Ali Şîr Nevâî ve Farsça divanının içerik açısından incelenmesi
Analysis of Ali Şîr Nevâî and Persian classical poetry in terms of content
Yazar: A. HİLAL KALKANDELEN
Danışman: DOÇ. DR. NİMET YILDIRIM
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Doğu Dilleri ve Edebiyatları Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2004
Konu: Doğu Dilleri ve Edebiyatı = Eastern Linguistics and Literature
Dizin: Ali Şir Nevai = Ali Şir Nevai ; Divan edebiyatı = Divan literature ; Divan şiiri = Court poem ; Divanlar = Divans ; Farsça divan = Persian divan ; Şairler = Poets ; Şiir = Poem

Özet:
"Ali Şîr Nevâî ve Farsça Divanının İçerik Açısından İncelenmesi" adını taşıyan bu çalışma üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde; Ali Şîr Nevâî'nin hayatı ve eserleri hakkında kısa, tanıtıcı bilgiler verilmiş, Klasik Çağatay edebiyatının Osmanlı edebiyatı sahasında da etkileri devam etmiş en büyük şairi makamında bulunmasının yanı sıra önemli bir devlet adamı olması, aynı zamanda yaşadığı çağın edebiyatçıları ve şairlerinin büyük teşvikçileri arasında yer alması, Türkçe ve Farsça iki dilde şiir söyleyen bir edip olması gibi özellikleri üzerinde durulmuştur. İkinci bölümde; Ali Şîr Nevâî'nin Farsça Divanı'nda geçen özel isimler alfabetik sırayla açıklayıcı bilgilerle tanıtılmış, divandan alınan beyitlerle örneklendirilmiştir. Daha sonra, tarih, din, felsefe, edebiyat, mitoloji, astronomi vb. konulardaki terimler yine alfabetik olarak verildikten sonra tanıtıcı açıklamalara ve divandan örnek beyitlere, son kısımda ise; Farsça terkipler ile Arapça terkiplerin Türkçe karşılıkları ve divanda geçtikleri beyitlerden örneklere, şairin kullandığı vezinlerin oranlarına yer verilmiştir. Öte yandan divanda Kur'ân ayetlerine işaretler tesbit edilerek beyitlerde geçen işaretlerle ilgili ayetlerin mealleri aktarılmıştır. Çalışmanın üçüncü bölümünde; Ali Şîr Nevâî'inin Farsça Divânı'ndaki gazellerin divandaki sıralanış düzeni esas alınarak çevirileri yapılmıştır.

Abstract:
The study whose name is "Analysis of Ali Şîr Nevâî and Persian Classical Poetry in Terms of Content" consist of three parts. In the first part; short, introductory information is given about the life of Ali Şîr Nevâî. In addition to his being the greatest poet of Classical Chagatai Literature whose effect continued on Otoman literature the fact that he won an important political figure and also the fact that he was one of the greatest supporters of the man of the letters of the age, the fact that he is a poet who recited poems in both Turkish and Persian Language are among characteristics of him which are discussed in this part. In the second part, special names cited in Nevâî classical poetry are alphabetically introduced with short explanatory information and they are illustrated by verses from the classical poetry. Then terms about history, religion, philosophy, mythology, astronomy etc. are alphabetically given and introductory explanation and sample verses from the classical poetry are cited. Moreover referances in the poetry to the verses of Quran are determined and meaning of these verses are given. In the third part of the study abstract translations of lyric poems of Ali Şîr Nevâî in Persian Language Classical Poetry are made based on their order in the classical poetry.