Erken çocuklukta sosyal duygusal öğrenme becerilerini desteklemeye yönelik öğretmen mesleki eğitim programının geliştirilmesi ve etkililiğinin incelenmesi
Development and examination of the effectiveness of a teacher professional training program to support social emotional learning skills in early childhood
Yazar: DEMET KOÇ TÜYLÜ
Danışman: PROF. DR. NALAN KURU
Uludağ Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Okul Öncesi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Erken çocuk eğitimi = Early child education ; Mesleki eğitim = Vocational education ; Okul öncesi eğitim = Preschool education ; Sosyal-duygusal öğrenme = Social-emotional learning

Özet:
Erken çocukluk döneminde çocuğun desteklenmesinde öğretmen-çocuk etkileşiminin önemi göz önüne alındığında, öğretmenlerin desteklenmesinin çocuklara etkisinin önemi anlaşılmaktadır. Bu bağlamda, okul öncesi öğretmenlerine yönelik hem bilgi hem de beceri düzeyinde sürdürülebilir mesleki gelişimi desteleyecek, sosyal duygusal öğrenmenin tüm boyutlarını kapsayan bir eğitim programına ihtiyaç olduğu görülmektedir.  Öğretmen odaklı bir mesleki eğitim programı geliştirilmesinin, aynı zamanda öğretmenin gelecek yıllardaki sınıflarında yer alacak çocukları da etkileyecek ve böylece yapılan müdahalenin sürdürülebilir, uzun soluklu ve büyük ölçekli etkilere sahip olması öngörülmektedir. Bu doğrultuda, araştırmanın amacı 48-72 aylık çocukların sosyal duygusal öğrenmelerini desteklemek için okul öncesi öğretmenlerine yönelik mesleki eğitim programının geliştirilmesi ve etkililiğinin çeşitli değişkenler açısından incelenmesidir.
Araştırma, Tasarım ve Geliştirme Araştırması olarak tasarlanmıştır. Araştırma süreci, Tasarım ve Geliştirme Araştırması modeline uygun olarak ve araştırmanın amacı doğrultusunda,  erken çocukluk eğitiminde sosyal duygusal öğrenmeyi desteklemeye yönelik okul öncesi öğretmenleri için mesleki eğitim programının tasarlanması, geliştirilmesi ve etkililiğinin incelenmesi olmak üzere üç farklı aşamada yürütülmüştür. Araştırmanın birinci aşamasında, ülkemizdeki okul öncesi öğretmenlerinin sosyal duygusal öğrenmeye ilişkin bilgileri, ihtiyaçları, uygulamaları ve varsa uygulamada karşılaşılan zorluklar araştırılarak ihtiyaçlar belirlenmiştir. İkinci aşamada, birinci aşamada elde edilen bulgular ışığında okul öncesi öğretmenlerine yönelik Erken Çocuklukta Sosyal Duygusal Öğrenme Öğretmen Mesleki Eğitim Program (EÇSDÖ-MEP)  geliştirilmiştir. Üçüncü aşamada ise geliştirilen Erken Çocuklukta Sosyal Duygusal Öğrenme Öğretmen Mesleki Eğitim Programı'nın (EÇSDÖ-MEP) okul öncesi öğretmenlerinin sosyal duygusal öğrenmeye yönelik bilgi, beceri ve uygulamalarına olan etkisi incelenmiştir.
Araştırmanın her aşamasında elde edilen bulgular, bir sonraki aşamayı desteklemiştir. Araştırmanın birinci aşamasında, öğretmenlerin sosyal duygusal öğrenmenin neden önemli olduğu, sosyal duygusal öğrenmenin öğrenme süreçlerine nasıl dahil edilebileceği ve sosyal duygusal öğrenmenin nasıl sürdürülebileceği ile ilgili öğretmenlerin eğitim ve desteğe ihtiyaçları olduğu sonucuna ulaşılmıştır. İkinci aşamada, birinci aşama bulgularından yola çıkılarak, sosyal duygusal öğrenme çerçevesinde öğretmenlerin bu konudaki uygulamalarına ışık tutacak bilgileri, örnekleri, sınıf içi uygulamaları içeren teorik ve uygulamalı modüllerden oluşan mesleki eğitim programı geliştirilmiş ve ikinci aşama sonucunda geliştirilen EÇSDÖ-MEP'in etkili mesleki faaliyet çalışmalarının özelliklerini taşıdığı sonucuna ulaşılmıştır.  İkinci aşamanın sonunda geliştirilme süreçleri tamamlanan EÇSDÖ-MEP'in uygulanmasını içeren üçüncü aşamada, EÇSDÖ-MEP'in öğretmenlerin model olma, olumlu/güvenli sınıf ortamı oluşturma ve erken çocukluk döneminde çocukların sosyal duygusal öğrenme becerilerini desteklemeye yönelik ifade ve davranışları üzerinde olumlu yansımaları olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Aynı zamanda yapılan sosyal geçerlik çalışmaları da, EÇSDÖ-MEP'in sosyal geçerliği sağladığını göstermektedir.

Abstract:
Considering the importance of teacher-child interaction in supporting children during early childhood, it is understood that supporting teachers significantly impacts children. In this context, there is a need for a training program for preschool teachers that supports sustainable professional development at both the knowledge and skill levels, encompassing all dimensions of social-emotional learning. Developing a teacher-focused professional training program is anticipated to have sustainable, long-term, and large-scale effects by also influencing the children who will be in the teacher's future classrooms. Accordingly, the purpose of the research is to develop and examine the effectiveness of a professional training program for preschool teachers to support the social-emotional learning of children aged 48-72 months from various perspectives.
The research was designed as a Design and Development Research. The research process was conducted in three different stages in accordance with the Design and Development Research model and the purpose of the study, which involves designing, developing, and examining the effectiveness of a professional training program for preschool teachers to support social-emotional learning in early childhood education. In the first stage of the research, the needs, knowledge, practices, and any problems encountered in practice related to social-emotional learning of preschool teachers in our country were investigated to identify needs. In the second stage, based on the findings from the first stage, the Early Childhood Social-Emotional Learning Teacher Professional Development Program (ECSEL-TPDP) was developed for preschool teachers. In the third stage, the impact of the developed Early Childhood Social-Emotional Learning Teacher Professional Development Program (ECSEL-TPDP) on preschool teachers' knowledge, skills, and practices related to social-emotional learning was determined.
The findings obtained at each stage of the research supported the next stage. In the first phase of the research, it was concluded that teachers need training and support regarding why social emotional learning is important, how social emotional learning can be included in the learning processes, and how social emotional learning can be sustained. In the second stage, based on the findings of the first stage, a vocational training program consisting of theoretical and practical modules containing information, examples, and in-class practices that will shed light on teachers' practices on this subject within the framework of social emotional learning was developed, and as a result of the second stage, the effective professional activity studies of the EÇSBL-MEP developed were developed. It was concluded that it has the characteristics of In the third stage, which includes the implementation of Social Emotional Learning in Early Childhood Teacher Professional Training Program the development processes of which were completed as a result of the second stage, it was concluded that Social Emotional Learning in Early Childhood Teacher Professional Training Program had positive reflections on teachers' expressions and behaviors of being a model, creating a positive/safe classroom environment, and supporting children's social emotional learning skills in early childhood. . At the same time, social validity studies show that Social Emotional Learning in Early Childhood Teacher Professional Training Program provides social validity.