Mesleki kurşun maruziyetine bağlı DNA hasarlarının değerlendirilmesi
Evaluation of DNA damage related with occupational lead exposure
Yazar: AYŞE TARBIN JANNUZZI
Danışman: PROF. DR. BÜKET ALPERTUNGA
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Eczacılık Bölümü / Farmasötik Toksikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology
Dizin: Comet tekniği = Comet assay ; DNA hasarı = DNA damage ; DNA onarımı = DNA repair ; Kurşun = Lead ; Kurşun zehirlenmesi = Lead poisoning ; Meslek hastalıkları = Occupational diseases

Özet:
Kurşun, hücresel olayları baskıladığı ve hayati organlara zarar verdiği bilinen, çevresel veya mesleki yolla maruz kalınan bir ağır metaldir. Çeşitli in vivo ve in vitro çalışmaların sonuçları kurşun bileşiklerinin genotoksik ve karsinojenik olabileceğini göstermektedir. Genetik karsinojenlere maruziyetin izlenmesi genetik bozukluklar ve kanser için erken uyarı sistemi olabilir. Comet tekniği hücrelerde çeşitli genotoksik ajanlara bağlı DNA hasarını belirlemeye yarayan hızlı ve hassas bir tekniktir. Challenge tekniğinde ise DNA onarımının izlenebildiği bir in vitro yöntemdir. Bu çalışmada mesleki olarak kurşundan etkilenen işçilerde kurşunun kandaki düzeyleri Grafit Fırınlı Atomik Absorpsiyon Spektrometresi kullanılarak, genotoksik potansiyeli Comet tekniği ile DNA onarım kapasitesi üzerindeki etkisi ise Challenge tekniği ile incelenemiştir. Bu amaçla çalışma (n=25) ve kontrol grubundan (n=25) kan örnekleri toplanmıştır. GFAAS ile ölçülen kontrol grubu (3,58 ±0,08 µg/dL) ile çalışma grubu (28,58 ±3,78 µg/dL) kanda kurşun değerleri arasında yüksek derecede anlamlı bir fark görülmüştür (p<0,01). Periferal kan lenfositlerine alkali comet uygulanması sonucu çalışma grubundan elde edilen %DNAT değerleri ile kontrol grubu karşılaştırıldığında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık (p<0,05) bulunmuştur. Challenge tekniği ile periferal kan lenfositlerinde %DNA onarım kapasitesi incelendiğinde H2O2 ile challenge uygulanması sonucu çalışama grubu ile kontrol grubu arasında H2O2 duyarlılığı ve 1 saat inkübasyon sonrası kalan hasar bakımından istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmamıştır (p>0,05).  %DNA onarım kapasitesi bakımından yüksek derecede anlamlı bir farklılık (p<0,01) bulunmuştur. Çalışmamızın sonuçları mesleki olarak kurşun maruziyetinin DNA hasarına ve %DNA onarım kapasitesinde düşüşe neden olduğunu göstermiştir.

Abstract:
Lead is a heavy metal known as inhibits cellular events and damage vital organs if exposed by environmental or occupational way. The results of several in vitro and in vivo studies show that the lead compounds may have genotoxic and carcinogenic effects. Genetic biomonitoring can be used as an early warning system for genetic disorders and cancer for exposed people. Comet assay is a rapid and sensitive technique for determining DNA damage related with different genotoxic agents in cells. Challenge assay is an in vitro method for monitoring DNA repair. In this study blood lead levels are measured by Graphite Furnace Atomic Absorption Spectrometry, genotoxic potential by Comet assay, effects on DNA repair capacity by Challenge assay in workers who occupationally exposed lead. For this purpose, as control group (n=25) healthy volunteers' and lead-exposed workers' (n=25) blood samples were collected. The blood lead levels which measured by GFAAS of control group (3.58 ±0.08µg/dL) were statisticly significantly different than working group (28.58 ±3.78µg/dL) (p<0.01). %DNAT values which are obtained by alkaline comet assay of working group were compared with control group and statistically significant difference were found (p<0.05). DNA repair capacity was anaylsed by challenge application with H2O2 and no statistically significant difference was found between control group and working group about H2O2 sensitivity and residual damage after 1 hour incubation (p>0.05). %DNA repair capacity was highly significantly lower in lead exposed group (p<0.01). The results of our study showed occupationally lead exposure causes DNA damage and decreases %DNA repair capacity.