Yoğun göç alan ve daha az göç alan bölgelerde çalışan öğretmenlerin mesleki adanmışlık ve motivasyon düzeylerinin mesleki iyilik halleri ile ilişkisi
Relationships between professional well-being, professional commitment and motivation among teachers working in areas with high or low influx of imigrants
Yazar: SERAP DEMİR
Danışman: DOÇ. DR. SEVİNÇ ÇIRAK KARADAĞ
Ege Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kadın Çalışmaları Ana Bilim Dalı / Kadın Çalışmaları Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu çalışmada yoğun göç alan okullarda çalışan öğretmenlerle daha az göç alan okullardaki öğretmenlerin mesleki motivasyon ve adanmışlık düzeylerinin belirlenmesi ve bu değişkenlerle öğretmenlerin mesleki iyilik haliyle ilişkisinin araştırılması amaçlanmıştır.  Farklı değişkenler arasındaki ilişkinin incelenmesini hedefleyen bu çalışma, nicel bir araştırma yöntemi olan ilişkisel tarama modeliyle gerçekleştirilmiştir. Çalışmanın konusu gereği ölçüt örnekleme yöntemiyle belirlenen araştırmanın çalışma grubunu; yoğun göç alan ve daha az göç alan ortaokullarda çalışan; öğretmen adayı olmayan, emekli olmamış, devlet kurumlarında çalışan tüm branşları içeren 208 öğretmen oluşturmuştur. Bu çalışmada, veri elde etmek amacıyla "Kişisel Bilgi Formu", "Öğretme Motivasyonu Ölçeği", "Öğretmen Öznel İyi Oluş Ölçeği" ve "Öğretmenlik Mesleğine Adanmışlık Ölçeği" olmak üzere dört ayrı veri toplama aracından yararlanılmıştır. Bu ölçeklerden edinilen verileri çözümlemek için SPSS 26 paket programı kullanılmıştır.
Çalışma sonucunda, göç olgusunun öğretmenlerin mesleki motivasyon, adanmışlık durumu ve öznel iyi oluşları üzerinde anlamlı bir etkisinin olduğu gözlenmiştir. Ayrıca, cinsiyet faktörünün öğretmen motivasyonu, adanmışlığı ve iyilik hali üzerinde anlamlı etkisinin olduğu ve bu etkinin istatistiksel açıdan anlamlı olduğu görülmüştür. Ayrıca, yapılan tek yönlü MANOVA analizine göre 40 yaş ve üzeri katılımcıların 40 yaş altı katılımcılara kıyasladaha yüksek öznel iyi oluş düzeyine sahip oldukları bulgusuna ulaşılmıştır. Bununla birlikte, öğretmenlerin öznel iyilik hallerinin sınıflarındaki toplam mülteci öğrenci sayısı, mesleki motivasyon ve adanmışlık tarafından yordanmasına ait hiyerarşik regresyon analizi sonucunda, öğretmenlerin sınıflarındaki toplam göçmen öğrenci değişkenini ile öznel iyi oluş durumları arasında negatif korelasyon olduğu, göçmen öğrenci sayısının arttıkça öğretmenlerin öznel iyi oluş düzeylerinin düştüğü; adanmışlık ve motivasyon değişkenlerinin de öznel iyilik düzeylerini anlamlı olarak yordadığı sonucuna ulaşılmıştır.
Literatürde, bu kavramlara ilişkin farklı değişkenlerle yapılmış çalışmalar olmasına rağmen; bildiğimiz kadarıyla, bu üç kavramı göç ve cinsiyet olgularıyla birlikte inceleyen herhangi bir çalışmaya rastlanmamıştır. Bu sebeple; mevcut çalışma ile bu kavramları araştırıp öğretmenlerin mesleki iyilik hallerini, motivasyon ve adanmışlık düzeylerini arttırmaya yönelik önerilerin geliştirilmesine ve toplumun eğitim kalitesinin yükseltilmesine katkıda bulunabilineceği düşünülmüştür. 
Anahtar kelimeler: mesleki motivasyon, öğretmen adanmışlığı, öznel iyi oluş, göç

Abstract:
This study aims to find out the levels of professional motivation along with the dedication among teachers who work in schools with high migration rates compared to those in schools with lower migration rates. Additionally, the research investigates the relationship between these variables and teachers' professional well-being. Employing a quantitative research approach, the study utilizes the correlational survey model to examine relationships between different variables. The study group, determined through criterion sampling, comprises 208 teachers working in middle schools with varying levels of migration, including both those with intense migration and those with fewer migrant students. The participants are non-trainee teachers, not retired, and employed in various branches within state institutions.
Four data collection instruments were employed to gather information: "Personal Information Form," "Teaching Motivation Scale," "Teacher Subjective Well-being Scale," and "Teacher Dedication Scale." The data acquired from these scales were analyzed using the SPSS 26 software package.
The findings of the study indicate a significant impact of migration on teachers' professional motivation, dedication, and subjective well-being. Furthermore, it was found that gender had a statistically powerful effect on teacher motivation, dedication, and well-being. Single-factor MANOVA analysis revealed that participants aged 40 and above reported higher levels of subjective well-being in comparison with those under 40. Additionally, hierarchical regression analysis indicated a negative correlation between the total number of refugee students in teachers' classes and their subjective well-being. As the number of migrant students increased, the subjective well-being levels of teachers decreased. Dedication and motivation variables were also found to significantly predict subjective well-being.
Despite existing research on these concepts with different variables, there is no known study that examines these three concepts together with migration and gender. Thus, this study is considered to contribute to the enhancement of teachers' professional well-being, motivation, and dedication, providing suggestions for enhancing the education quality in society.
Keywords: professional motivation, teacher dedication, subjective well-being, migration