Evli bireylerin iletişimci biçimleri ile evlilik uyumları arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examining the relationship between communicator styles and marital adjustment of married individuals
Yazar: MERVE GÖRGÜLÜ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HADİYE KÜÇÜKKARAGÖZ
Dokuz Eylül Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Aile Eğitimi ve Danışmanlığı Ana Bilim Dalı / Aile Eğitimi ve Danışmanlığı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Aile içi iletişim = Family communicatin ; Evli çiftler = Married couples ; Evlilik uyumu = Marital adjustment ; İletişim = Communication ; İletişim tarzları = Communication styles

Özet:
Evlilik, aile ilişkisinin oluştuğu ve yeni neslin yetiştirildiği bir kurumdur. Ayrıca insan ilişkilerinin temelinin atıldığı bir yapıdır (Lason ve Halman, 1994, aktaran Soylu ve Kağnıcı, 2015). Evlilik birliğinde en önemli etken olan evlilik uyumu, ilişkideki gereklilikler ve istekler konusunda dengenin sağlanması olarak tanımlanmıştır (Tutarel Kışlak, 1999). İnsanlar, çocuk yaştan itibaren ailesindeki bireylerden başlayarak çevresindeki her bir insanla farklı bir iletişim biçimiyle ilişki kurar. İnsanlar arası ilişkinin ilk aşaması olan iletişim, bireyler için hem bir ihtiyaç hem de iki farklı dünyayı birleştiren bir köprüdür. Psikoloji ve sosyal psikoloji alanındaki birçok araştırmacı iletişimin, sistemlerin dengeye ulaşmasında aktif ve önemli rol oynayan bir olgu olduğunu belirtmiştir (Güngör, 2016). Bir sistem olan evlilikte ve evlilik uyumunun sağlanmasında iletişimin önemi ile ilgili çok sayıda çalışma yapılmıştır. Bunların ışığında, iletişimin eşleri ve evlilik uyumunu etkilediğinin farkına varmaktayız. Bu araştırmanın deseni, evli bireylerin iletişimci biçimleri ile evlilik uyumu arasındaki ilişkiyi incelemek amacıyla oluşturulmuştur. Aynı zamanda, iletişimci biçimleri ve evlilik uyumu diğer bazı değişkenler bakımından da incelenmiştir. Araştırmanın örneklemini İzmir'de ikamet eden 246 evli birey oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak İletişimci Biçimleri Ölçeği ve Evlilikte Uyum Ölçeği kullanılmıştır. Katılımcılara ilişkin kişisel ve sosyodemografik bilgiler araştırmacılar tarafından geliştirilen "Kişisel Bilgi Formu" aracılığıyla toplanmıştır. Araştırma kapsamında elde edilen veriler, Sosyal Bilimler İstatistik Paket Programı (SPSS) 20.0 ile çözümlenmiştir.  Araştırmada verileri normallik testleri yapılarak Korelasyon Analizi, t-Testi ve Varyans Analizi kullanılmıştır. Araştırmanın bulgularında evlilik uyumu ile sosyodemografik değişkenler arasındaki ilişkiye bakıldığında; erkeklerin kadınlardan, orta öğretim ve üstü eğitim seviyesinde bulunan bireylerin ilköğretim ve altı eğitim seviyesinde bulunan bireylerden, orta ve yüksek ekonomik düzeyde bulunan bireylerin düşük ekonomik düzeyde bulunan bireylerden evlilik uyumlarının daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Görücü usulü ve kaçarak evlenenlerin anlaşarak evlenen bireylere göre, 6-20 yıldır evli olan bireylerin evliliğinin ilk yılları olan bireylere göre daha düşük evlilik uyumuna sahip olduğu ortaya çıkmıştır. Çocuk sayısının artması ile bireylerin evlilik uyumlarının azaldığı sonucuna ulaşılmıştır. Evli bireylerin iletişimci biçimleri sosyodemografik özelliklere göre incelendiğinde ise; kadınlar iletişimci biçimlerinden arkadaş canlısı, ilgili ve sözsüz iletişim biçimini kullanırken, erkeklerin kesin iletişimci biçimini kullandığı, yaş arttıkça evli bireylerin iletişimci biçimlerinden tartışmacı, sözsüz iletişim ve baskın iletişimbi biçimleri kullanımı azalmaktadır. Okur yazar eğitim durumunda olan bireyler diğer eğitim durumundaki kişilerden daha az arkadaş canlısı, daha çok iletişimci imajı iletişimci biçimlerini kullandığı, çalışan evli bireylerin çoğunlukla dramatik ve iletişimci imajı biçimlerini kullandıkları, çalışmayan bireylerin de baskın iletişimci biçimini daha fazla kullandığı sonucu oluşmaktadır. Ekonomik geliri yüksek olan evli bireyler rahat iletişimci biçimini daha fazla kullanmaktadır. Evlilik uyumu ile iletişimci biçimleri arasındaki ilişkiye ait bulgulara göre; evli bireylerde etki bırakan, ilgili ve rahat iletişimci biçiminin kullanıldıkça evlilik uyumu da artmaktadır. Ayrıca evli bireylerde baskın iletişimci biçimi kullanıldıkça evlilik uyumu azalmaktadır. Araştırma bulguları incelendiğinde; evli bireylerin kullandıkları iletişimci biçimlerinin evlilik uyumu ile ilişkili olduğu ortaya çıkmaktadır. Evlilikte iletişimin yerinin ne denli önemli olduğu ortaya çıkmış olup bu sebeple bireylerin evlenmeden önce veya evlilik aşamasında iletişim kurma süreçlerinin desteklenmesi gerekmektedir.

