Obez bireylerde HIF-1 alfa ve VEGF düzeyleri ile beden kitle indeksi arasındaki ilişkinin araştırılması
Investigation of the relationship between HİF-1 alpha and VEGF levels and body mass index in obese individuals
Yazar: NAZMİYE ULUERGÜVEN
Danışman: PROF. DR. RAMAZAN GÜNEŞAÇAR
Alanya Alaaddin Keykubat Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Moleküler Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics ; Biyokimya = Biochemistry ; Moleküler Tıp = Molecular Medicine
Dizin: HIF-1a = HIF-1a ; Hipoksi = Hypoxia ; Obezite = Obesity ; Vasküler endotel büyüme faktörleri = Vascular endothelial growth factors ; Vücut kitle indeksi = Body mass index

Özet:
Amaç: Çalışmamızda, obez bireylerde plazma HIF-1α ve VEGF düzeylerinin obezite patogenezindeki önemini ve bu moleküller ile beden kitle indeksi, vücut yağ yüzdesi ve bel/kalça oranları arasındaki ilişkiyi araştırmayı amaçladık.
Materyal ve Metod: Çalışmamıza, 45 obez birey ile normal kilolu 28 sağlıklı kontrol  dahil edildi. Kırk beş obez bireyin 19'unda eşlik eden en az bir metabolik hastalık mevcuttu. Çalışmaya katılan bireylerden 12 saatlik açlık sonrası, biyoelektrik impedans analiz cihazı ile BKİ, yağ dokusu yüzdesi ve bel/kalça oranı ölçümleri gerçekleştirildi. Plasma HIF-1α  ve VEGF düzeylerinin ölçümü için mikroelisa yöntemi uygulandı. 
Bulgular: HIF-1α  plazma düzeyleri obez bireylerde 2.78 ± 0.46 ng/mL, kontrol grubunda ise 1.37 ± 0.045 ng/mL olarak saptanmış olup aradaki fark istatistiksel olarak anlamlı bulundu (p=0.0192), VEGF plazma düzeyleri de obez bireylerde (1396 ± 250 ng/L), kontrol grubuna (594.90 ± 15.65 ng/L) göre anlamlı yüksek bulundu (p=0.0141). Obez bireylerde BKİ, vücut yağ yüzdesi ve bel/kalça oranı kontrol grubuna göre oldukça yüksekti (p<0.05). Obez bireylerde HIF-1α ve VEGF düzeyleri arasında kuvvetli pozitif korelasyon belirlendi (r=0.966, p=0.0001). Yine, obez bireylerde vücut yağ yüzdesi ile BKİ arasında ve vücut yağ yüzdesi ile bel/kalça oranı arasında anlamlı pozitif korelasyonlar saptandı (sırasıyla r=0.383, p=0.009 ve r=0.617, p=0.0001).  Obez bireyler, obeziteye eşlik eden en az bir metabolik hastalığı bulunanlar ile herhangi bir hastalığı olmayanlar şeklinde iki gruba ayrılıp gruplar arasında istatistiksel karşılaştırma yapıldığında, metabolik hastalığı olanlarda, olmayanlara göre hasta yaşı (yıl) ve vücut yağ yüzdesinde anlamlı bir artış gözlendi (sırasıyla p=0.0006 ve p=0.0083), diğer parametrelerde ise herhangi bir fark saptanamadı (p>0.05). 
Tartışma: Çalışmamızda, plazma HIF-1α  ve VEGF düzeylerinin yüksek bulunması obezite gelişiminde hipoksinin rolünü ve HIF-1α ve VEGF'in obezite patogenezindeki önemini gösterebilir. Obez bireylerde plasma HIF-1α  ve VEGF düzeyleri arasında güçlü korelasyon gözlenmesi, hipoksiye yanıt olarak adipoz dokuda eksprese edilen HIF-1α  transkripsiyon faktörünün VEGF promotörünü uyararak VEGF ekspresyonunu sağladığı ve adipoz dokuda üretilen bu proteinlerin dolaşıma geçerek kandaki düzeylerinin de yükseldiğini düşündürmektedir. Literatürde VEGF ve/veya HIF-1α seviyeleri ile BKİ ilişkisine dair konsensus bulunmamaktadır. Çalışmamızda, obez bireylerde plazma VEGF seviyeleri ile BKİ arasında ilişkiye rastlanamamıştır. Elde ettiğimiz sonuçlar ve literatür bulguları incelendiğinde, çalışmalara dahil edilen birey sayılarının yetersiz olması, HIF-1α ve VEGF ile BKİ arasındaki ilişkiyi belirlemeye yönelik çalışmaların daha geniş bir popülasyonda yapılması gerektiğini göstermektedir. Çalışmamızda ayrıca, metabolik hastalığı bulunan obez bireylerde, hastalığı bulunmayan obez bireylere göre yaş (yıl) ve vücut yağ yüzdelerinin yüksek bulunması, yaş ve vücut yağ yüzdesindeki artışın obezitede metabolik hastalık riskini artırabileceğini göstermektedir. Buna karşın, eşlik eden en az bir metabolik hastalığı bulunan obez bireyler ile hastalığı olmayan obez bireyler arasında plazma HIF-1α veya VEGF düzeylerinin farksız bulunması, yüksek HIF-1α ve VEGF seviyelerinin obez bireylerde metabolik hastalıkların gelişimi için risk faktörleri olmadığını yansıtabilir. 

