Diyabetik ayak okulunun duyu, denge ve alt ekstremite biyomekanikleri üzerine etkileri
Effects of diabetic foot school on sensation, balance and lower extremity biomechanics
Yazar: BÜŞRA KALKAN BALAK
Danışman: DOÇ. DR. BAHAR ANAFOROĞLU
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı / Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Fizyoterapi ve Rehabilitasyon = Physiotherapy and Rehabilitation

Özet:
Bu çalışmanın amacı, diyabetik ayak hastalarında hastalığın ilerleyişini önlemek amacıyla Diyabetik Ayak Okulu oluşturmak ve bu eğitimin bireylerde duyu, denge ve alt ekstremite biyomekanikleri ve diyabet yönetimi üzerindeki etkilerini karşılaştırmaktır.
Çalışmaya 40-70 yaş arası 24 katılımcı dahil edildi. Katılımcılar randomize olarak tedavi grubu ve kontrol grubu şeklinde iki gruba ayrıldı. Kontrol grubu sekiz hafta boyunca haftada bir gün Diyabetik Ayak Okulunda eğitim alırken, tedavi grubu sekiz hafta boyunca haftada bir defa Diyabetik Ayak Okulu eğitimi aldı ve haftada iki defa yüz yüze ve bir defa çevrim içi telerehabilitasyon yöntemiyle birebir ayak egzersiz eğitimi aldı. 
Katılımcıların her hafta eğitim öncesi ve sonrası görsel analog skalası ile ağrı şiddetleri değerlendirilirken, sekiz haftalık eğitim öncesi ve sonrası nöropatik ağrı anketi ağrı duyuları, monofilament ile plantar basınç, diyapozon ile vibrasyon, dijital inklinometre ile propriyosepsiyon duyuları, el dinanometresi ile kas kuvvetleri, merdiven inip çıkma testi ile alt ekstremite güçleri, kalk yürü testi ve fonksiyonel uzanma testi ile dengeleri, yürüyüş sensörü kullanılarak yürüyüşün zaman-mesafe karakteristikleri, ayak altı taban basınç ölçüm cihazı ile pedobarografik ölçümleri ve "diyabetik ayak bakım davranış ölçeği", "diyabetik ayak bilgi ölçeği" ve "diyabetik ayak bakımı öz etkililik anketi" ile diyabetik ayak hakkında bilgileri değerlendirildi. 
Tedavi sonrası her iki grupta nöropatik ağrı anketine göre ağrı bulguları, plantar basınç ve propriyosepsiyon duyuları, yürüyüş kadansı, denge değerlendirmeleri ve diyabetik ayak hakkında bilgi değerlerinin anlamlı olarak geliştiği belirlendi (p<0,05). Yalnızca Tedavi Grubunda ise alt ekstremite güçleri, sol kalça fleksör, sağ kalça ekstansör, diz fleksör ve ekstansör ve ayak-ayak bileği çevresi kas kuvveti değerlerinde, basınç merkezinin (COP) kat ettiği mesafe değerlerinde ve yürüyüş hızı değerlerinin anlamlı olarak geliştiği belirlendi (p<0,05).
Sonuç olarak, Diyabetik Ayak Okulu'nun bireylerin duyu, denge, yürüyüş ve diyabetik ayak hakkında bilgileri üzerine etkileri olduğu bulundu. Bulgularımız göz önünde bulundurulduğunda özellikle egzersizle desteklenen eğitim programlarının, diyabetik ayak hastalarında daha geniş kapsamlı ve etkili iyileşmeler sağladığı görüldü. Bulgular, bu tür eğitim programlarının tüm diyabetik bireyler için yaygınlaştırılabileceğini güçlü bir şekilde desteklemektedir.

Abstract:
This study aims to establish a Diabetic Foot School to prevent the progression of the disease in diabetic foot patients and to compare the effects of this education on sensory perception, balance, and lower extremity biomechanics in individuals.
A total of 24 participants aged between 40 and 70 were included in our study. The participants were randomly divided into two groups: the treatment group and the control group. The control group attended Diabetic Foot School sessions once a week for eight weeks, while the treatment group participated in Diabetic Foot School sessions once a week for eight weeks and additionally received individual foot exercise training twice a week in-person and once a week via online telerehabilitation.
Each week, participants' pain severity was assessed before and after the sessions using the Visual Analog Scale. Additionally, various parameters were evaluated before and after the eight-week program: neuropathic pain using the Neuropathic Pain Questionnaire, plantar pressure with a monofilament, vibration sensation with a tuning fork, proprioception with a digital inclinometer, muscle strength with a hand dynamometer, lower extremity strength with the stair climb test, balance with the Timed Up and Go test and the Functional Reach Test, and gait spatiotemporal characteristics using a gait sensor. Pedobarographic measurements were conducted with a foot pressure measurement device. Furthermore, participants' knowledge about diabetic foot care was assessed using the "Diabetic Foot Care Behavior Scale," the "Diabetic Foot Knowledge Scale," and the "Diabetic Foot Care Self-Efficacy Questionnaire."
Post-treatment results showed significant improvements (p<0.05) in pain indicators, plantar pressure, proprioception, gait cadence, balance, and diabetic foot knowledge scores in both groups according to the neuropathic pain questionnaire. Only the Treatment Group demonstrated significant improvements (p<0.05) in lower extremity strength, including left hip flexors, right hip extensors, knee flexors and extensors, and foot-ankle muscle strength. In addition, it was observed that the center of pressure (COP) displacement and gait velocity values improved.
As a result, it was found that the Diabetic Foot School had significant effects on individuals' sensory perception, balance, gait, and knowledge about diabetic foot care. Considering our findings, it has been observed that education programs, particularly those supported by exercise, lead to more comprehensive and effective improvements in diabetic foot patients. These results strongly support the widespread implementation of such training programs for all individuals with diabetes. We believe that the Diabetic Foot School training can be beneficial for both diabetic patients and those with diabetic foot.