Sultan Abdülaziz dönemi mimarlığı: İstanbul örnekleri
The architecture of Sultan Abdülaziz period: istanbul samples
Yazar: GÜLTEN DURSUN
Danışman: PROF. DR. NUR URFALIOĞLU
Yıldız Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı / Mimarlık Tarihi ve Kuramı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
Bu tez çalışmasının birinci bölümü giriş kısmından oluşmaktadır. Burada genel olarak, tezin seçiliş amacı ve araştırma konusu olan yapıların niteliği ve niceliği üzerinde durulmuştur. 
İkinci kısımda, genel olarak, Osmanlı mimarisinin başlangıcından, Sultan Abdülaziz'in tahta çıktığı tarih olan 1861'e kadar ki mimari süreç ele alınmıştır. Osmanlı mimarisi de diğer tüm kültürlerde olduğu gibi mabet mimarisi ekseninde şekillendiğinden, bu süreç daha çok camiler üzerinden özetlenmeye çalışılmış, bunun yanında medrese, türbe, imaret, zaviye,  han, hamam gibi diğer Osmanlı yapılarının durumu ele alınmaya çalışılmıştır. Yine bu bölümde tez konusunun geçtiği yüzyıl olan, 19. yüzyıl mimarisi genel olarak incelenmiştir. Son olarak da, bu yüzyılla özdeşleşen Balyan ailesi hakkında bir takım bilgiler verilmiştir.   
Üçüncü kısımda, tez çalışmasına konu olan yapıların banisi Sultan Abdülaziz'in kişiliği ve dönemin sosyo-ekonomik yapısı üzerinde durulmuştur. 
Dördüncü kısımda, Sultan Abdülaziz dönemi (1861-1876) içerisinde yapımına başlanmış ve bitirilmiş ve yine günümüzde ayakta kalmayı başarmış yapılar tespit edilerek, katalog halinde sunulmuştur. Katalogdaki eserler plan, cephe ve bezeme açısından tek tek ele alınmış ve fotoğraflarıyla birlikte çalışmaya eklenmiştir. 
Beşinci bölümde harita ve tablolar yardımıyla yapılar değerlendirilmiştir.
Altıncı bölümde ise elde edilen bütün veriler ışığında, kendinden önceki ve sonraki mimari faaliyetler ile karşılaştırma yapılmış ve dönemin mimarlığı hakkında bir sonuca ulaşılmıştır. 
Anahtar Kelimeler:  Osmanlı, Sultan Abdülaziz, mimari, batılılaşma, oryantalizm

Abstract:
The first part of this thesis consists of an introduction. In this part, in addition to the purpose of the thesis, the nature and quantity of the structures which are subjects of the research are also emphasized. 
İn the second part, generally, from the beginning of Ottoman architecture until Sultan Abdülaziz period (1861-1876) is mentioned. As it's the case in every culture, the Ottoman architecture was also shaped around temple architecture. This process is mostly summarised with mosques and also the types of Ottoman buildings like tomb, imaret, zawiya, khan and Turkish bath is mentioned. Additionally, 19. century architecture is studied in this part. Finally, some information about Balyan Family is given.
The third part of the thesis emphasizes the personality of Sultan Abdülaziz who built structures mentioned in this thesis and socio-economic status of the period.
In the fourth part, structures which belong to Abdülaziz period (1861-1876) and which are still standing in our day are shown as a catalogue.  The structures in the catalogue are examined in terms of plan, aspect and ornament.  Photographs are also added. 
In the fifth part, buildings were interpreted with the aid of maps and charts. 
In the sixth part, the periods before Sultan Abdülaziz and after Sultan Abdülaziz are compared and a conclusion about period's architecture is portrayed.    
Keywords: Ottoman, Sultan Abdülaziz, architecture, westernization, orientalism