Prepubertal çocuklarda obezitenin tetiklediği inflamasyon belirteçlerinin araştırılması
Investigation of obesity induced inflammatory markers in prepubertal children
Yazar: HACER YAKIN TOPCU
Danışman: UZMAN SİBEL HATİCE ÖZÜMÜT
İstanbul Medeniyet Üniversitesi / Göztepe Prof. Dr. Süleyman Yalçın Şehir Hastanesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları = Endocrinology and Metabolic Diseases ; Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Ergenlik = Puberty ; Karaciğer = Liver ; Monosit/lenfosit oranı = Monocyte/lymphocyte ratio ; Nötrofil/lenfosit oranı = Neutrophil/lymphocyte ratio ; Obezite = Obesity ; Ortalama trombosit hacmi = Mean platelet volume ; Prepubertal dönem = Prepubertal period ; Trombosit/lenfosit oranı = Platelet/lymphocyte ratio ; Çocuklar = Children ; İnflamasyon = Inflammation

Özet:
Giriş ve Amaç: Obezite hem çocukları hem de yetişkinleri etkileyen küresel bir sağlık sorunudur. Çocukluk çağı obezitesinin önlenmesi ve tedavisi, özellikle erişkin yaşta ortaya çıkabilecek komplikasyonların önlenmesi açısından çok önemlidir. Obezite kronik inflamatuar bir hastalıktır. Yağ dokusunda nötrofillerin infiltrasyonu ve immünite ile ilişkili mekanizmalar ile sitokinlerin salınması sonucunda ateroskleroz gibi önemli komplikasyonlara neden olur. Bu subklinik inflamasyonun erken dönem belirteçleri ve klinik seyirle ilişkisi çok önem taşımaktadır. Obezitede güncel olarak birçok inflamatuar belirteç saptanmaktadır. Subklinik inflamasyon saptanması için uygun maliyeti ve kolay uygulanabilir olmasıyla Nötrofil Lenfosit Oranı (NLO), Trombosit Lenfosit Oranı (TLO), Lenfosit Monosit Oranı (LMO), Sistemik İnflamatuar İndeks (SII), Ortalama Trombosit Hacmi (OTH) önem kazanmaktadır. 
Biz çalışmamızda; prepubertal çocuklarda obezite ile ilişkili hepatosteatozda, subklinik inflamasyonun belirteçleri olan NLO, TLO, LMO, SII, OTH, ürik asit ve lipid profili arasındaki ilişkiyi araştırmayı amaçladık.
Gereç ve Yöntem: Göztepe Prof. Dr. Süleyman Yalçın Şehir Hastanesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Kliniği Genel Çocuk polikliniği ve Çocuk Endokrin polikliniklerine 01.01.2017 ile 01.03.2021 tarihleri arasında kilo fazlalığı şikayeti ile başvuran ve basit obezite tanısı alan, kronik herhangi bir hastalığı bulunmayan 5 ile 11 yaş arası prepubertal 101 çocuk çalışmaya alındı. Aynı dönemde, Genel Çocuk polikliniğine genel kontrol amacı ile başvuran, bilinen bir hastalığı ve obezitesi olmayan tamamen sağlıklı 5 ile 11 yaş arası prepubertal 53 çocuk kontrol grubunu oluşturdu. Çalışma grubunu oluşturan Vücut Kitle İndeksi (VKİ) >95 persentil olan 101 obez çocuğun retrospektif olarak tıbbi kayıtları incelendi. Hastaların yaşları, cinsiyet, kilo, boy, vücut kitle indeksi, VKİ z skorları, doğum ağırlıkları gibi demografik veriler ile tam kan sayımı, biyokimyasal test sonuçları (kan şekeri, ürik asit,GGT, ALP, protein, albümin, ALT, AST, lipit profili) ve tüm abdomen ultrasonografi raporları incelendi. Tüm abdomen ultrasonografi sonuçlarına göre obez hastalar hepatosteatozu olan ve olmayan olarak 2 gruba ayrıldı. Sağlıklı kontrol grubuna hepatosteatoz tanısı için ultrasonografi yapılmadı. 
Non-Alkolik Yağlı Karaciğer Hastalığı (NAKYH) olan ve NAKYH olmayan obez grubu kendi aralarında ve ayrıca sağlıklı kontrol grubu ile NLO, TLO, LMO, SII, OTH, lipid profili ve biyokimyasal belirteçleri açısından karşılaştırıldı. 
Bulgular: Çalışmamızda obez çocuk sayısı n:101 (%65,58) iken kontrol grubunu oluşturan sağlıklı çocuk sayısı n:53 (%34,42) idi. Yaşları 5 ile 11 yaş arasında değişmekte olup, ortalama 8,56±1,66 yıl ve medyan 8,75 yıl olarak bulundu. Obez gruptaki çocukların %69,3'ünde (n=70) hepatosteatoz saptanırken, aynı grubun %30,7'sinde (n=31) hepatosteatoz bulunmadı. 
Gruplar arasında NLO ortalamaları açısından istatistiksel anlamlı fark saptanmadı (p=0,052). Doğrudan inflamasyonun artan derecesi ile ilişkili olduğu bilinen NLO'nı sağlıklı kontrol grubunda en düşük, NAYKH olmayan grupta orta değerde, NAYKH olan grupta ise en yüksek olarak saptadık.
