Faaliyet Tabanlı Maliyetleme Yöntemine Göre; RobotYardımlı ve Laparoskopik Radikal ProstatektomiAmeliyatlarının Perioperatif Maliyetlerinin ve SağlıkSonuçlarının Karşılaştırılması: Bir ÜniversiteHastanesi Örneği
According to activity based costing method; comparison of perioperative costs and health outcomes of robot assisted and laparoscopic radical prostatectomy surgeries: A university hospital example
Yazar: SANİYE EZGİ GÖKDOĞAN
Danışman: PROF. DR. OĞUZ IŞIK
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı / Sağlık Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Sağlık Kurumları Yönetimi = Health Care Management

Özet:
Teknolojik gelişmelerle birlikte artan sağlık harcamaları ve sağlık hizmeti maliyetleri güncel tartışma konuları arasında yer almaktadır. Sağlık hizmetleri, teknolojik gelişmeleri yakından takip eden sektörlerden biridir ve artan yatırım maliyetleriyle dikkat çekmektedir. Araştırmanın temel amacı, radikal prostatektomi ameliyat (laparoskopik ve robotik) yöntemlerinin birim ve toplam maliyetlerinin, yaşam kalitelerinin ve sağlık sonuçlarının belirlenmesidir. Araştırma kapsamında, Ankara ilinde hizmet vermekte olan bir üniversite hastanesinde prostatektomi ameliyatı olan, 181 hastadan elde edilen veriler değerlendirilmiştir. Araştırmada ayrıca ameliyat türü seçimine etki eden faktörlerin tespit edilmesi hedeflenmiş ve bununla birlikte katılımcıların yaşam kalitesi (EORTC QLQ-30), semptom (IPSS) ve ağrı (VAS) durumunu belirlemeye yönelik veriler toplanmıştır. Araştırmada maliyet sonuçlarını tespit edebilmek için ise Faaliyet Tabanlı Maliyetleme yöntemi kullanılmıştır. Analizler sonucunda; laparoskopik ameliyatın birim cerrahi maliyeti ortalama 9.832,17 (±2.778,46) TL ve perioperatif maliyeti ortalama 22.722,85 (±8.717,23) TL olarak belirlenmiştir. Robotik ameliyatın birim cerrahi maliyeti ortalama 60.426,56 (±9.260,05) TL ve perioperatif maliyeti ortalama 72.081,06 (±10.838,46) TL olarak hesaplanmıştır. Ayrıca cerrahi maliyetler açısından robotik prosedürlerin daha maliyetli olduğu, ancak laparoskopik prosedürlerin de poliklinik, klinik ve ameliyat sonrası destek hizmetlere yönelik kaynakları daha fazla kullandığı belirlenmiştir. Hastaya ilişkin sosyo-demografik özelliklerin ve hastaların sağlık hizmeti kullanımı ile ilgili özelliklerin hastaların sağlıkla ilgili yaşam kalitelerine ve klinik sonuçlarına (yatış süresi, ameliyat süresi ve kateter kalış süresi) ve tedavi maliyetlerine (poliklinik, klinik, ameliyathane, klinik destek ve perioperatif) etkisi; hastalara ilişkin klinik sonuçların (kan transfüzyon ve yeniden başvuru durumu ile yatış, ameliyat ve kateter kalış süresi) maliyetlere (poliklinik, klinik, ameliyathane, klinik destek ve perioperatif) etkisi test edilmiştir. Bu sonuçlardan hareketle makro ve mikro düzey yöneticilerine hizmet maliyetleri ve hastane maliyet yapılanmasına ilişkin düzenlemeler önerilmiştir.

Abstract:
Increasing health expenditures and health care costs with technological developments are among the current debates. Health services is one of the sectors that closely follows technological developments and attracts attention with its increasing investment costs. The main purpose of the research is to determine the unit and total costs, quality of life and health outcomes of radical prostatectomy surgery (laparoscopic and robotic) methods. Within the scope of the research, data obtained from 181 patients who had prostatectomy surgery in a university hospital serving in Ankara were evaluated. The study also aimed to directly determine what affects the choice of surgery type, and also collected data on common quality of life (EORTC QLQ-30), symptoms (IPSS) and pain (VAS) symptoms. Activity Based Costing method was used to determine the cost amounts in the research. As a result of the analysis; The average unit surgical cost of laparoscopic surgery was determined as 9,832.17 (±2,778.46) TL and the average perioperative cost was determined as 22,722.85 (±8,717.23) TL. The average unit surgical cost of robotic surgery was calculated as 60,426.56 (±9,260.05) TL and the average perioperative cost was calculated as 72,081.06 (±10,838.46) TL. It was also determined that laparoscopic solutions were more available in the outpatient clinic and resources for clinical and postoperative support services were used more. The impact of patient-related socio-demographic characteristics and characteristics related to patients' use of healthcare services on patients' health-related quality of life and clinical outcomes (hospitalization time, surgery time and catheter stay time) and treatment costs (outpatient clinic, clinic, operating room, clinical support and perioperative); The effect of clinical outcomes for patients (blood transfusion and readmission status, hospitalization, surgery and catheter stay time) on costs (outpatient clinic, clinic, operating room, clinical support and perioperative) was tested. Based on these results, regulations regarding service costs and hospital cost structuring were suggested to macro and micro level managers.