Halkla ilişkiler ve medya ilişkisi çerçevesinde basın bültenlerinin gazetelerde haber olarak değerlendirilmesi: Zaman ve Hürriyet örneği
Consideration of press releases as news sources in newspapers within the framework of relations between media and public relations: Cases of Zaman and Hurriyet dailies
Yazar: SELİM BUDAK
Danışman: PROF. DR. AHMET KALENDER
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Halkla İlişkiler ve Tanıtım Ana Bilim Dalı / Halkla İlişkiler Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2015
Konu: Gazetecilik = Journalism ; Halkla İlişkiler = Public Relations ; İletişim Bilimleri = Communication Sciences
Dizin: Basın bildirisi = Press release ; Bülten = Bulletin ; Gazeteler = Newspapers ; Haberler = News ; Halkla ilişkiler = Public relations ; Hürriyet gazetesi = Hürriyet newspaper ; Medya = Media ; Medya ilişkileri = Media relations ; Zaman gazetesi = Zaman newspaper

Özet:
Halkla ilişkiler, günümüzde pek çok farklı alanda yoğun tartışmaların ve akademik araştırmaların yapıldığı yaygın bir çalışma kapsamına sahip bir disiplindir. Halkla ilişkiler faaliyetlerinde medya ile ilişkiler son derece önemlidir. Halkla ilişkiler çalışmalarının başarıya ulaşması medya ile kurulan ilişkilere bağlıdır. Günümüzde birçok kurum ve kuruluş, halkla ilişkiler birimleri veya halkla ilişkiler ajansları (PR) aracılığıyla medya ile ilişki kurmaktadır. Halkla ilişkiler ajansları ve kurumun halkla ilişkiler birimleri, tanıtım için medyanın haber gücünden faydalanmaktadırlar. PR ajansları ve halkla ilişkiler birimlerinin basını bilgilendirmek için kullandığı araçların başında basın bültenleri gelmektedir. Basın bülteni, kurum ve kuruluşların çok çeşitli konularda yaptıkları çalışmanın, hedef kitleye duyurulması amacıyla medyaya geçtikleri haber değeri taşıyan malzemedir.  Bu çalışmada, halkla ilişkiler ve medya ilişkisinde en sık kullanılan basın bültenlerinin gazetelerde haber olarak değerlendirilmesi araştırılmıştır. Çalışma kapsamında, gazetelere bir günde kaç basın bülteninin geldiği ve bunların kaç tanesinin yayınlandığı tespit edilmiştir. Yayınlanmayan bültenlerin hangi gerekçe ile sayfalarda yer bulmadığı, gazetecilik dili ile neden çöpe gittiği araştırılmıştır. Ayrıca bültenlerin halkla ilişkiler ajanslarından mı, kurumun halkla ilişkiler birimlerinden mi geldiği, fotoğraf durumu, haber dili, güncelliği, bültene konu olan firmanın faaliyet alanı, firma ilk 500 sanayi kuruluşu içerisinde mi, firma ulusal mı uluslararası mı faaliyet gösteriyor gibi konular da incelenmiştir. Çalışma kapsamında gazetelerin ekonomi editörleri ile yine basın bültenleri hakkında derinlemesine mülakat yöntemi de gerçekleştirilmiştir.  Çalışmada özellikle basın bültenleri için haber yazımı konusuna da değinilmiştir.




Anahtar Sözcükler: Halkla ilişkiler, medya, halkla ilişkiler ve medya ilişkisi, halkla ilişkiler ve gazeteci ilişkisi, basın bülteni, makale, röportaj, haber, haber yazımı.

Abstract:
Public relations is an emerging discipline with a waste area of study, where intensive discussions on various topics and academic research are carried out. Relations with media form the bulk of public relations activities. The success of public relations activities are bound to good relations with media. 
Today, many institutions and organizations set up relationship with the media via public relations (PR) departments or agencies. Public relations agencies and public relations departments of the institutions benefit from media's power of news production in order to promote themselves. At the top of the instruments that PR agencies and units use to inform the press we see the press releases. A press release is the newsworthy material that organizations and institutions disseminate to media organs in order to inform the public about their work in various areas.  
In this study, the use of press releases that are most commonly used in PR and media relations as news in newspapers is investigated. In the study, the number of press releases that come to a newspaper is one day and the number to those that are published are identified. The reasons why the unpublished press releases are not utilized, or with the language of journalists, 'went into trash' are also analysed. In addition, other factors like whether the press release came from a PR agency or from the institution's own public relation departments, the qualities of the photographs attached, the language used, up-to-dateness of the release, the scope of the company which is the subject of the release, whether the company is among the first 500 industrial companies or not, and whether it act at national or international levels are also studied.  In the study, in-depth interviews were conducted with the economy editors of newspapers again about press releases. The study also touches the issue of news text composition especially for press releases. 



Keywords: Public relations, media, PR and media relations, PR and relations with journalists, press release, article, interview, news, news composition.