Köpeklerde postpartum sorunsuz uterusun involüsyon sürecinin ultrasonografi ile izlenmesi
Ultrasonographic monitoring of the involution process of the normal postpartum uterus in the bitch
Yazar: KEMAL EKER
Danışman: PROF. MEHMET RIFAT SALMANOĞLU
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Doğum ve Jinekoloji (Veterinerlik) Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2008
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine

Özet:
Bu çalışmada, sorunsuz gebelik süreci geçirmiş olan, normal doğum yapmış, fizyolojik postpartum (pp) süreç geçiren köpeklerde, bu sürecin ultrasonografik, histerografik ve hormon ölçümleri ile izlenmesi, bu sürece ilişkin fizyolojik verilerin ve USG tekniğinin pratikte kullanıma yerleştirilmesi hakkında bilgi birikiminin oluşturulması amaçlanmıştır.Çalışma materyalini, değişik ırktan ve yaştan, sağlıklı pp süreç geçiren, toplam 11 adet dişi köpek oluşturdu. Köpeklerin ultrasonografik muayenelerinde 5-7,5 MHz'lik mikrokonvex ve 6-8 MHz'lik lineer proba sahip ultrasonografi cihazı kullanıldı. Ultrasonografik muayeneler 0-45 günler arasında, pp 1-4. günler (1. dönem); pp 5-7. günler (2. dönem); pp 10-13. günler (3. dönem); pp 15-20. günler (4. dönem); pp 25-30. günler (5. dönem); pp 32-35. günler (6. dönem); pp 40-45. günler (7. dönem) olarak toplam 7 dönemde gerçekleştirildi. Postpartum 1. ve 2. dönemlerde histerografi uygulaması yapıldı ve 1. 4. ve 7. dönemlerde progesteron konsantrasyonları incelendi.Postpartum akıntının ortalama süresi 21,72±11,23 (min 7 gün, max 42 gün) gün olarak saptandı. Postpartum dönem süresince tüm köpeklerde, serum progesteron konsantrasyonu 0,03 ± 0,01 ng/ml ölçüldü. Postpartum 1. ve 7. dönemler arasında, plasentasyon alan büyüklüğünde (p<0,05), interplasentasyon alan kalınlığında (p< 0,05) ve plasentasyon alanları ile interplasentasyon alanlarındaki endometrium ve myometrium kalınlıklarında (p<0,05) düzenli bir azalma meydana geldiği görüldü. Plasentasyon ve interplasentasyon alanlarının çaplarındaki farklılık her dönem için önemli bulundu (p<0,01). Aynı şekilde, plasentasyon ve interplasentasyon alanlarındaki endometrium ve myometrium kalınlıkları arasındaki farklılık her dönem için önemli bulundu (p<0,01). Histerografi sonucu, pp uterusun karın boşluğunda geniş bir alana yayıldığı ve plasentasyon alanlarının uterus kornularına dağılımı ortaya kondu. Histerografi ile saptanan plasentasyon alanları esas alındığında, 27 yavrunun sağ kornuda (%41,5), 38 yavrunun ise sol kornuda (%58,5) yerleştiği görüldü.Sonuç olarak anılan yöntemlerle, pp süreçte köpeklerde uterusun incelenmesi sonrası: uterus involüsyonunun USG ile izlenebildiği, USG'nin fizyolojik değişimlerin ortaya konmasında kolay, pratik ve son derece yararlı bir yöntem olduğu saptandı. Ayrıca histerografi ile pp dönemdeki uterusun abdomen içindeki yerleşiminin ve plasentasyon alanlarının kornulara dağılımınının saptanabileceği görüldü. Bununla birlikte pp sürecte sorunsuz köpeklerde progesteron miktarının 1 ng/ml'nin altında olduğu ortaya kondu.

Abstract:
The intention of this practice is composing the knowledge of the dogs which had a normal labor and pregnancy process without any problem and having a physiological postpartum(pp) process and also observe the process with an ultrasonographic, hysterographic and hormonal indication, the physiological data relating to this process and ultrasonographic technique in practical usage.The practicing material is the 11 female dogs in total, in different race and age, having a healthy pp. period. During the ulrasonographic examinations ultrasonography (USG) equipped with a 5-7,5 MHz micro convex and a 6-8 MHz linear probe is used.Ultrasonographic examinations were implemented in 0-45 days pp 1-4 days (1.period); pp 5-7 days (2.period); pp 10-13 days (3.period); pp 15-20 days (4.period); pp 25-30 days (5.period); pp 32-35 days (6. period); pp 40-45 days (7.period), 7 periods in total. Postpartum 1st and 2nd periods hysterography was done and in the 1. 4. and 7. periods the progesterone concentration were examined.The average postpartum discharge is stated 21,72 ± 11,23 (min 7 days, max 42 days). During the postpartum period, the serum progesterone concentration measured 0.03 ± 0,01 ng/ml for all dogs. There was a regular decline between the 1th and the 7th pp periods in the placentation area size (p<0,05), interplacentation area thickness (p< 0,05) and placentation and the interplacentation areas of the endometrium and myometrium thickness of (p< 0,05). The difference between the placentation and the interplacentation diameters were found important (p<0,01). Also the difference between the placentation and the interplacentation endometrium and the myometrium thickness were found important for every period (p<0,01). As a result of hysterography , the spread of pp uterus all wide area in gut and the dissolution of the plecentation areas to the uterus horns was established. If the placentation area identified by the hysterography was considered, 27 puppies on right horn (%41,5), 38 puppies on the left horn (%58,5) were settled.As a result, in the pp process after the examination of the uterus: uterus involution can be monitored by USG, USG has appointed as easy method to examine the physiological changes and also practical, and useful in every ways. Also with the uterus in pp period, the setting in abdomen and the dispersion of the plecentation area to the uterine horns were observed by the hysterography. Also it was established that, the amount of the progesterone was beneath the 1 ng/ml in the normal dogs in pp period.