Atatürk Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarım İşletmesi bitkisel üretim alanı için en uygun mekanizasyon modelinin tespiti /
Yazar: AHMET ÇELİK
Danışman: Y.DOÇ.DR. YÜCEL ERKMEN
Atatürk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarımsal Mekanizasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 1991
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Erzurum = Erzurum ; Tarımsal mekanizasyon = Agricultural mechanization

Özet:
Bu çalışmada, Atatürk Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarım İşletmesi bitkisel üretim alanı için en uygun makina modelinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu amaçla, tarım işletmesinin yapısı ve öngörülen bitki deseni göz önünde bulundurularak kullanılacak alet ve makinalar ile traktör güç büyüklükleri belirlenmeye çalışılmıştır. Traktör güç büyüklüklerinin belirlenmesinde, Türkiye'de yaygın olarak kullanılan traktörlerden yararlanılmıştır. Buna göre; 35, 47 ve 59 kw olmak üzere üç farklı traktör güç grubu belirlenmiş ve bu güç gruplarına uygun alet ve makinalar ile üç farklı makina seti oluşturulmuştur. Makina setlerinin oluşturulmasında, traktörün efektif motor gücü değerleri ile alet ve makinaların faydalı kapasite değerlerinden yararlanılmış ve traktör motorunun en iyi yüklenmesi öngörülmüştür. Alet ve makinaların traktörü maksimum yükleme değeri, traktörün maksimum efektif motor gücünün % 90'ı olarak dikkate alınan maksimum kuyruk mili gücünün % 85'i ile sınırlandırılmıştır. Bu değerden daha büyük olan yüklenmelerde daha küçük boyutlu olan alet ve makinalar seçilmiştir. Bitkisel üretimde birim alan geliri, üretim girdilerine ilişkin giderler, çalışılabilir gün sayıları, günlük çalışma süreleri, alet ve makinalara ilişkin teknik özellikler ve belirlenen yoğun iş dönemlerinde bitkilere ilişkin makina iş saati gereksinimleri gibi veriler göz önüne alınarak bir doğrusal programlama modeli oluşturulmuştur. Simpleks yöntemle bilgisayarda çözümlenen modelin sonucunda Set-A olarak belirtilen 35 kw güce sahip traktör ile bu güce uygun tarım makinaları seti işletmenin net kârını maksimize etmiştir. Maksimum kârın elde edildiği ürün deseni de 420 ha buğday, 208 ha arpa, 207 ha çayır, 107 ha yonca, 176 ha patates ve 138 ha şeker pancarı şeklinde olmuştur. Tarım işletmesi için önerilen makina seti ve bitki deseninden beklenen yararın sağlanabilmesi için aşağıdaki hususların da dikkate alınması istenmiştir. -Alet ve makinalardan, olanakların elverdiği ölçüde yararlanabilmek için iş organizasyonlarına gidilmelidir. -Traktör çalışma kayıtları tutularak, sağlıklı bir mekanizasyon planlaması için veri elde edilmelidir. -Çalışma anında, traktör alet ve makinaların teknik ve işletmecilik isteklerine uyulmalıdır. -Ürünlere ilişkin tarımsal işlemlerin zamanında ve agroteknik isteklere uygun olarak yapılması için önerilen alet ve makinalar kullanılmalıdır. -İşletme alanlarının tamamında hem tarımsal alet ve makinaların çalışmasını hem de sulama uygulamalarını kolaylaştırıcı tesviye işlemleri yapılmalıdır. -Traktörün sahip olduğu güçten maksimum oranda yararlanma sağlayacak büyüklükte alet ve makina seçimi, kullanımı ve üretimi için imalatçılarla işbirliğinde bulunulmalıdır. -Bölge çiftçilerine yol gösterecek bir kuruluş olarak, kaynaklarını en etkin bir şekilde kullanmalıdır.

Abstract:
In this study, the optimum machinery system for the farm of Atatürk University Agriculture Faculty was determined. Considering the properties of the farm and the crop pattern, the size of machinery and tractors was selected. In order to determine tractor engine power levels, the tractors widely used in Turkey was considered. So, three tractor engine power levels of 35, 47 and 59 kw were determined and three various machinery systems which are proper to these levels were selected. While determining these machinery systems, the maxsimum PTO power was considered 90 percent of maximum engine power. However, machinery were driven 85 percent of maximum PTO power. If the load size exceeded 85 percent of maximum PTO power, the machinery size was reduced to the next smaller size. Considering the yield, the costs of production inputs, number of available days, daily working time, the technical properties of machinery and the other management properties, a linear programming model was developed for solving the problem by the simplex algorithm. In the result, machinery System -A included a 35 kw tractor and matching machinery maximized the net profit of farm. The production pattern is 420 ha wheat, 208 ha barley, 207 ha pasture, 107 ha alfalfa, 176 ha potato and 138 ha sugar beet. According to the results of the study, the following suggests must be considered: -Work organization must be made for a productive and profitable mechanization management. -Tractor running hours must be recorded, so the data bank for mechanization planning must be provided. -Technical and management properties of the machinery system must be considered during using. İV -Suggested machinery system must be used to carry properly the agricultural activities out at the optimum periods. -All the field of the farm must be smoothed so that machinery can be effectively used and the irrigation applications can be easily made. -In order to determine, use and product the machinery obtained maximum efficiency from tractor power, a coordination must be made between the manufacturers and the farmers. -All the sources must be effectively used in the farm.