Tam zamanında üretim sistemi ve bir sanayi işletmesinde uygulama çaışmaları /
Yazar: ALİ CEMNUR BAYRAM
Danışman: YRD. DOÇ. DR. GÖKHAN ÖZER
Gebze Yüksek Teknoloji Enstitüsü / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2000
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Kalite = Quality ; Kanban sistemi = Kanban system ; Satınalma = Purchasing ; Tam zamanında üretim = Just in time production ; Verimlilik = Productivity ; Yan endüstri = Supplier industry ; Örgüt yapısı = Organizational structure

Özet:
TZÜ sistemi Japonya'da Toyota firması tarafından geliştirilmiştir. TZÜ sistemi; mükemmele ulaşmak için, herkesin katıldığı, sürekli araştırmalar yoluyla problemlerin çözülmesi esasına dayalı, israfa ve verimsizliğe karşı mücadele eden, işlerin tam zamanında yapılmasına yönelik teknikler ve işlemler bütünüdür. TZÜ'nün genel amaçları arasında; sıfır envanter, sıfır temin süreleri, sıfır hata, etkin üretim kontrolü, etkin envanter kontrolü yer alır. Ürün veya hizmete değer eklemeyen her işlem israftır, sadece maliyetleri arttırır, dolayısıyla ortadan kaldırılmalıdır. Envanter de bir israftır ve maliyeti arttırır. Üretimdeki sorunları gizler. TZÜ'de mutlaka ekip çalışması gereklidir. Çalışanlar birer el değil, beyindir. Üretim kontrol sistemleri genel olarak "itme ve çekme" sistemleri olarak iki sınıfa ayrılır. Her iki sistemin en belirgin uygulamaları, itme sistemleri için; malzeme ihtiyaç planlaması, çekme sistemleri içinse; tam zamanında üretim sistemidir. İki sistemin birlikte kullanıldığı uygulamalar da vardır. TZÜ sistemi; günlük, doğru malzemeler alınarak, az ya da sıfır envanterle, küçük parti büyüklüklerinde, tam zamanında ara stoksuz ve kaliteli ürün üretmektir. Çekme sisteminde; ikmal kriteri olarak kanban kullanılır. Kanban Japonca'da kart anlamına gelir. Kanban sistemi, her hücredeki üretim miktarlarını uyumlu olarak kontrol eden bir bilgi-iletişim sistemidir. Bir sonraki proses müşteri olarak kabul edilir. TZÜ, hazırlık sürelerini sıfıra indirmeyi hedefler. Bunun için önce hazırlık işlemleri belirlenir, bunlar tasnif edilir, sonra bu işler makine durmadan yapılır hale getirilir ve sonunda ortadan kaldırılır../.'* ??"-?-,? S\...İl ?S,;,:,.'..'.«.>v *'? ???'? ? %&'?<*' /,'/.w". ';.> $ '-.;.'* m ^.?=?.,% TZÜ sisteminde satmalına faaliyetleri genellikle, kısa aralıklarla'*8^ sık- teslimatlar şeklinde gerçekleşir. Seçilen yan sanayii firmaları ile uzun dönemli sözleşmeler imzalanır. Genellikle satın alınacak malzemelerde standart ambalajlar (kaplar) kullanılır. TZÜ'de kalite büyük önem taşır. TKK, katılmacı bir yönetim anlayışını, istatistiksel kontrol çalışmalarını ve kalite kontrol çemberleri uygulamalarını kapsar, imalat sistemi içinde, kalite kontrol bütünleşmesi, sorumluluk ve otoritenin işgörenlere verilmesiyle başlar. Firmada çalışan her işgören kaliteden sorumludur ve ona bir etki yapmalıdır. Uygulamalar bölümünde, enerji iletim ve dağıtım sektöründe faaliyet gösteren ve transformatör üretimi yapan Alstom Elk. End. A.Ş.' nin, TZÜ çalışmalarına yer verilmiştir. Firma Gebze'de kurulu olup, ISO 9001 kalite belgesine sahiptir. Alstom tam zamanında üretim sistemini yoğun olarak kullanmamasına rağmen, son yıllarda TZÜ felsefesine yönelik çalışmaları hayata geçirerek önemli tasarruflar sağlamıştır. Bu çalışmalar; hazırlık sürelerinin düşürülmesi, israfların önlenmesi, üretim hata oranlarının düşürülmesi, envanter mevcutlarının azaltılması ve satınalma faaliyetlerinde yenilikler gibi konular üzerinde odaklanmaktadır.

Abstract:
JIT is developed by Toyota in Japan. It is also called "Toyota Production System". JIT is a system that contains commitment of all employees, solving problems by continuos improvement, struggling against unproductively and waste, doing what is needed when its needed. Main goals of JIT are zero stock, zero defect, effective production and inventory control. Processes that do not add any value to the product or service are accepted as waste, they increase costs and should be avoided. Inventory is a waste and increases the costs. It conceals the problems existing. Production control systems are divided into two groups as "Pull" and "Push" systems. Most significant applications of these systems are, material resource planning for Push Systems and just in time production for Pull systems. There are also some applications where both of the systems are used simultaneously. JIT means producing quality goods by acquiring the right material daily thus having zero or less inventory, with small batch sizes. Kanban is used as a conveying tool in Pull systems. Kanban means "Card" in Japanese. Kanban is a data-communication system, which controls the production amounts simultaneously in every single cell. Succeeding work centre is accepted a client. JIT also aims zero setup times. Identifying the setup operations, classification of these operations and avoiding them are the steps of this aim. Materials needed for production are purchased in small amounts in short periods. Long term contracts are made with the suppliers. Standard packages (containers) are used when purchasing the materials.-fi'-!"- ' ' 'V.. Quality is an important issue for JIT. TQC contains quality control circles, statistical control applications and a management approach encouraging the participation. Quality Control all through the production is made possible by authorizing the employees who are doing the job. Every single employee is responsible for quality and should contribute. Examples of JIT applications presented in the Applications Section are from Alstom Elek. End. A.Ş, a transformer company that belongs to Transmission and Distribution division of Alstom S.A France. The plant in Gebze is manufacturing a wide range of products including distribution and power transformers. Alstom Gebze currently has ISO 9001 quality certificate. The company has recently gained a large amount of saving by practicing some JIT applications. These applications consist of reduction of setup times, avaoiding waste, reducing inventories and a new purchasing approach.