Mersin ilinde yaşayan bireylerdeki Bisfenol A düzeyinin belirlenmesi
Determination of Bisphenol A level in mersin population
Yazar: DİLEK BATTAL
Danışman: PROF. DR. BAHAR TUNÇTAN ; PROF. DR. İSMET ÇOK
Mersin Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Farmasötik Toksikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology ; Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları = Endocrinology and Metabolic Diseases
Dizin: Bisfenol A = Bisphenol A ; İdrar = Urine

Özet:
Bisfenol A (BPA), diğer kimyasallarla kombine olarak uzun yıllardır plastik yapımında kullanılan bir kimyasaldır. Birçok çalışma sonucuna göre BPAmaruziyeti çok düşük miktarda olsa da, endokrin sistem bozukluklarına,kromozomal ve gelişim anormalliklerine, beyin ve sinir sistemi işlevbozukluklarına, diyabete, obeziteye ve kemoterapiye dirence neden olabilmektedir.Çalışmamızda, sıvı kromatografisi/kütle spektrometresi (LC/MS-MS) cihazı kullanılarak, BPA ve majör metaboliti olan bisfenol A glukuronidin (BPAG) insan idrar örneklerinde belirlenmesine yönelik yöntem oluşturulmuş ve bu yöntem, Mersin ili şehir merkezi (n=100) ve kırsal bölgesinde (n=100) yaşayan 200 bireyin BPA maruziyetinin belirlenmesinde ve karşılaştırılmasında kullanılmıştır. Mersin ili şehir merkezi ve kırsal bölgesinden toplanan ve analizleri yapılan 200 idrar örneklerinin, 74 tanesi erkek (%37), 69 tanesi kadın (%34.5) ve 57 tanesi de çocuklardan (%28.5) elde edilmiştir. Çalışmaya katılanların yaşları 3 ile 85 arasında değişirken, yaş ortalaması 29.95±18.80'dir. Çalışmamıza katılan ve kırsal bölgede yaşayan bireylerde (100 kişi), BPA %4 (LOD=0.03 ng/mL), BPAG %37 (LOD=0.1 ng/mL), şehir merkezinde yaşayan bireylerde (100 kişi) ise BPA %13, BPAG %42 oranlarında dedeksiyon limitinin üzerinde (LOD) belirlenmiştir. Buna göre şehir merkezi ve kırsal bölge arasında BPA belirlenen birey sayıları arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık gözlenirken (p=0.022), şehir merkezi ve kırsal bölgede BPAG belirlenen birey sayıları arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık gözlenmemiştir (p=0.470). Çalışmamızda belirlenen ortalama BPA miktarı şehir merkezinde yaşayan bireylerde 0.46 µg/g kreatinin, kırsal bölgede yaşayan bireylerde ise 0.37 µg/g kreatinin olarak, ortalama BPAG miktarı şehir merkezinde yaşayan bireylerde 60.56 µg/g kreatinin, kırsal bölgede yaşayan bireylerde ise 30.28 µg/g kreatinin olarak belirlenmiştir. Belirlenen BPA miktarı gelişmiş ülkelerde yapılan benzer çalışma sonuçlarına ve EFSA'nın BPA için belirlediği referans değere (50 µg/kg/gün) göre düşüktür. Anahtar sözcükler: Bisfenol A, Biyoizlem, İdrar, Maruziyet Düzeyi

Abstract:
Bisphenol A (BPA) is a chemical that is mainly used in combination with other chemicals to manufacture plastics and resins. According to many research studies trace BPA exposure has been shown to disrupt the endocrine system and trigger a wide variety of disorders, including chromosomal and reproductive system abnormalities, impaired brain, and neurological functions, adult-onset diabetes, obesity and resistance to chemotherapy. In this study, a liquid chromatographymass spectrometry (LC-MS/MS) technique has been developed and used for the determination of exposure level of BPA and its major metabolite bisphenol A glucuronide (BPAG) in human urine. Urines were collected and compared from residents of urban (n=100) and rural (n=100) area of Mersin City. Two hundered urine samples were collected and analyzed from urban and rural areas of Mersin, 74 of them were male (37%), 69 of them were female (34.5%) and in 57 of them children (28.5%) were obtained. The age range was from between 3 to 85 years(mean+/-S.D.=29.95±18.80). Individuals participating in the study, and living in rural areas (100 persons), BPA, 4% (LOD = 0.03 ng / mL), BPAG 37% (LOD = 0.1 ng / mL), individuals who live in the city center (100 people) 13% of the BPA, BPAG rates over 42% detection limit (LOD) was determined. Statistically significant difference was observed between number of individuals BPA detected in urban and number of individuals BPA detected in rural area (p=0.022). There was no statistically significant difference between the numbers of individuals BPAG detected in urban area and numbers of individuals BPAG detected in rural area (p=0.470). In our study, the average amount of detected BPA was 0.46 μg/g creatinine in the urban area, and 0.37 mg/g creatinine in rural area. The average amount of detected BPAG was 60.56 mg/g creatinine in urban area and 30.28 mg/g creatinine in rural area. Determined amount of BPA in the present study is lower than the results of similar studies conducted in developed countries and EFSA has set for the reference value (50 mg/kg/day).Keywords: Bisphenol A, Biomonitoring, Urine, Exposure Level