Kolorektal kanserlerin tanı ve takibinde tümör markırlarından CEA ve CA 19-9'un yeri
As serum tumor markers CEA and CO 19- 9 in the prognosis and follow-up of colorectal cancer
Yazar: İRFAN KARAGÖZ
Danışman: PROF. DR. M. HADİ YAŞA
Adnan Menderes Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2012
Konu: Gastroenteroloji = Gastroenterology ; Onkoloji = Oncology
Dizin: Antijenler-tümör assosiye karbonhidrat = Antigens-tumor associated carbohydrate ; Biyobelirteçler-tümör = Biomarkers-tumor ; Karsinoembriyonik antijen = Carcinoembryonic antigen ; Kolorektal neoplazmlar = Colorectal neoplasms ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Teşhis-ayırıcı = Diagnosis-differential

Özet:
Amaç:Kolon kanserlerinin tanısında ve takibinde tümör markırları sıkça kullanılmaktadır. Ancak tümör markırlarının hastalıkların tanısındaki yerlerinin sınırlı olduğu kanaati yaygındır. Çalışmamızda bu durumun araştırılması amaçlanmıştır.YöntemBu retrospektif çalışmada Adnan Menderes Üniversitesi Tıp Fakültesi Gastroenteroloji polikliniğine 2005-2010 tarihleri arasında başvuran ve kolonoskopi ve biyopsi sonucu ile kolon kanseri tanısı almış 67 hasta alındı. Kontrol grubu olarak aynı polikliniğe başvuran ve kolonoskopisi normal olup Roma III tanı kriterlerine göre İBS tanısı almış 100 hasta alındı.Her iki gruptaki hastalar yaş, cinsiyet, ailede kolon ca ve mide ca öyküsü, sigara ve alkol alımı, CEA ve Ca-19-9 değerleri açısından karşılaştırıldı. Ayrıca kolon ca grubundaki hastalarda tanı anı, postop 1. ay ile 1. yıl sonundaki CEA ve Ca-19-9 değerlerine de bakıldı.BulgularÇalışma grubunda yaş ortalaması 60 (39-82) idi. Hastaların 30' u (%44.77) kadın,37' si (%55.33) ise erkekti. Kontrol grubunda yaş ortalaması 50 (31-70) olup vakaların 49' u (%49) kadın, 51' i (51) erkekti.Tanı anında kolon kanserli hastaların %31.3' ünde CEA, %14.9' unda ise Ca- 19-9 değerleri yüksek saptandı.Kontrol grubunda ise vakaların %4' ünde CEA, %4' ünde ise Ca-19-9 değerleri yüksek saptandı. Hasta grubunda anlamlı bir CEA yüksekliği saptandı (p < 0.05). Ca- 19-9 yüksekliği açısından ise iki grup arasındaki fark istatistiksel olarak anlamlı değildi (p > 0.05). Ancak Kolon kanserli grupta CEA' sı yüksek olan hastaların tümünde CEA yüksekliği normal değerin 3 katından fazla iken, kontrol grubunda CEA değeri yüksek olanların tamamında 2 katın altındaydı.Dukes Sınıflandırmasına göre Evre A' daki kolon kanserli hastaların %22' sinde, Evre D' de ise %57.1' inde CEA değerleri yüksek bulunda. Ayrıca Evre A' daki kolon kanserlilerinin %2.77' inde Ca-19-9 yüksekliği saptanırken bu oran Evre D' de %42 bulundu.Tanı anı ile postop 1.yıl arasındaki CEA ve Ca-19-9 yüksekliği açısından anlamlı fark saptandı (p < 0.05).SonuçKolon kanserlilerin önemli bir kısmında tanı anında CEA değerleri yüksek bulunmaktadır. Ancak kolon kanserli olmayanlarda da hafif bir CEA yüksekliği olabildiğinden, bu yükseklik normalin 3 katından daha fazla olduğu zamanlar anlam kazanmaktadır. İleri evre kolon kanserlerinde ise (Evre D) hem CEA, hem de Ca-19-9 değerleri progresif olarak yükselmektedir. Bu nedenle tanı anında değeri sınırlı olan tümör markırları, kolon kanserli hastaların özellikle evrelerini tayin etmede, progresyonu belirlemede ve nüksleri erken saptamada yararlıdır.

Abstract:
ObjectiveTumor markers commonly used to diagnose and monitor colon cancer. However, its a common acceptance that tumor markers are limited in diagnosing diseases. Studies in this field are insufficient. The aim of this study is to investigate this issue.Material MethodsIn this study, 67 patients who admitted to Department of Gastroenterology, Adnan Menderes University Faculty of Medicine between 2005 and 2010 and diagnosed colon cancer according to colonoscopy and biopsy results were included in this study. 100 patients who admitted same department and were diagnosed IBS according to Rome III criteria with normal colonoscopy were selected in this study as control group.In both groups, patients were compared in terms of age, gender, family history of colon cancer and stomach cancer, smoking, alcohol consumption and level of CEA and Ca-19-9. In addition, CEA and Ca-19-9 levels in colon cancer group were obtained at the time of diagnosis, postop month one and end of year one, respectively.ResultsMean age of study group was 60 (39-82). The patient population consisted of 30 female (%44.77) and 37 male (%55.33). Mean age of control group was 50 (31-70) and there were 49 female (%49) and 51 male (%51).At the time diagnosis, %31.3 of patients with colon cancer were detected with high value of CEA and %14.9 were detected with high value of Ca-19-9.In control group, both CEA and Ca-19-9 were detected high value in % 4 patients. In patient group, there were statistically significant increase in CEA levels. Although there was significant difference between groups in term of their Ca-19-9 values, no statistically significant differences were found (p > 0.05). However, in colon cancer group, while all of patients with high level of CEA had three fold higher CEA levels than normal, in control group %100 of patients with high CEA level had CEA levels below three fold of normal.By Dukes Classification, in stage A %22, in stage D %57.1 of patients with colon cancer were determined with high value CEA. Additionally, %2.77 of patients in stage A and %42 of patients in stage D were stated high value of Ca-19-9.There were significant differences between time of diagnosis and post-op year 1 in terms of CEA and Ca-19-9 levels (p < 0.05).ConclusionsSignificant majority of colon cancer patients are stated with high value of CEA at the time of diagnosis. However, its possible to find CEA levels slightly high in patients without cancer, therefore if this values are found more than three fold of normal, the increase become significant. In advanced stage colon cancer (Stage D), both values of CEA and Ca-19-9 are rising progressively. Therefore, although tumor markers have limited value at the time of diagnosis, we believe that these markers can be useful examination for especially detecting stage of disease, determining progression and early diagnosing of relapses.Key Words: Colon Cancers, Tumor Markers, IBS