Avrupa Birliği'nde bölgeselleşme ve Türkiye /
Yazar: MEHMET ÖZEL
Danışman: PROF.DR. RUŞEN KELEŞ
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı / Mahalli İdareler ve Yerinden Yönetim Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2001
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration
Dizin: Avrupa Birliği = European Union ; Bölgeselleşme = Regionalization ; Bütünleşme = Integration ; Türkiye = Turkey ; Yerel yönetimler = Local administrations

Özet:
Bugün dünyamızın karşı karşıya bulunduğu ekonomik, politik, askeri ve ekolojik sorunların, ancak küresel düzeyde bir işbirliği ile çözülebileceği anlayışı bulunmaktadır. Bunun bir sonucu olarak dünya üzerinde "bütünleşmeler" gerçekleşirken, diğer taraftan bir "yerelleşme" olgusundan söz edilebilir. "Yerelleşme", sosyal, kültürel, ekonomik ve politik alanda "mekansal olan"ın öne çıkmasını ifade etmektedir. Küreselleşme sürecinin getirdiği bütünleşmeler, aynı zamanda içinde yerelliğin keşfini taşımaktadır. Hem küreselleşme sürecinin "yerelleştirme" etkisinin bir sonucu hem de her ülkenin kendi özgün, ekonomik, politik, yönetsel ve kültürel koşullarının bir ürünü olarak ortaya çıkan bölge yönetimleri, bugün Avrupa Birliği'nin gündeminde olan gerçek bir olgudur. Avrupa bölgeleri, aşın merkeziyetçilikten uzaklaşma, işlevsel zorunluluklar, kamu hizmetlerinin gerekleri ve planlı kalkınma gereksinimi gibi nedenlerin ürünüdür. Ayrıca, dil kültür ve kimlik farklılıkları da bu nedenler içinde sayılabilir. "Yurttaşa daha yakın bir Avrupa", "daha demokratik bir Avrupa" gibi düşüncelerle bugün Avrupa Birliği'nde, Birlik'in yapılanma ve karar alma sürecine ulus-altı birimler (doğal olarak pragmatik bir özellik gösteren bölgeler / eyaletler) dahil edilmek istenmektedir. Diğer taraftan bölgelerin de bu yönde yoğun bir baskısı vardır. Böylece Avrupa Birliği, Birlik, ulus devletler ve bölgelerden oluşan üç düzeyli bir yapılanmaya doğru gitmektedir. Türkiye'nin, yönetsel ve ekonomik nedenler, ülkenin kalkınma gereği, bölgelerarası dengesizliklerin giderilmesi ve benzeri nedenlerin yanında, Türk halkının homojen bir yapıya sahip olmaması dolayısıyla dil-kültür temelinde bir bölgeselleşmeye gitmesi, ülke bütünlüğü açısından bir zorunluluk olabilir. Karşılaştırmalı bir yöntem kullanılarak, Avrupa'daki Türkiye ile benzer özellikler gösteren ülkelerdeki gelişmeleri de dikkate alan bu çalışma, ülkemizin içinde bulunduğu politik- yönetsel ve sosyo-ekonomik yapının iyileştirilmesinin bir biçimi olarak "bölge yerel yönetimlerf'nin oluşturulmasını öngörmektedir. Bu çalışma çerçevesinde gerçekleştirilen anket araştırmasının da, Türkiye'nin "bölgeselleşme" gereğini ortaya koyduğu söylenebilir.

Abstract:
Today, there is a view that the current economic, political and ecological problems can only be solved by a cooperation at the global level. As a result of this, there can be mentioned about "localisation phenomenon" while the spread of globalisation is going on all over the World. Localisation means the step up of the phenomenon "connected to space" in sosial, cultural, economic and political areas. Mergers brought about by globalisation also includes the discovery of localisation in it. It is a fact that "Regional Administrations" which resulted from the localisation effect of globalisation process and also as a product of original economic, political, administrative and cultural conditions is in today's Europen Union's agenda. European Regions is the product of a divergence from heavy centralisation, functional necessities, nieds for public service and need for a planned growth. Additionaly, language-culture and identification differences can be added to these. It is aimed to include sub-nation units (Regions naturally showing pragmatic characteristics/ states) to the decision making and re-structuring procedures in the Union with approaches like "A Europe closer to its citizenz" and "A more democratic Europe". On the other hand, there is a heavy pressure of the regions in these aspects. Thus European Union is shifting towards to a theree-level based structure as the Union, nation states and regions. It can be a necessity for Turkey to drive towards to localisation dominated by a language-culture base because of Turkish society does not have a homogenious structure besides the administrative and economic reasons, elimination of inequalities among different regions and so on. With using a comparative methot and taking consideration of developments in the countries which carries similarities with Turkey, this study suggests to create "Local Regional Administrations" as a remedy for Turkey's current political-adrninistrive and socio-economic structure. Besed on the results of this study, it can be argued that localisation is necessary for Turkey.