İlkokul 2. sınıf İngilizce öğretim programının diller için Avrupa ortak başvuru metni doğrultusunda aydınlatıcı değerlendirme modeli ile değerlendirilmesi
Evaluation of primary school 2nd grade English language teaching curriculum through illuminatıve evaluation model in line with the common European framework of reference for languages
Yazar: FATMA ÖZÜDOĞRU
Danışman: DOÇ. DR. OKTAY CEM ADIGÜZEL
Anadolu Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Programları ve Öğretim Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2016
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Avrupa Diller İçin Ortak Başvuru Çerçevesi = Common European Framework of Reference for Langugage ; Eğitim programları = Education programs ; Program değerlendirme = Program evaluation ; Yabancı dil eğitimi = Foreign language education ; Yabancı dil öğretimi = Foreign language teaching ; Öğretim programları = Teaching curriculums ; İlkokullar = Primary schools ; İngilizce = English

Özet:
Bu araştırmanın amacı 2013-2014 eğitim öğretim yılından itibaren uygulanmakta olan ilkokul 2. sınıf İngilizce öğretim programının Diller İçin Avrupa Ortak Başvuru Metni doğrultusunda aydınlatıcı değerlendirme modeli ile değerlendirilmesidir. Bu araştırma, aydınlatıcı program değerlendirme modelinin öngördüğü nitel ve nicel araştırma desenlerinin birarada kullanıldığı eşzamanlı çeşitleme karma araştırma yöntem ile gerçekleştirilmiştir. Bu yöntem kapsamında hem nitel hem de nicel veriler eş zamanlı olarak toplanmış ve iki tür veriye de eşit önem verilmiştir. Araştırmada ilkokul 2. sınıf İngilizce öğretim programına ilişkin öğretmen görüşlerinin elde edildiği ölçek ve ilkokul 2. sınıf öğrencilerinde ilkokul 2. sınıf İngilizce öğretim programı amaçlarının gerçekleşme durumunu ortaya koymaya yönelik yapılan başarı testi yoluyla nicel veriler toplanmıştır. Bunun yanı sıra,  ilkokul 2. sınıf İngilizce öğretim programının Diller İçin Avrupa Ortak Başvuru Metni doğrultusunda incelenmesinde kullanılan doküman incelemesi, programda öngörülenler/önerilenler ile uygulamada gerçekleşen durumun uygunluğunun belirlenmesinde kullanılan katılımcı gözlem formları ve öğretmenlerin programa ilişkin görüşlerini belirlemek için yapılan yarı-yapılandırılmış görüşmeler yoluyla nitel veriler toplanmıştır. Araştırmada ölçek yoluyla elde edilen nicel veriler tabakalı örnekleme dâhil edilen 14 ildeki 768 ikinci sınıf İngilizce dersine giren öğretmenden ve Uşak ilinde gözlem yapılan iki sınıftaki 48 öğrenciye uygulanan başarı testinden elde edilmiştir.  Araştırmada nitel veriler Uşak ilinde iki farklı ikinci sınıfta yapılan sınıf içi gözlem çalışması ve 21 ikinci sınıf İngilizce öğretmeniyle yapılan yarı yapılandırılmış görüşmeler yoluyla toplanmıştır. Veriler 2013-2014 eğitim öğretim yılı bahar döneminde toplanmıştır. Nicel verilerden ölçeğin analiz edilmesinde betimsel istatistiklerden aritmetik ortalama (X), frekans (f), yüzde (%) ve standart sapma (Ss); yordayıcı istatistiklerden ise Kruskal Wallis Testi ve Mann-Whitney U Testi kullanılmıştır. Ayrıca, ölçekte yer alan açık uçlu soruların analizinde içerik analizi kullanılmıştır. Başarı testinin analiz edilmesinde aritmetik ortalama (X) ve standart sapma (Ss) kullanılmıştır. Nitel verilerden dokümanların analiz edilmesinde içerik analizi kullanılmıştır. Bunun yanı sıra, görüşmelerin