MİS-C tanısı ile hastanede yatırılarak izlenen hastalarda tanı ve tedaviye yönelik yaklaşım ve maliyet analizi
Approach and cost analysis for diagnosis and treatmentin hospitalized patients with MİS-C
Yazar: EZGİ BALKARLI
Danışman: PROF. DR. İLKER DEVRİM
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İzmir Dr.Behçet Uz Çocuk Hastalıkları Ve Cerrahisi Eğt. ve Arş. Hast. / Pediatri Ana Bilim Dalı / Enfeksiyon Hastalıkları Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji = Infectious Diseases and Clinical Microbiology
Dizin: COVID 19 = COVID 19 ; Hasta takibi = Follow up studies ; Hastaneye yatırma = Hospitalization ; Maliyet = Cost ; Maliyet analizi = Cost analysis ; Multisistem inflamatuar sendrom = Multisystem inflammatory syndrome ; Tedavi = Treatment ; Teşhis = Diagnosis ; İmmünoglobülinler = Immunoglobulins

Özet:
Giriş ve Amaç: Multisistem İnflamatuar Sendrom (MİS-C); hastaların
mevcut konakçıya karşı gösterdiği büyük ve düzensiz inflamasyon sonucunda gelişen
birden fazla organ sisteminin etkilendiği şiddetli akut solunum sendromu koronavirüs
2 (SARS-CoV-2) ile ilişkili yeni tanımlanan bir sendromdur. Çocukların büyük bir
bölümünde ciddi seyrettiği bilinen bu hastalıkta erken farkındalık, ileri tedavi desteği
ve uygun tedavi yaklaşımı ile sağ kalımın arttırılması yönünden önemlidir.
Çalışmamızda, MİS-C nedeni ile yatırılarak izlem gerektiren çocukların
değerlendirilmesi sonucunda elde edilen verilerin vurgulanması, zamanında ve erken
müdahale ile hastalık seyrinin kolaylaştırılması hedeflenmektedir. Diğer yandan tanı
ve izlem süresince yapılan tetkikler ve uygulanan tedavilerin maliyet analizi ile
değerlendirilmesiyle bu durum sağlık maliyet yükünün belirlenmesi ve gerekli
önlemlerin alınması hususunda etkili bir yol olacaktır.
Gereç ve Yöntem: Çalışmaya SBÜ İzmir Dr. Behçet Uz Çocuk Hastalıkları
ve Cerrahisi Eğitim ve Araştırma Hastanesi Çocuk Enfeksiyon Hastalıkları Kliniği
ve Çocuk Yoğun Bakım Ünitesi'nde Nisan 2020 - Nisan 2021 tarihleri arasında MISC tanısı ile yatırılarak izlenen 59 olgu dahil edildi. Hastalar cinsiyet, yaş, komorbid
hastalık durumu, başvuru semptomları, fizik muayene bulguları, başvuru anı ve
izlemdeki ateşli geçen gün süresi, laboratuvar bulguları, görüntüleme yöntemleri,
konsültasyon istemleri, SARS-CoV-2 PZR (Polimeraz zincir reaksiyonu) ve antikor
testleri, hospitalizasyon süresi, yoğun bakım/serviste izlem durumu, eşlik eden organ
sistem tutulumları, uygulanan tedaviler, İVİG/İVİG+steroid kullanımı, hastalık
düzeyi, izlemde gelişen ileri tedavi ihtiyaçları (inotrop, antikoagülan tedavi, biyolojik
ajan uygulanması, diyaliz-plazmaferez-transfüzyon ihtiyacı), temel ve ileri solunum
desteği (>%30 O2, NİMV, İMV) ihtiyacı gibi durumlar yönünden değerlendirildi.
Hastaların maliyet verileri için hastanenin fatura birimlerinden, hastaların Sosyal
x
Güvenlik Kurumu'na (SGK) gönderilen çıkış fatura bilgileri elde edildi.
Çalışmamızda hastaların toplam izlem maliyeti dört başlık altında incelendi. Tedavi
ve sağaltım masrafları (günlük yatak ve muayene masrafı, istenen ek
konsültasyonlar, biyokimyasal, mikrobiyolojik ve radyolojik tetkikler), ilaç
masrafları (kullanılan ilaçlar ve transfüzyonlar), İVİG masrafı, sarf malzeme
masrafları. İlgili bilgiler olgu rapor formuna kaydedilerek değerlendirdi.
