Görme engelli üniversite öğrencilerinin eğitim ve sosyal deneyimleri: Fenomenolojik bir çalışma
Educational and social experiences of visually impaired university students: A phenomenological study
Yazar: DİLEK KARACA
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖMER AVCI
Üsküdar Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Sosyal Hizmet Ana Bilim Dalı / Sosyal Hizmet Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Sosyal Hizmetler = Social Services
Dizin: Deneyim = Experience ; Eğitim = Education ; Fenomenoloji = Phenomenology ; Görme engelliler = Visually impaired ; Sosyal hayat = Social life ; Yaşam deneyimleri = Life experiences ; Üniversite öğrencileri = University students

Özet:
Bu araştırmanın amacı görme engelli üniversite öğrencilerinin eğitim ve sosyal deneyimlerini nasıl anlamlandırdıklarını incelemektir. Araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden fenomenolojik araştırma metodu kullanılmıştır. Araştırma kapsamında farklı üniversitelerin farklı bölümlerinde öğrenim görmekte olan 16 kadın ve 18 erkek öğrenciyle derinlemesine görüşme gerçekleştirilmiştir. Araştırmada amaçlı örnekleme yönteminden yararlanılmış, veri toplama aracı olarak görme engelli üniversite öğrencileriyle yarı yapılandırılmış görüşme formu ile gerçekleştirilen yüz yüze görüşmeler ile sosyal medya platformları üzerinden gerçekleştirilen görüşmeler kullanılmıştır. Bu görüşmeler katılımcıların da izniyle kayıt altına alınmış ve daha sonra bu ses kayıtları deşifre edilmiştir. Verilerin analizi için nitel veri analizi yöntemlerinden içerik analizi kullanılmıştır. İçerik analizi sonucunda görme engelli üniversite öğrencilerinin eğitim ve sosyal deneyimleri 10 ana kategori ve 23 alt kategori altında toplanmıştır. 
Araştırma sonuçları görme engelli üniversite öğrencilerinin benzer olaylarla karşılaştıklarını ancak yaşadıkları olaylara farklı anlamlar yüklediklerini göstermiştir. 
Duyarlılık görme engelli öğrencileri motive ederken duyarsızlık motivasyon kaybı yaşamalarına neden olmuştur. Bilgisizlik görme engelli üniversite öğrencilerinin eğitim ve sosyal yaşamlarının aksamasına yol açmıştır. Yaşadıkları bazı olaylar görme engelli öğrencilerin mücadele gücünü arttırırken bazı olaylar önemsememe duygusunun oluşmasıyla sonuçlanmıştır. Bağımlılık görme engellilerin başkalarına muhtaç olmalarına ve sosyal yaşamdan izole olmalarına neden olurken bağımsızlık sosyalleşmelerini ve kendilerini özgür hissetmelerini sağlamıştır. Erişilebilirlik, görme engelli üniversite öğrencilerinin eğitim ve sosyal yaşamlarında önemli bir yere sahip olmuştur.
Görme engelli üniversite öğrencileri kimi zaman farklılıklarını, farklı ihtiyaçlara gereksinim duyduklarını kimi zaman ise kendilerini arkadaşlarına kabul ettirmekle mücadele etmek durumunda kalmışlardır. Sonradan görme engelli olan öğrenciler, durumlarını kabullenememiş, kendilerini aciz ve yetersiz hissetmiş, yalnız kalmayı ve toplumdan soyutlanmayı tercih etmişlerdir.

Anahtar Kelimeler: Eğitim, fenomenolojik araştırma, görme engelli üniversite öğrencileri, sosyal yaşam ve deneyim

Abstract:
The aim of this study is to examine how visually impaired university students make sense of their educational and social experiences. The phenomenological research method, one of the qualitative research methods, was used in the study. Within the scope of the research, in-depth interviews were conducted with 16 female and 18 male students studying in different departments of different universities. The purposeful sampling method was used in the study, and face-to-face interviews with visually impaired university students via semi-structured interview form and interviews conducted on social media platforms were used as data collection tools. These interviews were recorded with the permission of the participants, and then these audio recordings were deciphered.Content analysis, one of the qualitative data analysis methods, was used to analyze the data. As a result of the content analysis, the education and social experiences of visually impaired university students were collected under 10 main categories and 23 sub-categories.
The results of the research showed that visually impaired university students faced similar events but attributed different meanings to the events they experienced. While sensitivity motivated visually impaired students, insensitivity caused them to lose motivation. Lack of knowledge has led to the disruption of the education and social life of visually impaired university students. While some of the events they experienced increased the fighting power of the visually impaired students, some events resulted in a feeling of negligence. While addiction caused the visually impaired to be dependent on others and isolated from social life, independence enabled them to socialize and feel free. Accessibility has an important place in the education and social life of visually impaired university students.
Visually impaired university students sometimes had to struggle with imposing their differences and different needs on their friends and sometimes themselves. The visually impaired students could not accept their situation, felt helpless and incompetent, and preferred to be alone and isolated from society.

Keywords: Education, phenomenological research, social life and experience, visually impaired university students