Türkiye'de konut eksenli kentsel dönüşüm projelerinde özel sektörün rolü: İstanbul örneği
Role of the private sector in housing based urban regeneration projects in Turkey: Istanbul case
Yazar: NİLŞAH KÖMÜRCÜOĞLU
Danışman: YRD. DOÇ. DR. YİĞİT EVREN
Yıldız Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Şehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: Şehircilik ve Bölge Planlama = Urban and Regional Planning

Özet:
Bu tezin amacı, Türkiye'de konut üretiminde büyük paya sahip olan özel sektörün, konut eksenli kentsel dönüşüm projelerine katılımının hangi koşullara bağlı olduğunu ve özel sektörün kentsel dönüşüm sürecine neler kazandırabileceğini tespit etmektir.Tez kapsamında kentsel dönüşüm olgusu ortaya çıkışından itibaren tarihsel süreç içinde gösterdiği gelişim, kentsel dönüşümün boyutları, aktörleri, aşamaları ve ortaklık yapıları bağlamında ele alınmıştır. Bu incelemeyi Türkiye'deki kentsel dönüşüm süreci, proje ortaklıkları ve özel teşebbüsün irdelemesi takip etmiştir. Daha sonra, İstanbul özelindeki planlanan konut eksenli kentsel dönüşüm projelerinin bir envanteri çıkarılmıştır. Tezin alan araştırması bölümünde ise, Küçükçekmece Kentsel Dönüşüm Projesi incelerek özel sektörün projedeki yeri araştırılmış ve Türkiye'de kuruluşlarından bugüne kadar en az 1000 adet konut üretmiş olan 25 inşaat firması arasından rastgele seçilmiş 12 firma ile yapılan yüzyüze mülakat sonucu özel sektörün kentsel dönüşüm projelerine dahil olması için ne gibi talepleri olduğu belirlenmeye çalışılmıştır. Bu noktada, Küçükçekmece Kentsel Dönüşüm Projesinde özel sektör katılımına dair belirsizlikler olduğu, bu planlamanın süreç başında net olarak hazırlanmadığı gözlenmiştir. Özel sektörün kentsel dönüşüm girişimlerinde yer almak için net plan beklediği ve belirsiz dönüşüm sürecinde yer almaya sıcak bakmayacakları görülmüştür.Araştırma, batıdaki deneyimler sonucu çok aktörlü ve çok boyutlu ele alınması gereken kentsel dönüşüm sürecinin Türkiye'de henüz tam olarak uygulanamadığını, uygulanacak olan kentsel dönüşüm projelerinde kamu sektörü dışındaki aktörlere daha fazla rol verilmesi gerektiğini, uygulamalarda fiziki boyut dışında ekonomik, sosyal ve yönetsel boyutlardaki mevcut yaklaşımların geliştirilmesi gerektiğini göstermiştir.

Abstract:
The aim of this thesis is to find out the terms of participation in housing-led urban regeneration projects and gains of private enterprises in urban regeneration of the private sector which has a big role on producing dwelling projects in Turkey.Urban regeneration is taken into consideration by its development, size of regeneration, actors, phases and partnership structures from the date of it occurs. This is followed by the examination of urban regeneration, project partnership, private enterprises in Turkey. Then housing-led urban regeneration projects in Istanbul are examined. During the area research questionnaires was made with 12 construction firms in the sum of 25 firms which had constructed over 1000 dwelling projects in Turkey. The demands of the private sector to be involved in the urban regeneration projects was searched in these questionnaires. Also `Kucukcekmece Urban Regeneration Project? which is one of these projects was investigated and the role of the private sector in this project was searched. At this step it has been observed that the role of the private sector in Küçükçekmece Urban Regeneration Project was uncertain and the organization about this issue was not prepared at the initial phases of the process. It is seen that the private sector firms was to wait to attend the project which was organized successfully.The research shows us; by the result of western experiences, urban regeneration process which has many actors and have to be examined in different aspects was not properly used in Turkey. Instead in urban regeneration the emphasis should be given to the actors in addition to public enterprise, and in practice economic, social and administrative attempts should be improved in addition to physical size.