İç mekan aydınlatma teknikleri ve güncel aydınlatma teknolojilerinin kullanım potansiyellerinin değerlendirilmesi
Evaluation of indoor lighting techniques and usage potentials of current lighting technologies
Yazar: EMİNE ÇAVLAN
Danışman: PROF. DR. MEHMET LÜTFİ HİDAYETOĞLU
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İç Mimarlık ve Çevre Tasarımı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: İç Mimari ve Dekorasyon = Interior Design and Decoration
Dizin: Doğal aydınlatma = Daylighting ; Kullanıcı = User ; LED ışığı = LED lights

Özet:
Bu çalışmada, iç mekân aydınlatma teknikleri ve güncel aydınlatma teknolojilerinin kullanım potansiyelleri değerlendirilmektedir. Bu kapsamda tez çalışmasında, ışık ve aydınlatma konusu literatürde yer alan kaynaklara göre detaylı bir şekilde ele alınmış olup, teknolojiye bağlı olarak geliştirilen yapay gün ışığı sistemi "Coelux" örneği incelenmiştir. Tasarımcılar, kullanıcı odaklı aydınlatma tasarımı kapsamında doğal ve yapay aydınlatmanın yetersiz ve olumsuz yönlerini değerlendirerek doğal gün ışığı ve gökyüzü renklerini taklit eden LED tabanlı yüksek teknolojik pencereyi tasarlamıştır.  Bu sistem, gün ışığı almayan ya da gün ışığını yetersiz alan mekânlarda gerçekte gün ışığı varmış gibi kullanıcılar üzerinde izlenim bırakmaktadır. Gün ışığı almayan tamamen kapalı olan mekânlarda yaşayan kullanıcıların zamanlarının çoğunun yapay ışık altında geçirmeleri ve gün ışığından yoksun kalmaları durumunda psikolojik ve fizyolojik yönden olumsuz etkilendikleri gözlemlenmektedir. Bu çalışma, gün ışığı almayan, tamamen kapalı mekânlarda yaşayan, kullanıcılar üzerinde psikolojik ve fizyolojik yönden oluşabilecek olumsuz etkileri en aza indirmek ve önlemek amacıyla yapılmaktadır. Tez kapsamında, Selçuk Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi'nde yer alan gün ışığı almayan, üç farklı mekân için yapay gün ışığı sistemi aydınlatma proje önerisi hazırlanmıştır. Proje kapsamında araştırma sınırları belirlenerek mekânın iç mimari analizleri yapılmıştır. Projede kullanılacak olan modüllerin seçim kriterleri, teknik özelliklerine ve kullanım imkânlarına göre belirlenmiştir. Seçilen modüller, analizi yapılan mekânlara yerleştirilmiştir. Bu çalışmanın sonucunda gün ışığı almayan, penceresiz kapalı mekânlar için yapay gün ışığı penceresi uygulamasının iç mekânlarda çok önemli kullanıcı odaklı bir aydınlatma tasarımı olduğu değerlendirilmiştir. Tasarımcılara, gün ışığı almayan kapalı mekânlarda kullanıcıları tarafından doğru algılanan ve tanımlanan mekânlar oluşturmada önemli avantajlar sağlayabileceğinin vurgusu yapılmaktadır.

Abstract:
In this evaluates indoor lighting techniques and current lighting technologies usage potentialted. In this context, in the thesis study, the subject of light and lighting has been discussed in detail according to the sources in the literature, and the example of the artificial daylight system "Coelux", which has been developed depending on the technology, has been examined. Within the scope of user-oriented lighting design, the designers evaluated the insufficient and negative aspects of natural and artificial lighting and designed the LED-based high-tech window that imitates natural daylight and sky colors. This system leaves an impression on users as if there is daylight in places that do not receive daylight or receive insufficient daylight. It is observed that users living in completely closed spaces that do not receive daylight are negatively affected psychologically and physiologically if they spend most of their time under artificial light and are deprived of daylight. This study is carried out to minimize and prevent the negative effects that may occur on the users, who live in completely closed spaces without sunlight, that may occur in psychological and physiological terms. Within the scope of the thesis, an artificial daylight system lighting project proposal was prepared for three different places that do not receive daylight in Selçuk University Faculty of Fine Arts. Within the project's scope, the research boundaries were determined and interior architectural analyses of the space were made. The selection criteria of the modules to be used in the project were determined according to their technical features and usage possibilities. The selected modules are placed in the analyzed spaces. As a result of this study, it has been evaluated that artificial daylight window application for windowless indoor spaces that do not receive daylight is a very important user-oriented lighting design in interiors. It is emphasized that designers can provide significant advantages in creating spaces that are perceived and defined correctly by their users in closed spaces that do not receive daylight.