10. sınıf gazlar konusunda kavramsal değişim yaklaşımının etkinliğinin incelenmesi
The effectiveness of conceptual change approach on tenth grade gases theme
Yazar: MURAT DEMİREL
Danışman: PROF. DR. MUSA ŞAHİN
Marmara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Ortaöğretim Fen ve Matematik Alanları Eğitimi Ana Bilim Dalı / Kimya Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Kimya = Chemistry
Dizin: Fen bilgisi eğitimi = Science education ; Gazlar = Gases ; Kavramsal değişim = Conceptual change ; Kimya = Chemistry ; Kimya eğitimi = Chemistry education ; Ortaöğretim okulları = Secondary education schools ; Ölçekler = Scales ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation ; Öğretim = Teaching

Özet:
Gerçekleştirilen çalışmanın amacı, kavramsal değişim metinlerinin ortaöğretim öğrencilerinin, gazlar konusunda, kavramsal değişimleri ve kimya dersine yönelik tutumları üzerindeki etkisini araştırmaktır. İlköğretim sürecinde konunun öğretilmesi esnasında, geleneksel öğretimden doğabilecek ya da çevresel faktörlerin etkisiyle yanlış öğrenilmesinden kaynaklanan kavram yanılgılarının giderilmesi amaçlanmıştır. 
Çalışmada, ön test - son test, kontrol ve deney gruplu, yarı deneysel desenin yer aldığı çoklu metot kullanılmıştır. Çalışma, 2013 - 2014 eğitim öğretim yılı içerisinde, bir ortaöğretim kurumunda okuyan 10. sınıf öğrencilerine 6 haftalık bir süreçte uygulanmış, toplam 84 öğrenciyle çalışma yapılmıştır. Uygulama başlangıcında deney ve kontrol grubu öğrencilerine Gazlar Kavram Testi ve Kimya Tutum Ölçeği ön test olarak uygulanmıştır. Uygulama aşaması kontrol ve deney grupları olmak üzere toplam 4 şube üzerinde yapılmıştır. Kontrol grubu olan iki şubede, geleneksel öğretim metoduyla ders işlenmesi gerçekleştirilirken, deney grubu olan iki şubede ise, gazlar konusuna ait kavramsal değişim metinlerine dayalı olarak ders işlenmiştir. 
Uygulama sonunda Gazlar Kavram Testi ve Kimya Tutum Ölçeği son test olarak uygulanmıştır. Ünite başında ve sonunda, her bir gruptan rastgele 6'şar olmak üzere toplam 12 öğrenciyle mülakat yapılmıştır. Mülakat sesli olarak video ile kaydedilmiştir. Kayıtlar puanlama tablosuna uygun olarak sayısal verilere dönüştürülmüştür. Araştırma sonunda, kavramsal değişim metinlerine dayalı olarak ders işlenen deney grubu öğrencileri ile geleneksel olarak ders işlenen kontrol grubu öğrencilerinin İlişkisiz Grup t Testiyle Gazlar Kavram Testi sontest puanlarının karşılaştırılması yapılmış, gazlar konusunun öğrenilmesinde anlamlı bir fark olduğu bulunmuştur(p<0,05). Kontrol grubu Gazlar Kavram Testi ön test ve son test puanları için yapılan İlişkili Grup t Testi neticesinde, anlamlı bir fark elde edilemezken, deney grubu Gazlar Kavram Testi ön test ve son test puanları için yapılan İlişkili Grup t Testinde anlamlı bir fark bulunmuştur. Mülakat sonuçları Mann-Whitney U Testi ve Wilcoxon İşaretli Sıralar Testiyle analiz edilmiş, deney grubu öğrencilerinin sorulara verdikleri cevaplar ile kontrol grubu öğrencilerinin cevapları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark olduğu sonucuna ulaşılmıştır(p<0,05). Kimya Tutum Ölçeği verileri İlişkisiz Grup t Testi ile incelendiğinde, grupların Kimya Tutum Ölçeği son test puanları arasında anlamlı bir fark bulunmamıştır(p>0,05). Grup içi karşılaştırmalar için yapılan İlişkili Grup t Testinde sadece deney grubunun Kimya Tutum Ölçeği son test puanları arasında anlamlı bir fark bulunmuştur(p<0,05).    
Deney grubu öğrencilerinin, kontrol grubu öğrencilerine nazaran kavramsal değişimlerinin daha yüksek düzeyde gerçekleştiği, kontrol grubu öğrencilerinin kimya dersine olan tutumları değişmezken, deney grubu öğrencilerinin anlamlı yönde ilgilerinin arttığı, derste pozitif tutum sergiledikleri sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
The purpose of this study is to investigate the effect of teaching gases theme through conceptual change texts on conceptual change and attitudes towards chemistry of secondary school students. The study aims to correct conceptual fallacies arising from traditional teaching method in primary education or the effect of environmental factors.
In this study multiple method design incorporating quasi-experimental design was used with the pretest-posttest, control and experimental groups. For a 6-week period the study was conducted on 84 10th graders in a secondary school in the school year 2013-2014. "Gases Concept Test" and "Chemistry Attitude Test" developed were done as a pretest for control and experimental groups. The application of the study was carried out on four classes: two experimental classes and two control classes. Traditional teaching method is used in 2 classes as a control group whereas another teaching method based on conceptual change texts is used in other 2 classes as an experimental group.     
Gases Concept Test and Chemistry Attitude Test were applied as a posttest at the end of teaching. 6 students from each group were randomly chosen and interviewed before and after the unit. The interviews were recorded. Then, data recordings were transformed into numerical values in accordance with scoring rubric. At the end of the study, Conceptual Gases Test posttest points were analyzed by Independent Samples t Test; and the difference was meaningful between the experimental group taught through conceptual change texts and the control group taught through traditional teaching methods (p<0,05). After paired sample t test was carried out to compare Conceptual Gases Test pretest and posttest results, the difference was not significant for control group whereas the difference was significant for experimental group. The results of interviews were analyzed by Mann Whitney U test and Wilcoxon Signed-rank test. The difference was statistically meaningful between the answers given by students in control group and experimental group (p<0,05). When Chemistry Attitude Test data was analyzed by Independent Samples t Test, the difference was not significant between Chemistry Attitude Test pretest and posttest results of control and experimental groups (p>0,05). After paired sample t test was carried out to compare Chemistry Attitude Test posttest results, the difference was not significant for control group whereas the difference was significant for experimental group. After Independent Samples t Test was applied for comparing the results of both groups, the difference was significant only in Experimental Group's Chemistry Attitude Test posttest points (p<0,05).    
The rate of conceptual changes in experimental group students was determined higher than control group students. Students in the experimental group also showed more interest and positive attitude towards chemistry whereas students in the control group didn't show any change in their interest.