Acil servise üst GİS kanaması nedeniyle başvuran hastalarda rockall skoru ile perfüzyon indeksi, şok indeksi ve laktat düzeyinin prognozla ilişkisi
Correlation of lactate level, shock index, perfusion index and rockall score with prognosis in patients presenting to emergency department with upper GI bleeding
Yazar: BAŞAK TOPTAŞ
Danışman: UZMAN MÜGE GÜLEN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Adana Şehir Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Acil Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2019
Konu: Gastroenteroloji = Gastroenterology
Dizin: Acil servis-hastane = Emergency service-hospital ; Acil tıp = Emergency medicine ; Gastrointestinal hemoraji = Gastrointestinal hemorrhage ; Laktatlar = Lactates ; Perfüzyon = Perfusion ; Prognoz = Prognosis ; Ölçekler = Scales ; Şok = Shock

Özet:
Amaç: Bu çalışmada ÜGİS kanaması ile acil servise başvuran hastalarda yararlılığı kanıtlanmış Rockall skoru ile perfüzyon indeksi, şok indeksi ve venöz kan laktat düzeyinin transfüzyon ihtiyacını ve prognozu öngörme gücünün karşılaştırılması amaçlandı.
Materyal ve Metod: Bu çalışmaya 01.06.2018 ve 01.06.2019 tarihleri arasında Adana Şehir Eğitim ve
Araştırma Hastanesi acil servisine başvuran ve üst gastrointestinal sistem kanaması tanısı alan 18 yaş üstü hastalar dâhil edildi. Hastaların yaş, cinsiyet, ek hastalık, kullandığı ilaçlar gibi klinik ve demografik verilerle nabız, kan basıncı, başvuru şikâyeti, kreatinin, hemoglobin değerleri kaydedildi. Her hasta için Pre-endoskopik Rockall skoru, Full Rockall skoru, perfüzyon indeksi, şok indeksi ve venöz laktat değerleri hesaplandı. Hastaların kan transfüzyonu ihtiyacı, yeniden kanama ve sağ kalım durumu değerlendirildi.
Bulgular: Çalışmamıza 219 hasta dâhil edildi. Hastaların 153'ü (%69,9) erkek, 66'sı (%30,1) kadındı.
Hastaların yaş ortalaması 64,14 yıl (min 22 yıl- max 95 yıl) idi. Hastaların 174 (%80)'üne eritrosit
süspansiyonu transfüzyonu yapıldı. Hastaların 185 (%84,5)'i taburcu olurken, 34 (%15,5)'i eksitus
oldu. 5 parametrenin de transfüzyon ihtiyacını ve mortaliteyi tahmin etme yeteneğinin ROC analizine
göre istatistiksel olarak anlamlı olduğu belirlendi. Transfüzyon ihtiyacını en yüksek öngörme gücünün perfüzyon indeksinde (AUC: 0,772, %95 GA 0,705-0,838, p=<0,001) olduğu tespit edildi. Mortaliteyi en yüksek öngörme gücünün de perfüzyon indeksinde (AUC: 0,743, %95 GA 0,649-0,837, p=<0,001) olduğu tespit edildi. Taburcu olan hastaların ortalama yatış gün sayısı 5,27±3,8 iken, eksitus oan hastaların ki 10,4±9,5 idi. Hastaların %15,1'inde yeniden kanama görüldü. Yeniden kanama görülen hastaların %36,4'ü taburcu olurken %63,6'sı eksitus oldu. Hastaların %4,1'inin ÜGİS kanama nedeni ile cerrahi tedavi ihtiyacı oldu. Cerrahi olan hastaların %55,6'sı taburcu olurken %44,4'ü eksitus oldu.
Sonuç: ÜGİS kanaması ile acil servise başvuran bir hastanın ilk başvuru anında bakılan perfüzyon
indeksi hastanın transfüzyon ihtiyacını tahmin etmede ve mortalitesini ön görmede yardımcıdır.
Yararları kanıtlamış risk skorlarının perfüzyon indeksi ile kombinasyonlarının yapıldığı prospektif
çalışmalara ihtiyaç vardır

Abstract:
Purpose: Aim of this study was to compare the ability to predict the need for transfusion and prognosis of the Rockall score which have proven useful, perfusion index, shock index and venous blood lactate level in patients presenting to the emergency department with UGI bleeding.
Material and Method: Patients presented to Adana City Training and Research Hospital between
01.06.2018 and 01.06.2019 and older than 18 years old are included in the study. Patients clinical and demographic data such ase age, gender, co-morbidities, drug use and pulse, blood pressure, symptoms on admission, creatinine, hemoglobin values were recorded. For each patient, pre-endoscopic Rockall score, Full Rockall Score, perfusion index, shock index and venous lactate values were calculated. Patients need for blood transfusion, re-bleeding and survival status were evaluated.
Results: 219 patients were inclued in study. 153 (69,9%) of patients were man, while 66 (30,1%) were
woman. The mean age of the patients was 64.14 years (min 22 years - 95 years). Erythrocyte suspension transfusion was performed in 174 (80%) patients. Of the patients, 185 (84.5%) were discharged and 34 (15.5%) died. All 5 parameters were statistically significant in predicting mortality and need for transfusion accoring to ROC analysis. Highest predictive power for transfusion needs was found in perfusion index (AUC: 0.772, 95% CI 0.705-0.838, p = <0.001). Highest predictive power for mortality was found in perfusion index (AUC: 0.743, 95% CI 0.649-0.837, p = <0.001). Mean number of hospitalization days was 5,27±3,8 for patients discharged, and was 10,4±9,5 for patients who died. Re- bleeding was seen in 15.1% of the patients. 36.4% of the patients with re-bleeding were discharged and 63.6% died. 4.1% of patients needed surgical treatment due to UGI bleeding. While 55.6% of the patients who were operated were discharged, 44.4% died.
Conclusion: The perfusion index of a patient admitted to the emergency department with UGI bleeding at the time of admission is helpful in predicting the need for transfusion and mortality of the patient. There is a need for prospective studies combining the proven risk scores with the perfusion index.