Salisilik asit uygulamalarının pamukta (Gossypium hirsutum L.) verim ve lif kalite özelliklerine etkisi
Effect of salicylic acid application on cotton (Gossypium hirsutum L.) yield and fiber quality characteristics
Yazar: RUKİYE KILIÇ
Danışman: PROF. DR. ÇETİN KARADEMİR
Siirt Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Gossypium hirsutum = Gossypium hirsutum ; Lif kalitesi = Fiber quality ; Pamuk = Cotton ; Salisilik asit = Salicylic acid ; Verim = Yield

Özet:
Bu çalışma pamuğun farklı gelişme dönemlerinde (taraklanma, çiçeklenme ve taraklanma + çiçeklenme) uygulanan salisilik asidin verim, verim bileşenleri ve lif kalite özelliklerine etkisini belirlemek amacıyla yürütülmüştür. Deneme 2022 yılında bölünmüş parseller deneme desenine göre 4 tekrarlamalı olarak yürütülmüştür. Ana parselleri salisilik asit uygulamaları [kontrol (0,0 mM), taraklanma (1,0 mM), çiçeklenme (1,0 mM), taraklanma (0,5 mM) + çiçeklenme (0,5 mM)], alt parselleri ise çeşitler (MAY 455, Stoneville 468, Fiona) oluşturmuştur. 
Yapılan istatistiki analiz sonucunda salisilik asit uygulamalarının incelenen özellikler üzerine önemli bir etkisinin olmadığı, ancak ilk koza açma gün sayısı ve boğum sayısı özelliklerinde uygulama x çeşit interaksiyonunun önemli olduğu belirlenmiştir. Kütlü pamuk verimi, bitki boyu, meyve dalı sayısı, koza ağırlığı, koza kütlü ağırlığı, kozada tohum sayısı, ilk meyve dalı boğum sayısı, boğum sayısı, boy/nod oranı, çırçır randımanı, lif verimi, 100 tohum ağırlığı, ilk el kütlü oranı, lif uzunluğu, lif kopma uzaması, lif üniformite oranı, lif parlaklık değeri, lif sarılık değeri ve kısa lif oranı özelliklerinde çeşitler arasındaki farklılığın önemli olduğu, odun dalı sayısı, koza sayısı, yaprakta klorofil içeriği, normalize edilmiş vejetasyon farklılık indeksi (NDVI değeri), yaprakta klorofil içeriği (SPAD değeri), lif inceliği, lif kopma dayanıklılığı ve iplik olabilirlik indeksi özelliklerinde çeşitler arasındaki farklılığın önemli olmadığı belirlenmiştir. 
Kütlü pamuk verimi, bitki boyu, koza ağırlığı, koza kütlü ağırlığı, kozada tohum sayısı, ilk meyve dalı boğum sayısı, lif verimi ve 100 tohum ağırlığı özellikleri yönünden en yüksek değerler MAY 455 çeşidinden elde edilirken, ilk koza açma gün sayısı, meyve dalı sayısı, boğum sayısı, çırçır randımanı, lif uzunluğu ve lif parlaklığı özelliklerinde Fiona çeşidinin öne çıktığı belirlenmiştir.
Araştırmada salisilik asit uygulamaları arasında önemli bir farklılık elde edilememesine rağmen kontrol ile kıyaslandığında 22 kg/da bir verim artışının olduğu belirlenmiştir. İlk koza açma gün sayısı ve boğum sayısı değerlerinde uygulama x çeşit interaksiyonunun önemli olması çeşitlerin uygulamalara bağlı olarak farklı değerler gösterdiği sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
This study was carried out to determine the effect of salicylic acid application on the yield, yield components and fiber quality characteristics of cotton at different growth stages (squaring, flowering and squaring + flowering). The experiment was carried out in 2022 according to the split plot design with 4 replications. Main plot and sub-plots were consist of applications [control (0,0 mM), squaring (1,0 mM), flowering (1,0 mM), squaring (0,5 mM) + flowering (0,5 mM)] and varieties (MAY 455, Stoneville 468, Fiona), respectively. 
As a result of the statistical analysis, it was determined that salicylic acid applications did not have a significant effect on the investigated characteristics, but the application x variety interaction was significant for the number of days to first boll opening and the number of nodes. There were significant differences among varieties in terms of seed cotton yield, plant height, number of sympodial branches per plant, boll weight, single boll seed cotton weight, number of seeds per boll, number of nodes for first fruiting branch, height/node ratio, ginning percentage, fiber yield, 100 seeds weight, first picking percentage, fiber length, fiber elongation, uniformity, brightness, yellowness and short fiber index, but non-significant differences obtained for number of monopodial branches per plant, number of bolls per plant, normalised difference vegetation index (NDVI value), chlorophyll content (SPAD value), fiber fineness, fiber strength and spinning consistency index.
MAY 455 cotton variety had the highest values in terms of seed cotton yield, plant height, boll weight, single boll seed cotton weight, number of seeds per boll, number of nodes to first fruiting branch, fiber yield and 100 seeds weight, while Fiona variety came to the fore in terms of number of days to first boll opening, number of sympodial branches per plant, number of nodes per plant, ginning percentage, fiber length and fiber brightness.
Although there was no significant difference between salicylic acid applications in the study, it was determined that there was an increase in yield of 22 kg/da when compared to the control. It has been concluded that the application x variety interaction is significant for the number of days to first boll opening and the number of nodes indicating that varieties show different values depending on the applications.