İran İslam devrimi ve değişen İran dış politikası
İran Islam revolution and changing İran foreign policy
Yazar: ARZU HAGIGI
Danışman: YRD. DOÇ. DR. RAMAZAN İZOL
Akdeniz Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Uluslararası ilişkiler = International relations ; Uluslararası politika = International policy ; İran = Iran ; İran Devrimi = Iran Revolution

Özet:
İran islam Cumhuriyeti 1.648.195 km2 yüzölçümü, 81 milyon nüfusu ile Ortadoğunun en önemli ülkelerinden biridir. 90% Şii nüfusla dünyada en çok Şii'nin yaşadığı ülkedir. Ülkede Farslar, Azerbaycan Türkleri, Kürtler, Türkmenler yaşamaktadır. 20. yüzyılın başlarında Batı'nın en yakın müttefiki olarak girse de, 20. yüzyılın sonlarına doğru Batı karşıtı bir ülke olmuştur. Batı düşmanı çevrilmesi İran devrimi ile alakalıdır. Devrimden sonra yeni hükümete karşı düşmancıl bir tavır takınan Batı aynı tavrı görmüştür. Çeşitli yöntemlerle anti-devrim uygulansa da başarıya ulaşılamamıştır. İran Rusya ve Çin'le müttefiktir. Şanghay İş Birliği Örgütü'ne de üyedir. Ekonomisi petrol ve gaz ihracatına dayanmaktadır. İç politikada devrimi korumak, dış politikada devrim ihracı yapma politikası uygulayan İran son dönemlerde Ortadoğu'dakı otororite boşluğunu iyi kullanmıştır. İslam devriminden sonra Irak, Yemen, Lübnan, Suriye gibi ülkelerde yayılmacı politikalarını uygulamaya çalışmıştır. Azerbaycan, Bahreyn gibi ülkelerde de Şii nüfusun çok olması bu hükümetleri korkutmaktadır. Son dönemlerde İran bu politikayı askeri, ekonomik, eğitim alanlarında kullanmaktadır. İran Velayet-i Fakih anlayışı ile bölgedeki Şii'lerin savunucusu rolunu üstlenmeye çalışmaktadır. Şii Hilali kurma mücadelesi veren İran, İnşacı politikaları ile Ortadoğuda idealist davranırken, Orta Asya'da ve Şii nüfusun olmadığı bölgelerde realist olarak yaklaşmaktadır. Tezin amacı bölgeyi iyi bir şekilde analiz ettikden sonra Ortadoğu'daki sorunlara çözümler aramaktır. Bu cözümleri ararken İslam devriminin ideolojisini, içerde ve dışarda yaptığı politikaları anlamaktan geçmektedir.

Abstract:
The Islamic Republic of Iran is one of the most important countries of the Middle East with an area of 1.648.195 km2 and a population of 81 million. 90% Shiite influx is the most Shiite country in the world. Persians in the country, Azerbaijan Turks, kurds, lors, turkmen live. In the early 20th century, as the nearest ally of the west, it became a western enemy towards the end of the 20th century. The turning of the Western enemy is related to the Iranian revolution. After the revolution, the western side saw the same attitude, adopting a hostile attitude towards the new ruler. There has been no success in applying anti-revolution through various methods. Iran is allied with Russia and China. She is a member of the Shanghai Business Association. Economy is based on exports of oil and gas. Iran has recently been using the void of authority in the Middle East to protect the revolution in domestic politics and to make a revolutionary export policy in foreign politics. It has succeeded in exporting the revolution to countries like Iraq, Yemen, Lebanon, Syria. In countries such as Azerbaijan and Bahrain, Shiite influence is intimidating these governments. In the countries where the less influential Shiites live, we are always aware of them. In recent times, Iran has been using this policy in military, economic and educational fields. The Shiites, who have become very strong in the Middle East, are now able to fight the Sunnis and have succeeded in establishing their state. The exacerbation of the Shiite and Sunni conflict is a factor that worries the Middle East.After analyzing the target area well, we are looking for solutions to the problems in the Middle East. While looking for these solutions, the politics of the ideology of the Islamic revolution, both inside and outside.