Diploid ve tetraploid pamuklarda ssr markörleriyle belirlenen genetik farklılık ve lif kalite özellikleriyle ilişkisi
Genetic diversity of diploid and tetraploid cottons determined by ssr markers and its relationship with fiber quality traits
Yazar: ADEM BARDAK
Danışman: Y.DOÇ.DR. YÜKSEL BÖLEK
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Biyoteknoloji = Biotechnology ; Ziraat = Agriculture
Dizin: Diploid = Diploid ; Lif kalitesi = Fiber quality ; Pamuk = Cotton

Özet:
Bu çalışmada diploid ve tetraploid pamuk türlerine ilişkin genotiplerde,genetik farklılığın saptanması ve lif kalite özellikleriyle ilişkilendirilerek bitkiıslahında kullanılabilecek moleküler markörlerin belirlenmesi hedeflenmiştir.Araştırma, 2005 yılında tarla ve 2006 yılında laboratuar çalışmaları şeklindeyürütülmüştür.Lif analiz sonuçları genotipler arasında önemli farklılıklar ortaya koymuştur.G. barbadense L. türüne ait iki genotipin (Aşkabat 91 ve Bahar 82) lif kaliteözellikleriyle G. hirsutum L. genotiplerinden farklı olduğu bulunmuştur.Genotipler arasındaki genetik ilişkinin belirlenmesi amacıyla SSR (SimpleSequence Repeats) markörleri kullanılmıştır. İncelenen tüm genotipler arasındakigenetik farklılık % 6-73 arasında değişmiştir. Bu oran G. hirsutum L. türü içerisinde% 6-34 ve G. barbadense L. türünde ise % 12-42 arasında değişmiştir. Bu iki türündışında kalan diğer diploid ve tetraploid türler arasında ise % 12-73 düzeyinde birgenetik farklılık tespit edilmiştir.Lif kalite özellikleriyle moleküler verilerin karşılaştırılması sonucu, olumlu(pozitif) ve olumsuz (negatif) yönde, istatistiki olarak önemli ilişkiler bulunmuştur.Diğer taraftan, CM71-2, CM23-2, JESPR 224-3, BNL2960-3 ve JESPR 232-2 DNAmarkörlerinin incelenen lif kalite değerlerini olumlu yönde etkilediği ve pozitifallellerin G. barbadense L. türüne ait genotiplerden geldiği saptanmıştır.G. hirsutum L. türü içerisindeki mevcut lif kalitesini ve genetik varyasyonuartırmak için G. barbadense L. türüne ilaveten yabani diploid ve tetraploidpamuklarında kullanılması pamuk ıslah çalışmalarında büyük fayda sağlayacaktır.

Abstract:
This study aimed to determine genetic diversity for diploid and tetraploidcotton genotypes and to use its relationship with fiber quality parameters to identifymolecular markers that might be used in plant breeding.The research was performed in the field in 2005 and in the laboratory in 2006.Fiber analysis showed significant differences among all the genotypes. Aşkabat91 and Bahar 82 genotypes belonging to G. barbadense L. were found to be differentfrom the genotypes belonging to G. hirsutum L. for fiber quality traits.SSR (Simple Sequence Repeats) markers were used to determine geneticrelationship among the genotypes. Genetic diversity was ranged from 6 to 73 %among all the genotypes inspected. This ratio was 6-34 % within G. hirsutum L. and12-42 % within G. barbadense L. species. Out of these two species, genetic diversitywas ranged from 12 to 73 % among the other diploid and tetraploid species.In the comparison of molecular data with the fiber quality traits, significantpositive and negative relationships were obtained. On the other hand, it is determinedthat the markers CM71-2, CM23-2, JESPR 224-3, BNL2960-3 and JESPR 232-2 hadpositive effects on the fiber quality traits inspected and were contributed from thegenotypes belonging to G. barbadense L.It is advisable to use wild diploid and tetraploid cottons in addition to G.barbadense L. to increase genetic variation and fiber quality present in the G.hirsutum L. in the cotton breeding studies.