Sosyal medya bağımlılığının iş performansı ve iş-aile çatışmasına etkisinde iş tatmininin aracılık rolünün belirlenmesi
Determining the mediating role of job satisfaction in the effect of social media addiction on job performance and work-family conflict
Yazar: YUSUF KARAKAHRAMAN
Danışman: PROF. DR. İBRAHİM YILDIRIM
Hasan Kalyoncu Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / İşletme Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Bağımlılık = Dependency ; Performans = Performance ; Sosyal medya = Social media ; İnternet bağımlılığı = Internet addiction ; İş doyumu = Job satisfaction ; İş performansı = Job performance ; İş-aile çatışması = Work-family conflict

Özet:
Sosyal medya uygulamalarının bireyler tarafından aşırı düzeyde kullanılması ve kontrol
edilememesi nedeniyle sosyal medya bağımlılığı ortaya çıkmaktadır. Bu bağımlılık bireylerin
tüm yaşam alanlarına etki etmektedir. Sosyal medyanın sağladığı iletişim olanakları
sosyalleşme süreçlerini, davranış biçimlerini, kişisel tercih ve yaşam standartlarını değişmesine
neden olmaktadır. Özellikle çalışanların mesai saatleri içerisinde kontrolsüz biçimde sosyal
medya kullanımları bireysel performansın, iş ve aile yaşam alanlarının ve sosyal ilişkilerin
doğrudan ve dolaylı olarak etkilenmesine sebep olabilmektedir.
Bu araştırmanın amacı, sosyal medya bağımlılığının çalışanların iş performansı ve iş-
aile çatışmasına etkisi ve iş tatmininin aracılık rolünün tespit edilmesidir. Nicel araştırma
yöntemi ile katılımcılara toplam 71 sorudan oluşan form 2020 yılı Haziran ve Ekim ayları
arasında Gaziantep ilinde faaliyet gösteren 407 banka çalışanına çevrimiçi anket yöntemi ile
uygulanmıştır. Anket çalışanların sosyal medya bağımlılık düzeyleri ile ilgili birinci bölüm, iş
performansı, iş tatmini ve iş-aile çatışması ile ilgili ikinci bölüm ve son olarak demografik
özelliklerinin belirlendiği üçüncü bölümden oluşmaktadır. Elde edilen veriler SPSS ve AMOS
istatistik paket programları aracılığı ile analiz edilmiştir. Araştırma modeli test edilmeden önce
doğrulayıcı faktör analizi, güvenilirliği belirlemek için Cronbach Alpha güvenilirlik katsayısı,
dağılım normalliğini belirlemek için ise basıklık ve çarpıklık değerleri incelenmiştir. Araştırma
hipotezlerinin ölçümü için yapısal eşitlik modellemesine göre analiz edilmiştir. Araştırmadaki
aracılık etkisinin tespiti için SPSS Process Macro istatistik programı kullanılarak analiz edilmiş
ve sobel testi ile ölçülmüştür.
Araştırma sonuçlarına göre Gaziantep ilindeki banka çalışanlarının sosyal medya
bağımlılıklarının "az bağımlı" düzeyinde olduğu, sosyal medya bağımlılığının iş performansını
negatif ve anlamlı olarak etkisinin bulunduğu, iş-aile çatışmasını ve iş tatminini pozitif ve
anlamlı olarak etkisinin bulunduğu, ancak sosyal medya bağımlılığının iş performansına ve iş
aile çatışmasına etkisinde iş tatminini aracılık etkisinin bulunmadığı tespit edilmiştir.

Abstract:
Social media addiction arises due to excessive use and inability to control social media
applications by individuals. This addiction affects all living areas of individuals. The
communication opportunities provided by social media cause changes in socialization
processes, behavior patterns, personal preferences and living standards. Especially, the
uncontrolled use of social media by employees during working hours may cause direct and
indirect effects on individual performance, work and family living spaces and social relations.
The aim of this study is to determine the effect of social media addiction on employees'
job performance and work-family conflict and the mediating role of job satisfaction. With the
quantitative research method, the form consisting of 71 questions to the participants was
applied to 407 bank employees operating in Gaziantep between June and October 2020 by
online survey method. The survey consists of the first part about the social media addiction
levels of the employees, the second part about job performance, job satisfaction and workfamily conflict, and the third part, where demographic characteristics are determined. The
obtained data were analyzed through SPSS and AMOS statistical package programs.
Confirmatory factor analysis, Cronbach Alpha reliability coefficient to determine reliability,
and kurtosis and skewness values to determine distribution normality were examined before
testing the research model. Analyzed according to structural equation modeling to measure
research hypotheses. In order to determine the mediation effect in the study, it was analyzed
using the SPSS Process Macro statistics program and measured with the sobel test.
According to the results of the research, the social media addiction of bank employees
in Gaziantep is at the level of "less dependent", social media addiction has a negative and
significant effect on job performance, work-family conflict and job satisfaction have a positive
and significant effect, however, it has been determined that there is no mediating effect on job
satisfaction in the effect of social media addiction on job performance and work-family conflict.