Duyusal etkinleştirme teknoloji kabul modeli bağlamında online alışveriş yapma eğilimini etkileyen faktörlerin incelenmesi
Investigation of factors affecting online shopping tendency in the context of sensory activation technology acceptance model
Yazar: SERPİL KIR
Danışman: PROF. DR. MEHMET NEJAT ÖZÜPEK
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Halkla İlişkiler ve Tanıtım Ana Bilim Dalı / Halkla İlişkiler ve Tanıtım Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Halkla İlişkiler = Public Relations ; İletişim Bilimleri = Communication Sciences
Dizin: Alışveriş = Shopping ; Alışveriş davranışları = Shopping behavior ; Duyusal etkinleştirme = Sensory activation ; Teknoloji kabul ve kullanım modeli = Acceptance and use of technology model ; Tüketici davranışı = Consumer behavior ; Çevrimiçi alışveriş = Online shopping

Özet:
21. yüzyılın alışveriş dünyasının, tüketici memnuniyeti sağlamak ve bunun sonucunda tüketici bağlılığı yaratmak yönünde değişim gösterdiği görülmektedir. Firmalar artık ürün ve hizmet satmaktan çok tüketicilerin duyularına hitap ederek alışverişe ve dolayısıyla satın almaya yönlendirmeyi amaçlamaktadır. Gelişen iletişim teknolojileri ile birlikte online alışveriş yaygınlaşmış ve bu bağlamda tüketicileri online alışverişe yönlendiren nedenler daha önemli bir konu olmuştur. 
Bu tez çalışması online alışveriş yapan kişilerin, dokunsal ve görsel duyu etkinleştirici teknolojileri benimsemelerini araştırarak, bu teknolojilerin ürünün algılanan riskini azalttığını ve online alışveriş sürecinde eğlence değerini arttırarak online satın alma eğiliminin artışında iki yönlü bir rol üstlendiğini ortaya koymaktadır. Online satın alma sürecinde duyusal deneyim sağlayıcı bu teknolojilerin rolü araştırılarak, duyu sağlayan teknolojilerin benimsenmesinde cinsiyet, yaş, gelir düzeyi ve eğitim durumu arasındaki bağlantıyı destekleyip desteklemediği, teknoloji endişesinin ve yenilikçiliğin, duyu etkinleştirici teknolojilerin fiili kullanımı ve bu teknolojilerin her birinin, ürünün algılanan riskini azaltarak veya algılanan eğlence değerini artırarak katılımcıların online alışverişlerine ne şekilde katkı sağladığı incelenmiştir. Bu bağlamda Türkiye genelinde 1100 kişi ile online anket yapılmış ve analiz edilmiştir. Elde edilen bu bulgular, katılımcıların duyu etkinleştirici teknolojileri benimseyip benimsemediklerinden, algılanan fayda ve algılanan eğlence değerlerine, üç duyu sağlayan teknolojinin üçünü kullanmaya yönelik tutumun güçlü yardımcıları olduklarına kadar konuyla alakalı önemli birçok bilgi sunmaktadır.

Abstract:
The shopping world of the 21st century seems to have changed in order to provide consumer satisfaction and, as a result, to create consumer loyalty. Firms are aiming at shopping for products and services rather than selling them, so that they can appeal to the consumers' senses. Along with the development of communication technologies, online shopping has become widespread and the reasons leading consumers to online shopping have become more important.
This thesis study reveals that online shoppers have sought to embrace tactile and visual sensory activating technologies and that these technologies have a dual role in reducing the perceived risk of the product and increasing the tendency to buy online by increasing the value of entertainment in the online shopping process. By investigating the role of these technologies that provide sensory experience in the online purchasing process, we will investigate whether the adoption of sensory-enabling technologies supports the link between gender, age, income level, and educational attainment, technology anxiety and innovation, the actual use of sensory-activating technologies and the reduction of perceived risk of each of these technologies or perceived entertainment value, contributing to online shopping. In this context, Turkey online survey conducted with 1100 people worldwide and analyzed. These findings provide a lot of relevant information that is relevant to the perceptions and perceived recreation values of the participants, whether they are adopting sensory activating technologies or not, until they are strong supporters of the use of the three senses.