Ortaokul öğrencilerinin iklim değişikliği bağlamında çok fonksiyonlu tarım okuryazarlığına yönelik bilişsel yapıları ve görüşleri
Secondary school students' cognitive structures and views on multifunctional agricultural literacy in the context of climate change
Yazar: TUBA DEMİR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ NACİYE SOMUNCU DEMİR
Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Fen Bilgisi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Kelime ilişkilendirme = Word association ; Sürdürülebilir kalkınma = Sustainable development ; Tarım okuryazarlığı = Agricultural literacy ; İklim değişikliği = Climate change

Özet:
Bu araştırma, ortaokul öğrencilerinin küresel iklim değişikliği bağlamında çok fonksiyonlu tarım okuryazarlığı anahtar kelimelerine ilişkin bilişsel yapılarının ve görüşlerinin ortaya çıkarılmasını amaçlamaktadır. Araştırma, nitel yöntem yaklaşımlarından bütüncül durum çalışması ile desenlenmiştir. Çalışma 2023-2024 eğitim-öğretim yılında Bolu İli Merkez ilçesine bağlı bir devlet okulunun,  5, 6, 7 ve 8. sınıfında öğrenim görmekte olan 150 kişi ile gerçekleştirilmiştir. Veri toplama sürecinde öğrencilere kelime ilişkilendirme testi uygulanmıştır. Çok fonksiyonlu tarım okuryazarlığı ve iklim değişikliği konularının ortak anahtar kavramları olacak şekilde seçilen 14 uyarıcı anahtar kelime (Tarım, İklim Değişikliği, Besin Alerjisi, Hayvancılık, Sürdürülebilir Kalkınma, Biyoteknoloji, Gıda Güvenliği, Enerji, Helal Gıda, Kompost, Biyokaçakçılık, Küresel Isınma, Genetiği Değiştirilmiş Organizma (GDO), Sağlıklı Beslenme) üzerinden KİT oluşturulmuştur. Ayrıca tarım okuryazarlığı ve iklim değişikliği ile ilgili yapılandırılmış görüşme formu üzerinden görüşleri alınmıştır. Veri analizi sürecinde, öğrencilerin testte verdiği cevap kelimelerinden frekans tabloları hazırlanarak, 5, 6, 7 ve 8. sınıf öğrencileri için çok fonksiyonlu tarım okuryazarlığına ilişkin bilişsel yapılarını gösteren kavram ağları oluşturulmuştur. Yapılandırılmış görüşme formlarının sonuçları da tablolaştırılarak tüm sınıf düzeylerinde ortaya çıkan bulgular paylaşılmıştır. Araştırma sonuçları, öğrencilerin tarım okuryazarlığına ilişkin anahtar kelimelerle küresel iklim değişikliği konusunu sığ bir şekilde ilişkilendirdiğini, günlük yaşamla ilgili farklı cevap kelimeleri ürettiklerini ve frekans tablolarından çıkarılan kelime ağlarının öğrencilerin çok fonksiyonlu tarım okuryazarlığına yönelik potansiyel kavram yanılgılarına sahip olduğunu ve bilişsel yapılarının yeterince gelişmediğini ortaya koymaktadır. Çalışmanın sonuçları doğrultusunda farklı bağlamlarda araştırmacılara önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
This study aims to reveal middle school students' cognitive structures and views on multifunctional agricultural literacy keywords in the context of global climate change. The research was designed with a holistic case study from qualitative method approaches. The study was conducted with 150 students studying in the 5th, 6th, 7th, and 8th grades of a public school in the central district of Bolu Province in the 2023-2024 academic year. During the data collection process, a word association test was administered to the students. The WAT was created based on 14 stimulating keywords (Agriculture, Climate Change, Food Allergy, Livestock, Sustainable Development, Biotechnology, Food Safety, Energy, Halal Food, Compost, Bio-smuggling, Global Warming, Genetically Modified Organism (GMO), Healthy Nutrition) selected as the common key concepts of multifunctional agricultural literacy and climate change. In addition, their opinions were taken through a structured interview form regarding agricultural literacy and climate change. During the data analysis process, frequency tables were prepared from the answer words given by the students in the test, and concept networks showing the cognitive structures of multifunctional agricultural literacy were created for 5th, 6th, 7th and 8th grade students. The results of the structured interview forms were tabulated and the findings at all grade levels were shared. The research results reveal that students shallowly associate the keywords related to agricultural literacy with the subject of global climate change, they produce different answer words related to daily life, and the word networks extracted from the frequency tables reveal that students have potential misconceptions regarding multifunctional agricultural literacy and their cognitive structures are not sufficiently developed. In line with the results of the study, suggestions were made to researchers in different contexts.