Hipertansiyon hastalarında hastalık algısı
Illness perception in hypertension patients
Yazar: ZEKERİYA KARADAĞ
Danışman: PROF. DR. YELİZ AKKUŞ
Kafkas Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Bilimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Algı = Perception ; Hastalık = Disease ; Hipertansiyon = Hypertension

Özet:
Bu çalışma Kars'ın Selim İlçesi Devlet Hastanesine başvuran hipertansiyon hastalarının hastalık algılarının belirlenmesi amacıyla yapılan tanımlayıcı bir çalışmadır.
  Selim İlçe Devlet Hastanesi Acil Servis ve Dahiliye Polikliniği'ne araştırmanın yapıldığı tarihler arasında başvuran hipertansiyon tanılı 210 hasta ile tamamlanmıştır. Araştırma verilerini toplarken hastaların kişisel özelliklerini içeren tanıtıcı bilgi formu ve hastalık algısı ölçeği kullanılmıştır. 
Çalışmaya katılan hastaların yaş ortalaması 70.36±11.39 olarak saptanmıştır. Hastaların %40'ı okuryazar değil, %31.4'ü okuryazar, %7.2'si ilköğretim, %8.1'i lise, %13.3'ü yüksekokul-üniversite mezunudur. Hastaların %50'sinin cinsiyeti erkek, %50'sinin ise kadındır. Araştırmada hastaların hastalık hakkındaki görüşleri incelendiğinde süre puan ortalamasının  18.89±3.25, sonuçlar puan ortalamasının 19.86±4.72, kişisel kontrol puan ortalamasının 21.59±4.49, tedavi kontrolü puan ortalamasının 17.32±3.37, hastalığı anlayabilme puan ortalamasının 13.87±5.30, döngüsellik puan ortalamasının 13.33±3.49, duygusal temsiller puan ortalamasının 21.31±5.74 olduğu saptanmıştır. Hastalık nedenleri boyutuna bakıldığında psikolojik atıflar puan ortalamasının 23.71±4.26, risk etkenleri puan ortalamasının 24.92±5.85, bağışıklık puan ortalamasının 9.30±2.95 ve kaza ya da şans puan ortalamasının 5.31±2.02 olduğu sonuçlarına ulaşılmıştır.
Bu sonuçlar doğrultusunda; hemşirelere hastaların hastalık algılarını değerlendirmeleri, hastalıklarının süreciyle ilgili eğitimler vermeleri ve hastalara bireye özgü, bütüncül bakım vermeleri önerilmektedir. Ayrıca hipertansif bireylerin hastalık algılarını ve etkileyen faktörleri belirlemek için çok merkezli ve büyük gruplu araştırmaların yapılması önerilmiştir.

Abstract:
This study is a descriptive study which was conducted to determine data about HT patients who applied to Selim District State Hospital of Kars and to determine the illness perception. 
The sample of the study consisted of HT patients who applied to Selim County State Hospital Emergency Department and Internal Medicine Outpatient Clinic between the dates of the study, fulfilled the research criteria and agreed to participate in the study. The study was conducted with 210 people diagnosed with HT.  In this study, illness perceptions of HT patients were investigated.
The mean age of the patients was 70.36 ± 11.39. Education level is 40% not literate, 31.4% literate, 7.2% primary school graduates, 8.1% high school graduates, 13.3% high school-university graduates. Gender is 50% male and 50% female. When the opinions of the patients about the disease were examined in the study, it was found that the mean duration score was 18.89 ± 3.25, results mean score was 19.86 ± 4.72, personal control score average was 21.59 ± 4.49, treatment control average score was 17.32 ± 3.37, the average score of understanding the disease was 13.87 ± 5.30, the average score of circularity score  was 13.33 ± 3.49, the mean score of emotional representations was 21.31 ± 5.74. When the causes of illness were examined, it was found that the mean score of psychological references was 23.71 ± 4.26, the mean score of risk factors was 24.92 ± 5.85, the mean score of immunity was 9.30 ± 2.95 and the mean score of accident or chance was 5.31 ± 2.02.
In line with these results; nurses are advised to evaluate patients' perceptions of the disease, to provide trainings about the process of their illnesses and to provide patient-specific, holistic care. It is recommended to conduct multi centre and large-group studies in order to determine the perceptions of the hypertensive individuals and the affecting factors.