Siber zorbalık ölçeği Türkçe uyarlaması
Turkiversion sh of cyberbullying
Yazar: SELDA KÜÇÜK
Danışman: DOÇ. DR. NEYLAN ZİYALAR
İstanbul Üniversitesi / Adli Tıp Enstitüsü / Sosyal Bilimler Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Adli Tıp = Forensic Medicine
Dizin: Siber güvenlik = Cyber security ; Siber saldırı = Cyber attack ; Siber suç = Cybercrimes ; Zorbalık = Bullying ; Ölçekler = Scales ; İnternet = Internet

Özet:
Literatüre yeni bir kavram olarak giren siber zorbalık en genel tanımıyla, teknolojiyi kullanarak bir birey ya da gruba kasıtlı olarak ve sürekli zarar verme davranışlarının tümüdür. Siber zorbalığın ölçülmesinde yurt dışında da ve ülkemizde de anket ya da ölçeklerin kullanıldığını görmekteyiz. Ancak siber zorbalığın yeni bir konu olması nedeniyle, kullanılan anket ve ölçeklerin sınırlı sayıda olduğunu görmekteyiz. Bu çalışmanın amacı sahada kullanılan değerlendirme araçlarına bir çeşitlilik sağlamak için; Stewart ve arkadaşları (2014) tarafından geliştirilmiş olan 'Cyberbullying Scale' ölçeğinin Türkçe uyarlamasını yapmaktır.
Bu çalışma, İstanbul ili Pendik ilçesinde Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı 5 adet devlet ve 2 adet özel okulda gerçekleştirilmiştir. Seçilmiş okulların 9, 10, 11 ve 12. sınıflarında öğrenim gören 633 öğrenci çalışmanın örneklemini oluşturmuştur. Araştırmada veri toplama aracı olarak, Sosyo-Demografik Bilgi Formu ve Siber Zorbalık Ölçeği'i yüzyüze uygulama şekliyle kullanılmıştır. Siber zorbalık ölçeği geçerlik güvenirlik çalışmaları SPSS v.21 (Statistical Package for Social Sciences) programı ile analiz edilmiştir.
Geçerlik güvenirlik analizinde; madde toplam puan korelasyonları, faktör analizleri, iç tutarlık analizi, ölçüt bağımlı güvenirlik analizleri yapılmıştır. "Faktör Analizi" ve "Cronbach Alpha" katsayıları hesaplanmıştır. Faktör analizi sonrası 2 alt boyuta ulaşılmıştır. 13 maddeden oluşan ölçeğin toplam iç tutarlılık katsayısı crα=.87 olarak hesaplanmıştır. Faktörlerin iç tutarlılık katsayıları ise birinci faktör için crα=.85 ve ikinci faktör için crα=.74 olarak hesaplanmıştır. Siber Zorbalık Ölçeğinden alınan toplam puanlarla internet ortamında başka çocuklar tarafından rahatsız edilme ve etme şiddeti arasındaki ilişki (r=0,48) pozitif yönde anlamlı bulunmuştur. Sonuç olarak "Siber Zorbalık Ölçeği" geçerli ve güvenilir bir ölçek olarak analiz edilmiştir.
Siber zorbalık konusunda, aile, okul ve öğrenciler iş birliği içinde olmalı ve öğrencilere bu konuda farkındalık kazandıracak eğitimler düzenlenmesi ve siber zorbalığı önleme konusunda yapılacak projelerin desteklenmesi uygun olacaktır.

Abstract:
Cyberbullying which is a new concept in literature is briefly all of the behaviours damaging continuously to an individual or a group on purpose by using technology. It is observed questionnaires or scales are used both in our country and abroad when assessing Cyberbullying. However, the questionnaires and the scales are limited availability because Cyberbullying is a new issue. The aim of the study is to make Turkish adaptation of the scale for 'Cyberbullying Questionnaire' that is developed by Stewart at al. in order to provide diversity to evaluation tools used in the field.
This survey is carried out in 5 public and 2 private schools depended on the Ministry of Education in Istanbul's Pendik. 633 students who are enrolled in 9th, 10th, 11st and 12nd grades in the chosen schools construct the sample of the study. In the research, Socio-Demographic Information Form and Cyberbullying Scale are used as data collection tool through face to face manner of application. The validity and reliability studies of Cyberbullying Scale are analyzed via SPSS v.21 (Statistical Package for Social Sciences) program.
In the analysis of validity and reliability, item total correlations, factor analysis, internal consistency analysis and criterion-referenced reliability analysis are made. The coefficients of "Factor Analysis" and "Cronbach Alpha" are calculated. After factor analysis, 2 sub-dimensions are reached. Coefficient of total internal consistency of the scale consisted of 13 items is calculated as crα=.87. The coefficients of the factors' internal consistency are calculated as crα=.85 for the first factor and crα=.74 for the second one. With the total scores gathered from Cyberbullying Scale, the relationship between severity of being disturbed by other children and disturbing other children in the internet environment is found positively (r=0,48) meaningful. As a result, "Cyberbullying Scale" is analyzed as a valid and reliable scale.
On the subject of Cyberbullying, family, school and students should be in cooperation. Also, arranging seminars providing awareness about this issue and being supportive for the projects to prevent Cyberbullying would be appropriate.