Mevduat bankaları ile katılım bankalarının finansal performanslarının asimetrik bilgi kriterleri çerçevesinde değerlendirilmesi
An evaluation of the financial performance of deposit banks and participation banks according to the criteria of asymmetric information
Yazar: HÜLYA ER
Danışman: DOÇ. DR. AHMET GÜLMEZ
Sakarya Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İslam Ekonomisi ve Finansı Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Bankacılık = Banking ; Ekonomi = Economics ; İşletme = Business Administration
Dizin: Asimetrik enformasyon = Asymmetric information ; Bankalar = Banks ; Borsa İstanbul = İstanbul Stock Exchange ; Faizsiz bankacılık = Interest-free banking ; Finansal performans = Financial performance ; Katılım bankacılığı = Participation banking ; Mevduat bankaları = Deposit banks ; Performans = Performance ; İslam ekonomisi = Islamic economy

Özet:
Asimetrik bilgi teorisinin, sigorta, sağlık, tüketim, siyaset, medya alanlarını etkilediği gibi, özellikle ülke ekonomisine katkı sağlayan bankacılık alanında da etkili olduğu görülmektedir. Bu çalışmanın amacı, asimetrik bilgi kriterlerinin Türkiye'de faaliyet gösteren mevduat bankaları ile katılım bankalarının finansal performansları üzerindeki etkilerini ampirik olarak incelemektir. Ayrıca bu çalışmada, bu iki banka türünün bilançoları ile asimetrik bilgi teorisi değişkenleri arasında bir ilişki olup olmadığı analiz edilmekte ve karşılaştırılmaktadır. Çalışmada, katılım bankaları ile mevduat bankalarının 2013-2019 yılları arasındaki verileri araştırmanın örneklemini oluşturmuştur. Banka seçiminde kalkınma ve yatırım bankaları kapsam dışı bırakılmıştır. Çalışmanın ampirik uygulamasında korelasyon, regresyon ve panel veri analizi yöntemleri tercih edilmiştir. Analizler, bankacılık sektöründe yer alan tüm bankaların yanında katılım bankaları ve mevduat bankaları için de ayrı ayrı uygulanmıştır.  Çalışmada bankaların bilanço göstergeleri olan sermaye/toplam varlık ve likidite/toplam varlık oranları bağımlı değişken, asimetrik bilgi teorisine göre banka bilançoları üzerindeki etkisi olduğu düşünülen tüketici güven endeksi, reel kesim güven endeksi ve BIST-100 endeksi ise bağımsız değişken olarak ele alınmıştır. Araştırma sonucuna göre, katılım bankaları ile mevduat bankalarının sermaye/varlık ve likidite/varlık oranları ile tüketici güven, reel güven ve BIST-100 endeksi arasındaki ilişki düzeyleri zamana ve konjonktürel gelişmelere göre farklılık gösterdiği tespit edilmiştir. Ayrıca, asimetrik bilgi teorisinin değişkenlerinin bu iki bankacılık türü üzerinde etkisi olduğu görülmüştür. Asimetrik bilgi teorisi çerçevesinde katılım bankaları ile mevduat bankalarına yönelik çalışmaların sınırlı olmasından dolayı bu araştırmanın literatüre ve özellikle katılım bankacılığının gelişimine katkı sağlaması beklenmektedir.

Abstract:
Asymmetric information theory has a strong influence not only over the fields of insurance, health, consumption, politics, and media but also over banking, which is a sector that contributes to a country's economy. The present study aims to empirically analyse the effects of asymmetric information criteria on the financial performance of deposit banks and participation banks in Turkey, and to determine whether the financial statement and balance sheets of these two types of banks and the variables related to asymmetric information theory significantly correlate. The study sample was composed of deposit and participation banks' data from the years 2013-2019, excluding development banks and investment banks. Empirical analyses were conducted through correlation, regression, and panel data analysis methodology, which looked into all of the banks included in the sample as well as deposit banks and participation banks as separate groups, taking the financial statement indicator of total capital to total assets ratio as the dependent variable, and the factors of consumer confidence index, real sector confidence index, and the BIST-100 index, which are thought to influence bank financial statement and balance sheets according to the asymmetric information theory, as the independent variables. The findings indicated that the relationship between total capital to total assets ratio of deposit and participation banks and consumer confidence, real sector confidence, and the BIST-100 indices varied according to time and conjunctural developments. In addition, the variables of asymmetrical information theory were found to influence these two types of banking. Due to the relatively limited literature examining deposit banks and participation banks within the framework of asymmetric information theory, it is hoped that this study could be beneficial to the scientific literature on the subject and to the development of participation banking in particular.