Ceza muhakemesi hukukunda sanığın duruşmada hazır bulunması hakkı
The right of the accused to be present at the trial in criminal procedure law
Yazar: İSMAİL KILIÇLAR
Danışman: DOÇ. DR. AHMET BOZDAĞ
Gaziantep Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Ceza muhakemesi hukuku = Law of criminal procedure ; Ceza yargılaması = Criminal procedure ; Duruşma = Trial ; Duruşmada hazır bulunma hakkı = Right to be present at the hearing ; Sanık = Accused ; Sanık hakkı = Rights of defendat ; Savunma hakkı = Defense right

Özet:
Ceza muhakemesi, soruşturma ve kovuşturma evrelerinin bütününü ifade
etmektedir. Muhakeme bu iki evre üzerinden şekillenir ve hükmün kesinleşmesiyle
sona erer. Bu süreç, yetkili adli makamların bir suç işlendiği şüphesini uyandıran
herhangi bir emareye ulaşmalarıyla başlar. Suç şüphesi altında bulunan kişi
soruşturma evresinde şüpheli, kovuşturma evresinde ise sanık olarak ifade edilir.
Kovuşturma evresinin içinde ve ona dahil olan duruşma aşamasında; iddia ve
savunma makamlarının delilleri ortaya koyulur, ortaya konulan deliller birbirleriyle
ilişkilendirilir ve yargılama makamı tarafından vicdani kanaate ve delillere
dayanılarak hüküm verilir. Verilen hüküm; var olan şüphenin yenilmesi, ortadan
kaldırılması ve maddi gerçeğin açığa çıkarılmasını amaçlamaktadır.
Sanık, ceza muhakemesinde maddi gerçeğin ne olduğu sorusuna
beyanlarıyla cevap verebilecek en önemli süje ve delildir. Ceza muhakemesinde
birçok ilkenin uygulanabildiği duruşma ortamında, sanığın hazır bulunması da ilkesel
bir kuraldır. Gerek evrensel hukukta gerekse de hukukumuzda kural olarak duruşma
ancak sanığın hazır bulunduğu bir anda ve ortamda gerçekleştirilebilecektir. Nitekim
sanığın hazır bulunduğu her an, maddi gerçeğe erişmek ve şüpheyi ortadan
kaldırmak daha mümkün hale gelecektir.
Sanığın duruşmada hazır bulunması hakkını ele aldığımız çalışmanın birinci
bölümünde, muhakemenin odağı ve en önemli süjesi olan sanığa ilişkin olarak;
sanığın kim olduğu, ceza muhakemesindeki statüsü, yeri ve önemi, temel hak olarak
savunma hakkı ve sanığın savunma hakkının önemi, sanığın duruşmada hazır
bulunması ve bunun savunma hakkıyla ilişkisi ele alınmış ve değerlendirilmiştir.
Çalışmanın ikinci bölümünde; duruşma kavramına, sanığın duruşmada hazır
bulunma hakkının amacına ve kapsamına ilişkin açıklamalara yer verilmiştir.
Çalışmanın üçüncü bölümünde; sanığın duruşmada hazır bulunma hakkına
ilişkin istisnalar ile bu istisnalara ilişkin doktrin ve yargı kararlarıyla birlikte
değerlendirmelerde bulunulmuştur.

Anahtar Kelimeler: Sanık, savunma hakkı, ceza muhakemesinde duruşma, sanığın duruşmada hazır bulunma hakkı.

Abstract:
Criminal procedure refers to the whole of the investigation and prosecution
phases. The trial is shaped over these two main phases and ends with the finalization
of the verdict. This process begins when the competent judicial authorities receive
any indication that a crime has been committed. The person under suspicion of crime
is referred to as a suspect during the investigation phase and as the accused during
the prosecution phase. Within the prosecution phase and during the trial phase
included in it; the evidences of the prosecution and defense authorities are revealed,
the evidences presented are correlated with each other, and a judgment is rendered by
the trial authority based on conscientious conviction and evidence. The judgment
given; it aims to defeat the existing doubt and to reveal the material truth.
The accused is the most important subject and evidence that can answer the
question of what is the material truth in criminal procedure with his statements. The
presence of the accused is also a principled rule in the trial environment, where many
principles can be applied in criminal procedure. As a rule, both in universal law and
in our law, the hearing can only be held at a time and in an environment where the
accused is present. As a matter of fact, whenever the accused is present, it will be
more possible to reach the material truth and remove the doubt.
In the first part of the study, in which we deal with the right of the accused
to be present at the hearing, regarding the defendant, who is the focus and the most
important subject of the proceedings; who the accused is, his status, place and
importance in criminal procedure, the right of defense as a fundamental right and the
importance of the right of defense of the accused, the presence of the accused at the
hearing and its relation with the right of defense are discussed and evaluated.
In the second part of the study; the concept of hearing, the purpose and
scope of the accused's right to be present at the hearing are explained.
In the third part of the study; exceptions regarding the right of the accused
to be present at the hearing, together with the doctrine and judicial decisions
regarding these exceptions, have been evaluated.

Keywords: Accused, right of defense, trial in criminal procedure, the right of the accused to be present at the trial.