Bazı 4,5-dihidro-1h-1,2,4-triazol-5-on türevlerinden potansiyel biyolojik aktif yeni heterosiklik mannich bazlarının sentezi ve bazı özelliklerinin incelenmesi
Synthesis and investigation of some properties of potentially biologically active new heterocyclic mannich bases from some 4,5-dihydro-1h-1,2,4-triazol-5-on derivatives
Yazar: SONGÜL BOY
Danışman: PROF. DR. HAYDAR YÜKSEK
Kafkas Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Ana Bilim Dalı / Organik Kimya Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Kimya = Chemistry
Dizin: 1,2,4-triazol = 1,2,4-triazole ; 3-alkil(aril)-4-amino-4,5-dihidro-1H-1,2,4-triazol-5-on = 3-alkyl(aryl)-4-amino-4,5-dihydro-1H-1,2,4-triazole-5-one ; Antimikrobiyal aktivite = Antimicrobial activity ; Antioksidanlar = Antioxidants ; Mannich bazları = Mannich bases

Özet:
Bu çalışmada, öncelikle çalışma için gerekli olan 3'ü yeni 6'sı literatürde kayıtlı olan 9 adet 4 tipi 3-alkil(aril)-4-(4-hidroksibenzilidenamino)-4,5-dihidro-1H-1,2,4-triazol-5-on bileşikleri sentezlenmiştir. Sentezlenen bu Schiff bazlarının formaldehit varlığında beş farklı sekonder aminle (morfolin, 2,6-dimetilmorfolin, 3-metilpiperidin, piperazin ve 4piperidin-karboksiamid) Mannich reaksiyonu yoluyla karşılık gelen N-Mannich bazları sentezlenmiştir. 4 Tipi 3-alkil(aril)-4-(4-hidroksibenzilidenamino)-4,5-dihidro-1H1,2,4-triazol-5-on bileşiklerinin formaldehit yanında morfolin, 2,6-dimetilmorfolin, 3metilpiperidin, piperazin ve 4-piperidin-karboksiamid ile ayrı ayrı reaksiyonundan, sırasıyla 5 tipi 9 adet yeni 1-(morfolin-4-il-metil)-3-alkil(aril)-4-(4hidroksibenzilidenamino)-4,5-dihidro-1H-1,2,4-triazol-5-on, 15 tipi 8 adet yeni 1-(2,6dimetilmorfolin-4-il-metil)-3-alkil(aril)-4-(4-hidroksibenzilidenamino)-4,5-dihidro-1H1,2,4-triazol-5-on, 24 tipi 9 adet yeni 1-(3-metilpiperidin-4-il-metil)-3-alkil(aril)-4-(4hidroksibenzilidenamino)-4,5-dihidro-1H-1,2,4-triazol-5-on, 34 tipi 6 adet  yeni N,N′bis-[3-alkil(aril)-4-(4-hidroksibenzilidenamino)-4,5-dihidro-1H-1,2,4-triazol-5-on-1-ilmetil]-piperazin ve 41 tipi 9 adet yeni 1-(4-piperidin-karboksiamid-1-il-metil)-3alkil(aril)-4-(4-hidroksibenzilidenamino)-4,5-dihidro-1H-1,2,4-triazol-5-on bileşikleri sentezlenmiştir.  
V 
 
Çalışmanın sentez bölümünde ayrıca, 4-hidroksibenzaldehidin asetik anhidrid ile muamelesinden elde edilen 4-asetoksibenzaldehidin 4 tipi 3-alkil(aril)-4-amino-4,5dihidro-1H-1,2,4-triazol-5-on bileşikleriyle reaksiyonundan karşın olan 51 tipi 9 adet yeni 3-alkil(aril)-4-(4-asetoksibenzilidenamino)-4,5-dihidro-1H-1,2,4-triazol-5-on bileşikleri sentezlenmiştir. Çalışmada, 51 tipi bileşiklerin formaldehit varlığında morfolin ve 4-piperidin-karboksiamid ile de reaksiyonları incelenerek Mannich bazları olan sırasıyla, 61 tipi 5 adet yeni 1-(morfolin-4-il-metil)-3-alkil(aril)-4-(4asetoksibenzilidenamino)-4,5-dihidro-1H-1,2,4-triazol-5-on ve 67 tipi 5 adet yeni 1-(4piperidin-karboksiamid-1-il-metil)-3-alkil(aril)-4-(4-asetoksibenzilidenamino)-4,5dihidro-1H-1,2,4-triazol-5-on bileşikleri elde edilmiştir. 
 
