Beydağ, Kızılgöl ve Soğanlı dağları (Tahtalı dağları, Adana/Kayseri) florası ve korunması
Floras of Beydağ, Kızılgöl and Soğanlı mountains (Tahtalı mountains, Adana/Kayseri) and their conservation
Yazar: BARIŞ BANİ
Danışman: PROF. DR. NEZAKET ADIGÜZEL
Gazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2009
Konu: Biyoloji = Biology ; Botanik = Botany
Dizin: Adana = Adana ; Flora = Flora ; Kayseri = Kayseri

Özet:
Araştırma, Adana ve Kayseri illeri arasında yer alan Beydağ, Kızılgöl ve Soğanlı dağlarında gerçekleştirilmiştir. Çalışma alanından Mart 2005 ve Kasım 2008 tarihleri arasında 4000 bitki örneği toplanmıştır. 93 familya ve 471 cinse ait, 1156 tür, 267 alttür, 126 varyete, tür ve türaltı düzeyde ise toplam 1202 takson tespit edilmiştir. Araştırma alanı çevresinde yayılış gösteren 40 adet kültür bitkisi toplam takson sayısına dahil edilmiş ancak hesaplamalara katılmamıştır. Eğreltiler 7, açık tohumlular 9, kapalı tohumlular 1186 takson içermektedir. 162 adet takson B6 karesi için yeni kayıttır. Toplam 243 takson Türkiye için endemiktir. Endemizm oranı % 20,91'dir. Taksonların fitocoğrafik bölgelere göre dağılımı ise şöyledir: 323'ü İran-Turan elementi (% 27,79), 162'si Akdeniz elementi (% 13,94), 63'ü Avr.-Sib. elementi (% 5,42), 614'ü çok bölgeli ya da bölgesi bilinmeyen (% 52,83) taksonlardır.Araştırma alanının bitkisel çeşitliliğinin korunması kapsamında, Biyolojik Çeşitlilik Sözleşmesi, Küresel Bitki Koruma Stratejisi ve Ulusal Biyolojik Çeşitlilik Stratejisi ve Eylem Planı temel alınarak ?Araştırma Alanının Bitkisel Çeşitlilik Koruma Stratejisi (ABKS)? bir strateji geliştirilmiştir. Bu doğrultuda 5 ana hedef belirlenmiştir. Belirlenen bu stratejik hedeflere ulaşılması için araştırma alanında yetişen lokal yayılışlı ve tehlike altında olan 15 adet bitkinin kırmızı liste değerlendirmeleri yapılmış, alanda görülen tehlike faktörleri ortaya konulmuş, VU ve üzeri kategorideki tüm bitkiler haritalanmış ve araştırma alanında yer alan sıcak noktalar belirlenmiştir. Alana koruma statüsü kazandırılması için yasal dayanaklar belirlenmiş ve bölgede Korunan Alanlar oluşturulması önerilmiştir. Aynı zamanda, Araştırma alanı ÖBA ve ÖDA kriterlerine göre değerlendirilerek, Önemli Bitki Alanı ve Önemli Doğa Alanı olarak önerilmiştir. Lokal yayılış gösteren ve tehlike altında olan 9 bitkinin tohumları toplanarak Ankara Merkez Araştırma Enstitüsü Gen Bankası'na gönderilmiştir. Ayrıca araştırma alanı çevresinde yaşayan insanların bilinçlendirilmesi ve bilgilendirilmesi için yöresel sempozyum ve toplantılara katılınmış, ilgili kurumlarla da bağlantı kurularak tanıtıcı afiş ve broşürler hazırlanmıştır.

Abstract:
This research was carried out in Beydağ, Kızılgöl and Soğanlı mountains between Adana and Kayseri provinces. 4000 plant specimens were collected from the area between March 2005 and November 2008. Identification of the specimens revealed the presence of 1156 species, 267 subspecies, 126 varieties, and totaly 1202 taxa at specific and infraspecific level, belonging to 471 genera in 93 families. Pteridophyta are 7 taxa, Spermatophyta are 1195 taxa (Gymnospermae are 9 taxa, and Angiospermae are 1186 taxa). 162 taxa are new records for B6 square. A total of 243 taxa determined in the research area (21,3 %) are endemic to Turkey. The scattering ratios of the taxa for the phytogeographical regions are as follows: Irano-Turanian elements are 323 taxa (27,79 %), Mediterranean elements are 162 taxa (13,94 %), Euro-Siberian elements are 63 taxa (5,42 %), widespread and others which their regions unclarified are 614 taxa (52,83 %).A strategy for protecting the plant diversity of the research area was developed based on ?Convention on Biological Diversity?, ?Global Strategy for Plant Conservation? and ?National Strategy for Biological Diversity and Action Plan?. The name of the strategy is ?Conservation Strategy for The Flora of Research Area (CSFR)?. With this purpose, 5 main targets were determined. To achieve these targets, redlist assessments of 15 threatened local endemics of the research area were made. Threat factors on the biological diversity of the area were determined. Critically Threatened, Threatened and Vulnerable endemic plants were mapped. Hot points of the area were identified. Study area was recommended as an IPA (Important Plant Area) and KBA (The Key Biodiversity Area). The legal supports were checked over for bringing in conservation status to the area. Seeds of 9 threatened local endemic plants were collected and sent to Ankara Central Research Institution Gene-bank. Also, we participated to the local symposium for awareness creation to the local people. Introductory brochure and poster were prepared by contacting the related governmental founding.