Dış ticareti etkileyen ve yön veren faktörler: TRA1 düzey 2 bölge illeri üzerine bir uygulama
Factors affecting foreign trade: An application on TRA1 level 2 regional regions
Yazar: CİHAT SARIGÜL
Danışman: PROF. DR. FEHİM BAKIRCI
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası Ticaret ve Lojistik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Ekonomi = Economics ; İşletme = Business Administration
Dizin: Rekabet = Competition ; Rekabet politikaları = Competition policies ; TR 1 Bölgesi = TR 1 Region ; Ticaret = Trade ; Uluslararası rekabet = International competition ; Uluslararası ticaret = International trade ; İhracat = Export ; İhracat işletmeleri = Exporting firms ; İhracat politikaları = Export policies

Özet:
Dış ticaret faaliyetinde bulunan firmaların iç ve dış pazarlarda rekabette ve gelişen dünya ticaret şartlarına karşı git gide zorlandıkları görülmektedir. Bu açıdan işletmeler, rekabet edebilmeleri adına bazı ayırt edici avantajlara sahip olmalıdır.

Sürekli değişen ve gelişen dünya şartlarında ulusal ve uluslararası pazarın dışında kalmadan ülke adına elde edilecek kazanımlar için dış ticaret faaliyetleri iyi analiz edilmelidir. Elde edilen kazanımlar sayesinde yeni işletmelerin gün geçtikçe uluslararası pazar ağlarını genişletmeye çalıştıkları görülür. Yeni işletmelerin pazara girişi ile zorlu rekabet ortamları oluşmaktadır. Bu durumda yerel ve ulusal düzeyde faaliyet gösteren firmaların uluslararasılaşma çabası içerisinde bu rekabette güçlü olabilmeleri gerekir. Bu kapsamda dış ticarette hangi faktörlerin etkili olduğu ile dış ticarete nelerin yön verdiğini belirlemek ve bunlara yönelik stratejik davranışlar geliştirmek büyük önem arz etmektedir.

Çalışmada dış ticarete etki eden ve yön veren faktörlerin TRA1 Düzey 2 illeri üzerindeki etkileri incelenip, bölge illeri dış ticaret faaliyetlerinin gelişmesi için temel sorunlar belirlenmeye çalışılmıştır. Çalışmada firmalarla doğrudan yapılan görüşmelerde Bulanık Bilişsel Haritalama Yöntemi ile elde edilen veriler kullanılarak, bulgulara ulaşılmıştır.

Abstract:
The companies engaged in foreign trade activities are increasingly difficult to compete in domestic and foreign markets and in developing and developing world trade conditions. From this point of view, businesses need to have some distinctive advantages in order to compete.

Foreign trade activities should be well analyzed for the gains to be achieved on behalf of the country without being excluded from the national and international market under the constantly changing and developing world conditions. Thanks to the gains obtained, it is seen that new enterprises are trying to expand their international market networks. With the market entry of new enterprises, challenging competitive environments are formed. In this case, the companies operating at local and national level should be able to be strong in this competition in the effort of internationalization. In this context, it is of great importance to determine which factors are effective in foreign trade and what shapes foreign trade and to develop strategic behaviors towards them.

In this study, the effects of the factors affecting and directing foreign trade on TRA1 NUTS 2 provinces were examined and the main problems for the development of foreign trade activities of the regional provinces were determined. In the direct interviews with the firms, the findings were obtained by using the data obtained by Fuzzy Cognitive Mapping Method.