Elektrikli araçların şarjı esnasında enerji kaynaklarına göre çevresel etkileri
Environmental effects on the basis of energy sources during charging of electric vehicles
Yazar: AHMET GÖKALP GİRAYHAN
Danışman: PROF. DR. AYSEL GAMZE YÜCEL IŞILDAR
Gazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Çevre Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Çevre Mühendisliği = Environmental Engineering
Dizin: Elektrikli araçlar = Electric vehicles ; Enerji kaynakları = Energy resources ; Karbondioksit salınımı = Carbondioxide emission ; Çevresel etki = Environmental impact ; Şarj teknolojisi = Charging technology

Özet:
Ulaştırma sektörü, 2019 yılında CO2 emisyonları ve iklim değişikliğine etkisi açısından %14,3 oranıyla 4. sırada yer almaktadır. Günümüzde küresel ölçekte ulaşım için tüketilen enerjinin %95'inden fazlası içten yanmalı motorlu taşıtlara olan yüksek bağımlılığından kaynaklanmaktadır. Neyse ki ülkemizde olduğu gibi tüm dünyada elektrikli araçlar önem kazanmakta ve sayıları artmaktadır. Ancak elektrikli araç kullanımı arttıkça araç bataryalarının şarj edilmesinde kullanılan enerji kaynakları önem kazanmakta ve dikkate alınmalıdır. Bu doğrultuda, elektrikli araç bataryalarının şarj edilmesi sırasında kullanılan 'yenilenebilir' ve 'yenilenemez' enerji kaynaklarından kaynaklanan CO2 emisyon miktarlarının karşılaştırılması amaçlanmaktadır. Bu amaçla; yenilenebilir enerji üretimi/tüketimi ve elektrikli araç sayısındaki yüksek yüzdeler nedeniyle Norveç, Fransa, Finlandiya, Almanya ve İtalya seçilirken, bahsi geçen konularda minimum yüzdeler nedeniyle Hollanda, Polonya ve Türkiye seçilmiştir. Yöntem olarak; seçilen ülkeler bazında elektrikli araç başı için ve o ülkedeki tüm elektrikli araçların toplamı için minimum ve maksimum ortaya çıkan karbondioksit emisyon miktarları hesaplanmıştır. Daha sonra, bulgular kısmında ise 'elektrik üretimi için kullanılan enerji kaynakları', 'elektrikli araç sayısı' ve salınan 'karbondioksit miktarı' göz önüne alınarak bu veriler ülkeler bazında gösterilmiştir. Elde edilen bu sonuçlar sonrasında SPSS programı kullanılarak analiz testleri yapılmıştır. Bu analiz testleri sonucunda elektrik üretimi ile ortaya çıkan karbondioksit miktarları arasında istatistiksel olarak farklı sonuçlar elde edilmiştir. Bu sonuçlar değerlendirilerek karbondioksit miktarını yenilenebilir enerji kaynakları, elektrikli araç sayıları ve ülkelerin elektrik üretimlerinin ne derece etkilediği gösterilmiştir.

Abstract:
The transportation sector ranks 4th in 2019 in terms of CO2 emissions and its impact on climate change with a rate of 14.3%. More than 95% of the energy consumed for transportation on a global scale today is due to its high dependence on internal combustion engine vehicles. Fortunately, as in our country, electric vehicles are gaining importance all over the world and their numbers are increasing. However, as the use of electric vehicles increases, the energy sources used for charging vehicle batteries gain importance and should be taken into account. In this direction, it is aimed to compare the amount of CO2 emissions from 'renewable' and 'non-renewable' energy sources used during charging of electric vehicle batteries. For this purpose, while Norway, France, Finland, Germany and Italy were selected due to the high percentages in renewable energy production/consumption and the number of electric vehicles, the Netherlands, Poland and Turkey were selected due to the aforementioned low percentages. As a method; on the basis of selected countries, the minimum and maximum carbon dioxide emissions are calculated for each electric vehicle and for the sum of all electric vehicles in that country. Then, in the findings part, these data are shown on the basis of countries, taking into account the 'energy sources used for electricity generation', 'number of electric vehicles' and 'the amount of carbon dioxide emitted'. After these results obtained, analysis tests were carried out using the SPSS program. As a result of these analysis tests, statistically different results were obtained between the electricity production and the amount of carbon dioxide produced. By evaluating these results, it has been shown to what extent the amount of carbon dioxide is affected by renewable energy sources, the number of electric vehicles and the electricity production of the countries.