Kav (Esca) hastalığına yakalanmış bağlarda (Vitis vinifera L.) karşılaştırmalı odun anatomisi
Comparative wood anatomy in grapevine (Vitis vinifera L.) with Esca disease
Yazar: AYŞE YILDIZ
Danışman: PROF. DR. BARBAROS YAMAN
Bartın Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Orman Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Orman Botaniği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Botanik = Botany ; Ormancılık ve Orman Mühendisliği = Forestry and Forest Engineering

Özet:
Bu çalışmada, Kav (Esca) hastalığına sebep olan fungus patojenlerinin asma türlerinin odun anatomik yapılarında meydana getirmiş olduğu tahribat ve değişiklikler araştırılmıştır. Bu amaçla Manisa yöresinden getirtilen hastalıklı asma odun örneklerinden laboratuvarda kesitler alınarak preparatlar hazırlanmıştır. Hazırlanan preparatlar mikroskop altında ölçme ve incelemeler yapılarak fotoğraflanmış ve istatiksel değerlendirmeler yapılmıştır. Hastalıklı ve sağlıklı dokuların trahe teğet çapları ve trahe radyal çapları yıllık halka temelinde karşılaştırıldığında, hastalıklı guruplarda 1. yıllık halkalarda hem ortalama trahe teğet çapı hem de ortalama trahe radyal çapının sağlıklı guruplara göre anlamlı biçimde daha büyük olduğu tespit edilmiştir. V. vinifera odununda tüllü trahe yüzdeleri ve ekstraktif maddeli özışını paranşim hücre yüzdeleri hastalıklı ve sağlıklı dokularda ayrı ayrı hesaplanmış ve karşılaştırılmıştır. Hastalıklı dokularda tüllü trahe yüzdeleri, sağlıklı dokularına göre anlamlı biçimde daha yüksek bulunmuştur.  Özışını genişliği ve birim mesafedeki (1 mm) özışını sayısı hastalıklı ve sağlıklı guruplarda anlamlı bir fark göstermemiş olmasına rağmen, ekstraktif maddeli özışını paranşim hücre yüzdeleri her iki gurup arasında anlamlı bir fark göstermiştir. Ekstraktif maddeli özışını paranşim hücrelerinin yüzdesi, hastalıklı gurupta sağlıklı guruba oranla anlamlı biçimde daha yüksek bulunmuştur.

Abstract:
In this study, the damage and changes caused by the fungal pathogens causing Kav (Esca) disease on the wood anatomical structures of the grapevine species were investigated. For this purpose, preparations were prepared by taking sections in the laboratory from diseased vine wood samples brought from Manisa region. The prepared preparations were photographed by making measurements and examinations under the microscope and statistical evaluations were made. When tracheal tangent diameters and trachea radial diameters of diseased and healthy tissues were compared on the basis of annual rings, it was determined that both the mean tangential diameter of the trachea and the mean radial diameter of the trachea were significantly larger in the 1st year rings in the diseased groups than in the healthy groups. The percentages of veiled trachea and extractive parenchyma cells in V. vinifera wood were calculated and compared separately in diseased and healthy tissues. The percentages of veiled trachea in diseased tissues were found to be significantly higher than in healthy tissues. Although the width of the ray and the number of rays per unit distance (1 mm) did not show a significant difference between the diseased and healthy groups, the parenchymal cell percentages of the extractive substance showed a significant difference between both groups. The percentage of extractive parenchyma cells with extractive substance was found to be significantly higher in the diseased group than in the healthy group.