Türkiye'de konjonktürel dalgalanmaların arz ve talep şokları ile analizi
The analysis of business cycles in Turkey with supply and demand shocks
Yazar: FATMA TURAN KOYUNCU
Danışman: PROF. DR. C. NECAT BERBEROĞLU
Anadolu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2009
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Arz = Supply ; Ekonomi politikaları = Economic policies ; Gayri safi milli hasıla = Gross national product ; Konjonktür dalgalanmaları = Business cycles ; Politik konjonktür dalgalanmaları = Political business cycles ; Talep = Demand ; Teknolojik değişme = Technological change ; Vektör otoregresyon modeli = Vector autoregression model

Özet:
Sürekli bir değişim içinde olan günümüz ekonomilerinde sürdürülebilir büyümeyi yakalamak ve istikrarı sağlamak için ekonomiye zamanında ve doğru müdahale edilmelidir. Bu yüzden ekonomideki konjonktürel dalgalanmalar ayrıntılı bir şekilde incelenmeli ve uygulanacak politikalar elde edilecek sonuçlara göre belirlenmelidir. Konjonktürel dalgalanmalara neden olan şokların yapısı konusunda farklı iktisat okullarının farklı görüşleri vardır. Buna göre Klasik, Keynesci ve Paracı konjonktür teorilerine göre ekonomideki dalgalanmaların kaynağı toplam talepteki değişmelerdir. Reel konjonktür teorisine göre ise ekonomideki dalgalanmalar teknolojik değişimin neden olduğu arz yönlü şoklardan kaynaklanmaktadır.Bu çalışmanın amacı Türkiye ekonomisindeki dalgalanmaların nedenlerini belirlemek ve reel konjonktür teorisinin Türkiye ekonomisindeki konjonktürel dalgalanmaları ne derecede açıklayabildiği tespit etmektir. Bunun için 1987:1?2007:3 dönemine ait üçer aylık veriler kullanarak, Türkiye ekonomisinde konjonktürel dalgalanmalara neden olan şoklar reel konjonktür teorisi kapsamında vektör otoregresyon (VAR) analiziyle saptanmaya çalışılmıştır.Elde edilen sonuçlara göre GSMH'daki dalgalanmaların temel kaynağı reel konjonktür teorisinin öngörülerine uygun olarak hem kısa hem de uzun dönemde arz şoklarıdır. Kısa dönemde GSMH'daki dalgalanmaları açıklayan diğer faktör talep şokundaki değişmeler olup, bu etki zamanla azalarak uzun dönemde düşük bir seviyede kalmaktadır. Ayrıca dış ticaret haddindeki hareketliliğin GSMH'daki değişmeler üzerindeki etkisi ise ancak uzun dönemde ortaya çıkmaktadır. Bununla birlikte nominal şokların hem kısa hem de uzun dönemde GSMH'daki dalgalanmaları etkileme gücünün olmadığı bulunmuştur.

Abstract:
In contemporary economies which are changing continuously, for achieving sustainable growth and satisfying stabilization, necessary interventions should be made on time. Hence business cycle fluctuations in the economy must be investigated carefully and the policies to be applied must be determined according to the achieved results. About the structure of the shocks which are the cause of business cycles, different schools have different point of view. According to Classical, Keynesian and Monetary business cycle theories the changes in aggregated demand are the reason for the economic fluctuations. On the other hand real business cycle theory, believes that economic fluctuations occur because technological changes lead to supply shocks.The aim of this study is to find out reasons of fluctuations and to state in which degree real business cycle theory can explain business cycles in Turkish economy. In able to confirm this by using quarterly data between 1987:1-2007:3 the shocks that cause to business cycles in Turkish economy are tried to be determined by vector autoregression (VAR) analysis through real business cycle theory.According to the results the main reason for GNP fluctuations is both long term and short term supply shocks which are acceptable with the business cycle theories previsions. In the short term another factor that explains the fluctuations in GDP is the changes in demand shocks. This effect declines in time and stays in very low level in the long term. Apart from this, the effects of changes in terms of trade on GDP occur in the long run. Also it is discovered that nominal shocks do not have any effects on neither long run nor short run GDP fluctuations.