Travma sonrası stres bozukluğu belirtileri ile çocukluk çağı travmaları ilişkisinde psikolojik esnekliğin aracı rolünün incelenmesi
Examining the mediating role of psychological flexibility in the relationship between post-traumatic stress disorder symptoms and childhood traumas
Yazar: METEHAN KATI
Danışman: DOÇ. DR. MERYEM KARAAZİZ
Yakın Doğu Üniversitesi / Yurtdışı Enstitü / Klinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Bu araştırmanın amacı travma sonrası stres bozukluğu belirtileri ve travma
sonrası stres bozukluğu belirtilerine sahip olmayan bireylerin çocukluk çağı travmaları
ve psikolojik esnekliklerinin karşılaştırılmasının incelenmesidir. Bu araştırmada nicel
araştırma desenlerinden birisi olan nedensel karşılaştırma modeli kullanılmıştır. Bu
araştırmanın evrenini travma sonra stres bozukluğu belirtileri olan ve travma sonrası
stres bozukluğu belirtileri olmayan bireyler oluşturmaktadır. Araştırmanın
örneklemini ise gelişigüzel örnekleme yöntemi kullanılarak; travma sonrası stres
bozukluğu belirtileri olan 50 birey, travma sonrası stres bozukluğu belirtileri olmayan
50 birey olmak üzere toplamda 100 kişi oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplama
aracı olarak Demografik Bilgi Formu, DSM-5 İçin Travma Sonrası Stres Bozukluğu
Kontrol Listesi (PCL-5), Çocukluk Çağı Travmaları Ölçeği (CTQ-33) ve Psikolojik
Esneklik Ölçeği kullanılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre travma sonrası stres
bozukluğu belirtisi olan ve olmayan bireylerde fiziksel istismar, duygusal istismar,
duygusal ihmal ve aşırı koruma-kontrol düzeylerinde istatistiki anlamda oldukça
yüksek anlamlı bir farklılık bulunmaktadır. Çocukluk çağı travma ölçeği puanlarıyla
tüm çocukluk çağı travmaları ölçeği alt boyutları arasında istatistiki olarak anlamlı bir
farklılık bulunmaktadır. Çocukluk çağı travma ölçek puanlarının psikolojik esneklik
puanları arasın da istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık vardır. Araştırmadan elde
edilen sonuçların daha geniş bir perspektif açısından incelenebilmesi için daha büyük
bir örneklem gurubu üzerinde çalışması önerilebilir.
Anahtar kelimeler: travma sonrası stres bozukluğu belirtileri, çocukluk çağı
travmaları, psikolojik esneklik

Abstract:
The aim of this study is to examine the comparison of childhood traumas and
psychological flexibility of individuals with post-traumatic stress disorder symptoms
and those without post-traumatic stress disorder symptoms. In this research, causal
comparison model, one of the quantitative research designs, was used. The population
of this research consists of individuals with post-traumatic stress disorder symptoms
and without post-traumatic stress disorder symptoms. The sample of the research was
used by random sampling method; The study consists of 100 people in total, 50
individuals with symptoms of post-traumatic stress disorder and 50 individuals
without symptoms of post-traumatic stress disorder. Demographic Information Form,
Post-Traumatic Stress Disorder Checklist for DSM-5 (PCL-5), Childhood Trauma
Questionnaire (CTQ-33) and Psychological Resilience Scale were used as data
collection tools in the study. According to the results of the research, there is a
statistically significant difference in the levels of physical abuse, emotional abuse,
emotional neglect and overprotection-control in individuals with and without
symptoms of post-traumatic stress disorder. There is a statistically significant
difference between the childhood trauma scale scores and all childhood trauma scale
subscales. There is a statistically significant difference between childhood trauma
scale scores and psychological flexibility scores. In order to examine the results
obtained from the research from a broader perspective, it may be recommended to
study a larger sample group.
Keywords: post-traumatic stress disorder symptoms, childhood traumas,
psychological flexibility