Ercüment Batanay'ın hicaz makamında yaptığı dört tanbur taksiminin makamsal ve form analizi
The makam analysis of the four tanbur taksim perfomed by Ercüment Batanay in hicaz makam
Yazar: BUĞRAHAN KAYA
Danışman: PROF. DR. MURAT SALİM TOKAÇ
Haliç Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Türk Musikisi Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Müzik = Music

Özet:
Türk Musikisi formları arasında taksim formu, icracının irticalen nağmeleri
birbirine ekleyerek, icra anında müzik cümlelerini inşa ettiği bir müzik formudur. Bu
sebepten dolayı taksim formu, musikişinasın musiki bilgisini ve musikişinaslığını
göstermeye en uygun olan formlardan biridir.
İcra kabiliyeti ile birlikte müzikalitesi ile de dikkati çeken Ercüment
Batanay'ın bu özellikleri, kendine ait denemelerinin yanı sıra yaptığı taksimlerde de
görülmektedir.
Bu çalışmada, tanburdaki kendine has üslubu ile öne çıkan icracılardan
Ercüment Batanay'ın taksim formunu nasıl kullandığının ve hicaz makamını nasıl
işlediğinin çözümlenmesi amaçlanmıştır.
Öncelikle literatür taraması yapılmış, Ercüment Batanay'ın sanatçı kişiliği
hakkında ilgili kişilerle görüşülmüş ve Ercüment Batanay'ın günümüze ulaşan
taksimlerinden çalışmaya uygun olanları belirlenmiştir. Çalışmanın analiz kısmı için
yapılan literatür taramsında ise Türk Musikisi'nde hicaz makamı ve form inceleme
konusunda kaynaklara ulaşılarak, çalışmada analiz yapılmasını sağlayacak inceleme
şekli belirlenmiştir.
Araştırmanın örneklem bölümünü oluşturan hicaz taksimler dinlenerek, önce
özenle notaya alınmış, sonrasında Finale ve Mus2 nota yazım programları ile dijital
ortama aktarılmıştır. Bu dijital notalar çalışmanın ekler kısmında verilmiştir. Yapılan
inceleme ile ortaya çıkan tespitler, Adobe Photoshop programı kullanılarak incelikle
dijital notaya eklenmiştir.
Ercüment Batanay ile ilgili gelecekteki çalışmalara kaynak olabileceği
düşünülerek, günümüzde yaşayan Murat Aydemir, Birol Yayla, Sadun Aksüt,
Öğr.Gör. Özer Özel, Hakan Talu, Nihat Yalçınkaya, Ercüment Gümüşel ve Prof.Dr.
Murat Salim Tokaç'ın Ercüment Batanay ile ilgili görüşleri alınmış ve ek bölümünde
verilmiştir.

Abstract:
Among the Turkish music forms, the taksim form is a musical form in which the
performer constructs musical sentences at the present moment by combining the
melodies extemporaneously. Since this form is performed extemporaneously by the
performer via structuring the tunes at the present moment, it is one of the most
convenient forms to demonstrate the musician's knowledge and skills. Throughout
his life Ercüment Batanay has not only allured with his saz playing but also with his
musical knowledge which is apparent in his own compositions as well as in the
taksims he makes. This study aims to address the use of the taksim form and the
performance of the hicaz makam by Ercüment Batanay, who stands out with his
unique style in the tanbur, through analyzing his taksims in the hicaz makam.
The first section addresses the literature review which involves interviews conducted
with people related to Ercüment Batanay's artistic personality. Additionally, the
section discusses the surviving taksims of Ercüment Batanay, relevant for this study.
As for the literature review done for the analysis section of this study, the sources on
hicaz makam and form analysis in Turkish Music were examined to decide on the
methodology of the study.
The Hicaz taksims, which constitute the empirical part of this study, were listened
and carefully noted, and then transferred to the digital arena with the Finale and
Mus2 music notation software. These digital music notes are included in the
appendix section. The findings revealed by a meticulous study were added line by
line to the digital note with the help of the Adobe Photoshop program. To be a
reference for future studies on Ercüment Batanay, the views of Murat Aydemir, Birol
Yayla, Sadun Aksüt, Asistant Professor Özer Özel, Hakan Talu, Nihat Yalçınkaya,
Ercüment Gümüşel, and Prof. Dr. Murat Salim Tokaç on Ercüment Batanay were
included in the appendix section