Etnik çatışma ve çözümüne politik psikolojik bir yaklaşım: Bosna Hersek örneği
A political psychological approach to ethnic conflict and its resolution: The case of Bosnia and Herzegovina
Yazar: BURCU TUGAY
Danışman: DOÇ. DR. HASAN DURAN
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Etnisite = Ethnicity ; Politik psikoloji = Political psychological ; Travma = Trauma ; Çatışma = Conflict

Özet:
Çalışma, kronik veya kronik olmaya yatkın etnik çatışmalarda kitle davranışlarının politik psikolojik itici güçlerine ve etnik farklılıkları siyasallaştırma mekanizmalarına "Sosyal İnşacı Kuramı" bakış açısıyla yaklaşım getirmeyi hedeflemektedir. Buna göre, kalıcı barışın önündeki en büyük engel psikolojik olanlardır. Özellikle Bosna Hersek'de olduğu gibi derin bir travmaya maruz kalmış etnik gruplar, grup kimliğinin aldığı zararı kolektif bilinçle ve kendi kendine yardımla onarmaya çalışmaktadır. Ancak bu durum mağduriyet temelli bir güvenlik ikilemi oluşturmaktadır. Tarafların mağdur rekabeti ve mağduriyet kültürü; ortak tarih bilincini, tarafların empati yapma durumunu ve kalıcı barışın tesisini zorlaştırmaktadır. Bu durum Bosna Hersek'te hala bir mesele olmakta ve bölge, etnik çatışmaları anlamaya dair önemli dersler sunmaktadır. Buna göre, Dayton Barış Anlaşması ile masada oluşturulan barış, tarafların sıcak çatışmalarını durdursa da, bir çeşit güvenlik meselesi olan "duygu üretimi"ni durdurmadığını göstermektedir. Donmuş çatışma alanı olarak Bosna Hersek, "biz-öteki" ayrımını vurgulayan ve taraflar arasında uzlaşının kabul edilmediği bir çeşit restleşme ortamını sunmaktadır. Sosyal yaşamın her alanında belirgin etnosentrik ve dışlayıcı tutum ve duygular; bölgenin ileriye dönük gelişimini ve güvenliğini tehdit etmektedir. Bu durum, etnik meselelerde duyguların çatışma sürecine etkisini anlamak için disiplinlerarası bir yaklaşımı gerekli kılmaktadır

Abstract:
The study aims to bring an approach from the perspective of "Social Constructivist Theory" to the political psychological driving forces of mass behavior and the mechanisms of politicization of ethnic differences in intractable or prone to intractable ethnic conflicts. Accordingly, the biggest obstacles to lasting peace are those of a psychological nature. Ethnic groups that have been deeply traumatized, especially in Bosnia and Herzegovina, are trying to repair the damage to their group identity with collective consciousness and self-help. However, this situation creates a victimization-based security dilemma. The victim competition and victimization culture of the parties; It complicates the awareness of common history, the empathy of the parties and the establishment of lasting peace. This remains an issue in Bosnia and Herzegovina, and the region offers important lessons for understanding ethnic conflicts. Accordingly, the peace established at the table with the Dayton Peace Agreement shows that although the parties stopped the hot conflicts, it did not stop the "production of emotion", which is a kind of security issue. As a frozen conflict area, Bosnia and Herzegovina presents a kind of showdown environment that emphasizes the "us-other" distinction and does not accept reconciliation between the parties. Prominent ethnocentric and exclusionary attitudes and feelings in all areas of social life; threatens the future development and security of the region. This shows the necessity of an interdisciplinary approach in order to understand the effect of emotions on the conflict process in ethnic issues.