İran dış politikasında yumuşak güç aracı olarak kültür diplomasisi: Afganistan örneği
Cultural diplomacy as a soft power tool in Iran's foreign policy: The case of Afghanistan
Yazar: KHALILULLAH RASULI
Danışman: PROF. DR. MEHMET SEYFETTİN EROL
Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı / Uluslararası İlişkiler Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Afganistan = Afghanistan ; Konstrüktivizm = Constructivism ; Kültürel diplomasi = Cultural diplomacy ; Uluslararası ilişkiler = International relations ; Uluslararası politika = International policy ; Yumuşak güç = Soft power ; İran = Iran

Özet:
Bu tez de İran'ın uluslararası toplum nezdindeki olumsuz imajına, bölgesel komşularıyla yaşadığı sorunlara, ülke içi toplumsal anlaşmanın zayıflığına, dış politikadaki ikilemlerine rağmen dış ilişkilerinde nasıl yumuşak güç kullanımına başvurabildiği ve kültür diplomasisi faaliyetlerini nasıl yürütebildiği sorunsallaştırılmıştır. Tezde ileri sürülen temel iddia ise, İran'a yönelik hem bölgesel hem de küresel aktörlerce paylaşılan olumsuz algıların sübjektif olduğudur. Bunun yanında İran'ın kendi bölgesindeki ülkelerin kamuoyuna yönelik Pers kültürü, Şii ideolojisi, benimsenebilecek bir Şii modeli ve keskin bir şekilde biz – öteki tanımı üzerinden kültürel diplomasi faaliyeti yürüterek dezavantajlı konumunu avantaja dönüştürmeye çalışmış ancak bu politikasında henüz başarılı olamamıştır. Bunun temel nedeni; İran, Şiiler üzerinde etkili olabilse de Farsça konuşan fakat Şii olmayanlar üzerinde etkili olamaması ve diğer grupların İran'ın siyasi bakış açısını kabullenmemesidir. Bu iddianın kanıtlanabilmesi amacıyla çalışmada, Konstrüktivist perspektif ışığında İran'ın dış politikasındaki yumuşak güç kullanımı ve kültürel diplomasi faaliyeti derinlemesine analiz edilmiş ve sahip olduğu yumuşak güç ile yürüttüğü kültürel diplomasinin güçlü ve zayıf yönleri ortaya konmaya çalışılmıştır. Çalışmada İran'ın dış politikasında başvurduğu yumuşak güç kullanımı ve yürüttüğü kültürel diplomasi faaliyetinde hedef ülke örneği olarak Afganistan tercih edilmiştir. Nitekim Afganistan örneği; hem İran-Afganistan ilişkileri bakımından hem de çalışmada ele alınan yumuşak güç yaklaşımı ve kültürel diplomasi kavramı açısından oldukça ilginç veriler sunmaktadır.

Abstract:
In this thesis, despite the negative image of Iran with the international community, the problems it has with its regional neighbors, its weakness in the social intervention within the country, its dilemmas in foreign policy, how it can use soft power in its foreign relations and how it can carry out cultural diplomacy activities is problematized. The main claim put forward in the thesis is that the negative perceptions of Iran shared by both regional and global actors are subjective, and the Persian culture, Shia ideology, a Shiite model that can be adopted and sharply based on the definition of us - the other. Although it tried to turn its disadvantaged position into an advantage by engaging in cultural diplomacy, it has not been successful yet. The main reason for this is that although Iran can be influential on Shiites, it speaks Persian but cannot influence non-Shiites and other groups do not accept Iran's political perspective. In order to prove this claim, in the light of the assumptions of Constructivism, the soft power usage and cultural diplomacy activity in Iran's foreign policy has been analyzed in depth and it has been tried to reveal the strengths and weaknesses of the cultural diplomacy it has carried out with its soft power. In the study, Afghanistan was preferred as an example of the target country in the use of soft power and cultural diplomacy that Iran used in its foreign policy. Indeed, the example of Afghanistan; It offers very interesting data in terms of both Iran-Afghanistan relations and the soft power approach and cultural diplomacy concept discussed in the study.