Öğretmenlerin sosyal medyadaki benlik sunumları üzerine dramaturjik bir araştırma
A dramaturgical research on teachers' self-presentations in social media
Yazar: ALAATTİN URAS
Danışman: PROF. DR. ERDAL YILDIRIM
Munzur Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Sosyoloji = Sociology

Özet:
Yeni iletişim teknolojilerinin geliştirilmesiyle ortaya çıkan sosyal medya, gündelik yaşamın bir parçası olarak tek yönlü iletişimi değiştirmiş, iletişime katılan herkesin mesaj oluşturup paylaşabildiği zamandan ve mekândan bağımsız yeni bir iletişim biçimi ortaya çıkarmıştır. Geleneksel medyanın tek yönlü iletişimini ortadan kaldıran yeni iletişim teknolojileri; bireylerin, sosyal ağ sitelerinde kendilerine ait profil oluşturarak etkileşime girdiği, hayatlarında olan biteni takipçileriyle paylaşabildikleri bir medya evreni oluşturmuştur. Günümüzde sosyal medya platformları diğerleriyle sıklıkla etkileşim kurmanın bir yolu haline gelmiştir. Özellikle sosyal medya araçlarının çoğunda bireysel mesaj atma özelliği kişilerarası kurulan etkileşimi kolaylaştırmış, sosyalleşmeyi arttırmıştır. Bununla birlikte yeni medya evreninde bireyler, topluluklar oluşturarak etki alanları üretme, kamusal meseleler hakkında görüş paylaşma, belirli temalar, beceriler ve ürünler hakkında bilgi vermek gibi takipçiler üzerinde beğeni ve etki oluşturmaya çalışmaktadırlar. Bu çalışma için sosyal medya platformu İnstagram'da geniş takipçi ve etki alanına sahip öğretmen hesaplarının sosyal medyada kendilerini nasıl göstermeye çalıştıklarına odaklanarak öğretmenlerin sahip oldukları çeşitli özellik, beceri ve niteliklerine ait işaretleri nasıl kullandıkları araştırılmıştır. Bunun için Erving Goffman'ın dramaturji kuramından yararlanılmıştır. Goffman, çalışmalarında ve kuramında insanlar arasında meydana gelen etkileşimleri açıklamaya girişerek insanların kasıtlı ya da kasıtsız bir şekilde benlik sunumu yaptıklarını belirtir. Bireylerin kendilerine ait bilgileri ve durumları kontrol ettiklerini gözlemlemiş ve toplum içinde bireylerin hareketlerini tiyatroya ait kavramlarla açıklamıştır. Goffman'ın insanları toplum içinde bir sahnedeymiş gibi hareket ederler yani bir performans sergilerler. Bu çalışma da sosyal medyadaki etkileşimlerin Goffman'ın dramaturji kuramıyla açıklanabileceğini gösteren bir araştırmadan oluşmaktadır. Bunun için İnstagram'da yer alan 5 öğretmen hesabından 2021 yılı boyunca paylaşılan görsel ve metinsel 609 gönderi içerik analizi tekniğiyle oluşturulmuş Benlik Sunumu Kodlama Cetveline göre incelenmiştir. Elde edilen verilerin frekans ve yüzde değerleri tablolaştırılmış ve analiz edilmiştir. Bununla birlikte öğretmen hesaplarından çekilen 15 içerik de Goffman'ın standart ifade donanımları etrafında öğretmenlerin kullandıkları benlik sunumu taktikleri örneklenmiştir. Bulgulara göre incelenen hesaplarda yapılan paylaşımlar öğretmenlik statüsünü yansıtan izlenimin verilmesi ve bu izlenimin takipçiler üzerinde ki etkisinin sürdürülmesi üzerine kurulmuştur.
Sonuç olarak bu araştırmada sosyal medya platformu İnstagram'ın, öğretmenlerin rollerine ve yansıtmaya çalıştıkları kişisel özelliklere uygun performans sergiledikleri sahne olarak işlediği görülmüştür.

Abstract:
Social media, which emerged with the development of new communication technologies, has changed one-way communication as a part of daily life, and has created a new form of communication independent of time and place, where everyone involved in communication can create and share messages. New communication technologies that eliminate the one-way communication of traditional media; A media world has emerged in which individuals interact by creating their own profiles on social networking sites and share what is going on in their lives with their followers. Today, social media platforms have become a way to interact with others. Especially in most of the social media tools, the feature of sending individual messages facilitated the interpersonal interaction and increased socialization. However, in the new media universe, individuals are trying to influence their followers by creating communities, creating domains, sharing opinions on public issues, and providing information about certain themes, skills and products. For this study, it was investigated how teachers use the signs of their various characteristics, skills and qualifications by focusing on how teacher accounts with large followers and influence on the social media platform Instagram, try to show themselves on social media. For this, Erving Goffman's dramaturgy theory was used. Goffman, in his studies and theory, attempts to explain the interactions that occur between people, stating that people make a deliberate or unintentional self-presentation. He observed that individuals control their own information and situations and explained the movements of individuals in society with theatrical concepts. Goffman's people act as if they were on a stage in public, that is, they put on a performance. This study consists of a research showing that interactions in social media can be explained by Goffman's dramaturgy theory. For this, 609 visual and textual posts shared throughout 2021 from 5 teacher accounts on Instagram were examined according to the Self Presentation Coding Chart created with the content analysis technique. The frequency and percentage values of the obtained data were tabulated and analyzed. In addition, the self-presentation tactics used by teachers around Goffman's standard expression equipment were exemplified in 15 contents drawn from teacher accounts. According to the findings, the posts made in the analyzed accounts are based on giving the impression that reflects the status of a teacher and maintaining the effect of this impression on the followers.
As a result, in this research, it has been seen that the social media platform Instagram functions as the stage where teachers perform in accordance with their roles and the personal characteristics they are trying to reflect.