Karışım ipliklerinde düzgünsüzlük ve tüylülük analizleri
Analyses of unevenness and hairiness on blended yarns
Yazar: MUSA KILIÇ
Danışman: PROF. DR. AYŞE OKUR
Dokuz Eylül Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tekstil Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2010
Konu: Tekstil ve Tekstil Mühendisliği = Textile and Textile Engineering
Dizin: Tüylülük = Hairiness

Özet:
Bu tez kapsamında, son yıllarda kullanımları oldukça artan rejenere selülozik liflerden Tencel, Modal ve Promodal'ın pamukla karışımı sonucunda elde edilen ipliklerin düzgünsüzlük ve tüylülükleri üzerinde durulmuştur.Çalışmanın amacı, eğirme sistemi, karışım tipi ve karışım oranı ile iplik doğrusal yoğunluğu ve büküm seviyesi farklılıklarının karışım ipliklerinin düzgünsüzlük ve tüylülük değerleri üzerindeki etkilerinin incelenmesidir.Eğirme sistemi farklılıklarının iplik özellikleri üzerindeki etkilerinin incelenmesi amacıyla ring, kompakt ve vortex eğirme sistemlerinde üretilmiş farklı karışım oranlarındaki pamuk-Tencel ve pamuk-Promodal ipliklerinin yapısal, fiziksel ve mekanik özellikleri karşılaştırılmıştır. Sonuçlar incelendiğinde, ring ipliklerinin tüylülük değerlerinin en yüksek, vortex ipliklerinin en düşük olduğu görülmektedir. Bununla birlikte, vortex ipliklerinin düzgünsüzlük değerleri en yüksek, kompakt ipliklerin ise en düşüktür. Çalışmada, karışım oranının ipliklerin yapısal, fiziksel ve mekanik özellikleri üzerindeki etkisi de incelenmiştir.Çalışma kapsamında, farklı tüylülük ölçüm cihazlarından elde edilen sonuçların karşılaştırılması amacıyla Zweigle G566, Uster Zweigle Hairiness Tester 5 (UZHT5) ve Uster Tester 5 cihazlarından elde edilen tüylülük değerleri incelenmiştir. Genel olarak, aynı ölçüm prensibiyle çalışan Zweigle G566 ve UZHT5 cihazlarından elde edilen sonuçlar arasındaki korelasyon katsayıları istatistiksel olarak önemli bulunmuştur.Son olarak, karışım ipliklerinden düz örme kumaşlar üretilerek eğirme sistemi ve karışım tipi farklılıklarının kumaş görünümüne ve performansına etkileri incelenmiştir. Bu amaçla, kumaşlara boncuklanma ve aşınma direnci testleri yapılmıştır.

Abstract:
In this thesis, unevenness and hairiness of yarns made of blends of recently widely used regenerated cellulosic fibres Tencel, Modal and Promodal with cotton were investigated.The aim of the study was to investigate the effects of spinning system, blend type, blend ratio, yarn linear density and twist level on unevenness and hairiness values of the blended yarns.Structural, physical and mechanical properties of cotton-Tencel and cotton-Promodal blended ring, compact and vortex spun yarns were compared to analyze the effects of different spinning systems on yarn properties. Results showed that, hairiness values of ring yarns are the highest and vortex yarns are the lowest. In regard to unevenness, compact yarns have the best and vortex yarns have the worst values. In addition, effects of different blend ratios on yarn?s structural, physical and mechanical properties were examined.In the study, the hairiness values obtained from Zweigle G566, Uster Zweigle Hairiness Tester 5 (UZHT5) and Uster Tester 5 devices were investigated to compare the results of different hairiness testers. In general, correlations between the hairiness values of Zweigle G566 and UZHT5 hairiness testers, that use the same measuring principle, were found statistically significant.At last, single-jersey knitted fabrics were produced using blended yarns to investigate the effect of yarn spinning system and blend type on appearance and performance properties of the fabrics. To this end, pilling and abrasion tests were carried out.