Ruhsal belirtilerin sosyodemografik ve klinik özellikler ile ilişkisi
Relationship between psychiatric symptoms and sociodemographic and clinical characteristics
Yazar: YUNUS TAN
Danışman: PROF. DR. ERKAN MELİH ŞAHİN
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2019
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Belirti ve semptomlar = Signs and symptoms ; Mental bozukluklar = Mental disorders ; Psikoloji = Psychology ; Psikolojik sağlık = Psychological health ; Sosyodemografik özellikler = Socio-demographic characteristics ; Ölçekler = Scales

Özet:
Amaç: Bu çalışmada Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Uygulama ve Araştırma Hastanesi Aile Hekimliği Polikliniği'ne başvuran hastalarda ruhsal belirtileri taramak; tarama sonuçlarının hastaların sosyodemografik ve klinik özellikleri ile olan ilişkisini araştırmak amaçlanmıştır.
Yöntem: Kesitsel, tanımlayıcı desende olan çalışmamız 1 Şubat 2018-1 Kasım 2018 tarihleri arasında polikliniğimize başvuran 18-65 yaş arası 414 katılımcı ile yürütüldü. Katılımcılara yüz yüze görüşme metoduyla sosyodemografik veri formu ve SCL90-R Psikolojik Belirti Tarama Testi uygulandı.
Bulgular: Katılımcıların 256'sı (%61,8) kadın, 158'i (%38,2) erkek, yaş ortalaması 33,7±13,6, %47,3'ü fakülte ve üzeri eğitim seviyesinde idi. SCL90-R anketinin GSI ortalaması 0,9±0,5, en yüksek skora sahip alt ölçeği obsesyon (1,3±0,6), en düşük skora sahip alt ölçeği fobik anksiyete (0,5±0,5) idi. Ruhsal durum değerlendirildiğinde en çok obsesyon (1,3±0,6), somatizasyon (1,0±0,6), depresyon (1,0±0,7), paranoid düşünce (1,0±0,7) ve kişiler arası duyarlılık (1,0±0,7) belirtileri saptandı. 
Aile ve eşi ile ilişkilerin kötü olması her alt ölçekte ruhsal belirtileri arttırıyordu. Genel itibariyle yaşın ilerlemesi ruhsal belirtileri azaltırken, tek başına yaşamak ve çocukluk döneminde fiziksel şiddete maruz kalmak ruhsal belirtileri arttırıyordu. Kadın olmak somatizasyon ve depresyon belirtilerini, eğitim düzeyinin düşük olması somatizasyon ve psikotizm belirtilerini arttırıyordu. Psikiyatrik hastalığı olanların kişiler arası duyarlılık, anksiyete, psikotizm belirtileri, aile ve akrabalarında psikiyatrik hastalığı olanların somatizasyon, obsesyon, depresyon, anksiyete belirtileri yüksekti. Sağlık hizmetleri ve tedavi seçeneklerini sık kullananların somatizasyon belirtileri yüksekti.
Sonuç: Çalışmamız benzer çalışmalar ile uyumlu olarak ruhsal belirtilerin, bireyin sosyodemografik ve klinik özelliklerinden etkilendiğini göstermiştir. Ruhsal bozukluklar yüksek kronikleşme eğilimleri ve taşıdıkları tedavi güçlükleri nedeniyle ruhsal belirtiler gözetilerek birinci basamakta erken teşhis edilmelidir. Eş, aile ve toplum ile ilişkilerin düzenlenmesi, eğitim seviyesinin arttırılması, psikolojik ve fiziksel şiddetin önlenmesi, bedensel hastalıkların tedavi edilmesi ruh sağlığının korunması için anlamlı gözükmektedir. Anahtar kelimeler: Sosyodemografik özellikler, klinik özellikler, SCL90-R, ruhsal belirtiler

Abstract:
Objective: The aim of this study was to screen the psychiatric symptoms of patients applying to the Family Medicine Polyclinic of the Research and Application Hospital in Canakkale Onsekiz Mart University and to investigate the relationship between the screening results and the sociodemographic and clinical characteristics of the patients.
Methods: Our study had a cross-sectional and descriptive design and was conducted with 414 participants aged between 18-65 years who applied to our polyclinic between February 1st, 2018 and November 1st, 2018. The participants were applied the sociodemographic data form and the SCL90-R Symptom Checklist test.
Results: 256 (61.8%) of the participants were female and 158 (38.2%) were male; mean age was 33.7±13.6, and 47.3% had education levels of university and above. The Global Severity Index (GSI) mean of the SCL90-R was 0.9±0.5, and the subscale with the highest score was obsession (1.3±0.6), while the subscale with the lowest score was phobic anxiety (0.5±0.5). When the mental states were evaluated, it was determined that the most common symptoms belonged to obsession (1.3±0.6), somatization (1.0±0.6), depression (1.0±0.7), paranoid thoughts (1.0±0.7) and interpersonal sensitivity (1.0±0.7). 
Poor relations with family and spouse increased the psychological symptoms in each subscale. In general, while the progression of age reduced psychological symptoms, living alone and exposure to physical violence in childhood increased psychological symptoms. Females had higher somatization and depression symptoms, while those with lower education levels had higher somatization and psychoticism symptoms. Those with psychiatric disorders had high interpersonal sensitivity, anxiety and psychotic symptoms, and those with relatives with psychiatric disorders had high somatization, obsession, depression and anxiety symptoms. Those who frequently used health services and treatment options had high somatization symptoms.
Conclusion: Our study showed that psychological symptoms were affected by the sociodemographic and clinical characteristics of the individuals, in accordance with similar previous studies. Due to the high tendency of psychological disorders to become chronic and their treatment difficulties, they should be diagnosed early in primary care by considering psychological symptoms. Organizing relations with the spouse, family and society, increasing the level of education, preventing psychological and physical violence and treating physical diseases seem to be meaningful for the protection of psychological health. Keywords: Sociodemographic characteristics, clinical characteristics, SCL90-R, psychological symptoms