Uşak ili kiraz ((Prunus avium L.) bahçelerinde sorun olan fungal etmenlerin belirlenmesi
Determination of fungal pathogens in cherry ((Prunus avium L.) orchards in Usak province
Yazar: ALTINAY ŞİMŞEK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HAVVA DİNLER
Uşak Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Tarım Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışma, Uşak ili kiraz bahçelerinde sorun olan fungal etmenleri tespit etmek, morfolojik ve moleküler yöntemlerle tanılamak, bahçelerde yaygınlık ve bulunma oranları belirlemek amacıyla ele alınmıştır. Ayrıca Uşak ili sert çekirdekli meyve (çoğunlukla kiraz ve vişne) yetiştiriciliğinde üreticilerin karşılaşmış oldukları fitopatolojik sorunlar, tarımsal ilaç kullanımında üreticinin eğilimleri belirlemek amacıyla çiftçilere yönelik anket çalışması yapılmıştır. Uşak ili ve ilçelerinde çiçek ve meyve dönemlerinde 2018 ve 2019 yıllarında toplam 1226 dekar kiraz bahçesinde survey çalışması yürütülmüştür. Survey çalışmaları sonucunda Monilinia spp., ve Alternaria spp. etmenleri yoğun olarak saptanmıştır. İlk yıl 52, ikinci yıl 50 Monilinia spp. izolatı, Alternaria spp. izolatlarının, ilk yıl 33 ve ikinci yıl 38'i  patojen olarak bulunmuştur. Patojen olan Monilinia spp. ve Alternaria spp. izolatlarının teksporları elde edilmiş, mikroskobik ve kültürel özellikleri incelenerek morfolojik tanılaması yapılmıştır.   Patojen olan 20 Monilinia spp. ve 15 Alternaria spp. izolatının evrensel ve türe spesifik primerler kullanılarak ITS (internal transcribed spacer) bölgelerinin PCR ürünleri elde edilmiş ve sekans analizi yapılmıştır. Elde edilen sekans sonuçları gen bankası veri tabanındaki verilerle karşılaştırılarak BLAST analizi yapılmış ve izolatların % 100 max. benzerlikle Monilinia laxa ve Alternaria alternata olduğu saptanmıştır. A. alternata'nın kiraz bahçelerinde yaprak lekesi hastalığına neden olduğu belirlenmiş ve ülkemizde ilk kez morfolojik ve moleküler olarak tespit edilmiştir. Yapılan literatür taramalarında bu sonuç ülkemiz için ilk kayıt niteliği taşımaktadır. Anket çalışması,100 üreticiyle yüz yüze yapılmış ve 33 soru yöneltilmiş ve verilen cevaplar değerlendirilmiş, çözüm önerileri sunulmuştur.

Abstract:
This study was conducted to determine the fungal factors causing problems in the cherry orchards of Uşak province, identify them by morphological and molecular methods, and determine their prevalence and incidence rates in the orchards. Also, a survey study was conducted for farmers to determine the phytopathological problems experienced by the producers in stone fruits (mostly cherry and sour cherry) cultivation in Uşak Province and the tendencies of the producers about the use of agricultural pesticide.  A survey study was conducted in Uşak province, including the districts, during flowering and fruiting periods in 2018 and 2019, in a total of 1657 decares of cherry orchards. As a result of survey studies, Monilinia spp. and Alternaria spp. agents were identified intensely. 52 of the Monilinia spp. isolates in the first year and 50 in the second year and 33 of the Alternaria spp. isolates in the first year and 38 in the second year were found to be pathogenic. The single spores of the pathogenic Monilinia spp. and Alternaria spp. isolates were obtained, their microscopic and cultural characteristics were examined and their morphological diagnosis was made. The PCR products of the ITS (internal transcribed spacer) regions of the 20 pathogenic Monilinia spp. and 15 pathogenic Alternaria spp. isolates were obtained using universal and species-specific primers and their sequence analysis was performed. The obtained sequence results were compared with the data in the database of genbank and the BLAST analysis was performed and the isolates were determined to be Monilinia laxa and Alternaria alternata with 100% max similarity. A. alternata caused leaf spot disease in cherry orchards and it was firstly identified in morphological and molecular terms in our country. In the literature reviews, this result has become the first record for Turkey. The survey study was conducted with 100 producers through face-to-face interview, 33 questions were asked, the answers were assessed and solution suggestions were presented.