hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
Birinci Dünya Savaşı'nda Başkumandanlık vekâleti ve Harbiye Nezareti'nin II. Şube (istihbarat) faaliyetleri
Acting of Commander in Chief and Second Branch (intelligence) activities of the Ministry of War in the First World War
Yazar: MUSTAFA YENİ
Danışman: PROF. DR. GÜLTEKİN YILDIZ
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Yakınçağ Tarihi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration ; Tarih = History
Dizin: Askeri istihbarat = Military intelligence ; Dünya Savaşı I = World War I ; Görüntü istihbarat = Imagery intelligence ; Harbiye Nezareti = War Ministy ; Osmanlı Devleti = Ottoman State ; Osmanlı tarihi = Ottoman history ; Savaş = War ; Stratejik istihbarat = Strategic intelligence ; İstihbarat = Intelligence ; İstihbarat teşkilatları = Intelligence organizations

Özet:
Bu çalışmada 1914-1918 yılları arasında Osmanlı Devleti Başkumandanlık Vekâleti ve Harbiye Nezareti II. Şube'sinin faaliyetleri incelenmiştir. Önce 1914 yılına gelinceye kadar II. Şube'nin teşkilât yapısı açıklanmıştır. Müteakiben Birinci Dünya Savaşı'nın başlaması üzerine II. Şube'nin yeniden teşkilâtlanması ve istihbarat toplama faaliyetleri belirtilmiştir. Bundan sonra II. Şube'nin diğer faaliyetleri olan istihbarata karşı koyma, propaganda ve sansür faaliyetleri açıklanmıştır. Çalışma sırasında Osmanlı Devleti'nin askerî istihbaratının oldukça teşkilâtlı bir şube tarafından yürütüldüğü ileri sürülmüştür. Çalışmada dönemin arşiv kayıtları, istihbarat hakkında yazılmış akademik kaynaklar ve önemli şahsiyetlerin hatıralarından faydalanılmıştır.

Abstract:
The aim of this study is to investigate the activities of the Ministry of Commander-in-Chief and the Second Branch of the Ministry of War between 1914 and 1918. First of all, the organizational structure of the Second Branch is explained from the very beginning to 1914. Henceforth, it is described that the reorganization of the Second Branch and intelligence gathering activities right after the starting of the First World War. After that, the activities of the Second Branch, which are counter-intelligence, propaganda and censorship activities, are explained. In this study, it is claimed that the military intelligence of the Ottoman Empire was carried out by a highly organized branch. Throughout the study, this claim is proved via using of the archive records of the period, academic works on intelligence, and the memories of important figures.
Türk romanında kamusallık: Algı, deneyim, endişe (1873-1950)
Publicness in Turkish novel: Perception, experience, disquiet (1873-1950)
Yazar: İMREN GECE ÖZBEY
Danışman: PROF. DR. ALİ ŞÜKRÜ ÇORUK
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Yeni Türk Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature

Özet:
Osmanlı-Türk toplumunun modernleşme deneyimi Türk romanında özel alanlardan daha yoğun bir şekilde kamusal yaşam etrafında düşünülür ve tartışılır.  Tarihsel hadiseler ve toplumsal dönüşüm süreçlerini odağa alan edebiyat eserleri bu süreçlerle birlikte bireysel ve toplumsal düzeyde ortaya çıkan algı ve gerilimlerin de yansıtıcısı olurlar. Bu tezde 1873-1950 arasında yazılmış on dokuz romanda Türk modernleşmesinin kamusal yaşamı yeniden inşa etmesiyle birlikte edebi esere yansıyan kamusallık algısı, tepki mekanizmaları ve bunların karşısında konumlandırılan mahremiyet örüntüleri izlenmeye çalışılacaktır. Bunu yaparken sosyolojinin imkanlarından yararlanılacak ve Richard Sennett'in Kamusal İnsanın Çöküşü adlı eserindeki sosyallik bağlamlı kamusal alan ve kamusallık yaklaşımı esas alınarak Sennett'in Batı referanslı dikkat noktalarının Türk romanındaki iz düşümleri tartışmaya açılacaktır.

