Ergenlerin baglanma stilleri ve kimlik statüleri arasındaki ilişkinin ıncelenmesi
Investigation of relation between adolescents'attachment style and identity status
Yazar: NURHAN BAS
Danışman: PROF. DR. TURAN AKBAŞ
Çukurova Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
ÖZET

ERGENLERİN BAĞLANMA STİLLERİ VE KİMLİK STATÜLERİ ARASINDAKİ İLİŞKİNİN İNCELENMESİ

Nurhan BAŞ

Yüksek Lisans Tezi, Eğitim Bilimleri Anabilim Dalı
Danışman: Prof. Dr. Turan AKBAŞ
Temmuz 2013, 116 sayfa

Bu araştırmada, ergenlerin bağlanma stilleri ve kimlik statüleri arasındaki ilişkiyi ve bu iki değişkenin yaş, cinsiyet, annenin eğitim düzeyi, annenin çalışma durumu, annenin doğum yaptığı yaş ve ergenin kardeş sırasına göre değişip değişmediğini incelemek amaçlanmıştır.
	Araştırma, Diyarbakır, Adana, Mersin ve Ankara illerinde yaşayan ve çeşitli liselere devam eden 398 ergen ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın bağımlı değişkenlerinden bağlanma stillerini ölçmek amacıyla Sümer ve Güngör (1999) tarafından Türkçeye çevrilen "İlişki Ölçekleri Anketi " (Grifin ve Bartholomew, 1994) kullanılmıştır. Araştırmanın diğer bağımlı değişkeni olan kimlik statülerini ölçmek amacıyla ise Eryüksel ve Varan (1999) tarafından Türkçeye uyarlanan ?Benlik Kimliği Statüleri Ölçeği? (Bennion ve Adams, 1986) kullanılmıştır. Araştırmanın bağımsız değişkenleri ile ilgili bilgi toplamak amacıyla araştırmacı tarafından hazırlanan Kişisel Bilgi Formu kullanılmıştır. Verilerin analizinde, Bağımsız Gruplar t Testi, Spearman Brown  Sıra Farkları Korelasyon Katsayısı, Tek Yönlü Varyans Analizi (ANOVA), Mann-Whitney U ve Kruskall Wallis Testi kullanılmıştır. 
Bulgular, askıya alınmış kimlik statüsü ile kayıtsız bağlanma stilleri arasında düşük düzeyde, pozitif yönde ve anlamlı bir ilişki olduğunu, aynı zamanda dağınık kimlik statüsü ile saplantılı bağlanma statüsü arasında ise düşük düzeyde, pozitif yönde ve anlamlı bir ilişki olduğunu göstermiştir. Bağımsız değişkenler açısından, cinsiyete göre korkulu bağlanma stili puanları farklılaşmış ve kızların daha yüksek bir puan aldığı görülmüştür. Askıya alınmış kimlik, dağınık kimlik ve ipotekli kimlik statülerinden ise erkeklerin kızlara oranla daha yüksek puanlar aldıkları görülmüştür. Yaş ile bağlanma stilleri arasında anlamlı bir ilişki olmadığı bulunmuştur. Başarılı kimlik statüsü ve askıya alınmış kimlik statüsü puanları arasında ise düşük düzeyde ve negatif yönde anlamlı ilişki olduğu bulunmuştur. Annenin eğitim durumu değişkenine bakıldığında, anneleri üniversite ve üzeri eğitime sahip ergenlerin güvenli bağlanma stili puanlarının, anneleri okur-yazar olmayan ergenlerin güvenli bağlanma stili puanlarından anlamlı bir şekilde yüksek olduğu görülmüştür. Aynı zamanda annesi üniversite ve üzeri kurumlardan mezun olan ergenlerin saplantılı bağlanma stili puanlarının ise; annesi okur-yazar olmayan, ilköğretim ve ortaöğretim mezunu olan ergenlerden anlamlı bir şekilde daha düşük olduğu görülmüştür.  Annesi ilköğretimden mezun olan ergenlerin askıya alınmış kimlik ortalamalarının, anneleri üniversite ve üzeri eğitime sahip ergenlerin askıya alınmış kimlik ortalamalarından anlamlı bir şekilde yüksek olduğu belirlenmiştir. Annenin çalışma durumu değişkenine bakıldığında, annesi ev hanımı olan ergenlerin saplantılı bağlanma düzeylerinin, annesi çalışan ergenlerin saplantılı bağlanma düzeylerinden anlamlı bir şekilde yüksek olduğu bulunmuştur. Annesi çalışan ergenlerin askıya alınmış kimlik statüsü ve dağınık kimlik statüsü puanlarının da, annesi ev hanımı olan ergenlerin askıya alınmış kimlik statüsü ve dağınık kimlik statüsü puanlarından anlamlı bir şekilde yüksek olduğu görülmüştür. Ergenlerin kardeş sırası incelendiğinde ise bağlanma stilleri ve kimlik statüleri arasında anlamlı bir farklılık bulunmamıştır. 
Anahtar Sözcükler: Bağlanma Stilleri, Kimlik Statüler.

