Hemodiyaliz hastalarında sıvı kontrolü ile semptom şiddeti ilişkisi
Relationship between fluid control and symptom severity in hemodialysis patients
Yazar: İKBAL DEMİRALP
Danışman: DOÇ. DR. FERİDE TAŞKIN YILMAZ
İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / İç Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Hemodiyaliz, sağlık kurumlarında kolay ulaşılabilir olması, yatış gerektirmemesi, sosyal hayata engel olmaması gibi nedenlerle kronik böbrek yetmezliğinin tedavisinde ilk ve en fazla tercih edilen yöntemdir. Bu tedavi yöntemi ile birlikte hastaların sıvı kısıtlamasına uyumu önemlidir. Bu çalışma, hemodiyaliz hastalarında sıvı kontrolü ve semptom şiddetini belirlemek, sıvı kontrolü ve semptom şiddeti ile ilişkili faktörleri ortaya koymak, sıvı kontrolü ve semptom şiddeti arasındaki ilişkiyi saptamak amacıyla yapılmıştır. Tanımlayıcı olarak gerçekleştirilen araştırma, 01-30 Nisan 2022 tarihleri arasında İstanbul'da özel bir hemodiyaliz merkezinde tedavi gören 150 hasta ile gerçekleştirilmiştir. Veriler hasta tanılama formu, Hemodiyaliz Hastalarında Sıvı Kontrol Ölçeği (HHSKÖ) ve Diyaliz Semptom İndeksi (DSİ) kullanılarak elde edilmiştir. Hastaların HHSKÖ puan ortalaması 50.75±8.13'tür. Hastaların yaşı arttıkça sıvı kontrolüne yönelik bilgi düzeyinin azaldığı, bununla birlikte kadın, diyetine dikkat eden ve sağlık kontrolünü düzenli yaptıran hastaların sıvı kontrol düzeyinin daha yüksek olduğu tespit edilmiştir (P < 0.05). Hastaların DSİ puan ortalaması 19.09±17.08'dir.  Sağlık kontrollerine ailenin zorlaması ile giden, rutin kontrollerini yaptırmayan ve diyetine uymayan hastaların semptom şiddetinin yüksek olduğu belirlenmiştir (P < 0.05). Ayrıca HHSKÖ ile DSİ puan ortalamaları arasında negatif yönlü zayıf düzeyde ilişki olduğu bulunmuştur (r=-0.349; P < 0.05). Hemşirelerin hemodiyaliz hastalarına sıvı kontrolünün önemi konusunda düzenli aralıklarla eğitim vermesi ve danışmanlık yapması, sıvı kontrolüne uyumda hastanın yakından takip edilmesi önerilmektedir.

Abstract:
Hemodialysis is the first and most preferred method in the treatment of chronic renal failure because it is easily accessible in healthcare institutions, does not require hospitalization and does not interfere with social life. With this treatment method, it is important that patients comply with fluid restriction. This study was conducted to determine fluid control and symptom severity in hemodialysis patients, to reveal the factors associated with fluid control and symptom severity, and to determine the relationship between fluid control and symptom severity. The descriptive study was conducted with 150 patients receiving treatment in a private hemodialysis center in Istanbul between 01-30 April 2022. Data were obtained using a patient identification form, the Fluid Control Scale in Hemodialysis Patients (FFSP) and the Dialysis Symptom Index (DSI). The mean FFSP score of the patients was 50.75±8.13. As the age of the patients increased, the level of knowledge about fluid control decreased; however, it was determined that the fluid control level of female patients, patients who paid attention to their diet and had regular health check-ups was higher (P < 0.05). The mean DSI score of the patients was 19.09±17.08. It was determined that the symptom severity was higher in patients who went to health checks with the force of their families, did not have routine checks and did not follow their diet (P < 0.05). In addition, it was found that there was a weak negative correlation between the mean scores of HHSCQ and DSI (r=-0.349; P < 0.05). It is recommended that nurses should regularly educate and counsel hemodialysis patients about the importance of fluid control and closely monitor the patient's compliance with fluid control.