Postkolonyal teori bağlamında küresel güçlerin Afrika kıtası üzerindeki rekabeti: Nijerya örneği
Competition of global powers on the Africa in the context of postcolonial theory: The case of Nigeria
Yazar: MERYEM BETÜL KEBAP
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ LEVENT ERSİN ORALLI
Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı / Ortadoğu ve Afrika Çalışmaları Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Afrika = Africa ; Küresel güç = Global power ; Nijerya = Nigeria ; Postkolonyalizm = Postcolonialism ; Uluslararası ilişkiler = International relations ; Uluslararası politika = International policy

Özet:
Afrika kıtası geçmişte olduğu gibi günümüzde de sahip olduğu yeraltı kaynakları ve nüfus potansiyeliyle küresel güçlerin ilgisini çekmektedir. Koloni dönemi sonrasında kıta ülkeleri bağımsızlıklarını kazanmışlardır ancak bu bağımsızlık siyasal olarak yönetimlerin devredilmesinden öteye gidememiştir. Uluslararası siyasetteki büyük güçler bugün kıta ülkelerinin kaynaklarını sömürmeye devam etmektedir. Geçmişin koloni sistemi bugün bağımlılık yaratma temeline dayalı finansal kurumlar, uluslararası örgütler, yardım ve yatırımlar, ticaret ortaklıkları gibi neo-kolonyal araçlarla devam ettirilmektedir. Ayrıca küresel güçler petrol, doğalgaz, değerli madenler, uranyum …vs. gibi kıta kaynakları üzerinde rekabet etmektedir. Söz konusu rekabet kıta ülkelerinin gelişimi önünde engel teşkil etmektedir. Küresel güçlerin Afrika ülkeleri üzerindeki nüfuzlarını güçlendirmeye yönelik politikaları kıta ülkelerinde istikrarsızlığa neden olmaktadır. Ayrıca küresel güçlerin kıta ülkelerini kendilerine bağımlı hale getirerek nüfuzlarını güçlendirmeyi amaçlayan politikaları Afrikalı ülkelerin kalkınmalarına engel olmaktadır. Nijerya sahip olduğu kaynaklarla küresel güçlerin hedefinde olan bir Batı Afrika ülkesidir. Petrol rezervleri, doğalgaz kaynakları, değerli maden ve mineraller açısından zengin ve kalabalık nüfusuyla iyi bir potansiyeli olan Nijerya Afrika kıtasının en büyük ekonomilerindendir. Bütün bu zenginliklerine rağmen halkının refah seviyesinin düşük olması, işsizlik seviyesinin yüksek olması, terör olaylarının ve güvenlik problemlerinin sıklıkla yaşanması ülke kaynaklarının sömürüldüğünü göstermektedir. Bu çalışmanın amacı küresel güçlerin Afrika kıtası ülkeleriyle ilişkilerini postkolonyal teori bağlamında incelemektir. Söz konusu ilişkiler neo-kolonyalizm kavramıyla açıklanmaya çalışılmıştır. Bu bağlamda ilk olarak postkolonyal teori ele alınmış ve neo-kolonyalizm kavramı üzerinde durulmuştur. Ardından söz konusu ilişkileri açıklamakta örnek olarak seçilen Nijerya'nın ülke profili incelenmiştir. Son olarak Amerika Birleşik Devletleri, Rusya, Çin, İngiltere ve Fransa gibi güçlerin Afrika Kıtası'na yönelik politikaları ve Nijerya ile ilişkileri ele alınmış ve bu ilişkiler neo-kolonyalizm kavramıyla açıklanmaya çalışılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Afrika, Postkolonyalizm, Neo-kolonyalizm, Rekabet, Bağımlılık

Abstract:
As in the past, the African continent attracts the attention of global powers with its underground resources and population potential. After the colonial period, the continental countries gained their independence, but this independence could not go beyond the transfer of political administrations. The great powers in international politics continue to exploit the resources of the continental countries today. The colonial system in the past is continued today with neo-colonial tools such as financial institutions, international organizations, aid and investments, and trade partnerships based on dependency. In addition, global powers compete over continental resources such as oil, natural gas, precious metals, uranium ... etc. The competition is an obstacle to the development of continental countries. The policies of global powers to strengthen their influence on African countries cause instability in continental countries. In addition, the policies of global powers aiming to strengthen their influence by making the continental countries dependent on them hinder the development of African countries. Nigeria is a West African country that is the target of global powers with its resources. Nigeria, which is rich in oil reserves, natural gas resources, precious metals and minerals and has a good potential with its large population, is one of the largest economies in the African continent. Despite all these riches, the low level of welfare of the people, the high level of unemployment, the frequent occurrence of terrorist incidents and security problems show that the resources of the country are exploited. The aim of this study is to examine the relations of global powers with the countries of the African continent in the context of postcolonial theory. These relations have been tried to be explained with the concept of neo-colonialism. In this context, firstly, postcolonial theory was discussed and the concept of neo-colonialism was emphasized. Then, the country profile of Nigeria, which was chosen as an example to explain these relations, was examined. Finally, the policies of the powers such as the United States, Russia, China, England and France towards the African Continent and their relations with Nigeria have been discussed and these relations have been tried to be explained with the concept of neo-colonialism.

Key Words: Africa, Postcolonialism, Neo-colonialism, Competition, Addiction