Güneydoğu Anadolu bölgesinde meme kanserinde tanı ve tedavide gecikme sebepleri
Causes of  breats  cancer diagnosis and treatment  delay in southwestern anatolia region
Yazar: EYYUP ÖNER
Danışman: DOÇ. DR. SADULLAH GİRGİN
Dicle Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Genel Cerrahi Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2014
Konu: Genel Cerrahi = General Surgery
Dizin: Anketler = Questionnaires ; Demografi = Demography ; Güneydoğu Anadolu bölgesi = Southeastern Anatolia region ; Meme neoplazmları = Breast neoplasms ; Neoplazm evreleri = Neoplasm staging ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Tedavi = Treatment ; Teşhis = Diagnosis ; Teşhis-ayırıcı = Diagnosis-differential

Özet:
Amaç: Bu çalışmanın asıl amacı meme kanserinde bölgemizde hasta ilişkili ve sağlık sistemi ilişkili gecikmede etkili olan faktörlerin incelenmesidir 
Materyal ve Metod: Bu çalışmada 2012 Aralık -2014 Temuz tarihleri arasında Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Genel Cerrahi Kliniğine başvuran 100 Meme kanserli hasta incelendi. Hedef popülasyon; anketin yapılmasından önce  son 6 ay içerisinde 18 yaş ve üstündeki Meme Kanser tanısı almış, tedavisi alan veya almakta olan kadınlardır. Çalışmanın amacı doğrultusunda hastalara bilgi vermek amaçlı görüşmeler düzenlendi. Hastaların onamı alındı, hastalar çalışma anketini doldurdu. Anket 4 bölüm ve 25 sorudan oluşmaktaydı (hasta ve sistem ilişkili faktörler, demografik veriler ve kanser evresinin değerlendirilmesi) 
Blgular: Hastaların sadece %13 periyodik muayene sırasında, sadece bir hasta mamografik kontrol sırasında tespit edilmiş, diğer tüm hastalar meme semptomları ortaya çıktıktan sonra fark edilmiş. Çalışmamızda %57 hastamız meme de kitle şikayeti,%24' te meme ağrısı ile polikniğimize başvurmuştu, Hastalarımızın %84'ü şikayetleri ile ilgili olarak genel cerrahi doktoruna başvurmuş, %3'lük küçük bir kesim aile hekimine başvurmuştu. Çalışmamızda meme kanseri aile öyküsü %14 idi. Hastalarımızın %82'i ilk bir hafta içinde mamografi çekımi yapılabilmişti. Hastaların %78' inin meme biyopsi alma işlemi ilk bir haftada yapılmış olup, biyopsi inceleme sonuçları %87 oranında 2-4 haftalar arasında çıkmıştır. Hastalarımız tedavi başlangıcı %94'lük bir kısımda 4-6 haftalar arasında olmuştu. Hastalarımızın %59'luk kısmı 50 yaş altında idi. Hastalarımızın %72' sinde okuma yazma yoktu. Hastalarımızın %82'i işsiz/ev hanımıydı. Hastalarımızın %63 mamagrafi davetinı almadığını, kalanların ise mamografi daveti alıp almadıkları konusunda bilgi sahibi değillerdi. Hastalarımızın %65'i memedeki tümörün kaç cm çapında olduğunu, %73'ü lenf bezlerinin etkilenip etkilenmediğini, %58'i hastalığın vucudun başka yerinde olup olmadığını bilmiyorlardı.Hastalarımızın polikniğimize başvurmaları esnasında %72' sine herhangi bir tadavi başlanılmamış,%15'ine daha önce meme cerrahisi geçirmiş olduğu,%11'inin kemoterapi aldığı,%1'inin diğer tedavilerden aldığı ancak hangi tedavi aldığını bilmediği, %1 hastamızın da sorumuza cevap vermeyenlerden oluşmaktaydı. Hastalarımızın %30'una sentinel lenf nodu biyopsisi ile beraber meme koruyucu cerrahi, %5'i sentinel lenf nodu biyopsisi ile beraber mastektomi, %7 axiller disseksiyonla beraber meme koruyucu cerrahisi, %23'üne modifiye radikal mastektomi yapılmıştı. Hastalarımızın %93' ü  meme kanserinin hangi evrede olduklarını bilmiyorlardı.
