Hollywood sinemasında Türkiye'ye yönelik oryantalist bakışın sosyolojik analizi
Sociological analysis of the orientalist overview against Turkey in Hollywood cinema
Yazar: SÜMEYYE SÖYLEMEZ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. GÖKHAN GÖKTÜRK
Dumlupınar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Sosyoloji = Sociology
Dizin: Amerikan sineması = American cinema ; Hollywood = Hollywood ; Oryantalizm = Orientalism ; Sinema = Cinema ; Sosyolojik analiz = Sociological analysis ; Ötekilik = Otherness ; İdeoloji = Ideology

Özet:
Oryantalizm, Batı toplumlarının düşünce sistemini meydana getiren bir tür
ötekileştirme biçimidir. Doğunun az gelişmişliğine vurgu yapar. Sistematik bir düşünce
üretmekle birlikte kurumsallaşmış yapılara da sahiptir. Batının kendi varlığını inşa
etmek için, Batı dışı toplumları tanımladığı din, dil ve etnik temelli ötekileştirici bir
söyleme sahiptir. Yedinci sanat dalı olarak kabul edilen sinema, bu söylemin
kullanıldığı araçlardan biridir. Sinema, insanların dünyaya bakışını şekillendirmekte,
izleyicilerin algılarını değiştirmekte ve düşünce mekanizmalarını etkilemektedir. Bu
yönüyle Doğu toplumlarına karşı oryantalizmin kullandığı biz ve öteki algısını
oluşturmada oldukça etkili bir sanat olarak kullanılmaktadır. Özellikle Hollywood
sineması, oryantalist temsillerin aktarımında önemli rol oynamaktadır.
Bu çalışma, Hollywood sinemasının Türkiye ve Türklere yönelik ortaya
koyduğu oryantalist bakış açısını inceleyerek, sosyoloji literatürüne katkıda bulunmayı
amaçlamaktadır. Bu bağlamda çalışmada, Gece Yarısı Ekspresi, Arabistanlı Lawrence,
Dehşete Yolculuk, Takip-2 ve Hapishane Ateşi filmleri ele alınmıştır. Filmlerde
sunulan oryantalist ideolojiler ortaya konulmaya çalışılmış ve Hollywood sinemasında
oluşturulan hayali Doğu imgesi olarak Türkiye incelenmiştir.

Anahtar Kelimeler: Hollywood Sineması, Oryantalizm, Öteki, İdeoloji, Türkiye

Abstract:
Orientalism is a kind of alienation forms that the Western Society's system of
thought. It emphasizes the underdevelopment of Eastern. It also has an institutionalized
structure with a systematic thought. To build the West's own existence, it has an ethicalbased, othering discourse that defines religion, language, and ethnicity as outlying
societies. The cinema, accepted as the seventh art, is one of the tools by which this
discourse is used. Cinema shapes people's view of the world, changing the perceptions
of viewers and influencing their thinking mechanisms. It is also used as an effective art
to create the perception of us and other that orientalism uses against Eastern societies.
Especially Hollywood cinema plays an important role in the transfer of orientalist
representations.
This study aims to contribute to the sociology literature by examining the
orientalist perspective of Turkey and Turks in Hollywood films taken in Turkey. In this
context, the Taken-2 Istanbul, Midnight Express, Arabian Lawrence, Prison Heat and
Passport to Terror that shot the films of Hollywood cinema, were discussed in study.
Orientalist ideologies presented in the films have been tried to be put forward and
Turkey has been examined as a fictional Eastern image created in Hollywood cinema.

Keywords: Hollywood Cinema, Orientalism, The Other, Ideology, Turkey