Câhiliye şâiri Antera B. Şeddâd el-Absî ve dîvânının edebî tahlîli
Pre-islamic poet Antere B. Shaddâd al-Absî and literary analysis of poets of him
Yazar: MUHARREM ERTAŞ
Danışman: PROF. DR. DURSUN HAZER
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Dilbilim = Linguistics ; Doğu Dilleri ve Edebiyatı = Eastern Linguistics and Literature
Dizin: Anter b. Şeddad = Anter b. Şeddad ; Arap şiiri = Arabic poetry ; Cahiliye şiiri =

Özet:
Bu çalışma Câhiliye döneminin önemli kahraman şâirlerinden olan Antere b. Şeddâd'a ait şiirlerin incelenmesini ele almaktadır. Tez giriş, iki bölüm ve sonuçtan oluşmaktadır. Giriş bölümünde konu amaç ve yöntem açıklamalarından sonra Arabistan Yarımadası hakkında fiziki coğrafya, kuzey Arabistan, güney Arabistan ve Hicâz bölgesi târihi, bu bölgelerdeki siyasî oluşumlar, Câhiliye dönemi Araplarında sosyal, dînî Hayat, kültür ve medeniyet gibi genel bilgilere yer verilerek Antere'nin yetiştiği ortama ve şiirlerinin temel saiklerine değinilmiştir. Daha sonra Antere'nin doğumu, adı, nesebi, anne-baba adı ve soyağacı, yetişmesi, özgürlüğüne kavuşması, inancı, evliliği ve vefatı konuları işlenerek giriş bölümü tamamlanmıştır.

Birinci bölümde Antere'nin edebî kişiliği ele alınmış, daha sonra Antere şiirlerinin yer aldığı eserler; dȋvân metinleri ve şerhleri, muallakalar, ve şerhleri, edebiyat kitapları, çeşitli konularda ve alanlarda telif edilmiş sözlükler ve dilbilgisi kitapları şeklinde sıralanarak şiirlerin geçtiği cilt sayfa, madde ve/veya bölümler tespit edilmiştir. Bu bölümde ayrıca Antere şiirindeki saikler ve temalara ayrıntılı bir şekilde yer verilmiştir.

İkinci bölümde Antere şiirlerindeki uzunluk ve kaside yapısına değinilmiş, akabinde vezin, üslub özellikleri ve şiirlerinde yer verdiği Belaġat sanatları meâni, beyân ve bedi' ana başlıkları altında incelenmiş ve ilgili beyitler örnek olarak verilmiştir. Ulaşılan neticeler sonuç kısmında zikredilerek tez çalışması tamamlanmıştır.

Antere kahramanlık ve nezih aşk şiirleriyle meşhur, Câhiliye döneminde yaşamakla birlikte günümüze kadar gönüllerde yaşamış bir halk kahramanı, zengin kelime dağarcığına sahip özgün bir şâir ve platonik bir aşıktır.

Anahtar Kelimeler: Antere, Kahraman, Platonik Aşk, Azim, Câhiliye Şiiri

Abstract:
This study deals with the analysing of poems belonging to Antere b. Shaddâd who was one of the prominent hero poems of the Jahiliyah Period. The thesis consists of introduction, two chapters and conclusion. In the introduction part, after explanation of the subject purpose and method, physical geography about the Arabian Peninsula, the history of northern Arabia, southern Arabia and the history of  Hijaz region, political formations in these regions, the general information such as social, religious life, culture and civilization in the Arabs of the Age of Jahiliyah/Ignorance, Antere's growing environment and the basic motives of his poems are mentioned. Then the introduction section was completed after studying the birth of Antere, his name,  parents' name and family tree, upbringing, freedom, belief, marriage and death. In the first chapter, the literary personality of Antere is discussed then books containing Antere's poems are listed as texts of Diwans and their annotations, Muallaqat and their annotations, literature books, dictionaries and grammar books written on various topics and fields and volume pages, items and chapters containing poems have been identified. In this section, also the motives and themes in Antere poetry are given in detail.

In the second part, the length and size of the Antere poetry are mentioned then Belaġat arts which includes the meter, style features in his poems were examined under the main headings of Meanî, Beyan and Bedi' and the relevant couplets are given as examples. The results obtained were mentioned in the conclusion section and the thesis was completed.

Antere was a popular hero and decent love poet who lived in Jahiliyah and has been lived until today in hearts of Arabs and is still a living folk hero who had rich vocabulary, who was an original poet and a platonic lover.

Keywords: Antere, Hero, Platonic Love, Perseverance, Jahiliyya Poetry