Tip 2 diyabet hastalarının glisemik kontrol durumu ile yeme tutum durumu ilişkisi
The relationship between glycemic control status and eating attitude status of Type 2 diabetic patients
Yazar: AYŞE GİZEM MUŞTU
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA REŞAT DABAK ; DR. MUHAMMED DIHYE AVCI
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Haseki Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı / Aile Hekimliği Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Glisemik indeks = Glycemic index ; Hemoglobin A-glikolize = Hemoglobin A-glycosylated ; Yeme bağımlılığı = Food addiction

Özet:
ÖZET
	
AMAÇ: Yaptığımız bu çalışmada tip 2 DM hastalarında glisemik kontrol du-rumu ile yeme tutum durumu ilişkisini değerlendirmek amaçlanmıştır.

GEREÇ ve YÖNTEM: Çalışmamız, kesitsel türde bir anket çalışması olarak 03.05.2024 ile 03.07.2024 tarihleri arasında İstanbul Haseki Eğitim ve Araştırma Has-tanesi Aile Hekimliği Kliniği Kronik Hastalık Polikliniği'ne başvuran 18 yaş üzeri ve çalışmayı kabul eden tip 2 diyabet tanılı 148 hasta arasında tek merkezli olarak yapıl-mıştır. Toplamda 10 sorudan oluşan anketimizde, katılımcıların sosyodemografik özellikleri değerlendirildi. Hastaları yeme bozukluğu açısından değerlendirmek ve glisemik durum, sosyodemografik özellikler ile ilişkisini saptamak amacıyla Yeme Tutum Testi-26(YTT-26) ölçeği kullanılmıştır. Çalışmadan elde edilen verilerin analiz-lerinde SPSS 28.0 programı kullanıldı ve p<0.05 anlamlı kabul edildi.

          BULGULAR: Çalışmamıza Tip 2 DM hastası olan toplam 148 kişi alınmıştır.
Çalışmaya alınan hastaların yaş medyanı 56 (alt sınır:35-üst sınır:78), VKİ medyanı 27,9 (alt sınır:17,6-üst sınır:38,6) olarak tespit edilmiştir. Katılımcıların %52,7'si ka-dın, %47,3'ü erkektir. Katılımcıların YTT toplam puan medyanı 3 (alt sınır:0-üst sı-nır:48), HbA1c medyanı 6,8 (alt sınır:5,8-üst sınır:10,8)'dir. Katılımcıların %41,2'sinde yeme tutum bozukluğu saptanmıştır. Yeme tutum bozukluğu olan grupta hastaların yaşı yeme tutum bozukluğu olmayan gruptan anlamlı olarak daha düşük bulunmuştur(p<0.05). Yeme Tutum Bozukluğu olan ve olmayan gruplar arasında VKİ dağılımı, cinsiyet, medeni durum, eğitim durumu anlamlı farklılık göstermemiş-tir(p>0,05). Yeme tutum bozukluğu olan grupta aktif çalışanların oranı yeme tutum bozukluğu olmayan gruptan anlamlı olarak daha yüksek bulunmuştur(p<0.05). Yeme tutum bozukluğu olan ve olmayan gruplar arasında düzenli geliri olanların oranı ve aylık gelir durumu  anlamlı farklılık göstermemiştir(p>0.05). Yeme tutum bozukluğu olan grupta kronik hastalığı olanların oranı  ve düzenli ilaç kullanım durumu yeme tutum bozukluğu olmayan gruptan anlamlı olarak daha düşük bulunmuştur (p<0.05). Yeme tutum bozukluğu olan grupta kendini fazla kilolu olarak değerlendirenlerin oranı yeme tutum bozukluğu olmayan gruptan anlamlı olarak daha yüksek bulunmuş-tur (p<0.05). Yeme tutum bozukluğu olan ve olmayan gruplar arasında sigara, alkol kullanım oranı anlamlı farklılık göstermemiştir (p>0.05). Yeme tutum bozukluğu olan grupta HbA1C değeri yeme tutum bozukluğu olmayan gruptan anlamlı olarak daha yüksek olduğu bulunmuştur (p<0.05). 

