Refleks sempatik distrofi (Kompleks bölgesel ağrı sendromu tip 1) hastalarında hipotalamo -pitüiter- adrenokortikal aksın değerlendirilmesi
Assesment of the hypothalamo -pituitary- adrenocortical axes in patients with reflex sympathetic dystrophy (Complex regional pain syndrome tip 1)
Yazar: NİMET BAHADIR
Danışman: PROF. DR. HÜSEYİN DEMİR
Erciyes Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2012
Konu: Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon = Physical Medicine and Rehabilitation
Dizin: Adrenokortikotropik hormon = Adrenocorticotropic hormone ; Deksametazon süpresyon testi = Dexamethasone suppression test ; Hormonlar = Hormones ; Refleks sempatetik distrofi = Reflex sympathetic dystrophy

Özet:
Amaç: Bu çalışmanın amacı, Refleks sempatik distrofi (Kompleks Bölgesel Ağrı Sendromu tip1) hastalarda bazal hormon düzeylerinin ve Hipotalamo-Pitüiter-Adrenokortikal (HPA) aks fonksiyonlarının değerlendirilmesidir.Hastalar ve Yöntem: Bu çalışmaya, Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi (ERÜTF) Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Anabilim Dalı polikliniklerine Mart 2011- Mart 2012 tarihleri arasında başvuran Uluslararası Ağrı Çalışma Birliği tanı kriterlerine göre tanı almış Kompleks Bölgesel Ağrı Sendromu (KBAS) tip1'li 20 hasta ve kontrol grubu olarak 15 sağlıklı gönüllü dahil edildi. Hasta ve kontrol grubunun kortizol, adrenokortikotropik hormon (ACTH), serbest tiroksin (sT4), tiroid stimülan hormon (TSH), follikül stimülan hormon (FSH), lüteinizan hormon (LH), prolaktin (PRL), seks hormon bağlayıcı globulin (SHBG), estradiol (kadınların), testosteron (erkeklerin) gibi bazal hormonları ve saat 06:00, 12:00, 18:00, 24:00`da kortizol seviyeleri (kortizol ritmi) ölçüldü. Bazal hormon ölçümünden sonra adrenal aktivite ve HPA aksı değerlendirmek için dinamik testler yapıldı. 1mg deksametazon supresyon testi ve 1µg ACTH stimülasyon testi sonrası kortizol cevapları, 250µg ACTH stimülasyon testi sonrası kortizol ve DHEAS cevapları ölçüldü. Çalışmaya alınan KBAS tip1 grubundaki hastaların ağrı şiddetinin değerlendirilmesi için VAS (visuel anolog skala) skoru kullanıldı.Bulgular: Hasta ve kontrol grubunun yaş ve cinsiyet özellikleri benzerdi. Bu çalışmada, KBAS tip 1 ve sağlıklı kontrol grubunda, saat 06:00, 12:00, 18:00, 24:00'da bakılan kortizol seviyeleri ve bazal kortizol, ACTH, FSH, LH, Prolaktin, estrodiol, testesteron, SHBG'i içeren bazal hormon seviyelerinde fark yoktu. Bununla birlikte, KBAS tip1 hastalarının kontrol grubuna göre sT4 seviyeleri anlamlı derecede daha yüksekti. Fakat katılımcıların tümünün sT4 seviyeleri normal referans değerlere sahipti. 1 µg ACTH uyarı testi, kontrol grubuna göre KBAS tip 1 grubunda, daha düşük pik kortizol değerleri ve daha düşük eğri altı alan (AUC) değeri oluşturdu. 250 µg ACTH stimülasyon testi sonrası kortizol ve DHEAS cevaplarında, kontrol ve hasta gruplarında anlamlı farklılık göstermiyordu. Hasta grubunda 1mg deksametazon supresyon testi ile saptanan kortizol supresyonu kontrol grubu ile benzerdi. Korelasyon yapıldığında KBAS tip1 grubunda bazal kortizol seviyeleri ile VAS skoru arasında negatif bir korelasyon bulundu.Sonuç: KBAS tip1'li hastalarda 1 µg ACTH stimülasyon testine kortizol cevabında önemli derecede düşüklük tesbit edildi. Parsiyel adrenal bozukluğu, standart 250µg ACTH testinde uygulanan geleneksel suprafizyolojik doz maskeleyebilir. Bununla beraber, düşük doz ACTH stimülasyon adrenal bez için fizyolojik bir stimülasyondur. Düşük doz ACTH stimülasyon sonrası cevap eksikliğinin olması adrenal bozukluğun olabileceğini düşündürdü. Ek olarak, VAS skoru ve bazal kortizol seviyeleri arasında negatif korelasyonun varlığı ağrı şiddeti ve hipokortizolemi arasında ilişkiyi desteklemektedir..

Abstract:
Objective: The main aims of present study was to investigate the baseline hormone levels and hypothalamo-pituitary-adrenal (HPA) axis functions in patients with Reflex sympathetic dystrophy (Complex Regional Pain Syndrome type 1).Patients and Methods: 20 patients who were presented in physical medicine and rehabilitation outpatient clinic of Erciyes University Medical School and fulfilled the International Association for the Study of Pain (IASP) diagnostic criteria for Complex Regional Pain Syndrome (CRPS) type 1 and 15 healthy controls were enrolled to the study between March 2011-March 2012. In both groups, (cortisol rhythm) cortisol levels at 06:00, 12:00, 18:00, 24:00 o?clock and basal hormones assays inculding free T4 (fT4), thyrotropin (TSH), luteinizing hormone (LH), follicule-stimulating hormone (FSH), prolactin (PRL), estradiol (for women), testesteron (for men), sex hormon binding globulin (SHBG), adrenocorticotropic hormon (ACTH), basal cortisol were performed. After the baseline hormone assays, dynamic tests were used to investigate the HPA axis and adrenal activity. A cortisol response after 1 µgr ACTH and 1 mg dexamethasone suppression test, cortisol and DHEAS responses after 250 µgr adrenocorticotropic hormone (ACTH) stimulation were detected. Pain intensity was evaluated using the visual analog scale (VAS) in patients with CRPS type 1.Result: Age and sex characteristics were similar in both patient and control groups. In this study, cortisol levels at 06:00, 12:00, 18:00, 24:00 o?clock and levels of basal hormones including cortisol, ACTH, PRL, TSH, FSH, LH, SHBG, estradiol, testesteron there were no difference in CRPS type 1 and control groups. However, sT4 was significantly higher in the patient group than in the control groups. But, the all of participants had normal referance sT4 levels. 1µgr ACTH stimulation test induced a significantly lower peak cortisol and lower area under the curve (AUC) in CRPS type 1 patients than controls. Cortisol and DHEAS response after the 250 µg ACTH stimulation test were not significantly different between the patient and control groups. In patient group, cortisol suppression was similar to the control group which was detected by 1mg dexametasone suppression test. Correletion analysis showed that there was a negative correlation between basal cortisol levels and VAS score in CRPS type 1 group.