Câm-ı Cem-âyîn Hasan bin Mahmud el Bayâtî (dil incelemesi-transkripsiyonlu metin-dizin sözlük-tıpkıbasım)
Câm-i Cem-âyîn Hasan bin Mahmud el Bayâtî (language analysis- transcribed text-index glossary-facsimile)
Yazar: YAVUZ SELİM AYAN
Danışman: DOÇ. DR. KENAN ACAR
Kocaeli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Türk Dili ve Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Batı Türkçesi = Western Turkish ; Cam-ı Cem-Ayin = Cam-ı Cem-Ayin ; Dil özellikleri = Language features ; Dini tören = Ritual ; Eski Anadolu Türkçesi = Old Anatolian Turkish ; Hasan bin Mahmud el Bayati = Hasan bin Mahmud el Bayati ; Oğuzname = Oguzname ; Ses özellikleri = Sound charecteristics ; Silsilename = Silsilename

Özet:
Bu çalışmada 15. yüzyılda Anadolu sahasında eser veren tarihçi, edebî şahsiyetlerden Hasan Bayâtî'nin Câm-ı Cem-Âyîn adlı eseri incelenmiştir. Çalışmanın amacı eserin içerik, dil ve söz varlığı açısından ve Türk diline katkılarının tespit edilmesidir. Çalışma, üç bölümden oluşmaktadır. Girişte bir silsilename olan eserin türü hakkında bilgiler aktarılmıştır. Daha sonra eser, eserin yazılış hikayesi ve müellifi hakkında bilgi verilmiştir. Son olarak da eserin içeriği ve eser üzerine yapılan çalışmalardan söz edilmiştir. Birinci bölümde, ele alınan metnin yazım özellikleri incelenmiştir. Metin, yazım ve dil özellikleri bakımından Eski Anadolu Türkçesinin karakteristik özelliklerini ve Eski Anadolu Türkçesi özelliklerini de içine alan Batı Türkçesinin özelliklerini yansıtmaktadır. Bu bölümde yanlış ve eksik yazımlar da tespit edilmiştir. İkinci bölümde metin, ses özellikleri bakımından irdelenmiştir. Üçüncü bölümde ise metin, şekil özellikleri açısından ele alınmıştır. Sonuç kısmında, çalışmanın amacına uygun olarak Câm-ı Cem Âyin'in dil özellikleri, Türk dili, tarihi ve edebiyatındaki yeri üzerine değerlendirmelerde bulunulmuştur. Daha sonra dizin-sözlük çalışması yapılmıştır. Ardından çalışmamıza konu olan eserin transkripsiyonlu metni verilmiştir. Metin kurulurken Nuruosmaniye Kütüphanesinin nüshası esas alınmış yapılan eklemeler köşeli parantez ([ ]) ile gösterilmiştir. Aynı zamanda metnin tıpkıbasımı da çalışmaya eklenmiştir. Notlar kısmında, eserde geçen bazı terimlerin açıklamaları verilmiştir.

Abstract:
In this study, the work named Câm-ı Cem Âyîn by Hasan Bayâtî, one of the historian literary figures who worked in the Anatolian field in the 15th century, was examined. The aim of the study is to examine the work in terms of content, language and vocabulary and to determine its contributions to the Turkish language. The study consists of three chapters. At the entrance information about the type of the work, which is a silsilename, is given. Then the work, its writer, the writing story of the work, and finally, its content, the publications and studies on the work were mentioned.
The first chapter, the spelling of the text are examined. The text reflects the characteristics of Old Anatolian Turkish and Western Turkish, including the characteristics of Old Anatolian Turkish, in terms of spelling and language features. In this chapter, wrong and missing spellings were also determined. İn the second chapter, the text is examined in terms of sound features. The third chapter, shape properties are discussed. In conclusion, evaluations have been made regarding the language characteristics of Câm-ı Cem Âyin and its place in Turkish language, history and literature in accordance with the purpose of the study. A facsimile of the text has been added in the appendix. Then the transcribed text of the work. The transcribed text is based on the copy of the Nuruosmaniye Library. The additions are shown with square brackets ([ ]). Explanations of some terms used in the text are given in the notes section.