Ondokuz Mayıs Üniversitesi öğretim üyelerinde sağlıklı beslenme kaygısı ve ilişkili kişilik faktörlerinin araştırılması
Research of healthy nutritions anxiety and related personality factors i̇n Ondokuz Mayıs University faculty members
Yazar: MAİDE NUR YILMAZ
Danışman: PROF. DR. CİHAD DÜNDAR
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Halk Sağlığı = Public Health
Dizin: Anksiyete = Anxiety ; Benlik saygısı = Self esteem ; Beslenme = Nutrition ; Beslenme alışkanlıkları = Nutritional habits ; Sağlıklı beslenme = Healthy nutrition ; Vücut kitle indeksi = Body mass index ; Ölçekler = Scales ; Öğretim üyeleri = Instructors

Özet:
Amaç: Ondokuz Mayıs Üniversitesi öğretim üyelerinde sağlıklı beslenme kaygısı (SBK) yaygınlığının ve SBK ile ilişkili kişilik faktörlerinin belirlenmesi amaçlanmıştır.
Gereç Yöntem: Analitik kesitsel nitelikteki bu çalışma 01.08.2019-31.08.2019 tarihleri arasında Ondokuz Mayıs Üniversitesi Kurupelit kampüsünde gerçekleştirildi. Sayıları tabakalı örneklem yöntemiyle belirlenen her fakülteden örnekleme çıkan ve gönüllü olur veren 248 öğretim elemanı çalışmaya alındı. Veriler sosyodemografik veri formu Orto-15 ölçeği, Beck Anksiyete Ölçeği ve Rosenberg Benlik Saygısı Ölçeğiyle yüz yüze görüşme yöntemiyle toplandı. Boy ve ağırlık ölçüleri alındıktan sonra beden kütle indeksi (BKİ) puanları hesaplandı.
Bulgular: Çalışma grubunun 144'ü (%58,1) erkek, 104'ü (%41,9) kadın olup, yaş ortancası 42 (29-65) yıl idi. BKİ'ye göre 2'si (%0,8) zayıf, 132'si (%53,2) normal, 101'i (%40,8) fazla kilolu, 13'ü (%5,2) ise obez olan grubun SBK prevalansı %19 bulundu. Puan ortalamaları Orto-15 testi için 41,0±2,6; Rosenberg benlik saygısı ölçeği için 0,6±1,1 ve Beck anksiyete ölçeği için 5,6±5,9 idi. Obez ve normal BKİ gruplarının Orto-15 puanları arasında anlamlı fark bulunamadı. Anksiyete puanları kadınlarda yüksek bulunurken, benlik saygısı ve SBK puanları cinsiyete göre anlamlı fark içermiyordu. SBK'nin anksiyete skorları arttıkça arttığı, benlik saygısı skorlarıyla korelasyon göstermediği saptandı. Lojistik regresyon analizi ile anksiyete SBK için risk faktörü olarak değerlendirilirken (OR=1,14; p<0,001), benlik saygısının SBK'yı azalttığı (OR=0,62; p=0,012), cinsiyeti, medeni durum ve BKİ'nin anlamlı bir risk faktörü olmadığı görüldü (p>0,05).
Tartışma ve Sonuç: SBK'lı bireylerin kişilik özelliklerinin belirlenmesi ve psikiyatrik bozukluklarla nedensellik ilişkisinin ortaya konulabilmesi için daha kapsamlı klinik araştırmalara gereksinim bulunmaktadır.

Abstract:
Objective: The aim of this study is to determine the prevalence of Orthorexia Nervosa (ON) and personality factors related to ON in faculty members of Ondokuz Mayıs University.
Material and method: This analytical cross-sectional research was carried out between 01.08.2019-31.08.2019 at the Kurupelit campus of Ondokuz Mayıs University. Also, 248 faculty members whose numbers were determined by the stratified sample method and sampled from those giving informed consent from each faculty were included in the study. The data was collected by the sociodemographic data form the Ortho-15 scale, the Beck Anxiety Scale, and the Rosenberg Self-Esteem Scale by the face-to-face interviewing method. Body mass index (BMI) scores were calculated after height and weight measurements were taken.
Results: 144 (58.1%) of the study group were male and 104 (41.9%) were female and the median age was 42 (29-65) years. The prevalence of SBK was 19% with 2 (0.8%) underweight, 132 (53.2%) normal, 101 (40.8%) overweight and 13 (5.2%) obese. The scores were 41.0±2.6 for the Ortho-15 test; 0.6±1.1 for the Rosenberg Self-Esteem Scale and 5.6±5.9 for the Beck Anxiety Scale. No significant difference was found between Ortho-15 scores of obese and normal BMI groups. While anxiety scores were high in women, self-esteem and SBK scores did not include any significant difference by gender. It was found that SBK increased as anxiety scores increased, not correlated with self-esteem scores. While anxiety was evaluated as a risk factor for SBK (OR=1,14 ; p<0.001), self-esteem decreased SBK (OR=0.62;p=0.012), also, gender, marital status, and BMI were seen to be not significant risk factors (p>0.05).
Discussion and Conclusion: More comprehensive clinical research is needed to determine the personality characteristics of individuals with SBK and to reveal the causal relationship with psychiatric disorders.