Abstract:
The modernization experience of Ottoman-Turkish society is considered and discussed more intensely around public life than in private in Turkish novel. Literary works that focus on historical events and social transformation processes also reflect the perceptions and tensions that arise at the individual and social level along with these processes. In this dissertation, in the selected nineteen novels written between 1863-1950, the perception of publicity reflected in the literary work with the reconstruction of public life by Turkish modernization, the reaction mechanisms and the patterns of privacy positioned against them will be tried to be analyzed. While doing this, the possibilities of sociology will be utilized and the projections of Sennett's Western-referenced attention points in Turkish novel will be opened to discussion, based on the sociality-contextual public sphere and publicity approach in Richard Sennett's The Fall of Public Man.
101, 102, 103 ve 104 numaralı Kazasker Rûznâmçe Defterleri'nin transkripsiyonu ve değerlendirmesi
Evalution and transcription of the Kazasker Daybooks numbered 101, 102, 103 and 104
Yazar: SÜLEYMAN ZEKİ BAĞLAN
Danışman: PROF. DR. FİKRET SARICAOĞLU
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Yeniçağ Tarihi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Tarih = History
Dizin: Defterler = Registers ; Kadı = Kadi ; Kazasker = Military judge ; Osmanlı Devleti = Ottoman State ; Osmanlı Dönemi = Ottoman Period ; Osmanlı tarihi = Ottoman history ; Rumeli = Rumelia ; Rumeli Kadıaskerliği = Rumeli Kadıaskerliği ; Ruznamçe Defterleri = Official transactions

Özet:
Rumeli Kazaskerliğine ait 101, 102, 103 ve 104 numaralı kazasker rûznâmçelerinin transkribe edilerek incelendiği bu çalışmada, Osmanlı kaza ve medrese sistemine dair önemli bilgiler elde edilmiştir. XVIII. yüzyılın ikinci yarısında Rumeli Kazaskerliği tarafından yapılan kadı ve müderris atama kayıtlarını ihtiva eden ve Osmanlı ilmiye teşkilatının işleyişinin anlaşılması için kıymetli arşiv kaynaklarından olan rûznâmçelerde, tayin kayıtları belli bir kalıp içerisinde tutulmuş ve Türkçe'nin yanında zaman zaman Arapça ibareler kullanılmıştır. Biyografi araştırmaları açısından da ehemmiyet taşıyan rûznâmçe kayıtları sayesinde kadı ve müderrislerin görevde kaldıkları süreler ve infisal (görevsizlik) dönemleri tespit edilebilmekte böylece ilmiye sınıfının kariyer basamakları ortaya konulabilmektedir.

Abstract:
The current study has examined the numbered 101, 102, 103 and 104 Rumeli kadıaskers ruznamces (daybooks) by firstly transcribing and analyzing which revealed out some significant data sets about Ottoman kaza and madrasah system. In the daybooks, which comprise the records of assignments of Kadıs and Mudarrises executed by Rumelia Kadıaskers in the second half of the XVIII century, were recored primly. It is seen that sometimes Arabic statements were also used along with Turkish. The durations of kadıs and mudarris on duty and off duty (infisal) were revealed out thanks to the registrations of the daybooks which are also prominent in terms of biographical studies. That allows to figure out the career steps of the ilmiye class.
Osmanlı İmparatorluğu'nun Tuna Donanması: Teşkilâtı ve faaliyetleri (1683-1718)
The Danube Navy of the Ottoman Empire: Organization and operations (1683-1718)
Yazar: SEYFULLAH ASLAN
Danışman: PROF. DR. İDRİS BOSTAN
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Yeniçağ Tarihi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Tarih = History
Dizin: Deniz kuvvetleri = Naval forces ; Donanma = Navy ; Kurumlar tarihi = Corporate history ; Müesseseler tarihi =   ; Osmanlı Devleti = Ottoman State ; Osmanlı Dönemi = Ottoman Period ; Osmanlı arşivi = Ottoman archive ; Osmanlı tarihi = Ottoman history ; Tarih = History ; Tuna Nehri = Danube River

