Ailedeki yeme ve aktivite alışkanlıkları ölçeğinin Türkçe geçerlik ve güvenirlik çalışması
Turkish validity and reliability of family eating and activity habits questionnaire
Yazar: GİZEM ASLAN
Danışman: DOÇ. DR. HATİCE KURDAK
Çukurova Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2019
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Aile = Family ; Beslenme = Nutrition ; Beslenme alışkanlıkları = Nutritional habits ; Fiziksel aktivite = Physical activity ; Güvenilirlik ve geçerlilik = Reproducibility of results ; Obezite = Obesity ; Türkçe uyarlama = Turkish adaptation ; Çocuklar = Children ; Ölçekler = Scales

Özet:
Amaç: Çocukluk çağında fazla kiloluluk ve obezite, artarak devam eden ciddi bir sağlık sorunudur. Başta kardiyovasküler hastalıklar, tip 2 diyabet olmak üzere çok sayıda sağlık problemine yol açmaktadır. Ailedeki yeme davranışları, alışkanlıklar, evdeki beslenme ve fiziksel aktivite ortamı çocukların davranışlarını şekillendirip kilo durumunu belirlemede önemli rol oynar. Bu faktörlerin belirlenmesi, çocuklarda kilo probleminin tedavisi ve önlenmesinde etkili olacaktır. Literatür taramasında bu etkenleri ölçebilen Türkçe bir ölçeğe ulaşılamamıştır. Bu çalışmanın amacı Family Eating and Activity Habits Questionnaire-Revised'ın Türkçe geçerlik ve güvenirliğini incelemektir.
Gereç ve Yöntem: Ölçek metni, grup çevirisi ve geri çeviri yöntemi kullanılarak Türkçeye çevrildi. Öncelikle pilot çalışma grubu olarak Adana'da ilkokul ve ortaokul düzeyindeki farklı okullardan öğrencilerin velilerine üç hafta ara ile ön test ve tekrar testi uygulandı. Ardından; ana çalışma grubunda okullarda ve polikliniğe getirilen çocukların velilerine ölçek uygulandı.
Bulgular: Pilot çalışmada iç tutarlılığı gösteren Cronbach alfa değeri 0,787; ön test-tekrar testi arası uyumu gösteren Pearson korelasyon analizi sonucu r değeri 0,761 (p<0,001) olarak hesaplandı. Ana çalışmada ise Cronbach alfa değeri 0,780 olarak elde edildi. Fazla kilolu/obez çocukların toplam skorları, normal kilolu çocukların toplam skorundan anlamlı olarak daha yüksekti. Ölçek toplam skoru, çocuğun kilo durumunu % 71 başarı ile belirleyebiliyordu.
Sonuç: Elde ettiğimiz geçerlik ve güvenirlik değerleri, Ailedeki Yeme ve Aktivite Alışkanlıkları Ölçeği'nin benzer bir Türkiye örnekleminde kullanılabileceğini düşündürmektedir.

Anahtar sözcükler: ailedeki yeme ve aktivite alışkanlıkları ölçeği, çocukluk çağı obezitesi, FEAHQ-R

Abstract:
Aim: Overweight and obesity in childhood is an serious health problem. It causes many health problems; especially cardiovascular diseases and type 2 diabetes. Family eating behaviors, habits, home eating and physical activity environment play an important role in shaping children's behaviors and determining their weight status. Identification of these factors may be effective in the treatment and prevention of weight problems in children. In the literature review, a Turkish scale which could measure these factors could not be reached. The aim of this study was to evaluate the validity and reliability of the Turkish version of Family Eating and Activity Habits Questionnaire-Revised.
Materials and Method: The text of scale was translated into Turkish using goup translation and back translation method. Firstly, as a pilot study group, pre-test and retests were applied to the parents of students from different schools in Adana with a three-week interval. Then; in the main study group, the scale was applied to the parents in schools and parents of children in outpatient clinics. 
Findings: In the pilot study; Cronbach's alpha value was 0,787 showing internal consistency, and the r value was calculated as 0,761 (p<0,001) according to the Pearson correlation analysis showing the correlation between the pretest and retest. In the main study, Cronbach's alpha value was 0,780. The total scores of overweight/obese children were significantly higher than the total scores of normal-weight children. The total score of the scale was able to determine the weight status of the child with 71 % success. 
Conclusion: According to these validity and reliability values; it can be suggested that Turkish version of Family Eating and Activity Habits Questionnaire-Revised can be used in a similar Turkey population. 

Key words: family eating and activity habits questionnaire, childhood obesity, FEAHQ-R