Walter Benjamin'i politik bir düşünür olarak okumak
Reading Walter Benjamin as a political thinker
Yazar: METİN ÖZTÜRK
Danışman: DOÇ. DR. ÖZKAN AGTAŞ
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı / Siyaset Bilimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science
Dizin: Benjamin, Walter = Benjamin, Walter ; Marksizm = Marxism ; Siyaset bilimi = Political science ; Siyaset felsefesi = Political philosophy ; Siyasi görüşler = Political thoughts ; Tarih = History ; İlahiyat = Theology

Özet:
Walter Benjamin, 20. yüzyılın en özgün Marksist düşünürlerinden biridir. O, teolojik düşünce ile seküler düşünce arasındaki kategorik ayrıma meydan okuyarak Marksizm ile Yahudi teolojisinin birlikteliğine dayanan bir ilişki modeli öne sürmüştür. Bu model ekseninde de düşüncesinin politik boyutunu sunmuştur. Ne var ki bu model aynı zamanda Benjamin'in politik düşüncesinin ne olduğuna dair kimi tartışmaları da beraberinde getirmiştir. Kimi yorumcular, teoloji ile Marksizm arasındaki birlikteliğin doğası gereği çelişkili olduğunu, bu yüzden Benjamin'in politik düşüncesinin Marksist öğretiye dâhil edilemeyeceğini öne sürmektedir. Kimi yorumcular ise Benjamin'i politik bir düşünür olarak oldukça önemli bulsa da onun düşüncesinin politik mahiyetini sunarken sadece Marksist boyutu ciddiye almakta ve teolojiyi bir imgeye indirgemektedir. Başkaları ise Benjamin'in sadece 1930'larda geliştirdiği materyalist sanat kuramını öne çıkarmakta; ancak bunu yaparken kuramın faşizme karşı geliştirilmiş bir yaklaşım olduğu, yani sosyo-politik bağlamını göz ardı etmektedir.

Bu çalışmada ise Benjamin'in politik düşüncesinin Marksist öğretinin sınırları içerisinde olduğu; fakat bununla birlikte onun politik düşüncesinin teoloji olmaksızın anlaşılamayacağı ve düşüncesinin kültürel boyutunun politik boyutundan ayrıştırılamayacağını öne sürmekteyiz. Bu amaçla çalışmada, Benjamin'e yönelik bütünlüklü bir okuma yapılmış ve öncelikle onun teoloji ile seküler düşünce arasında nasıl bir ilişkilenme modeli sunduğu görünür kılınmıştır. Marksizm ile teoloji arasındaki birlikteliğin gerilim taşıdığı; fakat çelişkili olmadığı ileri sürülmüştür. Benjamin düşüncesinin politik boyutunu karakterize eden unsurun da bu birliktelik olduğu ve bu birliktelik sayesinde güçlü bir siyasal praksise ulaştığı açığa çıkarılmıştır.

Bu bağlamda Birinci Bölüm'de, Benjamin'in erken dönem epistemolojik ve politik düşüncelerine odaklanılmıştır. İkinci Bölüm'de Benjamin'in Marksizm'le ilk teması ve "Marksist" olarak adlandırılan dönemi incelenmiştir. Üçüncü Bölüm'de Benjamin'in Marksizm ile Yahudi teolojisi arasındaki ortaklıktan yola çıkarak geliştirdiği tarih ve devrim anlayışı sunulmuştur.

Anahtar Kelimeler: Marksizm, Teoloji, Tarih, Politika

Abstract:
Walter Benjamin is one of the most unique Marxist thinkers of the 20th century. He challenged the categorical distinction between theological thought and secular thought, and proposed a relationship model based on the togetherness of Marxism and Jewish theology. On the basis of this model, he presented the political aspect of his thought. The model, however, also brought with it certain controversies about what Benjamin's political thought was. Some commentators argue that any association between theology and Marxism would inherently be contradictory, so that Benjamin's political thought cannot be included in the Marxist doctrine. As some other commentators consider Benjamin as an important political thinker, they only take the Marxist dimension of his thought seriously and reduce theology to an imagery. Others only emphasize the materialist theory of art that Benjamin developed in the 1930s; but in doing so, they ignore its socio-political context, namely that the theory was developed as an approach against fascism.

In this study, we argue that Benjamin's political thought is to be included in the Marxist doctrine; however, his political views cannot be understood without taking theology into account and the cultural aspect of his thought cannot be distinguished from the political aspect. To this end, the study provides a holistic reading of Benjamin and it primarily reveals how Benjamin put forward a relational model between theology and secular thought. It has been suggested that the togetherness between Marxism and theology is tense, yet it is by no means contradictory. It is disclosed that the factor that characterizes the political aspect of Benjamin's thought is this togetherness and, thanks to this togetherness, his political thought contains a strong political praxis.

In this context, Chapter One focuses on Benjamin's early ideas on epistemology and politics. In Chapter Two, Benjamin's first interactions with Marxism and his period which is called "Marxist" are examined. In Chapter Three, Benjamin's understanding of history and revolution which is based on the partnership between Marxism and Jewish theology is presented.

Key Words: Marxism, Theology, History, Politics