Antik Roma siyasi ve sosyal hayatında renk sembolizmi
Color symbolism in ancient Rome political and social life
Yazar: MERVE TESBİ
Danışman: DOÇ. DR. YUSUF GÜRKAN ERGİN
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Eskiçağ Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Tarih = History
Dizin: Antik Roma = Ancient Rome ; Kültür = Culture ; Renk algısı = Color perception ; Renkler = Colors ; Sembolizm = Symbolism ; Siyasi hayat = Political life ; Sosyal hayat = Social life

Özet:
Roma toplumunun siyasi ve sosyal hayatında renk sembolizmini incelemeyi amaçlayan bu çalışmada, renklerin kullanım amaçları ve işlevleri, imparatorlukla/yönetimle ilişkisi, sınıfsal, etnik, mesleki ve cinsiyetler arasında kullanımına değinilmiştir. Romalılar hangi durumda hangi rengi kullanmaları gerektiği konusunda hassas ve bilinçli davranmışlar ve bunu gerek yazılı gerekse toplum tarafından kabul gören genel düşünceler olarak benimsemişlerdir. Diğer halklarla kurulan ilişkiler, fiziksel görünüm, Roma dışından gelen yabancılar, yaşanan olumlu ve olumsuz olaylar, renklerin üretiminde kullanılan boyarmaddelerin sağlanmasındaki zorluk Roma'daki renk sembolizminin oluşmasında başlıca etkendir. Bu sebeple mor, kırmızı ve beyaz imparator, Roma vatandaşları ve patrici; siyah, sarı, yeşil ve mavi ise yas tutanlar, peregrinus, köleler, azatlılar ve plebs için kullanılmıştır. Çalışmamızın ilk bölümünde algının ve görmenin renk üzerindeki etkisinin anlaşılması amacıyla antik ve modern renk kuramları/fikirleri incelenmiştir. Doğa bilimlerinin yanı sıra psikoloji, çevresel etmenler, sinestezi, semiyotik, fenomenolojinin renk algısı üzerindeki etkisine değinilmiştir. İkinci bölümde renk algısının kültür ve anlamla bağlantısı incelenmiş ve Latincede kullanımlarına örnekler verilmiştir. Üçüncü bölümde ise Roma için rengin sadece görünenin değil; inanç, soyluluk, imparatorluk, muhalefet, vatandaşlık, hiyerarşi, özgürlük, güç, medeniyet ve barbarlığın simgesi olarak kullanımı incelenmiştir. Bu sembolik ilişki giyim, isim, nesne, aksesuar ve fiziksel özelliklerde görülür.

Abstract:
In this study, which aims to examine the color symbolism in ancient Rome political and social life, the purposes and functions of colors, their relationship with the empire/government, their use among class, ethnic, occupational and gender. The Romans were sensitive and conscious about which color to use in which situation, and adopted this as a general idea, both written and accepted by society. Relations with other peoples, physical appearance, foreigners coming from outside Rome, positive and negative events, the difficulty in obtaining dyestuffs used in the production of colors are the main factors in the formation of color symbolism in Rome. Thus purple, red and white were used for the emperor, Roman citizens and patrici; black, yellow, green and blue for mourners, peregrinus, slaves, freedmen and plebs. In the first chapter of our study, ancient and modern color theories/ideas were examined in order to understand the effect of perception and vision on color. In addition to natural sciences, the effects of psychology, environmental factors, synaesthesia, semiotics, phenomenology on color perception are mentioned. In the second chapter, the connection of color perception with culture and meaning is examined and examples of its use in Latin are given. The third and last chapter examines the use of color as a symbol not only of the visible but also of faith, nobility, empire, opposition, citizenship, hierarchy, freedom, power, civilization and barbarism. This symbolic relationship is seen in clothing, names, objects, accessories and physical characteristics.