Epilepside yaşam kalitesi ve stigmanın incelenmesi
Examination of quality of life and stigma in epilepsy
Yazar: MELİKE YILMAZ
Danışman: PROF. DR. MUKADDER MOLLAOĞLU
Sivas Cumhuriyet Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / İç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Damgalama = Stigmatization ; Epilepsi = Epilepsy ; Hemşirelik = Nursing ; Yaşam kalitesi = Quality of life

Özet:
Araştırma, epilepsi tanısı almış bireylerde yaşam kalitesi ve stigmanın incelemesi amacıyla tanımlayıcı ve analitik olarak gerçekleştirilmiştir. 
Araştırma, Sivas il merkezinde bulunan Sivas Numune Hastanesinde nöroloji polikliniğine başvuran epilepsi tanısındaki hastalar arasından rastgele örnekleme yöntemi ile seçilen 82 epilepsi hastası ile Nisan 2022-Ağustos 2023 tarihleri arasında gerçekleştirilmiştir.
Araştırmanın verileri, Kişisel Bilgi Formu, Epilepsili Hastalarda Yaşam Kalitesi Ölçeği (QOLIE-31) ve Epilepsi Damgalama Ölçeği'ni içeren veri toplama araçları kullanılarak elde edilmiştir. Araştırmanın yapılabilmesi için veri toplama öncesinde etik kurul onayı ile yazılı kurum izinleri alınmıştır. Araştırma verilerinin değerlendirilmesinde, SPSS 22.0 programı kullanılarak tanımlayıcı istatistik testleri ile sayı ve yüzdelik dağılımlar ile ortalama, standart sapma, maksimum ve minimum değerlerin analizi, Bağımsız Gruplarda t testi, Tek Yönlü ANOVA varyans analizi ve Pearson Korelasyon Analizi kullanılmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde p <0.05 değeri anlamlı kabul edilmiştir. Araştırmaya katılan epilepsili hastaların %53.7'sinin erkek, %80.5'inin evli, %29.3'ünün 25-34 yaş aralığında, %41.5'inin ortaokul/lise mezunu, %57.3'ünün çalıştığı, %72'sinin geliri giderine eşit olduğu, %59.8'inin şehirde yaşadığı ve %64.6'sının çekirdek aileye sahip olduğu belirlenmiştir. Epilepsi hastalarının EYKO-31'den ortalama 61.95 puan ve Epilepside Stigma Ölçeği'nden ortalama 74.67 puan aldıkları, epilepsi hastalarının orta düzeyin üzerinde yaşam kalitesine sahip oldukları ve epilepside orta derecede damgalanma yaşadıkları saptanmıştır. Epilepsi hastalarında stigma derecesi ile yaşam kalitesi düzeyi arasında düşük seviyede ve negatif yönde anlamlı ilişki olduğu; epilepsi hastalarında stigma derecesi arttıkça yaşam kalitesi düzeyinin anlamlı düzeyde azaldığı belirlenmiştir. Epilepsi hastalarının cinsiyeti, yaşadığı yer, nöbet tipi ve tedavi şekline göre yaşam kalitesi düzeyi açısından anlamlı fark bulunurken, epilepsi hastalarının eğitim düzeyi ve nöbet tipine göre yaşanan stigma açısından anlamlı farklılık gösterdiği saptanmıştır.
Sonuç olarak, epilepsi hastalarının yaşam kalitelerinin orta düzeyin üzerinde olduğu ve orta düzey stigma yaşadıkları belirlenmiştir. Epilepsi hastalarında stigma derecesi ile yaşam kalitesi düzeyi arasında anlamlı düzeyde ilişki bulunduğu, hastaların stigma derecesindeki artışın yaşam kalitesi olumsuz şekilde etkilediği belirlenmiştir.

Abstract:
The research was carried out as a descriptive and analytical study in order to examine the quality of life and stigma in individuals diagnosed with epilepsy. 
The research was carried out between April 2022 and August 2023 with 82 epilepsy patients selected by random sampling method among the patients with epilepsy who applied to the neurology outpatient clinic in Sivas Numune Hospital located in the city center of Sivas. The data of the study were obtained by using data collection tools including the Personal Information Form, the Scale of Quality of Life in Patients with Epilepsy (QOLIE-31) and the Epilepsy Stigma Scale. Ethics committee approval and institutional permission were obtained for the study. In the analysis of the data, SPSS 22.0 software was used, and descriptive statistics were expressed as numbers and percentages. In addition, t test, One-Way ANOVA, variance analysis, Pearson correlation analysis, and linear regression analysis were performed. Statistical significance level in the analysis of the data was accepted as p<0.05.
It was determined that 53.7% of the epilepsy patients participating in the study were male, 80.5% were married, 29.3% were between the ages of 25-34 years, 41.5% were secondary school/high school graduates, 57.3% were employed, and 72% had income equal to their expenses, 59.8% lived in the city, and 64.6% had a nuclear family. It was determined that epilepsy patients scored an average of 61.95 points on the (QOLIE-31) and 74.67 points on the Epilepsy Stigma Scale, and that epilepsy patients had a quality of life over moderate level and were moderately stigmatized in epilepsy. It has been determined that there was a low and negative, significant relationship between the degree of stigma and the level of quality of life in epilepsy patients, and the level of quality of life decreased significantly as the degree of stigma increased in epilepsy patients. While there was a significant difference in the quality of life of epilepsy patients according to their gender, place of residence, seizure type and treatment type, it was determined that epilepsy patients showed a significant difference in terms of stigmatization according to education level and seizure type. 
As a result, it was evaluated that epilepsy patients had a moderate quality of life and were exposed to moderate stigma. It was determined that there was a significant relationship between the degree of stigma and the level of quality of life in epilepsy patients, and the increase in the degree of stigma affected the quality of life negatively.