Sürdürülebilir ambalaj tasarımının, e-ticaretteki tüketicilerin satın alma tercihlerine etkisi üzerine bir araştırma
An investigation into the impact of sustainable packaging design on consumer purchasing preferences in e-commerce
Yazar: RABİA BANU KILIÇ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ KAYA TABANLI
Haliç Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Grafik Tasarımı Ana Sanat Dalı / Grafik Tasarımı Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts

Özet:
Ambalaj malzemelerinin tarihi gelişimi, insanlık tarihi boyunca önemli bir evrim geçirmiştir. İlk olarak doğal malzemelerle başlayan ambalaj çözümleri, maden çağında metal ve seramik kullanımıyla çeşitlenmiş; sanayi devrimiyle birlikte kâğıt ve karton kullanımında artış yaşanmıştır. 20. yüzyıla gelindiğinde ise plastikler, ambalaj sektöründe önemli bir rol oynamaya başlamıştır. Ancak günümüzde sürdürülebilirlik ve çevresel endişeler, ambalaj tasarımında kritik bir faktör haline gelmiştir. Özellikle e-ticaretin hızla büyümesi, tüketicilerin çevreye duyarlı ve sürdürülebilir ambalaj tercihlerine yönelmesine neden olmuştur. Sürdürülebilir ambalajlar, markalara rekabet avantajı sağlarken, tüketici memnuniyeti ve marka sadakatini de artırmaktadır. Ayrıca, estetik ve işlevsellik gibi unsurlar, tüketicilerin satın alma kararlarını etkileyen önemli faktörlerdir. Sürdürülebilir ambalaj tasarımı, e-ticaret alanında tüketici davranışlarını olumlu yönde etkileyen temel bir unsur olarak öne çıkmaktadır.
Bu tezin birinci bölümünde, ambalaj kavramının tarihsel gelişim süreci ayrıntılı olarak incelenmiştir. Doğal malzemelerle başlayan ambalaj çözümlerinin zamanla metal, seramik, kâğıt ve plastik gibi malzemelere evrildiği süreç detaylandırılmıştır. İkinci bölümde ise sürdürülebilirlik kavramı ile ambalaj tasarımı arasındaki ilişki ele alınmış, geri dönüştürülebilir malzemeler, estetik ve işlevsellik boyutları üzerinde durulmuştur. Üçüncü bölümde, e-ticaret ve e-ticaret tüketicisinin özelliklerine dair bilgiler verilmiştir. Son olarak, yapılan anket çalışmasıyla sürdürülebilir ambalaj tasarımının tüketici davranışlarını etkileyip etkilemediği analiz edilmiştir. Çalışan anne ve babalardan oluşan 123 katılımcının yer aldığı bu anketin bulguları, sürdürülebilir ambalajın tüketici tercihlerinde olumlu bir etkiye sahip olduğunu göstermiştir.
Tez çalışmasında sonuç olarak; sürdürülebilir ambalaj tasarımının tüketici davranışlarına etkisi araştırılmış, sürdürülebilir ambalaj tasarımı bileşenleri, estetik algı ve kullanılabilirlik ilkelerinin, sürdürülebilir tasarım yaklaşımıyla kullanım ve tasarım ölçütleri saptanmaya çalışılmıştır. Tez, sürdürülebilir ambalaj tasarımının tüketici davranışlarına olan etkisini vurgularken, markaların çevre dostu yaklaşımlarını geliştirmelerinin yalnızca çevresel fayda sağlamakla kalmayıp, aynı zamanda tüketici memnuniyeti, marka sadakati ve rekabet avantajı kazanmada da kritik bir rol oynadığını ortaya koymaktadır. Bu bağlamda, sürdürülebilir ambalaj çözümlerinin benimsenmesi, hem markaların uzun vadeli başarısına katkı sağlayacak hem de çevresel sürdürülebilirlik hedeflerine ulaşılmasına destek olacaktır.

Abstract:
The historical evolution of packaging materials has undergone significant transformation throughout human history. Initially, packaging solutions began with the use of natural materials, which later diversified into metal and ceramic during the metal age. With the advent of the Industrial Revolution, the use of paper and cardboard increased substantially. By the 20th century, plastics became a dominant material in the packaging industry. However, today, sustainability and environmental concerns have emerged as critical factors in packaging design. The rapid growth of e-commerce has driven consumers to opt for eco-friendly and sustainable packaging solutions. Sustainable packaging not only provides a competitive advantage for brands but also enhances consumer satisfaction and fosters brand loyalty. Additionally, factors such as aesthetics and functionality play crucial roles in influencing consumers' purchasing decisions. Sustainable packaging design has emerged as a key factor positively influencing consumer behavior in the e-commerce sector.
The first section of this thesis examines the historical development of the concept of packaging in detail. It elaborates on the progression from natural materials to the use of metals, ceramics, paper, and plastics over time. The second section explores the relationship between sustainability and packaging design, focusing on recyclable materials, aesthetics, and functionality. The third section provides insights into e-commerce and the characteristics of e-commerce consumers. Lastly, a survey was conducted to analyze whether sustainable packaging design impacts consumer behavior. The survey, which included 123 participants consisting of working parents, revealed that sustainable packaging has a positive effect on consumer preferences.
In conclusion, this thesis investigates the impact of sustainable packaging design on consumer behavior, aiming to identify the components of sustainable packaging design, as well as the principles of aesthetics and usability within the framework of sustainable design. The thesis highlights that developing eco-friendly approaches not only brings environmental benefits but also plays a critical role in enhancing consumer satisfaction, fostering brand loyalty, and gaining a competitive edge. In this context, the adoption of sustainable packaging solutions will contribute to the long-term success of brands and support the achievement of environmental sustainability goals.