Uzaktan algılama teknikleri kullanılarak Çanakkale merkez ilçe coğrafi özelliklerinin zamansal değişiminin incelenmesi
Examination of temporal changes of Çanakkale central district geographical characteristics by using remote sensing techniques
Yazar: SİNAN ALLAK
Danışman: DOÇ. DR. İBRAHİM BULUT
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Uzay Bilimleri ve Teknolojisi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Astronomi ve Uzay Bilimleri = Astronomy and Space Sciences ; Ziraat = Agriculture ; Şehircilik ve Bölge Planlama = Urban and Regional Planning

Özet:
Gelişmiş şehirlerin kentsel gelişim sürecinde, alan kullanımı ve hangi amaçla alanlarının kullanıldığı büyük önem arz etmektedir. Bu süreçte tarım alanları ve doğal yeşil alanlar planlı ve doğru kullanılmadığı sürece birçok problem meydana gelebilmektedir. Bu problemlere; çevre bozulması, tarım alanlarının olumsuz değişimi, ormanların tahrip edilmesi, Yer Yüzey Sıcaklık (YYS) değerlerinin artması düzensiz şehirleşme ve sanayileşme örnek verilebilir. Yeryüzünde değişimin olup olmadığını anlamanın ve zamansal değişimi ortaya koyabilmenin yollarından biri Uzaktan Algılama (UA) ve Coğrafi Bilgi Sistemlerini (CBS) kullanmaktır.
Bu çalışmada, 1987 2000 2015 Landsat uydu görüntüleri kullanılarak Çanakkale Merkez İlçe'nin 28 yıllık değişimi, UA teknikleriyle incelenmiştir. Literatürde sık kullanılan görüntü işleme tekniklerinden Normalize Edilmiş Fark Bitki İndeksi (NDVI) ve eğitimli sınıflandırma yöntemleri kullanılmıştır. Görüntüler, yerin spektral yansıtım değerlerine dikkat edilerek kontrollü sınıflandırılmış ve sınıflandırma için doğruluk analizleri ile kappa istatistikleri yapılmıştır. Fark bulma işlemleri için ERDAS yazılımındaki değişim bulma Change Detection algoritması kullanılmıştır. Değişimler; artan, azalan ve değişmeyen/ çok az değişen olmak üzere veriler 3 sınıfta hektar (ha)  olarak elde edilmiştir. Bu sonuçlara göre, orman yangınları ve orman kesimi sonucunda ormanlık alanlarda büyük değişimler meydana geldiği, 1987 yılında mevcut yerleşim yerinin, 2015 yılına gelindiğinde yaklaşık 3 kat büyüdüğü tespit edilmiştir. Tarım ve doğal yeşil alanları yok edilerek yerleşim yerlerine dönüştüğü tespit edilmiştir.

 Ayrıca, bazı tarım arazilerin ürün bakımından sınıf değiştirdiği ve su kütlesindeki artışa bağlı olarak sulu tarımın arttığı tespit edilmiştir. Çanakkale Merkez İlçe'nin YYS değerleri hesaplanmış ve özellikle kent merkezinde bu değerlerin arttığı görülmüştür. Sınıflanmış NDVI görüntüleri ile vejetasyonun YYS ile ilişkisi doğrudan gösterilmiştir.

Abstract:
In the urban development process of developed cities, it is of great importance that the land is used and for what purpose it is used. In this process, as long as agricultural areas and natural green areas are not planned and used correctly, many problems can arise. Examples of these problems are environmental degradation, changes in agricultural areas, destruction of forests, increasing values of Land Surface Temperature (LST), irregular urbanization and industrialization. One of the ways in which we can understand whether there is change on Earth and to present temporal change is to use Remote Sensing (RS) and Geographic Information Systems (GIS).
In this study, 1987, 2000 and 2015 Landsat satellite images were used. With these images, RS techniques were used to find the changes of Çanakkale Central District that took place in 28 years period. Normalized Difference Vegetation Index (NDVI) and supervised classification methods, which are used often in image processing techniques literature were used. Classifications were made by paying attention to the spectral reflection values of the land, the accuracy analysis and kappa statistics were executed for the classification. Change detection algorithm is used in ERDAS software for difference detection. According to these results, it was confirmed that the forest fires and forest cutting caused large changes in the forests, and it was determined in 1987 that the settlement got nearly 3 times bigger in 2015. Agriculture and natural green areas have been destroyed and turned into settlements. Also, it was seen that some agricultural areas were changed of class in terms of product and depending on the increasing water body, irrigated farming has increased. 
The LST values have calculated and these values have increased especially in the city center. The relation of the vegetation with the LST is shown directly by the classified NDVI images.