hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
Nötrosofik dörtlü cebirsel yapılar
Neutrosophic quadruple algebraic structures
Yazar: YILMAZ AYDAN
Danışman: PROF. DR. MEMET ŞAHİN
Gaziantep Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Matematik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Matematik = Mathematics

Özet:
Bu tezde, nötrosofik dörtlü küme teorisi üzerinde çalışılmıştır. Nötrosofik dörtlü sayı ile tekrarlayan nötrosofik dörtlü sayı nedir, nasıl ifade edilmiş ve ne anlama geldiği üzerinde durulmuştur. Bu nötrosofik dörtlü sayılar arasındaki işlemlerden bahsedilmiştir. Nötrosofik dörtlü kümeler üzerinde inşa edilen cebirsel yapılar temel tanım ve özellikleri ile incelenmiş olup örneklere yer verilmiştir. Klasik cebirdeki grup, halka gibi kavramların nötrosofik dörtlü sayılar kümesi üzerindeki yansımaları çalışılmıştır. Bu bağlamda konunun işlevselliğini arttırabilmek amacıyla  örneklere yer verilmiştir. Sonrasında ise bir diğer önemli cebirsel yapı olan vektör uzayının nötrosofik dörtlülerdeki formu olan nötrosofik dörtlü vektör uzayı üzerinde temel tanım ve teoremlere değinilmiştir. Tezin son bölümünde ise nötrosofik dörtlü sayılar arasında tanımlanan hiperişlemler yardımıyla elde edilmiş hiperyapılar temel tanımları ile ele alınmıştır ve örnekleri incelenmiştir.

Abstract:
In this thesis, it was studied on the neutrosophic quadruple set theory. It was  considered on; what the neutrosophic quadruple number & the refined neutrosophic quadruple number are, how they are expressed, what they are meaning. The opetations among these neutrosophic quadruple numbers were mentioned. The algebraic structures that are constructed on neutrosophic quadruple sets were examined with its basic definitions and properties, examples were given. It was studied the reflections on the neutrosophic quadruple numbers set such as group, ring in classical algebra. In this situation, there were given examples for purpose of increasing functionality of the topic. After that, basic definitions and theorems on neutrosophic quadruple vector spaces what is form of vector spaces, that is another important algebraic structure, on neutrosophic quadruples are mentioned. In last section of this thesis, the basic definitions of neutrosophic quadruple hyperstructures which is established with helping hyperoperations that is defined between neutrosphic quadruple numbers were mentioned and examples were examined.
Karamuk (Berberis crataegina) meyvesinin oksidan/antioksidan kapasite ve stenotrophomonas maltophilia üzerine etkisinin araştırılması
Investigation of oxidant/antioxidant capacity of berberis crataegina and its effect on stenotrophomonas maltophilia
Yazar: AYLA DEVECİ
Danışman: PROF. DR. MEHMET ÖZASLAN
Gaziantep Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Biyoloji = Biology

Özet:
Bitkiler çok eski zamanlardan beri hem ülkemizde hem dünyada tıbbi amaçlı olarak tüketilmektedir. Bu bitkilerin çoğu antimikrobiyal özellikte olup, pek çok hastalığın tedavisinde kullanılmıştır. Günümüzde ise bitkisel ilaç hammaddeleri ve ilaçların çoğunluğu bu tür bitkilerden elde edilmektedir. Bu sebeple bitkiler farmakolojik, mikrobiyolojik ve kimyasal olarak çok yönlü şekilde araştırılmaktadır. Ayrıca bu bitkilerin arasında yabani meyvelerin de bu amaçlarla kullanım yoğunluğu artmıştır. Bir yabani meyve türü olan Karamuk (Berberis crataegina) meyveleri tanen, organik asitler, yüksek oranda C vitamini ve antosiyanin içermekte olup; ateş düşürücü, kaşıntı önleyici ve diüretik etkilerinden dolayı yaygın olarak tüketilmektedir. Karamuk köklerinde bulunan berberin maddesi ve diğer alkoloidlerin antifungal, antibakteriyel ve ateş düşürücü etkilerinin olduğu bilinmektedir.Bu çalışmada, karamuk (Berberis crataegina) meyvesinin total oksidan/antioksidan kapasitesi ve Stenotrophomonas maltophilia isimli bakteriye karşı antibakteriyel özellikleri araştırılmıştır.

