Ramazanoğlu Pîrî Mehmed Paşa'nın bânî kişiliği
The patronage of Ramazanoğlu Pîrî Mehmed Paşa
Yazar: İSMAİL ARGUNŞAH
Danışman: YRD. DOÇ. DR. REMZİ AYDIN
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sanat Tarihi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Sanat Tarihi = Art History
Dizin: Adana = Adana ; Banilik = Patronage ; Camiler = Mosques ; Hamamlar = Baths ; Medreseler = Madrasahs ; Mimari = Architectural ; Mimari eserler = Architectural works ; Mimari yapı = Architectural structure ; Osmanlı mimarisi = Ottoman architecture ; Piri Mehmed Paşa = Piri Mehmed Pasha

Özet:
Bu çalışmada, "Ramazanoğlu Pîrî Mehmed Paşa'nın Bânî Kişiliği" tez konumuz olarak seçilmiştir. Pîrî Mehmed Paşa'nın Bânî kişiliği, hayatı, yaptırmış ve tamamlatmış olduğu eserler ele alınmıştır. Günümüze ulaşan üç adet cami, iki adet medrese, bir adet hamam tespit edilmiştir. Tüm yönleriyle incelenen bu eserlerin Türk mimarisi içerisindeki yeri belirlenmeye çalışılmıştır. Günümüze ulaşamayan yapılar hakkında birincil kaynaklardan, daha sonra konumuz ile ilgili araştırma ve yayınlardan faydalanılarak bilgiler verilmeye çalışılmıştır. Yapılar hakkında bulgular ortaya konulduktan sonra değerlendirme safhasına geçilmiştir.
İncelenen eserlerin büyük bir bölümü Osmanlı mimari etkilerini yansıtmaktadır. Pîrî Mehmed Paşa'nın babası Halil Bey'in eserlerinde Memlük etkisi görülmektedir. Pîrî Mehmed Paşa'nın yapılarında bu etkilere rastlanılmamaktadır. Pîrî Mehmed Paşa'nın yaptırmış olduğu eserler ise Osmanlı üslubunu yansıtmaktadır. Özellikle taçkapı ve minare tasarımlarındaki farklar, bu etkileri açıkça göstermektedir.
Çalışmamız beş ana bölümden oluşmaktadır. Bunlar; "Giriş", "Pîrî Mehmed Paşa'nın Hayatı", "Katalog", "Değerlendirme" ve "Sonuç" bölümleridir.
Birinci bölümde; konunun tanımı, sınırı, önemi, araştırma yöntemleri, konu ile ilgili kaynaklar ele alınmıştır.
İkinci bölümde; Pîrî Paşa'nın hayatı ve tarihi serüveni hakkında detaylı bilgiler verilmeye çalışılmıştır.
Üçüncü bölüm; tezin kataloğunu oluşturmaktadır. Katalog bölümü camiler, medreseler ve hamamlar olmak üzere üç ana başlık altında incelenmiştir.
Dördüncü bölümde; "değerlendirme" başlığı altında "plan özellikleri ve mekân anlayışı", "malzeme ve teknik", "yapısal elemanlar", "mimari öğeler", "süsleme" ve "kitabeler" alt başlıkları ile değerlendirilmiştir.
Beşinci bölüm; "sonuç" kısmını oluşturmaktadır. Bu bölüm içerisinde incelenen tüm yapılar hakkında tespit edilen bulgular ortaya konularak temenniler dile getirilmiştir.

Anahtar Kelimeler; Adana, Ramazanoğulları, Pîrî Mehmed Paşa, Cami, Medrese, Hamam.

Abstract:
In this study, named "The Patronage of Ramazanoğlu Pîrî Mehmed Paşa", the personality of Pîrî Mehmed Paşa as a patron, his life and the monuments built or completed by him are discussed. As a result of literature research and field survey, it has been determined that three mosques, two madrasas and a hammam are extant today. The importance and place of these monuments examined in detail are determined in Turkish architecture. The non-existent monuments of Pîrî Mehmed Paşa are also introduced by means of primary sources and other researches. 
It is understood that much of the buildings, examined in this study, reflect the effects of the Ottoman architecture. On the monuments of Halil Bey, the father of Pîrî Mehmed Paşa, Mameluke influences are seen. But these influences do not seem on the monuments of Pîrî Mehmed Paşa. His monuments reflect the Ottoman style. Especially the differences in the designs of the portals and minarets evince these effects.
This study comprises the parts of "Introduction", "The Life of Pîrî Mehmed Paşa", "Catalogue", "Evaluation" and "Conclusion".
In the "Introduction" part; the definition, limitation, method and sources of the subject have been discussed. In the second part; the life of Pîrî Mehmed Paşa is introduced in detail. The "Catalogue" part consists of three main titles as mosques, madrasas and hammams. In the fourth part buildings are evaluated according to "plan layouts", "material properties and techniques", "structural and architectural elements", "ornamentation" and "inscription panels". In the "Conclusion" part, the findings about all the buildings examined in this study are introduced and wishes are expressed.
Keywords: Adana, Ramazanoğulları, Pîrî Mehmed Paşa, Mosque, Madrasa, Hammam