Üniversiteden iş yaşamına geçişte kariyere ilişkin kararsızlık ile başa çıkma stratejileri, karar verme güçlükleri ve öznel iyi-oluş arasındaki ilişkilerin incelenmesi
Examining the relationships between strategies for coping with career indecision, career decision-making difficulties, and subjective well-being during transition from college to work
Yazar: ÖZGE AKKOÇ
Danışman: PROF. DR. ASLI UZ BAŞ
Dokuz Eylül Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Baş etme stratejileri = Coping strategies ; Kariyer = Career ; Kariyer karar verme güçlükleri = Career decision making difficulties ; Kariyer kararsızlığı = Career indecision ; Ölçekler = Scales ; Öznel iyi oluş = Subjective well-being ; Üniversite öğrencileri = University students

Özet:
Üniversite son sınıf, kariyer ile ilgili bir karar vermenin gündemde olduğu ve pek çok öğrencinin böylesi önemli bir kararı alırken güçlük deneyimlediği kritik bir dönemdir.  Karar verme sürecinde yaşanan güçlükler ve bu güçlükler ile nasıl başa çıkıldığı öğrencilerin öznel iyi-oluşlarını etkileyebilecek önemli faktörlerdir. Bu doğrultuda, mevcut çalışmada üniversite son sınıf öğrencilerinin kariyer kararı verme güçlükleri ve öznel iyi-oluş düzeyleri arasında kariyer kararsızlığı ile baş etme stratejilerinin aracı değişken olduğu yapısal modelin test edilmesi amaçlanmıştır. Araştırmaya Dokuz Eylül Üniversitesi ve Yaşar Üniversitesi'nin çeşitli fakülte ve bölümlerinde eğitimine devam etmekte olan 745 üniversite son sınıf öğrencisi katılmıştır. Veri toplamak üzere, "Kişisel Bilgi Formu", "Kariyer Kararı Verme Güçlükleri Ölçeği", "Kariyer Kararsızlığı ile Baş Etme Stratejileri Ölçeği", "Yaşam Doyumu Ölçeği" ve "Pozitif-Negatif Duygu Ölçeği" kullanılmıştır. Etkili, destek arama ve etkisiz baş etme stratejilerinin aracı değişken olduğu üç farklı yapısal eşitlik modeli test edilmiştir. Analiz sonrasında, kariyer kararı verme güçlükleri ile öznel iyi-oluş arasındaki ilişkide etkili baş etme stratejilerinin kısmi, etkisiz baş etme stratejilerinin ise tam aracı rolünde olduğu anlaşılmıştır. Bunun yanında, destek arama stratejilerinin aracı değişken olduğu modelin ise doğrulanmadığı görülmüştür. Elde edilen bu bulgular, alanyazın çerçevesinde ve kuramsal bağlamda değerlendirilmiş, araştırmacılar ve uygulayıcılar için birtakım öneriler sunulmuştur.

Abstract:
Final year of the university is a critical period in which making career-related decisions are on the agenda and most of the students experience difficulties in making such an important decision. Difficulties that are experienced in career decision-making process and how to cope with these difficulties are factors that may influence students' subjective well-being. Accordingly, in this research it is aimed to test a structural equation model in which strategies for coping with career indecision is a mediator variable in the relationship between career decision-making difficulties and subjective well-being. 745 senior students who were continuing their education in various faculties and departments of Dokuz Eylül University and Yaşar University participated to the study. In order to collect data, "Personal Information Form", "Career Decision-Making Difficulties Scale", "Strategies for Coping with Career Indecision Scale", "Life Satisfaction Scale" and "Positive and Negative Affect Schedule" were used. Three different structural equation model, in which productive, support-seeking, and nonproductive coping strategies were mediator variables, were tested. After analysis, it was understood that while productive coping strategies were partial, nonproductive coping strategies were full mediators in the relationship between career decision-making difficulties and subjective well-being. Besides that, it was seen that the model in which support-seeking coping strategies were the mediator variable was not verified. These findings were evaluated in the frame of literature and in the theoretical context, and a number of suggestions were given for researchers and practitioners.