Hashimoto tiroiditli kadın hastalarda metabolik sendrom sıklığı
Frequency of metabolic syndrome in female patients with hashimoto thyroiditis
Yazar: MEHMET ALPTEKİN DEMİRCİ
Danışman: DOÇ. DR. HATİCE BEYAZAL POLAT
Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: İç Hastalıkları = Internal diseases
Dizin: Cinsiyet = Gender ; Hashimoto hastalığı = Hashimoto disease ; Kadınlar = Women ; Metabolik sendrom = Metabolic syndrome ; Tiroidit = Thyroiditis

Özet:
Giriş ve Amaç: Hashimoto tiroiditi, en sık görülen otoimmün tiroid hastalığıdır. Tiroide özgü otoantikorların patogenezde rol oynadığı bu hastalıkta tiroid bezinde parankimal hasar ve fibrozis gelişmektedir. Metabolik sendrom insülin direncinden aşıkar diyabete kadar farklı glukoz metabolizma bozuklukları, obezite, dislipidemi ve hipertansiyonun eşlik ettiği bir metabolik bozukluktur.
Bu çalışmada Hashimoto tiroiditi olan kadın hastalarda metabolik sendrom sıklığının araştırılması amaçlanmışır.
Gereç ve Yöntem: Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi Tıp Fakültesi Rize Eğitim Araştırma Hastanesi İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı İç Hastalıkları Poliklinikleri'nde yeni Hashimoto tiroiditi tanısı konan 94 kadın hasta ile bilinen kronik hastalık öyküsü olmayan, rastgele seçilen 40 kadın kontrol grubu olmak üzere toplam 134 birey incelenmiştir. Hasta grubundaki bireylerde eşlik eden kronik hastalık öyküsü ve gebelik durumu yoktur. Hasta grubundaki 94 kişi, serum TSH düzeylerine göre ötiroid, subklinik hipotiroidi ve aşikar hipotiroidi olarak üç gruba ayrılmıştır. TSH düzeyi ≤ 4,5 mU/L olan hastalar ötiroid grupta, TSH düzeyi 4,5-10 mU/L aralığında olan hastalar subklinik hipotiroidi grubunda ve TSH düzeyi ≥ 10 mU/L olan hastalar da aşikar hipotiroidi
xv
grubunda yer almıştır. Araştırmamız kesitsel bir çalışmadır. Hastaların ve kontrol grubunun demografik verileri, muayene bulguları, laboratuvar parametreleri değerlendirildi. Metabolik sendrom tanısı için NCEP-ATP III (The US National Cholesterol Education Programme Adult Treatment Panel III) tanı kriterleri referans alındı. Hasta alt gruplarında ve kontrol grubunda metabolik sendrom sıklığı araştırılarak gruplar arasında karşılaştırma yapıldı.
Bulgular: Çalışmamızdaki tüm hasta grubunun yaş ortalaması 34,03±7,68 yıl olarak saptanmıştır. Bu değer ötiroid hasta grubunda 33,28±7,85 yıl, subklinik hipotiroidi grubunda 34,97±8,01 yıl ve aşikar hipotiroidi grubunda 34,08±7,19 yıl olarak bulunmuştur. Kontrol grubunun yaş ortalaması ise 27,28±5,68 yıldır. Vücut ağırlığı ortalaması tüm hasta grubunda 70,65±15,33 kg iken kontrol grubunda 60,55±8,72 kg'dır. Vücut kitle indeksi ortalaması tüm hasta grubunda 27,54±6,01 iken kontrol grubunda 22,89±3,96'dır. Bel çevresi ortalaması tüm hasta grubunda 89,47±14,68 cm iken kontrol grubunda 76,0±9,73cm'dir. Serum total kolesterol düzeyi ortalaması ve trigliserid düzeyi ortalaması hasta grubunda sırasıyla 203,78±44,76 mg/dL ve 104,87±56,21 mg/dl iken kontrol grubunda 179,78±33,84 mg/dL ve 92,58±57,45 mg/dL'dir. Serum LDL düzeyi ortalaması tüm hasta grubunda 126,92±35,19 mg/dL iken kontrol grubunda 104,68±31,20 mg/dL'dir. Serum ALT düzeyi ortalaması tüm hasta grubunda 19,31±15,74 U/L iken 14,18±8,12 U/L'dir. Sistolik kan basıncı ortalaması ve diyastolik kan basıncı ortalaması tüm hasta gruplarında sırasıyla 119,15±14,14 mmHg ve 75,43±8,94 mmHg iken kontrol grubunda 112,25±11,71 mmHg ve 69,38±7,53 mmHg'dir. Metabolik sendrom sıklığı kontrol grubunda %5 iken hasta grubunda %22,3 bulunmuştur. Subklinik ve aşikar hipotiroidi gruplarında kontrol grubuna göre istatistiksel olarak daha yüksek oranda metabolik sendrom varlığı saptanmıştır (sırasıyla p=0,012; p=0,002). Ötiroid grup ile kontrol grubu arasında metabolik sendrom sıklığı açısından önemli fark bulunmamıştır. (p>0,432). Aşikar hipotiroidi grubunda kontrol grubuna göre daha yüksek oranda hiperglisemi sıklığı mevcuttur (p=0,011). Subklinik ve aşikar hipotiroidi gruplarında kontrol grubuna göre istatistiksel olarak daha yüksek oranda hipertansiyon varlığı saptanmıştır (sırasıyla p=0,007; p=0,036).
