Ortak bilgi yapılandırma modeline uygun hazırlanmış öğretimin öğrencilerin çevre okur-yazarlık düzeylerine etkisi "İnsan ve Çevre" ünitesi örneği
The effect of teaching strategies based on the common knowledge construction model on the students' environmental literacy levels: The example of "Human and Environment" unit
Yazar: VEYSEL HAYDARİ
Danışman: PROF. DR. BAYRAM COŞTU
Yıldız Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Fen Bilgisi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Fen bilgisi dersi = Science lesson ; Fen bilgisi eğitimi = Science education ; Fen bilgisi öğretimi = Science teaching ; Okul dışı öğrenme = Out-of-school learning ; Ortak bilgi yapılandırma modeli = Common knowledge construction model ; Ortaokul öğrencileri = Secondary school students ; Ortaokullar = Secondary schools ; Çevre okuryazarlığı = Environmental literacy

Özet:
Bu çalışmanın amacı, Ortak Bilgi Yapılandırma Modeline (OBYM) uygun hazırlanmış öğretim ile okul dışı öğrenme ortamlarıyla desteklenmiş OBYM'ye uygun öğretimin 5. sınıf düzeyinde öğrenim gören öğrencilerin "İnsan ve Çevre" ünitesindeki kavramsal anlamalarına, çevreye yönelik sorumlu davranışlarına, çevreye yönelik duyuşsal eğilimlerine, çevreye yönelik problem belirleme ve problem çözme becerilerine ve çevre okuryazarlık düzeylerine olan etkisini araştırmaktır. 
Araştırma İstanbul'da bulunan bir ortaokulda öğrenim görmekte olan 74 beşinci sınıf öğrencisi ile yürütülmüştür. Araştırmada iç içe karma desen kullanılmıştır. Araştırma iki deney grubu, deney 1 (n=24), deney 2 (n=25) ve bir kontrol grubuna (n=25) uygulanmıştır. Deney 1 grubunda OBYM'ye uygun hazırlanan öğretim, deney 2 grubunda okul dışı öğrenme ortamlarıyla desteklenmiş OBYM'ye uygun öğretim ve kontrol grubunda da fen bilimleri dersi öğretim programına uygun öğretim gerçekleştirilmiştir.
Araştırmanın sonucunda en fazla kavramsal değişimlerin deney 1 ve deney 2 gruplarında yaşandığı görülmüştür. Deney ve kontrol grupları arasında çevreye yönelik duyuşsal eğilim düzeyleri açısından anlamlı bir farklılık olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Okul dışı öğrenme ortamlarıyla desteklenmiş OBYM'ye uygun öğretimin sadece OBYM kullanımı ve fen bilimleri dersi öğretim programına uygun öğretime göre öğrencilerin çevreye yönelik sorumlu davranışlarını deney 2 grubu lehine anlamlı şekilde değiştirdiği sonucuna ulaşılmıştır. Deney 1 ve deney 2 gruplarında OBYM ile yapılan öğretimin fen bilimleri dersi öğretim programına göre öğrencilerin çevreye yönelik problem belirleme ve problem çözme becerilerini anlamlı şekilde değiştirdiği sonucuna ulaşılmıştır. Okul dışı öğrenme ortamlarıyla desteklenmiş OBYM'ye uygun öğretim ile sadece OBYM'ye uygun öğretimin, problem belirleme ve problem çözme becerileri açısından anlamlı bir farklılık oluşturmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Deney gruplarında OBYM ile yapılan öğretim sonucu grupların çevre okuryazarlık alt boyutlarının çoğunun ilişki düzeylerinin yüksek düzeyde olduğu, kontrol grubunda ise bazı alt boyutların ilişkisinin düşük düzeyde olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Deney 2 grubu ile kontrol grubu arasında çevre okuryazarlığı açısından, deney 2 grubu lehine anlamlı farklılık olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Deney 1 grubu ile diğer gruplar arasında çevre okuryazarlığı açısından anlamlı bir farklılık olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Deney 1 ve deney 2 grubu öğrencilerinin OBYM uygulamalarının kendilerine olumlu yönde katkılarının olduğunu düşündükleri sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca deney 2 grubu öğrencilerinin okul dışı öğrenme ortamlarıyla desteklenmiş OBYM'ye uygun öğretimin, çevre eğitimi açısından kendilerine olumlu katkı sağladıklarını düşündükleri sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
The purpose of this research was to study the effect of CKCM and teaching compatible with CKCM supported by out-door education on 5th-grade students in terms of conceptual understanding, responsible behaviors towards the environment, affective tendencies towards the environment, effect of problem-solving and problem-solving skills and environmental literacy levels. 
The research was conducted with 74 fifth grade students studying in public girls imam hatip middle school located in the province of Istanbul. The embedded mixed method was used in the study. The study was performed with two experiment groups, experiment group 1 (n=24), experiment group 2 (n=25) and control group (n=25). Teaching was carried out based on with CKCM on the first experiment group 1 and supported by out-door education based on CKCM on the second experiment and teaching in the education and control group was carried out the group in which the teaching in accordance with the science course curriculum. 
As a result of the study, it was seen that the most conceptual changes were experienced in experiment 1 and experiment 2 groups. It was concluded that there was no significant difference between the experimental and control groups in terms of affective disposition levels towards the environment. It was concluded that the teaching in accordance with CKCM supported by out-of-school learning environments significantly changed the environmentally responsible behaviors of the students in favor of the experiment 2 group according to the use of CKCM only and the teaching in accordance with the science course curriculum. It was concluded that in the experiment 1 and experiment 2 groups, teaching with CKCM significantly changed the environmental problem-determining and problem-solving skills of the students according to the science course curriculum. It was concluded that the teaching suitable for CKCM and only CKCM-appropriate education supported by out-of-school learning environments did not make a significant difference in terms of problem determination and problem-solving skills. As a result of the teaching with CKCM in the experimental groups, it was concluded that the relationship levels of most of the environmental literacy sub-dimensions of the groups were high, while the correlation of some sub-dimensions was low in the control group. It was concluded that there was a significant difference between the experiment 2 group and the control group in favor of the experiment 2 group in terms of environmental literacy. It was concluded that there was no significant difference between the Experiment 1 group and the other groups in terms of environmental literacy. It was concluded that Experiment 1 and Experiment 2 group students thought that CKCM applications had positive contributions to them. In addition, it was concluded that experiment 2 group students thought that teaching in accordance with CKCM supported by out of school learning environments contributed positively to them in terms of environmental education.