Temporomandibular eklemde (TME) tek taraflı kondil-disk kompleksi düzensizliklerinin (Disk dislokasyonu) çiğneme kasları üzerine etkisi
The effect of unilateral condyle-disc complex disorders (Disc dislocation) in the temporomandibular joint (TMJ) on chewing muscles
Yazar: ABDULLAH MAYUNAN ALSINI
Danışman: PROF. DR. SÜLEYMAN HAKAN TUNA
Süleyman Demirel Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Protetik Diş Tedavisi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Manyetik rezonans görüntüleme = Magnetic resonance imaging ; Temporomandibular eklem = Temporomandibular joint ; Temporomandibular eklem hastalıkları = Temporomandibular joint disorders ; Çene = Jaw ; Çiğneme kasları = Masticatory muscles

Özet:
Amaç: Bu çalışmanın amacı, TME'de tek taraflı disk deplasmanı olan hastalarda ve kontrol grubunda sağ ve sol taraftaki masseter, medial pterygoid, lateral pterygoid ve temporal kasların manyetik rezonans görüntüleri (MRG) üzerinde ölçüm yaparak hacimsel farkların olup olmadığını değerlendirmektir. Ayrıca restorasyon, interferens ve bruksizmi olduğu belirlenen hastalarda sağ ve sol taraftaki çiğneme kaslarının hacimleri de karşılaştırılmıştır.
Gereç ve Yöntem: Çalışmaya TME'de tek taraflı kondil-disk kompleksi düzensizliği (disk deplasmanı) olan 34 hasta ve TME ile ilgili herhangi bir şikayeti, klinik ve radyografik bulgusu olmayan 15 kişi kontrol grubu olarak dahil edildi. Hastaların intraoral ve ekstraoral klinik muayeneleri yapılarak restorasyon, interferens, bruksizm ve tercih edilen çiğneme tarafı kayıtları alındı. Ardından maksillofasiyal MRG ile her iki TME bölgesinden ağız açık ve kapalı pozisyonda MRG alındı. 3 mm kalınlığında aksiyal kesit görüntüleri elde edildi. Masseter, medial pterygoid, lateral pterygoid ve temporal kasların değerlendirmesini yapmak amacıyla Cavalieri prensibi kullanılarak bu görüntüler üzerinde volümetrik ölçümler yapıldı. 
Bulgular: Disk deplasmanı olan tarafa ve hastaların tercih ettiği çiğneme tarafına göre sağ ve sol masseter, medial pterygoid, lateral pterygoid ve temporal kasların hacim ölçümleri arasında istatistiksel olarak önemli fark olmadığı tespit edildi (p>0,05). Disk deplasmanı olan taraf ve tercih edilen çiğneme tarafı arasında istatistiksel olarak önemli bir ilişki olduğu belirlenmiştir (p<0,05). İnterferens ve bruksizmi olan hastalarda sağ ve sol masseter, medial pterygoid, lateral pterygoid ve temporal kasların hacim ölçümleri arasında istatistiksel olarak önemli fark olmadığı tespit edildi (p>0,05). Çenenin sağ ve sol tarafındaki restorasyonlu diş sayısı ile tercih edilen çiğneme tarafı veya disk deplasmanı olan taraf arasında istatistiksel olarak önemli bir ilişki olmadığı bulunmuştur (p>0,05).
Sonuç: Temporomandibular eklemde tek taraflı disk deplasmanı ile interferens ve bruksizmin en az altı aylık bir sürede çiğneme kasları üzerinde hacim artışı yönünde bir etkisi bulunmadı. Hastaların disk deplasmanı olan tarafı daha fazla kullandıkları ancak restorasyonlu diş sayısının tercih edilen çiğneme tarafı veya disk deplasmanı olan tarafı etkilemediği belirlendi.

Abstract:
Objective: The aim of this study is to evaluate whether there are volumetric differences by measuring on magnetic resonance images (MRI) of the right and left masseter, medial pterygoid, lateral pterygoid and temporal muscles in patients with unilateral disc displacement in TMJ and in the control group. In addition, the volumes of the right and left masticatory muscles were compared in patients with restoration, interference and bruxism.
Materials and Methods: In this study, thirty-four patients with unilateral condyle-disc complex irregularity (disk displacement) in TMJ were included. In adittion, 15 individuals without any complaints, clinical and radiographic findings related to TMJ were included in the study as the control group. Intraoral and extraoral clinical examinations of the patients were performed, restoration, interference, bruxism and preferred chewing side records were obtained. Maxillofacial MRI was obtained from both TMJ regions with the mouth open and closed position. Axial section images of 3 mm thickness were obtained. Volumetric measurements were made on these images using the Cavalieri principle to evaluate the masseter, medial pterygoid, lateral pterygoid and temporal muscles.
Results: It was determined that there was no statistically significant difference between the volume measurements of the right and left masseter, medial pterygoid, lateral pterygoid and temporal muscles according to the side with disc displacement and the chewing side preferred by the patients (p>0.05). It was determined that there was a statistically significant relationship between the disc displacement side and the preferred chewing side (p<0.05). It was determined that there was no statistically significant difference between the volume measurements of the right and left masseter, medial pterygoid, lateral pterygoid and temporal muscles in patients with interference and bruxism (p>0.05). It was found that there was no statistically significant relationship between the number of restored teeth on the right and left sides of the jaw and the preferred chewing side or the side with disc displacement (p>0.05).
Conclusion: Unilateral disc displacement in the temporomandibular joint, interference and bruxism did not have any effect on the masticatory muscles in the direction of volume increase over a period of at least six months. It was determined that the patients used the side with disc displacement more, but the number of teeth with restoration did not affect the preferred chewing side or the side with disc displacement.