ABD-Çin rekabetinin kuşak ve yol coğrafyasına etkileri
The impacts of US-China competition on belt and road geography
Yazar: NECATİ ETLİOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET LEVENT YILMAZ
Polis Akademisi / Güvenlik Bilimleri Enstitüsü / Güvenlik Stratejileri ve Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Uluslararası güvenlik = International security ; Uluslararası güvenlik stratejileri = International security strategies ; Uluslararası rekabet = International competition

Özet:
ABD ve Çin arasında Asya-Pasifik bölgesinde yoğunlaşan rekabet, Kuşak ve Yol Girişimi'nin duyurulmasının ardından Asya, Avrupa ve Afrika kıtalarına yayılmıştır. Çin'in hızlı ekonomik yükselişiyle birlikte siyasi ve askeri etkisini artırması, ABD ile Çin arasında ekonomik-ticari, siyasi-diplomatik, askeri-güvenlik boyutları olan stratejik bir rekabet yaratmıştır. Bu çalışma, ABD-Çin Rekabetinin Kuşak ve Yol Coğrafyasına etkilerini; ekonomik-ticari, siyasi-diplomatik, askeri-güvenlik boyutlarıyla incelemeyi hedeflemektedir. Bu inceleme yapılırken öncelikle ABD ile Çin arasındaki rekabet; siyasi, ticari, teknolojik ve askeri boyutlarıyla ele alınmıştır. Daha sonra, ABD-Çin rekabetinin Kuşak ve Yol Coğrafyasına etkileri ekonomik-ticari, siyasi-diplomatik, askeri-güvenlik boyutlarıyla değerlendirilmiştir. 
Çalışmada nitel araştırma yöntemi kullanılmıştır. Çalışmanın kuramsal çatısı Güç Geçiş Teorisi üzerine kurulmuştur. Konuyla ilgili yapılan literatür taramasının ardından ayrıntılı bir doküman incelemesi yapılmış, elde edilen bilgiler analiz edilerek çalışmadaki araştırma sorularının cevaplandırılması hedeflenmiştir. Veri toplama sürecinde kitaplar, tezler, bilimsel makaleler, internet siteleri, dergiler, ulusal/uluslararası yayın kuruluşları, resmi raporlar ve belgeler, ulusal/uluslararası düşünce kuruluşu raporları, strateji ve ulusal güvenlik belgelerinden faydalanılmıştır. 
Çalışmada ortaya konulan bulguların analizi sonucunda, Kuşak ve Yol Coğrafyası üzerinde Çin'in ekonomik-ticari etksinin ABD'yi geride bıraktığı görülmüştür. Rekabetin askeri-güvenlik boyutunda ise ABD'nin daha yoğun bir etkiye sahip olduğu, coğrafya için vazgeçilmez bir güvenlik ortağı olduğu görülmektedir.  Kuşak ve Yol Girişimi, Çin'i dominant güç statüsüne ulaştıracak ekonomik potansiyele sahiptir. Çin'in siyasi etkisini genişletmesi için de etkili bir platform yaratmaktadır. Ancak askeri-güvenlik boyutu bakımından etkileri sınırlıdır. ABD, geniş müttefiklik ağı ve yoğun askeri-güvenlik etkisiyle küresel liderliğini sürdürmek için avantajlı konumdadır.

Abstract:
The competition between the United States and China, which is concentrated in the Asia-Pacific region, has spread to Asia, Europe and Africa after the announcement of the Belt and Road Initiative. The fact that China has increased its political and military influence along with its rapid economic rise, has created a strategic competition between the USA and China, which has economic-commercial, political-diplomatic, military-security dimensions. This study aims to examine the effects of the US-China Competition on the Belt and Road Geography with economic-commercial, political-diplomatic, military-security dimensions. In this research, the competition between the United States and China was primarily discussed in its political, commercial, technological and military dimensions. Subsequently, the effects of the US-China competition on the Belt and Road Geography were evaluated in economic-commercial, political-diplomatic, military-security dimensions. 
Qualitative research method was used in the study. The theoretical framework of the study is based on the Power Transition Theory. After the literature search on the subject, a detailed document review was conducted, the information obtained was analyzed and it was aimed to answer the research questions in the study. In the process of data collection, books, theses, scientific articles, websites, journals, national/international publications, official reports and documents, national/international think tank reports, strategy and national security documents were used. 
As a result of the analysis of the findings presented in the thesis, it has been found that the economic-commercial effect of China on the Belt and Road Geography has left the USA behind. In the military-security dimension of the competition, it is seen that the USA has more intense influence and is an indispensable security partner for the geography.  The Belt and Road Initiative has economic potential to bring China to the status of dominant power. It also creates an effective platform for China to expand its political influence. However, their impact is limited in terms of the military-security dimension. The USA is in an advantageous position to maintain its global leadership due to its extensive network of allies and intense military-security influence.