Harmoni arama algoritması ile tek sıra tesis düzenleme probleminin çözümü
Solving the single row facility layout problem with harmony search algorithm
Yazar: RAHMİ BAKİ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. RAMAZAN ŞAHİN
Gazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Endüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Endüstri ve Endüstri Mühendisliği = Industrial and Industrial Engineering

Özet:
Tesis düzenlenmesi kavramı, endüstriyel işletmelerde ciddi bir problemdir. Tesis düzeninin firma için nasıl daha verimli hale getirilebileceği günümüze kadar pek çok araştırmaya konu olmuştur. Etkin bir tesis düzenlemesi işletmelerin verimliğini arttırıp maliyetlerini azaltırken, başarısız bir düzenleme ise işletmeler için büyük kayıplara neden olabilir. Bu çalışmada, bir Tek Sıra Tesis Düzenleme Problemi (TSTDP) incelenmiştir. Çalışmada TSTDP'nin çözümü için bir Harmoni Arama Algoritması (HAA) sezgisel metodu geliştirilmiştir. Geliştirilen sezgisel metodun etkinliği, ürünlerin makinalar arasında kat ettiği mesafeye göre değerlendirilmiştir. Bu mesafeler elde edilirken, firmada üretilen ürünlerin işlem sıraları, gelecekteki talep tahminleri ve tezgâhlar arasındaki uzaklıklar dikkate alınmıştır. Geliştirilen HAA sezgiseli ile literatürdeki test problemleri ve yeni oluşturulan problemler çözülmüştür. Çözüm sonuçları geliştirilen HAA sezgiselinin TSTDP'nin çözümünde etkin olduğunu göstermiştir. Küçük boyutlu problemlerde optimal sonuca ulaşılırken, büyük boyutlu problemlerde ise optimal sonuca yakın çözümler ürettiği görülmüştür. Elde edilen sonuçlar, geliştirilen HAA sezgisel metodunun TSTDP için etkin olduğunu ortaya çıkarmıştır. Son olarak geliştirilen HAA sezgisel metodu ile 14 makinadan oluşan bir tesisin düzenlemesi yapılmıştır. Elde edilen yeni yerleşim düzenlemesi ile tesisin toplam taşıma maliyetini azaltılmış ve etkinliği arttırılmıştır.

Abstract:
Facility layout issue is a significant problem for industrial businesses. There are many studies on the effects of facility layout on companies' productivity. An effective facility layout can increase company's performance and decrease cost. On the other hand, an unsuccessful facility layout may cause massive losses to company. This study investigates a single row facility layout problem (SRFLP). In order to solve facility layout problem, Harmony Search Algorithm (HSA) was developed. The efficiency of the intuitive method was evaluated according to travelled distances. The distances were compared for existing facility and alternative facility locations by adjusting HSA technique to facility layout problem. The developed technique was tested with an existing layout in literature which was currently developed single row facility layout. According to performance test results, it was seen that the developed technique reached optimum results in small scale problems and also generated solutions close to optimum results for large scale problems. According to obtained results, it was observed that the proposed HSA technique was productive for facility layout problems. Finally, by using algorithm developed with HSA for a 14 section facility, total transportation cost is reduced and effectiveness is increased.