Türk kültüründe at (İlk Çağ ve Orta Çağ)
The horse, in old Turkish culture (First Age and Midlleage)
Yazar: AYŞE KARACA
Danışman: DOÇ. DR. MURAT AĞARI
Gaziantep Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Sosyoloji = Sociology ; Tarih = History
Dizin: Askerler = Soldiers ; At kültürü = Horse culture ; Atlar = Horses ; Dini hayat = Religious life ; Kültür = Culture ; Orta Çağ = Middle Ages ; Sosyal hayat = Social life ; Türk Ordusu = Turkish Army ; Türk kültürü = Turkish culture ; Türkler = Turks ; İlk Çağ = First Age ; Şamanizm = Shamanism

Özet:
Atın ehlileştirilmesi insanlığın kültür geçmişinde son derece önemli bir vakadır. Bundan dolayı farklı toplumlar, kendilerine daha yüksek bir kültür kökeni sağlamak için atı ilk ehlileştiren toplum olduklarını iddia etmişlerdir. Arkeolojik buluntu ve yabancılara ait farklı vesikalardan anlaşıldığı üzere atı ilk ehlileştiren millet, Türklerdir.Türkler, eski devirlerden beri, sosyal yaşamın bir gereği olarak atla özel bir bağ kurmuştur. Bunun sonucunda hayvancılık konusunda uzman olan Türkler, atı yetiştirmede kendilerine has bir sistem geliştirmişlerdir. Diğer taraftan at ile insanoğlu arasındaki ilişkileri iç içe olmuştur. İnsanoğlunun manevi, kültürel unsurları olarak sayılan destanlarda, resimlerde dini ayinlerde, dil ve edebiyatta at yer almıştır. Bunun yanında atın; giyim, yeme-içme, barınma ve ticarî bir mal olarak kullanılması ayrıca konar-göçerlerin hayatında başrol oynaması, zamanla Türkler arasında, atın bir kült olarak yerleşmesini sağlamıştır.Türkler, atın süratli ve hızlı oluşunu keşfetmelerinin ardından, bozkır coğrafyasında binlerce yüzyıl yaşamlarını devam ettiren Çin, Hint, Akdeniz ve Avrupa toplumları gibi yerleşik kültür kavimlerini, hâkimiyetleri altına almışlardır. At üzerinde kurdukları güçlü Türk devletleri, dönemlerine damgasını vurarak çağ açıp çağ kapatmış, tarihin seyrini değiştirmişlerdir.Anahtar Kelimeler: At, Eski Türk Kültürü, Türk Ordusu

Abstract:
Atın ehlileştirilmesi insanlığın kültür geçmişinde son derece önemli bir vakadır. Bundan dolayı farklı toplumlar, kendilerine daha yüksek bir kültür kökeni sağlamak için atı ilk ehlileştiren toplum olduklarını iddia etmişlerdir. Arkeolojik buluntu ve yabancılara ait farklı vesikalardan anlaşıldığı üzere atı ilk ehlileştiren millet, Türklerdir.Türkler, eski devirlerden beri, sosyal yaşamın bir gereği olarak atla özel bir bağ kurmuştur. Bunun sonucunda hayvancılık konusunda uzman olan Türkler, atı yetiştirmede kendilerine has bir sistem geliştirmişlerdir. Diğer taraftan at ile insanoğlu arasındaki ilişkileri iç içe olmuştur. İnsanoğlunun manevi, kültürel unsurları olarak sayılan destanlarda, resimlerde dini ayinlerde, dil ve edebiyatta at yer almıştır. Bunun yanında atın; giyim, yeme-içme, barınma ve ticarî bir mal olarak kullanılması ayrıca konar-göçerlerin hayatında başrol oynaması, zamanla Türkler arasında, atın bir kült olarak yerleşmesini sağlamıştır.Türkler, atın süratli ve hızlı oluşunu keşfetmelerinin ardından, bozkır coğrafyasında binlerce yüzyıl yaşamlarını devam ettiren Çin, Hint, Akdeniz ve Avrupa toplumları gibi yerleşik kültür kavimlerini, hâkimiyetleri altına almışlardır. At üzerinde kurdukları güçlü Türk devletleri, dönemlerine damgasını vurarak çağ açıp çağ kapatmış, tarihin seyrini değiştirmişlerdir.Anahtar Kelimeler: At, Eski Türk Kültürü, Türk Ordusu