Özel öğrenme güçlüğü tanılı ilköğretim öğrencilerinde sosyal-duygusal öğrenme becerileri, yaşam doyumu ve umut: Nitel bir araştırma
Social-emotional learning skills, life satisfaction and hope in primary school students diagnosed with special learning disabilities: A qualitative research
Yazar: MEHMET RÜŞTÜ KALAFATOĞLU
Danışman: PROF. DR. SEHER BALCI ÇELİK
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology

Özet:
Özel öğrenme güçlüğü okuma, yazma ve matematiksel becerilerin en az birinin yerine getirilmesinde yaşanan akademik güçlüklerle kendini gösteren ve ömür boyu süren bir durum olarak kabul edilmektedir. Yaşanan bu güçlükler akademik güçlüklerin yanı sıra aynı zamanda öğrencilerin sosyal-duygusal açıdan çeşitli problemler yaşamasına neden olmaktadır. Ayrıca öğrencilerin yaşam doyumlarına ve umutlarına ilişkin algıların da zaman içerisinde olumsuz etkilenmesine yol açtığı kabul edilmektedir. Bu nedenle günümüzde özel öğrenme güçlüğü olan öğrencilerin sayısının da artış göstermesi de dikkate alınarak özel öğrenme güçlüğü tanısına sahip öğrencilerin sosyal-duygusal öğrenme becerilerine, yaşam doyumlarına ve umutlarına yönelik görüş ve deneyimlerinin ortaya konması amaçlanmıştır. Bu kapsamda araştırmada insanların dünyayı nasıl algıladıklarına ve edindikleri tecrübelerin anlamlandırılmasına ve yorumlanmasına dayanan nitel araştırma yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın deseni olarak da nitel araştırma yöntemleri arasında yer alan ve bir olguyu ayrıntılı anlamlandırmak ve incelemek amacıyla kullanılan fenomenolojik (olgubilim) araştırma deseni kullanılmıştır. Bu kapsamda veriler 2021- 2022 eğitim-öğretim yılı içerisinde zaman ve araştırmanın çalışma grubuna ulaşmada yaşanan güçlükler dikkate alınarak 25 ilköğretim öğrencisinden elde edilmiştir. Çalışma grubunun belirlenmesinde ölçüt (kriter) çalışma grubu belirleme yöntemi kullanılmıştır. Özel öğrenme güçlüğü tanılı öğrencilerden veriler araştırmacı tarafından oluşturulan kişisel bilgi formu ve yarı-yapılandırılmış görüşme formundan elde edilmiştir. Araştırmada verilerin analizlerinde MAXQDA Analytics Pro 2022 programından yararlanılarak betimsel analiz ve içerik analizi teknikleri kullanılmıştır. Özel öğrenme güçlüğü tanılı katılımcıların görüş ve deneyimlerinden elde edilen ifadelerin analiz edilmesi sonucunda sosyal-duygusal öğrenme becerilerine ilişkin öz-farkındalık, akademik öz-yeterlik, sosyal farkındalık, öz-yönetim ve iletişim becerileri temalarına ulaşılmıştır. Ayrıca araştırmada yaşam doyumu ve umut temaları elde edilmiştir. Elde edilen bulgular literatür doğrultusunda tartışılarak araştırmacılara ve uygulayıcılara yönelik çeşitli önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
Special learning disability is accepted as a lifelong condition that manifests itself with academic difficulties in performing at least one of the reading, writing, and mathematical skills. These difficulties not only cause academic difficulties but also cause students to experience various social-emotional problems. It is also accepted that the perceptions of students about their life satisfaction and hopes are also negatively affected over time. For this reason, taking into account the increase in the number of students with special learning disabilities today, it is aimed to reveal the views and experiences of students with special learning disabilities on their social-emotional learning skills, life satisfaction, and hopes. In this context, a qualitative research method based on how people perceive the world and the interpretation and interpretation of their experiences was used in the research. The phenomenological research design, which is one of the qualitative research methods used to give a detailed meaning to and examine a phenomenon, was used as the design of the research. In this context, the data were obtained from 25 primary school students in the 2021-2022 academic year, taking into account the time and difficulties experienced in reaching the study group of the research. The criterion study group determination method was used to determine the study group. Data from students with special learning disabilities were obtained from the personal information form and semi-structured interview form created by the researcher. In the analysis of the data, descriptive analysis and content analysis techniques were used by using the MAXQDA Analytics Pro 2022 program. As a result of the analysis of the expressions obtained from the opinions and experiences of the participants with special learning disability, the themes of self-awareness, academic self-efficacy, social awareness, self-management, and communication skills related to social-emotional learning skills were reached. In addition, the themes of life satisfaction and hope were obtained in the research. The findings were discussed in line with the literature, and various suggestions were made for researchers and practitioners.