Bir aile sağlığı merkezine başvuran 65 yaş ve üzerindeki bireylerde fiziksel aktivite düzeyinin depresyon ve mutluluk ile ilişkisi
The relationship of physical activity level with depression and happiness in individuals aged 65 and over applying to a family health center
Yazar: MUHAMMED ÖMER EREN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ALİ GÜREŞ
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Eğitimi Anabiilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Spor = Sports

Özet:
Amaç: Çalışmada bir aile sağlığı merkezine başvuran 65 yaş ve üzeri bireylerde fiziksel aktivite düzeyinin depresyon ve mutluluk ile ilişkisinin belirlenmesi amaçlamıştır.
Gereç ve Yöntem: Çalışma seçkisiz örnekleme yöntemlerinden basit seçkisiz örnekleme yöntemi ile 1 Eylül 2021 - 31 Mart 2022 tarihleri arasında, Balıkesir ili Edremit ilçesi 8 nolu ASM'den yaralanan 65 yaş ve üzeri 397 katılımcı ile yapılmıştır. Veriler KBF, PASE, YDÖ, ÖMÖ ile toplanmıştır. Veri analizinde IBM SPSS Statistics 26.0 programı kullanılarak ikili değişkenler için Mann Whitney U, ikiden fazla değişkenler için Kruskal Wallis H testi ve Spearman Korelasyon testi kullanılmıştır. 
Bulgular: FAD'ın ve mutluluğun 65-74 ile 75-84 yaş aralığındaki grupta en yüksek düzeyde olduğu, depresyon durumlarında herhangi bir farklılığın olmadığı belirlenmiştir. Cinsiyet değişkeninde, kadın bireylere göre erkek bireylerin FAD'nın daha yüksek olduğu sonucuna varılmıştır. BKİ değişkeninde, hafif şişman grubunda bulunan katılımcıların FAD'nın normal grupta bulunan katılımcılardan daha fazla olduğu, obez grupta bulunan bireylerin depresyon düzeyinin normal grupta olan bireylerden daha yüksek olduğu, mutluluk düzeyinde ise gruplar arasında bir farklılığın olmadığı sonucuna varılmıştır. Eğitim durumu değişkeninde, lisans üstü eğitim durumunda bulunan katılımcıların en az ilkokul mezunlarından daha yüksek FAD'a sahip olduğu, depresyon düzeyinde; gruplar arasında bir farklılığın olmadığı, mutluluk düzeyinde ise lise mezunlarının en az ilkokul mezunlarından daha mutlu olduğu tespit edilmiştir. Medeni durum değişkeninde, evli olan katılımcıların dul olan katılımcılardan daha yüksek FAD'a sahip olduğu, depresyon düzeyinde; bekar olan katılımcıların evli ve dul katılımcılardan daha yüksek düzeyde depresyon durumunda oldukları, mutluluk düzeyinde ise evli olan katılımcıların bekar olan katılımcılardan daha mutlu oldukları sonucuna varılmıştır. Sürekli bir hastalık değişkeninde; kalp, tansiyon, şeker ve hayır diyen katılımcıların FAD'ları diğer cevabını veren katılımcılardan daha yüksek olduğu, depresyon ve mutluluk düzeylerinde ise bir farklılığın olmadığı belirlenmiştir. Gelir durumu değişkeninde, 1500 - 2000, 3001 - 3500, 3501 ve yukarı aylık maddi gelire sahip grupların FAD'ı 2001 - 2500 lira maddi gelir grubuna sahip katılımcılardan daha yüksek olduğu, 1500 - 2000 lira gelir grubuna sahip bireylerin daha üst gelir grubunda bulunan katılımcılardan daha yüksek depresyon ve daha düşük mutluluk seviyesinde oldukları sonucuna varılmıştır. FA yapma değişkeninde, FAD ile depresyon düzeyi arasında anlamlı bir sonucun olmadığı, mutluluk düzeyinde ise FA yapanların anlamlı bir şekilde daha yüksek oranda mutlu oldukları sonucuna varılmıştır. FA'yı kiminle yapıyorsunuz? Değişkeninde; FAD'a en yüksek puana sahip grubun arkadaşları ile birlikte yapan katılımcılara ait olduğu, tek başına FA yapan bireylerin depresyon düzeyinin daha yüksek olduğu, mutluluk düzeyinde ise FA yapmayan grubun mutluluk düzeyinin en düşük grup olduğu sonucuna varılmıştır. FAD, depresyon ve mutluluk arasında yapılan korelasyon analizinde ise FAD ile mutluluk arasında pozitif yönlü, mutluluk düzeyi ile depresyon düzeyi arasında negatif yönlü bir ilişkinin olduğu, FAD ile depresyon arasında anlamlı bir ilişkinin olmadığı sonucuna varılmıştır.
Sonuç: Yaşlı bireylerin demografik özelliklerine göre FAD, depresyon ve mutluluk düzeylerinde farklılıklar olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca FAD'ın doğrudan depresyon üzerinde bir etkisinin olmadığı ancak FAD'ın mutluluk düzeyinin artmasında etkili bir faktör olduğu, mutluluğunda depresyonun azalması yönünde önemli bir etken olduğu dolayısı ile FAD'ın depresyon düzeyinin azalmasına mutluluk faktörü üzerinden etkide bulunduğu sonucuna varılmıştır.  

