Dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu olan çocuklarda ekran bağımlılığı sıklığı, dijital ebeveynlik farkındalığının belirlenmesi ve ilişkili faktörler
Frequency of screen addiction in children with attention deficit hyperactivity disorder, determination of digital parenting awareness and related factors
Yazar: YAĞMUR GÜZEL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MASUM ÖZTÜRK
Dicle Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Psikiyatri = Psychiatry

Özet:
Giriş ve Amaç: DEHB tanısı olan çocuklar, dürtü düzenleme, zaman yönetimi, görev organizasyonu ve önceliklendirme ile ilgili sorunlar yaşarlar. Bu çocuklar, sağlıklı çocuklara kıyasla kendi medya kullanımlarını sınırlama ve denetleme konusunda daha fazla zorluk yaşar ve video oyunlarında daha fazla zaman geçirme eğilimindedirler. Bu çalışmada DEHB tanısı olan çocuklarda problemli medya kullanım düzeyinin sağlıklı kontrollerle karşılaştırılması ve DEHB'li olgularda problemli medya kullanımı ile ilişkili faktörlerin (DEHB şiddeti, ebeveynlerin dijital medya ile ilgili tutumları, duygusal ve davranışsal problemler) araştırılması amaçlanmıştır. 
Yöntem: Çalışmaya DEHB tanısı olan 95 hasta ve bilinen psikiyatrik bozukluğu olmayan 90 sağlıklı kontrol alınmıştır. DEHB tanısı için K-SADS-PL-DSM-5 ( Kiddie and Young Adult Schedule for Affective Disorders and Schizophrenia Present And Lifetime Version ) kullanılmıştır ve tüm ebeveynlere Young İnternet Bağımlılığı Testi, Problemli Medya Kullanım Ölçeği, Bergen Sosyal Medya Bağımlılığı Ölçeği, Çocuklar İçin Davranış Değerlendirme Ölçeği, Conners Ebeveyn Dereceleme Ölçeği ve Dijital Ebeveynlik Farkındalık Ölçeği uygulanmıştır.
Bulgular: DEHB grubunda problemli internet kullanım skorlarının kontrol grubuna kıyasla daha yüksek olduğu saptanmıştır (p=0.001). DEHB şiddeti, somatik yakınmalar ile dijital ebeveyn farkındalığı alt boyutlarından dijital ihmal ve olumsuz model olma'nın DEHB grubunda problemli medya kullanımını predikte ettiği saptanmıştır (p<0.001, β = 0,259, R=%53.4).
Sonuç: Çalışmamızda DEHB'nin problemli medya kullanım riskini arttırdığı, ebeveynlerinin dijital medya konusundaki tutum ve davranışlarının çocuklarda ekran bağımlılığına katkı sağlayan önemli faktör olduğu saptanmıştır.

ANAHTAR SÖZCÜKLER: DEHB, İnternet Bağımlılığı, Dijital Ebeveynlik Farkındalığı, Somatik Yakınmalar, Duygusal ve Davranışsal Sorunlar

Abstract:
Introduction and Objective: Children with ADHD have problems with impulse control, time management, organizing tasks, and setting priorities. These children have more difficulty limiting and controlling their own media use and tend to spend more time playing video games compared to healthy children. The aim of this study was to compare the levels of problematic media use in children with ADHD with healthy controls and to examine the factors associated with problematic media use in ADHD cases (ADHD severity, parental attitudes toward digital media, emotional and behavioral problems).
Method: The study included 95 patients with ADHD and 90 healthy controls with no known psychiatric disorder. The K-SADS-PL-DSM-5 (Kiddie and Young Adult Schedule for Affective Disorders and Schizophrenia Present and Lifetime Version) was used for ADHD diagnosis, and the Young Internet Addiction Test, Problematic Media Use Scale, Bergen Social Media Addiction Scale, Child Behavior Checklist (CBCL), Conners Parent Rating Scale, and Digital Parenting Awareness Scale were used for all parents.
Results: Problematic Internet use scores were found to be higher in the ADHD group than in the control group (p=0.001). ADHD severity, somatic complaints, and digital neglect and negative modeling from the digital parental awareness subscales predicted problematic media use in the ADHD group. (p < 0.001, β = 0,259, R2= %53.4).
Conclusion: Our study found that ADHD increases the risk of problematic media use and that parental attitudes and behaviors toward digital media are important factors contributing to screen addiction in children.

KEYWORDS: ADHD, Internet Addiction, Parental Awareness of Digital Media, Somatic Complaints, Emotional and Behavioral Problems