COVID-19 pandemisinde sağlık çalışanlarının algıladığı sosyal desteğin psikolojik sağlamlık üzerine etkisinin incelenmesi
Investigation of the effect of social support perceived by healthcare professionals on the psychological resilience during the COVID-19 pandemic
Yazar: SONGÜL MURATOĞLU
Danışman: PROF. DR. UMMAHAN FİLİZ ÖĞCE ; DOÇ. DR. GÜLSÜM NİHAL ÇÜRÜK
İzmir Ekonomi Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Cerrahi Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Algılanan sosyal destek = Perceived social support ; COVID 19 = COVID 19 ; Korona virüs enfeksiyonları = Coronavirus enfections ; Korona virüsler = Coronaviridae ; Pandemiler = Pandemics ; Psikolojik sağlamlık = Resilience ; Sağlık personeli = Health personnel ; Sosyal destek = Social support

Özet:
Bu çalışma, COVID-19 pandemisinde sağlık çalışanlarının algıladığı sosyal desteğin psikolojik sağlamlık üzerindeki etkisini incelenmek amacıyla yapılmıştır. Araştırma tanımlayıcı olup, örneklemini COVID-19 pandemisinde hekim, hemşire ve ebe olarak görev yapan toplam 608 sağlık çalışanı oluşturmuştur. Veriler Sosyodemografik Özellikler Formu, Kısa Psikolojik Sağlamlık Ölçeği (KPSÖ) ve Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği (ASDÖ) kullanılarak yüz yüze görüşme tekniği ile toplanmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde sayı, yüzde, medyan, minimum, maksimum değerler, Shapiro-Wilk Testi, Mann Whitney U Testi, Kruskal Wallis H Testi ve Spearman korelasyon analizi kullanılmıştır. Sağlık çalışanlarının yaş ortalaması 33,78±7,51 olup, %66,80'inin cerrahi birimlerde çalıştığı, %45,23'ünün hekim, %45,23'ünün hemşire olarak görev yaptığı, %60,90'ının COVID-19 hastasıyla doğrudan temasının olduğu, %40,30'unun COVID-19 tanısı aldığı saptanmıştır. Sağlık çalışanlarının Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek ölçeği toplam puan ortalaması 63,62±15,43; aile alt boyut puan ortalaması 23,34±4,87, arkadaş alt boyut puan ortalaması 20,95±5,97, özel insan alt boyut puan ortalaması 19,32±7,31 iken Kısa Psikolojik Sağlamlık ölçeği toplam puan ortalaması 18,21±4,94 olarak tespit edilmiştir.Çalışmamızda cinsiyet, eğitim düzeyi, meslek ve çalışılan servis algılanan sosyal destek üzerinde; eğitim düzeyi, meslek ve çalışılan birim psikolojik sağlamlık üzerinde etkili bulunmuştur. Sağlık çalışanlarının yaşı ve mesleki deneyimleri ile algıladıkları sosyal destek arasında pozitif yönde zayıf bir ilişki olduğu tespit edilmiştir sırasıyla (p<0.001, p<0.05). Sağlık çalışanlarının çok boyutlu algılanan sosyal destek düzeyleri ile psikolojik sağlamlık düzeyleri arasında pozitif yönde zayıf bir ilişki olduğu belirlenmiştir (p<0.001).

Anahtar Kelimeler: Psikolojik Sağlamlık, Sosyal Destek, COVID-19, Pandemi, Sağlık Çalışanı

Abstract:
This study was conducted to examine the effect of perceived social support by healthcare professionals on resilience during the COVID-19 pandemic. The research is descriptive, and its sample consisted of 608 healthcare professionals who worked as physicians, nurses, and midwives during the COVID-19 pandemic. Data were collected by face-to-face interview technique using the Sociodemographic Characteristics Form, Brief Psychological Resilience Scale (KPSS), and Multidimensional Scale of Perceived Social Support (PSSS). Number, percentage, median, minimum, maximum values, Shapiro-Wilk Test, Mann Whitney U Test, Kruskal Wallis H Test and Spearman correlation analysis were used to evaluate the data. The mean age of healthcare professionals is 33.78±7.51, 66.80% of them work in surgical units, 45.23% of them work as physicians, 45.23% of them work as nurses, It was determined that 60.90% had direct contact with a COVID-19 patient, and 40.30% were diagnosed with COVID-19. Multidimensional Perceived Social Support scale mean score of healthcare professionals was 63.62±15.43; The mean score of the family sub-dimension was 23.34±4.87, the mean score of the friend sub-dimension was 20.95±5.97, the mean score of the special person sub-dimension was 19.32±7.31, while the mean score of the Short Psychological Resilience scale was 18.21 It was determined as ±4.94. In our study, gender, education level, occupation and service worked on perceived social support; Education level, occupation and unit of work were found to be effective on psychological resilience. It was determined that there was a weak positive correlation between the age and professional experience of healthcare professionals and their perceived social support, respectively (p<0.001, p<0.05). It was determined that there was a weak positive correlation between the levels of multidimensional perceived social support and psychological resilience of healthcare workers (p<0.001).

Keywords: Resilience, Social Support, COVID-19, Pandemic, Health Worker