AB Batı Balkan ilişkileri ve bu süreçte Batı Balkanlar'da yaşanan siyasal dönüşüm
European Union Western Balkan relations and political transformation in this period that take place in the Western Balkans
Yazar: NUMAN BAŞ
Danışman: PROF. DR. TİMUÇİN KODAMAN
Süleyman Demirel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Avrupa Birliği = European Union ; Avrupalılaşma = Europeanization ; Balkanlar = Balkans ; Dönüşüm = Transformation ; Kosova = Kosovo ; Makedonya = Macedonian ; Siyasal değişme = Political change ; Uluslararası ilişkiler = International relations ; Yugoslavya = Yugoslavia ; Yumuşak güç = Soft power

Özet:
Batı Balkanlar, Soğuk Savaş sonrasında etnik çatışmalara, nüfus hareketlerine ve
siyasal krizlere sahne olmuştur. Soğuk Savaş döneminde baskıcı nitelikte de olsa var
olan muktedir devlet yapısı yerini zayıf kapasiteli ve kırılgan devlet yapılarına
bırakmıştır. Bunun yanında yükselen milliyetçilik ve heterojen etnik yapı; Batı Balkan
Devletleri arasındaki dengeleri oldukça hassas bir hâle getirmiş, bölgede daha fazla
parçalanma ihtimalini ortaya çıkarmıştır.
Batı Balkanlar'da yaşanan etnik çatışmaları ve zayıf devlet yapısından
kaynaklanan yasadışı faaliyetleri, güvenliği için tehdit olarak algılayan AB; bölge
ülkelerini siyasal anlamda dönüştürerek, istikrarlı bir devlet yapısına kavuşturmayı
hedeflemiştir. Bu amaçla AB, Batı Balkan Devletlerinin önüne üyelik hedefini
koymuştur. Bu anlamda AB üyeliği hedefi, ekonomik ve siyasal zorluklar yaşayan Batı
Balkan Devletleri için toplumun tüm kesimlerini etrafında birleştirecek kadar cazip bir
hedef olmuştur. Sonuçta, Batı Balkanlar'da 1990'ların başında hayal bile edilemeyecek
gelişmeler (milliyetçi iktidarların yerini AB yanlısı iktidarlara bırakması, savaş
suçlularının iadesi, ikili uzlaşmazlıkların çözümü vb.) hayat bulmuştur. AB üyelik
hedefi sayesinde Batı Balkan devletleri, uygulama yönündeki eksikliklere rağmen,
AB'nin istediği yasal mevzuatın önemli bir bölümünü uyarlamıştır.
Bu çalışmanın amacı, Soğuk Savaş sonrasında AB'nin Batı Balkanlar'ı
dönüştürebilme kapasitesini incelemek olmuştur. Bu kapsamda Soğuk Savaş dönemi
AB Batı Balkan ilişkilerinin seyri incelenmiş ve AB'nin bu dönemde Doğu Bloku
ülkeleri arasından Yugoslavya'ya daha özel yaklaştığı tespit edilmiştir. Soğuk Savaş
sonrası AB'nin Batı Balkanlar politikası incelendiğinde ise Batı Balkanlar'ın AB
istikrarı, güvenliği ve ekonomisi açısından oldukça önemli olduğu, AB'nin bu bölgeyi
dönüştürmekte kararlı olduğu görülmüştür. Ancak bu değişimin olması için de AB
üyelik hedefinin inandırıcılığını kaybetmemesi gerektiği tespit edilmiştir.
Bu amaçla, birinci bölümde Batı Balkanlar'ın yaşadığı tarihsel süreç ve AB-Batı
Balkan İlişkileri incelenmiştir. İkinci bölümde, Batı Balkanlar'ın AB için önemi ve
AB'nin Batı Balkanlar politikasının çerçevesi anlatılmıştır. Son bölümde ise Batı
Balkan Devletlerinin üyelik süreçleri ve bu süreçte yaşanan değişim anlatılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Batı Balkanlar, Balkanizasyon, Yumuşak Güç,
Avrupalılaşma, Koşulluluk, Sosyalizasyon, Devlet İnşası.

Abstract:
After the Cold War, Western Balkans witnessed ethnic conflicts, population
movements and political crisis. In the Cold War period, the existing powerful state
structure even though oppressive in character, gave place to weak and fragile state
structures. Besides that, rising nationalism and ethnically heterogenic population made
the balance between Western Balkans states more fragile and revealed the possibility of
deterioration in the region.
The European Union, which perceived the ethnic conflicts in Western Balkans
and illegal activities due to the delicate state structure as a threat, aimed to transform
countries in the region into stable state structures. For this purpose, for the Western
Balkan States, the EU membership was set as a goal. The EU membership became for
the Western Balkans, which were living through politically and economically hard
times, an attractive target to unite all the members of the community. Ultimately,
reached a point of development (transition from nationalist governments to EU-sided
governments, extradition of war criminals, settlement of bilateral disputes etc.) they
could not have dream about in the early 1990's. For the sake of the EU membership
goal, despite the lack of implementation, the Western Balkan states adapted an
important part of the legislation the EU asked for.
The purpose of this study is to examine the transition of the Western Balkan
states by initiative of the EU in the post-Cold War era. İn this context, the course of the
European Union Western Balkans relations in the Cold War was examined and it was
found that the European Union approached The Yugoslavia more distinctive among the
Eastern Bloc countries in this era. After the Cold War, when the EU's Western Balkans
politics are examined, it is seen that the EU are determined to transform this region,
which is considerably important for the EU's stability, economy and security. But in
order for this change to be made it has been found that the goal the EU membership
should not lose its credibility.
For this purpose, the historical process of the Western Balkans and the relations
between the European Union-Western Balkans is examined in the first chapter. In the
second chapter, the importance of the Western Balkans for the EU and the frame of the
EU policy toward Western Balkans is analyzed. In the last chapter, the process of the
EU membership of the Western Balkans states and changes throughout the process is
explained.

Keywords: Western balkans, Balkanization, Soft power, Europeanisation,
Conditioned, Socialization, State Building
2017, 283 page