Sinematek Derneği yayın organı Yeni Sinema Dergisi bağlamında ulusal sinema tartışmaları
National cinema discussions within the context of Sinematek Association publication Yeni Sinema Magazine
Yazar: BERRİN KALSIN
Danışman: PROF. DR. MURAT ÖZGEN
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Gazetecilik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2014
Konu: Gazetecilik = Journalism ; Sahne ve Görüntü Sanatları = Performing and Visual Arts
Dizin: Dergiler = Magazines ; Sinema = Cinema ; Sinema dergisi = Sinema magazine ; Türk sineması = Turkish cinema ; Yeni Sinema dergisi = New Cinema magazine

Özet:
Tez çalışmamızın amacı, sinema yayınlarının sinemanın kültürünün gelişimine, sinemanın düşünsel boyutunun zenginleşmesine sağladığı katkıları ortaya koymak, Türk Sinemasının 'altın yılları' olarak kabul edilen 1960'lı yıllarda Türkiye'de yayımlanan sinema dergilerinin gelişimini araştırmak ve bu çerçevede ülkemizdeki ilk ciddi sinema dergisi olan Yeni Sinema (1966) dergisinin amacını, işleyişini, çalışmalarını ve sinema kültürünün gelişimine sağladığı katkıları açıklığa kavuşturmaktır.
Çalışmanın amacını oluşturan varsayımlardan en önemlisi; sinema sanatına bir katkı sağlanabilmesi için ciddi sinema dergilerinin yayımlanmasının gerekli olduğudur. Diğer önemli bir varsayım ise, Yeni Sinema dergisinin sinemamıza ve sinema eleştirmenliğine olan katkısının büyük olduğudur. Dergi, dönemin oluşan gerçekçi sinema anlayışına katkıda bulunmuş ve sonradan yayımlanan diğer sinema dergilerine öncülük etmiştir. Canlı bir tartışma ortamı yaratan ve yeni bir sinemacı kuşağı yetiştirmeye çalışan Yeni Sinema'nın yeri henüz doldurulabilmiş değildir.
Birinci bölümde; 1960'lı yıllarda Türkiye'nin içinde bulunduğu sosyal ve siyasal ortam araştırılmıştır. Bu bağlamda önce 27 Mayıs 1960 askeri darbesini hazırlayan koşullar ve Demokrat Parti iktidarı anlatılmıştır. Darbe süreci ve darbenin özellikleri açıklanmış ve 27 Mayıs 1960 Darbesi ile 1961 Anayasası'nın topluma olan etkilerinden söz edilmiştir. Daha sonra 1961 Anayasası'nın sağladığı ifade özgürlüğü çerçevesinde gelişen basın yayın faaliyetlerine değinilmiştir.
Çalışmanın ikinci bölümünde, 1960'lı yıllarda Türkiye'deki sinema hareketlerinin gelişimine değinilmiştir. Bu noktada Yeni Sinema dergisinin öneminin daha iyi kavranabilmesi için, bu hareketler ışığında yayımlanan diğer sinema dergileri incelenmiştir. Ayrıca Türk Sinematek Derneği kuruluş amacı ve çalışmaları aktarılarak, derneğin yayın organı Yeni Sinema dergisinin künyesi, amacı ve özellikleri açıklanmıştır. Bununla birlikte derginin eleştirel yaklaşımı irdelenmiştir.
Üçüncü ve son bölümde, ikinci bölümde söz edilen Yeni Sinema dergisinin ulusal sinemaya bakışı ve gerçekleşen tartışmalar ele alınmıştır. Yeni Sinema'nın, Türk sinema endüstrisinin yaşadığı sorunlarla ilgili yaklaşımı ve sanat olarak Türk sinemasına yaklaşımları incelenmiş, ayrıca Ulusal Sinema anlayışına bakışı aktarılmıştır. Tezin sağlam temellere dayandırılabilmesi açısından dergiye getirilen eleştirilere yer verilmiş ve 1970'den günümüze sinema dergileri incelenmiştir.Bu araştırma; derginin çıkardığı tüm sayılarının incelenmesiyle sınırlıdır. Bununla birlikte araştırmanın yöntemi arşiv taraması ve kaynak çalışmasıdır. Derginin tüm sayılarına güçlükle ulaşılmıştır. Dolayısıyla tez çalışmamız, gerek sinema dergiciliği kavramı, gerekse bu kavramın Türkiye'deki geçmişini araştırılması bakımından toparlayıcı bir niteliğe sahiptir.


Anahtar Kelimeler: Dergi, Türk Sineması, Sinematek, Yeni Sinema Dergisi

Abstract:
The aim of this thesis is to reveal the contributions of cinema organs to the development of cinema culture and enrichment of ideal aspect of the cinema; to research the improvements of cinema journals published in 1960s in Turkey accepted as "gold years" of Turkish Cinema and to clear the aim, function, studies and contributions of Yeni Sinema (1966), which was the first serious magazine in our country, to cinema culture.
The most important assumption of this thesis is necessary to publish the serious cinema magazine in order to provide the contribution to the movies. Another important assumption is that Yeni Sinema magazine has the most contribution to our cinema and cinema criticism. The magazine has contributed to realistic cinema of the period and has led to other cinema magazines published after it.  The place of Yeni Sinema that has tried to raise a new cinema generation and create a lively debate environment has not been taken yet. 
In the first part, both social and political environment of Turkey in 1960s have been researched.  In this context, conditions that caused to May 27, 1960 military coup and Democratic Party power have been explained firstly.  The process and features of the coup have been explained and the impacts of May 27, 1960 and 1961 Constitution to the society have been mentioned.  Then, press activities developed in the framework of freedom of expression provided by 1961 Constitution have been discussed. In the second part, the improvements of the cinema movements in Turkey in the 1960s have been mentioned.  Other cinema magazines published in the light of these movements in order to understand the importance of Yeni Sinema magazine at this point have been examined. Copyright page, aim and features of Yeni Sinema magazine which is the media organ of the association have been explained by transferring the studies and establishment aim of Turkish Sinematek Association.  In addition to this, critical approach of the magazine has been discussed. 
In the third and final part, national cinema view of Yeni Sinema magazine mentioned in the second part and discussions have been discussed. The approaches of Yeni Sinema related to the problems of Turkish cinema industry and approaches of Turkish cinema as an art have been examined and its view to National Cinema understanding has been transferred. Criticisms have been taken place in the magazine in order to base the paper on a solid foundation and current magazines from 1970 to the present have been examined. This study is limited to the examinations of all numbers of the magazines. In addition to this, the method of the study is the archive scanning and resource study. All numbers of the magazine has been reached difficulty.  Thus, our paper has quality to bring both the concept of cinema magazine and this concept's past in Turkey together.



Key Words: Magazine, Turkish Cinema, Sinematek, New Cinema Magazine