Gâde es-Semmân'ın Ya Dimeşk Vedâ'an romanı üzerine tahlili bir çalışma
An analytical study on the novel ''Farewell Damascus'' by Gâde es-Semmân
Yazar: BADERALDİN HUSAİN
Danışman: PROF. DR. BEDRETTİN AYTAÇ
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Doğu Dilleri ve Edebiyatları Ana Bilim Dalı / Arap Dili ve Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Doğu Dilleri ve Edebiyatı = Eastern Linguistics and Literature
Dizin: Arap edebiyatı = Arabian literature ; Gade es-Semman = Gade es-Semman ; Roman = Novel

Özet:
Bu çalışmada Gâde es-Semmân'ın Ya Dimeşḳ Vedâ'en adlı romanının edebi açıdan analizinin yapılması amaçlanmıştır. Söz konusu çalışmada, özellikle önde gelen yazar ve eleştirmenler olmak üzere okuyucuların nezdinde önemli ve üstün bir yer edinmiş bu romanın gönülleri fethetmesinde rol oynayan en önemli özellikleri vurgulanmak istenmiştir. Bu çalışma; giriş, ardından dört bölüm ve sonuç bölümlerinden oluşmaktadır.
Giriş bölümünde, Suriye romanının doğuşu konusu kısa ve öz bir şekilde ele alınmıştır. 
Birinci bölümde Gâde es-Semmân'ın edebi kişiliği sonrasında ise yayımladığı roman, hikâye, şiir, makale ve kitapları ve daha sonra ise genel olarak roman ve es-Semmân hakkında yayımlanan kitap, makale ve araştırma yazıları gibi kaynaklar ele alınmıştır.
İkinci bölümde, romanın özeti, olay örgüsü, zaman, mekân ve karakterler teorik ve uygulamalı bir bakış açısıyla incelenmiştir.
Üçüncü bölüm, romana konu olan isyan, kadın özgürlüğü, ana vatana (Şam) bağlılık ve özlem ve Şam toplumundaki eril otorite (ataerkillik) gibi konular işlenmiştir.
Dördüncü bölümde ise, romandaki anlatıcıları, çeşitli bakış açılarını ve Gâde es-Semmân'ın Ya Dimeşḳ Vedâ'en romanına ait biçimsel özelliklere ilişkin bir incelemeyi içermektedir. Yazarın romanda kullandığı üslup ve temel kaideleri açıklanmıştır. Daha sonra, yazarın kültürel zenginliğinin vurgulanması amacıyla romanda kullandığı dil, günlük konuşma dili (ammice), halk arasında yaygın olarak kullanılan deyimler ve Arap dünyasında oldukça saygın konuma sahip yazar, düşünür ve şarkıcılardan yaptığı alıntılara değinilmiştir. Ayrıca bahsedilen bütün bu zenginliklerden diline ve edebi üslubuna uygun olarak çeşitli biçim ve amaçlarla nasıl istifade ettiği incelenmiştir. Son olarak, yazar için önem arz etmesi hasebiyle romandaki bazı sözcük ve ifadelerin yinelenmesi üzerine bir inceleme yapılmıştır.
Sonuç bölümünde ise icra edilen çalışma sonucunda elde edilen önemli hususlar ve bazı öneriler sunulmuştur.

Abstract:
This study aims to make a literary analysis of Gâde es-Semmân's novel named Ya Dimeşḳ Vedâ'en. The study also aims to emphasize the most important features of this novel that played a role in capturing the hearts, which has an important and superior place in the eyes of the readers, especially the leading writers and critics. The research consists of an introduction, then four chapters, and a conclusion.
In the introduction, the birth of the Syrian novel is discussed briefly and concisely.
Then, in the first chapter, after mentioning the literary personality of Gâde es-Semmân, the novels, stories, poems, articles, and books she published and then the references (books, articles, research papers, etc.) published about the novel and es-Semmân, in general, were discussed.
In the second chapter, summary, plot, time, place, and characters are examined from a theoretical and practical point of view.
The third chapter, subjects such as rebellion, women's freedom, loyalty to the motherland (Damascus), and masculine authority (patriarchy) in Damascus society are discussed.
In the fourth chapter, includes the narrators in the novel, various perspectives, and an examination of the stylistic features of Gâde es-Semmân's novel titled Ya Dimeşḳ Vedâ'en. The style and basic principles used by the author in the novel are explained. Then, in order to emphasize the cultural richness of the author, the language used in the novel, the daily spoken language (el-Âmmiyyeh), the idioms commonly used among the people, and the quotes he made from writers, thinkers, and singers who have a very respected position in the Arab world are mentioned. In addition, it was examined how she benefited from all these riches in various forms and purposes in accordance with her language and literary style. Finally, an examination has been made on the repetition of some words and expressions in the novel because of its importance for the author.
In the conclusion, the important points and some suggestions obtained as a result of the study are presented.