Endometrial kalınlık ile endometrial kanseröz ve prekanseröz lezyonlar arasındaki ilişki
Relationship between endometrial thickness and endometrial cancerous and precancerous lesions
Yazar: OĞUZ KAAN KÖKSAL
Danışman: PROF. DR. EVRİM ERDEMOĞLU
Süleyman Demirel Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Kadın Hastalıkları ve Doğum Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology
Dizin: Endometrial hiperplazi = Endometrial hyperplasia ; Endometrial neoplazmlar = Endometrial neoplasms ; Endometriyum = Endometrium ; Menopoz = Menopause ; Postmenopoz = Postmenopause ; Prekanseröz durumlar = Precancerous conditions ; Ultrasonografi = Ultrasonography ; Uterus kanamaları = Uterine hemorrhage

Özet:
Giriş: Günümüzde Amerika Birleşik Devletlerinin verilerine göre uterus korpusunun en sık görülen kanseri olan endometrium kanseri; gelişmiş ülkelerde ilk sırada ve gelişmekte olan ülkelerde ise serviks kanserinden sonra ikinci sırada görülen jinekolojik kanserdir(1). 2018'de Avrupa'da yeni endometrium kanseri vakalarının tahmini sayısı 121578 idi ve insidans, yaşlanma ve artan obezite ile artmaktadır(2). Endometrial lezyonların değerlendirilmesinde daha eskiden biyopsi gibi daha girişimsel yöntemler kullanılırken klinikte yer bulması ile beraber ultrasonografi(USG) özellikle transvaginal ultrasonografi (TVUS) endometrial lezyonların değerlendirilmesinde çok değerli bir araç haline gelmiştir. Endometrial kalınlığın yanı sıra endometrium kanserleri açısından risk kabul edilen diğer klinik faktörlerin regresyon modeli ile endometrium kanseri tanısında endometrial kalınlığa ek olarak öneminin değerlendirilmesi. Böylece endometrial kalınlığa ek olarak bulunabilecek faktörlerle yeni bir risk modellemesinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Böylece hastalara erken tanı ve tedavi olanağı sunulması yolu ile fayda sağlaması, hastaların değerlendirilip hızlıca tanı konulmasını sağlamak, kanser öncü lezyonlar ve diğer yaşam kalitesini etkileyen patolojilere dikkat çekmektir.

Materyal metod: Çalışma ''cros-sectional one gate design'' şeklinde STROBE guidelines for reporting cross sectional studies(3) ve Standards for Reporting Diagnostic accuracy studies (STARD)(4) kullanılarak oluşturuldu.  Tüm veriler 01.01.2005-01.09.2020 arasında SDÜ Araştırma ve Uygulama Hastanesi Jinekolojik Onkoloji Kliniğinde belirlenen çalışmaya dahil edilme ve dışlama kriterlerini sağlayan hastaların verileri kullanılarak yapıldı. İndeks test (TVUS ile ek ölçümü), prediktif faktörler (klinik değerlendirme ve veriler), referans test(D&C ve yüksek vakum küretaj) tek klinisyen (EE) tarafından değerlendirilmiştir. Hedef (histopatolojik değerlendirme, patolojik kategorizasyon) tek patolog (KKB) tarafından değerlendirilmiştir. İndeks test ve diğer prediktif verilerle hedef arasında korelasyon ve regresyon testleri uygulandı.

Bulgular: Primer olarak korelasyon analizinde bilinen risk faktörleri bizde de ortaya çıktı (yaş, vücut kitle indeksi, hipertansiyon, endometrial kalınlık, menopoz, biyopsi şekli, semptom). Regresyon analizi de yapıldığında endometrial kalınlığa ek olarak risk belirlemek için yeni bir modelleme yapılabildi. Bu modellemede endometrial kalınlığa ek olarak yaş ve semptom anlamlı ve kullanılabilir olarak belirlendi. Sekonder olarak literatürdeki gibi farklı patolojik gruplandırmaların kullanılmasının sonuçlar belirlemede etkili olabileceği kanısına varıldı. Tersiyer olarak da yeni modellenin ve literatürdeki belirtilen cut-off değerlerin tanısal doğruluğu birbirine benzer olarak tespit ettik.

