Kant'ta tarih kavramı
Kant's concept of history
Yazar: TÜRKAN VATANSEVER
Danışman: YRD. DOÇ. DR. DENİZ KANIT
Kocaeli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe Bölümü / Felsefe Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Felsefe = Philosophy
Dizin: Felsefe = Philosophy ; Felsefe tarihi = Philosophy history ; Kant, Immanuel = Kant, Immanuel ; Tarih = History

Özet:
Bu çalışma Kant'ın Tarih kavramını ele almaktadır. Kant için Aydınlanma insanın kendi suçu ile düşmüş olduğu durumdan kurtulmasıdır ve Aydınlanmanın `Aklını, kendin kullanmak cesaretini göster!' buyruğu tüm insanlık tarihi içinde geçerlidir. Kant'ın tarih kavramı ahlaksal görevlerin ancak toplum içinde etkin olarak gerçekleşeceğinden hareket eder. Tarihin değerinin doğru ölçütü toplum ve devletin birliğinin bireyin özgürlüğü için bir araç olmasındadır. Doğa fiziksel açıdan bakıldığında, insanı diğer yaratıklardan daha muhtaç ve korumasız kılmıştır. Fakat bu muhtaçlık, insanın doğal sınırlarından kurtulması için itici gücü oluşturmaktadır. Akıl insan yaşamını tek yönlü olmaktan kurtarır. Kant'a göre `akılsal' olan ile `tarihsel' olan birbirine karşıttır. Kant için tarihteki ilerleme teorik değil pratik açıdan ele alınması gereken bir konudur bu niteliği ile ahlaksal bir değer taşır. Herder tarihe `yeryüzüne yön veren bir tanrısallığın alanı' olarak bakar. Doğada tanrısal bir düzen varsa bu tarihte de tanrının etkisini görmek için yeterlidir. Herder'e göre bütündeki bu tanrısal plan tek bir insan tarafından asla kavranamaz çünkü insan tarihin başlangıcını ve sonunu göremez. Herder'e göre tarihi hep ilerleyen bir süreç olarak görmek `Aydınlanmacı iyimserlik' olarak nitelendirilir. Herder'e göre insan gelenek içinde yaşar. Geleneği olmayan insan doğa varlığı olarak kalırdı. Hegel'de akıl dünyaya egemendir ve dünya tarihinde her şey akla uygun olmuştur. Doğa tanrısal aklın kavramsızlık içinde olduğu alandır. Tinin özünde birey vardır ama dünya tarihi bireyselliklerle işlemez. Genellik taşıyarak halk tini olarak kendini gösterir. Öznel istenç ve genelin oluşturdukları somut bütün devlettir. Devlette özgürlük nesnelleşir. Hegel Kant'ın öznenin özerkliği kavramını sisteminin temeline koymasına karşı çıkmaz ama Hegel'e göre özgür birey ancak akılsal bir devlette ortaya çıkabilir. Hegel'deki nesnel ahlaklılık Kant'taki soyut hukuku(özel ahlakı) yadsıyarak ortaya çıkan daha hakiki bir özgürlüktür.Bu çalışma Kant'ın Tarih kavramını ele almaktadır. Kant için Aydınlanma insanın kendi suçu ile düşmüş olduğu durumdan kurtulmasıdır ve Aydınlanmanın `Aklını, kendin kullanmak cesaretini göster!' buyruğu tüm insanlık tarihi içinde geçerlidir. Kant'ın tarih kavramı ahlaksal görevlerin ancak toplum içinde etkin olarak gerçekleşeceğinden hareket eder. Tarihin değerinin doğru ölçütü toplum ve devletin birliğinin bireyin özgürlüğü için bir araç olmasındadır. Doğa fiziksel açıdan bakıldığında, insanı diğer yaratıklardan daha muhtaç ve korumasız kılmıştır. Fakat bu muhtaçlık, insanın doğal sınırlarından kurtulması için itici gücü oluşturmaktadır. Akıl insan yaşamını tek yönlü olmaktan kurtarır. Kant'a göre `akılsal' olan ile `tarihsel' olan birbirine karşıttır. Kant için tarihteki ilerleme teorik değil pratik açıdan ele alınması gereken bir konudur bu niteliği ile ahlaksal bir değer taşır. Herder tarihe `yeryüzüne yön veren bir tanrısallığın alanı' olarak bakar. Doğada tanrısal bir düzen varsa bu tarihte de tanrının etkisini görmek için yeterlidir. Herder'e göre bütündeki bu tanrısal plan tek bir insan tarafından asla kavranamaz çünkü insan tarihin başlangıcını ve sonunu göremez. Herder'e göre tarihi hep ilerleyen bir süreç olarak görmek `Aydınlanmacı iyimserlik' olarak nitelendirilir. Herder'e göre insan gelenek içinde yaşar. Geleneği olmayan insan doğa varlığı olarak kalırdı. Hegel'de akıl dünyaya egemendir ve dünya tarihinde her şey akla uygun olmuştur. Doğa tanrısal aklın kavramsızlık içinde olduğu alandır. Tinin özünde birey vardır ama dünya tarihi bireyselliklerle işlemez. Genellik taşıyarak halk tini olarak kendini gösterir. Öznel istenç ve genelin oluşturdukları somut bütün devlettir. Devlette özgürlük nesnelleşir. Hegel Kant'ın öznenin özerkliği kavramını sisteminin temeline koymasına karşı çıkmaz ama Hegel'e göre özgür birey ancak akılsal bir devlette ortaya çıkabilir. Hegel'deki nesnel ahlaklılık Kant'taki soyut hukuku(özel ahlakı) yadsıyarak ortaya çıkan daha hakiki bir özgürlüktür.

Abstract:
This study deals with Kant?s concept of history. According to Kant, Enlightenment is an emancipation from a situation that man falls into by his own guilt and the order of Enlightenment that `brave to use your mind yourself!?is valid through the whole history of humanity. Kant?s concept of history accepts that moralistic duties can effectively become true merely in society. The true criteria of the history is that the collaboration of society and state is a means for freedom of individuals. Nature, in terms of physical, renders man more needy and defenceless than other creatures. But, this neediness constitute driving force for being freed from his natural limitedness. Reason emancipate human life from being one-way. According to Kant, `mental?one and `historical? one are opposite to each other. For Kant, the progress of history should be considered in terms of pratically, not theoritically and it has a moral value because of this feature. Herder sees the history as ? a divinity space which conducts the earth.? If there is divinity space in the nature, it is sufficient to see the effect of god in history, as well. According to Herder the divine plan in the whole is never be realized because man can not see the beginning and end of the history. For Herder considering history as always in progress can be quilified as `optimism of Enlightenment?. According to him, man lives in tradition. A man who does not have any tradition would stay as property of nature. In Hegel?s opinion, the reason is dominant on the world and all the things in world history has been rational. Nature is a space that divine reason is unformed. Individual is in the essence of spirit but the world doesn?t process with individualisms. The spirit shows itself as general public spirit. The concrete whole which subjective and general volition constitute is the state. The freedom in the state becomes objective. Hegel does not object Kant for putting the autonomy of subject on the basis of his sytem but according to Hegel, free individual comes on the scene only in a mental state. Objective morality of Hegel which emerges by denying the abstract legal system of Kant is a more real freedom.