Pazarlama ve AR-GE harcamalarının finansal performans üzerine etkisinin incelenmesi: BİST'te faaliyet gösteren üretim işletmeleri üzerine bir uygulama
Examination of the effect of marketing and R&D expenditures on the financial performance, an application on the production enterprises operating in BIST
Yazar: YUNUS EMRE KORKMAZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ESRA YILDIRIM SÖYLEMEZ
Kütahya Dumlupınar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Araştırma-geliştirme = Research-development ; Araştırma-geliştirme harcamaları = Research-development expenditures ; Borsa İstanbul = İstanbul Stock Exchange ; Finansal performans = Financial performance ; Granger Nedensellik Testi = Granger Causality Test ; Hisse senetleri = Stocks ; Pazarlama = Marketing ; Pazarlama yöntemleri = Marketing methods ; Üretim işletmeleri = Production companies

Özet:
Günümüzde artan rekabet ortamında işletmeler varlığını sürdürebilmek için, müşteri ihtiyaçlarını karşılayarak satışlarını ve karlılıklarını artırmaya çabalarken diğer taraftan ürün ve hizmet kalitesini korumak ve geliştirmek adına yoğun bir şekilde araştırma ve geliştirme ile pazarlama faaliyetlerinde bulunmaktadırlar. Bu doğrultuda tezin amacı, Türkiye'deki üretim işletmelerinin, gerçekleştirdikleri pazarlama ve araştırma-geliştirme harcamaları ile finansal performansları arasında ilişki olup olmadığının tespit edilmesidir. Tezde, faaliyet giderleri olarak, pazarlama ve Ar-Ge harcamaları; finansal performans kriterleri de en yaygın kullanılan net kar, net satışlar, öz sermaye karlılığı, aktif karlılığı ve piyasa değeri / defter değeri olarak belirlenmiştir. 2007-2016 yılları arasında Borsa İstanbul'da faaliyet gösteren 58 üretim işletmesinin yıllık verileri üzerinden elde edilen 580 gözlem Granger Nedensellik Testi ile analiz edilmiştir. Yapılan analiz sonuçlarına göre; net satışlardan Ar-Ge harcamalarına doğru tek yönlü nedensellik, pazarlama harcamalarından öz sermaye karlılığına doğru tek yönlü nedensellik ve pazarlama harcamaları ile net satışlar arasında çift yönlü nedensellik tespit edilmiştir. Bunun dışında Ar-Ge ve pazarlama harcamaları ile diğer değişkenler arasında nedensellik ilişkisi belirlenmemiştir.

Anahtar Kelimeler: Araştırma ve Geliştirme Harcamaları, Pazarlama Harcamaları, Finansal Performans, Üretim İşletmeleri, Granger Nedensellik Testi

Abstract:
Nowadays, the companies strive to increase their sales and profitability by meeting their customer needs, while on the other hand they are engaged in intensive research and development and marketing activities to maintain their existence and improve the quality of products and services. The aim of this thesis is to determine the relationship between the production companies' marketing and research and development spending and their financial performance. In the thesis, as operating expenses, marketing and R&D expenditures; financial performance criteria are determined as net profit, net sales, return on equity, return on assets and market value / book value. Between 2007 and 2016, 580 observations obtained from the annual data of 58 manufacturing companies in Borsa Istanbul were analyzed by Granger Causality Test. According to the results of the analysis; One-way causality from net sales to R&D expenditures, one-way causality from marketing spending to equity profitability and two way causality relation between marketing expenditures and net sales were determined. In addition, the causality relationship between R&D and marketing expenditures and other variables has not been determined.

Keywords: Research and Development Expenditures, Marketing Expenditures, Financial Performance, Production Enterprises, Granger Causality Test