Sürdürülebilir moda ve zamansız giysi tasarım kavramı
Sustainable fashion and timless clothing design consept
Yazar: BUSE MELTEM ESENYEL
Danışman: DOÇ. VİLDAN TOK DERECİ
Marmara Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Tekstil Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Giysi tasarımı = Clothing design ; Hızlı moda = Fast fashion ; Sürdürülebilir moda = Sustainable fashion ; Yavaş moda = Slow fashion

Özet:
Sürdürülebilirlik kelime anlamı olarak; verimlilik ve çeşitliliğin sürekliliği sağlanırken, uzun vadeli kapasitenin sürdürülmesi olarak tanımlanmaktadır. Sürdürülebilir moda ise; eşitlik, sosyal adalet, ve ekolojik bütünlük üzerine kurulu, karbonsuz bir moda endüstrisi elde etmeyi amaçlayan ürünleri, süreçleri, faaliyetleri ve aktörleri (politikacılar, markalar, tüketiciler) kapsayan bir terim olarak tanımlanmaktadır. Ancak sürdürülebilirlik ve moda kavramları arasındaki işbirliğinin her zaman sürdürülebilirlik felsefesine hizmet eden bir yapıya dayanmadığı ve yeniden ele alınması, üzerine düşünülmesi gereken bir konu olarak karşımıza çıktığı görüşü yaygındır. Sürdürülebilir moda; tasarım, üretim, lojistik, perakende, kullanım ve kullanım sonrası imha dahil tüm aşamaları dikkate alan ve yaşam döngüsü fikrini içeren bir kavram olarak değerlendirilmelidir.
Moda yapısı gereği değişkendir ve 'sezon' algısını oluşturmaktadır. Hızlı modanın insanlara "kullan at" mantığını aşılamasıyla atık giysi oluşumunun normal düzeyin üzerinde olduğu yapılan araştırmalarda tespit edilmiştir. Hızlı moda kapsamında üretilen giysilerin kullanım süresinin çok kısa oluşu atık giysi oluşumunun en belirgin etkenidir. Bu oluşumu tersine çevirmek ancak tasarımcı, üretici ve tüketici zincirinde yer alan kişilerin yavaş modayı desteklemesi ile beraber gerçekleşebilmektedir. 
Yavaş moda, biyolojik, kültürel çeşitlilik gibi bir bakış açısını sunan ve benzersiz, kişilikli ürünleri  oluşturmaya yönelik bir tasarım anlayışıdır. Yavaş moda ile beraber senkronize hareket eden tasarım olgusu öncellikli olarak, uzun dönem tüketici ihtiyacını karşılamaya yönelik verileri içermektedir. Bu bağlamda sürdürülebilir stratejiler uygulanarak üretilen giysiler, moda döngüsünü yavaşlatıp, oluşan atıkları ve çevresel diğer olumsuz etkileri azaltabilmektedir. Tezin ilerleyen bölümlerinde sürdürülebilir moda stratejilerini de kapsayan dairesel moda devreye girerek üretim ve tüketim döngüsünde 'sıfır atık' yaklaşımı ile konu ele alınmaktadır.
Dairesel moda kapsamında bahsedilen strateji ve yöntemler ile zamansız giysi tasarımı arasındaki ilişki incelenmiştir. Zamansız tasarım, hızlı moda anlayışının tersine yavaş moda anlayışını destekleyen,  her yeniliğe, her gelişmeye adapte olabilen yapıda bir yaklaşım olarak tanımlanabilir. Tüketimi körükleyen, kısa süreli beğenileri öneren trend içeriklerinin aksine, iyi tasarım bileşenlerinden oluşan, sürdürülebilir tasarım ilkelerini barındıran, ürün ve tüketici arasında bağ kuran ve ikinci, üçüncü kullanıcısında dahi güncel beğeniye cevap verebilen tasarımlardır zamansız tasarımlar. Bu yaklaşımla  iyi ve zamansız tasarım trend takipçisi değil, trend belirleyicisi olma potansiyeli taşır.
Bu çalışmada tüm bu kavramların ilişkileri içerisinde ki zaman kavramının zamansızlık kavramıyla ilgili ne olduğu açıklanmaktadır. Kavram giysi nesnesi üzerinden, hem endüstride hem de tasarım alanında ki giysiyi kapsamaktadır. Bu bağlamda, yavaş moda ve hızlı moda kavramları ötesinde zamansızlık kavramının, bir giysiyi zamansız kılan bileşenlerinin neler olduğu araştırılmıştır.

Abstract:
Sustainability as a word meaning; It is defined as the maintenance of long-term capacity while ensuring the continuity of productivity and diversity. Sustainable fashion is; It is defined as a term covering products, processes, activities and actors (politicians, brands, consumers) aiming to achieve a carbon-neutral fashion industry built on equality, social justice, and ecological integrity. However, it is widely believed that the cooperation between the concepts of sustainability and fashion is not always based on a structure that serves the philosophy of sustainability and that it is a subject that needs to be reconsidered and thought about. sustainable fashion; It should be considered as a concept that takes into account all phases including design, production, logistics, retail, use and disposal after use, and includes the idea of the life cycle.
Fashion is changeable by its nature and creates the perception of 'season'. It has been determined in the researches that the waste clothing formation is above the normal level, with the fast fashion instilling the "dispose of" logic in people. The very short duration of use of the clothes produced within the scope of fast fashion is the most obvious factor in the formation of waste clothes. Reversing this formation can only happen if the people in the chain of designers, producers and consumers support slow fashion.
Slow fashion is a design approach that offers a perspective such as biological and cultural diversity and aims to create unique and personality products. The design phenomenon, which moves in sync with slow fashion, primarily includes data aimed at meeting long-term consumer needs. In this context, clothes produced by applying sustainable strategies can slow down the fashion cycle and reduce waste and other negative environmental effects. In the following sections of the thesis, circular fashion, which also includes sustainable fashion strategies, is introduced and the subject is discussed with a 'zero waste' approach in the production and consumption cycle.
The relationship between the strategies and methods mentioned within the scope of circular fashion and timeless clothing design has been examined. Timeless design can be defined as an approach that supports slow fashion as opposed to fast fashion and can adapt to every innovation and development. Contrary to trend content that fuels consumption and suggests short-term tastes, timeless designs are designs that consist of good design components, contain sustainable design principles, connect the product and the consumer, and respond to current tastes even in the second and third users. With this approach, good and timeless design has the potential to be a trend setter, not a trend follower.
In this study, it is explained what the concept of time in the relations of all these concepts is related to the concept of timelessness. The concept includes clothing both in industry and in the field of design, through the clothing object. In this context, beyond the concepts of slow fashion and fast fashion, the components of the concept of timelessness that make a garment timeless have been investigated.