hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
2018-2019 yılları arasında Beyoğlu ilçesi'nde (İstanbul) meydana gelen trafik kazalarının CBS analizi
GIS analysis of traffic accidents in Beyoğlu district (İstanbul) between 2018-2019
Yazar: ÜMİT YILDIRIM
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ CEMAL SEVİNDİ
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Coğrafya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Coğrafya = Geography ; Kazalar = Accidents ; Trafik = Traffic
Dizin: Coğrafi bilgi sistemleri = Geographical information systems ; Trafik kazaları = Traffic accidents ; İstanbul-Beyoğlu = İstanbul-Beyoğlu

Özet:
Trafik kazaları, dünyada sorun olduğu gibi ülkemizde de ciddi bir sorundur. Yapılan araştırmalar sonucu ve sayısal kaynaklara göre trafik kazaları, doğa tahribatlarından daha fazla insanlara sosyal ve ekonomik olarak ciddi zararlar verir. Trafik kazalarının önlenebilmesi için veya kaza sayısını düşürmek için, özellikle yaya ve sürücülere eğitimler verilmesi veya yol ve çevre durumlarının iyileştirme çalışmalarının yapılması ve bu çalışmalarda kullanılan araçlardaki güvenliğin yükseltilmesi gibi birçok alanda çalışmalar mevcuttur. Yapılan çalışma sonucu trafik kazalarının en çok görüldüğü noktalar gösterilmiştir.
Bu çalışma kapsamında İstanbul ili B Bölgesi Beyoğlu ilçesinde oluşan trafik kazaların değerlendirilmesi ve trafik kazalarının sıklıkla görülen bölgeleri ve kaza alanları Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS) kullanılmıştır. Emniyet Genel Müdürlüğü arşivlerindeki kaza tutanakları kaynak setlerinden yararlanarak kaza değerlendirmeleri yapılmıştır. Beyoğlu ilçesinde oluşan kazalar; yolun yapısı, kazaların meydana geliş zamanına göre gözlemlenmiş ve bu koşulların ortaya çıkmasına öncü olan nedenler CBS yöntemleri kullanılarak konumsal araştırmalar ortaya konmuştur.

Abstract:
Traffic accidents are a serious problem in our country as well as in the world. As a result of the researches and numerical sources, traffic accidents cause more serious damage to people socially and economically than the destruction of nature. There are many studies in order to prevent traffic accidents or to reduce the number of accidents, such as training pedestrians and drivers, or improving road and environmental conditions, and increasing the safety of vehicles used in these works. As a result of the study, the places where traffic accidents are most common have been shown.
Within the scope of this study, Geographical Information Systems (GIS) were used to evaluate the traffic accidents occurring in the Beyoğlu district of the B Region of Istanbul and the regions and accident areas frequently seen in traffic accidents. Accident assessments were made using the accident reports resource sets in the archives of the General Directorate of Security. Accidents in Beyoğlu; The structure of the road was observed according to the time of occurrence of the accidents and the reasons leading to the emergence of these conditions were revealed by using GIS methods.
Yenilenebilir enerji kaynaklarının ekonomik büyüme üzerindeki etkisi: BRICS-T ülkeleri üzerine bir uygulama
The impact of renewable energy resources on economic growth: An application on BRICS-T countries
Yazar: AMIRKHAN MAMMADOV
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖZGE BUZDAĞLI
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Ekonomi = Economics ; Enerji = Energy
Dizin: BRICS-T = BRICS-T ; Ekonomik büyüme = Economic growth ; Ekonomik etki = Economic effect ; Enerji kaynakları = Energy resources ; Yenilenebilir enerji = Renewable energy ; Yenilenebilir enerji kaynakları = Renewable energy resources

