Kamuda işgören yabancılaşması ve duygusal örgütsel bağlılık ilişkisi (Adana Sosyal Güvenlik Kurumu örneği)
Relationship between public employment and affective organizational commitment (Adana Social Security Institution example)
Yazar: YASEMİN KAYIKLIK
Danışman: DOÇ. DR. MURAT KOÇ
Çağ Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration ; Psikoloji = Psychology ; İşletme = Business Administration
Dizin: Adana = Adana ; Duygusal bağlılık = Affective commitment ; Kamu kuruluşları = Public institutions ; Sosyal Güvenlik Kurumu = Social Security Institution ; Yabancılaşma = Alienation ; Çalışanlar = Workers ; Örgütsel bağlılık = Organizational commitment ; Örgütsel yabancılaşma = Organizational alienation ; İşe yabancılaşma = Work alienation

Özet:
İşgören yabancılaşması ve duygusal örgütsel bağlılık bilişsel psikolojik bir durum olduğundan sonuçları bireyin iş ve sosyal yaşamını etkileyebilmektedir. Bireye iş yaşamında yüklenen görevler bireyde anlamsızlık duygusu oluşturabilmektedir. Diğer bir ifadeyle işgören yaptığı işin örgüt için anlamını ve önemini kavrayamamaktadır. Bu noktada, anlamsızlık duygusu yaşayan işgörenin kendisine, örgütüne uzaklaşması ve yabancılaşması eğilimini doğurmaktadır. Bu durum işgörenin fizyolojik ve psikolojik refahı ile örgütsel bağlılığını olumsuz yönde etkileyebilmekte ve bunun sonucunda işgörenin işten ayrılma niyeti de artabilmektedir. Örgüte duygusal olarak bağlı olan işgörenler, örgütte kalmaya eğilimlidirler. Dolayısıyla bu çalışmada bireysel ve örgütsel anlamda oldukça önemli sonuçları bulunan işgören yabancılaşması ve duygusal örgütsel bağlılık ile ilişkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. Ayrıca işgören yabancılaşması ve duygusal örgütsel bağlılık sosyodemografik özellikler açısından incelenmiştir.

Araştırmanın çalışma grubu Adana ilindeki Sosyal Güvenlik Kurumu beyaz yakalı 332 işgörenden oluşmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak,  Yabancılaşma Ölçeği (Dean, 1961; Güğerçin ve Aksay, 2017)  Duygusal Örgütsel Bağlılık Ölçeği (Meyer ve Allen, 1991; Wasti, 2000) ve araştırmacı tarafından hazırlanan Kişisel Bilgi Formu kullanılmıştır. 332 beyaz yakalıdan elde edilen veriler SPSS 21.0 istatistik paket programı kullanılarak analiz edilmiştir. Verilerin analizinde; tanımlayıcı istatistikler; iki değişkenli gruplar için bağımsız örneklemler t testi; üç ve daha fazla değişken gruplar için ise tek yönlü varyans analizi (Anova) kullanılmıştır. İşgören yabancılaşması ve duygusal örgütsel bağlılık arasındaki ilişkinin tespit edilmesi amacıyla korelasyon analizi uygulanmıştır.

Araştırma sonuçlarına göre, araştırmaya katılan SGK işgörenlerinin yabancılaşması ve duygusal örgütsel bağlılıkları arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki bulunamamıştır. Bununla birlikte SGK işgörenlerininin yabancılaşması aylık gelir değişkenine göre; duygusal örgütsel bağlılıkları ise yaş, eğitim, aylık gelir, toplam çalışma hayatı süresi, şimdiki iş yerinde çalışma hayatı süresi ve kurumdaki pozisyon değişkenlerine göre anlamlı farklılıklar göstermiştir.

Anahtar kelimeler: İşgören yabancılaşması, duygusal örgütsel bağlılık, sosyodemografik değişkenler, endüstri 4.0

Abstract:
As employee alienation and affective organizational commitment is a cognitive psychological condition, the results can affect an individual's work and social life. The duties imposed on the person in the business life can create a sense of meaninglessness in the individual. In other words, the employee cannot comprehend the meaning and importance of work for the organization. At this point, the individual who has a sense of meaninglessness leads to the alienation problem of the employee. This situation may negatively affect the physiological and psychological well-being and organizational commitment of the employee and as a result, the employee's intention to quit may increase. Employees who are emotionally attached to the organization tend to remain in the organization. Therefore, in this study, it is aimed to investigate the relationship between employee alienation and affective organizational commitment, which have very important results in individual and organizational sense. In addition, employee alienation and affective organizational commitment were examined in terms of sociodemographic characteristics.

The study group consisted of 332 white-collar workers of the Social Security Institution of Adana. As data collection tool, Alienation Scale (Dean, 1961; Güğerçin and Aksay, 2017) Affective Organizational Commitment Scale (Meyer and Allen, 1991; Wasti, 2000) and Personal Information Form prepared by the researcher were used. Data obtained from 332 white collar were analyzed using SPSS 21.0 statistical package program. In the analysis of the data; descriptive statistics; independent samples t-test for two-variable groups; one-way analysis of variance (Anova) was used for three and more variable groups. Correlation analysis was used to determine the relationship between employee alienation and affective organizational commitment.

According to the results of the study, no statistically significant relationship was found between the alienation and affective organizational commitment of SGK employees. However, the alienation of SGK employees according to the variables of monthly income; affective organizational commitment showed significant differences according to age, education, monthly income, total working life time, working life time at the current workplace and position in the institution.

Keywords: Employee alienation, affective organizational commitment, sociodemographic variables, industry 4.0