Migren hastalarında supraorbital bölge nörovasküler yapılarının radyolojik olarak değerlendirilmesi
Radiological evaluation of supraorbital region neurovascular structures in migraine patients
Yazar: HELEN BUCİOĞLU
Danışman: PROF. DR. MESUT SABRİ TEZER
Mersin Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Kulak Burun Boğaz Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2018
Konu: Kulak Burun ve Boğaz = Otorhinolaryngology (Ear-Nose-Throat)
Dizin: Baş ağrısı = Headache ; Baş ağrısı bozuklukları = Headache disorders ; Cerrahi-kulak-burun-boğaz = Surgery-otorhinolaryngologic ; Migren hastalıkları = Migraine disorders ; Orbita = Orbita ; Radyografi = Radiography ; Retrospektif çalışmalar = Retrospective studies ; Sinir cerrahisi = Neurosurgery ; Tomografi-x ışınlı-bilgisayarlı = Tomography-x ray-computed

Özet:
Migrenin cerrahi tedavisi, migren tetik noktalarındaki periferik sinirlerin dekompresyonunu içermektedir. Bu sebeple, supraorbital bölge nörovasküler yapılarının çıkış noktalarının bilinmesi önem taşır. Bu amaçla, bu çalışmada supraorbital bölgenin nörovasküler yapılarının farklılıkları, migren ve kontrol gruplarında bilgisayarlı tomografi ile cinsiyet ve taraf göz önünde bulundurarak retrospektif olarak incelendi.
Migren grubunu, Ocak 2015-Ağustos 2017 tarihleri arasında Mersin Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi'nde migren tanısı konan ve bilgisayarlı tomografi çekimi yapılmış olan 70 (55 kadın, 15 erkek, ortalama 42.7±12.5 yaş) hasta oluşturdu. Kontrol grubunu aynı tarihler arasında migren tanısı konmayan, başka sebeplerle bilgisayarlı tomografi çekimi yapılmış olan 70 (41 kadın, 29 erkek, ortalama 36.4±14.4 yaş) hasta oluşturdu. Bilgisayarlı tomografi görüntüleri üzerinden, her iki grupta cinsiyet ve taraf değişkenlerine göre nörovasküler yapıların çıkış noktalarının varlığı veya yokluğu, sayısı ve yapısı (delik/çentik) aynı zamanda bu yapıların yüzün orta hattına mesafesi kaydedildi.
Supraorbital yapı, migren ve kontrol gruplarında, sağ ve sol tarafta tek çentik olarak birinci ve sağ tarafta tek delik olarak ikinci sıklıkta görüldü. Sol tarafta, migren grubunda delik ve çentik birlikteliği, kontrol grubunda delik ve çentik yokluğu ikinci sıklıkta idi. Delik ve çentik birlikteliği, migren grubu kontrol grubu ile ve migren kadın grubu kontrol kadın grubu ile kıyaslandığında migren ve migren kadın gruplarında sol tarafta istatistiksel anlamlı olarak daha fazla idi (p<0.05). Tüm olgularda delik-orta hat mesafesi çentik-orta hat mesafesinden istatistiksel anlamlı olarak daha uzundu. Çentik orta hat mesafesi kontrol grubunda: erkeklerde sol taraf sağdan istatistiksel anlamlı daha uzun ve erkeklerde kadınlara göre sol tarafta daha uzun bulundu (p<0.05).
Supraorbital çentik ve deliğin değişken varlığı ve konumu göz önüne alındığında, supraorbital bölgeyi içeren bilgisayarlı tomografi görüntüsünün analizi, yetişkin migren hastalarında foraminotomi ve fasyal bantta gevşetme için preoperatif planlamaya yardımcı olabileceği düşünüldü.


Anahtar kelimeler: Bilgisayarlı tomografi, cerrahi, foraminotomi, migren

Abstract:
Surgical treatment of migraine involves decompression of peripheral nerve at the migraine trigger sites. Therefore it is important to know the origin of the supraorbital neurovascular structures. For this purpose, in this study, the differences of neurovascular structures of the supraorbital region were examined retrospectively by taking into account the gender and the sides in the migraine and control groups by computed tomography.
Migraine group consisted of 70 patients (55 females/15 males, mean age: 42.7±12.5 years) who were diagnosed with migraine in Mersin University Medical Faculty Hospital between January 2015 to August 2017 and underwent computed tomography. The control group consisted of 70 (41 female/29 male, mean age 36.4±14.4 years) patients who were not diagnosed with migraine and underwent computed tomography for other diseases. The presence and nature (foramen or notch) of exiting points of neurovascular structures in terms of side and gender in both groups as well as the distance of these structures to the midline of the face were evaluated on the computed tomography images.
In migraine and control groups, the first supraorbital structure was single notch in both sides. The second structure on right side was single foramen, on left side co-existence of foramen and notch in migraine group, absence of foramen and notch in controls. Co-existence of foramen and notch was statistically significant in migraine and female migraine groups than control and female control groups (p<0.05). In all cases, foramen-midline distance was statistically longer than the notch-midline distance (p<0.05). In control group, left notch-midline distance; was longer than right in males and males had longer distance of the left side than females (p<0.05).
 Consideration of the variable presence and location of the supraorbital notch and foramen, the analysis of the computed tomography image containing the supraorbital region might help preoperative planning for foraminotomy and band release in adult migraine patients.

Key words: foraminotomy; migraine disorders; surgical procedures;
tomography, x-ray computed