Leyla Şerif Emin'in eserlerinde Balkan ve Rumeli imgeleri çerçevesinde bir izlek olarak Türkçe
Turkish as a theme within the framework of Balkan and Rumelia images in Leyla Şerif Emin's literature
Yazar: ATMACA POLAT
Danışman: DOÇ. DR. BEHİCE VARIŞOĞLU
Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature

Özet:
Bu çalışmada Leyla Şerif Emin tarafından kaleme alınan ''Bir Üsküp Masalı, Üskübistan, Kaybolmazsan Bu Şehir Hala Senin ve Türkçenin Rumeli Yakası'' adlı kitaplarda yer alan söylemlerin Balkan ve Rumeli imgeleri etrafında çözümlenerek sınıflandırılması amaçlanmaktadır. Balkan coğrafyasında Türk nüfusunun yoğun olarak yaşadığı mekânlardan birisi olan Makedonya, geçmişten günümüze Türk edebiyatı için değerli isimler yetiştiren, Türk kültürünün ve Türkçenin hâlen varlık gösterebildiği önemli ülkelerden biridir. Edebiyat, kültür ve sanat faaliyetleri günümüzde başta Üsküp olmak üzere pek çok yerleşim yerinde sürmektedir. Türk edebiyatının ve Türkçenin canlı kalmasına ve gelecek nesillere aktarılmasına katkı sağlayan dergiler, gazete ve bültenler Balkan coğrafyasının önemli yayın organlarıdır. Ayrıca edebî şahsiyetlerin müstakil olarak çıkardıkları kitaplar da Türk kültür ve edebiyatının, en çok da Türkçenin kalıcı olması için gelecek nesillere bırakılan birer mirastır. 
Bir Balkan şairi ve yazarı olan Leyla Şerif Emin'in ana dili Türkçe ile yazmış olduğu eserlerinde Rumeli, Üsküp ve Balkan mekânlarının geçmişten günümüze Türk nüfusunun sık yaşadığı coğrafyalar olduğu ve bu mekânların Türk'ün dilinden bağımsız olamayacağı fikri sık sık vurgulanmaktadır. Hem edebî hem estetik hem kültürel hem de dilsel birer miras niteliğinde olan Leyla Şerif Emin'in eserlerinin bu temalar etrafında detaylı bir şekilde incelenmesi, Balkan coğrafyasında nelere özlem duyulduğuna, nelerin kaybolmaya yüz tuttuğuna, nelerin tehdit olarak algılandığına ve nelerin korunması gerektiğine dair ip uçları sunacaktır. Bu çerçevede bu araştırmanın temel problemi "Leyla Şerif Emin'in eserlerinde Balkan ve Rumeli imgeleri çerçevesinde bir izlek olarak Türkçe''nin nasıl kullanıldığıdır. Sanatçının kaleme aldığı Bir Üsküp Masalı, Üskübistan, Kaybolmazsan Bu Şehir Hâlâ Senin adlı eserleri doküman analizi yöntemi ile incelenmiştir. Bu inceleme sonucunda 34 farklı izlek tespit edilmiştir. Bunlardan eserlerde en çok geçen izlekler Türklük/Türk edebiyatı, tasavvuf/İslam kültürü, göç/yarım kalmışlık, tarih bilinci, anne, bayrak sevgisi ve Türkiye sevgisidir.

Abstract:
In this study, it is aimed to analyse and classify the discourses in the books titled "A Skopje Tale, Üskübistan, Kaybolmazmazsan Bu Şehir Hala Senin ve Türkçenin Rumeli Yakası" written by Leyla Şerif Emin around the images of Balkan and Rumelia. Macedonia, which is one of the places where the Turkish population lives densely in the Balkan geography, is one of the important countries that have raised valuable names for Turkish literature from past to present and where Turkish culture and Turkish can still exist. Literature, culture and art activities continue today in many settlements, especially in Skopje. Magazines, newspapers and bulletins, which contribute to the survival of Turkish literature and Turkish language and their transmission to future generations, are important publishing organs of the Balkan geography. In addition, the books published by literary figures are also a legacy left to future generations for the permanence of Turkish culture and literature, most of all Turkish. 
In the works of Leyla Şerif Emin, a Balkan poet and writer, written in her mother tongue Turkish, the idea that Rumelia, Skopje and Balkan places are geographies where the Turkish population has lived frequently from past to present and that these places cannot be independent from the Turkish language is frequently emphasised. A detailed examination of Leyla Şerif Emin's works, which are both literary, aesthetic, cultural and linguistic heritage, around these themes will provide clues about what is longed for in the Balkan geography, what is about to be lost, what is perceived as a threat and what needs to be protected. In this framework, the main problem of this research is how "Turkish as a trace is used in Leyla Şerif Emin's works within the framework of Balkan and Rumelia images". The artist's works titled Bir Üsküp Masalı, Üskübistan, Kaybolmazmazsan Bu Şehir Hâlâ Senin (If you don't get lost, this city is still yours) were analysed by document analysis method. As a result of this analysis, 34 different themes were identified. Of these, the most common themes in the works are Turkishness / Turkish literature, Sufism / Islamic culture, migration / unfinishedness, historical consciousness, mother, love for the flag and love for Turkey.