Sanal gerçeklikle maruz bırakma terapisinin sosyal kaygı ve bilişsel çarpıtmalar üzerindeki etkisi
The effect of exposure therapy on virtual reality on social anxiety and cognitive distortions
Yazar: ÖZLEM ÖZDEN
Danışman: PROF. DR. SEFA SAYGILI
Fatih Sultan Mehmet Vakıf Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Bilişsel çarpıtma = Cognitive distortion ; Maruz bırakma = Exposure ; Sanal gerçeklik = Virtual reality ; Sosyal kaygı = Social anxiety ; Ölçekler = Scales ; Üniversite öğrencileri = University students

Özet:
Bu araştırmanın temel amacı sanal gerçeklikle maruz bırakma terapisinin
sosyal kaygı ve bilişsel çarpıtmalar üzerindeki etkisinin incelenmesidir. Araştırmanın 
çalışma grubunu katılım ölçütlerini karşılayan 80 üniversite öğrencisi (40 deney ve 40 
kontrol grubu) oluşturmaktadır. Deney grubuna uygulananan altı seanslık program: 
Psikoeğitim, gevşeme eğitimi, bilişsel yeniden yapılandırma, sanal gerçeklikle maruz 
bırakma ve nüksü önleme aşamalarından oluşmaktadır. Araştırma kapsamında veriler,
Demografik Bilgi Formu, Kısa Semptom Envanteri (KSE), Liebowitz Sosyal Kaygı 
Ölçeği (LSKÖ) ve Bilişsel Çarpıtmalar Ölçeği (BÇÖ) ile toplanmıştır. Araştırmada 
istatistiksel analiz yöntemi olarak Tekrarlı Ölçümler İçin İki Yönlü Varyans Analizi
kullanılmıştır. Analiz sonuçlarına göre genel olarak Sanal Gerçeklikle Maruz Bırakma 
Terapisinin üniversite öğrencilerinde hem sosyal kaygı hem de bilişsel çarpıtmaların 
azaltılmasında etkili olduğu belirlenmiştir. Çalışmanın sonuçlarına göre, sanal 
gerçeklikle maruz bırakma terapisinin sosyal kaygı ve bilişsel çarpıtmaların 
azaltılmasında etkili olduğu belirlenmiştir. Bu çalışmanın sonuçları doğrultusunda, 
sanal gerçeklikle maruz bırakma terapisinin sosyal kaygı ve bilişsel çarpıtmaların 
azaltılmasında etkili bir terapi yöntemi olarak kullanılabileceği söylenebilir.

Abstract:
The aim of the study was to examine the effect of virtual reality exposure 
therapy as a form of psychotherapeutic intervention on social anxiety and cognitive 
distortions. 80 university students (40 experimental and 40 control groups) meeting 
the participation criteria will form the study group of the study. The six-session 
program to be applied to the experimental group will consist of psychoeducation, 
relaxation training, cognitive restructuring, virtual reality exposure therapy and relapse 
prevention. The data of the study is planned to be obtained by Demographic 
Information Form, Brief Symptom Inventory (BSI), Liebowitz Social Anxiety Scale
(LSAS) and Cognitive Distortions Scale (CDS). Two-way ANOVA for Repeated 
Measurements will be used as the statistical analysis method in the research. There 
will be a significant difference between the pre-test and post-test total scores in the 
experimental and control groups. According to the results, it is aimed to understand 
the effect and level of Virtual Reality Exposure Therapy on social anxiety and 
cognitive distortions. In line with the results of this study, it can be said that virtual 
reality exposure therapy can be used as an effective therapy method in reducing social 
anxiety and cognitive distortions.