Yığma bir binada uygulanan deprem güçlendirmesinin doğrusal olmayan analitik yöntemle incelenmesi
Earthquake strengthening applied in a masonry building by nonlinear analytical method
Yazar: KISMET MERVE ŞERBETÇİGİL
Danışman: PROF. DR. HASAN HÜSNÜ KORKMAZ
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: İnşaat Mühendisliği = Civil Engineering

Özet:
Yığma yapılar, dünyada ve Türkiye'de depreme yatkın bölgelerde bina stokunun önemli bir kısmını meydana getirmektedir. Dezavantajları bilinmesine rağmen ülkemizde hala kullanılmaya devam edilen ve genellikle kırsal kesimde inşası süren yapılar hala yaşam alanı olarak kullanılmaktadır. Yığma yapıların, olası deprem anında büyük ölçüde hasar aldığı bilinmektedir. Bu tür yapılar, eksenel kuvvetlere karşı daha dayanıklı iken deprem gibi yatay kuvvetler karşısında yeterli potansiyele sahip değildir. Söz konusu yapıların yapımında kullanılan malzemelerin gevrek kırılmalar müsait olması ve çekme dayanımının düşük olması hasarların meydana gelmesindeki başlıca sebeplerdir. Bu sebeple şu anda, gelecekte oluşacak yüklemeler altında meydana gelebilecek hasarları engellemek ve en aza indirmek amacı ile önlemlerin alınması ve yapıların güçlendirilme uygulamalarının yapılması gerekli en önemli uygulamadır. 
Performansa dayalı deprem uygulamalarını betonarme ve çelik binalar için geliştirmek daha kolay iken malzeme özelliklerinin değişkenliği, yapının mühendislik dışı doğası ve delikli duvarların yapısal analizindeki zorluklar, yığma binalarının analiz uygulamalarını zorlaştırmaktadır. Sonlu elemanlar modelinin gelişmesine rağmen bu tür yapılarda belirlenemeyen malzeme davranışları için kapsamlı verilere ihtiyaç duyulmaktadır. Oluşturulacak malzeme modeli ile bu sorunu ortadan kaldırarak yığma yapılarda doğrusal olmayan eşdeğer çerçeve modeli yardımı ile gerçeğe en yakın analiz sonuçları elde edilebilir.
Bu tezde sunulan çalışma kapsamında, 2009 yılında Konya'da meydana gelen deprem sonucu Akşehir ilçesinde bulunan hasar almış bir yığma bina referans alınmıştır. ABAQUS sonlu elemanlar programı kullanılarak bu referans binanın 2 modeli oluşturulmuştur. Tez çalışması içerisinde ABAQUS programı tanıtıldıktan sonra yapının analizi için veri girişi sağlanmıştır. Bu analiz aşamasında plastik olarak tasarlanacak tuğla duvar için malzeme modeli geliştirilmiştir. Öncelikle yapının güçlendirilmemiş hali tasarlanarak analiz çıktıları alınmış daha sonra perde duvar eklenerek bina güçlendirilmiş hale getirilip bu modelin analiz çıktıları alınmıştır. Güçlendirilmemiş ve güçlendirilmiş 2 modelin performansa dayalı değerlendirmeleri sonucunda perde duvarların yapıya katkısı değerlendirilmiştir.

Abstract:
Masonry structures, in earthquake-prone regions in the world and in Turkey constitute a significant portion of the building stock. Although the disadvantages are known, the buildings that are still used in our country and generally construction in rural areas are still used as living spaces.  It is known that masonry structures substantially damage in the event of an earthquake. Such structures are more resistant to axial forces, but do not have sufficient potential against horizontal forces such as earthquakes. The brittle fractures of the materials used in the construction of these structures and the low tensile strength are the main reasons for the occurrence of damages. For this reason at the moment, it is the most important practice to take precautions and strengthen the structures in order to prevent and minimize the damages that may occur under future loads
While it is easier to develop performance-based earthquake applications for reinforced concrete and steel buildings, the variability of material properties, the non-engineering nature of the structure and the difficulties in structural analysis of perforated walls make the analysis of masonry buildings difficult. Despite the development of the finite element model, comprehensive data are needed for material behavior that cannot be determined in such structures. By eliminating this problem with the material model to be created, the closest realistic analysis results can be obtained with the help of the nonlinear equivalent frame model in masonry structures.
Within the scope of the study presented in this thesis, a masonry building damaged in Akşehir district as a result of the earthquake that occurred in Konya in 2009 was taken as reference. Using the ABAQUS finite element program, 2 models of this reference building were created. After the ABAQUS program was introduced in the thesis, data entry was provided for the analysis of the structure. In this analysis phase, a material model has been developed for the brick wall to be designed as plastic. First, the unreinforced form of the building was designed and the analysis outputs were taken, then the building was strengthened by adding a shear wall and the analysis output of this model was taken. As a result of the performance-based evaluations of the non-reinforced and reinforced model, the contribution of shear walls to the structure was evaluated.