Lokal ileri rektum kanserinde neoadjuvan kemoradyoterapi sonrasında tedaviye yanıtın değerlendirilmesinde difüzyon manyetik rezonans görüntülemenin etkinliği
Diffusion weighted MRI in the evaluation of tumour response after preoperative chemoradiotherapy in patients with locally advanced rectal cancer
Yazar: BİLGE BİRLİK
Danışman: PROF. DR. FUNDA OBUZ
Dokuz Eylül Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Radyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2011
Konu: Radyoloji ve Nükleer Tıp = Radiology and Nuclear Medicine
Dizin: Antineoplastik ajanlar = Antineoplastic agents ; Difüzyon manyetik rezonans görüntüleme = Diffusion magnetic resonance imaging ; Kemoterapi-adjüvant = Chemotherapy-adjuvant ; Manyetik rezonans = Magnetic resonance ; Radyoterapi = Radiotherapy ; Rektal neoplazmlar = Rectal neoplasms ; Rektum = Rectum

Özet:
Amaç: Neoadjuvan kemoradyoterapi (KRT) uygulanmış lokal ileri evre rektum kanserli hastalarda difüzyon ağırlıklı MRG'nin tedaviye yanıtın değerlendirilmesine katkısını incelemek ve tümör volüm ölçümü ile ADC değerlerinin tedaviye yanıtı ön görmedeki etkinliğini karşılaştırmaktır.Materyal Metod: Endoskopik biyopsi ile rektum kanseri tanısı alarak neoadjuvan kemoradyoterapi uygulanan 43 hasta (ortalama yaş:62,5; 19 kadın, 24 erkek)'nın tedavi öncesi ve sonrasında T2 ağırlıklı ve difüzyon ağırlıklı görüntüleri prospektif olarak değerlendirildi.1,5 Tesla MR cihazında aksiyal planda, single shot spin eko sekansı ile her 3 yönde (x, y, z), 3 farklı b değerinde (b=0, b=600 ve b=1000 mm2/s ) difüzyon duyarlı gradiyentler uygulanarak difüzyon ağırlıklı görüntüler ve ADC haritaları elde edildi. Tedavi öncesi ve sonrası ortalama tümör volümleri (cm3), b 600 ve b1000 için ortalama ADC değerleri hesaplandı ve Paired sample t test ile karşılaştırıldı. ADC artış oranları ve tümör volüm gerileme oranları (%) iki referans standarda; `'T evresinde gerileme ve Ryan tümör regresyon derecesine göre'' tedaviye yanıt veren ve vermeyen gruplarda Mann Whitney U testi ile karşılaştırıldı.Bulgular: Patolojik değerlendirmeye göre T evresinde gerileme olan (n=18) ve olmayan (n=25) hastalar belirlendi. Neoadjuvan tedavi, öncesi ortalama tümör ADC değerleri T evresinde gerileme olan grupta gerileme olmayan gruba göre anlamlı olarak daha düşük bulundu. (b 600: 0,63 x 10-3 mm²/sn±0,10; p<0,001, b 1000: 0,87x10-3 mm²/sn±0,15). KRT tedavisi sonrasında T evresinde gerileme olan grupta ortalama tümör ADC değerlerinin b 600 için 0,63(±0,11) x10-3 mm²/sn `den 1,26(±0,23) x10-3 mm²/sn'e; b 1000 için 0,87(±0,15) x10-3 mm²/sn'den 1,53 (±0,34 )x10-3 mm²/sn'e yükseldiği saptandı. Ortalama ADC artış yüzdesi T evresinde gerileme olan grupta, gerileme olmayan gruba göre anlamlı ölçüde yüksek bulundu. Ortalama tümör volümü azalma yüzdesi tedaviye yanıt veren grupta vermeyen gruba göre anlamlı ölçüde yüksek olarak saptandı (% 76,02 ve % 41,72, p=0,001).Sonuç: Neoadjuvan KRT ile tedavi görmüş rektum tümörlerinde ortalama ADC değerlerinde artış ve tümör volümünde azalma tedaviye yanıt ile koreledir. Difüzyon ağırlıklı görüntüleme KRT ile erken dönemde tedaviye yanıtı öngörmede, tedaviye bağlı değişiklikleri göstermede umut vadeden noninvaziv bir görüntüleme yöntemidir.

Abstract:
Introduction: To determine diagnostic performance of diffusion weighted magnetic resonance imaging for assessment of tumor response after radiation therapy combined with chemotherapy in patients with local advanced rectal cancer by means of apparent diffusion coefficient (ADC) measurements and to compare diffusion weighted imaging and T2 weighted MR volumetry.Materials and Methods: Forty-three patients (mean age: 62.5 years; 19 women, 24 men) who had biopsy proven rectal carcinoma and who underwent preoperative CRT were prospectively examined for the study. DW and T2 weighted imaging was performed with a 1.5-T MR imager in all patients before and after the therapy. Three different diffusion gradients (b values were b=0, b=600 and b=1000 s/mm²) were applied in three different directions (x, y, z) using single shot echo-planar SE with 1.5 T MR imager. Diffusion weighted images and ADC maps were obtained. The mean tumor volume (cm3) and mean ADC values were measured for b 600 and b1000 before and after the therapy and compared statistically by Paired sample t test. ADC increase rate and volume reduction ratio (%) were compared between the responders and the non-responders using two reference standards: T downstaging and tumor regression grade (TRG) by using Mann- Whitney- U test.Results: Patients were assigned to the tumor downstaged group (n=18) and the tumor non-downstaged group (n=25) on the basis of histopathologic examination results following the surgery. Before the CRT, the mean tumor ADC in the downstaged group was significantly lower than that in the non-downstaged group. (b 600 : 0.63 (±0,10) x 10-3 mm²/sn; p< 0.001, b 1000: 0.87 (± 0.15) x10-3 mm²/sn). At the end of the CRT; the mean tumor ADC increased significantly from b 600 0.63 (±0.11) x 10-3 mm²/sn to 1.26 (±0.23) x 10-3 mm²/sn; b 1000: 0.87(±0.15) x10-3 mm²/sn to 1.53 (±0,34) x10-3 mm²/sn in the downstaged group. The mean percentage of tumor ADC change in the downstaged group was significantly higher than that in the non-downstaged group. The mean tumor volume reduction rate of responders was significantly higher than that of non-responders (76.02% and 41.72%, p= 0.001).