Sivas il merkezinde çalışan askeri personelin sigara içme prevalansı ve etkileyen faktörler
Smoking prevalence of military personnel working in Sivas city center and affecting factors
Yazar: MURAT MELİH ERDOĞAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SEMRA ZORLU
Sivas Cumhuriyet Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Halk Sağlığı Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Halk Sağlığı = Public Health
Dizin: Askeri personel = Military personnel ; Bağımlılık = Dependency ; Hemşirelik = Nursing ; Hemşirelik araştırmaları = Nursing research ; Hemşirelik eğitimi = Education-nursing ; Hemşirelik rolü = Nurse's role ; Prevalans = Prevalence ; Sigara içme = Smoking ; Sivas = Sivas

Özet:
Bu çalışma, Sivas il merkezinde çalışan askeri personelin sigara içme prevalansı ve etkileyen faktörlerin belirlenmesi amacıyla kesitsel olarak gerçekleştirilmiştir.
Araştırma, Sivas il merkezinde bulunan askeri birliklerde çalışan 407 askeri personelden, 232 erbaş, 72 astsubay ve 9 subay rütbesinde olan ve çalışmaya katılmayı kabul eden toplam 313 askeri personel ile gerçekleştirilmiştir. Araştırma verileri, 01.06.2021-31.07.2021 tarihleri arasında, Kişisel Bilgi Formu ve Fagerström Nikotin Bağımlılık Testi (FNBT) kullanılarak yüz yüze görüşme tekniği ile toplanmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde tanımlayıcı istatistikler, Ki-Kare testi, bağımsız gruplarda t testi, ANOVA Varyans analizi ve Lojstik Regresyon analizi kullanılmıştır. Araştırmada, anlamlılık düzeyi p<0.05 kabul edilmiştir. 
Araştırmaya katılan askeri personelin yaş ortalamasının 29.84±7.17 olup %70,9'unun 20-30 yaş grubunda, %57,2'sinin evli, %57,5'inin lisans ve üzeri eğitim düzeyine sahip olduğu, %76,7'sinin çekirdek ailede yaşadığı, %74,1'inin erbaş rütbesinde olduğu ve %51,8'inin meslekte 1-4 yıl arasında çalıştığı belirlenmiştir. Askeri personellerin %54,6'sının sigara içtiği, %42,2'sinin yaşadığı evinde sigara içen birey olduğu, %57,8'inde evlerinin içerisinde sigara içildiği, %94,9'unun arkadaş çevresinde sigara içen kişiler olduğu belirlenmiştir. Araştırmada, sigara içen askeri personelin FNBT puan ortalaması 3.50±2,35 puan olup nikotin bağımlılıklarının düşük-orta düzeyde olduğu belirlenmiştir. Araştırmaya katılan askeri personelin sosyodemografik özellikleri ile sigara içme oranları ve nikotin bağımlılık düzeyleri arasında anlamlı bir ilişki olmadığı (p>0.05), askeri personelin mesleki özelliklerinden çalışılan birlik ve çalışma süresi ile sigara içme oranları arasında ise anlamlı bir ilişki olduğu saptanmıştır (p<0.05). Birimde çalıştığı süre 1-4 yıl arasında olan askeri personellerin sigara içme oranlarının birimde 5 yıl ve üzeri süredir çalışanlardan, Cezaevi Jandarma Karakol Komutanlığında ve Cezaevi Jandarma Bölüğünde çalışan askeri personelin Sivas İl Jandarma Karargâhı ve Sivas Merkez İlçe Karakol Komutanlığında çalışanlardan nikotin bağımlılık düzeylerinin daha yüksek olduğu ortaya çıkmıştır.
 Araştırma sonucunda, askeri personelin yarıdan fazlasının sigara içtiği ve çoğunun sigara içen bir çevreye sahip olduğu, meslekteki çalışma süresi kısa olan ve Cezaevi biriminde çalışan askeri personelin sigara içme ve nikotin bağımlılık düzeylerinin daha yüksek olduğu ortaya çıkmıştır. Özellikle mesleğe başladıkları ilk yıllarda daha yoğun olmak üzere, askeri personellerin çalıştıkları birimlere özgü uyumlandırılmaları ve stresle etkin baş etme mekanizmaları geliştirmeleri konusunda desteklenmeleri, sigara içen askeri personele birinci basamak sağlık çalışanları tarafından etkin sigara bıraktırma danışmanlığı uygulanması önerilmektedir.
Anahtar Kelimeler: Askeri personel, hemşirelik, prevalans, sigara içme, sigara bağımlılığı.

Abstract:
This study was carried out as a cross-sectional study to determine the prevalence of smoking and the affecting factors of military personnel working in Sivas city center.
The research was carried out with a total of 313 military personnel, 232 of whom were non-commissioned officers, 72 non-commissioned officers and 9 officers, out of 407 military personnel working in the military units located in the city center of Sivas. Research data were collected between 01.06.2021 and 31.07.2021 by face-to-face interview technique using Personal Information Form and Fagerström Nicotine Addiction Test (FNBT). Descriptive statistics, Chi-Square test, t test for independent groups, ANOVA analysis of variance and Logistic Regression analysis were used in the evaluation of the data. In the study, the significance level was accepted as p<0.05.
The average age of the military personnel participating in the research was 29.84±7.17, 70.9% were in the 20-30 age group, 57.2% were married, 57.5% had a bachelor's degree or higher, 76.7% It was determined that 74.1% of them lived in a nuclear family, 74.1% were in the rank of non-commissioned officers and 51.8% worked in the profession for 1-4 years. It has been determined that 54.6% of the military personnel smoke, 42.2% are individuals who smoke in their homes, 57.8% smoke inside their homes, and 94.9% smoke in their friends' circle. In the study, the mean FNBT score of the military personnel who smoked was 3.50±2.35 points, and it was determined that their nicotine addiction was at low-moderate level. It was determined that there was no significant relationship between the sociodemographic characteristics of the military personnel participating in the study, smoking rates and nicotine addiction levels (p>0.05), while there was a significant relationship between the occupational characteristics of the military personnel, the unit worked and the duration of work and smoking rates (p<0.05). . The smoking rate of military personnel working in the unit for 1-4 years is higher than those working in the unit for 5 years or more, and the nicotine addiction levels of military personnel working in the Prison Gendarmerie Station Command and the Prison Gendarmerie Division are higher than those working in the Sivas Provincial Gendarmerie Headquarters and Sivas Central District Police Station. has emerged.
As a result of the research, it was revealed that more than half of the military personnel smoke and most of them have a smoking environment, the military personnel who have a short working time in the profession and who work in the Prison unit have higher smoking and nicotine addiction levels. Especially in the first years of their career, it is recommended that military personnel should be adapted to the units they work in and they should be supported in developing effective coping mechanisms, and effective smoking cessation counseling should be applied by primary health care workers to military personnel who smoke.
Keywords: Military personnel, nursing, prevalence, smoking, cigarette addiction.