Fen bilimleri öğretmenlerinin yeni yaklaşım, yöntem ve teknikleri bilme ve kullanma düzeyleri ile mesleki tükenmişlikleri
Science teachers'levels in knowledge and use of new approach, methods and tecniques and professional burnout
Yazar: ONUR OKUMUŞOĞLU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ESRA GEÇİKLİ
Atatürk Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Fen ve Matematik Alanlar Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Fen bilgisi = Science ; Fen bilgisi dersi = Science lesson ; Fen bilgisi eğitimi = Science education ; Okul tükenmişliği = School burnout ; Tükenmişlik-mesleki = Burnout-professional ; Yeni eğilimler = New trends ; Yenilikçi davranış = Innovative behaviour ; Öğretim teknikleri = Teaching techniques ; Öğretim yöntemleri = Teaching methods ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Amaç:Bu araştırmanın amacı, fen bilimleri öğretmenlerinin fen öğretimindeki yeni yaklaşım, yöntem ve teknikleri bilme ve kullanma düzeylerini ve mesleki tükenmişliklerini belirlemek ayrıca aralarındaki ilişkiyi incelemektir.
Yöntem:Bu araştırma deneysel olmayan desenlerden nedensel karşılaştırma yönteminin kullanıldığı nicel bir araştırmadır. Bu çalışma Erzurum ilinin Aziziye, Palandöken ve Yakutiye merkez ilçelerinde görev yapan toplam 100 fen bilimleri öğretmeni ile yürütülmüştür. Nedensel karşılaştırma yönteminin kullanıldığı bu araştırmada veri toplama aracı olarak iki anket kullanılmıştır. Bu anketler; fen bilimleri öğretmenlerinin fen öğretiminde yeni yaklaşım, yöntem ve teknikleri bilme ve kullanma düzeyleri anketi ile Maslach Tükenmişlik Envanteridir. Fen bilimleri öğretmenlerinin yeni yaklaşım, yöntem ve teknikleri bilme ve kullanma düzeylerinin çeşitli değişkenlere (cinsiyet, mesleki deneyim süresi vb.) göre farklılık gösterip göstermediği incelenmiştir. Maslach Tükenmişlik Envanteri ile fen bilimleri öğretmenlerinin duygusal tükenme, duyarsızlaşma ve kişisel başarı alt boyutlarında tükenmişlik düzeyleri araştırılmıştır. Araştırmada elde edilen verilerin karşılaştırılmasında; yüzde(%), frekans(f), bağımsız örneklem t-testi, tek yönlü varyans analazi (ANOVA) kullanılmıştır. İstatistik çözümlemeleri için SPSS 22.0 programından faydalanılmıştır. 
Bulgular:Fen bilimleri öğretmenlerinin yeni yaklaşım, yöntem ve teknikleri orta düzeyde bildikleri ve kullandıkları belirlenmiştir. Öğretmenlerin yeni yaklaşım, yöntem ve tekniklere yönelik bilme ve kullanma düzeyleri; cinsiyet, akıllı tahta olup olmaması ve kurumun sosyoekonomik durumuna göre farklılık göstermemektedir. Hizmet içi kurslara katılan öğretmenlerin ise katılmayanlara göre yeni yaklaşım, yöntem ve teknikleri daha iyi bildikleri ve daha sık kullandıkları tespit edilmiştir. Fen bilimleri öğretmenlerinin duygusal tükenme, duyarsızlaşma ve kişisel başarı alt boyutlarında yüksek tükenmişlik düzeyinde oldukları belirlenmiştir. Ayrıca yeni yaklaşım, yöntem ve teknikleri bilme ve kullanma düzeyi arasında anlamlı ve pozitif bir ilişki olduğu belirlenmiştir.
Sonuç:Araştırmada elde edilen bulgulara dayalı olarak, fen bilimleri öğretmenlerinin hizmet içi kurslara katılımının artırılması, çalıştıkları kurumun internet alt yapısı ve fen laboratuvarı sorunlarının giderilmesi gerekmektedir. 
Anahtar Kelimeler: fen öğretimi, yeni yaklaşımlar, yeni yöntemler, yeni teknikler, tükenmişlik

Abstract:
Purpose:The purpose of this research is to determine the level of science teachers' knowledge and use of new approaches, methods and techniques in science teaching and professional burnout, as well as investigating the relation between them.
Method:This study is a quantitative study using causal comparison method which is one of the non-experimental research designs. This study was carried out with 100 science teachers working in Aziziye, Palandöken and Yakutiye central districts of Erzurum province. In this study, in which causalcomparison method was employed; 2 questionnaires were used as data collection tools. These surveys are Maslach Burnout Inventory and the questionnaire for science teachers' knowledge and use of new approaches, methods and techniques in science teaching. It was examined whether science teachers' knowledge and use of new approaches, methods and techniques differ according to variables such as gender or duration of professional experience. The Maslach Burnout Inventory was used to investigate the burnout levels of science teachers under the sub-dimensions of personal achievement, depersonalization and emotional exhaustion. In the comparison of the data obtained in the research; percentage (%), frequency (f), independent sample t-test and one-way variance analysis (ANOVA) were used. SPSS 22.0 program was used for statistical analysis.
Findings:It was found out that science teachers knew and used the new approaches, methods andtechniques at medium level. The level of teachers' knowledge and use of new approaches, methods and techniques did not differ according to gender, socioeconomic status of the institution or presence of smart boards. On the other hand, it was found that the teachers who participated in the in-service courses were more familiar with the new approaches, methods and techniques and used them more frequently than those who did not. Science teachers were found to be at high level of burnout under the sub-dimensions of emotional exhaustion, depersonalization and personal achievement.In addition, there is a significant and positive relationship beetween the level knowing and using new approaches, methods and techniques.
Result:Based on the findings of the research, the participation of science teachers in in-service courses should be increased, the problems in internet network of the institution they work and the problems of science laboratories should be solved.
Keywords: science teaching, new approaches, new methods, new techniques, burnout.