Akademisyenlerin satın alma davranışında karar dinamikleri ve duygusal zekânın rolü: Selçuk Üniversitesi örneği
Decision dynamics in purchasing behavior of academicians and the role of emotional intelligence: The case of Selçuk University
Yazar: ARZU KAZAZ
Danışman: DOÇ. DR. AŞİNA GÜLERARSLAN ÖZDENGÜL
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Reklamcılık Ana Bilim Dalı / Reklamcılık Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Reklamcılık = Advertising ; İşletme = Business Administration
Dizin: Akademisyenler = Academicians ; Duygusal zeka = Emotional intelligence ; Faydacılık = Utilitarianism ; Hedonik model = Hedonic model ; Karar verme = Decision making ; Satınalma = Purchasing ; Satınalma davranışı = Purchasing behavior ; Selçuk Üniversitesi = Selçuk University ; Tüketim = Consumption ; Üniversiteler = Universities

Özet:
İnsanlığın var oluşu ile aynı dönemde ortaya çıkan tüketim; bu uzun yolculuğu içinde özellikle ekonomik ve sosyal gelişmelerle paralel olarak çeşitli dönüşümler yaşamıştır. Başlangıçta ihtiyaçların giderilmesine yönelik bireysel bir eylem olan tüketim, yıllar içinde sosyolojik bir dönüşüm yaşamıştır. Kapitalizmin doğuşu ve gelişimi, kentleşme, artan üretim faaliyetleri pazarlama ve reklamcılığın gelişimi gibi etkenler, tüketimi zorunlu kılmakla birlikte, tüketicilerin önündeki seçenekleri artırmış, karar verme biçimlerini doğrudan etkilemiş ve tüketiciyi pazarlama dünyasının odağı haline getirmiştir.
Günümüzde pazarlama dünyasının odağında bulunan tüketici, tüketim davranışını bireysel ihtiyaçlarını en fonksiyonel ürünlerle gidermeye çalışan ve bu süreçte sadece edindiği bilgileri kullanan realist tüketici yaklaşımından oldukça uzaktadır. Tüketici kararlarının çoğunun duygusal kökenli olduğu, satın alma kararlarımızın duygusal birikim ve tecrübelerimizden kaynaklandığı görüşü ağırlık kazanmaktadır. Bu durum duyguları anlama, ifade etme ve yönetme becerisine karşılık gelen Duygusal zekâ kavramının pazarlama disiplini içerisinde telaffuz edilmesinin yolunu açmıştır. 
Bu çalışmada duygusal zekânın satın alma kararları ile ilişkisi araştırılmış, uygulama bölümünde Selçuk Üniversitesine bağlı olarak görev yapan 596 akademisyenin hedonik, faydacı dürtüsel ve gösterişçi tüketim eğilimleri ölçülerek duygusal zekâ potansiyelleri ile karşılaştırılmış, duygusal zekânın başta faydacı veya hedonik tüketim türleri olmak üzere gösterişçi ve dürtüsel tüketim ile ilişkisi ortaya çıkarılmaya çalışılmıştır. Bununla birlikte çeşitli ürün ya da hizmet türlerinin hedonik ya da hazcı tüketim türlerinden hangilerini çağrıştırdığına yönelik sorular çeşitli sosyo-demografik sorularla birlikte ele alınarak yorumlanmaya çalışılmıştır.
Anahtar Kelimeler: Duygusal Zekâ, Tüketim, Hedonik Tüketim, Faydacı Tüketim

Abstract:
Consumption, occurring in the same period with the existence of humanity, has experienced various transformations in parallel with the economic and social developments. Consumption, which was initially an individual action to meet the needs, has experienced a sociological transformation over the years. Factors such as the emergence and development of capitalism, urbanization, increasing production activities, marketing and advertising have made consumption compulsory; have increased the alternatives offered to consumers, directly influenced to the decision-making processes and made the consumer the focus of the marketing world.
Nowadays, the consumer, who is at the center of the marketing world, is far away from the realist consumer approach which assumes that individuals supply their needs with the most functional products and use only gained information in this process. The opinion that most of the consumer decisions have an emotional origin and our purchasing decisions originate from our emotional accumulation and experience is increasing its significance. This situation paved the way for gaining importance of emotional intelligence concept which corresponds to the ability to understand, express and manage emotions in the marketing discipline. 
In this study, the relationship between emotional intelligence and purchasing decisions was investigated theoretically and correspondingly hedonic, utilitarian, impulsive and conspicuous consumption trends were measured of 596 academicians working in Selcuk University and then it is compared with their emotional intelligence potentials empirically. By this way, the relationship between emotional intelligence and utilitarian or hedonic consumption types and relationships between conspicuous and impulsive consumption has been tried to be revealed. In addition, various types of products or services were asked participants to determine whether which were hedonic or which were utilitarian. Then, findings were interpreted by using socio-demographic variables. 
Key Words: Emotional Intelligence, Consumption, Hedonic Consumption, Utilitarian Consumption