Romantik ilişkilerde yakınlık hissi, algılanan partner duyarlılığı ve dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu semptomlarının ilişki doyumu üzerindeki etkileri
The effects of feelings of intimacy, perceived partner responsiveness, attention deficit and hyperactivity disorder symptoms on relationship satisfaction
Yazar: ZOZAN AYLUÇTARHAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ KUNTAY ARCAN
Maltepe Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Algılanan partner duyarlılığı = Perceived partner responsiveness ; Duygusal ilişki = Romantic relationship ; Hiperaktiviteli dikkat eksikliği bozukluğu = Attention deficit disorder with hyperactivity ; Yakınlık = Intimacy ; Ölçekler = Scales ; İlişki doyumu = Relationship satisfaction

Özet:
Romantik ilişkilerin kişilerin yaşamında pek çok alanı etkilediği bilinmektedir. Araştırmalar doyum, yakınlık ve algılanan partner duyarlılığının (APD) bu etki gücüne sahip önemli değişkenler olduğunu ortaya koymaktadır. Ayrıca, Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB) semptomlarının da ilişkileri etkileyebilen bir faktör olduğu düşünülmektedir. Ancak Türkiye'de DEHB özelliklerinin romantik ilişkiler kapsamındaki etkilerine dair çalışmalar sınırlıdır. Bu araştırma Türkiye'de yaşayan çiftlerden hareketle yakınlık hissi, ilişkide doyum, APD ve DEHB özelliklerinin biribirleriyle ilişkilerini ve ilgili değişkenlerin ilişki doyumunu ne ölçüde yordadığını incelemiştir. Yaşları 18-65 arasında değişen 205 çiftten İlişki Doyumu Ölçeği, Sternberg Aşk Üçgeni Ölçeği, Algılanan Partner Duyarlılığı Ölçeği ve Öz Bildirime Dayalı Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu Ölçeği ile veriler toplanmıştır. Bulgular, APD ve doyum, APD ve yakınlık, yakınlık ve doyum arasında pozitif yönde, partner DEHB özellikleri ile APD ve doyum arasında ise negatif yönde anlamlı ilişkilere işaret etmektedir. Partner DEHB'si ve yakınlığın ilişkisinin olmadığı görülmüştür. Son olarak demografik değişkenler, yakınlık ve APD etkileri kontrol edildiğinde dahi partner DEHB özelliklerinin ilişki doyumunda yordayıcı etkisinin olduğu bulgulanmıştır. Sonuçlar, alanyazın çerçevesinde değerlendirilmiştir. 
Anahtar Sözcükler: İlişki Doyumu, Yakınlık, Algılanan Partner Duyarlılığı, Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu

Abstract:
The quality of romantic relationships is known to be affecting many areas in people's lives. Research on relationships reveal that especially satisfaction, intimacy, and perceived partner responsiveness (PPR) are critical in these terms. Also, the symptoms of Attention Deficit and Hyperactivity Disorder (ADHD) are thought to be another factor that influence the relationships. However, in Turkey studies on ADHD characteristics and its effect on intimate relationships, are quite shallow. Thus, the aim of this study was to examine the relationship between feelings of intimacy, satisfaction, PPR and ADHD characteristics, based on Turkish couples, and to search the predictive effect of these variables on relationship satisfaction. Data was collected from 205 couples aged between 18-65 years, using the Relationship Satisfaction Scale, the Sternberg Love Triangle Scale, the Perceived Partner Responsiveness Scale, and the Self-Reported Attention Deficit Hyperactivity Disorder Scale. Findings show that there is a positive relationship between PPR and satisfaction, PPR and intimacy, intimacy and satisfaction. Partner's ADHD characteristics are negatively related to PPR and satisfaction; yet no relationship was found with intimacy. Finally, even after controlling demographic variables, intimacy and PPR; ADHD characteristics is shown to have predictive effect on relationship satisfaction. Results have been discussed in light of the literature.
Keywords: Intimacy, Relationship Satisfaction, Perceived Partner Responsiveness. Attention Deficit Hyperactivity Disorder