Hemşirelik bakımında estetik duyarlılık, tanımı ve özelliği: Temellendirilmiş teori çalışması
Aesthetic sensitivity in nursing care, definition and characteristics: A grounded theory study
Yazar: AYŞEGÜL KORKMAZ DOĞDU
Danışman: DOÇ. DR. EMİNE KOL
Akdeniz Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Amaç: Araştırma, hemşirelik bakımında fark yaratan eylemlerin duyarlılık ve estetik
temelinde açıklanması, estetik duyarlılık kavramımın oluşturulması ve ilişkili faktörlerle
birlikte bir model ortaya koymak amacıyla gerçekleştirilmiştir.
Yöntem: Araştırmada yapılandırmacı temellendirilmiş kuram yöntemi kullanılmıştır.
Araştırmanın veri kaynakları bireysel ve odak grup görüşmeleri ve memolardır. Veri
toplama ve analizi eş zamanlı yürütülmüştür. Araştırmanın örneklemi, bir üniversite
hastanesinde çalışan, duyarlılığı ve farkındalığı yüksek, rutinin dışında hastaya iyi gelen
uygulamayı gerçekleştiren hemşirelerdir. Verilerin analizinde ilk kodlama, odaklı
kodlamalama ve kuramsal kodlama takip edilmiştir.
Bulgular: Araştırmada duyarlılık ve estetiğin tanımı, mesleki duyarlılık, yönelim anı ve
eyleme geçme, estetiği içeren duyarlılık davranışlarını açıklayan kuramsal kod, kuramsal
kodlara bağlı odaklı kodlamalar ve alt kategoriler belirlenmiştir. "Estetik duyarlılık"
kavramsal çerçevesi, duyarlılık davranışlarından estetik boyuta geçişi yansıtan;
"Duyarlılıktan estetiğe geçişte istek ve çaba" ve "Estetik içeriğe sahip duyarlılık
davranışları"dır. Katılımcılar, duyarlılıktan estetiğe geçen eylemlerde vicdani rahatlık ve
mutluluk hissinin ötesinde hemşire hasta arasında unutulmayan anıların oluştuğu,
hemşirelerin bu anıları paylaşmaktan dolayı mutlu olduğu, hastanın iyiye gitmesinde
mesleki rolünü görmeye bağlı başarma hissi yaşadığı belirlenmiştir.
Sonuç: Verilere temellendirilerek oluşturulan "Estetik duyarlılık" kavramsal çerçevesi ve
ilişkili faktörleri bir "Duyarlılıktan Estetiğe Geçiş" modeline göre açıklanmaktadır. Bu
modele göre merkezden dışarı doğru altın oranda ilerleyen bir yönelim ve estetik alanı
bulunmaktadır. Estetiği içeren duyarlılık davranışlarının temelinde mesleki duyarlılık,
empati, insanı anlama çabası, vicdan ve insan odaklı olma özellikleri etkilidir.

Abstract:
Objective: The research was conducted to describe the actions that make a difference in
nursing care on the basis of sensitivity and aesthetics, to create the concept of aesthetic
sensitivity and to present a model with related factors.
Method: This is a constructivist grounded theory study. The data sources of the study are
individual and focus group interviews and memos. Data collection and analysis went hand
in hand for the study. The sample of the study is nurses working in a university hospital,
who have high sensitivity and awareness, and who perform the practice that is good for
the patient out of the routine. Initial coding, focused coding and theoretical coding were
followed in the analysis of the data.
Results: The study produced six theoretical codes, focused codings and sub-categories
related to the theoretical codes, explaining the definition of sensitivity and aesthetics,
professional sensitivity, occassion of intention and taking action, and sensitivity behaviors
including aesthetics. The conceptual framework of "aesthetic sensitivity" reflects the
transition from sensitivity behaviors to the aesthetic dimension; "Desire and effort in the
transition from sensitivity to aesthetics" and "Sensitivity behaviors with aesthetic
content". It has been determined that, beyond the feeling of conscientiousness and
happiness, in the actions that pass from sensitivity to aesthetics, affective memories are
formed among the nurse-patient, that the nurses are happy to share these memories, and
that they experience a sense of accomplishment due to seeing their professional role in the
patient's recovery.
Conclusion: The conceptual framework of "Aesthetic sensitivity" and its related factors
are explained according to a "Transition from Sensitivity to Aesthetics" model. According
to this model, there is an intention and aesthetic area that progresses from the center
outward in a golden ratio. Professional sensitivity, empathy, effort to understand people,
and people-oriented features are effective on sensitivity behaviors including aesthetics.