Farklı şelasyon ajanlarının retrograd kavitelerde dolgu materyali olarak kullanılan hidrolik simanların bağlanma dayanımına etkisinin incelenmesi
The effect of different chelators on the push-out bondstrength of hydraulic cements in retrogradeobturation
Yazar: BÜŞRA DAĞISTAN ÇAVUŞOĞLU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SILA NUR USTA
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Gülhane Diş Hekimliği Fakültesi / Endodonti Ana Bilim Dalı / Diş Hastalıkları Tedavisi ve Endodonti Bilim Dalı
Derece: Diş Hekimliği Uzmanlık, 2024
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry

Özet:
FARKLI ŞELASYON AJANLARININ RETROGRAD KAVİTELERDE DOLGU MATERYALİ OLARAK KULLANILAN HİDROLİK SİMANLARIN BAĞLANMA DAYANIMINA ETKİSİNİN İNCELENMESİ
Amaç: Bu çalışmanın amacı, retrograd kavitelerde şelasyon ajanı olarak kullanılan etilendiamintetraasidik asit (EDTA) ve etidronik asitin (HEDP), MTA Angelus ve NeoPutty'nin bağlanma dayanımına etkisinin incelenmesidir.
Gereç ve Yöntem: Çalışma kapsamında 60 adet tek köklü ve tek kanallı diş kullanıldı. Dişler standart bir çalışma boyu elde edilmesi kapsamında dekorone edildi. Dişlerin kök kanal sistemleri ProTaper Universal eğe sistemi ile F3'e kadar genişletildi. Endodontik cerrahi prosedürleri kapsamında apikal 3 mm'lik kısmın uzaklaştırılmasını takiben ultrasonik uçlar ile retrograd kaviteler hazırlandı. Hazırlanan kaviteler steril salin, %17'lik EDTA ve %9'luk HEDP solüsyonu kullanılarak yıkandı. Daha sonra kavitelere dolgu materyali olarak MTA Angelus ve NeoPutty yerleştirildi. Akrilik kalıplara gömülen dişlerin apikal bölgesinden 2 adet 1 mm kalınlığında kesit alındı. Hidrolik simanların bağlanma dayanımı değerleri push-out testi ile ölçüldü. Kırılma tipleri stereo mikroskop altında incelenerek adeziv, koheziv ve miks olacak şekilde gruplandırıldı. Her irrigasyon solüsyonu grubundan alınan 2 dentin kesiti SEM altında, dentin tübül açıklığının doğrulanması kapsamında incelendi. Verilerin istatistiksel analizi iki yönlü varyans analizi (two-way ANOVA) ve Tukey's post-hoc testi kullanılarak anlamlılık düzeyi 0,05 olacak şekilde gerçekleştirildi. 
Bulgular: Kullanılan retrograd kavite dolgu materyalinden bağımsız olarak, her ne kadar salin kullanılan grupta daha yüksek bağlanma dayanımı değerleri gözlense de irrigasyon solüsyonları arasında istatiksel olarak anlamlı bir fark bulunamadı (p=0,115). MTA Angelus'un bağlanma dayanımı NeoPutty'e göre; kullanılan tüm irrigasyon solüsyonları gruplarında, istatistiksel olarak anlamlı bir şekilde yüksekti (p=0,34). MTA Angelus'ta adeziv tip kırıklar daha yaygınken, koheziv tipi kırıklar çoğunlukla NeoPutty grubunda bulundu.
Sonuç: EDTA ve HEDP, hidrolik simanların bağlanma dayanımına benzer oranda etki göstermişlerdir. MTA Angelus'un NeoPutty'e oranla daha yüksek bağlanma değerleri endodontik cerrahi tedavilerinde güvenle kullanımını desteklemektedir. NeoPutty ve HEDP'nin endodontik cerrahide kullanılabilirliğini daha iyi değerlendirmek için ileriki çalışmalara ihtiyaç vardır.

Anahtar Kelimeler: EDTA, HEDP, NeoPutty, MTA Angelus, ultrasonik, bağlanma dayanımı

Abstract:
THE EFFECT OF DIFFERENT CHELATORS ON THE PUSH-OUT BOND STRENGTH OF HYDRAULIC CEMENTS IN RETROGRADE OBTURATION
Aim: The aim of this study is to examine the effect of ethylenediaminetetraacidic acid (EDTA) and etidronic acid (HEDP) in retrograde cavities on the bond strength of MTA Angelus and NeoPutty.
Material and Methods: In this study, 60 teeth with single roots and canals were used. Teeth were decoronated to obtain a standard working length and the root canal systems were enlarged up to F3 using the ProTaper Universal file system. Following the removal of the apical 3mm within the scope of endodontic surgery procedures, retrograde cavities were prepared with ultrasonic tips. Afterwards, retrograde cavities were rinsed using sterile saline, 17% EDTA and 9% HEDP solutions. MTA Angelus and NeoPutty were placed in the retrograde cavities. Each sample was horizontally sectioned to produce two discs of ∼1 mm thick per specimen. Bond strength values of hydraulic cements were measured by push-out test. Fracture types were examined under a stereo microscope. Two other dentine sections from each group were examined under SEM to observe dentine tubules. Statistical analysis of the data was performed using two-way ANOVA and Tukey's post-hoc test with a significance level of 0,05.
Results: Regardless of the type of hydraulic cement, no statistically significant difference was found between irrigation solutions, although relatively higher bond strength values were observed in the saline group (p=0,115). MTA Angelus showed statistically higher push-out bond strength values compared to NeoPutty in all solution groups (p=0,34). Adhesive and cohesive types of fractures were mostly observed in MTA Angelus and NeoPutty groups, respectively.
Conclusion: EDTA and HEDP had a similar effect on the bond strength of hydraulic cements. The higher bond values of MTA Angelus compared to NeoPutty support its usage in endodontic surgery procedures safely. Future studies are needed to evaluate the effectiveness of NeoPutty and HEDP in retrograde obturation.
Keywords: EDTA, HEDP, NeoPutty, MTA Angelus, ultrasonic, push-out.