CBS tabanlı görünürlük analizlerinin şehir planlama süreçlerine entegrasyonu
Integration of GIS based visibility analysis into urban planning process
Yazar: HATEM K.M. ABUAZAB
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET TOPÇU
Konya Teknik Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Şehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Mühendislik Bilimleri = Engineering Sciences ; Şehircilik ve Bölge Planlama = Urban and Regional Planning

Özet:
Görünürlük analizlerinde, gözlem noktası, yükseklik, pozisyon, gözlem yarıçapın ve gözlem açısına bağlı olarak görünür ve görünmeyen veri alanı elde edilebilir. Görünürlük analizini kontrol etmek için toplamada dokuz adet öğe bulunmaktadır. Bu öğelerin tanımları sayısal oldukları sürece değişebilmektedir. ArcGIS de görünürlük analizinin üç yöntemi bulunmaktadır. Bu yöntemler görünürlük analizi, bakış doğrusu analizi ve görülebilir alan analizi olarak özetlenebilir. Görünürlük analizi birçok disiplinde önemli bir yardımcı araçtır. Bu çalışma öncelikli olarak görünürlük analizlerinin ileri düzeyde CBS bilgisine sahip olmayan karar vericiler tarafından da etkin olarak kullanılabilmesini sağlayacak bir arayüz geliştirmeyi amaçlamaktadır. Bu kapsamda araştırmada görünürlük analizi model önerisi oluşturulmuştur. Bu model önerisi python yazılım dili kullanılarak ArcGIS programı içerisinde eklenti arayüz şeklinde ifade edilmiştir.  Bu model önerisi arayüzü örneklem alan olarak Konya şehrinde, Selçuk üniversitesi kampüs alanında test edilmiştir. Oluşturulan arayüz modeli eşyükselti eğrilerini ve engellere ait yer ve yükseklik bilgilerini kullanarak raster sayısal yükseklik modeli elde etmektedir.?? Bu durum gelecekteki kent planlarının yapımında birden fazla senaryo oluşturmasına ve her bir senaryosunun ayrı ayrı incelemesine olanak tanımaktadır. Bu şekilde karar vericiler tarafından gerek bir takım nokta ve alanların nereleri görebileceği, gerekse de bir takım nokta ve bölgelerin nerelerden görülebileceği ileri düzey CBS bilgisine sahip olmadan sorgulanır olabilmektedir.

Abstract:
In visibility analysis, the visible and invisible data area can be obtained by checking the high of position to observation point, the observation radius and the observation angle. There are nine elements to control visibility analysis. The definitions of these elements may change as long as they are numeric. There are three methods of visibility analysis in ArcGIS. These methods are visibility analysis, line of sight analysis and view shed analysis. The visibility analysis is an important analysis tool in many fields. The purpose of this study is to develop an interface that will enable visibility analysis to be used effectively by decision makers who do not have advanced GIS knowledge. In this research, I created a visibility analysis model proposal and I created the interface using the python programming language for this model proposal. This model proposal interface has been tested in the Selcuk university campus area. The created interface model uses the contours and the information of location and its height of the obstacles to obtain a raster digital elevation model. It allows in the future the city planners to create multiple scenarios and examine each scenario separately. In this way, it will help decision makers to be able to make question about certain points towards areas which can be seen. As well as make question about areas towards certain points which can be seen without having advanced GIS knowledge.