Bir havayolu şirketinde geliş ve gidiş seferlerinin senkronizasyonu ve optimizasyonu
Synchronization and optimization of arrival and departure plans of airline passenger aircraft
Yazar: SÜRAKA DERVİŞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HALİL İBRAHİM DEMİR
Sakarya Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Endüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Endüstri ve Endüstri Mühendisliği = Industrial and Industrial Engineering

Özet:
Havayolu seyahati insanlığın uçmayı keşfetmesinden bu yana giderek daha cazip hale gelmiştir, uzun mesafelerin kısa sürede katedilmesinden dolayı uzun seyahatlerde özellikle tercih edilmektedir. Türkiyede ve dünyada havayolu seyahatleri sürekli artmaktadır. Türkiyede de gerek yurtiçi gerek yurtdışı seyahatleri büyük oranda artmıştır. Yolcu maksimizasyonu için yurtiçi ve yurtdışı seferlerinin senkronizasyonu ve optimizasyonu oldukça önemlidir. Yolcuların bazıları ülkedeki ana havalimanının şehrinde kalmak istemezler veya gitmek istedikleri yere direkt uçuş olmayabilir, bu nedenle en az iki uçuş rezervasyonu yapmaları gerekir. Ama doğal olarak insanlar beklemeyi sevmezler, transit süresinin uzun olması durumunda başka bir havayolu şirketini tercih ederler. Bu çalışmada geliş ve gidiş arasındaki yolcu sayısını maksimize etmeye çalışılmıştır. Problem karmaşık bir problem olduğu için küçük çapta bir probleme matematiksel model geliştirilecek ve çözülecektir. Çok fazla kısıt ve değişken gerektiği için büyük ölçekli problemlerde matematiksel model yerine problemi pratikçe çözebilecek, optimum sonuç vermese de makul sürede iyi bir çözüm verecek metasezgiseller uygulanacaktır. Bu problem için uygun olduğu düşünülen karmaşık problemlerde sıkça uygulanan dünyada da popüler olan genetik algoritmalar (GA) ve son zamanlarda geliştirilen ve pek çok çalışmada kullanılan parçacık sürü optimizasyonu (PSO) metasezgiselleri kullanılacaktır.

Abstract:
Air travel became more attractive since humanity has learned to fly, and it is preferred for long distance travels because long distances are covered in a short time. Air travels continuously increased in Turkey and the world. The volume of passengers in Turkey increased in domestic and international lines. Synchronization and optimization of international and domestic flights are important for passenger maximization. Some of passengers don't stay in the city of the main Airport in the country or there is no direct flight to their destination, so they have to book two flights at least. But naturally humans don't like waiting. In case of long transit time, they tend to book from another airline company. In this study, we will try to maximize total passenger number between arrival and departure. Since the problem is a complex problem, a mathematical model will be developed and solved for a small-scale problem. Since too many constraints and variables are required, metaheuristics will be applied to solve the problem practically instead of the mathematical model in large-scale problems and will provide a good solution in a reasonable time even if it does not give optimum results. Genetic algorithms (GA), which are popular in the world, and particle swarm optimization (PSO) metaheuristics, which are recently developed and used in many studies, are used in complex problems and we think that they are suitable for this problem.