Seferihisar geleneksel çocuk oyunları ve oyuncakları üzerine bir inceleme
A study of Seferihisar traditional children's plays and toys
Yazar: ALİYE SELNUR ŞARMAN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. PINAR FEDAKAR
Ege Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Halk Bilimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Halk Bilimi (Folklor) = Folklore
Dizin: Kişilik gelişimi = Personality development ; Motor gelişim = Motor development ; Oyuncak = Toy ; Oyunlar = Games ; Türk folkloru = Turkish folklore ; Türk halk şiiri = Turkish folk poetry ; Çocuk gelişimi = Child development ; Çocuk oyunları = Children's games ; İzmir-Seferihisar = İzmir-Seferihisar

Özet:
Çocuk oyunları, yapıları itibariyle halk kültürünü en fazla muhafaza eden halk bilgisi ürünleridir. Bir toplumun ürettiği oyun ve oyuncaklar, o toplumun kültürel değerlerini yansıtır. Oyun, öğreticilik özelliği olduğu için çocukları yaşamda gerekli faaliyetlere hazırlar. Çocuk, yaşam sevincini oyunla ifade eder. Oyun oynayan çocuklar, temel yaşam becerilerinin gelişimlerine katkıda bulunur. Bu tez çalışmasında İzmir İli, Seferihisar ve çevresinde yarı-yapılandırılmış görüşme ve doğal ortamda gözlem yöntemleri kullanılarak çocuk oyunları ile ilgili veriler toplanmış, hem günümüz çocuklarının oyunları, hem de 2. ve 3. kuşak yetişkinlerin anlatıları, yapılan derleme çalışması sonucu kaydedilmiştir. Toplam 76 saat 45 dakikadan oluşan video kaydı içinde, 50 adet yöresel çocuk oyununun oynanış biçimi, oyun araçları, oyunla ilgili olan tüm sözlü edebiyat ürünleri, el yapımı oyuncaklar, meydan oyuncakları ve oyun nesneleri hakkındaki bilgiler bulunmaktadır. Elde edilen veriler içindeki oyunların yapısal özellikleri açıklanmıştır. Çocuk oyunlarının özellikleri, oyuncuların cinsiyet ve yaşına,  oyun zamanı ve süresi, oyun mekânına göre verilmekte, çocuk oyunlarının bağlam ve işlev özellikleri anlatılmaktadır. Bu oyunlar, fiziki bağlam, tarihi bağlam, sosyo-kültürel bağlam ve teknolojik gelişmelerin etkisi açısından incelenmiştir.  Çocuk oyunları, çocuklarının yaşam becerilerine yani, fiziksel, zihinsel, ruhsal, sosyal gelişime katkı açısından sınıflandırılmıştır. Sonuç kısmında elde edilen bulgular ve yapılan çözümlemelere göre daha ileri çalışma ve öneriler de verilmektedir. Bugünün bilgisayar ve dijital oyunları teknolojileri ile yüz yüze olan fakat geleceğin toplumunu oluşturacak olan günümüz çocuklarını kendi öz değerleri ve kültürel oyunları ile buluşturmak için hazırlanacak oyun kütüphanelerinin somut olmayan kültürel miras açısından önemi vurgulanmaktadır.



Anahtar Kelimeler: Geleneksel çocuk oyunları, Oyuncaklar, Somut olmayan kültürel miras, Çocuk geliĢimi, Seferihisar

Abstract:
Having multicultural structure, Seferihisar  Traditional Children' play  Culture  in return by cultures and civilizations from Anatolia, Balkan, Middle east, Turkish World for over a millennia - cultural richness and diversity, and remains mostly shaped by its deep roots in many civilizations for at least twelve thousand years.  Children are prepared for life activities through games which are educational.  Children can express joy of life through play. Playing game is important due to basic life skills (physical, mental, emotional and social) improvements. Playing individually, children can gain mental, emotional and very little physical development but in order to develop social skills group- 2 or more kids- playing is necessary. Today, children of all ages are exposed to technology such as computers and digital games instead of traditional games. Computer games have some positive effects on developing skills of eye-hand-brain coordination but don't effect on improvements of motor skills. Children who spend most of their time in front of a screen, are not physically active enough, so they may develop some health problems and loose the ability being social. In order to improve motor skills, tradional and current games should be played by reducing screen time. There are many researches and studies about gaining basic life skills with games in literature.It was not noticed yet any study about classification of games that effect on essential life skills of children. Generally children's plays are classifed according to names of materials and tools, and types of motion in play. Also there are some other classifications such as time of play, indoor and outdoor games, gender types, developing mental and physical skills; games for kids, teens and adults.  The purpose of this research is to analyse a new classification for traditional / current children's games according to the functional improvements of basic life skills.


Key Words: Turkish traditional child games, basic life skills, Classification of children‟s
games, Intangible cultural heritage, Seferihisar