Kanser hastalarının gereksinimlerine bütüncül yaklaşım
Holistic approach to the needs of cancer patients
Yazar: FERDA UÇKUN CEYLAN
Danışman: DOÇ. DR. UMUT GÖK BALCI
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İzmir Tepecik Eğt. ve Arş. Hast. / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Distres düzeyi = Distress level ; Hasta bakımı = Patient care ; Kanser hastaları = Cancer patients ; Neoplazmlar = Neoplasms

Özet:
Amaç: Kanser tüm dünyada ve ülkemizde insidansı giderek artan kronik bir hastalıktır. Hastalık süreci boyunca hastaların çeşitli gereksinimleri olmakta ve hastaneye başvurmaktadırlar. Bu süreçte hastaların sorunlarına bütüncül yaklaşım önemlidir. Karşılanmamış gereksinimlerin hastaların tedaviye uyumunu azalttığı, fiziksel ve psikolojik morbiditelere yol açabildiği bildirilmiştir. Bizim çalışmamızda farklı kanser türlerinde ve evrelerindeki hastalara bütüncül bir açıdan yaklaşıp gereksinimlerini gözden geçirmek amaçlanmıştır. Elde ettiğimiz sonuçlarla sağlık çalışanlarının kanser hastalarının gereksinimlerine karşı farkındalığını arttırma ve böylece hastaların distres düzeylerini azaltma konusunda yapılabilecek çalışmalara katkıda bulunma şansımız olabilecektir.
Gereç ve Yöntem: SBÜ İzmir Tepecik Eğitim ve Araştırma Hastanesi Tıbbi Onkoloji polikliniklerinde Şubat-Mart 2020 tarihleri arasında kanser tanısı almış 173 hasta çalışmaya alındı. Sosyodemografik bilgiler ve James Destekleyici Bakım Gereksinimlerini Belirleme Ölçeğini içeren anket formu yüz yüze anket yöntemi ile gerçekleştirildi. Gruplar arasındaki farklılıklar numerik değişkenler Mann Whitney u ve Kruskallwalllis, kategorik değişkenler ki-kare testi ile analiz edildi.
Bulgular: Çalışmamıza 109'u (%63,01) kadın, 64'ü (%36,99) erkek olmak üzere toplam 173 hasta katılmıştır. Hastalarımızın toplam puanı 144 olan James destekleyici bakım gereksinimleri ölçeğinden aldığı puan ortalaması 36,13 bulunmuştur. Kadınların sağlık bakımı ile ilgili sorunlar ve bilişsel sorunlar harici bölümlerin hepsinde gereksinimlerinin istatistiksel anlamlı olarak erkeklerden yüksek olduğu saptanmıştır. Toplam puan ortalamalarına karşılaştırıldığında kadınların (p<0,01), 18-45 yaş aralığındakilerin(p=0,01) ve anne-babası bakım veren(p=0,048) grubun puanları daha yüksek bulunmuştur. 'Şu an sizin için en çok duygusal sıkıntı oluşturan şey nedir' sorusuna 'Destek Yoksunluğu' diyen grubun toplam puanı da daha yüksek bulunmuştur. (p=0,002)
Sonuç: Sonuçlarımıza göre hastalarımızın karşılanmamış bakım gereksinimleri çok yüksek düzeyde değildir. Bununla birlikte hastaların fiziksel sorunlar haricindeki bölümlerde de sorunlar yaşadığı ortaya konmuştur. En çok karşılanmamış bakım gereksinimlerinin duygusal alanda olduğu görülmüştür. Kadınların kanser sürecindeki gereksinimleri erkeklerden daha yüksek saptanmıştır. Bu gereksinimlere sağlık çalışanlarının farkındalığı arttırılmalıdır. Anahtar Kelimeler: Kanser, Destekleyici Bakım, Distres

Abstract:
Aim: Cancer is a chronic disease with an increasing incidence all over the world and in our country. During the disease process, patients have various needs and apply to the hospital. In this process, a holistic approach to the problems of patients is important. It has been reported that unmet needs can reduce patients' adherence to treatment and lead to physical and psychological morbidities. In our study, it was aimed to approach patients with different cancer types and stages from a holistic perspective and review their needs. With the results we have obtained, we will have a chance to contribute to the studies that can be done to increase the awareness of the healthcare professionals about the needs of cancer patients and thus to reduce the distress levels of the patients.
Materials (Patients) and Methods: 173 patients diagnosed with cancer in the Medical Oncology outpatient clinics of SBU Izmir Tepecik Training and Research Hospital between February and March 2020 were included in the study. A questionnaire including sociodemographic information and the James Supportive Care Screening was administered by face-to-face survey method. Differences between groups were analyzed by numerical variables Mann Whitney and Kruskallwalllis, and categorical variables by chi-square test.
Results: A total of 173 patients, 109 (63.01%) female and 64 (36.99%) male, participated in our study. The mean score of our patients on the James supportive care needs scale was found to be 36.13, with a total score of 144. It was determined that the needs of women were statistically significantly higher than men in all departments except health care-related problems and cognitive problems. When the total mean scores were compared, the scores of the women (p<0.01), those aged 18-45 years (p=0.01) and the group whose parents gave care (p=0.048) were found to be higher. The total score of the group that answered "Lack of Support" to the question "What is the most emotional distress for you right now" was also found higher. (p=0.002)
Conclusion: According to our results, the unmet care needs of our patients are not very high. However, it has been revealed that patients have problems in departments other than physical problems. It was observed that the most unmet care needs were in the emotional domain. The requirements of women during the cancer process were found to be higher than men. Awareness of health workers on these needs should be increased. Keywords: Cancer, Supportive Care, Distress