Avrupa ve Türk hukuku çerçevesinde geçici koruma statüsündeki sığınmacıların Türkiye'deki sosyal ve siyasal etkileri bağlamında yaşanan geri gönderme ikilemi üzerine değerlendirme
Evaluation on the return dilemma in the context of the social and political impact of asylum seekers with temporary protection status in Turkey within the framework of European and Turkish law
Yazar: YILDIRIM FURKAN YILMAZ
Danışman: PROF. DR. ALİ ACAR
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı / Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science

Özet:
Geçici koruma, uluslararası koruma başvurusu yapmış veya yapabilecek olan, ancak ülkesinden kitlesel olarak ayrılmış durumdaki yabancılara sağlanan bir tür korumadır. Türkiye, 2014 yılında Geçici Koruma Yönetmeliği'ni çıkarmış ve Suriye'den gelen sığınmacılara bu statüyü tanımıştır. Bu statü, sığınmacılara sağlık, eğitim, sosyal yardım, çalışma izni gibi bazı haklar vermektedir. Ancak, bu statü, sığınmacıların Türkiye'de kalıcı olarak yerleşmelerini veya vatandaşlık kazanmalarını sağlamamaktadır. Türkiye'de geçici koruma statüsündeki sığınmacıların sayısı milyonları aşmıştır. Bu mevcudiyet, ülkemizin ekonomik, sosyal ve siyasal açıdan karşılaştığı zorlukları artırmaktadır. Türkiye, Avrupa Birliği ile 2016 yılında imzaladığı anlaşma çerçevesinde, sığınmacıların geri gönderilmesi veya yeniden yerleştirilmesi konusunda işbirliği yapmaktadır. Ancak, bu süreç, hem geçici koruma kapsamındakilerin hem de Türkiye'nin menfaat ve kazanımlarını korumak için yeterli ve adil olmayabilmektedir. Bu çalışmada,  Avrupa ve Türk hukuku çerçevesinde geçici koruma statüsündeki sığınmacıların Türkiye'deki sosyal ve siyasal etkileri bağlamında yaşanan geri gönderme ikilemi üzerine değerlendirme ele alınmış olup Türkiye'nin geçici koruma statüsündeki sığınmacıları geri gönderme ikilemiyle başa çıkması için, uluslararası hukuk ile Türk hukuku kapsamında, insan hakları ve dayanışma ilkelerine uygun, kapsamlı ve sürdürülebilir bir politika geliştirmesi amaçlanmakta ve bu sebeple geçici koruma altındaki sığınmacıların etkileri ve gönderilmelerinin hukuki dayanakları kaynak taraması ve karşılaştırmalı hukuk yöntemi ile incelenmektedir.

Abstract:
Temporary protection is a type of protection provided to foreigners who have applied or may apply for international protection but have left their country en masse. Turkey issued the Temporary Protection Regulation in 2014 and granted this status to refugees coming from Syria. This status gives refugees some rights such as health, education, social assistance and work permit. However, this status does not enable asylum seekers to settle permanently in Turkey or acquire citizenship. The number of refugees with temporary protection status in Turkey has exceeded millions. This presence increases the difficulties our country faces economically, socially and politically. Turkey cooperates in the repatriation or resettlement of refugees within the framework of the agreement signed with the European Union in 2016. However, this process may not be sufficient or fair to protect the interests and gains of both those under temporary protection and Turkey. In this study, the evaluation on the repatriation dilemma in the context of the social and political effects of asylum seekers under temporary protection status in Turkey within the framework of European and Turkish law is discussed. In order for Turkey to cope with the dilemma of repatriating asylum seekers under temporary protection status, within the scope of international law and Turkish law, It is aimed to develop a comprehensive and sustainable policy in accordance with the principles of human rights and solidarity, and for this reason, the effects of asylum seekers under temporary protection and the legal basis of their repatriation are examined by literature review and comparative law method.