Bulgular: Çalışmamıza katılan hastaların %67,8'i (n = 40) erkek birey,
%32,2'si (n= 19) kız bireylerden oluşmaktadır. Hastaların ortalama tanı yaşı 7,7±4,2
yıldır. Büyük yaştaki hastalarda kardiyovasküler sistem tutulumu (p<0,01), ciddi
klinik seyir (p<0,05), İVİG+steroid tedavi tercihi (p<0,05) ve yoğun bakım ihtiyacı
(p<0,01) anlamlı derecede yüksek saptanmıştır. Hastaların hepsinde ateş yüksekliği
saptanmış, ortanca ateşli gün süresi 5 gün (IQR-çeyrekler arası aralık 4 - 7)
bulunmuştur (en 1, en fazla 12 gün). Hastaların %67,8'i (n=40) serviste, %32,2'si
(n=19) yoğun bakım ünitesinde takip edilmiştir. Taşikardi, hipotansiyon, ventrikül
disfonksiyonu ve solunum desteği ihtiyacı olan hastalarda yoğun bakım ihtiyacı
istatistiksel açıdan anlamlı derecede yüksek bulunmuştur (p=0<05, p<0,01, p<0,01
ve p<0,05). Troponin, ferritin, D-dimer, lenfosit, albümin seviyeleri ile olguların
izlem kliniği arasında anlamlı bir ilişki saptanmıştır (p<0,01). Kardiyovasküler
sistem (p<0,01), solunum sistemi (p<0,05) ve hematolojik sistem (p<0,01) tutulumu
ile olguların gelişen yoğun bakım ihtiyacı arasında anlamlı bir ilişki saptanmış.
Hastaların %96,6'sına intravenöz immünglobulin, %44,1'ine İVİG+steroid, 35
(%59,3) olguya düşük molekül ağırlıklı heparin, %55,9'una asetil salisilik asit
tedavisi uygulanmıştır. İVİG+steroid tedavi tercihi yapılan olgularda; hipotansiyon
(p<0,01), ventrikül fonksiyon bozukluğu (p<0,01), trombositopeni (p<0,01),
lenfopeni (p<0,05) ve yoğun bakım ihtiyacı (p<0,05) ve D-dimer (p=0,01) belirgin
yüksek bulunmuştur. Hastalar klinik düzeylerine göre değerlendirildiğinde; %55,9'u
(n=33) hafif, %44,1'u (n=26) orta-ağır olarak belirlenmiştir. Lenfopeni (p<0.05), Ddimer yüksekliği (p<0.05) ve hipoalbümineminin (p<0.05) hastalık düzeyinin
belirlenmesinde istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık yarattığı görülmüştür.
Kardiyovasküler ve solunum sistemi tutulumun hastalık düzeyinin belirlenmesinde
önemli olduğu (p<0,01 ve p<0,05); diğer sistem bulgularının belirgin bir farklılık
yaratmadığı saptanmıştır (p<0,05). 59 hastanın toplam izlem maliyeti 6.605.411,53
xi
₺, İVİG maliyeti 2.815.859,58 ₺, ilaç ve kan ürünleri maliyeti 3.357.963,99 ₺, tedavi
ve sağaltım maliyeti 276.481,91 ₺, sarf malzeme maliyeti 9.048,68 ₺ saptanmış; kişi
başı toplam izlem maliyeti ortalama 111.956,12±74.917,14 ₺ bulunmuştur. Hastalık
düzeyi, organ sistem tutulumları, solunum desteği ihtiyacı, lenfopeni ve
trombositopeninin toplam izlem maliyeti üzerinde anlamlı bir etkisinin olmadığı
görülmüştür (p>0,05).
Sonuç: Multisistem İnflamatuar Sendrom eşlik eden ateş yüksekliği ve
gelişen çoklu sistem tutulumları nedeniyle birçok hastalıkla benzer klinik seyir
göstermekte ve tanı zaman zaman güçleşmektedir. İleri yoğun bakım desteği ve
yüksek maliyetli tedavi stratejileri gerektirmesi nedeniyle hastalıkta patofizyoloji,
epidemiyoloji, laboratuvar ve klinik bulgular ile mevcut seyrin bilinmesi erken teşhis
ve uygun tedavi yönetimin sağlanması bakımından önemlidir. Hastalıkta izlem
maliyeti ve ilişkili bulguların bilinmesi ile tanı ve tedavi süreci hız kazanacak,
hastanede kalış süresi kısalacak ve bu durum sağlıkta ekonomik yükün hafifletilmesi
hususunda yol gösterici olacaktır.
Anahtar Kelimeler: COVİD-19, intravenöz immünglobulin, maliyet analizi

Abstract:
Aim: Multisystem Inflammatory Syndrome (MIS-C); It is a newly defined
syndrome associated with severe acute respiratory syndrome coronavirüs-2 (SARS
CoV-2) infection in which more than one organ system is affected, which develops
as a result of large and irregular inflammation of patients against the current host.
