Gaziantep, Kilis ve Osmaniye sebze alanlarında bulunan kök-ur nematodu türleri (Meloidogyne spp.)'nin teşhisi ile bazı nematod popülasyon ırklarının ve virülentliğinin belirlenmesi
Identification root-knot nematode species (Meloidogyne spp.) found in Gaziantep, Kilis and Osmaniye in vegetables growing areas and determining some of the nematode population's races and virulences
Yazar: BETÜL GÜRKAN
Danışman: PROF. DR. RAMAZAN ÇETİNTAŞ
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Etkileşim = Interaction ; Irk = Race

Özet:
Kök-ur nematodları sebze üretim alanlarının çoğunda önemli kayıplara neden olmaktadır. Bu zararlılara karşı doğru ve etkin mücadele yöntemlerinin uygulanması, bunların doğru tanı ve teşhislerine bağlıdır. Bu çalışmada, Gaziantep (Islahiye, Nizip, Oğuzeli, Şahinbey, Şehitkamil ve Yavuzeli), Osmaniye (Bahçe, Düziçi, Hasanbeyli, Kadirli, Sumbas ve Toprakkale) ve Kilis (Musabeyli ve Polateli) Merkez il ve bağlı ilçeleri sebze alanlarından alınan 211 kök örneğinden, 69 tanesi Meloidogyne spp. ile bulaşık bulunmuştur. 
Meloidogyne türlerinin teşhisi Poliakrilamid Jel Elektroforez (PAGE), morfolojik (perineal kesit) ve morfometrik yöntemler kullanılarak yapılmıştır. Kuzey Karolina Konukçu Testine göre 20 popülasyonun ırkı belirlenmiştir. Dayanıklı (CLX 37574 F1) ve hassas (Falkon) domates çeşitlerinde 38 popülasyonun virülentliğine bakılmıştır. Domates ve biber bitkilerinde karışık nematod popülasyonlarının birbiriyle etkileşimi incelenmiştir. Teşhis sonuçlarına göre bulaşık alanlarda Meloidogyne incognita, M. javanica, M. arenaria ve M. luci türleri belirlenmiştir. İncelenen 20 popülasyonda M. incognita'ya ait ırk 1, ırk 2, ırk 3, M. javanica'ya ait ırk 3, M. arenaria'ya ait ırk 1 ve ırk 3 olduğu tespit edilmiştir. Virülentliğine bakılan 38 popülasyonun tümü avirülent bulunmuştur. M. incognita ırk 3 ve M. javanica ırk 3'ün domates bitkisindeki etkileşimi nötr bulunmuştur. Kök-ur nematodlarıyla bulaşık alanlardaki toprak yapıları killi, killi-tınlı ve tınlı; pH dereceleri, nötr ve hafif alkali; elektriksel iletkenliği tuzsuz olarak belirlenmiştir.

Abstract:
Root-knot nematodes cause significant losses in vegetable production areas. The application of proper and effective control tactics with these pests depends on their correct identification in agricultural production areas. In this study, 69 of 211 root samples taken from Gaziantep (Islahiye, Nizip, Oğuzeli, Şahinbey, Şehitkamil and Yavuzeli), Osmaniye (Bahçe, Düziçi, Hasanbeyli, Kadirli, Sumbas and Toprakkale) and Kilis (Musabeyli and Polateli) provinces found infested with Meloidogyne spp. diagnosis of Meloidogyne species was made using Polyacrylamide Gel Electrophoresis (PAGE) and morphological perineal pattern methods. In addition, the races of 20 populations were determined via North Carolina Host Test. The virulence of 38 populations were examined on tomatoes with resistant (CLX 37574 F1) and sensitive (Falkon) varieties. Aditionally, interactions of mixed nematode populations were examined on tomato and pepper. Based on esterase phenotypes and perineal patterns, Meloidogyne incognita, M. javanica, M. arenaria and M. luci were found in the nematode surveyed areas. From 20 populations examined, race 1, 2, and 3 of M. incognita, race 3 of M. javanica, and race 1 and 3 of M. arenaria were detected. All of the 38 nematode populations examined were found avirulent in virulence tests. The interaction of M. incognita race 3 and M. javanica race 3 was found neutral. Soil structures of root-knot nematodes contaminated areas were clayey, clayey-loamy and loamy; pH was neutral with slightly alkaline and electrical conductivity was unsalted.