Plantar fasya kalınlık ve proksimal yapışma yüzey alanına etki eden faktörler
The factors affecting plantar fascia thickness and proximal attachment surface area
Yazar: AHMET SİNAN SARI
Danışman: DOÇ. DR. EMRE DEMİRÇAY
Başkent Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Ortopedi ve Travmatoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2013
Konu: Ortopedi ve Travmatoloji = Orthopedics and Traumatology

Özet:
Plantar fasya, kalkaneal tüberkülün anteriorundan başlayarak metatarsofalengeal ekleme uzanan uzunlamasına dizilmiş kollajen liflerinden oluşmuştur. Normal sağlıklı erişkinlerde kalınlığı ortalama 3 mm seviyesindedir ancak plantar fasitli hastalarda bu kalınlığın 7 mm'ye kadar çıkabileceği belirtilmiştir. Plantar fasiitte plantar fasya kalınlık ölçümünün anlamlı gözükmesi nedeni ile araştırmacılar hem plantar fasiit hastalarında hem de sağlıklı bireylerde plantar fasya kalınlığını araştırmışlardır. Bu çalışmalara göre literatürde plantar fasya kalınlığını sağlıklı kişilerde 4 mm'nin altında ve plantar fasitli hastalarda 4 mm'nin üzerinde kabul etmeye yönelik bir eğilim mevcuttur. Ancak bu çalışmalarda plantar fasya kalınlığı 4 mm'nin üzerinde olan birçok sağlıklı kişi mevcuttur.
Plantar fasya yük taşıyan bir yapıdır. Bu yük taşıma özelliğinden dolayı, plantar fasya kalınlığının kilo ve VKİ ile ilişkili olması ve kilo veya VKİ arttıkça plantar fasyanın kalınlığının da artması beklenebilir. Ancak şimdiye kadar yapılan klinik çalışmalarda plantar fasya kalınlığı ile kilo ve VKİ arasında beklenildiği kadar yüksek bir korelasyon gösterilememiştir.
Çalışmamızda sağlıklı bireylerde geriye dönük olarak vücut ağırlığı, boy, vücut kitle indeksi ve ayakta kalma süresinin plantar fasya kalınlık ve proksimal yapışma alanı üzerine etkilerini araştırdık. Plantar fasya kalınlığı ve proksimal yapışma yüzey alanı MRI görüntüleri kullanılarak ölçüldü. Çalışmamızda bir çok sağlıklı kişinin 4 mm'den daha kalın plantar fasyaya sahip olduğu ve plantar fasya kalınlığının boy uzunluğu ile düşük, kilo ve VKİ ile orta derecede korele olduğu ancak ayakta kalma süresi ile korelasyon göstermediği bulunmuştur. Plantar fasyanın koronal düzlemde kalkaneusa yapışma uzunluğu ve yapışma alanının ise kilo, boy ve VKİ ile daha yüksek bir korelasyon gösterdiği görülmüştür.
Bulgularımız, kişinin kilosu veya VKİ değeri arttıkça plantar fasyanın bu yeni duruma birincil olarak koronal düzlemde yapışma uzunluğunu ve kalkaneusa yapışma alanını artırarak ikincil olarak ise kalınlığını artırarak uyum göstermiş olduğuna işaret etmektedir. Plantar fasyanın koronal yapışma uzunluğu daha önce tanımlanmamış yeni bir parametredir. Plantar fasya rahatsızlıklarında plantar fasya kalınlık ölçümü yanında koronal yapışma uzunluğunun da değerlendirilmesi tanıda faydalı olabilir.

Abstract:
Plantar fascia is composed of longitudinally arranged collagen fibers that extend from anterior border of calcaneal tuberosity to metatarsophalengeal joints. In healthy subjects thickness of plantar fascia is about 3 mm but it is reported that plantar fascia thickness can arise up to 7 mm in plantar fasciitis. Plantar fascia thickness seems to be relevant in plantar fasciitis, so authors have investigated plantar fascia thickness in both plantar fasciitis patients and healthy normal subjects. Depending on these studies, several reports indicate that plantar fascia thickness is expected to be thinner than 4 mm in healthy subjects, and thicker than 4 mm in the patients with plantar fasciitis. However there are so many healthy people that have plantar fascia be above than 4 mm in those studies.
	Plantar fascia is a weight bearing structure. Due to its weight bearing property, it seems quite logical to think that plantar fascia thickness is related to weight and BMI and as weight or BMI increase plantar fascia is expected to get thicker. But clinical studies were failed to reveal a strong correlation between plantar fascia thickness and weight or BMI yet as expected.
	In our study we investigated the effects of weight, height, BMI and the time spent on foot on plantar fascia thickness and proximal attachment area in healthy subjects retrospectively. Plantar fascia thickness and proximal attachment area were calculated from MRI images. It is found that so many healthy subjects have a plantar fascia thicker than 4 mm and plantar fascia thickness is found to be related mildly with height, moderately with weight and BMI but not with the time spent on foot. The length of plantar fascia insertion site on calcaneus in coronal plane and calculated insertion area showed more correlation rate with weight, BMI and length than that of plantar fascia thickness. 
	These findings imply that as weight or BMI increase plantar fascia accommodates to new conditions by increasing its length of insertion site in coronal plane and so by increasing area of insertion site primarily and by increasing its thickness secondarily. The length of plantar fascia insertion site on calcaneus in coronal plane is a new parameter that is not defined up to now. Measuring coronal length of plantar fascia with plantar fascia thickness may be useful in diagnosis of plantar fascia diseases.