Anahtar kelimeler: Obezite, Hipoksi, HIF-1α, VEGF, Beden kitle indeksi

Abstract:
Objective: In the present study, we aimed to investigate the importance of plasma HIF-1α  and VEGF levels in the pathogenesis of obesity and the relationship between these molecules and BMI, body fat percentage and waist/hip ratios in obese individuals.
Materials and Methods: 45 obese individuals and 28 healthy controls with normal weight were included in our study. Nineteen of 45 obese individuals had at least one accompanying metabolic disease. After 12 hours of fasting body mass index (BMI), body fat percentage and waist/hip ratio measurements were performed with a bioelectrical impedance analyzer from the individuals participating in the study. Microelisa method was used for the measurement of plasma HIF-1α  and VEGF levels.
Results: HIF-1α  plasma levels were found to be 2.78 ± 0.46 ng/mL in obese individuals and 1.37 ± 0.04 ng/mL in the control group, the difference was statistically significant (p=0.0192), VEGF plasma levels were also found in obese individuals (1396 ± 250 ng/l) was significantly higher than the control group (594.90 ± 15.65 ng/l, p=0.0141). BMI, body fat percentage and waist/hip ratio were significantly higher in obese individuals compared to the controls (p<0.05 for all). A strong positive correlation was found between HIF-1α  and VEGF levels in obese individuals (r=0.966, p=0.0001). Again, significant positive correlations were found between body fat percentage and BMI, and between body fat percentage and waist/hip ratio in obese individuals (r=0.383, p=0.009 and r=0.617, p=0.0001, respectively). A significant increase was observed in age (years) and body fat percentage in obese individuals with metabolic disease compared to those without metabolic desease (p=0.0006 and p=0.0083, respectively). However there was no difference in other parameters between obese individuals with and without metabolic disease (p>0.05 for all).
Discussion: High plasma HIF-1α and VEGF levels in our study may indicate the role of hypoxia in the development of obesity and the importance of HIF-1α and VEGF in the pathogenesis of obesity. The strong correlation between plasma HIF-1α and VEGF levels in obese individuals suggests that the transcription factor HIF-1α, which is expressed in adipose tissue in response to hypoxia, provides VEGF expression by stimulating the VEGF promoter, and these proteins produced in adipose tissue pass into the circulation and their levels increase in the blood. There is no consensus in the literature regarding the relationship between VEGF or HIF-1α levels and BMI. In our study, no relationship was found between plasma VEGF levels and BMI in obese individuals. When our results and literature findings are examined, it is seen that studies to determine the relationship between VEGF and BMI should be conducted in a larger population due to the insufficient number of individuals included in the studies. In our study, the fact that obese individuals with metabolic disease have higher age (years) and body fat percentages than obese individuals without the disease show that the increase in age and body fat percentage may increase the risk of metabolic diseases in obesity. On the other hand, finding that plasma HIF-1α or VEGF levels are not different between obese individuals with at least one accompanying metabolic disease and obese individuals without the disease may reflect that elevated HIF-1α and VEGF levels are not risk factors for the development of metabolic diseases in obese individuals.
Keywords: Obesity, Hypoxia, HIF-1α, VEGF, Body mass index