Dergi yönetim sistemlerinde sunulan hizmetlerin sistem kullanıcıları açısından değerlendirilmesi: DergiPark analizi
Evaluation of services provided in journal management systems in terms of system users: DergiPark analysis
Yazar: EMİN ERAY YILDIRIM
Danışman: DOÇ. DR. TOLGA ÇAKMAK
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Bilgi ve Belge Yönetimi Ana Bilim Dalı / Bilgi ve Belge Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Bilgi ve Belge Yönetimi = Information and Records Management
Dizin: Bilgi sistemleri = Information systems ; DergiPark = DergiPark ; Dergiler = Magazines ; Kullanıcı deneyimi = User experience ; Web tabanlı uygulamalar = Web based applications ; Yönetim sistemleri = Management systems

Özet:
Günümüzde bilgi sistemlerinin çevrimiçi ortama yönelik olarak tasarlanmasıyla birçok iş süreci zamandan ve mekândan bağımsız bir şekilde yönetilebilir hale gelmiştir. Bilgi sistemlerinin sağladığı bu avantajlar sayesinde kullanıcı kitleleri de artış göstermiş; birçok sektörde iş süreçleri bilgi sistemleri üzerinden izlenmeye ve yönetilmeye başlanmıştır. Bununla beraber bilgi sistemlerinin etkili bir şekilde kullanımı için çeşitli çalışmalar yapılmıştır. Bu kapsamda kullanılabilirlik çalışmaları da çeşitli yöntemlerle bilgi sistemlerinde uygulanmıştır. Söz konusu çalışmalarda çoğunlukla pragmatik boyutlarla sistemlerin kullanılabilirliği değerlendirilmiştir. Günümüzde ise sistemlerin tasarımında kullanıcı deneyimi kavramı ortaya çıkmış ve pragmatik özelliklerin yanında hedonik olarak tanımlanan hazsal özellikler de değerlendirilmektedir.
Literatürde farklı sektörlerde kullanılan bilgi sistemlerine yönelik olarak kullanıcı deneyimi ölçümlerinin yapıldığı görülmektedir. Bu çerçevede çalışmada akademik yayıncılıkta yoğun olarak kullanılan dergi yönetim sistemlerine Türkiye'de çok sayıda kullanılan bir platform üzerinden odaklanılmaktadır. TÜBİTAK ULAKBİM tarafından geliştirilen bir dergi yönetim platformu olan DergiPark, akademik dergilerde dergi yönetim süreçlerinin yönetilmesi ve dergilerin çevrimiçi ortamda barındırılması gibi hizmetleri sunan web tabanlı bir bilgi sistemidir. Bir dergi yönetim sistemi olarak bu platformun kullanımı ile ilgili sorunlar bulunmaktadır. Söz konusu sorunları ortaya koymak ve olası çözüm önerilerini geliştirmek amacıyla DergiPark'ın kullanıcıların deneyimleri açısından değerlendirilmesi gerekmektedir. Bu noktadan hareketle çalışmada DergiPark nitel ve nicel veri toplama teknikleri kullanılarak değerlendirilmektedir. 
Betimleme yönteminin kullanıldığı çalışmada DergiPark'ın dergi yönetim sistemi özellikleri sistemi deneyimleyen dergi yetkilileri ve sistem geliştirmelerinin gerçekleştirilmesinde görev alan DergiPark yetkililerinin görüşleri doğrultusunda analiz edilmiştir. Bu kapsamda literatürdeki kullanıcı deneyimi ile ilgili çalışmalardan hareketle geliştirilen anket ile 390 farklı dergiyi temsil eden yetkililerin DergiPark'ın kullanımına ilişkin değerlendirmeleri incelenmiştir. Ayrıca deneyimli dergi yetkilileri ile yapılan görüşmelerden elde edilen veriler de Anket tekniği ile toplanan verileri desteklemek amacıyla ayrıca sunulmuştur. Diğer yandan DergiPark yetkilileriyle yapılan görüşmelerle de dergilere sunulan hizmetlere yönelik olarak deneyimlenen süreçler incelenmiştir. 
