Sosyal bilgiler öğretmen adaylarının toplumsal cinsiyet algılarının çeşitli değişkenler açısından incelenmesi
The investigation of social studies pre services teacher's gender perceptions in terms of several variables
Yazar: SİNAN CEYLAN
Danışman: PROF. DR. KUBİLAY YAZICI
Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Sosyal Bilgiler Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Aday öğretmenler = Candidate teachers ; Sosyal bilgiler dersi = Social studies course ; Sosyal bilgiler eğitimi = Social studies education ; Toplumsal cinsiyet = Gender ; Öğretmen algısı = Teacher perception ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Sosyal bilgiler öğretmen adaylarının toplumsal cinsiyet algı düzeylerinin incelenmesinin amaçlandığı çalışma, 2021-2022 eğitim-öğretim döneminde Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi Eğitim Fakültesi Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Bölümü Sosyal Bilgiler Eğitimi Anabilim Dalı'nda 1-4.sınıflar arasında öğrenim görmekte olan 151 (106 Kadın, 45 Erkek) öğretmen adayı ile gerçekleştirilmiştir. Çalışma nicel araştırma yöntemlerinden betimsel tarama modeli kullanılarak yürütülmüştür. Araştırmanın problem cümlesi "Sosyal bilgiler öğretmen adaylarının toplumsal cinsiyet algı düzeyleri nasıldır?" olarak belirlenmiştir. Sosyal bilgiler öğretmen adaylarının toplumsal cinsiyet algı düzeyleri "Cinsiyet, Sınıf, Aile Gelir Düzeyi, Kişisel Gelir Düzeyi, Mezun Olunan Lise Türü, Anne Eğitim Düzeyi, Baba Eğitim Düzeyi, Kardeş Sayısı ve Yetiştiği Yerleşim Birimi" değişkenleri esas alınarak incelenmiştir. Araştırmada veri toplama aracı olarak Altınova ve Duyan (2013) tarafından geliştirilen "Toplumsal Cinsiyet Algısı Ölçeği" ile araştırmacı tarafından geliştirilen "Kişisel Bilgi Formu" kullanılmıştır. Araştırmada elde edilen verilerin analizinde IBM SPSS 24.0 paket programı kullanılmıştır. Cinsiyet değişkenin analizinde bağımsız örneklemler için t-testi, sınıf, aile gelir düzeyi, kişisel gelir düzeyi, mezun olunan lise türü, anne eğitim düzeyi, baba eğitim düzeyi, kardeş sayısı ve yetiştiği yerleşim birimi değişkenlerinin analizinde ise tek yönlü varyans analizi One-Way Anova kullanılmıştır. Yapılan analizler sonucunda sosyal bilgiler öğretmen adaylarının toplumsal cinsiyet algı düzeylerinin yüksek olduğu soncuna ulaşılmıştır. Alt problemlere ilişkin yapılan istatistiksel analizler sonucunda sosyal bilgiler öğretmen adaylarının toplumsal cinsiyet algı düzeyleri ile cinsiyet ve kişisel gelir düzeyi değişkenleri arasında istatistiksel açıdan anlamlı farklılığın olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Katılımcıların sınıf, aile gelir düzeyi, mezun olunan lise türü, anne eğitim düzeyi, baba eğitim düzeyi, kardeş sayısı ve yetiştiği yerleşim birimi değişkeni ile toplumsal cinsiyet algı düzeyleri arasında ise istatistiksel açıdan anlamlı bir farklılığın olmadığı bulgusuna ulaşılmıştır. Cinsiyet değişkeninde kadın öğretmen adaylarının toplumsal cinsiyet algı düzeylerinin erkek öğretmen adaylarına kıyasla daha yüksektir. Kişisel gelir düzeyi değişkeninde, 2000tl ve altı bir gelir düzeyine sahip olan öğretmen adayları ile 2001tl-3000tl arası bir gelire sahip olan öğretmen adaylarının toplumsal cinsiyet algı düzeylerinin 5000tl ve üzeri gelire sahip olan öğretmen adaylarına kıyasla daha yüksek olduğu tespit edilmiştir. Araştırmada elde edilen bulgular ışığında çeşitli öneriler sunulmuştur. 

Anahtar Kelimeler: Sosyal Bilgiler, Toplumsal Cinsiyet, Algı, Öğretmen Adayları.

Abstract:
The study, which aimed to examine the social gender perception levels of social studies prospective teachers, was conducted with 151 students (106 female and 45 male) studying in Social Sciences Education Department in the Department Turkish and Social Studies Education, Faculty of Education at Niğde Ömer Halisdemir University in the 2021-2022 academic year. The study was carried out using the descriptive survey model, one of the quantitative research methods. The problem statement of the research was determined as "What are the social studies teacher candidates' levels of gender perception?". Social gender perception levels of the social studies prospective teachers were examined based on the variables of "Gender, Grade Level, Family Income Level, Personal Income Level, Type of High School Graduated, Mother's Educational Attainment, Father's Educational Attainment, Number of Siblings and Residential Area of Growth". The "Gender Perception Scale" developed by Altınova and Duyan (2013) and the "Personal Information Form" developed by the researcher were used as data collection tools in the research. IBM SPSS 24.0 package program was used in the analysis of the research data. T-test for independent samples was used in the analysis of the gender variable while the analysis of the data in terms of grade level, family income level, personal income level, type of high school graduated, mother's educational attainment, father's educational attainment, number of siblings and the residential area of growth variables was conducted through One-Way Anova. As a result of the analyzes, it was concluded that social studies prospective teachers had high social gender perception levels. The statistical analyzes on the sub-problems showed that there was a statistically significant difference between the social gender perception levels of social studies prospective teachers in terms of gender and personal income level. On the other hand, it was found that there was no statistically significant difference between the participants' social gender perception levels in terms of grade level, family income level, type of high school graduated, mother's educational attainment, father's educational attainment, number of siblings and the residential area of growth. It was revealed that social gender perception levels of female prospective teachers were higher than those of male prospective teachers. The findings also showed that the social gender perception levels of the prospective teachers with an income of 2000 TL and below and the prospective teachers with an income between 2001 TL and 3000 TL were higher than those of the prospective teachers with an income of 5000 TL and above. Several recommendations were made in the light of the findings obtained in the study.

Key Words: Social Studies, Social Gender, Perception, Prospective Teachers.