Hematolojik maligniteli hastalarda kullanılan farklı solüsyonların oral mukoziti önlemede etkisi
Effect of three different solutions used in patients with hematological malignity on oral mucositis
Yazar: MERVE HARMAN
Danışman: PROF. DR. NİMET OVAYOLU
Gaziantep Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Ağız mukozası = Mouth mucosa ; Benzidamin = Benzydamine ; Kan hastalıkları = Hematologic diseases ; Kanser hastaları = Cancer patients ; Karadut = Black mullberry ; Klorheksidin = Chlorhexidine ; Lenfoma = Lymphoma ; Lösemi = Leukemia ; Stomatit = Stomatitis ; İlaç tedavisi = Drug therapy

Özet:
Çalışma hematolojik maligniteli hastalara uygulanan farklı solüsyonların oral mukozite etkisini değerlendirmek amacıyla; randomize, kontrollü, deneysel olarak yapıldı. Araştırma öncesi gerekli izinler alındı. Hasta sayısını belirlemek için power analizi yapıldı. Birinci gruba klorheksidin glukonat ve benzidamin klorür (29 hasta), ikinci gruba kalsiyum ve fosfat (28 hasta) ve üçüncü gruba karadut şurubu içeren solüsyon (24 hasta) uygulandı. Tedavileri başlamadan bir gün önce uygulamaya başlanıp, hastalar nötropeniden çıkana kadar uygulamaya devam edildi. Araştırmanın verileri soru formu ve Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ)'nün "Mukozit Evreleme Skalası" ile toplandı. Hastaların mukozit düzeyleri her gün değerlendirilip kayıt edildi ve elde edilen veriler ki-kare ile analiz edildi. 7. günde tüm gruplarda Evre 3 ve 4 mukozit görülmediği, Evre 0, 1 ve 2 açısından fark olmadığı belirlendi. 14. günde; üçüncü grupta Evre 2 mukozit  %8,0 oranında görülürken, bu oranın ikinci grupta %17.9, birinci grupta %16.7 olduğu; Evre 3 mukozit ise birinci grupta %6.7 oranında görülürken, ikinci ve üçüncü grupta hiç görülmediği tespit edildi. 21. günde; Evre 3 mukozitin üçüncü grupta %8.0, ikinci grupta %7.1, birinci grupta ise %13.3 olduğu saptandı (p>0.05). Birinci gruba göre ikinci ve üçüncü gruptaki hastalarda mukozit sıklığının daha az olduğu belirlendi. Bu nedenle oral mukoziti önleme ve tedavisinde özellikle karadut ve kalsiyum-fosfat içeren solüsyonların kullanılması önerilebilir.

Abstract:
The purpose of study was to evaluate effect of different solutions administered on patients with hematological malignity on oral mucositis and was conducted as randomized, controlled, experimental. Before study, permission was received. Power analysis was made in order to determine the number of patients. Chlorhexidine gluconate and benzydamine chloride were administered (29 patients) to the first group; calcium and phosphate were administered (28 patients) to the second group, and a solution containing black mulberry syrup was administered (24 patients) to the third group. The administration was initiated before the treatments started and it continued until the patients recovered from neutropenia. The data of the study were collected by using a questionnaire and "Mucositis Grading Scale" of the WHO. The mucositis levels of the patients were evaluated and recorded every day, date were analyzed by using chi-square test. It was found that in all groups on the 7th day, no grade 3 or 4 mucositis was observed. There was no difference in terms of grades 0, 1 and 2. On the 14th day; grade 2 mucositis was observed at the rate of 8.0% in the third group; whereas, this rate was 17.9% in the second group, and 16.7% in the first group; Grade 3 mucositis was observed at the rate of 6.7% in the first group; whereas, this was not observed in the second and third groups. On the 21st day; Grade 3 mucositis was at the rate of 8.0% in the third group, and this rate was 7.1% in the second group and 13.3% in the first group (p>0.05). It was found that frequency of mucositis was low in patients in the second and third groups compared to the first group. Therefore, it could be recommended to use solutions containing especially black mulberry and calcium phosphate.