Özet:
Osmanlı Devleti, Tuna Nehri'ne ulaştıktan sonra nehrin lojistik ve askerî avantajlarından yararlanmak üzere filolar bulundurmuştur. Ancak bu filolar idarî ve malî bakımdan bir donanma teşkilâtına işaret etmemekteydi. II. Viyana Kuşatması'na dönüşen sefer sonrasında ise Tuna donanması, idarî ve malî bakımdan tam yetkili bir kapudan tarafından idare edilmek üzere teşkil edilmiştir. Bu tezde Tuna donanmasının teşkilât yapısı, kapudanları, muharip ve hizmetli personeli, malî kaynakları, gemileri, gemi inşa tezgâhları, gemi inşa faaliyetleri ve donanmanın barış ve savaş dönemindeki askerî ve lojistik faaliyetleri ele alınmıştır. Başkanlık Osmanlı Arşivi'nde bulunan defter serileri başta olmak üzere çeşitli arşiv belgeleri ve kronikler üzerinde yapılan çalışmayla, Osmanlı seferlerine Tuna donanmasının muharip katkısı, Tuna Nehri'nin askerî amaçlarla kullanılma keyfiyeti ve özellikle Kutsal İttifak'la yapılan savaşlarda Osmanlılara sağladığı lojistik avantajları ortaya konulmuştur.

Abstract:
The Ottoman Empire had placed fleets after reaching the Danube River to exploit the logistic and military advantages/benefits of the river. However, these fleets did not indicate a naval organization in terms of administration and finance. A fully authorized kapudan administratively and financially operated the Danube Navy, which was initiated after the expedition that had shifted into the Battle of Vienna. This thesis aims to discuss the organizational structure of the Danube Navy, its kapudans, soldiers and service personnel, financial resources, ships, shipbuilding looms, and shipbuilding activities while also analysing the military and logistics activities of the navy during peace and war. The thesis aims to present the military/subsidy of the Danube Navy to the Ottoman expeditions, the military purpose of the Danube River, along with the logistical advantages it provided to the Ottomans, specifically during the wars with The Holy League. All these studies have been indicated by analysing various archival documents and chronicles, including with the Defter series in the Ottoman Archive.
Mir'âtü'l-Kâinât: Dil incelemesi-metin-sözlük
Mir'âtü'l-Kâinât: Language examine-text-dictionary
Yazar: DEMET ÇINAR
Danışman: PROF. DR. HATİCE TÖREN
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Dilbilim = Linguistics
Dizin: 17. yüzyıl = 17. century ; Dil bilgisi = Grammar ; Dil bilim = Linguistics ; Dil özellikleri = Language features ; Miratül Kainat = Miratül Kainat ; Osmanlıca = Ottoman ; Yazma eserler = Manuscripts

Özet:
XVI-XIX. yüzyıllar arasını kapsayan Klasik Osmanlı Türkçesi, Türk dilinin Batı/ Güney-batı kolu olan Osmanlı Türkçesi devri içinde yer alır. Bu dönemde birçok eser kaleme alınmıştır. Bu dönem imlanın kalıplaşma yoluna gittiği, yabancı unsurların sıkça kullanıldığı dönemdir.
Bu çalışma Almanya Millî Kütüphanesi Türkçe Yazmaları Koleksiyonu'nda bulunan Ms. or. quart 1837 demirbaş numaralı mensur bir eser olan Mir'âtü'l-Kâinât üzerine bir dil incelemesidir. Çalışma Giriş, Dil İncelemesi, Metin ve Sözlük bölümlerinden oluşmaktadır.
Giriş kısmında Mir'âtü'l-Kâinât hakkında genel bilgiler verilmiş, eserin konusu, nüshaları ve üslubu ele alınmıştır. Ayrıca bu bölümde eserin müellifi hakkında da bilgi verilmiştir. İnceleme bölümünde metnin ses ve şekil özellikleri incelenmiş, Metin bölümünde Mir'âtü'l-Kâinât'ın transkripsiyonu yapılmış, Sözlük bölümünde ise metindeki kelimelerin anlamları verilmiş ve geçtikleri yerler gösterilmiştir. Sözlük bölümünden sonra özel adlar dizini de oluşturulmuştur.

