1960-1980 yılları arası Amerika'da grafik bir dil olarak kolaj
Collage as a graphic language in America between 1960 and 1980
Yazar: ŞERİFE ASLAN YAVAŞCA
Danışman: PROF. DR. HACI YAKUP ÖZTUNA
Dokuz Eylül Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Grafik Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Amerika Birleşik Devletleri = United States of America ; Grafik sanatlar = Graphic arts ; Grafikler = Graphics ; Kolaj = Collage

Özet:
Endüstri devrimiyle birlikte büyük kentlerin oluşumu, kentlerin çok parçalı ve
eklektik yapısı, ardı sıra yaşanan savaşların toplumsal ve siyasi etkileri ve teknoloji
alanındaki buluşlar yeni bir görsel dağarcığın biçimlenmesine olanak tanımıştır. Çok
yönlü bakış açısı, eş zamanlı hareket, üst üste bindirme, yan yana getirme, çoğul
zamanlılık, parçalama, bölme, bozma, irrasyonel ve birbirine benzemeyen gerçekliklerin
bir arada kullanılması gibi yaklaşımlarla kolaj tekniği tetikleyici ve devrimci bir güce
dönüşmüştür. Modern sanat ve tasarımın gelişimindeki en önemli dönüm noktası olarak
kabul edilen kolajın, grafik tasarım alanını nasıl etkilediği sorusu bu araştırmanın çıkış
noktasıdır.
Bu çalışma, bir görme ve düşünme biçimi olarak kolajın grafik tasarım alanında
nasıl yer aldığını ve grafik bir dil olarak geçirdiği gelişimi analiz etmeyi amaçlamaktadır.
Bu amaçla yapılan literatür taramasında, kolaj tekniklerinin grafik alanında görsel dili
şekillendiren önemli etkileri olduğu tespit edilmiştir. 'Nesnenin parçalanıp, farklı bir
anlatım biçimiyle tekrar bir araya getirilmesi' temel ilkesi ve ilgisiz harf formlarının üst
üste bindirilmesiyle oluşmuş sözcük parçalarının kullanıldığı harf/görüntü kolajları,
grafik tasarım için, özgün ve anlatım gücü yüksek bir iletişim yöntemi anlamına gelmiştir.
Araştırmada, modern sanat hareketlerinde kolajın gelişimi incelenmiş, grafik
tasarım diline yansımaları ele alınmıştır. Amerikan Büyük Buhranı ve İkinci Dünya
Savaşı'nın etkileriyle sanat ve tasarım alanında Bauhaus gibi önemli ekollerin temsilcileri
Amerika'ya göç etmiş, beraberlerinde avangart sanat hareketlerinin yenilikçi fikirlerini
taşımışlardır. Amerikan modernizminin temelini oluşturan bu sanatçıların grafik
tasarımcılar üstündeki etkisi ele alınmış, matbaa ve fotoğraf teknolojisindeki ilerlemelerle
kolaj tekniklerinin gelişimi incelenmiştir.
1960- 1980 yıllarında Amerika'da yaşanan toplumsal ve siyasi olayların etkisi ve
tüketim odaklı günlük yaşam, sanat ve tasarım alanında postmodernist düşünceye ortam
sağlamıştır. Eklektik, çok katmanlı, eş zamanlı ve çok parçalı özellikleriyle kolaj,
postmodern görüntünün temsili haline gelmiş, dönemin grafik dilini şekillendirmede
önemli rol oynamıştır. Bireysel yaklaşımlarını öne çıkaran tasarımcıların yanı sıra punk
gibi underground hareketlerin görsel dilini oluşturmuştur.

Abstract:
With the industrial revolution, the formation of big cities, the multi-partite and
eclectic nature of the cities, the social and political effects of the subsequent wars, and
the discoveries in the technology have enabled a new visual repertoire to be shaped. The
collage technique has evolved into a precipitating and revolutionary power with
approaches such as a multifaceted perspective, simultaneous movement, overlapping,
bringing side-by-side, multiple timings, fragmentation, division, distortion, using
irrational and unrelated realities together. The question how the collage which is
considered as the most important turning point in the development of modern art and
design influences the field of graphic design is the starting point of this research.
The purpose of this study is to analyze how collage takes place in the field of
graphic design as a form of sight and thought and as a graphic language. In the literature
search made for this purpose, it has been determined that collage techniques have
important influences that form visual language in graphic area. The letter/image collages,
which consist of the basic principle and the overlapping of irrelevant forms of letters, are
used for graphic design, a unique and highly expressive method of communication, which
means 'the object is broken up and reassembled in a different way of expression'.
In the research, the development of collage in modern art movements was
examined and the reflections on graphic design language were discussed. With the
influence of the American Great Depression and the Second World War, representatives
of important cults such as Bauhaus in the field of art and design emigrated to America
and brought innovative ideas of avant-garde art movements together. The influence of
these artists, who are the foundation of American modernism, on graphic designers has
been examined and progress of collage techniques in printing and photographic
technology has been investigated. The influence of social and political events in the
United States in 1960-80 and consumption-focused daily life led to the environment for
postmodernist thought in the field of daily life, art and design. With its eclectic, multilayered,
simultaneous and multi-part features, collage has become a representation of
postmodern vision and has played an important role in shaping the graphic language of
vi
the time. In addition to designers who emphasize their individual approach, they have
created the visual language of underground movements such as punk.