Fuzûlî'nin anlam dünyası: Anahtar kelimeler ve kavramlar sözlüğü
Fuzuli's meaning word: Dictionary of keywords and concepts
Yazar: METİN SAMANCI
Danışman: PROF. DR. ÖMER ZÜLFE
Marmara Üniversitesi / Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Eski Türk Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Dilbilim = Linguistics ; Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Anahtar kelime = Keyword ; Eski Türk edebiyatı = Old Turkish literature ; Fuzuli = Fuzuli ; Kavramlar = Concepts ; Kelimeler = Words ; Sözlük = Dictionary ; Sözlük dili = Dictionary language ; Türk edebiyatı = Turkish literature ; Türkçe sözlükler = Turkish dictionaries

Özet:
Bu çalışmada Fużūlì'nin (ö. 1556) Dívān, Leylā vü Mecnūn ve Beng ü Bāde eserleri taranarak tespit edilen anahtar kelimeler ve kavramların sözlüğü oluşturulmuştur. Beyit örnekleri Dívān-i Fārsí ve Ģadíķatü¢-s-sü¤edā ile zenginleştirilmiştir.
Çalışmamızın Giriş bölümünde sözlük oluşturulurken göz önünde tutulan hususlar ortaya konmuştur. 1. Bölümde şairin hayatı, eserleri, yaşadığı dönem ve çevresi hakkında ana hatlarıyla bilgi verilmiştir. Anlama dair dikkat çeken noktaları ele aldığımız 2. bölüm ise 5 başlıktan oluşmaktadır. Şairin Beyitteki Anlamı Vurgulama Usûllerinde söz tekrarları, kelime tercihleri ve beytin ilk ve son kelimesinin anlamı vurgulayacak şekilde kurgulanması gibi hususlar ele alındı. Fużūlì'nin Şiirlerinde Anlaşılmayı Güçleştiren Hususlar'da bildirme ekinin farklı yerde ve işlevde kullanılması ve Farsçadan anlam kopyalarına işaret edilmiştir. Edebî ve Orijinal/Sıradışı Terkipler'de şaire yeni anlamlar oluşturma imkânı sağlayan terkip örnekleri incelenmiştir. Anlamları Tekrar Edilen Beyitlerde şairin farklı beyitlerde nüanslarla da olsa tekrar ettiği anlamlar 5 alt başlık halinde ortaya konmuştur. Fużūlì'nin Şiirine Yön Veren Kavramlar alt başlığında ise onun şiirinde çokça işlediği melâmet, mâtem gibi kavramlar onun eserleri göz önünde tutularak ana hatlarıyla ortaya konmuştur.
Anahtar Kavramlar ve Kelimeler Sözlüğü başlıklı bölümde, Giriş'te örneklemini sunduğumuz Sözlük Oluşturulurken Göz Önünde Tutulan Hususlar'a göre tespit edilen madde başları açıklanmış, beyitlerle örneklenmiş ve her beyit günümüz Türkçesi ile nesre çevrilmiştir. Ek bölümünde ise şairin Dívān'ının metni üzerine öneriler sunulmuştur.
Anahtar Kelimeler: Fuzûlî, anlam, şiir, sözlük

Abstract:
ABSTRACT
In this study Fuzuli's key words and concepts glossary has been created by scanning Dívān, Leylā vü Mecnūn and Beng ü Bāde. Couplet samples have been reached with Dívān-i Fārsí and Ģadíķatü¢-s-sü¤edā.
Our study consist of 3 main sections: Introduction, Review: Notable Points of Fuzuli's Poetry regarding meaning, and glossary. In the introduction part, the life and works, of poet was described outline. Points taken under consideration in creating glossary were marked in Review section.
	The review section which we look at the notable points regarding meaning consist of 5 topics. In the The Methods of Poet Highlighting Couplet's Meaning word repetitions, word preferences and designing of the couplet's first and last words in the way of emphasize the meaning was discussed. In the Issues That Make Understanding Difficult the copula's different place and function was viewed. Persian calques are also was viewed in this section. In the Literary and Original/Unusual Compounds examples of compounds that provide the possibility of creating new meanings were examined. In the Recurring Meaning Couplets even with the nuances, were revealed in 5 subheadings. In the collimating concepts of Fuzuli's poetry, concepts treated often such as malamat [reproach] mourning etc. was viewed outlines considering his works. 
In the glossary section, the bullets ascertained from the Points taken under consideration in creating glossary that we've pointed in the Introduction. Every couplet example was tranlate to modern Turkish prose.  In the annex, suggestions were made on the text of the poet's Dívān.
Keywords: Fuzûlî, meaning, glossary, poetry.