Tıp fakültesi hastanesinde çalışan hemşire ve araştırma görevlisi doktorlarda horlama ve uyku-apne sendromu sıklığının araştırılması
Prevalence of snoring and sleep-apnea syndrome among nurses and resident doctors working in a university hospital
Yazar: MEVLÜT ÖMER SOYLU
Danışman: YRD. DOÇ. DR. FATMA ERBOY
Bülent Ecevit Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Göğüs Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2013
Konu: Göğüs Hastalıkları = Chest Diseases
Dizin: Doktorlar = Physicians ; Hemşireler = Nurses ; Sağlık araştırmaları = Health surveys ; Sağlık personeli = Health personnel ; Uyku = Sleep ; Uyku apne sendromları = Sleep apnea syndromes ; Uyku bozuklukları = Sleep disorders ; Vardiya sistemi = Shiftwork system

Özet:
Uyku bozuklukları kişinin üretkenliğini ve performansını olumsuz yönde etkileyerek yaşam kalitesinin azalmasına neden olan önemli bir halk sağlığı sorunudur. Gündüz aşırı uykululuk hali (GAUH) en sık uyku ile ilişkili solunum bozukluklarında görülmektedir. Bu gruptan da en sık Obstrüktif Uyku Apne Sendromu (OUAS) GAUH?a neden olmaktadır. Çalışmamızda hastanemizde görevli hemşire ve asistan doktorlarda horlama ve OUAS sıklığını araştırmayı amaçladık. Çalışmaya hastanemizde görevli olan ve ankete katılmayı kabul eden tüm hemşire ve asistan doktorlar alındı. Olgulara uyku bozukluklarını sorgulayan bir anket doldurtuldu. Anket sonuçlarına göre horlama şikayetine tanıklı apne ve/veya GAUH şikayeti eşlik eden kişilere polisomnografi (PSG) tetkiki önerildi. Çalışmaya 257 kişi katıldı. Katılımcıların %63 (n=162)? ünü hemşireler, %37 (n=95)? sini ise asistan doktorlar oluşturuyordu. %65,8 (n=169) bayan katılımcı, %34,2 (n=88) erkek katılımcı vardı. Olguların yaş ortalaması 28,78 ± 3,74 (19-39), vücut kitle indeksi (VKİ) ortalaması 24,03 ± 3,85 idi. Çalışmaya katılanlarda aylık tutulan nöbet ortalaması 7,63±3,79 idi. Anket sonuçlarına göre olguların %28,8?inde (n=74) horlama, %2,7?sinde (n=7) tanıklı apne, %7,8?inde (n=20) GAUH saptandı. Olguların %7,8?inde (n=20) Epworth uykululuk skalası (ESS) 11 ve üzerinde saptandı. Anket sonuçlarına göre 20 kişiye PSG tetkiki önerildi, 4 olgu (%1,6) PSG çalışmasını reddetti. 16 olguya (%6,2) PSG yapıldı, bu olguların 12`sinde apne hipopne indeksi (AHİ) ?5 saptandı. OUAS tespit edilen 12 kişinin %91,7?si (n=11) nöbet tutmaktaydı. Çalışmaya alınan olgulardaki OUAS sıklığı %4,66 (12/257) olarak saptandı. Çalısmaya alınan tüm olgular OUAS tespit edilenler (n=12, % 4,7) ve OUAS tespit edilmeyenler (n=245, %95,3) olarak iki gruba ayrılarak incelendi. Sonuç olarak, OUAS başta olmak üzere uyku bozuklukları vardiyalı çalışan sağlık çalışanlarında sıkça görülen klinik durumlardır. Ciddi dikkat eksikliği ve konsantrasyon problemlerine yol açan uyku bozukluklarının, hastanemizde görevli sağlık çalışanlarındaki sıklığı çalışmamızda gösterilmiştir. Çok fazla dikkat ve konsantrasyon gerektiren sağlık alanında da uyku bozukluklarına bağlı semptomlar sorgulanarak, şüpheli olgularda tanısal inceleme ve tedavi yapılarak, yaşam kalitesinin ve sağlık hizmeti kalitesinin artırılacağı kanaatindeyiz.

Anahtar Kelimeler: Hemşire, Asistan doktor, OUAS, uyku bozuklukları, vardiyalı çalışma

Abstract:
Sleep disorders are an important public health problem deteriorating quality of health and affecting the individual?s productivity and performance negatively. Daytime sleepiness is commonly seen in sleep related respiratory disorders. Daytime sleepiness is most commonly seen in obstructive sleep apnea (OSA). In this study we aimed to investigate the prevalence of snoring and obstructive sleep apnea in nurses and doctors working in our university hospital. All of the resident doctors and nurses of our hospital who accepted to participate in our study were included. A questionnaire about sleep disorders was applied to all participants. Polysomnography (PSG) was suggested to all participants who had daytime sleepiness or apnea symptom with snoring. 257 participants were included. 63% of the participants were nurses, and 37% were doctors. Of 257, and 34,2% were males and 65,8 % were females. Mean age of the participants was 28.78 ± 3.74 (19-39), and body mass index (BMI) was 24.03 ± 3,85. Monthly shift was 7.63±3.79 days in all cases. Accoording to questionnaire results, snoring was detected in 28,8% of all cases (n=74), apnea was detected in 2,7% (n=7) and daytime sleepiness was detected in 7,8% of all cases (n=20). Epworth sleepiness scale was over 11 in 20 cases (7,8%). PSG was suggested to 20 cases. 4 of them (1,6%) denied PSG. PSG was performed to 16 cases (6,2%) and in 12 of them apnea hipopnea index (AHI) was found ?5. The study population were grouped as OSA group (n=12, 4,7%) and non-OSA group (n=245, 95,3%). Of 12 cases with confirmed OSA 11 were on night shifts (91,7%). OSA prevalence in the study population was found as 4,7% (12/257). In conclusion, sleep disorders and especially OSA are important clinic problems frequently observed in health-care workers working long hours with night shifts. We think that symptoms related to sleep disorders must be questioned in all healthcare workers who are supposed to work in health care requiring utmost attention and concentration; and eventually treatment of potential OSA cases must be performed in order to improve health service quality and quality of life.

Key Words: nurse, doctor, obstructive sleep apnea, sleep disorders, shift work