Hititler ile Hurriler arasındaki siyasi ve kültürel ilişkiler
Political and cultural relationships between Hurrians and Hittites
Yazar: HAYDAR ASGHAR
Danışman: DOÇ. DR. ESMA REYHAN
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Tarih = History
Dizin: Hitit Devleti = Hittite Government ; Hititler = Hittites ; Hurri Mitanni Devleti = Hurri Mitanni State ; Hurriler = Hurriler ; Kültürel ilişkiler = Cultural relations ; Mezopotamya = Mesopotamia ; Siyasi ilişkiler = Political relations ; Uluslararası ilişkiler = International relations

Özet:
"Hititler ile Hurriler arasındaki siyasi ve kültürel ilişkiler'' adlı yüksek lisans tez çalışmamızda ismi geçen her iki uygarlığın arasındaki etkileşimi çeşitli kaynaklar doğrultusunda incelemeye çalıştık.
Hititlerin başta Hatti, Mezopotamya ve Hurri olmak üzere birçok uygarlıktan etkilendiğini bilmekle birlikte özellikle Hurriler ile olan siyasi ve kültürel etkileşimine bu çalışmamızda yer verdik.
Hititlerin Mezopotamya uygarlıklarından etkilenmesinde Hurrilerin önemli rol oynadığını ifade ettik. Dolayısıyla Anadolu'nun güney doğusu ve Kuzey Suriye bölgesinde varlıklarını sürdüren Hurriler ile din, mitoloji, yazı ve diğer alanlarda iç içe bir Hitit kültürünün oluştuğunu belirttik.
Hititlerin Boğazköy ve Şapinuva gibi önemli arşivlerde bulunan çivi yazılı belgeler arasında, Kizzuwatna ve Suriye'den aktarılmış çok sayıda büyü ritüeli bulunmuştur. Büyü ritüellerini içeren bu belgeler arasında çok sayıda Hurrice terimi ve Hurri tanrılarının isimlerine rastlanmıştır. Ayrıca bu arşivlerde Hitit-Hurri etkisini gösteren pek çok efsane, masal ve edebi metinlere de rastlanılmıştır. 
Bunun yanı sıra I. Hattişili'nin yıllıklarında ve çeşitli fermanlarda ve belgelerde Hitit-Hurri siyasi ve kültürel ilişkilerini gösteren birçok bilgiye ulaşılmıştır. Çivi yazı belgelerde I. Hattuşili ve I. Murşili'nin Hurrilerle yaptığı askeri çatışmalarından bahsedilmektedir.
M. Ö. 2. binyılın özellikle ikinci yarısında, Eski Yakındoğu'nun ekonomik ve kültürel merkezi olan Suriye bölgesi Hititler ve Hurriler için birçok çatışma, savaş, ittifak ve barışa sahnesi olmuştur. Bu çalışmada dönemin politik dengeleri, siyasi ilişkileri yazılı belgelere göre karşıt güçlerin bakış açılarıyla, aydınlatmaya çalıştık.

Anahtar Kelimeler : 
Hurri, Mitanni, Hitit, Boğazköy-Hattuşa, Mezopotamya

Abstract:
In this thesis, named as "political and cultural relationships between Hurrians and Hittites", we try to examine the interactions between two civilizations in question, based upon to the various resources. ..
Hittites interacted with a number of civilizations as Hattians, Mesopotamians and Hurrians, but we particularly choose to treat the political and cultural interactions between Hurrian and Hittites in this context.    
We point out that Hurrians had an important role in the Mesopotamian coaction among the Hittite population. So, we specify that Hurrians who lived in the Southeastern Anatolia and Northern Syria constituted the Hittite culture in a number of contexts such as mythology, literation etc. 
A great number of incantation rituals which originated from Kizzuwatna and Northern Syria were discovered among the cuneiform texts from Hittite archives as Boğazköy and Šappinuwa. And many Hurrian terms and the names of Hurrian gods also appear in these texts including rituals and festivals. However, in these cuneiform archives, there are also many myths, stories and literary texts which are observed the existence of Hurrian-Hittite interaction.  
However, in the Annals of Hattušili I, a number of editcs and various kinds of documents, it is figure out at a great number of information pointing out the political and cultural relationships between Hurrians and Hittites.  There are also some information about the military cooperation between Hurrians and Hittites under the reigns of Hattušili I and Muršili I in the cuneiform texts.
Especially, in the second half of 2nd millennium B.C., the Syrian region which was the economic and cultural center of ancient Near East witnessed many conflicts, alliances and peace for Hittites and Hurrians. We try to enlighten the political equilibriums and relationships according to the written sources by the viewpoint of these counterforces.

Key Words : 
Hurrian, Mitanni, Hittie, Buoğazköy-Hattuša, Mesopotamia