Kızgınlığın toplulaştırıldığı kıvırcık koyunlarında yaş, canlı ağırlık ve vücut kondisyon skorunun döl verimine etkisi
Effect of age, body weight and body condition score on fertility in estrous synchronization in sheep
Yazar: FARIDA IBRAHIM NAGEYE
Danışman: PROF. DR. MEHMET KOYUNCU
Bursa Uludağ Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Zootekni Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışmada Bursa Uludağ Üniversitesi Ziraat Fakültesi Araştırma ve Uygulama Çiftliği Koyunculuk İşletmesindeki üreme mevsimi dışında olan Kıvırcık koyunlar kullanılmıştır. Kızgınlığı senkronize edilen Kıvırcık koyunlarında yaş, canlı ağırlık ve vücut kondisyon skorunun koyunların üreme parametreleri ve kuzuların gelişimi üzerindeki etkisi araştırılmıştır. Bu amaçla farklı yaş (2,3,4), vücut kondisyonu (2,0, 2,5, 3,0, 3,5, 4,0) ve canlı ağırlığa sahip (hafif-ağır) olarak gruplanan toplam 85 baş Kıvırcık koyun kullanılmıştır. Ana yaşı, canlı ağırlık (koç katım-doğum) ve vücut kondisyon skoru (koç katım-doğum) değeri ortalamaları sırasıyla 2,98, (57,05-62,99) ve (3,04-3,22) bulunmuştur. Döl verimi parametreleri içinde kuzulama oranı, çoğuz doğum oranı ve yaşama gücü değerleri üzerine ana yaşı ve vücut kondisyon skorunun (koç katım-doğum) önemli etkisi bulunmaktadır (P<0,05). Canlı ağırlığın (koç katım-doğum) sadece çoğuz doğum oranı üzerine etkisi önemli bulunurken, doğum dönemindeki canlı ağırlık değerinin yaşama gücü üzerine etkisi önemlidir (P<0,05). Kuzuların canlı ağırlık gelişimi üzerine ana yaşının etkisi doğum ağırlığı üzerine önemsiz, sütten kesim ağırlığı ve günlük canlı ağırlık artışı üzerine etkisi önemli olduğu belirlenmiştir (P<0,05). Doğum dönemindeki canlı ağırlığın, kuzuların sütten kesim ve günlük canlı ağırlık artışı üzerindeki regresyon katsayısı önemlidir (P<0,05). Koyunların yaş, farklı dönemlerdeki canlı ağırlık ve vücut kondisyon değerlerinin kend aralarındaki korelasyon katsayısı değerlerinin hepsi önemli olup, 0,220-0,874 arasında saptanmıştır (P<0,05; P>0,01).

Anahtar Kelimeler: Kıvırcık, yaş, canlı ağırlık, vücut kondisyonu skoru, döl verimi, kuzu gelişimi.

Abstract:
This study has been conducted on the 'Kıvırcık' sheep out-of-breeding season in sheep farm that belongs to Bursa Uludag University faculty of agriculture research and applied farm.The effect of estrus synchronized Kıvırcık sheep's age, live weight and body condition score on the reproductive parameters and lamb growth were investigated.For this purpose, a total of 85 heads of Kıvırcık sheep were used in this study by grouping them according to their age (2,3,4), body condition (2,0, 2,5, 3,0, 3,5, 4,0) and live weight (light-heavy).The average mean of age, body weight (mating -parturition) and body condition score (mating –parturition) values were found to be 2,98, (57,05- 62,99) and (3,04- 3,22), respectively. The maternal age and body condition score (mating -parturition) was found to have a significant effect on fertility parameters;lambing rate, multiple birth rates and survival rate (P <0.05). Among the fertility parameters, live weight (mating -parturition) was found to have a significant effect only on multiple birth rate, while effect of live weight at birth was found to be statistically important on survival rate (P<0,05). Effect of the mother age on lambs' live weight progress was determined insignificant on birth weight, and the effect on weaning weight and daily live weight gain was significant (P<0,05).Regression coefficient of sheep live weight during birth on lambs'weaning and daily live weight gain is important (P<0,05). The correlation coefficient values of the age, body weight and body condition of the sheep in all periods were important and were determined between 0,220-0,874 (P<0,05; P> 0,01).

Key words: Kıvırcık sheep, age, live weight, body condition score, fertility, lamb development