Aile hekimliğinde kronik hasta yönetimi: PACIC (The patient assessment of chronic illness care) ölçeğini modifiye etme ve ölçeğin geçerlik ve güvenirliği
Chronic patient care in family medicine: PACIC (The patient assessment of chronic illness care) modifying the pacic scale and validity and reliability of the scale
Yazar: HANDAN ÖZDEMİR
Danışman: PROF. DR. OKAY BAŞAK
Adnan Menderes Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2016
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Aile hekimliği = Family practice ; Güvenilirlik ve geçerlilik = Reproducibility of results ; Hasta bakımı = Patient care ; Hasta bakımı-hastane sonrası = After care ; Hasta bakımının örgütlenmesi = Patient care management ; Hasta memnuniyeti = Patient satisfaction ; Kronik hastalık = Chronic disease ; Ölçekler = Scales

Özet:
Giriş Ve Amaç
Kronik hastalıklar toplumda mortalite ve morbiditenin en önemli nedenidir. Bu nedenle kronik hastalıkların kontrolu ve yönetimi için çeşitli program ve modeller geliştirilmiştir. Bunlardan birinci basamakta en bilineni ise Kronik Bakım Modelidir. Bu modele dayalı olarak 2005 yılında Glasgow ve arkadaşları tarafından kronik hastalara  sunulan sağlık hizmetinin hasta bakış açısından değerlendirildiği Patient Assesment of Chronic Illnes Care (PACIC) ölçeği geliştirilmiştir.
Bu çalışmanın amacı, kronik hasta bakımını hasta bakış açısından değerlendiren PACIC ölçeğinin Türkçe uyarlamasının toplumumuzun sosyokültürel özelliklerine ve ülkemiz sağlık sisteminin birinci basamak örgütlenmesine özgü olarak modifiye edilmesi ve  bu şekilde oluşturulan Türkçe modifiye PACIC ölçeğinin geçerlik ve güvenirliğinin çalışılmasıdır.
Gereç Ve Yöntem
Çalışmamız iki aşamalı gerçekleştirilmiştir. Birinci aşamada PACIC ölçeği Türkçe çevirisi toplumumuzun sosyokültürel özelliklerine ve ülkemiz sağlık sisteminin birinci basamak örgütlenmesine uyumlu olarak modifiye edilmiştir. İkinci aşamada ise, oluşturulan Modifiye Türkçe PACIC ölçeğinin geçerlik ve güvenirlik çalışması yapılmıştır. Bunun için metodolojik tipte bir araştırma planlanmıştır. Çalışma Aydın ili merkez ilçesinde 18 yaş üstü erişkin nüfusta gerçekleştirilmiştir. Örneklem grubunun belirlenmesi için sistemik rastgele örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Çalışmaya  bulaşıcı olmayan kronik hastalıklarından en az birinin en  az bir yıl önce tanı konduğu kişiler alınmıştır. Elde edilen veriler istatistiksel olarak SPSS 20.0 paket programında değerlendirilmiştir.
Bulgular
Yaş ortalaması 60,2±13,3 olan katılımcıların çoğunluğu evli (%80,8), eğitim durumu sekiz yılın altında (%64,4) ve emekli (%43) idi. En sık görülen hastalıklar sırasıyla hipertansiyon (%58,8), kardiovasküler hastalık (%33,2) ve diyabetti (%29,6). Ölçeğin Kapsam Geçerlik İndeksi 0,80 olarak bulundu. Madde toplam puan korelasyonları 0,27 ile 0,68 arasında değişmekteydi. Cronbach alfa katsayısı ise 0,93 ve iki aylık test-tekrar test korelasyonu 0,94'tü. Açıklayıcı faktör analizi ölçeğin beş faktörlü yapıda olduğunu gösterdi. 
Ölçek toplam puan ortalaması 2,78±0,83'tü. Alt ölçeklerin ortalamaları sırasıyla hasta katılımı 2,99±1,04; karar verme desteği 3,24±0,97;  hedef belirleme 2,73±0,98; sorun çözme 3,14±1,07; izlem/koordinasyon 2,12±0,86 idi. Eğitim ve  gelir düzeyi, ilgili uzman hekime başvurma, kentte yaşama, hasta eğitimi ve yaşam tarzı değişikliği önerisi alma ve kanser hastası olma ölçek puanlarını etkilemekteydi. 
Sonuç
Kronik hasta bakımını hasta bakış açısından değerlendirmek için geliştirilen Türkçe Modifiye PACIC ölçeğinin geçerli-güvenilir olduğu saptanmıştır. Kronik hastalıkların bakım kalitesini değerlendirmek için kullanılabilecek bir ölçek olarak düşünülmektedir.

Abstract:
Introduction and Aim
Chonic illnesses are the most significant reasons of mortality and morbidity in society. Therefore, various kinds of programs and models have been developed for the control and management of the chronic illnesses. The first and most known of these models is the Chronic Care Model. Based on this model, Patient Assessment of Chronic Illness Care (PACIC) scale has been developed by Glasgow et al. through which the health care services provided to chronic patiens are assessed from the viewpoint of patients.
The purpose of this study is to modify the Turkish adaptation of PACIC scale (which assesses chronic patient care from the viewpoint of the patients) according to sociacultural characteristics of our society and primary organization of our country's healtch care system and to determine the validty and reliability of modified Turkish PACIC scale. 
Material and Methods
Our study consists of two phases. In the first phase, Turkish translation of PACIC scale has been modified according to sociacultural characteristics of our society and primary organization of our country's healthcare system. In the second phase, we studied on the validity and reliability of modified Turkish PACIC scale. A methodological research was planned for that. The study was carried out among adult population over 18 in the central town of Aydın. Random sampling method was employed for the determination of sample group. Participants consisted of people who were diagnosed with at least one of the non-communicable chronic diseases at least one year ago. The data obtained was assessed statistically via SPSS 20.0 packet program. 
Results
The average age of the participants was 60,2±13,3, most of them were married(80,0 %), those with education status less than 8 years were (64,4%) and the retired were (43%) . The most common illnesses were respectively hypertension (58,8%), cardiovascular illness (33,2%) and diabetes (29,6%). Content Validity Index of the Instrument was found to be 0,80. Total point correlations of the items ranged between 0,27 and 0,68. Cronbach alpha coefficient was 0,93 and two-months test-retest correlation coefficient was 0,94.  Explanatory factor analysis showed that the structure of the scale was five-factor. 
Total average point of the scale was 2,78±0,83. The average of subscales were respectively; patient participation was 2,99±1,04, decision support was 3,24±0,97; setting goal was 2,73±0,98; solving sproblems was 3,14±1,07; follow-up/coordination was 2,12±0,86. Such factors as education and income status, appointment with the relevant physician, living in urban areas, patient education and getting advice for lifestyle change and being a cancer patient all affected scale points. 
Conclusion
Turkish-modified PACIC scale developed to assess chronic patient care from the viewpoint of the patient was determined to be valid and reliable. It is thought that it can be used to assess the quality of chronic illness care.