Plazma homosistein düzeyleri ile tip 2 diyabet, komplikasyonları, kontrolü ve süresi arasındaki ilişkinin araştırılması /
Yazar: RAMAZAN MEMİŞOĞULLARI
Danışman: PROF. DR. EBUBEKİR BAKAN
Atatürk Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Biyokimya Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2003
Konu: Biyokimya = Biochemistry

Özet:
Kardiyovasküler bir risk faktörü olan Diyabetes Mellitus (DM) insülinin fonksiyonel veya mutlak eksikliği sonucu oluşan hiperglisemi ile karakterize ve pek çok metabolik bozukluklardan oluşan bir sendromdur. Bu sendromda hiperglisemiye ek olarak karbonhidrat, lipid ve protein metabolizmasındaki anormallikler de vardır. Homosistein (Hcy)'in yükselmiş düzeyleri de vasküler hastalıkla ilişkilidir. Hiperhomosisteinemi (HH) diğer klasik risk faktörlerinden bağımsız kardiyovasküler hastalıklar için bir risk faktörü olarak kabul edilir. Bu çalışmada Tip 2 diyabetlilerin plazma Hey düzeyleri ve bazı biyokimyasal parametreleri ve onların Tip 2 diyabet, diyabet süresi ve kontrolü (HbA1c) ile ilişkileri araştırıldı. Bu çalışmada 61 Tip 2 DM'lü (30'u komplikasyonlu) ve 30 klinik olarak sağlıklı birey değerlendirildi. Komplikasyonlu grupta 9 nefropatili, 7 retinopatili, 7 nöropatili ve 7'de makrovasküler komplikasyonlu hasta vardı. Komplikasyonsuz diyabetli grubun plazma Hey düzeyleri kontrol grubundan yüksekti, fakat istatistiki olarak anlamlı değildi. Komplikasyonlu grubun Hey düzeyleri ise hem komplikasyonsuz gruptan (p<0.05) hem de kontrol grubundan (p<0.001) istatistiki olarak anlamlı derecede yüksekti. Ayrıca komplikasyonlular içinde en yüksek Hey düzeyleri nefropatili veya makrovasküler komplikasyonu olanlarda görüldü. Retinopati veya nöropatisi olanların Hey düzeylerinde ise komplikasyonu olmayanlardan istatistiksel olarak anlamlı bir fark yoktu. Lipid peroksidasyonunun bir belirteci olan malondialdehid (MDA) düzeyleri ise hem komplikasyonsuz hem de komplikasyonlu grupta kontrol grubundan istatistiksel olarak anlamlı derecede yüksekti (sırasıyla; p<0.05, p<0.001). HbA1c ile Hey arasında hem hasta (her ikisi de; p<0.001) hem de kontrol grubunda (p<0.01) pozitif korelasyonlar saptandı. Diyabet süresiyle Hey arasında sadece komplikasyonlu grupta istatistiksel olarak anlamlı ilişki olduğu, komplikasyonsuz grupta ise anlamlı derecede bir ilişki olmadığı görüldü. Diyabet kontrolü ile Hey arasında hasta grubunda daha anlamlı korelasyon olmasının ve de diyabet süresi ile Hey arasında sadece komplikasyonlu grupta istatistiksel anlamlı korelasyon olmasının, diyabetin ilerlemesiyle ve komplikasyonların gelişmesiyle Hey metabolizmasında görev alan doku, organ ve enzimlerin hasarlanmasından kaynaklanabileceği, ayrıca diyabet sürecinin başlaması ile birlikte bir HH sürecinin başladığı ve diyabet ilerledikçe de ilerlediği ve Tip 2 diyabetin komplikasyonlarına yol açabileceği sonucuna varıldı.

Abstract:
Diabetes Mellitus (DM), a cardiovascular risk factor, is a syndrome of metabolic disorders characterized by hyperglycemia that results from an absolute or a functional deficiency of insulin. In addition to hyperglycemia, this syndrome includes abnormalities of carbohydrate, lipid, and protein metabolisms. Also, elevated levels of homocysteine (Hey) are associated with vascular disease, and hyperhomocysteinemia (HH) is thus considered to be a risk factor for cardiovascular disease, independent of other classic risk factors. In this study, plasma Hey levels and some biochemical parameters of patients with Type 2 DM and their relations with Type 2 DM and its duration and control (HbA1c) were investigated. In this study, 61 patients with Type 2 DM (30 with complications) and 30 clinically healthy subjects were evaluated. In complication group, 9 patients were with nephropathy, 7 with neuropathy, 7 with retinopathy, and 7 with macrovascular complications. Plasma Hey levels of no-complication diabetic group were higher than those of control group, which was not of statistically significance. Hey levels of complication group were statistical higher than those of no-complication (p<0.05) and control groups (p<0.001). The highest Hey levels in complication group were those of nephropathy or of macrovascular complications. However, Hey levels of retinopathy or neuropathy groups were not statistically different from no-complication group. MDA levels, marker of lipid peroxidation, were statistically higher than those of control group in both groups with and without complication (respectively; p<0.05, p<0.001). A positive correlation was found between HbA1c and Hey in both patient groups (both p<0.001) and control group (p<0.01). The duration of DM and Hey (p<0.001) were statistically related to each other in complication group. However there was not statistical difference in no- complication group. As conclusion, the control of DM and the levels of Hey showed a good correlation in patient group, and the duration of DM and the levels of Hey exhibited a statistically significant relation in only complication group, both of which suggest a possible disorder in Hey metabolic pathways in associated tissue and organs as the DM and its complications progress and also suggest that the processes of DM and HH evolve and progress together, causing Type 2 diabetic complications.