Early awareness of this disease, which is known to have a serious course in the
majority of children, is important in terms of increasing survival with advanced
treatment support and appropriate treatment approach. In our study, it is aimed to
facilitate the course of the disease with timely and early intervention, by emphasizing
the important data obtained as a result of the evaluation of children requiring
hospitalization due to MIS-C. On the other hand, this will be an effective way to
determine the health cost burden and to take the necessary precautions, within the
scope of the evaluation of the examinations performed during the diagnosis and
follow-up and the cost analysis of the treatment applied.
Materials and Methods: The study included 59 patients who were
hospitalized with the diagnosis of MIS-C between April 2020 and April 2021 in the
Pediatric Infectious Diseases Clinic and Pediatric Intensive Care Unit of İzmir Dr.
Behçet Uz Pediatrics and Surgery Training and Research Hospital. Patients were
determined by gender, age, comorbid disease, symptoms at presentation, physical
examination, days with fever during follow-up, laboratory findings, imaging
methods, consultations, SARS-CoV-2 PCR and antibody tests, hospitalization time,
follow-up status in the intensive care/ward, organ system involvements, treatments
(IVIG/IVIG+steroid), advanced treatment (inotropic, anticoagulant treatment,
biological agent administration, dialysis-plasmapheresis-transfusion need), basic and
advanced respiratory support ( >30% O2, NIMV, IMV) and disease level. For the
cost data of the patients, the billing information of the patients sent to the Social
xiii
Security Institution was obtained from the billing units of the hospital. In our study,
the total follow-up cost of the patients was analyzed under three headings. Treatment
costs (daily bed and examination costs, additional consultations requested,
biochemical, microbiological and radiological examinations), drug costs (drugs used
and transfusions), IVIG costs, consumable costs. Relevant information was recorded
in the case report form and evaluated.
Results: Of the patients participating in our study, 67,8% (n=40) were
male and 32,2% (n=19) were female. The mean age at diagnosis of the patients was
7,7±4,2 years. In older patients, cardiovascular system involvement (p<0.01), more
severe clinical course (p<0.05), IVIG + steroid treatment (p<0.05) and need for
intensive care (p<0.01) was found to be significantly higher. All patients had high
fever, and the median duration of fever was 5 days (IQR-Interquartile range 4 - 7)
(maximum 1, maximum 12 days). 67,8% (n=40) of the patients were followed up in
the ward, and 32,2% (n=19) in the intensive care unit. The need for intensive care in
patients with tachycardia, hypotension, ventricular dysfunction and respiratory
support was found to be statistically significantly higher (p=0<05, p<0.01, p<0.01
and p<0.05). A significant correlation was found between troponin, ferritin, Ddimer, lymphocyte, albumin levels and the follow-up clinic of the cases. A
significant correlation was found between cardiovascular system (p<0.01),
respiratory system (p<0.05) and hematological system (p<0.01) involvement in
patients who needed intensive care unit. Intravenous immunoglobulin was
administered to 96,6% of the patients, IVIG + steroid to 44,1%, low molecular
weight heparin to 35 (59,3%) patients, and acetyl salicylic acid to 55,9% of the
patients. In patients who preferred IVIG + steroid treatment; hypotension (p<0.01),
ventricular dysfunction (p<0.01), thrombocytopenia (p<0.01), lymphopenia
(p<0.05) and need for intensive care (p<0.05) and higher D -dimer (p=0.01) was
found. When the patients are evaluated according to their clinical levels; 55,9%
(n=33) were mild, 44,1% (n=26) were moderate-severe. It was observed that
lymphopenia (p<0.05), higher D-dimer (p<0.05) and hypoalbuminemia (p<0.05)
created a statistically significant difference in determining the level of disease.
Cardiovascular and respiratory system involvement is important in determining the
level of disease (p<0.01 and p<0.05); it was determined that other system findings
xiv
did not make a significant difference (p<0.05). Total follow-up cost of 59 patients
was 6.605.411,53 ₺, IVIG cost was 2.815.859,58 ₺, drug and blood products cost
was 3.357.963,99 ₺, treatment and treatment cost was 276.481,91 ₺, consumables
cost was 9.048,68 ₺ and the average total follow-up cost per person was
111.956,12±74.917,14 ₺. It was observed that the level of disease, organ system
involvement, respiratory support need, lymphocyte and thrombocyte values did not
have a significant effect on the total follow-up cost (p>0.05).
Conclusion: Multisystem Inflammatory Syndrome has a similar course with
many diseases due to the accompanying high fever and developing multisystem
involvement, and the diagnosis becomes difficult from time to time. It is important to
know the pathophysiology, epidemiology, laboratory and clinical findings and
current course of the disease in terms of early diagnosis and appropriate treatment
management, since advanced intensive care support and costly treatment strategies
are required. Knowing the cost of follow-up and associated findings in the disease
will accelerate the diagnosis and treatment process, shorten the hospital stay, and this
will be a guide for alleviating the economic burden in health.
Key Words: COVID-19, intravenous immunoglobulin, cost analysis