Açık ve uzaktan öğrenme bağlamında verilen bir çevrimiçi dersin etkinlik kuramı çerçevesinde incelenmesi
Analisis of an online course through the lens of activity theory in the scope of open and distance learning
Yazar: HÜLYA DÜZENLİ
Danışman: DOÇ. DR. NİLGÜN ÖZDAMAR ; DR. ÖĞR. ÜYESİ ARAS BOZKURT
Anadolu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uzaktan Eğitim Ana Bilim  Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Açıköğretim = Open education ; Açıköğretim sistemi = Open education systems ; Bilgisayar destekli öğrenme = Computer assisted learning ; Etkileşim = Interaction ; Etkinlik Kuramı = Activity Theory ; Uzaktan öğrenme = Distance learning ; Uzaktan öğretim = Distance instruction ; Öğrenme ortamı = Learning environment

Özet:
Açık ve uzaktan öğrenme çok farklı etkileşim öğelerini ve dinamikleri içinde barındıran karmaşık sosyal bir süreçtir. Etkinlik kuramı sosyal ortamlarda belirlenen gerçekliğin keşfedilmesini sağlar. Bu bağlamda, söz konusu araştırmanın genel amacı, çevrimiçi bir açık ve uzaktan öğrenme dersindeki etkileşim öğelerinin etkinlik kuramı çerçevesinde belirlenmesi ve bu etkileşim öğeleri arasındaki dinamiklerin ve uyumsuzlukların ortaya çıkarılmasıdır. Bu amaç doğrultusunda Anadolu Üniversitesi Açıköğretim Sistemindeki bir çevrimiçi dersteki etkileşim süreçleri incelenmiş, bu süreçleri etkileyen dinamikler ve süreçteki uyumsuzluklar ortaya çıkarılmıştır. Araştırmada durum çalışmasının bütüncül tek durum deseni tercih edilmiştir. Araştırmanın sonucunda, söz konusu çevrimiçi dersin genel etkinlik sisteminde özne boyutunu çevrimiçi derse Anadolum eKampüs sistemi üzerinden ulaşanların; araç boyutunu çevrimiçi dersteki bütün öğrenme malzemeleri, öğrenme ortamları ve sorumlu öğretim üyesinin; kurallar boyutunu ilgili yönetmelik, esaslar ve düzenlemeler ile toplum normları ve öğrenenlerin ders sürecinde belirlediği kuralların; topluluk boyutunu da çevrimiçi ders ortamına katılan öğrenenler, sorumlu öğretim üyesi, moderatörler ve teknik destek ekibi ve AÖF yönetiminin oluşturduğu görülmüştür. İş bölümü boyutunda ise öğrenen, öğreten, destek ve yönetimin üstlendiği görevler belirlenmiş ve son olarak hedef boyutunda özne açısından ana hedefin ilgili derste başarılı olmak ve çıktının da dersin çıktılarını edinmek olduğu bulunmuştur. Bu boyutlar arasındaki etkileşimin; öğrenenlerin yaş, cinsiyet, çevrimiçi derste geçirilen süre, kültürel bağlam, hedef ve öğrenme araçlarının hedefe uygunluğu gibi dinamiklerden etkilendiği görülmüştür. Etkinlik sisteminin özne, hedef ve araç boyutları arasında uyumsuzluklar tespit edilmiştir. 

Anahtar Sözcükler: açık ve uzaktan öğrenme, uzaktan eğitim, etkinlik kuramı, çevrimiçi öğrenme ortamları, etkileşim

Abstract:
Open and distance learning is a complex social process that involves many different elements of interaction and dynamics. Activity theory helps discover the reality defined in social environments. In this context, the general purpose of this research is to identify the elements of interaction in an online course within the framework of activity theory and to reveal the dynamics and contradictions between these interaction elements. Within the scope of this aim, the interaction processes in an online course in Anadolu University Open Education System were examined and dynamics and contradictions were determined. An exploratory holistic single case design was preferred. The study has revealed the general activity system of the online course. The subject is all of the learners who attend the online course, the tools are all learning materials, learning environments and responsible instructors in the online course, the rules include all the legally binding rules, guidelines and regulations in the course as well as community norms and the rules determined by the learners during the synchronous courses. The community is composed of all of the learners who attend the online course, the instructor, forum moderators, technical staff and OEF (Open Education Faculty) management. The division of labor has been found to be dispersed among the learners, the instructor, the management and the support staff. Lastly, the object is to pass the course and the outcomes are the ones that the course offers in its curriculum. The interaction among the activity system dimensions has been discovered to be affected by the dynamics such as age, gender, time spent in the online course, cultural context and the conformity of materials to the object. And some inconsistencies have been discovered among subject, object and the tools. 

Keywords: open and distance education, activity theory, online learning environments, interaction