AUS sürecinin kapsamlı analizi: Türkiye ve dünya örnekleri /
Yazar: ATİLAY YILMAZ
Danışman: PROF. DR. MEHMET TEKTAŞ
Bandırma Onyedi Eylül Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Akıllı Ulaşım Sistemleri ve Teknolojileri Ana Bilim Dalı / Akıllı Ulaşım Sistemleri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Ulaşım = Transportation
Dizin: SWOT analizi = SWOT analysis ; Strateji = Strategy ; Stratejik = Strategic ; Stratejik yönetim = Strategic management ; Ulaştırma = Transportation ; Ulaşım = Transportation ; Ulaşım sistemleri = Transportation systems

Özet:
Ulaşımın dijital çağdaki karşılığı Akıllı Ulaşım Sistemleri'dir. Akıllı Ulaşım Sistemleri süreçlerinin kapsamlı analizi ve Türkiye- Dünya örnekleri adı altında, alanında Türkiye de ilk defa kaleme alınmış olan bu çalışma ile Türkiye ve Dünya genelinde Akıllı Ulaşım Sistemleri'nin süreci ve gelinen noktası kapsamlı olarak açıklanmıştır.
Bu tez çalışmasının Türkiye'de Akıllı Ulaşım Sistemleri alanında yapılan ilk GZFT(Güçlü Yanlar Zayıflıklar Fırsatlar Tehditler) analizi olması açısından da önem arz etmektedir. Tez kapsamında Akıllı Ulaşım Sistemleri'nin tanımı ve temel kavramları, Akademik dünya içerisinde algısı, Akıllı Ulaşım Sistemleri'nde kullanılan matematiksel modeller, Türkiye ve Dünya tarihçesi ve Türkiye yatırımları, Kongreleri, Strateji ve Eylem Planları, Türkiye' de düzenlenen Şûralar, Akıllı Ulaşım Sistemleri'nin sosyal ve ekonomik hayata etkileri ayrı ayrı ele alınmıştır. Bu bilgiler ışığında, Türkiye'de yapılan tüm bu çalışmaların Akıllı Ulaşım Sistemleri'ni nereden nereye getirdiği ortaya konulmuştur. Türkiye'nin Akıllı Ulaşım Sistemleri alanında GZFT analizini bu alanda dünya lideri olan beş ülke (Amerika, Almanya, Japonya, Güney Kore ve İngiltere) ile kıyaslaması yapılarak mevcut durum ve gelecek planları incelenmiştir.
AUS, artan hareketliliğin olumsuz etkilerini azaltan ve hareketliliğin hızlanmasını sağlayan, sürdürülebilir ulaşımı destekleyen, seyahat sürelerini kısaltan, trafik güvenliğini üst seviyeye çıkartan ve sıkışıklığın azalmasına büyük katkılar sunan, yakıt tüketiminin azaltılmasını ve enerji verimliliğin sürdürülebilir olmasını sağlayan akabinde çevre dostu uygulamaların artışını sağlayan sistemler bütünüdür. Bu anlamda, ne kadar önemli, faydalı ve disiplinler arası bir kavram olduğu aşikardır.
Yapılan bu tez çalışma kapsamında, tezin birinci bölümünde Akıllı Ulaşım Sistemleri'nin tanımı, temel kavramları ve kapsamına kısaca değinilmiştir. Ayrıca Akıllı Ulaşım Sistemleri'nin akademik dünyadaki algısı ve tarihçesinden de bahsedilmiştir. İkinci bölümde Türkiye' de Akıllı Ulaşım Sistemleri uygulama alanları, faydaları, Türkiye Akıllı Ulaşım Sistemleri tarihi, yapılan yatırımları, yerel yönetimlerde Akıllı Ulaşım Sistemleri uygulamaları ve Akıllı Ulaşım Sistemleri ile K-AUS yatırım hedefleri değerlendirilmektedir. Üçüncü bölümde, Dünya' da 1994 yılında yapılan ilk birinci kongreden, en son 2021 yılında yapılan yirmi yedinci Akıllı Ulaşım Sistemleri kongresinden bahsedilmiştir. Fakat 2020 yılında yapılması planlanılan Dünya Akıllı Ulaşım Sistemleri kongresi Covid-19 pandemi sürecinden dolayı gerçekleştirilememiştir. Dördüncü bölümde, Akıllı Ulaşım Sistemleri strateji belgeleri, plan ve eylem nedenlerinden, Türkiye Akıllı Ulaşım Sistemleri strateji belgelerine, 2012 yılında yapılan 1. Akıllı Ulaşım Sistemleri çalıştayına, Ulusal Akıllı Ulaşım Sistemleri strateji belgelerine, mikro hareketlilik eylem planlarına değinilmiştir. Beşinci bölümde; beş ülkenin Akıllı Ulaşım Sistemleri yaklaşımı yani Japonya, Amerika, Almanya, İngiltere ve Güney Kore Akıllı Ulaşım Sistemleri yaklaşımlarından, eylem ve strateji planlarından, Güney Kore Akıllı Ulaşım Sistemleri hizmetleri, mevcut durumu, C-ITS (K-AUS) Pilot Projesi, C-ITS Master Planı, C-ITS (Kooperatif Akıllı Ulaşım Sistemleri)'ten Beklenen Etkilerine değinilmiştir. Altıncı bölümde, ulaştırma Şûraları ele alınmıştır. Yedinci bölümde Dünya Akıllı Ulaşım Sistemleri pazarından Küresel Akıllı Ulaşım Sistemleri (ITS) Ekonomisi ve Akıllı Ulaşım Sistemleri trafik maliyetlerinden bahsedilmiştir. Sekizinci bölümde; Türkiye, Japonya, Amerika, Almanya, İngiltere ve Güney Kore'nin Akıllı Ulaşım Sistemleri GZFT analizleri ve bu beş Avrupa ülkesinin ve Türkiye'nin karşılaştırılması yapılmıştır. Dokuzuncu yani son bölümde ise yapılan tez çalışmasının sonuç ve değerlendirmesi yapılmıştır.

