Performans analizlerine dayalı yangın güvenlik tasarımı model önerisi: Sağlık yapılarında hasta yatak katı örneği
A model proposal for performance analysis based fire safety design: A case of patient room storey in health care facilities
Yazar: SEVİNÇ ÇETİN
Danışman: PROF. DR. FİGEN BEYHAN
Gazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Mimarlık = Architecture
Dizin: Performans analizi = Performance analysis ; Sağlık kurumları =

Özet:
Gelişen teknolojiyle birlikte hızlı nüfus artışı, farklı gereksinimlerin ortaya çıkmasıyla büyük ve karmaşık binaların yapılması yangınların çıkma olasılığını azaltmadığı gibi yangınların neden olduğu can ve mal kaybının da her geçen gün artmasına neden olmaktadır. Özellikle Türkiye'de son yıllarda meydana gelen yangınlar can kaybı ve maddi zararlarla sonuçlanmıştır. Bugün yangın güvenliği tasarımı, hükümlere dayalı ve performansa dayalı yangın güvenlik tasarımı olarak incelenmektedir. Hükümlere dayalı tasarım, yangından korunma amacıyla kabul edilebilir bir alt düzeyi oluşturmak için mimar ve mühendislere rehber görevi üstlenen hükümlere dayalı zorunluluklardır. Ancak, tamamen hükümlere dayalı yapılan tasarımlar, her zaman gerek duyulan esnekliği sağlamadığı gibi tasarımda belirlenmiş fonksiyonel gereksinimlerin karşılanamadığı durumlar olmaktadır. Performansa dayalı düzenlemelerde ise, kabul edilebilir tasarımlar ve alternatif çözümler gibi tasarıma kısıtlama getirmeyen sayısal çözümler üzerine odaklanma söz konusu olmaktadır. Bu bakımdan, günümüzde ülkelerin mevzuatlarının, performansa dayalı düzenlemelerden oluşturulması yönünde bir eğilim dünya çapında oluşmuştur. Bu çalışma ile binalarda performans analizlerine dayalı yangın güvenliğinin sağlanabilmesi için bir model oluşturulmaktadır. Geliştirilen modelin amacı, binaların tasarım süreci içerisinde yangın performansının değerlendirilmesi ve gerekli önlemlerin bu süreç içerisinde geliştirilmesidir. Modelin oluşturulması için; performans analizlerine dayalı yangın güvenlik tasarım süreci bir sistem olarak ele alınmaktadır. Model oluşturulurken sistem, alt sistem ve bileşen açılımlarından yararlanılmaktadır. Model kapsamında ayrıntılandırılmış olan alt bileşenler tasarımcılar için karar adımlarını oluşturmakta ve bir sonraki süreçte yer alabilecek karar alanlarının neler olabileceğinin belirlenmesi bakımından önem taşımaktadır. Modelin tüm binalara uygulanabilmesi amaçlanmakta ve hareket kısıtlılığı bulunan hastaların olduğu hasta yatak katı üzerinde uygulanmaktadır.

Abstract:
With the developing technology, rapid population growth, the construction of large and complex buildings with the emergence of different requirements not only reduces the likelihood of fires, but also increases the loss of life and property caused by fires. In recent years fires occuring in Turkey have caused in loss of life and property damage. Today, fire safety design is being examined as a fire safety design based on prescriptive and performance. The prescriptive -based design is the requirements-based regulations that serve as guides to architects and engineers to create an acceptable lower level for fire protection. However, designs made entirely based on prescriptive do not always provide the required flexibility, and there are conditions where the functional requirements specified in the design cannot be met. In performance-based regulations, there is a focus on numerical solutions that do not restrict design, such as acceptable designs and alternative solutions. In this regard, in many countries around the world, building regulations are moving from prescriptive- to performance-based requirements. With this study, a model was made up to provide fire safety in buildings with performance analyzes. The purpose of the developed model is to evaluate the fire performance in the design process of the buildings and to develop the necessary measures in this process. Fire safety design process based on performance analysis is accepted as a system in the model. The sub-components detailed under the model form the decision steps for the designers and are important for knowing what the decision makers might be in the next process. The model is intended to be applied to all buildings and for this study the model is applied on patients room floor which have patients immobile in a hospital.