Kadın anlatılarında Mütareke Dönemi
Armistice Period in women's narratives
Yazar: KÜBRA PİŞKİN
Danışman: PROF. DR. FUNDA SELÇUK ŞİRİN
Kocaeli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Tarih Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Tarih = History ; Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Adıvar, Halide Edip = Adıvar, Halide Edip ; Başar, Şukufe Nihal = Başar, Şukufe Nihal ; Kadın yazarlar = Female writers ; Kadınlar = Women ; Mondros Mütarekesi = Mondros Armistice ; Sertel, Sabiha = Sertel, Sabiha ; Zorlutuna, Halide Nusret = Zorlutuna, Halide Nusret

Özet:
Mütareke Dönemi, siyasi, sosyal, kültürel ve ekonomik bakımdan Türk toplumu üzerinde önemli gelişme ve değişimlere neden olmuştur. Balkan Savaşı'ndan bu yana siyasi politikadaki isabetsizlikler dolayısıyla ülke Birinci Dünya Savaşı'na dâhil olmuş ve askeri alanda kayıplar vermesinin yanında kıtlığa ulaşacak boyutlarda ekonomik sıkıntılar yaşamıştır. Devletin geçirmiş olduğu buhran yılları bu dönemde radikal bir dönüşüm ile neticelenmiştir. Osmanlı Devleti'nin resmen sona erdiğini belgeleyen Mondros Mütarekesi ve sonrasında yaşanan bölgesel işgaller, halkta direniş ve beraberlik duygusunu uyandırmış ve ulus devlet anlayışının temelleri atılmaya başlanmıştır. Oluşan milli direniş bilinci ile çeşitli illerde etkili mitingler düzenlenmiştir. Mütareke koşullarına aykırı bir şekilde gerçekleşen işgallere karşı bu miting ve protestolarda öncü pek çok kadın etkili olmuştur. Yaşanan işgal sürecinin sona ermesinde Mütareke Dönemi'nin öncü kadınlarının önderliğinde gerçekleşen, işgale karşı isyan ateşini körükleyen mitingler ve cemiyetsel yardım çalışmalarının da payı büyük olmuştur. Bu durum aynı zamanda ülkenin yaşadığı sıkıntıların aksine kadınların görünürlüğünün artmasına vesile olmuştur. Kadınlar bu sayede eğitim, çeşitli iş sektörleri, cemiyet çalışmaları gibi farklı alanlarda ilerleme ve kendilerini geliştirme imkânı bulmuşlardır. Pek çok kadın yazar Mütareke Dönemi boyunca cephe gerisinde de oldukça aktif bir şekilde çalışmalar yürütmüş, dönemi yansıtan eserler kaleme almış ve basın yayın faaliyetlerine katılmıştır. Halkın yoğun ilgiyle takip ettiği yayınlar işgal sürecine yön vermiş, yaşanan olayların yakından takibe alınmasını sağlamıştır. Yaptığımız araştırmalara göre bizzat kadınlar tarafından çıkarılan yayınlar ve eserler sınırlı bir düzeyde incelemeye alınmıştır. Çalışmamızda tespit ettiğimiz kadın yazarların Mütareke Dönemi'ne dair anlatılarını ele alarak kavramlar, olaylar, kişiler ve duygular üzerinden incelemeler yaptık. Mevcut anlatıları henüz yeni bir çalışma sahası olan duygu tarihi bağlamında da değerlendirdik.

Abstract:
The Armistice Period caused important developments and changes on the Turkish society in terms of political, social, cultural and economic aspects. Since the Balkan War, the country has been involved in the First World War due to the inaccuracies in political policy, and it has experienced economic difficulties that could reach famine, as well as suffering losses in the military field. The years of depression that the state went through resulted in a radical transformation in this period. The Armistice of Mudros, which documented the official end of the Ottoman Empire, and the regional occupations that followed, aroused a sense of resistance and solidarity in the people, and the foundations of the nation-state understanding began to be laid. Effective rallies were held in various provinces with the awareness of national resistance. Many leading women were influential in these rallies and protests against the occupations, which were contrary to the terms of the armistice. In the end of the occupation process, the rallies and social aid works, which were led by the leading women of the Armistice Period and fueled the fire of revolt against the occupation, had a great role. This situation has also been instrumental in increasing the visibility of women, contrary to the troubles the country is experiencing. In this way, women had the opportunity to progress and develop themselves in different fields such as education, various business sectors, and community work. Many women writers worked very actively behind the front during the Armistice Period, wrote works reflecting the period and participated in press activities. The publications, which were followed with great interest by the public, shaped the occupation process and ensured that the events were followed closely. According to our research, publications and works published by women themselves have been examined at a limited level. We examined the narratives of the women writers we identified in our study, about the Armistice Period, through concepts, events, people and emotions. We also evaluated the existing narratives in the context of the history of emotion, which is a new field of study.