Evli bireylerde bağlanma stilleri ve aldatma eğiliminin şema terapi modeli çerçevesinde değerlendirilmesi
Evaluation of attachment styles and infidelity tendency among 
married individuals with in the frame of schema therapy model
Yazar: BURCU ÇIKIT
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ATİLLA TEKİN
Haliç Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Aldatma eğilimi = Infidelity tendency ; Algılanan ebeveynlik biçimleri = Perceived parenting styles ; Bağlanma = Attachment ; Bağlanma stilleri = Attachment styles ; Evli çiftler = Married couples ; Evlilik ilişkisi = Marital relationship ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation ; Şema terapi modeli = Schema therapy model

Özet:
Bu çalışmanın amacı, evli bireylerde erken dönem uyumsuz şema alanlarının ve işlevsel olmayan ebeveynlik biçimlerinin bağlanma stilleri ve aldatma eğilimi arasındaki ilişkide erken dönem uyumsuz şema alanlarının aracı rolünü değerlendirmektir.Çalışmanın evrenini İstanbul ilindeki Halkalı Atakent Mahallesinde oturan 201 evli birey oluşturmaktadır.Katılımcılara Demografik Bilgi Formu, Young Şema Ölçeği - Kısa Form 3 (YŞÖ-KF3), Young Ebeveynlik Ölçeği (YEBÖ), Yakın İlişkilerde Yaşantılar Envanteri (YİYE) ve Aldatma Eğilimi Ölçeği (AEÖ) uygulanmıştır.
Çalışmanın temel sorularının yanıtlanması için regresyon analizi ve hiyerarşik regresyon analizi yürütülmüştür. Regresyon analizleri sonucunda, bağlanma stillerini yordayan değişkenler kopukluk, zedelenmiş otonomi, zedelenmiş sınırlar, diğeri yönelimlilik, yüksek standartlar şema alanları olduğu bulunmuştur. Aldatma eğilimini yordayan değişken ise sadece kopukluk şema alanı olduğu görülmüştür. İşlevsel olmayan ebeveynlik ölçeği anne formunda ise, aldatma eğilimini duygusal bakımdan yoksun bırakıcı alt ölçeğinin, işlevsel olmayan ebeveynlik ölçeği baba formunda ise duygusal bakımdan yoksun bırakıcı ve izin verici/sınırsız alt alanının yordadığı görülmüştür. Son olarak, bağlanma stillerinin aldatma eğilimini yordamasında aracılık eden şema alt alanları incelenmiş, aracı değişken modeline sokulabilecek tek bağlanma stilinin kaçıngan bağlanma stili olduğu bulunmuştur. Aldatma eğilimini yordayan aracı değişkenler incelendiğinde, kopukluk, zedelenmiş otonomi, ve diğeri yönelimlik şema alanlarının doğrudan etkileri olduğu görülmüştür. Buradan hareketle, belirtilen şema alanları, kaçıngan bağlanma ve aldatma eğilimi ilişkisinde tam aracılık etkileri olduğu sonucuna varılmıştır. Analizler sonucu elde edilen bulgular, literatür ışığında kuramsal olarak tartışılmıştır.

Abstract:
The aim of this study is to investigate the extent to which early maladaptive schema domains and dysfunctional parenting styles, predict  attachment styles  and infidelity tendency among married individuals as well as to evaluate the mediator role of early maladaptive schemas in the relationship between dysfunctional parenting styles and attachment styles and infidelity tendency.The universe of the work is composed of 201 married individuals living in Halkalı Atakent Mahallesi in Istanbul province.The participants completed Demographic Data Form, Young Schema Questionnaire–Short Form 3 (YSQ-SF3), Young Parenting Inventory (YPI), Experiences in Close Relationships-Revised and Infidelity Tendency Questionnaire (ITQ).
Regression analysis and hierarchic regression analysis were performed for the purpose of finding answers to research questions. As a result of the regression analysis, the variables that determine attachment styles were found to be disjointed, damaged autonomy, damaged borders, other orientation, high standard schemata. The variable that predicts the tendency to deceive is seen as the only disjoint schema domain. If the nonfunctional parenting scale is in the form of mother, it is seen that the tendency to deceive is the emotional deprivation subscale, the nonfunctional parentage scale is in the father form and the emotional deprivation and permissive / unlimited subdomain. Finally, schema subfields that mediate the tendency of the attachment styles to deceive have been examined, and it has been found that the only attachment style that can be inserted into the intermediary variable model is the evasive attachment style. When the mediating variables that predicted the tendency to deceive were examined, it was seen that disconnection, injured autonomy, and other orientation schemes had direct effects. Moving from this, it has been concluded that the schemas indicated are full mediating effects in relation to malicious attachment and the tendency to deceive. Findings of the analysis were discussed theoretically in the light of the relevant literature.