Çocukluk imgesi, oyun ve oyuncak: Sosyo-kültürel bir analiz
Images of childhood, play and toy: A socio-cultural analysis
Yazar: FULYA SORMAZ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. HÜLYA YÜKSEL
Dumlupınar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Sosyoloji = Sociology
Dizin: Aydınlanma = Enlightenment ; Bireysellik = Individualism ; Bireysellik = Individualism ; Cumhuriyet Dönemi = Republican Period ; Endüstrileşme = Industrialization ; Kapitalizm = Capitalism ; Kentleşme = Urbanization ; Kültür endüstrisi = Cultural industry ; Kültürel değerler = Cultural values ; Kültürel değişim = Cultural change ; Kültürel emperyalizm = Cultural imperialism ; Kültürel etki = Cultural effect ; Medya = Media ; Modern düşünce = Modern idea ; Modern toplum = Modern society ; Obezite = Obesity ; Orta Çağ = Middle Ages ; Osmanlı toplumu = Ottoman society ; Oyun alanları = Playground ; Oyun davranışı = Play behaviour ; Oyuncak = Toy ; Oyuncak endüstrisi = Toy industry ; Oyunlar = Games ; Popüler kültür = Popular culture ; Postmodernizm = Postmodernism ; Sosyal değişme = Social change ; Sosyokültürel inceleme = Socio-cultural investigation ; Tüketim kültürü = Consumption culture ; Tüketim toplumu = Consumption society ; Türkiye = Turkey ; Çocuk dergileri = Child magazines ; Çocuk giysileri = Children's wear ; Çocuk oyunları = Children's games ; Çocuk yetiştirme = Child rearing ; Çocuklar = Children

Özet:
Çocukluk imgesi, çocuğa yüklenen anlamı, çocukluk anlayışını ifade eder. Çocukluk imgesi, çağlar boyunca farklı anlamlara sahip olmuştur; dolayısıyla çocukluk imgesi, toplumsal bir kurgudur. Oyun kültürü de, çocuk kültürünün ayrılmaz bir parçasıdır. Değişik toplumsal süreçlerde değişik çocukluk imgelerinden bahsedilebildiği gibi, değişik çocuk oyunlarından/oyuncaklarından söz edilebilmektedir. Dolayısıyla çocukluk ve çocuk kültürü, toplumdan topluma, kültürden kültüre farklılık göstermektedir. Çocuk oyunları ve çocukluk imgesi, toplumsal değişimlerden en çok etkilenen ve toplumsalı da en çok niteleyen alanlardan biridir.Günümüzde çocukluk ve çocuk oyunları kültürü hızla değişmektedir. Yaşadığımız küreselleşme sürecinde, post-modern çocukluk imgesinden, sosyal oyunların ve geleneksel oyuncakların ortadan kaybolmasından söz edilmektedir. Dünyada ve Türkiye'de yaşanan toplumsal değişimlerin, çocuk oyun kültürünün ve çocukluk kavramının değişimine etkisi söz konusudur.Bu çalışmada çocukluk'un, oyun ve oyuncağın sosyolojik anlamda neleri ifade ettiği; değişen sosyo-kültürel süreçlerden çocukluk'un ve oyun kültürünün nasıl etkilendiği, değiştiği ve değişimin ne yönde olduğu ele alınmıştır. ?Geleneksel, modern ve post-modern? kavramsallaştırması kullanılarak, çocuk kültürünün toplumsal değişim kaynakları olan sanayileşme, kentleşme, teknolojik ilerlemeler, kapitalizm, tüketim kültürü ve küreselleşme süreçleriyle ne şekilde değiştiği tarihsel karşılaştırmalı yöntemle incelenmiştir.Anahtar Kelimeler: Çocukluk imgesi, oyun, oyuncak, toplumsal değişim, geleneksel, modern, post-modern, sosyo-kültürel analiz.

Abstract:
Childhood image refers to the meaning attributed to the `child? and it means the conseption of childhood. That image has had different meanings for different times and therefore it is a cultural act. As for the play culture, it is the part of child culture which is inseperable. While there are varied childhood images at different times, there also many varied toys and plays for children, which has led to ocur varieties in childhood and child culture among different communities and cultures. Childhood image and plays for children are one of the areas which characterizes the society and which are effected most by the social changes.Today childhood and the culture of child plays have been changing fast. Within the process of globalization, it is indicated about post-modern childhood and disappearance of social plays and traditional toys. The social changes around the world and in Turkey have an effect on changing the culture of child play and the concept of childhood.In this work, it is studied what childhood, play and toy mean in terms of sociological perspective; how childhood and culture of play are effected by changing socio-cultural processes; how and in which direction they are being changed. Additionally, how the child culture has changed by means of industrialization, urbanization, improvement in technology, capitalism, consumption culture and globalization process, which are the sources of change in society, is analyzed using the terms ?traditional, modern and post-modern? in a historical contrastice way.Keywords: Childhood image, play culture, social change, traditional, modern, post- modern, socio-cultural analysis.