Yerel Arapça lehçelerin çağdaş edebi üretime etkisi
The effect of local dialect on modern literatüre
Yazar: İBRAHİM HALİM
Danışman: PROF. DR. İSMAİL GÜLER
Bursa Uludağ Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Arap Dili ve Belagatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Din = Religion

Özet:
"Yerel Arapça Lehçelerin Çağdaş Edebi Üretime Etkisi" adlı çalışmamızda, İslam öncesi 
dönemden modern döneme kadar konuşma dili olgusunun tarihçesi ve Arap dili 
üzerindeki etkileri incelenmektedir. 
Çalışmamızda lehçelerin ortaya çıkışı ele alındıktan sonra şu sorulara cevap aranmıştır: 
Yerel lehçeler yeni bir fenomen miydi yoksa dilin gelişimine özgü tarihin akışı içerisinde 
etkileşimle ortaya çıkan doğal bir olgu muydu? Ayrıca tezimizde yerel dilin klasik ve 
modern dönemde dil ve özellikle edebiyat üzerindeki etkisi hususunda mukayese yaparak 
iki döneme mahsus dil özellikleriyle ilgili bazı sorulara da yanıt aramaya çalıştık. 
Sonrasında konuşma dilinin, edebi alandaki varlığı veya fasih dil üzerinde bıraktığı 
etkiyle dilin ne şekilde gerilemesine neden olduğunu ve yayılmasını kolaylaştıran 
nedenleri açıklamaya çalıştık.  
Yerel dilin etki alanının aşağıda görüldüğü gibi üç noktada ortaya çıktığını gösterdik. 
1- Dil öğreniminin sözlü kaynaklarına etkisi: Arapların konuşma dilinin baskınlığı 
nedeniyle fasih dili kullanmalarını gerektiren dil eğitiminde yerel dil alışkanlıkları 
sebebiyle onu kullanamayacak seviyeye düştüğünü örneklerle ortaya koymaya çalıştık. 
2- Akademik metinler ve dil öğreniminin yazılı kaynaklarına etkisi: Bu bölümde hem 
sanat hem eğitim alanlarında Arapça kitapların dil seviyesinin düşüşünden, Arap ve 
yabancı öğrencilerin Arapça öğrenmek amacıyla hazırlanan müfredattan ve konuşma 
dilinin tüm bunların dil seviyesini ne ölçüde etkilediğinden bahsettik. 
3- Şiire etkisi: İlk olarak şiirin kurallarına genel bir bakışla modern çağın başlangıcından 
günümüze kadar olan gelişmelerden kademeli olarak bahsettik ve şiirin yerel lehçelerin 
yayılmasıyla dilsel ve sanatsal seviyesinin düşüşüne işaret ettik. 
Son bölümde, konuşma dili ile fasih Arapça arasındaki çatışmanın kökeninin temel 
sebeplerini açıklamaya gayret ettik. Yerel dil, Arap dilinin gerilmesinin bir nedeni midir? 
Durum böyleyse, bunun dil üzerindeki olumsuz etkileri nasıl azaltılabilir? Dilin, hak ettiği 
konumuna geri dönmesi ve gücüne kavuşabilmesi için neler gereklidir? Sorularına yanıt 
aramaya çalıştık.

Abstract:
"The Effect Of Local Dialect On Modern Literatüre" A research in which we gradually 
rooted the phenomenon of spoken language initially, mentioned its history, and the impact 
it had throughout the history of the language from the pre-Islamic era to the modern era. 
In it, we talked about the beginning of the emergence of dialects, how they were formed, 
and whether it was a new phenomenon or was it inherent to the language, which is the 
year of the development of languages and their influence on each other. Then we studied 
the impact of colloquialism - on language in general and literature in particular - between 
advanced and latecomers. We then explained the reasons that facilitated the spread and 
presence of the slang in the literary arena, and which made it a real danger that dragged 
the language and all its uses to its lowest levels. Then we explained the problems that the 
colloquial language caused in the language, by its explicit presence or by the effect it had 
on the eloquent language, and we explained that in three places: 1- Its impact on poetry: 
We first talked about the developments of poetry from the beginning of the modern era to 
the present day, after we took a general overview of the rules and foundations of Arabic 
poetry, and demonstrated the decline in the linguistic and artistic level of modern poetry 
due to the spread of local dialects and their significant influence on the language. 2 Its 
impact on the sources of receiving the language orally: We have shown the impact of the 
spoken language on the various fields in which Arabs receive their language orally, 
especially the language of instruction, by embodying the extent of the Arabs' decline in 
using the eloquent language in the various affairs of their lives. 3. Its impact on written 
language learning resources and academic texts: In this section, we talked about the 
decline in the level of Arabic books in the technical and educational fields, and the 
curricula prepared for Arab and foreign students to learn the Arabic language due to the 
influence of spoken dialects In the last chapter, I clarified the basic pillars of the origin of 
the problem between colloquial and classical. Did colloquialism really cause a problem 
for the language? If so, what are the ways to reduce its negative impact on the language? 
What is required for the language to return to its position and regain some of its 
strength and solidity?