Kronik bel ağrılı kadın hastalarda ev egzersiz programı ile manuel terapinin etkinlik düzeylerinin karşılaştırılması
Comparison of effectiveness levels of manual therapy and home exercise program in women with chronic low back pain
Yazar: ALEV BAŞARAN
Danışman: PROF. DR. ALİ CEYLAN
Dicle Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Halk Sağlığı = Public Health
Dizin: Ağrı = Pain ; Ağrı ölçümü = Pain measurement ; Bel ağrısı = Back pain ; Egzersiz = Exercise ; Egzersiz tedavisi = Exercise therapy ; Elektrik uyarı tedavisi = Electric stimulation therapy ; Kadınlar = Women ; Kronik hastalık = Chronic disease

Özet:
Amaç: Bel ağrısı, gelişmekte olan ülkelerde çok yaygın olan ve bireysel açıdan maddi manevi ve psikolojik birtakım sıkıntılara yol açan sağlık sorunlarından biridir. Bu çalışmanın amacı kronik bel ağrısı tanısı konan kadın hastalarda manuel terapive ev egzersiz programının hastalar üzerindeki etkinlik düzeylerinin karşılaştırılmasıdır.
Gereç ve Yöntem: Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Ünitesine düzenli tedaviye gelen hastalarla yapılan çalışmaya 18-65 yaş arası klinik ve radyolojik incelemeler sonucunda kronik bel ağrısı tanısı almış 60 kadın hasta alınmıştır. Çalışmaya dahil edilen 60 hasta randomize kontrollü şekilde iki gruba ayrılmıştır. Birinci gruba manuelterapi yöntemleri ve elektroterapi modaliteleri uygulanırken; ikinci gruba fizyoterapist tarafından hazırlanmış ev egzersiz programı ve elektroterapi modaliteleri fizyoterapist tarafından 10 seans boyunca uygulanmıştır.
Her iki gruba tedaviye başlamadan önce ve tedavi bitiminde, çalışmaya katılan hastaların ağrı değerlendirmesi için Vizüel Analog Skalası, hastaların depresyon durumunun belirlenmesi için Hastane Anksiyete ve Depresyon Ölçeği kullanılmıştır. Bel ağrısının fonksiyonel duruma etkisini değerlendirmek için Oswestry Bel Ağrısı Engellilik Anketi ve uyku kalitesinin değerlendirilmesi için ise Pittsburgh Uyku Kalite İndeksi uygulanmıştır. 
Bulgular: Her iki gruptada ağrı düzeyinde ve uyku kalitesinde istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmuştur (p<0.05). Ağrı, uyku kalitesi, hastane anksiyete ve depresyon durumları ve oswesty skalasında gruplar arası farkta anlamlı bir düzelme bulunmuştur.
Sonuç: On seans boyunca takip edilen hastalarda değerlendirme sonucunda her iki grupta daağrı, uyku kalitesi, hastahane depresyon ve anksiyete durumları açısından anlamlı düzeyde iyileşme görülmüştür. Manuel terapi ev egzersiz programına göre iyileşme sürecinde daha üstün bulunmuştur.
Anahtar Sözcükler: manuel terapi, myofasyal germe, ev egzersizi, bel ağrısı, elektroterapi

Abstract:
Aim: Lumbago (Low Back Pain) is one of the health problems which is quite common in developing countries and leads to a number of worldly, spiritual and psychological distresses. This study aims to find out and compare the levels of effectiveness of manual therapy and home-based exercise programs on female patients diagnosed with Chronic Low Back Pain.
Materials and Methods: Subjects of this study are female patients in the age range of 18-65, who were diagnosed with Chronic Low Back Pain after clinical and radiological investigations and administered treatment regularly in the Physical Therapy and Rehabilitation Unit of Dicle University Medical Faculty Hospital. The patients were divided into two groups in a randomized controlled way. While the first group was administered manual therapy and electrotherapy modalities, the second group was administered home-based exercise program and electrotherapy modalities during ten seans by a physiotherapist. 
Before and at the end of the therapy, ''Visual Analogue Scale'' and ''Hospital Anxiety and Depression Scale'' were employed in order to identify the severity of pain and depression condition, respectively. Also, Oswestry Low Back Disability Questionnaire and Pittsburgh Sleep Quality Index were conducted in order to evaluate the effect of Low Back Pain on functional condition and sleep quality, respectively. 
Results: In both groups, a significant difference was found statistically in terms of the severity of pain and sleep quality (p<0.05). In difference between the groups, a considerable improvement was also observed with respect to pain, sleep quality, hospital anxiety and depression conditions and Oswesty Scale.
Conclusion: As a result of the evaluation of the patients who were followed during the ten sessions, there was a statistically significant improvement in pain, sleep guality, HAD-anxiety and HAD-depression scores in both groups. It is also worth mentioning that manual therapy outperformed home-based program as far as improvement of the subjects is concerned.

Key words: manual therapy, myofascial stretching, home-based exercise, low back pain, electrotherapy