Bulanık AHP ile kurumsal akreditasyon programı eğitim-öğretim ölçütlerinin değerlendirilmesi
Evaluation of the institutional accreditation program learning and teaching criteria with fuzzy AHP
Yazar: RIDVAN SOYSAL
Danışman: PROF. DR. BAYRAM BIÇAK
Akdeniz Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitimde Ölçme ve Değerlendirme Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Türk yükseköğretim sistemi, dünyadaki hızlı değişen ve gelişen gündemler, artan rekabet ortamı, eğitimdeki paradigma değişimleri ile yüzyıllardır süregelen politika ve yaklaşımlarını güncelleme ihtiyacına girdiği bir dönemden geçmektedir. Son yıllarda birçok uluslararası kuruluş, küreselleşmenin etkisi ile ekonomi, ticaret, teknik, kültürel ve sosyal konularda yükseköğretimin çalışmalarını önem vermektedir. Bu gelişmeler çerçevesinde yükseköğretimde kalite ve akreditasyon kavramları öncelik arz eden konular arasında yer bulmuştur. Bu kavramlar, yükseköğretimin hem içerisinde hem de dışarısında yer alan paydaşlar tarafından büyük bir önem taşımaktadır. Bu bağlamda, Türkiye'nin yükseköğretim sistemi de kalite ve akreditasyon konularına odaklanmakta ve bu yönde çalışmalar yürütmektedir. 2015 yılında yayınlanan "Yükseköğretim Kalite Güvencesi Yönetmeliği" ile beraber çalışmalar hız kazanmış ve Yükseköğretim Kalite Kurulu (YÖKAK) tarafından 2018 yılında "Kurumsal Akreditasyon Programı (KAP)" başlatılmıştır.
Bu çalışmanın amacı YÖKAK değerlendirme süreçleri için geliştirilen "Değerlendirme Programları Kılavuzunda" bulunan "Eğitim-Öğretim" başlığı altındaki ölçüt ve alt ölçüt puanları kapsamında, YÖKAK değerlendirici havuzunda bulunan uzman KAP değerlendiricileri ile yapılandırılmış görüşmeler yaparak görece değişkenlik gösterip göstermeyeceğinin araştırılmasıdır. Yapılan görüşmeler sonucunda toplanan veriler çok kriterli karar verme süreçlerinden "Bulanık Analitik Hiyerarşi Prosesi" ile analiz edilmiş ve önemli sonuçlara ulaşılmıştır. Bu araştırma ile ilgili "Bulgular", "Sonuç ve Tartışma" ve "Öneriler" ilgili başlıklarda ifade edilmiştir.
Bu çalışma sonuçlarının YÖKAK değerlendirme süreçlerinden Eğitim-Öğretim" başlığı ile ilgili yükseköğretim kurumlarının eğitim-öğretim süreçlerinin yönetimi ve uygulamalarına önemli katkı sağlayacağı düşünülmektedir. Ayrıca uzman değerlendiricilerinin bu konu ile ilgili görece önem yaklaşımlarının yükseköğretim kurumları için yol gösterebileceği düşünülmektedir.

Abstract:
The Turkish higher education system is going through a period in which there is a requirement to update its policies and approaches that have been going on for centuries with the rapidly changing and developing agendas in the world, the increasing competitive environment, the paradigm shifts in education. In recent years, with the effect of globalization, many international organizations, attach importance to the studies of higher education in economy, trade, technical, cultural and social subjects. Within the framework of these developments, the concepts of quality and accreditation in higher education have been among the priority issues. These concepts are of great importance to stakeholders both inside and outside of higher education. In this regard, Turkey's higher education system also focuses on quality and accreditation and carries out studies in this field. The studies accelerated and the "Institutional Accreditation Program (KAP)" was initiated by the Higher Education Quality Board (YÖKAK) in 2018 With the "Higher Education Quality Assurance Regulation" published in 2015. The purpose of this study is to investigate whether the criteria and sub-criterion scores under the title of "Education-Training" in the "Assessment Programmes Guide" developed for YÖKAK evaluation processes will show relative variability by conducting structured interviews with expert KAP evaluators in the YÖKAK evaluator pool.
The data collected from the interviews were analyzed with the "Fuzzy Analytical Hierarchy Process", one of the multi-criteria decision-making processes, and notable results were found. The "Findings", "Conclusion and Discussion" and "Suggestions" of this study are mentioned in the relevant headings.
It is thought that the findings of this study will make a significant contribution to the management and practices of education processes of higher education institutions related to the title of Education from YÖKAK evaluation processes. In addition, it is thought that the relative importance approaches of expert evaluators can guide higher education institutions.