Gruplar arasında TLO ortalamaları açısından istatistiksel anlamlı fark saptanmasa da (p=0,381) obez grubun TLO'nı sağlıklı kontrol grubuna göre numerik olarak daha yüksek bulduk.
Sağlıklı grubun LMO ortalaması obez gruba göre istatistiksel anlamlı yüksek saptandı. Sağlıklı grubun LMO ortalaması NAYKH olan ve olmayan gruplara göre de istatistiksel anlamlı yüksek saptandı (sırasıyla p=0,050 p=0,021). OTH ile obezite arasında anlamlı ilişki bulunamadı. 
Obez grubun SII ortalaması kontrol grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı yüksek saptandı (p<0,002; p<0,05). NAYKH olan grubun SII ortalaması kontrol grubuna göre istatistiksel anlamlı yüksek saptandı (p=0,001; p<0,05). 
Obez grubun ürik asit ortalaması sağlıklı kontrol grubuna göre istatistiksel anlamlı yüksek saptandı (p<0,001; p<0,05) 
Sonuç: Obez çocuklarda araştırdığımız NLO, TLO, LMO, SII gibi inflamatuar belirteçlerin ve ürik asit yüksekliği, hipertrigliseridemi, LDL yüksekliği, HDL düşüklüğü gibi biyokimyasal sonuçların beraber ve dikkatli değerlendirilmesinin erken dönemde çok önemli olduğunu düşünmekteyiz.

Abstract:
Introduction and Aim: Obesity is a global health problem that affects both children and adults. Prevention and treatment of childhood obesity is very important, especially in terms of preventing complications that may occur in adulthood. Obesity is a chronic inflammatory disease. It causes important complications such as atherosclerosis as a result of infiltration of neutrophils in adipose tissue and release of cytokines with immune-related mechanisms. The early markers of this subclinical inflammation and its relationship with the clinical course are very important. Many inflammatory markers are currently detected in obesity. Neutrophil Lymphocyte Ratio (NLR), Platelet Lymphocyte Ratio (PLR), Lymphocyte Monocyte Ratio (LMR), Systemic Inflammatory Index (SII), Mean Platelet Volume (MPV) are gaining importance for the detection of subclinical inflammation due to their affordability and ease of application.
In our study; We aimed to investigate the relationship between NLR, PLR, LMR, SII, MPV, uric acid and lipid profile, which are markers of subclinical inflammation, in obesity-associated hepatosteatosis in prepubertal children.
Materials and Methods: Between 01.01.2017 and 01.03.2021 101 prepubertal children aged 5 to 11 years without any chronic disease, who applied to Göztepe Prof. Dr. Süleyman Yalçın City Hospital Pediatrics Health and Diseases Clinic, General Pediatric Polyclinic and Pediatric Endocrine Polyclinic with the complaint of overweight and were diagnosed with simple obesity was included in the study. During this period, 53 completely healthy prepubertal children aged between 5 and 11 years, without any known disease or obesity, who applied to the General Pediatrics outpatient clinic for general control, constituted the control group. Medical records of 101 obese children with Body Mass Index (BMI) >95th percentile, constituting the study group, were reviewed retrospectively. Demographic data such as patients' age, gender, weight, height, body mass index, BMI z scores, birth weights, and complete blood count, biochemical test results (blood glucose, uric acid, GGT, ALP, protein, albumin, ALT, AST, lipid profile) and all abdominal ultrasonography reports were reviewed. Obese patients were divided into 2 groups as with and without hepatosteatosis according to the results of whole abdomen ultrasonography. Ultrasonography was not performed for the diagnosis of hepatosteatosis in the healthy control group.
The obese group with and without NAFLD were compared among themselves and also with the healthy control group in terms of NLR, PLR, LMR, SII, MPV, lipid profile and biochemical markers.
Results: In our study, the number of obese children was n:101 (65.58%), while the number of healthy children in the control group was n:53 (34.42%). Their ages ranged from 5 to 11 years, with a mean of 8.56±1.66 years and a median of 8.75 years. Hepatosteatosis was found in 69.3% (n=70) of the children in the obese group, while hepatosteatosis was not found in 30.7% (n=31) of the same group.
There was no statistically significant difference between the groups in terms of NLR averages (p=0.052). We found that NLR, which is known to be directly related to the increasing degree of inflammation, was lowest in the healthy control group, moderate in the group without NAFLD, and highest in the group with NAFLD.
Although there was no statistically significant difference between the groups in terms of mean PLR (p=0.381), we found that the obese group's PLR was numerically higher than the healthy control group.
The mean LMR of the healthy group was found to be statistically significantly higher than that of the obese group. The mean LMR of the healthy group was found to be statistically significantly higher than the groups with and without NAFLD (p=0.050, p=0.021, respectively). No significant relationship was found between MPV and obesity.
The mean SII of the obese group was found to be statistically significantly higher than the control group (p<0.002; p<0.05). The mean SII of the NAFLD group was found to be statistically significantly higher than the control group (p=0.001; p<0.05).
The uric acid mean of the obese group was found to be statistically significantly higher than the healthy control group (p<0.001; p<0.05)
Conclusion: We think that careful evaluation of inflammatory markers such as NLR, TLR, LMO, and SII in obese children and biochemical results such as high uric acid, hypertriglyceridemia, high LDL, low HDL together and carefully in the early period is very important.