Bazı floresans Bodipy türevlerinin sentezi ve metal hassasiyet özelliklerinin araştırılması
Synthesis of some fluorescent Bodipy derivatives and investigation of metal sensitivity properties
Yazar: EMİNE BAĞCI
Danışman: PROF. DR. ERSİN GÜLER
Selçuk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Kimya = Chemistry

Özet:
Metal iyonlarının tespitinde floresans sensörlerin kullanımı, yüksek seçicilik ve kolay uygulanabilirlikleri nedeniyle tıp başta olmak üzere birçok bilim dalının gözde çalışma konusudur.  Yakın-IR bölgede emisyon yapabilen moleküller, biyolojik ve tıbbi açıdan, dokuya kolaylıkla nüfuz ettiği ve dokuya daha az hasar verdiği için sensör olarak yaygın bir kullanıma sahiptir. Bu yüzden floresan özellik gösterebilen ve yakın infrared bölgede (NIR) emisyon yapabilen bileşiklerin tasarımı ile ilgili bir çok çalışma bulunmaktadır. Bu bileşikler arasında BODIPY (boron-dipirometan) boyar maddeleri, bilinen ve en geniş kullanım alanına sahip, yakın infrared (NIR) bölgede emisyon yapabilen bileşiklerden biridir. Seçimliliği artırabilmek ve kendi içerisinde enerji transferi yapabilen moleküller için anten tipi floresans bileşikler geliştirilmiştir. BODIPY bileşikleri ışık ve kimyasallara karşı dayanıklı floresans maddelerdir. Görünür bölgedeki ışınları yoğun olarak absorplarlar ve buna ilave olarak Bodipy türevleri sahip olduğu yüksek kuantum verimi, yapısal kararlılık, duyarlılık gibi üstün fotofiziksel özellikleri sayesinde birçok alanda kullanılmıştır.
Bu tezde, öncelikle organik gruplar içeren Bodipy türevleri hazırlanmıştır. Bu bileşiklerin emisyon, emilim ve uyarma özelliklerinde meydana gelen değişiklikler daha sonra bazı metal iyonlarının varlığında incelenmiştir. Böylece, bu ölçümlerde, metal iyonunun seçici olması için planlanan nihai Bodipy türevlerinin olduğu tespit edilmiş olup elde edilen bileşikler, farklı metal iyonlarıyla test edilmiştir. Ancak sadece cıva metal için bir seçicilik göstermiştir. Bileşik Hg (II) iyon için bir floresan sensör olarak kullanılabilir.

Abstract:
The use of fluorescence sensors for the detection of metal ions is the subject of many disciplines, especially medicine, because of their high selectivity and easy applicability. The molecules capable of emission in the near-IR region have widespread use as sensors because they can easily penetrate the tissue and cause less damage to the tissue, both biologically and medically. Therefore, there are many studies on the design of compounds that can exhibit fluorescent properties and can emit near-infrared (NIR) emissions. Among these compounds, BODIPY (boron-dipyrromethene) dyes are known and capable of emitting in the near-infrared (NIR) region, which is the most widely used area. Antenna type fluorescence compounds have been developed for increasing the selectivity and the ability to transfer energy in itself. BODIPY compounds are light and chemical resistant fluorescent substances. In addition, Bodipy derivatives are used in many fields due to their superior photophysical properties such as high quantum yield, structural stability and sensitivity.
In this thesis, firstly Bodipy derivatives containing organic groups are prepared. Changes in the emission, absorption and excitation properties of these compounds were then examined in the presence of some metal ions. Thus, in these measurements, it was determined that the final Bodipy derivatives intended to be selective of metal ions were found and the compounds obtained were tested with different metal ions. However, only mercury has shown a selectivity for the metal. Compound Hg (II) can be used as a fluorescent sensor for the ion.