Sinemada erkeklik krizi: Subay ve Centilmen-Top Gun filmleri üzerinden araştırma
The masculinity crisis in cinema: Research on the movies An Officer and A Gentleman-Top Gun
Yazar: CANSU YURDABAKAN
Danışman: PROF. DR. NİLÜFER TİMİSİ NALÇAOĞLU
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kadın Çalışmaları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Sosyoloji = Sociology

Özet:
Bu araştırmada toplumsal cinsiyet rollerinin sonucunda meydana gelen ataerkinin, toplumsal cinsiyet çalışmalarında irdelenen erkeklik çalışmalarının beyaz perdeye yansıması çalışılmaktadır. Toplumsal cinsiyet çalışmaları yoğun olarak kadın çalışmalarıyla yapılmaya başlanmış bir müddet sonra toplumdaki konumu, statüsü ve iktidarını anlamlandırmak üzere erkek çalışmaları yoğunluk kazanmıştır. Böylece eril güç ve hegemonik erkeklik kavramlarının yanı sıra erkeklerin baskı altında bulunabildiği ve ezilebildiği kimliklerin var olabildiği üstelik ezen rol öznesinde erkeğin bulunduğu durum ortaya çıkarılmıştır. Beden ve duygular ile bağın kaybedilmesi neticesinde meydana gelen gücün, özellikle gelişmekte olan toplumların sahip olduğu eşitlik ve özgürlük gibi kavramlarla bakış açısı ve tutum değişikliği yaşaması; sosyal ilişkilerin anlamını belirleyerek tüm tavır ve davranışlarıyla baskınlığını teyit eden özne olma hali, iktidar konumu hegemonik erkeklik olgusunun dönüşümünü mümkün kılmıştır. 1970'lerden sonra uzaklaşılan cinsiyet rolleri güç ilişkilerinin açıklanmasında yetersizlik ve belirsizlik atfetmektedir. Bu durum toplumsal yapıda yaşanan değişimi simgelemekte ve sinema perspektifinden okunmak üzere izleyiciye sunulmaktadır. Sinema filmlerinde erkek karakterlerin tahakküm veya hegemonik güçlerinden ziyade edilgen olarak nitelendirilebilecek negatif özelliklerin yansıtıldığı bu değişim erkeklik krizi olgusu ile açıklanmakta ve yeni araştırma alanları meydana getirmeye başlamaktadır. Bu kapsamda 1980'lerde Hollywood sinemasında gözlenen erkeklik krizi kavramı incelenmektedir. Barındırdığı temsiller ile hegemonik erkeklik ihtiva ettiği düşünülen filmlerde esasında eril krize dönüşüm gösterilmektedir. Bu nedenle An Officer and A Gentleman (Subay ve Centilmen,1982) ile Top Gun (Top Gun,1986) filmleri analiz edilmektedir. Sosyolojik eleştirel söylem yönteminden yararlanarak tematik analiz tekniği ile gerçekleştirilen analiz neticesinde erkek kimliklerinin yaşadıkları değişim ortaya konulmaktadır.

Abstract:
This study, the reflection of patriarchy, which occurs because of gender roles, and masculinity studies, which are examined in gender studies, on the screen is investigated. Gender studies began to be carried out intensively with women's studies, and after a while, men's studies increased to make sense of their position, status, and power in society. Thus, in addition to the concepts of masculine power and hegemonic masculinity, identities where men can be oppressed and oppressed can exist, and the situation in which men are in the oppressor role subject has been revealed. The power that comes about because of the loss of connection with the body and emotions, experiencing a change in perspective and attitude with concepts such as equality and freedom, especially in developing societies; The state of being a subject, which confirms its dominance with all its attitudes and behaviors by determining the meaning of social relations, has made possible the transformation of the hegemonic masculinity phenomenon. Gender roles, which have moved away after the 1970s, forgive inadequacy and uncertainty in explaining power relations. This situation symbolizes the change in the social structure and is presented to the audience to be read from the perspective of cinema. This change, in which the negative characteristics of male characters, which can be described as passive rather than their domination or hegemonic powers, are reflected in movies, is explained by the phenomenon of masculinity crisis, and begins to create new research areas. In this context, the concept of masculinity crisis observed in Hollywood cinema in the 1980s is examined. In the films, which are thought to contain hegemonic masculinity with the representations they contain, the transformation into a masculine crisis is shown. For this reason, the films An Officer and a Gentleman (1982) and Top Gun (1986) are analyzed. The change of male identities is revealed because of the analysis carried out with the thematic analysis method by using sociological and historical criticism methods.