Bazı ferula L. türleri üzerinde farmakognozik araştırmalar
Pharmacognostical studies on some ferula L. species
Yazar: ÇİĞDEM KAHRAMAN
Danışman: PROF. DR. ZELİHA ŞÜKRAN AKDEMİR
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Farmakognozi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2016
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology
Dizin: Apiaceae = Apiaceae ; Biyolojik aktivite = Biological activity ; Farmakognozi = Pharmacognosy ; Ferula L. = Ferula L. ; Kloroform = Chloroform

Özet:
Ferula caspica  (Apiaceae) bitkisinin topraküstü kısımları sırasıyla kloroform ve metanol ile ekstre edilmiş, metanol ekstresi ise suda çözülerek etilasetat ve n-butanol ile partisyona tabi tutulmuştur. F. caspica'nın toprakaltı, F. halophila'nın ise topraküstü ve toprakaltı kısımları sırasıyla petrol eteri, kloroform ve metanol ile ekstre edilmiştir. Böylece elde edilen 13 ekstrenin; ABTS ve DPPH radikal süpürücü kapasite, demir redükleyici antioksidan kapasite (FRAP) ve bakır redükleyici antioksidan kapasite (CUPRAC) yöntemleri ile antioksidan kapasiteleri, ayrıca, asetilkolinesteraz inhibitör aktiviteleri ve antimikrobiyal aktiviteleri test edilmiştir. F. caspica'nın topraküstü kısımlarının etilasetat ekstresi, tüm antioksidan kapasite test yöntemlerinde en aktif, total fenolik madde ve flavonoit içeriği bakımından da en zengin bulunmuştur. F. caspica'nın topraküstü kısımlarının metanol ekstresi en yüksek asetilkolinesteraz inhibitör, kloroform ekstresi ise en yüksek antimikrobiyal aktiviteyi göstermiştir. İzolasyon çalışmaları F. caspica'nın topraküstü kısımlarının kloroform ve etilasetat ekstreleri üzerinden yürütülmüş ve kloroform ekstresinden, 2,3-dihidro-7-hidroksi-2,3-dimetil-2-[4̍,8̍-dimetil-3̍,7̍-nonadienil]-furo[3,2,c]kumarin: FC-1, 1-(2,4-dihidroksifenil)-3,7,11-trimetil-3-vinil-6(E),10-dodekadien-1-on: FC-2, 3-(4',8'-dimetilnona-3',7'-dienil)-2,3-dimetil-2,3-dihidrobenzofuran-6-ol: FC-3, laserin/2-epilaserin izomerik karışımı: FC-4A/4B ile stigmasterol ve β-sitosterol karışımı: FC-5A/5B; etilasetat ekstresinden ise kemferol-3-O-β-glukopiranozit: FC-6, kemferol-3-O-α-ramnopiranozit: FC-7, kersetin-3-O-β-glukopiranozit: FC-8, 2,4-dihidroksi benzoik asit: FC-9 elde edilmiştir. Elde edilen bileşiklerin yapıları spektroskopik yöntemlerden yararlanılarak aydınlatılmıştır. Bu bileşiklerden FC-3 (caspican) doğadan ilk kez izole edilen yeni bir bileşiktir. Her iki bitkiden elde edilen metanol ekstrelerinin LC-MS ile içerikleri karşılaştırılmış ve içerik olarak benzer oldukları görülmüştür.

Abstract:
The aerial parts of Ferula caspica (Apiaceae) were extracted with chloroform and methanol, respectively, the methanol extract was dissolved in water and then partitioned between ethylacetate and n-butanol. The roots of F. caspica, the aerial parts and the roots of F. halophila were extracted with petroleum ether, chloroform and methanol, respectively. The antioxidant capacities of 13 extract obtained by this way, were examined by ABTS and DPPH radical scavenging capacity, ferric-reducing antioxidant power (FRAP) and cupric reducing antioxidant capacity (CUPRAC) assays, in addition, acetylcholinesterase inhibitor and antimicrobial activities of these extacts were examined. The ethylacetate extract of the aerial parts of F. caspica was found to be the most active in all antioxidant test assays and also intense in total phenolic substances and flavonoid contents. The methanolic extract of the aerial parts of F. caspica showed the highest acethylcholinesterase inhibitor activity and chloroform extract of the aerial parts of F. caspica showed the highest antimicrobial activity. Isolation studies were performed on chloroform and ethyl acetate extract from the aerial parts of F. caspica. 2,3-dihydro-7-hydroxy-2,3-dimethyl-2-[4̍,8̍-dimethyl-3̍,7̍-nonadienyl]-furo[3,2,c]coumarin: FC-1, 1-(2,4-dihydroxyphenyl)-3,7,11-trimethyl-3-vinyl-6(E),10-dodecadien-1-one: FC-2, 3-(4',8'-dimetilnona-3',7'-dienil)-2,3-dimetil-2,3-dihidrobenzofuran-6-ol (caspican) FC-3, laserine/2-epilaserine isomeric mixture: FC-4A/4B and stigmasterol and β-sitosterol mixture: FC-5A/5B were isolated from chloroform extract; kaempferol-3-O-β-glucopyranoside: FC-6, kaempferol-3-O-α-rhamnopyranoside: FC-7, quercetine-3-O-β- glucopyranoside: FC-8, 2,4-dihydroxy benzoic acid: FC-9 were isolated from ethyl acetate extract. The structures of compounds were elucidated by spectroscopic methods.. FC-3 (caspican) is a novel compound isolated for the first time from nature. Contents of methanolic extracts obtained from both plants were compared by by LC-MS and contents of extracts were determined to be similar.