6 Şubat Kahramanmaraş depremi sonrası yetişkinlerde psikolojik dayanıklılık ve travmatik büyüme arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between psychological resilience and traumatic growth in adults after the February 6 Kahramanmaraş earthquake
Yazar: ÖYKÜ AĞIROĞLU
Danışman: PROF. DR. ŞÜKRÜ UĞUZ
Çağ Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Depremler, yalnızca fiziksel hasar yaratmakla kalmaz, aynı zamanda bireylerin psikolojik
sağlığını da derinden etkiler. Güvenli ortamların yıkılması, bireylerin dünyaya olan güvenini
sarsar. Travma sonrası büyüme (TSB), aşırı stresli olayların ardından yaşanan olumlu değişim
ve kişisel gelişimi ifade eder. TSB, kişisel güçlenme, derinleşen ilişkiler, yeni olasılıklar,
yaşam değerinin artması ve ruhani değişim gibi beş boyuttan oluşmaktadır. Kahramanmaraş
depremi (6 Şubat 2023), 11 ilde ciddi kayıplara neden olmuştur. Bu araştırma, Adana ve
Hatay'da yaşayan 209 yetişkinin TSB ile psikolojik dayanıklılık arasındaki ilişkiyi
incelemeyi amaçlamıştır. Kullanılan ölçekler arasında Travma Sonrası Büyüme Envanteri ve
Yetişkinler İçin Psikolojik Dayanıklılık Ölçeği ve Beck Anksiyete Ölçeği yer almaktadır.
Verilerin normal dağılım göstermesi nedeniyle Bağımsız Örneklemler T Testi ve ANOVA
testleri uygulanmıştır. Katılımcıların %62,7'si kadın, %37,3'ü erkektir. %28,7'si Hatay'da,
%71,3'ü Adana'da yaşamaktadır. Yakınlarını kaybetmeyenlerin oranı %48,8, aile dışı önemli
kişileri kaybedenler %24,4'tür. %78,9'u enkaz çalışmalarına katılmamış, %91,4'ü de enkaz
altında kalmadığını belirtmiştir. Araştırma sonuçlarına bakıldığında psikolojik dayanıklılık
düzeyindeki artışın, travma sonrası büyümeyi de artırdığı tespit edilmiştir. Ayrıca, arama
kurtarma faaliyetlerine katılmayan bireylerin TSB düzeylerinin daha yüksek olduğu
bulunmuştur.

Abstract:
Earthquakes not only cause physical damage but also profoundly affect individuals'
psychological well-being. The destruction of safe environments undermines people's trust in
the world. Post-Traumatic Growth (PTG) refers to positive changes and personal
development that occur following extremely stressful events. PTG comprises five
dimensions: personal empowerment, deepening relationships, new possibilities, increased
appreciation of life, and spiritual change. The Kahramanmaraş earthquake (February 6, 2023)
resulted in significant losses across 11 provinces. This study aims to examine the relationship
between PTG and psychological resilience among 209 adults living in Adana and Hatay. The
scales employed in this research include the Post-Traumatic Growth Inventory, Psychological
Resilience Scales for Adults and the Beck Anxiety Inventory. Given the normal distribution
of the data, Independent Samples T-Test and ANOVA tests were applied. Of the participants,
62.7% were female and 37.3% were male. 28.7% resided in Hatay, while 71.3% lived in
Adana. The proportion of those who did not lose loved ones was 48.8%, whereas 24.4% lost
significant individuals outside their family. 78.9% did not participate in debris removal
efforts, and 91.4% indicated that they were not trapped under rubble. The research findings
reveal a significant relationship between psychological resilience and PTG, demonstrating
that an increase in psychological resilience enhances PTG. Additionally, individuals who did
not engage in search and rescue activities exhibited higher levels of PTG.