Amasya Zeus Stratios kutsal alanı kurtarma kazısı sikke buluntuları
Coin finds of rescue excavation in Amasya Zeus Stratios sanctuary
Yazar: BURCU ERDEM
Danışman: PROF. DR. VEDAT KELEŞ
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Arkeoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Arkeoloji = Archeology

Özet:
Antik Dönem'de Amaseia Kenti territoriumu içinde yer alan Zeus Stratios Kutsal Alanı, Hellenistik Dönem'deki önemini Roma Dönemi'nde de sürdürmesi yönüyle dikkat çekicidir. Ancak kutsal alanın kullanım periyodu ve etki alanına yönelik bilgilerimiz oldukça kısıtlıdır. Roma Dönemi eyalet sikkelerinde, kutsal alanın sunağını tasvir eden örneklerin varlığı, alanın bu dönemdeki önemini numismatik açıdan kanıtlar niteliktedir. Ancak bu sikkelerin hemen hepsi kutsal alan dışında ve kazı çalışması olmaksızın bulunmuş, çeşitli yollarla müzelere ulaşmıştır. 2006 yılında Amasya Müzesi uzmanlarınca yapılan kurtarma kazısında ele geçen sikke buluntuları ise kutsal alanda yapılan ilk kazılardan ele geçen buluntu grubunu oluşturması yönüyle oldukça önemlidir. Kurtarma kazısında bulunan ve tez çalışmasına konu olan 42 sikkenin; dönemleri, darphaneleri, ikonografileri ve metrolojileri yönüyle incelenmesiyle kutsal alanla ilgili yeni ve önemli verilere ulaşılması amaçlanmıştır. 
Yapılan çalışmalar sonucunda hem Hellenistik Dönem hem de Roma Dönemi'nde kutsal alanın bölgesel sınırların dışına taşan bir etki alanı olduğuna işaret eden sikkelerin varlığı belirlenmiştir. Buna göre; Anadolu'da altı farklı bölgeden ve Anadolu dışında üç bölgeden sikkelerin kutsal alana geldiği ortaya çıkmıştır. Ele geçen az sayıda sikke içerisinde görülen bu çeşitlilik, kutsal alanın Antik Dönem'deki önemi ve bilinirliğine yönelik önemli bir göstergedir. Bunlara ek olarak, incelenen sikkelerin kronolojisi de kutsal alanın MÖ 2. yüzyıldan MS 4. yüzyıla kadar kullanıldığını kanıtlamaktadır.

Abstract:
The Sanctuary of Zeus Stratios was located in the territorium of Amaseia City in Ancient Period, is remarkable  that it maintained its importance in Hellenistic Period but also in Roman Period. However, our information about the usage period and impact area of the sacred area is quite limited. The presence of examples depicting the altar of the sanctuary in the Roman provincial coins proves the importance of the site in this period in terms of numismatics. However, almost all of these coins were found outside the sanctuary without any excavation work and reached museums through various means. In 2006, the coin finds recovered during the rescue excavation conducted by the experts of the Amasya Museum are very important as they consist the group of finds which from the first excavations conducted in the sanctuary. It is aimed to reach new and important data by analyzing the 42 coin finds for their periods, mints, iconographies and metrologies which is been the topic for the thesis work. As a result of the studies, it has been determined that there are coins indicating that the sanctuary had a sphere of influence extending beyond regional borders both in the Hellenistic and Roman Periods. Accordingly; coins from six different regions in Anatolia and three regions outside Anatolia were found to have come to the sanctuary. This diversity among the few coins recovered is an important indicator of the importance and recognition of the sanctuary in the Ancient Period. In addition, the chronology of the coins analyzed proves that the sanctuary was used from the 2nd century BC to the 4th century AD.