COVİD-19 salgını nedeniyle uzaktan eğitim gören 4 ve 8. sınıf öğrencilerinin fen bilimleri dersindeki öğrenme kayıplarının incelenmesi
Investigation of learning losses in science course of 4th and 8th grade students receiving distance education due to the COVID-19 pandemic
Yazar: ÖZDEN YAĞLIOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. DAVUT HOTAMAN
Yıldız Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Programları ve Öğretim Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırmanın amacı, COVID-19 salgını sürecinde uzaktan eğitim gören 4 ve 8. sınıf öğrencilerinin Fen Bilimleri dersindeki öğrenme kayıplarını incelenmek ve bu kayıpların nedenlerini açıklamaktır. Bu amaca uygun olarak, 4. ve 8. sınıf öğrencileri için Fen Bilimleri dersine ait başarı testi uygulanmış, başarı testinin sonuçları çeşitli değişkenler (cinsiyet, aile sosyoekonomik düzey vb.) açısından incelenmiştir. Ayrıca araştırmada elde edilen nicel verileri daha iyi anlamak ve açıklayabilmek için öğretmen, öğrenci ve veliler ile yarı yapılandırılmış görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Araştırma İstanbul'un Ümraniye ilçesinde bulunan üç resmi ilkokul ile üç resmi ortaokulda yürütülmüştür. Karma araştırma yaklaşımlarından iç içe gömülü desen temelinde yürütülen bu çalışmanın nicel boyutuna 600 ilkokul ve 600 ortaokul öğrencisi olmak üzere toplam 1200 öğrenci katılmış ve bu katılımcılar kolay ulaşılabilir örnekleme yöntemi ile belirlenmiştir. Araştırmanın nitel boyutu için 39 öğretmen, 25 öğrenci ve 16 veli olmak üzere toplam 80 katılımcı gönüllü olmuş ve bu katılımcılar amaçlı örnekleme yöntemi ile seçilmiştir. 
            Çalışmanın verileri araştırmacı tarafından geliştirilen 4. Sınıf Fen Bilimleri Başarı Testi, 8. Sınıf Fen Bilimleri Başarı Testi ile Öğretmen Görüşme Formu, Öğrenci Görüşme Formu ve Veli Görüşme Formu kullanılarak elde edilmiştir. Elde edilen nicel veriler betimsel analize tabi tutulmuştur. Cinsiyet değişkeni için t-testi, sosyoekonomik durum ve ekran başında geçirilen süreye ilişkin ANOVA testi yapılmıştır. İkiden fazla değişkenler arasındaki ilişkinin incelenmesi içinse Scheffe Testi yapılmıştır. Nitel verilerin analizinde içerik analizi kullanılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre hem 4. sınıf hem de 8. sınıf öğrencilerinin fen bilimleri dersinde anlamlı bir öğrenme kaybı yaşadığı, bu kaybın dersin tüm ünitelerinde görüldüğü, sonucuna ulaşılırken; öğrencilerin takviye kitaplardan tek başına ders çalışma durumlarının öğrenme kaybı açısından anlamlı bir farklılaşma barındırmadığı görülmüştür. Ayrıca katılımcılarla yapılan görüşmeler sonucunda teknolojik cihazlara sahip olmayan öğrencilerin çevrim içi derslere katılamadığı, internete erişimde zorluk çekildiği, teknolojik yetersizlikler yaşandığı, uzaktan eğitime erişmede sıkıntılar olduğu, deney, gözlem vb. uygulamaların yapılamadığı, ders çalışmak için yeterli motivasyonun bulunamadığı ve ekranda çok fazla süre geçirildiği sonucuna ulaşılmıştır.
Anahtar kelimeler: Öğrenme Kaybı, Uzaktan Eğitim, COVİD-19 Salgını, Fen Bilimleri Dersi

Abstract:
The purpose of this research is to examine the learning losses in the Science course of 4th and 8th grade students receiving distance education during the COVID-19 epidemic and to explain the reasons for these losses. For this purpose, an achievement test for the Science course was applied to 4th and 8th grade students, and the results of the achievement test were examined in terms of gender and family socioeconomic level variables. In addition, semi-structured interviews were held with teachers, students and parents in order to support the quantitative data obtained in the research, expand the scope of the research and clarify the data. The research was conducted in three public primary schools and three public secondary schools in the Umraniye district of Istanbul. A total of 1200 students, 600 primary school and 600 secondary school students, participated in the study, which was conducted on the basis of the embedded pattern, one of the mixed research approaches. Participants were determined by easily accessible sampling method. For the qualitative dimension of the research, a total of 80 people, including 39 teachers, 25 students and 16 parents, volunteered. Purposeful sampling method was preferred in selecting the interviewed participants.
            In the study, 4th Grade Science Achievement Test, 8th Grade Science Achievement Test and Teacher Interview Form, Student Interview Form and Parent Interview Form developed by the researcher were used as data collection tools. The obtained quantitative data were subjected to descriptive analysis. T-test was conducted for the gender variable, and ANOVA test was for socioeconomic level and time spent in front of the screen. Scheffe Test was used to examine the relationship between more than two variables. Content analysis was used in the analysis of qualitative data. According to the findings obtained, it was concluded that the learning loss of both 4th grade and 8th grade students in science course was statistically significant and the loss occurred in all units of the course; while it was revealed that the students' individual study activities from supplementary books did not affect a significant differentiation in terms of learning loss. In addition, as a result of the interviews conducted with the participants, it was revealed that students who did not have access to technological devices could not attend online courses, had internet problems, could not participate in distance education regularly, and did not conduct experiments, observations, etc. It was found that they could not use the applications properly, did not find enough motivation to study, and spent too much time in front of the screen.
Key words: Learning Loss, Distance Education, COVID-19 Pandemic, Science Education