Yoğun bakım hemşirelerinin kanıta dayalı hemşireliğe yönelik tutumları ile ventilatör ilişkili pnömoniyi önleme bilgileri arasındaki ilişki
The relationship between intensive care nurses' attitudes towards evidence-based nursing and ventilator-associated pneumonia prevention information
Yazar: EBRU KAHRAMAN ÖZDEMİR
Danışman: PROF. DR. AYNUR TÜREYEN
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / İç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Hemşireler = Nurses ; Hemşirelik = Nursing ; Hemşirelik araştırmaları = Nursing research ; Kanıta dayalı uygulamalar = Evidence-based practice ; Pnömoni = Pneumonia ; Yoğun bakım = Intensive care ; Yoğun bakım üniteleri = Intensive care units

Özet:
Bu araştırma; yoğun bakım hemşirelerinin kanıta dayalı hemşireliğe yönelik tutumları ile ventilatör ilişkili pnömoninin önlenmesinde kanıta dayalı uygulamalara ilişkin bilgileri arasındaki ilişkinin incelenmesi amacıyla tanımlayıcı olarak yapılmıştır.
Araştırmanın evrenini; Kasım 2018-Şubat 2019 tarihleri arasında bir kamu hastanesinin tüm YBÜ'de çalışan 130 hemşire oluşturmuştur. Araştırmada örneklem seçim yöntemine gidilmemiş olup, evrenden olasılıksız örneklem yöntemiyle çalışmaya gönüllü olarak katılmayı kabul eden 121 hemşire örneklemi oluşturmuştur. 
Araştırmanın verileri "Hemşire Tanıtıcı Formu", "Ventilatör İlişkili Pnömoniyi Önleme ile İlgili Soru Formu" ve "Kanıta Dayalı Hemşireliğe Yönelik Tutum Ölçeği" kullanılarak toplanmıştır. Araştırmanın yürütülebilmesi için etik kurul onayı ve kurum izinleri alınmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde; sayı, yüzde, standart sapma, ortalama, Mann-Whitney-U testi, Kruskal Wallis ve Pearson Korelasyon analizi kullanılmıştır. "Kanıta Dayalı Hemşireliğe Yönelik Tutum Ölçeği" puanının ventilatör ilişkili pnömoniyi önlemeye ilişkin bilgisini yordama düzeyi lojistik regresyon analizi ile değerlendirilmiştir. Tüm sonuçlar için p<0.05 değeri istatistiksel olarak anlamlı kabul edilmiştir.
Araştırmaya katılan hemşirelerin ventilatör ilişkili pnömoniyi önlemeye ilişkin bilgi puan ortalaması 4.09±2.04 olarak bulunmuş olup, düşük düzeyde olduğu saptanmıştır. Araştırmada hemşirelerin ventilatör ilişkili pnömoniyi önleme ile ilgili eğitim/bilgi alma durumu ile ventilatör ilişkili pnömoniyi önlemeye ilişkin bilgi puanı arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık bulunmuştur (p<0.005).
Hemşirelerin "Kanıta Dayalı Hemşireliğe Yönelik Tutum Ölçeği"nden aldıkları toplam puan ortalaması 63.56±7.27 belirlenmiş olup, yüksek düzeyde olumlu olduğu saptanmıştır. Ölçeğin alt boyutları incelendiğinde ise; inanç alt boyutu puan ortalamaları 30.18±3.47, uygulama niyeti alt boyutu puan ortalamaları 16.05±2.33 ve duygular alt boyutu puan ortalamaları 17.32±2.61 ile olumlu olduğu tespit edilmiştir.
Hemşirelerin ventilatör ilişkili pnömoniyi önlemeye ilişkin bilgi puanı ile "Kanıta Dayalı Hemşireliğe Yönelik Tutum Ölçeği" toplam puanı arasında pozitif yönde düşük düzeyde (r=0.225) anlamlı bir ilişki saptanmıştır. Hemşirelerin kanıta dayalı hemşireliğe yönelik tutum puanının ventilatör ilişkili pnömoniyi önlemeye ilişkin bilgi puanını %5.2 oranında etkilediği ve kanıta dayalı hemşireliğe yönelik olumlu tutumların hemşirelerin ventilatör ilişkili pnömoniyi önleme bilgisini (β=1.058) 1.058 kat arttırdığı saptanmıştır.

Anahtar Kelimeler; Ventilatör İlişkili Pnömoninin Önlenmesi; Kanıta Dayalı Uygulama; Kanıta Dayalı Hemşirelik, Kanıta Dayalı Rehber

Abstract:
This research was carried out as a descriptive study in order to evaluate the relationship between critical care nurses' attitudes towards evidence based nursing and their knowledge on evidence-based practices for the prevention of ventilator-associated pneumonia.
The focus group consisted of 130 nurses who were working in all intensive care units of a public hospital between November 2018 and February 2019. The sample selection method was not used in the research. Using the improbable sampling method, 121 nurses who voluntarily accepted to participate in the study formed the sample. 
The data of the research were collected by using the "Nurse Identification Form", "Questionnaire for the Prevention of Ventilator-Associated Pneumonia" and "Attitude Towards Evidence-Based Nursing Questionnaire". In order to conduct the research, ethics committee approval and institution permits were obtained. Number, percentage, standard deviation, median, Mann-Whitney U test, Kruskal Wallis and Pearson Correlation analysis were utilized to evaluate the data. Estimated effect of "Attitude Towards Evidence-Based Nursing Questionnaire" to the prevention of ventilator-associated pneumonia was evaluated by logistic regression analysis. For all results, p<0.05 was considered statistically significant.
The mean score of the nurses participating in the study for prevention of ventilator-associated pneumonia was found 4.09±2.04, which is considered low. In the study, a statistically significant difference was found between the nurses' education/knowledge acquisition status about the prevention of ventilator-associated pneumonia and the information score about ventilator-associated pneumonia prevention (p<0.005).
The mean score of the nurses from "Attitude Towards Evidence-Based Nursing Questionnaire" was 63.56±7.27, which is considered highly positive. When the sub-dimensions of the "Attitude Towards Evidence-Based Nursing Questionnaire" were examined, the mean scores of belief sub-dimension (30.18±3.47), practice intention sub-dimension (16.05±2.33) and emotions sub-dimension (17.32±2.61) were determined to be positive. 
A positive and low level correlation was found between the nurses' knowledge score on prevention of ventilator-associated pneumonia and the total score of the "Attitude towards Evidence-Based Nursing Questionnaire" (r = 0.225). It was found that the nurses' attitudes score towards evidence-based nursing affect the prevention of ventilator-associated pneumonia knowledge score by %5.2 and the positive attitudes towards evidence-based nursing increased the knowledge of the ventilator-associated pneumonia 1.058 times (β = 1.058).
Keywords;Prevention of Ventilator-Associated Pneumonia; Evidence-Based Practice; Evidence Based Nursing; Evidence-Based Guidelines