Atatürk'ün meclis açış konuşmalarının muhteva analizi metoduyla incelenmesi
Content analysis of Ataturk's parliament opening speeches
Yazar: İHSAN ÇANAK
Danışman: PROF. DR. FATMA ACUN
Uşak Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Tarih = History
Dizin: Atatürk, Mustafa Kemal = Atatürk, Mustafa Kemal ; Konuşma = Speech ; Konuşma becerisi = Speaking skills ; Liderlik = Leadership ; TBMM = Turkish Grand National Assembly ; Tarih = History ; Tarih araştırmaları = History research ; Vizyon = Vision ; İçerik = Content ; İçerik analizi = Content analysis

Özet:
Muhteva analizi metodu, metinlerin sistematik bir biçimde incelenmesiyle, verilmek istenen mesaj, yazarı, hatta metnin yazıldığı dönem hakkında açıklayıcı bulgular elde etmeye yarayan bir metottur. Aynı amaçla söylenmiş birden çok konuşma metnine tatbik edildiğinde, konuşmacının mesajlarında var olan ortak duygu ve düşüncelerin meydana çıkarılmasını sağlayabilmektedir. Bu yolla, konuşmacının dinleyenler üzerinde yarattığı etki ve onların söylenenlerden aldıkları mesajları bulmak mümkün olabilmektedir.
Çalışmamız, Türkiye Büyük Millet Meclisi?nin açılışından itibaren, Atatürk?ün her yıl yaptığı meclis açış konuşmalarının, muhteva analizi metoduyla incelenmesi üzerinedir. Söz konusu konuşmalar, Meclis?in çalışma yılı başlangıcında yapılmaları nedeniyle, diğer zamanlardaki konuşmalardan ayrı bir amaç ve öneme sahiptirler. Her konuşma metni, meclis çalışmalarının ve dolayısıyla hükümet işlerinin, geçmişi ve geleceğine ilişkin mesajlar içermektedir. Atatürk?ün üzerinde durduğu konularla, ülkedeki gelişmeleri şekillendiren meclis faaliyetleri bir arada değerlendirilmek suretiyle, konuşma metinlerinin etkileri araştırma konusu olarak seçilmiştir. Hedefimiz, konuşma metinlerinin vizyon çizmeye yönelik olup olmadıklarını ortaya koymaktır. Böylelikle, Atatürk?ün liderlik özelliğinin bir parçası olan, kitleleri yönlendirme becerisi, ayrı bir açıdan değerlendirilmiş olacaktır. 
Yapılan inceleme, 1920-1938 yılları arasını kapsamaktadır. Bu dönem, Türkiye Cumhuriyeti Devleti?nin kuruluşuna giden yol ile gelişiminin başlangıç sürecini ihtiva etmektedir. Ülkede halk egemenliğinin tam manasıyla tesis edilmesinin de temel taşlarının oluşturulduğu yılları tarif eder. Bu açıdan, Türkiye Büyük Millet Meclisi çalışmalarıyla başlayan ve günümüz Türkiye?sine uzanan yolda, Atatürk?ün işaret ettiği konuların ne ölçüde anlaşıldığı ve benimsendiği de gözlemlenebilecektir. Ayrıca konuşma metinlerinin içerdiği konulara ayrılan zaman ve söz söylenirken izlenen sıra, dönemin ülke açısından önceliklerine önemli bir gösterge olarak görülebilecektir. 
Konuşma metinlerinin aynı konu üzerine söylenen bölümleri ayrı ayrı analize tabi tutularak, bütünü üzerinde yorum ve değerlendirmelere ulaşılmıştır. Yani, küçük parçalardan başlanarak tümevarım yolu izlenmiştir. Söz konusu parçalar, kendi konu başlıkları üzerine yapılacak çalışmalara da veri sunma özelliği taşıyabileceklerdir. Nitekim, Türkiye Cumhuriyeti Tarihi üzerine hazırlanan birçok eserde benzer konu başlıklarıyla tasnif edilerek sunum yapılmaktadır. Dolayısıyla, Atatürk?ün meclis açış konuşmaları bir anlamda döneminin özeti gibidir. Bu yüzden, diğer söylev ve demeçlerinde rastlanamayacak kadar geniş zaman dilimleri üzerine düşüncelerinin topluca meclis açış konuşmalarına yansıdığı kabul edilebilir. 
Atatürk, hayatın her sahasında olduğu gibi, meclis açış konuşmalarında da öğreticilik yönünü elden bırakmamıştır. O?nun sözleriyle hareketini şekillendirenler, körü körüne değil, inanarak adım atmışlardır. Kendisinin, hükümet işleri ile alakası ve yol göstericiliği sayısız örneklerle gözler önündedir. Bu çalışma ise, milletvekillerini yönlendirmedeki başarısı ve çizdiği vizyonu ortaya koymaktadır.


Anahtar kelimeler: Meclis, Muhteva Analizi, Vizyon, Meclis Açış Konuşmaları.

Abstract:
Content analysis method is a method for obtaining descriptive findings about the message, author, even the written time period by the systematic examination of the texts. When it is applied on the texts of the speech that are said for the same purpose, it can supply to elicit the common feelings and thoughts in the speaker?s messages. In this way, it is possible to find the speaker?s effect on the listeners and their commenting that received from messages, 
This study is about the investigation of Ataturk?s paliament opening speeches, made each year of the assembly, begining since the Grand National Assembly of Turkey had openned, by using content analysis method. Such conversations have a separate purpose and importance in other recent conversations, due to they are made for the Assembly's work at the beginning of the year. Each text of speech contains the history and the future messages for the work of the Assembly and therefore the government works. The effects of the texts are selected as the research topic as while Ataturk's issues in his speeches and the parliamentary activities had shaped the developments in the country together. Our goal is to reveal as if the texts of speeches were drawing vision or not. As a result, Ataturk's capability on routing the masses, which is a part of his leadership property, will be evaluated in an other way.
The review covers the years between 1920-1938. This period contains the establishment of the Turkish Republic of Turkey and the development of the startup process. As well this period describes the years that the full extent of the people's sovereignty establishment has been created in the country. In this respect, it can be observed how much the topics, that were pointed by Ataturk, have been understood and adopted since the Grand National Assembly of Turkey had started to work, up to now. Furthermore the allocated time and the ordering of issues in the texts of speeches can offer an important indicator about the terms of priorities in the country.
The parts of the texts on the same topic were analyzed separately and then reached the comments and evaluations of all. So the observation was made among the inductive way, starting from small parts. Such parts can be used as a data for the studies performed in the same titles any where. Indeed, many works on the history of the Turkish Republic classify issues similar to our subject headings. Hence, Ataturk?s parliament opening speeches are like as a summary of its time period, in a sense. So, it may be accepted that parliament opening speeches contain as much thoughts collectively until the larger time slices as others can not.
Ataturk is a teacher also in saying parliament opening speeches alike every field of his life. The people, who shaped their movement with his speehes, is not blindly took a step, but by believing. There is alot of examples about his relevance on government works and leading ways. This study, additionally, reveals his success of guiding lawmakers and drawing vision to them.



Keywords: Assembly, Content Analysis, Vision, Parliament Opening Speeches.