Abstract:
Plants have been consumed for medicinal purposes both in our country and in the world since ancient times. Most of these herbs have antimicrobial properties and have been used in the treatment of many diseases. Today, the majority of herbal medicine raw materials and medicines are obtained from such plants. For this reason, plants are studied in a versatile way, pharmacologically, microbiologically and chemically. In addition, among these plants, the use of wild fruits for these purposes has increased. Being a wild fruit type, Barberry (Berberis crataegina) fruits contain tannins, organic acids, high levels of vitamin C and anthocyanin; It is widely consumed due to its antipyretic, itching and diuretic effects. Berberine substance and other alkaloids found in barberry roots are known to have antifungal, antibacterial and antipyretic effects. In this study, the total oxidant / antioxidant capacity of the barberry (Berberis crataegina) fruit and its antibacterial properties against the bacterium Stenotrophomonas maltophilia were investigated.
Nötro – cebirsel yapılar
Neutro – algebraic structures
Yazar: MERT KOLUKISA
Danışman: PROF. DR. MEMET ŞAHİN
Gaziantep Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Matematik = Mathematics

Özet:
Bu yüksek lisans tezi beş bölümden oluşmaktadır. Giriş bölümü olan birinci bölümde nötorosofik teori, kısmi cebirsel yapılar, BCK cebirleri ve nötro – cebirsel yapılar hakkında bilgi verildi ve bu yapıların tarihçesinden bahsedildi. Genel bilgilerin yer aldığı ikinci bölümde ise nötrosofik küme tanımı, bazı önemli cebirsel tanımlara yer verildi. Ayrıca kısmi cebirsel yapılardan ve nötro – cebirsel yapıların temel tanım ve özellikleri verildi. Kısmi cebirsel yapılarla nötro – cebirsel yapılar arasındaki farklılıklar ve benzerilklerden bahsedildi. Üçüncü bölümde ise nötro - BCK cebirinin tanımı verildi ve genel özelliklerinden bahsedildi. Nötro - BCK cebirinin klasik BCK cebirinden farklı olduğu gösterildi.  Dördüncü bölümde ise nötro – grupların, nötro – halkaların, nötro – cisimlerin ve    nötro – vektör uzayların tanım ve özelliklerine yer verildi. Bu cebirsel yapılarla klasik cebirsel yapılar karşılaştrıldı ve aralarındaki farklılıklardan bahsedildi.  Son bölüm olan beşinci bölümde ise bu yüksek lisans tezinden elde edilen sonuçlara yer verildi ve önerilerden bahsedildi.

Abstract:
This master thesis consists of five chapters. In the first part, which is an introduction, information about neutrosophic theory, partial algebraic structures, BCK algebras and neutro-algebraic structures was given and the history of these structures was mentioned. In the second part where general information is included, the definition of neutrosophic set and some important algebraic definitions are given. In addition, basic definitions and properties of partial algebraic structures and neutro-algebraic structures are given. Differences and similarities between partial algebraic structures and neutro-algebraic structures were mentioned. In the third chapter, the definition of neutro-BCK algebra was given and its general properties were mentioned. It has been shown that neutro - BCK algebra is different from classical BCK algebra. In the fourth chapter, the definitions and properties of neutro - groups, neutro - rings, neutro - fields and neutro - vector spaces are given. Classical algebraic structures were compared with these algebraic structures and differences between them were mentioned. In the fifth chapter, which is the last chapter, the results obtained from this master's thesis were given and the suggestions were mentioned.
27 numaralı Ayntâb Şer'îyye Sicilinin transkripsiyonu ve değerlendirilmesi (H.1076-1077/M.1666-1667)
The transcription and evaluation of Ayntab Sheria Record/Registry numbered 27 (H.1076-1077/AD.1666-1667)
Yazar: BÜŞRA CANPOLAT
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MURAT ÇELİKDEMİR
Gaziantep Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Tarih = History
Dizin: 17. yüzyıl = 17. century ; Gaziantep = Gaziantep ; Kent tarihi = Urban history ; Osmanlı Devleti = Ottoman State ; Osmanlı Dönemi = Ottoman Period ; Osmanlı tarihi = Ottoman history ; Şeriye sicilleri = Court registers

