Fonksiyonel konstipasyonu olan 6 ay- 4 yaş arası çocuklarda farmakolojik ve nonfarmakolojik tedaviye uyum ve cevabın değerlendirilmesi
Evaluation of pharmacological and nonpharmacological treatment response and compatibility in 6 months to 4 years old children with functional constipation
Yazar: HÜMEYRA GÜNAY
Danışman: DOÇ. DR. OKCAN BASAT
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Gaziosmanpaşa Taksim Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2018
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine ; Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Hasta uyumu = Patient compliance ; Kabızlık = Constipation ; Tedavi = Treatment ; Çocuklar = Children ; İlaç tedavisi = Drug therapy

Özet:
Amaç: Fonksiyonel konstipasyon (FK); çocuklarda özellikle tuvalet eğitimi alındığı dönemde sık görülen bir durumdur ve bu konuda yaşam tarzı değişiklikleri yeterince uygulanmamaktadır. Amacımız FK'sı olan 6 ay-4 yaş arası çocukların ve ebeveynlerinin ilaç ve ilaç dışı tedaviye uyumunu sorgulamaktır.
Gereç ve Yöntem: Araştırmamız Ağustos 2018- Ekim 2018 tarihleri arasında Gaziosmanpaşa Taksim Eğitim ve Araştırma Hastanesi Çocuk Gastroenteroloji Polikliniğine başvuran FK'sı olan 6ay- 4 yaş arası çocukların ebeveynlerine gönüllülük esasına dayalı 39 sorudan oluşan kabızlık değerlendirme anketi uygulandı. Araştırmamız tanımlayıcı araştırma olarak planlandı. Normallik denetimi Shapiro Wilk ve tek örneklem Kolmogorov Smirnov testleri, histogram, Q-Q ve box plot grafikleri çizilerek yapıldı. Veriler ortalama, standart sapma, medyan, minimum, maksimum, frekans ve yüzde şeklinde verildi. Kategoriler arası değişkenler Mann Whitney U testi ile analiz edildi. 3 ve üzeri kategori içeren değişkenler Kruskal Wallis tek yönlü varyans analizi ile karşılaştırıldı. Ölçümsel değişkenler arasındaki bağıntı Spearman korelasyon testiyle yapıldı. Anlamlılık sınırı p<0.05 ve çift yönlü olarak alındı. Analizler NCSS 10 (2015. Kaysville, Utah, USA) yazılım programı kullanılarak yapıldı.
Bulgular: Araştırmamıza Roma IV FK kriterlerine uyan 111'i kız olan 177 çocuk katıldı. Çocukların Bristol dışkı karakterleri sorgulandığında %53'ü tip 1, aşırı kabız olarak bulunurken %39'u tip 2, hafif kabız geldi. Çocukların ilaç dışı tedavi etkinliği sorgulandığında meyve yiyen grupta tedavi daha çok etkili iken meyve+ sebze yemeyen grupta ilaç dışı tedavi daha az etkili bulundu (p=0,01). İlaç dışı tedavisinde zeytinyağı verenler tedaviyi %66,7 oranında az etkili bulurken diğer tedavileri (sabun, yulaf kepeği, zerdeçal, kimyon) uygulayanlar, %83 oranında tedaviyi daha etkili bulmuştur(p=0,001). İlaçlar arası etkinlik karşılaştırıldığında laktuloz tedavisi %53 oranında daha az etkili iken sennosid ve Makrogol (PEG) grubunda %60'ın üzerinde ilaçlar daha çok etkili bulunmuştur(p=0,001).
Sonuç: Yaşam tarzı değişikliği fonksiyonel konstipasyonda önemlidir. Düzenli olarak lifli gıdalarla beslenme ve doğru tuvalet eğitimi sayesinde fonksiyonel kabızlık ilaç öncesinde kolaylıkla çözülebilir.
Anahtar Sözcükler: Çocuk, Fonksiyonel Kabızlık, Tedavi, Roma IV.

Abstract:
Aim: The functional constipation (FC) is a frequent disease that could be seen among children especially while they are on toilet training period and the life style changes are not done enough by their parents or caregivers. Our objective is to find about convenience of their parents to pharmacological and non-pharmacological treatment of FC and to see the treatment effectiveness.
Materials And Methods: We conducted our study from August 2018 through October 2018. Parents of children which were 6 months to 4 years old and who have FC participated to our study at Gaziosmanpasa Taksim Research and Training Hospital Pediatric Gastroenterology Clinic. We took an informed consent from parents and they completed a constipation assessment questionnaire which was composed of 39 questions about constipation, through face-to-face interview. Besides descriptive statistical methods, Shapiro-Wilk and Kolmogorov Smirnov tests, histogram, Q-Q, box plot graphics was used for assessing normality. Man Whitney U test was used for analyzing variables between groups. Kruskal Wallis test was utilized to compare variables betweeen 3 or more groups. The siginificant level is accepted as two sided and p<0.05 level.
Results: 177 children was participated to our study. 62% of them was girl. For assessing Bristol stool scale, 53% was type 1(severe constipation) and 39% was type 2(mild constipation). While assessing effectiveness of non-pharmacological treatment, we found that the treatment was more effective in especially fruit eaters group for fiber consumption, in contrast to neither fruits nor vegetables eaters group(p=0,01).While comparing the drugs for effectiveness, we detected that lactulose was less effective(53%) but sennosid and macrogol was more effective(>60%) according to parents of children.
Conclusion: The life style changes are important for treatment of FC. Increasing fiber in diet and right toilet training will be cease the FC before starting any drugs.
Keywords: Children, Functional Constipation, Treatment, Rome IV.