Doğu karadeniz bölgesindeki amatör ve profesyonel futbolcuların egzersiz bağımlılığı düzeylerinin araştırılması
Investigation on exercise dependence levels of amateur and professional soccer players in the eastern black sea region
Yazar: SERHAT TALAŞ
Danışman: PROF. DR. ARSLAN KALKAVAN
Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Spor = Sports
Dizin: Bağımlılık = Dependency ; Doğu Karadeniz bölgesi = Eastern Black Sea region ; Düzeltici egzersizler = Corrective exercises ; Egzersiz bağımlılığı = Exercise addiction ; Futbol = Football ; Spor = Sports ; Sporcular = Sportsmen

Özet:
Bu çalışmanın amacı; Doğu Karadeniz bölgesinde amatör ya da profesyonel olarak futbol oynayan sporcuların egzersiz bağımlılıklarının incelenmesi ve çeşitli değişken açısından da değerlendirilerek egzersiz bağımlılığına ilişkin farklı boyutların ortaya konmasıdır.
Çalışmada araştırma yöntemlerinden ilişkisel tarama modeli kullanıldı. Araştırmanın örneklemini gönüllülük esasına bağlı olarak tesadüfi yönteme göre seçilen 513 amatör ve profesyonel futbolcu oluşturdu. Veri toplama aracı olarak kişisel bilgi formu ve egzersiz bağımlılık ölçeği kullanıldı. Egzersiz Bağımlılık Ölçeği-21 (EBÖ-21) Hausenblas ve Downs (2002) tarafından geliştirilmiş, Türkçe uyarlaması geçerlilik ve güvenirlilik çalışması Yeltepe ve İkizler (2007) tarafından yapılmıştır. 6'lı likert tipinde 7 kriter bulunan ölçek toplamda 21 sorudan oluşmaktadır.
Araştırma için gerekli izinler alındıktan sonra veriler google formla online anket yöntemi ile toplandı. Tez Yazımı ve grafiklerin üretilmesi Office 365 Pro Plus Microsoft Office programlarında yapıldı (Word ve Excel). Araştırmada elde edilen veriler Jasp, Jamoovi ve Spss paket programlarında analiz edildi. Elde edilen verilere öncelikli olarak Shapiro-Wilks normallik testi uygulandı. Ayrıca normalliğin belirlenmesinde basıklık çarpıklık değerleri ve histogramlar da dikkate alındı. Test sonuçları verilerin normal dağılıma sahip olduğunu gösterdi. İki farklı grubun karşılaştırılmasında bağımsız örneklem t testi (Independent Samples T Test) kullanılırken üç ve üzeri grupların karşılaştırılmasında ise tek yönlü varyans analizi (One Way ANOVA) kullanıldı. İkinci seviye testleri olarak Tukey HSD ile LSD testleri uygulandı.
İstatistik test sonuçlarına göre; sporculuk düzeyine, yaşa, lig düzeyine ve haftalık antrenman sayısına göre egzersiz bağımlılığı alt boyut puanlarında anlamlı farklar olduğu görülürken (p<0,05), BKİ, yıllık ortalama müsabaka sayısı ve eğitim düzeyine göre alt boyut puanlarında anlamlı fark olmadığı görüldü (p>0,05). Egzersiz bağımlılığı toplam puanında ise sporculuk düzeyi, yaş, spor yapma yılı, BKİ, yıllık ortalama müsabaka sayısı ve eğitim düzeyine göre anlamlı farklılıklar yokken (p>0,05), lig düzeyi ve haftalık antrenman sayısına göre anlamlı farklılıklar görüldü (p<0,05).
Sonuç olarak çalışmamıza katılan futbolcuların sporculuk düzeyi, yaş, lig düzeyi ve antrenman sayısı değişkenlerinin egzersiz bağımlılığı semptomlarının ortaya çıkmasında etkin olabileceği belirlendi.

Abstract:
The purpose of this study is to examine the exercise dependence of the athletes who play soccer as amateur or professional in the Eastern Black Sea region and to reveal different dimensions of exercise addiction by evaluating them in terms of various variables.
Relational screening model, one of the research methods, was used in the study. The sample of the study consisted of 513 amateur and professional soccer players selected by random method on a voluntary basis. Personal information form and exercise addiction scale were used as data collection tools. Exercise dependence Scale-21 (EDS-21) was developed by Hausenblas and Downs (2002) and its Turkish adaptation was performed by Yeltepe and İkizler (2007). The scale, which has 7 criteria in 6-point Likert type, consists of 21 questions in total. After obtaining the necessary permissions for the research, the data were collected by online survey method with google form. Thesis writing and production of graphics were done in Office 365 Pro Plus Microsoft Office programs (Word and Excel). The data obtained in the research were analyzed in Jasp, Jamovi and Spss package programs.
Shapiro-Wilks normality test was applied to the obtained data. In addition, kurtosis skewness values and histograms were also taken into account in determining normality. The test results showed that the data had a normal distribution. While the independent samples t test (Independent Samples T Test) was used to compare two different groups, one-way analysis of variance (One Way ANOVA) was used to compare groups of three or more. Tukey HSD and LSD tests were used as second level tests.
According to statistical test results; While there were significant differences in exercise addiction sub-dimension scores according to sportsmanship level, age, league level and weekly training number (p<0.05), while there was no significant difference in the sub-dimension scores according to BMI, annual average number of competitions and education level (p> 0.05). While there were no significant differences in the total score of exercise addiction according to the level of sportsmanship, age, year of doing sports, BMI, annual average number of competitions and education level (p>0.05), there were significant differences according to league level and weekly training number (p<0, 05).
As a result, it was determined that the sportsmanship level, age, league level and number of training variables of the soccer players participating in our study may be effective in the emergence of exercise addiction symptoms.