Perkütan koroner girişim uygulanan hastalarda hastalık algısının ilaç uyumuna etkisi
The effect of illness perceptions on medication adherence in patients undergoing percutaneous coronary intervention
Yazar: İLKNUR KARABULUT
Danışman: DOÇ. DR. MERAL ALTIOK
Mersin Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Algı = Perception ; Anjiyoplasti = Angioplasty ; Anjiyoplasti-balon-koroner = Angioplasty-balloon-coronary ; Hasta uyumu = Patient compliance ; Hastalık = Disease ; Kalp hastalıkları = Heart diseases ; Tedaviye bağlılık ve uyum = Treatment adherence and compliance

Özet:
Kronik hastalıklar içinde koroner arter hastalığı önemli yere sahiptir ve dünyada başlıca ölüm sebebidir. Tedavi yaklaşımlarından biri perkütan translüminal koroner anjiyoplastidir. Bu araştırma perkütan koroner girişim uygulanan hastalarda hastalık algısının ilaç uyumuna etkisini belirlemek amacıyla tanımlayıcı olarak yapıldı. Araştırmanın evrenini bir eğitim ve araştırma hastanesi kardiyoloji polikliniklerine 1 Temmuz 2017-30 Kasım 2017 tarihleri arasında başvuran 476 hasta, örneklemini ise araştırma kriterlerini karşılayan ve yapılan güç analizi ile belirlenen 192 hasta oluşturdu. Araştırmanın verileri, Kişisel Bilgi Formu, Hastalık Algısı Ölçeği ve Morisky İlaç Tedavisine Uyum Ölçeği ile toplandı. Verilerin değerlendirilmesinde, tanımlayıcı istatistikler (ortalama, standart sapma, frekans ve yüzde dağılımları), Student's t testi ve Paired Samples t testi kullanıldı. p<0,05 istatistik açıdan anlamlı kabul edildi.
Araştırmaya katılan hastaların çoğu; erkek, kilolu, evli, ilköğretim mezunu ve yaş ortalaması 59,7±11,1 idi. Hastaların çoğunun kullandığı ilacının adını bildiği, düzenli sağlık kontrollerine geldiği ve diğer kronik hastalığının olduğu belirlendi. Araştırmada hastalar çoğunlukla hastalık nedeni olarak stres, kalıtım ve diyet-yemek alışkanlıklarını belirtmiştir. Araştırmaya katılan hastaların ilaç tedavisine uyumlarının orta düzeyde olduğu, ilaç kullanım sıklığı azaldıkça ilaç uyumunun arttığı ve hastalık algısının ilaç tedavisine uyumlarını etkilediği belirlendi (p<0.05). Hastaların hastalığını anlama, kontrol etme ve yönetme düzeyleri artıkça ilaç uyumlarının da arttığı saptandı (p<0.5).

Anahtar Kelimeler:  Perkütan Koroner Girişim, Hastalık Algısı, İlaç Uyumu

Abstract:
Coronary artery disease is a major disease among chronic diseases and is the main cause of death in the world. One of the treatment approaches is percutaneous transluminal coronary angioplasty. The purpose of this descriptive study was to determine the effect of illness perceptions on medication adherence in patients undergoing percutaneous coronary intervention. The study population consisted of 476 patients who were admitted to the cardiology department of a training and research hospital between July 1, 2017 and November 30, 2017. The study sample consisted of 192 patients who were selected using power analysis according to the research inclusion criteria. Data were collected using a Personal Information Form, the Illness Perception Scale Disease Perception Scale and the Morisky Medication Adherence Scale. Data were analyzed using descriptive statistics (i.e. mean, standard deviation, frequency and percentage distributions), Student's t test and Paired Samples t test were used in the evaluation of the data. A significance level of p <0.05 was used for the analyzes.
Among the patients, 66.7% were male, 78.1% were overweight, 95.8% were married, 47.9% were literate/primary school graduates and the average age was 59,7±11,1. It was determined that the majority of the patients knew the names of the drugs they used, they had regular health checkups and they had additional chronic diseases. Most of the patients saw stress, genetic makeup or diet-eating habits as the causes of their disease. It was determined that the patients had a moderate level of medication adherence, their medication adherence increased as the frequency of their drug usage decreased and their illness perceptions affected their medication adherence (p<0.05). Also, the patients' level of medication adherence increased was found to increase in parallel to their level of comprehension, control and managing (p<0.5).
In the light of these results, in order to improve treatment compliance of the patients undergoing percutaneous coronary intervention, we recommend that the patients' perceptions/thoughts about the disease are determined and they are given training and counseling according to their needs.

Keywords:  Percutaneous Coronary Intervention, Illness Perception, Medication Adherence