Eşzamanlı çevrimiçi öğretimde sorgulama topluluğu modeli çerçevesinde bilişsel buradalık ile akademik başarı ilişkisinin incelenmesi
Investigation of the relationship between cognitive presence and academic achievement in the framework of comunity of inquiry model at simultaneous online teaching
Yazar: SERVET KILIÇ
Danışman: DOÇ. DR. ÜNAL ÇAKIROĞLU
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Akademik başarı = Academic achievement ; Bilişsel buradalık = Cognitive presence ; Eş zamanlı ipucuyla öğretim = Simultaneous prompting procedure ; Çevrimiçi öğrenme = Online learning ; Öğrenci algısı = Students perceptions

Özet:
Çevrimiçi ortamlarda, öğretmen ve akranlar ile iletişim ve etkileşim, birlikte çalışma ve
sosyalleşme, bu ortamlarda gerçekleşen öğrenmeleri açıklaması noktasında oldukça
önemlidir. Bu çerçevede çevrimiçi ortamlarda öğrencilerin öğretmenleriyle ve akranlarıyla
etkileşimlerini sosyal, öğretimsel ve bilişsel açılardan ele alarak, bu ortamlarda öğrenme
hedeflerini gerçekleştirebilmek için oluşturulan topluluğu açıklamak amacıyla "Sorgulama
Topluluğu Modeli" geliştirilmiştir. Bu çalışmada, çevrimiçi eşzamanlı öğretimde bilişsel
buradalık ile akademik başarı ilişkisinin sorgulama topluluğu bileşenleri çerçevesinde
incelenmiştir. Sorgulama topluluğu modeli çerçevesinde ele alınan bu değişkenlerin
birbirleriyle ilişkileri hem nicel hem de nitel veriler toplanarak değerlendirilmiştir. Veriler,
Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Bölümü Uzaktan Eğitim Programı 4.sınıfa devam
eden 40 öğrenciye Adobe Connect web konferans sistemi kullanılarak sunulan "Eğitimde
Yapay Zekâ Uygulamaları" dersi sürecinde toplanmıştır. Nicel veriler için başarı testi ile
"Sorgulama Topluluğu Ölçeği" uygulanmıştır. Ayrıca ders içerisinde yapılan gözlemler ve
tartışma kayıtları, nicel araştırmalardan elde edilen verilerin yorumlanması noktasında
değerlendirilmiştir. Sonuç olarak; öğrencilerin bilişsel, sosyal ve öğretimsel buradalık algıları
yüksek denilebilecek düzeyde olduğu görülmüştür. Öğrencilerin algıları ile eşzamanlı
çevrimiçi ortamda buradalıkların gerçekleşme durumları arasında yakın bir ilişki söz
konusudur. Eğitimde yapay zekâ uygulamaları dersi sonunda oluşan akademik başarıları
ile bilişsel buradalık algıları arasında bir ilişki görülmemiş olup, öğrencilerin bilişsel buradalık
algıları ile sosyal ve öğretimsel buradalık algıları arsında orta düzeyde pozitif bir ilişki
belirlenmiştir. Elde edilen sonuçların özellikle web konferans ile çevrimiçi eşzamanlı
öğrenme ortamlarında gerçekleştirilen derslerde öğrencilerin öğretimsel, sosyal ve bilişsel
buradalıkların olumlu yönde geliştirebilecek etkinlikler için ipuçları sunacağı
düşünülmektedir.

Abstract:
In online environments, communication and interaction with teachers and peers,
working together and socialization in these are very important In the explanation of the
pointthe learning that occurs in these environments. In this context, "Community of Inquiry
Model" has been developed for explaining created community and in these environments
learning objectives by addressing students interact with teachers and peers in online
environments from social, teaching and cognitive angles. In this study, the relationship of
academic achievement and cognitive presence were investigated in sycnhronously
communicated online setting in the context of comunity of inquiry components. the
relationship among these factors that have been handled within the framework of comunity
of inquiry model were assessed by collecting both quantitative and qualitative data. The
participants of the study were 40 students enrolled at fourth grade of Computer and
Instructional Technologies Department online program of a public university. The
instructional process for "Applications of Artificial Intelligence in Education" course was
implememnted via using Adobe Connect web conferencing system . An Achievement test
for determining the learning performances and "Community of Inquiry Scale" for students'
perceptions about presences was carried out. In addition, the observations and discussion
records provided in the course were analyzed in point of interpretation of data obtained from
quantitative research. As a result, students' cognitive, social and teaching presence
perceptions have been found as high level. A close relationship between perceptions of
students and the realization of the presences in the online environment is the case. No
significant releationship was found between academic achievements and perceptions of
cognitive presences and a positive relationship at medium-level was identified between
perceptions of cognitive presence and social and teaching presence perceptions. The
results are hoped to give some clues for the activities which may positively contribute to
develop the teaching, social and cognitive presences during the courses conducted in
online synchronous learning environments especially through web conferences