Atölye tipi üretim yapan işletmelerde iş ve işlem sıralama problemleri ve bir uygulama
Sequencing problems in job shop environment and an application
Yazar: ŞÜKRÜ PAZAR
Danışman: PROF. DR. FİLİZ ÇALIŞKAN
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2004
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Atölye = Workshop ; Atölye tipi üretim = Workshop type production ; Programlama = Programming ; Üretim = Production ; Üretim planlaması = Production planning ; Üretim çizelgelemesi = Production scheduling ; Ürün sıralama = Product scheduling

Özet:
Bu çalışma ile Atölye Tipi Üretim Yapan bir işletmenin iş ve işlem sıralama problemine çözüm getirmek üzere karma pozitif programlama modeli geliştirilmiştir. İş ve işlem sıralama yöntemlerinin çeşitliliği, işletmelerin faaliyet alanları farklılığı neticesinde bu alanda yapılan çalışmaların zorluğu kaçınılmazdır. Bu nedenle üretim planlama problemlerini çözme çalışmalarında pek çok varsayımın ortaya konması ile problem basitleştirilmeye çalışılmaktadır. Geliştirilen model ile bu varsayımların bazılarının kaldırılması hedeflenmiştir. Tezin uygulama bölümünde atölye tipi üretim yapan bir kamu işletmesinde, sipariş miktarları belirli olan, her birinin üretimi için çok aşamalı işlem gerektiren birden fazla ürünün, birden fazla makinede üretilmesi durumunda, belirli varsayımlar altında değişik senaryolara göre iş ve işlem sıralamalarının yapılarak en iyi teslim zamanları belirlenmiştir. Geliştirilen karma pozitif programlama modeli ile işlerin teknolojik sıraya uygun işlem görmesi, aynı tezgahlarda işlem gören ürünlerin işlem sıralamalarının yapılması, bir işin aynı tezgahta işlem gördükten sonra ilerleyen üretim aşamalarında farklı bir işlem için yine aynı tezgaha geri dönebilmesi, hazırlık sürelerinin iş akışına dahil edilmesi, üretim sürelerinin üretim aracının kapasitesine bağlı olarak hesaplanması, varsa işlem sonrası bekleme sürelerinin iş akışına dahil edilmesi ancak işlem sıralamada dikkate alınmaması ve bu şartlar altında farklı iş öncelikli senaryolara ait en iyi teslim zamanlarının hesaplanması sağlanmıştır. ANAHTAR KELİMELER : Atölye Tipi Üretim, İş ve İşlem Sıralama, Karma

Abstract:
By means of this study, there has been improved mixed positive program model to solve sequencing problem in job shop environment. Because of variations of scheduling methods and differences of business enviroment, it is very difficult to study in this subject. Therefore it must be done very large assumptions to simplify and solve the problems of production planning. It has been aimed to eliminate some assumptions with prepared mathematic models. In the application part of study, it has been scheduled all operations and determined the best delivery dates of products under different sequencies and some conditions in a factory that is serving in a public sector. These conditions were the fixed order quantities of products that need multiple progresses and workbenches. Using this mixed positive program model, the products can be operated according to technical progress lines including preparation times, and operation times can be calculated according to capability of workbenches. Also, waiting times after operations can be included in job flows but not at workbench loads, and the products can be returned to the same workbench at any operations in future, and the products that is operated at the same workbenches can be sequenced, and finally the best delivery dates of products in different sequences can be determined. KEYS WORDS : Job Shop Production, Sequencing and Scheduling, Mixed Positive Program Model