Üniversite atletizm takımına seçilen 18-22 yaş gurubu erkek öğrencilerin, beslenme bilgi,tutum ve alışkanlıklarının, vücut bileşimleri ve hemoglobin düzeylerinin performanslarına etkisi üzerine bir araştırma
A study on the effect of nutritional knowlodge, attitudes and habits, body composition and hemoglobin levels on the performance of male university students at the age of 18-22 dealing with athletism at their school
Yazar: ŞULE ERTÜRK
Danışman: PROF. DR. TÜRKAN KUTLUAY MERDOL
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2010
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Atletizm = Athletism ; Beslenme = Nutrition ; Beslenme durumu = Nutritional status ; Beslenme incelemeleri = Nutrition surveys ; Hemoglobinler = Hemoglobins ; Performans = Performance ; Spor = Sports ; Sporcu öğrenciler = Sportsmen students ; Sporcular = Sportsmen

Özet:
Araştırmaya,18-22 yaş gurubu,atletizm ile uğraşan erkek öğrenciler katılmıştır.Çalışma gurubu, 3 branşda(atma ve atlamalar, kısa-orta mesafe koşuları, uzun mesafe ve dayanıklılık koşuları)yarışan toplam 45 kişidir.Araştırmaya katılan öğrencilerin biyokimya ve tam kan analizi ölçümleri yapılmıştır.Öğrencilerin bazı antropometrik ölçümleri (boy,kilo,bel-kalçaoranı)alınmış,biyoelektiriksel empedans yöntemi ve kaliper ile toplam 3 bölgeden deri kıvrım kalınlığı ölçülerek, vücut bileşimleri tayin edilmiştir.Öğrencilerden beslenme bilgi,tutum ve alışkanlıklarını ölçmeye yönelik bir anket doldurmaları vebir günlük besin kaydı tutmaları istenmiştir.Aynı zamanda tüm katılımcılara,üniversitede yer alan spor fizyolojisi laboratuvarında bazı performans testleri uygulanmıştır.Atma ve atlama gurubundaki öğrencilerin (boy ort.180.6 cm, vücut ağırlığı ortalaması 75.5 kg),uzun mesafe ve maraton koşucularına göre (boy ort.177.9 cm,vücut ağırlığı ortalaması 69.7 kg)daha ağır ve daha uzun olduğu, yağ yüzdeleri arasındaki farkın istatiksel olarak anlamlı olduğu belirilenmiştir(1.grup %9.5, 2.grup %5.8, p<0.05).Öğrencilerin genel olarak enerji ve besin öğeleri tüketimi önerilen RDA değerlerinin üzerinde olmasına rağmen, beslenme ile ilgili bilgi,tutım ve alışkanlıklarında bazı yanlışlar satanmıştır.Uzun mesafe ve dayanıklılık koşucularının hemoglobin düzeylerinin(13.0+1.6 g/dl),kısa-orta mesafe koşucularına göre(15.5+4.4)anlamlı derecede düşük olduğu saptanmıştır(p<0.05).Bu durumun geçici spor anemisiolabileceği düşünülmüştür.Atma ve atlama branşında, diyetde tüketilen protein miktarı ve zirve güç relatif değerleri arasında, kısa-orta mesafe koşucularında hemoglobin düzeyi ve ortalama güç arasında, uzun mesafe ve dayanıklılık koşucularında diyetde tüketilen karbonhidrat miktarı ve bir dayanıklılık parametresi Vo2 max arasında istatiksel olarak anlamlı ilişki saptanmıştır(p<0.05).Bütün bu veriler ışığında diyet bileşenleri ve hemoglobin düzeylerinin, performans üzerinde etkili olduğu sonucu çıkarılmıştır.

Abstract:
Male university students athe age of 18-22 dealing with athletism at their school participated in this study.Population of this study is 45 students racing at three diffrent branches(throwing and jumping branch,short-midldle distance runners,long distance and marathon runners).Some biochemical tests and whole blood analysis were done and body composition of students were analyzed by bioelectrical empedance method as well as subcutaneous fat measurement from three regions by caliper.At he same time, a questionnaire dealing with nutritional knowlodge,attitudes and habits were applied to students and they noted a 24-h food consuımption record. some performance test were applied at sports pysiology laboratory at their university.It was seen that students at hrowing and jumping branch(avg.heght 180.6 cm, avg.body weight 75.5 kg)were taller and heavier than long distance and marathon runners(avg.height 177.9, avg.body weight 69.8 kg)and diffrence between their totsl fat percentage is statistically important (1.group %9.5,2.group %5.8,p<0.05).Although food consumption of studentes were over RDA values, it was seen that there were som ewrong nutritional knowlodge,attitudes and habits.Hemoglobin values of long distance and marathon runners(15.5 g/dl)twere lower than short-middle distance runners(13.0 g/dl)and it was found statistically important (p<0.05).This condition was thought to be inconsistent sports anemia.For the branch of throwing and jumping, there was a (+) relation between protein consumpition and maximal power, for short-middle distance runners there was (+) relation between hemoglobin levels and average power, for lond distance and marathon runners, there was (+)ralation between carbohdrate consumption and endurance parameter,Vo2 max.As s result of all these data, we can say that well-balanced nutrition and hemoglobin levels can be effcetive on sports performance.