Orman yangınlarının İHA sistemi ile erken tespiti amacıyla yer veri terminallerinin konumlandırılması
Positioning of ground data terminals for early detection of forest fires with UAV system
Yazar: TUĞBA BEGÜM ATALIK İLTER
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ KEMAL GÜROL KURTAY
Milli Savunma Üniversitesi / Alparslan Savunma Bilimleri ve Milli Güvenlik Enstitüsü / Savunma Yönetimi Ana Bilim Dalı / Savunma Teknolojileri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Savunma ve Savunma Teknolojileri = Defense and Defense Technologies

Özet:
Günümüzde orman yangınlarıyla mücadele, iklimi ve coğrafi konumu itibarıyla orman yangınlarına hassas bir bölgede yer alan ülkemiz için üzerinde durulması gereken öncelikli konulardan birisi haline gelmiştir. Orman yangınlarıyla mücadelenin etkin bir biçimde yürütülebilmesi için potansiyel risk alanlarının izlenmesi, yangınların erken tespiti ve yangın bölgesine kritik müdahale süresi içerisinde ulaşılması potansiyel hasarı büyük ölçüde azaltabilmektedir. 
Son yıllarda meydana gelen büyük çaplı orman yangınlarında insansız hava araçlarının (İHA) kullanımı büyük bir etki uyandırmıştır. İHA'ların taşıdığı termal kameralar sayesinde yangın tespiti kolaylıkla yapılabilmiş ve devam eden yangınlarda elde edilen görüntülerin karar aşamasında yöneticiler için oldukça kullanışlı olduğu görülmüştür.
İHA'lar ile verilen görevin kesintisiz olarak gerçekleştirilebilmesi için yer sistemlerinin uygun yerlere konuşlandırılması ve kapsama bölgesinin belirlenmesi kritik önem taşımaktadır. Tez çalışması kapsamında, İHA yer sistemlerinden birisi olan yer veri terminallerinin en uygun noktalara yerleştirilmesi üzerine çalışılmıştır. 
Çalışmanın çözüm metodolojisi olarak yer veri terminali konumlarını belirlemek amacıyla Orman Genel Müdürlüğünün orman yangını verileri ABC analizi yöntemi ile sınıflandırılmış ve çalışma alanı belirlenmiştir. Her bir aday nokta için görüş analizleri Global Mapper programı kullanılarak yapılmış ve aday yerler arasından optimal sonucun belirlenmesi amacıyla küme kapsama modelinden faydalanılmıştır.
Oluşturulan model, GAMS 46.4.1 programlama yazılımı kullanılarak kodlanmış ve Cyplex çözücü kullanılarak çözülmüştür. Modelin çözülmesi sonucunda, tüm talep noktalarını kapsayacak 13 adet havalimanı belirlenmiştir. Oluşturulan model, gerçek kullanım koşullarında ve çeşitli görev sahalarında kolayca uygulanabilir bir yaklaşım sağlamıştır.

Abstract:
Today, fighting forest fires has become one of the priority issues for our country, which is located in a region sensitive to forest fires due to its climate and geographical location. In order to fight forest fires effectively, monitoring potential risk areas, early detection of fires and reaching the fire zone within the critical response time can greatly reduce the potential damage.
The use of unmanned aerial vehicles (UAVs) has had a great impact on large-scale forest fires that have occurred in recent years. Thanks to the thermal cameras carried by unmanned aerial vehicles fire detection was easily made and the images obtained in ongoing fires were found to be very useful for managers at the decision stage.
In order for the mission given by UAVs to be carried out uninterruptedly, it is critical to deploy ground systems to appropriate locations and determine the coverage area. Within the scope of the thesis study, it was studied on the placement of ground data terminals, which are one of the UAV ground systems, at the most suitable points.
As the solution methodology of the study, in order to determine the location data terminal locations, the forest fire data of the General Directorate of Forestry were classified primarily with the ABC analysis method and the study area was determined. Opinion analyzes for each candidate point were made using the Global Mapper program, and the cluster coverage model was used to determine the optimal result among the candidate places.
The created model was coded using GAMS 46.4.1 programming software and solved using the Cyplex solver. As a result of solving the model, 13 airports were determined to cover all demand points. The created model provided an approach that can be easily applied in real use conditions and in various task areas.