Doğal populasyonlardaki Toros sediri (Cedrus libani A. Rich) mikorizasının izole edilmesi ve çoğaltılıp fidan üretiminde kullanılması
Isolation of mycorrhizae of Taurus cedar (Cedrus libani A. Rich) on natural population and their growth and using seedling propagation
Yazar: SEDAT TÜFEKÇİ
Danışman: PROF. DR. İBRAHİM ORTAŞ
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Toprak Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2007
Konu: Ormancılık ve Orman Mühendisliği = Forestry and Forest Engineering
Dizin: Fide üretimi = Seedling production ; Mikoriza = Mycorrhiza ; Sedir = Lebanon cedar

Özet:
Bu çalışma, sedir fidanının büyüme, gelişme ve besin elementleri alımınamikoriza aşılamanın etkisini araştırmak için yürütülmüştür. Sera koşullarındasterilize edilmiş ve edilmemiş üç değişik yetiştirme ortamında, orman ekosistemindeizole edilen üç farklı mikoriza mantarı türünün (Lactarius delicious, Hebelomacrustuliniforme, Tricholoma ustale) iki değişik aşılamasının (tohum ekimiaşamasında ve fide dikimi aşamasında) etkileri incelenmiştir. Vejetasyon süresisonunda, fidanların gelişme parametreleri ölçülmüş, toprak üstü aksamındaki besinmaddesi içerikleri ile kökteki mikoriza enfeksiyon oranları belirlenmiştir.Özellikle H.crustuliniforme türü ile fide şaşırtması aşamasında yapılanaşılamanın, diğer mikoriza türlerine özellikle de tohum ekimi sırasında yapılanaşılamaya kıyasla sedir fidanlarının gelişimi üzerindeki etkisi daha yüksek çıkmıştır.Sterilize edilmemiş ortam ile kıyaslandığında, sterilize edilmiş ortamlardaH.crustuliniforme ve L.delicious mikoriza türleri ile her iki aşılama aşamasındayapılan uygulamalar sedir fidanlarının gelişimine ve besin elementleri alımınaolumlu etkiler katkılar sağlamıştır. Ayrıca H.crustuliniforme ve L.delicious ileaşılanan bitkilerin Mikorizal Aşılama Etkinlik (MAE) değeri istenilen düzeydepozitif etki oluşturmuş, bu bulgular bitkinin ölçülen diğer morfolojik ve bitkidokularındaki besin elementleri değerleri ile de paralellik göstermiştir.Araştırma bulguları ile düşük düzeyde bitki kök enfeksiyonu gerçekleşmesinekarşın, mikoriza aşılamasının sedir fidanı gelişimine ve besin elementleri alımınaanlamlı katkılar sağladığı belirlenmiştir.

Abstract:
This study was carried out to determine the effect of mycorrhizal inoculationon the cedar seedling growth, development and nutrient uptake. Under thegreenhouse conditions, the effect of two different inoculation treatments (ones inseed sowing and in transplanting) of three natural isolated mycorrhiza species underthe forestry conditions (Lactarius delicious, Hebeloma crustuliniforme, Tricholomaustale) have been examined under sterilized and non sterilized three different growthmediums. At the end of the vegetation period, the development parameters of theseedlings, nutrient contents of the shoot and root infection were investigated.Compared to the other two mycorrhiza species, seedlings were inoculatedwith H.crustuliniforme, especially in transplanting stages of inoculation, havesignificant effect on growth parameters and nutrient contents of the seedlings. In bothinoculation stages compared to non sterilized medium, seedling growth inoculatedwith Lactarius delicious and Hebeloma crustuliniforme increased seedling growthand nutrient content.In addition Mycorrhizal Inoculation Effect (MIE) values of the seedlingswere enough and morphological characteristics and nutrient concentrations of theseedlings positively affected by inoculation with H.crustuliniforme and L.delicious.Finally, although the effect of mycorrhizal inoculation on the plantdevelopment parameters and nutrient contents were evaluated, but the rootinoculation percentages were not detected as expected.