Ortaokul öğrencilerinin elektrik konusundaki zihinsel modellerinin incelenmesi
An investigation of middle school students mental models on electric circuits
Yazar: KADRİYE PATAN
Danışman: DOÇ. DR. ÜMMÜ GÜLSÜM DURUKAN
Giresun Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Elektrik eğitimi = Electricity education ; Zihinsel modeller = Mental models

Özet:
Öğrenme bireyin yaşanmışlıkları sonucu ortaya çıkan davranış değişikliği olarak tanımlanır. Zihinsel modeller öğrenme sürecinde öğrencilerin bir konu hakkındaki yansıttıkları bilgi, düşünce ve inançlarından oluştuğu için önemli bir unsurdur. Elektrik konusu yapısı itibariyle soyut bir konudur ve bu konunun en iyi şekilde öğretilebilmesi için öğrencilerin var olan kavram yanılgılarını ortaya çıkarmak ve sahip oldukları zihinsel modellerini belirlemek bir ihtiyaç olarak düşünülmektedir. Bu amaçla araştırma 2023-2024 eğitim-öğretim yılında Giresun ili Doğankent ilçesi Doğankent Ortaokulu'nda öğrenim gören beşinci, altıncı, yedinci ve sekizinci sınıf seviyelerinde 134 ortaokul öğrencisi ile gerçekleştirilmiştir. Veri toplama aracı olarak elektrik devreleri konusunda her kademeye uygun farklı soru tiplerinden oluşan dört veri toplama aracı hazırlanmıştır. Elde edilen veriler önce anlama seviyelerine göre analiz edilmiş ve ardından zihinsel model analizleri yapılmıştır. Anlama seviyelerine bakıldığı zaman en fazla bilimsel düzeyde bilgi içeren cevapların beşinci sınıf seviyesinde verildiği görülmektedir. Ortaokul öğrencilerinin sahip oldukları zihinsel modeller incelediğinde en çok görülen zihinsel modellerin sırasıyla sentez, kısmi bilimsel, geçiş, bilimsel, ilkel, teorik bilgi ağırlıklı sentez modelleri olduğu görülmektedir. Ulaşılan sonuçlara göre elektrik ünitelerinin farklı alt konuları hakkında da farklı zihinsel model çalışmalarının yapılması önerilmektedir.

Abstract:
Learning is defined as a behavioral change that occurs as a result of an individual's experiences. Mental models are an important element in the learning process as they consist of the knowledge, thoughts and beliefs that students reflect about a subject. The subject of electricity is an abstract subject in terms of its structure and in order to teach this subject in the best way, it is considered as a need to reveal the existing misconceptions of students and to determine the mental models they have. For this purpose, the study was conducted with 134 middle school students in fifth, sixth, seventh and eighth grades studying at Doğankent Middle School in Doğankent district of Giresun province in the 2023-2024 academic year. As a data collection tool, four data collection tools consisting of different question types suitable for each grade level on electrical circuits were prepared. The data obtained were first analyzed according to understanding levels and then mental model analyses were conducted. When the understanding levels are analyzed, it is seen that the answers containing the most scientific knowledge are given at the fifth grade level. When the mental models of middle school students are analyzed, it is seen that the most common mental models are synthesis, partial scientific, transition, scientific, primitive, theoretical knowledge-weighted synthesis models, respectively. According to the results obtained, it is recommended to conduct different mental model studies on different subtopics of electricity units.