analiz edilmesinde ise betimsel ve içerik analizi gerçekleştirilmiştir. Gözlemlerin çözümlenmesinde frekans değerleri sayılmıştır. Doküman incelemesi sonucunda ilkokul 2. sınıf İngilizce öğretim programının duyuşsal kazanımlar, öğrenme-öğretme süreçleri ve ölçme-değerlendirme süreçleri açısından Diller İçin Avrupa Ortak Başvuru Metnine uyumlu olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Bunun aksine, programın hedeflenen dil becerileri, bilişsel kazanımlar, öz değerlendirme ifadeleri ve içerik açısından başvuru metnine uyumlu olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. İlkokul 2. sınıf İngilizce öğretim programında öngörülenler ile uygulamada gerçekleşen durumun uyumlu olmadığı sonucuna varılmıştır. Programın temel hedefleri olan dinleme ve konuşma becerilerine gereken önemin verilmediği belirlenmiştir. Ayrıca, derslerde hedef dilin bir öğretmen tarafından hemen hemen hiç kullanılmadığı ve iki öğretmen tarafından da dersin ağırlıklı olarak Türkçe işlendiği sonucuna ulaşılmıştır. Gerçekleştirilmiş gözlem çalışmaları sonucunda gözlem yapılan iki farklı sınıftaki öğrencilerin dinleme becerisi açısından birbirine yakın olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Bunun yanı sıra, konuşma becerisi açısından bu beceriye daha çok odaklanılan sınıftaki öğrencilerin konuşma testi ortalamasının diğer sınıftan daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Bu durum gözlem verilerini desteklemektedir. Görüşmeler sonucunda öğretmenlerin programın öğrencilere erken yaşta yabancı dil öğrenme fırsatı vermesi ve erken yaşta dil öğrenmenin öğrencilere sağladığı bilişsel ve duyuşsal faydaları nedeniyle programa ilişkin görüşlerinin genel olarak olumlu olduğu belirlenmiştir. Bunun yanında, öğretmenlerin ilk defa ikinci sınıf seviyesinde görev yapmanın sonucunda öğrencilerin seviyelerine inememe, programa ilişkin bilgilendirilmeme, hizmetiçi eğitim almama, ders kitaplarının okullara zamanında gönderilmemesi, ders saatlerinin yetersiz olması ve ders kitaplarının yetersiz olması gibi sorunlar yaşadıkları saptanmıştır. Ayrıca, öğretmenler programın görsel ve işitsel yöntem ve teknikleri dayanması nedeniyle teknolojik donanım olmayan ortamlarda ve kalabalık sınıflarda uygulanmasının zor olduğunu belirtmişlerdir. Araştırmada ölçek uygulaması sonucunda öğretmenlerin ilkokul 2. sınıf İngilizce öğretim programı kazanım ve içerik boyutu, öğrenme-öğretme süreci ve çevresel boyuttaki maddelerin gerçekleşme düzeyini yeterli ve ölçme ve değerlendirme boyutundaki maddelerin gerçekleşme düzeyini yetersiz buldukları belirlenmiştir. Bunun yanı sıra, Doğu Anadolu ve Güneydoğu Anadolu bölgelerinde görev yapan öğretmenlerin programın tüm boyutlarına ilişkin görüşleri diğer bölgelerde yaşayan öğretmenlerden anlamlı derecede olumsuz bulunmuştur. Ayrıca, herhangi bir yükseköğretim programı mezunu öğretmenlerin ikinci sınıflarda İngilizce dersine girdikleri belirlenmiştir. İlkokul 2. sınıf İngilizce öğretim programının etkili uygulanması için yapılan öneriler şöyledir: Türkiye'de tüm bölgelerdeki okulların fiziki imkânları iyileştirilmelidir. Öğretmenlere ilkokul ikinci sınıf İngilizce öğretim programının uygulama esasları, genç öğrenenlere yabancı dil öğretimi ve Diller İçin Avrupa Ortak Başvuru Metnine ilişkin nitelikli hizmetiçi eğitim fırsatları sunulmalıdır. 



