Türkiye'de erkeklik inşa süreci: Genç erkekler üzerine nitel bir analiz
Masculinity building process in Turkey: A qualitative analysis on young men
Yazar: ECEM ÖNDER
Danışman: PROF. DR. HAYATİ BEŞİRLİ
Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı / Sosyoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Sosyoloji = Sociology

Özet:
Cinsiyet kavramı, bireylerin fizyolojik ve biyolojik farklılıklarına karşılık gelmektedir. Toplumsal cinsiyet kavramı ise kadın veya erkek olmaya ilişkin toplumsal, kültürel ve tarihsel olarak inşa edilen anlam ve beklentileri ifade eden bir kavramdır. Erkeklik de toplumsal, kültürel, tarihsel olarak kurgulanan; eğitim, aile, din, sünnet, askerlik, iş yaşamı, akran grubu, romantik ve cinsel ilişkiler gibi faktörlerle inşa edilen bir olgudur. Farklı koşullarda farklı erkeklikler inşa edilebilmektedir. Gençlerin erkeklik inşalarının sosyalizasyon sürecinden ve çeşitli faktörlerden nasıl etkilendiğinin incelendiği bu araştırma, nitel araştırma olarak tasarlanmıştır. Çalışmanın amacı, Ankara'da yaşayan 14-29 yaş arasındaki genç erkeklerin, farklı sosyoekonomik düzeye, farklı aile yapılarına ve farklı yaşam tarzına sahip bireylerin "erkek" kimliklerini nasıl inşa ettiklerini, erkeklik deneyimlerini ve inşa sürecinde hangi faktörlerden etkilendiklerini ortaya çıkarmaktır. Connell'ın erkeklikler yaklaşımı gibi çalışmanın kuramsal çerçevesini oluşturan kuramlar ile erkeklik inşasında etkili olan faktörlerin ilişkisinin ortaya konması çalışmanın amaçları arasında yer almaktadır. Bu doğrultuda erkeklerin erkek kimliklerini inşa süreçlerini, etkili olan faktörleri ve deneyimlerini anlamak üzere beş katılımcı ile yapılandırılmış görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Katılımcılarla yapılan görüşmeler betimleyici analiz yöntemi kullanılmıştır. Elde edilen verilere göre kodlamalar yapılarak temalar oluşturulmuştur. Temalar ve bulgulardan hareketle veriler yorumlanarak çalışma tamamlanmıştır. Çalışmanın sonucunda sosyalizasyon sürecinde etkili olan unsurların erkeklik inşası üzerinde de etkili olduğu saptanmıştır. Toplumsal rollerin, beklentilerin ve normların özellikle aile tarafından öğretildiği tespit edilmiştir. Bireylerin cinsiyet rollerine göre davranmadığı ancak ataerkil toplum yapısının söylemlerinin ve beklentilerinin içselleştirildiği sonucuna varılmıştır.

Abstract:
The concept of gender corresponds to the physiological and biological differences of individuals. The concept of gender is a concept that expresses the social, cultural and historically constructed meanings and expectations of being a woman or a man. Masculinity is socially, culturally, historically constructed; It is a phenomenon constructed by factors such as education, family, religion, circumcision, military service, business life, peer group, romantic and sexual relations. Different masculinities can be constructed in different conditions. This research, which examines how young people's masculinity constructions are affected by the socialization process and various factors, is designed as a qualitative research. The aim of the study is to reveal how young men between the ages of 14-29 living in Ankara, individuals with different socioeconomic levels, different family structures and different lifestyles, build their "male" identities, their experiences of masculinity and what factors they are affected by during the construction process. Among the aims of the study is to reveal the relationship between the theories that form the theoretical framework of the study, such as Connell's approach to masculinities, and the factors that are effective in the construction of masculinity. In this direction, structured interviews were conducted with five participants in order to understand the processes of men's construction of male identities, the influential factors and their experiences. Descriptive analysis method was used in the interviews with the participants.Themes were created by coding according to the data obtained. The study was completed by interpreting the data based on the themes and findings. As a result of the study, it was determined that the factors that are effective in the socialization process are also effective on the construction of masculinity. It has been determined that social roles, expectations and norms are taught especially by the family. It has been concluded that individuals do not act according to their gender roles, but the discourses and expectations of the patriarchal society structure are internalized.