Yaşlı hastalarda femur kırıklarında uygulanan anestezi tekniğinin postoperatif dönemde görülen deliryuma etkisi: retrospektif çalışma
The effect of anesthesia technique on postoperative delirium in elderly patients with femoral fractures: a retrospective study
Yazar: ECEM GÜLÇİN KARSAVURAN
Danışman: PROF. DR. FATMA SARICAOĞLU ; DOÇ. DR. BANU KILIÇASLAN
Hacettepe Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Anesteziyoloji ve Reanimasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Anestezi ve Reanimasyon = Anesthesiology and Reanimation

Özet:
Giriş ve Amaç: Günümüzde ortalama yaşam süresinin artmasıyla birlikte, yaşlı popülasyonda kalça kırığı görülme sıklığı da artmıştır. Kalça kırığı cerrahisi sonrası en sık görülen komplikasyonlardan biri deliryumdur. Acil, kardiyak veya majör ortopedik cerrahiler; insidansın en yüksek olduğu durumlardır. Postoperatif deliryum; artmış mortalite, hastane kökenli komplikasyonlar, persistan kognitif bozulma, zayıf fonksiyonel iyileşme ve artmış sağlık harcamaları ile ilişkilendirilmektedir. Biz bu çalışmada, kliniğimizde kalça kırığı nedeniyle opere olan yaşlı hastalarda, kalça kırığı cerrahisi sonrasında ortaya çıkan deliryuma, uygulanan anestezi tekniğinin etkisinin ve etki eden diğer perioperatif faktörleri incelemeyi amaçladık.
Gereç ve Yöntem: Çalışmaya Ocak 2015 - Aralık 2019 tarihleri arasında Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi ameliyathanesinde kalça kırığı nedeniyle opere edilen 65 yaş ve üzeri hastalar dahil edildi. Hastalara ait demografik ve klinik özellikler hastane elektronik veritabanı üzerinden retrospektif olarak elde edildi. Deliryum tanısı; kliniğimizde, yoğun bakım yatışında rutin olarak değerlendirilen "Konfüzyon değerlendirme metodu (CAM-ICU)"na uygun olarak kondu. Uygulanan anestezi tekniklerinin ve diğer perioperatif faktörlerin postoperatif deliryuma etkisi istatistiksel yöntemlerle araştırıldı.
Bulgular: Çalışmaya dahil edilen toplam 167 hastanın [121 (%72.5) kadın ve 46 (%27.5) erkek] ortanca yaşı 83 (65-95)'dü. 106 (% 63.5) hasta genel, 61 (%36.5) hasta ise rejyonel anestezi altında opere edilmişti. Uygulanan anestezik ajanlardan (hem genel anestezi için hem de sedasyon amacıyla); propofol, rokuronyum, sevofluran, fentanil, azot protoksit, midazolam, remifentanil, ketamin, deksmedetomidin ve tiyopental ile postoperatif deliryum arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki saptanmamıştır. Modifiye frajilite indeksi, antikoagülan ilaç kullanımı, hastane yatış süresi, hasta yaşı, demans ve intraoperatif desfluran kullanımı ile postoperatif deliryum arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki gösterilmiştir.
Sonuç: Çalışmamızda artan yaş, demans varlığı, artmış modifiye frajilite indeksi ve uzamış hastane yatışının postoperatif deliryum için risk faktörleri olduğu ancak; anestezi yöntemlerinin postoperatif deliryum gelişimi ile ilişkili olmadığı gösterildi. Postoperatif deliryumun, diğer çalışmalarda artmış mortalite ile ilişkili olduğu gösterildiğinden; deliryum gelişimine etkili olabilecek tüm faktörlerin tanınması, önlenmesi ve tedavisinin geliştirilmesi amacıyla daha büyük hasta grupları ile yapılan çalışmalara ihtiyaç duyulmaktadır.

Abstract:
Introduction & Objectives: Nowadays, with the increase in life expectancy, the incidence of hip fracture has increased in the elderly population. One of the most common complication after hip fracture surgery is delirium. Emergency, cardiac or major orthopedic surgeries are the cases with the highest incidence. Postoperative delirium is associated with increased mortality, hospital-acquired complications, persistent cognitive impairment, poor functional recovery, and increased healthcare costs. In this study, we aimed to examine the effect of anesthesic procedure which is applied and other perioperative factors affecting the delirium after hip fracture surgery in elderly patients who were operated for hip fracture in our clinic.
Material & Methods: Patients aged 65 and over who were operated for hip fracture at Hacettepe University Medical Faculty Hospital between January 2015 and December 2019 were included in the study. Demographic and clinical characteristics of the patients were obtained retrospectively from the hospital electronic database. The diagnosis of delirium was determined on the basis of the "Confusion Assessment Method (CAM-ICU)", which is routinely evaluated in intensive care unit admission in our clinic. The effects of anesthesia techniques and other perioperative factors on postoperative delirium were investigated by statistical methods.
Results: A total of 167 patients [121 (72.5%) females and 46 (27.5%) males] included in the study had an median age of 83 (65-95). One hundred six (63.5%) patients were operated under general anesthesia and 61 (36.5%) patients under regional anesthesia. Among the anesthetic agents administered (both for general anesthesia and sedation); propofol, rocuronium, sevoflurane, fentanyl, nitrous protoxide, midazolam, remifentanil, ketamine, dexmedetomidine and thiopental were not statistically significantly associated with postoperative delirium. Statistically significant correlations were found between modified fragility index, use of anticoagulant drugs, length of hospital stay, patient age, dementia, and intraoperative desflurane use and postoperative delirium.
Conclusion: Our study showed that increasing age, presence of dementia, increased modified fragility index and prolonged hospitalization were risk factors for postoperative delirium; however, anesthesia methods were not associated with the development of postoperative delirium. Factors associated with postoperative delirium were revealed. Increasing age, presence of dementia, increased fragility and prolonged use of hospitalization were shown to be risk factors for postoperative delirium by statistical analysis. Delirium seen in the postoperative period in geriatric patients is an important cause of morbidity and mortality. Therefore, studies with larger patient groups are needed to improve the prevention, diagnosis and treatment of delirium.