Deleuze ve Guattari'nin 'Anti-ödipus: Kapitalizm ve Şizofreni 1' adlı eseri üzerine bir çalışma /
Yazar: AYDIN ŞAHİN
Danışman: PROF. DR. EROL KUYURTAR
Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Felsefe = Philosophy
Dizin: Arzu = Desire ; Bilinçdışı = Unconscious ; Deleuze, Gilles = Deleuze, Gilles ; Felsefi düşünce = Philosophical thought ; Guattari, Felix = Guattari, Felix ; Kapitalizm = Capitalism ; Psikanaliz = Psychoanalysis ; Şizofreni = Schizophrenia

Özet:
Felsefi düşünceler; psikoloji, sosyoloji, siyaset gibi birçok alan içerisinde yarattığı perspektiflerle toplumsal yaşamın ve öznel varoluşun inşasında önemli bir yere sahiptirler. Ancak Platondan beri devam eden ontolojik, etik, politik, epistemolojik düşünceleri içeren geleneksel felsefe (majör felsefe), Deleuze ve Guattari'ye göre yerleşik, sabit, köktenci ve tümel yapılarıyla, yaşamı aşkınlık fikriyle sarılmış olan bilinçle açıklarken, aynı zamanda erk mekanizmalarınca kullanılmaktadırlar. Nitekim kapitalizm, psikanaliz aracılığıyla geleneksel felsefi düşünceleri, arzuyu kanalize edilmiş yollara sokarak toplumsal denetimi sağlamada ve artı-değer gasp etmede kullanmaktadır. Ancak arzu, denetim aracı olduğu kadar, kitle hareketlerinde, devrimlerde görüldüğü gibi karşı yatırımları da meydana getirmektedir. Bu sebeple Deleuze ve Guattari, kapitalizmden kaçış için arzuyu özgürleştirmeyi ve buna bağlı olarak öznel ve kolektif dönüşümü mümkün kılmayı önerirler. Bunun için erk mekanizmalarının bireylerde yarattığı arzuyu analiz edecek materyalist şizoanalizi ve bu analizi yarattıkları minör felsefelerini sunarlar. Bu felsefede Deleuze'ün felsefi birikimi, Guattari'nin klinik psikiyatri araştırmaları ve her ikisinin politik görüşleri yer alırken, felsefelerinin oluşumunda, arzuyu esir alan tüm kalıplaşmış düşünceleri yıkan Nietzsche ve Spinoza felsefeleri büyük önem arz eder. Ayrıca onların felsefelerinde Karl Marx'ın emek-değer teorisi ve Sigmund Freud'un libidonun keşfi önemli bir yere sahiptir. Öte yandan Marx, emek üretiminde arzuya yer vermediğinden, Freud ise psikanalizle arzulama-üretimini kapitalizmin yararına içkin üretiminden uzaklaştırmasından ötürü eleştirilir. Tüm bu yaptıkları kritiklerle felsefenin kavram yaratmak olduğunu savunarak yeni kavramlarla minör felsefelerini ve şizoanalizi üretirler. Böylece arzu, geleneksel felsefenin eksiklik tasavvuruna karşı olarak; bilinçdışı üretimiyle oluşta açığa çıkan olaylar ilişkiler, bedenlerle açıklanır. Makine ve üretim nosyonlarıyla açıkladıkları oluşun bu unsurları, arzunun etkilerinin gözlemlenmesine olanak tanır. Böylece bu etkiler üzerinden analizlerini gerçekleştiren şizoanaliz, bilinçdışını arzuyu bastıran temsillerinden temizleyerek, onu içkin üretim süreci olan şizofrenik sürecine döndürmeye çalışır.

Abstract:
Philosophical thoughts; They have an important place in the construction of social life and subjective existence with their perspectives they have formed in many fields such as psychology, sociology and politics. However, traditional philosophy (major philosophy), which includes ontological, ethical, political, and epistemological thoughts, which has been continuing since Plato, explains life with its established, fixed, fundamentalist, and universal structures according to Deleuze and Guattari, while at the same time they are used by the mechanisms of power. Capitalism uses traditional philosophical ideas through psychoanalysis to achieve social control and seize surplus-value by channeling desire into channeled paths. But desire generates counter-investments, as seen in mass movements and revolutions, as well as a means of control. This is why Deleuze and Guattari propose to liberate the desire to escape capitalism and, accordingly, to enable subjective and collective transformation. For this, they present the materialist schizoanalysis that will analyze the desire created by the power mechanisms in individuals and the minor philosophies they create in this analysis. In this philosophy, while Deleuze's philosophical background, Guattari's clinical psychology research, and the political views of both are included, in the formation of their philosophies, the philosophies of Nietzsche and Spinoza, which destroy all stereotypes that capture desire, are of great importance. Also, in their philosophies, Karl Marx's labor theory of value and Sigmund Freud's discovery of libido have an important place. On the other hand, Marx is criticized for not allowing desire in the production of labor, while Freud, by psychoanalysis, is criticized for removing desire-production from its imminent production for the benefit of capitalism. With all these criticisms, they argue that philosophy is to create concepts, and they produce minor philosophies and schizoanalysis with new concepts. Thus, desire is against the traditional philosophy's deficiency of imagination; The events that occur in the unconscious production are explained by relationships and bodies. These elements of being explained by machine and production notions allow observing the effects of desire. Through these effects Schizoanalysis which make analys, by clearing the unconscious from the representations that suppress desire, it tries to return it to the immanent production process which is a schizophrenic production.