Ortaokul öğrencilerinin çevre ve geri dönüşüm tutumlarının incelenmesi: Karaköprü ilçesi (Şanlıurfa) örneği
Investigation of middleschool students environmental and recycling attitudes: the case of Karaköprü district (Şanliurfa)
Yazar: MERYEM BETÜL POLAT
Danışman: PROF. DR. MEHMET İRFAN YEŞİLNACAR
Harran Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Çevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Çevre Mühendisliği = Environmental Engineering

Özet:
Günümüzde geri dönüşüme dair toplumsal anlamda bir bilinç oluşturmak ulusal ve global anlamda gelişmişliğin bir kriteri sayılmaktadır. Çağımızın en büyük sorunlarından ve tehditlerinden birisi olan çevre kirliliği ancak düzenli olarak bir bilinçlendirme ve geniş çapta bir eğitimle çözülebilir. Geri dönüştürülebilen ürünlerin kullanılması gibi çevre sağlığını iyileştirmeye yönelik davranışlarının kazanılmasında eğitim kurumlarına çok büyük görevler düşmektedir. Öğrenciler geri dönüşümün ve çevre sağlığını iyileştirmenin önemini, verilecek olan çevre eğitimiyle okullarda kazanabilirler. Bu çalışmanın amacı; 2020-2021 yılı ikinci döneminde Şanlıurfa ili Karaköprü ilçesinde öğrenim gören ortaokul öğrencilerinin çevre ve geri dönüşüme dayalı farkındalıklarının ve duyarlılıklarının belirlenmesidir. Bu tespitin gerçekleştirilmesi bilgi, davranış ve duygu gibi ölçeklerden oluşan  5'li Likert tipi 55 maddelik "Çevre Tutum Ölçeği" kullanılması ile mümkün olmuştur. Birebir veya gözetmen eşliğinde yapılan anketlerden toplanan  veriler SPSS 20.0 (Sosyal Bilimler için İstatistik Paketi) programıyla değerlendirilmiş ve sonuçlandırılmıştır. Çalışmada öğrencilerin tutumları, "cinsiyet", "farkındalık", "anne öğrenim düzeyi" faktörleri yönünden detaylandırılmıştır. Çevre Tutum Ölçeği'nin incelenmesi sonucunda cinsiyet ve farkındalık değerlendirmeleri birilerine oldukça yakın çıkmakla beraber erkek öğrencilerin daha olumlu yanıtlar verdiği sonucuna ulaşılmıştır. Anne öğrenim durumumun ise herhangi bir etkisinin olmadığı tespit edilmiştir.

Abstract:
Nowadays, creating a social awareness about recycling is considered as a criterion of national and global development. Environmental pollution, one of the biggest problems and threats of the age, can only be solved with regular awareness and wide-ranging education. Educational institutions have a great role in acquiring behaviors to improve environmental health, such as the use of recyclable products. Students can gain the importance of recycling and improving environmental health at schools with environmental education. The aim of this study; It is to determine the awareness and sensitivity of secondary school students studying in the Karaköprü district of Şanlıurfa province in the second term of 2020-2021, based on environment and recycling. The realization of this determination was made possible by using the "Environmental Attitude Scale" with 5 Likert type and 55 items consisting of scales such as knowledge, behavior and emotion. The realization of this determination was made possible by using the "Environmental Attitude Scale" with 5 Likert-type 55 items, consisting of scales such as knowledge, behavior and emotion. The data collected from the one-on-one or supervised surveys were evaluated and finalized with the SPSS 20.0 (Statistics Package for Social Sciences) program. In the study, students' attitudes were detailed in terms of "gender", "awareness", "mother education level" factors. As a result of the examination of the Environmental Attitude Scale, it was concluded that although the gender and awareness assessments were quite close to eachother, male students gave more positive answers. It was determined that the educational status of the mother did not have any effect.