Engelli bir ortamda kullanılan mobil bilgi-destek araçlarının ideal arayüz tasarımı için özel grafik arayüz tasarım kurallarının belirlenmesi
Determining the special interface design criteria for mobile info-assistant tools that are being used under disabling conditions
Yazar: ASIM EVREN YANTAÇ
Danışman: PROF. DR. OĞUZHAN ÖZCAN
Yıldız Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sanat ve Tasarım Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2009
Konu: İletişim Bilimleri = Communication Sciences
Dizin: Arayüzler = Interfaces ; Engelli ortam = Disabled environment ; Grafik tasarımı = Graphic design ; Mobil = Mobile ; Seyir sistemleri = Navigation systems ; Tasarım = Design ; Yelkenli tekne = Sailing yacht

Özet:
Yelkenli tekneler seyir halindeyken, deniz, rüzgar gibi dış koşullardan etkilenmektedir. Tekne kabuğu, direk ve yelken tasarımı konusunda çok önemli araştırmaların yapıldığı bu alanda, son 10 yıl içinde, sözkonusu koşulları takip edip, teknenin ideal koşullarda seyredebilmesini sağlayan navigasyon sistemleri de önemli bir gelişim süreci geçirmektedir. Fakat literatürde navigasyon sistemlerinin arayüz tasarımına yönelik herhangi bir çalışma bulunmamaktadır. Tekne üzerinde, seyir halinde, özellikle de yarış gibi sınırlayıcı bir ortamda navigasyon sistemini kullanacak kişinin hareketlerini, algılarını kısıtlayan engel koşulları oluşmaktadır. Bu başlık engelli ortam tasarımı alanı altında incelenmelidir.İşte bu tez, söz konusu engelleyici koşulları göz önünde bulundurup yelken yarışçısının karşısındaki karmaşık ve değişken bilgiyi daha rahat algılayabilmesine olanak verecek özel arayüz tasarımı kriterlerini bulmak üzerine yaptığımız çalışmaları konu almaktadır. Sorunun çözümü için bir kafa yukarıda görüntüleme aracını ele aldık ve taktisyenin gözüne takıp çevresel bilgileri takip edebileceği, bilgileri yorumlayıp, tekneyi ve ekibi yönlendirmesine yardım edecek bir arayüzün gözlüğün camına yansıtıldığı bir simulasyon ortamı oluşturduk. Gözlük arayüzünde görülecek olan arayüz ile ilgili tasarım kriterlerini önce hipotez aşamasında yaptığımız araştırmalar, yelken ve tasarım konusundaki deneyimlerimize dayanarak belirlediğimiz özel tasarım kriterlerini, daha sonra uzman kullanıcı grubu ve tasarımcılar ile bir arada gerçekleştirdiğimiz katılımcı tasarım çalışması ve daha sonar da uzman kullanıcı grubu ile gerçekleştirdiğimiz uzman değerlendirme testleri ile ispatlama yoluna gittik. Sonuçta, hipotez aşamasında belirlemiş olduğumuz kriterler tümüyle olmasa da büyük oranda ispatlanmıştır.

Abstract:
Sailing boats are affected by external conditions like sea and wind when they are under way. In this field where considerable research is conducted on yacht body, mast, and sail design, navigation systems which track the mentioned conditions and provide the boat a cruise under ideal circumstances are passing through a significant development process in the recent 10 years. However there is a lack of literature in the field of interface design for navigation systems. Impeding conditions which restrict the movements and perception of the person to use the navigation system occur on the boat, under sail, and especially during a limiting occasion like racing. This subject should be studied under the disabling environment design field.This thesis is about our studies on special interface design criteria for an interface which provides the sailing racer a better perception of the complex and variable data s/he faces by considering the subject impeding conditions. For the solution of the problem a Head-Up-Display device is taken and with this eye-glass device that the tactitian wears, s/he watches the crucial data while sailing. For the interface that is going to be shown through the augmented reality system, we first defined some special design criteria based on the research we made and our design and sailing experience. These criteria were partially proved via designer and expert user participated design studies and also expert user evaluation test studies.