Solunum ekipmanlarının tedarik durumunun belirlenmesi ve seçeneklere göre maliyet analizi
Determining the supply status of respiratory equipment and cost analysis according to options
Yazar: MEHMET TURGAY MART
Danışman: PROF. DR. SÜLEYMAN DÜNDAR
İZMİR BAKIRÇAY ÜNİVERSİTESİ / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Sağlık Kurumları Yöneticiliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Sağlık Yönetimi = Healtcare Management

Özet:
Amaç: Sağlık Bakanlığı'na bağlı kamu hastanelerinde ve sağlık kurumlarında, 2015-2020 yılları arasındaki, solunum ekipmanlarının tedarikinde satın alma verilerini analiz edilmesi, tedarik seçeneklerine göre tedarik maliyetlerinin analiz edilerek ve alternatif tedarik seçeneklerinin maliyet analizi yapılarak, analiz bulgularına göre; solunum ekipmanları tedarikinde maliyet minimizasyonunu sağlayacak tedarik ve satın alma önerisinde bulunulmasıdır. 
Yöntem: Solunum ekipmanlarının tedarik ve satın alma verilerinin analizinde istatistik yöntemlerden merkezi eğilim ölçüleri, dağılım ölçüleri ve mekânsal veri analiz yöntemi olan ısı haritaları yöntemleri kullanılmıştır.  Bu çalışmanın veri setini, Sağlık Bakanlığı, Malzeme Kaynakları Yönetim Sistemindeki (MKYS) 2015-2020 yılları arasındaki tüm solunum ekipmanları tedariklerinin satın alma verileri oluşturmaktadır. Tedarik maliyetlerinin değerlendirilmesinde ve analizinde ortalama maliyetler alınmıştır.
Bulgular: 
2015-2020 yılları arasında solunum ekipmanları tedarikinde; 12 farklı solunum ekipmanı ve 106.156 defa satın alma işlemi gerçekleşmiştir. Solunum ekipmanları satın alma fiyatlarının yıllara göre değişimine ilişkin yapılan analiz sonucunda; ortalama satına alma fiyatının (TL) aşağıdaki şekilde gerçekleştiği görülmektedir.
-2015 yılında   7.975,43
-2016 yılında   7.604,31 
-2017 yılında   10.395,27
-2018 yılında   9.526,20
-2019 yılında   28.807,03 
-2020 yılında   11.236,43
MKYS'de, aynı isimle tanımlanan solunum ekipmanlarının tedariklerinde, iller bazında satın alma verilerinin analizinde; ortalama alım fiyatlarında değişkenliğin fazla olduğu görülmüştür. Solunum ekipmanları tedariklerinin yıllar bazında analizleri sonucunda tedarik yöntemlerinin yaygınlık durumuna göre; açık ihale, doğrudan temin (22/d) ve Devlet Malzeme Ofisi aracılığı ile tedarikin gerçekleştiği görülmüştür (Ek: 5). Malzeme türlerine göre satın alma yöntemleri incelendiğinde, minimum maliyetle satın almanın olmadığı görülmüştür. 
Sonuç: MKYS satın alma süreçlerinde şeffaflığı sağlamıştır. Ancak tedarikte satın alma maliyetinin minimizasyonunda etkisi sınırlıdır. Tedarik maliyetinin minimizasyonunda solunum ekipmanlarının teknik şartnamelerinde standardizasyonun sağlanması, solunum ekipmanlarının farklılıklarına göre alt kategorilere ayrılması, maliyet analizinin daha etkin bir şekilde yapılabilinmesi için; garanti süresi, bakım onarım giderleri, teslim şartları, ödeme koşulları vb. alt değişkenlerin MKYS'de yer alması yaklaşık maliyet hesaplamasına ve satın almada maliyet minimizasyonuna olumlu katkı sunacağı düşünülmektedir.

Abstract:
Purpose: The aim of this study is to create a procurement and purchasing proposal that will ensure cost minimization in the supply of respiratory equipment. The proposal will be generated based on the data of health public hospitals and health institutions affiliated by Ministry of Health by analysing data those are purchase amounts in the supply of respiratory equipment, procurement costs according to procurement options and cost analysis of alternative supply options between the years 2015-2020.
Method: In the analysis of supply and purchase data of respiratory equipment, central tendency measures, distribution measures and heat maps to visualize spatial data were used as statistical methods. The data set of this study is prepared with the purchase data of all respiratory equipment supplies provided from Material Resources Management System (MKYS) of the Ministry of Health for the period 2015-2020. Average costs were taken into account in the assessment and analysis of procurement costs.
Findings: Between 2015 and 2020, 106,156 purchases were acted in the supply of 12 different respiratory equipment. As a result of respiratory equipment purchase prices distribution by years, the average purchase price (TL) was found as follows:
-7.975,43 in 2015
-7.604,31 in 2016
-10.395,27 in 2017
-9.526,20 in 2018
-28.807,03 in 2019
-11.236,43 in 2020
In the analysis of purchasing data during the procurement of respiratory equipment defined by the same name in MKYS according to cities, it has been found that there is a great variability in the average purchase prices.
According to supply analysis of respiratory equipment by years, the prevalence of procurement methods in order were open tender, direct supply (22/d), supply through the State Supply Office (Annex 5). According to analysing of the methods of purchasing by the types of materials, no purchase with a minimum cost was found.
Conclusion: 
MKYS provided transparency in purchasing processes. However, its effect on minimizing the purchasing cost in procurement is limited. In order to ensure standardization in the technical specifications of respiratory equipment in minimizing the supply cost, to subcategorize respiratory equipment according to their differences, to make cost analysis more effectively; warranty period, maintenance and repair costs, delivery terms, payment terms, etc. It is thought that the inclusion of sub-variables in MKYS will contribute positively to the approximate cost calculation and cost minimization in purchasing.