Covid-19 pandemisinde travmatik stres semptomları ve anksiyete arasındaki ilişkide aleksitiminin aracı rolü
The mediator role of alexithymia in the relationship between traumatic stress symptoms and anxiety in the covid-19 pandemic
Yazar: AYŞEGÜL AKGÜN SÜTCÜ
Danışman: DOÇ. DR. PERVİN TUNÇ
İstanbul Arel Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Covid-19 salgını, hayat şartlarını değiştiren, özgürlüğü kısıtlayan, ekonomik krizi beraberinde getiren ve sonuç olarak beden ve ruh sağlığında bozulmalara neden olan, ölüm riski yüksek küresel bir hastalıktır. Bu araştırmanın amacı, Türkiye'de Covid-19 pandemisinde, bireylerde travmatik stres belirtileri ile anksiyete arasındaki ilişkide aleksitiminin aracı rolünü incelemektir. İlişkisel tarama modeline göre düzenlenen araştırma örnekleminde bulunan 417 katılımcı ile çevrimiçi olarak veri toplama işlemi gerçekleştirilmiştir. Veriler, Demografik Bilgi Formu, Post-travmatik Stres Bozukluğu Kontrol Listesi, Beck Anksiyete Ölçeği ve Toronto Aleksitimi Ölçeği ile kullanılarak elde edilmiştir. Katılımcı çoğunluğunu, 18-68 yaş arasında (%29,47), kadın (%77,7), bekâr (%72,2), lisansüstü eğitim mezunu (%47,7), çalışmayan (%52,3) ve borcu olan (%60,4) yetişkinlerden oluşturmaktadır. Sonuç olarak, travmatik stres semptomları aleksitimi ve anksiyete semptomlarıyla, aleksitimi puanları anksiyete puanlarıyla anlamlı ilişkidedir. Bununla birlikte, post-travmatik stres belirtileri ile anksiyete arasındaki ilişkide aleksitiminin kısmi aracı etkisinin olduğu bulunmuştur. Bu sebeple Covid-19'da, kişilere ruh sağlığı desteği sağlanması, finansal iyileştirme programları geliştirilmesi ve herkes için erişebilir durumda olması toplumun psikolojik refahı açısından önemli görünmektedir.

Anahtar Kelimeler: Covid-19 Pandemisi, Travmatik Stres Semptomları, Anksiyete, Aleksitimi

Abstract:
The Covid-19 epidemic is a global disease with a high risk of death, which changes living conditions, restricts freedom, brings with it an economic crisis and as a result causes deterioration in physical and mental health. The aim of this research is to examine the mediating role of alexithymia in the relationship between traumatic stress symptoms and anxiety in individuals during the Covid-19 pandemic in Türkiye. Online data collection was carried out with 417 participants in the research sample, which was organized according to the relational screening model. Data were obtained using the Demographic Information Form, Post-traumatic Stress Disorder Checklist, Beck Anxiety Inventory, and Toronto Alexithymia Inventory. The majority of the participants were between the ages of 18-68 (29.47%), female (77,7%), single (72,2%), graduate education (47,7%), unemployed (52,3%) and debtors  (60,4%) consists of adults. In conclusion, traumatic stress symptoms were significantly associated with alexithymia and anxiety symptoms, and alexithymia scores were associated with anxiety scores. However, alexithymia has been found to have a partial mediator effect on the relationship between post-traumatic stress symptoms and anxiety. For this reason, it seems important for the psychological well-being of the society to provide mental health support to people, develop financial recovery programs and be accessible to everyone in Covid-19.

Keywords: Covid-19 Pandemic, Traumatic Stress Symptoms, Anxiety, Alexithymia