İmplant cerrahisi öncesi lateral yaklaşımlı sinüs tabanı ogmentasyonu gereken hastalarda posterior superior alveolar arterin konik ışınlı bilgisayarlı tomografi ile değerlendirilmesi
Evaluation of the posterior superior alveolar artery with cone-beam computed tomography in patients requiring lateral sinus floor augmentation before implant placement
Yazar: HALİL İBRAHİM AYGÜN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ DUYGU KILIÇ
Erciyes Üniversitesi / Diş Hekimliği Fakültesi / Periodontoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Diş Hekimliği Uzmanlık, 2021
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Alveolar kemik kaybı = Alveolar bone loss ; Alveolar kenar artırılması = Alveolar ridge augmentation ; Bilgisayarlı tomografi = Computed tomography ; Dental implantasyon = Dental implantation ; Dental implantlar = Dental implants ; Konik ışınlı bilgisayarlı tomografi = Cone-beam computed tomography ; Maksiller arter = Maxillary artery ; Maksiller sinüs = Maxillary sinus

Özet:
Maksiller posterior bölgedeki diş kayıplarının tedavisinde implant cerrahisine ek olarak, dişsiz sert dokuda meydana gelen rezorpsiyon ve maksiller sinüsün büyüme eğiliminde olması sebebiyle sıklıkla sinüs tabanı ogmentasyonuna (sinüs tabanı yükseltmesi, sinüs lift) da ihtiyaç duyulmaktadır. İleri derecede atrofik kretlerde uygulanan lateral yaklaşımlı sinüs tabanı ogmentasyonunda, maksiller sinüsün lateral duvarından kemik penceresi kaldırılarak sinüs boşluğuna erişim sağlanır. Maksiller sinüs ve onun iç çeperini döşeyen Schneiderian membranı, maksiller arterin iki uç dalı olan posterior superior alveolar arter (PSAA) ve infraorbital arter (IOA) tarafından beslenir. PSAA, maksiller sinüs lateral duvarının dışbükeyliğinde seyreder. Operasyon esnasında kanaması, sınırlı olan görüşün tamamen kaybolmasına sebep olabilir. Bu sebeple operasyon öncesinde konik ışınlı bilgisayarlı tomografide (KIBT) arterin mevcudiyetinin, boyutlarının ve konumunun değerlendirilmesi, olası komplikasyonlardan kaçınmak için önem arz etmektedir. Bu araştırmanın amacı, maksiller posterior bölgedeki lateral yaklaşımlı sinüs ogmentasyonu ve implant cerrahileri esnasında kanama riski oluşturan PSAA'nın prevalansını, çapını, yerleşimini; yaş, cinsiyet, membran kalınlaşması ve septa ile ilişkisini; sinüs tabanına ve kret tepesine olan dik uzaklığını KIBT aracılığıyla değerlendirmektir. Araştırmaya 2011-2021 yılları arasında Erciyes Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi Periodontoloji Anabilim Dalına başvuran, 6 numaralı maksiller birinci molar dişleri mutlak surette bilateral eksik olmak şartıyla maksiller sağ ve sol yarım çenelerde en az birer molar dişin eksik olduğu, implant cerrahisi planlanan ve bunun için lateral yaklaşımlı sinüs tabanı ogmentasyonuna ihtiyaç duyulan, çalışmaya dahil edilme kriterlerine uyan, yaş
6
ortalaması 50 olan 121 hastadan alınmış KIBT dahil edilmiştir. Hem Schneiderian membranında kalınlaşma varlığında, hem de diş kaybıyla birlikte maksiller posterior alveolar krette meydana gelen fizyolojik rezorpsiyon ve maksiller sinüsteki pnömatizasyon sonucunda PSAA, maksiller sinüs lateral duvarında yüksek oranda Tip II (membranın altında) yerleşim göstermiştir. PSAA – sinüs tabanı mesafesi ve septa prevalansı, erkeklerde kadınlara kıyasla daha fazla bulunmuştur. Lateral yaklaşımlı sinüs tabanı ogmentasyonu öncesinde maksiller sinüsün ve maksiller sinüs lateral duvarında seyreden PSAA'nın değerlendirilmesinde KIBT, çok yüksek düzeyde tespit edilebilirlik sağlayarak operasyon esnasında karşılaşılabilecek komplikasyon riskini azaltmak adına yüksek düzeyde fayda sağlamaktadır.

Abstract:
In the treatment of tooth loss in the maxillary posterior region, sinus floor augmentation (sinus floor elevation, sinus lift) is often needed in addition to implant surgery due to the resorption of the edentulous alveolar crest and the pneumatization of the maxillary sinus. In sinus floor augmentation with lateral approach applied in severely atrophic crests, access to the sinus cavity is provided through the bone window formed on the lateral wall of the maxillary sinus with osteotomy. The maxillary sinus and the Schneiderian membrane as its inner lining are supplied by the two terminal branches of the maxillary artery; the posterior superior alveolar artery (PSAA) and the infraorbital artery (IOA). The PSAA runs along the convexity of the lateral wall of the maxillary sinus. Bleeding of the PSAA during the operation may cause complete loss of already limited vision. Thus it is important to evaluate the presence, size and position of the artery in cone beam computed tomography (CBCT) preoperatively to avoid possible complications. The aim of this research is to determine the prevalence, diameter, position of the PSAA; its relationship with age, gender, membrane thickening, septa; and to evaluate the perpendicular distances to the sinus floor and alveolar crest with CBCT. CBCT images of 121 patients with a mean age of 49,72±8,23 who applied to Department of Periodontology, Erciyes University between 2011-2021, with at least one missing molar tooth in both right and left maxilla, provided that the first molar teeth are absolutely missing bilaterally, and requiring lateral approached sinus floor augmentation for implant placement were included in the study. PSAA mostly showed Type II (membranous) localization in the
8
lateral wall of the maxillary sinus as a result of both the thickening of the Schneiderian membrane and the physiological resorption of the maxillary posterior alveolar crest with pneumatization of the maxillary sinus, as a result of tooth loss. Both PSAA – sinus floor distance and prevalence of septa were higher in males than females. In the evaluation of the maxillary sinus and the PSAA running on the lateral wall of the maxillary sinus before lateral sinus floor augmentation, CBCT provides a very high level of detectability with 99% and provides a high level of benefit in reducing the risk of complications that may be encountered during and after the operation.