Acil servise karın ağrısı ile başvurup akut pankreatit tanısı alan hastaların geriye doğru değerlendirilmesi /
Yazar: MEHMET TURAN ÇAKMAK
Danışman: DOÇ. DR. YALÇIN GÖLCÜK
Sağlık Bakanlığı / Muğla Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Acil Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Acil Tıp = Emergency Medicine

Özet:
ÖZET
Amaç: Akut pankreatit (AP), çeşitli faktörlerden kaynaklanan ve ilerleyip
şiddetli akut pankreatite (SAP) dönüştüğünde prognozu kötü olan yaşamı tehdit eden bir hastalıktır. Bu çalışmanın amacı, AP tanısı konulan hastaların etiyolojisini, hastalık şiddetini ve prognozunu değerlendirmek ve SAP'ı öngörmede Imrie, HAPS ve Ranson skorlarının prognostik değerini araştırmaktır.
Gereç ve Yöntem: 1 Temmuz 2019 ile 31 Aralık 2021 tarihleri arasında Muğla'da bir üniversiteye bağlı Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nin acil servisinde tek merkezli, kesitsel ve gözlemsel bir çalışma olarak retrospektif olarak gerçekleştirildi. SAP, organ yetmezliğinin 48 saatten fazla sürmesi olarak tanımlandı. Uygun tüm hastalar kabulden taburculuğa kadar bir takip değerlendirmesi geçirdi. Imrie, HAPS ve Ranson skorlarının öngörü doğruluğu, alıcı işletim karakteristiği eğrisi altındaki alan (AUC) olarak ölçüldü.
Bulgular: AP tanısı konulan toplam 418 hasta (ortalama yaş: 61,42±17,72 yıl; yaş aralığı: 18-100 yıl; %55,3 kadın) çalışmaya dahil edildi. AP'ın en yaygın iki nedeni safra taşı (218 vaka, %52,1) ve alkol tüketimiydi (21 vaka, %5,02). 49 hasta (%11,7) SAP olarak sınıflandırıldı. SAP ve non-SAP grupları arasında beyaz küre sayısı, glukoz, kreatinin, sodyum, potasyum, klor, albümin ve LDH düzeylerinde anlamlı farklılıklar bulundu (sırasıyla; p= 0,03; p< 0,001; p= 0,049; p= 0,41; p= 0,031;        p< 0,001; p= 0,011 ve p= 0,040). SAP'ı öngörmede Imrie skoru, HAPS ve Ranson skorunun AUC'leri sırasıyla 0,737 (%95 güven aralığı [CI] 0,700–0,886), 0,647 (%95 CI 0,814–0,992) ve 0,628 (%95 CI 0,744–0,928) idi. Çok değişkenli lojistik regresyon, Imrie skoru ≥3 (OR=2,890; %95CI: 0,819–4,967; p< 0.001), glukoz > 300 mg/dL (OR=1,740; %95 CI: 0,616–2,889; p< 0,001) ve albüminin < 30 g/L  (OR=0,890; %95CI: 0,819–0,967; p= 0,011) SAP için bağımsız risk faktörleri olduğunu gösterdi.

Sonuç: Çalışmamızda ortaya çıkan sonuçlar ışığında Imrie skoru, AP'lı hastalarda acil servis başvuru sırasında SAP riskini değerlendirmede değerli bir öngörü aracı olarak bulunmuştur.
Anahtar Kelimeler: Acil servis, Akut pankreatit, Şiddetli akut pankreatit, Imrie skoru

Abstract:
ABSTRACT

Objective: Acute pancreatitis (AP) is a life-threatening disease caused by a variety of factors, and once it progresses to severe acute pancreatitis (SAP), the prognosis is poor. The purpose of this study was to evaluate the etiology, disease severity of patients diagnosed with AP and to investigate the prognostic value of the Imrie, HAPS, and Ranson's scores for predicting SAP.

Material and Method: A single-center, cross-sectional, and observational study was retrospectively conducted at the emergency department  of a university-affiliated training and research hospital in Muğla, between January 1, 2019, and December 31, 2021. SAP was defined as the persistence of organ failure for more than 48 h. All eligible patients underwent a follow-up evaluation from admission to discharge. The predictive accuracy of the Imrie, HAPS, and Ranson's score was measured as the area under the receiver operating characteristic curve (AUC).

Results: A total of 418 patients diagnosed with AP (mean age: 61.42±17.72 years; age range: 18-100 years; 55.3% female) were included in the study. The two most common causes of AP were biliary etiology (218 cases, 52.1%) and alcohol consumption (21 cases, 5.02%). Forty-nine patients (11.7%) were classified as SAP. Significant differences were found between the SAP and non-SAP groups in terms of white blood cell count, glucose, creatinine, sodium, potassium, chloride, albumin, and LDH levels (p= 0,03; p< 0,001; p= 0,049; p= 0,41; p= 0,031; p< 0,001; p= 0,011 and p= 0,040,
respectively). The AUCs for predicting SAP were 0,737 (95% confidence interval [CI] 0,700–0,886) for the Imrie score, 0,647 (95% CI 0,814–0,992) for HAPS, and 0,628 (95% CI 0,744–0,928) for the Ranson score. Multivariable logistic regression indicated that an Imrie score ≥3 (OR=2,890; %95CI: 0,819–4,967, p< 0.001), glucose > 300 mg/dL (OR=1,740; %95 CI: 0,616–2,889; p< 0,001), and albumin < 30 g/L (OR=0,890; 95%CI: 0,819–0,967; p=0,011) were independent risk factors for SAP.

Conclusion: The findings of our study indicate that the Imrie score is a valuable predictive tool for assessing the risk of SAP in patients with AP upon admission to the emergency department.

Keywords: Emergency department, Acute pancreatitis, Severe acute pancreatitis, Imrie score