COVID-19 pandemi sürecinde ebeveyn stresi ve çocuk problem davranışları arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examining the relation between parental stress and children's problematic behaviors during the COVID-19 pandemic period
Yazar: SEMANUR SANCILI
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET NUR TUĞLUK
Yıldız Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Okul Öncesi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: COVID 19 = COVID 19 ; Depresyon = Depression ; Ebeveynler = Parents ; Pandemiler = Pandemics ; Problem davranış = Problem behavior ; Stres = Stress

Özet:
COVID-19 ilk olarak Aralık 2019'da ortaya çıkan ve daha sonra hızlı bir şekilde 
dünyanın her yerine yayılan bir solunum yolu hastalığıdır. Bu hastalığın etkileri 
fiziksel sağlığın ötesine uzanarak toplumdaki her kesimden bireyin sosyal ve kişisel 
gelişimlerini, ekonomik durumlarını, eğitimlerini ve psikolojik iyi oluşlarını 
etkilemektedir. Bu araştırma kapsamında ebeveynlerin ve çocukların COVID-19 
pandemi sürecine ilişkin deneyimlerinin ebeveynin depresyon, anksiyete ve stres 
düzeyi, ebeveyn stres düzeyi ve çocukların problem davranış gösterme durumları ile 
olan ilişkisinin incelenmesi amaçlanmaktadır. Araştırma nicel araştırma 
yöntemlerinden ilişkisel tarama modelinde gerçekleştirilmiştir. Araştırma yöntemi 
olarak kolay örnekleme yöntemi seçilmiştir ve bu kapsamda İstanbul ilinde yaşayan 4-
6 yaş arasında 307 çocuğa ve onların ebeveynine ulaşılmıştır. Araştırmaya katılan 
ebeveynlere Katılım Kabul Formu, Genel Bilgi Formu, COVID-19 Anketi, Depresyon 
Anksiyete ve Stres Ölçeği(DASS21), Anne Baba Stres Ölçeği ve Güçler ve Güçlükler 
Anketi(GGA) çevrimiçi yollarla iletilmiştir. Elde edilen veriler SPSS 25 istatistik 
paket programı kullanılarak analiz edilmiştir. Bunun sonucunda COVID-19 
deneyimleri ve ebeveyn stresi arasında anlamlı bir ilişkinin olmadığı, ebeveynlerin 
COVID-19 ile temaslarının depresyon, anksiyete ve stres düzeylerini etkilemediği 
ancak evin nitelikleri ve COVID-19'a bağlı değişen yaşam kalitesi ve pandemi 
sürecinde yaşadıkları zorlukların depresyon, anksiyete ve stres düzeyleri üzerinde 
etkisi olduğu ortaya çıkmıştır. COVID-19 pandemi sürecinin çocukların problem 
davranışları ile olan ilişkisine bakıldığında ise COVID-19 ile olan temasları ve 
pandemi sürecinde yaşanan zorlukların problem davranışlar ile bir ilişkisinin olmadığı 
ancak evin nitelikleri ve COVID-19'a bağlı değişen yaşam kalitesi ile anlamlı bir ilişki 
olduğu belirlenmiştir. Araştırma sonucunda COVID-19 pandemi süreci deneyimleri, 
ebeveyn stresi ve depresyon, anksiyete ve stres düzeyleri faktörlerinin birlikte çocuk 
problem davranışları üzerindeki anlamlı bir etkisi olduğu ortaya çıkmıştır. 
Araştırmadaki bulgular doğrultusunda gelecek araştırmacılara, halk sağlığı 
uzmanlarına ve okul öncesi öğretmenlerine çeşitli öneriler sunulmuştur.

Abstract:
COVID-19 is a respiratory disease which first came out in December 2019 and then 
spread around the world rapidly. The impacts of this illness affect the development of 
social and personal improvement, economical stiuation, education and psychological 
well being of individuals from every segment of society by reaching beyond physical 
health. The aim of this research was to investigate whether there was a relation 
between parents' and children's experiences about the Covid 19 pandemic period and 
parents' depression, anxiety and stress levels and children's problematic behaviors. 
Correlational research type of searching model, one of the quantitative research 
methods, was used in this research. Easily accessible sampling method was chosen as 
the research model, and the study was conducted with the participation of 307 children 
living in Istanbul between the ages of 4 and 6 and their parents. Participation Form, 
General Information Form, COVID-19 Questionnaire Form, Depression Anxiety 
Stress Scale, Parenting Stress Scale and Strength and Difficulties Questionnaire were 
sent to these parents online. The data was analyzed by using SPSS 25 Statistics 
Program. As a result of analyses; it was concluded that there was not a significant 
relation between COVID-19 experiences and parenting stress and also parents' contact 
with COVID-19 didn't affect the depression, anxiety and stress levels. However, it 
was pointed out that the house qualities and the changing quality of life due to COVID-19 and the difficulties the parents faced during the pandemic period had an effect on 
their depression, anxiety and stress levels. When the relation between COVID-19 
pandemic period and children's problematic behaviors was examined, it was seen that 
there was no correlation between their contact with COVID-19, the difficulties they 
faced during the pandemic period and their problematic behaviors but it was 
determined that there was a strong correlation between the house qualities and the 
changing life quality due to COVID-19. The results of this study indicated that 
COVID-19 experiences, parental stress, depression, anxiety and stress levels had a 
significant effect on children's problematic behaviors. In accordance with the data 
found in this research, some suggestions were given to the next researchers, public 
health specialists and preschool teachers.