Geçiş ekonomilerinde emek verimliliği yakınsaması
Labor productivity convergence in transition economies
Yazar: GÜL ŞERİFE HUYUGÜZEL KIŞLA
Danışman: DOÇ. DR. ERTUĞRUL DELİKTAŞ
Ege Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Büyüme = Growth ; Büyüme modelleri = Growth models ; Ekonomi = Economy ; Emek = Labour ; Geçiş ekonomisi = Transition economies ; Yakınsaklık = Convergence ; İş gücü verimliliği = Labour productivity

Özet:
1991 yılında SSCB'nin dagılmasıyla birlikte 25 ülke planlı ekonomiden serbestpiyasa ekonomisine geçis kararı almıstır. Geçis ekonomileri olarak adlandırılan buülkeler Merkez ve Dogu Avrupa Ülkeleri (MDAÜ), Baltık Cumhuriyetleri (BC) veBagımsız Devletler Toplulugu(BDT) olarak üç grupta incelenmistir. Geçisin ilkyıllarından itibaren uygulamaya konan reformlar 4 ana baslık altında toplanmıstır,bunlar; serbestlestirme, makroekonomik istikrar, yeniden yapılandırma ve özellestirmeile yasal ve kurumsal reformlardır. Buna göre MDAÜ ile BC'nin BDT'na nazaran bureform süreçlerinde daha hızlı hareket ettikleri gözlenmistir. Diger taraftan tüm geçisekonomileri geçisin ilk yıllarında birtakım makroekonomik sorunla ugrasmıslardır. Busorunların basında düsük büyüme oranları, istihdam azalısları ve yüksek issizlik oranlarıgelmektedir. Diger yandan, ülkelerin emek verimliligi açısından nasıl bir seyir izledigiise geçis süresince önem arz etmektedir. Çünkü bu dönemlerde isgücünün çalısma alanıkamu sektöründen özel sektöre kaymıstır. Diger yandan ortaya konan reformların nederecede anlasıldıgı ve basarılı bir sekilde gerçeklestirildigi de emek verimliliginietkileyen unsurlar arasındadır. Bundan dolayı, 25 ülke arasında emek verimliligininyakınsaması çalısmanın konusunu olusturmaktadır. Çalısmanın birinci bölümündeteorik açıdan büyüme modellerine yer verilmistir. Öncelikle neoklasik büyümemodelinden bahsedilmis ve yakınsama olgusu ana hatlarıyla incelenmistir. Bu bölümdeneoklasik büyüme modeline alternatif olarak gelistirilen içsel büyüme modellerine dedeginilmistir. kinci bölümde ise verimliligin tanımı, tarihsel gelisimi ve verimliliktürlerinden bahsedilmistir. Literatürde ne tür yakınsama çalısmalarının yapıldıgıçalısmanın üçüncü bölümünde ortaya konmustur. Son olarak, dördüncü bölümde geçisekonomileriyle ilgili bilgilere yer verilmis ve geçis ekonomilerinde emek verimliligiyakınsaması 1991-2005 yılları arasında 25 ülkeyi kapsayan dinamik panel veri analiziile test edilmistir. Analizlerde EKK yöntemi ile GMM birlikte kullanılmıstır. Buna göregeçisin yasandıgı 1991 yılından 2005 yılına kadarki dönemde geçis ülkeleri arasındasabit etkili EKK yöntemi ve GMM yöntemleri kulanılarak hem mutlak, hem de kosulluyakınsama tespit edilmistir. Kosullu yakınsamada kullanılan bazı geçis endekslerinin(fiyat liberalizasyonu, küçük ölçekli özellestirme ve yeniden yapılandırma) emekverimliligini pozitif yönde etkiledigi gözlenmistir.

Abstract:
By the end of 1991, The USSR (Union of Soviet Socialist Republics) collapsedinto lots of countries(25) whose economic system was the command economy (plannedeconomy). The economic system that conducted in these countries changed fromplanned economy to free market economy. These countries have been divided into threegroups called Central and East European Countries (CEEC), Baltic Republics (BC) andCommonwealth of Independent States (CIS). The reforms that executed from thebegining of the transition are liberalization, macroeconomic stability, reconstruction andprivatization, legal and institutional reforms. Accordingly, CEES and BC have beenwilling to perform these reforms more accurately with regard to CIS. On the other hand,the transitional economies struggled with the common macroeconomic problems whichwere the low growth rates, decreasing level of employment and increasingunmployment rate in these transiton period. By the way, it is very important to knowhow the labor productivity have been acting in these transition years. Because, theworking area of the labor force changed from public sector to private sector. In addition,the capability of being understood and to be achieved the reforms could affect the laborproductivty as well. For this reason, the main subject of this study is to analyze the laborproductivity convergence for the 25 transitional countries. In the first chapter of thethesis, the growth models are presented namely neoclassical growth model andendogenous growth model. The convergence hypothesis is given at the end of theneoclassical growth model. The productivity concepts are analysed as the definition ofproductivity, the historical background and its types. What kind of studies have beendone in the literature is displayed in the third chapter. Finally, in chapter four, thegeneral informations about transitional economies are given and the labor productivityconvergence is analysed with the dynamic panel data for the period 1991-2005. Boththe OLS method and GMM are used in the analysis. According to the results, theabsolute and conditional convergence of labor productivity is found by using the fixedeffect OLS and the GMM. In the conditional convergence, some transition indices(price liberalization, small scale privatization and enterprise restructuring) affect thelabor productivity positively.