Savunma sektöründe marka kişiliği algısı üzerine bir araştırma:  ROKETSAN, ASELSAN, TUSAŞ ve HAVELSAN örneği /
Yazar: İCLAL DURAL
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET BAŞ
Bahçeşehir Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Savunma ve Savunma Teknolojileri = Defense and Defense Technologies ; İşletme = Business Administration
Dizin: ASELSAN = Military Electronics Industry ; HAVELSAN = HAVELSAN ; Marka = Brand ; Marka kişiliği = Brand personality ; ROKETSAN = ROKETSAN ; Savunma endüstrisi = Defence industry ; Savunma sektörü = Defense sector ; TUSAŞ Motor Sanayii = TUSAŞ Motor Industry

Özet:
Hizmet veya ürünlerin birbirlerine oldukça yakın karakteristiklere sahip olduğu bugünün pazar ortamında rakiplerine göre farklılaşma arzusu taşıyan firmaların, tüketici ve alıcıların dikkatini çekebilmesi ve satın alma davranışlarının etkileyebilmesi amacıyla uygulamış oldukları çeşitli stratejileri vardır. Bir firmanın hizmet veya ürünlerinin benzerlerine göre farklılaşabilmesi ve yasal korunmasının temin edilebilmesi adına yararlanılabilecek en kayda değer vasıta markadır. Savunma sanayi sektöründe ise Türkiye'de modern bir savunma teknolojisi altyapısının oluşturulmasına yönelik politikaların temelini teşkil eden firmalar ise ROKETSAN, ASELSAN, HAVELSAN ve TUSAŞ'tır. Türk Savunma Sanayiinin önde gelen markalarından ASELSAN, özgün ürünleri ile bir elektronik devi haline gelmiş, TUSAŞ Türkiye'de havacılık, uydu ve uzay alanının öncüsü konumuna ulaşmış, ROKETSAN Türkiye'de roket-füze sistemlerinin tek tasarım ve üreticisi olmuş, HAVELSAN Türkiye'nin yazılım, bilişim ve sistem entegrasyon lideri haline gelmiştir. Bu çalışmada Savunma Sanayi sektöründe önemli bir yeri olan Roketsan, Aselsan, Havelsan ve Tusaş firmalarının marka kişiliği algılarının sosyo-demografik değişkenlere göre değişip değişmediği araştırılmak istenmiştir. Bu kapsamda Verilerin toplanmasında, marka kişiliği boyutları ölçeği ve katılımcıların demografik özelliklerini belirlemek amacıyla araştırmacı tarafından hazırlanan kişisel bilgi formu kullanılmıştır. Verilerin analizi SPSS 22.0 istatistik programında yapılmıştır. Sosyo-demografik veriler için betimleyici istatistikler frekans analizi ile yapılmıştır. Ölçekten elde edilen veriler frekans analizi ile değerlendirilmiştir. Tüm değişkenler kategorik şekilde sınıflandırıldığı için analizde Ki-kare testi kullanılmıştır. Elde edilen bulgulara göre; katılımcılar Aselsan'ı daha 'profesyonel', 'sağlam', 'prestijli' 'kendine güvenen', 'global', 'istikrarlı', 'kaliteli' ve 'iddialı' bulduklarını ifade ederlerken, bu yedi marka kişiliğinde Aselsan ile Roketsan, Tusaş ve Havelsan arasında istatistiksel anlamlılık olduğu ve Aselsan'ın oranının daha yüksek olduğu tespit edilmiştir. Katılımcıların Roketsanı ise diğer kurumlardan daha fazla "İşini İyi Yapan" ve  "güvenilir" buldukları belirlenmiş olup aradaki farkın istatistiksel olarak anlamlılık gösterdiği saptanmıştır. Ayrıca Roketsan Tusaş, Aselsan ve Havelsana göre daha 'dinç' bulunurken; Tusaş ise Roketsan, Aselsan ve Havelsan'a göre daha "eğlenceli"; Aselsan'ı Tusaş, Havelsan ve Rooketsan'a göre daha "tutkulu", "Baştan çıkarıcı", "çevik" ve "özgürlükçü", Havelsan'ı ise Aselsan, Tusaş ve Roketsan'a göre daha "sempatik" bulunmuştur. Diğer bir bulguya göre ise Roketsan diğer kurumlara göre daha "geleneksel", "mütevazi", "hesaplı" ve "tutumlu" bulunmuştur. Katılımcılar Aselsan'ı daha "şatafatlı", Havelsan'ı daha "kadınsı", Roketsan'ı daha "asi" ve "erkeksi" bulmuşlardır. Son olarak Savunma sektöründe çalışma ile "Profesyonel" olma alt boyutu arasındaki ilişkiye göre, Savunma sektöründe çalışanlar Aselsan'ı daha "profesyonel" bulurken; savunma sektöründe çalışmayanların Roketsan'ı daha prestijli buldukları tespit edilmiştir.

Abstract:
In today's market environment, where services or products have very close characteristics, companies that have the desire to differentiate compared to their competitors have various strategies they have implemented in order to attract the attention of consumers and buyers and affect their purchasing behavior. It is the most notable tool that can be used in order to differentiate a company's services or products according to their equivalents and to ensure their legal protection. In the defense industry, which forms the basis of the company's policy on the establishment of a modern defense technology infrastructure in Turkey ROKETSAN, ASELSAN, HAVELSAN is and TUSAŞ. ASELSAN's leading brand of Turkish Defense Industry, has become an electronics giant with the original products, TUSAŞ aviation in Turkey, satellite and reached the leader of the space sector, ROKETSAN is the only design and manufacturer of rocket-missile system in Turkey, HAVELSAN has become the software, IT and system integration leader in Turkey. In this study, it has beeb aimed to investigate whether the brand personality perceptions of Roketsan, Aselsan, Havelsan and Tusaş companies, which have an important place in the Defense Industry sector, change according to the socio-demographic variables. In this context, the personal information form prepared by the researcher was used in order to determine the brand personality dimensions scale and demographic characteristics of the participants in collecting the data. The analysis of the data was done in the SPSS 22.0 statistics program. Descriptive statistics for socio-demographic data were made by frequency analysis. The data obtained from the scale were evaluated by frequency analysis. Since all variables are categorically categorized, Chi-square test was used in the analysis. According to the findings; Participants stated that they found Aselsan more "professional", "strong", "prestigious" "confident", "global", "stable", "quality" and "assertive', while Aselsan and Roketsan, Tusaş and It was determined that there was statistical significance between Havelsan and the rate of Aselsan was higher. On the other hand, it was determined that the participants found Roketsan more "Doing Their Job well" and "reliable" than other institutions, and the difference was found to be statistically significant. In addition, while Roketsan Tusaş is more "vigorous" than Aselsan and Havelsan; Tusaş is more "fun" than Roketsan, Aselsan and Havelsan; Aselsan was found more "passionate", "Seductive", "agile" and "libertarian" and Havelsan was more "sympathetic" than Aselsan, Tusaş and Roketsan than Tusaş, Havelsan and Roketsan. According to another finding, Roketsan was found to be more "traditional", "modest", "affordable" and "frugal" than other institutions. The participants found Aselsan more "gaudy", Havelsan more "feminine", Roketsan more "rebellious" and "masculine". Finally, according to the relationship between working in the defense sector and the sub-dimension of being "Professional", while those working in the defense sector find Aselsan more "professional"; it was determined that those who do not work in the defense sector find Roketsan more prestigious.