Gençlik ve spor il müdürlüklerinde görev yapan yöneticilerin öğrenilmiş çaresizlikleri psikolojik sözleşmeleri ve örgütsel öğrenme düzeylerinin incelenmesi
Researching of learned helplessness psychological agreements and organizational learning levels of managers working in provincial directorates of youth and sports
Yazar: AHMET YALÇINKAYA
Danışman: DOÇ. DR. ZİYA BAHADIR
Erciyes Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Spor = Sports
Dizin: Gençlik ve Spor İl Müdürlüğü = Provincial Directorate of Youth and Sports ; Psikolojik sözleşme = Psychological contract ; Spor = Sports ; Yöneticiler = Managers ; Öğrenen organizasyonlar = Learning organizations ; Öğrenilmiş çaresizlik = Learned helplessness

Özet:
Bu araştırma Gençlik ve Spor İl Müdürlüklerinde görev yapan yöneticilerin öğrenilmiş çaresizliklerini, psikolojik sözleşmelerini ve örgütsel öğrenme düzeylerini incelemek amacıyla yapılmıştır. Araştırmada yöntem olarak tarama modeli kullanılmıştır. Araştırma grubunu İç Anadolu Bölgesinde 13 ilde bulunan gençlik spor il, ilçe ve gençlik merkezi müdürlüklerinde görev yapan 185 spor yöneticisi oluşturmaktadır. Araştırmada Öğrenilmiş Çaresizlik Ölçeği, Psikolojik Sözleşme Ölçeği ve Örgütsel Öğrenme Kapasitesi Ölçeği veri toplama araçları olarak kullanılmıştır. Verilerin analizleri SPSS programı aracılığıyla yapılmıştır. Araştırmanın sonuçlarına göre spor yöneticilerinin öğrenilmiş çaresizlik düzeyleri genel olarak orta düzeydedir. Spor yöneticilerinin öğrenilmiş çaresizlik düzeyleri kontrol edilebilirlik alt boyutu yüksek ve dışsal kontrol edilemezlik boyutu düşük düzeydedir. Spor yöneticilerinin psikolojik sözleşme düzeyleri genel olarak orta düzeydedir. Spor yöneticilerinin psikolojik sözleşme düzeyleri işlemsel alt boyut orta, ilişkisel alt boyut yüksek düzeydedir. Spor yöneticilerinin örgütsel öğrenme düzeyleri genel olarak yüksek düzeydedir. Spor yöneticilerinin öğrenilmiş çaresizlikleri cinsiyet, medeni durum, yaş, kıdem, eğitim durumu, unvan, görev yeri ve görev yılına göre anlamlı fark göstermemiştir. Spor yöneticilerinin psikolojik sözleşmeleri medeni durum ve görev yerine göre anlamlı fark göstermiş; cinsiyet, yaş, kıdem, eğitim durumu, unvan ve görev yılına göre anlamlı fark göstermemiştir. Spor yöneticilerinin örgütsel öğrenme kapasiteleri cinsiyete göre anlamlı fark göstermiş; yaş, kıdem, eğitim durumu, unvan ve görev yılına göre anlamlı fark göstermemiştir. Ayrıca spor yöneticilerinin öğrenilmiş çaresizlik düzeyleri ile örgütsel öğrenme düzeyleri arasında negatif ve düşük düzeyde bir ilişkinin olduğu, psikolojik sözleşme düzeyleri ile örgütsel öğrenme düzeyleri arasındaki pozitif ve orta düzeyde bir ilişki olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Öğrenilmiş çaresizlik ve psikolojik sözleşme birlikte, spor yöneticilerinin örgütsel öğrenme puanları ile orta düzeyde ve anlamlı bir ilişki vermektedir. Psikolojik sözleşmenin örgütsel öğrenme düzeyinde önemli bir yordayıcı olduğu ancak öğrenilmiş çaresizliğin ise önemli bir etkiye sahip olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
Anahtar Kelimeler: Spor, Yönetici, Öğrenilmiş Çaresizlik, Psikolojik                           Sözleşme, Örgütsel Öğrenme,

Abstract:
The aim of this study is to analyze learned helplessness, psychological agreements and organizational learning levels of managers working in Provincial Directorates of Youth and Sports. For this purpose, scanning model is used in the research. The working group of the study consists of sports managers working in provincial, district and youth center directorates of youth and sports in 13 provinces in Central Anatolia Region. Learned helplessness, psychological agreement and organizational learning capacity scales are used as assessment tools. The data is analyzed by way of SPSS program (Statistical Package for Social Sciences). As a result of the research, learned helplessness levels of the sports managers are generally medium. Learned helplessness levels of sport managers controllability sub dimension is high and external uncontrollability dimension is low. Psychological agreement levels of sports managers are generally medium. Psychological agreement levels of sports managers operational sub-dimension is medium and relational sub-dimension is high. Organizational learning levels of sports managers are generally high. Furthermore learned helplessness of sport managers does not present significant difference according to gender, marital status, age, seniority, educational background, appellation, place of duty and working years. Psychological agreements of sports managers present significant difference according to marital status and place of duty but do not present significant difference according to gender, age, seniority, educational background, appellation and working years. Organizational learning capacity of sport managers present significant difference according to gender but does not present significant difference according to age, seniority, educational background, appellation and working years. Also it is concluded that there is a negative and low level relationship between learned helplessness and organizational learning levels but positive and medium level relationship between psychological agreement and organizational learning levels of sports managers. The organizational learning scores of sport managers present a medium level and significant relationship with learned helplessness and psychological agreement variances. It is deduced that psychological agreement is an important predictor in organizational learning level but learned helplessness does not have an important effect.

Key Words: Sports, Manager, Learned Helplessness, Psychological Agreement, Organizational Learning