Ni-Ti bazlı şekil hafızalı alaşımlarda termal yaşlandırma ve şekil hafıza etkisinin incelenmesi
Analysis of thermal aging and shape memory effects in Ni-Ti based shape memory alloys
Yazar: ECE KALAY
Danışman: DOÇ. DR. İSKENDER ÖZKUL
Mersin Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Makine Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Makine Mühendisliği = Mechanical Engineering
Dizin: Differensiyel tarama kalorimetresi = Differential scanning calorimetry ; Martensitik dönüşüm = Martensitic transformation

Özet:
Gelişen teknoloji ile yeni malzemelerin elde edilmesi ve geliştirilmesi büyük önem taşımaktadır. Bu gelişmeler sadece malzeme elde etmeye yönelik olmamalı, bunun yanında malzemelere yeni işlevler katarak fonksiyonelliğini arttırabilmelidir. Şekil hafızalı alaşımlar bu felsefe sonucu ortaya çıkan yeni bir malzeme sınıfıdır. Bazı alaşımların, sıcaklığının değiştirilmesi ve zorlanma etkisi ile şekillerinin değişerek, ters dönüşümle tekrar orijinal şeklini alması olayı şekil hatırlama etkisi olarak adlandırılmakta ve günümüzde endüstride yaygın olarak kullanılmaktadır. 
Bu çalışmada; atomikçe Ni46.84Ti53.16 kimyasal kompozisyonuna sahip şekil hafızalı alaşımda yapılan yaşlandırma işlemlerinin faz dönüşüm sıcaklıklarında ve mikro yapılarda meydana getirdiği fiziksel etkiler ve tekrarlı deformasyon uygulamaları sonucunda mekanik özellikleri incelenmiştir. 
Çalışmanın amacına yönelik sıcaklık ve zaman parametreleri değiştirilerek numunelere yaşlandırma ısıl işlemi uygulanmıştır. Mekanik özelliklerin incelenmesi amacıyla ise numunelere tekrarlı deformasyonlar uygulanarak şekil hafızası geri kazanım hesapları yapılmıştır. Daha sonra yaşlandırılmış numuneler karakteristik dönüşüm sıcaklıkları, entalpi ve entropi değerlerinin tespiti için Diferansiyel Tarama Kalorimetresinde analiz edilmiştir. Alaşımlara ait yansımalar oda sıcaklığında X-ışını kırınım analizi yapılarak hesaplanmış ve incelenmiştir. Metalografik incelemeler sonucunda, numunelerde gözlenen çökeltilerin martensit faz dönüşüm sıcaklıklarını etkilediği tespit edilmiştir.

Abstract:
In parallel with the development of technology, the production and improvement of new materials have great importance today. These developments should not only be aimed at obtaining materials but should also be able to increase functionality by adding new functions to the materials. Shape memory alloys are a new class of materials resulting from this thought. Some of the alloys, changing the shape of the temperature and strain effect by changing the shape of the original transformation with the reversal of the event is called the shape-memory effect and is widely used in the industry today.
In this study; the physical effects of aging processes made in shape memory alloy having the chemical composition of Ni46.84Ti53.16 by atomic phase and microstructures have been investigated and recoverable stresses have been investigated as a result of mechanical properties. 
Aging heat treatment was applied to the samples by changing the temperature and time parameters. In order to examine the mechanical properties, shape-memory recovery calculations were performed by applying repeated deformations to the samples. Aged samples were then analyzed on Differential Scanning Calorimetry to determine characteristic transformation temperatures, enthalpy and entropy values. Reflections of the alloys were calculated and examined by X-ray diffraction analysis at room temperature. As a result of the metallographic investigations, it was determined that the precipitations observed in the samples affected the martensite phase transformation temperatures.