Damla sulama yöntemi ve bu yöntemin diğer sulama yöntemleriyle karşılaştırılması üzerine bir araştırma /
Yazar: ÜSTÜN ŞAHİN
Danışman: PROF.DR. ALİ ÖZDENGİZ
Atatürk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kültürteknik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 1991
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Damla sulama sistemi = Drip irrigation system ; Damla sulama yöntemi = Drip irrigation method ; Sulama yöntemleri = Irrigation methods

Özet:
Son 25 yıl içerisinde, damla sulama yöntemi, diğer birçok tarla sulama yöntemleri arasında belirgin ve önemli bir yere sahip olmuştur. Halen gerekli olan en uygun uygulama atanlarını kurmak durumunda olduğumuz bu ileri sulama teknolojisi ile, daha iyi sonuç alabileceğimiz yerlerde, klasik sulama yöntemlerinin uygulanmasına devam edildiği müddetçe kayıplarda söz konusu olmaya devam edecektir. Su çalışmada, ilk önce temel bir bilgi sağlamak amacıyla damla sulama yönteminin tanıtılması ve projelenmesi konularına yer verilmiştir. Daha sonra ise damla sulama yöntemi yüzey ve yağmurlama sulama yöntemleriyle teknik ve ekonomik yönden karşılaştırılmıştır. Böyle bir karşılaştırmalı sonuç, en uygun yöntemin seçiminde temel öğeyi oluşturmaktadır. Karşılaştırmada ortaya konan damla sulama yönteminin üstünlükleri ve uygulanmasını kısıtlayan etmenler aşağıda belirtilmiştir. Damla sulama yönteminin üstünlükleri; - Su uygulama randımanı diğer sulama yöntemlerine oranla yüksektir. - Sulama suyu istenen miktarda ve en iyi deneyimle uygulanabilir. - işletilmesi kolaydır ve sulama işçiliği minimum düzeydedir. - Arazinin yalnızca belirli bir bölümü ıslatıldığından az su ile geniş alan sulanabilmektedir. - Toprağın ıslatılan yüzeyi taç örtüsü ile gölgelendiğinden buharlaşma kayıpları minimum olmaktadır. Bu nedenle bitki su tüketimi dolayısıyla sulama suyu ihtiyacı azalmaktadır. - Düşük debili sularla (2-3 1/s) sulama yapma olanağı sağlar. - Bitkinin toprak üstü kısmı ıslatılmadığından bitki hastalık ve zararlarının gelişmesi önlenmektedir. - Bitki kök bölgesinde devamlı ve düşük tansiyonda bir rutubet ortamı sağlandığından, bitki suyu fazla enerji harcamaksızın alır. Bu ise ürün artışını sağlayan unsurlardan birisidir. - Damla sulamayla verilen suyun tam denetimi sağlandığından drenaj sorunu bütünüyle ortadan kalabilmektedir. - Sistemin çalışması rüzgârdan etkilenmez. - Yabancı ot, toprağın kaymak bağlama ve sıkışmasının az olması nedeniyle toprak işlemeye olan gereksinmeyi azaltır. - Yüzey akışı minimum kıldığından bir erezyon kontrol aracıdır ve arazide yüzey drenaj sisteminin korunması bakımından önemi büyüktür. - Toprakta bulunan tuzlar ıslak şeridin çeperlerine doğru itilir. Bu nedenle tuzlu topraklarda yada tuz oranı yüksek sulama suyuyla emniyetli bir sulama yapılabilir. - Eğimli arazilerde tesviyeye gerek kalmadan sulama yapılabilir. - Toprak verimliliğini temin eden humus ve diğer mikro elementlerin kök bölgesinden yıkanmasını önler. - Bitki besin maddeleri sulama suyu ile birlikte verilir ve dolayısı ile gübreden en üst düzeyde yararlanılır. - Toprak yüzeyi kuru tutulduğundan toprak işleme, ilaçlama, toplama ve taşıma gibi işleri engellemez. Sürekli bir toprak-hava varlığı yaratılır. Damla sulama yönteminin uygulanmasını kısıtlayan etmenler: -, En önemli sorun damlatıcıların tıkanmasıdır. Sistemde tıkanan damlatıcıların bulunmasıda oldukça güçtür. Bu nedenle iyi bir su süzme işleminin yapılması gerekir. - Sulamada kullanılan bütün sular bir miktar tuz içerirler. Damla sulamada ıslak şeridin çeperlerine doğru itilerek burada biriken tuzların alt katmanlara yıkanmasının sağlanması için destekleyici yağmurlama veya yüzey sulama uygulamalarına gerek duyulabilir. - İlk yatırım masrafları oldukça yüksektir. Ancak, diğer yöntemlere oranla damla sulama yöntemiyle sağlanan ürün artışı göz önüne alınırsa yıllık net gelir açısından ekonomik olabilir.İÜ Rüzgar etkisi altında bulunan yerlerde, bitki sıraları arasında kuru şeritlerden kaldırılan tozun bitkileri örtmesi zararlı olabilir.

Abstract:
During the last twenty-five years, drip irrigation method has gained the important and determined place among other field irrigation methods. For this reason, we should form suitable areas for this advanced irrigation technology. Supposing traditional irrigation methods are used in the areas that the better results can be accomplished by drip irrigation, low irrigation efficiencies will last. At this study firstly, introduction and designing of drip irrigation method was investigated. Secondly, drip irrigation method was compared with surface irrigation and sprinkler irrigation from technic-economic stand point. This will be base for determining the most suitable method. The advantages and disadvantages of drip irrigation having determined at this study are fallowings. The advantages of drip irrigation: - Water application efficiency is high in according to other irrigation methods. - Irrigation water may be applied at amount being desired and with a good experiment. - it is easy to run and labour requirement is minimum level. - With this method wider area may be irrigated with less water, because the area is partly wetted. - Evaporation losses are minimum, because wetted soil surface is shaded by vegetative part of plant. Therefore plant water consuption and irrigation water requirement decreases. - It provides irrigation practicability with low flow ratio water (2-3 Us).. Developing of plant diseases and insects is prevented, because vegetative part of plant is not wetted. - As moisture environment is provided at root region plant receives water without more energy. This is one of elements increase yield. - Drainage problem can be completely prevented, because water control is completely provided. - The efficiency of system is not affected by wind.. This method decreases need of soil cultivation because of low weed presence, low crust formation and low compaction at soil, - Because it makes surface flowing minimum, it controls erosion and maintains surface drainage system. - Salt of soil is removed outside of wetted part. Irrigation can be carried safely out at saiina soils or with salty irrigation water. - Irrigation can be carried out at inclined areas without being levelled. - It prevents having been removed of humus and micro elements that provide soil productability from root region. - Plant nutrition elements are given with irrigation water, therefore the highest level is provided from fertilizer. - it does not present works such as tillage, plant protection, harvesting and transportation, because soil surface is dry at this method. - Soil-air presence is provided continuously. The disadvantages of drip irrigation: - Most important problem is plugging of emitters. In addition, it is rather difficult to determine plugging emitters. It is necessary to perform a good filtering process. - All water sources used irrigation contain some salt. At drip irrigation, in order to remove collected salt to low layers, sprinkler irrigation or surface irrigation can be necessary as a supportive. - Initial investment cost is rather high level. But, Supposing yield increasing, this method can be economic. - Having been covered of plants by dust being removed up from inter-rows dry parts can cause damage in where wind is affective.