Özet:
Enerji; ekonomik ve çevresel koşullar açısından önemli bir rol oynamaktadır. Dünya enerji ihtiyacının karşılanmasında ise genellikle birincil enerji kaynakları kullanılmaktadır. Bununla birlikte, fosil yakıtlar sınırlıdır ve eşit olmayan bir şekilde dağılmıştır. Ayrıca son zamanlarda fosil enerji yakıtlarının kısmen tükenmesi, pahalılaşması ve onları kullanım esnasında çevreye zarar verilmesi gibi sebeplerden dolayı tüm dünyada yenilenebilir enerji kaynaklarına olan talep gittikçe artmaktadır. Artan enerji ihtiyacı ve teknoloji ile yakın ilişkisi, enerjiyi büyümenin önemli bir itici gücü haline getirmiştir. Bu çalışmada, 1990-2018 dönemi ele alınarak BRICS-T (Brezilya, Rusya, Hindistan, Çin, Güney Afrika ve Türkiye) ülkelerinde yenilenebilir enerji üretiminin ekonomik büyüme üzerindeki etkisi panel veri yöntemiyle analiz edilmiştir. Hindistan ve Türkiye dışında yenilenebilir enerjinin GSYH üzerindeki etkisinin anlamsız olduğu tespit edilmiştir. Hindistan'da yenilenebilir enerji miktarındaki artış, ekonomik büyümeyi artırırken; Türkiye'de azaltmaktadır.  Çıkan sonuçlar Hindistan'da büyüme hipotezi, Türkiye'de koruma hipotezini geçerli kılmaktadır.
Anahtar Kelimeler: Enerji, Yenilenebilir Enerji Tüketimi, Ekonomik Büyüme, BRICS-T Ülkeleri

Abstract:
Energy; plays an important role in terms of economic and environmental conditions. Primary energy sources are generally used to meet the world's energy needs. However, fossil fuels are limited and unevenly distributed. In addition, the demand for renewable energy sources has been increasing all over the world due to reasons such as partial depletion of fossil energy fuels, becoming more expensive, and damaging the environment during their use. The increasing need for energy and its close relationship with technology has made energy an important driving force of growth. In this study, the effect of renewable energy production on economic growth in BRICS-T (Brazil, Russia, India, China, South Africa, and Turkey) countries was analyzed by panel data method, considering the period 1990-2018. Except for India and Turkey, the effect of renewable energy on GDP was found to be insignificant. While the increase in the amount of renewable energy in India increases economic growth; decreases in Turkey. The results validate the growth hypothesis in India and the conservation hypothesis in Turkey.
Keywords: Energy, Renewable Energy Consumption, Economic Growth,  BRICS-T Countries
Al-Oboudi ve Ruscheweyh operatörlerinin kombinasyonu ile tanımlanan bi-yalınkat fonksiyonların (P,Q)–Lucas Polinom katsayısı eşitsizlikleri
(P,Q)–Lucas Polynomial coefficient i̇nequalities of bi-univalent functions defined by the combination of operators Al-Oboudi and Ruscheweyh
Yazar: HAVA ARIKAN
Danışman: PROF. DR. HALİT ORHAN
Atatürk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Matematik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Matematik = Mathematics

Özet:
Amaç: Bu çalışmada Al-Oboudi ve Ruscheweyh türev operatörlerinin kombinasyonu ile
tanımlanan bi-yalınkat fonksiyonların 𝒬
∑,𝛿
(𝜉, 𝑠; 𝑥) sınıfına ait (𝑃, 𝒬)-Lucas polinomları için
katsayı eşitsizliklerinin elde edilmesi amaçlanmıştır.
Yöntem: Bu çalışma matematiksel ispat yöntemleri kullanılarak yapılmıştır.
Bulgular: 𝒬
∑,𝛿
(𝜉, 𝑠; 𝑥) sınıfı için |𝑎2
| ve |𝑎3
| katsayı tahminleri elde edilmiş ve Fekete-Szegö
problemi olarak bilinen |𝑎3 − 𝜇𝑎2
2
| fonksiyoneli için bir üst sınır bulunmuştur.
Sonuç: 𝒬
∑,𝛿
(𝜉, 𝑠; 𝑥) sınıfı ile ilgili elde edilen sonuçlardaki parametrelerin özel durumları,
literatürdeki bilinen bazı sonuçlarla mukayese edilmiştir.
Anahtar Kelimeler: (𝑃, 𝒬) −Lucas polinomları, Bi-yalınkat fonksiyonlar, Katsayı sınırları,
Al-Oboudi ve Ruscheweyh türev operatörleri, Fekete-Szegö problemi.

