Mirzâ Muhammed Nakî (Kumrî) ve Kenzü'l-Mesâib'i (inceleme-metin-dizin)
Mirzâ Muhammed Nakî (Kumrî) and named work Kenzü'l-Mesâib (review-text-index)
Yazar: MUZAFFER KARATAŞ
Danışman: PROF. DR. AHMET TANYILDIZ
Dicle Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Divan şiiri = Court poem ; Divanlar = Divans ; Ehl-i beyt = Ahl al-Bayt ; Kenzü'l-Mesaib = Kenzü'l-Mesaib ; Kerbela = Kerbela ; Kerbela vakası = Kerbela event ; Kumri = Kumri ; Maktel-i Hüseyin = Maktel-i Hüseyin ; Şiir = Poem

Özet:
Bu tezin konusu, 19. yüzyılda yaşamış olan Mirzâ Muhammed Nakî (Kumrî) ve Kenzü'l-Mesâib adlı eseridir. Eserin konusu Kerbelâ hâdisesidir. Kerbelâ hâdisesi, klâsik edebiyat içerisinde varlığını her zaman göstermiş bir konudur. Türk edebiyatında Hz. Hüseyin'in şehîd edildiği Kerbelâ hâdisesi, yıllar içerisinde bir tür adı alarak (Maktel ya da Maktel-i Hüseyn) varlığını devam ettirmiştir. Bu vahim olay üzerine birçok eser yazılmıştır.
Azerbaycan sahasına mensup bir şâir olan Mirzâ Muhammed Nakî (Kumrî) hakkındaki sınırlı bilgileri Azerbaycan'da yayınlanmış birkaç makaleden ve eserinden yola çıkarak öğrenmekteyiz. Bugün elimizde iki nüshası bulunan Kenzü'l-Mesâib, İstanbul Büyükşehir Belediyesi Atatürk Kitaplığı Türkçe Yazma Dîvânları Koleksiyonu Belediye K. 761 numarada kayıtlı olup 333 varaktan ibarettir. 
Çalışmamızın Giriş bölümünde Kerbelâ hâdisesi ve Türk Edebiyatı'nda Kerbelâ hâdisesinin yeri ve önemi ele alınmıştır. Birinci bölümde şâirin hayatı, edebî şahsiyeti ve eserleri incelenmiştir. İkinci bölümde eserin fiziksel özellikleri, te'lif sebebi, muhtevası, dil ve üslûp özellikleri ile tahlil kısmı üzerinde durulmuştur. 
Üçüncü bölümde metnin transkripsiyonlu çevirisi verilmiştir. 'Metnin transkripsiyonu gerçekleştirilirken izlenen yöntem' başlığı altında metni çevirirken izlediğimiz yöntem ve açıklamalar belirtilmiştir. Metinden sonra Sonuç, Kaynakça ve Dizin bölümü yer almaktadır.

Anahtar Kelimeler
Türk Edebiyatı, Maktel, Ehl-i Beyt, Hz. Hüseyin, Kerbelâ, Kumrî, Kenzü'l-Mesâib.

Abstract:
The subject of this thesis is Mirzâ Muhammed Nakî (Kumrî), who lived in the 19th century and his work called Kenzü'l-Mesâib. The subject of the work is the Karbala incident. Karbala incident is a subject that has always existed in classical literature. In Turkish Literature, the Karbala incident in which Hz. Hüseyin was martyred, continued its existence by taking a genre name (Maktel or Maktel-i Hüseyn) over the years. Many Works have been written on this dire incident.
We learn the limited information about Mirzâ Muhammed Nakî (Kumrî), a poet from the Azerbaijani field, based on a few articles and Works published in Azerbaijan.  Kenzü'l-Mesâib which we have two copy today is registered at the İstanbul Metropolitan Municipality Atatürk Library Turkish Writing Divans Collection Municipality K. 761 and consists of 333 sheets. 
Karbala incident and its place, importance in Turkish Literature are discussed in the introduction part of our study. In the first chapter, the life literary personality and Works of the poet are examined. In the second part, it is emphasized the physical features, the reason for copyright its content, language and style features and the analysis part of work.
In the chapter, the translation of the transcribed text is given. The method and explanations we follow whilw translating the text are stated under the heading 'The method followed in the translation method of the text'. There is Conclusion, Bibliography and Index section after the text.

Keywords
Turkish Literature, Maktel, Ahl-i Bayt, Hz. Hüseyin, Karbala, Kumrî, Kenzü'l-Mesâib.