Dikili ağaç satışlarının üretim süreci açısından değerlendirilmesi (Alanya orman işletme müdürlüğü örneği)
Evaluation of stumpage sales in terms of the harvesting process (case of Alanya directorate of forest enterprise)
Yazar: RECEP HASAN ŞAHİN
Danışman: PROF. DR. MEHMET EKER
Isparta Uygulamalı Bilimler Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Orman Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Ormancılık ve Orman Mühendisliği = Forestry and Forest Engineering

Özet:
Ağaçların henüz dikili haldeyken satıldığı, hasat ve transport sürecindeki fiili masrafların alıcıya ait olduğu dikili ağaç satışının, üretim sürecinde; kesim, bölmeden çıkarma, yükleme ve taşıma operasyonlarının nasıl olduğu ve geleneksel üretim sürecinden farklı olup olmadığını araştırmak için bu çalışma gerçekleştirilmiştir. Çalışmanın amacı; dikili satış bölmelerinde üretim faaliyetlerinin organizasyonel ve operasyonel sürecinde hangi iş ve işlemlerin hangi sırayla gerçekleştiğini analiz etmek, bunların geleneksel yöntemlerle karşılaştırarak değerlendirmektir. Dikili satışları analiz edebilmek için mevzuat, dokümantasyon, literatür, büro gözlemleri, arazi incelemeleri, kişisel iletişim, söyleşi ve mesleki tecrübe gibi kaynaklara başvurarak veri ve bilgi derlenmiştir. Alanya Orman İşletme Müdürlüğü çalışma alanı olarak belirlenmiş ve 3 dikili satış bölmesinde; sahada üretim operasyonları, büroda ise işleyiş takibi yapılmıştır. Sonuç olarak; ürün gamının alıcının direktiflerine göre ayarlandığı, çoğunlukla kabuk soyma aşamasının hasat sürecinden çıkarıldığı görülmüştür. Standartlara uyulmaksızın boylarına bölünen emvalin mümkün olan en kısa sürede bölmeden çıkarıldığı ve bölme içinde öbeklenmiş emvalin yukarıdan aşağıya doğru traktör ve/veya ekskavatörlerden yararlanılarak sürütüldüğü ve bekletilmeden üçüncü parti müşterilere satılıp taşındığı görülmüştür. Dikili satışlarda çalışma süresinin sınırlandırıldığı ve geleneksel yöntemden daha kısa olduğu, daha az işçinin ancak kalifiye işçiliğin tercih edildiği, çalışanların sigorta edildiği, mevzuat kapsamında çevresel etkilerin azaltılmasına ilişkin kontrollerin sağlandığı, hem tensil hem de bakım bölmelerinde açık artırmalı dikili satışın kullanılabildiği, üretim sürecinin toplam süresinin kısaldığı, iş adımlarının azaldığı, fiili masrafların alıcıya yüklendiği, kesim bölmeden çıkarma yükleme ve taşıma işleriyle depolama iş ve işlemlerinden kaçınıldığı belirlenmiştir. Böylelikle, dikili satışların orman idarelerindeki personel açısından, alıcılar açısından ve üçüncü parti müşteriler açısından avantajlar sunduğu; ancak orman köylüleri açısından aynı avantajların istenilen düzeyde olmadığı anlaşılmıştır

Abstract:
In the harvesting process of the stumpage sales, where the trees are sold while they are still standing and the actual harvest and transportation costs belonging to the buyer. This study was carried out to investigate how cutting, extraction, loading and transport operations and whether they were different from the conventional harvesting process. Purpose of the study is to analyze which works and transactions take place in the organizational and operational process of harvesting activities in the compartments of stumpage sales and to evaluate by comparing them with conventional methods. To analyze the stumpage sales, data and information were compiled by referring to sources such as legislation, documentation, literature, office observations, field surveys, personal communication, conversation, and professional experiences. Alanya Forest Management Directorate has been determined as the working area and in 3 compartments; harvest operations in the field and operation follow-up in the office were carried out. As result, it was observed that the product range was adjusted according to the buyer's directives, and mostly the debarking stage was removed from the harvesting process. It has been observed that the tree stem that were cut into lengths without complying with the standards were removed from the compartment as soon as possible, and the wood products clustered in the compartment were rubbed from top to bottom by using tractors and/or excavators and were sold and transported to third party customers without waiting. In stumpage sales, the working time is limited and shorter than the conventional method, fewer but skilled workers are preferred, employees are insured, controls regarding reducing environmental impacts are provided within the scope of the legislation, auctioned stumpage sales can be used in both final cutting and tending compartments, the total duration of the harvesting process and  work steps are shortened, the actual costs are loaded on the buyer, and the works and processes of warehousing, loading and transporting from the cutting compartment are avoided. Thus, stumpage sales offer advantages in terms of personnel in forest administrations, buyers and third-party customers; however, it was understood that the same advantages could not be reached for forest villagers.