Hafif zihinsel engelli ergenlerde sporun motor beceriler üzerine etkisinin incelenmesi
The effects of sports on motor skills in adolescents with mild intellectual disability
Yazar: ŞEHMUS ASLAN
Danışman: PROF. DR. YEŞİM FAZLIOĞLU ; DOÇ. DR. BÜLENT AĞBUĞA
Trakya Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Engelli Çalışmaları  Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2015
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Spor = Sports
Dizin: Beceri performansı = Skill performance ; Ergenler = Adolescents ; Motor beceriler = Motor skills ; Spor faaliyetleri = Sport activities ; Zihinsel engelli çocuklar = Mentally retarded children ; Zihinsel engelliler = Mentally retardation ; Özel eğitim = Special education ; Öğretilebilir zihinsel engelli çocuklar = Flexibility training mentally retarded childrens

Özet:
Bu araştırmanın amacı hafif zihinsel engelli (HZE) ergenlerde sporun motor beceriler üzerine etkisini incelemektir. Çalışma grubunu 12-18 yaş aralığında spor yapan 60 HZE (xyaş= 15,65±1,94),  spor yapmayan 57 HZE (xyaş= 15,02±1,85) ve spor yapmayan 62 normal gelişen (xyaş= 14,81±1,96) olmak üzere toplamda 179 ergen (xyaş=15,16±1,94)  oluşturmuştur. Araştırmada katılımcıların motor becerilerini değerlendirmek amacı ile Bruininks-Oseretsky Motor Yeterlik Testinin İkinci Versiyonunun Kısa Formu  (BOT 2-KF) kullanılmıştır. Araştırmanın sonucunda, spor yapan HZE ergenlerin BOT 2-KF alt testlerinin puanları ve toplam puanı spor yapmayan HZE'lerden yüksek bulunmuştur (p<.05). Normal gelişim gösteren ergenlerin BOT 2-KF alt testlerinin puanları ve toplam puanı spor yapmayan HZE'lerden daha yüksek bulunmuştur (p<.05). Spor yapan HZE'ler ve normal gelişen ergen gruplar karşılaştırıldığında ise Denge ve Üst ekstremite Koordinasyon alt test puanları için gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık bulunmamıştır (p>.05). BOT 2-KF'nin diğer tüm alt testlerinde ise normal gelişen ergenlerin puanları yüksek bulunmuştur (p<.05).  Motor becerinin cinsiyet değişkeni üzerindeki etkisini incelediğinde, spor yapan ve yapmayan HZE ergenlerde bazı BOT 2-KF alt testleri sonuçlarında istatistikî olarak anlamlı farklılıklar tespit edilmiştir (p<.05). Spor yapmayan HZE grubunda BOT 2-KF Denge, Koşma Hızı ve Çeviklik ve Kuvvet alt testleri erkekler lehine ve spor yapan HZE'de ise İnce Motor Doğruluk ve Kuvvet alt testleri erkekler lehine yüksek bulunmuştur (p<.05). Bu çalışmanın sonuçları HZE ergenlerin motor becerilerinin artmasının sağlanmasında sporun önemini göstermektedir.  

Anahtar Kelimeler: Ergen, hafif zihinsel engelli, motor beceri, spor

Abstract:
The purpose of this study is to investigate the effect of sports on motor skills in adolescents with mild intellectual disability (MID). The study groups consist of 60 adolescents with MID (average age= 15,65±1,94) who engaged regularly sports,  57 adolescents with MID (average age = 15,02±1,85)  who did not engage regularly sports, and 62 normally developing adolescents (average age= 14,81±1,96)  who did not engage regularly sports, and totally 179 adolescents (average age =15,16±1,94)  aged between 12 to 18 years. Motor skills of the participants were assessesed by using Bruininks-Oseretsky Motor Proficiency Short Form of the second version of the test (BOT 2-SF) in the study. In the result of the study, BOT 2-SF subtests and total scores of adolescents with MID who engaged regularly sports were statistically higher than adolescents with MID who did not engage regularly sports (p<.05). BOT 2-SF subtests and total scores of normally developing adolescents were statistically higher than adolescents with MID who did not engage regularly sports (p<.05). There were no differences between adolescents with MID who engaged regularly sports and normally developing adolescents in Balance and Upper Extremity Coordination subtests (p>.05), while the scores of the other subtests were statistically different in favour normally developing adolescents (p<.05). By examining genders' effect on motor skills, statistically significant differences were found in several BOT 2-SF subtests among MID who did not engage regularly sports and MID who engaged regularly sports  (p<.05). In adolescents with MID who did not engage regularly sports, BOT2-SF subtests including Balance, Running Speed and Agility, and Strength were higher in favor male adolescents, while in the MID who engaged regularly sports, Accuracy Fine Motor Precision and Strength were higher in favor male adolescents (p<.05). The results of the study showed that importance of engaging regularly sports to increase  motor skills of adolescents with MID. 

Keywords:  Adolescent, intellectual disability, motor skill, sport,