Sesin tipografiye dönüşümü: Bir yazı karakteri tasarımı denemesi
Transition from sound to typography: An experimental typeface design
Yazar: TUĞÇE İŞÇİ ÖZEN
Danışman: PROF. AYŞEGÜL İZER
Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Grafik Tasarımı Ana Sanat Dalı / Grafik Tasarımı Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Dil = Language ; Grafik tasarımı = Graphic design ; Görsel anlatım = Visual expression ; Tasarım = Design ; Tipografi = Typography ; Yazı karakterleri = Typefaces

Özet:
Bu çalışma, grafik tasarım bağlamında tipografi, dil ve ses arasındaki ilişkiyi
sorgulayarak, bu ilişkiden yola çıkan deneysel bir yazı karakteri tasarlanmasını
amaçlamaktadır. Sözlü ve yazılı dili tipografi aracılığıyla görsel dile dönüştüren
grafik tasarımcısı günümüzde, tipografinin bilinen araçları yerine başka
disiplinlerden taşıdığı yöntem ve bilgileri kullanarak yeni biçim olasılıklarını
araştırmaktadır. Bu bağlamda, konuşulan dilde anlamın taşıyıcı malzemesi olan sesin
içerdiği vurgusal ve zamansal nitelikler, görsel anlatımı zenginleştirmek amacıyla
yararlanılan unsurlar arasındadır.

Tipografik dilin uğradığı değişim üzerinde etkili olan tasarım kuramları ve
teknolojik gelişmeler tarihsel, kavramsal ve biçimsel bir perspektif içinde aktarılarak,
21. yüzyılın yazı karakteri tasarlama sürecine yön veren üretken tasarım yöntemleri
ve üretken tipografi örnekleri incelenmiştir. Çalışmanın odağındaki ses olgusu,
dildeki anlam aktarımına katkı sağlayan paralinguistik unsurlar açısından, veri olarak
ele alınmıştır.

Çalışma kapsamında sesin paralinguistik unsurlarını temel alan, üretken bir yazı
karakteri sistemi önerilmektedir. Konuşmanın ölçülebilir parametreleri doğrultusunda,
Türkçe dilindeki öznel ifadenin ritmik ve melodik yapısı görselleştirilmeye çalışılmıştır.
Bu yazı karakteri sistemi sonuç ürünü değil, kullanıcının üretici olduğu etkileşimli ve
sürekliliği olan bir ortam sunmaktadır.

Abstract:
This study aims to design an experimental font by examining the relationship
between typography, language and sound within the context of graphic design.
Today, graphic designers transforming the verbal and written language into a visual
one by means of typography explore new stylistic possibilities, using the methods
and information borrowed from other disciplines instead of the conventional means
of typography. In this regard, the factors utilized to enrich the visual representation
include stress and tense-related characteristics of the sound used for conveying
meaning in spoken language.

Discussing the design theories and technological developments that had an
effect on the evolution of the typographic language from historical, conceptual and
stylistic perspectives, this study examines the productive design methods and
productive typography examples shaping the font design process in 21st century.
The sound factor, which is the focal point of the study, is discussed as data in terms
of paralinguistic components that help conveying meaning in language.

This study proposes a productive font system based on the paralinguistic
components of the sound and attempts to visualize the rhythmic and melodic
structure of the subjective expression in Turkish language in line with the measurable
parameters of speech. What this font system presents is not a final product but an
interactive and sustainable environment where the user becomes the producer.