Marmara Üniversitesi Hastanesinde takipli periton diyalizi hastalarının son on yılda acil servise başvuru nedenleri
Reasons for presenti̇ng to the emergency department in the last ten years of patients with follow-up peritoneal dialysis at Marmara University Hospital
Yazar: LAMIYYA ASGAROVA
Danışman: PROF. DR. EBRU AŞICIOĞLU
Marmara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: İç Hastalıkları = Internal diseases
Dizin: Acil servis-hastane = Emergency service-hospital ; Acil tıp = Emergency medicine ; Böbrek yetmezliği = Kidney failure ; Böbrek yetmezliği-kronik = Kidney failure-chronic ; Diyaliz = Dialysis ; Hastaneye yatırma = Hospitalization ; Periton diyalizi = Peritoneal dialysis ; Renal diyaliz = Renal dialysis

Özet:
Giriş: Periton diyalizi son dönem böbrek yetmezliği için etkili bir tedavi yöntemidir. Periton diyalizi periton kapillerleri ile periton boşluğundaki diyaliz solüsyonu arasında periton zarı aracılığı ile solüt ve su geçişinin gerçekleşmesi ile sağlanır. Periton diyalizi hastaları diyalizin enfeksiyöz, mekanik ve metabolik komplikasyonları ile ve bunun dışında diyaliz ilişkisiz enfeksiyöz ve non-enfeksizyöz sebeplerle acil servise başvurabilirler. Hastaların acil servise başvuru nedenlerinin öngörülüp azaltılabilmesi, hastaların morbidite ve mortalitesini azaltacağı, hayat kalitesi ve sağlık bakım hizmeti maliyetine katkı sağlayacağı düşünülerek periton diyalizi hastalarının acil servise başvuru sebeplerini retrospektif olarak incelemeyi planladık.
	Yöntem: Çalışmamıza Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Nefroloji Bölümünde Aralık 2014 ile Temmuz 2022 arasında takip edilen 189 periton diyaliz hastası dahil edildi. Onsekiz yaşından küçükler ve 1 aydan az takip süresi olan hastalar çalışmaya dahil edilmedi. Hastaların demografik özellikleri, sistemik hastalıkları, kullandığı ilaçlar, diyaliz modaliteleri, acil servise başvuru sebepleri, laboratuvar tetkikleri, acil servise başvuru zamanı aldığı tanılar ve sonlanım noktaları değerlendirildi.
	Bulgular: Çalışmaya 32 (%16,9) kadın, 157 (%83,1) erkek olmak üzere toplam 189 hasta dahil edildi. Hastalar acil servise başvuran (n=109) ve başvurmayan (n=80) olarak iki gruba ayrıldı. Acil servise başvuran grupun ortalama yaşı (47 (19-80) vs 52,5 (26-77) yıl, p=0,389) ve diyaliz süresinde (42 (1-248) vs 20,5 (1-217) ay, p=0,390) diğer grupla karşılaştırıldığında anlamlı fark yoktu. Her iki grupta en sık görülen ko-morbidite anemi (103 (%94,5) vs 75 (%93,8), p=1,000), hipertansiyon (90 (%82,6) vs 64 (%80), p=0,707), diyabates mellitus (23 (%21,9) vs 17 (%21,3), p=1,000), en sık kullanılan ilaç eritropoetin (99 (%90,8) vs 66 (%83,5), p=0,176) ve diüretik (66 (%60,6) vs 66 (%83,5), p=0,297) olup iki grup arasında anlamlı fark yoktu. Acil servise başvuran grupta ölen hasta sayısı (39 (%35,8) vs 16 (%20), p=0,013) anlamlı olarak daha yüksek iken, hemodiyalize transfer (29 (%26,6) vs 33 (%41,3), p=0,008) ve nakil (4 (%3,7) vs 12 (%15), p=0,042)  ise anlamlı olarak daha düşük idi.
