Tutuk diz yürüyüşü gelişmiş hemiplejik hastalarda rektus femoris kasına botulinum toksin-a enjeksiyonunun etkisi
Efficiaccy of botulinim toxin-a injection on rectus femoris muscle in hemiplegic patients with stiff-knee gait
Yazar: FATİH TOK
Danışman: DOÇ. DR. BİROL BALABAN
GATA / Tıp Fakültesi / Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2010
Konu: Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon = Physical Medicine and Rehabilitation
Dizin: Botulinum toksinleri = Botulinum toxins ; Diz = Knee ; Diz eklemi = Knee joint ; Hemipleji = Hemiplegia ; Serebrovasküler bozukluklar = Cerebrovascular disorders ; Serebrovasküler dolaşım = Cerebrovascular circulation ; Yürüyüş = Gait

Özet:
Tutuk diz yürüyüşü inme hastalarda oldukça sık görülen bir yürüyüş paternidir. Rektus femoris kası spastisitesi tutuk diz yürüyüşünün en önde gelen sebebidir. Tutuk diz yürüyüşünde salınım fazında yeterli diz fleksiyonu sağlanamamakta ve yürüyüş aktivitesi sırasında gereğinden fazla enerji sarf edilmektedir. Bu çalışmanın amacı rektus femoris spastisitesine bağlı tutuk diz yürüyüşü gelişen hastalarda rektus femoris kasına Botulinum Toksin tip A (BTX-A) uygulamasının etkinliğinin 3 boyutlu yürüyüş analizi ve enerji tüketimi ölçülerek değerlendirilmesidir.Çalışmaya rektus femoris kası spastisitesi nedeni ile tutuk diz yürüyüşü gelişen kronik dönem inme hastaları alındı. Hastaların rektus femoris kasına 100-125 U BTX-A uygulaması yapıldı. Uygulamadan bir gün önce ve 2 ay sonra hastaların 3 boyutlu yürüme analizleri, indirek kalorimetre ile enerji sarfiyatı, 10 metre yürüyüş süresi, 6 dakika yürüme mesafesi, rektus femoris kası spastisite düzeyleri değerlendirildi.Çalışmamıza 7 bayan, 8 erkek toplam 15 hasta katıldı. Bayanların yaş ortalaması 48,85 ± 18,06 (26-73) yıl, erkeklerin yaş ortalaması 58,25 ± 10,38(43-70) yıl idi. Hastaların tedavi öncesi salınımdaki maksimum diz fleksiyonu 16,81 ± 9,86 derece iken BTX-A uygulaması sonrası kontrollerinde bu değer 23,98 ± 14,71 dereceye çıkmıştır. Hastaların tedavi öncesi bir yürüyüş siklusu sırasında oluşan toplam eklem hareket açıklığı 18,09 ± 12,36 derece iken BTX-A uygulaması sonrası bu değer 24,92 ± 16,22 dereceye yükselmiştir. Bu iki değişimde istatistiksel olarak anlamlıdır(p<0,05). Hastaların enerji sarfiyatını tespit etmek amacı ile indirek kalorimetreyle yapılan değerlendirmede VO2 düzeyi tedavi öncesinde 7,82 ± 1,85 ml/dk/kg iken, 2 aylık izlem sonunda değerlendirmede VO2 6,63± 2,54 ml/dk/kg olarak saptanmıştır(p<0,05). Ayrıca hastaların 10 metre yürüyüş mesafesi, 6 dakika yürüme mesafesi ve rektus femoris kası spastisite düzeylerinde istatistiksel olarak anlamlı gelişmeler tespit edilmiştir.Rektus femoris kası spastisitesine bağlı tutuk diz yürüyüşü gelişmiş bireylerde, BTX-A uygulaması inme geçiren bir hastanın rehabilitasyon hedefi olan bağımsız, güvenli ve daha az yorucu ambulasyonun sağlanması konusunda katkı sağlayacak bir uygulama olabilir.

Abstract:
Stiff-knee gait is a very common gait patern seen in patients with stroke. Rektus femoris muscle spasticity is a prominent cause of stiff-knee gait. Lack of knee flexion during swing phase and increased energy expenditure is seen in stiff-knee gait. The aim of this study is to evaluate the efficacy of Botulinum Toxin type A (BTX-A) injection in the rectus femoris muscle by using 3-dimensional gait analysis and indirect calorimeter to detect energy expenditure.Chronic hemiparetic poststroke patients presenting with stiff-knee gait due to rektus femoris musle spasticity were included in this study. 3-6 U/kg BTX-A were injected to restus femoris muscle. 3-dimensional gait analysis, energy expenditure, 10 meters walk test, 6 minutes walk test and rectus femoris muscle spasticity level were evaluated before and 2 months after BTX-A injection.7 women and 8 men included in this study. Mean age of women was 48,85 ± 18,06 (26-73) and the mean age of men was 58,25 ± 10,38(43-70). maximum knee flexion during swing phase improved from 16,81 to 23,98 degrees (p<0,05). Knee range of motion in one gait cycle (distinction between maxiumum knee flexion during swing phase and minumum knee flexion during stance phase) improved from 18,09 to 24,92 degrees (p<0,05). VO2 improved from 7,82 ± 1,85 ml/dk/kg to 6,63± 2,54 ml/dk/kg (p<0,05). Additionally 10 m walk test, 6 min walk test and rectus femoris muscle spasticity levels improved significantly (p<0,05).The application of BTX-A into rectus femoris muscle of stroke patients who presented with stiff-knee gait due to rectus femoris muscle spasticity may be a treatment option in order to provide independent, safe and less tiring ambulation which is the most important rehabilition goal of a patient with stroke.