Sağlık çalışanlarında etkili iletişim becerilerinin değerlendirilmesi
Evaluation of effective communication skills in health care workers
Yazar: ŞERAFETTİN CEYLAN
Danışman: DOÇ. DR. UMUT GÖK BALCI
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İzmir Tepecik Eğt. ve Arş. Hast. / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2019
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Etkili iletişim = Efficient communication ; Sağlık hizmetleri = Health services ; Sağlık hizmetleri araştırmaları = Health services research ; Sağlık personeli = Health personnel ; İletişim = Communication ; İletişim becerisi = Communication skill

Özet:
AMAÇ: İletişim, sosyal bir varlık olan insan için vazgeçilmez bir unsurdur. Etkili iletişim becerileri ise hem bireysel ilişkileri hem de meslek alanındaki ilişkileri kolaylaştırmaktadır. Bu çalışmada bir kamu hastanesinde görevli sağlık çalışanlarının iletişim becerilerinin değerlendirilmesi, iletişim becerilerinin sosyo-demografik özelliklere göre farklılık gösterip göstermediğinin belirlenmesi ve meslek grupları arasında karşılaştırılması amaçlanmıştır.
GEREÇ VE YÖNTEM: Araştırma verileri, T.C. Sağlık Bilimleri Üniversitesi Tepecik Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi'nde fiilen görevli 283 (iki yüz seksen üç) sağlık çalışanından anket yöntemiyle elde edilmiştir. Veriler, cinsiyet, yaş, medeni durum, meslek vb. gibi değişkenleri içeren bir "Demografik Veri Formu" ile Ersanlı ve Balcı tarafından geliştirilmiş olan "İletişim Becerileri Envanteri (İBE)" kullanılarak toplanmıştır. İstatistiksel analiz için Statistical Package for the Social Sciences (SPSS) 24 paket programından yararlanılmıştır. Çalışanların İBE'den aldıkları puanlar ile sosyo-demografik özellikleri karşılaştırılmıştır. Veriler normal dağılıma uymadığı için nonparametrik testlerden yararlanılmıştır.
BULGULAR: Araştırmaya katılan toplam 283 (iki yüz seksen üç) çalışanın %31,4'ü (n:89) hekim, %24,7'si (n:70) hemşire, %18'i (n:51) ebe, %14,5'i (n:41) sağlık tekniker-teknisyeni, %6,4'ü (n:18) sağlık memuru ve %4,9'u (n:14) laboranttır. Ebeler, iletişim beceri puanı sıra ortalamasına göre en yüksek puana ve sağlık memurları da en düşük puana sahip gruptur. Katılımcıların %32,5'i (n:92) erkek ve %67,5'i (n:191) kadındır. Kadınların iletişim beceri puanları erkeklerden daha yüksek saptanmıştır. Çalışanların %68,2'si (n:193) evli ve %31,8'i (n:90) bekardır. Evli olanlar bekarlara göre anlamlı ölçüde yüksek bir iletişim beceri puanına sahiptir. Yaş gruplarına göre iletişim becerileri açısından anlamlı farklılık saptanmamıştır. Çocuk sahibi olanlar, duygusal iletişim açısından çocuğu olmayanlardan anlamlı ölçüde yüksek iletişim beceri puanına sahiptir. Eğitim durumuna göre iletişim becerileri açısından farklılık saptanmamıştır.  Mesleki yıllarına göre 1-5 yıl arası olanlar %29,3'ü (n:83), 6-10 yıl arası %24,7 (n:70), 11-15 yıl arası %17,3 (n:49), 16-20 yıl arası %11,3 (n:32), 21-25 yıl arası %9,9 (n:28), 26-30 yıl arası %4,9(n:14) ve 30 yıl üzeri olanlar %2,5 (n:7) olarak bulunmuştur. 1-5 yıl arası çalışanlar en düşük iletişim beceri puanı sıra ortalamasına sahiptir. Gelir seviyesi aylık 2000-4000 TL arası olan grubun en yüksek iletişim beceri puanına sahip olduğu bulunmuştur.
SONUÇ: Sağlık hizmetlerinde önemi tartışılmaz olan iletişim becerilerinin değerlendirildiği çalışmamızda genel anlamda en yüksek iletişim becerisinin ebelerde olduğu görülmüştür. Ancak başta hekimlerin eğitim süreçlerinde olmak üzere tüm sağlık çalışanlarının eğitimlerinde iletişim temasının daha fazla yer alması gerektiği sonucuna ulaşmış bulunmaktayız.

Abstract:
AIM: Communication is an indispensable element for a social being. Effective communication skills facilitate both individual and professional relationships. In this study, it was aimed to evaluate the communication skills of healthcare workers in public hospitals, to determine if communication skills differed according to socio-demographic characteristics and to compare them among occupational groups.
MATERIALS AND METHODS: The data of the study was obtained from 283 (two hundred and eighty-three) healthcare workers in the Health Sciences University İzmir Tepecik Health Practice and Research Centre by the questionnaire method. The data were collected a "Demographic Data Form" containing variables such as gender, age, marital status occupation etc. and "Communication Skills Scale" developed by Ersanlı and Balcı. Statistical Package for the Social Sciences (SPSS) 24 package was used for statistical analysis. The socio-demographic characteristics of the participants were compared with the scores obtained from the communication skills scale. Nonparametric tests were used because the data did not conform to normal distribution.
RESULTS: A total of 283 (two hundred and eighty-three) healthcare workers participated in the study, 31.4% (n: 89) were physicians, 24.7% (n: 70) were nurses, 18% (n: 51) midwives, 14.5% (n: 41) health technician, 6.4% (n: 18) health officer and 4.9% (n: 14) laboratory. Midwives have the highest score according to the mean ranks of communication skill score and health officers have the lowest score. Of the participants, 32.5% (n: 92) were male and 67.5% (n: 191) were female. Women's communication skill scores were higher than men. 68.2% (n: 193) of the workers were married and 31.8% (n: 90) were single. Married people have a significantly higher communication skill score than singles. No significant difference was found in terms of communication skills according to age groups. Health care workers who have children have a higher score than the others in terms of emotional communication skill. There was no difference in terms of communication skills according to education level. 29.3% (n: 83) of those between 1-5 years, 24.7% (n: 70) between 6-10 years, 17.3% (n:49) between 11-15 years, between 16-20 years 11.3% (n: 32), between 21-25 years 9.9% (n: 28), 26-30 years between 4.9% (n: 14) and over 30 years were found to be 2.5% (n: 7). Health workers between 1 and 5 years have the lowest average communication skill score. It was found that the group with the income level between 2000-4000 TL has the highest communication skill score.
CONCLUSION: In our study, communication skills which are indispensable in health services are evaluated and it is seen that the highest communication skills in general are in midwives. However, we have reached the conclusion that communication theme should be more involved in the training of all healthcare workers, especially in the training processes of physicians.