Özel yetenekli öğrencilerin bilimsel araştırmaya yönelik tutum, epistemolojik inanç ve eleştirel düşünme düzeylerinin belirlenmesi
Determination of special talent students' attitudes to scientific research, epistemological belief and levels of critical thinking
Yazar: EMRULLAH KIVRAK
Danışman: PROF. DR. EKREM AKÇİÇEK ; DOÇ. DR. İLKER UĞULU
Kütahya Dumlupınar Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Fen Bilgisi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Kişisel özellikler = Personal specifications ; Özel eğitim = Special education

Özet:
Bu araştırmada Bilim ve Sanat Merkezi (BİLSEM)'nde öğrenim görmekte olan özel yetenekli öğrencilerin bilimsel araştırmaya yönelik tutum, epistemolojik inanç ve eleştirel düşünme düzeylerinin bazı demografik özellikler bağlamında değerlendirilmesi ve bu değişkenler arasında ilişki olup olmadığının tespit edilmesi amaçlanmıştır. Çalışmada nedensel karşılaştırma modeli kullanılmıştır. Çalışma grubunu 2021-2022 eğitim-öğretim yılında Türkiye'nin batısında yer alan bir il merkezinde bulunan Bilim Sanat Merkezi'nde eğitim görmekte olan 203 öğrenci oluşturmaktadır. Verileri toplamak amacıyla Bilimsel Araştırmaya Yönelik Tutum, Bilimsel Epistemolojik İnançlar, Marmara Eleştirel Düşünme Eğilimi ölçekleri ve Demografik Bilgi Formu kullanılmıştır. Veriler bağımsız T-testi, tek yönlü ANOVA ve Pearson Korelasyon testi ile analiz edilmiştir. Öğrencilerin bilimsel araştırmaya yönelik tutumlarının yüksek, epistemolojik inanç ve eleştirel düşünme düzeylerinin ise orta-üst seviyede olduğunu görülmüştür. Cinsiyet ve anaokulu öncesi eğitim alma durumunun üç değişken üzerinde de anlamlı bir etki yaratmadığı, sınıf düzeyi ve baba eğitim durumunun üç değişken üzerinde de anlamlı bir etki yarattığı, yaş faktörünün bilimsel araştırmaya yönelik tutum ve epistemolojik inanç üzerinde anlamlı bir etki yarattığı, anne eğitim durumunun bilimsel araştırmaya yönelik tutum ve eleştirel düşünme becerisi üzerinde anlamlı bir etki yarattığı görülmüştür. Ayrıca bilimsel araştırmaya yönelik tutum, epistemolojik inanç ve eleştirel düşünme düzeyleri arasında pozitif yönde orta düzeyde anlamlı bir ilişki olduğu görülmüştür.

Abstract:
The aim of this research is to assess the attitudes of academically gifted students studying at the Science and Art Center (BILSEM) towards scientific research, their epistemological beliefs, and critical thinking levels in the context of certain demographic characteristics, and to determine whether there is any relationship between these variables. The research utilized a causal-comparative research design. The study sample comprised 203 students who were enrolled in the Science and Art Center located in a city in the western region of Turkey during the 2021-2022 academic year. The data were collected using the Attitudes Towards Scientific Research Scale, Scientific Epistemological Beliefs Scale, Marmara Critical Thinking Disposition Scale, and a Demographic Information Form. The collected data were analyzed using independent t-tests, one-way ANOVA and Pearson correlation test. It was observed that the students exhibited a high level of attitude towards scientific research, while their epistemological beliefs and critical thinking levels were at a moderate to high level. Gender and preschool education status were found to have no significant effect on the three variables studied. However, grade level and father's education level had a significant effect on all three variables. Moreover, age was found to have a significant effect on attitudes towards scientific research and epistemological beliefs. Additionally, mother's education level significantly affected attitudes towards scientific research and critical thinking skills. Furthermore, it was observed that there is a positive and moderate level of significant correlation between attitudes towards scientific research, epistemological beliefs, and critical thinking levels.