Örgütsel çevre-stratejiler bağlamında kaynak bağımlılığı ve kaynak temelli teorilere yönelik alan araştırması
A field research in to resource dependence and resource based theories in the context of organizational environment-strategies
Yazar: ALPER BİLGİN TÜMER
Danışman: PROF. DR. Ö. TENGİZ ÜÇOK
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2011
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Hastaneler = Hospitals ; Kaynak bağımlılığı = Resource dependence ; Stratejiler = Strategies ; Yöneticiler = Managers ; Örgütsel çevre = Organizational environment ; Özel hastaneler = Private hospitals

Özet:
Örgütler, yaşamaları için gerekli olan girdileri içerisinde bulundukları çevreden sağlarken; ürettikleri ürünleri de bu çevrenin beğenisine sunmakta ve yeni girdileri elde ederek yaşamlarını sürdürebilmeleri bu beğeniye bağlı olmaktadır. Belirtilen, çift yönlü (girdi-çıktı) bağımlılık ilişkisinin kaynak bağımlılığı teorisinin dayandığı tezlerin altyapısını oluşturduğu iddia edilebilir. Durumsallık yaklaşımı ile örgüt, örgütün çevresi ve çevredeki alt sistemler arasında bir uyum olması gerekliliğine yönelik varsayımsal kabullenmelerle birlikte güç temelli söylevler örgüt içi ilişkilerden örgütlerarası ilişkilere genelleştirilmiştir. Ayırt edici yetenekler geliştirme kapasitesine sahip olan örgütler, kooptasyon yoluyla örgüt dışındaki aktörlerden bu merkezi görevi desteklemek için kaynakları çekmektedirler. Kaynakların örgütlerde heterojen bir biçimde dağılımı ise, kaynak temelli teorinin merkezinde yer almaktadır.Güç odağına vurgu yapan kaynak bağımlılığı teorisi ile örgütsel kaynak ve yeteneklerle ilişki kurarak piyasada varlığını sürdürme bakış açısına sahip kaynak temelli teori birbirlerinin alternatifi değil, aksine birbirlerini tamamlayıcı fonksiyonlara sahiptirler. Örgüt disiplininde 1990'lı yıllardan itibaren artan bir eğilime teorik bütünleştirme çabaları örgüt - çevre - strateji değişkenlerine farklı anlamlar yüklemiştir.Bu çalışmanın amacı, örgütlerin stratejik düzey yöneticilerin kararlarının içsel faktörlerden mi yoksa dışsal faktörlerden mi etkilendiğinin belirlenmesine yönelik ilişkisel analizi ortaya koymaktır. Bu amaçla oluşturulan hipotezleri test edebilmek için çeşitli istatistiksel yöntemler kullanılmıştır. Dış ve iç çevresel faktörler ile stratejik eğilimler arasında istatistiksel olarak anlamlı ve güçlü ilişkiler olduğu yapılan analizler sonucu ortaya çıkmıştır. Buna ek olarak, kuralcı eşbiçimlilik baskılarının özel hastanelerdeki yöneticiler tarafından daha yüksek oranda algılanarak örgütsel yapılanmalara etki ettiği belirlenmiştir.Sonuç olarak, iç çevreden daha çok dış çevre, örgütsel stratejilerin belirleyicisidir. Özel hastanelerin faaliyetlerini yerine getirirken birincil amaçları, aktif davranışlarla dış çevresel faktörlerle olumlu ilişkiler geliştirip devamlılıklarını sağlamaktır.Anahtar Sözcükler:1. Kaynak2. Yetenek3. Çevre4. Kaynak Bağımlılığı5. Strateji

Abstract:
While organizations provide inputs necessary for their life from the environment they exist, they also offer their products to the environment for appreciation and their surviving by gaining new inputs depends on this appreciation. It is predicable that this two-way (input-output) dependence relationship form the basis of thesis resource dependence theory based on. Through contingency approach, power-based speeches is generalized from intraorganizational relations to interorganizational relations with the hypothetical assumption about the necessity of compatibility between organization, organization environment and subsystems in the environment. With cooptation organizations which have the capacity of developing distinctive competences get the resources from the outside actors of the organization to support this central task. The heterogeneous allocation of resources in the organizations however lay in the center of resource-based theory.Resource dependence theory which emphasize power groups and resource-based theory which have a perspective of surviving in the market through estalishing relations with organizational resources and competences are not alternatives of each other, on the contrary they have complementary functions of one another. In the organization discipline theoretical integration efforts increasingly assign different meanings to organization- environment- strategy variables since 90?s.The aim of this study is to set the relational analysis to determine whether the decisions of strategic level managers in organizaitons are affected by endogeneous factors or exogeneous factors. In order to test the hypothesis originated for this purpose, various statistical methods have ben used. According to the analysis made, it is revealed that statistically there are strong and signficant relations between external - internal environmental factors and strategic tendencies. In addition to this, it is stated that the pressure of normative isomorphism has been perceived by the managers in private hospitals at a higher rate and it has affected the organizational structurings.Consequently, external environment is a more effective in determining organizational strategies than internal environment. The primary aim of private hospitals while operating is to develop positive relations with exogeneous environmental factors through active strategies and to procure their continuity.Key Words:1-Resource2-Competence3-Environment4-Resource Dependence5-Strategy