L. N. Andreyev'in öykü sanatı
L. N. Andreyev's fiction art
Yazar: MEHMET ÖZBERK
Danışman: PROF. DR. EMİNE ZEYNEP GÜNAL
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Rus Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Rus Dili ve Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2015
Konu: Batı Dilleri ve Edebiyatı = Western Linguistics and Literature
Dizin: Andreyev, Leonid Nikolayeviç = Andreyev, Leonid Nikolayeviç ; Edebiyat = Literature ; Hikaye = Story ; Rus edebiyatı = Russian literature

Özet:
Leonid Nikolayeviç Andreyev'in öykü sanatı XIX. yüzyılın sonu XX. yüzyılın başında Rusya'da oluşan kültürel ve entelektüel atmosferle sıkı sıkıya bağlıdır. Rus edebiyatının Gümüş Çağı olarak ifade edilen bu dönemde Andreyev, Rus kültürü için gelenekselleşmiş olan insan varlığının anlamına ilişkin ve aklın güçlü ve zayıf tarafları üzerine soruları öykülerinde cesur bir şekilde yansıtır. Andreyev kırk sekiz yıl süren yaşamına yüz civarında öykü, on iki piyes ve birisi tamamlanmamış olmak üzere iki roman sığdırır. Andreyev'in kahramanları çoğu zaman kötülük üzerinden iyiliğe ulaşırlar. Sanatçının refah ve huzur dolu bir yaşamı olmadığı için karakterleri de bu durumdan fazlasıyla etkilenir. Öykü sanatının merkezindeyse ölüm korkusuyla yaşam endişesi yer alır. Andreyev hiçbir edebi akıma tamamen bağlı olmadığı ve sürekli varoluşun manasını irdelediği için çağdaşlarına kıyasla marjinal bir edebiyatçıdır. Bu marjinallik, edebiyat dünyasında Andreyev'in bir süre sonra tamamen yalnız kalmasına neden olsa bile sanatçının öykü sanatı yüzyıllar arası geçişte Rus edebi mirasının ayrılmaz ve en önemli parçasını oluşturur. Yaşamının son yıllarını yurt dışında geçirirken yanında ne bir arkadaşı ne de bir okuru kalır. Bu derin yalnızlıkta Andreyev'in sanatı da son bulur. Ekim Devrimi'nden sonra ideolojik nedenlerden dolayı sanatçı uzun yıllar gizli bir yasak altında kalır. Birtakım öyküsü ve eleştiriler içeren sosyo-politik makaleleri hiç yayımlanmaz. Bazı öyküleri ise yeniden basılmadığı gibi edebi eser olarak bile değerlendirilmez. Ancak son yıllarda Rus ve yabancı araştırmacılar kaleme aldıkları bilimsel tezlerle ve makalelerle sanatçının edebiyat dünyasını detaylıca ortaya koymaya çalışmaktadır. Tezimizde ülkemizde hakkında fazla çalışma bulunmayan Andreyev'in çalkantılarla dolu yaşamını ve Rus edebiyatına damgasını vuran öykü sanatını incelemeye çalıştık.

Abstract:
Leonid Nikolaevich Andreyev's fiction art is closely related to the cultural and intellectual atmosphere happening in the end of the XIX. and at the beginning of XX. centuries in Russia. In this period, which is expressed as Silver Age of Russian literature, Andreyev reflects the meaning of human existence, which is traditional for the Russian culture and questions about strong and courageous ways of mind in his stories. Andreyev in his forty-eight years of life writes around one hundred stories, twelve plays and two novels one of them is incomplete. Andreyev's heroes are often reach goodness through wickedness. Artist does not have a prosperity and peacefull life, and this affectes greatly to his characters. In the center of his fiction art are located  fear of death and life concerns. Andreyev is not completely connected to any literary tendencies and because of constantly analyzing the meaning of existence known as a marginal writer compared to contemporaries. After a while this marginality makes  Andreyev completely alone in the literature world, despite the fact that, his fiction art is an integral and important part of the Russian literary heritage in centuries transition. In last years of his life while migrating abroad remain nor a friend nor a reader. Andreyev's art also ends in this deep loneliness. After the October Revolution because of ideological reasons, the artist remains for many years under a secret prohibition. His some stories, which are including criticism, and socio-political articles are not published at all. Some of the stories are not considered even as a literary work and not reprinted. However, in recent years Russian and foreign researchers in scientific thesis and articles try to reveal detaily literary world of the artist's works. In this thesis, we try to research Andreyev's full of turmoil life, who is not much more known in our country, and his fiction art, which marked the Russian literature.