Bitkisel zayıflama ürünlerinde sibutramin tayini için duyarlı yöntem geliştirilmesi
Development of sensitive analytical method for determination of sibutramine in herbal slimming products
Yazar: ÖZGE DEMİR ÖZKAN
Danışman: PROF. DR. HALİL İBRAHİM ULUSOY
Sivas Cumhuriyet Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Analitik Kimya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology ; Kimya = Chemistry
Dizin: Bitkisel ürünler = Vegetable products ; Ekstraksiyon =   ; HPLC =   ; Katı faz özütlemesi = Solid phase extraction ; Kilo verme = Weight loss ; Kromatografi-yüksek basınçlı-sıvı = Chromatography-high pressure-liquid ; Sibutramin = Sibutramine ; Zayıflama = Emaciation

Özet:
Bu tez çalışması kapsamında son dönemde özellikle zayıflama ürünlerinde yasadışı kullanımı yaygın olan Sibutramin moleküllerinin eser düzeyde izlenmesi için Manyetik Temelli Katı Faz Mikro Ekstraksiyonu (MSPE) sonrasında HPLC-DAD analizlerini içeren yeni bir zenginleştirme ve tayin yöntemi geliştirilmiştir. Önerilen bu yöntemde; Sibutramin molekülleri pH:8.0 tamponu varlığında laboratuvarımızda sentezlenen manyetik fazın sorbent olarak kullanılmasıyla zenginleştirilmiş ve kromatografik tayinler öncesinde asetonitril/metanol karışımı ile tekrar daha küçük bir hacime desorbe edilerek zenginleştirilmiştir. Analiz öncesi 0.45 μm gözenekli PTFE filtre ile süzülerek HPLC viallerine aktarılan örnekler HPLC cihazına yerleştirilmiştir ve etkileşim süresi, desorpsiyon çözgeni,  pH gibi deneysel değişkenler optimize edildikten sonra doğrusal aralık, zenginleştirme faktörü ve tayin sınırı gibi analitik parametreler belirlenmiştir.
Geliştirilen yöntemde; Sibutramin molekülleri zenginleştirme % 40 asetonitril ve % 60 pH:3.0 fosfat tamponu karışımının izokratik elüsyonu ile DAD dedektör kullanılarak 223 nm dalga boyunda analiz edilmiştir. Optimize edilen koşullar altında Sibutramin  molekülü için elde edilen tayin sınırı 1.43 ng mL-1 iken, 200 ng mL-1 Sibutramin  içeren model çözeltiler ile yapılan 3'er tekrarlı ölçümlerde % BSS değerleri %3.20'ın altında bulunmuştur.  Son olarak geliştirilen yöntem zayıflama çay örneklerine başarılı bir şekilde uygulanmış ve geri kazanım deneylerinde kantitatif sonuçlar elde edilmiştir.

Abstract:
Within the scope of this thesis, a new enrichment and determination method, which includes HPLC-DAD analysis after Magnetic Based Solid Phase Micro Extraction (MSPE), has been developed for tracing Sibutramine molecules, which are widely used especially in slimming products, at trace level. In this proposed method; The sibutramine molecules are enriched by using the magnetic phase synthesized in our laboratory as a sorbent in the presence of pH: 8.0 buffer and further enriched by desorption to acetonitrile/methanol mixture before chromatographic determinations. Before the analysis, samples transferred to HPLC vials by filtering with 0.45 μm porous PTFE filter were placed in the HPLC device and analytical parameters such as linear range, enrichment factor and limit of detection were determined after optimizing experimental variables such as interaction time, desorption solvent, pH.
In the developed method; sibutramine molecules were analyzed on isocratic elution of acetonitrile (40) and pH:3 buffer (60) with DAD detector at 223 nm wavelength. Limit of detection (LOD) value was calculated as 1.43 ng mL-1. Relative standart deviations (RSD) were below 3.20 % for determinations of model solutions including 200 ng mL-1 of sibutramine. Finally, the developed method has been applied to herbal slimming tea samples with quantitative in recovery experiments.