Su kaynakları yönteminde iklim değişikliği etkilerinin değerlendirilmesi: Afganistan örneği
Assessment of climate change impacts in water resource management: Case study Afghanistan
Yazar: MAHMOOD SALEHI
Danışman: DOÇ. DR. SEPANTA NAİMİ
İstanbul Aydın Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı / İnşaat Mühendisliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: İnşaat Mühendisliği = Civil Engineering
Dizin: Afganistan = Afghanistan ; Su kaynakları = Water resources ; Su kaynakları yönetimi = Water resources management ; Sürdürülebilirlik = Sustainability ; İklim değişikliği = Climate change

Özet:
Artan taşkın ve kuraklık tehlikelerinin su kaynakları üzerindeki etkileri Afganistan için acil alarm vermektedir. Ülkede yetersiz su kaynakları yönetimi ülke sularının yalnızca %30'unun kllanılmasını sağlarken %70'inin serbest sınırlar içi ve
diğer ülkelerde serbest akışına sebep olmaktadır. Bu çalışmada, iklim değişikliğinin Afganistan su kaynakları üzerinde etkilerinin araştırılması, bu şekilde doğadaki su tüketiminin çevresel etkisinin azaltılması ve optimize edilmesi yoluyla katkıda bulunulması amaçlanmıştır. Bu bağlamda, Kabil nehir havzasında yerleşik toplam sekiz adet hidro-meteoroloji istasyonundan 1967-1980 ve 2009-2020 periyotlarına ait Sıcaklık, yağış, bağıl nem ve akış (debi) verileri toplanmış ve iki periyot bulguları birbirleri ile karşılaştırılmıştır. Veri analizi tekniği, İstatistik Analiz metodu ve dinamik boşluk doldurma metodu kullanılarak Afgan iklim ve su kaynaklarındaki değişimler ile çalışma alanının duyarlılığını belirlemek için analiz edilmiştir. Sekiz istasyon arasındaki yüzey akışının nüfusun artışına, yağış ve Sıcaklık değişikliklerine
bağlı %2,78 azaldığı görülmüştür. Sektörel açıdan, Kabil havzasının master planının sürdürülemez olduğu, yeteri kaynak bulunmadığı, mobilizasyonun çevreyi tahrip ettiği anlaşılmıştır. Bu sebeple, bölgede iç tüketim, endüstryel ve tarımsal tüketim grupları için acil su yönetimi planlaması yapılması gerekliliği tespit edilmiştir. Özetle, araştırmamız kilit sorunlar ve su kaynakları yönetimi teknikleri değerlendirilerek, bilimsel ve insan kapasitesini telafi edecek politikaların geliştirilmesi, bu şekilde iklim değişikliğinin etkilerinden su kaynaklarını olabilidği kadar korunma sağlanması, iklim değişikliği, su mevcudiyeti-talebi ve arzı yönetiminin Afganistan için oluşturulması ve uygulanması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
The intensification of floods and droughts cause emergencies in Afghanistan due to the effect of climate change on water resources. The insufficiency of water resource management has resulted in only 30% of the country's water is actually used and the other 70% flows freely across the borders into neighboring countries. The purpose of this study is to understand the management and impact of climate change on water resources, especially in Afghanistan. Hydrometeorological dates including, temperature, precipitation, relative humidity, streamflow, runoff data were collected from (1967-1980) compared with (2009-2020) through eight main hydrometeorological stations on Kabul River basin by using Data Analysis methods, Statistical Methods, Dynamic Method for Gap Filling to analyze the changes in climate and water resources and realize how sensitive is the study area. The Surface runoff Between 8 Mean Hydro-Metrological Stations on Kabul River Basin in streams have dramatically reduced by 2.78% and by growing population the precipitation and temperature has also changed critically. The sectoral point of view of the master plan for the Kabul River basin the water demands as a total may not be sustainable, simply because the resources are not available, or their mobilization leads to environmental
damages. Therefore, an integrated planning process must balance the available resources and the essential needs of the different user groups (Domestic use, Industrial use, Agricultural use). By addressing the important points and techniques for water resources management, information can develop policies and human capacity to use and control the water in the best manner under effects of climate change, moreover, to focus on the assessment of the relationships between climate change, water availability and water demand management are important. Thus, sustainable climate change adaptation programs are necessary to be improved and implemented in Afghanistan.