Doğrudan yabancı sermaye yatırımları
Foreign direct investments
Yazar: MEHMET EMİN ERÇAKAR
Danışman: PROF.DR. ERCAN DÜLGEROĞLU
Uludağ Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2005
Konu: Ekonomi = Economics

Özet:
İİİ ÖZET Bu çalışmada, doğrudan yabancı sermayenin ne anlam taşıdığı, Türkiye ve diğer dünya ülkelerine dağılımının ne şekilde olduğu, bu dağılımın ardında hangi sebeplerin yattığı gibi sorulara cevap aranmaya çalışılmaktadır. Doğrudan yabancı sermaye yatırımlarının ülkelere dağılımına ilişkin özellikle Birleşmiş Milletler Ticaret ve Kalkınma Konferansı (UNCTAD) tarafından yanınlanan Dünya Yatırım Raporları'nda, doğrudan yabancı sermayenin ülkelere gitmesi için çekici faktörlerin neler olduğuna dair bilgiler verilmeye çalışılmaktadır. Ancak aslında ülkelerin coğrafi, kültürel, tarihi, etnik vs. gibi birbirinden çok farklı olabilen özellikler taşıdığı da bir gerçektir. Bu nedenle çalışmada, birbirinden farklı (gerek ekonomik, gerekse sosyopolik yönlerden) özellikler taşıyan Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Teşkilatı'nın (OECD) halihazırdaki 30 üyesine ait verilerle doğrudan yabancı sermaye çekmede ülkeleri cazip kılan faktörlerin neler olduğu tesbit edilmeye çalışılmıştır. Bu arada ülkeleri yatırımı yapan ülkeler ve yatırım yapılan ülkeler olarak ayrımlamak gerekiyor. Yatırım yapan taraflar genellikle bir ülke menşeli olmasına karşın- çok uluslu şirketler olarak karşımıza çıkmaktadır. Türkiye ve diğer OECD üyesi ülkelere giden doğrudan yabancı sermayenin ne miktarda ve hangi koşullarda bu ülkelere gittiğinin analizi yapılmaya çalışılmıştır. Bu amaçla yabancı sermayenin ülkelere girmesinde etkin olduğu varsayılan faktörler, ülkelerin GSMH'ları, enerji maliyetleri, uygulanan vergi oranları, işgücü verimlilikleri, rüşvet ve yolsuzluk endeksleri, şirket kuruluş prosedürleri, ülkelere giren yabancı sermaye miktarları ve Avrupa Birliği'ne tam üye olup olmamaları ve hatta dinsel nedenler gibi çok sayıda farklı değişkenden yararlanışmış ve ülkeler arasında bir ortak payda bulunmaya çalışılmıştır. ABSTRACT In this study, we have examined what foreign direct investment (FDI) is, how it is distributed both in Turkey and in other countries and the motives behind the FDI decision. In the World Investment Reports, published by especially United Nations Conference of Trade and Development (UNCTAD) based on the distribution of foreign direct investment to countries, the necessary information about the factors to attract this investment has been given. In fact it is clear that countries have different properties from each other such as geographical, cultural, historical, ethnical, factors. For this reason, in the present study we have examined the factors gained from the 30 members of OECD cach of which carries various properties (not only economical but also political factors) to determine the attractive factors to get forcing direct investment. At this point it has become necessary to distinguish between countries to invest and the ones, which are invested. Those who invest appear to be multinational companies despite they seem to be originated from a single country. In the present study, it lias been analysed how the foreign direct investment goes to Turkey and other OECD countries and under which conditions. We have aimed to find a common base to determine the factors effective on the inflow of foreign direct income by looking at many different sides such as Gross National Product (GNP), energy costs, corporate taxes, labour costs, bribe and other unlawful actions company settlement regulations, existing foreign investments in each country, their membership to the Eui opean Union (EU) and even religious factors. Anahtar Kelimeler: Doğrudan yabancı sermaye, OECD, çok uluslu şirket, tahkim. Key Words: Foreign direct investment, OECD, multinational firm, arbitration.

