İsmail Turan'ın "Vücûhu't-Te'vîl fî Esrâri't-Tenzîl" tefsirinde rahmet
Mercy in İsmail Turan's commentary called Wujûhu't-Ta'wîl fî Asrâri't-Tanzîl
Yazar: BÜŞRA AYİK
Danışman: PROF. DR. HÜSEYİN ÇELİK
Adıyaman Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Tefsir Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Din = Religion
Dizin: Azap = Torment ; Kur'an-ı Kerim = Koran ; Rahmet = God´s mercy ; Tefsir = Commentary ; Turan, İsmail = Turan, İsmail ; İslamiyet = Islam

Özet:
Allah'ın verdiği nimetler, lütuflar olarak özetleyeceğimiz rahmet, hususi ve umumi olarak ikiye ayrılır. Umumi rahmetten, inansın veya inanmasın yeryüzündeki herkes faydalanırken hususi rahmetten, sadece inananlar ve ilahi emirlere uyanlar faydalanabilir. Fakat bazen azap, ceza, adalet vb. konularda rahmete yüklenilen bazı söylemler rahmetin anlam sahasını değiştirmiştir. Özellikle de Allah'ın dünyada doğal felaketler, savaşlar vb. musibetler; ahirette ise ebedî azap ile cezalandırması gibi hususlar sonsuz rahmet ilişkisi çerçevesinde açıklanmaya çalışılmıştır. Bazen sonsuz rahmet sahibi bir varlığın azap etmesi pek de mümkün görülmemiş, azabın sonsuz olmadığı savunulmuştur. Bazen Allah'ın diğer tüm vasıfları bırakılarak sadece rahmet sahibi oluşu üzerinden inkarcılar da dahil herkesin günahlarının affedileceği gibi aşırı düşünceler öne sürülmüştür. Bazen de ona, adaletinin gereği olarak herkese merhamet etme zorunluluğu yüklenmiştir. Tüm bu nedenlerden ötürü rahmetin çerçevesini belirlemek son derece önemlidir. 
Bu çalışmamızda İsmail Turan'ın Vücûhu't-Te'vîl fî Esrâri't-Tenzîl adlı eseri bağlamında rahmetin çerçevesini belirlemeye çalıştık. Çalışmamız sonucunda literatüre, günümüz tefsirlerinden olan İsmail Turan'ın Vücûhu't-Te'vîl fî Esrâri't-Tenzîl adlı eserini kazandırdık. Ayrıca ahirette inkarcılara yönelik bir rahmetin söz konusu olmadığı sonucuna ulaştık. Bu nedenle azabın sadece rahmet çerçevesinde ele alınarak inkarcılar, haddi aşanlar, cezaya müstahak olanlar için bir gün son bulacağı iddiası doğru değildir. Ayrıca Allah'ın merhameti ilke edinmesi, kul için en iyiyi vermek ya da yaratmak zorunda olduğu anlamına da gelmemektedir. Eğer böyle bir zorunluluk söz konusu olursa Allah sınırlandırılmış olacaktır. Bu durum da beraberinde başka sorunları getirecektir.

Abstract:
Mercy, which we can summarize as blessings and blessings given by God, is divided into two as private and general. While everyone on earth can benefit from general mercy whether they believe in God or not, only believers and those who follow divine orders can benefit from special mercy. However sometimes, the evaluations related to some aspects of mercy such as torment, punishment, justice etc. have changed the meaning scope of mercy. In particular, God's punishments via natural disasters, wars, etc. in the world and eternal torment in the hereafter have been tried to be explained within the framework of the relationship of endless mercy. Some experts in the field claim that it is not possible for an eternally merciful being to torment, and it is defended that the torment is not eternal. Sometimes, extreme thoughts, which exclude most of the attributes of God, have been put forward which allege that everyone's sins, including the deniers, will be forgiven, just because God is merciful. Sometimes, as a requirement of God's justice, he is thought to be obliged to have mercy on everyone. For all these reasons, it is extremely important to determine the framework of mercy. 
In this study, we aim to determine the framework of mercy within the context of İsmail Turan's commentary called Wujûhu't-Ta'wîl  fî Asrâri't-Tanzîl . As a result of our study, we are of the opinion that there is no mercy for unbelievers in the hereafter.  Therefore, the claim that torment will one day end for deniers, transgressors etc. is not true addressing only within the framework of mercy. In addition, God's's principle concerning mercy does not mean that he has to give or create the best for the servant. If such an obligation is thought about God, then he will be brought under some limits which will bring other problems alongside.