Üriner sistem taş hastalığı olan pediatrik olguların retrospektif olarak değerlendirilmesi
Retrospective evaluation of pediatric pati̇ents with urinary system stone disease
Yazar: EDA ODAKIR
Danışman: PROF. DR. MUAMMER HAKAN POYRAZOĞLU
Erciyes Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Nefroloji = Nephrology ; Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Retrospektif çalışmalar = Retrospective studies ; Çocuk hastalıkları = Child diseases ; Çocuklar = Children ; Üriner sistem = Urinary tract ; Üriner taşlar = Urinary calculi

Özet:
Giriş: Üriner sistem taş hastalığı son yıllarda prevelansı artış gösteren önemli bir hastalıktır. Çocuklarda yüksek tekrarlama oranı nedeni ile son dönem böbrek hastalığına sebep olan önemli bir morbidite nedenidir. Ülkemiz taş hastalığı yönünden endemik ülkeler arasında yer almaktadır. Bu çalışmanın amacı; kliniğimizde ürolitiazis nedeniyle izlenen hastaları geriye dönük olarak değerlendirerek, hastaların genel klinik ve laboratuvar özellikleri ile tedaviye cevaplarını ve izlem sonuçlarını belirlemektir.  
Gereç ve Yöntemler: Kliniğimize Ocak 2000 - Ekim 2020 yılları arasında başvuran ve üriner sistem taş hastalığı tanısı ile izleme alınan toplam 369 hastanın (169 kız; 190 erkek) verileri geriye dönük olarak incelenmiştir. Tüm hastalarda demografik özellikler, başvuru sırasındaki bulgu ve belirtiler, laboratuvar tetkikler, uygulanan tedavi ve prognoza ait veriler incelenmiş, idrar ve serum biyokimyasal tetkikleri ve görüntüleme yöntemleri değerlendirilmiştir. Hastaların medikal ve cerrahi tedavi parametreleri de çalışmaya dahil edildi. Tüm veriler uygun istatistiksel yöntemlerle değerlendirmeye alındı.
Bulgular: Olguların başvuru sırasındaki yaş ortalaması 38.1 ay olarak saptanırken hastaların %85'inde (n:381) taş hastalığı düşündüren klinik bulgu ve belirtiler vardı. Ortalama takip süresi 36 ay (2-216) idi. Semptomatik hastalarda en sık görülen bulgu % 25.6 ile huzursuzluk iken % 15 hasta asemptomatik olarak saptandı. Örneklemin % 16'sında geçirilmiş idrar yolu enfeksiyonu öyküsü varken; % 48'inin (n:172) aile öyküsünde üriner sistem taş hastalığı öyküsü vardı. Çalışma grubunda %73.7 olguda metabolik bozukluk, %10.6 olguda ise yapısal anomali mevcuttu. Taş analizleri % 68.5 oranında kalsiyum oksalat ile uyumlu olan hastalarda metabolik bozukluklar içinde en sık bulgu hipomagnezüri (n:87; %38.2) idi. 143 olguda (% 47) cerrahi tedavi, 278 olguda (%77.2) ise altta yatan metabolik soruna dönük olarak ilaç tedavisi uygulanmıştı. Olguların %74.1'inde takipte taşın kaybolduğu, %15.3'ünde kısmi düzelme olduğu, %10.6'sında bir iyileşme olmadığı görüldü. 
Sonuç: Çocuklarda ürolitiyazis ülkemiz için halen ciddi bir problemdir. Böbrek yetmezliği için önemli bir risk faktörü olup erken tanı, detaylı metabolik değerlendirme, uygun tedavi ve takip protokollerinin uygulanması nüksü ve böbrek hasarını önleyebilir.
Anahtar Kelimeler: Üriner Sistem, Taş Hastalığı, Pediatrik, Risk Faktör

Abstract:
Introduction: Urinary system stone disease is an important entity with increasing prevalence in recent years. This disease is one of the important cause of morbidity that leads to end-stage renal disease with the high recurrence rate. Turkey is an endemic country for urinary system stone disease. This study aimed to evaluate patients with urolithiasis in a retrospective approach and to identify clinical and laboratory characteristics as well as treatment response and results during follow-up in our clinic. 
Materials and Methods: We retrospectively reviewed the records of 369 patients (169 girls, 190 boys) who presented to our clinic and followed with a diagnosis of urolithiasis between January 2000 and October 2020. In all patients, data based on demographic characteristics, symptoms, and findings at presentation, laboratory evaluations, treatment employed and prognosis as well as urinalysis, biochemical tests, and imaging studies were analyzed. The medical and surgical treatment parameters were also included in the study. All data were assessed using statistical methods. 
Results: The mean age at admittion revealed as 38.1 months while there were clinical symptoms and findings suggestive of stone disease in 85% of cases (n=381). The mean follow-up period was 36 months (2-216 months). The most common finding was irritability (25.6%) in symptomatic patients while 15% of cases were found to be asymptomatic. There was history of urinary tract infection in 16%, and positive family history for urinary system stone disease in 48% of cases (n=172). Of the cases included, there was a metabolic disorder in 73.7% and structural anomaly in 10.6%.  Hypomagnesuria (n=87; 38.2%) was the most common finding in patients with stone analysis compatible with calcium oxalate (by 68.5%). Of the cases included, 143 cases underwent surgical treatment (47%) while, and 278 cases (77.2%) received medical treatment directing underlying metabolic disease. It was observed that the stone was resolved in 74.1% during follow-up, however there was an incomplete recovery in 15.3% and 10.6% were unresponsive to treatment. 
Conclusion: Urolithiasis in children remains to be a serious problem in Turkey. This disease is an important risk factor for renal failure and early diagnosis, metabolic assessment, appropriate treatment, and follow-up protocols may prevent recurrence and renal injury. 
Key Words: Urinary system stone disease, pediatric, risk factor