Prososyal sessizlik ve örgütsel güven algısının örgütsel bağlılığa etkisinde örgütsel prestij algısının aracı rolü: Bir alan çalışması
The intermediary role of perception of organizational prestige in the effects of prosocial silence and the perception of organizational trust on the organizational commitment: A field study
Yazar: MEHMET OKTAY GÖKASLAN
Danışman: PROF. DR. TUBA BÜYÜKBEŞE
Hasan Kalyoncu Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / İşletme Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Prososyal davranış = Prosocial behaviour ; Sessizlik = Silence ; Örgütsel bağlılık = Organizational commitment ; Örgütsel güven = Organizational trust ; Örgütsel itibar = Organizational prestige ; Örgütsel sessizlik = Organizational silence

Özet:
Bu araştırmanın amacı; prososyal sessizlik ve örgütsel güvenin örgütsel bağlılığa etkisinde algılanan örgütsel prestijin etkisinin olup olmadığının tespit edilmesidir. Araştırmanın evrenini 2021 yılında Türkiye'deki banka çalışanları oluşturmaktadır. Bu evren dahilinde kolayda örneklem yöntemiyle örneklem olarak 529 banka çalışanına ulaşılmıştır. Araştırma amacına uygun olarak anket formu oluşturulmuştur. Oluşturulan anket formu beş bölümden oluşmuştur. Birinci bölümde yedi ifade ile demografik bilgilerin toplanması hedeflenmiştir. İkinci bölümde örgütsel bağlılığı tespit etmek üzere onsekiz ifade yer almıştır. Örgütsel bağlılık duygusal, devam ve normatif bağlılık boyutlarından oluşmaktadır. Her boyut altı ifade ile ölçülecek şekilde ifadelerden oluşmuştur. Üçüncü bölümde örgütsel güven ölçeği bilişsel boyut yedi ve duygusal boyut beş olmak üzere toplam on iki ifade ile ölçülmüştür. Dördüncü bölümde çalışanların prososyal sessizlik algılarını belirlemeye yönelik beş ifadeden oluşan ölçek yer almaktadır. Beşinci ve son bölümde ise çalışanların örgütsel prestij algılarını tespit etmeye yönelik sekiz ifade bulunmaktadır. Anket formundan elde edilen veriler analiz edilerek oluşturulan hipotezler sınanmıştır. 
Elde edilen bulgulara göre prososyal sessizliğin örgütsel prestij algısını pozitif yönde etkilediği, örgütsel bağlılık alt boyutlarını etkilemediği, ancak örgütsel prestij algının modele aracı değişken olarak eklendiğinde örgütsel prestij algısının tam aracı değişken etkisi gösterdiği görülmüştür. Örgütsel güven alt boyularından bilişsel güvenin örgütsel bağlılık alt boyutlarını pozitif yönde etkilediği, duygusal güvenin ise sadece devam bağlılığını pozitif yönde etkilediği ve duygusal güvenin örgütsel prestij algısını pozitif yönde etkilediği tespit edilmiştir. Örgütsel güven alt boyutlarının örgütsel bağlılığa etkisinde örgütsel prestij algısının aracı değişken rolü için ise bilişsel güven ile duygusal bağlılık ile kurulan modelde örgütsel prestij algısı kısmi aracı değişken ve duygusal güven ile duygusal bağlılık ile kurulan modelde örgütsel prestij algısı tam aracı değişen rolü üstlenmiştir.

Abstract:
The aim of this study is to determine whether perceived organizational prestige has an effect on prosocial silence and organizational trust on organizational commitment. The universe of the research consists of bank employees in Turkey in 2021. Within this universe, 529 bank employees were reached as a sample. A questionnaire form was created in accordance with the purpose of the research. The created questionnaire consists of five parts. In the first part, it is aimed to collect demographic information with seven expressions. In the second part, there are eighteen statements to determine organizational commitment. Organizational commitment consists of affective, continuance and normative commitment dimensions. Each dimension consists of expressions to be measured with six expressions. In the third part, the organizational trust scale was measured with a total of twelve statements, the cognitive dimension seven and the emotional dimension five. In the fourth section, there is a scale consisting of five statements in order to determine the prosocial silence perceptions of the banking employees. In the fifth and last part, there are eight statements to determine the organizational prestige perceptions of the employees. The hypotheses created by the information obtained through the questionnaire were tested.
According to the findings, it was seen that prosocial silence positively affects the perceived organizational prestige, does not affect the sub-dimensions of organizational commitment, but when the perception of organizational prestige is added to the model as a mediator variable, the perceived organizational prestige has a full mediator effect. It was determined that cognitive trust, which is one of the organizational trust sub-dimensions, positively affects the organizational commitment sub-dimensions, emotional trust only affects continuance commitment positively, and emotional trust affects the perceived organizational prestige positively. For the mediating role of perceived organizational prestige in the effect of organizational trust sub-dimensions on organizational commitment, the perceived organizational prestige in the model established with cognitive trust and emotional commitment was partially mediated, and the perceived organizational prestige assumed the role of fully mediator in the model established with emotional trust and emotional commitment.