Kovaryans analizi ile psikiyatrik tanıların beden kitle indeksi üzerindeki etkisinin çözümlenmesi
Analysing the effect of psychiatric diagnoses on body mass index using analysis of covariance
Yazar: SEVGİ KILIÇ
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET GÜVEN GÜNVER
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Biyoistatistik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Biyoistatistik = Biostatistics ; Psikiyatri = Psychiatry

Özet:
Giriş ve Amaç: Bu çalışmada büyük bir veri setinde farklı psikiyatrik tanı gruplarının ve sağlıklı kontrol grubunun beden kitle indeksi (BKİ) açısından kıyaslanması amaçlanmıştır. İstatistiksel analiz kovaryans analizi ile yapılacak olup bu analiz yönteminin psikiyatrik bir veri setinde kullanımı ve uygunluğunun irdelenmesi amaçlanmıştır.
Yöntem:  Bu çalışma 2011 - 2021 yılları arasında Prof. Dr. Kemal Arıkan Psikiyatri Kliniğine farklı psikiyatrik yakınmalar ile başvurmuş, farklı psikiyatrik tanısı olan hastalar ve sağlıklı kontrol grubu ile yapılan tanımlayıcı bir çalışmadır. Hasta gruplarının BKİ'nin karşılaştırılmasında Kovaryans Analizi uygulanmıştır. Yaş değişkeni karıştırıcı değişken, cinsiyet değişkeni ayırıcı değişken olarak belirlenmiştir.
Bulgular: Katılımcıların yüzde 50'si kadın yüzde 50'si erkeklerden oluşmaktadır. Kadınların psikiyatrik tanılarını incelediğimizde sırasıyla, %41,7 oranında depresyon, %20,1 anksiyete bozuklukları, %12,8 obsesif kompulsif bozukluk, %10 panik bozukluğu, %9,2 bipolar bozukluk ve %2,7 şizofreni tanısı olduğu, buna karşılık erkeklerin %33,5 oranında depresyon, %22,2 anksiyete bozuklukları, %15,7 obsesif kompulsif bozukluk, %11 panik bozukluğu, %8,9 bipolar bozukluk ve %5,3 şizofreni tanısı olduğu saptanmıştır. Bipolar bozukluğu olan hastalar 27,20±5,49 ile en yüksek; obsesif kompulsif bozukluğu olan hastalar 24,79±5,04 ile en düşük BKİ ortalamasına sahiptir. Bipolar bozukluğu olan erkek ve kadın hasta grubunun BKİ düzeyi istatistiksel olarak anlamlı olacak şekilde yüksek bulunmuştur (p <0,01).
Tartışma ve Sonuç: Psikiyatrik hasta grupları ile yakından teması olan tüm sağlık hizmeti sağlayıcılarının bu hastalara obezite riskini göz önüne alarak yaklaşmaları gerektiğini düşünmekteyiz. ANCOVA testi ile yapılan bu testin psikiyatrik bir veri setinde kullanımı test edilmiş ve normal dağılmayan psikiyatrik veri setinde bu testin veri setine dönüşüm uygulayarak kullanılabileceği gösterilmiştir.

Abstract:
Introduction and Objective: The aim of the current study was to compare different groups of psychiatric diagnoses and healthy control group in terms of body mass index in a large data set. In addition, statistical analysis will be performed by Analysis of Covariance and it was aimed to investigate the use and suitability of this analysis method in a psychiatric dataset.
Method: The current study was a descriptive study conducted with patients who presented to Prof. Dr. Kemal Arıkan Clinic of Psychiatry between 2011 and 2021 with various psychiatric complaints and a healthy control group. Analysis of covariance (ANCOVA) was used to compare the body mass index of different groups of psychiatric diagnoses. Age was used as a covariate and gender as a split variable.
Findings: The study participants consisted of 50 percent women and 50 percent men. When the frequency of the psychiatric diagnoses was examined, 41.7% of the women had depression, 20,1% anxiety disorders, 12,8% obsessive-compulsive disorder, 10% panic disorder, 9,2% bipolar disorder and 27% schizophrenia, whereas 33,5% of men had depression, 22,2% anxiety disorders, 15,7% obsessive compulsive disorder, 11% panic disorder, 8.9% bipolar disorder and 5,3% schizophrenia. Patients with Bipolar Disorder had the highest mean body mass index with 27,20±5.49 and patients with Obsessive Compulsive Disorder had the lowest mean body mass index with 24,79±5,04. The body mass index level of male and female patients with Bipolar Disorder was found to be statistically significantly higher (p <0.01).
Discussion and Conclusion: We believe that all health care providers, especially who are in close contact with these patient groups, should approach these patients considering the risk of obesity. The use of the ANCOVA test in a psychiatric dataset was tested and it was shown that this test can be used in a non-normally distributed psychiatric dataset by applying a transformation to the dataset.