Kavuzsuz arpa (Hordeum vulgare L. var. nudum) genotiplerinde kışlık ve yazlık ekimin verim ve bazı agronomik özellikleri üzerine etkisi
Effect of autumn and spring sowings on the grain yield and some agronomical characteristics of hulless barley (Hordeum vulgare L. var. nudum) genotypes
Yazar: AYŞE ÖZDEMİR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ NECDET AKGÜN
Selçuk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu araştırmada 2017-2018 üretim yılında Konya ekoloji koşullarında, kavuzsuz arpa (Hordeum vulgare L. var. nudum) genotiplerinde kışlık ve yazlık ekimin verim ve bazı agronomik özellikleri üzerine etkisi incelenmiştir. Araştırmada materyal olarak bir adet tescilli kavuzlu çeşit (Karatay 94) ile taneleri 3'ü sarı, 5'i kahverengi ve 3'ü mavi renkli 11 adet kavuzsuz arpa hattı olmak üzere toplam 12 adet genotip kullanılmıştır. Araştırmada bitki büyüme şekli, soğuk zararı, yatma, başaklanma süresi, başaklanma erme süresi, kılçık rengi, bayrak yaprak kınında mumsuluk, en alt yapraklarda yaprak kını tüylülüğü, başakta mumsuluk, m2'de başak sayısı, bitki boyu, başak uzunluğu, başakta başakçık sayısı, başakta tane sayısı, başakta tane ağırlığı, tane rengi, tane verimi, bin tane ağırlığı, hektolitre ağırlığı, elek üstü ve tane protein oranı özellikleri incelenmiştir. Tesadüf Blokları Deneme Deseni'ne göre 3 tekerrürlü gerçekleştirilen bu çalışmada incelenen bütün özellikler yönünden genotipler ve ekim zamanları arasında önemli farklar bulunmuştur. Genotiplerin kışlık ve yazlık ekimi sonucu elde edilen ortalamalar ışığında, başaklanma süresi 92.67-110.83 gün, başaklanma erme süresi 26.50-35.17 gün, m2'de başak sayısı 301.71-575.63 adet, bitki boyu 82.87-97.03 cm, başak uzunluğu 8.41-10.59 cm, başakta başakçık sayısı 21.97-26.87 adet, başakta tane sayısı 19.47-24.57 adet, başakta tane ağırlığı 0.98-1.34 g, tane verimi 190.14-483.37 kg, bin tane ağırlığı 45.26-60.82 g, hektolitre ağırlığı 62.12-74.83 kg, elek üstü %69.84-96.76, tane protein oranı %12.02-15.09 arasında değişim göstermiştir. Bu karakterler ve ekim zamanı yönünden kontrol Karatay 94 çeşidinden üstün olan bazı kavuzsuz arpa hatları belirlenmiştir. Araştırma sonucunda tane verimi ve kalite özellikleri yönüyle öne çıkan iki sıralı kavuzsuz arpa hatlarının üretici ve tüketicilerinin aradığı özelliklere sahip çeşit adayları olarak değerlendirilebileceği sonucuna varılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Kavuzsuz arpa, kışlık ve yazlık ekim, verim ve agronomik özellikler

Abstract:
In this study, the effect of autumn and spring cultivation on some agronomic characteristics of the hulless barley (Hordeum vulgare L. var. nudum) genotypes were investigated in Konya ecology conditions in the 2017-2018 production year. A total of 12 genotypes were used as the material in the study, including a standart variety (Karatay 94), 3 yellow, 5 brown and 3 blue kernel colored hulless barley lines. In the research, plant growth habit, cold damage, lodging, heading time, heading-maturity time, awn color, glaucosity of flag leaf sheath, hairiness of leaf sheath on the lowest leaves, glaucosity on spike, spikes per m2, plant lenght, spike length, spikelets per spike, kernels per spike, kernel weight per spike, kernel color, grain yield, 1000 grain weight, test weight, grain size (<2,5 mm) and kernel protein raito were investigated. In this study, which was performed with 3 replications according to randomized complete block design, significant differences were found between genotypes and sowing times. In the light of the data obtained from autumn and spring sowings of genotypes, means changed between 92.67 - 110.83 days for heading time, 26.50-35.17 cm for spike length, 301.71-575.63 spikes per m2, 82.87-97.03 cm for plant height, 8.41-10.59 cm for spike length, 21.97-26.87 spikelets per spike, 19.47-24.57 kernels per spike, 0.98-1.34 g for kernel weight per spike, 190.14-483.37 kg for grain yield, 45.26-60.82 g for 1000 grain weight, 62.12-74.83 kg for test weight, 69.84- 96.76 % for grain size and 12.02-15.09% for kernel protein raito. Compared with standard variety Karatay 94, some hulless barley lines showed superiority with respect to these characters and sowing times. According to the research results, two-rowed hulless barley lines with the ptiority in yield and qualitative features desired for farmers and consumers can be offered for variety improvement.


Keywords: Hulless barley, autumn and spring sowings, yield and agronomical characteristics