Ortaöğretim kurumlarındaki öğretmenlerin kariyer basamaklarında yükselme sistemine ilişkin görüşleri
Opinions of high school teachers about the career promotion system
Yazar: SEMRA KÖSE
Danışman: DOÇ. DR. ÖZGÜR ÖNEN
Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Eğitim = Education ; Eğitim bilimleri = Educational science ; Eğitim denetimi = Supervision of education

Özet:
Bu araştırma, Öğretmenlik Meslek Kanunu ile yeniden uygulamaya konulan 
Öğretmenlik Kariyer Basamaklarında Yükselme Sistemi uygulaması konusunda 
ortaöğretim kurumlarında görev yapan öğretmenlerin ne düşündüklerini tespit etmek 
amacıyla yapılmıştır. Araştırma, 2022 – 2023 öğretim yılında  Isparta ilinde 
ortaöğretim kurumlarında görev yapan öğretmenler ile sınırlı tutulmuştur. Örneklem 
alma yöntemi olarak kolay ulaşılabilir durum örneklemesi yöntemi ile belirlenmiştir. 
Bu bağlamda çalışma grubunu Isparta'nın Yalvaç ilçesindeki ortaöğretim 
kurumlarında görev yapan gönüllü katılımcılar oluşturmaktadır. Ayrıca araştırmada 
„amaçlı örnekleme yöntemlerinden‟ maksimum, çeşitlilik örneklemesi "   
kullanılmıştır. Buna göre araştırmaya  Isparta'nın Yalvaç ilçesinde çeşitli ortaöğretim 
kurumlarında görev yapan 3 başöğretmen, 8 uzman öğretmen ve 10 öğretmenden 
oluşmak üzere toplam 21 öğretmen katılmıştır. Ayrıca katılan öğretmenlerin 15‟i 
erkek ve 6‟sı kadın öğretmenden oluşmaktadır. Bu araştırmada, nitel araştırma 
yöntemlerinden olgubilim (Fenomenoloji) desenine uygun olarak çalışılmıştır. Veri 
toplama yöntemi olarak araştırmanın verileri, "Kişisel Bilgi Formu"nun ve "Kariyer 
Basamaklarında Yükselme Sınavı ile ilgili görüşme soruları (14 adet)‟‟ nın yer aldığı 
yarı yapılandırılmış görüşme formu aracılığıyla toplanmıştır. Araştırmaya katılan 
öğretmenlerin 5 tanesinin Öğretmenlik Meslek Kanunu ile yeniden uygulamaya 
konulan öğretmenlik kariyer basamakları sistemi hakkında olumlu, 11 tanesinin 
olumsuz düşünceye sahip oldukları, 5 tanesinin ise uygulama konusunda kararsız 
kaldıkları bulgusuna ulaşılmıştır. Olumlu düşünen öğretmenlerin, uygulamanın 
öğretmenlerin performansına ve mesleki gelişimine olumlu katkısının olacağını, 
olumsuz düşünenlerin ise, uygulamanın öğretmenler arasında gruplaşmalara neden 
olacağı ayrıca bu durumun ve eşit işe farklı ücret uygulamasının öğretmenler 
arasında iş barışını bozacağı, veli ya da öğrencilerin unvan sahibi öğretmeleri tercih 
edebileceği, bu durumun da unvan sahibi olmayan öğretmenlerde yetersizlik hissi 
oluşturabileceği düşüncesine sahip oldukları bulgularına ulaşılmıştır. Uygulama 
konusunda karasız kalan öğretmenlerin, hem olumlu hem de olumsuz düşünceye 
sahip öğretmenlerin görüşlerine sahip olduğu belirlenmiştir. Kariyer basamakları 
kriterlerinden; kariyer basamaklarında kıdemin esas alınmaması, merkezi sınav 
yapılması ve yapılan sınavın kolay olması, kariyer basamaklarında yükselmek için on 
yıllık sürenin uzun olması ve doğum izni/askeri görev gibi nedenlerle ücretsiz izne 
ayrılan öğretmenlerin bu sürelerin istenilen çalışma süresine eklenmemesi gibi 
kriterlerin öğretmenler tarafından benimsenmediği görülmüştür. Ayrıca kariyer 
basamakları yükselme sisteminden elde edilen hakların emekliliğe katkısının 
olmamasının emeklilikte ertelemeye neden olduğu, bu yüzden emeklilikte de devam 
etmesi gerektiği araştırmaya katılan bütün katılımcılar tarafından ifade edilmiştir.

Abstract:
This research aims to investigate the opinions of high school teachers on the Career 
Advancement System (ÖKBS) reintroduced with the Law on the Teaching 
Profession. The research is limited to teachers working in high schools in Isparta in 
the 2022-2023 academic year. The convenience sampling method was used to 
determine the sample. In this context, the study group consists of volunteer 
participants working in high schools in Yalvaç district of Isparta. In addition, 
'maximum diversity sampling' from 'purposeful sampling methods' was also 
considered in the research. Accordingly, a total of 21 teachers, consisting of 3 head 
teachers, 8 expert teachers, and 10 teachers working in various high schools in 
Yalvaç district of Isparta, participated in the research. Fifteen of the participating 
teachers were male and six of the teachers were female teachers. This research was 
conducted in accordance with the phenomenological method, as one of qualitative 
research methods. The data of the research were collected using a semi-structured 
interview form consisting of a "Personal Information Form" and "14 interview 
questions related to the Career Advancement Exam". The study revealed that 5 out of 
21 participating teachers had a positive opinion on the reintroduced career 
advancement system within the scope of the Law on the Teaching Profession, 11 
teachers had a negative opinion, and 5 teachers were undecided about its 
implementation. It was found that the teachers who had positive views that the 
implementation would contribute to the performance and professional development 
of the teachers positively. However, the teachers with negative views indicated that 
the implementation would cause clustering among the teachers, and the application 
of different salaries for equal work would disrupt the peace of work among the 
teachers. Additionally, they expressed that parents or students could prefer teachers 
on higher levels, and this would create a feeling of inadequacy among teachers who 
are at beginning of their careers. The study revealed that teachers who are hesitant on 
the implementation of the career advancement system held a combination of both 
positive and negative perspectives expressed by their colleagues. It was observed that 
some of the career advancement criteria, such as not taking seniority into account in 
career ladders, conducting a central exam and the exam being easy, the long period 
of ten years to advance in career ladders, and the non-inclusion of these periods in 
the desired working period of teachers who take unpaid leave due to reasons such as 
maternity leave/military duty, were not welcomed by the teachers. All participants in 
the study stated that the lack of pension contributions for the rights acquired through 
career advancement systems leads to a delay in retirement, and therefore, these rights 
should also be continued in retirement.