Türev ürünlerin muhasebeleştirilmesi
Accounting process of derivative products
Yazar: DUYGU FIRAT
Danışman: YRD. DOÇ. DR. SEMRA KARACAER
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Bölümü / İşletme Ana Bilim Dalı / Muhasebe Finansman Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Forward = Forward ; Muhasebe = Accounting ; Opsiyon = Option ; Swap = Swap ; Türevler = Derivatives ; Vadeli işlem piyasaları = Futures markets ; Vadeli işlem sözleşmeleri = Future contracts

Özet:
Günümüzde türev ürünler önemli bir riskten korunma aracı olarak işlem görmektedir. İlk olarak tezgahüstü piyasalarda işlem görmeye başlayan forward türündeki sözleşmeler, organize vadeli piyasaların oluşmasıyla gelişim göstererek futures, opsiyon ve swap türünde vadeli sözleşmelerin de ortaya çıkmasına neden olmuştur. Piyasaların küreselleşmesi, teknolojik gelişmeler, risk unsurlarının artması bu ürünlerin kullanımını yaygınlaştırmıştır.Dünyadaki gelişmelere paralel olarak Türkiye'de de türev ürünlerin kullanımı son yıllarda hızla artmaya başlamıştır. Bunda en önemli etken ise İzmir'de Vadeli İşlem ve Opsiyon Borsası'nın kurulmuş olmasıdır.Türev ürünlerin kullanımının artması, bu ürünlerin muhasebeleştirilmesine ilişkin problemleri de beraberinde getirmiştir. Çeşitli ülkelerde geliştirilen standartlar ve yapılan çalışmalar sonucunda muhasebeleştirmeye yönelik ilke ve esaslar belirlenmeye çalışılmıştır.Bu çalışmada, vadeli işlem piyasaları ve bu piyasalarda işlem gören türev araçlar tanıtılmakta, Türkiye'de kurulan ilk ve tek özel borsa özelliğini taşıyan Vadeli İşlem ve Opsiyon Borsası (VOBAŞ) ele alınmakta ve son bölümde türev ürünlerin muhasebeleştirilmesine yönelik dünyada ve Türkiye'de yapılan düzenlemeler üzerinde durulmaktadır.Anahtar Kelimeler: Vadeli İşlem Piyasaları, Türev Ürünler, Forward, Futures, Opsiyon, Swap, Türev Ürünlerin Muhasebeleştirilmesi

Abstract:
Today, derivatives are traded as an important instrument to hedge against risk. The forward contracts, which first started to be traded in over the counter markets, developed further with the formation of the organized derivative markets and helped futures, options and swaps emerge. Globalization of markets, technological improvement and increase in risk factors made the usage of these products become widespread.In parallel with the developments across the world; in Turkey, there occured a rapid increase in derivative usage in the recent years. The most significant reason behind this was the establishment of the Turkish Derivatives Exchange.The increase in the usage of derivatives also brought about the problems regarding accounting of these products. There were attempts to determine accounting principles and fundamentals as a result of standards developed and studies performed in various countries.In this study, derivative markets and the instruments traded in these markets are introduced; Turkish Derivatives Exchange, which is the first and the unique stock market established in Turkey, is discussed, and in the last chapter, regulations concerning the accounting of derivatives both in the world and in Turkey, are emphasized.Key Words: Derivative Markets, Derivatives, Forward, Futures, Option, Swap, Accounting of Derivatives