Abstract:
Purpose: In this study it was aimed to obtain coefficient inequalities for (𝑃, 𝒬) −Lucas
polynomials belonging to the class 𝒬
∑,𝛿
(𝜉, 𝑠; 𝑥) bi-univalent functions defined by the
combination of both operators Al-Oboudi and Ruscheweyh.
Method: This study has been made using mathematical proof methods.
Findings: Coefficient estimates of |𝑎2
| and |𝑎3
| were obtained for the class 𝒬
∑,𝛿
(𝜉, 𝑠; 𝑥) and
upper bound was found for the Fekete-Szegö functional |𝑎3 − 𝜇𝑎2
2
|.
Results: With the combination of (𝑃, 𝒬)-Lucas polynomials, subordination, Al-Oboudi and
Ruscheweyh derivative operators, a new subclass of bi-univalent functions are defined and
coefficient estimates and Fekete-Szegö inequalities are obtained for this new class. In addition,
the results we obtained for this new class have been reduced to some results found in the
literature for special cases of parameters.
Keywords: (𝑃, 𝒬)-Lucas polynomials, Bi-univalent functions, Coefficient bounds, Al-Oboudi
and Ruscheweyh derivative operators, Fekete-Szegö problem.
Çinko laktat üretiminde uygun kinetik mekanizmanın araştırılması
Investigation of suitable kinetic mechanism in zinc lactate production
Yazar: SILA ŞADİYE İLHAN
Danışman: DOÇ. DR. FATİH DEMİR
Atatürk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Kimya Mühendisliği = Chemical Engineering
Dizin: Kimyasal kinetik = Chemical kinetics

Özet:
Amaç: Gıda, kozmetik, farmakoloji, tıbbi hammadde sektörü gibi birçok sektörde kullanım alanı bulan çinko laktatın alternatif bir yöntemle üretimine ışık tutması amacıyla, Kayseri yöresinden temin edilen smitsonit cevherinin seçici bir liç reaktifi olan laktik asit ile çözünme kinetiğinin incelenmesidir. 
Yöntem: Kesikli bir reaktörde smitsonit cevherinin sulu laktik asit çözeltilerindeki çözünme kinetiği modelini elde etmek için; tane boyutu, asit konsantrasyonu, katı/sıvı oranı, karıştırma hızı ve sıcaklık parametrelerinin çözünme üzerine etkileri incelenmiştir. 
Bulgular: Smitsonit cevherinin laktik asit çözeltilerindeki çözünme hızı üzerine; sıcaklığın artmasıyla ve asit konsantrasyonunun 2 M'a kadar artmasıyla arttığı, tane boyutu ve katı/sıvı oranının artmasıyla azaldığı ve karıştırma hızının etkisinin ihmal edilecek seviyede olduğu belirlenmiştir. 
Sonuç: Seçilen parametrelerin etkilerinden elde edilen deneysel veriler ve istatistiksel analiz sonucunda, çözünme prosesinin yüzeyden kimyasal reaksiyon ile kontrol edildiği ve aktivasyon enerjisinin 49,89 kj.moL-1 olduğu bulunmuş olup prosesi temsil eden kinetik model, 1-(1-X)^1/3= 8,2*10^5 e^-49,89/RTt şeklindedir.

