Kütahya yöresinde yayılış gösteren kene türlerinin araştırılması
Distribution of tick species spread in Kütahya vicinity
Yazar: FATMA ÖZKAN
Danışman: DOÇ. DR. ANIL İÇA
Dumlupınar Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Biyoloji = Biology
Dizin: Keneler = Ticks ; Keçiler = Goats ; Koyunlar = Sheep ; Kütahya = Kütahya ; Sığırlar = Cattles

Özet:
Bu çalışma Kütahya çevresinde bulunan büyükbaş ve küçükbaş hayvanları enfeste eden kene türlerini, bunların mevsimsel aktivitelerini ve yaygınlıklarını belirlemek amacıyla planlanmıştır. Ekim 2010-Ekim 2011 tarihleri arasında 10 köyde hayvanlar ve barınakları enfestasyon yönünden muayene edilmiştir.İncelenen hayvanlarda enfestasyon oranı %9,55 olarak saptanmıştır. Ağaçköy, Ahiler, Ahmetoluğu, Bölcek, Enne, Kıranşeyh, Kozluca, Sırören, Yaylababa, Yenice'de yapılan araştırmalarda kene yoğunlukları sırasıyla %9,89, %10,35, %0, %0,91, %3,81, %5,48, %7,31, %37,44, %17,05, %7,76 olarak tespit edilmiştir. Barınaklarda keneye rastlanmamıştır. Ixodes ricinus, Ixodes hexagonus, Rhipicephalus (Boophilus) annulatus, Dermacentor marginatus, Hyalomma marginatum, Haemaphysalis parva, Haemaphysalis sulcata, Haemaphysalis punctata, Rhipicephalus bursa, Rhipicephalus sanguineus, Rhipicephalus turanicus'dan oluşan 11 kene türü tespit edilmiştir.Kene türlerinin mevsimsel aktiviteleri de tespit edilmiştir. Ixodes ricinus türüne en fazla sonbahar ve kış aylarında (kasım ayı sonu-ocak ayı başı) rastlanmıştır. Ayrıca, kasım ayında bir I. hexagonus saptanmıştır. Aynı ayda, R. (Boophilus) annulatus türü kenelerin yoğunluğunun, Kozluca'da ve Yaylababa'da arttığı tespit edilmiştir. Dermacentor marginatus genellikle kış aylarında bulunmuştur. Hyalomma marginatum nisan-temmuz ayları arasında görülmüş, nisan ayında ilk olarak Yaylababa'da bir keçide bulunmuştur. Haemaphysalis parva ekim, kasım ve mart aylarında bulunmuştur. Haemaphysalis sulcata kasım ve mart aylarında tespit edilmiştir. Haemaphysalis punctata sadece mart ve kasım ayında bulunmuştur. Rhipicephalus türleri genellik ilkbahar sonu ve yaz aylarında bulunmuştur.Anahtar Kelimeler: Keçi, Kene, Koyun, Kütahya, Mevsimsel Aktivite, Sığır.

Abstract:
This study was planned to determine the tick species infested to the cattle and small ruminants in Kütahya Province and their seasonal activity and prevalence. Examination was performed in terms of animal infestation in 10 villages between October 2010 and October 2011.The infestation rate of animals was detected as 9.55%. A total of 657 ticks were collected from Ağaçköy, Ahiler, Ahmetoluğu, Bölcek, Enne, Kıranşeyh, Kozluca, Sırören, Yaylababa, Yenice and the tick number ranges were 9.89%, 10.35%, 0%, 0.91%, 3.81%, 5.48%, 7.31%, %37.44, 17.05%, 7.76%, respectively. No ticks were found in the shelters. A total of 11 tick species consisting of Ixodes ricinus, Ixodes hexagonus, Rhipicephalus (Boophilus) annulatus, Dermacentor marginatus, Hyalomma marginatum, Haemaphysalis parva, Haemaphysalis sulcata, Haemaphysalis punctata, Rhipicephalus bursa, Rhipicephalus sanguineus and Rhipicephalus turanicus were determined.Seasonal fluctuations of tick species were also determined. Ixodes ricinus species was encountered mostly during fall and winter months (late November to early January). Additionally, one I. hexagonus were seen in November. In the same month, increasing prevalance of R. (Boophilus) annulatus was identified in Kozluca and Yaylababa. Dermacentor marginatus were usually found in winter time. Found for the first time on a goat herd in Yaylababa in April, H. marginatum, were found between April and July. Haemaphsalis parva were found in October, November and March. Haemaphysalis sulcata were found in November and March. Haemaphysalis punctata were found only in March and November. Rhipicephalus species were generally found in late spring and summer.Keywords: Bovine, Goat, Kütahya, Ovine, Seasonal Activity, Tick.