Apikal lezyonlu dişlerin dayanak olduğu protetik restorasyonlarda çiğneme kuvveti altında ortaya çıkan yapısal gerilme dağılımlarının sonlu elemanlar analizi ile incelenmesi
Investigation of structural stress distributions under chewing force by finite element analysis in prosthetic restorations on which apical lesion teeth are abutment
Yazar: AYTAN ZEYNALLI
Danışman: PROF. DR. ÖMER KIRMALI
Akdeniz Üniversitesi / Diş Hekimliği Fakültesi / Protetik Diş Tedavisi Ana Bilim Dalı / Protetik Diş Tedavisi Bilim Dalı
Derece: Diş Hekimliği Uzmanlık, 2022
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Dental porselen = Dental porcelain ; Dental postlar = Dental posts ; Dental restorasyon = Dental restoration ; Diş apeksi = Tooth apex ; Dişler = Teeth ; Sonlu elemanlar analizi = Finite element analysis ; Çiğneme = Mastication ; Çiğneme kasları = Masticatory muscles

Özet:
Amaç: Bu çalışmanın amacı apikalinde lezyon olan dişlerin dayanak olarak kullanıldığı durumlarda maruz kaldığı çiğneme kuvvetlerine bağlı dişlerde ve çevre dokularda oluşan yapısal gerilme dağılımlarının sonlu elemanlar analizi ile incelenmesi ve sağlıklı dişlere göre kıyaslanmasıdır.
Yöntem: Farklı protetik restorasyonlara dayanak olan diş durumlarını temsil eden  üç farklı SEA modeli üretildi: (a) sağlıklı mandibular premolar diş, (b) lezyonlu kanal tedavili fiber postlu tek kronlu premolar diş ve (c) üç üyeli köprüye dayanak olacak lezyonlu kanal tedavili fiber postlu premolar diş. Diş modellerinin her birine gelen oklüzal statik yükün, dişin bukkal tepe noktasının lingual eğiminde dişin uzun eksenine 45 derece açıyla 300 N değerinde uygulandı.  Mevcut mandibular premolar diş literatürdeki verilere göre alveolar kemiğin ve periodontal ligamentin ortalama anatomik boyutlarına uygun olarak, destekleyici dokularla beraber oluşturulmuştur. 
Bulgular: Eşdeğer gerilme değerleri Von Mises hipotezine göre hesaplanarak, modellerdeki gerilme dağılımları değerlendirilmiştir. Sağlıklı, lezyonlu tek kronlu ve köprü dayanağı olan diş modelleri olmak üzere toplam 3 farklı model senaryosu incelendiğinde; oklüzal yük uygulamaları ardından oluşan gerilmelerin tüm modellerde, benzer bölgelerde (dişin bukkal kolesi, kuvvet uygulanan kaspı, kökün servikal ve orta üçlüsünde) yoğunlaştığı görülmüştür.
Sonuç: Farklı protez dayanağı olan periapikal lezyonlu dişlerde oluşan gerilme dağılımları ve değerlerinin  arasında anlamlı fark olmadığı ve biyomekanik açıdan sağlıklı dişten daha başarısız olduğu tanımlanmıştır. 
Anahtar Kelimeler: Lezyonlu diş, fiber post, metal destekli porselen, köprü, sonlu elemanlar analizi.

Abstract:
Objective: The aim of this study is to examine the structural stress distributions that occur in the teeth and surrounding tissues due to the chewing forces they are exposed to in cases where teeth with apical lesions are used as abutments, by using finite element analysis and to compare them with healthy teeth.
Methods: Three different SEA models were generated, representing the tooth conditions underlying different prosthetic restorations: (a) healthy mandibular premolar tooth, (b) single-crown premolar with lesion-treated and fiber posted and (c) lesion-treated fiber posted premolar tooth which is abutment a three-membered bridge. The occlusal static load on each of the tooth models was applied at a value of 300 N at an angle of 45 degrees to the long axis of the tooth in the lingual inclination of the buccal apex of the tooth. The existing mandibular premolar tooth was formed with supporting tissues in accordance with the average anatomical dimensions of the alveolar bone and periodontal ligament, according to the data in the literature.
Results: Equivalent stress values were calculated according to the Von Mises hypothesis, and the stress distributions in the models were evaluated. When a total of 3 different model scenarios are examined, including healthy, lesioned, single crown and bridge abutment tooth models; It was observed that the stresses formed after occlusal load applications were concentrated in similar regions (buccal marjin of the tooth, force applied cusp, cervical and middle third of the root) in all models.
Conclusion: It has been defined that there is no significant difference between the stress distributions and values in teeth with periapical lesions, which have different abutments, and they are more unsuccessful than healthy teeth in terms of biomechanics.
Keywords: Teeth with lesions, fiber post, metal-supported porcelain, bridge, finite element analysis.