Plazma asimetrik dimetilarjinin düzeyi stent restenozu için bir belirteç olabilir mi?
Is plasma asymmetric dimethylarginine level a novel marker for stent restenosis?
Yazar: UĞUR ABBAS BAL
Danışman: PROF. DR. AYLİN YILDIRIR
Başkent Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Kardiyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2008
Konu: Kardiyoloji = Cardiology
Dizin: ADMA = ADMA ; Koroner restenoz = Coronary restenosis ; Koroner restenoz = Coronary restenosis ; Stentler = Stents

Özet:
Günümüzde stentler, koroner arter hastalığında bir tedavi seçeneği olarak sıklıkla
kullanılmaktadır. Stentler koroner arter hastaları için bir umut olmuş fakat kullanımları
arttıkça başta restenoz olmak üzere bazı problemler ile karşılaşılmıştır. Düz kas hücresi ve
matriksten oluşan neointima hiperplazisi stent içi restenozun başlıca nedenidir. Sağlam
endotelden salınan nitrik oksit (NO) düz kas hücre proliferasyonunu önleyerek neointima
hiperplazisini azaltır. Asimetrik dimetilarjinin (ADMA), endotelyal NO oluşumunda bir
düzenleyicidir. Nitrik oksit sentetaz (NOS)' ın yarışmacı inhibitörüdür. Bu çalışmanın amacı
plazma ADMA düzeyinin stent restenozunda bir belirteç olup olamayacağını
değerlendirmektir.
Çalışmaya daha önce koroner stent uygulanmış ve herhangi bir nedenle koroner
anjiyografi yapılan 91 hasta alındı. Kronik böbrek ve karaciğer yetmezliği, son 1 yıl içinde
gelişen serebrovasküler olay, ciddi periferik arter hastalığı, kontrolsüz hipertansiyon (HT)' u,
klinik hipertiroidisi, erektil disfonksiyonu ve pulmoner hipertansiyonu olan hastalar ile kan
glukozu kontrol altında olmayan diabet hastaları çalışma dışı bırakıldı. Tüm hastalarda
ADMA plazmadan yüksek performanslı sıvı kromotografisi (HPLC) yöntemiyle çalışıldı.
Çalışmaya alınan hastaların yaş ortalaması 58.9 ± 8.7 yıl olup, 72 (% 79.1)' i erkekti.
Çalışmaya alınan 91 hastanın toplam 144 stenti anjiyografik olarak değerlendirildi ve 46 (%
31.9)' ında restenoz saptandı. Hasta bazında ise 35 (% 38.5) hastada restenoz tespit edildi.
Restenoz gelişen ve gelişmeyen hastalar klinik ve laboratuvar özellikleri bakımından
karşılaştırıldığında akut koroner sendrom (AKS) kliniği nedenli stent takılma öyküsü restenoz
gelişen grupta anlamlı olarak daha yüksekti (p = 0.029). Laboratuvar parametrelerinden
plazma ADMA düzeyi (p = 0.001), C-reaktif protein düzeyi (p = 0.01) ve beyaz küre sayısı (p
= 0.044) restenoz gelişen grupta anlamlı derecelerde yüksek, sol ventrikül ejeksiyon
fraksiyonu ise anlamlı derecede düşük idi (p = 0.023). Çoklu lineer regresyon analizinde
plazma ADMA düzeyi (β = 0.281; p = 0.012) ve stent öncesi hastanın kliniği (β = 0.233; p =
0.037) restenozun bağımsız belirleyicileri olarak tespit edildi. Stent özellikleri ve uygulanma
yöntemleri değerlendirildiğinde ise stent boyu (β = 0.238; p = 0.015) ve stent çapı (β = –
0.302; p = 0.001) restenoz gelişimi için bağımsız risk faktörleri olarak bulundu.
Sonuç olarak, plazma ADMA düzeyi stent restenozu gelişiminin bağımsız bir
belirleyicisidir.

Abstract:
Nowadays stents are widely used for the treatment of coronary artery disease. During
the wide spread usage of coronary stenting, stent restenosis was found to be the major
problem related with this intervention. Neointimal hyperplasia composed of vascular smooth
muscle cells and the matrix is the mainstay of stent restenosis. Nitric oxide secreted by intact
endothelium inhibits vascular smooth muscle cell proliferation and prevents neointimal
hyperplasia. Asymmetric dimethylarginine (ADMA) is a potent competitive inhibitor of nitric
oxide synthase (NOS). The aim of this study was to examine whether plasma ADMA level is
a predictor of stent restenosis or not.
We recruited 91 patients with a history of coronary stenting who underwent coronary
angiography due to various reasons. Subjects were eligible if they had no history of chronic
kidney or liver disease, no history of cerebrovascular accident in the past year and were free
of uncontrolled hypertension, clinical hyperthyroidism, erectile dysfunction, pulmonary
hypertension and uncontrolled diabetes mellitus. Asymmetric dimethylarginine concentrations
were measured by high performance liquid chromatography (HPLC).
The mean age of the patients was 58.9 ± 8.7 years and 72 (79.1 %) of them were male.
We assessed 144 stents of 91 patients with coronary angiography. Angiographic restenosis
was found in 35 patients (38.5 %) and 46 of 144 stents (31.9 %). When clinical characteristics
and laboratory findings considered, stenting history due to acute coronary syndrome (p =
0.029), plasma ADMA concentrations (p = 0.001), C-reactive protein concentrations (p =
0.01) and white blood cell count (p = 0.044) were higher and left ventricular ejection fraction
(p = 0.023) lower in patients with restenosis. Plasma ADMA concentration (β = 0.281; p =
0.012) and clinical setting before stenting (β = 0.233; p = 0.037) were found to be the
independent predictors of restenosis in multiple linear regression analysis. When we consider
the properties of stent and the implantation procedure, we found the stent diameter (β = –
0.302; p = 0.001) and length (β = 0.238; p = 0.015) as the independent predictors of
restenosis.
In conclusion, plasma ADMA level is found to be an independent predictor of
restenosis.