Turist rehberlerinin helal turizme bakış açısı: Trabzon Bölgesel Rehberler Odası örneği
Tourist guides' perspective on halal tourism: The case of Trabzon regional guides chamber
Yazar: MUHAMMED ÜSTÜN
Danışman: DOÇ. DR. LÜTFİ MUSTAFA ŞEN
Sakarya Uygulamalı Bilimler Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Turizm İşletmeciliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Turizm = Tourism
Dizin: Helal turizm = Permissible tourism ; Helal ürün = Permissible products ; Trabzon = Trabzon ; Turist rehberi = Tourist guides ; Turizm = Tourism

Özet:
Son yüzyılda yönetim anlayışı, teknoloji ve ekonomik alanda yaşanan gelişmeler turizmin gelişmesine katkı sağlamıştır. Bu gelişmeler arasında insan gücüne duyulan ihtiyacın azalması, ücretli izin hakkının verilmesi, ulaşım alanındaki ilerlemeler, bazı ülkeler arasındaki vize ve pasaport zorunluluğunun kaldırılması örnek olarak verilebilir. Dünya nüfusunun yaklaşık %23'ünün Müslümanların oluşturmaktadır. Bu nüfusun bir kısmı ulusal ve uluslararası seyahatlere katılmakta ve turizm endüstrisi için büyük bir pazar oluşturmaktadır. Bu seyahatler esnasında yeme-içme, konaklama, ulaşım ve turist kabul eden bölgede turlara katılmak gibi bir takım ihtiyaçlar ortaya çıkmaktadır. Zaman içerisinde bu ihtiyaçların insanların inançlarına uygun bir şekilde karşılanabilmesi için Helal Turizm adlı bir konsept ortaya çıkmıştır. Bu konseptin önemli bileşenlerinden biri profesyonel turist rehberleridir. Turist rehberleri, bir turun yönetiminden, misafirlerin memnuniyetinden sorumlu olan kişilerdir. Bu çalışmanın ana amacı; profesyonel turist rehberlerinin Helal Turizm kavramına ve konseptine yönelik bakış açısını belirlemektir. Bununla birlikte Helal Turizmin pazardaki durumunu öğrenmek, pazarda İslami kurallara göre uygulanıp uygulanamayacağını belirlemek, eğer uygulanabilir ise coğrafi açıdan hangi bölgenin daha uygun olacağını saptamak çalışmanın diğer ana amaçları arasına yer almaktadır. Araştırmada katılımcıların fikirlerini daha detaylı öğrenebilmek amacıyla veri toplama yöntemlerinden mülakat yöntemi tercih edilmiştir. Çalışmanın genel evrenini Türkiye Turist Rehberliği Birliğine kayıtlı profesyonel turist rehberleri oluşturmaktadır. Uygulama evrenini ise Trabzon Bölgesel Turist Rehberler Odasına kayıtlı 130 profesyonel turist rehberi oluşturmaktadır.  Örneklem seçiminde ise kartopu örnekleme yöntemi tercih edilmiştir. Bu yöntemle 20 kişiyle görüşme yapılmıştır. Araştırmanın önemli bulguları arasında; Helal Turizm konseptine yönelik bir talebin oluştuğu, müşteri sadakati oluşturmak için kullanılabileceği ortaya çıkmıştır. Konseptin uygulanabilir olduğu hatta bazı turist rehberleri tarafından uygulandığı görülmüştür. Türkiye, coğrafi açıdan incelendiğinde özellikle Karadeniz, Doğu ve Güneydoğu Anadolu Bölgelerinin Helal Turizm konseptine en uygun bölgeler olduğu tespit edilmiştir.

Abstract:
In the last century, the developments in the management approach, technology and economy have contributed to the development of tourism. Among these developments, the decrease in the need for manpower, the granting of the right to paid leave, the developments in the field of transportation, the abolition of the visa and passport requirement between some countries can be given as examples. Approximately 23% of the world's population is Muslim. A portion of this population participates in national and international travel and constitutes a large market for the tourism industry. During these travels, a number of needs arise such as eating and drinking, accommodation, transportation and participating in tours in the region that accepts tourists. In time, a concept called Halal Tourism has emerged in order to meet these needs in accordance with people's beliefs. One of the important components of this concept is professional tourist guides. Tourist guides are people who are responsible for the management of a tour, the satisfaction of the guests. The main purpose of this study is to determine the perspective of professional tourist guides towards the concept and concept of Halal Tourism. In addition to this, learning the status of Halal Tourism in the market, determining whether it can be applied in accordance with Islamic rules in the market, and if applicable, determining which region would be more suitable geographically are among the other main objectives of the study. In order to learn the ideas of the participants in more detail, the interview method, one of the data collection methods, was chosen. The general population of the study consists of professional tourist guides registered with the Turkish Tourist Guiding Association. The application universe consists of 130 professional tourist guides registered to Trabzon Regional Tourist Guides Chamber. Snowball sampling method was preferred in the selection of the sample. 20 people were interviewed with this method. Among the important findings of the study; It has been revealed that there is a demand for the concept of Halal Tourism and that it can be used to create customer loyalty. It has been seen that the concept is applicable and even implemented by some tourist guides. When Turkey is examined geographically, it has been determined that the Black Sea, Eastern and Southeastern Anatolia Regions are the most suitable regions for the concept of Halal Tourism.