Karbon monoksit zehirlenmesinde iyileştirici eritrosit aferezinin tedavide etkinliği
The treatment effectiveness of therapeutic erythrocyte apheresis in carbon monoxide poisoning
Yazar: HAKKI CUMA TÜRKMEN
Danışman: PROF. DR. YÜKSEL GÖKEL
Çukurova Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Acil Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2012
Konu: İlk ve Acil Yardım = Emergency and First Aid
Dizin: Eritrositler = Erythrocytes ; Kan bileşenlerini ayırma = Blood component removal ; Karbonmonoksit = Carbon monoxide ; Karbonmonoksit zehirlenmesi = Carbon monoxide poisoning ; Zehirlenmeler = Poisonings

Özet:
Amaç: Karbon monoksit zehirlenmesi önemli bir sağlık sorunudur ve tüm dünyada yaygın bir ölüm nedenidir. Çalışmamızda amaç acil servisimizde karbon monoksit tanısı alan hastaların görülme sıklığını belirlemek ve hastaları iyileştirici eritrosit aferezi ile tedavi etmektir.Yöntem: Çalışmamıza Eylül 2010-Mayıs 2012 tarihleri arasında acil servisimizde karbon monoksit zehirlenmesi tanısı konulan 11'i (% 26,2) erkek, 31'i (% 73,8) kadın toplam 42 hasta alındı. Hastaların yaş ortalaması 35,2±15,7 olarak ölçüldü. Glaskow koma skalası 13 veya altında olan ve elektrokardiyografilerinde iskemi bulguları olan 4'ü (% 9,5) erkek, 5'i (% 11,9) kadın, toplam 9 (% 21,4) hastaya iyileştirici eritrosit aferezi uygulandı. Kalan 33 (% 78,6) hastaya ise normal basınçlı oksijen tedavisi verildi.Bulgular: İyileştirici eritrosit aferezi uygulanan 9 hastanın işlem öncesi ortalama karboksihemoglobin düzeyleri 23,43±15,46 ve ortalama Glaskow koma skalası değerleri 10,7±3,0 olarak ölçüldü. Aferez işlem süresi ortalama olarak 39,22±12,54 dakika sürdü. Tedavi sonrasında hastaların ortalama karboksihemoglobin düzeyleri 4,25±2,8 ve ortalama Glaskow koma skalası değerleri 14,44±1,67 olarak ölçüldü. Hastaların tedavi öncesi ve sonrası karboksihemoglobin değerleri ve Glaskow koma skalası değerleri arasında anlamlı istatiksel iyileşme tespit edildi (p=0,008 ve p=0,007). Hiçbir hastada ölüm gerçekleşmedi. Eritrosit aferezi yapılan sadece 1 (% 11,1) hastada karbon monoksit zehirlenmesine ikincil nörolojik hasarlar gözlendi; bu hastada hipoksik iskemik ensefalopati gelişti ve kalıcı oldu. Yüksek basınçlı oksijen tedavisi endikasyonu olan 1 gebe hastaya iyileştirici eritrosit aferezi uygulandı ve bu hasta şifa ile taburcu oldu. Normal basınçlı oksijen tedavisi verilen hastaların ortalama karboksihemoglobin düzeyleri 18,42±10,26 olarak hesaplandı. Bu tedaviyi alan hiçbir hastada nörolojik hasar meydana gelmedi ve hastaların hepsi şifa ile taburcu edildi.Sonuç: Bu çalışmada iyileştirici eritrosit aferezi işleminin, ciddi karbon monoksit zehirlenmesini etkili bir şekilde tedavi edebileceği ve yüksek basınçlı oksijen tedavisine ulaşılamadığı durumlarda etkili bir tedavi için kullanılabileceği sonucuna vardık. Tedavideki etkinliğin daha iyi karşılaştırılması için rastgele kontrollü çalışmaların yapılması gerekmektedir.Anahtar Kelimeler: Karbon monoksit zehirlenmesi, iyileştirici eritrosit aferezi

Abstract:
Purpose: Carbon monoxide poisoning is a significant health problem and common cause of death in the world. In our study, we aim to determine the frequency of patients who are diagnosed with carbon monoxide poisoning in our emergency service and to cure the patients with therapeutic erythrocyte apheresis.Methods: We studied 42 patients (11 males and 31 females) who were diagnosed with carbon monoxide poisoning in our emergency service between September 2010 and May 2012. The mean age of patients was measured between 35,2±15,7. We cured 9 patients (% 21,4) (4 males and 5 females) with therapeutic erythrocyte apheresis method, who had findings of ischemia in electrocardiogram analyses and whose Glaskow coma scale score 13 or under. The remaining 33 (% 78,6) patients received normobaric oxygen therapy.Results: Before therapeutic erythrocyte apheresis, patients mean carboxyhemoglobin value was measured as 23,43±15,46 and Glaskow coma scale value as 10,7±3,0. The process took nearly 39,22±12,54 minutes. After the treatment, the average blood carboxyhemoglobin value was measured as 4,25±2,8 and Glasgow coma value was measured as 14,44±1,67. It was statistically detected that there was a significant improvement between blood carboxyhemoglobin values and Glasgow coma scale values before and after the treatment (p=0,008 and p=0,007). There was no death in patients. In only 1 (% 11,1) patient who treated with therapeutic erythrocyte apheresis, neurological complications were observed secondary to carbon monoxide poisoning; developed permanent hypoxic ischemic encephalopathy. 1 pregnant patient who had indications of hyperbaric oxygen treatment, discharged with healing after the treatment with therapeutic erythrocyte apheresis. Mean carboxyhemoglobin value was measured as 18,42±10,26 in the patients treated with normobaric oxygen therapy. Neurological complications were not observed in this group and all of them disharged with healing.Conclusion: We concluded that therapeutic erythrocyte apheresis is an efficient treatment in patients with severe carbon monoxide poisoning, and may be used as an effective treatment whenever hyperbaric oxygen therapy can not be provided. Randomized controlled studies should be conducted to compare the efficacy of therapeutic erythrocyte apheresis and hyperbaric oxygen therapy in carbon monoxide poisoning.Keywords: Carbon Monoxide Poisoning, Therapeutic Erythrocyte Apheresis