İç denetim fonksiyonu ve iç kontrol mekanizmalarının yapay zekâ teknolojileri içerisindeki gelecekteki rolü ve önemi: İşletmeler için yapay zekâ uygulama yol haritası ve bütünleşik yapay zekâ mantıksal çerçevesi
The future role and importance of internal audit function and internal control mechanisms in artificial intelligence technologiees: Artificial intelligence application roadmap and integrated artificial intelligence logical framework for businesses
Yazar: BELDE DURU ÖZCAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MUSTAFA DOĞAN
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Kurumsal risk yönetimi = Enterprise risk management ; Süreç tasarımı = Process design ; Yapay zeka = Artificial intelligence ; İç denetim ve iç kontrol = Internal control and internal audit ; İş süreçleri = Business processes

Özet:
Yapay zekâ teknolojilerinin gelişimi uzun bir geçmişe dayanmaktadır. Son yıllarda teknolojinin hızla gelişmesiyle birlikte ön plana çıkarak hayatımızın içerisinde yoğun bir şekilde yer almaya başlamıştır. 
Yapay zekâ teknolojileri alanında yatırım yapan, stratejik olarak bu alana eğilen ve destekleyen neredeyse birçok işletmenin akıllı teknolojileri kullanarak ürün geliştirme çabası içerisinde olduğu görülmektedir. Genellikle yapay zekâ teknolojileri ile iş süreçleri entegrasyonunun sağlanmasına ilişkin çalışmaların aksine yapay zekâ teknolojilerini bir ürüne dönüştürmek amacıyla yürütülen çalışmalara rastlanmaktadır. Yakın gelecekte üzerinde düşünülmesi gereken önemli husus bilişsel teknolojilerin organizasyon içerisinde iş süreçlerine uygulanması ile ilgilidir. Yapay zekâ teknolojilerinin iş süreçleri entegrasyonunda öncelikle yapay zekâ stratejilerinin geliştirilmesi ve bu konu ile ilgili bir yol haritasının oluşturulması işletmelerin teknolojik dönüşüm sürecinde başarıyı yakalamaları için önemli bir adım olacaktır. İşletmeler bu amaç doğrultusunda yapay zekâ teknolojilerine yönelik bir yol haritası hazırlayarak yapay zekâ stratejilerini oluşturmaya başlamalıdır. 
Bilişsel teknolojilerin iş süreçleri adaptasyonunun işletme açısından nasıl bir şekilde gerçekleştirileceğine, uygulanacağına ve denetlenebilir şeffaf bir yapıya kavuşturulacağına yapay zekâ stratejisi içerisinde yer verilmesi gerekmektedir. Bu nedenle yapay zekâ teknolojilerinin iç denetim ve iç kontrol mekanizmaları ile entegre ilerlemesi sürekli denetimin etkin bir şekilde gerçekleştirilmesine destek sağlayarak işletmelerdeki teknolojik dönüşümün başarı ile sonuçlanmasına katkı sunacaktır. Bilişsel teknolojilerin iş süreçlerine uygulanmasında işletmelerde yönetimi destekleyici olarak rol alan iç denetim fonksiyonu ve iç kontrol mekanizmalarının göz önünde bulundurularak işletmelerin yapay zekâ teknolojileri alanındaki çalışmalarına katkı sunması beklenmektedir.

Anahtar Kelimeler: Yapay Zekâ Teknolojileri, İç Kontrol (COSO), İç Denetim, Kurumsal Risk Yönetimi, Süreç Tasarımı

Abstract:
The development of artificial intelligence technologies has a long history. In recent years, with the advancement of technology, it has come to the forefront and has started to take place intensely in our lives.
It is seen that almost many businesses that invest in the field of artificial intelligence technologies, strategically focus on and support this area, are in product development efforts. Generally, unlike the efforts to ensure the integration of artificial intelligence technologies and business processes, there are studies carried out to transform artificial intelligence technologies into a product.
Today, the important issue to consider is related to the application of cognitive technologies to business processes within the organization. The artificial intelligence strategy should include how the adaptation of cognitive technologies to business processes will be realized, implemented and made transparent and auditable. For this reason, the integrated progress of artificial intelligence technologies with internal audit and internal control mechanisms will contribute to the successful completion of technological transformation in enterprises by supporting effective continuous auditing. It is expected that enterprises will contribute to their work in the field of artificial intelligence technologies, taking into account the internal audit function and internal control mechanisms, which play a role in supporting the management of enterprises in the application of cognitive technologies to business processes.

Keywords: Artificial Intelligence Technologies, Internal Control (COSO), Internal Audit, Enterprise Risk Management, Business Process Design and Reengineering