Okulların çeviklik özelliklerine sahip olma düzeyleri ile akademik başarı arasındaki ilişki: Karma bir araştırma
The relationship between agile feature levels of schools and academic success: A mixed research
Yazar: MUSTAFA TAKTAK
Danışman: DOÇ. DR. MUSTAFA ÖZGENEL
İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu çalışmanın amacı, okulların çevik özelliklerine sahip olma düzeyleri ile akademik başarı arasındaki ilişkiyi incelemektir. Araştırma karma araştırma yöntemlerinden açıklayıcı sıralı araştırma desenine göre gerçekleştirilmiştir.
Araştırmanın nicel bölümü için okulların çevik özelliklere sahip olma düzeyleri ile akademik başarı arasındaki ilişkiyi ortaya çıkarmak amacıyla ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırma verileri ise Türkiye'nin 2021-2022 eğitim ve öğretim yılındaki İstanbul şehrinin Anadolu yakasındaki kamu ve özel okullarda görev yapan 1.653 okul yöneticisi ve öğretmenden araştırmacı tarafından geliştirilen Okul Çevikliği Ölçeği (OÇÖ) kullanılarak toplanmıştır. Elde edilen veriler SSPS programı yardımıyla "t" testi, ANOVA, Pearson Korelasyon Analizi ile Basit Doğrusal Regresyon çözümlemesi yapılmıştır.
Araştırmanın nitel bölümünde ise zengin bilgi çeşitliliğine ulaşmak için olgubilim (fenomenoloji) deseninden faydalanılmıştır. Nitel çalışma grubu amaçlı örnekleme yöntemlerinden ölçüt örnekleme ile belirlenmiş okullarda görev yapan 21 okul yöneticisi ve öğretmenden oluşmaktadır. Verilerin analizinde ise içerik analizi kullanılmıştır. Ayrıca nitel verilerin analizi sürecinde NVİVO 12.0 Nitel Veri Analiz Programı kullanılarak verilerin depolaması, düzenlenmesi ve kodların oluşturulmasında kolaylık sağlanmıştır. 
 
Araştırma neticesinde uygulanan Okul Çevikliği Ölçeği kapsamında okulların çevik bir düzeye sahip olması için i) çevik lider ii) çevik öğretmen iii) çevik okul ortamı ve iv) dış paydaş ilişkilerinde çeviklik olmak üzere dört boyuta sahip olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca katılımcıların cinsiyet, yaş, mezuniyet durumu, mesleki kıdem, kurum türü ve okul mevcudu değişkenlerinde anlamlı farklılık göstermediği tespit edilmiştir. Yapılan nitel görüşmeler neticesinde ise çevik lider temasının (kollektif çalışma, liderliği paylaşma, geri bildirim, esnek ve yetkin olma ve hız), çevik öğretmen temasının (alışkanlıkları değiştirme, teknoloji beceresi, farklı roller üstlenme, mesleki gelişim ve deneyimlerden öğrenme), çevik okul ortamı temasının (fiziksel donanım, iletişim, etkinlikler ve performans değerlendirme), dış paydaş ilişkilerinde çeviklik teması (veli, projeler ve çevre) olmak üzere toplam 16 alt boyuta ulaşılmıştır. Son olarak ise okulların sahip olduğu çevik özellikler ile öğrencilerin akademik başarıları arasında (r=.301) pozitif ve anlamlı bir ilişki olduğu bulunmuştur. Bu bağlamda en fazla ilişkinin (r=.326) çevik okul ortamıyla en az ilişkinin ise (r=.147) çevik lider ile olduğu belirlenmiştir.

Abstract:
The is study aims to examine the relationship between the level of agile characteristics of schools and academic achievement. The research was carried out according to the explanatory sequential research design, which is one of the mixed research methods.
For the quantitative part of the study, the relational survey model was used to reveal the relationship between the agility level of schools and academic achievement. The research data were collected from 1.653 school administrators and teachers working in public and private schools on the Anatolian side of Istanbul in the 2021-2022 academic year in Turkey, using the School Agility Scale (OÇÖ), which the researcher developed. Data obtained from SSPS ( Statistical With the help of Package fort the Social Sciences program, "t" test, ANOVA, Pearson Analysis and Simple Linear Regression was done with Correlation Analysis.
In the qualitative part of the research, the phenomenology design was used to reach a rich variety of information. The qualitative study group consists of 21 school administrators and teachers working in schools determined by criterion sampling, one of the purposive sampling methods. Content analysis and descriptive analysis were used in the analysis of the data. Themes were determined with the help of descriptive analysis, and sub-themes and codes were determined with the help of content analysis. In addition, during qualitative data analysis, the NVIVO 12.0 Qualitative Data Analysis Program was used to facilitate the storage, organization and creation of codes.
 
The results reached as a result of the research are as follows: Within the scope of the School Agility Scale applied, it has been obtained that schools must have four dimensions: i) agile leader ii) agile teacher iii) agile school environment and iv) agility in external stakeholder relations to have an agile level. In addition, it was determined that there was no significant difference in the variables of gender, age, graduation status, professional seniority, type of institution and school size of the participants. As a result of the qualitative interviews, it was found that the agile leader theme (collective work, sharing leadership, feedback, being flexible and competent and speed), agile teacher theme (changing habits, technology skills, taking on different roles, professional development and learning from experience), agile school environment. A total of 16 sub-dimensions were reached as the theme (physical equipment, communication, activities and performance evaluation) and the theme of agility in external stakeholder relations (parent, projects and environment). Finally, it was found that there is a positive and significant relationship between the school's agile characteristics and the students' academic achievement (r=.301). In this context, it was determined that the most relationship (r=.326) was with the agile school environment and the least relationship (r=.147) was with the agile leader.