topraksız kültür çilek yetiştiriciliğinde kalsiyum klorür ve lysophosphatidylethanolamine uygulamalarının meyve verim ve kalitesine etkisi
effect of calcium clorur and lysophosphatidylethanolamine applications the yield and quality of strawberriem grown in soilless culture
Yazar: DUYGU DEMİR
Danışman: PROF. DR. EMİNE ÖZDEMİR
Mustafa Kemal Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Botanik = Botany

Özet:
Bu çalışma 2013 - 2014 yılları arasında M.K.Ü. Ziraat Fakültesine ait cam serada yürütülmüştür. Denemede topraksız kültürde iki katlı yetiştiricilik sistemi kullanılmıştır. Yetiştirme ortamı olarak kokopit, fide tipi olarak taze fide kullanılmıştır. Topraksız kültürde (iki katlı) tek sıralı üst kata dikilen 'Florida Fortuna' çeşidi Deneme 1 olarak, çift sıralı alt kata dikilen 'Florida Festival' çeşidi Deneme 2 olarak değerlendirilmiştir. Deneme bitkilerine, hasattan 15 gün önce yapraktan kalsiyum (Ca), Lysophosphatidylethanolamine (LPE) ve Ca + LPE uygulamaları yapılmıştır. Deneme uygulamaları arasında uygulama yapılmamış kontrol 'de yer almıştır. Denemede ilk derim tarihleri, bitki başına aylık verim ve toplam verim (g/bitki, kg/ m2), erkencilik, meyve ağırlıkları, meyve eti sertliği, Sufa çözünebiir kuru madde (SÇKM) miktarı, asit içerikleri, pH, meyve dış rengi ve yapraktaki besin elementleri içerikleri araştırılmıştır.
Deneme 1'de 'Florida Fortuna' çeşidinde ilk ürünler ocak ayının ikinci haftasında alınırken, Deneme 2'de 'Florida Festival' çeşidinde erkencilik sağlanamamış ve ilk ürünler şubat ayının üçüncü haftasında alınmıştır. Erkenci ürün eldesinde uygulamalar arasında Ca + LPE daha iyi sonuç vermiştir. Bitki başına ve m2 ye verim bakımından 'Florida Fortuna' çeşidi 'Florida Festival' çesidine göre daha verimli bulunmuştur. Uygulamalar 'Florida Fortuna' çeşidinde verim üzerinde önemli farklılıklar oluşturmamıştır. 'Florida Festival' çeşidinde ise en yüksek verim değeri LPE uygulamasından alınmıştır. Meyve ağırlığı üzerinde Ca ve LPE uygulamalarında bazı aylarda kontrole göre artışlara rastlanmakla birlikte; uygulamaların sürekli bir etkisi görülmemiştir. Uygulamaların her iki denemede de SÇKM içerikleri üzerinde etkisi olmamıştır. Bununla birlikte, asit içerikleri üzerinde uygulamaların etkisi önemli bulunmuştur. En yüksek asit içeriği Ca + LPE uygulamalarından alınmıştır. Meyve eti sertliği yönünden Ca uygulamaları meyve eti sertliğini arttırmıştır. Meyve dış rengi (L, a, b, C, H°) üzerinde bazı uygulamalar önemli farklılıklar oluşturmasına karşın derim boyunca sürekli bir etki saptanmamıştır. LPE uygulamasında kontrole göre renklenmede bir parça artış görülmüştür. Sonuçlar, erkenci çilek yetiştiriciliğinde bazı çeşitlerde Ca ve LPE uygulamalarının meyve kalitesini artırmak için kullanılabileceğini göstermiştir.

Abstract:
This study was conducted in M.K.U. Agricultural Faculty glasshouse during 2013-2014.  Two-story production system was used in soilless culture.  Cocopeat was used as growing media while fresh plants were used as propagation material.  In the soilless culture, 'Florida Fortuna' strawberry cultivar planted on top level, single row was considered as Experiment 1 while 'Florida Festival' planted on lower-level, double-row was considered as Experiment 2.  The experimental plants were treated with calcium (Ca), Lysophosphatidylethanolamine (LPE), Ca + LPE 15 days before harvest.  The treatments had also included untreated control.  At the experiment, first harvesting date, monthly and total yield per plant (g/plant, kg/m2), earliness, fruit weight, fruit firmness, soluble solids, acidity, pH, fruit external color and leaf plant nutrient content were investigates.
In Experiment 1, the first fruits were harvested in the second week of January while no earliness was achieved for 'Florida Festival' of Experiment 2 as the first fruits were harvested in the third week of February.  Among the treatments, Ca + LPE gave favorable results for earliness.  'Florida Fortuna' was found the higher yield than 'Florida Festival' for yield per plant or yield per m2.  There was no significant differences among treatments for 'Florida Fortuna' cultivar.  The highest yield was recovered from LPE treatment for 'Florida Festival'.  Although some increases were detected in some months, Ca and LPE treatments did not have a consistent effect for fruit weight.  Treatments did not have a significant effect for soluble solids for neither of the experiments.  However, treatments had significant effect for acidity.  The highest acidity was recovered from CA + LPE treatment.  For fruit firmness, Ca treatments increased the fruit firmness.  Although some treatments had significant effects for fruit external color (L, a, b, C, H), no consistent difference affecting whole harvesting season was detected.  LPE had some effect on color formation when compared to control.  The results suggest that Ca and LPE treatments may be used to enhance fruit quality characteristics for early strawberry production.