Sıçan modelinde melfalan kaynaklı erken dönem yumurtalık yetmezliğinin değerlendirilmesi
Evaluation of melfalan-induced premature ovarian failure in a rat model
Yazar: NEGIN YILMAZ
Danışman: PROF. DR. SAİM ÖZDAMAR
Pamukkale Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Histoloji ve Embriyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Histoloji ve Embriyoloji = Histology and Embryology

Özet:
Günümüzde tedavi uygulamaları, kanserli genç hastaların uzun süreli sağ kalımını artırmıştır. Ancak, modern kemoterapi rejimleri ovaryum hasarına ve kısırlığa ve sonuçta prematüre ovarian yetmezliğine (POI) neden olabilirler. Bu çalışmanın amacı, melpalanın uygulamasının sıçan ovaryumu üzerine etkilerini histopatolojik, immunohistokimyasal, biyokimyasal düzeyde değerlendirmektir. 
Bu çalışmada 36 adet dişi Wistar sıçan kullanıldı. POI modelini oluşturmak için sıçanlar kontrol ve POI grupları olmak üzere iki gruba ayrıldı. Kontrol grubuna herhangi bir uygulama yapılmadı. POI oluşturmak için tek doz 5 mg/kg melfalan intraperitoneal enjeksiyonu uygulandı. POI grubundaki hayvanlar sakrifikasyon zamanına göre dört alt gruba ayrıldı; Grup A melfalan uygulandıktan 24 saat sonra, Grup B dört hafta sonra, Grup C sekiz hafta sonra ve Grup D 9 hafta sonra sakrifiye edildi.
Çalışma sonunda, yumurtalıklar histopatolojik ve immunohistokimyasal araştırmalarda kullanıldı. Serum AMH, FSH, E2 ve PR hormon düzeyleri ölçüldü. İmmonohistokimyasal yöntemler ile IL-1β, CRP, TNF-α, IL-6 ve IFB değerlendirildi. Serum ve doku örneklerinde BUN, CAT, GSH, MDA, SOD, CR, TAS, TOS ve OSI değerleri ölçüldü. 
Melfalan uygulanan gruplara ait ovaryumlarda, tüm foliküllerde hasar vardı ve atrezi vardı, hem oositlerde hem granulosa hücrelerinde hasar gelişmişti. Konjesyon, kanama, lökosit infiltrasyonu, interstisyel ödem, fibrozis ve nekrotik hücreler tespit edildi. Melfalan uygulanan bütün gruplarda IL-6, IL-1β, CRP, TNF-α ve IFB için immunoreaktivite vardı. Melfalan FSH ve LH değerlerinde artışa, AMH, E2 ve prolaktin düzeylerinde azalmaya neden oldu. Melfalan hem serum hem dokuda BUN, CAT, GSH, MDA, SOD, TAS, TOS, OSI değerlerinin değişimine sebep olmuştur. 
Bu bulgular melfalan uygulaması ile deney hayvanlarında POI'nin geliştiğini göstermektedir. Fibroz dokuda artış, vasküler bozukluklar, hormon değerlerindeki değişiklikler histopatolojik bulgular ile uyumludur. Melfalan ovaryumlarda enflamasyon sürecin gelişimine katkı sağlamaktadır. Antioksidan protein düzeylerinde değişiklik gözlendi. Sonuç olarak, melfalan sıçanlarda primordial ovaryum yetmezliğin gelişmesine sebep olmuştur.

Abstract:
Today's treatment practices have increased the long-term survival of young patients with cancer. However, modern chemotherapy regimens can cause ovarian damage and infertility, resulting in premature ovarian insufficiency (POI). The aim of this study is to evaluate the effects of melpalan treatment on the rat ovary at histopathological, immunohistochemical and biochemical levels.
In this study 36 female Wistar rats were used. To create the POI model, rats were divided into two groups: control and POI groups. No application was made to the control group. A single dose of 5 mg/kg melphalan intraperitoneal injection was administered to create POI. Animals in the POI group were divided into four subgroups according to the time of sacrifice; Group A was sacrificed 24 hours after melphalan administration, Group B was sacrificed after four weeks, Group C was sacrificed after eight weeks, and Group D was sacrificed after 9 weeks.
At the end of the study, the ovaries were used for histopathological and immunohistochemical studies. Serum AMH, FSH, E2 and PR hormone levels were measured. IL-1β, CRP, TNF-α, IL-6 and IFB were evaluated by immunohistochemical methods. BUN, CAT, GSH, MDA, SOD, CR, TAS, TOS and OSI values were measured in serum and tissue samples.
In the ovaries of the melphalan-treated groups, there was damage and atresia in all follicles, and damage occurred in both oocytes and granulosa cells. Congestion, bleeding, leukocyte infiltration, interstitial edema, fibrosis and necrotic cells were detected. There was immunoreactivity for IL-6, IL-1β, CRP, TNF-α, and IFB in all groups administered melphalan. Melphalan caused an increase in FSH and LH levels and a decrease in AMH, E2 and prolactin levels. Melphalan caused changes in BUN, CAT, GSH, MDA, SOD, TAS, TOS, OSI values in both serum and tissue.
These results show that POI developed in experimental animals with melphalan administration. Increase in fibrous tissue, vascular disorders, and changes in hormone values are compatible with histopathological findings. Melphalan contributes to the development of the inflammatory process in the ovaries. Changes were observed in antioxidant protein levels. In conclusion, melphalan caused the development of primordial ovarian failure in the rats.