Red Badge of Courage'da yapı ve tema /
Yazar: KAMİL AYDIN
Danışman: DOÇ.DR. GÜNEŞ GÜNEL
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Batı Dilleri ve Edebiyatları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 1987
Konu: Amerikan Kültürü ve Edebiyatı = American Culture and Literature
Dizin: Crane, Stephan = Crane, Stephan ; Roman = Novel ; The Red Badge of Courage = The Red Badge of Courage

Özet:
JLQJUL&- The ı Red Badge of Courage ' daki evrensel temaları ve yapı sal ustalığı Crane 'i modern roman ve hikâye türü yaratıcıla rının öncülerinden biri durumuna getirmiştir. Aslında bir bü tün halinde incelendiğinde Crane ' in eserlerinin tümünün, ko nu ve metot açısından dikkate değer bir zenginlik taşıdığı görülür. Crane bütün eserlerinde birbirinden tamamen farklı çok değişik konulara değinmektedir. Bunların en belirgin olanlarının başında savaş, sınır ormanlarmdaki avcılık ma ceraları, büyük şehirlerdeki gecekondu yaşamı, Batıda ve de nizde karşılaşılan tehlikeler ve psikolojik sonuçları, top lumdaki ikiyüzlülük ve sözde değerlerin yarattığı toplumsal bunalımlar gelmektedir, öte yandan Crane 'in eserlerinde re- aizm, naturalizm, sembolizm, empresyonizm hatta bazan da eg- zistansiyalizmin izlerini görmek mümkündür. Crane Avrupa 'lı realistlerden, farklı düşünce sistemlerinden, empresyonist ressamlardan, naturalist yazarlardan ve diğer birçok şair ve romancıdan etkilenmiştir. Bu yüzden eserleri tam anlamıyla bir genelleme ve sınıflamaya girmez. Crane 'in romanlarında zaman zaman Twain' in mizahının ve yöresel şiveyi kullanmada ki ustalığının, De Forest *? in realizminin, Bierce'ın ironisi nin ve zaman zaman da Melville 'in felsefi derinliğinin ve Flaubert 'in sanatçı özeninin görülmesi bu görüşü açıklar bi çimde desteklemektedir. Bütün bu farklı özelliklere rağmen, Crane 'in romaninın değerlendirilmesinde eleştirmenlerin en çok dikkatini çeken nokta, romanlarında farke dilen yapısal ustalığıdır. Crane50 birçok hikâye ve romanlarında yaptığı gibi The Red Badge of Courage 'da da anlatıma son derece canlı ve adeta renkli tas- virlerle başlayarak okuyucuyu derinden etkileyecek sosyal ve psikolojik olaylara çok güzel bir ortam hazırlar» Aslında Crane 'in Amerikan edebiyatına en büyük katkısı eserlerinde temayı vurgulamak için kullandığı bu yapısal ustalığıdır. Crane romanlarmdaki empresyonist tasvirlerle görüntüyü ve atmosferi canlandırdığı gibi belli başlı temaları da ortaya çıkarır. Bunun yanış ıra, zaman zaman bakış açısını devreye sokarak vurgulamak istediği temaları bazı ironi örnekleriyle daha belirgin hale getirir. İroni, Crane 'in romanlarında yapısal ustalığı sağlayan en önemli araçtır. Crane, eserlerinde ironiyi temel bir ro man tekniği olarak kullanan ilk Amerikan yazarlarından biri ci1". The Red Bajdge_of Courage ' daki kişilerin düşünce ve ya nılgıları, okuyucuya ancak bu teknikle etkin bir şekilde su- nulabilmiştir. Diğer taraftan, çoğu zaman olayların umulanın ve olacağısan an'3Jatam aksine gelişmesiyle, sürekli değişerek oluşan olay örgüsü romana sağlam bir yapı kazandırmaktadır. The Red Badge^ ofT Courage^'da ustaca kullanılan ironi, Joseph X. Brennan'm belirttiği gibi gurur ve yanılgı içinde olan kahramanın bakış açısıyla, tarafsız gözlemci olan anlatıcı arasındaki çelişkiden doğmaktadır. Craııe kişileri tanıt maya çalışırken bu kişilerin kendilerini gördüklerinden ve zihinlerinde canlandırdıklarından çok farklı olduklarını se yirciye aktarmağa çalışır» Böylece Crane klasik temalardan biri sayılan gururdan ya da kendini tanıyamamaktan kaynakla nan yanılgıların sonuçta kaçınılmaz bir düşüşe yol açtığını sanatsal bir ustalıkla sergiler.51 Crane 'in ana temayı etkili bir biçimde dile getirebil mek için romanı yapısal açıdan özenle düzenlediği bir ger çektir. Romanlarında etkin başlıca üç temel yapı göze çar par. Bunlardan en yaygın olanı, hayallerinin yıkılması ve gerçeğin ortaya çıkmasıyla kahramanın içine düştüğü alçal- tıcı durumun ironik bir biçimde sunulınasıdır. Bu tür yapının en çok görüldüğü roman ve hikâyeler genellikle empresyonist bir tasvirle başlar ve bir dizi canlı ve hareketli olaylarla devam eder