Şizofreni hastalarına uygulanan sosyal beceri geliştirmeye odaklı grup psikoeğitiminin ilaç uyumu, yaşam kalitesi, iyilik hali ve sosyal iyi oluşa etkisi
The effect of group psychoeducation focused on social skill development applied to schizophrenia patients on drug compliance, quality of life, well-being and social well-being
Yazar: MERVE KIZILIRMAK TATU
Danışman: DOÇ. DR. SATI DEMİR
Gazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Psiko-eğitim programı = Psycho-educational program ; Sosyal beceri = Social skill ; Sosyal beceri eğitimi = Social skills training ; Sosyal iyi oluş = Social well being ; Tedaviye bağlılık ve uyum = Treatment adherence and compliance ; Yaşam kalitesi = Quality of life ; İyilik hali = Well-being ; Şizofreni = Schizophrenia

Özet:
Bu çalışma, şizofreni hastalarına uygulanan sosyal beceri geliştirmeye odaklı grup psikoeğitiminin ilaç uyumu, yaşam kalitesi, iyilik hali ve sosyal iyi oluşa etkisini belirlemek amacıyla ön test - son test ve izleme desenli kontrol gruplu müdahale araştırma tasarımı kullanılarak yürütülmüştür. Çalışma, Ocak 2019 - Haziran 2019 tarihleri arasında Karabük Toplum Ruh Sağlığı Merkezi ve Karabük Eğitim ve Araştırma Hastanesi Psikiyatri Polikliniği' nde izlenen ve çalışmanın kriterlerine uyan, müdahale grubu (n=21) ve kontrol grubu (n=21), toplam 42 şizofreni tanılı hasta ile yapılmıştır. Müdahale grubuna haftada bir gün, ortalama 60 dakika süren, toplam sekiz oturumdan oluşan psikoeğitim programı uygulanmıştır. Müdahale ve kontrol grubu psikoeğitim öncesi (ön test), psikoeğitim sonrası (son test) ve üç ay sonrasında (izlem) "Tıbbi Tedaviye Uyum Oranı Ölçeği", "Şizofreni Hastaları İçin Yaşam Niteliği Ölçeği", "İyilik Hali Ölçeği" ve "Sosyal İyi Olma Ölçeği" ile değerlendirilmiştir. Verilerin değerlendirilmesinde Ki – kare (X2), t-testi, Mann Whitney U testi, Friedman testi, Wald istatistiği, Bonferroni düzeltmesi, Dunn-Sidak testi, Spearman korelasyon katsayısı, Kendall W uyum katsayısı, ve regresyon analizi kullanılmıştır. Müdahale grubundaki hastaların son test ve izlem değerlendirmesinde ilaç uyumu, yaşam kalitesi ve iyilik hali puan ortalamalarının arttığı, sosyal iyi olma puan ortalamalarının ise azaldığı belirlenmiştir (p<0,05). Müdahale grubu ile kontrol grubu arasında ilaç uyumu, yaşam kalitesi ve iyilik hali ön test-son test ve ön test-izlem testi puanları açısından anlamlı bir fark olduğu belirlenmiştir (p<0,05). Ayrıca, hastaların iyilik hali arttıkça yaşam kalitelerinin de arttığı saptanmıştır. Böylece, şizofreni hastalarına uygulanan sosyal beceri geliştirmeye odaklı grup psikoeğitiminin ilaç uyumu, yaşam kalitesi ve iyilik halini arttırdığı belirlenmiştir. Sosyal beceri geliştirmeye odaklı psikoeğitim programının şizofreni hastaları üzerine bu olumlu etkileri göz önüne alındığında TRSM'de izlenen hastalarda kullanılması önerilebilir.

Abstract:
This study was carried out in order to determine the effect of group psychoeducation focused on social skills improvement conducted schizophrenia patients on drug compliance, quality of life, well-being and social well-being by using pre test-post test and follow-up design control group. The study, between January 2019 and June 2019, was conducted with the intervention group (n=21) and the control group (n=21), a total of 42 patients diagnosed with schizophrenia who complied with criteria of the study and was followed up at the Karabük Community Mental Health Center and the Psychiatric Outpatient Clinic of Karabük Education and Research Hospital. The intervention group received a psychoeducation program, consisting of eight sessions, which lasted an average of 60 minutes, one day a week. Intervention and control group was evaluated with the "Medication Adherence Rating Scale (MARS)", "Quality of Life Scale for Schizophrenia (QLSS)", "Well-being Scale" and "Social Well-being Scale" at the pre-psychoeducation (pre-test), post-psychoeducation (last-test) and three months after (follow-up). Chi Square (X2), T-test, Mann Whitney U Test, Friedman Test, Wald statistics, Bonferroni Correction, Dunn-Sidak Test, Spearmen's Coefficient of Correlation, Kendall's Coefficient of Concordance W, simple linear regression analysis were used in the evaluation of data. It was determined that the average of the drug compliance, quality of life and well-being scores increased, but the average of social well-being scores decreased in the post test and follow-up evaluation of the patients in the intervention group (p<0.05). It was determined that there was a significant difference between the intervention group and the control group in terms of drug compliance, quality of life and well-being pre test-post test and pre test-follow-up test scores (p<0.05). In addition, quality of life of patients increased as well as well-being increased. Thus, it was determined that group psychoeducation focused on improving social skills conducted with schizophrenia patients increased drug compliance, quality of life and well-being. Considering these positive effects on schizophrenic patients of psychoeducation program, which is focused on developing social skills, may be recommended for being used on the patients monitored at CMHC.