Acil servise başvuran 109 hastanın takip süresinde toplam 248 başvuru vardı. Acil servise başvuran 92 (%37,1) hastaya yatış yapılmış, 156 (%62,9) hasta ayaktan tedavi edilmiştir. Hastaların ortalama yatış süresi 10,5 (1-103) gün saptandı. Acil servise en sık başvuru sebebi karın ağrısı, bulanık diyalizat, bulantı ve/vaya kusma  111 (%44,8), kardiyovasküler bulgular 31 (%12,5) ve volüm fazlalığı 29 (%11,7) iken, acil servis başvurusunda en çok konulan tanılar peritonit 61 (%24,6), volüm fazlalığı 32 (%12,6) ve üst solunum yolu enfeksiyonu 21(%8,5) olarak saptandı. Yatış (+) grupta ortalama hasta yaşı (55 (17-84) vs 49 (15-87) yıl, p=0,029) anlamlı olarak daha yüksek iken, RRF (150 (0-2500) vs 300 (0-9500) mL/gün, p=0,048) anlamlı olarak daha düşük saptandı.. Hastaların laboratuvar tetkiklerine ise Yatış (+) grupta sodyum (134 (117-142) vs 135 (121-146) mEq/L, p˂0,001), magnezyum (1,8 (1,1-2,9) vs 2 (1-5) mg/dL, p˂0,001), albumin (2,9 (1,5-6,1) vs 3,4 (1-,2-6,1) gr/dL, p˂0,001), total protein (6,0 (2,3-8,6) vs 6,3 (3,5-7,9) mg/dL, p˂0,001), LDL (110 (6-400) vs 120 (24-400) mg/dL, p=0,037), demir (47 (9-124) vs 55 (9-170) ml/ng, p=0,010) Yatış (-) gruba göre daha düşükken, CRP (79 (1-357) vs 19 (2-290) mg/L, p˂0,001) ve prokalsitonin (1 (0,1-100) vs 0,3 (0,1-42,0) ng/ml, p˂0,001) ise anlamlı olarak daha yüksek idi. 
Acile servise başvuran hastaların ölüm durumuna göre demografik ve klinik verileri karşılaştırıldığında hasta yaşı (p=0,525), cinsiyet (p=0,792), diyaliz süresi (p=0,536), RRF (p=0,377) açısından anlamlı fark yok iken, acil servise başvuru sayısı Ölüm (+) grupta anlamlı olarak daha yüksekti (2,81 ± 1,63 vs 1,99 ± 1,26, p=0,004).
Sonuç: Yapılan çok değişkenli varyans analizinde hastane yatışını predikte eden faktörler CRP [0,991 (0,984-0,997) p=0,003] ve magnezyum [5,315 (1,423-19,853) p=0,013], hasta ölümünü predikte eden tek faktör ise acil servis başvuru sayısı [1,603 (1,058-2,430) p=0,026] saptandı.

Abstract:
Introduction: Peritoneal dialysis is an effective treatment for end-stage renal disease. Peritoneal dialysis is provided by the passage of solute and water through the peritoneal membrane between the peritoneal capillaries and the dialysis solution in the peritoneal cavity. Peritoneal dialysis patients may present to the emergency department with infectious, mechanical and metabolic complications of dialysis, as well as non-dialysis-related infectious and non-infectious reasons. We planned to retrospectively analyze the reasons for presenting to the emergency department in peritoneal dialysis patients, considering that the reasons for patients admission to the emergency department can be predicted and reduced, the morbidity and mortality of the patients will be reduced, and it will contribute to the quality of life and the cost of health care services.
Method: Our study included 189 peritoneal dialysis patients followed up at Marmara University Medical Faculty Hospital Nephrology Department between December 2014 and July 2022. Patients younger than 18 years of age and with a follow-up period of less than 1 month were not included in the study. Demographic characteristics of the patients, systemic diseases, drugs used, dialysis modalities, reasons for applying to the emergency department, laboratory tests, diagnoses at the time of admission to the emergency department, and endpoints were evaluated.
