Zeytinde halkalı leke hastalığının (Spilocaea oleagina) mücadelesinde bazı bakırlı fungisitlerin etkinliği
The effectiveness of some copper fungicides in the fight against oli̇ve peacock eye di̇sease (Spilocaea oleagina) on olives
Yazar: ALAATTİN YİĞİT
Danışman: PROF. DR. AYHAN YILDIZ
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Enfeksiyonlar = Infections ; Halkalı leke hastalığı = leaf spot disease ; Kimyasal mücadele = Chemical control ; Zeytin = Olive

Özet:
Amaç: T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı Teknik talimatlarda zeytin Halkalı Hastalığın mücadelesinde bakırlı preparatlar önerilmektedir. Ancak bakırlı preparatların etkili madde içerikleri ve farklı formülasyonlarının hastalığın kontrolündeki başarı oranları ile ilgili yeterli veri yoktur. Bu nedenle çalışmamızda hastalığa karşı ruhsatlı farklı etkili madde, oranı, dozu ve formülasyonu olan bakırlı fungisitlerin halkalı leke hastalığının mücadelesinde etkinliklerinin incelenmesi amaçlanmıştır.
Materyal ve Yöntem: Bu çalışma 2020-2022 yılları arasında Aydın Adnan Menderes Üniversitesi Ziraat Fakültesi uygulama arazisinde yer alan ve Ege Bölgesinin en önemli sofralık çeşitlerinden olan yaklaşık 10 yaşındaki 33 adet Gemlik zeytin çeşidinde yürütülmüştür. Çalışmada T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı, Bitki Koruma Ürünleri Veri Tabanında yer alan %14 metalik bakıra eşdeğer bakır hidroksit + %14 metalik bakıra eşdeğer bakır okdiklorid, 361,1 g/l metalik bakıra eşdeğer bakır hidroksit, 51,4 g/l metalik bakıra eşdeğer yağ ve rosin asitlerinin bakır tuzları, %20 metalik bakıra eşdeğer bordo bulamacı, 357,5 g/l metalik bakıra eşdeğer bakır oksiklorid, %75 metalik bakıra eşdeğer bakır oksit, %3 metalik bakıra eşdeğer bakır hidroksit, %50 metalik bakıra eşdeğer bakır oksiklorid, 65,82 g/l metalik bakıra eşdeğer bakır sülfat, %35 metalik bakıra eşdeğer bakır hidroksit etkili maddeleri kullanılmıştır. Deneme Meyve-Bağ Hastalıkları Standart İlaç Deneme Metotları'da Ege Bölgesi için önerildiği şekilde spor uçuşu da dikkat alınarak kasım, ocak ve Nisan aylarında motorlu sır pülverizatörü ile 3 ilaçlama yapılmıştır. Uygulamaların etkinliği ilaçlanan her ağacın dört yönünden (doğu, batı, kuzey, güney) alınan yaprak örneği her ilaçlamadan 7, 14 ve 21 gün sonra alınarak laboratuvara getirilerek görünür ve latent enfeksiyon durumu 0-4 skalasına göre değerlendirilmiştir. 
Bulgular: Aydın Adnan Menderes Üniversitesi Ziraat Fakültesi 2020-21 yılı üretim sezonunda ilk spor uçuşu 25.12.2020 tarihinde saptanmış, 27.02.2021 tarihinde en yüksek değere ulaşmıştır.  2020-2021 ve 2021-2022 yılları sayım sonuçlarına göre 2020-2021 yılı görünür enfeksiyon; ilk ilaçlamanın yapıldığı 5.11.2020 tarihinden 21 gün sonra yapılan sayımlarda görülmüştür. 3. İlaçlama sonrasında ise %39,8 ile %64,9 arasında değiştiği görülmektedir. 2020-2021 yılı latent enfeksiyon; ilk ilaçlamanın yapıldığı 5.11.2020 tarihinden 21 gün sonra yapılan sayımlarda görülmüştür. 2021-2022 yılı, ilk ilaçlamanın yapıldığı 6.11.2021 tarihi ile 16.04.2022 tarihinden sonra yapılan son ilaçlamadan 21 gün sonra yapılan sayımlarda görünür enfeksiyon hastalık şiddeti son ilaçlama sonrasında %11 ile %31,3 arasında değiştiği görülmektedir. 2021-2022 yılı latent enfeksiyon; ilk ilaçlamanın yapıldığı 6.11.2021 tarihi ile 16.04.2022 tarihinden sonra yapılan 3. ilaçlamadan 21 gün sonra yapılan sayımlarda hastalık şiddetinin %21 ile %33,1 arasında değiştiği görülmektedir. 
Bakırlı preparatların etkinliklerine bakıldığında 2020-2021 yılında en düşük hastalık şiddeti KONTROLGE (%47,4) karakterinde en yüksek hastalık şiddeti ise BBHGE (%65,6) karakterinde saptanırken, 2021-2022 yılı en düşük hastalık şiddeti BSAGE (%33,5) karakterinde, en yüksek hastalık şiddeti ise KONTROLGE (%67,9)  karakterinde saptanmıştır.
Sonuç: 2021-2022 sezonu içerisinde de hastalığın gelişmesi için iklim koşullarının uygun olmaması sebebi ile hastalık şiddeti ve spor uçuş yoğunluğu oldukça düşük olduğu yıllar arasında bakırlı preparatların etkinlikleri arasında farklılık olduğu için kesin bir sonuç çıkarabilmek için çalışmaların devam ettirilmesi uygun olacaktır.

