Travma yaşamış üniversite öğrencilerinin benlik saygıları ve travma sonrası büyüme düzeyleri arasındaki ilişkide stresle başa çıkmanın aracılık rolü
Mediating role of stress coping on the relationship between self-esteem and post traumatic growth among                                                                                                                                               traumatized university students
Yazar: FATMA DİLEK TEL
Danışman: PROF. DR. AYŞE SİBEL TÜRKÜM
Anadolu Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Başa çıkma = Coping ; Benlik saygısı = Self esteem ; Büyüme = Growth ; Kişisel gelişim = Personal development ; Stres = Stress ; Stresle başetme = Coping with stress ; Travma = Trauma ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation ; Öğrenciler = Students ; Üniversite öğrencileri = University students

Özet:
Bu çalışmanın iki temel amacı bulunmaktadır. İlki travma yaşamış üniversite öğrencilerinin benlik saygıları ve travma sonrası büyüme düzeyleri arasındaki ilişkide problem, sosyal destek ve kaçınma odaklı başa çıkmanın aracılık rolünü test etmektir. İkinci amacı ise travma sonrası büyüme düzeyi yüksek üniversite öğrencilerinin travma ile başa çıkma yollarını ve travma sonrası büyümeyi yaşamlarının hangi alanlarında deneyimlediklerini ortaya koymaktır. Karma modelde desenlenen bu araştırmada açıklayıcı sıralı desen kullanılmıştır. Çalışmanın nicel verileri Travma Sonrası Büyüme Ölçeği, Stresle Başa Çıkma Ölçeği, Rosenberg Benlik Saygısı Ölçeği ve Kişisel Bilgi Formu ile toplanmıştır. Araştırmanın nitel verileri yarı yapılandırılmış görüşme formu aracılığıyla travma sonrası büyüme düzeyi yüksek öğrencilerden toplanmıştır. Çalışmanın nicel boyutunda 763, nitel boyutunda ise 12 öğrenciden veri toplanmıştır. Çalışmanın nicel verileri IBM SPSS ve AMOS Graphics programları aracılığıyla ve yapısal eşitlik modeliyle analiz edilmiştir. Ayrıca dolaylı etkinin anlamlılığını test etmek için bootstrapping işlemi kullanılmıştır. Nitel veriler ise NVIVO 11 programı aracılığıyla içerik analiziyle analiz edilmiştir. Elde edilen bulgulara göre, öğrencilerin benlik saygıları ve travma sonrası büyüme düzeyleri arasındaki ilişkide problem ve kaçınma odaklı başa çıkmanın kısmi aracılık ettiği sonucu elde edilmiştir. Sosyal destek odaklı başa çıkmanın ise benlik saygıları ve travma sonrası büyüme düzeyleri arasındaki ilişkiye aracılık etmediği gözlenmiştir. Bootstrapping işlemi sonrasında ise dolaylı etkilerin anlamlı olduğu sonucu gözlenmiştir. Araştırmanın nitel bulgularına göre travma sonrası büyüme düzeyi yüksek üniversite öğrencilerinin travma ile başa çıkmada kullandıkları yollar problem, sosyal destek, kaçınma odaklı ve dine sığınarak başa çıkma olarak ortaya çıkmıştır. Travma sonrası büyüme düzeyi yüksek üniversite öğrencilerinin travma sonrası büyüme yaşadıkları alanlar inanç sistemi, insan ilişkileri ve kendilik algısında değişim olarak ortaya çıkmıştır. 

Anahtar Sözcükler:  Travma sonrası büyüme, Stresle başa çıkma yolları, Benlik  
                                    saygısı, Karma Yöntem, Yapısal Eşitlik, Bootsrapping,   
                                    Üniversite Öğrencileri

Abstract:
The current study has two main goals. The first goal is to determine the mediating role of problem, social support, and avoidance focused coping methods on the relationship between self-esteem and post-traumatic growth of traumatized university students. The second goal is to reveal the stress coping methods and positive changes of students who have high level of post-traumatic growth. Explanatory sequential pattern is used in this study which is designed in mixed method model. Post-Traumatic Growth Scale, Stress Coping Scale, Rosenberg Self Esteem Scale, and Personal Information Form were used in order to collect quantitative data. The qualitative data were collected from the students who have high level of post-traumatic growth by using Semi-Structured Interview Form. The sample of the study within the quantitative part consisted of 763, qualitative part consisted 12 undergraduate students. The quantitative data of the study were analyzed by using IBM SPSS ve AMOS Graphics programme by using structural equation model. Beside, bootstrapping precodure is used in order to confirm significance of indirect effects. In the analysis of qualitative data, NVIVO 11 programme is utilised and content analysis were used. According to the results of the study, problem, and avoidance focused coping methods were partially mediating the relationship between self esteem and post-traumatic growth on students. Social support focused coping was not mediating the relationship between self esteem and post-traumatic growth. Bootstrapping precodure comfirmed significance of indirect effects. According to quantative results; problem, social support, avoidance focused and religious coping methods were used by university students who have high level of post-traumatic growth. Changes in belief system, interpersonal relationships and perception of self were used by these students. 

Key Words: Post-traumatic Growth, Stress coping, Self-esteem, Mix method,   
                      Structural equation modeling, Bootstrapping, University Students.