GF-677 hibrit (Prunus amygdalus x P. persica) meyve anacının in vitro koşullarda klonal çoğaltımı üzerine araştırmalar
Researches on clonal propagation of GF-677 hybrid (Prunus amygdalus x P. persica) fruit rootstock in vitro conditions
Yazar: BAHAR KABAKÇI
Danışman: PROF. DR. AYNUR GÜREL
Ege Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoteknoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Biyoteknoloji = Biotechnology
Dizin: Badem = Almond tree ; Mikroçoğaltma = Micropropagation ; Prunus dulcis = Prunus dulcis ; İndol butirik asit = Indole butyric acid

Özet:
Bu tezde, GF-677 hibrit (Prunus amygdalus × P. persica) meyve anacına ait sürgün ucu, koltukaltı tomurcuk ve nod eksplantlarının in vitro koşullarda büyüme parametreleri farklı besin ortamlarında incelenmiştir. Öncelikle başlangıç besin ortamında kültüre alınan tüm eksplantlarda, önemli bir kontaminasyon sorunu yaşanmamıştır. Sürgün ucu eksplantlarında hiç kontaminasyon görülmezken, nod ve koltukaltı tomurcuk eksplantlarında ise kontaminasyon yüzdeleri %2.2 olarak belirlenmiştir. Daha sonra sürgün ucu, koltukaltı tomurcuk ve nod eksplantları, gelişme göstermeleri ve sürgün vermeleri için 5 farklı Murashige ve Skoog (1962) (MS) besin ortamına aktarılmışlardır. Eksplant tipleri bakımından en düşük vitrifikasyon yüzdesi ve en yüksek çoğalma katsayısı nod eksplantlarından sağlanmıştır. En düşük vitrifikasyon yüzdesi 3. altkültürde 1 mg/L Benzil Amino Pürin (BAP) + 0.1 g/L aktif karbon içeren 1 no?lu ortam (%5.2) ile 1 mg/L BAP + 0.05 g/L phloroglucinol içeren 2 no?lu ortamdan (%7.4) elde edilmiştir. Çoğalma katsayısı (5.5) bakımından en iyi sonuç ise 3. altkültürde 1 mg/L BAP + 0.05 g/L phloroglucinol içeren 2 no?lu ortamdan alınmıştır. Köklendirme ortamlarında ise 9 farklı MS ortamı kullanılmış ve canlısürgün yüzdesi (%), köklenen sürgün yüzdesi (%), ortalama bitkicik boyu (cm), bitkicik başına ortalama kök sayısı (adet) gibi parametreler incelenmiştir. Canlısürgün yüzdesi bakımından en iyi sonuçlar, 0.5 mg/L İndol Bütirik Asid (IBA) + 0.05 g/L phloroglucinol (7 no?lu ortam) (%86.6) ve 1 mg/L IBA + 0.05 g/L phloroglucinol içeren (8 no?lu ortam) (%84.4) MS besin ortamlarından elde edilmiştir. Köklenen sürgün yüzdesi bakımından en yüksek değerler, 0.5 mg/L viIBA + 0.05 g/L phloroglucinol bulunan (7 no?lu ortam) (%86.6) ve 1 mg/L IBA + 0.05 g/L phloroglucinol içeren (8 no?lu ortam) (%84.4) MS besin ortamlarında belirlenmiştir. En uzun boylu bitkicikler, 1 mg/L IBA + 0.05 g/L phloroglucinol içeren ortamdan (8 no?lu ortam) (5.8 cm); bitkicik başına düşen ortalama kök sayısına (adet) bakıldığında ise en iyi sonuçlar, 1 mg/L IBA + 0.05 gr/L phloroglucinol bulunan (8 no?lu ortam) (10.3 adet) MS besin ortamından sağlanmıştır. Tüm kültürler, floresan ışığında 4000 lux aydınlatma altında, 16 saat aydınlık/8 saat karanlık fotoperiyotta ve 25 ± 2°C sıcaklıkta muhafaza edilmişlerdir. Aklimatizasyon aşamasında 290 adet bitkiden 170 adeti (%58.62) başarılıbir şekilde dış koşullara alıştırılmışlardır. Anahtar Sözcükler: GF-677, Prunus amygdalus x P. persica, in vitro, klonal çoğaltım, vitrifikasyon, sürgün oluşumu, köklenme.

Abstract:
In this thesis, in vitro growth parameters of shoot tips, axillary buds and node explants of GF-677 hybrid (Prunus amygdalus x P. persica) rootstock were investigated in different culture media. Firstly, no serious contamination problem occurred in any explants cultured in initial media. While no contamination was observed on shoot-tip explants, the contamination rates on node and axillary buds were determined as 2.2 %. Then the shoot tips, axillary buds and node explants were transferred to five different Murashige and Skoog (1962) (MS) media in order for them to develop and forming shoot. In regard to explant types, the lowest rate of vitrification and the highest propagation rate was obtained from the node explants. The lowest rate of vitrification was obtained in the third subculture from Medium 1 (5.2%) containing 1 mg/L of Benzyl Amino Purine (BAP) + 0.1 g/L of active carbon and from Medium 2 (7.4%) containing 1 mg/L of BAP + 0.05 g/L phloroglucinol. The best result for propagation rate (5.5) was obtained from the Medium 2 containing 1 mg/L BAP + 0.05 g/L of phloroglucinol in the third subculture. Nine different MS media were used as rooting medium and such parameters as rate of living shoots (%), rate of rooting shoots (%), average plantlets length (cm), number of roots per plantlet (number) were examined. The best results in terms of rate of living shoots were obtained from MS media which were containing 0.5 mg/L of Indole Butyric Acid (IBA) + 0.05 g/L phloroglucinol (Medium 7) (86.6%) and 1 mg/L of IBA + 0.05 g/L of phloroglucinol (Medium 8) (84.4%). The highest values in terms of rate of rooting shoots were obtained from viiithe MS media which were containing 0.5 mg/L of IBA + 0.05 g/L of phloroglucinol (Medium 7) (86.6) and 1 mg/L of IBA + 0.05 g/L of phloroglucinol (Medium 8) (84.4%). The tallest plants were in the Medium 8 containing 1 mg/L of IBA + 0.05 g/L of phloroglucinol (5.8 cm). The best results in terms of number of roots per plant were obtained from the MS medium that was containing 1 mg/L of IBA + 0.05 g/L of phloroglucinol (Medium 8) (10.3 roots/plant). All cultures were kept at 25 ± 2°C with photo periods of 16 hour light and 8 hours with illumination by means of fluorescent light of 4000 luxes. During the acclimatization period, 170 of 290 plants (58.62%) were successfully acclimated to external conditions. Keywords: GF-677, Prunus amygdalus x P. persica, in vitro, clonal propagation, vitrification, shoot formation, rooting