Tip 2 diyabet tanısı almış insülin kullanan hastalarda metaverse evrende hazırlanan ameliyat öncesi stres yönetimi eğitiminin ameliyat sonrasındaki süreçte kan şekeri, yaşam parametreleri ve anksiyete düzeyine etkisinin incelenmesi
Examining the effect of pre-operative stress management training prepared in the metaverse universe on blood sugar, life parameters and anxiety level in the postoperative process in patients using insulin and diagnosed with Type 2 diabetes
Yazar: HAVVA KUŞÇU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SIDDIKA ERSOY
Süleyman Demirel Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / İç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Anksiyete = Anxiety ; Diabetes mellitus-tip 2 = Diabetes mellitus-type 2 ; Eğitim = Education ; Hemşirelik = Nursing

Özet:
Günümüzde ciddi bir sağlık sorunu haline gelen ve mevcut hastalık halinde çeşitli komplikasyonlar oluşturarak büyük maddi ve manevi kayıplara sebep olan Diyabet; birçok ülkede hastalığa bağlı ölüm nedenlerinde ilk sıralardadır. Diyabetin en yaygın formu olan Diabetes Mellitus Tip 2 (Tip 2 DM), insülin direnci ve beta hücre fonksiyon kaybı ile karakterize kronik bir hastalıktır. Diyabet görülme sıklığındaki artış ve diyabetin cerrahi girişim gerektiren komplikasyonları nedeni ile cerrahi müdahale yapılan diyabetli bireylerin sayısı giderek artmaktadır. Bununla birlikte ameliyat öncesi oluşabilen cerrahi stres nedeni ile bazı hormonlar artarak, insülin salgısını inhibe edip, kan şekeri regülasyonunda da bozulmaya sebep olabilmektedirler.
Bu araştırma Diabetes Mellitus Tip 2 tanısı alarak insülin tedavisi başlanmış olan hastalarda, metaverse evrende hazırlanan ameliyat öncesi stres yönetimi eğitiminin ameliyat sonrasındaki süreçte kan şekeri, yaşam parametreleri ve anksiyete düzeyine etkisinin incelenmesi amacıyla; randomize kontrollü bir çalışma olarak planlanmıştır.
 Araştırmanın evrenini, Süleyman Demirel Üniversitesi Araştırma ve Uygulama Hastanesi Genel Cerrahi Servisi'ne preoperatif dönemde yatan, hastaneye yatışından daha eski bir tarihte Tip 2 DM tanısı alarak insülin tedavisi kullanmaya başlamış olan ve araştırmaya katılmayı kabul eden hastalar oluşturmuştur. Örnekleme alınacak hasta sayısını belirlemek amacıyla G. power analizi yapılmış, toplam 60 hasta kapalı zarf randomizasyon yöntemi kullanılarak deney ve kontrol grubuna ayrılmıştır. Deney grubundaki hastalara metaverse evrende hazırlana stres yönetimi videosu ameliyat öncesi iPad 9.Nesil 64GB Wi-Fi 10.2 ile izletilmiş, kontrol grubuna ise geleneksel anlatım yöntemi ile eğitim verilmiştir. Araştırmanın verileri: Hasta tanılama formu, anksiyete değerlendirmesi için DASS-21 ölçeği, stresin fizyolojik bulgularını değerlendirmek için geliştirilen form yardımı ile toplanmıştır. Hastaların yaşam parametrelerinin değerlendirmeleri hastanın ameliyatından önce (24 saat, 12 saat ve hemen önce) ve ameliyattan sonra (12 saat ve 24 saat) olacak şekilde 5 farklı zaman diliminde yapılmıştır. Verilerin istatistiksel analizinde; Kruskal-Wallis, Mann Whitney-U, anova ve eşleştirilmiş gruplarda t testleri kullanılmıştır. 
