Fen bilimleri 5. sınıf insan ve çevre ünitesinin okul dışı öğrenme ortamında öğretimi
Teaching the grade-5 human and environment unit of science course in an out-of-school learning environment
Yazar: ARZU KÜÇÜK
Danışman: DOÇ. DR. NAGİHAN YILDIRIM
Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Fen Bilgisi Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Eğitim ortamı = Educational environment ; Fen bilgisi dersi = Science lesson ; Fen bilgisi eğitimi = Science education ; Fen okuryazarlığı = Scientific literacy ; Okul dışı öğrenme = Out-of-school learning ; Ortaokul öğrencileri = Secondary school students ; Ortaokullar = Secondary schools ; Öğrenme ortamı = Learning environment ; İnformal eğitim = Informal education ; İnsan-çevre ilişkisi = Human-environment relationship

Özet:
Bu araştırmanın amacı, 5.sınıf Fen Bilimleri Dersi Öğretim Programı'nda yer alan İnsan ve Çevre Ünitesi kazanımlarına uygun olarak okul dışı öğrenme ortamlarında kullanılabilecek bir rehber materyalin öğrencilerin akademik başarı, bilimsel süreç becerileri, bilimsel tutumları ile fen, teknoloji, toplum ve çevreye yönelik görüşleri üzerindeki etkilerini incelemektir. Karma araştırma yaklaşımı ve sıralı desen kullanılan çalışmanın nicel kısmında ön test- son test yarı deneysel araştırma ve nitel kısmında ise olgu bilim yöntemleri kullanılmıştır. Bir deney ve çift kontrol grubuyla yürütülen araştırmada, deney grubu öğrencileri için durumsal öğrenme yaklaşımına dayalı okul dışı ortamlarda yürütülen ders ve etkinliklerden oluşan bir rehber öğretim materyali tasarlanmıştır. Buna karşın her iki kontrol gruplarında ise mevcut fen bilimleri dersi öğretim programındaki öğretim süreci takip edilmiştir. Nicel veriler, araştırmacı tarafından tasarlanan başarı testi ve benzer çalışmalarda kullanılan Bilimsel Tutum Ölçeği, Bilimsel Süreç Becerileri Değerlendirme Testi ve Fen-Teknoloji-Toplum-Çevre Konularına Yönelik Görüşler Anketi ile nitel veriler ise çalışma yaprakları, yapılandırılmış günlükler, yarı yapılandırılmış öğrenci ve veli mülakatlarıyla toplanmıştır. Nicel veriler her üç çalışma grubuna da ön, son ve kalıcılık testi olarak üçer kez uygulanmıştır. Nicel veriler bilgisayar destekli veri analiz programlarıyla, nitel veriler ise içerik analizi yoluyla analiz edilmiştir. Bu çalışma sonucunda, deney grubu öğrencilerinin akademik başarıları, bilimsel süreç becerileri ve fen-teknoloji-toplum ve çevreye yönelik anlayışları kısa sürede artmıştır. Benzer şekilde materyal kapsamında sunulan okul dışı öğrenme yaşantıları, öğrenciler arasındaki iletişim ve işbirliğini arttırarak onlara sosyal beceriler kazandırmış ve derse yönelik ilgi ve motivasyonlarını yükseltmiştir.

Abstract:
The aim of this research is to design a guide material in accordance with the 5th grade Human and Environment Unit within Science Curriculum that can be used in courses to be carried out in out-of-school learning environments and to examine the effect of this material on students' academic achievement, scientific process skills, and scientific attitudes and also science, technology, society and environmental views. The study used a mixed research approach and sequential design. In the quantitative part of the study a pre-test, post-test quasi-experimental research and in the qualitative part phenomenology method were used. In the research, in which an experimental and double control group was formed, a guideline teaching material based on the situational learning approach and consisting of lessons and activities carried out in out-of-school settings was designed for the experimental group students. However, the same teaching process in the current science curriculum was followed in both control groups. The quantitative part of the data collected through Human and Environment Unit Achievement Test designed by the researcher, and the Scientific Attitude Scale, Scientific Process Skills Assessment Test and the Views on Science-Technology-Society-Environment Issues Scale and the qualitative data only from the experimental group through worksheets, structured diaries, semi-structured student and parent interviews. Quantitative data were analyzed by computer-aided data analysis programs and qualitative data were analyzed by content analysis. Quantitative data demonstrated that out-of-school teaching increased the academic success, scientific process skills and science-technology-society-environment views of the students. Qualitative data clearly revealed that active learning outside of school increases communication and collaboration among students and make them gain social skills, increases their interest and motativation.