Şîa'da kırk hadis kültürü
Forth hadith cultures in Shia
Yazar: ENES AKHAN
Danışman: PROF. DR. YUNUS MACİT
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Hadis Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Din = Religion
Dizin: Hadis = Hadith ; Kırk Hadis = Forty Hadith ; Mezhepler = Sects ; İslamiyet = Islam ; Şia = Şia

Özet:
Hadis edebiyatında farklı sayılarda hadis içeren mecmualar ve risaleler telif edilmiştir. Bu derlemeler içerisinde hadis edebiyatında gerek Sünnî gerekse Şiî çevrelerde kırk hadisin bir araya getirildiği mecmualar ve risaleler çokça kaleme alınmıştır. Şüphesiz bu hadis derlemeleri arasında kırk sayısının öne çıkmasında kırk hadis öğrenilmesi ve öğretilmesi ile ilgili olarak Peygamberimizden nakledilen rivayetler önemli bir yer tutmaktadır.
Çeşitli konulara dair hadisler içeren, hadis kültürünün ve daha sonra İslam tefekkürünün temel bir yansıması olan bu kitap türünün Türkçe'deki karşılığı kırk hadistir. Bu tür çalışmalar Arapça'da erbaûn hadîs, Farsça'da ise çihil hadîs ismiyle derleme faaliyetlerine konu olmuştur.
Bu tezde, Şîa'da kırk hadis kültürü, bu kültürün yansımaları olan eserler, eserlerin kronolojik durumu ve Ehl-i sünnet geleneğindeki kırk hadis kültürüyle kıyaslanması hedeflenmektedir.
Çalışma üç ana bölümden oluşmaktadır. İlk bölümde, Ehl-i sünnet geleneğinde kırk hadisin yeri; kırk hadis geleneğine kaynaklık teşkil eden hadis, hadisin kaynaklardaki yeri ve kaynak değeri hakkında bilgi verilmiştir. İkinci bölümde ise Şîa'da kırk hadis geleneğinin yeri; kırk hadis geleneğine kaynaklık teşkil eden hadis, hadisin kaynaklardaki yeri ve sıhhat değeri meselesi ele alınmıştır. Üçüncü bölümde Şîa özelinde kırk hadis literatürü incelenmiş, bu literatür sonucu ortaya çıkan eserler genel hatlarıyla ele alınmış, verilen eserlerden hareketle ulaşılan sonuçlar sunulmuştur.
Bu çalışma neticesinde Şîa'da kırk hadis geleneği ve Ehl-i sünnetteki kırk hadis geleneğinden farkları ortaya koymak hedeflenmiş; hem Arapça hem de Farsça kırk hadis eserlerinden hareketle Şîa'daki kırk hadis geleneğinin sahadaki karşılığı ortaya konulmuştur.

Abstract:
Journals and booklets involving different numbers of hadiths have been copyrighted in the hadith literature. Within these compilations, It has been written a lot journals and booklets that forty hadiths were brought together in both Sunni and Shıa circles in the hadith literature. It is surely beyond doubt that the narrations rendered from our prophet regarding the learning and teaching of forty hadiths have an important place featured the number of forty among these compilations. The turkish equivalent of this type of book, which includes hadiths on various subjects and ıt is a fundamental reflection of hadith culture and later islamic thought, is forty hadith. Such studies have been subject of compilation activities with the name Erbaun hadith in Arabic and Çihil hadith in Persian.
The objective of this study is to aim comparing the forty hadith culture in Shıa, the works that are the reflections of this culture, the historical timing of these works and the forty hadith culture in the tradition of Ahlus Sunnah. The study consists of three main parts. In the first part, The place of forty hadith in the tradition of Ahlus sunnah; information about hadith which is the source of the forty hadith tradition, the place of hadith in the sources and it is given the value of its source. In the second part, the place of forty hadith tradition in Shıa; the hadith which is the source of the forty hadith tradition, the place of hadith in the sources and the issue of its authenticity are discussed. In the third part, It is examined to the literature of forty hadith related to Shıa. Moreover, it is discussed the works that emerged as a result of this literature and thus It is presented the results obtained from the given works.
As a result of this study, It is aimed to reveal the differences from the forty hadith tradition in Shıa and forty hadith tradition in Ahlus Sunnah; It is revealed the field equivalent of the forty hadith tradition in Shıa, based on forty hadith works in both Arabic and Persian.