Türkiye'de dişbudaklarda geriye doğru ölüm belirtisine neden olan fungal etmenlerin belirlenmesi
The determination of fungal factors causing symptom of ash dieback in Turkey
Yazar: MERTCAN KARADENİZ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ASKO TAPİO LEHTİJARVİ
Süleyman Demirel Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Orman Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Ormancılık ve Orman Mühendisliği = Forestry and Forest Engineering

Özet:
Bu yüksek lisans çalışması ile dişbudaklarda geriye doğru ölüm ve kanser belirtilerine neden olan fungal etmenler belirlenmeye çalışılmıştır.Bu amaçla, Fraxinus angustifolia subsp. oxycarpa'nın yayılışını gerçekleştirdiği Hendek Süleymaniye, Kaynarca Acarlar ve İğneada Longoz ormanlarında ve F. angustifolia subsp. oxycarpa veya Fraxinus excelsior fidanlarının üretildiği İğneada, Hendek, Eskişehir ve Düzce orman fidanlıklarında sörvey çalışmaları yapılmış ve bu sörveylerde geriye doğru ölüm ve kanser belirtileri sergileyen dişbudak ağaç ya da fidanından örnekler toplanmış ve laboratuara getirilmiştir. Fungal izolasyonlar laboratuar koşullarında gerçekleştirilmiş ve izole edilen fungal türler hem klasik hem de moleküler yöntemler yardımıyla tanılanmıştır.Sonuç olarak, 410 adet simptomatik bitki örneğinden toplam 1268 adet izolat elde edilmiştir. En yaygın cinsler, Mucor Fresen., Alternaria Nees., Aposphaeria Sacc., Aspergillus P. Micheli ex Link, Bionectria Speg., Cladosporium Link, Daldinia Ces. & De Not., Epicoccum Link, Fusarium Link, Pestalotiopsis Steyaert, Phoma Sacc. ve Phomopsis Sacc. & Roum.` dır.Patojenisite testi 2 yaşlı dişbudak fidanları üzerinde, yaygın olarak izole edilen 14 adet izolat kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Patojenisite testinin sonuçları, test edilen izolatların tümünün dişbudak fidanlarının canlı odununda gelişebilme yeteneğinde olduğu yönündedir. Sebep oldukları lezyon büyüklükleri göz önünde bulundurulduğunda, virülensi en yüksek fungusun A. alternata' ya ait bir izolat olduğu tespit edilmiştir.Anahtar Kelimeler: Geriye doğru ölüm, Fraxinus angustifolia subsp. oxycarpa, Fraxinus excelsior

Abstract:
In this study, the causal fungal agents of dieback and canker in Ash trees and seedlings were investigated.In this respect, natural forests of Fraxinus angustifolia subsp. oxycarpa located in Hendek Süleymaniye, Kaynarca Acarlar and İğneada Longoz, as well as forest nurseries in İğneada, Hendek, Eskişehir and Düzce, where F. angustifolia subsp. oxycarpa or Fraxinus excelsior seedling are being produced, were surveyed for the presence of dieback and canker formations on trees or seedlings. During these surveys, symptomatic samples were collected and brought to the laboratory. Fungal isolations were carried out in laboratory conditions and fungal species were identified both with classical and molecular methods.As a result, totally 1268 isolates were obtained from 410 symptomatic samples. The most common fungal genera were; Mucor Fresen., Alternaria Nees., Aposphaeria Sacc., Aspergillus P. Micheli ex Link, Bionectria Speg., Cladosporium Link, Daldinia Ces. & De Not., Epicoccum Link, Fusarium Link, Pestalotiopsis Steyaert, Phoma Sacc. and Phomopsis Sacc. & Roum.A pathogenicity test was conducted on 2-year-old ash seedlings inoculated with the most commonly isolated 14 fungal isolates. The results showed that all isolates had ability to grow in living sapwood of the seedlings. The most virulent isolate was A. alternata, based on the lesion lengths caused by the tested isolates.Key Words: Dieback, Fraxinus angustifolia subsp. oxycarpa, Fraxinus excelsior