Yoğun bakım hemşirelerinde COVİD-19 korkusununbakım davranışlarına etkisi
The effect of COVİD-19 fear on care behaviors in intensive care unit nurses
Yazar: REMZİYE GEBEŞ KAYA
Danışman: DOÇ. DR. KENAN GÜMÜŞ
Amasya Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Acil hemşirelik = Emergency nursing

Özet:
Bu çalışma, pandemi sürecinde yoğun bakım ünitesinde çalışan
hemşirelerin yaşadıkları Covid-19 korkusunun bakım davranışlarına
etkisini belirlemek amacıyla tanımlayıcı ve kesitsel olarak yapılmıştır.
Araştırmanın evrenini Türkiye genelindeki kamu hastanelerinin
(devlet hastanesi, eğitim araştırma-şehir hastanesi, üniversite
hastanesi) yoğun bakım ünitesinde çalışan hemşireler oluşturmuştur.
Araştırmanın örneklemini kolaylı örnekleme yöntemi ile belirtilen
tipteki hastanelerde çalışan ve araştırmaya katılmayı kabul eden 171
hemşire oluşturmuştur. Veriler hemşirelerin sosyodemografik
özelliklerini ve Covid-19'a ilişkin özelliklerini içeren "Hemşire
Tanıtıcı Bilgi Formu", "Covid-19 Korkusu Ölçeği" ve "Bakım
Davranışları Ölçeği (BDÖ-24)" kullanılarak toplanmıştır. Soru formu
ve ölçekler katılımcılara Google Form aracılığıyla Ocak 2021- Ağustos
2021 tarihleri arasında çevrimiçi olarak ulaştırılmıştır. Araştırma
verileri SPSS 21 paket programı kullanılarak analiz edilmiştir.
Verilerin değer
lendirilmesinde tanımlayıcı istatistiksel yöntemler (sayı, yüzde,
ortalama, standart sapma, minimum-maksimum), G Power, Cronbach alpha katsayısı, Mann-Whitney U Testi, Kruskall Wallis H
Testi ve spearman-korelasyon analizi kullanılmıştır. Verilerin
değerlendirilmesinde p<0,05 değeri anlamlı kabul edilmiştir.
Araştırmaya katılan hemşirelerin KKÖ puan ortalaması 19,81±6,57
bulunmuş olup, kadınların KKÖ puan ortalamasının (20,43±6,46),
mesleğinden memnun olmadığını ifade eden hemşirelerin KKÖ puan
ortalamasının (22,22±7,14), pandemide hasta sayısı artışının
hemşirelik bakımını azalttığını düşünen hemşirelerin KKÖ puan
ortalamasının (20,57±6,69), Covid-19'a yakalanmaktan korkan
hemşirelerin KKÖ puan ortalamasının (22,03±5,97) ve aşılanmanın
virüse yakalanma korkusununu etkilemediğini ifade eden
hemşirelerin KKÖ puan ortalamasının (21,52±6,63), araştırmaya
katılan diğer hemşirelerden istatistiksel olarak anlamlı düzeyde daha
yüksek olduğu belirlenmiştir (p<0.05). BDÖ-24 puan ortalaması ise
5,18±0,89 bulunmuş olup, evli olan hemşirelerin bilgi- beceri alt boyut
puan ortalamasının (5,38±0,82) ve Üniversite hastanesinde çalışan
hemşirelerin BDÖ-24 puan ortalamalarının (5,70±0,46), istatistiksel
olarak daha yüksek olduğu, 2.basamak Yoğun Bakım Ünitesi'nde
çalışan hemşirelerin BDÖ-24 puan ortalaması (4,95±0,90)'nın,
pandemide hasta bakımına ayırdığı sürenin azaldığını belirten
hemşirelerin BDÖ-24 puan ortalamasının (4,92±0,78) istatistiksel
olarak daha düşük olduğu belirlenmiştir (p<0.05). Covid-19 korkusu
puan ortalamaları ile BDÖ-24 puan ortalamaları arasında anlamlı bir
ilişki görülmemiştir (p=0,067). Covid-19 korkusu puan ortalaması ile
BDÖ-24 alt boyutları olan saygılı olma, bağlılık ve bilgi-beceri puan
ortalamaları arasında pozitif yönde anlamlı ilişki vardır (sırasıyla;
p=0,038, r=0,159; p=0,023, r=0,174; p=0,08, r=0,208).
