Öğretmenlerin uluslararası deneyimlerinin kariyer gelişimlerine etkisinin incelenmesi
An investigation of teachers' international experiences on their career development
Yazar: TAŞAN DENİZ
Danışman: PROF. DR. AYŞEN BAKİOĞLU
Marmara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi ve Denetimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2016
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Kariyer geliştirme = Career development ; Uluslararası deneyim = International experience ; Yurt dışı deneyimi = Foreign experience ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Küreselleşmenin etkisiyle birçok öğretmen başka ülkelerde öğretmenlik yapmaktadır. Bu nedenle öğretmenlerin; kültür, dil vb. değerleri farklı öğrencilere daha etkili öğretmenlik yapabilmesi için uluslararası tecrübeye sahip olmaları beklenmektedir. Bu tür uluslararası deneyime sahip öğretmenlerin, farklı yöntem ve teknikleri kullanarak öğrencilerine daha verimli öğretmenlik yapacakları düşünülmektedir. Bu tecrübeleri kendi ülkesine getiren öğretmenlerin öğretmenlik mesleği adına kendilerini geliştirdikleri, kültür ve değerler bakımından öğrencileri daha iyi anladıkları ve onlara daha çok yardımcı oldukları belirtilmektedir. Uluslararası tecrübeye sahip öğretmenlerin yurt dışında görev yaparken mesleki gelişimlerini geliştirdikleri için farklı ders materyalleri üreterek öğrenmeyi etkileme konusunda daha fazla avantaja sahip oldukları kabul edilmektedir. 
Bu çalışma yurt dışında çalışan Türk öğretmenleri kapsamaktadır ve bu araştırmada yurt dışında çalışan Türk öğretmenlerin ne tür mesleki kazanım elde ettikleri incelenmiştir. Dünyada sınırlı araştırmanın yapıldığı bu alanda ülkemizde henüz bir araştırma yapılmamıştır. Bu nedenle çalışmanın öğretmenlere mesleki anlamda yardımcı olacağı düşünülmektedir. 
Uluslararası çalışan öğretmenlerin mesleki kazanımlarını tespit etmek ve bu alanda çalışmak, derinlemesine görüşme ve analiz gerektirdiği için araştırmada nitel araştırma tekniği kullanılmıştır.
Araştırmaya değişik ülklerde görev yapan 25 öğretmen katılmıştır. Bu öğretmenler farklı branşlardan, farklı ülkelerden ve farklı kıdemlerden oluşmaktadır. Ayrıca örneklemde maksimum çeşitliliğe ulaşmak için lisans,yüksek lisans ve doktora mezunu öğretmenler de araştırmaya dahil edilmiştir.
Yapılan araştırmada, veri toplama aracı olarak görüşme formu kullanılmıştır. Bu kapsamda yarı yapılandırılmış görüşme formu hazırlanmıştır. Amaçlara ulaşmak için yüz yüze görüşme yöntemi kullanılmıştır ve öğretmenler çalıtıkları ülkelerde ziyaret edilerek görüşme yapılmıştır. Araştırmada görüşme yoluyla toplanan nitel veriler analiz aşamasında veri analizi çeşitlerinden "içerik analizi" tekniğine tabi tutulmuştur. Bulguların yorumlanması aşamasında tesbit edilen temalara ve alt temalara göre veriler betimlenmiş ve yorumlanmıştır. Bulgular arasındaki ilişkiler belirlenip bunlar arasında neden-sonuç ilişkisi kurulup bulgulardan bir takım sonuçlar çıkartma yoluna gidilmiştir. Betimlemelerin yanında katılımcıların doğrudan ifadelerine geniş bir şekilde yer verilmiştir.
Araştırmanın sonuçlarına göre, öğretmenlerin yurt dışı deneyimlerinde bir takım mesleki donanımlar elde ettiği görülmektedir. Yurt dışı deneyiminin öğretmenlere, kişisel gelişim, mesleki gelişim, öğretme becerileri, ve uluslararası bakış açısından farkli perspektifleri gorme yetenegi kazandırdığı görülmektedir. Buna ilavaten, yabancı dil gelişimi, yurt dışı tecrübesinin en önemli kazanımlarından biridir. Öğretmenlerin yabancI dilleri kolaylıkla öğrendikleri ve farklı dillerdeki kaynakları kullandıkları böylece tecrübelerini ve yeteneklerini geliştirdikleri gözlenmektedir. 
Uluslararası tecrübenin öğretmenlerin yeteneklerini ortaya çıkardığı da görülmektedir. Günümüz dünyasında başka kültürlere saygı göstermek oldukça önemlidir, yurt dışında görev yapan öğretmenler diğer kültürlere karşı hoşgörülü olmayı öğrenmekte ve bunu sonraki nesillere taşımaktadır. 
Araştırmaya katılan öğretmenler, yurt dışında öğretmenlik yapmalarından dolayı teknolojiyi kullanmak ve yakından takip etmek zorunda olduklarını belirterek, bunun meslek hayatlarında adeta bir zorunluluk haline geldiğini vurgulamaktadırlar. Öğretmenlerin bu durumdan şikâyetçi olmadıkları bilakis birçok açılardan öğretmenlik mesleklerine katkısı olması nedeniyle memnun oldukları görülmektedir. Ayrıca  öğretmenler, yurt dışı çalışmasında, kendi alanları ile ilgili daha önce bilmedikleri veya anlatmadıkları konuları anlatmak zorunda olduklarından alan bilgilerinin de geliştiğini belirtmektedirler. Bu durumun öğretmenleri daha çok araştırma yapmaya ve öğrenmeye yönelttiği görülmekte bunun sonucu olarak da  öğretmenlerin yurt dışında sürekli öğrenme ortamı içersinde olduğu görülmektedir.
Araştırmaya katılan öğretmenler, yurt dışında mesleklerini severek ve isteyerek yaptıklarından, öğretmenlik mesleğine karşı aidiyetlerinin daha da arttığını ifade etmektedirler. Her ülkeden farklı öğrenciler ve mesleki arkadaşlıklar edindiklerini, farklı kültürleri tanıdıklarını, bunun kendilerine heyecan verdiğini belirtmektedirler.
Uluslararası tecrübe sahibi öğretmenlerin bağımsız hareket etme, kendine güven ve kendi başına karar verme yetenekleri gelişmektedir. Yurt dışı çalışmaları süresince kendilerine olan güvenlerinin arttığını, mesleki anlamda da özgüven kazandıklarını ifade etmektedirler.. 
Öğretmenlerin meslek hayatı boyunca edindiği tecrübelerin, kazanımların, bulunduğu pozisyonların bu pozsiyonlarda ilerleme kaydetmelerinin; öğretmenin kariyerini oluşturduğunu bilmekteyiz. Günümüzde kariyer tutkusuna sahip öğretmenlerin; kendilerini daha fazla geliştirmek için yabancı dil öğrendiği, akademik kariyer yaptığı ve gelişmiş ülkelerdeki öğretmenlik deneyimlerini yakından takip ettiğini görmekteyiz. Öğretmenin yurt dışında çalışması ve bu çalışma neticesinde elde ettiği tecrübeler ve kazanımların öğretmenin kariyerini önemli ölçüde etkileyeceği için, öğretmenlerin yurt dışındaki öğretmenlik deneyimleri kariyerleri açısından oldukça önemli olduğu görülmektedir.
Araştırma bulguları doğrultusunda yurt dışında çalışmak isteyen öğretmenlere, politika yapıcılara ve araştırmacılara çeşitli önerilerde bulunulmuştur.



