Manisa Celal Bayar Üniversitesi Tıp Fakültesi ve Hafsa Sultan Hastanesi sağlık çalışanları ve idari personelinin neonatal tarama programları ile ilgili bilgi düzeylerinin araştırılması
The investigation of the knowledge levels of health workers and administrative personnel on neonatal screening programs in medical faculty of Manisa Celal Bayar University and Hafsa Sultan Hospital
Yazar: FATMA AY
Danışman: YRD. DOÇ. DR. FATİH ÖZCAN
Celal Bayar Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2017
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Bebek-yenidoğmuş = Infant-newborn ; Bebek-yenidoğmuş hastalıkları = Infant-newborn diseases ; Neonatal tarama = Neonatal screening ; Personel = Personnel ; Sağlık hizmetleri = Health services ; Sağlık hizmetleri araştırmaları = Health services research ; Sağlık personeli = Health personnel ; Teşhis testleri = Diagnostic tests ; İdari personel = Administrative personnel

Özet:
Yenidoğan tarama testleri, bebeklerin tedavi edilebilir genetik,
endokrinolojik, metabolik, ve hematolojik hastalıklar açısından test edilerek
bu hastalıkların erken saptanmasını sağlayan önemli bir koruyucu halk
sağlığı programıdır. Yenidoğanların tarama testlerinin doğru ve güvenilir
şekilde gerçekleştirilmesinde sağlık profesyonellerinin olduğu kadar
ebeveynlerin, birinci ve ikinci derece yakın akrabaların da sorumlulukları
bulunmaktadır. Konjenital hastalıkların ve duyu kayıplarının ortaya çıkmasına
neden olan risk faktörlerinin, belirtilerinin ve tedavi süreçlerinin bu kişilerce
bilinmesi, erken tanının zamanında konulması ve tedavi sürecinin
başlatılmasında son derece önem taşımaktadır.
Bu çalışma Manisa Celal Bayar Üniversitesi Tıp Fakültesi ve Hafsa Sultan
Hastanesi sağlık çalışanları ve İdari personelinin neonatal tarama
programları ile ilgili bilgi düzeylerinin araştırılması amacıyla yapılmıştır.
Araştırmamız tanımlayıcı tipte bir çalışmadır. Örneklem seçilmemiş olup
yaklaşık 2 aylık bir sürede 365 kişiye anket uygulaması yapılmıştır.
Araştırmada kullanılan anket formu sosyodemografik bilgiler ve neonatal
tarama programlarıyla ilgili bilgi düzeyini ölçmeye yönelik literatür taranarak
oluşturulan 20 sorudan oluşmaktadır.
Çalışmamıza katılan çalışanların; %89,04'ü sağlık personeli, %10,95'i
idari personeldir. Araştırmamıza katılanların %69'u kadın, %31'i erkek idi.
Çalışmamıza katılanların; %0,5'i ilköğretim mezunu, %7,7'si ortaöğretim
mezunu, %7,7'si ön lisans mezunu ve % 84,2'si lisans ve liasansüstü eğitim
düzeyinde idi. Yaş ortalaması 33,13±8,59 olarak saptandı. Çalışmaya
katılanların %66'sı 10 yıl ve daha az hizmet yılına sahipken %44'ü 11 yıl ve
daha uzun süre hizmet yılı çalışma süreleri vardı. Çalışmaya katılanların
içinde en büyük grup araştırma görevlileri (%28,4) olup ikinci büyük grup da
hemşirelerden (%22,1) oluşmaktadır. Genel İdari hizmetler, teknik hizmetler
ve yardımcı hizmetler toplamı %10,94 oranındadır. Çalışmaya katılanların,
%10,2'sinin daha önce birinci basamak sağlık kuruluşunda çalıştığı
görülmektedir.
Çalışmaya katılanların %98,4'ünün yenidoğan tarama testlerinden
haberdar olduğu görülmüştür. Yenidoğan tarama testlerinden haberdar
olmayan %1,6'lık dilimi oluşturan meslek grupları; diğer sağlık personeli,
genel idari hizmetler ve yardımcı hizmetler grubundan oduğu görülmektedir.
Yenidoğan tarama programındaki hastalıkların görülme sıklığını azaltmak
için idari ve teknik personelin sadece %27,8'i sıkı kundak yapımının
önlenmesinin gerekliliğini kabul etmiş, evlilik öncesi eğitimin gerekliliğini ise
%52,8'i kabul etmiştir.
Araştırmamız sonuçlarını değerlendirdiğimizde; yenidoğan tarama
testleriyle ilgili konu ve uygulamalar hakkında gerek hekimlerin gerek
yardımcı sağlık personelinin yüksek oranda bilgi sahibi olmaları sevindiricidir.
Ancak çalışmamıza katılan sağlık personeli olmayan çalışanların bir
kısmının, yenidoğan tarama testleriyle ilgili bazı uygulamalar hakkında yanlış
bilgi ve düşüncelere sahip olması, bu konuda yapılması gereken yaygın
eğitimin önemini ortaya koymaktadır.
Anahtar kelimeler: Neonatal tarama testleri, yenidoğan tarama testleri,
sağlık çalışanları ve idari personelin sağlık hizmetlerine ilişkin bilgi düzeyi

Abstract:
Newborn screening tests are an important preventive public health
program that provides early detection of these diseases by testing infants for
treatable genetic, endocrinologic, metabolic, and hematological diseases.
Parents, first and second degree close relatives as well as the health
professionals also have responsibilities for the implementation of the
accurate and reliable screening tests of newborns. Their identification of risk
factors, symptoms and treatment processes that cause congenital diseases
and sensory loss are of great importance in early identification in time and
initiation of treatment process.
 This study was carried out to investigate the knowledge levels of health
workers and administrative personnel on neonatal screening programs in
Medical Faculty of Manisa Celal Bayar University and Hafsa Sultan Hospital.
 Our research is a descriptive type of work. The sample was not selected
and a questionnaire was conducted to 365 people in a period of
approximately 2 months.
 The questionnaire used in the research consists of 20 questions prepared
by searching the literature to measure the knowledge levels about
sociodemographic information and neonatal screening programs.
89.04% and 10.95% of the employees participating in our study are
health personnel and administrative personnel, respectively. 69% of the
participants were female and 31% were male. 0.5%, 7.7%, 7.7% and 84.2%
of the participants were primary school graduates, secondary school
graduates, associate degree graduates and undergraduate as well as
postgraduate education level, respectively. The average age was 33,13 ±
8,59. 66% of the participants in the study had service years of 10 years or
less while 44% had service years of 11 years and longer. The largest group
of the participants in the study is research assistants (28.4%) and the second
largest group is nurses (22.1%). The total of General Administrative services,
technical services and auxiliary services is 10,94%. It is seen that 10.2% of
the participants in the study have worked in the primary healthcare
organization before. It was seen that 98.4% of the participants were aware of
the newborn screening tests. Occupational groups forming a 1.6% slice that
are not aware of newborn screening tests are seen to be other health
personnel, general administrative services, and assisted services. Only
27.8% of administrative and technical personnel accepted the necessity of
prevention of strict swathing to reduce the incidence of diseases in the
newborn screening program and 52.8% accepted the necessity of premarital
education.
 When we evaluate the results of our research; it is pleasing that both
physicians and assistant health personnel have high knowledge about
subjects and applications related to newborn screening tests.
 However, the fact that some of the non-health staff members have
inaccurate knowledge and thoughts about some applications related to
newborn screening tests reveals the importance of non-formal education in
this regard.
Key Words: Neonatal screening tests, newborn screening tests, the
knowledge levels of health workers and administrative personnel on health
services