Mehdî el-Mahzûmî ve Arap dil çalışmalarındaki yeri
Mahdi al-Mahzoumi and his place in Arabic language studies
Yazar: EINASS ALHARBI
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SELİM TEKİN
Kütahya Dumlupınar Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Arap Dili ve Belagatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Dilbilim = Linguistics

Özet:
Nahv ilmi, Arapçanın sağlam temeli olması, onun sayesinde doğru ve yanlış kullanımların bilindiği ve gelişim sürecini tamamlamış ilimlerden biri olması nedeniyle klasik ve modern dönem dilcilerin en çok ilgilendiği dil bilimi olarak kabul edilmektedir. Nahiv ilmi artık yeni kural ve konuları açısından araştırılmaya ihtiyaç duymayan bir kemale ermekle beraber nahivciler konu hakkında çalışmaları sürdürmüştür. Zira nahiv ilmi gelişime ve yenilenmeye uygun bir yapıya sahiptir. Günümüze değin nahiv konuları gerek farklı yöntemler gerekse de yenileme yaklaşımlarıyla genişletilmeye ve araştırılmaya devam etmektedir. 
Nahivde ortaya koyduğu yenileme hareketiyle dikkati çeken Doktor Mehdî el-Mahzûmî'yi ve fikirlerini tanıma ve nahivdeki yenilikçi düşüncelerini öğrenme amacımız bizi bu çalışmaya sevk etmiştir. Ayrıca bu fikirlerinde etkilediği ve etkilendiği şahsiyetleri tanımak, nahivcilere yönelttiği eleştirileri, görüşlerini temellendirmede kullandığı kanıtları, eserinde takip ettiği yöntemi, nahivcilere yönelik eleştirilerini ve onlara aykırı görüşlerini ortaya koyma çabası da başka etken olarak gösterilebilir.
Yazar eserinde basra ekolünün bazı görüşlerini eleştirmiş, nahiv kurallarındaki müteşeddid yaklaşımlarını da kelam ilminden etkileşimlerine bağlamıştır. Nahve dair yaklaşımların ve kuralların dil eğitimini hedeflemesi nedeniyle çok girift olmaması gerektiğini belirtmiştir. Zira aşırı girift ve çetrefilli kural ve söylemlerin nahvi asıl amacından uzaklaştırdığını belirtmektedir.
Vazı konularda onlarla hemfikir olduğundan Mahzûmî'nin basra ekolüne yönelik bu ağır eleştirilerin nahiv ilmine aşırı detaycı yaklaşım sergilemelerine rağmen küfe ekolüne yapmadığını görmekteyiz. Ancak bu durum küfe ekolüne hiç muhalif görüş beyan etmediği anlamına gelmemektedir. Zira her iki ekole aykırı görüşler öne sürdüğü konular da bulunmaktadır.

Abstract:
The science of Nahw is accepted as the linguistic science that classical and modern period linguists are most interested in because it has a solid basis in Arabic, thanks to which correct and incorrect usages are known, and is one of the sciences that has completed its development process.  Although the science of grammar has reached a stage where it no longer needs to be researched in terms of new rules and subjects, grammarians have continued to work on the subject.  Because the science of grammar has a structure suitable for development and renewal.  Until today, syntax subjects continue to be expanded and researched with both different methods and renewal approaches.
 Our aim to get to know Doctor Mahdî al-Mahzûmî and his ideas, who attracted attention with the renewal movement he put forward in the grammar, and to learn his innovative thoughts in the grammar, led us to this study.  In addition, getting to know the people he influenced and influenced by these ideas, his criticisms towards the grammarians, the evidence he used to base his views, the method he followed in his work, his criticisms towards the grammarians and his effort to reveal his views contrary to them can be shown as other factors.
 In his work, the author criticized some of the views of the Basra school and attributed their progressive approach in the grammar rules to their interaction with theology.  He stated that the approaches and rules regarding Nahve should not be too complex since they aim at language education.  Because he states that overly complex and complicated rules and discourses distract the syntax from its main purpose.
 Since he agrees with them on certain issues, we see that Mahzûmî did not criticize the Basra school, but did not criticize the Kufa school, despite their extremely detailed approach to the science of syntax.  However, this does not mean that he did not express any opposing views to the Kufa school.  Because there are issues on which he puts forward views that contradict both schools.