Zihin felsefesinde öznellik problemi
The problem of subjectivity in the philosophy of mind
Yazar: ELİF BOZKIR HAZNADAR
Danışman: DOÇ. DR. AHMET EYİM
Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Felsefe = Philosophy
Dizin: Felsefe = Philosophy ; Zihin felsefesi = Mind of philosophy ; Öznellik = Subjectivity

Özet:
Bu çalışmada zihin-beden problemi ile ortaya çıkan öznellik problemi ele
alınacaktır. Öznellik, zihin felsefesi için çözüme kavuşturulması gereken önemli bir
sorundur. Öznellik, zihin ve bedenin birbirine indirgenemeyen tözlerinin varlığını
gerekçelendiren bir tartışmadır. Zihin felsefesinin çözüme kavuşturulması gereken
başlıca konuları, zihnin halleri yani duygu, renk, koku, acı, öznellik, başkasının zihni
problemi ve bilinç problemidir. Çünkü zihin kavramı bilinç, iç gözlem, düşünme,
irade, algı, duygu, yönelimsellik gibi kavramları içerir. Bu kavramların ne olduğuna
ilişkin verilen her cevap da zihnin bedenle olan ilişkisi tartışmasına neden olur. Bütün
bu problemler ele alınıp bir çözüme kavuşturulması istenildiğinde, ilk aşamada zihinbeden sorununa değinilmesi gerekir. Başka bir ifadeyle, zihin felsefesi
problemlerinden biri olan öznellik tartışması için de (tıpkı diğer sorunlar gibi)
öncelikle zihin-beden sorununa değinilmeden bir çözüm önerisi getirmek olanaksız
görünmektedir. Zihnin bedenle olan ilişkisi üzerinde yürütülen bir tartışmada genel
olarak, zihinle bedenin aynı şey olup olmadığı sorusu ele alınmaktadır.
Zihin felsefesinde zihnin ne olduğuna ilişkin iki ana akım görüş vardır. Bu iki
görüş arasında çıkan tartışmanın sonuçları öznellik problemi çerçevesinde
incelenecektir. Bu iki ana akım görüşten biri Düalizm; diğeri ise Materyalizmdir.
Materyalist görüşler zihinsel durumların aslında hiç var olmadığı düşüncesindedir.iii
Gerçekte inançlar, istekler, umutlar, korkular vb. şeyler yoktur. Aslında bunların hepsi
beynin nörofizyolojik süreçleridir. Onlara göre, zihinsel süreçlerin açıklanması
istenildiğinde yapılması gereken tek şey nörofizyolojik süreçlerin incelenmesidir.
Normalde düşündüğümüz gibi içsel, öznel ve farkındalığın niteliksel görüngüleri
olarak bir bilincin hiçbir şekilde var olmayacağını düşünürler. Onlara göre zihnin
bilimsel olarak incelenmesi dikkate alındığında bilinç ve öznellik olmaksızın
açıklamasını yapmak mümkündür. Düalizmin önde gelen ismi olan Descartes'a göre
ise zihin, bedenden tamamen ayrıdır. Zihin ve beden olmak üzere iki temel töz vardır.
Bu tözler kendi başlarına var olabilirler ve başka hiçbir unsura indirgenemezler.
Zihinsel süreçler kişiye özeldir ve diğer öznelere kapalıdır. Dolayısıyla zihinsel
süreçler öznel ve içseldir. Kişilerde bulunan algı içeriklerinin farklılıkları da öznellikle
açıklanabilecek bir konudur.
Bu tez çalışmasında; iki ana akım arasında çıkan tartışmanın sonuçları, zihinbeden tartışmalarına da yer verilerek, tartışmada ulaşılan sonuçlar ile birlikte öznellik
problemi ele alınacaktır. Yapılan tartışmalarla birlikte öznelliğin ne tür çözümlere ya
da ne tür sorunlara yol açtığı araştırılacaktır.

Abstract:
In this study, the problem of subjectivity that results from the mind-body
problem in the philosophy of mind will be argued. Like many problems in the
philosophy of mind, the problem of subjectivity necessitates initially to reveal the
relationship between mind and body. In the philosophy of mind, there are two
mainstream accounts on what the mind is and its relationship with the body: Dualism
and Materialism. Therefore, in order to examine the problem of subjectivity, the mindbody problem must first be addressed from the point of view of these two mainstream
views. In other words, it seems impossible to propose a solution for the subjectivity
argument, which is one of the philosophy of mind problems (just like other problems)
without primarily discussing the mind-body problem. In general, in a discussion on
what the relationship between the mind and the body, the question whether mind and
body are the same thing (or identical) is addressed.
In this study, different methodologies brought by philosophers such as
Descartes, Ryle and Searle to the problem of subjectivity, which is dealt with in
relation to the mind-body debate, are presented in a comparative way. According to
Descartes, the prominent figure of dualism, mind and body are two essentialv
substances that are completely separate from each other. The interaction of these two
substances, which cannot be reduced to each other, is possible according to Descartes,
but these two fields of existence have completely different properties. For example,
mental processes are related to first-person ontology; that is, it is private and closed to
other subjects. Therefore, mental processes are subjective and internal. Due to
Descartes' approach revealing that subjectivity is an important feature in the
philosophy of mind, Ryle criticizes him with an approach that completely rejects
subjectivity. According to Ryle, the Cartesian understanding of subjectivity is a fallacy
and includes a third-person ontology of mental processes. According to this view,
which disclaims the idea of the privileged access of the subject, mental processes
should be generally regarded as abilities and dispositions. Unlike Descartes and Ryle,
Searle offers a different approach to the problem of subjectivity and contends that both
philosophers are wrong about subjectivity. With his theory of biological naturalism,
Searle maintains that reality is not entirely objective but partially subjective.
Consciousness, being a feature of the brain, says Searle, consists of internal and
subjective processes; therefore, an ontological reduction of consciousness would be a
fallacy. Consciousness is both material and in no way reducible; because it is mental,
and by being mental it is also subjective