Kripto para ve kara para aklama ilişkisi
The relationship between crypto currencies and money laundering
Yazar: NURSAÇ DEMİR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET TEMİZ
Fırat Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı / İktisat Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Bitcoin = Bitcoin ; Kara para = Black money ; Kara para aklama = Money laundering ; Kayıt dışı ekonomi = Informal economy ; Kripto para birimi = Crypto currency

Özet:
Yasadışı yollardan elde edilen kazanç olarak tanımlanan kara para, kayıtdışı ekonominin önemli unsurlarından biridir. Kara para; uyuşturucu ticareti, silah kaçakçılığı, insan kaçakçılığı ve terörizmin finansmanı gibi yasadışı faaliyetlerden elde edilen geliri ifade eder. Söz konusu faaliyetlerle ilişkisi olduğu için kara para, ülkelerin ekonomik ve sosyal yapıları açısından önemli bir tehdit unsuru oluşturmaktadır. Kara para aklama deyimi de bu gelirlerin yasal bir statüye kavuşturulması amacıyla gerçekleştirilen işlemleri ifade etmektedir. Parasal anlamda değeri olan her bir varlık kara para aklama suçunun bir unsuru olabilir. Para, altın, emtia, gayrimenkul vb. varlıklar kara para aklamada kullanılabilir. Son yıllarda uluslararası piyasalarda yaygın olarak kullanılmaya başlayan kripto paralar, potansiyel bir kara para aklamada aracı olarak dikkat çekmektedir. Kripto paraların yasal çerçevesinin henüz belirlenmemiş olması ve merkezi bir otorite tarafından denetlenmemesi gibi özellikleri onları yasadışı işlemler açısından cazip kılmaktadır. Bu çalışmayla öncelikle kara para aklama kavramı ve kripto paraların teorik altyapısı incelenmiştir. Sonrasında, Bitcoin özelinde günümüzde kullanımı giderek artan kripto paralar ile kara para aklama işlemleri arasındaki ilişki mercek altına alınmıştır. En yaygın kripto para olan Bitcoin üzerinden yapılan işlemlerin kara para aklama açısından cezbedici yönlerinin bulunduğu görülmektedir. Bitcoin özelinde kripto paraların kara para aklamada tercih edilmelerinde; anonim hesaplar sayesinde kimlik bilgilerinin ve paranın kaynağının gizlenebilmesi, merkezi denetleyici bir yapıya sahip olmamaları ve işlemlerin eşler arasında gerçekleşmesi nedeniyle denetlenmesinin ve kontrol edilmesinin oldukça güç olması, işlemlerin dijital ortamda gerçekleşmesi nedeniyle kolaylıkla, minimum işlem maliyetleriyle, hızlıca ve geri dönüşü mümkün olmayacak şekilde gerçekleştirilebilmesi, blok zincirde işlemlerin şifrelenmesi nedeniyle denetlenmelerinin ve önlenebilirliklerinin güçleştirilmesi gibi nedenler etkindir. Sonuç olarak küresel olarak kullanılan bu yeni para birimlerinin yasal sınırlarının ülkeden ülkeye değişmesi ve ortak bir paydada buluşulmadığı sürece kara para aklama ve birçok suç için cazip olmaya devam edeceği gözlemlenmiştir.

Abstract:
Black money, which is defined as income earned from illegal ways, is one of the important elements of the informal economy. Black money refers to income from illegal activities such as drug trade, arms trafficking, human trafficking and financing of terrorism. Black money poses an important threat to the economic and social structures of countries, as it is associated with these activities. The term money laundering also refers to the transactions carried out in order to bring these revenues to a legal status. Any asset of monetary value can be an element of a money laundering crime. Money, gold, commodities, real estate etc. assets can be used for money laundering. Cryptocurrencies, which have been widely used in international markets in recent years, are attracting attention as a potential money laundering tool. The features of cryptocurrencies such as the fact that the legal framework has not yet been determined and that they are not audited by a central authority make them attractive for illegal transactions. In this study, primarily the theoretical infrastructure of money laundering and cryptocurrencies were examined. Afterwards, the relationship between cryptocurrencies and money laundering transactions, in particular Bitcoin, was examined. It is seen that transactions made over Bitcoin, the most common crypto currency, have attractive aspects in terms of money laundering. In particular Bitcoin, the reasons for the preference of cryptocurrencies in money laundering, thanks to anonymous accounts, identity information and the source of money can be hidden, they do not have a central supervisory structure and it is very difficult to audit and control due to the fact that transactions take place between peers. Due to the fact that transactions are carried out in the digital environment, they can be carried out easily, with minimum transaction costs, quickly and irreversibly. And also transactions are encrypted in the blockchain, are difficult to control and prevent. As a result of the study, it has been observed that the legal limits of these new currencies, which are used globally, change from country to country and will continue to be attractive for money laundering and many crimes unless a common denominator is found.