Demir - çelik tüketiminin kullanım yoğunluğu modeli ile tahmini: Türkiye uygulaması
Forecasting Turkish steel consumption: The intensity of use technique
Yazar: MEHMET RAGIP BAYRAK
Danışman: YRD. DOÇ. MUHAMMET BELEN
Karabük Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Ekonomi = Economics ; İşletme = Business Administration

Özet:
Ekonomik faaliyetlerin sürdürülebilirliği adına hammadde tedarik zincirinin sürekliliğinin sağlanması büyük öneme sahiptir. Diğer birçok endüstriyel sektörün hammadde tedarikçisi konumunda olan demir-çelik endüstrisi bu özelliğiyle çekirdek endüstri olarak tanımlanabilir. Bir ekonominin demir-çelik tüketimi bu ekonominin gelişmişlik düzeyi hakkında fikir edinmek adına genel kabul görmüş bir göstergedir. Bu nedenle ekonomide demir-çelik tüketiminin tahmin edilmesi üreticiler, yatırımcılar ve düzenleyici otoriteler açısından önemli ve kullanışlı bir bilgi olma özelliği taşır.
?Kullanım Yoğunluğu? (IU) modeli demir-çelik tüketimini tahmin etmek için literatürde yaygın olarak kullanılmaktadır. Teorik arka planında demir-çelik tüketimi ile ekonomik gelişmişlik arasında ilişki olduğu varsayımı vardır. Buna göre bir ekonomide çelik tüketimi ters ?U? şeklinde çizilen bir eğri ile ifade edilebilir. Ekonominin dinamik faktörleri demir-çelik tüketimini doyuma ulaştığı belli bir tepe noktaya kadar sürdürecek ve bu noktadan sonra demir-çelik tüketimi azalmaya başlayacaktır. Çünkü talep ekonominin hizmet yoğun sektörlerine kayacaktır.
Bu tez çalışması Türkiye?de 2011-2015 yıllarını kapsayan dönem için demir-çelik tüketiminin tahminini içermektedir. Tüketimin tahmini için IU modeli kullanılmış olup Tilton (1986) tarafından geliştirilmiş, Roberts (1990) tarafından da IU modeline dâhil edilmiş olan (MCP) Ürün-Malzeme Kompozisyonu ve (PCI) Ürün-Gelir Kompozisyonu faktörleri kullanılmıştır. Yapılan tahminler ve analizler sonucunda da Türkiye?de 2010 yılında 25,1 milyon ton olan demir-çelik tüketiminin 2015 yılı sonunda 30,9 milyon ton seviyesinde olabileceği tahmin edilmiştir.



Anahtar Sözcükler: IU Yöntemi, Demir-Çelik Endüstrisi, Tüketim, Tahmin,

Abstract:
Supply chain of raw materials in industry is so crucial to sustain economic activities. Being as one of the most important raw material supplier of others, steel industry can be defined essential manufacturer of industry in an economy. Steel consumption is widely accepted as an indicator of economic development level in a country. So forecasting of steel consumption is useful link and information to producers, to investors and to governmental structure.
Intensity of Use (IU) is one of the common techniques to forecast steel consumption of an economy. Basically the theoretical background assumes that steel consumption is related to economic growth and may explain with inverse ?U? shape curve. Steel consumption increases by driven forces of economy and reaches a peak until saturation is occurred. After the peak steel consumption will start to decrease and finally demand will be shift to service intensive sectors of the economy.
This dissertation is focused on steel consumption forecasting in Turkey for the time period 2011-2015. In order to estimate steel consumption, Intensity of Use (IU) technique has been applied to time series data from 1980 to 2010. All the steel consumer industries in Turkey are aggregated to construction and manufacture industries. Material Composition of Product (MCP) and Product Composition of Income (PCI) factors that developed by Tilton (1986) and modeled by Roberts (1990) considered while building models of steel consumption. According to the results of analysis crude steel consumption in Turkey will increase from 25.1 (the year 2010) to 30.9 million tones by the end of year 2015.



Key Words: Intensity of Use (IU), Steel Industry, Consumption, Forecasting