Sultan Melikşah zamanında ilmî hayat tıp kültürü ve edebiyat (1702-1092)
Science life, medical culture and literature in the period of Sultan Malik-shah (1702-1092)
Yazar: MUHAMMED YAKA
Danışman: PROF. DR. AYDIN USTA
Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Ortaçağ Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Tarih = History
Dizin: Edebiyat = Literature ; Melikşah Dönemi = Melikşah Period ; Orta Çağ = Middle Ages ; Sultan Melikşah = Sultan Melikşah ; Türk kültürü = Turkish culture ; Türk tarihi = Turkish history ; Tıp = Medicine ; İlim = Science ; İlim hayatı = Science life

Özet:
Türk tarihinin teşekkülünde ve İslâm kültür ve medeniyeti ile imtizacında önemli bir yere
sahip olan Selçuklular Türklerin İslâmî devirde kurdukları büyük hanedanlardan biridir. 
Hanedan Oğuzların Kınık boyuna mensup olup kurdukları devlet ismini ataları olan Selçuk 
Bey'den alır. Selçuk Bey'in torunları tarafından kurulan devlet büyük bir coğrafyaya 
yayılarak geniş bir etki alanı oluşturmuş; kültür, edebiyat, anane, amme hukuku, yaşayış ve 
kültüre getirdiği yeniliklerle millî tarih içinde özel bir yer edinmiştir. Kökenleri itibariyle 
hem göçebe hem de kent kültürünün bir temsilcisi olan Selçuklular İslâmiyet'i kabul 
ettikten sonra yeni bir medeniyet dairesine girmişlerdir. İran, İslâm ve Türk kültürünün 
harmanlanmasından doğan bu müşterek İslâm medeniyetiyle kurdukları irtibat bir kültür 
tecrübesini ve değişimini vermiştir. Göçebe kültürünün daha çok hâkim olduğu kuruluş 
döneminde Selçuklu Devleti'nin sınırları bir hayli genişlemiş ve çeşitli kültür unsurlarıyla 
beraber imparatorluk çağının zemini hazırlanmıştır. Bu azamet ve imparatorluk çağının 
kurucularından Sultan Melikşah dönemi çeşitli cepheleriyle Selçuklu tarihinin ana 
öznelerinden birisidir. Dört bölüm üzerine tertip edilen bu çalışma bu ana özne etrafında 
döneme hâkim bulunan nesneleri incelemektedir.

Abstract:
The Seljuks, who occupy an important place in Turkish history and in the connection with 
Islamic culture and civilization, are one of the great dynasties founded by the Turks in the 
Islamic period. The dynasty belonged to the Kınık tribe of the Oghuz and the state they 
founded got its name from their ancestor Seljuk Bey. The state founded by the grandsons 
of Seljuk Bey spread over a large area and created a wide sphere of influence. With the 
innovations it brought to culture, literature, tradition, public law, life and culture, it has 
occupied a special place in national history. The Seljuks, who are representatives of both 
nomadic and urban culture from their origins, entered a new circle of civilization after 
adopting Islam. The contact they established with this common Islamic civilization, which 
resulted from the fusion of Iran, Islam and Turkish culture, led to a cultural experience and 
change. During the establishment period, when the nomadic culture was more dominant, 
the borders of the Seljuk State expanded considerably and the ground of the imperial age 
was prepared with various cultural elements. The period of Sultan Malik-Shah, one of the 
founders of this grandeur and imperial age, is one of the main subjects of Seljuk history 
with its various aspects. This study, which is organized on four parts, examines the objects 
that dominate the period around this main subject.