Dikdertgen kesitli alanların yansışım süresi hesaplamaları: Daad yazılımı temelli formül geliştirme ve sabine formülünün uyarlanması
Calculation of reverberation time in rectangular cross-section spaces: Formula development based on daad software and modification of sabine formula
Yazar: FERİDUN ÖZİŞ
Danışman: PROF.DR. YETKİN ÖZER ; YRD. DOÇ. DR. ADİL ALPKOÇAK
Dokuz Eylül Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Müzik Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2007
Konu: Mimarlık = Architecture ; Müzik = Music
Dizin: Akustik = Acoustic ; Akustik stimülasyon = Acoustic stimulation

Özet:
Yansısım süresi hesaplamalarında ampirik formüllerin gelistirilmesi birçokbilim adamının katkısıyla devam etmektedir. Akustigin bir bilimdalı olarak kabuledilmesinden sonra birçok bilim adamı farklı yaklasımlarla yeni ampirik formüllerüretmis ve bu üretim günümüzde de devam etmektedir. Ampirik formüllerhesaplamaların kolay bir sekilde gerçeklestirilmesi açısından önemli avantajlarısahipken, sonuçlarının dogrulugu açısından yeterli görülmemektedir. Bu noktadaakustik dünyasında gerçeklestirilen çalısmalarda benzetim yazılımları ve gerçekmekanda yapılan ölçümlemeler, özellikle son 20 yılda, önemli bir yer kaplamaktadır.Bu çalısmaların yanında ampirik formüllerin daha iyi sonuçlar üretmesi içingerçeklestirilen modifikasyon çalısmalarıda hızla devam etmektedir.Bu tez kapsamında yapılan çalısmada dikdörtgen kesitli mekanların yansısımsürelerinin hesaplanmasında kullanılan Sabine formülünün modifikasyonu ve yeniyansısımı süresi formülleri önerisi gerçeklestirilmesi amaçlamaktadır.Tez kapsamında gerçeklestirilecek çalısma için öncelikle ISO standartlarındaölçümleme yapabilen bir benzetim yazılımı üretilmistir. DAAD (DEÜ. ArchitecturalAcoustic Design) yazılımı temel modelleme yöntemi olarak ısın tarama yönteminikullanmaktadır. Yazılım EDT, T20 ve T30 degerlerini belirlenen kaynak ve alıcınoktaları için hesaplayabilecek niteliktedir. Bir sonraki asamada ölçümlemesiyapılacak mekanlar belirlenerek bu mekanların farklı kaynak ve alıcı noktaları içinhesaplamalar gerçeklestirilmistir. Mekan olarak dikdörtgen kesitli altı farklı hacimkullanılmıs, seçilen hacimlerin boyut oranları olarak ise, modal rezonanslarıaçısından ses yayılımının iyi olarak degerlendirildigi Booner oranı kullanılmıstır.Çalısmadaki degiskenlerin sınırsız olması nedeniyle emicilik, kaynak ve alıcınoktaları, hacim büyüklükleri gibi degiskenlerde belirli kabuller benimsenmistir.Elde edilen degerlere istatistiksel analiz uygulanarak sonra üç temel sonuç ortayakonmaya çalısılmıstır.1- Analiz sonuçlarından yeni yansısım formülü üretilmesivia-Kaynak ve alıcı yeri farklılıgının yeni formüllerde belirtilmesi.b-EDT, T20, T30 degisimlerinin yeni formüllerde belirtilmesi.2- Sabine formülünde modifikasyona-Kaynak alıcı yeri farklılıgının formüle aktarılmasıb-EDT, T20, T30 degisimlerinin formüle aktarılması.3- Ölçümlenen mekanlardaki parametre dagılımların degerlendirilmesi.

Abstract:
The use of empirical formulas in calculation of reverbation time has beenand stil is a significant area of study among the scientists who have been bothimproving the available formula and suggesting new ones with differentapproaches and criteria. Despite their advantages in making the calculationseasier, empirical formulas are not considered enough when it comes to theaccuracy of the results they provide. Besides, acoustic simulation softwares andthe measurements in real spatial environments have taken an important place inthe world of acoustics, especially in the last 20 years.The aim of this dissertation is to propose a modification on the SabineFormula, used in the calculations of the reverbation time in rectangular spatialenvironments and to establish new reverbation time formulas.In this dissertation, an acoustical simulation software, named ?DAAD?,with the ability to do calculations using the ISO standarts has been developed.The ?DAAD? software uses ray tracing as the modelling method. The softwareis capable of calculating EDT, T20 and T30 values for given sources andreceivers. In the next step, the rectangular spaces were determined and thecalculations were done for the source and receiver points. Six rectangularspaces different in volume, but same in dimensions were selected and the?Booner room proportion?, which is considered to have a good soundpropogation in regard to the room modes, have been used for room dimensions.Some specific values have been applied in absorption, source and receiver pointsand room sizes because of the endless variables in the study. The achievedvalues have been statistically analysed and three main conclusions have beenobtained.1. Developing new reverbation models based on the results of theanalysis,a. Specifying the difference between source and receiverlocations within the new modelviiib. Specifying the differences in EDT, T20, T30 values withinthe new models2. A modification of the Sabine Formula,a. The insertion of the variability between source andreceiver point to the Formulab. The insertion of the the variability in EDT, T20, T30values to the Formula3. The evaluation of the distribution of the parameters in the enclosedspaces that had been calculated.