Maddi duran varlık satın alma kararlarının işletme değeri ve kârlılığına etkileri üzerine bir araştırma
The effects of tangible assets purchasing decisions on business value and profitability
Yazar: REMZİ AYDIN
Danışman: PROF. DR. MURAT AZALTUN
İstanbul Okan Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Muhasebe Ve Denetim Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Maliye = Finance ; İşletme = Business Administration
Dizin: Duran varlıklar = Fixed assets ; Finansal muhasebe = Financial account ; Firma değerlemesi = Firm voluation ; Gayrimenkul değerleme = Real estate valuation ; Karlılık = Profitability ; Sabit sermaye değerleme modeli = Capital asset pricing model ; Satın alma kararı = Purchasing decision ; Varlıkların değerlemesi = Assets valuation ; Yatırım finansmanı = Finance of investments ; İşletme değerlemesi = Business valuation

Özet:
Bu araştırmanın amacı, maddi duran varlık (MDV) yatırımları yapılırken satın alma kararlarının nasıl verilip finansmanının yapıldığı, finansal tablo göstergelerinin nasıl etkilendiği, işletmenin değerine ve kârlılığına etkilerinin ortaya konulması eğer varsa ilişkilerin derece ve yönünün saptanmasıdır. Ayrıca MDV tutarı değişimleri ile sermaye yapılarının ve borçlanma etkilerinin işletme finansal tablolarına etkileri, işletme kârı ve değeri açısından incelenmiş modeller kurularak hesaplanmış ve modellerin geçerliliği çeşitli faaliyet alanlarında sınanmıştır. Araştırmada 2013-2019 yılları arasında Borsa İstanbul'da imalat sektöründe faaliyet gösteren işletmelerin yayımlanan finansal tablolarından, faaliyet raporlarından ve dipnotlarından faydalanılmıştır. Araştırma hem tüm imalat sektöründe hem de alt faaliyet alanlarında yapılmış, ilişkilerin yaygınlığı ve etki gücü incelenmiştir. Araştırmada MDV tutarı ile işletmenin defter değeri, piyasa değeri, toplam borçlanma, kısa ve uzun vadeli borçlanma, aktifler tutarı değişimleri arasında pozitif yönlü, MDV tutarı ile işletme dönem kârı tutarı değişimleri arasında ise negatif yönlü, istatistik açısından anlamlı ilişkiler saptanmıştır. Ayrıca MDV tutarının aktiflere oranı ile toplam borçlar ve özkaynaklar tutarlarının değişimleri arasında pozitif yönlü ilişkiler, MDV'nin aktiflere oranı ile dönem kârı arasında yönü işletmelerin faaliyet alanlarına göre değişebilen istatistik olarak anlamlı ilişkiler saptanmıştır. MDV tutarının piyasa değerine oranı ile özkaynaklar tutarlarının değişimleri arasında pozitif yönlü, dönem kârı ve borç tutarları değişimleri arasında yönü faaliyet alanlarına göre değişebilen istatistik açısından anlamlı ilişkiler saptanmıştır.
Firmalar, MDV yatırımlarını yaparken piyasa değerlerini ve kârlarını arttıracak şekilde finansmanlarını yapmaları için panel veri analizinden elde edilen modelleri kullanabilecekler, ölçümlerini yaparak MDV satın alma ve finansman kararlarını verip planlamalarını yapabileceklerdir.

Anahtar Kelimeler: Maddi Duran Varlıklar, Satın Alma Kararları, Uluslararası Muhasebe Standartları, İşletme Değerlemesi, İşletme Kârlılığı

Abstract:
The aim of this research is to find out how the purchase decisions are made and financed when making tangible fixed assets (MDV) investments, how they effect the financial statement indicators and to find out the effects on the value and profitability of the enterprise if any determine to determine the degree and the direction of the relationships In addition, the effects of MDV capital structures and borrowing effects of enterprises were studied by establishing models that are examined in terms of operating profit and value and the validity of the models are tested in various fields of activity. İn this study published financials statements, activity reports and footnotes of the enterprises operating in the manufacturing sector in Borsa Istanbul between 2013 and 2019 were used. In reseach was conducted both in the entire manufacturing sector and in the sub-fields of activity and the prevalence and strong of relations were examined.
In the study, significant positive statistical relationships were determined between the change in MDV amount and the book value, market value, total borrowing, short and long term borrowing, assets functions. Negative and statistically significant relationships were found between MDV and operating profit functions. In addition, positive relations between the ratio of MDV, which is the asset ratio variable, to assets and the function of total debts and equity, and significant relationships that may change direction between asset ratio and profit have been determined. A positive statistical relationship between the ratio of MDV to the market value and equity function, and the direction of which may change between profit and debts have been determined.
Firms will be able to use models obtained from panel data analysis to finance and plan in such a way that to increase in market values and profits when making MDV investments, making measurements, they will plan their MDV purchasing and financial decisions.

Keywords: Tangible Assets, Purchasing Decisions, International Accounting Standards, Business Valuation, Business Profitability