Elektronik sporcularda öz yeterliliğin ve optimal performans duygu durumunun zihinsel dayanıklılığı belirlemedeki rolü
The role of optimal performance emotion in electronic athletes in determining mental toughness
Yazar: SERPİL BAŞER
Danışman: PROF. DR. TUNA USLU
İstanbul Gedik Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / İşletme Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Duygudurum = Mood ; E-sporcu = E-sportsmen ; Elektronik spor = Electronic sports ; Optimal kapasite = Optimal capacity ; Performans = Performance ; Zihinsel dayanıklılık = Mental toughness ; Ölçekler = Scales ; Öz yeterlilik = Self-efficacy

Özet:
Bu araştırmanın öncelikli amacı, Sosyal Bilişsel Kuram ve Pozitif Psikoloji 
çerçevesinde esporcuların öz yeterlilik inançlarının zihinsel dayanıklılık düzeylerini 
nasıl etkilediğini ve bu süreçte optimal performans duygu durumunun bir aracılık 
rolü olup olmadığının araştırılmasıdır. Araştırmanın bir diğer amacı ise, esporcuların 
öz yeterlilik düzeyinin, optimal performans duygu durumunun ve zihinsel 
dayanıklılık düzeyinin espordan gelir elde etme, sporculuk düzeyi, oyun türü ve spor 
türü değişkenlerine göre esporcular açısından farklılıklarını belirlemektir. 
Araştırmanın örneklemi, farklı oyun branşlarında ve türlerinde aktif olarak espor 
oyunları oynayan, espor kulüpleri bünyesinde yer alan ya da bir kulübün sporcusu 
olmadan kendi adına profesyonel veya amatör espor oyunu oynayan 297 (yaş 
ortalaması=21,315±6,25)gönüllü esporcudan oluşmaktadır. 
Bu araştırmada sosyo-demografik değişkenler ile ilgili bilgiler, araştırmacı tarafından 
oluşturulan Kişisel Bilgi Formu ile toplanmıştır. Araştırmanın amacına ulaşmak için; 
'Öz Yeterlilik Ölçeği', 'Optimal Performans Duygu Durumu Ölçeği' ve 'Sporda 
Zihinsel Dayanıklılık Envanteri' kullanılmıştır.
Elde edilen verilerin analizinde betimsel istatistik yöntemleri, bağımsız örneklerde Ttesti, Ki-kare fark analizleri, korelasyon analizi ve çoklu adımsal regresyon analiz 
yöntemlerinden yararlanılmıştır. Analizler SPSS paket programında yapılmıştır.
Bu araştırmanın sonucunda, öz yeterlilik ve optimal performans duygu durumunun 
zihinsel dayanıklılığın bir yordayıcısı olduğu sonucuna varılmasının yanı sıra, 
optimal performans duygu durumunun esporcuların öz yeterlilik inançlarının zihinsel 
dayanıklılık düzeylerini etkilemede kısmi aracılık rolü olduğu, bu aracılık etkisinde 
optimal performans duygu durumu alt boyutlarından performansta olmanın içsel 
tatmini ile zaman farkındalığı alt boyutlarının anlamlı bir etkisi olduğu bulgusuna 
ulaşılmıştır
Aynı zamanda esporcuların öz yeterlilik, optimal performans duygu durumu ve 
zihinsel dayanıklılık düzeylerinde espordan gelir elde etmelerine göre, gelir elde 
eden esporcular lehine anlamlı farklılık bulunmuştur. Öte yandan esporcuların öz 
yeterlilik, optimal performans duygu durumu ve zihinsel dayanıklılık düzeylerinde 
sporculuk düzeyine göre profesyonel esporcular lehine anlamlı farklılık bulunmuştur.
Esporcuların mücadele ettikleri oyun türüne göre öz yeterlilik, optimal performans 
duygu durumu ve zihinsel dayanıklılık düzeylerinde ki farklılığın tespitine yönelik 
yapılan analiz neticesinde oyun türüne göre zihinsel daynıklılıklığın anlamlı 
farklılaştığı belirlenirken, bu farklılık spor oyunu türünde yer alan esporcular lehine 
gerçekleşmiştir bunun yanı sıra optimal performans duygu durumu ve öz yeterlilik 
düzeyinde oyun türüne göre anlamlı fark bulunmamıştır. Esporcuların spor türü 
değişkenine göre öz yeterlilik ve zihinsel dayanıklılık düzeylerinde anlamlı farklılık 
bulunmuş, bu farkın ise takım sporlarında yer alan esporcular lehine olduğu 
bulunurken; optimal performans duygu durumu düzeylerinde anlamlı farklılık bulunmamıştır. Araştırma kapsamında aynı zamanda espordan gelir elde etme ve 
cinsiyet ilişkisi istatistiksel olarak anlamlı bulunmuş, erkek esporcuların kadın 
esporculara göre daha fazla gelir elde etme eğiliminde oldukları belirlenmiştir. 
