Eğitim fakültesi 3. sınıf öğrencilerinin görsel imgeleri algılama farklılıklarının metafor yoluyla incelenmesi
A study of differences among faculty of education third year students' perceptions of visual images in terms of metaphor
Yazar: HANDAN NARİN
Danışman: PROF. BİRNUR ERALDEMİR
Çukurova Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Resim-İş Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Algı = Perception ; Eğitim fakülteleri = Education faculties ; Görsel algılama = Visual perception ; Görsel imge = Visual image ; Metafor = Metaphor ; Resim sanatı = Painting art ; Resimler = Pictures ; Yaratıcılık = Creativity ; Üniversite öğrencileri = University students

Özet:
Bu çalışmayı gerçekleştirmede temel amaç, Eğitim Fakültesi lisans programlarında öğrenim gören öğrencilerin görsel imgeleri algılama farklılıklarını nitelik (özgünlük ve yaratıcılık düzeyi) açısından incelemek ve bu niteliğin sanat eğitimi alma durumlarına göre değişip değişmediğini göstermektir.  Bu amaç doğrultusunda, öğrencilerin, görsel imgelere ilişkin kullandıkları metaforların, yaratıcı düşünme özelliklerine göre dağılımını ve bu dağılımın öğrenim gördükleri programa, sanat eğitimi alıp almama durumlarına ve cinsiyete göre değişimini incelemektir.
Nitel araştırma desenlerinden biri olan olgubilim deseni ile gerçekleştirilen bu araştırmanın örneklemini, Çukurova Üniversitesi Eğitim Fakültesi'nin farklı programlarında öğrenim gören 3.sınıf lisans öğrencileri oluşturmaktadır. Araştırmanın veri toplama aracı "İmgeden Metaforik Kavrama Dönüştürme" ve "Kavramdan Metaforik İmgeye Dönüştürme" başlıklarıyla iki bölüm olarak hazırlanmıştır. Birinci bölümde içeriği ve konusu farklı olan görseller yer almaktadır. İkinci bölümde duygu, renk ve eylem içeren on iki kavram bulunmaktadır.
Araştırmanın nitel verilerin analizinde içerik analizi kullanılmış ve nitel verilerden elde edilen bulgular sayısal verilere dönüştürülerek nicel analizin istatistik yöntemlerinden çapraz tablo kullanılarak çözümlenmiştir.
Verilerin analizi sonucunda, katılımcıların kullandıkları metaforların çoğunun Yakınsak Düşünme Kategorisi'nde yer aldığı görülmüştür. Programlara göre dağılıma bakıldığında, Resim-İş Öğretmenliği öğrencilerinin kullandıkları metaforların yarıya yakınının, diğer program öğrencilerinin ise bir kısmının Iraksak Düşünme Kategorisi'nde yer aldığı sonucuna ulaşılmıştır. 
Bu araştırma da, Resim-İş Öğretmenliği dışında Felsefe, Psikolojik Danışmanlık ve Rehberlik, Türkçe gibi insanın duygularını, düşünce dünyasını inceleyen programlardan katılımcıların kullandıkları metaforların, Iraksak Düşünme Kategorisi'nde daha üst sıralarda yer alması dikkat çekici bulgular arasındadır.



Anahtar Kelimeler: Görsel imge, metafor, algı, yaratıcılık

Abstract:
The main purpose of this study is to investigate the differences among 3rd year undergraduate students at Faculty of Education in terms of their perception of visual images through quality ( originality and creativity) and to inquire if this quality varies according to whether they receive art education or not. Accordingly, the resarch is intended to study students' visual-image-related metaphores, distribution of creative thinking abilities and what changes this distribution. It also discusses the impact of  such factors as whether they are Art Education students or not, what they are majoring in and and what their gender is on their perception of visual images.
The study employs phenomenological design, one of the qualititive design methods, and the sampling group consist of 3rd year undergraduate students majoring in different departments of Çukurova University. The tools for data collection are "Transformation from Image to Metaphoric Concept" and "Transformation from Concept to Metaphoric Image". The former holds visuals with different contents and subjects, and the latter has twelve concepts including emotions, colors and actions.
Qualititive data has been analysed by means of content analysis and the obtained results, after being turned into numerical values, have been interpereted with the use of a statistical analysis method, cross table.
The analysis of the findings has demonstrated that most of the metaphores the respondents have used exist in the Convergent Thinking Category.  On the other hand, when looked at the results on the basis of the departmental distribution of the students, it is seen that almost half of  the metaphores created by Art Education students and some of those produced by the students from other departments have been found to belong in the Divergent Thinking Category.
Among the interesting and attention-catching results of the research, one stands out.  Apart from Art Education students, respondents from different fields such as Philosophy, Psychological Counselling and Guidance, and Turkish - disciplines which basically deal with human feelings and thoughts - have used metaphores to be placed at the upper levels of Divergent Thinking Category.



Key Words: Visual image, metaphor, perception, creativity