Bankacılık sektöründe rekabetçilik endeksi geliştirilmesi
Constructing a competitiveness index of the banks operating in the Turkish banking sector
Yazar: ARMAĞAN BAYRAM
Danışman: PROF. DR. FETHİ ÇALIŞIR
İstanbul Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Endüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Endüstri ve Endüstri Mühendisliği = Industrial and Industrial Engineering
Dizin: Analitik hiyerarşi süreci = Analytical hierarchy process ; Anketler = Questionnaires ; Bankacılık sektörü = Banking sector ; Endeks = Index ; Faktör analizi = Factor analysis ; Rekabet gücü = Competitive power ; Rekabetçi avantaj = Competitive advantage

Özet:
Bu çalışmada, Türk Bankacılık Sektöründe rekabetçiliği etkileyen değişkenler belirlenerek rekabetçilik endeksi geliştirilmiş, geliştirilen endeksin doğruluğu sektör çalışanlarına yapılan anket çalışması ile kontrol edilmiştir. 26 banka için 24 değişken ile ilgili 2002?2007 dönemindeki veriler bilançolardan elde edilerek düzenlenmiş, faktör analizi yöntemiyle gruplandırılmıştır. Dört faktör grubu ve her bankanın faktör skorları elde edilmiş, faktör analizi ile elde edilen faktör ağırlıkları ve faktör skorları çarpılarak rekabetçilik endeksi geliştirilmiştir. Sektör çalışanlarına anket çalışması yapılmış; anket sonuçları geliştirilen endeks sonuçlarıyla Kendall Tau yöntemi kullanılarak karşılaştırılmıştır. Ayrıca, faktör analiziyle elde edilen faktör ağırlıkları ve anket sonuçlarından elde edilen faktör ağırlıkları da Kendall Tau analiziyle karşılaştırılmıştır. Çalışma sonucunda rekabetçiliği etkileyen faktörler sırasıyla verimlilik, entelektüel sermaye, sermaye yapısı ve karlılık olarak belirlenmiştir. Kamu sermayeli mevduat bankaları rekabetçilik endeksine göre ilk sıralarda yer almıştır. Kendall Tau analizi sonuçlarına göre ise geliştirilen endeks sonuçları ve anket sonuçları arasında anlamlı bir farklılık bulunamamış, ayıca faktör ağırlıklarını belirlerken kullanılan yöntem de doğrulatılmıştır.

Abstract:
In this study the competitiveness index is constructed by using Factor Analysis to analyze the variables that affect the competitiveness in the Turkish Banking Sector and a survey is done to the sector employees for validating this competitiveness index. The data of 24 variables for each of the 26 bank is arranged, and factor analysis is done for grouping the variables. Four factor groups and scores of each group for each bank is determined. The competitiveness index is constructed by multiplying the factor scores and factor weights which are also determined by factor analysis. The survey results and index results are compared with each other by using Kendall Tau analysis. The weights determined by factor analysis and the weights determined by survey results are also compared with Kendall Tau analysis. As a result, the factors which affect the competitiveness are determined as productivity, intellectual capital, capital structure, and profitability respectively. Public banks are stated at the top of the competitiveness rankings. No significant difference can be found between the results of competitiveness index and the results of the survey. Also, the method which is used for determining the factor weights is validated by Kendall Tau analysis.