Smyrna Agorası'nda bulunan ranke bezekli frizler
Friezes with scroll pattern ornament from the Agora of Smyrna
Yazar: İBRAHİM HAKAN AYDIN
Danışman: DOÇ. DR. AKIN ERSOY
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Arkeoloji Ana Bilim Dalı / Arkeoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Arkeoloji = Archeology
Dizin: Agora = Agora ; Antik Çağ = Ancient Ages ; Arkeolojik eserler = Archaeological materials ; Arkeolojik yerleşim = Archaeological settlement ; Frizler = Friezes ; Klasik arkeoloji = Classical archeology ; Smyrna = Smyrna ; Süsleme teknikleri = Ornaments technics ; Süslemeler = Ornamentations

Özet:
Antik Dönem kentleri içerisinde, en önemlilerinden bir tanesi Smyrna'ydı. Smyrna Antik Kenti, bulunduğu konum itibariyle kuruluşundan (Hellenistik Dönem Başları) bu yana sürekli iskan görmüş ve gözde bir kent olmuştur. 1932-1941 yılları arasında yapılan kazı çalışmalarından sonra uzunca bir süre çalışma yapılmamıştır. 1996 yılında başlayan çalışmalar yine uzun sürmemiştir. En son 2007 yılında başlayan çalışmalar günümüzde halen devam etmektedir. Yapılan çalışmalarda Agora etrafında bulunan, Hamam, Mozaikli Salon, Bouleuterion, Agora Avlu alanını çevreleyen Stoalar ve Bazilika yapıları açığa çıkarılmıştır. Teze konu olan parçalar bu yapılara ait olmalıdır.
Kıvrıkdal (Ranke) Bezeme, Klasik Dönem'den itibaren sıklıkla kullanılan bir bezeme çeşididir. Ancak, Roma Dönemi'ne kadar frizlerde görülmez. Klasik Dönem'de ve Hellenistik Dönem'de daha çok sütun başlıkları ve plasterler gibi yerlerde görülür. Roma Dönemi'nden itibaren ise frizlerde sıklıkla karşımıza çıkar. Çalışması yapılan 30 parçanın tamamı Roma Dönemi'ne ait olduğu için, önceki dönemlerin üzerinde fazla durulmamıştır. 
Kıvrıkdal Bezemesi, ana dal, yan dal, merkezi motif, doldurma motifleri gibi unsurlardan oluşur. Çok büyük dönemsel farklar olmayan Kıvrıkdal Bezemesi'nin tarihlemesi yapılırken bu unsurların aldığı stilistik özellikler dikkate alınmaktadır. 
Çalışmanın sonucunda görülmüştür ki, çalışmaya konu olan parçalar M.S. 2.-3. yüzyıllar arasında tarihlenmektedir. Ait oldukları yapılar kesin olarak belirlenememekle birlikte, ortaya çıkarıldıkları noktadaki yapılara atfedilmişlerdir.

Abstract:
The ancient city of Smyrna was one of the most prominent cities of the ancient world. Due to its favorable geographical condition, the city has continually been inhabited since the Hellenistic Period. After the excavations conducted between 1932 and 1942, the ancient city remained unexcavated for a long time. Furthermore, the excavation period initiated in 1996 did not last long enough. Finally, from 2007 onwards, excavations at the ancient city have not been interrupted, and the city and its surroundings are currently being excavated. During the aforementioned excavation periods, a bath, bouleterion, stoas and basilica located at the Agora of Smyrna have been unearthed.  The scroll patterns analyzed in this work must have belonged to these buildings.
The scroll pattern is an element of ornament, widely used from the Classical Period onwards. However, it's not seen on friezes until the Roman Period. From the Roman Period onwards, the pattern frequently ornamented friezes. Since the 30 scroll patterns analyzed date back to the Roman Imperial period, earlier periods are not discussed in this study.
The scroll pattern ornament consists of various elements including the main branch, central motif and filling motives.
The scroll pattern do not witness major periodical differentiations; on the other hand, while dating the ornament the mentioned elements and their characteristic features are consulted.

The result of the study shows that the scroll patterns analyzed can be dated back to the second and third centuries AD. Although original places of the patterns cannot be detected precisely, they may have belonged to the buildings located where they were unearthed.