Konaklama sektörüne yönelik devlet teşviklerinin uluslararası finansal raporlama standartları kapsamında raporlamaya etkisi ve öneriler
The effect of government incentives for the accommodation sector on reporting within the scope of international financial reporting standards and recommendations
Yazar: AKIN ŞENGÜL
Danışman: PROF. DR. HAKAN TAŞTAN
İstanbul Okan Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Muhasebe Ve Denetim Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Ekonomi = Economics ; Turizm = Tourism ; İşletme = Business Administration
Dizin: Finansal raporlama = Financial reporting ; Finansal raporlama standartları = Financial reporting standarts ; Konaklama sektörü = Accommadation sector ; Muhasebe = Accounting ; Oteller = Hotels ; Raporlama = Reporting ; Teşvikler = Incentives ; Turizm sektörü = Tourism sector ; Uluslararası Finansal Raporlama Standartları = International Financial Reporting Standarts ; Vergi teşvikleri = Tax incentives

Özet:
Ortaya çıkardığı istihdam ve katma değer imkanları sayesinde ülke ekonomilerine çok önemli düzeyde gelir kaynağı görevini üstlenen Turizm sektörü ayrı bir öneme sahiptir. Turizm sektörü; ülkelerin milli gelirlerine, çalışanların istihdamlarına ve ülkelerin dış ticaret dengelerine pozitif katkı sağlaması sebebiyle genellikle bacasız fabrika olarak da adlandırılmaktadır. Sektörün ortaya çıkardığı katma değer milli geliri ve vergi gelirlerini yükseltmektedir.
Turizm sektörü, ülke ekonomisine önemli bir yarar sağlamakla birlikte, turizm sektörüne yönelik gerçekleşen girişimler geri dönüşü fazla zaman alan, sermaye ve hasılat arasındaki oranı oldukça fazla; ekonomik, doğal, sosyal ve siyasal olaylardan kolay bir şekilde etkilenen girişimlerdir. Bu nedenle, dünya üzerinde bu tür girişimler destek görmekte ve Turizm sektörüne dair teşvikler artarak sürdürülmektedir Teşvikler olmadan turizm sektörünün oluşturduğu ekonomik döngüde; çevre korunmasının ve ekonomik gelişmenin devamlılığının sağlanamayacağı nettir. 
Turizm sektörünün hızla gelişmesi ve ciddi ekonomik kaynak oluşturması uluslararası şirketlerin Türk şirketleri ile ortaklık yaparak ülkemizde yatırımlara yönelmelerine sebep olmuştur. Bu açıdan değerlendirildiğinde, farklı ülkelerin farklı vergi mevzuatlarına ve farklı muhasebe sistemlerine sahip olan bu şirketlerin gerçeğe uygun finansal verileri doğru anlayabilecekleri ortak bir kayıt ve raporlama sistemine ihtiyaçları bulunmaktadır. 
Çalışmamızda, konaklama sektörüne yönelik Devlet Teşviklerinin Uluslararası Finansal Raporlama Kapsamında Raporlamaya Etkisi ve Önerilerin Yasal Düzenlemeler ve TMS-20 bakımından inceleyerek, uygulamalar arasında bulunan farklılıkları açıklamayı ve söz konusu farklılıkları önlenmesi maksadıyla yapılacak çalışma, araştırma ve incelemelere destek sağlamayı hedeflemektedir.
Çalışmamız dört kısımdan oluşmaktadır. Birinci kısımda; Turizmin tanımı, ülkemizdeki gelişimi, ülkemiz ekonomisine önemi ve etkisiyle ilgili genel açıklamaları ve tanımlamaları içermektedir. 
İkinci kısımda; teşvik ve destek kavramları, teşvik ve desteklerin amaçları ve özelikleri, ülkemizde konaklama sektörüne sağlanan devlet teşvik ve desteklerinin gelişimi, teşvik ve desteklerin hangi sınıflandırma kapsamında sağlanmış olduğu bakımından gerekli açıklamalar spesifik bir biçimde yer almaktadır. 
Üçüncü kısımda; kavramsal çerçeve dahilinde Vergi Usul Kanunu, TMS-20, Muhasebe Standartları ve Tekdüzen Muhasebe Sistemine dair genel açıklamalara ve tanımlamalara yer verilirken konaklama sektörüne ilişkin teşviklerinin Yasal Düzenlemeler ile TMS-2 Standardı açısından nasıl raporlanması ve kayda alınması gerektiğine ilişkin bilgilere yer verilmiştir.
Dördüncü ve en son kısımda da; konaklama sektörüne yönelik destek ve  teşviklerin Yasal Düzenlemeler ve TMS-20 Standardı kapsamında  raporlanması ve kayıt altına alınmasıyla ilgili detaylı bir örnek uygulamadan bahsedilmiştir.

Abstract:
The tourism sector, which assumes the role of a very important source of income for the country's economies with the added value and employment opportunities it creates, has a special importance. Tourism sector; It is also described as a chimneyless factory due to the great benefits it provides to national income, employment and foreign trade balance. The tourism sector contributes significantly to employment with its labor-intensive working style, which is one of the general characteristics of the services sector. It has a positive effect on the current account of the balance of payments by adding value to the foreign trade balance. The added value created by the sector increases the national income and tax revenues.
Although the tourism sector contributes significantly to the economy, investments in the tourism sector are investments that take a long time to return, have a high capital/revenue ratio, and are easily affected by political, social, natural and economic events. For this reason, such investments are supported in the world and incentives for the tourism sector are persistently maintained. It is clear that economic development, environmental protection and sustainability cannot be achieved in the tourism economy without incentives. 
The rapid development of the tourism sector and the creation of serious economic resources have led international companies to invest in our country by partnering with Turkish companies. In this context, these companies, which have different tax legislations and different accounting systems in different countries, need a common accounting record and Financial Reporting system in which they can accurately standard realistic financial data.
This study aims to reveal the differences between the applications and to explain the differences between the applications by considering the Accounting of Government Incentives provided to the tourism sector in terms of "TMS-20 Standard for Accounting for Government Incentives and Disclosure of Government Aids" and "Legal Regulations (Uniform Accounting System and Tax Procedure Law)". It aims to assist the examination, research and studies to be carried out in order to eliminate the problem.
The study prepared for this purpose consists of four parts. In the first part, general definitions and explanations about the definition of tourism, its historical development, types, effects and its place and importance in the Turkish economy are given.
In the second part, the concept of incentives in general, the purposes and characteristics of incentives, the historical development of government incentives provided to the tourism sector in Turkey and the necessary explanations about the classification under which these incentives are provided are given in detail.
 In the third chapter, general definitions and explanations about Accounting Standards, TMS-20 Standard, Uniform Accounting System and Tax Procedure Law are given within the scope of the conceptual framework, while information on how incentives provided to the tourism sector should be accounted for in terms of TMS-20 Standard and Legal Regulations are presented.
In the fourth and last part, a comprehensive sample application regarding the accounting of incentives provided to the tourism sector within the framework of TMS-20 Standard and Legal Regulations (Uniform Accounting System and Tax Procedure Law) is given.