Gayrimenkul piyasasına eleştirel bakış: Istanbul kent örneği (1980-2010)
A critical review of real estate market: City of Istanbul (1980-2010)
Yazar: NAZLI HAN
Danışman: PROF. DR. ZEYNEP ENLİL
Yıldız Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Şehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı / Şehir Planlama Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2011
Konu: Şehircilik ve Bölge Planlama = Urban and Regional Planning

Özet:
1980'lerin ortalarında dünya ölçeğinde merkez ülkelerin gayrimenkul piyasalarında daha önceki dönemlerden niceliksel ve niteliksel olarak farklılaşan bir büyüme ve sonrasında çöküş yaşanmış ve yarattığı dramatik etki akademik yazında konuya olan ilginin canlanmasına neden olmuştur. Yaşanan sürecin kökeninde sosyal ve ekonomik alanda yaşanan iki ana dönüşüm etkili olmuştur. İlki bu ülkelerde hizmet sektöründeki hızlı büyümenin yarattığı yeni sosyo-ekonomik ortam; diğeriyse finans piyasalarının liberalizasyonu ve yeni finansman modellerinin ortaya çıkışıdır.Tarihsel olarak kapitalizmle daha geç ve daha eşitsiz şartlarda tanışan Türkiye, 1980'li yıllarda başlayan ve 2000'li yıllarda yoğunlaşan küresel ekonomiye eklemlenme politikaları kapsamında benzer bir gelişme göstermektedir. Hizmet sektöründeki hızla büyüme ve finansal serbestleşme sürecinin en kolay izlenebildiği kent İstanbul'da, kentsel gelişme stratejilerinden en önemlisi gayrimenkul piyasasının yeniden düzenlenmesi ve geliştirilmesi olmuştur. Türkiye gibi gelişmiş kapitalist ülkelerin çeperlerinde yer alan ülkelerin henüz keşfedilmemiş gayrimenkul piyasaları uluslararası yatırım ağının bir parçası haline gelmeye başlarken, yapılı çevre merkezi ve yerel yönetimler aracılığı ile bu dönüşüme daha esnek ve daha çabuk cevap verecek şekilde yeniden inşa edilmektedir. Bu süreç, geleneksel gayrimenkul yatırım ve geliştirme işinin organizasyonu, oyuncuları ve ilişki modelleri ile birlikte dönüşmesi ve yapılı çevreyi bu kapsamda şekillendirmesi anlamına gelmektedir.Tez bu kapsamda, İstanbul gayrimenkul piyasasında özellikle 2003-2008 yılları arasında gerçekleşen hızlı büyümeyi incelemektedir. İstanbul'da gayrimenkul piyasasının yeniden yapılanma sürecinde oluşan yeni güçler koalisyonunda, geliştirme ve yatırım sürecinde yoğunlaşan sermayenin analiz edilerek kentsel mekânının yapılanmasını anlaşılır kılmayı amaçlamaktadır.

Abstract:
In mid-1980s central countries' real estate markets faced a worldwide change in growth that is followed by a collapse far more drastic in comparison to previous eras in terms of quality and quantity as well, and this situation's dramatic effects resulted in the increase of attention to the topic within the academic discourse. In the roots of this process, social and economic transformations can be found. The first condition is the rapid growth of service sector in these countries; and the other is the liberalization of finance markets and occurrence of new financial models.The thesis analyses the "power coalition" that is behind the growth in Istanbul real estate sector since mid 2000s. Historically speaking, Turkey?s process of capitalism has been relatively delayed and unbalanced circumstances. Therefore, Turkey starting with 80s and intensifying with 2000s has been parallel to Istanbul, in the context of articulation policies to global economy. In Istanbul, where the financial liberalization process can be observed most clearly, the most important urban development strategy has been the re-organization and improvement of the real estate sector.The thesis, in this context, aims to clarify the underlying conditions of the existing urban structure by analyzing the capital accumulated during development and investment process, in the hands of new "power coalition" that occurred in accordance with the reconstruction process of Istanbul real estate market.