E-ticaret kapsamında üniversite öğrencilerinin çevrimiçi alışveriş bağımlılığı ve aşerme düzeylerinin incelenmesi
Examining the online shopping addiction and craving levels of university students within the scope of e-commerce
Yazar: MERVE ÇOCUK
Danışman: DOÇ. DR. HÜSEYİN KUTBAY
Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası Ticaret ve Lojistik Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Uluslararası Ticaret = International Trade
Dizin: Uluslararası ticaret = International trade

Özet:
İnsanlığın toplumsallaşma sürecinin başlangıcından bugüne kadar ticaret daima var olmuştur. Var olmakla da kalmayıp insanların yaşam biçimlerini, örf ve adetlerini, inançlarını, yaşam alanlarını doğrudan etkilemiş, ona şekil vermiştir. Günümüzde insanlar alışveriş ihtiyaçlarını büyük oranda çevrimiçi alışveriş sitelerini kullanarak karşılamaktadır. Çevrimiçi alışveriş sitelerinin insanlara sunduğu olanaklar her geçen gün sınırları zorlamakta, insanların da alışveriş yapma biçimlerini değiştirmektedir. Çevrimiçi alışveriş, insanlara birtakım fırsatlar sunarken diğer yandan da insanların davranışlarını ve duygularını olumlu/olumsuz yönde doğrudan etkilemektedir. Bu çalışmada, üniversite öğrencilerinin çevrimiçi alışveriş bağımlılığı ve alışveriş aşerme düzeylerini belirlemek; çevrimiçi alışveriş bağımlılığı ve alışveriş aşermeleri arasındaki ilişkiyi ortaya koymak; her iki ölçek düzeyinin çeşitli değişkenlere göre istatistiksel fark olup olmadığını belirlemek amaçlanmıştır. Tarama yöntem desenlerinden kesitsel tarama desenin kullanıldığı bu çalışmada, veriler, bir devlet üniversitesinde öğrenim gören 700 öğrenciden basit seçkisiz örnekleme yöntemiyle toplanmıştır. Veri toplama araçları olarak bilgi formu,  Çevrimiçi Alışveriş Aşerme Ölçeği ve Çevrimiçi Alışveriş Bağımlığı Ölçeği kullanılmıştır. Çalışma sonucunda, her iki ölçeğin ortalama değerlerinin düşük olduğu, ölçekler arasında pozitif yönde ve yüksek düzeyde anlamlı bir ilişki olduğu saptanmıştır. Bunun yanında, "cinsiyet, internette geçirilen süre, interneti kullanım amacı, internetten alışveriş yapma ve sosyal medya kullanımı" gibi değişkenlerin her iki ölçekte de istatistiksel anlamlı fark oluşturduğu gözlenirken "yaş, sınıf, internete erişim kaynağı, aylık internet kotası, gelir kaynakları, sosyal ortamdaki arkadaş sayısı, beden algıları ve yeme davranışları" değişkenlerin her iki ölçekte fark oluşturmadığı saptanmıştır. Çalışma sonunda, araştırmacılara ve program uygulayıcılarına öneriler sunulmuştur.

Abstract:
Trade has always existed since the beginning of the socialization process of humanity until today. Not only does it exist, it has directly affected and shaped people's lifestyles, customs, beliefs and living spaces. Nowadays, people largely meet their shopping needs by using online shopping sites. The opportunities that online shopping sites offer to people are pushing the limits every day and changing the way people shop. While online shopping offers people some opportunities, it also directly affects people's behavior and emotions in a positive or negative way. In this study, to determine the online shopping addiction and shopping craving levels of university students; To reveal the relationship between online shopping addiction and shopping craving; It was aimed to determine whether there is a statistical difference between both scale levels according to various variables. In this study, in which a cross-sectional survey design was used, data was collected by simple random sampling method from 700 students studying at a state university. Information form, Online Shopping Craving Scale and Online Shopping Addiction Scale were used as data collection tools. As a result of the study, it was determined that the mean values of both scales were low and there was a positive and highly significant relationship between the scales. In addition, it was observed that variables such as "gender, time spent on the internet, purpose of internet use, online shopping and social media use" created a statistically significant difference in both scales, while "age, class, source of internet access, monthly internet quota, income sources, social It was determined that the variables "number of friends in the environment, body perception and eating behaviors" did not make a difference in both scales. At the end of the study, suggestions were made to researchers and program implementers.