Abstract:
ABSTRACT

INVESTIGATION OF RELATION BETWEEN ADOLESCENTS? ATTACHMENT STYLE AND IDENTITY STATUS

Nurhan BAŞ

Master Thesis, Main Discipline of Educational Sciences
Advisor: Prof. Dr. Turan AKBAŞ
July 2013, 116 Pages

In this study, investigation is made for the relationship between adolescents? attachment style and identity status and whether these two variables change according to age, gender,  mother's education, mother's employment status, mother's age when child was born and adolescents? sibling order.
Research is done with 398 adolescents, living in provinces like Diyarbakir,  Adana,  Mersin and Ankara and various high schools. In order to measure attachment style, one of  the dependent variable of research, "Relationship Scales Questionnaire" (GriffinandBartholomew, 1994) translated into Turkish by Sumer and Gungor (1999) isused. In order to measure identity status, the other dependent variable of research, "Ego Identity  Status Scale " (Bennion and Adams, 1986) translated into Turkish by Eryuksel and Varan (1999) isused. Inorder to collect information about independent variables of research ?Personal  Information  Form? prepared by the researcher is used. In data analysis, Independent Groups t-test, Spearman Brown Correlation Coefficient,  One-Way Analysis of Variance (ANOVA), Mann-Whitney U andKruskal-Wallis Test isused.
	The findings have shown that there is a positive and meaningful relationship at a low level between moratorium identity status and dismissing attachment styles; at the same time there is a positive and meaningful relationship at a low level between diffusion identity status and preoccupied attachment status. From the point of view of independent changables; considering the gender, fearful attachment style points are differentiated and it is seen that the girls got higher mark. From the status of  moratorium identity, diffusion identity and foreclosure identity, it is seen that the boys got higher mark in comparison to the girls. It is found that there is no meaningful relationship between age and attachment styles. Between achievement identity status and moratorium identity status marks, it is found that there is a meaningful relationship of low level and negative way. Considering the changable of mother?s educational status, adolescents whose mothers have a university or higher educational degree had meaningfully higher marks in the sense of secured attachment style when compared to those whose mothers are illiterate. At the same time, preoccupied attachment style marks of the adolescents whose mothers are graduated from a university or a higher institution are meaningfully low when compared to the adolescents whose mothers are illiterate or graduated from primary/secondary schools. It is revealed that the average of moratorium identity of adolescents whose mothers are graduated from primary school is meaningfully higher from the average of moratorium identity of those adolescents whose mothers are graduated from university or higher institution. Considering the mother?s employment status, it is found that the preoccupied attachment levels of the adolescents whose mothers are housewives are meaningfully higher when compared to preoccupied attachment levels of the adolescents whose mothers are employed. It is seen that the moratorium identity status and diffusion identity status marks of the adolescents whose mothers are employed are meaningfully higher than the moratorium identity status and diffusion identity status marks of the adolescents whose mothers are housewives. When the sibling sequence is analysed, there is no meaningful difference found between attachment styles and identity status.

Keywords: Attachment Styles, Identity Status.