Erektör spina plan bloğunun lumbal cerrahi yapılan hastalarda postoperatif analjezi üzerine etkinliğinin değerlendirilmesi
Evaluation of the effectiveness of the erector spinae plane block on postoperative analgesia in patients with lumbal surgery
Yazar: ŞENAY CANIM ERDEM
Danışman: PROF. DR. SADIK ÖZMEN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Antalya Eğitim ve Araştırma Hastanesi​ / Anesteziyoloji ve Reanimasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Anestezi ve Reanimasyon = Anesthesiology and Reanimation
Dizin: Anestezi = Anesthesia ; Anestezi ve analjezi = Anesthesia and analgesia ; Ağrı = Pain ; Ağrı-postoperatif = Pain-postoperative ; Nöromusküler blokaj = Neuromuscular blockade ; Sinir blokajı = Nerve block ; Sinir cerrahisi = Neurosurgery ; İntervertebral disk = Intervertebral disc ; İntervertebral disk deplasmanı = Intervertebral disc displacement

Özet:
Giriş ve amaç: Lumbal cerrahiye alınan hastalar sıklıkla ciddi postoperatif ağrıya maruz kalmakta ve yoğun bir analjezik tedavi ihtiyacı olmaktadır. Geleneksel opioid bazlı analjezi teknikleri, postoperatif ağrı tedavisinde sıklıkla kullanılmakla birlikte yan etkileri postoperatif deneyimin kötü olmasına ve bu sebeple de hasta memnuniyetinin azalmasına neden olabilmektedir. Hastaların postoperatif ağrılarının azaltılması, erken mobilizasyonu, taburculuk süresinin kısaltılması ve ağrıya bağlı sistemik yanıtın baskılanması gibi durumlardan kaçınılması amacıyla rejyonal anestezi tekniklerini de içeren multimodal analjezi sıklıkla kullanılmaktadır. Çalışmamızda, elektif lumbal disk herni cerrahisi yapılacak hastalarda lumbal erektör spina plan bloğunun (ESPB) postoperatif analjezik tüketimi üzerine etkisinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır.
Materyel ve Metod: Çalışmaya, Sağlık Bilimleri Üniversitesi Antalya Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde elektif lumbal disk herni cerrahisi planlanan American Society of Anesthesiologists (ASA) fiziksel durumu I-III, 18-65 yaş arası ve vücut kitle indeksi (VKİ) 30 kg/m² altında olan hastalar dahil edildi. Hastalar randomize bir şekilde ESPB uygulanan (ESPB grubu; n:30) ve uygulanmayan (kontrol grubu; n:30) olmak üzere iki gruba ayrıldı. Tüm hastalarda hasta kontrollü analjezi (HKA) postoperatif analjezi amacıyla kullanıldı. Hastaların demografik verileri (yaş, cinsiyet, ASA skoru, VKİ, ek hastalık, sigara kullanımı), intraoperatif hemodinamik verileri, anestezi ve cerrahi süreleri, intraoperatif ve postoperatif analjezik tüketimi, postoperatif Numeric Rating Scale (NRS) skorları (postoperatif 0, 20, 40. dk ve takiben 1, 3, 6, 12, 18 ve 24. saatlerde), hastanın ağrı tedavisi memnuniyeti ve blok ve/veya cerrahi ile ilişkili olası komplikasyonlar kaydedildi.