Abstract:
Purpose: To shed light on the production of zinc lactate with an alternative method, which is used in many sectors such as medicine, food, cosmetics, pharmacology, medical raw material sector, and to investigate the dissolution kinetics of smithsonite ore obtained from the Kayseri region with lactic acid, a selective leaching reagent.
Method: To obtain the dissolution kinetics model of smithsonite ore in aqueous lactic acid solutions in a batch reactor; The effects of particle size, acid concentration, solid/liquid ratio, stirring speed, and temperature parameters on dissolution were studied.
Results: The dissolution rate of smithsonite ore in lactic acid solutions; It has been determined that the rate of smithsonite ore increases with the increases of temperature and increase of the acid concentration up to 2 M, it decreases with the increase of the particle size and solid/liquid ratio. However, the effect of the stirring speed is negligible.
Conclusion: As a result of the experimental data and statistical analysis obtained from the effects of the selected parameters, it was found that the dissolution process were controlled by a chemical reaction from the surface and the activation energy was 49,89 kj.moL-1. The kinetic model representing the process, 1-(1-X)^1/3= 8,2*10^5 e^-49,89/RTt
Erzurum'da üç kavşaktan oluşan koridorun mikrosimülasyon ve AHP yöntemiyle incelenmesi
Investigation of the corridor consisting of three intersections in Erzurum with microsimulation and AHP method
Yazar: HÜSEYİN OKTAN
Danışman: DOÇ. DR. OSMAN ÜNSAL BAYRAK
Atatürk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Ulaşım = Transportation ; İnşaat Mühendisliği = Civil Engineering

Özet:
Amaç: Bu çalışmada Erzurum ilinde bulunan şehrin önemli kavşakları olan İstasyon kavşağı- Gez kavşağı- İstanbulkapı kavşaklarının oluşturduğu koridor üzerinde bulunan kavşakların seyahat süresi, ortalama gecikmesi, CO, NOX ve VOC emisyonu salınımı, yakıt tüketimi ve kuyruk uzunluğu gibi parametrelerinin iyileştirilmesi amaçlanmıştır.
Yöntem: Bu çalışmada belirlenen koridorda bulunan kavşaklarda Vissim mikro ölçekli trafik simülasyon programı kullanılarak mevcut durum ve 13 farklı senaryo için mikrosimülasyon analizleri yapılmıştır. Belirlenen koridorda en uygun kavşak kombinasyonunu belirlemek için Analitik Hiyerarşi Prosesi (AHP) uygulanmıştır.
Bulgular: Simülasyon sonuçları kavşak tasarımlarının seyahat süresi, ortalama gecikmesi, CO, NOX ve VOC emisyonu salınımı, yakıt tüketimi, kuyruk uzunluğu gibi parametrelerinin iyileştirilmesinde kilit role sahip olduğunu göstermekte ve trafik akımındaki önemini ortaya koymaktadır.
Sonuç: Belirlenen koridorda en uygun kavşak kombinasyonun belirlemek için Analitik Hiyerarşi Prosesi (AHP) uygulanmıştır. AHP yöntemine göre en uygun alternatifin Senaryo 13 olduğu tespit edilmiştir. Ancak senaryo 13'ün ilk yatırım maliyetinin yüksek olması göz önüne alındığında ikinci en uygun alternatifin senaryo 7 olduğu belirlenmiştir.

Abstract:
Purpose: In this study, it is aimed to improve the parameters such as travel time, average delay, CO, NOX and VOC emission, fuel consumption and tail length of the intersections on the corridor formed by the station intersection - Gez intersection - Istanbulkapı intersections. It is one of the important crossroads of the city in Erzurum.
Method: In this study, microsimulation analyzes were made for the current situation and 13 different scenarios by using Vissim micro-scale traffic simulation program at the intersections in the determined corridor. Analytical Hierarchy Process (AHP) has been applied to determine the most suitable intersection combination in the specified corridor.
Findings: Simulation results show that intersection designs play a key role in improving parameters such as travel time, average delay, emission of CO, NOX and VOC emissions, fuel consumption, tail length, and reveal their importance in traffic flow.
Results: Analytical Hierarchy Process (AHP) has been applied to determine the most appropriate intersection combination in the specified corridor.  Scenario 13 was determined to be the most appropriate alternative according to the AHP method. However, considering the high initial investment cost of Scenario 13, it has been determined that the second most suitable alternative is Scenario 7.
Tomarza ilçe merkezi'nin coğrafyası
Geography of Tomarza district center
Yazar: HALİME TOKSOY
Danışman: PROF. DR. KENAN ARINÇ
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Coğrafya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Coğrafya = Geography
Dizin: Beşeri coğrafya = Human geography ; Coğrafi özellikler = Geographical properties ; Doğal çevre = Natural environment ; Ekonomik coğrafya = Economic geography ; Kabak çekirdeği = Pumpkin seed ; Kayseri-Tomarza = Kayseri-Tomarza ; Tarım = Agriculture

