Tüketim kültürü ve din
Consumption culture and religion
Yazar: CEMİLE ZEHRA KÖROĞLU
Danışman: DOÇ. DR. BÜNYAMİN SOLMAZ
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı / Din Sosyolojisi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2009
Konu: Sosyoloji = Sociology
Dizin: Tüketim = Consumption ; Tüketim kültürü = Consumption culture ; Tüketim toplumu = Consumption society

Özet:
Araştırmamızda tüketim kültürü ve din ilişkilerini incelemeye çalıştık. Araştırmamız teorik ve pratik olmak üzere iki bölümden meydana gelmektedir. Bu açıdan bir alan araştırmasıdır. Birinci bölümde öncelikle tüketim, tüketim kültürü ve tüketim toplumu kavramlarını tartıştık. Tüketim kültürünün ortaya çıkışında postmodernizm ve küreselleşme süreçlerinin etkilerini inceledik. Buna ek olarak tüketim kültüründe sembollerin önemine değindik. Bu temel açıklamalardan sonra ise teorik düzlemde tüketim kültürü ve din arasındaki ilişkileri inceledik.Bu açıdan öncelikle genel anlamda dinin iktisadi faaliyetlere bakışını değerlendirdik. Özel anlamda ise İslam Dini'nin iktisâdi faaliyetlerle ilgili prensiplerine yer verdik. Buna ek olarak İslam Dini'nin tüketim davranışı ve tüketim kültürü ile olan ilişkilerini inceledik.İkinci bölümde ise, Konya ve İzmir İl merkezlerinde toplam 1067 kişi üzerinde bir anket uyguladık. Anket formu, 3 bölüm ve 69 sorudan oluşmaktadır. Birinci bölümde kişisel bilgi anketi, ikinci bölümde dindarlık ölçeği, üçüncü bölümde ise tüketim ölçeği bulunmaktadır. Bu bölümde dindarlık durumunu bağımsız değişken olarak ele aldık ve tüketim davranışı üzerindeki etkilerini incelemeye çalıştık. Elde ettiğimiz verileri SPSS 10,0 programında değerlendirdik. Değişkenler arasındaki ilişkinin tespiti için ki kare istatistik testini uyguladık.Araştırmamız sonucunda çalışma evrenimiz olan Konya ve İzmir il merkezlerinde deneklerin dindarlık durumlarının tüketim davranışları üzerinde etkili olduğunu tespit ettik. Ancak dindarlık bazı tüketim maddelerinin tüketimini arttırırken bazılarını azaltmaktadır. Çünkü din hayatın pek çok alanında olduğu gibi tüketim davranışının kendi belirlediği sınırlar içerisinde yapılmasına izin vermektedir. Sonuç olarak diyebiliriz ki din, bütün toplumlarda tüketim tercihlerinin oluşumunda etkinliğini sürdürmektedir.ANAHTAR KELİMELER:Tüketim,Tüketim Kültürü,Tüketim Toplumuı,Din

Abstract:
In our research we tried to examine relations between consumption culture and religion. It has two parts: theoretical and practical. For this it is a survey. In the first chapter we discussed consumption, consumption culture and consumption society concepts. We examined postmodernism and globalism processes effects on the consumption culture?s existence. In addition to this we mentioned the importance of symbols on consumption culture. After this explanations on the aspect of theoretical we studied relations between consumption culture and religion.For this reason, firstly we examined religion?s point of the view on the economical activities in general. Spesifically, we mentioned principles of religion about economical activities. In addition to this information we examined the Islam `s relations between consumption behaviour and consumption culture.In the second part, we practiced an inquiry in city centres of Konya and İzmir on 1067 people in total. Inquiry has three parts and contains 69 questions. In the first part there is survey about personal information. In the second part there is religiousness scale. In the thirt part, there is a consumption scale. In this part, we took religiousness as an independent variable. And tried to examine its effects on consumption behaviour. We examined datums with the SPSS 10,0 programme.For determining relations between variables we used x 2 statistical test.As a result of our research we determined that subject?s religiousness effects on their consumption behaviours in Konya?s and İzmir?s centre. But religiousness sometimes increases the consumption of some products and sometimes decreases some products? consumption. Because religion permits to consumption behaviours in the limits of itself like in other fields of life. Thus we can say that religion keeps on activity of occuring consumption preferences in all societies.Key Words: Consumption,Consumption Culture,Consumption Society,Religion