Buğday ve mısır gluteninin kuzularda besi performansı, bazı dokuların antioksidan, histopatoloji ve immunohistokimyasal parametreleri üzerine etkisi
Effect of wheat and corn gluten on fattening performance, antioxidant of some tissues, histopathology and immunohistochemical parameters in lambs
Yazar: MAZHAR BURAK CAN
Danışman: PROF. DR. HALİT İMİK ; PROF. DR. KÜBRA ASENA TERİM KAPAKİN
Atatürk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hayvan Besleme ve Beslenme Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine
Dizin: Antioksidanlar = Antioxidants ; Besi performansı = Fattening performance ; Buğday = Wheat ; Buğday gluteni = Wheat gluten ; Glutenler = Glutens ; Histopatoloji = Histopathology ; Kuzular = Lambs ; Mısır = Maize ; Mısır gluteni = Maize gluten ; İmmünohistokimya = Immunohistochemistry

Özet:
Buğday ve Mısır Gluteninin Kuzularda Besi Performansı, Bazı Dokuların Antioksidan, Histopatoloji ve İmmunohistokimyasal Parametreleri Üzerine Etkisi
Amaç: Bu çalışma kuzu rasyonlarında buğday gluteni ve mısır gluteninin tek başına protein kaynağı olarak kullanılmasının besi performansı, antioksidan metabolizma, bağırsak ve karaciğer dokusunda histopatolojik ve immunohistokimyasal etkilerini değerlendirmek amacıyla yapıldı.

Materyal ve Metot: Çalışma her grupta 8'er adet olmak üzere 3 grupta toplam 24 adet ortalama 9 aylık yaşta Mor Karaman erkek kuzu ile yürütüldü ve 56 gün sürdü. Çalışmada protein kaynağı olarak sırasıyla kontrol grubuna soya küspesi+aspir küspesi, buğday grubuna buğday gluteni ve mısır grubuna ise mısır gluteni verilerek rasyonlar izokalorik ve izonitrojenik olarak oluşturuldu. Histopatolojik olarak bağırsak dokusunda villöz atrofi, yangı ve kript hiperplazi bulguları, karaciğer dokusunda ise dejenerasyon, nekroz, yangı ve safra kesesi hiperplazisi bulguları incelendi.

Bulgular: Çalışmada besi sonu ortalama canlı ağırlıklar bakımından gruplar arasında farklılık bulunmadı. Günlük ortalama canlı ağırlık artışının en yüksek kontrol grubunda, en düşük ise buğday grubunda olduğu belirlendi (p<0.05). Günlük ortalama konsantre yem tüketiminin en yüksek kontrol grubunda olduğu (p<0.05), buğday gluteni ve mısır gluteni grupları arasında fark olmadığı tespit edildi. Yemden yararlanma oranının en düşük buğday gluteni grubunda, en yüksek ise mısır gluteni grubunda olduğu belirlendi (p<0.05). SOD aktivitesi bakımından gruplar arasında istatistiksel olarak farklılık bulunmadı. KAT ve GPx aktivitesi ile GSH ve LPO seviyesinin buğday gluteni ve mısır gluteni gruplarında benzer olduğu, kontrol grubunda ise istatistiksel olarak düşük olduğu belirlendi (p<0.01, p<0.05). Histopatolojik olarak, villöz atrofi bulguları buğday grubunda en yüksek, kontrol grubunda ise en düşük olduğu tespit edildi (p<0.01). Bağırsak doku örneklerinde yangı değerinin, en yüksek buğday grubunda, en düşük ise mısır grubunda olduğu belirlendi (p<0.01). Kript hiperplazi değerlerinin en düşük mısır grubunda olduğu, kontrol ve buğday gruplarında ise benzer olduğu tespit edildi (p<0.01). Dejenerasyon değerlerinin kontrol ve mısır gruplarında benzer, buğday grubunda ise düşük olduğu belirlendi (p<0,01). Nekroz değerlerinin buğday gluteni grubunda en yüksek, kontrol grubunda ise en düşük olduğu tespit edildi (p<0.01). Karaciğer dokusunda yangı değerlerinin en yüksek buğday grubunda, en düşük ise kontrol grubunda olduğu belirlendi (p<0.01). Safra kanalı hiperplazisi değerinin en düşük mısır glüteni grubunda olduğu, buğday ve kontrol gruplarında benzer olduğu görüldü (p<0,05). İnce bağırsak ve karaciğerde transglutaminaz enzim aktivitelerinin mısır grubunda en düşük, buğday grubunda ise en yüksek olduğu belirlendi (p<0.01, p<0.05).

