Ortaokul fen bilimleri ders kitaplarında yer alan ünite sonu sorularının yenilenmiş bloom taksonomisi'ne göre değerlendirilmesi ve kazanımlarla olan ilişkisinin incelenmesi
Examination of unit evaluation questions in secondary school science course books according to the renovated bloom taxonomy and examining the relationship with the learning gains
Yazar: BETÜL GÜRLER GÖBEKLİ
Danışman: DOÇ. DR. EVRİM URAL
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Fen Bilgisi Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Bloom taksonomisi = Bloom taxonomy ; Ders kitapları = Textbooks ; Fen bilgisi = Science ; Fen bilgisi dersi = Science lesson ; Fen bilgisi eğitimi = Science education ; Kitaplar = Books ; Sorular = Questions

Özet:
Bu çalışmanın amacı, 2020-2021 eğitim-öğretim yılında Milli Eğitim Bakanlığı tarafından okutulması uygun görülen 5, 6, 7, 8. sınıf fen bilimleri ders kitaplarındaki ünite sonu değerlendirme sorularını, Yenilenmiş Bloom Taksonomisi'nin bilgi ve bilişsel süreç boyutuna göre incelemektir. Ayrıca 2018 Öğretim Programı Fen Bilimleri dersi kazanımlarıyla ders kitaplarındaki ünite sonu değerlendirme sorularının uyumuna bakılarak kapsam geçerliliğini belirlemektir. Çalışmada, nitel araştırma yöntemlerinden doküman incelemesi yapılmış ve içerik analizi gerçekleştirilmiştir. Verilerin toplanması ve analiz edilmesi sürecinde MEB, Talim Terbiye Kurulunun 18.04.2019 tarih ve 8 sayılı kararıyla kabul edilen, Ortaokul ve İmam Hatip Ortaokulu Fen Bilimleri 5, 6, 7 ve 8. sınıf ders kitaplarından yararlanılmıştır. Ayrıca 2018 Öğretim Programı Fen Bilimleri dersi kazanımları kullanılmıştır. Çalışmanın sonucunda sınıf düzeyleri fark etmeksizin ders kitaplarındaki ünite sonu sorularının bilişsel süreç boyutunda alt düzey bilişsel basamaklarda yoğunlaştığı ve yaratma basamağında hiç soruya rastlanmadığı belirlenmiştir. Ünite sonu sorularının çoğunlukla olgusal bilgi ve kavramsal bilgi boyutunda olduğu görülmüştür. Üst bilişsel bilgi basamağında soruya rastlanmamıştır. Soruların kazanımları karşılama durumuna bakıldığında ise bazı kazanımlarla ilgili ünite sonu değerlendirme sorularında hiç soru bulunmadığı, bazı soruların kazanım dışında olduğu, bazı soruların birkaç kazanımı aynı anda karşıladığı ve genel anlamda kazanımların sorulara orantılı dağılmadığı belirlenmiştir. Sorularda karşılığı olmayan kazanımların ise etkinlikler bölümünde ve metin akışında yer aldığı tespit edilmiştir.
Anahtar kelimeler: 2018 Fen Bilimleri Öğretim Programı, Fen Bilimleri Dersi Kazanımları, Fen Bilimleri Ders Kitapları, Ünite Sonu Değerlendirme Soruları, Yenilenmiş Bloom Taksonomisi.

Abstract:
The study aims to examine 5th,6 th, 7 thand 8 th grade the end of unit evaluation questions in Science Textbooks, the end-of unit evaluation questions in the 5th,6 th, 7 th, 8 th grade science textbooks approved by the Ministry of National Education in the 2020-2021 academic year, according to the knowledge and cognitive process dimension of the revised Bloom's Taxonomy. In addition, the study aims to determine the content validity by looking at the compatibility of the 2018 science curriculum learning gains with the end-of-unit evaluation questions in the textbooks. In the study, document analysis, one of the qualitative research methods and content analysis, was carried out. In collecting and analyzing the data, publications Secondary School and Imam Hatip Secondary School 5th,6 th, 7 thand 8 thgrade Science Textbooks published by The Ministry of National Education and Secondary school were used. The textbooks were accepted with the decision of the Education Board of the Ministry of National Education,dated 18.04.2019 (decision number 8). Besides, the learning outcomes of the 2018 Science Curriculum were used. As a result of the study, regardless of grade level, it was determined that the end-unit questions in the textbooks intensified on the lower level cognitive steps in the cognitive process dimension, and no questions were encountered in the creation step. It was determined that in the knowledge dimension, most of the end-of-unit questions took place in factual, conceptual knowledge level; very few of the questions took place in operational knowledge level, and there was no questions in the metacognitive knowledge stage. When we look at whether the learning gains meet the questions it has been determined that there are no questions in the end of unit evaluation questions about some of the learning gains, there are no outcomes related to some questions, some questions meet several learning gains at the same time and in general, the learning gains are not distributed proportionally to the questions. It has been determined that the learning gains that do not have an answer in the questions are included in the activites section and the text flow.
Keywords: 2018 Science Curriculum, Science Course Outcomes, Science Textbooks, The End of Unit Evaluation Questions, Revised Bloom's Taxonomy.