İkincil konut eğilimlerinde pandemi etkisi: Konya örneği
The effects of the pandemic on the secondary housing trends: Konya case
Yazar: HATİCE SULUDERE OYUKLU
Danışman: PROF. DR. ŞAYESTE TÜLİN GÖRGÜLÜ
Yıldız Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı / Bina Araştırma ve Planlama Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Mimarlık = Architecture
Dizin: Bağevi = Vineyard house ; COVID 19 = COVID 19 ; Konya = Konya ; Pandemiler = Pandemics ; İkincil konut = Secondary homes

Özet:
Şehirlerde oluşan yoğunluk ve çalışma şartlarının yol açtığı stresli ortam bireylerin farklı konut tiplerine yönelmesine sebep olmaktadır. Toplumun refah seviyesinin artması ve ulaşımın gelişmesi sayesinde kent merkezinden uzakta konutlaşma mümkün olmuş, dinlenme, seyahat ve tatil gibi amaçlarla kullanılmak üzere ikincil konut üretimleri başlamıştır. Anadolu'da yaygın olarak görülen kış aylarında kentte, yaz aylarında kırsal alanda yaşama geleneği Konya'da XX. yüzyıl ortalarına kadar yaygın olarak görülmüştür. Bireylerin yaz aylarında tarımsal üretim faaliyetlerini gerçekleştirdikleri bağların içerisine zamanla bağ evleri inşa etmesiyle ikincil konut geleneği devam etmiştir. Sonrasında sanayileşme ve kentleşmenin etkisi ile yaşam tarzları değişmiş ve ikincil konut edinimleri kent genelinde azalmıştır. Son yıllarda yeni konutlaşmalara bakıldığında COVID-19 pandemisi ile birlikte insanların tekrar ikincil konut sahibi olmak istediği ve bağ evlerine talebin arttığı görülmektedir. Günümüz Konya kentinde ikincil konutlar geçmişte olduğu gibi bireylerin sadece yazları bağ evi olarak kullandığı konut tipi olmanın dışında dinlenme, tatil ve hafta sonu evi olarak da kullanılan ikincil konutlar olarak yeniden şekillenmiştir ve eskisi gibi sınırlı bölgelerde değil Konya'nın doğal ve iklimsel potansiyeli yüksek çeşitli bölgelerinde yayılmaya başlamıştır. Bu çalışma; Konya kentinde tarihi bağ evleriyle birlikte başlayan ikincil konut eğilimlerinin günümüzde kentin hangi bölgelerinde yaygınlaştığı, bağ evi tasarımlarının tarihi bağ evleri ile karşılaştırılması ve COVID-19 pandemisi öncesi ve sonrasında nasıl bir değişim gösterdiği hakkında bilgi aktarmayı hedeflemektedir.
Bu yaklaşımda araştırma 4 bölümden oluşmaktadır.
Çalışmanın ilk bölümü olan giriş bölümünde, tez çalışması kapsamında kullanılan temel kaynakların yer aldığı literatür özeti, tezin amacı, hipotez ve tezin yöntemi yer almaktadır.
İkinci bölümde, literatür çalışmaları ile konut ve ikincil konut kavramları, ikincil konutların gelişim süreçleri, edinim nedenleri ve sınıflandırılmasına yer verilmiştir.
Üçüncü bölümde, ilk olarak Konya kentinde yıllar içinde kentsel ölçekte meydana gelen gelişmeleri, kentteki konutlaşma sürecini, tarihi bağ evi örnekleri araştırılmaktadır. Ardından, çalışma alanı olan Meram ve Selçuklu ilçelerinde belirlenen mahallelerde alan çalışması yapılarak örnek bağ evleri detaylı incelenmiş, tarihi bağ evleri ile karşılaştırma yapılmış, bağ evi sahipleriyle yüz yüze görüşme yapılarak bireylerin sosyo-demografik yapı verileri, daimi konut bilgileri, ikincil konut edinim parametreleri ve pandemi sürecinde yaşanan değişiklikler analiz edilmektedir.
Sonuç ve önerilerin yer aldığı dördüncü bölümde ise literatür taramasının kısa özeti ile birlikte araştırmanın genel sonuçları sunulmakta ve öneriler yer almaktadır.

Abstract:
The stressful environment caused by the density and working conditions in the cities cause individuals to turn to different types of housing. Because of the increase in the welfare level of the society and the development of transportation, it has become possible to live away from the city center and the production of secondary housing to be used for purposes such as rest, travel and vacation has started. The tradition of living in the city during the winter and in the countryside during the summer, which is common in Anatolia, started in the XX century in Konya. It was common until the middle of the century. The tradition of secondary housing continued with the building of vineyard houses in the vineyards where individuals carried out their agricultural production activities during the summer. Afterwards, with the effect of industrialization and urbanization, lifestyles have changed and getting a secondary housing have decreased throughout the city. When we look at the new housing developments in recent years, it is seen that people want to have a secondary housing again and the demand for vineyard houses has increased with the COVID-19 pandemic. In today's Konya city, secondary housing have been reshaped as houses which are not only used as vineyard houses in the summer as in the past but also used as resting, holiday and weekend houses. In addition, secondary housing have started to spread in various regions of Konya with high natural and climatic potential not in limited areas as in the past. This work aims to transmit information about the secondary housing trends that started with historical vineyard houses in the city of Konya, in which parts of the city today, the comparison of vineyard house designs with historical vineyard houses and how they changed before and after the COVID-19 pandemic.
In this approach, the research consists of 4 parts.
In the introduction which is the first part of the study, there is a summary of the literature, the purpose of the thesis, the hypothesis and the method of the thesis.
In the second part, literature studies, housing and secondary housing concepts, development processes of secondary housing, reasons for acquisition and classification are given.
In the third part, firstly, the developments that have occurred in the city of Konya over the years, the housing process in the city, and the examples of historical vineyard houses are investigated. Then, the sample vineyard houses were examined in detail by conducting a field study in the neighborhoods determined in the districts of Meram and Selçuklu, which are the study area, a comparison was made with the historical vineyard houses. The changes in the pandemic process are analyzed.
In the fourth chapter which includes the conclusions and recommendations, the general results of the research are presented along with a summary of the literature review and recommendations are included.