Periodontal olarak sağlıklı ve hastalıklı bireylerde başlangıç ve tedavi sonrası tükürük ve serum örneklerinde galectin-3 ve yüksek hassasiyetli c-reaktif protein seviyelerinin incelenmesi
Evaluation of salivary and serum galectin-3, and ;HİGH sensitivity c-reactive protein levels in periodontally healthy and diseased individuals initial and after
Yazar: KÜBRA ÇELEN
Danışman: PROF. DR. MEHMET CANKAT KARA
Ordu Üniversitesi / Diş Hekimliği Fakültesi / Periodontoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Diş Hekimliği Uzmanlık, 2020
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Akut faz proteinleri = Acute phase proteins ; C reaktif protein = C reactive protein ; Galektin-3 = Galectin-3 ; Periodontal hastalıklar = Periodontal diseases ; Periodonti = Periodontics ; Periodontitis = Periodontitis ; Tedavi = Treatment ; Tükürük = Saliva

Özet:
Amaç: Peridontal hastalıklarda, inflamatuar biyobelirteç olarak tükürük ve serum Galectin-3 (Gal-3) seviyeleri incelenmemiştir.  Bu tez çalışmasında amacımız, periodontitisli bireylerin tükürük ve serum örneklerinde yüksek hassasiyetli C-Reaktif Protein (Hs-CRP) ve Gal-3 seviyelerini belirlemek ve cerrahi olmayan periodontal tedavinin klinik parametreler ile tükürük ve serum Hs-CRP ve Gal-3 seviyesinde meydana getirdiği değişiklikleri incelemektir. 
Gereç ve Yöntemler: Çalışmamıza 25 ile 40 yaş aralığında periodontal olarak sağlıklı kontrol grubu (n=20) ve periodontitis grubu (n=20) olacak şekilde toplam 40 birey dahil edildi. Çalışmaya dahil olan tüm bireylerden periodontal tedavi öncesinde klinik değerlendirmeler (plak indeks-Pİ, gingival indeks-Gİ, klinik ataşman seviyesi-KAS ve cep derinliği-CD) ölçülerek kaydedildi. Tüm gruplara oral hijyen eğitimi verilip serum ve uyarılmamış tükürük örnekleri alınmıştır. Periodontitisli gruba cerrahi olmayan periodonal tedavi uygulanıp tedavi sonrası 1. ayda klinik ve biyokimyasal değerlendirmeler tekrarlandı. Tükürük ve serum Gal-3 ve Hs-CRP düzeylerinin tayini ELISA yöntemiyle yapıldı. Elde edilen veriler SPSS 17.0 programı aracılığı ile analiz edildi. 
Bulgular: Tedavi öncesi ve sonrası klinik ölçümler bakımından gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı düzeyde farklılıklar elde edildi (p<0.001) ve periodontitisli grubun, klinik ölçüm değerlerinin anlamlı derecede daha yüksek olduğu görüldü (p<0.001). Klinik ölçümlerin tedavi öncesi ve tedavi sonrası değerleri arasında periodontitisli gruplarda istatistiksel olarak anlamlı düzeyde azalma olduğu tespit edildi  (p<0.001). Tedavi öncesi tükürük ve serum Hs-CRP ve Gal-3 düzeyleri bakımından gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı düzeyde farklılıklar elde edildi (p<0.001) ve periodontitisli grupta daha yüksek olduğu bulundu. Periodontal olarak sağlıklı grubun tedavi öncesi ve sonrası tükürük ve serum Hs-CRP ve Gal-3 seviyeleri arasında istatistiksel olarak anlamlı düzeyde bir farklılık tespit edilemedi (p>0.05). Periodontitis grupta ise tükürük ve serum Hs-CRP ve Gal-3 seviyelerinde tedavi ile beraber tespit edilen azalmanın istatistiksel olarak anlamlı olduğu bulunmuştur (p<0.001). Tüm bireylerin tedavi öncesi ve tedavi sonrası klinik periodontal değerlendirme bulguları arasında pozitif yönde istatistiksel olarak ileri düzeyde anlamlı bir ilişki bulunmuştur (p<0.001). Tedavi öncesi verilerde klinik parametreler, tükürük ve serum Hs-CRP ve Gal-3 bulguları arasında pozitif yönde istatistiksel olarak anlamlı düzeyde bir ilişki tespit edilmiştir (p<0.001). Bireylerin tedavi sonrası tükürük Hs-CRP dışında tüm bulgular arasında pozitif yönde istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunmaktadır (p<0.001).

Sonuçlar: Periodontal hastalığın şiddeti arttıkça serum ve tükürük Gal-3 değerleri artmıştır. Ayrıca Gal-3 değerleri Hs-CRP değerleriyle pozitif korelasyon göstermiştir. Bu bilgiler Gal-3'ün pozitif akut faz reaktanı olabileceği görüşünü desteklemektedir. Gal-3'ün periodontal hastalık ile ilişkili olabileceği sonucuna varmakla beraber periodontal hastalıklar ve Gal-3 ilişkisini araştıran çalışmalara ihtiyaç olduğunu düşünmekteyiz.

Abstract:
Aim: Saliva and serum Galectin-3 (Gal-3) levels have not been studied as inflammatory biomarkers in peridontal diseases. The aim of this study was to evaluate the levels of Gal-3 and Hs-CRP levels in serum and saliva and to compare the relationship of these levels with clinical parameters in individuals with periodontal healthy and periodontitis initial and after non-surgical periodontal treatment.  
Materials and Methods: A total of 40 subjects, 20 patients with periodontitis and 20 periodontally healthy individuals were included in the study. Clinical parameters including plaque index (PI), gingival index (GI), probing depth (PD) and clinical attachment levels (CAL) were recorded for all subjects. Serum and saliva samples were obtained at the beginning of the study from all individuals. Serum and saliva samples were re-collected from all patients at 1 month after non surgical periodontal therapy and clinical index measurements were repeated. Gal-3 and Hs-CRP levels serum and saliva samples were investigated by ELISA. The obtained data were analyzed by SPSS 17.0 program.
Results: Statistically significant differences were obtained between the groups in terms of clinical parameters before and after treatment. All clinical parameters were improved in the periodontitis group after treatment (p<0.001).There were statistically significant differences between the groups in terms of before treatment saliva and serum Hs-CRP and Gal-3 levels (p<0.001) and it was found to be higher in the group with periodontitis. There was no statistically significant difference between saliva and serum Hs-CRP and Gal-3 levels in control group before and after treatment (p>0.05). Serum and saliva Hs-CRP and Gal-3 concentration levels showed a significant decrease after treatment in periodontitis group (p<0.001). There was a positive correlation between clinical periodontal parameters, serum and saliva Hs-CRP and Gal-3 levels of all subjects before the treatment (p<0.001). There is a statistically significant positive correlation between all findings except salivary Hs-CRP after treatment (p <0.001). 
Conclusions: Hs-CRP and Gal-3 levels increase when the severity of periodontal disease increases. In addition, Gal-3 levels were positively correlated with Hs-CRP levels. These findings support that Gal-3 can be a positive acute phase reactant. Although we conclude that Gal-3 may be associated with periodontal disease. Further studies are needed to investigate the relationship between periodontal diseases and Gal-3.