Harran Arapçası (Dil ve üslup özellikleri)
Harran Arabic dialect (Characteristic and features)
Yazar: İBRAHİM ÖZCAN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ÖMER ACAR
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Arap Dili ve Belagatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Dilbilim = Linguistics
Dizin: Arapça = Arabic ; Dil = Language ; Dil özellikleri = Language features ; Dilbilgisi = Grammar ; Dilbilim = Linguistics ; Mezopotamya = Mesopotamia ; Üslup = Stylistic ; Şanlıurfa-Harran = Şanlıurfa-Harran

Özet:
Bu çalışmada ele aldığımız, Şanlıurfa ilinin güney doğusunda Harran ve civarında yaşayan Arap kabilelerinin tarihi, M.Ö. ve M.S. güneyden kuzeye göç ederek el-Cezire olarak anılan Mezopotamya bölgesine yerleşmeleriyle başlamaktadır. Ülkemizde yaşayan Araplardan Harran'ın dışında kalan kabilelerin genelde asimile olduklarını görmekteyiz. Harran Araplarının dillerini günümüze kadar korumaları belki de bulundukları bölge şartlarının günümüze kadar devam etmesindendir. Harran Arapçasının dil özelliklerini incelediğimiz bu çalışmada ayrıca Arap dilinin tarihçesi, Harran kültüründe yetişen önemli matematikçi, tarihçi ve gök bilimciler ile din âlimlerinin hayatlarıyla ilgili bilgilere yer verilmiştir. Bunun yanı sıra zamanla gelişen dillerinin çevre dillerle etkileşimine değinilmiştir. Harran Arap lehçesinin dil ve üslup özellikleri bağlamında ise, sarf ve nahiv özellikleri detaylı olarak çalışılmıştır. Çeşitli tanım ve örnekler üzerinden eski Arapçada bulunan kimi dil özellikleriyle Harran Arapçasının uyumluluğu ispata çalışılmıştır. Ayrıca Harran Arapçasının dil kültürünü yansıtan şiir, atasözü ve deyimlere yer verilmiştir. Tezimizin sonunda hâlâ hayatta olan bazı yaşlı tanıklara ait konuşma kayıtları bir (CD) halinde ek olarak sunulmuştur.
Harran Arapçasının dil özellikleri itibariyle kadim Arapçanın dil karakterini taşıdığı ve gerçek Fusha olduğu, bölgenin coğrafi özelliği nedeniyle asırlar boyunca başka kavimlerle fazla karışmadığı için günümüze kadar özünü koruduğu örneklerle gösterilmiştir.

Abstract:
In this work, we studied, the history of the Arab tribes living around Harran where the south east of Şanlıurfa province, They migrated BC. And AC. to the north from the south and settled in the Mesopotamian region, which is known as Al-Jazeera. We see that Arab tribes outside of Harran are generally assimilated. They should protect the tongues of the Arabian Arabs as much as they can to day-to-day, perhaps to keep the conditions of the region until the end of the day. In our study of the language characteristics of Harran Arabic, we have mentioned the history of the Arabic language, important mathematicians who grew up in Harran culture, historians, astronomers, and information about the lives of religious scholars who grew up after Islam. Over time, the interaction of the developing languages with the local languages has been mentioned. As for the language and stylistic characteristics of the Harran Arabic dialect, the Sarf and Nahiv features were studied in detail. The relationship with the language characteristics found in the ancient Arabic language was included in various definitions and the compatibility with Harran Arabic was studied. There are also poems, proverbs and idioms that reflect the language culture of Harran Arabic. The trial was presented in addition to my thesis in a CD on the records of today's old witnesses.
Harran was portrayed as an example of the Arabic language being characterized by the language characteristics of the Arabic language and the fact that it is the pure dialect which is known as Fusha and because of the geographical nature of the region it does not mix with other tribes throughout the centuries.