Elit oryantiring sporcularında proprioseptif nöromusküler fasilitasyon (PNF) ve fasya egzersiz metotlarının bazı performans parametleri üzerine etkisi
The effects of proprioceptive neuromuscular fasilitation (PNF) and facial exercise methods on some performance parameters in elite orienteering athletes
Yazar: HUZEYFE SIĞIRCI
Danışman: PROF. DR. FİLİZ FATMA ÇOLAKOĞLU
Gazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Antrenman ve Hareket Ana Bilim Dalı / Antrenman ve Hareket Bilimleri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Spor = Sports

Özet:
Bu çalışma, akut yapılan proprioseptif nöromusküler fasilitasyon ve fasya egzersiz metotlarının elit oryantiring sporcularında esneklik, çeviklik, koordinasyon ve çabukluk parametreleri üzerine etkisini incelemek amacıyla yapılmıştır. Çalışma deney ve kontrol grubu olarak elit oryantiring sporcuların katılımıyla gerçekleşmiştir. Çalışmaya katılım gönüllülük esasına dayalı olup, sporculara aydınlatılmış onam formu imzalanması karşılığında çalışmaya dâhil edilmiştir. Esneklik günden güne gelişim gösteren bir motorik özellik olduğundan proprioseptif nöromusküler fasilitasyon ve fasya egzersizlerinin, akut olarak 5 günlük periyotta uygulanmıştır. Araştırmada, sporcuların PNF (n=8), fasya (n=8) ve kontrol (n=8) olarak 3 gruba ayrılmıştır. Deney grubuna antrenmanlardan önce ısınma safhasında PNF egzersiz protokolleri alt vücut ekstremiteleri kapsayan 4 farklı egzersiz, fasya  egzersiz protokollerinde ise, alt vücut ekstremitesinde 4 farklı bölgeye 30 saniye olarak 2 set sağ ve sol kısma uygulanmıştır. Pro çeviklik, 3-koni drill, zikzak koşu, altıgen ve otur ve uzan testi ön-son testleri olarak iki ölçüm yapılmıştır. Çoklu karşılaştırmalar için One way ANAVO testi ile eşleştirilmiş örneklemlerin karşılaştırılması için Paired Samples t test, bağımsız örneklemlerin ortalamalarını karşılaştırmak için Independent Samples t testi kullanılmıştır. Ön test sonuçlarında tüm gruplarda anlamlı bir fark bulunmamıştır. Son test sonuçlarında ise, otur uzan testinde istatistiksel anlamda bir fark tespit edilmiştir (p<0,05). Diğer parametrelerde ise deney grubunun son test ortalamalarında pozitif artış ve azalışlar  olduğu görülmüş olup, bu fark istatistiksel açıdan anlamlı değildir (p>0,05). Sonuç olarak oryantiring sporcularının özellikle hedef müsabaka öncesi taper döneminde bu egzersizleri uygulayarak hem sakatlık riskini azaltacakları hem de performans düzeylerini en üst seviyeye getirebilecekleri söylenebilir. Buna göre bu egzersizlerin oryantiring antrenman rutinlerine dâhil edilmesi gerektiği düşünülmektedir.

Abstract:
This study was conducted to examine the effects of acute proprioceptive neuromuscular facilitation and fascia exercise methods on flexibility,  agility, coordination and quickness parameters in elite orienteering athletes. The study was carried out with the participation of elite orienteering athletes as the experimental and control groups. Participation in the study is on a voluntary basis and athletes were included in the study in return for signing an informed consent form. Since flexibility is a motoric feature that develops day by day, proprioceptive neuromuscular facilitation and fascia exercises were applied acutely in a 5-day period. In the study, the athletes were divided into 3 groups as PNF (n=8), fascia (n=8) and control (n=8). Before the training, PNF exercises protocols, fascia exercise protocols from 4 different exercises covering the lower body extremities, 2 sets of right and left parts for 30 seconds were applied to 4 different regions of the lower body extremity before the training. Pro Agility Test, 3-Cone Drill Test, Zigzag Running Test, Hexagon Test and Sit and Reach Test were applied as pre-post test. In the analysis of the data, One way ANAVO test was used for multiple comparisons and Paired Samples T test was used to compare paired samples, and Independent Samples T test was used to compare means of independent samples.No significant difference was found in all groups in the pre-test results. In the post-test results, a statistical significance was found in the sit and reach test (p<0.05), while a difference was observed between the experimental groups in other measured parameters, and this difference was not statistically significant (p>0.05). As a result, we can say that orienteering athletes will both reduce the risk of injury and maximize their performance level by applying these exercises, especially during the taper period before the target competition. Accordingly, we recommend that these exercises be included in orienteering training routines.