Onkolojik F-18 FDG PET/BT'de saptanan sürrenal bez lezyonlarının retrospektif değerlendirilmesi
Retrospective evaluation of adrenal gland lesions detected by oncological F-18 FDG PET/CT
Yazar: BERRAK TUĞRAL
Danışman: DOÇ. DR. ÜLKEM YARARBAŞ
Ege Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Nükleer Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2014
Konu: Onkoloji = Oncology
Dizin: Adrenal bez neoplazmları = Adrenal gland neoplasms ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Pozitron emisyon tomografi = Positron-emission tomography ; Retrospektif çalışmalar = Retrospective studies ; Teşhis = Diagnosis

Özet:
Giriş: Onkolojik hasta grubunda yapılan görüntüleme çalışmalarında
sürrenal bezlerde lezyon saptanma oranı %4,3 olarak bildirilmektedir.
Sürrenal beze yönelik ilk basamak değerlendirme ağırlıklı olarak BT ile
yapılmaktadır. Son yıllarda, anatomik ve fonksiyonel bilgiyi biraraya getirerek
kullanım alanı giderek genişleyen F-18 FDG PET/BT yöntemi onkolojik
görüntülemede önemli katkılar sağlamaktadır.Çalışmamızda Ege Üniversitesi
Tıp Fakültesi Nükleer Tıp Anabilim Dalında onkolojik PET/BT çekimi yapılan
ve sürrenal bez lezyonu saptanan hastaların lezyon karakterizasyonunda
PET/BT'nin yerini araştırmak amaçlandı.
Materyal ve Metod: Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Nükleer Tıp
Anabilim Dalı'nda 1 Şubat 2012 – 31 Ocak 2013 tarihleri arasında onkolojik
F-18 FDG PET/BT tetkiki yapılan hastalar incelenerek sürrenal bezde
1cm'den büyük lezyon rapor edilen, histopatolojik olarak tanı alan veya takip
görüntüleme yapılan vakalar çalışmaya dahil edildi. Elli hastada gözlenen
toplam 67 sürrenal lezyon çalışmaya alınarak bulgular retrospektif olarak
incelendi. Lezyonlara ait nihai tanı histopatolojik değerlendirme veya
görüntüleme yöntemleri ile yapılan takip ile konuldu.
Bulgular: Çalışmaya dahil edilen 50 hastanın 14'ü kadın, 36'sı erkekti.
Çalışma grubunda yaş ortalaması 63,24±12 olarak hesaplandı. Hastaların
18'ine tanı, 11'ine evreleme, 13'üne tedaviye yanıt, 8'inde yeniden evreleme
endikasyonları ile PET/BT çekimleri yapıldı. Lezyonların 38'i (%43,3) primer
malignite metastazı veya infiltrasyonu gibi malign lezyonlar, 29'u (%56,7) ise
benign sürrenal lezyonlar ile uyumlu olarak değerlendirildi. Benign malign
lezyonlar için boyut, SUVmax, atenüasyon değeri, lezyon SUVmax/karaciğer
SUVmax ve lezyon SUVmax/ karşı sürrenal SUVmax oranları için istatistiksel
anlamlılık araştırıldı. Malign lezyonlar için boyut ortalaması 2,96±1,87 cm,
benign lezyonlar için 2,1±0,97 cm'di.Benign malign lezyonların ayrımında
boyut farkının istatistiksel olarak anlamlı olmadığı görüldü (p=0,1).SUVmax
değerlerinin ortalama ve standart sapma değerleri 9,64±11,63 olarak
hesaplandı. Malign lezyonların SUVmax ortalaması 14,67±13,44 iken, benign
lezyonların SUVmax ortalaması ise 3,09±1,15 saptandı. Benign ve malign
lezyonlara ait SUVmax değerleri arasındaki farkın Mann Whitney U testi ile
istatiksel olarak anlamlı olduğu görüldü (P=0.000).Lezyonların SUVmax
değerleri ROC analizi ile incelendiğinde; benign ve malign lezyon ayrımı için
