Okul çağındaki çocuklarda beslenme alışkanlıklarının ağız-diş sağlığı ve ağız florasındaki lactobacıllus türleri üzerine etkilerinin incelenmesi
Investigation of the effects of nutritional habits on oral health and lactobacillus species in oral flora in school aged children
Yazar: DİCLE KARĞIN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. BURCU İREM OMURTAG KORKMAZ
Marmara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Ağız florası = Mouth flora ; Ağız sağlığı = Oral health ; Beslenme = Nutrition ; Beslenme alışkanlıkları = Nutritional habits ; Beslenme incelemeleri = Nutrition surveys ; Diş sağlığı araştırmaları = Dental health surveys ; Lactobacillus = Lactobacillus ; Okul çağı dönemi = Latency period ; Çocuklar = Children

Özet:
Amaç: Bu çalışma okul çağındaki çocuklarda beslenme alışkanlıklarının ağız-diş sağlığı ve ağız florasındaki lactobacillus türleri üzerine etkilerinin incelenmesi amacı ile planlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Marmara Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi Pedodonti kliniğine başvuran 6-14 yaş aralığındaki 112 çocuk ve ailelerinin katılımı ile gerçekleştirilmiştir. Veri toplama aracı olarak değerlendirme anketi uygulanmış ve katılımcıların 24 saatlik geriye dönük besin tüketim kayıtları alınmıştır Antropometrik ölçümleri alınan katılımcılardan tükürük örnekleri toplanmıştır. Çalışmaya katılan çocukların ağız diş muayeneleri yapılmıştır.
Bulgular: Çalışmaya katılan çocukların %44,6'sı erkek, %55,4'ü kızdır. Çocukların %56,3 normal BKİ'ye sahip iken %36,6'sının şişman-obez, %7,1'inin ise zayıftır. Çocukların diyet kaliteleri Sağlıklı beslenme İndeksi'ne göre değerlendirildiğinde %89,3'ünün "zayıf diyet", %10,7'sinin ise "orta düzey diyet" olduğu bulunmuştur. Çocukların %11,6'sının diş fırçalama alışkanlığının olamadığı belirlenmiştir. Çalışmaya katılan çocukların %85,7'sinin en az bir diş çürüğü, %88,4'ünün en az bir diş dolgusu ve %6,3'ünün en az bir diş kaybı olduğu saptanmıştır. Çocukların DMFT indeksi ortanca değeri 6,0 olup kız ve erkek çocuklar arasında anlamlı bir fark bulunmamıştır (p>0,05). DMFS indeksi ile çocukların ana öğün sayısı arasında pozitif yönlü zayıf bir ilişki bulunmuştur (p<0,05). Atıştırmalık olarak meyve tüketen çocukların DMFS indeksi ortalamaları meyve tüketmeyenlere göre daha yüksek bulunmuştur (p<0,05). Çocukların BKİ'leri ile çürük sayısı arasında negatif yönlü zayıf (p<0,001) ve DMFS indeksi arasında negatif yönlü çok zayıf korelasyon bulunmuştur (p<0,05). Tükürük örneği alınan çocukların %5'inde laktobasil varlığı gözlenmiş olup tükürük örneklerinde laktobasil bulanan çocukların çürük diş sayıları laktobasil bulunmayan çocuklara göre daha yüksek bulunmuştur (p<0,05).
Sonuçlar: Çocuklarda aşırı kilo alımı ile BKİ artışına sebep olan sağlıksız atıştırmalıklar, yüksek kalorili yiyecek tüketimleri sınırlandırılmalı ve çocuklar sağlıklı beslenme alışkanlıklarına teşvik edilmelidir.  

Anahtar Sözcükler: Okul çağı çocuklar, ağız sağlığı, Sağlıklı Beslenme İndeksi, lactobacillus

Abstract:
Objective: This study was planned with the aim of investigation of the effects of nutritional habits on oral health and lactobacillus species in oral flora in school aged children.
Study design/ methodology: This study was carried out with the participation of 112 children aged 6-14 and their parents who applied to the Pedodontics Clinic Dental Faculty of Marmara University. An evaluation questionnaire was used as a data collection tool and 24-hour recall food consumption records of participants were collected. Saliva samples were collected from participants who had anthropometric measurements. Dental examinations were performed with children participated in the study.
Findings: 44,6% of the children were male and 5,4% were female. While 56,3% of the children had normal BMI, 36.6% were overweight-obese and 7.1% were weak. When children's dietary qualities were evaluated according to the Healthy Eating Index, it was found that 89,3% were "poor diet" and 10,7% were "moderate diet". It was determined that 11,6% of the children could not have a toothbrushing habit. It was determined that 85,7% of the children participating in the study had at least one decay, 88,4% had at least one filled and 6,3% had at least one missing teeth. Median of the DMFT index were 6,0 and there was no significant difference between boys and girls (p>0,05). There was a positive correlation between the DMFS index and the number of main meals in children (p<0,05). Average of DMFS index of children who consumed fruit as a snack was higher than children who do not consume fruit (p<0,05). There was a negatively weak correlation between the BMI of children and the number of caries (p<0,001) and DMFS index (p<0,05). Lactobacillus was detected in 5% of children receiving saliva, and the number of decay in children who were lactobacilli was higher in saliva samples than in children without lactobacilli (p<0,05). 
Results: Unhealthy snacks that cause excessive weight gain and increased BMI in children should be restricted to high calorie food consumption and children should be encouraged to have healthy eating habits.

Keywords: School aged children, oral health, Healthy Eating Index, lactobacillus