Madde kullanım bozukluğu olan çocuğa sahip anne ya da babalarda algılanan sosyal desteğin umutsuzluk düzeyi üzerine etkisinin belirlenmesi
Determining the Effect of Perceived Social Support on the Level of Hopelessness in Parents Who Have a Child with Substance Use Disorder
Yazar: ŞEYMA AYDEMİR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ BERNA BAYIR ; DR. ÖĞR. ÜYESİ SEDA GÜNEY
KTO Karatay Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / Ruh Sağlığı ve Hast. Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Madde kullanım bozukluğu olan bireylerin ebeveynleri hem psikolojik hem ekonomik 
yönden birçok zorlukla karşılaşmakta hem maddi hem manevi birçok sıkıntı 
yaşamaktadır. Bu araştırmanın amacı madde kullanım bozukluğu olan bireylerin
ebeveynlerinin algıladıkları sosyal destek düzeyinin umutsuzluk düzeyi üzerine etkisini 
belirlemektir. Haziran 2022-2023 tarihleri arasında yapılan bu araştırma tanımlayıcı ve 
ilişki arayıcı bir araştırmadır. Araştırmanın evrenini Manisa Ruh Sağlığı ve Hastalıkları 
Hastanesi AMATEM biriminde takip edilen bireylerinin ebeveynleri oluşturdu.
Araştırmaya katılmayı kabul eden 340 ebeveyn örneklem grubuna alındı. Veri toplama 
aracı olarak Kişisel Bilgi Formu, Beck Umutsuzluk Ölçeği ve Çok Boyutlu Algılanan 
Sosyal Destek Ölçeği kullanıldı. Araştırmanın analizinde, Kruskal Wallis testi, Spearman 
Korelasyon Analizi, Mann-Whitney U testi ve doğrusal regresyon analizi kullanıldı. Yaş 
ortalaması 51,68 olan ebeveynlerin %50,6'sının kadın olduğu belirlendi. Araştırmanın 
sonunda algılanan sosyal destek düzeyiyle umutsuzluk düzeyi arasında negatif yönlü 
zayıf bir ilişki olduğu görüldü. Sosyal Destek Ölçeğinin alt boyutlarından aile desteğinin 
0,196, arkadaş desteğinin 0,189, özel birinin desteğinin 0,175 puan umutsuzluk 
ortalamasını anlamlı düzeyde düşürdüğü belirlendi. Algılanan sosyal destek arttıkça 
umutsuzluk düzeyinin de azaldığı belirlendi. 
Anahtar Kelimeler: Umutsuzluk, Algılanan sosyal destek, Madde kullanım bozukluğu, 
Ebeveynler, Psikiyatri hemşireliği

Abstract:
Parents of individuals with substance use disorders face many difficulties both 
psychologically and economically and experience many financial and moral 
difficulties. The aim of this study is to determine the effect of the level of social 
support perceived by the parents of individuals with substance use disorder on the 
level of hopelessness. This research, which was conducted between June 2022-
2023, is a descriptive and correlational research. The population of the study 
consisted of the parents of individuals followed up in the AMATEM unit of 
Manisa Mental Health and Diseases Hospital. A total of 340 parents who agreed 
to participate in the study were included in the sample group. Personal 
Information Form, Beck Hopelessness Scale and Multidimensional Perceived 
Social Support Scale were used as data collection tools. Kruskal-Wallis test, 
Spearman Correlation Analysis, Mann-Whitney U test and linear regression 
analysis were used in the analysis of the study. The mean age of the parents was 
51.68 years and 50.6% of them were female. At the end of the study, it was seen 
that there was a weak negative relationship between the level of perceived social 
support and the level of hopelessness. Among the sub-dimensions of the Social 
Support Scale, it was determined that family support 0.196, friend support 0.189, 
and support of a special person 0.175 points significantly decreased the mean level 
of hopelessness. It was determined that as the perceived social support increased, 
the level of hopelessness decreased.
Keywords: Hopelessness: Perceived social support, Substance use disorder, 
Parents, Psychiatric nursing