Pandemi döneminde maske takan insanlarda pandemi öncesi ve sonrası kan parametreleri
Blood parameters before and after the pandemi̇c of people weari̇ng masks duri̇ng the pandemi̇c
Yazar: KÜBRA GÖNÜLLÜ
Danışman: PROF. DR. ŞERİF DEMİR
Düzce Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Fizyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Fizyoloji = Physiology
Dizin: COVID 19 = COVID 19 ; Kan = Blood ; Kan parametreleri = Blood parameters ; Maskeler = Masks ; Pandemiler = Pandemics

Özet:
COVID-19, Çin'in Hubei eyaletinin Wuhan kentinde ilk olarak görülmüş olup, Aralık 2019'dan bu zamana dek tüm dünyayı etkiliyor. Hastalığın damlacık, temas ve solunum yoluyla kişiden kişiye bulaştığı düşünülmektedir.  Dünya Sağlık Örgütü (WHO) Covid-19 virüsünün etkilerini pandemi olarak kabul etti. Virüsün solunum yoluyla bulaştığı düşüncesine dayanarak maskenin koruyucu olabileceği varsayımıyla maske takma zorunluluğu getirilmiştir. Bu nedenle uzun süre maske takılmasında kan parametrelerindeki değişimi araştırmayı amaçladık. Araştırmamızda bu parametrelerin nasıl değiştiğini ve değişen parametrelerde virüsün bağlanmasını kolaylaştırıcak bir etken olup olmadığını araştırdık. Buna bağlı olarak doğru maske kullanımının nasıl olması gerektiği yönünde bir kriter belirlemeye çalıştık. Çalışmamız doğru maske takma süreleri özellikle sağlık çalışanlarında hem kan değerleri hem de virüsün etkilerini değerlendirmek açısından katkı sağlayacaktır. Çalışmamızda 18 yaş üzeri Genel Cerrahi Polikliniği'ne gelen bilinci açık, iletişim kurabilen, kadın ve erkek hastalarda retrospektif olarak pandemi öncesi kan parametreleri ve pandemi sonrası günde ortalama 8 saat maske taktığı kabul edilen hastalarda kan parametrelerine baktık. Hasta verilerini G power güven aralığı 0,95 olan covid olmayan sağlıklı hastada bakıldı. Yaptığımız çalışmada maske takılmayan döneme göre maske takılan dönemde kreatin, sodyum, TSH, amilaz değerlerinde artış, magnezyum, pH, T3, PaO2, SaO2 değerlerinde azalış görülmüştür. Bu sonuç istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur (p<0.05). Albümin, eritrosit, hemoglobin, lenfosit, potasyum, protein değerlerinde artış; ALT, AST bazofil, bun, eozinofil, klorür, lökosit, monosit, nötrofil, T4, trombosit, üre değerlerinde azalma görülmüştür, bu sonuç kişi yetersizliğinden dolayı istatistiksek olarak anlamlı değildir (p>0.05). D-dimer ve PCO2 değerleri anlamlı olarak farklı değildir (p>0.05). Sonuç olarak Covid-19'dan bağımsız maske kullanımı kan parametrelerinde anlamlı değişiklikler meydana getirdiği görülmüştür.
Anahtar kelimeler: Maske, pandemi, kan parametreleri, insan

Abstract:
COVID-19 was first seen in the city of Wuhan, Hubei province of China, and has been affecting the whole world since December 2019. It is thought that the disease is transmitted from person to person through droplets, contact and respiration. The World Health Organization (WHO) has recognized the effects of the Covid-19 virus as a pandemic. Based on the idea that the virus is transmitted through the respiratory tract, it has been made compulsory to wear a mask on the assumption that the mask can be protective. For this reason, we aimed to investigate the changes in blood parameters in mask wearing for a long time. In our research, we investigated how these parameters change and whether there is a factor that facilitates virus binding in changing parameters. Accordingly, we tried to determine a criterion for the correct use of masks. Our study will contribute to the correct mask wearing times, especially in healthcare workers, in terms of evaluating both blood values and the effects of the virus. In our study, we retrospectively analyzed the blood parameters of male and female patients over the age of 18 who were conscious, able to communicate, and the blood parameters before the pandemic and the blood parameters of the patients who were admitted to wear a mask for an average of 8 hours a day after the pandemic. Patient data were analyzed in a healthy non-covid patient with a G power confidence interval of 0.95. In our study, an increase in creatine, sodium, TSH, amylase values, and a decrease in magnesium, pH, T3, PaO2, SaO2 values were observed in the period when mask was worn compared to the period without mask. This result was statistically significant (p<0.05). Increase in albumin, erythrocyte, hemoglobin, lymphocyte, potassium, protein values; ALT, AST basophil, bun, eosinophil, chloride, leukocytes, monocytes, neutrophils, T4, thrombocyte, urea values were decreased. This result was not statistically significant due to insufficiency of individuals (p>0.05). D-dimer and PCO2 values were not significantly different (p>0.05). As a result, it was observed that the use of masks independent of Covid-19 caused significant changes in blood parameters.
Key words: Mask, pandemic, blood parameters, human