Domates üreten işletmelerde damla sulama sistemlerinin kullanımı ve etkileyen faktörler (Kazova yöresi örneği)
In tomato producing enterprises usage of drip 
 irrigation systems  and  factors that play role   
(sample of Kazova region)
Yazar: HAKAN SAÇTI
Danışman: YRD. DOÇ. DR. H. SİBEL GÜLSE BAL
Gaziosmanpaşa Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarım Ekonomisi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Ekonomi = Economics ; Ziraat = Agriculture

Özet:
Araştırmada; Tokat ili Kazova Yöresinde domates üreten işletmelerde damla sulama sistemleri kullanımının benimsenme düzeyleri ve benimsenmesinde devlet kanalıyla yürütülmekte olan, bireysel sulama makine ve ekipman alımlarının desteklenmesi uygulamalarının etkilerinin araştırılması amaçlanmıştır.
Üreticilere yönelik yapılan çalışmada; veriler 104 üretici ile karşılıklı görüşme tekniği ile anket formu kullanılarak toplanmıştır. Anketlerden elde edilen veriler SPSS 17.0 paket programıyla analiz edilmiştir. Toplanan verilerin analizinde yüzde ve frekans  hesaplamaları ile ki-kare ve t testinden yararlanılmıştır. Ayrıca ikincil veriler olarak il ve ilçelerdeki resmi kurum ve kuruluşların verileri ile Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı, TUİK ve FAO verileri kullanılmıştır. 
İncelenen işletmelerde işletme sahiplerinin % 75'nin 36 yaş ve üzerinde olduğu, yapılan gözlemlerde ve anket verilerinde işletme sahiplerinin yaş ortalamasının yüksek olduğu belirlenmiştir. Ayrıca elde edilen veriler ışığında toprak analizi ve tarım sigortası yaptırma oranlarının oldukça düşük olduğu görülmektedir. 
Yapılan çalışmada 104 işletmenin % 65,4'ünün tarımsal gelirinin 30000 TL'den fazla olduğu, 59 işletmenin ise tarım dışı gelirinin olmadığı anlaşılmıştır. Çalışmada, üreticilerin %76,7'sinin geleneksel ürün haline geldiği için, % 61'inin iyi gelir getirmesi nedeniyle domates üretimini seçtikleri, % 58,3'nün Arazinin domates üretimi için elverişli olmasından dolayı tercih ettikleri, % 19,5'inin ise pazarlama sorununun olmayışından dolayı tercih ettikleri belirlenmiştir. 
 Çalışmaya katılan 104 üreticinin 89'unun basınçlı sulama sistemlerinden damla sulama yöntemini kullandıkları gözlenmiştir. Damla sulama sistemine geçişlerinde desteklemelerin payı %21,3 iken alınan eğitimler ve yayım faaliyetlerin payı % 74,1 olarak belirlenmiştir. Bu çalışmadan elde edilen sonuçlar neticesinde işletmelerin damla sulama yöntemini çok yaygın bir şekilde kullandıkları, desteklemeler olmaksızın üreticilerin damla sulama yöntemine yoğun ilgi gösterebildikleri ve yöntemin sağladığı avantajların bilincinde olarak geleneksel yöntemlerden vazgeçtikleri belirlenmiştir.

Abstract:
In this text, it is aimed to investigate adoption level in usage of drip irrigation in tomato fields in Kazova Region in Tokat and in the adoption, application effects of individual irrigation, machinery and equipment purchases supports carried on by government.
In the study conducted for the manufacturer; data were collected using questionnaires and interviews with 104 manufacturer. The data obtained from the questionnaires were analyzed with SPSS 17.0 software package. The analysis of the collected data percentage , frequency , and the chi-square and t tests were used. In addition, as secondary data, institutions in provinces and districts, Ministry of Food, Agriculture and Livestock, TSI and FAO data were used.
75% of employers in surveyed areas were 36 years and over, age of employers were determined that the average high in the observations and survey data. In addition, it is understood that in the light of data, analysis of soil and agricultural insurance were a fairly low rate.
In this study, 65.4% of 104 enterprises' agricultural income was over 30000 TL and it has been determined that the 59 enterprises don't have the non-agricultural income. In the study, it is determined that %76.7 of producers chose tomato because it is traditional product, %61 of producers chose because of its good income, %58.3 of producers prefer because of land conditions, %19.5 of producers chose tomato because of absence of marketing problem.
It was observed that 89 from 104 producers participated in the study used drip irrigation in pressurized irrigation. The share of support in the transition to the drip irrigation system was %21.3, the share of training and extension activities was %74.1. As a result, it is indicated that enterprises commonly used drip irrigation system; producers took an interest in drip irrigation without any support and gave up traditional methods with fully aware of the advantages of this irrigation method.