Anemurium Antik Kenti 2018-2021 yılı kazılarında bulunan kandiller
The lamps found in the Anemurium Ancient City excavations between 2018-2021
Yazar: İPEK SAHAR
Danışman: PROF. DR. MEHMET TEKOCAK
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Arkeoloji Ana Bilim Dalı / Klasik Arkeoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Arkeoloji = Archeology
Dizin: Arkeoloji = Archaeology ; Arkeoloji müzeleri = Archeological museums ; Arkeolojik alanlar = Archeological areas ; Arkeolojik kazılar = Archaeological excavations ; Arkeolojik miras = Archaeological heritage

Özet:
Kandiller, ortaya çıktıkları andan itibaren yaygın bir kullanım alanına sahip olmuşlardır. Öncelikli kullanım amacı aydınlatmaya yönelik olsa da farklı amaçlar için de kullanıldıkları bilinmektedir. Yapıldığı malzeme üretildiği bölgenin ekonomisini de göstermektedir. Örneğin, zengin ailelerin günlük kullandıkları kandiller metalken daha az gelirli ailelerin kullandıkları kandiller pişmiş topraktan yapılmıştır. Kandiller özellikle, evlerde nişlerin içinde, duvara çakılı askılarda veya masa üzerinde kullanılmıştır. Antik Dönemde cadde ve sokakların aydınlatılmasında, ev ve dış mekanların duvarlarına konulan kandillerden yararlanılmıştır.
Ayrıca, kült törenlerinde, mezar ve altarlarda kandillerin yakılarak adak şeklinde sunuldukları da ele geçen buluntulardan anlaşılmaktadır. Mezarlarda ölen kişinin yanına kandil konulması da eski bir gelenek olarak bilinmekte ve buradaki amacın ölen kişinin öbür dünyasını da aydınlatma ihtiyacını karşılama olduğu görülmektedir.
Anemurium Antik Kentinde yürütülen yeni dönem kazı ve araştırma çalışmalarında 2018 ve 2021 yılları arasında gün yüzüne çıkarılan ve incelenen M.S. 3. ve 7. yüzyıl aralığında dağılım gösteren, farklı form ve tiplere sahip olan kandiller bu çalışmanın konusunu oluşturmaktadır. Tez içerisinde, antik çağda kullanılan kandillerin tarihçesi, bölümleri, fırınlama ve boyama teknikleri, kandil taşıyıcıları hakkında bilgiler verilmiş ve kandillerin bu süreçte form değişimleri ele alınmıştır. 
Çalışma kapsamında kandiller, yapılan kronoloji ve tipoloji çalışmaları sonucunda belirli gruplara ayrılmışlardır. Bu gruplandırmalar, tipolojiye göre yapılmış olup aynı zamanda kendi içerisinde de kronolojik bir sınıflandırmaya gidilmiştir. Aynı dönemlerde üretimi yapılan yakın bölgelerde üretilen kandiller de değerlendirmelerin bir parçası olup bunların benzer ve farklı yanları ele alınmıştır.
Tüm bu çalışmalar sonucunda, Anemurium Antik Kenti içerisinde 2018-2021 yılları arasında bulunan kandillerin formu, dönemi, tarihi ve kökeni belirlenmeye gayret edilmiştir. Bunun yanı sıra Anemurium'da bulunan bahse konu kandillerin lokal üretim mi yoksa bir başka yerden mi ithal edildiği ve buna bağlı olarak da bölgesel ve de bölgeler arası hangi kentlerle ticari ilişkiler kurulduğu ortaya konmaya çalışılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Anemurium, Anemurium Kandilleri, Kandil, Aydınlatma Aracı, Pişmiş Toprak, Kilikya Bölgesi.

Abstract:
Lamps have had a widespread area of use since their emergence. Although their primary purpose of use is for lighting, it is known that they are also used for different purposes. The material they were made of also shows the economy of the region where they were produced. For example, the lamps used daily by wealthy families were made of metal, while those used by families with less income were made of terracotta. The lamps were especially used in niches in houses, on hangers nailed to the wall or on tables. In Antiquity, lamps placed on the walls of houses and outdoor spaces were used to illuminate streets and avenues.
It is also understood from the finds that lamps were lit and offered as offerings in cult ceremonies, tombs and altars. The placing of lamps next to the deceased in graves is also known to be an old tradition, and it seems that the purpose here was to fulfill the need to illuminate the afterlife of the deceased.
The lamps with different forms and types, distributed between the 3rd and 7th centuries A.D., which were unearthed and examined between 2018 and 2021 during the new period excavation and research works carried out in the Ancient City of Anemurium, constitute the subject of this study. In the thesis, information about the history of the lamps used in antiquity, their parts, firing and painting techniques, lamp carriers, and the form changes of the lamps in this process are discussed.
Within the scope of the study, the lamps were divided into certain groups as a result of the chronology and typology studies. These groupings were made according to typology, and a chronological classification was also made. The similarities and differences between the lamps produced in the same period and in nearby regions are also part of the evaluations.
As a result of all these studies, it was determined where the lamps found in the Ancient City of Anemurium between 2018 and 2021 were produced, their origin, period and form. As a result, it was determined from where the lamps were imported and with which cities commercial relations were established.

Keywords: Anemurium, Anemurium Lamps, Lamp, Lighting Tool, Terracotta, Rough Cilicia