St elevasyonlu ve non-ST miyokard enfarktüslerinde plazma aterojenik indeksi (PAI) ve CHA2DS-VASc skorlarının ilişkisi
The relationship between plasma atherogenic index (PAI) and CHA2DS2-VASc scores in st-elevation and non-ST myocardial i̇nfarcti̇ons
Yazar: SAMET ALTUNBAŞ
Danışman: DOÇ. DR. HACI MEHMET ÇALIŞKAN ; DOÇ. DR. ERDOĞAN SÖKMEN
Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Acil Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Acil Tıp = Emergency Medicine

Özet:
Amaç: Bu çalışmada acil servise başvuran ve myokard enfarktüsütanısı alan hastaların CHA₂DS₂-VASc skoru ile Plazma aterojenik indeks (PAİ), monosit HDL oranı (MHR), platelet lenfosit oranı (PLR) ve Nötrofil lenfosit oranları arasındaki ilişki değerlendirilmiştir. Ayrıca ST elevasyonlu (STEMI) ve Non-ST Miyokard Enfarktüsleri (NSTEMI) ile korelasyonlarının belirlenmesi amaçlanmıştır.
Yöntem: Bu çalışma 2020-2023 tarihleri arasında Kırşehir Eğitim ve Araştırma Hastanesi Acil servisinde myokard enfarktüsü tanısı konulan hastalar üzerinde yapılmış olup retrospektif tanımlayıcı bir uzmanlık tezi araştırmasıdır. Çalışmaya 200 STEMI, 200 NSTEMI hastası ve 200 kontrol grubu sağlıklı gönüllü dahil edilmiştir. 
Bulgular: Çalışmaya dahil edilen hastaların ve kontrol grubunun tamamının yaş ortalaması 60,70±12,33'tür. Gruplara göre skorlar ve kan değerleri karşılaştırıldığında CAD VASC, PAİ, PLR, NLR ve MHR skor değerlerinde önemli farklılık olduğu bulunmuştur.  CAD VASC skoru NSTEMİ grubunda STEMİ ve kontrol grubuna göre daha yüksektir. PAİ skoru hem NSTEMİ hemde STEMİ gruplarında kontrol grubuna göre daha yüksektir. MHR STEMİ grubunda kontrol gurubuna göre daha yüksektir. NLR hem NSTEMİ hem STEMİ gruplarında kontrol grubuna göre daha yüksektir. CAD VASC skoru ile NLR ve PLR arasında pozitif yönde zayıf korelasyon olduğu bulunmuştur. PAİ ile MHR arasında pozitif yönde zayıf, PLR ile negatif yönde zayıf korelasyon olduğu tesbit edilmiştir. CADVASC skorundaki bir birimlik artış MI riskini 1.60 kat, PAİ skorundaki bir birimlik artış 3.24 kat, NLR'deki bir birimlik artış 2.59 kat artırırken, PLR'deki bir birimlik artış MI riskini 1.013 kat azaltmaktadır. 
Sonuç: Bu çalışmadan elde edilen verilere göre myokardiyal infarktüs geçiren hastalarda ateroskleroz göstergesi olan bütün inflamasyon parametrelerinin yükseldiği tesbit edilmiştir. CHA₂DS₂-VASc ile PAI arasında önemli bir korelasyon bulunamamıştır, ancak CHA₂DS₂-VASc skorunun özellikle NSTEMI'de PAİ'nin ise her iki MI gurubunda bariz yüksek olduğu tesbit edilmiştir. Bu itibarla CHA₂DS₂-VASc skoru kliniklerde ve acil servislerde özellikle NSTEMI'yi öngördürücü etkisi yüksek iken; PAİ'nin belirli bir miyokard enfarktüsü alt grubunu öngördürücü etkisi belirgin değildir. Bu iki parametrenin miyokard enfarktüsü risk skorlamalarında kullanılabilirliğinin daha net değerlendirilmesi için daha kapsamlı ve çok merkezli çalışmalara ihtiyaç vardır.
Anahtar kelimeler: myokard infarktüsü, stemi, nstemı, cha₂ds₂-vasc, paı, nlr

Abstract:
Aim: In this study, the relationship between the CHA₂ Dec-VASc score, Plasma atherogenic index (PAI), monocyte HDL ratio (MHR), platelet lymphocyte ratio (PLR) and neutrophil lymphocyte ratios of patients admitted to the emergency department and diagnosed with myocardial infarction was evaluated. It was also aimed to determine the correlations with ST elevation (STEMI) and Non-ST Myocardial Infarctions (NSTEMI).
Method: This study was conducted on patients diagnosed with myocardial infarction in the Emergency Department of Kırşehir Education and Research Hospital between 2020-2023 and is a retrospective descriptive speciality thesis research. 200 STEMI, 200 NSTEMI patients and 200 control group healthy volunteers were included in this study.
Symptoms:  The average age of the whole patients included in the study and the control group was 60.70±12.33. When scores and blood values were compared according to the groups, significant differences were found in CAD VASC, PAI, PLR, NLR and MHR score values. CAD VASC score is higher in the NSTEMI group compared to STEMI and control group. PAI score was higher in both NSTEMI and STEMI groups compared to the control group. MHR is higher in the STEMI group than in the control group. NLR is higher in both NSTEMI and STEMI groups compared to the control group. It was found that there is a weak correlation between CAD VASC score and NLR and PLR in a positive direction. It was found out that there is a weak correlation between PAI and MHR in the positive direction, and a weak correlation between PLR and Dec. A one-unit increase in CADVASC score increases MI risk by 1.60 times, a one-unit increase in PAI score increases it by 3.24 times, a one-unit increase in NLR increases it by 2.59 times, while a one-unit increase in PLR reduces MI risk by 1.013 times.
Conclusion: According to the data obtained from this study, all inflammation parameters, which are indicators of atherosclerosis, were found to be increased in patients with myocardial infarction. No significant correlation was found between CHA₂DS₂-VASc and PAI, but CHA₂DS₂-VASc score was found to be significantly higher especially in NSTEMI and PAI in both MI groups. In this respect, while the predictive effect of CHA₂DS₂-VASc score is high in clinics and emergency departments, especially for NSTEMI, the predictive effect of PAI for a certain subgroup of myocardial infarction is not significant. More comprehensive and multicentre studies are needed to more clearly evaluate the usibility of these two parameters in myocardial infarction risk scoring.

Keywords: myocardıal ınfarctıon, stemı, nstemı, cha₂ds₂-vasc, paı, nlr