Hepsidin polikistik over sendromu'nda yeni bir belirteç olabilir mi?
Can hepcidin be a novel marker for polycystic ovary syndrome ?
Yazar: ELİF GÖZDEMİR
Danışman: DOÇ. DR. HASAN KAFALI
Fatih Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Kadın Hastalıkları ve Doğum Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2009
Konu: Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology

Özet:
Amaç: Bu çalışmada, Polikistik over sendromu (PKOS) ile inflamatuar durumlarda arttığı bilinen hepsidin molekülü ve obezite, insülin direnci, interlökin-6 (IL-6), C-reaktif protein (CRP), demir metabolitleri arasındaki ilişkiye bakıldı. Hepsidinin inflamatuar bir belirteç olarak, PKOS'lu olgularda kardiyovasküler hastalık (KVH) gelişme riskini öngörmedeki rolü araştırıldı.Gereç ve Yöntem: Fatih Üniversitesi Tıp Fakültesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Kliniğinde 2003 Rotterdam tanı kriterlerine göre PKOS tanısı konulan 47 hasta ve kontrol grubunu oluşturmak üzere 43 sağlıklı ve düzenli adet gören kadın çalışmaya alındı. Çalışma prospektif olarak planlandı. Sistemik hastalığı olanlar (Hipertansiyon, Diyabetes Mellitus ), enfeksiyonu ve anemisi olanlar, sigara kullananlar ve geçmiş 6 ay içinde ovulasyon indüksiyon ajanları, glukokortikoidler, antiandrojenler, antihipertansifler ve antianemikler gibi ilaçları kullanan kadınlar çalışma dışı bırakıldı. Çalışmayı 40 PKOS'lu ve 40 sağlıklı kadın tamamlayabildi. Çalışmaya alınan tüm kadınlar vücut kitle indeksi (VKİ) 25 kg/m2'nin altında ve üstünde olacak şekilde 4 alt gruba ayrıldı. Bütün olgulardan kan alınarak tam kan sayımı, açlık kan şekeri, CRP, IL-6, açlık insülini, hormon profili, demir metabolitleri ve hepsidin plazma düzeylerinin ölçümleri yapıldı. Açlık glukoz/Açlık insülin (AG/AI) oranlarına bakıldı. Olguların HOMA-IR (Homeostaz Modeli Değerlendirme İnsülin Direnci) indeksleri hesaplandı. Tüm olgulara 75 gramlık oral glukoz tolerans testi (OGTT) uygulandı.Bulgular: PKOS ve kontrol grubu arasında yaş, menarş yaşı, boy, kilo, VKİ, bel-kalça oranı açısından anlamlı farklılık bulunmadı (P>0,05). Her iki grup arasında açlık insülin düzeyleri, AG/AI oranı, HOMA-IR indeksleri, demir parametreleri, CRP, IL-6 ve hepsidin seviyeleri açısından anlamlı farklılık bulunmadı (P>0,05). VKİ?25 kg/m2 olan PKOS grubunda beyaz küre, IL-6 ve CRP düzeyleri daha yüksek idi (P<0,05). VKİ?25 kg/m2 olan PKOS ve kontrol grubunun AG/AI oranı daha düşük, açlık insülin düzeyleri, HOMA-IR indeksleri daha yüksek idi (P<0,05). VKİ?25 kg/m2 olan PKOS ve kontrol grubunun hemoglobin düzeyleri normal olup (P>0,05), demir düzeyleri ve transferrin satürasyonları VKİ <25 kg/m2 olan PKOS ve kontrol grubundan daha düşük, demir bağlama kapasitesi (DBK) ve transferrin düzeyleri daha yüksek bulundu (P<0,05). Kilo, VKİ, CRP, HOMA-IR indeksi, insülin, DBK, transferrin ile hepsidin arasında, CRP ile VKİ ve HOMA-IR indeksi arasında pozitif korelasyon saptanırken; transferrin satürasyonu ve AG/AI oranı hepsidin ile, transferrin satürasyonu ve demir CRP ile negatif korelasyon gösterdi (P<0,05).Sonuç: Obezite, PKOS'lu olgularda kronik inflamasyon ve insülin direncinin temel mekanizmasıdır. PKOS'lu olguların tip 2 Diyabetes Mellitus (DM), KVH gelişme riskini öngörmede ve takiplerinde CRP ve IL-6 gibi inflamatuar belirteçler kullanılmalıdır. Bu belirteçlere ek olarak gelecekte hepsidin de PKOS'lu olguların takibinde kullanılabilir. Bu hastalara, yaşam kalitelerinin arttırılması ve morbitidelerinin azaltılması için diyet ve egzersiz gibi gerekli önerilerde bulunulmalıdır.

