Çocuklara yönelik sinema filmlerinin Türkçenin söz varlığı unsurları bakımından incelenmesi
An analysis of the children's cinema films in terms of Turkish vocabulary elements
Yazar: YAĞMUR TUNÇ MUTLU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ VELİ KUTAY
Giresun Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Türkçe Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Deyimler = Idioms ; Kalıp sözler = Formulaic words ; Söz varlığı = Vocabulary ; Türk atasözleri = Turkish proverbs ; Türkçe = Turkish ; Türkçe sözlükler = Turkish dictionaries ; Çizgi film = Animated film ; Çocuk filmleri = Children's film

Özet:
Çocukların hayatında önemli bir yeri olan çizgi filmler ve çocuklara yönelik sinema filmleri çocukların ilgisini en çok çeken ürünlerdendir.  Çocuklar gününün önemli bir bölümünü ekran karşısında geçirirler ve en sevdikleri aktivitelerden biri de sinemaya gitmektir. Bundan dolayı çocuklara yönelik yayınlanan ürünler çocukların dil gelişiminde büyük önem taşımaktadır. Kullanılan cümleler nitelikli ve çocukların kelime dağarcığını geliştirecek şekilde olmalıdır.
Çalışmada nitel araştırma yönteminden yararlanılmıştır. Nitel araştırma yöntemlerinden olan temel araştırma modeli ile modellenmiştir. Veri toplama aracı olarak da doküman incelemesi yöntemi kullanılmıştır. İncelemeye konu çocuklara yönelik sinema filmlerindeki söz varlığı unsurlarından atasözleri, deyimler, kalıp sözler ve ikilemeler tespit edilmiştir. Seçilen sinema filmleri izlenme oranları ve aynı serinin devamı olmaması şartlarıyla belirlenmiş ve araştırmada bu şartları taşıyan 3 yerli ve 3 yabancı film seçilmiştir. Çalışmada belirlenmiş söz varlığı unsurlarının toplam adetinin 1452 olduğu tespit edilmiş ve bunların 865'inin kalıp söz, 42 adetinin ikileme, 545 adetinin deyim olduğu sonucuna ulaşılmıştır. İncelemesi yapılan sinema filmlerinin hiçbirinde bir atasözüne ulaşılamamıştır. 
İncelenen çocuklara yönelik çizgi filmlerin atasözleri dışında belirlenen Türkçenin söz varlığı unsurlarına belli bir düzeyde yer verdikleri ve dolayısıyla bu ürünlerin çocukların söz varlığını geliştirebilir durumda oldukları sonucuna varılmıştır.

Abstract:
Animated films and cinema productions designed for children hold a significant place in children's lives, capturing their attention as favorite forms of entertainment. Since children spend a considerable amount of time in front of screens, going to the movies is one of their preferred activities. Consequently, products tailored for children play a crucial role in their language development, requiring carefully crafted sentences to enhance their vocabulary.
This study employs qualitative research methods, specifically the foundational research model. Document analysis is utilized as the data collection tool. The linguistic elements in children's cinema films, such as proverbs, idioms, formulaic expressions, and reduplications, are examined. Selection criteria for films include popularity and the absence of sequels within the same series. Three domestic and three foreign films that contain these criteria are chosen for the research. The study identifies a total of 1452 instances of linguistic elements, comprising 865 formulaic expressions, 42 reduplications, and 545 idioms. Surprisingly, none of the examined films feature proverbs.
The analysis reveals that children's animated films, aside from proverbs, incorporate Turkish lexical elements to a certain extent, indicating their potential to enhance children's lexical richness.