Hemşirelerin periferik venöz katetere bağlı komplikasyonların önlenmesine yönelik kanıt temelli uygulamaları kullanma durumlarının belirlenmesi
Determining the use of evidence based practices for preventing complications of peripheral venous catheters by nurses
Yazar: DİLEK ÇUKURLU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SELMA ATAY
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Hemşireler = Nurses ; Hemşirelik = Nursing ; Hemşirelik araştırmaları = Nursing research ; Kanıta dayalı uygulamalar = Evidence-based practice ; Kateterizasyon = Catheterization ; Komplikasyonlar = Complications

Özet:
Bu çalışma, hemşirelerin periferik venöz katetere (PVK) bağlı komplikasyonların önlenmesine yönelik kanıt temelli uygulamaları kullanma durumlarının belirlenmesi amacıyla tanımlayıcı olarak yapıldı. Çanakkale Devlet Hastanesi dahili, cerrahi ve yoğun bakım kliniklerinde 1 Mart-30 Haziran 2016 tarihleri arasında gerçekleştirildi. Araştırmanın örneklemini araştırmaya katılmayı kabul eden 230 hemşire oluşturdu. Verilerin toplanmasında, literatür doğrultusunda oluşturulmuş veri toplama formu kullanıldı. Çalışmaya dahil edilen hemşirelerin %38,7'sinin dâhili birimlerde çalıştığı, %97,4'ünün kadın, %53,5'inin lisans mezunu, %59,6'sının 10 yıl ve üzerinde çalışma deneyimi olduğu ve %42,2'sinin PVK uygulamasına ilişkin son bilgiyi mezun olduğu okulda aldığı tespit edildi. Araştırmaya katılan hemşirelerin %75,7'sinin kliniklerinde PVK uygulama sürecinde değerlendirme formu kullanılmadığını belirttiği bulundu. Hemşirelerin PVK uygulamasına ilişkin sorulara yanıtlarında ise; %55,2'sinin PVK uygulamalarında poliüretan malzemeden yapılmış branül kullanılmasının komplikasyon görülme riskini azaltır şeklinde cevapladığı, %87'sinin yetişkin bireylerde üst extremite venlerini tercih ettiği, %41,7'sinin PVK girişiminden önce elleri su ve sabunla yıkadığı, %64,3'ünün PVK işlemine başlama/bitirme süresince her zaman aseptik teknik kullandığı, %44,3'ünün katater giriş bölgesinin temizliği/asepsisinin sağlanmasında %70 alkol kullandığı, %50'sinin PVK bölgesinde pansuman değişimini kirlilik ve gevşeklik vb olduğunda yaptığı, %41,3'ünün PVK'lerin rutin olarak 49-71 saatte değiştirdiği saptandı. Ayrıca hemşirelerin, %36,7'si PVK bölgesinin kontrolünü her nöbet değişiminde yaptığını belirtti. Hemşirelerin cinsiyet, öğrenim durumu ve mesleki deneyimi ile PVK uygulamasına yönelik sorulara kanıtların önerdiği cevabı verme durumlarından bazıları arasında istatiksel olarak anlamlı fark bulundu. Araştırma sonuçlarına göre; PVK'e bağlı komplikasyonları önlemeye yönelik kanıta dayalı uygulama rehberlerinin geliştirilmesi ve bu rehberlere ilişkin hizmet içi eğitimlerin verilmesi önerildi.
Anahtar Sözcükler: Hemşire, periferik venöz kateter, komplikasyon, kanıta dayalı uygulama

Abstract:
This study was carried out as a descriptive study in order to determine the nurses' use of evidence-based applications for the prevention of complications related to peripheral venous catheter (PVC).The study was conducted between 1 March - 30 June 2016 in Çanakkale State Hospital internal, surgical and intensive care units.The sample of the study consisted of 230 nurses who agreed to participate in the study.Data collection was obtained by means of data collection form which was prepared in accordance with literature.Of the nurses included in the study, 38.7% were employed in internal units, 97.4% were women, 53.5% were undergraduate, 59.6% had 10 years of working experience.and 42.2% of the subjects had the last information about peripheral venous catheter application in the school they graduated from.It was found that 75.7% of the nurses participating in the study stated that no form was used in the evaluation of the PVC region in their clinics.In the responses of nurses to the questions about the application of PVC; 55.2% of PVC applications using polyurethane material to reduce the risk of complication, 87% of adults preferred upper extremity veins, 41.7% of the hands were washed with soap and water before PVC intervention.However, 64.3% used aseptic technique at the time of initiation / completion of the PVC procedure, 44.3% used 70% alcohol to provide the cleaning / asepsis of the catheter entrance area, and 50% showed that the dressing change in the PVC region was contamination and looseness. In the study, it was determined that 41.3% of the patients changed their PVCs routinely within 49-71 hours. Also 36.7% of the nurses stated that they performed the control of the PVC region at every shift. There was a statistically significant difference between nurses' gender, education level and professional experience and some of the answers given by the evidence to the questions about the application of PVC. According to the research results; It was proposed to develop evidence-based practice guidelines to prevent complications related to PVC and to provide in-service training for these guidelines.
Keywords: Nurse, Peripheral venous catheter, complication, evidence-based practice