Demokratik ve otoriter tutuma sahip okul öncesi öğretmenlerin sınıflarında bulunan çocukların psikolojik sağlamlıklarının karşılaştırılması
Comparison of psychological resilience of children in the classrooms of preschool teachers with democratic and authoritarian attitude
Yazar: GONCA AKSOY ERDOĞAN
Danışman: DOÇ. DR. HALE KOÇER
Akdeniz Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Okul Öncesi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırmada, demokratik ve otoriter tutuma sahip okul öncesi öğretmenlerinin sınıflarında bulunan çocukların psikolojik sağlamlık durumlarını karşılaştırmak amacıyla yapılmıştır. Bu amaç doğrultusunda nicel araştırma yöntemi modellerinden karşılaştırma türü ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Bu araştırmanın çalışma grubu, 2023-2024 eğitim-öğretim yılında Sivas ili merkezinde bulunan Milli Eğitim Bakanlığına bağlı resmi okul öncesi kurumlarında görev yapan öğretmenlerine (118 öğretmen) "Okul Öncesi Öğretmenlerinin Öğretmenlik Tutumları Ölçeği" (Bilgin,1996) uygulanan ölçeğin alt boyutlarına göre aldıkları puan sıralaması dikkate alınarak seçilen, demokratik ve otoriter boyutlarında en yüksek puana sahip olan otoriter tutuma sahip 5, demokratik tutuma sahip 6 öğretmen ve onların eğitim verdiği 167 çocuktan oluşturmaktadır. Araştırma grubunda bulunan çocukların tümü 5 yaşındadır. Araştırmada çalışma grubunu oluşturan öğretmenlerin belirlenmesinde "Okul Öncesi Öğretmenlerinin Öğretmenlik Tutumları Ölçeği" (Bilgin,1996) kullanılmıştır.  Araştırma verileri; araştırmacı tarafından hazırlanan "Çocuğa ve Aileye İlişkin Kişisel Bilgi Formu", ve Türkiye uyarlaması Özbey (2019) tarafından yapılan ve öğretmenler tarafından doldurulan "Okul Öncesi Çocuklar İçin Sosyal Duygusal İyi Oluş ve Psikolojik Sağlamlık Ölçeği" ile elde edilmiştir. Verilerin analizinde tüm veriler karşılaştırma gruplarına göre normal dağılım gösterdiği için parametrik yöntemler kullanılmıştır. Gruplar arası farklılıklar bağımsız gruplar için t-testi ile analiz edilmiştir. 
Araştırma sonuçlarına göre "Okul Öncesi Çocuklar İçin Sosyal Duygusal İyi Oluş ve Psikolojik Sağlamlık Ölçeği"nin İletişim Kurma/Sosyal Performans, Öz-Kontrol/ Düşüncelilik, Atılganlık ve Keşfetmekten Hoşlanma alt boyutlarında öğretmen tutumlarına göre demokratik öğretmenlerin sınıflarındaki çocukların lehine anlamlı farklılık saptanmıştır. Ancak Duygusal istikrar/Stresle Başa çıkma ve Görev Yönelimi alt boyutunda öğretmen tutumuna göre anlamlı farklılık görülmemiştir. Buna ek olarak hem demokratik tutuma sahip öğretmenlerin hem de otoriter tutuma sahip öğretmenlerin sınıflarında bulunan kız veya erkek çocuklarının psikolojik sağlamlıkları arasında anlamlı bir farklılık bulunmadığı saptanmıştır.

Abstract:
This study aims to compare the psychological resilience of children in the classrooms of preschool teachers with democratic and authoritarian attitudes. For this purpose, a comparative relational survey model, one of the quantitative research methods, was used. The study group of this research consists of 5 teachers with authoritarian attitudes and 6 teachers with democratic attitudes, selected based on the scores they obtained on the sub-dimensions of the "Preschool Teachers' Teaching Attitudes Scale" (Bilgin, 1996), applied to all teachers (118 teachers) working in official preschool institutions affiliated with the Ministry of National Education in the center of Sivas province during the 2023-2024 academic year. Additionally, the study group includes the 167 children taught by these teachers. All the children in the study group are 5 years old. The "Preschool Teachers' Teaching Attitudes Scale" (Bilgin, 1996) was used to determine the teachers who would form the study group. Data related to children were obtained through the "Personal Information Form for Children and Families" and the "Social Emotional Well-Being and Psychological Resilience Scale for Preschool Children," adapted by Özbey (2019) and filled out by the teachers. Parametric methods were used in the analysis of the data, as all the data showed a normal distribution according to the comparison groups. Differences between groups were analyzed using the t-test for independent groups.
According to the results of the study, significant differences were found in favor of children in the classrooms of democratic teachers in the sub-dimensions of Communication/Social Performance, Self-Control/Thoughtfulness, Assertiveness, and Enjoyment of Exploration on the "Social Emotional Well-Being and Psychological Resilience Scale for Preschool Children" based on teacher attitudes. However, no significant differences were observed in the sub-dimensions of Emotional Stability/Stress Management and Task Orientation based on teacher attitudes. Additionally, no significant differences were found between the psychological resilience of girls or boys in the classrooms of both democratic and authoritarian teachers.