Konya ilinde öğrenim gören ortaokul öğrencilerinin siber zorba ve siber mağdur olma durumları
The situations of the students studying at secondary school in konya province show cyber bullying and cyber bullying victims
Yazar: ŞERİFE NUR ÖZKAN
Danışman: DOÇ. DR. ASLIHAN SABAN
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; İletişim Bilimleri = Communication Sciences
Dizin: Konya = Konya ; Mağduriyet = Unjust treatment ; Mobil internet = Mobile internet ; Ortaokul öğrencileri = Secondary school students ; Siber zorbalık = Cyberbullying ; Teknoloji kullanımı = Technology utilization ; Zorbalık = Bullying ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation ; İletişim teknolojisi = Communication technology ; İnternet = Internet

Özet:
Bu çalışmada Konya ilinde öğrenim gören ortaokul 5, 6, 7 ve 8. sınıf öğrencilerinin siber zorbalık davranışlarını yapma ve siber mağdur olma durumları nelerdir? Sorusuna cevap aranmıştır. Tekil ve ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Tarama modeli kapsamında "Siber Zorba ve Kurban Olma Durumları" ölçeği kullanılmıştır (Ayas ve Horzum 2010). Çalışma grubu ise 2015-2016 eğitim ve öğretim yılında Konya merkez ilçelerinde üç resmi ortaokulda öğrenim gören rastgele örnekleme yoluyla seçilen 390 ortaokul öğrencisidir.
 Yapılan çalışmanın sonuçlarına göre öğrencilere okullarda bilgi ve iletişim teknolojilerinin bilinçli kullanım kültürünü artıracak etkinlikler yapılmalı, velilere bu konuda seminerler verilmeli ve öğretmenlere bu konuda verilen hizmetiçi eğitimler artırılmalıdır. Gelişen teknolojiyi tüketen değil üreten bir nesil hedeflenmelidir. Siber zorbalıkla ilgili kısa film, afiş, resim, mobil uygulama yarışmaları düzenlenmelidir. Okulların belirli gün ve haftalar takvimine internet ve teknoloji kullanımı farkındalığı çalışmaları eklenmelidir. Ayrıca öğrencilerin internete internet kafelerden ulaşabilme durumu için internet kafelerin denetimlerinin daha ciddi yapılması gerekmektedir. Günümüz anne babalarının çocuk yetiştirirken çocukları telefon, televizyon vb. cihazlara küçük yaşlardan itibaren maruz bırakmaları çocukların teknolojik cihazlara bağımlılığını tetiklemiştir. Bu duruma maruz kalan çocukların öğrenim çağında okuma yazma öğrenmesiyle teknolojik cihazlara eğilimi daha da artmaktadır. Öğrenciler zamanla bağımlı hale gelmektedirler. Aile sağlığı merkezlerinde bu konu hakkında çocukların fiziksel ve psikolojik sağlıklarını korumak amacıyla anne babalara bilgilendirici eğitimler verilmeli, broşürler dağıtılmalıdır. Kamu spotları artırılmalıdır. Şehir hayatında yaşayan ailelerin çocuklarında cep telefonu iletişim için gereklidir. Diğer teknolojiler gibi amacına uygun olarak kullanılmasına özen gösterilmelidir. Okul-öğretmen-veli üçgeni işbirliğinde eğitimler verilmelidir.

Anahtar Kelimeler: Zorbalık, Siber zorba, Siber mağdur, İnternet.

Abstract:
In this study, the answer of the question "What are the situations in which the fifth, sixth, seventh, eighth graders students studying at secondary school in Konya province show cyber bullying behaviours or are cyber bullying victims?" was searched. Singular and relational scanning model were used in this study. The scale cyber bullying and exposing to cyber bullying situations were used (Ayas and Horzum, 2010). The working group consists of 390 students studying at three official secondary schools in Konya central district chosen via random sampling method in 2015-2016 education years. 
According to the results of the study carried out, teachers should conduct activities for students to encourage them to use information and communication technologies consciously. Parents should be given some seminars about this subject and the in-service trainings given to the teachers about this subject should be increased. A generation producing the developing technology should be aimed instead of a generation consuming the developing technology. Short films, banners, mobile application contests about cyber bullying should be held. Awareness studies of the usage of internet and technology must be added to the calendar of events and celebrations of the schools. Also in the event of accessing the internet of the students to internet at cyber cafes, the inspection of cyber cafes should be made more seriously. Today's parent expose their children to the devices such as cell phone, internet etc from the first years of age while they raise their children and this triggers the technologic device addiction of children. Children who are affected by this problem are prone to use technological devices when they learn how to read and write. Students get addicted to Internet in time. To protect the children's physical and psychological health about this topic parents must be educated extensively and brochures must be given to them. The number of the public service announcements must be increased. The use of smart phones is vital especially for the children with parents living in a metropolitan. They must be carefully and relevantly used like the other technologies. Trainings must take place in a parent-school-teacher triangle.
Keywords: Bullying, Cyber-Bullying, Cyber victim, Internet.