Ergenlerde dürtüsellik ve duygusal yeme arasındaki ilişkide ebeveyn tutumunun aracı rolünün incelenmesi
Review of the mediating role of parental attitude in the relationship between impulsivity and emotional eating in adolescents
Yazar: EZGİ GÖZEGİR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ERTAN GÖRGÜ
Işık Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Ana-baba tutumu = Parents attitude ; Duygusal yeme = Emotional eating ; Dürtüsellik = Impulsivity ; Ergenler = Adolescents ; Ergenlik = Puberty ; Lise öğrencileri = High schools students ; Vücut kitle indeksi = Body mass index ; Ölçekler = Scales

Özet:
Amaç: Bu çalışmanın amacı dürtüsellik ve duygusal yeme arasındaki ilişki üzerinde ebeveyn tutumunun olası aracı etkisini araştırmaktır.

Yöntem: Bu araştırmanın örneklemi 400 katılımcı olmak üzere; 177 kız ve 223 erkek katılımcının bulunduğu 14-17 yaş arası ergen kişilerden oluşmaktadır. Bu çalışmaya İstanbul Beşiktaş ilçesinde bulunan 3 lisede öğrenim gören öğrenciler katılmıştır. Çalışmada Barratt Dürtüsellik Ölçeği-11, Duygusal Yeme Ölçeği, Anne -Baba Tutum Ölçeği ve Sosyodemografik Form uygulanmıştır. Araştırmada yer alan verilerin analiz çalışması SPSS programı ile gerçekleştirilmiştir.

Bulgular: Ebeveyn tutumu ölçeğinin alt ölçekleri olan belirlenen kabul/ilgi, kontrol/denetleme ve psikolojik özerlik ile duygusal yeme arasında korelatif ilişki anlamlı çıkmadığından, medyatör etki analizi gerçekleştirilememiştir. Bu araştırmada Tukey testi, One-Way Anova testi ve T test kullanılmıştır.

Sonuç: Barratt Dürtüsellik Ölçeği'ne dayanarak araştırmanın demografik değişkenlerinden okul türü, kardeş sayısı, anne ve baba eğitim düzeyi, ebeveyn tutumu ve gelir düzeyi ile arasında anlamlı farklılıklar bulunmuştur.  Duygusal Yeme Ölçeği ile araştırmanın demografik değişkenlerinden kardeş sayısı, kaçıncı çocuk oldukları, anne ve baba eğitim düzeyi değişkenleri arasında anlamlı farklılıklar görülmüştür. Tüm bu bulgular değerlendirildiğinde ise bu alandaki literatür çalışmaları kısıtlı olduğundan, gelecek çalışmaların bu alana odaklanması önerilmiştir.

Anahtar Kelimeler: Ergenlik, dürtüsellik, duygusal yeme, ebeveyn tutumu, beden kitle indeksi

Abstract:
The statement of the problem: Purpose of this study was to research the possible mediating effect of parental attitude on the relationship between impulsivity and emotional eating.
Method: The method of this research is generated from 400 participants; 177 female and 223 male participants who are adolescents aged between 14-17. In this study participants are students from 3 high schools in Besiktas district of Istanbul. Barratt Impulsiveness Scale-11, Emotional Eating Scale, Mother-Father Attitude Scale and Sociodemographic Form were applied in this study. The analysis of data in the research was carried out with the SPSS program.
Results: Since the correlation between acceptance / attention, control / supervision and psychological autonomy and emotional eating, which are the sub-scales of the parental attitude scale, was not significant, the mediator effect analysis could not be performed. In this research, Tukey test, One-Way Anova test and T test were used.

Conclusion: Significant differences were found between the Barratt Impulsivity Scale and demographic variables of the study between school type, number of siblings, education level of parents, parental attitude and income level. With the Emotional Eating Scale, there were significant differences between the demographic variables of the study, the number of siblings, their position amongst other siblings (first born, middle or youngest), and the education level of parent's variables. When all these findings are evaluated, since the literature studies in this area are limited, further focus on this area are recommended for future studies.

Key Words: Adolescence, impulsiveness, emotional eating, parental attitude, body mass index