İstanbul'daki Osmanlı Dönemi esnaf mezar taşları (Tarihi yarımada ve çevresi)
The Ottoman Period tradesmen tombstones in İstanbul (Historical peninsula and its surroundings)
Yazar: KUDRET ATEŞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ YUSUF ACIOĞLU
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Sanat Tarihi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Sanat Tarihi = Art History
Dizin: Esnaflar = Artisans ; Mezar taşları = Tambstones ; Osmanlı Devleti = Ottoman State ; Osmanlı Dönemi = Ottoman Period ; Süslemeler = Ornamentations ; Tarihi yarımada = Historical peninsula ; İstanbul = Istanbul

Özet:
Osmanlı İmparatorluğuna asırlar boyu başkentlik yapan İstanbul, konumu itibarıyla devrinin büyük nüfusa sahip kentlerinden biri olmuştur. Böylesi büyük bir nüfusa sahip kentin ihtiyaçlarına cevap verebilecek nitelikte yoğun sanat, mimari, kültür, ticaret ve üretim faaliyetleri de bu büyümenin beraberinde gelmiştir.  
            Ticaret faaliyetlerini yürüten en önemli kesim de esnaflar olmuştur. Bu nedenle Osmanlı esnaflarına ait günümüze ulaşan mezar taşları da dönemin ihtiyaçları ve esnaf kolları hakkında bilgi sahibi olabildiğimiz belgeler niteliğindedir. 
             Çalışmamıza konu olan "İstanbul'daki Osmanlı Dönemi Esnaf Mezar Taşları", esnaf grupları hakkında bilgi vermesi açısından önem arz etmektedir. İstanbul Avrupa Yakası tarihi yarımada başta olmak üzere mezar taşlarının yoğunlukta olduğu Eyüp, Beşiktaş, Kasımpaşa ve Zeytinburnu sınırları içerisinde yer alan camii ve türbe hazireleri ile tarihi mezarlık incelenmiştir. Toplamda 125 adet esnaf ve esnaf yakınına ait mezar taşı incelenmiştir. Bunlardan 88 adedi erkeklere, 36 adedi ise kadınlara ait mezar taşıdır. 76 adet esnaf mezar taşı 48 adet esnaf yakınına ait mezar taşı incelenmiştir.
 Bu çalışmada ayrıca, bulunan mezar taşları ışığında Osmanlı İstanbul'unda esnaf faaliyetleri ve mezar taşlarında yer alan meslekler hakkında da kısa bir değerlendirme yapılmıştır.  Mezar taşları esnaf meslek gruplarına ayrılarak, her bir grup kendi içinde tarih sıralamasına göre katalog halinde hazırlanmıştır. Katalog bölümü; katalog numarası, tarihi, başlık tipi, yazı türü, cinsiyet, ölçüleri, malzemesi, yeri, inceleme tarihi, kitabe ve tanım/ süsleme özellikleri şeklinde verilmiştir. Katalog; başucu taşı fotoğrafı ve varsa ayakucu taşı fotoğrafıyla tamamlanmıştır.

Abstract:
Having been the capital of the Ottoman Empire for centuries, İstanbul has become one of the cities with a large population of its era thanks to it's location. Accompanied with a large population growth intensive art, architecture, culture, trade and prodiction came as well. 
             The people that participated in the trade activities were the craftsman. For this reason, the tombstones of the Ottoman craftsman, which have survived to the present day, and those are the documents that we can use to analyze craftsman branches.
             The Ottoman Craftsman Grave Stones in İstanbul, which are the subject of our study, are important in terms of giving information about the tradesmen groups. The mosques and tombstones and historical cemeteries in Eyüp, Beşiktaş, Kasımpaşa and Zeytinburnu, where the Europen Peninsula is located in the historical peninsula of İstanbul, were examined. İn total, the tombtone beloging to 125 tradesmen and their relatives were examined. 88 of these ar efor men and 36 are tombstones for women. 78 tradesmen tombstones and 46 tradesmen relatives tombstones were examined. 
İn study, looking at the Ottoman's İstanbul, trade activities and professions written in the tombstones were analyzed and evaluated. The tombstones were divided into tradesmen profession groups, and each group was prepared in a catalog according to the date order. Catalog section; consists of catalog number, date, title typr, font, gender, dimensions, material, location, rewiev date, epitaph, text description/ decoration. Pictures of Stones placed on the top of tomb, and if it is also available the pictures of stone placed at the bottom of the tomb were illustrated at the end of the catalog.