Böbrek nakli alıcılarında ağırlık artışı ile beslenme, fiziksel aktivite ve immünosupresif tedavi arasındaki ilişkinin belirlenmesi
The relationship weight gain between nutrition, physical activity and immunosuppressive treatment in kidney transplantation recipients
Yazar: DENİZ DEMET
Danışman: YRD. DOÇ. DR. NİLGÜN AKSOY
Akdeniz Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Beslenme = Nutrition ; Böbrek hastalıkları = Kidney diseases ; Böbrek nakli = Kidney transplantation ; Böbrek yetmezliği-kronik = Kidney failure-chronic ; Fiziksel aktivite = Physical activity ; Kilo alma = Weight gain ; İmmünosupresif ajanlar = Immunosuppressive agents ; İmmünosüpresyon = Immunosuppression

Özet:
Amaç: Böbrek nakli alıcılarında ağırlık artışı ile beslenme, fiziksel aktivite ve immünosupresif tedavi arasındaki ilişkiyi değerlendirmektir.
Yöntem: Bu araştırma prospektif bir izlem çalışmasıdır. 15 Ekim 2016-15 Nisan 2017 tarihleri arasında böbrek nakli uygulanan ve onamları alınan hastalar (n=51) araştırmaya dahil edilmiştir. Veriler Anket Formu, İlk Kontrol (1. Hafta), 3. ay ve 6. ay İzlem Formu ile toplanmıştır. Hastalara her üç izlemde de Besin Tüketim Kayıt Formu ve Fiziksel Aktivite Kayıt Formu verilerek üçer günlük besin alımlarını ve fiziksel aktivite uygulamalarını kaydetmeleri istenmiştir. Verilerin istatistiksel analizi SAS 9.4 programında yapılmıştır. Cinsiyet gibi iki kategorili değişkenler arasındaki karsılaştırmalarda Mann-Whitney U, yaş, meslek gibi üç veya daha fazla kategorili değişkenler arasında Kruskall-Wallis Varyans Analizi uygulanmıştır. Korelasyon analizi ve ki-kare analizi yapılmıştır. Çalışmada anlamlılık düzeyi 0.05 kabul edilmiştir. 
Bulgular: Böbrek nakli sonrası 3. ve 6. ay da ağırlık artışı vardır. Hastalar nakil sonrası ilk hafta, 3. ve 6. ay da besin ile aldıkları kalori miktarını ve fiziksel aktiviteyle harcadıkları enerji miktarını artırırlar. Besin alımı ile ağırlık artışı arasında pozitif yönlü orta dereceli (r=0.624);  kortikosteroid miktarı ile ağırlık artışı arasında pozitif yönlü zayıf (r=0.281) bir ilişki saptanmıştır. Yaş, tacrolimus ve kortikosteroid miktarı ile harcanan enerji miktarı arasında negatif yönlü zayıf bir ilişki (r=-0.196; r=-0.210; r=-0.220) saptanmıştır. Tekrarlı izlemlerde kadın ve erkeklerin kilo ortalamaları arasında anlamlı bir fark saptanmıştır (p<0.05). 
Sonuç: Böbrek nakli alıcılarında, birçok faktör nedeniyle ağırlık artışı olabilir. Bu çalışmadaki veriler, ağırlık artışı ile alınan kalori ve kortikosteroid miktarı arasında pozitif yönlü bir ilişki olduğunu, harcanan enerji ile ilişki olmadığını göstermiştir.
Anahtar Kelimeler: böbrek nakli, ağırlık artışı, beslenme, fiziksel aktivite, immünosupresif tedavi

Abstract:
Purpose: The relationship weight gain between nutrition, physical activity and immunosuppressive treatment in kidney transplantation recipients.
Method: This is a prospective follow-up study. The patients whose consents were taken and who were kidney transplanted between 15th October 2016 and 15th April 2017 (n=51) were included in the research. The data were collected through Questionnaire Form, First Check, 3rd and 6th Month Follow-up Forms. Patients were handed out Food Consumption Registry Form and Physical Activity Registry Form in all three follow-ups and asked to report their food intake and physical activity practices for three days each.  Statistical analysis of the data were made by SAS 9.4 programme. Mann-Whitney U and Kruskall-Wallis Variance Analysis were applied to the variables. Correlation analysis and chi-square analysis was used. The level of significance in the study was accepted as 0.05.
Findings: In 3rd and 6th months of post-renal transplantation period there is an increase in weight. Patients increase the amount of calori through food and the amount of energy that they consume through physical activity in the first week and the 3rd and 6th months of post-transplantation period. A positive intermediate relationship (r=0.624) was identified between food intake and weight gain; however, a positive weak relationship (r=0.281) was identified between corticosteroid and weight gain. A negative relationship was identified between age, tacrolimus, corticosteroid and the consumed energy (r=-0.196;r=-0.210;r=-0.220). A significant difference was identified between weight averages of males and females in repeated follow-ups (p<0.05).
Conclusion: The data show that there is a positive relationship between weight gain and the amount of calories and corticosteroids, and that there is no relationship with energy expenditure.

Key words: kidney transplantation, weight gain, nutrition, physical activity, immunosupressive treatment