Yükseköğretimde öğrencilerin hakkaniyete dayalı eğitim algısının çeşitli değişkenler açısından incelenmesi
An investigation of educational equity perception of the students in higher education based on some variables
Yazar: SEDA NUR KURT
Danışman: DOÇ. DR. GÖKHAN ARASTAMAN
Hacettepe Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Algı = Perception ; Cinsiyet = Gender ; Eğitim = Education ; Hakçalık duyarlılığı = Equity sensitivity ; Sosyoekonomik durum = Socio-economic situation ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation ; Öğrenci algısı = Students perceptions

Özet:
Bu araştırmanın amacı, üniversitelerde öğrenim gören lisans öğrencilerinin hakkaniyete dayalı eğitim algısının ne düzeyde olduğunu ortaya çıkarmak ve öğrencilerin hakkaniyete dayalı eğitim algısını cinsiyet ve sosyoekonomik durumun göstergesi olan çeşitli değişkenler açısından incelemektir. Bu çalışmada nicel araştırma yöntemlerinden tarama modeli kullanılmıştır.  Bu kapsamda, araştırmacı tarafından geliştirilmiş "Hakkaniyet Ölçeği" veri toplama aracı olarak kullanılmıştır. Bu araştırmanın pilot uygulaması için 219 öğrenciye ulaşılmıştır. Asıl uygulamada ise tabakalı örneklem yöntemi ile seçilmiş üç farklı devlet üniversitesinde lisans eğitimi gören üçüncü ve dördüncü sınıf düzeyinde toplam 906 öğrenciye ulaşılmıştır. Pilot uygulamadan elde edilen veriler ile SPSS 26 programında Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) yapılmıştır. Asıl uygulamada ise, Amos 24 programında Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) yapılmıştır ve 22 madde 3 faktörden oluşan "Hakkaniyet Ölçeği" elde edilmiştir. Bu faktörler "örgütsel kaynakların adil dağılımı", "akademisyen-öğrenci iletişimi" ve "erişim" olarak adlandırılmıştır. 906 öğrenciden elde edilmiş verilerin analizinde aritmetik ortalama, standart sapma gibi betimsel istatistikler ile t-testi ve tek yönlü Anova analizleri kullanılmıştır. Yapılan analizler sonucunda, öğrencilerin hakkaniyete dayalı eğitim algısının "örgütsel kaynakların adil dağılımı" ve "erişim" faktörlerinde orta düzeyde, "akademisyen-öğrenci iletişimi" faktöründe ise yeterli düzeyde olduğu ortaya çıkmıştır. Ayrıca, öğrencilerin hakkaniyete dayalı eğitim algısı ve faktörleri arasında "cinsiyet, lise türü, üniversite, fakülte, ebeveyn eğitim düzeyi, ebeveyn çalışma durumu, aile geliri, kardeş sayısı ve ailenin yaşadığı ev bölgesi" değişkenlerine göre anlamlı farklılıklar elde edilirken öğrencinin barınma yeri değişkeninde anlamlı bir fark bulunamamıştır. İleriki çalışmalar için, hakkaniyet ile ilişkili farklı değişkenlerin yer aldığı modelleme çalışmalarının yapılması önerilmektedir.

Abstract:
The main purpose of this study is to determine the relationship between the equity perception of the undergraduate students and to investigate the educational equity perception of the students based on different variables. For this purpose, a scale was developed by the researcher named as "Equity Scale" in order to collect data. Pilot study consisted of 219 junior and senior university students while the main study contained 906 junior and senior university students studying at three different state universities and they were chosen according to stratified sampling method. SPSS 26 program was used for Exploratory Factor Analysis (EFA) and also Amos 24 was used for Confirmatory Factor Analysis (CFA). As a result of this, a valid and reliable "Equity Scale" was structured consisting of 22 items presenting three dimensions which were named as "fair distribution of organizational sources", "professor-student communication" and "access". In the analysis of the data obtained from 906 students, descriptive statistics such as arithmetic mean, standard deviation, t-test, one-way Anova analyzes were used. According to the findings of the study, it was revealed that educational equity perception of the students was on moderate level in the factors named as "fair distribution of organizational sources" and "access" and sufficient level in the factor named as "professor-student communication". Moreover, there were statistically significant differences between the educational equity perception of the students and its dimensions, based on all the variables such as "gender, university, parent educational level, total family income" etc. except for "students' accommodation" variable.