Hatıralarla I. Dünya Harbi ve Osmanlı Devleti (Osmanlı zabit ve neferlerinin gözünden)
World War I and Ottoman Empire in memoirs (From the Ottoman office and soldiers' poit of view)
Yazar: UMUT AKCAKAYA
Danışman: PROF. DR. ERDAL AYDOĞAN
Atatürk Üniversitesi / Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Enstitüsü / Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Tarih = History ; Türk İnkılap Tarihi = History of Turkish Revolution
Dizin: Cephe = Front ; Dünya Savaşı I = World War I ; Hatırat = Memoirs ; Osmanlı Devleti = Ottoman State

Özet:
I. Dünya Harbi, büyük etkileri nedeniyle, siyasî, askeri, sosyal, ekonomik ve kültürel boyutlarıyla detaylı olarak araştırılmıştır. Özellikle harbin yüzüncü yılının anıldığı son beş yıl içerisinde (2014-2018), bu konuya olan ilgi artmış, bunun bir sonucu olarak da birçok araştırma yapılmış, pek çok hatırat gün yüzüne çıkarılmış ve yayınlanmıştır. Harbi konu alan çalışmalarda bu hatıralardan da faydalanılmıştır. Ancak, çoğunlukla yüksek komuta kademelerindeki askerlerin hatıraları dikkate alınmış, harbin stratejik ve taktik yönetimi üzerinde durulmuştur. Düşük rütbeli askerlerin hatıraları üzerinde yeterince durulmamış, Osmanlı askerinin cephe deneyimi, yaşadıkları, gözlemleri, sıkıntıları ve bunlara bulduğu çözümler yeterince yer bulmamıştır. Değişik cephelere yönelik yapılan çalışmalarda, bu konulara bir nebze değinilse de, diğer cephelerle mukayese yapılarak Osmanlı askerinin savaş tecrübesine yönelik genel bir resim ortaya konmamıştır.
I. Dünya Harbi'ne yönelik siyasî, askeri, sosyal, ekonomik ve kültürel boyutlarıyla çizilen büyük resmi tamamlamak, ancak harp makinesinin dişlileri arasında ezilen sıradan askerin anlattıklarına kulak vererek mümkün olabilir. Bu çalışmada, Osmanlı askerinin harp deneyimi, kendi hatıraları kullanılarak kişisel gözlemleri üzerinden detaylı olarak incelenmiş, ayrıca askerlerin esaret deneyimi ve savaştıkları cephelerde bölge halkına yönelik gözlemleri de ele alınmıştır.

Abstract:
Owing to its great impacts the World War I its political, military, economic and cultural dimensions were investigated in detail. Especially, in the previous five years (2014-2018), during which the hundreth anniversary of the World War 1 was commemorated, the interest on this subject has arisen. As a consequence, vast amount of research has been conducted and plenty of memoirs have come to light and have been published. Research on the war have made use of those memoirs. However, mostly memoirs of higher ranking military personnel were taken into account and the strategic and tactical aspects of the war were exploited. Memoirs of lower ranking soldiers were not used sufficiently; front line experiences, observations, problems they encountered and the used solutions by the Ottoman soldiers were not reported. Eventhough, some studies exploring different fronts referred to these aspects a comparison between different fronts has not been done, thus the big picture revealing the war experience of Ottoman soldiers was not formed.
To form the big picture of the World War I including the political, military, economic and cultural dimensions can be possible only by analyzing the memoirs of regular soldiers crushed between the gears of the war. In this study, military experiences of Ottoman soldiers from World War 1 has been analyzed in detail using their own observations and memoirs, also their captivity experience and observations regarding the locals of the war front was addressed.