Küçük Menderes nehrinde su ve sedimentte ağır metal birikiminin araştırılması
Investigation of heavy metal accumulation in water and sediment in Küçük Menderes river
Yazar: GÖKHAN ÜTÜK
Danışman: YRD. DOÇ. DR. BÜLENT YORULMAZ
Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Biyoloji = Biology

Özet:
Bu çalışma Küçük Menderes Nehri'nde su ve sedimentte As, Cu, Fe, Hg, Ni, Pb ve Zn birikiminin araştırılması için 2012-2014 yılları arasında yürütülmüştür. Çalışma süresince 8 farklı istasyonda mevsimlik periyotlarla su ve sediment örnekleri analiz edilmiştir. Ağır metal kirliliğinin yanında organik kirlilik yükünün belirlenmesi amacıyla su örneklerinde fiziko-kimyasal parametrelerde analiz edilmiştir. Ağır metal analizleri Atomik Absorbsiyon Spektroskopisi ile yapılmıştır. Akarsuyun pH değeri 6,0-9,0 arasında ölçülmüştür. Fiziko-kimyasal bakımdan Küçük Menderes Nehri üzerinde özellikle ilkbahar ve yaz döneminde organik kirlilik yükü tespit edilmiştir. Ağır metal analizlerine göre suda en fazla biriken metallerin Cu, Hg, ve Pb olduğu gözlenmiş ve sırasıyla 0,007-0,050 mg/L; 0,022-0,051 mg/L; ve 0,0533-1,909 mg/L aralıklarında tespit edilmiştir. Sonuçlar, Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği'ne göre değerlendirilmiş ve Hg ve Pb için konsantrasyonlarının limit değerlerin üzerinde olduğu saptanmıştır. Sedimentte en fazla biriken metaller ise Cu, Ni ve Zn olduğu belirlenmiştir. Cu; 8,252 mg/kg ile 51,90 mg/kg aralığında, Ni; 10,447 mg/kg ile 33,665 mg/kg aralığında ve Zn; 19,954 mg/kg ile 224,747 mg/kg aralığında belirlenmiştir. Elde edilen sonuçlar, Küçük Menderes Nehri üzerinde ve Ege bölgesinde yapılan diğer çalışmaların sonuçları ile karşılaştırılmıştır ve bu nehir üzerinde ciddi kirlilik riski olduğu bulunmuştur.

Abstract:
The study was carried out between 2012 and 2014 on Küçük Menderes River to investigate the accumulation of As, Cu, Fe, Hg, Ni, Pb and Zn in water and sediment. Along the working period, water and sediment samples were analyzed on eight different sampling points seasonally. Besides the heavy metal pollution, to determine organic pollution load, physico-chemical parameters were also analyzed. Heavy metal analyses were done by Atomic Absorption Spectroscopy. The pH value of water was measured between 6,0-9,0. In the view of physico-chemicals, the organic pollution load was determined on Küçük Menderes River especially in spring and summer seasons. According to heavy metal analyses, it was observed that, the highest accumulated metals in water were Cu, Hg and Pb and they were determined between, 0,007-0,050 mg/L; 0,022-0,051 mg/L; and 0,0533-1,909 mg/L respectively. These results were evaluated according to Water Pollution Control Regulation, and it was determined that Hg and Pb concentrations were over limit values. It was determined that the most accumulated metals in sediment were Cu, Ni and Zn. The values for Cu within the range of  8,252 mg/kg - 51,90 mg/kg, for Ni, within the range of  10,447 mg/kg - 33,665 mg/kg and Zn within the range of  19,954 mg/kg -224,747 mg/kg were determined. Obtained results were compared with the results of other studies on Küçük Menderes River and Aegean Region and it was found that there is a serious pollution risk on this river.