Glioblastoma kanser hücrelerinde Lomeguatrib'in epitelyal mezenkimal dönüşümdeki rolü /
Yazar: EMRE SERT
Danışman: PROF. DR. MEHMET TAŞPINAR
Aksaray Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Tıbbi Biyoloji Ana Bilim Dalı / Tıbbi Biyoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Tıbbi Biyoloji = Medical Biology

Özet:
Glioblastoma, küratif tedavisi olmayan en malign beyin tümörüdür. Glioblastoma tedavisinde yeni ve etkin tedavi protokolleri geliştirme çalışmaları devam etmektedir. Glioblastomada alkilasyon temelli tedavideki kemoterapötik direnç çoğunlukla MGMT isimli proteinden kaynaklanmaktadır. Bu nedenle MGMT inhibitörleri kullanılarak kemoterapiye duyarlılığın arttırılması hedeflenmektedir. Lomeguatrib, bu MGMT inhibitörlerlerinden biridir. Kanserde terapötik direnç yolaklarından biri de Epitelyal Mezenkimal Geçiş (EMT) mekanizmasıdır. EMT ile hücreler göç kabiliyeti yüksek invaziv bir karakter kazanarak tedavide dirence neden olmaktadır. Terapötik direncin azaltılması amacıyla kullanımı planlanan lomeguatribin EMT sürecindeki rolü bilinmemektedir. Bu tez çalışmasında lomeguatribin glioblastoma hücrelerinde EMT sürecini tetikleyip tetiklemediğinin araştırılması amaçlanmıştır.   Bu amaçla T98G ve U-87 MG hücre serisi kullanılmıştır. Lomeguatribin glioma hücrelerindeki sitotoksisitesi MTT ile belirlendikten sonra lomeguatribin hücre göçüne etkisi yara iyileşmesi testi ile belirlenmiştir. Lomeguatribin EMT yolağında yer alan genlerin ekspresyonlarına olan etkisi qRT-PZR ile belirlenmiştir. Elde edilen verilerin değerlendirilmesi amacıyla IBM SPSS Versiyon 20.0. kullanılmıştır. Sitotoksisite sonuçlarına göre U-87 MG hücre serisi T98G'ye göre daha sensitif bulunmuştur. U- 87 MG hücre serisinde lomeguatribin hücre göçüne etkisi T98G hücre serisine göre daha yüksek bulunmuştur.  Lomeguatrib, MGMT ekspresyonu pozitif olan T98G hücre serisinde EMT genlerinin ekspresyonu istatistiksel açısından anlamlı düzeyde azaltırken (p<0.001) MGMT ekspresyonu negative olanU-87 MG hücre serisinde ise istatistiksel açsından anlamlı düzeyde arttırmıştır (p<0.001). Lomeguatrib U-87 MG glioma hücresinde EMT yolağını tetikleyebilmektedir. Lomeguatrib MGMT ekspresyonu olan ve olmayan hüre serilerinde farklı fizyolojik etkiler gösterebilmektedir. Lomeguatiribin klinik kullanımında MGMT proteinin varlığına ve olası EMT etkisine dikkat edilmelidir. Çalışmamız, lomeguatribin glioma hücre serisinde EMT genlerinin ekspresyonu arttırdığını gösteren literatürdeki ilk çalışmadır.

Abstract:
Glioblastoma is the most malignant brain tumor with no curative treatment. Studies to develop new and effective treatment protocols for glioblastoma are ongoing. Chemotherapeutic resistance in alkylation-based treatment of glioblastoma is mostly due to a protein called MGMT. Therefore, the aim is to increase sensitivity to chemotherapy by using MGMT inhibitors. Lomeguatrib is one of these MGMT inhibitors. One of the therapeutic resistance pathways in cancer is the Epithelial-Mesenchymal Transition (EMT) mechanism. Through EMT, cells acquire a highly migratory invasive character, leading to treatment resistance. The role of lomeguatrib, planned to be used to reduce therapeutic resistance, in the EMT process is unknown. This thesis aims to investigate whether lomeguatrib triggers the EMT process in glioblastoma cells. For this purpose, the T98G and U-87 MG cell lines were used. After determining the cytotoxicity of lomeguatrib in glioma cells using the MTT assay, the effect of lomeguatrib on cell migration was assessed using the wound healing assay. The effect of lomeguatrib on the expression of genes involved in the EMT pathway was determined by qRT-PCR. IBM SPSS Version 20.0 was used for the evaluation of the obtained data. According to the cytotoxicity results, the U-87 MG cell line was found to be more sensitive compared to T98G. The effect of lomeguatrib on cell migration in the U-87 MG cell line was found to be higher compared to the T98G cell line. Lomeguatrib significantly reduced the expression of EMT genes in the T98G cell line with positive MGMT expression (p<0.001), while it significantly increased the expression in the U-87 MG cell line with negative MGMT expression (p<0.001). Lomeguatrib can trigger the EMT pathway in U-87 MG glioma cells. Additionally, lomeguatrib shows different physiological effects in cell lines with and without MGMT expression. In the clinical use of lomeguatrib, attention should be paid to the presence of the MGMT protein and the potential EMT effect. Our study is the first in the literature to show that lomeguatrib increases the expression of EMT genes in glioma cell lines.