perception of innovation
Yazar: MUTLU AYDIN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ALİ ÖZDEMİR
İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Yönetimi ve Denetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Dönüşümcü liderlik = Transformational leadership ; Müdürler = Directors ; Okul yöneticileri = School administrators ; Yenilikçi davranış = Innovative behaviour ; Yenilikçilik = Innovativeness

Özet:
Bu çalışmanın amacı okul müdürlerinin yenilikçilik algılarını belirlemektir. Araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden biri olan fenomenoloji deseni kullanılmıştır. Çalışmada "amaçlı örneklem" den yararlanılmıştır. Bu bağlamda 2018-2019 eğitim-öğretim yılında İstanbul ili sınırlarında Beykoz, Çekmeköy ve Ataşehir İlçe Milli Eğitim Müdürlüklerine bağlı sosyo-ekonomik durumu düşük, orta ve yüksek olan ilçelerden toplam on iki anaokulu, ilkokul, ortaokul ve liseden toplam 12 yönetici ile görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Araştırmada, araştırmacı tarafından hazırlanan beş açık uçlu soru ve bu sorulara bağlı alt sorulardan oluşan yarı yapılandırılmış görüşme formu, veri toplama tekniği olarak kullanılmıştır. Bu çalışmanın odağında bulunan "Okul müdürlerinin yenilikçilik algılarının incelenmesi" fenomenini bizzat kendi iş yaşamında tecrübe eden eğitim yöneticileri ile görüşmeler yapılmış ve bu fenomene yükledikleri mana ortaya koyulmaya çalışılmıştır. Araştırmacının bilgi birikimi ve tecrübelerinin de kaynak olarak kullanılmasının önemli olduğu düşünüldüğünden çalışma bu araştırma deseninde gerçekleştirilmiştir.
Araştırmada yenilikçilik beş tema altında toplanmıştır. Bunlar: Yenilikçi Okul Müdürlerinin Özellikleri, Yenilikçi Örgüt Kültürü Oluşturulması, Yenilikçiliğin Önündeki Engeller, Eğitimde Yapılabilecek Yenilikçi Uygulamalar, Yenilikçi Okulların Sahip Olması Gereken Özelliklerdir. Araştırma sonucuna göre okul müdürlerinin yenilikçi sayılabilmesi için iletişim becerisinin yüksek ve donanımlı olması gerekliliği sonucuna ulaşılmıştır. Yenilikçi örgüt kültürü oluşturulabilmesi için paydaşların teşvik edilmesi, liderin kendini yenileyebilmesi ve getirilen yeniliğin istikrarlı biçimde sürekliliğinin sağlanması gerektiği ortaya çıkmıştır. Yenilikçiliğin önündeki en büyük engelin maddi yetersizlik ve paydaşların tutum ve inançlarının olumsuz etkisi olduğu görülmüştür. Yapılmak istenen yenilikçi uygulamaların genellikle veli boyutlu ve teknolojik boyutlu olduğu görülmüştür. Yenilikçi okulların sahip olması gereken özelliğin ise fiziksel alt yapı ve maddi kaynak olduğu ortaya çıkmıştır.
Yenilikçiliğe kendini yenileyerek başlayan, hizmet içi eğitimler, atölye çalışmalarına katılan ve akademik eğitimlerini devam ettiren yöneticilerin kurumlarına ivme kazandırabilir. Bu nedenle yöneticilerin değişime açık olması ve yenilikçilik çalışmalarına destek olunması gerekmektedir.

Abstract:
The objective of this study is to investigate the school administrators' perception of innovation. The phenomenological approach of qualitative research patterns were utilized. In this study, purposive sampling methods were used. In this respect, the interviews were conducted deliberately with 12 school administrators from 12 distinct schools (primary-secondary and high schools)  functioning under Beykoz, Çekmeköy and Ataşehir District Directorates of the Ministry of National Education which are located in three different Districts of Istanbul having different socioeconomic levels ranging from low to high in 2018-2019 academic year. In the research, semi-structured interview forms, which were prepared by the researcher comprising five open-ended questions together with a set of related sub-questions were used as the data collection instrument. The interviews were carried out with the school administrators who have been experiencing in person the phenomenon of perception of innovation which is the scope and focus of this study, in their professional lives and thus, it was aimed to determine their understanding on the phenomenon. Since also the utilization of researcher's knowledge and experience on the issue was considered as a significant asset, the study was carried out in this research pattern.
In the research the innovation is grouped under 5 topics, which are the qualifications of innovative educational administrators, establishment of Innovative Organizational Culture, potential barriers to Innovation, innovative practices applicable to education, the characteristics that innovative schools should possess. As per the research results, it was concluded that the school principals should be knowledgeable-well educated and should have a high level of communication skills in order to be regarded as innovative. Additionally it was concluded that for the establishment of innovative organizational culture, it's necessary that the contributors should be encouraged and the leader should have the ability to adapt himself to changing conditions and the innovation brought about should be sustained in a steady and consistent manner. It is examined that the most significant obstacles to innovation are the financial incapability and the negative impact of the contributors' beliefs and behaviors. It was observed that the innovative applications generally focused on parents and were related to technology. In addition, it was concluded that the innovative schools should possess an appropriate physical infrastructure and have access to financial resources.
The school administrators who attend in-service trainings and workshops and continue their academic education and start innovation by starting from innovating themselves could make significant contributions to their institutions. Therefore it's worth highlighting that the administrators should be open to change and supportive to innovative efforts and innovation itself.