36-66 aylık çocuğu olan ebeveynlerde anne bekçiliği ve baba katılımı arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examination of the relationships between maternal gatekeeping and father involvement in parents with 36-66 months old children
Yazar: SEVDA KARTAL
Danışman: PROF. DR. NURPER ÜLKÜER
Üsküdar Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Çocuk Gelişimi Ana Bilim Dalı / Çocuk Gelişimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Ana-baba = Parents ; Ana-baba tutumu = Parents attitude ; Anneler = Mothers ; Baba katılımı = Father involvement ; Okul öncesi dönem = Preschool period ; Okul öncesi çocuklar = Preschool children ; Çocuk gelişimi = Child development

Özet:
Bu araştırmada, "36-66 aylık çocuğu olan ebeveynlerde anne bekçiliği ve baba
katılımı arasındaki ilişki" incelenmiştir. Araştırma, Hakkari il merkezinde yaşayan ve
devlete ait bağımsız anaokullarına (bünyelerinde sadece ana sınıflarını barındıran
devlete ait kurumlar) giden 36-66 aylık çocuğu olan anne ve babalara yapılan anketler
sonucunda gerçekleştirilmiştir. Baba katılımının çocuk bakımına ne derece etki ettiğini,
babanın anne bekçiliğine maruz kalıp kalmadığını ve anne bekçiliğinin olumlu/olumsuz
yönlerini ortaya koymak amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda baba katılımı, anne
bekçiliği ve baba, anne ve çocuk ilişkisi incelenmiştir. Çalışmada ilişkisel tarama
modeli kullanılmıştır. Katılımcıların yaşı, eğitimi, medeni durumu, mesleği gibi kişisel
veriler toplanıp araştırmacı tarafından hazırlanan kişisel bilgi formu kullanılmıştır.
Babaların, çocuk bakımına ve gelişimine ne düzeyde katıldığını ölçmek için Baba
Katılım Ölçeği, anne davranışlarının ne derece etkili olduğu ve annenin baba katılım
davranışı üzerindeki olumlu/olumsuz etkisini ölçmek için ise, Anne Bekçiliği Ölçeği
kullanılmıştır. Çalışma örneklemi, Hakkari'de yaşayan ve 36-66 aylık çocuğa sahip olan
ve araştırmaya gönüllü olarak katılan anne ve babalardan oluşturmaktadır. Çalışmaya
toplam 280 kişi katılmış, katılımcılardan 36-66 aylık çocuğa sahip ve Türkçe okuma
yazma bilen 250 (hem anne hem baba olmak üzere toplamda 500 kişi) aileden veri
toplanılmıştır. Verilerin analizi için SPSS (Statistical Package for the Social Sciences)
25.0 istatistik programı kullanılmıştır.
Anne bekçiliği ölçeği (ABÖ) teşvik puanları ile baba katılım ölçeği (BKÖ)
toplam puanı arasında istatistiksel olarak anlamlı düzeyde pozitif yönlü bir ilişki olduğu
saptanmıştır. ABÖ engel puanları ile BKÖ toplam puanı arasında istatistiksel olarak
anlamlı düzeyde negatif yönlü bir ilişkinin olduğu görülmüştür. ABÖ kontrol puanları
ile BKÖ toplam puanı arasında istatistiksel olarak anlamlı düzeyde negatif yönlü bir
ilişkinin olduğu tespit edilmiştir. Elde edilen bulgulara göre annenin teşviki arttıkça
babanın katılımının da arttığı ve annenin engel ve kontrolünün artmasıyla da babanın
katılımının azaldığı belirlenmiştir.


Anahtar Kelimeler: Çocuk Gelişimi, Anne Bekçiliği, Baba Katılımı, Ebeveyn
Tutumları, Okul Öncesi Dönem

Abstract:
In this research, "The relationship between maternal gatekeeping and father
involvement in parents who have 36-66 months old children" was examined. The
research was carried out as a result of the questionnaires made to mothers and fathers
with 36-66-month-old children living in Hakkari city center and attending state-owned
independent kindergartens (state-owned institutions that have only their main classes). It
is aimed to reveal to what extent father involvement affects child care, whether the
father is exposed to maternal gatekeeping and the positive/negative aspects of maternal
gatekeeping. For this purpose, father involvement, maternal gatekeeping and father,
mother and child relationship are examined. Relational screening method was used in
the study. Personal data such as age, education, marital status and occupation of the
participants were collected and a personal information form prepared by the researcher
was used. The Father Involvement Scale was used to measure the level of participation
of fathers in child care and development, and the Maternal Gatekeeping Scale was used
to measure the effectiveness of mother's behaviors and the positive/negative effect of
mother on father participation behavior. The study sample consists of mothers and
fathers who live in Hakkari and have 36-66 months old children and participate in the
research voluntarily. A total of 280 people participated in the study, and data were
collected from 250 families (boht father and mother totaly 500 person) with children
aged 36-66 months and who could read and write in Turkish. SPSS (Statistical Package
for the Social Sciences) 25.0 statistical program was used for data analysis.
It was determined that there was a statistically significant positive correlation
between the encouragement scores of the maternal gatekeeping scale (MGS) and the
total score of the father involvement scale (FIS). It was observed that there was a
statistically significant negative correlation between MGS disability scores and FIS total
score. It was determined that there was a statistically significant negative relationship
between the MGS control scores and the FIS total score. According to the findings, it
was determined that as the mother's encouragement increased, the father's involvement
increased and the father's participation decreased as the mother's barrier and control
increased.
Keywords: Child Development, Maternal Gatekeeping, Father Involvement, Parent
Attitudes, Preschool Period.