Özet:
Tomarza ilçe merkezi, İç Anadolu Bölgesi'nin Orta Kızılırmak Bölümü sınırları içerisinde yer almaktadır. İdari açıdan Kayseri'ye bağlı olup il merkezine 56 km uzaklıktadır. Saha Kayseri'nin güneyinde düz bir arazi üzerine kurulmuştur. Batısında Develi ilçesi, doğusunda Sarız ve Pınarbaşı ilçeleri, kuzeyinde Talas ve Bünyan ilçeleri, güneyinde ise Adana ilinin Tufanbeyli ilçesi bulunmaktadır.
Çalışma sahası, Tomarza Ovası üzerinde yer almakta olup çeşitli yükseltilere sahip dağlarla çevrilidir. Sürekli akışa sahip herhangi bir akarsu bulunmamaktadır. Akdeniz ikliminin yarı kurak stepik tipi diye adlandırılan iklim tipinin görüldüğü sahada yıllık ortalama sıcaklık 8,2 °C olurken, yıllık ortalama yağış miktarı ise 413 mm' dır. Hâkim bitki örtüsü otsu türlerden meydana gelen steplerdir. Görülen en yaygın toprak tipi kolüvyal topraklardır.
Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemine (ADNKS) göre 2019 yılı toplam nüfus 8856 olarak belirlenmiştir. Sanayi faaliyetleri gelişme göstermemiştir. Ticaret yerli üretime dayanmaktadır. Kuru tarım uygulamasının yapıldığı sahada yaygın olarak kabak çekirdeği üretimi yapılmaktadır. Saha gelişmekte olup, nüfus ve fonksiyonları açısından kasabası özelliği göstermektedir.

Abstract:
Tomarza district center, which constitutes the research area, is located within the boundaries of the Central Kızılırmak Section of the Central Anatolia Region. It is administratively connected to Kayseri and 56 km. from the city center. The field is established on a flat land in the South of Kayseri. There is Develi district in the west, Sarız and Pınarbaşı districts in the east, Talas and Bünyan districts in the north, and Tufanbeyli district of Adana province in the south.
The study area is located on the Tomarza Plain and is surrounded by mountains of various heights. There is no streams with a continuous flow here. While the average annual temperature is 8.2 °C in the area where the climate type called semi-arid steppe type of the Mediterranean  climate is seen, the annual average rainfall is 413 mm. The dominant vegetation is steppes consisting of herbaceous species. The most common soil type seen is colluvial soils.
According to the Address Based Population Registration System (ADNKS), the total population of the study area in 2019 was determined as 8856. Industrial activities have not improved. Trade is based on domestic production. Pumpkin seeds are widely produced in dry farming areas. The field is developing and shows the characteristics of a town in terms of population and functions.
Sühreverdî ve Molla Sadra metafiziği üzerine bir değerlendirme
An assessment on Shihab al-din Suhrawardi and Mulla Sadra metaphysics
Yazar: TOURAN SHEIKHLOU
Danışman: PROF. DR. EYÜP BEKİRYAZICI
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı / İslam Felsefesi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Din = Religion

