Orta mesafe koşan yarış atlarında performansın değerlendirilmesi ve yarış performansıyla ilişkisinin araştırılması
Performance evaluation in mid-distance race horses and investigations of its relation with race performances
Yazar: YİĞİT TEPEOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. ZEKİNE PÜNDÜK
Balıkesir Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Spor = Sports
Dizin: Antrenman = Training ; Atlar = Horses ; Kalp hızı = Heart rate ; Nabız = Pulse ; Nabız = Pulse ; Spor müsabakaları = Sport competitions ; Yarış atları = Racehorses ; Yarış performansı = Racing performance

Özet:
Bu çalışmada, yarış atlarında uygulanan standart antrenman programının fiziksel performansa ve hematolojik verilere etkisinin araştırılması hedeflendi.
Çalışmaya Türkiye Jokey Kulübü (TJK) pasaportlu, 3-4 yaş arası, 420 - 520 kg vücut ağırlığında, 5 İngiliz yarış atı dahil edildi. Doğal ortamlarında yaklaşık 6 ay antrenman yapan atlara, 2 ayda bir fiziksel performans testleriyle birlikte, alınan venöz kandan hemogram değerleri ölçüldü ve antrenmanın bu parametrelere etkisi değerlendirildi.
Atlardan performans testlerine uygun olarak 2., 4., ve 6. aylarda alınan istirahat kan örneklerinde: beyaz kan hücreleri [WBC; lenfosit (LYM), nötrofil (NEU)], eritrosit (RBC), monosit (MO), hemoglobin (Hb), eritrosit hacmi (MCV), ortalama hemoglobin konsantrasyonu (MCHC), ortalama trombosit hacmi (MPV) ölçüldü. Tekrarlayan ölçümlerde, hematolojik parametrelerde istatistiksel olarak anlamlı bir fark görülmedi (p>0.05). Ölçümler arasındaki değişiklikler yüzdesel olarak ifade edildiğinde, WBC ve NEU değerinin son testte sırasıyla %6 ve %10 oranında arttığı, RBC değerinin %7, LYM ve MONO değerlerinin ise %1 oranında azaldığı tespit edildi. Performans testlerinde, 1.000 m koşu derecesinin istatistiksel olarak son testte anlamlı düzeyde düştüğü gözlemlenirken (p≤0.05), istirahat nabzının %9, toparlanma nabzının %12 oranında düşüş gösterdiği belirlendi.
Bu çalışma sonuçlarına göre, yarış atlarında uygulanan standart antrenman programının hemogram değerlerini olumsuz yönde etkilemediği ve kardiyovasküler dayanıklılığı olumlu yönde geliştirdiği tespit edilmiştir. Bununla birlikte, uygulanan antrenman programı 1.000 m test performansını olumlu yönde etkilemiştir. Sonuç olarak, antrenörlerin 1.000 - 2.000 m mesafeler arası yarışları tercih etmelerinin daha avantajlı olabileceği yorumu yapılabilir.

Anahtar Kelimeler: Antrenman programı, Ġngiliz yarıĢ atı, nabız yanıtı, yarıĢ performansı.

Abstract:
In this study, it was aimed to investigate the effect of the standard training program on physical performance and haematological parameters of the race horses.
The sample of the study consisted of 5 British racehorses with Turkey Jockey Club (TJK) passports. The horses' age 3-4 years and body weight 420 - 520 kg were joined in this study. 
The horses were trained in their natural environment for about 6 months and taken venous blood samples and performed physical performance tests every two months during the training period. Resting haematological parameters as a white blood cells [WBC; lymphocyte (LYM), neutrophil (NEU)], red blood cells (RBC), monocyte (MO), haemoglobin (Hb), erythrocyte volume (MCV), mean haemoglobin concentration (MCHC) and mean platelet volume (MPV) were measured. No significant difference was found between the tests regarding these parameters (p>0.05). However, when the changes between measurements were expressed as a percentage value, it was found that WBC and NEU values in the last test respectively increased by 6% and 10%, RBC value was decreased by 7%, LYM and MONO decreased by 1% compared to first and second test. 
In the performance tests, it was observed that the 1.000 m running speed decreased statistically significantly (p≤0.05) in the last test, also the resting heart rate decreased by 9% and the recovery heart rate decreased by 12%.
According to the results of this study, it was seen that the standard training did not affect haematological values negatively and improved cardiovascular endurance level in middle distance race horses. On the other hand, training program has affected the 1.000 m test performance positively. As a result, it can be suggested that it would be more advantageous for horse-trainer to choose races between 1.000-2.000 distances.

Key Words: Training program, British race horse, heart rate response, race performance.