Aile Mahkemelerinin Kuruluşu ve Yargılama Usulü
Foundation and Jurisdiction of Family Courts
Yazar: MUHAMMED ZEKİ TEMEL
Danışman: Y.DOÇ. ALİM TAŞKIN
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı / Medeni Usül İcra İflas Hukuku Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Hukuk = Law

Özet:
Ülkemiz adalet sistemi içerisindeki yerini alması kısa denebilecekbir zaman önce olan aile mahkemeleri, anayasa ile koruma altına alınan aileninkorunması ve bu bağlamda gerekli önlemlerin etkin bir şekilde uygulamayakonulabilmesi gayesine matuf olarak kurulmuştur. Ancak bu mahkemelerinyeni kurulmuş olmaları, çalışma ve yargılama usullerine ilişkin olarakhenüz yerleşmiş içtihatların bulunmaması nedeniyle bu mahkemelerin gelişimsüreci devam etmektedir.Aile mahkemelerinin yapısına ve getirilen yargılama usulüne ilişkinkurallara baktığımızda, bu mahkemelerin, kurulmasıyla beklenilen hedeflerigerçekleştirmeye yönelik düzenlemelerle donatıldığı anlaşılmaktadır. Özellikle,giitikçe karmaşıklaşan ve yozlaşan aile içi ilişkilerden kaynaklanan sorunlarınçözümü aşamasında, uzmanların aile mahkemelerinin bünyesinde yeralmalarını öngören düzenleme büyük önem arz etmektedir.Bunun yanında, Aile Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve YargılamaUsullerine İlişkin Kanunun 7. maddesiyle de, aile mahkemelerinin görev alanınagiren uyuşmazlıkların çözümünde, uzlaşma yöntemi getirilmiş ve bu şekildeuyuşmazlıkların etkin ve kalıcı bir çözüme kavuşturulması sağlanarak,gereksiz yer dava ve işlerin sürüncemede kalmaması amaçlanmıştır.Ancak, ülkemiz adalet sisteminin içinde bulunduğu mevcut şartlargöz önünde bulundurulduğunda, bahsi geçen düzenlemelerle etkin hale getirilmeyeçalışılan aile mahkemelerinin, yeterli personelin bulunmaması, ailemahkemesi görevlerinin, üçüncü, dördüncü ve beşinci bölge adliyelerde, ağıriş yükü altında faaliyet göstermeye çalışan asliye hukuk mahkemeleri tarafındanyerine getirilmesi, aile mahkemeleri bünyesinde yer alan uzmanların hukukistatülerinin ve çalışma koşullarının tam olarak belirtilmemesi gibi sebeplerdendolayı, kısa vadede kendisinden beklenilen hedefleri gerçekleştirmesikolay gözükmemektedir.221Aile mahkemelerinin kuruluş sürecinde tüm bu hususlar çalışmamızdaeleştirel yönleriyle ele alınmaya çalışılmış ve özellikle eleştiri konusuyapılan hususlar, ilgili konu başlığı altında ayrıntılı bir şekilde işlenmiştirTüm bunların yanında aile mahkemelerin tam bir verimlilikle çalışmasısağlandığında, bu mahkemelerin kurulmasıyla beklenilen hedeflerin birçoğuna ulaşılmış olacaktır. Bunun için daha önce de belirttiğimiz gibi ailemahkemelerinin sağlam bir temele oturtulması, öncelikle mahkemelerdekipersonel sıkıntısına bir çözüm getirilmesi ve en azından üçüncü bölge düzeyindekiadliyelerde, aile mahkemelerinin müstakil olarak kurulması gerekmektedir.Ancak bu da çalışmamızda da ifade edildiği gibi zaman alacaktır.

Abstract:
It has been a short time since the Family Courts have taken theirplaces in our Country's Justice system. The Turkish Republic?s Constitutiongives the responsibility of protecting the family to these courts and thereforethey are supposed to perform the function of making the necessary legalactions to fulfill this responsibility. But, due to the newness and inexperienceof these courts, they are still undergoing the process of development.When we consider the objectives, the structure and the currentjurisdiction rules of these courts, it is apparent that they have been equippedwith the regulations which will enable them to attain the expected goals.Especially, the regulations about the expert officers which will be apart of the court are designated in the foundation law of the court. This willdisplay a siginificant importance about the solutions of the inner familydiscrepancies which are getting gradually more complicated anddegenerated.Likewise, the method of encouraging the way of ?Reconciliation? insolving the trials is prescribed in the 7th article of the law of foundation andjurisdiction of the Family Courts.Therefore, this will cause the jurisdiction process to prolongunnecessarily and it will be unavoidable to force both parties to reconcileeven in unsoluble discrepancies which is not a fovourable situation. Thus, itis far from being a permanent and efficient solution.However, considering the circumstances of our country, it is not soeasy to implement these regulations.223Because of the following reasons it is unexpected to see thedesired benefits of these Family Courts in the near future; The Judiciarieswhich are encountering shortage of necessary number of staff are also in direneed of qualified officers; The heavy burden of the ?ASLİYE? courts, whichalso undertook the duties of Family Courts in the 3rd, 4th and 5thregions;The difficulties faced by these regions to utilize those aforementionedexperts; The status of these experts are not clearly stated.Besides these, most of the expectations will be met when theFamily Courts take effect with total efficiency. However, as we stated before,the infrastructure of these courts must be set upon strong grounds.Especially the shortage of qualified personnel must be overcome (such asjudges or scribes etc) and they must be founded independently at least in the3rd region Judiciaries. As stated above, all of these improvements will take acertain amount of time.