Radiyal arter kateterizasyonunun başarısı uyanık hastada mı yoksa genel anestezi altındaki hastada mı yüksektir?
Is the success rate of radial arterial catheterisation higher in awake patient or patient under general anesthesia
Yazar: AYŞEGÜL TURGAY
Danışman: PROF. DR. HANİFE ASUMAN UYSALEL
Ankara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Anesteziyoloji ve Reanimasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2017
Konu: Anestezi ve Reanimasyon = Anesthesiology and Reanimation
Dizin: Anestezi = Anesthesia ; Anestezi-lokal = Anesthesia-local ; Arterler = Arteries ; Hipotansiyon = Hypotension ; Kateterizasyon = Catheterization ; Radyal arter = Radial artery

Özet:
Arter kateterizasyonu, rutin anestezi ve yoğun bakım pratiğinde sıklıkla uygulanan, hastanın işlem için değerlendirilmesinin ardından uygun bulunan bir artere kateter konulması işlemidir. Arter kateterizasyonu; perioperatif dönemde eş zamanlı, yakın kan basıncı takibine, tekrarlayan arter kan gazı ölçümlemelerine ve arteriyel basınç trasesinden non invazif kardiyak debi ölçümü gibi bir çok ölçüme imkan sağlar. İnvazif bir işlem olması nedeniyle belirli komplikasyonlara sahiptir. Bu nedenle gerçekleştirilmeden önce hastanın durumu, girişim yapılacak arterin lokalizasyonunu ilgilendiren durumlar, işlemin hasta için geçerli endikasyonları dikkatlice gözden geçirilmeli; işlem amacına uygun şekilde gerçekleştirilmelidir. 
Arter kateterizasyonu için en sık kullanılan arter elin zengin kollateral akımı nedeniyle komplikasyon oranları nispeten düşük olan ve girişim kolaylığı nedeniyle de tercih edilen radiyal arterdir. Radiyal arter kateterizasyonunda en sık tercih edilen yöntem anatomik izdüşüm tekniğinin kullanıldığı direkt palpasyon yöntemidir. Direkt palpasyon yönteminde girişim başarısı arter merkezinin palpe edilip doğru lokalize edilmesine bağlıdır. Radiyal arterin palpasyonu hipotansiyon, arterin derin lokalizasyonu ve boyutlarının küçük olması, hastada kronik hipertansiyon varlığı,  ileri yaş, kadın cinsiyet ve obeziteden etkilenebilir. 
Major cerrahi sırasında intraoperatif takip ve kan örneklemesi amacıyla ya da obezite, cilt altı ödem nedeniyle arteriyel kateterizasyon endikasyonu konulmuş 100 hasta üzerinde gerçekleştirilen bu gözlemsel çalışmada genel anestezi altında radiyal arter kateterizasyonu yapılan hastalardaki başarı oranı ve total girişim süreleri uyanık halde radiyal arter kateterizasyonu yapılan hastalarla karşılaştırılmış, genel anestezi indüksiyonunun ve uyanık hastalarda girişim öncesi ağrıyı engellemek için yapılan lokal anestezik infiltrasyonunun girişim süresi ve başarı oranlarına etkisi araştırılmıştır. Çalışmamızda gruplar arasında  cinsiyet, beden kitle indeksi, bazal radiyal arter en-boy-derinlik ölçümleri açısından istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmamaktadır. Grupların yaş ortalamaları, ASA skorları, girişim sırasındaki sistolik kan basıncı ölçümleri ve kronik hipertansiyon varlığı açısından istatistiksel olarak anlamlı farklılığı bulunmakta olup uyanık girişim grubunda ileri yaşlı, ASA skoru yüksek hastalar çoğunluktadır ve kronik hipertansiyon daha sıktır. Sistolik kan basıncı ortalamaları da uyanık girişim grubunda daha yüksektir. Girişimler palpasyon yöntemiyle radiyal arter kateterizasyonu deneyimi 300 girişimin üzerinde olan iki kıdemli anestezi asistanı ve iki anestezi uzmanı toplam dört girişimci tarafından gerçekleştirilmiştir. Sonuç olarak genel anestezi altında girişim grubunda ilk denemede başarılı olma oranı %88,2, uyanık halde girişim grubunda %84,4 bulunmuştur. Total girişim süresi ortalaması ise genel anestezi altında girişim grubunda 51,2±48,8 sn, uyanık girişim grubunda 66,5±87,6 sn bulunmuştur. İki grup arasında girişim başarısı oranları ve total girişim süreleri farklı değildir (Girişim başarısı için p:0,751, total süreler için p:0,843). Sistolik kan basıncı, beden kitle indeksi, radial arter çapları ve derinliği, yaş, cinsiyet, kronik hipertansiyon ilk denemede başarılı olma oranları ve total süre üzerinde etkili bulunmamıştır. 
