Çilekte kükürt gübrelemesinin büyüme,gelişme ve azot alımı üzerine etkisi
Effect of sulfur fertilization on growth, development and nitrogen uptake in strawberry
Yazar: FİDAN KILIÇ
Danışman: PROF. DR. AHMET EŞİTKEN
Selçuk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu araştırma, 2015-2016 yıllarında Selçuk Üniversitesi Ziraat Fakültesi Bahçe Bitkileri Bölümü Araştırma ve Uygulama serasında yürütülmüştür. Çalışmada Kabarla, Sweet Ann ve Honeoye çilek çeşitleri kullanılmıştır. Araştırmada farklı azot(N)  (0-0.075-0.1 %) ve kükürt (S) (0-25-50 mg/kg) dozlarına sahip gübrelemenin büyüme, gelişme ve N alımı üzerine etkilerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Gübreleme işleminde S kaynağı olarak potasyum sülfat ve N kaynağı olarak üre kullanılmıştır. Uygulamalar sonrasında tüm çeşitlerde toprak üstü aksam ve toprak altı aksam yaş ve kuru ağırlıkları kontrole göre artmıştır. Uygulamaların meyve verimi, bitki başına meyve sayısı ve ortalama meyve ağırlığına etkisi çeşitlere göre farklı olup Kabarla ve Sweet Ann çeşitlerinde Honeoye çeşidine kıyasla daha etkili olmuştur. Kabarla ve Sweet Ann çeşitlerinde azot-kükürt kullanımı kontrole göre meyve verimini artmıştır. Kabarla çeşidinde azot-kükürt uygulamaları, Sweet Ann çeşidinde ise sadece azot uygulamaları kontrole göre bitki başına meyve sayısına artmıştır. Uygulamaların meyve ağırlığına etkisi incelendiğinde Kabarla ve Sweet Ann çeşitlerinde kontrole göre artışlar görülürken Honeoye çeşidinde bir uygulama hariç diğer uygulamalar azaltıcı etkide bulunmuştur. Her üç çilek çeşidinde de 0.1N/25S mg/kg uygulamasının kontrole göre ortalama meyve ağırlığını artırdığı belirlenmiştir. Meyvelerin suda çözünür kuru madde miktarı, pH ve titre edilebilir asit değerlerinin ölçümleri bazı uygulamalardan yeterli meyve alınamadığından yapılamamıştır. Ölçümleri yapılan uygulama sonuçlarına göre; Kabarla ve Sweet Ann çeşitlerinde 0N/25S mg/kg uygulamasında kontrole göre en yüksek SÇKM belirlenmiştir. Sweet Ann çeşidinde uygulamaların etkisiyle kontrole göre pH düşerken Kabarla çeşidinde (0.075N/25S ve 0.1N/0S hariç) kontrole göre istatistiki açıdan etkilemiştir. Yaprak besin elementlerinde tüm N dozlarında azot ile birlikte 50 mg/kg S kullanımı N, P, K, S, Ca ve Fe besin elementlerinde kontrole göre olumlu etkide bulunmuştur. Mn, Zn, Mg, Cu ve Na elementlerinde ise tüm N dozlarında azot ile birlikte 25 mg/kg S kullanımının kontrole göre sonuçları artırdığı belirlenmiştir. Elde edilen sonuçlara göre çilekte azot-kükürt kullanımının büyüme, gelişme ve N alımı üzerine olumlu etkileri olduğu ve ideal gübrelemede N dozunun belirlenmesinde kükürtün de dikkate alınması gerektiği söylenebilir.

Anahtar Kelimeler: azot, büyüme, çilek, kükürt, verim

Abstract:
This study was conducted at the research and application nursery of Department of Horticulture. Faculty of Agriculture Selcuk University during 2015 and 2016 and used Kabarla, Sweet Ann and Honeoye varieties of the strawberry species, to determine the impact of fertilisers administered with different doses of nitrogen (N) (0-0.075-0.1%) and sulphur (S) (0-25-50 mg/kg) on their growth, development and N uptake. It employed Potassium sulphate and urea respectively as S and N source. After the application, wet and dry weights of all tested varieties above and below ground have shown an increase, compared to the control group. While the applications had different implications across the varieties tested, in terms of fruit yield, the number of fruits per plant and average fruit weight Kabarla and Sweet Ann varieties seemed to be more affected than the Honeoye variety. The combined use of Nitrogen and Sulphur in Kabarla and Sweet Ann varieties has caused a rise in fruit yield beyond that measured for the control group. While applications of both nitrogen and sulphur had an increasing effect on the number of fruits per plant in Kabarla variety the application of sulphur exclusively backed a similar impact in the Sweet Ann variety, compared to the control group.  A review of the impact of applications on fruit weight has revealed an improvement in both Sweet Ann and Kabarla varieties relative to the control group, versus a lessening pace noted for the generality of applications on the Honeoye variety except for one case. The authors marked an overall increase in average fruit weight for all of the three strawberry varieties tested in comparison with the control group, with the application dose of 0.1N/25S mg/kg. However, the authors found it impractical to conduct measurements for quantification of water-soluble dry matter content and determination of pH and titratable acidity values due to insufficient fruit yield obtained with the aforesaid experimental applications. Based on the measured results of applications, the authors determined the water-soluble dry matter content to be the highest with the application on Kabarla and Sweet Ann varieties at a dose of 0N/25S mg/kg compared to the control group. While the pH levels tended to decline under the influence of applications on the Sweet Ann variety, the Kabarla variety had exhibited no statistically significant change in pH levels (except for applications with doses of 0.075N/25S and 0.1N/0S). The use of sulphur on nutritional elements of the leaves in a constant concentration of 50 mg per kg combined with nitrogen in all doses of N had a positive effect on nutritional elements like N, P, K. S, Ca and Fe compared to the control group. As for the other elements like Mn. Zn. Mg. Cu and Na. the Authors ascertained that the use of sulphur in a constant concentration of 25 mg per kg had an incremental effect on results obtained. along with nitrogen in all doses of N, in the tested varieties compared to the control group. In light of the evidence obtained. it is possible for one to conclude that the use of nitrogen and sulphur together has a significant impact on plant growth, development and N uptake and therefore, paying attention to sulphur content as well, when determining the application dose of N for ideal fertilisation would be a wise practice with promising outcomes.

Keywords: nitrogen, growth, strawberry, sulfur, yield.