Özet:
Osmanlı Devleti'nin en mühim arşiv kaynaklarından olan Şer'îyye Sicilleri bulundukları döneme ait kıymetli bilgiler sunmaktadırlar. Türk tarihinde önemli yer tutan Şer'îyye Sicillerinden olan H.1076-1077/M.1666-1667 yılları arasında Gaziantep'te tutulan defterin ilgili kısmında 121 sayfa ve 302 belge bulunmaktadır. Bu belgelerin içerisinde berât, fermân ve buyruldu gibi idari belgelerin yanı sıra sosyal konuları içeren boşanma, nafaka, miras, vasi tayini ve alacak-verecek gibi hukuki belgelerde mevcuttur. Bu belgeler ve yapılan çalışmalar doğrultusunda ise Gaziantep'in sosyal, kültürel, idari ve ekonomik durumu hakkında oldukça geniş bilgiler elde edilmiştir. Yapılan çalışmanın transkripsiyonu yapılan kısmında her belgenin üzerinde belgenin kısa özeti, sayfa ve belge numaralarıda bulunmaktadır.

Abstract:
Sheria Registers, one of the most important archive sources of the Ottomon state, provide valuable information about the period they were existed. There are 121 pages and 302 documents in relevant part of the book kept in Gazaintep between the years ( H.1076-1077/ M.1666-1667), which is one of the Sheria Registers, which has an important place in Turkish history. These documents include administrative documents such as certificate, decree and order, as well as legal docunments such as divorce, alimony, inheritance, guardianship appointment and ve recievables. In line with these documents and studies, quite extensive information was obtained about the social, cultural, administrative and economic situation of Gaziantep. In the transcribed part of the work, there is a summary of the document, page and document numbers on each document.
Çalışan kadınların annelik ve iş hayatı deneyimleri: Gaziantep örneği
Motherhood and work life experiences of working women: Case of Gaziantep
Yazar: ESENGÜL ÖZDEMİR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ŞENAY LEYLA KUZU
Gaziantep Üniversitesi / Göç Enstitüsü / Kadın Çalışmaları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Sosyoloji = Sociology
Dizin: Annelik = Motherhood ; Gaziantep = Gaziantep ; Orta sınıf = Middle class ; Toplumsal cinsiyet = Gender ; Çalışan kadınlar = Working women ; İş hayatı = Work life

Özet:
Erkeklerle kadınların toplum içindeki rolleri ve konumları biyolojik bir kaderin sonucu değil, toplumsal yaşamda yeniden üretilen ve eşitsizlikleri barındıran bir süreçtir. Geçmişten günümüze süregelen en temel konu, toplum içerisinde kadınların kendini kanıtlama çabasıdır. Bu durum kadınların eşitlikçi bir yaşam hakkına sahip olma isteklerinin bir uzantısıdır. Ataerkil toplumlarda çalışan kadınların temel sorumluluğunun ev ve ailesi olarak kabul edilmesi, kadınların iş ve aile hayatında ikilem yaşamalarına sebep olmaktadır. Bu ikilem çalışma hayatında anne olan kadınlarda daha büyük bir sorunsala dönüşebilmektedir. Bu çalışmada toplumun bir parçası olan kadının, çalışma hayatı ve aile yaşamı içindeki annelik deneyimi toplumsal cinsiyet kavramı bağlamında irdelenmiştir. Çalışma, günümüz koşullarında kadınların özel ve kamusal alanda anne olmayı deneyimlerken karşılaştıkları sorunlarla ne ölçüde baş edebildiklerini ve bu konuda ne tür stratejiler geliştirdiklerini ortaya koymayı amaçlamaktadır. Araştırma kapsamında Gaziantep'te yaşayan farklı mesleklerden orta sınıf 20 anne ile yarı yapılandırılmış sorular eşliğinde derinlemesine görüşme gerçekleştirilmiştir. Araştırma kadınların anne olmadan önceki ve annelik deneyimi yaşadıktan sonraki özel - kamusal alan düzeninde bir takım değişikliklerin yaşandığını göstermektedir.

