Turist rehberlerinin tükenmişlik düzeylerinin işe yabancılaşma eğilimlerine etkisi
The impact of burnout levels of tourist guides on their work alienation tendencies
Yazar: EZGİ KIRICI
Danışman: YRD. DOÇ. DR. AZİZ GÖKHAN ÖZKOÇ
Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Turizm İşletmeciliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Turizm = Tourism ; İşletme = Business Administration
Dizin: Rehberlik = Guidance ; Turist rehberi = Tourist guides ; Tükenmişlik = Burnout ; Tükenmişlik düzeyi = Burnout level ; İşe yabancılaşma = Work alienation

Özet:
Araştırmanın amacı turist rehberlerinin tükenmişlik düzeylerinin işe yabancılaşma
eğilimlerine olan etkisini ortaya çıkartmaktır. Böylelikle tükenmişlik düzeyi ile işe
yabancılaşma eğilimi arasında ilişkinin veya etkinin olup olmadığı varsa da ne
boyutta bir ilişki veya etki olduğu belirlenecektir.
Araştırmanın teorik kısmında detaylandırılan tükenmişlik ile işe yabancılaşma
etkileşimine dair önermelerin ampirik bazda çözümlenmesi amacıyla, araştırma
dahilinde alan araştırması yapılmış ve veriler anket yardımıyla toplanmıştır.
Tükenmişliği oluşturan her bir boyuta ilişkin ölçek oluştururken, literatür taraması
sonucunda 1981 yılında Christina Maslach ve Susan Jackson tarafından hazırlanan
"Maslach Tükenmişlik Ölçeği" kullanılmıştır. Orijinal ölçek 22 sorudan
oluşmaktadır. İşe yabancılaşma ölçeği ise toplam olarak on maddeden oluşmaktadır
ve Hirschfeld ve Field'in (2000) çalışmasından alınmıştır.
Bu araştırma kapsamında 476 eylemli rehberin bulunduğu evren içinde 220 rehber
araştırmanın örneklemi için belirlenmiştir. Araştırmada kolayda örnekleme tekniği
kullanılmıştır. Araştırmada anket formlarının profesyonel turist rehberlerine yüz yüze
görüşme tekniği, elden bırakıp alma, e-posta gibi kanallarla gönderilerek
doldurulması amaçlanmıştır. Bunun yanında profesyonel turist rehberlerinin tümüne
ulaşmanın zaman ve maddi açıdan zorluğu nedeniyle hazırlanan web sayfası yoluyla
online anket doldurulması sağlanarak veri sayısını artırma yoluna gidilmiştir.
Bu araştırmanın sonuçları "IBM SPSS 21 for Windows" paket programına
yüklenmiş ve uygun analiz teknikleri kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırmada
frekans, yüzde, standart sapma, mod, korelasyon ve regresyon analizleri yapılmıştır.
Yapılan çoklu regresyon analizi sonucunda duygusal tükenme ve duyarsızlaşmanın
işe yabancılaşma eğilimine olan etkisinin doğrusal ve pozitif yönlü olduğu, kişisel
başarının işe yabancılaşma eğilimine olan etkisinin ise doğrusal ve negatif yönlü
olduğu sonucu ortaya çıkmaktadır. Yani turist rehberlerinin duygusal tükenme ve
duyarsızlaşma düzeyleri arttıkça işe yabancılaşma eğilimleri de artmaktadır. Kişisel
başarı düzeyi arttığında ise işe yabancılaşma eğilimlerinin azaldığı sonucuna
ulaşılmıştır.


Anahtar Kelimeler: Turist rehberi, tükenmişlik, işe yabancılaşma.

Abstract:
The purpose of this study is to reveal the impact of burnout levels of tourist guides
on their work alienation tendencies. Thus, whether there is a relationship between
burnout levels and work alienation tendency will be determined, and if there is, the
extent or influence of the relationship will be studied.
In order to test the propositions on the interaction between burnout and work
alienation empirically, detailed in the theoretical part of the study, field survey was
conducted and data were collected through a questionnaire. While creating a scale for
each dimension that makes up the burnout, "Maslach Burnout Inventory", created by
Christina Maslach and Susan Jackson in 1981, was used after reviewing the
literature. The original scale consists of 22 questions. Work alienation scale consists
of ten statements and was taken from the study of Hirschfeld and Field in 2000.
Within the scope of this study, 220 out of 476 active guides in the universe of the
study were selected to sample the study. In the study convenience sampling method
was used. In the study questionnaire forms were intended to be filled by face to face
interview, delivery by hand, sending by e-mail techniques. Besides, because it was
difficult to reach all professional tourist guides in terms of time and material, it was
intended to increase the number of data by online surveys through a designed
website.
The data of this study were loaded to "IBM SPSS 21 for Windows" package
programme and analysed by using appropriate analysing techniques. In the study,
frequency, percentage, standard deviation, mode, correlation and regression analysis
were performed. The results of the multiple regression analysis showed that the
impact of emotional burnout and desensitization on work alienation tendency was
linear and positive, and the impact of personal success on job alienation was linear
and negative. So when emotional burnout and desensitization levels of tourist guides
increased, their work alienation tendencies increased, too. When personal success
levels of tourist guides increased, their work alienation tendencies decreased.


Key Words: Tourist guide, burnout, work alienation.