Böbrek nakli hastalarında COVID-19 aşı farkındalığı
COVID-19 vaccine awareness in renal transplant patients
Yazar: BURAK PAÇACI
Danışman: PROF. DR. ARZU VELİOĞLU
Marmara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Nefroloji = Nephrology
Dizin: Anksiyete = Anxiety ; Aşılama = Vaccination ; Aşılar = Vaccines ; Böbrek hastalıkları = Kidney diseases ; Böbrek nakli = Kidney transplantation ; Böbrek yetmezliği-kronik = Kidney failure-chronic ; Korona virüs enfeksiyonları = Coronavirus enfections ; Korona virüsler = Coronaviridae

Özet:
Amaç: Böbrek nakli hastaları genel popülasyona göre COVID-19 daha ciddi seyredebilmektedir. Böbrek nakli hastalarında COVID-19 aşısına karşı verilen hümoral immün yanıt azalsa da, aşılama bir dereceye kadar koruma sağlar. Bu nedenle, böbrek nakli hastaları için COVID-19 aşısı yaygın olarak önerilmektedir. Bu çalışmada böbrek nakli hastaları ve genel popülasyonun COVID-19 aşısına yönelik farkındalıklarını inceledik.

Yöntem: Bu çalışma, kesitsel bir anket çalışmasıdır. Aralık 2021-Nisan 2022 tarihleri arasında rutin kontrol amaçlı nefroloji polikliniğine başvuran böbrek nakli hastaları ve kontrol grubu (sağlık çalışanları hariç) çalışmaya dahil edildi. Demografik özellikler ve aşılanma bilgileri anket ve hastaneminiz tıbbi kayıtlarından elde edildi. Ankette COVID-19 aşılarına karşı isteklilik ve çekinceler değerlendirildi. COVID-19 aşıları ile ilgili endişeler ve aşılardan sonraki yan etkiler de kaydedildi. Tam aşılı olmak, anket sırasında iki doz inaktif aşına ek en az iki doz mRNA aşısı veya üç doz mRNA aşısı olarak tanımlandı. Daha önce COVID-19 enfeksiyonu geçiren ve en az iki doz mRNA aşısı olan katılımcılar da tam aşılı olarak kabul edildi.

Bulgular: Toplam 154 böbrek nakli hastası (ortalama yaş: 44,6 ± 14,5; E/K: %50,6/%49,4) ve 172 kişilik kontrol grubu (ortalama yaş: 47,1 ± 13,3; E/K: %28,5/ %71,5) anketi tamamladı. Böbrek nakli hastalarının %40,9'unda ve kontrol grubunun %30,8'inde daha önce COVID-19 enfeksiyonu geçirme öyküsü mevcuttu (p=0,057). En az bir doz COVID-19 aşısı olma oranları çalışma gruplarında benzerdi (%92,4 vs %92,9). Ancak, araştırma sırasında böbrek nakli hastalarının %58,7'si ve kontrol grubunun %70,4'ü tam aşılıydı (p=0,033). Sadece böbrek nakli hastalarından 11'i hiç COVID-19 aşısı olmamıştı. Aşılanmamanın ana nedenleri arasında ciddi yan etkiler (n=7) ve/veya aşılamadan sonra böbreğini kaybetme riski (n=4) vardı. Böbrek nakli hastalarında ciddi yan etki yaşam korkusu kontrol grubuna göre daha yüksekti (%63.6 vs. %53.8; p=0.488). Böbrek nakli hastalarının %83'ü ve kontrol grubunun %87,2'si COVID-19'a karşı gelecekte aşılanma düşüncesindeydi.

Sonuç: Katılımcılar COVID-19'a karşı aşılanmak için yüksek isteklilik gösterseler de, tam aşılı olan böbrek nakli hastalarının sayısı beklenenden daha düşük görünmektedir. Aşıya bağlı yan etki (böbreğini kaybetme riski dahil) yaşama endişesi, aşılanmamanın başlıca nedeniydi. Nakil doktorları tarafından aşı hakkında verilen bilgiler, tam aşılı böbrek nakli hastalarının sayısının artmasına yardımcı olabilir.

Abstract:
Objective: Kidney transplant (KT) recipients may be more vulnerable to COVID-19. Although the humoral response to COVID-19 vaccination is diminished in KT recipients, vaccination offers some degree of protection. Therefore COVID-19 vaccination is widely recommended for KT recipients. In this study, we examined COVID-19 vaccine awareness of kidney transplant recipients and the general population.

Method: This is a cross-sectional survey-based study. KT recipients who were admitted to follow-up clinics between December 2021 and April 2022 and control group (excluding healthcare workers) were included in the study. Demographic characteristics and vaccination information were obtained from the questionnaire and hospital medical records. The willingness and hesitancy of COVID-19 vaccines were assessed in the survey. Concerns about the COVID-19 vaccines and adverse events after vaccines were also recorded. Being fully vaccinated was defined as two doses of inactivated vaccine plus at least two doses of mRNA vaccine or three doses of mRNA vaccine at the time of the survey. The participants who had previous COVID-19 infection, and having at least two doses of mRNA vaccine were also considered as fully vaccinated.

Results: A total of 154 KT recipients (mean age: 44.6 ± 14.5; M/F: 50.6%/49.4%) and 172 controls (mean age: 47.1 ± 13.3; M/F: 28.5%/ 71.5%) completed the questionnaire. Previous COVID-19 infection was seen in 40.9 % of the KT patients and 30.8% of the control group (p=0.057). Rates of having been vaccinated with at least one dose of COVID-19 vaccination were similar in study groups (92.4% and 92.9%). However, 58.7% of the KT recipients and 70.4% of the control group were fully vaccinated at the time of the survey (p=0.033). Only, 11 of the KT recipients refused the COVID-19 vaccines. Major reasons for refusal were concerns about severe adverse events (n=7) and/or rejection risk after vaccination (n=4). The rate of concern about severe adverse events was higher in the KT recipients compared to control group (%63.6 vs. %53.8; p=0.488). A Positive attitude toward to be further vaccination against to COVID-19 was found in 83% of the KT recipients and 87.2% of the control group.

Conclusion: Although participants showed high willingness toward COVID-19 vaccination, the number of KT recipients being fully vaccinated seems to be lower than expected. Concerns about vaccine-related adverse events (including rejection risk) were the major reason to avoid vaccination. Appropriate vaccine information given by transplant physicians may help to optimize the number of fully vaccinated KT recipients.