Yiğitbaşı Ahmed Şemseddin Marmaravi Tercüme-i Risale-i Vasiyyet (inceleme-cümle bilgisi-metin-gramatikal dizin)
Yiğitbaşı Ahmed Şemseddin Marmaravi translation of Risale-i Vasiyyet (analysis-sintax-text-grammatical index)
Yazar: HASAN ÖZER
Danışman: DOÇ. DR. SUZAN SUZİ TOKATLI
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Edebiyatı Bölümü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Yeni Türk Dili Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2011
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Dil bilgisi = Grammar ; Edebiyat = Literature ; Eski Anadolu Türkçesi = Old Anatolian Turkish ; Eski Türk edebiyatı = Old Turkish literature ; Marmaravi = Marmaravi ; Tercüme-i Risale-i Vasiyyet = Tercüme-i Risale-i Vasiyyet ; Çeviri = Translation

Özet:
Bu çalışma, H.891/ M.1435 yılında İzmir ilinin Saruhan sancağına bağlı Gölmarmara ilçesinde dünyaya gelen Yiğitbaşı Ahmed Şemseddin Marmaravî'nin Tercüme-i RisÀle-i Vasiyyet adlı eseri üzerine yapılmıştır. Yiğitbaşı, üzerinde çalıştığımız eserin dışında yaklaşık on beş Türkçe eser daha vücuda getirmiş önemli bir müelliftir.Dini ve tasavvufî öğretileri konu alan ve Arap harfli bir eser olan Tercüme-i RisÀle-i Vasiyyet adlı metni Latin harfleri esaslı Türk alfabesine çevirerek başladığımız çalışma boyunca, eserin hem iç hem de dış özellikleri ile alakalı ciddi bir çalışma içerisine girildi. Çalışmanın hemen başında metnin müellifinin hayatı ve eserleri ile ilgili tanıtıcı bilgilere yer verildi. Metnin imla özellikleri, şekil bilgisi özellikleri ve ses bilgisi özellikleri ayrı ayrı başlıklar altında incelendi. İnceleme boyunca elde edilen verilerle dönem Türkçesinin temel özellikleri arasındaki benzerlik ya da farklılıklar izlendi.Metnin sonunda gramatikal dizin oluşturularak eserin tüm kelime kadrosu tanıtıldı. Dizin çalışmasının içerisinde kelimelerin anlamları da verilerek bir sözlükçe de hazırlanmış oldu. Metnin cümle kadrosunu incelemeye aldığımız cümle bilgisi kısmında dönem Türkçesinin cümle kurma yolları ile bugünkü Türkiye Türkçesinin cümle yapısını kıyaslama imkanı sağlandı. Tüm bu çalışmalar neticesinde, çalışmamızın ana materyali olan metni tüm yönleri ile inceleme/değerlendirme uğraşı neticelendi.

Abstract:
This study is about the Translation of Risâle-i Vasiyet which was written by Yiğitbaşı Ahmed Şemseddin Marmaravî who was born in Gölmarmara, which is a district of Saruhan of İzmir. Yiğitbaşı is an important writer who produced 15 works other than the one that we worked on.We worked on the internal and external sides of the work which is in Arabic alphabet and has a religious and mystical content. We provided information about the author and his works. The linguistic aspects of the work, syntacs, phonetics were analyzed under different subtitles. The information provided was compared with the Turkish of the period and similarities and differences were noted.At the end of the text, an index was made and the whole vocabulary was introduced. The meanings of the words were also provided and a dictionary was formed. In the syntacs part, the syntacs of the period and modern syntacs were compared. With these studies, our efforts for evaluating the work with all the aspects came to an end.