Nuruosmaniye Kütüphanesi No:4959'da kayıtlı şiir mecmuası (İnceleme-metin)
Poetry compilation registered as Nuruosmaniye Library No: 4959 (Textual analysis – transcription)
Yazar: NECLA KOCAGÖZ
Danışman: DOÇ. DR. SİBEL KOCAER
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Eski Türk Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Divan şiiri = Court poem

Özet:
Bu çalışmanın konusu, Nuruosmaniye Kütüphanesi No: 4959'da kayıtlı olan ve 595 varaktan oluşan şiir mecmuasıdır. Varak sayısı ve derkenarlarıyla hacimce dikkatleri çeken bir mecmuadır. Mehmed Fennî Efendi'nin (?–1715) ferağ kaydına göre 1102/1690-91'de tamamlanmış olan bu mecmua ta'lik hattıyla yazılmıştır. Mecmuadaki şiirlerin büyük çoğunluğu Türkçedir. Bu şiirlerle birlikte mecmua, Arapça ve Farsça şiirler de içermektedir. 
Türkçe manzumesi bulunan, özellikle 17. yüzyıla ait şairlere yer verilmiştir, ayrıca 15 ve 16. yüzyıl şairleri ile yaşadığı dönem belli olmayan şairler de mecmuada yer almaktadır.
Bu çalışma, mecmuada yer alan toplamda 3612 adet Türkçe manzumenin transkripsiyon harfleri ile yeniden yazımından oluşmaktadır. Mecmuadaki ilk 144 manzume Nev'î-zâde 'Atâyî'ye aittir. Bunun dışında mecmuada Âlî (Hüseyin Ali Çelebi), 'Âli Efendi (Gelibolulu Mustafa), Arzî (Mehmed Dede), Azmi-zâde Hâletî, Bağdatlı Rûhî, Bahâyî (Şeyhülislam), Bâkî, Beyânî, Cem'î (Mehmed Efendi), Cevrî (İbrahim Çelebi), Dânişî, Dîvânî (Semâî), Fâsih, Fehîm-i Kadîm, Fennî Çelebi, Fevrî (Ahmed), Feyzî Çelebi (Topkapılı-zâde Mustafa Çelebi), Feyzî (Ebû Sa'id-zâde Feyzullah Efendi), Firâkî, Fuzûlî, Gani-zâde Nâdirî, Gubârî, Güftî (Edirnevî), Hâşimî (Bursevî), 'Îdî (Bayram), İlâhî, 'İsmetî (Mehmed İsmet Çelebi), Kaf-zâde Fâ'izî, Mezâkî, Münîrî, Nâbî, Nâilî-i Kadîm, Necâtî, Nefèî, Nehcî (Seyyid Mustafa Dede), Nesîb (Seyyid Yûsuf), Neşâtî, Nihânî (Nacak Fâzıl), Nûşî, Riyâzî, Rızâyî (Mehmed Ali Çelebi), Rüşdî (Mehmed Efendi), Sâbir Pârsâ, Seyyid Sabrî (Mehmed Şerif), Sabûhî (Şeyh Ahmed Dede), Senâ'î, Sırrî Çelebi (İbrahim Efendi), Subhî (Bursalı Mehmed Ali), Şehrî (Malatyalı Ali), Şeyhülislam Yahyâ Efendi, Şi'rî Beg, Tıflî, 'Ulvî (Derzi-zâde), Va'dî (Ahmed Efendi), Vecdî, Veysî, Zekî ve Zihnî olmak üzere toplam 59 şaire ait manzumelere yer verilmiştir.

Abstract:
Poetry compilations play a crucial role in the recognition of many unknown poets today and are essential sources for the accurate publication of divans. This study focuses on a poetry compilation recorded in Nuruosmaniye Library No. 4959, consisting of 595 folios and completed in 1102/1690-91 according to the colophon of Mehmed Fennî Efendi, and written in ta'lik script. The majority of the poems in the compilation are in Turkish, but it also includes Arabic and Persian poems. 
The compilation particularly features poets from the 17th century, with contributions from poets from the 15th and 16th centuries and those whose era is uncertain. 
The study consists of the transcription of a total of 3612 Turkish poems from the compilation. The first 144 poems in the compilation belong to Nev'î-zâde 'Atâyî. Additionally, the compilation includes poems from various poets such as Âlî (Hüseyin Ali Çelebi), 'Âlî Efendi (Gelibolulu Mustafa), Arzî (Mehmed Dede), Azmi-zâde Hâletî, Bağdatlı Rûhî, Bahâyî (Şeyhülislam), Bâkî, Beyânî, Cem'î (Mehmed Efendi), Cevrî (İbrahim Çelebi), Dânişî, Dîvânî (Semâî), Fâsih, Fehîm-i Kadîm, Fennî Çelebi, Fevrî (Ahmed), Feyzî Çelebi (Topkapılı-zâde Mustafa Çelebi), Feyzî (Ebû Sa'id-zâde Feyzullah Efendi), Firâkî, Fuzûlî, Gani-zâde Nâdirî, Gubârî, Güftî (Edirnevî), Hâşimî (Bursevî), 'Îdî (Bayram), İlâhî, 'İsmetî (Mehmed İsmet Çelebi), Kâf-zâde Fâ'izî, Mezâkî, Münîrî, Nâbî, Nâilî-i Kadîm, Necâtî, Nefèî, Nehcî (Seyyid Mustafa Dede), Nesîb (Seyyid Yûsuf), Neşâtî, Nihânî (Nacak Fâzıl), Nûşî, Riyâzî, Rızâyî (Mehmed Ali Çelebi), Rüşdî (Mehmed Efendi), Sâbir Pârsâ, Seyyid Sabrî (Mehmed Şerif), Sabûhî (Şeyh Ahmed Dede), Senâ'î, Sırrî Çelebi (İbrahim Efendi), Subhî (Bursalı Mehmed Ali), Şehrî (Malatyalı Ali), Şeyhülislam Yahyâ Efendi, Şi'rî Beg, Tıflî, 'Ulvî (Derzi-zâde), Va'dî (Ahmed Efendi), Vecdî Veysî, Zekî and Zihnî, totaling 59 poets.