Tavşanlarda gebelik boyunca B-mod ve doppler ultrasonografi yardımıyla fötal gelişimin incelenmesi
Assessment of fetal growth by B-mode and doppler ultrasonography in rabbit during pregnancy
Yazar: BERKAY TURNA
Danışman: DOÇ. DR. GÜNEŞ ERDOĞAN
Adnan Menderes Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Doğum ve Jinekoloji (Veterinerlik) Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine
Dizin: Fetal gelişim = Fetal development ; Gebelik = Pregnancy ; Tavşanlar = Rabbits ; Ultrasonografi = Ultrasonography ; Ultrasonografi-doppler = Ultrasonography-doppler ; Umbilikal arterler = Umbilical arteries

Özet:
Sunulan çalışmada, gebe tavşanlarda yapılacak periyodik kontrollerle B-mod/ Doppler USG yöntemleri ile fötus-fötusların intrauterin gelişiminin incelenmesi amaçlandı. Çalışma 10 adet sağlıklı Yeni Zelanda ırkı dişi tavşanda yürütüldü. Aynı ırktan fertil erkek bireylerlerle çiftleşmeyi izleyen 7-9. günler arasında transabdominal USG ile gebelik tanısı yapıldı. Gebelik pozitif olan bireylerde 9-13-16-20-23-27 ve 30 günlerde B-mod ve Doppler USG muayeneleri yapıldı. Fötal canlılık tespiti yapıldıktan sonra örnekleme için sol abdomenin en kaudalinde gözlenen yavru seçildi. Çalışma sonucunda CRL ve TD değerleri ile gebelik günü arasında yüksek pozitif korelasyon kaydedildi (r=0,971; P < 0,001). CRL değeri 16. günden sonraki muayenelerde ekrana sığmadığı için pratik bir şekilde ölçümü mümkün olmadı. Bu parametreler içinde BPD değerinin en yüksek pozitif korelasyon değerini taşıdığı (r=0,981; P < 0,001) ve gebeliğin ikinci ve üçüncü trimesterinde pratik olarak ölçülebildiği tespit edildi. FHR değerinin gebelik yaşı ile pozitif korelasyon gösterdiği (r=0,562; P < 0,001) ve gebelik ilerledikçe kademeli olarak arttığı kaydedildi. Gebeliğin 20. gününde FHR pik değerine ulaştığı, 27. günde ise azaldığı gözlendi (P < 0,05). Pulsatilite ve rezistans indeks değerlerinin gebelik yaşı ile negative korelasyon gösterdiği (r=-0,383; P < 0,01), (r=-0,730; P < 0,001) görüldü. Pulsatil indekste gebelik boyunca önemli bir değişim kaydedilmedi (P > 0,05). Rezistans indekste ise gebeliğin 20. gününe kadar artış (P < 0,01) ardından doğuma kadar stabil seyrettiği gözlendi.
Sonuç olarak bu çalışma ile sağlıklı tavşan fötuslarının intrauterin gelişimi ve umbilical arterdeki Doppler indekslerine ait standart eğri çıkarılmış oldu. Diğer evcil hayvan türlerinden farklı olarak, gebeliğin ikinci trimesterinde FHR değerinin giderek artan bir eğri gösterdiği kaydedildi.

Abstract:
The objective of this study was to evaluate the biometric parameters of rabbit foetuses and haemodynamic changes in a. umbilicalis blood flow during gestation. Ten healthy New-Zealand white female rabbits weighing 3.6 - 4.1 kg were studied. The day of controlled mating with sexually active bucks, was considered Day 0 of pregnancy. On days 7-9 post-mating, pregnancy diagnosis was confirmed by ultrasonography using a micro convex probe of 8 MHz. B-mode and Doppler ultrasonography were performed at 3-4 day intervals until delivery. The measurements of Crown-rump-length (CRL) Bi-parietal diameter (BPD), Trunk diameter (TD) were recorded from the most caudal foetus, positioned in the left uterus horn. Additionally, Foetal-Heart-Rate (FHR), arterial pulsatility and resistance indices (PI, RI) were evaluated from the mid-cord site of the umbilical cord. Parturitions were occurred at 28±0.5 day (SEM) after mating normally. CRL and TD values were in high positive correlation with the gestational age (r=0.972; p<0.001). Of these parameters, BPD values was the most correlated with the gestational age (r=0.981; p<0.001) and were able to measurable in second and third trimester practically. Meanwhile CRL values were recorded in only second trimester due to possibility of fitting on the screen. FHR was in positive correlation with the gestational age (r=0.562; p<0.001) and increased gradually as the pregnancy progressed. Peak values of FHR were recorded on 20th day and decreased on 27th day of pregnancy (p<0.05). Pulsatility and resistance indices negatively correlated with gestational age (r=-0.383; p<0.01) and (r=-0,730; p<0.001), respectively. PI value has not significantly change during pregnancy. From day 20 onwards, RI of umbilical artery decreased (p<0.01), after then, RI curve was stable until parturition.
In contrast to other domestic species, the FHR curve ascending along with the progressive of second third of pregnancy is remarkable.  This work provides additional values that might be useful when evaluating foetal growth and functional haemodynamic changes of foetuses in rabbit pregnancies and may be used in further studies.