Lise öğrencilerinin akademik yılmazlıklarıyla ilişkili ailevi ve demografik faktörlerin incelenmesi
The investigation of familial and demographic factors related to academic resilience of high school students
Yazar: NAGEHAN AYGÜN
Danışman: PROF. DR. NURSEL TOPKAYA
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology

Özet:
Bu araştırmanın amacı lise öğrencilerinde akademik yılmazlık ile ailevi ve demografik faktörler arasındaki ilişkinin incelenmesidir. Araştırmanın çalışma grubunu Samsun ilinde çeşitli okul türlerinde eğitimine devam etmekte olan 571 lise öğrencisi oluşturmaktadır. Araştırma grubunun oluşturulmasında uygun örneklem yönteminden yararlanılmıştır. Verilerin elde edilmesinde "Demografik Bilgi Formu", "Algılanan Anne – Baba ve Öğretmen Akademik Katılım Ölçeği", "Leuven Algılanan Ana Babalık Ölçeği (LAABÖ)" ve "Akademik Yılmazlık Ölçeği" kullanılmıştır. Elde edilen verilerin analizinde SPSS 23 istatistik programından yararlanılmıştır. Araştırma bulgularına ulaşmak için Çoklu Regresyon Analizi, ANOVA (tek yönlü varyans analizi) ve bağımsız örneklemler T-testi yöntemlerinden faydalanılmıştır. Anne ve baba için ayrı ayrı yapılan analizlerin sonucuna göre annenin ve babanın akademik katılımı ve duyarlılığı akademik yılmazlığı pozitif yönde yordamaktadır. Annenin ve babanın davranış denetimi akademik yılmazlığı negatif yönde yordamaktadır. Bununla birlikte annenin ve babanın özerklik desteği ve psikolojik kontrolü akademik yılmazlığın anlamlı yordayıcısı değildir. Toplam ebeveyn değerlendirmesine göre yapılan analizler sonucunda ebeveyn duyarlılığının akademik yılmazlığın pozitif yönde yordayıcısı olduğu, ebeveyn davranış denetiminin ise negatif yönde yordayıcısı olduğu bulunmuştur.  Bununla birlikte ebeveyenlerin özerklik desteği, psikolojik kontrolü ve akademik katılımının akademik yılmazlığın anlamlı yordayıcısı olmadığı bulunmuştur. Öğrencilerin anne ve babalarının eğitim düzeyine göre akademik yılmazlık puan ortalamaları arasında anlamlı fark olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Öğrencilerin cinsiyetine göre akademik yılmazlık puan ortalamaları arasında anlamlı fark olduğu görülmüştür. Kız öğrencilerin akademik yılmazlık puan ortalamaları erkek öğrencilerden düşüktür. Elde edilen sonuçlar ilgili literatüre dayalı olarak tartışılmış, çeşitli önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
The purpose of this study is to investigate the relationship between academic resilience and familial factors in high school students.The study group of the research consists of 571 high school students who continue their education in various types of schools in Samsun. Convenience sampling method has been used in the formation of the research group. "Demographic Information Form", "Perceived Parent and Teacher Academic Involvement Scale", "Leuven Adolescent Perceived Parenting Scale " and "Academic Resilience Scale" has been used to obtain the data.SPSS 23 statistical program has been used in the analysis of the obtained data. The methods of Multiple Regression Analysis, ANOVA (one-way analysis of variance) and independent samples T-test  has been used to get the research findings. According to the results of the analyzes made separately for each of the parents, the parental academic involvement and parental responsiveness has positively predicted academic resilience. The behavioral control of the parents has predicted academic resilience negatively. However, psychological control and autonomy support of the parents are not significant predictors of academic resilience. As a result of the analyzes made according to the total parent evaluation, it has been found that parental responsiveness is a positive predictor of academic resilience, while parental behavioral control is a negative predictor. However, it has been found that parents' autonomy support, psychological control and academic involvement are not significant predictors of academic resilience. It has been concluded that there is no significant difference between the academic resilience score averages of the students depending on the education level of their parents. It has been observed that there is a significant difference between the academic resilience score averages of the students depending on their gender. Academic resilience score averages of female students are lower than male students. The results obtained has been discussed based on the relevant literature, and various suggestions has been made.