Yabancı dil olarak Türkçe ve İngilizce ders kitaplarındaki öğrenme stratejilerinin kullanımı
The use of learning strategies in coursebooks for Turkish and English as a foreign language
Yazar: HAKAN BAYEZİT
Danışman: DOÇ. DR. FERYAL ÇUBUKÇU
Dokuz Eylül Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Yabancı Dil Olarak Türkçe Öğretimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Ders kitapları = Textbooks ; Türkçe = Turkish ; Türkçe dersi = Turkish lesson ; Türkçe öğretimi = Turkish teaching ; Yabancı dil öğretimi = Foreign language teaching ; Yabancı dil öğretimi stratejileri = Foreign language learning strategies ; Öğrenme yöntemleri = Learning methods ; İngilizce = English ; İngilizce dersi = English lessons

Özet:
Dil öğrenme stratejileri Oxford?a (1990: 8) göre ?öğrenmeyi kolaylaştıran, hızlandıran, daha eğlenceli, bağımsız, etkin ve yeni durumlara daha kolay aktarılabilen kılan, öğrenci tarafından seçilen özel yollardır.? Öğrenme görevini kolaylaştıracak uygun strateji veya strateji kombinasyonunu seçmek ise öğrencinin sorumluluğundadır. Bu yüzden, öğrenci kendi strateji uygulamalarının farkında olmalı ve strateji bilgisini geliştirmelidir. Cohen?e (1998: 74) göre öğrencinin kendi öğrenmesini anlayabilmesini sağlayan çeşitli strateji eğitim yolları vardır: ders kitaplarında öğrenme stratejilerinin kullanımı bu yollardan bir tanesidir. Yabancı dil olarak Türkçe ve İngilizce ders kitaplarındaki strateji kullanımının incelenmesi bu çalışmanın amacıdır. Yeni Hitit 1 ve Total English Elementary ders kitapları karşılaştırmalı bir çalışma yapabilmek için seçilmiştir. Chamot ve O?Malley?in sınıflandırmasına bağlı kalınarak ders kitaplarında kullanılan stratejiler tespit edilmiş ve sonuçlar incelenmiştir. Total English Elementarynin Yeni Hitit 1?e göre bilişüstü stratejilere ve strateji kombinasyonlarına daha çok önem verdiği görülmüştür. Yeni Hitit 1?deki bilişüstü stratejilerin oranı % 5.729 iken Total English Elementary?deki oranı % 34.494?tür. Bu oran, İngilizce ders kitabının öğrencilerin bilişüstü bilgilerini Türkçe ders kitabına göre daha çok kullandırdığını göstermektedir. Her iki kitap açık strateji öğretimi yapmamaktadır; stratejiler ders kitaplarında örtük bir şekilde görevlerin içine yerleştirilmiştir. Bununla birlikte, İngilizce ders kitabı hayat boyu öğrenme kutuları yolu ile sadece 8 stratejinin tanımını farklı görevlerde vermiştir. Öğrenciler de bir sonraki görevde tanımı yapılan stratejiyi uygulama imkânı bulmuşlardır. Burada en önemli konu, tanımlarda ?strateji? sözcüğünün geçmemesidir: bu da öğrencilerde farkındalık yaratmayabilir. Ayrıca, hayat boyu öğrenme kutularında tanımı verilen stratejileri kullandıktan sonra öğrencilere kendilerini değerlendirme imkânı verilmemektedir. İngilizce ders kitabındaki strateji kombinasyonları ise Türkçe ders kitabına göre çok daha çeşitlidir. Sonuç olarak, bu çalışmanın esas hedefi, Türkçeyi yabancı dil olarak daha etkin öğrenen başarılıöğrenciler yetiştirebilmek için öğretmenlerin ve ders kitabı yazarlarının strateji farkındalığını artırmaktır

Abstract:
Learning strategies are ?specific actions taken by the learner to make learning easier, faster, more enjoyable, more self-directed, more effective, and more transferrable to new situations? according to Oxford (1990:8). It is the learner?s responsibility to select the appropriate strategy or strategy combination to facilitate a learning task. So, a learner needs to be aware of one?s own strategy applications and develop a repertoire of strategies. In Cohen?s (1998: 74) opinion, there are several options for providing strategy training to help learners understand their own learning: the use of learning strategies in a language coursebook is one of the options.The purpose of this research was to investigate the use of language learning strategies in coursebooks for Turkish and English as a foreign language. Yeni Hitit 1 and Total English Elementary cousebooks were chosen for the purpose of a contrastive study. Based on the classification of Chamot and O?Malley, strategies used in the coursebooks were identified and the results were analyzed. It was found that Total English Elementary attached more importance to metacognitive strategies and strategy combinations than Yeni Hitit 1. The percentage of metacognitive strategies in Yeni Hitit 1 was 5.729 % whereas it was 34.494 % in Total English Elementary. This meant that the English book aimed at making students use their metacognitive knowledge much more than the Turkish book. Neither of the coursebooks provided explicit strategy training. They both preferred embedding strategies implicitly. However, the English coursebook gave a brief explanation of only 8 strategies in different tasks via the lifelong learning boxes. Then, students had the chance to apply the strategy. The most important point was that the book didn?t use the word ?strategy? so it may not raise any awareness. Also, there were no activities for students to evaluate their use of the strategy given in the lifelong learning box. The English coursebook provided more types of strategy combinations than the Turkish book. In conclusion, it is the real aim of this study to increase strategy awareness of teachers and coursebook writers so that students of Turkish can be more effective and successful learners.