Ortaöğretim öğrencilerinin harita okuryazarlık düzeylerinin çeşitli değişkenler açısından incelenmesi
Secondary school students exami̇ni̇ng the rates of map literacy in vari̇ous vari̇ables
Yazar: FATİH KARTAL
Danışman: DOÇ. DR. HAKAN KOÇ
Cumhuriyet Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Ortaöğretim Sosyal Alanlar Öğretmenliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Coğrafya = Geography ; Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Coğrafya = Geography ; Coğrafya okuryazarlığı = Geography literacy ; Harita okuryazarlığı = Map literacy ; Ortaöğretim = Secondary education ; Ortaöğretim öğrencileri = Secondary education students

Özet:
Öğrenci merkezli eğitimle beraber öğrencilerin olaylara çok yönlü bakabilmesini
sağlamak temel amaç haline gelmiştir. Bu çalışma bireye düşünceleri, eylemleri, grafik
ve sembolleri anlama ve yorumlama imkânı vermesi, onların ufuklarının gelişmesine
katkıda bulunması bakımından önemli bir yere sahiptir. Bu açıdan düşünüldüğünde
araştırma, bireylerin sahip oldukları coğrafya eğitiminde, harita okuma yazma
becerilerinin öğrenci algılarını ne kadar etkilemekte olduğunu gözlemleyebilmek ve
çeşitli bağımsız değişkenlere (cinsiyet, okul türü ve öğrenim durumları) bağlı olarak
nasıl farklılaştığını belirlemek amacıyla yapılmıştır. Böylece bu çalışma ile alan
yazındaki eksikliğin giderilebileceğine inanılmakta ve çalışmanın bu alanda yapılacak
olan diğer çalışmalara veri kaynağı olacağı düşünülmektedir.
 Araştırmanın örneklemini 2015–2016 eğitim-öğretim yılında Sivas
merkezindeki ortaöğretim okullarındaki öğrencilerden random (rastgele) yöntemiyle
seçilen ve kolay ulaşılabilir katılımcılar olan öğrenciler oluşturmaktadır. Çeşitli
değişkenlere göre yapılan bu araştırmada daha önce hazırlanmış olan harita
okuryazarlığı ölçeği kullanılmıştır (Koç ve Demir: 2014). Bu ölçek betimsel anket veri
tarama yöntemiyle öğrencilere uygulanıp veri analizleri gerçekleştirilmiş ve elde edilen
verilerden hareketle "Bulgular ve Yorumlar" ile "Sonuç ve Öneriler" oluşturulmuştur.
 Araştırmada yer alan bulgular doğrultusunda; öğrencilerin cinsiyet türü, anne –
baba eğitim düzeyleri ve kullandıkları harita türüne göre anlamlı bir harita okuryazarlık
farkı bulunamamıştır. Bunun yanında öğrencilerin okul türüne göre (Fen lisesinde ki
harita okuryazarlık düzeyi, diğer okullardan daha iyidir), harita kullanım sıklıklarına
göre (Haritaları sık kullanan öğrenciler daha başarılıdır), harita kullanım amaçlarına
göre (Yer-yön ve turizm maksatlı kullanan öğrencilerin harita okuryazarlıkları daha
yüksektir) ve derse olan ilgilerine göre (Derse ilgili olan öğrenciler harita
okuryazarlıkta daha başarılıdır) harita okuryazarlık düzeylerinde anlamlı farklar olduğu
tespit edilmiştir.
Anahtar kelimeler: Harita, Harita Becerileri, Harita Okuryazarlığı, Ortaöğretim
Öğrencileri

Abstract:
The main aim in student centered education has become to enable students to
look out events from various angles. This research is important in that it gives the
individual the offortunity to understant and interpretevents, grophics and symbols and
therefore to broaden their horizons. Thus, this research has been conducte so as to
absorve how much the map literacy skills of students affect their perceptions and to
determine what kind of changes may be observed depencing on several variables (
gender, school and educational level). Hence it is believed that the deficit in the
literatury will be filled in and the study will be used as a source by other researchs
dealing with the field.
 The sampling of the study is comprised by students chosen through random
sampling method from 6 different secondary scholls in Sivas in 2015-2016 academic
year. Previously prepared map literacy has been used in this research which has been
conducted according to several variables (Koç and Demir: 2014) This scale wasapplied
on the students through deseriptive survey scanning method, and then data analysis was
made and findings, comments, can cluison and suggestions were written.
 Within the framework of the findigs of this research, there haven't been
considerable differences in map literacy levels according to parentell level of
educationand the type of may used. It has been observedthat the students do not
differentiate in this respect. However, same considerable differences have been
observed according to types of school (the literacy level in high school of science is
better than in other schools); the frequencyof usingmaps (studentsusing more often are
more successful); purposes of using the map (map literacy of students usig the maps to
find direction or for touristic purposes are higher); students interest in the course
(students having an interest in the course are more successful in map literacy).
Keywords: Map, Map Literacy, Map Skills, Secondary School Students