Türkiye Cumhuriyeti'nde ölüm cezaları ve infazına dair tartışmalar (1923-1950)
Death penalties in the Republic of Turkey and discussion about execution (1923-1950)
Yazar: FERHAN AKTOY
Danışman: DOÇ. DR. ABDURRAHMAN BOZKURT
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Türkiye Cumhuriyeti Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Hukuk = Law ; Tarih = History ; Türk İnkılap Tarihi = History of Turkish Revolution
Dizin: Ceza = Punishment ; Cumhuriyet Dönemi = Republican Period ; Suç = Crime ; Ölüm cezası = Death penalty ; İnfaz = Execution

Özet:
Cumhuriyet'in ilk yılları idam, siyasî ve adî suçların önüne geçmek için mahkemelerin sıklıkla verdiği cezalardan biri olmuştur. 1926'da Türk Ceza Kanunu'nu görüşülürken ölüm cezasının lehinde ve aleyhinde görüşler vardır. Tartışmalar neticesinde, idam Ceza Kanunu'ndaki yerini almış, siyasî suçların yanında adî suçlarda da kullanılmıştır. Kamuoyunda, ölüm cezası verilen cinayetlerin işlenme sebepleri ele alınmıştır. Bu cezanın, suçlar üzerindeki caydırıcılık etkisi gündeme getirilmiştir. Adî suçları önlemek için, ölüm cezasının etkili olduğunu savunanlarla birlikte, karşı çıkanlarda olmuştur. Belirtilen dönem içerisinde, basında ve kamuoyunda, meydana gelen bu tartışmalar ışığında ölüm cezasına karşı toplumun ve siyasî çevrelerin takındığı tavır incelenmiştir. Ayrıca toplumun ahlakını bozan, devletin maddi çıkarlarını zedeleyen suçlar söz konusu olduğunda ölüm cezası bir tehdit unsuru olarak kullanılmak istenmiştir.

Bu çalışmada Cumhuriyet dönemi 1923-1950 yılları arasında, adî suçlar üzerinden verilen ölüm cezalarının topluma etkileri, suç ve ceza ilişkisi incelenmiştir. Bunun yanı sıra ölüm cezasına, kamuoyunun ve siyasî camianın bakış açısı aktarılmaya çalışılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Ölüm Cezası, İdam, Cumhuriyet dönemi, İnfaz, Ceza, Suç, Cinayet

Abstract:
The first years of the Republic, have been one of the penalties frequently  given by courts  to prevent death, political and ordinary crimes. While discussing the Turkish Penal Code in 1926, there are opinions in favor of and against the death penalty. As a result of the disccussions, the death penalty has been included in the Penal Code and has been used in ordinary crimes as well as political crimes. In public opinion, the reasons for the murders that were sentenced to death were discussed. The detterence effect of this punishment on the crimines was raised. In order to prevent common crimes, there were those who argued that the death penalty was effective. In the light of these discussions, the attitude of the society and political circles againts the death penalty was examined within the period montioned in the press and public opinion. In addition, the death penalty was intended to be used as a threat in the case of crimes that distrupt the morality of society and damage the state's material interests.

In this study, the effects of death penalties on ordinary crimes between 1923-1950 in the Republican period and the relationship between crime and punishment were examined. Besides, the death penalty was tried to convey the perspective of the public and political community.

Keywords: Death Penalty, Execution, Republican Period, Enforcement, Punishment, Crime, Murder