Bir dönüşüm aracı olarak Bernard Tschumi'nin ihlal manifestosu ve ihlal mimarlığı
Bernard Tschumi's architecture and transgression and the architecture of transgression as a transformation tool
Yazar: SEHER ŞEBNEM İKTÜEREN
Danışman: DOÇ. DR. KUNTER MANİSA
Yıldız Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı / Bina Araştırma ve Planlama Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Mimarlık = Architecture
Dizin: Manifesto = Manifesto ; Mekan = Space ; Mimari = Architectural ; Potansiyel = Potential ; Tschumi, Bernard = Tschumi, Bernard ; İhlal = Violation

Özet:
Mimarlık pratiği; her dönemde olduğu gibi günümüzde de öncü teorisyenler
tarafından, yapılı çevremizin geleneksel anlam ve anlayışını temel alarak, henüz
ortaya konulmamış mimari üslupların mümkün olan en geniş boyutlarıyla
araştırılması üzerinden ilerlemektedir. Bunun için alanın teorisyenleri, ilk bakışta
ana akımla uyuşmayan ama yeni düşünce ufukları açan kavramlar üretirler. Bu
çalışmanın odak noktasını teşkil eden, mimarlık kuramcısı Bernard Tschumi
tarafından ortaya atılan "ihlal" (transgression), böyle bir kavram olarak ele
alınmıştır. İki dünya savaşı sonrasında her alanda yeni fikirler üretilerek içine
düşülen bunalımın aşılmaya çalışıldığı dönem, mimarların da modern mimariye
alternatifler aradığı bir dönemdir. 68 kuşağı ortamında yetişen teorisyen ve
uygulamacı mimar Bernard Tschumi'nin 1976 yılında kaleme aldığı "Mimarlık ve
İhlal (Architecture and Transgression)" makalesinde dile getirdiği mimari fikirleri,
dönemin arayışlarından beslenmiştir. Bu çalışma kapsamında, Tschumi'nin ihlal
manifestosunun mekân üzerinde yeni bir potansiyel oluşturabilecek arayışlarını
kavramlar üzerinden değerlendirip, onun 1976 yılı sonrası geliştirdiği mimari
projelerinde geri okuma yaparak, bunu ne ölçüde uygulayabildiği incelenmiştir.
Çalışmada mimari alanda gerçekleştirilen sonraki dönem "ihlal" örneklerinin
kavram karşılıkları, Tschumi'nin kavramlarıyla bir araya getirilmiştir. Böylece ihlal
mimarisinin izlerinin mimari projelerde okunmasını sağlayacak kavramsal bir
çerçeve oluşturulmuştur. Bu kavramsal çerçeve aracılığıyla, hem mimarlıkta
"ihlal" kavramına dair söylemlerin mekânsal karşılıklarının bulunması sağlanmış,
hem de ileride gerçekleştirilecek benzer arayışların kavramlar aracılığıyla
üretilebilmesine örnek oluşturulmuştur.

Abstract:
The practice of architecture, today, as in every period, proceeds by the leading
theorists, based on the traditional meaning and understanding of our built
environment, by investigating the architectural styles that have not yet been
revealed in the widest possible dimensions. For this, the theorists of the field
produce concepts that do not match the mainstream at first glance, but open new
horizons of thought. Transgression, which was put forward by the architectural
theorist Bernard Tschumi, which constitutes the focal point of this study, is
considered as such a concept. After the two world wars, the period in which new
ideas were produced in every field and the depression was tried to be overcome is
a period where architects are also looking for alternatives to modern architecture.
The architectural ideas expressed in the article "Architecture and Transgression"
written by Bernard Tschumi, the theorist and practitioner architect who grew up
in the 68-generation environment, were fed by the searches of the period. Within
the scope of this study, Tschumi's "Transgression" manifesto's search for an
innovative potential on space has been evaluated through concepts.
It was examined to what extent he was able to apply this by reading back in his
architectural projects built after 1976. In the study, the concept equivalents of the
examples of "Transgression" of the later period in the architectural field were
brought together with the concepts of Tschumi. Thus, a conceptual framework
was created that will enable the traces of the Violation architecture to be read in
the constructed projects. Through this conceptual framework, both the spatial
equivalents of the discourses on the concept of "Transgression" in architecture are
provided, and an example is set for producing similar searches to be carried out
in the future through concepts.