Mekan-suç ilişkisinin coğrafi bilgi sistemleri destekli incelenmesi: Kahramanmaraş il merkezi örneği
Analysing the crime-space relation by geographical information systems: Case study of Kahramanmaraş city
Yazar: ÖMER BÜYÜKYENİGÜN
Danışman: PROF. DR. AHMET HAMDİ AYDIN
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration

Özet:
Küreselleşmenin etkisiyle, toplumsal değişim sürecinin hızlı bir biçimde yaşandığı günümüzde, bir yandan suçların niteliği değişirken diğer yandan suç sayısında artışlar yaşanmaktadır. Sağlıklı birey ve toplum yapısının önünde önemli bir engel olan bu gelişme, aynı zamanda, suçla mücadelede etkin yöntemlerin uygulanmasını da kaçınılmaz kılmaktadır. Bu yöntemlerin başında suçun ekolojik şartlarına ve mekansal dağılımlarına daha titiz bakılmasına imkan sağlayan Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS) gibi teknolojik uygulamalar gelmektedir. CBS ile bireysel faktör, mekânsal yapı ve olay arasında neden-sonuç ilişkisi kurulabilmekte ve harita tabanlı analizler kolayca yapılabilmektedir. Kahramanmaraş, 1980 sonrası ülke ekonomisinde görülen gelişmeye paralel bir şekilde ekonomik yapısında hızlı bir dönüşüm gerçekleştirmiştir. Bu dönüşümle özellikle ilçelerden ve köylerden kent merkezine doğru yoğun göçler yaşanmıştır. Bu göçlerin doğal bir sonucu olarak nüfusta muazzam artışlar gerçekleşmiştir. Artan nüfus, yerleşim alanının hızla büyümesi ve mevcut altyapının yetersizliğinden dolayı çarpık kentleşmeyi öne çıkarmıştır. 2008 yılında Kahramanmaraş kent merkezinde işlenen toplam 5.224 adet asayiş suçunda yoğunlaşmaların çarpık yapılaşmanın en belirgin olduğu alanlarda oluştuğu görülmüştür. Bu yoğunlukların oluşmasında iş ve alışveriş mekânlarının sayısı ve yapısı, konut sayısı ve konut yapısı, sokak genişliği ile sokağın aydınlatılması gibi alansal ve mekânsal özellikler belirleyici olmuştur. Bu çalışmada, öncelikle konu ile ilgili olarak yapılmış örnek çalışmalara ilişkin bilgilere yer verilmiş, daha sonra kentin coğrafi ve sosyo-ekonomik durumu hakkında bilgi verilmiş, ayrıca mekân ve suç kavramlarının tanımı yapılarak aralarındaki ilişki düzeyinin tespitine çalışılmıştır. Tüm bu bilgiler ışığında, son olarak her bir suç türünün CBS ortamında oluşturulan haritalar üzerindeki dağılımı ve bu dağılıma etki eden mekânsal-yapısal faktörlerin neler olduğu incelenmiştir.Anahtar Kelimeler: Suç, Mekân, CBS, Suç Haritası, Kahramanmaraş

Abstract:
Today, when a process of rapid social change is witnessed effecting by globalisation, the number of crime is increasing and the nature of crime is changing. This trend which is an important problem for both individual and social life, made it also necessary to develope more effective methods for combatting crime. The most important methods are those used for analysing crime in terms of ecological and space conditions such as the Geographical Information Systems (GIS). By using GIS, the causal connection between the individual factors, locational structure and the event is developed and the map-based analyses are made easily. The social and economical strcture in Kahramanmaraş has rapidly changed after 1980 parallel to the national economical development. As part of this change people moved particularly from small towns and villages to the City. As an inevitable result of this movement the population size of the City considerably increased. This population increase, spreading out of urban area and the insufficient infrastructure resulted an unplanned urbanisation. A total of 5.224 crime committed in Kahramanmaraş city in 2008 are seen to be concentrated mostly in the unplanned urban areas. The determinants of this concentration or distribution of crime are the locality characteristics such as the number and structure of shopping areas, the number and structure of housing and the wideness and lighting of streets. After evaluating the related existing studies in the area, this thesis first gives information concerning the socio-economical structure of Kahramanmaraş city, then the concepts of locality and crime are explained and the relation between the two is pointed out. In the light of all these information, each kinds of crime are analysed in terms of their distribution on the crime maps created by using GIS and the local and structural determinants of this distribution.Keywords: Crime, Space, GIS, Crime Map, Kahramanmaraş