KOAH'lı hastalarda pnömokok aşısının alt solunum yolu enfeksiyonundan korumadaki etkinliği ve yaşam kalitesi üzerindeki etkisi
Effectiveness of pneumococcal vaccine on protection from lower 
respiratory tract infections and effect on quality of life in COPT patients
Yazar: DİLBER YILMAZ
Danışman: PROF. DR. ESRA UZASLAN
Uludağ Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Göğüs Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2010
Konu: Göğüs Hastalıkları = Chest Diseases

Özet:
Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı (KOAH) tamamen geri
dönüsümlü olmayan hava yolu kısıtlaması ile karakterize bir hastalıktır.
Alevlenmeler KOAH'lılarda solunum fonksiyonlarında hızlı azalmaya yol
açabileceğinden hastalığın ilerlemesinde rol oynar. Tekrarlayan
alevlenmeler yasam kalitesinde bozulmaya, solunum yetmezliği ile birlikte
olduklarında ise erken mortaliteye yol açabilmektedir. Böylece
alevlenmelerin önemini daha da arttırmaktadır. KOAH alevlenmelerinin %70-
80'nin solunumsal enfeksiyonlar nedeni ile olustuğu tahmin edilmektedir.
Arastırmamızda KOAH'lı hastalarda pnömokok asısının KOAH
alevlenme, KOAH nedeni ile hastaneye yatıs sayısı ve süresi, KOAH nedeni
ile acil servise basvuru ve KOAH nedeni ile antibiyotik kullanımına olan
etkisini incelemeyi ve plasebo grubu ile karsılastırmayı amaçladık. Buna ek
olarak pnömokok asısının KOAH'lı hastalarda sağlıkla iliskili yasam
kalitesine olan etkilerini yasam kalitesi anketlerini kullanarak incelemeyi
amaçladık.
Arastırma popülasyonu; pnömokok asısı ile asılanan 116 KOAH'lı
hastanın olusturduğu çalısma grubu ve serum fizyolojik ile asılanan 28
KOAH'lı hastanın olusturduğu kontrol grubundan olustu. Hastalara bazal
geçisli dispne indeksi ve St George Respiratory Questionnaire (SGRQ)
arastırmanın baslangıcında; geçisli dispne indeksi ve SGRQ 3.,12. ve 24.
aylarda uygulanarak sağlıkla iliskili yasam kaliteleri takip edildi. Hastaların 3.
12. ve 24. ay kontrollerinde KOAH alevlenme, KOAH nedeni ile hastaneye
yatıs sayısı ve yatıs süresi, KOAH nedeni ile acil servise basvuru ve KOAH
nedeni ile asılanan KOAH'lılarda antibiyotik kullanımı olup olmadığı
sorularak kayıt edildi. grubunda daha az olarak bulundu. Sadece 65 yas üstü hastalara
bakıldığında bu bulgulara ek olarak 2. yılın sonunda KOAH nedeni ile
hastaneye yatıs sayısı asılanan KOAH'lılarda daha az bulundu. FEV1<%40
ve 65 yas altı olan popülasyonda ise her iki grup arasında KOAH alevlenme,
KOAH nedeni ile hastaneye basvuru, KOAH nedeni ile antibiyotik kullanımı
veya acil servise basvuru açısından anlamlı farklılık saptanmadı. SGRQ
skorlarına bakıldığında pnömokok asısı ile asılanan grupta 3., 12. ve 24.
ayda anlamlı iyilesme saptanırken kontrol grubunda 3. ayda anlamlı
kötülesme saptandı. Mahler dispne indekslerine bakıldığında ise pnömokok
asısı ile asılanan grupta 3., 12. ve 24. aydaki geçisli dispne indekslerindeki
yükselme anlamlı iken kontrol grubunda 3. ve 24. ayda anlamlı düsüs
izlendi. Her iki grubun 3. 12. ve 24. ayda bakılan FEV1 düzeyleri arasında
anlamlı farklılık yoktu. Her iki grubun iki yılın sonunda bakılan mortalite
oranları arasında da anlamlı farklılık saptanmadı.
