Dünyada bölgelerarası kilit sektörlerdeki değişimin girdi- çıktı yöntemiyle analizi
An input output analysis of change in interregional key sectors in the world
Yazar: MUHAMMET KIVRAK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ UTKU AKSEKİ
Ege Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı / Bölgesel Kalkınma İktisadı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Bölgesel kalkınma = Regional development ; Ekonomik kalkınma = Economic development ; Girdi analizi = Input analysis ; Girdi-çıktı analizi = Input-output analysis ; Kilit sektörü = Leading sector ; Planlı kalkınma = Planned development ; Sektörel Değişim Teorisi = Sectoral Change Theory ; Sektörel analiz = Sectoral analysis ; Sektörel dönüşüm = Sectorial transformation ; Tekstil sektörü = Textile sector

Özet:
Bu tezde, dünyada bölgelerarası kilit sektörlerdeki değişim ve Türkiye'nin bu değişime uyumu girdi çıktı yöntemiyle analiz edilmiştir. Çalışmada 1995, 2000, 2005, 2010, 2014 yılları için dünya girdi-çıktı veri tabanı (WIOD) girdi-çıktı tabloları kullanılmıştır. Birinci bölümde, ekonomik kalkınma teorileri ve kalkınmada kilit sektörün önemi üzerinde durulmuştur. İlk olarak ekonomik büyüme ve kalkınma kavramları ele alınmış, sonrasında kalkınma teorileri incelenmiştir. Son olarak da, kilit sektörün ekonomik kalkınmada önemine ilişkin değerlendirmeler yapılmıştır. İkinci bölümde, temel olarak Girdi-Çıktı analizi üzerinde durulmuştur. İlk olarak Girdi-Çıktı analizinin teorik olarak ortaya çıkışı, gelişimi ve ekonomik yönden önemi ortaya konulmuş, sonrasında girdi çıktı modelinin miktar çözümlemesine yer verilmiştir. Son olarak da, girdi çıktı analizine ilişkin kısa bir literatür taraması sunulmuştur. Üçüncü bölümde, dünya girdi-çıktı veri tabanı (WIOD) tarafından 1995, 2000, 2005, 2010, 2014 yılları için hazırlanan dünya girdi-çıktı tabloları kullanılarak Türkiye'nin ve dünyadaki 11 bölgenin yıllara göre kilit sektör değişimleri ve yatırım öncelikli sektörleri karşılaştırılarak Türkiye'nin dünyadaki kilit sektör değişimlerine uyum sağlayıp sağlamadığı incelenmiştir. Yapılan analiz sonucunda dünyanın tüm bölgelerinde yıllar itibariyle kilit sektör değişimlerinin yaşandığı ve her dönemde yeni kilit sektörlerin ortaya çıktığı tespit edilmiştir. Türkiye genel olarak dünyadaki yatırım öncelikleri değişimi ile paralellik gösterse de kilit sektör açısından incelendiğinde sadece Tekstil ve Altyapı Hizmetleri sektörlerinin 2014 yılının kilit sektörleri olarak ortaya çıktığı görülmüştür.

Abstract:
In this thesis, the change in interregional key sectors in the world and Turkey to adapt this to this change were analyzed. In this study, the input-output tables have been used for the years 1995, 2000, 2005, 2010, 2014 taken by the World Input-Output Database (WIOD). In the first section of the study, economic development theories and the importance of the key sector in development have been emphasized. First, the concepts of economic growth and development are tried to be explained and then development theories are examined. Finally, assessments on the importance of the key sector in economic development are presented. In the second section of the study, input-output analysis is focused on. First of all, the theoretical emergence of Input-Output analysis, its development and its economic importance has been put forward and then the quantity analysis of the input-output model is given. Finally, a brief review of the literature related to the input-output analysis is presented. In the third section of the study, using world input-output tables prepared by the World Input-Output Database (WIOD) for 1995, 2000, 2005, 2010,2014,  Turkey and 11 regions around the world have been compared by years and investment priority sectors have been examined whether Turkey has adapted to key sector changes in the world. As a result of the analysis, it has been determined that key sector changes have been experienced in all parts of the world for years and new key sectors have emerged in every period. Although Turkey is parallel with the change in investment priorities in the world in general, in terms of the key sectors, only textile and infrastructure services sectors emerged as key sectors in 2014.