Acil serviste nörolojik muayenesi normal olan baş ağrılı hastalarda beyin tomografisi etkinliğinin değerlendirilmesi
Assessment of brain tomography efficacy in patients with headache who have normal neurological examination
Yazar: BARIŞ YILMAZ
Danışman: PROF. DR. TURGUT DENİZ
Kırıkkale Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Acil Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2017
Konu: Nöroloji = Neurology ; Radyoloji ve Nükleer Tıp = Radiology and Nuclear Medicine ; İlk ve Acil Yardım = Emergency and First Aid
Dizin: Acil servis-hastane = Emergency service-hospital ; Acil tıp = Emergency medicine ; Baş ağrısı = Headache ; Beyin = Brain ; Fizik muayene = Physical examination ; Nörogörüntüleme = Neuroimaging ; Nöroloji = Neurology ; Nörolojik hastalıklar = Neurological diseases ; Tomografi-emisyon-bilgisayarlı = Tomography-emission-computed

Özet:
Giriş ve Amaç: Acil servise başvuran hastaların şikâyeti sıklıkla baş ağrısıdır ve baş ağrısı bazen ciddi ve ölümcül durumlarla eşlik eder. Baş ağrısı olan bazı hastalar bilgisayarlı tomografi, lumbar ponksiyon ile değerlendirilmelidir fakat onlar yan etkiler ve risklere sahiptir. Bu nedenle baş ağrısı olan ve anormal fizik muayeneye sahip olmayan hastaların hangisine nörogörüntüleme yapılması gerekip gerekmediği tartışmalıdır. Çalışmamızın amacı böyle hastalar içinde nörogörüntüleme gereken önemli klinik bulguları ve riskleri belirlemekti.
Gereç ve Yöntem: Acil servisimize 2014-2016 tarihleri arasında baş ağrısı nedeniyle başvuran nörolojik defisiti olmayan ve tomografi çekimi yapılan olguların dosya ve hasta kayıt sistemindeki bilgileri geriye dönük incelendi. Tomografi sonuçları üçlü ciddiyet gruplama sistemi (Grup 1: Normal; Grup 2: Acil klinik önem arz eden tomografik bulgular; Grup 3: Normal olmayan ancak acil klinik önem arz etmeyen tomografik bulgular) ile sınıflandırıldı. Hastaların yaş, cinsiyet, ağrı karakteri, eşlik eden semptomları kaydedildi. Son olarak, elde edilen veriler analiz edildi. 
Bulgular: 1388 olgu çalışmaya dahil edildi. Olguların yaş ortalaması 44.02±18.58; %56.6'sı kadındı. Grup 1 %50.4 (n=699), Grup 2 %2.3 (n=32) ve Grup 3 olgu oranları da %47.3 (n=657)'tü. En sık tanı Grup 2'de %34.4 (n=11) oranla subaraknoid kanama, Grup 3'te %47.3 (n=311) oranla sinüzitti. Erkek cinsiyetin daha baskın olduğu Grup 2 de yaş ortalaması grup 1'den yüksekti (p=0.014).  Farklı karakterde olarak ifade edilen ağrı oranı grup 2'de diğer gruplardan daha yüksek oranda (%56.4) saptandı (p<0.05). Eşlik eden semptomlar değerlendirildiğinde kusma, grup 2 de hem grup 1 hem de grup 3'ten anlamlı derecede daha yüksekti. 
Sonuç: Acil servis başvurusunda 50 yaş civarında, erkek cinsiyet, farklı karakterde olarak nitelenen ve kusmanın eşlik ettiği olgularda daha dikkatli olunması ve nörogörüntüleme lehine karar verilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.
Anahtar Kelimeler: baş ağrısı, nörogörüntüleme, acil, normal nörolojik muayene

Abstract:
Introduction and Purpose: Complaint of patients presenting to emergency service is often headache that sometimes accompanies with serious or fatal conditions. So some patients with headache should be examined with computed tomography, lumbar puncture but they have side affects and risks. Therefore, It is still being discussed whether which patients with headache and not having abnormal physical examiation should be neuroimaged. The aim of our study was to identify risky and important clinical findings that require neuroimaging in such patients.
Material and Methods: Emergency department patients who had no neurological deficit and who underwent CT scan between 2014 and 2016 due to headache were identified. Their data obtained by using files and patient records system and been made their information retrospectively The results of tomography were classified by the triple severity grouping system (Group 1: Normal, Group 2: Immediate clinically significant tomographic findings, Group 3: Unusual but no urgent clinical significance). The age, sex, pain sort and associated symptoms of patients were recorded. Finally the achieved data were analyzed. 
Results: 1388 cases were included in the study. The mean age of cases was 44.02 ± 18.58; 56.6% of cases were female. Group 1 was 50.4% (n=699), Group 2 was 2.3% (n=32) and Group 3 was 47.3% (n=657) of cases. The most common diagnosis was subarachnoid hemorrhage rating 34.4% (n=11) in group 2 and sinusitis rating 47.3% (n=311) in group 3. In group 2 where the male sex was predominant, the mean age was higher than group 1 (p = 0.014). The rate of pain expressed as different characters was higher in group 2 (56.4%) than the other groups (p <0.05). When the associated symptoms were evaluated, vomiting was significantly higher in group 2 than bouth group 1 (p = 0.023) and group 3 (p = 0.008).
Conclusion: It has been concluded that the emergency department physician should be more careful about cases of 50 years of age, male gender, different pain sort, associated by vomiting, and should be decided in favor of neuroimaging.
Key words: headache, neuroimaging, emergency, normal neurological examination