Video gözlükleri ile görsel-işitsel distraksiyon metodunun 6-9 yaş çocuklarda süt dişi çekim tedavileri sırasında kooperasyon durumlarına etkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the effectiveness of audio-visual distraction method in cooperation status of 6-9 years old children during primary tooth extraction treatments
Yazar: YASEMİN SARI
Danışman: DOÇ. DR. TAMER TÜZÜNER
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Diş Hekimliği Fakültesi / Çocuk Diş Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Diş Hekimliği Uzmanlık, 2018
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Davranış değiştirme = Behaviour change ; Dental anksiyete = Dental anxiety ; Diş çekimi = Tooth extraction ; Gözlükler = Eyeglasses ; Video = Video ; Çocuklar = Children

Özet:
Amaç: Dental anksiyete, diş tedavisinden kaçınma gibi istenmeyen sorunlara yol açabilmektedir. Bu çalışma, 6-9 yaş arasındaki çocuklarda süt diş çekim tedavileri sırasında video gözlükler ile görsel-işitsel distraksiyon (GİD) yönteminin dental anksiyete üzerindeki etkinliğinin fizyolojik ve davranışsal parametreler aracılığı ile belirlenmesi amaçlanmaktadır.
Metod: Altı ve 9 yaşları arasında (28'i kız ve 29'u erkek) elli yedi çocuk (çekim endikasyonlu üst süt molar dişleri bulunan), kontrol (sadece anlat-göster-uygula tekniği/AGU) ve çalışma (anlat-göster-uygula ve video gözlük ile GİD) olacak şekilde iki gruba ayrıldı. Holter cihazı, diş çekimi tedavisinden 1 saat önce bütün çocuklara yerleştirildi. Her çocuğun nabzı, puls oksimetre ile dört kez (tedaviden 15 dakika önce/1. ölçüm, lokal anestezi uygulaması sırasında/2. ölçüm, diş çekimi sırasında/3. ölçüm ve tedaviden 15 dakika sonra/4. ölçüm) kaydedildi ve kan basıncı üç kez (tedaviden 15 dakika önce/1. ölçüm, diş çekimi sırasında/2. ölçüm ve tedaviden 15 dakika sonra/3. ölçüm) kaydedildi. Frankl Behavioral Rating Scale-Frankl Davranış Skalası ve Faces, Legs, Activity, Cry and Consolability Scale -Yüzler, Bacak Hareketliliği, Aktivite, Ağlama, Teselli Edilebilirlik Skalası skorları iki bağımsız gözlemci kalibre edilmiş pediatrik diş hekimi tarafından hastaların video kayıtları üzerinden dört kez (tedaviden 15 dakika önce/1. ölçüm, lokal anestezi uygulaması sırasında/2. ölçüm, diş çekimi sırasında/3. ölçüm ve tedaviden 15 dakika sonra/4. ölçüm) skorlanarak kaydedildi. Ziyaretin sonunda, diş hekimi tüm hastalara "Tedavinizin bir sonraki ziyaretinizde de aynı şekilde yapılmasını ister misiniz?" şeklinde bir soru sordu ve alınan yanıtlar kaydedildi. İstaistiksel analizler sırasında Mann Whitney U, Friedman, Wilcoxon Signed Rank test ve Bonferroni testleri kullanıldı. Tüm analizlerde p<0.05 düzeyi anlamlı olarak kabul edildi.
Bulgular: Video gözlük kullanımının, hasta memnuniyetini çalışma grubunda anlamlı olarak arttırdığı görüldü (p = 0,003; p<0,05). Her iki grup arasında değerlendirilen parametrelerden sadece lokal anestezi sırasında nabız değerinin anlamlı düzeyde azaldığı görüldü (p=0,032; p<0,05). Ayrıca klinikte bulunulan süre boyunca ortalama Beat Per Minute-Dakika Başına Kalp Atım Sayısı (BPM)'nın çalışma grubunda zamanla azaldığı görüldü (p= 0,002; p <0,017). Her iki grubun holter verilerinde zamana bağlı olarak anlamlı bir farklılık meydana gelmedi(p>0,05). Her iki grupta da lokal anestezi uygulaması ve diş çekim tedavileri sırasında hastaların kooperasyonlarında davranış skalaları açısından zamana bağlı olarak azalma görüldü (Kontrol Grubu: Frankl: p<0,001, 1-2. ölçüm. p<0,001, 1-3. ölçüm. p=0,003; p<0,01, 2-4. ölçüm. p<0,001, 3-4. ölçüm. FLACC: p<0,001, 1-2. ölçüm. p<0,001, 1-3. ölçüm. p<0,001, 2-4. ölçüm. p<0,001, 3-4. ölçüm. Çalışma Grubu: Frankl: p<0,001, 1-2. ölçüm. p=0,001;p<0,01, 1-3. ölçüm. p<0,001, 2-4. ölçüm. p=0,004;p<0,01,3-4. ölçüm. FLACC: p<0,001, 1-2. ölçüm. p=0,001;p<0,01, 1-3. ölçüm. p<0,001, 2-4. ölçüm. p<0,001, 3-4. ölçüm.).
