48-60 aylık çocukların duygu düzenleme becerileri ile yürütücü işlev becerilerinin incelenmesi
A study on emotion regulation skills and executive function skills of 48-60 month-old children
Yazar: PINAR HATAŞ
Danışman: PROF. DR. AYNUR BÜTÜN AYHAN
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Çocuk Gelişimi Ana Bilim Dalı / Çocuk Gelişimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırmada 48-60 aylık çocukların duygu düzenleme becerileri ile yürütücü işlev becerilerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmaya Ankara il merkezinde okul öncesi eğitime devam eden 48-60 aylık çocuğu olan 250 ebeveyn dahil edilmiştir. Çalışmada, katılımcıların sosyo-demografik özellikleri ile bazı bilgileri elde etmek amacıyla araştırmacı tarafından hazırlanan ''Genel Bilgi Formu'', çocukların duygu düzenleme becerilerinin belirlenmesi amacıyla ''Duygu Düzenleme Ölçeği'' ve çocukların yürütücü işlev becerilerini belirlemeye yönelik ''Çocukluk Dönemi Yürütücü İşlev Envanteri'' kullanılmıştır.
Elde edilen sonuçlara göre çocukların duygu düzenleme becerisinin; kardeş sayısı, doğum sırası, anne yaşı, anne öğrenim düzeyi, anne çalışma durumu, ailenin sosyoekonomik durumu, günlük ekran süresi, düzenli oyun alanlarında oynama durumu, akranla kurulan iletişim, ebeveynle geçirilen aktif zaman, ebeveynler tarafından düzenli kitap okunma durumu ve günlük uyku süresine göre farklılaştığı tespit edilmiştir. Çocukların yürütücü işlev becerisinin; cinsiyet, doğum sırası, anne yaşı, anne öğrenim düzeyi, anne çalışma durumu, günlük ekran süresi, akranla kurulan iletişim, ebeveynle geçirilen aktif zaman, ebeveynler tarafından düzenli kitap okuma durumu ve günlük uyku süresine göre farklılaştığı belirlenmiştir. Yapılan araştırmada Çocukluk Dönemi Yürütücü İşlev Envanteri toplam puanları ile Duygu Düzenleme Ölçeği toplam puanları arasında zayıf düzeyde pozitif yönlü ve anlamlı bir ilişki olduğu saptanmıştır (r=0,359; p<0,01). Çocukların çocukluk dönemi yürütücü işlev envanteri toplam puanları arttıkça duygu düzenleme toplam puanlarının da artış gösterdiği belirlenmiştir. Ayrıca Çocukluk Dönemi Yürütücü İşlev Envanteri toplam puanları ile Duygu Düzenleme değişkenlik/olumsuzluk alt boyutu arasında ise orta düzeyde negatif yönde anlamlı bir ilişki olduğu tespit edilmiştir (r=-0,549; p<0,01). Çocukluk dönemi yürütücü işlev envanteri toplam puanları arttıkça değişkenlik/olumsuzluk puanlarının azaldığı görülmektedir. Araştırma sonucunda elde edilen bulgular doğrultusunda ebeveynlere, eğitimcilere, alanda çalışan uzmanlara ve araştırmacılara öneriler sunulmuştur.

Abstract:
In this study, it was aimed to examine the emotion regulation skills and executive functioning skills of 48-60-month-old children. The study included 250 parents with 48-60- month-old children attending preschool education in Ankara city center. In the study, ''General Information Form'' prepared by the researcher to obtain some information about the socio- demographic characteristics of the participants, ''Emotion Regulation Scale'' to determine the emotion regulation skills of children and ''Childhood Executive Function Inventory'' to determine the executive function skills of children were used.
According to the results obtained, it was determined that children's emotion regulation skills differ according to the number of siblings, birth order, mother's age, mother's education level, mother's working status, socioeconomic status of the family, daily screen time, and playing in normal playgrounds. Communication with peers, active time spent with parents, regular reading by parents and daily sleep time. It was determined that children's executive functioning skills differ according to gender, birth order, mother's age, mother's education level, mother's working status, daily screen time, communication with peers, time spent actively with parents, parents' regular book reading and daily sleep time. In the study, it was determined that there was a weak and significant positive relationship between the total scores of the Childhood Executive Function Inventory and the total scores of the Emotion Regulation Scale (r=0.359; p<0.01). It was determined that as the total scores of the childhood executive function inventory increased, the total scores of emotion regulation also increased. Additionally, it was determined that there was a moderately negative significant relationship between the Childhood Executive Function Inventory total scores and the emotion regulation variability/negativity subscale (r=-0.549; p<0.01). It is seen that as the total scores of the Childhood Executive Function Inventory increase, the variability/negativity scores decrease. In line with the findings obtained as a result of the research, suggestions were presented to parents, educators, experts working in the field and researchers.