Adjuvan tedavi alan meme ve kolon kanseri hastalarında ilaç-ilaç etkileşimlerinin değerlendirilmesi
Evaluation of drug-drug interactions in breast and colon cancer patients with adjuvant treatment
Yazar: GİZEM KOÇAK BÜYÜKSÜTÇÜ
Danışman: PROF. DR. UMUT KEFELİ
Kocaeli Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı / İç Hastalıkları Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Onkoloji = Oncology
Dizin: Kemoterapi-adjüvant = Chemotherapy-adjuvant ; Kolon hastalıkları = Colonic diseases ; Kolon neoplazmları = Colonic neoplasms ; Kolorektal neoplazmlar = Colorectal neoplasms ; Meme hastalıkları = Breast diseases ; Meme neoplazmları = Breast neoplasms ; İlaç etkileşimleri = Drug interactions ; İlaç kullanımını değerlendirme = Drug utilization review

Özet:
Amaç: Adjuvan tedavi alan meme kanseri ve kolorektal kanser hastalarında ilaç-ilaç etkileşimlerinin değerlendirilmesi ve etkileşim ile ilişkili durumların belirlenerek mevcut etkileşimlerin hastane yatışı, acil başvurusu ve tedavi yanıtı üzerindeki etkilerinin araştırılmasıdır. 
Gereç ve Yöntem: Bu çalışma tek merkezli retrospektif klinik çalışmadır. Meme kanseri tanısı olan 162 hasta, kolorektal kanser tanısı olan 41 hasta değerlendirilmiştir. Hastaların yaşı, eğitim durumu ve cinsiyeti, komorbiditeleri, tümör histopatolojisi, grade, TNM evresi, radyoterapi durumu, verilen adjuvan tedavinin içeriği,  tedavi yanıtı, adjuvan tedavi aldığı dönemde reçete edilen ilaçların sayısı, etken maddeleri, reçete eden branşlar, acil başvurusu ve nedenleri, hastane yatışı ve nedenleri belirlendi. İlaç-ilaç etkileşimleri Lexicomp uygulaması kullanılarak değerlendirildi. Kategorik değişkenler arasındaki ilişkiler Ki-kare analizi ile değerlendirildi. İki yönlü hipotezlerin testinde p<0.05 istatistiksel önemlilik için yeterli kabul edildi.
Bulgular: Meme kanseri hastalarının ortanca yaşı 53 (41-76), kolorektal kanser hastalarının ortanca yaşı 59 (47-69) olarak bulundu. En sık görülen komorbidite meme kanseri hastalarında 64 (%39,5) hastada ve kolorektal kanserde 29 (%70,7) hastada hipertansiyondu. Kolorektal kanser hastalarında ilaç etkileşimi ile eğitim düzeyi, evre, grad, verilen tedavi, hastane yatışı, acil başvurusu, radyoterapi durumu arasında istatistiksel anlamlı ilişki tespit edilmedi. Meme kanseri hastalarında ise ilaç etkileşimi ve reçete edilen ilaç sayısı, tümör grad, kemoterapi, endokrin tedavi, hedefe yönelik tedavi arasında istatistiksel anlamlı ilişki saptandı.
Sonuç: Meme kanseri ve kolorektal kanser tanısı olan hastalarda ilaç etkileşimine etki eden faktörler ve olası sonuçları göz önüne alınarak ilaç reçete ederken hekimlerin dikkatli olması önerilir.
Anahtar kelimeler: meme kanseri, kolorektal kanser, ilaç-ilaç etkileşimi, potansiyel uygunsuz ilaç kullanımı

Abstract:
Aim: The aim of this study is to evaluate drug-drug interactions in breast cancer and colorectal cancer patients receiving adjuvant treatment and to determine the conditions related to the interaction. We also aimed to investigate the effects of existing interactions on hospitalization, emergency admission and treatment response.
Introduction and Method: This study is a single-center retrospective clinical study. 162 patients diagnosed with breast cancer and 41 patients diagnosed with colorectal cancer were evaluated. Patients' age, education level and gender, comorbidities, tumor histopathology, grade, TNM stage, radiotherapy status, content of adjuvant treatment, treatment response, number of drugs prescribed during the adjuvant treatment period, active ingredients, prescribing medical specialties, emergency admission and reasons, hospitalization and its causes were determined. Drug-drug interactions were evaluated using the Lexicomp application. Relationships between categorical variables were evaluated using Chi-square analysis. In the test of two-sided hypotheses, p <0.05 was considered sufficient for statistical significance.
Results: The median age of breast cancer patients was 53 (41-76), and the median age of colorectal cancer patients was 59 (47-69). The most common comorbidity was hypertension in 64 (39.5%) patients with breast cancer and in 29 (70.7%) patients with colorectal cancer. There was no statistically significant relationship between drug interaction and education level, stage, grade, treatment given, hospitalization, emergency admission, radiotherapy status in colorectal cancer patients. In breast cancer patients, a statistically significant relationship was found between drug interactions and the number of drugs prescribed, tumor grade, chemotherapy, endocrine therapy, and targeted therapy.
Conclusion: It is recommended that physicians be careful when prescribing drugs in patients with breast cancer and colorectal cancer, considering the factors affecting drug interactions and possible consequences.
Key words: breast cancer, colorectal cancer, drug-drug interaction, potential inappropriate drug use