Anahtar Kelimeler: Depresyon, Fiziksel Aktivite Düzeyi, Mutluluk, Yaşlı.

Abstract:
Objective: This study aims to determine the relationship between the level of physical activity and depression and happiness in individuals aged 65 or older who refer to a family health center.
Material and Methods: This study was conducted between September 1, 2021, and March 31, 2022 with 397 participants aged 65 and over who benefited from the Edremit No: 8 Family Health Center in Balıkesir. The data was collected by KBF, PASE, YDO, OMO. Mann Whitney U test for binary variables, Kruskal Wallis H test and Spearman Correlation test for more than two variables were used by using IBM SPSS Statistics 26.0 program in data analysis.
Results: This study was conducted between September 1, 2021, and March 31, 2022  with 397 participants aged 65 and over who benefited from the Edremit  No: 8 Family Health Center in Balıkesir. The data was collected by KBF, PASE, YDO, OMO. Mann Whitney U test for binary variables, Kruskal Wallis H test and Spearman Correlation test for more than two variables were used by using IBM SPSS Statistics 26.0 program in data analysis. Have higher levels of depression than those who are married and widowed; and at the happiness level, participants who are married are happier than single participants. In a continuous variant of illness, the PALs of participants with heart, blood pressure, diabetes were higher than those with other diseases , and there is no differences in levels of depression and happiness. It was determined that the PALs of the participants with heart, blood pressure and diabetes were higher than the participants with other diseases, and there was no difference in the levels of depression and happiness. In the income status variable, groups with a monthly financial income of 1500 - 2000, 3001 - 3500, 3501 and over have higher PAL than those who have a financial income group of 2001 - 2500 liras. Individuals with income of 1500 - 2000 are at a higher level of depression and lower happiness than those in the higher income group. In the PA-making variable, it has been concluded that there is no meaningful consequence between the PAL and the level of depression and at the happiness level those who do the PA are significantly happier. In the variable of with whom are you doing PA, it has been concluded that the group with the highest scores of PAL belongs to participants who do it with their friends. Individuals who do PA  alone have a higher level of depression, while those who do not make a PA have the lowest level of happiness. In the correlation analysis between PAL, depression and happiness it is concluded that there is a positive relationship  between happiness and PAL, a negative relationship between happiness and depression, and no meaningful relationship between the PAL and depression.
Conclusion: It has been determined that there are differences in the levels of PAL, depression and happiness based on the demographic characteristics of the elderly individuals. It has also been concluded that the PAL has no direct effect on depression, but that the PAL is an effective factor in increasing happiness, and that the PAL is an important factor in reducing depression. Thus, it contributes to the reduction of depression on the basis of the happiness factor.

Key Words: Depression, Happiness, Level of Physical Activity,  Old.