Erişkin glial tümör hastalarında prognozu etkileyen epidemiyolojik ve moleküler belirteçlerin izlenmesi: Prospektif-retrospektif tez çalışması
Monitoring epidemiological and molecular markers affecting prognosis in adult glial tumor patients: A prospective-retrospective thesis study
Yazar: EYÜP BAYATLI
Danışman: PROF. DR. HASAN ÇAĞLAR UĞUR
Ankara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Nöroşirürji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Nöroşirürji = Neurosurgery
Dizin: Biyobelirteçler = Biomarkers ; Biyobelirteçler-tümör = Biomarkers-tumor ; Epidemiyoloji = Epidemiology ; Glioma = Glioma ; Merkez sinir sistemi hastalıkları = Central nervous system diseases ; Merkez sinir sistemi neoplazmları = Central nervous system neoplasms ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Prospektif çalışmalar = Prospective studies ; Retrospektif çalışmalar = Retrospective studies

Özet:
Primer santral sinir sistemi (SSS) tümörleri yüksek mortalite ve morbidite oranları ile ciddi bir sağlık sorunu olma durumunu korumaktadır. Son yıllarda bu tümörlerin moleküler ve genetik profillerinin anlaşılmasına yönelik veriler artsa da etiyoloji hususu bilinmezliğini korumaktadır. Bu çalışmanın amacı düşük insidansına rağmen yüksek mortalite ile seyreden heterojen bir tümör grubunu temsil eden gliom vakalarının erişkin hasta popülasyonunda etiyolojik açıdan araştırılması ve Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) 2016 SSS Tümörleri sınıflamasının prognostik değerinin araştırılmasıdır. Çalışmaya glial kitle tanısı ile opere edilmiş/takip edilen ve patolojisi glioma ile uyumlu sonuçlanmış hasta popülasyonu dâhil edilmiştir. Veriler hazırlanan form, tıbbi kayıtlar ve telefon görüşmeleri/kontrol vizitlerinden yararlanılarak olası risk faktörleri ile ilgili bilgi toplanmıştır. Patoloji preparatları son 2016 DSÖ sınıflamasına göre değerlendirilmiştir. İyonize/non-iyonize radyasyon, kimyasal maruziyeti (pestisit, ağır metal vb.), alkol/tütün kullanımı, diyet, ilaç kullanımı, fiziksel faktörler, enfeksiyonlar ve hastalıklar gibi birçok faktörün SSS tümörleri veya özellikle gliom ile ilişkileri araştırılmıştır. Son DSÖ 2016 tümör sınıflaması daha titiz tanı olanağını ortaya koyarak biyolojik ve prognostik olarak anlamlı antitelerin oluşmasını sağlamıştır. Detaylı tanıya yardımcı olabilecek yeni biyo-belirteçlerin tanımlanması kişiselleştirilmiş tedavilerin de yolunu açmıştır. Biyo-belirteçlerin test edilmesine yönelik daha pratik ve kullanılabilir metotların geliştirilmesi elzemdir. Çoklu belirtece yönelik paralel, hızlı ve sağlıklı testlerin kabul edilebilir bir maliyetle kullanıma sunulmasına acil ihtiyaç vardır.

Abstract:
Primary central nervous system tumours with their high mortality and morbidity ratios maintain their positions to be a critical health problem. Recent progress regarding the molecular and genetic features of these tumours has been augmented but the darkness of their etiology is still an issue. In this study, the aim is to seek any relation regarding the etiology of the highly mortal and heterogeneous gliomas in adult patients and search for the prognostic value of recent 2016 World Health Organisation (WHO) classification.  Study population consisted of patients who were operated/followed up due to glioma tumour and their pathological analysis confirmed the diagnosis. Data was obtained using a survey form, medical records and phone survey/medical visits. Pathological specimens were evaluated in the guidance of latest WHO 2016 tumour classification system. Any relations between glioma tumours and many factors like ionizing/non-ionizing radiation, chemical exposure (pesticides, heavy metals etc.), alcohol/tobacco consumption, diet, medicine usage, physical factors, infections, etc. were analysed.  Latest WHO 2016 tumour classification increased the opportunity for more meticulous diagnosis and provided more meaningful biological and prognostic entities. The definition of new biomarkers that helped more detailed diagnosis also paved the way for individualized therapies. Developing practicable and available methodologies to test such biomarkers is a mandatory. Parallel, fast and reliable methods that are able to test multi biomarkers with acceptable cost are an emergent necessity.