Akut karaciğer yetmezliği ve ciddi akut karaciğer hasarı saptanan hastaların değerlendirilmesi- tek merkezli retrospektif çalışma
Evaluation of patients with acute liver failure and severe acute liver injury - A single center retrospective study
Yazar: BUŞRA SÜNBÜL
Danışman: DOÇ. DR. SEZGİN VATANSEVER
İzmir Katip Çelebi Üniversitesi / İzmir Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Gastroenteroloji = Gastroenterology
Dizin: Ensefalopati = Encephalopathy ; Etyoloji = Etiology ; Karaciğer = Liver ; Karaciğer yetmezliği = Liver failure ; Karaciğer yetmezliği-akut = Liver failure-acute ; Retrospektif çalışmalar = Retrospective studies

Özet:
Giriş ve Amaç: Akut karaciğer yetmezliği (AKY) nadir rastlanan, mortalitesi yüksek bir hastalıktır. Karaciğer fonksiyonlarının hızlı bir şekilde bozulması sonucunda ensefalopati ve koagülopati gelişir. Ensefalopatinin eşlik etmediği durum Ciddi Akut Karaciğer Hasarı (CAKH) olarak tanımlanmaktadır. Nedeni ülkelere göre değişmektedir. Genellikle en sık hepatit virüsleri ve ilaçlara bağlı görülür. Çalışmamızın amacı hastanemizde yatan hastalarda AKY ve CAKH gelişme sıklığı, etiyolojisi ve prognozunun değerlendirilmesidir.
Gereç ve Yöntem: Çalışmamızda Haziran 2006-2019 tarihleri arasında İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesi Gastroentroloji, Enfeksiyon Hastalıkları, İç Hastalıkları Servisleri ve Anestezi Yoğun Bakım Ünitesi'nde (YBÜ) yatan hastalar incelendi. Akut karaciğer hasarı olan hastalardan, INR≥ 1,5 olup hepatik ensefalopati (HE) olanlar AKY, HE olmayan hastalar CAKH olarak dahil edildi. 22 (%35.5) AKY, 40 (%64.5) CAKH hastası saptandı. Etiyoloji viral, toksik, Budd-Chiari Sendromu (BCS), Otoimmün Hepatit (OİH), indetermine ve diğer olarak ayrıldı.
Bulgular: Hastaların 39'u (%62.9) Gastroenteroloji, 10'u (%16.1) Enfeksiyon Hastalıkları, 11'i (%17.7) İç Hastalıkları servisinde, 2'si (%3.2) Anestezi YBÜ'de, yatmaktaydı. AKY olan hastaların 10'u (%45.4), CAKH olan hastaların 18'i (%45) kadındı. Yaş ortalamaları AKY'de 44.8±15.8, CAKH'de 40.6±15.3'tü. AKY hastalarında AST, ALT, INR, maksimum INR ve BUN değeri anlamlı olarak daha yüksek saptandı. En sık neden her iki grupta da toksikti (AKY'de %27, CAKH'de %52). AKY hastalarının 5'i (%22.5) karaciğer nakli oldu. Bunların 2'si (%40) toksik, 2'si (%40) BCS, 1'i (%20) OİH idi. KcTx yapılan hastalardan toksik etiyolojiye sahip olanlarda Teucrium chamaedrys ve azatioprin kullanımı vardı. CAKH hastalarında ilaçlardan en sık ornidazol (%19), ekstazi (%19), anti-tüberküloz tedavi (%9) yer almaktaydı. AKY hastalarının 1'i nakil sonrası olmak üzere 15'i (%68), CAKH hastalarının 3'ü (%7.5) kaybedildi. AKY'de 1. yıl ve 5. Yıl sağ kalım sırasıyla %36.4 ve %31.8, CAKH'de %100 ve %93.9 saptandı.
Sonuç: Çalışmamızda karaciğer hasarının en sık sebepleri ornidazol, amoksisilin, izoniazid gibi ilaçlar, uyarıcı maddeler ve HBV başta olmak üzere hepatit virüsleridir. AKY hastalarının %22'sine KcTx yapılmıştır.
Anahtar kelimeler: Akut karaciğer yetmezliği, ciddi akut karaciğer hasarı, etiyoloji, hepatik ensefalopati

Abstract:
Backgrounds and aims: Acute liver failure (ALF) is a rare and highly mortal clinical syndrome that leads to coagulopathy and encephalopathy accompanied to impaired liver functions. The condition that is not accompanied by encephalopathy is called severe acute liver injury (SALI). Although the etiology of both diseases varies by country, it is generally seen as the most common due to hepatitis viruses and drugs. The aim of our study is to evaluate incidence of these clinical antities, etiologies and prognosis of ALF and SALI patients in our hospital.
Methods: In our study, patients hospitalized in Izmir Katip Çelebi University Atatürk Training and Research Hospital Gastroentrology, Infectious Diseases, Internal Diseases and Anesthesia Intensive Care Unit (ICU) between June 2006-2019 were examined. Among the patients with acute liver injury, INR≥ 1.5 and those with hepatic encephalopathy (HE) were included as ALI, and patients without HE were included as SALI.  Twenty-two patients (35.5%) and 40 (64.5%) SALI patients were identified. Etiologies of the diseases divided into six main titles as viral, toxic, Budd-Chiari Syndrome (BCS), Autoimmune Hepatitis (OIH), indetermined and other.
Results: 39 (62.9%) of the patients were hospitalized in Gastroenterology, 10 (16.1%) in Infectious Diseases, 11 (17.7%) in the Internal Medicine service, 2 (3.2%) in the Anesthesia ICU. Ten (45.4%) of the patients with ALF and 18 (45%) of the patients with SALI were women. Main ages were 44.8 ± 15.8 in ALF and 40.6 ± 15.3 in SALI. AST, ALT, INR, maximum INR and BUN values were significantly higher in patients with ALF. The most common cause was toxins in both groups (27% in ALF and 52% in SALI). Five (22.5%) of ALF patients had liver transplantation; 2 (40%) of these patients were had toxic etiology, 2 (40%) of them had BCS and 1 (20%) of them had OIH. The causes of toxic liver failure in two patients with liver transplantation were Teucrium chamaedrys and azathioprine. Ornidazole (19%), ecstasy (19%), anti-tuberculosis treatment (9%) were the most common drugs in SALI patients. 15 (68%) of the ALF patients -one after transplantation- and 3 (7.5%) SALI patients died. While the 1st and 5th years survival in ALF were respectively 36.4% and 31.8%; it was 100% and 93.9% in SALI.
Conclusions: In our study, the most common causes of liver damage were drugs such as ornidazole, amoxicillin, isoniazid, psychostimulant drugs and hepatitis viruses, especially HBV. KcTx was performed in 22% of ALF patients.
Keywords: Acute liver failure, severe acute liver injury, etiology, hepatic encephalopathy