Radikalleşme süreçleri ve örgütlerin din referanslı bir terör hareketine dönüşmesi: DEAŞ örneği
Process of radicalization and transformation of social-organizations into religion-based terrorist group: The example of ISIS
Yazar: MUAMMER DOĞANER
Danışman: PROF. DR. YUNUS YOLDAŞ
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration ; Siyasal Bilimler = Political Science
Dizin: Dini hareketler = Religious movements ; Dini unsurlar = Religious elements ; El Kaide = El Kaide ; IŞİD = Islamic State of Iraq and al Sham ; Radikaller = Radicals ; Radikalleşme = Radicalism ; Terör = Terror ; Terör örgütleri = Terror organizations ; Terörizm = Terrorism ; Şiddet = Violence

Özet:
Terör örgütlerini oluşturan sürecin analiz edilmesi, terörün örgütsel yapılanmasının ortaya çıkarılmasında ve teröre karşı mücadele etmek için geliştirilebilecek stratejilerin belirlenmesinde önemli rol oynar.  Terör siyasi, sosyal ve dini düşüncelerin ve değerlerin şiddeti meşrulaştırmak için örgütsel bir yapı içinde eyleme dönüştürülmesi ile ortaya çıkar. Bu yüzyılda ortaya çıkan ve dünya gündeminde en fazla yer alan terör eylemlerinden bazıları da İslam dinini kendi sapkın inanışlarına göre yorumlayarak şiddete başvuran terör örgütleri tarafından gerçekleştirilmiştir. Günümüzde Ortadoğu, Avrupa ve Anglo-Amerikan toplumunu en fazla meşgul eden El Kaide ve DEAŞ din adına terör eylemlerine başvuran örgütlerdir. Haricilik ile ortaya çıkan, Vahhabililik-selefilik ideolojisinden beslenen bu örgütler dini söylemleri ve metinleri kullanarak taraftar toplamak için farklı stratejiler geliştirmişlerdir. Özellikle, dinin radikal köktenci yorumu DEAŞ'a katılımlarda önemli bir motivasyon kaynağıdır. DEAŞ gibi radikal terör örgütleri, beslendikleri ideolojiyi güçlü kılmak adına, dini kaynakları referans vererek taraftar kazanır ve örgüt bünyesindeki militanları motive ederler. Eleştiren, karşıtlarına karşı saldırgan bir tutum içinde olan güçlü liderler aracılığı ile hedef ve eylemlerini ilahi emrin bir gerekliliği gibi sunarak propaganda yaparlar. Bu stratejiler Müslüman ve gayri-Müslim toplumlara büyük çapta zarar veren ayrışma, çatışma, kargaşa, hatta savaşlara neden olabilmektedir. Bu çalışmada, radikal bir din anlayışını benimseyen, dini metinleri katı bir bakış açısı ile ele alan ve şiddeti öngören dini-radikal ideolojiye sahip DEAŞ terör örgütü ele alınacak ve DEAŞ'ın taraftar kazanmak için geliştirdiği örgütsel üyelik stratejileri incelenecektir. Araştırmada radikalleştirme ve dini-referansla eleman kazanma stratejilerinin örgütsel yapının incelenmesinde ve anlaşılmasında önemli bir rolü olduğu savunulmaktadır.

Anahtar kelimeler: Radikalleşme, Terör, Din-Referanslı Şiddet ve Terörizm, DEAŞ, Örgütsel Üyelik Stratejileri.

Abstract:
It is important to analyze the process that leads to terorizm to understand the structure and to develop the strategies to fight against terorist organizations. Terorizm may develop out of political, social and religous beliesf and values to legalize the violence commited. Contemporary society witnessed certain attacks and violences committed by terrorist groups who use Quranic message to justify the ideology and violence they commited.   ISIS and El-Kaide are the two radical terorist organizations of the contemporary world using Islamic values and committing violence in the Middle East, Europe and America. ISIS and El-Kaide are originated from Harici movement and contaminated by Vahhabi-Selefi sects of Islam. They use religion and Islamic texts to develop particular point of view to interpret the Quranic verses in order to convince, deceive and justify the strategies they use. İs an important motive to attract the new members of the terorist groups.  ISIS attracts the new memebers and motivated the fighters using Islam to empover their ideology. The powerful, defensive but also rebellious leaders play an important role to fight for and justify the so-called divine ideals. Violence, murders and war are used to achieve the so-called divine goals. Such strategies lead to disintegration, conflict and even war in Muslim and non-muslim society. The present thesis deals with ISIS which accepts fundemantalist view of Islam and re-interprets the Islamic texts from an orthodox point of view to justify the violence. This study also analyzes the strategies of the ISIS and explain the organizational methods developed to attract the new members. The study also emphasizes that strategies such as radicalization and attracting new members via religous references of primary significance to understand and analyze the organizational structure of ISIS.

Keywords: Radicalization, Terorizm, Religous Violence, ISIS, starategies of organizational membership.