Anahtar Kelimeler: Latent enfeksiyon, görünür enfeksiyon, kimyasal mücadele, bakırlı fungisitler, spor uçuşu

Abstract:
Objective: T.C. In the technical instructions of the Ministry of Agriculture and Forestry, copper preparations are recommended for the fight against olive Ring Disease. However, there are insufficient data on the effective substance content of copper preparations and the success rates of different formulations in controlling the disease. For this reason, in our study, it was aimed to examine the effectiveness of copper fungicides, which have different effective substances, ratios, doses and formulations licensed against the disease, in the fight against ringed spot disease.
Material and Method: This study was conducted between 2020-2022 on 33 approximately 10-year-old Gemlik olive varieties, which are one of the most important table varieties of the Aegean Region, located in the application area of Aydın Adnan Menderes University Faculty of Agriculture Dec. In the study, T.C. Ministry of Agriculture, Forestry, plant protection products contained in the database, 14% metallic copper equivalent copper hydroxide + 14% metallic copper equivalent okdiklorid copper, 361,1 G/L equivalent Copper metallic copper hydroxide, 51,4 G/L salts of fatty and rosin acids Copper metallic copper equivalent to 20% of the Bordeaux mixture metallic copper equivalent, 357,5 G/L Copper metallic copper equivalent oksiklorid, 75% metallic copper equivalent of copper oxide 3% metallic copper equivalent copper hydroxide, 50% metallic copper equivalent oksiklorid copper, 65,82 G/L copper sulfate metallic copper equivalent, effective agents of copper hydroxide equivalent to 35% metallic copper were used. April November, January and 3 spraying with motorized glaze sprayer were carried out by taking care of the sports flight as recommended for the Aegean Region in the Standard Drug Trial Methods of Fruit-Vineyard Diseases. The effectiveness of the applications was evaluated according to the visible and latent infection status 0-4 scale by taking leaf samples taken from four aspects of each tree (east, west, north, south) 7, 14 and 21 days after each spraying and bringing them to the laboratory.
Results: Aydın Adnan Menderes University Faculty of Agriculture In the production season of 2020-21, the first sports flight was detected on 25.12.2020 and reached the highest value on 27.02.2021. According to the census results of the years 2020-2021 and 2021-2022, the visible infection of the year 2020-2021 was observed in the census conducted 21 days after the date of 5.11.2020, when the first spraying was carried out. 3. After Decontamination, it is observed that it varies between 39.8% and 64.9%. latent infection of the year 2020-2021; it was observed in the counts made 21 days after the date of 5.11.2020, when the first spraying was carried out. 2021-2022 year, made history with the first 21 days after spraying spraying 6.11.2021 16.04.2022 made after the date appears in the census, were made last, after spraying the last of infectious disease severity %with 11 %31,3 it is observed that varies between. latent infection of the year 2021-2022; 3, which was carried out after the date of 6.11.2021, when the first spraying was carried out, and 16.04.2022. in the Decounts made 21 days after the medication, it is seen that the severity of the disease varies between 21% and 33.1%.
Looking at the effectiveness of copper preparations, the lowest disease severity in 2020-2021 was found in KONTROLGE (47.4%) and the highest disease severity was found in BBHGE (65.6%), while the lowest disease severity in 2021-2022 was found in BSAGE (33.5%) and the highest disease severity was found in KONTROLGE (67.9%).
Conclusion: the 2021-2022 season because of the lack of suitable climatic conditions for the development of the disease, disease severity and sports in years where flight density is quite low, copper is the difference between the activities of preparations in order to make a definitive conclusion because the continuation of work would be appropriate.

Keywords: Latent infection, visible infection, chemical control, coppery fungicides, sports flight