Feldman'ın sanat eleştirisi yaklaşımıyla maniyerist resmin plastik dili ve hayati Misman'ın gravürlerinde maniyerist izler
The plastic language of mannerist painting with Feldman's art criticism approach and mannerist traces in hayati Misman's engravings
Yazar: NEVA YAPICI
Danışman: DOÇ. DR. NURHAYAT GÜNEŞ AYTAÇ
Dicle Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Güzel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı / Resim-İş Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts

Özet:
Bu çalışma, Feldman'ın sanat eleştirisi yaklaşımıyla Maniyerist resmin kendine özgü plastik dilinin ve Hayati Misman'ın gravürlerinin Maniyerist resim ile olan benzer yönlerinin belirlenmesi amacını taşımaktadır. Bu amaç doğrultusunda, Rönesans sonrası ortaya çıkan Maniyerist döneme ilişkin resimlerdeki biçim bozma, renk, perspektif, kompozisyon anlayışı ve bu anlayışın Hayati Misman'ın gravürlerindeki yansıma biçimleri ve/veya izleri, Feldman'ın sanat eleştirisi yaklaşımıyla ele alınmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu Maniyerist dönem sanatçıları olarak bilinen; Doménikos Theotokópoulos (El Greco)'nun 3 eseri, Jacopo Robusti (Tintoretto)'nin 1 eseri, Girolamo Francesco Maria Mazzola (Parmigianino)'nın 1 eseri, Jacopo Carucci (Pontormo)'nin 1 eseri, Giuseppe Arcimboldo'nun 1 eseri, Michelangelo di Lodovico Buonarroti Simoni'nin 1 eseri, Tiziano Vecellio (Titian)'nun 1 eseri olmak üzere toplam 9 eser ile günümüz gravür sanatçılarından olan Hayati Misman'ın 10 eseri oluşturmaktadır. Araştırmada nitel araştırma yöntemi kullanılmıştır. Veri toplama aracı olarak doküman incelemesi ve görüşme tekniği kullanılmıştır. Elde edilen verilerin analizinde betimsel analiz yöntemi kullanılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre; Maniyerist dönem resimlerinde sanatçıların bilinçli bir şekilde biçim bozma-deformasyon yaptığı görülmüştür. Bununla birlikte Maniyerist sanatçılar, soluklaşan renk tonları, karmaşık ve açık kompozisyon kullanımı ile Maniyerist resmin tipik özelliklerini eserlerinde yansıtmışlardır. Diğer yandan gravür sanatçısı Hayati Misman eserlerinde, taklit etme veya birebir resmetme anlayışından uzaklaşarak Maniyerist resimlerde olduğu gibi figürlerin uzuvlarını farklılaştırmış ve deformasyona uğratmıştır. Ayrıca bu figürleri mekândan bağımsız, iç içe geçmiş bir şekilde uçuyormuş gibi resmetmiş, derinlik algısı olmayan ve birden fazla olay örgüsü yansıtmıştır. Misman, dışavurumcu bir yaklaşım benimsediğini, kendine özgü bir üslup oluşturduğunu ve Maniyerist dönemden esinlenerek eser üretmediğini fakat bazı gravürlerinin Maniyerist eserlerle benzerlikler taşıdığını ifade etmiştir.

Abstract:
This study aims to determine the unique plastic language of Mannerist painting with Feldman's approach to art criticism and the similarities of Hayati Misman's engravings with Mannerist painting. In line with this purpose, the understanding of distortion, colour, perspective and composition in the paintings of the Mannerist period, which emerged after the Renaissance, and the reflections and/or traces of this understanding in Hayati Misman's engravings are discussed with Feldman's art criticism approach. The study group of the research consists of the artists of the Mannerist period; 3 works by Doménikos Theotokópoulos (El Greco), 1 work by Jacopo Robusti (Tintoretto), 1 work by Girolamo Francesco Maria Mazzola (Parmigianino), 1 work by Jacopo Carucci (Pontormo), 1 work by Giuseppe Arcimboldo, a total of 9 works, including 1 work by Michelangelo di Lodovico Buonarroti Simoni, 1 work by Tiziano Vecellio (Titian) and 10 works by Hayati Misman, one of today's engraving artists. Qualitative research method was used in the research. Document analysis and interview technique were used as data collection tools. Descriptive analysis method was used to analyse the data obtained. According to the results of the research; it was seen that the artists consciously made deformation-deformation in the Mannerist period paintings. However, Mannerist artists reflected the typical features of Mannerist painting in their works with faded colour tones, complex and open composition. On the other hand, the engraving artist Hayati Misman, in his works, moved away from the understanding of imitation or one-to-one painting and differentiated and deformed the limbs of the figures as in Mannerist paintings. In addition, he painted these figures as if they were flying in an intertwined manner, independent of space, and reflected more than one plot with no perception of depth. Misman stated that he adopted an expressionist approach, created a unique style and did not produce works inspired by the Mannerist period, but some of his engravings bear similarities with Mannerist works.