Respiratorik distresli prematüre buzağılarda arteriyel kan gazları, laminin ve desmosin seviyelerinin değerlendirilmesi
Evaluation of arterial blood gases, laminin and desmosin levels in premature calves with respiratory distress
Yazar: AYSEL SİNAN
Danışman: DOÇ. DR. ERDEM GÜLERSOY
Harran Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / İç Hastalıkları (Veterinerlik) Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine

Özet:
Bu tez çalışmasının amacı, önemli bir prematüre buzağı mortalite nedeni olan akut respiratorik distres sendromunda (ARDS) hasarlı akciğerin laminin ve desmosin gibi ekstraselüler matriks bileşenlerini hem serum hem de idrar örneklerinde arteriyel kan gazları ile birlikte değerlendirmek, olası korelasyonları ortaya koymak ve bahsedilen parametrelerin diagnostik/prognostik performanslarını araştırıp hastalığın tanı ve takibine yardımcı olmaktır. Bu tez çalışmasının hasta grubunu, Harran Üniversitesi Veteriner Fakültesi Hayvan Hastanesi'ne tanı ve tedavi amacı ile getirilmiş yapılan klinik ve laboratuvar muayeneleri doğrultusunda hem prematüre hem de ARDS varlığı doğrulanan 22 adet hasta Simental buzağı oluşturmuştur. Hasta grubuna dahil etme kriterleri kapsamında, prematüre doğum için; gebelik süresi<255 gün, klinik muayene sırasında buzağılarda dişlerin sıyrılmamış olması ve tırnakların yumuşak oluşu kabul edilmiştir. ARDS varlığı için; hipoksi (PaO2<60 mm Hg), hiperkapni (PaCO2>45 mm Hg), takipne (solunum sayısı>45/dakika) ve hırıltı ile birlikte abdominal solunum varlığı incelenmiş ve ARDS varlığını doğrulamak için PaO2<60 mm Hg ile birlikte yukarıda açıklanmış klinik kriterlerin en az ikisinin varlığı kabul edilmiştir. Sağlıklı grubunu ise Harran Üniversitesi Veteriner Fakültesi Hayvan Hastanesi'ne genel muayene ve/veya kontrol amacı ile getirilmiş prematüre olmayan (gebelik süresi 279-293 gün) , yapılan klinik ve laboratuvar muayeneleri sonucunda sağlıklı olduğu belirlenen 10 adet Simental buzağı oluşturmuştur. Tüm buzağıların fiziksel muayeneleri arteriyel kan gazı, venöz metabolik ve elektrolit parametreleri ile birlikte ticari ELISA kitleri kullanılarak serum/idrar desmosin ve laminin düzeyleri ölçülmüştür. Geleneksel arteriyel kan gazı ve venöz elektrolit parametreleri prematüre ARDS'li buzağılarda önceki çalışmalarla uyumlu (arteriyel PaCO2 düzeyi hasta grupta sağlıklı grubuna göre daha yüksek, arteriyel PaO2 ve satO2 düzeyleri sağlıklı grupta hasta grubuna göre daha yüksek, hasta grubunun venöz HCO3 ve laktat düzeyi sağlıklı grubuna göre daha yüksek, venöz Na ve Cl düzeyleri sağlıklı grubuna göre hasta grupta daha düşük) bulunmuştur. İdrar laminin ve desmosin düzeylerinin karşılaştırılmasında gruplar arasında herhangi bir istatistiksel fark bulunmamıştır. Fakat serum desmosin seviyesi, sağlıklı grubu ile karşılaştırıldığında hasta grupta daha yüksek serum laminin düzeyi ise sağlıklı grubu ile karşılaştırıldığında hasta grupta daha düşük olarak belirlenmiştir (p<0.05). Tespit edilen bulgular kapsamında ARDS'li prematüre buzağıların yüksek serum desmosin seviyesi hipoksiye bağlı gelişen elastin katabolizması ile, düşük serum laminin düzeyi ise akciğerde oluşan bu hasara vücudun verdiği onarım cevabının yetersiz olabileceği şeklinde yorumlanmıştır. Sonuç olarak; serum desmosin seviyesi akciğer hasar varlığının değerlendirmesinde, serum laminin düzeyinin ise oluşan hasara verilen onarım cevabının şiddetini ölçmede faydalı olabileceği kanısına varılmıştır. Ayrıca bahsedilen bu iki biyobelirteç ARDS'li prematüre buzağılarda diagnostik (desmosin) ve prognostik (laminin) amaçlı kullanılabilir ve bunun için en uygun vücut sıvısı serumdur.

Abstract:
The aim of this thesis study is to evaluate the extracellular matrix components of the damaged lung, such as laminin and desmosin, together with arterial blood gases in both serum and urine samples in acute respiratory distress syndrome (ARDS), which is an important cause of premature calf mortality, to reveal possible correlations and to evaluate the diagnostic/diagnostic effects of the mentioned parameters, and to investigate their prognostic performance and help in the diagnosis and follow-up of the disease. The Patient Group of this thesis study consisted of 22 sick Simmental calves that were brought to Harran University Faculty of Veterinary Medicine Animal Hospital for diagnosis and treatment and confirmed to have both prematurity and ARDS based on clinical and laboratory examinations. Within the scope of the inclusion criteria for the Patient Group; for premature birth; gestation period<255 days, unstripped teeth and soft claws during clinical examination were accepted. For the presence of ARDS, hypoxia (PaO2<60 mm Hg), hypercapnia (PaCO2>45 mm Hg), tachypnea (respiratory rate > 45/minute) and abdominal breathing with wheezing and the presence of PaO2<60 mmHg and at least two of the clinical criteria described above were accepted to confirm the presence of ARDS. The Healthy Control Group was consisted of 10 Simmental calves which were brought to Harran University Faculty of Veterinary Medicine Animal Hospital for general examination and/or control, non-premature (gestation period 279-293 days) and determined to be healthy as a result of clinical and laboratory examinations. Physical examination of all calves, arterial blood gas and venous metabolic and electrolyte parameters along with serum/urine desmosin and laminin levels were measured by using commercial ELISA kits. Arterial blood gas and venous electrolyte parameters were compatible (arterial PaCO2 level was higher in the Patient Group compared to the Control Group, arterial PaO2 and satO2 levels were higher in the Healthy Group compared to the Patient Group, and in the Patient Group venous HCO3 and lactate levels were higher than in the Control Group, and venous Na and Cl Lower in the Patient Group compared to the Control Group) with previous studies in calves with premature ARDS. In the comparison of the levels of urinary laminin and desmosine showed no statistical difference between the groups. However, serum desmosine level was higher in the Patient Group compared to the Control Group; serum laminin level was determined to be lower in the Patient Group compared to the Control Group (p<0.05). Within the scope of the findings, the high serum desmosine level of premature calves with ARDS was interpreted as hypoxia-related elastin catabolism, and the low serum laminin level was interpreted as the body's repair response to this damage occurring in the lungs may be inadequate. As a result, it was concluded that serum desmosin level could be useful in evaluating the presence of lung damage, and serum laminin level could be useful in measuring the severity of the repair response to the damage. Additionally, these two biomarkers can be used for diagnostic (desmosine) and prognostic (laminin) purposes in premature calves with ARDS, and the most suitable body fluid for this is serum.