Evlilik içi tecavüzün incelenmesi
Investigation of the marital rape
Yazar: SELDA SAKIZCIOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. TÜRKAN DOĞAN
Hacettepe Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Psikolojik Danışmanlık ve Rehberlik Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Cinsel saldırı suçu = Sexual attack crime ; Cinsel suçlar = Sex offenses ; Cinsiyet rolleri = Gender roles ; Evli çiftler = Married couples ; Evlilik ilişkisi = Marital relationship ; Tecavüz = Rape

Özet:
Bu araştırmanın amacı; evli bireylerin evlilik içi tecavüze ilişkin görüşlerini incelemektir. Bu amaca ulaşabilmek için de evli bireylerin evlilik içi tecavüze yönelik görüşlerini ölçen bir ölçme aracı geliştirilmiştir. Araştırmada karma desen kullanılmıştır. Araştırmanın nitel bölümünde on katılımcı ile görüşmeler yapılmıştır. Nitel veriler Fikir Birliğine Dayalı Nitel Araştırma Yöntemi kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırmanın nicel bölümüne ise  643 evli birey katılmıştır. Veri toplamak için BEM Cinsiyet Rolü Envanteri, Boyun Eğici Davranışlar Ölçeği, araştırmacı tarafından geliştirilen Evlilik İçi Tecavüz Ölçeği ve Kişisel Bilgi Formu kullanılmıştır. Nicel verilerin analizinde öncelikle değişkenlere ilişkin betimsel istatistikler incelenmiş ve ardından katılımcıların evlilik içi tecavüze ilişkin görüşlerinin sosyo-demografik değişkenlere, cinsiyet rollerine ve boyun eğici davranışlara sahip olma düzeylerine göre incelemek için İlişkisiz Örneklemler t Testi ve ANOVA yapılmıştır. Araştırmadan elde edilen sonuçlar evli bireyler üzerinde geliştirilmiş olan Evlilik İçi Tecavüz Ölçeği'nin geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı olduğunu göstermiştir. Araştırmanın nitel bulgularına göre, katılımcıların görüşleri evlilikte cinsellik ve evlilik içi tecavüz temel alanları altında toplanmıştır. Nicel bulgulara göre ise evli bireylerin evlilik içi tecavüze yönelik görüşlerinin cinsiyete, yaşa, eğitim düzeyine, yaşamın çoğunun geçirildiği yere, ücret karşılığı herhangi bir işte çalışıp çalışmamaya, evlilik biçimine, evlilik süresine, geçmişte şiddete maruz kalıp kalmamaya, toplumsal cinsiyet rolüne göre istatistiksel olarak anlamlı derecede farklılaştığı görülmüştür. Diğer yandan evli bireylerin evlilik içi tecavüze yönelik görüşlerinin cinsel yaşamdan memnuniyet düzeyine, alkol/madde kullanıp kullanmamaya ve boyun eğici davranış düzeyine göre istatistiksel olarak anlamlı derecede farklılaşmadığı bulunmuştur. Araştırma bulguları ilgili literatür çerçevesinde tartışılmış ve araştırmacılara, psikolojik danışmanlara ve politika yapıcılara önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
The purpose of this study is to examine views of the participants on marital rape. For this purpose an assessment tool is developed in order to assess views of married individuals on marital rape. Hybrid design is used in the study. For the qualitative part of the study, interviews were held with ten participants. 643 married individuals took part in the quantitative part of the study. BEM Sex Role Inventory, Submissive Behavior Scale, Marital Rape Scale and Personal Information Form were used for the collection of data. During the analysis of quantitative data, the Independent Groups t-test and ANOVA were applied to examine whether the participants' views on marital rape vary depending on socio-demographic variables, gender roles and levels of submissive behaviors. The findings have revealed that the Marital Rape Scale is a reliable assessment tool. According to the qualitative findings of the study, the participants' views were categorized under marital sexuality and marital rape. Whereas, according to quantitative findings, the married individuals' views on marital rape showed a statistically significant variation depending on sex, age, educational level, the place where the individuals have spent most of their lives, salaried employment status, form of marriage, length of marriage, previous exposure to violence, and gender role. On the other hand, it was found out that the views of married individuals on marital rape did not show a statistically significant variation depending on satisfaction with sexual life, alcohol/drug abuse and level of submissive behavior.