Eleştirel düşünme temelli dinleme
izleme eğitiminin eleştirel dinleme / izlemeye etkisi / The effect of critical thinking based listening / monitoring training on critical listening monitoring
Yazar: GÖKHAN GÜNEŞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ TALAT AYTAN
Yıldız Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Türkçe Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Dinleme = Listening ; Eleştirel dinleme/izleme = Critical listening/monitoring ; Eleştirel düşünce = Critical thinking ; Türkçe = Turkish ; Türkçe eğitimi = Turkish education ; İzleme = Monitoring

Özet:
Bu araştırmada eleştirel düşünme temelli dinleme / izleme eğitiminin eleştirel dinleme / izlemeye etkisi ile öğrencilerin bu eğitime yönelik görüşleri incelenmiştir. Araştırmada ön test son test kontrol gruplu desen benimsenmiştir. Araştırma grubunu İstanbul'daki bir ortaokulda öğrenim gören 40 7.sınıf öğrencisi oluşturmaktadır. Araştırmada deney grubunda bulunan 7.sınıf öğrencilerine CoRT-1 düşünme eğitimi programından hareketle geliştirilen eleştirel dinleme / izleme eğitimini içeren 8 haftalık bir eğitim verilmiştir. Kontrol grubundaki dersler ise ders kitabında yer alan dinleme / izleme etkinlikleri çerçevesinde yürütülmüştür. Araştırmanın uygulama sürecinde yer alan metinler, etkinlikler ve başarı testleri için uzman görüşüne başvurulmuştur. Araştırmanın nicel verileri Dost Acı Söylemeli (Bilgilendirici), Mehmet (Öyküleyici), Duvarları Aş (Reklam) ve Beni Hor Görme (Şiir) başarı testlerinden elde edilirken nitel veriler yarı yapılandırılmış görüşme formuyla toplanmıştır. Nicel veriler SPSS 20.0 programı, nitel veriler ise Nvivo programı yardımıyla analiz edilmiştir. Araştırma neticesinde deney grubunun ön test ve son testi arasında anlamlı bir fark meydana geldiği ve deney grubunun eleştirel dinleme / izleme becerilerinde olumlu yönde bir ilerleme kattettiği, kontrol grubunun ön test son test sonuçları arasında anlamlı bir farkın olmadığı, deney grubunun başarısının kontrol grubundan daha yüksek ve deney grubu lehine istatistiki olarak anlamlı olduğu tespit edilmiştir. Deney grubunda yer alan kız öğrencilerin başarı puanları erkek öğrencilerin başarı puanlarından daha yüksektir ve aradaki farkın kız öğrenciler lehine istatistiki olarak anlamlı olduğu sonucuna varılmıştır. Ayrıca CoRT-1 düşünme programı esas alınarak hazırlanan eleştirel düşünme temelli eleştirel dinleme / izleme eğitiminin öğrencilerin günlük hayatına katkı sunduğu, öğrencilere farklı bakış açıları kazandırdığı ve öğrencilerin bu dersleri keyifli bulduğu belirlenmiştir.
Anahtar Kelimeler: Eleştirel Düşünme, Eleştirel Dinleme / İzleme, Dinleme / İzleme Eğitimi.

Abstract:
In this study, the students' views on critical listening / watching education and critical listening-based education were examined. In the research, pre-test post-test control group design has been adopted. The research group consisted of 40 7th grade students in a secondary school in Istanbul. In the research, an 8-week education was given to 7th grade students in the experimental group, which included critical listening / monitoring training based on the CoRT-1 thinking education program. The courses in the control group were conducted within the framework of the listening / monitoring activities in the textbook. Expert opinion was applied to the texts, activities and achievement tests in the process of the study. Qualitative data were collected through semi-structured interview form while the quantitative data of the study were obtained from Dost Acı Söylemeli (Informative), Mehmet (Narrative), Duvarları Aş (advertisement) and Beni Hor Görme (Poetry) success tests. Quantitative data were analyzed with SPSS 20.0 program and qualitative data were analyzed with Nvivo program. As a result of the research there was a significant difference between the pre-test and post-test of the experimental group and the experimental group showed a positive improvement in the critical listening / monitoring skills, there was no significant difference between the pre-test post-test results of the control group, and the success of the experimental group was higher than the control group. It was found to be statistically significant in favor of the experimental group. The achievement scores of the female students in the experimental group were higher than the achievement scores of the male students and it was concluded that the difference was statistically significant in favor of the female students. In addition, it was determined that the critical listening-based training based on CoRT-1 thinking program contributed to the daily life of the students, provided students with different perspectives, and the students found these courses enjoyable.
Key words: Critical Thinking, Critical Listening / Monitoring, Listening / Monitoring Training.