Kültürel hegemonya inşa aracı olarak Türkiye'de kültür politikaları: 2011 sonrası üzerine bir analiz
Cultural policies in Türkiye as an instrument of building cultural hegemony: An analysis after 2011
Yazar: AHMET SEZİKLİ
Danışman: DOÇ. DR. PELİN PINAR GİRİTLİOĞLU
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration ; Siyasal Bilimler = Political Science ; Sosyoloji = Sociology

Özet:
Kültür ve siyaset arasındaki ilişki, çağdaş sosyal teorinin yakından ilgilendiği konular arasındadır. Kültürün siyasete, siyasetin kültüre üstünlüğü gibi yaklaşımların yanında, ikisini ayrı ve eş unsurlar olarak ele alan yaklaşımlar da mevcuttur. Sosyal teorinin iki önemli kavramını bir bileşke halinde ortaya koyan yenilikçi bir kavram olarak ise hegemonya kavramı ortaya çıkmıştır. Bu çerçevede kültür, hegemonyanın iktidar tasavvurunun uzlaşımsal bir alt-başlığı olarak siyaset ile ilişkilendirilir. Bu çerçevede bir kavram olarak ideoloji de sosyal teoriye özgün biçimde dahil olmaktadır. Hegemonya kavramının alternatif okumasında zor ve rızanın üretimi, doğal olarak kültürel hegemonya kurma çabalarını da şekillendirmektedir. Kültürel hegemonya kavramı dolayımında Türkiye'deki kültür politikalarının son yıllarına odaklanmayı amaç edinen bu çalışma, 2011 sonrası dönemde oluşan kültür politikalarını "rıza üretimi yoluyla kültürel hegemonya kurma" argümanı etrafında okumayı önermektedir. Böylece metinsel bir referans olarak Üçüncü Milli Kültür Şûrası; tasarımsal bir referans olarak Beştepe Külliyesi ve özelde külliye kavramı; rıza üretiminin yetkin biçimde gerçekleşememesi anlamında yarı-hegemonik düzlemde Taksim Meydanı düzenlemeleri, Taksim Cami ve Atatürk Kültür Merkezi; rıza üretiminin gerçekleşmesi anlamında hegemonik düzlemde Türkiye Kültür Yolları ve özelde Beyoğlu Kültür Yolu projesi analize tabi tutulmuştur. Çalışmada, Adalet ve Kalkınma Partisi iktidarları kapsamında, 2011 öncesi kültür politikaları "pekişmemiş kültürel hegemonya" kavramıyla ele alınırken, 2011 sonrası kültür politikaları ise kültürel hegemonyanın rıza üretimi temelinde kurulabilmesine referans olarak "pekişmiş kültürel hegemonya" kavramı önerilmektedir.

Abstract:
The relationship between culture and politics is one the prominent topics that contemporary social theory is closely interested in. The concept of hegemony has emerged as an inspiring notion that combines these two important concepts of social theory. In this framework, culture is associated with politics as a consensual sub-heading of hegemony's perception of power. At this stage, the concept of ideology is also included in this type of social theory in a unique way. In the alternative reading of the concept of hegemony, the production of coercion and consent naturally shapes the efforts to establish cultural hegemony. This study aims to focus on the last years of cultural policies in Türkiye through the concept of cultural hegemony and proposes to read the cultural policies formed in the post-2011 period around the argument of "establishing cultural hegemony through the manufacture of consent". Thus, i) the Third National Cultural Council as a textual reference; ii) Beştepe Külliye (complex) and the concept of complex in particular as an architectural reference; iii) Taksim Square arrangements, Taksim Mosque and Atatürk Cultural Center on the quasi-hegemonic plane in terms of the failure of manufacturing consent in a competent manner; iv) Türkiye Culture Routes and Beyoğlu Culture Route project in particular on the hegemonic plane in terms of the realization of the manufacture of consent, are critically analyzed. Within the scope of the Justice and Development Party governments, the study analyzes the cultural policies before 2011 with the concept of "unconsolidated cultural hegemony", while the concept of "consolidated cultural hegemony" is proposed for the cultural policies after 2011 as a reference to the establishment of cultural hegemony on the basis of manufacture of consent.