Domates üzerinde Tetranychus urticae Koch (Acari: Tetranychidae)'nin mücadelesinde avcı akar Amblyseius swirskii Athias-Henriot (Acari: Phytoseiidae)'nin salım oranının belirlenmesi
Determination of the safe rate of the predatory mite Amblyseius swirskii Athias-Henriot (Acari: Phytoseiidae) in the control of the two-spotted spider mite Tetranychus urticae Koch (Acari: Tetranychidae)
Yazar: SEVİLAY BARUT
Danışman: PROF. DR. İSMAİL KASAP
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Domates (Solanum lycopersicum)'in önemli zararlılarından biri olan Tetranychus urticae Koch (Acari: Tetranychidae)'nin mücadelesinde pestisitler ön plana çıkmaktadır. Ancak yoğun pestisit kullanımı, ürünler de kalıntı bırakması nedeni ile birçok probleme neden olmaktadır. Pestisitlerin yanı sıra doğada mevcut birçok biyolojik mücadele ajanı bulunmaktadır. Bu ajanlar arasında sera ve açık alanda aktif olarak kullanılan Amblyseius swirskii Athias-Henriot (Acari: Phytoseiidae) dünya genelinde oldukça fazla yayılma alanı bulunan genel bir predatördür. Yapılan bu çalışmada T. urticae mücadelesinde avcı, A. swirskii' nin en etkin salım (avcı: av) oranı belirlenmiştir. Bu amaç doğrultusunda sera koşullarında domates bitkileri üzerinde 4 farklı uygulama [1:10; 1:20; 1:40 avcı: av (A. swirskii: T. urticae); Kontrol (10 T. urticae)] ve her bir uygulama sırası 7 tekerrür olacak şekilde denemeler kurulmuştur. Domates bitkisi 5-10 yaprağa ulaştığında avcı ve zararlı akar salımları yapılmıştır. Uygulamadan 21 gün sonra ilk örnekler alınmış ve yapraklardaki bireylerin sayımı yapılmıştır. Çalışma sonucunda kontrol grubunda en fazla T. urticae oranı ortalama 129.29±8.92 birey sayısı ile 8. haftada gözlenmiştir. 8. haftada diğer uygulama gruplarında ise; 1/40 avcı: av oranında ortalama 275.4±10.23 birey, 1:20'lik oranda 76.71±3.45 birey kaydedilirken, 1:10 oranında ortalama birey sayısı 30.43±3.46 olarak gözlemlenmiştir. Diğer uygulama gruplarında ilk 4 hafta avcı akar rastlanmamış ve 5. hafta itibariyle avcı popülasyonu gözlenmeye başlamıştır. Elde edilen sonuçlara göre T. urticae popülasyonun en yüksek olduğu haftada 1:20 oranı en başarılı salım oranı olarak tespit edilmiştir.

Abstract:
Pesticides come to the fore in the control of Tetranychus urticae Koch (Acari: Tetranychidae), which is one of the important pests of tomato (Solanum lycopersicum). However, intensive pesticide use causes many problems because it leaves residues in the products. In addition to pesticides, there are many biological control agents available in nature. Among these agents, Amblyseius swirskii Athias-Henriot (Acari: Phytoseiidae), which is actively used in greenhouses and open areas, is a general predator with a wide distribution area worldwide. In this study, the most effective release ratio (predator:prey) of A. swirskii was determined in the control of T. urticae. For this purpose, 4 different applications were applied to tomato plants under greenhouse conditions [1:10; 1:20; 1:40 predator:prey (A. swirskii: T. urticae); Control (10 T. urticae)] and each application row was set up with 7 replications. When the tomato plant reached 5-10 leaves, predators and harmful mites were released. The first samples were taken 21 days after the application and the individuals on the leaves were counted. According to the study, the control group had the highest T. urticae population, with an average of 129.29±8.92 individuals in the 8th week. In the other treatment groups during the same period, an average of 275.4±10.23 individuals was found in the 1/40 predator-prey ratio, 76.71±3.45 individuals in the 1:20 ratio, and 30.43±3.46 individuals in the 1:10 ratio. In the other application groups, no predator mites were observed in the first 4 weeks and the predator population started to be observed as of the 5th week. According to the results obtained, the 1:20 rate was determined as the most successful release rate in the week when the T. urticae population was highest.