Genç yetişkinlerde öz şefkatin stres ve anksiyete düzeylerine etkisinde bilişsel esnekliğin aracı rolü
The mediating role of cognitive flexibility in the impact of self-compassion on stress and anxiety levels in young adults
Yazar: BÜŞRA SOLMAZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ FATİH BAL
İstanbul Gelişim Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Bu araştırmanın amacı genç yetişkin bireylerde öz şefkatin stres ve anksiyete düzeylerine etkisinde bilişsel esnekliğin aracı rolünün incelenmesidir. Bu amaç çerçevesinde araştırmaya 273 kadın ve 107 erkek olmak üzere 380 birey dahil edilmiştir. Yapılan çalışma Yapısal Eşitlik Modeli (YEM) olarak tasarlanmıştır. Çalışmada veri toplama araçları olarak araştırmacı tarafından hazırlanan Demografik Bilgi Formu, Öz Şefkat Ölçeği, Algılanan Stres Ölçeği, Beck Anksiyete Ölçeği ve Bilişsel Esneklik Envanteri (BEE) kullanılmıştır.  Elde edilen verilerin analizi SPSS 27 ve AMOS 24 yazılımı kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Ölçeklerin güvenilirlik düzeyi Cronbach Alfa katsayıları ile değerlendirilmiştir. Ölçekler arasındaki ilişki düzeyi ve yönü, Pearson Korelasyon yöntemi kullanılarak incelenmiştir. Aracılık rolünün değerlendirilmesi için iki aşamalı bir yapısal eşitlik modeli kullanılmıştır.
Araştırmadan elde edilen bulgulara göre Öz Şefkat ile Anksiyete, Öz Şefkat ile Stres, Bilişsel Esneklik ile Anksiyete, Bilişsel Esneklik ile Stres değişkenleri arasında negatif yönlü ilişkiler tespit edilmiştir. Ayrıca Öz Şefkat ile Anksiyete arasındaki ilişkide Bilişsel Esnekliğin tam aracılık ettiği saptanmıştır. Öz Şefkat ile Stres arasındaki ilişkide ise Bilişsel Esnekliğin kısmi aracılık ettiği saptanmıştır. Sonuç olarak genç yetişkin katılımcılarda öz şefkat düzeyi yükseldikçe stres ve anksiyete düzeyleri azalmaktadır. 
Araştırma neticesinde elde edilen tüm bulgular, literatürde yapılan çalışmalar çerçevesinde tartışma bölümünde ayrıntılı olarak ele alınmıştır. Sonuçlar doğrultusunda önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
The purpose of this study is to examine the mediating role of cognitive flexibility in the relationship between self-compassion and levels of stress and anxiety in young adult individuals. Within this framework, 380 individuals, comprising 273 females and 107 males, were included in the research. The study was designed using Structural Equation Modeling (SEM). The data collection instruments included a Demographic Information Form prepared by the researcher, the Self-Compassion Scale, the Perceived Stress Scale, the Beck Anxiety Inventory, and the Cognitive Flexibility Inventory (CFI). Data analysis was conducted using SPSS 27 and AMOS 24 software. The reliability of the scales was evaluated using Cronbach's Alpha coefficients. The level and direction of the relationship between the scales were examined using the Pearson correlation method. A two-step structural equation model was used to assess the mediating role. 
According to the findings of the study, negative relationships were found between Self-Compassion and Anxiety, Self-Compassion and Stress, Cognitive Flexibility and Anxiety, and Cognitive Flexibility and Stress variables. Additionally, it was determined that Cognitive Flexibility fully mediated the relationship between Self-Compassion and Anxiety, while partially mediating the relationship between Self-Compassion and Stress. As a result, as levels of self-compassion increase among young adult participants, levels of stress and anxiety decrease. 
All findings obtained from the research are discussed in detail in the discussion section. Based on the results, recommendations have been made.