OECD ülkelerinde yeşil büyüme ve karbon verimliliği analizi
Green growth and carbon efficiency analysis in OECD countries
Yazar: OSMAN TABAK
Danışman: PROF. DR. AYTEN AYŞEN KAYA
Ege Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı / İktisat Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Ekonomi = Economics

Özet:
1980'lerin başına kadar ülkelerin sanayileşme sürecinde uygulamış oldukları kalkınma ve sanayi politikalarında çevreyi göz ardı ederek ekonomik büyümeye odaklanmıştır. Ancak insanoğlunun üretim sürecinde yaratmış olduğu çevresel zararlardan dolayı çevre problemleri ortaya çıkmış ve iklim krizinin etkileri tüm dünyada hissedilmeye başlanmıştır. Bu nedenle ülkelerin 21.yüzyılda yaşamış olduğu en büyük problemlerin başında gelen iklim kriziyle mücadele edebilmek için geleneksel büyüme modellerinden çevreye duyarlı yeşil büyüme modellerine geçiş yapmak zorunda kalmışlardır.  Yeşil büyümeyi, nüfus politikaları, çevrenin korunması (orman arazileri vb.), çevreye duyarlı teknolojilerin geliştirilmesi (yeşil teknolojiler), kurumların devamlılığı (politik istikrar), temiz enerji kullanılması (yenilenebilir enerji), yenilenemeyen enerji kullanımı gibi birçok etkileyen faktör bulunmaktadır. Bu bağlamda bu tezde 2010-2019 dönemi için 33 OECD ülkelerinde yeşil teknolojilerin, yenilenebilir enerjinin, yenilenemez enerjinin, yabancı sermaye yatırımlarının, politik istikrarın, ticari açıklığın, nüfus yoğunluğunun yeşil büyüme ve üretimde karbon verimliliği üzerindeki etkileri Sistem GMM yöntemiyle analiz edilmiştir.  Analizden elde edilen bulgulara göre yeşil teknolojilerin, yabancı sermaye yatırımlarının, yenilenebilir enerjinin, orman arazilerinin, çevresel vergilerin ve politik istikrarın yeşil büyümeyi olumlu etkilediği, yenilenemez enerjinin, nüfus artış hızının ve şehirleşmenin yeşil büyümeyi olumsuz etkilediği sonucuna ulaşılmıştır.  Diğer modelde yenilenebilir enerjinin, orman arazilerinin, yabancı sermaye yatırımlarının ve politik istikrarın üretim bazlı karbon verimliliğini artırdığı, yeşil teknolojilerin kısa vadede üretim bazlı karbon verimliliğini olumsuz etkilediği, uzun vadede ise yeşil teknolojilerin üretim bazlı karbon verimliliğini olumlu etkilediği sonucuna ulaşılmıştır. Sonuç olarak OECD ülkeleri dünyada yaşanan bu iklim kriziyle mücadelede yeşil büyümelerini gerçekleştirmek ve sürdürülebilirliği sağlamak için, yeşil teknolojilerin geliştirilmesini için ARGE harcamalarını artırması, özellikle yenilenebilir enerji kullanımının artırılması için toplumsal farkındalığın artırılması, çevre bilincinin oluşturulması ve üretim süreçlerinde yenilenebilir enerjiyi kullanarak üretim yapan firmalara vergi indirimleri yapabilir.

Abstract:
Countries ignored the environment in the industrialization policies they implemented in the past and focused only on their economic growth. This situation continued until the early 1980s, but environmental problems gradually emerged due to the environmental damage caused by humankind and the effects of the climate crisis began to be felt all over the world. The climate crisis is one of the biggest problems that countries have experienced in the 21st century. For this reason, countries have had to switch from traditional growth models to environmentally friendly green growth models in order to combat the climate crisis. Many indicators such as population policies of countries, protection of the nature (forest lands, etc.), development of environmentally related technologies (green technologies), continuity of institutions (political stability), use of clean energy (renewable energy), and use of non-renewable energy affect green growth. In this context, in this thesis, the effects of green technologies, renewable energy, non-renewable energy, foreign direct investments, political stability, trade openness, and population density on green growth and production-based carbon productivity in 33 OECD countries for the period 2010-2019 were analyzed by the System GMM method. According to the findings obtained from the analysis, it was concluded that green technologies, foreign direct investments, renewable energy, forest lands, environmental taxes and political stability positively affect green growth, while non-renewable energy, population growth rate and urbanization negatively affect green growth. In another model, it was concluded that renewable energy, forest lands, foreign direct investments and political stability increase production-based carbon productivity, green technologies negatively affect production-based carbon productivity in the short term, and green technologies positively affect production-based carbon productivity in the long term. As a result, OECD countries should abandon traditional growth models and switch to green growth models in the fight against this climate crisis and adapt to the results. Additionally, OECD countries need to increase R&D expenditures to increase the development of environmentally friendly technologies. Positive results can be achieved in the fight against the climate crisis, especially by increasing social awareness to increase the use of renewable energy, creating environmental awareness and providing tax reductions to companies that use renewable energy in their production processes.