Bireylerin COVİD-19 aşısına karşı tutumları ile korku düzeyleri arasındaki ilişkilerin belirlenmesi
İndentification of correlations between individuals attitude and fear level towards the COVID-19 vaccine
Yazar: HİLAL KAVAKLI
Danışman: DOÇ. DR. HASRET YALÇINÖZ BAYSAL
Atatürk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Halk Sağlığı Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: COVID 19 = COVID 19 ; COVID 19 aşıları = COVID 19  vaccines ; Korku = Fear ; Korona virüs enfeksiyonları = Coronavirus enfections ; Korona virüsler = Coronaviridae ; Tutumlar = Attitudes

Özet:
Amaç: Bu çalışma, bireylerin COVID-19 aşısına karşı tutumları ile korku düzeyleri arasındaki ilişkinin belirlenmesi amacıyla yapılmıştır.
Materyal ve Metot: Araştırma, tanımlayıcı ve ilişki arayıcı türdendir. Araştırmanın örneklemini Mayıs 2021- Ocak 2023 tarihleri arasında Erzurum il merkezinde yaşayan 18 yaş ve üzeri araştırmaya katılmayı kabul eden 400 birey oluşturmuştur. Verilerin toplanmasında "Kişisel Bilgi Formu", "COVID-19 Korkusu Ölçeği" ve "COVID-19 Aşısına Yönelik Tutum Ölçeği" kullanılmıştır. Araştırmanın yapılabilmesi için etik kurul izni alınmıştır. Verilerin analizinde; standart sapma, aritmetik ortalama, çarpıklık ve basıklık kat sayıları, tek yönlü varyans analizi (ANOVA), Welch ANOVA, bağımsız gruplarda t-testi, Post Hoc analizler için Bonferroni testleri, pearson korelasyon ve Lineer Regresyon analizi kullanılmıştır.
Bulgular: Araştırmada, katılımcıların "COVID-19 Aşısına Yönelik Tutum Ölçeği" "olumlu tutum alt boyut puan ortalaması" 3.41±1.41, "olumsuz tutum alt boyut puan ortalaması" 3.28±1.15 olarak belirlenmiştir. Katılımcıların %84.5'inin aşı yaptırdığı, %15.5'inin aşı yaptırmadığı, aşı yaptırmayanların %9.7'sinin aşı yaptırmak istediği belirlenmiştir. "Koronavirüs Korkusu Ölçeği"nden alınan toplam puan ortalaması 17.42±8.70 olarak bulunmuştur. Katılımcıların "COVID-19 Aşısına Yönelik Tutum Ölçeği" olumlu ve olumsuz tutum alt boyutu ile COVID-19 korku puanları arasında pozitif yönde orta seviyede bir ilişki olduğu saptanmıştır (p<0.001).
Sonuç: Bireylerin, olumlu tutuma ve olumlu davranışa sahip olduğu belirlenmiştir. COVID-19 korkusu, aşıya yönelik tutumu olumlu yönde etkilemektedir. COVID-19 korku düzeyinin yüksek olması, bireylerin aşı olma isteklerinin yüksek olması anlamına gelmektedir.     
Anahtar Kelimeler: Aşı tutumu, COVID-19, korku

Abstract:
Aim: This study was carried out to determine the relationship between individuals' attitudes towards the COVID-19 vaccine and their level of fear.
Materials and Method: The research is the kind of descriptive and relationship-seeking. The sample of the study consisted of 400 individuals aged 18 and over who lived in Erzurum city center between May 2021 and January 2023 and agreed to participate in the study. "Personal Information Form", "COVID-19 Fear Scale" and "COVID-19 Vaccine Attitude Scale" were used to collect data. Ethics committee approval was obtained to conduct the study. In the analysis of data; standard deviation, arithmetic mean, skewness and kurtosis coefficients, one-way analysis of variance (ANOVA), Welch ANOVA, t-test for independent groups, Bonferroni tests pearson correlation and Lineer Regresyon analysis were used for Post Hoc analyses.
Results: In the study, the participants' "Attitude Scale towards COVID-19 Vaccine" "positive attitude sub-dimension mean score" was 3.41±1.41, "negative attitude sub-dimension mean score" was 3.28±1.15. It was determined that 84.5% of the participants were vaccinated, 15.5% were not vaccinated, and 9.7% of those who were not vaccinated wanted to be vaccinated. The total mean score obtained from the "Coronavirus Fear Scale" was found to be 17.42±8.70. It was determined that there was a moderate positive correlation between the positive and negative attitude sub-dimensions of the participants' "Attitude Scale towards the COVID-19 Vaccine" and their COVID-19 fear scores (p<0.001).
Conclusion: It has been determined that individuals have positive attitudes and positive behaviors. Fear of COVID-19 positively affects attitudes towards vaccines. A high level of fear of COVID-19 means that individuals have a high desire to be vaccinated.