Aile konutuna dayalı tapu iptali ve tescili
Cancellation and registration of deed based on family residence
Yazar: VELİ SEFİL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ORHAN ÇETİN
Çağ Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Hukuk = Law

Özet:
Çalışma konumuzu " Aile Konutuna Dayalı Tapu İptali ve Tescili " oluşturmaktadır. 
Aile konutu şerhi, ilk kez 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 194' üncü maddesi ile Türk hukukuna girmiştir. Bu düzenleme; ailenin ekonomik bütünlüğünü ve aile yapısını korumak adına öngörülmüş olup, aile konutu olarak kullanılan taşınmazın, malik olan eş tarafından, diğer eşin açık rızası bulunmaksızın devredilemeyeceği ya da aile konutunun üzerindeki hakların sınırlanamayacağı belirtilmiştir. Aynı maddenin üçüncü fıkrasında da aile konutu olarak kullanılan taşınmaz üzerinde, taşınmazın maliki olmayan eşin tapu kütüğüne aile konutu şerhinin verilmesini tapu müdürlüğünden isteyebileceği hükmü düzenlenmiştir. Aile konutu olarak kullanılan taşınmazın tapu kütüğüne aile konutu şerhi işlenmemesine rağmen taşınmazın maliki olan eşten taşınmazı devralan üçüncü kişilerin tapu siciline güven ilkesi kapsamında ayni hak kazanmaları diğer eşin rızasının bulunmadığı gerekçesiyle engelleyip engelleyemeyeceği konusu doktrinde tartışmalıdır. Türk Medeni Kanunu'nun 1023' üncü maddesi gereği tapu kütüğünde aile konutu şerhi bulunmayan taşınmaz üzerinde iyi niyetli üçüncü kişinin ayni hak kazanımının korunması gerekir.  Yargıtay, 2015 yılına kadar vermiş olduğu kararlarda aile konutu şerhi bulunmayan taşınmazlarda aile konutu üzerinde üçüncü kişilerin iyi niyetle ayni hak kazanılacağına hükmetmiştir. Ancak sonrasında bu görüşünü değiştirerek aile birliğinin bütünlüğünü korumak amacıyla üçüncü kişilerin iyi niyetli ayni hak kazanımlarının korunmaması yönünde kararlara hükmetmiştir. Bu çalışmada aile konutu şerhinin hukuki niteliği, etkisi ve özellikle iyi niyetli üçüncü kişilerin ayni hak kazanmaları bakımından hukuki sonuçları incelenmektedir.
Çalışmamız üç ana bölümden oluşmaktadır.  Birinci bölümde aile kavramı, aile konutu tanımı ve unsurları, aile konutunun önemi ve korunma yöntemleri ve korunma süresi incelenmiş olup daha iyi anlaşılabilmesi için aile konutunun tanımı yapılarak, önemine ve koruma nedenlerine değinilmiştir. Çalışmamızın ikinci bölümünde, aile konutu şerhi, şerhin konulması ve kaldırılması üzerinde durulmuştur. Çalışmamızın üçüncü bölümünde ise çalışmamızın asıl konusu olan aile konutuna dayalı tapu iptali ve tescili davası, tapu siciline güven ilkesi, üçüncü kişilerin iyi niyetinin nasıl değerlendirildiği ve buna bağlanan sonuçlar Yargıtay kararları ışığında açıklanmıştır.

Abstract:
The subject of this study is " The Case for Cancellation and Registration of Deed Based on Family Residence".
The family residence annotation was mentioned in Turkish law for the first time with the 194th article of the Turkish Civil Code No. 4721. With this regulation, it is foreseen to protect the economic integrity and the structure of the family, and it is stipulated that the immovable used as a family residence cannot be transferred by the owner spouse without the express consent of the other spouse, or the rights on the family residence cannot be limited. In the third paragraph of the same article, it is stipulated that the spouse who does not own the immovable, on the immovable that is used as a family residence may request from the land registry directorate that the family residence annotation be given to the land registry. Although the family residence annotation is not registered in the land registry of the immovable used as a family residence; It is controversial in the doctrine whether the third parties who take over the immovable from the spouse who is the owner of the immovable, can be prevented the acquisition of real rights within the scope of the principle of trust in the land registry on the ground that the other spouse does not consent. Pursuant to Article 1023 of the Turkish Civil Code, the real right acquisition of a bona fide third party must be protected on the immovable that does not have a family residence annotation in the land registry. The Supreme Court, in its decisions until 2015, ruled that in real estates that do not have a family residence annotation, third parties will gain real rights in good faith on the family residence. However, the court later changed this view and ruled that the bona fide real rights acquisitions of third parties should not be protected in order to protect the integrity of the family unity. In this study, the legal nature and effect of the family residence annotation and its legal consequences, especially in terms of the acquisition of real rights by bona fide third parties, are studied.
Our work consists of three main parts. In the first chapter; the concept of family, the definition of family residence and its elements, the importance of family residence and its protection methods, and the duration of protection are studied, the definition of family residence is made and its importance and protection reasons are mentioned for better understanding. In the second part of the study, the annotation of the family residence, the placement and removal of the annotation are emphasized. In the third part of the study; The main subject of the study, the title deed cancellation and registration case based on family residence, the principle of trust in the land registry, how the goodwill of third parties is evaluated and the results related to this are explained by citing the Supreme Court decisions.