Karşılıklı öğretim tekniğinin ilkokul öğrencilerinin okuduğunu anlama, öğrenme kalıcılığı ve öz yeterlik algısına etkisi
The effect of reciprocal teaching on reading comprehension, learning persistence, and self efficacy perceptions of primary school students
Yazar: SULTAN SELEN KULA
Danışman: PROF. DR. YUSUF BUDAK
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Karşılıklı öğretim = Reciprocal teaching ; Okuma-anlama = Reading-comprehension ; Okuma-anlama becerisi = Reading-comprehending skill ; Öz yeterlilik = Self-efficacy ; Öz yeterlilik algısı = Self-efficacy belief ; Öğrenme başarısı = Achievement in learning ; Öğretim teknikleri = Teaching techniques ; İlkokul öğrencileri = Primary school students ; İlkokullar = Primary schools

Özet:
Araştırmanın amacı, İlkokul 4. sınıf öğrencilerine uygulanan karşılıklı öğretim tekniğinin; öğrencilerin okuduğunu anlama becerilerine ilişkin başarılarına, kalıcılığına ve okuduğunu anlama öz-yeterlik algılarına etkisini ayrıca deney grubunda yer alan öğrencilerin karşılıklı öğretim tekniğinin uygulandığı öğretim süreçlerine ilişkin görüşlerini belirlemektir. Araştırmada deneysel yöntem kullanılmıştır. Araştırma, Kırşehir il merkezinde bulunan Hüsnü M. Özyeğin İlkokulunun 4. sınıf Türkçe derslerinde, yansız atama yoluyla elde edilen deney ve kontrol grubu olmak üzere yirmi beşer öğrenciden oluşan iki grupla yürütülmüştür. Deney grubunda karşılıklı öğretim tekniğine uygun olarak hazırlanmış öğretim programı araştırmacı tarafından uygulanırken, kontrol grubunda öğretim süreci sınıf öğretmeni tarafından devam ettirilmiştir. Veriler, araştırmacı tarafından geliştirilen Okuduğunu Anlama Becerileri Başarı Testi, Okuduğunu Anlamaya İlişkin Öz Yeterlik Algısı Ölçeği ve Öğrenci Görüşme Formu aracılığıyla toplanmıştır. Nicel ve nitel verilerden elde edilen bulgular bütüncül bir biçimde ele alınarak yorumlanmıştır. Çalışma sonuçlarına göre karşılıklı öğretim tekniğinin uygulandığı deney grubundaki öğrenciler ile normal öğretim sürecinin devam ettirildiği kontrol grubundaki öğrenciler arasında okuduğunu anlamaya ilişkin başarı düzeyi ve kalıcılık puanları arasında deney grubu lehine anlamlı bir fark bulunurken, öz yeterlik düzeyleri arasında anlamlı fark görülmemiştir. Karşılıklı öğretim tekniğinin uygulandığı deney grubunda yer alan öğrencilerin karşılıklı öğretimin uygulandığı dersler hakkındaki görüşleri incelendiğinde, öğrencilerin diğer arkadaşlarına liderlik etmeleri durumundan memnun oldukları, dersi kendi kendilerine yönlendirmenin onlara keyif verdiği, bu tekniğin, okudukları metinleri daha iyi anlamalarını sağladığını ve grupla çalışmanın kendilerine katkı getirdiği ifade edilmiştir. Karşılıklı öğretimin uygulandığı Türkçe derslerinin, normal sürecin devam ettirildiği Türkçe derslerinden daha eğlenceli geçtiği, bu derslerde öğrencilere farklı gelen, ilgi çekici etkinlikler olduğu ve ders sürecinde tüm sınıf olarak daha aktif oldukları vurgulanmıştır. Öğrencilerin uygulamakta en zorlandıkları stratejinin özetleme stratejisi olduğu ve öğrencilerin derslerde; kendini yeterli hissetmeme, grup çalışmalarında görev dağılımı yaparken zorlanma, stratejileri uygulama sırasında zorluklar yaşama, grup içinde ortak bir kararda birleşme konularında zorluklar yaşadıkları sonucuna ulaşılmıştır. Grup çalışmalarını eğlenceli buldukları, arkadaşları ile yardımlaşarak dersi işlemekten ve ortak bir fikirde buluşmaktan keyif aldıkları, grup çalışmalarında fikirleri paylaşmayı, yanlış yapma korkusunun ortadan kalkmasını, kendilerine daha fazla güvenmeyi, metinleri daha rahat anlamayı ve eğlenceli vakit geçirmeyi grupla çalışmanın yararları olarak gördükleri bulunmuştur. Grup üyelerinin birbirinden farklı düşünmesini, görev dağılımı yaparken anlaşmazlıklar yaşamayı, bireysel çalışmalara oranla grupla çalışırken daha sesli bir ortam olmasını grupla çalışmanın zorlukları olarak gördükleri sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
The aim of the research is to examine the reciprocal teaching technique applied to the 4th grade students of primary school; achievements related to the students' reading comprehension skills, its persistance and self-efficacy perceptions of their reading comprehension skills as well as the opinions of pupils in the experimental group on teaching processes in which reciprocal teaching techniques are applied. In the study, a experimental method was used. The study was carried out with two groups -decided through unbiased assignment- consisting of twenty-five students, in the 4th grade Turkish lessons of Hüsnü M. Özyeğin Primary School in Kirsehir province center. In the experimental group, the curriculum prepared in accordance with the reciprocal teaching technique was applied by the researcher, while in the control group the teaching process was continued by the class teacher. The data were collected by the researcher through the Reading Comprehension Skills Success Test, the Self-Efficacy Perception Scale for Reading Comprehension Skills, and the Student Interview Form. The findings obtained from quantitative and qualitative data are interpreted in a holistic way. According to the results of the study, there was no significant difference between the self-efficacy levels of the students in the experimental group and the students in the control group in which the normal teaching process was continued, but in terms of the level of success and persistence scores, there was a significant difference favouring the experimental group. When the opinions of the students in the experimental group in which the reciprocal teaching techniques were applied are examined, it is observed that the students are happy to lead other friends, they find it joyful to direct the course to themselves, this technique gives them a better understanding of the texts they read. It has been emphasized that the Turkish lessons in which the reciprocal teaching is applied are more fun than the Turkish lessons in which the normal process is continued and that given activities are more interesting and students are more active as the whole class in the course. It is said that the most difficult strategy for the students to practice is the summarization strategy and as a result, in the courses students experienced challenges related to feelings of self-sufficiency, distributing tasks in group work, implementing strategies and merging into a common decision within the group. It is observed that Students found group work fun, enjoyed helping each other with classroom activities and meeting in a common sense, they also saw sharing ideas in group work, getting rid of fear of making mistakes, trusting themselves more, understanding texts more comfortably and having fun as benefits of working with a group. It is also found that students saw group members' different thoughts, having conflicts on distribution of tasks, loud environment when working with groups in comparison to individual work as difficulties of working with a group.