Doğrudan yabancı sermaye yatırımlarının ekonomik büyüme üzerine etkisi: Türkiye uygulaması
Effects of foreign direct investment on economic growth: Turkish experience
Yazar: YASEMİN BAŞARIR
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ETHEM ESEN
Anadolu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Doğrudan yabancı sermaye yatırımları = Foreign direct investments ; Ekonomik büyüme = Economic growth ; Türk ekonomisi = Turkish economy ; Yabancı sermaye = Foreign capital ; Yabancı sermaye yatırımları = Foreign capital investments

Özet:
Doğrudan yabancı sermaye yatırımları gelişmekte olan ülkelerin ilerleme sürecinde, ekonomik büyümeye finansman olanağı sağlaması, ödemeler dengesini iyileştirmesi, teknolojik yenilikleri ve bilgi birikimini ülkeye taşıması ile olumlu etkiler yaratmaktadır. Bu nedenle gelişmekte olan ülkeler doğrudan yabancı sermaye yatırımlarını kendi ülkelerine çekmek için çalışmaktadır. Türkiye de özellikle 1990 yılı sonrası sermaye hareketlerinin gittikçe artan seviyede serbest hale getirerek doğrudan yabancı yatırımların olumlu etkilerini ülke içine çekerek, doğrudan yabancı sermayenin ülke içine girmesi sonucunda meydana gelebilecek olumlu etkilerden daha çok faydalanma yoluna gitmiştir.Bu çalışmanın amacı, finansal serbestleşme sonrasında Türkiye'ye gelen doğrudan yabancı sermaye yatırımlarının Türkiye ekonomisinin büyümesine olan etkilerini incelemektir. Üç bölümden oluşan çalışmanın birinci bölümünde yabancı sermaye kavramı teorik açıdan ele alınmıştır. Ayrıca, doğrudan yabancı sermaye yatırımı teorileri ve doğrudan yabancı sermaye yatırımlarının kararlarını etkileyen unsurlar üzerinde durulmuştur. İkinci bölümde, doğrudan yabancı sermaye yatırımlarının kaynak ülke ve ev sahibi ülke üzerindeki etkileri ortaya konulmuş ve doğrudan yabancı sermaye yatırımlarının ekonomik büyüme üzerindeki etkisi analiz edilmiştir. Üçüncü bölümde, Türkiye'de yabancı sermaye yatırımlarının gelişimi ve özellikleri üzerinde durulduktan sonra Türkiye'de doğrudan yabancı sermaye yatırımlarının ekonomik büyümeyi destekleyip desteklemediğini ortaya koymak amacıyla ekonometrik bir analiz yapılmıştır. 1998-2012 dönemi için Türkiye ekonomisi verileri kullanılarak bir VAR modeli ile analiz yapılmıştır. Bu analiz sonucunda, belirtilen dönemde Türkiye'de doğrudan yabancı sermaye yatırımları ile ekonomik büyüme arasında anlamlı bir ilişki tespit edilememiştir.

Abstract:
Foreign direct investments create positive effects in the process of emerging countries? development such as financing the economic development, improving the balance of payments, transferring the technological innovations and accumulation of knowledge into the country. Therefore, emerging countries aim to attract foreign direct investment to their country. After 1990, Turkey also intends to benefit from the positive affects of incoming foreign direct investment by liberalization the capital movements.The aim of this study is to investigate the affects of foreign direct investments on the economic growth of Turkey after the financial liberalization. The study consists of three sections. The first section summaries the foreign direct investment in a conceptual framework. In addition, foreign direct investment theories and the factors effecting the foreign direct investment decisions are explained. In the second section, the effects of foreign direct investment on home countries and host countries and on economic development are analyzed. In the third section, development and characteristics of foreign direct investment in Turkey are emphasized and afterwards, an econometric model is tested whether foreign direct investment promotes economic growth in Turkey. A VAR model is build using the data of turkey between 1998-2012. A significant relationship cannot be found between foreign direct investment and economic growth in this period.