Lisanslı esporcu olmak ve espordan gelir elde etmek arasındaki ilişki istatistiksel 
olarak anlamlı bulunmuş, lisanslı esporcualrın lisanslı olmayan esporculara kıyasla 
espordan daha fazla gelir elde ettiği bulgusu elde edilmiştir. Öte yandan lisanslı 
olmak ve oyun türü arasındaki ilişki istatistiksel olarak anlamlı bulunmuş, lisanslı 
esporcuların genellikle spor türü oyunlarda yer aldığı sonucu elde edilmiştir.

Abstract:
The primary purpose of this research is to investigate how esportsmen's self-efficacy 
beliefs affect their mental toughness levels within the framework of Social Cognitive 
Theory and Positive Psychology, and whether the optimal performance mood has a 
mediating role in this process. Another aim of the study is to determine the 
differences in terms of esportsmen's self-efficacy level, optimal performance 
emotional state and mental endurance level according to the variables of earning 
income from esports, level of sportsmanship, game type and sport type. The sample 
of the research is 297 (average age=21.315±6,25) who play esports games actively in 
different game branches and genres, take part in esports clubs, or play professional or 
amateur esports games on their own behalf without being an athlete of a 
club.6,25)volunteerconsists of esports.
In this study, information about socio-demographic variables was collected with the 
Personal Information Form created by the researcher. In order to achieve the purpose 
of the research; 'Self-Efficacy Scale', 'Optimal Performance Mood Scale' and 'Mental 
Endurance Inventory in Sports' were used.
In the analysis of the data obtained, descriptive statistical methods, T-test for 
independent samples, Chi-square difference analysis, correlation analysis and 
multiple stepwise regression analysis methods were used. Analyzes were made in the 
SPSS package program.
As a result of this research, it was concluded that self-efficacy and optimal 
performance mood are a predictor of mental resilience, as well as that optimal 
performance mood has a partial mediating role in influencing the mental toughness 
levels of self-efficacy beliefs of esportsmen, and that this mediation effect is one of 
the sub-dimensions of optimal performance mood, focus on task and mood. It was 
found that the sub-dimensions of sense of control had a positive significant effect, 
and the transformation of time sub-dimension had a negative significant effect. At 
the same time, a significant difference was found in favor of esports earners, 
according to their income from esports in terms of self-efficacy, optimal performance 
mood and mental toughness levels.(p<0.05). On the other hand, a significant 
difference was found in favor of professional esportsmen in terms of self-efficacy, 
optimal performance mood and mental toughness levels of esportsmen.(p<0.05)This 
finding supports the hypothesis of the research. As a result of the analysis carried out 
to determine the difference in self-efficacy, optimal performance mood and mental 
endurance levels according to the type of game that esports players compete, it was 
determined that mental resilience differed significantly according to the game 
type.(p<0.05)this difference was in favor of the esports players in the sports game 
genre, besides, there was no significant difference in the optimal performance mood 
and self-efficacy levels according to the game type (p>0.05). A significant difference 
was found in the self-efficacy and mental endurance levels of the esports players according to the sport type variable, while this difference was found to be in favor of 
the esports players involved in team sports; no significant difference was found in 
optimal performance mood levels (p>0.05). Within the scope of the research, the 
relationship between earning income from esports and gender was found to be 
statistically significant, and it was determined that male esports players tend to earn 
more income than female esports players. This result supports the research 
hypothesis. The relationship between being a licensed esports player and earning 
income from esports was found to be statistically significant, and it was found that 
licensed esports players earn more income from esports compared to non-licensed 
esports players, this finding supports the hypothesis of the study. On the other hand, 
the relationship between being licensed and the type of game was found to be 
statistically significant, and it was concluded that licensed esports players usually 
take part in sports type games. This result supports the related hypothesis of the 
study. It has been concluded that licensed esports players usually take part in sports 
type games. This result supports the related hypothesis of the study. It has been 
concluded that licensed esports players usually take part in sports type games. This 
result supports the related hypothesis of the study.