Şirketlerde kontrol işlemlerine ilişkin hukuksal düzenlemelerin ekonomik mantığı
Economical logic of regulations related with control transactions of companies
Yazar: ALAATTİN ECER
Danışman: Y.DOÇ.DR. ORHAN ÇELİK
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2006
Konu: İşletme = Business Administration

Özet:
Ecer, Alaattin, Şirketlerde Kontrol İşlemlerine İlişkin Hukuksal DüzenlemelerinEkonomik Mantığı, Doktora Tezi, Danışman: Yrd. Doç.Dr. Orhan Çelik, 230 s.ÖZETBu tez çalışmasında şirketler hukukunda, şirket kontrolünün el değiştirmesi sonucunudoğuran işlemlere ilişkin hukuksal düzenlemelerde gözlenen yakınlaşmaya rağmen,farklılıkların devam etmesinin nedenlerinin matematiksel teknikler kullanılarakekonomik açıdan gösterilmesi amaçlanmıştır. Şirketi meydana getiren yapı içerisindehissedarlar ile yöneticiler arasındaki çıkar çatışmalarının nasıl kontrol altınaalınabileceği, bu amaçla kullanılan mekanizmaların değişik ülkelerde neden farklılaştığıve bunun ekonomik nedenlerinin matematiksel olarak nasıl gösterilebileceği sorularınayanıt aranmıştır. Farklı hukuk sistemlerinin şirketler hukukuna ilişkin temeluygulamaları geçen zaman içinde birbirine yakınlaşmaktadır. Şirketler hukukunailişkin çalışmaların merkezinde yer alan çıkar çatışmaları, temsil problemleri vebunların önlenmesi ve çözümüne ilişkin geliştirilen hukuki stratejiler ele alınarak,analitik bir inceleme çerçevesi oluşturulmuştur. Hissedarlar ile yöneticiler arasındakiçıkar çatışmalarının analizi yapılmış ve şirketler hukukunun özel bir alanı olan şirketkontrolünün değişmesi ile sonuçlanan işlemler kapsamında temsil problemini en azaindirme konusunda şirketler hukukunun rolü incelenmiştir. Şirket kontrolünün eldeğiştirmesi uygulamaları matematiksel araçlar kullanılarak ve teorik açıdanincelenerek hukuk sistemi, ortaklık yapısı ve sermaye piyasasının karşılıklı etkileşimininoynadığı rol ortaya konmuştur. Şirketler hukukunda, matematiksel tekniklerkullanılarak ekonomik açıdan yapılan bu çalışma neticesinde, her ekonominin kendişartlarına en uygun kurumsal yönetim sistemini oluşturabileceği, ekonominin elde veriolarak bulunan karakteristik özellikleri kapsamında ortaya çıkan kurumsal yönetimsistemlerinin arasında bir sınıflandırma yapmanın doğru bir yaklaşım olmayacağı,ekonomileri diğer ekonomilerden ayıran kendine has özellikleri olduğu sonuçlarınaulaşılmıştır. Ekonomik faaliyetlerin gittikçe küreselleşeceği, ulusal sınırların ekonomikaktiviteler kapsamında önemini yitireceği varsayımı altında, gelecekte şirketlerhukukuna ilişkin uygulamaların birbirine daha çok benzemesi beklenmektedir. Ancakhukuksal sistemlerdeki farklılıklar altında yatan nedenler incelendiğinde, bufarklılıkların ekonomik temellerinin gelecekte en azından bir süre daha varlığını devamettirebileceği öngörülebilir.

Abstract:
Ecer, Alaattin, Economical Logic of Regulations Related with Control Transations ofCompanies, Ph.D. Thesis, Advisor: Ass. Prof. Dr. Orhan Çelik, 230 p.ABSTRACTIn this dissertation, it is aimed to indicate from an economical aspect, the reasons of thecontinuance of the differences in corporation law by using mathematical techniques, inspite of the observed convergence in the legal arrangements on control transactions. It istried to find out answers to questions such as how the interest of conflicts between theshareholders and managers can be put under control under the structure forming thecorporations, why the mechanisms used with this aim are differentiating in differentcountries and how the economical reasons of this can be showed mathematically. In thetime passed, the basic applications related with corporation law under different legalsystems have been converging. An analysis of the interest of conflicts betweenshareholders and managers is made and the role of the corporation law is examined inthe area of minimizing agency problems related with control transactions. By searchingthoroughly control transactions applications by using mathematical tools and from atheoretical aspect, the role of the interaction between legal system, partnership structureand the capital markets is displayed. Under the assumption of the continuity of theglobalization in economic activities and the loss of the importance of the nationalboarders related with the economic activities, the increase resemblance of theapplications of corporation law is expected in the future. However, when the reasonsbehind the differences between the legal systems are explored, it can be predicted thatthe presence of the economic bases of these differences will continue for a while.