Primipar ve multipar annelerin doğum sonu güvenlik hisleri ve etkileyen faktörler
Sense of postpartum security and associated factors of primiparous and multiparous mothers
Yazar: MERVE YAZAR
Danışman: DOÇ. DR. KAMİLE ALTUNTUĞ
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology
Dizin: Anneler = Mothers ; Doğum = Delivery ; Duygu = Emotion ; Duygu analizi = Sentiment analysis ; Güvenlik = Security ; Postpartum dönem = Postpartum period ; Yaşam kalitesi = Quality of life

Özet:
Güvenlik duygusu, yaşam kalitesinin önemli bir parçası ve yerine getirilmesi gereken temel gereksinimlerden biridir.  Doğum sonu ilk hafta içerisinde güvenlik duygusu kendi ve bebeğinin sağlığından endişelenen anneler için oldukça önemlidir. Annelerin güvenlik duygusu, sağlık personellerinin ve eşinin desteği, annenin ve bebeğin genel iyilik hali,  anksiyete, depreyon, korku ve birçok faktörden etkilemektedir. Bu çalışma, primipar ve multipar annelerin doğum sonu güvenlik hislerini belirlemek ve etkileyen faktörleri değerlendirmek amacıyla yapılmıştır.
Araştırma tanımlayıcı,  karşılaştırmalı tiptedir. Çalışmanın örneklemi, olasılıksız örnekleme yöntemlerinden gelişigüzel örnekleme yöntemi ile seçilmiş olup, 242 pirmipar ve 242 multipar olmak üzere 484 anne ile çalışılmıştır. Veriler 1 Ekim 2020, 15 Ocak 2021 tarihleri arasında anket formu ve  'Annelerin Doğum Sonu Güvenlik Hisleri Ölçeği' (ADSGHÖ) kullanılarak toplanmıştır. Verilerin analizinde sayı, yüzde, ortalama, standart sapma, bağımsız gruplarda t testi ve Mann Whitney U testi, üç ve daha fazla grubu olan değişkenlerde örneklem sayısına göre bağımsız gruplarda tek yönlü varyans analizi (ileri analizi Tukey HSD) ve Kruskal Wallis analizi (ileri analizi Bonferroni düzeltmeli Mann Whitney U testi) kullanılmıştır.Primipar annelerde annelerin doğum sonu güvenlik hisleri ölçeği toplam puan ortalaması 52,02±7,18, multipar annelerde 52,16±7,77 olarak bulunmuştur. ADSGHÖ'nin alt boyutları incelendiğinde çalışmamızda güçlendirici davranış alt boyutunun puan ortalaması primipar annelerde 17,85±2,96, multipar annelerde 17,81±3,55, genel iyilik alt botunun puan ortalaması primipar annelerde 13,91±3,11, multipar annelerde 13,86±3,30, aile bağları alt boyutunun puan ortalaması primipar annelerde 12,55±2,49, multipar annelerde 12,76±2,24, emzirme davranışları alt boyutunun puan ortalaması primipar annelerde 7,71±1,55, multipar annelerde 7,72±1,93 olarak bulunmuştur. Elde edilen bulgular primipar ve multipar anneler ve eşlerinin eğitim düzeyinin yüksek olması, çalışma durumu, orta ve iyi düzeyde gelir durumu algısı, gebeliği isteme, rutin gebelik kontrolü yaptırma, gebelikte sağlık sorunu yaşanmaması ile ADSGHÖ toplam puan ortalaması arasında anlamlı düzeyde fark olduğu saptanmıştır.  Primipar ve multipar anneler sosyodemografik, doğurganlık, doğum sonu dönem ve yenidoğan özellikleri açısından karşılaştırıldığında sonucun benzer olduğu belirlenmiştir.  Çalışma sonucuna göre doğum sonrası dönemde hemşireler ve ebeler ebeveynlerin doğum sonu güvenlik hislerini etkileyebilecek risk faktörlerini belirlemeleri, özellikle prekonsepsiyonel dönemden başlayarak bütüncül ve bireyselleştirilmiş bakımının sunulması, eşlerin eğitim programlarına katılımlarının sağlanması önerilebilir.

Abstract:
Sense of security is an important part of quality of life and a basic need that must be fulfilled. The feeling of security in the first week after delivery is very important for mothers. The sense of security of mothers is affected by the support of health personnel and spouse, the general well-being of the mother and the baby, anxiety, depression, fear and many factors. This study was conducted to determine the postpartum security feelings of primiparous and multiparous mothers and to evaluate related factors.The research is descriptive-comparative type. The sample of the study was selected by random sampling method, one of the non-probability sampling methods, and it was carried out with 484 mothers, 242 of whom were primiparous and 242 were multiparous. Data were obtained between October 1, 2020, and January 15, 2021, using a questionnaire and the 'Mothers' Postpartum Sense of Security Scale' (MPSSS). In the analysis of the data, number, percentage, mean, standard deviation, and t-test and Mann-Whitney U test in independent groups, one-way analysis of variance in independent groups according to the number of samples in variables with three or more groups (advanced analysis Tukey HSD) and Kruskal Wallis analysis (advanced analysis Bonferroni corrected Mann-Whitney U test) was used.	
The mean score of the postpartum sense of security of primiparous mothers was 52.02±7.18 and multiparous mothers 52.16±7.77. In our study, when the sub-dimensions of MPSSS were examined, the mean sub-dimension score of the empowering behavior was 17.85±2.96 in primiparous mothers, 17.81±3.55 in multiparous mothers, and the mean subscale score of the general well-being was 13.91±3.11 in primiparous mothers, 13.86±3.30 in multiparous mothers, the mean sub-dimension score of  family ties was 12.55±2.49 in primiparous mothers, 12.76±2.24 in multiparous mothers, the mean sub-dimension score of breastfeeding behavior was 7.71±1.55 in primiparous mothers , 7.72±1.93 in multiparous mothers. It was determined that there was a significant difference between the total mean score of MPSSS and the perception of income status, age at marriage, spousal and family support in the prenatal period, postpartum spouse and family support, postpartum education, the infant's diet.It was determined that the result was similar when primiparous and multiparous mothers were compared in terms of sociodemographic, fertility, postpartum period and neonatal characteristics In conclusion, it can be suggested that nurses and midwives determine the risk factors that may affect the postpartum security feelings of the parents in the postpartum period, providing holistic and individualized care, especially starting from the preconceptional period, and ensuring the participation of spouses in education programs.