Türkiye'deki A tipi yatırım fonlarının 2013 yılındaki performans değerlendirmesi ve sektörel analizi
Performance evaluation and sectoral analysis of a type mutual funds in Turkey in 2013
Yazar: EMİNE ÇELEPÇIKAY
Danışman: DOÇ. DR. ALP ÜSTÜNDAĞ
İstanbul Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Endüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Mühendislik Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Endüstri ve Endüstri Mühendisliği = Industrial and Industrial Engineering ; Mühendislik Bilimleri = Engineering Sciences

Özet:
Yatırım araçlarının önemli bir türü olan yatırım fonlarına olan ilgi gün geçtikçe artmaktadır. Yatırım fonları, yatırımcısına profesyonel yönetim sunmakta bununla birlikte piyasada oluşabilecek belirsizliklerde risk dağıtımı ve likidite kolaylığı ile yatırımcısını korumaktadır. Yabancı piyasalarda olduğu gibi ülkemizde de yatırım fonları piyasası hızla gelişmekte ve bu gelişmeye paralel olarak yatırımcı sayısı ve portföy büyüklükleri artmaktadır. Bu gelişme ve büyüme fon performanslarının ölçülmesi ihtiyacını ortaya çıkarmıştır. Yatırım fonlarının sergilediği performanslar yatırımcılar ve profesyonel yöneticiler için büyük önem taşımaktadır.

Bu çalışmada, Türkiye'deki yatırımcılar için getirisi en yüksek ama bunun yanında daha riskli olan A tipi yatırım fonlarının performanslarının değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda 7 farklı türe ait 2013 yılı içerisinde 90 adet A tipi fon için risk odaklı performans ölçümü yapılmıştır. Bu ölçümlerde Sharpe oranı, M2 ölçütü, Treynor Endeksi, Jensen (Alfa) ölçütü ve Değerleme oranı gibi farklı performans ölçütleri kullanılmıştır. Yapılan hesaplamalar sonucunda yatırım fonları, farklı performans ölçütlerinde piyasa portföyü ile kıyaslanmış ayrıca gösterdikleri başarıya göre sınıflandırılmışlardır. Daha sonra başarılı olan A tipi yatırım fonları sektörel bazda analiz edilmiş ve çıkarımlarda bulunulmuştur.

Bu çalışmanın ilk bölümünde, çalışma konusunun seçilmesine etki eden unsurlarlardan, çalışmanın kapsam ve amacından bahsedilmiştir. Ardından konu ile ilgili olarak yapılan çalışmalarla ile ilgili literatür araştırması yapılmıştır. 

Çalışmanın ikinci bölümünde, yatırım fonları anlatılmıştır. Yatırım fonları tipleri ve türlerine göre sınıflandırılarak 17 ayrı fon türü açıklanmıştır. Yatırım fonlarında portföy yönetimin önemi vurgulanmış ve fon yönetiminin ilkeleri açıklanmıştır. Ayrıca yatırım fonlarının sağlamış olduğu avantajlardan bahsedilmiştir.

Çalışmanın üçüncü bölümünde, yatırım fonlarında getiri ve risk kavramları açıklanmıştır. Yatırımcılar için getirinin önemine değinilmiş ve basit getiri oranı, iç verim oranı ve zaman ağırlıklı getiri oranının nasıl hesaplandığı anlatılmıştır. Finansal piyasalar için riskin önemi belirtilmiş ve standart sapma, beta katsayısı ve aşağı yönde sapma risk ölçme yöntemleri anlatılmıştır.

Çalışmanın dördüncü bölümünde, yatırım fonlarının performans ölçüm modelleri detaylıca anlatılmıştır. Toplam riske göre getiriyi ölçen Sharpe oranı, M2 performans ölçütü, aşağı yönde sapmaya göre getiriyi ölçen Sortino oranı, toplam sistematik riske göre getiriyi ölçen Treynor endeksi, T2 performans ölçütü, gerçekleşen getiri ile beklenen getiri arasındaki farkı ölçen Jensen (Alfa) ölçütü ve portföyün alfasında gerekli düzeltmeyi yapan Değerleme oranı açıklanmıştır.

Çalışmanın beşinci bölümünde, Türkiye'nin takas ve saklama kurumu olan Takasbank ve Takasbank'ın işlettiği bir proje olan TEFASP hakkında bilgi verilmiştir. Uygulamanın amacı, kapsamı ve yöntemi anlatılmıştır. Bu bağlamda, basit getiri oranı kullanılarak getiri, beta ve standart sapma kullanılarak risk hesaplanmıştır. Piyasa gösterge endeksi olarak BIST endeksi alınmış, risksiz faiz oranı olarak devlet tahvilleri kullanılmıştır. Bu parametreler kapsamında toplam riske göre ve sistematik riske göre performans ölçen modeller kullanılarak A tipi yatırım fonlarının değişik ölçütlerle performansları analiz edilmiştir. Performans ölçütleri kullanılarak başarılı olan yatırım fonlarının sektör analizi yapılarak, portföy oluştururken yatırımcılara faydalı bilgiler sağlamak hedeflenmiştir.

Çalışmanın altıncı bölümünde, elde edilen sonuçların analizi ve değerlendirilmesi yapılmıştır. Her bir performans ölçütünün sonuçları analiz edilmiş, fonlar piyasa gösterge endeksi ile kıyaslanmış ve başarılı fonların sektörel dağılımlarına göre değelendirmede bulunulmuştur.

