Programlama sürecinde içsel bilişsel yük oluşturan kaynakların belirlenmesi
Determination the sources of intrinsic cognitive load in the programming process
Yazar: ŞEVAL BİLGİ
Danışman: PROF. DR. ÜNAL ÇAKIROĞLU
Trabzon Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Bilim ve Teknoloji = Science and Technology ; Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Bilgi işlemsel düşünme = Computational thinking ; Bilgisayar programlama = Computer programming ; Bilişsel yüklenme = Cognitive load ; Probleme dayalı öğrenme = Problem based learning ; Programlama = Programming ; Programlama öğretimi = Programming instruction

Özet:
Bilgi işlemsel düşünme becerisini geliştirmek için problem tabanlı programlamanın önemli bir araç olduğu yapılan birçok araştırma ile ortaya konulmuştur. Programlama öğretimine yönelik uygulanan farklı yöntemler zaman zaman başarılı sonuçlar üretse de programlama dersi alan öğrencilerin ders başarılarının genel olarak düşük olduğu, programlamaya yönelik birçok öğrencinin olumsuz tutumlar geliştirdiği belirtilmektedir. Bu zorluklar arasında programlamanın kendi doğası gereği programlama öğrenme ve program geliştirme sürecinde karşılaşılan bilişsel yüklerin önemli bir yer kapladığı görülmektedir. Dolayısıyla bu çalışma ile programlama sürecinde etkili bilişsel yüke yönelik çalışmalar yapabilmek ve bu noktada bazı tedbirleri işe koşabilmek için programlamada yaşanan zihinsel süreçler içerisinde içsel bilişsel yük kaynaklarının belirlenmesi üzerine odaklanılmaktadır. Bu çerçevede bu çalışma ile programlamada yaşanan bilişsel süreçlerdeki bilişsel yük oluşturan kaynakların belirlenerek sınıflandırılması amaçlanmaktadır. Bu doğrultuda ilk olarak uygulama sürecinde kullanılan problemlerin zorluk durumları iki boyutlu olarak belirlenmiş ve süreçte öğrencilerin algılamış olduğu içsel bilişsel yük ile ilişkilendirilmiştir. Bu çalışmada yöntem olarak açıklayıcı durum çalışması kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubu Bilgisayar Bilimi dersini alan lise öğrencilerinden oluşmaktadır. Araştırmadan elde edilen bulgular programlama bilgi türü boyutunda analiz edilmiştir. Sonuç olarak, programlama sürecinde yapılan hatalar ve karşılaşılan zorluklar problemin zorluk durumu arttıkça sözdizimsel, anlamsal ve stratejik anlamda karşılaşılan hatalar farklılaşmaktadır. Bu çalışmanın, öğrenciler tarafından zor ve karmaşık olarak görülen programlama öğretiminde öğrenme sürecini kolaylaştırıcı çalışmalar yapabilme noktasında katkı sağlayacağı düşünülmektedir.

Anahtar Kelimeler: Bilgi İşlemsel Düşünme, Programlama, Problem Tabanlı Programlama Öğretimi, Bilişsel Yük, İçsel Bilişsel Yük.

Abstract:
Many researches have shown that problem-based programming is an important tool for improving computational thinking skills. Although different methods applied to programming teaching produce successful results from time to time, it is stated that students who take programming courses generally have low course success and many students develop negative attitudes towards programming. Among these difficulties, due to the nature of programming itself, it is seen that the cognitive loads encountered in the process of programming learning and program development processes an important. Therefore, this study focuses on determining the sources of intrinsic cognitive load within the mental processes experienced in programming in order to be able to work towards effective cognitive load in the programming process and to run some measures at this point. In this context, this study aims to determine and classify the sources that create cognitive load in the cognitive processes experienced in programming. In this direction, firstly, the difficulty situations of the problems used in the application process were determined in two dimensions and they were associated with the intrinsic cognitive load perceived by the students. In this study, descriptive case study was used. The study group of the research consists of high school students taking Computer Science course. The findings obtained from the research were analyzed in terms of programming knowledge type. As a result, errors and difficulties encountered during the programming process, as the difficulty of the problem increases, syntactic, semantic and strategic errors differ. It is thought that this study will contribute to the process of facilitating the learning process in programming teaching which is seen as difficult and complex by the students.

Keywords: Computational Thinking, Programming, Problem-Based Programming Teaching, Cognitive Load, Intrinsic Cognitive Load.