Tip 2 diyabetes mellitus hastalarında monosit/HDl oranının mikrovasküler komplikasyonlarla ilişkisi
The relationship between monocyte / HDl ratio and microvascular complications in typE 2 diabetes mellitus pati̇ents
Yazar: AHMET DÜZGÜN
Danışman: DR. NAMIK YİĞİT
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Haseki Eğitim ve Araştırma Hastanesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2018
Konu: Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları = Endocrinology and Metabolic Diseases
Dizin: Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Diabetes mellitus-tip 2 = Diabetes mellitus-type 2 ; Diabetik nefropatiler = Diabetic nephropathies ; Diabetik nöropatiler = Diabetic neuropathies ; Diabetik retinopati = Diabetic retinopathy ; Kolesterol-HDL = Cholesterol-HDL ; Komplikasyonlar = Complications ; Monositler = Monocytes ; Vasküler hastalıklar = Vascular diseases

Özet:
GİRİŞ VE AMAÇ: Diabetes Mellitus (DM) insülinin eksikliği ya da insülin direnci ile oluşan, hiperglisemi ile ortaya çıkan, karbonhidrat, yağ ve protein metabolizma bozukluğu ile karakterize bir hastalıktır. Toplumlardaki sağlıksız ve düzensiz beslenme, obezite, sedanter yaşam, yaşlanma ve kentleşme nedeniyle diyabetli hasta sayısı her geçen gün artmakta ve hastalık endemik bir hal almaya başlamıştır. Diyabetteki kronik hiperglisemi özellikle göz, böbrekler, sinirler, kalp, kan damarları ve çeşitli organların hasar ve işlev bozukluğunun ana sebebidir. Akut metabolik komplikasyonların yanı sıra kronik mikrovasküler ve makrovasküler komplikasyonlar, hastalığa bağlı morbidite ve erken mortalitenin en önemli nedenidir.
Monositler ve makrofajlar proinflamatuvar ve prooksidan sitokinlerin sentez ve salınımında önemli rol oynayan hücrelerdir. Yapılan çalışmalar sonucunda akut myokard enfarktüsü geçirmiş hastalarda monositlerin prokoagülan aktiviteyi dramatik bir şekilde arttırdığı görülmüştür. Yüksek yoğunluklu lipoprotein kolesterol (HDL)'ün endoteli, düşük yoğunluklu lipoprotein (LDL)'nin zararlı etkilerinden koruduğu ayrıca LDL kolesterolün oksidasyonunu engellediği gösterilmiştir. HDL bu şekilde antioksidan olarak davranır. HDL-kolesterolün ateroskleroza karşı koruyucu olduğu kanıtlanmıştır.
Monosit / HDL oranı (MHO)'nun inflamasyon ve oksidatif stresin yeni bir belirteci olabileceği, ayrıca bazı kardiyovasküler hastalıkların varlığı ve prognozu ile de yakından ilişkili olduğu gösterilmiştir. Çalışmamızın amacı tip 2 DM hastalarında mikrovasküler komplikasyonlar gelişimi ile MHO arasındaki ilişkiliyi araştırmaktır.
METOD: Tek merkezli, retrospektif çalışmamızda hastanemiz İç Hastalıkları polikliniği ve diyabet polikliniğine başvuran tip 2 DM hastalarının mevcut dosyaları ve hastane otomasyon sistemindeki verilerden hemoglobin, hematokrit, trombosit, lökosit, nötrofil, monosit, lenfosit, HbA1c, açlık glikozu, üre, kreatinin, C-reaktif protein, albümin, sodyum, potasyum, kalsiyum, fosfor, trigliserit, HDL kolesterol, LDL kolesterol, total  kolesterol, tam idrar tahlili, spot idrarda protein/kreatinin oranı testleri kaydedildi. Son 3 ayda göz dibi incelemesi yapılmış olanlar Diyabetik retinopati (DRP) açısından değerlendirildi, son 3 aydır göz dibi incelemesi yapılmayanlar Haseki Eğitim ve Arastırma Hastanesi Göz Hastalıkları polikliniğine konsültasyon yapılmak suretiyle DRP açısından değerlendirmeleri yapıldı. Hastaların klinik yakınma, muayene bulgusu, elektrofizyolojik inceleme ve kantitatif duyu testleri ile diyabetik nöropati sorgulaması yapıldı.
18 yaşından küçük, gestasyonel diyabet hastası, malignite öyküsü, son 3 ay içinde travma veya operasyon öyküsü, diyabetik nefropati dışında nefropati öyküsü, renal replasman tedavisi öyküsü, tanısı konulmuş romatolojik hastalık öyküsü ve aktif enfeksiyon geçiren hastalar çalışma dışı bırakıldı.
Çalışmamıza dahil olan hastalar poliklinik muayene odalarında değerlendirildi. Yaş, cinsiyet, boy, kilo, DM süresi, tanı yaşı kullandıkları ilaçlar, ek hastalıklar, ailede DM öyküsü, alkol ve sigara kullanımları sorgulandı. Omron M2 Basic marka tansiyon cihazı ile ön koldan tansiyonlar sistolik ve diyastolik olarak ölçülüp not edildi.
