Klâsik Türk mûsikîsi kadın ses icrâcılarından Meral Uğurlu ve Sabite Tur Gülerman'ın tavır özelliklerinin tahlili ve mukâyesesi
The analysis and comparison of Turkish classical music vocalists, Meral Uğurlu and Sabi̇te Tur Gülerman, characterictist of styles
Yazar: ESİN DOĞAN
Danışman: DOÇ. DR. SERDA TÜRKEL OTER
Gazi Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Türk Müziği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Müzik = Music
Dizin: Klasik Türk müziği = Classical Turkish music ; Müzik = Music ; Müzik eserleri = Music works ; Müzikal beceri = Musical skills ; Sanatçılar = Artists ; Ses sanatları = Sound arts ; Tavır = Attitude ; Tur Gülerman, Sabite = Tur Gülerman, Sabite ; Uğurlu, Meral = Uğurlu, Meral ; Üslup = Stylistic

Özet:
Klâsik Türk Mûsikîsi eserleri, neredeyse 20. yüzyıla kadar "meşk" ile varlığını sürdürmüş, bu mûsikînin üslûbu da meşk halkasında şekillenerek, günümüze kadar ulaşmıştır. Bugün, icrâcıların birbirinden farklarını ortaya koyma ihtiyacı sebebiyle icrâ tavırlarını tanımlamaya ve birbirinden ayırmaya yönelik çalışmalar yapılmakta, bu çalışmalarla yeni yetişen icrâcılara kaynak oluşturmak amaçlanmaktadır. Bu nedenle, Klâsik Türk Mûsıkîsi'nin kabul görmüş kadın hânendelerinden Meral Uğurlu ve Sabite Tur Gülerman'ın tavırlarının mukâyesesi, çalışmamıza konu olmuştur. Çalışmada, nitel araştırma yöntemlerinden olan tarama modeli kullanılmıştır. Kaynak tarama, doküman inceleme ve arşiv taraması ile elde edilen veriler, içerik analizi yönteminin kategorisel türü kullanılarak analiz edilmiştir. Bu icrâcıların, eser icrâları notaya alınarak asıl nota ile karşılaştırılmış, ortak icrâ ettikleri 24 eser üzerinden, kullanmış oldukları süsleme teknikleri, nota dışı icrâ unsurları, müzikal ifade unsurları ve eser icrâ anlayışları tahlil edilmiştir. Her iki icrâcının klâsik formdaki eserlerde benzer bir icrâ sergilediği, şarkı formundaki eserlerde ise Gülerman'ın ezgi çeşitlemesi unsuruyla, Uğurlu'nun ise çarpma teknikleriyle öne çıktığı belirlenmiştir. Genel icrâ tavırları bakımından değerlendirildiğinde ise Gülerman'ın Uğurlu'ya kıyasla daha hareketli, Uğurlu'nun ise Gülerman'a kıyasla daha sade bir icrâ sergilediği, sonucuna varılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Klâsik Türk Mûsikîsi, Meşk, İcrâ, Üslûp, Tavır

Abstract:
Classical Turkish Music Works maintained its existence almost until the 20th century with Meşk and the style of this music reached present day by taking its shape in its Meşk circle. Today, due to the necessity of revealing the differences between the performers, studies are carried out to define and differentiate the performing styles of the performers, and thus studies aim to create a resource fort he newly trained performers. For this reason, the study of performing styles of Meral Uğurlu and Sabite Tur Gülerman, two of the recognized famele singers of Classical Turkish Music, have been the subject of our study. In this study, as one of the qualitative research was used. Data obtained from source scanning, document review and archive sacanning were analyzed using categorical type of content analysis method. The performances of these performers were scored into the notes and compared with the actual notes, and the ornament tecniques, non-musical performance elements, musical expression elements and performances were analyzed over 24 works they jointly performed. It was determined that both performers performed a similar performance in works of classical form, while in the works of song form, Gülerman came forward with elements of melody variation and Uğurlu came forward with acciaccatura techniques. When it is evaluated in term of general performance, it is concluded that Gülerman is more active than Uğurlu and is more simple than Gülerman.

Key Words: Classical Turkish Music, Meşk, Performance, Style, Performing Style