Yapılardaki deformasyonların sonlu elemanlar yöntemiyle araştırılması
Investigation of deformations in structures by finite element methods
Yazar: BERRA NUR ŞEN
Danışman: DOÇ. DR. SERCAN BÜLBÜL
Konya Teknik Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Harita Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Jeodezi ve Fotogrametri = Geodesy and Photogrammetry

Özet:
Mühendislik yapılarında deformasyondan kaynaklı meydana gelebilecek herhangi bir kaza önceden tespit edilip gereken önlemler alınmazsa çok ciddi can ve mal kayıplarına sebep olabilir. Yapının hareketlerinin takibi alışılagelmiş jeodezik ve geoteknik yöntemler ile yapılabilir. Sonlu elemanlar yöntemi, deformasyonları sayısal analiz tekniği ile büyük bir yaklaşıklık ile elde edebilmek için tercih edilebilir. Sonlu elemanlar yöntemi, deformasyonların belirlenmesinde önemli bir kullanıma sahiptir. Deformasyon araştırmalarında jeodezik veya jeodezik olmayan yöntemler kullanılmadan da yalnızca yapının malzeme özellikleri girdi olarak kullanılarak yapının kendi ağırlığı ve dış yüklerin etkisi altında oluşacak deformasyonlar belirlenebilir. 
Bu çalışma kapsamında nokta bazlı analiz gerçekleştiren jeodezik yöntemler ile alan bazlı analiz gerçekleştiren sonlu elemanlar yöntemi kullanılarak elde edilen analiz sonuçlarının karşılaştırılması ve mühendislik bakış açısı ile yorumlanması amaçlanmıştır. Çalışmada Selçuk Üniversitesi Hukuk Fakültesi binası üzerinde seçilen 25 adet obje noktalarında gidiş- dönüş nivelman yöntemi ile yükseklik farkları belirlenmiştir ve s-transformasyon yöntemi ile deformasyon analizi gerçekleştirilmiştir ve yükseklik bilinmeyenleri elde edilmiştir. Yapı SAP2000 bilgisayar programı ile sonlu elemanlar yöntemi ile analiz edilmiştir. Yapı yalnızca kendi ağırlığı altında analiz edilmiştir. Malzeme parametreleri girdi olarak kullanılmıştır ve yapı sonlu elemanlarına bölünmüştür. Toplam 65989 adet düğüm noktası elde edilmiştir. Ancak yalnızca seçilen obje noktalarına denk gelen düğüm noktaları değerlendirmeye alınmıştır. Jeodezik yöntem ile yapılan analiz sonucu ile SEY ile gerçekleştirilen analiz sonuçları karşılaştırıldığında sonuçlar belirli bir oranda yakın çıkmıştır. Yapıya ait temel şartları ve yapıya etkiyen diğer yüklerde ilave edilirse daha doğru sonuçlar elde edileceği şeklinde yorumlanmıştır.

Abstract:
In engineering structures, any accident caused by deformation can lead to significant loss of life and property if not detected in advance and necessary precautions are not taken. The movements of the structure can be monitored using traditional geodetic and geotechnical methods. The finite element method can be preferred to obtain deformations with great accuracy using numerical analysis techniques. The finite element method has significant use in determining deformations. In deformation studies, the deformations that will occur under the influence of the structure's own weight and external loads can be determined using only the material properties of the structure as input, without using geodetic or non-geodetic methods. 
This study aims to compare the analysis results obtained using geodetic methods that perform point-based analysis and the finite element method that performs area-based analysis, and to interpret them from an engineering perspective. In the study, height differences were determined using the round-trip leveling method at 25 selected object points on the Faculty of Law building at Selçuk University, and deformation analysis was carried out using the s-transformation method to obtain unknown heights. The structure was analyzed using the finite element method with the SAP2000 software. The structure was analyzed only under its own weight. Material parameters were used as input, and the structure was divided into finite elements. A total of 65,989 node points were obtained. However, only the node points corresponding to the selected object points were evaluated. When the analysis results obtained by the geodetic method and the analysis results obtained by the finite element method were compared, the results were found to be close to a certain extent. It was interpreted that more accurate results would be obtained if the basic conditions of the structure and other loads affecting the structure were added.