Duygusal emek davranışının iş stresi üzerindeki etkisi: Eğitim sektöründe bir uygulama
The effect of emotional labor on work stress: An application in education sector
Yazar: AYŞEGÜL ÖZGÜN
Danışman: DOÇ. DR. GÜLER TOZKOPARAN
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Yönetim ve Organizasyon Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Duygusal emek = Emetional labor ; Eğitim sektörü = Education sector ; Stres = Stress ; İş stresi = Job stress

Özet:
Bu çalışmanın amacı, genel anlamıyla örgütün formel ya da informel biçimde işgörenlerin müşterileri ile etkileşimleri sırasında duyguları üzerinde çeşitli ayarlamalar yapmasına bağlı olarak işgörenlerin söz konusu durum için duygularını ayarlama çabası olarak da ifade edilebilen duygusal emek kavramının, iş stresleri üzerindeki etkilerinin incelenmesidir. Bu doğrultuda, İzmir'de özel bir dershanede görev yapan 130 öğretmen üzerinde bir araştırma gerçekleştirilmiştir. Araştırma kapsamında üç soru formu kullanılmıştır. Birinci soru formu olan Genel Bilgi Formu, 6 sorudan oluşmakta ve örneklemin demografik özellikleri hakkında bilgi toplanması amacını taşımaktadır. İkinci soru formu; Basım ve Beğenirbaş (2012)ın uyarladığı 13 sorudan oluşan Duygusal Emek Ölçeğidir. Üçüncü soru formu ise Ekinci (2006)' nin ilköğretim okulu yöneticileri ile iş streslerini incelediği araştırmasında kullandığı ve özel öğretim kurumlarında görev yapan öğretmenlerde iş stresini ölçmek amacı ile geliştirdiği 24 sorudan oluşan İş Stresi Ölçeğidir. 
Araştırmadan elde edilen verilere uygulanan analizler neticesinde duygusal emek davranışlarından samimi davranış, erkek öğretmenler tarafından kadın öğretmenlere göre daha sık gösterilmektedir. Bunun yanı sıra medeni durum, duygusal emek davranışları bakımından farklılık göstermezken bekâr öğretmenlerin belirli açılardan daha fazla iş stresi yaşadıkları anlaşılmıştır. Duygusal emek davranışları yaşa bağlı olarak farklılık göstermezken iş stresi için farklılık göstermektedir. Duygusal emek bakımından toplam çalışma süresinin, mevcut işyerinde çalışılan süre bakımından ise iş stresinin farklılık göstermediği anlaşılmıştır. Araştırmada yüzeysel davranış ile iş stresi arasında çeşitli yönlerden ilişkinin olduğu ve iş stresi yaratan bazı faktörler konusunda yüzeysel davranış göstermenin iş stresini arttırıcı etkisi olduğu anlaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler: 
Duygusal Emek, İş Stresi, Eğitim

Abstract:
This study aims to analyse the effects of emotional labor on work stress. Emotional labor is defined as the effort of employees, who are in face to face interaction with customers, to align their emotions with formal or informal way by organizations.  Accordingly, a survey has done about 130 teachers who work in İzmir. Three questionnaires were used in research. The fırst questionnaire is General Information Form. This form consists of 6 questions for demographic information about the participants. The second questionnaire is Emotional Labor Scale which consists of 13 questions and was adapted by Basım and Beğernirbaş (2012). And the third questionnaire is Work Stress Scale which was developed and used for analysing work stress of elementary school administrators and teachers who work in private educational institutions by Ekinci (2006). The Work Stress Scale consists of 24 questions.
According to the analysis results, male teachers have more genuine acting than female teachers. And marital status doesn't have a moderating effect on emotional labor's dimensions but in some ways single teachers feel more work stress than married teachers. In addition, while age hasn't any effect on emotional labour, it has a modetaring effect on work stress. On the other hand, the experience doesn't impact on emotional labor and working time in the workplace doesn' impact on work stress. In reseach, surface acting impacts on work stress and it increases work stress in point of  some factors.

Keywords: 
Emotional Labor, Work Stress, Education