Finansal liberalizasyon ve kriz öncü göstergelerinin analizi
Analyses of the financial liberalization and leading crisis indicators
Yazar: ÖMER UĞUR BULUT
Danışman: PROF. DR. SADIK RIDVAN KARLUK
Anadolu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2016
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Ekonomik kriz 1994 = Economical crisis 1994 ; Ekonomik kriz 2008 = Economical crisis 2008 ; Ekonomik kriz = Economic crisis ; Ekonomik kriz Kasım 2000 = Economical crisis November 2000 ; Ekonomik kriz Şubat 2001 = Economical crisis February 2001 ; Finansal kriz = Financial crisis ; Finansal serbestleşme = Financial liberalization ; Nedensellik testleri = Causality test ; Vektör otoregresyon modeli = Vector autoregression model ; Öncü göstergeler = Leading indicators

Özet:
Dünya ekonomisinde küreselleşmeyle birlikte nedenleri ve etki alanları birbirinden farklı sayıda kriz yaşanmıştır. Özellikle, 1900'lü yıllarda artan krizler kriz öncü göstergelerinin belirlenmesine yönelik çalışmaları beraberinde getirmiştir. Artan krizler, McKinnon ve Shaw'un teorik temelini oluşturduğu finansal liberalizasyon kavramının da sorgulanmasına neden olmuştur. Bu çalışmada ilk olarak, finansal liberalizasyonla ilgili teorik çalışmalar ele alındıktan sonra, 1980 sonrası finansal liberalizasyon sürecinde, Türkiye ekonomisinde yaşanan yapısal dönüşümlere paralel olarak artan krizlere dikkat çekilecektir. Bunun için, Türkiye'de yaşanan 1994, 2000-2001 ve 2008 krizleri incelenecektir. Ekonometrik analiz bölümünde ise finansal liberalizasyon göstergeleri ve Kaminsky, Lizondo ve Reinhart'ın KLR yaklaşımı olarak bilinen çalışmasından esinlenilerek seçilen kriz öncü göstergeleri incelenecektir. Türkiye ekonomisi için, finansal liberalizasyon sürecinin tamamlandığı 1989 sonrası zaman aralığında, bu göstergelerin birbirleriyle olan etkileşimleri, şokların analizi ve nedensellik ilişkileri VAR modeli ve Toda-Yamamoto testi aracılığıyla araştırılacaktır. Amaçlanan, finansal liberalizasyon göstergeleri olan kredi büyümesi, reel faiz oranları ve sıcak para akımlarının kriz öncü göstergelerini olumsuz etkileyerek Türkiye'de yaşanan krizleri tetiklediğini göstermektir.  Ayrıca, Türkiye ekonomisi için, kriz öncü göstergeleri üzerindeki en etkin finansal liberalizasyon göstergelerinin belirlenmesi amaçlanmaktadır. VAR modeli ve Toda-Yamamoto nedensellik testi sonuçlarına göre finansal liberalizasyon göstergelerinden sıcak para hareketleri ve reel faiz oranlarının kriz öncü göstergeleri üzerindeki olumsuz etkisi, bu göstergeleri açıklama yüzdesi ve nedensellik ilişkileri kredi büyümesine göre daha fazla çıkmıştır.



Anahtar kelimeler: Finansal liberalizasyon, Kriz öncü göstergeleri, KLR yaklaĢımı,VAR modeli, Toda-Yamamoto nedensellik testi.

Abstract:
The world economy in the globalization process has experienced many crisis which have different causes and effected areas. Especially, the increasing crisis in the 1900s has been brought by studies to identify leading indicators of crisis. Increased crises has also led to questioning the concept of financial liberalization whose theoretical foundation has been created by McKinnon and Shaw. In this study, after discussing the theoretical literature on financial liberalization, attention will be drawn to the increasing crisis in the process of financial liberalization after 1980 in parallel with the structural transformation taking place in Turkey's economy. For this, 1994, 2000-2001 and 2008 crisis in Turkey will be observed. In the econometric analysis section, the selected financial liberalization and leading crisis indicators which is inspired by the work of Kaminsky, Lizondo and Reinhart known as KLR approach will be analyzed. For Turkey's economy, the completion of the financial liberalization process in the time interval after 1989, the effects of shock, causality relationship and interact with each of these indicators will be surveyed through the VAR model and Toda-Yamamoto test. The purpose of this study to show that financial liberalization indicators of hot money movements, real interest rates and credit growth triggered the crisis which were experienced in Turkey after 1989 by adversely affecting the leading crisis indicators. In addition to this purpose, the most effective indicators of financial liberalization on leading crisis indicators will be determined for Turkey's economy. According to VAR model and Toda-Yamamoto causality test, the negative impact on the leading crisis indicators, description of these indicators percentage and the causality relationship of hot money movements and real interest rates are more than the credit growth.


Keywords: Financial liberalization, Leading crisis indicators, KLR approach, VAR model, Toda-Yamamoto causality test.