Abdülbaki Nasır Dede makam teorisine göre Neyzen Salih Dede eserlerinin makamsal analizi
Maqamic analysis of musical works of Neyzen Salih Dede in accordanse with maqam theory by Abdülbaki Nasir Dede
Yazar: ENGİN KORKMAZ
Danışman: DOÇ. DR. DERYA KARABURUN DOĞAN
İnönü Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Müzik Ana Bilim Dalı / Müzik Bilimleri ve Teknolojisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Müzik = Music
Dizin: Abdülbaki Nasır Dede = Abdülbaki Nasır Dede ; Makamlar = Modes ; Neyzen Salih Dede = Neyzen Salih Dede ; Tedkik u Tahkik = Tedkik u Tahkik

Özet:
Bu çalışmada, Abdülbaki Nasır Dede'nin Makam Teorisine göre Neyzen Salih Dede'nin eserlerinin makamsal analizi yapılmıştır. Neyzen Salih Dede'nin eserlerinin incelenmesi hedeflenen bu araştırmada nitel araştırma modelinde durum saptamaya yönelik olarak "Döküman incelenmesi/döküman analizi" ve "Görüşme" yöntemleri kullanılmıştır. Musiki, çoğu zaman kültürel yapıyla ve tarihsel dönemlerle eşzamanlı hareket eden bir yapı olduğu için, musikinin geçirdiği evreleri mercek altına almak şüphesiz bugünki musikimizi daha iyi anlamamıza yardımcı olacaktır.
Çalışmada önce Abdülbaki Nasır Dede'nin yaşamış olduğu dönem, müzikal bir dönem olarak incelenmiş, dönemin musikişinaslarının musiki dünyasına yaklaşımları aktarılmıştır. Daha sonra Abdülbaki Nasır Dede'nin ve Neyzen Salih Dede'nin hayatlarından ve musiki dünyalarından bahsedilmiştir. Abdülbaki Nasır Dede'nin yazmış olduğu "Tedkik u Tahkik" isimli eseri incelenenmiş ve makam dizilerini nasıl tarif ettiği hakkında bilgi verilmiştir. Sonrasında Abdülbaki Nasır Dede ile aynı dönemde yaşamış olan Neyzen Salih Dede'nin yirmibir eseri makasal olarak incelenmiş ve Abdülbaki Nasır Dede'nin makam teorisine uygunluk gösterip göstermediği incelenmiştir.
Sonuç olarak Abdülbaki Nasır Dede'nin makam teorisi eseri olan "Tedkik u Tahkik" e göre incelenen Neyzen Salih Dede eserlerinin makamsal yapısı derinlemesine incelenmiştir. Tedkik u Tahkik e göre uygun olan ve uygun olmayan müzikal cümleler belirtilmiş ve gerekli yorumlamalar yapılmıştır. Neyzen Salih Dede'nin hangi eserlerinin Tedkik u Tahkik'e uygunluk gösterdiği veya uygunluk gösteren eserler içerisinde Tedkik u Tahkik'de belirtilmeyen makamsal yapılar yorumlarda belirtilmiştir. Bu noktadan hareketle Abdülbaki Nasır Dede'nin, dönem musikisini makam teorisinde ne kadar yansıtabildiği analiz edilmiştir. Aynı yöntemle Neyzen Salih Dede'nin eserlerinin, Abdülbaki Nasır Dede'nin yazdığı dönem musikisinin teorisine göre ne kadar uygunluk gösterdiği yorumlanmıştır.

Anahtar Kelimeler: Abdülbaki Nasır Dede, Neyzen Salih Dede, Tedkik u Tahkik.

Abstract:
In this study, the maqamic (mode) analysis of the musical works of Neyzen Salih Dede is carried out in accordance with the Maqam Theory by Abdülbaki Nasır Dede. "The document review/document analysis" and "interview" methods are used to determine the situation in the qualitative research model in order to examine the musical pieces of Neyzen Salih Dede. Scrutinizing the phases of music will undoubtedly help us understand today's music better as music frequently progresses in concurrence with the cultural structures and historical periods.
In the first part of this study, the period when Abdulkadir Nasır Dede lived is evaluated as a musical period and the approaches of the music lovers towards the musical world are cited. Subsequently, the lives of Abdülbaki Nasır Dede and Neyzen Salih Dede and their musical worlds are referred. The work of Abdülbaki Nasır Dede titled "Tedkik u Tahkik" is reviewed to provide insights about how he defined the maqam scales. Afterwards, the twenty one musical pieces of Neyzen Salih Dede, who lived in the same period when Abdülbaki Nasır Dede lived as well, are analysed in terms of maqam in order to understand whether they conform to the Maqamic Theory of Abdülbaki Nasır Dede.
In conclusion, the maqamic structure of the works of Neyzen Salih Dede is analyzed in-depth in accordance with the "Tedkik u Tahkik", which elaborates the maqamic theory of Abdülbaki Nasır Dede. The sentences conforming or not conforming to Tedkik u Tahkik are defined adding the required interpretations. The works of Neyzen Salih Dede conforming to Tedkik u Tahkik or the maqamic structures, which conforms but are not mentioned in Tedkik u Tahkik", are defined in the comments. From this point of view, it is analyzed to what extent Abdulbaki Nasır Dede was able to reflect the music of his era in the maqam theory. Based on the same method, it is assessed to what extent the musical works of Neyzen Salih Dede conformed to the current period's musical theory written by Abdülbaki Nasır Dede.

Keywords: Abdülbaki Nasır Dede, Neyzen Salih Dede, Tedkik u Tahkik.