Anayasa Mahkemesi'ne bireysel başvuru yolunda adil yargılanma hakkı
On the individual application of the constitutionel court the right to fair treatment
Yazar: GÖZDE UZUN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ CEM DURAN UZUN
Çankaya Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Adil yargılanma = Fair trial ; Anayasa Mahkemesi = Constitutional Court ; Bireysel başvuru = Individual application

Özet:
Adil yargılanma hakkı, hukuk düzeninin sağlanabilmesi açısından bireylerin
haklarını korumayı amaçlayan en temel unsurlardan biridir. Demokratik hayatın bir
gereği olarak bireysel hakların tesisi, uyuşmazlığın yargı eliyle çözümlenmesi ile
sağlanmaktadır. Anayasayla teminat altına alınmış temel haklardan olan adil yargılanma
hakkı kapsamında, bireylerin haklarının teminat altına alınması, ulusal ve uluslararası
düzenlemeler ışığında günümüzdeki halini almıştır. Türk iç hukuk düzenlemelerinde,
adil yargılanma hakkı konusunda genel olarak AİHS ve Anayasa'nın ortaya koymuş
olduğu standartlara uyum konusunda özen gösterilmiştir. Anayasa Mahkemesi vermiş
olduğu kararlarda da aynı hassasiyeti göstermektedir. Ancak esas sorun adil yargılanma
hakkı kapsamında bulunan ilkelerin somut olaya uygulanmasında ortaya çıkmaktadır.
Anayasa Mahkemesine yapılan bireysel başvurularda adil yargılanma hakkının
ihlal edildiğine dair başlıca iddiaları şu şekilde saymak mümkündür. Mahkemeye erişim
hakkının engellendiği, gerek medeni hak ve yükümlülükler ile ilgili davalarda, gerekse
ceza alanında kendisine yöneltilen suç isnatları konusunda, kanun ile kurulmuş tarafsız
ve bağımsız mahkeme tarafından davasının makul sürede, hakkaniyete uygun olarak
yürütülmediği, hükmün açık oturumda açıklanmadığı, suçlamalardan önceden bilgilendirilmediği, savunma hakkının tanınmadığı, masumiyet karinesinin ihlal edildiği
en yaygın adil yargılanma hakkının ihlalleri kapsamında yer almaktadır.
Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru hakkının ülkemiz tarafından kabul
edilmesi ile birlikte anayasal güvence altına alınmış olan adil yargılanma hakkının
tanımlanması ve sınırlandırılmasına ilişkin ilgili kanun ve yönetmeliklerle çeşitli
düzenlemeler yapılarak söz konusu ihlal kararlarının çıkmasının engellenmesi
amaçlanmıştır.

Abstract:
The Right to a Fair Trial is one of the most fundamental elements which aims to
protect the rights of the individual in terms of providing the legal order. The existence of
individual rights as a requirement of democratic life is ensured by resolving the disputes
by the judiciary. Within the scope of the Fair Trial, which is the one of fundamental
rights guaranteed by the Constitution, the securing of the rights of individuals has been
achieved through international and local regulations. In Turkish domestic law
regulations, care has been taken to comply with the standards of the ECHR and the
Constitution in general as regards the Right to a Fair Trial. The Constitutional Court also
shows the same sensitivity in its decisions. However, the main problem arises when the
principles that are included in the Right to Fair Trial are applied to the concrete case. The
main reasons for individual applications to the Constitutional Court regarding violations
of the Fair Trial Act can be listed as follows: obstruction of access to the court, the cases
which is about both civil and criminal, is not carried out by an impartial and independent court established by law, not being informed in advance of the charges, lack of
recognition of the right of defense. In this respect, with the adoption of the right of
individual application to the Constitutional Court by our country, it is aimed to
prevent the emergence of such violation decisions by regulating relevant laws and
regulations about the Right to a Fair Trial.