Kimyon, tarçın ve sumak gibi baharatların ratlarda antioksidan ve antiülserojenik özelliklerinin belirlenmesi ve biyokimyasal olarak incelenmesi
The determination of antiulcerogenic effects and antioxidant properties, and biochemical investigation of the species such as cinnamon, cumin and sumac in rats
Yazar: ÖZLEM AYDIN BERKTAŞ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. FEHMİ ODABAŞOĞLU
Atatürk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Biyokimya Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Biyokimya = Biochemistry ; Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology
Dizin: Antioksidanlar = Antioxidants ; Antiülser ajanlar = Anti-ulcer agents ; Baharatlar = Spices ; Biyokimyasal özellikler = Biochemical properties ; Kimyon = Cumin ; Sumak = Sumach ; Sıçanlar = Rats ; Tarçın = Cinnamon

Özet:
Amaç: Tarçın, kimyon ve sumak adlı baharatların su ekstrelerinin ratlarda indometazin (İND) ile oluşturulan ülser modelindeki koruyucu etkisi (in vivo) ve antioksidan özellikleri belirlenerek biyokimyasal mekanizmalarının araştırılması amaçlanmıştır.  
Materyal ve Metot: Tarçın, kimyon ve sumak baharatlarının her biri için 50, 100, 200 ve 400 mg/kg, pozitif kontrol famotidin (FAM) 25 mg/kg ve negatif kontrol indometazin (İND) 25 mg/kg dozda oral yolla verilerek deneye alındı. Ratlar, uygulamadan 6 saat sonra sakrifiye edilerek, midelerinde milimetrik kâğıt yardımıyla ülser alanı tespitleri yapıldı. Daha sonra biyokimyasal olarak mide dokularında CAT, SOD, MPx enzim aktiviteleri ile GSH ve LPO miktarları ölçüldü.
Bulgular: İND ile muamele edilen grupta meydana gelen ülserin, uygulanan baharatların her dört dozunda ve pozitif kontrol olan FAM gruplarında önemli oranda (p<0.05) azaltıldığı belirlendi. Diğer yandan, antioksidan savunma sistemlerinin antiülserojen aktivite üzerine olan etkilerini açıklamak için, gastrik hasarlı, tarçın, kimyon ve sumak uygulanmış rat mide dokularında SOD, CAT ve MPx enzimlerinin aktiviteleri ile GSH ve LPO miktarları belirlendi. İND uygulanan dokularda LPO miktarları ile CAT ve MPx enzim aktiviteleri kontrol (sağlıklı) gruplarına göre arterken, GSH seviyesi ile SOD' un azaldığı tespit edildi. 
Sonuç: Ölçülen enzim aktivitesi farklılıklarıyla bu baharatların antiülserojenik aktiviteye sahip olduğu iddia edilmektedir. Oksidatif / antioksidan parametrelerle belirlenebilen oksidatif stres, tarçın, kimyon ve sumak ekstreleriyle azaltılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Antioksidan, kimyon, rat, sumak, tarçın

Abstract:
Aim: The gastro-protective effect of water extracts spice of cinnamon, cumin and sumac in indomethacin induced ulcer model in rats was investigated, in vivo and biochemical mechanism of spice extracts were monitored by measuring their antioxidant.
Materyal ve Metot: For each cumin, cinnamon and sumach extracts 50, 100, 200 and 400 mg/kg, positive control FAM 25 mg/kg and negative control IND 25 mg/kg dosage form was orally administered.  After awaiting about six hour, rats were sacrified and ulcer areas in stomach were calculated via milimetric paper. After that CAT, SOD, MPx enzyme activities and GSH, LPO amounts were measured.
Results In IND induced ulcer group, It is determined that each four dosage form of spices and positive control FAM group significantly decreased the ulcer area (p<0.05). In addition to this, CAT, SOD, MPx enzyme activities and GSH, LPO amounts were measured in spice extract administered gastric damaged rat stomach tissues in order to explain the effects of antioxidant defense system on antiulcerogenic activity. In IND induced tissues, while LPO, MPx and CAT increased GSH and SOD decreased with respect to the (healthy) control group. 
Conclusion: It is claimed by the measured enzyme activity differences that these spices have antiulcerogenic activity. Thus oxidative stress that could be determined by oxidant/antioxidant parameters may be lowered by cinnamon, cumin and sumach extracts.

Key Words: Antioxidant, cinnamon, cumin, rat, sumac