Harran ovası koşullarında kışlık ara dönemde yetiştirilen yaygın fiğ, tahıl karışımlarında farklı ot hasat dönemlerinin verim ve kalite özelliklerine olan etkisinin belirlenmesi
Determining the effect of different forage harvesting times on yield and quality traits of common vetch and cereal mixtures grown in the winter crop interim period in Harran plain conditions
Yazar: CEMAL DENİZ
Danışman: PROF. DR. TAHİR POLAT
Harran Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Mera = Pasture

Özet:
Bu araştırma kışlık ara dönemde yetiştirilen yaygın fiğ tahıl karışımlarında farklı ot hasat dönemlerinin ot verim ve kalite özelliklerine olan etkisinin belirlenmesi amacıyla 2019-2020 yetiştirme sezonunda Şanlıurfa ili Akçakale ilçesi GAP Tarımsal Araştırma İstasyonu deneme arazisinde yürütülmüştür. Araştırma denemesi tesadüf bloklarında bölünmüş parseller deneme desenine göre üç tekerrürlü olarak kurulmuştur. Denemenin ana parsellerine karışım uygulamaları, alt parsellerine ise biçim zamanları konulmuştur. Çalışmada bir baklagil (yaygın fiğ (Vicia sativa L.) ve üç buğdaygil (yulaf (Avena sativa L.), arpa (Hordeum vulgare L.) ve Tritikale (Triticosecale Wittmack) deneme materyali olarak kullanılmıştır. Araştırmada karışım uygulamaları %60 baklagil ve %40 buğdaygil oranı ile hazırlanırken, kullanılan tüm türlerin yalın uygulamaları da denemede yer almıştır. Araştırma sonuçlarına göre incelenen özelliklere ait ortalamalar farklı hasat zamanları ve uygulamalar arasında aşağıdaki şekilde değişim göstermiştir; bitki boyu 53.67-132.73 cm, yaş ot verimi 905.0-4572.5 kg/da, kuru ot verimi 128.26-1472.07 kg/da, asit deterjanda çözünmeyen lif (ADF) oranı %26.63-34.10, nötral deterjanda çözünmeyen lif (NDF) oranı %39.04-64.54, ham protein oranı %12.74-28.01 ve ham protein verimi 36.01- 302.35 kg/da. Araştırmada uygulamalardan en yüksek ot kalitesi değerleri ilk biçim olan 1 Nisan'da yapılan biçimden elde edilirken, ot kalitesi bakımından öne çıkan uygulama saf yaygın fiğ uygulaması olmuştur. En düşük ot kalitesi değerleri ise son biçim dönemi olan 30 Nisan biçiminde saf tahıl uygulamalarında kaydedilmiştir. Ot verimi, ot kalitesi ve münavebe durumu birlikte değerlendirildiğinde; araştırma uygulamaları içerisinde, 15 Nisan tarihinde yaygın fiğin tritikale ve yulaf ile olan karışımları Harran Ovası koşulları için en iyi uygulamalar olarak belirlenmiştir.

Abstract:
This study was conducted to determine the effect of different forage harvesting times on yield and yield quality traits of common vetch (Vicia sativa L.) and cereal mixtures grown in the winter crop interim period in Harran Plain ecological conditions in the GAP Agricultural Research Station, Akçakale district, Şanlıurfa, Turkey during the 2019-2020 growing season. The field trial of the research was established according to split plots in randomized blocks design with three replications. The mixture treatments were put on the main plots of the trial, and harvesting times were put on the sub plots. In the study, one legume common vetch (Vicia sativa L.) and three cereal species oats (Avena sativa L.), barley (Hordeum vulgare L.) and Triticale (Triticosecale Wittmack) were used as the research materials. In the research, the mixture treatments were prepared with 60% legume and 40% cereal species, also, pure treatments of used each species took part in the trial. According to the results of the study, the means of the investigated traits varied between different the harvesting times and the treatments as follows; plant height 53.67-132.73 cm, fresh forage yield 905.0-4572.5 kg/da, dry forage yield 128.26-1472.07 kg/da, acid detergent insoluble fiber (ADF) rate 26.63-34.10%, neutral detergent insoluble fiber (NDF) rate 39.04% -64.54, crude protein ratio 12.74-28.01% and crude protein yield 36.01- 302.35 kg/da. Moreover, the highest forage quality values were obtained from April, 1 forage harvesting time, the first harvest time, and among the all of the treatments, pure common vetch treatment was found as the having best quality forage treatment. On the other hand, the lowest forage quality values were recorded in pure cereal treatments in the last harvesting time, April 30. As a result, the study revealed that when forage yield, forage quality and crop rotation system evaluated together; in April 15 harvesting time, intermediate forage harvest time, with common vetch and triticale or common vetch oat mixtures were determined as the best treatments for Harran Plain conditions.