Web 2.0 araçlarıyla desteklenen öğretimin öğretmen adaylarının biyoteknoloji okuryazarlıklarına etkisi
Effects of instruction supported by web 2.0 tools on prospective teachers' biotechnology literacy
Yazar: ESRA AÇIKGÜL FIRAT
Danışman: DOÇ. DR. MUSTAFA SERDAR KÖKSAL
İnönü Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / İlköğretim Ana Bilim Dalı / Fen Bilgisi Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2015
Konu: Biyoteknoloji = Biotechnology ; Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Aday öğretmenler = Candidate teachers ; Bilgisayar destekli eğitim = Computer assisted education ; Biyoteknoloji = Biotechnology ; Biyoteknoloji okuryazarlığı = Biotechnology literacy ; Fen bilgisi = Science ; Fen bilgisi dersi = Science lesson ; Fen okuryazarlığı = Scientific literacy ; Web = Web ; Web tabanlı eğitim = Web based education ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Bu çalışmanın amacı, Web 2.0 araçları ile desteklenen öğretimin fen bilgisi öğretmen adaylarının biyoteknoloji okuryazarlıklarına etkisini belirlemektir. Çalışma öntest-sontest kontrol gruplu deneysel araştırma yöntemi kullanılarak yürütülmüştür. Araştırmanın hedef evrenini Türkiye'deki üniversitelerde öğrenim gören fen bilgisi öğretmen adayları oluştururken, ulaşılabilir evreni ülkemizdeki küçük ölçekli bir üniversitede öğrenim gören fen bilgisi öğretmen adayları oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemini ise 2014-2015 öğretim yılı bahar döneminde 3. sınıfta öğrenim gören 60 fen bilgisi öğretmen adayı oluşturmaktadır. Örneklemde yer alan öğretmen adaylarının 30'u deney grubuna ve 30'u kontrol grubuna rastgele atanmıştır. Verilerin toplanmasında "Biyoteknoloji Okuryazarlık Testi", açık uçlu karar verme soruları ve ikilemlerden oluşan senaryolar kullanılmıştır. Biyoteknoloji Okuryazarlık Testi'nden elde edilen veriler fark testleri kullanılarak analiz edilmiştir. Açık uçlu sorulardan elde edilen veriler hazırlanan rubrik aracılığıyla, senaryolar ise öğretmen adaylarının olumlu-olumsuz karar verme durumları açısından analiz edilmiştir. 
Araştırmadan elde edilen sonuçlara göre, deney grubunun öntest-sontest puanları arasındaki farklılıklar incelendiğinde çok boyutlu okuryazarlıkta sontest lehine istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık bulunmaktadır. Kontrol grubunun öntest-sontest puanları arasında ise hiçbir boyutta anlamlı bir farklılık olmadığı tespit edilmiştir. Grupların öntest ve sontest puanları karşılaştırıldığında nominal, fonksiyonel ve çok boyutlu okuryazarlık boyutlarında deney grubu lehine istatistiksel olarak anlamlı bir fark olduğu görülmektedir. Araştırmada gerçekleştirilen uygulama deney grubunun günlük hayatlarında karşılaştıkları durumlarda karar verme süreçlerine etki etmiştir. Senaryoların analizleri sonucunda uygulamadan sonra biyoteknoloji uygulamalarıyla ilgili olumlu kararların sayısında artış olduğu belirlenmiştir. Araştırmadan elde edilen sonuçlar doğrultusunda öneriler sunulmuştur.

Abstract:
The purpose of this study is to determine the impact of instruction supported by Web 2.0 tools on prospective science teachers' biotechnology literacy. The study was carried out with using experimental pretest-posttest control group design. Target population of the study is prospective science teachers studying at universities in Turkey. The sample composed of 60 prospective science teachers studying in 3rd class in spring semester of 2014-2015 academic year. These prospective science teachers were randomly assigned to experimental and control groups equally. To collect the data, "Biotechnology Literacy Test", open-ended questions and scenarios consisting of decision-making dilemmas were used. Data obtained from Biotechnology literacy test were analyzed using the t-tests. Data obtained from open-ended questions were analyzed through the rubrics prepared by researcher, and scenarios were analyzed in terms of teachers' positive or negative decision making status.
According to the results obtained from the study, there was a statistically significant difference between pretest and posttest scores of the experimental group at multi-dimensional literacy in favor of the posttest. There was no significant difference between the control group's pretest and posttest results. When comparing the groups of pretest and posttest scores, statistically significant differences were seen at nominal, functional and multi-dimensional literacy in favor of the experimental group. The application influenced experimental group's decision-making process in their daily life problems. By analyzing the scenarios, it was determined that there was an increase in the number of positive decisions regarding biotechnology applications after the experimental process. Suggestions were presented in accordance with the results obtained from the research.