İç hava kalitesinin ilkokullarda araştırılması
Research of indoor air quality in primary schools
Yazar: MELEK YILDIZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ TUBA RASTGELDİ DOĞAN
Harran Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Çevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Çevre Mühendisliği = Environmental Engineering

Özet:
Yaşamlarını, rahat ve sağlıklı bir alanda sürdürebilmek insanlar için en temel faktördür. Genel olarak insanlar zamanlarının % 90 kadar bir kısmını iç ortamlarda geçirmektedir. Bu durum sonucunda İç
 ortam hava kalitesine gösterilen ilgi her geçen gün giderek artmakta ve günümüzde ulusal ve uluslararası ölçekte standartlar oluşturulmaktadır. Okullar, Türkiye'nin en büyük kamusal kapalı alanlarındandır. Türkiye'de toplam yaklaşık 25 milyon öğrenci bulunmaktadır. Bu durum toplumun büyük bir kısmının öğrenci olduğunu ve zamanının büyük bir kısmını okullarda geçirdiğini göstermektedir. Birçok aile, çocuklarını çevrede bulunan kirleticilerden korumaya çalışır, fakat çocuklarının büyük bir zamanını geçirdiği okulların hava kalitesi pek akla gelmez. Pek çok sınıfta doluluk oranı, normal bina ve evlere göre çok yüksektir. Bu nedenle iç ortam hava kirleticilerinin sebep olduğu sağlık problemleri okula giden çocuklar için daha yüksektir. İç hava standartlarının üzerinde
kalitesiz bir havayı teneffüs eden çocuklarda; üst solunum yolu rahatsızlıkları, baş ağrısı, hafıza ve                konsantrasyon problemlerinin yanı sıra astım ve alerjik enfeksiyonlar gözlenmektedir. Bu tez kapsamında, Şanlıurfa merkezde belirlenen 5 farklı ilçelerdeki ilkokulda sınıflarda iç hava kalitesini belirlemek amacıyla Partükül Madde (PM10-PM2.5 ), Karbondioksit (CO2), Karbonmonoksit (CO), sıcaklık, bağıl nem ve gürültü seviyelerini belirlemek amacıyla ölçümler yapılmıştır. Okullardaki ölçümler 2018 Mart- Aralık  2018 yılı ve  2019 yılı Ocak ve Şubat aylarında yapılmıştır. Seçilen okullarda yapılan ölçümlerde PM10 ve PM2.5, CO, CO2, sıcaklık, bağıl nem ve gürültü değerleri ölçüldü. Sonuçlar WHO ve ASHRAE standartlarıyla karşılaştırılmıştır. Yapılan ölçümler sonucunda CO2 ve PM10 - PM2.5 parametrelerinin bazı aylarda, kış mevsimi ve havalandırma yetersizliği nedeniyle yüksek çıkmaktadır.

Abstract:
Being able to lead their lives in a comfortable and healthy area is the most fundamental factor for people. Generally, people spend up to 90% of their time indoors. As a result of this situation, Internal
 The interest shown in the ambient air quality is increasing day by day, and today standards are set at national and international scale. Schools, one of Turkey's largest public indoor space. There are about 25 million students in Turkey. This situation shows that the majority of the society are students and they spend most of their time in schools. Many families try to protect their children from pollutants in the environment, but the air quality of schools where their children spend a great deal of time does not come to mind. In many classrooms, the occupancy rate is much higher than normal buildings and homes. Therefore, health problems caused by indoor air pollutants are higher for school-going children. Above indoor air standards in children who breathe poor quality air; In addition to upper respiratory tract disorders, headache, memory and concentration problems, asthma and allergic infections are observed. Within the scope of this thesis, measurements were made in order to determine the indoor air quality in the primary schools in 5 different districts of Sanliurfa, in order to determine the levels of Particulate Matter (PM10-PM2.5), Carbon Dioxide (CO2), Carbon Monoxide (CO), temperature, relative humidity and noise. Measurements in schools were made in March 2018 - December 2018 and in January and February 2019. PM10 and PM2.5, CO, CO2, temperature, relative humidity and noise values were measured in selected schools. Results were compared to WHO and ASHRAE standards. As a result of the measurements made, the CO2 and PM10 - PM2.5 parameters are found to be high in some months due to the winter season and lack of ventilation.