Meme kanserinde Tc-99m V-DMSA (Pentavalan-Dimerkaptosüksinik Asid) sintigrafisi ile F-18 FDG PET/BT çalışmalarının karşılaştırılması ve sintigrafik çekimler esnasında meme yastığı ile pozisyonlanmış ve pozisyonlanmamışgörüntülerin karşılaştırılmalı değerlendirilmesi
Comparison of Tc-99m V-DMSA scintigraphy and F-18 FDG PET/CT in breast cancer and evaluation of scintigraphic images obtained with and without breast positioining
Yazar: SEZEN ELHAN VARGÖL
Danışman: PROF. DR. ESER LAY ERGÜN
Hacettepe Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Dahili Tıp Bilimleri Bölümü / Nükleer Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2014
Konu: Radyoloji ve Nükleer Tıp = Radiology and Nuclear Medicine
Dizin: Meme neoplazmları = Breast neoplasms ; Neoplazm evreleri = Neoplasm staging ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Pozitron emisyon tomografi = Positron-emission tomography ; Teknesyum Tc-99m = Technetium Tc-99m ; Teşhis = Diagnosis ; Teşhis-ayırıcı = Diagnosis-differential ; Tomografi = Tomography ; Tomografi-emisyon-bilgisayarlı = Tomography-emission-computed

Özet:
Meme kanseri kadınlar arasında en sık görülen kanser türüdür. Metabolik ve fonksiyonel görüntüleme ajanı olan F-18 FDG PET/BT (Flor-18 Florodeoksiglukoz Pozitron Emisyon Tomografisi), meme kanseri tanısı alan hastaların evrelemesi, tedavi yanıtı değerlendirilmesi ve nüks şüphesi varlığında yeniden evreleme amaçlı uygulanan bir yöntemdir. Tc-99m V-DMSA onkofilik bir tümör görüntüleme ajanıdır. Özellikle tiroid medüller karsinom başta olmak üzere pek çok tümörde tutulumu gösterilmiştir.Meme kanserinde Tc-99m V-DMSA tutulumu ile ilgili kısıtlıklinik çalışma mevcuttur. Çalışmamızda; klinik olarak meme kanserinde Tc-99m V-DMSA sintigrafisinin FDG PET/BT ile karşılaştırılması amaçlandı. Ayrıca, Tc-99m V-DMSA SPECT'te meme dokusunun meme yastığı-pozisyonlamalı ve meme yastığı-pozisyonlamasız görüntüleri ile FDG PET/BT çalışmaları karşılaştırılarak, görüntü kalitesi üzerine olan farkların ortaya konması planlandı.Meme kanserli 23 hastada F-18 FDG PET/BT ile Tc-99m V-DMSA planar ve SPECT görüntüleri birebir karşılaştırlarak değerlendirildi.Değerlendirme hem görsel, hem de kantitatif olarak yapıldı. Her iki çalışmada da,tümör odaklarındaki aktivite tutulumları görsel olarak (GTP)0 ile 3 arasında sınıflandırıldı.Kantitatif değerlendirme için F-18 FDG PET/BT görüntülerinde SUVmaks değerleri, Tc-99m V-DMSA SPECTgörüntülerinde V-DMSA tutulum oranı (DTO) kullanıldı ve bu oran "DTO = İAStümör / İASzemin X 100"formülü ile hesaplandı. Planar Tc-99m V-DMSA görüntüleri odakları saptamada başarısızdı. Kemik metastazlarında,Tc-99m V-DMSA SPECT ve FDG PET/BT arasında GTP verilerinin karşılaştırılmasında düşük olmakla birlikte istatiksel olarak anlamlı korelasyon izlendi (SKK=0.365; %95 güvenirlik aralığı: 0.235-0.482).Memede primer tümörün değerlendirmesinde veri sayısı 8 olup, sayıca yetersizdi; tetkikler arasında istatistiksel olarak anlamlı korelasyon saptanmadı. Aksiller lenf nodu metastazlarının değerlendirilmesinde, PET/BT'de FDG tutan odakların %30,33'ü Tc-99m V-DMSA SPECT ile izlendi. Mediastinal-parasternal-abdominopelvik-diğerlenf nodu metastazlarının değerlendirilmesinde iki tetkik arasında istatistiksel olarak anlamlı korelasyon izlenmedi. Akciğerde FDG tutan 43 metastatik odağın, 1 tanesinde Tc-99m V-DMSA tutulumu görüldü.  PET/BT'de FDG tutulumu izlenen karaciğer lezyonların %37,5'i Tc-99m V-DMSA SPECT görüntülerde de izlendi.