Abstract:
İİİ ÖZET Bu çalışmada, doğrudan yabancı sermayenin ne anlam taşıdığı, Türkiye ve diğer dünya ülkelerine dağılımının ne şekilde olduğu, bu dağılımın ardında hangi sebeplerin yattığı gibi sorulara cevap aranmaya çalışılmaktadır. Doğrudan yabancı sermaye yatırımlarının ülkelere dağılımına ilişkin özellikle Birleşmiş Milletler Ticaret ve Kalkınma Konferansı (UNCTAD) tarafından yanınlanan Dünya Yatırım Raporları'nda, doğrudan yabancı sermayenin ülkelere gitmesi için çekici faktörlerin neler olduğuna dair bilgiler verilmeye çalışılmaktadır. Ancak aslında ülkelerin coğrafi, kültürel, tarihi, etnik vs. gibi birbirinden çok farklı olabilen özellikler taşıdığı da bir gerçektir. Bu nedenle çalışmada, birbirinden farklı (gerek ekonomik, gerekse sosyopolik yönlerden) özellikler taşıyan Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Teşkilatı'nın (OECD) halihazırdaki 30 üyesine ait verilerle doğrudan yabancı sermaye çekmede ülkeleri cazip kılan faktörlerin neler olduğu tesbit edilmeye çalışılmıştır. Bu arada ülkeleri yatırımı yapan ülkeler ve yatırım yapılan ülkeler olarak ayrımlamak gerekiyor. Yatırım yapan taraflar genellikle bir ülke menşeli olmasına karşın- çok uluslu şirketler olarak karşımıza çıkmaktadır. Türkiye ve diğer OECD üyesi ülkelere giden doğrudan yabancı sermayenin ne miktarda ve hangi koşullarda bu ülkelere gittiğinin analizi yapılmaya çalışılmıştır. Bu amaçla yabancı sermayenin ülkelere girmesinde etkin olduğu varsayılan faktörler, ülkelerin GSMH'ları, enerji maliyetleri, uygulanan vergi oranları, işgücü verimlilikleri, rüşvet ve yolsuzluk endeksleri, şirket kuruluş prosedürleri, ülkelere giren yabancı sermaye miktarları ve Avrupa Birliği'ne tam üye olup olmamaları ve hatta dinsel nedenler gibi çok sayıda farklı değişkenden yararlanışmış ve ülkeler arasında bir ortak payda bulunmaya çalışılmıştır. ABSTRACT In this study, we have examined what foreign direct investment (FDI) is, how it is distributed both in Turkey and in other countries and the motives behind the FDI decision. In the World Investment Reports, published by especially United Nations Conference of Trade and Development (UNCTAD) based on the distribution of foreign direct investment to countries, the necessary information about the factors to attract this investment has been given. In fact it is clear that countries have different properties from each other such as geographical, cultural, historical, ethnical, factors. For this reason, in the present study we have examined the factors gained from the 30 members of OECD cach of which carries various properties (not only economical but also political factors) to determine the attractive factors to get forcing direct investment. At this point it has become necessary to distinguish between countries to invest and the ones, which are invested. Those who invest appear to be multinational companies despite they seem to be originated from a single country. In the present study, it lias been analysed how the foreign direct investment goes to Turkey and other OECD countries and under which conditions. We have aimed to find a common base to determine the factors effective on the inflow of foreign direct income by looking at many different sides such as Gross National Product (GNP), energy costs, corporate taxes, labour costs, bribe and other unlawful actions company settlement regulations, existing foreign investments in each country, their membership to the Eui opean Union (EU) and even religious factors. Anahtar Kelimeler: Doğrudan yabancı sermaye, OECD, çok uluslu şirket, tahkim. Key Words: Foreign direct investment, OECD, multinational firm, arbitration.