Anahtar Kelimeler: Mir'âtü'l-Kâinât, Klâsik Osmanlı Türkçesi, 17.yy., acâʾibü'l-mahlûkât

Abstract:
Classical Ottoman Turkish, which has been covered between the 16th and 17th centuries, takes place in the Ottoman Turkish period of the Turkish language. Many manuscripts were written during this period. In this period of Ottoman Turkish, orthography becomes stereotyped and foreign elements are frequently.
This study is a language study on the prose work called Mir'âtü'l-Kâinât at the Turkish Manuscripts Collection of the National Library of Germany, Ms. or. quart 1837. The study consists of Introduction, Language Analysis, Text, and Dictionary sections.
In the introduction part, general information about Mir'âtü'l-Kâinât is given and copies and rhetoric characteristics of the manuscript are discussed. In addition, in this section, information about the life of the author is given. In the analysis section, phonetic and morphological features of the text were examined, in the text section Mir'âtü'l-Kâinât was transcribed, in the dictionary section the meanings of the words in the text were given and their places were shown. After the dictionary section, proper names index sections have been given.

Keywords: Mir'âtü'l-Kâinât, Classical Ottoman Turkish, 17th century, acâʾibü'l-mahlûkât
Narendra Modi dönemi Hindistan dış politikasının yakın çevreye etkisi
The influence of Indian foreign policy on the near environment in the Narendra Modi period
Yazar: YUSRA TOPRAK
Danışman: DOÇ. DR. HASAN DURAN
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science ; Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Hindistan = India ; Komşuluk politikası = Neighborhood policy ; Modi, Narendra Damodardas = Modi, Narendra Damodardas ; Uluslararası ilişkiler = International relations ; Uluslararası politika = International policy

Özet:
Bu çalışma, mevcut Baharatiya Janata Parti (BJP) hükümetinin Hindistan'ın dış politikasına ilişkin amaçları, önceki hükümetlerden farklı olan girişimleri ve bu girişimlerin sonuçlarını vurgulamaktadır. Narendra Modi liderliğindeki yönetim, Doğu'ya Hareket Et, Önce Komşuluk politikası gibi atılımlarla Hindistan'ın bölgede önemli bir güç olarak tanınmasını sağlamak; çok kutuplu dünya düzenini gerçekleştirmek amacıyla stratejik özerklik kavramı çerçevesinde Hindistan'ın uluslararası ve bölgesel çıkarlarının korunmasında önemli olan devletlerle kazan-kazana dayalı ilişkiler sürdürmek ve yumuşak gücü etkin bir şekilde kullanırken Hindutva ideolojisi çerçevesinde terörizme karşı sert bir tutum takınarak maddi güce vurgu yapmayı Hindistan'ın dış politika önceliği olarak belirlemiştir. Dolayısıyla çalışmada liderlik tarzı ve kişiliği üzerinden, yürütülen dış politikanın mevcut sonuçlarının Hindistan yakın çevresine ve uluslararası ilişkiler bağlamındaki etkisine odaklanılmaktadır.

