Toplumun eczacılık hizmetlerine ilişkin bilgi ve beklentileri konusunda bir araştırma /
Yazar: SELEN ONARAN (YEĞENOĞLU)
Danışman: PROF.DR. İSMAİL ÜSTEL
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Eczacılık İşletmeciliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 1994
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology
Dizin: Eczacılık = Pharmacy ; Eczaneler = Pharmacies

Özet:
ÖZET Eczacılık hizmetleri denildiğinde, batı ülkelerinde anlaşılan, oldukça geniş kapsamlı uygulamalardır. Özellikle 1960'lardan bu yana, öncelikle Amerika ve daha sonra Avrupa'nın gelişmiş ülkelerinde gündeme gelen klinik eczacılık, eczacılık mesleğine yepyeni bir boyut kazandırmıştır. Bunun yanısıra eczacı tarafından hastalara özgü "îlaç Kullanım İzleme Kartı - ÎKİK" tutulması mesleğin saygınlığını, toplumun gözünde daha da arttırmıştır. Bu araştırmanın amacı, Ankara'nın sosyo-ekonomik açıdan farklı iki mahallesinde oturan kişilerin, uygulanmakta olan eczacılık hizmetlerini algılamalarını, bu hizmetlere ilişkin bilgi ve beklentilerini saptamak ve eczacı hakkındaki görüşlerini ortaya koymaktır. Araştırma tekniği olarak yüzyüze görüşme yoluyla anket uygulanmıştır. Ankara'nın iki mahallesi olan Küçükesat ve Çukuranbar'dan ellişer hanehalkı ile görüşülmüş, verilen yanıtlar tek tip soru kağıdına işlenmiştir. Verilerin elle yapılan çözümünde ve yorumlanmasında, ki-kare önemli lik testi, Kolmogorov-Smirnov iki örnek testi ve iki ortalama arasındaki farkın önemlilik testi kullanılmıştır. Araştırmada elde edilen bulgulara göre iki mahallede oturan hanehalklan: a) büyük oranda Emekli Sandığı ve daha sonra SSK şemsiyesi altındadır. (Yalnız Çukuranbar'da herhangi bir kurum kapsamında olmayanlar daha fazla sayıdadır.); b) en sıklıkla ayda bir eczaneye gitmektedir; c) eczaneden en çok aldıkları ürün olarak ilacı belirtmiştir; d) bunun yanısıra tansiyon ölçtürme, enjeksiyon yaptırma, ilkyardım gibi hizmetler için de eczaneye başvurmaktadır; e) ilaçlarım genelde tek bir eczaneden almaktadır; f) genelde aynı eczaneyi seçme nedeni olarak en başta eczanenin eve yakın olmasını göstermiştir; g) eczanede genellikle reçetelerim eczacının karşıladığım belirtmektedir; h) çoğunlukla eczacıyı mesleğinde bilgili ve kendilerine ilgili olduğunu ifade etmekte dir; i) eczacıyı, çoğunlukla sağlıkçı olarak görmektedir ve eczacı için beyaz önlüğü tercih etmektedir; j) eczacıda en çok istedikleri üç nitelik olarak ilgi, bilgi, güleryüzü belirtmektedir; k) yandan fazla oranda eczanede ilaç dışında ihtiyaç maddesi satılmasını istemektedir; 1) ilaçlarının kullanılışı hakkında eczacıdan yazılı bilgi istediklerini belirtmektedir; m) ilaçların eczane dışında satılmasını uygun bulmamaktadır; n) meslekler arasında eczacılığı ilk sıralarda önemli gördüklerini ifade etmektedir. 49Sonuç olarak, eczacılık hizmetlerini daha kapsamlı bir hale getirmek için, devlet, üniversite ve meslek örgütleri birlikte çalışarak, mevzuatı ve eğitimi güncelleştirmelidir. Ayrıca, eczacılık mesleğinin toplumdaki imajım daha derinlemesine ortaya koyacak bilimsel çalışmalara gerek bulunmaktadır. Böylece, eczacılık eğitimi ve mevzuatında güncelleştirme çalışmaları hız kazanabilecektir. 50

Abstract:
ABSTRACT When pharmacy services are contemplated in western countries, practices of wide scope come to one's mind. Especially, starting from 1960s, the clinical pharmacy which appeared to enter the agenda, first in the United States and later on in the developed countries of Europe, added a brand new dimension to the profession of pharmacy. In conjunction with this devel opment, the keeping of "Patient Medication Profile-PMP" has increased considerably the re spect held in public opinion for the profession. The purpose of this research is to determine the perception of pharmacy services of the residents living in two socio-economically different quarters of Ankara, and decide their in formation and expectations as to such services, and discover their ideas about the pharmacist. The research technique employed has been an interview survey. Fifty households each, were interviewed in Küçükesat and Çukuranbar, two quarters in Ankara, and the responses re ceived were entered in a uniform questionnaire. In the manual analyzing, and interpretation of data, chi-square test of significance, Kolmogorov-Smimov two-sample test and significance test for the difference between two means have been employed. The findings obtained indicate that the residents in the two quarters: a) are covered to a large extent by Emekli Sandığı (= Pension Fund), to be Followed by SSK (= Social Security Administration); yet the number of residents not covered by any social insurance scheme is comparatively higher in Çukuranbar; b) visit the pharmacy once in a month at the very most; c) state that the products they purchase mostly comprise medicines; d) in addition apply the pharmacy for blood-pressure measurement, injections and ser vices such as first aid; e) buy their medicines usually from the same pharmacy; f) point out the proximity of the pharmacy to their residence as the primary reason for their personal choice; g) state the pharmacist himself fills the prescription at the pharmacy in general; h) find the pharmacist to be knowledgeable in the majority, and express they show in terest during their visit; i) consider the pharmacist to be a health professional in the majority and prefers to see the pharmacist to wear the white uniform; j) consider the pharmacist's taking interest in his/her customer, his/her knowledge, and his/her warm attitude as the most preferred three qualifications; k) overwhelmingly wish to be sold consumer products other than medicines at the pharmacy; 1) state they do request written information on the use of medicines, from the pharma cist; 51m) do not see the selling of medicines outside the pharmacy as appropriate; n) assess the pharmacist's professional status to be important hierarchically and consid er the pharmacy profession among the top few. As a result, in order to make pharmaceutical services more comprehensive government, schools of pharmacies and organizations of pharmacy profession should work together in cooperation. Thus pharmacy legislation and education will be modernized. Besides, further scientific research should be done so as to determine the image of phar macist in a more detailed way. Thus, modernization of pharmacy education and legislation will gain pace. 52