Samsun şehri kıyı alanlarının rekreasyonel kullanımı
Recreational use of Samsun city coastal areas
Yazar: EDANUR GENİŞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ TAMER ÖZLÜ
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Coğrafya Ana Bilim Dalı / Zootekni Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Coğrafya = Geography
Dizin: Kıyı alanları = Coastal areas ; Kıyı alanları yönetimi = Coastal zone management ; Kıyı kullanımı = Coastal use ; Rekreasyon = Recreation ; Samsun = Samsun

Özet:
İnsanların tarih süreci boyunca yaşamak için elverişli bulduğu alanlardan biri de kıyı alanları olmuştur. Kıyı alanları hem karanın hem de denizin nimetlerinden yararlanıldığı, hayatın karadan denize kaydığı önemli bir ekolojik alandır. Kıyı alanlarındaki ılıman iklim koşulları ile ulaşım şartlarının elverişliliği gibi faktörler, insanların bu alanları tercih etmesinde ve insanlık tarihi boyunca bu alanların çekim merkezi haline gelmesinde etkili olmuştur. Bugüne değin aynı taleple boş bırakılmayan kıyı alanları günümüzde geçim ve varoluş ihtiyaçları haricinde insanların boş zamanlarını değerlendirebilecekleri çeşitli rekreasyonel alanlarının varlığı ile de tercih edilebilirliğini artırmaktadır. Böylelikle bu alanlarda yaşayan nüfus hızla artmakta, bu durum ise çeşitli sorunları da beraberinde getirmektedir. Nitekim artan nüfusun kıyı alanlarına olan baskısı, yerel yönetimlerin kıyı alanlarını doldurarak alan kazanılmasına ve dolayısıyla doğal ortamın bozulmasına neden olmaktadır. Yerel yönetimlerin kendiliğinden gerçekleşen rekreasyonel faaliyetlere, kıyı alanlarının mevcut taşıma kapasitesini belirlemeden yapmış olduğu müdahaleler sürdürülebilir bir kıyı yönetimini imkânsız kılmakta ve geri dönülemez hatalara yol açmaktadır. Bu bakımdan kıyı alanlarına ait mevcut düzenlemelerin planlı ve sürdürülebilir olması oldukça önemlidir.
Araştırma sahası Samsun ilinin batısında bulunan Kurupelit Yat Limanı ile doğusundaki Canik Balıkçı Barınağı arasında kalan saha ile sınırlandırılmıştır. Güney sınırı ise şehrin büyüme alanlarını kapsamaktadır. Atakum, İlkadım ve Canik ilçeleri sınırları içerisinde kalan şehrin en yoğun kullanım alanı olan araştırma sahası yaklaşık olarak 20 km'lik bir kıyı şeridine sahiptir. 
Bu çalışma ile Samsun şehri kıyı alanlarının rekreasyonel kullanımını doğal ortam ile beşeri ve ekonomik potansiyelleri açısından inceleyerek; sahanın olumlu ve olumsuz yönlerini ortaya koymak, sürdürülebilir kıyı kullanımına katkı sağlamak amaçlanmaktadır. Bunu yaparken baz alınacak en önemli kriter, Samsun şehri kıyı alanlarının kıyı hukukuna uygun olan ve olmayan kullanım alanlarının belirlenmesi olacaktır. Bu alanlarda verimliliğinin ve sürdürülebilir kıyı kullanımının sağlanması, gelecek nesillere mümkün olduğunca doğal kıyı alanlarının bozulmadan aktarılabilmesi için öneriler sunulmaya çalışılmaktadır.
Anahtar Kelimler: Samsun, Rekreasyon, Kıyı Alanları, Kıyı Kullanımı.

Abstract:
One of the areas that people find suitable for living throughout the history was coastal areas. Coastal areas are an important ecological area where both the land and the sea are benefited, and life is shifted from land to sea. Factors such as temperate climatic conditions in the coastal areas and the availability of transportation conditions have been effective in people's preference for these areas and their becoming a center of attraction throughout human history. The coastal areas, which have not been left empty with the same demand until today, are increasing their preferability with the presence of various recreational areas where people can use their leisure time in addition to their livelihood and existence needs. Thus, the population living in these areas increases rapidly, and this situation brings with it various problems. As a matter of fact, the pressure of the increasing population on the coastal areas causes local administrations to gain areas by filling the coastal areas and thus the natural environment deteriorates. Interventions made by local administrations to spontaneous recreational activities without determining the current bearing capacity of the coastal areas make sustainable coastal management impossible and leads to irreversible errors. In this respect, it is very important that the existing regulations of the coastal areas are planned and sustainable.
The research area is limited to the area between Kurupelit Yacht Harbor in the west of Samsun and Canik Balıkçı Shelter in the east. The southern border covers the growth areas of the city. The most intensive use area of the city, which is located within the borders of Atakum, İlkadım and Canik districts, has a coastline of approximately 20 km.
With this study, by examining the recreational use of Samsun city coastal areas in terms of natural environment, human and economic potential; It is aimed to reveal the positive and negative aspects of the site and to contribute to sustainable shore use. While doing this, the most important criterion will be the determination of the usage areas of Samsun city coastal areas that are suitable and not in accordance with the coastal law. Suggestions are made to provide efficiency and sustainable coastal use in these areas and to transfer natural coastal areas as much as possible to future generations.
Key Words: Samsun, Recreation, Coastal Areas, Coastal Use.