Hamiline yazılı pay kavramı ve hamiline yazılı paylar üzerindeki hukuki işlemler
The concept of the bearer share and legal transactions on bearer shares
Yazar: BEYZA AKA
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ALİ HAYDAR YILDIRIM
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı / Özel Hukuk Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Anonim şirketler = Joint stock companies ; Hamiline yazılı pay = Bearer share ; Pay sahipleri = Shareholders ; Pay senetleri = Stocks tradet ; Türk Ticaret Kanunu = Turkish Commercial Code

Özet:
Anonim şirketler, limited şirketlerle birlikte Türkiye'de uygulamada en yaygın görülen şirket türüdür. Türk Ticaret Kanununun 391. maddesinde anonim şirket, sermayesi belirli ve paylara bölünmüş ve borçlarından dolayı yalnızca malvarlığıyla sorumlu olan şirket olarak tanımlanmıştır. Anonim şirketler paylarını temsil etmek üzere nama yazılı pay senetlerinin yanı sıra hamiline yazılı pay senetleri de ihraç edebilmektedir. Bu husus, anonim şirketin Türk hukukundaki bir diğer sermaye şirketi türü olan limited şirketten ayrılmasını sağlayan karakteristik özelliklerinden birisini teşkil etmektedir. Anonim şirket tarafından çıkarılan hamiline yazılı pay senetleri, Türk Ticaret Kanunu anlamında hamiline yazılı kıymetli evrak niteliği taşımaktadır. Bunun sonucu olarak hamiline yazılı pay sahipliği, yalnızca pay senedinin zilyetliğinin nakliyle kolayca devredilebilmektedir. Hamiline yazılı pay senetleri için pay defteri tutulmadığı göz önünde bulundurulduğunda, hamiline yazılı payların bu
özelliği ayrıca pay sahiplerine şirketle ilişkilerinde anonim kalma olanağı tanımaktadır.
Her ne kadar Türk Ticaret Kanunu gereğince anonim şirket pay bedelinin tamamen ödenmesinden itibaren üç ay içinde hamiline yazılı payları senede bağlamak zorunda olsa da, senede bağlanmamış hamiline yazılı payların ihracı da mümkündür. Ayrıca uygulamada yaygın olmamakla birlikte anonim şirket, hamiline yazılı paylarını geçici süreyle temsil etmesi için ilmühaber çıkarabilir. Bunun dışında, Sermaye Piyasası Kanunu gereğince halka açık anonim şirketlere ait hamiline yazılı payların sadece kaydi pay şeklinde ihraç edilebileceğinin de göz önünde bulundurulması gerekmektedir. Dolayısıyla bu çalışmada yalnızca hamiline yazılı pay senetleri değil, diğer hamiline yazılı paylar da ele alınmıştır.
Bu çalışmanın ilk bölümünde hamiline yazılı pay kavramı ve hamiline yazılı payların türleri ortaya konulmuş ve hamiline yazılı pay senetleri nama yazılı pay senetleri ile karşılaştırılmıştır. İkinci bölümde ise hamiline yazılı payların devri ve rehni ile hamiline yazılı paylar üzerinde intifa hakkı kurulması, payın türüne göre incelenmiştir. Çalışmamızın konusu hamiline yazılı pay kavramı ve hamiline yazılı paylar üzerindeki hukuki işlemlerle sınırlı olduğundan, hamiline yazılı paylara ilişkin diğer hususlar bu çalışmanın kapsamı
dışında tutulmuştur.

Abstract:
Along with limited liability companies, joint-stock companies are the most common types of companies in practice in Turkey. In Article 329 of the Turkish Commercial Code, a joint-stock company is defined as a company whose capital is determined and divided into shares and which is liable for its debts only with its assets. To represent its shares, a joint-stock company may issue bearer share certificates as well as registered share certificates. This constitutes one of the characteristics which differentiates a joint-stock company from a limited liability company, another type of capital company in Turkish Law. The bearer share
certificates issued by joint-stock companies are qualified as bearer instruments in terms of the Turkish Commercial Code. As a result, the ownership of a bearer share can be easily transferred to a third party merely by the transfer of possession of the share certificate. Considering that no share register is kept for bearer share certificates, this characteristic of bearer shares also enables shareholders to keep themselves anonymous in their relations with the company.
Although according to the Turkish Commercial Code joint-stock companies must issue bearer share certificates within three months following the payment of the full nominal value, bearer shares may also be issued in uncertificated form. Furthermore, although it is not common in practice, a jointstock company can issue interim certificates to represent its bearer shares temporarily. It should also be taken into consideration that pursuant to the
Capital Market Law, the bearer shares of a publicly held joint-stock company can only be issued in dematerialized form. Thus, this study not only deals with bearer share certificates but also with the other forms of bearer shares.
In the first section of this study, the concept of the bearer share and the types of bearer shares are set forth and the bearer share certificates are compared with the registered share certificates. In the second section, the transfer and the pledging of bearer shares and the establishment of usufruct on bearer shares are examined in accordance with the type of the share. Since the subject of our study is limited to the concept of the bearer share and legal transactions on bearer shares, the other aspects regarding the bearer shares are excluded from the scope of this study.