Tüketicilerin yerel gıda ürünlerine yönelik sağlık bilinci: İzmir ili örneği
Health awareness of consumers for local food products: The case of Izmir province
Yazar: CANSU MELİS AKSU
Danışman: DOÇ. DR. ZERRİN KENANOĞLU
Ege Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Sürdürülebilir Tarım Gıda Sistemleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Halk Sağlığı = Public Health ; Ziraat = Agriculture ; İstatistik = Statistics
Dizin: Alternatif gıda ağları = Alternative food networks ; Doğal gıda = Natural food ; Geleneksel gıda = Traditional food ; Organik gıda = Organic food ; Ortalama tüketici = Average consume ; Sosyal sağlık = Social health ; Sosyal sürdürülebilirlik = Social sustainability ; Yeşil tüketiciler = Green consumers ; Çevresel sürdürülebilirlik = Sustainable environment

Özet:
Bu çalışmada İzmir ili topluluk destekli gıda gruplarındaki tüketicilerin
yerel gıda tüketim ve satın alma davranışları ve sağlık bilinci düzeyleri analiz
edilmiştir. Çalışmanın ana materyalini İzmir'de etkinlik gösteren Batı İzmir
Topluluk Destekli Tarım Grubu, Güzel Gıda Topluluğu, Gediz Ekoloji Topluluğu,
Homeros Gıda Topluluğu, Ege Üniversitesi Doğa ve İnsan Grubu ve Originn Gıda
Topluluğuna katılan 92 tüketiciden anketle elde edilen veriler oluşturmuştur.
Tüketicilerin demografik özellikleriyle yerel gıda tüketim nedenleri ve sağlık
bilinci düzeyleri arasındaki farklılıkları belirlemek için istatistiksel testler
yapılmıştır. Tüketicilerin yerel gıda ürünleri satın almasında etkili faktörler;
mevsiminde ulaşım, tazelik, sağlıklı olması ve üreticiye katma değer sağlamasıdır.
En sık tercih edilen gıdalar taze sebzeler ve zeytinyağıdır. Tüketicilerin,
pandemide yerel gıdalara ulaşmada biraz sıkıntı yaşadıkları, satın alma
sıklıklarının biraz arttığı belirlenmiştir. Tüketicilerin %27.20'sinin sağlık sorunu
olduğu ve yerel gıda satın alma sıklığının yüksek olduğu saptanmıştır. Tüketiciler
sağlığı konusunda dikkatli, sağlığını izleyen, sağlığı için eyleme geçen bir gruptur
ancak eğitim ve gelir seviyeleri yüksek olsa da yeterli bilgi ve öz farkındalığa
sahip değildir, sağlık bilinci orta-düşük seviyededir. Yerel gıda tüketimi, üretimde
şeffaflık ve sağlık bilincinin artması için çalışmalar yapılması; yerel üreticilerin
desteklenmesine, kaynak sürdürülebilirliğine ve bölgesel kalkınmaya katkı
sağlayacaktır. Yerel üretime destek ve sağlık bilincinin toplumsal artışı; Birleşmiş
Milletler Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları'ndan; Sorumlu Üretim ve Tüketim,
Sağlık ve Kaliteli Yaşam, İnsana Yakışır İş ve Ekonomik Büyüme, Yoksulluğa
Son, Sürdürülebilir Şehirler ve Topluluklar, Amaçlar İçin Ortaklıklar gibi
hedeflere ulaşılmasına direkt ve/veya dolaylı yoldan imkân tanıyacaktır.

Abstract:
In this study, local food consumption and purchasing behaviors, and health
consciousness levels of consumers in community supported food groups in Izmir
province are analyzed. The main material of the study is the data obtained through
a survey 92 consumers participating in the West Izmir Community Supported
Agriculture Group, Guzel Food Community, Gediz Ecology Community,
Homeros Food Community, Ege University Nature and Human Group and
Originn Food Community operating in Izmir. Statistical tests conducted to
determine the differences between consumers' local food consumption reasons
and health consciousness. The most effective factors for consumers are; being in
the season, freshness, being healthier products and providing added value to the
producer. The most preferred foods are fresh vegetables and olive oil. Its
determined that consumers have some difficulties in reaching local foods during
pandemic, and their purchasing frequency increased slightly. 27.20% of
consumers have health problems and the frequency of purchasing local food is
high. These consumers are careful about their health and takes action for it, but
although their education and income levels are high, they don't have sufficent
knowledge and self-awareness about their health, and their health consciousnessis
at a medium-low level. Carrying out studies to increase consumption,
transparency in production and health awareness; contribute to supporting local
producers, resource sustainability and regional development. Support to these
topics, can enable the achievement of goals such as Responsible Production and
Consumption, Health and Quality Life, Decent Work and Economic Growth, End
Poverty, Sustainable Cities and Communities, Partnerships for Purposes", which
among the UN Sustainable Development Goals.