Sosyal bilgiler öğretmen eğitimi: Hizmet öncesi ve hizmet içi karşılaştırmalı ihtiyaç analizi
Social sciences teacher education: Pre-service and in-service comparative needs analysis
Yazar: SONGÜL BOSTANCİ
Danışman: PROF. DR. EYÜP ARTVİNLİ
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Sosyal Bilgiler Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Branş öğretmenleri = Branch teachers ; Hizmet içi eğitim = In service training ; Hizmet öncesi eğitim = Pre-service training ; Karşılaştırmalı analiz = Comparative analysis ; Sosyal bilgiler eğitimi = Social studies education ; Sosyal bilgiler öğretimi = Social studies teaching ; Öğretmen yetiştirme = Teacher training ; Öğretmen yetiştirme programları = Teacher Training Programs ; İhtiyaç analizi = Needs analysis

Özet:
Amaç: Bu araştırma, sosyal bilgiler öğretmenlerinin hizmet öncesi alan, meslek bilgisi ve öğretim programı amacı bazında alınan eğitimin yeterlilik düzeyini belirlemek ve bu alanlara yönelik hizmet içinde yeni bir eğitime ihtiyaç duyma düzeylerinin tespitini ve tespitlerin demografik özelliklere göre farklılığını analiz etmeyi amaçlamaktadır.
Yöntem: Araştırma, betimsel nitelikte ilişkisel tarama modelli nicel bir araştırmadır. Sosyal bilgiler öğretmenlerinin hizmet öncesi ve hizmet içinde aldıkları eğitimleri çeşitli değişkenlere göre karşılaştıran ve ihtiyaç analizini hedefleyen veri toplama aracı oluşturulmuş, Hatay ilinde görev yapan sosyal bilgiler öğretmenleri evreni oluşturmuştur.
Bulgular: Elde edilen bulgulara göre sosyal bilgiler öğretmenleri; ''sosyal bilgiler konularında'', ''öğretmenlik meslek bilgisi'' konularında ve ''sosyal bilgiler öğretim programının amaçları'' konularında aldıkları hizmet öncesi eğitimi ''orta düzeyde" yeterli bulmuşlardır. Yine sosyal bilgiler öğretmenleri; ''sosyal bilgiler konularında'' ve ''meslek bilgisi'' konularında hizmet içinde yeni bir eğitime ''orta düzeyde'' ihtiyaçları olduğunu belirtirken, ''sosyal bilgiler öğretim programının amaçları'' boyutunda hizmet içinde yeni bir eğitime ''düşük düzeyde" ihtiyaç duyduklarını ifade etmişlerdir. Ayrıca genel anlamda sosyal bilgiler öğretmenleri, hizmet öncesinde aldıkları eğitime göre hizmet içinde yeni bir eğitime "orta düzeyde" ihtiyaç duyduklarını ifade etmişlerdir.
Ancak sosyal bilgiler öğretmenlerinin hizmet içinde sosyal bilgiler konularından 'medya okuryazarlığı, ekonomi ve girişimcilik, bilim, teknoloji ve toplum konularında yeni bir eğitime ihtiyaç duydukları bulgusu tespit edilirken; öğretmenlik meslek bilgisi konularından da ''bilgi-iletişim teknolojilerinin etkin kullanımı, sosyal bilgilerde proje geliştirme teknikleri, özel eğitime gereksinim duyan öğrencileri dikkate alan uygulama yapabilme'' konularında yeni bir eğitime ihtiyaç duydukları bulgusuna ulaşılmıştır.
Sonuç ve Öneriler: Sosyal bilgiler öğretmenleri, bilgi, teknoloji, medya ve ekonomi gibi konular ile proje geliştirme, bilgi-teknolojilerinin etkin kullanımı ve özel gereksinimli bireyleri dikkate alan uygulamalara yönelik eğitime ihtiyaç duymakta olduklarını belirtmişlerdir. Bu doğrultuda, hizmet öncesi eğitimde öğretmenlerin hizmet içindeki ihtiyaçları tespit edilerek fakültelerdeki lisans ders programlarının güncellenmesi ve görev başındaki öğretmenlerin ihtiyaçları doğrultusunda hizmet içi eğitim faaliyetlerine bu ihtiyaçlara göre ağırlık verilmesi önerilmektedir. Bunun dışında genel anlamda sosyal bilgiler öğretmenlerinin hem hizmet öncesi aldıkları eğitimi "orta düzeyde" yeterli görmeleri, hem de hizmet içinde yeni bir eğitime ihtiyaç duyma düzeylerinin "orta düzeyde" çıkması; geçmişte verilen ve ileride verilecek olan hizmet içi eğitimlerin hizmet başındaki öğretmenlerin ihtiyaçlarına yeterince hitap edip etmediğinin ortaya konması için yeni araştırmalar yapılması önerilmektedir. Bu araştırmalarda ayrıca hizmet içi eğitimlerin içeriklerinin "nitelik" bakımından araştırılması özellikle önerilmektedir.

Abstract:
Purpose: This research aims to determine the level of proficiency of the education received on the basis of pre-service field, pedagogical knowledge and the purpose of the curriculum of social sciences, and to determine the level of need for a new in-service training for these fields and to analyze the differences according to demographic characteristics of teachers.
Method: This research is quantitative research with a descriptive relational survey model. In this context, a data collection tool that compares the pre-service and in-service training of social studies teachers according to various variables and aims to analyze needs was created and applied to social studies teachers working in Hatay city. Results: According to the findings, social studies teachers; They found the pre-service education they received in ''social studies subjects,'' ''teaching professional knowledge'' and ''social studies for the purposes of the curriculum'' sufficient at a ''moderate level''. Again, social studies teachers; While stating that they need a new education within the service ''moderately'' in terms of ''social studies'' and ''professional knowledge,'' they stated that they need a new education within the service ''at a low level'' in the dimension of ''social studies education program objectives.'' In addition, social studies teachers in general stated that they need a new education within the service ''moderately'' according to the education they receive before the service. However, social studies teachers were found to need a new education in media literacy, economics and entrepreneurship, science, technology and society from social studies within the service; it has been found that they need a new education in the subjects of teaching professional knowledge ''effective use of information-communication technologies, project development techniques in social information, application taking into account students who need special education.''
Conclusion and Suggestions: According to the results of the research, social studies teachers need training in subjects such as information, technology, media and economics, as well as for applications that take into account project development, effective use of information-technology and individuals with special needs. Accordingly, it is recommended to identify the needs of teachers in the service in pre-service education, to update undergraduate curriculums in the faculties and to focus on in-service training activities according to these needs in line with the needs of the teachers on duty. In addition, social studies teachers in general are ''moderately'' adequate in their pre-service education and their level of need for a new education within the service is ''moderate''; It is recommended to conduct new research to establish whether the in-service trainings given in the past and in the future adequately address the needs of the teachers at the beginning of the service. In addition, it is recommended to investigate the contents of in-service trainings in terms of ''quality.''