Şirketin finansal oranlarının hisse senedi getirileri üzerindeki etkilerinin analizi
Analysis of the effects of the company's financial ratios on stock returns
Yazar: BEYAMİL ÖZTÜRK
Danışman: PROF. DR. BELKIS SEVAL
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Finans Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Finansal oranlar = Financial rates ; Hisse senedi getirileri = Stock returns ; Menkul kıymetler borsası = Stock exchange ; Panel veri modelleri = Panel data models

Özet:
Hisse senedi piyasasında doğru ve etkin yatırım stratejileri oluşturulabilmesi, hisse senedi getirilerini etkileyen şirkete özgü faktörlerin bilinmesine bağlıdır. Piyasaya özgü faktörler nedeniyle kısa vadede şirket finansallarından bağımsız hareket etmesi olası olan hisse senedi getirilerinin uzun vadede şirket finansalları paralelinde hareket etmesi beklenir. Temel analizin çerçevesini oluşturan şirketin karlılığının, faaliyet etkinliğinin, likiditesinin ve finansal yapısının şirketin hisse senedi getirileri üzerindeki etkisinin yönü ve düzeyi hakkında bilgi sahibi olunması, razı olunan risk seviyesinde en yüksek getiriyi sağlayan yatırım stratejilerinin oluşturulmasına imkân sağlar. Bu amaç doğrultusunda finans yazınında şirket paylarının getirileri ile şirketin finansal oranları arasındaki ilişkileri analiz eden çok sayıda çalışma yapılmıştır. Gerek ülkemiz hisse senedi piyasasına gerekse yabancı ülkelerin hisse senedi piyasalarına yönelik yapılan bu çalışmalarda birbiriyle tutarlı olmayan sonuçlara ulaşılmıştır. Buradan hareketle, şirketin finansal oranlarının pay getirileri üzerindeki etkisinin doğru bir şekilde ortaya konulabilmesi için konuya ilişkin daha fazla ve detayda çalışma yapılması gerektiği değerlendirilmiştir. Bu çalışma bahse konu gerekliliği yerine getirmek adına atılmış adımlardan biri olup çalışmada 2012 – 2019 döneminde hisse senetleri Borsa İstanbul pay piyasasında sürekli olarak işlem gören ve fiili dolaşımdaki paylarının değeri 30 milyon TL ve üzerinde olan 68 adet şirketin finansal oranları ile pay getirileri arasındaki ilişkiler dinamik panel veri modeli, panel vektör otoregresif modeli ve panel eşbütünleşme modeli yardımıyla çeyrek veriler üzerinden analiz edilmiştir. Analizler neticesinde, şirketlerin pay getirilerinin tahmininde; özsermaye ve aktif karlılığı oranlarının, F/K ve PD/DD oranlarının, faaliyetlerden sağlanan nakdin kısa vadeli yükümlülükleri karşılama oranının ve Tobin q oranının pozitif yönlü; nakit oran ile finansal kaldıraç oranının ise negatif yönlü öncü gösterge olarak kullanılabileceği sonucuna varılmıştır.

Abstract:
Creating successful and effective investment strategies in the stock market depends on knowing the company-specific factors that affect stock returns. Stock returns, which are likely to move independently of company financials in the short run due to market-specific factors, are expected to move in parallel with company financials in the long run. Having information about the direction and level of the impact of the company's profitability, operating efficiency, liquidity and financial structure on the stock returns, which constitutes the framework of the fundamental analysis, enables the creation of investment strategies that provide the highest rate of return at the agreed risk level. For this purpose, many studies have been conducted in the finance literature that analyze the relationship between the company's financial ratios and stock returns. Inconsistent results have been obtained in these studies conducted for both the stock market of our country and the stock markets of foreign countries. From this point of view, it has been evaluated that more and more detailed studies on the subject are required in order to accurately reveal the effect of the company's financial ratios on stock returns. Our study is one of the steps taken in order to fulfill this requirement. In our study, the relations between the financial ratios and stock returns of 68 companies whose stocks are continuously traded in Borsa Istanbul and whose actual free-float value is 30 million TL and above were analyzed by using quarterly data for the period of 2012-2019, based on dynamic panel data model, panel vector autoregressive model and panel cointegration model. As a result of the analysis, in the estimation of stock returns, it has been concluded that return on equity, return on assets, P/E ratio, P/B ratio, operating cash flow ratio and Tobin q ratio can be used as positive leading indicators, while financial leverage ratio and cash ratio can be used as negative leading indicators.