Ayak - ayak bileği patolojileri ve anatomik varyasyonları arasındaki ilişkilerin manyetik rezonans görüntüleme ile değerlendirilmesi
Evaluation of the relations between foot - ANKLE pathologies and anatomic variations with magnetic resonance imaging
Yazar: KAAN POTA
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA ÜRGÜDEN
Akdeniz Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Ortopedi ve Travmatoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Ortopedi ve Travmatoloji = Orthopedics and Traumatology
Dizin: Anatomi = Anatomy ; Ayak = Foot ; Ayak bileği = Ankle ; Manyetik rezonans görüntüleme = Magnetic resonance imaging

Özet:
Ayak-ayak bileği patolojileri hastaların yürüme, günlük yaşam ve sportif aktivitelerinde ciddi olumsuzluklara yol açmaktadır. Bundan dolayı ayak- ayak bileğinde sık görülen patolojilerin ve bunlarla ilişkili olabilecek anatomik varyasyonların bilinmesi önemlidir. Manyetik rezonans görüntüleme (MRG) ayak- ayak bileği değerlendirilmesinde kullanılan en yararlı non invaziv tanı araçlarından biridir.
Çalışmamızda hastanemizde 2016-2020 yılları arasında ayak- ayak bilek semptomları nedeni ile MRG uygulanan 738 hastanın 849 ayak bileği retrospektif olarak değerlendirildi. Ayak bileği patolojilerinden; peroneal tendinopatiler, anterior talofibular ligaman (ATFL) yaralanmaları, talus osteokondral lezyonlar (TOL), fleksör hallusis longus (FHL) ve aşil tendinitleri, retrokalkaneal bursit ve Haglund deformiteleri incelendi. Anatomik varyasyonlardan ise retromalleolar fibular oluk (RMFO) şekli, os peroneum, os trigonum, aksesuar peroneus kuartus kası, fleksör dijitorum aksesoryus longus (FDAL) kası, aşağı yerleşimli peroneus brevis ve FHL kasları değerlendirildi. Preneus brevis (PB) ve FHL kas-tendon bileşkelerinin belirlediğimiz referans noktalardan uzaklığı ölçüldü. TOL'lerin alan hesaplamaları yapıldı.
İstatistiksel değerlendirmede olguların oransal verileri için ki-kare analizi, niceliksel veri ölçümleri için bağımsız örneklem t testi uygulandı. PB ve FHL kas tendon bileşke (KTB) mesafeleri için receiver operating characteristic (ROC) analizi ile kesim değerleri belirlendi.
Çalışmaya dâhil edilen 738 hastanın 274'ünün (%37,10) erkek ve 464'ünün (%62,90) kadın olduğu görüldü. Hastaların incelenen 849 ayak bileğinin 427'sinin (%50,3) sağ taraf ve 422'sinin (%49,7) sol taraf olduğu tespit edildi.
RMFO şekli varyasyonlarının ve aşağı yerleşimli PB kasının peroneal tendon patolojilerine neden olabileceği gösterildi. PB KTB'sinin, PB tendonunun vertikal yırtığı ile ilişkili olabilecek kesim noktası değeri, fibula apeksinden 4,40 mm distal olarak hesaplandı. Os peroneum kemik varyasyonunun PL tendinopatileri için bir risk faktörü olduğu belirlendi. ATFL ve peroneal tendon patolojileri arasında anlamlı bir ilişki olduğu gösterildi. Peroneal tendon ve ATFL patolojileri olan hastalarda bulunan TOL'lerin, talar kubbenin lateralinde daha sık lokalize olduğu tespit edildi.