          SONUÇ: Çalışmamızda tip 2 diyabet hastalarında yeme tutum bozukluğu sık-lığı %41,2 gibi yüksek bir oranda saptandı. Bu çalışma tip 2 diyabet hastalarında HbA1c değerlerinin dolayısıyla glisemik kontrolün yeme tutum bozukluğu ile ilişkili olduğunu göstermektedir. Tip 2 diyabet hastalarında yeme tutum bozukluğu olması bu hastaların glisemik kontrolünü kötü şekilde etkilemektedir. Diyabetin gelişmesi ve ilerlemesi açısından risk oluşturan değiştirilebilir faktörlere bakıldığında; başta yeme tutumunun düzeltilmesi gibi yaşam tarzı değişikliklerinin; hastalığın prognozu açısın-dan oldukça önemli olduğu görülmektedir. Bu nedenle tip 2 diyabet hastalarını yeme tutum bozuklukları açısından da değerlendirmek gerekebilir.

         ANAHTAR KELİMELER: Tip 2 Diyabetes Mellitus, Yeme Tutumu, Glise-mik Kontrol

Abstract:
ABSTRACT

         OBJECTIVE: In this study, we aimed to evaluate the relationship between glycemic control status and eating attitude status in type 2 DM patients.


         MATERIAL and METHOD: Our study was conducted as a cross-sectional survey study between 03.05.2024 and 03.07.2024 as a single-center study among 148 patients with type 2 diabetes who were over 18 years of age and who accepted the study and who applied to Istanbul Haseki Training and Research Hospital Family Medicine Clinic Chronic Disease Outpatient Clinic. In our questionnaire consisting of 10 questions in total, sociodemographic characteristics of the participants were evalu-ated. The Eating Attitude Test-26 (EAT-26) scale was used to evaluate the patients in terms of eating disorders and to determine the relationship with glycemic status and sociodemographic characteristics. SPSS 28.0 program was used to analyze the data obtained from the study and p<0.05 was considered significant.


         RESULTS: A total of 148 patients with Type 2 DM were included in our study. The median age of the patients included in the study was 56 (lower limit: 35 - upper limit: 78) and the median BMI was 27.9 (lower limit: 17.6 - upper limit: 38.6). 52.7% of the participants were female and 47.3% were male. The median of the par-ticipants' EAT total score was 3 (lower limit: 0 - upper limit: 48) and the median of HbA1c was 6.8 (lower limit: 5.8 - upper limit: 10.8). Eating attitude disorder was found in 41.2% of the participants. The age of the patients in the group with eating attitude disorder was found to be significantly lower than the group without eating attitude disorder (p<0.05). BMI distribution, gender, marital status, and educational status did not differ significantly between the groups with and without eating attitu-de disorder (p>0.05). The rate of active employees in the group with eating attitude disorder was found to be significantly higher than the group without eating attitude disorder (p<0.05). The proportion of those with regular income and monthly income status did not differ significantly between the groups with and without eating attitu-de disorder (p>0.05). The proportion of those with chronic diseases and regular me-dication use in the group with eating attitude disorder was found to be significantly lower than the group without eating attitude disorder (p<0.05). The proportion of those who considered themselves overweight was significantly higher in the group with eating attitude disorder than in the group without eating attitude disorder (p<0.05). The rate of smoking and alcohol use was not significantly different between the groups with and without eating attitude disorder (p>0.05). HbA1C va-lue was found to be significantly higher in the group with eating attitude disorder than in the group without eating attitude disorder (p<0.05).

         CONCLUSION: In our study, the prevalence of eating attitude disorder in type 2 diabetic patients was as high as 41.2%. This study shows that HbA1c values and thus glycemic control are associated with eating attitude disorder in type 2 dia-betic patients. Eating attitude disorder in type 2 diabetic patients adversely affects the glycemic control of these patients. When we look at the modifiable factors that pose a risk for the development and progression of diabetes, it is seen that lifestyle changes, especially the correction of eating attitudes, are very important in terms of the prognosis of the disease. Therefore, it may be necessary to evaluate patients with type 2 diabetes in terms of eating attitude disorders.

         KEY WORDS: Type 2 Diabetes Mellitus, Eating Behavior, Glycemic Control