Akut ve kronik pankreatitli çocuklarda klinik özellikler, tanı, tedavi ve komplikasyonlar yönünden retrospektif analiz: Tek merkez sonuçları
Retrospective analysis for clinical features, diagnosis, treatment and complications in children with acute and chronic pancratitis: Results of a single center
Yazar: ERSİN BAŞKOCAGİL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MELTEM GÜMÜŞ
Selçuk Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Etyoloji = Etiology ; Komplikasyonlar = Complications ; Kronik hastalık = Chronic disease ; Pankreas hastalıkları = Pancreatic diseases ; Pankreatit = Pancreatitis ; Retrospektif çalışmalar = Retrospective studies ; Tedavi = Treatment ; Teşhis = Diagnosis ; Çocuklar = Children

Özet:
Amaç: Çalışmamızda pankreatit tanısı ile takip ve tedavi edilen çocuk hastaların demografik ve klinik özelliklerini değerlendirmek, başvuru laboratuvar ve radyolojik bulgularıyla beraber uygulanan tedaviler, beslenme durumları, hastanede kalış süresi, hastalık komplikasyonlarını incelemek amaçlanmıştır.
Gereç ve yöntem: Çalışmaya Selçuk Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Gastroenterolojisi Bilim Dalına 2011-2021 tarihleri arasında başvurmuş; INSPPIRE kriterlerine göre akut, akut tekrarlayan, kronik pankreatit olarak değerlendirilen 0-18 yaş arası 166 hasta dahil edildi. Hastaların; hastane otomasyon sistemi ve hasta dosyaları üzerinden geriye dönük olarak verileri tarandı.
Bulgular: Hastaların 92'si (%55,4) kız, 74'ü (%44,6) erkekti. E/K oranı 1,24 idi. 120 (%72,3) hasta AP, 25 hasta (%15,1) KP ve 21 hasta (%12,7) tekrarlayan AP idi. Hastaların yaş ortalaması 10,34 ± 4,97 (1-17) yıl idi. Pankreatit tiplerine göre tanı yaşı ortalaması AP'de 10,24 ± 5,18 yıl (1-17 yıl), tekrarlayan AP'de 10,19 ± 4,94 yıl (3-17 yıl), KP'de 11,00 ± 3,96 yıl (3-17 yıl) olarak saptandı. Hastaların etiyolojsine bakıldığında 66'sınde (%39,7) idiyopatik, 47'sinda (%28,3) enfeksiyon, 22'sinde (%13,2) pankreatobiliyer, 9'unde (%5,4) ilaçlar, 8'ine (%4,8) travma, 7'sinde (%4,2) sistemik hastalıklar, 6'sında (%3,6) genetik nedenler ve 1'inde (%0,6) metabolik hastalıklar neden olarak saptandı. Başvuru şikayetleri, yaş gruplarına göre değerlendirildiğinde; 1-5 yaş aralığında ki hastaların başvuru şikayetlerinde ateş ve sarılığın diğer yaş gruplarına göre daha fazla olduğu saptandı. Komplikasyon olan grupta olmayana göre başvuru amilaz ve lipaz değeri yüksek görülmüştür. Hastanede kalış süresi 7 gün ve altında olan grupta kalsiyum ve albümin değeri, hastanede kalış süresi 7 günden fazla olan gruba göre daha yüksekti. Hastaların 155'ine (%93,37) ultrason, 34'üne (%20,48) BT, 107'sine (%64,45) MR ile görüntüleme yapılmıştır. Hastaların 159'una (%95,78) başlangıçta oral alım kesildi. Beslenmeye başlama AP'de ortalama 3,92 gün, rekürren AP'de 4,17 gün, KP'de 3,67 gün olarak saptandı. Komplikasyon olan ve olmayan grupla karşılaştırıldığında enteral beslenme başlama zamanı komplikasyon görülen grupta daha uzundu. Hastaların tedavide %95,8'i hidrasyon, %87,9'u PPI, %39,2'si TPN, %35,5'i oktreotit, %33,1'i antibiyotik, %18,1 analjezi almıştır. Hastalar da komplikasyon olarak 15'inde (%57,7) peripankreatik sıvı, 5'inde (%19,3) pankreas ödemi, 3'ünde (%11,5) psödokist, 3'ünde (%11,5) pankreas nekrozu saptandı. Atlanta kriterlerinde göre değerlendirildiğinde 37'si (%82,5) hafif, 29'u (%17,5) orta olarak tespit edildi. Yatış süreleri incelendiğinde hafif grupta ortalama 9,77 gün iken orta grupta ki hastalarda ise 13,93 gün olarak saptandı.
