?Swap? sözleşmelerinin finansal tablolarda raporlanması
Reporting ?Swap? contracts in financial statements
Yazar: NAZLI KEPÇE
Danışman: PROF. DR. GÖKSEL YÜCEL
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Muhasebe Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2007
Konu: İşletme = Business Administration

Özet:
?Swap? sözleşmeleri, türev ürünler arasında yeralan, oldukça kısa bir geçmişe sahip olmasına karşın, uluslararası sermaye piyasalarında en hızlı gelişip büyüyen ve kullanıcılardan gelen talepler doğrultusunda rahatlıkla şekillendirilebilen finansal araçlardır. Ancak bu sözleşmelerin dünya ülkelerinde etkin bir risk yönetim aracı olarak sıklıkla kullanılmasına karşın, ülkemizdeki kullanımının henüz çok yeni olması, ülkemizde ?swap? olarak adlandırılan sözleşmeler ile uluslararası finansal piyasalarda ?swap? olarak adlandırılan sözleşmeler arasında birtakım farklılıkların olması, konuya ilişkin muhasebeleştirme, değerleme ve raporlama sorunlarını da beraberinde getirmiştir. Tüm bunların yanısıra ülkemizdeki muhasebe uygulamalarını yönlendiren birden fazla yetkili mercinin olması uygulamalararası tutarsızlıkların yaşanmasına, bu durum da kaçınılmaz olarak konuya ilişkin sorunların etkisinin artmasına sebep olmuştur. Bu çalışma ile, ülkemizde yoğun olarak bankalar tarafından kullanılan, ancak son yıllarda şirketler tarafından da bir risk yönetim aracı olarak kullanılmaya başlanan ?swap? sözleşmelerinden para/döviz ?swap?ı sözleşmelerinin, finansal tablolarda raporlanmasına ilişkin uluslararası uygulamalar ile ülkemizdeki uygulamaların araştırılması, aralarındaki ortak ve farklı noktaların tespit edilerek, ülkemizdeki uygulamalarla uluslararası uygulamalar arasında bir birliktelik sağlanmasına ilişkin yapılması gerekenlerin belirlenmesi amaçlanmıştır. Bunun için öncelikle ayrıntılı bir literatür çalışması yapılmış, bu çalışma ile eşzamanlı olarak ülkemizin önde gelen bankalarından konusunda uzman yetkililerle görüşülerek çalışmanın kavramsal altyapısı oluşturulmuş, yapılan görüşmeler sonucunda edinilen bilgilerle ülkemizde bankalar tarafından gerçekleştirilen para ?swap?ı sözleşmelerinin finansal tablolarda raporlanmasına ilişkin olarak hazırlanan bir vak'a ile çalışma tamamlanmıştır.

Abstract:
Swap contracts are derivative instruments, which can be easily designed based on the demand of contract users, gained a high popularity in international capital markets in the last few years. However, although these contracts are frequently being used as an effective risk management tool in the world, they are newly being used in Turkey. Since there are some differences between the contracts which are called as swap contracts in the other countries and in Turkey and since they are newly being used in Turkey, some accounting, valuation and reporting problems related with those contracts arose. Besides all of these, existence of more than one authoritative body for accounting applications in Turkey, creates inconsistencies between accounting applications and increases the effect of the accounting, valuation and reporting problems related with those contracts. The purpose of this study is to identify rules for reporting swap contracts in financial statements both in Turkey and in the world, make a comparison between the Turkish and international applications in order to the determine the similar and different points and to figure out what has to be done to overcome those differences. To reach this purpose first a comprehensive literature study has been performed. Then some professionals from Turkey?s banking sector are interviewed. Using the information gathered from those interviews, a case about reporting currency swap contracts in financial statements is developed. By the help of the case developed current situation and the things to be done about the current situation are identified.