Betonarme binaların burulma düzensizliği dikkate alınarak                             doğrusal olmayan davranışlarının incelenmesi
Investigation of nonlinear behavior of reinforced concrete                    buildings considering torsinol irregularity
Yazar: HÜMEYRA BALTA
Danışman: PROF. DR. NACİ ÇAĞLAR
Sakarya Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Yapı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: İnşaat Mühendisliği = Civil Engineering

Özet:
Ülkemiz etkin bir deprem kuşağı olan Alp-Himalaya deprem kuşağı üzerindedir ve
kısa zaman aralıkları ile depremi en zorlu halleriyle yaşamıştır. Depremlerin bu kadar
etkin olması belirli bir yönetmeliğin gerekli olduğunu göstermiştir. İlk deprem
yönetmeliği 1940 yılında yürürlüğe girmiştir ve farklı zaman aralıkları ile
yenilenmiştir. Ancak zaman geçtikçe bilgi ve teknolojinin gelişmesiyle deprem
yönetmelikleri farklı zaman aralıkları ile geliştirilerek güncellenmiştir.
Ülkemizde son deprem yönetmeliği 1 Ocak 2019 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Tez
kapsamında mevcut binaların deprem performanslarının araştırılmasında yeni
yönetmelik kuralları dikkate alınmıştır. Şekildeğiştirmeye göre değerlendirme ve
tasarım yaklaşımı kullanılmıştır. Zaman Tanım Alanında Doğrusal Olmayan Hesap
Yöntemi seçilmiştir.
Bu çalışmada mevcut bina stoğunu temsilen 1998 yılı öncesini kapsayan iki bina
tasarlanmıştır. Binalar 2019 TBDY dikkate alınarak SAP2000 programında
modellenmiştir. Betonarme perdeli-çerçeveli taşıyıcı sisteme sahip 5 katlı binaların
perde duvar konumları dışında tüm özellikleri aynıdır. Perde duvarlar deprem
etkisinde yatay kuvvete karşı en büyük direnci sağlayıp yer değiştirmeleri sınırlandıran
ve burulmaları engelleyen taşıyıcı sistem elemanlarıdır. Ancak düzensiz yerleşimleri
binalarda burulma düzensizliği oluşturmaktadır. Betonarme perde duvarların burulma
düzensizliğine etkisi incelenmiştir. Düzenli ve düzensiz olmak üzere tasarlanan
binaların deprem performansları karşılaştırılmıştır. Eleman kesit hasarları incelenerek
hedef deprem performans seviyesinin sağlanıp sağlanmadığı araştırılmıştır.
Yapılan analiz sonuçlarının değerlendirilmesiyle perde duvarların düzensiz
yerleştirilmesi yapılarda deprem performansını azalttığı, burulma düzensizliği
oluşturduğu ve bu durumunda deplasmanları arttırdığı sonucuna varılmıştır.

Abstract:
Our country is located on the Alpine-Himalayan earthquake zone, which is an effective
earthquake zone, it has experienced the earthquake in its most difficult situations with
short time intervals. The fact that earthquakes were so effective showed that a certain
regulation was required. The first earthquake regulation came into force in 1940 and
was renewed at different time intervals. However, with the development of
information and technology over time, earthquake regulations have been developed
and updated with different time intervals.
The last earthquake regulation in Turkey came into force on January 1, 2019. Within
the scope of this thesis, new regulation rules were taken into consideration in the search
of the earthquake performances of the existing buildings. Depending on the
deformation, evaluation and design approach has been used. "Nonlinear Time History
Analysis" was selected.
In this study, two buildings covering the pre-1998 period were designed to represent
the existing building stock. The buildings are modeled in the SAP2000 program using
the 2019 TBDY regulation. All properties of the 5-storey buildings with reinforced
concrete shear wall-framed carrier system are the same except for the shear wall
locations. Shear walls are bearing system elements that provide the greatest resistance
against horizontal force under the effect of earthquake, limit displacements and prevent
torsions. However, irregular settlements create torsional irregularity in buildings. The
effect of shear walls on torsional irregularity was investigated. The earthquake
performances of the buildings designed to be regular and irregular have been
compared. It has been investigated whether the target earthquake performance level
has been achieved by examining the sectional damage.
By evaluating the results of the analysis, it was concluded that the irregular placement
of the shear walls reduces the earthquake performance in the buildings, creates the
torsional irregularity and in this case increases the displacements.