Okul müdürlerinin okul kültürünün oluşturulması, sürdürülmesi ve değiştirilmesindeki rolü
The role of the school managers in forming, continuing and changing the culture of schools
Yazar: HÜLYA ÇELİK SÖNMEZ
Danışman: PROF.DR. NECMETTİN TOZLU
Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Yönetimi ve Denetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2005
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Sosyoloji = Sociology

Özet:
Bu araştırma ile Türk eğitim sistemindeki ilköğretim okullarının sahipolduğu örgütsel kültürün ve bu okullardaki yönetici-öğretmen ilişkilerinin, konum(yönetici-öğretmen) değişkenlerine göre karşılaştırmalı olarak incelenmesiamaçlanmıştır. Burada ilköğretim okullarının sahip oldukları örgütsel kültür dörtboyutta (güç kültürü, rol kültürü, başarı kültürü, destek kültürü) tanımlanmayaçalışılmıştır. Bu amaçla, araştırmaya katılanların söz konusu boyutlara ilişkinalgılarını belirlemek üzere, pek(1999) tarafından geliştirilen örgütsel kültür ölçeğikullanılmıştır.Van iline bağlı merkez lköğretim okullarında çalışan yönetici veöğretmenler araştırma evreni olarak belirlenmiştir. Tüm evrene ulaşmanın zaman veekonomik imkanlar açısından mümkün olmayacağı düşünülerek örneklem alınmıştır.Örneklem kapsamında yöneticilerin %52.46'sına, öğretmenlerin %10.81'ine anketuygulanmıştır.Anket yoluyla toplanan verilerin analizinde, araştırmaya katılanlarınörgütsel kültürünü belirlemek amacıyla yönetici ve öğretmen dağılımları için yüzdeve frekans dağılımı; yöneticilerin kıdemlerine bağlı olarak algılarının farklılaşıpfarklılaşmadığını belirlemek için Kruskal Wallis analizi; öğretmenlerin kıdemlerinebağlı olarak algıların farklılaşıp farklılaşmadığını belirlemek için de Varyans analiziistatistik teknikleri kullanılmıştır. Yöneticilerin ve öğretmenlerin cinsiyetlerine görealgılarında bir fark olup olmadığını tespit etmek içinde ilişkisiz t-testi uygulanmıştır.Bu analizler sonucunda örgütsel kültür betimlenmeye çalışılmıştır.Araştırma sonucunda;Güç kültürü boyutuyla ilgili olarak;Katılımcıların algılarının kıdemlerine göre ve güç kültürü ile okul kültürüarasında anlamlı fark olmadığı belirlenmiştir. Ayrıca öğretmenlerin cinsiyetlerinegöre algıları arasında da bir farka rastlanmamıştır.Rol kültürü boyutuyla ilgili olarak;Araştırmaya katılanların kıdemlerine bağlı olarak algıları arasında anlamlıbir fark olduğu belirlenmiştir. Öğretmenlerin cinsiyetlerine göre algıları vekatılımcıların rol kültürü ile okul kültürü algıları arasında bir farka rastlanmamıştır.Başarı kültürü boyutu ile ilgili olarak;Öğretmelerin kıdemleri ile, katılımcıların başarı kültürü boyutuyla ilgiliolarak algıları arasında anlamlı bir fark olduğu, fakat öğretmenlerin cinsiyetlerinegöre ve yöneticilerin kıdemlerine bağlı olarak algıları arasında bir farkarastlanmamıştır.Destek kültürü boyutu ile ilgili olarak;Katılımcıların algılarının kıdemlerine göre, destek kültürü ile okul kültürüarasında anlamlı farklılık belirlenmiştir. Fakat öğretmenlerin cinsiyetleri arasındaanlamlı bir farka rastlanmamıştır

Abstract:
By this investigation, it has been aimed to investigade comparatively theorgnizational culture of the primary schools of Turkısh education system and theconnection of maneger-teacher in these schools, according to position (maneger-teacher) variation. Here, it has been tied to define the organizational culture ofprimary school in four dimension (culture of power,culture of part, culture ofsuccess,culture of support ). By this aim,there has been used an organizationalculture meausurement developed by pek(1999), to determine the perceptions of thisinvestigation about these dimensions.The managers and teachers working at primary schools in Van city havebeen determinedes investigation universe.Thinking the imposibilitiy of reaching alluniverse, because of time and economic opportunities, this region has been taken asspecimen. A questionnaire has been applied to 52.46 % of managers,10.81 % ofteachers within this specimen.Fort he anallyzing of the collected information by the questionnaire, todetermine the organizational culture of the participonts which have joined thisinvestigation, a percentage and freguency spreading for manager and teacherspreading;Kruskal wallis analyzing to determine whether the perception of managersdiffer according to their position; an to determine whether the perception of teacherdiffers according to their position,varyang analyzing statistic tecniques have beenused. And to determine whether the perception of manager and teacher differsaccording to their sex an cotactless t- test has been applied. With the result of theseanalyzes organizational culture has been tried to define.In the result of the investigation;About the culture of power dimension;It has been defined that there has been no considerable differense betweenthe culture of power and the culture of school according to their positions, in theperceptions of the participants. And also there hasn?t been any difference betweenthe perceptions of teacher according to their sex.About the dimension of role culture;It has been defined that there has been no considerable differense betweenthe perceptions of the participonts of the investigation according to their positions.And also there has been defined that there has been no difference between theperceptions of the teachers according to their sex and between the perceptions ofparticipants culture of and culture of school.About the culture of success dimension;It has been defined that there has been a considerable difference betweenthe perceptions of participonts about the culture of success dimension according toteachers position. But it has been defined that there has been no difference betweenperceptions of the teachers according to their position.About the culture of support dimension;There has been defined a considerable difference, between the culture ofsuccess and school according to the positions of perceptions of the participonts, but ithas been defined that there has been no considerable difference between teachers sex.