Tanbur öğretim yöntemlerinin pedagojik ve didaktik analizleri
Pedagogic and didactic analyses of tanbur training methods
Yazar: BETÜL YAŞAYANCAN
Danışman: PROF. DR. M. HAKAN CEVHER
Ege Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel Bilimler Ana Bilim Dalı / Türk Müziği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Müzik = Music
Dizin: Didaktik = Didactic ; Müzik eğitimi = Music education ; Müzik öğretimi = Music learning ; Pedagoji = Pedagogy ; Tanbur = Tanbur ; Çalgı eğitimi = Instrumental education ; Öğretim yöntemleri = Teaching methods

Özet:
Tanbur öğretim yöntemlerinden olan meşk ve metodik sistemin işleyişini pedagojik ve didaktik açıdan içerik analizi yapmanın yanı sıra, bu analizler ışığında bir tanbur öğretim dizini oluşturmayı amaçlayan bu araştırmada, nitel yöntem ve tarama modeli kullanılmıştır. Çalışma, "Giriş", "Dört Bölüm", "Sonuç ve Öneriler", "Ekler" kısımlarından oluşmaktadır.
"Giriş" kısmında, tanburun genel olarak yapısından, tarihsel süreçteki yapısal değişikliklerinden bahsedilerek günümüze kadar tanbur üzerine yapılan çalışmalar kronolojik olarak değerlendirilmiştir. Bunun yanı sıra, tezin kuramsal çerçevesini oluşturan pedagojik, didaktik, anlatma yöntemi ve gösterip yaptırma yöntemi kavramları ve bunların müzik ile ilişkileri açıklanmıştır.
Birinci Bölümde, tanburun tarihçesi ve yapısal özellikleri; tanburun etimolojisi, yapısı, kökeni, perdeleri, tanbur ismiyle anılan çalgılar hakkında bilgiler verilmiştir. İkinci Bölümde; tanburi icracıların hayatı ve mûsiki çalışmaları ele alınmıştır. Üçüncü Bölümde, çalgı eğitimi açısından tanbur incelenerek geleneksel Türk müziğinde çalgı eğitim yöntemleri, basılı olan tanbur metotları ve basılı olmayan tanbur metotlarının karşılaştırmalı içerik analizi yapılmıştır. Tanbur öğretim süreci ve icra teknikleri hakkında bilgiler verilmiştir.
Dördüncü Bölümde ise, Ankara Müzik ve Güzel Sanatlar Üniversitesi'nden iki, Selçuk Üniversitesi Dilek Sabancı Devlet Konservatuvar'ından bir, Ege Üniversitesi Devlet Türk Mûsikîsi Konservatuvarı'ndan üç, Gaziantep Üniversitesi Türk Mûsikîsi Devlet Konservatuvarı'ndan bir, İstanbul Teknik Üniversitesi Türk Mûsikîsi Devlet Konservatuvarı'ndan bir, Karadeniz Teknik Üniversitesi Güzel Sanatlar Bölümü'nden bir, Kocaeli Üniversitesi Devlet Konservatuvarı'ndan bir, Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi Devlet Konservatuvarı'ndan bir olmak üzere on bir akademisyen ile görüşülmüştür. Bunun yanı sıra Cumhurbaşkanlığı Klasik Türk Müziği Korosu'ndan iki, İstanbul Devlet Türk Müziği Araştırma ve Uygulama Topluluğu'ndan bir, T.C Kültür ve Turizm Bakanlığı Güzel Sanatlar Genel Müdürlüğü İstanbul Tarihi Türk Müziği Topluluğu'ndan bir, İstanbul Devlet Türk Müziği Topluluğu'ndan bir, İzmir Devlet Klasik Türk Müziği Korosu'ndan bir, İstanbul Üniversitesi Osmanlı Dönemi Müziği Uygulama ve Araştırma Merkezi'nden bir, TRT Ankara Radyosu'ndan iki, İstanbul Küçükçekmece Belediyesi'nden bir olmak üzere on bir tanbur sanatçısı ve üç tanbur metot yazarı ile görüşülerek, toplamda yirmi dört kişiye yarı yapılandırılmış görüşme tekniği uygulanmıştır. Murat Aydemir, tanbur sanatçısı ve metot yazarı olarak iki şekilde değerlendirilmiştir. Bu görüşmeler sonucunda, meşk ve metodik sistemlerin içerik analizi yapılmıştır. Sonuç kısmında ise; tüm bölümlerden elde edilen veriler ışığında, pedagojik ve didaktik açıdan tanbur öğretim dizininin değerlendirilmesi yapılmıştır.

Abstract:
"In this study it is aimed to perform content analyses of working of tanbur instruction methods of "practicing" (meşk) and "methodical system" pedagogically and didactically. Besides, in the light of these analyses, it is aimed to form a tanbur instruction index. Qualitative method and scanning model have been used in this study and it is comprised of "Introduction", "Four Chapters", "Conclusion and Suggestions" and "Appendix".
In the introduction chapter, the general structure of tanbur and its structural changes in the historical process have been mentioned and the studies on tanbur that have been done until today have been evaluated chronologically. In addition to this, pedagogic, didactic,explaining and show and have it made methods which constitute the theoretical framework of the thesis and their relation with music have been explained.
In the first chapter, information has been given about the history of tanbur, its structural features; etymology, structure, origin and pitches of tanbur and the instruments that are mentioned as tanbur. In the second chapter, the lives and musical studies of tanbur performers have been handled. In the third chapter, tanbur has been studied in terms of instrument training; the instrument training methods in traditional Turkish music, printed and unprinted tanbur methods have been analysed comparatively. Information has been given about tanbur instruction process and performance techniques.
In the fourth chapter, we have interviewed with two academicians from Ankara Music and Fine Arts University, one academician from Selçuk University Dilek Sabancı State Conservatory, three academicians from Ege University State Turkish Music Conservatory, one academician from Gaziantep University Turkish Music State Conservatory, one academician from İstanbul Technical University Turkish Music State Conservatory, one academician from Karadeniz Technical University Fine Arts Department, one academician from Kocaeli University State Conservatory, one academician from Tokat Gaziosmanpaşa University State Conservatory, eleven academicians in total. Besides, we have interviewed with two tanbur performers from Presidential Classical Turkish Music Choir, one tanbur performer from İstanbul State Turkish Music Research and Performance Ensemble, one tanbur performer from Culture and Tourism Ministry General Directorate of Fine Arts İstanbul Historical Turkish Music Ensemble, one tanbur performer from İstanbul State Turkish Music Ensemble, one tanbur performer from İzmir State Classical Turkish Music Choir, one tanbur performer from İstanbul University Centre for Performance and Research in Ottoman Period Music, one tanbur performers from TRT Ankara Radio, one tanbur performer from İstanbul Küçükçekmece Municipality, in total eleven tanbur performers and three tanbur method writers. We applied semi-structured interview method on these twenty four people. Murat Aydemir has been evaluated in two ways as a tanbur performer and as a method writer. As the result of these interviews, content analyses of practice (meşk) and methodical systems have been made. In the conclusion chapter, the evaluation of tanbur instruction index pedagogically and didactically has been made in the light of the data gained from all the chapters.