Bankacılık sektörünün kredi aktarım mekanizması: Türkiye örneği
Credit transfer mechanism of the banking sector: The case of Türkiye
Yazar: MELTEM DUĞRU
Danışman: DOÇ. DR. ENVER ERDİNÇ DİNÇSOY
Trakya Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Ekonomi = Economics

Özet:
Uygulanan para politikaları sonucunda etkilenen makro ekonomik göstergelerin büyümeye olumlu ya da olumsuz etkileri olmaktadır. Gerçekleşen bu zincirleme durum ise teorik açıdan parasal aktarım mekanizmaları yardımıyla ifade bulmaktadır. Bu nedenle ülkelerin ekonomilerinin yönetimi için almış oldukları kararların toplam sonucu nasıl etkilediği önemlidir.  Alınan kararlar geleceği şekillendireceğinden bu mekanizmaların en etkili biçimde nasıl işlediğinin bilinmesi gerekmektedir.
Parasal aktarım mekanizmaları geçmişten bugüne kadar geçen süreç içerisinde araştırma konusu olma özelliğini korumaktadır. Türkiye için de banka kredi kanalının tarihsel açıdan incelenmesinin önemli olduğu düşünülmektedir. Yapılan çalışma ile Türkiye ekonomisinde 2006 yılı birinci çeyrek ve 2021 yılı ikinci çeyrek dönemleri arasında banka kredi kanalının işlerliği araştırılmıştır. Çeyreklik veriler baz alınarak VAR (Vektör Otoregresif Model) modeli kapsamında detaylı ekonometrik analizler yapılmıştır. Banka kredi kanalının etkinliğini ve nedenlerini geniş kapsamlı bir şekilde yorumlayabilmek için Model-I ve Model-II olmak üzere iki model oluşturulmuştur. Model-I'de kredi, para arzı ve büyüme arasındaki ilişkinin tespit edilerek banka kredi kanalının işlerliği ortaya konulmaya çalışılmıştır. Model-II'de ise kredileri tetikleyen faktörün belirlenmesi için enflasyonla olan ilişkisi test edilmiştir. Analiz sonuçlarından elde edilen bulgular Türkiye'de banka kredi kanalının ters yönde çalıştığını ortaya koymuştur.  Krediyi tetikleyen faktörün ise enflasyon değil büyüme olduğu tespit edilmiştir.

Abstract:
Macroeconomic indicators, which are affected by the monetary policies implemented, have positive or negative effects on growth. This chained situation is theoretically expressed with the help of monetary transmission mechanisms. For this reason, it is important how the decisions taken by the countries for the management of their economies affect the overall result. Since the decisions taken will shape the future, it is necessary to know how these mechanisms work most effectively.
Monetary transmission mechanisms continue to be the subject of research in the process from past to present. It is thought that it is important for Türkiye to examine the bank credit channel from a historical perspective. With this study, the functionality of the bank credit channel in the economy of Türkiye between the first quarter of 2006 and the second quarter of 2021 was investigated. Detailed econometric analyzes were made within the scope of the VAR (Vector Autoregressive Model) model based on quarterly data. Two models, Model-I and Model-II, were created in order to interpret the effectiveness and reasons of the bank credit channel in a comprehensive way. In Model-I, the relationship between credit, money supply and growth has been determined and the functionality of the bank credit channel has been tried to be revealed. In Model-II, the relationship with inflation was tested to determine the factor that triggered loans. Findings from the results of the analysis revealed that the bank credit channel in Türkiye works in the opposite direction. It has been determined that the factor triggering credit is growth, not inflation.