Nesnenin plastik obje olarak kullanımının sahne tasarımında disiplinler arası yaklaşımla incelenmesi
Investigation of the use of objects as plastic objects in stage design with interdisciplinary approach
Yazar: NAZIM DURAK
Danışman: DOÇ. HANİFE NERİS YÜKSEL
Akdeniz Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Sanat ve Tasarım Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts

Özet:
Gösteri sanatlarının sunum yeri olarak sahne mekânı, geçmişten günümüze kadar çok çeşitli aşamalardan geçmiştir. Modern döneme kadar söz konusu olan gelişim, değişim ve farklılık tiyatro başta olmak üzere sahnelenen gösterinin karakteri ve metni üzerinden devam etmiştir. Mekânın ve oyunun ruhunu ortaya koyan ve değişimi sağlama amaçlı dekor çözümlerinin gelişimi dekor anlayışını da değiştirmiştir.  Oyununun tamamlayıcısı olarak sahne elemanlarının farklılaşması ve değişmesi, gösteride kullanılan nesnelerin yeni ve farklı tasarımını zorunlu kılmıştır. Çağlar boyu oluşan gelişmeler yaşamın bütün katmanlarında etkili olurken özellikle 20. yy. da sosyal bir varlık olan insanın yaşamla girdiği ilişkiyi farklılaştırarak insana insanı, insan ile anlatan gösteri sanatlarının özelliklede sahnede performans sanatını ortaya çıkarmıştır.  Bu nedenle değişen mekân ve sahnedeki performans çeşitliliğinin artması, sahne tasarımında da yeni arayışların ortaya çıkmasını gerekli kılmıştır. Oyuncunun gösterisine yakınlaşan ve bazen de dahil olan seyirci içinde performans mekânını olarak sahne, yeni ve farklı olarak kurgulanmıştır.  Gösteri mekânı olarak sahne mekânı, sürekli değişim ve dönüşüme açık bir şekilde yeni ve farklı mekânsal tasarımlar olarak değişime uğramıştır. Bu bağlamda, sahneleme yönelimlerine paralel olarak ilerleyen gösteri mekânındaki biçim arayışları özellikle sahne dekorunda kullanılan nesnelerin konumlandırılmasında plastik sanatların özelliklede resim ve heykelin devreye girdiği görülmektedir.  Bu tez çalışmasında sahne ve dekor tasarımında plastik sanat yapıtları özelinde, dekor olarak kullanılan heykelin konumu sorgulanmıştır. Disiplinler arası çalışan sanatçıların sahnenin atmosferini oluşturan nesnelerin üretiminde koreograf ve dansçılar ile kurduğu iş birliği ile ortaya çıkan yapıtlarda; rengin, ışığın, sesin, heykelin, sahnede kullanılması, sahne tasarımının sürekliliği, sürdürülebilirliği, uyumluluğu ve çeşitliliği gibi özelliklerin kullanımının değerlendirmesi yapılmıştır.

Abstract:
The stage space, as the place of presentation of the performing arts, has gone through various stages from the past to the present. Until the modern period, the development, change and difference in question continued through the character and text of the staged show, especially theater. The development of decor solutions that reveal the spirit of the space and the play and aim to ensure change has also changed the understanding of decor.  The differentiation and change of the stage elements as a complement to the play has necessitated new and different designs in the objects used in the show. While the developments throughout the ages have been effective in all layers of life, especially in the 20th century, by differentiating the relationship between human beings, who are social beings, and life, the performing arts, especially the performance art on the stage, have emerged.  For this reason, the changing space and the increase in the variety of performances on the stage have necessitated the emergence of new searches in stage design. The stage as a performance space for the audience, who gets closer and sometimes involved in the performance of the actor, has been designed in a new and different way.  As a performance space, the stage space has been differentiated as new and different spatial designs, open to constant change and transformation. In this context, it is seen that plastic arts, especially painting and sculpture, come into play in the search for form in the performance space, which progresses in parallel with the staging orientations, especially in the positioning of the objects used in the stage decor.  In this thesis study, the position of sculpture, which is used as a decor, has been questioned in the stage and decor design, especially in the works of plastic arts. In the works that emerged with the cooperation of interdisciplinary artists with choreographers and dancers in the production of objects that create the atmosphere of the stage; the use of color, light, sound, sculpture on the stage, the continuity, sustainability, compatibility and diversity of stage design were evaluated.