Geçiş döneminde kullanılan bir karaciğer destekleyici yem katkı maddesinin, siyah alaca ineklerin ve buzağılarının performansı üzerine etkileri
The effects of the liver-supporting feed additive used in transition period on holstein dairy cows and calves performance
Yazar: ELİF KOVANLIKAYA
Danışman: PROF. DR. İSMAİL FİLYA
Bursa Uludağ Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Zootekni Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Buzağılar = Calves ; Gelişim = Development ; Geçiş dönemi = Transition period ; Kolostrum = Colostrum ; Süt verimi = Milk yield

Özet:
Bu çalışma iki aşamadan oluşmaktadır. Çalışmanın birinci aşamasında, süt ineklerinin beslenmesinde kuru dönemin son üç haftalık (21 gün) bölümünde kullanılan karaciğer destekleyici bir yem katkı maddesinin; kolostrum kalitesine, buzağı kan parametrelerine ve buzağı performans parametrelerine olan etkileri incelenmiştir. Çalışmanın ikinci aşamasında ise doğum sonrası ineklere 21 gün boyunca verilmeye devam edilen söz konusu yem katkı maddesinin, süt verimi ve süt beta hidroksi bütirik asit (BHBA) düzeyi ile sağlık parametrelerine olan etkisi incelenmiştir. 
Çalışmada geçiş dönemi boyunca (buzağılama öncesi 21 gün buzağılama sonrası 21 gün) kullanılan yem katkısı, selenyum (kaplanmış), niasin, biotin, kolin klorid, betain hidroklorid ve proviox nükleus (vitamin E ikamesi) içeriğine sahiptir. Çalışma Konya ili Ereğli ilçesine bağlı Bilimsel Süt ve Besi İşletmesinde yürütülmüştür. Çalışmada, toplam 82 baş Holstein inek ve toplam 85 baş buzağı kullanılmıştır. Doğum sonrası, kolostrum kalitesi ölçümü ile bu kolostrumu tüketen buzağıların serum toplam protein,  immünoglobulin G seviyeleri, buzağının doğum ve gelişim dönemlerinde sağlık ve diğer performans parametrelerine etkileri izlenmiştir. Ayrıca buzağılarda doğumu takiben yaşama gücü skorlaması yapılmıştır. İneklerde kuru dönemde grup bazında yem tüketimleri takip edilmiştir. Doğumu takiben ineklerin belirlenen zamanlardaki süt verim düzeyleri, kan BHBA düzeyleri, üreme ve sağlık parametreleri de kayıt altına alınmıştır.  
Çalışmanın sonucunda, kullanılan karaciğer destekleyici yem katkı maddesi ineklerin üreme sağlığı ve süt verim performanslarını geliştirirken, buzağılarda kolostrum kalitesi, kan parametreleri, buzağı doğum ağırlığı ve buzağı gelişimini etkilemediği belirlenmiştir (P>0,05).

Anahtar Kelimeler: Geçiş dönemi, Kolostrum, Buzağı gelişimi, Karaciğer desteği, Süt verimi

Abstract:
This trial consist of two stages. In first step the feed additive used in the last three weeks of the dry period in the feeding of dairy cows; the effects on colostrum quality, calf blood parameters and calf performance parameters were investigated.
Second stage of the trial, the effect of feed additive, which was given to the cows for 21 days after calving, on milk yield, milk BHBA (Beta Hydroxy Butyric Acid) level and health parameters was investigated.  
Additive used in the study during the transition contains selenium, niacin, biotin, choline chloride, betain hydrochloride and Proviox Nuclues (Vitamine E replacer)
Trial was carried out ''Bilimsel Dairy and Beef Cattle Farm'' is located in the Konya Ereğli. In trial total 85 heads of holstein dairy cow and 82 heads of holstein calves was used. Postpartum period, measurement parameters; colostrum quality and the effects of calves consuming this colostrum on serum total protein, immunoglobulin G levels and health and other performance parameters of calves during birth and growing period was monitored. In addition, calf vitality scores was recorded.
In dry period of cows, feed consumption was monitored on a group basis. After calving, milk yield levels was recorded at the certain stage of lactation period. Milk samples was collected and tested for BHBA levels, reproduction and health parameters are recorded for evaluation.  
As a result of the study, it was determined that while liver supporting feed additive used, improved the reproductive health and milk yield performance of cows on the other hand it did not affect the colostrum quality, blood parameters, calf birth weight and calf growing parameters (P>0,05).  

Key Words: Transition period, Colostrum, Calf growing, Liver support, Milk yield