Akut iskemik inme ile başvuran hastalarda başvuru esnasındaki Şok İndeksi, Modifiye Şok İndeksi, Yaş Şok İndeksi, Ters Glaskow Koma Skalası Şok İndeksi ve Hipoksik Yaş Şok İndeksinin mortalite ve Modifiye Rankin Skoru üzerindeki etkisi
Effects of Shock Index, Modified Shock Index, Age Shock Index, Reverse Glaskow Coma Scale Shock Index and Hypoxic Age Shock Index on mortality and Modified Rankin Score in patients admitted with acute ischemic stroke
Yazar: CANSU ULUDAĞ TUNÇEL
Danışman: PROF. DR. MEHMET OKUMUŞ ; UZMAN DİLBER ÜÇÖZ KOCAŞABAN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Acil Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Acil Tıp = Emergency Medicine
Dizin: Serebrovasküler bozukluklar = Cerebrovascular disorders ; İnme rehabilitasyonu = Stroke rehabilitation ; Şok = Shock

Özet:
Giriş: Akut iskemik inme, zaman bağımlı bir hastalık olup, tedavinin geciktiği her saniye geri dönüşü olmayan beyin dokusu kaybına neden olur. Bu nedenle, inme hastalarının hızlı değerlendirilmesi, prognozun belirlenmesi ve tedaviye yönlendirilmesi hayati öneme sahiptir. İnme yönetiminde kullanılan şok indeksleri, basit hesaplama yöntemleriyle acil serviste hızla değerlendirilebilecek önemli parametrelerdir. Bu çalışma, farklı şok indekslerinin mortalite ve modifiye Rankin skoru üzerindeki etkilerini değerlendirerek, bu indekslerin inme hastalarında erken tahmin araçları olarak kullanım potansiyelini ortaya koymayı amaçlamaktadır.
Gereç-Yöntem: Bu çalışma, prospektif, gözlemsel ve tek merkezli bir tasarımla Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde gerçekleştirilmiş olup, ilk 24 saat içinde inme belirtileri ile başvuran 18 yaş üstü 520 hasta dahil edilmiştir. Dahil edilen hastaların demografik özellikleri, vital bulguları, laboratuvar parametreleri, Glaskow Koma Skalası, NIHSS ve Modifiye Rankin Skoru (mRS) kaydedilmiştir. Şok indeksleri (Şok İndeksi, Yaş Şok İndeksi, Modifiye Şok İndeksi, Ters Glaskow Koma Skalası Şok İndeksi, Hipoksik Yaş Şok İndeksi) hesaplanarak, 3 aylık takip sürecinde intrakraniyal kanama, mortalite ve mRS değişimleri değerlendirilmiştir.
Bulgular: Çalışmada 3 aylık takip süresinde %19,8 oranında mortalite gözlenmiştir. Yaş Şok İndeksi (YŞİ), Hipoksik Yaş Şok İndeksi (HAŞİ) ve Ters Glaskow Koma Skalası Şok İndeksi (rSİG), mortalite öngörüsünde istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur (p<0.05). Sonlanım açısından yapılan değerlendirmede,  düşük rSİG, yüksek YŞİ ve yüksek HAŞİ'nin kötü prognozu öngörmede etkili olduğu tespit edilmiştir. Özellikle rSİG < 23,8 olan hastalarda mortalite riski belirgin şekilde artmıştır. Buna karşın, Şok İndeksi ve Modifiye Şok İndeksi gruplar arasında anlamlı bir fark göstermemiştir.
Sonuç: Bu sonuçlar, akut iskemik inme hastalarında şok indekslerinin prognoz belirlemede ve yönetimde kullanılabilecek potansiyel araçlar olduğunu ortaya koymaktadır. 
Anahtar Kelimeler: Akut İskemik İnme, Hipoksik Yaş Şok İndeksi, Modifiye Rankin Skoru, Ters Glaskow Koma Skalası Şok İndeksi, Şok İndeksi, Yaş Şok İndeksi

Abstract:
Introduction: Acute ischemic stroke is a time-dependent condition where every second of delayed treatment results in irreversible brain tissue loss. Therefore, rapid assessment, prognosis determination, and timely intervention are crucial in stroke management. Shock indices, utilized in stroke management, are essential parameters that can be quickly evaluated in the emergency setting using simple calculations. This study aims to evaluate the impact of various shock indices on mortality and modified Rankin Scale (mRS) scores, highlighting their potential as early predictive tools in stroke patients.
Materials and Methods: This prospective, observational, single-center study was conducted at Ankara Training and Research Hospital, including 520 patients aged 18 years and older who presented with acute stroke symptoms within the first 24 hours. Demographic data, vital signs, laboratory parameters, Glasgow Coma Scale (GCS), NIHSS, and modified Rankin Scale (mRS) scores were recorded. Shock indices (Shock Index, Age Shock Index, Modified Shock Index, Reverse Glasgow Coma Scale Shock Index, and Hypoxic Age Shock Index) were calculated, and intracranial hemorrhage, mortality, and mRS changes were evaluated over a 3-month follow-up period.
Results: A 3-month follow-up revealed a 19.8% mortality rate. Age Shock Index (ASI), Hypoxic Age Shock Index (HASI), and Reverse Glasgow Coma Scale Shock Index (rGCSI) were found to be statistically significant predictors of mortality (p<0.05). Prognosis evaluation indicated that low rGCSI, high ASI, and high HASI were effective in predicting poor outcomes. Specifically, rGCSI < 23.8 was associated with a significantly increased mortality risk. In contrast, Shock Index and Modified Shock Index did not show significant differences between groups.
Conclusion: These findings suggest that shock indices are valuable tools in predicting prognosis and guiding management in acute ischemic stroke patients. The study aims to contribute to clinical practice by fostering new approaches that may improve patient outcomes.
Keywords: Acute Ischemic Stroke, Hypoxic Age Shock Index, Modified Rankin Scale, Reverse Glasgow Coma Scale Shock Index, Shock Index, Age Shock Index