Origanum sipyleum'un uçucu yağı ve lipidlerinin karakterizasyonu ve biyolojik aktivitelerinin incelenmesi
Investigation of biological activities and characterization of essential oil and lipids of Origanum sipyleum
Yazar: ŞİLAN AYDEMİR
Danışman: PROF. DR. MEHMET EMİN DURU
Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Kimya = Chemistry
Dizin: Origanum sipyleum = Origanum sipyleum

Özet:
Origanum sipyleum'un UÇUCU YAĞI VE LİPİDLERİNİN KAREKTERİZASYONU VE BİYOLOJİK AKTİVİTELERİNİN İNCELENMESİ

Bu tez çalışmasında, Origanum sipyleum'un toprak üstü kısımlarından sırasıyla hekzan, diklorometan, aseton, metanol ve su ile ekstraksiyonları yapıldı. Ayrıca, bitkinin topraküstü kısmından uçucu yağı elde edildi. Tüm ekstrelerin ve uçucu yağın antioksidan, antikolinesteraz, üreaz ve tirozinaz enzim inhibisyon aktiviteleri araştırıldı.   Uçucu yağın ve uçucu türeve dönüştürülen hekzan ekstresinin bileşenleri GC ve GC/MS ile kalitatif ve kantitatif olarak belirlendi. Tüm ekstrelerin ve uçucu yağın antioksidan aktiviteleri β-karoten renk açılımı yöntemi, DPPH radikal giderimi, ABTS+ katyon radikal giderimi ve CUPRAC indirgeme gücü aktivitesi ile belirlendi. Bu yöntemlere göre; metanol ve aseton  ekstrelerinin diğer ekstreler ve uçucu yağa göre, en yüksek antioksidan aktiviteye sahip olduğu gözlendi.  Uçucu yağda ise en yüksek inhibisyon, β-karoten renk açılımı yönteminde (%63,85) hesaplandı. Asetilkolinesteraz (AChE) enzim inhibisyon aktivite testinde en yüksek aktiviteyi diklormetan ekstresi gösterirken (%61,67), Bütirilkolinesteraz (BChE) enzim ihibisyon testinde ise bitkinin uçucu yağı (%60,95) gösterdi. Üreaz ve tirozinaz enzim inhibisyon aktivitelerinde ise, en yüksek aktivite metanol ekstresinde (sırayla, %72,29 ve %68,32) görüldü.  Gaz kromatografisi ve gaz kromatografisi-kütle spektroskopisiyle yaptığımız çalışmalarda uçucu yağda 26 bileşen tespit edildi. Belirlenen bileşenlerin tamamı karakterize edildi. Buna göre, β-karyofilen (%22,7), γ-terpinen (%18,3) ve β-kubeben (%17,1) bileşenlerinin majör bileşen olduğu belirlendi. Hekzan ekstresinde ise palmitik asit (%48,20), heptakosanol (%9,10), cis-oleik asit (%8,90) ve sinnamik asit (%8,65) bileşenlerinin majör olduğu belirlendi. Bitkinin antioksidan aktivitesi yüksek olan metanol ve aseton ekstrelerinin fenolik bileşenleri HPLC-DAD sistemi ile araştırıldı.  Buna göre aseton ekstresinde protokateşik asit majör bileşen olarak bulunurken hem metanol hem de aseton ekstresinde kateşin hidrat ortak bulunan flavonoid yapılı bileşik olduğu belirlendi.

Abstract:
In this thesis, the aerial part of Origanum sipyleum was extracted from hexan, dicloromethane, acetone, methanol and water. Respectively essential oil was obtained from aerial part of Origanum sipyleum. Antioxidant, anticholinesterase, urease and tyrosinase enzyme inhibition activities were investigated from all of extracts and essential oil. The components of the essential oil and the hexane extract were determined qualitatively and quantitatively by GC and GC / MS. Antioxidant activities of all extracts and essential oil were determined by β-carotene bleaching methods, DPPH free radical scavenging, ABTS+ cation radical scavenging and CUPRAC reducing power. According to these methods; acetone and methanol extracts of O.sipyleum were exhibited the highest antioxidant activity. In essential oil, the highest inhibition was calculated in the β-carotene bleaching methods (63,85%). The highest activity of acetylcholinesterase (AChE) enzyme inhibition activity test were showed the dichloromethane extract (61.67%), and for the highest activity of butyrylcholinesterase (BChE) enzyme inhibition activity test were showed the plant's essential oil (60.95%). In the urease and tyrosinase enzyme inhibition activities, the highest activity was obtained in methanol extract (72.29% and 68.32% respectively). In our studies 26 components were detected in essential oil by gas chromatography and gas chromatography-mass spectroscopy. And all of the identified compounds were characterized. Acording to that, β- caryophyllene (22,7%), γ-Terpinene (18,3%) and β-Cubebene (17,1%)   compounds were determined as major compounds. And for the hexane extract, palmitic acid (48,20%), heptanecosanol (9,10%), cis-oleic acid (8,90%) ve cinnamic acid (8,65%) compounds were seen as majör compounds. By the HPLC-DAD system, acetone and methanol extracts phenolic compounds, which has high antioxidant activity of plant, were determined. And so for the acetone extract protocatechuic acid was determined as majör compound. Catechin hydrate was detected as flavonoid compund from both of extract.