Sınıf deneyimi olarak güvencesizlik: AVM işçileri örneği
Precarity as a class experience: The case of shopping mall workers
Yazar: CÜNEYT EREN
Danışman: PROF. DR. METİN ÖZUĞURLU
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri = Labour Economics and Industrial Relations

Özet:
Bu tezin temel amacı, neoliberal politikalarla parçalanmış bir görünüm arz eden işçi sınıfının güvencesizlik paydasında ne ölçüde benzer deneyimler edindiğine dair değerlendirme yapmak, AVM'lerde çalışan işçilerin emek süreçlerini, işçilik deneyimlerini, yıpratıcı çalışma koşullarına karşı uyum, itiraz ve direniş pratiklerini ve sınırlılıklarını incelemektir. Çalışılan alana ve müşteri beklentilerine göre fiziksel emek, estetik emek, duygusal emek gibi farklı emek türlerini içeren ve işçilerin emek süreçlerinde doğrudan, teknolojik, bürokratik denetim başta olmak üzere pek çok biçimde denetlenmesi nedeniyle AVM'ler bu çalışma kapsamında işçiler ve müşteriler üzerindeki etkileri dikkate alınarak alışveriş fabrikaları olarak kavramsallaştırılmıştır. Sınıfın bir ilişki ve süreç olarak kavranmasını öneren tarihsel maddeci yöntemin sunduğu olanaklarla güvencesizlik bu tezde sınıfın üyelerini ortaklaştıran bir sınıf deneyimi olarak ele alınmıştır.  Tezde Mersin'de yer alan bir AVM'de farklı alanlarda çalışan toplam 40 kişiyle yapılan saha çalışmasından elde edilen bulgular araştırmanın amacı bağlamında analiz edilmiştir. Saha çalışmasından elde edilen verilerden çıkarabilecek en genel sonuç AVM işçilerinin sınıf bilinci, sınıf kültürü bağlamında Türkiye işçi sınıfının diğer kesimleri gibi kendine özgü özelliklere sahip olduğudur.

Abstract:
The main purpose of this thesis is to evaluate to what extent the working class, which appears fragmented by neoliberal policies, has similar experiences in the denominator of insecurity, and to examine the labor processes, labor experiences, adaptation, objection and resistance capacities and limitations of workers working in shopping malls against exhausting working conditions. Shopping malls, which involve different types of labor such as physical labor, aesthetic labor, emotional labor, depending on the area of work and customer expectations, and where workers are supervised in many ways, especially direct, technological and bureaucratic control in their labor processes, are evaluated within the scope of this study, taking into account their effects on workers and customers. They were conceptualized as shopping factories and their development processes were analyzed in detail. With the opportunities offered by the historical material method, which proposes to comprehend class as a relationship and process, insecurity is discussed in this thesis as a class experience that unites the members of the class. In the thesis, the findings obtained from the field study conducted with a total of 40 people working in different fields in a shopping mall in Mersin were analyzed in the context of the purpose of the research.  The most general conclusion derived from the fieldwork data is that, within the context of class consciousness and class culture, shopping mall workers similar to other segments of the working class in Turkey exhibit unique characteristics specific to their conditions.