Dinleme üstbiliş strateji eğitiminin yabancı dil olarak Türkçe öğrenenlerin dinleme becerisine etkisi
The effect of listening metacognitive strategy training on listening skills of learners of Turkish as a foreign language
Yazar: ABDULVAHAP YILDIRIM
Danışman: PROF. DR. SONGÜL TAŞ
İnönü Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Türkçe Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırmanın amacı, dinleme üstbiliş strateji eğitiminin yabancı dil olarak Türkçe öğrenenlerin dinleme başarı düzeyleri, dinleme üstbiliş farkındalık düzeyleri ve dinleme öz yeterlik düzeyleri üzerinde bir etkisi olup olmadığını araştırmaktır. Araştırmada ayrıca deney grubu öğrenicilerinin dinleme üstbiliş strateji eğitimine yönelik görüşlerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Araştırmanın modeli karma yöntemdir. Araştırmanın çalışma grubu, Gaziosmanpaşa Üniversitesi TÖMER'de eğitim gören A2 düzeyindeki öğrenicilerden oluşmaktadır. Araştırmada deney ve kontrol grupları yirmi beşer öğreniciden oluşmaktadır. Araştırmada deney grubuna 21 oturumdan oluşan dinleme üstbiliş strateji eğitimi uygulanırken, kontrol grubunda herhangi bir işlemde bulunulmamıştır. Araştırmanın nicel verilerinin analizinde SPSS 22 programından yararlanılmıştır. Analiz yöntemi olarak karışık ölçümler için iki yönlü varyans analizi kullanılmıştır. Araştırmanın nitel verilerinin analizinde ise içerik analizinden yararlanılmıştır. Yapılan analizler sonucunda deneysel işlemin uygulandığı deney grubunda yer alan öğrenicilerin dinleme becerisi öz yeterlik düzeyleri, dinleme başarı düzeyleri ve dinleme üstbiliş farkındalık düzeyleri anlamlı biçimde artmıştır. Nitel veri analizinden elde edilen sonuçlara göre deney grubundaki öğreniciler, dinleme üstbiliş strateji eğitimi ile ilgili büyük oranda olumlu görüş bildirmiştir. Araştırmadan elde edilen sonuçlar alan yazındaki benzer araştırma sonuçlarıyla tartışılmış ve uygulayıcılara ve araştırmacılara birtakım önerilerde bulunulmuştur. 

Anahtar Kelimeler: Dinleme, Dinleme Üstbiliş Strateji Eğitimi, Yabancı Dil Olarak Türkçe Öğretimi.

Abstract:
The study aims to investigate whether listening metacognitive strategy training has an effect on listening success levels, listening metacognitive awareness levels and listening self-efficacy levels of Turkish learners as a foreign language as well as determinng the views of the experimental group learners on listening metacognitive strategy training. The model of the study is mixed method. The experimental group have taken 21 sessions listening metacognitive strategy training, while control group have not received any treatment on the issue. SPSS 22 program has been used in the analysis of the quantitative data of the study. As the analysis method, two-way analysis of variance for mixed measurements has been used. Again, content analysis has been used in the analysis of the qualitative data of the study. The results show that listening skill self-efficacy levels, listening success levels and listening metacognitive awareness levels of the learners in the experimental group have increased significantly at the end of the experimental process. Again, the learners in the experimental group have reported mostly positive opinions about strategy training. These results obtained from the study have discussed with similar research results in the literature and some suggestions have been made to the trainers and researchers.

Keywords: Listening, Listening Metacognitive Strategy Training, Teaching Turkish as a Foreign Language.