Panel nedensellik testleri: Wagner hipotezi'nin geçerliliğinin analizi
Panel causality tests: Analysis of the validity of the Wagner hypothesis
Yazar: ŞEYDA URFALIOĞLU
Danışman: PROF. DR. FERDA YERDELEN TATOĞLU
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Ekonometri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Ekonometri = Econometrics
Dizin: Geçerlik = Validity ; Panel veri modelleri = Panel data models ; Testler = Tests ; Wagner = Wagner ; Wagner Yasası = Wagner's Law

Özet:
Geçmişten günümüze kadar gelindiğinde ilk olarak felsefe ve takip eden dönemlerde diğer bilimlere de konu olan nedensellik kavramı ekonometri ve istatistik açısından da oldukça önem arz etmektedir. Ekonometrik model kurulumunda ve tahminlerde elde edilen sonuçların iktisat teorilerine göre açıklanmasının temelinde nedensellik ilişkisi olması ve nedensellik testleri kullanılması nedeniyle hem nedensellik kavramı hem de nedensellik testleri oldukça önemlidir. Bu çalışmada nedensellik kavramının ortaya çıkışından günümüze kadar gelen süreç, farklı bilimler ve düşünürler tarafından ifade edilmiştir. Literatürde yer alan nedensellik testlerinin teorileri karşılaştırma yapılarak açıklanmıştır. Son zamanlarda kullanımı artan panel veri modelleri ve panel nedensellik testlerinin teori ve özellikleri ayrıntılı ve karşılaştırmalı olarak incelenmiştir. Uygulamada 28 OECD ülkesinde kamu harcamaları ile ekonomik büyüme arasındaki nedensellik ilişkisinin ve Wagner Hipotezi'nin geçerliliğinin sınanması amacıyla panel nedensellik testleri kullanılmıştır. Çalışmada elde edilen sonuçlarda Dumitrescu-Hurlin panel nedensellik testinde tüm panel için Wagner Hipotezi'nin geçerli olduğu, Kónya panel nedensellik testinde tüm panel için Wagner Hipotezi'nin geçerli olmadığı fakat bazı ülkelerde Keynes Görüşü'nün geçerli olduğu, Emirmahmutoğlu ve Köse panel nedensellik testinde hem tüm panel, hem de bazı ülkelerde Wagner Hipotezi'nin ve Keynes Görüşü'nün geçerli olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
From the past to the present, the concept of causality, which has been firstly the subject of philosophy and other sciences over time, is also very important in terms of econometrics and statistical sciences. Both the concept of causality and causality tests have a great importance since the causality relationship is the basis of the explanation of the results obtained in econometric model setup and estimations according to economic theories and causality tests are used.
In this study, the process from the emergence of the concept of causality to the present is expressed by different sciences and researchers. The theories of causality tests in the literature are explained by making comparisons. The theory and features of panel data models and panel causality tests, which have increased recently, are examined in detail and comparatively.
In practice, panel causality tests are used to test the causality relationship between public expenditures and economic growth in 28 OECD countries and to test the validity of the Wagner Hypothesis. In the results obtained in the study, it is concluded that Wagner Hypothesis is valid for the whole panel in the Dumitrescu- Hurlin panel causality test, Wagner Hypothesis is not valid for the whole panel in the Kónya panel causality test but Keynes View is valid in some countries, both the Wagner Hypothesis and Keynes View are valid in the whole panel, as well as in some countries in the Emirmahmutoglu and Köse test.