Farklı rumen tamponlayıcılarının süt ineklerinde süt verimi, kompozisyonu, rumen fermantasyonu ve dışkıdaki fitik asit konsantrasyonu üzerine etkisi
Effect of different rumen buffers on rumen fermentation, phytic acid concentration in the manure, milk yield and milk composition in dairy COWS
Yazar: ERKAN ŞEN
Danışman: PROF. DR. İBRAHİM İSMET TÜRKMEN
Uludağ Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hayvan Besleme ve Beslenme Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Asidoz = Acidosis ; Hidrojen iyon konsantrasyonu = Hydrogen-ion concentration ; Magnezyum oksit = Magnesium oxide ; Rumen = Rumen ; Sodyum bikarbonat = Sodium bicarbonate ; Süt = Milk ; Süt inekleri = Dairy cows ; Süt verimi = Milk yield ; Veteriner hekimlik = Veterinary medicine ; İnekler = Cows

Özet:
TÜRKÇE ÖZET
Farklı rumen tamponlayıcılarının, süt verimi, bileşimi, rumen fermentasyonu,
sindirilebilirlik ve dışkıdaki fitik asit konsantrasyonu üzerindeki etkileri, ad-libitum
toplam karma rasyon ile beslenen, dördü rumen kanüllü on iki adet Holstein ırkı süt
ineğinde (Sağılan Gün Sayısı 193 ± 67 gün) 4 x 4 Latin kare deney düzeninde
incelenmiştir. Rasyon, pelet halde konsantre yem karması, mısır silajı ve yonca kuru
otundan oluşmuş (kuru madde bazında % 50 kaba yem oranı), farklı tampon madde
uygulama grupları şu şekilde oluşturulmuştur: 1) kontrol, 2) 200g/hayvan/gün sodyum
bikarbonat, 3) 150g sodyum bikarbonat + 50g magnezyum oksit/hayvan/gün ve 4) 100g
kalkerleşmiş deniz algi/hayvan/gün. Ruminal pH, dakikada bir ölçüm yapacak şekilde
ayarlanan, rumen içine yerleştirilen kalıcı bir sistem kullanılarak, her deneme
periyodunda 72 saat boyunca ölçülmüştür. Rumen sıvısı örnekleri, her deneme
periyodunun ilk günü, 6 kez olarak alınmıştır. Toplam besin maddeleri sindirilebilirliği
(KM, OM, HP ve NDF) internal marker olarak 120 saatte sindirilemeyen NDF
kullanılarak belirlenmiştir. Her bir inekten, her bir veri döneminde, 8 saatlik aralıklarla,
rektal yolla dışkı örnekleri toplanmıştır. KM, OM, NDF ve nişasta yıkılabilirliği naylon
kese yöntemiyle, sırasıyla 2, 4, 8, 12, 24, 48 ve 120 saatler için ölçülmüştür. Her bir
deneme periyodunun ilk 3 gününde, verilen ve kalan yemden örnekler alınarak kompozit
numuneler oluşturulmuştur. Çalışmada, kuru madde tüketimi, süt verimi ve süt bileşimi
farklı tampon madde kullanımından etkilenmemiştir. Rasyonda farklı tampon
maddelerin kullanılması; KM, OM, CP ve NDF toplam sindirilebilirliğini
etkilememiştir. Ruminal KM, OM, NDF ve nişasta yıkılabilirliğinde gruplar arasında
fark gözlenmemiştir. Ortalama rumen pH'sı ve pH 5,80'in altında kalan süre, sodyum
bikarbonat ilavesinden etkilenmiştir (P<0,0001). Total ve bireysel rumen uçucu yağ
asitleri, asetat:propionat oranı ve rumen amonyak konsantrasyonu arasında farklılık
tespit edilmemiştir. Gübre kıvam skoru ve dışkı fitik asit konsantrasyonu muamelelerden
etkilenmemiştir. Bu çalışmada, orta-geç laktasyon dönemindeki süt ineklerinin
IX
beslenmesinde farklı rumen tamponlayıcıların kullanılmasının kuru madde tüketimi,
yemden yararlanma, süt verimi, süt kompozisyonu ve rumen fermantasyon
parametrelerini etkilemediği sonucuna varılmıştır.
Anahtar Kelimeler: Rumen tamponlayıcı, kalkerleşmiş deniz algi, sodyum bikarbonat,
magnezyum oksit, rumen pH, asidozis, süt verimi, süt kompozisyonu.

Abstract:
SUMMARY
Effects of Different Rumen Buffers on Milk Yield, Milk Composition, Rumen
Fermentation and Phytic Acid Concentration in Manure in Dairy Cows
The effects of different rumen buffers on milk yield, composition, ruminal
fermentation characteristics, digestibility coefficients, and phytic acid concentration in
manure were examined in twelve Holstein dairy cows (193±67 days in milk), four with
ruminal cannulas, fed a total mixed ration ad libitum in a 4 x 4 Latin square design. The
diet consisted of concentrate in pelleted form, corn silage and alfalfa hay (50% DM
basis, forage to concentrate ratio) and different buffer application: 1) control, 2)
200g/head/day sodium bicarbonate, 3) 150g sodium bicarbonate + 50g magnesium
oxide/head/day, and 4)100g calcareous marine algae/head/day. Ruminal pH was
measured continuously every 1 minute over 72 hours for each period using an
indwelling system. Rumen fluid samples were obtained 6 times during the first day of
each period. Total trach nutrient digestibilities (DM, OM, CP, and NDF) were
determined using 120-h indigestible NDF as an internal marker. Six fecal grab samples
were collected from each cow at 8-h intervals covering 4-h clock period over 3
consecutive days during each period. The degradation of DM, OM, NDF, and starch was
estimated using nylon bags suspended in the rumen for 2, 4, 8, 12, 24, 48, and 120 h.
Feed and orts were sampled during the first 3 days in each period and composited. Feed
intake, milk yield, and milk composition were not influenced by treatments. Use of
different buffers in the diet did not affect whole-tract apparent digestibilities of DM,
OM, CP, and NDF. Ruminal degradabilities of DM, OM, NDF, and starch were not
affected by treatments. The mean rumen pH and the time spent below pH 5,80 were
significantly affected by sodium bicarbonate addition (P<0,0001). Treatment had no
effect on total and individual rumen volatile fatty acids, acetate: propionate ratio and
rumen ammonia concentration. Manure consistency score and phytic acid concentration
in the feces were not affected by treatments. We concluded that using different rumen
XI
buffers in the diet of mid-late lactation dairy cows did not influence dry matter intake,
feed efficiency, milk yield, milk composition and rumen fermentation parameters.
Key Words: Rumen buffer, calcareous marine algea, sodium bicarbonate, magnesium
oxide, rumen pH, acidosis, milk yield, milk composition.