Biyoloji öğretmenlerinin teknostres düzeylerinin belirlenmesi: Diyarbakır ili örneği
Determining the technostress levels of biology teachers: The example of Diyarbakır province
Yazar: CANAN YILDIZ
Danışman: PROF. DR. İBRAHİM ÜMİT YAPICI
Dicle Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Biyoloji Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Biyoloji = Biology ; Teknoloji = Technology ; Teknostres = Technostress

Özet:
Bu çalışmanın amacı biyoloji öğretmenlerinin teknostres düzeylerinin belirlenmesidir. Ayrıca çeşitli değişkenlerin teknostres oluşumu üzerindeki etkileri de araştırılmak istenmiştir. Teknostres: teknolojinin bireyler üzerinde yaratmış olduğu stres durumu olarak ifade edilebilir. Bu araştırmada Betimsel Tarama Modeli kullanılarak nicel veri analizi yapılmıştır. 
          Bu çalışma 2022-2023 eğitim-öğretim yılında Diyarbakır ili merkez ilçelerinde bulunan MEB'e bağlı olan özel liseler ve devlet liselerinde görev alan 99 öğretmen baz alınarak yapılmıştır. Araştırmadaki verilere ulaşabilmek için demografik bilgiler formu ve Öğretmenlerin Teknostres Düzeylerini Belirleme Ölçeği kullanılmıştır. Kullanılan bu ölçek ve veri formu yardımıyla biyoloji öğretmenlerinin teknostres düzeylerinin genel olarak orta düzeyde olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Mesleğe yönelik, öğrenme-öğretme sürecine yönelik, teknik konuya yönelik, kişisel bilgilere yönelik ve sosyal olaylara yönelik olmak üzere 5 alt faktör kullanılarak öğretmenlerin teknostres düzeyleri belirlenmeye çalışılmıştır. 
         Teknostres oluşumuna etki eden çeşitli bağımsız değişkenler ile çalışılmıştır. Bu değişkenlerden kıdem, teknoloji kullanım süresi ve eğitim amaçlı teknoloji kullanım süresi bakımından farklılık oluştuğu ancak cinsiyet, öğrenme düzeyi ve yaş bakımından farklılık oluşmadığı belirlenmiştir. Teknoloji kullanım süresi ve eğitim amaçlı teknoloji kullanım süresi arttıkça teknostres düzeyinin giderek azalmaya başladığı, kıdem arttıkça da teknostres düzeyinin arttığı belirlenmiştir. Diğer bağımsız değişkenler bakımından herhangi bir farklılık oluşmamıştır.  




Anahtar kelimeler: Teknostres, Öğretmen, Teknoloji, Stres, Biyoloji

Abstract:
The aim of this study is to determine the technostress levels of biology teachers. In addition, it was desired to investigate the effects of various variables on the formation of technostress. Technostress: It can be expressed as the stress situation that technology creates on individuals. In this research, quantitative data analysis was conducted using the Descriptive Survey Model.
           This study was based on 99 teachers working in private high schools and state high schools affiliated to the Ministry of National Education in the central districts of Diyarbakır province in the 2022-2023 academic year. Demographic information form and Teachers' Technostress Level Determination Scale were used to reach the data in the study. With the help of this scale and data form used, it was concluded that the technostress levels of biology teachers were generally at a moderate level. Teachers' technostress levels were tried to be determined by using 5 sub-factors: for the profession, for the learning-teaching process, for the technical subject, for the personal information and for the social events.
          Various independent variables affecting the formation of technostress have been studied. Among these variables, it was determined that there was a difference in terms of seniority, technology use period and technology use for educational purposes, but there was no difference in terms of gender, learning level and age. It has been determined that the level of technostress gradually decreases as the duration of technology use and the duration of use of technology for educational purposes increase, and the level of technostress increases as the seniority increases. There was no difference in terms of other independent variables.



 Key words: Technostress, Teacher, Technology, Stress, Biology