Postmenapozal  osteoporoz  hastalarında nöropatik ağrı; uyku kalitesi, yaşam kalitesi ve depresyon üzerine etkileri
Neuropathic pain in postmenopausal osteoporosis patients; sleep quality, quality of life and effects on depression
Yazar: SEMRA TEKER
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ GÜLSEREN DOST SÜRÜCÜ
Adıyaman Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon = Physical Medicine and Rehabilitation
Dizin: Ağrı = Pain ; Depresyon = Depression ; Nöropatiler = Neuropathies ; Osteoporoz = Osteoporosis ; Osteoporoz-postmenopozal = Osteoporosis-postmenopausal ; Postmenopozal osteoporoz =   ; Uyku kalitesi = Quality of sleep ; Yaşam kalitesi = Quality of life

Özet:
Postmenapozal  Osteoporoz  Hastalarında Nöropatik Ağrı; Uyku Kalitesi, Yaşam Kalitesi ve Depresyon Üzerine Etkileri
Giriş: Osteoporoz (OP), yaşlanan dünyamızda en sık görülen metabolik kemik hastalığı olup insidansı giderek artan bir halk sağlığı sorunudur. Sıklıkla ağrı, deformite, fonksiyon kaybı ve kırık riski gibi ciddi klinik sonuçlar doğurarak önemli derecede fonksiyonel yetersizliklere sebep olmakta ve yaşam kalitesini olumsuz yönde etkilemektedir. Osteoporozda ağrı esas olarak nosiseptiftir, eğer kalıcı hale gelirse, periferik ve merkezi sinir sisteminde bir hassasiyet meydana gelebilir ve bu da kronik ağrı sendromuna geçişin altını çizer. Bu çalışmada amacımız Postmenopozal Osteoporoz (OP) hastalarında nöropatik ağrının sıklığını, uyku kalitesi, yaşam kalitesi, depresyon üzerine olan etkilerini ve bu bulguların birbiri ile ilişkisini araştırmaktır.
Gereç ve yöntem: Adıyaman Üniversitesi Eğitim Araştırma Hastanesi Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon polikliniğine 30/11/2019-30/11/2020 tarihler arasında başvuran 250 postmenopozal osteoporozlu kadın çalışma kapsamına alındı. Araştırma kapsamına 40-75 yaş arası katılımcılar alındı. Araştırmanın verileri, araştırmacılar tarafından daha önce hazırlanmış anket formundan yararlanılarak toplanmıştır. Hastalar sosyodemografik özellikler ve risk faktörleri gibi tanımlayıcı özellikler içeren hasta bilgi formu, Avrupa Osteoporoz Derneği Yaşam Kalitesi Anketi (QUALEFFO-41), Beck Depresyon Ölçeği (BDÖ) ve Pittsburgh Uyku Kalite İndeksi (PUKİ) soru formlarını cevapladı. Nöropatik ağrının şiddeti S-LANSS (Self-administered Leeds Assessment of Neuropathic Symptoms and Signs) ağrı skalası ile değerlendirildi.
Bulgular: Hastaların ortalama yaşı 58,57±7,3 yıldı. S-LANNS ölçeğine göre hastaların %44,8' inde nöropatik ağrı eşlik etmekteydi. Postmenopozal OP'u olan kadınlarda BDÖ ile hastaların %45,2'sinde çeşitli derecelerde depresyon mevcuttu. PUKİ skoruna göre hastaların %69,6'sında uyku kalitesi kötüydü.  Nöropatik ağrısı olan vakaların doğum sayısı ortalamalarının, yetersiz kalsiyum alım oranlarının, kronik hastalık oranlarının, nöropatik ağrısı olmayanlara göre istatistiksel açıdan anlamlı derecede daha yüksek olduğu bulundu. Nöropatik ağrısı olan vakaların olmayanlara göre L1-L4 T (p=0,030) ve L1-L4 KMY (p=0,008) skor ortalamalarının istatistiksel açıdan anlamlı seviyede daha düşük olduğu bulundu. Nöropatik ağrısı olan vakaların olmayanlara göre QUALEFFO-41 Toplam puan ve alt ölçek skorlarının, BDE skor ortalamalarının, PUKİ ve alt ölçekleri skorlarının istatistiksel açıdan anlamlı seviyede daha yüksek olduğu  bulundu.
Sonuç: OP ağrısı genel olarak nosiseptif karakterde bilinmesine rağmen, hastaların önemli bir kısmına nöropatik ağrı komponenti eşlik etmektedir. OP hastalarında nöropatik ağrı komponenti; bozulmuş uyku, yaşam kalitesi ve depresyonla ilişkilidir. 
Anahtar kelimeler: Postmenapozal  Osteoporoz, Nöropatik ağrı, Yaşam kalitesi,  Uyku kalitesi,  Depresyon

Abstract:
Neuropathic Pain in Postmenopausal Osteoporosis Patients; Sleep Quality, Quality of Life and Effects on Depression
Introduction: Osteoporosis (OP) is the most common metabolic bone disease in our aging world and is an increasing public health problem. It frequently causes serious clinical consequences such as pain, deformity, loss of function and fracture risk, causing significant functional impairments and adversely affecting the quality of life. Pain in osteoporosis is mainly nociceptive, if it becomes permanent, a tenderness may occur in the peripheral and central nervous system, which underscores the transition to chronic pain syndrome. In this study, our aim is to investigate the frequency of neuropathic pain in Postmenopausal Osteoporosis (OP) patients, their effects on sleep quality, quality of life, depression and the relationship between these findings.
Materials and Methods:250 women with postmenopausal osteoporosis who applied to the Physical Therapy and Rehabilitation outpatient clinic of Adıyaman University Training and Research Hospital between 30/11/2019 and 30/11/2020 were included in the study. Participants between the ages of 40-75 were included in the study. The data of the study were collected using a questionnaire prepared previously by the researchers. Patient information form containing descriptive features such as sociodemographic characteristics and risk factors, European Osteoporosis Society Quality of Life Questionnaire (QUALEFFO-41), Beck Depression Scale (BDI) and Pittsburgh Sleep Quality Index. (PUKI) answered the questionnaires. The severity of neuropathic pain was assessed using the S-LANSS (Self-administered Leeds Assessment of Neuropathic Symptoms and Signs) pain scale.
Results: The mean age of the patients was 58.57 ± 7.3 years. According to the S-LANNS scale, 44.8% of the patients were accompanied by neuropathic pain. In women with postmenopausal OP, 45.2% of the patients had depression in various degrees with BDI. Sleep quality was bad in 69.6% of the patients according to the PSQI score. It was found that the mean number of births, insufficient calcium intake rates, and chronic disease rates of cases with neuropathic pain were statistically significantly higher than those without neuropathic pain. It was found that the scores of the total score and subscale scores, BDI scores, PSQI and subscales scores of the cases with neuropathic pain were statistically significantly higher than those with neuropathic pain.
Conclusion: Although OP pain is generally known with a nociceptive character, a significant number of patients are accompanied by a neuropathic pain component. Neuropathic pain component in OP patients; Impaired sleep and quality of life are associated with depression.
Keywords: Postmenopausal Osteoporosis, Neuropathic pain, Quality of life, Sleep quality, Depression