Abstract:
This study highlights the aims of the current Baharatiya Janata Party (BJP) government regarding India's foreign policy, the initiatives that differ from previous governments and the results of these initiatives. Under the leadership of Narendra Modi, the administration has determined India's foreign policy priority reached a win-win situation with the states that are important in protecting India's international and regional interests within the framework of the concept of strategic autonomy in order to ensure that India is recognized as an important power in the region and to realize the multipolar world order, with breakthroughs such as Act East, Neighborhood First policy; to maintain relations based on relationships and to emphasize material power by taking a hard stance against terrorism within the framework of Hindutva ideology while using soft power effectively. Therefore, the study focuses on the impact of the current results of the foreign policy carried out on the near abroad of India and in the context of international relations, through the style and personality of the leadership.
Kent hakkı bağlamında transların cinsiyet kimliği deneyimleri: Pakistan- Lahor, İstanbul karşılaştırması
Gender identity experiences of transgender people in the context of the right to the city: Pakistan- Lahore, Istanbul comparison
Yazar: NİYAZ USLU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖZGÜN AKDURAN EROL
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kadın Çalışmaları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science ; Sosyoloji = Sociology

Özet:
Araştırmada İstanbul ve Lahor kentlerinde yaşayan transların gündelik yaşam deneyimleri Uluslararası insan hakları mevzuatındaki normlardan ve bu normlardan oluşturulan göstergelerden faydalanılarak kent hakkı literatürü ışığında kentteki hak alanları üzerinden incelenmiştir. Kişilerin yaşam deneyimlerinin normlar ve standartlarla olan uyumluluğu kent ölçeğinde transların insan haklarının nasıl somutlaştığında dair fikir vermiştir. 
Araştırma iki kentin sosyo-kültürel farklılıklarını, yereldeki trans aktivizminin farklılıklarını, ulusal düzeydeki translara ilişkin mevzuattaki farklılıkları dikkate alarak kent hakkı bağlamında transların gündelik yaşam deneyimlerine ilişkin çıkarımlarda bulunmuş ve kent düzeyinde transların hak ve hizmetlere erişimlerinde karşılaştığı engeller ve maruz bırakıldığı ayrımcılıklarda benzerlikler olduğunu göstermiştir. Hak ihlallerine ilişkin olarak transların taleplerine de yer verilen çalışmada Pakistan'da transların haklarının korunmasına yönelik anayasal düzeyde gerçekleşen gelişmelerin uygulamada yetersiz kaldığı, Türkiye'de ise transların hem gündelik yaşamda hem de mevzuatta görünmezliğinin devam ettiği sonucuna varılmıştır.

Abstract:
In the study, the everydaylife experiences of transgender people living in Istanbul and Lahore were analyzed through the areas of rights in the city in the light of the literature on the right to the city by utilizing the norms in international human rights legislation and the indicators created from these norms. The compatibility of people's life experiences with norms and standards has given an idea about how the human rights of transgender people are embodied at the urban scale. 
Taking into account the socio-cultural differences of the two cities, the differences in local trans activism, and the differences in the legislation on transgender people at the national level, the research made inferences about the daily life experiences of transgender people in the context of the right to the city and showed that there are similarities in the obstacles transgender people face in accessing rights and services and the discrimination they are subjected to at the city level. In the study, which also includes the demands of transgender people regarding rights violations, it is concluded that the developments realized at the constitutional level for the protection of the rights of transgender people in Pakistan are insufficient in practice, while in Turkey, transgender people continue to be invisible both in daily life and in legislation.
Osmanlı Devleti hukuk sisteminin klasik döneminde gayrimüslim tebaaya tanınan dini güvenceler bağlamında kiliselerinin tamiri
The repair of churches in the context of religious assurance granted to non-Muslim people in the classic period of the legal system of the Ottoman State
Yazar: GÖKTUĞ İDİZ
Danışman: PROF. DR. CİHAN OSMANAĞAOĞLU KARAHASANOĞLU
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Hukuk = Law

