Kuzey kutbunda egemenlik ve çatışma
Sovereignty and conflict in north pole
Yazar: DEMET TUNÇERİ
Danışman: PROF. DR. HARUN GÜMRÜKÇÜ
Akdeniz Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations

Özet:
Bu tezde iklim değişikliği ve küresel ısınmanın oluşturacağı olumsuz etkilerden; buzulların erimesine dayalı olarak, günümüzde başlamış ve gelecekte de büyüyerek devam etmesi muhtemel kısıtlı doğal kaynakların kullanımına ilişkin çatışmalar incelenecektir. Çalışmada esas alınan coğrafya, kuzey kutup dairesinin üstünde kalan Arktik bölgesi ve buradaki buzulların erimesi neticesinde bölgenin deniz yatağında bulunan zengin hidrokarbon kaynaklarının kullanımına dair oluşan/ oluşması muhtemel doğal kaynak çatışmasıdır. Bu çatışmanın temelini devletlerin ekonomilerini sürdürebilmek adına kısıtlı kaynakları üzerindeki rekabet oluşturmaktadır. Petrol, gaz vb. enerji kaynakları yenilenebilir enerji kaynakları değildir ve dünyanın belli coğrafyalarında belirli miktarlarda bulunmaktadırlar. Petrol ve doğalgaz ticari değer taşımaya başladığından itibaren yaşanan politik çatışmaların temel kaynaklarından biri haline gelmiştir. Dolayısıyla gelecekte elzem ve kıymetli bir hale gelecek hidrokarbon kaynaklarının arzını elinde bulundurmak devletler için kıyasıya bir yarış ortamı yaratmaktadır. Bölgede yaşam koşullarını mümkün kılacak iklim şartları mevcut olmadığı için günümüze kadar bölgede bilimsel araştırmalar dışında bir faaliyette bulunulmamıştır. Dolayısıyla bu bölgede günümüze kadar hiçbir devlet tekil olarak otorite sahibi olmamıştır. Ancak bölgede buzulların erimeye başlaması Rusya, ABD, Kanada, Danimarka, Norveç gibi hem bölgeye kıyıdaş hem de yeni doğal kaynak arayışı içerisinde olan devletleri, bölgede egemenlik kurmak ve kaynakların kullanım hakkına sahip olmak hususunda alarma geçirmiştir.



Anahtar Kelimeler: Arktik, egemenlik, enerji, çatışma, küreselleşme

Abstract:
In this thesis, the conflicts which are based upon the melting of the sea-ice which is negative part of the climate change and global warming that launched today and increasingly lasting in the future are going to be investigated. In this study, predicated geography on is Arctic Region above the Arctic Circle . The main topic is the conflict on the natural resources beneath the seabed which occur as the result of the melting of the sea-ice in the Arctic. The main subject of this study is the competition over the scarce resources between goverments in order to maintain their economies. These sources are not renewable such as oil, natural gas, and they are found merely with some certain amounts and in some certain regions of the world. Since they carried value, oil and gas has became one of the main reason of the political collisions. Hence, possessing the supply of the hydrocarbon sources which are going to be indispensable and substaintial in the future precipitates a mercilessly competiton between the states. Apart from the scientific activities, there has been no operation in the region up till today, due to the lack of climate condition which are enable to be able to live in the region. Accordingly, any state has not had any authority over the region till today. Yet, the melting ice has alerted both the Arctic states (Denmark, Canada, USA, Russia, Norway) and the non-Arctic states.



Keywords: Arctic, sovereignty, energy, conflict, globalization