Subkütan heparin uygulamalarında dört farklı yöntemin ekimoz, hematom ve ağrıya neden olma yönünden değerlendirilmesi
Assessment of four different methods in subcutaneous heparin applications with regard to causing bruise, hematoma and pain
Yazar: GÜLÇİN AVŞAR
Danışman: DOÇ. DR. MAĞFİRET KAŞIKCI
Atatürk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Esasları Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2010
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Aspirasyon = Aspiration ; Ağrı = Pain ; Ekimoz = Ecchymosis ; Enjeksiyonlar-deri altı = Injections-subcutaneous ; Hematoma = Hematoma ; Heparin = Heparin ; Soğuk = Cold

Özet:
Bu araştırma, subkütan heparin uygulamasının ilacın farklı yöntemlerle verilmesine bağlı ekimoz, hematom ve ağrıya neden olma durumunu değerlendirmek amacıyla yapılmıştır.Araştırmanın evrenini Atatürk Üniversitesi Yakutiye ve Aziziye Hastanesi'nin Nöroloji ? Kardiyoloji ve Göğüs Hastalıkları servislerinde yatan ve subkütan heparin tedavisi alan tüm hastalar oluşturmuştur. Araştırmanın örneklemini ise tanımlanan evrenden araştırmaya alınma kriterlerine sahip 95 hasta oluşturmuştur. Araştırmaya 45?75 yaş aralığında olan, enjeksiyonun yapıldığı karın bölgesi derisinde skar dokusu, insizyon, lipodistrofi ya da enfeksiyon bulgusu bulunmayan ve allerji öyküsü olmayan hastalar alınmıştır.Araştırmaya katılan tüm hastalara dört ayrı yöntem kullanılarak subkütan heparin uygulanmıştır. Bu yöntemler sırasıyla: I. yöntem? aspire edilmeden subkütan heparin uygulaması, II. yöntem? hava kilidi tekniği kullanmadan subkütan heparin uygulaması, III. yöntem? aspire edilerek ve hava kilidi tekniği kullanmadan subkütan heparin uygulaması, IV. yöntem? aspire edilmeden, hava kilidi tekniği kullanılarak subkütan heparin uygulaması ve uygulama sonrası iki dakika buz tatbiki.Verilerin toplanmasında hasta tanıtıcı bilgi formu, sözel ağrı skalası, ekimoz ve hematom ölçme aracı ve hasta rapor formu kullanılmıştır. Ağrı, uygulamadan hemen sonra sözel ağrı skalası ile ölçülmüştür. Ekimoz ve hematom ise, uygulamadan 48 ve 72 saat sonra ekimoz ve hematom ölçme aracı ile değerlendirilmiştir. Tüm bu değerler hasta rapor formuna kaydedilmiştir.Verilerin analizi SPSS 11.0 paket programında yapılmış olup, istatistiksel yöntemlerden yüzdelik, ki-kare, ANOVA ve bağımsız gruplarda t testi kullanılmıştır.Araştırmada en az ekimozun (%50) ve en küçük ekimozun (4.9± 4.3) IV. yöntemde olduğu saptanmıştır. Yöntemlere göre ekimoz büyüklüğü arasındaki farkın istatistiksel olarak anlamlı olduğu bulunmuştur (p<0.001).Çalışmada enjeksiyon sonrası hematom gelişme oranı %2.1 (2 hasta) olarak bulunmuştur. Bu nedenle hematom oluşumu ile ilgili istatistiksel bir karşılaştırma yapılmamıştır.Araştırmada enjeksiyon sonrası hissedilen en hafif ağrının en çok IV. yöntemde olduğu saptanmıştır (%49.4). Yöntemlere göre enjeksiyon sonrası hissedilen ağrı arasındaki farkın istatistiksel olarak anlamlı olduğu bulunmuştur (p<0.001).Araştırma sonuçları, aspire etmeden hava kilidi tekniği kullanmanın ve her iki yöntemle birlikte enjeksiyon bölgesine 2 dakika buz uygulamanın ekimozu, hematomu ve ağrıyı azalttığını (Hipotez 1-2-3) göstermektedir.

Abstract:
This study was conducted to assess the case of causing bruise, hematoma and pain of subcutaneous heparin application depending on different administrations of medication.All the patients staying in the departments of Neurology and Cardiology and Chest Diseases at Yakutiye and Aziziye Hospital at Atatürk University and receiving subcutaneous heparin treatment composed the population of the study. Ninety five patients, out of the described sample, who have study inclusion criteria, composed the sampling of the study. The patients who are between the ages 45-75, who have no diagnosis of scar tissue, incision, lipodystrophy or infection and no allergic story were included in the study.All the patients participating in the study were applied subcutaneous heparin using four different methods. These methods respectively are: method I; application of subcutaneous heparin without aspiration, method II; application of subcutaneous heparin without using air lock technique, method III; application of subcutaneous heparin with aspiration and without air lock technique, method IV; without aspiration and with air lock technique and two minute ice application.Patient information form, verbal pain scale, measuring instrument for bruise and hematoma, and patient report form were used to collect data. Pain was measured through verbal pain scale just after the application. Bruise and hematoma were assessed through measuring instrument for ecchymosis and hematoma 48 and 72 hours after the application. All these values were recorded in patient record form.Data analysis was made with SPSS 11.0 package software and statistical methods percentage, chi-square, ANOVA, and t-test in independent groups were used.It was detected that the least bruise was 50% and the smallest bruise was 4.9± 4.3 in the method IV. It was found that the difference between methods and between bruise sizes was statistically significant (p<0.001).In the study was found that hematoma development rate after injection was 2.1% (2 patients). Therefore, no statistical comparison of hematoma development was made.In the study was detected that the slightest pain felt after injection was mostly in method IV (49.4). It was found that the difference between methods and between pain felt after injection was statistically significant (p<0.001).Results of the study show that use of air lock technique without aspiration and two minute ice application to the area of injection with methods reduce bruise, hematoma and pain (hypothesis 1-2-3).