Eğitim kurumlarında hizmetkâr liderliğin personel güçlendirme ile ilişkisi üzerine bir uygulama
An application on the relationship of service leadership and staff empowerment in educational institutions
Yazar: CİHAT PINARCI
Danışman: DOÇ. DR. ALİ YILDIRIM
Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Kamu Yönetimi = Public Administration
Dizin: Eğitim kurumları = Education establishments ; Hizmetkar liderlik = Servant leadership ; Liderlik = Leadership ; Personel güçlendirme = Personnel empowerment

Özet:
Modern yönetim anlayışından biri olan personel güçlendirme; hem çalışanı hem de örgütü geliştiren, her ikisine de olumlu anlamda katkı sağlayan bir kavramdır. Değişen şartlara ayak uydurma sürecinde ve küresel hale gelen ekonominin hizmet sektörlerini rekabetçi bir hale ulaştırmasında personel güçlendirme tekniğine ihtiyaç duyulmaktadır. Personel güçlendirmenin temel unsurlarından bir tanesi çalışanları yönetim sürecine dahil ederek onları karar alma süreçlerinde aktif hale getirebilmektir. Örgüt içinde böyle bir sistemi kuracak olan ve bu sistemi sağlıklı bir şekilde sürdürecek olan liderdir. İnsanı temel alan ve insana hizmet etmeyi gaye edinmiş olan hizmetkâr liderlere personel güçlendirmenin uygulanabilmesi için stratejik görevler düşmektedir. Çalışana hizmet eden bir liderin varlığı neticesinde organizasyon içinde gelişime açık, kendi alanı ile ilgili risk ve karar alabilen mutlu ve güven duygusu gelişmiş çalışanlardan bahsedilebilir.  Bu nedenle bu çalışma ile liderin hizmetkâr liderlik rolüne sahip olması ile birlikte personel güçlendirmenin varlığı alan araştırması ile ölçülmeye çalışılmıştır. Bu amaç üzerine hazırlanan çalışma Karaman merkez ilçede yer alan Milli Eğitim Bakanlığı Temel Eğitim Genel Müdürlüğüne bağlı okullarda çalışan 408 öğretmen üzerinde gerçekleştirilmiştir. 
Eğitim kurumlarında hizmetkâr liderliğin personel güçlendirme üzerine etkisinin incelendiği bu araştırma dört ana bölümde hazırlanmıştır. Birinci bölümde "Araştırma Hakkında Temel Açıklamalar" başlığı altında; araştırmanın amacı ve önemi, araştırmanın hipotezleri, araştırmanın yöntemi, araştırmanın anahtar kavramı ve tanımları şeklinde sıralanarak alt başlıklar açıklanmaya çalışılmıştır.
Araştırmamızın ikinci bölümünde " Hizmetkâr Liderlik Kavramı ve Kavramsal Çerçevesi" ana başlığı altında; Liderlik kavramının tanımı yapılarak, lider ile yönetici arasındaki faklar ortaya konulmaya çalışıldı. Daha sonra liderliğin özelliklerinden bahsedilerek liderlik tarzları çevresinde geleneksel ve modern liderlik yaklaşımlarına yer verildi. Sonrasında çalışmamızın temelini oluşturan kavramlardan bir tanesi olan hizmetkâr liderlik kavramı açıklanarak hizmetkâr liderlik yaklaşımları, tarihsel gelişimi ve modelleri açıklanmaya çalışılmıştır.
Araştırmanın üçüncü bölümünde "Personel Güçlendirme Kavramı ve Kavramsal Çerçevesi" ana başlığı altında; güçlendirme ve personel güçlendirme kavramlarının tanımları yapılarak, personel güçlendirme kavramının tarihsel gelişimi üzerinde durulmuştur. Ardından personel güçlendirme kavramına ait temel unsurlar açıklanmış ve personel güçlendirme yaklaşımlarına yer verilmiştir. Son olarak personel güçlendirmenin faydalarından bahsedilmiştir. 
Araştırmamızın dördüncü ve son bölümünde ise araştırma ile ilgili analiz ve bulgular yer almıştır. Bu araştırma ile yöneticilerin hizmetkâr liderlik davranışlarının personel güçlendirmeyi önemli ölçüde etkilediği görülmüştür. Çalışma sonunda genel bir değerlendirmeye yapılarak önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
Employee empowerment, which is one of the modern management approach; It is a concept that develops both the employee and the organization and contributes positively to both. Employee empowerment technique is needed in the process of keeping up with the changing conditions and in making the service sectors of the globalized economy competitive. One of the basic elements of employee empowerment is to involve employees in the management process and to activate them in decision-making processes.It is the leader who will establish such a system within the organization and maintain this system in a healthy way. Servant leaders, who are based on people and aim to serve people, have strategic duties in order to implement employee empowerment. As a result of the presence of a leader who serves the employee, it can be mentioned that employees who are open to development, can take risks and decisions in their own field, are happy and have a developed sense of trust.For this reason, in this study, the leader's servant leadership role and the presence of employee empowerment were tried to be measured by field research. The study prepared for this purpose was carried out on 408 teachers working in schools affiliated to the General Directorate of Basic Education of the Ministry of National Education in the central district of Karaman.
This research, which examines the effect of servant leadership on employee empowerment in educational institutions, has been prepared in four main chapters. In the first chapter, under the title of "Basic Explanations About the Research"; The purpose and importance of the research, the hypotheses of the research, the method of the research, the key concept and definitions of the research were listed and the subtitles were tried to be explained.
In the second chapter of our research, under the main title of "Servant Leadership Concept and Its Conceptual Framework"; By defining the concept of leadership, the differences between the leader and the manager were tried to be revealed. Then, the characteristics of leadership were mentioned and traditional and modern leadership approaches were included around leadership styles. Afterwards, the concept of servant leadership, which is one of the concepts that forms the basis of our study, is explained and servant leadership approaches, historical development and models are tried to be explained.
In the third chapter of the research, under the main title of "Employee Empowerment Concept and Conceptual Framework"; By making definitions of the concepts of empowerment and employee empowerment, the historical development of the concept of employee empowerment is emphasized. Then, the basic elements of the concept of employee empowerment are explained and personnel empowerment approaches are included. Finally, the benefits of employee empowerment are mentioned.
In the fourth and last chapter of our research, analysis and findings related to the research took place. With this research, it was seen that the servant leadership behaviors of the managers significantly affect the employee empowerment. At the end of the study, a general evaluation was made and suggestions were made.