Tartışma: Literatürdeki çalışmalar yapılma şekli, kullanılan patolojik gruplandırma, hasta grubu, tek hekim varlığı, endometrial kalınlık için cut-off kullanımı, tek merkezli çok merkezli oluşu, endometrial biyopsi şekli, tamoksifen ve hormon replasman tedavisi kullanılan hastaların dışlanması, kanser sayıları, EİN sayıları, güven aralığı paylaşımı, yaşa göre kıyas kullanımı açısından tarandı. Çalışmamızdaki zayıf ve güçlü yönler belirlendi.

Sonuç: Bu çalışmadan elde edilecek en önemli sonuç endometrium kanseri ve kanser öncüsü lezyon riski değerlendirilirken endometrial kalınlığa ek olarak özellikle çok önemli bir risk faktörü olan yaşın endometrial kalınlık ile kombine edilmesi gerekliliğidir. Bu sonucun desteklenmesi adına daha büyük örneklemlerle yapılacak olan başka çalışmalara ihtiyaç vardır.

Anahtar kelimeler: Endometrial kalınlık, transvaginal ultrasonografi, postmenopoz, premenopoz, anormal uterin kanama, endometrial kanser, endometrial hiperplazi, endometrial biyopsi.

Abstract:
Introduction: According to the data of the United States of America, endometrium cancer, which is the most common cancer of the uterine corpus; It is gynecological cancer, which is seen first in developed countries and second after cervical cancer in developing countries (1). In 2018, the estimated number of new endometrial cancer cases in Europe was 121578, and the incidence is increasing with aging and increasing obesity (2). While more interventional methods such as biopsy were used in the evaluation of endometrial lesions in the past, ultrasonography (USG), especially transvaginal ultrasonography (TVUS), has become a very valuable tool in the evaluation of endometrial lesions. In addition to endometrial thickness, evaluation of the importance of other clinical factors accepted as risk for endometrial cancers in addition to endometrial thickness in the diagnosis of endometrial cancer with the regression model. Thus, it was aimed to evaluate a new risk modeling with the factors that could be found in addition to endometrial thickness. In this way, it provides benefits by providing early diagnosis and treatment opportunities to patients, enabling patients to be evaluated and diagnosed quickly, drawing attention to cancer precursor lesions and other pathologies affecting the quality of life.

Material method: The study was created as "cros-sectional one gate design" using STROBE guidelines for reporting cross sectional studies (3) and Standards for Reporting Diagnostic accuracy studies (STARD) (4). All data were performed between 01.01.2005-01.09.2020 using the data of patients WHO  met the inclusion and exclusion criteria determined in the Gynecological Oncology Clinic of SDU Research and Education Hospital. Index test (additional measurement by TVUS), predictive factors (clinical assessment and data), reference test (D&C and high vacuum curettage) were evaluated by a single clinician (EE). The target (histopathological evaluation, pathological categorization) was evaluated by a single pathologist (KKB). Correlation and regression tests were applied between the index test and other predictive data and the target.

Results: Primarily, known risk factors were also revealed in our correlation analysis (age, body mass index, hypertension, endometrial thickness, menopause, biopsy type, symptom). When regression analysis was also performed, a new model could be made to determine the risk in addition to the endometrial thickness. In this modeling, age and symptom were determined as significant and usable in addition to endometrial thickness. Secondarily, we concluded that using different pathological groupings as in the literature may be effective in determining results. Tertiary, we determined the diagnostic accuracy of the new models and cut-off values stated in the literature as similar to each other.

Discussion: The way of conducting studies in the literature, the pathological grouping used, the patient group, the presence of a single physician, the use of cut-offs for endometrial thickness, single centered multi-center, type of endometrial biopsy, exclusion of patients using tamoxifen and hormone replacement therapy, cancer numbers, number of EIN Confidence interval sharing, use of comparisons by age. The weaknesses and strengths of our study were determined.

Conclusion: The most important conclusion to be obtained from this study is that age, which is a very important risk factor in addition to endometrial thickness, should be combined with endometrial thickness when evaluating the risk of endometrial cancer and cancer precursor lesions. Further studies with larger samples are needed to support this result.

Keywords: Endometrial thickness, transvaginal ultrasonography, postmenopause, premenopause, abnormal uterine bleeding, endometrial cancer, endometrial hyperplasia, endometrial biopsy.