Türkiye'deki bölgesel kalkınma ajanslarının yapısı ve bölgesel kalkınmaya etkileri
The structure of regional development agencies in Turkey and their effects on regional development
Yazar: DOĞUKAN SALİH KUTLUTÜRK
Danışman: PROF. DR. AYHAN ORHAN
Kocaeli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı / İktisat Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Bölgesel kalkınma = Regional development ; Bölgesel kalkınma ajansları = Regional development agencies ; Ekonomik etki = Economic effect ; Ekonomik kalkınma = Economic development ; Ekonomik kalkınma ajansları = Economical develeopment agencies

Özet:
Kalkınma, tüm ülkelerin izlemesi gereken ve toplumun refahını arttıran sosyoekonomik bir süreçtir. Kalkınmanın uygun politikalar ile desteklenmemesi gerek bölgesel gerekse ulusal düzeyde sosyoekonomik sorunlara yol açmaktadır. Böyle bir durumda ülkede kalkınmayı engelleyen sorunların kaynağına odaklanmak ve kalkınma sorununa yerel dinamizmi harekete geçirecek çözüm getirmek gerekmektedir. 
	Bölgesel kalkınma ajanslarının temel düşüncesinde, yönetişim anlayışı ile birlikte yerel ihtiyaçlara yönelik kalkınmanın sağlanması ve bu kalkınmanın da ulusal kalkınmayı sağlayacağı esas alınmaktadır. Bu bağlamda, rekabet gücü artan bölgelerin sosyoekonomik potansiyel düzeyleri ortaya çıkmakta buna bağlı olarak da kalkınma sürecinde kullanılan kaynaklar etkin ve sorunun kaynağına yönelik olmaktadır. 
	2000'li yıllara kadar Türkiye'de, bölgelerarası gelişmişlik farkının sürekli artış göstermesi ve AB ile uyumlaştırma süreci, bölgesel kalkınma yaklaşımına yönelik politikaların uygulanmasına neden olmuştur. Tüm bu bilgiler ışığında çalışmanın temel amacı, Türkiye'de bölgesel kalkınma ajanslarının faaliyete başladığı zamandan itibaren bölgesel ve ulusal temelde Türkiye'deki kalkınma oranlarının gelişimini incelemek ve bölgesel kalkınma ajanslarının etkinliğini saptamaktır. Bu kapsamda, 2009–2018 yılları arasında Türkiye'deki tüm kalkınma ajanslarının faaliyet gösterdiği bölgelerde insani gelişim endeksi ile ölçülen kalkınma hızı incelenmiştir. Bu kapsamda, Türkiye'deki faaliyet gösteren 26 bölgesel kalkınma ajansının vermiş oldukları destekler karşısında incelenen yıllar içerisinde gerek bölgesel gerekse ulusal kalkınmada ciddi ilerlemelerin sağlandığı ve bölgesel kalkınma ajanslarının kalkınma politikalarında etkin olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
Development is a socioeconomic process that all countries must go through and that increases the welfare of society. If development process isn't supported with appropriate policies socioeconomic problems will appear at regional and national levels. In this case, it is necessary to focus on the source of the problems that hinder the development process and to find solutions locally.
 Regional development agencies provide development for local needs with concept of governance and with this idea, regional development provides national development. In this case, the potential powers of the regions with increased competitiveness will emerge and the resources in the development process will be used effectively towards the source of the problem.
Until 2000s, the continuous increase in the interregional development gap and the harmonization process with the EU have led to the implementation of policies for the regional development approach. In this context, the main purpose of the study is to investigate the effects of regional development agencies in Turkey on local and national development in the country. In this context, the development rate measured by HDI examined in the regions where all development agencies operated between 2009-2018 in Turkey. Depending on the process of the human development index, the effectiveness of micro-based development policies in regional and national development measured. In this respect, it has been concluded that 26 regional development agencies in Turkey are effective in both national and regional development.