Yer değiştiren stadyumlar: taraftarların sosyal kimlik ve aidiyet deneyimleri
Relocated stadiums: fans experiences of social identity and belonging
Yazar: SELİN EYÜBOĞLU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ NECATİ GÜRSES
Giresun Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Spor = Sports
Dizin: Aidiyet = Belonging ; Taraftar = Supporter

Özet:
Amaç: Yer değiştiren stadyumların, taraftar açısından sosyal kimlik ve aidiyet deneyimleri üzerine etkisi amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Bu araştırma nitel araştırma desenlerinden fenomenoloji deseni ile yapılmıştır. Araştırmaya, Trabzonspor, Giresunspor ve Rizespor kulüplerine bağlı taraftar gruplarından birer taraftar derneği başkanı ve 4'er taraftar olmak üzere toplam 15 kişi gönüllü olarak katılmıştır. Araştırmada veri toplamak için yapılandırılmış görüşme soruları kullanılarak görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Görüşmelerden elde edilen verilerin transkriptleri çıkarılarak elde edilen sonuçlar, MAXQDA programı ile Tematik içerik analizi yapılarak ana temalar ve alt temalar elde edilmiştir. Araştırmada inandırıcılığı sağlamak için araştırmacı üçlemesi kullanılmıştır. 
Bulgular: Stadyum yer değişiklikleri, taraftarların sosyal kimlik ve aidiyet duyguları üzerinde derin ve anlamlı etkiler yaratmaktadır. Eski stadyumun şehir merkezine yakınlığı, taraftarlar için bir sosyal buluşma alanı ve kimlik oluşturma mekânı olarak anlam kazandığı, yeni stadyumun ise mekânsal aidiyet duygusunu zayıflattığı tespit edilmiştir. Katılımcılar, yeni stadyumun taraftar ruhunu tam anlamıyla karşılamadığını ve eski stadyuma yönelik duygusal bir bağlılık duyduklarını ifade etmişlerdir. Bununla birlikte, bazı katılımcılar, yeni stadyumun modern yapısıyla daha fazla konfor sunduğunu belirtmiş, ancak bu durum sosyal aidiyet hissini yeterince desteklememiştir. Analizler, sosyal kimliğin güçlü bir şekilde grup dinamikleri ve anıların paylaşıldığı alanlarla bağlantılı olduğunu ortaya koymuştur.
Sonuç: Eski stadyum konumlarının ve barındırdıkları anıların, taraftarların aidiyet hissi ve grup kimliği üzerinde önemli bir rol oynadığını göstermiştir. Lokasyon değişikliği sonrası, taraftarların yeni stadyuma uyum sağlamada güçlük çektikleri, eski stadyuma olan bağlılıklarının devam ettiği ve sosyal kimliklerinin bazı unsurlarının zayıfladığı tespit edilmiştir. Yeni stadyumun sunduğu modern olanakların bazı taraftarlar tarafından olumlu karşılandığı, ancak bu durumun aidiyet duygusunu güçlendirmekte yeterli olmadığı sonucuna varılmıştır. Çalışma, stadyumların sadece bir spor alanı değil, aynı zamanda taraftarların kimliklerini şekillendiren sosyal mekânlar olduğunu ortaya koyarak literatüre önemli katkılar sağlamaktadır.
Anahtar Kelimeler: Aidiyet, Sosyal kimlik, Stadyum

Abstract:
Purpose: The aim is to explore the impact of relocated stadiums on fans' experiences of social identity and belonging.
Materials and Methods: This study was conducted using the phenomenological design, one of the qualitative research approaches. A total of 15 participants volunteered for the study, including the presidents of fan associations and four fans each from the supporter groups of Trabzonspor, Giresunspor, and Rizespor clubs. Structured interview questions were used for data collection, and interviews were conducted accordingly. The transcripts of the interviews were analyzed using the MAXQDA program, and thematic content analysis was performed to identify main themes and sub-themes. To ensure credibility, the researcher triangulation method was employed.
Findings: Stadium relocations have profound and significant effects on fans' social identities and sense of belonging. It was found that the proximity of the old stadium to the city center gave it meaning as a social meeting place and a space for identity formation for fans, whereas the new stadium weakened the sense of spatial belonging. Participants expressed that the new stadium did not fully capture the fan spirit and that they felt an emotional attachment to the old stadium. However, some participants noted that the modern structure of the new stadium offered greater comfort, although this did not sufficiently support the sense of social belonging. The analyses revealed that social identity is strongly tied to group dynamics and spaces where shared memories are created.
Conclusion: The findings demonstrate that the locations and associated memories of old stadiums play a significant role in fans' sense of belonging and group identity. Following the relocation, fans were found to struggle in adapting to the new stadium, maintaining their attachment to the old stadium, and experiencing a weakening of certain aspects of their social identity. While the modern facilities offered by the new stadium were positively received by some fans, they were not sufficient to strengthen the sense of belonging. This study highlights that stadiums are not merely sports venues but also social spaces that shape fans' identities, thereby making a valuable contribution to the literature.
Keywords: Belonging, Social identity, Stadium