Batı Avrupa ekspresyonist heykelinde biçimsel tavır ve beden imgesi
Formal attitude and body image in Western European expressionist sculpture
Yazar: ELİZ SAM
Danışman: DOÇ. FERİT YAZICI
Trakya Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Heykel Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Batı Avrupa = Western European ; Beden = Body ; Beden imajı = Body image ; Biçim = Form ; Ekspresyonizm = Expressionism ; Heykel = Sculpture ; Heykel sanatı = Sculpture art ; Soyut sanat = Abstract art ; İmge = Image

Özet:
1905 yılında ortaya çıkan Ekspresyonizm, ilk manifesto sahibi akım olarak
tüm Avrupa'da duyulmaya başlamıştır. Ekspresyonist sanatçılar, sanatın özü olan
dışavurumu sanat eserlerine daha bilinçli bir şekilde yansıtmaya çalışmışlardır.
Savaşların da etkisiyle, içsel yaratma gereksinimi güç kazanmış, özellikle Ernst
Barlach ve Wilhelm Lehmbruck gibi ekspresyonist heykeltıraşlar toplumsal konulara
fazlasıyla eğilmişlerdir. İnsani duygu durumunu analiz etme ve yansıtma çabasına
giren ekspresyonist heykeltıraşlar, bedeni dışavurum aracı olarak kullanmışlardır.
20. yüzyılın ortalarına gelindiğinde, sanatın merkezi artık Paris değil New
York'tur. Ekspresyonizmi ve Soyut Ekspresyonizmi daha iyi anlamamız açısından çıkış
noktasının bilinmesi önem arz etmektedir. 20. yüzyılın, faşist Avrupa'sında içsel
dürtülerin ifadesine gitmek sanatçılar için kolay olmamıştır. Eserler ''dejenere''
olarak yorumlanmıştır. 20. yüzyıl ortalarında gerçekleşen sanat göçü bu döneme
tekabül etmektedir.
Beden İmgesi, Ekspresyonizmden önce sanat alanının vazgeçilmez
unsurlarından biri olmuştur. Modern çağ ile birlikte anlam ve biçim olarak değişime
uğrayan beden imgesi, her dönemin heykeltıraşı tarafından farklı yorumlanmıştır.
Beden, ekspresyonist heykeltıraşlar için yalnızca bir biçim ve formdan ibaret olarak
kalmamış, dönemin atmosferinin yansıtılmasına, insani duygu ve düşüncelerin
anlaşılıp yorumlanmasına yardımcı olmuştur.
Batı Avrupa Ekspresyonist Heykelinde Biçimsel Tavır ve Beden İmgesi adlı
tezde; ekspresyonist ve soyut ekspresyonist heykeltıraşların iç dünyasında yaşadığı
duygu değişimlerini yansıtmada ve psikolojik eğilimin ifadesini analiz etmede
kullandığı Ekspresyonizm irdelenecek, heykeltıraşların bedenin nasıl algıladığı ve onu
nasıl biçimlendirdiğinden bahsedilecektir. Aynı zamanda Ekspresyonizm felsefesini
ve işleyişini daha iyi anlamamız açısından, farklı sanat dallarındaki ekspresyonist
eğilimlere de yer verilecektir.
Bu kapsamda literatür taraması yapılmış, sanatçılara ait kataloglar ve
makaleler incelenmiştir. Batı Avrupa ekspresyonist ve soyut ekspresyonist dönem
heykel sanatıyla sınırlandırılan metin dahilinde, sanatçıların beden imgesine
yaklaşımları ve araştırmaya konu olan eserler incelenmiştir. Heykel çalışmalarında
beden imgesi üzerinden ele alınan konu ve olaylar dönemsel özellikleri göz önüne
alınarak irdelenecektir. Ekspresyonizm ile birlikte, modern dönem heykeltıraşlarının
ve eserlerinin geçirdiği değişimler de konu edilecektir.

Abstract:
Expressionism, Which emerged in 1905, began to be heard all over Europe as
the first manifesto movement. Expressionist artists tried to reflect the expression,
which is the essence of art, to their Works of art more consciously. With the
influence of wars, the need for inner creation gained strength, and expressionist
scluptors such as Ernst Barlach and Wilhelm Lehmbruck in particular focused on
social issues. Expressionist sculptors, who tried to analyze and reflect the human
emotional state, used the body as a means of expression.
By the middle of the 20th century, the center of art was no longer Paris but
New York. In order to better understand Expressionism and Abstract Expressionism,
it is important to know the starting point. It was not easy for artists to express their
inner impules in the Fascist Europe of the 20th century. The Works have been
interpreted as ''degenarate''. The art migration that look place in the middle of the
20th century corresponds to this period.
The body Image has been one of the indispensable elements of the art field
before Expressionism. The body image, which has changed in meaning and form
with the modern age, has been interpreted differently by the sculptors of each period.
The body was not only a shape and form fort he expressionist sculptors, but also
helped to reflect the atmosphere of the period and to understand and interpret human
feelings and thoughts.
In the thesis named Formal Attitude and Body Image in Western European
Expressionist Sculpture; Expressionism, which is used by Expressionist and Abstract
Expressionist sculptors to reflect the emotional change they experience in their inner
world and to analyze the expression of psychological tendency, will be examined,
and how the sculptors perceive the body and how it shapes it will be mentioned. At
the same time, expressionist tendencies in different branches of art will be included
in order to better understand the philosophy and functioning of expressionism.
In this context, literatüre review was made, catalogs and articles of artists
were examined. Within the text, which is limited to the sculpture art of the Western
European expressionist and abstract expressionist period, the approaches of the
artists to body image and the works that are subject of the research are examined.
Subjects and events handled through body image in sculpture works will be
examined by considering their periodic characteristics. Along with expressionism,
the changes of modern are sculptors and their works will also be discussed.