Akut koroner sendromlu hastalarda non-dipper, dipper hipertansiyonun klinik seyre etkisi
Clinical effect of non-dipper and dipper hypertension with acute coronary syndrome patients
Yazar: DENİZ ELÇİK
Danışman: DOÇ. DR. ALİ DOĞAN
Erciyes Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Kardiyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2014
Konu: Kardiyoloji = Cardiology

Özet:
Amaç: Koroner arter hastalığı, günümüzde sadece gelişmiş ülkelerde değil gelişmekte olan ülkelerde de önemli bir sağlık sorunudur. Koroner arter hastalığının temellerini oluşturan aterosklerozun fizyopatolojisinde koroner arter duvarında genetik ve çevresel faktörlerin birlikte etkileşimi ile endotel hücreleri, damar düz kas hücreleri ve diğer inflamasyon hücrelerinin uyarılarak plak oluşumu yer almaktadır. Hipertansiyon ateroskleroz oluşumu ve akut koroner sendrom gelişimin de bağımsız risk faktörü olduğu birçok çalışmada gösterilmiştir. Kan basıncı, kalp hızı ve koroner tonus gibi kardiyovasküler parametreler, gün içinde sirkadiyen ritm ile değişmektedir. Uyku döneminde kan basıncının %10–20 azalma göstermemesi, non-dipper hipertansiyonun hedef organ hasar riski, özellikle sol ventrikül hipertrofisi, konjestif kalp yetmezliği, miyokardiyal infarktüsü, inme ve böbrek hasarı (albüminüri ve son dönem böbrek yetmezliği) ile ilişkilidir. Bu çalışmada akut koroner sendrom ile baş vuran hastalarda non-dipper, dipper hipertansiyonun koroner arter hastalığı yaygınlığı, semptom başlangıç zamanı, kontrast nefropatisi ve hastane içi MACE üzerine olan etkisi incelenmiştir.
Gereç ve Yöntem: Daha önce KAG öyküsü olmayan ve en fazla 12 saatlik göğüs ağrısı ile başvuran ve akut koroner sendrom tanısı konan koroner anjiografi yapılmış 107 hasta çalışmaya dahil edildi. Hastalara 24 saatlik ambulatuvar kan basıncı izlemi yapıldı. Gece kan basıncı düşüş oranına göre hastalar non-dipper ve dipper olmak üzere iki gruba ayrıldı. İki grup arasında koroner arter hastalığı yaygınlığı, semptom başlangıç zamanı, kontrast nefropatisi ve hastane içi MACE incelendi.
Bulgular: Çalışmaya non-dipper grupta 52, dipper grupta 55 olmak üzere toplam 107 hasta alındı. Hastaların bazal karakteristik özellikleri arasında anlamlı fark tespit edilmedi. Syntax ve gensini skorları açısında iki grup karşılaştırıldığında,
x
Syntax skoru non-dipper grupta ortalama 10.2 ± 4.8 iken dipper grupta 8.0 ± 4.2 olarak istatistiksel olarak anlamlı olarak görüldü (p=0.011). Gensini skoru istatistiksel olarak anlamlı olacak şekilde non-dipper grupta ortalama 29.5 ± 13.3 iken dipper grupta 22.2 ± 13.2 olarak tespit edildi (p=0.006). Semptom başlama saatleri açısından non-dipper grupta gece göğüs ağrısı ile başvuran 32 (% 62) hastaya karşın dipper grupta 19 (%35) hasta tespit edildi ve istatistiksel olarak anlamlı kabul edildi (p=0.007). Kontrast nefropatisi gelişmesi açısında karşılaştırıldığında mehran risk skorları arasında fark olmadan non-dipper grupta 8 (%14) hastada, dipper grupta 2 (%3) hastada kontrast nefropatisi izlendi ve istatistiksel olarak anlamlı tespit edildi (p=0.041). Hastane içi MACE oranları karşılaştırıldığında non-dipper grupta altı hastaya karşın dipper grupta üç hastada MACE görüldü. Bu fark istatistiksel olarak anlamlı tespit edilmedi (p=0.223).
Sonuç: Yaptığımız bu çalışmada non-dipper hipertansiyonun endotelyal disfonksiyon geliştirerek ve trombosit aktivasyonunu tetikleyerek koroner arter hastalığında lezyon sayısında, gece saatlerinde MI vakalarında , kontrast nefropati gelişiminde ve MACE oranlarında artışa sebep olabileceği sonucuna varılabilir.
Anahtar Kelimeler: Akut koroner sendrom, dipper ve non-dipper hipertansiyon.

Abstract:
Aim: Coronary artery disease is a health problem in developed countries and developing countries recently. The physiopathology of atherosclerosis which underlies coronary artery disease, involves plaque formation on the coronary artery wall by stimulation of endothelium cells, vein smooth muscle cells and other inflammatory cells with mutual effect of genetic and environmental factors. Hypertension is reported as an independent risk factor for development of atherosclerosis and acute coronary syndrome in many studies. Cardiovascular parameters such as blood pressure, heart rate and coronary tonus change during the day with circadian rhythm. Because blood pressure does not show %10-20 decrease during sleep, target organ damage risk of non-dipper hypertension is related with left ventricle hypertrophy, congestive heart failure, myocardial infarction, stroke and liver damage (albuminuria and end-stage renal failure). In this study, we analyzed the effect of non-dipper and dipper hypertension on prevalence of coronary artery disease, time of symptom onset, contrast nephropathy and in-hospital MACE in patients with acute coronary syndrome.
Material and method: We included 107 patients who were diagnosed as acute coronary syndrome with coronary angiography and had angina pectoris lasting 12 hours at most and no history of CAG in this study. Patients were monitored for 24-hour ambulatory blood pressure. Patients were stratified as non-hipper and dipper according to decrease of blood pressure during night. We compared both groups for prevalence of coronary artery disease, time of symptom onset, contrast nephropathy and in-hospital MACE.
Findings: We included 52 patients in non-dipper group and 55 patients in dipper group in this study. We didn't find statistically significant difference between basic characteristics of patients. When we compared both groups for Syntax and
xii
Gensini scores, Syntax score was 10.2 ± 4.8 in average in non-dipper group while it was 8.0 ± 4.2 in average in dipper group and found statistically significant. (p=0.011) Gensini score was 29.5 ± 13.3 in average in non-dipper group and 22.2 ± 13.2 in dipper group and it was found statistically significant. (p=0.006) In terms of symptom onset hours, 32 patients admitted with night angina pectoris in non-dipper group (%62) while 19 patients admitted with night angina pectoris in dipper group (%35) and It was found statistically significant. (p=0.007) In terms of contrast nephropathy, 8 patients in non-dipper group (%14) and 2 patients in dipper group (%3) showed contrast nephropathy without a difference between mehran scores of both groups and the difference was found statistically significant. (p=0.041) In terms of in-hospital MACE ratios, we identified MACE in 6 patients in non-dipper group and 3 patients in dipper group. This difference was not statistically significant. (p=0.223).
Result: In our study, one can conclude that non-dipper hypertension increases number of lesions, MI cases at night, contrast nephropathy progress and MACE ratios in coronary artery disease by causing endothelium dysfunction and stimulating thrombocyte activation.
Key words: Acute coronary syndrome, dipper and non-dipper hypertension