Propofol ve propofol lipuro enjeksiyon ağrısının yaş ve cinsiyete göre sıklığının araştırılması
Frequency study of propofol and propofol lipuro injection pain according to age and sex
Yazar: SÜHEYLA ÜSTÜNDAĞ
Danışman: PROF. DR. FATİŞ ALTINDAŞ
İstanbul Üniversitesi / Cerrahpaşa Tıp Fakültesi / Anesteziyoloji ve Reanimasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2011
Konu: Anestezi ve Reanimasyon = Anesthesiology and Reanimation
Dizin: Ağrı = Pain ; Cinsel kimlik = Gender identity ; Enjeksiyonlar = Injections ; Propofol = Propofol ; Propofol = Propofol ; Yaş = Age

Özet:
Çalışmamızın amacı, propofol (LCT) ve propofol lipuronun (MCT/LCT) enjeksiyonu sırasında, enjeksiyon yerinde oluşabilecek ağrı sıklığının farklı yaş ve cinsiyet grupları arasında değişiklik gösterip göstermediğinin ortaya çıkarılmasıdır.Çalışmamıza, ASA I-II sınıfından 18 yaş ve üstü 363 hasta alındı; rastgele seçim sonucu eşit sayıda 2 gruba (Grup P ve Grup PL) ayrıldı. Her iki gruptaki hastalar arası genç [(18-40 yaş, Grup G (n=60)], orta yaş [(40-65 yaş arası, Grup O (orta yaş) (n=60)] ve yaşlı [65 yaş üstü [Grup Y (yaşlı) (n=60)] olmak üzere üç alt gruba ayrıldı. Her grupta cinsiyet dağılımı eşit tutulmaya çalışıldı. Tüm olgularda standardizasyon amacıyla 20G i.v kanül sol el sırtına yerleştirildi. Grup P'ye (n=179) 2 mg/kg'dan hesaplanan propofol dozunun % 25'i 0,5 mL/saniye hızda, Grup PL'ye (n=184) 2 mg/kg'dan hesaplanan toplam propofol lipuro dozunun % 25'i aynı hızda enjekte edildi. Bu dozun uygulanmasından sonra hastadan, preoperatif ayrıntılı olarak anlatılmış olan VAS (Verbal Analog Skala: 0=hiç ağrı yok, 10= tariflenebilecek en şiddetli ağrı) skoru ile indüksiyondaki propofol ve propofol lipuro enjeksiyon ağrısını derecelendirmesi istendi.Grup içi karşılaştırmada yaş ve grupları ve cinsiyete göre enjeksiyon ağrısı şiddeti ve sıklığı açısından anlamlı bir fark bulunmadı, (p>0,05). Grup PL'de ağrı sıklığı % 75, Grup P'de % 83,2 olarak bulundu (VAS:0 =ağrı yok, VAS?1= ağrı var ). Bütün hasta grupları içinde propofol verilenler propofol lipuro verilenlerle karşılaştırıldığında, propofol lipuro verilenlerde VAS skorunun anlamlı derecede düşük olduğu saptandı, (p<0,01). Her iki grup VAS değerlerine göre karşılaştırıldığında, Grup P'nin alt grubu olan Grup G ve Grup O'da VAS değerleri anlamlı derecede yüksek bulundu (sırasıyla p<0.05 ve p<0.01).Grup PL'de erkeklerde VAS değeri kadınlara göre istatistiksel olarak anlamlı derecede düşük bulundu (p<0,05). Grup P'de erkeklerde VAS değeri kadınlara göre daha düşük olmasına rağmen istatistiksel olarak anlamlı farklılık saptanmadı (p>0,05). Grup PL'de kadınlarda VAS değeri Grup P'de kadınlardaki VAS değerine göre istatistiksel olarak anlamlı derecede düşük bulundu (p<0,05). Benzer şekilde Grup PL'de erkeklerde VAS değeri Grup P'deki erkeklerde VAS değerine göre istatistiksel olarak anlamlı derecede düşük saptandı (p<0,01) .Çalışmamızda MCT/LCT propofolün (Propofol Lipuro), LCT propofolle karşılaştırıldığında anlamlı derecede daha az enjeksiyon ağrısına neden olduğunu; propofol verilen genç ve orta yaş grubundaki hastalarda enjeksiyon ağrısının daha fazla olduğunu; hem MCT/LCT propofolün hem de propofolün kadınlarda daha fazla enjeksiyon ağrısına neden olduğunu saptadık.

Abstract:
The purpose of our study is to determine whether there is relationship between age and sex groups in pain frequency and severity around injection site during injection with propofol (LCT) and propofol lipuro (MCT/LCT).Three hundred and sixty three patients over 18 years old who were ASA I-II class included to our study; divided to 2 groups (Group P and Group PL) with random selection. Patients in both groups were divided to 3 subgroups according to their ages; Group Y (young, 18-40 years old, n=60), Group M (middle age, 40-65 years old, n=60), Group E (elderly, over 65 years old, n=60). Sex distribution was tried to be same in each group. For standardization 20G i.v. cannula was placed over left hand in all cases. For Group P (n=179) %25 of calculated propofol dose (2 mg/kg) was applied with 0,5 ml/sec rate and propofol lipuro was applied for Group PL (n=184) in same way and dosage. Following injection, patients were asked to evaluate pain severity by using VAS score (Verbal Analog Scale: 0=no pain, 10=most powerful pain) which was taught to all patients preoperatively.Statistically significant difference was not found for injection pain severity and frequency between age and sex groups in the intra-group comparison (p>0,05). The incidence of pain was found %75 in Group PL and %83.2 in Group P. In all groups VAS score was found significantly lower in patients to whom propofol lipuro was applied than propofol group (p<0,01). When both groups were compared according to VAS scores, VAS scores in the subgroup Y and M of Group P was found significantly higher than Group PL (in order p<0,05 and p<0,01)In Group PL VAS score was found significantly lower in men when compaired to women (p<0,05). In Group P, although VAS score was lower in men, statistical significance was not determined (p>0,05). VAS score for women was significantly lower in Group PL than Group P (p<0,05). Similarly VAS score for men was significantly lower in Group PL than Group P (p<0,01).In our study, MCT/LCT propofol (propofol lipuro) was found to produce significantly lower injection pain compared to LCT propofol, injection pain was found higher in young and middle-age group and in women for both drug group