Rol çatışması ve rol belirsizliğinde tükenmişlik düzeylerinin belirlenmesi ve lojistik sektöründe bir uygulama
Determination of burnout levels in role conflict and role ambiguity and an application in logistics sector
Yazar: TUĞÇE TUTKUN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ERCAN ÖGE
İstanbul Aydın Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İnsan Kaynakları Yönetimi Ana Bilim Dalı / İnsan Kaynakları Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Lojistik = Logistics ; Lojistik sektörü = Logistic sector ; Rol = Role ; Rol belirsizliği = Role ambiguity ; Rol çalışması = Acting method ; Tükenmişlik = Burnout ; Tükenmişlik düzeyi = Burnout level ; Çalışanlar = Workers

Özet:
Dış çevre faktörleri olarak; ekonomik, sosyo-kültürel, politik, yasal ve bilgi iletişim teknolojisindeki hızlı gelişmeler çalışanları etkilediği gibi işletmeleri de etkileyerek değişim sürecine sokmaktadır. Bu değişim sürecinde çalışanların beklentileri ile işletme arasında sorunlar/anlaşmazlıklar ortaya çıkabilmektedir. Özelliklede çalışanın işinden ve çalıştığı işletmeden beklentileri karşılanamadığı ve/veya işletmenin çalışandan gerçekleştirmesi gerekenden daha fazla iş yükü talebinde bulunduğu zamanlarda bu durum daha yoğun yaşanabilmektedir. Bu gelişmeler karşısında çalışan, rol çatışması veya rol belirsizliği yaşamaya başladığı gibi mücadele etme anlamında da sorunlar yaşamaya başlamaktadır. Mücadele edemediği durumda ise birtakım sorunlarla karşı karşıya kalmaktadır. Bu sorunlardan biri de tükenmişlik sorunudur. Dolayısıyla rol çatışması ve belirsizliği tükenmişlik sendromuna zemin hazırlayan bir olgu olarak karşımıza çıkmaktadır. 
Bu bağlamda çalışmanın temel amacı; rol çatışması ve rol belirsizliğinin çalışanların tükenmişlik düzeylerini ne derece de etkileyip, etkilemediğini ortaya koymaktır. Çalışma, 2019 yılının Şubat ayında yürütülmüş ve İstanbul sınırları içerisinde faaliyet gösteren 250 çalışanı olan bir lojistik işletmesinin 150 çalışanına uygulanmıştır. Araştırmada gerekli olan verilerin sağlanması için anket yöntemi uygulanmış, anketlerden elde edilen veriler SPSS 21 programı kullanılarak analiz edilmiştir. Pearson korelasyon analizleri ile "rol çatışması", "rol belirsizliği" ve "tükenmişlik düzeyleri" arasındaki ilişkiler ve bu ilişkilerin yönleri saptanmış, devamında yapılan sınamada, iki olgu arasındaki ilişkinin istatistiksel olarak anlamlı olup olmadığı test edilmiştir.  Yapısal Eşitlik Modeli (YEM) ile de "rol çatışması" ve "rol belirsizliğinin" "tükenmişlik düzeyi" üzerindeki etkileri incelenmiştir.


Anahtar Kelimeler: Rol Çatışması, Rol Belirsizliği, Tükenmişlik.

Abstract:
As external environmental factors; rapid developments in economic, socio-cultural, political, legal and information communication technology affect employees and businesses which bring them into the process of change. During this process of change, problems and disagreements can arise between the expectations of the employees and the business. Such conflicts can be experienced especially when the employees' expectations from their workplace and the company's workload demands from employees clash. In the face of these changes, as employees begin to experience role conflict or role uncertainty, they also begin to experience struggling. In the face of inability to fight, the employee faces a number of problems. One of these problems is the burnout syndrome. As a consequence, role conflict and role ambiguity appear as facts that prepare the basis for burnout syndrome. In this context, the main objective of this study is to determine whether role conflict and role ambiguity affect the burnout levels of employees. The study was carried out in February of 2019 and applied to 150 employees of a logistics company with 250 employees operating with in the borders of Istanbul. The data for the research was obtained from the questionnaires and analyzed using the SPSS 21 program. The relationship between Pearson correlation analys is and the relationship between role conflict, role ambiguity and burnout levels and the direction of these relationships were determined. In the subsequent tests, the relationship between the two cases were statistically significant. The effects of role conflict and role ambiguity on the burnout levels were studied with the structural equality model (SEM).


Keywords: Role Conflict, Role Ambiguity, Burnout Syndrome.