Birinci Dünya Savaşı'nda Teşkilât-ı Mahsûsa'nın Doğu Afrika'daki faaliyetleri
Activities of Ottoman Special Organization: Teskilat-ı Mahsusa in East Africa in the First World War
Yazar: TUĞRUL OĞUZHAN YILMAZ
Danışman: PROF. DR. FATMA GÜL DEMİREL
Yıldız Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Ana Bilim Dalı / Harp Tarihi ve Strateji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Tarih = History ; Türk İnkılap Tarihi = History of Turkish Revolution ; Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Afrika = Africa ; Doğu Afrika = East Africa ; Dünya Savaşı I = World War I ; Osmanlı Devleti = Ottoman State ; Teşkilat-ı Mahsusa = Teşkilat-ı Mahsusa

Özet:
Bu çalışmada, Teşkilât-ı Mahsûsa'nın Birinci Dünya Savaşı'nda Doğu Afrika'ya yönelik faaliyetleri konu edilmektedir. Çalışmanın amacı Harbiye Nezareti'ne bağlı resmî bir birim olan Teşkilât-ı Mahsûsa'nın örtülü olarak faaliyet gösterdiği bölgelerden bir tanesini incelemektir. Ayrıca söz konusu çalışmada, Teşkilât-ı Mahsûsa tarafından Doğu Afrika'da yürütülen gayri nizamî harp, istihbarat ve propaganda faaliyetleri değerlendirilmektedir. Bu bağlamda Teşkilât-ı Mahsûsa'nın Sudan, Habeşistan ve Somali'de yerel unsurlarla kurduğu ilişkilere değinilmekte ve savaş koşulları çerçevesindeki bu ilişkiler tartışmaya açılmaktadır. Çalışmanın ileri sürdüğü tez; Birinci Dünya Savaşı'nda büyük güçlerin bir mücadele alanı hâline gelen Doğu Afrika'daki etki ve nüfuz mücadelesine Osmanlı Devleti'nin de Teşkilât-ı Mahsûsa üzerinden dâhil olduğudur. Bu çerçevede Doğu Afrika'da mevcut olan sömürgeciliğe karşı direniş hareketleri, Teşkilât-ı Mahsûsa tarafından mobilize edilerek; Cihad-ı Ekber ve İslâm birliği politikası doğrultusunda Osmanlı Devleti'ne müzahir bir hâle getirilmeye çalışılmış ve İtilâf Devletleri'ne karşı mücadeleye sevk edilmiştir. Öte yandan Doğu Afrika'daki faaliyetlerini Afrika Grupları Komutanlığı ile Habeşistan'daki Osmanlı Baş Şehbenderliği üzerinden yürütmüş olan Teşkilât-ı Mahsûsa'nın söz konusu cephedeki girişimlerinin; Mısır'ı merkez alan cephe gerisi faaliyetleri olduğu ve bu faaliyetlerin İtilâf Devletleri'nin Avrupa cephelerine kuvvet kaydırmalarını engellemeye yönelik olduğu belirtilmektedir. Çalışmada ayrıca Osmanlı Devleti'nin Teşkilât-ı Mahsûsa üzerinden Doğu Afrika'yla tesis ettiği siyasî ilişkiler de değerlendirilmekte ve Teşkilât-ı Mahsûsa'nın faaliyetleri doğrultusunda Doğu Afrika'daki münferit teşebbüslerin teşkilatlandırılarak cihada katılımını teşvik etme çabalarından bahsedilmektedir.

Abstract:
In this study, the activities of the Ottoman Special Organization: Teskilat-i Mahsusa towards East Africa during the First World War are discussed. The aim of this study is to examine one of the regions in which the Ottoman Special Organization: Teskilat-i Mahsusa, an official unit of the Ministry of War, operates in a disguised manner. In addition, this study evaluates the irregular warfare, intelligence and propaganda activities carried out by the Ottoman Special Organization: Teskilat-i Mahsusa in East Africa. In this context, the relations established by the Ottoman Special Organization: Teskilat-i Mahsusa in Sudan, Abyssinia and Somalia with local elements are discussed and these relations are opened up for discussion within the framework of war conditions. The thesis proposed by the study; it is that the Ottoman Empire was also involved in the struggle for impact and influence in East Africa, which became a field of struggle of the great powers in the First World War. Within this framework, the resistance movements against colonialism in East Africa were mobilized by the Teskilat-i Mahsusa and the organization tried to make them support the Ottoman Empire in line with the policy of Holy War and the Islamic union and were sent to struggle against the Entente States. On the other hand, it is underlined that the initiatives of the Organization in the East Africa, through the Command of African Groups and the Ottoman Consulate General in Abbysinia, are back front activities centered on Egypt. These activities aim to preventing the Allied Powers from shifting forces to the European fronts. The study also evaluates the political relations established by the Ottoman Empire with the East Africa through the Ottoman Special Organization: Teskilat-i Mahsusa, and attempts to promote the participation of individual enterprises in East Africa in the jihad in line with the activities of the Organization.