Kanda, idrarda ve tırnak örneklerinde LC-QTOF/MS ile Metamfetamin'in kalitatif ve kantitatif tayini
Qualitative and quantitative analyses of  Methamphetamine in Blood, Urine and Nail samples by LC-QTOF/MS
Yazar: ESRA KÖSE
Danışman: PROF. DR. ALPTUĞ ATİLA
Atatürk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Analitik Kimya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology

Özet:
Amaç: Dünyada metamfetamin ve bunun gibi yasadışı maddelerin kullanımı giderek artmaktadır. Bu durum metamfetamin ve bunun gibi maddelerin farklı biyolojik materyallerde tespiti için güvenilir, hızlı ve düşük maliyetli yöntemlerin gerekliliğini ortaya çıkarmaktadır. Bu çalışmada metamfetaminin kalitatif ve kantitatif olarak kan, idrar ve tırnak örneklerinde tayini için LC-QTOF/MS sistemi kullanılmıştır. Metamfetamin kullanıcısı 40 kişiden eş zamanlı olarak alınan kan, idrar ve tırnak örneklerinde LC-QTOF/MS ile bu analizlerin yapılması amaçlanmıştır. 
	Materyal ve Metot: Bu çalışmada 40 kişiden eş zamanlı alınan kan, idrar ve  tırnak örnekleri kullanılarak  metamfetaminin kalitatif ve kantitatif tayini için LC-QTOF/MS sistemi kullanılmıştır. 
	Bulgular: LC-QTOF/MS ile yapılan analizler için kan, idrar ve tırnak örneklerinde 1-500 ng mL-1 derişim aralığında yöntemin doğrusal olduğu belirlenmiştir. Yöntemin doğruluk ve kesinlik değerleri için bağıl hata ve bağıl standart sapma değerleri sırasıyla kan; % 7 ve % 5' ten küçük, idrar; % 11 ve % 6 'dan küçük,  tırnak; %13 ve 6'dan küçük olarak tespit edilmiştir. Metamfetaminin analitik geri kazanım ortalama değerleri sırasıyla kan için % 80.7, idrar için % 80.2 ve tırnak örnekleri için %80.8 olarak belirlenmiştir.
	Sonuç: Geçerlilik testleri başarıyla yapılan LC-QTOF/MS yönteminin; kan, idrar ve tırnak örneklerinde metamfetaminin kalitatif ve kantitatif tayinlerinde uygulanabildiğini göstermiştir.

Abstract:
Aim: The use of methamphetamine and other similar uses are increasing in the world. These highlights the need for reliable, fast and low-cost methods for termination of methamphetamine and other biological materials in countries such as this. This system used LC-QTOF/MS for the qualitative and quantitative determination of methamphetamine in blood, urine and nail samples. Performing these analyzes with LC-QTOF/MS on blood, urine and nail samples taken simultaneously from 40 users of methamphetamine.
	Material and Method: In this study, LC-QTOF/MS method was used for the qualitative and quantitative determination of methamphetamine on blood, urine and nail samples collected simultaneously from 40 individuals. 
	Results: For the analyzes performed with LC-QTOF/MS, the method was determined to be linear in the concentration range of 1-500 ng mL-1 in blood, urine and nail samples. For the accuracy and precision values of the method, the relative error and relative standard deviation values were blood; %7 and less than %5, urine; Less than %11 and %6, nail; It was detected as %13 and less than %6. Mean analytical recovery values of methamphetamine were determined as %80.7 for blood, %80.2 for urine and %80.8 for nail samples, respectively.
	Conclusion: LC-QTOF/MS method, whose validity tests were performed successfully; demonstrated that it can be applied in the qualitative and quantitative determinations of methamphetamine in blood, urine and nail samples.