Dört altı yaş grubu çocuğa sahip annelerin aile eğitimine yönelik ihtiyaç duydukları konuların belirlenmesi
Determination of parent education needs for mothers who have four to six years of age children
Yazar: ŞEFİKA GÜZEL
Danışman: Y.DOÇ.DR. SERAP DEMİRİZ
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Çocuk Gelişimi ve Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
IÖZETBu çalışmanın amacı annelere yönelik eğitim programlarınıngeliştirilmesinde kullanılmak üzere annelerin ihtiyaç duydukları konularıbelirlemek ve çocuk yetiştirme konusunda ebeveynlere ihtiyaçlarıdoğrultusunda yardımcı olmaktır. Annelerin ihtiyaçlarının saptanması, bu türprogramların hazırlanmasını kolaylaştırmasının yanı sıra bu türprogramlarının artmasına ve program içeriği ile annelerin ihtiyaçlarınınörtüşmesine de yardımcı olacaktır.Çalışmada; araştırmaya katılan annelerin çocuk yetiştirme konusundakendilerini yeterli hissetme düzeyleri; özellikle eğitim ihtiyacı duyduklarıkonuların; annelerin yaşlarına, eğitim düzeylerine, çalışma durumlarına,ailedeki çocuk sayısına, çocuğun yaşına ve çocuğun cinsiyetine göre farklıolup olmadığı; eğitim ihtiyacı duydukları konuların alanlara göre dağılımısaptanmıştır.Örneklem, Ankara ili merkez ilçelerinden rasgele örnekleme yöntemiile seçilmiştir. Örneklemde 246 anne bulunmaktadır. Veri toplama aracıolarak Fulya Bergman tarafından 1990 yılında Boğaziçi Üniversitesindegeliştirilen Aile Eğitimi İhtiyaç Belirleme Görüşme Formu uygulanmıştır.Veriler sayı, yüzdelerle tablolarda verilmiş ve ebeveynlerin yaşları, eğitimdurumları, çalışma durumları, çocukların yaşları ve cinsiyetleri arasındakifarklar xÂ² ile analiz edilmiştir.Annelerin yaşlarına, eğitim durumlarına ve çalışma durumlarına göreçocuk yetiştirme konusunda ihtiyaç duyulan konuların farklılıklarınıbelirlemek için yapılan analizler sonucunda; çocuğun davranış bozukluklarıveya sorun olan problem durumların nedenleri, çocuğun saldırgan veyaçekingen olmaması için yapılması gerekenler, sorun olan davranışlarda anneIIbabaların uzmana danışma dışında neler yapabileceği, çocuklara olumludavranışları öğretme konusunda anne babaların yapması gerekenler, çocuğadiş fırçalama, düzenli uyuma v.b. konusunun öğretimi konularında,eşler arasıtartışmalarda çocuklara zarar vermeden çözüm yolları bulma, çocuğunuzundavranışlarının nedenlerini anlama, çocuğunuz size bir sorununu getirdiğinde,ne yapılması gerektiği, anne-babanın çocuklarına ait duygu ve düşüncelerinionlara nasıl anlatacağı konularında,çocuğun cinsiyetine göre boy uzaması,vücut ağırlığının artması, diş ve kemik gelişiminin nasıl olduğunu bilme,çocuk hastalıklarını tanıma ve ilk belirtilerini anlama konularında,4-6yaşındaki bir çocuğun ne kadar ve ne aralıklarla yemesi gerektiği,yiyeceklerin besin değerlerinin ne olduğunu bilme, çocuğun fiziksel, gelişimive olgunlaşıp büyümesine destek olmak için anne babanın neler yapmasıgerektiği konularında,çocuğun çeşitli olaylarla ilgili soruları karşısında nasıldavranılacağı, çocuğun kavramları öğrenmesine yardımcı olmak için anne-babanın neler yapabileceği konularında,çocuğa okunacak veya çocuğunbakacağı kitapların seçiminde nelere dikkat edileceği konusunda,çocuklarakız erkek arasındaki farkı anlatma, çocuğun duygusal gelişimi için neleryapılabileceği, çocukların akran, yetişkin ve kardeşleriyle ilişkilerinin yaşlaragöre nasıl geliştiği konularında,çocuğunuzun duygusal gelişimi için neleryapabileceğiniz konusunda, öz güven ve bu becerinin gelişim yaşlarıkonusunda, anne -babanın çocuğun kişilik gelişimini örneğin; bağımsızdavranmasını desteklemek ve sağlıklı bir şekilde yönlendirmek için neleryapılabileceği konusunda, çocuğun ahlak anlayışının gelişimde, örneğin;çocuğun evdeki kuralları benimsemesine yardımcı olmak için anne-babanınneler yapabileceği konusunda,; anne -babanın çocuğun gittiği /gideceği yuvaile ne kadar yakın bir ilişkisinin olması gerektiği, yuvaya devam edençocuğun hangi durumlarda yuvaya yollamaktansa evde tutmanın tercihedilebileceği konularında,anlamlı ilişki olduğu belirlenmiştir.Ancak çocukların cinsiyeti ve yaşı ile ihtiyaç duyulan konulararasında anlamlı bir ilişki olmadığı, ailedeki çocuk sayısı ile ihtiyaç duyulankonular arasında çocuğun saldırgan veya çekingen olmaması için