Örgüt kültürünün bağımsız denetçilerin mesleki şüpheciliği üzerindeki etkisi
Examine the effect of organizational culture on independent auditors professional skepticism
Yazar: FULYA HACER OĞUZ
Danışman: DOÇ. DR. ALPER KARAVARDAR
Giresun Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Bağımsız denetim = Independent audit ; Denetçiler = Controller ; Mesleki şüphecilik = Professional skepticism ; Ölçekler = Scales ; Örgüt kültürü = Organizational culture

Özet:
Bu çalıĢma, bağımsız denetçilerin örgüt kültürü ve mesleki Ģüphecilik
düzeylerinin belirlenmesi, örgüt kültürlerinin ve mesleki Ģüpheciliklerinin
demografik değiĢkenler bakımından farklılaĢıp farklılaĢmadığının incelenmesi ve
örgüt kültürünün bağımsız denetçilerin mesleki Ģüpheciliği üzerindeki etkisinin
incelenmesi amacıyla yapılmıĢtır.
ÇalıĢmanın evreni, 2021 yılında Türkiye genelinde görev yapan 391 bağımsız
denetçiden meydana gelmektedir. ÇalıĢmada Cameron ve Quinn (2006)‟in
oluĢturmuĢ olduğu örgüt kültürü ölçeği ile Hurtt mesleki Ģüphecilik ölçeği veri
toplama aracı olarak kullanılmıĢtır. Örgüt kültürü ölçeği adhokrasi, klan, hiyerarĢi ve
Pazar kültürü alt boyutlarından oluĢan 20 maddelik bir ölçektir. Mesleki Ģüphecilik
ölçeği ise sorgulayıcı akıl, bilgi arayıĢı, yargıyı askıya alma, kiĢilerarası anlayıĢ,
özerklik ve özsaygı alt boyutlarından oluĢan 30 maddelik bir ölçektir.
Yapılan analiz sonucunda bağımsız denetçilerin örgüt kültürü ve mesleki
Ģüphecilik puan ortalamaları orta düzeyde bulunmuĢtur. Cinsiyet değiĢkeni açısından
örgüt kültürü ve mesleki Ģüphecilik puanlarında erkek denetçilerin lehine anlamlı
farklılık bulunmuĢtur. Unvana göre bakıldığında örgüt kültürü ve mesleki Ģüphecilik
puanlarında YMM denetçilerin anlamlı Ģekilde daha yüksek algıları göze
çarpmaktadır. Mesleki tecrübe değiĢkeni açısından örgüt kültürü ve mesleki
Ģüphecilik puanlarında anlamlı farklılıklar bulunmuĢtur. 1-5 yıl tecrübesi olan
denetçilerin daha düĢük algısıyla birlikte 21 yıl ve üstü tecrübeye sahip olan
denetçilerin daha yüksek algıları dikkat çekmektedir. Eğitim değiĢkeni açısından
örgüt kültürü ve mesleki Ģüphecilik puanlarında anlamlı farklılıklar bulunmuĢtur.
Önlisans mezunlarının düĢük algısı dikkat çekmektedir.
Örgüt kültürü ile mesleki Ģüphecilik puanları arasında yüksek düzeyde pozitif
yönlü anlamlı bir iliĢki bulunmuĢtur. regresyon analizi sonucuna bakıldığında ise
örgüt kültürünün mesleki Ģüpheciliğe ait toplam varyansın %65 gibi büyük bir
kısmını açıkladığı görülmüĢtür.
Anahtar Kelimeler: Örgüt kültürü, mesleki Ģüphecilik, bağımsız denetçi.

Abstract:
This study was conducted to determine the organizational culture and
professional skepticism levels of independent auditors, to examine whether
organizational cultures and professional skepticism differ in terms of demographic
variables, and to examine the effect of organizational culture on independent
auditors' professional skepticism.
The universe of the study consists of 391 independent auditors working
throughout Turkey in 2021. In the study, the organizational culture scale created by
Cameron and Quinn (2006) and the Hurtt professional skepticism scale were used as
data collection tools. Organizational culture scale is a 20-item scale consisting of
adhocracy, clan, hierarchy and market culture sub-dimensions. The professional
skepticism scale, on the other hand, is a 30-item scale consisting of the subdimensions of questioning reason, seeking information, suspending judgment,
interpersonal understanding, autonomy and self-esteem.
As a result of the analysis, the organizational culture and professional
skepticism score averages of the independent auditors were found to be moderate. In
terms of gender variable, a significant difference was found in favor of male
supervisors in organizational culture and professional skepticism scores. Considering
the title, significantly higher perceptions of CPA supervisors in organizational
culture and professional skepticism scores stand out. In terms of professional
experience variable, significant differences were found in organizational culture and
professional skepticism scores. The lower perception of auditors with 1-5 years of
experience and the higher perceptions of auditors with 21 years or more of
experience draws attention. In terms of education variable, significant differences
were found in organizational culture and professional skepticism scores. The low
perception of associate degree graduates draws attention.
A highly positive and significant relationship was found between
organizational culture and professional skepticism scores. Looking at the results of
the regression analysis, it was seen that organizational culture explained a large part
of the total variance, such as 65%, of professional skepticism.
Keywords:Organizational culture, professional skepticism, independent auditor.