Bakım paketi uygulamasının ventilatör ilişkili pnömoni hızına etkisinin incelenmesi
Investigation of implementation care bundle to the ventilator associated pneumonia rates
Yazar: ALİYE OKGÜN ALCAN
Danışman: DOÇ. DR. FATMA DEMİR KORKMAZ
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Cerrahi Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2015
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Yarı deneysel tipteki araştırmada, bakım paketi uygulamasının ventilatör ilişkili pnömoni (VİP) hızına etkisinin incelenmesi amaçlandı. Bu çalışmada VİP Bakım Paketi "el hijyeni, ağız bakımı, yatak başı elevasyonu, kaf basıncı izlemi, peptik ülser profilaksisi, derin ven trombozu (DVT) profilaksisi, sedasyona ara verilmesi ve mekanik ventilatörden ayırmaya çalışma" parametrelerinden oluştu. Araştırma kapsamına, 7 Nisan - 31 Ekim 2014 tarihleri arasında Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Anesteziyoloji ve Reanimasyon Anabilim Dalı Yoğun Bakım Bilim Dalı'nda yatan, mekanik ventilatöre bağlı, yakınları tarafından araştırmaya katılmasına izin verilen, 18 yaş ve üzeri 128 hasta dahil edildi. Bu çalışmanın protokolü üç aşamadan oluştu. Birinci aşamada yoğun bakım ünitesi (YBÜ)  hemşirelerinin VİP Bakım Paketine uyumlarını saptamaya yönelik gözlem yapıldı. İkinci aşamada YBÜ hemşirelerine VİP Bakım Paketi konusunda eğitim verildi.  Üçüncü aşamada ise eğitim sonrası VİP Bakım Paketine uyumun VİP'e etkisi incelendi. Araştırmadan elde edilen veriler; Statistical Package for the Social Sciences (SPSS) for Windows 21.0 paket programı kullanılarak analiz edildi. Verilerin değerlendirilmesinde sayı, yüzde, Fisher's Exact Testi, Mann Whitney-U Testi kullanıldı.  Tüm sonuçlar için p<0.05 değeri istatistiksel olarak anlamlı kabul edildi. 
Hemşirelerin el hijyenine uyumunun eğitim sonrası dönemde %81.7'den (n:1151) %97.6'ya (n:1440) yükseldiği bulundu. Hemşirelerin eğitim sonrası el hijyenine uyumlarının eğitim öncesine göre istatistiksel olarak anlamlı düzeyde arttığı belirlendi (p:0.0001 p<0.05). Hemşirelerin ağız bakımına uyumunun eğitim sonrası dönemde %36.3'den (n:511) %98.4'e (n:1451) yükseldiği bulundu. Hemşirelerin eğitim sonrası ağız bakımına uyumlarının eğitim öncesine göre istatistiksel olarak anlamlı düzeyde arttığı belirlendi (p:0.0001 p<0.05). Yatak başı elevasyonuna hemşirelerin uyumunun eğitim sonrası dönemde %60.0'tan (n:846) %94.6'ya (n:1396) yükseldiği saptandı. Hemşirelerin eğitim sonrası yatak başı elevasyonuna uyumları eğitim öncesine göre istatistiksel olarak anlamlı düzeyde artmıştır (p:0.0001 p<0.05). Hemşirelerin kaf basıncı izlemine uyumunun eğitim sonrası dönemde %61.5'ten (n:866) %97.4'e (n:1437) yükseldiği bulundu. Hemşirelerin eğitim sonrası kaf basıncı izlemine uyumu eğitim öncesine göre istatistiksel olarak anlamlı düzeyde artmıştır (p:0.0001 p<0.05). Hemşirelerin peptik ülser profilaksisine uyumunun eğitim sonrası dönemde %99.9'dan (n:1408) %100.0'e (n:1475) yükseldiği bulundu. Hemşirelerin eğitim öncesi ile eğitim sonrası peptik ülser profilaksisine uyumları arasında istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmamaktadır (p:0.489 p>0.05). Hemşirelerin DVT profilaksisine uyumunun eğitim sonrası dönemde %70.0'ten (n:986) %75.5'e (n:1113) yükseldiği saptandı. Hemşirelerin eğitim sonrası DVT profilaksisine uyumlarının eğitim öncesinden istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yüksek belirlendi (p:0.001 p<0.05). Hemşirelerin sedasyona ara verilmesi ve mekanik ventilatörden ayırmaya çalışmaya uyumunun eğitim öncesinde %100.0 (n:1409) eğitim sonrasında ise %100.0 (n:1475) olduğu saptandı. Hemşirelerin VİP Bakım Paketine uyumun eğitim öncesi dönemde %10.8 (n:152) iken eğitim sonrasında %89.8 (n:1324) olduğu belirlendi. Hemşirelerin eğitim sonrası VİP Bakım Paketine uyumu eğitim öncesinden istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yüksek bulundu (p:0.0001 p<0.05).
