Michelangelo antonioni'nin filmlerinde kullandığı renk paletinin anlamsal işlev ve görsel estetik perspektifinden incelenmesi
An analysis of the color palette used in michelangelo antonioni's films from the perspective of semantic function and visual aesthetics
Yazar: NAHİDE BEREKETOĞLU
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA FADIL SÖZEN
Akdeniz Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Sinema Televizyon Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts

Özet:
Sinema sanatında renk; estetik, sembolizm, psikoloji ve anlatı biçimleri açısından kritik bir rol oynar. Bu bağlamda, film yapımının ilk aşamalarından başlayarak post prodüksiyon sürecine kadar, hedeflenen atmosferi ve anlamı yansıtan bir renk paleti tasarlanır ve enstrümantalizasyon edilir. Renk, insanın görsel algısını en güçlü etkileyen fenomenlerden biridir. Dolayısıyla, renklerin anlamlarını ve insan psikolojisi üzerindeki etkilerini anlamak ve değerlendirmek önemlidir. Michelangelo Antonioni, sinemada renk unsurunu modern yaşamın anlamını ve insan üzerindeki etkisini anlamanın temel araçlarından biri haline getirir. Bu nedenle, modern yaşamın sıkıntılarını ifade etmek için siyah-beyazdan koparak renkleri sinemasının temel anlatı estetiğinin bir parçası haline getirmiştir. Antonioni, filmlerinde renk seçimini bir ressamın titizliğiyle yapar. Bazen kültürel kodlardan yararlanırken, bazen de ortaklaşılmış alanlardan ilham alır ve sıklıkla öznel kullanımlara yer verimiştir. Çalışmada, Michelangelo Antonioni sinemasının filmlerinde renk tasarımının sanatsal bir ifade biçimi olarak sinema diline etkileri kavranmaya çalışılmış ve nitel araştırma stratejisi izlenmiş, Betimsel Yöntem modelinin hem "İçerik Çözümlemesi" hem de "Tematik Çözümleme" türleri birlikte kullanılmıştır. Görsel ve işitsel medya materyallerinin kapsamlı bir analizi gerçekleştirilmiş, araştırma sorunsalları doğrultusunda tematik unsurlar ortaya konmuştur. Bu analiz süreci, medya materyallerinin içeriği, görsel ve işitsel öğelerin kullanımı, anlatı yapıları ve sembolizm gibi faktörlerin detaylı bir şekilde değerlendirilmesini içermiştir. Bu çalışmada, Antonioni sinemasının renkli kurmaca film evrenini oluşturan yedi film bulunmaktadır. Ancak, bu evrenden altı film örneklem olarak seçilmiş ve detaylı bir analiz konusu olarak ele alınmıştır. Çalışmanın sonucunda, Antonioni'nin sinemasında renk olgusunun anlamsal işlevler çerçevesinde kullanıldığı ve kendi öznel anlamı doğrultusunda inşa edildiği belirlenmiştir. Filmin teması, hikayesi ve duygusal atmosferi doğrultusunda anlamsal işlevler içinde kullanılan renklerin yoğunluğu her filmde aynı düzeyde olmamıştır. Belirli renkler, bazı yerlerde sıkça vurgulanırken, diğer yerlerde ise daha az tercih edilmiştir. Bu durumun ise, yönetmenin estetik tercihlerine, anlatısal hedeflerine ve duygusal derinliğine bağlı olduğu sonucuna varılmıştır. Antonioni'nin sinemasını benzersiz kılan unsurlardan biri, filmlerindeki renk tasarımının düşünsel bir temele dayanmasıdır. Bu bağlamda, Antonioni'nin renk kullanımı, tutarlı bir anlam ve anlatım ekseni içinde ele alınarak Avrupa sinema estetiğine yeni ufuklar açmakta ve farklı açılımlar kazandırmaktadır. Renkleri katmanlı anlamlar içerisinde kullanmasıyla, sinema sanatında estetik açıdan yeni bir boyutun keşfedilmesine ve farklı açılımların kazanılmasına katkı sağlamıştır.

Abstract:
In the art of cinema, color plays a critical role in terms of aesthetics, symbolism, psychology and narrative forms. In this context, a color palette that reflects the intended atmosphere and meaning is designed and instrumentalized from the early stages of filmmaking to the post-production process. Color is one of the phenomena that most strongly affects human visual perception. Therefore, it is important to understand and evaluate the meaning of colors and their impact on human psychology. Michelangelo Antonioni makes the element of color in cinema one of the main tools to understand the meaning of modern life and its impact on man. For this reason, he broke away from black and white to express the troubles of modern life, making color part of the basic narrative aesthetic of his cinema. Antonioni chooses colors in his films with the meticulousness of a painter. Sometimes he makes use of cultural codes, sometimes he is inspired by common areas and often subjective uses are included. In the study, the effects of color design on the language of cinema as a form of artistic expression in the films of Michelangelo Antonioni cinema were tried to be comprehended and a qualitative research strategy was followed, and both "Content Analysis" and "Thematic Analysis" types of the Descriptive Method model were used together. A comprehensive analysis of audiovisual media materials was conducted and thematic elements were identified in line with the research problematics. This analysis process involved a detailed evaluation of factors such as the content of the media materials, the use of audiovisual elements, narrative structures and symbolism. In this study, there are seven films that constitute the universe of Antonioni's color fiction films. However, six films from this universe were selected as a sample and analyzed in detail. As a result of the study, it has been determined that the phenomenon of color in Antonioni's cinema is used within the framework of semantic functions and constructed in line with its own subjective meaning. The intensity of the colors used in semantic functions in line with the theme, story and emotional atmosphere of the film was not at the same level in every film. While certain colors are frequently emphasized in some places, they are less preferred in others. It is concluded that this depends on the director's aesthetic preferences, narrative goals and emotional depth. One of the elements that make Antonioni's cinema unique is that the color design in his films is based on an intellectual foundation. In this context, Antonioni's use of color is considered within a coherent axis of meaning and narrative, opening new horizons and different perspectives to European cinematic aesthetics. By using colors in layered meanings, he has contributed to the discovery of a new aesthetic dimension in the art of cinema and to the acquisition of different expansions.