Özet:
Bu çalışma, İran İslam Felsefesinin iki büyük düşünürü olan Şehabettin Sühreverdî ve Molla Sadrâ'nın görüşlerini incelemeyi ve bu görüşler üzerine bir değerlendirme yapmayı hedeflemektedir. Sühreverdî'nin Hikmet-i İşrak anlayışı, Molla Sadrâ'nın Hikmet-i Mütealiye'sinde kendisini göstermektedir. Ayrıca Molla Sadrâ, Sühreverdî'nin anlayışını yorumlamış ve onu eleştirmekten de geri durmamıştır.
Molla Sadrâ'nın kendinden önceki görüşlere karşı eleştirel bakışı, Hikmet-i Müte'âliyye'nin temelini oluşturmuştur. Molla Sadrâ'nın öğretilerinin ve geçmiş bilgeliğinin karşılaştırılması, onun düşüncelerinin evrimini ve yeniliklerinin boyutunu ortaya koymak açısından mühimdir. Biz de önemine binaen, Sühreverdî ve Molla Sadrâ'nın metafizik düşünceleri arasındaki ilişkiyi, inceleyip değerlendirmeye çalışacağız.

Abstract:
This study aims to examine the views of Shihab al-Din Suhrawardi and Mulla Sadra who are two great thinkers of Iranian Islamic Philosophy, and to make an evaluation on these views. Suhrawardi's understanding of Hikmat al-ishraq is manifested in Mulla Sadra's Al-Hikma al-muta'aliya. In addition, Mulla Sadra commented on Suhrawardi's understanding and did not refrain from criticizing him. 
The critical view of Mulla Sadra against the previous opinions formed the basis of Al-Hikma al-muta'aliya. The comparison of Mulla Sadra's teachings and past wisdom is important to reveal the evolution of his thoughts and the extent of his innovations. Therefore, we will try to examine and evaluate the relationship between Sühreverdî and Mulla Sadra's metaphysical thoughts.
Elektronik atıkların geri dönüşüm ağı tasarımı için bulanık ağırlıklı bir atama modeli
A fuzzy weighted assignment model for recycling network design of electronic wastes
Yazar: TUBA BAZANCİR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ YEŞİM OK
Atatürk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Endüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Yöneylem Araştırması Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Endüstri ve Endüstri Mühendisliği = Industrial and Industrial Engineering
Dizin: Elektronik atıklar = Electronic wastes

Özet:
Elektronik atıkların geri dönüşümü sorunu gün geçtikçe büyüyen, çözüm bekleyen ve üzerinde yoğun çalışılan bir konu halini almıştır. Bu nedenle bu çalışmada, e-atık oluşumunu etkileyen ana faktörleri dikkate alan, oluşacak e-atık miktarını tahmin eden ve e-atık toplama noktalarını belirleyen yeni bir karma tam sayılı matematiksel modelin kurulması ve küçük bir problem üzerinde uygulanması amaçlanmıştır. Önerilen model ile toplanan e-atık miktarı en çoklanırken aynı zamanda yerleşim yeri ile e-atık konteyneri arasındaki azami kapsama mesafesinin de dikkate alındığı yeni bir model yapısı oluşturulmuştur. Bu çalışmada, benzer çalışmalardan farklı olarak, e-atık toplama noktalarının belirlenmesinin yanı sıra, oluşacak e-atık miktarının da e-atık oluşumunu etkileyen faktörler çerçevesinde öngörülmesi amaçlanmıştır. Oluşturulan model, jenerik bir yapıdadır. Böylelikle; bu genel modeli kullanacak yerel yönetimler kendi şartlarını modele yansıtarak kendilerine uygun bir uygulama yapabileceklerdir.

Abstract:
The problem of recycling electronic waste has become an issue that is growing day by day, waiting for a solution and being studied intensively. Therefore, in this study, it is aimed to take into account the main factors affecting the e-waste generation,  to estimate the amount of e-waste to be generated and to determine the e-waste collection points with a new mixed integer mathematical model. While maximizing the amount of e-waste collected with the proposed model, a new model structure was created in which the maximum coverage distance between the settlement and the waste container is taken into account. In this study, unlike similar studies, it is aimed to determine the e-waste collection points, as well as to predict the amount of e-waste to be generated within the framework of the factors affecting the generation of e-waste. The created model has a generic structure. Thus; Local governments that will use this general model will be able to reflect their own conditions to the model and make an application suitable for them.