Cinsiyet eşitliğine dayalı STEM eğitiminin kız öğrenciler üzerine etkisi
The effect of gender equal STEM education on female students
Yazar: TUBA AÇIKGÖZ
Danışman: DOÇ. DR. SİNAN ÇINAR
Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Eğitim = Education ; Fen bilgisi eğitimi = Science education ; Fen bilgisi öğretimi = Science teaching

Özet:
Bu çalışmada fen bilimleri öğretim programına uygun olarak geliştirilen
cinsiyet eşitliğine dayalı mühendislik tasarım odaklı STEM etkinliklerinin kız
öğrencilerin mühendislik tasarım özyeterliklerine ve mühendislik imajlarına etkisini
incelenmesi amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda geliştirilen cinsiyet eşitliğine
dayalı STEM etkinlikleri altı kriter çerçevesinde oluşturularak işbirlikçi öğrenme ile
yürütülmüştür. Çalışmada araştırma yöntemi olarak özel durum çalışması yöntemi
benimsenmiş ve 7. sınıfta öğrenim gören 20 öğrenci ile yürütülmüştür. Veri toplama
araçları olarak mühendislik özyeterlik ölçeği, mühendis çiz testi, araştırmacı günlüğü
ile etkinlik sonu değerlendirme formları kullanılmıştır. Uygulamada elde edilen nicel
veriler Jamovi (2.2.2) paket programı ile; nitel veriler ise içerik analizi ile analiz
edilmiştir.
Elde edilen bulgular doğrultusunda cinsiyet eşitliğine dayalı STEM etkinlikleri
hem kız hem de erkek öğrencilerin mühendislik tasarım özyeterliklerini artırmıştır.
Cinsiyet bağlamında kız öğrencilerin mühendislik tasarım özyeterliklerinde erkeklere
oranla daha fazla artış olmuştur. Ayrıca kız ve erkek öğrencilerdeki mühendislik imajı
olumlu olarak gelişmiş ve öğrencilerin mühendislik bilgileri artmıştır. Fakat erkeklerin
mühendislik cinsiyet algısında mühendisliğin erkeksi olduğu görüşü devam ederken
kızlarda kadınlarında mühendis olabileceği algısı gelişmiştir. Bu sonuçlar
doğrultusunda kız ve erkek öğrencilerdeki mühendislik tasarım özyeterliğin ve
mühendislik imajının gelişmesi için fen bilimleri dersinde cinsiyet eşitliğine dayalı
STEM etkinliklerinin uygulanması önerilir.

Abstract:
This study aims to examine the effects of gender-equal engineering design-
focused STEM activities developed in accordance with the science curriculum on female students' engineering design self-efficacy and engineering image. For this
purpose, gender-equal STEM activities were developed within the framework of six
criteria and carried out with collaborative learning. The special case study method was
adopted as the research method in the study and was carried out with 20 students
studying in the 7th grade. Engineering Self-Efficacy Scale, Engineer Draw Test,
researcher's diary and end-of-activity evaluation forms were used as data collection
tools. Quantitative data obtained in the application were analyzed with Jamovi (2.2.2)
package program; qualitative data were analyzed with content analysis.
According to the findings, gender-equal STEM activities increased the
engineering design self-efficacy of both girls and boys. In terms of gender, there was
a greater increase in the engineering design self-efficacy of girls than boys. In addition,
the engineering image of girls and boys has developed positively and students'
engineering knowledge has increased. However, while the perception that engineering
is masculine continues in men's gender perception of engineering, the perception that
women can also be engineers has developed in girls. In line with these results, it is
recommended that gender-equal STEM activities be implemented in science courses
in order to develop the engineering design self-efficacy and engineering image of girls
and boys.