Uluslararası öğrencilerin okula uyumunu güçlendirmeye yönelik deneysel bir çalışma: Üsküdar örneği
An experimental study to stengthen the school adaptation of international students: Üsküdar case
Yazar: ADEM KALEBAŞI
Danışman: PROF. DR. FETHİ GÜNGÖR ; PROF. DR. İSMAİL BARIŞ
Yalova Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Sosyal Hizmet Ana Bilim Dalı / Sosyal Hizmet Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Sosyal Hizmet = Social Work
Dizin: Güçlendirme = Empowerment ; Okula uyum = School adjustment ; Psikolojik güçlendirme = Psycholojical empowerment ; Sosyal hizmetler = Social services ; Uluslararası öğrenciler = International student ; İstanbul-Üsküdar = İstanbul-Üsküdar

Özet:
Bu çalışma güçlendirme yaklaşımına dayalı koruyucu-önleyici ve destekleyici bir okul sosyal hizmeti çalışmasıdır. Araştırma ortaöğretimde eğitim gören uluslararası öğrencilerin arkadaş-akran gruplarından dışlanmalarını azaltmayı ve okula uyumlarını artırmayı hedeflemektedir. Karma desen kullanılan çalışmanın nitel aşamasında uluslararası öğrencilerin psikososyal alanda yaşadığı sorunlar ve ihtiyaçları uluslararası öğrencilerin velileri ve uluslararası öğrencilerin öğretmen ve okul idarecileriyle görüşülerek tespit edilmiştir. Elde edilen veriler uluslararası öğrencilerin ihtiyaçlarıyla ilgili daha önce yapılan araştırma sonuçlarıyla birleştirilerek Güçlendirme Yaklaşımına Dayalı Grup Psikososyal Eğitim programı hazırlamak için zemin olarak kullanılmıştır.  
Araştırmanın nicel aşamasında, hazırlanan eğitim programının uluslararası öğrencilerin arkadaş-akran gruplarından dışlanması ve okula uyum düzeyleri üzerindeki etkisi incelenmiştir. Araştırmada ön-test, son-test ve izleme testi deney ve kontrol gruplu deneysel desen kullanılmıştır. Araştırma İstanbul ili Üsküdar ilçesinde resmi bir ortaöğretim kurumunda her sınıf düzeyinden uluslararası öğrencilerin katılımıyla 2020-2021 eğitim öğretim yılında gerçekleştirilmiştir. Deney grubuna araştırmacı tarafından geliştirilen 8 oturumluk GYDGPE programı uygulanmıştır. Kontrol grubunaysa herhangi bir uygulama yapılmamıştır. Okula Uyum Ölçeği ve Arkadaş- Akran Gruplarından Dışlanma Ölçeği uygulanan deney ve kontrol gruplarının ölçümlerine ilişkin analizler Wilcoxon İşaretli Sıralar testi, Friedman testi ve Mann Whitney U testleriyle gerçekleştirilmiştir. 
Araştırma sonucunda okula uyum puanları açısından deney grubundaki öğrencilerin kontrol grubundaki öğrencilere göre okula uyum puanları artmıştır. GYDGPE programına katılan deney grubundaki öğrencilerin okula uyum son-test puanları ön-test puanlarına göre anlamlı düzeyde artmıştır. Bu artış dört hafta sonra gerçekleştirilen izleme ölçümünde de kalıcılığını korumuştur. GYDGPE programına katılmayan kontrol grubu öğrencilerinin okula uyum son-test -ön-test ve ön-test izleme testi puanlarında ise anlamlı bir farklılık görülmemektedir. Arkadaş-akran gruplarından dışlanma puanları açısından deney grubundaki öğrencilerin kontrol grubundaki öğrencilere göre arkadaş-akran gruplarından dışlanma ölçeği puanları artmıştır. Ölçekten alınan puanların artması uyumla ilgiliyken düşük puanlar dışlanmayla ilgilidir. GYDGPE programına katılan deney grubundaki öğrencilerin arkadaş-akran gruplarından dışlanma son-test puanları ön-test puanlarına göre anlamlı düzeyde artmıştır. Bu artış dört hafta sonra gerçekleşen izleme ölçümündeyse kısmen kalıcılığını korumuştur. İzleme ölçümünde GYDGPE programının etkinliğinin kalıcılığında kısmen azalma meydana gelmiştir. GYDGPE programına katılmayan kontrol grubu öğrencilerinin arkadaş-akran gruplarından dışlanma son-test -ön-test ve ön-test izleme testi puanlarındaysa anlamlı bir farklılık görülmemektedir.

Abstract:
This study is a protective-preventive and supportive school social work study based on empowerment approach. The research aims to reduce the exclusion of international students studying in secondary education from friend-peer groups and to increase their adaptation to school. In the qualitative phase of the study, in which mixed design was used, the problems and needs of international students in the psychosocial field were determined by interviewing the parents of international students and teachers / school administrators who attend the classes of international students. The results obtained were combined with previous research on the needs of international students and used as a basis for preparing a Group Psychosocial Education Intervention Depending On The Empowerment Approach.
The effect of the education program prepared in the quantitative phase of the research on the exclusion of international students from friend-peer groups and their level of school adaptation was examined. Experimental design with pre-test, post-test and monitoring test experimental and control groups was used in the research. The research was carried out in an official secondary education institution in Üsküdar, Istanbul, in the 2020-2021 academic year with the participation of international students from all grades. The 8-session GYDGPE program developed by the researcher was applied to the experimental group. No execution was made to the control group. The analyzes of the measurements of the experimental and control groups applied to the School Adjustment Scale and the Friend-Peer Exclusion Scale were performed with Wilcoxon Signed Ranks test, Friedman test and Mann Whitney U tests.
As a result of the research, school adjustment scores of the students in the experimental group increased compared to the students in the control group in terms of school adjustment scores. School adjustment post-test scores of the students in the experimental group participating in the GPEIDEA program increased significantly compared to their pre-test scores. This increase remained stable in the monitoring measurement, which took place four weeks later. There is no significant difference in school adjustment post-test, pre-test and pre-test monitoring test scores of the control group students who did not participate in the GYDGPE program. In terms of exclusion scores from friend-peer groups, the exclusion scale scores of the students in the experimental group increased compared to the students in the control group. Increasing scores on the scale are related to adaptation, while low scores are related to exclusion. The exclusion post-test scores of the students in the experimental group who participated in the GYDGPE program increased significantly compared to their pre-test scores. This increase partially remained in the monitoring measurement after four weeks. In the monitoring measurement, there has been a partial decrease in the persistence of the effectiveness of the GYDGPE program. There is no significant difference in the exclusion from friend-peer groups post-test-pre-test and pre-test monitoring test scores of the control group students who did not participate in the GYDGPE program.