Dijital şiddetin şiddete maruz kalan kadınlar bağlamında incelenmesi
Examination of digital violence in the context of women exposed to violence
Yazar: HANDE MUŞTU
Danışman: PROF. DR. NÜKET ELPEZE ERGEÇ
Çukurova Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İletişim Çalışmaları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: İletişim Bilimleri = Communication Sciences

Özet:
Bu tez çalışması, kadınların dijital alanda maruz kaldıkları şiddeti tüm boyutlarıyla incelemek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Dijitalleşen dünyada kadına yönelik şiddet, farklı bir alanda ancak var olan tüm özellikleri ile devam etmektedir. Bu nedenle şiddeti tüm bağları ile ele alarak, konuya bütüncül bir bakış açısıyla yaklaşılmıştır.
Konuya dair gerçekleştirilen kapsamlı literatür taramasından yararlanarak, dijital şiddete maruz kalan kadınlarla birebir görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Yarı yapılandırılmış görüşmelerde, katılımcıların deneyimlerini detaylıca öğrenmek ve neler yaşadığını anlamak amacıyla açık uçlu sorular yöneltilmiştir. Elde edilen verilerin analizinde betimsel analiz yöntemi uygulanmıştır.
Gerçekleştirilen birebir görüşmeler sonucunda, kadınların yaşadığı dijital şiddet sorununa dair ayrıntılı bilgiler edinilmiştir. Dijital ortamda kadınlar taciz, tehdit, siber teşhircilik, mahremiyet ihlali ve ısrarlı takip gibi şiddet biçimlerine maruz kalmaktadır. Bu ve benzeri şiddet biçimlerinin kadınlar üzerinde farklı birçok etkisi bulunmaktadır.  Dijital şiddetin, fiziksel veya psikolojik etkilerle birlikte dijital alanda kadınların var olmasını engellediği saptanmıştır. İfade özgürlüklerinin kısıtlanması, kendilerini oldukları ve istedikleri gibi yansıtamamaları, var olan kalıp yargılarla etiketlenme korkusu bu etkiler arasında öne çıkmaktadır. Kendilerini korumak amacıyla dijital ortamda gizli hesap kullanımı, yorumlara kapatma, engelleme ve failleri ifşa etme gibi yöntemleri kullandıkları görülmüştür. Dijital şiddetin faillerinin ise var olan ataerkil yapının zihniyetini yansıttığı ifade ve davranışlarda anlaşılmıştır. Dijital ve fiziksel ortamdaki şiddet arasında benzerlikler olduğu belirlenmiştir. Kadınların, tanık oldukları şiddet haberleri ve hukuksal süreçleri sonucunda, kendilerini güvende hissetmediği ve hukuk sisteminin işleyişine güvenmediği tespit edilmiştir.
Tez çalışmasında elde edilen veriler ve çalışma boyunca yararlanılan dünyanın farklı ülkelerinde konuya dair yapılan araştırmalar göstermektedir ki dijital şiddete dair veriler benzerdir. Bu nedenle çalışmanın literatürde yer alan çözüm önerileri ile birlikte görüşmelerde elde edilen dijital şiddete maruz kalan kadınların beklentileri, sorunun çözümü için önemli noktaları açığa çıkarmaktadır.

Abstract:
This thesis was carried out in order to examine all aspects of violence that women are exposed to in the digital field. Violence against women in the digitalized world continues in a different field, but with all its existing features. Therefore, it has been approached from a holistic perspective by considering violence with all its ties.
Taking advantage of the comprehensive literature review on the subject, one-on-one interviews were conducted with women who were exposed to digital violence. In the semi-structured interviews, open-ended questions were asked in order to learn about the experiences of the participants in detail and to understand what they went through. In the analysis of the obtained data, descriptive analysis method was applied.
As a result of the study, detailed information was obtained about the problem of digital violence experienced by women. In the digital environment, women are exposed to forms of violence such as harassment, threats, cyber-exhibition, violation of privacy and stalking. This and similar forms of violence have many different effects on women. It has been determined that digital violence, together with physical or psychological effects, prevents the existence of women in the digital space. Restriction of freedom of expression, inability to reflect themselves as they are and as they wish, fear of being labeled with existing stereotypes stand out among these effects. It has been observed that they use methods such as using confidential accounts, closing comments, blocking and revealing the perpetrators in order to protect themselves. It has been understood in the expressions and behaviors that the perpetrators of digital violence reflect the mentality of the existing patriarchal structure. It has been determined that there are similarities between the violence in the digital and physical environment.
The data obtained in the thesis study and the researches made on the subject in different countries of the world used throughout the study show that the data on digital violence are similar. For this reason, the expectations of women exposed to digital violence obtained in the interviews, together with the solution proposals in the literature of the study, reveal important points for the solution of the problem.