Ortaokul öğrencilerinin bilgi güvenliği farkındalık düzeyinin belirlenmesi
An analysis of information security awareness level among middle school students
Yazar: BAŞAK ÖZEN SERTER
Danışman: PROF. DR. ŞABAN ÇETİN
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Teknolojisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Bilgi güvenliği = Information security ; Farkındalık = Awareness ; Ortaokul öğrencileri = Secondary school students ; Ölçekler = Scales

Özet:
Bu çalışma ortaokul öğrencilerinin bilgi güvenliği farkındalık düzeylerinin belirlenmesi, farklı değişkenler açısından incelenmesi amacını taşımaktadır. Araştırma bu yönüyle betimsel araştırma olup tarama modeli altında yer almaktadır. Çalışmada bilgi güvenliği farkındalık düzeyleri cinsiyet, anne - baba eğitim düzeyi ve internet veya internetin kullanıldığı uygulamalara ayırdığı günlük süre bağımsız değişkenlerine göre karşılaştırılmıştır. Araştırmanın evrenini Ankara ili Sincan ilçesi Milli Eğitim Müdürlüğüne bağlı 43 resmi ortaokul, örneklemini ise 2020-2021 eğitim öğretim yılı Ankara ili Sincan ilçesindeki Milli Eğitim Müdürlüğüne bağlı 6 devlet ortaokulunda öğrenim gören 614 öğrenci oluşturmaktadır. Araştırmada ele alınan bağımsız değişkenler hakkında bilgi toplayabilmek amacıyla araştırmacı tarafından geliştirilen "Kişisel Bilgi Formu" kullanılmıştır. Bunun yanında ortaöğretim kurumlarında öğrenim gören öğrencilerin bilgi güvenliği farkındalık düzeylerini belirlemeye yönelik olarak Güldüren, Çetinkaya ve Keser (2016) tarafından geliştirilen 36 madde ve 3 faktörden oluşan "Bilgi Güvenliği Farkındalık" ölçeği kullanılmıştır. Mevcut araştırmada ise "Bilgi Güvenliği Farkındalık Ölçeği" ortaokul öğrencilerine uygulanmıştır. Mevcut araştırmada ölçeğin orijinal halinin uygulandığı örneklemden farklı bir örneklemde uygulanması göz önüne alınarak yeniden geçerlik ve güvenirlik çalışması yapılmasına karar verilmiştir. Yapılan analizler sonucunda 2 madde analiz dışında bırakılarak 34 madde ve 3 faktörden oluşan ölçme modeli kullanılmıştır. Araştırma kapsamında ortaokul öğrencilerinin bilgi güvenliği farkındalık düzeylerinin nasıl olduğunu belirlemek için ölçeğin faktör puanları ile ölçek toplamına ilişkin betimsel istatistikler (minimum, maksimum, ortalama, standart sapma) hesaplanmıştır. İki grubun karşılaştırılmasında İlişkisiz Örneklemler t-testi kullanılırken, ikiden fazla grubun karşılaştırılmasında Tek Yönlü Varyans Analizi (ANOVA) kullanılmıştır. Varyans analizinin anlamlı olduğu durumlarda hangi gruplar arasında anlamlı farklılığın olduğunu belirlemek için Tukey çoklu karşılaştırma testinden yararlanılmıştır. Bulgular öğrencilerin kişisel verilerin korunmasına daha çok önem verirken, saldırı ve tehditler boyutuna en az önemi verdiklerini göstermektedir. Bilgi güvenliği farkındalık düzeylerinin kızlarda erkeklere göre daha yüksek olduğunu görülmüştür. Kişisel verilerin korunması faktörünün anne eğitim düzeylerine göre anlamlı farklılık gösterdiği, annesi lise mezunu olan öğrencilerin annesi ilkokul mezunu olan öğrencilere göre bilgi güvenliği farkındalık düzeyinin yüksek olduğu görülmüştür. Ancak internete ayırdıkları günlük süreye ve baba eğitim düzeyine göre anlamlı bir farklılık göstermediği görülmektedir.

Abstract:
This study aims to determine and assess the information security awareness levels of middle school students in terms of different variables. In this respect, the research is a descriptive research within the scope of survey model. In this study the information security levels are compared according to independent variables such as gender, parental educational level and the amount of time spent online per day or on the applications that require internet usage. 43 middle schools affiliated to the Ministry of Education, in Sincan district of Ankara constitutes as the population and 614 students studying in 6 state schools affiliated to the Ministry of Education, in Sincan district of Ankara during the 2020-2021 academic year constitutes as the sample of this study. To collect data about the different variables discussed, a "Personal Data Form" developed by the researcher was used. Besides the "Information Security Awareness Scale" of 36 items and 3 factors developed by Güldüren, Çetinkaya and Keser (2016) was used to determine the information security awareness levels of the middle schools students. The "Information Security Awareness Scale" was applied in the present study. Considering the difference between the original sample and the sample of the present study, it is decided to redo the validation and reliability study. As a result of the analysis done, the scale model which is consisted of 34 items and 3 factors were used leaving out 2 items. Within the research context, descriptive statistics related to the factor scores and the total score (minimum, maximum, average, standard deviation) were calculated to determine the information security awareness levels of middle school students. While Independent Samples t-test was used to compare two groups, One-Way Analysis of Variance (ANOVA) was used when comparing more than two groups. In the cases where variance analysis was significant, Tukey Multiple Comparison test was used to determine between which groups a significant different exists. Findings indicate that protection of personal data was more important for students while attacks and threats were the least important factors. It is observed that the information security awareness levels of girls are higher compared to boys. It is also observed that the protection of personal data factor differs depending on the education levels of the mothers. The information security awareness levels of the students whose mothers are highschool graduates are observed higher that those whose mothers are primary school graduates. Yet, no significant difference was found in terms of their daily usage of the internet and parental educational levels.