Lise sosyoloji ders kitaplarında iktidarlara göre ideolojik kurgular (1950-2012 arası karşılaştırmalı bir çözümleme)
Ideological editing of high school sociology coursebooks by governments (a comparative analysis between 1950-2012)
Yazar: EMİN NERGÜZ
Danışman: PROF. DR. ADNAN GÜMÜŞ
Çukurova Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe Grubu Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Siyasal Bilimler = Political Science
Dizin: Ders kitapları = Textbooks ; Eğitim = Education ; Eğitim araçları = Educational tools ; Kitaplar = Books ; Siyasi parti programları = Polical party manifests ; Sosyoloji = Sociology ; Sosyoloji dersi = Sociology lesson ; İdeoloji = Ideology ; İktidar = Government ; İktidar ilişkileri = Government relations

Özet:
Bu araştırmada 1950-2012 arası yedi dönem halinde (1950-1960, 1960-1971, 1971-1980 1980-1989, 1989-1997, 1997-2002, 2012-2013) MGK kararları-bildirileri, iktidar partilerinin tüzükleri ve hükümet programlarındaki önceliklerinin (ideolojik duruşlarının) neler olduğu ve bunların sosyoloji ders kitaplarına yansıma düzeyleri incelenmiş; böylece iktidarlara göre ders kitaplarındaki içeriğin/söylemin farklılaşıp farklılaşmadığı ve dönemler arası nasıl bir ortaklık veya farklılaşma olduğu gösterilmeye çalışılmıştır.  
Araştırma sonucunda dünyadaki gelişmelerin (İki Kutuplu Dünya, Yeşil Kuşak Projesi, AB vs.) Türkiye'deki iktidarları, iktidarların söylemlerini etkilediği; iktidarların da kendi ideolojik yönelimlerini ders kitaplarına yansıttığı görülmüştür. Ders kitaplarının, Atatürkçülük, milliyetçilik, muhafazakârlık, laiklik, ötekileştirici (etnik/dinsel/ideolojik/mezhepsel) ve militarist söylemleri büyük oranda benzeşirken özellikle din, İslam, kadın ve Osmanlı konularının farklı dönemlerde farklı tarzda aktarıldığı görülmektedir.  En çok benzerlik darbe dönemlerinde (1960-1971-1980-1997 arasında) iken en çok farklılaşma 1950-60 ve 2002 sonrası dönemlerde (ilgili ders kitaplarında) görülmektedir. Daha genel bir çıkarım ise siyasi iktidarların makro gelişmelere ve kendi ideolojilerine uygun şekilde toplumu yeniden üretmek için ders kitaplarını araçsallaştırdığıdır.

Abstract:
This study aims to find out whether the content/discourse of corsebooks change according to the governments within the frame of Education-Ideology relationship. In this context, a total of 7 different periods  -1950 to 2012, 1950 to 1960, 1960 to 1971, 1971 to 1980, 1980 to 1989, 1980 to 1997, 1997 to 2002, and 2002 and later- have been studied primarily on the basis of whether factors such as global changes/ideological tendencies, the governments of our country and their Regulations, Government Programs, changes made in Education, discourse of political actors of those periods, declarations in the Bulletin of Communiqué and by National Security Council had impact on the Sociology coursebooks of the related period, and if they did, to what extent that impact was.
The study concluded that the developments throughout the world (Bi-polar World, Green Belt Project, tendency to EU, etc.) have affected the governments in Turkey and their discourse; and accordingly, the governments reflected both global developments and their own ideological tendencies on coursebooks. This reflection has been observed as the teaching of a specific subject in a different manner in different periods. In conclusion, Political Power rebuilds Education through their own coursebooks