Sürdürülebilir kentsel dönüşüm modeli üzerine bir çalışma
A study on sustainable urban transformation model
Yazar: YÜKSEL BOZ
Danışman: PROF. DR. TAYFUN ÇAY
Konya Teknik Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Harita Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Jeodezi ve Fotogrametri = Geodesy and Photogrammetry

Özet:
Bu tez çalışmasında, sürdürülebilir bir kentsel dönüşüm modeli ortaya koyma adına çok geniş bir yelpazeye dağılan incelemeler gerçekleştirilmiştir. Bu geniş yelpazenin içerisinde; 2020-2023 Ulusal Akıllı Şehirler Stratejisi ve Eylem Planı, Onbirinci Kalkınma Planı, 2011 yılında düzenlenen Konut Kurultayı, 2014 yılında düzenlenen Kentsel Dönüşüm Çalıştayı, yurtiçi ve yurtdışı medyada yer verilen bazı kentsel dönüşüm haberleri, dünyada öne çıkan kentsel dönüşüm uygulamaları, Türkiye'de son bir kaç yıl içerisinde gerçekleştirilen kentsel dönüşüm konulu yüksek lisans ve doktora tezleri, dünyada öne çıkan Akıllı Şehir uygulamaları, Türkiye'deki sekiz büyükşehir ve bir ilçe belediyesindeki Akıllı Şehir uygulamaları, kentsel dönüşüm paydaşlarına (kamu kurumları, STK'lar, özel şirketler/yükleniciler, akademisyenler, vatandaşlar) yönelik gerçekleştirilen anket çalışmaları bulunmaktadır.
Türkiye'deki kentsel dönüşüm çalışmalarının eksik ve geliştirilmeye açık yanlarının ortaya çıkarılması, geçici çözümler yerine sürdürülebilir bir yaklaşım ortaya konulması adına mümkün olduğunca çok sayıda paydaşa ulaşarak sorunlar tespit edilmeye; bizzat uygulayıcıların ve araştırmacıların görüş ve fikirleri doğrultusunda daha iyi, daha sağlıklı, daha uzun ömürlü bir kentsel dönüşümün nasıl sağlanacağına yönelik öneriler geliştirilmeye çalışılmıştır.
Kırsal alanlara kıyasla hızla artan şehir nüfusu; su, elektrik, ulaşım vb. altyapı hizmetleri üzerinde baskılar oluşturmakta ve mevcut kaynakların daha etkili kullanımını gerekli kılmaktadır. Ulusal ve yerel yönetimler bu sorunların üstesinden gelmek için yeni stratejiler geliştirmekte ve kimi zaman bu amaçla teknolojik gelişme ve yeniliklerden yararlanmaktadır. Endüstri 4.0 veya diğer bir adıyla dördüncü endüstri devrimi ve akıllı şehir kavramları, idarelerin daha iyi hizmet vermek ve kaynakları daha etkili kullanmak için istifade ettikleri ve kullanım alanları her geçen gün artan yeniliklerdendir. Dünyada giderek artan bir şekilde kullanım alanı kazanan bu iki popüler kavram, Türkiye'de de yine giderek artan bir şekilde ilgi görmekte, gerek hükümet gerekse yerel yönetimler, dijitalleşme ağırlıklı teknolojik gelişmelere ayak uydurmaya çalışmaktadır.
Sürdürülebilir bir kentsel dönüşümün sahip olması gereken özellikleri ortaya koyarken, yukarıda bahsedilen incelemelerin yanısıra Endüstri 4.0 ve Akıllı Şehir uygulamalarının da kentsel dönüşüm faaliyetlerinin içerisine entegre edilmesinin sağlayacacağı, kaynakların daha etkin kullanımı, artan verimlilik, artan yaşam kalitesi, enerji kullanımında ve maliyetinde azalma, daha fazla vatandaş katılımı vb. yararlar da ortaya konmuştur.

Abstract:
In this dissertation, a wide range of researches have been implemented for the purpose of defining a sustainable urban transformation model. The subjects included in the range of examination are: 2020-2023 National Smart Cities Strategy and Action Plan, Eleventh Development Plan, Housing Convention 2011, Urban Transformation Workshop 2014, some news about urban transformation from domestic and foreign media, the prominent urban transformation projects around the world, some master's and PhD theses completed recently in Turkiye, the prominent Smart City applications around the world, Smart City application examples from eight metropolitan and one district municipalities, the survey studies directed to the urban transformation stakeholders (public institutions, non-governmental organizations, private firms/contractors, academicians, and citizens).
It has been aimed to determine the imperfect sides of the urban transformation applications that need to be improved in Turkiye. It has been tried to reach as many stakeholders as possible to set a sustainable approach instead of short-term solutions. Recommendations for a better, healtier, and long-lasting urban transformation have been developed  in accordance with the opinions and assessments of the real practitioners and researchers.
The increasingly growing population in urban areas compared to the rural parts has been applying pressure on the infrastractures such as water, electricity, transportation, and making it necessary to use the existing resourses more efficiently. National and local governments develop new strategies to handle these problems and sometimes benefit from technological advancements and innovations. Industry 4.0 (fourth industrial revolution) and Smart City concepts are among the innovations whose area of use is increasing day by day and that governments are taking advantage of to provide better service and use the resources efficiently. In Turkiye, both the central government and the local governments are trying to keep up with the digitalization-intensive technological advancements.
While defining the requirements for a sustainable urban transformation, the benefits of integrating Industry 4.0 and Smart City applications to the urban transformation projects, such as increased efficiency in resource usage, increased productivity, increased quality of life, decreased energy usage and cost, more citizen involvement, have also been suggested.