Evde çalışan kadınlar arası dayanışma örgütlenme
Solidarity and organising dynamics among the women home-based workers
Yazar: ZEYNEP DİLEK HATTATOĞLU ÖZBEK
Danışman: DOÇ.DR. FİLİZ ERGİNSOY
Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı / Genel Sosyoloji ve Metadoloji Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2000
Konu: Sosyoloji = Sociology
Dizin: Dayanışma = Solidarity ; Evde çalışma = Home work ; Kadınlar = Women ; Çalışan kadınlar = Working women ; Örgütlenme = Organization

Özet:
VII ÖZET Bu çalışma Türkiye'de eve iş alan kadınlar arasında dayanışma ve örgütlenme dinamiklerini ve kadının evde çalışmasıyla özgürleşmesi veya daha pragmatik bir dille, güçlenmesi arasındaki ilişkileri irdelemeyi amaçlamaktadır. Evde çalışma özgülünde kadının çalışmasıyla, bu çalışmanın yarattığı etkiler, olası etkiler ve öznelerine sunabileceği imkanların tartışılması -ki ister istemez, kadının çalışmasının algılanış ve kavranışında modemleşmeci söylemin egemenliğinin de sorgulanmasıyla iç içedir-, bu tezin araştırdığı eksenlerden ilkini oluşturmaktadır. İkinci ana eksende ise evde çalışmanın 'işçiler1 arasında dayanışma, örgütlenme, yani birlikte hak arama sürecine girilmesi bakımından sunduğu imkanların tartışılması yer almaktadır. Araştırmanın yöntemi, "aktif katılımcı yöntemdir", araştırmacının araştırma özneleriyle girdiği sürecin aktif bir katılımcısı olduğu bu yöntem, anahtar kişilerle derinlemesine görüşmeler ve yerinde kısmi gözlem teknikleri bir arada kullanılarak uygulanmıştır. İstanbul'un Avcılar bölgesinde gerçekleştirilen çalışmada, görüşülen evde çalışan kadınların belirlenmesinde kendini ifade edebilme yeteneğine ve gönüllülüğüne sahip olmak özelliği aranmıştır. Bu şekilde saptanan evde çalışan kadınlarla yapılan derinlemesine görüşmeler, iki ayrı düzeyde bilgi sağlamıştır. Bu düzeyler, deneyim düzeyi ve bu deneyimin özneler tarafından değerlendirildiği düzeydir. Çalışma, evde çalışma olgusunu, güçlenme ve dayanışma/örgütlenme dinamikleri bakımından ve öznelerin dilinden analitik düzeyde yeniden kurmayı; kadınların bu öznel tarihleri ve bugünleri çerçevesinde evde çalışma olgusunun etki ve sonuçlarını tartışmayı amaçlamıştır. Anahtar Kelimeler: Ev eksenli çalışma, evde çalışma, kadın, informel sektör, güçlenme, emek örgütlenmesi, dayanışma ağları.

Abstract:
VIII SUMMARY This thesis aims at studying solidarity and organising dynamics among women home based workers and the interrelations between women's home based work and their empowerment. It has two main axes: Women's work at home, its effects, possible effects and possibilities emerging from home based work make out the first axis. This unavoidably involves an investigation and a discussion on modernist discourse and its dominance in the context of women's work and its understanding. The second axis is a discussion on the possibilities emerging from home based work for solidarity and organising. The method of this research is the "active participatory method". In this method, the researcher is an active participant in an interactive process with the subjects of the research. It was applied through in-depth interviews with key informants and direct partial observations in the field. This research was conducted in Avcılar, İstanbul and all interviewees were determined by the criteria of ability of self expression and voluntary participation. Together with direct observations in the field, these in-depth interviews provided information at two different levels, which are: experience and their perception of by the research subjects. This thesis is an attempt to reconstruct home based work analytically from the home based workers' perception in the context of empowerment, solidarity and organising dynamics, and to discuss the effects and consequences of home based work for the subjective history and present conditions of women home based workers'. Keywords: Home-based work, homework, women, informal sector, empowerment, labour organisation, solidarity networks.