Teşvik mekanizmalarının yenilenebilir enerji yatırımları üzerine etkisi: AB ülkeleri ve Türkiye'de güneş enerjisi yatırımlarına yönelik ampirik bir çalışma
The effect of incentive mechanisms on the renewable energy investments: A research on EU countries and Turkey's solar energy investment
Yazar: HALİL İBRAHİM KAYA
Danışman: PROF. DR. YÜKSEL BAYRAKTAR
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Ekonomi = Economics ; Enerji = Energy
Dizin: Batı Avrupa Birliği = Western European Union ; Enerji kaynakları = Energy resources ; Güneş enerjisi = Solar energy ; Teşvik politikaları = Incentive policies ; Teşvik sistemleri = Incentive systems ; Teşvikler = Incentives ; Yatırımlar = Investments ; Yenilenebilir enerji = Renewable energy ; Yenilenebilir enerji kaynakları = Renewable energy resources

Özet:
Enerjinin artan önemi ile birlikte, enerji kaynakları içerisinde yenilenebilir enerji insan ihtiyaçlarının karşılanmasında sürdürülebilir, temiz ve sürekli olması gibi özellikleri nedeniyle öne çıkmaktadır. Fosil yakıtlar bakımından yeterli potansiyele sahip olmayan ülkeler, rüzgâr, güneş, jeotermal, hidrolik, biyokütle ve dalga/gel-git gibi yenilenebilir enerji kaynaklarını etkin ve verimli bir biçimde kullanarak ülkelerini iktisadi, siyasi ve sosyal açıdan avantajlı hale getirebilirler. Enerji arz güvenliği, küresel ısınma ve ekonomik sorunlar, yenilenebilir enerji kaynaklarına yönelimin artmasına neden olmaktadır. Hem yenilenebilir enerji kaynaklarını harekete geçirebilecek teknolojinin, hem de yenilenebilir enerji sektörünün yeni gelişiyor olması, hükümetlerin teşvik mekanizmaları ile yatırımcıları ilgili alana yönlendirmesini zorunlu kılmaktadır. Çalışmanın amacı, yenilenebilir enerjiye yönelik geliştirilen teşvik mekanizmalarının yenilenebilir enerji yatırımları üzerindeki etkisini incelemektir. Bu kapsamda yenilenebilir enerji politikaları ve teşviklerinin yenilenebilir enerji yatırımları üzerindeki etkisi iki yönlü incelenmiştir. Birinci olarak, ülkelerin yenilenebilir enerjiye yönelik önemli dönüşüm içeren politika ve teşvik sistemlerinin yürürlüğe girdiği yıl baz alınarak, bu yıldan sonra yaşanan kurulu güç kapasite artışı incelenmiştir. İkinci olarak ise AB ülkeleri ve Türkiye açısından teşvik araçlarının güneş enerjisi kurulu güç kapasite artışı üzerindeki etkisi 2000-2015 dönemini içeren dinamik panel veri metodu kullanılarak analiz edilmiştir. Çalışma kapsamında 2000-2015 dönemi için AB ülkeleri ve Türkiye'de yenilenebilir enerji teşvik araçlarından tarife/prim garantisi, vergi teşvikleri ve yeşil sertifikaların güneş enerjisi kurulu güç kapasite artışı üzerinde etkili olduğu; krediler ve sübvansiyonların ise güneş enerjisi yatırımlarını arttırmadığı bulgusuna ulaşılmıştır.

Abstract:
With the growing importance of energy, since it has features such as being sustainable, clean, perpetual, and etc., renewable energy comes to the forefront among the energy sources for supplying the needs of mankind. By effectively and efficiently using the renewable energy such as wind, solar, geothermal, hydropower, biomass and wave/tidal, the countries that do not have enough potential of fossil fuels can get the advantage in terms of financial, political and social fields. The security of energy supply, global warming and economic problems are forcing the countries to give more importance to use of the renewable energy. The fact that both the technology which can activate energy sources and the sector of renewable energy have just been developing forces governments to direct enterprisers to these relevant fields with incentive mechanisms.  The aim of the study is to analyze the effects of incentive mechanisms that are developed for the renewable energy investments on energy investments. In this paper, the effects of the renewable energy politics and incentives are used as two-sided on the renewable energy investments. Firstly, the time when the politics and incentive systems are started to be used as the country's renewable energy steps is analyzed, and after these steps, at what rate the country developed is figured out. Secondly, the situation of the incentive elements and solar energy power level and their effect on EU countries and Turkey between the years 2000-2015 are analyzed with the help of panel data method. In the scope of the work, the findings that the incentive instruments such as FiT/FiP, tax encouragement, and the green certificates are effective on increment of the installed solar energy in EU countries and Turkey in 2000-2015, and also commercial loans and subsidies do not help solar energy investments increase are figured out.