Okul içi sportif faaliyetlere katılan öğrencilerin spora bağlılık ve öz yeterlik düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examination of sports commitment and athlete self-efficiency of students attending in-school sports activities
Yazar: ESRA KAVAK
Danışman: DOÇ. DR. SEDA SABAH
Amasya Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Spor = Sports

Özet:
Bu araştırma lisede öğrenim gören okul içi sportif faaliyetlere katılan öğrencilerin spora bağlılık ve sporcu öz yeterlik durumlarının incelemesi amacını taşımaktadır. Çalışma, mevcut durumu tespit etmeyi ve iki ölçek puanları arasında birlikte değişimin varlığını belirlemeyi amaçladığı için betimsel nitelik taşıyan tarama modellerinden ilişkisel tarama modelindedir. Çalışmanın örneklem grubunu devlet okullarına bağlı liselerde öğrenim gören okul içi sportif faaliyetlere katılan toplam 382 öğrenci kapsamındadır. Araştırmanın veri toplama sürecinde okul içi sportif faaliyetlere katılan öğrencilerin spora bağlılık ve sporcu öz yeterlik durumlarını tespit etmek amacıyla Koçak (2020), tarafından geliştirilen Sporcu Öz yeterlik Ölçeği ile Sırgancı (2019), tarafından geliştirilen Spora Bağlılık Ölçeği kullanılmıştır. Verilerin analiz sürecinde ölçek toplam puanlarının cinsiyet, spor yapma düzeyi ve spor branşı değişkenlerine göre farklılık gösterip göstermediği Student t test; yaş, gelir durumu ve sınıf değişkenine göre farklılık gösterip göstermediği Tek Yönlü Varyans Analizi ve Tukey çoklu karşılaştırma testi; katılımcıların spora bağlılık ve sporcu öz yeterlik ölçeklerinden alınan toplam puanları arası ilişki ise Pearson korelasyon katsayısı ile değerlendirilmiştir. Tüm istatistiksel hesaplamalarda SPSS 21.0 V. istatistik paket programı kullanılmıştır. Araştırmada kadın ve erkek bireylerin spora bağlılık toplam puan ve alt boyut toplam puanları (zinde olma alt boyut hariç) arasında anlamlı bir farklılık olduğu belirlenmiştir. İlaveten profesyonel olarak spor yapan bireylerin amatör olarak spor yapan bireylere göre sporcu öz-yeterlilik toplam ve alt boyut toplam puanlarının daha yüksek olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Araştırmada gelir düzeyine göre bireylerin spora bağlılık toplam puan ve alt boyut toplam puanları arasında anlamlı bir farklılık saptanmıştır.Sonuç olarak okul içi sportif faaliyetlere katılan bireylerin spora bağlılık ve sporcu öz yeterlik toplam puanları arasında pozitif anlamlı bir ilişki tespit edilmiştir. Kişilerin ne kadar erken yaşta yetenekleri keşfedilirse ve ilgili branşlara yönlendirilirse öz yeterlik düzeyleri gelişir ve  spora bağlılıkları da o düzeyde artırılmış olur. Bireylerin spor bilincinin oluşması için öncelikli görev ailelere düşmektedir. Sonrasında ise beden eğitimi öğretmenleri ve antrenörlerin bireylerin yetenekleri doğrultusunda planlama yaparak yönlendirmeleri sağlanmalıdır.

Abstract:
This research aims to examine the sports commitment and athlete self-efficacy of high school students who participate in in-school sports activities. The study is in the relational survey model, which is one of the descriptive survey models, as it aims to determine the current situation and to determine the existence of the change between the two scale scores. The sample group of the study consists of a total of 382 students attending in-school sports activities in high schools affiliated to public schools. In the data collection process of the research, the Athlete Self-Efficacy Scale developed by Koçak (2020) and the Sports Commitment Scale developed by Sırgancı (2019) were used to determine the sports commitment and athlete self-efficacy of the students participating in in-school sports activities. Student t test; One-Way Analysis of Variance and Tukey's multiple comparison test; The relationship between the participants' total scores obtained from the sports commitment and athlete's self-efficacy scales was evaluated with the Pearson correlation coefficient. SPSS 21.0 V. statistical package program was used in all statistical calculations. In the study, it was determined that there was a significant difference between the total score of commitment to sports and the total scores of the sub-dimension (except for the sub-dimension of fitness) of male and female individuals. In addition, it was concluded that the individuals who do sports professionally have higher athlete self-efficacy total and sub-dimension total scores than individuals who do sports as amateurs. In the study, a significant difference was found between the total score of commitment to sports and the total scores of sub-dimensions of individuals according to income level. As a result, a positive and significant relationship was determined between the total scores of sports commitment and athlete self-efficacy of individuals who participated in in-school sportive activities. The earlier a person's talents are discovered and directed to related branches, the better their self-efficacy level and their commitment to sports will be at that level. The primary duty for the formation of sports awareness of individuals falls on families. Afterwards, physical education teachers and trainers should be provided with planning and orientation in line with the abilities of the individuals.