Askerî ceza hukukunda amirin emrini ifa ve sorumluluk
Execution of the order of the superior and liability in military criminal law
Yazar: BETÜL KARAKOYUN BERKYEZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ İSMAİL DURSUN
Yalova Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı / Kamu Hukuku Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Askeri ceza hukuku = Military criminal  law ; Cezai sorumluluk = Criminal liability ; Emir = Decree ; Emir komuta sistemleri = Command and control systems ; Emrin ifası = Carrying out order ; Hukuka uygunluk = Compliance with laws ; Hukuki sorumluluk = Legal responsibility

Özet:
Askerî hiyerarşi çerçevesinde emir komuta zinciri, verilen emrin ifa edilmesinden doğan sorumluluk bakımından özel bir önemi haizdir. Bu hususu konu alan tezimiz, üç bölümden ibarettir. İlk bölümde konuya açıklık getirmek açısından temel kavramlar tanımlanmış, emrin yerine getirilmesinin şartları ve emretme yetkisinin kazanılması ele alınmış ve konunun tarihi gelişimi üzerinde kısaca durulmuştur. Bir emrin bulunması ve bağlayıcı nitelik taşıması, emrin hukuka uygunluğu için şarttır. Emrin bağlayıcı olabilmesi için, askerî hizmete ilişkin olması, yetkili kişi tarafından verilmesi ve şekil ve içerik şartlarına sahip olması gerekmektedir. Bu bölümde asker kişilerin tabi olduğu mutlak itaat kuralı ve bu kuralın istisnalarına da yer verilmiştir. 
	Tezin ikinci bölümü emrin ifasının suça etkisi konusuna ayrılmıştır. Öğretide farklı kabuller görülse de bizim görüşümüz, gerek hukuka uygun emrin gerekse konusu suç teşkil etmeyen hukuka aykırı emrin yerine getirilmesinin hukuki niteliğinin hukuka uygunluk nedeni olduğu yönündedir. Hukuka uygun emrin sorumluluğa etkisinde hem amir hem de ast bakımından hukuka uygunluk nedeni ile karşılaşılmaktadır. Ancak suç olmayan hukuka aykırı emirlerin yalnızca astın sorumluluğunu kaldırmaktadır. Amirin özel hukuktan veya idare hukukundan kaynaklanan sorumluluğunun devam ettiği gözden kaçırılmamalıdır. Konusu suç teşkil eden emrin yerine getirilmesi ise, hiçbir durumda bir hukuka uygunluk nedeni olarak kabul edilemez; bu halde emri verenin ve astın sorumluluğu baki kalır.
	Tezimizin üçüncü ve son bölümünde emrin ifa edilmesinde sınırın aşılması ve hata hali irdelenmiştir. Emrin yerine getirilmesinde sınırın ancak taksirle aşılması halinde cezada indirime gidilebilmektedir. Oysa hata halinde, hatanın niteliğine göre astın kast veya kusuru etkilenebilmektedir. 

Anahtar Kelimeler; Yetkili merciin emrini ifa, hukuka uygunluk nedeni, kusuru etkileyen neden, ceza sorumluluğu, askerî ceza hukuku.

Abstract:
Within the framework of military hierarchy, the chain of command has a special importance in terms of responsibility arising from execution of the given order. Our thesis on this issue consists of three parts. In the first part, the basic concepts are defined in order to clarify the subject, the conditions for the execution of the order and the acquisition of the authority to order are discussed and historical development of the subject is briefly emphasized. The existence and binding nature of an order is essential for the order's legality. . To make the order binding, it must be related to military service, given by an authorized person and must have the form and content requirements. In this section, the absolute obedience rule to which military personnel are subjected and the exceptions to this rule are also included.
	The second part of the thesis is devoted to the effect of execution of the order on crime. Although there are different acceptances in the doctrine, our opinion is that the legal characteristic of the fulfillment of both the lawful order and the unlawful order subject of which does not constitute a crime, are grounds of justification. In the effect of the legal order on the responsibility, a ground for justification is encountered in terms of both superior and subordinate. However, the unlawful orders that are not crimes only abolish the responsibility of the subordinate. It should not be overlooked that superior's responsibility arising from private law or administrative law continues. The execution of an order, which is a crime, can never be accepted as a ground of justification in any case; in this respect, the responsibility of the person giving the order and the subordinate remains.
	In the third and last part of our thesis, it is examined that exceeding the limit and instance of mistake in execution of the order. The penalty can be reduced only if the limit is exceeded by negligence in the execution of the order. However, in case of mistake, the caste or defect of subordinate may be affected depending on the nature of mistake.


Keywords; Execution of orders of a competent authority, grounds of justification, affecting of culpability, criminal responsibility, military criminal law.