Sürdürülebilirlik perspektifinde şirketlerin sosyal sorumluluğu ve Fransız Danıştayı'nın yetkisi
Corporate social responsibility from the perspective of sustainability and the authority of French Council of State
Yazar: PINAR YAĞCI
Danışman: PROF. DR. OĞUZ SANCAKDAR
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı / Kamu Hukuku Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Hukuk = Law

Özet:
Sanayi devriminden sonra artan üretim ve tüketimin sonucunda dünyada sosyal ve ekonomik ilişkiler değişime uğramış, çevresel kirlilik artmış ve iklim değişikliği ortaya çıkmıştır. Böylece 20. yüzyılda çevresel, sosyal ve ekonomik sürdürülebilirlik kapsamında sürdürülebilir kalkınma kavramı tartışılmaya başlanmıştır. Sürdürülebilir kalkınmanın hedefleri arasında yoksulluğun sonlandırılması, iklim değişikliği ile mücadele, insan hakları ve sosyal hakların sağlanması, hukuk devletinin ve şeffaf ve adil kurumların tesis edilmesi bulunmaktadır. Sürdürülebilir kalkınma konusunda Birleşmiş Milletler ve Avrupa Birliği düzeyinde birçok uluslararası belge kabul edilmiş ve bu belgelerde pek çok hukuki araç önerilmiş ve uygulamaya konmuştur. Sürdürülebilir kalkınma kapsamda ortaya çıkan kavramlardan biri de şirketlerin kurumsal sosyal sorumluluğudur. Şirketlerin kurumsal sosyal sorumluluğu, kısaca, şirketlerin ticari faaliyetlerini çevresel ve sosyal meseleleri de hesaba katarak ve bunlara azami dikkati göstererek gerçekleştirmelerini ifade eder. Bu kavram kapsamında şirketlerin, insan haklarına ve çalışan haklarına saygı, çevrenin korunması, iklim değişikliği ile mücadele ve rüşvet ve yolsuzluktan kaçınma gibi yükümlülükleri bulunmaktadır. Bunların yerine getirilmesinde kullanılacak hukuki araçlardan bazıları ise durum tespiti yapma, finansal olmayan bilgilerin açıklanması ve sürdürülebilirlik raporlaması yayınlamadır. Bunun yanında şirketlerin amacı ve yöneticilerin sorumlulukları konusunda sürdürülebilirlik lehine değişimler de bulunmaktadır. Avrupa Birliği ve üye devletlerden olan Fransa şirketlerin sosyal sorumluluğu alanında bağlayıcı düzenlemeler öngörmek açısından öncüdürler. Bunun yanında Fransız Danıştayı'na bu alandaki düzenlemeler bakımından idari görüş verme yetkisi tanınmıştır. Bu bağlamda çalışmamızda Avrupa Birliği'nin 2014/95/EU, 2022/2264/EU sayılı Yönergeleri ile şirketlerin kurumsal sosyal sorumluluğuna ilişkin diğer düzenlemeleri ve Fransız ve Türk Danıştayı'nın hukuk devletinin tesisi yönüyle idari görevleri incelenmiştir. Böylece şirketlerin kurumsal sosyal sorumluluğu konusunda Fransız Danıştayı'na yetki veren Fransa örneğinden yola çıkarak Türk hukuku açısından konunun hem usul hem de esası açısından öneriler getirilmesi amaçlanmıştır. 

Anahtar Kelimeler: Sürdürülebilir Kalkınma, Sürdürülebilirlik, Şirketlerin Kurumsal Sosyal Sorumluluğu, Hukuk Devleti, Fransız Danıştayı, Danıştay'ın İdari Görev ve Yetkisi.

Abstract:
After the industrial revolution, as a result of increased production and consumption, social and economic relations in the world have changed, environmental pollution has increased and climate change has emerged. Thus, in the 20th century, the concept of sustainable development began to be discussed within the scope of environmental, social and economic sustainability. The goals of sustainable development include ending poverty, combating climate change, ensuring human and social rights, and establishing the rule of law and accountable and effective institutions. Many international documents on sustainable development have been accepted at the level of the United Nations and the European Union, and many legal instruments have been proposed and implemented in these documents. One of the concepts that emerged within the scope of sustainable development is the corporate social responsibility. Corporate social responsibility, in short, means that companies carry out their business activities by taking environmental and social issues into account and paying maximum attention to them. Within the scope of this concept, companies may have obligations such as respecting human and social rights, protecting the environment, combating climate change and avoiding bribery and corruption. Some of the legal instruments to be used in fulfilling these obligations are due diligence, disclosure of non-financial information and sustainability reports. In addition, there are also changes in favor of sustainability regarding the corporate purpose and the liability of directors. The European Union and France are pioneers in envisaging binding regulations in the field of corporate social responsibility. In addition, the French Council of State has been given the authority to give an advisory opinion for regulations in this field. In this context, in our study, Directives of the European Union No. 2014/95/EU, 2022/2264/EU and other regulations on corporate social responsibility are examined and the advisory duties of the French and Turkish Council of State in terms of establishing the rule of law are explained. Thus, based on the example of the advisory duty and authority of the French Council of State on corporate social responsibility, it is aimed to make suggestions in terms of both procedural and material issues for Turkish law.

Keywords: Sustainable Development, Sustainability, Corporate Social Responsibility, Rule of Law, French Council of State, Advisory Duty and Authority of Council of State.