İşsizlik sorunu ve uygulanan istihdam politikaları: Kuzey Makedonya örneği
Unemployment problem and employment policies: The example of North Macedonia
Yazar: MÜKREM ŞABAN
Danışman: PROF. DR. AHMET ATAKİŞİ
Trakya Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Yabancı sermaye yatırımları = Foreign capital investments ; Yabancı yatırımlar =   ; İstihdam = Employment ; İş gücü piyasası = Labour market ; İşsizlik = Unemployment

Özet:
Ülke 1991 yılında Yugoslavya'nın dağılmasıyla Makedonya ismi ile bağımsızlığını ilan etmiştir. Diğer uluslararası örgütler olan Avrupa Birliği, Kuzey Atlantik Antlaşması Örgütü, Uluslararası Para Fonu, Avrupa Yayın Birliği ve Uluslararası Olimpiyat Komitesi gibi örgütler de ülkeyi Eski Yugoslav Makedonya Cumhuriyeti (EYMC) adıyla tanımışlardır. Eski Yugoslav Makedonya Cumhuriyeti ismiyle (FYROM) tanıyan NATO teşkilatına ait ve içinde Makedonya geçen tilin belgelerde, metinde "FYROM" kısaltması geçerken belgenin sonundaki bir dipnotta NATO ülkeleri Makedonya'yı anayasal ismi ile tanıdığı ayrıca belirtilmiştir. 2018 Haziran ayında Yunanistan'la yapılan uzun görüşmeler neticesinde Makedonya'nın resmi adının "Kuzey Makedonya Cumhuriyeti" olması konusunda mutabakata varılmıştır. Günümüzde de bütün Uluslararası örgütler, ülkeyi ''Kuzey Makedonya Cumhuriyeti'' olarak adlandırmaktadır. 
İşsizlik çalışma ekonomisi ve endüstri ilişkileri alanında yapılan çalışmalarda en çok sonuçlar yaratmaktadır. Halkın satın alma gücündeki düşüşe bağlı olarak ülkenin üretim kapasitesi azalmakta ve işçinin yaşam standarttı düşmekte dolayısıyla işçi psikolojik sorunlar yaşamaktadır. Bütün bunlardan toplum huzuru da olumsuz yönde etkilenmektedir. Hatta işsizlik sorununun ötesinde asıl tartışılması gereken konu işsizlikle mücadele yöntemleridir. Uzun yıllardan beri çeşitli araştırmalara konu olan işsizlik. bireysel ve toplumsal düzeyde sorunlara yol açtığından mücadele edilmesi gereken bir alanı oluşturmaktadır. İşsizlik ile kendi başına mücadele edilmesi zor olduğundan; devlet işsiz kalmış kişilere gerek işsiz kaldığı dönemi daha az sorunla geçirmesi, gerekse yeniden iş bulabilmesi sağlanması amacıyla çeşitli politikalar uygulamaktadır. 
Literatürde ve uygulamada aktif ve pasif işgücü piyasası politikaları olarak tanımlanan politikalar daha geniş bir çerçevede devletin uyguladığı makroekonomik ve sosyal politikaların altında yer almaktadır. İşsizlik oranını düşürmek ve fiyat istikrarını sağlamak gibi makroekonomik politika hedefleri zaman zaman birbiri ile çelişmektedi 
Çalışmamızda kısaca Kuzey Makedonya ekonomisi endüstri sektörünün yapısındaki olumsuzlukları, teknoloji yetersizliği, ihracatın düşük seviyede seyretmesi, üretim ve tüketimde ithalat mallara olan talep artışları, yüksek işsizlik gibi sorunlarla karşı karşıya kalındığını, bunlara ne şekilde çözümlerin üretilebileceğini, Bağımsızlıktan ( 1991 'den) sonra Makedonya ekonomisi yüksek işsizlik ile nasıl mücadele edildiğini edinilen ampirik bulgular, bilimsel çerçevede sorgulanarak tartışılacaktır. 
Anahtar Kelimeler: İstihdam, İşsizlik, Yabancı Yatırımlar, İşgücü Piyasası

Abstract:
The country declared its independence in 1991 under the name Macedonia following the dissolution of Yugoslavia. Other intemational organizations, such as the European Union, thc North Atlantic Treaty Organization, the lntemational Monetary Fund, the European Broadcasting Union, and the Intemational Olympic Committee, recognized the country as the Forrner Yugoslav Republic of Macedonia (FYROM). While NATO, which recognized the country as FYROM, included the acronym "FYROM" in ali documents containing the name Macedonia. a footnote at the end of the document indicated that NATO member countries recognized Macedonia by its constitutional name. in June 2018, after lengthy negotiations with Greece, an agreernent was reached to offıcially name Macedonia as the "Republic of North Macedonia." Today, ali intemational organizations refer to the country as the "Republic of North Macedonia." Unemployment is one of the most debated concepts in studies related to labor economics and industrial relations. it is one ofthe crucial socio-economic problems of the cunent century. Thc risk of unemployment has serious negative consequences on the economies and populations of countries. Due to the decrease in purchasing power, a country's production capacity dccreases. and the living standards of workers drop, leading to psychological issues. All of these factors negatively affect social harmony. Beyond the issue of unemployment itself, the real debate should focus on the methods of combating unemployment. Unemployment, which has been the subject of various research for many years, creates problems at both the individual and societal levels. making it a field that requires intervention. Since combating unemployment on an individual level is diffıcult, the government implements various policies to help unemployed individuals navigate their period of unemployment more smoothly and fınd new employment. 
Policies known as active and passive labor market policies, defined in the literature and in practice, fail under the broader framework of macroeconomic and social policies implemented by the government. The macroeconomic policy goals, such as reducing the unemployment rate and ensuring price stability, sometimes contradict each other. 
in our study, we will briefly discuss the problems in the structure of the industrial sector ofNorth Macedonia's economy. technological inadequacies, low levels of exports, increases in demand for imported goods in production and consumption. high unemployment, and how solutions to these issues can be generated. The empirical findings regarding how the Macedonian economy has tackled high unemployment since gaining independence in 1991 will be discussed within a scicntifıc framcwork. 
Keywords: Employment, Unemployment, Foreign lnvestments. Labor Market.