Vertebra metastazlarında farklı planlama teknikleri ile medulla spinalisin maksimum doz değerinin karşılaştırılması
Comparison of maximum dose value of medulla spinal with different planning techniques in vertebra metastases
Yazar: FATİH MEHMET DÖNER
Danışman: PROF. DR. NİLGÜN ÖZBEK OKUMUŞ
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Radyolojik Bilimler Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Nükleer Mühendislik = Nuclear Engineering ; Onkoloji = Oncology
Dizin: Neoplazm metastazları = Neoplasm metastasis ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Radyoterapi = Radiotherapy ; Radyoterapi-bilgisayar yardımlı = Radiotherapy-computer assisted ; Radyoterapi-yoğunluk ayarlı = Radiotherapy-intensity-modulated ; Spinal kord neoplazmları = Spinal cord neoplasms ; Spinal neoplazmlar = Spinal neoplasms

Özet:
Amaç: Çalışmamızda, vertebra metastazlarında planlama tekniklerinin medulla spinalisin maksimum doz değerine (D-maks), homojenite (HI) ve konformalite indeksine (CI) etkisi araştırıldı.
Materyal ve Metot: Bu çalışmada Ondokuz Mayıs Üniversitesi Radyasyon Onkolojisi Anabilim Dalı'nda vertebra metastazı nedeni ile tedavi edilen  20 hastanın 3 mm kesitlerle çekilen bilgisayarlı tomografi görüntüleri kullanıldı. Metastatik vertebranın bir üst ve altındaki vertebrayı içerecek şekilde klinik hedef hacim (CTV) oluşturuldu. CTV'ye her yönden 5 mm marjin verilerek planlanan hedef hacim (PTV) belirlendi. Her bir hasta için 3-boyutlu konformal radyoterapi (3D-CRT), alan-içinde-alan yoğunluk ayarlı radyoterapi (for-IMRT), IMRT ve hacimsel yoğunluk ayarlı ark tedavisi (VMAT) planlamaları yapıldı. PTV'ye doz, fraksiyon başına 3 Gray (Gy)'den toplam 30 Gy olarak tanımlandı. Elde edilen tüm verilerin istatistiksel analizinde SPSS 24.0 programı kullanıldı. 
Bulgular: Ortanca D-maks değerleri VMAT ve IMRT'de 3D-CRT ile for-IMRT'den istatistiksel olarak anlamlı düzeyde (p=0.000) daha düşüktü. Ortanca HI değerlerinin, VMAT ve IMRT tekniklerinde karşılaştırılmasında istatistiksel anlamlı fark saptanmazken (p>0.05), her iki tekniğin hem for-IMRT hem de 3D-CRT'den istatistiksel olarak anlamlı düzeyde (p=0.000) daha düşük HI değerlerine sahip olduğu belirlendi. Ortalama CI değerlerine göre tüm planlama teknikleri arasında istatistiksel anlamlı fark (p≤0.001) saptandı. En konformal planlama, VMAT tekniği ile elde edildi. 
Sonuç: IMRT veya VMAT tekniği ile vertebra metastazlarının tedavisinde daha iyi CI ve HI değerleri ile en düşük doz maksimum değeri elde edilerek tedavi planlaması yapılmaktadır. 
Anahtar Kelimeler: Vertebra; Medulla spinalis; 3D-CRT; IMRT; VMAT

Abstract:
Aim: In our study, the effect of planning techniques on vertebral metastases on maximal dose of medulla spinalis (D-max), homogeneity (HI) and conformity index (CI) was investigated.
Material and Method: In this study, 20 patients treated with the reason of vertebrae metastases in Ondokuz Mayıs University Radiation Oncology Department, computerized tomography images taken with 3 mm cross section were used. The clinical target volume (CTV) was defined as the metastatic vertebrae with an upper and a lower vertebrae. The planned target volume (PTV) was created by giving a margin of 5 mm on each side of the CTV. Three-dimensional conformal radiotherapy (3D-CRT), field-in-field intensity modulated radiotherapy (for-IMRT), IMRT and volumetric modulated arc therapy (VMAT) planning were performed for each patient. The PTV dose was defined as a total of 30 Gy per 3 Gray (Gy) per fraction. Statistical analysis of all data was performed with the SPSS 24.0 program.
Results: Median D-max values were statistically significantly lower (p = 0.000) than 3D-CRT and for-IMRT in VMAT and IMRT. There was no statistically significant difference between the median HI values in VMAT and IMRT techniques (p> 0.05) and both techniques had lower HI values statistically significant (p = 0.000) than both for-IMRT and 3D-CRT. A statistically significant difference (p≤0.001) was found between all planning techniques according to the mean CI values. The most conformal planning was achieved with the VMAT technique.
Conclusion: In planning for vertebra metastases, planning with IMRT or VMAT technique is recommended to provide better CI and HI values and the lowest dose maximum.
Keywords: Vertebra; Medulla spinalis; 3D-CRT; IMRT; VMAT