Kültürel istihbaratın örtülü faaliyetlerde kullanımı: Şili örneği
On cultural intelligence in covert activities:The case of Chile
Yazar: YUNUS GÖL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ TARIK AK
Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi / Güvenlik Bilimleri Enstitüsü / Güvenlik Yönetimi Ana Bilim Dalı / Güvenlik Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration ; Uluslararası İlişkiler = International Relations

Özet:
Uluslararası güç gösterileri ve çıkar mücadelelerinin sıkça yaşandığı günümüzde; devlet ve devlet dışı aktörler salt silahlı güç yerine, maliyet etkin ve daha risksiz yöntem arayışı içerisindedirler. Bu arayış; hem bir silah, hem de bir güç unsuru olarak değerlendirilen istihbaratın; toplumların kültürel unsurlarındandı faydalanılmasına neden olmaktadır. Toplumların ihtiva ettiği tüm bilgi, deneyim ve birikimlerin tek çatı altında toplandığı kültür kavramı; istihbarata yeni bir boyut ve işlevsel bir güç kazandırmıştır. Kültürel istihbarat, elde edilmek istenen temel çıkarların gerçekleştirilmesine zemin hazırlayan toplumsal özelliklere alan açar.  Kültürel istihbaratın sağladığı imkân ve kolaylık ise, istihbaratın başka bir yöntemi olan örtülü faaliyetlerin gerçekleştirilmesi şartlarını hazırlayabilir. Bu açıdan örtülü faaliyetler; medya, radyo programları, propaganda faaliyetleri gibi kültürel etkileşimin yoğun olduğu araçlardan istifade ederek kültürel istihbarat ile iç içe geçer. Böylece hedef toplumun kültürel özellikleri, hassasiyetleri ve güçlü yanları analiz edilerek örtülü faaliyetlerin teknik ve projelerinden hangisinin yürütüleceğine ilişkin öneri getirilebilir. Politik ve askeri güç arasındaki bir pozisyona sahip olan örtülü faaliyetlerin konumu ve makul inkâr edilebilirlik özelliği yeteneği sayesinde uygulayıcı ve karar vericilere sorumsuzluk avantajı sağlanabilir. Karar vericinin kaynağı ve metotları ifşa olmadan yürütme imkânı bulduğu bu faaliyetlerdeki başarı ya da başarısızlıkları genel olarak nicel açıdan ölçülebilir değildir. Bu hususlar çerçevesinde yürütülen bu çalışmada; kültürel istihbarat ile kültürel istihbarat üzerine inşa edilen örtülü faaliyetlerin uygulamaya ilişkin yöntemleri ve etkisi incelenecektir. Çalışma ile dünyada yaşanan Şili örneğinin kültürel istihbarat üzerinde kurgulanan örtülü faaliyetler temelinde anlaşılması ve açıklanması hedeflenmiştir.

Abstract:
In today's world where international power shows and interest struggles are frequently experienced; state and non-state actors are in search of cost-effective and less risky methods instead of just armed force. This search; causes intelligence, which is considered both a weapon and an element of power, to benefit from the cultural elements of societies. The concept of culture, where all the information, experience and knowledge contained in societies are gathered under a single roof; has given intelligence a new dimension and functional power. Cultural intelligence opens up space for social characteristics that prepare the ground for the realization of the basic interests desired to be obtained. The opportunities and convenience provided by cultural intelligence can prepare the conditions for the realization of covert activities, which is another method of intelligence. In this respect, covert activities; intertwine with cultural intelligence by utilizing tools such as media, radio programs and propaganda activities where cultural interaction is intense. Thus, by analyzing the cultural characteristics, sensitivities and strengths of the target society, suggestions can be made regarding which of the techniques and projects of covert activities will be carried out. The position of covert activities, which have a position between political and military power, and the ability to be plausibly deniable, can provide an advantage of irresponsibility to implementers and decision makers. The success or failure of these activities, which the decision maker has the opportunity to carry out without revealing the source and methods, is generally not measurable in quantitative terms. In this study conducted within the framework of these issues; cultural intelligence and the methods and effects of covert activities built on cultural intelligence will be examined. The aim of the study is to understand and explain the Chilean example experienced in the world on the basis of covert activities built on cultural intelligence.