Akut pankreatit tanılı hastalarda serum osmolaritesinin prognoz üzerine etkisi
Effect of serum osmolarity on prognosis in patients diagnosed with acute pancreatitis
Yazar: TAHA KAN
Danışman: PROF. DR. BEYZA MACUNLUOĞLU ATAKAN ; DOÇ. DR. KADEM ARSLAN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Sancaktepe Şehit Prof.Dr. İlhan Varank Eğitim ve Araştırma Hastanesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: İç Hastalıkları = Internal diseases

Özet:
AMAÇ: Akut pankreatit kliniği hafif seyredebilir fakat ölümcül potansiyeli de
mevcuttur. Mortalite ve morbiditeyi önlemek için hastalığın gidişatını öngörmek
önem arz eder. Çalışmamızda, serum osmolaritesinin akut pankreatit şiddet ve
prognozunu öngörmek için pratik bir belirteç olarak kullanılabilirliğini araştırdık.

GEREÇ VE YÖNTEM: Çalışmamızda; 01/02/2018-30/04/2023 tarihleri arasında
SBÜ Sancaktepe Şehit Prof.Dr.İlhan Varank Eğitim Araştırma Hastanesi İç
Hastalıkları Kliniğinde akut pankreatit tanısı ile yatan yetişkin hastalar retrospektif
olarak incelendi. Hastaların başvuru şikayetleri, yaş, cinsiyet, ek hastalıkları, düzenli
kullandığı ilaçları, yatış süreleri, akut pankreatit etiyolojileri incelendi. Başvuru
anında bakılan rutin laboratuvar tetkikleri, radyoloji raporları incelendi. Ranson,
BISAP, Revize Atlanta, Balthazar-CTSI skorları ve Smithline-Gardner formulüne
göre serum osmolaritesi hesaplandı. İstatistiksel analizler için IBM SPSS25 programı
kullanıldı.

BULGULAR: Araştırma kriterlerini karşılayan 227 hasta çalışmamıza dahil edildi.
Çalışmamızda BISAP skoru ile serum osmolaritesi arasında pozitif korelasyon
saptandı (p<0,001). Serum osmolaritesi ile yatış süresi ve Balthazar skoru arasında
negatif yönlü korelasyon saptanmasına rağmen istatistiksel olarak anlamlı değildi
(p>0,05). Serum osmolaritesi ile Ranson skoru arasında pozitif yönlü korelasyon
saptanmasına rağmen istatistiksel olarak anlamlı değildi (p>0,05). Revize Atlanta
sınıflamasına göre AP şiddeti ile serum osmolaritesi arasında anlamlı bir fark
saptanmadı (p>0,05).

SONUÇ: Başvuru serum osmolaritesi ve BISAP skoru arasında anlamlı korelasyon
saptanması; akut pankreatit prognozunu öngören pratik parametre olabilirliği
açısından umut vericidir. Serum osmolaritesinin, akut pankreatit prognozunu
öngörmek için diğer skorlamaların yerine veya onlarla birlikte kullanılabilmesi için
daha kapsamlı çalışmalara ihtiyaç vardır.

Anahtar Kelimeler: Akut pankreatit, Atlanta skoru, Prognoz, Ranson skoru, Serum
osmolaritesi

Abstract:
AİM: Acute pancreatitis clinical course may be mild but it also has a fatal potential.
It is very important to predict the course of the disease to prevent mortality and
morbidity. In our study, we investigated the usability of serum osmolarity as a
practical marker to predict acute pancreatitis severity and prognosis.

MATERIALS AND METHODS: In our study; Adult patients hospitalized with the
diagnosis of acute pancreatitis in the Internal Medicine Clinic of SBU Sancaktepe
Şehit Prof. Dr. İlhan Varank Training and Research Hospital between 01/02/2018-
30/04/2023 were retrospectively examined. The patients' complaints, age, gender,
comorbidities, regular medications, length of stay, and acute pancreatitis etiologies
were examined. Routine laboratory tests at the time of application and radiology
reports were examined. Serum osmolarity was calculated according to the
Smithline-Gardner formula and Ranson, BISAP, Revised Atlanta, Balthazar-CTSI
scores were calculated. IBM SPSS25 program was used for statistical analysis.

RESULTS: 227 patients who met the study criteria were included in our study. In
our study, a positive correlation was found between BISAP score and serum
osmolarity (p<0,001). Although a negative correlation was detected between serum
osmolarity and length of stay, Balthazar score; it was not statistically significant
(p>0.05). Although a positive correlation was detected between serum osmolarity
and Ranson score, it was not statistically significant (p>0.05). No significant
difference was detected between AP severity according to the revised Atlanta
classification and serum osmolarity (p>0.05).

CONCLUSION: Detection of significant correlation between admission serum
osmolarity and BISAP score; it is promising in terms of being a practical parameter
predicting the prognosis of acute pancreatitis. More comprehensive studies are
needed to use serum osmolarity instead of or in combination with other scoring
methods to predict the prognosis of acute pancreatitis.

Keywords: Acute pancreatitis, Atlanta score, Prognosis, Ranson score, Serum
osmolarity