Abstract:
The roles and positions of men and women in society are not the result of a biological destiny, but a process that is reproduced in social life and includes inequalities. The most fundamental issue from the past to the present is women's efforts to prove themselves in the society. This situation is an extension of women's desire to have an equitable life. The main responsibility of women working in patriarchal societies is the home and family, causing them to have dilemmas in their work and family life. This dilemma can turn into a bigger problem for women who become mothers in working life. In this study, the motherhood experience of women, who are a part of the society, in working life and family life was examined by considering the concept of gender. The study aims to reveal the extent to which women are able to cope with the problems they encounter while trying to be mothers in the private and public sphere, and what kind of strategies they develop in this regard. Within the scope of the research, in-depth interviews were conducted with 20 middle-class mothers from different professions living in Gaziantep with semi-structured questions. The research shows that there are some changes in the private-public space order of women before they become mothers and after they experience motherhood.
Hemen hemen simetrik sayısalyarıgrupların tipinin RF-matrisleriyle belirlenmesi
The determination of the type of almost numerical semigroup with RF-matrices
Yazar: HÜSEYİN TURAN
Danışman: DOÇ. DR. BELGİN ÖZER
Gaziantep Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Matematik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Matematik = Mathematics

Özet:
Bu çalışmada hemen hemen simetrik sayısal yarıgrupları ve doğuray kümelerini kullanılarak yarıgrubun tipi verilmiştir. Satır çarpanlara ayırma matrislerini kullanarak RF- matrisinin oluşumundaki katkıları görülecektir. Bu çalışmanın amacı, 4 doğuraylı hemen hemen simetrik sayısal yarıgrubun tipinin en çok 3 olması gerektiğini RF-matrisleri yardımıyla gösterilmektedir. Temel fikir ise RF-matrislerinde ki sıfırların yer değiştirmesi ve sıfırların sayısına dayanmaktadır.

Abstract:
In this study the type of numerical semigroup is given by wing almost symmetric numerical semigroup and generator sets. The contribution in the construct of  -matrix by using the row factori zation matrices will be seen. It is shown that the type of almost numerical semigroups is at most 3 with RF-matrices. Basic idea,replacement of zeros and number of zeros in RF-matrices.
Orta Fırat bölgesi Kalkolitik dönem konut mimarisi
Middle Fırat region Calcolithic period housing architecture
Yazar: TARIK GÜNEŞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ TİMUR DEMİR
Gaziantep Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Arkeoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Arkeoloji = Archeology
Dizin: Halaf = Halaf ; Kalkolitik Dönem = Chalcolithic Period ; Konut mimarisi = Housing architecture ; Mimari = Architectural ; Orta Fırat bölgesi = Middle Euphrates region ; Ubeyd = Ubeyd ; Uruk Dönemi = Uruk Period

Özet:
Orta Fırat bölgesindeki Kalkolitik Çağyerleşim yerlerinde çok sayıda Kalkolitik Çağ'a ışık tutacak bulgular açığa çıkartılmıştır. Orta Fırat bölgesinde Kalkolitik Dönem arkeolojik kazılar sayesinde döneme ait birçok yerleşim yeri tespit edilmiştir. Bu tez kapsamında bölgedeki konutların diğer bölgelerdeki konutlarla benzer ve farklı yönlerini, konutlarda kullanılan malzeme özelliklerinin neler olduğu, Orta Fırat bölgesindeki Kalkolitik Çağ konutlarının bölgeyle olan ilişkisi farklı boyutlarda araştırılıp değerlendirilmiştir. Orta Fırat Bölgesi'nin kapsamlı bir şekilde araştırma imkânı sunarak buradaki yerleşim yerlerinin keşfetme yolunu açmıştır. Tezin kapsam alanını özellikle de bölgenin, Kalkolitik Çağ'da Halaf, Ubeyd ve Uruk konut mimarisinin gelişimi ve bölge açısından ne gibi özellikler gösterdiği ele alınıp bölgenin mimari dokusu açıklanmaya çalışılmıştır.
Orta Fırat bölgesindeki höyüklerde elde edilen mimari öğeler dönemin konut mimarisi açısından ele alınıp incelenecektir.

