Hafızlık eğitimi alan öğrencilerin dini motivasyonlarının incelenmesi
Examination of religious motivation of Qur'an course students taking hafiz education
Yazar: BETÜL KÜÇÜK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SAKİN ÖZIŞIK
Ankara Sosyal Bilimler Üniversitesi / İslami Araştırmalar Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Din = Religion ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Din psikolojisi = Religious psychology ; Dindarlık = Religiousness ; Hafızlık = Memorization ; Motivasyon = Motivation

Özet:
Bu tez "Hafızlık Eğitimi Alan Kur'an Kursu Öğrencilerinin Dini Motivasyonlarının
İncelenmesi" konulu bir araştırmadır. Yıllardır çoğunlukla kalıplaşmış belli disiplinlere bağlı
olarak sürdürülen hafızlık eğitiminde artan öğrenci sayısı, bu eğitim alanında yapılacak
çalışmalara da kapı aralamaktadır. İnsan olarak her bireyin dini davranışta harekete geçirici
unsurları barındırdığı muhakkaktır. Özellikle hafızlık eğitimi gibi daha manevi dinamiklerle
bezeli bir eğitim alan öğrencilerin aldıkları eğitim bağlamında dini motivasyon kaynaklarının
hangi fenomenlerle açığa çıktığı yapılan bu araştırmanın temel sorusu olmuştur. Araştırma Van
İpekyolu Müftülüğü'ne bağlı Aişe-i Sıddıka Kız Kur'an Kursu'nda gerçekleştirilmiştir. İlçeye
bağlı, örnekleme dahil olabilecek aynı seviyede erkek öğrencilerin bulunmaması nedeniyle
örneklem sadece kız öğrencilerden oluşmaktadır. Araştırmada nitel araştırma yöntemi ile veri
toplanmış ve mümkün olan en kolay örneklemle çalışılması hedeflenmiştir. 18-22 yaş arası 10
öğrenci ile sözlü mülakat yapılmış, ses kayıtları transkript edilmiştir. Böylelikle hafızlık eğitimi
alan öğrencilerin hafızlıkları ile dini motivasyon durumlarının incelenmesi ve
değerlendirilmesinin gerçekleşmesi beklenmiştir.
Çalışma iki bölümden oluşmaktadır. Kuramsal bölüm olan birinci bölümde ilgili kavramlar
ve literatür çalışmaları aktarılmıştır. Literatür tarandığında araştırmacıların ekseriyetle
odaklandığı başlıklar ile mülakat soruları oluşturulmuş ve bu sorulara bağlı olarak görüşmeler
kayda geçirilmiştir. İkinci bölümde ise elde edilen veriler ışığında sonuçlar yorumlanmış ve
tartışılmıştır.
Anahtar Kelimeler: Hafızlık, Din Psikolojisi, Dindarlık, Dini Motivasyon.

Abstract:
This thesis is research on "Examination of Religious Motivation of Qur'an Course Students
Taking Hafiz Education". The increasing number of students in hafiz education, which has been
carried out for years mostly depending on stereotypical disciplines, also opens the door to
studies to be made in this field of education. It is certain that every individual as a human has
motivating elements in religious behavior. It has also been the basic question of this research
that the sources of religious motivations of the students, who receive an education with more
spiritual dynamics such as hafiz education, are revealed in the context of the education they
receive. The research was carried out in Aise-i Sıddıka Girls' Qur'an Course, which is affiliated
to the Van İpekyolu Muftiate, which is shown as a pilot course in the sense of memory in Van.
Since there are no male students at the same level who can be included in the sample, the sample
consists of only female students. In the research, data were collected with the qualitative
research method and it was aimed to work with the easiest sample possible. Oral interviews
were conducted with 10 students aged 18-22, and the audio recordings were transcribed. Thus,
it was expected that the students who received hafiz training would be examined and evaluated
in terms of their memory and their religious motivation.
The study consists of two parts. In the first part, which is the theoretical part, related
concepts and literature studies are explained. When the literature was scanned, interview
questions were created with the topics that researchers mostly focused on, and interviews were
recorded based on these questions. In the second part, the results are interpreted and debated in
the light of the data obtained.
Keywords: Hafiz, Psychology, Religion, Psychology of Religion.