Perakende sektöründe dijital olgunluk seviyesinin ahp ile değerlendirilmesi
Evaluation of digital maturity level in the retail industry with the ahp
Yazar: ÇAĞLA EREN
Danışman: DOÇ. DR. SABRİ ÖZ
İstanbul Ticaret Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sanayi Politikaları ve Teknoloji Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Endüstri ve Endüstri Mühendisliği = Industrial and Industrial Engineering ; Giyim Endüstrisi = Clothing Industry ; Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri = Labour Economics and Industrial Relations

Özet:
Dördüncü sanayi devriminin başlamasıyla birlikte Endüstri 4.0 kavramı ve bu kavramın beraberinde getirdiği bileşenler hayatımıza girmiştir. Endüstri 4.0 ile birlikte dijital dönüşüm süreci hız kazanmıştır. Dijital dönüşümün sağlıklı bir şekilde yürütülebilmesi ve belirlenen hedeflere zamanında ulaşılabilmesi için önceliklendirme ve yol haritası oluşturularak sürecin planlanması şarttır. Başarılı bir dijital dönüşüm stratejisi oluşturmak için bir işletmenin mevcut dijital olgunluk seviyesini bilmesi ve uygun bir eylem planı oluşturması önemlidir. 
Bu tez kapsamında dijital dönüşümün ne olduğu, dünya da daha önce yaşanan dönüşüm hareketleri ve sanayi devrimlerinden bahsedilmiştir. Aynı zamanda işletmelerin dijitalleşme yarışında dijital olgunluk seviyeleri ölçebilmeleri ve bu bağlamda yol haritalarını belirleyebilmeleri için literatürde kabul görmüş olgunluk modelleri incelenmiştir. Bu modelleri ölçmek için kullanılan çok kriterli karar verme yöntemlerinden biri olan AHP modeline ilişkin aksiyomlardan, prensiplerinden ve hesaplama aşamalarından bahsedilmiştir.
Literatür çalışmasının akabinde Türkiye'de perakende sektöründe öncü olan firmada çalışan, alanında 15 yıldan fazla tecrübeye sahip üç yönetici ile birlikte tüm perakende sektörünü kapsayacak şekilde dijital olgunluk ölçümü için ana kriterler ve alt kriterler belirlenmiştir. Belirlenen kriterler doğrultusunda, bahsedilen üç yöneticiyle birlikte alanında tecrübeli dört uzman olmak üzere toplam yedi çalışan ile Saaty'in 1-9 önem dereceli ölçeği kullanılarak karşılaştırma matrisi oluşturulmuştur. Bu karşılaştırma matrisleri neticesinde yedi uzman görüşünün önem puanlarının geometrik ortalamaları alınarak ana matris oluşturulmuş ve AHP yönteminin tüm aşamaları uygulanarak hem ana kriterler hem de alt kriterle için önem dereceleri hesaplanmıştır. Bu önem derecelerine göre sıralama işlemi yapılmış ve dijital olgunluk düzeyini belirlemede hangi kriterlerin daha büyük öneme sahip olduğu belirlenmiştir.  Çalışmamızda ana kriterlerden dijital strateji kriteri %49 ile en önemli ana kriter iken, tüm alt kriterlerin global ağırlıklarına bakıldığında finansal fon %32 ile en büyük öneme sahip alt kriter olarak hesaplanmıştır.

Abstract:
With the start of the fourth industrial revolution, the concept of Industry 4.0 and its components have entered our lives. With Industry 4.0, the digital transformation process has accelerated. For the digital transformation to be carried out healthily and to reach the determined targets on time, it is essential to plan the process by creating a prioritization and roadmap. A business must know its current level of digital maturity to create a successful digital transformation strategy and create an appropriate action plan. The meaning of digital transformation, previous transformation movements in the world and industrial revolutions are mentioned within the scope of this thesis. In addition to that, the accepted maturity models in the literature have been examined so that businesses can measure digital maturity levels in the digitalization race and determine roadmaps in this context. The axioms, principles and calculation stages of the AHP model, which is one of the multi-criteria decision-making methods used to measure these models, are mentioned.Following the literature study, the main criteria and sub-criteria determined for the digital maturity measurement to cover the retail sector, together with three -15 years of experinced- managers working in one of the leading retail company in Turkey. In line with the determined criteria, a comparison matrix was created by using Saaty's 1-9 importance scale with a total of seven employees, including  amentioned three managers and four experts who are experienced in their field. Sorting was done according to these degrees of importance and it was determined which criteria were of greater importance in determining the level of digital maturity. While the digital strategy criterion, which is one of the main criteria in our study, is the most important main criterion with 49%, when the global weights of all sub-criteria are considered, the financial fund is calculated as the most important sub-criteria with 32%.