Birinci basamakta sık görülen dermatolojik hastalıklar ve etkileyen faktörler
Common dermatological diseases in primary care and affecting factors
Yazar: ELİF GÜLSÜM PARLAK
Danışman: PROF. DR. SEÇİL ARICA
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Prof. Dr. Cemil Taşcıoğlu Şehir Hastanesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine

Özet:
AMAÇ: Birinci basamakta en sık karşılaşılan dermatolojik hastalıklarının
araştırılması, deri lezyonu ve şikayeti olan hastalardaki sosyodemografik özelliklerin
ve başvuru sebeplerinin belirlenmesi amaçlanmıştır.
GEREÇ ve YÖNTEM: Çalışmamız, kesitsel tanımlayıcı anket çalışması olup
05.09.2023-05.11.2023 tarihleri arasında Prof. Dr. Cemil Taşçıoğlu Şehir Hastanesi
Gaziosmanpaşa Eğitim Aile Sağlığı Merkezi'ne başvuran hastalardan dahil edilme
kriterlerine uyan ve çalışmaya katılmayı kabul eden 237 katılımcıdan oluşmaktadır.
Katılımcılara sosyodemografik özelliklerini, alışkanlıklarını, hastalıklarını ve
dermatolojik şikayetiyle ilgili primer başvuru sebebini, şikayetlerinin süresini,
mevcut şikayeti için ilk başvuru yerini içeren konularda bilgi almak üzere
düzenlenmiş 18 soruluk anket uygulandı. Araştırmacı tarafından uygulanan tedavi ve
muayene sonunda dermatolojiye yönlendirilme durumu kaydedildi. Çalışmadan elde
edilen veriler SPSS 21 programında analiz edildi ve p<0.05 anlamlı kabul edildi.

BULGULAR: Çalışmaya katılımcıların yaş ortalaması 45.75 yıldı. Hastaların
%61,6'sı (n=146) kadın, %60,8'i (n=144) evliydi. Hastalardaki alerji varlığı
sorgulandığında %31,6'sının (n=75) alerjisi olduğu görüldü. Diyabet tanısına sahip
olmanın deri enfeksiyonu görülme riskini 3.28 kat arttırdığı saptandı. Dermatolojik
şikayeti hastaların aile sağlığı merkezine primer başvuru sebebi %25,7 (n=61) ile en
sık kaşıntı şikayeti, ikinci olarak %19 (n=45) ile mevcut dermatolojik hastalığı için
ilaç yazdırma istemiydi. Hastalık grupları içinde %28,7 (n=68) ile fungal
enfeksiyonlar ilk sırada yer alırken, %27 (n=64) ile inflamatuar hastalıklar ikinci
sırada yer aldı. En az sıklıkta görülen %2,5 (n=6) ile premalign-malign deri
lezyonlarıydı. Hastaların mevcut şikayetleri için ilk başvuru yeri sorgulandığında
%71,7'sinin (n=170) aile sağlığı merkezine, %28,3'ünün (n=67) dermatoloji
polikliniğine başvurduğu görüldü. Dermatoloji polikliniğine başvurmama sebebi
sorgulandığında hastaların %48,8'i (n=83) 'Aile sağlığı merkezine başvurunun daha
kolay' olduğunu, %46,4'ü dermatoloji poliklinik randevusu bulamadığını belirtti.
SONUÇ: Çalışmamızda aile sağlığı merkezimize sık başvuran dermatolojik tanılar
sırasıyla dermatit, skabiyez, fungal enfeksiyonlar olarak saptandı. Hastaların büyük
çoğunluğu dermatolojik şikayeti için ilk olarak aile sağlığı merkezine başvurmuştu
fakat randevu bulamadığı için dermatolojiye başvuramayanların sayısı da yüksek
orandaydı.

ANAHTAR KELİMELER: Aile Hekimliği, Deri hastalıkları, Birinci basamak,
Risk faktörleri

Abstract:
AİM: It was aimed to investigate the most common dermatological diseases in
primary care and to determine the sociodemographic characteristics and reasons for
admission in patients with skin lesions and complaints.
MATERIALS and METHODS: Our study is a cross-sectional descriptive survey
study and was conducted to between the dates 05.09.2023 - 05.11.2023 who applied
to Prof. Dr. Cemil Taşçıoğlu City Hospital Gaziosmanpaşa Education Family Health
Center. It consists of 237 participants who met the inclusion criteria and agreed to
participate in the study, among patients An 18-question survey was applied to the
participants to obtain information about their sociodemographic characteristics,
habits, diseases, primary reason for their application regarding their dermatological
complaint, duration of their complaints, and the first application place for their
current complaint. At the end of the treatment and examination administered by the
researcher, referral to dermatology was recorded. The data obtained from the study
were analyzed in the SPSS 21 program and p<0.05 was considered significant.
RESULTS: The average age of the study participants was 45.75 years. 61.6%
(n=146) of the patients were women and 60.8% (n=144) were married. When the
presence of allergy in the patients was questioned, it was seen that 31.6% (n = 75)
had allergies. It was found that having a diagnosis of diabetes increased the risk of
skin infection by 3.28 times. The primary reason for patients' dermatological
complaint to apply to the family health center was itching, with 25.7% (n=61),
followed by the request to prescribe medication for their current dermatological
disease, with 19% (n=45). Among the disease groups, fungal infections ranked first
with 28.7% (n=68), while inflammatory diseases ranked second with 27% (n=64).
The least common were premalignant-malignant skin lesions with 2.5% (n=6). When
the first place of application of the patients for their current complaints was
questioned, it was seen that 71.7% (n = 170) applied to the family health center and
28.3% (n = 67) to the dermatology outpatient clinic. When the reason for not being
able to apply to the dermatology outpatient clinic was questioned, 48.8% (n=83) of
the patients stated that 'It is easier to apply to the family health center', and 46.4%
stated that they could not find an appointment at the dermatology outpatient clinic.

CONCLUSION: In our study, the dermatological diagnoses frequently referred to
our family health center were dermatitis, scabies and fungal infections, respectively.
The majority of patients applied firstly to the family health center for dermatological
complaints, but the number of patients who could not apply to dermatology was also
too high because they could not find an appointment.

KEYWORDS: Family Medicine, Skin diseases, Primary care, Risk factors