Dikey ve yatay düzlemde sıçrama sırasında diz eklemine binen yüklerin ve kas aktivasyon paternlerinin incelenmesi
Investigation of the loads on the knee joint and muscle activation patterns during jumping in vertical and horizontal planes
Yazar: HAVVA BURÇE GÖÇMEZ
Danışman: PROF. DR. SELDA UZUN
Marmara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı / Spor Sağlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Spor = Sports
Dizin: Dikey sıçrama = Vertical jumping ; Diz = Knee ; Diz eklemi = Knee joint ; Kas kontraksiyonu = Muscle contraction ; Kas kuvveti = Muscle strength ; Spor = Sports ; Sıçrama = Jump

Özet:
Amaç: Bu çalışmanın amacı, dikey düzlemde yapılan sıçrama egzersizleri ile yatay düzlemde reformer pilates aleti kullanılarak yapılan sıçrama egzersizleri sırasında oluşan yer tepki kuvvetleri ve quadriceps kas aktivasyon paternlerinin değerlendirilmesidir.
Gereç ve yöntem: Çalışmaya 26 lisanslı kadın voleybol oyunucusu (yaş:16,62-1,65 yıl) dahil edilmiştir. Dikey düzlemde sıçrama (CMJ) ve yatay düzlemde reformer pilates aleti kullanılarak CMJ'nin taklidi, üç farklı yay zorluk seviyesinde yapılmıştır. Sıçramalar esnasında kaydedilen yer tepki kuvvetleri ile kas aktivasyon paternleri; itme, uçuş ve iniş fazlarında değerlendirilmiştir. Yatay düzlemde farklı yay zorluk seviyelerinde yapılan sıçramalar ve CMJ esnasındaki vastus lateralis (VL), vastus medialis (VM) ve rektus femoris (RF) kaslarının maksimum istemli kontraksiyonlarının (MİK) tespiti için Karelerin Ortalamasının Karekökü (KOKK) kullanılmıştır. 
Bulgular: Yatay düzlemdeki ağır zorluk seviyesinde ve dikey düzlemdeki sıçramalar sırasında oluşan kas aktivasyon paternleri benzer iken (p>0,05),  yer tepki kuvvetleri dikey düzlemde daha fazladır (p<0,05).
Sonuç: Dikey düzlem pliometrik egzersizleri kadar kas aktivasyonu ve daha az yer tepki kuvvetinin oluştuğu yatay düzlem pliometrik egzersizleri, sporcularda yaralanma önleyici egzersiz programları için alternatif veya kombine egzersiz modeli olarak önerilebilir.

Anahtar kelimeler: sıçrama, elektromiyografi, pliometrik antrenman, quadriceps, yer tepki kuvveti.

Abstract:
Objective: The objective of this study was to evaluate the ground reaction forces and quadriceps muscle activation patterns during the jump exercises performed in the VP and the jump exercises using the reformer machine in the HP.                                                    
Material and methods: Twenty-six female volleyball players (age:16.62-1.65 years) participated in this study. Countermovement jump was performed in vertical plane (VP). Additionally imitation of  CMJ was performed using reformer pilates machine at three different springs difficulty levels in horizontal plane (HP). Ground reaction forces (GRF) and muscle activation patterns recorded during jumps was evulated in propulsive, flight and landing phases. Root mean square (RMS) was used to determine the maximum voluntary contractions (MVC) of the vastus lateralis (VL), vastus medialis (VM) and rectus femoris (RF) muscles during jumps in VP and at different springs difficulty levels in the HP.                                                                                                                                                        Results: There was no significant difference in muscle activation patterns between heavy difficulty level in HP and vertical jump however, GRF were higher in the VP (p<0.05).
Conclusion: Plyometric exercises in HP that muscle activation occur as much as plyometric exercises in VP and less ground reaction force, can be recommended as an alternative or combined exercise model for injury prevention exercise programs. 

Key words: jump, electromyography, plyometric training, quadriceps, ground reaction force.