Erken Cumhuriyet Döneminde milli iktisat politikası ve bir örnek girişim: İstanbul Liman Şirketi
National economic policy in Early Republic term and an example enterprise: İstanbul Harbor Company
Yazar: FATMA YALÇIN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. MURAT KORALTÜRK
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Bölümü / İktisat Ana Bilim Dalı / İktisat Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Denizcilik tarihi = Maritime history ; Ekonomi politikaları = Economic policies ; Ekonomi tarihi = Economic history ; Liman işletmesi = Port operation ; Milli ekonomi = National economy ; İstanbul limanı = Istanbul port

Özet:
Bu çalışmada Başbakanlık Cumhuriyet Arşivi belgeleri, dergi-gazete taramaları ve döneme ait yazılmış kitaplar doğrultusunda, Erken Cumhuriyet dönemi millileştirme hareketlerine bir örnek oluşturacak, İstanbul Liman İşleri İnhisarı Türk Anonim Şirketi'nin kuruluşu, kurulduktan sonra şirketin yaşadığı güçlükler ve şirketin İstanbul limanına olan etkileri ele alınmıştır. Meşrutiyet sonrasında `'Milli İktisat'' görüşü olarak nitelendirilen; devlet desteğiyle yerli ve milli burjuvazi yetiştirilmesini, ekonomik kalkınmanın ve modernleşmenin temel mekanizması olarak gören yaklaşım 1923 sonrasında yeni kurulan Türkiye Cumhuriyeti'nin iktisat politikalarını da etkilemiştir. Liman, İstanbul ekonomisinin en sorunlu kısımlarından biriydi. İstanbul limanının asıl sorunu tamamıyla yabancıların elinde olması ya da çok pahalı veya güvensiz bir liman olmasından çok, aslında bir limanının olmamasıydı. Zaten İstanbul'da bir liman olmuş olsaydı, İstanbul Liman İnhisarı Şirketi'nin kurulmasına da gerek kalmazdı. Çünkü dönem için gerçek anlamıyla liman, gemilerin yükleme ve boşaltma işlerini, deniz ortasında ilkel bir şekilde değil de rıhtıma yanaşarak yaptıkları yerlerdi. Fakat İstanbul'da yükleme ve boşaltma işleri deniz ortasında mavnalar aracılığıyla İstanbul Liman İşleri İnhisarı T.A.Ş. tarafından yapılmaktaydı.

Abstract:
In this study, toward Prime Ministry Republic Archive?s documents, scanning of magazines-newspapers and books which have written belonging to term, İstanbul Harbor Exclusivity Turkish Corporation?s establishment and, difficulties existing corporations after be established and corporation?s effects to İstanbul Harbor, which became an example for early national movements, be approached.After Constitutional Monarchy, an approach which describes as `?National Economy?? view; has seen economic development and modernization?s basis machanism is behold training lokal and national bourgeoisie with public support, affect new established Turkey Republication?s economy policy after 1923.Harbor is one of the most problematical parts of İstanbul?s economy. Basis problem of İstanbul Harbor wasn?t being in foreign?s power or very expensive also being a distrustful harbor; actually not being a harbor.Anyway if a harbor was being in İstanbul, establishment of İstanbul Harbor Exclusivity Corporation couldn?t be necessary.Because, in real terms for the period harbor is a place where the ships do embarkation and disemberkment actions not like primitive but with coming alongside to landing place.But, embarkation and disemberkment actions in progress in İstanbul was doing over barges in the midde of the sea by İstanbul Harbor Exclusivity Corporation.