Os trigonum kemik varyasyonunun FHL tendinopatileri, TOL ve retrokalkalneal bursit patolojileri için risk faktörü olduğu belirlendi. FHL tendinopatileri ile aşil patolojileri, retrokalkaneal bursit ve Haglund deformitesi arasında anlamlı bir ilişki olduğu gösterildi. Aşağı yerleşimli FHL kasının, FHL tendinopatileri için predispozan faktör olabileceği saptandı. FHL KTB'nin, FHL tendinopatileri ile ilişkili olabilecek kesim noktası değeri; kalkaneus posterior fasetin en yüksek yerinden 4,15 mm distal olarak hesaplandı. Aşil tendiniti, paratendiniti ve tendinozisi, retrokalkaneal bursit ve Haglund deformitelerinin izole olarak görülebildiği gibi beraber eşzamanlı olarak da bulunabildikleri tespit edildi.
Sonuç olarak; MRG yönteminden yararlanarak ayak-ayak bileği patolojilerini ve anatomik varyasyonlarını değerlendirebilmek; aynı zamanda bu patolojiler ile anatomik varyasyonlar arasındaki eşzamanlı ilişkileri bilmek hekimler için tanı ve tedavide yol gösterici olacaktır.

Abstract:
Foot-ankle pathologies cause serious negativities in walking, daily life and sportive activities of patients. Therefore, it is important to know the common pathologies in the foot and ankle and anatomical variations that may be associated with them. Magnetic resonance imaging is one of the most useful non-invasive diagnostic tools used in the evaluation of the foot and ankle.
In our study, we retrospectively analyzed 849 ankles of 738 patients who underwent magnetic resonance imaging due to ankle symptoms in our hospital between 2016 and 2020 years. Peroneal tendinopathies, anterior talofibular ligament (ATFL) injuries, talus osteochondral lesions (TOL), flexor hallucis longus (FHL) and achilles tendinitis, retrocalcaneal bursitis and Haglund deformities were examined from ankle pathologies. Among the anatomical variations, retromalleolar fibular groove (RMFO) shape, os peroneum, os trigonum, accessory peroneus quartus muscle, flexor digitorum accessory longus (FDAL) muscle, low-lying peroneus brevis and FHL muscles were evaluated. The distance of the peroneus brevis (PB) and FHL musculotendinous junctions (MTJ) from the reference points we determined was measured. Area calculations of TOL were performed.
In the statistical evaluation, chi-square analysis was used for the proportional data of the cases, and independent sample t-test was used for the quantitative data measurements. Cut-off value for PB and FHL musculotendinous junction distances were determined by receiver operating characteristic (ROC) analysis. 
Of the 738 patients included in the study, 274 (37.10%) were male and 464 (62.90%) were female. It was determined that 427 (50.3%) of 849 ankles of the patients were right side and 422 (49.7%) were left side.
It has been shown that RMFO shape variations and low-lying PB muscle can cause peroneal tendon pathologies. The cut-off point value of the PB MTJ, which may be associated with a vertikal tear of the PB tendon, was calculated as 4.40 mm distal from fibular tip. Os peroneum bone variation was determined to be a risk factor for PL tendinopathies. It was shown that there is a significant correlation between ATFL and peroneal tendon pathologies. It was determined that TOL observed in peroneal tendon and ATFL pathologies were more frequently localized on the lateral side of the talar dome.
Os trigonum bone variation was determined to be a risk factor for FHL tendinopathies, TOL and retrocalcaneal bursitis pathologies. It has been shown that there is a significant correlation between FHL tendinopathies and achilles pathologies, retrocalcaneal bursitis, Haglund deformity. It has been determined that the low-lying FHL muscle may be a predisposing factor for FHL tendinopathies. The cut-off point value of the FHL MTJ, which may be associated with FHL tendinopathies, was calculated as 4.15 distal from highest point of calcaneus posterior facet. It has been determined that achilles tendinitis, paratendinitis and tendinosis, retrocalcaneal bursitis and Haglund deformities can be seen in isolation as well as concomitantly.
As a result; to be able to evaluated of foot-ankle pathologies and anatomical variations with using magnetic resonance imaging, as well as to know the concomitantly correlation between these pathologies and anatomical variations will guide physicians in diagnosis and treatment.