Gündelik hayatın sekülerleşmesi: Gençlerde dini referansların değişimi (Tokat örneği)
Secularization of everyday life: The change of religious references in young people (The case of Tokat)
Yazar: SEDA SÖNMEZ
Danışman: PROF. DR. CELALEDDİN ÇELİK
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı / Din Sosyolojisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Din = Religion ; Sosyoloji = Sociology

Özet:
Batı Avrupa'dan tüm dünyaya yayılan, eskinin yeni ile değişimi şeklinde ifade bulan bir kavram olan modernleşme süreci dini ve dinsel yaşantıyı kayda değer bir şekilde değiştirmiştir. "Sekülerleşme" kavramı ile ifade edilen bu değişim, dinin, dini pratik ve sembollerin bireyin hayatındaki anlam ve öneminin azalması ya da dinin yeni anlam sistemleriyle ifade edilmesi olarak karşılık bulmuştur. Ülkemiz modernleşme sürecine Osmanlı Tanzimat Dönemi ile başlayıp Cumhuriyet'in kuruluşu ile taçlanan bir dizi inkılapla katılmıştır. Küresel sistemde modernleşme-sekülerleşme kavramları, etkileri halen devam eden bir süreçtir. Bu etkilerin sorgulandığı alanlardan biri de gençlerde sekülerleşmenin betimlenmesidir. Bu araştırma ise nicel yöntem-anket tekniği ile hazırlanmış olup amacı; gündelik hayatın; zaman tasavvuru, aile, medya, popüler dindarlık/halk inanışları olarak dört ana bölümdeki pratiklerde dini referanslar çerçevesinde meydana gelen değişimin Tokat (GOP Üniversitesi) örneklemi üzerinden ortaya konulmasıdır. Bu çerçevede araştırmanın evreni GOP Üniversitesi İlahiyat-Sağlık-Mühendislik Fakültelerindeki 6000 öğrenci; örneklem ise tesadüfi örneklem metodu ile seçilen 428 öğrenciden oluşmaktadır. Orijinal şekilde geliştirilen ve geçerlik-güvenirlik testinden geçen 20 maddelik likert sorudan oluşan anket verilerinden hareketle sınıf bağımsız değişkeni hariç diğer değişkenlerle sekülelerleşme arasında anlamlı bir ilişki bulunmuş ve araştırmanın başında belirlenen hipotezler de doğrulanmıştır. Dolayısıyla da literatüre katkı sağlanması amaçlanan çalışma beklenen doğrultuda sonuçlanmıştır.

Anahtar Kelimeler: Sekülerleşme, Gündelik Hayat, Dini Referanslar, Gençlik

Abstract:
The process of modernization, a concept that has spread from Western Europe to the rest of the world and is expressed as the exchange of the old for the new, has significantly changed religion and religious life. This change, which is expressed by the concept of "secularization", has been reflected in the decline of the meaning and importance of religion, religious practices and symbols in the life of the individual or the expression of religion with new meaning systems. Our country participated in the modernization process through a series of reforms that began with the establishment of the Republic. In the global system, the effects of modernization-secularization are still ongoing. One of the areas where these effects are questioned is the description of secularization in young people. This research is prepared with quantitative method-survey technique and its aim is to reveal the changes in the practices in four main sections of daily life; time imagination, family, media, popular religiosity / folk beliefs within the framework of religious references through Tokat (GOP University) students. In this framework, the population of the research consists of 6000 students in the Faculties of Theology-Health-Engineering of GOP University and the sample consists of 428 students selected by random sampling method. Based on the questionnaire data consisting of a 20-item Likert questionnaire that was originally developed and passed the validity and reliability test, a significant relationship was found between secularization and other variables except the class independent variable and the hypotheses determined at the beginning of the research were confirmed. Therefore, the study, which aimed to contribute to the literature, was concluded in the expected direction.

Keywords: Secularizaton, Everyday Life, Religious References, Youth