Çin- Afrika ilişkilerinde dış yardımlar: Nijerya örneği
Foreign aid in China-Africa relations: the case of Nigeria
Yazar: ARİF KILIÇOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. YİĞİT ANIL GÜZELİPEK
Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations

Özet:
Bu çalışmanın amacı, Çin Halk Cumhuriyeti ve Afrika ülkeleri arasındaki dış yardım ilişkilerini incelemek ve yardım ilişkisine bağlı olarak ortaya çıkan, siyasi ve ekonomik gelişmeleri analiz etmektir. Nijerya örneği ile vaka analizi yapılmış ve herhangi bir dönemselleştirme yapılmadan ikili ilişkilerin başlangıcından 2010'lu yıllara kadar uzanan süreç incelenmiştir. Literatür taraması yapılarak oluşturulan bu çalışmada nitel araştırma yöntemleri kullanılmıştır. Güç ilişkilerinin tezahürü olarak ortaya çıkan dış yardım kavramı sorunsallaştırılarak eleştirel bir perspektif sunulmuştur. Çalışmada, Çin Halk Cumhuriyeti'nin Afrika kıtasına yönelik artan ilgisinin emperyal amaçlara dayandığı varsayımından hareketle Nijerya'ya uygulanan Çin dış yardımlarının tek taraflı bağımlılık oluşturduğunu savunulmaktadır.  Geleneksel bağışçılarla benzer bir dış yardım anlayışına sahip olan Çin, dış yardım uygulamalarında kuzey- güney ilişkileri bağlamında değerlendirilmiştir. Çin- Afrika ilişkilerindeki kompleks yapının bağımlılık teorisi çerçevesinde açıklandığı bu çalışma, dış yardımlara bağlı olarak gelişen siyasi ve ticari ilişkilere odaklanarak, Çinli şirketlerin petrol ve doğalgaz başta olmak üzere Nijerya'da önemli kazanımlar elde ettiğini fakat Nijerya ekonomisinin Çinli üreticiler için iyi bir pazar olarak değerlendirilmesi nedeniyle ticari dengesizliklerin ortaya çıktığı sonucuna varmaktadır. Nihai olarak üçüncü dünyacılık ekseninde kazan- kazan anlayışıyla gelişen ikili ilişkiler, Nijerya'nın sahip olduğu yeraltı kaynakları ve ucuz piyasa ekonomisine karşı Çin'in emperyal hedeflerinin olması nedeniyle tek taraflı bir bağımlılığa dönüşmüştür. Bu bağlamda ikili ilişkilerde yeni sömürgeci bir yapının oluşacağı savunulmuştur.

Abstract:
The aim of this study is to examine the foreign aid relations between the People's Republic of China and African countries and to analyze the political and economic developments that have emerged due to the aid relationship. A case study was conducted with the Nigerian example and the process from the beginning of bilateral relations to the 2010s was examined without any periodization. In this study, which is based on a literature review, qualitative research methods were used. The concept of foreign aid, which emerged as a manifestation of power relations, was problematized and a critical perspective was used. Based on the assumption that the People's Republic of China's growing interest in the African continent is based on imperial objectives, the paper argues that Chinese foreign aid to Nigeria constitutes unilateral dependency. China, which has a similar foreign aid approach to traditional donors, has been evaluated in the context of north-south relations in its foreign aid practices. This study, which explains the complex structure of China-Africa relations within the framework of dependency theory, focuses on the political and commercial relations that have developed based on foreign aid and concludes that Chinese companies have made significant gains in Nigeria, especially in oil and natural gas, but trade imbalances have emerged because the Nigerian economy is considered as a good market for Chinese producers. Ultimately, bilateral relations, which developed with a win-win approach on the axis of third worldism, turned into a unilateral dependency due to China's imperial ambitions against Nigeria's underground resources and cheap market economy. In this context, it was argued that a new colonialist structure would emerge in bilateral relations.