Sosyal sorumluluk projelerinde kullanılan etkileşimli afişlerin incelenmesi
Investigation of interactive posters used in social responsibility projects
Yazar: MURAT DEMİR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SEDA NUR ATASOY
Giresun Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sanat ve Tasarım Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts

Özet:
20. Yy.'da kullanılmaya başlanılan etkileşimli afişler, kullanım kriterleri ve kullanım amaçlarına göre tasarlanabilmektedir. İzleyicinin, afiş ile etkileşime girmesi ve afişin her yönden eksiksiz olması için tasarımın anlaşılır olması gerekmektedir. Ayrıca etkileşimli afiş tasarımlarında tasarımın maliyeti de etkileşimin boyutuna karar vermede önem arz etmektedir.
Tez çalışması dört bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde; araştırma konusuna giriş yapılarak, problem, konuyla ilgili sınırlamalar, araştırmanın amacı ve önemi, varsayımlar ve tanımlar belirtilmiştir. İkinci bölümde; etkileşimli afişin tanımı ve grafik tasarımda etkileşim kavramının tanımları yapılmıştır. Bununla birlikte etkileşimli afişlerin kullanım alanları, afişlerin tasarım süreçleri ve etkileşimi sağlayan faktörlere değinilmiştir. Aynı zamanda Dünya'da ve Türkiye'de etkileşimli afişlerin uygulanış biçimleri ve sosyal sorumluluk projelerinde kullanılan etkileşimli afişlerin örnekleri ve değerlendirme konuları ele alınmıştır.  Üçüncü bölümde, araştırmada kullanılan yöntemler: araştırma modeli, evren ve örneklem, veri toplama ve verilerin analizine yer verilmiştir. Nitel veri toplama tekniği kullanılan bu araştırmada, yarı yapılandırılmış görüşme tekniği kullanılmıştır. Araştırmada veri toplama aracı olarak etkileşimli afişler ve geliştirilen yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Araştırmada veri toplama aracı olarak geliştirilen görüşme formuna uzman görüşleri doğrultusunda son hali verilmiştir. Dördüncü ve son bölümde de uygulama ile ilgili bulgulara, yorumlara ve sonuçlara değinilmiştir.
Bu tez çalışması doğrultusunda farklı, kalıcı ve eğlenceli bir öğretim metodu geliştirmesi ve bu sayede bilginin kalıcılığı amaçlanmıştır. Projenin prototipi, gençlik merkezinde eğitim gören 9-10 yaş grubu öğrencileri üzerinde denenmiştir. Yapılan prototip sonucunda ise asıl uygulama, Giresun ili Görele ilçesinde bulunan Cumhuriyet İlkokulu 3. ve 4. sınıf, 9-10 yaş gurubu 18 öğrenci ile gerçekleştirilmiştir. Etkileşimli afişler vasıtasıyla ilkokul seviyesindeki öğrencilere doğal afetlerle alakalı kalıcı bilgi aktarımı sağlamak amacıyla iki yöntem uygulanmıştır.  İlk aşamada ilkokul çocuklarına uygulanması düşünülen etkileşimli afişin içeriğindeki bilgilerin neler olması gerektiği noktasında alanında uzman kişilerin görüşü alınarak ideal afiş oluşturulmaya çalışılmış; il içinde olan uzmanlarla yüz yüze görüşme yapılarak görüşleri alınmıştır. İl dışında olan uzmanlarla gerek pandeminin etkisi gerekse zaman kısıtı olmasından dolayı online olarak görüşme sağlanmıştır. Ana hedef kitle olarak yaklaşık 50 uzman tespit edilmiştir. Ancak bazı uzmanların gerek pandemiyi gerekse zamanının olmamasını sebep göstererek görüşmeyi reddetmesinden dolayı 20 uzman görüşüne başvurulabilmiştir. Görüşmelerden elde edilen veriler IBM SPSS Statistics 20 Program vasıtasıyla güvenirlilik analizi olan Cronch Bach Alpha değerine bakılmıştır. Analiz sonucunda 0,526 değeri hesaplanmıştır. İkinci aşamada ise mülakatlardan elde edilen veriler doğrultusunda etkileşimli afişler oluşturularak, Görele İlçesinde bulunan Cumhuriyet İlkokulu'nda eğitim alan öğrencilere uygulanmıştır.
AFAD yetkilileri ile yapılan görüşmelerde, doğal afetler ile ilgili bilgilerin/eğitimlerin çocuk yaşta verilmeye başlandığı ve sürekli yeni çalışmaların yapıldığı ve eğitimlerin sürekli güncellendiği görülmektedir. Bu tez çalışmasında uygulanan etkileşimli afişlerle birlikte Giresun İli Görele İlçesi'nde yer alan Cumhuriyet İlkokulunda yapılan çalışmada da öğrencilerin doğal afetler konusunda küçük yaşlarda yeterli düzeyde bilgilendirildikleri gözlemlenmiştir.

Abstract:
Interactive posters, which started to be used in the 20th century, can be designed according to usage criteria and usage purposes. The design must be clear and the poster must be complete in all aspects so that the viewer can interact with the poster work. In addition, the cost of the design in interactive poster designs is also important in deciding the size of the interaction.
The thesis work consists of four parts. In the first part; by introducing the research topic, The problem, the limitations of the subject, the purpose and importance of the research, assumptions and definitions are stated. In the second part; Interactive poster definition and interaction concept were made in graphic design.  In addition, the usage areas of interactive posters, the design processes of the posters and the factors that provide interaction are mentioned. At the same time, applications of interactive posters in the world and in Turkey, examples and evaluation of interactive posters used in social responsibility projects are discussed. In the third part, the methods used in the research: research model, universe and sample, data collection and data analysis are given. In this study, in which qualitative data collection technique was used, semi-structured interview technique was used.  Interactive posters and semi-structured interview form were used as data collection tools in the research. The interview form, which was developed as a data collection tool in the research, was given its final form in line with expert opinions. In the fourth and last part, the findings, comments and results regarding the application are given. In line with this thesis, it is aimed to maintain the knowledge by developing a different, permanent and entertaining teaching method. The prototype of the project was tested on students aged 9-10 studying at the youth centre. As a result of the prototype made, the actual application was carried out with the 3rd and 4th grade 9-10 age  with a group of 18 students of the Cumhuriyet Primary School in the Görele district of Giresun province.
Two methods were applied to provide permanent information about natural disasters to primary school students through interactive posters. At the first stage, the ideal poster was tried to be created by taking the opinions of experts in the field about what the information in the content of the interactive poster, which is thought to be applied to primary school children, should be: AFAD officials in the province were interviewed and their opinions were taken. Due to the effect of the pandemic and time constraints, online interviews were held with experts from outside the province. About 50 experts were identified as the main target audience. However, 20 expert opinions were consulted because some experts refused to meet, citing both the pandemic and lack of time. The data obtained from the interviews were analyzed with the IBM SPSS Statistics 20 Program with the Cronch Bach Alpha value, which is the reliability analysis. As a result of the analysis, the value of 0.526 was calculated. In the second stage, interactive posters were created in line with the data obtained from the interviews and applied to the students studying at Görele District Cumhuriyet Primary School.
In the interviews with AFAD officials, it is seen that information/education is started to be given at a young age on natural disasters, new studies are constantly carried out and the trainings are constantly updated. Besides the interactive posters applied in this thesis study, it was observed that the students were sufficiently informed about natural disasters at a young age in the study conducted at the Giresun Province Görele District Cumhuriyet Primary School.