Bazı uçucu bitkisel uçucu yağların biber bakteriyel leke hastalığı etmenine etkisi
The effect of some essential herbal oils on pepper bacterial stain disease
Yazar: AYŞE NAGEHAN BİLAL
Danışman: DOÇ. DR. MUSTAFA KÜSEK ; DR. ÖĞR. ÜYESİ OSMAN GEDİK
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Antibakteriyel aktivite = Antibacterial activity ; Bakteriyel leke hastalığı = Bacterial spot disease ; Bitkisel yağlar = Plant oils ; Biyolojik mücadele = Biological control ; Disk difüzyon yöntemi = Disk diffusion method ; Uçucu yağlar = Essential oils

Özet:
Biber bakteriyel keke hastalık etmeni Xanthomonas spp. izolatlarına karşı 8 farklı bitkinin ticari olmayan uçucu yağlarının in vitro koşullarda etkinliği belirlenmiştir. Kahramanmaraş ilindeki biberlerden izole edilen Xanthomonas spp.'nin 6 farklı izolatına karşı yabani nane, okaliptüs, kimyon, ardıç, püren, rezene, taş nanesi ve sarı kantaron uçucu 
yağlarının disk difüzyon yöntemi ve MİK yöntemi ile etkinliği belirlenmiştir. Uçucu yağ analiz sonucuna göre etkili bileşenler pulegone, α-pinen, cedrol, trans-Anethole, piperitone oxide, nepetalactone, carvacrol, eucalyptol, carvacrol-isomer, cuminal maddeleri olarak saptanmıştır. Disk difüzyon yöntemine göre tüm izolatlarda kimyon uçucu yağı 1 µl 
konsantrasyonda (21,21 mm) ve rezene uçucu yağı 1 µl konsatrasyonda (14,85 mm) inhibisyon zonu ile yüksek oranda etkili bulunmuştur. Bunları streptomisin antibiyotiği 1 µl konsatrasyonda (13,53 mm); taş nanesi uçucu yağı 1 µl konsatrasyonda (12,78 mm); yabani nane uçucu yağı 1 µl konsatrasyonda (11,70 mm) inhibisyon zonu ile takip etmiştir. Sarı kantaron uçucu yağı 1 µl konsatrasyonda (5,73 mm); püren uçucu yağı 1 µl konsatrasyonda (5,23 mm) uçucu yağı; okaliptüs uçucu yağı 1 µl konsatrasyonda (4,84 mm) inhibisyon zonu ile en az etkili olarak tespit edilmiştir. Xanthomonas spp. izolatları arasında ise 43 izolatı en dayanıklı izolat; 6Y3-4 ve 379 izolatları ise tüm uçucu yağlarda en duyarlı olduğu belirlenmiştir. Disk difüzyon yöntemi sonuçlarına göre dayanıklı 43 izolatı, orta duyarlı 59 izolatı ve duyarlı 6Y3-4 izolatları seçilerek MİK değerleri belirlenmiştir. MİK sonucuna göre rezene uçucu yağı 1 µl konsantrasyonda 0,003 OD, kimyon uçucu yağı 1 µl konsantrasyonda 0,006 OD, okaliptüs uçucu yağı 1 µl konsantrasyonda 0,005 OD ve yabani nane uçucu yağı 1 µl konsantrasyonda 0,006 OD değerleri okunmuş olup bakteri gelişimini tamamen durdurmuştur. Yapılan çalışma sonucuna göre araştırmada kullanılan uçucu yağların uygun konsantrasyonda biber bakteriyel leke hastalığının mücadelesinde etkili olabileceği düşünülmektedir.

Abstract:
Pepper bacterial cake disease agent Xanthomonas spp. The effectiveness of noncommercial essential oils of 8 different plants against isolates in vitro was determined. The effectiveness of wild mint, eucalyptus, cumin, juniper, puree, fennel, spearmint and St. John's Wort essential oils against 6 different isolates of Xanthomonas spp. isolated from peppers in Kahramanmaraş province was determined by disk diffusion method and MIC method. According to the essential oil analysis results, the effective components were determined as pulegone, α-pinene, cedrol, trans-Anethole, piperitone oxide, nepetalactone, carvacrol, eucalyptol, carvacrol-isomer, cuminal substances. According to the disc diffusion method, cumin essential oil was found to be highly effective at 1 µl concentration (21.21 mm) and fennel essential oil at 1 µl (14.85 mm) inhibition zone in all isolates. These include the antibiotic streptomycin at a concentration of 1 µl (13.53 mm); peppermint essential oil at 1 µl concentration (12.78 mm); followed by a zone of inhibition of wild peppermint essential oil at a concentration of 1 µl (11.70 mm). St. John's Wort essential oil at a concentration of 1 µl 
(5.73 mm); puren essential oil essential oil in 1 µl concentration (5.23 mm); Eucalyptus essential oil was found to be the least effective with a zone of inhibition at a concentration of 1 µl (4.84 mm). Among the Xanthomonas spp. isolates, 43 isolates are the most resistant; 6Y3-4 and 379 isolates were found to be the most sensitive of all essential oils. MIC values were determined by selecting resistant 43 isolates, intermediate susceptible 59 isolates and susceptible 6Y3-4 isolates according to the results of disk diffusion method. According to the MIC result, OD values of fennel essential oil in 1 µl concentration, 0.003 OD in 1 µl concentration of cumin essential oil, 0.006 OD in 1 µl concentration of cumin essential oil, 0.005 OD in 1 µl concentration of eucalyptus essential oil and 0.006 OD in 1 µl concentration of wild peppermint essential oil were read. According to the test results, it is thought that essential oils at appropriate concentrations can be effective in the fight against pepper bacterial spot disease.