Onkoloji kliniğinde hasta ve hemşire bakış açısıyla bireyselleştirilmiş bakım algısı
Nurses' and patients' perceptions of individualized care in oncology clinics
Yazar: MÜGE ALTINIŞIK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ FATMA ARIKAN
Akdeniz Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Hasta bakımı = Patient care ; Hasta merkezli bakım = Patient centered care ; Hastalar = Patients ; Hemşireler = Nurses ; Hemşirelik = Nursing ; Hemşirelik araştırmaları = Nursing research ; Kanser hastaları = Cancer patients ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Onkolojik hemşirelik = Oncologic nursing

Özet:
Amaç: Bu araştırmanın amacı bireyselleştirilmiş bakımın onkoloji hastaları ve onkoloji kliniğinde çalışan hemşirelerin bakış açılarısından değerlendirilmesidir.
Yöntem: Tanımlayıcı ve kesitsel olarak planlanan çalışma, Akdeniz Üniversitesi Hastanesi Tıbbi Onkoloji Kliniğinde takip ve tedavisi tamamlanan ve taburcu edilen örnekleme dahil edilme kriterlerine uyan 180 hasta ve Onkoloji kliniğinde çalışmakta olan 23 hemşire ile Ağustos 2018- Nisan 2019 tarihleri arasında gerçekleştirilmiştir. Verilerin toplanmasında; Katılımcı Bilgilendirilmiş Olur Formu, Hasta Tanıtım Formu, Hemşire Tanıtım Formu, Bireyselleştirilmiş Bakım Skalası (BBS)-A, Bireyselleştirilmiş Bakım Skalası (BBS)-B ve Bireyselleştirilmiş Bakım Skalası-Hemşire (BBS-Hemşire)-A, Bireyselleştirilmiş Bakım Skalası-Hemşire (BBS-Hemşire)-B kullanılmıştır. Verilerin istatistiksel analizleri SAS 9.4 paket programında yapılmıştır.
Bulgular: Hastaların bireyselleştirilmiş bakım algıları ortalamanın üzerinde, BBSA-A toplam madde puan ortalaması 3.76±0.90, hastaların BBS-B toplam madde puan ortalaması 3.72±0.87 olduğu, hemşirelerin bireyselleştirilmiş bakım algılarının yüksek, BBS-A toplam madde puan ortalamasının 4.21±0.50, BBS-B toplam madde puan ortalamasının 4.42±0.44 olduğu saptanmıştır. Hastalar ve hemşirelerde her iki skala için en yüksek puanı karar verme alt boyutu, en düşük puanı ise karar kişisel yaşam durumu alt boyutu aldığı belirlenmiştir. Kanser hastalarının yaş, eğitim durumu, medeni durum, gelir düzeyi ve hastalık özelliklerinin bireyselleştirilmiş bakım algısında etkili olmadığı; hemşirelerin meslekte ve klinikte çalışma sürelerinin ve bakımda sorumlu oldukları hasta sayısının bireyselleştirilmiş bakım algısı üzerinde etkili olduğu saptanmıştır.  
Sonuç: Onkoloji kliniğinde yatan hastaların bireyselleştirilmiş bakım algıları bakımlarından sorumlu hemşirelere göre daha düşüktür. Hastaların bireyselleşmiş bakım algılarının artmasına katkı sağlaycak hemşirelik girişimlerinin planlanması önerilir

Anahtar Kelimeler: Bakım Algısı, Bireyselleştirilmiş Bakım, Hemşirelik,
Kanser, Onkoloji

Abstract:
Objective: The aim of this study is to evaluate the concept of individualized care in the perspectives of oncology patients and nurses working in oncology clinics.
Method: This descriptive, cross-sectional study was conducted in the Medical Oncology Clinic of Akdeniz University Hospital between August 2018 and April 2019 with 23 nurses working in the oncology clinic and 180 patients who were discharged after receiving treatment and follow-ups, and met the inclusion criteria. The data were collected using Participant Informed Consent Form, Patient Identification Form, Nurse Identification Form, Individualized Care Scale (ICS-A, ICS-B) and Individualized Care Scale-Nurse (ICS-A-Nurse, ICS-B-Nurse). Statistical analysis of data was conducted using the SAS 9.4 software package.
Results: Patients' perception of individualized care was found to be above average, mean total item score of ICS-A was found 3.76 ± 0.90 and mean total item score of patients' ICS-B was found 3.72 ± 0.87 while nurses' individualized care perceptions were found high, ICS-A-Nurse was found 4.21 ± 0.50 and ICS-B-Nurse was found 4.42 ± 0.44. Decision-making subscale had the highest score for both scales in patients and nurses while it was one's quality of life had the lowest. It was also concluded that the age, education level, marital status, income group and disease characteristics of cancer patients were not effective in the perception contrary to professional time of nurses, their term of employment in the clinics and the number of patients they responsible for, and the difference was determined between their individualized care perceptions.  
Conclusion: Oncology inpatients' level of perception towards individualized care is known to be poor when compared to nurses responsible for their care. It is recommended to develop nursing initiatives that will contribute to improve patients' perception of individualized care.

Keywords: Cancer, Individualized Care, Perception of Care, Nursing