Gebelikte beslenme alışkanlığına bağlı demir eksikliği anemisi ve antioksidan değerlerinin araştırılması
Evaluation of iron deficiency due to nutritional habits and antioxidant levels during pregnancy
Yazar: SUZAN GÜVEN
Danışman: PROF. DR. İSMAİL MERAL ; DOÇ. DR. MERTİHAN KURDOĞLU
Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Temel Tıp Bilimleri Bölümü / Fizyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Fizyoloji = Physiology
Dizin: Anemi = Anemia ; Anemi-demir eksikliği = Anemia-iron deficiency ; Antioksidanlar = Antioxidants ; Beslenme = Nutrition ; Beslenme durumu = Nutritional status ; Beslenme incelemeleri = Nutrition surveys ; Gebelik = Pregnancy

Özet:
Güven S, Gebelikte beslenme alışkanlığına bağlı demir eksikliği anemisi ve antioksidan değerlerinin araştırılması, Yüzüncü Yıl Üniversitesi Tıp Fakültesi Fizyoloji Anabilim Dali Yüksek Lisans Tezi, Van, 2014. Gebelikte hem annenin hem de fetüsün sağlığını etkileyen sorunların başında anemi gelmektedir. Özellikle de nutrisyonel anemiler daha yaygın olarak görülmektedir. Nutrisyonel anemilerin içinde de demir eksikliği anemisi başı çekmektedir. Bu çalışma gebelerde anemiyi önlemede beslenme alışkanlıklarının öneminin ve gebelikte beslenme alışkanlığına bağlı olarak oluşan demir eksikliği anemisi ile antioksidan aktivitesi arasındaki ilişkinin araştırılması amacıyla yapıldı. Araştırmaya, gebeliklerinin ilk trimestirinde olan 20 (Trimestir ilk), gebeliklerinin son trimestirinde olan 20 gebe (Trimestir son) ve gebe olmayan 20 kadın (Kontrol) olmak üzere toplam 60 kadın gönüllülük esasına dayanılarak dahil edildi. Gruplar yaş, vücut kitle indeksi, sigara kullanmama ve herhangi bir sistemik hastalık bulgusu olmama yönünden benzerlik gösteren 18-49 yaş aralığındaki bireylerden oluşturuldu. Deney ve kontrol grubundaki kadınlara anket uygulandıktan sonra kan örnekleri alındı ve malondialdehid (MDA) seviyesi, süperoksit dismutaz (SOD), glutatyon peroksidaz (GSH-Px) ve katalaz (KAT) enzim aktiviteleri ile hemoglobin (HGB), hematokrit (HCT), demir, ferritin ve ortalama eritrosit hacmi (MCV) düzeyleri ölçüldü. MDA değerleri gebe olmayan kadınlarda düşük bulunurken, gebe kadınlarda ilk trimestrle birlikte artış gösterdi ve bu değer terme yaklaştıkça yükselmeye devam etti (p < 0,05). SOD, KAT ve GSH-Px enzim aktiviteleri ise; gebe kadınlarda kontrole göre düşük bulundu (p < 0,05). Gebe gruplarıyla kontrol grubu arasında demir, ferritin ve MCV değerleri arasında istatistiksel bir fark bulunmadı. HCT ve HGB değerleri, gebe olmayan kadınlar ve gebeliğinin ilk trimesterindeki kadınlarda gebeliğinin son trimesterindeki kadınlara oranla yüksek bulundu (p < 0,05). Antioksidan değerlerinin sağlıklı gebeliklerde ve farklı trimesterlerde farklı değerlerde olabileceği sonucuna varıldı.
Anahtar sözcükler: Antioksidanlar, beslenme, demir eksikliği anemisi, gebelik

Abstract:
Güven S, Evaluation of iron deficiency due to nutritional habits and antioxidant levels during pregnancy, Yüzüncü Yıl University, Faculty of Medicine Deparment of Physiology Master Thesis, Van, 2014. Anemia is a leading health problem affecting both the mother and fetus. Especially, nutritional anemia occur more common. Iron deficiency is more prominent within nutritional anemia. This study aims to investigate the importance of nutritional habits for preventing anemia during pregnancy and evaluate the relationship between iron deficiency anemia due to nutritional habits and antioxidant activity. Sixty volunteers, aged 18 to 49, were included in the study. There were 3 groups; 20 women within first trimester (First Trimester), 20 women within the third trimester (Last Trimester) and 20 non-pregmant women (Control). The groups were distributed similarly considering age, body mass index, being a non-smoker and absence of any systemic illnesses. After completing a questionnaire, blood samples were collected and malondialdehyde (MDA), hemoglobin (HGB), hemotocrit (HCT), iron, ferritin, mean corpuscular volume (MCV) levels and superoxide dismutase (SOD), glutathione peroxidase (GSH-Px) and catalase (KAT) enzymatic activities were evaluated. As the MDA levels were lower among non-pregmant women, they increased within the first trimester and kept increasing untill term (p < 0,05). The SOD, KAT and GSH-Px activities were lower among pregnant women compared to non-pregnant (p < 0,05). There were no statistically significant differences between pregmant and non-pregnant women regarding iron, ferritin and MCV levels. The HCT and HGB levels were higher among non-pregnant and first trimester group compared to last trimester group (p < 0,05). It was postulated that the antioxidant levels could vary among healthy pregnancies and different trimesters.
Key words: Antioxidants, nutrition, iron deficiency anemia, pregnancy