İstanbul Üniversitesi İstanbul Tıp Fakültesi Genel Pediatri Polikliniği'nde 2015-2018 yılları arasında değerlendirilen çocuklarda bakılmış fekal kalprotektinin ayırıcı tanıda etkinliğinin retrospektif olarak değerlendirilmesi
The retrospective evaluation of the effectiveness of fecal calprotectin in the differential diagnosis in the children evaluated between 2015-2018  at İstanbul University İstanbul Faculty of Medicine General Pediatric Outpatient Clinic
Yazar: SERRA BÜLBÜL ACAR
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA ÖZÇETİN
İstanbul Üniversitesi / Çocuk Sağlığı Enstitüsü / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Belirti ve semptomlar = Signs and symptoms ; Gastrointestinal hastalıklar = Gastrointestinal diseases ; Kalprotektin = Calprotectin ; Retrospektif çalışmalar = Retrospective studies ; Çocuk hastalıkları = Child diseases

Özet:
GİRİŞ: Fekal kalprotektin gastrointestinal inflamasyonu yansıtan, girişimsel olmayan bir belirteçtir. İnflamatuar bağırsak hastalıklarının tanı ve takibinde önemli yeri olmakla birlikte son yıllarda başka birçok hastalıkta da yüksek olabileceği gösterilmiştir. Yaşamın ilk yıllarında görece daha yüksek olan ve yaşa göre değişiklik gösteren fekal kalprotektinin çocuklarda kesin bir referans aralığı yoktur.
AMAÇ: Çalışmamızda fekal kalprotektin bakılan çocukların başvuru şikayetleri, yaşa göre fekal kalprotektin sonuçları, aldıkları tanılar ve ilişkili faktörleri değerlendirmek amaçlanmıştır. 
Fekal kalprotektin tetkikinin ayırıcı tanıya katkısını belirlemek ve gereksiz tetkikin önüne geçmek amaçlanmıştır. Hangi durumlarda tetkikin daha anlamlı olduğunu tespit ederek gereksiz yere fekal kalprotektin bakılmasının önüne geçilebileceği düşünülmüştür.
GEREÇ VE YÖNTEM:2015-2018 yılları arasında İstanbul Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı Genel Pediatri Polikliniği'nde değerlendirilerek fekal kalprotektin tetkiki yapılan 0-18 yaş arası 118 çocuktan 18'ine ulaşılamadı. 100 çocuğun ebeveyni ile telefonda görüşüldü. 6 çocuk kronik inflamatuar hastalık öyküsü olması, 1 çocuk batın operasyonu geçirdiği için çalışmaya dahil edilmedi. Hastane otomasyon sistemi ve ebeveynle görüşme sonucu edinilen 93 çocuğa ait bilgiler SPSS 21 programı ile analiz edildi.
BULGULAR: Çocukların %48,4'ü(n=45) kız ve %51,6'sı(n=48) erkekti. Çalışmaya katılan çocukların yaş ortalaması 8,5±5,2 yıl saptandı. Çocukların %10,75'i(n=10) 1 yaş ve altında, %13,98'i (n=13) 1 ve 4 yaş arasında, %75,27'si(n=70) 4 yaş ve üzerindeydi. En sık başvuru şikayetleri karın ağrısı %40,9 (n=38), ishal %29 (n=27), %16,1(n=15) kanlı dışkılamaydı. Çocukların %78,4'ünün (n=73) başvuru şikayeti GİS ilişkili saptandı. 93 çocuğun fekal kalprotektin düzeyinin ortalaması 234,16 µg/gr (±383,99 SDS), ortanca değeri 66,00 µg/gr (IQR:30-190) olup; bir yaş ve altındaki, 1-4 yaş arasındaki, 4 yaş ve üzerindeki çocukların fekal kalprotektin ortalama değerleri sırasıyla 333,9 µg/gr; 185,4 µg/gr ve 229 µg/gr saptandı. Bir yaş ve altındaki çocuklar ile 4 yaş ve üzerindeki çocukların düzeyleri arasında anlamlı farklılık tespit edildi(p=0,043). Çocukların %58,1'inin (n=54) yeni tanı alırken, tanı alan çocukların ortalama ve ortanca fekal kalprotektin değerleri 307,7 ile 79,5 µg/gr; tanı almayan çocukların (%41,9, n=39) 132,4-57 µg/gr saptandı(p=0,066). En sık yeni tanı inflamatuar bağırsak hastalığı (%14,8, n=8) ve  ailevi akdeniz ateşiydi (%12,9, n=7). İnflamatuar Bağırsak Hastalığı tanısı alanların fekal kalprotektin değeri diğer yeni tanı alanlardan yüksek saptandı(p=0,004). Gastrointestinal sistem ilişkili tanıları almış çocukların fekal kalprotektin sıra ortalamaları, gastrointestinal sistem ilişkili tanı almamış çocuklarınkinden yüksekti(p=0,003).

