Erkek infertilitesi üzerinde sertoli hücrelerinin etkisinin araştırılması
Investigation of the effect of the sertoli cell on male infertility
Yazar: SOMAYYEH HEİDARGHOLİZADEH
Danışman: YRD. DOÇ. DR. OYA SENA AYDOS
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Tıbbi Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Tıbbi Biyoloji = Medical Biology
Dizin: Androjenler = Androgens ; Folikül uyarıcı hormon = Follicle stimulating hormone ; Kısırlık-erkek = Infertility-male ; Oligospermi = Oligospermia ; Reseptörler-FSH = Receptors-FSH ; Sertoli hücreleri = Sertoli cells

Özet:
Spermatogenez, testis dokusunda Sertoli hücrelerinin salgıladığı faktörler etkisinde gerçekleşmektedir. Spermatogenez sırasında meydana gelen herhangi bir bozukluk genellikle spermatogenezde duraksamaya (maturasyon arrest; MA) ve infertiliteye neden olmaktadır. Bu durum obstrükstif olmayan azoospermi (NOA) olarak adlandırılmaktadır. Testis yapısında bulunan kan testis bariyerinin (KTB) korunması spermatogenez için çok önemlidir. Bu olayda sitokinlerin önemli rolü vardır. Sitokinlerin ifadesinde bir değişiklik infertiliteye neden olabilmektedir. Bu tez çalışmasında "Maturasyon aresti" görülen NOA hastaları ile "maturasyon aresti" görülmeyen ve kontrol grubu olarak kabul edilen Obstrüktif azoospermi (OA) hastalarından izole edilen Sertoli hücreleri Vimentin ve GATA4 antikorları ile karakterizasyonu yapıldıktan sonra bu hücreler sitokin array kullanılarak kılaştırıldığında EFNA1, EFNB1, İL10, KİTLG, CSF3, İFNK, NRG1 ve HGF genlerinin anlamlı düzeyde korelasyon gösterdiği tespit edildi. NOA tanısı almış olan infertil erkeklerin tedavisinde Folikül stimüle edici hormon (FSH) uygulanması sonucunda sperm üretiminin ve gebelik oranının önemli ölçüde arttırılabileceği değişik araştırmalarda gösterilmiş olmasına karşın, tartışmalı bir konudur. NOA hastalarının tedavisinde FSH'nın kullanılabiliyor olmasının yanı sıra FSH'nın testisin yapısında Sertoli destek hücrelerinde ifade edilen sitokin profillerini değiştirerek  etki ettiği ilk kez bu tez çalışmasında tespit edildi. Ancak, plazma FSH düzeyi yüksek olan erkeklerde sitokin ifadelerinde FSH düzeyi normal olan erkeklere göre daha az değişiklik saptandı. Bu çalışma, yüksek FSH'li hastalarda FSH hormonunun etkisiz kalmasının, Sertoli hücreleri üzerindeki FSH reseptörlerinin (FSHR) fonksiyonel olmamasından kaynaklanabileceğini ve bunun göstergesi olan Androjen Bağlayıcı Protein (ABP) ifadesinin eksikliğini gösterdi. Sonuç olarak elde edilen veriler NOA ve OA grupları arasında sitokin ifadesi açısından farklılıklar olduğunu, FSH hormonun, FSH düzeyi normal olan NOA'li erkeklerde, sitokinler üzerinden etki ettiğini, ancak plazma FSH düzeyi yüksek olan erkeklerin Sertoli hücrelerinde FSHR bozukluğundan dolayı FSH'nın etkisiz kalabileceğini düşündürdü.  

Anahtar kelimeler: Obstrükstif olmayan azoospermi (NOA), Sertoli hücreleri, Folikül stimüle edici hormon (FSH), FSH reseptörü (FSHR), Androjen Bağlayıcı Protein (ABP)

Abstract:
Spermatogenesis takes places in testis tissue influence of various paracrine and autocrine substances as well as secreted factors from somatic Sertoli cells. Any disorder occurred during the spermatogenesis often lead to spermatogenesis arrest (maturation arrest, MA) and infertility. This is called non-obstructive azoospermia (NOA). Blood testis barrier (BTB) that located in the testis is very important to protect spermatogenesis. Cytokines has important role in this event. A change in the expression of cytokines can lead to infertility. Sertoli cells izolated from both NOA patient and OA control groups and this cells characterized by immunocytokimyasal staining of vimentin and GATA4 proteins. These cells were compared for cytokine expression levels between two groups and appeared the differences in gene expression level of EFNA1, EFNB1, İL10, KİTLG, CSF3, İFNK, NRG1 ve HGF genes genlerinin ifade seviyelerinin farklılıkları ortaya çıktı.
Although this is controversial using of Folicule Stimulating Hormone (FSH) intreatment of NOA infertile men, sperm production and pregnancy rate can be substantially increased and is shown in various researchs. FSH can be used in the treatment of patients with NOA and in the testicular structure FSH affect this cells with modifying cytokine profiles that expressed in the Sertoli cell and It was detected for the first time in this thesis. However, no significant changes in thecytokine expression of men with elevated plasma FSH levels.
This thesis showed ineffectiveness of FSH in men with high plasma FSH levels due to the lack of functionnal FSH receptor (FSHR) on Sertoli cells ofthis patient. ABP is also designated as a indicator of non-functional FSHR. As a result, obtained data showeddifferences in the level of cytokine between NOA and OA groups. İn the NOA patient with normal plasma FSH level, FSH hormone therapy effect via change of cytokines expression in this patient but in men with high plasma FSH levels FSH is ineffective because ofFSHR dysfunction on Sertoli cell from this patient. 

Key words: non-obstructive azoospermia (NOA), Sertoli cell, Folicule Stimulating Hormone (FSH), FSH receptor (FSHR), Androjen Binding Protein (ABP)