Çekirdeksiz karpuz (Citrullus lanatus (Thunb.) Matsum ve Nakai) çeşitlerinin geliştirilmesine yönelik tetraploid hatların elde edilmesi
Obtaining tetraploid lines that is aimed for developing seedless watermelon (Citrullus lanatus (Thunb.) Matsum and Nakai) varieties
Yazar: İSMAİL ŞİMŞEK
Danışman: PROF. DR. NEBAHAT SARI
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Çekirdeksiz karpuz üretimi, ülkemizde üretilen karpuzun yaklaşık % 5'lik kısmını oluşturmakla birlikte, önümüzdeki yıllarda üretim miktarının önemli oranda artacağı öngörülmektedir. Çekirdeksiz karpuz tohumu ülkemizde % 100 ithal edilmektedir. Yerli çekirdeksiz karpuz çeşidi bulunmamaktadır. Bu çalışma, çekirdeksiz karpuzun ana hattını oluşturan tetraploid hatların geliştirilmesi amacıyla yapılmıştır. Çalışmada, kolhisin (% 0.0, % 0.2, % 0.3, % 0.4, % 0.5) ve orizalin (0 µM, 20 µM, 35 µM, 50 µM) kimyasallarının farklı dozları, dört karpuz genotipine (AB-54, AB-267, Crimson Sweet ve Sugar Baby) in vivo koşullarda fide döneminde uygulanmıştır.Çalışma sonucunda, her iki kimyasal uygulanarak tetraploid karpuz hatlarının geliştirilebileceği belirlenmiştir. In vivo kimyasal uygulama ile tetraploid bitki elde etme başarı oranı % 2.08 ile % 0.69 arasında gerçekleşmiştir. Kolhisinin, orizalin kimyasalına göre tetraploid bitki elde etme başarısını arttırdığı tespit edilmiştir. Genotip, kimyasal ve doz arasında interaksiyonun mevcut olduğu, tetraploid bitki elde etme başarısının; genotip, kimyasal ve doz ön çalışması ile arttırılabileceği öngörülmüştür. Diploid ve tetraploid karpuz bitkilerinde morfolojik ve sitolojik farklılıklar ortaya konulmuştur. Morfolojik ve sitolojik değerlendirmelerle diploid ve tetraploid bitkilerin ayrımı sözkonusu olabilecektir.Çalışma sonucunda, 12 tetraploid karpuz hattı geliştirilmiştir. AB-54 ve AB-267 genotiplerinden 3'er, Crimson Sweet'ten 5 ve Sugar Baby'den 1 tetraploid hat geliştirilmiş ve tohumları üretilmiştir

Abstract:
Production of seedless watermelon, which constitutes approximately 5 % of watermelon yields in Turkey, is envisaged to increase considerably in the upcoming years. 100 % of seedless watermelon seeds are imported to Turkey. There is no seedless watermelon variety developed in Turkey. This study has been carried out to develop tetraploid lines which forms the base of seedless watermelons. In the study, different doses of colchicine (0.0 %, 0.2 %, 0.3 %, 0.4 % and 0.5 %) and oryzalin chemicals (0 µM, 20 µM, 35 µM and 50 µM) have been studied on four watermelon genotypes (AB-54, AB-267, Crimson Sweet and Sugar Baby) under in vivo conditions during the seedling period.At the end of the study, it has been determined that tetraploid watermelon lines could be developed by applying both colchicine and oryzalin chemicals. In vivo chemical application suggests that success rate of generating tetraploid plant is ranging from 0.69 % to 2.08 %. The study also indicates that in comparison to oryzalin, colchicine chemical increases the success rate of creating tetraploid plants. There is also an interaction between genotype, chemical and the dose and a pre-study on these increases the achievement rate of producing tetraploid plants. İt has been revealed that there are morphological and cytological differences between diploid and tetraploid watermelon plants. The distinction of diploid and tetraploid plants could be drawn by means of morphological and cytological evaluations.At the end or the studies 12 tetraploid watermelon lines have been developed and 3, 3, 5 and 1 tetraploid lines at a time have been obtained from AB-54 and AB-267, Crimson Sweet and Sugar Baby genotypes, respectively.