Kardeşi olan erişkin bireylerin öznel iyi oluş düzeyleri ile kardeş ilişkilerinin, algıladıkları ebeveyn kabul reddinin ve benlik saygılarının incelenmesi
Sibling relationships, perceived parental acceptance rejection, self-esteem and subjective well-being levels of adult individuals with siblings
Yazar: YASEMİN TÜRKOĞLU
Danışman: PROF. DR. MANSUR BEYAZYÜREK
BEYKOZ ÜNİVERSİTESİ / Lisansüstü Programlar Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Çalışmada kardeşi olan erişkin bireylerin kardeş ilişkileri, algıladıkları ebeveyn kabul reddi, benlik saygıları ile öznel iyi oluş düzeyleri arasındaki ilişki incelenmiştir. Katılımcıların sosyo-demografik değişkenleri ile öznel iyi oluş düzeyleri değerlendirilmiş; abla/abi/kardeşe sahip olma kriterleri ele alınmıştır. Pearson korelasyon analizi, bağımsız gruplar t testi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA) ve hiyerarşik regresyon analizi ile sonuçlar ele alınmıştır. Araştırmanın örneklemini 18 ile 35 yaş arası lisans ve lisans üstü 389 katılımcı oluşturmaktadır. Çalışmada Kardeş İlişkileri Ölçeği, Ebeveyn Kabul Reddi Ölçeği- Kısa Formu, Rosenberg Benlik Saygısı Ölçeği ve Öznel İyi Oluş Ölçeği veri toplama araçları olarak kullanılmış; katılımcıların sosyo-demografik bilgileri Demografik Bilgi Formu ile toplanılmıştır. Araştırmanın bulgularına bakıldığında, kadın ve erkek katılımcıların öznel iyi oluş düzeyleri arasında anlamlı bir farklılık bulunmamıştır. Katılımcıların eğitim düzeyinin gruplar arasında anlamlı bir farklılık yaratmadığı tespit edilmiştir. İlkokul mezunu ebeveyne ve düşük gelir düzeyine sahip katılımcıların daha düşük öznel iyi oluş düzeyine sahip olduğu görülmüştür. Yaş grubu kriterlerine göre öznel iyi oluş düzeyi değerlendirildiğinde, 18-23 yaş arası katılımcıların öznel iyi oluş seviyelerinin diğer gruplara kıyasla anlamlı düzeyde farklılaştığı gözlenmiştir.  Kardeşi olan erişkin bireylerin kardeş ilişkileri, algıladıkları ebeveyn kabul- reddi, benlik saygıları ile öznel iyi oluş düzeyleri arasında anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Erkek katılımcıların tüm alanlarda anne ve babalarından ortalama olarak daha fazla reddedici davranış algıladıkları tespit edilmiştir. Kız kardeşler ve ablaların, oğlan kardeşler ve abilere kıyasla daha fazla destekleyici oldukları belirlenmiştir. Beliren yetişkinlik dönemi kardeş ilişkilerine yönelik kısıtlı sayıda araştırmanın varlığı ve aile ilişkilerinin değişkenler üzerindeki önemi göz önüne alındığında, çalışmanın güncel araştırmalara yol gösterici olabileceği düşünülmektedir.

Abstract:
In this study, the relationship between sibling relationships, perceived parental acceptance rejection, self-esteem and subjective well-being levels of adult individuals with siblings was examined. The socio-demographic variables of the participants and their subjective well-being levels were evaluated, and the criteria of having an older sister/brother/sibling was discussed. Pearson correlation analysis, independent samples t-test, one-way analysis of variance (ANOVA) and hierarchical regression analysis were used to analyze the results. The sample of the study consists of 389 undergraduate and graduate participants between the ages of 18 and 35. In the study, the Sibling Relationship Scale, Parental Acceptance Rejection Scale- Short Form, Rosenberg Self-Esteem Scale and Subjective Well-Being Scale were used as data collection tools; socio-demographic information of the participants was obtained with the Demographic Information Form. Considering the findings of the study, no significant difference was found between the subjective well-being levels of male and female participants. It was also found that the educational level of the participants did not create a significant difference between the groups. It was observed that participants with primary school graduate parents and low income levels had lower levels of subjective well-being. When the level of subjective well-being was evaluated according to age group criteria, it was observed that the subjective well-being levels of participants between the ages of 18-23 differed significantly compared to other groups.  A significant relationship was found between sibling relationships, perceived parental acceptance-rejection, self-esteem and subjective well-being levels of adult individuals with siblings. It was found that male participants perceived more rejecting behaviors from their mothers and fathers on average in all areas. Sisters and older sisters were found to be more supportive than brothers and older brothers. Considering the limited number of studies on sibling relationships in emerging adulthood and the importance of family relationships on variables, it is thought that the study may be a guide for current research.