en uygun eşik değer 3,65 olarak hesaplandı. Bu eşik değer ile F18-FDG PET
görüntülerine dayanan değerlendirmenin hassasiyeti %89,4, özgüllüğü
%79,3, pozitif belirleyicilik değeri %85, negatif belirleyicilik değeri %85,1
bulundu. Lezyonların atenüasyon değerleri için ROC analizi yapıldığında
benign malign ayrımında sınır değer 13,2 olarak kabul edilirse BT'nin
hassasiyeti % 94,7, özgüllüğü % 86,2, pozitif belirleyicilik değeri %90, negatif
belirleyicilik değeri %92,5 olarak saptandı. Lezyon SUVmax/ karaciğer
SUVmax oranının benign ve malign lezyon ayırımdaki yeri incelendiğinde;
malign lezyonlarda bu oranın istatistiksel olarak anlamlı şekilde yüksek
olduğu (P=0,001) görüldü.Lezyon SUVmax değerinin karaciğer SUVmax
değerine oranı için eşik değer 1.39 olarak kabul edildiğinde hassasiyet %
86,8 özgüllük %89,7, pozitif belirleyicilik değeri %91,6, negatif belirleyicilik
değeri % 83,8 olarak hesaplandı.Lezyon SUVmax değerinin karşı sürrenal
SUVmax değerine oranının benign ve malign ayırımına katkısı
incelendiğinde; fark istatistiksel olarak anlamıydı (Mann Whitney U testi,
P=0,000). Bu oran için ROC analizi yapıldığında 1,59 oranı benign ve malign
lezyon ayrımı için eşik değer kabul edildiğinde hassasiyet %100, özgüllük
%94,1, pozitif belirleyicilik değer %93,7, negatif belirleyicilik değer %100
olarak saptandı.
Lezyonun metabolik aktivitesini ve dansitesini birlikte değerlendirme
imkanı veren PET/BT çalışmasında her iki parametre birlikte kullanılarak,
SUVmax >3,6 ve atenüasyon değeri >13,2 HU olan lezyonlar malign kabul
edildiğinde PET/BT'nin hassasiyet %86,8,özgüllük %96,5, pozitif belirleyicilik
değeri %97, negatif belirleyicilik değeri %84,8 olarak hesaplandı.
Sonuç:PET/BT çalışmasında sürrenal bez leyonlarını değerlendirmede
SUVmax, atenüasyon değeri, lezyon SUVmax değerinin karaciğer SUVmax
değerine oranı benign malign lezyonların ayrımı için hassas ve özgül
sonuçlar vermektedir. PET/BT değerlendirmede SUVmax ve atenüasyon
değerinin birlikte kullanımı tetkikin özgüllüğünü arttırmaktadır. SUV max
değerinin karaciğer ile kıyaslarken 1,39 eşik değerinin kullanılması
özgüllüğün artmasını sağlayacaktır. Çalışmamızda literatürdeki benzer
çalışmalardan farklı olarak, karşı sürrenal bez ile yapılan kıyaslamanın,
lezyon karakterizasyonuna ek katkı sağlayabileceğini düşündüren bulgular
elde edilmiştir.

Abstract:
INTRODUCTION: Rate of detecting lesion in the adrenal glands in
imaging studies in the group of oncological patients has been reported as
4.3%. First-line evaluation directed to the adrenal gland is usually with
computerized tomography (CT). The F-18 FDG PET/CT method with steadily
increasing use has added significant contributions in oncological imaging
recently as a consequence of its ability to provide both anatomic and
functional information. The present study aimed to investigate role of PET/CT
in characterizing the lesions in the patients with supra-renal gland lesions
detected in oncological PET/CT in Department of Nuclear Medicine of
Medical School of Ege University.
