Yoğun bakım ünitesinde gram negatif kan dolaşımı enfeksiyonu gelişen hastalarda mortaliteyi etkileyen  risk faktörleri ve tedavi /
Yazar: BEYZA SEZER
Danışman: PROF. DR. ATA NEVZAT YALÇIN
Akdeniz Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Ana Bilim Dalı / Mikrobiyoloji Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji = Infectious Diseases and Clinical Microbiology

Özet:
Artan gram negatif enfeksiyon sıklığı ve antimikrobiyal direnç nedeniyle 
GNKDE'de morbidite ve mortalite yüksektir. Bu nedenle, risk faktörlerinin 
anlaşılması mortaliteyi azaltma hedeflerine ulaşmada çok önemlidir. 
Bu amaçla Hastanemiz Anestezi ve Reanimasyon bölümü, yoğun bakım 
ünitelerinde yatan kan kültüründe gram negatif bakteri üremesi olan ve enfeksiyon 
düşünülen 202 hastanın verileri retrospektif olarak değerlendirildi. Hastaların; 133'ü 
(%65,8) erkek, 69'u (%34,2) kadındı. Hastaların yaş ortalaması 61,11±17,0 bulundu. 
202 hastada toplam 250 kan kültür üremesi görüldü. En fazla üreyen bakteriler, 112 
(%44,8) Klebsiella pneumoniae, 83 (%33,2) Acinetobacter türleri idi. Bu iki tür, 
çalışılan diğer antibiyotiklere büyük oranda dirençli iken kolistine büyük oranda 
duyarlıydılar. Tüm üremelerin 213'ü (%85,2) MDR'dir. Çalışmamıza dahil olan 202 
hastanın 143'ü (%70,7) ölmüştür. Toplam 250 üremenin 213'ünün (%85,2) çok ilaca 
dirençli (MDR) olduğu saptandı. 
Acinetobacter türleri ve Klebsiella pneumoniae 'nın neden olduğu kan 
dolaşım enfeksiyonları ölenlerde anlamlı derecede daha fazlaydı (p değerleri 
sırasıyla; 0,003 ve 0,001) 
Karbapenem direnci, yaşayan hastaların kan kültür üremelerinin 58'inde 
(%75,3), ölenlerinkinin 144'ünde (%83,2) mevcuttu. Karbapenem direncinin 
mortalite açısından risk faktörü olup olmadığı ki-kare orana uygunluk testi ile 
incelendiğinde ilişki istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur (p <0,001). 
İleri yaş, eşlik eden KOAH gibi akciğer hastalıklarının olması, nötropenik 
olmak, batın cerrahisi geçirmek, önceden antibiyotik kullanımı GNKDE'de mortalite 
için risk faktörüdür. Multiple komorbiditesi olanların ölüm riski 4,76 kat daha fazla 
olup istitastiksel olarak anlamlı bulunmuştur (güven aralığı 2,33-9,75). 
Noradrenalin kullanımı mortal seyreden grupta daha fazlaydı. Trakeostomi 
açılanlarda ve PEG ile beslenenlerde mortalite daha azdı. 
85 
Hastaların yoğun bakıma kabul edildiği tarihteki kan değerlerinden 
hesaplanan CAO değeri; ölenlerde daha yüksekti. Kan kültürünün alındığı 
tarihteki laboratuvar verileri ile hesaplanan PIV değeri ölenlerde daha düşüktü ve 
MII 2 değerleri daha yüksekti.
Sonuç olarak, yüksek bir mortalite oranının söz konusu olduğu hastanemiz 
YBÜ'lerindeki GNKDE'de özellikle endikasyonu olanlarda bir an önce trakeostomi 
açılması ve PEG dahil enteral beslenmenin öncelikli olması mortalitenin azaltılması 
açısından yararlı olabilir. Öte yandan yüksek antibiyotik direnç oranları ve 
mekanizmalarının anlaşılması; bunların önlenmesine yönelik prospektif çalışmalar 
yapılması mortaliteyi azaltmada katkı sağlayabilir. PIV, CAO ve MII 2 gibi 
inflamatuar indekslerin bu hasta grubunda kullanılması, tedavinin 
değerlendirilmesine ve düzenlenmesine katkı sağlayabilir.

Abstract:
Morbidity and mortality in GNBSI are high due to the increase in the 
prevalence of gram-negative infections and antimicrobial resistance. Therefore, in 
order to achieve mortality reduction targets, it is very important to understand the 
risk factors. 
The data of 202 patients with gram-negative bacterial growth in blood 
cultures and suspected infection in the intensive care units of the Anaesthesia and 
Resuscitation department of our hospital were retrospectively analysed. Of the 
patients, 133 (65.8%) were male and 69 (34.2%) were female. The mean age of the 
patients was 61.11±17.0 years. A total of 250 organisms were identified in the blood 
cultures of 202 patients. The most commonly grown bacteria were Klebsiella 
pneumoniae 112 (44.8%) and Acinetobacter species 83 (33.2%). These two types 
of bacteria were mostly resistant to other antibiotics studied in the trial, whereas 
they were mostly susceptible to colistin. Of the total 250 isolates, 213 (85.2%) were 
multidrug resistant (MDR). Of the 202 patients included in this study, 143 (70.7%) 
died. 
Bloodstream infections caused by Acinetobacter species and Klebsiella 
pneumoniae were significantly more common in patients who died (p values were 
0.003 and 0.001, respectively). 
Carbapenem resistance was found in 58 (75.3%) blood culture isolates in 
the living and 144 (83.2%) in the dead. The difference was statistically significant 
(p < 0.001) when the chi-square proportion test was used to analyse the relationship 
between carbapenem resistance and mortality (p <0,001).
Older age, concomitant pulmonary diseases such as COPD, neutropenia, 
abdominal surgery and previous antibiotic use are risk factors for mortality in 
GNBSI. The risk of death in people with multiple comorbidities was 4.76 times 
higher and statistically significant (confidence interval 2.33-9.75). 
87 
The use of noradrenaline was higher in the death group. Mortality was lower 
in those who had a tracheostomy and were fed with a PEG. The PIV value 
calculated from the laboratory data at the time of blood culture collection was lower 
and the MII 2 values were higher in the patients who had died. 
In conclusion, in GNBSI in our ICU, where mortality is high, opening 
tracheostomy as soon as possible, especially in those with indications, and given 
priority to enteral nutrition including PEG may be beneficial in reducing mortality. 
On the other hand, prospective studies aimed at understanding and preventing high 
rates and mechanisms of antibiotic resistance may help to reduce the risk of 
mortality. The use of inflammatory indices such as PIV, CAO and MII 2 in this 
patient group may help to assess and adjust treatment.