Küçük hücreli dışı akciğer kanserlerinde beklenmeyen ve bilinmeyen uzak metastazların tespitinde PET/BT'nin yeri
The role of FDG-PET/CT in detecting unsuspected distant metastasis in the staging of NSCLC
Yazar: MEFTUNE ÖZHAN
Danışman: DOÇ. DR. METİN HALAÇ ; PROF. DR. İLHAMİ USLU
İstanbul Üniversitesi / Cerrahpaşa Tıp Fakültesi / Nükleer Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2011
Konu: Radyoloji ve Nükleer Tıp = Radiology and Nuclear Medicine
Dizin: Karsinoma-küçük hücreli olmayan-akciğer = Carcinoma-non small cell-lung ; Neoplazm evreleri = Neoplasm staging ; Neoplazm metastazları = Neoplasm metastasis ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Tomografi-emisyon-bilgisayarlı = Tomography-emission-computed

Özet:
FDG-PET veya FDG-PET/BT tüm vücut görüntüleme modalitesi olması nedeniyle KHDAK'nde tek bir seansta torasik ve ekstratorasik metastazların değerlendirebildiği etkin bir görüntüleme yöntemidir. KHDAK'nde uzak metastazların gösterilmesi tedavi seçimi ve prognozun belirlenmesi açısından son derece önemli olup genellikle kür amaçlı tedaviler yerine cerrahi dışı ve palyatif tedavilere yönlendirmektedir. FDG-PET/BT'nin beklenmedik uzak metastazların gösterilmesindeki duyarlılığının yüksek olması rezektabl olmayan kanserlerde istenmeden yapılan non-küratif cerrahi uygulamalarını azaltabilir.Biz bu retrospektif çalışmada toraks BT'de akciğerde soliter lezyon (soliter pulmoner nodül veya soliter kitle) tanısıyla metabolik karakterizasyon (benin-malin ayırıcı tanısı) amaçlı FDG-PET/BT görüntülemesi yapılan hastalarda beklenmedik (toraks BT kapsama alanı içerisinde) ve bilinmeyen (toraks BT kapsama alanı dışında) metastazların saptanma oranı ile küçük hücreli dışı akciğer kanseri tanısıyla evreleme amaçlı FDG-PET/BT yapılan hastalardaki beklenmedik ve bilinmeyen metastazların saptanma oranını dolayısıyla FDG-PET/BT'nin M evrelemeye katkısını araştırmayı amaçladık.Bu amaçla Aralık 2004 ile Ocak 2007 tarihleri arasında toraks BT'de akciğerde soliter lezyon saptanan (soliter pulmoner nodül veya soliter kitle) ve metabolik karekterizasyon amacıyla yapılan FDG-PET/BT görüntülerinde primer lezyonda artmış FDG tutulumunun izlendiği 156 hasta (grup 1) ile küçük hücre dışı akciğer ca tanısı almış olup evreleme amacıyla FDG-PET/BT yapılan 411 hasta (grup 2) olmak üzere toplam 567 hasta (489 erkek, 78 kadın, ortalama yaş 60.9±10.7) bu retrospektif çalışmaya dahil edildi.Metabolik karakterizasyon grubunda FDG-PET/BT'de soliter pulmoner nodülde artmış FDG tutulumunun gözlendiği 39 hastanın 1'i alan içi, 2'si alan dışı, diğer 2'si ise alan içi + alan dışı olmak üzere toplam 5 tanesinde (%12.8) uzak metastaz (gerçek pozitif artmış FDG tutulum odağı) saptandı. Soliter kitlede artmış FDG tutulumunun izlendiği 117 hastanın 8'i alan içi, 5'i alan dışı ve 16'sı alan içi + alan dışı olmak üzere toplam 29 tanesinde (%24.8) uzak metastaz (gerçek pozitif artmış FDG tutulum odağı) saptandı. Evreleme grubunda ise 42'si alan içi, 29'u alan dışı ve 58'i alan içi + alan dışı olmak üzere toplam 411 hastanın 129'unda (%31.4) uzak metastaz (gerçek pozitif artmış FDG tutulum odağı) saptandı.FDG-PET/BT soliter pulmoner lezyonların benin-malin ayırıcı tanısında ve küçük hücre dışı akciğer kanserlerinin bölgesel N evrelemesinde yararlılığı gösterilmiş bir yöntem olmakla birlikte sınırlılıkları da bilinmektedir. Buna karşın çalışmamızda da görüldüğü FDG-PET/BT görüntülemesi gerek soliter lezyonların metabolik karakterizasyonu amaçlı yapılan incelemelerde sürpriz metastatik lezyonların saptanabilmesi gerekse de KHDAK'nin inisyal evrelemesi amaçlı yapılan incelemelerde beklenmeyen-bilinmeyen metastazların saptanmasındaki etkinliğinin yüksek olması nedeniyle akciğerlerde izlenen malinite şüpheli tüm lezyonların değerlendirilmesinde ve KHDAK tanılı tüm hastaların inisyal evrelemesinde yapılmalıdır.

Abstract:
Being a whole body imaging modality, FDG-PET or FDG PET/CT is an effective imaging modality which evaluate thorasic and extrathorasic metastasis in only one session in patient with non-small cell lung cancer (NSCLC). Detection of distant metastasis is essential for the appropriate management and prediction of prognosis in NSCLC. It changes treatment modality to non-surgical and palliative therapy instead of treatments aimed at curing. The high sensitivity of PET/CT in detection of unsuspected distant metastasis decrease the non-curative surgery incidence in patient with unresectable tumor.Our objective in this retrospective study is assesment of FDG-PET/CT to determine unsuspected (inside the region of thorax CT) and unknown (outside the region of thorax CT) metastasis ratio in patient with diagnosis of solitary pulmonary lesion (solitary pulmonary nodul or solitary mass) on thorax CT who underwent FDG-PET/CT to evaluate metabolic characterization of lesion and in patient with NSCLC who underwent FDG-PET/CT for staging. Consequently, we aimed to investigate the contribution of FDG-PET/CT to describing M stagingOf all 567 patients (489 male, 78 female, mean age 60.9±10.7), 156 patients (group 1) with solitary pulmonary lesion on thorax CT and 411 patients (group 2) with NSCLC underwent FDG-PET/CT to evaluate metabolic characterization of solitary pulmonary nodule or solitary mass and for staging NSCLC respectively between December 2004 and January 2007 were enrolled in this study.In the metabolic characterization group, of the 39 patients with increased FDG uptake at the solitary pulmonary nodule, 5 patients (12.8%) had distant metastasis (true positive increased FDG uptake focus) in which one of them is inside the area, two of them are outside of the area, two of them are inside+outside of the area. Of the 117 patients with increased FDG accumulation at the solitary pulmonary lesion, 29 patients (24.8%) had distant metastasis (true positive increased FDG uptake) of which 8 inside the area, 5 outside area and 16 inside+outside the area. In the staging group, 129 patients of total 411 patients (31.4%) had distant metastasis (true positive increased FDG uptake) of which 42 inside the area, 29 outside the area and 58 inside+outside the area.Although FDG-PET/CT is a usefull method for discrimination between benign/malign solitary pulmonary lesion and in regional lymph node staging of NSCLC, it also has some limitations. As it?s seen in our study, FDG-PET/CT is proven to be an effective method either in detection of surprise metastatic lesion in patient with solitary pulmonary lesion or determination of unsuspected-unknown metastasis for the initial staging of patients with NSCLC.