İmgeleme çalışmalarının karatecilerin hedefe yönelik yumruk vuruşları, motor imgeleme becerileri ve proprioseptif duyuları üzerine etkisinin incelenmesi
Investigation of the effects of imagery practices on target-aimed punch, motor imagery skills and proprioceptive senses of karate players
Yazar: EMRE BOZ
Danışman: DOÇ. DR. MURAT KUL
Bayburt Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı / Beden Eğitimi ve Spor Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Spor = Sports

Özet:
Bu araştırmanın temel amacı imgeleme çalışmalarının karatecilerin hedefe yönelik yumruk vuruşları, motor imgeleme becerileri ve proprioseptif duyuları üzerine etkisinin incelenmesidir. Amaç doğrultusunda 15-17 yaş aralığında 31 karate sporcusuyla çalışılmıştır. Araştırma grubu deney ve kontrol grubu olmak üzere ikiye ayrılıp deney grubuna 8 hafta motor imgeleme çalışması uygulanmıştır. Kontrol grubu ise imgeleme çalışmaları yapılmadan yalnızca karate antrenmanı yapmıştır. Bu süreç içerisinde 4 farklı zamanda ölçümler alınmıştır. Parametrelerin ölçümlerinde 3 ayrı ölçüm yapılmıştır. Bunlar; hedefe yönelik yumruk vuruş performans ölçümü, repozisyon testi ve hareketi imgeleme ölçeği uygulanmıştır. Araştırma modeli olarak eşitlenmemiş kontrol gruplu modelden faydalanılmıştır. Verilerin analiz sürecinde ise ilk olarak ilgili verilere ilişkin basıklık ve çarpıklık değerleri hesaplanmıştır. Daha sonra her iki araştırma grubunun da ön test ve son test değerlerine ilişkin Independent Samples t-Testi uygulanmış ve bu testlere bağlı farklılık rastlanan parametrelere ANCOVA uygulanmıştır. Ölçümler arasındaki farklılıkların sınanması adına ise parametrik testlerden Repeated Measur ANOVA ve Paired Simples t-Testi kullanılmıştır. Aynı zamanda bu testlere bağlı değerlerin Bonferroni düzeltmeleri yapılmıştır. Analizlerin neticesinde motor imgeleme çalışmalarının karate sporcularının hedefe yönelik vuruş performans testi puanlarını iyileştirdiği, kontrol grubunda da araştırma sürecinde uygulanan karate antrenmanlarının bu performansı geliştirdiği, ancak son test ölçümleri arasında deney grubunun daha başarılı bir ortalama puan elde ettiği tespit edilmiştir. Geciktirilmiş son test ölçümleri incelendiğinde ise elde edilen puan ortalamasının son test değerlerine oranla daha başarısız olduğu bulunmuştur. Araştırma gruplarının proprioseptif duyu ölçümlerinde deney grubu gibi kontrol grubunun da ortalama puanlarında gelişim olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Fakat son test ölçümleri arasında deney grubunun daha başarılı bir ortalama puan elde ettiği tespit edilmiştir. Geciktirilmiş son test ölçümleri incelendiğinde ise karatecilerin omuz eklem duyusu ölçümlerinden elde edilen puan ortalamasının son test değerlerine oranla daha başarısız olduğu bulunmuştur. Son olarak hareketi imgeleme ölçeğine ilişkin hem deney hem de kontrol grubunun kinestetik imgeleme ve görsel imgeleme ölçümlerinde deney grubu gibi kontrol grubunun da ortalama puanlarında gelişim olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Ancak son test ölçümleri arasında deney grubunun daha başarılı bir ortalama puan elde ettiği ve bu ortalama puanların neredeyse tam puana yakın değerlerden oluştuğu tespit edilmiştir. Sonuç olarak kumite antrenmanlarına paralel olarak uygulanan motor imgeleme çalışmalarının karate sporcularının hedefe yönelik yumruk vuruşlarını, motor imgeleme becerilerini ve proprioseptif duyularını geliştirebileceği söylenebilir.

Abstract:
The main purpose of this research is to examine the effects of imagery exercises on target-oriented punch strokes, motor imagery skills and proprioceptive senses of karate players. For the purpose, 31 karate athletes between the ages of 15-17 were studied. The research group was divided into two as experimental and control groups, and motor imagery was applied to the experimental group for 8 weeks. The control group, on the other hand, did only karate training without imagery studies. During this process, measurements were taken at 4 different times. Three separate measurements were made in the measurements of the parameters. These; target-oriented punch punch performance measurement, reposition test and movement imagery scale were applied. The unequalized control group model was used as the research model. In the analysis process of the data, firstly, the kurtosis and skewness values of the related data were calculated. Then, Independent Samples t-Test was applied regarding the pre-test and post-test values of both research groups and ANCOVA was applied to the parameters found to be different depending on these tests. In order to test the differences between the measurements, Parametric tests Repeated Measur ANOVA and Paired Simples t-Test were used. At the same time, Bonferroni corrections were made for the values related to these tests. As a result of the analyzes, it was determined that motor imagery studies improved the target-oriented hitting performance test scores of karate athletes, and the karate training applied during the research process improved this performance in the control group, but the experimental group achieved a more successful average score among post-test measurements. When the delayed post-test measurements were examined, it was found that the average score obtained was more unsuccessful than the post-test values. In the proprioceptive sensory measurements of the research groups, it was concluded that there was an improvement in the mean scores of the control group as well as the experimental group. However, it was determined that the experimental group achieved a more successful average score among the post-test measurements. When the delayed post-test measurements were examined, it was found that the average score obtained from the shoulder joint sense measurements of the karate players was more unsuccessful than the post-test values. Finally, it was concluded that there was an improvement in the mean scores of the control group as well as the experimental group in the kinesthetic imagery and visual imagery measurements of both the experimental and control groups regarding the movement imagery scale. However, it was determined that the experimental group achieved a more successful average score among the post-test measurements, and these average scores were almost close to the full score. As a result, it can be said that motor imagery exercises applied in parallel with kumite training can improve the target-oriented punch strokes, motor imagery skills and proprioceptive senses of karate athletes.