İnvaziv candida enfeksiyonu saptanan hastalarda risk faktörlerinin değerlendirilmesi, izole edilen candidaların virulans faktörlerinin ve antifungal duyarlılıklarının araştırılması
Evaluation of risk factors in patients with invasive candida infection, investigation of virulence factors and antifungal sensitivity of isolated candida
Yazar: BÜŞRA ARDIÇ
Danışman: PROF. DR. HAKAN USLU
Atatürk Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Tıbbi Mikrobiyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Mikrobiyoloji = Microbiology
Dizin: Antifungal duyarlılık testleri = Antifungal sensitivity tests ; Kandida = Candida ; Risk faktörleri = Risk factors ; Virülans = Virulence

Özet:
Candidalar insanlarda patojen olan fungal etkenler arasında en sık görülen organizmalardır ve önemi giderek artmaktadır. Enfeksiyon gelişiminde hastanın risk faktörleri ve virulans faktörleri önemlidir. Bizim çalışmamızda amacımız; laboratuvarımıza gönderilen invaziv hasta örneklerinden izole edilen candida suşlarının virulans faktörleri ve antifungal duyarlılıklarının araştırılması ve hastalara ait risk faktörlerinin belirlenmesidir.
Çalışmamıza invaziv örneklerden izole edilen 70 candida suşu dahil edildi. Suşlara ait virulans faktörlerinden proteinaz, fosfolipaz ve biyofilm aktivitesi fenotipik yöntemlerle test edildi. Proteinaz aktivitesi için sığır serum albumin içeren agar;  fosfolipaz aktivitesi için yumurta sarılı agar ve biyofilm aktivitesi için modifiye tüp aderans yöntemi kullanıldı. Antifungal duyarlılık için Sensititre YeastOne(Thermo Scientific™, ABD)  kullanıldı. Hastalara ait risk faktörleri hastane otomasyon sistemi üzerinden taranarak edinildi.
Çalışmaya klinik örnekleri dahil edilen hastaların %15,7'sinde Diyabetes mellitus, %15,7'sinde renal yetmezlik, %32,9'unda malignite, %20'sinde immunsupresif tedavi öyküsü bulunmaktaydı. Hastaların %34,3'ünde geçirilmiş cerrahi, %18,6'sında bakteriyemi, %62,9'unda geniş spektrumlu antibiyotik kullanımı mevcuttu. Geçirilmiş cerrahi non-albicans'lı hastalarda C.albicans'lılara göre anlamlı yüksekti. Hastaların yatışları süresinde %48,6'sına mekanik ventilasyon(MV), %14,3'üne total parenteral nütrisyon, %40'ına santral venöz kateter(SVK), %61,4'üne üriner kateter uygulanmıştı. Kandidemili hastalarda kandidemi dışı enfeksiyonu olanlara göre SVK, MV kullanımı ve geniş spektrumlu antibiyotik kullanımı anlamlı yüksekti.  . 
İzole edilen suşların %80'i kandan, %20'si kan dışı örnektendi ve suşların %35,7'si C.albicans, %64,3'ü non-albicanstı. 70 candida suşunun %80'i proteinaz, %32,8'i fosfolipaz ve %21,4'ü biyofilm pozitifti. C.albicans suşlarının fosfolipaz aktivitesi non-albicans türlere göre anlamlı olarak yüksekti ve C.albicans türlerinin hepsi proteinaz pozitifti.
Suşların MİK dağılımları flukonazol için 0,008-32 μg/mL, vorikonazol için 0,008-1 μg/mL, caspofungin için 0,008-0,5 μg/mL, micafungin için 0,008-2 μg/mL ve anidulafungin için 0,015-2 μg/mL'ydi. Tüm antifungallerin ortalama MİK değerleri non-albicans türlerde C.albicans'a göre anlamlı yüksekti. Sadece sekiz C.parapsilosis flukonazole dirençliydi. Fosfolipaz aktivitesi negatif suşların MİK değerleri tüm beş antifungal için fosfolipaz pozitif suşlardan anlamlı yüksekti. Antifungal direnç giderek artan bir sorun olmaya başlamıştır. Bu nedenle virulans faktörleri ve antifungal direnç arasındaki ilişkiye yönelik genotipik ve fenotipik çalışmaların arttırılıp antifungal etkili yeni ajanlar üzerinde çalışılması faydalı olacaktır.  
Anahtar sözcükler:  Candida, risk faktörleri, virulans faktörleri, antifungal duyarlılık

Abstract:
Candidas are the most common organisms among fungal agents that are pathogenic in humans and their importance is gradually increasing. The risk factors and virulence factors of the patient are important in the development of the infection. The aim of our study; to investigate virulence factors and antifungal susceptibilities of candida strains isolated from invasive patient samples sent to our laboratory and to determine risk factors of patients.
In our study, 70 candida strains isolated from invasive samples were included. Proteinase, phospholipase and biofilm activity of strains were tested with phenotypic methods. Agar containing bovine serum albumin for proteinase activity; egg yolk agar was used for phospholipase activity and modified tube adherence method was used for biofilm activity. Sensititre YeastOne(Thermo Scientific™, USA) was used for antifungal susceptibility. Risk factors of the patients were obtained by scanning through the hospital automation system.
The patients included in the study had a history of DM in 15.7%, renal failure in 15.7%, malignancy in 32.9%, and immunosuppressive therapy in 20%. There was surgery 34.3% of patients, bacteremia in 18.6%, and broad-spectrum antibiotics in 62.9% in their histories. The previous surgery was significantly higher in patients with non-albicans than in C.albicans patients. During the hospitalization period, mechanical ventilation (MV) was applied to 48.6%, total parenteral nutrition to 14.3%, central venous catheter (CVC) to 40%, urinary catheter to 61.4%. In patients with candidemia, CVC, MV use and broad-spectrum antibiotic use were significantly higher than those with non-candidemia infection. .
80% of the isolated strains were from blood, 20% were non-blood samples, and 35.7% of strains were C.albicans, 64.3% were non-albicans. Of 70 candida strains, 80% were proteinase, 32.8% were phospholipase and 21.4% were biofilm positive. The phospholipase activity of C.albicans strains was significantly higher than non-albicans strains and C.albicans strains were all proteinase positive.
MIC range of strains were 0.008-32 μg/mL for fluconazole, 0.008-1 μg/mL for voriconazole, 0.008-0.5 μg/mL for caspofungin, 0.008-2 μg/mL for micafungin, and 0.015-2 μg/mL for anidulafungin. The mean MIC values of all antifungals were significantly higher in non-albicans than C.albicans. Only eight C.parapsilosis were resistant to fluconazole. MIC values of phospholipase activity negative strains were significantly higher than phospholipase positive strains for all five antifungals. Antifungal resistance has become an increasing problem. For this reason, it will be beneficial to increase the genotypic and phenotypic studies on the relationship between virulence factors and antifungal resistance and to study new antifungal effective agents.
Keywords: Candida, risk factors, virulence factors, antifungal susceptibility