İç hastalıkları kliniğinde yatan geriatrik hastalarda aneminin prevalansı ve etiyolojisi
Prevalence and etiology of anemia in geriatric patients in the internal medicine clinic
Yazar: ASLI AKBABA
Danışman: PROF. DR. REFİK DEMİRTUNÇ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Haydarpaşa Eğitim Hastanesi  / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı / İç Hastalıkları Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: İç Hastalıkları = Internal diseases

Özet:
Giriş ve Amaç: Geriatrik yaş grubunda anemi sık görülen sorundur. Anemi, düşük hemoglobin (Hb) düzeyi ve vücudun fizyolojik ihtiyaçlarını karşılamak için yetersiz oksijen taşıma kapasitesi olarak tanımlanmaktadır. Yaşlılarda hastaneye yatış, morbidite, mortalite için risk faktörü olarak kabul edilmektedir. Yaşlılarda anemi yanlışlıkla fizyolojik bir durum olarak düşünülüp önemsenmeyerek gözden kaçmaktadır. Diğer taraftan yaşlı hastalarda aneminin etiyolojisini bulmak komorbid hastalıklar (inflamasyon hastalıkları, böbrek yetmezliği, kalp yetmezliği) nedeni ile zorlaşmaktadır. Çalışmada iç hastalıkları kliniğinde yatan geriatrik (65 yaş ve üzeri) hastalarda anemi prevalansı ve etiyolojisini araştırmayı amaçladık.
Gereç ve Yöntem: Bu araştırma iç hastalıkları kliniğinde yatan 65 yaş ve üzeri hastalarda anemi prevalansı ve etiyolojisini araştırmayı amaçlayan tanımlayıcı, retrospektif ve kesitsel tipte bir çalışmadır. Araştırmanın evrenini 01.01.2022-31.12.2022 tarihleri arasında SBÜ İstanbul Haydarpaşa Numune Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi İç Hastalıkları kliniği'nde yatarak tedavi edilen 513 geriatrik hasta oluşturdu. Çalışmaya dahil edilme kriterlerine uyan 452 hasta ile çalışma tamamlandı. Hemoglobin konsantrasyonunun kadınlarda 12 gr/dLve erkeklerde 13 gr/dL'nin altında olması anemi olarak kabul edildi. Aneminin şiddeti, aneminin yaş ile ilişkisi, MCV düzeyine göre sınıflandırıldı.
Bulgular: Araştırmamıza toplam 452 kişi katıldı. Katılımcıların %54,9'unun kadın, %45,1'inin erkek olduğu saptanmıştır. Hastaların %67'sinin (n=303) anemisi olduğu saptanmıştır. Hastaların % 39'u (n=118) '65-74 yaş genç-yaşlı anemi', %41'i (n=124) '75-84 yaş orta yaşlı anemi', %20'si (n=61) '85 yaş ve üzeri ileri-yaşlı' anemi olarak belirlendi. Nutrisyonel anemisi olan hastalara bakıldığında; en çok % 21'inin (n=63) Demir eksikliği anemisi olduğu belirlendi. Kronik hastalık anemisi olan hastalara bakıldığında; en çok % 20'sinin (n=60) Solid tümör olduğu bulundu. Hematolojik malignitelere bağlı anemisi olan hastalara bakıldığında; en çok % 4'ü (n=12) Miyelodisplastik Sendrom (MDS)'ye bağlı anemi olduğu bulundu. Kanamaya bağlı anemisi olan hastalara bakıldığında; en çok % 4 (n=11) GİS kanamasına bağlı anemi olduğu belirlendi. Demir eksikliği anemisi tanısı alanların % 66,7'si (n=42) kadın, %15'i (n=21) erkek ve istatistiksel olarak anlamlı bulundu (p=0,018).
Sonuç: Geriatrik yaş grubunda anemi % 67 gibi yüksek bir orana sahiptir. Bu durum geriatrik grubun yaklaşık 2/3'ünü oluşturmaktadır. Bu kadar sık görülen bir durumun gözden kaçmaması gerekmektedir. Yaşlılarda anemi fizyolojik olarak görmek hatadır. Özellikle bu anemik grubun % 23'ü nutrisyonel anemi olup tedavisi mümkün olan bir durumdur. Yaşlılarda anemi fizyolojik bir süreç olarak görülmemeli, dikkate alınarak tedavi edilmelidir.


Anahtar Kelimeler: Yaşlı, anemi, geriatrik hasta, Hgb eksikliği

Abstract:
Introduction and Purpose: Anemia is a common problem in the geriatric age group. Anemia is defined as low Hb level and insufficient oxygen carrying capacity to meet the body's physiological needs. It is considered a risk factor for hospitalization, morbidity and mortality in the elderly. Anemia in the elderly is mistakenly thought of as a physiological condition and overlooked. On the other hand, finding the etiology of anemia in elderly patients becomes difficult due to comorbid diseases (inflammatory diseases, renal failure, heart failure). In the study, we aimed to investigate the prevalence and etiology of anemia in geriatric patients (65 years and older) hospitalized in the internal medicine clinic.
Materials and Methods: This is a descriptive, retrospective and cross-sectional study that aims to investigate the prevalence and etiology of anemia in patients aged 65 and over hospitalized in the internal medicine clinic. The population of the research consisted of 513 geriatric patients who were treated as inpatients at the Internal Medicine Clinic of SBU Istanbul Haydarpaşa Numune Health Practice and Research Center between 01.01.2022 and 31.12.2022. The study was completed with 452 patients who met the inclusion criteria. Hemoglobin concentration below 12 g/dL in women and 13 g/dL in men was considered anemia. The severity of anemia, its relationship with age, and MCV level were classified.
Results: A total of 452 people participated in our research. It was determined that 54.9% of the participants were female and 45.1% were male. It was found that 67% of the patients (n=303) had anemia. 39% (n=118) of the patients said '65-74 years old-young anemia', 41% (n=124) said '75-84 years old middle-aged anemia', 20% (n=61) said ' People aged 85 and over were defined as 'advanced-elderly' anemia. When looking at patients with nutritional anemia; It was determined that at most 21% (n=63) had iron deficiency anemia. When looking at patients with anemia of chronic disease; It was found that at most 20% (n = 60) were solid tumors. When looking at patients with anemia due to hematological malignancies; It was found that at most 4% (n=12) had anemia due to MDS. 
When looking at patients with anemia due to bleeding; It was determined that at most 4% (n=11) had anemia due to GI bleeding. Of those diagnosed with iron deficiency anemia, 66.7% (n = 42) were female and 15% (n = 21) were male and it was found to be statistically significant (p = 0.018).
Conclusion: Anemia in the geriatric age group has a rate as high as 67%. This condition constitutes approximately 2/3 of the geriatric group. Such a common situation should not be overlooked. It is a mistake to view anemia in the elderly as physiological. In particular, 23% of this anemic group is nutritional anemia, which is a treatable condition. Anemia in the elderly should not be seen as a physiological process and should be treated with caution.

Key Words: Elderly, anemia, geriatric patient, Hgb deficiency