Rem uyku yoksunluğuna bağlı hiperaljezide melatoninin antinosiseptif etkileri
Antinociceptive effects of melatonin in rem sleep deprivation induced hyperalgesia
Yazar: GÜLŞEN UZUNLAR ALTIN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. MEVLÜT YAPRAK
Trakya Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Fizyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Fizyoloji = Physiology
Dizin: Analjezi = Analgesia ; Ağrı = Pain ; Ağrı eşiği = Pain threshold ; Hiperestezi = Hyperesthesia ; Melatonin = Melatonin ; Uyku = Sleep ; Uyku bozuklukları = Sleep disorders ; Uyku yoksunluğu = Sleep deprivation ; Uyku-REM = Sleep-REM

Özet:
Uykusuzluğun ağrı algısını arttırdığı ve hiperaljeziye yol açtığı bilinmektedir. Diğer
yandan ağrılı sendromlar da uyku kalitesini bozmakta ve uykusuzluğa neden olarak bir kısır
döngü oluşturmaktadır. Bu çalışmada sıçanlarda REM uyku yoksunluğuna bağlı hiperaljezi
modelinde melatoninin antinosiseptif etkileri araştırılmıştır. Toplam 40 adet sıçan modifiye
platform yöntemi ile 72 saat uykusuz bırakılarak 4 gruba ayrıldı. Birinci gruba plasebo, 2, 3
ve 4.gruplara sırasıyla 50, 100 ve 200 mg/kg melatonin intraperitoneal yolla uygulandı. Ağrı
eşiği ölçümleri hot-plate ve tail-flick yöntemleri ile uykusuzluk öncesi (0.saat), uykusuzluk
sonrası (72.saat) ve ilaç uygulamasından 1 saat sonra (73.saat) olmak üzere toplam 3 kez
yapıldı. REM uykusuzluğu tüm sıçanlarda ağrı eşiğinde anlamlı azalmaya neden oldu
(hotplate 3,69±1,64'e karşı 1,54±0,23 ve tail-flick 7,65±3,83'ye karşı 4,44±1,79 her ikisi için
p<0,01). Melatonin 50, 100 ve 200 mg/kg dozlarda REM uykusuzluğunun oluşturduğu
hiperaljeziyi anlamlı düzeyde azalttı. 72 saat REM uykusuzluğu ağrı eşiğini anlamlı düzeyde
azalttı. Melatonin ilk kez bu modelde kullanıldı ve üç farklı dozda da intraperitoneal yolla
uygulandığında REM uykusuzluğuna bağlı hiperaljeziyi azalttı. Tail-flick testinde 50, 100 ve
200 mg/kg dozlarda melatonin sırasıyla %33, %63 ve %39 ağrı eşiği yükselmesi sağlarken
hot-plate testinde bu oranlar sırasıyla %14, %53 ve %46 düzeyindeydi. Plasebo uygulanması
tail-flick testinde %27'lik bir düzelme sağlarken hot-plate testinde %7'lik kötüleşmeye yol
açtı. Melatonin'in, REM uyku yoksunluğuna bağlı olarak merkez sinir sisteminde meydana
gelen nöronal yıpranmaya karşı düzeltici etkisinin olabileceği ve uykusuzluk ile seyreden
ağrılı sendromlarda tedavi edici potansiyelinin olabileceği düşünüldü.
Anahtar kelimeler: Uyku kaybı, melatonin, antinosiseptif, ağrı eşiği, REM
deprivasyonu

Abstract:
It has been known that sleep deprivation increases pain perception and leads to
hyperalgesia. On the other hand, painful syndromes impair sleep quality which in turn leads to
insomnia and forms a vicious cycle. In this study, antinociceptive effects of melatonin was
investigated in a rat model of REM sleep deprivation induced hyperalgesia. In total, 40 rats
were subjected to 72 h sleep loss by using modified platform technique and divided into 4
groups. Group 1 received placebo, while Groups 2, 3 and 4 received 50, 100 and 200 mg/kg
intraperitoneal melatonin, respectively. Pain threshold mesaurements were performed 3 times,
i.e. before sleep loss (0.hour), after sleep loss (72.hour), and 1 hour after drug administration
(73.hour) by hot-plate and tail-flick methods. REM sleep deprivation resulted in significant
pain threshold reduction in all rats (hotplate 3.69±1.64 vs 1.54±0.23 and tail-flick 7.65±3.83
vs 4.44±1.79, p<0.01 for both). Melatonin, at 50, 100 and 200 mg/kg doses, significantly
reduced REM sleep deprivation induced hyperalgesia. 72-hour REM sleep deprivation
significantly reduced pain threshold. Melatonin was used in this model for the first time and
three different doses reduced REM sleep deprivation induced hyperalgesia when administered
intraperitoneally. In tail-flick test, melatonin at doses of 50, 100 and 200 mg/kg, resulted in
33%, 63% and 39% pain threshold increase whereas those rates were 14%, 53% and 46% in
hotplate test, respectively. Placebo administration led to 27% improvement in tail-flick test,
and 7% worsening in hot-plate test results. In has been suggestd that melatonin may have 
39
healing effects against neuronal wear and tear in central nervous system induced by REM
sleep deprivation, and it may have a therapeutic potential for pain syndromes accompanying
to insomnia.
Key words: Sleep loss, melatonin, antinociceptive, pain threshold, REM deprivation