Bu araştırmada elde edilen sonuçlara Covit-19 korkusunun ve bakım
davranışlarının orta düzeyde olup, korkunun bakım davranışlarını
etkilemediği fakat bakım davranışları ölçeği alt boyutları olan saygılı
olma, bağlılık, bilgi-beceri puanlarıyla ilişkili olduğu Covid-19
korkusu arttıkça saygılı olma, bağlılık ve bilgi-beceriye ilişkin bakım
davranışlarının yükseldiği söylenebilir.
Covid-19 korkusu ve bakım davranışları arasındaki ilişkiyi ve bu
ilişkiyi etkileyen değişkenleri araştıran ileri çalışmaların yapılması
önerilmektedir.

Abstract:
This study was conducted descriptively and cross-sectionally to
determine the effect of the fear of Covid-19 experienced by nurses
working in the intensive care unit during the pandemic on their care
behaviors. The population of the research consisted of nurses working
in the intensive care units of public hospitals (state hospitals, training
and research-city hospitals, university hospitals) throughout Turkey.
The sample of the research consisted of 171 nurses who worked in the specified type of hospitals and agreed to participate in the research
using the convenience sampling method. Data were collected using the
"Nurse Introductory Information Form", "Covid-19 Fear Scale" and
"Care Behaviors Scale (BDI-24)", which includes the
sociodemographic characteristics of nurses and their characteristics
regarding Covid-19. The questionnaire and scales were delivered to
the participants online via Google Form between January 2021 and
August 2021. Research data were analyzed using the SPSS 21 package
program. value of data
Descriptive statistical methods (number, percentage, average,
standard deviation, minimum-maximum), G Power, Cronbach alpha
coefficient, Mann-Whitney U Test, Kruskall Wallis H Test and
spearman-correlation analysis were used in the analysis. In evaluating
the data, p value <0,05 was considered significant.
The average KKÖ score of the nurses participating in the research
was found to be 19,81±6,57, and the KKÖ average score of women
(20,43±6,46) and the average KKÖ score of nurses who expressed that
they were dissatisfied with their profession (22,22±7,14) were lower
during the pandemic. The average KKS score of nurses who think
that the increase in the number of patients reduces nursing care is
(20,57±6,69), the KKÖ average score of nurses who are afraid of
catching Covid-19 is (22,03±5,97) and the nurses who state that
vaccination does not affect their fear of catching the virus. It was
determined that the mean KCS score (21,52±6,63) was statistically
significantly higher than that of other nurses participating in the
study (p<0,05). The BDI-24 mean score was found to be 5,18±0,89,
and the knowledge-skill subdimension mean score of married nurses
was (5,38±0,82) and the BDI-24 mean score of nurses working in a
university hospital was (5,70±0,82). 0,46), was statistically higher, the
mean BDI-24 score (4,95±0,90) of nurses working in the 2nd step
Intensive Care Unit, and the average BDI-24 score of nurses who
stated that the time they devoted to patient care decreased during the
pandemic. average (4,92±0,78)
It was determined to be statistically lower (p<0,05). There was no
significant relationship between the mean scores of fear of Covid-19
and the mean scores of BDI-24 (p = 0,067). There is a positive
significant relationship between the mean score of fear of Covid-19
and the mean scores of BDI-24 sub-dimensions of respect,
commitment and knowledge-skills (respectively; p=0,038, r=0,159;
p=0,023, r=0,174; p= 0,08, r=0,208).
The results obtained in this study show that fear of Covit-19 and care
behaviors are at a moderate level, and fear does not affect care
behaviors, but is related to the sub-dimensions of the care behaviors
scale, namely respectfulness, commitment, and knowledge-skill scores.
As the fear of Covid-19 increases, respectfulness, commitment, and
knowledge decrease. It can be said that skill-related maintenance
behaviors have increased.
It is recommended to conduct further studies investigating the
relationship between fear of Covid-19 and care behaviors and the
variables affecting this relationship.