Farklı renk ve tipteki tuzakların Halyomorpha halys (Hemiptera: Pentatomidae)'e karşı etkinliklerinin belirlenmesi
Analysing the effect of different colors and types of traps in the control of Halyomorpha halys (Hemiptera: Pentatomidae)
Yazar: RAFET GÜZEL
Danışman: DOÇ. DR. İSLAM SARUHAN
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Halyomorpha halys = Halyomorpha halys ; Hemiptera = Hemiptera ; Pentatomidae = Pentatomidae

Özet:
Polifag ve istilacı bir tür olan kahverengi kokarca, Halyomorpha halys (Stål, 1855) (Hemiptera: Pentatomidae) başta fındık olmak üzere ülkemizdeki birçok tarım ürününde zarar meydana getirmektedir. Ülkemize yeni giriş yapmış olmasına rağmen kısa bir süre içerisinde Karadeniz bölgesi kıyı kesimlerinde hızla yayılmış durumdadır. Zararlıya karşı genellikle kimyasal mücadele önerilmekte olup, henüz etkili ve yeterli bir mücadele stratejisi oluşturulamamıştır. Bu çalışma, Artvin ili Kemalpaşa ilçesinde kahverengi kokarcaya karşı alternatif bir mücadele yöntemi geliştirmek amacıyla yapılmıştır. Bu amaçla popülasyon yoğunluğunun tespiti ve kitlesel yakalamada rol oynayacak en etkili tuzak tiplerini belirlemek için; ışık, piramit ve sekiz farklı renkten oluşan çapraz kanatlı tuzaklar çalışmada kullanılmıştır. Popülasyon varlığı ve yoğunluğu dikkate alınarak belirlenen toplam 4 bahçeye mayıs ayının ikinci haftasında tuzaklar kurulup belirli periotlar ile kontrolleri yapılarak tuzaklara yakalanan H. halys'ın sayısı, tuzak tipi ve renklerine göre not edilmiştir. Bahçelerde kurulmuş olan tüm tuzaklar 14 Kasım 2021 tarihinde toplanmıştır. Çalışmada kullanılan çapraz kanatlı renk tuzakların da ve piramit tuzakların da H. halys erginleri çok az sayıda yakalanmış, ışık tuzakların da ise nispeten biraz daha fazla oranda yakalanma olmuştur.
Aynı zamanda deneme kurulan bahçelerin yakınlarına H. halys'ın varlığını gözlemlemek için asılan feromon tuzaklarında toplamda 160 adet H. halys ergini yakalandığı tespit edilmiştir. Çalışmadan elde edilen sonuca göre gerek ışık tuzağı gerekse feromon tuzakların tek olarak kullanılmasından ziyade, birlikte kombine olarak kullanılmalarının zararlıya karşı daha etkili olacağı kanısına varılmıştır.

Abstract:
The brown marmorated stink bug, Halyomorpha halys (Stål, 1855) (Hemiptera: Pentatomidae) is a polyphagous and invasive species that cause damage to many agricultural products in Turkey, especially hazelnuts. Although it has recently been introduced to Turkey, it has spread rapidly in the coastal areas of the Black Sea region in a short period. Chemicals are widely suggested against this pest, yet an effective and adequate control strategy has not been established. This study was conducted in the Kemalpaşa district of Artvin province to develop an alternative control method against the brown marmorated stink bug. In order to determine the population density, along with the most effective trap types that will play a role in the mass collection, light, pyramid and eight different color cross-wing traps were used in the study. We selected four orchards by considering the population presence and density, set up the traps in the second week of May, checked them at certain intervals, and recorded the number of H. halys caught in the traps according to the trap type and color. All traps set in the orchards were collected on November 14 2021. A very small number of H. halys adults were caught in the cross-wing color traps and pyramid traps used in the study, and the light traps collected a little more compared to the other two.
It was determined that a total of 160 Brown skunk adults were caught in the barrel pheromone traps that were hung to observe the presence of H. halys near the orchards at the same time the experiment was set up. According to the results obtained from the study, it was concluded that the use of both light traps and pheromone traps together, rather than using them individually, would be more effective against the pest.