Öğretmen liderliği ile örgütsel bağlılık ilişkisinde öğretmen iş birliğinin aracı rolü
The mediating role of teacher cooperation in the relationship between teacher leadership and organisational commitment
Yazar: BÜŞRA EYÜPOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. ÖMÜR ÇOBAN
Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Duygusal bağlılık = Affective commitment ; Liderlik = Leadership ; Örgütsel bağlılık = Organizational commitment ; Öğretmen bağlılığı = Teacher loyalty ; Öğretmenlerin mesleki iş birliği = Teacher collaboration

Özet:
Bu çalışmanın amacı, öğretmen liderliği ve öğretmen örgütsel bağlılığı ilişkisinde öğretmen iş birliğinin aracılık rolünü incelemektir. Bu amaç doğrultusunda 2022-2023 eğitim öğretim yılında Ankara'da görev yapan 323 öğretmene ulaşılmıştır. Araştırma ilişkisel tarama modelinde betimsel bir araştırma olarak yürütülmüştür. Araştırma kapsamında, öğretmen liderliği, öğretmen örgütsel bağlılığı ve öğretmen iş birliği ölçekleri kullanılmıştır. Araştırma bulguları incelendiğinde, öğretmenlerin cinsiyet, görev yaptığı eğitim kurumu, mesleki kıdem, mevcut okuldaki hizmet süresi değişkenleri ile öğretmen örgütsel bağlılığı arasında anlamlı farklılık bulunmamıştır. Bu üç değişken arasındaki ilişkiler incelendiğinde ise, öğretmen örgütsel bağlılığı, öğretmen liderliği ve öğretmen iş birliği arasında pozitif yönde orta düzeyde ilişkiler tespit edilmiştir. Son olarak, öğretmen iş birliğinin, öğretmen liderliği ve öğretmen örgütsel bağlılığı arasındaki ilişkide anlamlı bir yordayıcı olduğu bulgusuna ulaşılmıştır. Bu bulgular alan yazında yapılan araştırmalarla da örtüşmektedir. Okullarda öğretmenlerin örgütsel bağlılıklarını artırmaya yönelik kişisel, örgütsel ve çevresel birçok faktör bulunmaktadır. Politika yapıcılar ve karar vericiler öğretmenlerin örgütsel bağlılığını artırmak adına onlara okullarda liderlik yapabileceği ve kendilerini geliştirebilecekleri yasal düzenlemeler yapabilirler ve okul içi uygulamalar planlayabilirler. Okul yöneticileri ise okullarında öğretmenlerin örgütsel bağlılığını artırmak adına öğretmenlerin birbirleri ile iş birliği içinde çalışmalarını sağlayıcı bir iklim oluşması yönünde çalışmalar yapabilirler. Bununla birlikte okul yöneticileri, okullarındaki öğretmenlerin kapasitelerini gözlemleyip onların bu kapasitelerine uygun işlerde liderlik yapmalarına fırsat sağlayabilirler.

Abstract:
The purpose of this study is to examine the mediating role of teacher collaboration in the relationship between teacher leadership and organizational commitment. For this purpose, 323 teachers working in Ankara in the 2022-2023 academic year were reached. The research was conducted as descriptive research in the relational scanning model. Within the scope of the research, teacher leadership, organizational commitment and teacher collaboration scales were used. When the research findings were examined, no significant difference was found between teachers' gender, educational institution, professional seniority, length of service in the current school and organizational commitment. When the relationships between these three variables were examined, moderate positive relationships were detected between organizational commitment, teacher leadership and teacher collaboration. Finally, it was found that teacher collaboration was a significant predictor of the relationship between teacher leadership and organizational commitment. These findings also coincide with studies conducted in the literature. There are many personal, organizational and environmental factors to increase teachers' commitment in schools. In order to increase teachers' organizational commitment, policy makers and decision makers can make legal regulations and plan in-school practices that will enable them to lead schools and improve themselves. School administrators, on the other hand, can work to create a climate that enables teachers to work collaboratively with each other in order to increase teacher loyalty in their schools. In addition, school administrators can observe the capacities of the teachers in their schools and provide them with opportunities to lead in jobs that suit their capacities.