Beden eğitimi dersinde bireysel ve sosyal sorumluluk modeli uygulaması: Bir eylem araştırması
The implementation of personal and social responsibility model in physical education class: An action research
Yazar: GÜLAY KESKE AKSOY
Danışman: DOÇ. DR. FERDA GÜRSEL
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Spor Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2015
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Beden eğitimi = Physical education and training ; Değerler = Values ; Sorumluluk = Responsibility ; Sosyal sorumluluk = Social responsibility ; Spor = Sports

Özet:
Bu araştırmanın amacı, beden eğitimi dersinde 9. Sınıf düzeyinde seçili duyuşsal özelliklerin kazandırılmasında Bireysel ve Sosyal Sorumluluk modeli (BSSM) kullanıldığında sürecin nasıl işlediğini ve öğrencilerin seçili fair play'e yönelik davranışlarındaki değişimi araştırmaktır.
Araştırmanın uygulaması 2013-2014 öğretim yılı bahar döneminde 8 hafta süresince Sağlık Meslek Lisesi 9. sınıfından 30 öğrenci ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmada odak katılımcıların belirlenmesinde, amaçlı örnekleme yöntemlerinden ölçüt örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Buna göre 6 öğrenci odak olarak belirlenmiştir. Seçilen bu sınıfta bireysel ve sosyal sorumluluk modeli ile ilgili uygulamalar tüm sınıfla gerçekleştirilmiş ancak veriler 6 odak öğrenciden toplanmıştır. Nitel araştırma desenlerinden eylem araştırması ile modellenen çalışmada, hem nicel hem de nitel veri toplama araçları kullanılmıştır. Araştırmanın belirlenen amacına ulaşması için gerekli olan veriler, araştırmacı ve öğrenci günlükleri, video kayıtları, bireysel görüşmeler ve her ders sonunda öğrencilerin etkinlik yansımalarından elde edilmiştir. Araştırmada elde edilen nitel verilerin analizinde içerik analizi gerçekleştirilmiştir. 
Araştırmaya katılan odak öğrencilerin görüşme, etkinlik yansıması, günlükleri ile öğretmen günlüğü üzerine yapılan içerik analizi sonucunda, öğrencilerin BSSM' nin tüm seviyelerinde olumlu davranış değişiklikleri ortaya çıkmıştır. Öğrencilerin model uygulaması sonunda öğrendiklerini ders dışına ve ya okul dışına transfer ettikleri belirlenmiştir. Uygulama sonunda BSSM'nin Hümanistik prensiplerinin tümü gerçekleştirilmiştir. Öğrencilerin seçili fair play davranışlarında ise model uygulama süreci sonunda olumlu gelişmeler sağlanmıştır.
Sonuç olarak, BSSM ile işlenen dersler ile öğrenciler kişisel ve sosyal sorumluluklarını öğrenirken bir taraftan da bunu maç ortamlarında fair play davranışları olarak sergilemişlerdir. 

Anahtar Kelimeler: beden eğitimi, bireysel ve sosyal sorumluluk modeli, değer, fair play

Abstract:
The aim of this study is to examine how Personal and Social Responsibility Models work to teach specified affective characteristics to the 9th grade students and the attitudes of the students against chosen fair play. 
The study is applied on 30 students of the 9th grade from Medical Vocational High School for 8 weeks during the spring period of 2013-2014 education term. Criterion sampling method, one of the purposeful sampling methods, is used to determine the focus participants in the research. Accordingly, 6 students are determined as a focus. In this class, all applications related to the personal and responsibility model are performed within the whole class; however the date is collected from 6 students. Both qualitative and quantitative data devices are used in the study which is modelled with the action research from qualitative research designs. The data required for achieving the aim of the study are obtained from examiner and students' diaries, video records, individual interviews and activity reflections of the students received at the end of each class. Content analysis is carried out in the analysis of the qualitative data obtained from the research. 
As a result of the content analysis based on the interviews of the focus students participating in the research, activity reflection, diaries along with the teacher diary, positive changes of the attitudes are found out at all levels of personal and social responsibility model. It is determined that students transfer what they learn from model application to the outside of the class and school. All humanistic principles of personal and responsibility model are carried out at the end of the application. Positive changes are acquired in the specified fair play attitudes of the students as a result of modelling application process. 
In conclusion, students are not only able to learn personal and social responsibilities through classes of personal and responsibility model but also perform these as fair play attitudes during the games. 

Key words: fair play, personal and social responsibility model, physical education, value.