Cinsiyet rolleri eğitim etkinliklerinin anasınıfına devam eden 60-72 aylık çocukların toplumsal cinsiyet kalıpyargılarına etkisinin incelenmesi
Examination of the effect of gender role education activities on social gender stereotypes of pre-school children aged 60-72 months
Yazar: NİHAL ŞIVGIN
Danışman: DOÇ. DR. ÜMİT DENİZ
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / İlköğretim Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2015
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Cinsel kimlik = Gender identity ; Cinsiyet rolleri = Gender roles ; Okul öncesi eğitim = Preschool education ; Okul öncesi çocuklar = Preschool childrens ; Toplumsal kalıp yargılar = Social mold judgments ; Ölçekler = Scales

Özet:
Araştırma, "Cinsiyet rolleri eğitim etkinliklerinin" anasınıfına devam eden 60-72 aylık çocukların toplumsal cinsiyet kalıpyargılarına etkisini belirlemek ve çocuğun cinsiyeti, kardeş sayısı, okul öncesi eğitime başlamadan önce bakımını yapan kişi, okul öncesi eğitim deneyimi, anne ve babanın yaşı, öğrenimi, mesleği ile çocuğun aile yapısı ve ailenin sosyo ekonomik düzeyine göre farklılaşıp farklılaşmadığını saptamak amacı ile yapılan "deney ve kontrol gruplu klasik deneysel yöntem" modelinin kullanıldığı bir çalışmadır. Araştırmanın çalışma grubunu, Kocaeli İl Milli Eğitim Müdürlüğüne bağlı, Darıca ve Gebze ilçelerinde bulunan 2 ilkokulun anasınıflarına devam eden,  40'ı deney 40'ı da kontrol grubu olmak üzere 80 çocuk oluşturmuştur. Deney ve kontrol grubundaki çocuklara ön test ve son test olarak bu araştırma kapsamında geliştirilen "Toplumsal Cinsiyet Kalıpyargılarını Ölçme Aracı" ile çocuklar ve aileleri hakkında bilgi almak için ise "Demografik Bilgi Toplama Formu" kullanılmıştır. Deney grubundaki 40 çocuğa bu araştırma kapsamında hazırlanan "Cinsiyet Rolleri Eğitim Etkinlikleri" uygulanmıştır. Deney öncesi elde edilen bulgulara göre; deney ve kontrol grubunda bulunan çocukların, cinsiyet rollerine ilişkin algılarının benzer olduğu saptanmıştır. Araştırmaya katılan tüm çocukların, kadın ve erkek görevlerini, meslekleri, oyuncak ve oyunları cinsiyetlere göre sınıflandırdıkları, toplumsal cinsiyet kalıpyargılarına sahip oldukları tespit edilmiştir. Deney sonrasında ise deney grubundaki çocukların puanlarında değişmeler olduğu, son test puanlarının anlamlı bir şekilde farklılaştığı F (1,77)=44,06, p<0.05 bulunmuştur. Deney grubundaki 40 çocuğun uygulanan "Cinsiyet Rolleri Eğitim Etkinlikleri" ile cinsiyet rolleri ile ilgili olarak ev içinde/dışında yapılan görevler/işler, meslekler, oyuncaklar ve oyunlarla ilgili kalıpyargılarının kırıldığı tespit edilmiştir. Deney grubundaki çocukların, kardeş sayısı, okul öncesi eğitime başlamadan önce bakımını yapan kişi, okul öncesi eğitim deneyimi, annenin ve babanın yaşı, öğrenimi, babanın mesleği, çocukların aile yapıları ve ailenin sosyoekonomik durumu ile toplumsal cinsiyet kalıpyargıları arasında anlamlı bir ilişki bulunamamıştır (p >0.05). Deney grubundaki çocukların, toplumsal cinsiyet kalıpyargıları ile annenin çalışma durumu arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunmuştur (p<0.05). Bu anlamlı ilişki, çalışan annelerin çocuklarının lehindedir. Annesi çalışan çocukların daha çok toplumsal cinsiyet kalıpyargısına sahip oldukları tespit edilmiştir.

Abstract:
This research is a study where the classical experimental method involving experiment and control groups have been used with a view to determining the effect of "gender role education activities" on the social gender stereotypes of pre-school children aged 60-72 months, and establishing whether or not this effect differs according to the child's gender, number of brothers/sisters, caregiver before starting pre-school education, pre-school education experience, the parent's age, education, profession as well as the structure of the child's family and the socioeconomic level of the family. The study population involved 80 children attending the nursery classes of 2 elementary schools in Darıca and Gebze associated with the Provincial National Education Directorate in Kocaeli, who were divided into an experiment group of 40 and a control group of 40. The "Social Gender Stereotypes Assessment Instrument", which was developed in the scope of this test, was used as a preliminary-test and final-test for the children in the experiment and control groups,  whereas the "Demographic Information Collection Form" was used to gather information about the children and their families. The 40 children in the experiment group were applied "Gender Role Education Activities", which was prepared for this research. According to the findings obtained prior to the experiment, the children in the experiment and control groups had similar perceptions as to their gender roles. It was established that all the children participating in the research classified female and male roles, professions, toys and games according to genders, and all had social gender stereotypes. After the test, it was found that there were changes in the scores of children in the experiment group and the final test scores were significantly different. with F (1,77)=44,06, p<0.05. With the "Gender Role Education Activities" applied to 40 children in the experiment group, it was discovered that their stereotypes in relation to gender roles, duties/tasks at/outside home, professions, toys and games  were broken.  In the experiment group, no significant relationship could be found between the social gender stereotypes and number of brothers/sisters, caregiver before starting pre-school education, pre-school education experience, the parent's age, education, father's profession, the structure of the child's family and the socioeconomic level of the family (p>0.05).  In the experiment group, there was a statistically significant relationship between the social gender stereotypes of the child and the working status of the mother (p<0.05).   This significant relationship was in favour of the children with working mothers.  It was determined that children with working mothers had much more social gender stereotypes.