Şemsettin Ünlü'nün fikir ve şiir dünyası
The world of ideas and poem of Şemsettin Ünlü
Yazar: SUNAY ÖZTÜRK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AHMET FARUK GÜLER
İnönü Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Biyografi = Biography ; Dil = Language ; Edebi eserler = Literary works ; Poetika = Poetics ; Toplum = Society ; Türk şiiri = Turkish poem ; Ünlü, Şemsettin = Ünlü, Şemsettin ; Üslup = Stylistic ; Şiir = Poem

Özet:
Şemsettin Ünlü, Türk edebiyat tarihinin, 20. yüzyılın ikinci yarısı, 21. yüzyılın ilk çeyreği arasındaki dönemlerinde yer almış başarılı sanatçılardandır. Türk tarihinin sosyal, siyasi, iktisadi ve kültürel yaşamına ışık tutan eserleri ile Türk edebiyatında önemli bir yer edinmiş olan Ünlü, sanata şiirle başlamış, deneme, roman, hikâye, masal türleri ile devam etmiştir. Daha çok romanları ile tanınan sanatçı, edebi türler arasında şiirin kendisinde ayrı bir yeri olduğunu ifade eder. Bu çalışmada, sanatçı için önemli olduğu halde romancılığından ötürü arka planda kalmış olan şairliği ve şiirleri ön plana çıkartılmaya çalışılmıştır. Denemelerinde işlediği konular ile şiirleri arasında birçok ortak konu tespit edildiğinden, denemelerinde işlediği konulardan yararlanarak fikir dünyası oluşturulmaya çalışılmıştır. Toplum ile yakından ilgilenen Ünlü, sanatını toplum yararına kullanan sanatçılardandır. Türkiye'nin en buhranlı dönemleri olan 20. yüzyılın ikinci yarısından sonra edebiyatta aktif olarak görülmeye başlayan şair bu dönemlerde toplumda yaşananlardan oldukça etkilenmiştir. Türk toplumunun bu zorlu dönemlerinde şiir yazmaya başlayan şairin, şiirlerinde, 19. ve 20. yüzyıl arasındaki dönemlerde yaşanan halkın sıkıntısı, sorunu, hüznü, mutluluğunu dile getirdiğini görülmektedir. Bu dönemleri romanlarında da işleyen sanatçının, romanlarında yer alan bilgilerden yararlanarak şiirleri, yazıldıkları dönem koşulları içinde değerlendirme imkânı bulunmuştur. Şiir üzerine düşüncelerinin yer aldığı denemelerinden yararlanarak poetikası, farklı konular üzerine olan görüşlerinden ve diğer türdeki eserlerinden yararlanarak da şiirlerin muhtevası yorumlanmaya çalışılmıştır. Yapılan bu çalışma neticesinde Türk edebiyatında başarılı bir yazar olarak anılan Şemsettin Ünlü'nün aynı zamanda başarılı bir şair olduğu da ortaya konulmaya çalışmıştır.

Anahtar Kelimeler: Şemsettin Ünlü, Şiir, Poetika, Şair, Ozan, Türkçe, Toplum, Millet, Halk, Birey, Yargı, Hak, Adalet, Hukuk, Eşitlik, Özgürlük, Vatan, Dirlik, Birlik, Devrim, Cumhuriyet, Atatürk, Laik, Sosyal, Kadın, Sevgi, Ayrılık, Doğa, Mavi.

Abstract:
Şemsettin Ünlü, is one of the successful artists imbedded in Turkish literary history between the second half of the 20th century and the first quarter of the 21st century. Ünlü, who has an important place in Turkish literature with his works that lighted the social, political, economic and cultural life of Turkish history, started his art life with poetry and continued with novel, story, essay and fairy tale. The artist who is mostly known for his novels, expresses that poetry has a special place for him among all the literary genres. Although the poesy and poetry were important for the artist, they remained in the background due to his novelism. In this study, the artist's poesy and poetry have been tried to be highlighted. Since many common topics were determined between the subjects he covered in his essays and poems, a world of his ideas have been tried to be created by using the subjects he covered in his essays. He is one of the artists who have been closely interested in society and have used his art for the benefit of society. After Turkey's most critical periods of the second half of the 20th century, he has been actively participating in the literary world and has been heavily influenced by the events in this period. The troubles, problems, sadness and happiness of the society during the periods between the 19th and 20th centuries have been put into words in his poetry, which genre he started to write during the difficult periods of Turkish society. The artist, who also wrote about these periods in his novels, had the opportunity to evaluate the poems according to the conditions of the period they were written by using the information contained in his novels. His poetry was tried to be interpreted by making use of his essays on his thoughts on poetry, his views on different subjects and his other types of works. As a result of this study, Şemsettin Ünlü, who is known as a successful writer in Turkish literature, also tried to reveal that he was a successful poet.

Keywords: Şemsettin Ünlü, Poem, Poetics, Poet, Ozan, Turkish, Society, Nation, People, Individual, Judgment, Right, Justice, Law, Equality, Freedom, Homeland, Dirlik, Union, Revolution, Republic, Atatürk, Secular, Social, Woman, Love, Separation, Nature, Blue.