HIV-1 ile enfekte hastalarda alkole bağlı olmayan yağlı karaciğer hastalığı prevalansının ve risk faktörlerinin araştırılması
Determination of the prevalance and risk factors of non alcoholic fatty liver disease in patients with HIV
Yazar: FATMA NUR KARATAŞ
Danışman: PROF. DR. ULUHAN SİLİ
Marmara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Bakteriyoloji Ana Bilim Dalı / Enfeksiyon ve Klinik Mikrobiyoloji Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji = Infectious Diseases and Clinical Microbiology
Dizin: AIDS = AIDS ; Antiretroviral ajanlar = Anti-retroviral agents ; Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; HIV enfeksiyonları = HIV infections ; Karaciğer hastalıkları = Liver diseases ; Metabolik sendrom = Metabolic syndrome ; Prevalans = Prevalence ; Risk faktörleri = Risk factors ; Virüs hastalıkları = Virus diseases ; İmmün yetmezlik = Immun deficiency

Özet:
AMAÇ: Günümüzde modern antiretroviral (ART) tedavi rejimleri ile virolojik supresyon büyük oranda başarılmaktadır. Gittikçe artan oranlarda "ileri yaşta" HIV hastası popülasyonu ile karşılaşmayı beklemekteyiz. Bu durum komorbiditelerin saptanmasını ve yönetimini ön plana çıkarmıştır. Toplum genelinde %25 prevalansla görülen NAFLD, HIV hastalarında daha sık, ortalama %35 prevalansla görülebilmektedir. Amacımız merkezimizde takip edilen HIV hastalarında NAFLD prevalansını ve ilişkili risk faktörlerini saptamaktır.
GEREÇ VE YÖNTEM: Çalışma tek merkezli, gözlemseldir. 1 Ekim 2021 ile 1 Nisan 2022 tarihleri arasında polikliğinimize rutin kontrole gelen HIV tanılı hastalardan en az 1 senedir ART kullanan ve son 6 aydır virolojik baskılanması olan hastalar çalışmaya dahil edildi. Hepatit B ve C koenfeksiyonu, ciddi miktarda alkol tüketimi (erkeklerde ≥30 gr/gün, kadınlarda ≥20 gr/gün), yağlı karaciğeri açıklayacak sekonder neden veya ilaç kullanımı, gebe ve aktif fırsatçı enfeksiyonu olan hastalar çalışma dışı bırakıldı. Hastalara minimum 3 saatlik açlıkla transient elastography (TE) ölçümü FibroScan® (Echosens, Paris, France) ile yapıldı. Controlled attenuation parameter (CAP) değeri ≥248 dB/m saptanan hastalar NAFLD olarak kabul edildi. Aynı gün antropometrik ölçümleri ve laboratuvar tetkikleri yapıldı.
BULGULAR: Toplamda 102 hasta çalışmaya dahil edildi. Hastaların 28'inde (%27,5) elastografik olarak NAFLD saptandı. Diyabet [OR:4.35 (1,13-16,6) p=0,032], metabolik sendrom [OR:9,4 (2,4-36,4) p=0,001] varlığı ve ALT, TSH, CRP düzeyleri ile bel çevresi ölçümündeki her bir birim artış NAFLD ile ilişkili bağımsız değişkenlerdi.
SONUÇ: NAFLD, HIV-1 ile enfekte hastalarda sıkça gözlenmektedir. Bulgularımız bu durumun HIV ile ilişkili faktörlerden daha çok metabolik bozukluklarla ilişkili olduğu yönündedir.
ANAHTAR SÖZCÜKLER, İnsan immun yetmezlik virüsü enfeksiyonu,HIV,AIDS, NAFLD, NASH,ko-morbidite, transient elastography, Controlled attenuation parameter, diyabet, metabolik sendrom

Abstract:
OBJECTIVE: Virological suppression is largely achieved with modern antiretroviral (ART) treatment regimens. We expect to encounter an increasing population of "older- aged" HIV patients. This has brought the detection and management of comorbidities to the fore. NAFLD, which is seen with a prevalence of 25% in the general population, can be seen more frequently in HIV patients, with an average prevalence of 35%. We aimed to determine the prevalence and factors associated with NAFLD in HIV patients followed by our center.
MATERIALS AND METHODS: The study was single-center, observational. All the patients with HIV diagnosis who came to our outpatient clinic for routine control between October 1, 2021 and April 1, 2022, using ART for at least 1 year and had virological suppression (<200 copies/mL) for the last 6 months, were included consecutively in the study. Patients with coinfection hepatitis B and C, severe alcohol
consumption (!30 g/day in men, !20 g/day in women), secondary cause or drug use
that could explain fatty liver, pregnant and active opportunistic infections were excluded from the study. Transient elastography (TE) measurement was performed after at least 3 hours of fasting using FibroScan® (Echosens, Paris, France). Patients
with a controlled attenuation parameter (CAP) value of !248 dB/m were considered
as having NAFLD. Anthropometric measurements and laboratory tests were performed on the same day.
RESULTS A total of 102 HIV infected patients were included. NAFLD was detected in 28 (27.5%) patients using TE. Presence of diabetes [OR:4.35 (1.13-16.6) p=0.032], metabolic syndrome [OR:9.4 (2.4-36.4) p=0.001] and each unit increase in ALT, TSH, CRP levels and waist circumference measurement were the independent variables associated with NAFLD.
CONCLUSION: NAFLD is frequently observed in patients with HIV. Our findings suggest that this condition is associated with metabolic disorders rather than HIV- related factors.
KEY WORDS, human immunodeficiency virus infection, HIV, AIDS, NAFLD, NASH, ko-morbidite, transient elastography, controlled attenuation parameter, diabetes, metabolic syndrome