Kuzey Marmara Denizi'nde Chamelea gallina Linneaus 1758'nın yaş ve kabuk gelişimi /
Yazar: MEHMET CENGİZ DEVAL
Danışman: PROF. DR. IŞIK K. KORAY
İstanbul Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü
Derece: Doktora, 1995
Konu: Su Ürünleri = Aquatic Products
Dizin: Kum midyesi = Clams ; Marmara Denizi = Marmara Sea ; Midyeler = Mussels

Özet:
Bu çalışmada, Kuzey Marmara Denizinde C.gallina L.1758'nın biyometrisi, yaş tayini ve kabuk gelişimi araştırılmıştır. Araştırmada, y = a-x*5 şekline kolayca dönüşebilen Log y = Log a + Log b. x logaritmik regresyon modeli kullanılarak, C.gallina 'nın biyo- metrik değişkenleri arasındaki (uzunluk, yükseklik, kalınlık, vücût ağırlığı, kabuk ağırlığı ve et ağırlığı) ilişkiler tespit edilmiştir. Uzunluk frekanslarının yıllık dağılımı, kabukların dış yüzeyleri üzerin deki gelişim halkalarının analizi ve kabuk kesitlerinde iç gelişim bantlarının belirlenmesi gibi üç farklı metod kullanılarak, C.gallina'nm yaş tayini ve ka buk gelişimi saptanmıştır. C.gallina'nm kabuk gelişimi mevsimsel değişiklikler göstermektedir. Kabuk gelişimi, Ekim-Şubat ayları arasında duraklama gösterek, bu dönem süresince daha dar ve koyu renkli olan Hiyalin bantlar oluşmaktadır. İlkbahar da deniz suyu sıcaklığının artmasıyla birlikte, kabuk gelişimi hızlanarak sıcak aylar süresince devam eden bu artış, Ekim-Kasım'a kadar sürmektedir. Bu dönem boyunca da, hiyalin bant'a nazaran daha geniş ve be-yaz renkli olan Opak bant oluşmaktadır. C.gallina yaşamının ilk yılında büyük bir gelişim göstermektedir. Ortalama uzunluğu ilk yılın sonunda 14 mm'ye, ikinci yılın sonunda 21 mm' ye, üçüncü yılında 25 mm'ye, dördüncü yılında 28 mm'ye ve beşinci yılın sonunda da 30 mm'ye ulaşmaktadır. Kuzey Marmara denizi'nde, C.gallina'lann genellikle 5-6 yıl yaşamakta oldukları belirlenmiştir. Fakat, ender olarak da 9-10 yıllık 86bireyler tespit edilmiştir. En büyük uzunluk değeri olarak 34.5 mm'lik bireyler belirlenmesine karşın, uzunluğu 30 mm'de daha büyük olanların oranı çok düşük olduğu saptanmıştır (%2.2). C.gallina 'nın gelişiminin allometrik olduğu belirlenmiştir.

Abstract:
The Age Determination and the Shell growth of Chamelea gallina in the Northern Parts of Sea of Marmara. In this study, the biometrie, the shell growth and the determination of ages of C.gallina L.1758 of the were an, investigated in the Northern Parts of the Sea of Marmara. In the research; Log y = Log a + Log b. x logarithmic regression model which could easily be turned into y = a.xD was used for biometrie changes of C.gallina. For determination of ages and for the shell growth of C.gallina three different methods namely; the length - frequency distributions, the surface shell rings and the growth bands in shell sections were used. The growth of C.gallina shows a seasonal variation in width. Narrow growth increments (hyalin band) are deposited in late autumn and spring between October and late February. Following the maximum summer sea water temperatures the widely spaced growth bands (opac band) are formed in early spring and late autumn between March and October. In the first year of it's life C.gallina grows up fast. At the end of the first year the length is 14 mm. At the end of the second year the length reaches 21 mm. At the end of the third year the length is 25 mm. At the end of the fourth year it reaches 28 mm.At the end of the fifth year the length reaches 30 mm. 88The mean life span of the C.gallina population in the Nortern Marmara Sea does not seem to exceed 5 or 6 years, with a shell length of 29-30 mm. In some simple cases about 10 winter structures could be discerned, showing a 10 year life span of C.gallina. Only 2.2% of individuals of more than 30 mm were collected in the whole samples. The growth of C.gallina presents allometry.