Demir depolarının tip ıı diyabet ve diyabetik komplikasyonlarla ilişkisi
Evaluation of the iron stores related to type 2 diabetes and chronic complications of diabetes
Yazar: MUHAMMET ATEŞ
Danışman: PROF. DR. TAYYİBE SALER
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Adana Şehir Hastanesi / Dahiliye Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2017
Konu: Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları = Endocrinology and Metabolic Diseases
Dizin: Anemi-demir eksikliği = Anemia-iron deficiency ; Demir = Iron ; Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Diabetes mellitus-tip 2 = Diabetes mellitus-type 2 ; Ferritin = Ferritin ; Komplikasyonlar = Complications ; İnsülin = Insulin ; İnsülin direnci = Insulin resistance

Özet:
Amaç: Diabetes mellitus, dünyada giderek yaygınlaşan ve sadece hastalığın kendi değil akut ve kronik komplikasyonlarıyla da ciddi sonuçlar doğuran önemi giderek artan bir halk sağlığı problemidir. Ferritin demir metabolizmasının düzenlenmesinde önemli rol oynayan bir protein yapılı bir belirteçtir. Bronz diyabette olduğu gibi, patolojik düzeyde artan demir depo durumu ile diyabet ilişkisi literatürde kabul gören bir bilgidir. Fakat patolojik düzeyde olmayan demir depo artışı ile diyabet ve diyabetin kronik komplikasyonları ile ilişkisi son zamanlarda çalışma konusu olmaktadır.
Bu çalışmamızda, vücut demir depolarının direk göstergesi olan ferritin ile insülin direnci, tip 2 diabet ve diyabetin kronik komplikasyonlarının ilişkisini araştırmayı amaçladık. Bununla birlikte, ferritin düzeyinin diabetik hastalarda insüline geçiş hızına etkisini irdeledik.
Materyal ve Metod: Çalışmamız için 01 Ocak 2015 ve 1 Temmuz 2017 tarihleri arasında hastanemizde otomasyon sistemi ile dosya bilgilerine tam olarak ulaşılabilen, 18 yaş üstü, tip 2 diyabet tanısı ve insülin direnci tanısı konmuş hastalar ve çeşitli nedenlerle dahiliye polikliniklerimize başvurmuş sağlıklı kişiler dahil edildi. Çalışmaya dahil edilen 422 olgunun 195'i tip 2 diyabet (123 ü insülin kullanan ve 72'si oral antidiyabetik kullanan), 82'si insülin direnci vakası 145 sağlıklı kontrol grubu idi. Hastaların demografik bilgilerinin yanısıra, biyokimyasal parametreler ve diyabetik ayak dışındaki diyabete bağlı kronik komplikasyonları (retinopati, nefropati, nöropati) kaydedildi. Çalışma amacına yönelik oluşturulan grupların ferritin değerlerinin karşılaştırması istatistiksel olarak yapıldı..
Bulgular: Çalışmamıza dahil edilen tüm diyabetiklerin ferritin düzeyleri ortalaması 96,73±82,52 iken sağlıklı kontrol grubunda 45,47±33,67 olarak bulundu (p<0.001). Diyabetiklerde olduğu gibi, insülin direnci olanlarda da ferritin düzeyleri sağlıklı kontrol grubuna göre anlamlı olarak yüksek saptandı (p<0,001). Metabolik kontrolün ferritin düzeyi yüksek olanlarda daha kötü seyrettiği belirlendi (r=0.179, p=0.012). Diyabetin kronik komplikasyonlarının tüm olgularında ferritin düzeyleri sağlıklı kontrollere göre daha yüksekti (p<0,001). Fakat komplikasyonları olmayan diyabetik olgularla karşılaştırmada sadece nefropatisi olan olguların ferritin düzeyleri anlamlı olarak artmış bulundu (p<0,001). Ferritin düzeyleri arttıkça oral tedaviden insüline daha kısa sürede geçiş olduğu gözlendi. (r =-0,243, p=0,007).

	Sonuç: Çalışmamızda elde edilen veriler ışığında patolojik düzey de olmasa dahi, artmış demir depolarının diyabet ve diyabetik komplikasyonların gelişimini ve daha erken dönemde insülin tedavisine geçişi etkilediğini düşünmekteyiz.

Anahtar sözcükler: Ferritin, Diyabetes Mellitus

Abstract:
Aim: Diabetes mellitus is an increasingly common public health problem that is becoming increasingly prevalent in the world and not only of itself but also of acute and chronic complications. Ferritin is a protein-based marker that plays an important role in the regulation of iron metabolism. As is the case with bronze diabetes, the relationship between increased iron storage at the pathological level and diabetes is accepted knowledge in the literature. However, the relationship between non-pathological iron storage increase and chronic complications of diabetes and diabetes has recently become a topic of study.
In this study, we aimed to investigate the relationship between ferritin, which is a direct indicator of body iron stores, insulin resistance, type 2 diabetes and chronic complications of diabetes. However, we studied the effect of ferritin levels on the transition speed to insulin in diabetic patients.
Materials and methods: In our study included patients who were diagnosed with type 2 diabetes mellitus and insulin resistance who were over 18 years old, who were fully accessible file information through the automation system between 01 January 2015 and 1 July 2017, and healthy people who applied to our internal medicine outpatient clinics for various reasons. Of the 422 subjects included in the study, 195 were type 2 diabetes (123 using insulin and 72 using oral antidiabetics) 82 were insulin resistance cases and 145 were healthy control groups. In addition to demographic information, biochemical parameters and diabetic-related chronic complications (retinopathy, nephropathy, neuropathy) were noted outside of the diabetic foot. The comparison of the ferritin values of the groups established for the purpose of the study was statistically done.
Results: The mean ferritin levels of all diabetic patients included in the study were 96.73±82.52, while the healthy control group was 45.47±33.67 (p<0.001). Ferritin levels were significantly higher in patients with insulin resistance than in healthy controls (p<0.001), as was the case with diabetes mellitus. Metabolic control was found to be worse in patients with higher ferritin levels (r=0.179, p=0.012). Ferritin levels were higher in all cases of chronic complications of diabetes than in healthy controls (p<0.001). However, in comparison with diabetic cases without complications, only those with nephropathy had significantly increased ferritin levels (p<0.001). As the ferritin levels increased, it was observed that the oral treatment had shorter duration of insulin (r=-0.243, p=0.007).

	Conclusion: According to the results obtained in our study, we think that elevated iron stores affect the development of diabetes and diabetic complications and the transition to insulin treatment earlier, even if not at the pathological level.

Key words: Ferritin, Diabetes Mellitus