Hiperlipidemisi ve bozulmış glukoz toleransı olan polikistik over sendromlu olgularda statin ve metformin tedavilerinin hiperandrojenizme etkileri
The effect of statin and metformin therapies on hyperandrogenism in polycystic ovary syndrome patients with hyperlipidemia and impaired glucose tolerance
Yazar: ÖZLEM ÇELİK
Danışman: PROF. DR. ÖZER AÇBAY
İstanbul Üniversitesi / Cerrahpaşa Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı / Endokrinoloji ve Metabolizma Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2011
Konu: Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları = Endocrinology and Metabolic Diseases
Dizin: Antikolesteremik ajanlar = Anticholesteremic agents ; Glükoz tolerans testi = Glucose tolerance test ; Hiperandrojenizm = Hyperandrogenism ; Hiperlipidemiler = Hyperlipidemias ; Metformin = Metformin ; Polikistik over sendromu = Polycystic ovary syndrome

Özet:
Amaç : Polikistik over sendromlu (PKOS) hastalarda metformin ve metformin-rosuvastatin kombinasyon tedavilerinin hiperandrojenizme olan etkilerini karşılaştırmak amaçlandı.Hasta Seçimi ve Metod: Cerrahpaşa Tıp Fakültesi, İç Hastalıkları Anabilimdalı, Endokrinoloji ve Metabolizma Polikliniği'nden hiperlipidemisi ve bozulmuş glukoz toleransı (BGT) olan PKOS tanısı almış 38 hasta çalışmaya alındı. Hastaların 20'sine yaşam tarzı değişikliği ve metformin (2000 mg/gün) tedavisi (M grubu), 18' ine bu tedaviye ek olarak statin (rosuvastatin 10 mg/gün) tedavisi (MR grubu) verildi. Tedavi öncesi ve 12 haftalık tedaviden sonra total ve serbest testosteron, Dehidroepiandrosteron sülfat (DHEAS), Follikül stimüle edici hormon (FSH) , Luteinizan hormon (LH), östradiol, açlık insülin, glukoz, Homeostasis Model Assesment İndeksi (HOMA-IR), lipid parametreleri ve hs-CRP bakıldı.Bulgular:Her iki grupta da 12 haftalık tedavi sonrası vücut kitle indeksi (VKİ), serum insülin, glukoz ve HOMA-IR değerleri, benzer düzeyde bir azalma gösterir iken (p= 0.5, p=0.97, p=0.74, p=0.94), total ve serbest testosteron düzeyleri MR grubunda belirgin olarak daha fazla düşme gösterdi (p< 0.001, p= 0.004). Tedavi sonrası serum DHEAS düzeyleri M grubunda değişmezken, MR grubunda anlamlı olarak düştüğü görüldü (p=0.8, p=0.002). Beklendiği gibi hsCRP, trigliserid, total ve LDL- kolesterol düzeylerinin MR grubunda daha fazla düştüğü saptandı.Sonuç: Metformin ve rosuvastatin kombinasyon tedavisinin hiperandrojenemi üzerine daha belirgin olumlu etki sağladığı görülmüştür. Bu nedenle hiperlipidemisi olan yüksek kardiovasküler riske sahip PKOS hastalarının tedavisinde statin kullanımı hiperandrojenemi tedavisinin daha başarılı olmasını sağlayabilecektir.

Abstract:
Aim: We aimed to compare the effects of metformin and metformin-rosuvastatin combination therapies on hyperandrogenism in patients with polycystic ovary syndrome (PCOS).Patients and Methods: Thirty-eight PCOS patients with hyperlipidemia and impaired glucose tolerance (IGT), who were followed in Cerrahpasa Medical Faculty, Internal Medicine, Department of Endocrinology and Metabolism Out-Patient Clinic, were included in the study. 20 of the patients had lifestyle changes and metformin (2000 mg/day) therapy (M group) and 18 of the patients had statin (rosuvastatin 10 mg/day) in addition to this therapy (MR group). Total and free testosterone, dehydroepiandrosteron sulphate (DHEAS), follicule stimulating hormone (FSH), luteinizing hormone (LH), estrodiol, fasting glucose, insulin and hs-CRP levels, lipid parameters and Homeostasis Model Assesment Index (HOMA-IR) were evaluated for each patient before and 12 weeks after the treatment.Results: After 12 weeks of treatment body mass index (BMI), insulin and glucose levels, HOMA-IR had similar decreaments in both groups (p= 0.5, p=0.97, p=0.74, p=0.94), whereas total and free testeosterone levels decreased to lower levels in MR group (p< 0.001, p= 0.004). Posttreatment DHEAS levels did not change in M group however significantly decreased in MR group (p=0.8, p=0.002). As expected hsCRP, triglyceride, total and LDL- cholesterol levels decreased more in MR group.Conclusion: Metformin and rosuvastatin combination therapy was proved to have more favorable effect on hyperandrogenism. Therefore statin therapy in PCOS patients with hyperlipidemia and higher cardiovascular risk can render hyperandrogenism treatment more successful.