Öz nefret, öz tiksinme ve öz anlayış çerçevesinde depresyon belirtilerini azaltmaya yönelik psikoeğitim geliştirme çalışması
Psycoeducation development study to reduce symptoms of depression within the framework of self-hate, self-disgust and self-compassion
Yazar: BURCU BÜGE
Danışman: DOÇ. DR. YUSUF BİLGE
İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Depresyon belirtilerini azaltmaya yönelik öz nefret, öz tiksinme ve öz anlayış odaklı psikoeğitim geliştirme çalışması iki kısımdan oluşmaktadır. Birinci çalışmada, öz nefret, öz tiksinme ve öz anlayışın anksiyete ve depresyonla ilişkisi araştırılmıştır. Bu kavramların tüm katılımcılar ve majör depresif bozukluk tanısı alan hastalar arasında depresif belirtileri yordama düzeyi incelenmiştir. Ayrıca, majör depresif bozukluk, kaygı bozukluğu, diğer psikiyatrik bozukluklar ve hiçbir psikiyatrik tanısı olmayan katılımcılar arasında öz nefret, öz tiksinme ve öz anlayış seviyeleri karşılaştırılmıştır. İkinci çalışmada ise depresif belirtilerin azaltılması amacıyla birinci çalışmanın sonuçları göz önünde bulundurularak çevrimiçi psikoeğitim programı geliştirilmiştir ve bu programa katılanların öz nefret, öz tiksinme, öz anlayış, depresyon ve bilişsel üçlü puanlarındaki değişiklikler incelenmiştir. İlk çalışmada, kadın katılımcılarda öz nefretin erkeklere göre daha yüksek, öz anlayışın ise daha düşük olduğu bulunmuştur. Ayrıca, öz nefret, öz tiksinme, davranışsal öz tiksinme, fiziksel öz tiksinme, öz anlayış, depresyon ve anksiyete arasında önemli ilişkiler belirlenmiştir. Regresyon analizi sonuçları, öz anlayış, öz nefret ve davranışsal öz tiksinme değişkenlerinin genel grupta hem depresif belirtileri hem de kaygı belirtilerini yordadığını göstermiştir. Majör depresif bozukluk tanısı olan grupta ise öz nefret, öz anlayış ve öz tiksinme, depresif belirtileri yordamıştır. Birinci çalışmanın genel sonuçlarına göre tasarlanan öz nefret ve öz anlayış odaklı psikoeğitim programı, öz nefret, depresyon, bilişsel üçlü ve alt boyutlarını (olumsuz benlik, dünya ve gelecek algısı) azaltırken, öz anlayışı artırmış; iki ay sonra yapılan takip ölçümlerinde, öz nefret, depresyon ve bilişsel üçlü alt boyutları azalmaya, öz anlayış düzeyi artmaya devam etmiştir. Bu bulgular, depresyonla başa çıkmada etkili bir araç olarak öz nefret ve öz anlayış odaklı çevrimiçi psikoeğitim programının kullanılabilirliğini vurgulamaktadır.

Abstract:
The psychoeducation development study aimed at reducing symptoms of depression consists of two parts. In the first study, the relationship between self-hate, self-disgust, self-compassion, anxiety, and depression was explored among all participants and those diagnosed with major depressive disorder. The predictive level of depressive symptoms by these concepts was examined. Additionally, levels of self-hate, self-disgust and self-compassion were compared among participants diagnosed with major depressive disorder, anxiety disorder, other psychiatric disorders, and those with no psychiatric diagnosis. The second study involved the development of an online psychoeducation program aimed at reducing depressive symptoms, considering the results of the first study. Changes in self-hate, self-disgust, self-compassion, depression, and cognitive triad scores of participants who engaged in this program were examined. In the first study, it was found that self-hate was higher and self-compassion was lower in female participants compared to males. Additionally, significant relationships were identified between self-hate, self-disgust, behavioral self-disgust, physical self-disgust, self-compassion, depression, and anxiety. Regression analysis results indicated that self-compassion, self-hate, and behavioral self-disgust variables predicted both depressive and anxiety symptoms in the general group. However, in the group diagnosed with major depressive disorder, self-hate, self-compassion, and self-disgust predicted depressive symptoms. The psychoeducation program designed based on the overall results of the first study and it reduced self-hate, depression, and cognitive triad scores (negative view of the self, negative view of the world, and negative view of the future), while increasing self- compassion. In follow-up measurements conducted two months later, self-hate, depression, and cognitive triad sub-dimensions continued to decrease, while self- compassion levels continued to increase. These findings highlight the utility of a self-hate and self-compassion-focused online psychoeducation program as an effective tool in coping with depression.