Okul müdürlerinin denetim görevlerini yerine getirmede karşılaştıkları güçlükler
The difficulties faced by school principals in fulfilling their supervisory duties
Yazar: HASAN HÜSEYİN POMAY
Danışman: PROF. DR. ALİ ÜNAL
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Denetmenlik = Supervisor ; Ders denetimi = Class inspection ; Eğitim denetimi = Supervision of education ; Müdürler = Directors ; Okul yöneticileri = School administrators ; Yönetim sorunları = Management problems

Özet:
Bu araştırmanın amacı okul müdürlerinin denetim görevini ne şekilde yaptığı anlamak ve denetim görevini yaparken karşılaştıkları güçlükleri belirlemektir. Araştırma nitel araştırma desenlerinden durum çalışması deseninde yürütülmüştür. Veriler görüşme (mülakat) yöntemiyle toplanmış, olup içerik analizi yöntemiyle çözümlenmiştir. Araştırma 2021-2022 eğitim öğretim yılında Konya ili sınırları içerisinde görev yapan okul müdürlerinden maksimum çeşitlilik yöntemi kullanılarak cinsiyet (kadın, erkek), branş, yöneticilikte kıdem,öğrenim durumu (lisans, yüksek lisans, doktora), çalıştığı eğitim kademesi (okul öncesi, ilkokul, ortaokul, lise) ve çalıştığı okul türü değişkenleri dikkate alınarak 16 tane okul müdürüyle gerçekleştirilmiştir.
Çalışmanın sonucunda okul müdürlerinin denetim görevini ne şekilde yaptığı; denetim yaptıkları yer, denetim şekli ve sıklığı, denetim süresi, gözlem sırasında davranış, portfolyo inceleme durumları, denetim yapılacağını haber verme, gözlem sonrasında öğretmenlerle yapılan görüşmeler, gözlenen durumlar ve gözlem formları temalarında incelenmiştir. Okul müdürlerinin denetim esnasında karşılaştıkları güçlükler ise  2 ana tema altında incelenmiş olup bu temalar sistemden kaynaklı ve öğretmenden kaynaklı güçlükler olarak belirlenmiştir. Sistemden kaynaklı güçlükler teması altında okul müdürlerinin eğitimsizliği, müdürlerin atanma şekli, yetki problemleri, denetim uygulamalarının standardının olmaması, farklı branş öğretmenlerin denetimi ve denetim sonucunun etkisizliği gibi alt temalara ulaşılmıştır. Öğretmenden kaynaklı güçlükler değerlendirildiğinde ise; öğretmenlerin yetiştirilme şekli ve kişisel özelliklerinden kaynaklı olarak denetime direnç gösterdikleri, denetim esnasında heyecanlandıkları, iletişim becerilerinde ve kendini geliştirme yönünden sorunlar yaşadıkları ve bu durumların da okul müdürlerinin denetim görevlerinde zorlanmalarına yol açtığı belirlenmiştir.
Sonuç olarak ise okul müdürlerinin denetim görevlerini ne şekilde yaptığından yola çıkarak sistemden ve öğretmenden kaynaklı güçlükler temasında yer alan olumsuzlukların olduğu, bu olumsuz durumları düzeltmek adına ise öncelikle öğretmen ve okul müdürü yetiştirme sürecinin gözden geçirilmesi gerektiği, müdürlerin atanma sisteminin yeniden düzenlenip denetimde farklı uygulamalar yerine standartlaşmanın gerektiği sonucuna ulaşılmıştır. Eğitim fakültelerinin yapısının değiştirilmesi sonucu daha nitelikli, gelişime açık, önyargısı olmayan, mevzuat bilgisi tam olan, denetimi bir korku unsuru değil de öğretimin niteliğini geliştiren bir gereklilik gören öğretmenlerin varlığı sistemdeki problemleri azaltacaktır. Aynı şekilde okul müdürlerinin yetki problemleri düzenlenip liyakate dayalı, objektif, hakkaniyetli, yönetim ve denetim konusunda bilgili, üst düzey iletişim becerileri olan kişilerden seçilmesi denetimde karşılaşılan zorlukların önüne geçecektir. Bunların yanında müfettişlerin ve diğer öğretmenlerin süreç içerisinde okul müdürünün denetimine katkı sağlaması da sürece zenginlik katacağı sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
The purpose of this research is to understand how school principals perform the supervision task and to determine the difficulties they encounter while performing the supervision task. The research was conducted as a case study design which is one of the qualitative research designs. The data were collected via interview method and analyzed by content analysis method. The research was conducted with 16 school principals, who served in the province of Konya in the academic year 2021-2022, by using the method of maximum diversity such as gender (male or female), the field of study, seniority in managerial positions, level of education (bachelor's degree, master's degree , doctor's degree), stage of the school (pre-school, elementary school, middle school, high school), and school type.
As a result of the study, how school principals perform their supervision duties; the place where they conduct supervision, the type and frequency of supervision, the duration of supervision, behavior during observation, portfolio review situations, informing about supervision, interviews with teachers after observation, observed situations and observation forms were examined in their themes. The difficulties encountered by school principals during the supervision were examined under two main themes and these themes were determined as difficulties arising from the system and difficulties arising from the teacher. Under the theme of difficulties arising from the system, it has been reached sub-themes such as lack of education of school principals, the way how principals are appointed, authority problems, lack of standard of supervision conduction, the inadequacy of teachers in different branches, and ineffectiveness of the supervision result. When the difficulties caused by the teacher were evaluated, it was determined that teachers resist supervision due to their upbringing and personal characteristics, they get excited during supervision, they have problems with communication skills and self-development, and these situations lead to difficulties for school principals in supervision duties.
As a result, based on how the school principals perform their supervisory duties, there are negatives to the theme of difficulties arising from the system and the teacher, and it was concluded that first of all, the process of training teachers and school principals should be reviewed, the system of appointing principals should be reorganized and standardized instead of different practices in supervision to correct these negative situations. As a result of changing the structure of educational faculties, the presence of teachers who are more qualified, open to development, have no prejudices, have full knowledge of legislation, and see supervision as a requirement that improves the quality of teaching, not an element of fear, will reduce problems in the system. In the same way, organizing the authority problems of school principals and selecting people based on merit who are objective, fair, knowledgeable about management and supervision, with high-level communication skills will prevent the difficulties encountered in the supervision. In addition to these, it has been concluded that inspectors and other teachers will contribute to the supervision of the school principal in the process, which will enrich the process.