Yaprak gübresi uygulamalarının salamuralık asma yaprağı verim ve kalitesi üzerine etkisi
The effect of leaf fertilizer applications on yield and quality of brine grapevine leaf
Yazar: FUAT YILMAZ
Danışman: PROF. DR. RÜSTEM CANGİ ; DOÇ. DR. HALİL ERDEM
Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Yetiştirme ve Islahı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Beyaz üzüm = White grape ; Bitki besin elementleri = Plant nourishment elements ; Fermente gıdalar = Fermented foods ; Yaprak gübresi = Leaf fertilizer

Özet:
Bu araştırmada yemeklik yaprak üretiminde yapraktan gübre uygulamalarının (YGU) yaprak verimine ve kalitesine olan etkisi araştırılmıştır. Deneme on yaşında 110R anacına aşılı Narince (V. vinifera L.) üzüm çeşidine ait asmalarda yürütülmüştür. Denemede asmalara N, P, Mn, Zn, Fe, B ve Mo besin maddelerini değişik oranlarda içeren 6 farklı yaprak gübresi uygulanmıştır. Gübre uygulamaları sürgünler 15 cm ve çiçeklenme başlangıcında olmak üzere iki farklı zamanda bitkilerin taç kısmındaki yaprakların tamamı ıslanacak şekilde uygulanmıştır. Kontrol uygulamasına sadece su uygulanmıştır. Beş dönemde toplanan taze  salamura yapraklarda yaprak verimi, yaprak ağırlığı, yaprak alanı, TSS, toplam asitlik, pH ve yaprak rengi değerleri (L, a, b ve Tab) ile mineral besin element konsantrasyonları belirlendi. Deneme 3 tekerrürlü ve her tekerrürde 3 asma olacak şekilde planlanmıştır. Yapraktan gübre uygulamaları yaprak verimi, yaprak ağırlığı, yaprak alanı ve yaprak L,a,b değerlerinde istatistiki açıdan farklılıklara yol açmıştır.  Gübre uygulamaları genel olarak yaş yaprak verimini artırmış olup, bazı uygulamalarda verim yaklaşık %15 artırmıştır. Yaş yaprak ağırlığı ile yaprak alanı farklı içeriklere sahip yaprak gübrelerine göre değişiklik göstermiştir. Yapraktan gübre uygulamaları yaş yapraklarda SÇKM, toplam asit ve pH değerlerinde istatistiki açıdan farklılığa yol açmamıştır. Araştırmada; ortlama yaprak verimi 1295.5 g/omca (YGU-1) ile 1652.6 g/omca (YGU-5), yaprak ağırlığı 3.43 g/adet (YGU-2) ile 3.85 g/adet (YGU-5), yaprak alanı 183 cm2 (Kontrol) ile 198.3  cm2 (YGU-4), SÇKM %8.18 (YGU-4) ile % 9.23 (YGU-2) arasında değişmiştir. Kontrol uygulamalarına göre yapraktan gübre uygulamaları  yapraklardaki besin maddesi içeriğini artırmıştır. Bununla beraber, salamura işlemi ile kontrol dahil tüm uygulamalarda yaş yapraktaki besin maddesi miktarını azaltmıştır. Yapraklarda salamura işlemi sonrası besin maddesi azalma oranı %9,92 (P, Kontrol) ile % 85.43 (Mn, YGU-5) de saptanmıştır. Salamura uygulaması mineral maddelerin azalmasına neden olmuş, yaprak gübre uygulamalarının gıda güvenliği açısından problem teşkil etmediği saptanmıştır. YGU-5 ve YGU-6 uygulamaları tavsiye edilen uygulamalar olmuştur. Yemeklik yaprak yetiştiriciliği yapılan bağlarda, gübre dozuna, uygulama zamanına, uygulama ve hasat arasındaki süreye dikkat edilmesi durumunda yaprak gübreleri kullanılabilir.

Abstract:
In this study, the effect of foliar fertilizer applications (FFA) on leaf yield and quality in edible grapevine leaf production was investigated.The study was carried out on ten-year-old vines of Narince (V. vinifera L.) grape variety grafted onto 110R rootstock. In the experiment, 6 different foliar fertilizers containing N, P, Mn, Zn, Fe, B and Mo nutrients in different ratios were applied to the vines. Fertilizer applications were made at two different times, when the shoots were 15 cm long and at the beginning of flowering, so that all the leaves on the crown of the plants were wetted. Only water was applied to the control treatment. In fresh leaves collected in five periods; Leaf yield, leaf weight, leaf area, TSS, total acidity, pH and leaf color (L, a, b and Tab) were determined. Nutrients contained in fertilizers were analyzed in fresh and pickled leaves. The experiment was planned with 3 replications and 3 vines in each replication. Foliar fertilizer applications caused statistical differences in leaf yield, leaf weight, leaf area and leaf L, a, b value. Fertilizer applications generally increased fresh leaf yield, and in some applications, yield increased by approximately 15%.  Fresh leaf weight and leaf area varied according to the applied leaf fertilizers with different contents. Foliar fertilizer applications did not cause any statistical difference in SSC, total acid and pH in fresh leaves. In the research, on average, leaf yield was 1295.5 g/vine (FGU-1) to 1652.6 g/vine (FGU-5), leaf weight was 3.43 g (FGU-2) to 3.85 (FGU-5), leaf area was 183 cm2 (Control) to 198.3 (FGU-4), SÇKM varied between 8.18% (FGU-4) and 9.23 (FGU-2). Compared to control applications, foliar fertilizer applications increased the nutrient content in leaves compared to the control. However, the brine treatment reduced the amount of nutrients in the fresh leaves in all treatments including the Control.The nutrient reduction rate in the leaves after the brining process was determined as 9.92% (P, Control) and 85.43% (Mn, FGU-5). Brine application caused a decrease in mineral substances, and it was determined that foliar fertilizer application did not pose a problem in terms of food safety. FGU-5 and FGU-6 applications are the recommended applications. In vineyards where edible leaves are grown, leaf fertilizers can be used if attention is paid to the fertilizer dose, application time, and the time between application and harvest.