Akromegali hastalarında tiroid durumunun değerlendirilmesi
Assessing thyroid status in acromegaly patients
Yazar: BAHAR GÖKÇE SEZGİN YÜKSEL
Danışman: DOÇ. DR. GÖKNUR YORULMAZ
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları = Endocrinology and Metabolic Diseases
Dizin: Akromegali = Acromegaly ; Guatr = Goiter ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Tiroid bezi = Thyroid gland ; Tiroid hastalıkları = Thyroid diseases ; Tiroid neoplazmları = Thyroid neoplasms

Özet:
Akromegali, hipofiz bezindeki somatotrop hücrelerin adenomuna bağlı growth hormonun hipersekresyonuyla seyreden, yükselmiş morbidite ve mortalite ile giden nadir bir hastalıktır. Akromegali ile tiroid hastalıklarının birlikteliği sıktır. Biz çalışmamızda kliniğimizde takip ettiğimiz akromegali hastalarında guatr varlığı, nodül varlığı ve eşlik eden olası tiroid malignitesi ilişkisini incelemeyi amaçladık. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Tıp Fakültesi hastanesi endokrinoloji polikliniğine başvurmuş olan akromegali tanısı konulan hastalar çalışmamızda değerlendirdi. Retrospektif olarak toplam 119 hasta olduğu saptandı. Hastaların hastane bilgi yönetim sistemi ve poliklinik hasta dosyalarından bilgileri tarandı. Taranan bilgiler; hasta yaşı, cinsiyet, vücut kitle indeksi, tanı yaşı, hipofiz adenomunun operasyon öyküsü varsa operasyon öncesi boyutu ve varsa rezidü/nüks hipofiz adenom boyutu, tiroid bez hacmi, GH-IGF-1 değerlerinin hastanemize ilk başvurudaki ve izlemdeki en yüksek düzeyleri, IGF-1 düzeyinin son başvurusundaki düzeyleri, varsa tiroid nodül boyutları, tsh, st3, st4, açlık glukoz, insülin, hbA1c, tiroid otoantikor seviyeleri, TİİAB (tiroid ince iğne aspirasyon biyopsisi) patoloji sonuçları, hipofiz cerrahisi sonrası hipofizer yetmezlik gelişip/gelişmediği, kullandığı tedaviler idi. Retrospektif olarak incelenen akromegali hastalarının %58 inde (69 hasta) tiroidde en az bir adet nodül saptandı, MNG sıklığı ise %47,9 (57 hasta) olarak gösterildi. Hastaların yapılan tiroid ultrasonografide baskın nodülün boyutu ortalama 13,6±9,8 mm idi. Hastaların takibinde yapılan TİİAB'de 8 hastada (%6,7) tiroid malignitesi saptandı. Bunların 5'inde histoloji papiller tiroid karsinomu ile uyumlu gelirken, 2'si folliküler neoplazi, 1'inde folliküler adenom ile uyumlu geldi. Nodüler tiroid hastalığı, akromegali hastalarında sık görülen bir durumdur. Bu sebeple akromegali hastalarında fizik muayeneye tiroid muayenesi eklenmeli, palpabl tiroid nodülü varlığında tiroid ultrasonografi ile görüntüleme yapılarak şüpheli nodül varlığı durumunda TİİAB açısından değerlendirilmelidir.

Abstract:
Acromegaly is a rare disease with growth hormone hypersecretion due to hypophysis gland somatotrope adenoma,
associated with elevated morbidity and mortality. Acromegaly and thyroid diseases
show high co-occurrence. In our study we aimed to determine the correlation of
goiter, thyroid nodules and accompanying thyroid malignancy in acromegaly patients
in our clinic.Patients diagnosed with acromegaly in Eskişehir Osmangazi Medical
Faculty Hospital Endocrinology Clinic were reviewed for our study. 119 patients
identified retrospectively. Patients age, gender, body mass index, age at diagnosis,
history of hypophysis adenoma surgery and residue/recurrence of hypophysis
adenoma size, thyroid gland volume, GH/IGF-1 levels at first admission and peak
levels during follow-up, IGF-1 levels at last admission, dimensions of thyroid
nodules, levels of thyrotropin (tsh), triiodothyronine (t3), thyroxine (t4), fasting
glucose, insulin, hbA1c, thyroid autoantibodies, TFNAB (thyroid fine needle
aspiration biopsy) pathology results, if there was hypopituarism after hypophysis
adenoma surgery, medical treatments obtained from hospital management system
and patient files. At least one thyroid nodule was present in %58 (69 patients) of
acromegaly patients. MNG was present in %47,9 (57 patients) of patients. Median
size of predominant thyroid nodule was 13,6±9,8 mm. Thyroid malignancy was
detected in 5 patients (%4,2 of patients) during follow-up with TFNAB.
Histopathology diagnosis of them was papillary thyroid carcinoma. Nodular thyroid
disease is highyly prevalent in acromegaly patients. Fort his reason thyroid
examination should be preformed during physical examination of acromegaly
patients. If a palpable nodule is detected thyroid ultrasonography should be
performed and patients should be evaluated for TFNAB in presence of suspicious
nodules.