Kilistra (Gökyurt) yöresi'nin kültürel jeomorfolojisi, Konya
Cultural geomorphology of Kilistra (Gökyurt) region, Konya
Yazar: HALİL MESUT BAYLAK
Danışman: PROF. DR. TEVFİK ERKAL
Çankırı Karatekin Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Coğrafya Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Coğrafya = Geography
Dizin: Antropojeomorfoloji = Anthropo-geomorphology ; Fiziki coğrafya = Physical geography ; Jeokültürel yapı = Geo-cultural structure

Özet:
Yerşekillerinin oluşumunda ve etkin süreçlerin insan yaşamına sağladığı avantajların
saptanması, kullanımı ve geliştirilmesinin yanı sıra onların yol açtığı problemlere
eğilme ve çözüm üretme hızla ilerlemektedir. Yerşekillerinin mekânsal dağılışı ve
değişikliklerini toplumsal sorunlarla irdeleyip çözüm getirme yolu da bu kapsamda
değerlendirilmelidir. Özellikle son iki asır boyunca insanlar, başta tarımsal faaliyetler,
madencilik ve taş ocakları işletmeciliği, kentler ve yolların inşaları yoluyla yeryüzünde
materyal transferinde ve yerşekillerinin değiştirilmesinde giderek artan bir önemde
etki yapmışlardır.
Çalışma ile kültürel jeomorfoloji çalışmalarında kullanılacak araştırma metodolojisi
oluşturularak, dört bölüm halinde ele alınan bir çalışma tekniği belirlenmiştir. Öneriler
kapsamında çalışmada karma araştırma yöntemi kullanılmıştır. Araştırma sahasına ait
coğrafi özellikler nicel araştırma yöntemi kullanılarak elde edilmiştir. Veriler meta
analizine tabi tutularak alanın tanımlanması gerçekleştirilmiştir. Progresif ve regresif
araştırma yöntemi çalışmasıyla arazi gözlemi ve değerlendirilmesi yapılmış, kültürel
alan ve ihtiyaç varlığı ortaya konulmuştur. Nitel araştırma tekniği yardımıyla kültürel
jeomorfoloji kavramına ait teori geliştirilmiş, hipotez oluşturulmuş, yorumlama ve
genellemelere gidilmiştir.
Arazi çalışmaları ile çalışma sahasının kültürel jeomorfoloji unsurları tespit edilmiştir.
Kültürel jeomorfosit elemanları değerlendirilerek "Kilistra Jeopark Alanı"
önermesinde bulunulmuştur. Sahanın kültürel jeomorfoloji açısından araştırılması ve
değerlendirilmesi, doğal ortamın sürüdürülebilir kullanımına etki edecek ve kültürel
ortam olarak değerlendirilen alana toplumsal ve ekonomik katkı sağlayacaktır.

Anahtar Kelimeler: Kültürel Jeomorfoloji, Jeopark, Kültürel Jeomorfosit, Kilistra Yöresi.

Abstract:
Besides establishing, using and improving the landform advantages and effective
processes to human life, dealing ways of problems which they cause and producing
solutions are also progressing rapidly. Within this context, it is important to assess how
to correlate the spatial distribution and changes of landforms with social issues and
potential remedies. Especially through last two centuries, people have had an
increasingly crucial impact on material transferring and landform changing on the
earth, primarily thanks to agricultural activities, mining and quarrying, the
construction of cities and roads.
With this study, a research methodology to be used in cultural geomorphology studies
was created and a study technique discussed in four sections was determined. Within
the scope of the recommendations, mixed research method was used in the study.
Geographical features of the research area were obtained using the quantitative
research method. The data was subjected to meta-analysis and the field was defined.
Land observation and evaluation were carried out using progressive and regressive
research methods, and the existence of cultural areas and needs were revealed. With
the help of qualitative research technique, the theory of the concept of cultural
geomorphology was developed, hypotheses were created, interpretations and
generalizations were made.
Cultural geomorphology elements of the study area were identified through field
studies. Cultural geomorphosite elements were evaluated and a proposal was made for
the "Kilistra Geopark Area". Research and evaluation of the site in terms of cultural
geomorphology will affect the sustainable use of the natural environment and provide
social and economic contribution to the area considered as a cultural environment.

Keywords: Cultural Geomorphology, Geopark, Cultural Geomorphosite, Kilistra Region.