Medya pratiğinde özne: Althusserian felsefe bağlamında bir inceleme
Subject in media practice: An analysis in the context of Althusserian philosophy
Yazar: SİBEL DAMLA TURGAY
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ NECLA ODYAKMAZ ACAR
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Gazetecilik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: İletişim Bilimleri = Communication Sciences
Dizin: Althusser, Louis = Althusser, Louis ; Medya = Media ; Medya ilişkileri = Media relations ; Medya sektörü = Media sector ; Özne = Subject ; İdeoloji = Ideology ; İstanbul Sözleşmesi = Istanbul Convention

Özet:
Geleneksel kuram çerçevesince, kitle iletişim araçları dördüncü güç olarak kabul görmektedir. Geniş, kitleler arası iletişimi sağlamakla birlikte medya ve haberler aracılığıyla da topluma bilgi vermekte, yenilikleri ve gündemi aktarmaktadır. Bu faaliyeti gerçekleştirirken, medyanın tarafsız, bağımsız olduğu, doğru haber verdiği ve enformasyon akışını sağladığı, devletin toplum adına denetimini yaptığı söylenmektedir. Fakat eleştirel kuramın ve diyalektik düşüncenin de öne sürdüğü şekilde medya, sahiplik yapısından bağımsız değildir ve ideolojik bir araç olarak kullanılmaktadır. Ana akım medya içerikleri ve ürünleriyle statükonun devamını sağlamakta, hegemonyayı meşrulaştırmakta, egemen ideolojiyi yaymakta ve kapitalizm dolayısıyla oluşmuş eşitsiz ekonomik koşulları ve yaşam koşullarını normalleştirmektedir. Bu içeriklere devamlı olarak maruz bırakılan bireylerde yanlış bilinç oluşturulmakta, bireyler izleyici/okur olarak konumlandırılmakta, dolayısıyla pasifleştirilmektedirler. Bireylere neyin doğru, neyin yanlış olduğu empoze edilirken, toplumun ne hakkında düşünmesi gerektiği de gösterilmektedir. Medya ürünleri bireylere belirli roller atfetmekte ve bu atfedilmiş roller üzerinden de bireyleri ideolojik olarak konumlandırmaktadır. Bu da bireyleri özneler olarak çağırmakla sağlanmaktadır. Louis Althusser'in bahsetmiş olduğu Çağrılma Kuramı için en elverişli kanallardan bir tanesi de haberlerdir. Bu bağlamda BirGün ve Yeni Akit gazetelerinde yer alan İstanbul Sözleşmesi'ne dair haberler söylem analizi yoluyla incelenmiş, haber metinlerindeki ideolojik mesajların bireylerde rıza üretimine sebep olduğu, hegemonya ve karşı hegemonyanın üretilmekte olduğu ve medyanın kapitalist sistem içerisindeki yeri ortaya konmaya çalışılmıştır.

Abstract:
In the framework of the traditional theory, mass media is accepted as the fourth force. In addition to ensuring communication between masses, it also informs the society through media and the news and also conveys the innovations and the social agenda. While carrying this out, it is said that media is unbiased, independent, forwards accurate and correct news, provides the flow of information and controls and checks the state on behalf of the society. However, as suggested by the critical theory and dialectical thinking, media is not detached from the ownership structure and is used as an ideological tool.  With its' contents and products media, ensures the continuation of the status quo, legitimises hegemony, carries out the sovereign ideology and normalises the unequal economic and living conditions that were created by capitalism. False consciousness is created in individuals who were constantly exposed to the these contents, and they are being positioned as viewers/readers thus forming a pacified audience. While imposing what is right and wrong on individuals, it is also shown what the society should think about. Media products attribute certain roles to individuals and position them ideologically through these ascribed roles. This is achieved by calling individuals as subjects. One of the most convenient channels for the Interpellation Theory mentioned by Louis Althusser is the news. In this context, the news about the Istanbul Convention in the BirGün and Yeni Akit newspapers have been analyzed through discourse analysis, and it has been tried to reveal that the ideological messages in the news texts cause the production of consent in individuals, that individuals are placed politically and economically within the capitalist system, and where the media stands in the capitalist system.