Metamfetamin ve MDMA (EKSTAZİ)'nın idrar ve saçta kromatografik yöntemlerle tayini
Detection of methamphetamine and MDMA (ECSTASY) in urine and hair samples by chromatographic methods
Yazar: RUKİYE DÖĞER
Danışman: PROF. DR. SERAP ANNETTE AKGÜR
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Bağımlılık Toksikolojisi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Adli Tıp = Forensic Medicine
Dizin: Adli tıp = Forensic medicine ; Kromatografi = Chromatography ; Kromatografi-gaz = Chromatography-gas ; Metamfetamin = Methamphetamine ; N-methyl-3,4-metilendioksiamfetamin = N-methyl-3,4-methylenedioxyamphetamine ; Narkotik bağımlılığı = Narcotic dependence ; Narkotikler = Narcotics ; Saçlar = Hair ; Toksikoloji = Toxicology ; İdrar = Urine

Özet:
Günümüzde amfetamin türevi stimülantların (metamfetamin, MDMA vb.) kolay ulaşılması ve düşük maliyetli olması nedeniyle gençler ve yetişkinler arasında kullanımı ve kullanıma bağlı ortaya çıkan ekonomik, sosyal ve sağlık sorunları gittikçe artmaktadır. Bu nedenle bu maddelerin biyolojik örneklerde doğru, hızlı, güvenilir yöntemlerle yapılan toksikolojik analizleri büyük önem kazanmıştır.
Bu çalışmada amfetamin tipi stimülantlardan metamfamin ve MDMA'nın GC-MS ile idrarda ve LC-MS/MS ile saçta tayini için yöntem geliştirilmiştir. Bu maddelerin toksikolojik analizlerde sık kullanılan biyolojik materyallerden olan idrarda GC-MS ile tayini için sıvı-sıvı ekstraksiyon (Toxi Tube A) yöntemi kullanılmış ve yöntem optimize edilmiştir. Optimum değerler 2 ml idrar hacmi, 60 °C hidroliz sıcaklığı ve 30 dk. hidroliz süresi, 70 °C türevlendirme sıcaklığı ve 30 dk. türevlendirme süresinde elde edilmiştir. Optimize edilen yöntem seçimlilik, geri kazanım (metamfetamin=% 87,7- % 113,1; MDMA=% 88,2- % 99,7),  gün-içi ve günler arası tekrarlanabilirlik (100 µg/L derişimde 5 gün, 3 paralel, metamfetamin=  % RSD 5,8; MDMA=% RSD 3,1), linearite ( metamfetamin 25- 1000 µg/L, MDMA 50-2000 µg/L arasında lineer), LOD (metamfetamin=5,6 µg/L, MDMA=8,33 µg/L), LOQ (metamfetamin=18,5 µg/L, MDMA=27,8 µg/L), stabilite (4 saat stabil) ve matriks etkisi parametreleri incelenerek valide edilmiştir.
Çalışmada 10 mg saç örneği kullanılarak katı-faz ekstraksiyon yöntemiyle LC-MS/MS'de metamfetamin ve MDMA'nın tayini için yöntem geliştirilmiştir. Yöntem seçimlilik, geri kazanım (metamfetamin=% 71,8, MDMA=% 75,0), LOD (metamfetamin=1,3 pg/mg, MDMA= 40,9 pg/mg), LOQ (metamfetamin=4,0 pg/mg, MDMA=123,8 pg/mg), linearite (her ikisi de 25-2000 pg/mg arasında doğrusal) ve matriks etkisi parametreleri incelenerek valide edilmiştir. Çalışma ile geliştirilen yöntemler birçok gönüllü madde kullanıcısından alınan idrar ve saç örneklerine başarı ile uygulanmıştır.

Abstract:
Nowadays, use of amphetamine type stimulants (methamphetamine, MDMA etc.)  and economic, social and health problems are getter increasing among young people and adults due to asy to reach and low cost. Therefore, right, fast and reliable toxicological analysis in biological samples of these abused drugs have gained great importance.
In this study, the methods were developed for the determination of methamphetamine and MDMA in urine by GC-MS and in hair by LC-MS/MS. Liquid-liquid extraction method (Toxi Tube A ) was used in toxicological analysis of these substances in urine by GC-MS  and the method was optimized. Optimum values were obtained with 2 ml urine volume, hydrolysis temperature of 60 °C and 30 min. of hydrolysis time, 70 °C of derivatization temperature and 30 min. of derivatization time. The optimized method was validated for selectivity, recovery (methamphetamine= 87,7-% to 113.1%, MDMA= 88,2-%  to 99,7%), intra-day and inter-day repeatability (100 µg/ L, 5 days, n=3, methamphetamine= % RSD 5,8 MDMA= % RSD 3,1%), linearity (methamphetamine= 25 to 1000 µg /L linear, MDMA= 50-2000 µg/L linear), LOD (methamphetamine=5,6 µg /L, MDMA=8,33 µg/L), LOQ (methamphetamine=18,5 µg /L, MDMA=27,8 μg / L), stability (4 hours stable) and the matrix effect parameters.
In this study, method was developed for the determination of methamphetamine and MDMA in 10 mg hair using solid-phase extraction method by LC-MS MS. The method was validated for selectivity, recovery (methamphetamine=71,8%, MDMA=75,0%), linearity (methamphetamine and MDMA 25 to 2000 pg /mg linear), LOD (methamphetamine=1,3 pg/mg, MDMA=40,9 pg/mg), LOQ (methamphetamine=4,0 pg/mg, MDMA=123,8 pg/mg), and  the matrix effect parameters. The methods developed by the study has been successfully applied to urine and hair samples taken from several drug users.