Hacettepe Üniversitesi Hastanesinde takipli tedavisi zor romatoidartrit hastalarının kesitsel retrospektif ıncelenmesi
Cross-sectional retrospective study of difficult-to-treat rheumatoid arthritis patients followed up at Hacettepe University Hospital
Yazar: ASENA EKEN
Danışman: DOÇ. DR. LEVENT KILIÇ
Hacettepe Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı / İç Hastalıkları Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Romatoloji = Rheumatology

Özet:
Romatoid artrit
(RA), ilerleyici eklem hasarı ve eklem dışı belirtilerle karakterize, kronik bir
romatizmal hastalıktır. Günümüzde mevcut birçok tedavi seçeneğine rağmen bazı
hastalarda remisyon ya da düşük hastalık aktvitesi sağlanamaz. Bu hastalar için 2021
yılında EULAR tarafından Difficult to Treat RA (D2T-RA) tanımı oluşturulmuştur.
Bu çalışma merkezimizde b/tsDMARD kullanan RA hastalarında D2T-RA sıklığını
ve b/tsDMARD başlangıcı sırasında D2T RA'yı öngördürecek risk faktörlerini
belirlemek amacıyla yapılmıştır. Çalışmaya 1 Nisan 2023- 30 Kasım 2023 tarihleri
arasında Hacettepe Üniversitesi İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı, Romatoloji Bilim
Dalı polikliniğine başvuran b/tsDMARD kullanan RA hastaları dahil edildi.
Elektronik sistemdeki laboratuvar, muayene notları, ilaç bilgileri, demografik
özellikler incelendi. Hastalar kriterlere göre D2T olan ve olmayan hastalar olarak iki
gruba ayrıldı. İki grup arasında çalışma viziti ve b/tsDMARD tedavisi başlangıcı
sırasındaki özellikleri karşılaştırıldı. Çalışmaya dahil edilen 487 RA hastasının 181
(%37,1) 'inin D2T-RA kriterlerini sağlıyordu. b/tsDMARD öncesi kullanılan
tedavilerde farklılık gözlenmedi. D2T-RA hastalarında olmayanlara kıyasla
hipertansiyon (% 48,6 vs. % 30,4 ; p< 0,001) ve koroner arter hastalığı ( %11 vs.
%3,9 ; p= 0,017) daha sıktı. Hastaların b/tsDMARD başlangıcı sırasında ortalama
VKİ değeri D2T-RA hastalarında diğerlerine göre anlamlı olarak daha yüksekti
bulundu (29,8 kg/m 2 vs.28,6 kg/m 2 ; p=0,02). b/tsDMARD başlanması sırasında
DAS28-ESH değerleri, D2T-RA hastalarında olmayanlara göre anlamlı olarak daha
yüksekti. Tek değişkenli ve çok değişkenli analizlerdeb/tsDMARD başlangıcındaki
HAQ puanı ≥ 1 olmasının D2T-RA için bir faktör olduğu görüldü (OR 2,08 (1,17-
3,69) p= 0,012). D2T-RA olmayı öngördüren faktörlerin önceden bilinmesi bu
hastaların prognozuna katkı sağlayabilir. Ancak bu risk faktörlerinin ne olduğunu
söylemek için başka çalışmalara ihtiyaç vardır.

Abstract:
Rheumatoid arthritis (RA) is a chronic rheumatic disease
characterised by progressive joint damage and extra-articular symptoms. Despite the
numerous treatment options currently available, remission or low disease activity
cannot be achieved in some patients. For these patients, the European League
Against Rheumatism (EULAR) established the definition of Difficult to Treat RA
(D2T-RA) in 2021. The objective of this study was to determine the frequency of
D2T-RA in RA patients using b/tsDMARD in our centre and to identify the risk
factors predicting D2T RA at the time of b/tsDMARD initiation. The study included
RA patients using b/tsDMARD who applied to the outpatient clinic of Hacettepe
University Department of Internal Medicine, Division of Rheumatology between 1
April 2023 and 30 November 2023. The electronic system was used to analyse
laboratory, examination notes, medication information and demographic
characteristics. Patients were divided into two groups as patients with and without
D2T according to the criteria. The characteristics of the patients at the time of the
study visit and at the start of b/tsDMARD treatment were compared between the two
groups. Of the 487 RA patients included in the study, 181 (37.1%) fulfilled the D2T-
RA criteria. There was no difference in the treatments used before b/tsDMARD
initiation. Hypertension (48.6% vs. 30.4%; p< 0.001) and coronary artery disease
(11% vs. 3.9%; p= 0.017) were more common in patients with D2T-RA compared to
those without. The mean BMI at the time of b/tsDMARD initiation was significantly
higher in D2T-RA patients than in non-D2T-RA patients (29.8 kg/m2 vs. 28.6
kg/m2; p=0.02). Furthermore, the DAS28-ESH values at the time of b/tsDMARD
initiation were significantly higher in D2T-RA patients than in non-D2T-RA
patients. In univariate and multivariate analyses, a HAQ score ≥ 1 at b/tsDMARD
initiation was identified as a factor for D2T-RA (OR 2.08 (1.17-3.69), p= 0.012).
Despite the availability of new, improved treatment options for rheumatoid arthritis
(RA), many patients still do not achieve remission or low disease activity. The
identification of patients with D2T-RA and associated factors will facilitate the
management of these patients. Further studies on this subject are required.