Kültürel kimlik bağlamında İsveç'te yaşanan ulusötesi Alevilik: Stockholm Alevi Kültür Merkezi örneği
Transnational Alevism in Sweden within the context of cultural identity: The case of Stockholm Alevi Cultural Center
Yazar: OSMAN ŞAHİN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ALİ ÖZDEK
Erciyes Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Müzik Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Müzik = Music

Özet:
Bu çalışmada, kültürel kimlik bağlamında İsveç'te nasıl bir Aleviliğin şekillendiği Stockholm Alevi Kültür Merkezi özelinde ortaya konulmaya ve ulusötesi/diasporik göçmen bir inançsal topluluk olarak İsveç Alevilerinin geleneksel kültürel kodlarını nasıl aktardıkları, köken ülkeleriyle sürdürülen ilişkilerde inanç pratiklerinin önemi, cem ve semah ritüellerinin bu süreçteki rolü, Alevi kadınların ve genç kuşakların inanca yönelik algıları vb. bazı başlıklar, Stockholm Alevi göçmenlerinin perspektifinden aktarılmaya çalışılmıştır. Bu anlamda, çalışmanın temel amacı İsveç'te nasıl bir kültürel aktarım süreci yaşandığını, nasıl bir ulusötesi Alevi kültürel kimliğinin şekillendiğini ve İsveç Alevi göçmenlerinin inanç kültürü temelindeki müzik ve dans pratiklerinin hangi özellikleri gösterdiğini ortaya koyabilmektir. 
Çalışma netnografik ortamda yaklaşık olarak 3 yıl sürmüş ve kültür analizi deseni ile yürütülmüştür. Çalışmanın veri analizi sürecinde daha çok anlatı analizinden yararlanılmıştır. Çalışmanın ortaya koyduğu önemli sonuçlardan birisi, İsveç'te Alevi kültürel kimliğinin aktarımında kadınların gösterdiği olağanüstü çabaya karşılık İsveç'te doğup büyüyen genç kuşakların inanç pratiklerine olan ciddi mesafesidir. Ayrıca, Aleviliğin kendine özgü bir inanç olduğu düşüncesinden hareketle cem, semah ve diğer ritüellerdeki retorik ve deyişlerde ana akım inancın bütün etkilerinin tamamen silinmeye çalışılması ve aynı durumun Hakk'a yürüme erkânında da gerçekleştirilmesi gene çalışmanın ortaya koyduğu önemli, çarpıcı sonuçlardandır. Aynı biçimde, Alevi uyanışı sürecinin İsveç Alevilerine yansıması ve diasporada işlevini yitiren ocak sistemi ve düşkünlük, musahiplik gibi bazı kurumlarla birlikte, İsveç Alevi toplumunun ulusötesilik kuramı çerçevesindeki göçmen algılarında yaşanan büyük değişim de alan çalışmasının ortaya koyduğu dikkat çekici sonuçlardandır. 
Çalışmanın sonuç bölümünde alt problemlere yönelik tüm bulgular satır aralarında tekrar ortaya konulmaya çalışılmış, alandan edinilen izlenimler ve talepler çerçevesinde  bazı öneriler getirilmiştir. Sonuç olarak, İsveç diasporasında Alevilikte kültürel kodlara dönüş hareketi olarak nitelendirilen ve Aleviliğin kendine özgü bir inançsal yapı olduğu ekseninde şekillendirilen güçlü bir kültürel aktarım sürecinin nasıl yürütüldüğü ve nasıl bir yöne doğru evrildiği çalışmada ortaya konulmaya çalışılmıştır.
Anahtar Kelimeler: Stockholm Alevi Kültür Merkezi, Ulusötesilik, Diaspora, Alevilik, İsveç Alevileri, Ritüel, Cem, Semah

Abstract:
The aim of the study is to reveal subjects from the perspective of Alevi immigrants in Stockholm, such as how Alevism is shaped in Sweden in the context of cultural identity for the case of Stockholm Alevi Cultural Center, how Swedish Alevis -as a transnational/diasporic immigrant religious community- transfer their traditional cultural codes, the role of cem and semah rituals in this transfer process, the perception of Alevi women and young generations towards faith, the importance of belief practices for Alevis in relation with their countries of origin, etc. In this sense, the main purpose of the study is to unveil what type of a cultural transfer process is experienced in Sweden, how the transnational Alevi cultural identity is being shaped, and what features do the Swedish Alevi immigrants music and dance practices appear on the basis of their belief culture. 
The study lasted approximately 3 years in a netnographic environment and was carried out with a culture analysis design. In the data analysis of the field study, mostly narrative analysis is utilized. One of the important results of the field research is the serious distance between belief practices and younger generations born and raised in Sweden, despite the extraordinary efforts made by women in conveying the Alevi cultural identity in Sweden. In addition, based on the idea that Alevism is a unique belief, the efforts of Alevis to completely eliminate all the effects of the mainstream belief from the rhetoric and sayings of cem, semah, and other rituals, and the observation of the same situation in "Hakk'a yürüme erkânı", are the important and striking results of the study. Likewise, the reflection of the Alevi awakening process on the Swedish Alevis, the "ocak" system that lost its function in the diaspora, and the great change in the perception of immigrants within the framework of the transnational theory of the Swedish Alevi society, together with some practices such as "düşkünlük" and "musahiplik", are among the remarkable results of the study. 
In the conclusion chapter, all the findings related to the sub-problems were tried to be put forward again, some suggestions were made according to the impressions and demands obtained from the field. As a result, in the study, it has been tried to reveal how a strong cultural transfer process that is described as the movement of returning to cultural codes in Alevism in the Swedish diaspora -which is shaped on the axis of Alevism as a unique religious structure- is carried out and how the cultural transfer process evolves. 
 Keywords: Stockholm Alevi Cultural Center, Transnationality, Diaspora, Alevism, Swedish Alevis, Ritual, Cem, Semah