yapılmasıgerekenler, ebeveyn ve çocuğun öncelik ve isteklerinin çakışması, çocuklaraIIIolumlu davranışları öğretme konusunda anne babaların yapması gerekenler,çocuğa diş fırçalama, düzenli uyuma v.b. konusunun öğretimi, çocuklardaağır problem davranışlar konusunda ebeveynlerin kime başvuracağıkonularında, eşler arası tartışmalarda çocuklara zarar vermeden çözüm yollarıbulma, çocuğun davranışlarının nedenlerini anlama, çocuğunuz size birsorununu getirdiğinde, ne yapmanız gerektiği, anne-babanın çocuklarına aitduygu ve düşüncelerini onlara nasıl anlatacağı konularında, yiyeceklerinbesin değerlerinin ne olduğunu bilme, çocuğun zıplama, tırmanma, tek ayaküzerinde durma gibi hareketle ilgili, kalem tutma gibi el becerileriningelişimine yardımcı olmak için anne-babanın neler yapabileceği konularında,teyp ve özellikle radyo gibi sadece dinlemeye yönelik araçların çocuğun dilgelişimini nasıl etkilediğini bilme, çocuğun kavramları öğrenmesine yardımcıolmak için anne-babanın neler yapabileceği konularında,anne -babanınçocuğun kişilik gelişimini örneğin; bağımsız davranmasını desteklemek vesağlıklı bir şekilde yönlendirmek için neler yapılabileceği, çocuğunuzunduygusal gelişimi için neler yapabileceğiniz, çocuklara kız erkek arasındakifarkı anlatma konularında, anne -babanın çocuğun gittiği /gideceği yuva ilene kadar yakın bir ilişkisinin olması gerektiği, yuvaya devam edençocuğunuzun hangi durumlarda yuvaya yollamaktansa evde tutmanın tercihedilebileceği konularında, anne-babanın çocuğun yaşına ve gelişimine görenasıl oyuncak seçeceği konusunda, anlamlı ilişki olduğu belirlenmiştir.Araştırmaya katılanların, kendilerini en çok ?davranış yönlendirme?konusunda yetersiz hissettikleri ortaya çıkmıştır. Kendilerini en yeterlihissettikleri konunun ise ? Oyunun ve Oyuncağın Önemi ? olduğubelirlenmiştir.Aile eğitimine yönelik yapılan bu çalışmada algılanan ihtiyaç gözönüne alındığında; ilk sırada ?Davranış Yönlendirme? gelmektedir. Bunusırasıyla, ?Genel Kişilik Gelişimi?, ?Aile İçi İletişim?, konuları izlemektedir.Anahtar kelimeler: aile eğitimi, eğitim ihtiyacı, anne eğitimi

Abstract:
IVSUMMARYThe aim of this study is to determine the subjects of which the parents are inneed; to use them for the progress of the training programs oriented to the parentsand, to provide help to the parents in the subject of bringing up their children in thedirection of their needs. Determination of the needs of parents, in addition tofacilitating the preparation of these kind of programs, will also help to increase thenumber of the programs and overlapping of the program contents with parents?needs.In this study the adequacy levels of parents in bringing up a child; especiallythe subjects in which they need training; whether the subjects parents choose fortraining are the same or not; the distribution of the subjects of which parents are inneed in respect of their fields, are determined.Sample, has been selected through the random sample method from thecentral districts of Ankara. In the sample, there are 246 mothers, NeedsDetermination Interview Form for Family Training, which has been developed byFulya Bergman in 1990 in Boğaziçi University, is applied as data collectinginstrument. Data, distribution shown in numbers and percentages, and averages areshown in tables, and the differences between parent?s age, education level,workingsituatia and theirchild?s age and sexneeds are analyzed through Chi-squaremethod.As a result of the analyses carried out, it has been determined that there is notan significant difference between a mother of age, working and education level inbringing up a child. But ,there is an significant different betwen children?s number ina family and the needs of parent.It has been determined that the participants of the study find themselves mostinadequate in the subject of ?Behavior Orientation?, whereas they find themselvesmost adequate in the subject of ?the Importance of Games and Toys?.In this study oriented to family training, regarding the needs of parents,?Intellectual Development? takes the first rank. It is succeeded in order by thesubjects of ?General Personality Development?, and ?Intra-Family Communication?.Key words; parent education, mother education, need for education,