Pulmoner tromboembolide rezolüsyon süresini etkileyen faktörler
The factors affecting thrombus resolution time in patients with pulmonary thromboembolism
Yazar: ELMAS HANDE TOPDAŞ
Danışman: DOÇ. DR. DİCLE KAYMAZ ; UZMAN ÖZLEM SÖNMEZ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Atatürk Sanatoryum Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Göğüs Hastalıkları ve Tüberküloz Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Göğüs Hastalıkları = Chest Diseases

Özet:
Amaç: Bu çalışmadaki amacımız pulmoner tromboembolili hastalarda
trombüs rezolüsyon süresini etkileyen faktörleri belirlemektir.
Gereç ve yöntem: Haziran 2021-Haziran 2022 arasında Ankara Atatürk
Sanatoryum Eğitim ve Araştırma Hastanesine başvurup, pulmoner tromboemboli
tanısı alan ve kontrol görüntüleri bulunan 251 hasta tarandı. Hastaların; demografik
özellikleri, cerrahi öyküleri, komorbiditeleri, tanı anındaki trombüsün seviyesi(ana
damar / segmenter / subsegmenter), trombüsün yeri(unilateral /
bilateral),ekokardiyografide ejeksiyon fraksiyonu(EF) ve sistolik pulmoner arter
basıncı(SPAB), alt ekstremite doppler ultrasonu ile tanı anındaki laboratuvar
parametrelerinden D-dimer, troponin, BNP(B-tipi natriüretik peptid), CRP düzeyi,
MPV(ortalama trombosit hacmi), hemoglobin, trombosit, eritrosit, beyaz küre,
nötrofil ve monosit sayısı kaydedildi. Hastalar trombüsün rezolüsyon süresi
açısından 3,6, 12. aylarda tam rezolüsyonu olanlar, 12. ayda rezolüsyonu olmayanlar
ve kısmi rezolüsyonu olanlar şeklinde 5 gruba ayrıldı. Gruplar ve değişkenler;
istatistiksel analizlerle karşılaştırılarak trombüs rezolüsyonuna etki eden faktörler
belirlendi.
Bulgular: Tam rezolüsyon hastaların %31,5'inde (n=79) 3.ayda, %37,5'inde
(n=94) 6.ayda, %9,6'sında (n=24) 12.ayda görüldü. Trombüs rezolüsyonuna tanı
anındaki ekokardiyografideki SPAB değeri, laboratuvar bulgularından CRP, troponin
ve D-Dimer arasında ilişki saptandı. Ayrıca 3.ayda tam rezolüsyon görülen hastaların
sigara kullanım miktarları, 6.ayda tam rezolüsyon görülenlerden daha düşüktür.
Yapılan değerlendirmede 20 paket/yıl üzerinde olanlar 20 paket/yılın altındaki
hastalara göre 17,5 kat geç rezolüsyon riskine sahiptir.
Sonuç: Pulmoner embolideki trombüs rezolüsyonuna hastanın sigara içme
durumu ve miktarı ile SPAB, CRP, troponin, D-Dimer değerleri etki etmektedir.
Hastaların takibinde bu parametrelerin göz önünde bulundurulması gerekmektedir.

Anahtar kelimeler: pulmoner embolizm, rezolüsyon, D-Dimer, sigara, sistolik pulmoner arter basıncı

Abstract:
Objective: The aim of this study is to determine the factors affecting
thrombus resolution time in patients with pulmonary thromboembolism.
Materials and Methods: A total of 251 patients diagnosed with pulmonary
thromboembolism and having control images, who presented to Ankara Atatürk
Sanatoryum Training and Research Hospital between June 2021 and June 2022, were
screened. Demographic characteristics, surgical histories, comorbidities, level of
thrombus (main artery / segmental / subsegmental) at the time of diagnosis, location
of the thrombus (unilateral / bilateral), echocardiographic ejection fraction (EF), and
sistolic pulmonary artery pressure (SPAP), D-dimer, troponin, BNP (B-type
natriuretic peptide), CRP level, mean platelet volume (MPV), hemoglobin, platelet,
erythrocyte, white blood cell, neutrophil, and monocyte counts were recorded from
the laboratory parameters at the time of diagnosis using lower extremity Doppler
ultrasonography. The patients were divided into 5 groups based on thrombus
resolution time: complete resolution at 3, 6, and 12 months, no resolution at 12
months, and partial resolution. The groups and variables were compared through
statistical analyses to determine the factors affecting thrombus resolution.
Results: Complete resolution was observed in 31.5% of patients (n=79) at 3
months, 37.5% (n=94) at 6 months, and 9.6% (n=24) at 12 months. Relationships
were found between thrombus resolution and SPAP value from echocardiography at
the time of diagnosis, CRP, troponin, and D-Dimer among laboratory findings.
Furthermore, the amount of cigarette use was lower in patients with complete
resolution at 3 months compared to those with complete resolution at 6 months. In
the evaluation, patients with a smoking history of more than 20 pack-years had a
17.5 times higher risk of delayed resolution compared to patients with a history of
less than 20 pack-years.
Conclusion: Thrombus resolution in pulmonary embolism is influenced by
the patient's smoking status and amount, as well as SPAP, CRP, troponin, and D-
Dimer values. These parameters should be taken into consideration during the
follow-up of patients.
Keywords: pulmonary embolism, resolution, D-Dimer, smoking, sistolic pulmonary artery pressure.