Klinik ve çevresel örneklerden izole edilmiş aspergillus fumigatus suşlarında virulans faktörlerin araştırılması
Investigation of virulence factors in aspergillus fumigatus strains isolated from clinical and enviromental samples
Yazar: ESMIRA AHMADOVA
Danışman: PROF. DR. ASUMAN BİRİNCİ
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Tıbbi Mikrobiyoloji Ana Bilim Dalı / Tıbbi Mikrobiyoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Mikrobiyoloji = Microbiology
Dizin: Aspergillus = Aspergillus ; Aspergillus fumigatus = Aspergillus fumigatus ; Enzim aktivitesi = Enzyme activity ; Virülans = Virulence ; Virülans faktörleri = Virulence factors

Özet:
Aspergillus türleri toprakta, çürüyen bitki örtüsünde, yiyeceklerde ve hemen hemen her yerde yaşamlarını sürdürebilen saprofit mantarlardır. Bulundukları ortamlarda nitrojen ve karbon gibi besinlerin geri dönüşümünde önemli rol oynarlar. Aspergilloz olarak bilinen Aspergillus sppʼnin neden olduğu hastalıklar küresel sağlık üzerinde ciddi tehdit oluşturmaktadır. Aspergillus fumigatus, Aspergillus terreus türleri sıklıkla invaziz aspergilloza neden olan türler arasında yer almaktadır. Hastalık oluşturmalarında önemli rol oynayan virulans faktörlerinden biri sahip oldukları enzim aktiviteleridir. 
Çalışmamızda klinik ve çevresel örneklerden izole edilen A.fumigatus izolatlarında fosfolipaz, asit proteinaz ve elastaz enzim aktiviteleri incelenmiştir. 
Çalışmaya Ondokuz Mayıs Üniversitesi Tıp Fakültesi Mikrobiyoloji laboratuvarında çeşitli klinik örneklerden izole edilen 37 adet A.fumigatus izolatı ve Uludağ üniversitesi Tıp fakültesi Tıbbi Mikrobiyoloji Anabilim Dalıʼdan elde edilmiş 33 çevresel A.fumigatus izolatı dahil edilmiştir. Klinik ve çevresel izolatların fosfolipaz enzim aktiviteleri yumurta sarılı agar plaklarında, asit proteinaz enzim aktiviteleri sığır serum albumin agar plaklarında, elastaz enzim aktiviteleri ise rose bengal-elastin agar plaklarında incelenmiştir. 
Çalışmaya dahil edilen 37 klinik izolatın 28 (% 75.7)ʼi asit proteinaz enzim aktivitesi izlenirken, 9 (%24.3) izolatda asit proteinaz enzim aktivitesi izlenmemiştir. 33 çevresel izolatın 27 (%81.9)ʼde asit proteinaz enzim aktivitesi izlenirken, 6 (%18.1)ʼda asit proteinaz enzim aktivitesi izlenmemiştir. 
37 klinik A. fumigatus izolatın 35 (% 94.6 )ʼde fosfolipaz enzim aktivitesi saptanırken, 2 (% 5.4)ʼde ise fosfolipaz enzim aktivitesi saptanmamıştır. 33 çevresel izolatın 31 (% 94)ʼde fosfolipaz enzim aktiviesi izlenirken, 2 (% 6.06)ʼde fosfolipaz enzim aktivitesi izlenmemiştir.  
37 klinik A. fumigatus izolatıın 28 (% 75.7)ʼde elastaz enzim aktivitesi saptanırken, 9 (% 24.3 )ʼda elastaz enzim aktivitesi saptanmamıştır. 33 çevresel A. fumigatus izolatının 24 (% 72.7)ʼde elastaz enzim aktivitesi izlenirken, 6 (% 18.2)ʼda elastaz enzim aktivitesi izlenmemiştir. Çalışmaya dahil edilen 3 (% 9.1)ʼde çevresel A. fumgiatus izolatının rose-bengal elastin agarında üremediği gözlemlenmiştir.
Çevresel ve klinik A. fumigatus örneklerinde enzim aktivitelerinin incelendiği çalışmamızın bu konuda yapılacak diğer çalışmalara katkı sağlayacağı düşünülmektedir.

Abstract:
As a versatile saprophytic fungus, Aspergillus species thrive ubiquitously, occupying soil, decaying organic matter, and even food, vital for carbon and nitrogen recycling. Paradoxically, they also underlie the menacing global health concern of aspergillosis. Notably, Aspergillus fumigatus and Aspergillus terreus, frequently linked to invasive aspergillosis, leverage their potent enzyme activities as significant contributors to disease development.
Our study delved into enzymatic attributes (phospholipase, acid proteinase, and elastase) within A. fumigatus isolates from clinical and environmental sources. Our investigation involved 33 environmental isolates from Uludağ University and 37 clinical isolates from Ondokuz Mayıs University. Enzyme activities were assessed using specialized growth media: phospholipase on egg yolk agar plates, acid proteinase on bovine serum albumin agar plates, and elastase on rose bengal-elastin agar plates.
Among clinical isolates, 75.7% (28 of 37) exhibited acid proteinase activity, with 24.3% (9 of 37) lacking it. Conversely, environmental isolates showed 81.9% (27 of 33) with active acid proteinase and 18.1% (6 of 33) devoid of it.
Regarding phospholipase, clinical isolates displayed 94.6% (35 of 37) enzymatic activity, with only 5.4% (2 of 37) devoid of it. Environmental counterparts demonstrated 94% (31 of 33) enzymatic activity, while 6.06% (2 of 33) lacked it.
Elastase activity was prominent in 75.7% (28 of 37) clinical isolates, in contrast to 24.3% (9 of 37) where it was absent. Among environmental isolates, 72.7% (24 of 33) exhibited elastase activity, while 18.2% (6 of 33) did not. Notably, a subset of environmental isolates (9.1% or 3 of 33) failed to grow on rose-bengal elastin agar.
Our comprehensive analysis sheds light on the intricate enzymatic landscape of A. fumigatus isolates, unraveling potential implications for disease mechanisms and diagnostic advancements.