Otizmli çocukların nesneli eylemleri taklit etme düzeyleri üzerinde baba aracılı video ile model olma öğretiminin etkililiği
The effectiveness of father mediated video modeling instruction on children with autism on imitating objective actions
Yazar: HACER DİNER EVREN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ALPASLAN KARABULUT
Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Özel Eğitim Ana Bilim Dalı / Zihin Engelliler Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Model tabanlı öğretim = Model based teaching ; Otistik bozukluklar = Autistic disorder ; Otistik çocuklar = Autistic children ; Otizm spektrum bozukluğu = Autism spectrum disorder ; Taklid = Imitate ; Video destekli öğretim = Video supported teaching

Özet:
Bu araştırmada, otizmli çocukların nesneli eylemleri taklit etme düzeyleri üzerinde baba aracılı video ile model olma öğretiminin etkililiği incelenmiştir. İlk olarak baba aracılı video ile model olma öğretiminin OSB'li çocukların taklit etme düzeyleri üzerindeki etki düzeylerinin incelenmesi amaçlanmıştır. İkinci olarak OSB gösteren çocukların öğretim sonu kazanım düzeylerinin öğretimden sonraki kalıcılık/korunum düzeylerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Üçüncü olarak ise baba aracılı video ile model olma öğretiminin babalar üzerindeki sosyal geçerlik düzeyinin incelenmesi amaçlanmıştır. Bu çalışmadaki videolarda babalar model olarak kullanılmıştır. Video model gösterimi sonrası çocukların taklit etme düzeyleri kaydedilmiştir. 
Araştırmanın deseni tek denekli deneysel desenlerden "Denekler arası çoklu yoklama deseni"dir. Araştırmanın bağımlı değişkeni deneklerin taklit etme düzeyleri, bağımsız değişkeni ise baba aracılı video ile model olma öğretimidir.  Araştırmanın çalışma grubu 40-43 ay aralığında bulunan OSB olan üç çocuktan oluşmuştur. Çocuklardan ikisi kız biri erkektir. Videoyla model olma öğretiminin taklit becerileri üzerindeki etkiliğini belirlemek için başlama düzeyi, yoklama ve izleme evreleri verileri elde edilmiştir.
 Araştırmada elde edilen bulgular, otizmli çocukların nesneli eylemleri taklit etme düzeyleri üzerinde baba aracılı video ile model olma öğretiminin çalışılan iki çocukta etkili olduğunu göstermiştir. Diğer çocukta ölçütü karşılar düzeyde taklit etme düzeyine ulaşılamamış olmakla birlikte öğretim sonunda taklit etme düzeyinin, başlama düzeyine oranla yüksek düzeyde olduğu belirlenmiştir. 
Baba aracılı video ile model olma öğretimi ile edinilen taklit becerinin öğretim bittikten sonraki birinci, ikinci ve dördüncü haftalarda gerçekleştirilen izleme evrelerinde, çocukların öğretim sonu taklit etme düzeylerini korudukları belirlenmiştir. Sosyal geçerlilik verileri babalardan görüşme yoluyla elde edilmiştir. Baba aracılı video model olma öğretiminin taklit etme düzeyleri üzerinde babalar üzerinde sosyal geçerlik düzeyinin yüksek düzeyde olduğu belirlenmiştir.

Abstract:
In this study, the effectiveness of father-mediated video modeling instruction on children with autism to imitate object actions was examined. Firstly, it was aimed to examine the effect levels of father-mediated video modeling teaching on the imitation levels of children with ASD. Secondly, it was aimed to examine the post-teaching achievement levels of children with ASD and their permanence/conservation levels of children with ASD and their permanence/conservation levels after education. Thirdly, it was aimed to examine the social validity level of father-mediated video modeling teaching on fathers. In the videos in this study, fathers were used as models. The imitation levels were recorded after the video model demonstration.
The research design is one-subject experimental design, "Multiple probe pattern between subjects".  The dependent variable of the research is the imitation levels of the subjects and the independent variable is the teaching of being a model with father-mediated video. The study group of the study consisted of three subjects with ASD who were between 40-43 months. Two of the subjects are girls and one male. In order to determine the effect of video modeling teaching on imitation skills, the data of baseline level, teaching order, probe and monitoring phases were obtained. 
The findings obtained in the study showed that the father-mediated video modeling teaching was effective in the two subjects studied on the level of imitating objects with autistic children. Although the level of imitation was not reached in the other subject at the level that meets the criteria, it was determined that the imitation level at the end of the instruction was higher than the level of beginning.
It was determined that the imitation skill acquired through father-mediated video modeling teaching preserved the level of imitation at the end of the instruction, in the monitoring phases carried out in the first, second and fourth weeks after the teaching. Social validity data were obtained from fathers through interviews. It was determined that the level of social validity on fathers on the imitation levels of father-mediated video modeling teaching was high.