Ortaklıktan üyeliğe Avrupa Birliği'nin Kıbrıs politikası
The European Union's Cyprus policy from association to membership
Yazar: BUSE DİRİL
Danışman: PROF. DR. ÇINAR ÖZEN
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Avrupa Birliği ve Uluslararası Ekonomik İlişkiler Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Avrupa Birliği = European Union ; Güney Kıbrıs Rum Yönetimi = Greek Cypriot Administration of Southern Cyprus ; Kıbrıs = Cyprus ; Ortaklık = Partnership ; Ticari ilişkiler = Trade relations ; Uluslararası ilişkiler = International relations ; Uluslararası politika = International policy ; Üyelik = Membership

Özet:
Avrupa Birliği için üçüncü ülkelerle ticari anlaşmalar yapmak önemli olmuştur. Birliğin Kıbrıs ile 1973 yılında Ortaklık Anlaşması imzalaması ikili arasında kurumsal ilişkileri başlatan önemli bir gelişme olmuştur. Bu tarihten itibaren Birliğin Kıbrıs'a yönelik politikası Birlik kurumlarının ve Birlik üyesi ülkelerin kararları, tutumları ve eylemleri tarafından şekillenmeye başlamıştır. Bu süreçte Ortaklığın sağladığı ticari ilişkilerin yanı sıra Birliğin, Kıbrıs sorununu daha yakından izlemesi mümkün olmuştur. GKRY'nin Birliğe tam üyelik başvurusunun ardından Komisyon'un Kıbrıs'ın başvurusu üzerine görüş bildirmesiyle birlikte Birliğin Kıbrıs ile ilişkilerine resmi olarak siyasi boyut eklenmiştir. Kıbrıs'ın üyelik süreci, Birliğin genişleme tarihinde daha önce benzeri görülmemiş birtakım gelişmelerin yaşanmasına neden olmuştur. Nitekim bölünmüş bir devlet olarak Kıbrıs'ın Birliğe kabulü, AB normlarına aykırı bir durum oluşturmuştur. Uzun yıllardır çözümsüz kalan Kıbrıs sorununda AB, katalitik etki yaratabileceğini iddia etmiştir. 2003 yılında son hali sunulan Annan Planı'na AB'nin katkısı çok sınırlı düzeyde kalmıştır. Birlik, üyeliğin çekici gücünü ve aday ülke Kıbrıs ile arasındaki asimetrik ilişki biçimini sorunun çözümünde fırsata çevirememiştir. GKRY'nin üyeliği sonrası süreçte KKTC'ye uygulanan izolasyonları kaldırma sözü birçok açıdan havada kalmıştır.

Abstract:
It has been an important for the European Union to make commerical agreements with the third countries. The signing of Association Agreement between the European union and Cypus in 1973 was an important improvement that started the institutional relations betwen them. Since this date, Union's policy towards Cyprus has begun to be shaped by the decisions, attitudes, and actions of the member states of the Union. In the process, besides the commercial relations that provided by the Association, it was possible for the Union to observe the Cyprus issue more closely. After the application of South Cyprus Adminstration to the European Union, with the Commission's opinion based on the Cyprus's application, a political dimension has been officially added to the Union's relations with Cyprus. Cyprus's accession process has led to some unprecedented developments in the history of the Union's enlargement. As a matter of fact, the admission of Cyprus to the Union as a divided state created a situation contrary to EU norms. The EU has claimed that it can create a catalytic effect in the Cyprus issue which has remained unsolved for many years. The EU's contribution to the Annan Plan, which latest version was finalized in 2003, remained at a very limited level. The EU could not turn the attractive power of membership and the asymmetrical relationship with Cyprus into an opportunity in solving issue. The promise of lifting the isolations applied to the TRNC in the post-membership period of the South Cypriot Administration was up in the air in many respects.