Abstract:
The interest in mutual funds, one of the most important type of investment tools, keeps on increasing everyday. Mutual funds offer investors a professional way of managing the capital, as well as saving them by risk distribution and ease of liquidity in case of financial uncertainty. The mutual funds market has shown a fast development pace in our country, like the other countries; and this has affected the number of investors and portfolio size in positive direction. This development and growth introduced the necessity of monitoring the performance of mutual funds. The performance of mutual funds play a very important role for investors and professional managers.

Performance evaluation of funds is an important issue for fund management and is an important part of the investment activities. Attracting and keeping investors depend on performance of a fund or a portfolio manager. Performance evaluation of funds has an importance for investors and also for portfolio management companies. After the development of portfolio theory, studies on portfolio performance evaluation have picked up speed. There are lots of papers on portfolio performance evaluation in the literature.

This study aims to evaluate the performance of mutual fund type A, which offers the Turkish investor the highest profit rate, but also a high risk. In order to do this evaluation, 90 type A fund of 7 different types in 2013 has been measured with the focus of financial risk. These measurements leverage standards such as Sharpe ratio, M2 performance measure, Treynor index, Jensen's Performance Index, Valuation ratio. As a result of the evaluation, mutual funds are compared to market portfolio with different measurement standards, as well as being classified by their success level. Then, successful type A mutual funds are analyzed from industrial perspective and conclusion is drawn.

The first part of this study explains what the influencing factors were when selecting this topic, as well as the scope and the aim of the study. Then, the literature research regarding the topic is presented. 

The second part focuses on the basics of mutual funds. Mutual funds are classified by their types and 17 different kinds are explained with details. The importance of portfolio management for mutual funds is emphasized and the main principles of fund management is further detailed. Besides, the advantages of mutual funds are mentioned.

The third part elaborates the profit and risk concepts for mutual funds. This part speaks about the importance of yield rate for investors, and describes how terms as simple yield rate, internal efficiency ratio and time weighted return are calculated. The importance of risk for financial market is underlined, and standard deviation, beta coefficient and downside deviation risk measurement methods are explained.

Performance measurement models for mutual funds are described in further detail in the fourth part of the study. The two standards measuring the return according to total risk, Sharpe and M2; the Sortino standard which measures the return according to downside deviation; Treynor index and T2, which take the matter in hand according to total systematic risk; Jensen's alpha which measures the difference of estimated and real yield and valuation ratio that performs the required corrections within portfolio alpha are explained. 

The fifth part of the study gives some insight about Turkey's largest custodian bank Takasbank and the project TEFASP run by Takasbank. The aim, the scope and the methodology of the project is described. Return is calculated using simple yield ratio, and risk is calculated using beta and standard deviations. BIST index is accounted as market indicator index, and state bonds are accounted for risk free interest rate. In consideration of this parameters, the performance of mutual fond type A is analyzed according to different standards using performance measurement models that take into account the total risk and systematic risk. To determine performances of mutual funds; Sharpe ratio, M2 performance measure, Treynor index, Jensen index, T2 ratio, Valuation ratio has been applied and these indicators produced conflicting results in ranking mutual funds. The target is to provide investor a set of useful information when creating their portfolios, and this is mainly done by analyzing the market performance successful mutual funds using performance measurement standards. The other part of analysis is sectoral analysis. In addition to performance measurement, the sectoral analysis of successful funds is made and is aimed different perspectives.

The sixth part of this study covers an analysis and an evaluation of the obtained results. The result of each measurement standard is analyzed, funds are compared with the market indicator indexes and a conclusion is drawn according the industrial distribution of successful funds.

Being a bridge between money and capital markets by providing reliable and robust cash transfer services with low costs, Takasbank renders clearing and settlement services, within the framework of capital market and Borsa Istanbul legislation, for Borsa Istanbul markets in full automation environment via on-line connection with the organized markets. Throughout years, Takasbank enlarged its product range with products comprising of both cash and non-cash mechanisms with the aim to finalize settlement. Besides providing cash credits, Takasbank executes capital market clearing and settlement transactions by minimizing risk, providing liquidity and targeting the timely and accurate finalization of settlement through its banking activities supported by cash and non-cash credit mechanisms such as Takasbank Money Market (TMM), Turkey Electronic Fund Distribution Platform (TEFASP) and Securities Lending Market. By this way, Takasbank not only provides effectiveness in both cash and securities transfer transactions, but also ensures the timely and secure fulfillment of securities obligations at the value date.

TEFASP is an electronic platform providing sales and re-purchase of the investment fund participation certificates in a central electronic platform via the distribution agencies by the founders of the fund and the realization of the trade off and its savings by the distribution agencies taking part in the in the platform based on a complete integrated automation process with Takasbank – CRA system.

This study include the performance measures that use the funds' previous daily data. Performances are measured according to daily returns of A type mutual funds in 2013. As a result of the application of performance measurement techniques, which consider both the return and the risk factor, different results were obtained according to the types of performance measurement methods. Funds which show successful performances in all performance measurement method are detected, as well as funds which show unseccessful performances in all performance measurement method. Some funds can show low or high performance in different methods. So, these measures inform the investors about the past performance of fund's, while they can provide a forecast about the future performance of funds. While past performance does not necessarily predict future returns, it can tell you how volatile (or stable) a fund has been over a period of time. Generally, the more volatile a fund, the higher the investment risk.

This study also include sectoral analysis of the successful mutual funds. The sectoral analysis results show that succesful fund's managers have observed the market information properly, gave right decisions on the right time based on market conditions and applied convenient sectoral strategies.