Botulinum toksin A enjeksiyonu yapılan serebral palsili çocuklarda kas sertliğinin shear wave elastografi ile kantitatif değerlendirilmesi
Quantitative evaluation of muscle stiffness with shear wave elastography in children with cerebral palsy after botulinum toxin A injection
Yazar: NURULLAH DAĞ
Danışman: PROF. DR. SUNA ÖZHAN OKTAR
Gazi Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Radyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2019
Konu: Radyoloji ve Nükleer Tıp = Radiology and Nuclear Medicine
Dizin: Botulinum toksinleri = Botulinum toxins ; Elastografi = Elastography ; Kaslar = Muscles ; Serebral palsi = Cerebral palsy ; Çocuklar = Children

Özet:
Amaç: Serebral palsili (SP) çocuklarda botulinum toksin A (BoNT-A) enjeksiyonu sonrasında medial gastroknemius (GK) kası sertliğindeki değişikliğin shear wave elastografi (SWE) yöntemi ile ölçülerek, tedavi etkinliğini değerlendirmede kullanılabilirliğini ve klinik ölçümler ile korelasyonunu araştırmaktır. Ayrıca GK spasitisitesine yönelik tedavinin, antagonisti olan anterior tibial (TA) kas sertliğinde nasıl bir değişikliğe neden olduğunu SWE ile göstermektir. 
   
Gereç ve yöntem: Çalışmaya spastik tip SP'li, GK kasına BoNT-A enjeksiyonu planlanan 24 çocuk hasta (43 alt ekstremite) dahil edildi. Kas sertliği işlem öncesi ve sonrası 1.ay SWE yöntemi kullanılarak ölçüldü. Kas spastisitesi eş zamanlı modifiye Aswhorth skalası (MAS) ve modifiye Tardieu skalası (MTS) ile değerlendirildi.

Bulgular: BoNT-A enjeksiyonu sonrası medial GK kası SWE ölçümleri (öncesi: 45.9 ± 6.5 kPa, 1. ay: 25.0 ± 5.7 kPa) istatistiksel olarak anlamlı düzeyde azalmıştır (p<0.01). MAS ve MTS sonuçlarında da istatistiksel anlamlı bir fark tespit edilmiştir. SWE değerleri ile MAS skorları arasında istatistiksel olarak anlamlı, pozitif yönde, yüksek düzeyde korelasyon saptanmıştır (rho: 0.77; p<0.01). SWE değerleri ile MTS parametreleri arasında istatistiksel olarak anlamlı korelasyon saptanmıştır. TA kas SWE ölçümleri (öncesi: 36.9 ± 7.9 kPa, 1. ay: 28.4 ± 5.2 kPa) istatiksel olarak anlamlı düzeyde azalmıştır (p<0.01).

Sonuç: SWE ile kas sertliğinin kantitatif ölçümü, SP'li çocuklarda spastisite ve tedavi etkinliği değerlendirmede önemli bilgiler verebilir.
Anahtar kelimeler: Shear wave elastografi, serebral palsi, kas spastisitesi, botulinum toksin A, modifiye Tardieu skalası, modifiye Ashworth skalası

Abstract:
Aim: The aim of this study was to evaluate the changes in medial gastrocnemius muscle (GCM)  stiffness after botulinum toxin A (BTA) injection in children with cerebral palsy (CP) by using shear wave elastography and to investigate the usability of this technique in evaluation of treatment efficacy and correlation with clinical measurements. In addition, SWE is used to assess whether treatment for GCM spasticity causes an alteration in the stiffness of the anterior tibial (TA) muscle which is its antagonist.

Materials and methods: Forty-three spastic lower extremities of 24 children with CP were evaluated. BTA injection treatment was applied to the medial GCM. Muscle stiffness was measured with the shear wave elastography technique before the procedure and one month after the procedure. The patients were evaluated with the modified Ashworth scale (MAS) and modified Tardieu scale (MTS) in the physiotherapy department at about the same time. 
Results: Mean SWE values of GCM muscle were measured as 45.9 ± 6.5 kPa before BTA and as 25.0 ± 5.7 kPa after BTA, and the difference between them was found to be statistically significant (p < 0.01). Also a statistically significant difference was found between MAS and MTS results. There was a statistically significant, positive and high correlation between SWE values and MAS scores(rho: 0.77; p<0.01). A statistically significant correlation was found between SWE values and MTS parameters. Mean SWE values of TA muscle were measured as 36.9 ± 7.9 kPa before BTA and as 28.4 ± 5.2 kPa after BTA, and the difference between them was found to be statistically significant (p < 0.01). 

Conclusion: Quantitative measurement of muscle stiffness with SWE might provide important information for evaluating spasticity and treatment efficacy in children with CP.

Keywords: Shear wave elastogaphy, cerebral palsy, muscle spasticity, botulinum toxin A, modified Tardieu scale, modified Ashworth scale