Besi sığırlarında grup büyüklüğünün performans, sağlık ve davranış özelliklerine etkisi
Effect of group size on performance, health and behavioral characteristics in beef cattle
Yazar: TAYFUN KURTMAN
Danışman: DOÇ. DR. CEMİL TÖLÜ
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Zootekni Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışmada, aynı büyüklükteki padoklarda farklı hayvan sayısının Simental ırkı danalarda performans, sağlık ve davranış özelliklerine etkisi irdelenmiştir. Çalışma 36 m2 yarısı düz beton ve yarısı ızgara beton zemine sahip bölmelerde gerçekleştirilmiştir. Padoklarda 8, 10 ve 12 baş 6 aylık yaşta dana yerleştirilmiştir. Altı aylık periyotlarla denemeler 3 kez tekrar edilmiştir. İki denemede 24 saatlik altı gün seçilerek hayvanların günlük davranışları zaman örneklemesi yöntemiyle (10 dk. aralıklı) belirlenmiştir. Gruplarda sosyal hiyerarşi belirlenmiş ve baskınlık sıralarına göre üst, orta ve alt olarak sınıflandırılmıştır. Besi sonunda 8 başlı grup diğer gruplardan önemli ölçüde canlı ağırlık (CA) ve günlük canlı ağırlık artışına (GCAA), sahip olmuştur (P<0,05). Benzer şekilde 8 başlı grubun ayıklama öncesi (gruptan alfa ve diğer bir hayvanın alınması) CA, ayıklama öncesi ve sonrası GCAA değerleri de diğer gruplardan daha yüksek olmuştur (P<0,05). Sosyal hiyerarşinin orta sırasında yer alan hayvanlar üst ve alt sıradaki hayvanlardan daha yüksek CA'ya sahip olmuşlardır (P<0,05). Grup büyüklüklerine yaslanma, geviş getirme, dikilme, arkadaşça etkileşim ve beslenme davranışları farklılaşmıştır (P<0,05). Gruptaki hayvan sayısı artıkça dikilme davranışı ve yem rekabeti artarken, hayvan sayısı azaldıkça hayvanların birbirleriyle daha fazla oranda olumlu etkileşime girmişlerdir. Yatma, yan yatma, arkadaşça etkileşim ve atlama sosyal sıralamaya göre değişmiştir (P<0,05). Hiyerarşinin alt sıralarındaki danalar, üst ve orta sıralardaki danalardan daha düşük oranda beton zeminde ve daha yüksek oranda ızgara zeminde yatmışlardır (P<0,05). Hiyerarşinin üst sıralarında yer alan danalar yan yatma davranışı daha fazla göstermişlerdir (P<0,05). Sonuç olarak, beside padokta içerisinde gruptaki hayvan sayısının belirlenmesinde, grup içi sosyal hiyerarşi yapısı ve bireylerin davranış gereksinimleri dikkate alınmalıdır.

Abstract:
In this study, the effect of different number of animals in the same size paddocks on the performance, health and behavioral characteristics of Simmental young bulls was investigated. The study was carried out in 36 m2 with half flat concrete and concrete slat floor. Eight, ten and twelve heads of 6 months old young bulls were placed in the paddocks. The trials were repeated 3 times in six-month periods. In two trials, six days of 24 hours were selected, and the daily behavior of the animals was determined by time sampling method (10 min. interval). Social hierarchy was determined in the groups and classified as high, medium, and low according to animals' dominance rank order. At the end of the fattening, the 8-headed group had significantly higher live weight (LW) and daily live weight gain (LWG) than the other groups (P<0.05). Similarly, the pre-culling (removing the alpha animal and other an animal from the group) LW, pre- and post-culling LWG values of the 8-headed group were higher than the other groups (P<0.05). Animals in the medium rank order of the social hierarchy had higher LW than animals in the high and low rank order (P<0.05). Leaning, rumination, standing, friendly interaction and feeding behaviors differed between group sizes (P<0.05). While the number of animals in the group increases, standing behavior and competition for feed increase, the number of animals decreases, the animals interact more positively with each other. Lying, leaning, friendly interaction and mounting behavior varied according to social rank (P<0.05). The young bulls in the lower social ranks lying behavior on the flat concrete floor at a lower ratio on the slat concrete floor at a higher rate than the young bulls in the high and medium orders (P<0.05). The young bulls at the high of the hierarchy showed more lateral lying behavior (P<0.05). In conclusion, in determining the number of animals in the group in the fattening paddock, the social hierarchy structure within the group and the behavioral needs of the individuals should be considered.