Bilgi teknolojileri alanında mesleki uygunluk ve yeterlilik ölçeklerinin ve yazılımın geliştirilmesi
The development of software and scale for vocational eligibility and qualification in it
Yazar: KEMAL ŞAHİN
Danışman: PROF. DR. SEVİNÇ GÜLSEÇEN ; PROF. DR. TEKİN AKGEYİK ; PROF. DR. HAFİZE KESER
İstanbul Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Enformatik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Bilgisayar yazılımları = Computer softwares ; Psikolojik ölçekler = Psychological scales ; Uygulama yazılımı = Application software

Özet:
Çalışma iki ana bölümden meydana gelmektedir. İlk bölümde Bilişim Sektöründeki güncel çalışma pozisyonları üç aşamada araştırılmıştır. İlk aşamada var olan ulusal ve uluslararası mesleki sınıflandırmalar incelenmiştir. Daha sonra Türkiye Bilişim Sektöründeki ilk 500 firmadan sırasız rastgele seçilen 40 firma ile yüz yüze görüşmeler yapılmış, organizasyon şemaları çıkartılıp güncel sektör içerisinde kendiliğinden doğan çalışma pozisyonları belirlenmiştir. Son aşamada ise Türkiye'nin en çok ziyaret edilen üç IK sitesi iki ay boyunca takip edilmiş ve verilen ilanlar taranmıştır. Tüm bu aşamalar sonucunda içerik analizi ile güncel çalışma pozisyonları tespit edilmiştir.  İkinci bölümde ise, beş faktörlü kişilik modeline uygun kişilik envanteri geliştirilmiştir. Ölçek geliştirme kriterlerine ve prensiplerine uygun olarak hazırlanan envanter web tabanlı kolay ve hızlı uygulanabilir bir formatta düzenlenmiş, envanterin gerekli teknik geliştirmeleri yapılmıştır. Ölçeğin geçerli ve güvenilir olabilmesi için analizler yapılmış ve olumlu sonuçlar elde edilmiştir. Son olarak ölçek, çalışma pozisyonlarında görev alan uzmanlar tarafından değerlendirilip sadece kişilik envanterinden ziyade ilgili çalışma pozisyonlarının karakteristik yapısı ve modeli belirlenmiştir. Böylece yerel değerlere dayanan ve sektörün ihtiyacına uygun olarak hazırlanmış bir mesleki uygunluk ölçeği elde edilmiştir.

Abstract:
The study is divided into two main sections. In the first part, current working positions in the sector of IT have been researched in three stages. In the first stage, the national and international occupational classifications are examined. Later on, interviews were made face to face with 40 randomly selected companies from the first 500 companies in the Turkish Information Sector and organizational charts were taken out and the positions of self-emergence within the current sector were determined. At the last stage, the three most visited websites of Turkey were followed up for two months and the job advertisements were scanned. As a result of all these stages, content analysis and current working positions were determined. In the second part, a personality inventory suitable for the five-dimensional personality model was developed. The inventory prepared in accordance with the scale development criteria and principles has been organized in an easy and fast applicable format with the web and necessary technical developments have been made. Analyzes were conducted to ensure that your scale was valid and reliable and positive results were obtained. Finally, the scale is assessed by the experts working in the work positions and the characteristic structure and model of the related work positions are determined only from the personality inventory. Thus, an occupational suitability scale based on local values and tailored to industry needs has been achieved.