Online kitlesel bireyselleştirmede ürün değeri ve akış deneyiminin ödeme isteği ile satın alma olasılığına etkisi
The effect of product value and flow experience on willingness to pay, purchase probability in online mass customization
Yazar: NUR ÖZER CANARSLAN
Danışman: PROF. DR. GÜLFİDAN BARIŞ
Anadolu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Akış deneyimi = Flow experience ; Algılanan değer = Perceived value ; Esnek üretim sistemleri = Flexible manufacturing systems ; Kitlesel bireyselleştirme = Mass customization ; Çevrimiçi alışveriş = Online shopping

Özet:
Günümüzün kendine has benzersiz talepleri olan, tükettiği ürünlerle kendilerini ifade etmek isteyen tüketicileri için ve bu tüketicileri hedeflerken onlara bir birey olarak yaklaşıp aynı zamanda maliyetlerini de düşük tutmak isteyen işletmeleri için çıkar yol kitlesel bireyselleştirme stratejisi olmuştur. Kitlesel bireyselleştirmede müşteri kitlesel bireyselleştirme hizmeti sunan Web sitesinin, kendisine birlikte tasarım araçları aracılığıyla sunduğu seçeneklerle satın alacağı ürünü tasarlama imkânına sahiptir. Müşteriye sunulan bu tasarım deneyimi, bireyselleştirilen ürün özelliklerinin dışında müşteriye sunulan deneyimin de iyi organize edilmesi gereğini ortaya çıkarmıştır. 
Bu tezde, kitlesel bireyselleştirilmiş ürünün algılanan değeri ve tasarım sürecinde yaşanılan akış deneyiminin ödeme isteği ve satın alma olasılığı üzerindeki etkilerininin belirlenmesi amaçlanmış ve bu amaca yönelik bir model oluşturulmuştur. 
Sosyal medya üzerinden kartopu örnekleme yöntemiyle seçilen katılımcılar önce NikeId spor ayakkabı bireyselleştirme uygulamasına yönlendirilerek burada kendi  zevklerine göre bir ayakkabı tasarlamaları sağlanmış ve tasarım deneyimi sonrasında online anket aracılığıyla veriler toplanmıştır. 
Modelde yer alan yapılar arasındaki ilişkiler Yapısal Eşitlik Modeli ile analiz edilmiştir. Analizler sonucunda tüketicilerin kitlesel bireyselleştirme hizmeti veren Web sitelerinde kendi ürünlerini tasarlarken yaşadıkları akış deneyiminin ödeme isteklerine doğrudan, tasarladıkları ürünü satın alma olasılıklarına ise kitlesel bireyselleştirilmiş ürünün algılanan değeri aracılığıyla dolaylı etkisinin olduğu ortaya çıkmıştır. Kitlesel bireyselleştirilmiş ürünün algılanan değerinin ise satın alma olasılığı üzerinde anlamlı bir etkisi saptanırken, ödeme isteği üzerinde bir etkisinin olmadığı ortaya çıkmıştır.


Anahtar Sözcükler: Kitlesel Bireyselleştirme, Akış Deneyimi, Satın Alma Olasılığı,Ödeme İsteği, Online Alışveriş

Abstract:
Mass customization strategy has been a remedy for today's consumers that have unique demands and aspire to express themselves with products they consume, as well as for enterprises that consider individual traits of consumers on the one hand and try to keep their costs low on the other hand. In mass customization, customers have opportunity to design a  product they wish to purchase through co-design toolkits available on the website offering the mass customization service. In this process, the organization of design experience is as important as the properties of the customized product.       
This research aims to identify the effects of perceived product value and flow experience during product design on willingness to pay and purchase probability in online mass customization, and introduces a model to achieve this aim.
The participants, selected via snowball sampling on social media were directed to NikeId custom shoe website; were asked to design  shoes to their taste. After the design experience was completed, the participants were asked to complete the questionnaire. 
Structural equation modeling was used to analyze the relationship between variables in the model.    The analyses suggest that flow experience that customers gain during designing their product on a mass customization website has a direct effect on their willingness to pay and an indirect effect on purchase probability through the mediating role of perceived value of mass customized products. Furthermore, perceived value of a mass customized product has a significant effect on purchase probability and no effect on willingness to pay found in the analyses.


Keywords: Mass Customization, Flow Experience, Purchase Probability,Willingness to Pay, Online Shopping