Bilişsel davranışçı terapide terapistlerin ödevleri ve ödev uyumunu artırıcı teknikleri kullanımı
Therapists' usage of homework and homework compliance enhancing techniques in cognitive behavioral therapy
Yazar: İSMAİL SALMAN
Danışman: PROF. DR. BÜLENT COŞKUN
Kocaeli Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Ruhsal Travma Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Bilişsel davranış terapileri = Cognitive behaviour therapy ; Ev ödevi = Homework ; Ev ödevi = Homework ; Görüşme-psikolojik = Interview-psycholological ; Psikologlar = Psychologists ; Tedavi = Treatment

Özet:
Oldukça geniş alana sahip etkililiği hakkında birçok kanıt bulunan bilişsel davranışçı terapi sisteminin bu etkililiğinin hangi bileşenlerinden kaynaklandığı hala güncelliğini koruyan önemli bir araştırma sorusudur. Seanslar arasında kullanılan ödevler de bu tip araştırmalara sıklıkla konu olmaktadır. Ödev uyumunun daha iyi terapi sonuçlarıyla ilişkisinin olduğunu ve ödev kullanılan terapilerin sonuçlarının ödev kullanılmayanlardan daha iyi olduğunu gösteren güçlü kanıtlar vardır. Ödevlere uyumun en önemli belirleyicilerinden birisi terapistlerin ödevler konusundaki yaklaşımıdır.
Tanımlayıcı seviyede bir desen ile oluşturulmuş araştırma bilişsel davranışçı terapi tekniklerini kullanan 75 terapistin katılımı ile e-posta gruplarında duyurulan bir anket vasıtasıyla yapılmıştır.
Araştırma bulguları katılımcıların %78,7'sinin kadın, %66,7'sinin psikolog, %22,7'sinin psikiyatrist ve %80'inin baskın teorik yöneliminin bilişsel davranışçı terapi olduğunu göstermektedir. Katılımcıların ödevler hakkında tutum ve inançlarının olumlu olduğu, ödev türlerini, ödev uyumunu artırıcı teknikleri sıklıkla kullandıkları, uygulamalarında engeller ile sıklıkla karşılaştıkları görülmüştür. Terapistlerin hastalarının ve seanslarının büyük çoğunluğunda ödevi kullandığı görülürken ilk seanslarında ödev kullanımını tercih etmedikleri görülmüştür.  Engeller karşısında tercih edilen davranışların da sıklıkla ödev uyumunu artırma yönünde olduğu görülmüştür.
Elde edilen bulguların araştırmanın terapide kullanılan ödevler hakkında Türkiye'de yapılan ilk araştırma olmasından dolayı önemli olduğu düşünülmektedir. Bunun yanında ödev uyumunu artırıcı tekniklerin tanımlanmasının ve terapistlerin bu teknikleri kullanım sıklıkları hakkında veri elde edilmesinin terapilerin etkililiği ve ödev uyumu hakkında yapılacak araştırmalara katkı sağlayacağı umulmaktadır. Bu tekniklerin ödev uyumu üzerindeki etkisi hakkında yapılacak araştırmalara ihtiyaç olduğu düşünülmektedir.

Abstract:
There have been quite a lot evidences on the effectiveness of Cognitive Behavioral Therapy on wide fields. From which components of Cognitive Behavioral Therapy it originates is still a research question staying up to date. Homework assignments given during séances have been the subject of these kinds of researches. Correlational researches conducted in this field show that there is a positive relation between homework compliance and treatment outcome. It is discovered that therapies using homework are more effective than the ones not using it. This study is intended to describe methods of enhancing homework compliance and collect data on their frequency and homework assignments.
This research was carried out with an online survey filled by 75 therapists. 78.7 percent of the participants were female, 21.3 percent of them were male. The majority of the participants (%66.7) consist of psychologists. 22.7 percent of them are psychiatrists, 6,7 percent of them are psychological counselors and 4 percent of them are psychiatric nurses. Theoritical orientation of 80 percent of participants is cognitive behavioral therapy.
It is found that the attitudes and beliefs of the participants about homework assignments are positive, they frequently use types of homework assignments and techniques enhancing homework compliance and they frequently meet with obstacles during homework assignments practices. It is seen that while therapists use homework assignments during their séeances, they do not prefer using them during first séances. It is also seen that it is preferred being in the direction of enhancing homework compliance when faced with obstacles.  
Since this is the first research about homework used in therapy in Turkey, it is thought that the findings of this research are important. In addition, it is hoped that to identify homework compliance enhancing techniques and to gather frequency of therapists' usage of these techniques will contribute to research about effectiveness of therapies and homework compliance. It is thought that further researchments about these techniques' effects on homework compliance are needed.