Laparoskopik kolesistektomi sonrası solunum öksürük egzersizlerinin ve oksijen tedavisinin omuz ağrısına ve analjezik tüketimine etkisi
The effect of respiratory cough exercises and oxygen therapy on shoulder pain and analgesic consumption after laparoscopic cholecystectomy
Yazar: TÜLAY ARTIKLAR
Danışman: DOÇ. DR. SEVİLAY ERDEN YÜKSEKKAYA
Çukurova Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Analjezi = Analgesia ; Ağrı = Pain ; Egzersiz tedavisi = Exercise therapy ; Kolesistektomi = Cholecystectomy ; Laparoskopi = Laparoscopy ; Oksijen satürasyonları = Oxygen saturation ; Oksijen solutma tedavisi = Oxygen inhalation therapy ; Omuz = Shoulder ; Omuz ağrısı = Shoulder pain ; Öksürük = Cough

Özet:
Araştırma; laparoskopik kolesistektomi sonrası solunum öksürük egzersizlerinin ve oksijen tedavisinin omuz ağrısına ve analjezik tüketimine etkisinin belirlenmesi amacıyla yapılmıştır.
Randomize kontrollü müdahale araştırması olarak planlanan bu çalışma Çukurova Üniversitesi Balcalı Hastanesi Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi Genel Cerrahi kliniğinde laparoskopik kolesistektomi uygulanan ve örneklem kriterlerine uyan 105 (Müdahale grubu ( Grup 1: 35, Grup 2: 35) ve Kontrol grubu (Grup 3): 35 ) hasta ile yapılmıştır. Müdahale gruplarından Grup 1 ve 2'ye ameliyattan sonra 4. saatten itibaren derin solunum öksürük egzersizleri, ek olarak Grup 2'ye ameliyattan sonraki ilk bir saat boyunca 2lt/dk O2 tedavisi uygulanmış olup, kontrol grubuna ( Grup 3) herhangi bir müdahalede bulunulmamıştır. Veriler, Hasta Tanıtıcı Bilgi Formu ve Ağrı Değerlendirme Formu aracılığıyla toplanmıştır.  Verilerin değerlendirilmesinde, "Kruskal-Wallis H ki kare, Friedman ki kare test, korelasyon analizi, normal dağılım gösteren sayısal değişkenler ortalama±standart sapma olarak, normal dağılım göstermeyen sayısal değişkenler ortanca (min-max), kategorik değişkenler sayı ve yüzde kullanılmıştır. Ameliyat sonrası 2. ve 12. saatlerde tüm gruplarda ağrı düzeylerinde artış görülmekle birlikte, 12. saatteki ağrı düzeylerinde müdahale grupları  (Grup 1 ve Grup 2) lehine istatistiksel olarak anlamlı farklılık tespit edilmiştir (p<0,05). Tüm gruplarda ağrı düzeyleri ile SpO2 değerleri arasında negatif yönde ve istatistiksel olarak anlamlı fark tespit edilmiştir (p<0,05). Nonopioidler müdahale gruplarında (Grup1, Grup 2) kontrol grubuna (Grup 3) göre daha az miktarda tüketilmiş olup (p>0,05), opioidler ise sadece kontrol grubunda (Grup 3)  tüketilmiştir. 
Sonuç olarak, laparoskopik kolesistektomi sonrası solunum öksürük egzersizlerinin ve oksijen tedavisinin omuz ağrısını ve analjezik tüketim miktarını azalttığı saptanmıştır.

Anahtar sözcükler: Laparoskopik Kolesistektomi, Solunum Öksürük Egzersizleri, Oksijen Tedavisi, Omuz Ağrısı, Ağrı, Hemşire

Abstract:
Research; The aim of this study was to determine the effects of respiratory cough exercises and oxygen therapy on shoulder pain and analgesic consumption after laparoscopic cholecystectomy.
This study, which was planned as a randomized controlled intervention study, included 105 (Intervention group (Group 1: 35, Group 2: 35) and Control group (Group 3)), who underwent laparoscopic cholecystectomy in Çukurova University Balcalı Hospital Health Practice and Research Center General Surgery clinic and met the sampling criteria: 35 ) with patients. Deep breathing cough exercises were applied to Group 1 and 2 from the intervention groups, starting from the 4th hour after the operation, and 2lt/min O2 treatment was applied to Group 2 for the first hour after the operation, and no intervention was applied to the control group (Group 3). Data were collected through the Patient Descriptive Information Form and the Pain Evaluation Form. In the evaluation of the data, "Kruskal-Wallis H chi-square, Friedman chi-square test, correlation analysis, normally distributed numerical variables as mean±standard deviation, non-normally distributed numerical variables as median (min-max), categorical variables number and percentage were used. Although there was an increase in pain levels in all groups at the 2nd and 12th hours after surgery, a statistically significant difference was found in favor of the intervention groups (Group 1 and Group 2) in pain levels at the 12th hour (p<0.05). There was a negative and statistically significant difference between pain levels and SPO2 values in all groups (p<0.05). Nonopioids were consumed in lesser amounts in the intervention groups (Group1, Group 2) compared to the control group (Group 3) (p>0.05), while opioids were consumed only in the control group (Group 3).
In conclusion, it was determined that respiratory cough exercises and oxygen therapy after laparoscopic cholecystectomy reduced shoulder pain and the amount of analgesic consumption.

Key words: Laparoscopic Cholecystectomy, Respiratory Cough Exercises, Oxygen Therapy, Shoulder Pain, Pain, Nurse