İkinci bölümde sentezlenen 63 yeni bileşiğin yapıları IR, 1H-NMR ve 13C-NMR spektroskopik yöntemleri kullanılarak aydınlatılmıştır. 
 
Çalışmanın üçüncü bölümünde sentezlenen yeni potansiyel biyolojik aktif Mannich bazları ve heterosiklik bileşiklerin indirgeme gücü, serbest radikal giderme aktivitesi ve metal şelat aktivitesi yöntemleri kullanılarak in-vitro antioksidan özellikleri incelenmiş ve elde edilen sonuçlar kullanılan standart antioksidan bileşiklerle mukayese edilmiştir. 
 
Çalışmanın son bölümünde yeni bileşiklerin antimikrobiyal özellikleri agar kuyucuk yöntemi ile 6 farklı mikroorganizmaya (B. substilis, B. cereus, P. aeruginosa, K. pneumonia, S. aureus ve E. coli) karşı incelenmiş ve elde edilen sonuçlar değerlendirilmiştir.

Abstract:
In this study, firstly, nine 3-alkyl(aryl)-4-(4-hydroxybenzylidenamino)-4,5-dihydro-1H1,2,4-triazol-5-ones (4) required for the study were synthesized, of which three were new and six were recently reported. These synthesized Schiff Bases were reacted with formaldehyde and five different secondary amines (morpholine, 2,6dimethylmorpholine, 3-methylpiperidine, piperazine and 4-piperidinecarboxyamide) to afford N-Mannich bases through Mannich reaction. 3-Alkyl(Aryl)-4-(4hydroxybenzylidenamino)-4,5-dihydro-1H-1,2,4-triazol-5-ones (4) were treated with morpholine, 2,6-dimethylmorpholine, 3-methylpiperidine, piperazine and 4piperidinecarboxyamide in the presence of formaldehyde to synthesize nine new 1(morpholine-4-yl-methyl)-3-alkyl(aryl)-4-(4-hydroxybenzylidenamino)-4,5-dihydro1H-1,2,4-triazol-5-ones (5), eight new 1-(2,6-dimethylmorpholine-4-yl-methyl)-3alkyl(aryl)-4-(4-hydroxybenzylidenamino)-4,5-dihydro-1H-1,2,4-triazol-5-ones (15), nine  new 1-(3-methylpiperidine-4-yl-methyl)-3-alkyl(aryl)-4-(4-hydroxybenzylidenamino)-4,5-dihydro-1H-1,2,4-triazol-5-ones (24), six new N,N´-bis-[3alkyl(aryl)-4-(4-hydroxybenzylidenamino)-4,5-dihydro-1H-1,2,4-triazol-5-on-1-ylmethyl]piperazines (34), nine new 1-(4-piperidine-carboxyamide-1-yl-methyl)-3
VII 
 
alkyl(aryl)-4-(4-hydroxybenzylidenamino)-4,5-dihydro-1H-1,2,4-triazol-5-ones (41), respectively. 
 
Also in the synthesis section of the study, nine new 3-alkyl(aryl)-4-(4acetoxybenzilidenamino)-4,5-dihydro-1H-1,2,4-triazole-5-ones (51) were synthesized from the reactions of 4 type 3-alkyl(aryl)-4-(4-hydroxybenzylidenamino)-4,5-dihydro1H-1,2,4-triazol-5-one compounds with 4-acetoxybenzaldehyde, which were obtained through the reactions of 4-hydroxybenzaldehyde with acetic anhydride. Continues of the study, 51 type compounds were reacted with morpholine and 4-piperidine carboxyamide in the presence of formaldehyde to afford Mannich bases; five new 1(morpholine-4-il-methyl)-3-alkyl(aryl)-4-(4-acetoxybenzilidenamino)-4,5-dihydro-1H1,2,4-triazole-5-ones (61) and five new 1-(4-piperidine-carboxyamide-1-il-methyl)-3alkyl(aryl)-4-(4-acetoxybenzilidenamino)-4,5-dihydro-1H-1,2,4-triazole-5-ones (67), respectively.  
 
In the second section of the study, structures of the synthesized 63 new compounds were characterized by using IR, 1H NMR, 13C NMR spectroscopic methods. 
 
In the third section of the study, in vitro antioxidant activities of new potential biological active Mannich bases were investigated by reducing power, free radical scavenging and metal chelating activity, and results of the study were compared with standard antioxidant compounds. 
 
In the final section of the study, antimicrobial properties of new compounds were investigated against six different microorganisms (B. substilis, B. cereus, P. aeruginosa, K. pneumonia, S. aureus and E. coli) with agar well diffusion method and the results obtained were evaluated.