Abstract:
In the settlements of the Chalcolithic Age in the Middle Euphrates region, many findings that shed light on the Chalcolithic Age were unearthed. Thanks to the archaeological excavations of the Chalcolithic Period in the Middle Euphrates region, many settlements belonging to the period have been identified. Within the scope of this thesis, the similarities and differences of the houses in the region with the houses in other regions, the material properties used in the houses, the relationship of the Chalcolithic Age houses in the Middle Euphrates region with the region were investigated and evaluated in different dimensions. It opened the way to explore the settlements in the Middle Euphrates Region by providing a comprehensive research opportunity. The scope of the thesis, especially the development of Halaf, Ubeyd and Uruk residential architecture in the Chalcolithic Age, and what kind of characteristics it showed in terms of the region, and the architectural texture of the region was tried to be explained.
The architectural elements obtained in the mounds in the Middle Euphrates region will be discussed and examined in terms of the residential architecture of the period.
Dördüncü mertebeden geçiş şartlı sturm-liouville problemlerinin ters spektral problemi
The inverse spectral problem of fourth-order transmission conditions sturm-liouville problems
Yazar: BETÜL TUNCEL
Danışman: PROF. DR. ABDULLAH KABLAN
Gaziantep Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Matematik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Matematik = Mathematics

Özet:
Bu tezin amacı dördüncü mertebeden geçiş şartlı sonlu spektruma sahip kendine eş ve kendine eş olmayan Sturm-Liouville problemlerinin bir sınıfının oluşturulmasını temel almaktır. Bu tezde daha sonra Atkinson denklemi olarak adlandırılacak olan bir tür Sturm-Liouville problemi tanımlayacağız. Bu türden denklemin, ayrık ve ayrık olmayan kendine eş sınır şartıyla birlikte oluşturduğu dördüncü mertebeden Sturm-Liouville ters spektral problemi sonlu boyutlu matris özdeğer problemine sahiptir. Tersine, verilen herhangi belirli bir tipteki matris özdeğer problemi ile ayrık ve ayrık olmayan kendine eş sınır şartı için bu matris özdeğer problemine denk olan özel sınır şartına sahip bir Sturm-Liouville problemler sınıfı inşa edeceğiz. Burada denklik aynı özdeğere sahip olma anlamındadır.





Anahtar Kelimeler: Sturm-Liouville Problemi, Sonlu Spektrum, Matris Özdeğer 			Problemleri, Ters Spektral Problem

Abstract:
The aim of this thesis is based on the creation of a class of self-adjoint and non-self- adjoint fourth-order Sturm-Liouville problems with a transmission condition finite spectrum. In this thesis, we will define a type of Sturm-Liouville problem that will later be called the Atkinson equation. The fourth-order Sturm-Liouville inverse spectral problem, which is formed by this kind of equation with seperated coupled  self- adjoint boundary conditions, has a finite dimensional matrix eigenvalue problem. Conversely, for any given type of matrix eigenvalue problem and an arbitrary seperated coupled self- adjoint boundary condition, we will construct a class of Sturm-Liouville problems with a special boundary condition equivalent to this matrix eigenvalue problem. Equivalence here means having the same eigenvalue.




Key words: Sturm-Liouville Problem, Finite Spectrum, Matrix Eigenvalue Problems,
                    Inverse Spectral Problem
169 nolu Ayıntȃb Şer'iyye Sicili'nin transkripsiyonu ve değerlendirilmesi (H. 1029-1030
M. 1619-1621) / The transcription and evaluation of Ayıntȃb Sheria Registry numbered 169 (H. 1029-1030 / M. 1619-1621)
Yazar: PASHA JAFAROV
Danışman: PROF. DR. AHMET GÜNDÜZ
Gaziantep Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Tarih = History
Dizin: 17. yüzyıl = 17. century ; Gaziantep = Gaziantep ; Kent tarihi = Urban history ; Osmanlı Devleti = Ottoman State ; Osmanlı Dönemi = Ottoman Period ; Osmanlı tarihi = Ottoman history ; Şeriye sicilleri = Court registers

Özet:
Şer'iyye Sicil'leri, Osmanlı Devletinin birinci elden kaynakları olup, şehirlerin siyasȋ, idarȋ ve sosyal tarihinin aydınlatmasında önemli rol oynamaktadır. Şerʻiyye Sicil'lerini incelemeden Osmanlı Devleti şehirlerinin tarihi hakkında tam ve doğru bilgiye ulaşmak mümkün değildir. Bilindiği üzere Şerʻiyye Sicil'leri merkez ve taşra arasında yapılan diplomatik yazışmaların da tutulduğu önemli belgelerdir. Bu gerçekten hareketle 169 nolu Ayıntȃb Şer'iyye Sicili'nin Transkripsiyonu ve Değerlendirilmesi adını taşıyan ve H.1029-1030/ M.1619-1621 yıllarını kapsayan bu tezimizde, diplomatik yazışmaların da ışığında Gaziantep şehir tarihinin aydınlatılmasına katkı sağlamayı ve şehir tarihi ile ilgili çalışmalarda araştırmacılara yol göstermeyi amaç edindik.

