Ortaokul öğrencilerinin afete ve afet hazırlıklarına ilişkin algılarının incelenmesi
A study on the perceptions of secondary school students on disasters and disaster preparedness
Yazar: ŞEYMA ÖZELMACI
Danışman: DOÇ. DR. ADEM ÖCAL
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / İlköğretim Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Afet hazırlığı = Disaster preparation ; Afetler = Disasters ; Doğal afetler = Natural disasters ; Ortaokul öğrencileri = Secondary school students ; Sosyal bilgiler = Social studies ; Öğrenci algısı = Students perceptions

Özet:
Bu çalışmada, ortaokul öğrencilerinin afet ve afete hazırlık kavramlarına ilişkin metaforik algılarını incelemek amaçlanmıştır. Elde edilen veriler içerik analizi tekniği ile çözümlenmiştir. Araştırma, nitel araştırma yaklaşımlarından durum çalışması deseninde gerçekleştirilmiştir. Araştırmaya Erzurum, Karaman, Kocaeli ve Trabzon illerinden orta sosyo-ekonomik düzeydeki 8 devlet okulundan 1188 ortaokul öğrencisi katılmıştır. Araştırma 2015-2016 eğitim öğretim yılı bahar döneminde gerçekleştirilmiştir.
Çalışmanın gerçekleştirildiği illerin seçilmesinde "Afet Bilgi Envanteri" (2008) verilerine göre Türkiye'de sel, deprem ve heyelan afetlerinin en fazla yaşandığı iller ile Türkiye'nin afetsellik oranı en az olan ili (Karaman) dikkate alınmıştır. Bu illerde yaşayan öğrencilerin afetlere ilişkin algılarındaki benzerlik ve farklılıkların ortaya konulması amaçlanmıştır.

Bulgulara göre, öğrencilerin büyük çoğunluğunun "afet" kavramını "ölüm"e benzettiği, öğrencilerin zihinlerinde daha çok afetlerin yıkıcı ve yok edici etkisinin var olduğunu anlaşılmıştır. "Afete hazırlık" kavramı ise öğrenciler tarafından en fazla "ilkyardım çantası"na benzetilerek, afetlere hazırlık yapmanın hayat kurtarıcı işlevinin olduğu vurgulanmıştır. Öğrenciler, afet denildiğinde zihinlerinde birincil olarak oluşan afet türünün, uygulamanın yapıldığı tüm illerde "deprem" olduğu gözlemlenmiştir.

Elde edilen bu veriden öğrencilerin kendi bölgelerindeki afet türlerinden çok ders kitaplarındaki afet türleri hakkında daha fazla bilgi sahibi oldukları görülmüştür.


Anahtar Kelimeler : Sosyal bilgiler, afet, afete hazırlık, nitel araştırma, metafor

Abstract:
In this study we intend to examine the metaphoric perceptions of the secondary school students on the concepts of disaster and disaster preparedness. The obtained data was analyzed with the content analysis technique. The study was conducted in the case study pattern which is one of the qualitative research approaches. 1188 secondary school students from medium socio-economic level in the provinces of Erzurum, Karaman, Kocaeli and Trabzon participated in the study from 8 public schools. The study was conducted in the spring term of the academic year of 2015-2016.

In the selection of the provinces of the study, the province with the least disaster tendency (Karaman) and the provinces with the most incidents of flood, earthquake and landslide disasters in Turkey was taken into consideration.

According to the findings, the majority of the students compared the concept of "disaster" to "death" and they have the destructive and terminating effects of the disasters in their minds. The concept of "disaster preparedness" was compared by the students mostly to a "first aid kit" and they highlighted the life saving function of getting prepared to disasters. It was observed that the earthquake was the disaster type that came primarily to the mind of students when they thought of disasters.

This data indicated that the students had more knowledge about the disaster types in the course books than the disaster types in their own regions.


Keyword Words: Social sciences, disaster, disaster preparedness, qualitative research,metaphor