Yoğun bakım hemşirelerinin santral venöz kateter ilişkili enfeksiyonların önlenmesinde kanıta dayalı uygulama farkındalıkları
Evidence-based practices awareness of intensive care unit nurses' in preventing central venous catheter associated infections
Yazar: AYŞE SUSAM
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SELDA ARSLAN
Selçuk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Enfeksiyon = Infection ; Hemşireler = Nurses ; Hemşirelik = Nursing ; Hemşirelik araştırmaları = Nursing research ; Kanıta dayalı uygulamalar = Evidence-based practice ; Kateterizasyon = Catheterization ; Yoğun bakım = Intensive care ; Yoğun bakım üniteleri = Intensive care units

Özet:
Araştırma, yoğun bakım hemşirelerinin santral venöz kateteri olan hastalarda katetere bağlı oluşan kan dolaşım enfeksiyonlarının önlenmesine yönelik kanıta dayalı uygulama konusunda farkındalıklarının incelenmesi amacıyla tanımlayıcı olarak yapılmıştır. Çalışma,  Kamu Hastaneleri Birliği'ne Bağlı Devlet Hastaneleri Yoğun Bakım Üniteleri ve Palyatif Bakım Servisleri'nde görev yapan 176 Hemşire ile Haziran 2017-Eylül 2017 tarihleri arasında yapılmıştır. Veri toplama araçları araştırmacı tarafından oluşturulan,hemşire bilgi formu ve Hastalık Kontrol Önleme Merkezi rehberinde yer alan bilgilerden oluşan kanıta dayalı bilgi düzeyi formu kullanılarak toplanmıştır. Rehber yedi uzman görüşü alınarak onüç maddeye düşürülerek sadeleştirilmiştir. Veriler SPSS 20.0 programı kullanılarak, sayı ve yüzde olarak özetlenerek verilerin niteliğine uygun olan t test uygulanmıştır. Araştırma için etik kurul izni ile ilgili kurumlardan izinler alınmıştır.
Çalışmaya katılan hemşirelerin yaş ortalaması 31,96±1,23 ve %77,3'ü kadındır. Hemşire olarak çalışma yılı ortalama 10,45±6,2 iken, yoğun bakım ünitesinde çalışma yıl ortalamaları 4,77±3,2 yıldır. Hemşirelerin %76,1'i santral venöz kateter eğitimi almıştır. Hemşirelerin santral venöz kateter bakımı uygulamaları ile ilgili kanıta dayalı onüç uygulamadan ortalama 9,4±2,7 (min:0 maksimum:13) uygulamanın bilindiği, onüç uygulamanın tamamını bilen hemşire oranının ise %15,5 olduğu bulunmuştur.Hemşirelerin farkında olduğu uygulama sayısının bazı değişkenlere göre dağılımına bakıldığında cinsiyeti kadın olanların (9,71±2,65), üçüncü basamak yoğun bakımda çalışanların (9,98±2,49), santral venöz kateter hakkında eğitim alanların (9,79±2,43) bilgi farkındalığı anlamlı düzeyde yüksek bulunmuştur. Sağlık bilimlerindeki araştırmalar, klinik hemşirelik uygulamaları için önemlidir önermesine katılan hemşirelerin (9,67±2,51) oranı anlamlı düzeyde yüksek bulunmuştur (p<0,05).  Eğitim alma durumunun kanıta dayalı bilgi farkındalığı üzerinde etkili olduğu tespit edilmiş olup mesleki ve meslek içi eğitimlerin arttırılması,  kanıta dayalı bilginin mesleksel gelişim açısından önemine daha çok dikkat çekilmesi önerilmektedir


Anahtar Kelimeler: Hemşirelik; Kanıta dayalı bakım; Kateter enfeksiyonları; Santral venöz
kateter

Abstract:
This is a descriptive study that intended to examine intensive care unit nurses' awareness about the evidence-based practices for the prevention of catheter-related blood circulation infections in patients with central venous catheters . The study was conducted between June and September 2017 with 176 nurses who worked in the intensive care units and palliative care services of the state hospitals affiliated with Public Hospitals Association. The researcher created the data collection tools using questions about nurses' sociodemographic and professional traits as well as the evidence-based information in the guide of Center for Diseases Control and Prevention. The guide was simplified by reducing the number of items to 13 after consulting the opinion of seven experts. The researcher summarized the data in the form of numbers and percentages by performing t test SPSS 20.0 software. The researcher obtained the approval of the ethics committee as well as the permissions of the relevant institutions that were required for the study.
The mean age of the nurses in the study was 31,96±1,23 years, and 77,3% of them were female. The mean value for nurses' years of working was 10,45±6,2, and the mean value for their years of working in the intensive care unit was 4,77±3,2. Of the nurses, 76,1% receivedcentral venous catheters training. An evaluation of the nurses' knowledge awareness about central venous catheters practices indicated that the mean value of the practices they knew about among all 13 practices was 9,4±2,7 (min:0, max:13), and the rate of the nurses who knew about all 13 practices was 15,5%. A distribution of the number of practices that the nurses were aware of by certain variables showed that the level of knowledge awareness was significantly high in females (9,71±2,65), those who worked in tertiary intensive care (9,98±2,49), and those who were trained oncentral venous catheters (9,79±2,43). The studies on health sciences found that there was a significantly high rate of nurses (9,67±2,51) agreeing with the proposition "It is important for clinical nursing practices" (p<0,05). The study found out that being trained on this issue and working in a unit that requires qualification influence the awareness about evidence-based knowledge. The study recommends that researchers should draw more attention to the importance of evidence-based knowledge and organizing more professional and in-service training programs with regard to professional development.


Keywords: Catheter infections; Central venous catheter; Evidence-based care; Nursig