Mülteci kadınların geçim kaynaklarına erişiminde kooperatiflerin rolünün incelenmesi
Analyzing the role of cooperatives in refugee women's access to livelihoods
Yazar: ELA YİĞİT
Danışman: PROF. DR. YÜCEL KARADAŞ
Gaziantep Üniversitesi / Göç Enstitüsü / Göç Çalışmaları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Sosyal Hizmet = Social Work ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Geçim kaynakları = Livelihoods ; Göçler = Migrations ; Kadın iş gücü = Women labour force ; Kadın kooperatifçiliği = Women's cooperative ; Kooperatifler = Cooperatives ; İstihdam = Employment

Özet:
2011 yılında Suriye'de yaşanan savaş sonrası Türkiye'ye göç eden Suriyeli mülteciler beslenme, barınma, sağlık ve eğitim gibi birçok temel hak ve hizmete erişimde güçlük yaşamışlardır. Kadınların bu süreçteki deneyimleri ise erkeklere kıyasla daha zorlayıcı olmuştur. İstihdam piyasasında mülteci kadınlar iş yerlerinde çoğunlukla ayrımcı uygulamalara ve toplumsal cinsiyete dayalı şiddete maruz bırakılmaktadırlar. Bu bağlamda yoksullukla mücadelede sosyal bir örgütlenme modeli olan kooperatifler mülteci kadınlar için alternatif bir çalışma alanı sunmaktadır. Çalışmada, mülteci kadınların geçim kaynaklarına erişiminde kooperatiflerin rolünün incelenmesi amaçlanmıştır. Ayrıca mülteci kadınların istihdam piyasasında yaşadıkları güçlükler ve kooperatife dahil olmaları ile sosyoekonomik yaşantılarında meydana gelen değişiklikler analiz edilmiştir. Araştırma kapsamında kooperatife ortak veya kooperatif çalışanı mülteci kadınlarla yarı yapılandırılmış derinlemesine görüşmeler yapılmış ve elde edilen veriler analiz edilmiştir. Araştırma sonucunda, mülteci kadınların kooperatifler aracılığı ile sınırlı da olsa ekonomik gelir elde ettiği ve geçim kaynaklarına eriştiği, farklı alanlarda beceriler kazanarak kişisel gelişimlerine katkı sunduğu tespit edilmiştir. Ayrıca kooperatif faaliyetlerinin sosyal uyuma katkı sağladığı, kadınların güçlenme süreçlerine ve toplumsal cinsiyet eşitliğine olumlu etki ettiği tespit edilmiştir.
Anahtar Kelimeler: Geçim Kaynakları, Göç, İstihdam Piyasası, Kooperatifçilik, Mülteci Kadınlar

Abstract:
After the 2011 war in Syria, Syrian refugees who migrated to Turkey have experienced difficulties in accessing many basic rights and services such as nutrition, shelter, health, and education. Women's experiences in this process have been more challenging than men's. In the employment market, refugee women are often exposed to discriminatory practices and gender-based violence in the workplace. In this context, cooperatives, as a social organization model in the fight against poverty, offer an alternative working space for refugee women. The study aims to analyze the role of cooperatives in refugee women's access to livelihoods. It also analyzed the difficulties refugee women face in the labor market and the changes in their socio-economic lives as a result of their involvement in cooperatives. Within the scope of the research, semi-structured in-depth interviews were conducted with refugee women who are cooperative members or cooperative employees, and the data obtained were analyzed. As a result of the research, it was found that refugee women earned economic income and accessed livelihoods through cooperatives, albeit limited, and contributed to their personal development by gaining skills in different fields. It was also found that cooperative activities contribute to social cohesion and have a positive impact on women's empowerment and gender equality.
Keywords: Livelihoods, Migration, Employment Market, Cooperatives, Refugee Women