Hemşirelerde sigara kullanımının incelenmesi
Investigation of smoking use in nurses
Yazar: DİLBA ARSLAN
Danışman: PROF. DR. CEMAL ONUR NOYAN
Üsküdar Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Bağımlılık Danışmanlığı ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Ebe hemşireler = Nurse midwives ; Ortak bağımlılık = Mutual dependence

Özet:
Bu çalışma; sigara kullanımının sağlığa verdiği zararları bilen, sağlık çalışanları arasında önemli bir grup olan hemşirelerin; sigara kullanımının incelemek amacıyla planlanmış tanımlayıcı ve karşılaştırmalı bir çalışmadır.
Bu araştırmada, Türkiye genelinde aktif olarak çalışan 341 hemşireye sigara kullanma durumu, sigaraya başlama yaşı, bağımlılık düzeyleri ve mesleki faktörler çerçevesinde çeşitli analizler yapılmıştır. Fagerström Nikotin Bağımlılık Testi (FNBT) kullanılarak sigara kullanan hemşirelerin bağımlılık düzeyleri değerlendirilmiş ve sigara kullanımı ile ilgili demografik ve mesleki değişkenler arasındaki ilişkiler detaylı bir şekilde incelenmiştir.
Araştırmadan elde edilen verilerin istatistiksel analizi, SPSS 25 (IBM Inc., Chicago, IL, USA) paket programı kullanılarak yapılmıştır. Verilerin analizinde demografik özellikler, mesleki faktörler ve sigara bağımlılık düzeyleri arasındaki ilişkiler çeşitli istatistiksel yöntemlerle incelenmiştir.
Araştırmanın sonuçlarına göre; sigara kullanan ve sigara kullanmayan hemşirelerin medeni durumları arasında anlamlı farklılıklar tespit edilmiştir. Sigara kullanımına genç yaşlarda başlandığı görülmüştür. Sigara içme nedenlerine bakıldığında, en yaygın nedenler arasında alışkanlık (%54,8) ve stres giderme (%47,2) öne çıkmaktadır. Mesleki stres algısı ile sigara bağımlılığı arasında anlamlı bir ilişki bulunmamıştır. 
Sigara kullanımının mesleki stres, çalışma koşulları ve eğitim düzeyi gibi faktörlerle ilişkilendirilebileceği, ancak kişisel tercihlerin ve alışkanlıkların da önemli bir rol oynadığı görülmüştür. Bu sonuçlar, sigara kullanımının azaltılması ve bağımlılıkla mücadele edilmesi için hem bireysel hem de kurumsal müdahalelere ihtiyaç duyulduğunu göstermektedir. Hemşirelik gibi zorlu bir meslekte çalışan sağlık profesyonellerinin sigara bağımlılığını azaltmaya yönelik destekleyici programlar geliştirilmesi, çalışma koşullarının iyileştirilmesi ve stres yönetimi eğitimlerinin sunulması gerekmektedir.
Anahtar Kelimeler:  Hemşirelik, Sigara, Sigara Bağımlılığı, Stres

Abstract:
This study; Nurses, who are an important group among health workers who know the harms of smoking to health; It is a descriptive and comparative study planned to examine smoking use. In this study, various analyzes were made to 341 nurses actively working throughout Turkey within the framework of smoking status, age of onset of smoking, addiction levels and occupational factors. Using the Fagerström Nicotine Dependence Test (FNBT), the addiction levels of nurses who smoke were evaluated and the relationships between demographic and occupational variables related to smoking were examined in detail. Statistical analysis of the data obtained from the study was made using SPSS 25 (IBM Inc., Chicago, IL, USA) package program.
 In the analysis of the data, the relationships between demographic characteristics, occupational factors and smoking addiction levels were examined by various statistical methods. According to the results of the research; Significant differences were found between the marital status of smoking and non-smoking nurses.
 It has been observed that smoking started at a young age. When we look at the causes of smoking, habit (54.8%) and stress relief (47.2%) stand out among the most common reasons. There was no significant relationship between the perception of occupational stress and smoking addiction.
It has been observed that smoking can be associated with factors such as occupational stress, working conditions, and educational level, but personal preferences and habits also play an important role. 
These results show that both individual and institutional interventions are needed to reduce smoking and combat addiction. It is necessary to develop supportive programs to reduce smoking addiction for health professionals working in a challenging profession such as nursing, to improve working conditions and to provide stress management trainings. 
Keywords: Nursing, smoking, smoking addiction, stress