Alkol kullanım bozukluğu olan hastalarda ghrelin hormon düzeyi, aşerme ve dürtüsellik ilişkileri
Relationships between ghrelin hormone level, craving and impulsivity in patients with alcohol use disorder
Yazar: ECE AĞTAŞ
Danışman: PROF. DR. İNCİ İLHAN
Ankara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2019
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Alkolizm = Alcoholism ; Alkolle ilgili bozukluklar = Alcohol-related disorders ; Aşerme = Craving ; Dürtüsel davranış = Impulsive behavior ; Ghrelin = Ghrelin ; Hormonlar = Hormones

Özet:
Giriş ve Amaç: Fiziksel ve ruhsal bozuklukların yanında sosyal, mesleki, ekonomik ve adli pek çok alanda sorunlarla ilişkili olduğu bilinen alkol kullanım bozukluğunun gelişiminde ve alkol ile ilgili sorunların sürmesinde etken olan faktörlerin aydınlatılması, bu alanda tedavilerin geliştirilmesi için önemlidir. İştah düzenleyici hormonlardan olan ghrelinin, alkol kullanım bozukluğu ile ilişkisi pek çok yönden araştırılmış fakat ortak bir sonuca ulaşılamamıştır. Çalışmamız; alkol kullanım bozukluğu olan hastalar ile sağlıklı bireylerin ghrelin düzeyleri ve dürtüsellik açısından grup içi ve gruplar arası karşılaştırılmasını ve alkol kullanım bozukluğu olan hastalarda başvuruda ve üç aylık takip sürecinde ghrelin düzeylerindeki değişimin ve ghrelin-aşerme ilişkilerinin araştırılmasını amaçlamaktadır.
Yöntem: Çalışmaya Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı Alkol Bağımlılığı Polikliniği'ne başvuran 52 erkek hasta ve 48 sağlıklı erkek gönüllü dahil edilmiştir. Açlık kan ghrelin düzeyleri ve kilo hasta grubunda başlangıçta ve yaklaşık 3 aylık takip sürecinde ölçülmüş, beraberinde Penn Alkol Aşerme Ölçeği ve Yale Brown Obsesif Kompulsif İçme Ölçeği ile aşerme değerlendirmeleri yapılmıştır. Her iki grup depresyon, anksiyete ve dürtüsellik yönünden Beck Depresyon Ölçeği, Durumluk ve Süreklik Kaygı Envanteri, Barratt Dürtüsellik Ölçeği ve UPPS Dürtüsel Davranış Ölçeği ile değerlendirilmiştir. Gruplar arası farkların tespiti ve grup içi etkenlerin korelasyonu uygun istatistiksel analiz yöntemleri ile değerlendirilmiş ve yorumlanmıştır. 
Bulgular: Alkol kullanım bozukluğu ve sağlıklı kontroller yaş, çalışma durumu, toplam gelir, medeni durum, depresyon ve anksiyete düzeyleri yönlerinden farklılık göstermektedir. Alkol kullanım bozukluğu ve sağlıklı kontrollerin kan açil ghrelin düzeyleri arasında istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmamıştır. Alkol kullanım bozukluğunda açil ghrelin düzeyleri tedavinin başlangıcı ve 3 aylık takip sürecinde anlamlı olarak azalmaktadır fakat aşerme düzeyleri ile korelasyon göstermemektedir, açil ghrelin düzeylerindeki değişimin de aşerme düzeylerindeki değişim ile korelasyon göstermediği saptanmıştır. Alkol kullanım bozukluğu olan hastaların dürtüsellik düzeylerinin kontrol grubundan anlamlı olarak yüksek olduğu saptanmıştır. Kan açil ghrelin düzeyleri, alkol kullanım bozukluğu olan hastalarda dürtüselliğin UPPS Sıkışıklık özelliği ile, sağlıklı kontrollerde ise dürtüselliğin UPPS Heyecan Arayışı özelliği ve UPPS toplam dürtüsellik skoru ile ilişkili bulunmuştur. 
