Uluslararası sermaye hareketlerinin finansal gelişme sürecine katkısı ve ülke borsaları üzerindeki etkisi: Gelişmekte olan ülkeler örneği
The effect of international capital flows on financial development: Example of developing countries
Yazar: HAKAN TATAR
Danışman: DOÇ. DR. ERKAN ALSU ; ÖĞR. GÖR. CENGİZHAN KARACA
Gaziantep Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Borsa = Stock exchange ; Finansal gelişme = Financial development ; Gelişmekte olan ülkeler = Developing countries ; MSCI = MSCI ; Sermaye hareketleri = Capital movements ; Sermaye piyasası = Capital market ; Sermaye piyasası araçları = Capital markets instruments ; Uluslararası sermaye hareketleri = International capital movements

Özet:
Bu çalışmanın amacı, gelişmekte olan ülkelerde uluslararası sermaye hareketlerinin finansal gelişme üzerindeki etkisini ortaya çıkarmaktır. Gelişmekte olan ülkeler, MSCI(Morgan Stanley Capital İnternational) endeksi tarafından belirlenen 21 ülkeden oluşmaktadır. Bu amaç için 1995-2018 yıllık veri ile model-1; 1996-2017 yıllık verileri ile model-2 oluşturulmuştur. Çalışmanın analiz sürecinde ilk olarak ülkelerin finansal verilerine ait tanımlayıcı istatistikler sunulmuş ve yorumlanmıştır. İkinci aşamada, LLC, IPS, CIPS panel birim kök testleri kullanılmıştır. Çalışmanın üçüncü aşamasında model-1 ve model-2 için katsayı tahmini yatay kesit bağımlılığını dikkate alan Panel AMG(Augmented Mean Group) katsayı tahmincisi tercih edilmiştir. Çalışmanın son aşamasında heterojen paneller için geliştirilmiş olan Dumitrescu-Hurlin (2012) nedensellik testleri ile değişkenler arasında nedensellik ilişkileri irdelenmiştir. Elde edilen bulgular neticesinde doğrudan yabancı yatırımlar ve GSHM, finansal gelişim endeksi üzerinde istatistiksel olarak anlamlı pozitif bir ilişkiye sahiptir ve aradaki ilişkide çift yönlü nedensellik bulunmaktadır. Portföy yatırımları ve ticari açıklık değişkenleri ile finansal gelişim endeksi üzerinde istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki tespit edilememiştir. İlave olarak, doğrudan yabancı yatırımlar ile piyasa kapitalizasyonu arasında istatistiksel olarak anlamlı pozitif bir ilişki olmakla birlikte değişkenler arasında çift yönlü nedensellik ilişki tespit edilmiştir. Diğer taraftan, Portföy yatırımları ile piyasa kapitalizasyonu arasında istatistiksel olarak anlamlı negatif bir ilişki tespit edilmiş ancak nedensellik bulunamamıştır. Ticari açıklık ve GSMH ile kurulan modellerde piyasa kapitalizasyonu üzerinde anlamlı bir ilişki tespit edilememiştir.

Abstract:
The aim of this study is to reveal the effect of international capital flows on financial development in developing countries which consist of 21 countries determined by the MSCI (Morgan Stanley Capital International) index. For this purpose, model-1 with annual data from 1995 to 2018; Model-2 with the annual data of 1996-2017 are created. In the analysis progress of the study, first, descriptive statistics of the financial data of the countries are presented and interpreted. In the second stage, LLC, IPS, CIPS panel unit root tests are used. In the third stage of the study, the Panel AMG (Augmented Mean Group) coefficient estimator, which takes into account the cross-sectional dependence of the coefficient estimate for model-1 and model-2, is preferred. At the last stage of the study, the causality relationships between the variables are examined with the Dumitrescu-Hurlin (2012) causality tests developed for heterogeneous panels. As a result of the findings, foreign direct investments and GDP have a statistically significant positive relationship on the financial development index and there is biliteral causality in this association. No statistically significant relationship is found on portfolio investments and trade openness and financial development index. In addition, although there is a statistically significant positive relationship between foreign direct investments and market capitalization, a biliteral causality relationship is found between the variables. On the other hand, a statistically significant negative relationship is found between portfolio investments and market capitalization, but no causality is found. In the models established with trade openness and GDP, no significant relationship is found on market capitalization.