Ordu ve Erzurum yörelerinde sığır akciğerlerinin paraziter enfeksiyonlarının histopatolojik yönden incelenmesi
Pathological examinations of lessions seen in lungs of the cows in Erzurum and Ordu provinces
Yazar: NURİ FİDAN
Danışman: DOÇ. DR. KÜBRA ASENA TERİM KAPAKİN
Atatürk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Patoloji (Veterinerlik) Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Patoloji = Pathology
Dizin: Akciğer hastalıkları = Lung diseases ; Erzurum = Erzurum ; Hayvan hastalıkları = Animal diseases ; Ordu = Ordu ; Paraziter hastalıklar = Parasitic diseases ; Sığırlar = Cattles ; Veteriner hekimlik = Veterinary medicine

Özet:
Amaç: Bu çalışma; Erzurum ve Ordu'da mezbahada kesilen sığırların akciğerlerinde gözlenen paraziter hastalıkların (verminöz pnömonilerin) makroskobik ve histopatolojik bulgularının tanımlanması ve yaygınlığının ortaya konulması amacıyla yapıldı. 
Materyal ve Metot: Bu amaçla mezbahada kesilen farklı ırklardan, Ordu ilinde toplam 444 sığır akciğeri kesim sonrası incelendi ve 50 (%11,26) akciğerde  paraziter yapılar görüldü. Erzurum ilinde ise toplam 269 adet sığır akciğeri kesim sonrası incelendi ve 40 (14,86) organda paraziter yapılar görüldü. Makroskobik olarak tanı konulan akciğer örneklerinden numune alınarak % 10 'luk tamponlu formalin solüsyonu içerisinde muhafaza edildi. Akciğer örneklerinin rutin doku takipleri, preparatların hazırlanması rutin (H-E) boyamaları ve mikroskobik incelemeleri Ordu devlet hastanesi ile Ordu eğitim araştırma hastanesi patoloji laboratuvarlarında gerçekleştirildi. Gerekli görülen kesitlere Periodic Acid Schiff (PAS), ve Masson's Trichrome gibi özel boyama işlemleri uygulandı. Elde edilen bulguların değerlendirmeleri yapıldı.
Bulgular: Araştırmada toplam 713 adet sığır akciğeri incelendi ve 90 organda (% 12,62) makroskobik olarak Hidatidoz kistlerine rastlandı. Ancak bronş ve bronşiyollerin lümenleri açılarak yapılan incelemelerde herhangi bir akciğer kıl kurdu parazitlerine rastlanmadı. Makroskobik olarak hidatik kistler bazen solid 5cm ve daha büyük oval odaklar halinde bazen de daha küçük multifokal kistler halinde görüldü. İçerisinde parazite ait larval ve olgun formlar içeren şeffaf bir sıvı ile dolu olan bu kistler, belirgin beyaz renkte bir duvara sahipti. 
Histopatolojik incelemede; Hidatik kistli akciğerlerde BALT (Bronchiol Associtaed Lenfoid Tissue) dokusunda lenfoid hiperplazi, alveol duvarlarında mononükleer hücre infiltrasyonları ve kalınlaşma ile karakterize intersitisyel pönomoni tablosu mevcuttu. Kistlerin çevresinde eozinofil lökositler, mononükleer hücreler ve yabancı cisim dev hücrelerinden oluşan hücresel infiltrasyonlar gözlenirken, kist duvarını fibröz bağ dokudan oluşan ve yangı hücreleri ile birlikte çevreleyen bir kapsül bulunmaktaydı. Parazitin laminar germinal katmanlarının görülmesi için Periodic Acid Schiff (PAS) boyama ve kisti çevreleyen bağ doku proliferasyonu için ise Masson's Trichrome boyama işlemleri uygulandı.
Sonuç: Bu çalışma ile, Ordu ve Erzurum illerinde yetiştirilen sığırlarda  görülen paraziter pnömonilerden sorumlu etkenlerin histopatolojik ve etiyolojik olarak tanımlanması sağlanmıştır. 

Anahtar kelimeler: Akciğer, histopatoloji, sığır.

Abstract:
Aim: The aim of this study was to define of prevelance and the findings about parasiter lung lessions seen in cattles which are slaughtered in Erzurum and Ordu. 
Material and Metods: For this purpose totaly 444 cow lungs were examinated macroscobicly after they had been slaughtered in Ordu and parasiter lession were seen in 50 (11,26%) organs. Totaly 269 cow lungs were investigated in Erzurum and parasiter lessions were seen in 40  (14,86 %) organs.  After 10% Formalin fixation, routine histopathology process, preparing and microscophic examination of slides were undertaken in Pathology Department of State Hospital in Ordu. For necessary sections spesific staining methods like  Periodic Acid Schiff (PAS), Masson's Trichrome were used. The findings  were evaluated by statistical methods. 
Results: In this resarch totaly 713 cow lungs were invesitgated and Echinococcosis infection was seen in 90 (12,62%) lungs. There were no any different parasitic structure in the examination of all lungs, like lung worms netiher bronch nor bronchiol lümen. As macroscobicly the sizes of cyst structures of the Echinoccosis disaese were changing between 3 cm and 10 cm and located sometimes big foci sometimes mültifocal. 
 Common histopathological findings of lungs infected with Echinococcosis was intersitisiel pnömoni characteristise with BALT (Bronchiol Associtaed Lenfoid Tissue) hyperplasia, mononüclear cell infiltration with thickening wall of the alveoli. Eosinophyle leucocytes, mononucleer cells, giant cells and a capsule formed by fibrose tissue around cyst structures were seen. 
Conclusion: In this study, existence of etiological parasites and the histopathological findins of parasiter lessions seen in lungs of the cows slaughtered in Erzurum and Ordu provinces, was determined.

Key Words: Cow, histopatholgy, lung.