Antipsikotik ilaç ketiapin fumaratın karbon nanotüp modifiyeli camsı karbon elektrot ile elektrokimyasal analizi
Electrochemical analysis of antipsychotic drug quetiapine fumarate at carbon nanotubes modified glassy carbon electrode
Yazar: BÜŞRA KAYA
Danışman: YRD. DOÇ. DR. DİLEK KUL
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Analitik Kimya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology ; Kimya = Chemistry
Dizin: Adsorptif sıyırma voltametrisi = Adsorptive stripping voltammetry ; Antipsikotik ilaçlar = Antipsychotic agents ; Diferensiyel puls voltametrisi = Differential pulse voltammetry ; Elektrokimyasal özellikler = Electrochemical properties ; Modifiye elektrodu = Modified electrode ; Nanotüp = Nanotube ; Voltametri = Voltammetry ; İlaçlar = Drugs

Özet:
Çok duvarlı karbon nanotüp ile modifiye edilen camsı karbon elektrot ile  dönüşümlü voltametri, diferansiyel puls voltametri ve kare dalga voltametri yöntemleri kullanılarak antipsikotik ilaç etken maddesi ketiapin fumaratın elektrokimyasal özellikleri oksidasyon yönünde incelendi. Farklı konsantrasyonlardaki çok duvarlı karbon nanotüpler ile en uygun elektrot modifikasyonu belirlendi. Döngülü voltametri kullanılarak, farklı tampon çözeltileri ile yapılan analizlerde ketiapin fumaratın redoks reaksiyonunun tersinmez olduğu görüldü. Dönüşümlü voltametri ile yapılan hız taraması çalışması, ketiapin fumaratın redoks reaksiyonunun adsorpsiyon kontrollü olduğunu gösterdi. Bu nedenle, ketiapin fumaratın kantitatif analizi için diferansiyel puls sıyırma voltametrisi ve kare dalga sıyırma voltametrisi yöntemleri kullanıldı. Elde edilen kalibrasyon grafiklerinin doğrusallık aralıkları diferansiyel puls sıyırma voltametrisi için 4x10-9 – 2x10-7 M (korelasyon katsayısı 0.999) ve kare dalga sıyırma voltametrisi için 2x10-9 – 2x10-7 M (korelasyon katsayısı 0.996) olarak, sırasıyla 5.39x10-11 ve 3.11x10-10 M teşhis sınırları ile belirlendi. Kalibrasyon grafiklerinin sonuçları literatürdeki sonuçlarla karşılaştırıldı. Seçilen model maddeler ile yapılan çalışmalar sonucunda, ketiapin fumaratın yükseltgenme reaksiyonundan sorumlu elektroaktif gruplar hakkında bilgi edinildi. Son olarak, ketiapin fumaratın farmasötik dozaj formlarından analizi herhangi bir ayırma ve süzme işlemi yapılmadan gerçekleştirildi ve yardımcı maddelerin analiz sonucunu etkilemediği görüldü. Sonuç olarak, ketiapin fumaratın elektrokimyasal analizi için duyarlılığı ve seçiciliği yüksek, etkin ve ekonomik modifiye elektrot elde edildi.

Anahtar Sözcükler: Atipik ilaç, Çok duvarlı karbon nanotüp, Diferansiyel puls sıyırma voltametrisi, Dönüşümlü voltametri, Kare dalga sıyırma voltametrisi, Modifiye elektrot, Validasyon

Abstract:
Electrochemical properties of quetiapine fumarate which is an antipsicotic drug were examined on the anodic direction with glassy carbon electrode modified with multiwalled carbon nanotube using cyclic voltammetry, differential pulse voltammetry and square wave voltammetry. The most appropriate electrode modification was determined with multiwalled carbon nanotubes with various concentrations. Using cyclic voltammetry, redox reaction of quetiapine fumarate was seen as irreversible carried out in various buffer solutions. Scan rate study carried out with cyclic voltammetry was showed that redox reaction of quetiapine fumarate was adsorption controlled. Therefore, differential pulse stripping voltammetry and square wave stripping voltammetry methods were used for the quantitative analysis of quetiapine fumarate. The resulting linearity ranges of the calibration graphs were determined as 4x10-9 – 2x10-7 M (correlation coefficient 0.999) for differential pulse stripping voltammetry and 2x10-9 – 2x10-7 M (correlation coefficient 0.996) for square wave stripping voltammetry with detection limits of 5.39x10-11 and 3.11x10-10 M respectively. The results of calibration graphs were compared with the results in the literature. As a result of the studies achieved with the selected model substances, information about the electroactive groups responsible for the oxidation reaction of quetiapine fumarate was obtained. Finally, analysis of quetiapine fumarate from its pharmaceutical dosage forms was performed without any separation and filtration and it was seen that the excipients did not affect the analysis results. Consequently, effective and economical modified electrode with high sensitivity and selectivity was obtained for the electrochemical analysis of quetiapine fumarate.

Keywords: Atypical drug, Multiwalled carbon nanotubes, Differential pulse stripping voltammetry, Cyclic voltammetry, Square wave stripping voltammetry, Modified electrode, Validation