Enoksaparin sodyum ve bevacizumab'ın aşil tendon yaralanmalarındaki etkilerinin karşılaştırılması: Bir deney hayvanı modeli çalışması
Comparison of the effects of enoxaparin sodium and bevacizumab on achilles tendon injuries: A study in a experimental animal model
Yazar: FEIAZ PASALI OSMAN
Danışman: DOÇ. DR. NAZAN ÇEVİK
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Bursa Yüksek İhtisas Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Ortopedi ve Travmatoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Ortopedi ve Travmatoloji = Orthopedics and Traumatology

Özet:
AMAÇ: Günümüzde spor, sağlıklı yaşamın ayrılmaz bir parçasıdır. Sporcu sayısındaki artış ve rekabete dayalı spor aktivitelerinin yaygınlaşması, spor yaralanmaların artmasına neden olmaktadır. Spor yaralanmaları, akut darbelere bağlı olabileceği gibi günlük egzersizlerdeki zorlanmalar sonucunda da ortaya çıkabilir. Spor yaralanmalarına bağlı olarak ortaya çıkan yaralanmalardan biri, aşil tendonu ve osteotendinöz bileşke yaralanmalarıdır. Bu yaralanmalar uzun süren iyileşme süreci nedeni ile sosyal hayattan uzak kalmaya ve iş gücü kaybına neden olmaktadır.
Tıp literatüründe, son zamanlarda aşil tendonu ve osteotendinöz bileşke ile ilgili yaralanmalar ve tedavileri üzerine birçok çalışma yapılmıştır. Bu çalışmalar, yeni tedavi yöntemleri ve tedaviye yardımcı uygulamaları araştırmaktadır. Düşük Molekül Ağırlıklı Heparin (DMAH) ve Anti-Vasküler Endotelyal Büyüme Faktörü (Anti-VEGF) bu tedavi yöntemleri arasında yer almaktadır.
Bizde çalışmamızda, DMAH olarak bilinen enoksaparin sodyum ve anti-VEGF olan bevacizumab tedavisinin aşil tendonu iyileşmesindeki histopatolojik ve biyomekanik açıdan etkilerini karşılaştırmayı ve iyileşme üzerindeki etkilerinin gösterilmesini amaçladık.
Gereç ve Yöntemler: Çalışmada, yaşları ortalama 4 ay ve ağırlıkları ortalama 250 gram olan 36 adet Wistar Albino cinsi erişkin dişi sıçanlar kullanıldı. Denekler, her grupta 12 adet hayvan olacak şekilde rastgele olarak; Grup 1(kontrol), grup 2 (enoksaparin sodyum), grup 3 (bevacizumab) olmak üzere 3 gruba ayrıldı. Sıçanlar, her kafeste 3 sıçan olacak şekilde, paslanmaz çelik kafeslere yerleştirildi ve cerrahi öncesi 48 saat boyunca izlendiler. Denekler, cerrahi sonrası 4 hafta boyunca bu kafeslerde sakrifiye edilene kadar takip edildi.  Grup 1 sıçanlara cerrahi sonrası herhangi bir tedavi uygulanmadı. Grup 2 sıçanlara enoksaparin sodyum (Oksapar 4000 anti-xa ıu/0,4 ml hazır enjektör koçak farma) 80 mg/kg dozunda intraperitoneal olarak 10 gün boyunca, günde bir kez olmak üzere uygulandı. Grup 3 sıçanlara ise bevacizumab (Altuzan 100mg/4ml flakon roche) 0,05 ml (1,25mg) dozunda yara yerine cerrahi sonrası tek sefer olacak şekilde ilaç uygulandı. Tüm hayvanlar, operasyondan 4 hafta sonra sakrifiye edildi. Aşil tendonu ile kalkaneus arasındaki osteotendinöz iyileşme bölgesi korundu ve sonrasında yapılacak histopatolojik ve biyomekanik testler için hazırlandı.
Sonuçlar: Çalışmamızda, histopatolojik değerlendirme için bonar ve movin ölçekleri kullanıldı. Biyomekanik karşılaştırma için de yapılan çekme testi sonrası maksimum (maks) dayanım, maks genleme, maks kuvvet, elastisite modül ve enerji parametreleri dikkate alınmıştır. İstatistiksel analiz sonrasında biyomekanik sonuçlar değerlendirildiğinde gruplar arası anlamlı bir fark tespit edilemedi (p=0.278, = 0.220, = 0.121, =0.529, = 0.220). Histopatolojik analiz sonrasında bonar skorlarına bakıldığında gruplar arasında tenosit bakımından anlamlı farklılık bulunamamıştır (p=0.296). Bakılan diğer parametreler arasında anlamlı fark olduğu görülmüştür (p<0.05). Bonar skorlarına bakıldığında grup 1 total skoru, grup 3 ve grup 2 ye göre daha yüksek olması ilaç verilen deneklerde hitopatolojik olarak iyileşmenin daha olumlu yönde olduğunu düşündürmektedir. Yine total skora bakıldığında grup 3 ve grup 2 arasında anlamlı bir fark tespit edilememiştir (p=0.003). Movin skorları incelendiğinde lif dizilimi (p=0.119), nükleus yuvarlaklık (p=0.427), bölgesel hücresel varyasyon(p=0.213) ve hyalinizasyon (p=1.000) gruplar arasında istatistiksel anlamda fark saptanmamıştır. Bakılan diğer parametreler de anlamlı istatistiksel farklar bulunmaktadır (p<0.05). Movin total skoruna bakıldığında yine bonar total skorunda olduğu gibi kontrol grubu, ilaç grubu olan diğer iki gruptan anlamlı olarak total skoru yüksektir (p=0.003). Movin skorlaması bakımında ilaç grupları arasında istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmamıştır. Movin skorlarına bakıldığında bonar skorunda da olduğu gibi grup 1 total skoru, grup 3 ve grup 2 ilaç gruplarına göre daha yüksek olması ilaç verilen deneklerde hitopatolojik olarak iyileşmenin daha olumlu yönde olduğunu göstermektedir.