Sonuç: Yapılan analizler sonucunda kuzu rasyonlarına protein kaynağı olarak tek başlarına ve yüksek oranda buğday ve mısır gluteni katılması ile besi performans değerleri, antioksidan metabolizma, bağırsak ve karaciğer dokusu histopatolojik ve immunohistokimyasal parametrelerinde, buğday gluteni bakımından belirgin olumsuz etkiler görüldüğü, mısır glutenin etkilerinin ise değişken olduğu sonucuna varılmıştır.

Abstract:
Effect Of Wheat And Corn Gluten On Fattening Performance, Antioxidant Of Some Tissues, Histopathology And Immunohistochemical Parameters In Lambs
Aim: This study was carried out to evaluate the histopathological and immunohistochemical effects of using wheat gluten and corn gluten alone as protein sources in lamb rations on fattening performance, antioxidant metabolism, intestine and liver tissue. 
Material and method: The study was carried out with a total of 24 Mor Karaman male lambs at an average age of 9 months in 3 groups, 8 in each group, and lasted for 56 days. In study, soybean meal + safflower meal was given to the control group, wheat gluten to the wheat group and corn gluten to the corn group as protein sources, respectively, and the rations were formed as isocaloric and isonitrogenous. Histopathological findings were villous atrophy, inflammation and crypt hyperplasia in intestinal tissue, and degeneration, necrosis, inflammation and gallbladder hyperplasia findings in liver tissue. 
Results: In the study, no difference was found between the groups in terms of average body weights at the end of fattening. It was determined that the daily average live weight gain was highest in the control group and the lowest in the wheat group (p<0.05). It was determined that the daily average concentrate feed consumption was highest in the control group (p<0.05), there was no difference between the wheat gluten and corn gluten groups. It was determined that the rate of feed conversion was the lowest in the wheat gluten group and the highest in the corn gluten group (p<0.05). There was no statistical difference between the groups in terms of SOD activity. It was determined that CAT and GPx activity and GSH and LPO levels were similar in wheat gluten and corn gluten groups, but were statistically lower in the control group (p<0.01, p<0.05). Histopathologically, villous atrophy findings were found to be highest in the wheat group and lowest in the control group (p<0.01). Intestinal tissue samples showed the highest inflammation in the wheat group and the lowest in the corn group (p<0.01). It was determined that the crypt hyperplasia values were the lowest in the corn group and were similar in the control and wheat groups (p<0.01). Degeneration values were found to be similar in the control and corn groups, but low in the wheat group (p<0.01). Necrosis values were found to be highest in the wheat gluten group and lowest in the control group (p<0.01). It was determined that the highest inflammation values in the liver tissue were in the wheat group and the lowest in the control group (p<0.01). It was observed that the bile duct hyperplasia value was the lowest in the corn gluten group, and it was similar in the wheat and control groups (p<0.05). It was determined that transglutaminase enzyme activities in the small intestine and liver were the lowest in the corn group and the highest in the wheat group (p<0.01, p<0.05).
Conclusion: As a result of the analyzes carried out, fattening performance values with the addition of wheat and corn gluten alone as a protein source to lamb rations and with a high percentage, antioxidant metabolism, histopathological and immunohistochemical parameters of intestinal and liver tissue,  there are significant negative effects in terms of wheat gluten, it has been concluded that the effects of corn gluten are variable.