Formülasyonlu ilaç sanayiinde atık minimizasyonu
Waste minimisation in formulational pharmaceutical industry
Yazar: İDİL SAYLAM KABATAŞ
Danışman: PROF. DR. CUMALİ KINACI
İstanbul Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Çevre Bilimleri ve Mühendisliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Çevre Mühendisliği = Environmental Engineering

Özet:
Bu çalışmada, Türkiye'de üretim yapan bir formülasyonlu ilaç fabrikası bazında, atık minimizasyonu çalışmaları yapılmış ve elde edilen sonuçlar değerlendirilmiştir. Ayrıca farklı 4 formülasyonlu ilaç fabrikasında da yüzyüze yapılan görüşmeler sonucu alınabilen bilgiler derlenmiş ve karşılaştırma yapılmıştır. İncelenen ilaç firmalarında, İyi Üretim Uygulamalarını (GMP) sektörün gereği olarak zorunlu uygulayan kuruluşların mevcut uygulamaları ile bu sektördeki minimizasyon ve iyileştirme çalışmaları karşılaştırılarak yorumlanmıştır. İlaç üretimi yapan kuruluşlarda en çok karşılaşılan atık türünün katı ve tehlikeli atıklar olduğu belirlenmiştir. Katı atıkların en fazla oluştuğu depo bölümünün ve tehlikeli atıkların en fazla ortaya çıktığı üretim, işletme ve kalite kontrol bölümlerinde atık minimizasyonuna gidilmesi gerektiği belirlenmiştir. Öncelikle kaynak kullanımındaki azaltım, daha sonraki aşamada ise oluşan atıkların azaltılması için üst yönetimin çevre konusunda bilinçli olması ve uygulamada desteğinin önemli olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Model firmalar üzerinde yapılan istatiksel veri analizlerinde, oluşan atıkların azaltılması ve/veya uygun bertarafının sağlanması, atıkların kaynağında oluşmadan kirliliğin önlemesi çalışmaları konuları üzerinde durulmaya çalışılmıştır. ISO 14001 Çevre Yönetim Sistemi sertifikasına sahip olmayan firmada veri analizlerine ulaşmanın oldukça zor olduğu, iyileştirme anlamında azaltma sistemlerine dair kayıtlara da ulaşılamaması sorunu ile karşı karşıya kalındığı görülmüştür.Kimyasal atıkların azaltılması için sunulan alternatifler bertaraf maliyetlerini azalttığı gibi bu kimyasallardan etkilenecek çalışan sayısını da azaltacaktır. Bu çalışma ile üretim sürecinde iken atık oluşumunun azaltılması, kaynak yönetimi, üretim sonrası oluşan atıkların yönetiminin sağlanması konularında mevcut uygulamalar ile olası öneriler üzerinde durulmuştur.İlaç sanayiinde atık kaynaklarına bakıldığında en büyük payın katı / tehlikeli atıklar ile su kullanımları sonucu oluşan atıksular olduğu görülmektedir. Yapılan iyileştirmeler ve teknolojik gelişmeler ile su kullanımlarının en başta minimize edilmesi sonucu atıksuyun oluşmadan önlenmesi tercih edilmekte, oluşan atıksuyun arıtılması ile yeniden kullanımı şeklinde geri kazanımlar sektör gereği tercih edilmemektedir. En önemli atık kaynaklarından biri de red / imha hammaddeler, bitmiş ürünler olup gerçekte bu konuda ciddi iyileştirmeler sağlanması gerektiği gözlenmiştir.

Abstract:
In this study, a formulation pharmaceutical manufacturing plant in Turkey on the basis of the waste minimization efforts made and the results are evaluated. Moreover, different formulation pharmaceutical factory in 4 results information from face to face interviews were compiled and evaluated. Screened in pharmaceutical companies, to Good Manufacturing Practice (GMP) as a mandatory requirement of the sector will implement the existing applications and the institutions and improvement in this sector minimization studies examined were evaluated. Drug production in offering the most common type of solid waste and hazardous waste that has been identified. Of the most solid waste and hazardous waste portion of the tank where most of the production, operation and quality control departments have been identified in the waste can be minimizasyonuna go. First, reduction in resource utilization, while in the later stages of the waste created by upper management to reduce environmental awareness and practice in support is of great importance. The statistical analysis of data on firms in the model, the generator of the waste reduction and / or the provision of appropriate disposal of waste at its source without creating pollution prevention work focuses on issues trying to figurestitution. ISO 14001 Environmental Management System certified firm does not have to be very difficult to reach in the data analysis, improvement in terms of reduction of the problem can not be reached about the records that have faced.Offered alternatives to reduce chemical waste disposal costs as it reduces the number of employees will be affected by these chemicals will decrease. In this study of the formation in the production process while reducing waste, resource management, production management of the waste after ensuring the current proposals focused on the possible applications.Looking at the pharmaceutical industry, the largest share of the solid waste resource / hazardous waste and water usage as a result of wastewater which can be seen. Improvements and technological developments to minimize water use in the first place as a result of the wastewater without creating prevention is preferred, which re-use of wastewater treatment and recycling sector in the form ofshould not be preferred. One of the most important source of waste red / destruction raw materials, finished products and in fact serious about it should be ensured that improvements were observed.