Balıkesir-Dursunbey orman fidanlığında üretilen tohum meşceresi ve tohum bahçesi orijinli Kızılçam (Pinus brutia Ten.) fidanlarında morfolojik özellikler
Morphological characteristics of brutian pine (Pinus brutia Ten.) seedlings originated from seed stand and seed orchard in Balıkesir-Dursunbey forest nursery
Yazar: MERVE ÜNAL
Danışman: PROF. DR. NEBİ BİLİR
Süleyman Demirel Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Orman Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Ormancılık ve Orman Mühendisliği = Forestry and Forest Engineering
Dizin: Orman fidanları = Forest sapling

Özet:
Türkiye'de en geniş doğal yayılış gösteren Kızılçam (Pinus brutia Ten.) üzerinde gerçekleştirilen""Balıkesir-Dursunbey Orman Fidanlığında Üretilen Tohum Meşceresi ve Tohum Bahçesi Orijinli Kızılçam (Pinus brutia Ten.) Fidanlarında Morfolojik Özellikler" " konulu bu yüksek lisans tez çalışmasında, türün fidanlık tekniği, ağaçlandırmaları ile genetik-ıslahına katkı sağlanması amaçlanmıştır. Bu bağlamda, türün Dursunbey Orman Fidanlığında tohum meşceresi ve tohum bahçesinden üretilen 1+0 yaşlı çıplak köklü ve tüplü fidanlardan 2014 yılı büyüme dönemi sonunda örneklenen 100'er bireyde fidan boyu ve kök boğazı çapı ölçülmüştür. Çalışmada fidanların kalitesi ile özellikler arasındaki ilişkiler araştırılmıştır.

Çalışma sonucunda tohum kaynağı ve fidan tipine bakılmaksızın ortalama fidan boyu 12.5 cm, kök boğazı çapı ise 2.74 mm bulunmuştur. Tüplü fidanlar çıplak köklü fidanlara, tohum meşceresi fidanları ise tohum bahçesi fidanlarına oranla daha fazla gelişim göstermiştir. Varyans analizi sonucunda fidan boyu ve kök boğazı bakımından tohum kaynağı ve fidan tipleri arasında istatistiksel bakımdan (p≤0.05) anlamlı fark olduğu belirlenmiştir. 

Fidanların kalite sınıflarına dağılımı, kalite sınıfları, morfolojik özellik, tohum kaynağı ve fidan tipine göre değişim göstermiştir. Diskriminant analizi sonucunda her iki kalite sınıflarının başarılı olduğu anlaşılmıştır. 

Korelasyon analizi sonucunda fidan boyu ve kök boğazı arasında istatistiksel bakımdan anlamlı (p≤0.05) pozitif ilişkiler belirlenmiştir. 

Çalışma sonuçları türün fidanlık tekniği uygulamaları bağlamında tartışılmıştır. Ancak, çalışma sonuçları arazi aşaması ile desteklenmelidir.

Abstract:
This M.Sc. thesis entitled "Morphological Characteristics of Brutian Pine (Pinus brutia Ten.) Seedlings Originated from Seed Stand and Seed Orchard in Balıkesir-Dursunbey Forest Nursery" was carried out on Brutian Pine (Pinus brutia Ten.) which had the largest natural distribution in Turkeyto contribute nursery practices, plantation, and genetic-breeding of the species. Seedling height and root-collar diameterwere examined in 1+0 year of Brutian Pine containerized and bareroot seedlings grown from seed stand and seed orchard at Dursunbey Forest Nursery at the end of growing period of 2014. Seedling quality and relation between the characteristics were investigated.

Averages of seedling height and root-collar diameter were 12.5 cm and 2.74 mm in polled seed sources and seedling type, respectively. While containerized seedling showed higher growth performance than that of bare root seedlings, seed stand had higher than that of seed orchard. There were significant differences (p≤0.05) among seedling types and seed sources based on results of variance analysis.

Distribution of seedlings changed for quality classes, characters, seed sources and seedling types.The both classification was suitable for the seedlings according to results of Discriminant analysis. 

There were positive and significant (p≤0.05) relations between the characters based on results of correlation analysis. Results of the study were discussed for nursery practice of the species. Results of the study could be combined by field stage.