Farklı yöntemlerle üretilmiş çelik yaya üst geçitlerinin 2018-ÇYTHYE'ye göre uygunluğunun araştırılması; Ankara ili örneği
Investigation of the suitability of steel pedestrian overpasses produced with different methods to ÇYTHYE-2018; the sample of Ankara city
Yazar: AKIN ÜNAL
Danışman: DOÇ. DR. GÖKHAN DURMUŞ
Gazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: İnşaat Mühendisliği = Civil Engineering
Dizin: SAP2000 = SAP2000

Özet:
Çelik yapı tasarımında ÇYTHYE-2018 yönetmeliği ile TS-648 standardında belirtilen hesaplamalar dikkate alınarak 2018 yılından önce yapılmış ve çelikten imal edilmiş üst geçitler araştırılmıştır. Çalışmada tasarım prensipleri, yük kombinasyonları, göreli kat ötelemeleri, TBDY-2018 ve DBYBHY-2007 deprem yönetmelikleri kapsamında incelenmiş ve standart ve yönetmeliklerin zayıf ve güçlü yönleri üzerinde durulmuştur. Bu tez kapsamında, Ankara Büyükşehir Belediyesi (ABB) tarafından eski standart/yönetmeliklere göre statik projesi onaylanan ve imal edilen orta ayaklı, kemerli ve pilonlu olmak üzere üç ayrı tipteki çelik yaya üst geçit projesi incelenmiştir. Çelik üst geçitlerin hem yapıldığı yıldaki durumu hem de yeni yönetmelikteki (ÇYTHYE-2018) durumları araştırılmıştır. Analizde, inşaat mühendisliğinde yaygın olarak kullanılan yapısal analiz programlarından SAP2000 programı kullanılmıştır. Tez çalışmasında üst geçitlerdeki iç kuvvetler, kapasite oranları ve düşey deplasman değerleri imal edildiği yıldaki yönetmelik/standartlarla karşılaştırılmış ve güncel yönetmeliklere göre çözüm önerileri hazırlanmıştır. Ayrıca, sistemlerin enkesit koşulları ve kapasite oranı sınırlarına göre kesitler düzenlenmiş ve tonaj hesaplaması yapılmıştır. Sonuçta, güncel standart/yönetmeliklerle yapılan analize göre üç sistemin de iç kuvvetlerinde artış ve kapasite oranlarında azalma olduğu tespit edilmiştir. Sistemlerde en yüksek iç kuvvetlerin oluştuğu ilk 6 eleman grubuna göre yapılan hesapta, kapasite kullanım oranı ortalama olarak %28 oranında azalmıştır. Yeni kesitlerin atandığı sistemlerin tonajlarında ortalama %20 oranında bir azalma olmuştur. Güncel standartlar/yönetmelikler büyük çoğunlukla kamu yararına yapılan çelik üst geçitlerin daha ekonomik olarak tasarlanabilmesine olanak sağlamaktadır. Aynı zamanda, yeni çelik yapılar yönetmeliğinin bu avantajlarıyla birlikte çelik yapıların eskiye göre daha çok tercih edilmesinde rol oynayacağı görülmektedir.

Abstract:
In the steel structure design, taking into account the calculations specified in the ÇYTHYE-2018 regulation and the TS-648 standard, overpasses made of steel and made before 2018 were investigated. In the study, design principles, load combinations, vertical displacements were examined within the scope of TBDY-2018 and DBYBHY-2007 earthquake regulations and the weaknesses and strengths of standards and regulations were emphasized. Within the scope of this thesis, three different types of steel pedestrian overpass projects, namely middle pedestal, arched and pylon, whose static project was approved and manufactured according to the old standards / regulations by Ankara Metropolitan Municipality were examined. Both the condition of the steel overpasses in the year they were built and their status in the new regulation (ÇYTHYE-2018) were investigated. In the analysis, SAP2000 program, one of the structural analysis programs widely used in civil engineering, was used. In the thesis study, the internal forces, capacity ratios and vertical displacement values of the overpasses were compared with the regulations / standards of the year they were manufactured and solution proposals were prepared according to the current regulations. In addition, sections were arranged according to the cross-section conditions and capacity ratio limits of the systems and tonnage calculation was made. As a result, according to the analysis made with the current standards / regulations, it was determined that the internal forces of all three systems increased and their capacity rates decreased. In the calculation made according to the first 6 element groups where the highest internal forces occur in the systems, the capacity utilization rate has decreased by 28% on average. There has been an average decrease of 20% in the tonnages of the systems where new sections are assigned. Current standards/regulations enable for more economical design of steel overpasses, which are mostly made for the public benefit. At the same time, with these advantages of the new steel structures regulation, it is seen that the steel structures will play a role in the preference of more than before.