Artaud'nun "Vahşet Tiyatrosu" bağlamında köy seyirlik oyunlarının incelenmesi
Analyzing of the dramatic village plays in the context of Artaud's "Theater of Cruelty"
Yazar: BİRCE SEMERCİOĞLU
Danışman: PROF. DR. SEMA GÖKTAŞ
Kocaeli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sahne Sanatları Ana Bilim Dalı / Dramatik Sanatlar Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Sahne ve Görüntü Sanatları = Performing and Visual Arts
Dizin: Artaud, Antonin = Artaud, Antonin ; Dramatik tiyatro = Dramatic theatre ; Köy seyirlik oyunları = Dramatic village plays ; Postdramatik tiyatro = Postdramatic theatre ; Ritüel = Ritual ; Tiyatro = Theatre ; Tiyatro oyunları = Theater plays ; Türk tiyatrosu = Turkish theatre ; Vahşet tiyatrosu = Theatre of cruelty

Özet:
"Performans", "postmodern", "ritüel" gibi sıkça karşılaşıyor olduğumuz kavramların, günümüz tiyatro düşüncesinde önemli bir odak noktası haline geldiği görülmektedir. Tiyatroda bu yönelime öncülük eden Antonin Artaud, tasarladığı "Vahşet Tiyatrosu" düşüncesiyle, Antik Yunan'da kurallaşarak günümüze dek süregelen tiyatro kalıplarını yadsıyarak, eylem odaklı bir deneyim ile tiyatroyu ilkel ritüellerdeki etkisine yeniden ulaştırmayı hedeflemiştir. İlkel ritüellerden evrilerek günümüze dek ulaşan köy seyirlik oyunları ise, değişen yaşam koşulları nedeniyle eski yaygınlığına sahip olmamakla birlikte, mevcut haliyle halen ilkel ritüellerdeki etkisini korumaktadır. Bu çalışmada, Antonin Artaud'nun "Vahşet Tiyatrosu" düşüncesinin, köy seyirlik oyunlarındaki karşılığı aranmakta, bu doğrultuda köy seyirlik oyunlarının, işlevi ve yöntemi bakımından, Artaud'nun savunduğu tiyatro düşüncesiyle olan paralelliği, dil ve seyirci-oyuncu ilişkisi önceliğiyle incelenmektedir. Bu incelemenin, Türk tiyatrosunun, çağın tiyatro yöneliminde, kendi kaynaklarından beslenmesi yönünde, tiyatro insanlarına, yeni yaklaşımlar geliştirme yolunda ilham vermesi amaçlanmaktadır.
Anahtar Kelimeler: Antonin Artaud, Vahşet Tiyatrosu, Ritüel, Köy Seyirlik Oyunları

Abstract:
It is seen that concepts we come across frequently such as "performance", "postmodern", "ritual" have become an important focal point in today's theater thought. Antonin Artaud, who pioneered this trend in theater, with the idea of the "Theater of Cruelty" he designed, aimed to re-establish the theater patterns that have been established in Ancient Greece until today, and to bring the theater to its effect in primitive rituals with an action-oriented experience. Dramatic village plays that evolved from primitive rituals to the present day still maintain their influence in primitive rituals in their current form, although they do not have their former prevalence due to changing living conditions. In this study, Antonin Artaud's idea of the "Theater of Cruelty" is sought in dramatic village plays, and in this direction, the parallelism of the dramatic village plays with the theatrical idea argued by Artaud, in terms of its function and method, is examined with the priority of language and audience-actor relationship. This study aims to inspire theater people to develop new approaches in the direction of the Turkish theater to be nourished by its own resources in the theater orientation of the age.
Key Words: Antonin Artaud, Theatre of Cruelty, Ritual, Dramatic Village Plays