Meslekler sosyolojisi bağlamında aşçılık mesleğinin değerlendirilmesi
Evaluation of cookery within the context of sociology of occupations
Yazar: FIRAT ÇİMEN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ERHAN AKARÇAY
Anadolu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Sosyoloji = Sociology
Dizin: Aşçılar = Cooks ; Aşçılık = Cooking ; Aşçılık eğitimi = Cookery education ; Meslek seçimi = Vocational choice ; Mesleki sosyoloji = Sociolog of profession ; Meslekler = Occupations ; Sosyal medya = Social media

Özet:
Bu çalışmanın temel amacı, aşçılık mesleğinin meslekler sosyolojisi bağlamında değerlendirilmesidir. Ayrıca bu çalışma, bürokrasi ve hiyerarşi, eğitim, örgütlenme/dernekleşme, toplumsal cinsiyet, medya ve sosyal medya konularının meslekler sosyolojisi ile ilişkilendirilmesini konu edinmektedir. Aşçılık mesleğini icra eden bireylerin profesyonelleşme sürecini, eğitim koşullarını, örgütlenmelerle bağlantısını; kadının profesyonel mutfaktaki konumunu, medya ve sosyal medyanın meslek üzerindeki etkilerini ortaya koymak üzere saha çalışması gerçekleştirilmiştir. Bu çalışmada nicel veriler elde etmek amacıyla Türkiye'de faaliyet gösteren bir restoran zincirinin yedi şehirdeki farklı şubelerinden 220 aşçı ile anket çalışması yapılmıştır. 
Araştırmanın bulgularında aşçılık mesleğinde bürokrasi ve hiyerarşik düzene sağlanan uyum ile mesleğin profesyonelleşme yolunda emin adımlarla ilerlediği sonucu ortaya çıkmıştır. Aşçılık mesleğinin alaylı olmaktan çıkıp okullu bir meslek olmaya doğru ilerlemesinde aşçılık ile ilgili okulların ve üniversitelerde bölümlerin artması etkilidir. Mesleğin seçiminde aile faktörünün etkisi devam ediyor olsa da medya ve sosyal medyanın meslek üzerindeki etkileri mesleği popüler bir hâle getirmektedir. Gün geçtikçe sayısı artan federasyonlar aşçılık mesleğini icra eden bireyler için önemli görülmekle birlikte bu federasyonlara üye olma durumunun oldukça az olduğu görülmüştür. Buna sebep Türkiye'deki federasyonların aşçılık mesleğini yeterince desteklemediği yönündedir. Aşçılık mesleğinde kadın çalışanların az olduğu, mutfak hiyerarşisinde daha alt konumlarda bulunduğu, profesyonel mutfakların erkeklerin egemenliğinde olmaya devam ettiği gözlemlenmiştir.

Anahtar Sözcükler: Aşçı, Aşçılık, Mutfak hiyerarşisi, Profesyonel meslek, Meslekler sosyolojisi

Abstract:
This master thesis aims to evaluate the profession of cookery in the context of sociology of professions. Furthermore, this study deals with bureaucracy and hierarchy, education, organization/association, gender, media and social media with the sociology of professions. It is aimed to gather data from a field study within the framework of the professionalization process of individuals practicing the culinary profession, educational conditions, connection with organizations, the position of women in the professional kitchen, the effects of media and social media on the profession. In this study, a survey was conducted with 220 chefs from different branches in seven cities of a restaurant chain operating in Turkey in order to obtain quantitative data. 
In the findings of the research, it was concluded that the profession is taking firm steps towards professionalization with the harmony provided to the bureaucracy and hierarchical order in the culinary profession. The increase in the departments and culinary schools and universities is effective in the progress of the culinary profession from being self-educated to being a schooled profession. Although the influence of the family factor in the selection of the culinary profession continues, the effects of the media and social media on the profession make the profession popular. Although the federations, the number of which are increasing day by day, are considered important for individuals practicing the culinary profession, it has been observed that membership to these federations is very low. The reason for this is that the federations in Turkey do not adequately support the cookery profession. It has been observed that there are few female employees in the culinary profession, they are in lower positions in the kitchen hierarchy, and professional kitchens continue to be dominated by men.

Keywords: Cooks, Cookery, Brigade de cuisine, Professional occupation, Sociology of occupation and profession