İklim değişiminin Büyük Menderes havzasında zeytin yetiştirme alanları üzerine etkisi
The effect of climate changes on the olive growing areas in Büyük Menderes river basin
Yazar: BEKİR CENGİL
Danışman: PROF. DR. MUSA AVCI
Ege Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarımsal Yapılar ve Sulama Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2009
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışmanın amacı; iklim değişiminin Büyük Menderes Havzasında zeytin yetiştirme alanları üzerine etkisini ortaya koymaktır.Çalışma iki aşamadan oluşmaktadır. Birinci aşamada, Büyük Menderes Havzasında yer alan sekiz adet meteoroloji istasyonuna ait çok yıllık bazı iklim elemanı (Ocak-Şubat minimum, Ocak-Şubat ortalama, Mayıs-Haziran ortalama, Temmuz-Ağustos ortalama ve Temmuz-Ağustos maksimum sıcaklıklar ile yıllık toplam yağış) serilerinin Mann-Kendall yöntemiyle trend analizi yapılmış ve bu seriler kullanılarak ARIMA yöntemiyle iklim elemanlarının geleceğe yönelik tahminleri yapılmıştır. İkinci aşamada, her bir istasyonun bulunduğu yer için mevcut iklim koşullarına ve tahminlenen iklim koşullarına göre zeytin yetiştiriciliğinin uygunluğu değerlendirilmiştir.Trend analizi sonuçları sıcaklıkla ilgili verilerde artan yönde bir eğilim, yıllık toplam yağış ile ilgili verilerde ise azalan yönde bir eğilim olduğunu göstermektedir. Geleceğe yönelik tahminlenen sıcaklık değerlerinin ortalamaları da mevcut (gözlenen) çok yıllık ortalamalardan genellikle daha yüksek, yağışlarınki ise daha düşük çıkmıştır.Mevcut iklim koşullarına göre, istasyonların bulunduğu yerlerden Aydın, Sultanhisar, Nazilli ve Yatağan'ın zeytin yetiştirmeye uygun olduğu, Denizli'nin yetiştirmeye uygunluk sınırında bulunduğu, Güney, Ulubey ve Dinar'ın uygun olmadığı belirlenmiştir. Tahminlenen iklim koşullarına göre ise, Aydın, Sultanhisar, Nazilli, Yatağan ve Denizli'nin uygun olacağı, Güney, Ulubey ve Dinar'ın uygun olmayacağı ortaya çıkmıştır. Buna göre, İklim değişiminin Büyük Menderes Havzası zeytin yetiştirme alanları üzerinde etkili olacağı sonucuna varılmıştır.

Abstract:
The purpose of this work is putting forward the effect of climate changes on the olive growing areas in Büyük Menderes river basin.This work consists of two steps. In the first step, Mann-Kendall method of trend analysis was applied on series of some, many years old climate elements (January-February minimum, January-February average, May-June average, July-August average and July-August maximum temperatures and total annual precipitations) belonging to eight meteorology stations located in Büyük Menderes river basin and by using those series, the forecastings of the climate elements for the future were realized through ARIMA method. In the second step, the eligibility for olive growing was evaluated by considering the current and the forecasted climate conditions at the location of each station.The trend analysis results showed that there was a tendency of increase in temperature related data and decrease in data about the total annual precipitations. The average temperature values estimated for the future were generally higher than the current (observed) averages of many years and those for the rainings were lower.Considering the current climate conditions, it was determined that the station located Aydın, Sultanhisar, Nazilli and Yatağan were eligible for olive growing, Denizli was on the limit of eligibility, and Güney, Ulubey and Dinar were not eligible. The forecasted climate conditions showed that Aydın, Sultanhisar, Nazilli, Yatağan and Denizli were eligible, but Güney, Ulubey and Dinar were not eligible for growing olives. The final conclusion is that the climate changes would be effective on the olive growing areas in the Büyük Menders river basin.