Türkiye'nin değişen göç politikası ve belediyeler: İstanbul örneği
Changing migration of Turkey and local governments: The case of İstanbul
Yazar: KAMİL ÖZASLAN
Danışman: PROF. DR. RECEP BOZLAĞAN
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Yerel Yönetimler Ana Bilim Dalı / Yerel Yönetimler ve Kent Politikaları Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration
Dizin: Belediyeler = Municipalities ; Göçler = Migrations ; Göçmenler = Emigrants ; Sosyal politika = Social policy ; İstanbul = Istanbul ; İstanbul Büyükşehir Belediyesi = Istanbul Metropolitan Municipality

Özet:
Türkiye, tarihi boyunca çok çeşitli göç hareketleri ile karşılaşmış ancak bunların hiç biri 2011 yılında başlayan Suriye kaynaklı zorunlu göç hareketleri kadar Türk göç politikasını etkilememiştir. Aralık 2018 itibariyle 4 milyonu aştığı düşünülen Türkiye'deki toplam mülteci sayısının 3,6 milyonunu Suriyeliler oluşturmaktadır. Bunların %96'sı ise kentlerde yaşamaktadır. Bu durum belediyeleri göç yönetiminin en önemli aktörleri haline getirmiştir. Ancak Türkiye'deki literatür incelendiğinde bu konuda yeterli sayıda teorik ve uygulamalı çalışmanın bulunmadığı görülmüştür. Bu tespite binaen son 8 yılda Türkiye'nin en önemli konularından biri haline gelen göç ve belediyelerin süreçteki rolüne ilişkin bilgi eksikliğini gidermek için bu çalışmaya gereksinim duyulmuştur. Bu kapsamda tez Suriyeli göçünün belediyeler üzerindeki etkisini ve belediyelerin sürece ilişkin konumunu tespit etmeye yönelik teorik ve ampirik bir çalışmadır. Çalışmanın amacı Suriyeli göçü ile birlikte Türkiye'nin değişen göç politikası ekseninde göç yönetiminin en önemli aktörlerinden biri haline gelen belediyelerin süreç yönetimindeki konumunu ve rolünü tespit etmektir. Araştırmanın örneklemini İstanbul'daki 6 ilçe belediyesi oluşturmaktadır. Araştırmanın İstanbul'da gerçekleştirilmesinin sebebi, 557 bini Suriyeli olmak üzere Türkiye'nin en fazla mülteci barındıran kenti olmasıdır. Çalışma kapsamında göç ile ilgili kavramsal ve kuramsal çerçeve çizildikten sonra Türkiye'nin göç tarihine ve göç yönetimine değinilerek 2011 yılında başlayan ve geçen 8 yıl içinde Türkiye'yi dünyanın en fazla mülteci barındıran ülkesi haline getiren Suriyeli göçü ayrıntılı olarak incelenmiştir. Çalışmanın teorik incelemesi sonrasında nitel araştırma yöntemi kullanılarak belediyelerin Suriyelilere yönelik çalışmaları incelenmiştir. Yapılan görüşmeler neticesinde mevzuattaki tüm belirsizliğe ve imkânsızlığa rağmen belediyeler tarafından Suriyelilere yönelik örnek çalışmalar gerçekleştirildiği ancak sürece yönelik bütüncül ve sürdürülebilir bir göç politikasının bulunmadığı görülmüştür. Ancak bu belirsizliğin ve politika eksikliğinin orta ve uzun vadede Türkiye'ye maliyetinin oldukça büyük olması ve göç konusunu Türkiye'nin en önemli konularından biri haline gelmesi kaçınılmazdır. Bu nedenle yerel göç politikalarının oluşumuna yönelik çeşitli öneriler geliştirilmeye çalışılmıştır. Bu önerilerin gelecekte yapılacak araştırmalara da ışık tutacağı düşünülmektedir.

Abstract:
Turkey has faced a wide range of movements of migration throughout its history. However, none of these has affected the Turkish migration policy as much as the forced migration movements originating from Syria that started in 2011. The total number of the refugees, which is believed to have exceeded 4 million as of December 2018, includes 3.6 million Syrian refugees and 96% of these live in urban areas. This situation has made municipalities the most important actors of migration management. However, when the literature in Turkey was examined, it was seen that not sufficient theoretical and practical studies exist in this field. By virtue of this determination, it was deemed necessary to carry out this study with the purpose of providing missing information with regards to the issue of migration, which has been one of the most important issues in Turkey in the last 8 years, and the role of municipalities within the process. In this context, this thesis is an empirical and theoretical study aimed at determining the effect of the Syrian migration on municipalities and the position of municipalities regarding the process. The purpose of this study is to determine the position and role of municipalities, which have become one of the most important actors at migration management on the axis of Turkey's changing migration policy after the Syrian migration, at the management of the process. The sample of the study comprises 6 district municipalities in Istanbul. The reason why the study has been performed in Istanbul is that compared to all other provinces in Turkey, Istanbul is the province which hosts the highest number of refugees, 557,000 of which are Syrians. After drawing a theoretical and conceptual frame regarding the notion of migration, the migration wave to Turkey from Syria, which started in 2011 and made Turkey the country which hosts the highest number of refugees in the world within 8 years, is analyzed thoroughly in the study, also addressing to Turkey's migration history and management. After the theoretical analyze of the study, works of municipalities regarding Syrian refugees have been examined using qualitative research method. As a result of the interviews and meetings performed, it has been seen that despite all the uncertainties and impossibilities at the regulations, some works are carried out by municipalities aimed at Syrian refugees but no holistic and sustainable migration policy exists regarding the process. However, it is inevitable that this uncertainty and lack of policy will cost a huge amount to Turkey in the medium and long term and the issue of migration will be one of the most critical issues ahead of Turkey. For this reason, various suggestions have been tried to be put forward aimed at establishing local migration policies. It is believed that such suggestions will light the way for future researches and studies to be carried out.