4-6 yaş Kur'an kurslarında israf kavramı
The notion of waste in 4-6 years old Quran courses
Yazar: FATMA ŞEYDANUR ERBAŞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ İDRİS ERTÜRK
Ordu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Din = Religion

Özet:
İsraf kavramı ve israf etmemenin önemi Diyanet İşleri Başkanlığı'na bağlı 4-6 yaş grubu Kur'an kurslarında kazandırılması hedeflenen değerlerdendir. Çeşitli etkinliklerle ve uygulamalarla birlikte israf etmemenin önemine dair öğrencilerin bu konudaki farkındalıkları artırılmaya çalışılmaktadır. Araştırmanın amacı israf kavramının Diyanet İşleri Başkanlığı'na bağlı 4-6 yaş Kur'an kurslarındaki işlenişini incelemektir. Konunun 4-6 yaş Kur'an kursu öğreticileri tarafından nasıl anlaşıldığı ve günümüzdeki israfın geleneksel israf anlayışından farklılaşıp farklılaşmadığı Kur'an kursu öğreticilerinin görüşleri doğrultusunda öğrenilmeye çalışılmıştır. Aynı zamanda 4-6 yaş Kur'an kurslarında uygulanan öğretim planları, öğretici kitapları ve etkinlik kitaplarının içeriklerinde israf temelli ele alınan üniteler ve konular incelenmeye çalışılmıştır. Bu araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden durum çalışması modeli kullanılmıştır. Çalışmanın birinci kısmını doküman analizi yöntemi teşkil etmektedir. 4-6 yaş Kur'an kurslarında öğretici kitabı olarak kullanılan kitaplar ve öğrenci etkinlik kitapları incelenmiştir. Araştırmanın ikinci basamağında ise gözlem yöntemi kullanılarak, 4-6 yaş Kur'an kursu öğreticilerinin derslerinde israf kavramına yönelik uygulama süreçleri gözlenmiştir. Araştırmanın üçüncü basamağında 4-6 yaş Kur'an kursu öğreticileriyle görüşmeler gerçekleştirilerek, Kur'an kursu öğreticilerinin konu hakkındaki düşünceleri tespit edilmeye çalışılmıştır. Çalışmanın veri toplama sürecinde nitel araştırma yöntem ve teknikleri kullanılmıştır. Araştırma için gerekli olan bilgileri elde etmek için araştırmacı tarafından veri toplama formları geliştirilmiştir. Çalışma verileri, 2023-2024 eğitim-öğretim yılında bizzat araştırmacı tarafından toplanmıştır. Verilerin çözümlenmesi Nvivo nitel analiz programı üzerinden yapılmıştır. Araştırma sonucunda, 4-6 yaş grubu Değerler Eğitimi Programı, öğretici kitabı ve öğrenci etkinlik kitaplarında israf ve tasarruf konusunu doğrudan ele alan içerikler tespit edilmiştir. Genel olarak 4-6 yaş Kur'an kurslarında israf eğitiminin verildiği, öğretimde farklı yöntem ve tekniklerin kullanıldığı, eğitim süreçlerinde aile ve çevre etkisiyle bazı problemlerin yaşandığı, öğreticilerin hizmet içi eğitim gibi taleplerinin olduğu anlaşılmıştır.

Abstract:
Notion of waste and importance of avoiding wasting are among the values that are aimed to be taught in Quran courses in affiliation with The Directorate of Religious Affairs for ages 4-6 years. With activities and applications, it is tried to raise awareness of students for the importance of avoiding wasting. The purpose of the present study is to examine the teaching of the notion of waste in Quran courses in affiliation with The Directorate of Religious Affairs for ages 4-6 years. It was aimed to reveal how the subject was comprehended by the instructors of Quran courses for ages 4-6 years and whether today's sense of waste differed from the traditional sense of waste in line with the views of the Quran course instructors. Additionally, it was aimed to examine the waste-related units and subjects discussed in the contents of teaching plans, instructive books and activity books used in Quran courses for ages 4-6 years. In the study, the case study model which is among qualitative research methods was used. The first section of the study was conducted using the document analysis method. Instructive books and students activity books used in Quran courses for ages 4-6 years were examined. The second section of the study was conducted using the observation method and the application processes of the instructors of Quran courses for ages 4-6 years related to the notion of waste were observed. In the third section of the study, interviews were conducted with the instructors of Quran courses for ages 4-6 years and their views on the subject were tried to be determined. In data collection of the study, qualitative research methods and technics were used. In order to obtain necessary information for the study, data collection forms were developed by the researcher. The study data were collected individually by the researcher during the 2023 and 2024 academic year. The data were analyzed using the Nvivo qualitative analysis program. As a result of the research, the contents directly addressing the issue of waste and saving in the Values Education Program for the 4-6 age group, the instructor book and the student activity books were identified. In general, it was understood that wastage education is given in 4-6 years old Qur'an courses, different methods and techniques are used in teaching, some problems are experienced in the education process due to the influence of family and environment, and the instructors have demands such as in-service training.