ve nihayet beklenenin, sanılanın tam aksi bir du rumla sonuçlanır. İkinci temel yapı bütünüyle empresyonist bir metottan oluşur. Hikâyenin başlangıcındaki empresyonist parça hikâ yedeki zaman, yer ve atmosferin belirlenmesini sağlar. Hikâ yenin en sonunda bulunan diğer bir empresyonist parça ise, heyecan ve duyguların son derece yoğun olduğu bir anda biri den bire anlatıma bir nesnellik kazandırır. Yanı bitişi sağ layan bu empresyonist sahnenin fonksiyonu aslında bitiş sah nesinden bir önceki olayın duygusal etkisini belirtmek, so mutlaştırmak için tarafsız bir bağlantı sağlamaktır. Böyle ce olay yavan, duygusuz ve heyecan vermeyen bir anlatımdan kurtarılmış olur, Crane 'in eserlerinde kullandığı üçüncü temel yapı sanat açısından oldukça karmaşıktır. En öz şekilde söylemek gere kirse, materyalin temel bir olay çerçevesinde gelişen, düzen li bir şekilde kurulmuş yapı içinde özenli bir biçimde kulla nılmasıdır. Elbette bu tür karmaşık bir düzen hem derinlik hem de genişlik gerektirir ve Crane roman ve hikâyelerde en çok bu teknikle başarılı olmuştur. The Red Badge_of r_Coura^,'~52 da Henry 'nin birliği terkedişi ve Jim Conklin'in ölümüyle ge lişen olaylar birden, Henry 'nin birliğine yeniden katıldığı ana bölümde değişik bir yönde gelişmeye devam eder. Her neka- dar bu iki ayrı kısımdaki olayların gelişme düzeni birbirin den tamamen farklı ise de, olayların çözümlenmesini sağlayan, her iki kısımdaki birbirine benzeyen sahne ve kişilerdir. Böylesine birbirinden farklı yapı kullanması, Crane 'in eserlerinin özenilmeden, acele yazılmadığını kanıtlar» Tam aksine her bir eser aynı paralelde gelişen temalar, birbiri ne benzer durumlar ve estetik bir denge duygusu sergiler. Bu yüzden Crane yalnızca bir yazar değil, aynı zamanda usta bir sanatçıdır, Romanlarının sanat yönünü vurgulayan çarpıcı ör neklerin başında eserde ana. motifleri açıklayacak, tematik açıdan destekleyici imajların kullanılması gelmektedir^ '.. Örneğin The Red Badge of Courage 'da savaşın.vahşet olarak tanımlanması ve aldığı bir sürü canla, insan yaşamını hiçe sayması baştan sona kadar bu imajların kullanılmasıyla des teklenir. Crane yalnızca The Red Badge of Courage ' da değil, diğer bütün savaş hikâyelerinde de savaşı "hayvan", "makina" gibi imajlar kullanarak açıklamaya çalışır. Oldukça belirgin olan bu imajların oluşturduğu üslûbun özüne inildiğinde, bir çok eleştirmenin de katıldığı gibi, Crane 'in özenle kullandı ğı empresyonist metodun etkinliği göze çarpar. Çünkü Crane yalnızca olayları hikâye etmekle kalmayıp, onları okuyucuya ışık, renk, ses ve gölge gibi unsurlardan oluşan imaj ve tas virler aracılığıyla fotografik bir şekilde göstermeği amaç edinir» Crane5 in canlı renkler olan kırmızıyı, sarıyı, mavi yi, yeşili etkili bir biçimde kullanması onun empresyonist sanatını çok iyi açıklamaktadır.53 Crane kısa ve hareketli yaşamı boyunca edebiyata büyük eserler ve yenilikler kazandırmış ve oldukça genç sayılabi lecek bir yaşta da yaşamını yitirmiştir. Meslek yaşamının kısa sürmesine rağmen, kaleme aldığı şahe s erleriyle Amerikan romanının en iyi yaratıcıları arasında yerini almış ve ken dinden sonra gelen yazarlar üzerindeki etkisini de yıllarca sürdürmüştür. Ford Madox Ford 1936 yılında yazdığı bir yazı sında, dönemin herhangi bir romanını okurken Maggie ve The Red Badge _ of Courage ' in etkilerini sürekli hissettiğini be lirtmiştir. Crane üstün yetenekli bir sanatçı olmakla kalmamış, bu nun yan,ısıra bıraktığı etki ve izler kendinden sonra gelen romancılarda da görülmüştür. Joseph Conrad daha ilk tanıştı ğı günden beri Crane 'den etkilenip onun üstün yeteneğini farketmiş olmalı ki, Crane 'in büyük bir deha, eserlerinin de birer şahaser olduğunu belirtmiştir. 1898'de Crane Brede Place 'de kalırken, Conrad Crane 'in karısı Cora'ya yazdığı bir mektupta yeni doğan oğlunu, The Red Badge of Courage 'in ünlü yazarıyla tanıştırmak için getireceğini ifade etmiş- (3) tir. Savaş deneyimi olmaksızın üstün hayal gücüyle, The Red Badge of Courage gibi bir şahaser yaratan böylesine ye tenekli ve güçlü bir sanatçıyla tanışmak gerçekten de büyük bir mutluluk olmalıdır.

Abstract: