6. sınıf öğrencilerinin temel demokratik değerlerinin çeşitli değişkenler açısından incelenmesi
Investigate of the basic democratic values of 6th grade students in terms of various variables
Yazar: ADNAN ÇIRAK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ABDULLAH BALCIOĞULLARI
Çukurova Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İlköğretim Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Demokratik değerler = Democratic values ; Değerler = Values ; Değerler eğitimi = Values education ; Ortaokul öğrencileri = Secondary school students ; Sosyal bilgiler dersi = Social studies course ; Sosyal bilgiler eğitimi = Social studies education

Özet:
Değerler eğitimi disiplini içinde, insanlar ve toplumlar için önemli olan çok sayıda değer vardır. Bunlardan bir tanesi de demokratik değerlerdir. Demokratik değerler insanların sahip olduğu demokratik değer ve davranışlara atıfta bulunur. Demokratik toplumlarda bireylerin sahip olduğu değerler olarak da tanımlanabilir. Günümüz dünyasında demokratik değerler toplumlar için önemlidir. Demokratik değerler sosyal bilgiler dersi aracılığıyla öğrencilere öğretilmektedir. Sosyal Bilgiler Öğretim Programı incelendiğinde, demokratik değerler ile ilgili kazanımların da yer aldığı görülmektedir. Bundan dolayı Sosyal Bilgiler disiplini ve demokratik değerler birbiriyle yakından ilişkilidir. 
Bu çalışmanın amacı 6.sınıf öğrencilerinin temel demokratik değerlerinin çeşitli değişkenler açısından incelenmesidir. Bu amacı gerçekleştirmek için 2016-2017 eğitim öğretim yılında, Adana ilindeki Seyhan, Yüreğir, Çukurova ve Sarıçam ilçelerinden 15 farklı okuldan 435 6.sınıf öğrencisi ile anket uygulaması yapılmış ardından 10 öğrenci ile yarı yapılandırılmış görüşme gerçekleştirilmiştir. Çalışmada veriler nitel ve nicel yöntemlerinin birlikte kullanıldığı karma yöntem ile elde edilmiştir. Araştırmada Uygun ve Engin (2014) tarafından geliştirilen "Temel Demokratik Değerler Ölçeği", Bacanlı (1997) tarafından geliştirilen "Sosyo-Ekonomik Düzey Ölçeği" ve araştırmacı tarafından geliştirilen kişisel bilgi formu ve yarı yapılandırılmış görüşme soruları kullanılmıştır. Araştırmada elde edilen nicel bilgilerin çözümlenmesinde betimsel istatistik tekniklerinden frekans, yüzde, aritmetik ortalama, bağımsız örneklem t-testi ve tek yönlü varyans analizi değerleri kullanılmıştır. Nicel veriler SPSS 22.0 programından yararlanılarak bilgisayar ortamında çözümlenmiştir. Araştırmada elde edilen nitel bilgilerin çözümlenmesinde ise içerik analizi yöntemi kullanılmıştır.
Araştırmanın nicel sonuçlarına göre öğrencilerin genel olarak temel demokratik değerler ölçeğinden yüksek puan aldığı görülmüştür. Öğrencilerin Temel Demokratik Değerler Ölçeği'nden aldıkları toplam puanların ortalaması (X ̅=4,070)'dir. Bununla beraber öğrenciler en yüksek puanı özgüven boyutundan (X ̅=4,180), en düşük puanı ise adil olma boyutundan (X ̅=3,965) almışlardır. 4 alt boyutta öğrencilerin aldıkları puanlar ile cinsiyet değişkeni arasında anlamlı bir farklılık bulunmamıştır. Fakat kız öğrencilerin puanlarının erkek öğrencilerin puanlarına göre daha yüksek olduğu görülmüştür. İşbirliği ve adil olma boyutu haricinde diğer tüm boyutlarda farklı değişkenlere göre anlamlı farklılıklar görülmüştür. 
Araştırmanın nitel sonuçlarına göre; öğrenciler demokrasinin tanımını açıklayabilmekte ve demokratik değerlerin toplumlar için neden önemli olduğuna dair çeşitli açıklamalar yapabilmektedirler. Aynı zamanda öğrenciler, işbirliği, özgüven, adil olma ve farklılıklara saygı kapsamında hazırlanan sorulara genellikle olumlu cevaplar vermişlerdir. 

Anahtar Kelimeler: Sosyal Bilgiler dersi, değerler eğitimi, temel demokratik değerler, demokratik eğitim.

Abstract:
There are many important values that people and socities within the values education disciplines. One of the these values are democratic values. Democratic values which is the refer to people's own democratic values and behaviors. It can be also define to as a people's who own a values to democratic societies. Democratic values are so important for socities today's world. Democratic values are teaching to the students who through social studies lessons. When the Social Studies Curriculum is examined, also there are so acqusition about which democratic values for students. For this reason, Social Studies and democratic values are so closely related to each other. 
The purpose of this study, investigate of the basic democratic values of 6th grade students in terms of various variables. In order to accomplish this aim, surveys carried out different 15 schools 435 students from 6th grade after that interviews were made with 10 students from Seyhan, Yüreğir, Çukurova and Sarıçam district in Adana education and training year 2016-2017. In this study, mixed design research methodology was used to analyze quantitative and qualitative data. In this research used the "Basic Democratic Values Scale" developed by Uygun and Engin (2014), "Socio-Economic Level Scale" developed by Bacanlı (1997), "Personal Information Form" and interview questions were developed by the researcher. Frequency, percentage, arithmetic mean values, independent samples t test an one way anova descriptive statiscal techniques were used in analyzing the quantitative information obtained from the research. In computer programs, quantitative data were analyzed using the SPSS 22.0 data programme.
According to quantitative results of survey, students who were got to high scores from basic democratic values scale. Students who got the (X ̅=4,152) total point average from Basic Democratic Values Scale. However, students who were got the highest point self-confidence sub-scale (X ̅=4,180) and the lowest point from fairness sub-scale (X ̅=3,965). There were no differantial effect students got to points and gender variable 4 sub-scale. However, female students got to higher points than male students. Except for collaboration and fairness sub-scale, there were differantial effects according to different variables.
According to qualitative results of survey, students who explained that what is democracy and  why democratic values important that for societies. At the same time students who answers in the affirmative within the context of collaboration, self-confidence, fairness and respect for diversity.

Key Words: Social studies course, values education, basic democratic values, democratic education