Sonuç olarak KOAH'lı hastalarda pnömokok asısı KOAH alevlenme,
KOAH nedeni ile antibiyotik kullanımı ve KOAH nedeni ile acil servise
basvuru oranlarını azaltmaktadır. Ayrıca 65 yas üstü KOAH'lı hastalarda ek
olarak KOAH nedeni ile hastaneye yatıs oranlarını da azaltmaktadır. Bu
bulgulara ek olarak uzun vadede sağlıkla iliskili yasam kalitesi üzerinde
olumlu etkileri bulunmaktadır. Ancak KOAH'lı hastalarda solunum
fonksiyonlarındaki düsüse engel olamamakta ve mortalite oranlarını
değistirmemektedir.
Anahtar kelimeler: KOAH, pnömokok asısı, sağlıkla iliskili yasam
kalitesi.

Abstract:
Chronic Obstructive Pulmonary Disease (COPD) is a disease
characterized by airflow obstruction that is not fully reversible. COPD
exacerbations by causing rapid decline in pulmonary functions play role in
the progression of disease. Repeated exacerbations can cause deterioration
in quality of life and early mortality when is related to respiratory failure. In
fact importance of exacerbation is increased. Seventy-eighty percent of
COPD exacerbations are estimated to occur due to respiratory infections.
We aimed to evaluate the effect of pneumococcal vaccination in
COPD patients on exacerbation, hospitalization, duration of hospitalization,
emergency service visits and antibiotic usage due to COPD and to compare
the changes on these parameters with the placebo group. Additionally we
aimed to evaluate the effects of pneumococcal vaccine on health related
quality of life in COPD patients by using quality of life questionnaires.
Study population included study group that was consisted of 116
COPD patients vaccinated by pneumococcal vaccine and control group that
was consisted of 28 COPD patents vaccinated by serum physiologic. While
basal dyspnea index and St George Respiratory Questionnaire (SGRQ)
were applied at the beginning of the study, transitional dyspnea indexes and
SGRQ again were applied at 3., 12., 24. months to patients for assessing
the quality of life. Whether there were COPD exacerbation, hospitalization
due to COPD and duration of hospitalization, emergency service visits due
to COPD, antibiotic usage due to COPD was asked to patients and
recorded. COPD exacarbations and antibiotic usage due to COPD at the end
of first and second year were fewer in the study group compared to control group when all study population was evaluated. Emergency service
admissions were fewer at each visit in the study group. When only ≥65 years
old COPD patients were evaluated, additionally hospitalizations due to
COPD were fewer in the study group. But in the population of <65 years old
and FEV1<%40 there was no difference between two groups in terms of
COPD exacerbation, hospitalization, antibiotic usage and emergency service
admission due to COPD. In terms of health related quality of life; while
progress in the 3., 12., and 24. month's SGRO scores were significantly
better in the study group, deterioration in the 3. month's SGRQ score was
significant in the control group. When Mahler dyspnea indexes were
examined, progress in the 3., 12., 24. month's transitional dyspnea indexes
were significant in the study group and deteriorations in the 3., 24. month's
were significant in the control group. There was no significant difference
between two groups in terms of FEV1 at 3., 12., 24. month. Also there was
no difference in mortality rates between two groups at the end of second
year.
As a result, pneumococcal vaccinations reduce the COPD
exacerbations, antibiotic usage due to COPD, emergency service
admissions due to COPD; additionally hospitalizations rates of patient who is
above 65 years old in COPD patients. In addition to these findings in long
term there are some positive effects on health related quality of life in the
COPD patients. But pneumococcal vaccination can not prevent the
pulmonary function decline and does not change the mortality rates in
COPD patients.
Key words: COPD, pneumococcal vaccine, health related quality of
life.