Bipolar bozuklukta metabolik sendromun yaşam kalitesi ve işlevsellikle ilişkisi
Metabolic syndrome in bipolar di̇sorder relationship with functionality and life of quality
Yazar: HANİFE KOCAKAYA
Danışman: YRD. DOÇ. EMRAH SONGUR
Gaziosmanpaşa Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2016
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Bipolar bozukluk = Bipolar disorder ; Metabolik sendrom = Metabolic syndrome ; Yaşam kalitesi = Quality of life ; İşlevsellik = Functionality

Özet:
Bipolar bozukluk giderek artan yeti kaybı ve morbidite ile seyreden KVH, diabet,
tiroid hastalıkları ve obezite gibi medikal durumların sık görüldüğü kronik bir hastalıktır.
Bipolar hastaların tedavileri için uzun süreli AP ya da DDD kullanmaları obezite,
dislipidemi ve diabetes mellitus ve MetS gelişimi için risk artışıyla ilişkilendirilmektedir.
Bipolar hastalarda MetS sıklığı %17-53 arasında değişim göstermektedir. Avrupa
ülkeleri için sıklık %21-22, Amerika için %30-49 arasında bildirilmiştir. Türkiye' de
Yumru ve arkadaşları tarafından yapılan çalışmada MetS sıklığı kadınlarda %36,2,
erkeklerde %29,5 olarak bildirilmiştir.
Bipolar bozukluk hastalık ve iyilik dönemleriyle giden, uzun dönem tedavi
gerektiren bir hastalık olduğundan aile, sosyal, mesleki hayat ve yaşam kalitesinde ciddi
aksamalara yol açan kronik bir hastalıktır. Bipolar hastaların yaşam kaliteleri açısından
değerlendirildikleri çalışmalarda özellikle eğitim, iş, ekonomik durum, sosyal destek,
akrabalık ilişkileri olmak üzere bir çok alanda zorluk yaşadıkları, hastaların önemli bir
kısmının subsendromal belirtiler gösterdiği, tedavi almalarına rağmen aile içi rol,
sorumluluk alma, mesleği sürdürme gibi işlevsellik alanlarında ciddi zoruklar yaşadıkları
bildirilmektedir.
Bu çalışmada ötimik dönemde BB I ve BB II tanılı hastaların sağlıklı bireyler ile
MetS sıklığını karşılaştırmak, MetS'in yaşam kaliteleri ve işlevsellikleri üzerine etkisini
araştırmak amaçlanmıştır.Araştırmaya son 3 ay içinde kan tetkiki bulunan ötimik dönemde BB I tanılı 70 hasta, BB II tanılı 70 hasta ve psikiyatrik bir hastalığı olmayan 70 sağlıklı kontrol olmak
üzere 210 kişi dahil edilmiştir. Üç gruba sosyodemografik ve klinik veri formu, Young
Mani Derecelendirme Ölçeği (YMDÖ), Bipolar Depresyon Derecelendirme Ölçeği
(BDDÖ), Beck Depresyon Derecelendirme Ölçeği (BDÖ), Beck Anksiyete
Derecelendirme Ölçeği (BAÖ), IPAQ-KISA FORM, İşlevselliğin Global
Değerlendirilmesi (GAF), Bipolar İşlevsellik Ölçeği (BBİÖ) ve WHOQOL-BREF (TR)
uygulandı.Katılımcılar metabolik sendrom sıklığı açısından karşılaştırıldığında BB-I
grubunda % 57, BB II grubunda %30, kontrol grubunda %35.7 idi. MetS'i etkileyen
değişkenlere bakıldığında fiziksel hastalık varlığı, sigara kullanımı ve kullanılan sigara
miktarı arasında anlamlı ilişki gözlendi. İşlevsellik açısından değerlendirildiğinde
işlevsellik alt ölçekleri ile depresif atak sayısı, genel işlevsellik düzeyi, hastalık süresi,
BDÖ, BDDÖ, BAÖ düzeyleri, geçirilmiş hipomanik epizod sayısı, hastanede yatış sayısı,
çalışma durumu ve BB II tanılı olma arasında anlamlı ilişki saptandı. Yaşam kalitesi
açısından değerlendirildiğinde yaşam kalitesi alt ölçekleri ile genel işlevsellik düzeyi,
hastalık süresi, fiziksel hastalık durumu, BAÖ ve BDÖ düzeyleri arasında anlamlı ilişki
saptandı.Bu çalışma bipolar bozukluk alt tiplerinin sağlıklı kontrollerle MetS oranları
açısından karşılaştırıldığı az sayıda çalışmadan biridir. Günümüzde değişen beslenme
alışkanlıkları ve yaşam şekli nedeniyle sağlıklı bireylerde bile sıklığı giderek artmakta
olan MetS'un bipolar alt tiplere göre yaşam kalitesi ve işlevselliğe etkisinin anlaşılması
hastalığın seyri, hastaların tedavi uyumu ve komorbid durumların önlenmesi açısından
faydalı olacağı düşünülmektedir.

Abstract:
Bipolar disorder is a chronic illnes associated substantial morbidity, disability
with the most prevalent medical illnesses being cardiovasculer disease, diabetes mellitus
thyroid disease and obesity. Metabolic syndrome is highly prevalent in patients with
bipolar disorder with rates ranging from %18-26 in the European countries and from to
%30-49 in USA. A study conducted in Turkey by Yumru et all reported the occurrence
of MetS %36.2 in fameles, %29.5 in males.
Bipolar disorder is a chronic illness going episodes and periods of wellness and it
is a disease that requires long-term treatment, that leads to serious disruptions in the
family, social, professional life and quality of life. In assessing the quality of life studies
in bipolar patients they have difficulty in many areas, including education, business,
economic status, social support, family relationship and significant portion of patients
with subsyndromal symptoms showed, despite receiving treatment within the family
role, taking responsibility seriously offended in functional areas such as sustaining the
profession are reported to live.
The aim of this study is to compare the metabolic syndrome prevalence between
euthymic BB I, BB II and healthy individuals and to explore the effects of patients
diagnosed with MetS quality of life and functionality.
A total of 210 participants divided in three groups: 70 bipolar I disorder, 70
bipolar II disorder and 70 healthy controls with no psychiatric illness were included in
the study. In this study, we used sociodemographic and clinical data form , Young
Mania Rating Scala, Bipolar Depression Rating Scala, Beck Depression Rating Scala,
Beck Anxiety Rating Scala, International Physical Activity Questionnaire, Global
Assessment of Functioning Bipolar Functioning Scale and World Health Organization