Ergenlerin benlik saygısı ve duygusal öz-yeterlik düzeylerinin incelenmesi
Investigation of self-esteem and emotional self-efficacy levels in adolescence
Yazar: İBRAHİM CEYLAN
Danışman: PROF. DR. RENGİN KARACA
Dokuz Eylül Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Benlik saygısı = Self esteem

Özet:
Bu araştırmada, ergenlerin benlik saygısı ve duygusal öz-yeterlik düzeyleri arasındaki ilişki ve bu değişkenlerin bazı sosyo-demografik özelliklere göre farklılaşıp farklılaşmadığı incelenmiştir.
Araştırmanın evrenini, 2011-2012 eğitim-öğretim yılında İzmir ili Gaziemir ilçesinin farklı türdeki liselerinde öğrenim görmekte olan öğrenciler oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemini 158?i kız ve 142?si erkek olmak üzere, toplam 300 öğrenci oluşturmaktadır. 
Araştırmada ölçme aracı olarak, Coopersmith Benlik Saygısı Envanteri (Kısa Form), Duygusal Öz-Yeterlik Ölçeği ve araştırmacı tarafından hazırlanan Kişisel Bilgi Formu kullanılmıştır. Araştırma kapsamında toplanan veriler, ?SPSS for Windows 15.00? istatistik paket programı kullanılarak, normallik dağılımı şartının sağlandığı durumlarda Bağımsız Örneklem t-Testi ve Tek Yönlü Varyans Analizi (ANOVA); normallik dağılımının sağlanamadığı durumlarda ise, Mann-Whitney U testi ile Kruskall- Wallis H teknikleri ile çözümlenmiştir. Korelasyon analizi için Spearman Brown Sıra Farkları Korelasyonu kullanılmıştır. 
Araştırma bulgularına göre, ergenlerin benlik saygısı ile duygusal öz-yeterlik düzeyleri arasında pozitif yönde anlamlı ilişkiler olduğu saptanmıştır. Ayrıca, benlik saygısı ile duygusal öz-yeterlik ölçeğinin alt boyutları (duyguları düzenleme, duyguları düşünceyi destekleyici olarak kullanma, duyguları anlama, duyguları algılama) arasında da olumlu yönde anlamlı ilişkiler tespit edilmiştir.
Algılanan anne ve baba tutumu, algılanan ekonomik durum, uzman yardımı (psikolojik destek) alma, arkadaşları arasında sevilen biri olma, kendini değerli bulma ve hayatından memnun olma durumlarına göre ergenlerin benlik saygısı puan ortalamalarının farklılaştığı saptanmıştır. Öğrenim gördükleri okul türü, kardeş sayısı, ailede kaçıncı çocuk oldukları, akademik başarısı, anne ve baba öğrenim durumlarına göre ise ergenlerin benlik saygısı puan ortalamalarının farklılaşmadığı tespit edilmiştir. 
Cinsiyet, öğrenim gördükleri okul türü, baba öğrenim durumu, arkadaşları arasında sevilen biri olma, kendini değerli bulma ve hayatından memnun olma durumlarına göre ergenlerin duygusal öz-yeterlik düzeylerinin farklılaştığı saptanmıştır. Ancak kardeş sayısı, ailede kaçıncı çocuk oldukları, akademik başarı, algılanan anne ve baba tutumu, anne öğrenim durumu, algılanan ekonomik durum ve uzman yardımı (psikolojik destek) almaya göre ergenlerin duygusal öz-yeterlik düzeyleri farklılaşmamaktadır.
Araştırmada ayrıca, sosyo-demografik özelliklere göre duygusal öz-yeterlik ölçeğinin alt boyutlarından alınan puan ortalamalarının farklılaşıp farklılaşmadığı da incelenmiştir.



Anahtar Kelimeler: Ergen, benlik saygısı, duygusal öz-yeterlik

Abstract:
In this research, the relationship between self-esteem of adolescents and levels of emotional self-efficacy and whether these variables change according to some socio-demographic characteristics were investigated.
 	The study universe is consisted of students who are studying in different types of schools in Gaziemir district of Izmir province in the 2011-2012 academic year. The sample of the study, including 158 girls and 142 boys, is a total of 300 students.
As a measurement tool in the research, Coopersmith Self-Esteem Inventory (Short Form), Emotional Self-Efficacy Scale and Personal Information Form prepared by the researcher were used. The data gathered during the study was analyzed by using "SPSS for Windows 15:00" statistical package program. When the normality distribution requirement was provided, the data was analyzed by Independent sample t-test and one-way analysis of variance (ANOVA); however, when it was not provided, the data was analyzed by Mann-Whitney U test and the technique of Kruskal-Wallis.
According to research findings, it was found that there are statistically significant positive relationships between adolescents' self-esteem and emotional self-efficacy levels. Moreover, it was identified that there are positive relationships between self-esteem and sub-dimensions of emotional self-efficacy scale (editing feelings, using emotions as supportive to thinking, understanding emotions, sensing emotions).
It was found that the mean scores of adolescents' self-esteem differed according to the perceived attitude of the mother and father, perceived economic status, getting expert assistance (psychological support), being loved by his friends, self-esteem and being satisfied with his life. It was found that the mean scores of adolescents' self-esteem did not differ according to type of school that they studied, the number of siblings, the order of children in the family, academic success, the educational background of the mother and father.
It was shown that emotional self-efficacy levels of the adolescents showed differences according to the gender, type of school that they studied,  the educational background of the father, being loved by his friends, self-esteem and  being satisfied with his life. However, it was stated that emotional self-efficacy levels of the adolescents did not show any differences according to the number of siblings, the order of children in the family, academic success, the perceived attitude of the mother and father, the educational background of the mother, perceived economic status and getting expert assistance (psychological support).
In the research, it was also investigated that whether the mean scores taken from the sub-dimensions of emotional self-efficacy scale differ or not.



Keywords: Adolescent, self-esteem, emotional self-efficacy