Geleneksel olmayan para politikaları ile seçilmiş makro ekonomik göstergeler arasındaki ilişkinin B-VAR modeli ile analizi
Analyzing the relationship between unconventional monetary policies and selected macroeconomic indicators with the B-VAR model
Yazar: DUYGU KALKAY
Danışman: PROF. DR. HALİL TUNALI
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Para politikaları = Monetary policies ; Rezerv opsiyon mekanizması = Reserve option mechanism

Özet:
Bu çalışmada, 2008 finans krizi sonrasında uygulanan geleneksel olmayan para politikalarına neden ihtiyaç duyulduğu, söz konusu politika ve ülke örnekleri çerçevesinde ele alınmaktadır. Bu doğrultuda TCMB'nin yeni para politika stratejisi çerçevesinde uyguladığı politikalar ile seçilmiş makro ekonomik göstergeler arasındaki ilişki incelenmiştir. Çalışmada, Türkiye'de uygulanan geleneksel olmayan para politikalarından faiz koridoru, zorunlu karşılıklar ve rezerv opsiyon mekanizması gibi sıklıkla kullanılan politika araçları ile makro ekonomik göstergeleri temsilen enflasyon oranı, sanayi üretim indeksi, reel döviz kuru, toplam krediler ve işsizlik oranları arasındaki ilişki analiz edilmiştir. Model tahmini 2010:1-2021:12 dönemini kapsayan bir, üç ve altı aylık veri setlerinden yararlanılarak yapılmıştır. Modelde öncül koşulların olduğu varsayımı altında inceleme imkanı sağlayan B-VAR yöntemi kullanılmıştır. Bu yöntem özelikle para politikalarının etkinliği noktasında birden fazla tahminleme fırsatı sunması bakımından kapsamlı bir analiz imkanı sağlamaktadır. 
B-VAR analiz sonuçlarına göre; geleneksel olmayan para politikaları ile makro ekonomik göstergeler arasında düşük düzeyde de olsa karşılıklı bir etkileşim tespit edilmiştir. Bu kapsamda, faiz koridoru ile bağımsız değişkenler arasındaki ilişki için kurulan modelde, borç alma faiz oranı ve borç verme faiz oranı serileri düşük düzeyde etkinliğe sahiptir. Üç aylık zorunlu karşılıklar serisi ile enflasyon ve işsizlik verileri arasında negatif, sanayi üretim indeksi ve toplam kredi arasında ise pozitif yönde oldukça zayıf bir ilişki tespit edilmiştir. Altı aylık zorunlu karşılıklar serisi ile bağımsız değişkenler arasında anlamlı ilişki tespit edilmemiştir. Rezerv opsiyon mekanizmasıyla enflasyon ve işsizlik serileri arasında negatif yönlü, reel kur ile pozitif yönlü bir ilişki söz konusudur.  Model genelinde söz konusu para politikalar ile yüksek etkileşim içinde olan makro ekonomik değişken enflasyondur. Ayrıca modelde kullanılan verilerin dağılım yapısı B-VAR modelinde her değişkenin rassallığı önermesiyle de örtüşmektedir.

Abstract:
This study analyzes the reasons for the need for unconventional monetary policies in the after  the 2008 financial crisis within the framework of these policies and country cases. Accordingly, the relationship between the policies implemented by the CBRT within the framework of the new monetary policy strategy and selected macroeconomic indicators is analyzed. This study analyzes the relationship between the frequency used policy instruments such as an interest rate corridor, reserve requirements and reserve option mechanism and macroeconomic indicators such as inflation rate, industrial production index, real exchange rate, total credits and unemployment rates.Estimation was made by using one, three and six-month data sets covering the period 2010:1-2021:12 for the related variables. The B-VAR method is used in the model, which allows for analysis under the assumption of priors conditions. The B-VAR method provides a comprehensive analysis opportunity, especially in terms of the effectiveness of monetary policies, in terms of providing more than one estimation opportunity.
According to the results of B-VAR analysis, there is a low level of interaction between unconventional monetary policies and macroeconomic indicators. In this context, the borrowing rate of interest and  the lending rate of interest rate series have low efficiency in the model for the relationship between the interest rate corridor and independent variables. There is a negative relationship between the three-month required reserves series and inflation and unemployment data, and a quite weak positive relationship between the industrial production index and total loans. There is no significant relationship between the six-month series required reserves series and the independent variables. While there is a negative relationship between the reserve option mechanism and inflation and unemployment series, there is a positive relationship with the real exchange rate. In all estimated models, the macroeconomic variable that has a high interaction with these monetary policies is inflation. Moreover, the distribution structure of the data used in the model is consistent with the randomness of each variable in the B-VAR model.