Nonalkolik yağlı karaciğer hastalığında histopatolojik progresyonla klinik ve laboratuvar değişkenler arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
Investigation of clinical and laboratory parameters which is related to histopathologic progression of nonalcholic fatty liver disease
Yazar: NALAN GÜLŞEN ÜNAL
Danışman: PROF. DR. FULYA GÜNŞAR
Ege Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı / Gastroenteroloji Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2010
Konu: Gastroenteroloji = Gastroenterology
Dizin: Histopatoloji = Histopathology ; Karaciğer hastalıkları = Liver diseases ; Karaciğer yağlanması = Fatty liver ; Laboratuvarlar = Laboratories

Özet:
AMAÇ: Nonalkolik steatohepatit (NASH) nonalkolik yağlı karaciğer hastalığının (NAYKH)ilerleyici bir formudur. NASH, zamanla siroz ve hepatosellüler karsinomaya sebep olabilir.Bu anlamda NAYKH'da karaciğer histolojisi çok önemlidir. Bu çalışmada NAYKH tanılıolgularda zamanla karaciğer histolojisindeki değişiklikleri ve histolojik değişikliklerle ilişkiliklinik ve laboratuar değişkenlerini araştırmayı amaçlanmıştır.MATERYAL ve METOD: Çalışmaya NAYKH tanısı olan en az 2 yıl ara ile karaciğerbiyopsisi yapılmış 29 (17'si erkek, ortalama yaş 45,2 ± 11) alınmıştır. NAFLD activite scoru(NAS); steatozis, lobüler inflamasyon ve hepatosit balonlaşma skorlarının toplamı olarakKleiner ve ark.'nın skorlama sistemine göre yapılmıştır.(80) Fibrozis ayrı rapor edilmiştir.Klinik ve laboratuar parametrelerle histolojik değişiklikler arasındaki ilişki araştırılmıştır.SONUÇLAR: 14 hastada ?NASH?, 9 hastada olası NASH ve 6 hastada ?NASH değil? ya dabasit yağlanma saptanmıştır. Hastalarda ortalama vücut kitle indeksi (VKİ), 11 hastadadiabetes mellitus ve 6 hastada bozulmuş glukoz tolerans testi (OGTT) saptanmıştır. Tedaviolarak diyet ve egzersiz önerilmiştir. Median 4 yıl (2-9) takipte, VKİ 30 ± 4 kg/m2 ve 13hastada diabetes mellitus, 7 hastada bozulmuş OGTT bulunmuştur.NAYKH skoru dikkate alındığında, kontrol biyopsisinde, 9 hastada progresyon, 17 hastadagerileme ve 3 hastada skor aynı bulunmuştur. Aynı şeklide fibrozis skorudeğerlendirildiğinde, kontrol biyopsisinde, 7 hastada progresyon, 7 hastada gerileme ve 15hastada skorun aynı kaldığı görülmüştür. NAYKH aktivite skoru progresyonu ile sadecebirinci biyopsi sırasındaki yaş ve VKİ arasında ilişki saptanmıştır, sırasıyla (r= -0,370p=0,047 ve r=0,485, p=0,007). Fibrozis progresyonu ile birinci biyopsi sırasındaki yaş, birincive ikinci biyopsi sırasındaki VKİ ve ikinci biyopsi sırasındaki ALT düzeyi ile ilişkisaptanmıştır, sırasıyla (r = -0,503 p =0,005 r =0,382 p =0,040 r =0,409).TARTIŞMA VE SONUÇ: Basit yağlanma yaşla ve yüksek VKİ ile ilişkili olarak NASH'eprogrese olabilir. Genç yaştakiler, yüksek VKİ ve AST düzeyinde yükseklik olanlar fibrozisprogresyonu açısından daha riskli bulunmuştur.

Abstract:
BACKGROUND AND AİM: Nonalcoholic steatohepatitis (NASH) is the progressive form of nonalcoholic fatty liver disease (NAFLD). NASH can cause cirrhosis and hepatocelluler carcinoma by the time. Therefore liver histology is very important in NAFLD. We aimed to investigate the changes in liver histology in patients with NAFLD by the time and the related factors with histologic changes.MATERİAL AND METHOD: 29 patients (17 male 12, female, mean age 46±10) with NAFLD who had 2 liver biopsies at least 2 years apart were included into the study. NAFLD activity score (NAS) was calculated by the sum of steatosis, lobuler inflammation and hepatocellular ballooning scores.(80) Fibrosis score was reported seperately. The relations between the clinical and laboratory parameters with the histologic changes were investigated.RESULTS: 14 patients had NASH, 9 patients had borderline disorders, and 6 patients had simple steatosis or ?not NASH?. Mean body mass index (BMI) of patients was 29 ± 4 kg/m2, 12 patients had diabetes mellitus and 5 patients had glucose intolerance. Exercise and diet were recommended for therapy. After the median 4 years of follow up (2-9 years), mean BMI became 28.4±4 kg/m2 and 13 patients had diabetes mellitus and 6 patients had glucose intolerance.In terms of NAFLD activity score, 9 patients had progression, 17 had improvement, and 3 remained the same. Six patients had fibrosis progression, 3 improved, and rest of the patients had the same fibrosis score in the control biopsies. Among the basal parameters, age and BMİ at the first biopsy time are the only factors which were related to the progression of NAFLD activity score (BMI: r =0.485, p=0.007; Age: r =-0,370, p=0.047). Fibrosis progression was related with age, BMI (at the time of first and second biopsies) and the ALT level at the time of second biopsy. (r =0,6, p=0.0005) and age (r=0.546, p=0.007)CONCLUSION: Simple steatosis may progress to NASH in patients with age and high BMI at first and sekond biopsies time. The patients with higher AST and the younger patients were more likely to have a progression in liver fibrosis.