Fatih Projesi uygulamalarında gözlem ve örnek olay kütüphanesi kullanılmasının öğretmen adaylarının TPAB ve öğretmen öz yeterliklerine etkisi
Effect of using observation and case-study library in Fatih project applications on pre-service teachers' TPACK and teacher self-efficacy
Yazar: İSMAİL ÇELİK
Danışman: DOÇ. DR. ASLIHAN SABAN
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Programları ve Öğretimi Ana Bilim Dalı / Eğitim Programları ve Öğretim Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Aday öğretmenler = Candidate teachers ; Bilgi teknolojisi sınıfları = Information technology classrooms ; Eğitim teknolojisi = Education technology ; Teknolojik pedagojik alan bilgisi = technological pedagogical content knowledge ; Örnek olaya dayalı öğrenme = Case based learning ; Öz yeterlilik = Self-efficacy ; Öğretmen yeterliliği = Teacher proficiency

Özet:
Bu araştırmanın genel amacı, öğretmenlerin Fırsatları Artırma ve Teknolojiyi İyileştirme Hareketi (FATİH) Projesi uygulamalarını kullanma durumlarının Teknolojik Pedagojik Alan Bilgisi (TPAB) kuramsal çerçevesinde öğretmen adayları tarafından gözlemlenmesi ve bu gözlemlerden oluşturulan etkileşimli-çevrimiçi bir örnek olay kütüphanesinin öğretmen eğitiminde kullanılarak değerlendirilmesidir.  Bu amaç doğrultusunda farklı branşlarda staj yapan öğretmen adaylarının FATİH Projesi uygulamalarına yönelik gözlemlerinin TPAB öz-yeterlik algılarına etkisi ve öğretmen adaylarının gözlemledikleri staj öğretmenlerinin FATİH Projesi uygulamalarını kullanma durumları incelenmiştir. Ayrıca, öğretmen adaylarının gözlemlerinden oluşturulan örnek olay kütüphanesinin öğretmen adayları tarafından öğretmenlik uygulaması dersi kapsamında kullanılmasının, TPAB öz-yeterlik ve öğretmenlik öz-yeterlik algısına etkisi araştırılmıştır. Son olarak araştırma kapsamında öğretmen adaylarının çevrimiçi-etkileşimli örnek olay kütüphanesine yönelik görüşleri belirlenmiştir. Araştırmada karma yöntem kullanılarak, hem nicel hem de nitel araştırma yöntemlerinden yararlanılmıştır. Deneysel uygulamanın TPAB ve öğretmenlik öz-yeterlik algısı üzerindeki etkilerini saptamak için nicel araştırma yöntemlerinden "Tek Grup Ön Test – Son Test Modeli" kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu 2013-2014 eğitim-öğretim yılının güz döneminde Necmettin Erbakan Üniversitesi, A.Keleşoğlu Eğitim Fakültesi'nde 20 farklı anabilim dalında son sınıflarda öğrenim gören öğretmen adayları ve Konya ilinde devlet okullarında çalışan farklı branştan 337 öğretmen oluşturmaktadır. Araştırma kapsamında veriler, Teknolojik Pedagojik Alan Bilgisi (TPAB) Ölçeği, Öğretmen Öz-yeterlik Algısı Ölçeği, staj gözlem formu ve görüşme formu ile toplanmıştır. Elde edilen nicel verilerin analizleri için ise aritmetik ortalama(¯X) frekans(f), yüzde(%), standart sapma(SS) ve eşleştirilmiş örneklem t-testi (paired sampled t-test) kullanılmıştır. Nitel veriler ise içerik ve betimsel analiz yöntemleriyle analiz edilmiştir. 
