1980 sonrası Türk ve İran romanında kadın algısı (Elif Şafak ve Fariba Vafi örneği)
Perception of women in Turkish and Iranian novels after 1980 (Elif Shafak and Fariba Vafi)
Yazar: MİNA RANJBARİ
Danışman: PROF. DR. ALİ ŞÜKRÜ ÇORUK
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Karşılaştırmalı Edebiyat = Comparative Literature ; Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: 1980 sonrası = After 1980 ; Fars edebiyatı = Persion  literature ; Kadınlar = Women ; Karşılaştırmalı edebiyat = Comparative literature ; Roman = Novel ; Türk edebiyatı = Turkish literature ; Vafi, Fariba = Vafi, Fariba ; Yeni Türk edebiyatı = New Turkish literature ; Şafak, Elif = Şafak, Elif

Özet:
Seksenli yıllar tarihi ve sosyal açıdan hem Türkiye hem de İran için son derece önemli bir zaman dilimi ve adeta bir kırılma noktasıdır. İran'da, yaklaşık yirmi yıl öncesinden başlatılan isyanlar ve iç kargaşalar İslami devrim olarak nitelenen rejim değişikliğine yol açmış ve yirmi beş asırlık padişahlık geleneği sona ermiştir. Türkiye'de ise, 1980 yılında "1980 ihtilali" veya "12 Eylül" darbesi olarak bilinen darbe girişimi gerçekleşti ve burada da ülke genelinde büyük değişiklikler ortaya çıktı. Bu dönemde yaşanan siyasi ve ekonomik istikrarsızlık, dini anlaşmazlıklar ve bu anlaşmazlıkların peşi sıra zuhur eden kanlı olaylar, Türkiye tarihine damgasını vurdu. Yukarıda da belirtildiği üzere seksenli yıllar İran ve Türkiye için siyasi ve ekonomik buhranların yaşandığı dönemdir. Bu dönemde ve daha farklı bir deyişle bu dönemi konu eden İran ve Türk romancısının değindiği ana temalardan biri "kadın" kavramı ve meselesi olmuştur. Tezimizde Elif Şafak ve Fariba Vafi'nin romanlarındaki kadın karakterlerden hareketle 1980 sonrası kadın ve kadına dair meseleler üzerinden modern ve postmodern süreçleri benzer aşamalardan geçerek yaşayan Türkiye ve İran'ın kadına bakışını, onun toplumsal yapıdaki yerini, sosyalleşmesini, cinsiyetini, eğitimini, inançlarını, statüsünü, değerlerini, deneyimlerini,  kimliğini eleştirel bir tavırla karşılaştırmalı olarak ele aldık. Bu iki ülkede Batıdan gelen ve özü eşitlik olan fikir hareketleriyle ön plana çıkan ve bilinçlenen kadının durumunu,  aynı sancılı süreçten geçen ve edebi eserleriyle kendisini kanıtlamış olan iki kadın yazarın kurmaca dünyasına girerek değerlendirmenin,  kadının  bu iki kültürdeki değişimini, dönüşümünü yansıtmanın bu konudaki akademik çalışmalara büyük bir katkı sağlayacağını düşündüğümüzden bu tezi yazmaya karar verdik.


Anahtar Kelimeler: Fariba Vafi, Elif Shafak, İran Romanı, Türk Romanı,Kadın Algısı

Abstract:
The eighties are an extremely important time zone and a breaking point for both Turkey and Iran in terms of history and sociality. The rebellions and internal turmoil initiated in Iran about twenty years ago led to a regime change called the Islamic revolution and it became the end of the tradition of twenty-five centuries of sultanate. In Turkey, in 1980  "1980 revolution" or the coup attemt known as "September 12 coup," took place, and there were major changes throughout the country. Political and economic instability, religious conflicts and bloody incidents that followed  by these conflicts in this period, made mark in Turkey's history. As mentioned above, the eighties were the period of political and economic crisis for Iran and Turkey.  One of the main themes of this period and in other words Iranian and Turkish novelists who talked about this period, had been the concept and the subject of "woman". In this thesis, we examined perspective on woman of  Turkey and Iran, which experienced modern and postmodern processes through the woman and woman's issues after 1980s in a similar way, woman's place in social structure, socialization,gender, education, beliefs, experiences, values and identity   based on the female characters of Elif Şafak's  and Fariba Vafi's  novels in a comparative critical manner. 
We decided to write this thesis because we thought that evaluating the female who became aware of and female situation which is from West and  became prominent with equality opinions in this countries by entering  the two female writers' the fictional world, reflecting the change and conversion of woman in these two cultures and will make a huge contribution on academic studies related with this topic.


Keywords: Fariba Vafi, Elif Shafak, İranian Novels, Turkish Novels,Perception Of Women