Karasuyun biyolojik parçalanabilirliğinin ortak besi maddesi etkisi ile iyileştirilmesi
Enhancement of biodegredability of olive mill effluent by co-digesting process
Yazar: TUĞBA KESKİN
Danışman: DOÇ. DR. NURİ AZBAR
Ege Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyomühendislik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Biyomühendislik = Bioengineering ; Biyoteknoloji = Biotechnology ; Çevre Mühendisliği = Environmental Engineering

Özet:
Dünya zeytinya üretiminin ve tüketiminin % 75'i Avrupa Birlii Ülkeleri olmaküzere hemen hemen tamamına yakın bir kısmı Akdeniz ülkelerinde gerçekletirilmektedir. Buülkeler arasında Türkiye, spanya, talya ve Yunanistan'dan sonra en önemli zeytin üreticisiülkeler arasındadır. Zeytinya üretimi sırasında yan ürün olarak pirina ve karasuolumaktadır. Çok yüksek bir organik kirlilik yüke sahip olan karasuyun alıcı ortamlara vearaziye hiçbir önlem alınmaksızın verilmesi sonucu ciddi çevre problemleri ile karı karıyakalınmaktadır. Karasuyun yüksek organik kirlilii yanında zeytin aaçlarında görülenperiyodisite (var-yok yılı), çou yahanelerin küçük kapasiteli olması, ya üretimi yapılaniletmelerin geni bir corafik alana yayılıyor olması ve iletme kapasitesi ilekarılatırıldıında ortaya çıkan yüksek arıtma maliyetleri nedeni ile karasu problemine halenekonomik olarak uygulanabilirlii olan ve herkes tarafından kabul gören bir çözüm henüzgelitirilememitir.Bu çalıma kapsamında, yöresel olarak ciddi çevre problemleri yaratan ve zeytinkarasuyu (ZKS) ile benzer özelliklere sahip yüksek KO, yüksek biyoenerji içerii, geni bircorafik alanda küçük iletmelerde küçük hacimlerde üretiliyor olması v.b.) olması nedeniylepeynir altı suyu (PAS) ve tavuk atıkları (TA) ile ortak anaerobik parçalanmanınuygulanabilirlii çalıılmıtır. Çalımalar laboratuar ölçeinde kesikli ve sürekli olmak üzereiki aamada yürütülmütür. Kesikli çalımalarda bazal ortam etkisi ; çalımaları bazal ortamlıve bazal ortamsız olarak 2 ayrı set halinde incelenmesi ile tespit edilmitir. Kesikliçalımalarda kullanılan BMP (Biyokimyasal Metan Üretim Potansiyeli) prosedürü ileZKS'nin PAS ve TA ile ortak parçalanmasının son derece avantajlı olduu anlaılmıtır.Özellikle TA ile yapılan denemelerde ZKS'de % 100'e varan biyogaz artıları ile anaerobikparçalanabilir-kullanılabilir KO oranının % 98 arttıı gözlemlenmitir. Bu artı ZKS vePAS beraber kullanıldıında yine biyogaz üretiminde bir iyileme görülmü ancak biyogazüretimindeki artı % 22 mertebesinde kalmıtır. Bazal ortam kullanılmasının ZKS ve PASkullanılan denemede biyogaz oluumlarının %10-15 düzeyinde artıı saladıı ; ZKS ve TAkullanılan denemelerde ise ortak substrat kullanımının olumlu katkısı olmadıı gözlenmitir.Sürekli beslemeli laboratuar ölçekli biyoreaktörler kullanılarak proses konfigurasyonun KOgiderim verimi üzerine etkisi ayrıca incelenmi, bu amaçla tek fazlı( asit ve metanreaksiyonları aynı tankta) ve iki fazlı (asit ve metan reaktörleri ayrı ayrı seri balı) olmaküzere anaerobik artlarda düzenekler kurulmu ve çalıtırılmıtır. KO giderimi açısından ikikonfigurasyon arasında kayda deer bir fark gözlenmemitir.Anahtar kelimeler: Zeytinkarasuyu, peyniraltısuyu, tavuk atıı, anaerobik biyoteknoloji,biyogaz

Abstract:
Olive oil is nearly totally produced in the Mediterranean region. %75 of the annualproduction in the world comes from European Union countries around the Mediterranean Sea.Within the olive growing countries in the mediterrian area Turkey is on the 4 th place afterSpain, Italy and Greece. The production of olive oil leads to production of solid waste (calledas olive cake), and liquid waste (called as olive mill wastewaste or black water) as a byproduct.Discharging the olive mill wastewater containing high organic content without anyprecautions contributes to environmental pollution. Olive mill has a high organic contentfurthermore many olive oil producing plants are small scale and they are widen tolargegeographical areas. For this reason the high costs of a wastewater treatment plants could notbe paid by a small-scale plant itself. And a valid solution is not suggested yet.In tis study other agro-industrial wastewaters chese whey and chicken manures havingthe similar characteristics as like olive mill wastewater (high organic content, high bioenergycapacity,and small scale plants) are tried to be treated together anaerobically. Studies areexecuted in two parts; batch and continious. In batch studies effect of basal medium isinvestigated by executing trials in two parts ; with basal medium and without basal medium.By using BMP( biochemical methane production potential) prosedures co-digesting olive millwastewater with chese whey and laying hen littter is understood to be very advantageousprosesses. Especially experiments made with laying hen litter the biogas production valuesincreaded by nearly %100 and the anaerobic digestibility of COD values increased by %98.cheese whey is also seemed to be also an advantageous co- digesting wastewater because itmakes an %22 increase in biogas production. By using basal medium in co-digesting OMEwith chese whey biogas production values are increased by %10-15 and on the other side inco-digesting OME with chicken manure any positive effect of adding basal medium isdetected.Continious stirred lab scale reactors are examined in two process configurations ;single phase (acid+metan reactors at same tank) and 2 phase (acid and methane reactors areseperated and serially connected). Two configurations showed close characteristics to CODremoval capacities.Keywords: OME, Chese whey, laying hen litter, anaerobic biotechnology, biogas