Sigorta hukukunda halefiyet ve rücu /
Yazar: OĞUZHAN TAŞDEMİR
Danışman: PROF. DR. ŞABAN KAYIHAN
İstanbul Medipol Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Halefiyet = Succession ; Risk = Risk ; Rücu hakkı = Right of recourse ; Sigorta = Insurance ; Sigorta hukuku = Insurance law ; Sigorta sözleşmeleri = Insurance contracts

Özet:
Sigorta, sözleşmesi türlü sebeplerle sona erse de bunlardan en sık karşılaşılan hal rizikonun gerçekleşmesidir. Sigortacı rizikonun gerçekleşmesi halinde sigortalının zararını tazmin eder. Ancak rizikonun gerçekleşmesiyle sigorta sözleşmesi sigortalının zenginleşmesine sebep olmamalı, sigortalı zararın gerçekleşmesini arzu etmemeli, rizikonun artması veya doğmaması için gerekli özeni göstermelidir.  Sigorta sözleşmeleri hukukunda ise bu fonksiyonu halefiyet hakkı ve rücu hakkı sağlamaktadır.  Halefiyet hakkı ile rücu hakkı her ne kadar birbirine yakın kavramlar olsa da tamamen birbirinden farklı kavramlardır. Halefiyet hakkı esasen alacaklının sahip olduğu hakkın sigortacıya intikali iken rücu hakkı başlı başına yeni bir haktır. Halefiyet hakkı aktif zarar sigortalarında uygulama alanı bulurken rücu hakkı ise aktif ve pasif zarar sigortaları ile birlikte can sigortalarında uygulama alanı bulmaktadır. Halefiyet hakkı sözleşme dışında üçüncü kişinin sorumluluğu söz konusuyken rücu hakkında ikili ilişkide sigortalının zararı azaltabileceği veya kaldırabileceği ölçüde sorumluluğuna gidilmektedir. Halefiyet ve rücu hakkı her ne kadar farklı kavramlar olsa da uygulamada mahkemeler, kanun koyucu ve doktrinde çoğunlukla karıştırılmakta ve son derece hatalı bir şekilde aynı kavrammış gibi kullanılmaktadır. Bu minvalde öncelikle sigorta sözleşmelerinin tanımı yapılmış, halefiyet ve rücu hakkı tanımlanmakla beraber uygulama alanı güncel Yargıtay içtihatlarıyla ortaya konulmuş ve bu kurumların farklıkları izah edilerek çalışmamız nihayete erdirilmiştir.

Abstract:
Although the contract of insurance is terminated for various reasons, the most common reason is the realization of the risk. The insurer compensates the damage of the insured in case of realization of the risk. However by the realization of the risk the insurance contract should not enrich the insured and the insured should not wish for risk to realize, also should exercise due care for the risk not to increase or arise. In insurance contract law, this function is provided with the rights of subrogation and recourse. The right of subrogation is different from the right of recourse even though they are similar to each other. Basically the right of subrogation is transition of the right which the creditor has to the insurer, yet the right of recourse is a new right in itself. While the right of subrogation is implemented in active damage insurance, the right of recourse is implemented both in damage and life insurance. A third party liability is in question on the right of subrogation which is evaluated as a result of prohibition of enrichment prevailing in loss insurance, yet concerning the right of recourse the insurer in bilateral relation is held responsible to the extent of that he/she can reduce or remove the damage. As it is mentioned above even though the right of subrogation and the right of recourse have different meanings, they are mostly confused by the courts and legislators in practice and in doctrine and misused as if they had same meaning. In this manner first of all the insurance contracts are defined, the right of subrogation and recourse are defined and the scope of application is revealed with current Supreme Court case law and our study is brought to an end with explaining the differences of these two concepts.