Lisansüstü eğitimi alan öğrencilerin COVİD-19 aşı olma sıklığına yaklaşımlarının ve bunun ileride aşı tereddüdüne olan etkisinin değerlendirilmesi
Approach of postgraduate students  to COVİD-19 vaccination frequency and evaluation of its effect on vaccination hesitancy in the future
Yazar: OĞUZHAN ALPAY
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET ÇETİN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Gülhane Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Askeri Sağlık Hizmetleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Askeri Sağlık Hizmetleri = Military Health Services

Özet:
Amaç: COVID-19 hastalığının pandemiye dönüşmesi ve çok hızlı bir şekilde yayılması nedeniyle, hastalığın yayılımını yavaşlatmak ve hastalığa bağlı ölümleri azaltmak için aşı çalışmaları başlatılmıştır. Bu çalışmanın amacı, klinik test aşamaları tamamlanmadan acil kullanım onayı ile kullanıma sunulan ve etkin bağışıklık için birden fazla doz aşılanmayı gerektiren  COVID-19 aşılarının sağlık alanında lisansüstü eğitim yapan öğrencilerde aşı tereddüdüne olan etkisinin araştırılmasıdır.  Gereç ve Yöntem: Çalışmaya Gülhane  Sağlık Bilimleri Enstitüsü'nde 20222023 eğitim öğretim yılı güz-bahar döneminde sağlık alanında lisansüstü eğitim yapan 193 kişi katılmıştır. Elektronik ortamda dağıtılan anketlere verilen yanıtların değerlendirilmesi sonucunda elde edilen veriler analiz edilmiştir. Araştırma sırasında toplanan veriler, IBM SPSS 21 (IBM SPSS Inc, Chicago, IL) programı ile değerlendirilerek p<0.05 değeri istatistiksel  olarak anlamlı kabul edilmiştir. Bulgular: Sağlık çalışanlarının; pandeminin etkisini yitirdiğine dair bilimsel veriler olsa dördüncü, beşinci ve daha fazla doz COVID-19 aşısı yaptırmayacakları, erkek sağlık çalışanlarının hayatlarının bir döneminde aşı tereddüdü yaşamadığı, kadınlarda ise anlamlı bir fark olmadığı, virüsün her sene mutasyona uğramasının veya yoğun bakım hasta sayısındaki artışın her yıl COVID-19 aşısı yaptırmak üzerine anlamlı bir etkisi olmadığı, COVID-19 geçirmeyen sağlık çalışanlarının daha önce başka aşılar için tereddüt yaşamadığı, resmi aşılama takviminde bulunan bazı aşıları kronik hastalığı bulunan hastalarına önermekte tereddüt yaşadıkları istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur. Sonuç: COVID-19 hastalığının küresel acil halk sağlığı durumundan çıkarılması, vaka sayıları ile hastalık şiddetinin azalmasının yanı sıra çalışmamıza katılan sağlık alanında lisansüstü eğitim yapan sağlık çalışanlarının %73,1'inin COVID-19 geçirmesi, %97,4'ünün aşı olması fakat aşıların acil kullanım onayı ile kullanılmasına izin verilmiş olması sebebiyle yan etkilerinden endişe etmelerinden dolayı dördüncü, beşinci ve bundan sonraki doz COVID-19 aşılarını yaptırmayacakları, COVID-19 aşılarının tüm klinik çalışmaları tamamladıktan sonra güvenirliğinin ispat edilmesi halinde güvenli kullanılabileceği görülmüştür.

Abstract:
ABSTRACT 
Aim: Due to the fact that the COVID-19 disease has turned into a pandemic and spread very quickly, vaccine studies have been initiated to slow the spread of the disease and reduce the deaths due to the disease. The aim of this study was to investigate the effect of COVID-19 vaccines, which are made available with emergency use approval before the completion of clinical testing phases and require multiple doses of vaccination for effective immunity, on vaccine hesitancy in postgraduate students in the field of health. Materials and Methods: 193 people who were under postgraduate education in different fields of health at Gülhane Health Sciences Institute in the fall-spring period of the 2022-2023 academic year participated in the study. The data obtained as a result of evaluating the responses to the surveys distributed electronically were analyzed and evaluated with IBM SPSS 21 (IBM SPSS Inc, Chicago, IL) program. A value of P<0.05 was considered statistically significant. Results: It is found statistically significant that if there are scientific data that pandemic lost its effect, healthcare workers will not receive the fourth, fifth and more doses of COVID-19 vaccine, male health care workers haven't experienced vaccine hesitancy at some point in their lives but no significant difference in women. The mutation of the virus every year or the increase in the number of intensive care patients has no significant effect on getting the COVID-19 vaccine each year. It's also statistically significant that healthcare professionals who had not had COVID19, had no hesitation about other vaccines before and that they are hesitant to recommend some vaccines in the official vaccination calendar to their patients with chronic diseases. Conclusion: Removal of COVID-19 disease from the global public emergency situation, reduction in the number of cases, disease severity, and the fact that 73.1% of the health care workers participating in our study in postgraduate education in the field of health have had COVID-19, 97.4% have been vaccinated but the vaccines have been allowed to be used with emergency use approval, so they will not get their fourth, fifth and next doses of COVID-19 vaccines, because they are worried about their side effects. It has been observed that COVID-19 vaccines can be used safely if their reliability is proven after completing all clinical studies.