Aristoteles'in politika felsefesinde yurttaşlık anlayışı
The conception of citizenship in Aristotle's political philosopy
Yazar: MELİH BAKIR
Danışman: YRD. DOÇ. DR. AYDIN MÜFTÜOĞLU
Ege Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe Bölümü / Felsefe Ana Bilim Dalı / Felsefe Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: Felsefe = Philosophy
Dizin: Antik Yunan = Ancient Greece ; Siyaset felsefesi = Political philosophy

Özet:
Yurttaşlık, modernitenin krizi bağlamında, günümüzde üzerinde en çok tartışılan konulardan biridir. Zira yurttaşlık, birlikte yaşamaktan ne anladığımıza gönderir. Bu, çağdaş yurttaşlık tartışmalarının hayati bir önem taşımasının nedenidir. Günümüzde gerek modern yurttaşlık anlayışı gerek onun eleştirisi ve alternatif bir yurttaşlık anlayışına ilişkin araştırmalar, Antik Yunan dünyasına geri dönmeyi, ondan esinlenmeyi içermektedir. Zira tarihsel olarak politika felsefesinin ve özgül olarak yurttaşlık kavramının kaynaklarını burada buluruz.Her ne kadar Antik Yunan dünyasında yurttaşlık üzerine ilk kez düşünüp konuşanlar Sofistler olsa da, onu felsefi olarak temellendiren ilk filozof Platon'dur. Platon sitenin politik yaşamını epistemeye, yurttaşı da epistemenin bilgisine sahip olan filozof-krala tabi kılmıştır. Platon'un sitesi ideal bir site, yani her bakımdan kusursuz bir site olma iddiasını taşır. Ancak Platon'un sitesi ne pratikte gerçekleşebilir ne de demokratik bir sitedir. Platon'un yurttaşı yalnızca filozof-kralın buyruklarına uymakla yükümlü olan kimsedir. Platon, ortaya koyduğu bu yurttaşlık anlayışıyla, totalitarizmi temellendiren filozof olmuştur.Aristoteles'in önemi tam da bu noktada karşımıza çıkar. O, ortaya koyduğu yurttaşlık teorisiyle, Antik Yunan dünyasında paradigmatik bir dönüşüm yaratmıştır. Aristoteles, insansal eylemlerin olumsallığını pratik aklı devreye sokarak temellendirir. Sitede çoğulculuk ve kanaatlerin özgürce tartışılarak müzakere edilmesiyle karakterize edilen politik yaşama aktif olarak katılan yurttaş, onun yurttaşlık anlayışının temelidir. Onun savunduğu site ise pratikte gerçekleşebilir olan ve müzakere ve katılıma dayalı demokratik bir cumhuriyettir. Bu nedenle Aristoteles'in yurttaşlık anlayışı, cumhuriyetçi geleneğin yurttaşlık anlayışı ile uyuşmaktadır. Bu saydığımız özellikleri nedeniyle, Aristoteles'in yurttaşlık anlayışı hem antik Yunan dünyasında bir kırılma noktası hem de alternatif bir yurttaşlık anlayışına ilişkin bir esin kaynağıdır.Sonuç olarak, bu çalışma bizlere göstermiştir ki, yurttaşlık anlayışı söz konusu olduğunda, Aristoteles'i Platon'dan ayıran özellikler, onu çağdaş yurttaşlık tartışmaları açısından yeniden okumaya değer kılan hususlardır.

Abstract:
The citizenship is, in the context of the crisis of modernity, one of the disputable subjects in our days. Because citizenship refers to living together. This is the reason why the contemporary debates of citizenship is of vital importance. In our days, both the modern concept of citizenship and ıts critiques and the search for an alternative concept of citizenship includes turning back to the Antique Greek world and to be inspired by it. For, if we take the issue through historical perspective, the we find the origins of political philosophy and specifically of the concept of citizenship in that world.Even though they were Sophists who thought and spoke about citizenship in Antique Greek, Plato is the first philosopher who justified the concept of citizenship philosophically. Plato rendered city?s life subject to episteme and citizen to philosopher-king, the only one having the konowledge of episteme. Plato?s city claims to be ideal city, that?s to say a perfect city in all respects. But Plato?s city is neither a practical nor a democratic city. In addition to these, Plato?s citizen is the one, who is only obliged to obey the orders of philosopher-king. Plato, because of his conception of citizenship, became the philosopher who justified totalitarianism philosophically.The importance of Aristotle?s conception of citizenship appears at this very point. He, through his conception of citizenship, produced a paradigmatic shift in Antique Greeek world. Aristotle justifies the contingency of human actions by practical reason which Plato refused. The citizen, who participates effectively to political life which is characterized by pluralism and the deliberation/negotiation of different opinions in city, is the basic assumption of his conception of citizen. The city, which he suggested, is a democratic republic both practical and depending on deliberation/negotiation and participation. Therefore Aristotle?s conception of citizenship, is deeply in agreement with the conception of citizenship of republican tradition.Beacuse of the characteristics/features we mentioned above, Aristotle?s conception of citizenship is both a breaking point in Antique Greek world and a sorce of inspiration for an alternative conception citizenship. As a conclusion, when the case is concept of citizen, what differs Aristotle from Plato are the features what makes Aristotle worth of re-reading to-day.