Bipolar duygudurum bozukluğu hastalarında çocukluk çağı travmasının emosyon regülasyonu ve dissosiyatif belirtiler ile ilişkisi
The relationship of childhood traumatic experiences, dissociative symptoms and emotion regulation in patients with bipolar mood disorder
Yazar: TUĞBA KAYA
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ EMEL ANER AKTAN ; DR. ÖĞR. ÜYESİ CELALEDDİN TURGUT
Nişantaşı Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Psikiyatri = Psychiatry ; Psikoloji = Psychology

Özet:
Bipolar duygudurum bozukluğu (BDB) genetik aktarımın baskın olarak görüldüğü psikiyatrik bir hastalık olmakla beraber çocuklukta kötü muamelenin BDB tanılı bireylerde yüksek prevalansa sahip olduğu ve hastalığın klinik özellikleri üzerinde olumsuz etkilerinin bulunduğu görüşü yaygınlaşmaktadır. BDB hastalarının karakteristik özelliği olan duygudurum geçişlerinin duygu düzenlemedeki bozukluktan kaynaklandığı bilinmektedir. Çocukluk çağı travması ile yakından ilişkili olduğu bilinen dissosiyatif belirtilerin ve duygu düzenleme güçlüğünün mevcudiyetinin hastalığın klinik seyirini etkileyebileceği düşünülmektedir.                                                                                   
Bu çalışmada BDB hastalarındaki çocukluk çağı travmaları, emosyon regülasyonu ve dissosiyatif belirtilerin ilişkisinin tespiti, sağlıklı popülasyonla karşılaştırılması ve BDB klinik özellikleri ile bağlantısının incelenmesini ve literatüre katkıda bulunmasını amaç edindik.
Araştırmaya Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı Polikliniği'ne başvuran, araştırma kriterlerini karşılayan ve DSM-5 tanı ölçütlerine göre BDB teşhisi konmuş 31 hasta ve 31 kontrol grubu dahil edilmiştir. Çalışmayı kabul eden tüm katılımcılara "Sosyodemografik Bilgi Formu", "Çocukluk Çağı Travmaları Ölçeği (CTQ-28)", "Dissosiyatif Yaşantılar Ölçeği (DES)" ve "Duygu Düzenlemede Güçlükler Ölçeği (DERS)" uygulanmıştır.  BDB hasta grubunun ayrıca Klinik Bilgi Formu da doldurulmuştur.
Bu araştırmada hasta grubunun CTQ-28, DERS ve DES toplam puanının sağlıklı kontrol grubunun aldıkları puanlara göre anlamlı düzeyde yüksek olduğu görülmüştür. İntihar öyküsü olan hasta grubunun, intihar öyküsü olmayan hasta grubuna göre daha yüksek CTQ-28, DERS ve DES puanı aldığı belirlenmiştir. CTQ-28 puanı yüksek olan hasta grubunda daha fazla hastane yatışı, psikotik özellikli epizod varlığı saptanmıştır. Hastalık başlama yaşı ile DERS alt boyutu dürtü arasında negatif yönde anlamlı bir ilişki olduğu, ailesinde psikiyatrik tanı bulunmayan hasta grubunun tanı bulunan hasta grubuna göre DERS puanlarının daha yüksek olduğu verisi elde edilmiştir. Ayrıca hasta grubunda çocukluk çağı travma puanları arttıkça duygu düzenlemenin de zorlaştı, dissosiyatif yaşantıların arttığı; duygu düzenleme güçlüğü ile dissosiyatif yaşantılar arasında anlamlı ilişkinin olduğu saptanmıştır.
Sonuç olarak BDB hastalarında çocukluk dönemi travma maruziyetinin klinik gidişat üzerinde olumsuz etkilerinin olduğu, çocukluk çağı travmatik yaşantıları fazla olan hasta grubunda daha fazla duygu disregülasyonu ve dissosiyatif belirtiler görüldüğü sonucuna varılmıştır. Bipolar duygudurum bozukluğu hastalarında çocukluk çağı travmasının duygu düzenleme ve dissosiyatif yaşantılar ile ilişkisinin daha iyi anlaşılabilmesi için daha geniş örneklem grupları ile prospektif araştırmalara ihtiyaç vardır.

Abstract:
Although bipolar mood disorder (BDD) is a psychiatric disease in which genetic transmission is mainly dominant, the opinion that childhood maltreatment has a high prevalence in individuals with BDD and that it has negative effects on the clinical features of the disease is becoming widespread. It is known that sensory transitions, which are characteristic of BDD patients, are caused by disturbances in emotion regulation. It is thought that the presence of dissociative symptoms and difficulty in emotion regulation, which are known to be closely related to childhood traumas, may affect the clinical course of the disease.
In this study, we aimed to determine the relationship between childhood traumas, emotion regulation and dissociative symptoms in BDD patients, to compare them with the healthy population, to examine the relationship with BDD clinical features and to contribute to the literature. 
31 patients who applied to Kahramanmaraş Sütçü İmam University Medical Faculty Hospital, Department of Psychiatry and Diseases, met the research criteria and were diagnosed with BDD according to DSM-5 diagnostic criteria, and the control group of 31 people were included in the study. "Sociodemographic Information Form", "Childhood Trauma Scale (CTQ-28)", "Dissociative Experiences Scale (DES)" and "Difficulties in Emotional Regulation Scale (DERS)" were applied to all participants who accepted to take part in the study. "The Clinical Information Form" for the BDD patient group was also filled.
In our study, it was observed that the CTQ-28, DERS and DES total scores of the patient group were significantly higher than the scores of the healthy control group. It was seen that the patient group with a history of suicide had higher CTQ-28, DERS and DES scores than the patient group without a history of suicide. In the patient group with a high CTQ-28 score, more hospitalizations and episodes with psychotic features were appointed. The data showed that there was a negative significant relationship between the age of onset of the disease and the DERS sub-dimension drive, and that the patient group without a psychiatric diagnosis in the family had higher DERS scores than the patient group with the diagnosis. In addition, it was determined that as childhood trauma scores increase in the patient group, emotion regulation becomes more difficult and dissociative experiences increase; besides there was a significant relationship between difficulty in emotion regulation and dissociative experiences.
As a result, it was concluded that exposure to childhood trauma had negative effects on the clinical course in BDD patients, and more emotional dysregulation and dissociative symptoms were observed in the patient group with more childhood traumatic experiences. Prospective studies with larger sample groups are needed to comprehend the relationship of childhood traumas with emotion regulation and dissociative experiences in bipolar mood disorder patients in a better way.