2. Meşrutiyet'te eğitim, kadın ve İnas Darülfünunu (ilk kadın üniversitesi)
Education, woman and Inas Darülfünunu (first women university) in the 2. Constitutional Era
Yazar: BAHAR BASKIN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. MEHMET Ö. ALKAN
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı / Siyaset ve Sosyal Bilimler Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Siyasal Bilimler = Political Science ; Tarih = History

Özet:
Tez çalışmamızın konusunu II. Meşrutiyet'teki modernleşme hareketi ve milliyetçilik söyleminin kadın ve eğitim üzerindeki etkisi ile kadınların ilk defa yükseköğrenim görme hakkını elde ettikleri İnas Darülfünunu oluşturmaktadır. Osmanlı'da 19. Yüzyılda başlayan merkeziyetçi-modernleşme hareketi standartlaştırmanın bir zorunluluğu olarak eğitimin de devletin tekeline alınmasını gerektirmiş, başlangıçta Osmanlılık olan düşünsel temel, süreç içerisinde yön değiştirerek II. Meşrutiyet'e gelindiğinde milliyetçi bir içerik kazanmaya başlamıştır. Balkan Savaşları'nın ardından etkisini artıran milliyetçi söylem, toplumsal formasyonun tamamında gerçekleştirilecek bir dönüşüm için ?Kadın?a ihtiyaç duyduğundan, ?Yeni Hayat? ve bununla bağlantılı olarak ?Yeni Kadın?ın oluşturulmasını gerektirmiştir. Vatan evlatlarını yetiştirecek olan anneler, kültür aktarımının sembolleri ve milletin yeniden üreticileri olarak değerlendirilen kadınların, modern eğitim almış olmaları toplumun ilerlemesi ile ilişkilendirilmiş, medeniliğin bir göstergesi sayılmıştır. Bu düşünce İttihat ve Terakki iktidarının eylemlerine ve eğitim politikasına da yansımıştır. Bu yansımalardan biri olan ama hakkında çok fazla bilgiye sahip olmadığımız İnas Darülfünunu'nun tartışmaların neresinde durduğunu dönemin gazetelerinden, dergilerinden ve özellikle Başbakanlık Osmanlı Arşivi ile adı zaman içinde İstanbul Üniversitesi olarak değişen Darülfünun'un kendi kayıtlarından yararlanarak anlamaya çalıştık.Yaptığımız araştırma sonucunda elde edebildiğimiz bilgi ve belgeler ışığında II.Meşrutiyet'te kadınların üniversiteye kabul edilmeleri sürecinin tüm bu tartışmalardan ayrı bir yerde durmadığı, aksine yeni kadın ve modernleşme kavramları ile milli inşa sürecinin tam da merkezinde yer aldığı sonucuna ulaştık.

Abstract:
The subject of this study is the modernization movement during the second constitution era and how women, for the first time, obtained the right to attend universities by the effect of the nationalist discourse on women and education. The centralist-modernization movement which started in the Ottoman Empire in 19th century, required strict government control over education as a condition of standardization. Formerly thought as Ottomanism, the ideological foundation had started to change towards nationalism in the process of the second constitutional era. The nationalist discourse which gained momentum after the Balkan wars, needed women for the transformation of a whole society. This lead to the formation of the two major discussions of the period: ?New life? and following it ?New Women?. The women were perceived as mothers raising the future generations in the homeland, thus considered to be the symbols of the culture transfer and the reproducers of the nation. Therefore modern education of women was thought crucial for the improvement of society and women were considered indicators of modernization. This thought was also reflected on the policies and actions of the Party of Union and Progress. This study aims to explain one of these reflections on the policy; Inas Darulfunun, on which we don?t have extensive knowledge. This paper presents a detailed study on Inas Darulfunun based on the newspapers and magazines of the period as well as the Ottoman archives of the Prime Ministry and the Darulfunun itself although its name has changed to University of Istanbul in time.In the light of the information we reached from the above mentioned resources and documents, this paper argues that the admission of Ottoman women to university is not independent from the major discussions of the time, but on the contrary it is a part of the nation building process characterized with women and modernization.