Ciddi ruhsal hastalık tanısı olan bireylerin perspektifinden çalışma yaşamı: Engeller ve kolaylaştırıcılar
Working life from the perspective of individuals with serious mental disease: Obstacles and facilitators
Yazar: YUNUS EMRE ÖZÇELİK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ YÜKSEL CAN ÖZ
Kocaeli Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / Ruh Sağlığı ve Psikiyatri Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hemşirelik = Nursing ; Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Psikiyatrik hemşirelik = Psychiatric nursing ; Toplum ruh sağlığı merkezleri = Community mental health centers

Özet:
Amaç: Ciddi ruhsal hastalık tanısına sahip olan bireylerin çalışma yaşamına ilişkin iş bulma ve sürdürmenin önündeki kolaylaştırıcıları ve engelleri belirlemek amaçlanmıştır.
Yöntem: Nitel bir araştırma olup fenomenolojik (olgubilim) desen kullanılmıştır. Sakarya Üniversitesi Eğitim ve Araştırma Hastanesi bünyesine bağlı Sakarya Toplum Ruh Sağlığı Merkezinde kayıtlı ciddi ruhsal hastalık tanısına sahip bireylerle sözlü ve yazılı görüşmeler gerçekleştirilerek yapılmıştır. Yapılan görüşmeler neticesinde, veri	doygunluğuna ulaşıldığından 30 ciddi ruhsal hastalığa sahip birey ile tamamlandı. Araştırma verileri, 05.01.2022-10.03.2022 tarihleri arasında toplanmıştır. Verilerin toplanabilmesi için "Sosyodemografik Veri Formu" ve "Yarı Yapılandırılmış Görüşme Formu" kullanılmıştır.
Bulgular: Nitel veriler değerlendirildikten sonra konu ile ilgili altı ana tema belirlenmiştir. Bu ana temalar; "İyileşmenin Anlamı", "Çalışma Yaşamının Anlamı", "Çalışma Yaşamında Engeller", "Çalışma Yaşamında Kolaylaştırıcılar", "Çalışma Yaşamında İlgili Yetkililerden Beklentiler" ve "Damgalama ve Ayrımcılığın Etkileri" olarak belirlenmiştir.
Sonuç: Bireyler, çalışmanın kendileri için büyük anlam ifade ettiğini, hayatlarını düzene sokmada ilaç gibi olduğunu, maddi kaynak sağladığını, mutlu olmanın aracı olduğunu ve özgüven sağladığını ifade etmişlerdir. Ayrıca işi yapmada yetersiz ve verimsiz olarak görüldükleri, kendileriyle dalga geçilmenin olduğunu belirtmişlerdir. İşverenlerin konu ile alakalı bilgisiz olmaları, çalışma saatlerinin uzunluğu gibi konuların engel oluşturduğu sonucuna varılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Ciddi ruhsal hastalık, Çalışma yaşamı, Engeller, Kolaylaştırıcılar

Abstract:
Objective: It is aimed to determine the facilitators and obstacles in front of finding and maintaining a job related to the working life of individuals with a diagnosis of serious mental illness.
Method: It is a qualitative research and phenomenological (phenomenology) design is used. Verbal and written interviews were conducted with individuals with a diagnosis of serious mental illness registered in Sakarya Community Mental Health Center affiliated to Sakarya University Training and Research Hospital. As a result of the interviews, the data saturation was reached and it was completed with 30 individuals with serious mental illnesses. The research data were collected between 05.01.2022-10.03.2022. "Sociodemographic Data Form" and "Semi-Structured Interview Form" were used to collect the data.
Results: After evaluating the qualitative data, six main themes related to the subject were determined. These main themes are; "The Meaning of Improvement", "The Meaning of Working Life", "Obstacles in Working Life", "Facilitators in Working Life", "Expectations from the Relevant Authorities in Working Life" and "The Effects of Stigma and Discrimination".
Conclusion: Individuals stated that work has great meaning, that it is like medicine, that it is effective in regulating life, that it provides financial resources, that it is a tool to be happy and that it provides self-confidence. In addition, it was concluded that they were seen as inadequate in doing the job, that there was ridicule, that they were seen as inefficient, that employers were ignorant about the subject, and that issues such as the length of working hours were obstacles.

Keywords: Serious mental illness, Working life, Disabilities, Facilitators