Hipotiroidi hastalarında tedavi dozunun belirlenmesinde yağsız vücut ağırlığının kullanılması ve ihtiyaç duyulan dozun hastalık etiyolojilerine (Kronik otoimmün tiroidit, radyoaktif iyot sonrası hipotiroidizm ve total tiroidektomi sonrası hipotiroidizm) göre karşılaştırılması
The use of lean body mass in determining the treatment dose and comparison of the required dose according to the etiologies of the disease (Chronic autoimmune thyroiditis, hypothyroidism after radioactive iodine therapy, and hypothyroidism after total thyroidectomy) in hypothyroid patients
Yazar: GÜNTÜLÜ ALANUR TATAR BESLER
Danışman: UZMAN ESRA ÇİL ŞEN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Hamidiye Uluslararası Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları = Endocrinology and Metabolic Diseases
Dizin: Hipertiroidizm = Hyperthyroidism ; Levotiroksin = Levothyroxine ; Levotiroksin sodyum = Levothyroxine sodium ; Tiroid hastalıkları = Thyroid diseases ; Tiroidit = Thyroiditis ; Vücut kitle indeksi = Body mass index

Özet:
Amaç: Levotiroksin sodyum replasmanı alan hastalarda etyolojiye bağlı olarak doz ihtiyacının değerlendirilmesi ve ilaç dozunun hesaplanmasında yağsız beden kütlesi ile total vücut ağırlığının karşılaştırılmasını amaçladık.
Gereç ve Yöntem: Sağlık Bilimleri Üniversitesi Şişli Hamidiye Etfal Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde Ocak 2011-Aralık 2022 tarihleri arasında total tiroidektomi, RAİ tedavisine bağlı hipotiroidi ve otoimmün hipotiroidi nedeniyle levotiroksin sodyum tedavisi alan 250 hastanın retrospektif bir çalışması yapılmıştır. Hastaların ilaç dozları, boyu, kilosu, TSH, T4 ve T3 değerleri hastane elektronik sistemi üzerinden kaydedilmiştir. Yağsız beden kütlesi BOER formülü ile hesaplanmış ve hastaların kullanmış oldukları ilaç dozları total beden ağırlığına ve yağsız beden kütlesi başına hesaplanmıştır. Hastalar, BMI değerlerine göre normal kilolu, fazla kilolu ve obez olarak 3 ayrı grupta incelenmiştir.
Bulgular: Tanı grupları arasında total vücut ağırlığı başına gereken ilaç dozunda farklılık görülmedi. Ancak, LBM başına gereken ilaç dozunu incelediğimizde, Hashimato tiroiditi hastalarının total tiroidektomi yapılan hastalara göre LBM başına anlamlı olarak daha düşük ilaç dozuna ihtiyaç duydukları tespit edildi. BMI değerlerine normal kilolu, fazla kilolu ve obez olan hastaların kullanmakta oldukları LT4 dozu total vücut ağrılığı başına sırasıyla 1.60±0.30 mcg/kg/gün, 1.42±0.31 mcg/kg/gün ve 1.21±0.27 mcg/kg/gün; yağsız beden kütlesi başına sırasıyla 2,12±0.44 mcg/LBM/gün, 2.12±0.48 mcg/LBM/gün ve 2.00±0.47 mcg/LBM/gün olarak saptandı. Olguların günlük total vücut ağırlığı başına LT4 dozları ve BMI arasında orta düzeyde negatif yönlü ve anlamlı bir ilişki görülmektedir (r=-0.478; p<0.01). Yağsız vücut kütlesi başına gerekli doz kıyaslandığında ise gruplar arası anlamlı fark izlenmedi (p=0.369)
Sonuç: Çalışmanın sonuçlarına göre, total vücut ağırlığı başına gereken ilaç dozu tanı grupları arasında farklılık göstermezken, LBM başına gerekli ilaç dozu gruplar arasında anlamlı farklılık göstermektedir. BMI grupları arası yapılan karşılaşmalarda, total vücut ağırlığı arttıkça kilogram başına gereken ilaç dozu azalmaktadır. Ancak, yağsız vücut kütlesi başına gereken dozda gruplar arasında anlamlı farklılık gözlenmemiştir. Bu bize ilaç dozunun belirlenmesinde total vücut ağırlığı yerine yağsız beden kütlesi kullanımının daha güvenilir olabileceğini göstermektedir. 	
Anahtar kelimeler:	yağsız beden kütlesi, vücut kütle indeksi, hipotiroidi, Boer, levotiroksin sodyum

Abstract:
Aim : Evaluation of dose requirement depending on etiology and comparison of lean body mass and total body weight in calculating drug dose in patients receiving levothyroxine sodium replacement. The study aims to assess the significance of lean body mass in determining the appropriate dosage for individuals.
Materials and Methods: A retrospective study was conducted at Şişli Hamidiye Etfal Education and Research Hospital, Health Sciences University, including 250 patients who received levothyroxine sodium treatment due to total thyroidectomy, hypothyroidism secondary to radioactive iodine therapy, and autoimmune hypothyroidism between January 2011 and December 2022. The patients' medication dosage, height, weight, TSH, T4, and T3 values were recorded through the hospital electronic system. Lean body mass was calculated using the BOER formula. The required doses per total body weight and lean body mass were calculated for each patient. Patients were categorized into three groups based on their BMI: normal weight, overweight, and obese. 
Results: There was no difference in the required drug dose per total body weight among the diagnostic groups. However, when examining the drug dose per lean body mass, it was observed that patients with Hashimoto's thyroiditis required significantly lower drug doses per lean body mass compared to patients who underwent total thyroidectomy. Regarding BMI groups, the LT4 doses per total body weight were determined as 1.60±0.30 mcg/kg/day, 1.42±0.31 mcg/kg/day, and 1.21±0.27 mcg/kg/day for normal weight, overweight, and obese patients, respectively. The LT4 doses per lean body mass were found to be 2.12±0.44 mcg/LBM/day, 2.12±0.48 mcg/LBM/day, and 2.00±0.47 mcg/LBM/day for the corresponding BMI groups. There was a moderate negative correlation between daily total body weight-based LT4 doses and BMI (r=-0.478; p<0.01). However, no significant difference was observed when comparing the required doses per lean body mass between the groups (p=0.369). 
Conclusion: According to the study results, there was no significant difference in the required medication dose per total body weight among the diagnostic groups, while there was a significant difference in the required medication dose per lean body mass. Comparisons among BMI groups revealed that as total body weight increases, the required dose per kilogram decreases. However, no significant differences were observed in the required dose per lean body mass between the groups. This indicates that using lean body mass instead of total body weight may be more reliable in determining medication dosage.
Keywods: Lean body mass, LBM, Body mass index, hypothyroidism, Boer, levothyroxine sodium