Yemek kültürünün gelenekselden moderne kayseri konut mutfağı üzerine etkileri ve yeni yapılacak konut mutfakları için öneriler
The effects of food culture on Kayseri house kitchen from traditional times to modern time and suggestions for the residential houses to be built
Yazar: MERVE YOZGATLI
Danışman: DOÇ. CEM DOĞAN
Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İç Mimarlık Ana Bilim Dalı / İç Mimarlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: İç Mimari ve Dekorasyon = Interior Design and Decoration

Özet:
Geçmişten günümüze kadar konut her zaman, aile bireylerinin birlikte vakit geçirdikleri, iletişim ve etkileşim içinde bulundukları, aileyi bir arada tutan, kullanıcıların gün boyu en çok vakit geçirdikleri mekanların birleşiminden oluşan  hacimdir. Konutu oluşturan bu mekanlar, kullanıcıların yaşam kültürünü ve tercihlerini yani özlerini yansıtmaktadır. Bunlardan biri olan mutfak, içinde birçok eylemi barındıran çok fonksiyonlu bir hacimdir. Yaşamlarının devamı için insanların başlıca ihtiyaçlarından biri olan yeme-içme gereksiniminin karşılanmasındaki tüm eylemleri barındıran hacim olan mutfak mekanı, tarih boyunca konutlardaki önemini korumuştur. Günümüz şartlarında tüm dünyada küreselleşmenin etkisiyle kültürel yozlaşmalar yaşanmakta, bunun yansıması olarak tek tip modeller ortaya çıkmaktadır. Bununla birlikte kadınların iş hayatında daha çok yer almasının sonucu olarak mutfakta geçirilen zamanda kısalma zorunluluğu ortaya çıkmış ve mutfaktaki foksiyonelliğin önemi artmıştır. Bunların ışığında mutfak mekanı, kullanıcının kültürü doğrultusunda ihtiyaç ve taleplerini karşılayabilen, teknolojik, ekonomik ve ergonomik parametreler göz önünde bulundurularak işlevsel çözümlerle tasarlanmalıdır. 
Bu çalışmanın amacı, konutlardaki mutfak mekanının bölgesel yaşama kültürünün etkileri doğrultusunda farklılıklara sahip olabileceği dolayısıyla bu etkiler göz önünde bulundurularak tasarlanmasının gerekliliğini ortaya koymaktır. Bu konunun Kayseri konut mutfakları üzerinden çalışılmasının sebebi, Kayseri yemek kültürünün kadim Anadolu uygarlıklarının deneyimleri ile Türklerin deneyimlerinin sentezinin sonucunda ortaya çıkması ve zengin içeriğe sahip olmasıdır. Çalışma kapsamında kültürün mekana etkileri, Kayseri konutları ve mutfakları incelenmiş olup, ardından Kayseri konut mutfaklarının geleneksel ve modern örnekler üzerinden yemek kültürü açısından karşılaştırılması ve değerlendirilmesi yapılmıştır.
Araştırmanın sonucunda, Kayseri'deki modern konut mutfakları geleneksel yemek kültürü açısından yorumlanarak, yeni yapılacak konutlardaki mutfak mekanları için önerilerde bulunulmuştur. Yapılan önerilerde, yeni yapılacak konut mutfakları tasarlanırken, kültürün mekana etkilerinin göz önünde bulundurulmasının gerekliliği ve sahip olunan kültürel değerlerin yitirilmemesinin önemi vurgulanmıştır.

Abstract:
From the ancient times to our modern day, housing has always been a combination of spaces where family members spend most of their time together, communicate and interact with each other which helps to hold the family together . These places that make up the house reflect the life culture and preferences- in other words 'core  features' - of the users. Being one of them, the kitchen is a multifunctional place bearing several actions in. The kitchen area which  is the place that contains the necessary actions to meet the food and beverage needs which are one of the main needs of people for their survival, has maintained its importance throughout the history. In today's world, cultural assimilation  has being experienced with the effect of globalization in the whole world. However, as a result of women's increasing participation in business life, the necessity of shortening the time spent in the kitchen has emerged and the importance of the functionality of the kitchen has increased. In the light of this data,it is clear to see the fact that the kitchen space should be designed with functional solutions considering the technological, economical and ergonomic parameters that can meet the needs and demands of the user in accordance with the culture of him/her.
The aim of this study  is to reveal the necessity of designing the kitchen space in the dwellings according to the effects of the regional living culture and designing them in consideration of these effects. The reason why this subject is studied through the Kayseri dwellings is due to Kayseri's food culture being a rich culinary culture that emerged as a result of the experiences of the ancient Anatolian civilizations and the synthesis of the experiences of the Turks from the previous centuries. Within the scope of the study, the effects of the culture on the place, the houses and kitchens of Kayseri were examined and the comparison and evaluation of the dormitory kitchens of Kayseri in terms of the food culture with traditional and modern examples were made.
As a result of the research, modern residential kitchens in Kayseri were interpreted in terms of traditional food culture and suggestions were made for kitchen spaces in new houses. In the suggestions made, the importance of taking the effects of culture on the place and the importance of not losing the cultural values that have been mentioned above into account are emphasized.