Meme kanserli kadınlarda mastektominin beden algısı, benlik saygısı ve eş uyumu üzerine etkisinin incelenmesi
Examination of effect on body image, self-esteem and marital adjustment of mastectomy in women with breast cancer
Yazar: TUBA UÇAR
Danışman: DOÇ. DR. ÖZGE UZUN
İnönü Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Beden imajı = Body image ; Benlik saygısı = Self esteem ; Hemşirelik = Nursing ; Mastektomi = Mastectomy ; Meme neoplazmları = Breast neoplasms ; Çift uyumu = Appropriateness of couples

Özet:
Bu araştırmanın amacı, meme kanserli kadınlarda mastektominin vücut algısı, benlik saygısı ve eş uyumu üzerine etkisini incelemekti. Bu araştırma, mastektomili kadınlar ile bu gruba benzer özellikler gösteren sağlıklı kontrol grubunun karşılaştırılması yoluyla, analitik ve geriye yönelik olarak yapılmıştır.Araştırmanın örneklemi, 01 Ocak 2002- 31 Ağustos 2006 tarihleri arasında İnönü Üniversitesi Turgut Özal Tıp Merkezi Genel Cerrahi Servisinde mastektomi olmuş 52 kadın ve sağlıklı 52 kadından oluşmaktadır.Veriler, mastektomili ve sağlıklı kadınlar için soru formları, Vücut Algısı Ölçeği, Rosenberg Benlik Saygısı Ölçeği ve Çiftler Uyum Ölçeği kullanılarak toplandı. Verilerin istatistiksel analizlerinde Ki-kare Testi, yüzdelik dağılımlar, Mann-Whitney U Testi, Kruskal Wallis Varyans Analizi, Student's t-testi ve Pearson Korelasyon Analizi kullanıldı.Mastektomili kadınların yaş ortalaması 45, sağlıklı kadınların yaş ortalaması ise 46 idi. Mastektomili kadınların %50'si, sağlıklı kadınların %63.5'i ilk-ortaokul eğitimine sahipti ve hepsi evli idi.Mastektomili kadınların yaş grupları, eğitim durumu, aylık ortalama gelir düzeyi ve çocuk sayısına göre beden algısı sağlıklı kadınlarınkinden anlamlı olarak daha düşüktü (p<0.05). Mastektomili kadınların yaş grupları (30-39 yaş grubu hariç), eğitim durumu (lise mezunları hariç), aylık ortalama gelir düzeyi (yüksek gelir düzeyi hariç) ve çocuk sayısına göre benlik saygısı ve çift uyumu sağlıklı kadınlarınkinden anlamlı şekilde daha düşüktü (p<0.05).Sonuç olarak, meme kanserli kadınlarda mastektominin beden algısı, benlik saygısı ve çift uyumunu olumsuz yönde etkilediği belirlenmiştir.Araştırma bulgularına dayanarak, mastektomili kadınların psikososyal sorunlarının çözümlenebilmesi için Konsültasyon-Liyezon psikiyatrisi ile işbirliği yapılması ve bu kadınlara yönelik uygun hemşirelik girişimlerinin planlanıp uygulanması önerilebilir.Anahtar Kelimeler: Meme Kanseri, Mastektomi, Beden Algısı, Benlik Saygısı, Eş Uyumu, Hemşirelik

Abstract:
Purpose of this research was to investigate the effect of mastectomy on body image, self-esteem and marital adjustment in women with breast cancer. This research was carried out retrospectively and analytic by way of comparing a group of women with mastectomy with a healthy control group bearing similar attributes.The sample of study included in 52 women who undergone mastectomy in General Surgery Department of Turgut Ozal Medical Center between the dates January 1st 2002 and August 31st 2006 and 52 women with healthy.Data were collected by using questionnaire forms for women with mastectomy and healthy, Self-Perception Scale, Rosenberg Self-Respect Scale and Spouse Rapport Scale. In statistical analyses of data were used Chi-square test, Mann-Whitney U test, Kruskal-Wallis ANOVA, Student?s t-test and Pearson correlation coefficients.The average age of women with mastectomy was 45 years old and, of women with healthy was also 46 years old. Fifty percentage of women with mastectomy women and 63.5% of women with healthy had primary or middle school education, and all of them were married.Body image of women with mastectomy was significantly lower than in women with healthy in terms of their age groups, level of education, income level and number of children (p<0.05). Self-esteem and marital adjustment of women with mastectomy were significantly lower than in women with healthy in terms of their age groups (except in aged 30-39 years old group), level of education (except in high school education group), income level (except in high income level) and number of children (p<0.05).In conclusion, it was determined that mastectomy caused negatively impact on body image, self-esteem and marital adjustment in women with breast cancer.Based on results of the study, it is recommended cooperating with Consultation-Liaison Psychiatry to deal with psychosocial problems and it should be plan and apply adequate nursing practices for these women.Key words: Beast Cancer, Mastectomy, Body Image, Self-Esteem, Marital Adjustment, Nursing