İki hastada izlenen 2 adet beyin metastazında Tc-99m V-DMSA tutulumu olmakla birlikte, bu lezyonların birinde FDG tutulumu görülmedi. Memede ve aksiller bölgedeki odakların toplamı üzerinden, meme yastıklı/meme yastıksız Tc-99m V-DMSA SPECT görüntüleri ile yapılan kıyaslamalarda istatistiksel olarak anlamlı olmamakla birliktememe yastıklı çalışma ile olan karşılaştırmada korelasyon katsayısında artış trendi görüldü (meme yastıksız SKK= 0,212; meme yastıklı SKK= 0,319). Birkaçek metastatik odakta ve benign durumlarda Tc-99m V-DMSA tutulumu saptandı. Sonuç olarak; çalışmamız klinik olarak meme kanserinde Tc-99m V-DMSA sintigrafisi ile FDG PET/BT'yi karşılaştıran ilk klinik çalışmadır. Meme kanseri metastazlarını göstermede Tc-99m V-DMSA sintigrafisi FDG PET/BT'ye göre yetersiz kalmaktadır. Bunlar arasında kemik metastazlarında istatistiksel olarak düşük olmakla birlikte anlamlı korelasyon mevcuttur. Bu nedenle meme kanserinde taramanın FDG PET/BT ile yapılmasını öneriyoruz. Primer meme tümöründe Tc-99m V-DMSA'nın FDG PET/BT ile karşılaştırmalı değerlendirmesinin yapılabilmesi veri sayısının yüksek olduğu çalışmalara ihtiyaç vardır.Tc-99m V-DMSA sintigrafisinde derin yerleşimli odakların, fizyolojik/fizyolojik varyantı olan tutulumların ayırt edilmesi için görüntülemenin SPECT/BT ile yapılması uygun olacaktır.

Abstract:
Breast cancer is one of the most common cancers among women. F-18 FDG PET/CT (Fluorine -18FluorodeoxyglucosePositron Emission Tomography) is a metabolic and functional imaging modality which is used for staging, restaging and determining the therapy responsein breast cancer. Tc-99m V-DMSA is an oncofilic tumor imaging agent. Tc-99m V-DMSA uptake has been shown in many types of cancers especially in thyroid medullary carcinoma. Researchs about Tc-99m V-DMSA in breast cancer are limited. In our study, we aimed to compare Tc-99m V-DMSA scintigraphyand F-18 FDG PET/CT in breast cancer. Tc- 99m V-DMSA studies obtained with and without breast positioning have been compared to F-18 FDG PET/CT images to reveal imaging differences and quality.Tc-99m V-DMSA planar and SPECT images versus F-18 FDG PET/CT were compared in 23 breast cancer patients. Qualitative and quantitative evaluation were performed. Uptake activities in tumor were classified from 0 to 3 (VUS; visual uptake score) visually within both of two techniques. For quantitative evaluation SUVmax values of F-18 FDG PET/CT and V-DMSA uptake ratio (DUR) were used.V-DMSA uptake ratio (DUR)was calculated by the following formulation:  "DUR=ROItumor/ROIbackground X 100". Nocorrelation was determined between planar Tc-99m V-DMSA and F-18 FDG PET/CT images. In bone metastases, VUS of Tc-99m V-DMSA and F-18 FDG PET/CT showed statically significant, but low correlation (intraclass corelation (ICC)=0.365).Low number of primary breast lesions (8) were detected and statically no significant correlation was found between the studies. In axillary metastatic lesions; 30,33% of FDG positive focishowed Tc-99m V-DMSA positivity. In mediastinal-parasternal-abdominopelvic- other lymph nodes, no statically significant correlation was obtained between the two imaging modalities. Among 43FDG positive lung metastases, only one showed Tc-99m V-DMSA avidity. In liver metastases, 37,5% of FDG positive liver foci were detected by Tc-99m V-DMSA SPECT. Among brain metastases 2 of them showed Tc-99m V-DMSA uptake, while one of them did not show FDG uptake. When the total of primary breast and axillary metastatic foci were considered,no statistically significant correlation was obtained between the Tc- 99m V DMSA SPECT obtained with/without breast positioning and F-18FDG PET/CT. However, there was a tendency of increase in intraclass correlation when breast was positioned (without breast positioning: ICC=0.212;with breast positioning: ICC=0.319).Additional Tc-99m V-DMSA avid metastatic and benign foci were classified. In conclusion, our study is the first clinical research which compares Tc-99m V-DMSAscintigraphy andF-18FDG PET/CT in breast carcinoma. For the evaluation of breast metastasis, we advocate to prefer F-18 FDG PET/CT. In bone metastasis, Tc-99m V-DMSA has low, but statically significant correlation with F-18 FDG PET/CT. Studies with high number of breast lesions are needed to compare Tc-99m V-DMSA scintigraphy and F-18FDG PET/CT in primary breast tumors. SPECT/CT should be applied to all patients for the detection of deeply located foci in the body and to distinguish physiological uptake from pathologic uptake.