7. sınıf öğrencilerinin matematik dersinde işbirlikli problem çözme becerilerinin gelişiminin izlenmesinde kullanılabilecek boylamsal bir test deseni
A longitudinal assessment design that can be used to track collaborative problem solving skills of 7. Th grade students in mathematics
Yazar: FATMA NUR AYDIN
Danışman: PROF. DR. NİLÜFER KAHRAMAN
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Dereceli puanlama anahtarı = Rubric ; Matematik dersi = Mathematics lesson ; Matematik eğitimi = Mathematics education ; Matematik öğretimi = Mathematics teaching ; Ortaokul öğrencileri = Secondary school students ; Ortaokullar = Secondary schools ; Problem çözme = Problem solving ; Problem çözme becerisi = Problem solving ability ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation ; İşbirlikli öğrenme = Cooperative learning

Özet:
Bu çalışmanın amacı Matematik dersi kapsamında işbirlikli problem çözme becerisinin gelişimini boylamsal bir test deseni ile izlemektir. Bu amaç doğrultusunda deneme uygulaması kapsamında 7. Sınıf düzeyinde 30 (20 kız, 10 erkek), esas uygulama kapsamında ise 44 (31 kız, 13 erkek) katılımcı ile çalışılmıştır. Uygulamalar "Sayılar ve İşlemler" öğrenme alanından "Oran-orantı ve Yüzdeler" konularına ilişkin seçilen hedef davranışlar kapsamında gerçekleştirilmiştir. Bu kapsamda boylamsal araştırma modeli şeklinde yürütülen çalışmada, 7. Sınıf Matematik dersi öğretim programından seçilen hedef davranışlara yönelik problemler, işbirlikli problem çözme becerisinin gelişimini izlemeye izin verecek şekilde tasarlanan bir analitik dereceli puanlama anahtarı, öz ve akran değerlendirme formu geliştirilmiştir. Çalışmanın deneme uygulaması aşamasında seçilen ortaokuldaki öğrencilerle dört hafta boyunca uygulamalar gerçekleştirilmiş, elde edilen ses ve görüntü kayıtları üzerinden geliştirilen puanlama anahtarı, öz ve akran değerlendirme formu kullanılarak puanlamalar yapılmıştır. Deneme uygulamasından elde edilen verilerin analizi sonrasında problemlerin ifadelerinde, puanlama anahtarındaki, öz ve akran değerlendirme formundaki çeşitli betimlemelerde düzenlemelere gidilmiştir. Ardından yapılan esas uygulamada araştırma problemlerine bağlı olarak puanlama anahtarındaki her bir alt beceri alanına ilişkin çeşitli betimsel istatistikler, madde toplam puan korelasyonları, Friedman testi, ikili karşılaştırmalar için ise Wilcoxon İşaretli Sıralar testi ile analizler gerçekleştirilmiştir. Alt problemlere yanıt aramak adına toplam puanlar (grup puanı) üzerinden çalışıldığında elde edilen sonuçlara göre katılımcıların tek bir yapı olarak işbirlikli problem çözme becerilerinde, bu becerinin iki temel beceri alanı olan sosyal ve bilişsel becerilerde dört hafta boyunca anlamlı olarak artış gözlenmiştir. Her bir alt beceri alanı için bakıldığında, eylem, etkileşim, görev tamamlama/azim, tepki verme becerileri, izleyici farkındalığı, uzlaşma, sorumluluk girişimi, organize etme, hedef belirleme, kaynak yönetimi, belirsizliğe tahammül, açık görüşlülük, bilgi parçalarını toplama, sistematiklik, ilişkiler ve kurallar becerilerine ait puanlarda haftalar boyunca bir artış olduğu gözlenmiştir. Akran değerlendirme olarak ifade edilebilecek transaktif hafıza ve problemin çözümünü kontrol etmek anlamındaki hipotezler (yansıtma ve izleme) alt beceri alanları için dört hafta boyunca haftalık tekrarlı alınan ölçümlerde anlamlı bir gelişim gözlenmemiş, öz değerlendirme alt beceri alanında ise gelişimin yalnızca 1.ve 2. haftalar arasında anlamlı olduğu görülmüştür. Sonuçlar işbirlikli problem çözme becerisinin gelişiminin izlenmesine yönelik, bu çalışmada kullanılmış olan dört haftalık test deseninin, bu beceriyi ölçmede ve tanımlanan birçok alt beceri alanı için de geri bildirimde bulunmada kullanışlı olabilecek ipuçları sağlayabileceğini destekler niteliktedir. Bu çalışmanın sonuçları, sınıf içinde öğrencilerin işbirlikli problem çözme becerilerinin gelişimini izlemede, tekrarlı ölçümlerin alınmasına izin veren boylamsal ölçme desenlerinin kullanılmasının "bilgi zenginliği" getirebileceğini ancak bu durumun tekrarlı gözlemlerden elde edilen ek bilgilerin, kullanılan boylamsal test deseninin sınıf içi ortam ve diğer koşulları gerçekçi bir biçimde yansıtmasına bağlı olacağını göstermektedir.

Abstract:
This study aims to develop and evaluate the usefulness of a four-week longitudinal assessment design to help assess 7th graders' learning processes in collaborative problem solving via a Math class. For the application for which the analytical rubric was formulated, a four-week assessment design was designed that used weekly tasks integrating objectives from the 7th grade Math curriculum and requiring students to work in pairs to finish the tasks.  Data collected during, both the pilot and the actual applications, included 1) student performance ratings while they were working on the task of the week (these were recorded using audio and video formats) and weekly self and peer ratings after the collaboration was over. After the pilot study, minor revisions were done on the assessment design, the scoring rubric, and the self and peer assessment forms. The actual application then was carried out using the updated four-week plan. After the compiling of the data set was over, descriptive statistics and bivariate correlations were computed across the weekly ratings given collaborative problem-solving subskills. Next, Friedman and the Wilcoxon Signed Ranks test were used to test the hypothesized improvement on the paired student performances over the weeks. According to the results, there was, in fact, a significant increase in the collaborative problem-solving skills of the students for the various subskills listed under two headings as social and cognitive skills. Week to week transitions of students were examined next to infer about the change implied these results. It was found that the majority of subskills were improved over the weeks (interaction, task completion /perseverance, response skills, audience awareness (mutual modeling), negotiation, responsibility initiative, organizing (problem analysis), setting goals, resource management, tolerance for ambiguity, breadth, collecting elements of information, systematicity, forming relationships and rules). The exceptions were transactive memory and hypotheses forming (reflection and monitoring) subskills. The results support that most of the subskills of the collaborative problem-solving performance of the students did improve over the four weeks and that the proposed assessment design was useful in both (1) tracking students' development over the weeks and (2) capturing feedback worthy individualized information in a time-efficient manner. Overall, the results suggest that assessments designed to track student development over time could benefit greatly from the use of growth-oriented rubrics. Expected benefits of developing growth-sensitive scoring scales do include but are not limited to gaining access to information at student level that might have diagnostic value. Researchers and teachers interested in developing longitudinal assessment tools are cautioned in that each classroom is unique and, hence, requires a unique assessment design tailored to the particular classroom environment at hand.