Gizli müfredat: Üniversiteye ilişkin bir çözümleme
Hidden curriculum: An analysis concerning to university
Yazar: HATİCE ÖZDEN ARAS KAYA
Danışman: PROF. DR. HASAN HÜSEYİN AKSOY
Ankara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Yönetimi ve Politikası Ana Bilim Dalı / Eğitim Ekonomisi ve Planlaması Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Ders programları = Curriculum ; Örtük program = Hidden curriculum ; Üniversite öğrencileri = University students ; Üniversiteler = Universities

Özet:
Bu araştırmanın amacı, üniversite öğrencilerinin içinde yer aldıkları süreç ve etkileşimlerin gizli müfredat kavramı çerçevesinde analizini yapmaktır. Araştırma kapsamında, seçilmiş olan devlet üniversitesinde, gizli müfredat ile ilgili kavramsal çerçeve temelinde, öğrencilerle derinlemesine görüşmeler yapılmıştır. Bu görüşmelerle öğrencilerin belirli temalarla ilgili görüş ve düşünceleri ortaya konmaya çalışılmıştır. Ayrıca gizli müfredatı daha ayrıntılı biçimde ortaya koyabilmek için, üniversitedeki farklı mekânlar gözlenmiş ve alan notları diğer bulgularla ilişkilendirilmiştir. Araştırma kapsamında kendilerini Marksist, sosyalist, sol görüşlü, sosyal demokrat, eşitlikçi, hümanist, bağımsız, liberal, apolitik, ülkücü ve muhafazakâr olarak tanımlayan on kadın, on erkek olmak üzere yirmi öğrenciyle görüşülmüştür. Bu öğrenciler aynı üniversitedeki üç enstitü, üç yüksekokul ve yedi ayrı fakülteye devam eden, bir önlisans, on üç lisans, üç yüksek lisans ve üç doktora öğrencisidir. 

Araştırmadan elde edilen bulgulara göre öğrencilerin büyük çoğunluğu "gizli müfredat" kavramı ile karşılaşmamış olmalarına rağmen üniversitedeki değer ve tutum aktarma sürecinin farkındadırlar. Üniversitede ders içeriklerinin belirlenmesinde en önemli rolün akademisyenlerde olduğu ve öğrencilerin başarılı olmak için akademisyenlerin değer, tutum ve inançlarına uygun hareket etmeyi seçtikleri anlaşılmıştır. Akademisyenler tarafından öğrencilere ileride iş yaşamında sergilemeleri gereken davranışlarla ilgili bir gizli müfredatın sunulduğu anlaşılmaktadır. Yarışmacı bir eğitim anlayışının egemen olduğu üniversitede, çan eğrisi sisteminin rekabet ortamının en önemli sebebi olduğu ortaya çıkmıştır. Öğrencilerin temsiliyetinin ve söz haklarının olmadığı üniversitede öğrenciler en çok belirli bir politik görüşten öğrenciler tarafından koyulan informal kurallardan rahatsız olduklarını dile getirmişlerdir. Üniversitede korku ve şiddet kültürünü yeniden üretmeye yönelik bir gizli müfredatın var olduğu saptanmış olsa da, aslında her politik görüşten öğrencinin şiddete karşı ve hep birlikte dayanışma içinde yaşayacakları bir üniversite özleminde oldukları anlaşılmıştır.

Abstract:
The aim of this research is to analyze the processes and interactions experienced by university students within the framework of the hidden curriculum concept. Within the scope of the research, in-depth interviews were held with the students at the selected state university, on the basis of the conceptual framework of the hidden curriculum. These interviews attempted to reveal the opinions and thoughts of the students on specific themes. In addition, different places in the campus have been studied using fieldnotes technique to elaborate the hidden curriculum in more detail. Within the scope of the research, twenty students, ten women and ten men, who defined themselves Marxist, socialist, leftist, social democratic, egalitarian, humanist, independent, liberal, apolitical, idealistic and conservative, were interviewed. These students are an associate degree, thirteen undergraduate, three graduate and three doctoral students from three institutes, three colleges and seven different faculties in the same university.

According to findings of the research, most of the students are aware of the process of transferring values and attitudes in the university, even they are not informed about the concept of "hidden curriculum". It has been understood that the academicians have the most important role in determining course content in the university and in order to be successful, students choose to act in accordance with the values, attitudes and beliefs of academicians. It has been seen that, by academicians a hidden curriculum has been presented to the students on behaviors that must be exhibited in their future business life. In the university where a competitive mentality is dominant, it has emerged that the bell-curve system is the most important reason for the competitive environment. In the university where there is no representation and no right to speak of students, the students were most disturbed by the informal rules set by the students in a certain political view. Although it has been determined that there is a hidden curriculum to reproduce the fear and violence culture in university, it is understood that students in every political view are longing for a university where they will live in a solidarity against violence.