Çocukluk çağı travmalarının mizaç ile ilişkisi
The relationship between childhood traumas and temperament
Yazar: SERCAN GİDİK
Danışman: PROF. DR. SERMİN KESEBİR
Üsküdar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Klinik Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Araştırmanın amacı, çağı travmalarının mizaç ile ilişkisinin incelenmesidir.  Çalışmada çocukluk çağı travmaları ölçeği alt boyutları ile mizacın alt boyutları olan; depresif mizaç, siklotimik mizaç, hipertimik mizaç, sinirli mizaç, endişeli mizaç arasındaki ilişki ele alınmıştır.
Araştırmaya 18 yaş ve üzeri kişiler arasından ve araştırmaya gönüllü olarak katılmayı kabul eden 526 kişi dahil edilmiştir. Araştırma verileri katılımcılara internet ortamında hazırlanan veri toplama araçları (google forms) sunularak toplanmıştır. Araştırmada ''Çocukluk Çağı Travmaları Ölçeği (ÇÇTÖ-28)'' ve ''TEMPS-A Mizaç Ölçeği'' kullanılmış, veriler SPSS programıyla analiz edilmiştir. 
Araştırmanın sonucu çocukluk çağı travmalarının mizaç alt boyutlarıyla ilişkili olduğunu göstermiştir. Çocukluk çağı travmaları toplam puanları arttıkça depresif mizaç, siklotimik mizaç, irritabl mizaç, anksiyöz mizaç puanlarının arttığı hipertimik mizaç puanlarının düştüğü gözlenmiştir. Cinsel istismar ve duygusal istismar; depresif, siklotimik, irritabl ve anksiyöz mizacı pozitif olarak yordamaktadır. Çocukluk çağı travması toplam puanı, duygusal ihmal ve fiziksel ihmal erkeklerde, cinsel istismar ise kadınlarda daha yüksek saptanmıştır. Ayrıca depresif, siklotimik ve anksiyöz mizaç kadınlarda daha yüksek bulunmuştur.
Çocukluk çağı travmaları mizaç ile ilişkili bulunmuştur. Çocukluk çağında travmaya maruz kalma yetişkinlikte farklı mizaç özelliklerine neden olabilir. Literatürde çocukluk çağı travmaları ve mizaç ilişkisini inceleyen sınırlı sayıda çalışma olduğundan dolayı literatüre katkı sağlayacağı düşünülmektedir.

Anahtar Kelimeler: travma, çocukluk çağı travmaları, mizaç

Abstract:
The aim of the study is to examine the relationship between childhood traumas and temperament. The research explores the connections between sub-dimensions of childhood trauma scale and temperament sub-dimensions, including depressive temperament, cyclothymic temperament, hyperthymic temperament, irritable temperament, and anxious temperament.
A total of 526 participants aged 18 and above, who voluntarily agreed to participate, were included in the research. Data were collected through online survey tools (Google Forms) provided to participants over the internet. The study utilized the "Childhood Trauma Questionnaire (CTQ-28)" and the "TEMPS-A Temperament Scale," and the data were analyzed using the SPSS program.
The results of the study indicate a significant association between childhood traumas and temperament sub-dimensions. As the total scores of childhood traumas increased, it was observed that scores for depressive, cyclothymic, irritable, and anxious temperaments increased, while hyperthymic temperament scores decreased. Sexual and emotional abuse positively predicted depressive, cyclothymic, irritable, and anxious temperaments. The total score for childhood trauma, emotional neglect, and physical neglect were found to be higher in males, while sexual abuse was higher in females. Additionally, depressive, cyclothymic, and anxious temperaments were higher in females.
Childhood traumas were found to be associated with temperament, suggesting that experiencing trauma in childhood may lead to different temperament traits in adulthood. Due to the limited number of studies examining the relationship between childhood traumas and temperament in the literature, this research is believed to contribute to the existing body of knowledge.

Keywords: trauma, childhood traumas, temperament