Adana'nın UNESCO Yaratıcı Şehirler Ağı kapsamında "Gastronomi Kenti" olabilirliğine ilişkin paydaş görüşleri ve geleceğe yönelik öneriler
Stakeholder opinions on the possibility of Adana being a "City of Gastronomy" in The UNESCO Creative Cities Network and suggestions for the future
Yazar: HASİBE HATUNOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. AYDOĞAN AYDOĞDU
Kastamonu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Turizm İşletmeciliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Turizm = Tourism
Dizin: Adana = Adana ; Gastronomi = Gastronomy ; Mutfak turizmi = Culinary tourism ; Turizm = Tourism ; UNESCO Yaratıcı Şehirler Ağı = UNESCO Creative Cities Network

Özet:
Kısaca UNESCO olarak bilinen Birleşmiş Milletler Eğitim, Bilim ve Kültür Örgütü, 1946 yılında eğitim, bilim, kültür, iletişim ve enformasyon yoluyla bütün Dünya'da barışın tesis edilmesi, yoksulluğun giderilmesi, sürdürülebilir kalkınmanın sağlanması için kurulmuştur. İki bin dört yılında ise UNESCO tarafından Kültürel Çeşitlilik Küresel İttifakı kapsamında şehirler ve ülkeler arasında iş birliğini sağlamak, ekonomik, kültürel, sosyal ve çevresel olarak sürdürülebilir bir kalkınmayı tesis etmek amacıyla UNESCO Yaratıcı Şehirler Ağı kurulmuştur. Yaratıcı Şehirler Ağı yedi farklı temayı kapsamaktadır. Bunlar; tasarım, edebiyat, zanaat ve halk sanatları, müzik, gastronomi, medya sanatları ve sinema/film temalarıdır. İki yüz kırk altı şehrin üyesi bulunduğu bu ağda Türkiye'den altı şehir bulunmaktadır. UNESCO Yaratıcı Şehirler Ağına katılmak şehirler için ekonomik, kültürel, sosyal, çevresel ve politik açıdan yararlar sağlamaktadır. Bu ağda yer almak kentin tanıtılmasında, markalaşmasında ve turizm potansiyelinin değerlendirilmesinde, ağda bulunan diğer şehirlerle iş birliği yapılmasında ve onların deneyimlerinden yararlanılmasında önemli katkılar sağlamaktadır. Yaratıcı Şehirler Ağı Gastronomi temasının amacı somut olmayan kültürel miraslardan biri olan, tarihi eskilere dayanan, bir bölgeye has mutfak kültürünün doğal yapısının korunarak bir miras olarak ulusal ve uluslararası seviyede gelecek nesillere aktarılmasını sağlamaktır. Bu sayede geleneksel yöntemlerle hazırlanan yeme içme unsurlarının doğal yapısının korunması hedeflenmektedir. Adana sahip olduğu verimli toprakları, tarım için elverişli Akdeniz iklimi, tarih boyunca çok sayıda medeniyete ev sahipliği yaparak oluşturduğu binlerce yıllık bilgi birikimiyle zengin bir mutfak kültürü oluşturmuştur. Bu bağlamda çalışmanın amacı Adana'nın UNESCO Yaratıcı Şehirler Ağı kapsamında gastronomi kenti olabilirliğine ilişkin turizm paydaşlarının konu hakkında ne derece farkındalığa sahip oldukları ve konu hakkındaki görüş ve önerilerinin belirlenmesidir. Bunun yanı sıra Adana'nın geçmiş dönem başvurusunun olumsuz sonuçlanmasının nedenlerini ortaya çıkarmak çalışmanın bir diğer amacını oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplama yöntemi olarak yapılandırılmış görüşme tekniği kullanılmıştır. Araştırmanın ana kütlesini Adana'nın turizm paydaşları oluşturmakta, örneklemini ise konuyla doğrudan ilişkili olduğuna inanılan yargısal örnekleme yaklaşımına göre belirlenmiş 13 kişiden oluşan çalışma grubu oluşturmaktadır. Araştırma verileri, hazırlanan yapılandırılmış görüşme formu aracılığıyla yüz yüze ve e-posta yoluyla gönderilerek çevrim dışı olarak elde edilmiş olup, betimsel analiz tekniği ile çözümlenmiştir. Araştırma bulguları paydaşların Adana'nın UNESCO Yaratıcı Şehirler Ağı kapsamında gastronomi kenti olabilirliğine ilişkin farkındalıklarının yüksek olduğu, şehri iyi tanıdıkları, gastronomi kenti olabilmek için neler yapılması gerektiği konusunda bilgi sahibi olduklarını ortaya koymuş ve gelecek dönem başvurusu için eksikliklerin giderilmesi adına çalışmalar yapıldığı görülmüştür. Gastronomi kenti olma yolunda koordinasyonun geliştirilmesi, profesyonel ekip çalışması, etkili sunum yapılması, geçmiş dönem başvurusunda eksik olan lobi faaliyetlerinin tamamlanması, geleneksel gıda pazarlarının artırılması, biyoçeşitliliğin korunması için aşçılık okullarının müfredatlarında değişiklik yapılması koşullarının yerine getirilmesi halinde Adana'nın UNESCO Yaratıcı Şehirler Ağına gastronomi kenti olarak dâhil olacağı düşünülmektedir.

