Yassıada Mahkemesi: Anayasa ihlal davasında yargılanan dört kişi
Yassıada Court: Four persons on trial in the case of violation of the Constitution
Yazar: TUBA NUR YILDIZ
Danışman: DOÇ. DR. ŞERİF DEMİR
Siirt Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Cumhuriyet Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Hukuk = Law ; Kamu Yönetimi = Public Administration ; Tarih = History
Dizin: Anayasa = Constitution ; Anayasa yargısı = Constitutional justice ; Askeri müdahale = Military intervention ; Cumhuriyet Dönemi = Republican Period ; Cumhuriyet tarihi = Republic history ; Mahkemeler = Law courts ; Menderes, Adnan = Menderes, Adnan ; Yargılama = Judgement ; Yassıada = Yassıada

Özet:
Türkiye, 1950 yılında 27 yıl aradan sonra farklı bir parti tarafından yönetilmeye başlandı. Artık Demokrat Parti 27 Mayıs 1960 yılına kadar ülkenin idaresinde yegâne güçtü. İktidarın el değiştirmesiyle ülkenin üzerindeki tek parti havası giderilmeye çalışıldı. Muhalefet, iktidarı kaybetmenin etkisindeyken iktidar daha da güçlenmenin peşindeydi. Demokrat Parti iktidarının her çeşit siyasi tasarrufları muhalefet tarafından şiddetle eleştirildi. Menderes'in kabul ettiği bazı kanunlar Anayasaya aykırı kabul edildi. Hem muhalefet hem basın DP hükümetini şiddetle eleştirdiler. DP tarafından çıkarılan kanunlar ve Menderes'in tutumu orduyu da rahatsız etmişti. Böylece askeri bir cunta iktidarı düşürmek ve ülkeye demokrasi getirmek amacıyla harekete geçtiler. Menderes bir darbe ile yerinden indirildi. Cumhurbaşkanı Celal Bayar ve Başbakan Adnan Menderes'le birlikte DP'li bütün arkadaşları tutuklanarak Yassıada Mahkemelerinde yargılandılar. Yaklaşık bir yıl süren mahkemelerde koca bir devrin muhasebesi yapıldı. En ince ayrıntısına kadar hazırlanan iddianamelerle, çok sayıda şahidin dinlenerek sanıkların çapraz sorgulamasıyla gergin geçen duruşmalar neticesinde Mahkeme 15 kişiye idam cezası verdi. Fakat neticede 3 kişinin cezası MBK tarafından kesinleştirilerek infazı gerçekleştirildi.

Abstract:
Turkey began to be governed by a different party after 27 years in 1950. From this date to 27 May 1960 the Democratic Party was the only power in country's administration. With the change of power, the one-party atmosphere was tried to be removed. While the opposition was under the influence of losing power, the government sought to get stronger. All kinds of political decisions of the Democratic Party government were strongly criticized by the opposition. Some laws passed by Menderes were deemed unconstitutional. Both the opposition and the press strongly criticized the DP government. The laws enacted by the DP and the attitude of Menderes disturbed the army as well. Thus, a military junta took action to overthrow power and bring democracy to the country. Menderes was unseated by a military coup. President Celal Bayar and Prime Minister Adnan Menderes as well as all his friends from the DP were arrested and tried in Yassıada Courts. The courts took about a year. The court sentenced 15 people to death as a result of the indictments prepared to the smallest detail and the cross-examination of the defendants. However, in the end, the sentences of 3 people were finalized by the MBK(Nationel Unity Committee) and their execution was carried out.