Acil serviste uygulanan üriner kateterlerin, sağlık hizmeti ilişkili üriner sistem enfeksiyonlarından kateter ilişkili üriner sistem enfeksiyonu gelişimindeki rolü
The role of urinary catheters applied in the emergency department in the development of catheter-associated urinary tract infections among healthcare-associated urinary tract infections
Yazar: EMİNE KORKU
Danışman: DOÇ. DR. CUMHUR ARTUK
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Gülhane Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Ana Bilim Dalı / Enfeksiyon ve Klinik Mikrobiyoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji = Infectious Diseases and Clinical Microbiology

Özet:
Amaç: Acil servislerde uygulanan üriner kateterlerin, sağlık hizmeti ilişkili üriner sistem enfeksiyonlarından kateter ilişkili üriner sistem enfeksiyonu gelişimindeki rolünü araştırmaktır. Araştırma tek merkezli ve tanımlayıcı bir çalışmadır. Araştırma örneklemini 01.10.2022-15.12.2022 tarihleri arasında Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Erişkin Acil Servisi'ne başvuran ve üriner kateter takılan 275 hasta oluşturmuştur.
Gereç-Yöntem: Çalışmamızın ilk bölümünde acil serviste üriner kateter uygulayan doktor, hemşire ve intern doktorlara Kateter İlişkili Üriner Sistem Enfeksiyonları Kontrol Önlemleri Ölçeği uygulanarak bilgi düzeyleri belirlenmiştir. İkinci bölümünde çalışmaya dâhil edilme kriterlerini karşılayan hastalara üriner kateter takılırken uygulayıcılar Sağlık Bakanlığı üriner kateter önleme paketi dâhilinde gözlenmiştir ve üriner kateter takılan hastaların verileri hasta izlem formuna kaydedilmiştir. Çalışmamızın üçüncü bölümünde üriner kateter takılan hastaların vital bulguları ve laboratuvar bulguları, hastalar acil serviste yattığı ve başka serviste yattığı süreyi ya da üriner kateter çıkarıldıktan 2 gün sonrasını da kapsayacak şekilde kateter ilişkili üriner sistem enfeksiyonu açısından takip edilmiştir.
Bulgular: Kateter İlişkili Üriner Sistem Enfeksiyonları Kontrol Önlemleri Ölçeği incelendiğinde çalışma süresi, yaş ve eğitim seviyesi arttıkça bilgi düzeyinin azaldığı gözlenmiştir. Asistan doktorların hemşire ve intörn doktorlara göre daha düşük puan aldığı belirlenmiştir. 
Üriner kateter takılan hasta veri istatistikleri incelendiğinde idrar kültüründe üreme olan katılımcıların oranı %12,1 ve idrar kültüründe üreme olmayan katılımcıların oranı %55,3 ve idrar kültürü alınmayan katılımcıların oranı %32,6 olarak tespit edilmiştir.
Özgeçmişinde üriner sistem enfeksiyonu hikâyesi olan hastaların %25,5'inin (p=0,004), üriner kateter takılmadan iki hafta önce antibiyotik kullanım öyküsü olan hastaların %21,8'inin (p=0,044), üriner kateter takıldığında antibiyotik başlanan hastaların %14,1'inin (p=0,049) idrar kültüründe üreme olması dikkat çekicidir. 
Sonuç: Kateter ilişkili üriner sistem enfeksiyonları %17,8 ile ikinci sıklıkta saptanan invaziv araç ilişkili enfeksiyon olması ve kanıta dayalı uygulamalarla %17-69 oranında önlenebilir olması sebebi ile sağlık hizmeti ilişkili enfeksiyonlar arasında büyük öneme sahiptir. Üretral kateter kullanımı, kateter ilişkili üriner sistem enfeksiyonlarının en büyük nedenidir. Acil servislerde gereksiz üriner kateter kullanımının azaltılması, sağlık personeline periyodik eğitim vererek yerleştirme ve bakımın iyileştirilmesi, üriner kateterlerin daha erken çıkarılması, kılavuzlar oluşturulması, acil servislerde takılan kateterlerin sürveyansının yapılması ve çalışanlara geri bildirim verilmesi sayesinde acil serviste uygunsuz üriner kateter kullanım oranının ve kateter ilişkili üriner sistem enfeksiyonlarının azalacağı kanaatindeyiz.

Abstract:
Objective: To investigate the role of urinary catheters used in emergency departments in the development of catheter-associated urinary tract infections among healthcare-associated urinary tract infections. The research is a single-centre and descriptive study. The study sample consisted of 275 patients who applied to Gazi University Faculty of Medicine Adult Emergency Department between 01.10.2022-15.12.2022 and had urinary catheter insertion.
Materials and Methods: In the first part of our study, the level of knowledge of doctors, nurses and intern doctors who applied urinary catheters in the emergency department was determined by applying the Catheter Associated Urinary Tract Infections Control Measures Scale. In the second part of the study, while urinary catheters were inserted in patients who met the inclusion criteria, the practitioners were observed within the scope of the Ministry of Health urinary catheter prevention package and the data of patients with urinary catheters were recorded on the patient follow-up form. In the third part of our study, the vital signs and laboratory findings of the patients with urinary catheter insertion were followed up in terms of catheter-associated urinary tract infection, including the time the patients were hospitalised in the emergency department, when they were hospitalised in another department or 2 days after the urinary catheter was removed.
Results: When the Catheter-Related Urinary Tract Infections Control Measures Scale was analysed, it was observed that the level of knowledge decreased with increasing working time, age and education level. It was observed that resident doctors had lower scores than nurses and intern doctors. 
When the data statistics of patients with urinary catheter insertion were analysed, it was found that the rate of participants with urine culture growth was 12.1%, the rate of participants without urine culture growth was 55.3% and the rate of participants without urine culture was 32.6%.
It is noteworthy that 25.5% (p=0.004) of the patients with a history of urinary tract infection, 21.8% (p=0.044) of the patients with a history of antibiotic use two weeks before urinary catheter insertion, and 14.1% (p=0.049) of the patients who were started on antibiotics after urinary catheter insertion had urine culture growth.
Conclusion: Catheter-associated urinary tract infections are of great importance among healthcare-associated infections because they are the second most common invasive device-associated infection with a frequency of 17.8% and can be prevented by 17-69% with evidence-based practices. Urethral catheter use is the biggest cause of catheter-associated urinary tract infections. We believe that reducing the unnecessary use of urinary catheters in emergency departments, improving the sterility of placement and care by providing periodic training to healthcare personnel, removing urinary catheters earlier, establishing guidelines, conducting surveillance of catheters inserted in emergency departments and providing feedback to employees will reduce the rate of inappropriate urinary catheter use and catheter-associated urinary tract infections in emergency departments.