Çalışanların farklılık eğitimi deneyimleri: Olgubilimsel bir araştırma
Employees' lived experiences with diversity training: A phenomenological study
Yazar: AYŞE NARİN
Danışman: PROF. DR. AYŞEN TEMEL EGİNLİ
Ege Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Halkla İlişkiler ve Tanıtım Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: İletişim Bilimleri = Communication Sciences ; İşletme = Business Administration
Dizin: Dönüştürücü öğrenme = Transformative learning ; Eğitim = Education ; Farklılıkla öğrenme = Differential learning ; Farklılıkların yönetimi = Diversity management ; Çalışanlar = Workers ; Öğrenen organizasyonlar = Learning organizations ; Öğrenme = Learning ; Öğrenme yaklaşımları = Learning approaches

Özet:
Gruplar arası etkileşimi artırarak, önyargı ve ayrımcılığı azaltmayı amaçlayan farklılık eğitimleri, aynı zamanda çalışanlar arasındaki farklılıklar kaynaklı engellerin ortadan kaldırılmasını hedeflemektedir. Bu çerçevede, eğitimlerin çalışanların bakış açısından değerlendirilmesi, konuya daha kapsamlı bir bakış açısı getirilmesi açısından önem kazanmaktadır. Bu transandantal fenomenolojik araştırma, Türkiye'de farklılık eğitimi almış çalışanların deneyimlerini örgütsel öğrenme ve dönüştürücü öğrenme yaklaşımları bağlamında anlamak, tanımlamak ve deneyimlerinin özüne ulaşmak amacıyla gerçekleştirilmiştir. Farklılık eğitimlerinin ulusal düzeyde sonuçlarının anlaşılması ve bunların çalışan deneyimleri bağlamında ele alınması araştırmanın iki temel çıkış noktasıdır.
Fenomenolojik yöntem içinde transandantal fenomenolojiye başvurularak bu deneyimlerin özlerinin anlaşılması amaçlanmıştır. Araştırmada, yarı yapılandırılmış görüşme soruları yoluyla elde edilen veriler, Moustakas (1994)'ın Van Kaam (1959, 1966)'dan uyarladığı toplam yedi aşamadan oluşan fenomenolojik analiz ilkeleri doğrultusunda analiz edilmiş, analiz aşamasında fenomenolojik analize özgü olan dokusal ve yapısal tanımlamalar gerçekleştirilmiştir. Araştırma, farklılık eğitimlerine katılmış  ve araştırmaya katılmaya gönüllü olan 20 çalışan ile gerçekleştirilmiştir.
Elde edilen verilerin indirgeme aşamasında küresel örgüt deneyimi, örgütsel kültürde farklılıklar, farklılık eğitimi deneyimi ve eğitimin etkileri ana temaları altında toplam 16 ortak anlam birimi (tema) elde edilmiştir. Araştırma sonuçları, farklılık eğitimlerinin tek başına farkındalık oluşturmaya yardımcı olduğunu, eğitimlerin örgütsel kültürün bir parçası olması durumunda ise çalışanlar üzerindeki etkisini güçlendirdiğini ortaya çıkarmıştır. Ayrıca, eğitimlerde kazanılan bilgilerin örgütsel süreçler içinde deneyimlendikçe beceriye dönüştüğü görülmektedir.

Abstract:
Diversity training programs are part of organizational training practices that primarily aim to reduce prejudice and discrimination between employees and groups by increasing interactions to eliminate barriers arising from differences among employees. Therefore, it is important to evaluate diversity training from the employee's perspective to provide a wide variety of insight. The purpose of this transcendental phenomenological research is to identify the essence of employees' lived experiences with diversity training from the perspectives of organisational learning theory and transformative learning theory. Furthermore, understanding the results of diversity training at the national level and addressing them in the context of employee experiences are two main starting points of this research.
The transcendental phenomenological approach within phenomenological research methods was used to explore the essence of the diversity training experiences of employees. Data were collected through semi‐structured interviews and were analyzed by using Moustakas's (1994) modification of van Kaam's phenomenological analysis method consisting of seven procedural steps. The purposeful study sample comprised 20 volunteer employees who worked in a global company and participated in diversity training.
Sixteen shared meaning units (themes) were identified under three main themes in the analysis: the impact of working in a global organization on diversity training experience, the impacts of diversity training experience, and the consequences of diversity training experience. The results indicate that diversity training primarily helps to raise awareness, and when the training is part of the organisational culture, it strengthens its effects on employees. In addition, the results highlight that knowledge about diversity turns into behaviour and skill as it is experienced in organizational processes.