İşçinin dinlenme hakkı
The right to rest of the employee
Yazar: MERDA ELVAN TUNCA
Danışman: PROF. DR. AYŞE MELDA SUR
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı / Özel Hukuk Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2013
Konu: Hukuk = Law ; Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri = Labour Economics and Industrial Relations
Dizin: Dinlenme = Relaxation ; Dinlenme hakkı = Right to rest ; Çalışanlar = Workers ; İş hukuku = Labour law ; İşçiler = Workers

Özet:
Dinlenme kavramı birçok bilim dalı tarafından incelenmiş olan bir kavramdır. Bu kavramın gerekliliği ve insan hayatındaki yeri beşeri bilimlerin de ilgisini çekmiştir. Hukukî anlamda dinlenme hakkı, çalışanların çalışma hayatından kaynaklanan yorgunluğu atabilmek, sağlıklarını koruyabilmek için ihtiyaç duydukları bir haktır. İşçiye dinlenme hakkı tanınması işverenin de lehinedir. Zira dinlenen işçinin işgücünü tazelenecek; işyerinde verimi artacaktır.Dinlenme hakkı haklar doktrini içinde pek çok açıdan ele alınabilecek bir yapıya sahiptir. Bu hakkın çok boyutlu yapısı onun bir hak olarak önemini ve niteliğini de göstermektedir. Çalışma hayatında dinlenme hakkı tarihsel süreçte önemli aşamalar katederek günümüze kadar gelmiştir. Bu süreçte iş hukukunun geçirdiği süreçten de önemli ölçüde etkilenmiştir. Dinlenme hakkının dünya tarihi ve Türkiye tarihinde geçirdiği süreç ayrıntılı olarak incelenmiştir.Dinlenme hakkının 1982 Anayasasında düzenlenmesinin pek çok hukuki sonucu vardır. Bu sonuçlar anayasa hukuku ilkeleri açısından ele alınmıştır. Dinlenme hakkı Türk iş hukuku kaynaklarında da önemli bir yere sahiptir. Aynı özellik uluslararası kaynaklar bakımından da geçerlidir. Bu özellikler incelendikten sonra ayrıntılı bir biçimde Uluslararası Çalışma Örgütünün ve Avrupa Birliğinin dinlenme hakkına verdiği öneme de yer verilmiştir.Birinci bölümde dinlenme hakkı, bir hak olarak ele alındıktan sonra ikinci bölümde dinlenme hakkının mevzuatımızdaki türleri ele alınmıştır. Ara dinlenmesi, hafta tatili ve yıllık ücretli izin dinlenme hakkının türleridir. Bu türlerin özellikleri, koşulları ve ilkeleri dinlenme hakkı kapsamında incelenmiştir. Üçüncü ve son bölümde ise, dinlenme hakkı bakımından önem taşıyan çalışma şekilleri, iş sözleşmesi türleri ve işçi kategorileri ele alınmıştır.Anahtar Kelimeler: Dinlenme Hakkı, Dinlenme Süresi, Ara Dinlenmesi, Hafta Tatili, Yıllık Ücretli İzin.

Abstract:
The concept of resting has been researched by scholars of many disciplines. The necessity of this concept and its place in human life also attracted human sciences. The right to rest in legal significance is a right needed by employees in order to remove fatigue due to working life and maintain their health. Giving employees the right to rest is also beneficial to their employers, as rested employees will be refreshed and regain their strength for work which will increase productivity in the work place.The right to rest can be approached from many perspectives in the doctrine of rights. The multi dimensional composition of this right demonstrates its importance and characteristics. The right to rest in working life has come to exist today, overcoming important phases throughout history. Meanwhile it has been also affected by the process that labour law has been through. The process of the right to rest throughout both Turkish and world history has been analysed in detail.Editing the right to rest in the 1982 Constitution act has many legal consequences. These results have been approached in terms of the principles of constitutional law. While the right to rest holds an important place in sources of Turkish labour law, it also applies to sources of International law. After investigating these features, the importance accorded to the right to rest by the ILO and EU will be presented in detail.After the first chapter's discussion of the right to rest as a right, the second chapter discusses the forms of legislation dealing with this right. These forms include the right of rest breaks, weekly holidays and annual paid leave. The features of these forms, conditions and principles comprising the right to rest are investigated. In the third and final chapter; forms of work which are important in terms of right to rest , types of labour contracts and labour categories are discussed from the perspective of the right to rest.Keywords: Right to Rest, Rest Time, Rest Breaks, Weekly Rest, Annual Paid Leave.