Lise öğrencilerinde mükemmeliyetçilik, ihtiyaç doyumu ve psikolojik iyi-oluş arasındaki ilişkilerin incelenmesi
Investigating relationships between perfectionism, need satisfaction, and psychological well-being among high school students
Yazar: ELİF KÜÇÜ
Danışman: PROF. DR. ASLI UZ BAŞ
Dokuz Eylül Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Lise öğrencileri = High schools students ; Mükemmeliyetçilik = Perfectionism ; Psikolojik iyi oluş = Psychological well being ; İhtiyaç doyumu = Need satisfaction

Özet:
Bu araştırmada lise öğrencilerinde mükemmeliyetçilik, ihtiyaç doyumu ve psikolojik iyi-oluş arasındaki ilişkileri incelemek amaçlanmıştır. Araştırma kapsamında mükemmeliyetçilik ve ihtiyaç doyumunun psikolojik iyi-oluşu yordama gücü de incelenmiştir. Ayrıca lise öğrencilerinin mükemmeliyetçilik, ihtiyaç doyumu ve psikolojik iyi-oluş puan ortalamalarının cinsiyete ve sınıf düzeyine göre anlamlı olarak farklılaşıp farklılaşmadığı araştırılmıştır. Araştırmaya 2015-2016 eğitim öğretim yılında İzmir ilinin beş farklı ilçesindeki farklı lise türlerinde öğrenim gören 928 öğrenci katılmıştır. Araştırmada veri toplama araçları olarak Çocuk ve Ergen Mükemmeliyetçilik Ölçeği, İhtiyaç Doyumu Ölçeği, Psikolojik İyi-Oluş Ölçeği ve Kişisel Bilgi Formu kullanılmıştır. Verilerin analizinde SPSS 22.0 paket programından yararlanılarak, Pearson korelasyon analizi, aşamalı çoklu regresyon analizi, t-testi analizi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA) ve etki büyüklüğü analizi teknikleri kullanılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre lise öğrencilerinde mükemmeliyetçilik, ihtiyaç doyumu ve psikolojik iyi-oluş arasında anlamlı ilişkiler bulunmaktadır. Ayrıca ilişkili olma, yeterlik, özerklik ve kendine yönelik mükemmeliyetçilik değişkenlerinin psikolojik iyi-oluşun anlamlı yordayıcıları olduğu ve bu değişkenlerin psikolojik iyi-oluşa ait varyansın %46.8'ini açıkladığı bulunmuştur. Sosyal kaynaklı mükemmeliyetçilik, yeterlik ve psikolojik iyi-oluş cinsiyete göre; yeterlik ve psikolojik iyi-oluş sınıf düzeyine göre anlamlı olarak farklılaşmıştır. Araştırmadan elde edilen bulgular literatürdeki diğer araştırma sonuçları ışığında tartışılmıştır.

Anahtar sözcükler: mükemmeliyetçilik, ihtiyaç doyumu, psikolojik iyi-oluş

Abstract:
In this research, we aimed to examine the relationships between perfectionism, need satisfaction and psychological well-being among the high school students. Under the research perfectionism and need satisfaction effects on psychological well-being were examined. Another aim of this research is to investigate gender and grade level differences in perfectionism, need satisfaction and psychological well-being scores. This study was consisted 928 students which from different high school type from different districts in Izmir provision in the 2015-2016 academic year. In this research, The Child and Adolescent Perfectionism Scale, Needs Satisfaction Scale, Psychological Well-Being Scale and Personal Informational Form were used. Data was processed using the Statistical Package for the Social Sciences (SPSS version 22.0 for Windows). Pearson  bivariate  correlations,  multiple  regression analysis (method stepwise), t-test analysis, one-way analysis of variance (ANOVA) and effect size analysis were used to statistical analysis. As a result of the research, significant relations were determined between perfectionism, need satisfaction and psychological well-being. Also findings in this research revealed that relatedness, competence, autonomy and self-oriented perfectionism are significant predictors of psychological well-being. These variables explained %46.8 of total variance on psychological well-being. Socially-prescribed perfectionism, competence and psychological well-being levels indicated  significant differences according to gender. Competence and psychological well-being significant indicated differences according to grade level. These findings were discussed in the light of the findings of previous research in the literature.

Key words: perfectionism, need satisfaction, psychological well-being