Sonuç: Çalışmamızda hasta grubunda kilo, vücut kitle indeksi, bel çevresi, serum total kolesterol düzeyi, serum trigliserid düzeyi, serum LDL-K düzeyi, serum ALT düzeyi, sistolik ve diyastolik kan basıncı seviyeleri, kontrol grubuna göre istatistiksel olarak
xvi
önemli düzeyde daha yüksek saptanmıştır (p<0,05). Metabolik sendrom açısından değerlendirildiğinde subklinik hipotiroidi ve aşikar hipotiroidi gruplarında kontrol grubuna göre istatistiksel olarak daha yüksek oranda metabolik sendrom varlığı saptanmıştır. Diyabetes ve kardiyovasküler hastalıklar için ciddi bir risk faktörü olan metabolik sendromun erken teşhisi önem arz eder. Bu çalışma Hashimoto tiroiditi olan hastaların takiplerinde MetS farkındalığının artması için bir ilham kaynağı olabilir.
Anahtar Kelimeler: Hashimoto Tiroiditi, Kadın Cinsiyet, Metabolik Sendrom

Abstract:
Introduction and Aim: Hashimoto's thyroiditis is the most common autoimmune thyroid disease. In this disease, in which thyroid-specific autoantibodies play a role in the pathogenesis, parenchymal damage and fibrosis develop in the thyroid gland. Metabolic syndrome is a metabolic disorder accompanied by different glucose metabolism disorders from insulin resistance to overt diabetes, obesity, dyslipidemia and hypertension.
In this study, it was aimed to investigate the frequency of metabolic syndrome in female patients with Hashimoto's thyroiditis.
Materials and Methods: A total of 134 individuals, including 94 female patients with newly diagnosed Hashimoto's thyroiditis and 40 randomly selected female control group without known chronic disease, were examined in the Internal Diseases Polyclinics of the Recep Tayyip Erdoğan University Faculty of Medicine, Rize Training and Research Hospital, Department of Internal Medicine. Individuals in the patient group have no history of concomitant chronic disease and no pregnancy status. 94 people in the patient group were divided into three groups according to their serum TSH levels as euthyroid, subclinical hypothyroidism and overt hypothyroidism. Patients with a TSH level of ≤ 4.5
xviii
mU/L were in the euthyroid group, patients with a TSH level between 4.5 and 10 mU/L were in the subclinical hypothyroidism group, and patients with a TSH level of ≥10 mU/L were in the overt hypothyroid group. Our research is a cross-sectional study. Demographic data, examination findings and laboratory parameters of the patients and control group were evaluated. For the diagnosis of metabolic syndrome, the diagnostic criteria of NCEP-ATP III (The US National Cholesterol Education Program Adult Treatment Panel III) were taken as reference. The frequency of metabolic syndrome in the patient subgroups and the control group was investigated and a comparison was made between the groups.
Results: The mean age of the entire patient group in our study was found to be 34.03±7.68 years. This value was found to be 33.28±7.85 years in the euthyroid patient group, 34.97±8.01 years in the subclinical hypothyroid group and 34.08±7.19 years in the overt hypothyroid group. The mean age of the control group was 27.28±5.68 years. While the mean body weight was 70.65±15.33 kg in the whole patient group, it was 60.55±8.72 kg in the control group. While the mean body mass index was 27.54±6.01 in the whole patient group, it was 22.89±3.96 in the control group. While the mean waist circumference was 89.47±14.68 cm in the whole patient group, it was 76.0±9.73 cm in the control group. While the mean serum total cholesterol level and triglyceride level were 203.78±44.76 mg/dL and 104.87±56.21 mg/dl in the patient group, respectively, they were 179.78±33.84 mg/dL and 92.58±57.45 mg/dl in the control group. While the mean serum LDL level was 126.92±35.19 mg/dL in the whole patient group, it was 104.68±31.20 mg/dL in the control group. While the mean serum ALT level was 19.31±15.74 U/L in the whole patient group, it was 14.18±8.12 U/L. While the mean systolic blood pressure and mean diastolic blood pressure were 119.15±14.14 mmHg and 75.43±8.94 mmHg in all patient groups, respectively, 112.25±11.71 mmHg and 69.38±7.53 mmHg in the control group. While the frequency of metabolic syndrome was 5% in the control group, it was 22.3% in the patient group. A statistically higher rate of metabolic syndrome was found in the subclinical and overt hypothyroid groups compared to the control group (p=0.012; p=0.002, respectively). There was no significant difference in the frequency of metabolic syndrome between the euthyroid group and the control group. (p>0.432). There is a higher frequency of hyperglycemia in the overt hypothyroid group than in the control group (p=0.011). A statistically higher rate of hypertension was
xix
found in the subclinical and overt hypothyroid groups compared to the control group (p=0.007; p=0.036, respectively).
Conclusion: In our study, weight, body mass index, waist circumference, serum total cholesterol level, serum triglyceride level, serum LDL-C level, serum ALT level, systolic and diastolic blood pressure levels were found to be statistically significantly higher in the patient group compared to the control group (p. <0.05). When evaluated in terms of metabolic syndrome, the presence of metabolic syndrome was found to be statistically higher in subclinical hypothyroidism and overt hypothyroidism groups than in the control group. Early diagnosis of metabolic syndrome, which is a serious risk factor for diabetes and cardiovascular diseases, is important. This study may be an inspiration to increase awareness of MetS in the follow-up of patients with Hashimoto's thyroiditis.
Keywords: Metabolic Syndrome, Female Gender, Hashimoto's Thyroiditis