Anahtar Kelimeler: Uluslararası kariyer, öğretmenlerin kariyer geliĢimi, profesyonel geliĢme.

Abstract:
Due to the effect of globalization, many teachers work abroad, therefore, teachers are expected to make teaching more effective and efficient through taking different cultures, languages and values of students into account. These teachers with international experiences  are considered to make a difference via employing different approaches and methods. It has been thought that teachers who work abroad bring their international experiences to home and develop their teaching skills, enhance understanding of different cultures and values of students, and help their students more. It has been assumed that international experiences have more advantageous to influence learning by creating variuos lesson materials since they enhance their professional development while working abroad. It is thought that teachers who go abroad develop their professional commitment, excitement and motivation, hence they impact student learning. 
The professional gains of Turkish teachers who work abroad is investigated in this study. Besides, their  professional development during working abroad, and their transfering experiences into home and make a big difference in learning is explored. There are limited number of studies on this theme in the world and as it is the first study in Turkey on developing teaching experiences while working abroad. For that reason, it is thought that it will guide other teachers by fostering their teaching. This is a qualitative study since professional gains of teachers while working abroad via interview and analysis is deeply searched. 
25 teachers who work in different countries participated in this study. They teach different subjects and to reach maximum sampling varieties teachers with master and doctorate degrees took part in the study as well. 
In the research, data was collected by interview form. In this regard, semi-structured interview form was prepared. At the top of the interview form demographic information about the teachers such as the capacity of the school, how long he/she has been teaching, current career level, gender, how long he/she is abroad, where he/she worked previously was demanded.
In order to reach the aims interview method was used in this study and the teachers were all interviewed in the countries where they work. The collected data was analyzed by "content analysis" which is one of the types of data analysis.  The findings were described and grouped into identified themes and sub-themes. The link between findings was specified and some results were obtained through expressing reason-result relationship. Moreover, in addition to the descriptions, the explanations of the participants were emphasized as well.  
According to the results, teachers who work abroad gain some professional benefits. International experience provide teachers with personal development, professional development, teaching skills, and ability to see different perspectives from international point of view. Furthermore, foreign language learning is one the most significant benefits of working abroad. It has been observed that teachers learn foreign languages with ease, at the same time they make use of different sources in other languages, thus increase their experiences and skills as well. 
It is seen that international experience reveals talents of teachers. In today's world, respect for other cultures is indispensable, thus teachers while working abroad  develop their respect for other cultures and carry it to new generations. It has been explored that teachers who work abroad accept people's ideas and opinions as they are and endeavor to train their students in the same way. 
Teachers while working abroad have an opportunity to examine education system of other countries, hence they can transfer the differences they have noticed to their own country. Moreover, the participants emphasized that they started to employ technological devices in their classes. Rather than complaining, most of the teachers stated that the ability to use technological tools in their classes highly contributed to their teaching skills in many ways. 
It is usually true that curriculum differs in different countries, thereby teachers said that their subject matter knowledge developed as well because they had to teach new topics. This led most teachers to do more research for an effective teaching. It can be concluded that teachers while working abroad continuously pursuit new knowledge and teaching methods.
It was pointed out by the participants that their commitment to their jobs increased as they worked abroad eagerly. They stressed that they recognized new colleagues and students from other cultures, thus their attitudes towards teaching advanced.  It was also stated by the participants that their self-confidence developed due to international experience. Working abroad enabled teachers make decisions independently, and work collaboratively. 
It is known that teaching career includes lifelong experiences, and using these experiences to promote their teaching skills. It has been found that those teachers who have passion for career follow teaching experiences of teachers in other countries. It is clearly seen that international experiences play a major role in professional development of teachers. Finally, some suggestions were provided for teachers who would like to go abroad, policy makers, and researchers.



Key Words: International career, career development of teachers, professional development