Çan (Çanakkale) Açık Ocak Linyit İşletmesi'ndeki şev duraysızlıklarının araştırılması ve çözüm önerileri
Investigation of slope instabilities at Çan (Çanakkale) and recommendations for remedial measures
Yazar: ALİ KAYABAŞI
Danışman: PROF. CANDAN GÖLCEOĞLU
Hacettepe Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Jeoloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2009
Konu: Jeoloji Mühendisliği = Geological Engineering

Özet:
Bu çalışma, Çan (Çanakkale) Linyit Açık İşletmesinde karşılaşılan şev duraysızlıklarının mekanizmalarının araştırılarak, işletme açısından önem taşıyan batı panoları ile TKİ binaları ve Seramik fabrikası önü panolarının bulunduğu alandaki şevlerin deterministik yöntemlerle tasarımlanması ve bu amaçla işletmede ve laboratuvarda yapılan ölçümleri, deneyleri, ayrıca tasarıma yönelik çok sayıda duraylılık analizini kapsar.İşletmenin 1/5000 ölçekli jeoloji haritası ve aynı ölçekli yeraltısuyu tablası haritası hazırlanmış, hareket izleme çalışmaları yapılmış, şev duraysızlıkları incelenmiş, litolojik birimlerin geçirimliliğinin tespitine yönelik deneyler yapılmış, 57 adet araştırma amaçlı sondaj açılmış, laboratuvar için örnekleme çalışmaları yapılmıştır. Deney sonuçları ve saha gözlemlerinin yanı sıra şev duraysızlıklarının geriye dönük analizlerle değerlendirilmiştir. İşletmede hakim duraysızlık modelinin çok düzlemli kayma modeli (aktif-pasif kama) olduğu belirlenmiştir. İşletmede şev basamaklandırılması ve uygun genel şev eğimlerinin bulunması için duyarlılık analizleri yapılmıştır.Büyük işletme kazısının çevrelendiği şev topuğundan, aşırı kazı yapılmasının sakıncalı olduğu ve duraysızlıklara neden olduğu, limit denge analizleri ve duyarlılık analizleri ile ortaya çıkarılmıştır. Litoloji geçişlerinin zayıflık zonları oluşturması, duraysızlıkların diğer bir nedeni olarak belirlenmiştir. Öncelikli olarak, ocak işletmesi topuk eğiminin azaltılması, emniyetli şevlendirmenin yanı sıra yeraltı ve yerüstü suları için etkin bir drenaj yapılması önerilmiştir. Ayrıca İç döküme yönelik yeni değerlendirmelerde de bulunulmuştur.Anahtar Kelimeler : Şev duraylılığı, Çan linyit işletmesi, Limit denge, Geriye dönük analiz, Duyarlılık analızi

Abstract:
In this study, it is aimed to investigate slope instabilities in the Çan (Çanakkale) lignite open pit mine to design west panels and the panels which are in front of the TKİ buildings and Seramic factory by employing deterministic methods of analysis. For this purpose, it comprises measurements and tests which are performed both in the pit area and laboratory as well as a series of analysis are carried out for slope design.Preparation of 1/5000 scale geologic map and same scale groundwater table map, monitoring of slopes, observations on instabilities, tests for the determination of litology permeabilities, 57 drill completed for the investigation purpose, and sampling for laboratory are completed. Laboratory tests with data from site are evaluated as well as back analyses of failed instabilities. Multi-planar sliding (active-passive wedge failure) model is determined as the dominant instability type. Sensitivity analyses carried out for suitable benching and to determine overall slope angle.The results of the limit equilibrium analyses and sensitivity analyses shows the excessive excavation of the toe along the huge lignite open pit causes instability. Weak contact boundaries of the litologies which is another cause of instabilities. Firstly toe inclination must be decreased, and safe benching advised besides effective drainage for ground and underground waters. Also new approach for spoil piling is advised inside of the pit area.Keywords :Slope stability, Çan lignite open pit, Limiting equilibrium, Back analysis,Sensitivity analysis