Jorge Luıs Borges'in öykülerinde zaman ve uzam
Time and space in Jorge Luis Borges's short stories
Yazar: MEHMET İLGÜREL
Danışman: DOÇ. DR. RAFAEL CARPINTERO ORTEGA
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Batı Dilleri ve Edebiyatları Ana Bilim Dalı / İspanyol Dili ve Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2013
Konu: Batı Dilleri ve Edebiyatı = Western Linguistics and Literature
Dizin: Batı edebiyatı = Western literature

Özet:
Bu doktora tezinin amacı, yazarın söz konusu eserlerinde zaman ve uzam ile ilgili olarak yer verdiği özgün kurguların çözümlemelerinin gerçekleştirilmesidir. Borges, öykülerinin yapısını, olay örgüsünü, karakterlerini ve diğer yapıtaşlarını çoğunlukla felsefi düşüncelerden esinlenerek türettiği şemalara göre biçimlendirmiş ve düzenlemiştir. Buna bağlı olarak, tezde zaman ve uzam ile ilgili değişik yaklaşımlara göre yapılan incelemelere değinilse de, öykülerin felsefi kaynaklarını göz önünde bulunduran çözümlemelere öncelik verilmiştir. 
Bu incelemeleri gerçekleştirebilmek için öncelikle Berkeley, Hume, Spinoza ve Schopenhauer?un, Borges?teki, özellikle zaman-uzam çerçevesindeki etkilerini belirleyen bir bölüme yer verilmiştir. Bunun sonrasında ise, zaman ve uzam kurgularının temelinde yatan, yazarın ?zamanın çürütülmesi? düşüncesi incelenmektedir.
Juan Nuño?nun, Borges?in, kurgularında Platoncu evren görüşünden hareketle zaman ve uzamı yorumladığı görüşü benimsenmiş ve tezin genelinde göz önünde bulundurulmuştur. Bununla birlikte, aynı yazarın Borges?in öykülerinde belirlediği zaman modellerinin değerlendirmelerine yer verilmiştir. Anlatıbilimsel bakış açısı veya öykünün yapısında zamanın yeri gibi yönlerden çözümlemeler gerçekleştirmiş olan Alberto Julián Pérez ve Manuel Blanco-González gibi diğer araştırmacı ve eleştirmenlerin konu ile ilgili çözümleme ve sınıflandırmaları da eleştiri ve yorumlarla birlikte ele alınmıştır. Son olarak, Nuño?nun modellerini yenileyen bir uzam-zamansal bir sınıflandırma ortaya konmuştur.
Tez çalışması, yazarın öykülerinin zaman-uzam kurgularının çözümlemeleri ile ilgili başlıca görüşleri karşılaştırmakta ve bu konuda çeşitli önerilerde bulunmaktadır. Öte yandan, Türk okuyucunun çoğunu tanımadığı, Borges araştırmalarının önemli otoriteleri ve bunların görüşleri hakkında bilgiler içermektedir.

Abstract:
The goal of this dissertation thesis is to analyze and evaluate the exclusive structuring of time and space in Borges?s short stories. The writer shapes and organizes the structure, plot, characters, and other constituents of his short stories according to the frameworks that are inspired mostly by philosophical thoughts. Therefore, a special emphasis was placed on analyses by taking into account philosophical resources concerning these works. Meanwhile, different perspectives were also adopted in order to attain a holistic approach in the temporal and spatial analyses.
In conducting this research, a chapter that discusses the influence, especially in terms of time and space, of such philosophers on Borges?s literature as Berkeley, Hume, Spinoza and Schopenhauer, is introduced for the purpose of the present study. Afterwards, the writer?s concept of ?refutation of time?, which is the underlying concept for the temporal and spatial structures in the short stories, was discussed. 
The most part of the thesis generally focuses on Nuño?s assertion that claims Borges?s temporal and spatial structures are based on the Platonic view of the universe. Categorization posed by Nuño himself as well as the analyses made by those who assumed different approaches were presented alongside the critiques and the commentaries. It deals with Alberto Julián Pérez?s narratological perspective as well as the analysis and critiques of Manuel Blanco-González?s perspective of temporal factor in the structuring of the story. Finally, a new tempora-spatial categorization in the light of the analyses and critiques discussed so far was provided. 
The thesis compares and contrasts the most significant convictions about the temporal and spatial structures in the writer?s short stories, and formulates several conceptions on this matter. Besides, it contains data on the experts on Borges and their ideas, practically ignored by the Turkish readers.