İş Hukukunda alt işveren
Subcontractor in Labour Law
Yazar: HANDE BAHAR AYKAÇ
Danışman: PROF. DR. SARPER SÜZEK
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı / İş ve Sosyal Güvenlik Hukuku Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2010
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Alt işveren = Subcontractor ; Türk iş hukuku = Turkish labor law ; İş Kanunu = Labour Law ; İş hukuku = Labour law ; İşveren = Employer

Özet:
4857 sayılı İş Kanununda alt işveren ilişkisi ile ilgili ayrıntılı bir tanıma yer verilmiştir. Buna göre, ?Bir işverenden, işyerinde yürüttüğü mal veya hizmet üretimine ilişkin yardımcı işlerinde veya asıl işin bir bölümünde işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işlerde iş alan ve bu iş için görevlendirdiği işçilerini sadece bu işyerinde aldığı işte çalıştıran diğer işveren ile iş aldığı işveren arasında kurulan ilişkiye asıl işveren-alt işveren ilişkisi denir?. Yasaya göre böyle bir alt işveren ilişkisinde asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak İş Kanunundan, iş sözleşmesinden veya alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerinden alt işveren ile birlikte sorumludur.Öte yandan yasada, işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işler dışında asıl işin bölünerek alt işverenlere verilemeyeceği düzenlenmiştir. Ayrıca, ?asıl işverenin işçilerinin alt işveren tarafından işe alınarak çalıştırılmaya devam ettirilmesi suretiyle haklarının kısıtlanamayacağı? ve ?daha önce o işyerinde çalıştırılan kimse ile alt işveren ilişkisi kurulamayacağı? hükme bağlanmıştır. Bu sınırlamalara aykırılık durumunda ise, alt işveren ilişkisinin muvazaalı işleme dayandığı kabul edileceği ve alt işverenin işçilerinin başlangıçtan itibaren asıl işverenin işçisi sayılarak işlem görecekleri öngörülmüştür.2008 yılında 5763 sayılı Yasa ile, iş alan alt işverenin kendi işyerinin tescili için asıl işverenden aldığı yazılı alt işverenlik sözleşmesi ve gerekli belgelerle birlikte, bildirim yapmakla yükümlü olduğu düzenlenmiştir. Ayrıca idareye, alt işverenlik ilişkisinin muvazaalı olup olmadığı konusunda inceleme, denetleme ve tespit yetkisi verilmiştir. Çalışmamızda alt işveren ilişkisine ilişkin ortaya çıkan sorunlara ve çözüm önerilerine yer verilmiştir.ÖZET4857 sayılı İş Kanununda alt işveren ilişkisi ile ilgili ayrıntılı bir tanıma yer verilmiştir. Buna göre, ?Bir işverenden, işyerinde yürüttüğü mal veya hizmet üretimine ilişkin yardımcı işlerinde veya asıl işin bir bölümünde işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işlerde iş alan ve bu iş için görevlendirdiği işçilerini sadece bu işyerinde aldığı işte çalıştıran diğer işveren ile iş aldığı işveren arasında kurulan ilişkiye asıl işveren-alt işveren ilişkisi denir?. Yasaya göre böyle bir alt işveren ilişkisinde asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak İş Kanunundan, iş sözleşmesinden veya alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerinden alt işveren ile birlikte sorumludur.Öte yandan yasada, işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işler dışında asıl işin bölünerek alt işverenlere verilemeyeceği düzenlenmiştir. Ayrıca, ?asıl işverenin işçilerinin alt işveren tarafından işe alınarak çalıştırılmaya devam ettirilmesi suretiyle haklarının kısıtlanamayacağı? ve ?daha önce o işyerinde çalıştırılan kimse ile alt işveren ilişkisi kurulamayacağı? hükme bağlanmıştır. Bu sınırlamalara aykırılık durumunda ise, alt işveren ilişkisinin muvazaalı işleme dayandığı kabul edileceği ve alt işverenin işçilerinin başlangıçtan itibaren asıl işverenin işçisi sayılarak işlem görecekleri öngörülmüştür.2008 yılında 5763 sayılı Yasa ile, iş alan alt işverenin kendi işyerinin tescili için asıl işverenden aldığı yazılı alt işverenlik sözleşmesi ve gerekli belgelerle birlikte, bildirim yapmakla yükümlü olduğu düzenlenmiştir. Ayrıca idareye, alt işverenlik ilişkisinin muvazaalı olup olmadığı konusunda inceleme, denetleme ve tespit yetkisi verilmiştir. Çalışmamızda alt işveren ilişkisine ilişkin ortaya çıkan sorunlara ve çözüm önerilerine yer verilmiştir.

Abstract:
The principal employer-subcontractor relationship is defined by the Labour Code 4857 in detail. According to the code, ?the relation between the principal employer and the subcontractor who undertakes to carry out work in auxiliary tasks related to the production of goods and services or in a certain section of the main activity due to operational requirements and for reasons of technological expertise in the establishment of the principal employer and who engages employees recruited for this purpose exclusively in the establishment of the main employer is called ?the principal employer-subcontractor relationship?. The principal employer shall be jointly liable with the subcontractor for the obligations ensuing from Labour Code and from employment contracts of subcontractor's employees or from the collective agreement to which the subcontractor has been signatory.On the other hand, in accordance with the Labour Code, the main activity shall not be divided and assigned to subcontractors, except for operational and work- related requirements and in jobs requiring expertise for technological reasons. Besides, ?the rights of the principal employer?s employees shall not be restricted by way of their engagement by the subcontractor? and ?no principal employer?subcontractor relationship may be established between an employer and his ex-employee?. Otherwise and in general, based on the notion that the principal employer- subcontractor relationship was fraught with a simulated act, the employees of the subcontractor shall be treated as employees of the principal employer.Furthermore, the subcontractor?s must to make notification for his own establishment set up in order to produce goods or services as subcontractor was put into force by the Code 5763 in 2008. Besides, authorization to control and determine whether the principal employer-subcontractor relationship is feigned or not, is given to the ministry of labour. The problems and solution suggestions regarding the employer-subcontractor relationship are addressed in the study.