Alkol ve madde bağımlılığının kadının yaşam kalitesi ve cinsel yaşamı üzerine etkisi
The effect of the alcohol and substance dependence on the quality of life and sexual life of the women
Yazar: MELİKE DİŞSİZ
Danışman: PROF. DR. NEZİHE KIZILKAYA BEJİ
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Kadın Hastalıkları ve Doğum Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2012
Konu: Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology ; Uyuşturucu Alışkanlığı ve Alkolizm = Drug Addiction and Alcoholism
Dizin: Alkol bağımlılığı = Alcohol dependents ; Cinsellik = Sexuality ; Kadınlar = Women ; Narkotik bağımlılığı = Narcotic dependence ; Yaşam kalitesi = Quality of life

Özet:
Alkol-madde bağımlılığı bireyin fiziksel, ruhsal, sosyal, cinsel sağlığını dolayısıyla yaşam kalitesini etkileyen çok boyutlu ve kronik bir hastalıktır. Bu araştırma, alkol ve madde bağımlılığının kadının yaşam kalitesi ve cinsel yaşamı üzerine etkisini belirlemek amacıyla planlandı. Araştırmada alkol ve madde bağımlısı gruba; Prof. Dr. Mazhar Osman Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi Alkol-Madde Araştırma, Tedavi, Eğitim Merkezi'ne Temmuz 2009 Temmuz 2010 tarihleri arasında başvuran ve DSM-IV'e göre alkol-madde bağımlılığı tanısı almış kadınlar, sağlıklı gruba ise aynı tarihlerde aynı hastanenin Jinekoloji Polikliniği'ne başvuran kadınlar alınarak yapılmış kesitsel tipte ve karşılaştırmalı ilişki arayıcı bir çalışmadır. Çalışmada alkol ve madde bağımlısı grubu oluşturan kadınlar ayrı ayrı incelendi ve her iki grup için farklı sağlıklı gruplar oluşturuldu (alkol bağımlısı grup=71, sağlıklı grup=183, madde bağımlısı grup=60, sağlıklı grup=138). Verilerin toplanmasında literatür doğrultusunda araştırmacı tarafından hazırlanan Tanıtıcı Bilgi Formu, Türkçe Dünya Sağlık Örgütü Yaşam Kalitesi Ölçeği-Kısa Formu (TDSÖYKÖ-KF), Kadın Cinsel İşlev Ölçeği (FSFI), Beck Depresyon Ölçeği (BDÖ) kullanıldı. Alkol bağımlısı kadınların sağlıklı gruba göre TDSÖYKÖ-KF alt boyutları, FSFI toplam puan ve alt boyutlarından daha düşük, BDÖ ölçeğinden daha yüksek puanlar aldıkları bulundu. Alkol bağımlısı kadınlarda BDÖ puanıyla FSFI puanı arasında zayıf düzeyde, negatif yönde bir ilişki olduğu saptandı. Madde bağımlısı kadınların sağlıklı gruba göre TDSÖYKÖ-KF alt boyutları, FSFI toplam puan ve alt boyutlarından daha düşük, BDÖ ölçeğinden daha yüksek puanlar aldıkları saptandı. Alkol ve madde bağımlısı kadınlarda yaşam kalitesi arttıkça, cinsel fonksiyonlarda olumlu değişimin olduğu, depresif belirtilerin azaldığı belirlendi. Madde bağımlısı kadınlarda madde kullanım süresi, TDSÖYKÖ-KF sosyal alan puanı ve öğrenim süresi değişkenlerinin cinsel fonksiyonu etkilediği belirlendi. Sonuç olarak alkol ve madde bağımlılığı kadının yaşam kalitesini düşürmekte ve cinsel yaşamını olumsuz yönde etkilemektedir.

Abstract:
Alcohol and substance dependence, is a multi-dimensional and chronic disorder which affects the physical, psychological, social, sexual health and thus the quality of life of the individual. This research was planned in order to determine the effect of alcohol and substance dependence on the quality of life and sexual life of the women. The research was a cross-sectional and comparative relation study, consisting of a case study group of women who consulted the Alcohol and Substance Research, Treatment, Training Center of the Prof. Dr. Mazhar Osman Mental Health and Disorders Training and Research Hospital between July 2009 and July 2010 and who were diagnosed as alcohol-substance dependent the DSM-IV and the healthy group was constituted of women who consulted the Gynecology Clinic of the same hospital and between at the same time. In this study the women constituting the alcohol and substance dependent groups, were examined individually and different healthy groups were generated for each of the two groups (alcohol dependent group=71, healthy group=183, substance dependent group=60, healthy group=138). In the collection of the data, according to the literature, the Indicative Information Formulary, World Health Organization Quality of Life Assessment?Short Form Turkish version (WHOQOL-BREF-TR), Female Sexual Function Index (FSFI), Beck Depression Inventory (BDI) were used. It was determined that the alcohol dependent women presented lower WHOQOL-BREF-TR sub-dimensions and lower FSFI total scores and sub-dimensions but higher scores in according to the BDI scale when compared with the healthy group. In alcohol dependent women, a non significant, negative relationship was determined between the BDI score and FSFI score. It was determined that the substance dependent women presented lower WHOQOL-BREF-TR sub-dimensions and lower FSFI total scores and sub-dimensions but higher scores in according to the BDI scale when compared with the healthy group. It was identified that alcohol and substance dependent women of quality of life increased, that the positive changed in their sexual functions, decreased their depressive symptoms. It was determined that the sexual function was affected by the substance use duration, WHOQOL-BREF-TR social field score and education period variables. Consequently the alcohol and substance dependence is decreasing the quality of life of the women and negatively affecting their sexual life.