Üniversite öğrencilerinde 8 haftalık brain gym aktivite programının  yönetici fonksiyonları üzerine etkisi
The effects of an 8-week brain gym activity programme on the executive functions of university students
Yazar: CEYLAN EKERER
Danışman: DOÇ. DR. GONCA İNCE
Çukurova Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı / Beden Eğitimi ve Spor Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Spor = Sports

Özet:
Fiziksel aktivitenin, beden sağlığına olumlu etkilerinin yanı sıra, dikkat, odaklanma, plan yapma, karar verme gibi yönetici fonksiyonlarda da gelişime katkı sağlayabileceği son yıllarda yapılan birçok çalışmanın konusu olmuştur. Brain Gym, bireylerin akademik performansında ve bilişsel gelişim sürecinde olumlu etkiler yarattığı düşünülen bir aktivite programıdır. 
	Çalışma, yaşları 18-24 arasında değişen toplam 33 sedanter üniversite öğrencisinin ( %72,7 kadın, %27,2 erkek; ) katılımı ile gerçekleşti. Katılımcıların tamamına çalışma öncesinde WUDÖ (Wender Utah Derecelendirme Ölçeği) ve ASRS (Erişkin Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu Kendi Bildirim Ölçeği) ölçekleri uygulandı ve kesme değerinin üzerinde kalanlar zihinsel işlevlerinde sorun olabileceği olasılığı göz önünde bulundurularak çalışma dışında bırakıldı. Katılımcılar rastgele gruplama yöntemiyle 2 gruba ayrıldı. Çalışma grubu 11 kadın ve 4 erkek olmak üzere 15 kişi ( ort. yaş: 19,4±0,9), kontrol grubu 13 kadın ve 5 erkek olmak üzere 18 kişiden ( ort. yaş 20,2±1,3) oluşuyordu. Çalışma grubuna 50 dk süreyle, haftada 2 gün olmak üzere 8 hafta boyunca  Brain Gym aktivite programı uygulandı. Uygulama programı aerobik formatta olup, nabız aralıkları palpasyon yöntemi ile karotid arter üzerinden alındı (%50-60 KHmax'ın). Kontrol grubu ise 8 hafta süre ile hiçbir fiziksel aktiviteye katılmadı. Çalışmanın öncesinde ve sonrasında katılımcılara yönetici fonksiyon testleri (D2 Dikkat testi, Stroop Color testi, Sözel Akıcılık Testi ve Frontal Değerlendirme Bataryası) uygulandı. 
	İstatistiksel analiz sonrası elde edilen sonuçlar değerlendirildiğinde, 8 hafta sonunda çalışma grubunun Stroop Color test sonuçları tüm parametrelerde duyusal işlem süresinde anlamlı bir kısalma gösterdi (KE/Kelime etkisi p:0,001; RE/Renk etkisi p:0,002; RKE/Renk-kelime etkisi p:0,005). Kontrol grubunda ise sadece Renk Kelime Etkisi duyusal işlem süresi anlamlı olarak kısalırken (RKE p:0,011), Kelime Etkisi ve Renk Etkisi değerleri değişmedi (KE p:0,231; RE p:0,327). D2 test sonuçlarında 8 hafta sonunda çalışma grubunda tüm parametrelerde anlamlı artış görüldü (TM/Toplam madde p:0,011; TM-H/Toplam madde-Hata p:0,001;KP/Konsantrasyon puanı p:0,001). Kontrol grubunda sadece Toplam Madde değeri anlamlı olarak artarken (TM p:0,043), diğer parametrelerde fark görülmedi (TM-H p:0,206; KP p:0,828). SAT (Sözel Akıcılık Testi) sonuçlarında her iki grupta da anlamlı bir artış olmadı (KG p:0,324; ÇG p:0,178). FDB (Frontal Değerlendirme Bataryası) testi toplam puan değerleri çalışma grubunda artarken (p:0,010), kontrol grubunda değişmedi (p:0,261). 
	Elde edilen sonuçlar 8 haftalık Brain Gym aktivite programının katılımcı üniversite öğrencilerinin inhibitör kontrol ve seçici dikkat gibi yönetici fonksiyonlarının gelişimine katkı sağladığını gösterdi.

Abstract:
Physical activity, besides its positive effects on general body health,  has been the subject of many studies in recent years due to its potential benefits on executive functions such as attention, focusing, planning and decision-making  Brain Gym is an activity programme which is considered to create positive effects in peoples' academic performance and cognitive development process.
	The study was carried out with the participation of  33 sedantery university students whose ages ranged from 18 to 24 years (72.7 % female, 27.2 % male). All participants were administrated WURS (Wender-Utah Rating Scale) and ASRS (The Adult Attention Deficit Hyperactivity Disorder Self Report Scale) scales prior to the study. Those who got points above the cut-off score were excluded from the study considering their possible condition of having cognitive disfunctions.  The participants were randomly grouped into two groups. The study group consisted of 15 participants , 11 females and 4 males (mean age: 19,4±0,9) and the control group consisted of 18 participants, 13 females and 5 males (mean age 20,2±1,3). The study group  participated in a 50 minute Brain Gym activity programme for two days a week in total of 8 weeks. The activity programme was applied in aerobic form and the heart rate was measured by palpation of carotid artery ( 50-60% HRmax). The control group didnt participate in any physical activity for 8 weeks. All participants were administrated executive function tests (D2 attention test, Stroop Color Test, Verbal Fluency Test, Frontal Assessment Battery) before and after the study.
When the results were evaluated following the statistical analysis, it was found that Stroop Color test results for the study group after 8 weeks showed significant decrease in processing time of all parameters (WE/Word Effect p:0.001; CE/Color Effect p:0.002 ; WCE/Word-Color Effect p:0.005).  The control group showed decrease in processing speed of Word Color Effect (WCE p:0,011), meanwhile there was no difference on the other parameters of Stroop Color test (WE p:0,231; CE p:0,327). There was a significant increase in all parameters of D2 test results of study group after the exercise program (TN/Total number p:0,011; TN-E/Total number-Error p:0,001; CP/Concentration point p:0,001). The control group showed increase only in TN parameter of D2 test (TN p:0,043), other parameters showed no difference (TN-E p:0,206; CP p:0,828). VFT (Verbal fluency test) results showed no significant difference for both groups after 8 weeks (Study group p:0,324; control group p:0,178). The results of FAB (Frontal assessment battery) for study group significantly increased after the exercises (p:0,010), on the other hand control group results didnt show any change (p:0,261) 
	The results showed that an 8 week of Brain Gym activity programme contributed to the improvement of executive functions such as inhibitory control and selective attention of the participant university students.