Darülfünun'da ahlâk dersleri  programlar-ders notları-hocalar
Ethics lectures in Darulfunun schedules-lecture notes-instructors
Yazar: MELEK YILDIZ GÜNEŞ
Danışman: PROF. DR. İSMAİL KARA
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı / İslam Felsefesi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Felsefe = Philosophy
Dizin: Ahlak = Morality ; Ahlak eğitimi = Moral education ; Darülfünun = University ; Ders = The lesson ; Ders programları = Curriculum ; Eğitim = Education ; Eğitim tarihi = Educational history ; Osmanlı Dönemi = Ottoman Period ; Yükseköğretim = Higher education ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Darülfünun, 1876 ile 1933 yılları arasında varlığını devam ettiren batılı tarzda bir yükseköğretim kurumu olarak Osmanlı modernleşmesinde önemli bir yere sahiptir. Kurulması tasarlandıktan sonra hayata geçirilmesi vakit almış, 1900 senesine kadar tam bir şekilde açılmaya muvaffak olamamıştır. Bu yapı ile modern bir Osmanlı vatandaşı yetiştirilmek istendiği düşünüldüğünde Ahlâk dersleri de önemli bir konuma sahiptir. Bu bakımdan Ahlâk derslerini tedris eden hocaların kimler olduğu, derslerde okuttukları metinler de önem taşımaktadır. 
Darülfünun'da Ahlâk dersleri, ancak hoca-program-ders notu merkezinde ele alındığında derinlikli bir bakış açısı sunabilmektedir. Darülfünun'da Ahlâk dersi hocalığı yapan Emrullah Efendi, Babanzade Ahmet Naim, Mehmet Kamil Miras, Halil Nimetullah Öztürk, Mehmet İzzet Mete, Mehmet Servet Berkin, Necmettin Sadık Sadak, Maks Bonnafous ve İsmail Hakkı Baltacıoğlu, Ahlâk dersleri tedris etmiş ve ders notları vücuda getirmişlerdir. Bu ders notlarına genel olarak bakıldığında Darülfünun'da Ahlâk dersleri, İslâm ahlâk düşüncesi ve ilahi kaynaklı bir yaklaşımla ele alınırken zaman içerisinde akılcı ahlâk anlayışlarına ve bilhassa son dönemde İçtimaiyat merkezine yönelerek bu alanla bütünleşmiştir. Bu durum hem özelde Ahlâk derslerinin hem de genelde Darülfünun'un ilmî yönelimini ortaya çıkarmaktadır.


Anahtar Kelimeler: Darülfünun, Ahlâk Dersleri, Hocalar, Ders Notları, Programlar.

Abstract:
Darulfunun, which existed as an higher education institution of Western style, has an important place in Ottoman modernization. Even though it was planned earlier it took a long time to be established and could not be materialized fully until 1900. If its aim to cultivate a modern Ottoman citizen taken into consideration, Ethics lectures also have an important status in Darulfunun. Therefore, identities of scholars teaching Ethics and which textes they uses for the classes are of significant importance. 
Ethics lectures in Darulfunun could only provide a depth point of view if they are analyzed from instructoc-schedule-lecture notes perspective. Emrullah Efendi, Babanzade Ahmet Naim, Mehmet Kamil Miras, Halil Nimetullah Öztürk, Mehmet İzzet Mete, Mehmet Servet Berkin, Necmettin Sadık Sadak, Maks Bonnafous and İsmail Hakkı Baltacıoğlu who are instructors of Ethics lectures in Darulfunun, have formed lecture notes. When these lecture notes are viewed generally, in the beginning Ethics lectures in Darulfunun took Islamic ethics from a divine perspective, yet in time this turned into a rationalist ethics perception, especially in the last period it tended towards the center of sociology and integrated with the sociology. This, reveals the scientific orientation of both Ethics lectures and Darulfunun.


Key Words: Darulfunun, Ethics Lectures, İnstuctors, Lecture Notes, Schedules.