Mahalle tasarımının yürünebilirlik algısı üzerinde etkisi: Düzce kent merkezi
The effect of neighborhood design on walkability perception: Düzce city center
Yazar: EZGİ AKÇAM
Danışman: DOÇ. DR. ELİF LUTFİYE KUTAY KARAÇOR
Düzce Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Peyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Peyzaj Mimarlığı = Landscape Architecture

Özet:
Bir alandaki yürüme koşullarının yayalar için uygun olması yürünebilirlik olarak ifade edilmekte, yürünebilir kentsel alanların insan hayatına olumlu etkileri literatürde sıkça vurgulanmaktadır. Yürünebilirlik algısı ise yayaların kentsel çevrede yürüme faaliyetini gerçekleştirirken bireysel olarak ne hissettiği anlamına gelip, literatürde sübjektif ve objektif olarak iki başlık altında değerlendirilmektedir. Bu tez çalışmasının amacı, mahalle ölçeğindeki fiziksel tasarımın ve yaşayanların sosyo-demografik özelliklerinin yürünebilirlik algısı ile ilişkisini ortaya koymaktır.  Bu tez kapsamında, konuyla ilgili olan ulusal ve uluslararası literatür taranmış, yürünebilirlik algısını etkileyen etmenler gruplandırılarak 2 başlık altında toplanmıştır. Sosyo-demografik yapı başlığı altında bireysel özellikler; fiziksel çevre tasarımı başlığı altında ise açık ve yeşil alanlara erişim, karma kullanım düzeyi ile kullanımlar arasında erişim ve bağlantı düzeyi irdelenmiştir. Çalışma alanı Düzce Kent merkezinde yer alan Avni Akyol ve İnönü Parkları merkez olarak 22 mahalle ile sınırlandırılmıştır. Tezin hipotezlerinin test edilebilmesi için hem sübjektif hem de objektif değerlendirmeler yapılmıştır. Subjektif değerlendirme içerisinde görüşme yöntemine, objektif değerlendirme içerisinde ise içerik analizi ve ikincil veri analizi yöntemi ile mekânsal analizlere başvurulmuştur. Mekânsal Analizler için çalışma alanına ait 1/1000 ölçekli Düzce Uygulama İmar Planı'ndan yararlanılmış veri katmanları Coğrafi Bilgi Sistemler (CBS) 10.1 programında işlenmiştir. Mekânsal analiz kapsamında alan kullanım tipleri belirlenmiş, Ağ Analizi (Network Analysis) ile yeşil alan erişim mesafesi ve süresi ölçülmüştür. Kentsel yeşil alanlara erişimi saptamak amacıyla Avni Akyol ve İnönü Parkları Ağ Analizi yapılacak kentsel yeşil alanlar olarak seçilmiştir. Mekânsal analizlerden elde edilen erişim süreleri ve erişim mesafeleri ile sözlü görüşmelerden elde edilen veriler, Statistical Package for the Social Sciences (SPSS) 22.0 yazılımına aktarılmış ve bu kapsamda bağımsız iki örnek T-Testi, tek yönlü varyans analizi, basit korelasyon analizi ve iki yönlü varyans analizi testleri yapılmıştır. Elde edilen veriler, bulgular bölümünde çizelgelerle belirtilmiş olup sonuçlar tartışılarak alternatif çözüm önerileri ortaya konulmuştur. Yürünebilirlik algısının kentte yaşayan bireylerin algılarına göre farklılık gösterdiği, kentsel açık ve yeşil alanlara erişim mesafesinin ve süresinin bireylerin yürünebilirlik algıları üzerinde etkili olduğu görülmüştür.

Abstract:
In this study, the suitability of walking conditions for pedestrians is defined as walkability. The positive impact of walkability on the lives of urban area residents is frequently emphasised in the literature. Walkability perception, which refers to the sensation that people experience as they walk around urban areas, is evaluated in the literature under two different titles—subjective and objective. The purpose of this research is to determine the relationship between physical design and people's perceptions of neighbourhood scale. Within this thesis, the relevant national and international literature is reviewed, and factors related to walkability are grouped under two titles. Under socio-demographic variables, personal characteristics are emphasised, and under physical environment, access to open areas and green fields, mixed-land use degree, between-usage access, and liaison level are emphasised. For this research, the field of study was limited to 22 neighbourhoods which centre Avni Akyol Park and İnönü Park. To test the research hypotheses, both subjective and objective evaluations were carried out. For the subjective evaluation, interviews were conducted, while for the objective evaluation, content analysis, secondary data analysis, and spatial analysis were undertaken. For the spatial analysis work areas, the 1/1000 scale Düzce Implementary Development Plan was used, and the data layers were processed using the Geographic Information System 10.1 software. Within the spatial analysis, land usage types were identified using network analyses, and green-field access distance and duration were measured. To determine the access to green fields, Avni Akyol Park and İnönü Park, both of which are located in downtown Düzce, were the sites that were selected for the network analysis. To evaluate the objective and subjective data simultaneously while determining access duration and distance using spatial analysis, the verbal interview data were transferred to the Statistical Package for the Social Sciences 22.0 software. Subsequently, an independent two sample t-test, one-way ANOVA, simple correlation analysis, and two-way ANOVA were conducted. The data that were obtained are provided in the findings section, after which conclusions are discussed and alternative solutions proposed. It was observed that perception of walkability differs according to perceptions of individuals living in urban areas, and the distance and duration of access to urban open and green areas were effective on the perceptions of individuals.