Medyada şiddet dili bağlamında barış gazeteciliği: Türk Milli Takımı konulu haberler örneği
Peace journalism in the context of language of violence in the media: An example of news about the Turkish National Team
Yazar: KORAY KANTÜRK
Danışman: DOÇ. DR. İBRAHİM SENA ARVAS
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Genel Gazetecilik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Gazetecilik = Journalism
Dizin: Gazetecilik = Journalism ; Şiddet dili = Language of violence

Özet:
Şiddet, geçmişten bugüne tüm toplumların ortak bir sorunu olarak göze çarpmaktadır. İçinde aşağılayıcı, tehdit edici ve çatışma barındıran bir dil tercihi olarak ifade edilebilecek olan şiddet dili, evrensel düzeyde üzerine çalışmalar yapılan bir alan haline gelmiştir. Öyle ki yakın geçmiş ve bugün işlenen suçların birçoğunun temelinde şiddetin izlerine rastlanılmaktadır. Başlı başına bir araştırma konusu haline gelen şiddet, kültür ve dil bağlamında ele alındığında insanların gündelik yaşamı içerisinde büyük yer barındıran medya ile etkileşimi yüksek bir ilişkiye sahiptir. Medya, insan zihnini yönetme ve kişileri bu doğrultuda yönlendirebilme kabiliyetiyle birlikte şiddet dili içeren içeriklerin yayılmasına fırsat sağlar niteliktedir. Bu bağlamda, şiddet dilinin hâkim olduğu medya bünyesinde mücadele etmenin baş koşullarından biri olarak barış gazeteciliği bir öneri olarak düşünülmektedir. Bu çalışmada amaç, barış gazeteciliğinin uygulanabilirliği çerçevesinde bu habercilik tavrını daha anlaşılır kılarak, kendi medyasını oluşturan spor üzerinden şiddet öğeleri barındıran içerikleri tahlil ederek gazetecilik ve basın nezdinde çözüm önerileri oluşturmaktır. Çalışma, 2019 Mart ve Kasım tarihleri arasında düzenlenen 2020 Avrupa Futbol Şampiyonası Elemeleri süresince sınırlandırılmıştır. Bu sınırlama bağlamında, yayın hayatına basılı olarak devam eden iki günlük spor gazetesi olan Fanatik ve Fotomaç gazetelerinin maç bittikten bir gün sonra oluşturdukları A Milli takım konulu haberlerin eleştirel söylem çözümlemesi yapılmıştır. Nitel paradigma ile gerçekleştirilen çalışmanın örnekleminde, "amaçlı örneklem" modeli benimsenmiştir. Çalışmanın güvenirliği ve geçerliliği kapsamında yapılan arşiv taramalarında gazete haber kupürleri araştırmaya eklenmiş, Türk Milli Takımını konu edinen haberlerde spor basınındaki gazetecilik tavrı incelenerek, haberde benimsenen dilin dayanak noktalarının tespit edilmesi hedeflenmiştir.

Abstract:
Violence has been a common problem for all societies from the past to the present. Violent language, which can be expressed as a choice of language containing derogatory, threatening, and conflict-inducing elements, has become a subject of universal studies. So much so that traces of violence are found at the root of many crimes committed in the recent past and today. Violence, which has become a research topic in itself, has a high interaction with the media, which holds a significant place in people's daily lives when considered in the context of culture and language. The media, with its ability to manipulate the human mind and direct individuals in this direction, provides an opportunity for the spread of content containing violent language. In this context, peace journalism is considered a proposal as one of the primary conditions for combating violence within the dominant media. The aim of this study is to make the journalistic approach of peace journalism more understandable within the framework of its applicability, by analyzing content containing violent elements through sports, which constitute their own media, and to create solutions in terms of journalism and the press. The study was limited to the 2020 European Football Championship Qualifiers held between March and November 2019. Within this limitation, critical discourse analysis was performed on news articles about the Turkish National Team published by two daily sports newspapers, Fanatik and Fotomaç, one day after the end of the matches. The "purposive sampling" model was adopted in the sample of the study conducted with a qualitative paradigm. In terms of the reliability and validity of the study, newspaper clippings were added to the research in archival searches, and the journalistic approach in sports media regarding news about the Turkish National Team was examined with the aim of identifying the underlying language adopted in the news.