Zihinsel engelli çocuğa sahip Türkiyeli ve Suriyeli sığınmacı annelerin aile işlevselliğinin karşılaştırılması
Mentally disabled children having Turki̇sh and the family functionality of Syriaely asylum members comparison
Yazar: İSLAM AKÇE
Danışman: DOÇ. DR. İSMET GALİP YOLCUOĞLU
Üsküdar Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Sosyal Hizmet Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Psikoloji = Psychology ; Sosyal Hizmetler = Social Services ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Aile işlevleri = Family functions ; Anneler = Mothers ; Engelli çocuklar = Disabled children ; Mülteciler = Refugees ; Sosyal hizmetler = Social services ; Zihinsel engelli çocuklar = Mentally retarded children ; Zihinsel engelliler = Mentally retardation

Özet:
Bu çalışmada Suriyeli ve Türkiyeli ailelerde zihinsel engelli çocuğa sahip
annelerin aile işlevselliğinin araştırılması amaçlanmaktadır. Zihinsel engelli bireye
sahip Suriye ve Türkiye vatandaşı annelerin karşılaştırılarak savaşın ve göçün aile
işlevselliğine etkisini ortaya çıkaracak ve bu anneleri çok yönlü bir şekilde ele alarak
mevcut politikalar üzerinde durulacak, bu annelerin karşılaştırılarak işlevsiz olduğu
boyutların belirlenmesine, güçlendirilmesine ve sorun çözülmesine ihtiyaç olduğunu
ortaya koyacak olması araştırmayı önemli kılmaktadır.
Bu çalışma, genel tarama modelini esas almıştır. Bu tür modeller geçmişte veya
şuanda var olan bir durumu olduğu gibi betimlemeyi amaçlayan araştırma
yaklaşımlarıdır. Çalışmanın amacı doğrultusunda evren iki devlet hastanesi(Şanlıurfa
Balıklıgöl Devlet Hastanesi, Şanlıurfa Eyyübiye Eğitim ve Araştırma Hastanesi)'ne
muayene olmak için gelen zihinsel engelli çocuklara sahip 74 Suriye vatandaşı ve 85
Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı toplamda 159 anneden veriler toplanmıştır. Analizlerde
anket ve ölçeğe ilişkin frekans değerleri, ki-kare, korelasyon ve bağımsız örneklem ttesti
analizi yapılmıştır.
Türkiyeli ve Suriyeli ailelerde zihinsel engelli çocuğa sahip annelerin yaşadıkları
aile içi sorunlar ile annelerin rol ve işlevselliklerinin tespiti ve sosyal hizmet mesleğinin
uygulama alanı bağlamında iyileştirici(müdahaleci) çalışmalara yönelik çerçeve sunmak
amaçlanmıştır.
Annelerin "rolleri" ile "genel işlevleri" arasında yapılan korelasyon analizi
sonucuna göre gruplar arasında pozitif yönde (r= 0.948) çok güçlü bir ilişki olduğu
belirlenmiştir. Yani araştırma dâhilindeki ailelerin rolleri pozitif yönde arttıkça genel
işlevleri de artmakta ve aynı şekilde genel işlevleri negatif yönde azaldıkça rolleri de
aynı yönde azalmaktadır.

Abstract:
This study aims to investigate the family functionality of the mothers with
mentally handicapped children in Turkish and Syrian families. The research is
important because by comparing Syrian and Turkish mothers that have children with
intellectual diability, the impact of war and migration on family functionality will be
revealed, existing policies will be adressed by discussing these mothers in versatile way
and the need for determining the extent to which they are wrong and how to strenghten
them and how to solve the problems will be put forward.
This research is based on the general screening model. This kind of models are
research approaches that aim to delineate a pas tor present situation as it is. In
accordance with the research's aim, datas hve been collected from 74 Syrian and 85
Turkish, in total 159 mothers with mentally disable children who come to be examined
in two public hospitals(Şanlı Urfa Balıklıgöl Public Hospital and Şanlı Urfa Eyyübiye
training and research Hospital). In the analysis, frequency values for questionnaire and
scale chi-square, correlation and independent sample t-test analysis have been made.
It is aimed to identify the domestic problems of Turkish and Syrian mothers who
has a disable child and the role and functionality of them. According to results of
correlation analysis between the "role" and "general functionality" of mothers,
It has been identified that there is a strong positive(r:0.948) relation between two
groups. So, when the roles of families in research increase positively, their general
functionality increase too. Likewise, when their general functionalities decrease
negatively, their role decrease on the same way.