Anadolu liselerindeki Almanca derslerinde ilgeçlerin öğrenilmesinde karşılaşılan sorunlar ve çözüm önerileri
Lösungsvorschläge zu problemen beim lernen der präpositionen im Deutschunterricht an Anadolu-gymnasien
Yazar: AZİME TÜRKAN GÖÇMEN
Danışman: PROF. DR. TAHİR BALCI
Çukurova Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Alman Dili Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Alman Dili ve Edebiyatı = German Linguistics and Literature
Dizin: Almanca = German ; Almanca dersi = German lesson ; Anadolu liseleri = Anatolia high schools ; Dil bilgisi-edatlar = Grammar- prepositions ; Ortaöğretim okulları = Secondary education schools ; Yabancı dil eğitimi = Foreign language education ; Yabancı dil öğretimi = Foreign language teaching

Özet:
Bu tez çalışması Adana Ticaret Odası Anadolu Lisesi 10. sınıf öğrencilerinin Almancadaki für, gegen, ab, um, bei, aus, nach, zu, bis, von, mit, in, an, auf, neben, vor, zwischen, über, unter, hinter gibi ilgeçlerin kullanımında yaptıkları hataları ve bu hatalara neden olan faktörleri analiz etmek amacıyla yapılmıştır. Bu çalışma ile ikinci yabancı dil olarak Almanca eğitimi alan Anadolu Lisesi öğrencilerinin ilgeç içeren yapıları Türkçeden Almancaya veya Almancadan Türkçeye aktarabilme yeterliklerinin ne düzeyde olduğunun ortaya konması amaçlanmıştır. Denek olarak altı 10. sınıfın tüm öğrencileri seçilmiştir. Veri toplamak için öğrencilere çoktan seçmeli, boşluk doldurma, çeviri ve en az 50 sözcüklük kompozisyon yazma olmak üzere dört tür alıştırma verilmiştir.
Sonuçları irdelediğimizde bazı ilgeçlerin (gegen, von, aus, zu, nach, hinter, unter, seit, ab, für, bei, bis, mit, an, auf, neben, vor, zwischen, über) çok az veya hiç kullanılmadığı ya da öğrenciler tarafından yanlış algılanarak hatalı kullandıkları görülmektedir. Bunun yanında um, aus, mit, in, für, nach, hinter, unter, neben gibi  ilgeçlerin diğerlerine göre daha sık ve doğru kullanıldığı tespit edilmiştir. Bunun nedeni öğrenciler tarafından bu ilgeçlerin 1. yabancı dil İngilizcede kullanılan ve aynı işlevi gören ilgeçlerle ilişkilendirmeleri ve bunlarla benzerlik kurarak kolaylıkla hatırlamaları olabilir. İlgeçlerin kolay öğrenilememesinin diğer nedenlerini şöyle sıralayabiliriz: 
•	Öğretmenlerin eğitimde yeterince üzerinde durmamaları ya da yeterince açıklayıcı örneklendirme yapamamaları olabilir.
•	Anlam ve işlevleri bakımındahn ilgeçler, Almanca dilbilgisinin en belirsiz alanıdır; neyi anlattığını öğrencinin belleğinde canlandırması oldukça zordur. 
Bu sorunları aşmak için tümdengelim yoluyla hareket edip ilgeçleri kalıpsal tümcelerle öğretmek gerektiğini düşünüyoruz. Örneğin in die Schule gehen - okula gitmek,  nach Hause gehen - eve gitmek gibi. 
Diğer yandan öğrencilerin İngilizce derslerinde öğrendiği ilgeçlerle bağdaştırdığı Almanca ilgeçleri daha kolay öğrenmesi dikkate alınarak Almanca ilgeçleri İngilizce ilgeçlerle karşılaştırmalı olarak fayda sağlayabilir.

Abstract:
Als Deutschlehrerin möchte ich mit dieser Magisterarbeit die Schwierigkeiten beim Lernen der Präpositionen für, gegen, ab, um, bei, aus, nach, zu, bis, von, mit, in, auf, neben, vor, zwischen, über, unter, hinter feststellen und nach möglichen Lösungen suchen. Das Material für diese Arbeit habe durch Tests (Lückenübungen, Multiple Choise, Aufsatz und Übersetzungen vom Deutschen ins Türkische bzw vom Türkischen ins Deutsche) gesammelt. Die Teilnehmer an den Tests waren Lerner von Deutsch als zweite Sprache Deutsch nach Englisch.  Alle 6 Klassen des 10. Jahrgangs haben die Tests gemacht. Bei der Bewertung der Ergebnisse habe ich versucht zu ermitteln, ob die Schüler die Präpositionen gegen, von, aus, zu, nach, hinter, unter, seit, ab, für, bei, bis, mit, an, auf, neben, vor, zwischen, über falsch oder richtig angewandt haben. Ich habe entdeckt, dass die Schüler die Präpositionen um, aus, mit, in, für, nach, hinter, unter, neben öfter als die anderen benutzt haben. Die Begründung liegt darin, dass diese Präpositionen formale und semantische Ähnlichkeiten mit denen in der 1. Fremdsprache Englisch aufweisen.
	Wenn man die Präpositionen in Verbindung  mit anderen Wörtern oder in festen Wortverbindungen in der Art von Kollokationen verwendet, erleichtert das das Errinerungsvermögen.Ein anderer Weg der leichten  Erlernbarkeit der Präpositionen kann Folgendes sein:
•	Die Lehrer sollen den Schwerpunkt  auf die funktionelle Seite der Präpositionen setzen.
•	Da die Präpositionen meistens keine klare Bedeutung haben, müssen sie beim Unterricht durch mehrere Beispiele konkretisiert werden. Dafür muss auf Bedeutungs- oder Funktionsunterschiede hingewiesen werden, indem man z. B. alle Variationen ein und derselben Präposition anhand von Beispielen darstellt und die Schüler zur Übung derselben Konstruktionen ermutigt. Zum Beispiel in die Schule - okula gitmek, nach Hause gehen - eve gitmek usw.

	Da die Schüler schon die 1. Fremdsprache Englisch beherrschen, kann ihr bereits existierendes Wissen von Präpositionen zum positiven Transfer beitragen. Der Lehrer kann also auch diesen Weg nutzen.