Türk coğrafyacılığının disipliner ilişkileri üzerine ampirik bir araştırma
An empirical research on the disciplinary relations of Turkish geography
Yazar: SUAT YAZAN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ERDEM BEKAROĞLU
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Coğrafya Ana Bilim Dalı / Bölgesel Coğrafya Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Coğrafya = Geography
Dizin: Coğrafya = Geography ; Coğrafya tarihi = Geography history ; Disiplinlerarası = Interdisciplinary ; Modernizm = Modernism ; Modernleşme = Modernization ; Türkiye = Turkey

Özet:
Bilgi yapılarının modern dünya-sistemi –MDS- ile başlayan yeniden şekillenme süreci sonunda, on dokuzuncu yüzyılda modern bilim doğa bilimleri, beşeri disiplinler ve sosyal bilimler kamplaşmasına sahne olmuştur. Bu kamplaşma aynı zamanda bilgi yapılarının tek kültürcü bir bilim pratiğinden iki kültürcü bir yapıya geçişi ile de karakterize olmaktadır. Doğa bilimleri ve beşeri disiplinler kendilerine ait bir epistemoloji ve metodoloji inşa ederken, sosyal bilimler üçüncü bir epistemoloji ve metodoloji gerçekleştiremeyerek, ikisi arasında sıkışıp kalmıştır. Bilgi yapılarında meydana gelen bu dönüşüm karşısında coğrafya, yirminci yüzyılın ortaları ile birlikte fiziki-beşeri coğrafyanın bir arada icra edilmesi ile karakterize olan tek kültürcü yapısını geride bırakıp, iki kültürcü bir yapıya geçmiştir. 1950'ler ile yaşanan ontolojik parçalanma ve 1970'lerde gerçekleşen epistemolojik parçalanma süreçleri, disiplin de fiziki ve beşeri coğrafya arasındaki birlikteliği zayıflatmış; iki kültürcü bir coğrafya ortaya çıkarmıştır. Türk coğrafya literatürüne bakıldığında, yukarıda yer verilen değişimsel süreçleri okuma üzerine odaklı yapılmış çalışmalar oldukça sınırlıdır. Bu tez çalışması, atıf analizi sonucunda elde ettiği bulgular ile Batı coğrafyasında yaşanan dönüşümlerin Türk coğrafyacılığındaki etkilerini ve Türk coğrafyacılığının disipliner ilişkilerini okuma girişiminde bulunacaktır. Bu amaçla, araştırma örneklemi kapsamında belirlenen on iki akademik Türk coğrafya dergisindeki 1943-2015 zamansal dönemi itibariyle 2328 makale değerlendirilmiştir. Buna göre Türk coğrafyacılığı fiziki coğrafya ve jeoloji egemenliğinden, beşeri coğrafyanın ve sosyal/beşeri bilimler disiplinlerinin öne çıkmaya başladığı bir kimliğe bürünmeye başlamıştır. Bunun yanı sıra, Anglo-Amerikan coğrafyasında 1970'ler ile geçilen iki kültürcü coğrafya pratiği, Türk coğrafyacılığında 2000'ler ile yer edinmeye başlamıştır.
Anahtar kelimeler: Modern dünya-sistemi, iki kültür, coğrafya, epistemolojik parçalanma, atıf analizi.

Abstract:
In the nineteenth century, modern science witnessed to polarization of natural sciences, human disciplines and social sciences, at the end of the process of remodeling that began with the modern world-system of knowledge structures. This polarization is also characterized by the passage of information structures from a single cultureist science to a two-cultural structure. While natural sciences and human disciplines have built their own epistemology and methodology, social sciences have been trapped between them, failing to realize a third epistemology and methodology. In the face of this transformation in information structures, geography has passed through the structure of two cultureists, leaving behind the structure of the one cultureist characterized by the coexistence of the physical-human geography together with the middle of the twentieth century. The ontological diversification and the epistemological disintegration processes that took place in the 1950s and 1970s respectively, weakened the unity between physical and human geography in discipline; created a two cultures geography. Considering the literature of Turkish geography, studies focused on reading the above-mentioned process of change are very limited. This study will attempt to read the effects of the transformations experienced in the Western geography on Turkish geography and the disciplinary relations of Turkish geography by the using of the citation analysis . For this purpose, 2328 articles within the scope of the 1943-2015 time period in twelve academic Turkish geography journals were evaluated within the context of the research sample. According to this, Turkish geography has begun to take an identity from physical geography and geology domination, to human geography and social / human sciences. In addition, the two culturally geographical practices of the Anglo-American geography with the 1970s began to take place in Turkish geography with the 2000s.
Key words: Modern world-system, two cultures, geography, epistemological fragmentation, citation analysis