II. Abdülhamid dönemi'nde kadın sorunu
The problem of women in the reign of Abdülhamid II.
Yazar: SEDA SARIKAYA SARİDEMİR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ LEYLA KIRKPINAR
Dokuz Eylül Üniversitesi / Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Enstitüsü / Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Tarih = History

Özet:
II. Abdülhamid Dönemi'nde kadın sorununun konu edildiği bu çalışmada
Osmanlı İmparatorluğu'nda yaşayan Türk, Ermeni, Yahudi ve Rum kadınların
toplumsal hayat içerisindeki "hak eşitliği, eğitim hakkı, çalışma ve birey olduğunu
kabul ettirme" gibi temel sorunları ve durumları ele alınmıştır. XIX. yüzyılda
Osmanlı İmparatorluğu'nda yaşanan siyasal, askerî ve kültürel değişim kadınların
talepleri olan "hak eşitliği, eğitim hakkı, çalışma ve birey olduğunu kabul ettirme"
taleplerini yazarak dile getirmelerine sebep olmuştur. O halde "kadın sorunu" olarak
ifade edilen olay kadınların ataerkil yapıya ve egemen güce karşı birey olduğunu ve
erkeklerle eşit haklara sahip olmak istediklerini kabul ettirme mücadelesidir.
II. Abdülhamid Dönemi'nde kadınların toplumsal ve kültürel talepleri onların
birey olma mücadelesinin bir ürünüdür. Tanzimat'tan itibaren Rum ve Ermeni
kadınların, 1860 sonrasında ise Türk ve Yahudi kadınların modernleşmesi süreci
başlamıştır. Modernleşme olgusu Türk, Ermeni, Yahudi ve Rum kadınların basın
yayın faaliyetlerine ek olarak eğitime ulaşmalarının sonucunda gerçekleşmiştir.
Kadınların modernleşmesini amaçlayan aydınlar kültürel ve toplumsal alanda
kadınların etkin bir biçimde faaliyet göstermesini arzu ederek bunun için çaba
göstermişlerdir. Nihayetinde kadınların düşünsel açıdan değişimi onların eğitimden
eğlence alışkanlıklarına kadar birçok alanda değişimi de beraberinde getirmiştir.
Bu çalışma ile II. Abdülhamid Dönemi'nde kadın sorunu olarak ifade edilen
olgu çok yönlü bir biçimde ele alınarak kadınların tarihinde önemli bir eksikliğin
giderilmesi amaçlanmıştır

Abstract:
This study, which focuses on the women's issue during the reign of
Abdülhamid II, examines the situation of Turkish, Armenian, Jewish and Greek
women in social life, living in the Ottoman Empire in social life, such as "equality of
rights, right to education, work and recognition of the individual" have been
discussed. The political, military and cultural changes in the Ottoman Empire in
social life, such as "equality of rights, right to education, work and recognition of the
individual", have been discussed. The political, military and cultural changes
experienced in the Ottoman Empire in the 19th century caused women to write and
express their demands for "equality of rights, the right to education, work and to be
recognized as an individual", which are the demands of women. In that case, the
event referred to as the "women's problem" is the struggle to make women accept
that they are individuals against the patriarchal structure and the dominant power and
that they want to have equal rights with men.
The social and cultural demands of women during the reign of Abdulhamid II
were a product of their struggle to become individuals. The process of modernization
began for Greek and Armenian women after the Tanzimat, and for Turkish and
Jewish women after 1860. The phenomenon of modernization was realized as a
result of Turkish, Armenian, Jewish and Greek women's access to education in
addition to press and broadcasting activities. Intellectual women and men who aimed
to modernize women, wanted them to be active in the cultural and social spheres.
Ultimately, the intellectual transformation of women caused them to change many
things from their clothing to their entertainment habits.
With this study, which is aimed to explane an important deficiency in the
history, by addressing the issue of women in a multifaceted manner during the reign
of II. Abdulhamid.