Etno-kültürel karşılaşmalar ve toplumsal kabul: Konya'daki mülteci çocukların gündelik yaşam deneyimleri
Ethno-cultural encounters and social acceptance: Everyday life experiences of refugee children in Konya
Yazar: GAMZE KAÇAR TUNÇ
Danışman: PROF. DR. FUAT GÜLLÜPINAR
Anadolu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Sosyoloji = Sociology

Özet:
Gündelik hayat sıradan kişilerin sıradan hikayelerinin altında yatan buz dağını görebilmek adına araştırmacıya derin bir bakış açısı sağlayabilir. Onun bu gücünden faydalanarak bu araştırma Konya'da yaşayan Suriyeli, Afgan, Iraklı ve Sudanlı çocukların gündelik yaşam deneyimlerini irdeliyor. Çocukların gündelik yaşamlarını "mülteci" ya da toplumun bir "yabancısı" olarak nasıl deneyimledikleri sorusundan yola çıkarak, içerisinde yer aldıkları daha geniş toplumsal çevrenin etno-kültürel dokusunu ve nihayetinde etnik grupların karşılıklı toplumsal kabullerini analiz ediyor. Metodolojik olarak etnografi ve temellendirilmiş teorinin (grounded theory) güçlü yönlerini birleştiren bu araştırmada, veri toplama yöntemi olarak derinlemesine mülakat, katılımcı/katılımsız gözlem ve odak grup görüşmesi kullanıldı. Araştırma, mültecilerin yoğun olduğu gözlemlenen dört ayrı mahalle ve mülteci çocuklardan pek çoğunun devam ettiği iki ayrı imam hatip ortaokulunda yürütüldü. Yaklaşık bir yıllık araştırma sürecinde, toplamda 65 mülteci çocukla ve onların aile üyelerinden oluşan 50 mülteci yetişkinle; yerel halktan (Türk/Kürt/Roman/Abdal) 12 çocuk ve 18 yetişkinle derinlemesine mülakat gerçekleştirildi. Araştırma kapsamında ziyaret edilen iki devlet okulunda ise toplamda 27 öğretmenle derinlemesine mülakat, toplamda 41 öğrenci ile ise 6 ayrı odak grup görüşmesi yapıldı. Tüm bu mekânlarda derinlemesine gözlemlere yer verildi. 
Analiz sonucunda ulaşılan "deneyim mekânları", "sınır üretimi" ve "kimliksel diyaloglar" kategorilerinin karşılıklı olarak birbirlerini besledikleri görüldü. Çocukların belirli mekânlar üzerinde gerçekleşen deneyimlerinin mahiyeti onları belirli etnik gruplar içerisine zorunlu olarak yerleştirmekte; çocukların kendilerini toplumda konumlandırış biçimleri ise geri dönüşlü olarak mekânların ve deneyimlerin türünü belirlemektedir. Bu döngüsel ilişkinin sonucunda ise araştırma, toplumsal kabulün zayıflığına rağmen mülteci çocukların etnik kimliklerine hapsolmak yerine -günümüz küresel dünyasının da bir sonucu olarak- "ulusötesi kimlikler" inşa ettiklerini savunuyor.

Anahtar Sözcükler: mülteci çocuk, gündelik yaşam, etnisite, kimlik, toplumsal kabul, entegtegrasyon

Abstract:
Everyday life can provide researcher with a deep perspective to see what lies behind the ordinary stories of ordinary people. By taking advantage of this power, this research examines the everyday life experiences of Syrian, Afghan, Iraqi and Sudanese children living in Konya. Starting from the question of how children experience their everyday lives as "refugees" or as "aliens" of the society, it analyzes the ethno-cultural pattern of the social environment they live in, and the mutual social acceptance of ethnic groups. Methodologically combining the strengths of ethnography and grounded theory, in this research in-depth interview, participant/nonparticipant observation, and focus group interview were used as data collection methods. The research was carried out in four different refugee dense neighborhoods and two different religious secondary schools. During research period of approximately one-year, in-depth interviews were conducted in the neighborhoods with 65 refugee children, 50 refugee adults from the families of the children, and 12 children and 18 adults from the local community members including Turkish, Kurdish, Roman and Abdal persons. Apart from these, in-depth interviews were conducted with 27 schoolteachers, and 6 separate focus group interviews were conducted with 41 students in total visited in the two schools within the scope of the research. In-depth observations were also made in all these spaces.
As a result of the analysis, it was observed that the categories of "experience spaces", "border generation" and "children's identity dialogues" mutually feed each other. The nature of children's experiences in certain spaces necessarily places them within certain ethnic groups. The way the children position themselves in society reversibly determines the type of spaces and experiences. As a result of this cyclical relationship, the research argues that despite the weakness of social acceptance in the community, refugee children construct transnational identities instead of being imprisoned in their ethnic identities.

Keywords: refugee children, everday life, ethnicity, identity, social acceptance, integration.