Sonuç: Örneklemimizde alkol kullanım bozukluğu olan hastalar ve sağlıklı bireyler kan açil ghrelin düzeyleri yönünden anlamlı farklılık göstermemektedir. Ghrelin ve aşerme düzeylerinin her ikisinin de takip sürecinde azaldığı saptanmıştır, fakat ghrelin-aşerme değişiminin korelasyon göstermemesi alkol yoksunluğu sürecinde değişen depresif belirtiler, beslenme durumu gibi ghrelini etkileyebilecek birçok farklı etken ile ilişkili olabilir. Açil ghrelin düzeyleri alkol kullanım bozukluğunda Sıkışıklık, sağlıklı kontrollerde ise Heyecan Arayışı özelliği ile ilişkilidir. Bir açlık hormonu olan ghrelin ve dürtüsellik arasındaki ilişkinin ve bu ilişkinin mekanizmasının anlaşılması alkol kullanım bozukluğu ve dürtü kontrolünde sorunların öne çıktığı diğer hastalıklarda yeni tedavi stratejilerinin geliştirilmesinde yardımcı olabilir.

Abstract:
Introduction: Alcohol use disorders are closely related to social, occupational, economical and legal problems as well as physical and mental disorders. To elucidate the factors that influence beginning and continuation of problematic alcohol use is crucial to develop treatment for this disorder. The relationship between ghrelin, one of the appetite-regulating hormones, and alcohol dependence has been previously investigated in several studies, but common conclusions have not been reached. The aim of this study is to compare ghrelin levels and impulsivity of patients with alcohol use disorder and healthy individuals within and between groups and to investigate the changes in ghrelin levels and ghrelin-craving relationships in patients with alcohol use disorder during admission and three months follow-up. 
Methods: 52 male patients who applied to Ankara University Department of Psychiatry Alcohol Addiction Outpatient Clinic and 48 healthy male volunteers were included in this study. Fasting blood acylated ghrelin levels and body weight were measured in the patient group at baseline and during the follow up period. Their craving levels were asssessed with Penn Alcohol Craving Scale and Yale Brown Obsessive Compulsive Scale for heavy drinkers. Both groups were evaluated with Beck Depression Inventory, State and Trait Anxiety Inventory, Barratt Impulsiveness Scale and UPPS Impulsive Behaviour Scale for depression, anxiety and impulsivity. The differences between groups and the correlation between the factors within the groups were evaluated and interpreted by appropriate statistical analysis methods. 
Results: The patients with alcohol use disorder and healthy controls were significantly different in terms of age, working status, income, marital status, depression and anxiety levels. There was no statistically significant difference between blood acylated ghrelin levels of alcohol dependence and healthy control groups. In alcohol use disorder, acyl ghrelin levels decreased significantly during 3-month follow-up but they were not correlated with craving levels, and the change in ghrelin levels did not correlate with the change in craving levels. Impulsivity levels of the participants with alcohol use disorder were found to be significantly higher than the control group. Blood acylated ghrelin levels were found to be correlated with UPPS Urgency in patients with alcohol use disorder and with UPPS Sensation Seeking and UPPS total score in healthy controls. 
Conclusions: In our sample, alcohol dependent and healthy individuals were not significantly different in terms of blood acylated ghrelin levels. Both ghrelin and craving levels were found to decrease during the follow-up period, but the lack of correlation between the change of ghrelin and craving could be associated with many different factors that could affect ghrelin such as changing depressive symptoms and nutritional status during alcohol withdrawal. Ghrelin levels were associated with Urgency in patients with alcohol use disorder and Sensation Seeking in healthy controls. Understanding the relationship between the fasting hormone ghrelin and impulsivity and the mechanism of this relationship can help in the development of new therapeutic strategies for alcohol use disorder and some other diseases that impulse control problems are prominent.