Y ve Z kuşağının geleneksel aile değelerine yaklaşımlarının karşılaştırılması: Bartın örneği
A comparison of approaches of the generation Y and generation Z to traditional family values: Bartın sample
Yazar: ERKAN AYDEMİR
Danışman: DOÇ. DR. SEFER YETKİN IŞIK
Bartın Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Sosyoloji = Sociology
Dizin: Aile = Family ; Aile bağları = Family ties ; Aile yapısı = Family structure ; Bartın = Bartın ; Değerler = Values ; Kuşak farklılıkları = Generational diversity ; Kuşak çatışması = Generation clash ; Kuşaklar teorisi = Generation theory ; Sosyal düzen = Social system ; Z kuşağı = Generation Z

Özet:
Bu tez çalışmasında Y ve Z kuşaklarından bireylerin aile değerlerine yaklaşımlar arasında farklılık olup olmadığı sorusuna Bartın İl merkezinde yapılan alan araştırmasıyla elde edilen verilere dayanarak cevap aranmıştır. Araştırma konusu olan aile değerlerinin kapsamları ise; geleneksel aile yapısı ve değerleri, geleneksel ailede erkek ve kadın değerleri, geleneksel ailelerde evlilik değerleri biçiminde sıralanabilir. Araştırma karma yöntem kullanılarak iki farklı boyutta gerçekleştirilmiştir. İlk boyut beşli Likert tipi ölçek kullanılan görüşme formu ile gerçekleştirilen nicel boyut, diğeri ise her iki kuşaktan on altışar katılımcının yer aldığı yarı yapılandırılmış görüşmeleri kapsayan nitel boyuttur. Araştırmanın nicel boyutu Bartın kent merkezinde dört yüz on dört katılımcı ile gerçekleştirilmiş olup, nitel boyutu ise otuz iki görüşmecisi ile yüz yüze olarak gerçekleştirilmiştir. 

Nitel ve nicel verilerden hareketle her iki kuşaktan kişilerin aile değerlerine yaklaşımları arasında küçük de olsa bir farklılığın olduğu söylenebilir. Bu farklılığın her iki kuşaktan görüşülenlerin dile getirdikleri görüşlerinin içeriklerinden çok bunları ifade ediş tarzlarında ortaya çıkığı görülmektedir. Y kuşağı aile değerleri ile ilgili görüşlerini ifade ederken daha esnek, genel veya ılımlı ifadeler tercih etmiştir. Z kuşağı ise ister olumlu ister olumsuz olsun, görüşlerini belirgin bir biçimde belirten açık ve net ifadeler kullanmışlardır. Aynı zamanda yarı yapılandırılmış görüşme verilerinin analizinde kullanılan tema ve kodlar her iki kuşak katılımcıları arasında farklılık göstermektedir. Genel anlamda Z kuşağı katılımcıları geleneksel aile değerlerine daha az bağlılık sergilemektedir. 

Tamamı geleneksel değerleri yansıttığı varsayılan aile değerlerine bağlılık ölçeğiyle elde edilen nicel verilerde ise Y ve Z kuşağının cevapları arasında anlamlı farklılık bulunmuştur. Ölçekte yer alan geleneksel aile yapısı ve değerleri, geleneksel ailede erkek değerleri ve geleneksel ailede kadın değerleri alt boyutlarında Z kuşağı lehine istatistiksel olarak farklılık bulunmuştur. Bu durum ilgili alt boyutlarda Z kuşağının geleneksel değerlere daha az yoğunlukta bağlılık gösterdiği anlamına gelmektedir. Geleneksel ailede kadın değerleri alt boyutunda ise iki kuşak arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık bulunamamıştır. Bu demek oluyor ki örneklemde yer alan katılımcılar bu boyutta benzer ifadeleri kullanmıştır. Çalışma sonuçlarından hareketle toplum üzerine yapılacak araştırmalarda kuşakların toplumsal değerlere farklı bağlılık düzeyine sahip olma durumunun göz ardı edilmemesi önerilmektedir.

Abstract:
In this thesis, an answer was sought to the question of whether there is a difference between the approaches to family values of individuals from Y and Z generations, based on the data obtained from the field research carried out in the city center of Bartın. The scope of family values, which are the subject of the research, are; traditional family structure and values, male and female values in traditional families, and marriage values in traditional families. The research was carried out in two different dimensions using mixed method. The first dimension is the quantitative dimension conducted with the interview form by using a five-point Likert-type scale, and the other is the qualitative dimension that includes semi-structured interviews with sixteen participants from both generations. The quantitative dimension of the research was carried out with four hundred and fourteen participants in the city center of Bartın, and the qualitative dimension was carried out face-to-face with thirty-two interviewers.

Based on qualitative and quantitative data, it can be said that there is a slight difference between the approaches of people from both generations to family values. It is seen that this difference emerges in the ways of expressing the opinions expressed by the interviewees from both generations rather than their content. Generation Y preferred more flexible, general or moderate expressions while expressing their views on family values. Generation Z, on the other hand, used clear and concise expressions that clearly stated their views, whether positive or negative. At the same time, the themes and codes used in the analysis of semi-structured interview data differ between the participants of both generations. In general, generation Z participants show less commitment to traditional family values.

In the quantitative data obtained with the scale of commitment to family values, all of which are assumed to reflect traditional values, a significant difference was found between the answers of the Y and Z generation. A statistical difference was found in favor of the Z generation in the sub-dimensions of traditional family structure and values, male values in the traditional family and female values in the traditional family in the scale. This means that the Z generation in the relevant sub-dimensions shows less intense commitment to traditional values. There was no statistically significant difference between the two generations in the sub-dimension of women's values in the traditional family. This means that the participants in the sample used similar expressions in this dimension. Based on the results of the study, it is recommended that the status of generations having different levels of commitment to social values should not be ignored in the studies to be conducted on society.