Bazı odunların çivi ve vida tutma direnci üzerine ısıl işlem uygulamasının etkisi
Effects of heat treatment on nail and screw withdrawal resistance of some woods
Yazar: SEDAT BALTACI
Danışman: YRD. DOÇ. DR. MEHMET HAKAN AKYILDIZ
Kastamonu Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Orman Endüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Ormancılık ve Orman Mühendisliği = Forestry and Forest Engineering
Dizin: Ahşap vidası = Wood screw ; Isıl işlem = Heat treatment ; Kavak ağacı = Populus ; Kayın ağacı = Beech ; Köknar = Fir ; Sarıçam = Scoth pine ; Vidalar = Screws ; Çivi tutma = Nail screw

Özet:
Bu çalışmada amaç, Sarıçam (Pinus sylvetris L.), Doğu kayını (Fagus orientalis Lipsky.), Uludağ göknarı (Abies bornmülleriana Mattf.) ve Kanada kavağı (Populus canadensis (Populus nigra x Populus deltoides)) odunlarına ısıl işlem uygulanmasının odunların çivi ve vida tutma direnci üzerine etkisi araştırılarak, optimum uygulama şartlarının belirlenmesidir. Bu amaçla, odun örneklerine üç farklı sıcaklık (120, 160, 200ºC) ve 2 farklı süre (2 ve 6 saat)'de azot gazı ortamında ısıl işlem uygulandıktan sonra denge rutubetine getirilen örneklere standartlar çerçevesinde çivi ve vida uygulanarak, çivi ve vida tutma dirençleri belirlenmiştir. Elde edilen sonuçlar kontrol örneklerinin çivi ve vida tutma direnç değerleri ile karşılaştırılarak optimum ısıl işlem uygulama şartları belirlenmiştir.Sonuç olarak, yapraklı türlerden Doğu kayını en yüksek çivi tutma direnci gösterirken; hem Kanada kavağı hem de iğne yapraklı türler daha düşük çivi tutma direnç değerleri göstermiştir. En düşük çivi tutma direnci değeri Uludağ göknarında elde edilmiştir. En yüksek çivi tutma direnci ısıl işlem sıcaklığına göre 120ºC'de ve ısıl işlem süresine göre 6 saatte elde edilmiştir. En düşük çivi tutma direncinin ise kontrol örneklerinde elde edildiği görülmüştür. Örnek kesitlerinden radyal kesitin en büyük direnç değerini verdiği, onu yaklaşık değerlerle teğet kesitin izlediği, enine kesitin ise en düşük direnç değerini verdiği görülmüştür.Vida tutma direncinde elde edilen değerlere göre ağaç türlerinden Doğu kayını en yüksek vida tutma direncini vermektedir. En düşük vida tutma direnci ise Uludağ göknarında elde edilmiştir. Yapraklı ağaçlar iğne yapraklı ağaçlardan daha yüksek vida tutma direncine sahiptir. Isıl işlem koşullarına göre, ısıl işlem görmemiş örneklerin vida tutma direnci en yüksek, 200ºC'de ısıl işlem görmüş örneklerin vida tutma direnci en düşüktür. Isıl işlem sıcaklığı ile vida tutma direnci ters orantılı olarak değişmektedir. Isıl işlem süresinin vida tutma direncinde fazla etkili olmadığı tespit edilmiştir. Örnek kesiti bakımında vida tutma direncinin de çivi tutma direncinde olduğu gibi en iyi radyal kesitte olduğu, bunu az farkla teğet kesitin izlediği, en düşük değerin ise enine kesitte olduğu saptanmıştır.

Abstract:
The aim of this study, Scotch pine (Pinus sylvestris L.), Oriental beech (Fagus orientalis Lipsky.), Uludağ fir (Abies bornmülleriana Mattf.) and Carolina poplar (Populus canadensis (Populus nigra x Populus deltoides)) woods at three different temperatures (120, 160, 200ºC), at two different duration (2 ve 6 hour) and at inert (nitrojen) environmet heat treatment to be applied afterwards determined will nail and screw withdrawal resistance.As a result, nail withdrawal resistance values of oriental beech were found higher than the others species. The least nail withdrawal resistance values were found in the Uludağ fir. According to the temperature of heat treatment, nail withdrawal resistance values of 120ºC heat treated samples were found higher. According to the duration of heat treatment, the highest nail withdrawal resistance values were found in the 6 hours heat treated. The least nail withdrawal resistance values were found in the control samples. Nail withdrawal resistance values of radial surface were found higher than the others. The least nail withdrawal resistance values were found in the cutting ends.According to the values obtained in screw withdrawal resistance, screw withdrawal resistance values of oriental beech were found higher than the others species. Screw withdrawal resistance values of hardwood were found higher than the softwood species. According to the condition of heat treatment, screw withdrawal resistance values of control samples were found higher, the least screw withdrawal resistance values were found in the 200ºC heat treated samples. Heat treatment temperature with screw withdrawal resistance is inversely proportional. Duration of heat treatment at screw withdrawal resistance were not more effective. Screw withdrawal resistance values of radial surface were found higher than the others and the least withdrawal resistance values were found in the cutting ends as in nail withdrawal resistance.