Sonuç: Video gözlükler aracılığı ile süt dişi çekimi sırasında AGU ve GİD metodunun beraber uygulanması sonrası sadece AGU metodu uygulanan duruma göre değerlendirilen parametrelerde lokal anestezi sırasındaki nabız değeri hariç, diğer verilerde belirgin bir olumlu etki gözlenmemesi ve zamana bağlı olarak meydana gelen değişimlerde video gözlük kullanımının lokal anestezi veya çekim sırasında fizyolojik ve davranışsal ölçülere pozitif anlamda çok ciddi katkı sağlayamayabilmesi video gözlükler ile GİD metodunun hastanın yöntemi kabul etmesi durumunda sadece bir konfor etkisi oluşturabileceği fikrini ortaya koyabileceği sonucuna varıldı. İleride gerçekleştirilecek çalışmalarda değişik yaş grupları açısından, farklı seanslarda ve farklı tedavi işlemleri sırasında çeşitli distraksiyon metodlarının kombine veya ayrı ayrı etkinliklerinin araştırılması yararlı olabilir.
Anahtar Kelimeler: Anlat-göster-uygula, davranış yönlendirme, görsel-işitsel distraksiyon, video gözlük

Abstract:
Aim: Dental anxiety can lead to undesirable problems such as avoidance of dental treatment. This study was performed to determine benefical effects of audiovisual distraction/AVD method with video glasses on dental anxiety through physiological and behavioral parameters in children between the ages of 6 and 9 during primary tooth extraction treatments.
Methods: Fifty seven children (28 girls and 29 boys) aged between 6 and 9 (requiring extraction treatment for upper primary molars) were divided into two groups; control (only tell-show-do technique/TSD) and study (TSD plus AVD with video glasses) groups. Holter device was placed in all children 1 hour before extraction  treatment. Each child's heart rate was recorded by pulse oximeter four times (15 min. before treatment/1st measurement, during local anesthesia application/2nd measurement, during tooth extraction/3rd measurement and after 15 min.  after treatment/4th measurement)and blood pressure was recorded three times (15 min. before treatment/1st measurement, during extraction/2nd measurement and 15 min. after treatment/3rd measurement). Frankl Behavior Rating Scale and Faces, Legs, Activity, Cry and Consolability Scale scores recorded by two independent observer calibrated pediatric dentists from patients' video records four times (15 min. before treatment/1st measurement, during local anesthesia application/2nd measurement, during tooth extraction/3rd measurement and after 15 min. after treatment/4th measurement). At the end of the each visit, the dentist asked the question of "Would you like to have your treatment to be performed in the same way in your next visit?" and the answer of patients were recorded. During the statistical analyzes Mann Whitney U, Friedman, Wilcoxon Signed Rank test and Bonferroni tests were used. In all analyzes, p <0.05 level was considered as significantly different.
Results: The use of video glasses significantly increased the patient's satisfaction in the study group (p=0,003; p<0,05). Among the parameters that were compared between two groups, only pulse rate decreased significantly in the study group during local anesthesia administration (p=0,032; p<0,05). Also, avarage Beat Per Minute (BPM) decreased over time in study group during the spent in operating room (p=0,002; p<0,017). There was no time-dependent significant differences in the holter data for both groups (p>0,05). There was a time-dependent decrease in behavior scales compliance of the patients during local anesthesia and tooth extraction treatments in both groups (Control Group: Frankl: p<0,001, 1-2. measurement. p<0,001, 1-3. measurement. p=0,003; p<0,01, 2-4. measurement. p<0,001, 3-4. measurement. FLACC: p<0,001, 1-2. measurement. p<0,001, 1-3. measurement. p<0,001, 2-4. measurement . p<0,001, 3-4. measurement. Study Group: Frankl: p<0,001, 1-2. measurement. p=0,001;p<0,01, 1-3. measurement.  p<0,001, 2-4. measurement. p=0,004;p<0,01,3-4. measurement. FLACC: p<0,001, 1-2. measurement. p=0,001;p<0,01, 1-3. measurement. p<0,001, 2-4. measurement.  p<0,001, 3-4. measurement.).
Conclusion: During primary tooth extraction treatments with video glasses, after the concuurent application of TSD and AVD methods compared to the application of only TSD method did not show any prominent positive effect among the evaluated  parameters, except for the pulse rate during local anesthesia and the use of video glasses in time-dependent variation, did not make a significant contribution to the physiological and behavioral measures during local anesthesia or extraction status would reveal the TSD applied with video glasses together the AVD methods could only create a comfortable effect when the patient accepts the method. In future studies, it may be useful to investigate the combine or separate effects of various distraction methods in different age groups, during different sessions and treatment procedures.
Key words: Audiovisual distraction, behavior management, tell-show-do, video glasses