Sosyal bilgiler öğretmenlerinin Türkiye Cumhuriyeti'nin güncel enerji politikalarına ilişkin yaklaşımları
Social studies teacher's approaches of dealing with current energy policies of Turkey Republic
Yazar: MERT CAN AYDOS
Danışman: DOÇ. DR. MUSTAFA SAĞDIÇ
Yıldız Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Ana Bilim Dalı / Sosyal Bilgiler Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Branş öğretmenleri = Branch teachers ; Enerji politikaları = Energy policies ; Sosyal bilgiler dersi = Social studies course ; Sosyal bilgiler eğitimi = Social studies education ; Sosyal bilgiler öğretimi = Social studies teaching ; Öğretmen görüşleri = Teacher opinions ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Bu çalışmanın amacı Sosyal Bilgiler öğretmenlerinin Türkiye'deki güncel enerji politikalarına ilişkin yaklaşımlarını belirlemektir. Böylece öğretmenlerin konu hakkındaki görüş ayrılıklarının dersin işlenişine olan muhtemel etkileri ortaya konulacaktır. Amaca yönelik olarak nitel araştırma yaklaşımlarından olgubilim deseni kullanılmıştır. Temel veri toplama aracı olarak araştırmacılar tarafından geliştirilmiş yarı yapılandırılmış görüşme formu, verilerin çözümlenmesinde ise içerik analizi tekniği kullanılmıştır. Çalışma grubunu 2018-2019 Eğitim-öğretim yılında İstanbul ilinin Esenler ve Güngören ilçelerinde görev yapan 13 Sosyal Bilgiler öğretmeni oluşturmuştur. Araştırmadan elde edilen temel bulgular şunlardır: 1- Öğretmenlerin enerji sözcüğünü en çok üretim kavramı ile ilişkilendirdiği görülmüştür. 2- Öğretmenlerin %58'i Türkiye'nin güncel enerji politikalarına yönelik olumsuz yaklaşımlar sergilemişlerdir. En fazla olumsuz görüş hidroelektrik santrallere yöneliktir. Öğretmenlerin güncel enerji politikalarına yönelik olumlu yaklaşımlarının ise çoğunlukla yenilenebilir enerji kaynakları ile ilgili olduğu görülür. 3- Öğretmenlerin tamamı her türlü enerji yatırımının çevreye az veya çok zarar verdiğini düşünmektedirler. Ancak enerji politikalarının olumlu çevresel etkilerine değinmemeleri konu hakkında yetersiz bilgi düzeyine işaret etmektedir. 4- Öğretmenlerin %54'ü Türkiye'de nükleer enerji santrallerinin bir an önce kurulması, %38'i ise kesinlikle kurulmaması yönünde görüş ortaya koymuştur. 5- Öğretmenlerin büyük bir kısmı enerji konusunda dışa bağımlılığın önemli bir sorun olduğunu belirtmişlerdir. Genel olarak; yenilenebilir kaynaklarına ilaveten nükleer enerji ile dışa bağımlılığın azaltılabileceğini düşünmektedirler. Ayrıca enerji konusunda dışa bağımlılığı, ülkenin bağımsızlığını tehdit eden önemli bir sorun olarak görmektedirler. 6- Öğretmenler yenilenebilir enerji kaynakları konusunda Türkiye'nin yüksek potansiyeline rağmen, yatırımların yetersiz olduğunu düşünmektedirler. Çalışma sonunda elde edilen bulgular ilgili literatür ile tartışılmış ve konu hakkında bazı öneriler ortaya konulmuştur. Bu öneriler arasında; Sosyal Bilgiler öğretiminde enerji ile ilgili farklı konularda, farklı evren ve örneklemde uygulamalı çalışmalar yaptırılabilir. Enerji ile ilgili konularda toplumun doğru bilgilendirilmesinde Sosyal Bilgiler dersi kullanılabilir.

Anahtar Kelimeler: Sosyal Bilgiler öğretmeni, Enerji politikaları, Türkiye

Abstract:
The aim of this study was to determine the approach to Turkey's current energy policy of social studies teachers. Thus, the possible effects of teachers' approach differences on the Social Studies lessons were tried to be determined. As a method, the phenomenonogical pattern, one of the qualitative research approaches, was used.  Semi-structured interview form developed by the researchers was used as the main data collection tool. Content analysis technique was used to analyze the data. The study group was composed of 13 Social Studies teachers working in Esenler and Güngören districts of Istanbul in 2018-2019 academic year. The following main findings were obtained from the research: 1- Teachers mostly associated the word "energy" with the word production. 2- 58% of teachers showed a negative attitude towards Turkey's current energy policy. The most negative view was directed at hydroelectric power plants. It had been determined that the positive approaches of teachers were mostly towards renewable energy sources. 3- All of the teachers stated that all kinds of energy investments cause more or less harm to the environment. However, the failure to address the positive environmental effects of energy policies indicates their insufficient level of knowledge on the subject. 4- Approximately 54% of teachers said that the nuclear power plants in Turkey should be established as soon as possible. On the other hand, 38% expressed their opinion that they should never be established. 5- Most of the teachers stated that dependence on energy in other countries is an important problem. Generally; They think that dependence on other countries can be reduced with their renewable resources and nuclear energy. They also see dependence on other countries on energy as an important problem that threatens the country's independence. 6- Teachers, in terms of renewable energy sources have stated that Turkey has great potential. However, they stated that the investments were insufficient in this regard. The findings obtained at the end of the study were discussed with the related literature and some suggestions about the subject were put forward. Among these suggestions; In social studies education, applied studies can be done with different universes and samples. Social Studies lesson can be used for informing the society about energy related subjects.

Key Words: Social Studies Teacher, Energy Policies, Turkey