Bitkisel özütlerin periodontal hastalıklardaki mikrobiyolojik etkileri
Microbiological effects of herbal extracts in periodontal diseases
Yazar: DAMLA BİNGÖL
Danışman: PROF. DR. SEVGİ ERGİN
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Tıbbi Mikrobiyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry ; Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology ; Mikrobiyoloji = Microbiology
Dizin: Antimikrobiyal ajanlar = Antimicrobial agents ; Bitki özütü = Plant extract ; Mikrobiyoloji = Microbiology ; Periodontal hastalıklar = Periodontal diseases ; Periodonti = Periodontics

Özet:
Giriş: Ağız bakım/çalkalama suları (mouthwash/oral rinse) kozmetik ve teröpetik ürünler arasında yer almaktadır ve ağız kokusunu gidermekle birlikte, diş eti rahatsızlıkları, diş çürükleri, dental plak ve diş taşı oluşumunu önlemeye yardımcı olmaktadır. Bu tür ürünlerin içerisinde klorheksidin, triklosan adı verilen kimyasal maddeler kullanılmaktadır. Klorheksidin, triklosan, setilpiridinyum klorür, amin floridler ya da bu maddeleri içeren ağız bakım ürünleri ağız kanserine neden olabilmektedir. Periodontal hastalıklar dişetini ve etrafındaki dokuları enfekte eden  iltihabi hastalıklar grubundadır ve gingivitis ile başlar. Diş minesine ilk kolonize olan mikroorganizmalar Streptococcuslar ve Actynomyceslerdir. Ağız içinde çürüğe neden olan mikroorganizma ise Streptococcus mutans dır.  Çalışmamızda yan etkisi olmayan ve alkol içermeyen tamamen doğal bitkisel ağız bakım suları ile antibakteriyal etki oluşturarak, klorheksidin ve triklosan içerikli ağız bakım sularına alternatif oluşturarak, periodontal hastalıkların önlenmesine katkıda bulunabilecek bitkisel özütlerin varlığının ortaya koyulması amaçlanmıştır. 
Materyal ve Metod: Kozmetik bitkisel ürün elde etmek amacıyla kullanılan bitkisel özütler; Karanfil (Syzygium aromaticum L.), Nane (Mentha piperita L.), Meyan (Glycyrrhiza glabra L.), Laden (Cistus creticus L.), Ekinezya (Echinacea purpurea L.), ve Propolisdir. Çalışmamızdaki bitkisel ekstreler 1/5 veya 1/10 w/v oranında Hidrogliserik (Gliserin-Su) ekstraksiyon olarak hazırlandı. Ayrı ayrı etkinlik testlerine bakılmış olan bitkisel özütlere ek olarak Propolis-Laden (C. creticus L.), Meyan kökü (G. glabra L.)-Laden (C. creticus L.), Karanfil (S. aromaticum L.)-Propolis karışım ekstrelerinin de etkinliklerine bakıldı. Çalışılan bitkisel özütlerin in vitro olarak Candida albicans ve Streptococcus mutans, Lactobacillus casei, Porphyromonas gingivalis, Fusobacterium nucleatum üzerindeki antifungal ve antibakteriyal etkileri mikrodilüsyon yöntemiyle incelendi. 
Sonuç: Propolis hidrogliserik ekstresinin L. casei'ye mikrobiyostatik, F. nucleatum  ve P. gingivalis'e bakterisid, C. albicans'a fungisid etkili  olduğu tespit edildi. 
G. glabra L. (Meyan) hidrogliserik ekstresinin L. casei ve P. gingivalis'e bakterisid etkili olduğu tespit edildi. 
S. aromaticum L. (Karanfil) hidrogliserik ekstresinin ise P. gingivalis'e bakterisid etkili, S. mutans'a ise mikrobiyostatik etkili olduğu tespit edildi. 
E. purpurea L. (Ekinezya) hidrogliserik ekstresi ve M. piperita L. (Nane) hidrogliserik ekstresinin P. gingivalis'e bakterisid etkili olduğu tespit edildi. 
C. creticus L. (Laden) hidrogliserik ekstresinin S. mutans'a mikrobiyostatik  ve C. albicans'a fungustatik etkili olduğu tespit edildi. 

Anahtar Kelimeler: Antimikrobiyal, Antifungal, Periodontal, Bitki, Ekstrakt 

Bu çalışma, Bezmialem Vakıf Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Birimi tarafından desteklenmiştir. Proje No: 6.2016/37

Abstract:
Key Words: Antimicrobial, Antifungal, Periodontal, Plant, Extract
The present work was supported by the Research Fund of Bezmialem Vakif University. Project No. 6.2016/37     
Introduction: Oral care/rinsing waters (mouthwash/oral rhinse) are among the cosmetic and therapeutic products and they help prevent gum discomfort, dental caries, dental plaque and calculus formation, while eliminating bad breath. Among such products, chemicals called Chlorhexidine, triclosan are used. Chlorhexidine, triclosan, cetylpyridinium chloride, amine fluorides or oral care products containing these substances can cause oral cancer. Periodontal diseases are in the group of inflammatory diseases that infect the gum and surrounding tissues and begin with gingivitis. Major microorganisms that colonize tooth enamel are Streptococcus and Actynomyces. In our study, it was aimed to reveal the presence of herbal extracts that can contribute to the prevention of periodontal diseases by creating antibacterial effect with natural oral care waters that do not contain any side effects and alcohol, and as an alternative to oral care waters containing chlorhexidine and triclosan content. In this context, necessary studies have been carried out. 
Material-Method: Herbal extracts used to obtain cosmetic herbal products; Clove (Syzygium aromaticum L.), Mint (Mentha piperita L.), Liquorice (Glycyrrhiza glabra L.), Cistus (Cistus creticus L.), Echinacea (Echinacea purpurea L.), and Propolis. Herbal extracts in our study were prepared as Hydroglycerin (Glycerin-Water) extraction at a rate of 1/5 or 1/10 w/v. In addition to herbal extracts that have been examined for individual activity tests Propolis-Cistus (C. creticus L.), Liquorice (G. glabra L.)-Cistus (C. creticus L.), Clove (S. aromaticum L.)-Propolis The effectiveness of mixture extracts was also examined. The antifungal and antibacterial effects of the studied herbal extracts on Candida albicans and Streptococcus mutans, Lactobacillus casei, Porphyromonas gingivalis, Fusobacterium nucleatum in vitro were investigated by microdilution method.
Results: Propolis hydroglyceric extract was found to be microbiostatic effective against L. casei, bactericidal effective against F. nucleatum and P. gingivalis, and fungicidal against C. albicans.
G. glabra L. (Liquorice) hydroglyceric extract was  found to be bactericidal effective against L. casei and P. gingivalis.
S. aromaticum L. (Clove) hydroglyceric extract was  found to be bactericidal effective against P. gingivalis and microbiostatic effective against S. mutans.
E. purpurea L. (Echinacea) hydroglyceric extract, M. piperita L. (Mint) hydroglyceric extract was found to be bactericidal against P. gingivalis.
C. creticus L. (Cistus) hydroglyceric extract was found to be microbiostatic against S. mutans  and fungustatic against C. albicans.