Duygusal yeme, uyku kalitesi ve savunmamekanizmaları arasındaki ilişkininincelenmesi
The investigation of the relationshipbetween emotional eating, sleep quality, anddefense mechanisms
Yazar: ESMANUR KÜPDEL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AYŞE ALTUNKAYA ERDOĞMUŞ
İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Beslenme ve yeme bozuklukları = Feeding and eating disorders ; Duygusal yeme = Emotional eating

Özet:
Mevcut araştırma duygusal yeme, uyku kalitesi ve savunma mekanizmaları arasındaki
ilişkiyi incelemek ve duygusal yemenin üzerinde uyku ve savunma mekanizmalarının
etkisini araştırmak amacıyla yapılmıştır. 18-65 yaş arasındaki 202 katılımcı ile
yürütülen çalışmada veriler çevrimiçi olarak toplanmıştır. Katılımcılara sırasıyla
Duygusal Yeme Ölçeği (DYÖ), Pittsburgh Uyku Kalitesi İndeksi (PUKİ) ve Savunma
Biçimleri Testi (SBT) uygulanmıştır. SPSS-27 programı kullanılarak One-Way
ANOVA, Bağımsız Örneklem t Testi, non parametrik Mann-Whitney U testi, non
parametrik Kruskal Wallis-H testi, Pearson ve Spearman korelasyon analizi ve
regresyon analizi yapılmıştır. Uygulanan analizler sonucunda kadın ve erkek
katılımcılarda savunma mekanizmaları alt boyutlarında anlamlı bir farklılık
görülmezken duygusal yeme ölçeğinin gerginlik durumlarında yeme, olumsuz
duygular ile başa çıkabilme için yeme alt boyutlarında ve duygusal yeme ölçeği toplam
puanında ve PUKİ bileşenlerinden uyku süresi ve alışılmış uyku etkinliği
bileşenlerinde anlamlı bir fark bulunmuştur.
Korelasyon analizi sonuçları duygusal yeme ölçeği gerginlik durumlarında yeme alt
boyutu ile PUKİ bileşeni olan öznel uyku kalitesi arasında pozitif yönde anlamlı
ilişkiler olduğunu göstermektedir. Savunma biçimleri testi ile duygusal yeme ölçeği
arasında pozitif yönlü bir ilişki; savunma biçimleri testi ile PUKİ arasında ise pozitif
yönlü ilişkiler söz konusudur. Duygusal yeme ölçeği toplam puanı ile toplam PUKİ
puanı arasında pozitif yönlü bir ilişki olduğu görülmektedir. Savunma biçimleri testi
ile uyku bozukluğu arasında ise pozitif yönlü anlamlı bir ilişki söz konusudur.
Regresyon analizine göre ilkel savunmalar puanının duygusal yeme ölçeği toplam
puanını anlamlı ve pozitif yönde yordadığı, uyku latansı puanının duygusal yeme ölçeği toplam puanını anlamlı ve pozitif yönde yordadığı ve gündüz işlev
bozukluğunun duygusal yeme ölçeği toplam puanını anlamlı ve pozitif yönde
yordadığı görülmüştür. Bağımsız değişkenler, duygusal yeme değişkenini %14,1
oranında yordamaktadır. Sonuç olarak mevcut tez çalışmasında elde edilen bulgular
duygusal yeme, uyku kalitesi ve savunma mekanizmaları arasındaki ilişkiye dair fikir
vermektedir.

Abstract:
The current study was conducted to examine the relationship between emotional
eating, sleep quality and defense mechanisms and to investigate the effects of sleep
and defense mechanisms on emotional eating. Data were collected online in the study
conducted with 202 participants between the ages of 18-65. The Emotional Eating
Scale (EES), Pittsburgh Sleep Quality Index (PSQI) and Defense Styles Test (DST)
were applied to the participants, respectively. One-Way ANOVA, Independent Sample
t Test, non-parametric Mann-Whitney U test, non-parametric Kruskal Wallis-H test,
Pearson and Spearman correlation analysis and regression analysis were performed
using the SPSS-27 program. As a result of the applied analyses, no significant
difference was found in the defense mechanisms sub-dimensions of the emotional
eating scale, eating to cope with negative emotions sub-dimensions, emotional eating
scale total score and sleep duration and habitual sleep efficiency components of the
PSQI. The correlation analysis results show that there are positive and significant
relationships between the emotional eating scale stress eating sub-dimension and the
subjective sleep quality component of the PSQI. There is a positive relationship
between the defense styles test and the emotional eating scale; and there are positive
relationships between the defense styles test and the PSQI. There is a positive
relationship between the emotional eating scale total score and the total PSQI score.
There is a positive and significant relationship between the defense mechanisms scale
and sleep disturbance. According to the regression analysis, it was seen that the
primitive defenses score significantly and positively predicted the emotional eating
scale total score, the sleep latency score significantly and positively predicted the
emotional eating scale total score, and daytime dysfunction significantly and positivelypredicted the emotional eating scale total score. The independent variables predicted
the emotional eating variable by 14.1%. As a result, the findings obtained in the current
thesis study provide insight into the relationship between emotional eating, sleep
quality, and defense mechanisms.