Kekeleyen ve kekelemeyen çocukların bilgi işlemleme süreçlerinin karşılaştırılması
Comparison of data processing processes of stutter and non-stutter children
Yazar: AYŞE FATMA ÇELİK YILDIRIM
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ EVRİM GERÇEK
Üsküdar Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Dil ve Konuşma Terapisi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Dilbilim = Linguistics
Dizin: Bellek = Memory ; Bilgi işleme = Information processing ; Bilişsel işlev = Cognitive function ; Dikkat = Attention ; Kekemelik = Stuttering ; Çocuklar = Children ; Öğrenme = Learning ; İşlemlenme = Processing

Özet:
Son yıllarda kekemelik ile yönetici işlev ilişkisini araştıran çalışmalar artmaktadır. Bu çalışmanın amacı kekeleyen ve kekelemeyen çocuklar arasındaki bilgi işlemleme süreçlerini karşılaştırmalı olarak inceleyerek kekemelikte yönetici işlev etkisini ortaya koymaktır.
Çalışmaya kekemeliği olan 16, kekemeliği olmayan 17 olmak üzere toplamda 33 çocuk katılmıştır. Kekemeliği olan grubun kekemelik dışında başka herhangi bir probleminin olmamasına dikkat edilmiştir. Çocuklara Görsel İşitsel Sayı Dizileri Testi B Formu, İşaretleme Testi ve Sayı Dizisi Öğrenme Testi uygulanarak gruplar arasında farklılık olup olmadığı araştırılmıştır.
Sonuç olarak, Sayı Dizisi Öğrenme Testi toplam puanları açısından yapılan gruplar arası karşılaştırmada kekeleyen ve kekelemeyen çocukların genel öğrenme yeteneğine ilişkin bir farklılık bulunmadığı, Görsel İşitsel Sayı Dizileri Testi B Formunda bulunan işitsel sözel, işitsel yazılı, görsel sözel, görsel yazılı puanlar karşılaştırıldığında iki grup arasında anlamlı bir farklılık bulunmadığı fakat kekeleyen çocuklarda işitsel uyarım ve görsel uyarım puanları arasında anlamlı bir farklılık bulunarak kekeleyen bireylerin görsel uyaranı işitsel uyarana göre daha kolay işlemlediği, İşaretleme Testi' nde ise kekeleyen ve kekelemeyen çocuklar arasında sadece düzenli şekiller toplam hata puanları arasında anlamlı bir farklılık bulunarak kekeleyen bireylerin daha fazla hata yaptıkları, diğer hata puanları ve tarama süresi puanları açısından ise anlamlı bir farklılığın bulunmadığı bulgularına ulaşılmıştır. Bu bulgular baz alındığında çalışmanın daha fazla katılımcılar ve farklı bozukluk türlerine sahip bireylerle yapılmasının sonucu etkileyeceği düşünülmektedir.
Anahtar Kelimeler: Kekemelik, Yönetici işlevler, Bellek, Dikkat, Öğrenme

Abstract:
In recent years, there has been an increasing number of studies investigating the relationship between stuttering and executive function. The aim of this study is to examine comparatively the information processing processes between stuttering and non-stuttering children and to reveal the executive function effect on stuttering.
	A total of 33 children, 16 with stuttering and 17 without stuttering, participated in the study. It was paid attention that the group with stuttering did not have any problems other than stuttering. Visual-Aural Digit Span Test Form B, Cancellation Test and Digit Span Learning Test were administered to the children to investigate whether there was any difference between the groups.
	As a result, there was no difference between the groups in terms of the total scores of the Digit Span Learning Test, and there was no difference in the general learning ability of the children who stuttered and did not stutter. There was no significant difference, but there was a significant difference between the auditory stimulation and visual stimulation scores of the children who stutter, so that individuals who stutter process visual stimuli more easily than the auditory stimulus, in the Marking Test, only regular shapes among the children who stutter and do not stutter found a significant difference between the total error scores. İndividuals who stutter make more mistakes, it was found that there was no significant difference in terms of other error scores and screening time scores. Based on these findings, it is thought that conducting the study with more participants and individuals with different disorder types will affect the result.
Keywords: Stuttering, Executive functions, Memory, Attention, Learning