Özet:
Bu tezde, Osmanlı Devleti'nin gayrimüslim tebaasının kiliselerinin statüsü ve bu kiliselerin tamir usulü incelenmiştir.  Kiliselerin hukuki statüsü, zimmet anlaşması çerçevesinde şekillenmiştir. Bu sebeple tezde ilk önce zimmet anlaşması incelenmiştir. Zimmet anlaşmasıyla, gayrimüslim tebaaya tanınan güvenceler tespit edilmiş, bu güvencelerin hukuki nitelikleri açıklanmaya çalışılmıştır. Kiliselere yönelik ortaya konulmuş teori ve pratik, zimmilere verilen hukuki güvencelerin niteliği bağlamında değerlendirilmiştir.  Daha sonrasında zimmet anlaşmasının  tanıdığı güvencelerin Osmanlı hukukunda nasıl uygulandığı belirlenmiştir. Osmanlı Devleti uygulamasının, gayrimüslim tebaayı nasıl etkilediği ortaya konulduktan sonra kiliselerin tamirine dair yasaklar ve kısıtlamalar bağlamında  Osmanlı Devleti'nde kiliselerin tamir usulü anlatılmaya çalışılmıştır.

Abstract:
In this thesis, the status of the churches of the non-Muslim subjects of the Ottoman Empire and the repair method of these churches were examined. The legal status of the churches has been shaped within the framework of the dhimma contract. For this reason, firstly the dhimma contract is examined in the thesis. With the dhimma contract, the guarantees given to non-Muslim citizens were determined and the legal qualities of these guarantees were tried to be explained. The theory and practice put forward for the churches were evaluated in the context of the nature of the legal guarantees given to the dhimmis. Afterwards, it was determined how the guarantees recognized by the dhimma contract were applied in Ottoman law. After revealing how the practice of the Ottoman State affected the non-Muslim subjects, the repair method of churches in the Ottoman State was tried to be explained in the context of prohibitions and restrictions on the repair of churches.
Görevi yaptırmamak için direnme suçu
Crime of resistance to prevent public duty
Yazar: SELVET KESMEN KAYACAN
Danışman: PROF. DR. ADEM SÖZÜER
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Cebir suçu = Compulsion crime ; Direnme suçu = Crime of resistance ; Tehdit suçu = Threat crime ; Türk ceza hukuku = Turkish criminal law

Özet:
Görevi yaptırmamak için direnme suçunu (TCK m. 265) konu alan çalışmamız kapsamında ilk bölümde görevi yaptırmamak için direnme suçunun ihdas amacı ve bağlantılı olarak suçla korunan hukuki değer, Osmanlı kanunnameleri, 765 sayılı Kanun'da yer verilen temel kavramlar ve direnme suçları çerçevesinde suçun tarihi gelişimi ve yabancı hukuk sistemlerinde yer alan düzenlemeler ele alınmıştır. İkinci bölümde ise suçun unsurları açıklanmış, özel olarak kamu görevinin hukuka aykırılığının görevi yaptırmamak için direnme suçuna etkisi üzerinde durulmuştur. Üçüncü bölümde ise yargı kararları ve doktrinde yer alan görüşlerin ışığında kusurluluk, suçun özel görünüş biçimleri, muhakeme kuralları, zamanaşımı ve yaptırım başlıkları incelenmiştir.

Abstract:
In the scope of our study -which is based on the crime of resistance to prevent public duty (TPC p. 265)- historical improvement of the crime with respect to the intention of criminalization of the crime and legal interest with relation to that intention, Ottoman codes, basic concepts of Penal Code Nr. 765 and resistance crimes in it and the regulation in foreign legal systems are examined in the first chapter. In the following chapter, elements of the crime are explained with special highlight on the effects of the legality of the public duty on the embodiment of the crime. In the third chapter culpability, special appearances for crime, procedural rules, statute of limitations and sanction are discussed under the light of judicial decisions and arguments in doctrine.