İçedönük çocukların dışavurumcu resimlerinde psikolojik işlevler
Psychological functions in expressionist paintings of introverted children
Yazar: ZEYNEP HASIRCI
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ BERNA COŞKUN ONAN
Bursa Uludağ Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Güzel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı / Resim-İş Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Güzel Sanatlar = Fine Arts ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Ekspresyonizm = Expressionism ; Jung, Carl Gustav = Jung, Carl Gustav ; Kişilik = Personality ; Psikolojik tipler = Psychological types ; Resimler = Pictures ; İlkokul öğrencileri = Primary school students ; İçe dönüklük = Introversion

Özet:
Geçmişten günümüze kişiliği açıklamada içedönüklük ve dışadönüklük kavramları kullanılmaktadır. İçedönüklük, dışadönüklük ile kıyaslandığında anlaşılması güç, gizemli bir kişilik yapısıdır. Özellikle, içedönük çocukların; duygularını bastırmaları, kendi iç dünyasındaki anlamlara odaklanmaları, sessiz ve dış dünyaya karşı güvensiz olmaları, sosyal açıdan kapalı bir tutum sergilemelerine neden olmaktadır. Bu durum, gelişme çağındaki içedönük çocukları anlamamızı zorlaştırmakta, ihtiyaçlarını, olası problemlerini veya mevcut sorunlarını görmemize engel olmaktadır. Bu araştırmada, içedönük çocukları duyum, düşünme, duygu ve sezgi psikolojik işlevleri açısından tanımak hedeflenmiştir. Araştırmanın amacı: İçedönük çocukların psikolojik işlevlerini, dışavurumcu resimlerinde yer alan biçim ve içerik özellikleri yoluyla keşfetmektir. Bu amaçla, derinlemesine bir bakış sunan nitel araştırma yöntemi kullanılmış ve içedönük çocukların dışavurumcu resimlerinin incelenmesi, psikolojik işlevlerle sınırlı tutularak tekli durum deseni temel alınmıştır. Katılımcıların belirlenmesinde, amaçlı örnekleme stratejisi kullanılmış ve belirgin bir grubu derinlemesine incelemek için ilkokul ikinci sınıf düzeyi altı içedönük çocuk ve üç sınıf öğretmeninden oluşan küçük ve homojen bir grupla çalışılmıştır. Verilerin elde edilmesinde, nitel araştırmalarda geçerlik ve güvenirliği sağlama stratejilerinden biri olan çeşitleme ilkesi benimsenmiş; görüşme, gözlem ve doküman incelemesi gibi nitel veri toplama tekniklerinden yararlanılmıştır. Elde edilen verilerin analizinde, nitel analiz yöntemlerinde tümdengelimci bir yaklaşım olan betimsel analiz kullanılmıştır. Betimsel analiz için var olan kavramsal çerçeveden hareketle, Carl Gustav Jung'un Psikolojik Tipler kuramında yer alan duyum, düşünme, duygu ve sezgi psikolojik işlevleri kullanılarak bir çerçeve oluşturulmuştur. Betimsel analizden elde edilen bulgular, detaylı olarak yorumlanmış ve sonuçlar kısmında indirgemeci bir yaklaşımla sunulmuştur. Elde edilen sonuçlar, ilgili alanyazın ile tartışılmış ve araştırmacılar, uygulayıcılar ve diğer yararlanıcılar için gerekli önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
From the past to the present, the concepts of introversion and extroversion are used to explain personality. Introversion is a personality structure that is difficult to understand when compared to extroversion. In particular, introverted children suppress their emotions, focus on meanings in their own inner world, and become silent and insecure about the outside world. Therefore, they have a socially closed position. This situation, makes it difficult for us to understand the introverted children who are still in their developmental age and prevents us from seeing their needs and problems. This study intended do recognize introverted children in terms of such psychological functions as sensation, thinking, emotion, and intuition. The aim was to reveal introverted children's psychological functions through their expressionist paintings' form and content features. For this purpose, the qualitative research method, which provides an in-depth view was preferred, the examination of the expressionist paintings of introverted children was limited to psychological functions, and the single-case pattern, which is one of the qualitative research designs was used. In determining the participants, the purposeful sampling strategy was used, and a small and homogeneous group consisting of six introverted children and three classroom teachers was studied to examine a specific group in depth. The diversification principle, which is one of the strategies to ensure validity and reliability in qualitative research, has been adopted in obtaining data; qualitative data collection techniques such as interview, observation and document analysis were used. The descriptive analysis approach, which is a deductive approach among qualitative analysis methods, was used to analyze the collected data. Based on the existing conceptual framework for descriptive analysis, a descriptive framework was created using the sensory, thinking, feeling and intuition functions in Carl Gustav Jung's Psychological Types Theory. The findings obtained from the descriptive analysis were interpreted in detail, presented with a reductionist approach in the results section, and after discussion with the relevant literature, necessary suggestions were made for researchers, practitioners, and other beneficiaries.