Dış borçlanma bağlamında dış proje kredileri ve Türkiye açısından değerlendirilmesi
External project credits as part of external borrowing and assesment of its usefullness for Turkey
Yazar: ZAHİD KILIÇASLAN
Danışman: DOÇ. DR. M. UMUR TOSUN
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Maliye Bölümü / Maliye Ana Bilim Dalı / Maliye Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Ekonomi = Economics ; Maliye = Finance
Dizin: Borçlanma = Borrowing ; Dış borçlanma = External borrowing ; Krediler = Credits ; Projeler = Projects ; Türkiye = Türkiye ; Uluslararası finansman = International financing

Özet:
Bir ülkenin büyümesinin tek yolu yaptığı sermaye yatırımlarını artırmasından geçmektedir. Türkiye gibi tasarruf açığı olan ülkeler bu yatırımları yapabilmek için dış kaynağa ihtiyaç duyarlar. Bu nedenle alınan dış kaynağın etkin ve verimli şekilde kullanılması büyük önem taşımaktadır. Dış kaynağın bir unsuru olan kamu dış borcu bütçenin finanse edilmesi amacıyla alınan program kredileri ile kamu yatırımlarının finansmanı için alınan proje kredilerinden oluşmaktadır. Ülkemizde kamu yatırım projelerinin finansmanında yoğun bir şekilde kullanılan dış proje kredileri özellikle faizlerinin düşük ve vadelerinin uzun olması nedeniyle kamu yatırımlarının program kredileri ile finanse edilmesine tercih edilmektedir.Proje kredilerinin finanse ettiği yatırımların getirilerinin kredi maliyetinin altında olması ülkeden dış dünyaya bir kaynak transferine yol açacağından dış proje kredi maliyetlerinin iyi analiz edilmesi gerekmektedir.Çalışma Türkiye'nin toplam kamu dış borcunun yüzde 29,5'ini oluşturan proje kredilerini tüm yönleriyle ele almayı, aksayan yönlerini irdelemeyi amaçlamıştır. Bunu yaparken bir diğer dış borçlanma aracı olan ve program kredisi olarak yoğun bir şekilde kullanılma olanağı bulunan yurtdışı sermaye piyasalarına tahvil ihraçlarının maliyeti ile dış proje kredilerinin maliyetini karşılaştırma yoluna gitmiştir. Buna göre tahvil ihraçlarının maliyeti dış proje kredilerine göre daha yüksektir. Ancak Türkiye'nin risk primi düştükçe dış proje kredileri ile tahvil ihraçlarının maliyeti arasındaki fark azalmakta ve yurtdışı sermaye piyasalarına tahvil ihraçlarına olan talep artmaktadır. Dış proje kredilerinde bulunan gizli maliyet kalemleri hesaba katıldığında tahvil ihraçları ile görünürde yer alan maliyet farkının kapandığı gözlenmektedir. Dış proje kredileri yerinde kullanıldığında ülke büyümesine olumlu katkı sağlayabilecek dış borçlanma araçlarından biridir.Anahtar SözcüklerDış Borçlanma, Dış Proje Kredisi,

Abstract:
A country can grow only by increasing its capital investments. The countries having saving gaps such as Turkey need foreign sources to make these investments. Therefore, It is really very important to use these sources in right places. State external debt as part of foreign source is composed of program loans for the financing of budget and project loans for the financing of public investments. Particularly due to the low rate of interest and long periods of maturity, foreign project loans which are pervasively utilized in the financing of public investment, have been preferred to programme loans in the financing of public investments.It is necessary to analyze the costs of foreign project loans, since the revenues from investments financed by such loans may be lower than the costs which will cause a transfer of funds from the state to the outside world.This study aims at elaborating external Project credits which constitutes 29,5% of public external debt and diagnosing defects thereof. On that way, the costs of External Project credits and bond issue to abroad capital markets which is another borrowing method used heavily have been compared and it was seen that the cost of bond issue to abroad is higher than External Project credits. On the other hand, when risk premium of Turkey gets lower, the difference between the costs of above mentioned borrowing methods gets lower and the demand for the method, bond issue to abroad, gets higher. In addition, if hidden costs in external Project credits were taken into consideration, the cost gap between the two methods almost disappears. When used appropriately, External Project credits will be one of the financing methods contributing to the growth of the country.Key word: External borrowing, foreign project loans.