Yeni gerçeğin üretimi sürecinde fraktal formların kullanımı
The use of fractal forms in the production process of new reality
Yazar: BEYZA CENNET BATIR
Danışman: DOÇ. MEHMET KORKUT ÖZTEKİN
Dokuz Eylül Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Grafik Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Bilgisayar grafikleri = Computer graphics ; Bilimsel illüstrasyon = Scientific illustration ; Fraktal = Fractal ; Fraktal analiz = Fractal analysis ; Grafikler = Graphics ; Görüntü = Image ; Görüntü analizi = Image analysis ; Yapay zeka = Artificial intelligence ; İteratif yöntemler = Iterative methods ; İşleme = Processing

Özet:
Fraktal yapılar, insanın evreni anlamlandırma sürecinde sıklıkla başvurduğu önemli kaynaklardan biridir. Benoit Mandelbrot tarafından ortaya konan fraktal teorisi yalnızca matematik ve geometriye hizmet etmemekte, aynı zamanda sanat ve tasarıma da katkı sunmakta, estetik deneyimi zenginleştiren Gestalt Kuramı ve diğer tasarım ilkeleriyle uyum içinde çalışmaktadır. Özellikle hareketli grafikler ve üretimsel sanat anlayışının benimsenmesi ile birlikte örüntüsel yaklaşım, çağdaş sanat pratiklerini besleyerek yeni bir gerçek algısının da estetik yapısını şekillendirmektedir. Sanat, tasarım ve teknolojinin kesişiminde, özellikle işlemsel sanat üretiminde, sürekli evrim geçiren görsel araçlar, yapay zeka gibi günümüz gelişmeleri aracılığıyla da git gide çeşitlenmektedir. Bu araştırma, dünyanın algılanış biçimini örüntüler içinde aramayı ve bu arayışın fraktaller ve bilgisayar destekli grafikler ile gerçeğin yeniden üretimi gibi alanlarla nasıl ilişkilendirildiğini anlamayı amaçlamakta, literatür tarama yoluyla, örüntülerin estetik ve sanatsal ifadedeki rolünü ve beraberindeki görsel dilin dönüşümüne ışık tutmayı hedeflemektedir. Estetik ve örüntüler arasındaki bağlam incelenirken, farklı çağ ve coğrafyalara ait öğretiler üzerinden başlayarak, örüntülerin hem geçmişteki hem de günümüzdeki sanat ve tasarım yorumlamaları ele alınmaktadır. Sanatın başta doğal gerçeği temsil etme biçimi, ardından bu estetik yapı içindeki stilizasyonu ve yeni bir gerçeğin inşası süreci araştırılmaktadır.

Uygulama projesi üzerinden ise bilimsel illüstrasyonların yapay zeka aracılığıyla yeniden üretim süreci deneyimlenmekte, referans görüntüler verilerek, yapay zekanın bunlar üzerinden tanımlar geliştirilmesi istenmekte ve bu tanımlar aracılığıyla yeni görüntüler oluşturulması talep edilmektedir. Yazar tarafından dijital teknikle üretilmiş bilimsel illüstrasyonlar ile yapay zeka tarafından üretilmiş bilimsel illüstrasyonlar karşılaştırılmakta, bu bulgular üzerinden orantılı büyüme modellerinin yapay zeka tarafından nasıl ele alındığı, bir üslup geliştirilip geliştirilmediği ve bilimsel yaklaşımdan uzaklaşarak görüntülerin ne ölçüde stilize edildiği incelenmektedir.

Abstract:
Fractal structures are crucial resources frequently invoked by humanity in comprehending the universe. The fractal theory put forth by Benoit Mandelbrot not only serves mathematics and geometry but also contributes to art and design, operating in harmony with Gestalt Theory and other design principles, enriching the aesthetic experience. Especially with the adoption of motion graphics and the embrace of generative art, the patterned approach nourishes contemporary art practices, shaping the aesthetic structure of a new perception of reality. At the intersection of art, design, and technology, particularly in producing procedural art, constantly evolving visual tools are diversifying through contemporary developments such as artificial intelligence. This research aims to explore how the world is perceived in patterns and understand how this pursuit relates to areas like fractals and computer-aided graphics, including the reproduction of reality. Through a literature review, it seeks to shed light on the role of patterns in aesthetic and artistic expression and the accompanying transformation of visual language. While examining the context between aesthetics and patterns, starting from teachings of different eras and geographies, both past and present interpretations of patterns in art and design are discussed. The research investigates how art represents natural reality, its stylization within this aesthetic structure, and the process of constructing a new reality.

Through the application project, the process of reproducing scientific illustrations through artificial intelligence is experienced. Reference images are provided, and artificial intelligence is tasked with developing definitions based on them. Subsequently, new images are requested to be created through these definitions. The author compares scientific illustrations produced by digital techniques with those produced by artificial intelligence. Through these findings, the study examines how proportional growth models are handled by artificial intelligence, whether a distinctive style is developed, and to what extent the images are stylized by moving away from the scientific approach.