Primer infertil hastalarda klomifen sitrat + HCG + IUI tedavisinin başarısına etki eden faktörlerin araştırılması
Researching the factors that affect the success of clomifen citrate + HCG + IUI treatment
Yazar: ÖZGÜR DENİZ KÖŞÜM
Danışman: PROF. DR. HACER CAVİDAN GÜLERMAN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Bilkent Şehir Hastanesi / Kadın Hastalıkları ve Doğum Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology
Dizin: Dölleme = Insemination ; Gebelik = Pregnancy ; Klomifen = Clomifene ; Koryonik gonadotropinler = Chorionic gonadotropins ; Kısırlık = Infertility ; Retrospektif çalışmalar = Retrospective studies

Özet:
Amaç: Araştırmamızda klomifen sitrat (CC) + egzojen rekombinant insan
koryonik gonadotropini (HCG) + intrauterin inseminasyon (IUI) tedavisinin başarısını
etkileyen faktörleri araştırarak bu tedavinin hangi hasta gruplarında prognozunun iyi
olacağını, hangi hasta gruplarında başarı şansının düşük olduğunu ve alternatif tedavilerin
öncelikli düşünülmesi gerektiğini öngörebilmeyi amaçladık.
Gereç ve Yöntem: Bu çalışmada Eylül 2020 – Eylül 2022 tarihleri arası 2 senede
Ankara Şehir Hastanesi infertilite polikliniklerine primer infertilite şikayeti ile başvuran
18-40 yaş arası kadın hastalar arasında. klomifen sitrat kullanılarak ovulatuvar yanıt
alınanlarda HCG + IUI tedavisi uygulanmış 410 hastanın toplam 664 siklusu retrospektif
olarak taranmıştır ve veriler incelenerek gebelik oranlarına etki eden faktörler
araştırılmıştır.
Bulgular: Elde ettiğimiz verilere göre klomifen sitratla ovulasyon indüksiyonuna
ovulatuvar yanıt oranı vücut kitle indeksi (BMI) değeri arttıkça azalmaktadır (p <0,05).
Polikistik over sendromu (PCOS) tanılı hastaların PCOS'lu olmayanlara göre klomifen
sitrata daha düşük oranda ovulatuvar yanıt verdiği bulunmuştur (p <0,05).
İnfertil çiftlerden hem kadının hem de erkeğin yaşının artmasının anlamlı şekilde
gebelik oranlarını düşürdüğü gösterilmiştir (p <0,05). Bazal spermiyogramdaki Kruger
strict morfolojisine uyan sperm oranı, bazal spermiyogramdaki total sperm sayısı ve IUI
tedavisinde kullanılan total progresif motil sperm sayısının artışının gebelik oranlarını
arttırdığı gösterilmiş (p <0,05), diğer sperm parametreleri ile gebelik arasında istatistiksel
olarak anlamlı bir ilişki bulunamamıştır (p >0,05).
Siklus başına gebelik oranı %17,1 bulunmuştur. Hasta başına kümülatif gebelik
oranı %26,4 bulunmuştur. Gebeliklerin %95,9'unun ilk 2 siklusta elde edildiği, 3. Siklusta
siklus başına gebelik oranının %5,6'ya düştüğü bulunmuştur.
Sonuç: Çalışmamızda sperm morfolojisinin, sayısının ve hasta yaşının IUI
tedavisinde gebelik öngörüsünde en etkili faktörler olduğu gösterilse de hangi hastalarda
CC + IUI tedavisinin daha fazla sayıda denenebileceği, hangi hastalarda gonadotropinlere
ve in vitro fertilizasyon'a (IVF) daha erken geçilmesi gerektiğini daha net anlayabilmek
için çok sayıda geniş çaplı, prospektif çalışmalara ihtiyaç duyulmaktadır.
Anahtar Kelimeler: Klomifen, infertilite, inseminasyon

Abstract:
Objective: In our study, we aimed to investigate the factors affecting the
success of clomiphene citrate + HCG + IUI treatment, to predict which patient groups
would have a good prognosis, in which patient groups the chance of success would be
low and alternative treatments should be considered primarily.
Material and Method: In this study, female patients aged 18-40 years who
applied to Ankara City Hospital infertility outpatient clinics between September 2020
and September 2022 with the complaint of primary infertility. A total of 664 cycles of
410 patients who had an ovulatory response using clomiphene citrate and treated with
HCG + IUI were screened retrospectively, and the factors affecting pregnancy rates
were investigated by examining the data.
Results: According to the data we obtained, the success rate of ovulation
induction with clomiphene citrate decreases as the BMI value increases. (p <0.05). It
has been found that patients with PCOS respond to clomiphene citrate at a lower rate
(p <0.05).
It has been shown that increasing the age of both men and women among
infertile couples significantly reduces pregnancy rates (p <0.05). It has been shown
that the increase rate of sperm matching the Kruger strict morphology in the basal
spermiogram, the increase total sperm count in the basal spermiogram and the increase
in the total number of progressive motile sperm used in IUI treatment increase
pregnancy rates (p <0.05), and no statistically significant relationship was found
between other sperm parameters and pregnancy (p >0.05).
It was found that 95,9% of the pregnancies were obtained in the first 2 cycles,
and the pregnancy rate per cycle decreased to 5.6% in the third cycle.
Conclusion: Although our study showed that sperm morphology, sperm
number and patient age are the most effective factors in the prediction of pregnancy in
IUI treatment, a large-scale, prospective study was needed in order to better understandxi
which patients CC + IUI treatment can be tried more often and which patients should
be switched to gonadotropins and IVF earlier.
Key Words: Clomiphene, infertility, insemination