Kadmiyum çinko interaksiyonunun karabuğdayın (Fagopyrum esculentum) gelişimi ve metabolizmasına etkisi
The effect of cadmium and zinc interaction on the development and metabolism of buckwheat (Fagopyrum esculentum)
Yazar: NURDAN OLGUNÇELİK KAPLAN
Danışman: PROF. AYŞEN AKAY
Selçuk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Toprak Bilimi ve Bitki Besleme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Etkileşim = Interaction ; Kadmiyum = Cadmium ; Karabuğday = Buckwheat ; Çinko = Zinc

Özet:
Bu tez çalışması farklı dozlarda çinko (Zn) ve kadmiyum (Cd) uygulamalarının; karabuğday bitkisinin gelişimi, verimi ve kalitesine etkisini belirlemek amacıyla yürütülmüştür. Denemede; 2 farklı karabuğday (Güneş ve Aktaş) çeşidi kullanılmıştır. Kadmiyum 0-12.5-25-50-100 mg Cd kg-1 dozlarında, 3CdSO4.8H2O formunda ve Zn 0-10-30 mg Zn kg-1 dozlarında, ZnSO4.7H2O formunda uygulanmıştır. Deneme sera koşullarında 5 ay boyunca yürütülmüştür. 
Elde edilen bulgulara göre ortalama bitki boyu 32.42-65.58 cm, tane verimi 77.4-359.5 kg da-1, biyomas verimi 47-1517 kg da-1, bin tane ağırlığı 22.20-30.92 g arasında değişmiştir. Yeşil aksam Cd içeriği 0.17-9.67 mg kg-1, tane Cd içeriği 0.01-1.56 mg kg-1 ve yaprak Cd içeriği 1.75-43.82 mg kg-1 arasındadır ve artan Cd dozları arasında önemli farklılıklar (p<0.01) bulunmuştur. Yeşil aksam Zn içeriği 9.87-28.14 mg kg-1, tane Zn içeriği 24.37-44.52 mg kg-1 ve yaprak Zn içeriği 33.76-107.07 mg kg-1 arasındadır. Hem Aktaş hem de Güneş çeşidinde yeşil aksam, yaprak ve tane Zn içeriği artan Zn dozları ile önemli farkılık göstermiştir (p<0.01).
Yeşil aksam ve tane ile kaldırılan Cd miktarı artan Cd dozlarıyla artmıştır (p<0.01). Tane ile kaldırılan Zn, artan Zn dozlarıyla değişmiş; Cd fitoekstraksiyon kapasitesi Cd dozları ile artmıştır (p <0.01). Çinko fitoekstraksiyon kapasitesi ortalama değerler dikkate alındığında; Zn dozları arasında istatistiki fark bulunmuştur (p<0.01). Kadmiyum transfer faktörü (TF) değeri 0.35-6.83 mg kg-1 ve Zn TF değeri 5.88-66.22 mg kg -1 arasındadır. Zn - TF her iki çeşitte de artan Zn dozları ile genel olarak azalmıştır (p<0.01).

Abstract:
This study was carried out to determine the effect of different doses of zinc (Zn) and cadmium (Cd) on the growth, yield and quality of buckwheat plants. In the trial; 2 different buckwheat variety (Günes and Aktas) were used. Cadmium was applied in doses of 0-12.5-25-50-100 mg Cd kg-1 as 3CdSO4.8H2O and zinc was applied as ZnSO4.7H2O in doses of 0-10-30 mg Zn kg-1. The experiment was carried out in greenhouse conditions for 5 months.
	According to the results, average plant height, the grain yield, biomass yield, and thousand grain weight were changed between 32.42-65.58 cm, 77.4-359.5 kg da-1,  47-1517 kg da-1 and 22.20-30.92 respectively. The contents of Cd in the stem, seed, and leaf were changed between 0.17-9.67 mg kg-1, 0.01-1.56 mg kg-1, and 1.75-43.82 mg kg-1, respectively and in these data with increasing of Cd doses were found statistically significant differences (P <0.01). The content of Zn content in the stem, seed, and leaf was changed 9.87-28.14 mg kg-1, 24.37-44.52 mg kg-1, and 33.76-107.07 mg kg-1, respectively. The Zn content in stem, leaf, and seed were statistically significant (P <0.01) with increasing of Zn doses both Aktaş and Güneş variety.
The amount of Cd uptake with plant aboveground part and grain increased with increasing Cd doses (p<0.01). The amount of Zn removed with grain changed with increasing Zn doses. Cd phytoextraction capacity increased with Cd doses (p<0.01). Considering the mean values of Zn phytoextraction capacity was found statistically significant (p<0.01) difference between Zn doses. The cadmium TF value is 0.35-6.83 mg kg-1 and the zinc TF value is 5.88-66.22 mg kg-1. Zn-TF was generally decreased in both species with increasing Zn doses (p <0.01).