Türkiye'de kadınların sendikal örgütlenmedeki yeri
The place of women in trade union organization in Turkey
Yazar: FATMA MERVE İNAN
Danışman: PROF. DR. ERDAL TANAS KARAGÖL
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyal Politika Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Sosyal Hizmetler = Social Services ; Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri = Labour Economics and Industrial Relations
Dizin: Kadın işçiler = Women workers ; Kadınlar = Women ; Memur sendikacılığı = Public servants union ; Sendika yöneticiliği = Union administration ; Sendikacılık = Unionism ; Sendikalar = Unions ; Sendikalaşma = Unionization ; Çalışan kadınlar = Working women ; İşçi sendikaları = Labor unions

Özet:
Bu çalışmada, işçi ve memur sendikalarında kadınların temsiliyet düzeyi üzerine araştırma yapma amaçlanmıştır. Araştırmada kadınların sendikal örgütlenmede bir yeri var mıdır sorusuna cevap aranacaktır. Literatürde dünya ve Türkiye'de sendikalarda kadın örgütlenme yapısı çoğunlukla mevcut olmayıp yönetim kademelerinde de temsiliyet oranının çok düşük olduğu görülmektedir. Bu durumdan hareketle sendikalarda kadın yapılanmasına dair öncelikle literatür taraması gerçekleştirilmiş, temel problemler ortaya konulmuştur. Sonrasında Türkiye'nin en önemli işçi ve memur konfederasyonları olan TÜRK-İŞ, HAK-İŞ, DİSK, MEMUR-SEN, TÜRKİYE KAMU-SEN,  KESK ve bağlı sendikalarla nitel araştırma yöntemi doğrultusunda sendikaların çeşitli yönetim kademelerinde görev alan 33 sendikacı kadın ile derinlemesine mülakat tekniği kullanılarak görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Kadınların sendikal faaliyetlere katılımı düşük ve kadınlar yönetim kademelerinde yeterince temsil edilmemektedir. Temsil edilmemelerinde sendikalarda erkek egemen yapının hakim olması, kadınlara atfedilen toplumsal roller, kadınların çalışmış olduğu sektörlerin sendikalaşmaya elverişli olmaması, sendikaların kadın sorunlarının çözümünde yeterli ilgi göstermemesi, kadınların yaşamış olduğu cam tavan sorunları nedeniyle sendikalaşmaya sıcak bakmaması literatürde temel gerekçeler olarak gösterilmektedir. Bu gerekçelerden yola çıkarak araştırma kapsamında literatüre paralel bulgular elde edilmiş; sendikalarda erkek egemen yapının ağırlıkta olduğu, kadınların önyargı ve güven eksikliğinin mevcut olduğu, kadın yönetici sayısının artması ile kadın üye sayısındaki artışın doğru orantılı olduğu, uluslar arası kuruluşlarla işbirliğinin kadın yapılanması üzerine olumlu etki yarattığı sonucuna ulaşılmıştır. Son zamanlarda sendikalarda kadınların örgütlenme yapılarının ve temsiliyet düzeylerinin eskiye nazaran arttığı da gözlemlenmiştir. Fakat bu artış çoğunlukla nitelikli seviyeye ulaşmamakla birlikte hala yeterli düzeyde değildir. Bütün bunlar doğrultusunda sendikalar tüzük güvencesi ile birlikte kadın yönetici sayılarını ve yapılanmalarını artırmalıdır. Kadınların sendikalara katılımını artırmaya yönelik projeler geliştirmelidir. İş-aile-sendika üçgeninde kadınlara yönelik uyumlaştırma politikaları oluşturulmalıdır. 
 Anahtar Kelimeler: Sendika, Sendikal Örgütlenme, Kadın

Abstract:
The aim of this study is to conduct research on the level of representation of women in labor and civil servant unions. The question of whether women have a place in trade union organization will be answered in the research. The literature shows that the women's organizational structure in trade unions in the world and Turkey is mostly absent and the representation rate in management levels is very low. Based on this situation, a literature review was carried out on women's structuring in trade unions and basic problems were put forward. Afterwards, interviews were conducted with the most important workers 'and civil servants' Confederations in Turkey, TÜRK-IŞ, HAK-IŞ, DISK, MEMUR-SEN, TÜRKIYE KAMU-SEN, KESK and affiliated trade unions using in-depth interview technique with 33 trade unionist women working in various management positions of trade unions in accordance with the qualitative research method. Women's participation in trade union activities is low and women are not adequately represented in the management levels. The main reasons of the literature are the dominant male-dominated structure in trade unions, the social roles attributed to women, the sectors in which women work are not conducive to unionization, the unions do not show sufficient interest in solving women's problems, and the fact that women do not look at unionization due to the glass ceiling problems. Based on these reasons, findings were obtained in parallel with the literature within the scope of the research.; it has been concluded that the male-dominated structure in trade unions is heavy, that there is a lack of prejudice and trust in women, that the increase in the number of women managers and the increase in the number of women members is directly proportional, and that cooperation with international organizations has a positive effect on women's structuring. Recently, it has also been observed that women's organizational structures and representation levels in trade unions have increased compared to before. However, this increase has mostly not reached the level of qualified, but is still not sufficient. In line with all these, trade unions should increase the number and structure of women managers together with the charter guarantee. It should develop projects aimed at increasing women's participation in trade unions. Policies for women should be established in the work-family-union triangle. 
Key Words:Trade Union, Trade Union Organization, Women