İnternet gazeteciliğinde ortaya çıkan etik sorunlar ve çözüm önerileri: Tık odaklı habercilik analizi
Ethical problems in internet journalism and suggestions for solutions: Click-focused journalism analysis
Yazar: AKIN AY
Danışman: PROF. DR. BESİM YILDIRIM
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Gazetecilik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Gazetecilik = Journalism

Özet:
Yeni iletişim teknolojilerindeki hızlı değişim ve dönüşüm internet gazeteciliğinde
yeni etik sorunları beraberinde getirmiştir. Etik sorunların temelinde ise, yeni iletişim
teknolojilerindeki otonom bir sürecin varlığının devam etmesi gelmektedir. Genellikle
"tıklama tuzağı" olarak görülen bu uygulama, önde gelen çevrim içi portallar ve haber
toplayıcılar tarafından sıklıkla kullanılması ana akım medyada ciddi bir endişe kaynağı
haline gelmektedir. Bu kapsamda, tıklama tuzağının etki alanının etik unsurları ne
ölçüde etkilediği tartışılmıştır. Ayrıca tıklama tuzağında güvenlik açıklarının neler
olduğunun belirlenmesi ve okuyucuların tıklama tuzağına karşı tepkilerinin nasıl
gerçekleştiğinin ortaya konulması bu çalışma ile sağlanmıştır. Seo haberciliği ve robot
gazetecilik kavramlarının daha iyi anlaşılabilmesi açısından, internet gazeteciliği
profesyonellerinin gözünden etik unsurların neler olduğu ortaya çıkarılmıştır. Bu
kapsamda, haber editörleri ile derinlemesine görüşme gerçekleştirip bu görüşmeler
kodlanarak MAXQDA programı ile analiz edilmiştir. Çalışmada, okuyucu reflekslerinin
ortaya çıkarılması bakımından üniversite öğrencilerine yönelik anket uygulaması
gerçekleştirilmiştir. Bu çalışma ile gazeteciliğin Google gazeteciliğine dönüştüğü ve
okuyucuların tık tuzaklarına maruz kaldığı tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler: Seo Haberciliği, Tık Tuzağı, Yeni Medya, Algoritmalar, Yapay Zekâ.

Abstract:
The rapid change and transformation in new communication technologies have
brought about contemporary ethical issues in online journalism. The basis of ethical
problems is the existence of an autonomous process in new communication
technologies. News portals that lure users into their networks to deceive them quickly,
fake web hyperlinks and redirection with large photos easily happen in this process.
This method, generally seen as "clickbait" with its frequent use by leading online portals
and news aggregators, is becoming a serious concern in the mainstream media. Within
this framework, the extent to which the influence area of clickbait affects ethical
elements is discussed. Besides, this study aims to identify the security gaps in clickbait
and to reveal how readers react to clickbait. In terms of better understanding the terms
of SEO journalism and robot journalism, what the ethical elements were from the
perspective of online journalism professionals were revealed. In this context, in-depth
interviews were conducted with news editors, and these interviews were coded and
analysed with the MAXQDA program. The study surveyed university students to reveal
reader reflexes. This study has determined that journalism has turned into Google
journalism and readers exposed to click traps.

Keywords: Seo Journalism, Click Trap, New Media, Algorithms, Artificial Intelligence.