Üniversite öğrencilerinin empatik eğilim, bilişsel esneklik ve problem çözme becerileri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between empathic tendency, cognitive flexibility and problem solving skills of university students
Yazar: CEMİL GÖKAY AKTİ
Danışman: PROF. DR. MEHMET GÜNDOĞDU
Mersin Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırma, üniversite öğrencilerinde algılanan problem çözme becerileri ile empatik eğilim ve bilişsel esneklik arasındaki ilişkilerin incelenmesi ve bu değişkenlerin cinsiyete göre farklılaşıp farklılaşmadığının incelenmesi amacını taşımaktadır. Araştırmanın çalışma grubu, Akdeniz Bölgesi'nde bulunan bir üniversitenin çeşitli bölüm ve sınıflarında öğrenim gören 372 kız ve 193 erkek olmak üzere toplam 565 üniversite öğrencisiyle sınırlıdır.Veriler Problem Çözme Envanteri (PÇE), Bilişsel Esneklik Ölçeği (BEÖ) ve Empatik Eğilim Ölçeği (EEÖ) kullanılarak toplanmış ve araştırmadan elde edilen veriler SPSS 25.0 programı kullanılarak analiz edilmiştir. Verilerin analizinde öğrencilerin problem çözme becerileri, empatik eğilimleri ve bilişsel esnekliklerinin cinsiyete göre farklılaşma durumlarının belirlenmesi için bağımsız örneklemler için t testi kullanılmıştır. Katılımcıların problem çözme becerileri ile empatik eğilimleri ve bilişsel esneklikleri arasında anlamlı bir ilişkili olup olmadığını saptamak için Pearson Momentler Çarpımı Korelasyon Katsayısı hesaplanmıştır. Problem çözme becerisi ve alt boyutlarının empatik eğilim ve bilisel esneklik değişkenleri yordayıp yordamadığını ve eğer yorduyorsa hangi değişkenin problem çözme becerileri ve alt boyutlarını daha çok yordadığını belirlemek için aşamalı çoklu doğrusal regresyon analizi tekniğinden yararlanılmıştır Katılımcıların cinsiyetlerine göre problem çözme (ve alt boyutları), empatik eğilim ve bilişsel esneklik puan ortalamalarının karşılaştırılması için yapılan analizde kadın katılımcıların Düşünen, Değerlendirici ve Planlı Problem Çözme'ye yönelik puan ortalamaları erkek katılımcılara oranla anlamlı düzeyde yüksek iken diğer boyutlar arasında anlamlı bir farklılık bulunmamıştır.  Ayrıca, empatik eğilim ve bilişsel esneklik değişkenlerinin ise cinsiyet açısından farklılaşmadığı saptanmıştır.Katılımcıların problem çözme becerileri (ve alt boyutları), empatik eğilimleri ve bilişsel esneklikleriarasında anlamlı bir ilişki olup olmadığını ortaya çıkarmak amacıyla yapılan analizde, üniversite öğrencilerinin bilişsel esneklikleri arttıkça algıladıkları problem çözme becerilerinin de arttığı yorumu ortaya çıkmıştır. Ayrıca katılımcıların empatik eğilimleri arttıkça algıladıkları problem çözme becerilerinin de arttığı sonucuna ulaşılmıştır. Katılımcıların Problem Çözme Becerileri'nin Bilişsel Esneklik ve Empatik Eğilimleri tarafından yordanma durumunu ortaya çıkarmak için yapılan analizde hem empatik eğilimin hem de bilişsel esnekliğin problem çözmede anlamlı yordayıcılar olduğunu göstermiştir.Bu araştırma, üniversite öğrencilerinin empatik eğilimleri, bilişsel esneklikleri ve problem çözme becerileri arasında anlamlı ilişkiler olduğunu ortaya koymuştur. Bu bulgular, eğitim programlarının ve üniversite politikalarının, öğrencilerin daha etkili problem çözme teknikleri edinmelerine yardımcı olacak şekilde değiştirilmesi ve geliştirilmesi gerektiğini önermektedir. Empati ve bilişsel esnekliğin geliştirilmesi, öğrencilerin problem çözme becerilerini arttırarak sadece akademik performanslarını değil, aynı zamanda genel yaşam kalitelerini de artırmalarına yardımcı olabilir.

Abstract:
This research aims to examine the relationships between perceived problem-solving skills, empathic tendency and cognitive flexibility in university students and to examine whether these variables differ according to gender. The sample of the research consists of a total of 565 students, 372 girls and 193 boys, studying in various departments and classes at Mersin University. Data were collected using the Problem Solving Inventory (PSI), Cognitive Flexibility Scale (BES) and Empathic Tendency Scale (EES), and the data obtained from the research were analyzed using the SPSS 25.0 program. In the analysis of the data, independent samples t test was used to determine the differences in students' problem-solving skills, empathic tendencies and cognitive flexibility according to gender. Pearson Product Moment Correlation Coefficient was calculated to determine whether there was a significant relationship between the problem-solving skills of the participants and their empathic tendencies and cognitive flexibility. Stepwise multiple linear regression analysis technique was used to determine whether problem-solving skills and its sub-dimensions predict the empathic tendency and cognitive flexibility variables, and if so, which variable predicts the problem-solving skills and its sub-dimensions more. In the analysis conducted to compare the mean scores of problem solving (and its sub-dimensions), empathic tendency and cognitive flexibility according to the gender of the participants, the mean scores of female participants for Thinking, Evaluative and Planned Problem Solving were significantly higher than those of male participants, while no significant difference was found between the other dimensions. .  In addition, it was found that the variables of empathic tendency and cognitive flexibility did not differ in terms of gender. In the analysis conducted to reveal whether there was a significant relationship between the participants' problem-solving skills (and their sub-dimensions), their empathic tendencies, and their cognitive flexibility, it was revealed that as the cognitive flexibility of university students increased, their perceived problem-solving skills also increased. It was also concluded that as the participants' empathic tendencies increased, their perceived problem-solving skills also increased. The analysis conducted to reveal whether the participants' Problem Solving Skills were predicted by Cognitive Flexibility and Empathic Tendencies showed that both empathic tendency and cognitive flexibility were significant predictors of problem solving. This study revealed that there are significant relationships between university students' empathic tendencies, cognitive flexibility and problem solving skills. These findings suggest that educational programs and university policies should be modified and improved to help students acquire more effective problem solving techniques. Improving empathy and cognitive flexibility can help students improve not only their academic performance but also their overall quality of life by increasing their problem-solving skills.