Erkeklik, milliyetçilik, askerlik: Ekşi Sözlük örneği
Masculinity, nationalism, military service: The example of Eksi Sozluk
Yazar: DOĞA MELİS ZEYBEK
Danışman: PROF. DR. SERPİL ÇAKIR
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kadın Çalışmaları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Sosyoloji = Sociology

Özet:
Erkeklikler büyük ölçüde geçmişten gelen ataerkil pratikler ile hakim söylem ve ideolojiler ekseninde inşa edilir. Doğumla geldiği ve sabit olduğu düşünülen erkeklik ve erkekliğe atfedilen özellikler, milliyetçilik söylemi ile benzerlik gösterir. Modern devletlerin kurucu ideolojisi milliyetçilik, ataerkil erkeklik ile karşılıklı örülür. Zorunlu askerlik hizmeti ise Türkiye'de erkek vatandaşları göreve çağıran milliyetçi bir pratiktir. Ataerkiden ayrı düşünülemeyecek milliyetçi pratikler ve erkekliklerin inşasında askerlik hizmeti kritik önemdedir. İktisadi-toplumsal koşullar askerlik hizmetinin çeşitlenmesine yol açmıştır. Erkek olmanın ve milliyetçiliğin aynı anda yüceltildiği askerlik deneyimi, kişilerin cinsiyet ve milliyet bağlamında kimliklenme süreçlerini hem pekiştiren hem de sorgulatan güçlü bir deneyimdir. Ekşi Sözlük 1999 yılında kurulmuştur ve günümüzde en çok ziyaret edilen internet sitelerinden biridir. Her ay milyonlarca ziyaretçiye ulaşan Ekşi Sözlük'ü, toplumsal kabullerin ve kalıpyargıların gözlemlenebildiği, iktisadi-toplumsal değişimlerin izlerini sürebileceğimiz dijital bir yansıma olarak değerlendirmek yanlış olmayacaktır. Bu çalışmada 2015-2021 yılları arasında Ekşi Sözlük'ün "Erkeklik", "Milliyetçilik" ve "Askerlik" başlıklarına yazılmış alıntılar incelenmiştir. Erkeklik ve milliyetçilik söylemi arasındaki benzerlikleri ve söylem ile pratik arasındaki çelişkileri askerlik deneyimi ile ilişkilendirerek açıklamayı hedefler. Bu amaçla, ilgili Ekşi Sözlük başlıklarında öne çıkan temalar, aralarında bulunan benzerlikler ve çelişkiler eleştirel söylem analizi yöntemi ile incelenmiştir.

Abstract:
Masculinities are largely built on the axis of patriarchal practices from the past and dominant discourses and ideologies. The characteristic of masculinity said to come by birth and is fixed resembles the nationalist discourse. The founding ideology of modern states is intertwined with nationalism and patriarchal masculinity. Compulsory military service, on the other hand, is a nationalist practice that calls male citizens to duty in Turkey. Military service is of critical importance in the construction of nationalist practices and masculinities that cannot be considered separately from patriarchy. Economic and social conditions have led to the diversification of military service. The experience of military service, in which being a man and nationalism are glorified at the same time, is a powerful experience that both reinforces and questions the identity processes of people in the context of gender and nationality. Ekşi Sözlük was founded in 1999 and is one of the most visited websites today. It would not be wrong to evaluate the Ekşi Sözlük, which reaches millions of visitors every month, as a digital reflection where social acceptances and stereotypes can be observed and where we can trace the economic-social changes. In this study, excerpts written under the headings of "Masculinity", "Nationalism" and "Military Service" of Ekşi Sözlük between the years 2015-2021 were examined. For this purpose, the prominent themes in the related Ekşi Sözlük headings, the similarities and contradictions between them were examined with the method of critical discourse analysis.