Orman yol güzergahlarındaki zemin yapısının jeofizik yöntemlerle ortaya konulması üzerine bir araştırma
A preliminary investigation of ground structure of forest road routes with geophysical methods
Yazar: ERSİN DURSUN
Danışman: PROF. DR. H. HULUSİ ACAR
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Orman Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: Ormancılık ve Orman Mühendisliği = Forestry and Forest Engineering
Dizin: Dağlık arazi = Mountain land

Özet:
Bu çalışmada, alternatif orman yol güzergahlarındaki zemin yapısı jeofizik yöntemlerle araştırılmıştır. Buna göre zemin açısından en uygun ve yapım maliyeti en düşük olan yol güzergahının belirlenmesi ile gelecekte yapılacak orman yol inşaatlarının planlama, ihale ve yapım aşamalarının teknik, ekonomik, ekolojik ve zamansal açılardan doğru sonuçlandırılması amaçlanmıştır. Sonuçta orman yolu varlığına bağlı tüm ormancılık faaliyetleri de zamanında gerçekleştirilecektir.Çalışma alanı olarak, Düzköy Orman İşletme Şefliği sınırları içerisinde yer alan 81 kod nolu, Işıklar Mezra-Kalecik Mezra adlı ve toplam uzunluğu 5200 m olan orman yolu seçilmiştir. Orman yolunun ilk 400 m'lik kısmında elektrik özdirenç yöntemi ile zemin etüdü yapılmıştır. Ayrıca orman yol güzergahının 10 m üzerinden yola paralel şekilde 100 m boyunca elektrik özdirenç yöntemi, sismik yöntem ve yer radarı yöntemleri ile de ölçümler alınmıştır. Ölçümler sonucunda zemine ait parametreler belirlenmiştir.Arazide yapılan incelemelerde özdirenç değerlerinin yüksek çıktığı noktalarda kaya, sert kaya ve çok sert kayaların bulunduğu, özdirenç değerlerinin düşük çıktığı noktalarda ise ayrışmış kayaçların ve yamaç molozlarının bulunduğu gözlenmiştir. Araştırma alanında yapılan sismik kırılma yöntemi ile yaklaşık 16 metre derinlik incelenmiş ve tabakalı bir yapı tespit edilmiştir. Arazinin 1. tabaka kalınlığı 3-8 metre arasında ve çok ayrışmış kaya kütlelerinden oluştuğu, 2. tabaka kalınlığı ise ortalama 1 metre ve ayrışmış kayaçtan oluştuğu, 3. tabaka ise sağlam kayaçtan oluştuğu belirlenmiştir. Yer radarı ile çalışma alanında yapılan ölçümlerde alana ait iki boyutlu yer altı kesiti elde edilmiştir. Yer radarı yöntemi ile belirgin bir tabaka sınırlaması yapılamamıştır.Sonuç olarak, uygulanan jeofizik yöntemler karşılaştırıldığında sismik yöntemin dağlık ve ormanlık alanlarda uygulanabilirlik ve sonuçların doğruluğu açısından en başarılı yöntem olduğu belirlenmiştir. Buna göre sismik yöntem ile orman yol güzergahlarında zemin yapısının belirlenmesi üzerine detaylı çalışmalar yapılması gerekir.Anahtar Kelimeler: Orman Yol Güzergahı, Zemin Etüdü, Elektrik Özdirenç Yöntemi, Sismik Yöntem, Yer Radarı Yöntemi, Dağlık Arazi

Abstract:
In this study, ground structure in alternative forest road routes has been investigated by means of geophysical methods. With this study it has been aimed that with defining way route which is the most appropraite fort the ground and the lowest in the cost, we will get the accurate results for the planning, bidding, building process in terms of technical, economical, ecological and timing of forest road buildings which will be done in the future.As a study field, the forest way of Işıklar Mezra-Kalecik Mezra, coded 81 in the border of Düzköy Forest Operating Office and whose lenght is 5200 meters was selected. On the first 400 meters part of the forest road the ground was analzed with electricity impedance method. Also, from 10 meters up of forest road route measurements were done with electricity impedance method, seismic method and Ground Penetrating Radar method along 100 meters. As a result of the measurements, parameters of the ground were gathered.In the surveys carried out on the field, it has been monitored that there are rocks, hard rocks, very hard rocks on the points where impedance value is high and there are dissolved rocks and hillside ruble where impedance value is low. With the seismic break method applied in the survey field approximately 16 meters of depth has been surveyed and a laminated structure has been detected. It has been detected that the first laninat thickness of the field is between 3-8 meters and has been formed of dissolved rocks, the second laminat thickness of the field is approximately 1 meter and is formed of dissolved rocks, the third laminat is formed of hard rocks. On the measures carried out with the Ground Penetrating Radar method a specific laminat order could not be made.As a result, when compared geophysical methods it has been assessed that the most successful method is seismic method in terms of applying to forest fields and having right results. With this method a detailed study mus be carried out on survey of the morphological structure of forest way route.Key Words: Forest Road Route, Ground Analysis, Electricity Impedance Method, Seismic Method, Ground Penetrating Radar method, Mountainous Field.