Sağlıklı yenidoğanlarda tekrarlayan ağrının ağrı yanıtına etkisi /
Yazar: GAMZE GÖKULU
Danışman: PROF. DR. HÜLYA SELVA BİLGEN
Marmara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2014
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Ağrı = Pain ; Bebek-yenidoğmuş = Infant-newborn ; Bebek-yenidoğmuş hastalıkları = Infant-newborn diseases ; Bebekler = Infant ; Stres = Stress

Özet:
Amaç: Yenidoğan döneminde tekrarlayan ağrıya maruz kalmanın, kısa dönemde ağrı yanıtı üzerindeki etkisini incelemek ve ağrı değerlendirme yöntemlerini gözden geçirmek.
Metod: Araştırmaya Ocak 2014- Temmuz 2014 tarihleri arasında, Marmara Üniversitesi Pendik Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde doğan, beş kez ve üzerinde ağrılı uyaran almış sağlıklı, term, LGA bebekler ile hiç ağrılı uyaran almamış sağlıklı, term, AGA bebekler annelerinden yazılı onam alındıktan sonra dahil edildi. Anneye ve bebeğe ait demografik veriler ile tüm annelerin OGTT sonuçları, LGA bebeklerin annelerinin HbA1c düzeyleri, doğumdan sonra bebeğe ait bez ve giysi değişim sayısı ve uygulanan ağrılı işlemlerin sayısı kaydedildi. Nabız oksimetresi, NIRS cihazı ve stres detektörüne bağlanan bebeklerin; ulusal tarama programı nedeniyle topuk kanı alınma işlemi sırasında video kayıtları yapıldı. Bebeklerdeki ağrı yanıtını değerlendirmek için, video kayıtlarından hesaplanan ağlama süresi, NIPS (neonatal infant pain scale) ağrı ölçeği, kalp tepe atımı sayısı (KTA), periferik oksijen satürasyonu (SaO2) ve cihazlara ait belleklerden elde edilen NIRS ve stres detektörü ölçümleri kullanıldı. Bu ölçümlere ait değerler grupların kendi içinde ve gruplar arasında değerlendirildi. Ağrı değerlendirme yöntemlerinin birbiri ile ilişkileri incelendi. 
Sonuçlar: Çalışmadaki gruplar arasında, anneye ve bebeğe ait demografik özelliklerde, bebeğin doğum ağırlığı, boy, baş çevresi dışında istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmadı. Tüm annelerin OGTT sonuçları ile çalışma grubundakilerin HbA1c düzeyleri normal sınırlardaydı. Bebeklerin aldığı dokunma uyaran sayısını değerlendirmek için kaydedilen bez ve giysi değişim sayıları gruplar arasında benzerdi (p>0,05). Ağrılı uyaran öncesi, gruplar arasında davranışsal durum dağılımları ve fizyolojik değişkenlerde fark saptanmadı (p>0,05). Ağrılı uyaran sonrası, ağlama süresi (p=0,018) ve NIPS ağrı skoru (p=0,032), çalışma grubunda, kontrol grubuna göre daha yüksek bulundu. Fizyolojik değişkenler olan KTA, SaO2, rScO2 ve deri iletkenliği aktivitesinde gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı fark yoktu. Her iki grupta da ağrı sonrası serebral oksijenasyonun azaldığı, deri iletkenliği aktivitesinin ise arttığı saptandı. NIRS ile diğer ağrı değerlendirme yöntemleri olan NIPS ağrı skoru, ağlama süresi, KTA ve deri iletkenliği aktivitesi arasında anlamlı korelasyon bulunmadı. 
Sonuç: Tekrarlayan ağrının akut dönemdeki etkileri, ağlama süresi, NIPS ağrı skoru ve SaO2'de saptanan anlamlı farkla ortaya çıkarken, NIRS ve deri iletkenliği aktivitesi ölçümleri ile tekrarlayan ağrı grubunda anlamlı bir fark saptanamamıştır. NIRS ve deri iletkenliği aktivitesi ölçümleri ile grupların kendi içlerinde saptanan anlamlı fark, akut ağrıya verilen yanıtın her iki teknikle de değerlendirilebildiğini, ancak tekrarlayan ağrının oluşturduğu farkın ölçümlere yansımadığı şeklinde yorumlanmıştır.

Anahtar Kelimeler: Yenidoğan, Ağrı, Tekrarlayan ağrı, NIRS, NIPS, Stres detektörü

Abstract:
Aim: To evaluate the effect of exposure to recurrent pain in the neonatal period on short-term pain response and to compare the results of different pain assessment methods used in this study.
Methods: The study was conducted between January 2014 and June 2014 at the postnatal ward of Marmara University Pendik Training and Research Hospital. Healthy, term LGA infants who had received at least five painful stimuli and healthy, term, AGA infants who had not received any painful stimulus were included. Written consents were obtained from the mothers of the study babies and maternal and infant demographic data forms were filled.  OGTT results of all the mothers and HbA1c levels of the mothers who had LGA babies, together with the number of diaper and clothing changes and the number of painful procedures after birth were recorded. Pulse oximeter, NIRS device and stress detectors were connected to babies during a heel lance to obtain blood for newborn national screening test and video recordings were made throughout the whole procedure. The results of pain response assessments made by the crying time, NIPS (neonatal infant pain scale), heart rate, peripheral oxygen saturation (SaO2), stress detector and NIRS measurements were compared within groups and between groups. The correlation between different pain assessment methods were examined.
Results: There were no statistically significant differences between the demographic characteristics of the mothers and the babies in the study and control groups, except for birth weight, length and head circumference. OGTT results of all the mothers and HbA1c levels of the study group were within normal limits. The tactile stimuli density, evaluated by the number of diaper and clothing changes, were similar between groups (p> 0.05). There were no significant differences in the behavioral states and physiological variables before the painful stimulus between the groups (p>0.05). The crying time (p=0.018) and NIPS scores (p=0.032) after the painful stimulus was significantly higher in the study group. Physiological variables like the heart rate,  peripheral oxygen saturation (SaO2), regional cerebral oxygen saturation (rScO2) and skin conductance activity did not differ significantly between the groups. After the painful stimulus, a reduction in cerebral oxygenation and an increase in skin conductance activity were detected in both groups. There was no significant correlation between NIRS and other pain assessment methods (the NIPS pain score, crying time, heart rate, skin conductance activity). 
Conclusion: Newborn babies who had previous exposure to recurrent pain showed significant differences in crying time, NIPS scores and SaO2 values. Although there was a significant difference before and after the heel stick in both groups regarding NIRS and skin conductance activity measurements, this significance was not found between the groups;  both measurements did not reflect the differences between groups.

Keywords: Newborn, Pain, Recurrent pain, Near infrared spectroscopy (NIRS), Neonatal /infant pain scale ( NIPS), Stress detector