Saplantılı takip ile baş etme stratejilerini belirlemeye yönelik ölçek geliştirme çalışması
Developing a scale for identifying coping strategies with stalking
Yazar: SIDIKA SAĞLAM
Danışman: DOÇ. DR. YAĞMUR ULUSOY DOĞMUŞ
İnönü Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışma Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Saplantılı takip dünya çapında gittikçe yaygın hale gelen bir suçtur. Yapılan çalışmalar takibin mağdurlar üzerinde TSSB, kaygı, depresyon ve uyku bozuklukları gibi birçok olumsuz etkisinin olduğunu ortaya koymaktadır. Bu nedenle saplantılı takiple baş edebilmek önemlidir. Bu araştırmanın amacı, kadınların saplantılı takip ile baş etme stratejilerini ölçmek için geçerli ve güvenilir bir ölçek geliştirmektir. Ölçeğin geçerliliği için kapsam ve yapı geçerliğine; güvenirliği için iç tutarlılığına bakılmıştır. Literatür gözden geçirildikten sonra 26 maddelik bir madde havuzu oluşturulmuştur. Kapsam geçerliliği kapsamında bu 26 maddelik ölçek ile ilgili uzman görüşü alınmıştır. Yapı geçerliliğine açımlayıcı faktör analizi (AFA) ve doğrulayıcı faktör analizi (DFA) ile bakılmıştır. Birinci çalışma grubunu oluşturan ve üniversite eğitimlerine devam eden 327 genç yetişkin kadına 26 maddelik ölçek uygulanmış ve elde edilen veriler üzerinde AFA yapılmıştır. AFA sonucunda faktör yükleri .66 ile .81 arasında değişen ve 14 maddeden oluşan dört faktörlü bir yapı elde edilmiştir. Elde edilen dört faktör yardım arama, hafife alma, uzak durma ve karşı koyma olarak isimlendirilmiştir. İkinci çalışma grubunu oluşturan ve üniversite eğitimlerine devam eden 350 genç yetişkin kadına 14 maddelik ölçek uygulanmış ve elde edilen veriler üzerinde DFA yapılmıştır. DFA sonucunda maddelerin faktör yüklerinin .41 ile .85 arasında değiştiği, elde edilen uyum indeksleri değerlerinin kabul edilebilir düzeyde olduğu tespit edilmiştir. Bu da modelinin dört faktörlü yapısının doğrulandığını göstermiştir. Ölçeğin iç tutarlılığına Cronbach αlfa güvenirlik katsayısı ile bakılmış ve ölçeğin alt ölçeklerinin güvenirlilik katsayılarının .64 ile .79 arasında değiştiği görülmüştür. Böylece mevcut çalışma kapsamında geliştirilen STBS Ölçeğinin geçerli ve güvenilir olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Mevcut araştırma bulgularından yola çıkarak gelecekte yapılacak çalışmalar için öneriler sunulmuştur.

Abstract:
Stalking is a crime that is becoming increasingly common worldwide. Studies have shown that stalking has many negative effects on victims, including PTSD, anxiety, depression, and sleep disorders. Therefore, coping with stalking is important. The aim of this research is to develop a valid and reliable scale to measure women's coping strategies with stalking. The validity of the scale was examined in terms of content and construct validity, while its reliability was assessed through internal consistency. After reviewing the literature, a pool of 26 items was created. For content validity, expert opinions were sought regarding this 26-item scale. Construct validity was evaluated using Exploratory Factor Analysis (EFA) and Confirmatory Factor Analysis (CFA). A 26-item scale was administered to 327 young adult women who are continuing their university education as part of the first study group, and Exploratory Factor Analysis (EFA) was conducted on the obtained data. As a result of the EFA, a four-factor structure consisting of 14 items with factor loadings ranging from .66 to .81 was obtained. These four factors were named seeking help, downplaying, avoiding, and resisting. A 14-item scale was administered to 350 young adult women who are continuing their university education as part of the second study group, and Confirmatory Factor Analysis (CFA) was conducted on the obtained data. CFA results showed that the factor loadings of the items ranged from .41 to .85 and that the fit indices values were at acceptable levels, confirming the four-factor structure of the model. The internal consistency of the scale was examined using Cronbach's alpha reliability coefficient, and the reliability coefficients of the subscales were found to range from .64 to .79. Thus, it was concluded that the STBS Scale developed in this study is valid and reliable. Based on the findings of this research, recommendations for future studies were provided.