Yaşar Kemal'in Dağın Öte Yüzü ve Kimsecik adlı üçlemelerinde doğa
Yaşar Kemal's The Other Side of the Mountain and Nobody nature in trilogies
Yazar: SİNAN ÖZİŞ
Danışman: DOÇ. DR. ALİ ALGÜL
Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature

Özet:
Türk edebiyatının önemli temsilcilerinden aynı zamanda Cumhuriyet Dönemi'nin sosyal gerçekçi sanatçılarının öncü isimlerinden olan Yaşar Kemal'in Dağın Öte Yüzü ve Kimsecik üçlemelerinde yer alan Ortadirek, Yer Demir Gök Bakır, Ölmez Otu, Yağmurcuk Kuşu, Kale Kapısı ve Kanın Sesi olmak üzere toplam altı romanda doğanın ele alınışı açıklanmaya çalışılmıştır. Her iki üçlemenin de ana mekânı Çukurova olması bakımından o bölgenin doğası üzerinde daha çok durulmuş ve yöre tabiatının kahramanlar üzerindeki etkisi ele alınmıştır. Tez çalışması üç bölümden oluşmuştur. Birinci bölümde doğa ve doğanın romana yansıması üzerinde durulup konu ile ilgili araştırmalara yer verilmiş, doğanın roman üzerindeki etkisi belirtilmiştir. İkinci bölümde Türk romanında doğanın kullanımı tarihsel bir süreç ile ele alınmış, Tanzimat, Servet-i Fünûn, Milli Edebiyat ve Cumhuriyet Dönemi'nin ilk yıllarındaki doğanın kullanımı ile ilgili bilgi verilmiştir. Üçüncü bölümde ise çalışmada ele alınan Yaşar Kemal romanlarının genel tanıtımı yapılıp bu romanlara doğanın ne şekilde yansıdığı ifade edilmiş ve önemli görülen doğa unsurları, bitkiler, hayvanlar ile tabiat ürünü olan yiyeceklere ne derece yer verdiği ve nasıl kullanıldığı tek tek açıklanmaya çalışılmıştır. Sonuç kısmında ise çalışmamızda ulaşılan sonuçlar hakkında genel bir değerlendirme yapılarak bilgi verilmiştir. Bu tezle, Yaşar Kemal'in altı romanından hareketle onun doğaya verdiği önemi ve doğa temasını kullanım biçimini ortaya koymak amaçlanmıştır. Romanlarındaki doğa yorumlanırken doğanın onun için ne anlam ifade ettiği ve nasıl bir işleve sahip olduğu düşüncesi hâkim olmuştur. Yazarın yaşadığı coğrafyanın eserlerine yansımasının etkileri de tezin amaçlarından biridir. Doğayı eserlerinde başkişi yapan yazar, sadece Anadolu insanını değil doğasını da ele alarak anlatmıştır. Doğa ve halk ilişkisini yazınsal dünyasında kaynaştırarak okurlarına sunmuştur. Döneminin sosyal ve kültürel sorunlarıyla bireysel temaları birlikte ele alan Yaşar Kemal, halka ait olan sözlü ve yazılı edebiyattan yararlandığı gibi halk edebiyatı motiflerinden de yararlanmıştır. Bunlar içerisinde de özellikle doğa ile ilgili olanlara daha fazla önem vermiştir. Anahtar sözcükler: Yaşar Kemal, Edebiyat, Roman, Doğa.

Abstract:
A total of six, namely Ortadirek, Yer Demir Gök Bakır, Ölmez Otu, Yağmurcuk Kuşu, Kale Kapısı and Kanın Sesi, which are included in Yaşar Kemal's trilogy, The Other Side of the Mountain and Nobody, one of the prominent representatives of Turkish literature and one of the leading names of social realist artists of the Republican Period. The handling of nature in the novel has been tried to be explained. Since the main place of both trilogy is Çukurova, the nature of that region is emphasized more and the effect of the local nature on the heroes is discussed. The thesis work consists of three parts. In the first chapter, nature and its reflection on the novel are emphasized, researches related to the subject are given, and the effect of nature on the novel is stated. In the second part, the use of nature in the Turkish novel is discussed with a historical process, and information is given about the use of nature in the first years of the Tanzimat, Servet-i Fünûn, National Literature and the Republic Period. In the third part, the general introduction of Yaşar Kemal novels discussed in the study was made, and how nature was reflected in these novels was expressed, and it was tried to explain how important nature elements, plants, animals and natural foods were included and how they were used one by one. In the conclusion part, a general evaluation was made about the results obtained in our study and information was given. With this thesis, it is aimed to reveal the importance he gives to nature and the way he uses the nature theme, based on Yaşar Kemal's six novels. While interpreting the nature in his novels, the idea of what nature means to him and what kind of function it has dominated. The effects of the reflection of the author's geography on his works is one of the aims of the thesis. The author, who made nature the protagonist in his works, described not only the Anatolian people but also the nature. He presented the relationship between nature and public to his readers by fusing them in his literary world. Dealing with the social and cultural problems of his period and individual themes together, Yaşar Kemal benefited from folk literature motifs as well as from oral and written literature belonging to the people. Among these, he gave more importance to those related to nature. Key Words: Yaşar Kemal, Literature, Novel, Nature.