Yerinden edilen kişilerin pazaryerindeki kırılganlık deneyimlerinin ve başa çıkma süreçlerinin incelenmesi
Examining the vulnerability experiences and coping processes of displaced persons in the marketplace
Yazar: TUĞBA ÖZBEK
Danışman: DOÇ. DR. EBRU ENGİNKAYA ERKENT ; DOÇ. DR. FULYA MEMİŞOĞLU ZAİMOĞLU
Yıldız Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / İşletme Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: İşletme = Business Administration

Özet:
Bu tez çalışması, zorunlu göç nedeniyle yerinden edilen kişilerin ev sahibi ülkelerdeki pazaryeri etkileşimlerini inceleyerek, pazaryerlerindeki kırılganlık durumlarına ve başa çıkma süreçlerine odaklanmaktadır. Nitel araştırma metodolojisi kullanılarak gerçekleştirilen bu çalışma, Türkiye'ye göç etmek zorunda kalan Suriye kökenli toplulukların yeni pazaryeri çevrelerindeki etkileşimlerini üç çalışma başlığı altında incelemektedir.
İlk çalışma, yerinden edilme deneyiminin bireylerin ve grupların pazaryerlerindeki kaynaklara erişimlerini ve bu kaynaklar üzerindeki kontrol kapasitelerini nasıl etkilediğini, ekonomik, sosyal ve kültürel sermaye perspektifinden değerlendirmektedir. Bu bölümde, sermaye kaynaklarına erişim ve bu kaynaklara olan duyarlılık, bireylerin pazaryeri etkileşimleri üzerindeki etkileri bağlamında ele alınarak, kırılganlığın dinamik yapısına ışık tutulmaktadır.
İkinci çalışma, yerinden edilen kişilerin yeni pazaryeri çevrelerindeki kaynaklara erişimlerini ve bu kaynaklar üzerindeki kontrollerini sınırlayan faktörleri geniş bir perspektiften ele almaktadır. Bu bölümde, pazaryerlerinin yalnızca ekonomik mübadelelerin gerçekleştiği alanlar olmanın ötesinde, aynı zamanda politik, sosyal ve kültürel gerçekliklerin kesiştiği ve etkileşimde bulunduğu dinamik çevreler olduğu vurgulanmaktadır.
Üçüncü çalışma ise pazaryeri okuryazarlığını, yerinden edilen kişilerin yeni pazaryeri çevrelerine katılımını kolaylaştıran bir başa çıkma mekanizması olarak incelemektedir. Bu bölümde, dil sermayesine dayalı pazaryeri okuryazarlığının damgalanmayı müzakere etme, pazaryerindeki diğer aktörlerle güven ve hoşgörü geliştirme ve resmi ve gayri resmi kaynaklara erişimi artırma yoluyla bir sosyal ve kültürel pratik olarak nasıl işlev gördüğü ortaya konulmaktadır.
Bu tez çalışması, tüketim ve pazarlama literatürüne hem teorik hem de pratik katkılar sunmayı amaçlamaktadır. Bu kapsamda, yerinden edilen kişilerin deneyimlerinden yola çıkılarak, pazaryerlerinde kırılganlığın nasıl inşa edildiğine dair bilimsel bilgiye katkıda bulunulmakta ve kırılganlığı deneyimleyen bireylerin ve grupların kırılganlıklarını hafifletmeye yönelik strateji ve politikaların tasarımına ilişkin öneriler sunulmaktadır. Bu doğrultuda, bu tez çalışması pazarlama disiplininde daha kapsayıcı ve dönüştürücü yaklaşımların geliştirilmesine katkı sağlamaktadır.

Abstract:
This thesis examines the marketplace interactions of forcibly displaced persons, focusing on their vulnerabilities and coping mechanisms in host countries. Utilizing a qualitative research methodology, the study explores the marketplace interactions of Syrian communities forced to migrate to Turkey within new marketplace environments, organized into three sections.
The first section evaluates how forced displacement affects individuals' and groups' access to and control over resources within marketplaces from the perspective of economic, social, and cultural capital. This part highlights the dynamic nature of vulnerability by examining the impact of access to resources and resource sensitivity on marketplace interactions.
The second section explores the factors limiting displaced persons' access to resources and control over them in their new marketplace environments across a wide spectrum. This part emphasizes that marketplaces are not merely economic exchange arenas but dynamic environments where political, social, and cultural realities intersect and interact.
The third section examines marketplace literacy as a coping mechanism that facilitates displaced persons' participation in new marketplace settings. It demonstrates how marketplace literacy, grounded in linguistic capital, functions as a social and cultural practice by helping individuals negotiate stigmatization, build trust and tolerance with other marketplace actors, and enhance access to formal and informal resources.
This thesis aims to contribute both theoretically and practically to the consumption and marketing literature. Drawing from the experiences of displaced persons, it contributes to scientific knowledge of how vulnerability is constructed within marketplaces. Furthermore, it offers recommendations for designing strategies and policies that aim to mitigate the vulnerabilities experienced by individuals and groups. In doing so, this thesis contributes to the development of more inclusive and transformative approaches in the marketing discipline.