Covid-19 pandemisi döneminde İstanbul Anadolu Yakası 112 Acil Sağlık Hizmetlerinde çalışan sağlık personelinin Covıd-19 korkusu, iş yaşam dengesi ve tükenmişlikleri arasındaki ilişkinin araştırılması
Investigation of the relationship between Covid-19 fear, work-life balance and burnout of health personnel working in İstanbul Anatolian Side 112 Emergency Health Services during the Covid-19 pandemic period
Yazar: ABDÜL SAMET DEMİRTUĞ
Danışman: PROF. DR. MELTEM GÜRSU
Bezm-i Alem Vakıf Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Afet Yönetimi Ana Bilim Dalı / Afet Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Sağlık Eğitimi = Health Education

Özet:
COVID-19 pandemisi 11.03.2019 tarihinden itibaren içerisinde olduğumuz, maddi ve
manevi tüm toplumları etkileyen bir süreçtir. Sağlıklı sağlık personeli afet
koşullarında toplum sağlığı açısından her zamankinden daha çok önem taşımaktadır.
Çalışmamızda pandemi sürecinde acil sağlık çalışanlarında COVID-19 korkusu, işyaşam dengesi ve tükenmişlikleri arasındaki ilişki araştırılmıştır.
Araştırma, İstanbul İl Sağlık Müdürlüğü 112 Acil Sağlık Hizmetleri Anadolu
Bölgesinde 01.07.2021–30.12.2021 tarihleri arasında, pandemi döneminde aktif
olarak görev yapan 112 Acil Sağlık Hizmetleri Anadolu Bölgesi çalışanlarının
katılımıyla yapılmıştır. Katılımcılardan demografik özellikleri, iş ve yaşam
değişkenlerinin yanı sıra, genel tükenmişlik kavramlarını anlamak adına 'Maslach
tükenmişlik ölçeği', pandemi döneminde değişen sosyal yaşantı analizi için 'iş yaşam
dengesi ölçeği' ve artan infeksiyon riskinin olumsuz psikolojik etkilerini anlamak
adına 'COVID-19 korku ölçeği'ni içeren anket formlarını elektronik ortamda
doldurulmaları istenmiştir.
Çalışmaya farklı eğitim düzeyleri ve farklı görevleri (%28.4'ü acil tıp teknisyeni,
%7.5'i hemşire, %9.6'sı doktor ve %9.2'si şoför) olan 415 katılımcı (216 erkek, 199
kadın) dahil edildi. Ortalama yaş 29.49±6.59 yıl idi. Meslekte çalışma sürelerinin
toplam 7.55±6.52 yıl; haftalık çalışma süresinin 49.49±10.08 saat, aylık çalışma
süresinin 183.27±32.39 saat ve aylık nöbet sayılarının 7.64±3.42 olduğu görüldü.
Pandemi süresince ortalama 27.00±127.00 gün karantinada kaldıkları, 4.79±6.32 kez
PCR yaptırdıkları, %47.5'inin COVID-19 geçirdiği tespit edildi. %97.1'i pandemi
sürecinde iş yüklerinin arttığını ifade ettiler.
COVID-19 korkusunun ve 'yaşamın işten ibaret olması' fikrinin kadınlarda daha
yoğun olduğu, doktor, paramedik ve acil tıp teknisyenlerinin duygusal tükenmişlik
düzeylerinin daha yüksek olduğu, hekimlerin yaşamı ihmal etme seviyelerinin daha
yüksek olduğu belirlendi. Duygusal tükenme, kişisel başarı ve genel tükenmişlik ile yaş
arasında negatif korelasyon tespit edildi. Yaş ile iş-yaşam uyumu, yaşamı ihmal etme,
kendine zaman ayırma ve yaşamın işten ibaret olması konularında kaydedilen skorlar
arasında pozitif korelasyon saptandı. Aylık çalışma süresi ile yaşamın işten ibaret
olması görüşü arasında pozitif korelasyon tespit edildi. COVID-19 korku düzeylerinin
duygusal tükenme, kişisel başarı, duyarsızlaşma ve genel tükenmişlik seviyeleri ile
istatistiksel anlamlı olarak pozitif korele bulundu. İş-yaşam uyumu düzeyleri ile
duygusal tükenme, kişisel başarı ve genel tükenmişlik seviyeleri arasında negatif
korelasyon tespit edildi. Yaşamı ihlal etme düzeyi, duygusal tükenme, kişisel başarı,
duyarsızlaşma ve genel tükenmişlik düzeyleri ile negatif korele saptandı. Kendine
zaman ayırma düzeyleri ile duygusal tükenme, kişisel başarı, duyarsızlaşma ve genel
tükenmişlik düzeyleri negatif korele idi. Genel tükenmişlik düzeylerine etki eden en
önemli değişkenin kendine zaman ayırma olduğu görüldü. Yaşamı ihmal etme ve
COVID-19 korkusu boyutlarının etkileri ise birbirine yakın ve daha düşük düzeydedir.

Abstract:
The COVID-19 pandemic that we have been in since 11.03.2019 is a process that
affects all societies both materially and spiritually. Healthy health personnel are more
important than ever in terms of public health in disaster conditions. In our study, the
relationship between fear of COVID-19, work-life balance and burnout in emergency
health workers during the pandemic process was investigated.
The research was carried out with the participation of 112 Emergency Health Services
Anatolian Region employees who worked actively during the pandemic period between
01.07.2021 and 30.12.2021 in Istanbul Provincial Health Directorate 112 Emergency
Health Services Anatolia Region. The participants were asked to fill out electronic
forms thatt include demographic characteristics, work and life variables of the
participants as well as 'Maslach burnout scale' to understand general burnout
concepts, 'work-life balance scale' for the analysis of changing social life during the
pandemic period, and 'COVID-19 fear scale' to understand the negative psychological
effects of increasing infection risk.
The study included 415 participants (216 men, 199 women) with different education
levels and different duties (28.4% emergency medical technician, 7.5% nurse, 9.6%
doctor and 9.2% driver). The mean age was 29.49±6.59 years. The total duration of
working in the profession is 7.55±6.52 years; weekly working time was 49.49±10.08
hours, monthly working time was 183.27±32.39 hours and monthly shift numbers were
7.64±3.42. It was determined that they stayed in quarantine for an average of
27.00±127.00 days during the pandemic, had PCR performed 4.79±6.32 times, and
47.5% of them had COVID-19. 97.1% stated that their workload increased during the
pandemic process.
It was determined that the fear of COVID-19 and the idea that life consists of work are
more intense in women, besides, doctors, paramedics and emergency medical
technicians have higher levels of emotional burnout, and physicians have higher levels
of neglect of life. A negative correlation of age was found between emotional
exhaustion, personal accomplishment, and general burnout. A positive correlation
was found between age and the scores of work-life harmony, neglect of life, taking time
for oneself, and life consists of work. A positive correlation was found between the
monthly working time and the view that life consists of work. COVID-19 fear levels
were found to be statistically significantly positively correlated with emotional
exhaustion, personal accomplishment, depersonalization and general burnout levels.
A negative correlation was found between work-life adjustment levels and emotional
exhaustion, personal achievement and general burnout levels. The level of violating
life was negatively correlated with emotional exhaustion, personal accomplishment,
depersonalization and general burnout levels. The levels of taking time for oneself
were negatively correlated with the levels of emotional exhaustion, personal
accomplishment, depersonalization and general burnout. It has been observed that the
most important variable affecting the general burnout levels is taking time for oneself.
The effects of neglecting life and fear of COVID-19 are close to each other and at a
lower level.