Şant ameliyatı yapılan idiopatik normal basınçlı hidrosefali olgularında proton manyetik rezonans spektroskopi parametreleriyle cerrahi sonuçların değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between proton magnetic resonance spectroscopy parameters and surgical outcomes in shunted patients with idiopathic normal pressure hydrocephalus
Yazar: MEHMET ALİ DEMİRCİ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ALİ RIZA GÜVERCİN
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Beyin ve Sinir Cerrahisi Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Nöroşirürji = Neurosurgery

Özet:
Giriş&Amaç: İdiyopatik Normal Basınçlı Hidrosefali'nin (İNBH) kesin
tanısı, mevcut semptomların ancak ve ancak şant cerrahisi sonrası kısmi ya da 
tamamen düzelmesi ile konulabilir. Tedavideki ilk tercih olan şant ile klinik yanıt alma 
oranı %30-80 arasında olan İNBH konusunda aşılması gereken en büyük zorluk,
ameliyata uygun hastaların seçilerek ameliyat sonrası prognozun belirlenebilmesidir. 
Bu sorunun çözümüne katkı sunmak amacıyla VPS ameliyatı yapılmış İNBH tanılı 15 
olgunun Manyetik Rezonans Spektroskopi (MRS) ile elde edilen belirli serebral 
bölgelere ait veriler ile klinik yanıtları çalışmamızda değerlendirilmiştir.

Gereç&Yöntem: Çalışmamız; kliniğimizde Ocak 2022-Mart 2023 tarihleri 
arasında İNBH tanısı ile ventriküloperitoneal şant (VPS) ameliyatı yapılmış, başka bir 
majör Santral Sinir Sistemi Bozukluğu bulunmayan, 15 olgunun preoperatif ve 
postoperatif 3. aylarında klinik olarak yürüme, nörofizyoloji, denge, kontinans ve total 
değerlendirme olarak İNBH Ölçeği ile MRS'den elde edilmiş bilateral 10 serebral 
bölgeye ait 450 parametrenin çeşitli şekillerde değerlendirilmesini kapsamaktadır.

Bulgular: Ana hatlarıyla Kolin'in nörofizyoloji yanıtı olanlarda preoperatif 
olarak sol medial frontal bölgede daha fazla, sol talamus bölgesinde daha az olması
anlamlıyken, VPS ile sol talamustaki değişimi, nörofizyoloji puan değişimi ile pozitif 
yönlü güçlü korelasyon göstermiştir. Kreatin'in kontinans yanıtı olanlarda preoperatif 
sağ talamus ve sağ bazal ganglion bölgelerinde daha az olması anlamlıyken; VPS ile 
sağ talamustaki değişimi, kontinans yanıtı açısından anlamlı bulunmuştur. Ayrıca 
Kre'nin sağ talamustaki değişimi ile nörofizyoloji puan değişimi arasında ve sağ bazal 
gangliondaki değişimi ile yürüme ve total puanlarındaki değişim arasında pozitif yönlü 
güçlü korelasyon bulunmaktadır. N-asetilaspartat'ın nörofizyoloji yanıtı olanlarda 
preoperatif olarak sağ medial frontal bölgede daha fazla, bilateral periventriküler 
bölgede ise daha az olması anlamlıyken; VPS ile sol medial frontal bölgesindeki
değişimi, nörofizyoloji yanıtı açısından anlamlı bulunmuştur. Laktat'ın denge yanıtı 
olanlarda preoperatif olarak sol bazal ganglion bölgede daha fazla olması anlamlıyken, 
VPS ile sağ medial frontaldeki değişimi, denge puanındaki değişimi arasında negatif 
yönlü güçlü korelasyon bulunmaktadır. Çalışmamız kapsamında incelediğimiz 
parametrelerden olan Kolin/Kreatin (yürüme, nörofizyoloji, denge, kontinans, total), 
Kolin/N-asetilaspartat (denge), Kreatin/N-asetilaspartat (nörofizyoloji, denge), 
Laktat/Kolin (denge, kontinans), Laktat/Kreatin (denge, kontinans), Laktat/Nasetilaspartat (denge, kontinans) oranları, ağırlıklı olarak parantez içlerinde yazılan 
komponent yanıtlarıyla ilgili, çeşitli özellikler barındırmaktadır.

Sonuç: Çalışma kapsamında birçok serebral bölge ve parametre ele alınmış 
olup elde edilen sonuçlar, İNBH için tahmin edileceği üzere, oldukça karmaşık bir 
patolojik sürecin varlığını göstermektedir. Gelecekteki çalışmalarla MRS'nin bu 
hastalık için gerçek potansiyel değeri daha iyi anlaşılacaktır.

Abstract:
Introduction: Idiopathic Normal Pressure Hydrocephalus (INPH) is a disease 
in which symptoms such as ataxia, dementia, and incontinence are clinically associated 
with ventriculomegaly. The definitive diagnosis can be made only after partial or 
complete resolution of existing symptoms after shunt surgery. Despite advances in 
diagnosis and treatment, the clinical response rate of shunts remains between 30-80%. 
Therefore, the biggest challenge in INBH is the selection of patients suitable for 
surgery and subsequent determination of prognosis. With the thought that it may 
contribute to the solution. the clinical responses of 15 patients diagnosed with INBH 
who underwent shunt surgery and the data on specific cerebral regions obtained using
Magnetic Resonance Spectroscopy (MRS) were evaluated in our study.

Materials and Methods: This study included 15 patients who were operated
on with the diagnosis of INBH between January 2022 and March 2023 in our center. 
The evaluation included gait, neurophysiology, balance, continence, and total scores 
according to the INBH scale, and 450 parameters of 10 bilateral cerebral regions 
obtained from MRS, in the preoperative and postoperative 3rd months.

Results: While Choline levels were significantly higher in the left medial 
frontal region and lower in the left thalamus region preoperatively in neurophysiology 
responders, the change in the left thalamus with the shunt showed a strong positive 
correlation with the neurophysiology score change. While Creatine levels were
significantly lower in the preoperative right thalamus and right basal ganglia regions 
in continence responders, the change in the right thalamus with shunt placement was 
significant. In addition, there was a strong positive correlation between the changes in
neurophysiology score and Creatine in the right thalamus and; between the changes in 
gait and total scores and the right basal ganglia. While N-acetyl aspartate levels were 
significantly higher in the right medial frontal region and lower in the bilateral periventricular region preoperatively in neurophysiology responders; the change in the 
left medial frontal region with shunting was found to be significant in terms of 
neurophysiological response. While Lactate levels were higher in the left basal ganglia 
preoperatively in the balance responders, the change in the right medial frontal region 
with the shunt showed a strong negative correlation with the balance score change. 
Among all the metabolite ratios examined, those that provided significant results in 
terms of significant components in parentheses are briefly as follows;
Choline/Creatine (gait, neurophysiology, balance, continence, and total), Choline/Nacetyl aspartate (balance), Creatine/N-acetyl aspartate (neurophysiology and balance), 
Lactate/Choline (balance and continence), Lactate/Creatine (balance and continence), 
and Lactate/N-acetyl aspartate (balance and continence).

Conclusion: In the present study, many cerebral regions and parameters were 
discussed, and the results indicated the existence of a very complex pathological 
process, as expected for INBH. With future studies, the real potential of MRS use for 
this disease will be better understood.