Yüksek gerilim hatlarına ve diğer faktörlere bağlı düşük frekanslı elektromanyetik kirlilik durumunun belirlenmesi ve bazı sağlık etkilerinin belirlenmesi
Determination of electromagnetic pollution to high voltage powerlines and other sources and some of its possible health effects
Yazar: SONGÜL ACAR VAİZOĞLU
Danışman: PROF.DR. ÇAĞATAY GÜLER
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2001
Konu: Halk Sağlığı = Public Health

Özet:
Yüksek gerilim hatlarına ve diğer faktörlere bağlı düşük frekanslı elektromanyetik kirlilik durumunun ve bazı sağlık etkilerinin belirlenmesi, Hacettepe Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Halk Sağlığı Programı Doktora Tezi, Ankara, 2001. Bu araştırma, Ankara Büyükşehir Belediyesi sınırlan içinde Yüksek Gerilim Hatlarının altında ve bu hatlara yakın ve uzak olan evlerde, elektromanyetik alan düzeyini ve bazı olası sağlık etkilerini saptamak amacı ile yapılmıştır. Ölçümlerde triaxial gausmetre kullanılmıştır. Araştırma, Yüksek Gerilim Hatlarının 0-100 m çevresinde bulunan 73 ev ve en az 1000 m uzaklıkta olan 70 evde tamamlanmıştır. Bu evlerde yaşayan 278 kişiye bazı sağlık sorunları ile ilgili bir anket uygulanmıştır. Yüksek Gerilim Hatlarının altmda ve sağından solundan 10 m uzaklıklardan olmak üzere toplam 1076 ölçüm yapılmıştır. Yüksek Gerilim Hatlarının altmda bulunan elektromanyetik alan ortalaması 12+ 0,6 mG, ortanca değer 9,1 mG, en yüksek değer ise 86,1 mG'tur. Yüksek Gerilim Hatlarına yakın olan evlerde yapılan elektromanyetik alan ölçümlerinin ortalaması 9,1±1,0 mG, ortanca 6,1 mG ve en yüksek ev ortalaması 34,4 mG'tur. Bu hatlarından uzak olan evlerde ise bu değerler sırası ile 1,5±0.1 mG, 1,3 mG ve 4,3 mG'tur. Yüksek Gerilim Hatlarına yakın ve uzak olan evlerin bütün bölümlerinde Mann- Whitney U testi kullanılarak yapılan ortalamalar arasındaki farkın anlamlılık testi sonucunda, iki grupta bulunan elektromanyetik alan düzeyleri arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmuştur (p<0,001). Yüksek Gerilim Hatlına yalan olan evlerin %89,0'unda, uzak olan evlerin ise %25,7'sinde elektromanyetik alan düzeyi 2 mG ve üzerinde bulunmuştur. Yüksek Gerilim Hatlarından olan uzaklık ile evde ölçülen elektromanyetik alan düzeyi arasında negatif bir ilişki saptanmıştır (p<0,001 ve R2=0,44). Yüksek Gerilim Hatlarına yakın olan evlerde yaşayanlarda yorgunluk semptomu ve depresyon ile evlerde ölçülen elektromanyetik alan arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmuştur(p<0,05). Sağlıkla ilgili yakınmaların ileride yapılacak olan izleme araştırmalarında incelenmesi uygun olacaktır.Anahtar kelimeler: Elektromanyetik alan, yüksek gerilim hatları, evler, elektrikli araç-gereçler

Abstract:
Determination of electromagnetic pollution due to high voltage powerlines and other sources and some of its possible health effects, Hacettepe University Health Sciences Institute PhD Thesis in Public Health, Ankara, 2001 In this descriptive study electromagnetic fields from high voltage power lines within the boundries of Ankara Metropolitan Municipality and electromagnetic field levels of residences which are close (0-100 m) and far (at least 1000m) from these powerlines are measured by using a triaxial gaussmeter. The study is completed in 143 houses, of which 73 are close and 70 are far from the power lines. Also a questionnaire is given to the residents of these houses older than 15 years of age. 278 participants have filled the questionnaire. Electromagnetic fields of 367 power lines is measured. The mean is 12 mG, median is 9,1 mG and the maximun level is 86,1 mG. The mean value of electromagnetic field levels in the houses, which are close to the high voltage power lines and far from the power lines are 9,1 mG, 1,5 mG, respectively. A statistically significant difference between the means of the houses close to the power lines and far from the power line is found (p<0,001) by using Mann- Whitney U test. In the 89 % of houses which are close to the powerlines, electromacnetic field levels are >2 mG. A negative relation is found between the distance from power lines and the electromagnetic level found in the houses (p<0,001 and R2=0,44). Depression, fatigue and dazedness are found higher in the group living close to the power lines (p<0,05). A detailed symptom analyeses and other follow-up studies may be conducted in the group living near the high voltage power lines.Key words: Electromagnetic fields, high voltage powerlines, residences, electrical appliances