Orthilia secunda'dan kromatografik yöntemle amino asit, element, vitamin, fenolik ve flavonoidlerin analizi
Analysis of amino acids, elements, vitamins, phenolics and flavanoids from the orthilia secunda by chromatographical method
Yazar: RÜVEYDA GÜLŞEN SADAUKI
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÇİĞDEM SEZER ZHMUROV
Üsküdar Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoteknoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Biyokimya = Biochemistry ; Biyoteknoloji = Biotechnology
Dizin: Antioksidan aktivite = Antioxidant activity ; Antioksidan enzimler = Antioxidant enzymes ; Esansiyel amino asit = Essential amino acid ; Mikro elementler = Microelements ; Yüksek basınç sıvı kromatografisi =

Özet:
Tıbbı aromatik bitkilerden koruyucu sağlık uygulaması veya tedavi amaçlı faydalanılır. İnfertilite, kadın sağlığı hastalıkları, kanser ve sinir sistemi hastalıkları gibi hastalıkların tedavisi için araştırmalar devam etmektedir. Tıbbi aromatik bitkilerin de bu hastalıklarda kullanımları, bu bitkilerde yer alan biyoaktif bileşiklerin araştırılmasını zorunlu hale getirmiştir. 
Ericaceae familyasına ait tıbbi aromatik bir bitki olan Orthilia secunda, özellikle Kafkas halklarında jinekolojik hastalıklar, sindirim ve idrar yolu hastalıklarının tedavisine yardımcı olarak kullanılmakta olup, doğurganlığa olan faydaları bilinmektedir. Rusya'da ve Kafkasya bölgesinde sıklıkla kullanılan bu bitkinin sekonder metabolitleri hakkında kapsamlı bir çalışma ülkemizde yapılmamıştır. Bu nedenle, bu çalışmada Orthilia secunda'nın içerisindeki aktif bileşenlerin varlığının tespiti ve miktarının tayini amaçlanmaktadır.
Bu tez çalışması kapsamında, Orthilia secunda ekstraktında vitamin ve mineral analizi yapılmıştır. Bu bağlamda, antioksidan özellikleri ile öne çıkmış vitaminlerden A, E ve C vitaminlerin miktarları kromatografik yöntemle araştırılmıştır. ICP-MS yöntemi ile antioksidan mineraller olan çinko ve selenyum'un tespiti yapılmıştır. Bu analizlere ek olarak; LC-MS kullanılarak aminoasit paneli yapılmış ve bitki içerisindeki fenolikler ve flavonoidler tayin edilmiştir. 
Bu çalışma sonucunda Orthilia secunda'nın aminoasitler, vitaminler, elementler, fenolik ve flavonoid bileşenlerin yönünden zengin olduğu gözlemlenmiştir. Bu biyoaktif maddelerin tespiti ilaç ve kozmetik sanayi için yeni bir kaynak oluşturma potansiyeli açısından önem taşımaktadır.

Anahtar Kelimeler: Orthilia secunda, Vitaminler, Elementler, Aminoasitler, Kromotografi

Abstract:
Medicinal aromatic plants are used for preventive health practice or treatment purposes. Research continues for the treatment of diseases such as infertility, gynecological diseases, cancer and nervous system diseases. The use of medicinal aromatic plants in these diseases has made it necessary to investigate the bioactive compounds contained in these plants. Orthilia secunda, a medicinal aromatic plant belonging to the Ericaceae family, is used as an aid in the treatment of gynecological diseases, digestive and urinary tract diseases, especially in the Caucasian people, and its benefits for fertility are known. A comprehensive study on the secondary metabolites of this plant, which is frequently used in Russia and the Caucasus region, has not been conducted in our country. Therefore, this study aims to detect the presence and quantification of the bioactive components in Orthilia secunda.
Within the scope of this thesis study, vitamin and mineral analysis was carried out in Orthilia secunda extract. In this context, the amounts of vitamins A, E and C, which are prominent vitamins with their antioxidant properties, were investigated by chromatographic method. The antioxidant minerals zinc and selenium were detected using the ICP-MS method. In addition to these analyses; an amino acid panel was made using LC-MS, phenolics and flavonoids in the plant were determined.
As a result of this study, it was observed that Orthilia secunda is rich in amino acids, vitamins, elements, phenolic and flavonoid components. The detection of these bioactive substances is important in terms of its potential to create a new source for the pharmaceutical and cosmetic industry.
Keywords: Orthilia secunda, Vitamins, Elements, Amino acids, Chromotography