Hititlerin Anadolu'ya göçü ve çevre kültürlerle etkileşimi
The cultural interactions which occurred with the migration of the above mentioned nation of Hittites
Yazar: NİLÜFER ÇOLPAN
Danışman: PROF. DR. SALİH ÇEÇEN
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Bölümü / Tarih Ana Bilim Dalı / Eskiçağ Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: Tarih = History
Dizin: Anadolu = Anatolia ; Etkileşim = Interaction ; Göçler = Migrations ; Hititler = Hittites ; Kültür = Culture

Özet:
? Hititlerin Anadolu'ya Göçü ve Çevre Kültürlerle Etkileşimi? adlı yüksek lisans tez .çalışmamızda konusu geçen kavmin göçü ile oluşan kültür etkileşimleri incelenmeye çalışılmıştır.Hititler yoğun biçimde Hatti, Mezopotamya ve Hurri etkileri altında kalmış oldukları halde ulusal kimliklerini yitirmemişler tersine bütün bu etkilerden yararlanarak özgün bir uygarlık yaratmışlardır.Hint- Avrupa dil grubundan olan Hititler, M.Ö. 2.binde Kafkasya üzerinden Anadoluya gelmişlerdir. Yerli ve göçmen halkları siyasi bir birlik altında toplayarak güçlü bir imparatorluk olmuşlardır. Çevre kültürlerle hem siyasi hem de ticari faaliyetler sonucunda çeşitli etkileşimlerde bulunmuşlardır.Hititler, Anadolu'nun güneydoğusu ile Kuzey Suriye bölgesinde yaşayan Hurriler ile din, mitoloji, sanat, yazı, at yetiştirme gibi pek çok Mezopotamya unsurunu kendi kültürlerine aktarmışlardır. Hititler kendi çivi yazılarında Akadça ve Sümerce yazı işaretlerini kullanmışlardır. Kendi tanrıları yanında Hatti, Hurri, Luwi ve hatta Asur tanrılarını da benimsemişlerdir. Bu yüzden Hitit Ülkesi için ?Bin Tanrılı Ülke? denmiştir. Hititler kendilerinden sonraki Luwi, Frig, Yunan ve Roma kültürlerindeki tanrı ve tanrıça kökenlerini oluşturmuşlardır.Hitit yasaları Mezopotamya yasalarına göre daha insancıldır, kısasa kısas değildir. Zararlar maddi olarak ödenecek şekilde düzenlenmiştir. Yine doğu kültüründe görülmeyen kadına sosyal statü ve değer Hititlerde kanunlarla güvence altına alınmıştır. İdare sisteminde önemli memuriyet isimlerinin pek çoğu yabancı kökenli olup, Asur Ticaret Koloni Çağındaki beylerden, Hurrilerden, Babil, Ugarit ve hatta Mısır'dan alınmıştır. Hitit döneminden beri hemen hemen değişmeyen, hizmet karşılığında toprak bağış sistemi Selçuklu, Bizans ve Osmanlı'ya dek uzanmıştır. Hititlerin Anadoludaki varlıklarından önceki sanat, büyük ölçüde Hatti etkilidir. Ancak hititler kendine özgü bir sanat geliştirmişlerdir. Geç Hitit fildişi kadın figürlerinde ?Arkaik Gülümseme? Akdeniz üzerinden Girit, Rodos, Samos yoluyla İonya, kıta Yunanistan sanatına aktarılmıştır. Mykenai'daki ünlü Aslanlı Kapı, Hattuşa'nın Aslanlı Kapısı ile, Peloponnes'te Tryns'te görülen tonozlu geçitlerin ve sandık duvarların Hititlerin mimari sistemi ile benzerlik göstermesi, Avrupanın ilk gelişkin kültürü olan Myken kültürünün Hititlerden etkilendiğini gösterir. Troia VI ve VIIa dönemindeki savunma duvarları ve koruma amaçlı kule eklentileri, Hitit etkisini gösterir. Bizans'ı ve sonraları İstanbul'u koruyan iç içe iki sur çemberinden ve aralarında hendeklerden oluşan sistemin Hitit başkenti Hattuşa surlarıyla büyük benzerlik gösterdiği görülür. Geç Hitit saraylarında görülen Bit-Hilani uygulaması, Selçuklu, Bizans ve Osmanlı mimarisinde görülür. Anadolu'da ilk kez su toplama havuzları ve göletler Hititler tarafından oluşturulmuştur.

Abstract:
In our master thesis study named ?Hititlerin Anadolu?ya Göçü ve Çevre Kültürlerle Etkileşimi?, the cultural interactions which occurred with the migration of the above mentioned nation.Although Hittites had been influenced widely by Hattie, Mesopotamia and Hurries. They did not lose their national identity; on the contrary, they created a unique civilization by using all those influences.Hittites, belonged to Indian-European language group, came across Caucasia to Anatolia in B.C. 2nd thousand. They became as strong empire by associating the local and nomadic populations into a political unity. In the consequence of the both political and commercial facilities of the other cultures, they had several interactions with the neighbors.Hittites transferred a lot of Mesopotamian element such as religion, mythology, arts, cuniform and horse rising to their own culture through Hurries settled in southeast of Anatolia and the region of North Syria. In their hieroglyphics, they used Acadian and Sumerian writing symbols. In addition to their own gods they adapted the gods of Hattie, Hurries and even Assyria. Therefore the Land of Hittites was called ?The Country Possessed Thousand Gods?. They were the Hittites which had formed the origins of the gods and goddess in the subsequent cultures like Luwi, Frigs, Greeks and Romans.Compared with the Mesopotamian laws, the Hittites ones are more humanistic not an eye for an eye. Damages were compensated with the material payment. The worth and the social status of women which is not observed in eastern cultures had been guaranteed by Hittite laws. In their administration system most of official titles were came from foreign origins such as from the Age of Assyrian Trade Colony Seniors, Hurries, Babylon, Ugarit and even also Egypt. Territorial donation system in response to service, which was hardly changed since the Hittite Era, continued to Seljuk, Byzantium and Ottoman Empire. The art before the existence of Hittites in Anatolia had been mainly influenced by Hattie?s but Hittites developed their unique art. ?The Archaic Smile? in the late Hittite ivory female figures was transferred from Girit, Rhodes, Samos and Ionia to Greek art. The similarities between the Famous ?Lion Gate? in Mykenia and Hattusas?s Lion Gate; and also the passages with vaults and chest type walls with the architectural system of Hittites show that the Myken culture, the first mature culture of Europe, was effected by the Hittites culture. Protectional defense walls and tower additions in the period of Troia VI and VII point to the influence of Hittites. The system composed with two circle city walls one within the other which had protected Byzantium and then Istanbul is highly similar to the city walls of Hattusas, capital city of Hittites. The Bit-Hilani application seen in the late Hittite palaces is also seen in the Seljuk, Byzantium and Ottomans architectures. The first time in Anatolian history water collecting basins and ponds were made by the Hittites.