Bipolar bozukluğu olan hastalar ve birinci derece akrabalarında proinflamatuar ve antiinflamatuar sitokin düzeylerinin karşılaştırılması
Comparison of proinflammatory and antiinflammatory cytokine levels in patients with bipolar disorder and their first degree relatives
Yazar: ERDAL EKİNCİ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. AYBALA SARIÇİÇEK AYDOĞAN
İzmir Katip Çelebi Üniversitesi / İzmir Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Psikiyatri Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2015
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Aile = Family ; Akrabalık = Relatives ; Bipolar bozukluk = Bipolar disorder ; Fenotip = Phenotype ; Mental bozukluklar = Mental disorders ; Psikiyatrik hastalar = Psychiatric patients ; Sitokinler = Cytokines

Özet:
Bipolar bozuklukta sitokin düzeylerinin hem akut atak dönemlerinde, hem de ötimik dönemlerde kontrol grubuna göre farklılık gösterdiğini saptayan çok sayıda çalışma vardır. Ayrıca bipolar bozukluk hastalarındaki immün değişikliklerin kalıtılabildiğine ilişkin kanıtlar bulunmaktadır. Sitokinler, bu açıdan uygun endofenotip adaylarıdır. Çalışmamızda bipolar bozukluk patofizyolojisinde rol oynayan sitokinleri belirlemeyi ve bunlar arasında hastalığa yatkınlıkla ilişkili endofenotip adayı sitokinleri saptamayı amaçladık. 
Bu çalışmada, bipolar bozukluk tip I tanısı olan ötimik hastalar (n=30), bipolar bozukluk tip I tanılı hastaların hastalıktan etkilenmemiş birinci derece akrabaları (n=30) ile hastalarla yaş ve cinsiyet olarak eşleştirilmiş, birinci derece akrabalarında ruhsal hastalık öyküsü bulunmayan sağlıklı kontrollerde (n=30)IL-1α, IL-1β, IL-2, sIL-2R, IL-6, sIL-6R, IL-8, IL-10, IFN-γ, TNF-α, TGF-β sitokin düzeylerikarşılaştırmalı olarak incelendi. Plazma örneklerindeki sitokin seviyeleri enzim ilintili immün test yöntemi (ELISA) ile ölçüldü. 
Bipolar bozukluk tanılı hasta grubunda sağlıklı kontrol grubuna göre IL-1α, sIL-2R ve sIL-6R düzeyleri daha yüksek saptandı. Bipolar bozukluk tanılı hastaların hastalıktan etkilenmemiş birinci derece akrabalarında sağlıklı kontrol grubuna göre IL-1α, IL-2, sIL-2R ve sIL-6R düzeyleri arasında fark saptanmadı. IL-1β, IL-6, IL-8, IL-10, IFN-γ, TNF-α düzeylerinde ise gruplar arasında istatistiksel olarak fark saptanmadı.
Çalışmamızda klinik fenotipten bağımsız olarak, hem bipolar bozukluk tanılı hastalarda, hem bipolar bozukluk tanılı hastaların hastalıktan etkilenmemiş birinci derece akrabalarında aynı yönde düzey değişikliği gösteren bir immün endofenotip adayı saptanamadı. Bipolar bozukluk tanılı hasta grubunda sağlıklı kontrol grubuna göre daha yüksek saptanan IL-1α, sIL-2R ve sIL-6R düzeyleri klinik fenotiple ilişkili sitokin değişiklikleri olarak saptanmıştır. Elde edilen sonuçlar, benzer çalışmalara öncül olabilir. Sitokin düzeylerini etkileyen faktörlerin büyük ölçüde dışlandığı geniş örneklemli çalışmalara ihtiyaç vardır. 

Anahtar Kelimeler: bipolar bozukluk, akraba, sitokin, endofenotip

Abstract:
There are several studies which demonstrated differences in cytokine levels in both acute and euthymic periods in bipolar disorder in comparison to control groups. Moreover, there is evidence for the heritability of immune changes in bipolar disorder patients. In this respect, cytokines can besuitable endophenotype candidates. We aimed to determine cytokines which have roles in the pathophysiology of bipolar disorder and endophenotype candidate cytokines which is associated with genetic predisposition for bipolar disorder in our study.
In this study, IL-1α, IL-1β, IL-2, sIL-2R,  IL-6, sIL-6R, IL-8, IL-10, IFN-γ, TNF-α, TGF-β cytokine levels were analyzed comparatively in euthymic patients which were diagnosed with type I bipolar disorder (n=30), in their first degree relatives which were not affected from the disorder (n=30) and in healthy controls which were matched by age and gender with first degree relatives with no history of mental illness (n=30). Plasma cytokine levels were evaluated with enzyme-linked immunosorbent assay (ELISA).
IL-1α, sIL-2R and sIL-6R levels were higher in patient group with bipolar disorder compared to healthy control group. No differences were determined between IL-1α, IL-2, sIL-2R and sIL-6R levels of unaffected relatives of patients with bipolar disorder and healthy control group. There was no statistically significant difference in IL-1β, IL-6, IL-8, IL-10, IFN-γ, TNF-α levels between groups.
Regardless of clinical phenotype, no immune endophenotype candidates which showed level variance in the same direction in both patients with bipolar disorder and their unaffected first degree relatives were determined.IL-1α, sIL-2R and sIL-6R levels which were determined higher in the patient group with bipolar disorder compared to healthy control group, were confirmed as cytokine changes related to clinical phenotype. Achieved results might lead other similar researches. There is a need for researches with large samples in which coefficients that affect cytokine levels are highly excluded.

Key words: bipolar disorder, relative, cytokine, endophenotype