Hemşirelik eğitim modellerinin öğrencilerin eleştirel düşünme eğilimlerine etkisi: Çok merkezli çalışma
The effect of nursing education models on the critical thinking dispositions of the students: A multicenter study
Yazar: FİGEN ŞENGÜL
Danışman: DOÇ. DR. GÜLŞAH SEYDAOĞLU
Çukurova Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Hemşirelik = Nursing ; Sağlık Eğitimi = Health Education
Dizin: Eleştirel düşünce = Critical thinking ; Hemşireler = Nurses ; Hemşirelik = Nursing ; Hemşirelik araştırmaları = Nursing research ; Hemşirelik eğitimi = Education-nursing ; Karar verme = Decision making ; Sosyal faktörler = Social factors ; Sosyodemografik özellikler = Socio-demographic characteristics ; Öğrenciler-hemşirelik = Students-nursing

Özet:
Hemşirelerin, hemşirelik problemleri ile başa çıkabilmeleri, karmaşık hasta bakım gereksinimlerini saptayabilmeleri ve sistemik bakım verebilmeleri için aldıkları eğitim doğrultusunda eleştirel düşünme becerilerini geliştirmeleri gerekmektedir. Bireylere eleştirel düşünme becerilerinin kazandırılmasında en önemli görev eğitim kurumlarına düşmektedir. Ülkemizde, son yıllarda hemşirelik eğitiminde klasik eğitime alternatif olarak probleme dayalı öğretim (PDÖ) ve entegre eğitim gibi farklı eğitim modelleri hayata geçirilmiştir.Araştırmanın evrenini PDÖ modelinin uygulandığı Dokuz Eylül Ü. Hemşirelik Yüksekokulu (n=131), entegre eğitim modelinin uygulandığı Cumhuriyet Ü. Sağlık Bilimleri Fakültesi (n=144) ve klasik eğitim modelinin uygulandığı Çukurova Ü. Adana Sağlık Yüksekokulu'nun (n=115) hemşirelik bölümlerinin 2008?2009 akademik yılı bahar döneminde birinci ve dördüncü sınıflarında öğrenim gören toplam 513 öğrenciden çalışmaya katılmayı kabul eden 390 öğrenci oluşturmuştur. Öğrencilerin 229'u (%58,7) birinci sınıf, 161'i (%41,3) dördüncü sınıf öğrencisidir. Veriler, öğrencilerin sosyo-demografik özellikleri, sosyal faaliyetleri ve eğitimleri ile ilgili bilgileri belirleyen anket formu ve California Eleştirel Düşünme Eğilimi Ölçeği (CEDEÖ) ile toplanmıştır.Araştırmaya katılan öğrencilerin CEDEÖ toplam puan ortalamaları; entegre eğitim modelindeki öğrencilerde 267,4±31,8, PDÖ modelindeki öğrencilerde 262,6±29,1 ve klasik modeldeki öğrencilerde 256,4±23,8 olarak saptanmıştır (p=0,008). Dördüncü sınıftaki öğrencilerin puanı 266,3±32,2 olarak bulunurken, birinci sınıftaki öğrencilerin puanı 260,4±25,8 olarak bulunmuştur (p=0,020). Dördüncü ve birinci sınıf ortalamaları arasındaki fark PDÖ'de anlamlı bulunurken diğer eğitim modellerinde anlamlı bulunmamıştır. PDÖ eğitimi almak (OR:3,21, %95 GA:1,21-8,54, p=0,020), 4. sınıfta olmak (OR:3,55, %95 GA:1,62-7,79, p=0,002), demokratik (OR:3,94, %95 GA:1,55-10,01, p=0,004) ve yoksul sosyoekonomik düzeyde aileye sahip olmak (OR:3,61, %95 GA:1,02-12,76, p=0,046) yüksek düzeyde eleştirel düşünme eğilimini arttıran bağımsız etkenler olarak saptanmıştır.Çalışmanın sonuçları eğitim modellerinin eleştirel düşünme eğilimini etkilediğini göstermektedir.

Abstract:
Nurses need to develop their ability of critical thinking in accordance with the education they receive to cope with the nursing care problems, to determine the necessity of the complex patient care and to give systematical care. The most important role on the acquisition of critical thinking skills to individuals is educational institution?s. In recent years, different education models such as problem based learning (PBL) and integrated education have been effectuated as an alternative to classical education on nursing.Of the total 390 students were included who accept to join the study among the 513 students whose in 1st and 4th grade of nursing care in spring term 2008-2009 academic year. The schools in this research are; the Dokuz Eylül University Nursing Academy (n=131) which the PBL model is applied in, the Cumhuriyet University Health Sciences Faculty (n=144) which the integrated education model is applied in and the Çukurova University Adana Health Academy (n=115) which the classical education model is applied. 229 students (%58,7) among the students were in 1st grade, 161 students (%41,3) were in 4th grade. California Critical Thinking Dispositions Inventory (CCTDI) and a questionnaire included the students' social demographic features, knowledge of social and education activities were applied.The mean score of CCTDI were found to be 267,31,±31,8 in the integrated education model, 262,6±29,1 in PBL and 256,4±23,8 in the classical model (p=0,008). Of the total mean score of the students in 4th grade was 266,3±32,2 and 260,4±25,8 in the 1st grade students (p=0,020). While significant difference has been found between the mean scores of the 1st and 4th grade in PBL, it hasn't been found to be significantly different in the other models. Receiving PBL training (OR:3,21, %95 GA:1,21-8,54, p=0,020), to be in 4 th grade (OR:3,55, %95 GA:1,62-7,79, p=0,002), to have democratic family type (OR:3,94, %95 GA:1,55-10,01, p=0,004) and to have a low class of socio?economic level (OR:3,61, %95 GA:1,02-12,76, p=0,046) have been found as independent factors increasing the critical thinking dispositions in high level.The results of the research show that the education models affect the critical thinking dispositions.