Okul öncesi öğretmenlerinin geleneksel oyun ve dijital oyun algılarının metaforlar yoluyla incelenmesi
A research on the perception of traditional and digital games among preschool teachers through metaphors
Yazar: AYKUT KOYUNCUOĞLU
Danışman: PROF. DR. ATİLA ÇAĞLAR
Kastamonu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Okul Öncesi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırmada, okul öncesi öğretmenlerinin eğitim sürecinde kullandıkları, geleneksel oyun ve dijital oyun kavramlarına yönelik bilişsel yapılarının metaforlar aracılığıyla incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmada nitel araştırma modelinden olgu bilim (fenomenoloji) ve durum çalışması (case study) deseniyle çalışmanın niteliği, geçerlik ve güvenirliğini artırma yoluyla yöntemsel ve veri çeşitleme tekniklerinden faydalanılmıştır. Çalışmanın katılımcı grubuna, amaçlı örnekleme teknikleri içerisindeki ölçüt (kriter) örnekleme yöntemiyle karar verilmiştir.  Katılımcılar 2022-2023 eğitim öğretim yılında Şanlıurfa ili Viranşehir ilçesinde MEB'e bağlı okullarda çalışan 160 okul öncesi öğretmeninden oluşmuştur.  Veri toplama aracı olarak üç bölümden oluşan bir veri toplama formu kullanılmıştır. Birinci bölümde "Geleneksel Oyun ………………. gibidir. Çünkü……. ." sorusu, ikinci bölümde "Dijital oyun …………… gibidir. Çünkü …………… ." sorusu, üçüncü bölümde "Geleneksel oyun ve dijital oyun konusunda düşüncelerinizi kısa bir kompozisyon olarak belirtiniz." sorusuna yer verilmiştir. Hazırlanan ölçme aracının geçerlik ve güvenirliğinin tespitine yönelik pilot uygulama gerçekleştirilmiştir. Katılımcılardan toplanan verilerin analizinde ve yorumlanmasında içerik analizi yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın güvenirliğine yönelik uzmanlar arası uyum katsayısı birinci bölüm için %94.15, ikinci bölüm için %92.21 ve üçüncü bölüm için % 97.40 olarak hesaplanmıştır. Elde edilen veriler betimsel istatistiklerden frekans değerleri ve yüzdelik değerleri hesaplanarak tablolaştırılmıştır. Veri toplama formunun ilk bölümünde okul öncesi öğretmenleri tarafından oluşturulan metaforlar ortak özellikleri göz önünde bulundurularak 8 kavramsal kategoriye ayrılmıştır. Bu bağlamda okul öncesi öğretmenlerinin geleneksel ve dijital oyun kavramlarıyla ilgili metaforlarının en fazla "duygu anlatımlarını içeren" kategorisinde yoğunlaştığı görülmüştür. İkinci bölümde geleneksel ve dijital oyun kavramları, benzer ve farklılaşan metaforlar kategorileri içinde farklı temalar bağlamında ele alınmıştır. Oluşturulan temalarda her iki oyun türünde de metaforların olduğu görülmüştür. Üçüncü bölüm altında incelenen kompozisyonların ortak özellikleri dikkate alınarak 6 kavramsal kategori altında yoğunlaştıkları tespit edilmiştir. Bu kapsamda okul öncesi öğretmenlerinin oyun kavramlarıyla ilgili kompozisyonların en fazla "bilinçli farkındalık" kategorisinde toplandıkları belirlenmiştir. Çalışmada kullanılan veri toplama aracındaki tüm bölümlerde öğretmenlerin bilişsel yapılarını rahatlıkla, yeterli ve ayrıntılı bir biçimde ifade ettikleri görülmüştür.

Abstract:
In this study, it was aimed to examine the cognitive structures of preschool teachers towards the concepts of traditional play and digital play that they use in the education process through metaphors.In the study, methodological and data diversification techniques were used by increasing the quality, validity and reliability of the work with case science (phenomenology) and situation study (case study) pattern from qualitative research model. The group of participants for the study was decided using a benchmark (criteria) sampling method in purpose sampling techniques. Participants consisted of 160 preschool teachers working in schools affiliated with the Ministry of Education in the Viranşehir district of Şanlıurfa province in the 2022-2023 academic year.A data collection form consisting of three sections was used as a data collection tool. In the first chapter, "Traditional Play is like .................... Because....... ." question in the second section, "Digital game is like ................ Because ............... ." and in the third part, the question "Please state your thoughts about traditional game and digital game as a short essay." was included. A pilot study was conducted to determine the validity and reliability of the prepared measurement tool. A content analysis was used to analyze and interpret the data that was collected from the participants. The coefficient of inter-expert agreement for the reliability of the study was calculated as 94.15% for the first part, 92.21% for the second part and 97.40% for the third part. The data obtained were tabulated by calculating frequency values and percentage values from descriptive statistics. In the first part of the data collection form, the metaphors created by the preschool teachers were grouped into 8 conceptual categories according to their common characteristics. In this context, it was found that preschool teachers' metaphors related to the concepts of traditional and digital games were mostly concentrated in the category of "involving emotional expressions".In the second part, the concepts of traditional and digital games were discussed in the context of different themes within the categories of similar and differentiating metaphors.In the themes created, it was seen that there were metaphors in both types of games. Considering the common characteristics of the compositions analyzed in the third section, it was found that they are concentrated in 6 conceptual categories. In this context, it was found that preschool teachers' writings about play concepts were mostly grouped in the category of "conscious awareness". In all sections of the data collection tool used in the study, it was observed that teachers expressed their cognitive structures easily, adequately and in detail.