Ortaokul öğrencilerinin algılanan aile internet tutumlarına göre siber mağduriyetlerinin belirlenmesi
Determination of cyber victimizations according to perceived family internet attitudes of secondary school students
Yazar: FEYZA GÜL APAN
Danışman: DOÇ. DR. ŞEMSEDDİN GÜNDÜZ
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Aile tutumu = Family attitude ; Ana-baba tutumu = Parents attitude ; Ortaokul öğrencileri = Secondary school students ; Siber mağduriyet = Cyber victimization ; Siber zorbalık = Cyberbullying ; Tutum ölçekleri = Attitude scales ; Tutumlar = Attitudes ; Ölçekler = Scales ; İnternet = Internet ; İnternet kullanımı = Internet use

Özet:
Bilgi çağındaki hızlı gelişim ve değişim günümüz dünyası koşullarına uyum sağlayabilmek için teknolojinin pek çok alanda kullanılmasını zorunlu hale getirmiştir. Günümüzde teknolojinin kazandığı güç ve değer teknolojinin yaygınlaşmasında ve bununla birlikte teknolojinin daha küçük yaşlarda kullanılmasında etkili olmuştur. Ergenler yeni teknolojilere karşı güçlü bir eğilim göstermekte ve henüz psikolojik olgunluğa erişmediklerinden teknolojinin olumsuz sonuçları açısından risk grubu haline gelmektedir. Teknolojinin gelişimiyle sanal ortama taşınan ve zorbalık türü olan siber zorbalık, siber mağduriyeti beraberinde getirmiştir. Çocuklarının sağlığından ve güvenliğinden sorumlu olduğu gibi çevrim içi güvenliğinden de sorumlu olan ebeveynlerin çocukların internet kullanımına yönelik tutumu çocuğun siber mağdur olma durumu üzerinde de etkili olmaktadır. 
Ortaokul öğrencilerinin aile internet tutumları ile siber mağdur olma durumları arasındaki ilişkiyi incelemek amacıyla yapılan bu çalışmada "Siber Mağduriyet" ve "İnternet Aile Tutumu" anketleri ve "Demografik Bilgi Formu" uygulanmıştır. Araştırma örneklemini 2020-2021 öğretim yılında Konya ili merkezinde öğrenim gören 5., 6.,7. ve 8. sınıf öğrencileri oluşturmuştur. Araştırmaya 685 ortaokul öğrencisi katılmıştır. Araştırmadan elde edilen verilere istatistiksel programlar ile çeşitli analizler uygulanmıştır. Tanımlayıcı istatistiklerin çözümlenmesinde verilerin frekans, yüzde, aritmetik ortalama, standart sapma, mod, en düşük ve en yüksek değerlerinden faydalanılmıştır. Yapılan tüm analiz sonuçları p=.05 düzeyinde anlamlılık derecesine göre test edilmiştir. Aile internet tutumunun belirlenmesine ve aile internet tutumunun bireysel özelliklere (cinsiyet, sınıf düzeyi, not ortalaması, anne eğitim düzeyi, baba eğitim düzeyi, öğrenim görülen okul türü) göre farklılaşmasına ilişkin verilerin analizinde İki Değişken İçin Kay Kare Testi; siber mağduriyet düzeylerinin cinsiyet ve okul türüne göre farklılaşmasına ilişkin verilerin analizinde Mann-Whitney U Testi; sınıf düzeyi, not ortalaması, anne eğitim düzeyi, baba eğitim düzeyine ilişkin verilerin analizinde Kruskal-Wallis H Testi uygulanmıştır.  Yapılan analiz sonucunda en fazla algılanan aile internet tutumunun demokratik tutum olduğu ve mağduriyeti en fazla yaşayan öğrencilerin algılanan aile internet tutumunun ihmalkar tutum olduğu görülmüştür. Ortaokul öğrencilerine göre aile internet tutumunun cinsiyete, sınıf düzeyine, anne eğitim düzeyine, baba eğitim düzeyine ve okul türüne göre farklılaştığı; not ortalamasına göre farklılaşmadığı görülmüştür. Öğrencilerin siber mağduriyet düzeyine ilişkin verilerin analizinde öğrencilerin siber mağduriyetinin düşük düzeyde olduğu, siber mağduriyetin sınıf düzeyine, anne eğitim düzeyine, baba eğitim düzeyine göre farklılaştığı; cinsiyete, not ortalamasına, okul türüne göre farklılaşmadığı görülmüştür. Ortaokul öğrencilerinin siber mağduriyet düzeylerinin aile internet tutumuna göre farklılaşmasına ilişkin analizlerde aile internet tutumunun siber mağduriyet düzeyine ilişkin farklı etkilere sahip olduğu görülmüştür.

Abstract:
The rapid development and change in the information age has made it necessary to use technology in many areas in order to adapt to the conditions of today's world. Today, the power and value gained by technology has been effective in the spread of technology and in the use of technology at younger ages. Adolescents show a strong tendency towards new technologies and because they have not yet reached psychological maturity, they become a risk group in terms of negative consequences of technology. Cyber bullying, which is a type of bullying that has been moved to the virtual environment with the development of technology, has brought cyber victimization. The attitude of parents, who are responsible for their children's health and safety as well as their online safety, towards their children's internet use also has an impact on the child's cyber victimization. 
"Cyber Victimization" and "Internet Family Attitude" questionnaires and "Demographic Information Form" were applied in this study, which was conducted to examine the relationship between secondary school students' family internet attitudes and cyber victimization. The research sample consists of the 5th, 6th, 7th grade students studying in the city center of Konya in the 2020-2021 academic year. and 8th grade students. 685 secondary school students participated in the research. Various analyzes were applied to the data obtained from the research with statistical programs. In the analysis of descriptive statistics, frequency, percentage, arithmetic mean, standard deviation, mode, minimum and maximum values of the data were used. All analysis results were tested according to the level of significance at the p=.05 level. Chi-Square Test for Two Variables in the analysis of the data on the determination of family internet attitude and the differentiation of family internet attitude according to individual characteristics (gender, grade level, grade point average, mother's education level, father's education level, type of school; Mann-Whitney U Test in the analysis of data on the differentiation of cyber victimization levels by gender and school type; The Kruskal-Wallis H Test was used to analyze the data on grade level, grade point average, mother's education level, and father's education level. As a result of the analysis, it was seen that the most perceived family internet attitude was the democratic one and the perceived family internet attitude of the students who experienced the most victimization was the negligent attitude. According to secondary school students, family internet attitude differs according to gender, grade level, mother's education level, father's education level and school type; It was observed that there was no difference according to the grade point average. In the analysis of the data on the level of cyber victimization of the students, it was found that the cyber victimization of the students was low, and the cyber victimization differed according to the class level, mother's education level, and father's education level; It was seen that there was no difference according to gender, grade point average and school type. In the analyzes regarding the differentiation of the cyber victimization levels of secondary school students according to the family internet attitude, it was seen that the family internet attitude had different effects on the cyber victimization level.