"Yetişkinler için 'frekansa spesifik işitsel dikkat test' geliştirilmesi"
Developing "frequency specific auditory attention test" for adults
Yazar: SÜMEYYE ÖZDEMİR
Danışman: PROF. DR. BAHRİYE ÖZLEM KONUKSEVEN
İstanbul Aydın Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Odyoloji Ana Bilim Dalı / Odyoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Kulak Burun ve Boğaz = Otorhinolaryngology (Ear-Nose-Throat)
Dizin: Dikkat = Attention ; Frekans = Frequency ; Gürültü = Noise ; Yetişkinler = Adults ; İşitme = Hearing ; İşitsel dikkat = Auditory attention

Özet:
İşitme performansına katkı sağlayan işitsel dikkat konuşmanın anlaşılmasında büyük önem taşımaktadır. Uyaranın frekans özellikleri, gürültü varlığı gibi koşullar kişilerin işitsel dikkat performansını etkilemektedir. Çalışmanın amacı günlük hayatta maruz kalınan konuşma uyaranı kullanılarak dikkatin işitsel performans katkısını değerlendirmek üzere çalışma kapsamında Frekansa Spesifik İşitsel Dikkat Testi'nin geliştirilmesidir. 
Listeleri oluşturmak için 300 tek heceli kelime seçilerek fonem özelliklerine göre Alçak Frekans, Orta Frekans ve Yüksek Frekans Listeleri için olası kelimeler olarak gruplandırılmıştır. Ses kayıtları alınan olası kelimeler spektogram görüntü uyumlarına göre bulundukları listeler kontrol edilmiştir. Alçak frekans listesi için alçak geçiren, orta frekans listesi için bandpass ve yüksek frekans listesi için yüksek geçiren filtre ile filtrelenerek anlaşılırlığı bozulmamış olan 40 kelime ve 2 hedef kelime seçilmiştir. Her liste için hedef kelimeler beşer kez rastgele tekrar edecek şekilde düzenlenmiştir. Kayıtlar saniyede 1 kelime sunulacak şekilde düzenlenmiş olup gürültü içeren listeler için gürültü SGO +10 dB olarak eklenmiştir. Toplamda her liste için 2 gürültü içermeyen ve 2 gürültü içeren toplam 4 liste oluşturulmuştur. Test 18-30 yaş aralığında (20 erkek, 20 kadın) normal işitmeye sahip 40 katılımcıya binaural olarak uygulanmıştır, her listeden önce hedef kelime katılımcıya bildirilerek ilgili kelimeyi duyunca butona basması istenmiştir. Puanlama hedef kelimeye verilen cevaplar +10 puan, hedef kelime dışındaki cevaplar -10 puan olarak hesaplanmıştır. 
Genel 1 Liste ve Orta Liste 1'de kadınlar erkeklere göre anlamlı derecede yüksek puan elde etmiştir (p<0,05). Listeler kendi içinde karşılaştırıldığında sadece Yüksek Frekans Listesi 1 ve 2 arasında anlamlı farklılık gözlenmiştir (p<0,05). Gürültüsüz ve gürültülü listeler karşılaştırıldığında anlamlı fark gözlenmemiştir. Sunum sırasına göre karşılaştırma yapıldığında Orta Frekans Listesi 1 ve 2; Yüksek Frekans Listesi 1 ve 2; Yüksek Frekans Listesi 3 ve 4'te ilk sunulan listelerde elde edilen puanların daha düşük olduğu gözlenmiştir (p<0,05). Listeler karşılaştırıldığında Genel Liste 1'de elde edilen puanlar diğer 1. Listelerden anlamlı derecede yüksek; 2. Listeler karşılaştırıldığında Genel Liste 2'de elde edilen puanlar Alçak Frekans Listesi 2'den elde edilen puanlardan anlamlı derecede yüksek; 3. Listeler karşılaştırıldığında Genel Liste 3'ten elde edilen puanlar Yüksek Frekans Listesi 3'ten anlamlı derecede yüksek; 4. Listeler karşılaştırıldığında ise Genel Liste 4'ten elde edilen puanlar Alçak Frekans Listesi 4'ten elde edilen puanlardan anlamlı derecede yüksek elde edilmiştir (p<0,05). Alçak Frekans, Orta Frekans ve Yüksek Frekans 1., 2., 3. ve 4. Listelerinde anlamlı farklılık gözlenmemiştir. 
Çalışma sonucunda elde edilen verilere göre bu testin güvenilir olduğu test-retest ölçümleri ile belirlenmiştir. Geliştirilmiş olan Frekansa Spesifik İşitsel Dikkat Testi'nin kişilerin işitsel dikkatinin değerlendirilmesinde kullanılabileceği düşünülmektedir.

Abstract:
Auditory attention, which contributes to hearing performance, is of great importance in understanding speech. Conditions such as the frequency characteristics of the stimulus and the presence of noise affect the auditory attention performance of individuals. The aim of the study is to develop the Frequency-Specific Auditory Attention Test within the scope of the study to evaluate the contribution of attention to auditory performance by using the speech stimulus exposed in daily life. 
To create the lists, 300 monosyllabic words were selected and grouped as possible words for the Low Frequency, Medium Frequency and High Frequency Lists according to their phoneme properties. The lists of possible words from which sound recordings were taken were checked according to their spectrogram image harmony. Forty words and 2 target words were selected by filtering with a low pass filter for the low frequency list, bandpass for the medium frequency list, and a high pass filter for the high frequency list. The target words for each list were arranged to be repeated randomly five times. The recordings were arranged to be presented at 1 word per second, and the noise SNR was added as +10 dB for lists containing noise. In total, a total of 4 lists were created, 2 for each list without noise and 2 for each list. The test was applied binaural to 40 participants with normal hearing in the 18-30 age range (20 men, 20 women). Scoring was calculated as +10 points for the answers given to the target word, and -10 points for the answers other than the target word. 
In General 1 List and Medium List 1, women scored significantly higher than men (p<0.05). When the lists were compared within themselves, a significant difference was observed only between High Frequency List 1 and 2 (p<0.05). No significant difference was observed when the noiseless and noisy lists were compared. When compared according to the order of presentation it was observed that the scores obtained in the first lists were lower for Medium Frequency List 1 and 2; High Frequency List 1 and 2; High Frequency Lists 3 and 4. When the lists are compared, the scores obtained in General List 1 are significantly higher than other Lists 1; When the 2nd Lists are compared, the scores obtained in the General List 2 are significantly higher than the scores obtained from the Low Frequency List 2; when the 3rd Lists are compared, the scores from General List 3 are significantly higher than High Frequency List 3; when the 4th Lists were compared, the scores obtained from the General List 4 were significantly higher than the scores obtained from the Low Frequency List 4 (p<0.05). No significant difference was observed in the 1st, 2nd, 3rd and 4th Lists of Low frequency, Medium Frequency and High Frequency.
According to the data obtained as a result of the study, the reliability of this test was determined by test-retest measurements. It is thought that the developed Frequency-Specific Auditory Attention Test can be used to evaluate the auditory attention of individuals.