Türkiye'de kent konseyleri ve sivil toplum kuruluşları: Nitel bir alan araştırması
City councils and non-governmental organizations in Turkey: A qualitative field research
Yazar: GÖZDE KESTELLİOĞLU
Danışman: PROF. DR. MURAT TEK
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration
Dizin: Belediyeler = Municipalities ; Gündem 21 = Agenda 21 ; Kent konseyleri = City councils ; Sivil toplum örgütleri = Nongovernmental organizations ; Yerel Gündem 21 = Yerel Gündem 21 ; Yerel yönetimler = Local administrations ; Yönetime katılma = Participation management

Özet:
Dünya'da olduğu gibi Türkiye'de de yönetim düzenlemeleri her zaman için tartışılan konulardandır. Bunun nedeni tarihi süreç içerisinde her ülkede yönetim kavramının sürekli değişim halinde olmasıdır. Bir yandan küreselleşme tartışılırken diğer yandan yerelleşme ve yerinden yönetimlerin önemi bir arada ele alınmaktadır. Bu ikisinin yanında "yönetim" kavramının ögeleri içine "özel sektör" ve "sivil toplum" eklenerek tüm bu ögelerin "katılımı" ile işleyen "yönetişim" kavramı ortaya çıkmış ve hem küresel hem yerel düzeyde tartışılan bir kavram olmuştur. Yerelde yönetişimin gerçekleşmesi "ortak aklı" ortaya konabileceği bir "kamusal alan"ın varlığı ve bu alana ögelerin "katılımı" ile söz konusu olabilir. Kent Konseyleri Gündem 21 ve YG21 ile bu minivalde öne çıkan bir platform olmuştur ve katılım ile yerel demokrasinin varlığı hedeflenmiştir. Kentsel katılım için en uygun platformlardan biri kent konseyleri iken STK'lar da onun en önemli unsurlarındandır.
Türkiye aslında bu tür yapılanmalara çok yabancı değildir ancak YG21 ile "kent konseyi" şeklinde yeniden düzenlenen ve hukuki dayanağa kavuşturulan bu sürece hızlı ve hevesli başlanmış olsa da eksiklikler ortaya çıkmakla beraber süreç aynı ivmeyle devam edememiştir. Kent konseyinin vazgeçilmez üyeleri olan STK'ların Türkiye'deki önemli bir kentsel katılım platformu olarak tasarlanan Kent Konseylerine bakışı, çalışma için bu sürece ilişkin tespitlerde önem arz etmektedir.
Tez, Türkiye'de kentsel katılımı, kent konseylerini ve STK'ların bu kavramlara ve işleyişine bakışını ve durumu anlamak amacı ile yapıldığından nitel bir araştırma olması tercih edilmiştir. Böylece Kayseri, Antalya ve Isparta'da her birinde 30 STK temsilcisi olmak üzere toplamda 90 STK temsilcisi ile yüz yüze görüşmeler araştırmacı tarafından gerçekleştirilmiştir. Görüşmeler netincesinde ise ana tema ve alt temalar belirlenmiş, kodlamalar bir nitel analiz programı olan MAXQDA programında yapılmıştır.
 Genel itibariyle tezin görüşmelerinde öne çıkan ana temalar "Farkındalık", "Sivil Toplum Kültürü", "Kente Katkı", "Kanun/Yönetmelik/Mevzuat", "Demokrasi(Yerel-Kentsel/Genel) ve "Katılım(Yerel-Kentsel/Genel)" şeklinde tespit edilmiştir. Bu çerçevede ise siyasi baskı, mevzuat sorunları, işlevsizlik, STK katılımıyla ilgili sorunlar, düzensiz katılım, belediyenin duruşu vb. birçok ifade katılımcıların ifadeleri üzerinden ele alınmış öne çıkan ifadelere yer verilmiştir.
Çalışmanın geneli itibariyle Kent Konseylerinin vadettiği işlevi sağlamada yüksek sıklıktaki ifadelerden STK temsilcilerinin perspektifinden başarısız olduğu ifade edilebilir. Bu anlamda YG21 sürecinin ilk örneklerinden biri olan Antalya'da dahi Kent Konseyi olarak literatürde pozitif bir konum sergilese de ifadeler doğrultusunda istenilen etkililik ve verimlilikte olmadığı görülmüştür. Bunun yanında uygulamanın gerçekleştirildiği dönemi kapsayan (2019 yerel seçimlerine kadar olan son çalışma döneminde) Kayseri ve Isparta Kent Konseyleri ise tezde açıklanan farklı sebeplerden varlıklarını aktif olarak gösteren bir durumda değillerdir. Tüm bu verilerin çalışmaya zenginlik kattığını söylemek gerekir.

Anahtar Kelimeler: Kentsel Katılım, Katılım, Kent Konseyi, Sivil Toplum Kuruluşu, Gündem 21, Yerel Gündem 21

Abstract:
Governance arrangements are always debated issue in Turkey as well as in the world. The reason of this is the concept of managements being in constantly changing motion. While being negotiating globalization in one hand, the importance of localization and decentralization is being discussed together on the other hand. By adding "Private sector" and "civil society" into "management" concept's elements next to these two, "governance" concept which operates with the "participation of all these elements has been arisen and become an issue which is discussed both globally and locally. Realization of governance is only possible with the existence of "public sphere" and "participation" of elements to this field where "common mind" can be set forth. City councils together with Agenda 21 and YG21 are an outstanding platform in this matter and existence of local democracy is targeted. While one of the suitable platforms for Urban Participation is city councils, NGOs are one of its most important elements.
Turkey is not so foreign to such kind of embodiments. However this process which was reorganized as "City Council" and which has a legal basis is started quick and enthusiastically with YG21 together with its deficiencies can't continue with same momentum. NGOs are indispensable members of City Councils. Their point of view against City Councils which are designed as an important urban participation in Turkey is significant in detection about this process.
This thesis is carried out to understand the urban participation in Turkey, city councils and NGOs point of view to these concepts and their functioning and existing condition. So qualitative research is chosen. Thus face to face interviews were made by researcher with totally 90 NGO representatives including 30 NGO representatives in Kayseri Antalya and Isparta. As a result of the interviews, main theme and sub themes were determined and codes were made in MAXQDA program which is a qualitative analyze program. General themes that become prominent in thesis discussions are "Avareness", "Civil Society Culture", "Contribution to the City", "Law, Regulation, Legislation", "Democacy" (Local-Urban-General) and Participation (Local-Urban-General). In this context lots of expression such as political pressure, legislative problems, dysfunction and NGO participation are taken into consideration in terms with participant's expressions and prominent expressions are included.
It can be concluded that this paper can be ineffective from the perspective of NGO representative's point of view in City Council's functioning which they would promise as before. In this sense even in Antalya which are one of the first examples of YG21 process, although it has a positive location as City Council it is seen that this doesn't have desired effectiveness and efficiency in line with statements. In addition to this in the implementation period (Until last working period 2019 local elections) Kayseri and Isparta city councils, on the other hand, couldn't continue their existence. Reason of this is explained in the different parts of this thesis. It is a must to say that all these data add wealth to this study.

Key Words: Urban Participation, City Council, Non Governmental Organizations, Agenda 21, Local Agenda 21