Yeşilçam sinemasında nemesistik anlatılar "toplumsal tahayyül, adaletsizlik hissiyatı ve intikam"
Nemesistic narrative patterns in Yeşilçam movies "social imaginary, feeling of injustice and revenge"
Yazar: EVREN BARIN EGRİK
Danışman: PROF. DR. SERPİL KIREL
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Radyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı / Radyo Televizyon Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2012
Konu: Sahne ve Görüntü Sanatları = Performing and Visual Arts
Dizin: Adaletsizlik = Injustice ; Duygu sosyalizasyonu = Emotion socialization ; Film = Film ; Film çözümleme = Film analysis ; Nemesis = Nemesis ; Sinema = Cinema ; Yeşilçam = Yeşilçam ; İntikam = Revenge

Özet:
Bu çalışmada adaletsizlik vurgusunun sinemada sınıf temsilleriyle karşılandığı ve yatıştırıldığı bir anlatı kalıbının tarihsel ve sosyolojik arka planını, Yeşilçam sinemasının anlatı evrenindeki diğer filmlerden ve kalıplardan farkını belirlemeye çalıştım. Amacım, oldukça sık tekrar edilen bir anlatı kalıbın üzerinden mağdur ve mazlumun anlam dağarcığını belirleyebilmek ve bu etiketler altında sınıfın ima edilmesindeki yönelimleri tartışabilmekti. Nemesistik anlatı kalıbında geçmişteki bir acıyı, uğranan bir haksızlığı telafi edebilmek için çalışan ve adaletsizliği tazmin edebilmek amacıyla intikamı adaleti sağlamak adına kullanan sınıf temsilleri sınıfın anlatıda yeniden inşa edilmesi sürecinin ürünleridir. Nemesistik anlatılarda, sınıfsal konumların sınırlarını sebat etmenin kutsallığıyla belirginleştiren mağdur perspektifi, sınıfın bir kader gibi algılanmasını kolaylaştırır. Sınıfsal konumların, bu deneyim alanında yaşanılan acının barındırdığı çelişki ve ikircikliği reddederek, oluşturulan temsillerde gerçeklik mite benzer bir biçimde inşa edilir. Bu da aslında dış gerçeklikteki mağduriyetin, sinemada seyircinin bakışı altında fakir ama gururlu imgesine kavuşmasını sağlar. Bu haliyle anlatı, yalnızca kişisel deneyimi değil, üzerinde ortaklaşılan, mutabakata varılmış olan belirli bir duygu durumunun tümünü değil, bu duygu durumu için seçilmiş olanı, üzerinde en çok ortaklaşılabilecek olanı barındırır. Duygu hem geçmişin deneyimi ve bu deneyimden kaynaklanan bilginin, hem de tüm bunların başat özelliklerinin taşıyıcısı haline gelir.

Abstract:
In this research, I have set out to specify the historical and social background of a cinematic narrative pattern that corresponds to and pacifies the emphasis of injustice by class representation and the difference of the Yeşilçam cinema from the other movies and patterns in the narrative realm. My objective is to specify the content repertoire of the aggrieved and the underdog based on a commonly used narrative pattern and to discuss the tendencies as to how class is implied under these labels. In the Nemesistic narrative pattern, the class representation that works to compensate injustice and that uses revenge to maintain justice in order to compensate for injustice is the outcome of process of re-building the class in the narrative. In the Nemesistic narrative, the perspective of the underdog that clarifies the boundaries of class status by the sanctity of perseverance makes it easier to perceive class as fate. In the representation of the class status formed by rejecting the contradiction and ambivalence nestled by the pain experienced in this field, the ?reality? is constructed in a mythical way. This causes the victimhood in the exterior reality to resume the image of ?proud though poor? in the films in the eye of the audiences. The narrative as it is, does not only nestle the personal experience or an entire emotional status of consensus, but also what is deemed fit for this specific emotional status, what can be shared ?most?. The emotion becomes the bearer of the past experience and the knowledge based on this experience as well as bearing the dominant characteristics of all these.