Domateste erken yaprak yanıklığı hastalığına neden olan alternarıa spp. ne karşı biyolojik mücadele olanaklarının araştırılması
Investigation of the possibilities of biological controlagainst alternaria spp, caused by early leaf blight diseasein tomato
Yazar: HADIER AL-HASHIMI
Danışman: PROF. DR. BERNA TUNALI
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı / Fitopatoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Alternaria solani, tüm dünyada domates ekim alanlarında görülen ve üretimde
önemli kayıplara neden olan erken yanıklık hastalığına neden olan bir etmendir. Bu
patojen, bitki gelişiminin her aşamasında hastalığa neden olur ve bitkinin hemen
hemen her bölümünü etkiler. Bu patojeni kontrol etmenin en etkili yolu fungisitlerin
kullanılmasıdır. Bununla birlikte, erken yanıklığı kontrol etmek için sık
kullanımlarından dolayı iki ana fungisit grubuna, QoI'lere ve SDHI'lara karşı artan
bir direnç gelişimi olmuştur. Bu nedenle çalışmamızda bazı Chaetomium spp.,
Trichoderma spp. ve biyolojik mücadelede kullanılan non- patojenik Fusarium
oxysporum ele alınmıştır. Öncelikle Samsun ili ve ilçelerinden toplanan 30 adet
Alternaria izolatı patojenite testine tabi tutulmuştur. Patojenik olduğu belirlenen 4
izolatın, biyolojik mücadelede kullanılma potansiyelleri in-vitro denemelerde
incelenmiştir. On numaralı Alternaria izolatını, en yüksek engelleme oranı %79,5 ile
Trichoderma izolatları 37 ve 39 ile elde edilmiştir. Oniki numaralı Alternaria sp.
izolatında, Chaetomium izolatları 26, 28 ve 27, sırasıyla %56,6, %52,5 ve %51,6 ile
en yüksek engellemeyi göstermiştir. En yüksek patojeniteye sahip iki Alternaria spp.
izolatı ve dual testte en etkili bulunan izolatlar alınarak biyolojik kontrol potansiyeli
açısından hassas bir domates çeşidi ile saksı denemeleri gerçekleştirilmiş ve dual
testten elde edilen sonuçlarla benzer sonuçlar elde edilmiştir. İzolatlardan
Chaetomium sp., Trichoderma sp. ve T. hamatum, Alternaria spp.'ye karşı biyolojik
mücadele ajanı olarak kullanılma potansiyeline sahiptir. Chaetomium, Trichoderma
ve Alternaria izolatlarının türlerinin moleküler olarak teşhis edilmesi ve arazi
koşullarında ileri çalışmaların yapılmasının uygun olacağı düşünülmektedir.

Abstract:
Alternaria solani is the cause of early blight disease, which is seen in tomato
cultivation areas all over the world and causes significant losses in production. This
pathogen causes disease at every stage of plant development and affects almost every
part of the plant. The most effective way to control this pathogen is the use of
fungicides. However, there has been an increased development of resistance to the
two main groups of fungicides, QoIs and SDHIs, due to their frequent use to control
early blight. Therefore, in our study, some Chaetomium spp., Trichoderma spp. and
nonpathogenic Fusarium oxysporum in biological control were investigated. First of
all, 30 Alternaria isolates collected from Samsun province and its districts were
subjected to pathogenicity test. Four isolates that were determined to be pathogenic
were examined in in-vitro trials in terms of their potential to be used in biological
control. The highest inhibition rate in isolate number 10 of Alternaria sp. was
achieved by Trichoderma isolates 37 and 39 with 79.5%. Against Alternaria sp.
isolate number 12, Chaetomium isolates 26, 28 and 27 showed the highest inhibition
at 56.6%, 52.5% and 51.6%, respectively. By taking the two different Alternaria spp.
isolates with the highest pathogenicity and the isolates found most effective in the
dual-test, pot trials were conducted with a sensitive tomato variety H2274 cv for
biological control potential and similar results were obtained with the results
obtained from the dual test. It has been concluded that isolate of Chaetomium sp.,
Trichoderma sp. and T. hamatum has the potential to be used as a biological control
agent against Alternaria spp. in tomatoes. It is thought that it would be appropriate to
conduct further studies under field conditions and to molecularly identification study
the species of Alternaria, Chaetomium and Trichoderma isolates.