Sağlığı geliştiren hastane kavramı içinde prematüre yenidoğan sağlığı: Doğum sonrası annelere verilen eğitimin çocuk bakımına etkisi
Health of preterm newborns within the concept of health promoting hospitals: The effect of postpartum education of mothers on newborn care
Yazar: ZEYNEP ÇETİN
Danışman: PROF. DR. SERPİL UĞUR BAYSAL
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Aile Sağlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Hemşirelik = Nursing ; Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Bebek bakımı = Infant care ; Bebek-prematür = Infant-premature ; Doğum-prematür = Labor-premature ; Eğitim ihtiyaçları = Training needs ; Hastaneler = Hospitals ; Hastaneye yatırma = Hospitalization ; Postnatal bakım = Postnatal care

Özet:
GEREKÇE: Prematüre yenidoğanların alt grubu olan, 340/7- 366/7 gestasyon haftasında doğan, ? Geç Preterm Yenidoğanların? son yıllarda, sayılarının hızla artışıyla birlikte özel gereksinimlere ve risklere sahip oldukları belirlenmiştir. Term yenidoğanlarla karşılaştırıldıklarında hastalık ve ölüm oranları daha yüksek bulunmuştur. Sağlığı Geliştiren Hastane kavramı içinde, yenidoğanlar ve prematüre yenidoğanlar da öncelikli gruplar arasındadır. Son yapılan çalışmalar, bu çocukların hastaneden taburcu edildikten sonra evde yeterli bakımlarının sağlanmasında anne-baba eğitiminin ve izlemin önemini ortaya konmaktadırAMAÇ: Bu araştırma, geç preterm yenidoğanların evde optimum bakımlarını ve optimum bakımlarının sürdürülebilirliğini sağlayabilmek için doğum sonrası annelerine bebeklerinin bakımı konusunda gereken eğitimi vermek; böylece, evde bakım ile ilgili olası sorunların oluşumunu engellemek, ilk üç ay boyunca, bebeklerin genel sağlık durumlarını izleyerek, bu bebeklerde daha sık görülebilecek hastaneye yatışı en aza indirmek amacıyla yapıldı.YÖNTEM: Tanımlayıcı nitelikte ve deney-kontrol düzeninde gerçekleştirilen bu prospektif araştırma, veri toplama aracı olarak anket kullanılarak kesitsel yöntemle yürütüldü. Çalışmanın örneklemini İstanbul Bakırköy Kadın Doğum ve Çocuk Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde 1 Haziran 2009- 1 Eylül 2009 tarihleri arasında, 34-36 gestasyon haftasında tekil doğan 70 geç preterm yenidoğan oluşturdu. Deney grubuna alınan yenidoğanların annelerine hastanede bulundukları süre boyunca bebek bakımı konusunda iki defa yirmişer dakikalık eğitim verildi. Verilen eğitim, temel yenidoğan bakımını ve hastalık belirtilerini kapsadı. Her iki gruptaki bebeklerin birinci ve üçüncü ayda izlemleri yapıldı.BULGULAR: Bebeğin bakımı ile ilgili özellikler açısından, deney grubunda birinci ve üçüncü aylarda pişik ve birinci ayda gözde sarı akıntı/çapaklanma daha az (p<0,05) görülürken kontrol grubunda acile başvurma oranı daha yüksek bulundu (p=0,001). Gruplar arasında birinci ve üçüncü ayda sadece anne sütü ile beslenme açısından anlamlı bir fark yoktu (p>0,05). Deney grubunda, izlem boyunca, formül süt içeren öğün sayısı kontrol grubundakinden daha azdı (p<0,05). Bebeklerinin beslenmesi konusunda kaygılı olma durumu deney grubundaki annelerde, birinci ayda anlamlı olarak daha az bulundu (p<0,05).SONUÇ: Geç pretermlerin hastalık ve tekrar hastaneye yatış oranlarının azaltılabilmesi için doğum sonrası annelere ve evde bakım veren diğer bireylere etkili ve yeterli eğitim verilmesi, taburcu olduktan sonra prematüre sağlığının geliştirilmesi için gerekmektedir. Bu yaklaşım, geç preterm yenidoğanların evde yeterli bakımlarının sağlanmasını, tek başına anne sütü ile beslenmelerini, formül süt kullanımının en aza indirilmesini annelerin bebeklerinin bakımı konusunda kaygılarının azaltılmasını kolaylaştıracaktır.

Abstract:
BACKGROUND: The number of ?late preterm newborns? which are the sub-group of premature infants born at 340/7- 366/7 weeks of gestation rapidly increases in recent years; their health risks and special health requirements were recognized. Their morbidity and mortality rates are higher those of term neonates. Newborns including preterms and late preterms are involved in the groups of children having priority in the concept of health promoting hospitals.The recent studies reveal that postpartum education has a great importance for the optimum home care of pemature infants.AIM: The aim of this research was ensure the optimum health care and sustainability of home care of late preterms after discharge by delivering health education to mothers; hence, to prevent health problems which may rise to, associated with in appropriate home care; to minimize the rehospitalization by increasing awareness of the signs and symptoms of possible diseases.METHOD: This research which is a descriptive study carried out case-control scheme was perfomed in a cross-sectional method by using survey to collect data. The samples of this study are 70 singleton late preterm infants who were born at 34 to 36 weeks of gestational age at İstanbul Bakırköy Obstetrics, Gynecology and Pediatrics Training and Research Hospital, between First of June 2009 and First of September 2009. The mothers of the case group were given health education about home care of the baby by a newborn nurse for two times, each lasts twenty minutes. The education included basic newborn care and the symptoms of the diseases. Both groups were followed up at the first and third months.RESULTS: In terms of characteristics related to the infant?s care, diaper dermatitis and eye discharge were significantly less in the case group in the first and third months (p<0,05); whileas the rate of admission at the emergency room in control group was higher than those in the study group (p=0,001). Exclusively breast feeding ratios were not different between the groups. In the study group, the amount of formula feeding was less than those of controls during the follow up(p<0,05). Mothers? concern about feeding their babies was less in study group in the first month (p<0,05).CONCLUSIONS: Appropriate and effective education delivered to postpartum mothers and care givers is necessary for health promotion of late preterms after discharge to dicrease morbidity and rehospitalization rate. This approach provides the optimum home care, exclusive breastfeeding, and minimizes formula feeding, decreases mother?s concern related to their baby?s health.