Bağlanma stilleri, kişilik özellikleri ve evlilik uyumu arasındaki ilişki
Relationship between attachment styles, personality characteristics and marital satisfaction
Yazar: ALİ ERİŞTİ
Danışman: PROF. DR. BENAL İNCEER
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Psikiyatri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Bağlanma = Attachment ; Bağlanma stilleri = Attachment styles ; Evlilik doyumu = Marital satisfaction ; Evlilik uyumu = Marital adjustment ; Kişilik = Personality ; Kişilik özellikleri = Personality traits ; Ölçekler = Scales

Özet:
Bu araştırma, evli bireylerin bağlanma stilleri ve kişilik özelliklerinin evlilik uyumları ile olan ilişkisini ortaya koymayı amaçlamaktadır.Araştırmanın verileri, araştırma örneklemini oluşturan evliliğinde en az üç yıl geçirmiş olan, en az ilkokul mezunu, kronik ruhsal bir hastalığı olmayan toplam 174 kadın ve erkek evli bireylerden elde edilmiştir.Araştırmada katılımcıların bağlanma biçimleri, Brennan, Clark ve Shaver (25) tarafından geliştirilen, Türkiye'deki geçerlik ve güvenirlik çalışması Selçuk ve arkadaşları tarafından (150) gerçekleştirilen Yakın İlişkilerde Yaşantılar Envanteri ?YİYE II? kullanılarak ölçülmüştür. Katılımcıların evlilik uyumları ise, evlilik uyumunu anlaşma ve tarz olarak iki boyutta ölçen, Locke ve Wallace (119) tarafından geliştirilen, Tutarel-Kışlak (170) tarafından da Türk örnekleminde geçerlik ve güvenirlik çalışmaları yapılan Evlilikte Uyum Ölçeği kullanılarak ölçülmüştür. Katılımcıların evliliklerindeki genel doyum-uyum düzeyinin saptanması için Tezer (165) tarafından geliştirilmiş ve güvenirliği kanıtlanmış, Evlilik Yaşamı Ölçeği kullanılmıştır. Son olarak katılımcıların kişilik özelliklerinin belirlenmesi amacıyla, Gençöz ve Öncül (73) tarafından geliştirilen Temel Kişilik Özellikleri Ölçeği kullanılmıştır.Araştırma verilerinin istatistiksel çözümlemelerinde, süreksiz verilerin analizinde Ki-kare, sürekli verilerin analizinde ise t-testi, Pearson Momentler Çarpımı, Tek Yönlü Varyans Analizi (ANOVA) ve çoklu verilerin analizinde de Lojistik Regresyon Analizi kullanılmıştır. Araştırma verilerinin çözümlenmesinde anlamlılık düzeyi olarak .05 alınmıştır.Araştırmada elde edilen temel bulgular ise şöyledir: Bireylerin sahip oldukları sosyo-demografik özellikler ile evlilik uyumu arasında anlamlı bir ilişki vardır. Evlilik uyumu bireylerin bağlanma biçimlerine göre farklılaşmaktadır. Kişilik özellikleri ile evlilik uyumu arasında anlamlı bir ilişki vardır. Evli bireylerin bağlanma biçimleri ile dışadönüklük, sorumluluk, geçimlilik-uyumluluk, duygusal tutarsızlık, gelişime açıklık/akıl ve olumsuz değerlik kişilik özellikleri birbirleriyle ilişkilidir.

Abstract:
This research is aimed to put forward the relationship between the attachment styles of the married individuals and personality characteristics with the marital satisfaction.The research results are obtained from the research sample of 174 married women and men who have been married since at least 3 years, the primary school graduate at least, do not have any chronic mental illness.In the research, the attachment styles of the participants have been measured via the Experiences in Close Relationships Inventory-II (ECR-II) which was formerly developed by Brennan, Clark and Shaver in 1998 and have been improved by Selçuk and colleagues as the validity and reliability studies in Turkey.The marital satisfaction of the participants have been measured via the Marital Adjustment Scale (MAS) which formerly developed by Locke and Wallace in 1959 and measured the marital adjustment as agreement and style using two dimensions. Afterwards, the Martial Adjustment Scale was improved by Tutarel-Kışlak in 1999 and worked on the validity and reliability studies in the Turkish sample.The Marriage Life Scale (MLS) whose reliability was proven and developed by Tezer?in 1986 to identify the overall martial satisfaction level. Finally, Basic Personality Traits Scale (BPTS) which was developed by Gençöz and Öncül in 2009, was used for the purpose of determining the personality characteristics of the participants.During the statistical analysis of the research data; the Chi-square analysis is used for the analysis of the transient data, the t-test, Pearson Product Moment, One-Way Analysis of Variance (ANOVA) are used for the analysis of continuous data and the Logistic Regression Analysis is used for the multiple data analysis. The significance level is specified to be 0.5 for the analysis of the research data.The fundamental research findings obtained are as follows: There is a significant relationship between the socio-demographic characteristics of the individuals and with the marital adjustment. Marital adjustment can be differentiated in accordance with the attachment styles of the individuals. There is a significant relationship between the personality characteristics and marital satisfaction. The attachment styles of the married individuals are associated with the personality characteristics of extraversion, agreeableness, conscientiousness, emotional instability, openness to development/ mind and negative valence.