Endoskopik damar çıkartılma yöntemi kullanılan hastalarda erken dönemde lokal soğuk uygulamanın etkileri
Effects of early local cold application on patients undergoing endoscopic vein harvesting method
Yazar: MELİKE ÇAKIR
Danışman: PROF. DR. AYFER ÖZBAŞ
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Cerrahi Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı / Cerrahi Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Kardiyovasküler hemşirelik = Cardiovascular nursing ; Koroner arter bypass = Coronary artery bypass ; Minimal invaziv cerrahi işlemler = Minimally invasive surgical procedures ; Perioperatif hemşirelik = Perioperative nursing ; Soğuk uygulaması = Cold application ; Vasküler greftler = Vascular grafts

Özet:
Bu araştırma, endoskopik damar çıkartılması yöntemi kullanılan hastalarda erken dönemde lokal soğuk uygulamanın etkilerini değerlendirmek amacıyla yapılan deneysel, randomize, kontrollü bir çalışmadır.

Araştırmanın örneklemini, Acıbadem Maslak Hastanesi Kalp ve Damar Cerrahisi Servisi Bölümü'nde endoskopik yöntemle damar çıkartılma kriterlerini karşılayan ardışık 78 koroner arter baypas greft ameliyatı olan hasta oluşturdu. Hastalar randomize olarak iki gruba ayrıldı.

Araştırmaya katılan tüm hastalardan safen ven greft, endoskopik damar çıkartılma yöntemi kullanılarak çıkartıldı. Deney grubunda, ameliyat esnasında ven çıkartılma işleminden sonra, safen ven hattı boyunca jel buz paketi ile 20 dakika lokal soğuk uygulama yapıldı. Yoğun bakımda ortalama 10 saat sonra bandaj açıldı ve 20 dakika süresince aynı yöntemle ikinci lokal soğuk uygulama yapıldı. Safen ven çıkartılan bacak bölgesi; enflamasyon, ödem, hematom ve ekimoz açısından; ameliyat sonrası yoğun bakımda bandaj açıldığında, ameliyat sonrası 1. ve 2. günde ve taburcu edilmeden önce değerlendirildi. Ağrı ve hasta memnuniyeti yine aynı zaman dilimlerinde değerlendirildi.

Araştırmanın verileri ''Yapılandırılmış Bilgi ve Veri Toplama Formu'', ''Görsel Kıyaslama Ölçeği'', ''Memnuniyet Skalası'' ve ''Ekimoz Ölçme Aracı'' kullanılarak toplandı. Verilerin analizi bilgisayarda tanımlayıcı ve önemlilik analizleri kullanılarak gerçekleştirildi.

Endoskopik yöntemle damar çıkartılma işlemi sonrasında yapılan soğuk uygulamanın ameliyat sonrası erken dönemde ödemi  istatistiksel olarak anlamlı derecede azalttığı görüldü (p<0,05). Soğuk uygulama yapılan hastalarda erken dönemde ekimoz alanı (1,23±7,6 cm²) kontrol grubuna kıyasla (60,4±58,7 cm²) istatistiksel olarak anlamlı derecede daha azdı (p<0,05). Soğuk uygulama yapılan hastalarda geç dönemde  de ekimoz alanı (4,3±27,2 cm²) kontrol grubuna kıyasla (313,6±131,6 cm²) istatistiksel olarak anlamlı derecede daha azdı (p<0,05). Yapılan soğuk uygulamanın hastaların ağrı skoru ve algıladıkları memnuniyet puan ortalaması açısından istatistiksel olarak anlamlı olmadığı belirlendi (p>0,05).

Sonuç olarak araştırma bulguları, endoskopik damar çıkartılan safen ven bölgesine yapılan soğuk uygulamanın ödemi ve ekimoz oluşumunu azalttığını gösterdi.

Anahtar Kelimeler: Minimal invaviz cerrahi işlemler, kardiyovasküler hemşirelik, perioperatif hemşirelik, koroner arter bypass, vasküler greftler, soğuk uygulaması

Abstract:
This research is an experimental, randomized, controlled study to evaluate the effects of early local cold application on patients undergoing endoscopic vein harvesting.

The study population consisted of 78 consecutive coronary artery bypass grafting patients who met the criteria for endoscopic vein harvesting at Cardivascular Surgery Department in Acibadem Maslak Hospital. Patients were randomly allocated into two groups.

Saphenous vein graft was harvested from all patients using endoscopic method. In the experimental group, local cold with gel ice pack along the saphenous vein line was applied for 20 minutes after harvesting in the operating room. Bandage was opened after average 10 hours later and the second local cold application was perfomed with the same method for 20 minutes. Surgical site was evaluated for  inflammation, edema, hematoma, ecchymosis when the bandage is opened in the intensive care unit after surgery, on the 1st and 2nd postoperative days and before discharge. Pain and patient satisfaction were evaluated at the same time line.

The data were collected by using ''Structured Information and Data Collection Form'', Visual Analog Scale, ''Satisfaction Scale'' and ''Ecchymosis Measurement Tool''. Data were analyzed using descriptive and significance analyzes on the computer.

It was observed that cold application after endoscopic vein harvesting significantly reduced edema in the early postoperative period (p<0.05). At early postoperative period, ecchymosis area (1.23 ± 7.6 cm²) was significantly smaller in patients who received cold application compared to the control group (60.4 ± 58.7 cm²) (p<0.05). In early postoperative period, ecchymosis area (1.23 ± 7.6 cm²) was significantly smaller on patients who received cold application compared to the control group (60.4 ± 58.7 cm²) (p<0.05). In the late postoperative period, ecchymosis area (4.3 ± 27.2 cm²) was significantly smaller in patients who received cold application (313.6 ± 131.6 cm²) than the control group (p<0.05). Mean pain score and perceived satisfaction score weren't statistically different in patients who received cold application compared to the control group (p> 0.05).

As a conclusion, the results of the study showed that cold application to the endoscopic saphenous vein harvested region reduced edema and ecchymosis.

Keywords: Minimally invasive surgical procedures, cardiovascular nursing, perioperative nursing, coronary artery bypass, vascular grefts, cold application