SONUÇ: Çalışmamızdaki fekal kalprotektin sonuçları 12 ay ve altındaki çocuklarda diğer yaş gruplarına göre anlamlı olarak daha yüksek bulundu. Fekal kalprotektin yüksekliği inflamatuar bağırsak hastalığı başta olmak üzere bazı gastrointestinal sistem hastalıklarında anlamlıdır ve ancak şüphe durumunda tetkik etmenin faydalı olacağı düşünülmelidir.  Literatürde belirtildiği gibi diğer hastalıklarda da fekal kalprotektin yüksekliği olabileceği çalışmamızda anlamlılığa yansımamıştır. Bu açıdan daha büyük örneklem ile çalışmaların yapılması fekal kalprotektinin kullanım yeri ve çocuk hasta grubundaki referans değerleri ile ilgili aydınlatıcı olacaktır.
Anahtar Sözcükler: çocuk, fekal kalprotektin, gastrointestinal semptomlar, klinik uygulama, tanı

Abstract:
INTRODUCTION: Fecal calprotectin is a noninvasive marker showing gastrointestinal inflammation. Although it is an important test in the diagnosis and follow-up of inflammatory bowel diseases, recently it has been shown that it also may be elevated in many other disease. 
Fecal calprotectin, which is relatively high in the first years of life and varies with age, does not have a reference range in children.
AIM: In our study, it was aimed to evaluate  the fecal calprotectin results of children and their complaints, the diagnoses they got and other related factors.  It was thought to determine the cases which testing is more usefull in, it could prevent unnecessary fecal calprotectin analysis in differential diagnosis.
METHODS:In our study, 118 children aged 0-18 years, who were evaluated in the General Pediatrics Outpatient Clinics of Istanbul Medical Faculty, Department of Child Health and Diseases between 2015 and 2018, were identified. 18 children could not be reached because their contact information was not up to date. The parents of 100 children were interviewed on the phone. Since 6 children had a history of chronic inflammatory disease and 1 child had an abdominal operation, they were not included in the study. The study was conducted with the data of 93 children. The data obtained from the hospital management and information system and interviews with the parents were analyzed with the SPSS 21 program.
RESULTS:A total of 93 children, 48.4% (n=45) girls and 51.6% (n=48) boys, were included in the study. The ages of the children participating in the study ranged from 3 months to 204 months, with a mean of 8.5±5.2 years. 10.75% (n=10) of the children were 1 year old and below, 13.98% (n=13) were between 1 and 4 years old, 75.27% (n=70) were 4 years old and older. The most common complaints that caused the physician to look for fecal calprotectin were abdominal pain 40.9% (n=38), diarrhea 29% (n=27), 16.1% (n=15) bloody stools, respectively. The complaints of 78.4% (n=73) of the children were found to be related to GIS. The mean fecal calprotectin level of 93 children included in our study was 234.16 µg/gr (±383.99 SDS), and the median value was 66.00 µg/gr (IQR:30-190). The minimum value for fecal calprotectin that did not show normal distribution was 9.00 µg/gr, while the maximum value was 2088.00 µg/gr. Mean fecal calprotectin values of children aged one year and younger, 1-4 years old, and 4 years old and older were 333.9 µg/gr, 185.4 µg/gr and 229 µg/gr; respectively. A significant difference was found between the levels of children aged one year and younger and children aged 4 years and older (p=0.043). It was observed that 58.1% (n=54) of the children in our study were newly diagnosed. The mean and median fecal calprotectin values of the children who got diagnosed were between 307.7 and 79.5 µg/gr; 132.4-57 µg/gr were found in undiagnosed children (41.9%, n=39) (p=0.066). The most common new diagnosis was Inflamatory Bowel Disease(IBD) (14.8%, n=8). Familial Mediterranean Fever (12.9%, n=7) was the second. The fecal calprotectin value of those diagnosed with IBD was found to be significantly higher than the value of all other newly diagnosed patients (p=0.004). Similarly, when all diagnoses were grouped as gastrointestinal system(GIS)-related or non-GIS-related diagnoses, the mean rank of fecal calprotectin of children with GIS-related diagnoses was higher than the results of children without GIS-related diagnoses (p=0.003).
CONCLUSION: In our study, fecal calprotectin results were found to be significantly higher in children 12 months and younger than other age groups. Fecal calprotectin elevation is significant in some GIS diseases, especially IBD. Therefore, the benefit of testing fecal calprotectin should be considered in patients without suspected IBD. As stated in the literature, fecal calprotectin elevation in some rheumatological diseases was not significant in our study. In this respect, studies with a larger sample size will be illuminating regarding the use of fecal calprotectin and reference values in the pediatric patient group.

Key Words:  child, diagnosis, faecal calprotectin, gastrointestinal symptoms, clinical application, diagnosis