Bazı Avrupa Birliği üyesi ülkeler ve Türkiye'deki sağlık denetim sistemleri üzerine karşılaştırmalı bir araştırma
A comperative study on inspection systems of health service between some of the member states of the European Union and Turkey
Yazar: SEVİL AZAK
Danışman: PROF. DR. ERİŞ ASİL
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Eczacılık İşletmeciliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology
Dizin: Sağlık = Health ; Sağlık sistemleri = Health systems ; Türkiye = Türkiye

Özet:
Birincil amacı doğrudan sağlığı iyileştirmek, korumak ve geliştirmek olan her türlü faaliyeti
kapsayan Sağlık Sisteminin denetlenmesi, önceden belirlenen standartlara göre verilen
hizmetleri analiz etmek suretiyle değerlendirmek ve elde edilen sonuçları ilgililere duyurmak
için uygulanan sistemli ve planlı bir süreci gerektirmektedir. Bazı Avrupa Birliği üyesi
ülkeler ve Türkiye'deki sağlık denetim sistemlerini karşılaştırmalı olarak incelemeye
çalıştığımız bu araştırmada, ele alınan ülkelerin sağlık denetim sistemleri arasındaki
benzerlik ve farklılıklar saptanarak Türk sağlık denetim sistemindeki aksaklıklar ve
yapılması gerekenlerle ilgili bir yaklaşım ortaya koyabilmek hedeflenmiştir. Bu kapsamda,
aralarında konu ile ilgili çok sayıda literatür ve Sağlık Bakanlığı Teftiş Kurulu Başkanlığı
kayıtları ile arşiv belgeleri, bilgi alınabileceği düşünülen kurum yetkilileri ile yapılan
yazışmaların da bulunduğu materyal kendi içinde sınıflandırılmış; belli bir sistematik içinde
değerlendirilerek sonuçlara varılmaya çalışılmıştır.
Araştırmanın sonucunda;
- İngiltere ve Hollanda Sağlık Denetim birimlerinde idari olarak bağımsız bir
yapılanma görülürken Türkiye ve Yunanistan'da sağlık denetiminin idareden
bağımsız olarak örgütlenemediği,
- İngiltere ve Hollanda'da Sağlık Denetim Kurumlarının aktiviteleri ile ilgili Yıllık
Değerlendirme Raporlarının kamuya açık olmasına karşın Türkiye ve Yunanistan'da
yıllık değerlendirmelerin sadece ilgili otoritelere raporlandırıldığı,
- İngiltere, Hollanda ve Yunanistan'da Ulusal İlaç Kurumlarının kurulduğu,
farmasötik ürünlerin başvuru ve ruhsatlandırma işlemlerinin bu kurumlar tarafından
yürütüldüğü, Türkiye'de ise ilaç kurumu şeklinde bir yapılanmanın mevcut
olmadığı,
Anlaşılmış ve Avrupa Birliği üyesi değişik ülke uygulama örnekleri ve kendi ülke
gerçeklerimiz ışığında, Türk Sağlık Denetim Sisteminin irdelenerek belirtilen boyutlarıyla
yeniden yapılanmaya gidilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Anahtar Sözcükler: Avrupa Birliği, Denetim, Sağlık, Sağlık Denetimi, Türkiye.

Abstract:
A Comparative Study on Inspection Systems of Health Service Between Some of
the Member States of the European Union and Turkey
The inspection of health system is required to have an evaluation based on evidences
acquired by analyzing the services, which are given according to standards that are defined
beforehand, required to have a systematic and planned process to inform relevant authorities
about the results. In this research, the main goal is to put forward an approach about the
defects of health inspection system in Turkey according to similarities and differences of
varied countries' health inspection systems. In this scope, the material which includes many
literature, Health Inspectorate's recordings and archive documents classified and tried to be
systematically evaluated to approach consequences.
As a result of the research;
- While an independent managerial structure in health inspection units can be seen in
England and Netherlands, it can't become organized independently form
government in Turkey and Greece,
- While the annual evaluation reports about activities of organization are public in
England and Netherlands, annual evaluation reports in Turkey and Greece are
reported to relevant authorities,
- While national medicine institutions are founded in England, Netherlands and
Greece for carrying out the process of pharmaceuticals' applications, there isn't a
medicine institution in Turkey.
It's concluded that Turkish Health Inspection System has to be restructured with stated
details according to the varied European Union countries' practice examples and our own
country's situation.
Key words: European Union, Inspection, Health, Inspection of Health Service, Turkey.