Adölesanlarda beslenme eğitimi: Akdeniz diyeti örneği
Nutrition education for adolescents: The sample of Mediterranean diet
Yazar: LEYLA DOĞAN
Danışman: DOÇ. DR. SEMRA AKAR ŞAHİNGÖZ
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Aile ve Tüketici Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics ; Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Akdeniz = Mediterranean ; Beslenme = Nutrition ; Beslenme alışkanlıkları = Nutritional habits ; Beslenme eğitimi = Nutrition education ; Diyet = Diet ; Ergenler = Adolescents ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation

Özet:
Tıbbi imkanların sınırlı olmasına rağmen Akdeniz'e kıyısı olan toplumlarda yetişkin ömrünün en uzun olması ve dünyadaki kronik hastalık oranlarının da bu ülkelerde en düşük olması dikkatleri çekmiştir. Bunun üzerine bu bölgelerin beslenme şekilleri ve çeşitli hastalıklarla ilişkiler incelenmeye başlanmıştır. Kalp rahatsızlıkları, çeşitli kanser türleri, felç, obezite, sindirim sistemi hastalıkları ile demans vb. zihinsel fonksiyonlara etkileri üzerine araştırmalar sürmektedir. Bu araştırmaların pek çoğunda da olumlu sonuçlar alınmaktadır. Günümüzde ise Akdeniz diyeti sağlığın korunması ve hastalıklardan korunmak için benimsenmesi önerilen bir beslenme tarzıdır.
Türkiye'de kısmen Akdeniz ülkesidir. Özellikle erken yaşlarda edinilen doğru beslenme alışkanlıkları ileri yaşlarda gelişebilen sağlık sorunlarının önlenmesi bakımından önem taşımaktadır. Bu nedenle yapılan çalışmada adölesanlara Akdeniz diyeti ve sağlıklı beslenme konusunda eğitim verilerek, adölesanların eğitim öncesi ve eğitim sonrası puanlarının belirlenmesi amaçlanmıştır.  Bu amaçla "Klasik Deneysel Yöntem'' in, "İki Gruplu Ön Testli ve Son Testli Deney" uyarlaması kullanılmıştır. Çalışmaya 160 adölesan (76 deney, 84 kontrol) dahil edilmiştir. Adölesanların beslenme şekillerinin Akdeniz diyetine uygunluğu "Mediterranean Diet Quality Index" (KIDMED) ile belirlenmiştir. Adölesanların beslenme bilgi düzeylerine göre KIDMED puanlarının farklılık gösterip göstermediği belirlenmiştir. Elde edilen bulgular, başlangıçta deney grubunda düşük olan KIDMED ve beslenme bilgi puanlarının eğitim sonrasında anlamlı şekilde artış olduğunu göstermiştir.

Abstract:
It is remarkable that the Mediterranean communities have the longest life expectancy and the ratio of chronic diseases are relatively low in the Mediterranean countries although they have limited medical opportunities.  Therefore the common nutritional habits in this region and their relation with a variety of diseases have been analyzed. There are ongoing researches about the impacts of nutritional habits on the heart diseases, different cancer types, paralysis, obesity, digestion system diseases, dementia, cognitive functions...etc. Many of these researches imply that the Mediterranean diet has a positive impact on the health. Today, it is suggested to adopt the Mediterranean diet for protection of health and prevention of several diseases.
Turkey is partially a Mediterranean country. Proper nutrition habits gained in the early ages areof a great importance for prevention of health problems which are likely to be experienced in the adulthood. Therefore, within the scope of the study it is objected to ensure a training for the children and the adolescence on the Mediterranean Diet and identify their scores regarding the status before and after the training.  In this sense, the "Two - Group Pre-test and End-test Experiment" of "Classical Test Design" have been employed. 160 Adolescences (76 Experiment; 84 Control) have participated in the study. "Mediterranean Diet Quality Index" (KIDMED)" has been employed to identify the compliance of the Adolescences' nutrition habit with the Mediterranean Diet. It has been identified whether the KIDMED scores of the adolescences differ from each other according to their nutritional knowledge level. The results show that the KIDMED and nutritional knowledge scores of the experimental group have increased in the aftermath of the training.