Üsküdar Mihrimah Sultan külliyesi külliyeyi oluşturan yapılar ve bu yapılardan caminin son dönem restorasyonu (2012-2014) /
Yazar: EZGİ GÜRBÜZ
Danışman: PROF. DR. ZELİHA HALE TOKAY
Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Restorasyon Ana Bilim Dalı / Restorasyon-Tarihi Çevre Değerlendirilmesi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
Bu çalışmada; Üsküdar'da Mimar Sinan tarafından inşa edilmiş Osmanlı Klasik Dönem eserlerinden Üsküdar Mihrimah Sultan Külliyesi'nin en önemli yapısı olan Mihrimah Sultan Camii'nin mimari özellikleri, günümüze kadar çeşitli dönemlerde geçirdiği bilinçli ya da bilinçsiz onarımları, son olarak da 2012-2014 yılları arasındaki restorasyon uygulamaları değerlendirmek istenmiştir.
Çalışmanın tanımının ve amacının belirtilerek bu doğrultuda izlenen yöntemin anlatıldığı kısa bir giriş bölümünden sonra ikinci bölümde; tezin coğrafi sınırı olan Üsküdar İlçesi ele alınarak, ilçenin özellikleri, konumu ve tarihçesi hakkında kısa bir bilgi verilmiştir.
Üçüncü bölümde; "külliye" kavramı kapsamlı olarak anlatılarak, külliyenin şehir dokusu içindeki yeri ve Mimar Sinan'ın külliye anlayışı değerlendirilmiştir.
Akabinde dördüncü bölümde; Üsküdar Mihrimah Sultan Külliyesi'nin konumu, tarihçesi ve külliyeyi oluşturan yapı birimleri ayrı ayrı anlatılmıştır. Bu bölümde ayrıca; tezin ana konusu olan Mihrimah Sultan Camii; külliyenin diğer birimlerine oranla çok daha detaylı olarak incelenmiş; mimari özellikleri ve kültür varlığı olarak önemi ortaya konulmaya çalışılmıştır.
Beşinci bölümde; öncelikli olarak Mihrimah Sultan Külliyesi'nin 1933-2009 yılları arasında geçirdiği onarımları içeren arşiv çalışmaları, daha sonra Mihrimah Sultan Camii'nin 2012-2014 yılları arasındaki restorasyon uygulaması öncesinde yapılan ön hazırlıklar anlatılmıştır. Yapının mevcut durum analizleri değerlendirilerek bozulmalar tespit edilmiştir.
Altıncı bölümde; caminin 2012-2014 yılları restorasyon uygulama sürecindeki müdahale yöntemleri; Bilim Kurulu tarafından alınan kararlar doğrultusunda anlatılmıştır.
Son olarak yedinci bölümde ise; yapılan tüm çalışmalar bir bütün olarak değerlendirilerek sonuç kısmı oluşturulmuştur.

Abstract:
In this study, it is aimed to examine the architectural characteristic of the Mihrimah Sultan Mosque that is the most important building of the Complex (Kulliyah) of Mihrimah Sultan in Üsküdar which is the production of Classic Period in Ottoman Empire built by Mimar Sinan. This study also aims to evaluate the conscious and unconscious repairs of the mosque that is got over in various period until today and finally to decribe the technics of restoration which took place between the years 2012-2014.
Following a brief introduction that points out the definition and the purpose of the study, and describes the researching method, the second chapter deals with the short information about the properties, the geographical location and the history of Üsküdar.
In the third chapter, the detailed description and the location in the city of the concept kulliyah is made, evaluating the mentality of kulliyah of Mimar Sinan.
Then in the fourth chapter, the geographical location and the history of the Complex (Kulliyah) of Mihrimah Sultan in Uskudar are examinated, describing the building units one by one. Also in this chapter; Mihrimah Sultan Mosque, that is the main subject of study, is analyzed in more detail than the other units of kulliyah and the architectural description of Mosque is tried to express with the importance of mosque as a cultural property.
In the fifth chapter firstly; the archive studies that is including the repairs between the years of 1933-2009 about the Complex (Kulliyah) of Mihrimah Sultan are done, then the preparation process of the restoration which took place between the years 2012 and 2014 is described. The damages on the building are detected with interpreting the available analysis.
In the sixth chapter, the intervention methods of the restoration which took place between the years 2012 and 2014 are described depending on the decisions of Science Committee.
And finally in the seventh chapter, the whole studies are evaluated to compose the consequences.