Farklı yabani domates ve biber genotiplerinin mikorizaya bağımlılıklarının belirlenmesi
Screening of mycorrhiza dependency of different wild tomato and pepper genotypes
Yazar: HASAN PINAR
Danışman: PROF. DR. İBRAHİM ORTAŞ
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Toprak Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Biber = Pepper ; Domates = Tomato ; Mikoriza = Mycorrhiza

Özet:
Bazı yabani domates türlerine ait genotipler ile farklı biber genotiplerinin bazı büyüme ve gelişme parametreleri bakımından mikorizaya bağımlılığını tespit etmek amacıyla yapılan iki dönemlik çalışma yarı kontrollü cam sera koşullarında yürütülmüştür. Bitkiler 6 hafta süresince mikorizalı (G. etunicatum) ve mikorizasız olarak yetiştirilmişlerdir. Çalışmanın birinci döneminde 17 adet C. annuum L. türüne ait biber genotipi ve 6 adet farklı yabani domates türlerine ait genotip ile 1 adet sanayilik ve 1 adet standart domates çeşidi kullanılmıştır. Çalışmanın ikinci döneminde ise birinci dönemde kullanılan genotiplerden oluşan 14 adet C. annuum L. türüne ait biber genotipleri ile 5 adet yabani domates türlerine ait genotip, 1 adet sanayilik ve 1 adet standart domates çeşidi kullanılmıştır. Çalışmada kullanılan genotiplerde bitki boyu (cm), yeşil aksam kuru ağırlığı (g), kök kuru ağırlığı (g), toplam kuru ağırlık ölçümleri yapılmış ve aynı genotiplerde denemenin her iki döneminde de bitki yapraklarinda P analizi yapılmıştır.Biber genotiplerinin araştırma bulgularına göre, mikorizaya bağımlılık büyük bir varyasyon göstermiştir. Mikorizaya bağımlılık çalışmanın birinci döneminde % 39,04-83,96 ve ikinci döneminde % 20,90-56,83 arasında gerçekleşmiş olup, biber genotiplerinden A 300 ve A287 nolu genotipler en yüksek bağımlılığa sahip olmuşlardır. Biber genotiplerinde kök infeksiyonu değerleri ise 1. dönemde ortalama % 48,04 2. dönemde ise % 47,68 olarak belirlenmiştir.Domates genotiplerinden de mikorizaya bağımlılık varyasyon göstermiştir. Mikorizaya bağımlılık 1. dönemde % -25,03-53,17, 2. dönemde % -35,36-36,92 olarak gerçekleşmiş olup TA496 nolu genotip (L. esculentum, sanayilik domates) ve LA1589 (L. pimpinellifolium) her iki dönemde de en yüksek bağımlılığa sahip olmuşlardır.Bu çalışmadan elde edilen bulgular hem biber genotipleri arasında hem de domates genotipleri arasında mikorizal bağımlılık bakımından varyasyon göstermiştir. Ayrıca biber ve domates genotipleri birlikte değerlendirildiğinde biberin domatese göre mikorizaya daha bağımlı olduğu ortaya konmuştur. Bu bulgular ışığında mikorizaya bağımlılığı yüksek olan bireyler yeni biber ve domates çeşitlerinin geliştirilmesinde ıslah materyali olarak kullanılabilir.

Abstract:
This study was conducted for the purpose of screen of mycorrhizae dependency of some tomato genotypes that belong to different wild tomato species and different pepper genotypes with respect to some growth and development characteristics under glasshouse at two period. Plants were grown with mycorrhizae (G. etunicatum) and without mycorrhizae during 6 weeks. During the first period of study, 17 pepper genotypes (C. annuum L.) , 6 tomato genotypes which belong to wild tomato species, one industrial tomatoes cultivar and one standart tomatoes cultivar were used. During the second period of study, 14 pepper genotypes (same with first period) ,5 wild tomatoes genotypes, one industrial tomato cultivar and 1 standart tomato cultivars were used. Plant height (cm), shoot dry weight (g), root dried weight (g) and total plant dry weight (g) of tomato and pepper genotypes were measured and shoot P content were analized.Mycorrhizal dependency showed a signifinant variation between genotypes in pepper genotypes. Mycorrhizal dependency was obtained as 39,04-83,96 % during the first period of study and it was 20,90-56,83 % during the second period of study. A300 and A287 numbered genotypes had the highest mycorrhizal dependency. Root mycorhizal infection ratios were determined as average 48,04 % during the first period, during the second period as 47,68 %.Tomato genotypes also have signifinant variation in mycorrhizal dependency. Mycorrhizal dependency was obtained as -25,03-53,17 % at first period and as -35,36-36,92 % at second period. TA496 (industrial cultivar) numbered genotip and LA 1589 (L. pimpinellifolium) had the highest mycorrhizal dependency for two periods.Datas obtained from this study showed that there are a signifinant variation with regard to mycorrhizal dependency among pepper and tomato genotypes. In addition, pepper plants are more dependent to mycorrhizae than tomato as this study. As this results, genotypes that have to high mycorrhizal dependency can used as breeding material to improve new cultivar.