Şeftali konsantresinin endüstriyel üretim aşamalarında pestisit miktarındaki değişimin belirlenmesi
Determination of the changes in the pesticide amount of the peach concentrate in the industrial production stages
Yazar: BERAT DURU ÇETİNKAYA
Danışman: DOÇ. DR. ASİYE AKYILDIZ
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Gıda Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Gıda Mühendisliği = Food Engineering

Özet:
Bu çalışmada, meyve suyu işletmesinde ve laboratuvarda (pestisit uygulanmış şeftaliler ile) şeftali püre konsantresi üretimi sırasında işlem aşamalarının pestisit (chlorpyrifos, penconazole, cypermethrin, acetamiprid, carbendazim, malathion) miktarı üzerine etkisi incelenmiştir. Laboratuvarda üretim sırasında farklı sıcaklık (75°C, 85°C, 90°C) ve sürelerdeki (45s, 90s) ön ısıl işlem uygulamalarının pestisit miktarları üzerindeki etkileri araştırılmıştır. Ayrıca şeftali püre konsantrelerinin 4oC'de 6 ay depolanması sırasında pestisit değişimleri incelenmiş, üretim ve depolama aşamalarında her pestisit için işleme faktörleri (İF) hesaplanmıştır. Şeftali örneklerinden 4 farklı yöntem ile pestisit ekstraksiyon metodunun (Luke, Quechers, etil asetat, SPE) metot performans parametreleri (doğrusallık, matriks etkisi, gerçeklik, tekrarlanabilirlik) değerlendirilmiştir. Üç seviyedeki geri kazanımlar %73.03-120.00 ve %RSD değerleri %1.17-17.25 arasında bulunduğu için en uygun ekstraksiyon metodu olarak Quechers Metodu seçilmiştir. Quechers metodu için R20.9955 bulunmuş ve ölçüm limiti (LOQ) 10ppb olarak belirlenmiştir. İşletmede üretim sırasında pestisit miktarı 1. yıkamada %0.16-68.80, 2. yıkamada %5.86-77.54, seçme-ayıklamada %2.80-72.71, parçalamadan sonra %31.90-80.18, palperden sonra ise %6.53-78.26 azalmıştır. Laboratuvarda üretim sırasında pestisit miktarı yıkamada %0.22-14.49, palperden sonra %10.44-66.79 azalmıştır. Ön ısıtma uygulaması ile en fazla azalma (chlorpyrifos, acetamiprid, malathion ve penconazole) 75°C/90s uygulamasında olmuştur. Depolama sırasında pestisit içeriklerinde önemli bir değişim olmamıştır.

Abstract:
In this study, the effect of the process steps on the amount of pesticide (chlorpyrifos, penconazole, cypermethrin, acetamiprid, carbendazim, malathion) during the production of peach puree concentrate in the fruit juice factory  and the laboratory (using pesticide-treated peaches) was investigated. The effects of pre-heat treatments with different temperatures (75°C, 85°C, 90°C) and times (45s, 90s) on pesticide amounts were investigated during production in the laboratory. In addition, during storage of peach puree concentrates at 4°C for 6 months, pesticide changes were examined and processing factors (PF) were calculated for each pesticide during the production and storage stages. Method performance parameters (linearity, matrix effect, reality, repeatability) of pesticide extraction method (Luke, Quechers, ethyl acetate, SPE) were evaluated with 4 different methods from peach samples.  Quechers Method was chosen as the most suitable extraction method, since the three levels of recoveries and RSD values were between 73.03-120.00% and 1.17-17.25%, respectively. For the Quechers method, R20.9955 was found and the measurement limit (LOQ) was determined as 10ppb. The amount of pesticide during factory production decreased by 0.16-68.80% after the first wash, 5.86-77.54% after the second wash, 2.80-72.71% after pick-up, 31.90-80.18% after mashing and 6.53-78.26% after the palper. The amount of pesticide during production in the laboratory decreased 0.22-14.49% after washing and 10.44-66.79% after the palper. The highest reduction (chlorpyrifos, acetamiprid, malathion and penconazole) with pre-heating was in the application of 75°C/90s. There was no significant change in pesticide contents during storage.