Abstract:
Marriage is an institution where the family relationship is formed and the new generation is developed. It is also a structure in which human relations are laid (Larson and Holman, 1994, aktaran Soylu & Kağnıcı, 2015). Marrital adjusment, which is the most important factor in marriage unity, is defined as ensuring balance to the requirements and wishes in the relationship (Tutarel Kışlak, 1999). Beginning from the age of the children, people start to connect with each person in his family with a different form of communication. Communication, which is the first stage of the interpersonal relationship, is both a need for individuals and a bridge that connects two different worlds. Many researchers in the field of psychology and social psychology point out that communication plays an important role in reaching the balance of the systems (Güngör, 2016). A number of studies have also been carried out on the importance of communication in marriage and marital adjustment. In the light of these, we realize that communication affects partners and marital adjustment.
The pattern of this study was designed to investigate the relationship between marital adjustment and communicator styles of married individuals. At the same time, communicator styles and marital adjustment will be examined in terms of some other variables. The sample of the study consists of 246 married individuals residing in Izmir in 2019. In order to collect data, "Communicator Style Measure" and "Marital Adjustment Test" were used. Personal and socio-demographic information about the participants were collected through the "Personal Information Form" developed by the researchers. The data obtained within the scope of the research were analyzed with 22.0 Statistical Package for Social Sciences (SPSS).  For analysis of the findings, t test, One-way Analysis of Variance (One-Way ANOVA), the Pearson Correlation techniques were utilized. As a result of the research; it was found out that the marital adjustment of married men was higher than that of women. It has been concluded that individuals at secondary and higher education level have more marital adjustment than individuals at primary and lower education level. It was determined that the marital adjustment of the individuals at low economic level was lower than the individuals with moderate and high economic levels. Individuals who marry in agreement have higher marital adjustment than those who are married and fleeing, and individuals who are married for the first years of their marriage have been married for 16-20 years. With the increase in the number of children, it was understood that the marital adjustment of the individuals decreased. When the communicator styles of married individuals are examined according to sociodemographic characteristics; while women use friendly, attentive and animated communicator styles, men use the precise communicator style. As the age of married individuals increases, argumentative, animated and dominant use of communicator styles are decreasing. Individuals who are literate use less friendly, more communicator image than other educated individuals. It is seen that the working individuals mostly use the styles of dramatic and communicator images and the individuals who do not work use the dominant communicator style more. Married individuals with high economic income use more relaxed communicator style. According to the findings of the relationship between married individuals' marital adjustment and communicator styles; as married individuals use impression leaving and attentive communicator styles, the marital adjustment of individuals increases. Furthermore marital adjustment decreases as married individuals use dominant communicator style. When the research findings were examined; it is seen that the communicator forms used by married individuals are related to marital adjustment. The importance of the place of communication in marriage has emerged and therefore, the process of communication between individuals before or during marriage needs to be supported.