Abstract:
Aim: In this study, the relaton between polycystic ovarian syndrome (PCOS) and the hepcidin molecule known to inrease in inflammatory processes and obesity, insulin resistance, interleukin-6 (IL-6), C-Reactive protein (CRP), iron metabolites was investigated. As an inflammatory marker, the role of hepcidin in predicting cardiovascular disease (CVD) development in PCOS cases.Material and methods: Forty seven patients who had taken PCOS diagnosis due to 2003 Rotterdam criterias at Gynecology and Obstetrics Clinic of Medicine Faculty of Fatih University and 43 healthy and with regular menstruation women as control group were included in the study. It was planned as prospective study. Women that have systemic diseases (Hypertension, Diabetes Mellitus), infection or anemia, smokers and had a history of ovulation induction agents, glucocorticoids, antiandrogenes, antihypertensive and antianemic drug usage were excluded from the study. Forty PCOS and 40 controls could complete the study. All the women included in the study were divided into 4 goupe according to their body mass index (BMI) as to be lower or higher then 25 kg/m2. Blood samples were taken from every case and complete blood cell count, fasting blood glucose, CRP, IL-6, fasting insulin, hormone profil, iron metabolites, and plasma hepcidin levels were measured. Fasting glucose/fasting Insulin (FG/FI) ratios were calculated. The HOMA-IR (Homeostasis Model Assesment Insülin Resistance) indexes were calculated. Oral glucose tolerance test with 75 gr glucose was applied to all patients.Results: No significant differences was found between PCOS and control group for age, age of menarge, height, weight, BMI, waist/hip raito (P>0,05). Fasting insulin levels, FG/FI ratio, HOMA-IR index, iron parameters, CRP, IL-6 and hepcidine levels did not significantly differ between two groups (P>0,05). The white bloood cell, IL-6 and CRP levels were higher in the PCOS group with BMI greater then 25 kg/m2 (P<0,05). The FG/FI ratios of PCOS and control group with a BMI >25 kg/m2 were lower while their fasting insulin levels, HOMA-IR index were higher (P<0,05). The hemoglobin levels of PCOS and control group with BMI >25 kg/m2 were normal, however, their ıron levels and transferrin saturations were lower then that of PCOS and control goup wtih BMI <25 kg/m2 while thier total ıron binding capacity and transferrin levels were found to be higher (P<0,05). while a positive correlation was found among wieght, BMI, CRP, HOMA-IR index, insulin, IBC, transferrin and hepcidin, and among CRP and BMI and HOMA-IR index,a negative correlation was found among transferin saturation, FG/FI ratio and hepcidin and among transferrin saturation, iron and CRP (P<0,05).Conclusion: Obesity is the principle mechanism of chronic inflammation and insulin resistance of PCOS cases. Inflammatuary markers such as CRP and IL-6 should be used in prediciting and following type 2 DM and CVD development risk in PCOS cases. Hepcidin may be used as an additional marker in follow-ups of PCOS patients in the future. Necessary suggestions such as diet and exercise should be made in order to decrease morbidity and increase life qualities of these patients.