Pay opsiyonlarının payların getirisi üzerindeki etkisi: Türkiye örneği
The Effect of stock options on stock returns: The case of Turkey
Yazar: BİLAL KAÇMAZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖZKAN HAYKIR
Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Bankacılık ve Finans Ana Bilim Dalı / Bankacılık ve Finans Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Bankacılık = Banking ; İşletme = Business Administration
Dizin: Finansal opsiyonlar = Financial options ; Getiri = Return ; Hisse senetleri = Stocks ; Opsiyon = Option ; Opsiyon piyasaları = Options markets ; Pay senetleri = Stocks tradet ; Vadeli işlem piyasaları = Futures markets

Özet:
Son yıllarda finansal piyasalardaki mal ve hizmet fiyatlarında, faiz
oranlarında, döviz kurlarında, menkul kıymet piyasasındaki likidite, volatilite ve
menkul kıymet fiyatlarında meydana gelen değişimler yatırımcı ve firma risklerinin
artmasına neden olmaktadır. Finansal sistem içerisinde gelişmekte olan ülke
ekonomileri gelişmiş ülke ekonomilerine göre daha fazla riske maruz kalmaktadır. Bu
risklerden korunmak amacıyla ortaya çıkan türev araçların finansal sistem içerisinde
kullanımı son yıllarda hızla bir şekilde artmaktadır. Bu çerçevede gelişmiş ülke
piyasalarında pay opsiyonlarının etkilerine yönelik çalışmalar yapılmış ve pay
opsiyonlarının dayanak varlıklar üzerinde etkisi tespit edilmiştir.
 Bu çalışmada 2012-2016 dönemini kapsayan Borsa İstanbul (BİST)'da işlem
gören 20 şirketin günlük pay getiri verisi ile BİST-100 endeks verisi kullanarak, pay
opsiyonlarının pay getirileri üzerindeki etkisi incelenmiştir. Çalışmanın hipotezi Olay
Analizi (Event Study) ve Bağımlı Örneklem t-Testi (Paired Samples t-Test)
yöntemiyle analiz edilmiştir. Kümülatif anormal getiri (CAR) incelediğinde, olay
öncesi ve olay sonrası dönemde istatistiksel olarak negatif ve anlamlı bir farkın
olduğu tespit edilmiştir. Dolayısıyla bu sonuçlar, şirketlerin pay opsiyon
kullanımından sonra yatırımcıların bilgi değişim sürecini tam olarak kavrayamadığı
veya bilginin yatırımcılara aktarma sürecinde problemler olduğu göstermiştir. Son
olarak bu durum, geri kalmış ve gelişmekte olan ülke piyasaları için eksik ve
asimetrik bilginin olabileceğini göstermektedir.
Çalışmanın birinci bölümünde; çalışmanın önemi, amacı, yöntemi ve literatüre
katkısı açıklanmıştır. İkinci bölümde ise, piyasa ve sermaye piyasası kavramları
incelenmiştir. Üçüncü bölümde vadeli işlemler piyasası açıklanmış ve vadeli işlem ve
opsiyon piyasası üzerinde durulmuştur. Türev ürünlerin tarihsel gelişimi ve temel
terimler açıklanmıştır. Çalışmanın son ve dördüncü bölümü konu ile ilgili literatür
taraması, veri seti, yöntem ve bulgu sonuçları açıklanmıştır.
Anahtar Kelimeler: VİOP, Pay getirisi, BİST- 100 Endeks, CAR

Abstract:
Changes in the prices of goods and services, interest rates, exchange rates,
liquidity, volatility and securities in financial markets in recent years cause the risks
of investors and companies to increase. Developing countries' economies are exposed
to more risk than developing countries in financial markets, and it is important to use
derivative instruments. Studies have been carried out on stock options in developed
country markets, and it has been observed that there is an impact on underlying assets.
In this study, the effect of stock options on stock returns was examined by
using the daily stock return data of 20 companies traded in Borsa Istanbul (BIST)
covering the period 2012-2016 and the BIST-100 index data. It was analyzed by the
applied Event Study and Paired Samples t-Test method. It has been determined that
there is a statistically negative and significant difference in cumulative abnormal
return (CAR) in the pre-event and post-event periods. Therefore, these results showed
that investors could not fully grasp the information exchange process after the
companies used stock options or there were problems in the process of transferring
the information to the investors. Finally, this finding shows that there may be
incomplete and asymmetric information for underdeveloped and developing country
markets.
In the first part of the study; The importance, purpose, method and
contribution of the study to the literature are explained. In the second part, the
concepts of market and capital market are examined. In the third chapter, the futures
market is explained and the futures and options market is emphasized. The historical
development of derivative products and basic terms are explained. In the last and
fourth part of the study, literature review, data set, method finding results are
explained.
Keywords: VIOP, Stock return, BIST-100 Index, CAR.