Yenidoğan bebek annelerinde anne sütü emzirme ve ilişkili faktörlerin değerlendirilmesi
Evaluation of breastfeeding and related factors in newborn baby mothers
Yazar: MERVE ÖZKAN
Danışman: DOÇ. DR. OKCAN BASAT
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Gaziosmanpaşa Taksim Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Anne sütü = Milk-human ; Bebek-yenidoğmuş = Infant-newborn ; Bebekler = Infant ; Depresyon = Depression ; Maternal bağlanma = Maternal attachment ; Öz yeterlilik = Self-efficacy

Özet:
GİRİŞ-AMAÇ: Çalışmamızda, yenidoğan bebek annelerinin; emzirme özyeterlilik düzeyi, psikolojik sağlık durumu ve yenidoğan dönemindeki anne-bebek bağlanma düzeylerinin emzirme düzeyleri üzerine etkisini değerlendirmeyi amaçladık.

GEREÇ-YÖNTEM: Çalışma tek merkezli, prospektif, kesitsel bir çalışma olarak planlandı. Araştırmanın evrenini 01.03.2020–31.05.2020 tarihleri arasında Sağlık Bilimleri Üniversitesi Gaziosmanpaşa Eğitim ve Araştırma Hastanesi Çocuk Sağlığı Poliklinikleri ve Yenidoğan Polikliniklerine başvuran gönüllü katılımcılar oluşturdu. Çalışma; dahil edilme kriterlerine uyan, 332 anne ve bebeği ile yapıldı. Sosyodemografik verileri, sağlık durumları ve anketler, yüzyüze görüşme tekniği ile sorgulandı. PHQ-9 (Hasta Sağlık Anketi-9) Ölçeği, LATCH Emzirme Tanılama Değerlendirme Ölçeği, ABBÖ (Anne Bebek Bağlanma Ölçeği), EÖY (Emzirme Özyeterlilik) Ölçeği uygulandı ve skorları analiz edildi.

BULGULAR: : Annelerinin yaş ortalaması 27.8±5.73 yıl olan toplam 332 bebek (%51 erkek) ile yapılan çalışmamızda, bebeklerin ortalama yaşı, ağırlığı ve boyu sırası ile 4,3±6,9 hafta, 3327±499 gram ve 39±2,04 cm olarak gözlendi. Sadece anne sütü alan bebeklerin oranı %91 olup, annelere uygulanan LATCH ölçek (ort.: 8,8±1,38) skoruna göre %40.7 anne emzirmede başarılı ve artan parite ile ölçek puanının pozitif yönde (p:0,008 r:14,6) ilişkili olduğu saptandı. EÖY puanı ortalaması 61,36±8,69 puandı. PHQ-9 ölçek (ort.: 7,7±4,7) skorlarına göre %35,2'si olası depresif saptanan annelerin EÖY puanı için sınır değeri 64 puan ve altı (EAA:0,585 P:0,01 %95 GA:0,523-0,648) olarak hesaplandı. EÖY skoru artan parite (p:0.034 r:0,116), artan anne yaşı (p: 0.031 r:0,119) ve uzun evlilik süresi ile (p:0.002 r:0,173) pozitif yönde ilişkili bulundu. Emzirme başarısını etkileyen tek faktör önceden emzirme tecrübe olmasının (OR:0,531 p: 0,021 %95 GA: 0,310-0,910) varlığı olmakla beraber, emzirmede başarılı olan anneler ile desteğe ihtiyacı olan anneler arasında bebeğin cinsiyeti (p: 0,775), anne-bebek bağlanma skoru (p: 0,599), emzirme özyeterlikik puanı (p: 0,414), doğum şekli(p: 0,209) emzirme eğitimi alma durumu (p: 0,799) gibi özellikler açısından istatiksel farklılık görülmedi.

SONUÇ: Çalışmamızda bebeğini sadece anne sütü ile besleyen annelerin, anne sütü + mama veren annelerden daha yüksek emzirme başarısı ve emzirme özyeterliliği gösterdiği, emzirme başarısını en çok etkileyen faktörün ise annenin önceden emzirme tecrübesinin varlığı olduğu görüldü. Emzirme başarısı açısından emzirme eğitimi alanlar ile almayanlar arasında fark olmaması emzirme eğitimlerinin içeriği ve etkinliği hakkında daha detaylı çalışmalara ihtiyaç olduğunu göstermiştir.

Anahtar Sözcükler: Anne Sütü, Anne-bebek bağlanma, Emzirme Başarısı, Emzirme Özyeterlilik, Depresyon, Yenidoğan

Abstract:
AIM: In our study, we aimed to evaluate the effect of breastfeeding self-efficacy level, psychological health status and mother-infant attachment levels in the neonatal period on breastfeeding levels.

MATERIALS AND METHOD: The study was planned as a single-center, prospective, cross-sectional study. The universe of the study was voluntary participants who applied to the Health Sciences University Gaziosmanpaşa Training and Research Hospital Child Health Polyclinics and Newborn Polyclinics between 01.03.2020–31.05.2020. Work; It was performed with 332 mothers and their babies, meeting the inclusion criteria. Sociodemographic data, health conditions and questionnaires were questioned by face-to-face interview technique. PHQ-9 (Patient Health Questionnaire-9) Scale, LATCH Breastfeeding Diagnostic Assessment Scale, MBAS (Mother-Baby Attachment Scale), BSE (Breastfeeding Self-Efficacy) Scale were applied and their scores were analyzed.

RESULTS: In our study with a total of 332 babies (51% males) whose mothers' mean age was 27.8 ± 5.73 years, respectively, the mean age, weight and height of the babies were observed 4.3 ± 6.9 weeks, 3327 ± 499 grams and 39 ± 2.04 cm. The proportion of babies who only breastfeed is 91%. According to the LATCH scale (mean: 8.8 ± 1.38) score applied to mothers, 40.7% were successful in breastfeeding and positive scale with increasing parity (p: 0.008 r: 14.6 ) was found to be related. The mean score of Breastfeeding Selfefficacy Scale was 61.36 ± 8.69 points. According to the PHQ-9 scale (mean: 7.7 ± 4.7) scores, the limit value for the Breastfeeding Selfefficacy Scale score of mothers with 35.2% probable depression was 64 points and below (AUC: 0.585 P: 0.01 95% CI: 0,523-0,648). The Breastfeeding Selfefficacy Scale score was found to be positively associated with increased parity (p: 0.034 r: 0.116), increased maternal age (p: 0.031 r: 0.191) and long marriage time (p: 0.002 r: 0.173). Although the only factor affecting the success of breastfeeding is the presence of pre-breastfeeding experience (OR: 0,531 p: 0,021% 95% GA: 0,310-0,910), the gender of the baby (p: 0.775), mother-baby attachment between mothers who are successful in breastfeeding and mothers who need support. There was no statistical difference in

terms of features such as score (p: 0.599), breastfeeding self-efficacy score (p: 0.414), mode of delivery (p: 0.209), and breastfeeding education status (p: 0.799).

CONCLUSION: In our study, it was observed that mothers who fed their babies only with breast milk showed higher breastfeeding success and breastfeeding self-efficacy than breastfeeding mothers, and the factor that most affected breastfeeding success was the presence of breastfeeding experience of the mother. In terms of breastfeeding success, the lack of difference between those who received breastfeeding training and those who did not, showed that more detailed studies are needed on the content and effectiveness of breastfeeding training.

Key Words: Breast Milk, Mother-baby attachment, Breastfeeding Success, Breastfeeding selfefficacy, Depression, Newborn