Türkiye'de kültür bozumu ve dijital aktivizmin yeni mecrası:Capsler
The new medium of culture jamming and digital activism in Turkey:Capses
Yazar: YİĞİT ÜNSAY
Danışman: PROF. DR. M. BİLAL ARIK
Akdeniz Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Gazetecilik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Gazetecilik = Journalism ; İletişim Bilimleri = Communication Sciences
Dizin: Capsler = Capses ; Kültür bozumu = Culture jamming ; Sayısal aktivizm = Digital aktivism ; Siyaset = Politics ; Sosyal ağlar = Social networks ; Sosyal iletişim = Social communication ; Sosyal medya = Social media ; İnternet = Internet ; İnternet kullanımı = Internet use

Özet:
Dünyada ve Türkiye'de yeni teknolojik paradigmanın paralelinde ortaya çıkan kullanıcı odaklı sosyalleşmiş iletişim çerçevesinde, sosyal medya ve türdeşi mecralar ağ toplumunun agorası olarak kullanılmaktadır. Bireysel, grupsal ve kitlesel ölçeklerde giderek artan bir yoğunlukla kullanılan sosyal medya, toplumsal hareketlerin ve bu hareketlere bağlı olarak pratiğe dökülen dijital aktivizmin siber dünyada ev sahipliğini yapmaktadır. Ağ toplumunun kamusal alanı işlevi gören sosyal medya yeni nesil internet kullanıcısının dijital aktivizme içkin eylemlerine sahne olmakta ve devingen, akışkan, rizomatik bir yapı içerisinde dijital aktivizmin özgün uygulamalarının üretilmesine imkân sağlamaktadır.
 
Türkiye'de sosyalleşmiş iletişimin en güncel ve en popüler mecralarından biri caps olarak adlandırılan paylaşımlardır. Capsler metinsel ve görsel öğelerin farklı kombinasyonları halinde oluşturulan,  ağ toplumunun ortak anlam çerçevesini ve kültürel kodlarını kullanarak belli bir mesaj, çağrı, tespit ya da savunuculuğunun ifadesi olarak siber dünyaya salınan paylaşımlardır. Türkiye'ye özgü bir dijital ifade alanı olan capslerin önemli bir kısmı siyasi gündemle alakalıdır. Siyasi capslerin üretiminde kullanılan yaygın yöntem ise kültür bozumudur. Kültür bozumuna uğratılan anlam ya da durumlar, bağlamlarından koparılmakta ve üzerlerine yeni anlamlar yüklenmektedir. Bu çalışmanın amacı, Türkiye'de siber dünyanın en güncel ve dikkat çekici fenomenlerinden biri olan capslerin bir dijital aktivizm ve sistem karşıtı muhalefet alanı olup olmadıklarını sorgulamaktır. Bu amaçla, sosyal medyada paylaşılan siyasi capsler arasından rastlantısal olarak seçilen 'örnekler göstergebilimsel analize tabi tutulmuştur. Yapılan çözümlemeler sonucunda, kültür bozumu yoluyla oluşturulan capslerin güçlü birer eleştiri aracı ve dijital aktivizm eylemi özelliği taşıyabildiği görülmüştür.


Anahtar Kelimeler: Ağ toplumu, sosyal medya, dijital aktivizm, kültür bozumu, caps.

Abstract:
Worldwide and in Turkey, by the user-oriented communication socializing -emerging under the wings of new technological paradigm, social media and its congenerics are used as an agora of society. Social media has been using ever – increasingly by users in individual, group and massive scales and has become a host of social movements and  relevant digital activism practices.  Social media which serves as a public space for network society, is the platform of new generation of internet users' actions for digital activism. Also with its dynamic, fluid and rhizomatic structure, it allows to produce peculiar acts of digital activism. 

Capses are the latest and most popular medium of socialized communication in Turkey. Capses are formed into different combinations of textual and visual elements and uses network society's common meaning frame and cultural codes. They are sharings which released into the cyber world to give a certain message, make an appeal or detection and expression of an advocacy. Capses are digital expression areas specific to Turkey and important part of them are about political agenda of the country. Common  method  that used in production of political capses is culture jamming. Jammed meanings or situations detache from their context and gain new meanings.   The purpose of this paper is to analyse if capses –which are the the most current and remarkable phenomenon of the internet- are really a field of digital activism and anti – system opposition . For this purpose capses were chosen randomly among the most shared political ones and analyzed with semiotic analysis. As a result of the analysis it was seen that 'caps'es can be a strong criticism means and digital activism action.



Keywords: Network society, social media, digital activism, culture jamming, capses.