Nonalkolik steatohepatit (NASH) tanılı hastalarda hepatoselüler karsinom (HCC) riski
Hepatocellular carcinoma (HCC) risk in patients diagnosed with nonalcholic steatohepatitis (NASH)
Yazar: DİLAN GÜNDOĞAN ATABAY
Danışman: DOÇ. DR. SEZGİN VATANSEVER
İzmir Katip Çelebi Üniversitesi / İzmir Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı / İç Hastalıkları Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: İç Hastalıkları = Internal diseases

Özet:
Giriş ve amaç: Nonalkolik steatohepatitin dünya üzerinde görülme sıklığı artmaktadır. Erken teşhisi halinde diyet, egzersiz gibi basit görülen tedavi önlemlerinin alınması hastalık seyri için önemlidir.  Çalışmamızda nonalkolik steatohepatit ile takip edilen hastalarda hepatoselüler karsinom riski araştırılacaktır. 
Gereç ve yöntem: İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Atatürk Eğitim Araştırma Hastanesi Gastroenteroloji Kliniğinde Ocak 2010-Aralık 2023 yılları arasında Nonalkolik Yağlı Karaciğer Hastalığı tanısıyla takip edilen 548 hasta tarandı. Dahil etme kriterlerine uygun olan 272 hasta çalışmaya alındı. Retrospektif olarak hastaların anamnezleri, laboratuvar değerleri, görüntülemeleri, patoloji raporları incelendi. NAS, FİB-4, FLS, HSI, NAYKH skoru, NAYKH Fibrozis Skoru hesaplandı. Hepatoselüler karsinom gelişim riskini araştırılması planlandı.
Bulgular:  231 hastada diyabet veya bozulmuş açlık glukozu mevcuttu ve  272 hastanın ortalama vücut kitle indeksi 32,6±6 (kg/m2) idi. 
Asit (n=95), ensefalopati (n=32), özofagus varisi ve kanaması (n=38) olması ve fibrozis skorlarında yüksek riskli saptananlar ile 215 tanesi ileri fibrozis ve siroz olarak değerlendirildi. Hastaların 44'ünde karaciğer biyopsisi yapılmıştır. 
İlk bir yılı içinde gelişen 5, 1-5 yıl içinde gelişen 6, 5-10 yıl içinde gelişen 4, 13. yılında gelişen 1, toplam 16 hastada HCC geliştiği gözlendi.
Takibinin 6. ayında bir , 2. yılında üç , 3. yılında iki, 4. yılında iki, ve 10. yılında bir hasta olmak üzere toplam 9 hastaya karaciğer nakli yapıldığı saptandı.
Sonuç: Hepatoselüler karsinom günümüzde primer karaciğer tümörleri arasında en mortal seyreden malignitedir. NAYKH/NASH ile ilişkili HCC, çağımızın büyük bir sorunudur. NAYKH/NASH hastaları risk altındaki popülasyon olarak kabul edilmelidir. Tarama ve takibinde birinci basamaktan itibaren rutin oluşturulmalı ve göz ardı edilmemelidir.  
Anahtar Kelimeler: Nonalkolik Yağlı Karaciğer Hastalığı, Hepatoselüler Karsinom, Diyabet

Abstract:
ABSTRACT 
	Introduction and purpose: The incidence of nonalcoholic steatohepatitis is increasing around the world. Early diagnosis in this case, taking seemingly simple treatment measures such as diet and exercise is important for the course of the disease. In our study, the risk of hepatocellular carcinoma will be investigated in patients with nonalcoholic steatohepatitis.
	Materıal and method: 548 patients who were followed up with the diagnosis of Nonalcoholic Fatty Liver Disease at Izmir Katip Çelebi University Atatürk Training and Research Hospital Gastroenterology Clinic between January 2010 and December 2023 were scanned. 272 patients who met the inclusion criteria were included in the study. The patients' anamnesis, laboratory values, imaging and pathology reports were examined retrospectively. NAS, FIB-4, FLS, HSI, NAFLD Score, NAFLD Fibrosis Score were calculated. It was planned to investigate the risk of HCC development.
	Results: 231 patients had diabetes or impaired fasting glucose, and the mean body mass index of 272 patients was 32.6±6 (kg/m2). Among those with ascites (n=95), encephalopathy (n=32), esophageal varices and bleeding (n=38) and high-risk fibrosis scores, 215 of them were evaluated as having advanced fibrosis and cirrhosis. Liver biopsy was performed in 44 of the patients.
It was observed that HCC developed in a total of 16 patients: 5 developed within the first year, 6 developed within 1-5 years, 4 developed within 5-10 years, and 1 developed in the 13th year. It was determined that a total of 9 patients underwent liver transplantation: one patient in the 6th month, three patients in the 2nd year, two patients in the 3rd year, two patients in the 4th year, and one patient in the 10th year.
	Conclusion: HCC is currently the most mortal malignancy among primary liver tumors. HCC associated with NAFLD/NASH is a major problem of our time. NAFLD/NASH patients should be considered an at-risk population. A routine for screening and follow-up should be established starting from the first step and should not be ignored.
Keywords: Nonalcoholic Fatty Liver Disease, Hepatocellular Cancer, Diabetes