Tarımsal sulama birliklerinde etkinlik: Ege bölgesi için bir araştırma
Efficiency in the agricultural irrigation unions: An investigation for Agean region
Yazar: EYŞAN ÇAVUŞOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. KADİR KARAGÖZ
Manisa Celal Bayar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Ekonometri Ana Bilim Dalı / Ekonometri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Ekonometri = Econometrics ; Ziraat = Agriculture
Dizin: Ege bölgesi = Aegean region ; Etkinlik = Efficiency ; Sulama = Irrigation ; Sulama birlikleri = Watering association ; Tarımsal sulama = Agricultural watering ; Tarımsal yapılar ve sulama = Agricultural structures and irrigation ; Veri zarflama yöntemi = Data envelopment method

Özet:
Türkiye gibi tarım sektörünün ülke ekonomisinde önemli yer tuttuğu ülkelerde, su ve toprak kaynaklarının geliştirilmesi ve ulusal ekonomiye katkılarının arttırılması icin sulama tesislerinin rasyonel olarak işletilmesi ve sürekliliğinin sağlanması büyük önem taşımaktadır. Ayrıca, Türkiye'de yeraltı ve yerüstü su kaynaklarının çok ciddi azalma göstermesi de su kullanımında etkinlik ve verimliliğin sağlanmasını daha önemli hâle getirmektedir. 
Bu çalışmada, Türkiye'nin tarımsal üretimi açısından kayda değer bir paya sahip olan Ege bölgesinde faaliyet gösteren tarımsal sulama birliklerine ilişkin veriler kullanılarak Stokastik Sınır Analizi ve Veri Zarflama Analizi yöntemleriyle sulama işletmelerinin teknik etkinlik düzeyleri araştırılmıştır.
Elde edilen tahminlere göre personel sayısı ve giderler sulama oranı üzerinde pozitif yönde anlamlı etkiye sahiptir. Makine ve ekipman harcamalarının büyük kısmını oluşturduğu personel harcamaları dışındaki giderlerin de sulama oranı üzerindeki etkisi pozitif ve anlamlıdır. Bir diğer tahmin sonucuna göre ise tahsilat oranı sulama oranı üzerinde anlamlı bir etkiye sahip görünmemektedir. 
En yüksek olabilirlik tahminlerinden elde edilen SSA etkinlik skorları incelendiğinde örneklemdeki SB'lerin etkinlik düzeylerinin genel olarak yüksek olduğu söylenebilir. VZA etkinlik tahminlerine göre ise SB'ler arasında önemli farklılıklar göze çarpmaktadır. Buna göre, farklı etkinlik ölçüm yöntemlerinin karar birimlerinin performansları konusunda çok farklılaşan sonuçlar verebileceği gözden uzak tutulmamalıdır.

Abstract:
Developing countries where land and water resources hold an important place in the economy of countries like Turkey and to increase the contribution of agriculture to the national economy as a rational operation of irrigation facilities, and on the provision of continuity is of paramount importance. Also, it shows very significant reduction of groundwater and surface water resources in Turkey also brings still more important to ensure effectiveness and efficiency in water use.
In this study, the technical efficiency levels of irrigation unions operating in Aegean region which has a considerable share in the Turkey's agricultural production, were investigated by using the methods of Stochastic Frontier Analysis (SFA) and Data Envelopment Analysis (DEA).
According to the estimations obtained, the number of staffs and the volume expenses has positive effect on the irrigation rate. The effect of the expenses other than personnel expenditures, which constitute the majority of the machinery and equipment expenditures, on the irrigation rate is positive and significant. According to another findings toll collection rate does not seem to have a significant effect on irrigation rate.
When the SFA efficiency scores obtained from the maximum likelihood method are examined, it can be said that the efficiency levels of the irrigation unions in the sample are generally high. According to the DEA efficiency estimates, significant differences are observed among the units. Accordingly, it should be kept in mind that different efficacy measurement methods can give very differentiated results about the performance of decision units.