Okullarda öğrenciler arasında yaşanan kültürlerarası çatışmalara ilişkin okul yöneticileri ve öğretmen görüşleri
Opinions of school administrators and teachers on intercultural conflicts between students in schools
Yazar: ECEM NUR EKE
Danışman: DOÇ. DR. AHMET FARUK LEVENT
Marmara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi ve Denetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Kültürlerarası çatışma, modern dünyada etkileşime giren tüm toplumların yaşadığı sosyal 
bir meseledir. Ulaşım ve iletişim olanaklarının artmasıyla birlikte insanların farklı kültürleri 
deneyimleme olanakları artmıştır. Geçmişe kıyasla günümüzde, farklı kültürlerden insanlar 
çok kolay şekilde bir araya gelebilmekte, ortak bir yaşam alanı içerisinde çeşitli faaliyetler 
yapabilmektedirler. Kültürlerarası etkileşimi eğitimden sağlığa yaşamın her alanında
görmek mümkündür. 
Bu araştırmanın amacı, okullarda öğrenciler arasında yaşanan kültürlerarası çatışmalara 
ilişkin öğretmenlerin ve okul yöneticilerinin görüşlerinin incelenmesidir. Araştırma, nitel 
araştırma yöntemlerinden durum çalışması deseni ile yürütülmüştür. Çalışma grubu için; 
kültürel farklılıkların yoğun olduğu düşünülen İstanbul ilinin Zeytinburnu ilçesinde görev 
yapan 10 öğretmen ve 10 okul yöneticisi amaçlı örneklem yöntemi ile seçilmiştir.
Katılımcılara demografik özelliklerin sorulduğu form doldurtulmuştur ve araştırmacı 
tarafından uzman görüşü alınarak geliştirilen yarı yapılandırılmış görüşme formundaki açık 
uçlu sorular katılımcılara yöneltilmiştir. Katılımcıların izinleri dahilinde ses kaydı alınmış 
ve notlar tutulmuştur. Görüşmeler sonucunda elde edilen veriler içerik analizine tabi 
tutularak kodlar ve temalar oluşturulmuştur.
Araştırmada elde edilen bulgulara göre; çokkültürlü okullarda eğitim gören öğrencilerin 
farklı kültürleri tanıdığına, öğrenciler arasında kültürleşme gerçekleşerek öğrencilerin farklı 
kültürlere karşı hoşgörü ve empati duygusunu geliştirdiği belirlenmiştir. Katılımcılar, 
kültürel farklılıkların yoğun olduğu okullarda öğrenciler arasında gruplaşmaların 
yaşandığını ifade etmiştir. Yaşanan gruplaşmalar sebebiyle fiziksel ve psikolojik şiddetin 
artmasının öğretmen ve okul yöneticilerinin iş yükünü arttırdığı belirlenmiştir.
Katılımcıların, ailelerin diğer kültürlere karşı tutumlarının olumsuz olması, okullarda yeterli 
oryantasyon çalışmalarının yapılmaması, iletişim dilinin ve ortak yaşanmışlıkların farklı 
olması sebebiyle kültürlerarası çatışmaların yaşandığını düşündükleri görülmektedir.
Katılımcılar, kültürel çatışmaların akran zorbalığına neden olduğunu dile getirmiştir. 
Katılımcılar, kültürlerarası çatışmaların sınıf ortamına olumsuz etkisinin, olumlu etkisinden 
daha fazla olduğunu belirtmişlerdir. Kültürlerarası çatışmaların, sınıf içinde istenmeyen bir 
atmosfer oluşturarak öğrencinin derse ve öğretmene karşı olumsuz tutum geliştirmesine 
neden olduğu belirlenmiştir. Öğretmenler ve okul yöneticileri, yaşanan kültürlerarası 
çatışmaları öğrencileri dinleyerek, öğrenciler arasında arabuluculuk yaparak, öğrencileri 
ortak etkinliklere dahil ederek çözdüklerini ifade etmiştir. Öğretmenlerin ve okul 
yöneticilerinin çatışma yönetimi becerisi eğitimi almadıkları, çatışmaları yönetirken mesleki 
tecrübelerinden faydalandıkları belirlenmiştir. Katılımcılar, öğretmen ve okul 
yöneticilerinin kültürlerarası çatışmaları etkili biçimde yönetmek amacıyla okul içerisinde 
ortak bir anlayış geliştirilmesi, okul ve aile iş birliğinin arttırılması gerektiğini ifade 
etmişlerdir. Son olarak katılımcılar, il/ilçe merkez karar alıcı örgütlerin, kültürlerarası 
çatışmaları önlemeye yönelik okullarda oryantasyon çalışmalarının arttırılması, yabancı 
öğrencilere yönelik dil kurslarının açılması, öğretmenlere ve okul yöneticilerine yönelik 
hizmet içi çalışmaların arttırılmasını önerdikleri belirlenmiştir.
Anahtar Kelimeler: Çatışma, Kültür, Kültürlerarası Çatışma.

Abstract:
Intercultural conflict is a social issue experienced by all societies interacting in the modern world. With the increase in transportation and communication opportunities, people's opportunities to experience different cultures have increased. Compared to the past, today, people from different cultures can come together more easily and carry out various activities in a common living space. It is possible to see intercultural interaction in every aspect of life, from education to health. 
The purpose of this research is to examine the opinions of teachers and school administrators regarding intercultural conflicts between students in schools. The research was conducted with the case study design, one of the qualitative research methods. For the working group; 10 teachers and 10 school administrators working in the Zeytinburnu district of Istanbul, where cultural differences are thought to be intense, were selected by purposeful sampling method. Participants filled out a form asking about demographic characteristics, and open ended questions in the semi-structured interview form developed by the researcher by taking expert opinion were asked to the participants. Voice recordings were made and notes were taken with the permission of the participants. The data obtained as a result of the interviews were subjected to content analysis and codes and themes were created.
 According to the findings of the research; It has been determined that students studying in multicultural schools get to know different cultures, acculturation occurs among students and students develop a sense of tolerance and empathy towards different cultures. Participants stated that groupings occur among students in schools where cultural differences are intense. It has been determined that the increase in physical and psychological violence due to groupings increases the workload of teachers and school administrators. It is seen that the participants think that intercultural conflicts occur due to the negative attitudes of families towards other cultures, the lack of adequate orientation studies in schools, and the difference in the language of communication and common experiences. Participants stated that cultural conflicts caused peer bullying. Participants stated that the negative effects of intercultural conflicts on the classroom environment are greater than their positive effects. It has been determined that intercultural conflicts create an undesirable atmosphere in the classroom, causing students to develop negative attitudes towards the course and the teacher. Teachers and school administrators stated that they resolved intercultural conflicts by x listening to students, mediating between students, and involving students in joint activities. It was determined that teachers and school administrators did not receive training in conflict management skills and that they benefit from their professional experience while managing conflicts. Participants stated that teachers and school administrators should develop a common understanding within the school and increase school and family cooperation in order to effectively manage intercultural conflicts. Finally, it was determined that the participants suggested that provincial/district central decision-making organizations should increase orientation studies in schools to prevent intercultural conflicts, open language courses for foreign students, and increase in-service studies for teachers and school administrators.
Key Words: Conflict, Culture, Intercultural Conflict.