İdari işlemin geriye yürümezliği ilkesi ve geri alma istisnası
The principle of non-retroactivity of administrative act and the withdrawal exception
Yazar: DERYA DEVİNER ERGUVAN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. MUHLİS ÖĞÜTÇÜ
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı / Kamu Hukuku Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2016
Konu: Hukuk = Law ; Kamu Yönetimi = Public Administration
Dizin: Geri alma = Withdrawal ; Geriye yürümezlik = Non-retroactivity ; Haklı beklentiler = Legitimate expectations ; İdari işlemler = Administrative processes

Özet:
İdari işlemin geriye yürümezliği ilkesi ve onun en önemli istisnası olan geri alma işlemi, her zaman önemini korumuş ve korumaya devam edecek bir idare hukuku konusudur. Çünkü bir idari makamın en sık kullandığı hukuki enstrüman idari işlemdir. Bu nedenledir ki, idare hukuku öğretisinin ve yargı kararlarının ışığında bu konuyu araştırmayı tercih ettik.  
Bununla birlikte bu ilkeyi incelemek için, belirli hukuki ve tarihsel nedenlerden ötürü, konuya altyapı oluşturacak şekilde kanunların geriye yürümezliği ilkesinin öncelikle araştırılması gerekmektedir. Zira çoğu zaman idari işlem geçmişe etkili gözükse de, asıl geriye etkili olan kanundur. Ayrıca, her ne kadar idari işlemin geriye yürümezliği ilkesinin uygulanması kendine özgü bir yapıya sahip olsa da, her iki ilke de aynı hukuki dayanaklara sahiptir. Bunlar hukuki güvenlik ilkesi, hukuki istikrar ilkesi, kazanılmış haklara saygı ilkesi ve haklı beklentilerin korunması ilkeleridir. Diğer yandan bize göre geriye yürümezlik ilkesi, hem kazanılmış hakları geleceğe yönelik koruma hem de tamamlanmamış hukuki süreçleri yeni düzenlemeler karşısında koruma anlamına gelen haklı beklentileri de kapsar şekilde yorumlanmalıdır. Bu değerlendirme iki ilke için de uygulanabilirdir.
Kısaca idari işlemin geriye yürümezliği ilkesi, idarenin kural olarak ancak geleceği düzenlemekle yetkili olduğu anlayışına dayanmaktadır. İdari makamca, geçmişteki hukuka aykırı işlemleri gidermek üzere tesis edilen geri alma işlemi ise, ilkenin en önemli istisnasıdır. Hak yaratmayan işlemlerin geri alınması herhangi bir süreye bağlı değildir. Lehe olan işlemlerin geri alınması ise, hukuki güvenlik ve istikrar ilkeleri gereği, kural olarak belirli bir süreye tabidir. Sonuç olarak geri alma işleminin temel amacı, geleceği hukuka uygun bir geçmiş üzerine kurmaktır. 

Anahtar Kelimeler: Kanunların Geriye Yürümezliği İlkesi, İdari İşlemin Geriye Yürümezliği İlkesi, Haklı Beklentiler, İdari İşlem, Geri Alma.

Abstract:
Administrative acts are an administrative authority's most frequently used legal instruments. Thus, the principle of non-retroactivity of administrative act and its most important exception, the act of withdrawal are administrative law issues which have always been and will always be important. The objective of this dissertation is to analyse this particular topic in the light of the administrative law doctrine and jurisprudence. 
For an extensive analysis of this principle, it is necessary to research the principle of non-retroactivity of laws, in order to lay the groundwork for the topic because although oftentimes the administrative act seems to have a retroactive effect, it is essentially the law that such an effect. Besides, even though the application of the non-retroactivity of administrative act has a specific frame, both principles have the same legal grounds, namely, the principles of legal security, legal stability, respecting acquired rights and the protection of legitimate expectations. On the other hand, the non-retroactivity principle should be interpreted in a way to cover the legitimate expectations, which mean both the protection of the acquired rights prospectively and the protection of unfinished legal processes against new provisions. This assessment is applicable for both principles. 
Briefly, the principle of non-retroactivity of administrative act is grounded on the understanding that the administrative authority is entitled to regulate the future only. The withdrawal act enacted by the administrative authority in order to correct the acts that were contrary to the legality, is the most important exception of this principle. There is no time limit applicable to the withdrawal of acts that deny the person of his legal rights. Withdrawal of beneficial acts must be enacted within a specific timeframe, in accordance with the principles of legal security and legal stability. Consequently, the main objective of the act of withdrawal is to constitute a future based on a lawful past. 

Keywords: The principle of non-retroactivity of laws, the principle of non-retroactivity of administrative act, legitimate expectations, the administrative act, withdrawal.