Gemi insanları ve tır şoförleri ile eşlerinin psikolojik dayanıklılık ve stresle başa çıkma düzeylerinin incelenmesi
A study of research for determining the level of ability for coping with stress and psychological resilience of seaferars, long distance truckdrivers and their spouses
Yazar: CELALETTİN ADİL BEŞORAK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ İSAK PARDO
Nişantaşı Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Başa çıkma = Coping ; Evli kadınlar = Married women ; Evli çiftler = Married couples ; Evlilik ilişkisi = Marital relationship ; Gemi adamları = Seafarers ; Gemi kaptanları = Shipmasters ; Psikolojik dayanıklılık = Hardiness on psychological ; Stres = Stress ; Stresle başetme = Coping with stress ; Sürücüler = Drivers

Özet:
Bu araştırma iş kimlikleri nedeniyle uzun süre evden uzak kalan gemi insanları ve eşleri ile tır şoförleri ve eşlerinin psikolojik dayanıklılık ve stresle başa çıkma düzeylerini inceleme amacıyla gerçekleştirilmiştir.
Genel tarama modleinde tasarlanan araştırmada veriler, araştırmacı tarafından oluşturulan kişisel bilgi formu; Işık (2016) tarafından geliştirilen "Psikolojik Dayanıklılık Ölçeği"  psikolojik dayanıklılık ölçeği ve Moss (1993)  tarafından geliştirilen ve Koca Ballı ve Kılıç (2016) tarafından Türkçeye çevrilerek geçerlik güvenirlik çalışması yapılmış olan  "Stresle Başa Çıkma Ölçeği" Ekim 2021-Ocak 2022 yılı tarihleri arasında Kocaeli ve İstanbul'da ikamet eden 150 gemi adamı ve eşi, 150 tır şoförü ve eşi olmak üzere toplamda 600 kişiye uygulanmıştır. Elde edilen veriler bilgisayar ortamında SPSS 22.0 istatistik programı aracılığıyla analiz edilmiştir. 
Araştırmada psikolojik dayanıklılık, kendini adama, kontrol ve meydan okuma ile bu boyutların toplamını ifade eden psikolojik dayanıklılık toplam boyutlarında ele alınmıştır. Tüm boyutlarda gemi insanlarının psikolojik dayanıklılık düzeylerinin tır şoförlerinden anlamlı olarak yüksek olduğu belirlenmiştir. Diğer bir ifade ile gemi insanlarının psikolojik dayanıklılık düzeyleri tır şoförlerinden yüksektir. Araştırmada katılımcıların stresle başa çıkma düzeyleri; problem çözme, pozitif değerlendirme, mantıksal analiz, profesyonel destek arama, çevre desteği arama ve bu boyutların toplamını ifade eden stresle başa çıkma toplam boyutları ile incelenmiştir. Gemi insanları ve tır şoförlerinin mantıksal analiz boyutu dışında stresle başa çıkma düzeylerinin istatiksel olarak farklılık göstermediği belirlenmiştir.  Gemi insanlarının tır şoförlerine göre mantıksal analiz düzeylerinin daha yüksek olduğu, diğer stresle başa çıkma düzeylerinin birbirlerine benzerlik gösterdiği sonucuna ulaşılmıştır. 
Gemi insanları ve tır şoförlerinin eşlerinin psikolojik dayanıklılık düzeyleri tüm boyutlarda farklılık göstermiştir.  Tüm boyutlarda gemi insanlarının eşlerinin psikolojik dayanıklılık düzeyleri tır şoförlerinin eşlerinden daha yüksek düzeyde olduğu belirlenmiştir. Gemi insanları ve tır şoförlerinin eşlerinin stresle başa çıkma düzeylerine bakıldığında; mantıksal analiz dışında stresle başa çıkma düzeylerinde farklılaşma olmadığı belirlenmiştir.  Gemi insanlarının eşlerinin mantıksal analiz düzeyleri tır şoförlerinin eşlerinden daha yüksek düzeydedir.

Abstract:
This research is conducted in aiming to study of examining the psychological resilience and ability to coping with stress of seaferars, long distance truck drivers, who have to be apart from the home for a long time as a result their occupational requirements, and their spouses.
In line with this objective, the personal information form; psychological resilience scale and stress coping scale were applied to a total of 600 people, including 150 seaferars and their wives, 150 truck drivers and their wives between October 2021- January 2022. The data obtained were analyzed in computer environment using the SPSS 22.0 statistical program.
In the research, psychological resilience, dedication, control and challenge were considered in the total dimensions of psychological resilience, which refers to the sum of all these dimensions. It was determined that the psychological resilience levels of seafarers were significantly higher than those of truck drivers in all aspects of study. In other words, the psychological resilience levels of seaferars are higher than those of truck drivers. The study consists of researching the levels of coping with stress; problem solving, positive evaluation, logical analysis, professional search support, environmental support, and search, which refers to the sum of these dimensions in aspect of coping with stress of survey respondents. It was determined that level of ability to coping with stress of seaferars and truck drivers did not differ statistically except for the logical analysis dimension. It has been concluded that the logical analysis levels of the seaferars are higher than the truck drivers and that the other stress coping levels are similar to each other.
The psychological resilience levels of the wives of seaferars and truck drivers differed in all dimensions. It has been determined that the psychological resilience levels of the wives of seaferars of all sizes are at a higher level than the wives of truck drivers. When the spouses of seaferars and truck drivers coping with stress levels were examined, it was determined that there was no differentiation in coping with stress levels except for logical analysis. The level of logical analysis of the wives of seaferars is higher than that of the wives of truck drivers.