Otizm spektrum bozukluğu ve bilişsel gelişimde gecikmesi olan çocukların sorun davranışları ile annelerinin tutumunun ilişkisi
Relationship between mothers parental attitude and problem behaviors of the children with autism spectrum disorder and global developmental delay
Yazar: HİLAL TUĞBA KILIÇ
Danışman: PROF. DR. CİHAT KAĞAN GÜRKAN
Ankara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2015
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Ana-baba tutumu = Parents attitude ; Biliş = Cognition ; Biliş bozuklukları = Cognition disorders ; Bilişsel işlevler = Cognitive functions ; Davranış = Behavior ; Otistik bozukluklar = Autistic disorder

Özet:
Amaç: Bu araştırmanın amacı;  Otizm Spektrum Bozukluğu (OSB) olan çocukların annelerinin ebeveyn tutumlarının Bilişsel Gelişimde Gecikme (BGG) ve  Normal Gelişim (NG)'de olan çocukların annelerinin tutumlarıyla karşılaştırmak ve annelerin tutumlarının ve ruhsal belirtilerinin çocuktaki sorun davranışlarla ilişkisini incelemektir.
Materyal ve Metod: Olgular Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları  polikliniğine başvuruda bulunan 2-4 yaşındaki OSB tanısı konmuş 51 çocuk, BGG tanısı konmuş 54 çocuk ve NG olan 56 çocuk ve annelerinden  oluşmaktadır. Çocukların tanıları araştırmacının yaptığı DSM-5'e dayalı klinik görüşmeler ve Bebek Ruh Sağlığı ekibi  tarafından doğrulanmıştır. Anneler kendileri için Ebeveyn Tutum Ölçeği (ETÖ),  Scl-90 Belirti Tarama Listesi ve Aileden Algılanan Sosyal Destek Ölçeği (ASDÖ) formlarını; çocuklar içinse Sorun Davranışlar Kontrol Listesi (SDKL) formunu doldurmuşlardır. OSB tanısı olan çocukların anneleri ek olarak Otizm Davranış Kontrol Listesi (ODKL) formunu doldurmuşlardır. Çocukların gelişim düzeyleri Ankara Gelişim Tarama Envanteri (AGTE) ve klinik gözlem ile belirlenmiştir.
Sonuç: Annelerin ETÖ demokratik tutum puanları OSB ve BGG grubunda NG grubuna göre daha düşük saptanmış, bu fark istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur. Annelerin Scl-90 ölçeğine göre ruhsal belirti ve ASDÖ puanlarında 3 grup arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark saptanmamıştır. OSB grubunda SDKL toplam puanları ile letarji, sterotipik hareketler alt ölçek puanları BGG ve NG grubuna göre yüksek saptanmış ve bu fark istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur. OSB grubundaki çocukların SDKL toplam puanları ile demokratik tutum arasında negatif bir bağıntı saptanırken, otoriter tutum puanları ile pozitif bir bağıntı saptanmıştır. OSB grubundaki çocukların sterotipik hareketler ve hiperaktivite alt ölçekleri ile demokratik tutum arasında negatif bir bağıntı saptanırken otoriter tutum ile hiperaktivite alt ölçek puanları arasında pozitif bir bağıntı saptanmıştır.
Tartışma: Araştırmamızda OSB'li çocuklardaki sorun davranışlarla ebeveyn tutumunun ve ruh sağlığının belli alanlarda ilişkili olduğu gösterilmiştir. Çocuğun gelişiminde kritik öneme sahip olan erken yaş  döneminde ebeveynin değerlendirilmesi de psikiyatrik yaklaşımın ayrılmaz bir parçası olmalıdır.

Abstract:
Objective: The aim of this research is to compare the parental attitudes of the mothers of children with Autism Spectrum Disorder (ASD), Global Developmental Delay (GDD) and TD (typical development), and to investigate the relationship between the mothers attitudes and psychiatric symptoms and the problem behaviors of the children.
Method: Research sample consisted of  51 children with ASD, 54 children with GDD and 56 children with TD who applied to Ankara University Faculty of Medicine Department of Child and Adolescent Psychiatry at the age of 2-4 and their mothers. Children's diagnoses were confirmed by the researcher with the clinical interview based on DSM-5 and an infant mental health team. Mothers completed Parent Attitude Scale (PAS), Scl-90 Symptom Checklist and  Perceived Social Support From Family Scale (PSFS) for themselves; Aberrant Behaviour Checklist (AbBC) and Autism Behaviour Checklist (ABC) for their children. Levels of development of the children were determined by the Ankara Developmental Screening Inventory and a clinical interview.
Results: Mothers scores of PAS democratic attitude were lower in ASD and GDD group compared to TD group, the difference was statistically significant. There were no statistically difference of mothers Scl-90 and PSFS scores between 3 groups. AbBC total scores and lethargy and stereotypic movement subscale scores were higher in the ASD group compared to GDD and TD group and the difference was statistically significant. There was a negative correlation between AbBC total scores and PAS democratic attitude scores and a positive correlation between AbBC total scores and authoritarian attitude scores in ASD group. We found that stereotypic movements and hyperactivity subscale scores were correlated negatively with the demographic attitude and hyperactivity subscale was correlated positively with the authoritarian attitude in ASD group.
Discussion: In this research, we found that there was a correlation between problem  behaviours of children with ASD and parental attitude and mental health in certain areas. The assessment of the parents should be an integral part of the psychiatric interview in young children which is a critically important period in the development of the child.