BRICS ülkeleri ve Türkiye'nin orta ve yüksek teknolojili ürün ihracatının ekonomik büyümeye etkisi
The effect of medium and high technology product exports on economic growth of BRICS countries and Turkey
Yazar: BURCU KEKLİK
Danışman: PROF. DR. KIVANÇ HALİL ARIÇ
Sivas Cumhuriyet Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası Ticaret ve Lojistik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: BRICS = BRICS ; BRICS-T = BRICS-T ; Ekonomik büyüme = Economic growth ; Ekonomik etki = Economic effect ; Panel veri modelleri = Panel data models ; Teknoloji ürünü = Technology product ; Yüksek teknoloji = High technology ; İhracat = Export

Özet:
Ekonomik büyüme, iktisat literatüründe üzerinde oldukça fazla araştırmanın yapıldığı bir konudur. Ülkelerin ekonomik büyümeleri üzerinde etkili olabilecek birçok değişken bu çalışmaların konusu olmuştur. Bu kapsamda ar-ge harcamaları, inovasyon ve teknolojik gelişme gibi değişkenler büyüme modellerinde yer almıştır. Ayrıca dış ticaretin ekonomik büyüme üzerindeki etkilerini inceleyen birçok çalışma bulunmaktadır.  Ekonomik büyümeyi ihracata dayandıran büyüme hipotezi ihracatı ekonomik büyümenin motoru olarak kabul etmektedir. İhracatın ekonomik büyümeye olan katkısı ihracata konu olan malların teknoloji yoğunlukları ile değerlendirilmektedir. İhracat içinde ise teknoloji yoğunluğunun fazla olmasının önemi literatürde sıklıkla bahsedilen konulardan biridir. Bu çalışmada BRICS ülkeleri ve Türkiye için orta ve yüksek teknolojili ürün ihracatının ekonomik büyüme üzerindeki etkileri panel veri analiz yöntemi ile incelenmiştir.
Çalışma kapsamında 1992-2018 dönemindeki yıllık veriler ile analiz gerçekleştirilmiştir. Ekonometrik analizde bağımlı değişken ekonomik büyüme, bağımsız değişkenler ise patent sayıları, internet kullanım oranı, orta ve yüksek teknoloji ihracatı ve doğrudan yabancı yatırım net girişleri olarak ele alınmıştır. 
Çalışmada yapılan analiz sonucunda, BRICS ülkeleri ve Türkiye için modelin genelinde doğrudan yabancı yatırım net girişleri ve patent sayıları ile ekonomik büyüme arasında istatiksel olarak anlamlı bir ilişkiye rastlanmamıştır. Buna karşılık orta ve yüksek teknoloji ihracatı ile ekonomik büyüme arasında anlamlı ve pozitif ilişki olduğu bulgusuna ulaşılmıştır. İnternet kullanım oranı ile ekonomik büyüme arasında ise anlamlı fakat negatif yönlü ilişkiye rastlanmıştır. Bu doğrultuda orta ve yüksek teknoloji ihracatında %1 birimlik artışın ekonomik büyüme 0,2 birim artıracağı tespit edilirken, internet kullanım oranında yaşanacak %1 birimlik artışın ekonomik büyümeyi 0,1 birim düşüreceği bulgusuna ulaşılmıştır. 
Ülke bazında sonuçlar değerlendirildiğinde ise Brezilya, Hindistan, Güney Afrika ve Türkiye 'de orta ve yüksek teknoloji ihracatı ve ekonomik büyüme arasındaki ilişki istatiksel olarak anlamlı bulunmuştur. Rusya ve Çin'de orta ve yüksek teknoloji ihracatı ile ekonomik büyüme üzerinde anlamlı bir ilişkiye sahip olmadığı tespit edilmiştir. Paneli oluşturan tüm ülkeler için ekonomik büyüme ve internet kullanımı arasında istatiksel olarak anlamlı fakat negatif yönlü ilişki bulunmuştur. Rusya için patent sayılarının ekonomik büyüme üzerinde pozitif etkiye sahip olduğu bilgisine ulaşılmıştır. Paneli oluşturan diğer ülkeler için yani; Brezilya, Hindistan, Çin, Güney Afrika ve Türkiye'de ekonomik büyüme ve patent sayıları arasında anlamlı bir ilişkiye rastlanmamıştır. Doğrudan yabancı yatırım net girişleri ve ekonomik büyüme arasındaki ilişki incelendiğinde ise Rusya ve Türkiye için anlamlı fakat negatif olduğu tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler: Ekonomik Büyüme, Orta ve Yüksek Teknoloji İhracatı, BRICS-T Ülkeleri, Panel Veri.

Abstract:
Economic growth is a subject on which a lot of research has been done in the economics literature. Many variables that can affect the economic growth of countries have been the subject of these studies. In this context, variables such as R&D expenditures, innovation and technological development were included in the growth models. In addition, there are many studies examining the effects of foreign trade on economic growth. The growth hypothesis, which bases economic growth on exports, accepts exports as the engine of economic growth. The contribution of exports to economic growth is evaluated with the technology intensities of the goods subject to export. The importance of high technology density in exports is one of the issues frequently mentioned in the literature. In this study, the effects of medium and high technology product exports on economic growth for BRICS countries and Turkey were examined by panel data analysis method.
Within the scope of the study, the analysis was carried out with the annual data for the period 1992-2018. In the econometric analysis, the dependent variable is economic growth, and the independent variables are the number of patents, internet usage rate, medium and high technology exports and foreign direct investment net inflows.
As a result of the analysis made in the study, no statistically significant relationship was found between the net inflows of foreign direct investment and the number of patents and economic growth in the overall model for the BRICS countries and Turkey. On the other hand, it was found that there is a significant and positive relationship between medium and high technology exports and economic growth. A significant but negative relationship was found between internet usage rate and economic growth. In this direction, it has been determined that a 1% unit increase in medium and high technology exports will increase economic growth by 0.2 units, while a 1% unit increase in internet usage rate will decrease economic growth by 0.1 units.
When the country-based results are evaluated, the relationship between medium and high technology exports and economic growth in Brazil, India, South Africa and Turkey was found to be statistically significant. It has been determined that there is no significant relationship between medium and high technology exports and economic growth in Russia and China. A statistically significant but negative correlation was found between economic growth and internet use for all countries that made up the panel. It has been found that the number of patents for Russia has a positive effect on economic growth. For other countries that make up the panel, namely; No significant relationship was found between economic growth and the number of patents in Brazil, India, China, South Africa and Turkey. When the relationship between foreign direct investment net inflows and economic growth is examined, it is found that it is significant but negative for Russia and Turkey.

Keywords: Economic Growth, Medium and High Technology Exports, BRICS-T Countries, Panel Data.