2000 sonrası illüstrasyonda yeni teknolojilerin kullanımının incelenmesi
The use of new technologies in illustration after 2000
Yazar: SENA ADALI
Danışman: DOÇ. CEREN BULUT YUMRUKAYA
Dokuz Eylül Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Sanat ve Tasarım Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Artırılmış gerçeklik = Augmented reality ; Dijital illüstrasyon = Digital illustration ; Projeksiyon haritalama = Projection mapping ; Sanal gerçeklik = Virtual reality ; Sayısal teknoloji = Digital technology ; Yapay zeka = Artificial intelligence

Özet:
Sanat ve tasarım arasında bir yerlerde, görsel iletişimin özel unsurlarından biri olan illüstrasyonun geçmişi mağara resimlerine kadar uzanmaktadır. Grafik tasarım tarihine bakıldığında kitap, dergi, poster gibi basılı mecralarda geniş kitlelere ulaşılması istenen mesajın etkili bir şekilde iletilmesinde önemli bir role sahip olan illüstrasyon hem üretim yöntemleri hem de üretimlerin yer aldığı mecralar anlamında dijital devrimden etkilenmiş bir alandır.
Araştırma sorusu olarak tezin çıkış noktası dijital teknolojilerin illüstrasyonu nasıl etkilediği olmuştur. Dijital devrimin yaşandığı 1980'ler ve 1990'lar dijitalleşmenin olgunlaşma süreci olarak değerlendirilmiş, 2000 sonrasında ise dijitalleşmenin etkileri ciddi boyutlara ulaşmıştır. Bu doğrultuda tezin araştırma konusu 2000 Sonrası İllüstrasyonda Yeni Teknolojilerin Kullanımı olarak belirlenmiştir. Bu sebeple ilk bölümün teması dijital çağda illüstrasyon olmuş; 2000 öncesi ve 2000 sonrası dünya dijitalleşirken illüstrasyon alanında nelerin yaşandığı, illüstrasyonun dijital dünyada üretim yöntemleri konuları anlatılmıştır.
İkinci bölümde ise 2000 sonrası illüstrasyon alanında kullanılan yeni teknolojiler kapsamında illüstrasyonun gerçeklik artırma deneyimleri ve yapay zeka ile ilişkisi incelenmiştir. 2000 sonrasında yaygınlaşan holografi, projeksiyon haritalama, artırılmış gerçeklik, sanal gerçeklik gibi gerçeklik artırma yöntemlerinin illüstrasyonun hayat bulabileceği mecralar olduğu vurgulanmıştır. Son birkaç yılda oldukça gündemde olan yapay zeka konusunda ise illüstrasyon için kullanımı mevcut olan yapay zeka modellerine ve illüstratörlerin bu yapay zeka modelleri ile ilgili düşüncelerine yer verilmiştir.
Araştırmanın üçüncü bölümünde ise tez kapsamında geliştirilen bir proje olarak Cumhuriyet tarihinde güzel sanatlar alanında mesleğinde öncü olan kadınlar teması ile yapay zeka kullanılarak bir illüstrasyon serisi oluşturulmuş ve bir yapay zeka modeli olarak Midjourney'e dair bulgu ve değerlendirmeler aktarılmıştır.
Anahtar Kelimeler: illüstrasyon, 2000 sonrası, teknoloji, dijitalleşme, gerçeklik artırma, yapay zeka, güzel sanatlar

Abstract:
Dating back to cave paintings, illustration takes a special place between art and design. Through books, magazines, and posters illustration has a crucial role in graphic design history and a unique approach to convey the message to its audience. However, today illustration is well beyond the limits of printed media. Following the digital revolution, illustration evolved both its production and display methods.
This study, titled "The Use of New Technologies in Illustration After 2000", questions how digital technologies affected the field of illustration. The study focuses on the period when digitalization flourished, after the year 2000. While the digital revolution per se took place in the 1980s and 1990s it is after 2000 that the field of illustration went to its major transformation with hardware and software great development. Consequently, the first chapter of the study examines illustration in the digital age.
The second chapter, explains the role of illustration in mixed realities and takes a look at its relationships with Artificial Intelligence. Among other technologies, the emphasis is placed on holography, projection mapping, augmented and virtual reality. Furthermore, the chapter explains how, in the most recent years, several models were developed for image generation that allow the creation of illustration and the consequent strong response from the illustrators community.
The last chapter includes a design proposal consisting of a series of illustrations of fine art pioneer women from the foundation of the Turkish Republic. The illustrations of five women, from the fields of illustration, photography, ceramic art, art management, and sculpture, were generated using Midjourney to discuss and analyze image generation with artificial intelligence.
Keywords: illustration, post-2000, technology, digitalization, mixed realities, artificial intelligence, fine arts