Alerjen spesifik immünoterapi: klinik etkinliği ve yaşam kalitesi üzerine olan etkileri
Allergen spesific immunotherapy: clinical efficacy and effects on quality of life
Yazar: ATİKE PINAR ERDOĞAN
Danışman: PROF. DR. AYTÜL Z. SİN
Ege Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2012
Konu: Allerji ve İmmünoloji = Allergy and Immunology
Dizin: Alerjenler = Allergens ; Astım = Asthma ; Rinit-alerjik = Rhinitis-allergic ; Yaşam kalitesi = Quality of life ; İmmünoterapi = Immunotherapy

Özet:
ÖZETGiriş ve Amaç: Alerjen spesifik immünoterapi mevsimsel ya da yıl boyu süren alerjik rinit (AR) ve duyarlı olunan alerjenle tetiklenen astıma sahip olgularda kullanılan bir tedavi yöntemidir. Bu tedavi yöntemi ile temel prensip olarak immünglobulin (Ig) E aracılı aşırı duyarlılık reaksiyonu klinik ve laboratuvar olarak doğrulanmış hastalarda alerjenin giderek artan subklinik dozlarda verilerek immün cevabın değiştirilmesi, dolayısıyla alerjene bağlı semptomların ve ilaç kullanımının azaltılması ya da tamamen ortadan kaldırılması hedeflenir. Kliniğimizde standardize alerjenlerle SIT uygulanmaktadır; ancak kendi SIT uygulamalarımızın etkinlik sonuçları bilinmemektedir. Bu çalışmanın temel amacı 18-65 yaş arası, en az bir yıldır, kliniğimizde alerjen SIT almakta olan erişkin hastalarda SIT'in alerji semptomları ve yaşam kalitesi üzerine etkisinin değerlendirilmesidir.Gereç ve Yöntem: Çalışmamız alerjik rinit ve/veya astım tanısı konmuş ve alerjen SİT alan hastaların SİT öncesinde ve sonrasında tedavi etkinliğini ve yaşam kalitesini incelemek amacıyla planlanan prospektif bir anket çalışmasıdır. Çalışmaya Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi İç Hastalıkları Anabilim Dalı, İmmünoloji ?Alerji Bilim Dalı polikliniğinde en az bir yıldır alerjen SİT almakta olan, Şubat 2011-Ağustos 2011 tarihleri arasında immünoterapi almak üzere başvurdukları günde, çalışmaya katılmayı kabul edip bilgilendirilmiş onam formunu imzaladıktan sonra anket formunu ve yaşam kalite ölçeklerini dolduran toplam 145 hasta katılmıştır. Çalışmada kullanılan anket formunda demografik veriler, tanı bilgileri, uygulanan immünoterapi ve medikal tedavi bilgilerinin yanı sıra etkinlik değerlendirme soruları yer almaktadır. Klinik etkinlik değerlendirme parametreleri astım semptom skoru, rinit semptom skoru, konjonktivit semptom skoru ve ilaç kullanım skorudur. Yaşam kalite ölçeği olarak valide edilmiş RQLQ (Rinokonjonktivit yaşam kalite ölçeği) ve AQLQ (Astım yaşam kalite ölçeği) kullanılmıştır.Bulgular: Çalışmaya katılan 145 hastanın 56`sı kadın (%38.6), 89`u erkekti (%61.4). Yaş ortalamasının 36.5 ? 10.3 yıl olduğu görüldü. Tanı özelliğine göre gruplandırıldığında 44 (%30.3) hastanın mevsimsel, 20 (%13.8) hastanın yıl boyu, 81 (%55.9) hastanın ise mevsimsel artış göstermekle birlikte yıl boyu süren yakınmaları vardı. Aile öyküsü alınabilen 142 hastadan 71'inde (%50.0) aile öyküsü pozitifti. SİT uygulanma süresi ortalama 3,2 ? 1.25 yıl olarak saptandı. Toplam reaksiyon sayılarına bakıldığında enjeksiyon sonrası 81 hastada (%55.9) reaksiyon görülürken, 64 hastada (%44.1) lokal ya da sistemik reaksiyon görülmedi.Tedavi etkinliğinin değerlendirilmesinde; SİT öncesi döneme göre SİT sonrası dönemde astım, rinit ve konjonktivit semptom skorlarında ve ilaç kullanım skorlarında azalma gözlendi. Bazı gruplarda semptom skorlarında rakamsal olarak belirgin düzelme olmasına rağmen hasta sayısının az olması nedeniyle bu azalma istatistiksel olarak anlamlı bir değere ulaşmadı. Hekim tarafından belirlenen VAS değerleri ile hasta tarafından belirlenen subjektif düzelme değerleri arasında olumlu yönde, güçlü bir korelasyon mevcuttu (r: 0,50-0,74). Yaşam kalitesinin değerlendirilmesinde kullanılan toplam RQLQ ve AQLQ skorunda SİT uygulaması öncesine göre SİT uygulaması sonrası belirgin düzelme saptandı. Bu düzelme tüm alt başlıklarda istatistiksel olarak anlamlıydı (p< 0,05).Sonuç: Subkutan alerjen spesifik immünoterapi, alerjik rinit ve astım tedavisinde doğru endikasyonda ve uygun şekilde kullanıldığında güvenilir ve etkin bir tedavi yöntemidir. Yaşam kalitesi ölçümlerinin yapılması SİT'in sekonder kazanımlarını değerlendirmek açısından önemlidir.Anahtar sözcükler: Alerjik rinit, astım, alerjen spesifik immünoterapi, etkinlik, yaşam kalitesi

Abstract:
ABSTRACTObjective: Allergen spesific immunotherapy is a treatment modality used for seasonal and perennial allergic rhinitis and asthma. Gradually increasing quantities of an allergen extract is administered to patients with a spesific IgE-mediated sensitization , to improve the symptoms associated with exposure to the causative allergen and reduce the medication use. It is currently the only treatment that alters the abnormal immune response underlying allergic disease. We aimed to analyse the data of our experience of SİT and its effects on quality of life.Materials and Methods: We prospectively collected data from 145 patients who received SIT for at least one year, between February-August 2011. They were asked to complete a questionnaire including questions of symptom severities, need for medical treatment and levels of recovery before and after SIT. The validated RQLQ and AQLQ was used to evaluate the improvement of quality of life scores.Results: A total of 145 patient (56 women and 89 men) with a mean age of 36.5±10.3 years were enrolled in the study. Among the study group %70.3 of patients had rhinitis and %28.3 of them had both rhinitis and asthma. 71 patients had a positive family history. Of all the study group, 81 patients had adverse reactions, 12 of them had both local and systemic, 69 patients had local, and 24 patients had systemic reactions after injections. The decreases in the symptom scores, medication scores and VAS scores were found statistically significant in most of the groups (p< 0,05). Quality of life assessment showed a significant improvement in all patients after SIT compared to pretreatment values.Conclusions: Allergen spesific immunotherapy is a safe end efficient treatment modality in allergic rhinitis and asthma if used properly and with a correct indication. Quality of life measures is an important way to assess the secondary outcomes of SIT.Key words: Allergic rhinitis, asthma, allergen spesific immunotherapy, efficacy, quality of life