Kamu kurumlarına bağlı dört gündüz bakımevine devam eden çocuklarda yeme davranışı ve ebeveyn besleme tarzının değerlendirilmesi
The assesment of children's eating behaviour and parental feeding style in children  attending to four day nursery affiliated to public authority
Yazar: NALAN OKUR
Danışman: DOÇ. DR. MİNE ESİN OCAKTAN
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Halk Sağlığı = Public Health
Dizin: Ana-baba = Parents ; Anketler = Questionnaires ; Beslenme = Nutrition ; Beslenme alışkanlıkları = Nutritional habits ; Beslenme bozuklukları = Nutrition disorders ; Kamu kuruluşları = Public institutions ; Okul öncesi dönem = Preschool period ; Çocuk gündüz bakım evleri = Child day care centers ; Çocuklar = Children

Özet:
Okul öncesi dönem çocuklarda sağlıklı beslenme çok önemlidir. Bu dönemde geliştirilen yeme davranışları daha sonraki yaşamı da etkiler. Bu çalışma, okul öncesi dönem çocuklarda yeme davranışı ve ebeveyn besleme tutum ve davranışlarına etki eden faktörleri değerlendirmek amacıyla yapılmıştır. 
  Kesitsel tipteki bu araştırma 2015 yılında, Milli Savunma Bakanlığı ve Türk Silahlı Kuvvetleri'ne bağlı dört gündüz bakımevine devam eden okul öncesi dönem (3-6 yaş) çocuk ve ebeveyn ile yürütülmüştür. 280 çocuk, anne veya babalarının tamamına ulaşılmak hedeflenmiş, 250 kişi çalışmaya katılmıştır (katılım oranı %92). Araştırma veri toplama aracı olarak 66 sorudan oluşan 'Anket Formu', 'Çocuklarda Yeme Davranışı Anketi' ve 'Ebeveyn Besleme Tarzı Anketi' kullanılmıştır. İstatistiksel analizde korelasyon testi, t-testi ve ANOVA testi kullanılmıştır.
 Araştırma sonuçlarına göre çocukların yaş ortalaması 58,3±8,7 ay ve %59,2'si (n=138) erkek, %44,8'i (n=112) kız çocuktur. Çocukların %14'ü (n=35) zayıf, %66,6'sı (n=154) normal, %24,4'ü (n=17) aşırı kilolu ve obez olarak sınıflandırılmıştır. Çocukların yaşa göre gerçek vücut ağırlığı persentil aralıklarına göre %6,8'i (n=17) zayıf iken ebeveynlerin %22'si (n=55) çocuklarının vücut ağırlığını zayıf, çocukların %18'i (n=45) kilolu ve obez iken ebeveynlerin sadece %4,4'ü (n=11) çocuklarını kilolu olarak değerlendirmiştir. Araştırma kapsamındaki çocukların %42'si (n=105) ebeveynleri tarafından az iştahlı olarak değerlendirildikleri halde çocukların yaşa göre gerçek BKİ persentil sınıflamasında sadece %14'ünün (n=35) zayıf olduğu belirlenmiştir.
Ebeveyn besleme tarzını; aile tipi, ekonomik durum, çocuğun doğum ağırlığı ve BKİ, anne ve babanın diyet yapması, çocuğun yemek yeme şekli, çocuğun tabağında yemek bırakma durumu, çocuk yemek yemediğinde kendisine uygulanılan yöntem, çocuğun fast-food, atıştırmalık ve şekerli yiyecekler tüketmesi, ebeveynin çocuğun iştahına ve kilosuna ilişkin algısı, ebeveynin çocuğun doğru beslenmesi ve yeme problemi olmasına ilişkin görüşü, ebeveynin beslenme eğitimi alma durumunun etkilediği belirlenmiştir.
 Çocuğun yeme davranışını; cinsiyet, aile tipi, ekonomik durum, babanın öğrenimi, çocuğun doğum ağırlığı, çocuğun BKİ, çocuğa ek vitamin mineral destekli ilaç verilmesi, anne ve babanın BKİ, babanın egzersiz yapma durumu, çocuğun yemek yeme şekli, çocuğun yemek tüketim şekli, çocuğun tabağında yemek bırakma durumu, çocuğun fast-food, asitli içecek, atıştırmalık tüketme durumu, ebeveynin çocuğun iştahına, boyuna, kilosuna ilişkin algısı, ebeveynin çocuğun doğru beslenmesine ve yeme problemine ilişkin görüşleri, ön işlemden geçmiş hazır gıda kullanımı, ebeveynin beslenme eğitimi alma durumunun etkilediği belirlenmiştir.
 Bu çalışmanın sonucunda ebeveynlere, çocuklarda olumlu yeme davranışı geliştirmek amacıyla eğitim verilmesi ve bu konuda ebeveynlerin hem okul öncesi eğitim kurumu çalışanları hem de medya aracılığı ile desteklenmeleri önerilmektedir.        

