Göller bölgesi su kaynaklarının tarımsal açıdan yeterliliğinin su bütçesi yöntemiyle irdelenmesi
Analysis of the sufficiency of the water resources in the lake region by the water budget method
Yazar: SERAP MUTLU
Danışman: PROF. DR. AHMET ERTEK
Süleyman Demirel Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Su Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Göller Bölgesi'nde yer alan Isparta, Burdur ve Afyonkarahisar illerinde yürütülen bu
çalışmada üretimi gerçekleştirilen bitkilerin net sulama suyu gereksinimleri
hesaplanmış ve mevcut su potansiyeli ile arasındaki ilişki belirlenmiştir.
Öncelikle uzun yıllara dayalı meteorolojik veriler kullanılarak Cropwat (8.0) programı
ile referans bitki su tüketimleri (ETc) saptanmış ve her bitki için belirlenen kc değerleri
kullanılarak Penman Monteith (FAO) yöntemi ile bitki su tüketimleri (ET)
hesaplanmıştır. Aylık yağışların bitki su tüketimlerinden çıkarılması ile net sulama
suyu miktarları belirlenmiştir. Ayrıca yetiştirme alanları da dikkate alınarak toplam
sulama suyu ihtiyacı ortaya konulmuştur.
Bu kapsamda ekim/dikim alanları göz önünde bulundurularak Penman Monteith
yöntemi ile hesaplanan bitki su tüketimlerinden aylık etkili yağışların çıkarılmasıyla
gerekli sulama suyu ihtiyaçları; Isparta, Burdur ve Afyonkarahisar illeri için sırası ile
379.35 hm3
, 393.89 hm3
ve 830.77 hm3 olarak hesaplanmıştır. Isparta, Burdur ve
Afyonkarahisar illeri için sırası ile 2988.49 hm3
, 7120.83 hm3
ve 208.88 hm3
olan
mevcut su potansiyellerini her ilin gerekli sulama suyu ihtiyacı ile kıyaslandığında
Isparta ve Burdur illerinin su kaynaklarının yeterli miktarda olduğu ancak
Afyonkarahisar ilinin su kaynaklarının gerekli sulama suyu ihtiyacını karşılamada
yetersiz olduğu ortaya çıkmıştır.
Elde edilen veriler doğrultusunda; çok su tüketen bitkilerin üretiminde değişikliğe
gidilmesi, ürünlerin sulanması sırasında su tüketimi yüksek olan tekniklerin yerine
tasarruf sağlayacak modern sulama sistemlerinin uygulanması gibi, bölge halkının
geleceğinin tehlikeye girmesini engelleyecek çözüm önerileri sunulmuştur.

Abstract:
In this study carried out in the provinces of Isparta, Burdur and Afyonkarahisar located in the Lakes Region, the net irrigation water requirements of the plants produced were calculated and the relationship between the existing water potential was determined.
First of all, the Reference Crop Water Consumption (ETc) was determined by using the meteorological data based on long years with the Cropwat (8.0) program and the reference crop water consumption (ET) was calculated using the Penman Monteith (FAO) method using the kc values determined for each plant. Net irrigation water amounts were determined by subtracting monthly precipitation from plant water consumption. In addition, the total irrigation water need has been revealed by taking into account the cultivation areas.
In this context, the necessary irrigation water needs were calculated as 379.35 hm3, 393.89 hm3, 830.77 hm3 for the provinces of Isparta, Burdur and Afyonkarahisar, respectively, by subtracting the monthly effective precipitation from the plant water consumption calculated with the Penman Monteith method, taking into account the planting areas. When we compare the current water potentials of 2988.49 hm3, 7120.83 hm3 and 208.88 hm3 for the provinces of Isparta, Burdur and Afyonkarahisar, respectively, with the required irrigation water needs of each province, the water resources of the provinces of Isparta and Burdur are sufficient, but the water resources of the province of Afyonkarahisar are insufficient to meet the required irrigation water needs.
In line with the data obtained, solution suggestions were presented to prevent the future of the people of the region from being endangered, such as making changes in the production of plants that consume a lot of water, and applying modern irrigation systems that will save money instead of techniques with high water consumption during irrigation.