Sosyodemografik özelliklerin çocuklarda tuvalet eğitimine etkileri /
Yazar: SEMİH KÖSE
Danışman: DOÇ. DR. BAHAR KURAL
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Sosyodemografik değişkenler = Sociodemographic variables ; Sosyodemografik özellikler = Socio-demographic characteristics ; Tuvalet eğitimi = Toilet training ; Çocuk sağlığı = Child health ; Çocuklar = Children

Özet:
Giriş: Tuvalet eğitimi çocuğun başarması gereken en önemli temel yaşam becerilerindendir. İdrar ve dışkı kontrolünün uyanıkken ve uyurken, yardım almadan ve hatırlatmadan, tuvalete gidip ihtiyaçlarını karşılayarak sağlanabilmesi olarak tanımlanır. Tuvalet eğitimi çocuğun kronolojik yaşı, dil gelişimi, bedensel ve zihinsel gelişimi ve mizacından etkilenebilmektedir. Ayrıca kültürel farklılıklar, sosyodemografik ölçütler, ebeveynin eğitim düzeyi gibi faktörler bu eğitimde etkili olabilmektedir.
Amaç: Bu çalışmada düzenli olarak takip edilen ve tuvalet eğitimi danışmanlığı verilen çocuklarda sosyo-demografik özelliklerin tuvalet eğitiminin zamanlamasına ve tuvalet eğitimi konusunda yaşanan sorunlara etkisi araştırılmıştır.
Gereç ve Yöntem: Retrospektif tanımlayıcı bir çalışma tipinde olan çalışma, Bakırköy Dr. Sadi Konuk Eğitim ve Araştırma Hastanesi (BEAH), Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Kliniği, Sağlam Çocuk ve Aşı Polikliniğinde yürütülmüştür. Çocuk sağlığı izlemi düzenli yapılan 18 aydan büyük, 1 Nisan 2010- 1 Nisan 2020 tarihleri arasında izlenen, 374 çocuk araştırmanın evrenini oluşturmaktadır.
Bulgular: Araştırmaya katılan çocukların tuvalet eğitimi 18 ile 54 ay arasında değişmekte olup, ortalama 30,89±5,89 aydır. Çocukların %19,8'inin (n=74) tuvalet eğitiminde sorun yaşadığı, %9,9'unun (n=37) başka hastalıkları/gelişimsel sorunları olduğu ve %2,9'unun (n=11) Çocuk Psikiyatrisi Polikliniğine başvurduğu belirlendi. Tuvalet eğitiminde yaşanan sorunların dağılımında enürezis noktürna %8,6, urgency %3,7 ve kabızlık %3,2 oranında tespit edilmiştir. Tuvalet eğitiminde sorun olan çocukların yaşlarının, sorun olmayanlara göre yüksek olduğu saptanmıştır. Erkek çocukların tuvalet eğitiminde sorun görülme oranının, kız çocuklarına göre istatistiksel olarak anlamlı yüksektir. Preterm çocukların tuvalet eğitimlerinde sorun olma oranı, term çocuklara göre anlamlı yüksek olduğu görülmüştür. Konuşma güçlüğü olan çocuklarda tuvalet eğitimi reddi anlamlı olarak daha yüksek bulunmuştur.
Sonuç: Çocuk Sağlığı takiplerinde ailelere tuvalet eğitimi konusunda danışmanlık verilirken tuvalet eğitiminin ortalama 30 ayda tamamlandığının, erkek çocukların ve erken doğanların, konuşma gecikmesi olan çocukların sorun yaşayabileceğinin belirtilmesi önemlidir. Aile hekimlerinin ve çocuk hekimlerinin bu riskler hakkında farkındalıklarının olmasının etkin danışmanlık sağlanmasında faydalı olabileceğini düşünülmektedir.
Anahtar Kelimeler: Tuvalet eğitimi, çocuk, çocuk sağlığı izlemi

Abstract:
Introduction: Toilet training is one of the most important basic life skills that a child should achieve. It is defined as urine and fecal control can be achieved while awake and asleep, without help and reminding, and going to the toilet and satisfying his needs. Toilet training can be affected by the child's chronological age, language development, physical and mental development and temperament. In addition, factors such as cultural differences, sociodemographic criteria, and parental education level can be effective in this education.
Objective: In this study, the effect of socio-demographic characteristics on the timing of toilet training and and the problems experienced about toilet training was investigated in children who were regularly followed up and given toilet training counseling. 
Materials and Methods: This retrospective descriptive study, was conducted at Bakırköy Dr. Sadi Konuk Training and Research Hospital, Pediatrics Department, Well-Child Follow-up Outpatient Clinic. The study consists of 374 children who were older than the 18th months old, and were followed up regularly between April 1, 2010 and April 1, 2020.
Findings: Children's toilet training who were attended the study was completed ranged from 18 to 54 months, with an average of 30.89±5.89 months. It was determined that 19.8% (n=74) of the children had problems with toilet training, 9.9% (n=37) had other diseases/developmental problems and of those 2.9% (n=11) applied to the Child Psychiatry Outpatient Clinic. In the distribution of problems experienced during toilet training; enuresis nocturna, urgency and constipation were detected at the ratio of 8.6%,3.7%,3.2% respectively. It has been determined that the ages of the children who have problems in toilet training are higher than those who do not have problems. The rate of problems in toilet training of boys is statistically significantly higher than that of girls. The rate of having problems in toilet training of preterm children is higher than those term ones. Toilet training refusal were found to be significantly higher in children with speech difficulties.
Result: While providing counseling to families about toilet training during child health follow-ups, it is important to emphasise that toilet training is completed in an average of 30 months, boys and those born premature, children with speech delay may experience problems. It is thought that the awareness of family physicians and pediatricians about these risks may be beneficial in providing effective counseling.
Keywords: Toilet training, child, child health follow-up