Postmenopozal kadınlarda kardiyovasküler risk skorlamalarının 
(SCORE, PROCAM, FRAMİNGHAM, GLOBAL, ASSİNG, QRİSK2, JBS3) karşılaştırılması
Compari̇son of kari̇dovasküler ri̇sk scores (SCORE, PROCAM, FRAMİNGHAM, GLOBAL, ASSİNG, QRİSK2, JBS3) at postmenoposal females
Yazar: SEDA AHÇI YILMAZ
Danışman: PROF. DR. SEMA UÇAK BASAT
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Ümraniye Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2017
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Kardiyovasküler hastalıklar = Cardiovascular diseases ; Menopoz = Menopause ; Postmenopoz = Postmenopause ; Risk faktörleri = Risk factors ; Ölçekler = Scales

Özet:
AMAÇ: Kardiyovasküler hastalıkların(KVH) gelişiminde genellikle birden çok risk faktörünün etkisi vardır. Kadınlarda özellikle postmenopozal dönemde kardiyovasküler hastalıklarda artış olduğu bilinmektedir. Hastalıklardan korunmada, hastalık gelişmemiş asemptomatik bireylerde yakın gelecekteki hastalık riskinin önceden belirlenmesi büyük önem taşır. Bu riski saptamak için çeşitli risk hesaplama yöntemleri oluşturulmuştur. Bu çalışmada; postmenopozal hastaların Framingham, SCORE, ASSIGN, QRISK2, GLOBAL risk skoru, PROCAM VE JBS3 risk hesaplama yöntemleri kullanılarak belirlenen risk skorlarını karşılaştırmak amaçlanmıştır.

GEREÇ VE YÖNTEM: Çalışmamıza İç Hastalıkları servisi ile Kadın Hastalıkları ve Doğum servisine yatan, İç Hastalıkları polikliniğine, Kadın Hastalıkları ve Doğum polikliğine ve Aile Hekimliği polikliniğine başvuran rutin tetkikleri yapılmış gönüllü 300 postmenopozal hasta dahil edilmiştir. Hastalarla yüzyüze görüşülmüş, vitaller ve laboratuvar parametreleri belirlenerek risk skorları hesaplanmıştır. Katılan her hastanın kardiyovasküler risk skorları belirlenmiş ve bu risk skorlarına göre düşük, orta ve yüksek riski olan hastalar sınıflanmıştır. Son olarak, risk skorlarının bu gruplara düşen hasta sayısını saptama oranları karşılaştırılmıştır.
 
BULGULAR: Tüm risk skorları birbirleri ile pozitif yönlü kıymetli düzeyde ve istatistiksel olarak ilişkili bulunmuştur. Q-RİSK2 ile JBS3 skorları arasında pozitif yönlü, %95.9 düzeyinde ve istatistiksel olarak anlamlı ilişki vardır. En güçlü ilişki bu iki risk hesaplama modeli arasındadır. (r:0.959; p:0.001; p<0.05). Risk faktörlerinin risk skorları üzerinde istatistiksel olarak anlamlı etkisi olduğu gösterilmiştir.
         


SONUÇ: Risk hesaplama sistemleri, klasik risk faktörlerinin ortak yarattığı toplam riski belirlemek amacıyla düzenlenmiştir. KVH risk skorunun belirlenmesi, hastalığın başlaması veya ilerlemesini azaltabilecek medikal tedavi ve davranış değişikliklerinin hayata geçirilmesinde etkili olmaktadır. Çalışmamıza göre postmenopozal hasta grubunda kullandığımız yedi risk faktörü arasında istatistiksel olarak anlamlı korelasyon saptanmıştır ve bu risk modelleri birbirlerine yakın sonuçlar vermiştir. 


Anahtar kelimeler: Postmenopozal dönem, Kardiyovasküler Hastalık, Kardiyovasküler risk hesaplama modelleri

Abstract:
AİM: The development of cardiovascular diseases (CVD) is usually influenced by multiple risk factors. It is known that, there is an increase in cardiovascular diseases at especially postmenopausal women. Pre-determination of the risk of disease in asymptomatic individuals without disease is of great importance in the prevention of disease. Various risk calculation methods has been developed to detect this risk. The aim of this study was to compare the risk scores of postmenopausal patients using Framingham, SCORE, ASSIGN, QRISK2, GLOBAL risk scores; PROCAM and JBS3 risk calculation methods.

MATERİAL AND METHODS: 300 volunteer postmenopausal patients who were referred to Internal Medicine Clinic and Obstetrisc and Gynecology Clinic, Internal Medicine and Obstetrics and Gynecology Policlinic and Family Medicine Polyclinic were included in the study. Patients were interviewed face to face and the risk scores was calculated by determining the parameters of the vitals and laboratory. The cardiovascular risk scores of each participating patient were determined and patients were classified as low, intermediate and high risk according to their risk scores. Finally it compared that rate of determination of numbers of patient per risk scores of those groups.

RESULTS: All risk scores was determined positively correlated with each other and statistically related. There was relation between Q-RİSK2 and JBS3 scores positivly, at level of %95,9 and statistically significant. The strongest relationship was between these two risk calculation models. (r:0.959; p:0.001; p<0.05). Risk factors showed that had been a statistically significant effect on risk scores. The statistically significant effect of risk factors to risk scores was demonstrated.

CONCLUSİON: Risk calculation systems are designed to determine the total risk created by classical risk factors combined. Determining the CVD risk score is effective on implenting medical or behavioural alterations that can decrease onset or progression of the disease.  According to our study, there was a statistically significant correlation between the sevenrisk factors used in the postmenopausal patient group and these risk models gave close results.

Keywords: Postmenopausal women, Cardiovascular Disease, Cardiovascular risk calculation models