Yağış benzetici koşullarında farklı malç malzemelerinin drenaj, yüzey akış ve toprak kaybı üzerine etkileri
Effects of different mulch materials on drainage, runoff and soil loss under rain simulator conditions
Yazar: HOUNDONOUGBO MARIUS HOUNDONOUGBO
Danışman: PROF. DR. GÖKÇEN YÖNTER
Ege Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Toprak Bilimi ve Bitki Besleme Ana Bilim Dalı / Toprak Bilimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Biyokömür = Biochar ; Drenaj = Drainage ; Saman = Straw ; Toprak kaybı = Soil loss ; Vermikompost = Vermicompost ; Yüzey akışları = Runoffs

Özet:
Bu çalışmada, laboratuvar koşullarında, yağış benzetici altında farklı malç malzemelerinin drenaj, yüzey akış ve toprak kaybı üzerindeki etkileri araştırılmıştır. Malç malzemeleri olarak biyokömür, vermikompost ve buğday samanı kullanılmıştır. Denemeler, %9 eğim, 100 mm/h yağış şiddeti, Fulljet 50WSQ püskürtücü ve killi tın bünyeli toprak ile kontrollü yapay yağış altında gerçekleştirilmiştir. Bu koşullarda farklı dozlarda, biyokömür (1.25 - 2.50 - 5.00 t/da), vermicompost (1.25 - 2.50 - 5.00 t/da) ve saman (0.25 - 0.50 - 1.00 t/da) malç malzemeleri toprağa karıştırma ve serme seklinde uygulanmıştır.
Sonuçlar, farklı malç malzemelerinin drenaj, yüzey akış ve toprak kaybı üzerinde önemli farklılıklar yarattığını göstermiştir. Özellikle, saman malçı, yüzey akışı azaltarak drenajı artırmış, aynı zamanda toprak kaybını da önemli ölçüde azaltmıştır. Ayrıca, saman malçının uygulama dozlarının 0.5 t/da'ya ulaştığında yüzey akış ve toprak kaybının sıfırlandığı gözlemlenmiştir. Biyokömür ve vermikompost malçları ise samana göre, drenaj ve yüzey akışını daha az etkilemiş, fakat toprak kaybını önemli ölçüde azaltmıştır. Ayrıca, biyokömür ve vermikompost, toprağa serme seklinde uygulandığında, 5.00 t/da uygulama dozuyla yüzey akışı ve toprak kaybını engellediğini göstermiştir. Bu bulgular, erozyon kontrolü ve su yönetimi stratejilerinde malç kullanımının önemini vurgulamaktadır.
Bu çalışmanın erozyon kontrol yöntemlerinin geliştirilmesine ve toprak koruma stratejilerinin iyileştirilmesine katkı sağlaması beklenmektedir.

Abstract:
In this study, the effects of various mulch materials on drainage, runoff and soil loss under rainfall simulator were investigated under laboratory conditions. Biochar, vermicompost and wheat straw were used as mulch materials. The experiments were conducted under controlled artificial rainfall with 9% slope, 100 mm/h rainfall intensity, Fulljet 50WSQ nozzle and clay loam soil. Under these conditions, different doses of biochar (1.25 - 2.50 - 5.00 t/da), vermicompost (1.25 - 2.50 - 5.00 t/da) and straw (0.25 - 0.50 - 1.00 t/da) mulch materials were applied by mixing and laying on the soil.
The results showed that different mulch materials produced significant differences in drainage, runoff and soil loss. In particular, straw mulch improved drainage by reducing surface runoff, but also significantly reduced soil loss. It was also observed that when the application doses of straw mulch reached 0.5 t/da, runoff and soil loss were zero. Biochar and vermicompost mulches affected drainage and runoff less than straw, but significantly reduced soil loss. Furthermore, biochar and vermicompost, when applied as mulches, completely prevented runoff and soil loss at an application rate of 5.00 t/da. These findings emphasize the importance of mulch in erosion control and water management strategies.
This study is expected to contribute to the improvement of erosion control methods and soil conservation strategies.