Orman altı bitkilerinden Rhinanthus angustifolius Subsp. grandiflorus bitkisinde uçucu yağların kimyasal bileşimleri ve antimikrobiyal aktiviteleri; beta pinen'in 2,4-dinitrobenzensülfenil klorür ile katılma tepkimesi ve antioksidan-radikal giderici aktivite ölçümleri
Chemical compounds and antimicrobial activities of essential oils in the Rhinanthus angustifolius Subsp. grandiflorus that is one of the plants under growths; addition reaction of beta pinen with dinitrobezene sulfenyl chloride, measures of antioxidant and radical removing effects
Yazar: SİNAN ÖZTÜRK
Danışman: YRD. DOÇ. DR. AFŞİN AHMET KAYA
Gümüşhane Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Ormancılık ve Çevre Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Ormancılık ve Orman Mühendisliği = Forestry and Forest Engineering
Dizin: Uçucu yağlar = Essential oils

Özet:
Bu çalışmanın birinci kısmında Rhinanthus angustifolius subsp. grandiflorus bitkisinin uçucu yağının kimyasal bileşimleri ve antimikrobiyal aktiviteleri incelendi. Uçucu yağlar su buharı destilasyonu yöntemi ile bitkinin tüm kısımlarından elde edilerek GC-FID ve GC-MS yöntemi ile analiz edildi. Bitkiden elde edilen toplam yağın %99.46' sını içeren 31 adet bileşiğin yapısı aydınlatıldı. Rhinanthus angustifolius subsp. grandiflorus bitkisindeki ana bileşenler, 1H-Inden, 2,3-dihydro-5-metil- (%25.137), α-Kubeben (%19.27), 1-Hekzadeken (%15.59), n-Hekzadekanoik asit (%12.14) olarak belirlendi. Bitkiden izole edilen uçucu yağların antimikrobiyal aktiviteleri de incelendi. Rhinanthus angustifolius subsp. Grandiflorus bitkisine ait uçucu yağın B. cereus, E. coli, E.coli O157:H7 ve S. aureus mikroorganizmalarına karşı antimikrobiyal aktivite gösterdiği belirlendi. Aynı zamanda Sac. cerevisiae ve C. albicans cinsi mayalar üzerinde de etkili olduğu tespit edildi.
Çalışmanın ikinci kısmında ise, β-pinen başlangıç bileşiğinin 2,4-dinitrobenzensülfenil klorür bileşiği ile oda sıcaklığında katılma tepkimesi gerçekleştirildi. Tepkime sonucu elde edilen yeni terpen türevi bileşiklerinin izolasyon çalışması başladı. Uzun çalışmalar sonucu üç farklı reaksiyon ürünü saf olarak elde edildi. Yeni bileşiklerin yapıları NMR, IR, kütle spektral verileri ve elementel analiz teknikleri kullanılarak spektroskopik yöntemlerle belirlendi. Yapılan çalışmada beta pinenin iskelet düzenlenmesi (Wagner-Meerwein) sonucu katılma ürünleri verdiği anlaşıldı. Ayrıca elde edilen üç yeni bileşiğin antioksidan ve radikal giderici etkilerinin ölçümleri yapıldı. Ölçümlerin sonuçlarına sentezlenen üç bileşiğinde antioksidan etkiye sahip olduğu tespit edilmiştir.

Abstract:
In the fist part of this study, chemical compositions and antimicrobial activities of essential oil of Rhinanthus angustifolius subsp. grandiflorus plants'  were investigated. Essential oil was obtained from the all parts of the plant by hydrodistillation and analyzed by GC-FID and GC-MS. 31 components representing 99.46% of the total oils were characterized. The main components of these species were found to be 1H-Indene, 2,3-dihydro-5-methyl- (%25.137), α-Cubebene (%19.27), 1-Hexadecene (%15.59), n-Hexadecanoic acid (%12.14) from Rhinanthus angustifolius subsp. Grandiflorus. The antimicrobial activity of the isolated essential oil of the plant was also investigated. Antimicrobial activity was observed for the essential oil of Rhinanthus angustifolius subsp. Grandiflorus against B. cereus, E. coli, E.coli O157:H7 ve S. Aureus microorganisms. .In additon to that, effect on ferments of B. cereus, E. coli, E.coli O157:H7 ve S. Aureus was detected.
In the second part of this study, the addition reaction of starting material of β-pinen with dinitrobenzene sulfenyl chloride was carried out in the room temperature. The new terpen's derivatives that obtained from the result of reaction was isolated. In the result of long studies, three different reaction productions were obtained purely. Chemistry of new compositions was defined by the spectroscopic methods by using NMR, IR, mass spectral data and elemental analysis techniques. In the study, the result showed that β-pinen gives additional products with the effect of skeletal arrangement. Besides, new three compound antioxidant and radical removing effects measures were made. The resut of measurements is three synthesized compound have possessess antioxidant effect.