Görsel sanatlar dersi alan öğrencilerin görsel kültür okumalarıyla toplumsal cinsiyet algılarının belirlenmesi
To understand gender determinations of  students who are attending art classes with visual culture readings
Yazar: İBRAHİM KARAGÖZ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. GÜZİN AYRANCIOĞLU
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Güzel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı / Resim-İş Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Cinsel kimlik = Gender identity ; Görsel kültür = Visual culture ; Görsel sanatlar = Visual arts ; Görsel sanatlar dersi = Visual arts course ; Görsel sanatlar eğitimi = Visual arts education ; Ortaokul öğrencileri = Secondary school students ; Öğrenci algısı = Students perceptions

Özet:
Toplumsal cinsiyet kalıplarının anlaşılmasında ve incelenmesinde görsel kültür ve sanat eğitimi önemli bir yere sahiptir. Bu araştırmada, çocuklar için toplumsal cinsiyet rollerinin nasıl bir anlam ifade ettiği ve toplumsal cinsiyet kavramını nasıl algıladıkları sorgulanmıştır. Ayrıca bu araştırmayla yanlış algılanan biyolojik cinsiyet ve toplumsal cinsiyet özelliklerinin çocuklar tarafından nasıl algılandığı sorusuna cevap aranmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu, 11-15 yaş arası Ankara iline bağlı Sincan bölgesinde eğitim gören random (rastgele) yöntemiyle seçilen 101 öğrenci oluşturmaktadır. Çocuklara yöneltilen sorular "cinsiyete yönelik meslek seçimleri" ve "cinsiyete yönelik renk seçimleri" "cinsiyete yönelik ev içi üstlenilen roller" vb. konularla sınırlıdır. Araştırmada Nicel araştırma yöntemlerinden yararlanılmıştır. Araştırma zaman açısından düşünüldüğünde ve metot yönünden incelendiğinde Tarama "Survey" modelidir. Çocukların, zihinlerinde oluşan görsel kültür imgeleri yardımı ile toplumsal cinsiyet algılarını belirlemek amacıyla 12 görsel, 11 açık uçlu ve 4 çoktan seçmeli sorudan oluşan ve toplumsal cinsiyet kalıplarını anlamaya yönelik görsellerle hazırlanmış anket formu kullanılmıştır. Bu amaç doğrultusunda hazırlanan anket,  çapraz tablo, frekans ve yüzde hesabı yapılarak analiz edilerek tablo halinde sunulmuştur. Açık uçlu anket sorularının çözümlenmesinde ise betimsel analiz yöntemi kullanılmıştır. Araştırma bulgularından çıkan sonuçlara göre çocukların toplumsal cinsiyet kalıplarına dair algılarının benzerlik gösterdiği görülmektedir. Çocuklar tarafından biyolojik cinsiyet ve toplumsal cinsiyet arasındaki farklılıkların net olarak anlaşılamadığı görülmektedir. Çocukların biyolojik cinsiyete dair farklıkları algılayışlarının, genel toplumsal yargılar çerçevesinde şekillendiği de çıkan sonuçlardandır. Ayrıca çocukların ankette yer alan ve toplumsal cinsiyet algılarını anlamaya yönelik olarak hazırlanmış, görsellere kalıplaşmış cinsiyet rolleri üzerinden baktıkları, çıkan en önemli sonuçlardandır.

Abstract:
The visual culture and art education has an important role on understanding and investigating social gender patterns. In this research it is questioned what social gender role means to children and how they perceive social gender concept. Also, in this study it is sought how biological gender and social gender features, which are misunderstood, are gained by children. The to find out participants of the research consist of 101 randomly chosen students aged between 11-15 and studying in Sincan Ankara. The questions asked to children are limited with "the choice of profession aimed at gender", "the choice of colour aimed at gender"  and "the choice of roles of chores aimed at gender". In this research quantitive research methods are used. This research is a model of survey as it is evaulated in the aspect of time and research method. With the help of visual culture images that children have in their minds a survey method prepared with visuals, including 12 visual, 11 open-ended and 4 multiple-choice questions, was used to determine social gender patterns. The survey prepared in this aspect was presented as a chart by using crosstab, frequency and percentage. To evaluate open-ended questions descriptive analysis method was used. According to the results of the research, the perception of the children for social gender patterns looks similar. The difference between biological gender and social gender is not clearly understood by children. It is also resulted that children's perception for biological gender is formed with social attitudes. In addition to this, one of the most important results of this study is the effect of gender roles upon children's attitudes towards understanding social gender perception.