Türkiye'deki lojistik merkezlerin ekonomiye katkıları
Contribution of logistics centers in Turkey to economy
Yazar: MURAT BURAK
Danışman: PROF. DR. HAYRETTİN KESGİNGÖZ
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası Ticaret ve Lojistik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Ekonomi = Economics ; Ulaşım = Transportation

Özet:
Küreselleşme olgusuna bağlı olarak değişen dengeler ülkeler arasındaki mal ve hizmet akışını oldukça kolaylaştırmaya başlamıştır. Buna bağlı olarak da hızla gelişmeye başlayan uluslararası ticari faaliyetler daha hızlı ve etkin bir yönetim sürecine ihtiyaç duymaya başlamıştır. Bu süreç içerisinde de en fazla ihtiyaç duyulan sektörlerden birisi olan lojistik sektörü zamanla daha sistemli bir hale gelmeye başlamış ve devamında da birden fazla lojistik faaliyetlerin eş anlı bir şekilde yerine getirildiği lojistik merkez alanlarına geçilmiştir. Söz konusu bu çalışmanın da ana temasını oluşturan lojistik merkezler, üzerinde yaşadığımız ülkenin de yakından ilgilendiği ana sektörler arasında yer almaktadır. Bu anlamda da sahip olduğu stratejik konumunu katma değere çevirme konusunda çeşitli avantajların sağlanacağı düşünülen farklı lojistik merkez projeleri oluşturulmuştur. Günümüz itibariyle de hedeflenen 23 adet lojistik merkez projesinin 12 tanesi faaliyete geçmiş olup diğer lojistik merkezlerin de yapım çalışmaları devam etmektedir. Buna göre yapılan bu çalışmanın da temel amacını Türkiye içerisinde faaliyette bulunan lojistik merkezlerin ülke ekonomisine olan katkıları oluşturmaktadır. Bu amaç kapsamında da ilgili sektör raporlarından elde edilen yıllık veriler, ortalamalar yöntemiyle analiz edildikten sonra ilgili lojistik merkezlerin Türkiye içerisindeki verimlilik sıralaması yapılmıştır. Analiz sonucuna ve verimlilik sıralamasına ilişkin temel bulgular ise şu şekildedir; Türkiye içerisinde taşınan toplam yük miktarlarına, taşıma gelirlerine ve toplam gelirlerine göre en verimli lojistik merkezlerin İstanbul (Halkalı), İzmit (Köseköy) ve Mersin (Yenice) Lojistik Merkez'leri olduğu tespit edilmiştir. Bu verimlilik sıralamasının devamında yer alan diğer lojistik merkezlerinde çeşitli nedenlere bağlı olarak istenilen performans düzeyine ulaşılamadığı ortaya çıkmıştır.

Abstract:
Changing balances due to the phenomenon of globalization have begun to facilitate the flow of goods and services between countries. Accordingly, international commercial activities that have begun to develop have begun to need a faster and more effective management process. During this process, the logistics sector, which is one of the most needed sectors, began to become more systematic over time, and subsequently, logistics center areas were moved to where multiple logistics activities are carried out simultaneously. Logistics centers, which constitute the main theme of this study, are among the main sectors that the country we live in is closely interested in. In this sense, different logistics center projects have been created, which are thought to provide various advantages in turning its strategic position into added value. As of today, 12 of the 23 targeted logistics center projects have become operational and construction work continues in other logistics centers. Accordingly, the main purpose of this study is the contribution of the logistics centers operating in Turkey to the country's economy. Within the scope of this purpose, after the annual data obtained from the relevant sector reports were analyzed using the average method, the efficiency ranking of the relevant logistics centers in Turkey was made. The main findings regarding the analysis result and efficiency ranking are as follows; It has been determined that the most efficient logistics centers according to the total amount of cargo transported within Turkey, transportation revenues and total revenues are Istanbul (Halkalı), Izmit (Köseköy) and Mersin (Yenice) logistics centers. It has been revealed that the desired performance level could not be achieved in other logistics centers located in the continuation of this efficiency ranking, due to various reasons.