Anahtar sözcükler: Çocuklarda Beslenme, Çocuklarda Yeme Davranışı Anketi, Ebeveyn Besleme Tarzı Anketi, Okul Öncesi Dönem

Abstract:
Healthy nutrition is very important in preschool children. Eating habits that are adopted in this age also affect the later stages of life. This study aims to analyze the factors affecting the eating behaviors in preschool children as well as the feeding styles and patterns of parents.  
This cross-sectional study was carried out in 2015, with the participation of children (between the ages of 3 to 6) who attended four separate daycare centers overseen by Turkish Armed Forces and the Ministry of Defense and their parents Although it was aimed to reach all of the 280 children and their parents, 250 people have participated in the study (level of participation is %92). The research contained a 66-question 'survey', 'questionnaire on eating behaviors in children', and 'questionnaire on feeding styles of parents'. The statistical analysis covered a correlation test, t-test and the ANOVA test.  The study indicates that the average age of the children is 58,3±8,7 months, of which %59,2 (n=138) are male and %44,8 (n=112) are female. %14 (n=35) of the children are categorized as thin, %66,6 (n=154) of them are categorized as normal weight and %24,4 (n=17) of them are categorized as overweight and obese. Although only %6,8 (n=17) of the children are thin according to the weight-at-age percentile range, %22 (n=55) of the parents claimed their children were thin, whereas %18 (n=45) of the children are overweight and obese, only %4,4 (n=11) of parents claimed their children were overweight. Also while %42 (n=105) of children participating in this study have been described as inappetent by their parents, only %14 (n=35) of them are actually thin according to BMI percentile classification.   
It has been found that family types, economic conditions, birthweight and BMI's of children, whether or not parents go on diets, children's eating types, whether or not children leave food on their plate, the method applied to the children when they don't finish their food, children's consumption of fast-food, snacks and sugary food, the parents' perception of children's appetite and weight, the parents' opinions on children's possible eating problems and healthy nutrition and whether or not parents have been educated on nutrition all have affects on the feeding styles of parents.  
Eating behaviors of children are affected by gender, family types, the father's education, birthweight and BMI's of children, whether or not children are given medicine with additional vitamin-mineral supplements, parents' BMI's, whether or not the father exercises, children's eating types, children's types of food consumption, whether or not children leave food on their plates, children's consumption of fast-food, snacks and acidic drinks, the parents' perception of children's appetite, weight and height, the parents' opinions on children's possible eating problems and healthy nutrition, children's consumption of preprocessed convenience food and whether or not parents have been educated on nutrition.  
This study is concluded by proposing to educate parents in order to develop healthy eating behaviors in children and supporting them by both preschool employees and media.  
 Keywords: Children's Eating Behaviors, Children's Eating Behaviors Questionnaire ,Parental Feeding Style Questionnaire, Pre-school Period''