24 katlı yüksek bir binanın performansa dayalı analizi ve tasarımı: Sakarya örneği
Performance based analysis and design of a high 24 storey building:Sakarya case
Yazar: RECEP KELEŞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AYDIN DEMİR
Sakarya Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Yapı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Mühendislik Bilimleri = Engineering Sciences

Özet:
Ülkemizin en büyük fay hattı olan Kuzey Anadolu Fay Hattı 1100 km uzunluğunda 
sağ yönlü ve doğrultu atımlı aktif fay hattıdır. Depremlerin kayıt altına alındığı 20. ve 
21. yüz yılda meydan gelmiş olan depremler incelendiğinde, can kayıplarının ve 
yaralanmaların çok olduğu genelinin 6 ve 8 büyüklüğündeki büyük ölçekli depremler 
olduğu görülmektedir. Deprem ülkemizin bir gerçeği olup önümüzdeki yıllarda Kuzey 
Anadolu Fay Hattı üzerinde başka depremlerin de meydana gelecek olması bilimsel 
bir gerçektir. Yapılmış olan binaların bu gerçek doğrultusunda yapı elemanlarının 
yeterli dayanıma sahip oluklarından emin olmak ve yeni yapılacak her türlü yapının 
da bu gerçeğin esasları doğrultusunda projelendirilip inşa edilmesi elzem bir 
durumdur. Bu çalışmada 24 Katlı Yüksek Bir Binanın performansa dayalı analiz ve 
tasarımı yapılmıştır. Türkiye'de yapılacak binalar için Türkiye Bina Deprem 
Yönetmeliği (TBDY-2018) kapsamında bulundukları kullanım amacına, inşa 
edilecekleri konuma ve o konumun zemin özelliklerine ve binanın sahip olacağı 
yükseklik seviyesine bağlı olarak çeşitli sınıflandırılmalar yapılmıştır. Bu 
sınıflandırmalara bağlı olarak da yapılar için farklı analiz ve tasarım yöntemlerine izin 
verilmiş veya şart koşulmuştur. Bu çalışmaya konu olan Sakarya ilinin Adapazarı ilçesi 
Camili mahallesinde inşa edilmesi planlanan 24 Katlı Yüksek Binanın analiz ve 
tasarımı TBDY-2018 Bölüm 13 ve bu bölümdeki yönlendirilmelerle Bölüm 4, Bölüm 
5 ve Bölüm 7'ye göre yapılmıştır. TBDY-2018'de Bölüm 4'e göre Dayanıma Göre 
Tasarım esası kapsamında lineer yapı model kurularak, lineer deprem yükü hesap 
yöntemleri ile 50 yılda aşılma olasılığı %10 olan deprem yer hareketi düzeyine (DD2) göre iç kuvvetler elde edilmiştir. Elde edilen bu iç kuvvetler doğrultusunda TBDY2018 Bölüm 7'deki şartlar ve Kontrollü Hasar (KH) performans düzeyi göz önünde 
bulundurularak ön tasarım yapılmıştır. Daha sonra ikinci aşamada yine lineer yapı 
modelinde, lineer deprem yükü hesap yöntemleri ile bu sefer 50 yılda aşılma olasılığı 
%68 olan deprem yer hareketi düzeyine (DD-4) göre iç kuvvetler elde edilmiştir. Bu 
iç kuvvetler etkisi altında daha önce ön tasarımı yapılan yapının Kesintisiz Kullanım 
(KK) performans düzeyi şartlarını sağlayıp sağlamadığı kontol edilmiştir.En son 
aşamada TBDY-2018'de Bölüm 5'e göre Şekil Değiştirmeye Göre Değerlendirme ve 
Tasarımı esası kapsamında lineer olmayan yapı modeli kurularak, lineer olmayan 
deprem yükü hesap yöntemi olan Zaman Tanım Alanında Doğrusal Olmayan Analiz 
yöntemi ile 50 yılda aşılma olasılığı %2 olan deprem yer hareketi düzeyine (DD-1)
göre iç kuvvetler elde edilmiştir. Son olarak elde edilen iç kuvvetlerin Göçmenin 
Önlenmesi (GÖ) performans hedefi şartlarını sağlamasıyla analizler ve yapı tasarımı 
tamamlanmıştır.

Abstract:
The North Anatolian Fault Line, which is the largest fault line in our country, is 
a 1100 km long right-sided and strike-slip active fault line. When the earthquakes that 
occurred in the 20th and 21st centuries, when earthquakes were recorded, are 
examined, it is seen that there are large-scale earthquakes of 6 and 8 in general, with 
many casualties and injuries. Earthquake is a fact of our country and it is a scientific 
fact that other earthquakes will occur on the North Anatolian Fault Line in the coming 
years. In line with this fact, it is essential to make sure that the structural elements of 
the constructed buildings have sufficient strength and to design and build any new 
structure in line with the principles of this reality. Various classifications have been 
made for the buildings to be built in Turkey within the scope of the Turkish Building 
Earthquake Code (TBDY-2018), depending on the purpose of use, the location where 
they will be built, the ground characteristics of that location and the height level of the 
building. Depending on these classifications, different analysis and design methods 
are allowed or stipulated for structures. The analysis and design of the 24-Storey High 
Building, which is planned to be built in the Camili neighborhood of Adapazarı district 
of Sakarya province, which is the subject of this study, was made according to TBDY2018 Section 13 and Section 4, Section 5 and Section 7 with the directions in this 
section. In TBDY-2018, a linear structure model was established within the scope of 
Design Based on Strength according to Chapter 4, and internal forces were obtained 
according to the earthquake ground motion level (DD-2), which has a 10% probability 
of exceeding in 50 years, with linear earthquake load calculation methods. In line with 
these internal forces, the design was made considering the conditions in TBDY2018 Chapter 7 and the Controlled Damage (KH) performance level. Then, in the 
second stage, internal forces were obtained according to the earthquake ground motion 
level (DD-4), which has a 68% probability of exceeding in 50 years, with linear 
earthquake load calculation methods, again in the linear structure model. Under the 
influence of these internal forces, it has been checked whether the pre-designed 
structure meets the Uninterrupted Use (CC) performance level requirements. At the 
last stage, in TBDY-2018, a non-linear structure model was established within the 
scope of Evaluation and Design According to Section 5 according to Section 5, and 
the earthquake with a 2% probability of being exceeded in 50 years with the Nonlinear 
Analysis in the Time History Method, which is a non-linear earthquake load 
calculation method. The internal forces were obtained according to the ground motion 
level (DD-1). Finally, the analysis and structural design were completed when the 
internal forces obtained met the requirements of the Prevention of Migration (GO) 
performance target.