Spirotetramat insektisidinin Allıum cepa L. ve Solanum lycopersıcum L. bitki türleri üzerindeki genotoksik etkilerinin karşılaştırılması
Comparison of genotoxic effects of spirotetramate insecticide on Allium cepa L. and Solanum lycopersicum L. plant species
Yazar: MEHMET HÜSEYİN GÜLTEKİN
Danışman: PROF. DR. CÜNEYT AKI
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Biyoloji = Biology

Özet:
Bu araştırmada spirotetramat insektisitinin genotoksik etkileri, Allium cepa L. ve Solanum lycopersicum L. bitkilerinde kök ucu hücre testi, mitotik indeks (MI) ve kromozomal aberasyon frekansı (KAF) yöntemleri ile belirlenmiştir. Bu amaç ile bitkiler 24 ve 48 saat süre ile önerilen doz olan 1 mL/L, önerilen dozun iki katı 2 mL/L ve önerilen dozun dört katı 4 mL/L olacak şekilde spirotetramata maruz bırakılmıştır. Standart kök ucu hücreleri testi işlemleri gerçekleştirilmiştir. Yaklaşık 1000-1500 arasında değişen hücre sayılarak MI hesaplanmıştır. Ayrıca her grup için KAF'da hesaplanmıştır. Sonuçlarımız, MI'in kontrole kıyasla doz ve maruz kalma sürelerinin artmasıyla önemli ölçüde azaldığını göstermiştir.
A. cepa türünden elde ettiğimiz sonuçlara göre, MI değerindeki en fazla azalma spirotetramatın 4 mL/L uygulamasından 24 ve 48 saat sonra kontrol grubuna oranla sırasıyla %56 ve %65 olarak meydana gelmiştir. Araştırmamız sonucunda kontrol grubu ile karşılaştırıldığında tüm uygulama gruplarında KAF değerlerinin arttığı belirlenmiştir. KAF sonuçlarına göre 4 mL/L spirotetramat uygulamalarında kontrol grubu ile karşılaştırdığımızda uygulamalardan 24 ve 48 saat sonra KAF oranı yaklaşık yedi kat artmıştır.
S. lycopersicum türünden elde ettiğimiz sonuçlara göre, MI değeri 4 mL/L spirotetramat uygulamasından 24 ve 48 saat sonra kontrol grubuna oranla sırasıyla %58,79 ve %69,96 oranlarında azalmıştır. 4 mL/L spirotetramat uygulamasından 24 ve 48 saat sonra KAF miktarı kontrol ile karşılaştırıldığında yaklaşık olarak altı kat artış göstermiştir.
 
Ayrıca spirotetramatın her iki bitki türünde de kutup kayması, köprü gibi kromozomal anormalliklere neden olduğu belirlenmiştir.

Abstract:
In this research the genotoxic effects of spirotetramat insecticide have been determined by the meaning of root tip test, mitotic index (MI) and chromosomal aberration frequency (CAF) in Allium cepa L. and the Solanum lycopersicum L. plants. For this purpose, the plants were exposed to spirotetramate for 24 and 48 hours at a recommended dose of 1 mL/L, two fold dose of 2 mL/L, and four fold dose of 4 mL/L. After the spirotetramat applications, root tips have been harvested and standard mitotic test procedures have been performed. The mitotic index was calculated as the number of dividing cells per number of 1000-1500 observed cells and the chromosomal aberration frquency also were scored for each group. Our results have showed that the MI significantly decreased with the increase of doses and exposure times when compare with control groups. According to our results, MI value in A. cepa has been decreased as 56% and 65% in 4 mL/L spirotetramat application after 24 and 48 hours respectively. As a  result of our research, it was understood that the chromosomal aberration frequency increased in all application groups when we compare with the control group. According to CAF results, when we compare with control group CAF increased approximately seven folds in 4 mL/L spirotetramat applications after 24 and 48 hours.
According our S. lycopersicum plant results, the MI value decreased by 58.79% and 69.96%, respectively, compared with the control group 24 and 48 hours after the application of 4 mL/L spirotetramate. At 24 and 48 hours after application of 4 mL/L spirotetramate, the amount of CAF increased approximately six-fold compared with the control group. In addition, it was determined that spirotetramate caused chromosomal abnormalities such as pole shift and bridge in both plant species.