Çocuk resminin şematik dönem evresinde kullanılan perspektif uygulamaları ile minyatür sanatının karşılaştırılması
Comparision of perspective applications used in children's drawing in the schematic period stage with miniature art
Yazar: GÜLLEMAN ERDAL
Danışman: DOÇ. DR. İSA ELİRİ
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Resim-İş Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Minyatür = Minyature ; Perspektif = Perspective ; Çocuk resimleri = Children's paintings

Özet:
Bu araştırmanın amacı şematik dönem özellikleri bakımından çocuk resimlerindeki perspektif unsuru ile minyatürler arasındaki benzerliklerin tespit edilmesidir. Minyatür sanatı ile çocuk resimleri arasındaki benzerlikler faklı bir bakış açısıyla gözlemlendiğinde göze çarpmaktadır. Çocuk resimlerine has özelliklerin birçoğu minyatür sanatında da yer almaktadır. Örneğin, çocuklar beden parçalarını çizerken aşırı ayrıntıya girmektedir, aynı durum minyatürlerde de gözlenir. Minyatür sanatına bakıldığında metni aydınlatmak için yapıldığı söylenebilir. Metinler ister edebi olsun ister bilimle ilgili ya da tarihi olayları anlatsın, minyatür, anlatılanlara sadık kalınarak, metni tüm ayrıntılarıyla resimlemektir. Bu resimler; ışık, gölge, perspektif gibi ögelere dayanan Batı resim geleneğinin tersine, nesneler gibi canlıları da doğadan soyutlar, onları gerçek görünümlerinden çok farklı birer ögeye dönüştürebilir. Bu noktada da çocuk resimleriyle ilgi kurmak mümkündür. Minyatür sanatıyla paralellik kurulan çocuk resminin şematik dönem evresindeki resimler, bir bakıma çocuğun düşünme sürecinin somut bir kaydıdır. İnsan figürü çizimleri şematiktir, resmi yapan çocuğun temel olarak gördüğü şeye indirgenmiştir. Vücut oranları gerçekçi değildir, önemli sayılan uzuvlar oransız bir biçimde büyük çizilmiştir. Şematik dönem ile minyatür sanatının özellikleri düşünüldüğünde çocuk resimlerinde ve minyatürlerde çizgi ve renk perspektifinden, kaçış noktasından ve valörden söz edilemez. 
Araştırmada veriler, nitel veri toplama yöntemlerinden gözlem yolu kullanılarak elde edilmiştir. İlköğretim 1. kademe 3. sınıf öğrencilerine toplam 100 resim yaptırılmıştır. Bu resimler arasından uzman görüşlerine dayanarak 30 resim seçilmiş ve bunlar değerlendirmeye alınmıştır. Seçilen resimler, hazırlanan değerlendirme formu ile uzmanlar tarafından değerlendirilmiştir. Hazırlanan formun içeriğinde öğrencilerin dönem özellikleri düşünüldüğünde resimlerinde perspektif algısının oluşup oluşmadığına dair "evet", "hayır", "kısmen" şeklinde cevapları olan sorular yer almaktadır. Araştırmanın evrenini şematik dönem çocuk resimleri oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemi ise; evrenden rastgele örnekleme yöntemi ile seçilen Kırıkkale ili İsmet Aydınlı İlkokulu 1. kademe 3. sınıf öğrencilerinden 30'u tarafından oluşturulmuştur. Uzman değerlendirmelerinden sonra resimler ile minyatür örnekleri karşılaştırılmıştır. Araştırma sonucunda elde edilen bulgular değerlendirilmiştir. Şematik dönem çocuk resimlerinde de minyatürlerde de gerçekliğin görüntüsünün, bakış açısı ve perspektif unsuru ile resmedilmediği görülmüştür. Aksine şematik dönem çocuk resminin ve minyatürün kendilerine özgü özellikler ile benzer şekilde şematize edilerek resmedildiği görülmüştür.

Abstract:
The purpose of this study is to define the similarity between perspective factors used in children's drawing in the schematic period stage between miniatures. When it is observed with a different view, similarities between children drawing and miniatures shown conspicuously. Many of the features typical of children drawing is located in the art of miniature art. For example, while children drawing body parts, they are thinking exremely detail, the same situation is observed in miniatures. Examining art of miniature, it can be said that miniatures done to tell the texts. It is not matter texts are scientific or literary, miniatures illustrate them with thoroughly. These pictures can abstract the livings like objects from the nature and convert them to a very different view from the real elements opposite of Western painting tradition that based on elements such as light, shadow, perspective. At this point it is possible to build interest with children pictures. Similarities between children's drawing in the schematic period stage and miniatures is a tangible record of thinking process of the child in a way. Human figures are schematic drawings, they have been reduced to what the child sees basicly. Body proportions are unrealistic, considered important limbs drawn a disproportionately large. Considering features miniature art with schematic period, it can not mentioned line and color perspective, the vanishing point and valuer in children's drawings and miniatures. 
Research data were obtained using the observation path of qualitative data collection methods. Totally 100 pictures have drawn by 3rd grade primary school students. 30 pictures are selected based on expert opinions and evaluated. Selected pictures are evaluaed by the experts with prepared evaluation forms. Prepared forms includes answers "yes", "no" and "partly" and questions that considering whether the period features perspective perception occurs in students drawings. The universe of study consists of schematic childhood drawings. The sample group of the study; selected through random sampling from the universe is Kırıkkale İsmet Aydınlı İlkokulu 3rd grade primary school's 30 students. After expert evaluations, drawing and miniatur samples are compared. The findings of the research were evaluated. It is shown that neither children's drawing in the schematic period nor miniatures drawn with the reality of the image, point of view and perspective factors. On the contrary, children's drawing in the schematic period and miniatures are similarly drawn with their unique features.