Kuzulama sezonunda mevcut hava durumu ve solar radyasyon düzeylerinin koyunların doğum verileri ile ilişkisi
The relationship between current weather condition and solar radiation levels with birth data of ewes in the lambing season
Yazar: ALİ AKKUŞCİ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AYŞE ÖZGE DEMİR
Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Zootekni Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu tez çalışmasında, 1 Şubat ile 15 Mart 2019 tarihlerinde, Van'ın İpekyolu ilçesine bağlı Karagündüz köyünde, 5 farklı komşu işletmede yetiştirilen toplam 496 baş gebe Karakaş koyun çalışmanın ana materyalini oluşturmuştur. 38° 41´41.2836" Kuzey ve 43° 38' 46.3128" Doğu koordinatlarında ve 1810 m yükseltide bulunan bu işletmelerde doğumların başladığı tarihten itibaren ana yaşı, doğum tipi, yavru cinsiyeti ile doğum tarihi ve doğum saatine  ilişkin veriler kaydedilmiştir.
	Makroklimatik verilerin elde edilmesi için Meteoroloji Genel Müdürlüğü`nün (MGM) resmi web sayfasından İpekyolu ilçesine ait hava raporları toplanmıştır. Buna göre sıcaklık -1.87±0.19 ˚C, hissedilen sıcaklık -3.64±0.21 ˚C, çiğ noktası -4.51±0.08 ˚C, nem % 66.02±0.39, rüzgâr hızı 11.25±0.16 km/sa, maksimum rüzgâr hızı 14.06±0.14 km/sa, yağış 0.23±0.04 mm, UV 1.83±0.05, günlük küresel güneş radyasyonu 4.34±0.06 kWsa/m2 ve saatlik küresel güneş radyasyonu 147.14±10.59 Wsa/m2  olarak ölçülmüştür. Güneş ışınları ile ilgili değerler için iklimsel veri kaydedici cihaz (Datalogger) kullanılmıştır. Bu cihaz ile ağıl içi sıcaklık 14.70±0.05 ˚C ve ağıl içi nem % 82.93±0.23 düzeyinde ölçülmüştür. Analiz sonucunda işletmelerin çiğ noktası (P<0.000), rüzgâr hızı (P<0.000), yağış (P<0.05), günlük küresel güneş radyasyonu (P<0.05) ve saatlik küresel güneş radyasyonu (P<0.05) bakımından istatistiki farka sahip olduğu görülmüştür.
		Ayrıca çalışmada bu tarihlerde esen rüzgârın yönü (güneydoğu % 35.7, güneybatı % 30.2, kuzeybatı % 17.3, kuzeydoğu % 12.9, doğu % 3.0, güney % 0.8) ve hava durumuna ait veriler  (az bulutlu % 51.0, güneşli % 14.5, bulutlu % 10.9, açık % 8.5, çok güneşli % 7.9, çok bulutlu % 5.8, parçalı bulutlu % 1.4) değerlendirilmiştir.

Abstract:
In this study, 496 pregnant Karakas sheeps which were grown in 5 different neighboring ranchs in Karagunduz village of Ipekyolu, Van between 1st February and 15th March 2019 were the main materials of the study. 38° 41'  41.2536" North and 43° 38' 46.3128" East coordinates and at an all titude of 1810 m from the date of birth at the start of birth ewe age, type of birth, type of gender  and date of birth and birth time data were recorded. Accordingly, the temperature -1.87±0.19 ˚C, the felt temperature -3.64±0.21 ˚C, dew point -4.51±0.08 ˚C, humidity 66.02±0.39 %, wind speed 11.25±0.16 km/h, maximum wind speed 14.06±0.14 km/h, rainfall 0.23±0.04 mm, UV 1.83±0.05, daily global solar radiation 4.34±0.06 kWh/m2 and hourly global solar radiation was measured as 147.14±10.59 kWh/m2. Climatic datalogger was used for solar radiation values. With this device, the intra-folder temperature and humidity was measured as 14.70±0.05 ˚C and 82.93±0.23 %, respectively. As a result of the analysis, the dew point (P <0.000), wind speed (P <0.000), precipitation (P <0.05), daily global solar radiation (P <0.05) and hourly global solar radiation (P <0.05) had statistically significant differences. 
	In addition, the direction of the wind blowing at these dates (southeast 35.7 %, southwest 30.2 %, northwest 17.3 %, northeast 12.9 %, east 3.0 %, south 0.8 %) and weather data (low cloudy 51.0 %, sunny 14.5 %, cloudy % 10.9, light 8.5 %, very sunny 7.9 %, very cloudy 5.8 %, partly cloudy 1.4 %) were evaluated.