Kardeşim işitme kayıplı: Bir yaşam öyküsünün incelenmesi
My brother has a hearing loss: A life story investigation
Yazar: OSMAN ÇOLAKLIOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. ZERRİN TURAN
Anadolu Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Özel Eğitim Ana Bilim Dalı / İşitme Engelliler Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Kardeş ilişkileri = Sibling relationship ; Kardeşler = Brothers ; Özel eğitim = Special education ; Özel gereksinimli çocuklar = Children with special needs ; İşitme engelli çocuklar = Hearing impaired children ; İşitme engelliler = Hearing impaired

Özet:
Yaşam öyküsü olarak desenlenen bu araştırmanın amacı, işitme kayıplı kardeşi olan bir yetişkinin yaşam hikâyesinin incelenmesi ve işitme kayıplı kardeşin, kişinin yaşamı üzerine olan etkisinin derinlemesine anlaşılmasıdır. Araştırma verileri yarı-yapılandırılmış görüşmeler, yansıtmalı araştırmacı günlükleri ve belge incelemesi teknikleriyle toplanmıştır. Toplanan veriler tümevarım yöntemiyle analiz edilerek 70 kod, 16 alt tema ve 6 temaya ulaşılmıştır. Araştırma bulguları; araştırmanın katılımcısı Ahmet'in işitme kayıplı kardeşinin hayatı üzerindeki etkilerini yaşantısının farklı dönemlerinde farklı biçimlerde değerlendirdiğini ortaya koymaktadır. İlk başlarda kardeşinin işitme kayıplı olduğunu öğrendiklerinde ailece bir üzüntü yaşamışlar ancak bu duygu Ahmet açısından uzun sürmemiştir. Anne-babalarının kardeşlerinin eğitimi veya bakımıyla ilgili olarak kendisine ve diğer kardeşlerine fazladan bir sorumluluk yüklemediklerini, işitme kayıplı kardeşlerine de ayrıcalıklı davranmadıklarını belirten Ahmet kardeşinin özellikle implant uygulanmasından sonra dil gelişiminde ortaya çıkan hızlı gelişme ile herkes gibi bir hayat sürdürebildiğini ve kendisine ilişkin sorumlulukları alabilecek yeterlikte olduğunu söylemektedir. Ahmet çocukluk döneminde kardeşinin işitme kaybının hayatı üzerindeki en olumsuz etkisinin Konya'dan Eskişehir'e taşınmak olarak görmektedir. Yeni bir okul ve arkadaşlarına alışmakta kısa süreli zorluk yaşayan Ahmet, bu dönemde Konya'yı özlemiştir. Ancak günümüzde bu durumun aslında kendileri için hem eğitim hem de yaşam kalitesi açısından olumlu sonuçlara neden olduğunu düşünmektedir. Ahmet işitme kayıplı kardeşini diğer normal işiten yaşıtlarından ve diğer kardeşlerinden farklı görmediğini sık sık vurgulamakta ve ilerleyen yıllarda da yakın bir kardeşlik ilişkisini sürdüreceklerini düşünmektedir.

Abstract:
The aim of this study, is to examine the life story of an adult who has a brother with hearing loss and to understand the effect of his brother on his life. The study designed as life story investigation data were collected through semi-structured interviews, reflective journals and documents. The data were analyzed using the induction method, and 70 codes, 16 sub-themes and 6 themes were identified. Research findings indicated that: The research participant Ahmet evaluated the effect of his brother with hearing loss on his own life differently at different periods of his life. Ahmet indicated that his parents did not put any extra responsibility on himself and his siblings in relation to the education or care of his brother, and that his parents did not give privileges to his brother with hearing loss, either. He said that his brother was able to live a life like everyone, he had a rapid language development after implantation, and that he was also capable of taking responsibilities related to himself. Ahmet saw the most negative effect of his brother's hearing loss on his life during his childhood as moving from Konya to Eskişehir. Ahmet, who experienced short-term difficulties in adapting to a new school and friends, longed for Konya in this period. Today, however, he thinks that this situation actually has led to positive results for them, both in terms of education and quality of life. Ahmet frequently emphasized that he did not see his brother with hearing loss different from his peers with normal hearing or his other siblings. He considered that a close brotherly relation would continue in the following years as well.