Sonuç :  Sonuç olarak meme kanserinde tanıda gecikme olması tanı konulduktan sonraki süreçte önemli değişimler oluşturmaktadır. Tanı ve tedavideki gecikmede hastanın yaşı, okuma yazma bilip bilmemesi, duygusallık durumu, sağlık sistemi etkılı olabilmektedir. TGZ'nin azaltılmasında kadınların ve sağlık çalışanlarının meme kanser hakkındaki bilgisinin artması, bölgemizde özellikle birinci sağlık kuruluşlarının büyük sorumluluk alarak polikniklerine başvuran bayanların meme ile ilgili şikayetlerinde endişelenmemesi ve memedeki lezyonların farkındalığında olmaması , memede meydana gelen lezyonların önemsemeleri, 40 yaş üstü bayanlarda mutlaka mamografi çektirmeleri sağlamalarına yönelik diyalogların geliştirmeleri gerekmektedir. Bölgemiz ve ülkemiz için meme kanseri açısından tarama programlarının yapılmasını zorunluluk kılmaktadır

Abstract:
ABSTRACT
Aim: The aim of this study is to investigate the factors that are effective on the patient-induced and health system-induced delays in the treatment of breast cancer cases in our region.
Materials and Methods: The study included 100 patients with breast cancer who were admitted to Dicle University Medical School General Surgery Clinic between December 2012 and July 2014. The target population consisted of women over 18 years of age who were either diagnosed with, treated, or being treated due to breast cancer within 6 months before the survey. The patients were given a questionnaire after signing the informed consent. The questionnaire comprised 4 sections and 25 items (patient-induced and health system- induced factors, demographic profile, and evaluation of cancer stage).
Results: Thirteen percent of the patients were diagnosed during periodical examination, one patient at mammographic check, and the remaining patients were diagnosed via breast symptoms. The symptoms at admission were breast mass (57%) and breast pain (24%). Eighty-four percent of the patients presented to general surgery clinics and 3% applied to family doctors. Family history of breast cancer was present in 14% of the patients. In 82% of the patients, mammography scan was performed in the first week. Breast biopsy was performed in the first week in 78% of the patients and the biopsy analyses were obtained in 2-4 weeks in 87% of the patients. Treatment was started in 4-6 weeks in 94% of the patients. Fifty-nine percent of the patients were under 50 years of age. Seventy-two percent of the patients were uneducated and 82% of the patients were unemployed/housewives. Sixty-three percent of the patients claimed that they had not received any invitation for a mammography scan and the other patients stated that they had no information as to whether they had ever been invited. Sixty-five percent of the patients did not know the size of the diameter of their breast mass, 73% of them did not know whether their lymph nodes were affected, and 58% of them did not know whether the cancer had affected other parts of their body. The clinical profiles of the patients at hospital admission were as follows: 72% had not received any treatment, 15% had a history of breast surgery, 11% had received chemotherapy, 1% had received treatment but did not recall the name of the treatment procedure, and 1% rejected to provide an answer. The treatment procedures included sentinel lymph node biopsy with breast protective surgery (30%), sentinel lymph node biopsy with mastectomy (5%), axillary dissection with breast protective surgery (7%), and modified radical mastectomy (23%). A large proportion of our patients did not know the stage of their breast cancer.
Conclusion: Delayed diagnosis of breast cancer leads to important changes in the post-diagnostic period. The delays in the diagnosis and treatment of breast cancer can result from the patient's age, level of education, emotional state, and the national health system. We conclude that the total delay time can be minimized by raising awareness of breast cancer among women and health care professionals and by a number of effective measures to be taken particularly by the first-step health centers in our region to raise awareness about the fact that the patients who present to the polyclinics do not worry about their complaints and they are not aware of and do not care about their lesions, and also to invite women over 40 years of age to mammography scanning. In addition, diagnostic assessment programs for breast cancer should be performed both in our region and our country.