Avukatlarda bazı demografik değişkenlerin tükenmişlik, denetim odağı ve iş doyumu üzerindeki etkisi
The impact of some demographi̇c vari̇ables to lawyer's burnout,  locus of control and job sati̇sfi̇cati̇on levels
Yazar: BEYHAN KAPLAN GÜLER
Danışman: YRD. DOÇ. DR. HÜSEYİN EBADİ
Beykent Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Avukatlar = Lawyers ; Avukatlık = Attorneyship ; Denetim odağı = Locus of control ; Tükenmişlik = Burnout ; İş doyumu = Job satisfaction

Özet:
AVUKATLARDA BAZI DEMOGRAFİK DEĞİŞKENLERİN TÜKENMİŞLİK, DENETİM ODAĞI VE İŞ DOYUMU ÜZERİNDEKİ ETKİSİ

Bu araştırmada, bazı demografik değişkenlerin, avukatlardaki tükenmişlik, iş doyumu düzeyi ve denetim odağı eğilimi üzerindeki etkisi inceleme konusu yapılmıştır. Buna göre, avukatların, yaş, cinsiyet, çalışma biçimi, meslekte geçirdikleri sürenin ve mesleği seçme nedenlerinin tükenmişlik, denetim odağı ve iş doyumu üzerindeki etkisinin tespit edilmesi amaçlanmıştır. Araştırmaya Türkiye barolar birliğine kayıtlı toplam 250 avukatın gönüllü olarak katılımı sağlanmıştır. Çalışma verilerinin elde edilmesi amacıyla, avukatların demografik özelliklerini belirlemek amacıyla kişisel bilgi formu sunulmuştur. Tükenmişlik düzeyini tespit etmek amacıyla Maslach ve Jackson tarafından geliştirilen Maslach Tükenmişlik Ölçeği (MBI), İş Doyumunu ölçmek amacıyla Minnesota iş Doyumu Ölçeği ve denetim odağı eğilimini belirlemek amacıyla, Rotter tarafından 1966'da geliştirilen Rotter İç-Dış Denetim Odağı ölçeği kullanılmıştır.Farklı grup ve verilerin karşılaştırılmasında ve  çözümlenmesinde Kruskal Wallis H, Regresyon, Mann Whitney U uygulanmıştır. Bağımlı ve bağımsız değişkenlerin ilişkilerinin incelenmesinde Spearman Korelasyon testi uygulanmıştır. Ölçeklerin geçerlik ve güvenirliliği faktör analizi ile test edilmiştir. Avukatların tükenmişlik ve iş doyumu düzeyleri ile cinsiyet değişkeni arasındaki ilişkide istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık saptanmamıştır. Serbest olarak çalışan avukatların, 46-55 yaş arası bireylerin, meslekte 20-30 yıl arası çalışmış olanların tükenmişlik düzeyinin daha az olduğu saptanmıştır.  Avukatların denetim odağı puanları incelendiğinde, kadın avukatların dıştan denetimli erkek avukatların içten denetimli olduğu saptanmıştır. Ayrıca mesleği seçme nedeni adalet duygusuna inanç ve mesleki itibar olan avukatların genel doyum düzeyi yüksek saptanmıştır. Ancak mesleği ailevi sebeplerle tercih edenlerin daha dıştan denetimli oldukları bulgulanmıştır. Ayrıca yaptığımız araştırmada avukatların iş doyum puanları, tükenmişlik ölçeği ve denetim odağı puanlarının birbiriyle ilişkileri de incelenmiştir. Dolayısıyla avukatların iş doyum düzeyleri yükseldikçe, duygusal tükenme, duyarsızlaşma ve dış denetim odağı düzeylerinde azalma olduğu görülmektedir.

Abstract:
THE IMPACT OF SOME DEMOGRAPHİC VARİABLES TO LAWYER'S BURNOUT,  LOCUS OF CONTROL AND JOB SATİSFİCATİON LEVELS

This research aims to determine the impact of demographic variables on burnout levels of lawyer, job satisfaction and tendency of locus of control. The main goal of the thesis is to demonstrate the meaningful diversification in lawyer's burnout levels, level of job satisfication and tendecy of locus of control among lawyer's age, sex, the way of working, the reason to coise the profession and the lenght of service. The  subjects of the research are voluntary selected among 250 lawyers who registered with the Bar Association in Turkey. In the research, following tools are used as data collection: Personal Information Form, developed by the researcher; 'Maslach Burnout Scale' in order to quantify the level of burnout in lawyers developed by Maslach and Jackson, 'Minnesote Job Satisfaction Scale' in order to quantify the level of job satisfaction and "Rotter Internal-External Locus of Control Scale" for lawyer in order to assess the tendency of locus of control which is developed by Rotter (1966). In comparing quantitative data, for the difference between two groups Mann Whitney-U Test has been used. In the case of more than 2 groups, for comparing parameters across different groups, the Kruskal Wallis H-Test and Regression Test has been used. Relationship between dependent and independent variables of the research has been tested by Spearman Correlation. The reliability and validity of scale tested by factor analyses. 
According to the research results, there is not significant difference in relations of lawyers' burnout and job saticsifaction between  sex  variable. The burnout level was observed less in feelance lawyer, individuals aged 46-55  and the lawyers who have been working for 20-30 years. From the examin of lawyer's focus of control points, men lawyers found to have internal locus of control whilist women have external locus of control. And the lawyers whose reason to chose the proffession according to belief of justice and high professional status are found more higher overall satisfication. On the other hand, the individuals who chose the carrier because of  family reasons are found to have external locus of control. In addition, correlation between job satisfication, burnout and locus of control also examined in this essay and the data is showed that the higher levels of job satistification cause a decrease in emotional exhaustion, depersonalization and external locus of control levels.