Akılcı duygusal davranışçı yaklaşıma dayalı psikoeğitim programının multipl skleroz tanısı almış bireylerin bilişsel duygu düzenleme düzeylerine etkisi
The effect of a rational emotional behavioral approach to  psychoeducation program on the levels of cognitive emotion in individuals with multiple sclerosis disease
Yazar: EMEL ŞAHİN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SERAP GÜLEÇ
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Hemşirelik = Nursing ; Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Akılcı duygusal davranışçı terapi = Rational emotive behavioral therapy ; Akılcı duygusal eğitim = Rational emotive education ; Biliş = Cognition ; Bilişsel duygu düzenleme = Cognitive emotion regulation ; Duygu düzenleme = Emotion regulation ; Hemşirelik = Nursing ; Multipl skleroz = Multiple sclerosis ; Psikiyatrik hemşirelik = Psychiatric nursing

Özet:
Bu çalışmanın amacı akılcı duygusal davranışçı yaklaşıma dayalı psikoeğitim programının multipl skleroz tanısı almış bireylerin bilişsel duygu düzenleme düzeylerine etkisini incelemektir.
Araştırma ön test, son test ve izlem ölçümlü randomize kontrollü deneysel desenli bir çalışmadır. Araştırmanın evrenini Samsun ilinde bulunan bir hastanenin nöroloji polikliniğine kayıtlı olan multipl skleroz tanısı almış bireyler oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemini çalışma grubunda 24, kontrol grubunda 24 olmak üzere 48 kişi oluşturmuştur. Hem çalışma hem de kontrol grubu bireylere araştırma başlangıcında onamları alındıktan sonra ön test olarak tanıtıcı bilgi formu, bilişsel duygu düzenleme ölçeği uygulanmış, ön test sonrası çalışma grubu bireylere akılcı duygusal davranışçı yaklaşıma dayalı psikoeğitim programı uygulanmıştır. Psikoeğitim programlarının bitiminden iki hafta sonra çalışma ve kontrol grubuna son test, iki ay sonra ise izleme testi uygulanmıştır. 
Çalışma grubundaki bireylerin uyumlu bilişsel duygu düzenleme ön test, son test ve izleme testi puan ortalamaları arasındaki farklar istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur (p <0,05). Hem çalışma hem de kontrol grubundaki bireylerin uyumsuz bilişsel duygu düzenleme ön test, son test ve izleme test puanları arasında bulunan farklar istatistiksel olarak anlamlı bulunmamıştır (p >0,05).
Akılcı duygusal davranışçı yaklaşıma dayalı psikoeğitim programının multipl skleroz tanısı almış bireylerin uyumlu bilişsel duygu düzenleme stratejileri kullanmalarını arttırdığı ve bu durumun da uzun vadeli olduğu ancak uyumsuz bilişsel duygu düzenleme stratejilerine etki etmediği sonucuna ulaşılmıştır.
Anahtar Kelimeler: bilişsel duygu düzenleme; hemşirelik; psikoeğitim; terapi

Abstract:
The aim of this study is to examine the effects of psychoeducational program based on rational emotional behavioral approach on cognitive emotion regulation levels of individuals diagnosed with multiple sclerosis.
The research is a randomized controlled experimental design study with pre-test, post-test and follow-up measurements. The population of the study consists of individuals diagnosed with multiple sclerosis who are registered in the neurology outpatient clinic of a hospital in Samsun. The sample of the study consisted of 48 people, 24 in the study group and 24 in the control group. The Introductory ınformation form and the cognitive emotion regulation scale were applied to both the study and the control group individuals as a pre-test after their consent was obtained at the beginning of the study, and the psychoeducation program based on the rational emotional behavioral approach was applied to the individuals in the study group after the pre-test. Two weeks after the end of the psychoeducation programs, a post-test was applied to the study and control groups, and a follow-up test was administered two months later. 
The differences between the cognitive emotion regulation pre-test, post-test and follow-up test mean scores of the individuals in the study group were found to be statistically significant (p <0.05). The differences between the maladaptive cognitive emotion regulation pre-test, post-test and follow-up test scores of individuals in both the study and control groups were not found to be statistically significant (p> 0.05).It was concluded that the psychoeducation program based on rational emotional behavioral approach increased the use of cognitive emotion regulation strategies in individuals diagnosed with MS, and this situation was long-term but did not affect maladaptive cognitive emotion regulation strategies.
Keywords: cognitive emotion regulation; nursing; psychoeducation; therapy