Muhasebe meslek mensuplarında tükenmişlik sendromunun incelenmesi: Elazığ ve Tunceli örneği
Analyzing burnout syndrome of accountants : cases in Elazığ and Tunceli
Yazar: SEMRA ÖZALP ULAĞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖMER SEZAİ ŞENEL
Munzur Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Elazığ = Elazığ ; Muhasebe = Accounting ; Muhasebeci = Accountant ; Tunceli = Tunceli ; Tükenmişlik = Burnout ; Tükenmişlik-mesleki = Burnout-professional ; Ölçekler = Scales ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation

Özet:
Günümüzün modernleşen ve yalnızlaşan, bireyselciliğin ön plana çıktığı
toplumlarında ne yazık ki her yaşta ve meslek grubunda tükenmenin yaşandığını
görülmektedir. Mesleki tükenmişlik, işi gereği yoğun duygusal taleplere maruz kalan ve
sürekli diğer insanlarla yüz yüze çalışmak durumunda olan kişilerde görülen fiziksel
bitkinlik, uzun süreli yorgunluk, çaresizlik ve umutsuzluk duygularının, yapılan işe, hayata
ve diğer insanlara karşı olumsuz tutumlarla yansıması ile oluşan bir sendromdur.
Tükenmişlik bir işyeri ürünü olup, çok ciddi bireysel ve örgütsel zararları olan bir durumdur.
Tükenme, özellikle insanlarla sürekli yüz yüze iletişim içinde olan, rol belirsizlikleri ve rol
çatışmalarının yaşandığı, stresli mesleklerde daha yoğun şekilde gözlenmektedir.
Muhasebe mesleği ile uğraşanlar uzun ve yorucu çalışma saatleri, tatil imkanının
kısıtlı olması, ücret sıkıntısı, sık sık değişen mevzuat, haksız rekabet, toplumun mesleğe
bakış açısı vs. gibi sebeplerden dolayı icra edilmesi zor meslekler arasındadır. Muhasebe
mesleğinin kendisine özgü bu özellikleri çalışanlarda tükenme olasılığını artırmaktadır. Bu
kuramsal çerçevede, bu araştırmada muhasebe meslek mensuplarının tükenmişlik sendromu
yaşayıp yaşamadıkları ve tükenmişlik düzeylerinde sosyo-demografik özellikler açısından
farklılık olup olmadığı incelenmiştir.
Elazığ ve Tunceli illerinde faaliyet gösteren 127 muhasebe meslek mensubundan
Maslach Tükenmişlik Ölçeği kullanılarak toplanan verilere istatistiki analizler
uygulanmıştır. Maslach Tükenmişlik Ölçeği alt boyutlarından "Duygusal Tükenme" ve
"Duyarsızlaşma" boyutlarının yüksek, "Kişisel Başarı Duygusunda Azalma" alt boyutunun
ise düşük olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Kısaca, muhasebe meslek mensuplarında
tükenmişliğin olduğunu göstermektedir. Sosyo-demografik değişkenler açısından yapılan
farklılık analizlerinde, katılımcıların cinsiyeti, medeni durumu ve eğitim seviyeleri
açılarından bir farklılığın olmadığı gözlenmiştir. Fakat ileri yaşta olan katılımcıların
gençlere nazaran daha fazla tükenme yaşadıkları görülmüştür.
Anahtar Kelimler: Örgütsel Tükenme, Duygusal Tükenme, Duyarsızlaşma, Düşük Kişisel
Başarı, Muhasebe Mensupları

Abstract:
In today's modernizing and ısolated socıeties where individualism has come to the
forefront, it is seen unfortunately that there is depletion in all ages and occupational groups.
Physical exhaustion, long-term fatigue, helplessness and hopelessness are seen in people
who are exposed to intense emotional demands due to occupational bumout job and who are
constantly working face to face with other people. Bumout is a workplace product and a
situation with very serious individual and organizational harms.
Exhaustion observed more intensely in stressful occupations, where role
uncertainities and role conflicts are experienced, especially in face to face communication
with people. Those who deal with the accounting profession are among the most difficult
jobs to perform due to long and tiring working hours, limited holiday opportunities, shortage
of wages, frequently changing legislation, unfair competition, and society's point of view.
These special features of the accounting profession increase the likelihood of exhaustion in
employees. In this theoretical framework, this study examines whether Professional
accountants have experienced burnout syndrome and whether there is a difference in their
burnout levels in terms of socio-demographic characteristics. Statistical analyzes were
performed on the data collected from the Maslach Burnout Inventory from 127 professional
accountants in Elazığ and Tunceli provinces. From the sub-dimensions of the Maslach
Burnout Inventory, it was concluded that the "Emotional Exhaustion" and "Desensitization"
dimensions were high and the sub-dimension of the "Reduction in Sense of Personal
Achievement" subscale was low. In short, it shows that there is burnout in accounting
professionals. In the analysis of differences in socio-demographic variables, it was observed
that there was no difference in terms of gender, marital status and education levels of the
participants. However, it was observed that the older panticipants had more exhaustion than
the younger ones.
Key Word: Organizational Burnout, Emotional Exhaustion, Depersonalizasyon, Lack of
Personal Accomplishment, Accountants