Hemşirelerin deliryum yönetimine yönelik bilgi, uygulamaları ve etkileyen faktörlerin belirlenmesi
Defining the knowledge and practice and the factors whi̇ch i̇nfluanced deli̇ri̇um management of the nurses
Yazar: HATİCE BEGÜM ÇETİN
Danışman: PROF. DR. BESTİ ÜSTÜN
Üsküdar Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / Psikiyatri Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Bilgi = Knowledge ; Deliryum = Delirium ; Hemşireler = Nurses ; Hemşirelik = Nursing ; Hemşirelik araştırmaları = Nursing research ; Hemşirelik teşhisi = Nursing diagnosis ; Ölçekler = Scales

Özet:
Bu çalışma hemşirelerin deliryum yönetimine yönelik bilgi, uygulamaları ve etkileyen faktörlerin belirlenmesi amacıyla tanımlayıcı olarak yapıldı. Araştırmanın örneklemini bir Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nin yoğun bakım ünitelerinde çalışan 75 hemşire oluşturdu.
	Veriler, Tanımlayıcı Bilgi Formu ve Deliryum Yönetimi Bilgi ve Uygulama Formu ile elde edildi. Veriler değerlendirilirken, Mann Whitney U ve Kruskall Wallis testleri kullanıldı.
	Hemşirelerin % 85.3'ünün deliryuma yönelik bilgi aldığı, %15.8'inin deliryumu tanılamak için Yoğun Bakım Ünitesi Konfüzyon Değerlendirme Ölçeği kullandıkları, %84.2'sinin Genel Klinik Muayene ile deliryumu tanıladıkları belirlendi. Hemşirelerin çoğunluğunun (%92) deliryumun tanımını bildikleri, hemşirelerin yarıya yakınının (%48) deliryumun alt tiplerini oluşturan hiperaktif, hipoaktif ve miks tip deliryumu ve hemşirelerin yaklaşık yarısından fazlasının (%69.3) deliryum ile demans arasındaki farkı ve %77.3'ü deliryuma neden olan tıbbi durumları bilmedikleri saptandı.
Hemşirelerin deliryum yönetimine ilişkin bilgi puanları iyi değerlendirilirken, uygulama puanları zayıf olarak değerlendirildi. Dahiliye yoğun bakım ünitelerinde çalışan hemşirelerin, cerrahi yoğun bakım ünitelerinde çalışanlara göre ileri düzeyde anlamlı çıktı (p=0,000).  Deliryuma ilişkin bilgi alanların bilgi puan ortalaması (p=0,002) , almayanlara göre ileri düzeyde farklı bulundu (p=0,019). 
	Hemşirelerin yarıdan fazlasının ankette verilen vakaya yönelik uygun hemşirelik tanısı ve tanılara uygun yaklaşımı belirleyemedikleri saptandı. Hemşirelerin hastalar üzerinde ara sıra yaptıkları uygulamalar ilaç kullanımı ve fiziksel kısıtlamadan kaçınmak, yakınlarının bakım ve beslenmeye katılım sağlamak, deliryuma ilişkin hasta yakınına bilgi vermek ve erken mobilizasyonu sağlamak olarak belirlendi. 
	Araştırma sonucunda elde edilen bulgular doğrultusunda, yoğun bakım ünitelerinde çalışan tüm hemşirelere deliryum yönetimine yönelik eğitim ve uygulamalara yer verilmesi önerilmiştir.
Anahtar Kelimeler: Deliryum, deliryum yönetimi, hemşirelik

Abstract:
This study is made as a depictor to define the knowledge and practice of the nurses and the influencing factors regarding delirium management. The sample of the research consists of 75 nurses who work in intensive care units of a Training and Research Hospital.
	The data are obtained from Descriptive Information Form of Nurses and Delirium Management Information and Practice Form. Mann Whitney U, Kruskall Wallis and Pearson correlation tests are used when evaluating the data. 
It is defined that 85.3% of the nurses have taken education for delirium, 15.8% have used Confusion Assessment Method for The Intensive Care Unit and %84.2 have used General Clinical Examination to identify delirium. It is determined that most of the nurses (92%) know the definition of delirium, nearly half of the nurses (48%) don't know the sub-types of delirium which are hyperactive, hypoactive and mixed type delirium and more than half of the nurses (69.3%) don't know the difference between delirium and dementia and 77.3% of them don't know the medical conditions that cause delirium.
	While the scores of nurses regarding their knowledge on delirium management are evaluated as good, their scores regarding the practice are evaluated as weak. The scores of the nurses working in internal medicine intensive care units are found to be significantly different on an advanced level than the nurses who work in surgical intensive care units (p=0,000). In terms of their knowledge on delirium, the average score of the nurses who have taken delirium training are found to be different on an advance level (p=0,002) than those who didn't get training (p=0,019).
	It is determined that more than half of the nurses didn't define the appropriate approach to proper nursing identifications directed at the case that is given in the survey. The practices that the nurses carry into occasionally are avoiding medication usage and physical restraint, participating in the nursing and nurturing of the patients' relatives', informing them about delirium and providing early mobilization. 
In line with the findings obtained from the research, it is suggested that training and practice regarding delirium management should be provided to all of the nurses working in the intensive care units.
	
Keywords: Delirium, delirium management, nursing