Kamuda geri ödemede şeffaflık ve objektivitenin sağlanması için model geliştirilmesi
Developing A model to achieve transparency and objectivity in public reimbursement
Yazar: UFUK ÇİÇEK
Danışman: PROF. DR. ALPER CİHAN
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Sağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Sağlık Kurumları Yönetimi = Health Care Management
Dizin: Geri ödeme = Reimbursement ; Hakediş ödemeleri = Progress payments ; Kamu kuruluşları = Public institutions ; Mali disiplin = Financial dicipline ; Nesnellik = Objectivity ; Sistem tasarımı = System design ; Şeffaflık = Transparency

Özet:
Çiçek, U. (2016), Kamuda Geri Ödemede Şeffaflık ve Objektivitenin Sağlanması İçin Model Geliştirilmesi. İstanbul Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Sağlık Yönetimi ABD. Yüksek Lisans Tezi. İstanbul.
Günümüzde sağlık ekonomisi hem dünyada hem ülkemizde büyüyen hacmiyle en önemli endüstrilerden biri haline gelmiştir. Ülkemizde sağlık hizmetlerinin finansmanı için ayrılan ödeneğin bütçe içerisinde en büyük hacmi kapsadığı görülmektedir. Bütçe gider işlemlerinin kamunun belirlediği kurallar doğrultusunda gerçekleştirilmesi zorunluluğu göz önüne alındığında uygulanması ve denetlenmesi oldukça güç bir alan karşımıza çıkmaktadır. Bu uygulama ve kontrol güçlüğünü ortadan kaldırabilecek sistem tasarımlarına ihtiyaç duyulmaktadır. Tasarlanacak sistemler kamu harcamalarının kamu mali disiplinine uygun olarak gerçekleştirilmesini sağlamalıdır. Ayrıca kaynakların etkin ve verimli kullanımının yanı sıra şeffaflık ve objektivitenin de sağlanması hassasiyetlerine sahip olmalıdır.
Bu çalışmada, İstanbul Üniversitesinde yukarıda bahsedilen gereklilikler ve ihtiyaçlar doğrultusunda geliştirilen model ve uygulama araçları sunulmaktadır. Bu modelde süreç yönetimi esaslı tasarım ile süreçlerin iyileştirilmesi sayesinde daha etkin ve verimli çıktılar elde edilerek kaynakların etkin ve verimli kullanımının yanı sıra şeffaflık ve objektivitenin de sağlanması hedeflenmiştir.
Bilginin üretildiği an ve yerde kayıt altına alınabilmesi için bilişim sistemleri tasarlanarak geliştirilmiş olup, yaklaşık 500 kullanıcının yararlandığı bir sistem ortaya çıkarılmıştır. Böyle bir sisteme gerek kamu idarecilerinin gerekse yüklenici firma mensuplarının duyduğu ihtiyaç anket çalışması ile ortaya konulmaya çalışılmıştır.
Bu çalışma sonucunda; özel sektör temsilcilerinin %12,7'si kesinlikle hakedişlerinin ödenmesinin takip edemediği, katılımcıların ise; %32,60'ının kamu kurumlarında ödeme sıralaması dışında ödemelerin gerçekleştiğini düşündükleri, %84,90'ının hakediş ödemelerinin takibinin sağlanması için bir sisteme ihtiyaç duyulduğunu, %73,30'unun ödeme sıralama sisteminin satın alma işlemlerinde maliyeti azaltıcı bir uygulama olduğunu belirttiği tespit edilmiştir. Ödeme sıralama sisteminin ilan edilmesi neticesinde katılımcıların; %90,70'inin kurumsal güven artışını sağlayacağı, %83,70'inin objektifliğin sağlanacağı, %83,70'inin de şeffaflığı sağlama hususunda etkili olacağını belitmiş oldukları tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler: Kamu Mali Disiplini, Sistem Tasarım, Hakediş, Şeffaflık, Objektivite

Abstract:
Çiçek, U. (2016), Developing a Model to Achieve Transparency and Objectivity in Public Reimbursement. Istanbul University, Institute of Health Sciences, Department of Health Management. Master's Thesis. Istanbul.
Today, health economics has become one of the most important industry in our country and in the world with a growing volume. In our country budget allocated for finance of health services covers the largest volume in the total budget. Given the fact that budget expense transactions to be realized in accordance with public provisions, we come across an area which is quite difficult to apply and audit. Therefore, we need a system which will eliminate such difficulties. The system should be designed to make sure public expense transactions are in accordance with the public fiscal discipline. Besides, it must have the sensitivity to ensure the transparency and objectivity besides optimizing the effective and efficient utilization of the resources.
In this study, models and implementation tools developed in accordance with the requirements mentioned above are presented at Istanbul University. Having improved the processes by using a process management based design in this model, it is aimed to ensure transparency and objectivity as well as optimized utilization of resources with the effective and efficient outcomes.
An information system having approximately 500 users has been designed and developed in order to correctly record the time and place of the information produced. The requirement for such a system has been justified by conducting a questionnaire to both public managers and subcontractor company representatives.
As an outcome of this study; %12.7 of private sector representatives stated that they can absolutely not track the reimbursement payments, %32.60 stated that they think payments are done without respecting the planned payment queue, %84.90 think that there's a need for a system to track the reimbursement payments, %73.70 stated that the payment queue management system has a decreasing effect on the cost of purchasing transactions. %90.70 of the participants think that introducing a payment queue system would increase the corporate trust, %83.70 thinks it will bring objectivity, %83.70 claims that it will have a positive effect on achieving transparency.

Keywords: Public Fiscal Discipline, System Design, Allowance, Transparency, Objectivity