Ortaokul fen bilimleri dersinde kuvvet ve enerji ünitesinin öğrenilmesinde bağlam temelli öğretim yaklaşımının etkisinin araştırılması
Researching the effect of context-based teaching approach on learning the force and energy unit in the secondary school science lesson
Yazar: HATİCE CEYLAN
Danışman: PROF. DR. SABRİYE SEVEN
Atatürk Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Fen Bilgisi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Amaç: Bu çalışmanın amacı; Ortaokul 7. Sınıf Fen Bilimleri dersinde Kuvvet ve Enerji ünitesinin seçilen 2. ve 3. konularının öğrenilmesinde Bağlam Temelli Öğretim yaklaşımına uygun olarak hazırlanan bağlamlar ve değerlendirme sorularının kullanımın etkilerini araştırmaktır.
Yöntem: Araştırmada genel olarak karma yöntem, nicel kısmında ise araştırma yöntemlerinden yarı deneysel desen kullanılmıştır. Araştırmanın örneklemini, uygun örnekleme yöntemi ile seçilen Türkiye'nin İç Anadolu bölgesindeki bir ilinin, bir ilçe merkezindeki ortaokulun dört farklı 7. sınıf şubesinde öğrenim gören toplam 88 öğrenci oluşturmaktadır. Uygulama dört çalışma grubu ile gerçekleştirilmiş, toplam 5 hafta devam etmiştir. Veriler; Akademik Başarı Testi (ABT) ve uygulama sonunda öğrencilerle gerçekleştirilen sözlü görüşmelerden elde edilmiştir. Araştırmanın nicel verilerinin analizinde ANOVA ve MANOVA kullanılmıştır.
Bulgular: Verilerin analiz edilmesi ile çalışma sonunda dersin bağlam temelli yaklaşıma uygun şekilde işlendiği sınıflarda akademik başarının mevcut öğretim programına uygun şekilde dersin işlendiği sınıflara göre daha başarılı olduğu gözlenmiştir ancak bağlam temelli değerlendirme sorularının kullanıldığı çalışma gruplarında aynı başarı grafiği gözlenmemiştir. Yapılan öğrenci görüşmelerinde öğrencilerin kullanılan bağlamlar ile ilgili görüşleri olumlu yönde iken bağlam temelli sorulara karşı olumlu olduğu kadar olumsuz düşünceleri de olduğu tespit edilmiştir.
Sonuçlar: BTÖ yaklaşımının fen bilimleri dersinde etkili olarak rahatlıkla kullanılabilecek, sıkıcı olmaktan uzak, öğrenmeyi somutlaştırmaya ve içselleştirmeye yönelik bir yaklaşım olduğu, bağlamların doğru seçiminin yaklaşımın öğrencilerin öğrenmesi üzerine etkinliğini arttırabileceği sonucuna varılmıştır. Bağlam temelli soruların ise değerlendirme sürecinde etkinliğin arttırılması için düzeltme ve iyileştirmelere ihtiyacı olduğu sonucuna varılmıştır.

Abstract:
Purpose: The purpose of this study is to research the effects of using contexts and evaluation questions prepared in accordance with the Context-Based Teaching approach in learning the 3rd and 4th topics of the Force and Energy unit in the 7th Grade Science course of secondary school.

Method: In the research, mixed method was used in general, and semi-experimental design, one of the research methods, was used in the quantitative part. The sample of the research consists of a total of 88 students studying in four different 7th grade classes of a secondary school which is in a small town in countryside of Türkiye, selected by convenient sampling method. The application was carried out in four working groups and lasted for 5 weeks. Data were obtained from the Academic Achievement Test (ABT) and the interviews held with the students at the end of the application. ANOVA and MANOVA were used to analyze the quantitative data of the study.

Findings: By analyzing the data, it was observed that academic success was higher in classes where context-based approach used than in classes where the current curriculum used, but the same success graph was not observed in the study groups where context-based evaluation questions were used. In the student interviews, it was determined that while the students' opinions about the contexts used were positive, they also had positive as well as negative thoughts about context-based questions.

Conclusions: It is seen that the CBL approach can be used effectively in the science course, and it is not boring for students. Also it is an approach that aims to concretize and internalize learning, and that the correct selection of contexts can increase the effectiveness of the approach on students' learning. It was concluded that context-based questions need corrections and improvements to increase effectiveness in the evaluation process.