Takım kurma, adalet ve sosyal uyumun, takımların devamı üzerine etkisi konusunda bir araştırma
Role of team building, organizational justice and cohesion on team viability
Yazar: AHMET DEMİR
Danışman: DOÇ. DR. ERCAN ERGÜN
Gebze Teknik Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Bölüşümsel adalet = Distributive justice ; Etkileşimsel adalet = Interactional justice ; Grup uyumu = Group cohesion ; Kişiler arası iletişim = Interpersonal communication ; Kurumsal sürdürülebilirlik = Corporate sustainability ; Problem çözme = Problem solving ; Takım performansı = Team performance ; Takım uyumu = Team cohesion ; Örgütsel adalet = Organizational justice ; Örgütsel performans = Organizational performance

Özet:
Adalet toplumlar için yüzyıllardır mülkün temeli ve toplumun sağlıklı işleyişinin ana kaidelerinden biri olmuştur. Toplumun küçük temsilcisi olan iktisadi örgütlerde işlerin ve projelerin tamamına yakını, çeşitli disiplinlerden belirli bir amaç için bir araya gelmiş üyelerden oluşan takımlarca planlanıp, faaliyetlerin icrasıyla tamamlanmaktadır. Adalet, değişik etnik, sosyal ve kültürel sınıftan oluşan toplumları bir arada tutmaya yardımcı oluyor ise, örgütlerin yapı taşı olan takımlar için de aynı şekilde bir bağ vazifesi yapmaktadır. Örgütler giderek daha karmaşık içsel ve dışsal ilişkiler ağını yönetmek zorundalar ve bunun da temel icra birimi takımlardır. Karmaşıklaşan ilişkilerin yanında, ekonomik, kültürel ve sosyal dış etkenler ile müşteri talepleri de baş döndürücü hızla gelişmektedir. Göç dalgası ve toplumsal hareketler artmakta, yeni neslin talepleri ve çalışma arzuları çeşitlenmekte, dijital dönüşüm ise mecbur hale gelmektedir. Özellikle savaşlar, salgın hastalıklar, küresel ısınmadan dolayı doğal afetler sadece devletlerin değil, ticari örgütlerin de üstesinden gelmeğe mecbur oldukları bir dizi aksiyon listesi ortaya koymaktadır. Bu değişim ile başa çıkabilmek için sürdürülebilir örgüt kültürü, takım çalışması, bilgi birikimi, finans kaynakları ve işgücü gereksinimi artmaktadır. Aksi taktirde, örgütler bir yandan bahsettiğimiz sahalarda mücadele ederken, diğer yandan da hızlı bir işgücü devri neticesinde, insan kaynakları, bilgi birikimleri, kültürleri ve yetenekleri erozyona uğramaktadır. Bu çalışmanın amacı, Türkiye'de özellikle Marmara Bölgesinde otomotiv ağırlıklı sektörlerde faaliyet gösteren firmalardaki 402 takım üyesinden elde edilen öz değerlendirme raporlarının analizleri ışığında, takımların dağılmadan birlikte sürdürülebilir biçimde devam etmelerinin altında yatan takım kurma, adalet ve sosyal uyumun hem doğrudan etkileri, hem de aracılık rollerinin incelenmesidir. Örgütsel adalette iki boyut ele alınmıştır. Birincisi, kaynakların adil olarak paylaşımı ve herkesin çabalarının karşılığını ne derecede aldığının göstergesi olan dağıtımsal adalet. İkincisi ise, karar alma ve prosedürlerin uygulanmasında, çalışanların sesinin ne derecede duyulduğuna bakan ve bu prosedürlerin herkese adil olarak uygulanıp uygulanmadığı ile ilgilenen prosedürel adalet. Sonuçlar her iki adalet boyutunun da takımların devamlılığına ve performanslarına anlamlı düzeyde etki sahibi olduğunu göstermiştir. Tıpkı adaletin toplumların devamlılığı ve düzgün işleyişindeki rolü gibi. Takım kurmanın dört bileşeni de araştırmada incelenmiştir. Bunlar; güçlü kişiler arası iletişim ve ilişkiler, problemleri sistematik şekilde çözebilme yetenekleri, herkes tarafından belirlenmiş ve anlaşılır bir hedefin oluşu ile takım üyelerinin rol ve görevlerinin açıkça tanımlanmış olmasıdır. Bunların hepsinin de bir takımın sürdürülebilir bir performansa sahip olmasında etkili olduğu görülmüştür. Aracılık etkilerinde ise dağıtımsal adaletin rolü olmasına rağmen, prosedürel adaletin etkisi gözlemlenmemiştir. Sosyal uyum kapsamındaki grup bütünlüğünün de takım devamlılığına ve takım performansına olumlu doğrudan etkileri görülmüştür.

Abstract:
The justice is the bond keeping societies together. Would then the organizational justice help sustaining the teams in organizations? We have been through a destructive change since Pandemic. Trade rules are changing frequently. The people are moving as if there are no boundaries any more, either as immigrant or expats. Each time, our organizations try to overcome new challenges like energy crisis, transformation from internal combustion engines to electric vehicle, digitalization, environmental sustainability, carbon footprint regulations and emission reductions. The solution to each and every of these aspects needs a viable, sustainable, innovative and resilient team. This study aims to analyze, what lies behind the viable teams. The more we understand the underlying context, the more we would be able to understand and manage our teams and be one step ahead in this world of volatility, uncertainty, complexity and ambiguity. The four items of team building, namely interpersonal relations, problem solving, role clarification and goal setting, and their relations with team viability and team performance is analyzed, gathering self-evaluating questionnaires from 402 team members from various Turkish industries, mainly automotive and in Marmara region. We see the strong effect of interpersonal relations and problem solving on sustainable performing teams. Role clarification and goal setting is the other factor having significant effect on viability and performance. Without a united goal, vision and mission and ambiguity in roles of team members, a team can not survive. Regards to their importance, we also proposed managers methods for improving team building factors. Secondly we analyzed the two organizational justice dimensions. Distributive justice and procedural justice. The interactional justice is not considered in our study, first because of the simplicity reasons and secondly its relations mainly on leader evaluation, helping behavior and collective esteem, which are not in the scope of this study. Regression analysis showed that distributive and procedural justice affect both viability and performance of the teams. This time we see the relative strong affect of distributive justice as the members seem to be more interested in having the outcomes of their efforts, in a way the capital they spent. Third we look into social cohesion and considered the group integrity in our model rather than individual attractiveness to the group, because group integrity is a relatively more group level construct that individual attractiveness to the group. Although we found positive regressions to viability and performance, the relations are not strong as justice and team building. Additionally not all the questionnaire items of group integrity contributed to a common factor. When it comes to mediating effect, we found it is the distributive justice and group integrity that is mediating the relation between team building items and viability as well as performance. Considering the team building and performance relation, it is then only distributive justice alone having the mediating role.