Kapsamlı afazi testi (CAT-TR) dil bataryasının geçerlik ve güvenirlik çalışması
The validity and reliability study of the language battery of comprehensive aphasia test-Turkish (CAT-TR)
Yazar: ŞEVKET ÖZDEMİR
Danışman: PROF. DR. İLKNUR MAVİŞ
Anadolu Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Dil ve Konuşma Terapisi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Dilbilim = Linguistics ; Nöroloji = Neurology
Dizin: Afazi = Aphasia ; Güvenilirlik ve geçerlilik = Reproducibility of results ; Teşhis testleri = Diagnostic tests ; Türkçe uyarlama = Turkish adaptation

Özet:
Bu çalışma Kapsamlı Afazi Testi'ne (CAT-TR) ait Dil Bataryası bölümünün Türkçeye adaptasyonunu amaçlamıştır. Bu bölüm 21 alt test ve altı modalite puanından oluşmuştur (sözlü ve yazılı dili anlama, tekrarlama, adlandırma, okuma, yazma). Geçerlik ve güvenirlik analizlerinde 18 yaş üzerinde ve Türkçe konuşan 90 afazili ve 200 sağlıklı bireyin yanında Türkçe-İngilizce konuşan iki dilli 20 katılımcı yer almıştır. Katılımcılar iki eğitim (1-8 yıl ve 9+) ile üç yaş (18-44, 45-59, 60+) grubuna ayrılmıştır. Geçerliğe yönelik içerik, yapı ve ölçüt geçerliği analizleri yapılırken; güvenirlik analizleri iç tutarlılık, istikrarlılık ve eşdeğerlilik üzerine gerçekleşmiştir. Demografik değişkenlerin (eğitim, yaş ve cinsiyet) Türkçe konuşan afazili ve sağlıklı katılımcıların Dil Bataryası performansı üzerindeki etkisi incelenmiştir. Eğitim değişkeni sağlıklı bireylerin bütün modalite puanları üzerinde etkili iken; yaş grupları arasındaki performans farklılıkları okuma hariç diğer modalite puanlarında anlamlı bulunmuştur. Cinsiyet değişkeni sadece adlandırma performansında sağlıklı kadın katılımcılar lehine etki göstermiştir. Eğitim ve cinsiyet değişkenleri afazili katılımcıların dil performansı üzerinde anlamlı etki yaratmazken; 60 yaş altındaki afazili bireylerin Sözlü ve Yazılı Dili Anlama modalite puanlarında anlamlı olarak daha yüksek performans sergilediği belirlenmiştir. Son olarak modalite ve toplam test puanlarına ait kesme değerler sunulmuştur. CAT-TR Dil Bataryası bölümünün Türkçe konuşan yetişkin bireylerin dil değerlendirmesinde kullanılacak uygun bir araç olduğu sonucuna varılmıştır.

Abstract:
This study aimed to adapt the Language Battery section of the Comprehensive Aphasia Test into Turkish. The section consisted of 21 sub-tests and six modality scores (spoken and written language comprehension, repetition, naming, reading, writing). 90 Turkish-speaking people with aphasia, 200 Turkish-speaking healthy and 20 Turkish-English speaking bilingual healthy participants over 18 years of age took part in the validity and reliability analyses. The participants were stratified into two education (1-8 years and 9+) and three age (18-44, 45-59, 60+) groups. The analyses belonging to content, construct, and criterion validity were carried out, while the reliability analyses were performed on the internal consistency, stability and equivalence. The effect of the demographic variables (education, age and gender) on the Language Battery performances of Turkish-speaking people with aphasia and healthy participants was examined. The education variable was found to influence the modality scores of the healthy participants, while the differences related to the performance of three age groups were found to be significant except the reading modality scores. The gender variable was found to influence only the naming performances of healthy individuals in that the female participants were better in this modality. The education and gender variables did not hold any effects on the language performance of people with aphasia. Those who were below 60 years of age showed statistically better performance in the Spoken and Written Language Comprehension modality scores. Lastly, the cut-off values for the modality and total language scores were provided. It was concluded that the Language Battery of CAT-TR was an appropriate tool for the language assessment of Turkish-speaking adults.