Müzelerde koruma planlaması çalışmalarının evrensel koruma kriterleri bağlamında irdelenmesi: Çorum Müzesi örneği
The examination of conservation planning studies in museums in the context of universal conservation criteria: Çorum Museum case study
Yazar: EMİNE KOÇAK
Danışman: PROF. DR. BEKİR ESKİCİ
Gazi Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Kültür Varlıklarını Koruma ve Onarım Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Müzecilik = Museology ; Sanat Tarihi = Art History
Dizin: Koruma planları = Conservation plans ; Koruma politikaları = Protection policies ; Koruma tedbirleri = Protection measures ; Müzecilik = Museology ; Müzeler = Museums ; Çorum Müzesi = Çorum Museum

Özet:
Araştırma konusu olarak, Müzelerde Koruma Planlaması ve Çorum Müzesi uygulamaları seçilmiştir. Bu çalışmada, Kültür ve Turizm Bakanlığı ve Çorum Müzesi tarafından hayata geçirilen geniş kapsamlı rehabilitasyon çalışmaları sonrası mevcut durum bir plan dahilinde sistematik olarak incelenmiştir. Müzede gerçekleştirilen koruma planlaması uygulamalarıyla ilgili olarak: müze binası, depolama ve teşhir alanları, personel ve ziyaretçi yönetimi, güvenlik ve risk denetimi, ortam koşulları gibi konuyla ilgili tüm faktörler uygulama biçimi ve malzeme yönünden incelenip sorunlar tespit edilmiş, ilerleyen süreçlerde ise müze ve koleksiyon için gerek duyulan önleyici koruma önerileri geliştirilmiş ve etkin koruma uygulamaları yapılmıştır. Müzede bir yıl boyunca sıcaklık, bağıl nem ve ışık ölçümleri yapılarak ortam koşullarıyla ilgili sorunlar kayda geçirilmiştir. Çalışmanın başlangıcında ve uygulama süresi boyunca Müzelerde Koruma Planlaması ve koruma planlaması uygulamaları ile ilgili yayınlar taranarak, müzelerde koruma sorunları ve sorunların çözümleriyle ilgili alınabilecek önlemler irdelenmiştir. Çalışmada müzelerin yenilenmesi ve rehabilitasyonunda kullanılan malzemelerin seçiminin ve kullanım biçimlerinin eserlerin korunmasına doğrudan etki ettiği, ortam koşullarını denetleyen düzeneklerin olmaması ya da etkin çalışmaması durumunda eserlerin zarar gördüğü anlaşılmıştır. Planlama ve uygulama ekibinde koruma uzmanlarının olmayışı öngörülemeyen sorunların gözden kaçmasına neden olmuştur. Bu nedenle Koruma Planlaması çalışmalarının ilgili bütün disiplinlerin yer aldığı kolektif bir çalışma olarak yürütülmesi, elde edilen sonuçlardan yola çıkarak geliştirilen yeni önerilerin uygulamalarının da sürekli izlenip güncellenmesi gerektiği ortaya çıkmıştır.

Abstract:
The subject of this research study concerns Conservation Planning in Museums with Çorum Museum being selected as a case study. An extensive rehabilitation programme being undertaken by Çorum Museum, through the Ministry of Culture and Tourism, was systematically examined.  Factors to be included in the museum's protection planning practices, such as the condition of the museum building, storage and display facilities, environmental conditions, museum personnel, visitor management, security and risk control, were considered in terms of the method and materials used. Problems were identified, alternative protective measures were developed and undertaken. Procedures for continuing the plan were implemented. Measurements of the museum environment, such as temperature, Relative Humidity and light measurements were documented for a year. At the beginning of the study and in the period of implementation, the publications related to conservation planning and conservation planning applications in museums were studied and the conservation plans of museums examined. As a result of this study, it became clear that the selection and use of the materials used in the restoration and rehabilitation of museums directly affected the preservation of the finds; in addition, finds were damaged in the absence or breakdown of  devices that control environmental conditions. The lack of conservation experts in the planning and implementation team caused unforeseen problems. For this reason, it is necessary that conservation should be included with other related disciplines in a collective study aimed at planning and implementing museum protection plans. These plans should be continuously updated, based on the results obtained from close monitoring.