Cerrahi profilaksi uygulamalarının değerlendirilmesi
Evaluation of surgical prophylaxis practices
Yazar: DİLEK KOCABAŞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ FİRDEVS AKSOY
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hastane Enfeksiyon Kontrolü Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji = Infectious Diseases and Clinical Microbiology

Özet:
Sağlık bakımı ile ilişkili enfeksiyonlar (SBİE) hasta morbidite/mortalitesinde artışa, hastanede kalış süresinde uzamalara, iş gücü ve üretkenlik kaybına, maliyet artışlarına ve kullanılan antibiyotikler ile dirençli mikroorganizmaların artışına neden olmaktadır. Cerrahi alan enfeksiyonları (CAE) SBİE'ler arasında en yaygın görülen enfeksiyonlar arasında yer almakta ve sağlık bakım tesislerinde ek maliyetlere neden olmaktadır. Cerrahi alan enfeksiyonlarını önlemek için cerrahi profilaksi'nin (CP) de içinde olduğu stratejiler mevcuttur. Bu çalışmaya 11.08.2020-28.02.2021 tarihleri arasında Genel Cerrahi, Beyin ve Sinir Cerrahisi, Ortopedi ve Travmatoloji Kliniklerindeki 1913 ameliyat dahil edilerek CP uygulamaları değerlendirilmiş ve SPSS istatistik programı ile analizleri yapılmıştır. Tüm istatistikler için anlamlılık p<0.05 olarak kabul edilmiştir. Cerrahi profilaksi uygunluğu ulusal ve uluslararası rehberler baz alınarak belirlenirken, ameliyata spesifik kullanılan antibiyotik, antibiyotiğin uygun doz ve uygun zamanda verilmesi, uygun süre devam etmesi CP tam uygunluğu olarak kabul edilirken diğer tüm durumlar CP uygunsuzluğu olarak kabul edildi. Ameliyatlardaki hastaların yaş ortalaması 47.4±19.6 ve %50.2'si erkektir. Uygunsuz CP oranı %73.9 olarak tespit edildi ve uygun olamayan 500 ameliyat arasında en çok görülen uygunsuzluk nedeni postoperatif profilaksinin devam etmiş olması iken, onu sırasıyla profilaksi endikasyonu olmadığı halde verilen profilaksi, başlangıçta uygun antibiyotik ile başlanan profilaksinin postoperatif olarak farklı bir antibiyotik ile devam ettirilmesi, başlangıçta uygun olmayan antibiyotik kullanımı ve profilaksi endikasyonu olmasına rağmen verilmeyen uygunsuzluk nedenleri takip etmekte idi. Klinikler arasında CP devam süresi değerlendirildiği Ortopedi ve Travmatoloji Kliniğinde devam eden süreden dolayı anlamlı bir farklılık bulunmuştur (p<0.001). 24 saatten uzun süren CP uygulamaları CAE gelişimi açısından anlamlı bulunmamıştır (p=0.23). Cerrahi profilaksi uygunsuzluğu hastaların mortalite, morbiditesini, sağlık kuruluşundaki maliyet ve antibiyotik direnç durumu gibi faktörleri olumsuz etkileyebilecek bir durum olup, uyumu artırmak için CP ekibi oluşturularak yerel rehberlerin gözden geçirilmesi, hastane bazlı spesifik elektronik sistemlerin geliştirilmesi, sürekli eğitimlerin ve kontrol programların oluşturulması için çalışmaların artırılması gerekmektedir.

Abstract:
Health Care-Associated Infections (HAI) cause an increase in patient morbidity/mortality, prolongation of hospital stay, loss of workforce and productivity, cost increases, and an increase in antibiotics used and resistant microorganisms. Surgical site infections (SSI) are among the most common infections among HAIs and cause additional costs in healthcare facilities. Strategies, including surgical prophylaxis (SP), are available to prevent SSI. In this study, 1913 operations in General Surgery, Neurosurgery, Orthopedics and Traumatology Clinics between 11.08.2020-28.02.2021 were included and SP applications were evaluated and analyzed with SPSS statistical program. Significance was accepted as p<0.05 for all statistics. While the appropriateness of SP was determined on the basis of national and international guidelines, the antibiotic used specifically for the surgery, the administration of the antibiotic at the appropriate dose and at the appropriate time, and the continuation of the appropriate duration were considered as SP incompatibility, while all other cases were considered SP non-compliance. The mean age of the patients in the operations was 47.4±19.6 years and 50.2% of them were male. The inappropriate SP rate was determined as 73.9%, and the most common reason for non-compliance among 500 unsuitable operations was the continuation of postoperative prophylaxis, followed by prophylaxis given without an indication for prophylaxis, continuing the prophylaxis started with an appropriate antibiotic at the beginning with a different antibiotic postoperatively, Although there was an indication for inappropriate antibiotic use and prophylaxis at the beginning, the reasons for non-compliance were followed. A significant difference was found between the clinics in the Orthopedics and Traumatology Clinic, where the duration of SP was evaluated (p<0.001). Surgical prophylaxis applications lasting longer than 24 hours were not found to be significant in terms of SSI development (p=0.23). Inappropriate SP is a condition that may adversely affect factors such as mortality, morbidity, cost in the health institution, and antibiotic resistance status. In order to increase compliance, it is necessary to create a SP team to review local guidelines, to develop hospital-based specific electronic systems, and to increase efforts to establish continuous training and control programs.