Yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde kullanılan seviyelendirilmiş okuma kitaplarındaki söz varlığının incelenmesi
Analysis of vocabulary in graded readers used for teaching Turkish as a foreign language
Yazar: IŞIL DÖNÜMCÜ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ FİLİZ FERHATOĞLU
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Yabancı Dil Olarak Türkçe Öğretimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Öğrenicilerin sadeleştirilmemiş metinleri okuyabilir seviyeye ulaşabilmeleri için öğrendikleri yabancı dilde en sık kullanılan 5000 kelimeyi bilmesi gerektiği kabul edilmektedir. Dil öğrenme sürecinde bu sayıda kelimeyi bilmediklerinden öğrenicilerin sadeleştirilmemiş metinleri akıcı bir şekilde okuyabilmeleri mümkün değildir. Öğreniciler ilk 5000 kelimeye hâkim oldukları seviyeye ulaşana kadar öğrendikleri yabancı dilde akıcı bir şekilde okumayı yaygın okuma materyalleriyle gerçekleştirebilirler. Yaygın okuma materyali olarak seviyelendirilmiş okuma kitapları, öğrenicilerin yabancı dilde kitap okumaları ve akıcılıklarını geliştirmeleri için kullanılan kaynaklardır. 5 hikâyeden oluşan Anadolu Hikâyeleri yabancı dil olarak Türkçe öğretimi için hazırlanan kitap dizilerinden biridir. Hikâyelerin seviyesi A1 ve A2 olarak belirtilmiş ancak hikâyelerdeki maddebaşı sayısı belirtilmemiştir. Yaygın okuma ölçütlerine göre A2 seviyesindeki seviyelendirilmiş okuma kitapları en sık kullanılan 1500 kelimeyle oluşturulmaktadır. 
Bu çalışmada Anadolu Hikâyeleri dizisindeki kitapların A2 seviyesine uygun olup olmadığını tespit etmek için hikâyelerdeki kelimeler ve kelimelerin sıklıkları listelenmiş ve listelenen kelimeler Türkçenin Sıklık Sözlüğü'ndeki 5000 kelimeyle karşılaştırılmıştır. Ardından hikâyeler seviyelendirilmiş okuma kitapları için oluşturulmuş maddebaşı ölçütlerine göre değerlendirilmiştir. Kitapların fiziksel özellikleri, hikâyelerdeki kelime türleri ve söz varlığı ögeleri ve kitapların sonunda bulunan kelime bölümleri incelenmiştir. Çalışmada nitel araştırma yöntemlerinden doküman incelemesi ve betimsel analiz kullanılmıştır. Anadolu Hikâyeleri dizisinde A2 seviyesi üstü kelimeler bulunduğu ve bu kelimelerin öğretimi için hikâyelerde veya aynı kitap dizisindeki diğer hikâyelerde yeterli sayıda tekrarlanmadığı sonucuna varılmıştır.

Abstract:
In order to comprehend unsimplified texts, it is suggested that learners need to know the 5,000 most frequently used words in the foreign language they are learning. Since learners do not have this size of vocabulary in their lexicon during the language learning process, it is not possible for them to read unsimplified texts fluently. Until students reach the level where they have mastered the first 5,000 words, reading fluently in a foreign language can be achieved by extensive reading materials. As an extensive reading material, graded readers are sources for students to read books in the foreign language they learn and to improve their reading fluency. One of the graded reader series created for teaching Turkish as a foreign language is the Anadolu Hikâyeleri series, which consists of 5 stories. Although the level is mentioned as A1 and A2, the number of headwords is not provided in the books. According to the extensive reading scale, A2 level graded readers are created with the 1,500 most frequently used words. 
In order to determine whether the Anadolu Hikâyeleri series is suitable for A2 level learners, the headwords of each story and their frequencies in the stories are listed and are compared with the 5000 headwords obtained from the Frequency Dictionary of Turkish. Thereupon, the stories were analyzed according to the headword scale set for graded readers. The design of the books, the word types and vocabulary items in the stories and the vocabulary section at the end of each story are also analyzed. In this study, qualitative research methods, namely document analysis and descriptive analysis were used. It is found out that the Anadolu Hikâyeleri series contains words which are at a higher level than A2 level and there is not enough repetition in/amongst the stories to reinforce vocabulary learning.