Sanat alanında eşitsizliğin yeniden üretimi: Ankara'daki ödenekli ve özel tiyatrolarda çalışan tiyatro oyuncularında sosyal kapanma mekanizmaları
Reproduction of inequality in the field of art: Social closure mechanisms in theater actors working in funded and private theaters in Ankara
Yazar: MURAT KARADAĞ
Danışman: PROF. DR. TUĞÇA POYRAZ
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Sosyoloji = Sociology
Dizin: Alan kuramı = Field theory ; Eşitsizlik = Inequality ; Sosyal kapanma = Social closure ; Tiyatro = Theatre ; Tiyatro oyuncuları = Theater players ; Özel tiyatro = Private theatre

Özet:
Bu çalışmanın amacı, sanat alanında eşitsizliğin üretilmesinde ve yeniden üretilmesinde rol oynayan toplumsal mekanizmaların neler olduğunu ve bunların eşitsizliğin oluşmasında nasıl bir rol oynadığını anlamaktır. Bu amaçla, Ankara'daki ödenekli ve özel tiyatrolarda çalışmakta olan 19 tiyatro oyuncusunun kartopu örneklem tekniğiyle katılımıyla derinlemesine görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın bulguları, derinlemesine görüşmelerden elde edilen nitel verilere dayanmaktadır. Nitel veri analizi ile araştırmanın temel problemi doğrultusunda eşitsizlik üreten mekanizmaları ifade eden beş tema ortaya çıkmıştır: Sosyal ilişki ağları, eğitim, ekonomik kaynaklar, beden ve yaşam tarzı. Bu mekanizmalar, sosyal kapanma kuramı ve bu kuramın çağdaş bir temsilcisi sayılabilecek Pierre Bourdieu'nün alan kuramı bağlamında değerlendirilmiştir. Araştırmanın bulguları doğrultusunda, bu mekanizmaların çeşitli biçimlerde tiyatro oyunculuğu alanında sosyal kapanma mekanizmaları olarak çalıştığı ve alandaki imtiyazlı konumlara erişmede sosyal ilişkiler, eğitim, ekonomik kaynaklar, bedensel özellikler ve yaşam tarzı bağlamında belirli toplumsal kaynaklara sahip olanları avantajlı, olmayanları ise dezavantajlı kıldığı sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
The purpose of this study is to understand what are the social mechanisms that play a role in the production and reproduction of inequality in the field of art and what role they play in the formation of inequality. For this purpose, in-depth interviews were conducted with the participation of 19 actors working in private and funded theaters in Ankara with the snowball sampling technique. The findings of the study are based on qualitative data obtained from in-depth interviews. With the qualitative data analysis, five themes that express the mechanisms which produce inequality in line with the main problem of the research have emerged: Social networking, education, ekonomik resources, body and lifestyle. These mechanisms are evaluated in the context of social closure theory and Pierre Bourdieu's field theory, which can be considered as a contemporary representative of this theory. In line with the findings of the study, it was concluded that these mechanisms operate as social closure mechanisms in the field of theater acting in various ways and make those who have certain social resources advantageous in terms of social relations, education, economic resources, bodily characteristics and lifestyle, and those who do not have a disadvantage in reaching privileged positions in the field.