Abdurrahman Nesib Efendi, hayatı, dinîi-tasavvufî kişiliği ve Divânı'nın tahlili
Sheikh Abdurrahman Nesib, his life, religous-mystical personality and his Divân?s analiysis
Yazar: MEHMET SAİT MERMUTLU
Danışman: PROF. DR. DİLAVER GÜRER
Harran Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Tasavvuf Tarihi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2010
Konu: Din = Religion ; Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: 19. yüzyıl = 19. century ; Abdurrahman Nesib Efendi = Abdurrahman Nesib Efendi ; Biyografi = Biography ; Celvetiye tarikatı = Celvetiye religions order ; Divan edebiyatı = Divan literature ; Mutasavvıf = Theosofistical ; Şairler = Poets

Özet:
Celveti meşâyıhından olan Şeyh Abdurrahman Nesib Efendi, İstanbul'da doğmuş - doğum tarihi bilinmiyor-aynı yerde vefat etmiştir (ö.1842). Şeyh Şehabeddin Efendi'nin oğludur. Üsküdar Hüdâyî Âsitanesi'nde babasının gözetiminde yetişmiştir. Daha sonra babasından hilafet alarak Aziz Mahmud Hüdayi âsitânesinde 24 yıl meşayihlik yapmıştır. Dergâhta insanların irşâdıyla uğraşmıştır. En az 5 kuşak şeyhlik yapan bir aileye mensuptur.Edebi ve sanatçı kişiliği yanında, bir mutasavvıf kimliğiyle aslında klasik anlamda bir tarikat adamı olduğunu ifade edeceğimiz Nesib hakkında kaynaklarda doyurucu bir bilgiye sahip değiliz. Dini ve tasavvufi edebiyat içinde sayabileceğimiz faaliyet ve eserleriyle birlikte, merkeziyetçi anlayışla yönetilen bir tarikatın liderliğini üstlenmiş, bir mutasavvıf ve şair olan Nesib' in Divanı'nın dini ve tasavvufi tahlili yapılmıştır. Bir dünya görüşü ve inanç sisteminin savunucusu olan Nesib'in şiirlerinde yer verdiği dini ve tasavvufi unsurlar, estetik olduğu kadar, kabullendiği bir inancın sonucudur.Bilinen iki eseri vardır: Divân ve Mecmua. Bu çalışmada, Abdurrahman Nesib Efendi'nin hayatı, Dini ve Tasavvufî kişiliği ve Divânı'nın tahlili yapılmıştır.Çalışma, bir giriş iki bölümden oluşmuştur. Giriş bölümü, 19.yy'ın siyasi, edebi ve kültürel hayatının yanında, aynı yy' ın tasavvufi hayatını ele almıştır. Birinci bölümde, Nesib' in hayatı, dini ve tasavvufi kişiliği ve eserleri ele alınmıştır. Çalışmamızın esasını oluşturan ikinci bölümde, Divan, dini ve tasavvufi yönden tahlile tabi tutulmuştur.Anahtar kelimeler: Şeyh Abdurrahman Nesib, Divan, Celvetiye, Derviş, Cezbe, Sülûk, Vahdet-i vücûd.

Abstract:
Sheikh Abdurrahman Nesib Efendi, who was a Celveti sheikh, was born in İstanbul- date of birth is unkown- and has passed away in Istanbul (d. 1842). He is the son of Sheikh Şehabeddin Efendi. İn Üsküdar Hüdayî dervish convend have grown up under the supervision of his father. Afterwards He received khilafa from Sheikh Şehabeddin Efendi.He was khilafa in Hudai dervish convent. He dealt with teaching people in the dervish convent 24 years. Who belongs to a family of at least 5 generations sheike.Next to the artist?s personality and identity of a literary mystic we will express the fact that the man in the classic sense, a dervish order Nesib do not have any information about the sources satisfying. In religious and mystical literature and the works of which we can operate together, a centralized managed approach assumed leadership of the order, a mystic and poet Nesib 'analysis is made in the court of religious and mystical. A world view and belief system of the Nesib advocate of the religious and mystical elements in his poems, as well as aesthetics, the result of the acceptance of a faith.He has two known works: Divân and Mecmua. İn this thesis, I triend to researsh his life of Abdurrahman Nesib Efendi, spiritual guidanes, religion and sufistic opinions and his Divan?s analiysisThe study was an entrance formed by two parts. Input section of the 19th century political, literary and cultural life, as well as the century of his life has addressed the mystical. In the first section, Mr.Nesib of life, religious and mystical personality and his works are discussed. Forming the basis of our study is the second part, the Court, the analysis has been subject to religious and mystical aspects.Key word: Sheikh Abdurrahman Nesib, Divan, Celvetiye, Darwish, İntoxication, Spiritual journey, Oneness of Being (wahdet al wucuud)