Milletlerarası Usul Hukukunda arabuluculuk
Mediation in International Law of procedure
Yazar: MALİKE POLAT
Danışman: DOÇ. DR. FERİHA BİLGE TANRIBİLİR
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk (Uluslararası Özel Hukuk) Ana Bilim Dalı / Devletler Özel Hukuku Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Milletlerarası usul hukuku = International adjective law ; Tahkim = Arbitration ; Uyuşmazlık = Incompatibility ; Uzlaşma = Reconciliation

Özet:
Uyuşmazlıklar, insan ilişkilerinin doğal ve kaçınılmaz bir sonucudur. Öte yandan toplumsal barışın sağlanabilmesi; ancak uyuşmazlıkların tarafları tatmin edici bir şekilde çözümlenmesiyle sağlanabilecektir. Bu anlamda, her türlü uyuşmazlığın intikali nedeniyle tıkanan medeni yargının sağlıklı bir şekilde işlemesini sağlamak amacıyla alternatif yöntemler geliştirilmiştir. Söz konusu yöntemler, uyuşmazlıkların kısa zamanda, etkin ve ekonomik çözümü arayışının doğal bir sonucudur. Bu arayışın ışığında; arabuluculuk, arabuluculuk-tahkim, kısa duruşma vb. yöntemler geliştirilmiş ve yargıya intikal eden uyuşmazlık sayısının bir ölçüde azaltılması amaçlanmıştır.Yukarıda değinilen eğilim, milletlerarası ticarette de görülmektedir. Bilindiği gibi devlet yargısı milletlerarası ticaret açısından çeşitli sakıncalarla başvurulabilir bir yöntem olarak kabul görmemiştir. Bu alanda en çok tercih edilen yöntem olan tahkim de bazı uyuşmazlık türleri açısından tarafları tatmin etme noktasından oldukça uzaktır. Bu ihtiyaçlara paralel olarak, Birleşmiş Milletler Uluslararası Ticaret Hukuku Komisyonu (UNCITRAL), Milletlerarası Ticaret Odası (MTO-ICC), Uluslararası Yatırım Uyuşmazlıkları Çözüm Merkezi (ICSID) tarafından bazı kurallar geliştirilmiştir.Yukarıda değinilen gelişmeler çerçevesinde, iki bölümden oluşan tezimizin ilk bölümünde; alternatif uyuşmazlık çözüm yolları kavramı, olumlu ve olumsuz yönleri, türleri ve ülkemizdeki gelişmeler incelenmiştir. Tezimizin ikinci bölümünde alternatif uyuşmazlık çözüm yolları kurumu bu alandaki milletlerarası kurallara odaklanmak suretiyle incelenmiştir. Bu çerçevede özellikle UNCITRAL Uzlaştırma Kuralları ve bu alanda düzenleme yapacak ülkelere yol göstermek amacıyla hazırlanan Model Kanun incelenmiştir. İkinci olarak taraflara uzlaştırma (arabuluculuk) dışında da pek çok seçenek sunan Milletlerarası Ticaret Odası İhtilafların Dostane Halli Kuralları incelenmiştir. Son olarak yatırım uyuşmazlıklarında tahkim dışında bir çözüm önerisi sunan ICSID Uzlaştırma Kuralları ayrıntılarıyla incelenmiştir.

Abstract:
Conflicts are the natural and unavoidable consequences of human relations. On the other hand, the social peace will only be ensured by resolution of disputes in a satisfactory way. In this regard, some alternative procedures to litigation, occupied by diverse conflicts, have been developed to make litigation properly functioning. These mentioned procedures, can be deemed as the result of seeking of practical , functional and economic solutions to the disputes. In the light of this effort, methods such as arbitration, mediation-arbitration, mini-trial etc. have been developed seeking to reducing the burden of the cases reflected to litigation.The trend, mentioned above, can also be seen in international commerce. As well known, litigation has not been found acceptable for some concerns regarding international trade. ın some cases , arbitration , as the most acceptable method, is quite far from satisfying all parties in some kind of disputes. Parallel to this requirement, some regualtions has been made by United Nations Commission on International Trade Law (UNCITRAL), International Chamber of Commerce (ICC), and International Center for Settlement of Investment Disputes (ICSID).In this framework of the progress, alternative dispute resolution concept, pros and cons of the procedure and the developments in our country has been scrutinized in the first part of our study which is based on two parts. In the second part, institution of alternative dispute resolution has been studied by focusing on the international regulations in this scope. In this context, firstly the UNCITRAL Conciliation Rules and the Model Law that is designated to be a guide for the countries making regulations in this scope are scrutinized. Secondly, the Amicable Dispute Resolution Rules of International Chamber of Commerce which presents various alternatives to parties rather than mediation is studied. Lastly, ICSID Conciliation Rules which provides a different alternative solution to investment conflicts besides arbitration have been analyzed.