Akne vulgarisli hastalarda sistemik izotretinoin kullanımının depresyon belirti düzeyine, intihar risk ölçeği skoru ve yaşam kalitesi üzerine etkisi
The effect of isotretinoin administration on depression symptom level,  suicide risk scale score and life quality in patients with acne vulgaris
Yazar: TÜRKAN TUĞBA YILDIZ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. MEHMET MELİKOĞLU
Atatürk Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Deri ve Zührevi Hast. Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2017
Konu: Dermatoloji = Dermatology
Dizin: Akne vulgaris = Acne vulgaris ; Belirti ve semptomlar = Signs and symptoms ; Depresyon = Depression ; Yaşam kalitesi = Quality of life ; Ölçekler = Scales ; İntihar = Suicide ; İzotretinoin = Isotretinoin

Özet:
Giriş: İzotretinoin akne patogenezinde rol oynayan  bütün  faktörlere etkili tek ilaçtır. Şiddetli nodülokistik akne dışında, topikal ve diğer geleneksel tedavilere yanıt vermeyen, skar oluşumuna neden olan, psikolojik olarak problem yaratan akne formlarında yaygın olarak kullanılmaktadır. İzotretinoin teratojen bir ilaç olup, kuru mukoz membranlar, baş ağrısı, alopesi, hipertrigliseridemi ve eklem,kas ağrısı dahil birçok yan etki FDA(Food Drug Administiration)'ya bildirilmiştir. FDA ayrıca izotretinoin ile tedavi edilen hastalarda en önemlileri depresyon ve intihar girişimi olmak üzere psikiyatrik yan etkilerin olduğuna dair bildirimler almıştır.Risk yönetimi konusunda rehberlik etmek için izotretinoin ile tedavi edilen hastalarda en önemlisi intihar düşüncesi ve depresyon olmak üzere psikiyatrik  yan etkiler bir çok araştırmacı tarafından araştırılmaktadır.
    Amaç: Bu prospektif çalışmanın amacı, izotretinoin tedavisi ile depresyon, psikolojik belirtiler, yaşam kalitesi, intihar ve intihar düşüncesi arasındaki ilişkiyi araştırmaktır.
    Gereç ve Yöntem: 2016 nisan - 2016 aralık tarihleri arasında Atatürk Üniversitesi Tıp Fakültesi Dermatoloji polikliniğine başvuran 120 akne vulgaris hastası (yaş aralığı:18-45 yaş) çalışma kapsamına alındı. Akne şiddeti 2002 yılında ''Food and Drug Administration'' (FDA) akne derecelendirmesinde beş aşamalı global sistemine göre derecelendirilmiş olup, orta ve şiddetli aknesi olanlara izotretinoin tedavisi başlanmıştır. İzotretinoin tedavisine başlanmasına karar verilen hastalar topikal akne tedavilerine veya sistemik antibiyotik tedavisine yanıtsız kalmış ve izotretinoin kullanım endikasyonu olan hastalardı. İzotretinoin  tedavisi  ilk ay günde 0.5 mg / kg dozunda başlandı ve sonraki aylarda doz günde 0.75-1 mg / kg'a arttırılarak tedaviye devam edildi. İzotretinoin tedavisi iki bölünmüş dozda 24 hafta boyunca tok kullanılması önerilerek başlandı. 110 hasta çalışmayı tamamladı, 10 hasta ise takip kontrollerine gelmedi. Hastaların değerlendirilmesi tedavi başlanmadan önce ve 24 haftalık tedavi süreci sonunda AKYİ (Akne kalite yaşam indeksi), Beck depresyon ölçeği (BDÖ), Beck intihar düşüncesi ölçeği (BİDÖ) ve revize edilen semptom kontrol listesi (Scl 90 R) kullanılarak yapıldı. İstatistiksel değerlendirmede SPSS bilgisayar programı kullanıldı. 
p < 0.05 anlamlı olarak kabul edildi.						
