Karataş Sulama Birliği performansının değerlendirilmesi
Performance evaluation of Karataş Irrigation Association
Yazar: AHMED QADAR ABDISAMAD
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET ŞENER
Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyosistem Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışma, Burdur ilinde yer alan, Karataş ve Karaçal Sulama Birliklerinin sistem performanslarını değerlendirmek amacıyla yapılmıştır.  Karataş Sulama birliği 1982 yılında, Karaçal sulama birliği ise 2015 yılında işletmeye açılmış ve sırasıyla sulama hizmet alanları 5476 ve 4975 ha'dır. Her iki sulama birliğine 2018 yılında aynı kamu personeli birlik başkanı olarak atanmış ve 2019 yılı itibariyle de her iki sulama Karataş sulama birliği çatısı altında toplanmışlardır. Bu çalışma ile eski ve ağırlıklı olarak açık kanal sisteme sahip Karataş sulaması ile nispeten yeni ve kapalı sisteme sahip Karaçal sulama sistemlerinin karşılaştırmalı olarak 2015-2019 yılları arası performansları değerlendirilmeye çalışılmıştır. Performans değerlendirmesinde Sulama ve Drenajda Uluslararası Teknoloji ve Araştırma Programı (IPTRID) tarafından tavsiye edilen su kullanım etkinliği, finansal etkinliği ve tarımsal üretim etkinlik olmak üzere üç ana başlık halinde bir gösterge seti kullanılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre su kullanım etkinliği incelendiğinde özellikle sulama suyu temin oranı (Karataş için 0,53-0,73; Karaçal için 0,47-0,96) ve sulama oranı (Karataş için %20-72; Karaçal için %36-55) değerleri istenen seviyelerde olmadığı görülmüştür. Finansal Etkinlik açısından, masrafların karşılanma oranı (Karataş için %119-401; Karaçal için %144-311) ve tahsilat oranları (Karataş için %78-442; Karaçal için 10-130), nispeten düşük bakım masrafların gelire oranı (Karataş için %7-43; Karaçal için %17-48) ve birim alana düşen toplam işletme bakım yönetim masrafı (Karataş için 9,60-14,98 US$/ha; Karaçal için 1,32-22,92 US$/ha) sulamaların finansal açısından yeterli güce sahip olduklarını göstermektedir. Tarımsal üretim etkinliği incelendiğinde, ekonomik değeri yüksek şeker pancarı, mısır ve yem bitkisinin ve sulanan alanın tarımsal üretim miktar ve gelirini olumlu yönde etkilediği görülmektedir. Özellikle birim sulama alanına karşılık tarımsal üretim miktarında mısır ve şekerpancarı ekim alanlarındaki azalma nedeniyle, Karataş sulama sahasında yıllara göre bir düşme gözlemlenmiştir. Standartlaştırılmış yıllık toplam üretim değeri 2015-2018 yıllar arasında  Karataş sulamasında $1.969.630-$4.501.782,2 Karaçal sulamasında ise 1.819.691-4.490.747 US$ olarak gerçekleşmiştir.

Abstract:
This study was carried out to evaluate the system performances of Karataş and Karaçal Irrigation associations located in Burdur province. Karataş Irrigation Association was put into operation in 1982 and Karaçal Irrigation Association in 2015 with an irrigation areas are 5476 and 4975 ha, respectively. The same public personnel was appointed to both irrigation unions as the president of the association in 2018, and as of 2019, both irrigation associations were gathered under the management of Karataş irrigation association. In this study, the performances of Karataş irrigation, which has an old and predominantly open canal system, and Karaçal irrigation systems, which are relatively new and have a closed irrigation system, between the years 2015-2019 have been evaluated. In the performance evaluation, a set of indicators under three main headings as water use efficiency, financial efficiency and agricultural production efficiency recommended by the International Technology and Research Program in Irrigation and Drainage (IPTRID) was used. As the results of the research, water use efficiency was examined, it was seen that the relative irrigation water supply (0,53-0,73 in Karataş; 0,47-0,96 in Karaçal) and irrigation ratio (20-72% in Karataş; 36-55% in Karaçal) were not at the desired levels. In terms of financial efficiency, cost recovery ratio (119-401% in Karataş; 144-311 in Karaçal), water fee collection rates (78-442% in Karataş; 10-130 in Karaçal), maintenance cost to revenue ratio (7-43% for Karataş; 17-48% for Karaçal), and total MOM cost per unit area (9.60-14.98 US$/ha in Karataş; 1.32-22.92 US$/ha in Karaçal) indicate that the irrigations have sufficient financial strength. When the efficiency of agricultural production is examined, it is seen that sugar beet, corn and forage crops with high economic value and the irrigated area positively affect the amount and income of agricultural production. A decrease has been observed in Karataş irrigation area over the years, especially due to the decrease in corn and sugar beet cultivation areas in the amount of agricultural production compared to the unit irrigation area. The standardized Total annual value of agricultural production was realized as 1,969,630US$-4,501,782.2US$ in Karataş irrigation and 1,819,691-4,490,747US$ in Karaçal irrigation between the years 2015-2018.