Yeni zelanda tavşanında (Oryctolagus cuniculus) cervical vertebrae ve eklemlerinin makroanatomik ve görüntüleme yöntemleri ile incelenmesi
The examination with macroanatomic and imaging methods of the cervical vertebra and its joints in new zealand rabbit (Oryctolagus cuniculus)
Yazar: OĞUZHAN ÖZTÜRK
Danışman: PROF. DR. MURAT KABAK
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Anatomi (Veterinerlik) Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Anatomi = Anatomy
Dizin: Anatomi = Anatomy ; Anatomik özellikler = Anatomical properties ; Görüntüleme yöntemleri = Imaging methods ; Mikroskopi-elektron taramalı = Microscopy-electron scanning ; Morfometri = Morphometry ; Omurga = Spine ; Oryctolagus cuniculus L. = Oryctolagus cuniculus L. ; Servikal vertebra = Cervical vertebrae

Özet:
Amaç: Evcil memelilerde cervical bölgede birçok sebebe bağlı olarak meydana
gelen deformasyonlar spinal sinirleri etkileyeceğinden ağrı, spazm, kas kuvvetsizliği,
eklem hareket açıklığında azalmalar gibi birçok probleme neden olmaktadır. Cervical
bölgedeki vertebrae'nin de kendine özgü farklı anatomik özellikleri ve kemik duruş
pozisyonlarının bilinmesi ortaya çıkabilecek problemlerin anlaşılmasını
kolaylaştıracaktır. Bu nedenle çalışmamızda Yeni Zelanda tavşanının vertebrae
cervicales ve eklemlerinin makroanatomik yapısı, morfometrik ölçümleri ve
görüntüleme yöntemlerinden yararlanılarak detaylı incelenmesi amaçlanmaktadır.
Materyal ve Metot: Araştırmada, anabilim dalımızda kadavra olarak bulunan
16 adet Yeni Zelanda tavşanı kullanıldı. 13 adedinde makroanatomik ve subgross
incelemeler için diseksiyonlar yapıldı ve fotoğrafları çekildi. Vertebrae cervicales'e
ait morfometrik ölçümler digital kumpas ile alındı. Scanning electron mikroskobu
(SEM) ile 3 adet materyalin articulationes processuum articularium'u (articulationes
zygapophysiales) detaylı olarak incelendi. İki adet tavşanda önce bilgisayarlı
tomografi (BT) ile sonrasında manyetik rezonans (MR) görüntüleme yöntemleri ile
elde edilen görüntüleri değerlendirildi.
Bulgular: Yapılan çalışmada foramen transversarium tüm vertebrae
cervicales'te gözlendi. Bu delik atlas'ta ala atlantis'in caudal'inin medial'inde
konumlandı. Morfometrik incelemelerde, corpus vertebrae'nin uzunluklarının axis'ten
yedinci vertebrae cervicalis'e doğru azaldığı belirlendi. Processus spinosus
yüksekliğinin üçüncü vertebrae cervicalis'ten yedinci vertebrae cervicalis'e,
processus transversus uzunluklarının axis'ten yedinci vertebrae cervicalis'e doğru
artığı gözlendi. Foramen vertebrae'nin latero-medial çapının dorso-ventral çaptan
daha fazla olduğu ve her iki çapında axis'ten yedinci vertebrae cervicalis'e doğru artığı
tespit edildi. BT ve MR görüntüleriyle anatomik yapıları belirlenen vertebrae
cervicales'te özellikle articulationes processuum articularium'un (articulationes
zygapophysiales) eklem yüzeyindeki kollajen lifler ve synovial membranda bulunan
fibroblastlar SEM görüntüleme yöntemi ile belirlendi. Cervical bölgede ligg. flava,
ligg. interspinalia, lig. nuchae, lig. longitudinale dorsale, lig. apices dentis, ligg. alaria,
lig. transversum atlantis gibi ligamantler tespit edildi.
Sonuç: Yapılan çalışma ile Yeni Zelanda tavşanında vertebrae cervicales'in
makroanatomik yapısı ve morfometrik değerleri ile vertebrae cervicales'e ait eklemler
ve ligamentlerin konumu detaylı bir şekilde belirlendi. BT ve MR görüntüleme
yöntemleri ile görüntülenen bu bölgede özellikle articulationes processuum
articularium'un yapısı SEM görüntüleme yöntemi ile incelendi. Elde edilen tüm
verilerin anatomi literatür'üne katkı sağlayacağı ve konu ile ilgili çalışacak
araştırıcılara yardımcı olacağı düşünülmektedir.
Anahtar Sözcükler: anatomi; morfometri; SEM; tavşan; vertebrae cervicales

Abstract:
Aim: Deformations in the cervical region in domestic mammals due to many
reasons will affect the spinal nerves and cause many problems such as pain, spasm,
muscle weakness, and decreased range of motion. Knowing the different anatomical
features and bone posture positions of the vertebrae in the cervical region will make it
easier to understand the problems that may arise. Therefore, it is aimed to examine the
macroanatomical structure of the vertebrae cervicalis and joints of the New Zealand
rabbit by using morphometric measurements and imaging methods.
Materials and methods: In the study, 16 New Zealand rabbits (Oryctolagus
cuniculus) found as cadavers in our department were used. Dissections and
photographs were taken for macroanatomical and subgross examinations in 13
numbers. Morphometric measurements of the vertebrae cervicales were taken with a
digital caliper. The articulationes processuum articularium (articulationes
zygapophysiales) of 3 materials was examined in detail with a scanning electron
microscope (SEM). The images obtained by Computed Tomography and then
Magnetic Resonance imaging methods in two rabbits were evaluated.
Results: In the study, the foramen transversarium was observed in the entire
vertebrae cervicales. This hole was located medial to the caudal of ala atlantis in the
atlas. Morphometric examinations revealed that the length of the corpus vertebrae
decreased from the axis to the seventh vertebrae cervicalis. It was observed that the
height of the processus spinosus increased from the third vertebrae cervicalis to the
seventh vertebrae cervicalis, and the lengths of the processus transversus from the axis
to the seventh vertebrae cervicalis. It was determined that the latero-medial diameter
of the foramen vertebrae was greater than the dorso-ventral diameter and increased in
both diameters from the axis to the seventh vertebrae cervicalis. Collagen fibers on the
joint surface of the articulationes processuum articularium and fibroblasts in the
synovial membrane in the vertebrae cervicales, whose anatomical structures were
determined by CT and MR images, were determined by SEM imaging method.
Ligaments such as ligg. flava, ligg. interspinalia, lig. nuchae, lig. longitudinale dorsale,
lig. apices dentis, ligg. alaria, lig. transversum atlantis were detected in the cervical
region.
Conclusion: In this study, the macroanatomical structure and morphometric
measurement of the vertebrae cervicales and the position of the ligaments and joints
of the vertebrae cervicales were determined in detail in the New Zealand rabbit. In this
region, which is visualized by CT and MR imaging methods, especially the structure
of the processuum articularium was examined by SEM imaging. It is thought that all
the data obtained will contribute to the anatomy literature and will help researchers
who will work on the subject.
Keywords: anatomy; morphometry; rabbit; SEM; vertebrae cervicales