Mersin ili Tarsus ilçesinde hazır fide kullanarak sebze yetiştiren işletmelerin incelenmesi
Review of businesses that grow vegetables using ready-made fiber in Tarsus district
Yazar: EMİNE GÖÇÜK
Danışman: PROF. DR. ERDAL DAĞISTAN
Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarım Ekonomisi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Fide yetiştiriciliği = Seedling growing ; Fideler = Seedlings ; Mersin-Tarsus = Mersin-Tarsus ; Tohumlar = Seeds

Özet:
Yaş sebze yetiştiriciliği tarım sektörünün önemli alt sektörlerinden biridir. Sebzecilik sektöründe küçük tarım alanlarından yüksek verim ve kaliteli ürün elde etmek, sebze yetiştiriciliğinde kaliteli sebze fidesi kullanılarak üretime başlamak önemli bir yere sahiptir. Bu çalışmanın amacı, Mersin ili Tarsus ilçesinde sebze yetiştiriciliği yapan işletmelerin hazır fide kullanımının önemi ve avantajlarının araştırılması amaçlanmıştır.
Çalışmanın ana materyalini Mersin ili Tarsus ilçesinde sebze yetiştiriciliği yapan işletme sahipleri verileri oluşturmaktadır. Araştırmada kullanılan veriler sebze yetiştiriciliği yapan 47 tarım işletmesiyle anket yöntemi kullanılarak elde edilmiştir. Araştırma kapsamında Basit Tesadüfi Örnekleme yöntemi ve hazır fide kullanarak sebze yetiştiriciliği yapan işletmelerin bulundukları durumları ortaya çıkarılabilmesi amacıyla GZFT(güçlü yönler, zayıf yönler, fırsatlar, tehditler) analizi de yapılmıştır.
Araştırmaya katılan işletme sahipleri tarımsal faaliyetlerini eşleriyle birlikte yürütmektedirler ve tarım sektöründe bulunma sebebi ise para kazanma isteğidir. İşletmelerin sosyo-ekonomik yapıları incelenilerek, işletmelerin hazır fide satın alım maliyetleri, sorunları ve çözüm önerileri ortaya konulmuştur. Araştırmaya bölgede bulunan işletmelerden sadece hazır fide kullanarak sebze yetiştiriciliği yapan işletmeler katılmıştır. Hazır fide kullanımında domates bölgedeki toplam üretim alanı içerisinde %14,9'luk oran ile ilk sırada yer alırken, %10,6 ile aşılı domates ve marul, %8,5 ile aşılı karpuz ve biber, %6,4 ile patlıcan, karpuz, kırmızı lahana, kabak, beyaz lahana, %4,3 ile karnabahar, brokoli, aşılı hıyar, %2,1 ile aşılı patlıcan takip etmektedir. Sebze yetiştirilen alan ise ortalama 22.04 da iken bu alandan 159.851 TL kazanç elde etmişlerdir. İşletmelerin sahip oldukları toplam üretim maliyetleri içerisinde ürünlerin taşıma maliyetine oranı %3.77 olarak bulunmuştur. İşletme sahipleri yetiştirilen ürünleri %14.08'ini sebze haline, %11.27'sini kooperatife, %73.24'ünü tüccara ve %1.41'lik kısmını pazarda satışını yapmaktadırlar.
İncelenen işletmelerde en fazla karşılaşılan sorunlar; yüksek girdi fiyatları, yetersiz destekleme miktarı, yetiştiricilikte görülen zararlı ve hastalıkların yoğunluğu ile depolama ve pazarlamada karşılaşılan zorluklar olarak belirlenmiştir. Sebze yetiştiriciliği yapan işletmelere kurum ve kuruluşların desteğinin arttırılması ve gerekli eğitim bilgilendirmeleri yapılmalıdır. Ekonomik desteklemelerin yanı sıra pazarlama organizasyonunun da geliştirilmesi gerekmektedir.

Abstract:
Age vegetable cultivation is one of the important sub-sectors of the agricultural sector. It has an important place in the vegetable sector to obtain high yield and quality products from small agricultural areas, to start production using quality vegetable seedlings in vegetable cultivation. The aim of this study is to investigate the importance and advantages of ready-made seedling use by enterprises growing vegetables in Tarsus district of Mersin province.
The main material of the study is the data of business owners who grow vegetables in Tarsus district of Mersin province. The data used in the study were obtained using the survey method with 47 agricultural enterprises engaged in vegetable cultivation. Within the scope of the research, GZFT (strengths, weaknesses, opportunities, threats) analysis was also carried out in order to reveal the situation of enterprises that grow vegetables using simple random sampling method and ready-made seedlings.
The business owners who participated in the study carry out their agricultural activities together with their spouses, and the reason for being in the agricultural sector is the desire to make money. The socio-economic structures of the enterprises were examined and the costs, problems and solutions of the enterprises for the purchase of ready-made seedlings were revealed. Only businesses in the region that grow vegetables using ready-made seedlings participated in the study While tomatoes ranked first in the total production area in the region with 14.9%, vaccinated tomatoes and lettuce with 10.6%, vaccinated watermelon and pepper with 8.5%, eggplant, watermelon, red cabbage, zucchini, white cabbage, cauliflower with 4.3%, broccoli,  It follows vaccinated eggplant with 2.1%. The area where vegetables were grown was 22.04 on average, while they gained TL 159,851 from this area. Within the total production costs of the enterprises, the ratio of the products to the cost of transportation was found to be 3.77%. The owners sell 14.08% of the grown products into vegetables, 11.27% to the cooperative, 73.24% to the trader and 1.41% to the market.
The most common problems encountered in the enterprises examined; high input prices, insufficient support amount, density of pests and diseases seen in breeding and difficulties encountered in storage and marketing. The support of institutions and organizations should be increased and necessary educational information should be given to the enterprises that grow vegetables. In addition to economic support, marketing organization needs to be improved.