Obez bireylerde aerobik ve yüksek yoğunluklu aralıklı egzersizlerin kilo kaybı ve insulin duyarlılığı üzerine etkileri
The effects of aerobic and high intensity interval training exercise in weight loss  and insulin sensitivity of obese individual
Yazar: FUNDA COŞKUN
Danışman: PROF. DR. SANLI SADİ KURDAK
Çukurova Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2014
Konu: Spor = Sports
Dizin: Antrenman = Training ; Egzersiz = Exercise ; Egzersiz tedavisi = Exercise therapy ; Enerji metabolizması = Energy metabolism ; Kilo verme = Weight loss ; Obezite = Obesity ; İnsülin = Insulin ; İnsülin direnci = Insulin resistance

Özet:
Obezite enerji alımı ve harcanması arasındaki dengesizlik sonucu; vücutta yağ dokusunun aşırı artışı ile karakterize bir hastalık olup, morbidite ve mortalitede artışa yol açan, Tip 2 diyabet, hipertansiyon gibi hastalıklara da zemin hazırlamaktadır. Fiziksel aktivitenin, insulin duyarlılığını arttırması nedeniyle, kan glukoz seviyesini doğrudan etkileyebildiği bilinmektedir. Fiziksel aktivite, hangi seviyede yapılırsa yapılsın, vücutta katabolik sürecin başlamasına neden olan bir tepkimler dizisini başlatır. Aerobik egzersizlerin yanı sıra direnç egzersizlerinin, yağsız doku kitlesi, yağ dokusu ve yağ yüzdesi üzerine etkisi olduğu ve kilo kaybına yol açmaktadır. Bu türlü egzersizlerin bir arada uygulanmasıyla yapılan antrenman programlarında da benzer sonuçlara ulaşılabileceği anlaşılmıştır. Bu çalışmada, obezlerde, bireysel olarak maksimal yağ yakım aralığı tespit edilerek, yaptırılan farklı egzersiz modellerinin, antropometrik ve metabolik değişkenler, İstirahat metabolizma hızı, aerobik kapasite, insulin duyarlılığı ve yağ metabolizma hızına olan etkilerinin çalışma öncesi ve sonrası grup içi değerleri karşılaştırarak araştırılmıştır.	
Çalışmaya 20 ile 50 yaş arası toplamda 65 obez kadın katılmış olup 51'tanesi çalışmayı tamamlamıştır. Denekler, rastgele şekilde, aerobik antranman grubu, yüksek yoğunluklu aralıklı antrenman grubu ve karma olmak üzere üç gruba ayrılmıştır. Çalışmanın başında, antropometrik ölçümler, venöz kan örnekleri, istirahat metabolik hız ve kardiyopulmoner egzersiz ölçümleri alınan kadınların, ilk bir ayın sonunda kardiyopulmoner egzersiz testi ölçümleri tekrarlanarak gerekli nabız ve hız değişimleri sağlanmıştır. İki ayın bitiminden sonra, ilk yapılan ölçümlerin tamamı tekrarlanarak çalışma tamamlanmıştır.
Bu çalışmada, antrenman modeli, kişilerin kendi maksimal yağ aralıklarına dayanarak oluşturulmuştur. Her üç grupta da, yaptırılan antrenmanlara bağlı olarak, kilo kaybı ve  %yağ kaybı elde edilmiştir. Aerobik grup hariç diğer gruplarda ise % kas değerlerinde kayıp meydana gelmemiştir. Öte yandan yaptırılan aktivitelere bağlı olarak pik oksijen alımlarında artış ve aynı egzersiz temposunda daha az oksijen kullanarak daha fazla yağ yakım değeri elde edilmiştir. İnsülin, glikoz ve HOMA-IR indeksi açısından bakıldığında ise insülin duyarlılığında artma olarak yorumlanabilecek bulgulara ulaşılmıştır.
Bu çalışmada yapılan tüm egzersiz modellerinde kilo kaybının sağlanarak kan parametrelerinin düzelmiş olması, yağ yakım aralığına bağlı olarak belirlenen antrenman şiddetlerinin, gerekli metabolik yolakları tetiklemek için yeterli olduğu şeklinde yorumlanabilir. YYAE ve karma gruplarda kas kaybının yaşanmamış olması dolayısıyla, önerilebilecek daha etkin antrenman modelleri olarak kullanılabilir.

Anahtar Kelimeler: Maksimal yağ kullanımı, obezite, %kas,%yağ, insülin direnci

Abstract:
Obesity is a disease which characterized with increase of body fat tissue, at a result of energy imbalance. Obesity causes many diseases such as type 2 diabetes mellitus and hypertension. It's known that blood glucose level may affect by increases in insulin sensivity due to the physical activity. Physical activity gets the reaction series of catabolic process started in whole body at any levels. Not only aerobic exercise but also resistance exercise are effective to lean body mass, fat tissue and fat percentage, and causes loss of weight. It is understood that similar results may he achieved by applying these type of exercise the training program together. In this study, obeses' fat expenditure zone determined and in different exercise models, antropometric and metabolic variables, resting metabolic rate, aerobic capacity, insulin sensitivity and effects on fat metabolism rates are researched comparatively.
Our study started with 65 obese women aged between 20 and 50, and completed with 51. Subjects are randomly grouped in 3, aerobic exercise group, high intensity interval group and mix group. At the beginning of study antropometric measurements, venous blood samples, resting metabolic rates and cardiopulmonary exercise tests are evaluated and at the end of first month cardiopulmonary exercise tests are repeated an their heart rate and walking speed changes are provided. At the end of second month all of the first evaluations repeated and the study is completed.
In this study exercise model is formed for each subject by their own maximal fat zones. At all 3 groups weight loss and fat percentage loss provided by exercise. Except aerobic group, there is no muscle percentage loss occurred. On the other hand, related to activities, peak oxygen uptakes are increased and at the same exercise levels, subjects expend more fat with use of less oxygen. And also there are findings which can be interpreted as increase of insulin sensitivity via levels of insulin, glucose and HOMA-IR index.
In this study all exercise models, which figured as fat expenditure zone, are thought to be enough to trigger the metabolic pathways, because of loss of weight and getting well of blood parameters. There is no muscle mass loss in high intensity interval exercise and mix groups, so that they can be offered as more effective exercise models.

Keywords: Maximal fat expenditure, obesity, fat percentage, muscle percentage, insulin resistance