Yasadışı madde tarama ve idrar bütünlüğü testlerine hile katma yöntemlerinin etkisinin incelenmesi
Investigation of adulteration methods for drug abuse analysis and urine integrity tests
Yazar: MELİKE GÜNGÖR
Danışman: PROF. DR. SERAP ANNETTE AKGÜR
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Bağımlılık Toksikolojisi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Adli Tıp = Forensic Medicine
Dizin: Adli tıp = Forensic medicine ; Hile = Fraud ; Narkotik bağımlılığı = Narcotic dependence ; Narkotikler = Narcotics ; Testler = Tests ; İdrar = Urine ; İdrar tahlili = Urinalysis ; İmmünoassay = Immunoassay

Özet:
Yasadışı madde analizi yapan laboratuvarlara başvuran olguların, madde kullanımını gizlemek ya da negatif sonuç elde edebilmek için çeşitli hilesel girişimlere başvurdukları bilinmektedir. Örneğe müdahale; örneği seyreltme, örneği değiştirme veya hile amacıyla madde katma şeklinde olabilmektedir.
Çalışmamızda 2015 yılında laboratuvarımıza başvuran 5709 olgunun yasadışı madde tarama sonuçları değerlendirilmiştir. Kreatinin değeri <20 mg/dl olan olguların madde/kreatinin değerleri normalize edilerek tekrar değerlendirilmiştir. Örnek değiştirmeye teşebbüs eden kişilerin izledikleri yollar ve tutanakları incelenmiştir. Hile katma yöntemlerinin incelenmesi amacıyla ise 11-nor-9-karboksi-Δ9-tetrahidrokannabinol (Δ9-THC-COOH), amfetamin (AMP) ve 3,4-metilendioksi-metamfetamin (MDMA) pozitif olan yasal sınırlara yakın bir idrar havuzu hazırlanmıştır. Havuzdan alınan idrar örneğine evsel hile katma ajanlarından çamaşır suyu, sirke, lavabo açıcı ve göz damlası değişen miktarlarda eklenmiş ve örneklerin fiziksel özellikleri incelenip, idrar bütünlüğünü testleri uygulanmış, iki farklı ticari marka kart test ve immunoassay tekniği ile analizler yapılmıştır.
Olguların (n=5709)  %2,15'inin (n=123) <20 mg/dl kreatinin değerine sahip olduğu ve bu olgular içerisinde 11 olgunun örneği seyreltmiş olduğu belirlenmiştir. Örnek toplama aşamasında yapılan gözetimlerde olguların (n=5709) %0.17'sinin (n=10) sahte idrar verme girişiminde bulunduğu tespit edilmiştir. %10 (v/v)  çamaşır suyu katılan örneklerde immunoassay sonuçları incelendiğinde Δ9-THC-COOH yanlış negatif sonuç verdiği, MDMA'nın eklenen sirke hacmi artıkça negatif sonuç verdiği gözlenmiştir. Eklenen lavabo açıcı, cihazda analiz testlerinin çalışmasını engellerken, göz damlası immunosassay sistemlerinde hiçbir değişikliğe yol açmadığı saptanmıştır. 
Yasadışı madde analizi yapan laboratuvarlarda, emniyet&gözetim zincirine uygun olarak yapılan, pre analitik, analitik ve post analitik aşamaların birlikte yapılmasının önemi ve gerekliliği ortaya konmuştur. Kreatinin değerinin toplumlara göre farklılık göstermesi nedeniyle her toplumun laboratuvarların bulundukları bölgeye ait kreatinin değeri hesaplanarak normalizasyon yapılması gerekmektedir.

Abstract:
It's known that cases admitted to illicit drug analysis laboratory to attempt to adulteration methods to hide substance use or to obtain negative results. Tampering with specimen can be dilution, substitution or adulteration. 
Illicit drug screening results were evaluated in 5709 cases who have admitted to our laboratory in 2015. Cases that have creatinine values of the <20 mg/dl were normalized. In addition, the ways followed by the person who attempted to substitution and records were examined. A urine pool was prepared with 11-nor-9-carboxy-Δ9-tetrahydrocannabinol (Δ9-THC-COOH), amphetamines (AMP) and 3,4-methylenedioxy-methamphetamine (MDMA) above the legal limits. Household adulteration agents such as bleach, vinegar, drain opener and the eye drops were added in varying amounts into the urine specimen taken from this pool. All specimens were examined in terms of physical characteristics, urine integrity tests and with two different card tests and immunoassay.
2.15% (n=123) of the cases have <20 mg/dL creatinine value and 11 cases were determined to be diluted. 10 cases have been detected give substituted urine in during the sample collection step. Δ9-THC-COOH level was given false negative results with immunoassay in the urine involved bleach (10% v/v). It was observed MDMA level was given negative result with increasing volume of vinegar. Addition drain opener caused an error in the tests, while eye drops did not cause any change.
The study results were revealed that the importance of chain of custody, pre-analytical, analytical and post-analytical steps should be undertaken together in the illicit drug analysis laboratories. Urine integrity tests should be performed for each urine sample reaching the laboratory. Due to the different creatinine values in community, by calculating the value of creatinine in the laboratory, which is each community of the area where the laboratory, is required normalization.