Menisküs hasarli bireylerde propriyosepsiyon duyusu ve alt ekstremite kas kuvvetinin somatotip ile ilişkisinin incelenmesi
Investigation of the relationship between proprioception sensation and lower extremity muscle strength and somatotype in meniscus damaged individualis
Yazar: AYDANUR ELEK
Danışman: PROF. DR. EVREN KÖSE
İnönü Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Anatomi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Anatomi = Anatomy
Dizin: Alt ekstremite = Lower extremity ; Diz = Knee ; Diz eklemi = Knee joint ; Kas kuvveti = Muscle strength ; Menisküs = Meniscus ; Propriyosepsiyon = Proprioception ; Somatotipler = Somatotypes

Özet:
Amaç: Bu çalışma, menisküs hasarı olan bireylerde propriyosepsiyon duyusu ve alt ekstremite kas kuvvetinin farklı somatotiplerde değişiklik gösterip göstermediğini tespit etmek amacıyla yapılmıştır.
Materyal ve Metot: Bu çalışma İnönü Üniversitesi Tıp Fakültesi Anatomi AD ve Ortopedi ve Travmatoloji AD'da gerçekleştirildi. Menisküs hasarı tanısı almış, yaşları 18-45 arasında olan 74 hasta ve 71 sağlıklı gönüllü çalışmaya dâhil edildi. Diz eklemi propriyosepsiyon duyusu gonyometre üzerine adapte edilmiş dijital inklinometre aracılığı ile açısal hata farklılıkları ölçülerek değerlendirildi. İzometrik kas kuvveti ölçümü için el dinamometresi kullanıldı. Somatotip belirlemek için antropometrik ölçümler yapıldı.
Bulgular: Hasta ve sağlıklı grup somatotipleri, central, ektomorf, endomorf ve mezamorf şeklinde, birbirine yakın sayıda bulundu. Somatotipler arasında alt ekstremite kas kuvveti ilişkisi incelendiğinde mezamorf grubun kas kuvveti en yüksek olarak bulundu. Propriyosepsiyon duyusunun somatotiplerle ilişkisine bakıldığında gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı fark yoktu. Propriyosepsiyon duyusu açısından hasta ve sağlıklı diz karşılaştırılmasında 30°, 45° ve 60°'de sağlıklı dizde istatistiksel olarak anlamlı derecede daha iyi olduğu görülürken, 15°'de anlamlı bir fark bulunmadı. 
Sonuç: Menisküs hasarlı bireylerde sol kalça addüksiyon kas kuvveti mezamorf grupta central ve ektomorf gruba göre anlamlı derecede daha yüksek çıkmıştır. Sağlıklı bireylerin kas kuvveti ile somatotip ilişkisi incelendiğinde ektomorf grubun kas kuvvetinin anlamlı derecede daha zayıf olduğu sonucuna varılmıştır. Somatotiplere göre kas kuvveti farklılık gösterirken, propsiyosepsiyon duyusu bakımından anlamlı farklılık bulunmadı. Yaralanmaların önlenmesi ve tedaviden maksimum faydanın sağlanması için kişinin cinsiyetine, yaşına, antropometrik özeliklerine ve somatotipine uygun tedavi programlarının hazırlanması, kişilerin günlük yaşam aktivitelerine hızlı bir şekilde dönmesini sağlayacak, işgücü kayıplarını en aza indirecektir.
Anahtar kelimeler: Diz eklemi, menisküs hasarı, propriyosepsiyon, somatotip

Abstract:
Investigation of the relationship between proprioception sensation and lower extremity muscle strength and somatotype in meniscus damaged individualis
Aim: This study was carried out to determine whether the sensation of proprioception and lower limb muscle strength varies in different somatotypes in individuals with meniscal damage. 
Material and Method: This study was carried out in İnönü University Faculty of Medicine Anatomy Department and Orthopedics and Traumatology Department. 74 patients between the ages 18-45 and 71 healthy volunteers diagnosed with meniscus damage were included in the study. The sense of proprioception of the knee joint was evaluated by measuring the angular error differences by means of a digital inclinometer adapted on the goniometer. Hand dynamometer was used for isometric muscle strength measurement. Anthropometric measurements was performed to determine in the somatotype.  
Results: Patient and healthy group somatotypes were found close to each other in the form of central, ectomorph, endomorph and mesamorph. When the relation of lower limb muscle strength among the somatotypes was examined, the muscle strength of the mesamorph group was found to be highest. When the relationship between proprioception sense and somatotypes was examined, there was no statistically significant difference between the groups. In terms of the sense of proprioception, the comparison of the patient and healthy knee was statistically significantly better at 30°, 45° and 60°, while no significant difference was found at 15°.
Conclusion: In meniscal damaged individuals, the left hip adduction muscle strength was significantly higher in the mesamorph group than in the central and ectomorph group. When the relationship between the muscle strength and the somatotype of healthy individuals was examined, it was concluded that the muscle strength of the ectomorph group was significantly weaker. While muscle strength varied according to somatotypes, no significant difference was found in terms of sense of propsioception. Preparing treatment programs suitable for the gender, age, anthropometric characteristics and somatotype of the person to prevent injuries and provide maximum benefit from the treatment will enable people to return to their daily life activities quickly and minimize their labor losses.
Keywords: Knee joint, meniscus damaged, proprioception, somatotype