Minyatür sanatının 4-6 yaş çocuk kitapları illüstrasyonu olarak kullanımının görsel iletişim tasarımı bağlamında incelenmesi
Examining the use of illuminated manuscripts as an illustration for children's books (Ages 4-6) in the context of visual communicated design
Yazar: ZÜBEYDE BEŞİRLİ CESUR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ PINAR ÇEVİKAYAK YELMİ
Işık Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Görsel İletişim Tasarımı Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Görsel iletişim tasarımı = Visual communication design ; Kitaplar = Books ; Minyatür = Minyature ; Tasarım = Design ; Yazı sanatı = Calligraphy ; Çocuk kitapları = Children's books ; İllüstrasyon = Illustration

Özet:
Yazı bulunmadan önce duyguları ve olayları anlatmak için kullanılmış olan resim yazı sonrası metinleri desteklemek için de kullanılmaya başlanmış ve varlığını çağlar boyu sürdürmüştür. Yazılı metinleri destekleyen ve bir konuyu anlatan resimlere genel olarak illüstrasyon denilirken kitaplardaki metinlerin yanında yer alarak bilgileri destekleyen ve açıklayan resimler kitap illüstrasyonu olarak adlandırılmışlardır. Bu doğrultuda tezde kitap illüstrasyonu tarihçesi konusunda geniş bir literatür araştırması yapılmış, eksikliği gözlenen kitap illüstrasyonu ve çocuk kitabı ilüstrasyonu tarihçeleri için literatür oluşturulmuştur. Kitap illüstrasyonu tarihçesine M.Ö. 13. yüzyılda Mısır'da bulunan Ölüler Kitabı içinde yer alan papirüs resimleri ile başlanmış 20. yüzyıla kadar olan süreç anlatılmıştır. Çocuk kitapları illüstrasyonu olarak dünyada ilk resimli çocuk kitabından başlanarak İngiltere, Rusya, Amerika ve Avrupa ülkelerinde illüstrasyonlu çocuk kitapları tarihçeleri görsel örneklerle desteklenerek detaylı anlatılmışlardır. Türkiye'de Cumhuriyet öncesi ve sonrası kitap illüstrasyonları tarihçesi ayrı bir başlık altında, çocuk kitapları illüstrasyonları tarihçesi ayrı bir başlık altında ele alınmıştır. Minyatür sanatının kitap illüstrasyonu olarak tarihçesi M.S. 3. yüzyılda Rahip Mani'nin kutsal metinleri için yaptığı minyatürlerden başlatılarak Mezopotamya minyatürlerine kısaca değinilip Osmanlı minyatürlerinin Cumhuriyet'e kadar olan tarihsel süreci dönemlerine ayrılarak ele alınmıştır. Cumhuriyet'in başlangıcından günümüz Türkiye'sine kadar olan süreçte minyatür sanatının yeniden ele alınışı ve gelişimi görsel örneklerle anlatılmıştır. 21. yüzyıl Türkiye'sinde minyatür sanatı ile yapılan çocuk kitaplarından örneklere tez çalışmasında yer verilerek illüstrasyonlarının analizleri yapılmıştır. Uygulama projesi olarak seçilen 19. yüzyıla ait bir Batı masalı yeniden yazılarak 13. yüzyıl tarihli bir Doğu masalı yazma eserine ait resimleme üslubundan yararlanılarak illüstrasyonları yapılmıştır. Uygulama projesi masal kitabı için okul öncesi eğitimi alan öğrencilere beğeni ve yorum testi uygulanmıştır. Test sırasında çocukların uygulama projesi illüstrasyonları hakkında görüşleri alınmış ve çıkan sonuçlar doğrultusunda çocukların kendileri için üretilmiş resimli kitaplarda yer alan illüstrasyonlardan beklentileri ortaya konulmuştur. Bu doğrultuda 4-7 yaş aralığındaki 30 çocuk ve 6 sınıf öğretmeninden oluşan sınırlı evrende ulaşılan okul öncesi çocuk kitaplarında illüstrasyon olarak minyatür sanatının kullanılmasının çocuklar üzerindeki etkileri ve sonuçları ile çocukların resimli kitaplarından beklentileri teze yazılmıştır.

Abstract:
The picture, which was used to describe emotions and events before the invention of writing, has also been used to support texts after writing was found and has continued its existence for ages. Pictures that support written texts and explain a subject are called illustrations in general, while pictures that support and explain information by taking place next to the texts in the books are called. In this direction, in the thesis, an extensive literature search has been done on the history of book illustrations and literature has been created on the history of book illustrations and children's book illustrations which was observed to be lacking. The tracing of the history of book illustration was started with the papyrus pictures in "Book of the Dead" found in Egypt 13th century BCE. As children's book illustrations, starting from the first illustrated children's book in the world, the histories of illustrated children's books in England, Russia, America and European countries were explained in detail, supported by visual examples. The history of book illustrations, before and after the Republic in Turkey, and the history of children's book illustrations are both discussed under separate titles. The history of illuminated manuscripts as a book illustration started with the illuminated manuscripts made for the sacred texts by Priest Mani in the 3rd century CE, and the history of the illuminated manuscripts from Mesopotamia to the Ottoman Empire was explained with visual examples, and Ottoman illuminated manuscripts were started. The improvement and development of illuminated manuscripts in the period from the beginning of the Republic to today's Turkey were explained. Examples of children's books made with illuminated manuscripts in 21st century Turkey were included in the thesis and their illustrations were analyzed. Using the illustration style of a 13th-century Eastern tale manuscript, a 19th-century Western tale chosen as a thesis project was rewritten and illustrated. For the thesis project tale book, a test of appreciation and interpretation was applied to the students who received pre-school education. During the test, children's opinions about book illustrations of the application project were taken and in line with the results, the children's expectations from the illustrations in the Picture books produced for them were revealed. Accordingly, the effects and results of the use of illuminated manuscripts as an illustration in preschool children's books reached in the limited universe consisting of 30 children aged 4-7 and 6 classroom teachers, and the expectations of children from picture books were written in the thesis.