Bosna Hersek'in devlet işleyişinde Avrupa Birliği'nin rolü
The role of the European Union in state functioning of Bosnia and Herzegovina
Yazar: ERSİN UĞURKAN
Danışman: PROF. DR. NURCAN ÖZGÜR BAKLACIOĞLU
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Avrupa Birliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration ; Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Avrupa Birliği = European Union ; Bosna-Hersek = Bosnia-Herzegovina ; Dayton Barış Anlaşması = Dayton Peace Agreement ; Devlet = State ; Devlet inşaası = State building ; Yüksek temsilcilik = High representative

Özet:
Bosna Hersek Avrupa coğrafyasında dehşetli bir savaş sonucunda 1995 Dayton Barış Anlaşması ile kurulmuş birçok yönleriyle diğer ülkelere göre oldukça farklılık arz eden bir devlettir. Bosna Hersek'te üç kurucu halk olarak kabul edilen Boşnak, Sırp ve Hırvatların "çıkarları" göz önünde bulundurularak bir devlet mekanizması ortaya çıkarıldığından daha çok ülkedeki barışı sağlamak üzere tesis edilmiş, bir anayasal anlaşma söz konusudur. Fakat bugün Bosna Hersek'te barış, savaşın yokluğundan daha fazlasını ifade etmemektedir. İşlemeyen devlet mekanizmasının sorunları birçok alana yansımaktadır. Genelde ülke içinde ve dış aktörler tarafından anayasal reform yapılması konusunda uzlaşılsa da bu reformların ne şekilde ve nasıl yapılacağı önemli sorunlardan birini teşkil etmektedir. Dolayısıyla çalışmada, bu bağlamda Bosna Hersek'in reformlar gerçekleştirebilmesinde etkili olabilecek olan AB'nin ne derece, nasıl katkıda bulunacağı ya da gerçekten bulunup bulunamayacağı analiz edilmiş ve böylece AB'nin Bosna Hersek'in devlet inşasında bu reformların önemli rolü üzerinde durulmuştur. Buna ek olarak, AB ile organik bağı olan Yüksek temsilcinin bunda etkisi değerlendirilmiştir. Özellikle ülkedeki vatandaşlık krizi, 2010 seçimlerden sonra ki hükümet krizleri, Sejdić-Finci Davası ve BSC'nin yargı referandumu üzerinde AB'nin etkisi ele alınmıştır. Bu örnek olaylar üzerinde değerlendirildiğinde AB'nin Bosna Hersek üzerinde etkisi olduğu muhakkaktır. Fakat AB'nin sorunların çözümüne yaklaşımı ve etki düzeyi ise oldukça tartışmalıdır.

Abstract:
Bosnia and Herzegovina is a peculiar state that differs greatly from other countries which was established by the 1995 Dayton Peace Agreement ending dreadful war in Yugoslavia. Consequently, a state structure was created by considering the "interests of Bosniak, Serbs and Croats, who are considered as three constituent peoples of Bosnia and Herzegovina. This agreement is a constitutional agreement established to ensure peace in the country. But today, peace in Bosnia and Herzegovina does not mean more than the absence of war. The dysfunctional structure of the state is reflected in many areas as problems such as public, economic and political. Although constitutional reform is generally agreed on by internal and external actors, the most important problem is how these reforms will be carried out. Therefore, an external driving force is needed. In this context, the study analyzed the extent to which the EU could contribute to the realization of reforms in Bosnia and Herzegovina, and whether or not it can actually exist? Thus, the EU's important role in the realization of these reforms in the state-building of Bosnia and Herzegovina was scrutinised. The study displayed the EU's influence on state-functioning, particularly on the citizenship crisis in the country, the government crisis after the 2010 elections, the Sejdić-Finci case and the judicial referendum of the BSC. Considering these case studies, it is certain that the EU has an impact on Bosnia and Herzegovina, such as, the EU's approach to solving problems and its level of influence is highly controversial.