Boyun çevresi ile non-alkolik yağlı karaciğer hastalığı arasındaki ilişki
The relationship between neck circle and non-alcolic fat liver disease
Yazar: ASLI NUR KARADİŞ
Danışman: PROF. DR. REFİK DEMİRTUNÇ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Haydarpaşa Numune Eğt. ve Arş. Hastanesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: İç Hastalıkları = Internal diseases

Özet:
Amaç: Alkol dışı yağlı karaciğer hastalığı (NAFLD) dünyada ve ülkemizde en sık görülen kronik karaciğer hastalıklarından biridir. NAFLD görülme sıklığı özellikle son yıllarda eşlik eden metabolik bozuklukların artmasıyla da giderek artmaktadır. Hastalığın prevalansı genel olarak %20-30 olarak bildirilmiştir. Türkiye'de de hastalığın sıklığının en az %20 civarında olduğu varsayılmaktadır. 
             Yapılan çalışmalarda boyun çevresi ile Metabolik Sendrom ve Obstriktif Uyku Apne Sendromu arasında ilişki olduğu gösterilmiştir. Diğer taraftan Metabolik Sendrom ve obezitenin NAFLD için birer risk faktörü olduğu bilinmektedir. Bu ilişkiler sonucu boyun çevresi ile NAFLD arasındaki ilişki olabileceği hipotezini varsaydık. Literatürde bel çevresi ile NAFLD arasında ilişki olduğunu gösteren çalışmalar vardır fakat literatürde boyun çevresi ile NAFLD arasındaki ilişkiyi araştıran çalışmalar kısıtlıdır. Türk popülasyonunu içeren, ULAKBİM'de yayınlanan dergilerde bu konuyla ilgili çalışma bulunamamıştır.
             Biz bu çalışmada boyun çevresi ile NAFLD arasındaki ilişkiyi ortaya koymak ve boyun çevresinin NAFLD için prediktif değerini görmeyi amaçladık.

             Gereç Ve Yöntem:  Çalışmamız kesitsel, prospektif bir çalışmadır. 24.11.2022-24.01.2023 tarihleri arasında Sağlık Bilimleri Haydarpaşa Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi İç Hastalıkları klinik ve polikliniklerine başvuran ve herhangi bir nedenle batın görüntülemede (USG, BT, MR) karaciğerde yağlanma saptanan 46 hasta ve kontrol gurubu olarak karaciğerde yağlanma saptanmayan 44 hasta çalışmaya dahil edildi. Hastalar seçilirken dahil edilme ve dışlama kriterleri göz önünde bulunduruldu. Her iki grubun antropometrik verileri ve bazı kan değerleri karşılaştırılmak üzere kayıt edildi. Veri analizi ve istatistiksel analizler için IBM SPSS Statistics 22 (IBM SPSS, Türkiye) programı kullanıldı.

              Bulgular: Yağtığımız çalışmada boyun çevresi ile NAFLD arasındaki ilişkiyi göstermek adına batın görüntülemede karaciğer yağlanması olan ve yağlanma olmayan iki grup arasında hem genel popülasyonda hem kadın ve erkeklerde ayrı olmak üzere kıyaslama yapıldı ve istatiksel olarak yağlanma olan grupta boyun çevresinin daha fazla olduğu gözlendi  ( p değeri 0,001 )
              Yağlanma olan grup FIB-4 ve NAFLD fibrozis skoruna göre düşük ve orta-yüksek fibrozis riskli olmak üzere 2 gruba ayrıldı ve bu 2 grubun antropometrik verileri kıyaslandı, fibrozisle yaş dışında diğer antropometrik veriler arasında korelasyon yoktu. Çalışmanın asıl parametresi olan boyun çevresi ile fibrozis arasında herhangi bir korelasyon olmadığı görüldü. (sırasıyla p değerleri  0,118  ve 0,582 )
               
               Sonuç: Çalışmamızda karaciğer yağlanması olan ve olmayan iki grubun antropometrik ölçümleri karşılaştırıldı. Boyun çevresi ve NAFLD arasında bir ilişki olduğu, boyun çevresinin NAFLD için prediktif bir değerinin olduğu gözlendi. Aynı zamanda karaciğer yağlanması olan grubun fibrozis skorları ile antropometrik ölçümleri karşılaştırıldı ve yaş dışında diğer antropometrik ölçümlerin fibrozis progresyonunu öngörmede bir değerinin olmadığı görüldü. Çalışmamıza göre boyun çevresinin NAFLD öngörmede kullanılabileceği fakat fibrozis öngörmede kullanılamayacağı şeklinde sonuç çıkarıldı.

Abstract:
Objective: Non-alcoholic fatty liver disease (NAFLD) is one of the most common chronic liver diseases in the world and in our country. The incidence of NAFLD has been increasing, especially in recent years, with the increase in accompanying metabolic disorders. The prevalence of the disease has been reported to be 20-30% in general. It is assumed that the frequency of the disease in Turkey is at least 20%.
            Studies have shown that there is a relationship between neck circumference and metabolic syndrome and obstructive sleep apnea syndrome. On the other hand, it is known that metabolic syndrome and obesity are risk factors for NAFLD. As a result of these relationships, we hypothesized that there might be a relationship between neck circumference and NAFLD. There are studies in the literature showing a relationship between waist circumference and NAFLD, but studies investigating the relationship between neck circumference and NAFLD are limited. No studies on this subject were found in the journals published in ULAKBİM, including the Turkish population.
            In this study, we aimed to reveal the relationship between neck circumference and NAFLD and to see the predictive value of neck circumference for NAFLD.

             Materials and methods: Our study is a cross-sectional, prospective study. Between 24.11.2022 and 24.01.2023, 46 patients who applied to the Health Sciences Haydarpaşa Health Application and Research Center Internal Diseases clinics and polyclinics and who had fatty liver in abdominal imaging (USG, CT, MR) for any reason, and 44 patients in the control group who were not found to have fatty liver were included in the study. Inclusion and exclusion criteria were considered when selecting patients. Anthropometric data and some blood values of both groups were recorded for comparison. IBM SPSS Statistics 22 (IBM SPSS, Turkey) program was used for data analysis and statistical analysis.

              Results: In our study, in order to show the relationship between neck circumference and NAFLD, a comparison was made between the two groups with and without fatty liver in the abdominal imaging, both in the general population and in men and women, and it was observed that the neck circumference was statistically higher in the group with adiposity (p value 0,001 ). 
              The group with adiposity was divided into 2 groups according to the FIB-4 and NAFLD fibrosis score, as low and medium-high fibrosis risk, and the anthropometric data of these 2 groups were compared. There was no correlation between fibrosis and other anthropometric data except age. There was no correlation between neck circumference and fibrosis, the main parameter of the study (p values respectively  0,118  ve 0,582 ).
               
               Conclusion: In our study, anthropometric measurements of two groups with and without fatty liver were compared. It was observed that there was a relationship between neck circumference and NAFLD, and neck circumference had a predictive value for NAFLD. At the same time, fibrosis scores and anthropometric measurements of the group with fatty liver were compared, and it was seen that other anthropometric measurements, except age, had no value in predicting fibrosis progression. According to our study, it was concluded that neck circumference can be used to predict NAFLD but not fibrosis.