Çalışmamızın sonuçları rutin pratikte uyanık halde radial arter kateterizasyonunun ilk denemede başarılı olma oranları ve total girişim süresi üzerine pozitif etkili olmadığını göstermektedir. Fakat gruplar arasında vaka sayılarının eşit olmaması  başarı oranlarının kıyaslanmasında kısıtlamalara neden olmaktadır. Ayrıca başarı oranlarının yüksek olması da başarısızlığa yol açan çeşitli faktörlerin analizini güçleştirmektedir. Bu konuda yapılacak daha geniş evrenli benzer çalışmalara ihtiyaç vardır. 
Anahtar kelimeler: arteriyel kateterizasyon, radiyal arter, başarı oranı, hipotansiyon, lokal anestezi

Abstract:
Arterial catheterization is a routine practice in anesthesiology and intensive care. It is cannulation of a convenient artery after evaluation of the patient for the procedure.  Arterial catheterization allows close and real time perioperative blood pressure follow up, frequent blood gas analysis and non invasive cardiac output measurements. Hence it has complications like all other invasive procedures, it is essential to review the clinical status of patient, indications of arterial catheterization for that patient and conditions related to arterial localization. 
The most frequently used artery for catheterization is radial artery because of relative ease of cannulation and low complication rates resulting from rich collateral arterial flow.  The most preferred technique for radial arterial catheterization is direct palpation. Success rate in this technique depends on accurate palpation and localization of arterial center. Palpation can be influenced by hypotension, increased depth and small size of artery, presence of hypertension and demografic status including age, gender and body mass index. 
This observational study analyzed 100 patients undergoing radial artery catheterization for intraoperative blood pressure follow up and repetitive blood gas analysis or for need of blood pressure monitorization in patients non invasive measurement is impossible as in obese and edematous patients. Catheterisation success rates and total time consumed for successful catheterization are compared between 'attempt under general anesthesia' group and 'awake attempt' group. Impact of general anesthesia induction and local anesthetic infiltration for pain prophylaxis in awake patients on total catheterization time and catheterization success rates are also assessed.  Groups showed no statistical difference for gender, body mass index, basal radial artery diameters and depth. Mean age, ASA scores, mean systolic blood pressures in time of attempts and chronic hypertension prevalance were higher in awake attempt group. Catheterizations were done by 2 specialists and 2 senior residents each have more than 300 catheterisation experience. We found that success rates were %88,2  in 'attempt under general anesthesia' group and %84,4 in 'awake attempt' group. Means of total time consumed until successful catheterization 51,2±48,8 sec in 'attempt under general anesthesia' group and 66,5±87,6 sec in 'awake attempt' group. Groups showed no statistical difference in success rates and means of total catheterization times (p:0,751 for success rates, p:0,843 for total catheterization times). Systolic blood pressure, body mass index, radial artery diameters and depth, age, gender and chronic hypertension prevalance were found not influential on total catheterization times and success rates. 
Our study reveals no positive effect of awake radial artery catheterization on radial artery catheterization success rates and total catheterization times. Difference between number of cases  among groups is limitation of this study. Also high success rates makes analysis of factors that may affect success rates difficult. Studies with large patient populations about this topic is needed. 
Keywords: Arterial catheterization, radial artery, success rate, hypotension, local anesthesia