Ektopik gebelik tanısı alan hastalarda metotreksat tedavisi öncesi ölçülen serum folik asit düzeyinin tedavi başarısındaki etkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the effect of serum folic acid level measured before methotrexate treatment on treatment success in patients diagnosed with ectopic pregnancy
Yazar: ECE ÇAVUŞ
Danışman: DOÇ. DR. İSMAİL BURAK GÜLTEKİN ; UZMAN TUĞBA AĞBAL
Sağlık Bakanlığı / Ankara Etlik Şehir Hastanesi / Kadın Hastalıkları ve Doğum Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology

Özet:
Giriş ve Amaç: Amacımız ektopik gebelikte metotreksat tedavisinde tedavi
öncesi ölçülen serum folik asit düzeyinin tedavi başarısını etkileyen prognostik
faktörlerden biri olup olmadığını araştırmaktır. Elde edilen veriler ışığında bilime
katkıda bulunmayı hedefliyoruz. Kullanılacak olan metotreksat tedavisi mevcut
durumda kullanılmakta olup ilacın kendi yan etkisi dışında ek bir risk yoktur.
Gereç Yöntem: Prospektif girişimsel olmayan ilaç dışı klinik çalışma-tez
çalışmasıdır. Hastanemizde ektopik gebelik nedeniyle standart medikal tedavi olarak
metotreksat tedavisi uygulanacak olan hastalarda metotreksat tedavisinden hemen
önce rutin biyokimyasal kan testleri ile birlikte serum folik asit düzeyi alındı ve
hastanemiz biyokimya laboratuvarında çalışıldı. Kan alındıktan sonra metotreksat tek
doz tedavi protokolü başlandı ve hastalarda 1,4, ve 7.günlerde ölçülen βHCG düzeyleri
arasında %15 lik düşüş olması halinde tedavi başarısı kabul edildi ve hastalar βHCG
düzeyi sıfırlanana kadar takip edildi. 4. ve 7.gün arası %15 ten az düşüş ya da βHCG
düzeyinde artış olması halinde tedavi başarısızlığı kabul edildi. Ayrıca cerrahi tedavi
uygulanmasını gerektirecek bir durum gelişmesi de başarısızlık olarak kabul edildi.
Sonrasında tedavide başarılı olunan grup ile başarısız olunan grup arasında tedavi
öncesi serum folik asit düzeyleri karşılaştırılmıştır.
Bulgular: Çalışmamıza tubal ektopik gebelik tanısı almış olan 54 hasta dahil
edildi. Hastalara tek doz metotreksat tedavisi uygulanmış olup 30 (%55,5) hastamız
başarılı olurken, 24(%44,5) hasta başarısız olmuştur. Başarısız olan hastalarımızdan
10 (%18,5) hastaya 2.doz mtx uygulandı, 13 (%24,2) hastaya cerrahi uygulandı, 1
(%1,8) hastaya ise 2.doz mtx ve cerrahi uygulandı. Farklı günlere ait ortalama βHCG
değerlerine göre başarısız tedavi oranı başarılı olanlara göre anlamlı yüksek
bulunmuştur (p<0,05). Serum folik asit düzeyine göre βHCG 1. Gün, 4. Gün ve 7. Gün
arasında ilişki bulunmamaktadır (p>0,05).
Sonuç: Farklı günlere ait ortalama βHCG değerlerine göre başarısız tedavi
oranı başarılı olanlara göre anlamlı yüksek bulunmuştur (p<0,05). Serum folik asit
düzeyine göre βHCG 1. Gün, 4. Gün ve 7. Gün arasında ilişki bulunmamaktadır
(p>0,05). Folik asit düzeyi yüksek olan hasta sayımız sınırlı olduğu için istatistiksel
olarak anlamlı sonuç elde edilemediğini düşünmekteyiz.
Anahtar Kelimeler: Tubal ektopik gebelik, Metotreksat, tek doz protokol, medikal
tedavi, β-hCG, folik asit

Abstract:
Background and Aim: Our aim is to investigate whether serum folic acid level
measured before treatment is one of the prognostic factors affecting treatment success
in methotrexate treatment of ectopic pregnancy. We aim to contribute to science in the
light of the data obtained. The methotrexate treatment to be used is currently being
used and there is no additional risk other than the side effect of the drug itself.
Material and Methods: This is a prospective non-interventional non-drug
clinical study-thesis study. In patients who were to be treated with methotrexate as
standard medical treatment for ectopic pregnancy in our hospital, serum folic acid level
along with routine biochemical blood tests were obtained just before methotrexate
treatment and studied in the biochemistry laboratory of our hospital. After blood
sampling, methotrexate single dose treatment protocol was initiated and treatment
success was accepted if there was a 15% decrease between the bhcg levels measured
on days 1, 4, and 7 and the patients were followed up until the bhcg level was reset. If
there was a decrease of less than 15% or an increase in bhcg level between the 4th and
7th day, treatment failure was accepted. In addition, the development of a condition
that would require surgical treatment was also considered as failure. Afterwards, pretreatment serum folic acid levels were compared between the group that succeeded in
treatment and the group that failed.
Results: Our study included 54 patients diagnosed with tubal ectopic
pregnancy. Single dose methotrexate treatment was administered to the patients and
30 (55.5%) patients were successful, while 24 (44.5%) patients were unsuccessful.
Among the unsuccessful patients, 10 (18.5%) patients received 2nd dose of mtx, 13
(24.2%) patients received surgery, and 1 (1.8%) patient received 2nd dose of mtx and
surgery. According to the mean bhcg values of different days, the unsuccessful
treatment rate was significantly higher than the successful ones (p<0.05). There was
no correlation between bhcg Day 1, Day 4 and Day 7 according to serum folic acid
level (p>0.05).
Conclusion: According to the mean bhcg values of different days, the
unsuccessful treatment rate was significantly higher than the successful ones (p<0.05).
There was no correlation between bhcg Day 1, Day 4 and Day 7 according to serum
folic acid level (p>0.05). We think that statistically significant results could not be
obtained because the number of patients with high folic acid level was limited.
Key Words: Ectopic pregnancy, methotrexate, single dose protocol, medical
treatment, folic acid