PISA 2015 verilerine göre bilimsel sorgulama aktivitelerinin öğrencilerin fen okuryazarlığı başarısına etkisinin incelenmesi
Investigation of the effect of scientific inquiry activities on science literacy success of students based on PISA 2015 data
Yazar: AYLİN BAŞAK
Danışman: PROF. DR. EROL EROĞLU
Akdeniz Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Fen Bilgisi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Bilimsel sorgulama = Scientific inquiry ; Etkinlik = Efficiency ; Fen başarısı = Science achievement ; Fen bilgisi dersi = Science lesson ; Fen bilgisi eğitimi = Science education ; Fen bilgisi öğretimi = Science teaching ; Fen okuryazarlığı = Scientific literacy ; Sorgulayıcı öğretme = Inquisitorial teaching ; Uluslararası Öğrenci Değerlendirme Programı = Programme for International Student Assesment

Özet:
Bu yüksek lisans tezinde PISA 2015 verileri baz alınarak Sorgulamaya Dayalı Fen Etkinliklerinin; Fen Okuryazarlığı başarısına anlamlı bir etkisi olup olmadığı ve Sorgulamaya Dayalı Fen Etkinlikleri düzeyinin Coğrafi Bölgeye, Okul Türüne, Öğretmen Desteğine, Fen Dersinde Sınıf İçi Disiplin ortamına ve Öğretmen Yönlendirmeli Öğretim etkisine göre anlamlı derecede farklılaşıp farklılaşmadığı incelenmiştir. 
	Bu çalışmada IEA IDB Analyzer programı kullanılarak basit doğrusal regresyon ve t testi metotları uygulandı. Araştırma 2015 yılında gerçekleşen PISA uygulamasına katılan Türkiye'deki 15 yaşındaki 5895 öğrenci örnekleminin verdiği yanıtlara göre gerçekleştirildi. Elde edilen bulgular, katılımcı öğrencilerin Sorgulamaya Dayalı Fen Etkinlikleri düzeyi ile Fen Okuryazarlığını puanı arasında pozitif anlamlı bir ilişki olduğuna işaret etmektedir. Coğrafi Bölgelere göre Sorgulamaya Dayalı Fen Etkinlikleri düzeyi ortalamaları karşılaştırıldığında bazı bölgeler arasında anlamlı fark olduğu gözlendi. Bulgularda, ayrıca Öğretmen Desteği, Fen Dersinde Sınıf İçi Disiplin Ortamı ve Öğretmen Yönlendirmeli Öğretim düzeyi arttıkça Sorgulamaya Dayalı Fen Etkinlikleri düzeyinin de arttığı görülmektedir. Sorgulamaya Dayalı Fen Etkinlikleri düzeyi Okul Türüne göre incelendiğinde Genel Liselerin Sorgulamaya Dayalı Fen Etkinlikleri düzeyi ortalamasının Meslek Liselerinin ortalamalarından anlamlı derecede yüksek olduğu bulundu.

Abstract:
This thesis, based on PISA 2015 data, aimed to examine the effect of Inquiry-based Science Activities on science literacy achievement. Furthermore, It was examined whether the level of Inquiry-based Science Activities differed significantly according to Geographical Region, School Type, Teacher Support, Classroom Disciplinary Environment in Science Lessons, and Teacher-Directed Teaching.
In this study, t test and simple linear regression methods were applied using IEA IDB Analyzer program and SPSS program. The research was carried out according to the answers given by a sample of 5895 15-year-old students in Turkey who participated in the PISA application in 2015. The findings indicate that there is a positive and significant relationship between the level of Inquiry-based Science Activities and the science literacy score of the participant students. When the averages of Inquiry-based Science Activities were compared according to Geographical Regions, it was observed that there was a significant difference between some regions. In the findings, it is also seen that Inquiry-based Science Activities increase as Teacher Support, Classroom Discipline Environment and Teacher-Directed Teaching value increase. When the level of Inquiry-based Science Activities was analyzed by school type, it was found that the average of Inquiry-based Science Activities in General High Schools was significantly higher than the average of vocational High Schools.