Türkiye'de iç göçün yarattığı işsizlik sarmalı: Bölgesel bir analiz
Unemployment spiral created by integral migration in Turkey: A regional analysis
Yazar: ŞERİFE AKINCI
Danışman: PROF. DR. KADİR YASİN ERYİĞİT
Bursa Uludağ Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Ekonometri Ana Bilim Dalı / Yöneylem Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Ekonometri = Econometrics

Özet:
Anlaşmaya varılmış, kesin ve kapsayıcı bir tanımı olmayan göç, bir kişinin veya kişilerin sebeplerine, kullandığı araçlara, gönüllü/gönülsüz veya düzenli/düzensiz olmasına bakılmaksızın bir ülkeden/ bölgeden/ şehirden/ kasabadan kısacası ikamet ettiği yerden başka bir yere yerleşmek için gerçekleştirmiş olduğu hareket olarak ifade edilebilmektedir. Tarihte ilk kez 120.000 yıl önce Afrika kıtasından Yeni Gine yönünde gerçekleşen göç hareketinin örnekleri günümüzde de görülmeye devam etmektedir.  Bu nedenle de göç, disiplinler arası çalışma konusu olarak her zaman gündemde kalmayı başarmakla birlikte nedenleri ve sonuçları kapsamında detaylı bir şekilde ele alınarak, incelenmektedir. 
Bugün ve 21.yüzyılda büyümeye devam eden göç, toplumsal değişimden kaynaklanmaktadır ve tüm toplumu etkileyen bir eylemdir. Özellikle bölgeler arası sosyo-ekonomik farklılıklarda ortaya çıkan iç göç, ülkeler için büyük bir sorun yaratmaktadır. Bu sorun ile karşı karşıya kalan ülkelerden biri Türkiye'dir.  Kırsal nüfusun yoğun olduğu bir yapıya sahip olan Türkiye'nin nüfus yapısı zamanla hızlı bir dönüşüme uğrayarak kentsel nüfusun yoğun olduğu bir yapıya bürünmüştür. Yaşanan iç göç hareketleri coğrafi hareketliliği yüksek bir nüfusa sahip olmasında rol oynamıştır. Bu doğrultuda, çalışmada Türkiye'de kırsal alanlardan kentsel alanlara doğru gerçekleşen göç hareketlerinin açıklanabilirliğinin ortaya koyulması amaçlanmıştır. Türkiye'de sosyo-ekonomik faktörlerin iç göçe, iç göçün ise işsizliğe neden olabileceği düşüncesi bu çalışmaya başlanmasındaki en büyük motivasyon olmuştur. Çalışmanın temel soruları iç göç sürecinin Türkiye'de bir kalıcı işsizlik sorununu ortaya çıkarıp çıkarmadığı ve buna ek olarak iç göçün temel güdüleri olduğu belirtilen sosyo-ekonomik etkenlerin de Türkiye'de geçerli olup olmadığıdır. Bu sorular ve amaç doğrultusunda Türkiye'nin 26 Alt Bölgesi'nde Harris-Todaro Göç Modeli genişletilerek öncelikle göç ve sosyo ekonomik faktörler sonrasında da göç ve işsizlik arasındaki ilişki incelenmiştir. 2008-2021 yıllarına ait net göç oranı, işsizlik oranı, kişi başına düşen gelir, tarımsal üretim düzeyi, enflasyon oranı, yatırım düzeyi ve hemşehri dernekleri sayısı verilerinin ele alındığı çalışmada Mekânsal Görünüşte İlişkisiz Regresyon yönteminden yararlanılmıştır.

Abstract:
Migration, which does not have an agreed, precise and inclusive definition, can be expressed as the movement of a person or persons to settle in a country / region / city / town, in short, to settle in a place other than the place of residence, regardless of the reasons, the means used, voluntary / involuntary or regular / irregular. Examples of the migration movement, which took place for the first time in history 120,000 years ago in the direction of New Guinea from the African continent, continue to be seen today.  For this reason, migration is always on the agenda as a subject of interdisciplinary study, and it is examined and analysed in detail within the scope of its causes and consequences. 

Migration, which continues to grow today and in the 21st century, is caused by social change and is an action that affects the whole society. Internal migration, which emerges especially in socioeconomic differences between regions, creates a major problem for countries. One of the countries facing this problem is Turkey.  The population structure of Turkey, which has a structure with a dense rural population, has undergone a rapid transformation over time and has become a structure with a dense urban population. Internal migration movements have played a role in having a population with high geographical mobility. In this direction, the study aims to reveal the explainability of migration movements from rural to urban areas in Turkey. The idea that socio-economic factors in Turkey may cause internal migration and internal migration may cause unemployment was the main motivation for starting this study. The main questions of the study are whether the internal migration process creates a permanent unemployment problem in Turkey and whether the socio-economic factors, which are stated to be the main motives of internal migration, are also valid in Turkey. In line with these questions and objectives, the Harris-Todaro Migration Model is extended to 26 sub-regions of Turkey and the relationship between migration and socio-economic factors and then the relationship between migration and unemployment is analysed. In the study where the data on net migration rate, unemployment rate, per capita income, agricultural production level, inflation rate, investment level and the number of hometown associations for the years 2008-2021 are considered, the Spatially Seemingly Unrelated Regression method is utilised.