Zihin yetersizliği olan çocuklarda kendiliğinden sayıya  odaklanmanın artırılmasında pekiştirme sürecinin etkililiği
The effectiveness of reinforcement process on the enhancement of spontaneous focusing on mumerosity for children with intellectual disability
Yazar: MUHAMMET YASİN YASSIKAYA
Danışman: PROF. DR. SEZGİN VURAN
Anadolu Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Özel Eğitim Ana Bilim Dalı / Zihinsel Engelliler Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Matematik = Mathematics ; Matematik eğitimi = Mathematics education ; Matematik öğretimi = Mathematics teaching ; Matematiksel beceri = Mathematical skill ; Mental bozukluklar = Mental disorders ; Odaklama = Focusing ; Otistik bozukluklar = Autistic disorder ; Pekiştirme = Intensification ; Sayı kavramı = Number concept ; Özel eğitime muhtaç çocuklar = Handicapped children who need special education

Özet:
Çocuklarda çeşitli görevler kullanılarak ölçümlenen kendiliğinden sayıya odaklanma erken matematiksel becerilerle yakından ilişkilidir ve ileriki yıllarda gözlenen matematik becerilerinin kestirimcisidir. Bu araştırmanın amacı zihin yetersizliği olan çocuklarda kendiliğinden sayıya odaklanmanın artırılmasında ayrımlı pekiştirmenin etkililiğini incelemektir. Ayrıca araştırmada artırılan kendiliğinden sayıya odaklanmanın kalıcılığını belirlemek amaçlanmıştır. 
   Araştırmanın katılımcıları zihin yetersizliğine sahip üç çocuktur. Katılımcıların KSO'larını artırmada yapılandırılmış oyunlar ve ayrımlı pekiştirmenin kullanıldığı öğretim oturumları düzenlenmiştir. Tek denekli araştırma desenlerinden katılımcılar arası gecikmiş çoklu başlama modeli kullanılarak gerçekleştirilen araştırmada katılımcıların taklit görevlerindeki ve model görevlerindeki kendiliğinden sayıya odaklanmalarına ilişkin veri toplamak üzere başlama düzeyi, yoklama ve izleme oturumları düzenlenmiştir. 
   Etkililik verilerinin grafiksel analizi yapılmıştır. Etkililik bulguları pekiştirme uygulamasıyla zihin yetersizliği olan çocuklarda kendiliğinden sayıya odaklanmanın artırılabildiğini ortaya koymuştur. Ayrıca katılımcıların kendiliğinden sayıya odaklanmalarındaki artışın uygulama bittikten 10 gün sonra da gözlendiği belirlenmiştir.


Anahtar Sözcükler: Zihin yetersizliği, Kendiliğinden sayıya odaklanma, PekiĢtirme

Abstract:
Spontaneous focusing on mumerosity measured by various tasks in children is closely related to early mathematical skills and is a predictor of mathematical skills observed in later years. The aim of this research is to examine the effectiveness of reinforcement process on the enhancement of spontaneous focusing on mumerosity for children with intellectual disability. In addition, it was also aimed to examine the maintenance of enhanced SFON.
   The participants of the study were three children with intellectual disabilities. Teaching sessions were organized using structured games and differential reinforcement to enhance the participants' spontaneous focusing on mumerosity. Anonconcurrent multiple baseline across participants desing  was used. Participants were asked to baseline, probe, and follow up sessions to collect data on Spontaneous focusing on mumerosity in imitation tasks and model tasks. 
   Graphical analysis of efficacy data and descriptive analysis of social validity data were applied. The findings of efficacy revealed that differential reinforcement was effective on enhancing Spontaneous focusing on mumerosity for children with intellectual disabilities. It was also determined that the increase in spontaneous focusing on mumerosities of the participants was maintained 10 days after the application was completed.


Keywords: Intellectual disability, Spontaneous focusing on numerosity, Reinforcement