Trabzon Yomra ilçesi aile folkloru üzerine bir araştırma
A research on family folklore of Trabzon Yomra district
Yazar: İREM YILMAZ
Danışman: PROF. DR. KEMAL ÜÇÜNCÜ
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Halk Bilimi (Folklor) = Folklore

Özet:
Aile, kültürün yaratımı ve aktarımı konusunda önemli bir unsur olup birden çok araştırmaya kaynaklık edecek disiplinler arası bir konudur. Aile kavramı etrafında şekillendirilen aile folkloru, temelinde ailenin kültür ürünlerini tamamıyla incelemeye odaklanan bir halk bilim konusudur. Trabzon'un Yomra ilçesi aileleri esas alınarak gerçekleştirilen bu çalışma, üç bölümden oluşmaktadır. İlk bölümde araştırma sahası olarak seçilen Trabzon ilinin kent tarihi, coğrafi özellikleri, kent ekonomisi ve kültürel arka planı hakkında bilgi verilmektir. Araştırma sahasının tarihi, coğrafi ve sosyoekonomik özellikleri üzerinde durulmaktadır. Çalışmanın ikinci bölümünde, aile kavramı adı altında aile konusu derinlemesine incelenmiştir. Aile kavramının tanımı, geçmişten günümüze aile kavramının geçirdiği değişimler, Türk aile yapısının tarihî süreç içerisinde geçirdiği dönüşümler, aile türleri, ailenin altı işlevi ve Türkiye'de gözlemlenen aile yapıları hakkında verilen bilgiler bu bölümün alt başlıklarını oluşturmaktadır. Çalışmanın üçüncü bölümünde, aile folklorunun gelişimi, bileşenleri ve temel yapısı üzerinde durulmuştur. Aile folklorunun tarihine yönelik yapılan bilgilendirmelerden sonra aile folklorunun alan araştırması ve bu konuda yapılmış çalışmalara yer verilmiştir. Trabzon'un Yomra ilçesi özelinde gerçekleştirilen çalışma, aile folkloru alan araştırma konularından on altı alt başlığa ayrılmış olup her bir başlık sonunda bir değerlendirme yapılmaktadır. Çalışmanın sonunda, Trabzon Yomra ilçesi aile folkloru adı altında yer alan on altı alt başlık ayrı ayrı ele alınarak değerlendirilmiş olup aile folkloru konusunu çalışacak araştırmacılara tavsiye niteliğinde öneriler verilmiştir.

Abstract:
The family is an important element in the creation and transmission of culture and is an interdisciplinary subject that will be the source of more than one research. Family folklore, which is shaped around the concept of family, is a folklore subject that focuses on examining the cultural products of the family. This study, which is based on the families of Yomra region of Trabzon, consists of three parts. In the first part, information about the city history, geographical features, city economy and cultural background of Trabzon province, which was chosen as a research area, is given. The historical, geographical and socioeconomic characteristics of the research area are emphasized. In the second part of the study, the subject of family was examined in depth under the name of the concept of family. The definition of the concept of family, the changes in the concept of family from past to present, the transformations of the Turkish family structure in the historical process, the types of families, the six functions of the family and the information given about the family structures observed in Turkey constitute the subtitles of this section. In the third part of the study, the development, components and basic structure of family folklore are emphasized. After informing about the history of family folklore, field research of family folklore and studies on this subject are included. The study, which was carried out in the Yomra district of Trabzon, is divided into sixteen sub-titles from family folklore research topics and an evaluation is made at the end of each title. At the end of the study, sixteen sub-titles under the name of family folklore in Trabzon and its surroundings were evaluated separately and recommendations were given to researchers who will study the subject of family folklore.