Fransız kaynaklarına göre Lozan Barış Konferansı'nda Fransa
France, at the Lausanne Peace Conference according to French sources
Yazar: OĞUZ GÜLCAN
Danışman: PROF. DR. ŞERİFE BİGE SÜKAN
Ankara Üniversitesi / Türk İnkılap Tarihi Enstitüsü / Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2014
Konu: Tarih = History ; Türk İnkılap Tarihi = History of Turkish Revolution
Dizin: Fransa = France ; Lozan Antlaşması = Lausanne Treaty ; Lozan Konferansı = Lausanne Conference ; Türk-Fransız ilişkileri = Turkish-French relations

Özet:
Mudanya Ateşkes Anlaşması'nın imzalanmasından sonra, "Doğu Sorunu" kapsamındaki meselelerin çözümlenmesi Lozan Barış görüşmeleri ile gerçekleştirilmiştir. Bu görüşmeler, İtilaf  Devletleri ile saltanatı kaldırarak milli egemenlik kavramına ne kadar önem verdiğini gösteren yeni Türkiye arasında yapılmıştır.İtilaf Devletleri kanadında ise 20 Ekim 1921 Ankara Anlaşması ile Türklerle olan ilişkilerini barışçıl bir platforma taşıyan Fransa da yer almıştır. Fransa o tarih itibariyle Türk topraklarında en fazla yatırım yapan ve bir o denli alacaklı durumunda olan batı ülkesiydi. Barış görüşmeleri kapsamında çözümlenmesi gereken birçok mesele bulunuyordu ve bunların her biri İtilaf Devletleri'nden birinin doğrudan ilgi alanındaydı. Bu nedenle görüşmelerin ne kadar çetin ve zor geçeceğini tahmin etmek zor değildi.
Lozan barış görüşmeleri, 20 Kasım 1922 tarihinde başlamış ve 24 Temmuz 1923 tarihinde sona ermiştir. Bu süreç içinde konferans çalışmalarına bir defa ara verilmek durumunda kalınmıştır. Görüşmeler sırasında Fransa, esas itibariyle kapitülasyonlar, azınlıkların hakları, Osmanlı borçları, imtiyazlar ve kuponların ödenmesi meseleleri ile diğer konulara kıyasla daha fazla alakadar olmuştur. 
Fransa için önemli bir başka konu da Ankara Anlaşması ile belirlenen Türkiye-Suriye sınırının teyit edilmesi idi. Zira Fransa'nın Suriye'ye karşı tarihsel bir ilgisi vardı ve bu ülkedeki menfaat alanları Türkiye'deki menfaat alanları kadar önemliydi.Bununla birlikte, görüşmeler ile aynı tarihlere çakışan Almanya ile Fransa arasında Ruhr anlaşmazlığı da bulunmaktaydı. Fransa bu konu ile bu bölgedeki maddi emellerini gerçekleştirmek adına Lozan'a kıyasla daha fazla ilgilenmiştir. Lozan barış görüşmeleri sonucunda, Fransa kendisi için önemli olan konuların bir kısmından barışın sağlanması adına feragat etmiştir. Bu politika ve ulaşılan sonuç Fransız kamuoyunda çeşitli eleştirilere neden olmuştur. Fransa için çok önemli olan kapitülasyonlar kaldırılmış, Türkiye'de yaşayan yabancıların haklarının yasal güvence altına alınması sağlanmıştır. Osmanlı borçları, kuponların ödenmesi gibi konular ise konferans sonrasına bırakılmıştır.Lozan Barış Antlaşması ile Fransa, diğer müttefikleri gibi yeni Türkiye'nin bağımsız ve egemen bir ülke olduğu gerçeğini kabul etmiştir.

Abstract:
After the signing of the Mudanya Armistice, the Lausanne peace talks had been held for the resolution of existing issues in the framework of "Eastern Question". These negotiations were made between the new Turkey which demonstrated how much importance it attached to the notion of national sovereignty having removed reign, and the Entente.France, which had taken its relations with Turkey to a peaceful platform by the 20 October 1921 Treaty of Ankara took its part at the Entente wing. France, as of then, was a country which had made the most investments in the Turkish territory as well as the biggest debtee among other western countries.There were many issues to be resolved within the context of peace negotiations, each of which had direct interest of any one of the Entente Powers. Therefore, it was no wonder to predict how tough and difficult negotiations would be. Lausanne peace negotiations which started on 20 November 1922 ended on 24 July 1923. In the process, the conference was obliged to be adjourned only once. During the talks, France primarily had more concerns with the questions regarding Capitulations, minority rights, Ottoman debts, privileges and payment of coupons compared to those of the other issues.
Another important issue for France was the verification of the Turkey-Syria border as determined by the Treaty of Ankara. It was because France had a vested interest in Syria which leaned on deep rooted history, and areas of interest in this country were as important as those in Turkey.However, coincided on the same date with talks was the dispute over Ruhr between Germany and France. The French Government and the public were more interested in this dispute compared to those in Lausanne in order to materialize their ambitions in that region. At end of the peace negotiations in Lausanne, France renounced some of its interests which it attached importance in order to establish peace. This policy and the results attained had been exposed to the French public criticism. However, with the peace agreement in force, capitulations were abolished, the Turkey- Syria border was verified, and the rights of expats living in Turkey were taken under legal guarantees. Issues such as Ottoman debts, the payment of coupons were put over to a post conference process. With the Lausanne Peace Treaty, France, as did the other allies, recognized the fact that new Turkey was an independent and sovereign country.