İsmail Nihat Erim'in hayatı ve siyasi faaliyetleri (1912-1980)
İsmail Nihat Erim's life and his political activities (1912-1980)
Yazar: İSRAFİL KARATAŞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AYDIN YİĞİT
Akdeniz Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Tarih = History ; Türk İnkılap Tarihi = History of Turkish Revolution
Dizin: 12 Mart müdahalesi = 12 March intervention ; Adalet Partisi = Adalet Party ; Cumhuriyet Halk Partisi = Cumhuriyet Halk Party ; Demokrat Parti = Democrat Party ; Erim, Nihat = Erim, Nihat ; Kıbrıs sorunu = Cyprus problem ; Siyasi faaliyetler = Political activities ; Siyasi hayat = Political life ; Siyasi tarih = Political history ; Türk siyasi tarihi = Turkish political history

Özet:
İsmail Nihat Erim (1912-1980), 1945 yılında CHP'den siyasete girerek Türkiye'de çok partili düzenin yerleşmesi için İnönü'nün yanında mücadele etmiştir. Çeşitli yeteneklere ve bilgi birikimine sahip olan Nihat Erim, 29 yaşında kamu hukuku profesörü olmuştur. 1948 yılında Bayındırlık Bakanlığı, 1949 yılında da Başbakan Yardımcılığı görevinde bulunmuştur. 1950 Seçimleri sonucunda milletvekili seçilemeyen Nihat Erim, CHP'nin yayın organı Ulus Gazetesi'ni yönetmeye başlayacak ve 1953 yılına kadar Ulus Gazetesi'nde yazdığı yazılarla DP'yi çok ağır bir dille eleştirecektir. Ulus Gazetesi'nin kapanmasının ardından 1955 yılının ortalarına kadar sırasıyla Yeni Ulus ve Halkçı Gazetelerini çıkartmıştır. 1954 seçimlerinden sonra uzlaşmacı bir kişilikle partiler arası işbirliğini savunmaya başlamıştır. Demokrat Parti'nin kendisine verdiği görevle 1956-1960 yılları arasında Kıbrıs Meselesi'nde etkin görevler yürütmüştür. 1961 yılında CHP'den Kocaeli milletvekili seçilerek parlamentoya geri dönmüştür. 1955-1964 yılları arasında İnönü ile küs olan Erim, 1964 yılında Kıbrıs Meselesi'nde İnönü'nün yanında yer alınca bu küslük sona ermiştir. 1964-1965 yılları arasında yine Kıbrıs Meselesi'nde etkin görevler yerine getirmiştir. 12 Mart 1971 Muhtırası sonuna kadar CHP içerisinde yer almış olan Erim, 12 Mart Muhtırası'nın verilmesinden sonra CHP'den istifa ettirilerek bağımsız başbakan yapılmıştır. Yaklaşık 13 aylık başbakanlık görevinden sonra 1977 yılına kadar Cumhurbaşkanlığı Kontenjan Grubu Cumhuriyet Senatörü olarak görev yapmıştır. 1977 yılından sonra siyasetten emekli olan Erim, 12 Mart Dönemi'nde yaşanan sert uygulamalar nedeniyle sol örgütler tarafından tehdit edilmeye başlanmıştır. 19 Temmuz 1980 tarihinde, Dev-Sol terör örgütü tarafından öldürülmüştür.

Abstract:
İsmail Nihat  Erim (1912-1980) struggled on the side of İnönü to establish a multiparty system in Turkey by entering politics in 1945 from the RPP. Nihat Erim, who has varios talents and knowledge, became a professor of public law at the age of 29. Served as the Minister of Public Works in 1948 and as Deputy Prime Minister in 1949. Nihat Erim, who could not be elected as a member of parliament after the 1950 elections, was going to start to run Ulus newspaper that was the RPP's publication organ, and was going to critically criticize the DP with the articles he wrote in Ulus newspaper until 1953. After the closure of Ulus Newspaper, he published Yeni Ulus and Halkçı Newspapers respectively until the middle of 1955. After the 1954 elections, Erim who defended the cooperation between the parties with a conciliatory personality, he held active positions in the Cyprus Issue with the task assigned to him by the Democratic Party between 1956-1960. In 1961, he was elected as a member of the CHP again in Kocaeli and returned to parliament. Erim was angry with İnönü between 1955-1964 but this resentment ended when he stood on the side of  İnönü in  Cyprus Issue. Nihat Erim fulfilled active tasks Cyprus Issue between 1964-1965. Erim, who was in the RPP until the end of the 12 March 1971 Memorandum, was resigned from the RPP after the 12 March Memorandum was made and became independent prime minister. After serving as the Prime Minister for about 13 months, served as the Republican Senator of the Presidential Quota Group until 1977. Erim, who retired from politics after 1977, started to be threatened by leftist organizations due to the harsh practices in the March 12 period. On 19th July 1980 was killed by the Dev-Sol terrorist organization.