Türk halk inanışlarında sayılar
Numbers in Turkish folk beliefs
Yazar: ÜMMÜHAN YÜCEL
Danışman: DOÇ. DR. DURMUŞ ARIK
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı / Dinler Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Din = Religion ; Halk Bilimi (Folklor) = Folklore
Dizin: Atasözleri = Proverbs ; Dede Korkut Hikayeleri = Dede Korkut Stories ; Destanlar = Epics ; Deyimler = Idioms ; Halk inançları = Public beliefs ; Manas Destanı = Manas Epic ; Sayılar = Numbers ; Tasavvuf = Mystic ; Türk destanları = Turkish legends ; Türk edebiyatı = Turkish literature ; Türkler = Turks ; Şamanizm = Shamanism

Özet:
Bu tez çalışmasında Türk halk inanışlarında sayıların önemi, yeri ve belli sayıların uygulamalarda tercih nedenlerinin belirlenmesi amaçlanmıştır.Araştırmanın evreni olarak Anadolu'daki inanışlar merkeze alınmış olup, konunun daha iyi anlaşılması için zaman zaman farklı coğrafyalardaki Türk topluluklarında sayılarla ilgili inanış ve uygulamalara da yer verilmiştir.Giriş bölümünde; araştırmanın amacı, önemi, yöntemi, evreni, sınırları belirtilerek kaynaklar hakkında bilgi verilmiştir.Birinci bölümde; sayıların tarihi süreci ve bu süreçte pek çok kültürü etkilemiş olan Pisagorcuların sayı mistisizmi incelenmiştir. Kutsal kitaplarda ve dinlerin tasavvufi yorumlarında sayılar konusu araştırılmıştır.İkinci bölümde; Türk inanışları hakkında zengin bilgiler içeren Türk destan, hikaye, atasözlerinde sayıların kullanımı ve önemi incelenmiştir. Türk inanışlarının arka planındaki algıları içeren Şamanî gelenekte öne çıkan sayılar ve bunların önemi araştırılmıştır. Halk inanışlarında pek çok uygulamanın kümelendiği doğum, evlenme, ölüm gibi geçiş dönemlerindeki inanma ve uygulamalarda hangi sayıların öne çıktığı saptanmaya çalışılmıştır. Çalışmanın sonunda Türk halk inanışlarında sayılara, sembolik, mistik ve büyüsel anlamlar yüklendiği görülmüştür. Özellikle 3, 7, 9 ve 40 sayılarının öne çıkarak, inanış ve uygulamalarda merkezi bir öneme sahip olduğu tespit edilmiştir.

Abstract:
In this thesis work, the importance of the numbers in Turkish folk beliefs, their places, and reasons for selection of some numbers in applications are targeted to searchAlthough beliefs in Anatolia were centered as the universe of the search, some of the beliefs about numbers in Turk folks in different geographies were also put into search for the topic to be understood better.In the introduction part of the search, information about the sources was given by mentioning about the purpose, importance, method, universe and limits of the search.In the first part; historical process of the numbers and the Pythagoreans number mysticality which effected many culture in this process are researched. The issue of numbers is searched in the holy books and mystical interpretations of the religions.In the second part; the usage and the importance of the numbers in Turkish legends, stories, proverbs are examined as they include rich information about Turkish beliefs. The numbers and their importance in the shamanic beliefs which include the conceptions in the background of the Turkish beliefs were examined. It is tried to find out which numbers are mostly used in folk beliefs especially during birth, weddings, death periods which is vital in folk beliefs.At the end of search, it is understood that symbolic, mystical and magical meanings are attributed to numbers in Turkish folk beliefs. Especially; 3, 7, 9 and 40 have extra importance in beliefs and applications.