"Ekbername" minyatürlerinde yer alan giysilerin cinsiyet ve sosyal statüye dayalı olarak incelenmesi
Examination of clothing in 'Ekbername' miniatures of based on gender and social status
Yazar: EZZA NASIR
Danışman: PROF. DR. NURGÜL KILINÇ
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tasarım Ana Bilim Dalı / Tasarım Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Giyim Endüstrisi = Clothing Industry

Özet:
Giysiler ve aksesuarlar, bir medeniyetin sosyal ve kültürel zenginliğini anlamak ve ifade etmek için önemli araçlardır. Babürler, 16. ila 19. yüzyıllar arasında Hindistan ve çevre bölgelerde hükümdarlık süren Türk-Moğol kökenli bir devlet olup, bu bölgedeki kültür ve medeniyetin gelişmesinde büyük rol oynamışlardır. Bu araştırma, Babürlü Padişah Ekber Şah'ın biyografisi olan 1595-1605 yıllarında yazılmış, Ekbername'deki minyatürler aracılığıyla Babürlülerin giyim özelliklerini ortaya çıkarmayı amaçlamaktadır. Aynı zamanda dönemin genel giyim kuşamını, sosyal sınıflarına, cinsiyet ve resmedilen sahnelere göre giyim özelliklerini belirlemeyi hedeflemektedir. Araştırma nitel bir yaklaşım benimsemektedir. Farklı müzelerin kataloglarında bulunan Ekbername'ye ait 98 minyatüre ulaşılmıştır. Bu minyatürlerden 77 figür, amaçlı örnekleme yöntemiyle araştırmada incelenmek üzere seçilmiştir. Figürlerin seçiminde sosyal sınıf ve cinsiyet belirleyici olmuştur. Araştırmanın örneklemini oluşturan figürlerin giysileri gözlem formları yoluyla analiz edilmiş ve özellikleri tanımlanarak resmedilmiştir. Elde edilen veriler, genel giyim kuşam, sosyal sınıflarına, cinsiyet ve resmedilen sahnelere göre sınıflandırılarak araştırma sonuçlarına ulaşılmıştır. Ayrıca, sosyal statüye göre giysiler, padişah, asiller, valiler, generaller, askerler, hizmetçiler ve işçiler gibi farklı gruplara göre sınıflandırılarak giysilerin özellikleri ve giyinme tarzları belirlenmeye çalışılmıştır. Giyimde cinsiyet açısından ise iç, dış, üst, alt giysiler ve aksesuarlar kategorilerinde erkek ve kadın giyimleri karşılaştırılmıştır. Farklı sahneleri tasvir eden minyatürler, dini etkinlikler, savaşlar veya avlanma gibi etkinliklere göre giyim farklılıkları açıklanmıştır. Bu araştırma, Babürlü döneminde sosyal sınıflara, cinsiyet ve resmedilen sahnelere göre giysilerin nasıl değiştiğini ortaya koyarak dönemin çeşitli toplumsal ve kültürel özelliklerinin anlaşılmasına katkı sağlamaktadır.
Bu araştırma, Babür Padişah Ekber Şah'ın biyografisi olan Ekbername'deki minyatürler aracılığıyla Babürlerin giyim özelliklerini ortaya çıkartarak, dönemin sosyal sınıflarına, cinsiyet ve resmedilen sahnelere göre giyim özelliklerini anlamamıza ve ifade etmemize katkı sağlamaktadır.

Anahtar Kelimeler: Babürlüler, Ekber Şah, Babürlülerde giyim, Giyim, Ekbername.

Abstract:
Clothing and accessories are significant tools for understanding and expressing the social and cultural richness of a civilization. The Mughals, a Turkic-Mongol dynasty, ruled over India and its surrounding regions from the 16th to the 19th century, playing a major role in the development of culture and civilization in that area. This research aims to reveal the clothing characteristics of the Mughals through the miniatures from the Akbarnama, a biography of the Mughal emperor Akbar written between 1595 and 1605. Additionally, the study seeks to determine clothing characteristics based on the social classes of the era, as well as by gender and depicted scenes.
The research adopts a qualitative approach. A total of 116 miniatures from the Akbarnama were accessed from various museums' catalogues. Among these miniatures, 77 figures were selected for the study using purposive sampling, taking into consideration their social class and gender. The clothing of these selected figures was analyzed through observation forms, and their characteristics were described and illustrated. The obtained data were classified according to general clothing styles, social classes, gender, and depicted scenes, leading to research findings.
Furthermore, the clothing was classified according to different social statuses, such as the king, nobles, governors, generals, soldiers, servants, and laborers, to identify specific characteristics of their attire and dressing styles. The study also compared male and female clothing by categorizing them into inner, outer, upper, and lower garments, and accessories. Miniatures depicting various scenes, such as religious events, wars, or hunting, were used to explain clothing differences according to the depicted activities.
This research contributes to our understanding and expression of the clothing characteristics of the Mughals based on the miniatures in the Ekbername, the biography of Mughal Emperor Akbar Shah. It aims to reveal the clothing features of the Mughals by exploring the miniatures in the Ekbername, thereby contributing to our understanding and expression of clothing characteristics according to the social classes, gender, and depicted scenes of the era.

Keywords: Mughal, Akbar Shah, Mughal clothing, clothing, Akbarnama.