Uluslararası insani yardım sistemi: AB Türkiye ilişkileri çerçevesinde Suriyeli mülteciler örneği
International humanitarian aid system: case of Syrian refugees in the frame of Turkey and EU relations
Yazar: MUSA AKGÜL
Danışman: PROF. DR. HAKAN AY
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Avrupa Birliği Ana Bilim Dalı / Avrupa Birliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Sosyal Hizmetler = Social Services ; Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Avrupa Birliği = European Union ; Dış yardımlar = External aids ; Göçmenler = Emigrants ; Kalkınma yardımları = Development assistances ; Mülteciler = Refugees ; Sosyal yardım = Social assistance ; Suriyeliler = Syrians ; Yardımlar = Aids ; İnsani yardımlar = Humanitarian aid

Özet:
Günümüzde karşı karşıya kalınan ve çözüm bekleyen en önemli sorunlardan biri mülteci sorunu olarak görülmektedir. Mültecilerin durumunu iyileştirmek ile ilgili çözüm yöntemlerinin başında ise insani yardım gelmektedir. Son yıllarda Suriye'de yaşanan savaş sonrası neredeyse 10 milyon Suriyelinin mülteci konumuna düşmesiyle birlikte Suriyeli mültecilerin durumunun ne olacağı sorusu mülteci krizi bağlamında çözüm bekleyen en acil konulardan olmuştur. Suriye'de 2011 yılında savaş başlamış ve aradan neredeyse 7 yıl geçmiş olmasına rağmen henüz bir sonuca varılamamıştır. Bu durum ise uluslararası camiada sorumluluk ya da yük paylaşımına dair tartışmaları gündeme getirmiştir. Suriyeli mülteciler konusunda en fazla sorumluluk alan ülke Türkiye'dir. Türkiye neredeyse 3,5 milyon Suriyeli mülteciyi ülkesine kabul etmiştir. Bu durum karşısında Türkiye'ye en fazla mali desteği sağlayanlar arasında AB gelmektedir. 
AB dünyanın en büyük insani yardım bağışçısı olarak görülmektedir. Bu doğrultuda AB'nin bu yöndeki özellikle Suriye krizi sonrası yakın tarihli politikaları incelenecektir. Bu çalışma boyunca AB'nin yayınlamış olduğu insani yardım ilkelerine uymak konusunda ne kadar eksik kaldığı, özellikle insani yardımların politikleştirilmesine nasıl katkıda bulunduğu ve İnsani yardımların nasıl AB dış politikasının bir aracı olarak araçsallaştırıldığı konular tartışmaya açılacaktır. Yanı sıra insani yardım politikası üretmede dayanak olan temel insani ilkelere (insanilik, ayrım gözetmemek, tarafsızlık, bağımsızlık) ne derece bağlı kaldığı gibi konular Suriyeli mülteci krizi sonrası Türkiye ile insani yardım konusundaki ilişkilerine odaklanarak ele alınacaktır. Bu çalışmadaki temel argüman AB'nin Türkiye'deki Suriyeli mültecilerle ilgili insani yardımlarının temel insani yardım ilkelerine bağlı kalmak konusunda zayıf kaldığını ve bu doğrultuda siyasi ve güvenlik çıkarlarından bağımsız olmadığını, hatta insani yardımın politikleşmesine katkıda bulunduğu şeklindedir.
Anahtar Kelimeler: Suriyeli Mülteciler, İnsani Yardım, Avrupa Birliği, İnsani Yardım Politikası.

Abstract:
One of the most crucial problem which has waited for solution is seen as refugee crisis.  Humanitarian aid would ben at the forefont of solutions for refugees.  In recent years, with the impact of more than 10 million Syrians have fallen to the status of asylum seekers after the war in Syria, the questions about the situation of Syrians has become one of the most vital issues in the context of the refugee crisis. Although the war started in Syria in 2011 and it has continued almost 7 years, there has not been a result yet. This has led to debate about responsibility or burden sharing in the international community. By hosting about 3.5 million Syrian refugees, Turkey has been turning the country taking the most responsibility regarding the Syrian refugees. On the other hand, against this situation, the EU become leading country providing maximum financial assistance to Turkey.
The European Union is seen as the world's largest humanitarian donor. In this direction, the EU's recent policies especially in the aftermath of the Syrian crisis will be examined. Throughout this study, it will be analyzed whether or not EU comply with the humanitarian aid principles published by EU.  In connection with this, how the humanitarian aid is instrumentalized as an instrument of EU foreign policy will open to debate. In addition to this, the fundamental humanitarian princibles (neutrality, impartiality, humanity, independence) which produce foothold in humanitarian aid princibles will be discussed by focusing on what extent EU stict to these princibles and its relations with humanitarian aid to Turkey. The main argument in this study can be summarized as the EU's humanitarian aid for Syrian refugees in Turkey remained weak in adhering to the fundamental humanitarian principles. Also in this direction, EU's humanitarian aid is not independent of its political and security priority and even it contributed to the politization of humanitarian aids. 

Keywords: Syrian Refugees, Humanitarian Aid, European Union, Humanitarian Aid Policy