2005-2007 yılları arasında prematüre mortalite oranları ve etkileyen risk faktorleri
Premature mortality rate between 2005-2007 and its affecting risk factors
Yazar: SEVİM ÇAKAR
Danışman: DOÇ. DR. FÜSUN ATLIHAN
Sağlık Bakanlığı / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2009
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases

Özet:
Amaç: Çalışmamızda 01.01.2005-01.01.2008 tarihleri arasında hastanemiz prematüre ve prematüre
yoğun bakım servislerinde yatarak tedavi alan gestasyonel yaşı 37 hafta ve altında olan prematüre
hastalarda ölüm oranının ve ölümü etkileyen faktörlerin değerlendirilmesi amaçlandı.
Yöntem: Retrospektif olarak olguların dosyaları incelenerek demografik özellikler, laboratuvar ve klinik
bulgular değerlendirildi.
Bulgular: Çalışmamıza 01.01.2005-01.01.2008 tarihleri arasında hastanemiz prematüre ve prematüre
yoğun bakım servislerinde yatarak tedavi alan gestasyonel yaşı 37 hafta ve altında olan 870 prematüre
olgu alındı. Cinsiyet dağılımı incelendiğinde toplam 421'inin (%48.4) kız, 449 'unun (%51.6) erkek olduğu
görüldü. Olguların ortalama doğum ağırlığı 1509.27±499.7 gram saptandı. Doğum ağırlıklarına göre
gruplandırıldığında %0.5'inin 500 gramın altında olduğu, %3.4'ünün 500-749 gram arasında olduğu,
%9.4'ünün 750-999 gram, %17.5'inin 1000-1249 gram, %21.4'ünün 1250-1499 gram, %30.7'sinin 1500-
1999 gram, %12.6'sının 2000-2499 gram, %4.5'inin 2500-3999 gram arasında olduğu saptandı.
870 Prematürede mortalite oranları incelendiğinde 250 olgunun (%28.7) eksitusla sonuçlandığı, 620
olgunun (%71.3) yaşadığı belirlendi. Kız olgularda %25.4 olan mortalite oranının erkek olgularda %31.8'e
yükseldiği gözlendi ve mortalite erkeklerde anlamlı yüksekti (p=0.043). Eksituslarin %56'sının RDS'ye
bağlı, %22.8'inin sepsise bağlı, %6.8'inin pnömotoraksa bağlı, %6.8'inin konjenital anomalilere,
%2.4'ünün DİC'e bağlı, %0.8'inin HİE'ye bağlı, %0.8 'inin metabolik hastalığa bağlı, %2 'sinin İVK'ya
bağlı, %1.3'ünün pulmoner hipertansiyona bağlı olduğu saptandı. Yıllar içinde mortalite oranlarında
anlamlı düşüş saptandı. Çoğul gebeliğin mortaliteyi arttırdığı saptandı. Anne yaşının, gebelik sayısının,
anne-baba akrabalığının, yardımcı üreme tekniklerinin kullanılmasının, prenatal risk faktörlerine
maruziyetin ve antenatal steroid uygulanmasının mortalite üzerine etkisi bulunmadı. Mekanik ventilasyon
gereksinimi olan, surfaktan uygulanan, başvuru anında oksijen ihtiyacı olan, PDA saptanan ve sepsis
tanısı alan hastalarda mortalite anlamlı olarak yüksekti. Evde doğumun ve uygunsuz sevkin mortalite
oranını arttırmadığı gözlendi.

Sonuç: Prematüre döneminde mortaliteyi azaltmanın yolu, bu çalışmamızda da gösterilen çoğul
gebeliklerin yakın takibi, gebe takiplerinin yakından yapılması, bilinçli ve eğitimli personel, uygun sevk
koşullarının sağlanması olup bunların hepsi önlenebilir risk faktörleri arasında yer almaktadır.

Abstract:
Aim: In our study, it was aimed to evaluate the mortality rate and the factors affecting death in premature
patients with a gestational age of 37 weeks and below, who were hospitalized in the premature and
premature intensive care units of our hospital between 01.01.2005 and 01.01.2008.
Method: The files of the cases were reviewed retrospectively, and demographic characteristics,
laboratory and clinical findings were evaluated.
Results: 870 premature cases with a gestational age of 37 weeks and below who were hospitalized in
the premature and premature intensive care units of our hospital between 01.01.2005 and 01.01.2008
were included in our study. When the gender was examined, it was seen that a total of 421 (48.4%) were
females and 449 (51.6%) were males. The mean birth weight of the cases was 1509.27±499.7 gram.
When grouped according to their birth weight, 0.5% of them were under 500 gram, 3.4% of them were
between 500-749 gram, 9.4% of them were 750-999 gram, 17.5% of them were 1000-1249 gram, 21.4%
of them were 1250-1499 gram. It was determined that 30.7% of them were between 1500-1999 gram,
12.6% of them were between 2000-2499 gram, 4.5% of them were between 2500-3999 gram.
When the mortality rates in 870 preterms were examined, it was determined that 250 cases (28.7%)
resulted with exitus and 620 cases (71.3%) survived. It was observed that the mortality rate, was 25.4%
in female cases, increased to 31.8% in male cases, and mortality was significantly higher in males
(p=0.043). 56% of the deaths were due to RDS, 22.8% to sepsis, 6.8% to pneumothorax, 6.8% to
congenital anomalies, 2.4% to DIC, 0.8% to HIE, 0.8% to metabolic disease, 2% to IVH, and 1.3% to
pulmonary hypertension. There was a significant decrease in mortality rates over the years. Multiple
pregnancy was found to increase mortality. Maternal age, number of pregnancies, parental
consanguinity, use of assisted reproductive techniques, exposure to prenatal risk factors and antenatal
steroid administration had no effect on mortality. Mortality was significantly higher in patients who
needed mechanical ventilation and surfactant, oxygen requirement at the time of admission, PDA
diagnosis, and sepsis diagnosis. It was observed that home birth and inappropriate referral did not
increase the mortality rate.
Conclusion:The way to reduce mortality in the prematurity is the close follow-up of multiple pregnancies,
which is also shown in our study, close follow-up of pregnant women, educated and trained personnel,
and appropriate referral conditions, all of which are among the preventable risk factors.