İşitme engelli öğrencilere oyunlaştırılmış web 2.0 araçları ile gıda ve beslenme okuryazarlığının kazandırılması
Ensuring food and nutrition literacy with gamified web 2.0 tools to hearing-impaired students
Yazar: GÖZDE ENDAM
Danışman: DOÇ. DR. GANİME AYDIN
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bireylerin sağlığını koruması, geliştirmesi ve yaşam standartlarını yükseltmesi için gerekli besin ögelerini yeterli ve dengeli miktarda alması gerekmektedir. Sağlıklı beslenme sürecinin nitelikli bir şekilde yönetilmesi ise gıda ve beslenme okuryazarı olabilmesiyle mümkündür. Bu çalışmanın amacı, işitme engelli öğrencilere oyunlaştırılmış Web 2.0 araçları ile gıda ve beslenme okuryazarlığı uygulamalarının gıda ve beslenme okuryazarlığı düzeylerine ve Web 2.0 araçlarına yönelik farkındalıklarına etkisini incelemektir. Araştırmanın örneklemini, 2022-2023 eğitim öğretim yılında İzmir'de devlete bağlı işitme engelliler ortaokulunda 5,6,7 ve 8. sınıfta öğrenim gören 30 öğrenci oluşturmaktadır. Araştırmada gerçek deneysel desen modellerinden öntest-sontest eşleştirilmiş kontrol gruplu seçkisiz desen kullanılmıştır. Amaçlı örnekleme yöntemi ile deney ve kontrol grupları belirlenmiştir. Haftada 2 saat olmak üzere dört hafta süren çalışmada araştırmacı tarafından hazırlanan ders planlarıyla kontrol grubunda geleneksel yöntemlerle, deney grubunda ise oyunlaştırılmış Web 2.0 araçları ile gıda ve beslenme okuryazarlığı eğitimi verilmiştir. Veri toplama aracı olarak araştırmacı tarafından Türkçe'ye uyarlanan "Ortaokul Öğrencileri için Gıda ve Beslenme Okuryazarlığı Ölçeği" ve "Web 2.0 Araçlarına Yönelik Farkındalık Ölçeği" uygulama öncesinde ve sonrasında her iki gruba da uygulanmıştır. Grupların ölçeklere verdikleri cevaplar doğrultusunda elde edilen veriler SPSS programı 20 sürümü kullanılarak değerlendirilmiştir. Analizler sonucunda gıda ve beslenme okuryazarlığı eğitiminin işitme engelli öğrencilerin gıda ve beslenme okuryazarlığı düzeylerinde ve Web 2.0 araçlarına yönelik farkındalıklarında deney grubu lehine olumlu gelişim gözlenmiştir. Bu doğrultuda, oyunlaştırılmış Web 2.0 araçları ile yapılan uygulamaların, hedeflenen bilgi ve becerilerin edinilmesi ve öğretimin etkililiğinin artması kapsamında eğitim sürecine katkı sağlayacaktır. 

Anahtar Kelimeler: Gıda ve Beslenme Okuryazarlığı, Oyunlaştırma, Web 2.0 Araçları, İşitme Engelli Öğrenciler

Abstract:
It is necessary for individuals to take the necessary nutrients in sufficient and balanced amounts in order to protect and develop their health and raise their living standards. It is possible for individuals to be food literate in order to manage the healthy eating process in a qualified way. The aim of this study is to examine the effect of gaining gamified food literacy with Web 2.0 tools to hearing impaired of the research consists of 30 students attending the 5th, 6th, 7th, and 8th grades at İzmir Tülay Aktaş Hearing Impaired Middle School during the 2022-2023 academic year. The research is conducted using a pre-test and post-test matched control from group semi- experimental design method. Through purposeful sampling, two groups were identified: experimental and control. The study, lasting four weeks with a frequency of 2 hours per week, involved the researcher providing traditional food and nutrition literacy education to the control group using lesson plans prepared by the researcher. In the experimental group, gamified food literacy training was given with Web 2.0 tools. "Food and Nutrition Literacy Scale" and "Web 2.0 Tools Awareness Scale", which were adapted into Turkish by the researcher as data collection tools, were applied to both groups before and after the application. The data obtained in line with the answers given by the groups to the scales were evaluated in the SPSS program. As a result of the analyses, a positive development was observed in the food and nutrition literacy levels of the hearing impaired students and their awareness of Web 2.0 tools. In this regard, gamified applications with Web 2.0 tools will contribute to the educational process by enhancing the acquisition of targeted knowledge and skills, thereby increasing the effectiveness of instruction.

Keywords: Food and Nutrition Literacy, Gamification, Web 2.0 Tools, Hearing Impaired Students