Ergenlerde azim, umut ve öz-yeterliğin depresyon ile ilişkisi
The relationship of perseverance, hope and self-efficacy with depression on adolescents
Yazar: METİN TAYTAŞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ FERHAT KARDAŞ
Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Azim = Azim ; Depresyon = Depression ; Ergenler = Adolescents ; Lise öğrencileri = High schools students ; Pozitif psikoloji = Positive psychology ; Umut = Hope ; Ölçekler = Scales ; Öz yeterlilik = Self-efficacy

Özet:
Bugün ruh sağlığı problemleri ve bunun tetikleyicileri olan pandemi gibi küresel salgınların ergenler üzerindeki etkileri görece daha yıkıcı olarak karşımıza çıkmakta ergenlerin bilişsel, duygusal ve sosyal açılardan korunması ve rehabilite edilmesi her geçen gün daha fazla önem arz etmektedir. Bu nedenle pandemi sürecinde ve sonrasında ergenlerin pozitif taraflarını besleyecek psikolojik müdahaleler ve pozitif gençlik programlarının önemi kaçınılmaz olmaktadır. Bu bağlamda bu araştırmanın amacı umut, azim ve öz-yeterlik karakter güçlerinin ergenlerin depresyon düzeyleriyle ilişkisini incelemek ve bu değişkenlerin depresyon düzeyini etkileme mekanizmasını açıklamaya yönelik olarak alanyazın temelli geliştirilen bir model önerisini sınamaktır. Araştırmanın çalışma grubu, Van Merkezde lise öğrenimine devam eden 491 kız ve 259 erkek olmak üzere toplam 750 öğrenciden oluşmaktadır. Araştırmaya farklı sınıf düzeylerinden (9, 10, 11 ve 12. sınıf) ve okul türlerinden (Fen, Anadolu, Meslek ve İmam Hatip) lise öğrencileri katılmıştır. Araştırma verilerini toplamak için Sürekli Umut Ölçeği, Azim Ölçeği, Çocuklar İçin Öz-yeterlik Ölçeği ve Beck Depresyon Ölçeği kullanılmıştır. Araştırma ilişkisel tarama modeli ile gerçekleştirilmiştir. Analizler için SPSS Statistics 25 ve AMOS 24 programları kullanılmıştır. Araştırma kapsamında önerilen model, yapısal eşitlik modellemesi ile test edilmiş ve kabul edilebilir uyum değerleri ile doğrulanmıştır. Çalışmada geliştirilen modelin fit uyum indekslerinin iyi uyum verdiği ve elde edilen katsayıların istatistiksel olarak anlamlı olduğu saptanmıştır. Sonuç olarak, bu çalışmada geliştirilen alternatif modelde azim umudu artırmakta, umudun artması özyeterliği arttırmakta, özyeterliğin artması da depresyonu azaltmakta ve depresyona karşı koruyucu bir faktör olmaktadır. 

Anahtar sözcükler: pozitif psikoloji, umut, azim, öz-yeterlik, depresyon.

Abstract:
Today, mental health problems and the effects of global epidemics such as the pandemic, which are its triggers, on adolescents are relatively more devastating  and it is more important to protect and rehabilitate adolescents from cognitive, emotional and social aspects. Therefore, the importance of psychological interventions and positive youth programs that will nurture the positive aspects of adolescents during and after the pandemic is inevitable. In this context, the aim of this study is to examine the relationship between hope, determination and self-efficacy character strengths and depression levels of adolescents and to present a literature-based model proposal to explain the mechanism by which these variables affect the depression level. The study group of the research consists of a total of 750 students, 491 girls and 259 boys, who continue their high school education in the center of Van. High school students from different grade levels (9,10,11,12th grade) and school types (Science, Anatolian, Vocational and Imam Hatip) participated in the research. The Continuous Hope Scale, the Perseverance Scale, the Children's Self-Efficacy Scale and the Beck Depression Scale were used to collect the research data. The research was carried out with the relational scanning model. SPSS Statistics 25 and AMOS 24 programs were used for analysis. The model proposed within the scope of the research has been tested with structural equation modeling and verified with acceptable fit values. It was determined that the fit indexes of the model developed in the study gave good fit and the coefficients obtained were statistically significant. As a result, in the alternative model developed in this study, perseverance increases hope, increasing hope increases self-efficacy, and increasing self-efficacy reduces depression and becomes a protective factor against depression.

Keywords: positive psychology,hope,perseverance, self-efficacy,depression.