Son sınıf hemşirelik öğrencilerinin COVID-19 pandemi sürecinde algıladıkları stresin bireyselleştirilmiş bakım uygulamalarına etkisi
The effect of stress perceived by senior nursing students on individualized care practices during the COVID-19 pandemic process
Yazar: DOĞANCAN VAİZOĞLU
Danışman: PROF. DR. RENGİN ACAROĞLU
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Hemşirelik Esasları Ana Bilim Dalı / Hemşirelik Esasları Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Algı = Perception ; COVID 19 = COVID 19 ; Hasta bakımı = Patient care ; Hemşireler = Nurses ; Hemşirelik = Nursing ; Korona virüs enfeksiyonları = Coronavirus enfections ; Korona virüsler = Coronaviridae ; Pandemiler = Pandemics ; Stres = Stress ; Öğrenciler-hemşirelik = Students-nursing

Özet:
Araştırma, son sınıf hemşirelik öğrencilerinin Covid-19 pandemi sürecinde algıladıkları 
stresi ve bireyselleştirilmiş bakım algılarını değerlendirerek, bunları etkileyen faktörleri ve 
aralarındaki ilişkiyi incelemek amacı ile tanımlayıcı, kesitsel ve ilişki arayıcı türde 
planlanmıştır.
Araştırmanın evrenini, İstanbul'da bir devlet üniversitesi ve iki vakıf üniversitesinde, 
2020-2021 eğitim öğretim yılında, Covid-19 pandemi sürecinde klinik uygulamaya çıkan son 
sınıf hemşirelik öğrencileri (346 öğrenci) oluşturdu. Örneklemini ise, herhangi bir örnekleme 
yöntemi kullanılmaksızın, araştırmanın amacı, içeriği ve kapsamı konusunda bilgilendirildikten 
sonra araştırmaya katılmayı gönüllü olarak kabul eden 194 öğrenci oluşturdu. Evrenin 
%56,06'sına ulaşıldı.
Verilerin toplanmasında, "Yapılandırılmış Bilgi Formu", "Algılanan Stres Ölçeği (ASÖ)"
ve "Bireyselleştirilmiş Bakım Skalası-A Hemşire (BBSA-Hemşire) Versiyonu" kullanıldı. 
Veriler, araştırmanın yapılacağı kurumlardan izin ve etik kurul onayı alındıktan sonra online 
anket formları (Google Form) ile internet ortamında toplandı. Öğrenciler linke girdiklerinde, 
bilgilendirilmiş gönüllü olur formunu okuyarak, araştırmaya katılmayı gönüllü olarak kabul 
ettiğini belirten kutucuğu işaretledikten sonra sorulara geçiş yapabildi.
Verilerin analizi, SPSS 22.0 paket programı ile tanımlayıcı, karşılaştırmalı ve ilişki arayıcı 
istatistikler kullanılarak yapıldı.
Öğrencilerin "Algılanan Stres Ölçeği" toplam puan ortalamasının 31,32±5,21 olduğu 
belirlendi. Öğrencilerin "BBSA-Hemşire" toplam madde puan ortalaması, 3,97±0,72 idi. 
"BBSA-Hemşire" alt boyutlarına ilişkin madde puan ortalamalarının, "Klinik Durum" 
4,07±0,73, "Karar Verme Kontrolü" 4,05±0,77 ve "Kişisel Yaşam Durumu" 3,66±0,95 olduğu 
görüldü. "Algılanan Stres Ölçeği (ASÖ)" puan ortalamaları ile "BBSA-Hemşire" toplam ve alt 
boyut madde puan ortalamaları arasında istatistiksel açıdan orta düzeyde, negatif yönde çok 
ileri derecede anlamlı bir ilişki saptandı (r=-0,370; p<0,001).
Sonuç olarak, öğrencilerin orta düzeyde stres yaşadıkları, bireyselleştirilmiş bakım 
algılarının iyi düzeyde olduğu belirlendi. Öğrencilerin Covid-19 pandemi sürecinde 
algıladıkları stres düzeyi arttıkça bireyselleştirilmiş bakım algılarının azaldığı görüldü.
Anahtar Kelimeler: Covid-19, Stres, Bireyselleştirilmiş Bakım, Hemşirelik Öğrencileri

Abstract:
The research was planned in a descriptive, cross-sectional and correlational type in order 
to examine the factors affecting them and the relationship between them.by evaluating the stress 
and individualized care perceptions senior nursing students during the Covid-19 pandemic 
process.
The population of the research consisted of senior nursing students (346 students) who 
conducted clinical practice during the Covid-19 pandemic in the 2020-2021 academic year at a 
state university and two foundation universities in Istanbul. The sample consisted of 194 
students who voluntarily agreed to participate in the research after being informed about the 
purpose, content and scope of the research, without using any sampling method. 56.06% of the 
population was reached.
"Structured Information Form", "Perceived Stress Scale (PSS)" and "Individualized 
Care Scale-A Nurse (ICS-A-Nurse) Version" were used to collect data. The data were collected 
via online questionnaire forms (Google Form) after obtaining permission and ethics committee 
approval from the institutions where the research would be conducted. After the students 
clicked on the link, they read the informed consent form and checked the box indicating that 
they voluntarily agreed to participate in the research, and then proceeded to the questions.
Data analysis was performed using the SPSS 22.0 package program, by using 
descriptive, comparative and correlational statistics.
It was determined that the total score of the students on the "Perceived Stress Scale" was 
31.32±5.21. The total item mean score of the students' "ICS-A-Nurse" was 3.97±0.72. The 
mean item scores of the "ICS-A-Nurse" sub-dimensions were 4.07±0.73 for "Clinical Status", 
4.05±0.77 for "Decision Making Control" and 3.66±0.95 for "Personal Life Status". A 
statistically moderate, negative and highly significant relationship was found between the 
"Perceived Stress Scale (PSS)" mean scores and the "ICS-A-Nurse" total and sub-dimension 
item mean scores (r=-0.370; p<0.001).
As a result, it was determined that the students experienced moderate stress and their 
perceptions of individualized care were at a good level. It was observed that as the level of 
stress perceived by the students during the Covid-19 pandemic process increased, their 
perception of individualized care decreased.
Keywords: Covid-19, Stress, Individualized Care, Nursing Students