Farz-ı kifâyenin terkinin hükmü ve hukûkî sonuçları
The provision and legal consequences of the termination of Fard al-Kifâyah
Yazar: AHMET EL CUMA
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ İSMETULLAH SAMİ
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / İslam Hukuku Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Din = Religion

Özet:
"Farz-ı kifâyenin Terkinin Hükmü ve Hukûkî Sonuçları" başlığını taşıyan
çalışmamız, bir giriş ve üç bölümden oluşmaktadır.
Giriş bölümünde çalışmanın konusu, amacı, yöntemi ve sınırları ele alınmaktadır.
Birinci bölümde çalışmanın kavramsal boyutunu teşkil eden vaz'î ve teklifi
hükümlerin kısımları izah edilmektedir. Teklîfî hükümlerin tasnifi ve sunumunda genel
olarak cumhurun beşli taksimi esas alınmakla birlikte Hanefî mezhebinin terminolojisi de
ilave olarak zikredilmektedir. Bu doğrultuda farz, vacip, farz-ı ayn ve farz-ı kifâye gibi
fıkhî terimler açıklanmakta, özellikle farz-ı ayn ve farz-ı kifâye arasındaki farklara
değinilmektedir.
İkinci bölümde, Müslüman toplumu ilgilendiren Farz-ı kifâyeler bağlamında
cemaatle namaz, cenaze, şehitlerle ilgili hükümler incelenmekte; imâmı (devlet başkanı)
ilgilendiren farz-ı kifâyelerle ilintili olarak hisbe, emr-i bi'l-ma'rûf nehy-i ani'l-münker,
ictihâd ve cihâd gibi konular ele alınmaktadır.
Üçüncü bölümde, farz-ı kifâyenin terk edilmesi durumunda ortaya çıkan sonuçlar
ele alınmaktadır. Buna göre önce dinî farz-ı kifâyelerden cemaatle namazı kılmayı,
cenaze hükümlerinin uygulamayı, hisbeyi, emr-i bi'l-ma'rûf nehy-i ani'l-münkeri,
içtihadı ve cihadı terketmenin hukûki sonuçları izah edilmektedir. Ayrıca İslam'a uygun
bir dünya hayatının tesisi ve devamı açısından farz-ı kifâye kapsamına giren
yükümlülükler ve bunların terki halinde doğan hukukî sonuçlar ele alınarak tahlil edilmiştir.

Anahtar Kelimeler: İslam Hukuku, Hüküm, Farz-ı Ayn, Farz-ı Kifâye, Hukûki Sonuçlar.

Abstract:
Our study, titled "The Ruling of the Termination of Fard-i kifâye and Its Legal
Consequences" consists of an introduction, three chapters and a conclusion.
In the introduction, the subject, purpose, method and range of the study are
discussed.
In the first chapter, parts of vad'î and teklîfî provisions that constitute the conceptual
dimension of the study are explained, fiqh terms such as fard, wajib, Farz-ı kifâye and
fard-ı ayn are explained, especially the differences between fard-ı ayn and Farz-ı kifâye
are mentioned.
In the second part, the provisions regarding congregational prayer, funerals and
martyrs are examined in the context of fard al-kifayes that concern the Muslim
community.
In the third chapter, the consequences of abandoning fard kifâye are discussed.
According to this, firstly, the legal consequences of abandoning religious obligatory
prayers in congregation, the application of funeral provisions, hisbeyi, amr-i bi'l-ma'rûf
nehy-i ani'l-munkari, ijtihad and jihad are explained. In addition, the obligations within
the scope of fard kifâya in terms of the establishment and continuation of a world life in
accordance with Islam and the legal consequences arising from their abandonment are analyzed.

Keywords: İslam Law, Provision, Fard-ı Kifâya, Fard-ı Ayn, Legal Consequences