Psikiyatrik yakınmalarla başvuran çocuk ve ergenlerde akran zorbalığının ve buna ait etmenlerin değerlendirilmesi
Evaluation of peer bullying and it's contributions on children and adolescents who were assessed for psychiatric sypmtoms
Yazar: MURAT KAÇAR
Danışman: DOÇ. DR. FATMA VAROL TAŞ
Dokuz Eylül Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2015
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Akran zorbalığı = Peer victimization ; Ergenler = Adolescents ; Mental bozukluklar = Mental disorders ; Mental bozukluklar = Mental disorders ; Psikiyatrik hastalar = Psychiatric patients ; Çocuk istismarı = Child abuse ; Çocuklar = Children

Özet:
Amaç: Zorbalık, tüm insanları; yaşına, cinsiyetine, etnik kökenine, dini inancına veya sosyoekonomik durumuna bağlı olmaksızın, her ortamda, bir veya birden çok zamanda etkileyebilen ve dünyanın her yerinde yaygın olarak görülen bir sorundur. Tüm dünya ülkelerini ilgilendiren zorbalığın okullarda yaygınlaşması çocukların ve gençlerin fiziksel ve psikososyal sağlığını tehdit etmektedir. Zorbalığın öğrenciler için ciddi bir travma olduğu etkilerinin okul dönemi ile sınırlı kalmayıp yaşam boyu sürdüğü ve toplum sağlığını da olumsuz etkilediği bilinmektedir. Bu çalışmada ruhsal yakınması olan çocuk ve ergenlerde akran zorbalığı ve buna ait etmenlerin değerlendirilmesi, zorbalık yapan veya zorbalığa uğrayan olguların duygusal ve davranışsal sorunlarının zorbalık yapmayan ve zorbalığa uğramayan kontrol grubuyla karşılaştırılması amaçlanmıştır. 
Yöntem: Çalışmaya Nisan 2014- Ağustos 2014 arasında Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı Polikliniği'ne başvuran 9-16 yaş arasındaki çocuk ve ergenler dahil edilmiştir. Olgu grubu için 58,  kontrol grubu için 56 çocuk ve ergen çalışmaya alınmıştır. Araştırmaya katılan çocuk/ergenlerin ailelerine klinisyen tarafından hazırlanan sosyodemografik veri formu verilmiştir. Çocuk ve ergenler, Olweus öğrenciler için akran zorbalığı anketini (Revised Olweus Bully/Victim Questionnaire), internet üzerinden uygulanan yapılandırılmış tanı koyma aracı olan Gelişim ve Ruhsal Sağlık Değerlendirmesi Ölçeğini (Development and Well-being Assesment) - (DAWBA) ve Güçler ve Güçlükler Anketini doldurmuşlardır.  
Bulgular: Zorba alt grubunda sigara ve madde kullanımı, evde fiziksel şiddet öyküsü anlamlı düzeyde daha fazla bulunmuştur. Kurban ve kurban/zorba alt gruplarında genel başarı ortalaması daha düşük saptanmıştır. Olgu grubunda ruhsal bozukluk tanısı kontrol grubuna göre anlamlı düzeyde daha fazla saptanmıştır (p=0,002). Kurban/zorba alt grubunda DEHB tanısı kontrol grubuna göre anlamlı düzeyde daha fazladır (p=0,001). Kurban grubunda bulunan öğrencilerin kontrol grubuna göre daha fazla depresif olduğu bulunmuştur. Ancak kurban ve kontrol grubu arasındaki fark istatistiksel olarak anlamlı değildir. Kurban/zorba grubunun %54,6'sının, kontrol grubunun ise %11,8'inin okulunu sevmediği belirlenmiştir (p=0,015). Kontrol grubundaki çocuk ve ergenlerin yakın arkadaş sayısı olgu grubuna göre  anlamlı olarak daha fazla bulunmuştur (p=0,023).   
Sonuç: Akran zorbalığı ve/veya buna maruz kalmak çocuğun eğitimsel, sosyal ve duygusal uyumunun sağlıklı bir şekilde gelişmesi önünde önemli bir problemdir. Çalışmamızda ruhsal bozukluk tanısı olan çocuk ve ergenlerin akran zorbalığı ile ilişkisinin anlamlı düzeyde yüksek saptanmış olması bu konuda alınacak önlemler açısından önemli bir sonuçtur. Literatürdeki diğer araştırma sonuçlarıyla birlikte değerlendirildiğinde, akran zorbalığı ile psikiyatrik belirtiler arasında güçlü bir ilişkinin olduğunu söylemek mümkündür. Ruhsal bozuklukların ve diğer psikososyal değişkenlerin akran zorbalığını yordama güçlerine ilişkinolarak geniş örneklemli prospektif çalışmalarla daha sağlıklı sonuçlara ulaşılabilir. Zorbalığa neden olan durumlar anlaşıldığında, tanımlanan problem alanına ilişkin en uygun multidisipliner girişimler planlanarak uygulanırsa, öğrenciler yaşamları boyunca daha sağlıklı ilişkiler geliştirebileceklerdir.

Abstract:
Objective: Bullying is a problem which can effect all people in any evironment, one time or multiple times regardless of their age, sex, ethnic group, religious belief or socio-economical state and it is seen very commonly all around the world. Spreading of bullying in schools concerns all countries in the world and threatens the physical and mental health of children and adolescents. It is known that bullying is a serious traumatic experience for students, it's effects are not limited to school period and it has a negative impact on social health. In this study we aimed to evaluate peer bullying and it's contributions on children and adolescents with psychiatric symptoms; and to compare emotional and behavioral problems, between the bully or the victim of the bullying group and the non-bully or non-victim of bullying group. Method: Children and adolescents who were referred to Dokuz Eylül University Hospital Child and Adolescent Psychiatry Department out-patient unit between April 2014 and August 2014 and between ages of 9 and 16 were included in the study. For case group 58 children and adolescents, for control group 56 children and adolescents were included in the study. Families of the children and adolescents who participated in the study were given a sociodemographic data form which was created by clinicians. Children and adoelscents were given Revised Olweus Bully/Victim Questionnaire for students, Development and Well-being Assesment) - (DAWBA) which is a stuctured diagnostic tool applied on internet and Strength and Difficulties Questionnaire. 
Results: Rates of smoking, substance use and physical abuse at home was found higher in the bully sub-group. General success rate was found lower in victim and victim/bully sub-groups. Psychiatric disorder diagnose rate was found significantly higher in case group compared to control group (p=0,002). ADHD diagnose rate was significantly higher in victim/bully sub-group (p=0,001). It was seen that students in victim group were more depressed than students in control group but the diffence between victim and control group was not statistically significant. It was assessed that 54,6% of victim/bully group and 11,8% of control group didn't love their school (p=0,015). Number of close friends of the children and adolescents in control group was significantly higher compared to case group (p=0,023).   
Conclusion: Peer bullying and/or being exposed to it is a serious problem for the healthy development of child's educational, social and emotional compatibility. In our study; results indicating the higher rates of correlation between children and adolescents with psychiatric disorder diagnosis and peer bullying are important regarding the precautions to be taken in this aspect. When the results are evaluated in the light of other similar studies in the literature; it is possible to say that there is a strong correlation between psychiatric symptoms and peer bullying. Healthier results could be obtained by conducting prospective studies with larger samples regarding the predictive power of psychiatric disorders and other psychosocial variables for peer bullying. When the situations resulting in bullying were defined; students can develop healthier relationships during their lives if appropriate multi-disciplinary interventions regarding the defined problem area were applied.