Suskunlar romanında fihi ma fih'teki tasavvuf öğretilerinin izleri
Traces of sufi teachings in fihi ma fih in the novel of Suskunlar
Yazar: ASUMAN TURAN
Danışman: PROF. DR. EMİNE YENİTERZİ
Üsküdar Üniversitesi / Tasavvuf Araştırmaları Enstitüsü / Tasavvuf Kültürü ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Tasavvuf Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Din = Religion ; Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Edebiyat = Literature ; Fihi Ma Fih = Fihi Ma Fih ; Mevlana Celaleddin-i Rumi = Mevlana Celaleddin-i Rumi ; Suskunlar = Suskunlar ; Tasavvuf = Mystic

Özet:
Mevlana Celaleddin-i Rumi'nin Kur'an ve Sünnet zemininde, Allah ve insan sevgisi ekseninde din, tasavvuf ve felsefe alanında oluşturulan öğretileri, yazıldığı dönemden itibaren büyük bir ilgiyle karşılanarak evrensel bir değere dönüşmüştür.  Her dönemin sosyal, siyasi ve sanat anlayışına göre farklı biçimlerde görünen bu öğretilerin form bulduğu eserlerden biri de İhsan Oktay Anar'ın Suskunlar romanıdır. Postmodernizme yakın tarzda yazılan eserde hâkim unsur Mevlana'nın tasavvuf öğretileridir. Üstkurmaca ile birlikte metinlerarasılık; pastiş, parodi ve ironi teknikleri kullanılarak büyülü bir atmosferde somutlaştırılan bu öğretiler; iyilik ve kötülük çatışmasını yansıtan zıt olay ve figürler aracılığıyla romana taşınmıştır. 

Suskunlar romanında Fihi Ma Fih'teki tasavvuf unsurlarının tespiti ile nesnel gerçeklik bağlamındaki bu öğretilerin, kurgusal gerçekliğe aktarımı sırasında herhangi bir aşınmaya uğrayıp uğramadığının saptanması, çalışmanın amacını oluşturmuştur. Birinci bölümde Fihi Ma Fih'in; adı, yazım süreci ve muhtevası; ikinci bölümde Suskunlar'ın; teması, yapı unsurları, anlatım tür ve teknikleri belirlenmiştir. Üçüncü bölümde ise Fihi Ma Fih'teki tasavvuf öğretilerinin Suskunlar'da karşılandığı figür ve olaylar, karşılaştırmalı olarak incelenmiştir. Ayrıca Suskunlar'da yer alan pek çok unsurun oluşturulmasında Mevlânâ'nın etkisi ortaya konmuştur. Buna paralel olarak bu öğretilerin, özgün bir dil ve roman anlayışıyla yansıtıldığı ve bu sırada Fihi Ma Fih'teki temel mesajların korunduğu ve herhangi bir aşınmaya uğratılmadığı tespit edilmiştir.

Abstract:
Fihi Ma Fih is a compilation of Mevlana's teachings on religion and mysticism. These teachings, formed on the basis of the Qur'an and Sunnah, have a universal value. One of the works in which these teachings, which took different forms in every age, took shape is İhsan Oktay Anar's novel Suskunlar. metafiction written with a postmodern approach, intertextuality; pastiche, parody and irony techniques were used and the message was transferred to the novel through contrasts.

The aim of this study is to determine how the teachings in Fihi Ma Fih were transferred to the Suskunlar and whether the teachings have undergone any erosion. In the first part of Fihi Ma Fih; name, writing process and content; in the second part of the Suskunlar; theme, structure, expression types and techniques were determined. In the third chapter, the figures and events in which the Sufi teachings in Fihi Ma Fih are met in Suskunlar are compared, and the influence of Mevlana in the fictionalization of Suskunlar is revealed. In the work, the teachings are reflected with a unique language and understanding; It has been determined that the basic messages are preserved and not subject to any wear.