Kanser hastalarının ağrı kontrolünde yetersizlikler ve yaklaşımındaki farklılıklar: Ağrı ünitesi'nin etkinliğinin değerlendirilmesi
Inadequancy and differences about the attitudes in pain control of cancer patients: Assessment of algology department
Yazar: TANER ÇALIŞKAN
Danışman: DOÇ. DR. NALAN ÇELEBİ
Hacettepe Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Anesteziyoloji ve Reanimasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2012
Konu: Anestezi ve Reanimasyon = Anesthesiology and Reanimation
Dizin: Anksiyete = Anxiety ; Ağrı = Pain ; Fobiler = Phobic disorders ; Hasta eğitimi = Patient education ; Kanser hastaları = Cancer patients ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Opioidler = Opioids

Özet:
Günümüz tıbbındaki ilerlemelere, eğitim programlarında yapılan tüm iyileştirmelere rağmen çeşitli nedenlerle hâlâ kanser ağrısının tedavisinde yeterli düzeye ulaşılamadığı bildirilmektedir. Bu çalışmada Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanelerinde bazı cerrahi ve onkoloji anabilim dallarında tedavi gören kanser hastaları ve bu hastaların bakımından sorumlu servis doktor ve hemşireleri anket yoluyla değerlendirilerek Ağrı Bilim Dalının, kanser ağrısının tedavisinde etkinliğinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Araştırma kanser tanısı almış 202 hasta ve bu hastaların bakımından sorumlu 85 hemşire ve 97 doktor ile gerçekleştirilmiştir. Hastaların %61,9'u ağrılarının olduğunu belirtmiş, bunların neredeyse tamamına yakını (%95) ağrıya yönelik herhangi bir analjezik tedavi almasına rağmen, %55,8'i VAS skalasına göre 5 ve üzerinde ağrılarının olduğunu söylemişlerdir. Yaklaşık yüzde yetmişi ağrı bilim dalı doktorları veya hemşireleri tarafından kanser ağrısı ve tedavisi konusunda bilgilendirildiğini söyleyen hastaların ağrı bilim dalının takibine alındıktan sonra %88,6'sı kısmen ya da tamamıyla ağrılarının geçtiğini belirtmişlerdir. VAS skalasına göre ilaç tedavisi sonrası ağrının şiddetinin 5 ve üzeri olduğunu söyleyenlerin oranı %25'e düşmüştür. Ağrıyı değerlendirmede tamamının (%100) herhangi bir skala kullandığı görülen hemşire grubunun % 78,8'inin mezuniyet sonrası Ağrı Bilim Dalı tarafından verilen ağrı tedavisi ile ilgili eğitimlere katıldığı, verilen eğitimin %56,7 gibi bir oranda yeterli düzeyde olduğu tespit edilmiştir. Yüzde 65'inin haftada en az bir defa ağrısı olan kanser hastalarıyla karşılaşmakta olan doktor grubunun, hâlâ mezuniyet öncesi ve sonrası ağrı tedavisi ile ilgili yeterli düzeyde eğitim almadığı gözlenmiştir. Kanser hastalarını da içeren kronik ağrılarda opioid kötüye kullanımı veya bağımlılığı çok az görülmesine rağmen ?opiofobi? , hâlâ kanser ağrı tedavisinde en önemli sorunlardan birisidir. Yeni eğitim programlarının doktorların bu yanlış tutumlarını hedeflemeleri gerektiği ortaya çıkmıştır.

Abstract:
Cancer pain management is still reported to be inadequate despite of recent developments in medicine and improvements in education programmes. The aim of this study is to determine the efficiency of Algology Department, by assessing the cancer patients, their doctors and nurses working in some of the surgical and oncology departments of Hacettepe University Faculty of Medicine, via a questionnaire. The study consisted of 202 cancer patients, 97 doctors and 85 nurses. 61,9 % of these patients were suffering from pain. Although all of the patients had already received an analgesic therapy, 55,8% of them reported that average pain intensity was more than 5, acording to VAS scale. After the follow-up, 88,6% of the patients, 70% of whom were informed about the treatment of cancer pain by the doctors and nurses of Algology Department, mentioned that their complaints had partially or completely passed. The ratio of the patients, whose pain intensity was more than 5, decreased to 25%. All of the nurses participating this study (100%) were using at least one of the pain scales. 78,8% of this group had joined the education programmes after graduation which were given by Algology Department and the majority of them (56,7%) told that the lessons were satisfactory. In this group of doctors, who frequently meet with cancer pain -65% of whom were at least seeing a patient once a week suffering from cancer pain- most of them were found not to have adequate education about cancer pain and its treatment during their medical school or residency training. Despite the fact that opioid abuse and addiction are rare among chronic pain clients including cancer patients, ?opiophobia? is still one of the major issues in cancer pain management. It is emerged that new education programmes should aim at the doctors? wrong behaviors.