XVI. -XIX. yüzyıllarda İdil-Ural bölgesinde tarih yazıcılığı
Historiography on XVI. -XIX. centuries at İdil-Ural region
Yazar: RUSLAN PERVUSHKİN
Danışman: DOÇ. DR. EYÜP BAŞ
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı / İslam Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Tarih = History
Dizin: Tarihi eserler = Historic buildings ; Tarihçilik = Historiography ; İdil-Ural Türkleri = Idyıı-Ural Turkish

Özet:
Ruslan, Pervushkin, XVI.-XIX. Yüzyıllarda İdil-Ural Bölgesinde Tarih Yazıcılığı, yüksek lisans tezi (danışman: Doç. Dr. Eyüp BAŞ), Ankara Üniversitesi 2012.Çalışmamız bir Giriş ve iki bölümden oluşmaktadır. Girişte tezin hazırlanmasıyla ilgili bilgi verdikten sonra İdil-Ural Bölgesi'nin kısaca tarihçesini verdik. Biz bölgenin geçmişini dört kısıma ayırdık, bu kısımlar zaman ve bölgede gerçekleşen ve bölgenin tarih seyirini değiştiren olaylar olduğu için, adlandırmak için de onları kullandık.Çalışmamızın I. Bölümünde ise XVI.-XIX. yüzyılları içeren dönemin tarih yazıcılığı hakkında bilgi vermeye çalıştık.. Bu bölümde biz İdil-Ural bölgesinde yazılan ilk tarih eserleri hakkında, bu eserlerin hangi çerçeve içerisinde yazılmış olduğu ve tarih yazarlarının kullandıkları metodoloji hakkında bahsettik.İkinci bölümde ise XVI.-XIX. yüzyıllarda yaşamış olan tarih yazarlarından örnekler verdik. Ele aldığımız tarihçiler şunlardır: Hisamüddîn Müslimi, Tacuddîn Yalçıgul, Şihabuddîn Mercâni, Hüseyin Feyzhanov, Karl Fuks, Nikolay Zagoskin. Örnek olarak verdiğimiz tarih yazarlarının çoğu bölge tarihçiliğini araştırmışlardır. Bu bölümde onların hayatlarını, yetiştikleri ortamı, ilmî faaliyetlerini, tarih ile ilgili eserlerini ortaya koymaya çalıştık. Şihabuddîn Mercâni hariç, diğer tarih yazarlarının birer eserini örnek olarak aldık. Şihabuddîn Mercâni'nin ise iki kitabından söz ettik. Hisamüddîn Müslimi'nin Tevarih-i Bulgariye, Tacuddîn Yalçıgul'un Tevarih-i Bulgariye, Şihabuddîn Mercâni'nin Vefiyyetu'l-Eslaf ve Tahiyyatu'l-Ahlaf ve Mustefâdu'l-Ahbâr fî Ehvâl Kazan ve Bulgar, Hüseyin Feyzhanov'un Kazan Hanlığı, Karl Fuks'un Kazan Şehrinin kısaca Tarihi, Nikolay Zagoskin'in Kazan Rehberi eserleri örnek olarak alınıp incelenmeye çalışılmıştır.

Abstract:
Ruslan, Pervushkin, Historiography on XVI.-XIX. Centuries at İdil-Ural region, Master Thesis, (Advisor: Associate professor. Dr. Eyup BAS), Ankara University 2012.Our study composed of an introduction and 2 chapters. Introduction is about the procedure of writing and study and then İdil-Ural region?s history is mentioned. We are divided the region?s background to 4 parts, this division was done based on events which changed the history flow, and also is used them for naming.In first chapter of our study we talked about the historiography at beginning of XVI.-XIX. centuries. Here we are trying to submit first history studies, frame which they have been written in and the methodology which the historiographers used.In second chapter, we have given some examples about historiographers on XVI.-XIX centuries. Here are the examples: Hisamuddin Muslimi, Tacuddin Yalchigul, Shihabuddin Mardjani, Husain Feizhanov, Karl Fuks, Nikolay Zagoskin. In this chapter we talked about their life, life situation, scientific activities and their books related to history. We have submitted one study of each historiographer as an example except Shihabuddin Mardjani. We discussed two books of Shihabuddin Mardjani. We mentioned and examined examples regarding to Tevarih-i Bulgariye by Hisamuddin Muslimi, Tevarih-i Bulgariye by Tacuddin Yalchigul, Vefiyyetu?l-Eslaf and Tahiyyatu?l-Ahlaf and Mustefâdu?l-Ahbâr fî Ehvâl Kazan ve Bulgar by Shihabuddin Mardjani, Khanate of Kazan by Husain Feizhanov, Short History of Kazan by Karl Fuks, Kazan Guide by Nikolay Zagoskin.