Çölyak hastalarında subklinik tenosinovit, entezit ve otoantikor varlığının araştırılması
Investigation of subclinic tenosynovitis, enthesitis and presence of auto-antibodies in patients with celiac disease
Yazar: AYDAN YEKEDÜZ BÜLBÜL
Danışman: PROF. DR. MUAMMER HAKAN POYRAZOĞLU
Erciyes Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2017
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Artrit = Arthritis ; Artrit-jüvenil = Arthritis-juvenile ; Entezit = Enthesitis ; Otoantikorlar = Autoantibodies ; Tenosinovit = Tenosynovitis ; Çölyak hastalığı = Celiac disease

Özet:
Giriş ve Amaç: Çölyak Hastalığı gluten alımı ile indüklenen otoimmün bir enteropatidir. Artrit çölyak hastalığının sıklıkla belirlenen ekstraintestinal bulgularındandır. Bu çalışmanın amacı eklem tutulumu klinik bulguları olmayan çölyak hastalarında, entezal anormal bulguların ve otoantikor sıklığının araştırılmasıdır.
Materyal ve Method: Çalışmaya 1 Ocak 2015 – 1 Nisan 2016 tarihleri arasında, Erciyes Üniversitesi Çocuk Gastroenteroloji polikliniğine başvuran, eklem tutulumu klinik belirtileri olmayan, yeni tanı almış 27 çölyak hastası ve hastalar ile yaş ve cinsiyet uyumlu olarak 31 sağlıklı çocuk alındı. Çalışma gruplarına başlangıçta CHAQ ve eklem muayenesi yapıldı. . ANA, RF, CRP ve ESH analizi ve USG ile tendon değerlendirmesi ve eklem incelemesi yapıldı. Hastalarda izlemin 6. ayında CHAQ, eklem muayenesi, USG incelemesi ve pozitif olan laboratuar testi tekrarlandı.
Bulgular: Hasta grubunun 18'i (%66.7) kız 9'u (%33.3) erkek cinsiyette olup, ortalama yaş 106.9±55.0 ay, kontrol grubunun 19'u (%61.3) kız 12'si (%38.7) erkek cinsiyette olup, ortalama yaş 120.7±53.3 ay idi. Hasta grubunda 27 hastanın 7'sinde (%26), kontrol grubunda 31 çocuğun 9'unda (%29) ANA pozitifliği tespit edildi. 27 çölyak hastasının, başlangıçta 14'ünde (%51), altıncı ay kontrolünde 10'unda (%40), sağlıklı kontrol grubunda ise 31 çocuğun 6'sında (%19) en az bir eklemde entezal değişiklik vardı. Hasta grubunda başlangıç sağ ve ortalama 2. metakarp kartilaj kalınlıkları ve başlangıç sağ ve ortalama ayak bileği fleksör tendon kalınlıkları altıncı ay ölçümlerine göre daha yüksek tespit edildi. Hastalarda kontrol grubuna göre sağ suprapatellar alan anormal bulgu varlığı daha yüksek tespit edildi.
Sonuç: Çölyak hastalarında sağlıklı çocuklara göre entezopati sıklığı artmış olup; klinik takip sırasında kronik artrit gelişimi açısından dikkatli olunması gerekmektedir.
Anahtar Kelimeler: Artrit, çölyak hastalığı, entezit

Abstract:
Introduction and aim: Celiac disease is an autoimmune enteropathy induced by gluten intake. Arthritis is a frequently encountered extra-intestinal finding of Celiac disease. The aim of present study was to investigate frequency of entheseal abnormality and auto-antibody.
Material and method: The study included 27 newly diagnosed patients with Celiac disease who presented to Pediatric Gastroenterology outpatient clinic of Erciyes University, Medicine School between 1 January, 2015 and 1 April, 2016 and had no clinical findings of articular involvement, and 31 age- and sex-matched healthy children. In study groups, CHAQ and joint examination was performed at baseline. Again, laboratory evaluations including ANA, RF, CRP and ESR as well as tendon and joint sonography were performed in all subjects at baseline. On the month 6, CHAQ, joint examination and laboratory test with positive result were re-assessed in Celiac group.
Findings: There were 18 girls (66.7%) and 9 boys (33.3%) in the Celiac group whereas 19 girls (61.3%) and 12 boys (38.7%) in the control group. Mean age was 106.9±55.0 months in the Celiac group whereas 120.7±53.3 months in the control group. ANA positivity was detected in 7 (26%) of 27 patients and 9 (29%) of 31 controls. There was at least one entheseal change in 14 (51%) patients at baseline and 10 (40%) patients on month 6 in Celiac group. In the control group, there were at least one entheseal change in 6 children (19%). In Celiac group, second metacarpal cartilage thicknesses at right side and in average were found to be higher at baseline when compared to measurements on the month 6. When compared to controls, presence of abnormal finding at right suprapatellar region was more common in Celiac group.
Conclusions: The enthesopathy incidence was increased in children with Celiac disease when compared to healthy controls; thus, care should be taken to development of chronic arthritis during clinical follow-up.
Keywords: Arthritis, Celiac disease, enthesitis