Çocuk ihmalinin önlenmesine yönelik anne eğitim programının etkililiği
The effectivity of mother education program for the prevention of child neglect
Yazar: UTKU BEYAZIT
Danışman: PROF. DR. AYNUR BÜTÜN AYHAN
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Çocuk Gelişimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Psikoloji = Psychology ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Anne eğitimi = Mother education ; Anneler = Mothers ; Eğitim programları = Education programs ; Çocuk gelişimi = Child development ; Çocuk istismarı = Child abuse ; Çocuk istismarı-cinsel = Child abuse-sexual ; Çocuklar = Children

Özet:
Bu araştırmada, çocuk ihmalinin önlenmesine yönelik olarak hazırlanan anne eğitim programının etkililiğinin incelenmesi amaçlanmıştır. Öntest-sontest-kalıcılık testi kontrol gruplu deneysel desenin kullanıldığı araştırmanın çalışma grubunu, araştırmada yer almayı kabul eden 24 anne ve çocukları oluşturmuştur (12 anne ve 12 çocuk deney grubu, 12 anne ve 12 çocuk kontrol grubu). Araştırmada, çocuklara ve annelerine  ait sosyodemografik özellikler ve aile özelliklerine ilişkin bilgileri değerlendirmek amacıyla araştımacı tarafından hazırlanan "Genel Bilgi Formu", annelerin ihmal davranışlarını değerlendirmek amacıyla "Çok Boyutlu İhmalkar Davranış Ölçeği Ebeveyn Formu" ve çocukların ihmal yaşantılarını değerlendirmek amacıyla da "Çok Boyutlu İhmalkar Davranış Ölçeği 10-15 Yaş Çocuk Formu" uygulanmıştır. Araştırmada sonuç olarak, deney ve kontrol grubundaki annelerin Çok Boyutlu İhmalkar Davranış Ölçeği ön test ve son test puanları incelendiğinde, kontrol grubundaki annelerin ön test ve son test puanlarında istatistiksel açından anlamlı (p>.05) bir farklılık görülmezken, ihmalin önlenmesine yönelik uygulanan eğitim programı sonrasında deney grubundaki annelerin ön test ve son test ihmalkar davranış puanlarında anlamlı (p<.05) bir farklılık olduğu tespit edilmiş, uygulanan eğitim programı sonucunda deney grubundaki annelerin bilişsel ihmal ve toplam ihmal puanlarında anlamlı bir düşüş olduğu tespit edilmiştir. Programın tamamlanmasından bir ay sonra uygulanan kalıcılık testinde de bu etkinin devam ettiği görülmüştür. Araştırmada elde edilen sonuçlara göre deney ve kontrol grubundaki çocukların ihmal edilme puanlarında istatistiksel açından anlamlı (p>.05) bir farklılık görülmemiştir. Araştırma sonucunda, çocuk ihmalinin önlenmesine yönelik anne babalara, çocuk ihmali konusunda çalışan uzmanlara, kurum ve kuruluşlara ve araştırmacılara yönelik öneriler getirilmiştir.

Abstract:
In the present research, to examine the the effectivity of mother education program for the prevention of child abuse is aimed. The study group of the research, in which pretest-posttest-retention test was used as the research design, is consisted of 24 mothers and their children who agreed to participate in the study (12 mothers and 12 children in the experimental group, 12 mothers and 12 children in the control group).In the study, to collect socio-demographic information about children and their mothers an "Individual Information Form", developed by author, is administered. In order to assess the neglectful behaviors of the mothers the Parent Form of Multidimensional Neglectful Behavior Scale and in order to assess the neglect experiences of children the 10-15 Year Old Child Form of  Multidimensional Neglectful Behavior Scale are administered. As a result of the study, an examination of mothers' neglectful behavior scores in the control group revealed that there are no significant differences among the pretest and posttest scores (p>.05) whereas a significant difference was found among the pretest and posttest scores of mothers in the experimental group (p<.05). The cognitive neglectful behavior and the total neglectful behavior scores of the mothers in the experimental group were found to significantly dicresease after their completition of the education program. The results of the retention test also revelead that the effect of mother education program is continous in the experimental group after one month. On the other hand, there were no significant differences among the children's pretest and posttest scores in both the experimental and the control group. As a result suggestions related to the prevention of child abuse are brought up to the parents, proffessionals, institutions and reserachers working on the subject.