Aile hekimliği polikliniğine başvuran hastalarda tamamlayıcı ve alternatif tıp  bilgi, tutum ve farkındalık durumunun araştırılması
Public knowledge, attitude and behaviours of complementary and alternative medicine in family medicine clinics
Yazar: GÖZEN SOĞUKSU
Danışman: DOÇ. DR. DİLEK TOPRAK
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Şişli Hamidiye Etfal Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2017
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Aile hekimliği = Family practice ; Tamamlayıcı tedaviler = Complementary therapies ; Tamamlayıcı tedaviler = Complementary therapies ; Tedavi = Treatment ; Toplum sağlık merkezleri = Community health centers ; Tıp-geleneksel = Medicine-traditional

Özet:
GİRİŞ-AMAÇ: Sağlık Bakanlığı tarafından tanınması gündeme gelen tamamlayıcı ve alternatif tıp tedavi yöntemlerinin, bizim popülasyonumuz tarafından kullanım sıklığı ve amaçlarını saptamak hedeflenmiştir.
GEREÇ-YÖNTEM: Prospektif olarak yapılan çalışmamıza Mayıs 2016 - Haziran 2016 tarihleri arasında Şişli Etfal Hastanesi Aile Hekimliği Polikliniğine başvuran hastalarda tamamlayıcı ve alternatif tıpta farkındalık durumu araştırılmıştır. Çalışmamıza 350 kişi dahil edildi. Çalışma polikliniklere başvuran 18 yaş ve üstü bireylerde anket formu ile yapıldı. SPSS 20,0 programımında tanımlayıcı istatistiksel metodlar ile Ki-Kare ile analizler yapıldı.
BULGULAR: Çalışmaya katılan 350 olgunun çoğu kadındı (%70,3; n=246). Katılımcıların yaş ortalaması 39,5±13,3 olarak saptandı.
Tamamlayıcı ve alternatif tıp kullanma oranı %62,6 (n=219) olup en çok kullanılan yöntem bitkisel tedavi olarak bulundu (%49,4;n=173). Bitkisel tedavi kullananların %11,4'ü (n=40) soğuk algınlığı için, %17,7'sinda (n=62) diğer nedenler için tedaviyi kullandığı saptandı. Bitkisel tedavi yönteminden sonra en sık kullanılan alternatif tedavi yöntemi hacamat kullanımı idi (%14,6;n=51). Hacamat yöntemini kullanan katılımcıların %8,9'u (n=31) yöntemi ağrı şikayeti amacıyla kullandığını belirtti.
Cinsiyete göre, TAT yöntemleri değerlendirildiğinde kadınların akupunkturu, ozon tedavisini, botoks tedavisini ve mezoterapiyi anlamlı derecede daha fazla kullandığı gözlemlendi (p<0,05). Yaş gruplarına göre TAT tedavisi kullanım sıklığı değerlendirildiğinde 40 yaş ve üzeri bireylerin %76.1'i (n=121) TAT kullanırken 40 yaş altı grubun %51.3'ü (n=93) TAT kullandığı bulundu ve arada anlamlı bir fark saptandı (p<0.05).
SONUÇ: Bu çalışma, aile hekimliği polikliniğine başvuranların yaklaşık yarısında TAT kullanımının olduğu göstermiştir. Çalışmamızda TAT kullanım sıklığı %62,6 (n=219) olarak saptandı. Hastaların büyük kısmı kullandığı alternatif tedavi hakkında bilgiyi internetten (%62,3; n=218); ancak sadece %27,7'sinin (n=97) hekim,hemşireden duyduğu saptanmıştır.
Sonuç olarak hekim, hemşire ve hastaların TAT konusunda yeterli bilgi ve eğitimlerinin olmadığı, tıp eğitim müfredatında TAT yöntem ve uygulamalarının yer alması gerektiği, hastalara TAT konusunda eğitim programlarının düzenlenmesi gerekliliği önerilmektedir.
Anahtar Sözcükler: Tamamlatıcı ve Alternatif Tıp, geleneksel yöntemler, tedavi yöntemleri

Abstract:
AIM: Complementary and alternative medicine (CAM) is well established worldwide. We aimed to determine the frequency and purposes of use by our population of CAM treatments to be recognized by the ministry of health.
MATERIALS AND METHOD: A prospective study was taken between may 2016 and june 2016 to investigate the complementary and alternative medicine awareness of the patients who were applied to Şişli Etfal Training and Research Hospital Family Medicine Clinics. 350 people were included in the study. The questionnaire was conmpleted by interviewing each other. It was performed in individuals aged 18 years and older who applied to family medicine clinics. We used SPSS 20.0 version; frequency, chi-square test evaluated.
RESULTS: Most of the participants of 350 people in the study, were female (%70,3; n=246). The mean age of the total participants were 39,5±13,3. CAM usage rate was %62,6 (n=219) and the most used method was herbal treatments (%49,4; n=173). It was found that %11,4 (n=40) of herbal treatment users were using medication for cold, %17,7 (n=62) for other reasons. The most frequently used alternative treatment method after herbal treatment methods was the use of hijama (%14,6; n=51), and %8,9 (n=31) of them reported using the method for pain complaints. According to the sex, when CAM methods were evaluated, it was observed that women used acupuncture, ozone treatment, botoks treatment and mesotherapy more significantly (p<0,05). According to the age groups, when the frequency of using CAM evaluated, it was found that %76,1 (n=121) of CAM patients were over 40 years old.
CONCLUSION: This study showed that about half of those who applied to the family medicine polyclinic use CAM. The frequency of CAM usage in our study was found to be %62,6 (n=219). Most of the patients had heard information about the alternative treatment used by the internet (%27,7; n=97); but only %27,7 (n=97) of participants were found to have heard the treatment from nurses and physicians. %22 (n=77) of participants did not know the methods. In conclusion, it is suggested that physicians,
nurses and patients should not have sufficient information and training on CAM, that methods and practices shoud be included in the medical education and training programmes should be organized on CAM.
Key Words: CAM, Traditional Methods, Treatment Methods