Çevrimiçi haberlerde kullanılan etkileşimli bilgilendirme tasarımlarının grafik tasarım ve işlev sorunları
Graphic design and functional problems in interactive informing designs used in online news stories
Yazar: KENAN KAPLAN
Danışman: DOÇ. ZÜLFÜKAR SAYIN
Hacettepe Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Grafik Ana Sanat Dalı
Derece: Sanatta Yeterlik, 2024
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts

Özet:
Geleneksel habercilikte yaşanan tek taraflı iletim süreci internet haberciliği ile birlikte iki taraflı bir iletişim biçim ve biçemine dönüşmüştür. 2000'li yıllardan itibaren internet ve diğer dijital teknolojilerin habercilik alanında kullanılmasıyla birlikte farklı habercilik uygulamaları ortaya çıkarken; haberin ve bilgilerin sıklıkla güncellendiği, hızla değiştiği ve yoğun bilgi bombardımanına maruz kalındığı bu dönemde haber kuruluşları okuyucuları ile farklı yaklaşımlarla iletişim kurmaya çalışmışlardır. Zamanla, gelişen teknolojik olanaklar ve bu bağlamda değişen haber tüketim eğilimlerine koşut olarak, çeşitli çoklu ortam platformlarında da haber sunumları söz konusu olmaya başlamıştır. 
Çevrimiçi medya kuruluşları, okuyuculara ulaşmak için haber içeriklerindeki görsel hikâyelerin oluşturulması ve deneyimlenebilen tasarımlar geliştirilmesi süreçlerinde; farklı haber biçemleri geliştirmişlerdir. Söz konusu yeni habercilik anlayışı ve arayışları okur beklentilerinin ve haber tüketim anlayışlarının değişmesiyle ortaya çıkmıştır. 
Haberin, teknolojik olanaklar ile tasarlanabilmesi sayesinde; bilgilendirme hedefiyle oluşturulan etkileşimli (interaktif) haber tasarımlarını incelendiği bu tez çalışması altı bölümden oluşmaktadır. Tezin birinci bölümünde; kavramsal çerçeve ortaya konmuştur. İkinci bölümünde; "habercilik" kavramı temel alınarak haberciliğin değişen yapısı, çevrimiçi habercilik konularına yer verilmiştir. Üçüncü bölümünde; bilgilendirme tasarımı sorunsalı tanımlanmış, uygulama alanları ve bilgilendirme tasarımları çeşitlerine yer verilmiştir. Dördüncü bölümünde; "etkileşim" kavramı, etkileşim tasarımı ve çeşitleri ile ilgili bilgilere değinilmiştir. Etkileşimli infografik haber örneklerinin incelendiği beşinci bölümde; beş etkileşimli bilgilendirme tasarımı örneği grafik tasarım ve işlev açısından irdelenmiştir. Son bölümde ise, araştırmanın amacı ve öneminden ve de bu bağlamda elde edilen verilerden hareketle tasarlanan 'Kovid-19 Bağlamında Tarihteki Büyük Salgın Hastalıklar' konulu etkileşimli bilgilendirme tasarımı irdelenerek sunulmuştur.

Abstract:
The one-sided transmission process in traditional journalism has been transformed into a two-sided communication format and style with internet journalism. While different journalistic practices have emerged with the use of the internet and other digital technologies in the field of journalism since the 2000s, news organizations have tried to communicate with their readers with different approaches during this period when news and information were frequently updated and rapidly changing under exposure to intense information bombardment. Over time, in parallel with the developing technological possibilities (facilities) and ensuing news consumption trends, news presentations have started to be made on various multimedia platforms. 

Online media organizations have developed different news styles in the processes of creating visual stories in news content and developing interactive designs in order to reach readers. 

This new understanding and pursuit of journalism have emerged with the change in readers' expectations and their news consumption approaches. This thesis, which examines the interactive news designs created with the aim of giving information thanks to the ability to design news with technological possibilities, consists of six chapters. In the first part of the thesis, the conceptual framework is presented. In the second chapter, the concept of "journalism" is taken as a basis and the changing structure of journalism and online journalism are discussed. The third chapter focuses on the definition of the research question of information design as well as the application areas and types of information designs. 
In the fourth section; the concept of "interaction," interaction design and its types are mentioned. In the fifth section where interactive infographic news examples are examined; five interactive information design examples are evaluated in terms of graphic design and function. Finally, the last section examines and presents an interactive information design on 'Great Epidemics in History in the Context of Covid-19'  based on both the purpose and importance of this research and the data obtained within this context.