Results: A total of 189 patients, 32 (16.9%) female and 157 (83.1%) male, were included in the study. The patients were divided into two groups as those who applied to the emergency department (n=109) and those who did not (n=80). Mean age (47 (19-80) vs 52.5 (26-77) years, p=0.389) and duration of dialysis (42 (1-248) vs 20.5 (1-217) months, p=0,390) were similar in both groups. The most common comorbidity in both groups was anemia (103 (94.5%) vs 75 (93.8%), p=1,000), hypertension (90 (82.6%) vs 64 (80%), p=0.707) , diabetes mellitus (23 (21.9%) vs 17 (21.3%), p=1,000), most commonly used drug erythropoietin (99 (90.8%) vs 66 (83.5%), p=0.176 ) and diuretic (66 (60.6%) vs 66 (83.5%), p=0.297), there was no significant difference between the two groups. While the number of patients who died (39 (35.8%) vs. 16 (20%), p=0.013) was significantly higher in the group admitted to the emergency department, transfer to hemodialysis (29 (26.6%) vs 33 (41.3%), p=0.008) and transplant (4 (3.7%) vs 12 (15%), p=0.042) were significantly lower.
There were a total of 248 episodes during the follow-up period of 109 patients who were admitted to the emergency department. Ninety-two (37.1%) patients who presented to the emergency department were hospitalized, and 156 (62.9%) patients were treated as outpatients. The mean hospital stay of the patients was 10.5 (1-103) days. Abdominal pain, cloudy dialysate, nausea and/or vomiting 111 (44.8%), cardiovascular findings 31 (12.5%) and hypervolemia 29 (11.7%) were the most common reasons for admission to the emergency department. The most common diagnoses were peritonitis 61 (24.6%), hypervolemia 32 (12.6%), and upper respiratory tract infection 21 (8.5%). While mean patient age (55 (17-84) vs 49 (15-87) years, p=0.029) was significantly higher in the Hospitalized (+) group, RRF (150 (0-2500) vs 300 (0-9500) mL /day, p=0.048) was found to be significantly lower. Regarding laboratory examinations sodium (134 (117-142) vs 135 (121-146) mEq/L, p˂0.001), magnesium (1.8 (1.1-2.9) vs 2 ( 1-5) mg/dL, p˂0.001), albumin (2.9 (1.5-6.1) vs 3.4 (1-.2-6.1) gr/dL, p˂0.001), total protein (6.0 (2.3-8.6) vs 6.3 (3.5-7.9) mg/dL, p˂0.001), LDL (110 (6-400) vs 120 (24- 400) mg/dL, p=0.037) and iron (47 (9-124) vs 55 (9-170) ml/ng, p=0.010) were significantly lower in the Hospitalized (+) group. CRP (79 (1-357) vs 19 (2-290) mg/L, p˂0.001) and procalcitonin (1 (0.1-100) vs 0.3 (0.1-42.0) ng/ml , p˂0.001) were significantly higher in the Hospitalized (+) group than in the Hospitalized (-) group.
When the demographic and clinical data of the patients who presented to the emergency service were compared according to the death status, there was no significant difference in terms of patient age (p=0.525), gender (p=0.792), dialysis time (p=0.536), RRF (p=0.377). However the number of admissions to the emergency department was significantly higher in the Death (+) group (2.81 ± 1.63 vs 1.99 ± 1.26, p=0.004).
Conclusion: In the multivariate analysis of variance, the factors predicting hospitalization were CRP [0.991 (0.984-0.997) p=0.003] and magnesium [5,315 (1.423-19.853) p=0.013] and the only factor predicting patient death was the number of admissions to the emergency department [1,603 (1,058-2,430) p=0.026].
Keywords: Peritoneal dialysis, admission to the emergency department,  hospitalization