Abstract:
The United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization, known as UNESCO in short, was established in 1946 to establish peace, eliminate poverty and ensure sustainable development all over the world through education, science, culture, communication and information. UNESCO Creative Cities Network was established by UNESCO in 2004 within the scope of the Global Alliance for Cultural Diversity in order to ensure cooperation between cities and countries and to establish an economically, culturally, socially and environmentally sustainable development. The Creative Cities Network covers seven different themes. These; themes of design, literature, craft and folk arts, music, gastronomy, media arts, and cinema/film. There are six cities from Turkey in the network of which two hundred and forty-six cities are members. Joining the UNESCO Creative Cities Network provides economic, cultural, social, environmental and political benefits for cities. Being in this network provides important contributions in promoting the city, branding and evaluating its tourism potential, cooperating with other cities in the network and benefiting from their experiences. The aim of the Creative Cities Network Gastronomy theme is to preserve the natural structure of the culinary culture unique to a region, which is one of the intangible cultural heritages, and to transfer it to future generations as a heritage at the national and international level. In this way, it is aimed to preserve the natural structure of eating and drinking elements prepared with traditional methods. Adana has created a rich culinary culture with its fertile lands, Mediterranean climate suitable for agriculture, and thousands of years of knowledge it has created by hosting many civilizations throughout history. In this context, the aim of the study is to determine the level of awareness of tourism stakeholders about the possibility of a gastronomy city in Adana within the scope of UNESCO Creative Cities Network and to determine their opinions and suggestions on the subject. In addition to this, another aim of the study is to reveal the reasons for the negative result of Adana's previous application. Structured interview technique was used as the data collection method in the research. The main body of the research is Adana's tourism stakeholders, and the sample is a study group consisting of 13 people determined according to the judgmental sampling approach, which is believed to be directly related to the subject. The research data were obtained offline by sending face-to-face and e-mail via the prepared structured interview form, and were analyzed by descriptive analysis technique. Research findings revealed that the stakeholders have a high awareness of Adana's potential as a gastronomy city within the scope of UNESCO Creative Cities Network, they know the city well, they have knowledge about what needs to be done in order to become a gastronomy city, and it has been observed that studies are carried out to eliminate the deficiencies for future applications. It is considered that Adana will be included in the UNESCO Creative Cities Network as a gastronomy city if the conditions are met to improve coordination on the road to becoming a gastronomy city, professional teamwork, effective presentation, completing the lobbying activities that were missing in the previous application, increasing traditional food markets, and making changes in the curricula of cooking schools in order to protect biodiversity.