IVF tedavisi uygulanan çiftlerde anksiyete ve depresyon düzeyinin gebelik sonucuna etkisi
The effect of anxiety and depression level on pregnancy outcome in couples treated with IVF
Yazar: FİLİZ DEMİRHAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ FATMA BAŞAR
Kütahya Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Anksiyete = Anxiety ; Depresyon = Depression ; Evli çiftler = Married couples ; Fertilizasyon-in vitro = Fertilization-in vitro ; Gebelik = Pregnancy ; Tedavi = Treatment

Özet:
Amaç: Araştırma, IVF (In Vitro Fertilizasyon) tedavisi uygulanan çiftlerde anksiyete
ve depresyon düzeyinin gebelik sonucuna etkisini belirlemek amacıyla yapılmıştır.
Gereç ve Yöntem: Araştırma verileri Kasım 2017-Mayıs 2018 tarihlerinde, Eskişehir
Acıbadem Hastanesi Tüp Bebek Merkezi'nde toplanmıştır. Araştırmaya
açıklanamayan infertilite tanısı almış 102 kadın, 102 erkek olmak üzere toplam 204
çift alınmıştır. Araştırmada veri toplamak amacıyla Veri Toplama Formu, tedavi
sürecinin kaydedildiği Vaka Takip Formu, çiftlerin anksiyete ve depresyon
düzeylerinin ölçmek için ise Spielberger'in Durumluk-Sürekli Anksiyete Ölçeği ve
Beck Depresyon Envanteri kullanılmıştır. Çiftlere tedavi öncesi ve OPU (Oosit PickUp) gününde olmak üzere iki kez ölçüm yapılmıştır. Araştırmanın verileri SPSS 25.0
veri analizi paket programı kullanılarak bir uzman yardımıyla değerlendirilmiştir.
Bulgular: Kadınların OPU günü durumluk anksiyete (p<0,05) ve depresyon (p<0,05)
puanları tedavi öncesine göre anlamlı derecede yüksek bulunurken; erkeklerin
durumluk anksiyete (p>0,05) ve depresyon (p>0,05) puanları tedavi sürecinde anlamlı
değişim göstermemiştir. Kadınların sürekli anksiyete puanları(p<0,01) ile tedavi
öncesi(p<0,05) ve OPU günü(p<0,05) depresyon puanları erkeklere göre anlamlı
derecede yüksek bulunurken; tedavi öncesi(p>0,05) ve OPU günü(p>0,05) durumluk
anksiyeteleri erkeklere göre daha yüksek olup, aralarında istatistiksel olarak anlamlı
fark bulunmamıştır. Kadınlarda anksiyete ve depresyon düzeyleri ile oosit sayısı
arasında anlamlı bir ilişki belirlenemezken, anksiyete düzeyi yüksek olan kadınlarda
daha düşük oosit sayısı, depresyon düzeyi yüksek olan kadınlarda daha fazla sayıda
oosit elde edilmiştir (p>0,05). Erkeklerin sürekli anksiyete düzeyleri ile sperm sayıları
arasında (p<0,05) ve tedavi öncesi depresyon düzeyleri ile sperm hareketliliği
arasında(p<0,05) istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki olduğu belirlenmiştir. Diğer
parametrelerdeki ölçümlerde ise sperm sayı ve hareketliliği için bir ilişki 
bulunmamıştır. Tedavi öncesi durumluk anksiyete puanları ile sperm sayısı (r=-0,206;
p<0,05) ve hareketliliği (r=-0,216; p<0,05) arasında ters yönde zayıf bir korelasyon
olduğu görülmüştür. Tedavi öncesi depresyon puanı ile sperm hareketliliği arasında
ters yönde zayıf (r=-0,388; p<0,001), OPU günü depresyon puanı ile sperm
hareketliliği arasında ise ters yönde orta düzeyde (r=-0,402; p<0,001) korelasyon
olduğu bulunmuştur. Tedavi öncesi ve OPU günü hafif düzeyde anksiyetesi olan
kadınların gebelik oranı orta düzey anksiyetesi olanlara göre daha fazla olup aralarında
istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmamıştır (p>0,05). Kadınların depresyon düzeyi
ile gebelik sonucu arasında istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmamıştır (p>0,05).
Sonuç: Sonuç olarak durumluk ve sürekli anksiyete düzeyi düşük olan kadınlarda
gebelik oranları daha yüksek olmakla birlikte gebelik sonucuna etkisi olmadığı
görülmüştür. Açıklanamayan infertilitede anksiyete ve depresyonun gebelik sonucuna
etkisini inceleyen daha çok çalışmalara ihtiyaç vardır.
Anahtar Kelimeler: Açıklanamayan infertilite, anksiyete, depresyon, gebelik sonucu,
IVF.

Abstract:
Aim: The aim of this study was to determine the effect of anxiety and depression on
pregnancy outcome in couples receiving IVF (In Vitro Fertilization) treatment.
Materials and Methods: The research data were collected between November 2017
and May 2018 at the Eskişehir Acıbadem Hospital IVF Center. A total of 204 couples
(102 females and 102 males) with unexplained infertility were included in the study.
Data Collection Form was used to collect data, Case Follow-up Form, which recorded
the treatment process, and Spielberger's State-Trait Anxiety Inventory and Beck
Depression Inventory were used to measure the anxiety and depression levels of
couples. Couples were measured twice; before treatment and on OPU (Oocyte PickUp) day. The research data were analyzed with the help of an expert using the SPSS
25.0 data analysis package program.
Results: On the OPU day, women's state anxiety (p <0.05) and depression (p <0.05)
scores were significantly higher than pre-treatment scores; the state anxiety (p> 0.05)
and depression (p> 0.05) scores of men did not change significantly during the
treatment process. While women's trait anxiety scores (p <0.01), pre-treatment (p
<0.05) and OPU day (p <0.05) depression scores were significantly higher than men;
state anxiety pre-treatment (p> 0.05) and OPU day (p> 0.05) was higher than men, but
there was no statistically significant difference between them. While there was no
significant relation between anxiety and depression levels and oocyte count in women,
lower oocyte counts were obtained in women with high levels of anxiety and more
oocytes were obtained in women with high levels of depression (p>0,05).It was
determined that there was a statistically significant relationship between trait anxiety
levels of men and sperm count (p <0.05), between pre-treatment depression levels of
men and sperm motility (p <0.05). Measurements in other parameters no relation was
found for sperm number and motility. There was an inverse weak correlation between
pre-treatment state anxiety scores and sperm count (r=-0,206; p<0,05) and motility
iv
(r=-0,216; p<0,05). There was an inverse weak correlation (r = -0.388; p <0.001)
between pre-treatment depression score and sperm motility, and an inverse moderate
correlation (r = -0.402; p <0.001) between depression score on OPU day and sperm
motility. Pre-treatment and on OPU day, women with mild anxiety had a higher
pregnancy rate than those with moderate anxiety and there was no statistically
significant difference between them (p>0,05). There was no statistically significant
difference between the depression levels and pregnancy outcomes of women (p> 0.05).
Conclusion: In conclusion, although the pregnancy rates were higher in women with
low state and trait anxiety levels, it was found to have no effect on pregnancy outcome.
More studies are needed to investigate the effect of anxiety and depression on
pregnancy outcome in unexplained infertility.
Key Words: Unexplained infertility, anxiety, depression, pregnancy outcome, IVF.