Avrupa Kültür Başkentleri ve paralelinde yapılan kentsel projelerin incelenmesi
A study of urban architectural projects formed within the framework of European Cultural Capitals programme
Yazar: PINAR ÖKTEM
Danışman: DOÇ. DR. TÜLİN GÖRGÜLÜ
Yıldız Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı / Bina Araştırma ve Planlama Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Mimarlık = Architecture
Dizin: Kentsel tasarım = Urban design ; Kentsel yenileme = Urban redevelopment

Özet:
Küreselleşmenin etkisiyle kentler daha çok ziyaretçi çekebilmek, ekonomik sürdürülebilirlik elde etmek ve dünyaya daha kolay eklemlenebilmek için birbirleriyle büyük bir rekabet içine girmişlerdir. Rekabet üstünlüğü sağlamayı hedefleyen girişimci kentler, kültürün odak merkezi oluşturduğu yaratıcı kentsel politikalara yönelmişlerdir. Büyük organizasyonlar, fuarlar, sergiler gibi ?mega? projeler, kentin imajını, kültürel, ekonomik ve fiziksel altyapısını doğrudan etkileyen yaratıcı kentsel politikalardan biridir.1985 yılından itibaren her yıl başka bir kentte gerçekleşen Avrupa Kültür Başkenti Programı, kentsel kaliteyi arttırmaya yönelik projeler için ekonomik kaynak ayrılan, kenti canlandırmak ve yeniden üretmek için fırsat yaratan, kentin kültürel imajını, tanınırlığını ve turizmi destekleyen en popüler mega projeler arasındadır.İstanbul'un 2010'a hazırlık süreci, AKB olgusunu ve bu unvanın bir kente kazandırdığı mimari ve kentsel projeleri daha yakından incelemeye olanak sağlamıştır.Tezin ilk bölümünde, AKB olgusunun ortaya çıkışı ve gelişim aşamaları incelenmiş, kültür başkenti olarak seçilen kentler belirtilmiştir.İkinci bölümde, AKB olgusunun kente sağladığı yararlar üzerinde durulmuş ve kültür başkenti seçilen kentlerin hedeflerinden bahsedilmiştir. Program kapsamında oluşturulan kentsel projelerin sayısal veri ve istatistikleri çıkartılmıştır.Üçüncü bölümde, bugüne kadar kültür başkenti seçilmiş kentlerdeki mimari ve kentsel projeler belirtilmiş ve en çok göze çarpan mimari projelerin özelliklerinden bahsedilmiştir.Dördüncü bölümde, AKB çerçevesinde oluşturulan mimari projelerin değerlendirmesi yapılmıştır.Tezin beşinci bölümünde, bu üst ölçekli program kapsamında kentlerin seçtiği değişik tipteki mimari müdahalelerin neler olduğuna ve bu müdahale biçimlerinin özelliklerine değinilmiştir.Son olarak AKB olgusunun kentlerin çekiciliklerini artırıp, imajlarını ve ekonomilerini güçlendirmek için büyük bir fırsat olarak kullanılabileceği; ancak sürdürülebilir bir kalkınma için kentsel tasarım projelerinin iyi değerlendirilmesinin gerektiğine ulaşılmıştır.

Abstract:
Nowadays, cities have started competing with each other in order to attract visitors and to achieve economic sustainability. Mega projects are one of the creative urban industries which have a direct influence on a city's image and on its cultural, economic and physical infrastructure.The ECOC Programme is among the most popular mega events to improve urban quality, reproduce the image of the city and support cultural tourism.In the first part, the emergence of the ECOC concept and the stages of its development have been examined.The second part of the thesis focuses on the benefits of the ECOC for a city and highlights the goals of the elected cities. This section also includes the numerical data and statistics of the the urban projects formed within the programme.In the third part, the architectural and urban projects in the cities that have been elected and the architectural features of most prominent projects have been described.In the fourth part, an evalution of the architectural projects formed within the framework of the ECOC programme has been made.The fifth part of the thesis draws attention to various examples of architectural intervention chosen by the cities within the framework of this upper-scale project.Finally, it has been found out that the ECOC concept can improve the cities' attractiveness and that it can strengthen their economies and enhance their images, but in order to sustain a continuing development, urban infrastructure projects need to be made use of efficiently.