Matematik öğretmenlerinin gerçekçi matematik eğitimi yaklaşımına yönelik algıları ile matematik öğretimine yönelik öz-yeterlik inançları arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examining the relationship between mathematics teachers' perceptions regarding the realistic mathematics education approach and their self-efficiency beliefs for mathematics teaching
Yazar: SEDANUR YILDIZ
Danışman: PROF. DR. ŞENEL ELALDI
Sivas Cumhuriyet Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Programları ve Öğretim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Çalışmada matematik öğretmenlerinin GME yaklaşımı kullanmalarına yönelik algıları ile matematik öğretimine yönelik öz yeterlik inançları arasındaki ilişkinin incelenmesi hedeflenmiştir. Bu amaç doğrultusunda matematik öğretmenlerinin GME yaklaşımına yönelik algıları ile öz-yeterlik inançlarının araştırmada ele alınan cinsiyet, yaş, kıdem, eğitim seviyeleri değişkenleri açısından incelenmesi amaçlanmıştır. Bu çalışma sırasıyla nicel araştırma ve nitel araştırma olmak üzere iki bölümden oluşan karma bir yöntem çalışmasıdır. Açıklayıcı sıralı desen çerçevesinde planlanmış ve uygulanmıştır. İlk aşamada matematik öğretmenlerinin matematik öğretimine yönelik öz-yeterlik inançları ile GME yaklaşımına ilişkin algıları arasındaki ilişkilerin incelenmesi hedeflenmiştir. İkinci aşamada matematik öğretmenlerinin GME yaklaşımına yönelik görüşlerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. 
Araştırmanın ilk bölümünde hedef doğrultusundaki ilişkilerin tespiti için ilişkisel tarama modelinden yararlanılmıştır. Bu bağlamda araştırmanın evrenini Doğu Anadolu'da yer alan bir ilin Millî Eğitim Bakanlığı İl Milli Eğitim Müdürlüğü'ne bağlı merkez ilçe ve köylerindeki resmi ortaokul (n=82) ve liselerde (n=27) 2023-2024 eğitim öğretim yılında görev yapan 343 matematik öğretmenleri oluşturmuştur. Araştırmanın örneklemini basit seçkisiz örneklem ile gönüllülük esasına göre çalışmaya katılan 112 matematik öğretmeni oluşmuştur. Araştırmaya katılan öğretmenlere Matematik Öğretimine Yönelik Öz-yeterlik İnancı Ölçeği ve Matematik Öğretmenlerinin Gerçekçi Matematik Eğitimine Yönelik Algılar Ölçeği uygulanmıştır. Nicel verilerin analizi için SPSS ve AMOS programları kullanılmıştır. Nicel araştırma neticesinde kadın öğretmenlerin matematik öğretimi algıları ve öz-yeterlilikleri erkeklere göre daha olumlu bulunmuştur. Yaş ve kıdem yıllarına göre farklı etkiler gözlemlenmiştir. GME yaklaşımı ile öğrenci performansı arasında pozitif ve anlamlı bir korelasyon bulunmuşken, öğretmen yetkinliği ve öğrenci performansı üzerindeki etkileri arasında negatif ve anlamlı olmayan ilişkiler gözlemlenmiştir. İkinci aşaması olan nitel bölümünde ise matematik öğretmenlerinin GME yaklaşımına yönelik görüşlerinin toplandığı bu çalışmada olgubilim (fenomenoloji) deseni kullanılmıştır. Amaçlı örnekleme yöntemlerinden ise ölçüt örneklem kullanılmıştır.  Ölçüt örneklem ile belirlenen 15 öğretmene GME kullanımına yönelik derinlemesine bilgi edinmek için yarı yapılandırılmış ''Matematik Öğretiminde GME Yaklaşımına Yönelik Görüşme Formu'' kullanılmıştır. Görüşme sorularının cevaplarının yorumlanmasında içerik analizi kullanılmış ve tümdengelim paradigması çerçevesinde genel bir kodlama yaklaşımı benimsenmiştir. Araştırmanın görüşmelerinin temalandırılması MAXQDA2020 Nitel Veri Analiz Programı yardımıyla kodlanmıştır. Sonrasında bu kodlar ortak yönleri ve benzerlikleri esas alınarak "GME yaklaşımının öğrencilere katkısı", "GME yaklaşımının sınırlılıkları", "Öğretmenlerin GME yaklaşımı için tavsiyeleri'' ve "GME yaklaşımının diğer derslerle ilişkilendirilmesi'' olmak üzere 4 kapsayıcı tema altında toplanmıştır. Bu temalardan hareketle analiz sonucunda katılımcıların çoğunluğunun, GME'nin öğrencilerde problem çözme becerilerini ve derinlemesine matematiksel düşünmeyi teşvik ettiğini düşündüğü gözlemlenmiştir. Ancak, öğretmenlerin zaman kısıtlamaları, müfredat yoğunluğu ve sınıf ortamının uygunluğu gibi pratik sınırlılıklardan dolayı GME etkinliklerini tam olarak uygulamakta zorlandıkları vurgulanmıştır. Elde edilen bulgular, alanyazın ile karşılaştırılarak derinlemesine tartışılmıştır. Gelecekte yapılacak olan çalışmalara GME ve öğretmen algıları üzerindeki etkilerini belirlemek için uzun dönemli ve kapsamlı çalışmalar yaparak, değişkenlerin zaman içindeki dinamikleri incelenmesi önerilmektedir.