Araştırmanın sonucunda, DergiPark'ın sistem güncellemelerinde, arayüzünde problemler olduğu, yayın değerlendirme süreçlerinde ihtiyaç duyulan bilgilere sunum ve erişim noktalarında eksikliklerin bulunduğu ortaya çıkmıştır. Genel olarak değerlendirildiğinde ise DergiPark'ın anlaşılır ve çekici bir sistem olmaya yönelik özellikleri taşımada eksikliklerinin bulunduğu tespit edilmiştir. Anket ve görüşmelerden toplanan verilerle birbirini destekleyen bulgular DergiPark'ın kullanım kolaylığının olmaması, menülerin düzenleme şeklinin karışık olması konuları DergiPark'ın eksi yönleri olarak, sorunların hızlı çözülmesi ve platformun dergilere itibar sağlaması konuları ise DergiPark'ın artı yönleri olarak ortaya çıkmıştır. Süreçlerin yönetiminde beklentilerin karşılanması ve sistemde verilerinin kaybolacağına yönelik bir kaygı taşımadıkları konuları ise anket ile görüşmelerde ayrışmıştır. Görüşmelerde bu konularda problemler olduğu saptanmıştır.  Öneriler doğrultusunda DergiPark platformu üzerinde ekranlarda ihtiyaç duyulan bilgilerin düzenlenmesine ve arayüze yönelik bölümlerde iyileştirmelere ihtiyaç duyulmaktadır. Bunun yanında, yazar ve hakemlere yönelik kullanıcı deneyimi çalışmalarının yapılması da DergiPark'ın geliştirilmesine yarar sağlayabilir.

Abstract:
Since information systems are designed for the online medium, many business processes can be managed independently of time and space. Through these advantages of information systems, the number of users has also grown, and business processes in many sectors have begun to be monitored and managed via information systems. Various studies have been conducted accordingly for the effective use of information systems. Usability studies have also been conducted on information systems using various methods in this regard. These studies mainly focus on the pragmatic aspects to utilize the usability of the systems. Nowadays, the concept of user experience has surfaced in the design of systems and hedonic features are also utilized besides pragmatic features. 
In the literature, it is clear that user experience evaluations have been carried out for information systems used in different sectors. The present study focuses on journal management systems, which are widely used in academic publishing, through a platform that is extensively popular in Türkiye. DergiPark, a journal management platform developed by TÜBİTAK (Scientific and Technological Research Council of Türkiye) ULAKBİM (Turkish National Academic Network and Information Center), is a web-based information system that provides services such as managing journal management processes for academic journals and hosting journals online. There are some problems with the use of this platform in terms of the functioning of a journal management system. DergiPark needs to be analyzed in terms of users' experiences in order to identify such problems and develop solutions. Based on this perspective, the study analyzes DergiPark through qualitative and quantitative data collection techniques.  
In the study employing the descriptive method, the features of DergiPark's journal management system were analyzed in line with the opinions of journal experts who tried the system and DergiPark experts who participate in the implementation of system developments. Within this framework, the evaluations of the authorities representing 390 different journals on the use of DergiPark were analyzed with the questionnaire developed based on the studies on user experience in the literature. Furthermore, data obtained from interviews with experienced journal experts are also included to support the data collected through the questionnaire. Additionally, the processes experienced in terms of the services provided to journals were analyzed through interviews with DergiPark experts.  
In conclusion, it was found that there are problems with DergiPark's system updates and interface and that deficiencies exist in the presentation and access to the information needed in the publication evaluation processes. Analyzed in general, it was found that DergiPark has deficiencies in terms of being a comprehensible and attractive system. The findings, which are supported by the data collected from the questionnaire and interviews, reveal that the lack of ease of use and the confusing organization of the menus are the negative aspects of DergiPark, whereas the fast problem-solving and the reputation of the platform provided to the journals are the positive aspects of DergiPark. The questionnaire and the interviews differed on the issues of meeting the expectations of the users in process management and their concerns about the possibility that their data will be lost in the system. The interviews indicated that there were some problems regarding these matters. There is a need to organize the information needed on the screens of the DergiPark platform in line with the suggestions and to implement improvements in the interface sections. Conducting user experience studies for authors and reviewers can also be beneficial for the improvement of DergiPark.