Yoğun bakım ünitesinden iç hastalıkları kliniğine devir olan hastalardaki basınç ülseri sıklığı ve ilişkili risk faktörleri
Frequency of pressure ulcers and related risk factors in patients transferred from the intensive care unit to the internal diseases clinic
Yazar: MUSTAFA KELEŞ
Danışman: PROF. DR. MEHMET UZUNLULU
İstanbul Medeniyet Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: İç Hastalıkları = Internal diseases
Dizin: Basınç ülserleri = Pressure ulcer ; Risk faktörleri = Risk factors ; Yatan hastalar = Inpatients ; Yoğun bakım = Intensive care ; Yoğun bakım üniteleri = Intensive care units ; İç hastalıkları = Internal medicine

Özet:
AMAÇ: Yoğun Bakım Ünitelerinden (YBÜ) İç Hastalıkları Kliniklerine devir olan hastalardaki basınç ülseri sıklığının belirlenmesi ve basınç ülseri ile ilişkili klinik özelliklerin araştırılması
MATERYAL VE METOD: Prospektif, gözlemsel, klinik çalışmaya İstanbul Medeniyet Üniversitesi Göztepe Eğitim ve Araştırma Hastanesi İç Hastalıkları Kliniklerine 15.02.2021 ile 15.08.2021 tarihleri arasında genel YBÜ'den devir olan 18 yaş ve üzeri 100 hasta (48 erkek, 52 kadın, ortalama yaş: 69.8±16.5 yıl) ardışık olarak alındı. Olguların İç Hastalıkları Kliniklerine yatış anındaki basınç ülseri sıklığı, lokalizasyonu, evresi ve BRADEN risk skoru belirlendi. Basınç ülseri olan ve olmayan hastalar klinik ve laboratuvar özelliklerine göre karşılaştırıldı. Basınç ülseri ile ilişkili klinik özellikleri belirlemek için lojistik regresyon analizi yapıldı. 
BULGULAR: Basınç ülseri sıklığı %50,  en sık basınç ülseri lokalizasyonu sakrum (%88), en sık basınç ülseri evresi evre 2 (%58) idi. Basınç ülseri olanlarda olmayanlara göre; yaş ortalaması (74±13'e karşılık 66±18, p=0.022), YBÜ yatış süresi (20±20'ye karşılık 6±3, p<0.001) yüksekti ve serebrovasküler hastalık ve demans/Alzheimer hastalığı olan (sırasıyla %26'ya karşılık %8, p=0.016 ve %42'ye karşılık %6, p<0.001), invaziv mekanik ventilasyon, pozitif inotrop ajan ve antibiyotik kullanılan (sırasıyla %62'ye karşılık %18, p<0.001, %66'ya karşılık %36, p=0.005 ve %98'e karşılık %80, p=0.008), YBÜ yatışı öncesi basınç ülseri olan (%34'e karşılık %0, p<0.001), malnütrisyon ve BRADEN risk skoru yüksek bulunan (sırasıyla %82'ye karşılık %20, p<0.001 ve %60'a karşılık %2, p<0.001) hasta sıklıkları yüksekti. Lojistik regresyon analizinde YBÜ yatış süresindeki 1 günlük artışın basınç ülseri riskini 1.42 kat artırdığı görüldü. 
 
SONUÇ: Bu çalışma YBÜ'nden İç Hastalıkları kliniklerine devir olan her iki hastadan birinde basınç ülserinin mevcut olduğunu ve YBÜ yatış süresi uzadıkça basınç ülseri gelişme riskinin arttığını ortaya koymuştur. YBÜ yatışı uzayan (>10 gün), YBÜ yatışı öncesi bilinen basınç ülseri veya nörolojik hastalığı olan ileri yaş hastalarda basınç ülseri riskinin veya varlığının iyi değerlendirilmesi ve gerekli önlemlerin alınması uygun klinik yaklaşım olacaktır.

Abstract:
OBJECTIVE: Determination of pressure ulcer frequency and investigation of pressure ulcer-related clinical features in patients transferred from Intensive Care Units (ICU) to Internal Medicine Clinics
METHODS: A prospective, observational, clinical study included 100 consecutive patients aged 18 years and older (48 men, 52 women, mean age: 69.8±16.5 years) who transferred from the general ICU to Istanbul Medeniyet University Göztepe Training and Research Hospital Internal Diseases Clinics between 15.02.2021 and 15.08.2021. Pressure ulcer frequency, localization, stage and BRADEN risk score were determined at the time of admission to İnternal Medicine Clinics. Patients with and without pressure ulcers were compared according to clinical and laboratory characteristics. Logistic regression analysis was performed to identify clinical features associated with pressure ulcer.
RESULTS: The frequency of pressure ulcer was 50%, the most common location of pressure ulcer was sacrum (88%), the most common pressure ulcer stage was stage 2 (58%). Compared to those without pressure ulcers; mean age (74±13 vs. 66±18, p=0.022), length of stay in ICU (20±20 vs. 6±3, p<0.001) was high, and those with cerebrovascular disease and dementia/Alzheimer's (26% vs. 8%, p=0.016 and 42% vs. 6%, p<0.001, respectively), using invasive mechanical ventilation, positive inotropic agents and antibiotics (62% vs. 18%, p<0.001, 66% vs. 36%, p=0.005 and 98% vs. 80%, p=0.008, respectively), had pressure ulcers before ICU admission (34% vs. 0%, p<0.001), had malnutrition and had a high BRADEN risk score (82% vs. 20%, p<0.001 and 60% vs. 2%, p<0.001, respectively) patient frequencies were high. In logistic regression analysis, it was seen that 1 day increase in ICU length of stay increased the risk of pressure ulcer 1.42 times.
 
CONCLUSION: This study revealed that one out of every two patients transferred from the ICU to the Internal Medicine clinics has a pressure ulcer, and the risk of developing pressure ulcers increases as the length of stay in the ICU is prolonged. Evaluating the risk or presence of pressure ulcer well and taking necessary precautions would be an appropriate clinical approach in advanced age patients with a known pressure ulcer or neurologic disease before ICU hospitalization (>10 days).