Pamphylia'daki kırsal yerleşim dokusu ve bölgesel yerleşim trendlerinin CBS destekli analizi
Rural sites in Pamphylia and GIS analysis of settlement patterns
Yazar: ALPER AŞINMAZ
Danışman: PROF. DR. ERGÜN LAFLI
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Arkeoloji Ana Bilim Dalı / Arkeoloji Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Arkeoloji = Archeology
Dizin: Coğrafi bilgi sistemleri = Geographical information systems ; Kırsal yerleşmeler = Rural settlements ; Pamphylia = Pamphylia ; Tarihi coğrafya = Historical geography ; Yerleşim = Settlement ; Yerleşim özellikleri = Settlement characteristics ; Çevresel arkeoloji = Environmental archeology

Özet:
Pamphylia Bölgesi, çok sayıda büyük boyutlu antik dönem kentine ev sahipliği yapmaktadır. Bu kentlerin büyük kısmı görece iyi araştırılmış yerleşimlerdir. Bununla birlikte, bölgede çok sayıda kırsal yerleşim ve buluntu noktası da yer almaktadır. Bu yerleşim ve buluntu noktaları büyük oranda arkeolojik sit tescilleme çalışmaları vasıtası ile ilk kez belgelenmiştir. Bölgede çok sayıda kırsal yerleşim bulunmasına rağmen bunların çok azı yüzey araştırmaları ve arkeolojik kazılar ile araştırılmıştır. Bu bağlamda, Perge teritoryumunda yer alan Lyrboton Kome, Attaleia'ya bağlı Hurma Mevkii Çiftlik Yerleşimi ve Sillyon teritoryumundaki Kocakepez Tepe, bölgenin en iyi araştırılmış kırsal yerleşimleridir. 
Bu tez çalışması, bölgenin tamamına yayılan çok sayıdaki kırsal yerleşimi ele alarak, bölgedeki kırsal yerleşim trendlerini incelemeyi amaçlamıştır. Böylelikle, büyük oranda ihmal edilmiş Pamphylia kırsalı ile ilgili kapsamlı bir ön değerlendirme yaparak, gelecekte gerçekleştirilecek çalışmalara zemin hazırlama amacı benimsenmiştir. Gerçekleştirilen CBS tabanlı mekânsal analiz ve istatistiksel değerlendirmeler, bölgeki kırsal yerleşim dağılımının rastgele olmadığını, belli trendlere dayandığını ortaya koymuştur. Bu bağlamda, en azından eldeki mevcut veri ve çıkarımlar, bölgede tarımsal odaklı, kendi kendine yetme gayreti içinde olan ve bölgedeki iklimsel ve çevresel şartlar ile uyumlu bir yerleşim modelinin varlığını açığa çıkarmıştır.

Abstract:
Pamphylia harbours numerous major ancient cities. Most of these cities are relatively well-researched settlements. On the other hand, there are also numerous rural settlements and findspots in the region. These settlements and findspots were mainly documented for the first time through archaeological site registration campaigns. Despite the abundance of rural sites in the region, very few of them have been researched by surface surveys and archaeological excavations. In this context, Lyrboton Kome in the territory of Perge, the Hurma Farmstead of Attaleia and Kocakepez Tepe in the territory of Sillyon are the best researched rural settlements of the region. 
Considering the great archaeological potential of the region's countryside, this study aims to investigate the rural settlement patterns in the region by taking into account the dense rural settlement distribution. Thus, by making a comprehensive preliminary assessment of the Pamphylian countryside that has been largely neglected so far, it is also aimed to pave the way for and promote future research on the topic. As a result, the GIS-based spatial analysis and statistical evaluations have revealed that the rural settlement distribution in the region is not random, but based on certain trends.  In this context, at least the available data and inferences have revealed the existence of a settlement model in the region that is agriculturally focused, self-sufficient, and compatible with climatic and environmental conditions.