Meta estetiği kavramının endüstriyel seramik tasarım eğitimindeki yerinin üniversite ve fabrika bağlamında incelenmesi
Investigation of the place of meta aesthetic notion in industrial ceramics design education in the context of university and factory
Yazar: AYŞE GÜL ÇETİN
Danışman: PROF. ŞENİZ AKSOY ; YRD. DOÇ. DR. REYHAN YÜKSEL GEMALMAYAN
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Güzel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2016
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Endüstriyel seramik = Industrial ceramics ; Endüstriyel tasarım = Industrial design ; Meta estetik = Meta aesthetics ; Seramikler = Ceramics ; Tasarım = Design ; Tasarım eğitimi = Design education ; Üniversite öğrencileri = University students ; Üniversite-endüstri iş birliği = University-Industry cooperation ; Üniversiteler = Universities

Özet:
Bilim ve teknoloji alanındaki gelişmelerin süratle ilerlediği çağımızda üretim biçimindeki değişiklikler yaşam biçimlerine ve tüketim alışkanlıklarına yansımıştır. Endüstriyel alanlarda her gün yeni tasarımlar üretilmekte, üretilen bu tasarımlarda aynı hızla tüketilmekte, her şey metalaşmaktadır. Oluşan bu hızlı döngü, insanların metaları tüketirken düşünme yetisinin kaybolmasına neden olmaktadır. İnsanların neden tükettiği, tüketirken göz önünde bulundurduğu değerlerin neler olduğu, tarihsel verilere dayandırılarak incelenmiştir. Bu döngünün devamlılığını sağlayan önemli unsurlardan birisi de eğitim süreçleridir. Araştırmada meta estetiği kavramının endüstriyel seramik tasarım eğitimindeki yerini üniversite ve fabrika bağlamında ele alınmıştır. Endüstriyel seramik tasarımı dersinde meta estetiği kavramının ne kadar anlatıldığı ve fabrikaların tasarımlarını yaparken ürettiği ürünlerin estetik boyutunu ne oranda göz önünde bulundurduğu ve bunun tüketiciye yansıması incelenmiştir. Alım satım değeri olan tüketicinin tercih ettiği metaların, estetik unsurları eğitim, tasarım, üretim ve tüketim boyutlarında tartışılmıştır. Nitel bir araştırma olan çalışma, durum çalışması desenindedir. Araştırmanın örneklemini tipik durum örneklemesi yöntemi ile seçilmiş 10 öğretim elemanı ve 17 tasarımcı oluşturmaktadır. Çalışma grubuna araştırmacı tarafından geliştirilen yarı yapılandırılmış görüşme formu uygulanarak, içerik analizi yapılmıştır. Analiz sonuçlarında meta estetiği kavramının anlatımına üniversitelerde çok az yer verildiği, öğrencinin meta estetiğini çalışmalarına yansıtmasında zorluklar yaşadığı sonuçlarına ulaşılmıştır. Bu durumun öğrenci seçimi ve ders eğitim programıyla da ilgili olduğu gözlenmiştir. Çalışma hayatına başlayan tasarımcılar, üniversite eğitim sürecinde meta estetiğine ilişkin eğitim almadıkları, fabrika çalışma koşulları ve üretim biçimlerini bilmedikleri için zorlanmışladır. Bu bağlamda üniversite fabrika işbirliğinin; öğrencinin eğitim sürecini doğru yönlendirmesi, meta estetiği kavramını öğrenmesi, mezuniyet sonrası istihdamı için gerekli olduğu sonuçlarına ulaşılmıştır.

Abstract:
Changes of manufacturing types have reflected in lifestyles and consumption habits in our age, which has the rapid progression of scientific and technological developments. New designs are produced every day in industrial areas, these produced designs are consumed as quickly as produced, and everything is commoditized. This composed fast cycle causes people to lose their thinking skill while consuming commodities. The reason why people consume, what are the values they keep in mind while consuming is explained based on historical data. One of the most important elements of this cycle, which also ensures the continuity of the cycle, is education process.In the research, the place of meta aesthetics' notion in the industrial ceramic design education is discussed in the context of universities and factories. It is examined that, how much meta aesthetic notion is teached in the industrial ceramics design class and while factories making their designs how much they consider the aesthetic aspects of the products and its reflection to the consumers. It is discussed the meta which have purchase and sale value and are preferred by the consumers with the extent of education, design, production and consumption. It is a qualitative research and a case study pattern. The sampling of the research consists of 10 faculty members and 17 designers and they are chosen by typical case sampling method. The semi-structured interview form developed by the researcher was applied to the study group and content analysis was done. In the result of the analysis, it is observed that concept of meta aesthetics' have a narrow coverage in the university classes, students have difficulties to reflect meta aesthetic to their works. It is observed that, the circumstance is also related to student's choice and instructional program. Designers, who have started to work, have faced difficulties because they did not get education of meta aesthetics during university education, they did not know factory work conditions and types of production. In this context, university factories cooperation; the correct guidance of student for his educational process, learning the concept of meta aesthetics are reached conclusions that it is necessary to employ students after graduation.