Türkiye'de vergi harcamalarının gelişimi ve değerlendirilmesi
The development and the evaluation of tax expenditures in Turkey
Yazar: ZEYNEP ÖZTÜRK
Danışman: PROF. DR. M. ALİ BİLGİNOĞLU
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Kamu harcamaları = Public expenditures ; Türk vergi sistemi = Turkish tax system ; Vergi harcamaları = Tax expenditures ; Vergi sistemi = Tax system ; Vergiler = Taxes

Özet:
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu ile ilk defa mevzuatımızda yerini alan vergi harcaması kavramı, adından da anlaşılacağı gibi bir harcama türüdür. Vergi harcamaları, vergi sistemi yoluyla devletin vazgeçtiği gelir olarak tanımlanabilir. Bu harcamalar vergi sisteminde istisna, muafiyet, vergi ertelemesi, düşük vergi oranı şekillerinde ortaya çıkıp vergi kaybına yol açan uygulamalardır.Vergi harcaması ile ilgili en önemli sorun kavramın tanımlanmasıdır. Vergi harcamaları `standart vergi yapısından sapma gösteren ayrıcalıklı vergi hükümleri' olarak nitelendirildiğinde standart vergi yapısının nelerden oluştuğu, bu standart vergi yapısından sapma gösteren ayrıcalıklı hükümlerin neler olduğu ve ayrıcalıklı hükümlerden hangilerinin vergi harcaması olduğu konusunda genel bir uzlaşma bulunmamaktadır.Vergi harcamaları, sosyal devlet olmanın bir gereği olarak bir mükellef grubunu veya belli bir ekonomik faaliyeti vergi yükünden koruyan ya da bir mükellef grubunu veya belli bir ekonomik faaliyeti teşvik eden uygulamalar olmaktadırlar. Devlet bu şekilde ekonomik hayatı teşvik etmek ve sosyal hayatı korumak için vergi sisteminde düzenlemeler yapmaktadır.Vergi harcamaları aynı zamanda devletin ekonomik ve sosyal amaçlarını gerçekleştirmesinin bir yolu olarak kamu harcamalarının alternatifini oluşturmaktadırlar. Kamu harcamalarında olduğu gibi bazen devlet için sürekli gelir kaybı yaratırken bazen de gelirin geleceğe ertelenmesine neden olmaktadırlar. Bir kamu gideri olarak makro ekonomik etkileri ve hükümetlerin maliye politikası tercihleri açısından değerlendirilmeleri önemlidir. Belli bir dönemde yapılan vergi harcamalarının bütçe sürecine eklenmesi mali saydamlığın sağlanmasına önemli katkı sağlayacaktır.Anahtar Kelimeler: Vergi, Vergi Harcamaları, Vergi Sistemi, Kamu Harcamaları, Avrupa Birliği

Abstract:
Having found its place first time in our regulation with 5018 numbered Public Finance Management and Control Law, the concept of tax expenditure is a kind of expenditure as it can be understood from its name. Tax expenditures can be defined as the revenue that the state has waived through tax system. These expenditures are some kind of regulations that appear in the form of exception, exemption, tax postponing and low tax ratio in tax system and that cause tax loss.The most important problem regarding the tax expenditure is the definition of the concept. There?s no such thing as common reconciliation with regard to the structural ingredients of the standard tax when the tax expenditures are characterized as ?the privileged tax provisions showing deviation from the standard tax structure?, what are the privileged provisions showing deviation from this standard tax structure and which are the tax expenditures among the privileged provisions.Tax expenditures are the practices protecting a taxpayer group or certain economic activity from the tax burden or promoting a taxpayer group or certain economic activity as required in being a social state. The state is also making arrangement in tax system in order to promote the economic life and to protect the social lifeTax expenditures at the same form the alternative of the public expenditures as a method in realizing the economic and social goals of the state. As it?s in public expenditures, it sometimes continuously creates a revenue loss for the state and it sometimes causes the postponing of the revenue to a future date. In terms of macro economic effects and revenue politics expenditures as a public expenditure, their being evaluated is important. The fact that the tax expenditures done in a specific period are added to the budget process will contribute to composition of financial transparency.Key Words: Tax, Tax Expenditures, Tax System, Public Expenditures, European Union.