Osteoartritli hastalarda biyolojik markerlarla kuadriseps kas gücü arasındaki ilişki
Relation between biological markers and quadriceps muscle strength in patients with osteoarthritis
Yazar: NESLİHAN GÖKÇEN
Danışman: DOÇ. DR. SİBEL BAŞARAN
Çukurova Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2014
Konu: Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon = Physical Medicine and Rehabilitation
Dizin: Diz eklemi = Knee joint ; Egzersiz = Exercise ; Egzersiz testi = Exercise test ; Kas kuvveti = Muscle strength ; Leptin = Leptin ; Osteoartrit = Osteoarthritis ; Osteoartrit-diz = Osteoarthritis-knee

Özet:
Amaç: Diz osteoartritli (OA) hastalarda biyolojik markerlar başta olmak üzere antropometrik veriler, kemik mineral yoğunluğu, radyolojik evre, ağrı ve fonksiyonel durum gibi değişkenlerin kuadriseps kas kuvveti ile ilişkisini değerlendirmek amaçlanmıştır. 

Gereç ve Yöntem: Çalışmaya 40-70 yaş arası primer diz OA tanısı alan 152 hasta dahil edildi. Hastaların diz grafileri Kellgren-Lawrence evrelemesi ve medial tibiofemoral eklem aralığı ölçümü evrelemesine göre evrelendi. Leptin, C-terminal telopeptid tip II kollajen, osteokalsin, C-terminal telopeptid tip I kollajen, 25-hidroksivitamin D gibi adipoz doku, kıkırdak ve kemiğe ait biyolojik markerlar enzim-linked immunosorbent assay (ELISA) metoduyla değerlendirildi. Kuadriseps kas kuvveti manuel olarak (MicroFET3 cihazıyla) ve bilgisayarlı izokinetik dinamometre ile ölçüldü. Hastaların ağrı ve fonksiyonel durumları Western Ontario ve McMaster Üniversiteleri Osteoartrit İndeksi (WOMAC) kullanılarak değerlendirildi.

Bulgular: Hastaların %77'si obezdi. Biyolojik markerlardan serum leptin seviyeleri ile vücut ağırlığı, vücut kütle indeksi ve bel çevresi ölçümleri orta-iyi derecede koreleydi (sırasıyla r=0,52, r=0,61, r=0,43). Leptin seviyeleri ile kuadriseps kas kuvveti arasında (manuel MicroFET3 ve izometrik ekstansör kas kuvveti) zayıf negatif korelasyon bulundu. Vizüel analog skala, WOMAC ağrı,  fonksiyon alt skalaları ve total skoru ile kas kuvveti parametreleri arasında zayıf negatif korelasyon saptandı. WOMAC ağrı alt skalası ise izometrik ekstansör ve fleksör, izokinetik 60°/sn ve 120°/sn ekstansör, izokinetik 60°/sn ve 120°/sn fleksör kas kuvvetleri ile zayıf negatif korelasyon gösteriyordu.

Sonuç: Çalışmamızda diz OA'lı hastalarda kuadriseps kas kuvvetini belirleyen bağımsız bir faktör bulunamamıştır. Kuadriseps kas kuvvetini belirlemede hastaların ağrı ve fonksiyonel durumlarının etkili olabileceği yani kas kuvvetinin OA'ya bağlı ağrı nedeniyle azalmış olabileceği sonucuna varılmıştır. 

Anahtar Sözcükler: Diz osteoartriti, leptin, kuadriseps kas kuvveti, izokinetik test

Abstract:
Objective: It was aimed to evaluate the relation between quadriceps muscle strength and primarily biological markers, along with the variables such as anthropometric data, bone mineral density, radiologic grade, pain and functional state in patients with knee osteoarthritis (OA).

Material and Method: One hundred and fifty-two patients diagnosed with primary knee OA and aged between 40-70 years were included in the study. Knee radiographs of the patients were graded according to the Kellgren-Lawrence and medial tibiofemoral joint space width measurement grading. Biological markers belonging to the adipose tissue, cartilage and bone such as leptin, C-telopeptide of type II collagen, osteocalcin, C-telopeptide of type I collagen, 25-hydroxyvitamin D were evaluated by enzyme-linked immunosorbent assay (ELISA) method. Quadriceps muscle strength was measured both manually (by MicroFET3 device) and computerized isokinetic dynamometer. Pain and functional status of the patients were evaluated by using Western Ontario and McMaster Universities Osteoarthritis Index (WOMAC).  

Results: Of the patients, 77% was obese. Among the biological markers, there was a moderate-strong correlation between leptin levels and body weight, body mass index and waist circumference (r=0.52, r=0.61 ve r=0.43, respectively). Weak negative correlation was found between leptin levels and quadriceps muscle strength (manual microFET3 and isometric extensor muscle strength). Weak negative correlations were detected between muscle strength parameters and visual analog scale, WOMAC pain, function subscales and total scores. WOMAC pain subscale was revealing a weak negative correlation with isometric extensor and flexor, isokinetic 60°/s and 120°/s extensor, isokinetic 60°/s and 120°/s flexor muscle strengths.    

Conclusion: Independent factors predicting the quadriceps muscle strength in patients with knee OA were not identified in our study. It was found that pain and functional status of the patients might have an influence on predicting quadriceps muscle strength, in other words, muscle strength might be reduced in relation to OA related pain.     

Key Words: Knee osteoarthritis, leptin, quadriceps muscle strength, isokinetic test