Tıp fakültesi öğrencilerinde nikotin bağımlılığı ve uyku kalitesinin değerlendirilmesi
Evaluation of nicotine addiction and sleep quality in medicine faculty students
Yazar: ÖZGÜN ARSLAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ YUSUF HAYDAR ERTEKİN ; PROF. DR. ERKAN MELİH ŞAHİN
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Aile hekimliği = Family practice ; Bağımlılık = Dependency ; Nikotin = Nicotine ; Sigara içme = Smoking ; Tütün kullanımı bozuklukları = Tobacco use disorder ; Tıp eğitimi = Education-medical ; Uyku kalitesi = Quality of sleep ; Öğrenciler-tıp = Students-medical

Özet:
Amaç: Çalışmamızın amacı tıp fakültesi öğrencilerinin nikotin bağımlılık düzeyini, uyku kalite düzeyini saptamak, sosyodemografik özelliklerin nikotin bağımlılığı ve uyku kalitesiyle ilişkisini incelemek, nikotin bağımlılığının uyku kalitesine etkisini değerlendirmektir.
Yöntem: Kesitsel desende analitik çalışmamıza 830 tıp öğrencisi katıldı. Öğrencilerin tamamına ulaşmak hedeflendi, %88'ine ulaşıldı. Sosyodemografik veri anketi, Fagerstrom Nikotin Bağımlılık Testi (FNBT) ve Pittsburgh Uyku Kalitesi İndeksi (PUKİ) ölçekleri araştırmacıların denetiminde uygulandı.
Bulgular: Katılımcıların %27,8'i aktif sigara kullanıcısı, %19,5'i düzenli alkol kullanıcısıydı. Erkeklerde, alkol kullananlarda sigara kullanımı daha sıktı. Aktif sigara kullanıcılarının %52,6'sı günde 11-20 arası sigara tüketmekteydi. FNBT puan ortalaması 3,1±2,4 idi. %58,5'i düşük düzeyde, %30,8'i orta düzeyde, %10,7'si ağır düzeyde nikotin bağımlısıydı. Katılımcıların PUKİ puan ortalaması 5,9±2,7 idi. %66,6'sının uyku kalitesi kötüydü. Kadınlarda, biriyle aynı odayı paylaşanlarda, aktif sigara kullananlarda, düzenli alkol kullananlarda, düzenli çay/kahve tüketenlerde uyku kalitesi daha kötüydü. Orta/ağır derecede nikotin bağımlılığı olanların uyku kalitesi daha kötüydü. Nikotin bağımlılığı ile uyku kalitesi arasında negatif yönde anlamlı korelasyon mevcuttu.
Sonuç: Çalışmamız hem sigara kullanımının hem de nikotin bağımlılık düzeyinin, uyku kalitesini kötü yönde etkilediğini göstermiştir. Nikotin bağımlılığı arttıkça uyku kalitesi düşmektedir. Öğrencilerin dörtte birinden fazlası aktif sigara kullanmaktadır. Sigara kullanım sıklığı ülkemizde ve diğer ülkelerde yapılmış çalışmalarla uyumlu bulunmuştur. Öğrencilerin üçte ikisinin uyku kalitesi kötü bulunmuştur. Öğrencilerin uyku kalitesi ülkemizde yapılmış diğer çalışmalara kıyasla daha kötü bulunmuştur.

Anahtar kelimeler: nikotin bağımlılığı, sigara, uyku, uyku kalitesi, tıp öğrencileri

Abstract:
Objective: The aim of our study was to determine the nicotine addiction level and sleep quality level of medical students, to examine the relationship between sociodemographic characteristics with nicotine addiction and sleep quality, and to evaluate the effect of nicotine addiction on sleep quality.
Method: 830 medical students participated in our cross-sectional designed analytical study. It was aimed to reach all of the students, 88% of them were reached. Sociodemographic data questionnaire, Fagerstrom Test for Nicotine Dependence (FTND) and Pittsburgh Sleep Quality Index (PSQI) scales were administered under the supervision of the researchers.
Results: 27.8% of the participants were active smokers, 19.5% were regular alcohol users. 52.6% of active smokers consumed between 11-20 cigarettes a day. The mean FNBT score was 3.1 ± 2.4. 58.5% were low, 30.8% were moderately addicted, 10.7% were severely addicted to nicotine. The PSQI mean score of the participants was 5.9 ± 2.7. 66.6% of them had poor sleep quality. Sleep quality was worse in women, those who shared the same room, active smokers, regular alcohol users, and regular tea / coffee drinkers. Sleep quality of those with moderate/severe nicotine addiction was worse. There was a significant negative correlation between nicotine addiction and sleep quality.
Conclusion: Our study has shown that both smoking and nicotine addiction levels negatively affect sleep quality. As nicotine addiction increases, sleep quality decreases. More than a quarter of the students smoke actively. The frequency of smoking has been found to be consistent with studies conducted in our country and other countries. Two-thirds of the students had poor sleep quality. Students' sleep quality was found to be worse compared to other studies conducted in our country.

Keywords: nicotine addiction, smoking, sleep, sleep quality, medical students