Konya/Ereğli ilçe merkezi gürültü haritasının oluşturulması ve insan sağlığına etkileri
Creation of a noise map of Konya / Ereğli district center and its effects on human health
Yazar: MUSTAFA ÇAYIR
Danışman: DOÇ. DR. YASEMİN GÜNDOĞDU
Selçuk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Kimyasal, Biyolojik, Radyolojik ve Nükleer Savunma Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Sağlık Eğitimi = Health Education

Özet:
Günümüzde teknolojik gelişmeler hızlanarak devam etmektedir. Sanayi devriminden başlayarak bugüne kadar araçlar hayatımızda vazgeçilmez bir yere oturmuşlardır. Bu araçların birçok faydasının yanı sıra bazı zararları da olmaktadır. Gürültü bunların en başında gelmektedir ve gürültüyle baş edebilmek için birçok yöntem geliştirilmiştir. Gürültülü yerlerde insan hayatındaki kalite çok düşmektedir ve insan sağlığını ciddi bir şekilde olumsuz etkilemektedir. 
Bu çalışmada Konya/Ereğli ilçe merkezinde belirlenen 5 pilot noktada ölçümler yapılmış olup yol ve kavşaklardaki gürültü seviyelerinin belirlenmesi, ilişkili faktörlerin ortaya konularak gürültü haritasının ortaya çıkması amaçlanmıştır. Ölçümler 2 Şubat 2023 ve 19 Haziran 2023 tarihleri arasında yapılmıştır.  Belirlenen 5 nokta için sabah 08:00-09:00 öğle 12:00-13:00 ikindi 16:00-17:00 akşam 19:00-20:00 ve gece 23:00-24:00 saatlerinde ölçümler kaydedilmiştir. Yol kenarında kaldırımlarda yerden 1,5 metre yükseklikte yapılan ölçümler kayıt edilmiş ve Çevresel Gürültünün Değerlendirilmesi ve Yönetimi Yönetmeliğinde belirtilmiş olan sınır değerlerle karşılaştırılarak sınır değerlerde olup olmadığı tespit edilmiştir. Çevredeki ağaç durumu ve gürültüye karşı alınan herhangi bir önlem olup olmadığı araştırılmıştır.
Yapılan bu çalışmada toplanan veriler analiz edilmiştir ve sonuçlar detaylıca yorumlanmıştır. Belirtilen tarih ve saatlerde 380 farklı veri kaydedilmiştir ve toplanan verilerin analizlerinden bu verilerin tüm noktalarda %78,1'i bu sınır değerlerin üzerinde bulunmuştur. Gündüz gürültü düzeyi 68,0 dBA, akşam gürültü düzeyi 66,5 dBA, gece gürültü düzeyi 55,6 dBA olarak bulunmuştur. Bu değerlerin analizi sonucunda insan sağlığına zararlı olduğu bilinen ve ÇGDYY'de belirlenen karayolu çevresel sınır değerleri tablosunda 60 dBA üzerindeki bu sonuçlar ilçede gürültü kirliliğinin varlığını bilimsel olarak göstermiştir. Uluslararası standartlara göre 100-10 000 Mhz ve 85 dBA üzeri seslere sürekli maruziyet de işitme sistemine zarar vermektedir(Güner 2000).
Ağaç yoğunluğu olmayan yerlerde gürültü düzeyinin belirgin şekilde yüksek olduğu ve sınır değerlerin çoğunlukla üzerinde olduğu saptanmış ve ölçüm noktalarının hiçbirisinde bilinçli olarak gürültü azaltmak amacıyla gürültü önleyici tedbir alınmadığı gözlemlenmiştir. Ölçümler Extech R232/Data Logger 407764 marka cihaz ile yapılmış ve ArcGIS yazılımıyla IDW (Inverse Distance Weighted) interpolasyon yöntemiyle gürültü haritası oluşturulmuştur. Oluşturulan bu haritalar Ereğli ilçe uydu görüntüsü ile örtüştürülerek gürültüden etkilenen alanlar belirlenmiştir.
Anahtar kelimeler: Ereğli; Gürültü; Gürültü haritası; Gürültü ölçümü

Abstract:
Nowadays the technology developing rapidey. Since the industrial revolution, vehicles have an indispensable place in our lives. In addition to many benefits of these tools, there are also harmful to human being. Noise is the most important of these, and many methods have been developed to cope with noise. In noisy places, the quality of human life decreases noticeably, and it causes serious damage to health.
In this study, noise measurements were made at 5 different points in Konya /Ereğli district centre and it was aimed to determine the noise levels at roads and intersections, to reveal the related factors and to create a noise map. Noise measurements were taken between February 2, 2023 and June 19, 2023. They were recorded at 08:00-09:00 in the morning, 12:00-13:00 in the noon, 16:00-17:00 in the afternoon, 19:00-20:00 in the evening and 23:00-24:00 at night for the 5 designated points. Measurements were at a height of 1.5 meters from the ground on the sidewalks by the roadside performed. By comparing with the limit values specified in the Environmental Noise Assessment and Management Regulation, it was determined whether they are within the limit values. The effect the surrounding trees and other measures taken to prevent the noise have been investigated.
Total 380 Different data were recorded on the specified dates and times, and from the analysis of the collected data, 781% of these data were found to be above the limit values at all points. The day time, evening and night time noise levels were found to be 68,0 dBA 66,5 dBA and 55,6 dBA, respectively. When these values were analysed, it was found that they were over 60 dBA in the highway environmental limit values table, which is to harmful to human health and according Environmental Noise Assessment and Management Regulation. These results have scientifically shown the presence of noise pollution in the district. According to international standards, continuous exposure to sounds above 100-10 000 Mhz and 85 dBA also damages the hearing system(Güner 2000).
It was found that the noise level was significantly high in places without tree density and was mostly above the limit values, and it was observed that noise-canceling measures were not taken consciously to reduce noise at any of the measurement points. Measurements were made with Extech R232/Data Logger 407764 brand device and noise map was created by IDW (Inverse Distance Weighted) interpolation method with ArcGIS software. These maps created were overlapped with the satellite image of Ereğli district and the areas affected by noise were determined.
Key Words: Ereğli; Noise; Noise Map; Noise Measured