Türkiye elektrik enerji piyasasında reaktif enerji fiyatlandırması ve bölgesel reaktif yük tahmini
Reactive power pricing and regional reactive load forecast in Turkish electricity energy market
Yazar: MÜKAİL AKBULUT
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ÖMER GÜL
İstanbul Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Elektrik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Elektrik ve Elektronik Mühendisliği = Electrical and Electronics Engineering
Dizin: Elektrik enerjisi = Electrical energy ; Elektrik sektörü = Electricity sector ; Elektrik tüketimi = Electric consumption ; Enerji sektörü = Energy sector ; Enerji yasaları = Energy laws ; Enerji yönetimi = Energy management ; Fiyatlandırma = Pricing ; Reaktif güç kompanzasyonu = Reactive power compensation ; Yük tahmin yöntemi = Load forecasting method ; Yük tahmini = Load forecasting

Özet:
Serbestleşen güç sistemlerinde, bağımsız sistem opertörleri iletim hatlarındaki aktif güç akışı ve bara gerilim sınırlarını sağlama sorumluluğundadır. Elektrik sisteminin güvenli işletilmesinin, bara gerilimlerinin ve iletim hatları yüklemelerinin sınır değerler içerisinde işletilmesinin yanında maliyetlerinin en aza indirilmesi açısından da önemi nedeniyle reaktif güç yönetimi bağımsız sistem işleticileri için yaşamsal öneme sahiptir.Bu çalışmada da öncelikle dünyada elektrik piyasaları ve Türkiye elektrik piyasası, reaktif güç elde etme, maliyet ve fiyatlandırma konuları ele alınmaktadır. Daha sonra ise, reaktif güç planlama ve gerekebilecek kompanzasyon tesislerinin kapasitelerini belirlemek için reaktif yük tahmini yapılmaktadır. Bölge için İstanbul İli Avrupa Yakası seçilmiştir. Tahmin yapılırken ilk aşamada ilgili iletim şirketi ve dağıtım şirketi yük tevzi müdürlükleri ile ikili görüşmeler yaparak, kullanılması gereken geçmiş beş yıla ait veriler elde edilmiştir.İkinci aşamada ise elde edilen verilerden yola çıkarak 2011-2015 yılları için indirici transformatör merkezlerinden çekilmesi muhtemel aktif-reaktif enerji değerleri üç farklı şekilde en küçük kareler yöntemi ile hesaplanmakta ve karşılaştırılmaktadır. Sadece bir yöntemde bölgenin nüfusu hesaba katılmaktadır.Yapılan tahminler sonucunda doğrusal hesaplama ile en küçük kareler yöntemi en iyi sonucu verdiğinden, mevcut kompanzasyon tesislerinin kurulu güçleri de göz önünde bulundurularak önümüzdeki yıllarda transformatör merkezlerinde kurulması muhtemel kompanzasyon tesislerinin gücü hesaplanmaktadır.

Abstract:
In deregulated power systems, isolated system operators are responsible for providing the limits of active power flow and bus voltages on transmission lines. Reactive power management has very significant role for isolated system operators because of not only operating the power system safely and bus voltages and transmission line loadings in limit values, but also minimizing costs of the system.In this study, at first electricity markets over the world and Turkish electricity market, then producing reactive power, cost and pricing issues are approached. Then, reactive load is forecasted to plan reactive power and determine the capacities of compansation facilities which will be able to be necessary. European land of Istanbul was selected for the area. At first step of the forecast, required data that is belonging to last five years were obtained through making bilateral discussion with delivery directorates of relevant transmission and distribution companies.At the second step, active-reactive energy values which will be probably consumed from substations are calculated and compared with three different ways of least mean squares method for 2011-2015 years. At only one method, area population is taken into account.At the end of the forecast, due to having best result of linear calculation of least mean squares, the installed power of the compensation facilities which will be necessary at substations for future years are calculated via this method through taking available installed power of compansation facilities into account.