Sonuç: Pankreatit hastalığı her yaş grubunda görülebilen, sıklığı son yıllarda artış gösteren bir hastalıktır. Başvuru şikayeti yaş grubuna göre değişmektedir. Daha önceden bilinen safta kese taşı-çamuru, sistemik hastalıkları, devamlı kullandığı ilacı olan hastalarda karın ağrısı etiyolojisinde pankreatit her zaman akılda tutulmalıdır. Başvuru anındaki laboratuvar değerleri hastalığın prognozu hakkında fikir vermektedir. Tedavide hastaların öncelikle beslenme kesilmesi ardından komplikasyon kontrolü sağlanarak kontrollü erken beslenmenin başlaması hastaların hastane kalış süresini kısaltmaktadır.
Anahtar Sözcükler : pankreatit, akut, akut tekrarlayan, kronik, etiyoloji, laboratuvar

Abstract:
Aim: In our study, it was aimed to evaluate the demographic and clinical characteristics of pediatric patients who were followed up and treated with the diagnosis of pancreatitis, and to examine the treatments applied together with the laboratory and radiological findings, nutritional status, length of hospital stay, and disease complications.
Materials and Methods: He applied to Selcuk University Faculty of Medicine, Department of Pediatric Gastroenterology between 2011-2021; 166 patients aged 0-18 years, who were evaluated as acute, acute recurrent or chronic pancreatitis according to INSPPIRE criteria, were included. Patients; The data were scanned retrospectively through the hospital automation system and patient files.
Results: Of the patients, 92 (55.4%) were female and 74 (44.6%) were male. The M/C ratio was 1.24. 120 (72.3%) patients were AP, 25 (15.1%) patients were KP, and 21 (12.7%) patients were recurrent AP. The ortalama age of the patients was 10.34 ± 4.97 (1-17) years. Ortalama age at diagnosis according to pancreatitis types is 10.24 ± 5.18 years (1-17 years) in AP, 10.19 ± 4.94 years in recurrent AP (3-17 years), 11.00 ± in KP It was found to be 3.96 years (3-17 years). Considering the etiology of the patients, 66 (41.5%) were idiopathic, 47 (31.3%) infection, 22 (9.0%) pancreatobiliary, 9 (4.8%) drugs, 8 patients. The causes were trauma (4.8%), systemic diseases in 7 (4.2%), genetic causes in 6 (3.6%), and metabolic diseases in 1 (0.6%). When application complaints are evaluated according to age groups; Fever and jaundice were found to be more common in patients aged 1-5 years compared to other age groups. Admission amylase and lipase values were found to be higher in the group with complications compared to the group without complications. Calcium and albumin levels were higher in the group with a hospital stay of 7 days or less than in the group with a hospital stay of more than 7 days. Ultrasound imaging was performed in 155 (93.37%) patients, CT imaging was performed in 34 (20.48%) patients, and MR imaging was performed in 107 (64.45%) patients. Oral intake was initially discontinued in 159 (95.78%) of the patients. Feeding initiation was found to be 3.92 days in AP, 4.17 days in recurrent AP, and 3.67 days in KP. Enteral feeding start time was longer in the group with complications compared to the group with and without complications. In the treatment, 95.8% of the patients received hydration, 87.9% PPI, 39.2% TPN, 35.5% octreatite, 33.1% antibiotics, 18.1% analgesia. Peripancreatic fluid in 15 (57.7%) of the patients, pancreatic edema in 5 (19.3%), pseudocysts in 3 (11.5%) and pancreatic necrosis in 3 (11.5%) of the patients were complications. detected. When evaluated according to the Atlanta criteria, 37 (82.5%) were mild and 29 (17.5%) were moderate. When the duration of hospitalization was examined, it was found that while it was 9.77 days in the mild group, it was 13.93 days in the patients in the middle group.
Conclusion: Pancreatitis is a disease that can be seen in all age groups and its frequency has increased in recent years. Application complaint varies according to age group. Pancreatitis should always be kept in mind in the etiology of abdominal pain in patients with previously known gallstones-sludge, systemic diseases, and regular medication. Laboratory values at the time of application give an idea about the prognosis of the disease. In the treatment, firstly, the feeding of the patients, followed by the control of complications, and the initiation of controlled early nutrition shortens the hospital stay of the patients.
Keywords: pancreatitis, acute, acute recurrent, chronic, etiology, laboratory