Alışveriş merkezlerinin ısıl konfor ve enerji tüketimi açısından değerlendirilmesi
An evaluation of thermal comfort conditions and energy consumption of the shopping malls
Yazar: FATMA ZOROĞLU
Danışman: PROF. DR. GÜLAY ZORER GEDİK
Yıldız Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı / Yapı Bilgisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Enerji = Energy ; Mimarlık = Architecture
Dizin: Isı enerjisi = Heat energy ; Sürdürülebilir enerji = Sustainable energy ; Termal konfor = Thermal comfort ; Çevresel konfor = Environmental comfort ; Çevresel sürdürülebilirlik = Sustainable environment ; İklimsel konfor = Climatic comfort

Özet:
Alışveriş merkezleri günümüzde alışveriş ihtiyacının karşılamasının yanında sosyalleşme ihtiyacını da karşılamak amaçlı tercih edilen mekânlar haline gelmiştir. İnsanların kendilerini güvende hissederek vakit geçirdikleri bu mekânlar ruhsal ihtiyaçları da karşılayacak şekilde tasarlanmaktadır. Alışveriş merkezleri sinema salonları, eğlence mekânları, yeme içme alanları, mağazalar gibi birçok birimden oluşmaktadır. Sosyal ihtiyaçlarını karşılamak için ayırdıkları vakitlerini alışveriş merkezlerinde geçiren birçok insanın uzun süre kaldıkları bu mekânlarda konforlu hissetmeleri gerekliliği kaçınılmazdır. Bu nedenle alışveriş merkezleri tasarımında işitsel konfor, görsel konfor, ısıl konfor gibi konfor koşullarının sağlanması gerekir. Konfor koşullarına uygun tasarım yapılması insanların rahatsızlık duymadığı bu mekânları tercih etmesinde öncelik sağlarken daha uzun vakit geçirmelerini de sağlayarak işletmeler açısından da olumlu sonuçlara yol açabilir.
Konfor koşullarının sağlanması sırasında enerjinin etkin kullanımına da önem verilmelidir. Enerji kaynaklarının tüketiminin artması, CO2 salınımının artması, çevre kirliliği, küresel ısınma, ekosistemin bozulması gibi sorunlara çözüm olabilecek tasarımların yapılması gerekmektedir. 
Bu bağlamda biri enerji etkin tasarımda ön planda olan yeşil bina derecelendirme sistemlerinden dereclelendirilmiş iki kapalı alışveriş merkezi çalışma kapsamında belirlenmiştir. Belirlenen alışveriş merkezleri içerisinde yer alan aynı markaya ait, aynı konseptte, giyim mağazasında ısıl konfor şartlarının değerlendirilmesi için ölçüm çalışması ve kullanıcı algısını tespit etmek için anket çalışması gerçekleştirilmiştir. Yapılan alan çalışmaları, alışveriş merkezlerinden alınan kişi yoğunluğu ve enerji tüketimi verileri ile birlikte ele alınarak ısıl konfora etkileri değerlendirilmiş ve optimum koşulların sağlanabilirliği üzerinde durulmuştur. Çalışma beş ana bölümden oluşmaktadır.
Birinci bölümde, literatür özeti, tezin amacı ve hipotez alt başlıklarında giriş bölümü yer almaktadır. Bu bölümde alışveriş merkezleri, ısıl konfor ve enerji tüketimi ile ilgili yapılan çalışmalar ve tez ile ilişkisi anlatılmaktadır.
İkinci bölümde, alışveriş ve sürdürülebilirlik kavramları başlığı altında alışveriş merkezlerinin tarihçesi, sınıflandırılması ve enerji etkinliği ve sürdürülebilirilik kavramları altında standartlar ve sistemler yer almaktadır.
Üçüncü bölümde, alışveriş merkezlerinde ısıl konfor ve enerji verimliliği ele alınmaktadır. Standartlara göre ısıl konfor koşullarından bahsedilmiş ve alışveriş merkezlerinde ısıl konfor gereksinimi ile ısıl konforun sağlanmasında enerji verimliliği kavramlarından bahsedilmiştir.
Dördüncü bölümde, örneklem alışveriş merkezlerinde ölçme ve anket çalışmaları ile kişi yoğunluğu ve enerji tüketim verileri ele alınarak ısıl konfor ve enerji tüketimi değerlendirmesi yapılmıştır.  
Beşinci bölümde, yapılan alan çalışmalarından elde edilen ve alışveriş merkezlerinden alınan veriler aracılığı ile sonuca ulaşılmış ve öneriler sunulmuştur.  

Anahtar Kelimeler: Alışveriş Merkezleri, Isıl Konfor, Enerji Etkinliği, PMV-PPD

Abstract:
Nowadays, shopping malls are commonly preferred by individuals for shopping needs as well as social needs. These places where people feel safe in themselves designs to meet spiritual needs.  Shopping malls are composed of many units such as cinemas, entertainment places, eating and drinking areas and stores. Many people spend their time in shopping centers to meet their social needs and they stay for a long time in these places. Therefore, it is inevitable that many people feel comfortable in these places. For this reason, in the design of shopping malls, it is necessary to provide comfort conditions such as auditory comfort, visual comfort and thermal comfort. Designing according to comfort conditions, allows people to choosing these places and can lead to positive results to enterprises by providing them to spend more time.
If these spaces where energy consumption and population intensity are changing hourly are designed compliant with comfort conditions, these spaces can be often preferred by people. Within comfort conditions, the importance of efficient use of energy should also be emphasized. It is necessary to designs that can solve the problems such as increase in consumption of energy resources, increase in CO2 emission, environmental pollution, global warming, and ecosystem deterioration. 
Two shopping malls with different heating-cooling and ventilation systems have been selected, where one of the shopping mall has the BREEAM certificate. They are in Istanbul which climate is classified as a temperate humid climate. The aim of this study is to measure and evaluate indoor environment conditions of these selected shopping malls in terms of thermal comfort. In the same concept, the clothing store belonging to the same brand in the specified shopping malls was selected as a study area for the evaluation of thermal comfort conditions. Other work areas were determined as circulation areas in these shopping malls. Measurements and surveys were carried out at selected places. The effects of thermal comfort were assessed by taking into account the field work, population density and energy consumption data from shopping malls. The study consists of five main sections.
In the first chapter, introduction section is included with subtitles which is the literature summary, thesis purpose and hypothesis. This section describes the studies related to shopping malls, thermal comfort and energy consumption and the relation with the thesis.
In the second chapter, under the heading of shopping and sustainability concepts, the history and classification of shopping malls are included. Under the concepts of energy efficiency and sustainability, standards and systems are included.
In the third chapter, thermal comfort and energy efficiency are addressed in shopping malls. Thermal comfort conditions and thermal comfort requirements in shopping malls are mentioned according to the standards. The concepts of energy efficiency are mentioned in providing thermal comfort. 
In the fourth chapter, evaluation of thermal comfort and energy consumption were carried out by taking measurement and survey studies in sample shopping malls and population density and energy consumption data. 
In the fifth chapter, the results from field studies and obtained from shopping malls were finally reached and suggestions were presented. 

Keywords: Shopping Malls, Thermal Comfort, Energy Efficiency, PMV-PPD