Refik Saydam'ın yaşamı ve kişiliği
The life and personality of Refik Saydam
Yazar: MUSTAFA YAHYA METİNTAŞ
Danışman: PROF. DR. İZZET ÖZTOPRAK
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türkiye Cumhuriyeti Tarihi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2008
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science ; Tarih = History
Dizin: Başbakanlık = Prime ministry ; Biyografi = Biography ; Saydam, Refik = Saydam, Refik ; Tarih = History ; Tek Parti Dönemi = Single Party Period ; Türkiye Cumhuriyeti = Turkish Republic ; Türkiye Cumhuriyeti Hükümetleri = Turkish Governments

Özet:
Cumhuriyetimizin kurucularından, Türk sağlık sisteminin mimarı, ülkemizin yetiştirdiği en önemli devlet adamlarından biri olan Dr. İbrahim Refik Saydam, 1881 yılında İstanbul'da doğdu. İbrahim Refik, 1905 tarihinde Askeri Tıbbiye'den Yüzbaşı rütbesi ile askeri hekim olarak mezun oldu. Balkan Savaşlarında görev yaptıktan sonra birinci Dünya Savaşının başlaması ile birlikte Karagah-ı Umumiye Sahra Sıhhiye Genel Müfettişliği Yardımcılığına atandı ve Mondros Mütarekesi'nin imzalanmasına kadar bu görevde kaldı.Dr. İbrahim Refik, 16 Mayıs 1919'da Mustafa Kemal Paşa'nın maiyetine 9. Ordu Müfettişlik Sıhhiye Başkan Yardımcısı olarak dahil oldu. Milli Mücadele sürecine aktif olarak katılmış olan Dr. İbrahim Refik, 10.03.1921?20.12.1921 tarihleri arasında TBMM Hükümetinde Sıhhiye ve Muaveneti İçtimaiye Vekili olarak görev yaptı.Cumhuriyet'in ilanından sonra, Dr. Refik Saydam, ilk Cumhuriyet Hükümetinde, 30.10.1923 ? 22.11.1924 tarihleri arasında Sağlık Vekilliği yaptı. Celal Bayar Hükümeti sırasında kısa süre vekillikten ayrılmasını takiben 04.03.1925 tarihinde tekrar aynı vekilliğe getirilip, 25.10.1937 yılına kadar kesintisiz olarak 12 yıl 7 ay süreyle Sağlık Vekilliği yaptı. Dr.Refik Saydam'ın sağlık konusunda geliştirdiği organizasyonlar hala kullanılmakta ve toplumsal önemini korumaktadır.Atatürk'ün ölümünden sonra, Cumhurbaşkanı İsmet İnönü Dr. Refik Saydam'ı Başbakan olarak görevlendirmiştir. II.Dünya Savaşı'nın yaklaştığı günlerde gerçekleştirilen görevlendirmeyi Dr. Refik Saydam, Türkiye'yi savaşa sokmama şartı ile kabul etmiştir. 1939-1942 yılları arasında Başbakanlık görevini sürdüren Dr. Refik Saydam, Türkiye'yi, savaşa sokmamayı başararak aynı zamanda milletler arası dengede Türkiye'yi güçlendirme stratejisini de başarı ile yürütmüştür. Yine bu dönemde yaşanan bütün ekonomik güçlüklere rağmen, ülkede sosyo-ekonomik hayat sürdürülebilmiş, açlık ve kıtlık önlenebilmiştir.Dr. Refik Saydam başbakanlık görevi sırasında 8 Temuz 1942 günü İstanbul'da hayatını kaybetmiştir.

Abstract:
Among the creators of our Republic, the architect of Turkish Health System, and one of the most significant statesmen of our country, Dr Ibrahim Refik Saydam was born in 1882 in Istanbul. In 1905, he graduated from the Military Medical School and served during Balkan Wars. Dr Ibrahim Refik was assigned to the Medical Field Deputy General Inspector until the conclusion of Mondros Agreement.In 16 May 1919, Dr.Refik Saydam was included in the entourage of Mustafa Kemal with the title of 9th Army Deputy Inspector Medical. He took part in the leading cadre of National Struggle. Dr. İbrahim Refik served as Minister of Health between 10.03.1921?20.12.1921.Following the proclamation of the Republic, Dr Refik Saydam held the Minister of Health between 30.10.1923 - 22.11.1924. During the cabinet by Celal Bayar, he left the office for a short while. He was re-appointed on 04.03.1925 and continuously administered the health works to 25.10.1937. Dr Refik Saydam?s function of service overcame major health problems with a scope that reaches even to this day.Following the death of Ataturk, President Ismet Inonu commissioned Dr Refik Saydam as the Prime Minister. Turkey managed to stay out of war throughout the World War II with balanced country policies. In those days despite strong economical problems, there were no deaths from famine, and any real dearth was not experienced.Dr. Refik Saydam died from hearth attack during a business trip to İstanbul in the first hour on 8 July 1942.