Türk solu inşasında yön hareketi
Yön movement in the Turkish left construction
Yazar: EMRE SÜRER
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ GÖKHAN GÖKTÜRK
Kütahya Dumlupınar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Sol ideolojiler = Left ideologies ; Sosyalizm = Socialism ; Türk siyasi tarihi = Turkish political history ; Yön dergisi = Yön magazine ; Yön hareketi = Yön movement ; İdeoloji = Ideology

Özet:
Sol, Türkiye siyasetinde kendine yer bulmaya Osmanlının son dönemlerinde başlar. Osmanlının son dönemleri, Türk solu için bir başlangıç ifade eder ve Türk solunun temel ilkeleri bu dönemde oluşmaya başlar. Türk solu, Cumhuriyet döneminin ilk zamanlarından 1960'lara kadar geçen sürede kendi siyaset biçimlerini oluşturmaya çalışır. Bu zaman diliminde Türk solu, aktif siyaset alanında net bir oluşum içinde olmasa da, genel itibariyle gazete ve dergilerle kendine ifade alanı oluşturur. 27 Mayıs askeri müdahalesiyle birlikte toplumsal değişmeler gerçekleşir. Bu değişmeler özellikle üniversite sayıları, okuma oranları, gazete ve dergilerin sayısındaki artış ile görünür hale gelir. Demokrasi ve sosyalizm gibi siyasi kavramların kullanılma sıklığının artmasıyla da, Türk solu daha önceden tecrübe ettiği gazete ve dergi çalışmalarıyla, kendine yeni bir öncül arama çabasına girer. Arayışın farkında olan ve Doğan Avcıoğlu etrafında birleşen birçok aydın, ileride bir hareket halini alacak olan Yön dergisini kurar. Yön dergisi 1961 yılında yayın hayatına başlayarak 1967 yılına kadar yayın hayatını sürdürür. Yön, yayın hayatı kesintisiz olmamakla birlikte, toplamda 222 sayı çıkarır. Çıkardığı sayılarda farklı konulara değinen ve kısa sürede büyük tirajlara ulaşan dergi, bir dönemin seyrini etkiler. Yön dergisinin söylemlerinin hem Türk solunun tarihsel süreçlerinde, hem de sosyalizm ve sosyal demokrasi ideolojilerinin ilkeleriyle bir potada eritilmesi oldukça önemlidir.

Abstract:
Left has started to find its own place in Turkish politics in the late periods of Ottoman Empire. Late periods of Ottoman Empire represent a start for Turkish Left and the fundamental principles of Turkish Left was started to be formed in those periods. Turkish Left had tried to construct its own political form from the early periods of the Republic to 1960's. Although it was not in a clear development in active political area, Turkish Left constructed its own field of expression in certain newspapers and journals. Social changes occurred with 27 May coup. These changes became visible with the increase in number of universities, literacy rate and number of newspapers and journals. Turkish Left has started to find a new premise for itself with the increase in use of political concepts like democracy and socialism and with newspaper and journal survey that it has experienced before. Many intellectuals who were aware of this quest and unite around Doğan Avcıoğlu established Yön journal which would be a political movement in the future. Yön journal started broadcasting in 1961 and continued until 1967 when its broadcasting life ended. Yön published 222 issues intermittently. Yön, which pointed out various topics and reached large circulations in a short period of time, affected the progress of a period. It is significantly important to analyze the expressions of Yön journal with the principles of socialism and social democracy and historical development of the Turkish Left together.