Mevlana Müzesinde bulunan mevlevi giysilerinin ve Mevlana'ya atfedilen giysilerin giyim sanat dalı açısından incelenmesi
The study of the clothes of mevlevi and the clothes ascribed to Mevlana in Mevlana Museum in aspect of the branch of garment art
Yazar: ARİFE AKTAŞ
Danışman: YRD. DOÇ. MİYASE ÇAĞDAŞ
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Bölümü / Giyim Endüstrisi ve Giyim Sanatları Ana Bilim Dalı / Giyim Sanatları Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Giyim Endüstrisi = Clothing Industry
Dizin: Giyim = Clothing ; Giyim kalıpları = Clothing patterns ; Hırka = Cardigan ; Mevlana Celaleddin-i Rumi = Mevlana Celaleddin-i Rumi ; Mevlana Müzesi = Mevlana Museum ; Mevlevilik = Mawlawiyya ; Sultan Veled = Sultan Veled

Özet:
Anadolu Selçuklu Devri Türk giyim özelliklerini günümüze taşıyan Mevlâna Müzesinde bulunan Mevlevilere ve Mevlâna'ya atfedilen giysiler önem arz etmektedir. Zamanla yok olmak durumunda olan bu giysilerin; giyim sanatları açısından özelliklerinin belirlenmesi, günümüz kuşağı ve gelecek kuşaklara tanıtılması, giysilerin yaşatılması ancak giysilerin belgelenip kaydedilmesi ile mümkün olacaktır.Bu amaç doğrultusunda yapılan bu araştırmada, Konya Mevlâna Müzesinde bulunan Mevlevilere ait 5, Mevlâna'nın oğlu Sultan Veled'e atfedilen 2 ve Mevlâna'ya atfedilen 13 olmak üzere toplam 20 giysi incelenmiştir.Araştırmanın birinci bölümünde; problem, amaç, alt amaçlar, araştırmanın önemi, sayıltılar, sınırlılıklar, tanımlar ve ilgili yayın ve araştırmalara yer verilmiştir. İkinci bölümde Mevlâna'nın hayatı, Mevlevilik ve Mevlevi giysileri hakkında bilgi verilmiştir. Mevleviliğin tanımı, tarihçesi, Mevlevi giysilerinin temel özellikleri ve sınıflandırılması yapılmış, tennure'nin tanımı, sınıflandırılması, sema ve hizmet tennuresinden, kumaş, renk, model özelliklerinden ve kullanım alanlarından bahsedilmiştir. Tennure ile kullanılan diğer giysiler, aksesuarlar ve diğer unsurlara yer verilmiştir. Mevlâna'nın giyimi hakkında bilgi verilmiş, Mevlâna'nın giysilerinin sınıflandırılması yapılmış, giysilerin tanımlarına, kullanım alanlarına, kumaş, renk ve model özelliklerine yer verilmiştir.Katalog bölümünde yer alan Mevlevilere ve Mevlâna'ya atfedilen giysiler; kullanılan malzemeler, kullanılan renkler, model ve kesim teknikleri, dikiş teknikleri ve süsleme özellikleri gözlem fişleri aracılığı ile belirlenmiştir. Gözlem fişleri, giysilerin fotoğrafları ve 15/ 100 ölçekli kalıp çizimleri ile desteklenmiştir. Giysilerin her özelliği için tablo oluşturulmuş ve gözlem fişlerinden elde edilen veriler tablolara aktarılmıştır. Tablolardan elde edilen bulgulara göre, giysilerin her özelliğinin değerlendirilmesi yapılmış ve bulgular doğrultusunda sonuca ulaşılmaya çalışılmıştır. Tablolarda; giysilerde kullanılan malzemeler, kullanılan renkler, model ve kesim teknikleri, dikiş teknikleri ve kenar temizleme teknikleri, süslemede seçilen konular ve süsleme teknikleri yönünden her giysinin kendine özgü özellikleri ortaya konmuş ve bu özellikler grafiklerle desteklenmiştir.Araştırma sonucunda ise elde edilen tablolar ve grafikler doğrultusunda sonuca ulaşılmaya çalışılmış, konu ile ilgili bazı öneriler sunulmuştur.

Abstract:
Having been in Mevlâna Museum, the clothes pertaining to Mevlevi dervish and Mevlâna Jalal-ud-Din Rumî are considered important, as they transfer the features of Anatolia Seljuk Revolution Turkish garments today?s. That these clothes which may disappear as time passed are made to come alive, the features of them are determined and introduced to new generation and future generation will be possible only by documenting and then saving them.In this study realized for this aim, five clothes of Mevlevi dervish, two of Sultan Veled, the son of Mevlâna, and 13 clothes possessing to Mevlâna have been investigated, all of which have been in Konya Mevlâna Museum.A problem, a purpose, subpurposes, the importance of study, hypothesis, restriction, definitions and related publication and studies have been included in the first part of study. There has been given information about Mevlâna?s life Mevlevi teachings and practices and the clothes of Mevlevi dervish in the seconds part. Also, the definition and short history of Mevlevi, the main features and classification of the clothes of Mevlevi dervish, the description the classification of wide-skirted garment worn by a Mevlevi dervish while performing the Sema which is called ?tennure?, the features of cloth, colour, model and using field have been mentioned in this part. Other clothes, accessories and elements used with tennure have been mentioned. There is information about classification of Mevlâna?s clothes, description of them and the features of cloth colour and model.The clothes pertaining to Mevlevi dervish and Mevlâna which have been taken part in catalog section, materials, colours, models, cutting and sewing tecniques and the features of adorning have been determined by means of observation index card. They have been supported with photographs of these clothes and pattern drawing with 15/100 scaled. A table has been constituted for every feature of clothes and datas got from observation index card have been transferred to tables. According to findings from table, every feature of clothes have been evaluated and tried to access to conclusion. In these tables, every feature of clothes in point of materials used for clothes, colours, model and cutting techniques, sewing techniques and the techniques of edge-cleaning, topics chosen for adorning and adorning technique are revealed and these features have been supported with graphics.At the end of the study, it has been tried to access to conclusion and give some suggestions about the topic bye means of tables and graphics.