Azerbaycan ekonomisinde petrol ve doğal gazın ekonometrik analizi: Hollanda hastalığı etkisi
Econometric analysis of petroleum and natural gas in the azerbaijan economy: Symptoms of dutch disease
Yazar: GURBAN MAMMADOV
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MUSTAFA TERZİOĞLU
Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: ARDL Sınır Testi = Autoregressive Distributed Lag Bounds Test ; Azerbaycan = Azerbaijan ; Doğal gaz = Natural gas ; Ekonometrik analiz = Econometric analysis ; Ekonomik etki = Economic effect ; Hollanda hastalığı = Dutch disease ; Petrol = Petroleum ; Petrol endüstrisi = Petroleum industry

Özet:
Azerbaycan topraklarında petrol ve doğal gaz rezervlerinin bulunması bu ülkeye
yapılan yatırımları zaman geçtikçe artırmıştır. Azerbaycan'da özellikle enerji
sektörüne yapılan yatırımlar 14 Eylül 1994 yılında imzalanan Asrın Anlaşması ile
başlamış olup günümüzde de devam etmektedir. 1999 yılında Azerbaycan
Cumhuriyeti Devlet Petrol Fonu (ACDPF) kurulmuştur. Bu fonun kurulmasındaki
başlıca amaç petrol gelirlerinin bir merkezde toplanması ve ekonomideki sektörler
arasında adil bir şekilde kalkınma amacıyla paylaşımının sağlanmasıdır. Ancak
yatırımların daha çok petrol ve doğal gaz sanayilerine yapılması bu alanların daha
fazla ilgi görmesine neden olmuştur. Bu nedenle bu süreçte özellikle, petrol ve doğal
gaz sanayi dışında kalan sanayi sektörlerinin üretim ve istihdam açısından olumsuz
yönde etkilendiği düşünülmektedir. Doğal kaynak zenginliği nedeniyle ortaya çıkan
döviz bolluğunun, sanayi sektörü (petrol ve doğal gaz dışındaki) üretimini ve
istihdamını olumsuz yönde etkilemesi Hollanda Hastalığı'nın belirtileri arasında
değerlendirilmektedir. Bu nedenle bu çalışmada, Azerbaycan ekonomisinde Hollanda
Hastalığı'nın belirtileri araştırılmaktadır. Araştırma kapsamının ekonometrik analiz
kısmında yöntem olarak ARDL sınır testinden yaralanılmıştır. Ekonometrik analizde
kullanılan veri seti 1995-2017 yıllarını kapsamaktadır. Ekonometrik analiz
sonucunda hem kısa hem de uzun dönemde Hollanda Hastalığı'nın varlığına yönelik
güçlü belirtilere ulaşılmıştır.

Abstract:
The presence of oil and natural gas reserves in the territory of the Republic of
Azerbaijan increased the investments made to this country as time passed.
Investments especially in the energy sector, in Azerbaijan, started with the
Convention of the Century signed in 14 September 1994 and still in force today. In
1999 the State Oil Fund of the Republic of Azerbaijan was established. The main
purpose of the establishment of this fund was to collect oil revenues at a particular
center and to share fairly between sectors in the economy for development. However,
the inequality in the distribution of the income generated inequality across the main
sectors and agriculture and services sectors has been affected negatively. The fact
that investments are mostly made in the industrial sector and even in the production
of oil and natural gas caused these areas to attract more attention. Therefore, it is
thought that the industrial sectors which are not the oil and natural gas industry are
affected negatively in terms of production and employment. If the abundance of
foreign currency due to the wealth of natural resources affects the production and
employment of the industrial sector (except oil and natural gas) negatively, it is
known as the Dutch Disease. Therefore, the present study investigates whether there
is a Dutch Disease in Azerbaijan term. Therefore, the present study investigates
whether there is a Dutch Disease in Azerbaijan. ARDL boundary test was used as the
method in the econometric analysis part of the research scope. The data set used in
econometric analysis covers the years 1995-2017. As a result of the econometric
analysis, strong signs have been explored for the existence of Dutch Disease in both
short and long term.