Sosyal medya bağımlılığı ile uyku kalitesi arasındaki ilişkinin araştırılması
Investigation of the relationship between social media addiction and sleep quality
Yazar: GÖKCAN ÖZSEVEN
Danışman: DOÇ. DR. İSMAİL ARSLAN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine

Özet:
Giriş ve Amaç: Gelişen teknoloji bize birçok avantaj sağlasa da beraberinde yeni sağlık sorunlarının ortaya çıkmasına neden olmaktadır. Sosyal medya bağımlılığı bu sağlık sorunlarından biridir. Bu çalışmada sosyal medya bağımlılığının uyku kalitesine etkisinin değerlendirilmesi amaçlandı.
Gereç ve Yöntem: Çalışma, Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi Aile Hekimliği polikliniklerine 01.05.2023-31.07.2023 tarihleri arasında herhangi bir sebeple başvuran 18-60 yaş arası gönüllüler üzerine yapıldı. Çalışmada sosyodemografik değişkenler, uykuyu ve sağlığı etkileyen alışkanlıklar, sosyal medya kullanım alışkanlıkları, Sosyal Medya Bağımlılık Ölçeği-Yetişkin Formu (SMBÖ-YF) ve Pittsburgh Uyku Kalite İndeksi'ni (PUKİ) içeren anket yüz yüze görüşme tekniği ile uygulandı.
Bulgular: Çalışmaya 194'ü (%50,8) erkek, 188'i (%49,2) kadın 382 kişi katıldı. Katılımcıların 368'inin (%96,3) sosyal medya hesabı var iken 14'ünün (%3,7) sosyal medya hesabı yoktu. En çok vakit geçirilen sosyal medya uygulamaları sırasıyla WhatsApp (%45,4), Instagram (%40,2) idi. Sosyal medya kullanan katılımcıların ortalama 3,78±1,62 sosyal medya hesabı olduğu görüldü. Sosyal medyası olan 368 katılımcının sanal tolerans puanı ortalama 30,47±8,72, sanal iletişim puanı ortalama 21,53±7,56, SMBÖ-YF toplam puanı ortalama 51,98±14,99 bulundu. Çalışmaya katılan 382 kişinin PUKİ toplam puanı ortalama 5,81±3,20 olarak bulundu. Çalışmada evli olmayanlarda, genç yaştakilerde, çocuğu olmayan veya olup beraber yaşamayanlarda, kalabalık hanelerde yaşayanlarda, sigarayı bırakanlarda, alkol kullananlarda, uyumadan önce kahve içenlerde, uyurken aydınlatma aracı kullananlarda, sosyal medya hesabı sayısı fazla olanlarda, uyumadan önce sosyal medya hesaplarına sık bakanlarda sosyal medya bağımlılığının daha fazla olduğu bulundu. Evli olmayanlarda, sigara içenlerde, alkol kullananlarda, uyumadan önce çay içenlerde, uyumadan önce kahve içenlerde, uyurken aydınlatma aracı kullananlarda, sosyal medya hesabı sayısı fazla olanlarda uyku kalitesinin düştüğü görüldü. SMBÖ-YF toplam puanı ile PUKİ toplam puanı arasında pozitif korelasyon bulundu.

Sonuç: Araştırmada sosyal medya bağımlılığının uyku kalitesini olumsuz etkilediği saptandı. Kötü uyku kalitesinin günlük yaşantımıza ve sağlığımıza birçok olumsuz yönü vardır. Bu olumsuzlukların önüne geçebilmenin önemli bir yolu da sosyal medya bağımlılığına karşı duyarlılığı arttırmaktır.

Anahtar Kelimeler: Sosyal medya bağımlılığı, Uyku, Uyku kalitesi

Abstract:
INVESTIGATION OF THE RELATIONSHIP BETWEEN SOCIAL MEDIA ADDICTION AND SLEEP QUALITY
Aim: Although developing technology provides us with many advantages, it also causes the emergence of new health problems. Social media addiction is one of these health problems. The aim of this study was to evaluate the effect of social media addiction on sleep quality.
Materials and Methods: The study was conducted on volunteers aged 18-60 years who applied to Ankara Training and Research Hospital Family Medicine outpatient clinics for any reason between 05.01.2023-07.31.2023. In the study, a questionnaire including sociodemographic variables, habits affecting sleep and health, social media usage habits, Social Media Addiction Scale-Adult Form and Pittsburgh Sleep Quality Index (PSQI) was applied by face-to-face interview technique.
Results: A total of 382 participants, 194 (50.8%) male and 188 (49.2%) female, participated in the study. While 368 (96.3%) of the participants had social media accounts, 14 (3.7%) did not have social media accounts. WhatsApp (45.4%) and Instagram (40.2%) were the most used social media applications, respectively. Participants using social media had an average of 3.78±1.62 social media accounts. The mean virtual tolerance score of 368 participants with social media was 30.47±8.72, the mean virtual communication score was 21.53±7.56, and the mean total score of the SMAS-AF was 51.98±14.99. The mean PSQI total score of 382 participants was 5.81±3.20. In the study, it was observed that social media addiction was higher in unmarried people, young people, those who did not have children or did not live together, those who lived in crowded households, those who quit smoking, those who used alcohol, those who drank coffee before going to sleep, those who used lighting devices while sleeping, those who had more social media accounts, those who frequently looked at their social media accounts before going to sleep. It was observed that sleep quality decreased in those who were not married, smoked, drank alcohol, drank tea before going to sleep, drank coffee before going to sleep, used lighting devices while sleeping, and had more social media accounts. A positive correlation was found between the total score of the SMAS-AF and the total score of the PSQI.
Conclusion: In the study, it was found that social media addiction negatively affected sleep quality. Poor sleep quality has many negative aspects on our daily life and health. An important way to prevent these negativities is to increase sensitivity to social media addiction.

Key Words: Social media addiction, Sleep, Sleep quality