Basketbol becerilerinde kullanılan el ve ayak tercihi ile dominant el ve ayak ilişkisinin incelenmesi
The investigation of relationship between dominant hand and foot with hand and foot preferences which are being used in the basic basketball skills
Yazar: MUHİTTİN SONER ÖZSU
Danışman: PROF. DR. SAMİ MENGÜTAY
Marmara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2006
Konu: Spor = Sports

Özet:
TEMEL BASKETBOL BECERİLERİNDE KULLANILAN EL VEAYAK TERCİHİ İLE DOMİNANT EL VE AYAK İLİŞKİSİNİNİNCELENMESİAdı ve Soyadı : Muhittin Soner ÖZSUDanışmanın Adı : Prof.Dr. Sami MENGÜTAYKabul Tarihi : 29. 09. 2006Programı : Salt Spor ve Spor SağlıkAnabilim Dalı : Beden Eğitimi ve SporÖZETBu tez çalışmasının konusu: Dominant el ve ayağın saptanması ve temel basketbolbecerilerinde kullanılan el ve ayak tercihi ile ilişkisinin incelenmesidir. Amaç: El ve ayaktercihi saptamanın basketbol eğitimindeki önem ve etkisini ortaya koymaktır.El tercihinin ölçülmesinde ?Yenilenmiş Waterloo El Tercihi Anketi (WaterlooHandedness Questionnaire-Revised)?, ayak tercihinin ölçülmesinde ?Yenilenmiş WaterlooAyak Tercihi Anketi (Waterloo Footedness Questionnaire-Revised)? Türkçe'ye uyarlanarakkullanıldı. Seçilen 7 temel basketbol becerisindeki el ve ayak tercihi, oluşturulan sormaca ilesaptandı.Temel basketbol becerilerini bilen, yarışmacı düzeyde deneyimli 185 basketbolsporcusunun (erkek: n=121 ve bayan: n=64) %8.65'i sol el ve %91.35'i sağ el; %80,54 sağayak, %15,68'i sol ayak ve %3,78'i her iki ayağı eşit tercih etmekteydi.Sporcuların 7 temel basketbol becerisindeki yan tercihleri ile el ve ayak tercihleriarasındaki ilişki incelendi. YWETA'da belirtilen el tercihiyle tek zamanlı stop yapıldığındapivot ayağı olarak tercih edilen ayağın arasında bir uyuşma olmadığı saptanmıştır(Fexact=5,978; p>0,05). Tek zamanlı stop yapıldığında pivot ayağı olarak tercih edilen sağ(%31,40), sol (%38,9) ve her iki ayağı kullanma (%29,70) oranları birbirine yakındağılmışlardır.Anahtar kelimeler: Basketbol, el tercihi, ayak tercihi, pivot ayağı, lateralite.

Abstract:
THE INVESTIGATION OF RELATIONSHIP BETWEENDOMINANT HAND AND FOOT WITH HAND AND FOOTPREFERENCES WHICH ARE BEING USED IN THE BASICBASKETBALL SKILLSMuhittin Soner ÖZSUSUMMARYThe subject of this thesis comprises the determination of dominant hand and foot andalso relationship between hand and foot preferences which are being used in the basicbasketball skills. Purpose of this study is to reveal the importance and the effect of thedetermination of hand and foot preferences in basketball training.For measuring the hand and foot preferences ?Waterloo Handedness Questionnaire-Revised? and ?Waterloo Footedness Questionnaire-Revised? were used both by beingmodified into Turkish. Hand and foot preferences for 7 basic basketball skills weredetermined from the questionnaires applied.Tests were applied to185 basketball game players (number of men: 121, women: 64),who are closely related and familiar to the basketball skills. From the total basketball gameplayers, 8.65% preferred left hand, 91.35% preferred right hand, 15.68% preferred left foot,80.54% preferred right foot, and 3.78% preferred both two feet equally.Relationship between hand and foot preferences and side preferences during 7 basicbasketball skills was examined. Any relation could not be found between the preference ofhand expressed in YWETA and the preference of pivot foot when there is a stop (F(exact)=5,978; p>0,05). Pivot foot preferences when there is a stop is found to be distributed closely(left: 38.9%, right 31.40%, both left and right: %29.70).Key words: Basketball, hand preference, foot preference, pivot foot, laterality.