BULGULAR: Çalışmaya yaş ortalamaları 56,7±8,1 yıl olan 108'ü erkek 229 hasta dahil edildi. Hastaların ortalama tanı yaşı 45,1±8,3 saptandı. Ortalama DM süreleri 11,5±7,4 yıl görüldü. 66 hastada (%28,8) DRP görülürken, 98 hastada (%42,8) hastada diyabetik nöropati saptandı. 79 hastanın (% 34,5) spot idrarında 150 mg üzeri proteinüri olduğu görüldü. DRP olanların MHO 0,014±0,011, olmayanların 0,015±0,007 saptandı. DRP olanların ve DRP olmayan hastaların MHO açısından istatistiksel olarak fark görülmedi (p=0.282). Diyabetik nöropati olan hastaların MHO 0,015±0,010 iken olmayanların MHO 0,014±0,006 olduğu görüldü Nöropati olan hastalarla olmayan hastaların MHO açısından istatistiksel olarak fark saptanmadı (p=0,124). Tüm hastalar beraber değerlendirildiğinde MHO düzeyi spot idrarda protein/kreatinin düzeyi ile pozitif yönde istatistiksel olarak anlamlı ilişki saptandı (p=0,006). Ayrıca spot idrarda protein/kreatinin oranı 150 mg/gün'den düşük olanların MHO 0,014±0,009 iken 150 mg/gün'den yüksek olanların MHO 0,017±0,008 ölçüldü. İki grup kıyaslandığında nefropati gelişmiş grupta istatistiksel olarak anlamlı daha yüksek MHO olduğu görüldü.(p<0,001).
SONUÇ: Tip 2 DM hastalarında MHO diyabetik nefropati ile ilişki iken diyabetik nöropati ve diyabetik retinopati varlığı ile herhangi bir ilişi saptanmadı.

Abstract:
BACKGROUND: Diabetes Mellitus (DM) is the disease which one is made by consist of insulin deficiency or insulin resistance,is revealed with hyperglycemia,is characterized defects of carbonhydrate,lipid and protein metabolism. Every passing day ,the patients with diabetes increase depends on unhealthy and irregular nutrition in publics and the disease becomes endemic disease.In diabetes,chronic hyperglycemia is the cause of the damage and dysfunction of eyes,kidneys,nerves,heart,blood vessesls and the other organs.Besides the acute metabolic complications, chronic microvasculary and macrovasculary complications is the impotant cause of the disease's early mortality and morbidity .
Monocytes and macrophages are the important cells which one is play a role about synthesis and relesase pro-inflammatory and pro-oxidant cytokines. In results of recent studies, monocytes increases dramaticly pro-coagulant activity in the patients with acute myocardial infarction. High density lipoprotein(HDL) protects the endothelial from low density lipoprotein(LDL)'s harmfull effects. Also HDL blocks LDL cholesterol oxidation.In this way HDL acts like an antioxidant.HDL- cholesterol is the protector against atherosclerosis  has been proven.
Monocytes/HDL (MHO) is the indicator of inflammation and oxidative stress, also is related closely the cardiovasculary disease's presence and prognosis has been shown. The aim of our study research that the relationship between microvasculary complication's development and MHO in patient with type 2 diabetes.
MATERIALS AND METHODS: In our single center and retrospective study, the test rates of the hemoglobin, hematocrit, latelets, leukocyte, neutrophil, monocyte, lymphocyte, HbA1c, glucose, urea, creatinin, C- protein, albümin, sodium, potassium, calcium, phosphorus, triglycerides, HDL cholesterol, LDL cholesterol, total cholesterol, full urine analysis, protein/creatinin ratio in spot urine were examined from the current documents and the automation of hospital's sytems for the type 2 DM patients who applied in Internal medicine and diabet polyclinic. In recent three months, the one's which are observed the fundus analysis  were evaluated in terms of Diabetic retinopathy (DRP), the one's which are not observed in recent three month, observation were evaluated in contidion of making consultation to Haseki Training  and Research Ophtalmology Department.  The patient's diabetic neuropathy investigation were examined with clinical complaints, examination finding, electrophysiologic investigation and quantitative sense tests.
Under 18's, gestational diabetic patient, malignancy story, trauma in recent three years or operation story, nephropathy story without diabetic nephropathy, renal replacement theraphy story, diagnosed rheumatology diseases story and patient who passed active infection were excluded from study.
The patient who's included in the study were evaluated in examination rooms. Age, gender, lenght,  weight, duration of DM, diagnosis age, using medications, additional diseases, DM stories in familiy, using alcohol and cigarettes were examined. Systolic and diastolic blood pressure is measured by Omron M2 Basic blood pressure tool from forearm and results were noted.
RESULTS: A total of 229 patients; the 108 patients are men that their age averages are 56,7 +- 8,1  year; were included in this study.The average of diagnostic age was determined as 45,1+- 8,3. The average of DM duration was seen 11,5+-7,4 year. While DRP was seen in 66 patients (%28,8), diabetic neuropathy was determined in 98 patients (%42,8). In spot urine of 79 patients (%34,5)  was seen over 150 mg proteinuira.  Which are DRP MHO's 0,014+-0,011, out of those 0,015+-0,007 were determined. In terms of MHO, there is no differences statically between the patients with DRP and without DRP (p=0.282). While the patients with diabetic neuropathy's MHO was seen 0,015+- 0,010, the rest of those MHO's was 0,014 +- 0,006. In terms of MHO, there is no differences statically between the patients with neuropathy (p=0,124). When all of the patients were evaluated, the level of MHO and the level of protein/creatinin in spot urine were determined statically a significant relationship in positive way (p=0,006).  Also, while the whose protein/creatinin rate in spot urine was lower than 150 mg/day MHO 0,014 +- 0,009, whose protein/creatinin rate was higher than 150 mg/day MHO 0,017 +- 0,008 were measured.  Comparing the two groups, in the group which is nephorpathy developped, were seen statically the MHO much higher as significant (p<0,001).
DISCUSSION: The patients with type 2 diabetes there is no determined relationship between diabetic neuropathy and diabetic retinopathy while in relationship with MHO diabetic nephropathy.