Bilgi toplumuna geçiş sürecinde bilgi ekonomisi ve Türkiye üzerine bir uygulama
Knowledge economy and an application to Turkey in the process of the transition to the knowledge society
Yazar: SELAHATTİN KAYNAK
Danışman: PROF. DR. MUAMMER YAYLALI
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2008
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Bilgi ekonomisi = Knowledge economy ; Bilgi toplumu = Information society ; Ekonomik etki = Economic effect ; Türk ekonomisi = Turkish economy

Özet:
Uluslararası ölçekte ekonomik değer yaratan ve büyümenin itici gücü olarak görülenbilgi, iktisadi faaliyetlerde en önemli faktör haline gelmiştir. İktisadi faaliyetlerde bilgininyoğun bir şekilde kullanımı, bilgi ve iletişim teknolojilerinde yaşanan gelişmeler ve iktisadifaaliyetlerin küreselleşmesi bilgi ekonomisinin ortaya çıkmasına neden olmuştur. Bilgiekonomisi, mikro ve makro düzeyde birçok değişimi gerçekleştirerek ekonomik ve sosyalhayatta bir dönüşüm sürecinin yaşanmasına sebep olmuştur.Bu çalışma başlıca şu amaçlar doğrultusunda hazırlanmıştır. 21. yüzyılının bilgi çağıolarak adlandırılmasına neden olan bilgi ekonomisinin ne olduğu ve ne gibi iktisadi etkilerdoğurduğunu ortaya koymak, bilgi ekonomisinin analizinde kullanılan değişkenleri ve ölçekleritespit etmek ve günümüzde büyük bir ivme kazanan bilgi ekonomisi sürecinde Türkiye'ninmevcut durumunu analiz etmektir.Çalışmada Dünya Bankası tarafından geliştirilen ve ülkelerin bilgi ekonomisiperformanslarını analiz etmede kullanılan KAM metodolojisi kullanılmıştır. Bu kapsamdaKAM'ın The Basic Scorecard Modeli, Bilgi Ekonomisi İndeksi Modeli ve Custom ScorecardsModeli ile 83 değişken baz alınarak Türkiye'nin bilgi ekonomisinin analizi yapılmıştır.Elde edilen bulgular neticesinde, Basic Scorecard Modeline göre genel anlamdaTürkiye'nin orta düzey bir performans gösterdiği sonucuna ulaşılmıştır. Bilgi Ekonomisiİndeksi Modeline göre Türkiye'nin özellikle eğitim ve insan kaynakları konusundakiperformansı çok dikkat çekici bulunmuştur. Küresel, bölgesel ve gelir düzeyi temelli ölçekle,eğitim ve insan kaynakları konusunda Türkiye'nin sergilemiş olduğu performansın çok düşükolduğu ortaya çıkmıştır. Custom Scorecards Modeline göre Türkiye'nin bazı değişkenler itibariile iyi bir performans sergilediği görülürken bazı değişkenler itibari ile de iyi bir performanssergilemediği görülmüştür

Abstract:
Knowledge creating economic value in international scale, and considered the engineof growth has become one of the most important factors in economic activities. Use ofintensive knowledge in economic activities, improvements in Information and CommunicationTechnologies, and globalization of economic activities have led knowledge economy to comeexistence. Knowledge economy has led a transformation process in economic and social life bymaking several changes in micro and macro levels.The present study was set aiming the following purposes. These are to find out theexact meaning of knowledge economy which caused 21st century to be the knowledge era, andthe economic effects resulted from that, to determine the parameters and scales used in theanalysis of knowledge economy and to analyze the current situation of Turkey in the process ofknowledge economy which has had a great acceleration today.We used KAM methodology which was developed by the World Bank, and used inanalysis of knowledge economy performances of the countries. In this sense, three modes ofKAM, namely the Basic Scorecard, the Knowledge Economy Index and Custom Scorecardswere used to analyze the knowledge economy in Turkey by using 83 parameters.The results demonstrate that Turkey had a moderate performance according to theBasic Scorecard Mode. The performance of Turkey specifically in education and humanresource was found to be remarkable according to the Knowledge Economy Index Mode.Turkey had a poor performance in education and human resource according to global scale,regional scale as well as to the basis on income levels. According to the Custom ScorecardsMode, Turkey had a high performance in some parameters whereas it had a poor performancein some others.