Abstract:
The equivalent of transportation in the digital age is Intelligent Transportation Systems. With this study, which was written for the first time in its field in Turkey, under the name of comprehensive analysis of Intelligent Transportation Systems processes and Turkey-World examples, the process and the current point of Intelligent Transportation Systems in Turkey and around the world are explained in detail.
This thesis is also important in that it is the first SWOT(Strengths Weaknesses Opportunities Threats) analysis made in the field of Intelligent Transportation Systems in Turkey. Within the scope of the thesis, the definition and basic concepts of Intelligent Transportation Systems, its perception in the academic world, Mathematical models used in Intelligent Transportation systems, Turkey and the World history and investments in Turkey, Congresses, Strategy and Action Plans, Councils held in Turkey, Intelligent Transportation Systems into social and economic life. effects are discussed separately.
In the light of this information, it has been revealed where all these studies carried out in Turkey have brought the Intelligent Transportation Systems from where. The current situation and future plans were examined by comparing the SWOT analysis of Turkey in the field of Intelligent Transportation Systems with the 5 world leaders in this field (USA, Germany, Japan, South Korea and England).
Intelligent Transportation Systems; It is a set of systems that reduce the negative effects of increasing mobility and accelerate mobility, support sustainable transportation, shorten travel times, increase traffic safety and contribute greatly to reducing congestion, reduce fuel consumption and ensure energy efficiency, and then increase environmentally friendly practices. In this sense, it is obvious how important, useful and interdisciplinary concept it is.
Within the scope of this thesis, the definition, basic concepts and scope of Intelligent Transportation Systems (ITS) are briefly mentioned in the first part of the thesis. In addition, the perception and history of ITS in the academic world is also mentioned. In the second part, ITS application areas in Turkey, its benefits, Turkey ITS history, investments made, ITS applications in local governments and ITS and C-ITS investment targets are evaluated. In the third part, the first first congress in the world in 1994 and the twenty-seventh ITS congress held in 2021 are mentioned. However, the World ITS Congress, which was planned to be held in 2020, could not be held due to the Covid-19 pandemic process.
In the fourth chapter, ITS strategy documents, the reasons for the plan and action, Turkey ITS strategy documents, the 1st ITS workshop held in 2012, National ITS strategy documents, micro-mobility action plans are mentioned. In the fifth section; Five countries' ITS approach, namely Japan, America, Germany, England and South Korea ITS approaches, action and strategy plans, South Korea ITS services, current situation, C-ITS Pilot Project, C-ITS Master Plan, C- Expected Effects from ITS (Cooperative Intelligent Transportation Systems) are mentioned. In the sixth chapter, transportation councils are discussed. In the seventh chapter, the World ITS market, the Global ITS Economy and ITS traffic costs are mentioned. In the eighth chapter, ITS GZFT analyzes of Turkey, Japan, America, Germany, England and South Korea and comparison of these five European countries and Turkey are made. In the ninth, that is, the last chapter, the results and evaluations of the thesis study were made.