Prunus mahaleb L. kökenli genotiplerle in vitro koşullarda çalışmalar
Studies on in vitro conditions aquired by Prunus mahaleb L. genotypes
Yazar: ALI ASGHAR ZAINEL ZAINEL
Danışman: PROF. DR. SERRA HEPAKSOY
Ege Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2016
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışmanın amacı, Prunus mahaleb geni taşıyan bazı kiraz anaçlarının in vitro çoğaltım olanaklarının araştırılması, ayrıca abiyotik stres koşullarından tuzluluk ve kuraklığa dayanıklılık durumlarının belirlenmesidir. Yapılan bu in vitro çalışmada Kp 27(3) idris tipi, Pontaleb, Maxma 14, Maxma 60 ve SL 64 kiraz anaçlarına ait sürgün uçları eksplant olarak kullanılmıştır. Örnekler 30 gün aralıklarla alt kültüre alınmış ve sürgün boyu, yaprak sayısı ve kardeşlenme sayısı belirlenmiştir. En iyi çoğalma, Kp 27(3) için MS + 1.0 mg/L BAP + 0.1 mg/L IBA + 0.1 mg/L GA3, Pontaleb için MS + 2.0 mg/L BAP + 0.1 mg/L NAA+ 0.5 mg/L GA3), Maxma 14 için MS + 1.0 mg/L BAP + 0.1 mg/L IBA), Maxma 60 için DKW + 0.25 mg/L BAP + 0.01 mg/L IBA ve SL 64 anacı için DKW + 0.50 mg/L BAP) ortamlarında bulunmuştur. En yüksek köklenme oranları, Maxma 14 anacında %66,67 oranla hormonsuz DKW ortamından, Maxma 60 anacında %36.67 oranla 0.5 mg/L IBA + 0.01 mg/L NAA içeren DKW ortamından ve SL 64 anacında %80.0 oranla 1.0 mg/L IBA + 0.01 mg/L NAA içeren DKW ortamında elde edilmiştir. Strese dayanıklılık çalışmasında, canlılık oranları incelenerek, SL 64 tuza çok hassas Maxma 14 orta derecede hassas ve Maxma 60 tuza en toleranslı anaç olarak bulunmuştur. Kuraklık stresi bakımından Maxma 60 en toleranslı, SL 64 orta derecede hassas ve Maxma14 ise en hassas anaç olarak tespit edilmiştir. 
Anahtar kelime: In vitro, Prunus mahaleb L., Stres, Tuzluluk, Kuraklık.

Abstract:
The aim of this study is investigate possibilities of in vitro reproduction of some cherry rootstocks which carries Prunus mahaleb genes and also determine its resistance against salinity and drought states in abiotic stress conditions. In this in vitro study, shoot tips belonges to Kp 27(3), Pontaleb and Maxma 14 and Maxma 60 and SL 64 cherry rootstocks were used as explants. Samples were taken to subculture at 30 day intervals, shoot length, number of leaves and tillering number were determined. Best proliferation for Kp 27(3) was detected at MS + 1.0 mg/L BAP + 0.1 mg/L IBA + 0.1 mg/L GA3 medium, for Pontaleb detected at MS + 2.0 mg/L BAP + 0.1 mg/L NAA+ 0.5 mg/L GA3) medium, for Maxma 14 detected at MS + 1.0 mg/L BAP + 0.1 mg/L IBA), for Maxma 60 detected at DKW + 0.25 mg/L BAP + 0.01 mg/L IBA medium and for SL 64 detected at DKW + 0.50 mg/L BAP) medium. The best rooting rate was obtained for Maxma 14 rootstock is %66.67at hormone free DKW, and for Maxma 60 rootstock is %36.67 at DKW medium containing 0.5 mg/L IBA + 0.01 mg/L NAA, for SL 64 rootstock is %80.00 at DKW Medium containing 0.5 mg/L IBA + 0.01 mg/L NAA. At stress resistance studies survival rates were examined and found that SL 64 has high sensitivity to salt, while Maxma 14 has medium sensitivity and Maxma 60 is most tolerance to salt. According to drought stress, Maxma 60 is high tolerance while SL 64 is medium and Maxma 14 is defined as most sensitive rootstock.
Key words: In vitro, Prunus mahaleb L., Stress, Salinity, Drought.