Varfarine bağlı kanamalarda risk faktörlerinin karşılaştırılması
Comparison of risk factors for warfarin-associated bleeding
Yazar: ŞAFAK MERİÇ ÖZGENEL
Danışman: PROF. DR. A. MUZAFFER DEMİR
Trakya Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2010
Konu: Hematoloji = Hematology
Dizin: Antikoagülanlar = Anticoagulants ; Hemorajiler = Hemorrhage ; Morbidite = Morbidity ; Mortalite = Mortality ; Risk faktörleri = Risk factors ; Varfarin = Warfarin

Özet:
Varfarin uzun süreli oral antikoagülasyonda kullanılan en yaygın oral antikoagülan ajandır. Ancak kullanımını kısıtlayan ve morbiditeyi ve mortaliteyi arttıran en önemli yan etkisi kanamadır. Kanamayı kolaylaştırıcı risk faktörleri arasında 65 ve üzeri yaş, eşlik eden hastalıklar, varfarinle etkileşen ilaç kullanımı, inme ve gastrointestinal kanama öyküsü gibi durumlar sayılabilir. Bu konuda yapılmış geniş ölçekli çalışmalarda kanamayı kolaylaştırıcı risk gruplarını saptamaya yönelik girişimler olmuş ve geçerliliği ispatlanmış risk grupları oluşturulmuştur. Bu çalışmalar temel alınarak bir anket çalışması ile topladığımız verilerle biz de varfarinle ilişkili kanama geçiren hasta ve kanama geçirmeyen varfarin kullanıcısı olan kontrol gruplarımızda karşılaştırma yaparak risk değerlendirmesi yapmaya çalıştık. Acil servise kanama ile başvuran varfarin kullanan 100 hasta ile (ort. yaş; 66,97±9,94 yıl [25-80]; %56 erkek, %44 kadın) polikliniklere international normalization ratio izlemi için başvuran kanaması olmayan 101 varfarin kullanıcısı (ort. yaş; 64,29±13,24 yıl [18-89]; %45 erkek, %55 kadın) birey çalışmaya alındı. Veriler karşılaştırmalı istatistiksel değerlendirmeye tabi tutuldu.65 yaş ve üzerinde 2,8 (güven aralığı:1,40-5,56) ve eşlik eden hastalığı olanlarda ise 5,6 (güven aralığı: 1,37-22,77) kat daha fazla kanama olduğunu belirledik. İnme öyküsünün 3,2 (güven aralığı:1,08-9,61) kat major kanamayı arttırdığını bulduk. Eğitim seviyesinde düşüklüğün varfarinle ilişkili kanama için risk faktörü olabileceğini, hastaların önemli oranda ilacı kullanmaya başladıkları ilk 3 ay içinde kanama açısından risk altında olduğunu, international normalization ratio izleminin sabit bir merkezden ve düzenli yapılmasının kanama açısından riski azaltacağını, kardiyologlar tarafından izlenen hastaların daha yüksek oranda kanama komplikasyonu ile karşı karşıya kaldığını belirledik.Sonuç olarak ileri yaşta varfarin kullanan bireylerin kültürel durumuna göre, iyi bir bilgilendirme yapılması gerektiği, kullandığı ilaçlar, altta yatan hastalıklar ve aynı merkezden ve düzenli aralıklarla izlem yapılması gerektiği kanısındayız. Varfarin kullanıcısı hasta ve varfarini reçeteleyen doktorların bu konuda dikkat etmesi gerekmektedir. Gelecekte varfarinin bu sınırlamalarını taşımayan yeni oral antikoagülanlar pratik yaşama girinceye kadar, morbidite ve mortaliteyi arttırmamak için dikkatli olunmalıdır.Anahtar kelimeler: Varfarin, oral antikoagülasyon, kanama, risk.

Abstract:
Warfarin is the most commonly used oral agent for long term anticoagulation. Nevertheless, bleeding is the most frequent side effect of warfarin which increases mortality as well as morbidity, thereby restricting its use. Risk factors for bleeding include age (65 and over), concomitantdiseases, use of drugs which may interact with warfarin, previous history of stroke or gastrointestinal bleeding. Risk groups of tendency for bleeding have been reported in large-scale studies. Based on these studies, we aimed to evaluate the risk of bleeding with a questionnaire based method in patients with warfarin associated bleeding and in patients under warfarin without bleeding. 100 patients with bleeding under warfarin (med. age 66,97±9,94 years; 56% male and 44% female) and 101 patients who has been monitored for international normalization ratio in our outpatient clinic (med. age 64,29±13,24 years; 45% male, 55% female) were enrolled in the study. Data were statistically analyzed.The prevalance of bleeding was observed to be 2,8 fold (confidence interval: 1,40-5,56) more in patients who are 65 years or over while 5,6 fold more in patients with concomitant disease (confidence interval: 1,376-22,770). History of stroke was observed to increase major bleeding 3,2 fold (confidence interval: 1,08-9,61). We have also observed that lack of education may be a risk factor for warfarin associated bleeding, while patients may be under risk for bleeding in the first 3-months? period of medication. Regular monitoring of international normalization ratio in a certain center may decrease the risk while bleeding was more frequently observed in patients who have been followed up by cardiologists.In conclusion, we believe that older patients under warfarin treatment should be informed according to their education status and their medications and concomitant diseases should be monitored on a regular basis by the same centers. Patients taking warfarin and physcians prescribing warfarin should be cautious about these issues until new oral anticoagulants without restrictions of warfarin are developed.Key words: Warfarin, oral anticoagulation, bleeding, risk.