Roma Hukukunda ve günümüz hukukunda iş sözleşmesi
In the Roman Law and today law labour contrat
Yazar: ÖZGÜR TÜRKSEVER
Danışman: PROF. DR. NADİ GÜNAL
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk (Roma Özel Hukuku) Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Hizmet sözleşmesi = Service contract ; Roma hukuku = Roman law ; Türk Hukuku = Turkish Law ; Özel hukuk = Private law ; İş sözleşmesi = Employment contract

Özet:
Günümüz hukuku'nda her bir sözleşme için ayrı düzenlenmiş olan, hizmet, istisna sözleşmeleri, Roma Hukuku'nda locatio conductio terimi içinde kabul edilmekteydi.Locatio conductio da kendi içinde üçe ayrılmaktaydı. Locatio conductio ile taraflardanbiri, karşı tarafın vermeyi taahhüt ettıgı bedel karşılığında, ya belli bir süre için bir şeyin Kullanımını Karşı tarafa kiralamayı {locatio conductio rei) veya belli bir zaman içinde bir eser meydâna getirmeyi (locatio conductio operis) ya da hizmetlerde bulunmayı (locatio conductio operarum) taahhüt etmekteydi. Borçlar Kanunu'nun 10. bölümünde (md. 313 - 354) hizmet sözleşmesini düzenleyen maddeler yer almaktadır. T.B.K md. 313'e göre; "Hizmet akdi öyle bir mukaveledir ki, onunlaişçi muayyen veya gayrimuayyen bir zamanda iş görmeyi ve iş sahibi de ona bir ücret vermeyi taahhüt eder." Bu tanımdan da çıkarılacağı gibi, hizmet sözleşmesi her iki tarafa da karşılıklı hak ve borç yükleyen ve iş görme amacı güden rızaî özleşmelerdendir. Hizmet sözleşmesi kural olarak, tarafların irade beyanıyla birlikte, bir şekle gerek olmadan kurulur. Ekonomik değer taşıyan emek harcamaları, hizmet sözleşmesine konu oluşturur. Hizmet sözleşmesinin bir unsuru olarak, işçinin yaptığı iş karşılığında, iş sahibi tarafından bir bedel ödenir. Bedelsiz bir işte bulunulması halinde, vekâlet sözleşmesi söz konusu olmaktadır. Hizmet sözleşmesi, tarafların anlaşmasıyla, işçinin ölümüyle, belirli süreli hizmet sözleşmelerinde sürenin bitimiyle, mücbir sebebin meydana gelmesiyle veya fesihle sona erebilmektedir.

Abstract:
Contracts of service and derogation, which are separately regulated in the current law systematic, have been concomitantly considered within the context of ?locatio conductio? in Roman law. Comprising three different aspects; one of the parties could either rent something out (locatio conductio rei), or conclude a specific work (locatio conductio operis),and/or make an operative service (locatio conductio operarum) for a significant period as a commitment. The articles with no: 313-354, which regulate the contracts of service, are stated at the section 10 of the Turkish Code of Obligations. According to the article 313; ?a contract of service is such an agreement that while an employee undertakes the job in a determined or undetermined period, the employer subscribes absolutely the fee. As far as commenting from this definition, contracts of services are kind of assenting agreements that mutually state both rights and responsibilities for each side of the parties. Contract of service is made, in principle, with each party?s declaration of intention. Having economical characteristic labouring is subject to contract of service. Resulting from a contract employer pays a cost to employee in return for the service done. Mandatum becomes under consideration if a free of charge commitment is a case. Contract of service may be terminated via consent of the parties, dying of the employee, expiry date, force major or recision.