Yöneticilerin entelektüel yeterliliklerinin rekabetçi örgüt kültürü geliştirilmesine ve örgütsel performansa etkilerinin araştırılması: Sivil havacılık işletmelerinde bir uygulama
Investigation of the effects of intellectual competence of managers on competitive organizational culture development and organizational performance: An application in civil aviation sector
Yazar: HABİBE GÜNGÖR
Danışman: PROF. DR. ALİ AKDEMİR
İstanbul Arel Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Sivil Havacılık = Civil Aviation ; İşletme = Business Administration
Dizin: Entelektüel yeterlilik = Entellectual competence ; Hava yolları = Airlines ; Hava yolu taşımacılığı = Airline transport ; Havacılık sektörü = Aviation sector ; Rekabet = Competition ; Sivil havacılık = Civil aviation ; Sivil havacılık işletmeleri = Civil aviation companies ; Yöneticiler = Managers ; Örgüt kültürü = Organizational culture ; Örgütsel performans = Organizational performance

Özet:
Yoğun bir rekabet ortamının olduğu günümüz küresel dünyasında ve bunun önemli aktörlerinden biri olan havacılık sektöründe entelektüel yeterliliğe sahip yöneticiler ortak bir amaç etrafında şekillenen bir kültür ile takipçilerini örgütün hedefleri doğrultusunda yönlendirebilirler. Bu çalışmada Türkiye'de faaliyet gösteren havayollarındaki yöneticilerin entelektüel yeterliliklerinin rekabetçi örgüt kültürü ve örgüt performansını nasıl etkilediğini açıklayan kavramsal bir çerçeve geliştirilmiş ve geçerli, güvenilir özgün bir ölçek ile ampirik olarak test edilmiştir. Aynı zamanda orijinali Savsar tarafından geliştirilen performans karnesinin boyutlarında yer alan performans ölçütleri tarafımızca ifadelere dönüştürülmüştür. Betimleyici istatistikler ve ölçeklerin temel faktör yapısını ortaya çıkarmak için SPSS kullanılmıştır. Göstergelerin seçilen gizil değişkenlere yüklenip yüklenmediğini ölçmek için Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) ve varsayılmış kavramsal modeli test etmek için ise Yapısal Eşitlik Modeli (YEM) kullanılmıştır. Bulgular, nitel modeldeki kavramsal bağlantıları desteklemekte ve niceliksel modeldeki varsayımsal ilişkilerin çoğunu doğrulamaktadır. Bu araştırma, entelektüellik ve yönetim literatürü taramasına dayanarak bütünleştirici bir çerçeveyi teorik ve deneysel olarak geliştiren ve test eden ilk çalışmadır. Ayrıca geliştirilen algısal performans karnesi değerlendirme ölçeği de literatüre önemli bir katkıda bulunmaktadır. Sonuçlar yeni istatiksel, teorik ve pratik yaklaşımlar hakkında fikir vermektedir.

Abstract:
Aviation is considered one of the most important actors in today's globalised world. An intensely competitive arena where intellectually competent managers are able to guide their followers towards the collective goals of the organisation; facilitated by an organisational culture shaped around common goal. This study has developed a conceptual framework that explains the affects of the intellectual competece of managers in arlines, operating in Turkey, on competitive organisational culture and organisational performance. The framework has been empirally tested using a valid, reliable and original scale. Additionally, the performace criteria in the dimensions of the performance scorecard, originally developed by Savsar, have been translated into expressions by the researcher. SPSS was used to reveal the basic factor structure of descriptive statistics and scales. Confirmatory Factor Analysis (CFA) was used to measure whether the indicators were loaded on the hidden variables selected, and the Structural Equation Model (SEM) was used to test the assumed conceptual model. The findings support conceptual connections in the qualitative model and confirm most of the hypothetical relationships in the quantitative model. This research is the first to theoretically and experimentally develop and test an integrative framework based on the review of intellectuality and management literature-screening. In addition, the developed perceptual performance scorecard assessment scale also makes an important contribution to the literature. The results provide insight into new statistical, theoretical and practical approaches.