Radyoterapide kullanılan yüksek enerjili foton dozimetrisinde berilyum oksit (BEO) optik uyarmalı lüminesans (OSL)'ın kalite kontrol amaçlı kullanılabilirliğinin araştırılması
Investigation of the berrylium oxide (BEO) optical stimulated luminance (OSL) for quality control in high energy photon dosimetry used in radiotherapy
Yazar: ESİL KARA
Danışman: PROF. DR. AYŞE HİÇSÖNMEZ
Ankara Üniversitesi / Nükleer Bilimler Enstitüsü / Medikal Fizik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Fizik ve Fizik Mühendisliği = Physics and Physics Engineering
Dizin: Berilyum oksit = Beryllium oxide ; Kalite kontrol = Quality control ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Optik uyarımlı lüminesans = Optical stimulated luminescence ; Radyometri = Radiometry ; Radyoterapi = Radiotherapy

Özet:
Radyoterapi tedavisinin temel amacı tümör kontrol olasılığını arttırırken çevresindeki normal dokuda komplikasyon olasılığını azaltmak olarak tanımlanmaktadır ve karmaşık bir süreçten oluşmaktadır. Bir radyoterapi kliniğinde tedavi başarısını arttırmak ve radyasyondan korunmak için uluslararası standartlara uygun bir kalite güvence (QA) ve kalite kontrol (QC) programlarının oluşturulması gerekmektedir. Günümüzde periyodik olarak yapılması gereken dozimetrik kalite kontrol testlerinde sekonder standart dozimetri laboratuvarları tarafından kalibre edilmiş paralel plakalı ya da silindirik iyon odalarının kullanımı tavsiye edilmektedir. Ancak iyon odaları hacimleri ve geometrileri nedeniyle in vivo doz ölçümlerinde kullanılamamaktadır. Bu çalışmada BeO OSL'nin genel kullanımı olan cilt dozu okuma (in-vivo), kişisel dozimetre olarak kullanılma gibi alanlara ek olarak, radyoterapi kliniğinde rutin olarak yapılması gereken dozimetrik kalite kontrol ölçümlerinde iyon odasını tamamlayıcı bir dozimetri sistemi olup olamayacağı araştırılmıştır. BeO OSL'lerin AAPM TG 191'de tavsiye edilen tüm testlerinin yapılıp, tüm faktörlerinin ortaya konulması ve kullanım alanının genişletilmesi amaçlanmıştır. Çalışmanın sonunda oluşturulan protokol ile lineer hızlandırıcılarda dozimetrik kalite kontrol sistemine daha kolay ve daha ucuz bir sistemle ulaşılması hedeflenmiştir. Bu tez çalışmasında BeO OSL dozimetre sisteminin lineer hızlandırıcı cihazların dozimetrik kalite kontrollerinde, tedavi öncesi hastaya özel kalite kontrol testlerinde ve in-vivo doz ölçümlerinde kullanılabilirliği ortaya konulmuştur. Çalışmanın sonunda elde edilen faktör ve fonksiyonlar ile daha kolay ve daha ucuz bir sistemle lineer hızlandırıcı dozimetri kalite kontrol sistemine ulaşılmıştır.

Abstract:
The aim of radiotherapy treatment is defined as increasing the probability of tumor control and reducing the possibility of complications in the surrounding normal tissue, and it is a complex process. In a radiotherapy clinic, it is necessary to establish quality assurance (QA) and quality control (QC) programs in accordance with international standards in order to increase the success of treatment and to protect from radiation. Today, it is recommended to use a parallel plate or cylindrical ion chambers calibrated by a secondary standard dosimetry laboratory in international standards in periodic quality control tests. In this study, it was investigated whether BeO OSL could be complementary to the ion chamber in the dosimetric quality control measurements that should be routinely performed in the radiotherapy clinic, in addition to the general use of in-vivo, and personal dosimeters. It is aimed to carry out all the tests recommended in AAPM TG 191 of BeO OSLs, to reveal all the factors and to expand the usage area. With the protocol created at the end of the study, it was aimed to reach the easy and cheap dosimetric quality control system for medical linear accelerators. In this thesis, the usability of the BeO OSL dosimeter system in dosimetric quality controls, pre-treatment patient-specific quality-control tests, and in-vivo dose measurements has been demonstrated. With the factors and functions obtained at the end of the study, a linear accelerator dosimetry quality control system was achieved with an easier and cheaper system.