Çocukluk çağı travmatik deneyimleri, temel psikolojik ihtiyaçlar ve duygu düzenleme güçlüğünün egzersiz bağımlılığı üzerindeki etkisi
The effects of childhood traumatic experiences, basic psychological needs and emotion regulation difficulty on exercise addiction
Yazar: SEMA GÜLTEKİN ARAYICI
Danışman: DOÇ. DR. G. SERAP TEKİNSAV SÜTCÜ
Ege Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Klinik Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Beslenme ve yeme bozuklukları = Feeding and eating disorders ; Davranışsal bağlılık = Behavioral commitment ; Duygu düzenleme = Emotion regulation ; Duygu düzenleme güçlüğü = Emotion dysregulation ; Egzersiz = Exercise ; Egzersiz bağımlılığı = Exercise addiction ; Psikolojik ihtiyaçlar = Psychological needs ; Çocukluk çağı travmaları = Childhood traumas ; Ölçekler = Scales

Özet:
Egzersiz bağımlılığı, egzersiz davranışının kişinin kontrolünden çıkmasıyla gelişen, egzersiz yapma yönünde engellenemez bir istekle kendini gösteren ve ciddi fiziksel hasarlara yol açabilen davranışsal bir bağımlılıktır. Bu çalışmanın temel amaçlarından biri egzersiz bağımlılığı riski bulunan ve bulunmayan katılımcıları çocukluk çağı travmaları, temel psikolojik ihtiyaçlar, duygu düzenleme güçlüğü ve yeme bozuklukları ilişkileri açısından karşılaştırmaktır. Çalışmanın bir diğer amacı ise çocukluk çağı travmaları, temel psikolojik ihtiyaçlar, duygu düzenleme güçlüğü ve yeme bozukluklarının egzersiz bağımlılığı üzerindeki yordayıcı gücünü tespit etmektir. Bu amaç doğrultusunda çalışmanın örneklemini düzenli olarak egzersiz yapan 386 katılımcı oluşturmaktadır. Araştırmada ölçme aracı olarak ise, Kişisel Bilgi Formu, Çocukluk Çağı Travmaları Ölçeği(CTQ-33), Egzersiz Bağımlılığı Ölçeği (EBÖ-21), İhtiyaç Doyumu Ölçeği, Duygu Düzenleme Güçlüğü Ölçeği (DERS-16), Yeme Bozuklukları Ölçeği (REZZY) kullanılmıştır. Yapılan analizler sonucunda, egzersiz bağımlılığı riski bulunan katılımcıların bulunmayanlara göre çocukluk çağı travmaları, duygu düzenleme güçlüğü, temel psikolojik ihtiyaçlar ve yeme bozukluğu faktörleri açısından birbirlerinden farklılaştığı görülmektedir. Ayrıca sonuçlar; bu faktörlerin egzersiz bağımlılığı belirtilerinin önemli yordayıcıları olduğunu ve çocukluk çağı travmalarının egzersiz bağımlılığı belirtileri ile olan ilişkisinde temel psikolojik ihtiyaçlar ve duygu düzenleme güçlüğü faktörlerinin aracı rolünün anlamlı olduğunu göstermiştir. Bu bağlamda; sonuçlar ve sınırlılıklar ilgili literatür ışığında tartışılmıştır.

Abstract:
Exercise addiction is a behavioral addiction that develops when the exercise behavior is out of control, manifests itself with an inescapable desire to exercise and can lead to serious physical damage. One of the main aims of this study is to compare the participants with and without the risk of exercise dependence in terms of childhood trauma, basic psychological needs, emotion regulation difficulties and eating disorders relationships. Another aim of the study is to determine the predictive power of childhood traumas, basic psychological needs, emotional regulation difficulties and eating disorders on exercise addiction. For this purpose, the sample of the study consists of 386 participants who exercise regularly. Personal Information Form, Chidhood Trauma Questionnaire (CTQ-33), Exercise Dependence Scale (EBÖ-21), Needs Satisfaction Scale, Emotion Regulation Difficulty Scale (DERS-16), Eating Disorder Scale (REZZY) were used as measurement tools in the study. As a result of the analyzes, it is seen that the participants with the risk of exercise dependence differ from each other in terms of childhood trauma, emotional dysregulation, basic psychological needs and eating disorder factors compared to those without the risk of exercise addiction. In addition, the results showed that these factors are important predictors of exercise dependence symptoms and that basic psychological needs and emotion regulation difficulties have a significant mediating role in the relationship between childhood traumas and exercise addiction symptoms. In this context; the results and limitations are discussed in the light of the relevant literature.