Ayet ve hadislerin ışığında imsak vakti
Virtue time in the light of verses and hadiths
Yazar: MUHAMMED EMİN ŞAHİN
Danışman: PROF. DR. ENBİYA YILDIRIM
Cumhuriyet Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Hadis Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Din = Religion
Dizin: Ayetler = Verses ; Hadis = Hadith ; Kur'an-ı Kerim = Koran ; İmsak vakti = Fajr time ; İslamiyet = Islam

Özet:
İbadetler dinlerin özünü oluşturur. İslam dinininde kendine has bir takım ibadet ve ritüelleri mevcuttur. Şari bu ibadetlerin kabulü için belli vakitler tayin etmiştir. İslam binasının temel esaslarından olan namaz ve oruç ibadetinin müşterek vakti imsâk vaktidir. Çünkü yatsı namazının son vakti, sabah namazının ilk anı ve oruç yasaklarının başlama zamanı imsâk vaktine yani fecr-i sadığa tekabül eder. Belirli vakitlere bağlı olarak farz kılınan ibadetlerden farklı olarak imsâk vaktinin tespiti her müslümanın kolaylıkla algılayacağı veya farkına varabileceği kolaylıkta değildir. Müslümanlardan kendilerine çizilmiş sınırlar ve tayin edilen vakitler içerisinde eda etmeleri istenen bu türden ibadetlerimiz için başlama ve bitiş anlarını doğru bir şekilde tespit etmek gerekmektedir. Hemen hemen İslam coğrafyasının tamamında imsâk vakti hususunda bir icma bulunmamaktadır. Bilhassa ülkemizde de Müslümanların akıllarında ve kalplerinde farklı imsâk vakitleri söylemleri endişeler ve şüpheler meydana getirmektedir. İnananlar olarak biliyoruz ki ibadetler şüphe ve şek üzerine bina edilmezler. Bizi bu çalışmaya sevk eden niyet imsâk vaktiyle ilgili farklı yaklaşımların kaynağını tespit ve bu yaklaşımlara nasslar çerçevesinde cevap aramak olmuştur. 
Çalışmamız iki bölümden oluşmaktadır, giriş bölümünde imsâk vaktini tayin eden ayetin lafızları tek tek incelenmiş, kavramlar bölümünde zikredilmiştir. Birinci bölümde imsâk vaktinin tayini yani Kur'an, Sünnet, (Hadis), Mezheblerin ve İmamların görüşleri temel ve sahih kaynaklar taranarak konunun üzerinde durulmaya çalışılmıştır. Alanımız olması hasebiyle Kütüb-ü Sitte ve Kütüb-ü Tis'a temel referansımız olmuş, ihtiyaç duyulduğunda sahihayn şerhlerine, tefsirlere, fıkıh kitablarına, elektronik ortamdaki hadis programlarına ve cd'lere de başvurulmuştur.
İkinci bölümde, birinci bölümde izah edilmeye çalışılan imsâk vaktinin derece ve bilim dünyası açısından neye tekabül ettiği üzerinde durulmaya çalışılmış, bilhassa ülkemizde takvimlerinde farklı imsâk vakitleri kullanan yaklaşımlar zikredilmiştir. Çalışma sonuç ve değerlendirme ile neticelendirilmiştir.

Abstract:
Prays consist the essence of religions. There are specific prays and rituals of İslam Religion too. Sharia assigned some determined times for the acceptance of these pray. Joint time of prayer and fasting which are the basics of İslam Building is sobriety. Last time of isha prayer, first time of fajr prayer and starting time of the prohibitions of fasting corresponds this time. Distinctly from the other fardhs determination of time of sobriety is not as easy as for all the Muslims. So it is necessary to assign the starting and finishing time of these prays.  There is not a common opinion almost around the world between the Muslims living in İslam geography. Especially these kind of different discourses cause some suspicions in the minds of our country Muslims.  We as the believers know that, prays can't built on the anxieties and suspicions. So we wanted to research the sobriety time where there is no study done before about it. We hope this study will cause a judicial opinion between the Muslims by terminating the previous discussions.        
Our study consist of two main parts, words of the versicles have been studied in introduction section one by one and told in concepts section. In the first section sobriety time assignation depending of Koran, Sunna (hadith), opinions of sects and imams was focused. Kutub-u Sitte and kutub-u Tis'a (Six books and nine books) have been our main reference and appealed to sahihayn explanations, Koran interpretation, Islamic law books and hadith software in electronic environment.
In the second section, what sobriety time corresponds in science and level world was focused. Sobriety observation results which were carried out by İslam Environment have been shared.  Frequently asked Question about sobriety time was given a place to the end of thesis and the research was summarized with an assessment.