Şizofreni spektrum bozukluğu olan olgularda kendine zarar verici davranışları yordayan faktörlerin değerlendirilmesi
The evaluation of the predictive factors for non-suicidal self injury in patients with schizophrenia spectrum disorder
Yazar: ERENGÜL GÜNEY
Danışman: DOÇ. DR. MURAT ERKIRAN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Bakırköy Prof. Dr. Mazhar Osman Ruh Sağlığı ve Sinir Has. Eğt. ve Arş. Hastanesi / Psikiyatri Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2019
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Alkol içme = Alcohol drinking ; Kendine zarar verme davranışı = Self-injurious behavior ; Madde kullanım bozuklukları = Substance-related sdisorders ; Sosyodemografik özellikler = Socio-demographic characteristics ; Şizofreni = Schizophrenia

Özet:
AMAÇ: Şizofreni spektrum bozukluğu olan hastalarda kendine zarar verici davranışların (KZVD) özelliklerini incelemek, bu davranışların sosyodemografik ve klinik değişkenler ile ilişkisini ve bu davranışları yordayan faktörleri değerlendirmek amaçlanmıştır.
YÖNTEM: Araştırmaya, Bakırköy Prof. Dr. Mazhar Osman Ruh Sağlığı ve Sinir Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde ayaktan tedavi ünitelerinde ve Bakırköy Toplum Ruh Sağlığı Merkezi'nde tedavi görmekte olan, araştırma kriterlerini karşılayan ve DSM 5 tanı ölçütlerine göre şizofreni spektrum bozukluğu tanısı almış olan 165 erkek ve kadın hasta alınmıştır. Katılan tüm hastalardan bilgilendirilmiş onam formu ile onayları alındıktan sonra Klinik ve Sosyodemografik Veri Formu, Pozitif ve Negatif Sendrom Ölçeği, Calgary Şizofrenide Depresyon Ölçeği, İntihar Olasılığı Ölçeği, Dissosiasyon Ölçeği, Barratt Dürtüsellik Ölçeği, Kendine Zarar Verme Davranışı Değerlendirme Ölçeği ve İçgörünün Üç Bileşenini Değerlendirme Ölçeği uygulanmıştır. Çalışmaya alınan olguların yaşam boyu ve şimdiki alkol-madde kullanımı ile ilgili bilgiler, hastaların kendilerinin ve yakınlarının beyanlarına ve hastane dosya kayıtlarına dayanılarak geriye dönük elde edilirken, şimdiki kullanım için ek olarak idrarda madde analizi uygulanmıştır.
BULGULAR: Şizofreni spektrum bozukluğu olgularında madde kötüye kullanımının varlığının, KZVD riskini 3 kat arttırdığı saptanmıştır. Şizofreni spektrum bozukluğu hastaları arasında yaşam boyu madde kötüye kullanım oranı %38.2 olarak bulunmuştur ve bu hasta grubunun en çok kullandıkları üç madde sırasıyla esrar, sentetik kannabinoidler ve alkoldür. Şizofreni spektrum bozukluğu hastalarının %43.6'sının KZVD gösterdiği tespit edilmiştir. "Kendini kesme" %51.3 ile en sık karşılaşılan KZVD tipidir. KZVD amaçları arasında en sık karşılaşılan sebep "affekt düzenleme" olarak bulunmuştur. Şizofreni spektrum bozukluğu hastalarında daha önce intihar öyküsünün olması ve psikopatolojinin şiddeti KZVD riskini arttıran diğer faktörlerdir. Ayrıca dövme kullanımı madde kullanımı olan hastalarda ve KZVD olan hastalarda daha sık görülmektedir.      
SONUÇ: Şizofreni spektrum bozukluğu hastalarında KZVD'yi yordayan faktörlerden birinin alkol-madde kötüye kullanımı komorbiditesi olduğu saptanmıştır. İntiharın güçlü bir yordayıcısı olan KZVD'nin mutlaka her hastada sorgulanması ve klinik risk faktörlerinin tedavisi gerekmektedir; böylece KZVD'ye komorbid durumların neden olması beklenen olumsuz hastalık gidişinin önüne geçilebilir.

Abstract:
OBJECTIVE: The aim of this study was to ascertain the characteristics of non-suicidal self injury (NSSI) in patients with schizophrenia spectrum disorder and to evaluate the relationship between these behaviors with sociodemographic and clinical variables and the factors predicting these behaviors.
METHOD: A sample of 165 male and female adults diagnosed with schizophrenia spectrum disorder according to DSM-V criteria who had been treated in general psychiatry outpatient clinic of Bakırköy Prof. Dr. Mazhar Osman Research and Training Hospital for Psychiatry and Neurology and Community Mental Health Center in Bakirköy were participated in this study.  After approval of informed consent form from all participating patients; a data form for sociodemographic and clinical characteristics, Positive and Negative Symptom Scale, the Calgary Depression Scale for Schizophrenia, the Suicide Probability Scale, Dissociation Questionnaire, Barratt Impulsivity Scale-11, Inventory of Statements About Self-Injury, Schedule for Assesing the Three Components of Insight were applied to all participants. The data for the current and lifetime alcohol and/or substance use were obtained from the patients' and their relatives' declarations and previous medical records, additionally standart urine analysis for the current use.
RESULTS: It has been detected that the comorbidity of current alcohol-substance misuse amplifies the risk for NSSI behavior toward others by three times in patients with schizophrenia spectrum disorder. The prevalence of the lifetime alcohol-substance misuse was 38.2% and the most abused substances were cannabis, sentetic cannabinoids and alcohol respectively. It was determined that 43.6% of the patients with schizophrenia spectrum disorder showed NSSI. "Self-cutting" is the most common type of NSSI with 51.3%. The most common cause of NSSI was found as "affective regulation". Suicide history and severity of psychopathology are the other factors that increase the risk of NSSI in patients with schizophrenia spectrum disorder. In addition, tattoos are more common in patients with substance use and in patients with NSSI.
CONCLUSION: One of the predictive factors for NSSI behavior is found to be the comorbidity of current alcohol-substance misuse. NSSI, which is a powerful predictor of suicide, must be questioned in every patient and be treated of clinical risk factors is required; thus, it is possible to prevent the negative course of disease expected to be caused by comorbid conditions to NSSI.