Yükseköğretim kurumlarında görev yapan öğretim elemanlarının mobbing algıları
Mobbing perceptions of teaching staff working in highereducation institutions
Yazar: SULTAN SALMAN
Danışman: PROF. DR. İLKNUR MAYA
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Mobbing = Mobbing ; Yükseköğretim = Higher education

Özet:
Eğitimde mobbing algı düzeyi, eğitim kurumlarında çalışan personelin mobbing davranışlarını ne kadar fark ettiklerini ve bu davranışlara nasıl maruz kaldıklarını ölçen bir kavramdır. Araştırmanın amacı, yükseköğretim kurumlarında çalışan öğretim elemanlarının mobbing algı düzeylerini belirlemektir ve onların bireysel değişkenlerine göre mobbing algı düzeyleri anlamlı farklılık gösterip göstermediğinin belirlenmesine çalışılmaktadır. Araştırma tarama yöntemi kullanılarak nicel paradigma çerçevesinde yürütülmüştür. Araştırmanın evreni Manisa ili olup, örneklem ise Manisa Celal Bayar Üniversitesi'nden rastgele seçilmiştir. 21 maddelik olumsuz davranışlar sorularından oluşan (Negative Acts Questionnaire, NAQ) mobbing ölçeği, gönüllü katılım sağlayan 375 öğretim elemanı tarafından kullanılmıştır (Cronbach's alpha = 0.87). 
Çalışmanın sonuçlarına göre öğretim elemanlarında mobbing; cinsiyet, yaş, medeni durum, eğitim durumu ve yöneticinin cinsiyeti değişkenleri açısından farklılık göstermektedir. Araştırmada kadın öğretim elemanlarının erkek öğretim elemanlarına göre daha fazla mobbing vakasına maruz kaldıkları, 18-25 yaş aralığındaki öğretim elemanlarının mobbinge maruz kalma düzeyi daha az olduğu, evli öğretim elemanlarının özel hayatına müdahale edilen davranışlar eşliğinde maruz kaldığı mobbing vakaları, bekar öğretim elemanlarına göre daha fazla olduğu, lisans mezunu öğretim elemanlarına kıyasla doktora ve yüksek lisans düzeyinde eğitimi olan öğretim elemanlarının daha fazla mobbinge maruz kaldığı ve müdürü/dekanı kadın olan öğretim elemanları, erkek öğretim elemanlarına kıyasla daha fazla kişinin iletişim kurmasını engelleyen davranışlara maruz kaldıkları görülmüştür.  
Mobbing ile mücadele edilmesi için hukuki altyapının güçlendirilmesi ve caydırıcı cezalar verilmesi gerektiği vurgulanmıştır. Öğretim elemanları içinde kişiler arası olumlu bağlılığı arttırmak ve ötekileştirmeyi engellemek adına birlikte katılabilecekleri sosyal ve bilimsel etkinlikler arttırılmalıdır.

Abstract:
The level of perception of mobbing in education is a concept that measures how much the personnel working in educational institutions are aware of mobbing behaviors and how they are exposed to these behaviors. This study aims to identify the mobbing perception levels of lecturers teaching in higher education institutions and to find whether or not their levels of mobbing perception differ significantly according to individual variables. Survey method was used in the study. It was conducted within the framework of quantitative paradigm. The population for the research was the city of Manisa, and the sample was composed of lecturers in Manisa Celal Bayar University who were chosen randomly. The 21-item mobbing scale called Negative Acts Questionnaire (NAQ) was given to 375 participants who took part in the questionnaire on the basis of volunteering (Cronbach's Alpha= 0.87).
According to the results of the study, mobbing among academic staff varies in terms of gender, age, marital status, educational status and the gender of the administrator. The research has revealed that women experience more instances of mobbing than men, and it has been noted that the level of mobbing exposure is lower among academic staff aged 18-25. In addition, it has been noted that married academic staff were more exposed to mobbing cases accompanied by behaviors that interfered with their private lives than single academic staff. Moreover, it has been observed that academic staff with doctoral and master's level education are exposed to more mobbing than academic staff with undergraduate degrees, and academic staff whose administrators/deans are women are exposed to behaviors that prevent people from communicating more than academic staff whose administrators/deans are men. 
It has been emphasized that in order to fight against mobbing, the legal infrastructure should be strengthened and deterrent punishments should be given. In order to increase positive interpersonal relationships among academic staff and to prevent alienation, social and scientific activities in which they can participate together should be increased.