Türkiye'de kamu personel rejiminde yardımcı hizmetler sınıfında alt işverenlik: Sağlık Bakanlığı üzerine bir araştırma
Subcontracting in the auxillary services corps in the public personnel regime of Turkey: a research on the Ministry of Health
Yazar: AHMET MİRAÇ SÖNMEZ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. İPEK ÖZKAL SAYAN
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Yönetimi ve Siyaset Bilimi Ana Bilim Dalı / Yönetim Bilimleri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration
Dizin: Alt işveren = Subcontractor ; Sağlık hizmetleri = Health services

Özet:
Sermaye birikimi rejiminin 1970'lerden bu yana devamlı suretle deneyimlediği kriz dönemlerinde bulduğu çıkış yollarından birisi, büyük ve orta ölçekli firmaların mal ve hizmet üretimlerini daha küçük ölçekli firmalara yaptırmaları olmuştur. Bu eğilimin bir başka çeşidi kendisini, 1980 ve sonrasında ortaya çıkan yoğun ve yaygın metalaşma ile mekândan bağımsız sermayenin mekâna bağımlı devlet yapısını dönüştürmesinde hissettirmiştir. Post-fordizmin ortaya koyduğu yeni siyasi, ekonomik ve sosyal yaklaşımların Türkiye'de hem özel sektörde hem de kamu sektöründe yansımaları olmuştur.Bu yansımalardan biri olarak alt işverenlik kamu personel istihdamının kısıtlanmasından ortaya çıkan bir mekanizmadır. Ancak öyle bir mekanizmadır ki, başta işçinin kendisi olmak üzere topluma yönelik olumsuz etkileri olmaktadır. İşyerindeki çalışma barışına etkileri nedeniyle işyerinde sıkıntılara neden olması veya alt işveren firma işçisinin sağlığına ve güvenliğine etkileri bu olumsuzluklar arasında sayılabilir.Tezde de bu mekanizmanın tarihçesinden yola çıkarak dünyadaki uygulamalarına ve ülkemizdeki yansımalarına bakılacaktır. Ancak bu bakışın nihai olarak yöneleceği yer, Türkiye'de sağlık alanında yardımcı hizmetler sınıfı bazında yaşanan değişimin geldiğini noktanın fotoğrafının çekilmesi hususudur.Hizmeti alan ile sunan gruplar arasındaki bilgi ve algı asimetrisinin en fazla olduğu ertelenemez, vazgeçilemez ve ikame edilemez nitelikte olan sağlık hizmetlerini gören kamu personelinin tabi olduğu rejimin önemli bir takım değişikliklere uğratılması, alt işveren uygulamaları tartışmalarının ön plana çıkmasına neden olmuştur.Tezde alanyazın incelemesinin yanı sıra, alt işveren firma işçileri açısından da durumun kendi ağızlarından öğrenilmesi yoluna gidilmiş ve bir alan araştırması yapılmıştır. Çıkan sonuçlar neticesinde, bir takım önlemlerin alınmasını gerektirecek denli önemli dönüşümlerin sağlık alanında yaşandığı anlaşılmıştır.

Abstract:
One of the solutions found by the capital accumulation regime which has been experiencing continuous crisis since 1970s was the subcontracting of the production of products and services from big and middle-sized firms to smaller firms. Another type of this trend was felt in the transformation of location-dependent state structure by location-independent capital along with intense and widespread commoditization. New political, economic and social approaches put forward by post-fordism have reflections not only in private sector but also public sector of Turkey.Being one of these reflections, sub-contracting is a mechanism which has emerged from the restriction on the public employment. This is a mechanism that has negative impacts on the society notably for the labourers themselves. Negative effects to peace in the workplace or the negative effects to the health status and work-safety could be mentioned as problems arising from sub-contracting.In this thesis, based on the brief history, sub-contracting practices in the world and their reflections in Turkey were studied. But the final regard is upon taking a photograph of the stage of transformation which has taken place in the auxiliary services corps in the public administration in Turkey.Profound changes in the regime of public servants belonging to health services which are undeferable, inalienable and unsubstitutable and also have the deepest asymmetry between the levels of information and perception between service-takers and service-providers, made the discussions on subcontracting practices featuring in the public opinion.In the thesis, apart from the scrutinizing of the related literature, the first-hand accounts was tried to be obtained through interviews with the workers of the sub-contractor firms and a field study was carried out. In consequence of these studies it was detected that, some sort of deep transition is taking place in the field of health which even requires some kind of measures to take.