Matematik eğitimi alanında proje tabanlı öğrenme ile ilgili çalışmalar üzerine bir içerik analizi: Türkiye örneği 2000-2023
A content analysis on project-based learning in mathematics education: The case of Türkiye 2000-2023
Yazar: ÖZLEM ALTUNSOY UÇAR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖZLEM ÇEZİKTÜRK
Marmara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Matematik Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Matematik = Mathematics
Dizin: Matematik eğitimi = Mathematics education ; Proje temelli öğrenme yöntemi = Project based learning method ; İçerik analizi = Content analysis

Özet:
Bu çalışmada Türkiye'de 2000-2023 yılları arasında matematik eğitimi alanında Proje Tabanlı Öğrenme (PTÖ) yaklaşımını konu alan araştırmalar doküman incelemesi yöntemi kullanılarak incelenmiştir. Çalışmanın hedeflerine yönelik belirlenen ölçütlere uygun 24 yüksek lisans, 4 doktora tezi ve 22 makale çalışması, PTÖ yaklaşımı üzerine daha önce gerçekleştirilen içerik analizi çalışmalarında belirlenen temalar, kategoriler ve uzman görüşü göz önünde bulundurularak araştırmacı tarafından oluşturulan "Tez/Makale Kodlama Formu" kullanılarak derinlemesine incelenmiş ve içerik analizi yöntemiyle analiz edilmiştir. Bu şekilde alandaki eksiklerin ve yönelimlerin tespit edilerek, matematik eğitiminde PTÖ konusundaki genel çerçevenin belirlenmesi amaçlanmıştır. Çalışma sonucunda ulaşılan bulgular yüzde, frekans, tablo ve grafiklerle sunulmuştur.
Araştırmadan elde edilen bulgulara göre; matematik eğitiminde PTÖ konusunda en çok çalışmanın 2022 yılında yapıldığı,  sayfa sayılarının en çok lisansüstü tezlerde 101-150, makalelerde ise 11-20 arasında olduğu, kadın yazar sayısının daha fazla olduğu, makale çalışmalarında en fazla iki yazarlı çalışmaların olduğu, danışman unvanlarına göre yüksek lisans düzeyinde en çok "Yardımcı Doçent", doktora düzeyinde ise "Doçent" unvanlı danışmanlarla çalışıldığı, en çok çalışma yapılan üniversitenin Marmara Üniversitesi, en çok yayın yapılan dilin ise Türkçe olduğu görülmüştür. Örneklem olarak en çok ortaokul düzeyinde, 31-100 arası örneklem büyüklüğü ile çalışıldığı, örneklemin belirlendiği bölgenin en çok Marmara bölgesi, ilin İstanbul ili olduğu, örneklem belirleme yöntemi olarak ise en çok "Kolayda örnekleme" yönteminin kullanıldığı tespit edilmiştir. Çalışmalarda nicel yöntemlerden olan deneysel yöntem en sık kullanılan araştırma yöntemi, ölçek en sık kullanılan veri toplama aracı, t-testi ise en sık kullanılan veri analiz yöntemidir. Konu dağılımlarına bakıldığında; PTÖ' nün sıklıkla geleneksel yöntemlerle karşılaştırıldığı, başarıya, duyuşsal faktörlere ve becerilere etkisi üzerinde çalışıldığı görülmektedir. PTÖ uygulamalarının öğrenci kazanımlarına etkisi üzerine yapılan incelemede, PTÖ yaklaşımının olumlu yönde etki ettiği sonucuna ulaşılmıştır. PTÖ yaklaşımı kullanıldığında, araştırılan alana göre öğrencilerin başarı düzeylerinde, tutumlarında ve/veya becerilerinde anlamlı bir farklılık olduğu belirlenmiştir. Çalışmada elde edilen bulgular ve sonuçlara dayanarak matematik eğitiminde PTÖ konusunda yeni araştırma yapacak araştırmacılara çeşitli öneriler sunulmuştur.

Abstract:
In this study, research focusing on Project-Based Learning (PBL) approach in mathematics education in Turkey between 2000 and 2023 was examined using document analysis method. A total of 24 master's theses, 4 doctoral dissertations, and 22 research papers that met the criteria determined for the topic were deeply examined using the "Thesis/Paper Coding Form" developed by the researcher, taking into account the themes, categories, and expert opinions previously established in content analysis studies on the PBL approach. These works were analyzed using content analysis method to identify gaps and trends in the field and to determine the general framework of PBL in mathematics education. The findings were presented using frequencies, percentages, graphs, and tables.
According to the findings from this research; the highest number of studies on PBL in mathematics education was conducted in 2022, with page numbers ranging most frequently from 101-150 in graduate theses and 11-20 in research articles. The majority of authors were female, and research articles most commonly had two authors. In terms of advisor titles, "Assistant professor" was most common for master's theses, while "Associate professor" was most common for doctoral level. The highest number of studies was conducted at Marmara University, and the most frequently published language was Turkish. As for the samples, most studies involved the middle school level, with sample sizes ranging from 31-100. The most common region and province for sample determination were the Marmara region and Istanbul, respectively, and the most commonly used sampling method was "Convenience sampling". The majority of the studies used quantitative experimental methods for research, scales for data collection, and t-tests for data analysis. Subject distributions showed that PBL was often compared with traditional methods, and studies were conducted on its impact on achievement, affective factors, and skills. An examination of the effects of PBL applications on student outcomes concluded that the PBL approach had a positive impact. Significant differences were found in students' achievement levels, attitudes, and/or skills when the PBL approach was used. Based on the findings and conclusions of this study, various recommendations are made for researchers who will conduct new research on PBL in mathematics education.