Dahiliye kliniklerinde yatan hastaların akılcı ilaç kullanımı konusunda bilgi ve davranışlarının belirlenmesi
Determination of information and behavior on rational drug use of inpatients in internal medicine clinics
Yazar: NİSA YAVUZER BAYRAK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HATİCE POLAT
Atatürk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / İç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Bilgi = Knowledge ; Davranış = Behavior ; Kronik hastalık = Chronic disease ; Yatan hastalar = Inpatients ; İlaç kullanımı = Drug utilization ; İlaçlar = Drugs

Özet:
ÖZET
Dahiliye Kliniklerinde Yatan Hastaların Akılcı İlaç Kullanımı Konusunda Bilgi ve Davranışlarının Belirlenmesi
Amaç: Araştırmanın amacı dahiliye kliniklerinde yatan hastaların akılcı ilaç kullanımı konusunda bilgi ve davranışlarını belirlemektir.
Materyal ve Metot: Tanımlayıcı olarak yapılan bu araştırma Atatürk Üniversitesi Sağlık Araştırma ve Uygulama Merkezi dahiliye kliniklerinde Mayıs 2017-Haziran 2018 tarihleri arasında yapılmıştır. Araştırmanın evrenini Mayıs 2017-Kasım 2017 tarihleri arasında belirtilen dahiliye kliniklerinde tedavi gören hastalar oluşturmuştur. Örneklemini ise aynı tarihler arasında araştırma kriterlerine uyan 372 hasta oluşturmuştur. Araştırma verileri T.C. Sağlık Bakanlığı İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu Akılcı İlaç Kullanımı Birimi tarafından oluşturulan "Akılcı İlaç Kullanımı Yatan Hasta Anketi" ile toplanmıştır. Veriler SPSS programında sayı, yüzdelik ve Ki-kare testi kullanılarak analiz edilmiştir.
Bulgular: Araştırma kapsamındaki hastaların %74.2'sinin en az bir kronik hastalığının olduğu ve %61'inin sürekli olarak ilaç kullandığı, %48.1'inin prospektüs okumadığı, %36.6'sının ilaç son kullanma tarihini kontrol etmediği, %85.2'sinin hastalık durumunda ilk olarak hekime danıştığı, %19.6'sının muayane olmadan antibiyotik kullandığı, %18'inin tanıdık tavsiyesi ile ilaç kullandığı, %21.8'inin gerekli olur diye ağrı kesici reçete ettirdiği, %9.7'sinin muayene olmadan eczaneden ilaç aldığı belirlenmiştir. Yaş, cinsiyet, eğitim düzeyi, gelir durumu, kronik hastalık ve sürekli ilaç kullanım durumu ile prospektüs okuma oranı arasındaki fark istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur. Son kullanma tarihini kontrol etme oranı ile yaş, cinsiyet, eğitim düzeyi, kronik hastalık ve sürekli ilaç kullanım durumu arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmuştur. Yaş, cinsiyet, eğitim düzeyi ve kronik hastalık durumu ile ilaçların kullanım şekli arasındaki fark istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur. Muayene olmadan ilaç alma oranı ile eğitim düzeyi arasında istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmuştur.
             Sonuç: Araştırmada hastaların ilaç kullanım davranışlarının akılcı olduğu ancak istenilen düzeyde olmadığı bulunmuştur. Kronik hastalık ve sürekli ilaç kullanım durumunun hastaların akılcı ilaç kullanımı bilgi ve davranışlarını etkilediği belirlenmiştir.
Anahtar Kelimeler: Akılcı ilaç kullanımı, hemşirelik, kronik hastalık, yatan hastalar.

Abstract:
ABSTRACT
Determination of Information and Behavior on Rational Drug Use of Inpatients in Internal Medicine Clinics
Aim: The aim of the research is to determine the information and behavior on rational drug use of inpatient in internal medicine clinics.
Material and Method: This descriptive research was carried out at Atatürk University Health Research and Application Center in internal medicine clinics between May 2017 and June 2018. The universe of the research were  patients who were treated in the internal medicine clinics between May 2017 and November 2017. The sample consisted of 372 patients who met the research criteria between the same dates. The research data was collected by the "Rational Drug Use Inpatient Survey" which was created by T.C Ministry of Health Drug and Medical Devices Agency Rational Drug Use Unit. The data were analyzed using the number, percentage and chi-square test in the SPSS program.
Results. It was determined that 74.2% of the patients in research group had at least one chronic illness, 61% of them used drug consistently, 48.1% of the patients did not read prospectus, 36.6% of the participant did not check the drug expiry date, 85.2% of them saw a doctor firstly in case of disease, 19.6% of the patients used antibiotics without consulting a doctor, 18% of the participant used drug upon the advice of relatives, 21.8% of the person requested the doctor to prescribe analgesic in case, 9.7% of the patients bought a drug in a drugstore without a prescription. The distinction between age, gender, education level, income status, chronic illness, consistently drug use and prospectus reading rate was found statistically significant. There was statistically significant distinction between the rate of checking the expiry date and age, gender, education level, chronic illness and consistently drug use. The distinction between form of drug use and age, gender, education level, chronic illness was found statistically significant. There was statistically significant distinction between the rate of buying a drug in a drugstore without a prescription and education level.
Conclusion. It was determined that drug use behaviors of inpatients was not rational.
Key words: Chronic Disease, inpatient, nursing, rational drug use.