İşletmelerde çevre bilinci ve yeşil yönetim uygulamalarının işletme başarısına katkısını incelemeye yönelik bir araştırma
Research on analyzing the impact of environmental awereness and green management practices in companies
Yazar: ELİF KARABULUT
Danışman: PROF. DR. HAYRİ ÜLGEN
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / İşletme Yönetimi ve Organizasyon Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2003
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Ekolojik çevre = Ecological environment ; Yeşil yönetim = Green management ; Çevre bilinci = Environmental consciousness ; Çevre yönetim sistemi = Environmental management system ; Çevre yönetimi = Environmental management ; İşletmeler = Businesses

Özet:
İşletmelerde çevre bilinci ve yeşil yönetim uygulamalarının işletme başarısına katkısını incelemek üzere hazırlanan bu çalışmada ISO 14001 çevre yönetim sistemi standardı belgesine sahip olan özel sektör üretim işletmelerinin bu belgeye sahip olmak istemelerinde hangi faktörlerin etkili olduğunun; işletme fonksiyonları açısından yeşil yönetim uygulamalarının ya da daha açık ifade etmek gerekirse yeşil yönetim anlayışına uygun faaliyetlerin ne kadar sıklıkla uygulandığının ve bu uygulamalar sayesinde işletmelerin basan göstergelerindeki değişimin çevre kalite yöneticilerinden alman bilgiler doğrultusunda tespit edilmesi amaçlanmaktadır. ISO 14001 çevre yönetim sistemi standardı belgesine sahip olan özel sektör üretim işletmelerinin bu belgeye sahip olmak istemelerinde çevre koruma ve sosyal sorumluluk faktörlerinin büyük ölçüde etkili olduğu, rekabet avantajı, müşteri ve çalışan tatmini sağlama, ihracatı arttırma faktörlerinin kısmen etkili olduğu sonucuna yöneticilerden alman görüşler doğrultusunda ulaşılmıştır. İşletmelerin yeşil yönetim uygulamalarının işletme fonksiyonları açısından değerlendirilmesi sonucu işletmelerin yeşil yönetim anlayışı doğrultusunda insan kaynakları faaliyetlerini her zaman, üretim, muhasebe-finans ve ar-ge faaliyetlerini büyük ölçüde, pazarlama faaliyetlerini yarı yarıya uyguladıkları görülmektedir. İşletmelerin başarı göstergelerindeki değişime göre, firma imajının ve çalışan tatmininin büyük ölçüde arttığı, müşteri tatmini, rekabet gücü, ihracat oram, verimlilik, pazar payı, yeni pazarlara girme faktörünün küçük oranda arttığı; maliyetler, kârlılık ve ürün fiyatlarının değişmediği ilgili yöneticilerden alman bilgiler doğrultusunda tespit edilmiştir. Ayrıca araştırmaya cevap veren işletmeler ISO 14001 çevre yönetim sistemi standardı belgesine sahip olmalarına rağmen yeşil yönetim uygulamaları açısından farklılıklar göstermektedir. ııı

Abstract:
In this study, which aims to analyse the perspective towards environment and green management practices, three purposes have been taken into consideration: Determining the factors that have great impact on die intention of private sector manufacturing companies with ISO 14001 environmental management system standard for being certified as so, determining the frequency of green management practices according to business functions and monitoring the change in success of these companies relating to these practices. Protecting the environment and social responsibility had great impact on these companies to acquire their ISO 14001 certifications, while competitive advantage, retaining customer and employee satisfaction and increasing the export potential had partial impact. As for the business functions; green management practices are observed always in the human resource activities, generally in production, accounting- financing and R&D activities, and at 50% level in marketing activities. Company image and employee satisfaction are observed to increase at high level, while customer satisfaction, competitiveness, export rate, productivity, market share, entering new markets are observed at low level. Costs, profitibility and product prices have not changed. Moreover, a variety in green management practices was found in companies that have participated in the research although they already had ISO 14001 certifications. IV