Çalışmamızda her iki ilacında tendon iyileşmesi üzerine pozitif etkilerini saptadık ve ilaçların birbirlerine karşı anlamlı üstünlüklerinin olmadığını tespit ettik. Fakat maliyet açısından baktığımız zaman enoksaparin sodyumun bevacizumab'ın önüne geçtiğini söyleyebiliriz. Bu iki ilacın uzun vadede fonksiyonel sonuçlarının değerlendirilmesi için çalışmalar yapılması gerektiğini düşünmekteyiz. Yine bizim çalışmamızda kullandığımız bevacizumab insan kaynaklı bir antikor olması nedeni ile yapılacak insan çalışmalarında etkinliğin daha yüksek olacağını düşünmekteyiz.  
Anahtar kelimeler: Aşil tendon rüptür, DMAH, bevacizumab, rat

Abstract:
OBJECTIVE: In today's world, sports are an integral part of a healthy lifestyle. The increase in the number of athletes and the expansion of competitive sports activities have led to a rise in sports-related injuries. These injuries may occur due to acute trauma or as a result of overuse during daily exercises. One of the injuries associated with sports trauma is Achilles tendon and osteotendinous junction injuries. These injuries cause prolonged recovery periods, leading to withdrawal from social life and a loss of work productivity.
In the medical literature, numerous recent studies have focused on injuries and treatments related to the Achilles tendon and osteotendinous junction. These studies are exploring new therapeutic approaches and adjunct therapies. Low molecular weight heparin (LMWH) and anti-vascular endothelial growth factor inhibitors (anti-VEGF) are among these treatment modalities.
In our study, we aimed to compare the histopathological and biomechanical effects of enoxaparin sodium, known as LMWH, and bevacizumab, an anti-VEGF, on Achilles tendon healing and to evaluate their impacts on the recovery process.
Materials and Methods: In this study, 36 adult female Wistar Albino rats, aged approximately 4 months and weighing an average of 250 grams, were used. The subjects were randomly divided into three groups of 12 animals each: Group 1 (control), Group 2 (enoxaparin sodium), and Group 3 (bevacizumab). The rats were housed in stainless steel cages, with three rats per cage, and were observed for 48 hours prior to surgery. The animals were followed for 4 weeks postoperatively until they were sacrificed. No treatment was applied to Group 1 rats after surgery. Group 2 rats were administered enoxaparin sodium (Oksapar 4000 anti-Xa IU/0.4 mL pre-filled syringe, Koçak Farma) at a dose of 80 mg/kg intraperitoneally, once daily for 10 days. Group 3 rats received bevacizumab (Altuzan 100 mg/4 mL vial, Roche) at a dose of 0.05 mL (1.25 mg) applied once directly to the wound site postoperatively. All animals were sacrificed 4 weeks after surgery. The osteotendinous healing area between the Achilles tendon and calcaneus was preserved and prepared for subsequent histopathological and biomechanical tests.
Results: In our study, Bonar and Movin scales were used for histopathological evaluation. For biomechanical comparison, parameters such as maximum load, maximum elongation, maximum force, modulus of elasticity, and energy were considered after tensile testing. Statistical analysis of biomechanical results showed no significant differences between the groups (p=0.278, p=0.220, p=0.121, p=0.529, p=0.220). Histopathological analysis based on Bonar scores revealed no significant differences in tenocyte counts between the groups (p=0.296). However, significant differences were found in other parameters (p<0.05). When examining Bonar total scores, Group 1 had a higher total score compared to Groups 2 and 3, suggesting that histopathological healing was more favorable in the treated groups. No significant difference was found between Group 2 and Group 3 (p=0.003). When Movin scores were examined, no statistically significant differences were found between the groups for fiber alignment (p=0.119), nuclear rounding (p=0.427), regional cellular variation (p=0.213), or hyalinization (p=1.000). However, statistically significant differences were found in other parameters (p<0.05). Similar to Bonar total scores, Movin total scores in the control group were significantly higher compared to the treatment groups (p=0.003). No significant difference was observed between the treatment groups in Movin scores. As with Bonar scores, the higher total score in Group 1 compared to Groups 2 and 3 suggests that histopathological healing was more favorable in the treated groups.
Conclusion: Our study demonstrated the positive effects of both drugs on tendon healing, with no significant superiority of one over the other. However, from a cost perspective, enoxaparin sodium was found to be more advantageous compared to bevacizumab. We did not conduct a functional test evaluating Achilles function in our study. Further research is needed to assess the long-term functional outcomes of these two drugs. Additionally, given that bevacizumab is a human-derived antibody, we believe that its efficacy may be higher in future human studies.
Keywords: Achilles tendon rupture, LMWH, bevacizumab, rat.