Parkinson hastalığı uyku ölçeği'nin geçerlik ve güvenirlik çalışması
Reliability and validity of the Turkish version of parkinson's disease sleep scale
Yazar: BAHAR SAY
Danışman: PROF. DR. TUĞBA TUNÇ
Sağlık Bakanlığı / Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Nöroloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2009
Konu: Nöroloji = Neurology

Özet:
İdiopatik Parkinson hastalarının %70 ile %98'inde uyku bozuklukları görülmektedir. Bu değerler sağlıklı aynı yaş grubuna göre daha yüksektir. Hastalarda en sık görülen semptom uyku sürekliliğinin korunmasında zorlanma ve uykuya dalma güçlüğüdür. Bunun dışında nokturnal kramp, ağrılı distoni veya nokturnal motor belirtilerle birlikte yatakta dönme zorluğu, motor huzursuzluk veya belirgin huzursuz bacak sendromu, nokturnal inkontinans,  nokturnal konfüzyon, halusinoz ve gün içi uykululuk hali görülebilir. Uyku bozuklukları nonmotor tutulum açısından önemli bir semptomdur çünkü yaşam kalitesini bozabilir. Hastaların takibinde sorgulanmalıdır.
Çalışmamızda hareket bozuklukları polikliniğinde İdiopatik Parkinson hastalığı tanısı ile izlenen hastalarda Parkinson Hastalığı Uyku Ölçeğinin (PHUÖ) geçerliliği ve güvenirliliğinin araştırılması amaçlanmıştır. Çalışmaya 48 idiopatik Parkinson hastası ve kontrol grubu olarak da benzer özelliklerdeki 48 sağlıklı kişi alındı. Geçerlilik için ölçek, idiopatik Parkinson hastaları ile benzer gruptaki sağlıklı kontrol grubu arasında ve Epworth Uykululuk Ölçeği ile karşılaştırılmıştır. Güvenirliliğinin değerlendirilmesi için ise PHUÖ hasta ve kontrol grubunda 15 gün sonra tekrar uygulanmıştır.
PHUÖ toplam puanı ile yaş, cinsiyet, hastalık süresi, MMSE puanları, hastalığın kendi tedavisi, UPDRS puanları ve Hoehn Yahr evresi arasında anlamlı ilişki bulunamamıştır. Bununla beraber ölçek toplam puanı hasta grubunda sağlıklı kontrol grubuna göre belirgin olarak düşük bulunmuştur. Ölçekte ki düşük puan da uyku bozukluğuna işaret etmektedir. Bu sonuç benzer çalışmalar ile aynıdır.
Çalışmanın analizinde PHUÖ ile EUÖ arasında anlamlı, ters, bir ilişki bulunmuştur. Bu sonuç da benzer çalışmalar ile aynı olup, ters orantının nedeni PHUÖ' den alınan düşük puan uyku bozukluğunu gösterirken, EUÖ'den alınan yüksek puanının uyku bozukluğuna işaret etmesinden kaynaklanmaktadır. 
Özetle polikliniğimizde takip ettiğimiz idiopatik Parkinson hastalarında Parkinson Hastalığı Uyku Ölçeği geçerli ve güvenilir bulunmuştur.

Abstract:
Sleep disorders are seen in 70% to 98% of idiopathic Parkinson's patients. These values are higher than healthy age group. The most common symptom in patients is difficulty in maintaining sleep continuity and difficulty in falling asleep. In addition, nocturnal cramp, painful dystonia or nocturnal motor symptoms may cause difficulty in turn over in bed, motor restlessness or marked restless leg syndrome, nocturnal incontinence, nocturnal confusion, hallucinosis and daytime sleepiness. Sleep disturbances are an important symptom for nonmotor involvement because it can impair quality of life. It should be questioned in the follow-up of these patients.
In this study, the reliability and validity of the Turkish Version of Parkinson Disease Sleep Scale (PDSS) was investigated in idiopathic Parkinson disease patients followed in our movement disorders outpatient clinic at Ankara Training and Research Hospital.  48 patients with idiopathic Parkinson's disease and 48 healthy controls with similar characteristics were included in the study. For validity, the scale was compared between idiopathic Parkinson's disease and the healthy control group in the similar group and with the Epworth Sleepiness Scale (ESS). In order to evaluate its validity, PDSS was repeated after 15 days in the patient and control groups.
 There were no significant correlations between the total scores of PDSS and age, gender, disease duration, Minimental Status Examination (MMSE) scores, disease self-treatment, Unified Parkinson's Disease Rating Scale (UPDRS) scores, and Hoehn Yahr stage. The total score of the scale was significantly lower in the patient group than in the healthy control group. The low score on the scale also indicates sleep disturbance. This result is similar to other studies.
In the analysis of the study, a significant inverse relationship was found between PDSS and ESS. This result is the same as in similar studies, and the reason for the inverse ratio is due to the low score obtained from PDSS, while the high score from ESS indicates sleep disorder.
The scale was found to be reliable in first and repeat applications. Repeated reliability has been further increased. The reliability of the items in the scale and the contribution of the scale to the scale itself have been discussed before. 
In conclusion, in our study, the Parkinson's Disease Sleep Scale was found to be valid and reliable in idiopathic Parkinson's patients followed in our outpatient clinic.