İstanbul ilinde hava kirliliği düzeyleri ile ölüm sayıları arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between air pollution levels and mortality in İstanbul province
Yazar: SÜMEYYE NUR AYDIN
Danışman: PROF. DR. GÜNAY CAN
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Cerrahpaşa Tıp Fakültesi / Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Halk Sağlığı = Public Health

Özet:
Amaç: Bu araştırmada İstanbul ilinde 2013-2019 yıllarında ölçüm yapılan bütün istasyonlarda kirletici parametrelerin düzeyleri belirlenerek çalışma yıllarında meydana gelen kaza dışı tüm ölüm nedenleri ile hava kirliliği parametrelerinin arasındaki ilişkinin ortaya konmasını amaçlamaktadır.
Gereç ve Yöntem: Yapılan ekolojik araştırmada İstanbul iline ait 2013-2019 yıllarında T.C. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ve İBB Hava Kalitesi İzleme Merkezi tarafından sunulan günlük hava kirliliği parametreleri kullanıldı. Aynı yıllarda gerçekleşen tüm nedenlere bağlı ölüm verileri kullanıldı. Günlük hava kirliliği düzeylerinin ölüm sayıları ile korelasyonu değerlendirildi. Kurulan regresyon modeli ile hava kirliliğine atfedilen ölüm oranları hesaplandı. Kirletici düzeylerinde ardışık artış görülen günler saptanarak ölüm sayılarına etkisi saptandı. İstatistiksel anlamlılık değeri p<0,05 olarak kabul edildi.
Bulgular: İstanbul'da hava kirliliği parametrelerinin 2013-2019 yılları arasında (yıllar içinde azalış göstermekle birlikte) DSÖ tarafından belirtilen yıllık sınır değerinin üzerinde olduğu görüldü. Hava kirliliği parametreleri arasında orta ve yüksek düzeyde korelasyon saptandı. Hava kirliliği parametreleri ile toplam ölüm, erişkin ölüm, bebek ölüm ve 65 yaş üstü ölüm sayıları arasında korelasyon görüldü. İstanbul'da çalışmanın yapıldığı dönemde PM10 düzeylerinde 10 µg/m3 artışın ölüm sayısında 1.017(1.009-1.025) kat artışa, PM2,5 düzeylerinde 10 µg/m3 artışın ölüm sayısında 1.033(1.021-1.046) kat artışa neden olduğu bulundu. Kirletici düzeylerinde ardışık artış görülen günlerde hava kirliliğine atfedilen ölüm sayılarında artış saptandı.
Sonuç: Araştırma hava kirliliği düzeylerindeki artışın ölümler üzerinde etkili olduğunu ortaya koymuştur. Hava kirliliği düzeylerinin düzenli ve sistemli takibi, oluşturulacak politika ve etkin müdahale yöntemleri ile kontrolü sağlanmalıdır.

Abstract:
Aims: This study aims to determine the levels of pollutant parameters measured at all stations in Istanbul province between 2013 and 2019 and to establish the relationship between air pollution parameters and all non-accidental deaths that occurred during the study years.
Materials and Methods: In this ecological study, daily air pollution parameters provided by the Ministry of Environment, Urbanization, and Climate Change of the Republic of Turkey and Istanbul Metropolitan Municipality Air Quality Monitoring Center for the years 2013-2019 in Istanbul province were utilized. Data on deaths attributable to all causes that occurred during the same years were used. The correlation between daily air pollution levels and death counts was evaluated. Death rates attributed to air pollution were calculated using a regression model. Days with consecutive increases in pollutant levels were identified, and their effects on death counts were determined. A statistical significance threshold of p <0.05 was accepted.
Results: In Istanbul, it was observed that air pollution parameters were above the annual limit value specified by the World Health Organization (although showing a decrease over the years) between 2013 and 2019. Moderate to high levels of correlation were found among air pollution parameters. Correlations were observed between air pollution parameters and total deaths, adult deaths, infant deaths, and deaths of individuals over 65 years old. During the study period in Istanbul, an increase of 10 µg/m3 in PM10 levels was found to cause a 1.017 (1.009-1.025) times increase in the number of deaths, while an increase of 10 µg/m3 in PM2,5 levels caused a 1.033 (1.021-1.046) times increase in the number of deaths. An increase in deaths attributed to air pollution was observed on days with consecutive increases in pollutant levels.
Conclusion: The study has demonstrated that an increase in air pollution levels has an impact on deaths. Regular and systematic monitoring of air pollution levels, along with the development of policies and effective intervention methods, should be ensured.