İskemik diyabetik retinopati nedeniyle panretinal fotokoagülasyon planlanmış olan hastalarin lazer öncesi ve lazer sonrasi optik koherens tomografi anjiyografi ile maküler vasküler yoğunluk ve foveal avasküler zon bölgesindeki değişiklikler
Changes in the macular vascular density and foveal avascular zone region with optical coherens tomography angiography before and after panretinal photocoagulation for ischemic diabetic retinopathy
Yazar: CAHFER SARIYILDIZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ EMİNE ÇİLOĞLU
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Adana Şehir Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Göz Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2019
Konu: Göz Hastalıkları = Eye Diseases
Dizin: Anjiyografi = Angiography ; Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Diabetik retinopati = Diabetic retinopathy ; Göz hastalıkları = Eye diseases ; Işınla koagülasyon = Light coagulation ; Lazer tedavisi = Laser therapy ; Tomografi-optik koherens = Tomography-optical coherence

Özet:
Amaç: Şiddetli non-proliferatif (NPDR) veya proliferatif diyabetik retinopati (PDR) tanısı olan hastalarda panretinal fotokoagulasyonun (PRF), makülar mikrovasküler yapısı üzerine etkisini optik koherens tomografi anjiografi (OKTA) ile değerlendirmek ve sistemik faktörlerin bu değişim üzerindeki etkisini araştırmak.
Gereç Ve Yöntem: Çalışmaya, Adana Şehir Eğitim ve Araştırma Hastanesi Göz Hastalıkları Kliniğine başvuran şiddetli NPDR veya PDR tanısı alarak PRF planlanan 31 hastanın 43 gözü dahil edildi. Kontrol grubu olarak da diyabeti olup DR'si olmayan 26 hastanın 47 gözü çalışmaya alındı. PRF öncesinde ve sonrasındaki 3. ve 6. aylarda en iyi düzeltilmiş görme keskinlikleri (EİDGK) ölçülerek, OKTA ile foveal avasküler zon (FAZ),  Acircularity indeksi (Aİ), foveal dansite (FD), yüzeyel kapiller pleksus (YKP) ve derin kapiller pleksus (DKP) dansiteleri ölçüldü. Hastaların ayrıca santral maküla kalınlığı (SMK) ve koroid kalınlığı da değerlendirildi. Hastalardan diyabet süresi, sistemik ve göz hastalığı sorgulanıp HbA1c düzeylerine bakıldı. 
Bulgular: Tedavi grubunun yaş ortalaması 54,84±7,43, kontrol grubunun 58,23±8,95 yıl olarak hesaplandı (p=0,123). Tedavi grubunun başlangıçtaki HbA1c düzeyi ortalama 8,82±2,00; kontrol grubunun ise 8,53±1,36 ölçüldü (p=0,607). Tedavi grubunun lazer öncesi, lazer sonrası 3.ay ve 6.ay EİDGK (Snellen) sırasıyla; 0,69±0,22, 0,72±0,29 ve 0,75±0,21 ölçüldü; ancak fark bulunmadı (p=0,686). Lazer öncesi, lazer sonrası 3. ve 6.ay FAZ, Aİ, FD, YKP ve DKP dansite ölçümlerinde zamana bağlı istatistiksel olarak fark görülmedi (p>0,05). Lazer öncesi dönemle lazer sonrası 3.ay ve 6.ay kıyaslandığında SMK'da artma; koroid kalınlığında azalma görüldü (p<0,05). Kontrol grubunda; görme keskinliği, FD, YKP ve DKP dansite ölçümleri başlangıç tedavi grubundan yüksek bulunurken; FAZ alanı ve Aİ ölçümlerinde tedavi grubundan düşük bulundu. 
Sonuç: Diyabetik retinopati tedavisinde uygulanan PRF'nin, lazer sonrası 3.ay ve 6.aya kadar SMK'da artma ve koroid kalınlığında azalmaya neden olduğu; ancak makülar mikrovasküler yapısı ve görme keskinliği üzerinde etkisi olmadığı saptandı. PRF, şiddetli NPDR ve PDR tanısı olan hastaların tedavisinde makülar mikrovasküler yapıyı etkilemeden halen altın standart etkili ve güvenilir bir tedavidir. 

Anahtar Kelimeler: 	Diyabetik retinopati, foveal avasküler zon, optik koherens tomografi anjiyografi, panretinal fotokoagulasyon

Abstract:
Aim: To evaluate the effect of panretinal photocoagulation (PRP) on macular microvascular structure in patients with severe non-proliferative (NPDR) or proliferative diabetic retinopathy (PDR) by optical coherence tomography angiography (OCTA) and investigate the effect of systemic factors on this change.
Material and Methods: The study included 43 eyes of 31 patients who underwent PRP treatment with the diagnosis severe NPDR or PDR who applied to Adana City Training and Research Hospital Department of Ophthalmology. 47 eyes of 26 diabetic patients without diabetic retinopathy were taken as the control group. The best corrected visual acuity (BCVA) was measured at 3rd and 6th months before and after PRP. Foveal avascular zone (FAZ), acircularity index (AI), foveal density (FD), superficial capillary plexus (SCP) and deep capillary plexus (DCP) densities were measured by OCTA. The patients were also evaluated for central macular thickness (CMT) and choroidal thickness. The duration of diabetes, systemic and ocular disease were investigated and HbA1c levels were evaluated.
Results: The mean age of the treatment group was 54,84±7,43 and 58,23±8,95 years for the control group (p=0,123). The mean HbA1c level of the treatment group was 8,82±2,00 and 8,53±1,36 for the control group (p=0,607). The BCVA (Snellen) in treatment group before and 3rd and 6th post-laser months, respectively;  0,69±0,22, 0,72±0,29 and 0,75±0,21 were measured; however, no difference was found (p=0,686). There was no statistacally significant difference in FAZ, AI, FD, SCP and DCP density measurements between the pre-laser and post-laser period (p>0,05). There was an increase in CMT between the pre-laser and post-laser 3rd and 6th months; but choroidal thickness was decreased with time (p<0,05). In the control group; BCVA, FD, SCP and DCP measurements were higher; but the FAZ area and AI measurements were lower than the initial treatment group.
Conclusion: In the treatment of diabetic retinopathy PRP, caused an increase in CMT and decrease in choroidal thickness after 3rd and 6th months post-treatment; but there was no effect on macular microvascular structure and visual acuity. PRP is still gold standart effective and reliable treatment in the treatment of patients with severe NPDR and PDR without affecting the macular microvascular structure.

Key Words: 	Diabetic retinopathy, foveal avascular zone, optical coherence tomography angiography, panretinal photocoagulation