Hastanemizde yatan çocukların aşılama durumlarının değerlendirilmesi
Evaluation of vaccination status of hospitalized children
Yazar: BURCU DOĞAN
Danışman: UZMAN YASEMİN AKIN
Sağlık Bakanlığı / Dr. Lütfi Kırdar Kartal Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2009
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine

Özet:
Amaç: Dünya Sağlık Örgütü tarafından aşı ile önlenebilir enfeksiyon hastalıklarına bağlı bebek ölümlerini engellemek amacıyla genişletilmiş bağışıklama programı uygulanmaktadır. Çalışmamızda hastaneye çeşitli nedenlerle yatan çocukların aşı programlarını inceleyerek aşılama oranlarını ve aşılama durumunu etkileyen faktörlerin saptanması amaçlandı.

Materyal ve Metot: Çalışmamız 2006–2008 tarihleri arasında, Dr. Lütfi Kırdar Kartal Eğitim ve Araştırma Hastanesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Kliniklerinde yatırılarak tedavi edilmekte olan, 3–48 ay arasındaki 502 olguyu incelendi. Düzenlenen anket formlarımız tarafımızca sorgulanarak ve ailelerin ellerindeki aşı kayıt formları görülerek kaydedildi. Toplanan tüm veriler SPSS 13.5 istatistik programı kullanılarak hazırlandı. İstatistiksel hesaplamalarda Pearson ki-kare testi ile Pearson korelâsyon analizi kullanıldı.

Bulgular: Çalışmamızda aşılama oranlarının cinsiyetlere göre dağılımları ve annenin çalışma durumu arasında farklılık bulunmamaktadır. Okur-yazar olmayan annelerin çocuklarının ve ilkokul mezunu annelerin çocuklarının aşı dozlarının eksik olma oranlarının diğer eğitim düzeyi annelerinkinden ileri düzeyde anlamlı yüksek olduğu, gelir durumu asgari ücret altında olan ailelerin çocuklarının aşı dozlarının eksik olma oranlarını diğer gelir düzeyinden ileri düzeyde anlamlı yüksek olduğu görülmektedir. Ailedeki çocuk sayısı arasında anlamlı ilişki bulunmamaktadır. Toplam 3 çocuk ve 4 ve üzeri çocuğa sahip olan ailelerin aşı dozlarının eksik olma oranları diğer ailelerin oranlarından anlamlı yüksektir. Kronik hastalığı olan olguların aşılarının eksik olma oranı istatistiksel olarak ileri düzeyde anlamlı yüksektir. Çalışmamız İstanbul ilinde yapılmasına karşın ailelerin köken aldığı Anadolu bölgeleri göz önüne alındığında, doğu ve güney doğo Anadolu bölgesinden köken alan olguların dozlarının eksik olma oranları diğer bölgelerin oranlarından istatistiksel olarak ileri düzeyde anlamlı yüksek olduğu görülmüştür.

Olguların 218'i (%43.4) kız 284'ü (%56.6) erkek, doğum kilo ağırlıkları 3067,06+_ 690,39 idi. Sadece anne sütü ile beslenme ortalaması 3,78+-2,13 ay olarak bulundu. Dr. Lütfi Kırdar Kartal Eğitim ve Araştırma Hastanesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Kliniklerinde 2006–2008 yılları arasında yatırılarak tedavi olan 3–48 ay aralığındaki çocukların aşılama oranları incelendiğinde 379'u (% 75,5)'i aşıları tam iken, 123 (%24,5) olgunun aşılarının eksik olduğu tespit edildi.

Sonuç: Çalışmamızda birinci basamak sağlık hizmetlerinde önemli yer tutan çocukluk çağı

aşılamalarında ki aşılama oranının özellikle hastaneye yatışı olan çocuklarda yetersiz olduğu görüldü. T.C. Sağlık Bakanlığının genişletilmiş bağışıklama programı uygulamalarına ve birinci basamak ne kadar gerekli ve önemli olduğu bir kez daha vurgulanmış oldu.

Abstract:
Aim: A vaccination program is executed by World Health Organization to prevent infant mortality from preventable childhood infections. This study aims to assess vaccination programs of the children to evaluate vaccination rate and any factor impairing the program.
Material and Methods: The study was conducted at Lutfi Kirdar Kartal Training and Research Hospital between 2006 and 2008. Overall patient files of  502 hospitalized patients with age between 3 to 48 months were evaluated. Vaccination records of the patients were verified and a questionnaire was applied. SPSS version 13 was used and analyses was conducted with Pearson chi square and Pearson correlation analysis.
Results: There was no difference on vaccination status according to gender or working status of mothers. Children with illiterate mothers and with elementary school degree had lower vaccination status compared to children with mothers with higher educational degree. Also children from low income families had lower vaccination status. There was no association between vaccination status and number of children in the household. Households with 3 or more children had lower vaccination dose rate. Children with chronic disease had lower vaccination status. Vaccination rate of children from Eastern or South- Eastern regions were lower compared to other regions.
Among participants 218 (43.4%) were girls, 284 were (56.6%) boys, mean birth weight was 3067.06 ± 690,39. Mean duration of only breast feeding was 3.78±2.13 months. Also 379 (75.5%) patients had fulfilled their vaccination program whereas 123 (24.5%) had missing vaccines.
Results: Our study shows that among hospitalized children vaccination status is inadequate for a country with an important vaccination program available as a first-degree health task program. This has pronounced the importance of vaccination program implemented by Turkish Ministry of Health.