Kültür mantarının (agaricus bisporus) değişik büyüme dönemlerinde bazı içsel hormonların ve düzeylerinin belirlenmesi üzerinde araştırmalar
Investigations on the determination of some endogenous plant hormones and levels in different growth stage button mushroom (agaricus bisporus)
Yazar: ERSİN POLAT
Danışman: YRD. DOÇ. DR. MUSTAFA AKILLI
Akdeniz Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 1999
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Bahçe bitkileri = Horticultural crops ; Bitki hormonları = Phytohormones ; Büyüme dönemi = Growth period ; Kromatografi-yüksek basınçlı-sıvı = Chromatography-high pressure-liquid ; Kültür mantarları = Mushrooms

Özet:
öz KÜLTÜR MANTARININ (Agaricus bisporus) DEĞİŞİK BÜYÜME DÖNEMLERİNDE BAZI İÇSEL HORMONLARIN VE DÜZEYLERİNİN BELİRLENMESİ ÜZERİNDE ARAŞTIRMALAR Ersin POLAT Doktora Tezi, Bahçe Bitkileri Anabilim Dalı Danışman: Yrd.Doç.Dr. Mustafa AKILLI Mayıs 1999,.106 Sayfa Bu çalışmada, kültür mantarında {Agaricus bisporus) flaşlara bağlı olarak farklı gelişme dönemlerinde ve bu dönemler içerisinde mantar dokularındaki ABA, IAA ve GA3 fitohormonlannın düzey ve değişimleri arasında bir ilişkinin bulunup bulunmaması ve eğer varsa bu ilişkinin şeklinin ve zamanının saptanması amaçlanmıştır. Çalışmada yaygın olarak yetiştirilen Slyvan 130 hibrit mantar çeşidi kullanılmıştır. Kültür mantarları, Akdeniz Üniversitesi Ziraat Fakültesi Araştırma ve Uygulama alanında bulunan ve mantar yetiştiriciliğine uygun olarak modifıye edilmiş soğuk hava deposunda, hazır kompost alınarak ranzalarda, torba kültürü ile yetiştirilmiştir. Yetiştirilen mantarlarda örnekler ilk üç flaş içerisindeki farklı gelişme dönemlerinden (pin, 1., 2., 4., S. Dönem) ve pin dönemi ile 1. gelişme dönemi dışmda bu dönemlere bağlı olarak mantar dokulardan (Sap-I, Sap-H, Şapka, Lamel) alınmıştır. Alınan örneklerde, ABA, GA3 ve IAA'nın mantarın farklı gelişme dönemlerindeki değişimi ve etkileşimi incelenmiştir. Araştırma sonucunda, kültür mantarının farklı gelişme dönemi ve dokularında IAA tespit edilememiş ancak önemli oranda ABA ve GA3 saptanmıştır. ABA ve GAs'ün flaşların öncesinde mantarda taslak oluşumu döneminde yüksek miktarda saptanması, vegetatif dönemden generatif döneme geçiş sırasında bu hormonların doğrudan etkili olabileceği fikrini ortaya koymuştur. Mantarda sap uzaması ve şapka açılmasına, ABA ve GAj'nın birlikte etki edebilecekleri ve özellikle sap uzamasında, GA3'ün doğrudan etkili olabileceği sanılmaktadır. ANAHTAR KELİMELER : Kültür mantarı, Agaricus bisporus, Slyvan 130, içsel bitki hormonları, ABA, GA3 ve IAA, gelişme dönemleri, dokular, HPLC, biyolojik test JÜRİ: Yrd. Doç.Dr. Mustafa AKILLI (Danışman) Prof.Dr. Lami KAYNAK ProfDr.KayaBOZTOK

Abstract:
ABSTRACT INVESTIGATIONS ON THE DETERMINATION OF SOME ENDOGENOUS PLANT HORMONES AND LEVELS IN DIFFERENT GROWTH STAGE OF BUTTON MUSHROOM (Agaricus bisporus) Ersin POLAT Ph.D. Thesis in Department of Horticulture Supervisor: Yrd. Doç. Dr. Mustafa AKILLI May 1999, 106 pages In this research, the aim was to determine the relationships among the levels and variations of ABA, IAA and GA3 plant hormones depending on the flushes for various stages of growth and within the tissues for button mushroom, and if then exists some relationships, then to define the type and timing of such a relationship. Slyvan 130 hybrid mushroom cultivar grown commonly in the world, was used. Mushrooms were grown on shelf with plastic bags by using commercial compost materials in modified cold storage in the research and application area of Agricultural Faculty of Akdeniz University. Samples were obtained from different development stages in the first three flushes (pin, 1., 2., 4., 5. Period) and different mushroom tissues (Stipe-L Stipe-II, Cap, Gill) except pin stage and first development period. The variation and the relationships of the ABA, GA3 and IAA in the different development stages of mushroom were investigated. In the end of the research, no IAA was found in the different development stages and tissues of button mushroom but there were high levels of ABA and GA3. The fact that ABA and GA3 were both at high levels in the mushroom primordium before flush, indicated the direct effect of these hormones on the reversion of the mushroom from vegetative stage to generative stage. It is thought that ABA and GA3 both might effect together the stipe elongation and cap opening of the mushroom and especially GA3 has a effect directly on the stipe elongation of mushroom. KEY WORDS: Button mushroom, Agaricus bisporus, Slyvan 130, endogenous plant hormone, ABA, GA3 and IAA, growth stage, tissue, HPLC and bioassay COMMITEE: Yrd.Doc.Dr. Mustafa AKILLI Prof.Dr. Lami KAYNAK ProfDr.KayaBOZTOK