Sisdağı çevresinin florası, vejetasyonu ve süksesyonu
Flora, vegetation and succession of Sisdağı ecosystems
Yazar: SEYRAN PALABAŞ UZUN
Danışman: PROF. DR. SALİH TERZİOĞLU
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Orman Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2009
Konu: Ormancılık ve Orman Mühendisliği = Forestry and Forest Engineering
Dizin: Bitki örtüsü = Vegetation ; Flora = Flora

Özet:
Bu çalışma ile Trabzon ili sınırları çerisinde kalan Sisdağı çevresinin flora ve vejetasyon yapısının belirlenmesi, 1984-2007 yılları arasında araştırma alanının sekonder orman süksesyonunda meydana gelen konumsal değişimin saptanması ve süksesyon aşamaları arasında bitkisel tür zenginliğinin değişiminin incelenmesi amaçlanmıştır. 400-2150 m yükseltiler arasında bulunan araştırma alanı, Avrupa-Sibirya floristik bölgesinin, Karadeniz provensinin Kolşik sektöründe yer almaktadır.Bu araştırmada 82 familyaya ilişkin 259 cins ve bunlara cinslere ait 479 vasküler bitki taksonu saptanmış olup bunların 18'i Eğrelti, 461'i Tohumlu bitkidir. Spermatophyta bölümüne ilişkin taksonlardan 5'i Gymnospermae, 456'sı Angiospermae alt bölümünde bulunmaktadır. Angiospermae alt bölümündeki taksonların 380'i Magnoliatae ve 76'sı Liliatae sınıfına ilişkindir. Araştırma alanında 20 adet endemik takson saptanmış olup, endemizm oranı % 4,18'dir ve bu taksonların lokaliteleri alanın sayısal arazi modelinde gösterilmiştir.Araştırma alanının vejetasyon yapısı Braun-Blanquet yöntemine göre araştırılmıştır. Araştırma sonucunda alanda mevcut orman vejetasyonuna ait 3'ü bilim dünyası için yeni olmak üzere 5 bitki birliği saptanmıştır.Sekonder orman süksesyonun aşamaları 2007 yılı arazi çalışmaları sırasında 196 adet örneklik alanda Clements teorisine göre belirlenmiş ve Yerleşme, Rekabet, Reaksiyon ve Klimaks aşamalarında bitkisel tür zenginliğinde meydana gelen dönemler arası farklılık incelenmiştir. Çalışma neticesinde en yüksek zenginlik 173 takson ile Rekabet aşamasında gözlemlenmiştir. Yerleşme aşamasında 107, Reaksiyon aşamasında 132 ve Klimaks aşamasında ise 49 bitki taksonu belirlenmiştir.Araştırma alanında sekonder orman süksesyonunda 1984-2007 yılları arasında meydana gelen konumsal değişim FRAGSTATSTM programı ile belirlenmiştir. Değerlendirme sonucunda 23 yıllık zaman diliminde araştırma alanının daha parçalı bir hal aldığı parça sayısının 263'ten 616'ya yükseldiği ve ortalama parça boyutunun 63,33 ha'dan 27,04 ha'a düştüğü saptanmıştır.

Abstract:
This study was carried out to determine the flora and vegetation of Sisdağı and its environs located in Trabzon province. Also the changes, in spatial-temporal configuration of secondary forest succession between 1984 and 2007, and in plant species richness of different seral stages were investigated. The study area lies between 400-2150 m, is located in Colchis sector of Euxine provens of the Euro-Siberian floristic area.A total of 479 vascular taxa from 82 families and 259 genera were identified. Of these, 461 belonged to Spermatophyta which included to 5 taxa from the Gymnospermea and 456 from the Angiospermae, and the remaining 18 taxa belonged to Pteridophyta. The Angiospermae also included 380 taxa from the Magnoliopsida and 76 taxa from the Liliopsida. Total 20 endemic taxa were determined in the study area and endemism ratio is 4,18. Endemic and rare taxa were classified according to IUCN threat category and locations of endemic taxa were signed in Digital Elevation Model using Geographic Information System.The vegetation of the study area was investigated according to the Braun-Blanquet method and 5 plant associations related to forest vegetation were determined. Three of these are new to science.The seral stages of secondary forest succession were determined according to Clementsian theory by using 196 sample plots in 2007 and changes in plant species richness of ecesis, competition, reaction and climax stages were investigated. Highest richness was found in the competition stage with 173 taxa. Besides 107 taxa in ecesis, 132 taxa in reaction and 49 taxa in climax stage were determined. The temporal changes of spatial structure of secondary forest succession conditions from 1984 to 2007 were determined using FRAGSTATSTM software. Results showed that study area became more fragmented over 23 years. Also, the number of patches in the study area increased from 263 to 616 and mean patch size decreased from 63,33 ha to 27,04 ha from 1984 to 2007.