İhvân-ı Safâ felsefesinde meâd problemi
İhvân-i Safâ felsefesinde meâd problemi
Yazar: NECMETTİN EREK
Danışman: PROF. DR. BAYRAM ALİ ÇETİNKAYA
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Din = Religion ; Felsefe = Philosophy
Dizin: Felsefe = Philosophy ; Mead = Mead ; Nefs = Soul ; İhvan-ı Safa = Ikhwanal an Safa ; İslam felsefesi = Islamic philosophy ; İslamiyet = Islam

Özet:
İnsan, kompleks bir bütündür ve bu bütünlük insanın farklı zamanlarda birçok bileşenlerinin bir araya gelmesiyle anlaşılabilir. Devamlılıklarını sağlayabilen dinler ve felsefî görüşler meâd problemini çözmeye çalışırken bu mesele onların ikna kabiliyetlerine göre önem arzeder.  Felsefe ve dinin, sürekli birbirlerinden etkilendikleri göz önüne alındıklarında İhvân-ı Safâ din ve felsefenin kesiştiği noktada köşe taşlarından biridir. Bu araştırmada İhvan-ı Safa düşüncesinde ölüm-ötesi hayat irdelenmiştir.
İnsan, evren ve Tanrı hakkında ileri sürülen görüşler birbirinden bağımsız olmadıkları gibi meâd konusu da bu üç boyutta ele alınan bir meseledir. Aynı zamanda filozofların bireysel yaşamları onların düşünce dünyasını yansıtır. Burada tarihsel bağlam önemli görülmüş öncelikle İhvân-ı Safâ'nın görüşlerinin teşekkülü açısından İhvân-ı Safâ tanıtılmıştır. Daha sonra ''zaman'' kavramı ele alınmaya çalışılmıştır. Zirâ meâd anlayışının temeli zaman fikrine dayalıdır. Daha sonra konunun genel çerçevesine katkı sunacağı ümidiyle ''düşünce tarihinde meâd anlayışları'' irdelenmiştir. Bu başlıklar, ''Cismanî Mead Nazariyesi'', ''Ruhanî Mead Nazariyesi'', ''Ruhanî ve Cismanî Mead Nazariyesi'', ''Meadı İnkâr Edenler'' ve ''Meada Agnostik Yaklaşım'' başlıklarıdır. Araştırmanın son bölümünde İhvân-ı Safâ özelinde meâd problemi ele alınmıştır. Meâd anlayışıyla sıkı ilişki içinde olan başlıklar bu bölümde müstakil başlıklar altında incelenmiştir. Bu başlıklar, ''Mebde-Meâd İlişkisi'', ''Nefs Meâd İlişkisi'', ''Ahlak Meâd İlişkisi'' ve ''Ölüm ve Ötesi Hayat'' başlıklarıdır. 
Anahtar Kelimler: İhvân-ı Safâ, Nefs, Beden, Küllî, Cüz'î, Meâd, Ruhanî, Cismânî

Abstract:
Mankind is a complex whole, and this integrity can be understood by the combination of many components of man at different times. While the religions and philosophical views that can maintain their continuity are generally trying to overcome this concern, this issue is important for their persuasion ability. Considering philosophy and religion are in continious interaction and are influenced by each other, İhvân-i Safâ is one of the cornerstones of these two great thinking systems. In this study, we have tried to deal with death and afterlife question in İhvân-ı Safâ.
Philosophers are not independent of each other. Because the opinions about humanity, the universe and God are not independent of each other, the afterlife question is a matter dealt with in these three dimensions. Meanwhile, the private lives of philosophers reflect their thinking world. In this context, the historical context was considered important, and İhvân-ı Safâ was first introduced in terms of the formation of their thoughts. Then the concept of time has been tried to be addressed. Ultimately, the basis of the afterlife understanding is based on the idea of time. Next, "the understandings of afterlife in the history of thought" is examined. Because this gives us a compact photo to understand the matter. These headlines are "Bodily Afterlife Theory", "Disembodied Afterlife Theory", " Bodily and Disembodied Afterlife Theory", Deniers of Afterlife " and" Agnostic Aproach to Afterlife ". In the end, Ikhwan Safa's afterlife thought was tried to be explained in its chronological order. In the order, the science and possibilty of afterlife, the nature and function of death, the apocalypse, the resurrection and assembling for judgment, and finally the paradise and the hell have been discussed.
Keywords: İhvân-ı Safâ, Self, Body, Universal, Particular, Afterlife, Disembodied, Bodily