Engelli çocuğu olan bireylerin kendilik algıları ve psikolojik yardım almaya ilişkin tutumları arasındaki ilişki
The relationship between self-perceptions of individuals having disabled children and their attitudes to get psychological help
Yazar: HAZAL GÜNAY
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HATİCE ŞINGIR
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Bakım verenler = Caregivers ; Benlik algısı = Self perception ; Ebeveynlik rolleri = Parental roles ; Engelli kişiler = Disabled persons ; Engelli çocuklar = Disabled children ; Hasta yakınları = Patient nearness ; Kendilik = Self ; Psikolojik yardım = Psychological help

Özet:
Bu araştırmada engelli çocuğu olan bireylerin ebeveyn rolüne ilişkin kendilik algıları ile psikolojik yardım almaya ilişkin tutumları arasındaki ilişki incelenmiştir. Ayrıca çalışmada ebeveyn rolüne ilişkin kendilik algısı alt boyutları ve psikolojik yardım almaya ilişkin tutumun çeşitli değişkenlere göre farklılaşıp farklılaşmadığı araştırılmıştır. Araştırmada betimsel tarama modelindeki ilişkisel tarama yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu Haziran-2021 ve Mayıs-2022 tarihleri arasında Çankaya, Mamak, Yenimahalle, Keçiören ve Altındağ Rehberlik Araştırma Merkezleri özel eğitim bölümüne başvuran 398 ebeveyn oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak "Ebeveyn Rolüne İlişkin Kendilik Algısı Ölçeği", "Psikolojik Yardım Almaya İlişkin Tutum Ölçeği Kısa Formu" ve araştırmacı tarafından geliştirilen "Kişisel Bilgi Formu" kullanılmıştır. Bulguların incelenmesinde Tek Yönlü Varyans Analizi (ANOVA), t testi, Pearson Kolerasyon Analizi teknikleri kullanılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre ebeveyn rolüne ilişkin kendilik algısı alt boyutları rol doyumu, rol dengeleme ile psikolojik yardım almaya ilişkin tutum arasında pozitif yönde anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Ebeveyn rolüne ilişkin kendilik algısı alt boyutlarından rol doyumunun yaşa göre, yeterliliğin gelir düzeyine göre, yatırım alt boyutunun gelir düzeyi ve eğitim durumuna göre, rol dengelemenin de gelir düzeyine göre anlamlı bir farklılık gösterdiği tespit edilmiştir. Psikolojik yardım almaya ilişkin tutumun ise cinsiyete, eğitim düzeyine ve ebeveynin kendisi için bir uzmandan yardım alıp almama durumuna göre anlamlı bir farklılık gösterdiği bulunmuştur. Araştırmanın sonuçları, sınırlılıkları ve uygulayıcılar için öneriler tartışılmıştır.

Abstract:
In this study, the relationship between the self-perceptions of individuals with disabled children regarding the parental role and their attitudes towards getting psychological help was analyzed. In addition, in the study, it was investigated whether the sub-dimensions of self-perception of the parent role and the attitude towards getting psychological help differ according to various variables. The relational survey method in the descriptive survey model was used in the research. The study group of the research consists of 398 parents who applied to the special education department of Çankaya, Mamak, Yenimahalle, Keçiören and Altındağ Guidance Research Centers between June-2021 and May-2022. In the research, " The Self-Perception of Parental Role", "Short Form of Attitudes Toward Seeking Professional Psychological Help Scale" and "The Personal Information Form" developed by the researcher were used as data collection tools. One-way Analysis of Variance (ANOVA), t-test and Pearson Correlation Analysis techniques were used to analyze the results. According to the results of the research, a positive and significant relationship was found between role satisfaction and role balancing which are the sub-dimensions of parental role self-perception and attitude towards getting psychological help. It has been determined that viii
role satisfaction, which is one of the sub-dimensions of the self-perception of the parent role, differs significantly according to the socioeconomic level of the competence, the investment sub-dimension shows a significant difference according to the socioeconomic level and educational status, and the role balancing shows a significant difference according to the socioeconomic level. It was found that the attitude towards getting psychological help showed a significant difference according to gender, education level, and whether the parent received help from a specialist.