Huzurevinde yaşayan yaşlılarda sarkopeni ve mini nütrisyonel araştırma tarama testi ile malnütrisyon riskinin belirlenmesi
Sarcopenia among elderly residing in institution and determination of malnutrition risk using mini nutritional screening tool
Yazar: AHMET ZENGİN
Danışman: PROF. DR. AYLA GÜLDEN PEKCAN
Hasan Kalyoncu Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics

Özet:
Yaşlanma sırasında vücutta birtakım fizyolojik değişimlerle birlikte besin alımında da değişimler görülmektedir. Besin alımı yetersizliği ileri boyutlarda olduğunda yaşlıları etkileyen önemli bir sağlık sorunu olan malnütrisyon gelişmektedir. Bu araştırmanın amacı huzurevinde yaşayan yaşlılarda sarkopeni ve Mini Nütrisyonel Araştırma Tarama Testi (MNA) ile malnütrisyon riskinin belirlenmesidir. Çalışma tanımlayıcı, kesitsel bir çalışma olup Gaziantep Huzurevi Yaşlı Bakım ve Rehabilitasyon Merkezi'nde yaşayan, iletişim kurulabilen ve yatağa bağımlı olmayan 58 (Erkek: 35, %60,3; Kadın: 23, %39,7) gönüllü birey üzerinde yürütülmüştür. Bireylere uygulanan soru kâğıdı ile demografik özellikleri, beslenme alışkanlıkları belirlenmiş, MNA tarama testi uygulanmış, antropometrik ölçümleri ve dinamometre ile kas gücü (el kavrama gücü) ölçümü yapılmış, yürüme hızı testi uygulanmıştır. Bireylerde ortalama (±SS) yaş 77,6±9,0 yıl, huzurevinde yaşama süresi 3,6±2,7 yıldır. Erkek ve kadın bireylerin ortalama Beden Kütle İndeksi (BKI) sırasıyla, 26,9±5,0 ve 30,9±8,0 kg/m2'dir (p=0,121, p>0,05). Tüm bireylerde zayıf, normal, fazla kilolu ve obez olma sıklığı sırasıyla, %3,4, %25,9, %39,7 ve %31,0'dır. Cinsiyet ve BKİ arasında anlamlı bir ilişki bulunmamaktadır (p=0,121, p>0,05). Bireylerin kas gücü ortalaması erkeklerde 21,2±9,2 kg, kadınlarda 11,4±3,9 kg'dır (p=0,001, p<0,05). Erkek bireylerin %77,1'inde (<30 kg) kadınların ise %100'ünde (<20 kg) kas gücü yetersizliği (p=0,017, p<0,05) ve erkeklerin %77,1'inde kadınların %91.3'ünde yürüme hızı düşüklüğü (<0,8 m/dakika) belirlenmiştir. Cinsiyet ve yürüme hızı testi sonucu arasında anlamlı bir ilişki bulunmamaktadır (p=0,287, p>0,05). MNA puanı ortalamaları erkek ve kadınlarda sırasıyla; 21,4±5,1 ve 21,4±3,5'dir (p=0,445, p>0,05). Bu testten alınan puanlara göre bireylerin %36,2'sinin beslenme durumu normal, %48,3'ü malnütrisyon riski taşımakta ve %15,5'i malnütrisyon tanısı almaktadır. Cinsiyet ve MNA puan sınıflaması arasında anlamlı bir ilişki bulunmamaktadır (p=0,253, p>0,05). Yeterli kas gücü olan bireylerde malnütrisyon belirlenmemiştir. Kas gücü yetersizliği olan bireylerin %54,0'ünde malnütrisyon riski ve %18,0'inde malnütrisyon saptanmıştır (p=0,009, p<0,05). Kas gücü yeterli olan bireylerin %75,0'inin yürüme hızı 0,8 m/dakika ve üzerindedir (p=0,001, p<0,05). Sonuç olarak, malnütrisyon ve sarkopeni yaşlılarda görülen önemli bir sağlık sorunudur. Malnütrisyonun önlenmesi için etkin politikaların oluşturulması, uygulanması ve izlenmesi gerekmektedir. Yaşlılarda belirli aralıklarla MNA tarama testi ile malnütrisyon durumu izlenmelidir.

Anahtar Kelimeler: Yaşlı, malnütrisyon, sarkopeni, kas gücü, mini nütrisyonel tarama testi

Abstract:
During ageing, changes occur in food intake and as well as with certain physiological changes in the body.  Malnutrition is an important health problem in elderly when nutritional intake is highly inadequate. The purpose of this study is to determine sarcopenia and the risk of malnutrition using Mini Nutritional Assessment Screening Test (MNA) in elderly people living in nursing homes. The study is a descriptive and cross-sectional study conducted on 58 volunteers (Male: 35, 60.3%; Female: 23, 39.7%) living in Gaziantep Nursing Home Elderly Care and Rehabilitation Centre who were not bedridden and were capable of communication. During the study, with a questionnaire demographic characteristics and nutritional habits were determined, MNA screening test was applied and anthropometric measurements and muscle (handgrip) strength with a dynamometer were measured and walking speed test was applied. Mean age (±SD) of the individuals was 77.6±9.0 years and duration of living in the nursing home was 3.6±2.7 years.  Mean body mass index (BMI) of males and females were 26.9±5.0 and 30.9±8.0 kg/m2, respectively (p=0.121, p>0.05). Percentage of thin, normal weight, overweight and obese elderly were 3.4%, 25.9%, 39.7% and 31.0%, respectively. No significant relationship was found between gender and BMI (p=0.121, p>0.05). Mean muscle strength of the individuals was 21.2±9.2 kg in males and 11.4±3.9 kg in females (p=0.001, p<0.05). Out of total 77.1% of males (<30 kg) and 100% of females (<20 kg) had muscle strength deficiency (p=0.017, p<0.05) and 77.1% of males, 91.3% of females had walking speed time  less than 0.8 m/minutes. No significant relationship between gender and walking speed test was found (p=0.287, p>0.05). Mean MNA test scores were 21.4±5.1 and 21.4±3.5 in males and females, respectively (p=0.445, p>0.05). According to the scores 36.2% of the individuals had normal nutritional status, whereas 48.3% of them was at risk of malnutrition, and 15.5% was diagnosed with malnutrition. There was no significant relationship between gender and MNA score (p=0.253, p>0.05). Malnutrition wasn't seen in any of the individuals with adequate muscle strength. Subjects with low muscle strength depending on MNA test 54.0% was at risk of malnutrition and 18.0% had malnutrition (p=0.009, p<0.05). Individuals with adequate muscle strength had higher (>0.8 m/min) walking speed (p=0.001, p<0.05). As a result, it was determined that malnutrition and sarcopenia are important health problems in the elderly. It is necessary to develop, implement and monitor effective policies in order to prevent malnutrition. Elderly people should be screened for malnutrition risk periodically using  MNA test.

Key Words: Elderly, malnutrition, sarcopenia, muscle strength, mini nutritional assessment