Adil yargılanma hakkı kapsamında suç isnadının bildirilmesi
Informing of the criminal charge within the scope of the right to a fair trial
Yazar: SAFA ERŞAN
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET MADEN
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Adil yargılanma = Fair trial ; Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi = European Convontion on Human Rights

Özet:
Kendisine bir suç isnat edilen kişinin bu suç isnadına karşı etkili savunma yapabilmesinin ön şartı, isnada neden olan fiil ve bu fiilin temas ettiği suç hakkında, ayrıntılı olarak bilgilendirilmiş olmasıdır. Bu kapsamda Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin 6/3 (a) maddesinde koruma altına alınan isnadı öğrenme hakkı; kendisine bir suç isnat edilen kimseye, bu isnadın sebebi ve mahiyetinin, ayrıntılı olarak, en kısa sürede, anladığı bir dilde bildirilmesini gerektirir. Diğer bir söylemle bu madde, Sözleşme'ye taraf olan devletlere, isnadın bildirilmesiyle ilgili olan bazı yükümlülükler getirir.
Türk hukukunda, isnadın bildirilmesine ilişkin doğrudan bir hüküm bulunmamakla birlikte, Anayasa'nın 36'ncı maddesinde düzenlenen adil yargılanma hakkının, bu hakkı kapsadığı kabul edilmektedir. Anayasa Mahkemesi, isnadın bildirilmesine ilişkin başvuruları, Anayasa'nın 36'ncı maddesi kapsamında incelemektedir. Ayrıca bu anayasal güvenceyi temine yönelik olarak, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nda isnadın bildirilmesiyle bağlantılı çeşitli hükümler bulunmaktadır.
Çalışmanın ilk bölümünde; adil yargılanma hakkı kapsamında "cezai alan" kavramı, Sözleşme'nin 6'ncı maddesi ile Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararları çerçevesinde incelenmiştir. İkinci bölümde; isnadın bildirilmesi yükümlülüğüne dair Sözleşme hükümleri ve Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararları incelenmiştir. Üçüncü bölümde; isnadın bildirilmesi yükümlülüğüne temas eden Anayasa'nın 36'ncı maddesi ve Anayasa Mahkemesi'nin bu hakka ilişkin yaklaşımı ile isnadın bildirilmesiyle bağlantılı olan Ceza Muhakemesi Kanunu hükümleri incelenmiştir.

Abstract:
The prerequisite for the person charged with a criminal offence to be able to defend effectively against this criminal charge is having been informed in detail about the act that caused the criminal offence and the crime in which this act touches. In this context, the right to be informed of an accusation under Article 6/3 (a) of the European Convention on Human Rights requires that the person charged with a criminal offence to be informed promptly, in a language which he understands and in detail, of the nature and cause of the accusation against him. In other words, this article imposes certain obligations on state parties to the Convention in relation to the informing of the accusation.
Although there is no direct provision in Turkish law regarding having been informed about the accusation, it is accepted that the right to a fair trial regulated in Article 36 of the Constitution covers this right. The Constitutional Court examines the applications regarding the to be informed about the accusation within the scope of Article 36 of the Constitution. In addition, in order to provide this constitutional guarantee, there are various provisions related to informing about the criminal offence in the Criminal Procedure Code No. 5271.
In the first part of the study, the concept of "criminal domain" within the scope of the right to a fair trial is analyzed within the framework of Article 6 of the Convention and the decisions of the European Court of Human Rights. In the second part; the provisions of the Convention and the decisions of the European Court of Human Rights on the obligation to inform about the accusation are examined. In the third part; Article 36 of the Constitution and the Constitutional Court's approach to this right and the provisions of the Code of Criminal Procedure related to the obligation to inform the accusation are analyzed.