III. Selim Dönemi ıslahat çabaları: Nizam-ı Cedid /
Yazar: UĞUR ÜNAL
Danışman: DOÇ. DR. NECDET HAYTA
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Yakınçağ Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2001
Konu: Tarih = History
Dizin: Askeri yenilikler = Military reforms ; Nizam-ı Cedid = Nizam-ı Djediol ; Osmanlı Devleti = Ottoman State ; Selim III = Selim III ; Yenilik hareketleri = Reform movements

Özet:
III. Selim tahta çıktıktan sonra (1789-1807) Osmanlı Devleti'nin içinde bulunduğu durumu iyi görmeyerek, her alanda bir dizi ıslahata girişmiştir. Bu ıslahatlara "Nizâm-ı Cedid" denilmiştir. Bu dönemde özellikle askeri ıslahatlara ağırlık verilmiş olup, geleneksel Yeniçeri Ocağı yanında Nizâm-ı Cedîd birliği teşekkül edilmiştir. Yeni askeri birliklerin ihtiyaçlarını gidermek ve yapılacak reformları finanse etmek üzere irâdi Cedîd adında bir de hazine kurulmuştur. Anadolu ve Rumeli'de kurulan birçok kışlada yetişen Nizâm-ı Cedîd askerlerinin sayısı 1807'ye kadar devamlı artış göstermiştir. Nizâm-ı Cedîd'in subay ihtiyacını karşılamak amacıyla Mühendishâne-i Berrî-i Hümâyûn adıyla bir okul kurulmuştur. Ayrıca geleneksel Osmanlı ocakları olan Humbaracı, Lağımcı ve Topçu Ocakları için yeni kanunlar çıkarılmış, başta Fransa olmak üzere, yabancı ülkelerden getirilen uzmanlar aracılığı ile ocakların ıslahı sağlanmıştır. Osmanlı Bahriyesi'nde de ilk önemli yenilikler III. Selim döneminde gerçekleşmiş olup, birçok yeni gemi inşa edilmiştir. III. Selim zamanında askeri yeniliklerin dışında diğer alanlarda da bazı yenilikler göze çarpar. Avrupa başkentlerinde ilk daimi elçiliklerin açılması, ülkenin idari taksimatının yapılması, Meşveret Meclisleri'nin yoğun bir biçimde toplanması, ticari ve sosyal hayatın düzenlenmesi için yeni kanunların konulması bunlar arasında sayılabilir. Yapılan yeniliklere ve Nizâm-ı Cedid askerlerine karşı zamanla yeniçeriler tepkilerini açığa vurmuş, bu tepkilere bazı devlet adamları ve ayanlar da destek vermiştir. 1807 Kabakçı Mustafa İsyanı ile Nizâm-ı Cedid kaldırıldığı gibi III. Selim de kısa bir süre sonra öldürülmüştür. önceki yenilik hareketlerine göre daha bilinçli, planlı ve programlı olan Nizâm-ı Cedîd yenilikleri kendinden sonraki yenilik ve yenilikçilere büyük ölçüde etki etmiştir. Bu yüzden Osmanlı Tarihi'nde üzerinde durulması gereken bir dönemdir.

Abstract:
After his throne in 1789, Selim III attempted to make the reforms in all fields, because he had a bad opinion of the condition in which the Ottoman Empire was. These reforms are called as "Nizam-i Cedid". In this period, the greatest importance was given to the military reforms and besides the Corps of Janissaries, the units of "Nizam-i Cedid" (the New Order) were established. The new treasury, namely "lrad-i Cedid' was also organised to meet the needs of these new military units and to finance the reforms that would be made. The number of Nizam-i Cedid soldiers who were trained in the various barracks, constructed in Anatolia and Rumelia was permanently increasing until 1807. The Military School, called as Mühendishane-i Berri-i Hümayun, was opened to meet the needs of officers of Nizam-i Cedid. However, the new laws for the traditional Ottoman Corps, such as Corps of Bombardier, that of Sappers, Artillery Corps were put into force. By transferring the foreign specialists, from abroad especially France, the reforms of Corps were realised. The first outstanding innovations in the Ottoman Navy and the construction of certain new war ships were accomplished at the period of Selim III. In the time of Selim III, besides military reforms, certain reforms in the other fields call attention. These were the first establishments of permanent ambassadorships in the capital cities of Europe, the new administrative divisions of Ottoman territories, the meeting of Ottoman Assembly, putting the new laws in order to reorganise the commercial and social life. In the course of time, the Janissaries began to react against the new innovations and the soldiers of Nizam-i Cedid. Some Statesmen andNotables gave also their support to this reaction. By the Revolt of Kabakçı Mustafa in 1 807, the Corps of Nizam-i Cedid were abolished and the after a short time, the Sultan Selim III was killed. Compared to the previous reform movements, the reforms of Nizam-i Cedid were made consciously, planned systematically and also these reforms have got great effect upon the later reforms and reformers on a large scale so that this period in the History of Ottoman Empire should be dwelled on.