Osmanlı Devleti'nde orman yangınları (1850-1918)
Forest fires in the Ottoman Empire (1850-1918)
Yazar: SİNAN HÜSEYİN ÖZTÜRK
Danışman: PROF. DR. FAHRETTİN TIZLAK
Akdeniz Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Tarih Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Tarih = History
Dizin: Orman koruma = Forest protection ; Orman yangınları = Forest fires ; Ormancılık = Forestry ; Ormanlar = Forests ; Osmanlı Devleti = Ottoman State ; Osmanlı Dönemi = Ottoman Period ; Yangın = Fire ; Yangın söndürme = Fire extinguishing

Özet:
Osmanlı Devleti nazarında ormanların nasıl bir yere sahip olduğunu meydana çıkarmak
amacıyla 1850-1918 tarihleri arasındaki orman yangınlarına dair veriler incelenmiştir. Bu
amaçla çalışma Osmanlı arşivinden ulaşılan belgelere dayanılarak ele alınmıştır. İncelenen
konu, Osmanlı Devleti'nin ve toplumunun ormanlar ile kuruduğu bağ, orman yangınlarının
çıkış nedenlerinin incelenmesi, orman yangınlarının söndürülmesi sürecinin araştırılması ve
orman yangınlarını önlemek için yapılan işlemlerin araştırılması ve orman yangınlarının
sonucunu içerecek şekilde dört ana başlığa ayrılmıştır.
Birinci bölüm Osmanlı Devleti ve orman arasındaki ilişkinin incelenmesine ayrılmıştır.
Bu doğrultuda ormanların mülkiyeti incelenmiş, Tanzimat Dönemi ile birlikte ormancılık
alanında yaşanan değişimler ele alınmış ve ormancılık ile ilgili nezaretlerin değişimi ve orman
memurluğunun değişimi kaleme alınmıştır.
İkinci bölümde ormanlık arazide yer açmak, kömür üretmek ve eşkıyalık gibi amaçlarla
çıkarılan yangınlar ayrıca dikkatsizlik sonucunda meydana gelen yangınlar ve son olarak doğal afet
olarak gerçekleşen yangınlar incelenmiştir.
Üçüncü bölüm orman yangınlarının söndürülmesi sürecini ele almaktadır. Bu bölümde
orman memurları, ordu ve ahalinin orman yangınlarını söndürme çalışmalarındaki etkileri ve
görevleri incelenmiştir. Orman yangınlarının söndürülme süreçlerinin birçoğunda birlikte
hareket etmiş olan bu üç kesim hakkında detaylı bilgilere ulaşabilmek için üçüncü bölüm; ahali
le birlikte orman yangınlarının söndürülmesi, ordunun yardımı ile orman yangınlarının
söndürülmesi ve orman memurları ve amelelerin yangınların söndürülmesindeki rolü olarak üç
ayrı başlığa ayrılmıştır.
Dördüncü bölümünde orman yangınları ile ilgili veriler ve sonrasında yaşanan
gelişmeler ele alınmış ayrıca orman yangınlarına karşı alınan önlemler incelenmiştir. Bu
bölümde orman yangınlarının incelenen verilere göre nerelerde meydana geldiği ve etkili
olduğu alanların boyutu, orman yangınından sonra arazide meydana gelen gelişmeler ve
yeniden orman yetiştirme çalışmaları gibi konular ele alınmıştır. Ayrıca ormanların korunması
amacıyla gerçekleştirilen çeşitli uygulamalar ve yasal düzenlemeler dördüncü bölümde ele
alınmıştır.

Abstract:
Data on forest fires between 1850 and 1918 were examined in order to determine the
place of forests in the eyes of the Ottoman Empire. For this purpose, the study was discussed
based on documents obtained from the Ottoman archive. The subject examined is divided into
four main topics: the relationship of the Ottoman Empire with forests, the investigation of the
causes of forest fires, the investigation of the process of extinguishing forest fires and the
investigation of the procedures to prevent forest fires and the outcome of forest fires.
The first part is devoted to the study of the relationship between the Ottoman Empire
and the forest. In this direction, the property of the forests was examined, the changes in forestry
with the Tanzimat Period were discussed and the change of forestry-related supervisions and
the change of forestry officer were written.
In the second part, fires that are caused by opening space in woodland, producing coal and
bandits, as well as fires caused by carelessness and finally as natural disasters are examined.
The third part covers the process of extinguishing forest fires. The effects and duties of forest
officers, the army and the public in their efforts to extinguish forest fires have been examined.
The third part is to get the details of these three segments, which have acted together in many
of the processes of extinguishing forest fires; With the help of the army, the extinguishing of
forest fires and the role of forest officers and workers in extinguishing fires are divided into
three different heads.
In the fourth part, the data on forest fires and the developments that followed were discussed
and the measures taken against forest fires were examined. In this section, according to the data
examined, issues such as where forest fires occur and the extent of the areas where they are
effective, developments occurring in the land after forest fire and forest breeding studies are
discussed. In addition, various practices and legal regulations for the protection of forests are
discussed in the fourth chapter.