Okul öncesi öğretmenlerinin yaratıcılık algıları ile mesleki yeterlikleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between preschool teachers' creativity perceptions and professional competencies
Yazar: KERİME DİDEM KÜPELİ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SERAP DEMİRİZ
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Okul Öncesi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırma, okul öncesi öğretmenlerinin yaratıcılık algıları ve mesleki yeterliklerini 
incelemek amacıyla yapılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu, Samsun ili Atakum, Canik, 
İlkadım, Tekkeköy merkez ilçelerinde 2021-2022 eğitim öğretim yılında Milli Eğitim 
Bakanlığına bağlı resmi ve özel anaokulları ve anasınıflarında görev yapmakta olan 257 okul 
öncesi öğretmeni oluşturmaktadır. Araştırma nicel araştırma deseni olan tarama 
modellerinden ilişkisel tarama modeli türündedir. Araştırmada veri toplamak amacıyla 
"Kişisel Bilgi Formu", öğretmenlerin yaratıcılık algılarını belirlemek amacıyla "Öğretimde 
Yaratıcılık Ölçeği (ÖYÖ) (Teaching for Creativity Scale)", öğretmenlerin mesleki 
yeterliklerini belirlemek amacıyla "Öğretmenlik Mesleği Genel Yeterlikleri Ölçeği-Öğretmen Formu (ÖMGYÖ)" kullanılmıştır. Araştırmadan elde edilen verilerin analizinde 
non-parametrik testlerden yararlanılmıştır. İki grubun karşılaştırılmasında Mann Whitney Utesti kullanılırken, ikiden fazla grubun karşılaştırılmasında ise Kruskal Wallis H-testi 
kullanılmıştır. Kruskal Wallis H- testinin anlamlı olduğu durumlarda, hangi gruplar arasında 
anlamlı farklılığın olduğunu belirlemek için Mann Whitney U testinden yararlanılmıştır. 
ÖYÖ ve ÖMGYÖ puanları arasındaki ilişkiler Spearman Korelasyon Testi ile incelenmiştir.
Araştırma sonucunda okul öncesi öğretmenlerinin yaratıcılık algılarının yüksek olduğu 
bulunmuştur. Öğretmenlerin yaratıcılık algıları öğrenim durumu, hizmet yılı, öğretmenlik mesleğini isteyerek seçme durumu değişkenlerine göre anlamlı fark göstermezken; cinsiyet 
değişkenine göre "Çocuk Potansiyeli" alt boyutu ve ÖYÖ toplam puanında, çocuk sahibi 
olma durumu değişkenine göre "Çevresel Teşvik" alt boyutunda, boş zamanlarında etkinlik
yapma durumu değişkenine göre "Çevresel Teşvik" alt boyutu ve ÖYÖ toplam puanında ve
alanında kendini geliştirmek için etkinlik yapma durumu değişkene göre anlamlı fark
gösterdiği tespit edilmiştir. Okul öncesi öğretmenlerinin mesleki yeterliklerinin yüksek 
olduğu bulunmuştur. Okul öncesi öğretmenlerinin mesleki yeterlikleri çocuk sahibi olma 
durumuna göre anlamlı fark göstermezken; cinsiyet değişkenine göre "Mevzuat Bilgisi" alt 
boyutunda, öğrenim durumu değişkenine göre "Alan Bilgisi" ve "Alan Eğitim Bilgisi" alt 
boyutlarında, hizmet yılı değişkenine göre "Mevzuat Bilgisi" ve ÖMGYÖ toplam puanında, 
boş zamanlarında etkinlik yapma durumu değişkenine göre "Alan Bilgisi" , "Alan Eğitim 
Bilgisi" , "Mevzuat Bilgisi" , "Öğrenme Ortamları Oluşturma" , "Öğretme ve Öğrenme 
Sürecini Yönetme" , "Ölçme ve Değerlendirme" , "Milli, Manevi ve Evrensel Değerler" , 
"Öğrenciye Yaklaşım" , "İletişim ve İş Birliği" , "Kişisel ve Mesleki Gelişim" alt boyutları 
ve ÖMGYÖ toplam puanında, öğretmenlik mesleğini isteyerek seçme durumuna göre 
"Öğretme ve Öğrenme Sürecini Yönetme" , "Ölçme ve Değerlendirme" , "Kişisel ve 
Mesleki Gelişim" alt boyutlarında ve alanında kendini geliştirmek için etkinlik yapma 
durumu değişkeninde anlamlı fark tespit edilmiştir. Okul öncesi öğretmenlerinin yaratıcılık 
algıları ile mesleki yeterlikleri arasında orta düzeyde pozitif yönde anlamlı ilişki tespit 
edilmiştir.

Abstract:
This research was conducted to examine preschool teachers' perceptions of creativity and 
their professional competence. The study group of the research consists of 257 preschool 
teachers working in public and private kindergartens and kindergartens affiliated to the 
Ministry of National Education in the 2021-2022 academic year in Atakum, Canik, İlkadım, 
Tekkeköy districts, which are the central districts of Samsun province. The research is in the 
type of correlational research from survey models, which is a quantitative research design. 
In the study, "Personal Information Form" was used to collect data, "Teaching for Creativity 
Scale(TCS)" was used to determine teachers' perceptions of creativity, and "Teaching 
Profession General Competencies Scale-Teacher Form (TPGCS)" was used to determine 
teachers' professional competencies. Non-parametric tests were used in the analysis of the 
data obtained from the research. While the Mann Whitney U-test was used to compare the 
two groups, the Kruskal Wallis H-test was used to compare more than two groups. In cases 
where the Kruskal Wallis H-test was significant, the Mann Whitney U test was used to 
determine which groups had a significant difference. The relationships between the scores 
of the TCS and the TPGCS scores were examined with the Spearman Correlation Test. As a 
result of the research, it was found that preschool teachers had a high perception of creativity. 
While teachers' perceptions of creativity did not show a significant difference according to the variables of education status, years of service, and willingly choosing the teaching 
profession; It was determined that there was a significant difference in the "Child Potential" 
sub-dimension and the total score of the TCS according to the gender variable, in the 
"Environmental Incentive" sub-dimension according to the variable of having a child, in the 
"Environmental Incentive" sub-dimension according to the variable of doing an activity in 
their leisure time, and in the total score of the TCS and the status of doing an activity to 
improve oneself in the field. It was found that the professional competencies of preschool 
teachers were high. While the professional competencies of preschool teachers do not show 
a significant difference according to the status of having children; In the sub-dimension of 
"Legislative Knowledge" according to the gender variable, in the sub-dimensions of "Field 
Knowledge" and "Field Education Knowledge" according to the variable of education status, 
in the "Legislative Knowledge" and TPGCS total score according to the variable of the year 
of service, in the variable of doing an activity in leisure time, "Field Knowledge", "Field 
Education Knowledge", "Legislation Knowledge", "Creating Learning Environments", 
"Managing the Teaching and Learning Process", "Measurement and Evaluation", "National, 
Spiritual and Universal Values", "Approach to Students", "Communication and 
Cooperation", "Personal and Professional Development" sub-dimensions and TPGCS total 
score, "Managing the Teaching and Learning Process", "Measurement and Evaluation", 
"Personal and Professional Development" sub-dimensions according to the status of 
choosing the teaching profession willingly, and a significant difference was found in the 
variable of doing an activity to improve oneself in the field. A moderately significant 
relationship was found between preschool teachers' perceptions of creativity and their 
professional competencies.