Maksiller molar dişlerin kök-kanal varyasyonlarının ve kök füzyonunun kıbt ile retrospektif analizi
Retrospective analysis of root-canal variations and root fusion of maxillary molars with cbct
Yazar: DOĞA ARDA YAVUZ
Danışman: DOÇ. DR. HÜDA MELİKE BAYRAM
Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi / Diş Hekimliği Fakültesi / Endodonti Ana Bilim Dalı
Derece: Diş Hekimliği Uzmanlık, 2024
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry

Özet:
Amaç:  Bu in vivo konik ışınlı bilgisayarlı tomografi (KIBT) çalışmasının amacı, Türkiye, Tokat popülasyonunda maksiller birinci ve ikinci molar dişlerin kök sayıları, kök füzyonu, kök füzyonu izlenen dişlerin kanalları arasındaki birleşim ve C-şekilli kanalların prevelansını, kök füzyonun anatomik özelliklerini, molar dişler arasındaki korelasyonunu ve cinsiyetler arasındaki farklılıklarını değerlendirmektir.
 
Gereç ve Yöntem: Bu çalışmada 189 hastaya ait 756 maksiller birinci (378) ve ikinci (378) molar dişin KIBT görüntüleri incelendi; kök sayıları ve kök füzyonu değerlendirildi. Füzyon tespit edilen dişler sınıflandırıldı ve birleşen kanallar ve C-şekilli kanal konfigürasyonları değerlendirildi. Kök kanalları arasında izlenen kısmi veya belirgin bağlantılar birleşim olarak değerlendirildi. C-şekilli kanallar araştırıldı ve tanımlanan varyasyonlar sınıflandırıldı. Elde edilen sonuçlar üzerinde birinci ve ikinci molar dişler arasındaki kolerasyon, kök füzyonunun bilateral simetri ve cinsiyetlere göre farklılıklar değerlendirildi. Bağımsız oranlardaki farklılıklar için Z testi, cinsiyetler arasındaki farklılıklar için ki-kare testi ve bilateral simetri için Cohen kappa testi kullanıldı.

Bulgular: Maksiller molar dişlerin %81'inde 3 ayrık köke, %18,7'sinde kök füzyonuna ve %0,3'ünde 4 kök tespit edilmiştir. 4 köklü 2 ikinci molar diş tespit edilmiş; aksesuar köklerden biri palatinal diğeri mesial tarafta izlenmiştir. Maksiller birinci ve ikinci molar dişlerin kök füzyonu prevalansı sırasıyla %6,1 ve %31,2 olarak bulunmuştur. Maksiller birinci molarlarda en fazla tip III, ikinci molarlarda tip II füzyon izlenmiştir. Kök füzyonun %73,8'i iki kökün, 26,2'si üç kökün füzyonu sonucu oluşmaktadır. Kök füzyonu izlenen dişlerin kanallarının birinci molarlarda %30,4, ikinci molarlarda %35,6 oranında birleştiği tespit edilmiştir. Birinci molarlarda hiç tanımlamazken ikinci molarlarda 6 (%1,6) dişte C-şekilli kanal konfigürasyonu tanımlanmıştır. Maksiller molar dişlerinde kök füzyonu olan 71 olgunun %11,3'ünde birinci ve ikinci molar dişlerinin hepsinde kök füzyonu görülmüştür. Cohen Kappa testine göre maksiller molar dişlerin kök füzyonu tipine göre bilateral simetri değerlendirildiğinde, birinci molar dişler için 0,862, ikinci molar için 0,683'lük bir değer ile önemli derecede uyum gösterdiği tespit edilmiştir. Maksiller molar dişlerin kök füzyonu prevelansı kadın hastalarda %23,6, erkek hastalarda ise %11,9 olarak karşımıza çıkmıştır.

Sonuç: Maksiller ikinci molar dişler, maksiller birinci molar dişlere kıyasla daha karmaşık kök kanal anatomisine sahiptir. Bu çalışmanın limitasyonları dahilinde tüm maksiller molar dişler için %18,7 oranında kök füzyonu, %6,5 oranında kanalların birleşimi ve %0,8 oranında C-şekilli kanal konfigürasyonu izlendi. Kök füzyonunun, birleşen kanalların ve C-şekilli kanalların bilateral simetrisi önemli derecede uyum gösterdi. Kadın hastalarda kök füzyonu ve kanalların birleşimi istatistiksel olarak anlamlı derecede daha fazla izlenmektedir.

Abstract:
Aim: The aim of this in vivo cone beam computed tomography (CBCT) study was to evaluate the number of roots, the prevalence of root fusion, merged canals and C-shaped canals, anatomical features of root fusion, correlation between molars and differences between sexes of maxillary first and second molars in the Turkish, Tokat subpopulation.

Materials and Methods: In this study, CBCT images of 756 maxillary first (378) and second (378) molars from 189 patients were examined; root numbers and root fusion were evaluated. Teeth with root fusion were classified and merged canals and C-shaped canal configurations were evaluated. Partial or total connections between root canals were evaluated as merged canals. C-shaped canals were investigated and the identified variations were classified. The correlation between first and second molars, bilateral symmetry of root fusion and differences according to gender were evaluated on the obtained results. Z test was used for differences in independent proportions, chi-square test for differences between genders and Cohen kappa test for bilateral symmetry.

Results: In maxillary molars, 81% had 3 separated roots, 18.7% had root fusion, and 0.3% had 4 roots. 2 second molars with 4 roots were detected; one of the accessory roots was observed on the palatal and the other on the mesial side. The prevalence of root fusion in maxillary first and second molars was found to be 6.1% and 31.2%, respectively. Type III fusion was observed most in maxillary first molars, and type II fusion was observed in second molars. 73.8% of root fusion occurred as a result of fusion of two roots, and 26.2% as a result of fusion of three roots. It was determined that the canals of teeth with root fusion merged in 30.4% of first molars and 35.6% of second molars. While none were identified in first molars, C-shaped canal configuration was identified in 6 (1.6%) teeth in second molars. In 11.3% of 71 cases with root fusion in maxillary molars, root fusion was observed in all first and second molars. When bilateral symmetry was evaluated according to the root fusion type of maxillary molars with Cohen Kappa test, it was found that there was a almost perfect agreement with a value of 0.862 for first molars and 0.683 for second molars. The prevalence of root fusion in maxillary molars was 23.6% in female patients and 11.9% in male patients.

Conclusion: Maxillary second molars have more complex root canal anatomy than maxillary first molars. Within the limitations of this study, 18.7% root fusion, 6.5% merged canals and 0.8% C-shaped canal configuration were observed for all maxillary molars. Bilateral symmetry of root fusion, merged canals and C-shaped canals showed almost perfect agreement. Root fusion and merged canals were observed statistically significantly more in female patients.