Abstract:
The Sheria Registers are the primary sources of the Ottoman state and play an important role in enlightening the political, administrative and social history of the cities. Without examining the Sheria Registers, it is not possible to reach complete and accurate information about the history of the Ottoman Empire cities. As it is known, Sheria  Registers are important documents in which diplomatic correspondence between the center and the provinces is kept. Based on this fact, in this thesis that covers the years H.1029-1030 / M.1619-1621 and named Transcription and Evaluation of Ayıntȃb Sheria Registry In the light of diplomatic correspondence, we aimed to contribute to the enlightenment of Gaziantep city history and to guide researchers in studies on city history.
Mukātil b. Süleyman'ın et-Tefsîrü'l-Kebîr isimli tefsirinde takdîm ve te'hîr
Taqdīm and taʾḫīrin Muqātil Ibn Sulayman's commentary: "al-Tafsīr al-Kabīr"
Yazar: MUHAMMED MURTEDA HUSEYNİ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HALİL HACIMÜFTÜOĞLU
Gaziantep Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Tefsir Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Din = Religion
Dizin: Arapça = Arabic ; Belagat = Eloquence ; Et-Tefsiru`l-Kebir = Et-Tefsiru`l-Kebir ; Kur'an-ı Kerim = Koran ; Mukatil bin Süleyman = Mukatil bin Süleyman ; Söz dizim = Syntax ; Takdim-te'hir = Taqdim, ta'khir ; Tefsir = Commentary ; İslamiyet = Islam

Özet:
Bu çalışmada Arap dilinde yaygın olarak kullanılan edebi üslûplardan biri olan takdîm ve te'hîr sanatı, Mukātil b. Süleyman'ın (ö. 150/767) et-Tefsîru'l-Kebîr isimli tefsiri özelinde incelenmiştir. İlk bölümde müellifin hayatı, eserleri ve ilmî kişiliği ele alınmış, ikinci bölümde Arap dilinde takdîm ve te'hîr sanatı incelenmiştir. Takdîm ve te'hîr sanatının kabul edilen kullanım alanları ve bu alanlardaki kullanım şekilleri üzerinde durulduktan sonra bu sanatın farklı bir şekilde icrasının mümkün olup olmadığı ortaya konulmaya çalışılmıştır. Üçüncü bölümde müfessirin takdîm ve te'hîrin var olduğunu belirttiği âyetler, ilgili sûre başlıkları altında ele alınmıştır. Bu bağlamda müfessirin ifadeleri mukayeseli bir inceleme yapılarak değerlendirilmiştir. Çalışmada takdîm ve te'hîr sanatının Kur'ân-ı Kerîm'deki kullanımı ön planda tutulmuştur. Müfessir ve dilbilimcilerin bu sanatın icrası konusunda yer yer aynı düşündükleri gibi meseleyi farklı açılardan ele alabildikleri de tespit edilmiştir. 

Anahtar Kelimler: Nahiv, Belâgat, Takdîm, Te'hîr, Mukātil

Abstract:
In this work, we try to examine art of presentation (taqdīm) and delay (taʾḫīr), which are widely used literary styles in the Arabic language,  in Mukātil b. Sulayman's (d. 150/767) commentary "al-Tafsīr al-Kabīr ". ln the first part, we shall examine life and the works of the author and his knowledge journey, in second part we shall examine art of taqdīmand taʾḫīrin the Arabic language. We dwell on art of taqdīm and taʾḫīr's area of utilization, which is accepted, and usages of these areas after that we try to exhibit possibility of different methots for these arts. Lastly, the verses which are indicate by author, check over with headings of related surahs. ln this context, we estimate sayings of author comparatively. We prioritise art of taqdīm and taʾḫīr according to usage of Holy Qur'an in this study. We prove that interpreters and philologist sometimes think same for usage of these arts, also they consider a matter from a different angle.

Keys words: Syntax, Rhetoric, Taqdīm, Taʾḫīr, Muqātil