Türkiye'de yerel yönetim şirketleri: Yapısı, hukuki dayanakları ve sorunları
Local government-owned companies in Turkey: Structure, legal basis and issues
Yazar: MUSTAFA YAVUZ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. TUNCAY ÖNDER
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı / Kentleşme ve Çevre Sorunları Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration
Dizin: Yerel yönetimler = Local administrations

Özet:
1980'li yıllardan itibaren belediyeler, büyükşehir belediyeleri ve il özel idareleri tarafından kurulan ya da iştirak olunan şirketlerin sayısında hızlı bir artış olmuştur.Bu çalışmada, yerel yönetim şirketlerinin kurulma nedenleri, yapıları ve hukuki dayanakları incelendikten sonra, şirketlerin sorunlarını ve özellikle de denetim sorunlarını tespit edip değerlendirmek, sorunların giderilmesine ve çözümlenmesine ilişkin olarak uygulanabilir öneriler sunmak amaçlanmıştır. Çalışma kapsamında, tezin ismine bağlı olarak, sadece belediyeler tarafından kurulan şirketler değil, aynı zamanda il özel idareleri tarafından kurulan şirketler de incelenmiştir. Son yıllarda yürürlüğe giren 5393 sayılı Belediye Kanunu, 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu ve 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanununda, yerel yönetim şirketleri ile ilgili olarak yapılan düzenlemelerin ihtiyaçlara cevap verip vermediği ayrıca ortaya konulmaya çalışılmıştır.Yerel yönetim şirketleri genellikle piyasa koşullarına göre değil, yerel yönetimlerin politikaları, telkin ve yönlendirmeleri doğrultusunda faaliyet göstermektedir. Adeta birer holding yapısına dönüşen yerel yönetim şirketlerinde yaşanan istihdam, denetim, hukuki altyapı, yönetim, yatırım ve finansman gibi sorunlar, şirketlerin zarar etmesine sebep olmaktadır.Mevcut sorunlardan hareketle, yerel yönetim şirketlerinin kuruluş esasları, teşkilat yapısı, organları, görevleri, denetlenmeleri, yöneticilerin nitelikleri, şartları, hakları, yetkileri, mali ve cezai sorumlulukları, çalışanların hukuki statüsü konularını ihtiva eden münhasır bir yasal düzenleme yapılmalıdır.

Abstract:
There has been a rapid increase in the number of companies established or subsequently joined by municipalities, metropolitan municipalities and special provincial administrations (SPA) since 1980s.In this study, it is aimed at scrutinizing the reasons for founding Local Government-owned Companies, their structural and legal basis; determining and assessing problems especially concerned with audit issues and presenting practicable suggestions to overcome these matters. In this context, not only companies founded by municipalities but also those founded by SPAs are analyzed in compliance with the title of the study. Whether the arrangements come along with the laws enacted in recent years, The Law No. 5393 on Municipality, The Law No. 5216 on Metropolitan Municipality and The Law No. 5302 on Special Provincial Administration, has served the needs or not is tried to be put forward as well.In general, Local Government-owned Companies are operated by the policies and manipulations of local governments instead of market conditions. Nearly turned into holding companies, they lose money due to problems regarding employment, auditing, legal infrastructure, administration and finance.Concerning the current issues, a special legal arrangement for Local Government-owned Companies should be made regarding founding basis, organizational structure, organs, duties, audit procedures, legal status of employees and qualifications, conditions, rights, authorities, financial liabilities and legal responsibilities of managers.