Anahtar Kavramlar: İlkokul 2. Sınıf İngilizce Öğretim Programı, Diller İçin Avrupa Ortak Başvuru Metni, Aydınlatıcı Değerlendirme Modeli, Program Değerlendirme

Abstract:
The aim of this study is to evaluate the primary school 2nd grade English language teaching curriculum, implemented from the academic year 2013-2014 on, through illuminative evaluation model in line with the Common European Framework of Reference for Languages. This research was conducted as concurrent triangulation design combining both qualitative and quantitative research methods that illuminative evaluation model proposed. Through this method, both qualitative and quantitative data were collected concurrently and weight was equal between the two methods. In the research, as quantitative data collection instruments a scale, which was implemented to identify teachers' opinions related to the program, and an achievement test, which was conducted in order to determine if 2nd grade English language teaching curriculum aims can be realized for second grade students, were employed. Furthermore, the qualitative data were collected through document analysis, which was used in order to analyze the 2nd grade English language teaching curriculum in line with the Common European Framework of Reference For Languages; participant observation forms, which were used to determine if the suggestions in the program match with the real implementation in the classroom; and semi-structured interviews with teachers which were used to determine teachers' opinions about the program. The quantitative data obtained from the scale and from 768 teachers teaching second grade classes in 14 cities which are chosen by using stratified sampling method, and an achievement test conducted to 48 second grade students who are in the two observed classes in Usak. The qualitative data were selected through in-class observations which are implemented in two different second grade classes in Usak and semi-structured interviews with 21 second grade English teachers. The data were collected in the spring semester of 2013-2014 education year. Quantitative data obtained from the scale were analyzed by using descriptive statistics such as mean (X), frequency (f), percentage (%) and standard deviation and inferential statistics such as Kruskal Wallis Test and Mann-Whitney U Test. Also, content analysis was used to analyze the open-ended questions of the scale. In order to analyze the data obtained from the achievement test, mean (X) and standard deviation was used. Content analysis was employed to analyze the qualitative data obtained from the documents.  Moreover, both descriptive and content analyses were employed in the analysis of the data obtained from the interviews. Frequencies were calculated in the analysis of observations. Based on document analysis, it was inferred that 2nd grade English language teaching curriculum was in line with the Common European Framework of Reference For Languages in terms of affective aims, learning-teaching processes and measurement-assessment processes. On the contrary, the program was not in line with the framework of reference in terms of language skills aimed, cognitive aims, self-evaluation statements and content. It was also found that the essentials of the 2nd grade English language teaching curriculum were not in line with what happened in the implementation. It was identified that enough importance was not attached to listening and speaking aims which were the core aims of the curriculum. Besides, it was concluded that the target language was hardly ever used in classes and Turkish was used predominantly by both teachers. As a result of the observations, it was seen that students in the two observed classes were similar in terms of listening skills. When the speaking test results were compared, it was revealed that the average speaking scores of students who were in the class speaking skill was focused on more were higher than the scores of the other group. This situation supports the observation data. As a result of the semi-structured interviews, it can be said that the overall opinion of teachers on the 2nd grade English language teaching curriculum is positive due to the fact that it allows foreign language learning at early age and early foreign language learning has cognitive and affective benefits for students. Moreover, it was found that teachers had problems related to the curriculum such as not being able to teach in appropriate level because of teaching second grade classes for the first time, not being informed about the new curriculum, not being provided with in-service training, untimely distribution of course books to schools, insufficient weekly teaching hours and insufficiency of the course book. Teachers also stated that it was hard for teachers to implement the program in technologically-inefficient and crowded classrooms since the curriculum was based on visual and audial methods and techniques. The scale results indicated that teachers found the realization of the items in the aims and content dimension and teaching-learning process and environmental dimension sufficient; however, they found the realization of the items in the assessment and evaluation dimension insufficient. Besides, teachers working in the Eastern Anatolian and Southeast Anatolian regions have significantly negative views towards all the dimensions of the scale with respect to the views of teachers working in the other regions. It was also identified that teachers who were graduates of any higher education institution, were teaching second grade English classes. Recommendations in order to effectively implement the 2nd grade English language teaching curriculum are listed as: The physical conditions of schools in all regions of Turkey should be improved. Teachers need to be provided with quality in-service training opportunities related to the implementation principles of the 2nd grade English language teaching curriculum, foreign language teaching to young learners and Common European Framework of Reference for Languages. 



Keywords: Primary School 2nd Grade English Language Teaching Curriculum, Common European Framework of Reference for Languages, Illuminative Evaluation Model, Program Evaluation.