Fıkhî açıdan ötanazi ve tedavinin esirgenmesi
Euthanasia and withholding treatment: An islamic legal analysis
Yazar: TUBA ERKOÇ BAYDAR
Danışman: PROF. DR. BİLAL AYBAKAN
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / İslam Hukuku Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Din = Religion ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Kur'an-ı Kerim = Koran ; Tedavi = Treatment ; Tedavi reddi = Treatment refusal ; Ötanazi = Euthanasia ; İslam Hukuku = Islamic Law ; İslamiyet = Islam

Özet:
Ötanazi ve tedavinin esirgenmesi hayatın sonunda karşılaşılan en önemli problemlerden ikisini ifade eder. Güzel ölüm anlamına gelen ötanazi, tedavisi mümkün olmayan hastaların merhamet saiki ile öldürülmesidir. Tedavinin esirgenmesi ise beyhude tedavinin, ölümün gerçekleşeceği öngörüsü ile başlatılmaması veya sonlandırılmasına denir. Tıp alanında tahayyül ötesi gelişmeler sonucunda yoğun bir şekilde tartışılan bu iki konu dinî, felsefî, ahlakî, hukukî ve tıbbî boyutu ile disiplinler arası bir incelemeye ve küllî bir idrak ile çözümlenmeye ihtiyaç duyar. Ancak meselenin felsefi, hukukî ve etik veçhesi dünya genelinde birçok çalışmaya konu olmasına rağmen dini boyutu ihmal edilmektedir. Bu nedenle fıkhî açıdan ötanazi ve tedavinin esirgenmesini ele alan bu tez, meselenin diğer boyutlarına konu ile alakalı olduğu ölçüde değinmekle birlikte öncelikle dini değerlendirmeyi hedefler. Bu tezde insanın özerkliği, hayatın değeri, psiko-sosyal ve ekonomik nedenlerin etkisi karşısında yaşamın kutsallığı, öldürmenin günahı, intiharın yasaklığı, imtihan düşüncesi ve hayatın emanet olarak verildiği fikrinin nasıl konumlanacağı işlenmiştir. Dokunulamaz, devredilemez ve vazgeçilemez olan yaşam hakkı ile bu hakkın sahibi tarafından ihlali irdelenerek bireysel hak ve özgürlüğün, hür iradenin, onurun ve ölümün anlamı üzerinde durulmuştur. Daha sonra ötanazinin çeşitleri tek tek ele alınarak mağdurun rızası, tedavisiz bir hastalığının bulunması gibi konular fıkhın kendi iç dinamiklerinden hareketle tahlil edilmiştir.

Abstract:
Euthanasia and the withholding treatment constitute the two most important problems encountered at the end of life. Euthanasia, literally "good death," refers to the act killing of untreatable patients out of compassion. As for withholding treatment, it refers to the act of failing to initiate or terminating futile treatment when it is predicted that death cannot be prevented. These two issues, which are heavily debated due to previously unimaginable developments in the field of medicine, need to be resolved on the religious, philosophical, ethical, and legal levels using interdisciplinary analysis and a holistic perspective. However, it is evident that although the philosophical, legal, and ethical aspects of the issue have been the topic of many studies worldwide, its religious aspect has been neglected. For this reason, this thesis, which takes up the topics of euthanasia and withholding treatment from a fiqhi perspective, will make examining the religious aspect of these issues its primary goal, though it will touch on the other aspects to the extent that they are related to the subject at hand. This thesis deals with the question of how considerations like human autonomy, the value of life, and the impact of psycho-social and economic factors should be situated against considerations like the inviolability of life, the sin of murder, the prohibition of suicide, the belief that life is a test, and the idea of life as a sacred trust given to us. Individual rights and freedom, free will, honor, and the meaning of death are discussed in examining the untouchable, inalienable, and indispensable right to life and the potential violation of that right by its possessor.