MATERIALS AND METHODS: All patients with documented adrenal
gland lesion larger than 1 cm in size who underwent F-18 FDG PET/CT in
Department of Nuclear Medicine of Medical School of Ege University
between 1 February 2012 and 31 January 2013 and had histological
diagnosis or follow-up imaging were included in the present study. A total of
67 adrenal gland lesions in 50 patients were included in the present study
and retrospectively analyzed. Definitive diagnosis of the lesions was made
through histopathological examination or follow-up with imaging methods.
FINDINGS: Of 50 patients included in the present study, 14 were
female and 36 were male. Mean age was 63.24 ± 12 years. Eighteen
patients underwent to PET/CT screenings for diagnostic purposes, 11 for
staging, 13 for determining response to the therapy, and 8 for
re-staging indications. Thirty eight (43.3%) of the lesions were considered as
malignant lesions such as metastases or infiltrations of the primary
malignancies,and 29 (56.7%) were considered to be consistent with benign
lesion supra-renal lesions. For benign lesion and malignant lesions, statistical
significance was investigated for size, SUVmax, attenuation value, and ratios
of lesion SUVmax/liver SUVmas and lesion SUVmax/contralateral adrenal
SUVmax. Mean size was 2.96 ± 1.87 cm for the malignant lesions and 2.1 ±
0.97 cm for the benign ones It was seen that difference of size was not
statistically significant in distinguishing the benignant and malignant lesions
(P = 0.1). Mean and standard deviation values for the SUVmax values were
calculated to be 9.64 ± 11.63. Mean SUVmax was 14,67±13,44 and
3,09±1,15 for the malignant and benignant lesions, respectively. With Mann-
Whitney U test, it was seen that difference between SUVmax values of the
benign and malign lesions was statistically significant (P = 0.000). When
SUVmax values of the lesions were examined using ROC analysis, the
optimum threshold value for distinguishing the benign and malignant lesions
was calculated as 3.65. With this threshold value sensitivity, specificity,
positive predictive value, and negative predictive value on the images of F-18
FDG PET/CT were found as 89.4%, 79.3%, 85%, and 85.1%, respectively.
When ROC analysis was made for attenuation values of the lesions,
sensitivity, specificity, positive predictive value, and negative predictive value
of CT were found to be 94.7%, 86.2%, 90%, and 92.5%, respectively, if
threshold value was taken as 13.2 for distinguishing the benign and malign
lesions. When role of ratio of lesion SUVmax/liver SUVmax in distinguishing
the benign and malign lesions was examined, it was observed that this ratio
was statistically significant (P = 0.001). When the threshold value was taken
as 1,39 sensitivity, specificity, positive predictive, and negative predictive
value were found as 86.8%, 89.7%, 91.6%, and 83.8% for the ratio of lesion
SUVmax/liver SUVmax. When contribution of the ratio of lesion
SUVmax/contralateral adrenal SUVmax in distinguishing the benign and
malign lesions was examined, the difference was significant (Mann-Whitney
U test, P = 0.000). When threshold value was taken as 1.59 in ROC analysis
for this ratio sensitivity was 100%, specificity was 94.1%, positive predictive
value 93.7%, and negative predictive value was 100%.
Using both parameters in PET/CT investigation allowing simultaneously
using metabolic activity and density of the lesion and considering the lesions
with SUVmax > 3.6 and attenuation value > 13.2 HU as malignant,
sensitivity, specificity, positive predictive value and negative predictive value
of PET/CT were 86.8%, 96.5%, 97%, and 84.8%, respectively.
RESULTS: SUVmax, attenuation value, ratio of lesion SUVmax to liver
SUVmax yield sensitive and specific information for distinguishing the benign
and malignant lesions in evaluating the adrenal gland in PET/CT
examination. It increases specificity to use SUVmax and attenuation values
together in PET/CT investigation. Taking the threshold value as 1.39 in
comparing SUVmax with the liver will increase specificity. In contrast to
similar studies in the literature, the present study obtained results suggesting
that the comparison with the contralateral supra-renal gland will provide
additional contribution to characterization of the lesion.