Yabancı dil olarak Türkçe öğretimi ders kitaplarındaki okuma metinlerinin kültür aktarımı bağlamında incelenmesi: "Türkçeye Yolculuk" Türkçe öğretim seti C1+ düzeyi
An analysis of reading texts in textbooks for teaching Turkish as a foreign language in the context of cultural transfer: "Türkçeye Yolculuk" Turkish teaching set C1+ level
Yazar: SEMANUR SAKAR
Danışman: DOÇ. DR. BERKER KURT
Akdeniz Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Türkçe Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Ders kitapları = Textbooks ; Kültür = Culture ; Kültürel aktarım = Cultural transfer ; Kültürel unsurlar = Cultural elements ; Kültürel ögeler = Cultural facts ; Okuma metinleri = Reading texts ; Türkçe eğitimi = Turkish education ; Yabancı dil = Foreign language ; Yabancı dil öğretimi = Foreign language teaching

Özet:
Bu araştırmanın amacı, yabancı dil olarak Türkçe öğretimi için hazırlanan "Türkçeye Yolculuk" Türkçe Öğretim Seti C1+ düzeyi ders ve çalışma kitaplarındaki okuma metinlerini kültür aktarımı bağlamında incelemek ve bu metinlerdeki kültürel ögelerin "Günlük Yaşam", "Kişiler Arası İlişkiler", "Değerler ve Eğitim", "Edebiyat-Sanat ve Müzik", "Gelenekler ve Folklor", "Sosyal Yaşam", "Coğrafya ve Mekân" ve "Kalıplaşmış Dil Birimleri" temalarına göre kullanım durumunu tespit etmektir. Bu araştırmada nitel araştırma yaklaşımı benimsenmiştir. Araştırmanın verilerine doküman analizi tekniği kullanılarak ulaşılmıştır. Verilerin analizi için önceden belirlenmiş temalara göre yorumlama yapmaya dayalı tümdengelimci içerik analizi kullanılmıştır.  Araştırma nesnesi olan ders ve çalışma kitaplarındaki okuma metinlerinin kültür aktarımı bağlamında incelenmesi için literatür taraması yapılarak geliştirilen ölçüt esas alınmış ve metinlerdeki kültürel ögeler bu ölçütte yer alan temalar altında sistemli bir şekilde sınıflandırılarak analiz edilmiştir. Ortaya çıkan veriler sayısallaştırılmış ve yüzdelik dağılımları tablolar hâlinde sunulmuştur. Elde edilen kültürel ögelere örnek oluşturacak bazı ifadeler, kitaptan doğrudan alıntılar yapılarak ve sayfa numaraları belirtilerek gösterilmiştir. İncelenen kitaplardaki okuma metinleri, kültür aktarımı açısından değerlendirilmiştir. Araştırmanın sonucunda "Türkçeye Yolculuk" Türkçe Öğretim Seti C1+ düzeyi ders kitabındaki okuma metinlerinde en fazla yer verilen kültürel ögelerin sırasıyla "Kalıplaşmış Dil Birimleri", "Günlük Yaşam" ve "Değerler ve Eğitim" temaları olduğu; en az yer verilen kültürel ögelerin ise "Sosyal Yaşam", "Gelenekler ve Folklor" ve "Kişiler Arası İlişkiler" temaları olduğu tespit edilmiştir. "Türkçeye Yolculuk" Türkçe Öğretim Seti C1+ düzeyi çalışma kitabındaki okuma metinlerinde ise en fazla yer alan kültürel ögelerin sırasıyla "Değerler ve Eğitim", "Coğrafya ve Mekân" ve "Kalıplaşmış Dil Birimleri" temaları olduğu; en az yer alan kültürel ögelerin ise "Sosyal Yaşam", "Gelenekler ve Folklor" ve "Kişiler Arası İlişkiler" temaları olduğu saptanmıştır. "Türkçeye Yolculuk" Türkçe Öğretim Seti C1+ düzeyi ders ve çalışma kitaplarındaki okuma metinlerinin, ileri düzey yabancı dil ders kitaplarından beklendiği üzere kültürel ögelere geniş yer verdiği ve yoğun bir kültür aktarımı sağladığı sonucuna varılmıştır. Buna karşın söz konusu okuma metinlerinin bazı alt temalara ait hiçbir kültür ögesi içermediği de gözlemlenmiştir. 
Anahtar Kelimeler: Yabancı Dil Olarak Türkçe Öğretimi, Kültür Aktarımı, "Türkçeye Yolculuk" Türkçe Öğretim Seti

Abstract:
The purpose of this research is to examine the reading texts in the "Türkçeye Yolculuk" Turkish Teaching Set C1+ level textbook and workbook prepared for teaching Turkish as a foreign language in the context of cultural transfer and to determine the usage of cultural elements in these texts based on the themes of "Daily Life", "Interpersonal Relations", "Values and Education", "Literature-Art and Music", "Traditions and Folklore", "Social Life", "Geography and Region" and "Stereotyped Language Units". A qualitative research approach was conducted in this research. The data was obtained utilizing the document analysis technique. Deductive content analysis based on interpretation according to predetermined themes was applied to analyze the data. In order to examine the reading texts in the textbook and workbook, which are the object of the research, in the context of cultural transfer, the criteria developed through a literature review were taken as basis and the cultural elements in the texts were systematically classified and analyzed under the headings in this criterion. The findings were digitized and their percentage distributions were presented with tables. Some of the expressions that would constitute instances of the cultural elements obtained were shown by making direct quotations from the book along with indicating the page numbers. The reading texts in the analyzed books were evaluated in terms of cultural transfer. As a result of the research, it was determined that the most common cultural elements in the reading texts in the "Türkçeye Yolculuk" Turkish Teaching Set C1+ level textbook sequentially were the themes of "Stereotyped Language Units", "Daily Life" and "Values and Education"; while the least common cultural elements were the themes of "Social Life", "Traditions and Folklore" and "Interpersonal Relations". In the reading texts in the "Türkçeye Yolculuk" Turkish Teaching Set C1+ level workbook, it was found out that the most common cultural elements sequentially were the themes of "Values and Education", "Geography and Region" and "Stereotyped Language Units"; while the least common cultural elements were the themes of "Social Life", "Traditions and Folklore" and "Interpersonal Relations". It has been concluded that the reading texts in the "Türkçeye Yolculuk" Turkish Teaching Set C1+ level textbook and workbook, as expected from advanced foreign language course books, keep a wide coverage of cultural elements and ensure an intensive cultural transfer. On the other hand, it was also noticed that these reading texts did not contain any cultural elements in some sub-themes. 
Keywords: Teaching Turkish as a Foreign Language, Cultural Transfer, "Türkçeye Yolculuk" Turkish Teaching Set