3 boyutlu bilgisayarlı tomografi görüntülerinde oksipital kondil ölçümleri ile cinsiyetin değerlendirilmesi
Evaluation of sex with occipital condyle measurements on three-dimensional computed tomography images
Yazar: HARUN YILDIZ
Danışman: PROF. DR. AYŞE KURTULUŞ DERELİ
Pamukkale Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Adli Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Adli Tıp = Forensic Medicine
Dizin: Adli antropoloji = Forensic anthropology ; Cinsiyet = Gender ; Cinsiyet tahmini = Gender estimation ; Cinsiyet tayini = Sex determination ; Kimliklendirme = Identification ; Oksipital kondil = Occipital condyle ; Tomografi = Tomography ; Üç boyutlu görüntüleme = Three dimensional imaging

Özet:
Bu çalışmada, cinsiyet tahmini amacı ile kafatasının 3 boyutlu BT modelleri üzerinde oksipital kondillerin morfometrik analizini yapmak ve cinsiyetin belirlenebileceği kemiklerin dağınık veya parçalanmış olduğu ve kafa tabanını oluşturan kemiklerin sağlam bulunduğu durumlarda cinsiyetin belirlenebilmesi için veri sağlanması amaçlanmıştır. Araştırma kapsamında Nisan 2019 – Mart 2021 tarihleri arasında Pamukkale Üniversitesi Tıp Fakültesi Radyoloji Anabilim Dalı tarafından çekilmiş Karotis Anjio BT görüntüleri retrospektif olarak kullanılmıştır. Çalışmaya 18 yaş üstü 189'u kadın ve 282'si erkek olmak üzere 481 kişiye ait BT görüntüsü dahil edilmiştir. Üç boyutlu kafa tabanı görüntüleri İntelliSpace Portal 10.1 yazılımı kullanılarak elde edilmiş ve ölçümler bu görüntüler üzerinden yapılmıştır. Oksipital kondillerin uzunluk, genişlik ve yükseklikleri, anterior, posterior, minimum ve maksimum interkondiler mesafeler, maksimum bikondiler mesafe, sağ ve sol sagittal kondiler açılar, sagittal interkondiler açı, basion ve opisthion ile oksipital kondillerin anterior ve posterior uçları arası mesafeler ölçülmüş ve oksipital kondil şekillerinin dağılımı değerlendirilmiştir. Veriler SPSS 25.0 programı ile analiz edilmiştir. Cinsiyete etkisi olan değişkenlerin belirlenmesinde Lojistik Regresyon Analizi, cinsiyet ayırt ediciliklerinin değerlendirilmesinde ise Diskriminant Fonksiyon Analizi kullanılmıştır. Sonuç olarak, oksipital kondillerde ölçülen sol kondiler açı dışındaki tüm parametrelerde cinsiyete göre istatistiksel olarak anlamlı farklılık olduğu ve cinsel dimorfizm bulunduğu saptanmıştır. Diskriminant analizi ile oluşturulan çok değişkenli modellere göre erkeklerde %81.2 ile %84.6, kadınlarda ise %52.9 ile %68.8 doğrulukta cinsiyet tahmini yapılabileceği gösterilmiştir. Oksipital kondillerin üç boyutlu bilgisayarlı tomografi görüntülerin cinsiyet tahmininde kullanılabileceği saptanmıştır.

Abstract:
In this study, it was aimed to perform morphometric analysis of the occipital condyles in three-dimensional computed tomography models of the skull. Within the scope of the research, carotid angio CT images taken by Pamukkale University Faculty of Medicine, Department of Radiology between April 2019 and March 2021 were used retrospectively. CT images of 481 people (189 women and 282 men) over the age of 18 were included in the study. Three-dimensional skull base images were obtained using IntelliSpace Portal 10.1 software and measurements were made on these images.
The length, width and height of the occipital condyles, anterior intercondylar distance, posterior intercondylar distance, minimum intercondylar distance, maximum intercondylar distance, maximum bicondylar distance, right and left sagittal condylar angles, sagittal intercondylar angle, the distances between the basion and opisthion and the anterior and posterior ends of the occipital condyles were measured. Occipital condyle shapes were evaluated. The data were analyzed with the SPSS 25.0 program. Logistic regression analysis was used to determine the variables that had an effect on sex and discriminant function analysis was used to evaluate sex discrimination. As a result, it was determined that the parameters measured in the occipital condyles showed sexual dimorphism except for the left condylar angle, and 3D CT images of the occipital condyles can be used to estimate sex. When the measurement values obtained from forensic cases with fragmented skull remains in which the occipital condyles are preserved are applied to the differential function equations, it has been shown that sex estimation can be made with an accuracy of 81.2% to 84.6% for men and 52.9% to 68.8% for women.