Diyarbakırlı bir aydın: Dr. Yusuf Azizoğlu
An intellectual from Diyarbakır: Dr. Yusuf Azizoğlu
Yazar: EDİP ÖZBEK
Danışman: DOÇ. DR. ŞAHİN YEDEK
Munzur Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Tarih = History ; Türk İnkılap Tarihi = History of Turkish Revolution
Dizin: Cumhuriyet tarihi = Republic history ; Otobiyografi = Autobiography ; Sözlü tarih = Oral history ; İnkılap tarihi = Revolution history

Özet:
Diyarbakır'ın önemli şahsiyetlerinden biri olan Dr. Yusuf Azizoğlu 1917 yılında Diyarbakır'ın Silvan İlçesinde dünya'ya gelmiştir. İstanbul Üniversitesi Tıp Fakültesini bitirdikten sonra halkına hizmet etmek için memleketi Diyarbakır'ın Silvan İlçesine gelmiş ve Silvan Belediye Hastanesi Başhekimi olarak görev yapmıştır. 1946 yılında yapılan belediye başkanlığı seçimini kazanarak Silvan Belediye Başkanı olmuştur. Burada yaptığı büyük hizmetlerle adından söz ettiren Yusuf Azizoğlu, Diyarbakır'da siyasal açıdan en saygın değerlerden biri olmuştur. 
         1950 yılında ülke genelinde gerçekleşen 9. Dönem milletvekili seçimlerine katılan Azizoğlu, yapılan seçim sonucunda Demokrat Parti Diyarbakır milletvekili olarak Türkiye Büyük Millet Meclisine girmiştir. 1954 tarihinde yapılan 10. Dönem milletvekili genel seçimlerinde Demokrat Parti'den tekrar milletvekili olan Azizoğlu, daha sonra Yeni Türkiye Partisine geçerek 1961, 1965 ve 1969 yıllarında yapılan milletvekili genel seçimlerinde YTP'den Diyarbakır Milletvekili olmuştur. Mecliste çalışkanlığıyla tanınan Azizoğlu, milletvekilliği yaptığı süre boyunca çeşitli konuşmalar yapmış ve önergeler vermiştir. Yeni Türkiye Partisi'nin kurucularından biri olan Azizoğlu, bir dönem de bu partinin genel başkanlık görevini yapmıştır. İsmet İnönü başkanlığında kurulan 27. hükümetin Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığı görevini yapan Azizoğlu, yaptığı hizmetlerle adından söz ettirmiştir. Tıp doktoru olmasından dolayı Türkiye'deki sağlık sorunları hakkında bilgi sahibi olan Azizoğlu, Sağlık Bakanlığı döneminde özellikle halk sağlığı ile ilgili girişimlerde bulunmuştur. Bucak ve köylere sağlık ocaklarının açılmasını sağlayarak buralarda hekim bulundurma şartlarını sağlamıştır. Birçok hastane ve Sağlık Koleji'nin kurulmasını sağlamış, sağlık sigortası konusunu da meclis'te gündeme getirerek onunla ilgili çalışmalar başlatmıştır. Diyarbakırlı bir aydın ve hizmet adamı olarak tarih sayfalarında yer alan Dr. Yusuf Azizoğlu, milletvekili iken 1 Mayıs 1970 yılında Ankara'da vefat etmiştir.
              Bu çalışmanın hazırlanmasında başta Cumhurbaşkanlığı cumhuriyet arşivinde yer alan ana kaynaklar, TBMM Kütüphanesinde yer alan zabıt cerideleri, Ankara Milli Kütüphanede bulunan süreli yayınlar ve araştırma/inceleme eserlerden istifade edilmiştir. 
Anahtar Kelimeler: Dr. Yusuf Azizoğlu, Diyarbakır, Demokrat Parti, Yeni Türkiye Partisi, Milletvekili, Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığı

Abstract:
Dr. Yusuf Azizoğlu, one of the important personalities of Diyarbakır, was born in 1917in the Silvan District. After graduating from Istanbul University Faculty of Medicine, he came to Silvan District of Diyarbakır his hometown, to serve his people and served as the Chief Physician of Silvan Municipal Hospital. He became the mayor of Silvan by winning the mayrol elections 1946.Yusuf Azizoğlu, who made, a distinguished name for himself with his great services, has become one the most respected political values in Diyarbakir.
           He participated in the ninth parliamentary general elections held on 1950, and as a result of the elections, he became a member of TBMM (the Grand National Assembly of Turkey) as a deputy of the Democratic Party Diyarbakır. Azizoğlu, who became a deputy from the Democrat Party in the tent general parliamentary elections held on May 2, 1954, later trasferred to the New Turkey Party and became a member of parliament of Diyarbakır in the general elections held in 1961, 1965 and 1969. Azizoğlu, Who is known for his hard work in the Parliament, has made various speechs and made motions during his time as a deputy. Azizoğlu, Who carried out as the Minister of Health and Social Assistance of the twenty seventh Government established under the prasidency of İsmet İnönü, has made his name with his services. Azizoğlu, who has knowledge about health problems in Turkey due to being a medical doctor, has made initiatives related to public health during the Ministry of Health. He provided the conditions for having physicians by establishing health centers in sub-districts and villages. He provided the establishment of many hospitals and Health Colleges and he also brought the issue of many hospitals and Healts Colleges and he also brought the issue of health insurance to the agende inthe parliament and initiated studies on it. Doctor Yusuf Azizoğlu, who took place in the pages of history as an intellectual and service man from Diyarbakır, died in Ankara on May 1, 1970 while he was a member of parliament.
          In the preparation of this study, mainly the main sources in the Presidency republic archvie, the minutes in the TBMM Library, the periodicals and research studies in the Ankara National Library were made with.
Key words: Dr.Yusuf Azizoğlu, Diyarbakır, Democrat Party, New Turkey Party, Deputy,  Minister of Health and Social Assistance.