Örgütsel vatandaşlık davranışının kişilik özellikleri ve örgütsel sosyalleşme açısından incelenmesi
Investigation of organizational citizenship behavior in terms of personal characteristics and organizational socialization
Yazar: TALİP BEKTAŞ
Danışman: DOÇ. DR. ÇİĞDEM BERBER ÇELİK
Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Kişilik = Personality ; Kişilik özellikleri = Personality traits ; Ölçekler = Scales ; Örgütsel sosyalleşme = Organizational socialization ; Örgütsel vatandaşlık davranışı = Organizational citizenship behavior ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Bu araştırma, öğretmenlerin kişilik özellikleri ve örgütsel sosyalleşme düzeylerinin örgütsel vatandaşlık davranışları üzerindeki rolünü belirlemek amacıyla yapılmıştır. Araştırmanın örneklemini Kars ili merkez ilçesinde çalışmaya gönüllü olarak katılan 408 öğretmen oluşturmaktadır. Araştırmada elde edilen veriler SPSS 25.0 programı kullanılarak analiz edilmiştir. Veri toplama aracı olarak kişisel bilgi formunun yanı sıra ''Örgütsel Vatandaşlık Ölçeği'', ''Örgütsel Sosyalleşme Ölçeği'' ve ''Sıfatlara Dayalı Kişilik Testi'' kullanılmıştır. Verilerin analizinde frekans, yüzde, ortalama, standart sapma, t-testi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA), Pearson korelasyon ve regresyon analizi kullanılmıştır. Araştırma sonucunda örgütsel vatandaşlık davranışı ve tüm alt boyutları ile örgütsel sosyalleşme alt boyutları arasında pozitif anlamlı bir ilişki olduğu ortaya çıkmıştır. Örgütsel vatandaşlık davranışı alt boyutlarının tamamı ile beş faktör kişilik ölçeği alt boyutlarından yumuşak başlılık ve sorumluluk arasında pozitif anlamlı bir ilişki olduğu ortaya çıkmıştır. Yine centilmenlik, vicdanlılık ve sivil erdem ile deneyime açıklık arasında pozitif anlamlı bir ilişki olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Yine vicdanlılık ve sivil erdemle dışadönüklük arasında pozitif anlamlı bir ilişki olduğu ortaya çıkmıştır.
	Anahtar Kelimeler: Örgütsel Vatandaşlık, Örgütsel Sosyalleşme, Kişilik, Davranış, Öğretmen

Abstract:
This research was conducted to determine the role of teachers' personality traits and organizational socialization levels on organizational citizenship behaviors. The sample of the study consists of 408 teachers who voluntarily participated in the study in the central district of Kars. The data obtained in the research were analyzed using the SPSS 25.0 program. In addition to the personal information form,"Organizational Citizenship Scale", "Organizational Socialization Scale" and "Personality Test Based on Adjectives" were used as data collection tools. Frequency, percentage, mean, standard deviation, t-test, one-way analysis of variance (ANOVA), Pearson correlation and regression analysis were used in the analysis of the data. As a result of the research, it was revealed that there is a positive significant relationship between organizational citizenship behavior and all its sub-dimensions and organizational socialization sub-dimensions. It has been revealed that there is a positive significant relationship between all the sub-dimensions of organizational citizenship behavior and the sub-dimensions of the five-factor personality scale, agreeableness and responsibility. Again, it was concluded that there is a positive and significant relationship between courtesy, conscientiousness and civic virtue and openness to experience. It was also revealed that there is a positive significant relationship between conscientiousness and civic virtue and extraversion.                                                                                                                      	
	Keywords: Organizational Citizenship, Organizational Socialization, Personality, Behaviour, Teacher