Kadınlarda öz şefkat ve bilişsel esneklik ile sağlığı geliştirme arasındaki ilişki
The relationship between self-compassion and cognitive flexibility in women and health improvement
Yazar: GÜLCAN EROL KAYA
Danışman: DOÇ. DR. NURİYE YILDIRIM ŞİŞMAN
Düzce Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Bilişsel esneklik = Cognitive flexibility ; Kadınlar = Women ; Sağlık = Health ; Sağlığın geliştirilmesi = Health promotion ; Şefkat = Compassion

Özet:
Bu araştırma öz şefkat, bilişsel esneklik ve sağlığı geliştirme arasındaki ilişkiyi değerlendirmek için ilişki arayıcı ve kesitsel bir tanımlayıcı araştırma olarak yapılmıştır. Evrenini Koç yazı Mh. 5 nolu Aile Sağlık Merkezi'ne kayıtlı yetişkin 1135 kadın oluşturmuştur. Çalışmaya 411 kadın dahil olmuştur. Veri toplama aracı olarak tanıtıcı bilgi formu, öz şefkat ölçeği, bilişsel esneklik ölçeği ve sağlıklı yaşam biçimi II ölçeği kullanılmıştır. Verilerin analizinde; tanımlayıcı istatistikler, Pearson Korelasyon Katsayısı, Yapısal Eşitlik Modeli kullanılmıştır. Araştırmaya katılan kadınların öz şefkat puan ortalaması 3,13±0,402, bilişsel esneklik puan ortalaması 49,18±6,758, sağlıklı yaşam biçimi puan ortalaması 129,90±20,072 'dir. Öz şefkat ile bilişsel esneklik arasında orta düzeyde pozitif yönde anlamlı doğrusal bir ilişki olduğu (r=0,330; p<0,001), öz şefkat ile sağlığı geliştirme arasında da orta düzeyde pozitif yönde anlamlı doğrusal bir ilişki olduğu görülmüştür (r=0,324; p<0,001). Bilişsel esneklik ile sağlıklı yaşam biçimi arasında da orta düzeyde pozitif yönde anlamlı doğrusal bir ilişki olduğu görülmüştür (r=0,385; p<0,001).Öz şefkatin sağlığı geliştirme üzerindeki direk etkisi istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur (p<0,001). Aracı değişken olan bilişsel esneklik modele eklendiğinde; öz şefkatten bilişsel esnekliğe olan etki istatistiksel olarak anlamlı (p<0,001) iken, öz şefkatin sağlıklı yaşam biçimi üzerindeki direk etkisi de istatistiksel olarak anlamlılığını korumuştur. Oluşturulan modelde; bilişsel esneklik olsa da olmasa da özşefkat ve sağlığı geliştirme arasında ilişki bulunmuştur. Ayrıca bilişsel esneklikte, öz şefkat ve sağlığı geliştirme arasında kısmi aracı rolü üstlenmiştir. Öz şefkat ve bilişsel esneklik eğitim yoluyla geliştirilebilir olduğu için, öz şefkat ve bilişsel esneklik düzeyini yükseltmek için kullanılan yöntemlerin, sağlığı geliştirmeyi artırmak için de faydalı olması mümkündür.

Anahtar Kelimeler: Bilişsel Esneklik, Kadın, Öz-Şefkat, Sağlık, Sağlığı Geliştirme.

Abstract:
This research was conducted as a relationship deceptive and cross-sectional descriptive research to assess the relationship between self-compassion, cognitive flexibility, and health enhancement. The universe of research   was made up of  1135 adult women enrolled in  Koçyazı  District Family Health Center No. 5 .  The sample consisted of 411 women. The introductory data form, self-compassion Scale, cognitive flexibility scale and healthy lifestyle II scale were used as data collection tools. Descriptive statistics, Pearson correlation coefficient, and structural equality model were used in the analysis of the obtained data. The average self-compassion score of the women participating in the study was 3.13±0.402, the average cognitive flexibility score was 49.18±6,758, and the average healthy lifestyle score was 129.90±20,072. Self-compassion significant moderate positive there was a linear relationship between cognitive flexibility (r=0,330; p<0.001), self-compassion with significant moderate positive linear relationship was found between health promotion (r=0,324; p<0.001). It was observed that there was a moderately positive and significant linear relationship between cognitive flexibility and healthy lifestyle (r=0.385; p<0.001).The direct effect of self-compassion on health improvement was found to be statistically significant (p<0.001). When cognitive flexibility, which is variable in the tool, was added to the model, the effect from self-compassion to cognitive flexibility was statistically significant (p<0.001), while the direct effect of self-compassion on a healthy lifestyle also maintained its statistical significance. In the model created, a relationship between self-compassion and health improvement was found, whether cognitive flexibility or not. He also assumed the role of partial intermediary between self-compassion and health promotion in cognitive flexibility. Since self-compassion and cognitive flexibility can be improved through education, it is possible that methods used to raise the level of self-compassion and cognitive flexibility can also be useful for improving health. 

Key Words: Cognitive Flexibility, Health, Health Improvement, Self-Compassion, Women