Tarihi yapıların koruma-onarımı için malzeme karakterizasyon yöntemlerinin değerlendirilmesi
Evaluation of material characterization methods for conservation and repair of historical buildings
Yazar: ALİCAN UZ
Danışman: PROF. DR. NAZİRE PAPATYA SEÇKİN
Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı / Yapı Fiziği ve Malzemesi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Mimarlık = Architecture
Dizin: Ahşap malzeme = Wood material ; Bakım onarım = Maintenance repairing ; Geleneksel mimari = Traditional architecture ; Infrared spektroskopi =   ; Manyetik rezonans spektroskopi = Magnetic resonance spectroscopy ; Mimari malzeme = Architectural material ; Raman spektroskopisi = Raman spectroscopy ; Tarihi koruma = Historic preservation ; X ışını spektroskopisi = X ray spectroscopy ; İnşaat malzemeleri =

Özet:
Tarihi yapıların koruma-onarımı tarih boyunca insanlık için önemli bir konu olmuştur. Toplumsal hafızanın önemli bir parçası olan mimari eserlerin geleceğe taşınması için çeşitli önlemler ve güçlendirme çalışmaları tarih boyunca gerçekleştirilmiştir. Yapıların zamanla bakıma ve onarıma mutlaka ihtiyaç duyacağı bir gerçektir. Bu bakım-onarım çalışmalarının düzgün ve doğru yapılması, yapının sağlığı açısından çok büyük önem arz etmektedir. Ne yazık ki, dikkatsiz ve bilgisiz şekilde yapılan çalışmaların yapılara zarar verdiği tecrübe edilmiştir. Tarihi yapıların koruma-onarımı çok detaylı ve dikkatli bir çalışma gerektirir. Bunun için yapım tekniği, malzeme bilgisi, çevre etkileri gibi bir sürü konunun çalışılması ve araştırılması gerekmektedir. Bunun için koruma-onarım çalışmaları bilimsel ve analitik yöntemlerle ve farklı disiplinlerden gelen uzmanlarla beraber gerçekleştirilmelidir. Mimarın burada rolü, farklı disiplinlerden gelen uzmanları yapının ihtiyaçları doğrultusunda çalışmaya yönlendirmek ve koruma onarım için gerekli bilimsel verileri değerlendirip uygun ve doğru çözümü uygulatmaktır. Bu şekilde yapılan multidisipliner çalışmalar sonucu, mutlak doğru uygulamalar ortaya çıkacaktır. 
Bu çalışmada öncelikle, tarihi yapıların koruması ve onarımı konusunda araştırmalar yapılmış, mimarın bu konudaki görevleri irdelenmiştir ve sonrasında yapı malzemelerinin bozulma süreçleri ve sebepleri hakkında bilgilere yer verilmiştir. Tarihi yapı malzemelerinin, basit bir sınıflandırmasından sonra, malzeme karakterizasyonu teknikleri hakkında bilgiler verilmiştir. Tarihi yapılarda gerçekleştirilen çalışmalar literatürde taranmış ve elde edilen bulgular ve önerilerle beraber bu çalışmaların özetlerine yer verilmiştir. Sonuç bölümünde, tarihi yapılarda malzeme karakterizasyon yöntemlerinin genel değerlendirmesi yapılmış ve çeşitli durumlarda kullanılması tavsiye edilen yöntemler belirlenmiştir.

Abstract:
Conservation-restoration of historical buildings has been an important issue for humanity throughout history. Various protection and  trengthening studies have been carried out throughout history in order to carry the architectural monuments to the future which is an important part of social memory. It is a fact that buildings will need maintenance and repair over time. It is very important for the wellbeing of the building that the maintenance and repair works are carried out properly and correctly. Unfortunately, careless and ignorant repair works have been reported which have damaged structures. Conservation-restoration of historical buildings requires a very detailed and careful study. For this, a lot of subjects such as construction techniques, material knowledge, environmental impacts should be studied and investigated. For this purpose, conservation and repair works should be carried out with scientific and analytical methods and with experts from different disciplines. The role of the architect is to direct experts from different disciplines to work according to the needs of the structure and to evaluate the scientific data required for conservation and repair and to implement the appropriate and correct solution. As a result of multidisciplinary studies, absolute and correct applications will emerge.
Firstly, research has been made on the conservation and restoration of historical buildings and the responsibilities of the architect on this subject have been examined. Information is given about the deterioration processes of building materials and the procedures to be followed during the repair works are explained. After a simple classification of historical building materials, information about material characterization techniques are given. The studies carried out in historical buildings have been searched in the literature and the findings and recommendations have been summarized. In the conclusion, a general evaluation of the material characterization methods in historical buildings has been made and the methods that are recommended to be used in various cases are determined.