Emirhan Yenikiy'in mizahi hikâyeleri (Giriş-inceleme-metin-dizin)
Humorous stories of Emirhan Yenikiy (Introduction-study-text-index)
Yazar: AYŞE NUR DEMİR
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA ÖNER
Ege Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Yeni Türk Dili Ana Bilim Dalı / Türk Dili ve Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Dil çalışmaları = Language studies ; Hikaye = Story ; Mizah = Humour ; Tatar edebiyatı = Tatar literature ; Tatarca = Tatar language ; Yeniki, Emirhan = Yeniki, Emirhan

Özet:
Bu tezde XX. yüzyıl Tatar yazarı Emirhan Yenikiy'i, yazarın Tatar edebiyatındaki yerini ve Saylanma Eserler (Seçme Eserler) adlı iki ciltlik eserinin 1971 yılında basılan ikinci cildinin 427-506 sayfaları arasında yer alan "Mizahi-Hiciv Hikâyeleri"ni tanıtmaya çalıştık. Hikâyelerde sıkça geçen deyimler ve kalıp ifadeler, atasözleri ve yazarın yapmış olduğu benzetmeleri derleyerek metnin dil incelemesini oluşturduk. Emirhan Yenikiy 91 yıllık yaşamı boyunca hayattan edindiği tecrübeleri eserlerine yansıtmış bir yazardır. Özellikle gerçekçi bir biçimde yazdığı hikâyeleriyle ön plana çıkmıştır. Çalışmamızda dil incelemesini yaptığımız 18 mizahi hikâye, Yenikiy'in toplumda gördüğü aksaklıkları merkeze alarak nükteli tarzda yazdığı eleştirel hikâyeleridir.
Çalışmamız "Giriş", "İnceleme",  "Metin", "Dizin", "Sonuç ve Kaynaklar" olmak üzere beş bölümden oluşmaktadır. Giriş bölümünde XX. yüzyıl Tatar edebiyatı hakkında genel bilgi verildikten sonra Emirhan Yenikiy'in hayatı, edebî kişiliği, eserleri ve mizahi hikâyeleri ayrı başlıklar altında ele alınmıştır. Metnin transkripsiyon esasları, dil özellikleri ve metinde kullanılan kısaltmalar yine bu bölümde yer almaktadır. Metin bölümünde transkripsiyonlu metin ve Türkiye Türkçesi metin oluşturulduktan sonra ortaya çıkan söz varlığıyla metnin dizini oluşturulmuştur. Metnin dil incelemesi yapıldıktan sonra tezin genel değerlendirmesi ile sonuca ulaşılmıştır. En sonda kaynak listesi belirtilmiştir.

Abstract:
In this thesis, we introduced the XXth century Tatar writer Emirhan Yenikiy, the author's place in Tatar literature, and the "Humorous-Satirical Stories" on pages between 427-506 of the second volume of his two-volume work entitled Saylanma Eserler (Selected Works), which was published in 1971. By compiling idioms, proverbs and author's specific analogies that are frequently mentioned in the stories, we have created a linguistic study of the text. Emirhan Yenikiy is a writer who reflected his experiences from life during his 91 years of life to his works. He was particularly prominent with his stories, which he wrote in a realistic manner. The 18 humorous stories that we examined in our study are critical stories that were written by Yenikiy in a witty style, centering on the problems in society.
This study is composed of five chapters: "Introduction", "Study", "Text", "Index", "Conclusion and Sources". After giving general information about XX. century Tatar literature in the introduction, the life, literary personality, works and humorous stories of Emirhan Yenikiy are covered under separate titles. The principles of transcription, language features of the text and abbreviations used in the text are also included in this chapter. In the text section, after the transcribed text and the Turkish text were created, the index of the text was created with the presence of the resulting vocabulary. After the linguistic examination of the text, the conclusion was reached with the general evaluation of the thesis. The sources list is indicated at the end.