Abstract:
In this study, it was aimed to examine the relationship between mathematics teachers' perceptions of using GME approach and their self-efficacy beliefs towards mathematics teaching. In line with this purpose, it was aimed to examine mathematics teachers' perceptions of the GME approach and their self-efficacy beliefs in terms of gender, age, seniority, and education level variables. This study is a mixed method study consisting of two parts, quantitative research and qualitative research, respectively. It was planned and implemented within the framework of explanatory sequential design. In the first stage, it was aimed to examine the relationships between mathematics teachers' self-efficacy beliefs towards mathematics teaching and their perceptions of the GME approach. In the second stage, it was aimed to determine mathematics teachers' views on the GME approach. 
In the first part of the study, the relational survey model was used to determine the relationships in line with the target. In this context, the population of the study consisted of 343 mathematics teachers working in official secondary schools (n=82) and high schools (n=27) in the 2023-2024 academic year in the central districts and villages affiliated to the Provincial Directorate of National Education of the Ministry of National Education of a province located in Eastern Anatolia. The sample consisted of 112 mathematics teachers who participated in the study on a voluntary basis with simple random sampling. The Self-Efficacy Belief Scale for Mathematics Teaching and the Mathematics Teachers' Perceptions of Realistic Mathematics Education Scale were administered to the teachers participating in the study. SPSS and AMOS programs were used to analyze the quantitative data. As a result of the quantitative research, female teachers' perceptions of mathematics teaching and self-efficacy were found to be more positive than male teachers. Different effects were observed according to age and years of seniority. While a positive and significant correlation was found between the GME approach and student performance, negative and insignificant relationships were observed between teacher efficacy and its effects on student performance. In the second qualitative phase, phenomenology design was used in this study in which mathematics teachers' views on the GME approach were collected. Criterion sampling was used among purposive sampling methods.  A semi-structured "Interview Form for GME Approach in Mathematics Teaching" was used to obtain in-depth information about the use of GME for 15 teachers determined by criterion sampling. Content analysis was used to interpret the answers to the interview questions and a general coding approach was adopted within the framework of the deductive paradigm. The thematization of the interviews was coded with the help of MAXQDA2020 Qualitative Data Analysis Program. These codes were then grouped into four overarching themes based on their commonalities and similarities: "Contribution of GME approach to students", "Limitations of GME approach", "Teachers' recommendations for GME approach" and "Relating GME approach to other courses". Based on the analysis of these themes, it was observed that the majority of the participants thought that GME encouraged problem solving skills and in-depth mathematical thinking in students. However, it was emphasized that teachers had difficulties in fully implementing GME activities due to practical limitations such as time constraints, curriculum intensity and suitability of the classroom environment. The findings were discussed in depth by comparing them with the literature. Future studies are recommended to examine the dynamics of variables over time by conducting long-term and comprehensive studies to determine their effects on GME and teacher perceptions.