Pediatri hastalarında gaz sancısında kullanılan bitkisel ürünlerde pirolizidin alkaloit kontaminasyonlarının değerlendirilmesi
Evaluation of pyrrolizidine alkaloid contamination in herbal products used in gas pain in pediatric patients
Yazar: SEMİH BULUT
Danışman: PROF. DR. DİDEM DELİORMAN ORHAN
Gazi Üniversitesi / Eczacılık Fakültesi / Farmakognozi Ana Bilim Dalı
Derece: Eczacılıkta Uzmanlık, 2021
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology
Dizin: Alkaloidler = Alkaloids ; Ağrı = Pain ; Gaz çıkarma = Gas extraction ; Karın ağrısı = Abdominal pain ; Pirolizidin alkaloidleri = Pyrrolizidine alkaloids ; Tıbbi bitkiler = Plants-medicinal ; Çocuk hastalıkları = Child diseases

Özet:
Bu araştırmada, pediatri hastalarında gaz sancısında kullanılan bitkisel içerikli ürün kullanım sıklığı, hangi bitkisel içerikli ürünlerin kullanıldığı, bitkisel ürünlerin nereden alındığı ve bitkisel ürünlerin tercih edilme nedenleri değerlendirilmiştir. Bu kapsamda piyasada çocukların gaz sancısında kullanılmak üzere sıklıkla satılan bu bitkisel ürünlerin pirolizidin alkaloit içeriklerinin tespiti amaçlanmıştır. Çalışmanın anket bölümü Gazi Üniversitesi Hastanesi Genel Pediatri Polikliniği ve Sosyal Pediatri Polikliniği'nde gerçekleşmiştir. Gaz sancısında sıklıkla satıldığı tespit edilen 28 bitkisel ürünün pirolizidin alkaloit içeriği de LC-QTOF-MS analizi ile saptanmıştır. Katılımcıların %31,5'inin çocuğuna gaz sancısında bitkisel ürün kullandırdığı,  ebeveynlerin %51,3'ünün rezeneyi tercih ettiği,  %59,0'ının gaz sancısında kullanılan bitkisel ürünleri aktarlardan satın aldığı belirlenmiştir. Çalışmamızda, pirolizidin alkaloit kontaminasyonunu değerlendirmek için aktarlardan ve internetten temin edilen bitkisel ürünlerin %75'inde alkaloit tespit edilmiştir. 28 örnekten 16'sında europin; 2'sinde hem europin hem senesifilin bulunmuştur. Sadece senesifilin içeren örnek sayısı ise 7'dir. Pirolizidin alkaloidi içeren bitkisel ürünlerde alkaloit konsantrasyonu 31,163-434,067 µg/kg aralığında tespit edilmiştir. Bu çaylarda kontaminasyon olması nedeniyle uzun süreli ve yüksek dozlarda tüketilmesinin hem çocuklar hem de anneler için sağlık sorunu oluşturacağı kesindir.

Abstract:
In this study, the frequency of use of herbal products used in gas pain in pediatric patients, which herbal products are used, where the herbal products are taken from and the reasons for choosing herbal products were evaluated. In this context, it was aimed to determine the pyrrolizidine alkaloid contents of these herbal products, which are frequently sold in the market for use in children's gas pain. The survey part of the study was carried out in Gazi University Hospital General Pediatrics Polyclinic and Social Pediatrics Polyclinic. The pyrrolizidine alkaloid content of 28 herbal products found to be frequently sold in gas pains was also determined by LC-QTOF-MS analysis. It was detected that 31,5% of the participants made their children use herbal products in gas pain, 51,3% of the parents preferred fennel, and 59,0% of the parents bought herbal products used in gas pains from herbalists. In order to evaluate the pyrrolizidine alkaloid contamination, the alkaloid was detected in 75% of herbal products obtained from herbalists and the internet. Europine was detected in 16 of 28 samples and both europine and seneciphylline were found in 2 of 28 samples. The number of samples containing only seneciphylline is 7. The concentration of alkaloids in herbal products containing pyrrolizidine alkaloid was determined in the range of 31,163-434,067 µg/kg. Due to the contamination of these teas, it is certain that long-term and high-dose consumption will create a health problem for both children and mothers.