Yunus Emre Divanı'nda toprak unsurunun Türk mitolojisi açısından değerlendirilmesi
Evaluation of soil concept in the diwan of Yunus Emre in terms of Turkish mythology
Yazar: KADİR ALBAYRAK
Danışman: PROF. DR. MERAL OZAN
Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Türk Dili ve Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Divan edebiyatı = Divan literature ; Efsaneler = Mythologies ; Eski Türk edebiyatı = Old Turkish literature ; Mitoloji = Mitology ; Toprak = Soil ; Türk edebiyatı = Turkish literature ; Türk efsaneleri = Turkish legends ; Yunus Emre = Yunus Emre

Özet:
Yunus Emre Divanı, Türk Mitolojisi açısından incelendiğinde içerisinde eski Türk kültürünü barındıran birçok unsur olduğu görülmektedir. Bu tezde Türk mitolojisinde çok önemli bir yeri olan toprak unsuru, Yunus Emre Divanı'nda geçen toprak unsuru ile analiz yapılarak incelenmiştir. Çalışmada Yunus Emre'nin Divanı'ndaki şiirlerinde toprak unsurunun geçtiği beyitler esas alınmıştır. Bu çalışma için Mustafa Tatçı'nın "Yunus Emre Divanı" adlı eserinin ilk baskısı esas alınmıştır. Çalışmanın ilk bölümünde Yunus Emre'nin hayatı ile birlikte eserleri, yaşadığı döneme etkisi hakkında bilgiler verildikten sonra ikinci bölümünde Türk mitolojisi hakkında bilgiler verilmiştir. Üçüncü bölümde Yunus Emre'nin beyitlerinde geçen toprak unsurunun dünya ve Türk mitolojisindeki yeri ele alınarak Türk Mitolojisi ile analizi yapılmıştır. Bu analizin ardından bölümsel sonucuna yer verilmiştir. Bu çalışma neticesinde Yunus Emre'nin beyitlerinde geçen toprak unsuru Türk mitolojisi açısından izleri ortaya konulmaya çalışılmıştır. Türk mitolojisi ile Yunus Emre'nin ortaya koymuş olduğu düşünce sistemi, toprak unsuru ele alınarak format olarak değişiklik gösterse de öz olarak bağdaştığı ortaya konulmaya çalışılmıştır. Yapılan bu çalışmada Türk mitolojisinde ve Yunus Emre Divanı'nda toprak unsurunun Türk kültürü açısından ne kadar önemli olduğu belirtilmiştir.

Abstract:
It's clear that the Diwan of Yunus Emre involves many elements that are related to Turkish culture when evaluated in terms of Turkish Mythology. In this thesis; the soil concept, having a very important role in Turkish Mythology, was studied by analizing the soil consept in the diwan of Yunus Emre. In the study, the couplets of the Diwan of Yunus Emre which involves the soil concept were mainly taken into consideration. The first edition of "The Diwan of Yunus Emre" by Mustafa Tatçı was used as the primary resource for the study. In the first section of the study, some information about the life of Yunus Emre, the period in which he lived, and his effects on his period was given, and in the second section some information about Turkish Mythology was included. In the third section, the soil concept that was mentioned in the couplets of Yunus Emre was analized with Turkish Mythology in terms of its role in Turkish and World Mythology. After this analysis, the results of each part were mentioned. At the end of the study, the impressions of the soil concept in the couplets of Yunus Emre that are related to the phisophy of creation in terms of Turkish Mithology were tried to be presented. It was tried to be proven that Turkish Mythology and the thought system of Yunus Emre, despite the form differences, basically agree with each other in terms of the soil concept. In this study, it was tried to be emphasized how important the soil concept is as a meaning and demonstration of creation in The Diwan of Yunus Emre in terms of Turkish culture.