Biyokimya laboratuvarımızda yapılan böbrek taşı analizlerinin retrospektif incelenmesi
Retrospective investigation of kidney stone analysis performed in our biochemistry laboratory
Yazar: EMRE ÇAĞRI ERGİN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MUHAMMED SEYİTHANOĞLU
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Tıbbi Biyokimya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Biyokimya = Biochemistry
Dizin: Böbrek = Kidney ; Böbrek hastalıkları = Kidney diseases ; Böbrek taşları = Kidney calculi ; Genetik-biyokimyasal = Genetics-biochemical ; Laboratuvarlar = Laboratories ; Retrospektif çalışmalar = Retrospective studies ; Taş analizi = Stone analysis

Özet:
Taş oluşumu kompleks bir süreçtir. İdrar gibi karmaşık bir çözeltide taş öncüleri olan kalsiyum, oksalat, magnezyum ve ürik asidin süpersatürasyonu taş oluşumuna neden olur. Taş oluşumunda genetik, çevresel ve beslenme faktörleri söz konusudur. Böbrek ve idrar yollarında kalsiyum oksalat (% 35), kalsiyum oksalat ve fosfat (% 30-35), magnezyum amonyum fosfat (% 5-15), ürik asit (% 5-10), sistin (% 1-2) tipinde taşlar görülür. Bu çalışmada amacımız laboratuvarımızda analizi yapılan böbrek taşlarının kimyasal içerik dağılımını incelemektir. Çalışmamızda laboratuvarımızda çalışılan 01.01.2018-04.03.2021 tarihleri arasındaki 235 böbrek taşı analizi tetkiki sonuçları retrospektif olarak inceledik. Böbrek taşlarının kimyasal içeriğinin tespiti için Infrared Spektroskopi (FTIR) cihazında (Perkin Elmer Spectrum 400 FT-IR/FT-FIR Spektrofotometresi) ölçüm yapıldı. Yapılan ölçümler taş analiz kütüphanesinde değerlendirilerek taşların kimyasal içeriği tespit edildi. Sonuçlarımıza göre; böbrek taşlarının % 56,6' sı kalsiyum oksalat, % 5,5' i ürik asit, % 1,3' ü karbonat apatit ve % 0,4'ü magnezyum amonyum fosfat taşıydı. Böbrek taşlarının % 36,2' si mix kimyasal içeriğe sahipti. Olgular cinsiyete göre alt sınıfa ayrıldığında da sonuçlar benzer şekildeydi. Ancak kadınlarda kalsiyum okzalat taşı görülme sıklığı erkeklerden düşük iken mix taş görülme sıklığı daha yüksekti. Olgular yaşlarına göre 18 yaş altı, 18-65 yaş ve 65 yaş üstü şeklinde alt sınıflara ayrıldığında ise; 65 yaş üstü ve 18 yaş altı olgularda mix taş sıklığı 18-65 yaş alt sınıfına göre daha yüksekti. 18-65 yaş olgularda ise kalsiyum okzalat taş sıklığı diğer yaş alt sınıflarına göre daha yüksekti. Ayrıca 65 yaş üstü olgularda ürik asit taş sıklığı diğer yaş alt sınıflarına göre daha sıktı. Ancak 65 yaş üstü olgu sayımızın düşük olması dolayısıyla ortaya çıkan sonuçların güvenirliğinin düşük olduğunu düşündürmektedir. Böbrek taşlarının kimyasal içeriğine göre inceleme yapıldığında; olguların %86' sı mix taşın bir komponenti olarak ya da tek başına kalsiyum okzalat içeriğe sahipti. Sonuç olarak kalsiyum oksalat taşlarının oluşumunda yer alan beslenme alışkanlığı ve çevresel faktörlerde yapılacak değişikliklerle insanlarda böbrek taşı görülme sıklığının azaltılabileceğini düşünmekteyiz.

Abstract:
Stone formation is a complex process. The supersaturation of calcium, oxalate, magnesium and uric acid, which are stone precursors, in a complex solution such as urine causes stone formation. There are genetic, environmental and nutritional factors in stone formation. Calcium oxalate (% 35), calcium oxalate and phosphate (% 30-35), magnesium ammonium phosphate (% 5-15), uric acid (% 5-10), cystine (% 1-2) type stones are seen in the kidney and urinary tract. Our aim in this study is to examine the chemical content distribution of kidney stones analyzed in our laboratory. In our study, we retrospectively investigated the results of 235 kidney stone analysis examinations between 01.01.2018 and 04.03.2021, which were studied in our laboratory. Measurements were made in the Fourier Transform IR spectroscopy (FTIR) device (Perkin Elmer Spectrum 400 FT-IR/FT-FIR Spectrophotometer) to determine the chemical content of kidney stones. The chemical content of the stones was determined by evaluating the measurements in the stone analysis library. According to our results; % 56.6 were calcium oxalate, % 5.5  were uric acid, % 1.3 were carbonate apatite and % 0.4  were magnesium ammonium phosphate stones of kidney stones. % 36.2 were mixed type of kidney stones. The results were similar when the cases were subclassified according to gender.However, while the incidence of calcium oxalate stones in women was lower than in men, the incidence of mixed stones was higher.When the cases are divided into subclasses according to their age as under 18 years old, 18-65 years old and over 65 years old; The frequency of mixed stones was higher in cases over 65 and under 18 years of age than in the 18-65 age subclass.The frequency of calcium oxalate stones was higher in cases aged 18-65 years compared to other age subclasses. In addition, the frequency of uric acid stones was higher in cases over 65 years of age compared to other age subclasses. However, the low number of cases over 65 years of age makes us think that the reliability of the results is low. When examining the chemical content of kidney stones; % 86 of the cases had calcium oxalate content alone or as a component of the mixed stone. As a result, we think that the incidence of kidney stones in humans can be reduced by changes in dietary habits and environmental factors involved in the formation of calcium oxalate stones.