Dijitalleşme ve yapay zekânın muhasebeye etkileri: Ankara'daki muhasebeciler üzerine bir araştırma
The effects of digitalization and artificial intelligence on accounting, a research on accountants in Ankara
Yazar: TUĞBA ALİBAŞ
Danışman: DOÇ. DR. MÜNEVVER KATKAT ÖZÇELİK
Artvin Çoruh Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Bilgisayarlı muhasebe = Computerized accounting ; Teknoloji okuryazarlığı = Technology literacy ; Teknolojik gelişmeler = Technological developments

Özet:
Çalışmanın amacı, dijital araçların ve yapay zekânın muhasebeyi ve muhasebe meslek mensuplarından beklenen bilgi ve becerileri nasıl etkileyeceğini ölçen bir ölçek geliştirmek ve ölçeğin alt düzeyleri arasındaki ilişkileri araştırmaktır. Bu amaçla bir anket ölçeği geliştirilmiştir. Ölçek Ankara'da mesleğini icra eden Yeminli Mali Müşavir, Serbest Muhasebeci Mali Müşavir, Serbest Muhasebeci ve Stajyerlerden 650 kişiye uygulanmıştır.  Katılımcıların görüşlerini ölçmeye yönelik 36 soru sorulmuştur. Sorular 5'li Likert Tipi Ölçeğine göre hazırlanmış, elde edilen veriler IBM SPPS Statistic 25 ve JAMOVİ programları aracılığı ile analiz edilmiştir. 
Çalışmada katılımcıların ölçeklere katılım düzeyi aritmetik ortalamaları alınarak, katılım eğilimlerinin birbirine yakınlık ve uzaklığı standart sapmaları alınarak ölçülmüştür. Ölçeklerin geçerlik ve güvenirliği açımlayıcı ve doğrulayıcı faktör analizleri ile ölçülmüş, ölçekte kullanılan teknik, bilişsel ve muhasebe mesleği alt faktörleri ile katılımcıların demografik özellikleri arasındaki ilişki fark analizleri ile test edilmiştir. Teknik ve bilişsel alt faktörlerin muhasebe meslek faktörüne etkisi regresyon analizi ile incelenmiştir. 
Muhasebe meslek mensuplarının dijital ve yapaya zekâ konusundaki bilgi ve becerilerinin geçerli ve güvenilir bulunan ölçeklerle ölçülmesi sonucunda, dijital becerilerinin orta, yapay zekâ becerilerinin ise oldukça düşük düzeyde olduğu, teknik becerilerde cinsiyet, yaş, öğrenim durumu ve mesleki deneyim süresine göre anlamlı farklılıklar olduğu tespit edilmiştir. Dijitalleşme ve yapay zekâ konularında eğitimlere ihtiyaç duydukları, yapılacak eğitimlerin muhasebe mesleğini pozitif yönde etkileyeceği gözlemlenmiştir.

Abstract:
The aim of this study is to develop a scale that measures how digital tools and artificial intelligence will affect accounting and the knowledge and skills expected from professional accountants and to investigate the relationships between the sub-levels of the scale. A survey scale was developed for this purpose. The scale was applied to 650 people who are Certified Public Accountants, Certified Public Accountants, Independent Accountants and Interns practicing their profession in Ankara. 36 questions were asked to measure the opinions of the participants. The questions were prepared according to the 5-point Likert Type Scale, and the data obtained were analyzed through IBM SPPS Statistic 25 and JAMOVI programs
In the study, the level of participation of the participants in the scales was measured by taking their arithmetic means, and the closeness and distance of their participation tendencies were measured by taking their standard deviations. The validity and reliability of the scales were measured by exploratory and confirmatory factor analyses, and the relationship between the technical, cognitive and accounting profession sub-factors used in the scale and the demographic characteristics of the participants was tested by difference analyses. The effect of technical and cognitive sub-factors on the accounting profession factor was examined by regression analysis.
As a result of measuring the knowledge and skills of accounting professionals on digital and artificial intelligence with valid and reliable scales, it was determined that their digital skills were at a medium level and their artificial intelligence skills were at a very low level, and there were significant differences in technical skills according to gender, age, educational status and professional experience. It was observed that they needed training on digitalization and artificial intelligence, and that the training to be provided would positively affect the accounting profession..