Güneydoğu Anadolu bölgesinde yayılış gösteren Neuroptera (=Planipennia) ordosuna ait bazı türlerin yağ asitleri kompozisyonu
The fatty acid composition of some species which belong to Neuroptera (=Planipennia) order in the south-east province of Turkey
Yazar: ÖZLEM ÇAKMAK
Danışman: PROF.DR. MEHMET BAŞHAN
Dicle Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2006
Konu: Biyoloji = Biology ; Fizyoloji = Physiology

Özet:
Bu çalışma, Güneydoğu Anadolu Bölgesi'ndeki Adıyaman, Batman, Diyarbakır, SiirtŞanlıurfa ve Şırnak illerinde nisan-ekim ayları arasında üç yıl süreyle (2003, 2004 ve 2005)yürütülmüştür. Bu çalışma alanında Neuroptera ordosundan 3 familyaya ait 13 türsaptanmıştır.Neuroptera ordosundan 3 familyaya ait 13 türün fosfolipit ve triaçilgliserolfraksiyonlarına ait yağ asidi kompozisyonları gaz kromotografi-kütle spekturumu ileanalizlenmiştir. Ayrıca, yağ asidi yüzde dağılımına cinsiyetin, gelişim evrelerinin, vücutbölümlerinin ve besinin etkisi araştırıldı.Analizlenen böceklerin fosfolipit ve triaçilgliserol fraksiyonlarında palmitik, oleik velinoleik asitler yüzde dağılımında en fazla miktarda bulundular.Eikosanoidlerin öncül maddesi olan eikosatrienoik, arakidonik ve eikosapentaenoikasitler az miktarda da olsa, her iki fraksiyonunda da tespit edildi. Bununla beraber, analizlerdenonanoik, tridekanoik, pentadekanoik, heptadekanoik, trikosanoik, pentakosanoik gibi tekkarbonlu yağ asitleri de tespit edildi.Ergin dişi ve erkek böceklerin yağ asidi profilleri benzerlik sergiledi.Yumurta, larva, pupa, dişi ve erkek ergin birey gibi değişik gelişim evrelerinde yağasitlerinde artma ve azalmalar kaydedildi. Fosfolipit fraksiyonunda larva evresine göre erginböceklerde oleik ve linolenik asitlerin arttığı, fakat buna karşın palmitik asidin azaldığısaptandı.Ergin erkek ve dişi böceklerin vücut bölümlerinin (baş, toraks, abdomen) fosfolipit vetriaçilgliserol fraksiyonlarındaki yağ asidi dağılımı belirlendi. Toplam aşırı doymamış yağasidi miktarı toraksta baskın olarak bulundu.Doğal besinin, böceklerin yağ asidi dağılımına önemli bir etkide bulunmadığı,böceklerin özellikle triaçilgliserol fraksiyonunda yüksek değerde bulunan linolenik asitinbesinde düşük değerde olduğu saptandı.Macronemurus amoenus'a ait fosfolipit, monoaçilgliserol, diaçilgliserol vetriaçilgliserol gibi çeşitli lipit sınıflarının yağ asidi kompozisyonu analizlendi.Monoaçilgliserol ve diaçilgliserol fraksiyonlarında en aktif sentezlenen yağ asidinin palmitikasit olduğu belirlendi.

Abstract:
This study was carried out between april-october during the three years of research(2003, 2004, and 2005) in Adıyaman, Batman, Diyarbakır, Siirt, Şanlıurfa and Şırnakprovinces in the South-East of Turkey. In this research areas, 13 species which belong to 3families of Neuroptera order were found.Fatty acid composition of phospholipid and triacylglcerol fractions of thirteen speciesinsect which belong to three families of Neuroptera order were analysed by gaschromatograpy-mass spectrum methods. Also, we researched the effect of sex, developmentstages, body segment and diet on percentages of fatty acids of insects.The analysis of fatty acid composition of insects showed that palmitic, oleic andlinoleic acids were found to be major fatty acids in phospholipid and triacylglicerol fractions.Trace amounts of eicosanoid precursor eicosatrienoic, arachidonic andeicosapentaenoic acids were detected in both fractions. In addition, our analyses showed thepresence of odd-chain fatty acids such as nonanoic, tridecanoic, pentadecanoic heptadecanoic,trikosanoic, pentacosanoic.Adult males and females yielded simillar fatty acid profiles.There was an increase and decrease in fatty acids at different development stages suchas egg, larvae, pupa and adults of males and females insects. In phospholipid fraction, oleicand linolenic acids increased in adult insects compared to larvae stages, whereas palmitic aciddecreased.Fatty acid compositions of phospholipids and triacylglcerols prepared from selectedbody segments (head, thorax and abdomen) of male and female adults insects weredetermined. Total polyunsatured fatty acids were predominant component in male thoraxsegment.Food did not change the profil of fatty acid of both insects. There was no anyrelationship between high levels of linolenic acid in adult insects and food ingested.The fatty acid composition of various lipid classes such as phospholipids,monoacylglycerol, diacylglycerol and triacylglcerols of Macronemurus amoenus wereanalyzed. In the monoacylglycerol and diacylglycerol fractions, palmitic acid was activelybiosynthesized fatty acid.