	Araştırma kapsamında elde edilen verilerin analizine göre farklı branşlarda staj yapan öğretmen adaylarının FATİH Projesi uygulamalarına yönelik gözlemleri TPAB öz-yeterlik algılarını artırmıştır. En fazla artış gösteren bilginin TB boyutunda olduğu görülmüştür. Özetle, öğretmen adaylarının FATİH Projesi uygulamalarına yönelik gözlemlerinin TPAB öz-yeterlik algılarını olumlu yönde etkilediği sonucuna ulaşılmıştır. Bunun yanında, okullarda daha fazla teknolojiyi gözlemleyen öğretmen adayının, eğitimde teknoloji entegrasyonunu daha yüksek seviyede gerçekleştireceği görülmektedir. Gözlemlenen öğretmenler FATİH Projesi teknolojilerinden akıllı tahtaları derslerinde anlaşılmayan yerleri tekrar etme, bilgi aktarımı, motivasyon, öğrenci katılımı(uygulama) ve süreç-içi değerlendirme amacıyla kullanmaktadır. Akıllı Tahta kaynaklı dokunmatik sorunlar ve ekranda donmaların yaşanması öğretmenlerin ders işleme sürecinde problem oluştururken alana özgü yazılım yetersizliği bir diğer sorundur. Gözlemlenen bazı öğretmenler TB eksikliği ve teknolojiye olumsuz tutumları nedeniyle derslerinde teknoloji kullanmamaktadırlar. Derslerinde akıllı tahtayı kullanan bazı öğretmenler ise teknik yardıma ihtiyaç duymakta ve okulda teknik bir elemanın olmaması nedeniyle diğer öğretmenler ve öğrencilerden yardım istemektedir.  Bu durumda sınıf yönetimi problemleri de oluşabilmektedir. Oluşturulan örnek olay kütüphanesi coğrafya öğretmeni adaylarının öğretmenlik uygulaması dersi kapsamında kullanılmıştır. Bu kullanım onların TPAB öz-yeterlik ve öğretmenlik öz-yeterlik algısını artırmıştır.  Öğretmen adaylarının örnek olay kütüphanesinin kullanılabilirlik ile düşünceleri genel olarak olumludur. Sitenin sade olması, gereksiz detayın olmaması, anahtar kelimenin yeterli olması, menülerin kullanışlı olması, yaşanılan öğretmen davranışlarını okunması, örnek olaylara yorum yazabilme nedenleriyle web sayfasını beğenmişlerdir. Öğretmen adaylarının empati ve farkındalık düzeylerine katkı sağlayan çevrimiçi etkileşimli web sayfası öğretmen eğitiminde kullanılabilir.

Abstract:
The main aim of this research is to observe teachers' use of FATIH (Movement of Enhancing Opportunities and Improving Technology) Project applications by pre-service teachers in the theoretical framework of Technological Pedagogical and Content Knowledge (TPACK), and to use and evaluate an interactive-online case study library created from these observations in teacher education. For this purpose, the effects of the observations of FATİH Project applications on the TPACK self-efficacy perceptions of the pre-service teachers trained in different branches, and the use of FATIH Project applications by internship teachers observed by these pre-service teachers were examined. In addition, the effect of the use of the case study library, which is formed from the observations of the pre-service teachers, by pre-service teachers within the scope of teaching practice on the perception of TPACK self-efficacy and teacher self-efficacy was investigated. Finally, within the scope of the research, pre-service teachers' views on the online-interactive case study library were determined. Both the quantitative and qualitative research methods were applied in the research through the mixed research method. In order to determine the effects of experimental application on TPACK and teacher self-efficacy perception, "One sample pre-test - post-test model" was used as quantitative research methods. The research study group consists of the final year students from 20 different department of Ahmet Keleşoğlu Education Faculty of Necmettin Erbakan University in the fall semester of 2013-2014 academic year, and 337 teachers from different branches who were working in public schools in Konya province. The data were gathered through Technological Pedagogical and Content Knowledge (TPACK) Scale, Teacher Self-efficacy Perception Scale, internship observation form and interview form. Arithmetic mean (¯X), frequency (f), percentage (%), standard deviation (SS) and paired sample t-test were used for the analysis of the quantitative data. The qualitative data were analysed by content and descriptive analysis methods.
	According to the analysis of the data obtained, pre-service teachers' observations of FATIH Project who interned in different branches increased their TPACK self-efficacy perceptions. It was seen that the knowledge that increased the most was in the TK (Technological Knowledge) dimension. In sum, it was concluded that the pre-service teachers' observations of the applications of FATIH Project were found to have positive effects on TPACK self-efficacy perceptions. In addition, it was revealed that a pre-service teacher who observes more technology in schools will perform technology integration in education at a higher level. The observed teachers use interactive white boards (IWBs) of the FATIH Project technologies for repetition, transfer of knowledge, motivating students, student participation (practice) and in-process assessment. While interactive white board-based touch problems and screen freezing make course process troublesome for teachers, domain-specific software inadequacies is another problem. Some teachers who use the interactive white board in their lessons need technical help and ask for help from other teachers and students because they do not have a permanent technical staff in the school. In this case classroom management problems can also occur. The generated case study library was used in the course of teaching application of pre-service teachers of geography. Their use of this library increased their TPACK self-efficacy and teacher self-efficacy perception. The pre-service teachers' thoughts of the usability of the sample event library were generally positive. The pre-service teachers enjoyed the web page because both the site was simple; lacking unnecessary detail and it has sufficient keywords, useful menus, and it also provides teachers' experiences and makes it possible for users to write comment on case studies.  Pre-service teachers think that an online interactive web page that contributes to empathy and awareness levels can be used in teacher training.