Şanlıurfa ili Akçakale ilçesi 1 nolu aile hekimliğine kayıtlı 19 yaş ve üzeri kişilerde obezite sıklığı ve risk faktörler
Obesity prevalance and risk factors over 19 years of age enrolled family health center in Akçakale, Şanliurfa
Yazar: HEKİM BALGASUN
Danışman: PROF. DR. GÜNAY SAKA
Dicle Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics ; Halk Sağlığı = Public Health
Dizin: Aile hekimliği = Family practice ; Beslenme = Nutrition ; Obezite = Obesity ; Risk faktörleri = Risk factors ; Yetişkinler = Adults ; Şanlıurfa = Şanlıurfa ; Şanlıurfa-Akçakale = Şanlıurfa-Akçakale

Özet:
Amaç: Obezite önemli psikososyal boyutlara sahip, her yaşta ve her cinste ki
bireylerde görülebilen, tüm ülke vatandaşlarını etkileyen multifaktöriyel bir halk
sağlığı problemidir. Şanlıurfa/ Akçakale bölgesinde obezite sıklığının ve risk
faktörlerinin belirlenmesidir.
Gereç ve Yöntem: Kesitsel tipte planlanan çalışma Şanlıurfa/Akçakale ilçesi 1 Nolu
Aile Hekimliğine kayıtlı 19 yaş ve üzeri bireylerde uygulanmıştır. 1796 bireyin
bulunduğu evrende örneklem % 95 güven aralığı ile 209 olarak bulunmuştur. Bireyler
sistematik örnekleme yöntemiyle belirlenmiştir. Veriler araştırmacı tarafından anket
eşliğinde yüz yüze görüşülerek toplanmıştır. Boy ve vücut ağırlığı ölçümleri yapıldı.
Veriler spss programıyla değerlendirilmiştir. Sayı, ortalama Varyans Analizi, t testi
ve Korelasyon Analizi kullanılmıştır. p<0,05 anlamlı kabul edilmiştir.
Bulgular: Katılımcıllarda erkek oranı % 57,6 kadın oranı % 42,4 idi. Araştırmaya
dahil edilen bireylerin aritmetik yaş ortalaması 36,7 ± 13,5 olarak hesaplanmıştır.
Çalışmaya katılan bireylerin %17'si zayıf, %34'ü normal, %38'i fazla kilolu
%20'si obezi %6,3'nün morbid obez olduğu tespit edilmiştir. Erkeklerin %21,3'ü
obez, %42,8'i ise fazla kilolu kadınların ise %33,1'i obez, %31,5'i fazla kiloludur.
19-29 yaş arası bireylerde obezite oranı %18,7, fazla kiloluluk oranı ise %23,5 idi. 60
ve üzeri bireylerde obezite oranı %46,2, fazla kiloluluk oranı ise %38,4 idi.
Araştırmada obezite görülme oranıyla; cinsiyet, yaş, öğrenim durumu, ekonomik
durum, birinci derece akrabalarda obezite varlığıyla istatiksel olarak önemli bir ilişki bulunmuştur.
Sonuç: Akçakale'de obezitenin halk sağlığı sorunu olduğu açığa çıkmıştır.
Bireylerde obeziteye neden olabilecek değiştirilebilir risk faktörleri (fiziksel aktivite
durumu, yemeklerde kullanılan yağ türü, tv izleme sıklığı, sağlıksız beslenme vb.)
saptanmıştır.
Toplum için yeterli fiziksel aktivite alanları oluşturulmalı ve bireyler bu alanlara
yönlendirilmeli. Toplumda obezite, fiziksel aktivite ve sağlıklı beslenme farkındalık
eğitimleri uygulamalı şekilde verilmeli farkındalık arttırılmalıdır. Kadınlara yönelik
obezite ile mücadele programları geliştirilmeli ve pozitif ayrımcılık uygulanmalı.
Bireyler doğru bilgi kaynaklarına (diyetisyen, hekim vb.) yönlendirilmeli. Beslenme
alanında uzman sağlık çalışanlarına (diyetisyen vb.) daha aktif çalışma imkanları
sağlanmalı.
.
Anahtar sözcükler: Obezite, Prevalans, Yetişkinler, Risk Faktörleri, Beslenme

Abstract:
Aım: Obesity; is a multiactorial pulic health problem afecting all citizens of the
country, which can be seen in individuals of all ages and in all sexes important
psychosocial dimensions. The aim of this study was to determine the obesity
prevalence and risk factors in Akcakale.
Materials and Methods: The cross-sectional study was carried out in the individuals
aged 19 years and older who were registered to the Family Medicine Department o
Şanlıurfa / Akçakale. In the universe where 1796 individuals were found, the sample
was found to be 209 with 95% confidence. İnterval individauls included in the study
were determined by systematic sampling method. The data were collected by
reserchaer by face to face interview method. Height and body weight measurements
were made. The data were evaluated by SPSS program. Number, mean Variance
Analysis, t test and Correlation Analysis were used. p<0,05 was considered
significant.
Results: İn collaborative, 57,6% were male and 42,4% were female. The mean age
of the subjects included in the study was calculated as 36,7± 13,5.
17% of of the participants were weak, 34% were normal, 38% were overweight and
20% were obese and 6,3% were morbidly obese. 21,3% of men are obese, 42,8% are
overweight women, 33,1% are obese, 31,5% are overweight. Obesity rate was 18,7%
and overweight was 23,5% in individuals aged 19-29 years. Obesity rate was 46,2%
and overweight was 38,4% in 60 and over individuals. In the study, there was a
statistically significant relationship between obesity incidence and gender, age,
education level, economic status, first degree obesity in the relatives and the fat type
used in the meals consumed. CONCLUSION: Obesity is a public health problem in Akçakale. In the individuals,
changeable risk factors (physical activity status, type of fat used in meals, frequency
of watching TV, unhealthy nutrition etc.) were determined.
Adequate physical activity areas for the society should be established and
individuals should be directed to these areas. Obesity, physical activity and healthy
nutrition awareness trainings should be given in a practical way and awareness
should ve increased. Development o anti-obesity program for women and positive
discrimination should be implemented. İndividuals should be directed to the right
sources of information ( dietitian, physician, etc.). More active working opportunities
should be provided to healthcare proessionals who are experts in nutrition.

Key words: Obesity, Prevalence, Adults, Risk Factors, Nutrition