Avrupa'da yaşlanan göçmenlerin sosyal sermaye bağlamında sivil katılımları
Civic participation as a source of social capital: Differences between older migrants and natives in Europe
Yazar: FERHAN SANİYE PALAZ
Danışman: DOÇ. DR. MURAT ŞENTÜRK
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Sosyoloji = Sociology
Dizin: Aktif yaşlanma = Active ageing ; Avrupa ülkeleri = European countries ; Göçler = Migrations ; Göçmenler = Emigrants ; Sosyal sermaye = Social capital ; Ulus-devlet = Nation-state ; Yabancılar = Foreigners ; Yaşam kalitesi = Quality of life ; Yaşlanma = Aging ; Yaşlı dostu = Age friendly

Özet:
Bu araştırmanın konusu, ulusötesi yaşlanmayı sosyolojik perspektifle ele almaktadır. Ulusötesi yaşlanmayı inceleyen mevcut literatürde sağlık ve emeklilik konuları ön plana çıkmaktadır. Bu araştırma ise 50 yaş ve üzeri nüfusun sosyal sermayesini yerli-göçmen ayrımı ile değerlendirmekte ve bunu yaparken sivil katılımlarına odaklanmaktadır. Kuramsal olarak sivil katılımın sosyal güven, genelleştirilmiş mütekabiliyet algısı ve yaşam kalitesi üzerinde olumlu etkisinin olması beklenmiştir. Araştırmanın iki önermesi vardır. İlki, sosyodemografik farklılıkların sivil katılım tecrübesinde etkili olduğu; ikincisi, sosyodemografik farklılıkların sivil katılımdan sağlanan sosyal kaynaklardan (sosyal güven, genelleştirilmiş mütekabiliyet algısı ve yaşam kalitesi) faydalanma tecrübesini etkilediği şeklindedir. Nicel veri kaynağı olarak Avrupa Sağlık, Yaşlanma ve Emeklilik Araştırması (Survey of Health, Ageing and Retirement in Europe) kullanılmıştır. Örneklemde 9 ülkeden 30067 kişi vardır. Hiyerarşik çoklu regresyon, homojen varyansa dayanıklı regresyon ve Poisson regresyon modelleri ile çoklu analizler yürütülmüştür. Sonuçlara göre göçmenlerin ekonomik durumu, eğitim seviyeleri yerlilerden daha yüksek olmasına rağmen, yerlilerden daha kötüdür. Sosyal sermayelerine gelindiğinde, nesil farkı olmaksızın göçmenlerin sosyal güveninin yerlilerden daha düşük olduğu görülmektedir. Sivil katılım, genelleştirilmiş mütekabiliyet algısı ve yaşam kalitesinde ise göçmenler arasında nesle dayalı farklılıklar vardır. Birinci nesil göçmenler tümünde yerlilerin gerisine düşmekteyken; ikinci nesil, yerlilerle benzerdir. İki neslin ulusötesi yaşlanma tecrübesindeki farklılık bu araştırmanın ulaştığı önemli sonuçlardan biridir. Son olarak, sivil katılım çeşitliliğindeki artışın sosyal güveni, genelleştirilmiş mütekabiliyet algısını ve yaşam kalitesini olumlu etkilediği görülmüştür.

Abstract:
The subject of this study is to discuss transnational ageing from a sociological perspective. Migrants hold a progressively larger share of older adults in many European countries, but transnational ageing experience has hardly been examined by scholars outside of health and economic dimensions. This research addresses the question of how civic participation and sociodemographic factors including migration status effect social trust, generalised reciprocity, and quality of life of older adults age 50 and over drawing on Survey of Health, Ageing, and Retirement in Europe data wave five of 9 countries (n=30067). Additionally, we examined the factors that affect civic participation. We used hierarchical regression, heteroskedasticity-robust regression, and Poisson regression models. According to results, economic situation of migrants was worse than that of natives, despite migrants being better educated. The results supported the theoretical perspective: The more civic participation types older adults were involved in, the higher levels of social trust, generalised reciprocity, and quality of life they reported. The results showed that being a first and second generation migrant affected social trust negatively, even after controlling for sociodemographic factors and health. This is remarkable giving the fact that there were differences between migration generations in civic participation, generalised reciprocity, and quality of life: In reference to natives, while being a first generation migrant affected negatively, there were no significant effect of being a second generation migrant. The differences in transnational ageing experiences between two migration generations is one of the major results obtained in this study.