Servis sorumlu hemşirelerinin transformasyonel liderlik davranışları ve birlikte çalıştıkları hemşirelerin motivasyon durumları
Transformational leadership behaviors of unit charge nurses and motivation level of staff nurses
Yazar: GÜLFİGAR GÜLKAYA
Danışman: YRD. DOÇ. DR. SERGÜL DUYGULU
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Hizmetleri Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Hemşireler = Nurses ; Hemşirelik = Nursing ; Hemşirelik araştırmaları = Nursing research ; Liderlik = Leadership ; Motivasyon = Motivation

Özet:
Gülkaya, Gülfigar. Servis Sorumlu Hemşirelerinin Transformasyonel Liderlik Davranışları ve Birlikte Çalıştıkları Hemşirelerin Motivasyon Durumları. Hacettepe Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Hemşirelik Hizmetleri Yönetimi Yüksek Lisans Tezi, Ankara 2012. Araştırma, servis sorumlu hemşirelerinin transformasyonel liderlik davranışları ve birlikte çalıştıkları hemşirelerin motivasyon durumlarını belirlemek amacı ile tanımlayıcı olarak yapılmıştır. Araştırma örneklemini, Ankara'da üniversite hastanelerinde çalışan 108 servis sorumlu hemşiresi (SSH) ve SSH'ler ile birlikte çalışan 324 hemşire oluşturmuştur. Araştırmada veriler, Tanıtıcı Bilgiler Formu, Liderlik Uygulamaları Envanteri (Öz-Gözlemci Değerlendirmesi), Sosyal Beğenirlik Ölçeği ve İş Motivasyon Ölçeği kullanılarak toplanmıştır. Verilerin istatistiksel değerlendirmesinde; Kendall's Tau b Korelasyon Testi, Bağımlı Örneklerde t Testi, Spearman Rank Korelasyon Analizi, Bağımsız Örneklerde t Testi, Tek Yönlü Varyans Analizi ve Pearson Momentler Çarpımı Korelasyon Analizi kullanılmıştır. SSH'lerin toplam liderlik uygulaması puan ortalaması 129.11±11.45'dir. (puan aralığı 30-150). SSH'lerin liderlik uygulama puanları yaş, öğrenim durumu, mesleki deneyim süresi gibi demografik değişkenlere göre istatistiksel açıdan farklılık göstermemektedir (p>0.05). SSH'lerin yol göstermek (26.10±2,50, p=0.000), süreci sorgulamak (24.40±3.21, p=0.052), personeli gelişimi konusunda cesaretlendirmek (27.05±2.36, p=0.000), izleyenlerin başarısını kutlamak (27.27±2.38, p=0.000) liderlik uygulamaları ve toplam liderlik uygulamaları öz değerlendirmeleri (129.11±11.45, p=0.000) gözlemci hemşirelerin değerlendirmelerinden daha yüksek bulunmuştur (p=0.000). Gözlemcilerin içsel motivasyon puan ortalaması 41.43±5.17 ( puan aralığı 11-33), dışsal motivasyon puan ortalaması 28.25±4.31 (puan aralığı 16- 48) ve toplam motivasyon puan ortalaması 69.69±8.45'dir (puan aralığı 29-87). Gözlemci hemşirelerin dışsal motivasyon puanları öğrenim durumuna (p<0.05) göre farklılık göstermiştir. Ancak, diğer demografik değişkenlere göre, anlamlı bir farklılık göstermemiştir (p>0.05). Gözlemci hemşirelerin SSH'lerinin toplam liderlik uygulamalarını değerlendirme puan ortalaması ile, içsel (r:0.183, p=0.001) , dışsal (r: 0.147, p=0.008) ve toplam (r:0.187, p=0.001) motivasyon puan ortalamaları arasında istatistiksel açıdan pozitif yönde anlamlı bir ilişki saptanmıştır. Araştırmadan elde edilen bulgulara göre, yönetici pozisyonunda çalışan hemşirelerin liderlik becerilerinin geliştirilmesi ve çalışan hemşirelerin motivasyonlarının artırılması için bazı stratejiler önerilmiştir.Anahtar Kelimeler: Transformasyonel Liderlik, Motivasyon, Servis Sorumlu Hemşiresi, Hemşire

Abstract:
Gülkaya, Gülfigar. Transformational Leadership Behaviors of Unit Charge Nurses and Motivation Level of Staff Nurses. Hacettepe University Instıtute of Health Sciences, Master Thesis in Nursing Services Administration, Ankara 2012. This study was conducted as a descriptive study to detirmine transformational leadership behaviours of unit charge nurses (UCN) and motivation level of staff nurses who work with UCNs. Sample consisted of 108 Unit Charge Nurses (UCN) and 324 staff nurses who work at university hospitals in Ankara. Data were collected through Demographic Data Sheet, Leadership Practices Inventory (Self and Observer Form), Social Desirability Scale and Job Motivation Scale. Kendall's tau b Correlation Test, The Dependent Samples t-Test, Spearman's Rank Correlation Analysis, Independent Samples t-Test, One-Way Analysis of Variance and Pearson Product Moment Correlation Analysis were used for statistical analysis. The total mean score of leadership practice of UCNs was 129.11 ± 11:45 (minimum point:30, maximum point:150). There weren?t significiant differences in UCNs leadership behaviours scores by demographic variables such as age, educational level, length of time in profession. (p>0.05). It was found that UCNs? self assessments on model the way (26.10±2,50, p=0.000), challenge the process (24.40±3.21, p=0.052), enable others to act (27.05±2.36, p=0.000), encourage the heart (27.27±2.38, p=0.000), leadership practices and total leadership practices (129.11±11:45, p=0.000) were higher than assessments of observer nurses? assessments. Observers' intrinsic motivation mean score was 41.43±5.17 (minimum point:11, maximum point:33), extrinsic motivation mean score was 28.25±4.31 (minimum point:16, maximum point:48) and the total motivation mean score was 69.69±8:45 of (minimum point:29, maximum point:87). It was found that there were significant differences between observers' extrinsic motivation scores and groups in educational level (p<0.05), but there were no significant differences between groups in other demographic variables (p> 0.05). A positive statistical relationship was found among observers? assessment on UCN?s total leadership practices and observers? intrinsic motivation mean score (r:0.183, p=0.001), extrinsic motivation mean score (r:0.147, p=0.008) and total motivation mean score (r:0.187, p=0.001). In the light of findings, some strategies were suggested to develop nurse managers? leadership practices and increase motivation of staff nurses.Key words: Transformational Leadership, Motivation, Unit Charge Nurse, Nurse