Trabzon'un yüksek katlı konutlarında "Tasarım ve Strüktür" bakımından merdivenler
Stairways in respect of "Design and structure" of high-rise residental buildings in Trabzon
Yazar: NİHAN ENGİN
Danışman: Y.DOÇ.DR. M. REŞAT SÜMERKAN
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2000
Konu: Mimarlık = Architecture
Dizin: Merdiven = Stair ; Strüktür = Structure ; Trabzon = Trabzon ; Yüksek yapılar = High structures

Özet:
ÖZET Nüfusu hızla artan ve ekonomik olarak gelişmekte olan ülkemizde, köyden kente göçle birlikte büyük şehirlerde konut ihtiyacı giderek artan bir sorun olmuştur. Kentsel konut üretimi için gerekli olan ve devlet tarafindan sağlanan sosyal ve teknik altyapı maliyetleri oldukça yüksektir. Bu durum kentsel arazi oranının kısıtlanmasına ve dolayısıyla bu arazilerde yüksek katlı konut grupları oluşturulmasına neden olmaktadır. Ancak, içinde çok sayıda insanın yaşadığı yüksek katlı konutların, deprem, yangın, güvenlik, dolaşım ve benzeri sorunlarla karşı karşıya olduğu unutulmamalı; günümüz bilgi birikiminden de yararlanılarak bu sorunlar önemle ele alınmalıdır. Özellikle- konumlarıyla, planın içeriğmi belirleyen ve kullanmayla kaöar arasında düşey sirkülasyonu sağlayan merdivenlerin yüksek katlı konutlarda özenle çözülmesi gerekir. Bu çalışmada; Trabzon ilinde seçilen en az 5 katlı (zemin + 4 kat) konutlardaki betonarme merdivenler tasarım ve strüktürel özellikleri açısından araştırılmıştır. Bulunan sonuçların ileride yapılacak olan merdiven çözümlerine örnek oluşturabilmesi ve iyileştirilmesine yardımcı olunabileceği düşünülmektedir. Çalışmanın birinci bölümünde, merdivenler ile ilgili literatür çalışması yapılmıştır. Merdivenin tarihçesi, bulunduğu yere bağlı olarak değişen biçimi, malzeme ve eğimi bu bölümde anlatılmıştır. Brinci bölüm yapılan alan çahşması île ilgilidir. Bu bölümde, seçilen 66 konut merdiveninin tasarım ve strüktürel özelliklerine ait tüm bilgiler hazırlanmış olan bir saptama formuna aktarılarak çizim ve grafiklerle sunulmuştur. Üçüncü bölümde, araştırmanın sonuçlarına yer verilmiştir. Araştırmanın sonuçlarına göre, konutta zemin katların ticari amaçlı kullanımından dolayı, merdiven girişlerinin iyi çözülmediği, merdiven elemanlarının hesaplanan boyutlara göre uygulanamaması nedeniyle oluşan boyutsal hataların kazalara neden olduğu, merdiven kovasında aydınlatma ve havalandırmanın yeterli olmadığı merdiven çözümleri için oldukça dar alanlar bırakıldığı, düz kollu dikdörtgen basamaklı merdivenlerin konutlarda en çok uygulanan merdiven biçimi olduğu görülmüştür. Anahtar Kelimeler: Konut, Plan çekirdeği, Merdiven, Basamak, Kova hattı, Betonarme

Abstract:
SUMMARY Stairways in Respect of "Design and Structure" of High - Rise Residental Buildings in Trabzon The need for residental buildings has been a rising dilemma in big cities due to migration from rural areas to urban areas particularly in devoloping countries as Turkey where a rapid population increase has been taking place. Infrastructure which is provided by the local authorities is very expensive. This results in the need of constructing high - rise buildings in such areas. Such buildings that shelter agreat number of people bring about some problems of safety against earthquake and fire, durability, security and circulation aspects. It is quite obvious that each of these problems has its own importance. Of these, stairways are of vital importance as they provide circulation for the users between the flats of the building. Owing to this function, stairways have to be designed cautiously in the case of high - rise buildings. In the study, reinforced concrete stairways of the residential buildings of at least 5 story (basement + 4 stories) in Trabzon were studied, investigation was carried out. in terms of their design and structural aspects. The findings obtained from the study are thought to be representative and helpful in the design and improvement of stairways in the future. In the firs chapter of the study, a comprehensive literature about the features of the stairways including their history, their slope and form, and the materials used in their construction is given.The second chapter is associated with the case study carried out. This capter includes a survey form regarding the stairways of 66 residental buildings. The survey form comprises all the information associated with the design and structural aspects of #ie stairways in gaphical and drawing format. The findings of the study are outlined in the third chapter. Based on the findings, it can be concluded that the entrance of the stairways is not designed properly due to commercial purpose use of the basements. It is also found that dimensional errors resulted due to improper application of the dimensions calculated for the elements of the stairways have been causing casual accidents. It is also observed that the light and air circulation in the stairway well is not adequate and the areas for the design of the stairways are not large enough at all for easy movement. It can be seen that stairways with rectangular steps are the most commonly used forms in the residentiall buildings investigated. Keywords: Residential building, Plan core, Stairway, Stairway step, Staircase Üs VŞKÜK^RVTtM KÜRULO