Yapı yüzü renk tasarımında yararlanılabilecek düzenlerin belirlenmesi ve uygulanmasına ilişkin öneriler
Determination of the potential colour arrangements for building surface colouring and suggestions about appliying the colour arrangements as a sample
Yazar: SİNEM CEYDA EROĞLU
Danışman: PROF. DR. LEYLA DOKUZER ÖZTÜRK
Yıldız Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı / Yapı Fiziği ve Malzemesi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Mimarlık = Architecture
Dizin: Yapı yüzeyleri = Building surfaces

Özet:
Yapı yüzü renklendirilmesinde çeşitli renk düzenlerinden yararlanılabilir. Renk düzenleri, rengin tür, değer ve doymuşluk bileşenleri arasında kimi karşıtlıklar yaratılarak oluşturulur. Renk düzeninin anlam ve etkisi, uygulanan renk karşıtlık düzeninin yanı sıra, bu düzen içinde yer alan renklerin yapı yüzünde uygulandıkları alanların yerine ve büyüklüğüne de bağlıdır. Bu çalışmanın amacı, mimari anlamda ve kent görünümüne katkı açısından büyük önem taşıyan yapı dış yüzü renklendirmesinde kullanılabilecek renk düzenlerini araştırmak, açıklamak ve geliştirmektir.Tez kapsamında Munsell Renk Dizgesi ve rengin bileşenlerinde karşıtlık konusu açıklanmıştır. Günümüzde renk düzenlerinde kullanılan tekli, ikili ve üçlü karşıtlıkların açıklaması Munsell Renk Katısı aracılığı ile yapılmış, düzenlere örnekler Munsell Renk Dizgesi simgeleri ile verilmiştir. Mevcut renk düzenlerinden yararlanarak olabilecek başka renk düzenleri araştırılmış ve yeni renk düzeni önerilerinde bulunulmuştur.Renk düzenlerinde alan kullanımı konusunda yapılmış çalışmalar özetlenmiştir. Bir renk düzeninde kullanılan renklerin uygulanacakları alanların büyüklüğünün belirlenmesine yönelik mevcut yaklaşımlar geliştirilmiştir. Yapı yüzü renk tasarımında dikkate alınması önerilen temel ilkelere de yer verilmiştir.Çalışma kapsamında ele alınarak açıklanan, geliştirilen ve yeni önerilen renk düzenlerinin uygulanmasına yönelik örnekler oluşturulmuştur. Uygulama örnekleri için İstanbul'un Üsküdar ilçesi'nin Selman-i Pak Caddesi seçilmiştir. Bu caddenin uygulama için seçilmesinde başlıca etken, İstanbul Büyükşehir Belediyesi ve Boya Sanayiciler Derneği işbirliğiyle hazırlanan ?Rengin Ahengi Projesi? kapsamında bina dış yüzeylerinin yenilenmiş olmasıdır. Bu yapı adasında yer alan 11 adet yapı arasından bitişik nizamdaki beş yapıdan oluşan bir yapı grubu renk uygulamaları yapmak üzere seçilmiştir. Renklendirmek üzere ele alınan beş binaya, çalışma içinde tanımlanan ve açıklanan 32 farklı renk düzeninden birçoğu uygulanmıştır. Doymuşluk karşıtlığı içeren renk düzenlerine az sayıda örnek oluşturulmuş, bu örneklerde de doymuşluk karşıtlığı büyük tutulmamıştır. Bazı renk düzenlerine birden fazla sayıda örnek oluşturulmuştur. Böylece, ele alınan yapı grubuna 41 farklı renk düzeni uygulanmıştır.Çalışma içinde ortaya konan düzenler ve yapılan örnek uygulamalar renk konusunda yapılacak başka araştırmalara ve renk tasarımlarına yön verecektir.

Abstract:
here can be cumulative colour schemes which are drawn benefit from while building surface colouring. Colour schemes are constitued by making antagonism of hue, value and chroma. The meaning and the effect of the colour scheme are also related with the size and location of the area where colours are used. The problem which the thesis discusses is the building surface colour designs which aren?t good loking or doesn?t make a positive impression on people. It is mentioned that building surface colouring plays very important role on the psychology of the people who lives in or around of those buildings, and also the people who walks through the street. The aim ot this thesis is to solve the problem which is explained by studying alternative colour schemes, improving new colour schemes, taking the first step for taking place in the Turkish literature. Another aim of the thesis is to throw a new light on the matter and conducting the later studies by its own colour schemes which are proposed as fresh approaches.In this thesis, the new colour schemes except declared and most-widely used ones are raked out. The new methods of approach are named, respresented and also described on Munsell colour-solid and given some examples. In the continuing part of the thesis, the declared 6 colour schemes are applied on a sample street which is in İstanbul Uskudar and called Selman-i Pak as a computer application. In addition, the new colour schemes are applied on the same buildings too. The reason of choosing Selman-i Pak Street in Uskudar İstanbul is the ?Accordance of the Colour Project? which is conducted by Istanbul Metropolitan Municipality and reduced to practice by the country government in 2010. As part of the Project, some of the building surfaces at Selman-i Pak Street are renewed and first of all the colours are changed. According to the project, some of the buildings at Selman-i Pak Street are considered, not all of them, but in this thesis all of the buildings at the North side of the street are considered. The renewed buildings according to the Accordance of the Colour Project are adduced as the situations which are before and after the Project. In addition, the colour designs which is suggested by this thesis are adduced using computer programs. Then, the visual samples of the building surfaces before and after the ?Accordance of the Colour Project? and the suggested colour designs for these buildings surfaces by the thesis are compared, discussed and assessed.