Hemodiyaliz tedavisi alan bireylerde sıvı kontrolüne uyum ile hastalık semptomları arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between adaptation toliquid control and disease symptoms in individuals takinghemodialysis
Yazar: SEDA NUR ABATAY
Danışman: PROF. DR. ASİYE AKYOL
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / İç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Belirti ve semptomlar = Signs and symptoms ; Böbrek hastalıkları = Kidney diseases ; Böbrek yetmezliği-kronik = Kidney failure-chronic ; Renal diyaliz = Renal dialysis ; Su-elektrolit dengesi = Water-electrolyte balance ; Vücut sıvıları = Body fluids ; Ölçekler = Scales

Özet:
AMAÇ: Bu araştırma en az 6 aydır hemodiyalize giren kronik böbrek yetmezliği
olan hastalarda sıvı kontrolüne uyum ile semptomlar arasındaki ilişkinin
incelenmesi amacıyla planlanmıştır.
GEREÇ VE YÖNTEM: Bu araştırma tanımlayıcı tipte olup Ağustos 2021- Ağustos
2022 tarihleri arasında Celal Bayar Üniversitesi Diyaliz Ünitesi, Manisa Şehir
Hastanesi Diyaliz Ünitesi en az 6 aydır hemodiyaliz tedavisi gören kronik böbrek
yetmezliği olan 70 hasta ile yürütülmüştür. Verilerin değerlendirilmesinde, IBM
SPSS Statistics 25.0 (IBM SPSS Statistics for Windows, Version 25.0. Armonk,
NY: IBM Corp.) paket programı yardımıyla hesaplanmıştır.
BULGULAR:
Hastaların sıvı kontrol ölçeğinden almış olduğu bilgi alt boyut puanı 17,37 ± 1,95
(p:0,613), davranış alt boyut puanı 25,21± 4,01(p: 0,634) ve tutum alt boyut puanı
12,09 ± 3,85'tir (p:0,843). Diyaliz semptom indeksi ölçeğinden aldıkları puan
ortalaması 20,77± 14,62 olarak hesaplanmıştır (P: 0,835).
Araştırmamıza göre hemodiyaliz hastalarının sıvı kontrolünü önemseme durumu
(H: 24,100; p: 0,000), sıvı kontrolünü önemseme nedenleri (H: 19,171; p:0,000),
sıvı kontrolüne uyumu (H:-5,446; p: 0,000), sıvı kontrolüne uyum konusunda
zorluk yaşama durumu (H:25,976; p:0,000) ve sıvı tüketim miktarı (H: 42,790;
P:0,000) ile diyaliz semptom indeksi puan ortalamaları arasında anlamlı bir farklılık
bulunmuştur.
Hastaların en sık yaşadıkları semptomların yorgun hissetme veya enerjide azalma,
nefes darlığı ve kas krampları olduğu bulunmuştur. Hastaların sıvı kontrolünü ne
kadar önemsedikleri, sıvı kontrolüne uyum durumu, iki diyaliz arasında ne kadar
sıvı tüketilmeli bilgi durumu ile diyaliz semptom indeksi puan ortalamaları arasında
bir farklılık bulunmuştur. Hastaların sıvı kontrolüne uyumlarının arttıkça daha az
semptom yaşadıkları tespit edilmiştir.
iii
SONUÇLAR:
Yapılan bu araştırmada diyaliz hastalarının sıvı kontrolüne uymaları gereken
önemli bir yöntem olduğu saptanmıştır. Hastaların sıvı kontrolüne uyumu sonucu
diyaliz öncesi, sırası ve sonrasında yaşanan semptomların azalacağı belirlenmiştir.
ANAHTAR KELİMELER: hemodiyaliz, sıvı kontrolü ve semptom yönetimi,

Abstract:
OBJECTIVE: This study was planned to examine the relationship between
compliance with fluid control and symptoms in patients with chronic renal failure
who have been on hemodialysis for at least 6 months.
MATERIALS AND METHODS: This descriptive study was conducted with 70
patients with chronic renal failure who had undergone hemodialysis treatment for
at least 6 months in Celal Bayar University Dialysis Unit, Manisa City Hospital
Dialysis Unit between August 2021 and August 2022. In the evaluation of the data,
IBM SPSS Statistics 25.0 (IBM SPSS Statistics for windows, version 25.0.
Armonk , NY: IBM Corp. .) was calculated with the help of the package program.
RESULTS: The knowledge sub-dimension score of the patients from the fluid
control scale was 17.37 ± 1.95 (p:0,613), the behavior sub-dimension score was
25.21± 4.01(p: 0,634) and the attitude sub-dimension score was 12.09 ± 3.85 (p:
0,843). Dialysis The mean score obtained from the symptom index scale was
calculated as 20.77± 14.62 (P: 0,835).
According to our research, hemodialysis patients' caring about fluid control (H:
24,100; p: 0.000), reasons for caring fluid control (H: 19,171; p: 0,000), compliance
with fluid control ( H:- 5,446; p: 0.000), compliance with fluid control A significant
difference was found between the difficulty level (H:25,976; p:0.000) and the
amount of fluid consumption (H: 42,790; P:0.000) and the mean scores of the
dialysis symptom index.
It was found that the most common symptoms experienced by patients were feeling
tired or decreased energy, shortness of breath and muscle cramps. A difference was
found between how much the patients care about fluid control, their compliance
with fluid control, their knowledge of how much fluid should be consumed between
two dialysis, and dialysis symptom index mean scores. It was determined that the
patients experienced less symptoms as their compliance with fluid control
increased. 
v
RESULTS:
In this study, it was determined that it is an important method that dialysis patients
should comply with fluid control. As a result of the compliance of the patients with
fluid control, it was determined that the symptoms experienced before, during and
after dialysis would decrease.
KEYWORDS: hemodialysis, fluid control and symptom management,