Üniversite öğrencilerinde sosyal onay ihtiyacının çeşitli değişkenler açısından incelenmesi
Examining the need for social approval in terms of different variables among university students
Yazar: BURCU KARAŞAR
Danışman: PROF. DR. SELAHİDDİN ÖĞÜLMÜŞ
Ankara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitimde Psikolojik Hizmetler Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2014
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Benlik kurguları = Self-contruals ; Mutluluk = Happiness ; Mükemmeliyetçilik = Perfectionism ; Sosyal kaygı = Social anxiety ; Sosyal onay ihtiyacı = Need for social approval ; Üniversite öğrencileri = University students

Özet:
Bu araştırmada üniversite öğrencilerinde sosyal onay ihtiyacıyla, benlik
kurguları, mükemmeliyetçilik, sosyal kaygı ve mutluluk değişkenleri arasındaki
ilişkiler incelenmiştir. Ayrıca sosyal onay ihtiyacını ölçmeye yönelik bir ölçme aracı
geliştirilmiştir.
Araştırmanın ilk aşamasında Sosyal Onay İhtiyacı Ölçeği geliştirilmiştir.
Geliştirilen Sosyal Onay İhtiyacı Ölçeği'nin psikometrik özelliklerini belirlemek için
2013-2014 öğretim yılı Bahar Dönemi'nde Amasya Üniversitesi Eğitim
Fakültesi'nde öğrenim gören 100 üniversite öğrencisine ön uygulama yapılmış ve
daha sonra da 360 üniversite öğrencisinden elde edilen verilere açımlayıcı faktör
analizi yapılmıştır. 265 üniversite öğrencisinden elde edilen verilere de doğrulayıcı
faktör analizi uygulanmıştır. Açımlayıcı faktör analizi sonucu ölçekle ilgili olarak üç
alt boyuttan oluşan bir yapı bulunmuştur. Ölçeğin üç boyutunun toplam varyansın
%45'ini açıkladığı görülmüştür. Bu üç boyuttan ilki, başkalarının yargılarına
duyarlılık, ikinci alt boyutu sosyal geri çekilme, üçüncü alt boyutu olumlu izlenim
bırakma olarak adlandırılmıştır. Ölçekten alınan puanların yüksekliği sosyal onay
ihtiyacının yükseldiğini göstermektedir. Ölçeğe uygulanan doğrulayıcı faktör analizi
sonuçları ölçeğin üç alt boyutlu yapısını doğrulamıştır (x²/sd= 2.11, RMSEA= .06,
NNFI= .94, CFI= .95, RMR= .06, NFI= .90, IFI= .95). Sosyal Onay İhtiyacı
Ölçeği'nin güvenirliğinde Cronbach Alfa katsayısı ve test-tekrar test yöntemleri
kullanılmıştır. Ölçeğin üç alt boyutuna ve geneline yönelik Cronbach alfa
katsayısının yüksek olduğu bulunmuştur. Ölçeği oluşturan üç alt boyutun iç tutarlılık katsayısı başkalarının yargılarına duyarlılık için .83, sosyal geri çekilme için .80,
olumlu izlenim bırakma için .80 bulunmuştur. Ölçeğin genelinin iç tutarlılık
katsayısı .90'dır. Test-tekrar test yöntemi, 2 hafta arayla gerçekleştirilmiş ve iki
uygulama arasında .90 düzeyinde yüksek bir korelasyon bulunmuştur. Ölçeğin
geçerliği için doğrulayıcı faktör analizinin yanı sıra benzer ölçekler geçerliğine de
bakılmıştır. Olumsuz Değerlendirilme Korkusu Ölçeği'yle Sosyal Onay İhtiyacı
Ölçeği arasında .79 düzeyinde yüksek bir korelasyon bulunmuştur. Yapılan bu
analizler "Sosyal Onay İhtiyacı Ölçeği"nin geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı
olduğunu ortaya koymuştur.
Araştırma, 2013-2014 öğretim yılı Güz döneminde Amasya Üniversitesi Sağlık
Yüksekokulu'nda öğrenim gören 287 öğrenci üzerinde gerçekleşmiştir. Sosyal onay
ihtiyacı değişkeninin yordayıcılarının belirlenmesi için araştırmada Sosyal Onay
İhtiyacı Ölçeği, Sosyal Kaygı Ölçeği, Çok Boyutlu Mükemmeliyetçilik Ölçeği,
İlişkisel-Bireyci-Toplulukçu Benlik Kurguları Ölçeği ve Oxford Mutluluk Ölçeği
kullanılmıştır. Araştırmada sosyal kaygının, toplulukçu benlik kurgusunun ve
kendine yönelik mükemmeliyetçiliğin sosyal onay ihtiyacını yordadığı bulunmuştur.
Bu bulguların yanı sıra araştırmada yapılan diğer analizlerde sosyal onay ihtiyacının
cinsiyete ve doğum sırasına göre anlamlı bir fark göstermediği bulunmuştur. Sınıf
düzeyine göre yapılan analizde de anlamlı bir fark bulunmuştur.

Abstract:
In this study, the relationship among the variables of the need for social
approval in university students, self-constructs, perfectionism, social anxiety, and
happiness were examined. In addition, a scale was developed to survey the need for
social approval.
In the first step of the study, the Need For Social Approval Scale was
developed. In order to identify the psychometric features of the Need For Social
Approval Scale, a pilot study was carried out with 100 students at Amasya
University, Faculty of Education, and then exploratory factor analysis was applied to
the data obtained from 360 university students. Confirmatory factor analysis was
applied to the data obtained from 265 university students. As a result of the
exploratory factor analysis, a structure of three sub-dimensions was found out. It was
seen that three dimensions of the scale explain 45% of the total variance. The first of
those dimensions is named as sensitivity to others' judgments, the second is social
withdrawal, and the third is leaving a good impression. High scores in the scale show
the increase of the need for social approval. The results of the confirmatory factor
analysis validate the scale's having a structure of three sub-dimensions. ( x²/sd=
2.11, RMSEA=.06, NNFI= .94, CFI= .95, RMR= .06, NFI= .90, IFI= .95). To test the
reliability of the Need For Social Approval Scale, Cronbach Alfa coefficient and test
– retest methods were used. Cronbach Alfa coefficient was found high for the scale in general and the three sub-dimensions. It was found that the Coefficient of internal
consistence is .83 for sensitivity to others' judgments, .80 for social withdrawal, and
.80 for is leaving a good impression. The Coefficient of internal consistence for the
scale in general is .90. Test – re-test method was applied with a two-week interval
and a high correlation of .90 was found between the two applications. Besides the
confirmatory factor analysis, validity of similar scales was looked for. A high
correlation of .79 was found between the Fear of Negative Evaluation Scale and
Need for Social Approval Scale. Those analyses indicate that the Social Approval
Scale is a valid and reliable instrument.
In this study was conducted with 287 students at Amasya University, School of
Health Service at 2013-2014 Fall semester. In the study, Need For Social Approval
Scale, Social Anxiety Scale, Multi-dimensional Perfectionism Scale,
Communitarian-Relational-Individualistic Self-constructs Scale and Oxford
Happiness Scale were used. The findings showed that social anxiety, communitarian
self construct and self directed perfectionism significantly predicted need for social
approval. Besides these findings, in other analyses made in the study the need for
social approval does not show a meaningful difference in terms of gender and order
of birth. Need for social approval show a meaningful difference in terms of grade
levels.