Türk moda giyim endüstrisinde deri tasarımların gelişim ve değişim parametreleri üzerine bir araştırma
A research on the development and fashion parameters of Turkish leather clothing industry
Yazar: MUSTAFA KULA
Danışman: PROF. SUHANDAN ÖZAY DEMİRKAN
Dokuz Eylül Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Tekstil Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Giyim Endüstrisi = Clothing Industry ; Tekstil ve Tekstil Mühendisliği = Textile and Textile Engineering
Dizin: Deri = Leather ; Deri sektörü = Leather sector ; Deri ürünleri = Leather products ; Değişim = Change ; Gelişim = Development ; Giysi tasarımı = Clothing design ; Moda endüstrisi = Fashion idustry ; Moda sektörü = Fashion sector ; Moda tasarımı = Fashion design ; Tasarım = Design

Özet:
Deri, ilkçağlardan itibaren insanoğlunun hayatında yer alan en önemlimalzemelerden biri olmuştur. Önceleri sağlam yapısından dolayı işlevsel ürünlerdekullanılan deriye, zamanla estetik değerler kazandırılmıştır. Bunda etken olansebeplerin başında insanoğlunun deriye form kazandırabilmesi, işleyebilme ve dahauzun kullanabilme özelliği kazandıran tabaklamayı öğrenmesi yer almaktadır.Böylelikle derilerin kullanım alanları da genişlemiştir.T ü r klerin dericilik konusunda neredeyse her dönemde öncü olmalarınıntemeli Orta Asya Türklerine dayanmaktadır. Hayvancılığın günlük yaşamda önemlibir yer tutmasının yanı sıra, soğuk iklim koşulları da, deri işlemeciliğine ortamsağlamıştır. Bu dönemlerde dericilik ve deri zanaatı konusunda edindikleri bilgibirikimlerini, Anadolu'ya gerçekleştirdikleri göç ile taşıyan Orta Asya Türkleri,Anadolu'nun bu konuda önemli bir merkez olmasında etkili olmuştur. Anadolu'nuntoplumsal ve kültürel yapısı da, sanat ürünlerinin biçimlenmesinde veçeşitlenmesinde önemli bir rol oynamıştır.Anadolu'nun ev sahipliği yaptığı Selçuklular ve Osmanlılar gibi Türktoplumları da dericiliğin ve deri zanaatının gelişmesinde büyük katkılar sağlamıştır.Selçuklular döneminde kurulan Ahilik örgütü gibi, Osmanlılarda da derizanaatçılarının İstanbul'da bir çatı altında toplanarak birlik oluşturması, dericilik vederi zanaatını üst seviyelere taşımıştır.Bunun yanı sıra, deri her dönemde çeşitli kültürlerde kullanılmış olmasınarağmen, kullanım alanları, kullanım şekli ve sembolik değerleri bakımındanfarklılıklar göstermiştir. Derinin sağlam yapısı yine en önemli kullanım sebebiolmuştur. Ancak daha sonraları deri, çeşitli etkileşimlerden dolayı daha genişalanlarda da benzer şekillerde kullanılmaya başlamış, özellikle de giysilerde farklıideolojik görüşlerin sembolü olmaya başlamıştır. Bunda medya-iletişim kaynaklarınıngelişmesinin önemi büyük olmuştur.Derinin giysilerde moda kavramını kapsayarak kullanılması 1960'lı yıllaradayanmaktadır. Bu dönemde yeni arayışlar içinde olan İtalyan moda giyimtasarımcıları, deri üreten firmaları yönlendirerek giysilerde rahatlıkla kullanılabilecekderi üretiminin yapılmasını sağlamışlardır. Böylelikle deri, dünya modaplatformundaki yerini almaya başlamıştır.Köklü bir geçmişe sahip olan Türk dericiliği de böylelikle dünya modaarenasına kaliteli ve uygun maliyetli ürünler sunarak dahil olmaya başlamıştır.Türkiye'nin özellikle kuzeyinde yer alan ve soğuk iklim koşulları nedeniyle, giysilerdederi kullanmayı mutlak kılan ülkeler, Türk deri sektörünün en önemli pazarınıoluşturmaktadır. Deri giysi tasarımlarını büyük ölçüde etkileyen Rusya ve DoğuAvrupa ülkelerinde, bugün çok sayıda Türk deri giyim firması, mağazalarıylasatışlarını gerçekleştirmekte ve böylelikle Türk ekonomisine de büyük katkısağlamaktadır.Gelişen teknolojiye paralel olarak, bugün Türk deri sektörü, hem deri hem dederi giysi tasarımlarının kalitesiyle dünya standartlarını yakalamış durumdadır.

Abstract:
Leather has been one of the most important materials in humanlife, beginning from the earliest eras. Used of its tough and enduringspecialties, the leather was in the foreground at first; then its aestheticalvalues has brought in. The reasons of broad usage of the leather can bespecified as; its ability to take shape, process convenience and the discoveryof its tanning which provides its long lasting usage. Thus, the usage field ofthe leather has improved.The basis of the pioneering Turks in usage of the leather can beobserved almost in all periods, coming from the middle Asia Turks. Beside thestockbreeding which has an important role in daily life, the cold climateconditions have provided the leather processing an occasion. Turks of MiddleAsia, have carried their knowledge and craftsmanship to the Anatolia withtheir migration and provided Anatolia to be an important center in this field.The social and cultural structure of Anatolia has an important role on gainingdifferent forms and range of the artworks.The Turkish societies like Seljuk and the Ottomans which wereland lorded by Anatolia, have also provided important contributions in theimprovement of leather trade and leather art. Like the ?Ahi? organization inSeljuk period; the Ottomans have also established a union in Istanbul toupgrade the leather trade and leather craft.In spite of the use of leather in assorted cultures at all periods ofthe history, it shows difference between the leather?s usage areas, symbolicmeanings, etc. The strong structure of the leather is the most importantreason of its use. However, by the time, because of the influences between thecultures, leather becomes to be used in similar techniques and especially atgarment; leather becomes to be a symbol of different ideological ideas.Development of communication is the most important reason of this variation.The use of leather as a part of the fashion begins at sixties. Italianfashion designers who are in lookout, guiding leather producing firms,provided the production of the leather kind which can be used in thegarments. Thus, leather has begun to take place in the world fashion platform.The Turkish leather trade which has a fundamental history hasstarted to take part in the world fashion arena by offering qualified andreasonable cost products. Especially the north countries, which have coldclimate where the leather usage in the garments is obligatory, are the mostimportant market base of Turkey?s leather sector. In the countries like Russiaand Eastern Europe countries, which affect the leather garment designs;many Turkish leather garment firms are supplied appendage to the Turkisheconomy.Parallel to the improving technology, the leather sector today, hascatched the world standards by its leather and leather garment designs.