Eğitmen yetkinlikleri üzerine iletişim odaklı bir araştırma: Sivil havacılıkta eğitmen pilot örneği
A communication-based research on instructor competencies: Instructor pilot in civil aviation
Yazar: ONURSAL ÜNAL
Danışman: PROF. DR. ZAFER KESEBİR
Maltepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İletişim Bilimleri Ana Bilim Dalı / İletişim Bilimleri Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Sivil Havacılık = Civil Aviation ; İletişim Bilimleri = Communication Sciences
Dizin: Eğitimciler = Educators ; Pilotlar = Pilots ; Sivil havacılık = Civil aviation ; Sivil havacılık işletmeleri = Civil aviation companies ; Standartlar = Standards ; Yetkinlik = Competence ; Yetkinlik ölçümü = Competency measurement ; Öz yeterlilik algısı = Self-efficacy belief ; İletişim = Communication

Özet:
Araştırmanın amacı, eğitmen pilot yetkinliklerinin belirlenmesi için öngörü oluşturmak ve bu öngörüyü, sivil havacılıkta eğitmen pilot standardı olarak ortaya konan EASA Part-FCL.920 (AMC1) Eğitmen Pilot Yetkinlikleri üzerinden katılımcıların öz değerlendirmeleriyle desteklemektir. Literatür taraması sonucunda, eğitmen niteliğine yönelik yapılmış çalışmalarda yoğunlaşılmış değişkenler/boyutlar ve bu değişkenler/boyutlara ilişkin olarak geliştirilmiş ve uluslararası ve ulusal seviyede güvenilirlik çalışmaları yapılmış 5 ölçek, araştırma kapsamında uygulanmıştır. Uygulama, Türkiye'de SHGM onaylı olarak görev yapan eğitmen pilotlar ve eğitmen olmayan pilotları kapsamaktadır. Bu çalışma grubu içerisinde cinsiyet, rütbe ve milliyet farklılıkları da bulunmaktadır. Kullanılan 5 ölçek arasında genel ilişkiler modeli ve iletişime en çok odaklanmış olarak tanımlanan boyutlar arasında iletişimsel ilişkiler modeli tanımlanmış ve 21 araştırma sorusu ile 82 hipotez oluşturulmuştur. Toplam 249 katılımcıdan oluşan çalışma grubuna anket yöntemi ile öz değerlendirme ölçekleri uygulanmış, elde edilen veriler SPSS v21 yazılımı ile analiz edilmiştir. Araştırma sonucunda; eğitmen pilotların iş performansının kaynağı olan yetkinliklerinin öngörülmesine ilişkin olarak; kişilik, ekip kaynak yönetimi, iletişim ve eğitmen öz yeterlilik inancı ölçümünün yararlı ipuçları verdiği ve bu boyutların eğitmen pilot yetkinliklerinin belirlenmesinde kullanılabileceği görülmüştür. Gelecekte yapılacak çalışmalarda EASA Part-FCL.920 (AMC1) Eğitmen Pilot Yetkinlikleri'ni ölçmeye yönelik olarak, doğrudan bu standardın içeriğini kullanan ölçme araçlarının geliştirilmesi ve bu araştırmada kullanılan ölçeklerin sonuçlarıyla kıyaslanarak doğrulama yapılması önerilmektedir.

Abstract:
The aim of the research is to create a foresight for the determination of instructor pilot competencies and to support that foresight with the self-assessment of the participants based on EASA Part-FCL.920 (AMC1) Instructor Pilot Competencies, which is instructor pilot standard in civil aviation. As the result of the literature review, intensified variables/dimensions in researches on instructor competencies and 5 corresponding scales that were developed and tested international and national levels were applied within the scope of the research. The research includes airline pilots and instructor pilots who were granted to work by DGCA approval and certification in Turkey. There are also gender, rank and nationality variables in the study group. Among the 5 scales used, a general relations model and a communicative relations model based on the variables/dimensions that focused mostly on communication were defined; 21 research questions and 79 hypotheses were formed. The data gathered by questionnaire that was consisted of self-assessment scales and applied to the study group consisting of 249 participants were analyzed bu using SPSS v21 software. The results of the research show that measuring of personality, crew resource management, communication and instructor self-efficacy beliefs gives useful foresight and can be used to determine instructor pilot competencies as the prediction of the source of their job performance. In future studies, it is recommended to develop scales to measure EASA Part-FCL.920 (AMC1) Instructor Pilot Competencies by using the contents of the standard and to verify those by comparing the results of the scales used in this study.