Kemal Tahir`in siyasal ve toplumsal görüşleri
Kemal Tahir`s political and social opinions
Yazar: NEVZAT YAVUZ
Danışman: PROF. DR. SİNA AKŞİN
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Yönetimi ve Siyaset Bilimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2000
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science ; Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Biyografi = Biography ; Kemal Tahir = Kemal Tahir ; Siyasi görüşler = Political thoughts ; Sosyalizm = Socialism ; Toplumsal görüş = Social opinion

Özet:
Kemal Tahir (1910-1973), Cumhuriyet dönemi Türk edebiyatının önde gelen romancılarından biridir. Gerçekçi romanın Türkiye'deki temsilcilerinden biri olarak kabul edilen Kemal Tahir, eserlerinde, Osmanlı'dan günümüz Türkiye'sine kadarki bir tarihsel süreçte Türk toplumu ile ilgili olarak ekonomik, toplumsal ve siyasal konulardaki görüşlerini yansıtmaya çalışmıştır. Romancımız bu niteliğiyle Türk düşünce hayatının da önemli isimlerinden biridir. Gerek romanlarında ileri sürdüğü tezleri, gerek çeşitli konularda yazdığı diğer yazılar ve yaptığı konuşmalarla Türk siyasal düşüncesinde önemli tartışmalara yol açmıştır. Bir kişinin ele alınıp, onun siyasal ve toplumsal düşüncelerinin ayrıntılı olarak incelenmesini amaçlayan bu çalışma, bilimsel araştırma türlerinden monografiler sınıfına girmektedir. Çalışmanın konusunu, Kemal Tahir'in hayatı, eserleri, kişiliği, düşüncesinin ana özellikleri, siyasal ve toplumsal görüşleri oluşturmaktadır. Giriş ve sonuç bölümleri dışında dört ana bölümden oluşan bu çalışmada, ilk olarak Kemal Tahir'in ailesi, çocukluğu, gençlik ve olgunluk yılları, yetiştiği çevre, temel ilgi alanları, etkilendiği kişiler ve olaylar, kişiliği, başından geçen olaylar, eserleri, eserlerindeki konulan hangi nedenlerle seçtiği gibi konular üzerinde durulmuştur. Doğumundan ölümüne kadar ana hatlarıyla yaşam serüvenini yansıtmaya çalıştığımız bu bölüm Kemal Tahir'in biyografisi niteliğindedir. Daha sonra, romancımızın dünya görüşü, düşünce yapısı, temel ön dayanakları ya da ön kabullerinin neler olduğu ortaya konulmaya çalışılmıştır. Böylece, Kemal Tahir'in ileri sürdüğü görüş ve tezlerinin arkasındaki düşünsel yapı, kavramsal çerçeve, yöntemi, konu ve olaylara yaklaşım tarzının neler olduğunun aydınlığa kavuşturulması hedeflenmiştir. Diğer iki bölümde ise, Osmanlı'nın kuruluşundan romancımızın yaşadığı döneme kadar uzanan bir zaman diliminde ekonomik, toplumsal, kültürel ve siyasal konular ve Türk tarihinde yaşanan bir takım önemli olaylar ile ilgili görüş ve düşünceleri, ortaya attığı tezler, olumlu ve olumsuz yönde aldığı eleştiriler incelenmiştir. Sonuç bölümünde ise Kemal Tahir'in Türk siyasal düşüncesindeki yeri ve katkılarıyla ilgili kısa bir değerlendirme yapılmıştır. 499

Abstract:
Kemal Tahir (1910-1973) is an important novelist in Turkish literary of republic period. He is accepted as a representative of realist novel in Turkey. In his works, he reflects his political, social and economic views about Turkish society. Because of this characteristic, he became one of the important name in Turkish thought, and started a lot of discussions on Turkish political thought. This is a personal monograph through which, one's political, social thoughts are considered detaily. So Kemal Tahir's life, personality, main characteristics of his thoughts, social and political views are contained in this study. Out of introduction and conclusion parts, there are 4 main chapters in this study; in chapter I, Kemal Tahir's family, childhood, youthfulness and maturity years, growth environment, main consideration subjects, effective persons and events in his life and personality, works and the reason of subject choice are examined as a form of biography. In chapter II, his world view, thought structure, main assumptions and thought fundamentals are examined, so it is aimed that, Tahir's views, thesis and method, and their backgrounds, and their relations with those thought structures, conceptual frameworks could be find out. In the other two chapters his thoughts and thesis on economic, social, cultural and political subjects, important historical events, and criticism that are made on his works, are considered from the begining of Ottoman Empire to his time. In conclustion part of the study, there is a short evaluation on his contribution and place in Turkish political thought. 500