Beceri temelli problem kurma öğretiminin etkililiği
Effectiveness of skill-based problem-posing education
Yazar: VOLKAN SAYIN
Danışman: PROF. DR. KEZİBAN ORBAY
Amasya Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Sınıf Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırmanın amacı, problem kurma öğretiminin sınıf öğretmen adaylarının dördüncü sınıf ölçme öğrenme alanına ilişkin beceri temelli problem kurma durumlarına etkisini incelemektir. 2021-2022 akademik yılı güz döneminde bir devlet üniversitesinin sınıf öğretmenliği programında öğrenim gören 4. sınıf öğrencileri ile gerçekleştirilen ve karma yöntemin kullanıldığı bu araştırmanın deseni iç içedir. Araştırmanın uygulama süreci 25'er kişilik deney ve kontrol gruplarıyla 10 haftada gerçekleştirilmiştir. Veri toplama araçları olarak Problem Kurma Testi ve yazılı görüşme formu kullanılmıştır. Problem Kurma Testi yapılandırılmış, yarı yapılandırılmış ve serbest problem kurma durumları olmak üzere toplam 12 problem kurma durumundan oluşmaktadır. Problem Kurma Testinin değerlendirilmesi için oluşturulan rubrik ile nicel veriler elde edilmiştir. Nicel verilerin analizinde t-testi, Mann Whitney-U testi ve Wilcoxon İşaretli Sıralar testi kullanılmıştır. Matematiksel süreç becerilerini ortaya koymak için kullanılan serbest problemler, oluşturulan kavramsal çerçeveye göre betimsel analiz edilerek nitel verilere ulaşılmıştır. Ayrıca görüşme formuyla toplanan nitel verilerin içerik analizi yapılmıştır. Uygulama öncesinde öğretmen adaylarının serbest problem kurma durumları matematiksel süreç becerileri açısından ele alındığında her iki grubun da yeterli düzeyde olmadığı görülmüştür. Matematiksel iletişim açısından büyük ölçüde kavram ve sembolleri yanlış kullanmışlardır. Kurulan problemlerde genel olarak sözel temsil türünü tercih etmişlerdir. Deney ve kontrol grubu kurdukları problemlerde kavramlar arası, kavramın farklı gösterimleri arası ve farklı disiplinler arası ilişkilendirmeleri çok fazla kullanmamışlardır. Problem ve problem kurmayı günlük yaşamla ilişkili kavramlar olarak düşünen öğretmen adayları kurdukları serbest problemleri yüksek düzeyde gerçek hayatla ilişkilendirebilmişlerdir. Matematiksel akıl yürütme açısından öğretmen adayları çoğunlukla benzetmeye dayalı akıl yürütme gerektiren problemler kurmuşlardır. Problem kurma öğretiminden sonra deney grubunun kurduğu serbest problemler öğrencilerin matematiksel süreç becerilerini geliştirme açısından nitelik kazanmıştır. Matematiksel iletişimde, sözel temsilin dışında tablo ve görsel temsil türlerini kullanmışlardır. Matematiksel ilişkilendirmelerde artış sağlanarak yaratıcı akıl yürütme gerektiren problemler kurmuşlardır. Bu doğrultuda; matematik öğretimi programına göre kazandırılmak istenen matematiksel süreç becerilerinin incelenmesi için oluşturulan kavramsal çerçeve, problem kurma çalışmalarında bir değerlendirme aracı olarak kullanılabilir.

Abstract:
This research aims to examine effects of problem posing teaching on pre-service primary school teachers' skill-based problem-posing situations related to fourth-grade measurement learning area. Carried out with 4th grade students studying in a class teaching department of a state university in the fall semester of the academic year 2021-2022 and used the mixed method, the design of this research is a embedded. The application process of the research was carried out in 10 weeks with experimental and control groups of 25 people.  Problem Posing Test and interview form were used as data collection tools. The Problem Posing Test consists of a total of 12 problem posing situations which are grouped under structured, semi-structured and free problem posing. Quantitative data were obtained through a rubric created for evaluation of the Problem Posing Test. In the analysis of quantitative data, t-test, Mann Whitney-U test and Wilcoxon Signed Ranks Test were used. Free problems used to reveal mathematical process skills were analysed descriptively according to the conceptual framework created and qualitative data were obtained. In addition, content analysis of the qualitative data collected through the interview form was performed. Having been evaluated in terms of mathematical process skills, the free problem posing situations of the teacher candidates before the application were seen as not at a sufficient level in both groups. In terms of mathematical communication, they largely misused concepts and symbols. In general, they preferred the type of verbal representation in problems that were posed. The experimental and control groups did not use much of the inter-conceptual, different inter-representations of the concept and different interdisciplinary associations in the problems they posed. Pre-service primary school teachers who thought of problem and problem posing as concepts related to daily life were able to relate their free problems to real life at a high level. In terms of mathematical reasoning, teacher candidates often posed problems that required analogy-based reasoning. After problem posing teaching, the free problems posed by the experimental group gained quality in terms of developing mathematical process skills of students. In mathematical communication, they used table and visual representation types in addition to verbal representation. They posed problems that required creative-based reasoning by increasing mathematical associations. In this direction, the conceptual framework created for examination of the mathematical process skills to be gained according to mathematics teaching curriculum can be used as a measurement tool in problem posing studies.