    Bulgular: Akne Kalite Yaşam İndeksinin ortalama puanı tedavi sonrasında öncesine göre anlamlı şekilde azalmış saptandı (p<0,001). Beck Depresyon Ölçeğinin ortalama puanı tedavi sonrasında anlamlı şekilde azalmış saptandı(p<0,001). SCL-90 R somatizasyon, obsesyon, depresyon, duyarlılık, öfke ve genel semptom indeksi puanlarının tedavi sonrasında anlamlı şekilde azaldığı ancak anksiyete, psikotik duygu durum, paranoid duygu durum ve fobik düşünce ortalama puanlarında tedavi öncesi ve sonrasında anlamlı bir fark saptanmadı. İntihar düşüncesi olan hastalara tedavi başlanmadı ve takiplerde hastalarımızda intihar düşüncesi gelişmedi, intihar vakasına rastlanmadı.			
    Sonuç: Bu çalışmadan elde ettiğimiz veriler  izotretinoinin  depresif semptomlara ve intihar düşüncesine eğilim yaptığı tezini desteklememektedir. Tam tersine tedavinin  yaşam kalitesini anlamlı bir şekilde artırdığı ve vücut imajında düzelme ile birlikte anksiyete ve depresyon bulgularında azalma sağladığı tespit edilmiştir.

Abstract:
Background: Isotretinoin is the only drug effective against all factors that play a role in the pathogenesis of acne. It is widely used  not only in severe nodulocytic acne but also psychologically problematic acne forms, which cause scarring, which do not respond to topical agents and other conventional treatments. Isotretinoin is a known human teratogen, and numerous side effects including dry mucous membranes, headache, alopecia, hypertriglyceridemia and joint and muscle pain have been reported to the Food and Drug Administration (FDA). The FDA also has received reports of psychiatric adverse events, most notably depression and suicide, in patients treated with isotretinoin.Psychiatric side effects, most notably suicide ideation and depression are being investigated by many researchers in patients treated with isotretinoin to guide risk management.
    Aim: The aim of this prospective study was to investigate  the proposed association between isotretinoin  therapy and the risk of depression, psychological symptoms, life quality, suicide and attemped suicide.
Material and methods: 120 acne vulgaris patients (age range: 18-45 years), who had attended the outpatient clinic of the Department of Dermatology at Atatürk University medical faculty between april 2016 – december 2016 , were enrolled in this study. Acne severity was graded according to the five-stage global system at the "Food and Drug Administration" (FDA) acne rating in 2002, and isotretinoin treatment was started for those with moderate to severe acne. Patients who are decided to start isotretinoin treatment were unresponsive to several topical acne preparations or systemic antibiotics treatments and had indication for isotretinoin use. İsotretinoin treatment was started at the dose of 0.5 mg/kg per day in the first month of therapy, treatment was continued by increasing the dose to 0.75-1 mg/kg per day in the following months. Treatment term was determined according to cumulative dose (150 mg/kg ). İsotretinoin was administered in two divided doses with food for 24 weeks. 110 patient completed study, 10 patient discontinued the  therapy because of noncompliance follow up visits. The evalution of patients were done at the initial appointment and the end of the 24 weeks by using  AQLI ( Acne quality life index) , Beck depression inventory (BDI) , Beck suicidal intention scale (BSIS) and symptom checklist 90 revised (Scl 90 R). SPSS was used for statiscal evaluation . P <0.05 was considered significant.
    Result: The mean score of the Acne Quality Life Index was significantly decreased after the treatment compared to the pre-treatment. The mean score of Beck Depression Scale was significantly decreased after treatment. The scores of SCL-90 r somatization, obsessions, depression, anxiety, anger and general symptom index decreased significantly after treatment but no significant difference was found in the anxiety, psychotic mood, paranoid mood and phobic thought mean scores before and after treatment. Patients who have suicidal ideation was not included in the study and at the end of the 24 weeks suicide thought did not develop in our patients, no cases of suicide were found.
    Conclusion: The datas  we obtained in this study do not support the thesis that isotretinoin has a tendency to depressive symptoms and suicidal ideation. On the contrary, it has been found that the treatment improves the quality of life significantly and reduces the anxiety and depression findings with improvement of the body image.