Tüm çalışma grubundaki hastaların %51,70'i kadın, %81,70'i evli, yaş ortalaması 55,88±11,14, ortalama diyabet süresi 24,75±9,36 yıl ve son HbA1c değeri ortalama %7,26±0,63 olarak bulunmuştur. DASS-21 ölçek puanları incelendiğinde ilk ölçümlerde deney ve kontrol grupları arasında hiçbir alt boyutta anlamlı farklılık görülmezken; son ölçek puanları arasında tüm alt boyutlar arasında ileri düzeyde anlamlı farklılık izlenmiştir (p<0,001). Deney grubunun anksiyete, stres ve depresyon puanları kontrol grubundan istatistiksel anlamlılık göstrecek şekilde daha fazla azalmıştır. Stresin fizyolojik göstergesi olarak değerlendirilen parametreler açısından 5 farklı zamanda yapılan ölçümler değerlendirildiğinde deney ve kontrol gruplarında kan şekeri, nabız, sistolik ve diyastolik kan basınçları, solunum sayısı ve oksijen saturasyonu parametrelerinin zaman*grup ikili interaksiyonlarının anlamlılık gösterdiği izlenmiştir (p< 0,05).
Çalışma sonuçlarına dayanarak; ameliyat öncesi kan şekeri regülasyonu, yaşam parametreleri stabilizasyonu ve anksiyetenin giderilmesine katkı sağladığı için stres yönetimi eğitiminin verilmesinin önemli olduğunu ve bu eğitimlerde seçilecek yöntemin eğitim etkinliğini değiştirdiğini göstermektedir. Metaverse evrende verilen eğitim geleneksel anlatım yöntemiyle verilen eğitime göre daha etkin bir yöntem olduğu için hasta eğitimlerinde tercih edilebilir bir eğitim yöntemidir.

Abstract:
Diabetes, which has become a serious health problem today and causes great financial and moral losses by creating various complications in the current disease state; It is among the leading causes of disease-related death in many countries. Diabetes Mellitus Type 2 (Type 2 DM), the most common form of diabetes, is a chronic disease characterized by insulin resistance and loss of beta cell function. Due to the increase in the incidence of diabetes and its complications requiring surgical intervention, the number of individuals with diabetes who undergo surgical intervention is increasing. However, due to surgical stress that may occur before surgery, some hormones may increase, inhibit insulin secretion and cause deterioration in blood sugar regulation.
This research aims to examine the effect of preoperative stress management training prepared in the metaverse on blood sugar, life parameters and anxiety levels in the postoperative period in patients who were diagnosed with Diabetes Mellitus Type 2 and started insulin treatment. It was planned as a randomized controlled study.
The population of the research consisted of patients who were admitted to the General Surgery Service of Süleyman Demirel University Research and Practice Hospital in the preoperative period, who were diagnosed with Type 2 DM at an earlier date than their hospitalization and started using insulin therapy, and who agreed to participate in the research. G. Power analysis was performed to determine the number of patients to be sampled, and a total of 60 patients were divided into experimental and control groups using the sealed envelope randomization method. The patients in the experimental group were shown the stress management video prepared in the metaverse using an ipad 9th Generation 64GB Wi-Fi 10.2 before surgery, and the control group was trained with the traditional narrative method. The data of the study were collected with the help of the patient diagnosis form, validation check of DASS 21 which is short form of Depression, Stress and Anxiety Scale (DASS 42) has been carried out, and the form developed to evaluate the physiological findings of stress. Evaluations of the patients'vital parameters were made in 5 different time periods, before the patient's surgery (24 hours, 12 hours and just before) and after the surgery (12 hours and 24 hours). In statistical analysis of data; Kruskal-Wallis, Mann Whitney-U, anova and paired groups t tests were used.
51.70% of the patients in the entire study group are women, 81.70% are married, the average age is 55.88±11.14, the average duration of diabetes is 24.75±9.36 years and the last hba1c value is 7.26% on average. It was found to be ±0.63. When the DASS-21 scale scores were examined, no significant difference was observed between the experimental and control groups in the first measurements; A highly significant difference was observed among the final scale scores among all sub-dimensions (p<0.001). Anxiety, stress and depression scores of the experimental group decreased more than the control group, showing statistical significance. When the measurements made at 5 different times were evaluated in terms of the parameters considered as physiological indicators of stress, it was observed that the time*group binary interactions of blood sugar, pulse, systolic and diastolic blood pressures, respiratory rate and oxygen saturation parameters in the experimental and control groups showed significance (p < 0.05).
Based on the study results; It shows that it is important to provide stress management training as it contributes to pre-operative blood sugar regulation, stabilization of life parameters and relief of anxiety, and that the method chosen for this training changes the effectiveness of the training. Since the education given in the Metaverse universe is a more effective method than the education given with the traditional narrative method, it is a preferable education method in patient education.