Kanserli yaşlı bireylerde akupresin kanserle ilişkili yorgunluğa etkisi
The effect of acupressure for cancer-related fatigue in elderly individuals with cancer
Yazar: ÜLKÜ ÖZDEMİR
Danışman: PROF. DR. SULTAN TAŞCI
Erciyes Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / İç Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2016
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Akupresür = Acupressure ; Hemşireler = Nurses ; Hemşirelik = Nursing ; Kanser hastaları = Cancer patients ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Yaşlılar = Aged ; Yorgunluk = Fatigue

Özet:
Bu çalışma, kanserli yaşlı bireylerde akupresin kanserle ilişkili yorgunluk şiddetine ve düzeyine etkisini incelemek amacıyla, kantitatif araştırmanın kontrol gruplu ön test- son test randomize kontrollü çalışma deseni ve kalitatif araştırmanın yarı yapılandırılmış derinlemesine görüşme yöntemi kullanılarak yapılmıştır. Çalışma bir üniversite hastanesinin hematoloji ve medikal onkoloji polikliniklerinde 65 yaş ve üstü, araştırmaya dahil edilme ölçütlerine uyan 15'i müdahale, 16'sı kontrol grubunda, toplam 31 hasta ile tamamlanmıştır.
Veriler; Hasta Tanıtım Formu, Visual Analog Skala (VAS), Piper Yorgunluk Ölçeği, yarı yapılandırılmış "Akupres Deneyimi Hasta Görüşleri Formu" kullanılarak toplanmıştır. Müdahale grubuna akupres uygulaması ve derinlemesine görüşme yapılmıştır. Kontrol grubuna herhangi bir girişim uygulanmamıştır. Etik kurul onayı ve bireylerden yazılı bilgilendirilmiş gönüllü olur alınmıştır. Kantitatif veriler IBM SPSS Statistics for Windows, 22.0 istatistik paket programı ile değerlendirilmiştir. İstatistiksel anlamlılık düzeyi için p< 0.05 değeri kabul edilmiştir. Kalitatif veriler, betimsel ve içerik analiz yöntemleri ile analiz edilmiştir. 
Müdahale grubundaki bireylerin ikinci izlemde, VAS ve Piper Yorgunluk Ölçeği' nin bilişsel/ruhsal alt boyutu dışındaki alt boyutları ve toplam puan ortalamalarının azaldığı belirlenmiştir. Kontrol grubundaki bireylerde ikinci izlemde VAS ve Piper Yorgunluk Ölçeği puan ortalaması arasındaki fark anlamlı bulunmamıştır Müdahale grubundaki bireylerin birinci izlemi ile kontrol grubundaki bireylerin birinci izlemindeki VAS ve Piper yorgunluk ölçeği puan ortalamaları arasındaki fark anlamlı değilken, müdahale grubundaki bireylerin ikinci izlemi ile kontrol gruplarındaki bireylerin ikinci izlemindeki VAS ve Piper yorgunluk ölçeği' nin bilişsel/ruhsal alt boyutu dışındaki alt boyutlarında ve toplam ölçek puanı ortalamaları arasındaki fark anlamlı bulunmuştur. Çalışmanın kantitatif bulguları, kalitatif bulgularıyla desteklenmektedir.
Sonuç olarak, kanserli yaşlı bireylerde kanserle ilişkili yorgunluğun azaltılmasında akupres, kolay uygulanabilir ve tolere edilebilir, ciddi yan etkisi olmayan bir yöntem olarak hastalara önerilebilir
 
Anahtar Kelimeler: Akupres, kanser, yorgunluk, yaşlı bireyler, hemşirelik.

Abstract:
This study was conducted to determine the effect of acupressure for severity and level of cancer-related fatigue in elderly individuals with cancer by using pre-post test randomized controlled study design of quantitative study and semi-structured in-depth interviews method of qualitative research. This study was conducted in hematology and medical oncology policlinics of a university hospital with 31 patients- 15 patients in intervention group and 16 patients in control group- aged 65 years and older who met the inclusion criteria. 
Data were collected by using Patient Identification Form, Visual Analog Scale (VAS), Piper Fatigue Scale, semi-structured "Patients' Views Form on  Acupressure Experience". Acupressure application and in-depth interviews are made to the intervention group. An intervention has not been made to the control group. Ethics committee approval and written informed willing consent of individuals were obtained. Data were analyzed with IBM SPSS Statistics for Windows, 22.0 statistical package program.The value of p< 0.05 was accepted for statistical significance level. Qualitative data was analyzed by descriptive and content analysis methods.
It was determined that it was decreased VAS and subscales external of Cognitive / Emotional subscale of Piper Fatigue Scale's and total average point of individuals in the intervention group in the second follow-up (p <0.05). It was not found any significance between average point of VAS and Piper Fatigue Scale of individuals in the control group in the second follow-up (p>0.05). It was found a significance between average points of VAS and subscales external of Cognitive / Emotional subscale of Piper Fatigue Scale's in the second follow-up of intervention group and the second follow-up of control group (p<0.05) while it was not found any significance between average point of VAS and Piper Fatigue Scale in the first follow-up of intervention group and the first follow-up of control group (p>0.05).  Quantitative findings of this study was supported with the qualitative findings.
Consequently, acupressure suggestible to patients for reducing the fatigue related to cancer in elderly individuals with cancer as an easily applicable and allowable method which does not have any severity side effects.
Keywords:  Acupressure, cancer, fatigue, elderly individuals, nursing.