Perakendecilikte yükselen değer alışveriş merkezleri ve tüketici davranışlara etkileri üzerine bir araştırma
The rising value at retailing: Shopping malls and a reseach upon their effects to consumer behaviours
Yazar: BERNA ÖZDEN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. EMRAH CENGİZ
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / İşletme Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2002
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Alışveriş merkezleri = Shopping centers ; Ki-kare dağılımı = Ki-kare dispersion ; Perakende satış işletmeleri = Retail enterprises ; Perakendecilik = Retailing ; Tüketici davranışı = Consumer behavior ; Tüketiciler = Consumers

Özet:
oz Modern pazarlama anlayışının yerleştiği günümüzde, doğru malul, doğru miktar, doğru fiyat, doğru zaman ve doğru yer ilkeleriyle yola çıkan perakendecilik yönetiminin rolü git gide artmaktadır. Özellikle, Türkiye'de 1980 sonrası yaşanan hızlı sosyal, kültürel, ekonomik değişimlerle birlikte, perakendecilik sektörü de diğer sektörler gibi çok fazla etkilenmiştir. Temel olarak küreselleşme kavramı neticesinde ortaya çıkan satın alma davranışındaki değişim, yoğun rekabet, sosyo kültürel ve sosyo-ekonomik davranışlardaki değişimler, şehirleşmedeki artış ve bölgesel ekonomik hareketliliğin hızlanması gibi faktörler pazarlamaya ve perakendeciliğe önemli ölçüde yansımıştır. Bütün bu gelişmelerin bir sonucu olarak; alışveriş, perakendeciler tarafından yaşamın bir parçası haline getirilmeye çalışılmaktadır. İnsanların alışverişlerini yaparken dinlenebilecekleri, eğlenebilecekleri ortamlar hazırlanmaktadır. Bunun en önemli sebeplerinden biri, Türkiye'de zamanı kısıtlı bir insan kitlesinin oluşmuş olmasıdır. Artık tüketiciler, alışverişi zorunlu olarak yapılması gereken bir faaliyet olarak görmektedirler. Büyük şehirlerin trafiği de göz önüne alındığında, alışveriş için 4-5 saatlik bir zaman dilimi gerekmektedir. Bütün bu şartlar karşısında alışveriş merkezleri tüketicilere büyük bir alternatif olarak sunulmaktadır ve alışveriş merkezleri birer yaşam merkezi haline gelmektedir. Bu çalışmada, büyük alışveriş merkezlerinin tüketicilerce nasıl algılandığı, sosyo kültürel ve sosyo-ekonomik yaşamda görülen değişikliklerle birlikte tüketim alışkanlıklarında meydana gelen değişime nasıl etki ettiği ve bu değişimin nasıl değerlendirildiği, bu merkezlerin tüketicilere cazip gelen ve gelmeyen yönlerinin neler olduğu, alışveriş merkezlerinin bölgesel etkileri ve merkezlerde sunulan hizmetlerin kalitesinin değerlendirilmesine yönelik çalışmalar yapılmıştır. Bu çalışma kapsamında öncelikle tüketici davranışı ve perakendecilik konulan değerlendirildikten sonra, alışveriş merkezleri ve tüketicilerin alışveriş merkezi seçimleri incelenmiştir. İlk bölümde tüketici davranışları sosyal, psikolojik, kültürel... mve teorik açından incelenmiştir. İkinci bölümde ise perakendecilik türleri, çeşitli açılardan sınıflandırılmıştır. Daha sonra perakendeciliğin ve alışveriş merkezlerinin Türkiye'deki ve dünyadaki tarihsel gelişimi ve son durumu anlatılmıştır. Üçüncü bölümde ise, İstanbul'da tespit edilen çeşitli alışveriş merkezlerindeki tüketiciler üzerinde bir anket uygulanmıştır. Anket sonuçlan çeşitli istatistiksel teknikler kullanılarak oluşturulmuş ve elde edilen sonuçlar pazarlama stratejileri açısından değerlendirilmiştir. iv

Abstract:
ABSTRACT Nowadays; as modern marketing comprehension is fitting into our minds, retailing management's role grows in an increasing manner day by day with the help of right goods, right price, right time and right place principles. Especially; with the social, cultural and economical variations that has been lived in Turkey after 1980; the retailing sector has been affected as much as other sectors. Basically ; factor just like variation at purchasing behaviour, dense rival, variations at social- cultural and social- economical behaviours, increasing manner at siting cities and the growing manner of regional economical activities that arises as a result of globalism concept reflects through marketing and whole life. The results of whole developments, retailers struggle for making shopping as a part of life. When people do shopping, some places that they can rest and enjoy should be built. One of the most important reason of this is, some human being is occured that have limited time lives in Turkey. They all see shopping as a necessary activity. When the traffic jam is taken into account, we can see that 4-5 hours are needed for shopping. So shopping centers becomes a life center. In this study, the thoughts of consumers about shopping malls, the effect of social- economical life variations on consumer behaviours and the evaluation of this variation, the attractive and bad sides of this shopping malls and consumers thoughts, the regional effects of shopping malls and service qualities at shopping malls; are all examined. In the embrace of the study; firstly, consumer behavior and reatiling subjects are evaluated, than the shopping malls and the selections of consumers are researced. In the first section of this thesis, the consumer behaviors ae studied by social, psychological, culturel and teoric points of views. As for in the second section, the different kinds ofretailing sorts are classified. After, the historical development of retailing and the last stiuation of retailing in Turkey and in the world, is described. As for in the last seçtin, a questionnaire is applied on consumers at some shoppingmalls in Istanbul. The questionnaire results are evaluated by using various statistically technics and the results are evaluated according to the marketing strategies. VI