Çalışmada VİP hızı eğitim öncesi dönemde 15.91/103 ve eğitim sonrası dönemde 8.50/103 ventilatör günü olarak saptandı. VİP hızının eğitim sonrası dönemde eğitim öncesi döneme göre istatistiksel olarak anlamlı düzeyde azaldığı belirlendi (U:0.00 p:0.0001 p<0.05). Sonuç olarak kanıta dayalı rehberler doğrultusunda hazırlanmış eğitim ile VİP Bakım Paketi uygulamasının VİP hızını azalttığı belirlendi.  Bu nedenle mekanik ventilatöre bağlı hastaların bakımında VİP Bakım Paketinin kullanılması önerilmektedir.

Abstract:
It is aimed to investigate of implementation care bundle to the ventilator associated pneumonia (VAP) rates in this quasi experimental study. In this study VAP Care Bundle consisted of "hand hygiene, oral care, head of bed elevation, cuff pressure monitoring, peptic ulcer prophylaxis, deep vein thrombosis prophylaxis, daily sedative interruption and daily assessment of readiness to extubate" parameters. A hundred and twenty eight inpatients receiving invasive mechanical ventilatory therapy at the Ege University Medical Faculty Hospital Anesthesiology ICU between April 7 and October 31 2014, allowed to participate by their relatives and over 18 years of age were included in the study. The protocol of this study was consisted of three phases. In the initial phase observations were done intended for determinating VAP Care Bundle adherence of intensive care unit (ICU) nurses. In the second phase education was given to ICU nurses on the subject of VAP Care Bundle. As to third phase the effect of VAP Care Bundle adherence on VAP rates after education were investigated. Data obtained from study were analyzed with Statistical Package for the Social Sciences (SPSS) for Windows 21.0 programme. In analyzing data number, percentage, Fisher's Exact Test, Mann Whitney-U Test were used. For all results p<0.05 value were approved  as statistically significant.
	The nurses hand hygiene adherence improved after education from 81.7% (n:1151) to 97.6% (n:1440). It was determined that the nurses hand hygiene adherence after education showed statistically significant improvement (p:0.0001 p<0.05). The nurses oral care adherence improved after education from 36.3% (n:511) to 98.4% (n:1451). It was determined that the nurses oral care adherence after education showed statistically significant improvement (p:0.0001 p<0.05). The nurses head of bed elevation adherence improved after education from 60.0% (n:846) to 94.6% (n:1396). It was determined that the nurses head of bed elevation adherence after education showed statistically significant improvement (p:0.0001 p<0.05). The nurses cuff pressure monitoring adherence improved after education from 61.5% (n:866) to 97.4% (n:1437). It was determined that the nurses oral care adherence after education showed statistically significant improvement (p:0.0001 p<0.05). The nurses peptic ulcer prophylaxis adherence improved after education from 99.9% (n:1408) to 100.0% (n:1475). There was not significantly difference between nurses peptic ulcer prophylaxis before and after education (p:0.489 p>0.05). The nurses deep vein thrombosis prophylaxis adherence improved after education from 70.0% (n:986) to 75.5% (n:1113). The nurses deep vein thrombosis prophylaxis adherence after education showed statistically significant improvement (p:0.001 p<0.05). The nurses daily sedative interruption and daily assessment of readiness to extubate adherence was found as 100.0% (n:1475) before education, 100.0% (n:1409) after education. The nurses VAP Care Bundle adherence improved after education from 10.8% (n:152) to 89.8% (n:1324). The nurses VAP Care Bundle adherence after education showed statistically significant improvement (p:0.0001 p<0.05).
	In this study VAP rates were determined as 15.91/103 before education and 8.50/103 ventilator days after education. It was found that the VAP rates after education period were statistically significant lower than the VAP rates before education. In conclusion VAP Care Bundle implementation with education prepared according to evidence based guidelines decreases the VAP rates. Therefore it is recommended implementation of VAP Care Bundle on mechanically ventilated patients care.