Maneb ve karbaril aktif maddelerini içeren pestisitlerin gökkuşağı alabalıkları (Oncorhynchus mykiss) üzerine olan histopatolojik etkilerinin belirlenmesi
Determination of histopathological effects of maneb and carbaryl to rainbow trout (Oncorhynchus mykiss)
Yazar: HALİS BORAN
Danışman: DOÇ. DR. İLHAN ALTINOK
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Balıkçılık Teknolojisi Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Balıkçılık Teknolojisi = Fisheries Technology ; Biyoloji = Biology ; Deniz Bilimleri = Marine Science ; Su Ürünleri = Aquatic Products
Dizin: Gökkuşağı alabalığı = Rainbow trout ; Histopatoloji = Histopathology ; Karbaril = Carbaryl

Özet:
Bu çalışmada, Karadeniz Bölgesi'nde tarımsal zararlılarla mücadelede yaygın olarak kullanılan, maneb ve karbaril aktif maddesi içeren pestisitlerin, gökkuşağı alabalığı (Oncorhynchus mykiss) yavrularına olan toksik ve histopatolojik etkileri araştırılmıştır.Toksikolojik testlerde maneb konsantrasyonu 0,10-2,00 mg/l, karbaril konsantrasyonu 0,20-3,90 mg/l arasında değişen test çözeltileri kullanılmıştır. Manebin testlerde kullanılan gökkuşağı alabalıklarının (3,27±0,9 g) 24, 48, 72 ve 96 saat sonunda % 50'sini (LC50) öldürdüğü konsantrasyonlar sırasıyla 1,19±0,12, 1,04±0,11, 0,92±0,12 ve 0,81±0,14 mg/l olarak belirlenmiştir. Ortalama ağırlıkları 4,32±1,1 g olan gökkuşağı alabalıklarının kullanıldığı testlerde karbarilin, balıkların 24, 48, 72 ve 96 saat sonunda % 50'sini (LC50) öldürdüğü konsantrasyonlar ise 2,52±0,71, 2,16±0,63, 1,71±0,46 ve 1,39±0,15 mg/l olarak tespit edilmiştir. Maneb konsantrasyonu ? 1,30 mg/l ve karbaril konsantrasyonu ? 2,60 mg/l olan test çözeltilerinde tutulan gökkuşağı alabalıklarının 6 saatlik süre sonunda ölmeye başladıkları belirlenmiştir.Maneb ve karbarilin histopatolojik olarak gökkuşağı alabalıklarının solungaç lamellerinde ödem oluşumuna, lamellerden epitelyumların ayrılmasına, lamellerin birleşmesine, epitel hücrelerinin şişmesine ve epitel hücre nekrozlarına neden olduğu belirlenmiştir. Solungaçlarda ayrıca, yaygın şekilde anormal hücre artışı gözlenmiştir. Balıkların karaciğer, dalak ve böbrek dokularında sıvı birikimi, dalak ve böbrekteki melanomakrofaj merkezlerinde artış ve bu organların bazı kısımlarında nekrotik odaklar tespit edilmiştir. Bu belirtilerin hiçbiri kontrol grubu balıkların dokularında görülmemiştir.Anahtar Kelimeler: Maneb, Karbaril, Gökkuşağı Alabalığı, Histopatoloji, Akut Toksik Test

Abstract:
Acute toxicity of the pesticides, maneb and carbaryl, to juvenile rainbow trout were evaluated under static-renewal test condition. Nominal concentrations of maneb in the toxicity test ranged from 0.10 mg/l to 2.00 mg/l while concentrations of carbaryl in the toxicity test ranged from 0.20 mg/l to 3.90 mg/l. The concentrations of maneb that killed 50% of the rainbow trout (3.27±0.9 g) within 24-h (24-h; LC50), 48-h, 72-h and 96-h were 1.19±0.12, 1.04±0.11, 0.92±0.12 and 0.81±0.14 mg/l (95% confidence limits), respectively. LC50 values of carbaryl for 24-h, 48-h, 72-h and 96-h were 2.52±0.71, 2.16±0.63, 1.71±0.46 and 1.39±0.15 mg/l, respectively. None of the unexposed control fish died, and the first fish died 6 h after exposure to maneb (? 1.30 mg/l), and carbaryl (? 2.60 mg/l).Histopatholologically, fish exposed to maneb and carbaryl had lamellar edema, separation of epithelium from lamellae, lamellar fusion, swelling of the epithelial cells and epithelial cell necrosis. Gills also had scattered areas of focal lamellar hyperplasia. Melanomacrophage centers scattered throughout trunk kidney and spleen. Fish exposed to pesticides had exudates infiltration and focal necrosis in liver, trunk kidney and spleen. None of these lesions were seen in control fish.Key Words: Maneb, Carbaryl, Rainbow Trout, Histopathology, Acute Toxicity Test