Antalya bölgesi yaban hayatı geliştirme sahalarında envanter çalışmaları
Inventory studies in the wildlife development areas of the Antalya region
Yazar: ÇAĞDAN UYAR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ALİ KÜÇÜKOSMANOĞLU
İstanbul Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Orman Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Orman Entomolojisi ve Koruma Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Ormancılık ve Orman Mühendisliği = Forestry and Forest Engineering

Özet:
Orman alanlarından evlerimizin bahçelerine, yol kenarları ve şehir parklarına kadar her köşede karşımıza çıkan yaban hayatının bileşenlerinin bütün dünyada olduğu gibi Türkiye'de de, dikkat ve titizlikle korunması ve varlıklarının çoğaltılması gerekir. Bir ülkenin doğal kaynaklarından önemli bir kısmını oluşturan yaban hayvanlarının birçok türü orman alanlarında yaşamaktadır. 
Yaban hayatı geliştirme sahaları (YHGS); av ve yaban hayvanlarının ve yaban hayatının geliştirildiği, korunduğu, av hayvanlarının yerleştirildiği, yaşama ortamını iyileştirici tedbirlerin alındığı ve gerekli görüldüğünde avlanma planı çerçevesinde avlanmanın, film çekimi ve fotoğraf turları ile eko-turizm faaliyetlerinin yapılabildiği, T.C. Orman ve Su İşleri Bakanlığı'nca (OSİB) belirlenmiş esaslara göre ayrılan ve işletilen veya işlettirilen sahalardır.
Antalya Bölgesi yaban hayatı geliştirme sahalarının kuruluşundan bugüne başlangıçta amaçlanan hedefler doğrultusunda seçilen yaban hayvanı türleri ile bu hayvanların popülasyonları, 172.184 hektar alana sahip 8 sahada karşılaştırmalı olarak ortaya konulmuştur. Adı geçen 8 yaban hayatı geliştirme sahası irdelenmek suretiyle başarı ya da başarısızlıkları tartışılmıştır.
Bu çalışma ile YHGS'lere alınan av ve yaban hayvanlarının barınma, beslenme ve yaşamlarını sağlayacak ortamlar Antalya Bölgesi yaban hayatı geliştirme sahaları için saptanmıştır. Arazi çalışmaları, adı geçen sahaların kuruluşundan bugüne kadar yapılmış envanter çalışmaları esas alınarak, bu alanlardaki yaban hayvanı popülasyonları ve türleri ele alınmıştır.
Ayrıca yaban hayvanlarının popülasyonları ile türlerinin saptanması suretiyle, Özel Avlanma Planlarıyla avlatılması konularına açıklık getirilmek suretiyle, gerek Antalya ili gerekse ülke bazında yönetimsel durumu bilinerek planlanmaya dair veriler ortaya konulmuştur.
Çalışma 2016-2018 yılları arasında gerçekleştirilmiştir. Öncelikle kapsamlı bir literatür taraması yapılmış, yaban hayatı geliştirme sahalarına gidilerek arazi çalışmaları yapılarak, her sahadan imkanlar dahilinde görüntüler alınmıştır. Çalışmada YHGS'lerde kuruluş esasları, endemik tür kazanım durumları, nesli tükenmekte veya tükenme tehlikesinde olan tür varlığı, arazilerdeki sulak alanlar ve varsa alandaki sulak alana dair çalışmalar, YHGS'leri tehdit eden faktörler, yangına maruz kalmış bölgeler ve yaban hayatına olan etkileri ortaya konulmuştur.
Tez Giriş, Genel Kısımlar, Malzeme ve Yöntem, Bulgular, Tartışma ve Sonuç olmak üzere beş ana başlık ile alt başlıklardan oluşmaktadır.
Araştırmanın ilk kısımlarında; Literatür Özeti, Terminoloji, Doğa Koruma ve Milli Parklar (DKMP) Genel Müdürlüğü'nün Merkez ve Taşra Teşkilatı Organizasyonu, YHGS'lerin Seçim ve Kuruluş Esasları, Yasal Düzenlemeler, Korunan Alanlar, Yaban Hayatında Envanter başlıkları ele alınmış olup; sonrasında araştırma sahamızdaki YHGS'ler hakkında verilen teknik bilgilere ilaveten, teker teker her saha ele alınmış ve günümüze dek yapılmış envanter sayıları tablolaştırılarak sunulmuştur. Her bir sahayı kapsayan memeliler ve kuşlar tabloları ise ekler kısmında oluşturulmuştur.
Tartışma ve Sonuç kısmında ise yaban hayatının, hedef türlerin popülasyonlarının arttırılması ve habitatlarının iyileştirilmesine yönelik önerilerde bulunulmuş; bugüne kadar bu sahalarla ilgili yapılmış faaliyetler bütüncül bir şekilde değerlendirilerek, planlama ve izlemeye dair, YHGS'lere dair genel değerlendirmelere yer verilerek çözüm önerileri üretilmiştir.

Abstract:
Wildlife is something that we come across from forests to our backyards, roadsides and recreational areas of cities, should be protected with great care and maximized its presence. Wild animals, that represents a significant proportion of the natural resources of a country, lives in forests.
The wildlife development areas (WDA) that function for the protection and furthering of game and wild animals, placement of game animals, taking precautions for habitat and in necessary circumstances hunting in accordance with hunting regulations, excursions for photography and filming and eco-tourism events; are operated or made operated in accordance with the rules that stated by the Ministry of Forestry and Water Affairs of Turkey.
The wildlife development areas; that consist of 172.184 hectare with 8 different areas located in Antalya Region, the wildlife species and their populations are presented in a comparative way. Thus, the successes and failures of these 8 wildlife development areas have been revealed through examination.
The habitat that serves as a shelter and food resource for the game and wild animals that placed in wildlife development areas, have been determined in the wildlife development areas which are located in the Antalya Region by this study. The population and species of the wild animals are known in accordance with the inventory studies done since the establishment of the areas mentioned.
Furthermore, with the determination of wild animals' populations and species and clarification of subjects about hunting in accordance with Particular Hunting Plans, the inputs regarding planning have been revealed in consideration of management position in Antalya Province and also on country basis.
The study has been done between 2016-2018. Primarily, an extensive literature scanning performed, the areas were pictured within possibilities in accordance with area studies in WDAs. In this study; the establishment principles of WDAs, exploration new endemic species, presence of species in danger of extinction, the wetland areas in the field and the studies about the wetland areas, the factors that threatening WDAs, the areas had been on fire and their effects to the wildlife have been revealed.
The study consists of five main headings as; Introduction, General Sections, Materials and Methods, Findings, Discussion and Conclusions, and subheadings.
In the first sections of the research; Literature Review, Terminology, General Directorate of Nature Conversation and National Parks' Regional and Rural Governance Organization, the General Principles of Establishment and Selections of WDAs, Legislative Regulations, Protected Areas, Inventory in Wildlife headings are discussed and followed by the technical information about the WDAs in the research area and the inventory counts presented in tables respectively. Moreover in the appendix section, tables for the detected mammals and birds are presented seperately for every WDA in this study.
In the Discussion and Conclusion section, suggestions proposed as increasing the target species populations and developing the habitats of these species. Furthermore, general assessments about WDAs and solution suggestions has been brought out through total evaluations of the studies done about planning and monitoring for these areas.