Fonksiyonel gastrointestinal hastalıklar tanısında kullanılan Roma III kriterlerinin Türkçeye uyarlanması ve geçerlik güvenilirliği
Adaptation of the Rome III criteria used in the diagnosis of functional gastrointestinal diseases to Turkish and their validity reliability
Yazar: AYBÜKE AKASLAN
Danışman: DOÇ. DR. FUNDA ÖZGENÇ
Ege Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2011
Konu: Gastroenteroloji = Gastroenterology ; Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Gastrointestinal hastalıklar = Gastrointestinal diseases ; Gastrointestinal sistem = Gastrointestinal system ; Güvenilirlik ve geçerlilik = Reproducibility of results ; Sinir sistemi hastalıkları = Nervous system diseases ; Teşhis testleri = Diagnostic tests ; Türkçe çeviri = Turkish translation

Özet:
Giriş: Fonksiyonel gastrointestinal hastalıklar, altta organik sebeplerin bulunmadığı, son yıllarda sıklığı giderek artan ancak tanısal yaklaşımı oldukça zor bir hastalık grubudur. Tanısal yaklaşım sorgulama ölçekleri ile yapılmaktadır.Amaç: Ülkemizde yapılacak çalışmalarda da kullanılabilmesi için 4 yaş ve üzeri gastrointestinal semptomlarını belirlemeye yönelik olan Pediatrik Gastrointestinal Semptomlar Ölçeği `Roma III kriterler'inin Türkçe'ye çevrilerek kültürümüze uyarlanması ve testin geçerlilik ve güvenilirlik çalışmasının yapılması.Yöntem: Araştırma kesitsel tipte bir çalışma olup örneklemini, uygun örnekleme yöntemi ile seçilen 300 çocuk oluşturmaktadır. Ölçeğin Türkçe'ye uyarlanma sürecinde; bağımsız çeviri aşaması, uzlaşma aşaması, geri çeviri, özgün ve çeviri ölçek formunun karşılaştırılması aşamaları izlenilmiştir. Araştırmanın verileri yüz yüze görüşme tekniği kullanılarak çocukların ebeveynlerden toplanmıştır. Ölçeğin geçerlik çalışması için kapsam, yüzey ve yapı geçerliğine bakılmıştır. Ölçeğin kapsam geçerliği için uzman görüşüne başvurulmuş, yapı geçerliği için Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) yapılmıştır. Güvenirlik çalışması için test-tekrar test yöntemi kullanılmıştırBulgular: Ölçeği oluşturan tanılarda yer alan maddelerin faktör yükleri; Fonksiyonel Dispepsi için 0,40-0,72, İrritabl Barsak Sendromu için 0,35-0,83, Abdominal Migren için 0,88-0,99, Fonksiyonel Karın Ağrısı için 0,80-0,91, Fonksiyonel Karın Ağrısı Sendromu için 0,64-0,83, Fonksiyonel Kabızlık için 0,30-0,78, Nonretansif Fekal İnkontinans için 0,55-0,82, Aerofaji için 0,66-0,71, Siklik Kusma Sendromu için 0,50-0,77, İnfantil Ruminasyon Sendromu için 0,70-0,80 olarak bulunmuştur.Ölçekte yer alan tanılar için hesaplanan test-tekrar test korelasyon katsayıları; Fonksiyonel Dispepsi için 0,96, İrritabl Barsak Sendromu için 0,97, Abdominal Migren için 0,58, Fonksiyonel Karın Ağrısı için 0,97, Fonksiyonel Karın Ağrısı Sendromu için 0,92, Fonksiyonel Kabızlık için 0,77, Nonretansif Fekal İnkontinans için 0,97, Aerofaji için 0,87, Siklik Kusma Sendromu için 0,78, İnfantil Ruminasyon Sendromu için 0,82 olarak hesaplanmış, Abdominal Migren tanısı dışındaki bütün tanıların, güvenirlik sonuçlarının yüksek olduğu belirlenmiştir.Sonuç: Kapsam ve yapı geçerliği ile güvenirlik çalışmalarına ilişkin bulgular, Türkçe'ye uyarlanan ölçeğin geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı olduğunu destekler niteliktedir.

Abstract:
Introduction: Functional gastrointestinal disorders is a quite difficult group of disorders which are hard-to-diagnose and have no underlying organic causes with an increasing incidence in recent years. Diagnostic approach is done with the questioning scales.Purpose: To translate the `Rome III criteria?, which is a Pediatric Gastrointestinal Symptoms Scale for the determination of gastrointestinal symptoms in the 4 years and older group, to Turkish and to make the validity and reliability study of the scale which is to be used in the studies made in our country.Method: The research is a cross-sectional type of study and its sample consists of 300 children who were selected with the appropriate sampling method. During the process of the adaptation of the scale to Turkish; independant translation phase, reconciliation phase, back translation, and the comparison of the original and translated scale form stages were monitored. Research data were collected by face-to-face interviews from the parents of the children. For the validity study of the scale, scope, surface and construct validity were examined. For the scope validity of the scale, expert opinion was taken and exploratory factor analysis (EFA) was conducted for the construct validity. For the reliability study, test-retest method was used.Findings: Factor loadings of the items included in the diagnoses forming the scale were found as: from 0.40 to 0.72 for Functional Dyspepsia, from 0.35 to 0.83 for Irritable Bowel Syndrome, 0.88 to 0.99 for abdominal migraine, between 0.80 -0.91 for Functional Abdominal Pain, 0.64 to 0.83 for Functional Abdominal Pain Syndrome, from 0.30 to 0.78 for Functional Constipation, 0.55 to 0.82 for Nonretansive Fecal Incontinence , 0.66 to 0.71 for Aerophagy , 0.50 to 0.77 for Cyclic Vomiting Syndrome, and 0.70 to 0.80 for Infantile Rumination Syndrome.Test-retest correlation coefficients calculated for the diagnoses in the scale were calculated as: 0.96 for functional dyspepsia, 0.97 for irritable bowel syndrome, 0.58 for abdominal migraine, 0.97 for Functional Abdominal Pain, 0.92 for Functional Abdominal Pain Syndrome , 0.77 for functional constipation, 0.97 for nonretansive fecal incontinence, 0.87 for aerophagy, 0.78 for Cyclic Vomiting Syndrome, and 0.82 for Infantile Rumination Syndrome. Reliability results were determined to be higher for all diagnoses other than the diagnosis of abdominal migraine.Conclusion: Findings related to the scope and construct validity and reliability are supportive of the finding that the scale, which was adapted to Turkish, is a valid and reliable measurement instrument