Rafadan Tayfa çizgi filmindeki kültürel unsurların Türkçe öğretimi açısından incelenmesi
Investigation of cultural elements in Rafadan Tayfa cartoon in terms of Turkish language teaching
Yazar: OĞUZHAN YILMAZ
Danışman: DOÇ. DR. TALAT AYTAN
Yıldız Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Türkçe Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Günümüz çocuklarının en fazla etkileşim kurduğu kitle iletişim aracı televizyondur. 
Televizyonda kendine yer bulan çizgi filmler ise çocuklar üzerinde büyük bir güce 
sahiptir. Çizgi filmler sayesinde çocuklara birçok ileti verilmekte ve bu iletilerin 
başında öncelikli olarak kültürel unsurlar gelmektedir. Geçmişte masallar, hikâyeler 
ve nesilden nesile aktarılan halk anlatılarıyla çocuklara aktarılan kültürel unsurlar 
günümüzde artık çizgi filmler ile gerçekleşmektedir. Çocukların verilen iletileri doğru 
veya yanlış olarak sorgulamadan kabul etmeleri birçok sorunun ortaya çıkmasına 
sebep olmaktadır. Kültürel anlamda ortaya çıkabilecek sorunları önleyebilmek
amacıyla bu çalışmada 2014 yılından itibaren TRT Çocuk kanalında yayımlanmaya 
başlanan, çocuklar tarafından sevilen ve izlenilen "Rafadan Tayfa" üzerine bir kültürel 
çalışma yapılmıştır. Bu çalışma ile otuz üç alt ögeye bakılmıştır. Yemek-içecek, yemek 
zamanları-sofra adabı, resmî tatiller-çalışma zamanları, boş zaman etkinlikleri, 
karışlıklı konuşmalarda kullanılacak sözler ve kalıplar, oyunlar, spor, müzik, kişiler, 
selamlaşma ifade ve davranışları, aile yapıları, politik ve dinsel gruplar arası ilişkiler, 
konuk etme, değerler, eğitim, dil ve tarih sevgisi, edebiyat, müzik, sanat, gösteri 
sanatları, el sanatları geleneği, özel günler ve gelenekler, sözlü anlatımlar ve sözlüm 
gelenekler, dinî kurallara dayalı davranışlar, doğum ve evlilik gelenekleri, festivalleri 
danslar, toplumsal uygulamalar, halk bilgisi, moda, yasaklar, alkış ve güzel hareketler 
ve gösterilen yerler bu ögelerdendir. Çalışmada "Rafadan Tayfa" çizgi filminin ilk kırk 
bir bölümü izlenmiştir. Araştırma betimsel bir yaklaşımla gerçekleştirilmiş ve veri 
toplama aracı olarak doküman incelemesi kullanılmıştır. Toplanan veriler içerik analiz 
yöntemi ile çözümlenmiştir. Hazırlanan İçerik Değerlendirme Formu ile bölümler 
ikişer defa izlenmiştir ve tespit edilen veriler değerlendirme formuna işlenerek gerekli 
tablolar, grafikler oluşturulmuştur. Yapılan çalışmanın sonucunda çizgi film içerisinde 
birçok kültürel unsur, yüksek oranda tespit edilmiştir. Bunun yanı sıra çizgi film 
içerisinde kendine hiç yer bulamamış veya düşük oranda yer bulan alt ögeler de tespit edilmiştir. 

Anahtar Kelimeler: Çizgi film, kültür, televizyon, kültür aktarımı, Rafadan Tayfa

Abstract:
Children today interact with television more than any other form of mass media. 
Cartoon movies on television have a strong influence on children. Cartoons are used 
to convey a wide range of messages, with cultural elements taking precedence. 
Cultural elements that were previously transmitted to children through fairy tales, 
stories, and folk narratives passed down from generation to generation are now 
transmitted through cartoons. Many problems arise when children accept messages 
without questioning their veracity. In order to avoid problems in the cultural sense, a 
cultural study was conducted in this study on the cartoon movie "Rafadan Tayfa," 
which has been broadcasted on TRT Çocuk channel since 2014 and that children watch 
and enjoy. Food-beverage, mealtimes-table manners, national holidays-working 
hours, free time activities, words and phrases in dialogues, games, sports, music, 
people, greeting expressions and acts, family structures, relations between political and 
religious groups, hospitality, values, education, love of language and history, 
literature, arts, performing arts, handicrafts tradition, special occasions and traditions, 
narrations and oral narrative traditions, behaviors based on religious rules, birth and 
marriage traditions, festivals, dances, social practices, folklore, fashion, prohibitions, 
applause and gestures and places shown in the cartoon are among these elements. The 
first forty-one episodes of the "Rafadan Tayfa" cartoon were watched for the study. 
The study used a descriptive methodology, and document analysis was used to gather 
data. The data collected were analyzed using the content analysis method. With the 
Content Evaluation Form prepared, the sections were watched twice, and the data 
gathered was entered into the evaluation form, along with the necessary tables and 
graphics. As a result of the research, many cultural elements in the cartoon were 
identified at a high rate. Furthermore, sub-elements that did not fit into the cartoon or 
had a low rate were identified.

Keywords: Cartoon, culture, television, cultural transmission, Rafadan Tayfa