Örnek çelik sanayi yapılarının farklı paket programlarla tasarımlarının karşılaştırması
Comparison of the design of example industrial steel structures with different software
Yazar: GÖRKEM İÇEN
Danışman: DOÇ. DR. BURAK ÖZŞAHİN
Kırklareli Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: İnşaat Mühendisliği = Civil Engineering

Özet:
Dünyada ve Türkiye'de yaşanan depremlerden elde edilen tecrübeler, deprem mühendisliği ile teknolojideki gelişmeler sonucu Deprem Bölgelerinde Yapılacak Binalar Hakkında Yönetmelik 2007 (DBYBHY 2007) yerini Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği 2019 (TBDY 2019)'a bırakmıştır. Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği 2019 ile birlikte 1996 yılından beri kullanılmakta olan Deprem Bölgeleri Haritası yürürlükten kalkarak, yerine Türkiye Deprem Tehlike Haritası 2019 (TDTH 2019) yürürlüğe girmiştir. 
Türkiye'de çelik yapı tasarımında uzun zamandır kullanılan, son yıllarda güncelliğini kaybederek tasarım konusundaki ihtiyaçları karşılayamayan TS 648 Çelik Yapıların Hesap ve Yapım Kuralları Yönetmeliği yürürlükten kaldırılarak yerine Çelik Yapıların Tasarım, Hesap ve Yapım Esaslarına Dair Yönetmelik 2016 (ÇYTHYEY 2016) yürürlüğe girmiştir.
Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği 2019 ve Çelik Yapıların Tasarım, Hesap ve Yapım Esaslarına Dair Yönetmelik 2016 ile birlikte bina taşıyıcı sistemlerinin tasarımına ilişkin eski yönetmelik ve standartlara göre yeni kural değişiklikleri yürürlüğe girmiştir. Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği 2019'da diğer bina türlerinde olduğu gibi çelik binalarının deprem hesabında kullanılan spektral ivme, deprem yükü azaltma katsayısı gibi parametreler, malzeme hesap değerleri ve tasarım esaslarında önemli değişiklikler olmuştur.
Tüm dünyada olduğu gibi Türkiye'de de inşaat mühendisliği alanında tasarımcıların kullandığı çok sayıda bilgisayar programı bulunmaktadır. Bu çalışmada Türkiye'de çelik yapı tasarımda mühendislik firmaları ve inşaat mühendisleri tarafından son yıllarda yaygın olarak kullanılmaya başlanan StaSteel, İdeCad Statik ve ProtaStructure programları irdelenmiştir. Bu amaçla çalışmada farklı boyut ve türdeki çelik sanayi bina örneklerinin Türkiye'de geçerli mevcut yönetmeliklere göre yaygın kullanıma sahip farklı paket programlar (StaSteel, İdeCad Statik ve ProtaStructure) kullanılarak yapılan analiz sonuçları birbiriyle karşılaştırılmıştır. Örnek çelik sanayi binası modelleri, mühendislik alanında kullanılan genel amaçlı tasarım programı olan Sap2000 ile de analiz edilmiş, farklı paket programlar için bulunan yapısal analiz sonuçları Sap2000 programının yapısal analiz sonuçları ile karşılaştırılmıştır. Çalışmada incelenen çelik sanayi binası modellerinin tamamında StaSteel, İdeCad Statik, ProtaStructure ve Sap2000 programları ile bulunan kat ağırlıkları, deprem yükleri, bina doğal titreşim periyotları, bina tepe yer değiştirmeleri, kiriş ve kolon iç kuvvetleri (N, T ve M) için analiz sonuçlarının birbirine oldukça yakın değerler aldığı görülmüştür.

Abstract:
As a result of the experiences gained from earthquakes in the world and in Türkiye, developments in earthquake engineering and technology, the Turkish Building Earthquake Code 2007 (TBEC 2007) was abolished, and the Turkish Building Earthquake Code 2019 (TBEC 2019) was entered into force. Earthquake Zones Map, which has been in use since 1996, has been repealed with the Turkish Building Earthquake Code 2019, and Turkish Earthquake Hazards Map 2019 (TEHM 2019) has entered into force. 
TS 648 Regulation on Calculation and Construction Rules of Steel Structures, which have been used for a long time in steel structure design in Türkiye, have lost their currency in recent years and cannot meet the design needs, and the Regulation on Design, Calculation and Construction Principles of Steel Structures 2016 has entered into force. 
With the Turkish Building Earthquake Code 2019 and the Regulation on Design, Calculation and Construction Principles of Steel Structures 2016, new rule changes have entered into force according to the old codes and standards regarding the design of building structural systems. In the Turkish Building Earthquake Code 2019, as in other building types, there have been significant changes in the parameters such as spectral acceleration, earthquake load reduction coefficient, material strength values and design principles used in the earthquake resistant design of steel buildings.
There are many software used by designers in the field of civil engineering in Türkiye, as well as all over the world. In this study, StaSteel, İdeCad Statik and ProtaStructure software, which have been widely used by engineering companies and civil engineers in the design of steel structures in Türkiye in recent years, were examined. For this purpose, in the study, the analysis results of steel industrial building models of different sizes and types, using different software widely used in Türkiye, namely StaSteel, İdeCad Statik and ProtaStructure, were compared with each other. Steel structure models were also analyzed with Sap2000, a general-purpose design program used in the field of engineering, and the structural analysis results found for different package programs were compared with the structural analysis results of the Sap2000 program. It was observed that in all steel industrial building models examined in the study, the analysis results for floor weights, earthquake load, building natural vibration periods, building top drifts, beam and column internal forces found with StaSteel, IdeCad Static, ProtaStructure and Sap2000 programs are similar.