Bulgular: Çalışmaya toplam 60 hasta dahil edildi. Her iki grup arasında demografik veriler ve intraoperatif hemodinamik parametreler arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark saptanmadı (p>0.05). Anestezi ve cerrahi süreleri benzerdi (p>0.05). İntraoperatif fentanil kullanımı açısından her iki grup arasında anlamlı bir fark tespit edilmedi (p>0.05). Hastaların NRS skorları değerlendirildiğinde 0, 20, 40. dk ve 1, 3, 6, 12, 18 ve 24. saatlerde ölçülen her zamanda ESPB grubunda istatistiksel olarak anlamlı bir şekilde düşük olduğu saptandı (p<0.05, tüm zaman diliminde). Postoperatif tramadol tüketimi ESPB grubunda, kontrol grubu ile karşılaştırıldığında, istatistiksel olarak anlamlı bir şekilde daha düşük saptandı (p=0.000). Hastaların ağrı tedavisi memnuniyeti skoru ESPB grubunda, kontrol grubu ile karşılaştırıldığında, istatistiksel olarak anlamlı bir şekilde yüksek bulundu (p=0.000). Çalışma süresince blok ve/veya cerrahi ilişkili herhangi bir komplikasyon gözlemlenmedi.
Sonuç: Çalışmamızda multimodal analjezinin bir parçası olarak uygulanan lumbal ESPB'nun lumbal disk herni cerrahisi geçiren hastalarda postoperatif analjezik tüketimini anlamlı derecede azalttığı, postoperatif ağrı skorlarını düşürdüğü ve etkin bir ağrı kontrolü sağladığı gösterilmiştir. 
Anahtar Kelimeler: Postoperatif ağrı, Erektor spina plan bloğu, Lumbal cerrahi, Lumbal disk hernisi.

Abstract:
Introduction and purpose: Patients undergoing lumbar surgery are frequently exposed to severe postoperative pain and require intensive analgesic treatment. Although traditional opioid-based analgesia techniques are frequently used in the treatment of postoperative pain, their side effects can lead to poor postoperative experience and therefore reduced patient satisfaction. Multimodal analgesia, including regional anesthesia techniques, is frequently used in order to reduce the postoperative pain of the patients, to shorten the early mobilization time to discharge and to avoid the suppression of the systemic response due to pain. In our study, it was aimed to evaluate the effect of lumbar erector spinae plane block (ESPB) on postoperative analgesic consumption in patients who will undergo elective lumbar disc herniation surgery.
Material and Method: American Society of Anesthesiologists (ASA) physical status I-III, aged 18-65 years and body mass index (BMI) below 30 kg/m², who were planned for elective lumbar disc hernia surgery at Health Sciences University Antalya Training and Research Hospital patients were included. The patients were randomly divided into two groups as ESPB administered (ESPB group; n:30) and non-applied (control group; n:30). Patient-controlled analgesia (PCA) was used for postoperative analgesia in all patients. Demographic data of the patients (age, gender, ASA score, BMI, comorbidity, smoking), intraoperative hemodynamic data, anesthesia and surgery times, intraoperative and postoperative analgesic consumption, postoperative Numeric Rating Scale (NRS) scores (postoperative 0, 20 and 40. minutes followed by the 1st, 3rd, 6th, 12th, 18th and 24th hours), the patient's satisfaction with the pain management and possible complications related to block and/or surgery were recorded.
Results: A total of 60 patients were included in the study. There was no statistically significant difference between the two groups in terms of demographic data and intraoperative hemodynamic parameters (p>0.05). Anesthesia and surgery times were similar (p>0.05). There was no significant difference between the two groups in terms of intraoperative fentanyl use (p>0.05). When the NRS scores of the patients were evaluated, it was found to be statistically significantly lower in the ESPB group at all times measured at 0, 20, 40. minutes and 1, 3, 6, 12, 18 and 24th hours (p<0.05, over the entire time period). Postoperative tramadol consumption was found to be statistically significantly lower in the ESPB group compared to the control group (p=0.000). The pain treatment satisfaction score of the patients was found to be statistically significantly higher in the ESPB group when compared to the control group (p=0.000). No complications related to block and/or surgery were observed during the study.
Conclusion: In our study, it has been shown that lumbar ESPB applied as a part of multimodal analgesia significantly reduces postoperative analgesic consumption, decreases postoperative pain scores and provides effective pain control in patients undergoing lumbar disc hernia surgery.
Key words: Postoperative pain, Erector spina plane block, Lumbal surgery, Lumbal disc herniation.