Göğüs duvarı ışınlamalarında karşı memenin aldığı dozun araştırılması
Investigation of contralateral breast dose for chest wall irradiation
Yazar: SAMET TÜRKÜCÜ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. HEDİYE ACUN
Harran Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Sağlık Fiziği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Fizik ve Fizik Mühendisliği = Physics and Physics Engineering ; Onkoloji = Oncology

Özet:
Mastektomi sonrası radyoterapi radyasyon onkolojisindeki en zorlu tedavilerden birini oluşturmaktadır. Tanjansiyel göğüs duvarı ışınlamasında hedef hacimdeki yapı farklılıkları ve hedef hacmin yakın komşuluğundaki organlar sebebiyle son derece karmaşık bir tedavi ortaya çıkmaktadır. Meme radyoterapisinde hedef hacmin homojen bir şekilde ışınlanması amaçlanırken; kalp, akciğer ve karşı meme gibi kritik organların mümkün olduğunca az doz almasına çalışılır. Bu sebeple göğüs duvarı radyoterapisinde farklı tedavi teknikleri kullanılır. Bu kullanılan tekniklerde karşı memenin aldığı doz, iyonizan radyasyonun sağlam dokular üzerindeki etkisi sebebiyle önemlidir. Bu tez çalışmasında açık alan ışınlama (AAI), wedgeli alan ışınlama (WAI) ve alan içinde alan (FIF) ışınlama tekniklerinin kullanıldığı tanjansiyel göğüs duvarı ışınlamalarında karşı memenin aldığı dozun araştırılması amaçlanmıştır. Bu çalışma, Şanlıurfa Mehmet Akif İnan Eğitim ve Araştırma Hastanesi Radyasyon Onkolojisi Kliniğinde XİO Version 4.8 tedavi planlama sistemi kullanılarak yapılmıştır. Çalışmada 16 meme kanseri vakasına AAI, WAI ve FIF tekniklerine göre planlamalar yapılmıştır. Hedef hacim ve sağlıklı organ dozları tedavi planlama sisteminde elde edilen doz-hacim histogramları ile belirlenmiştir. Sonuç olarak, tanjansiyel göğüs duvarı ışınlanmasında hem karşı meme hem de diğer kritik organları korurken, hedef hacimde homojen bir doz dağılımı sağlayan FIF tekniğinin kullanılmasının daha uygun olduğu sonucuna varılmıştır.
Anahtar Kelimeler: Meme Kanseri, Karşı Meme Dozu, Üç Boyutlu Konformal Radyoterapi, Alan İçinde Alan

Abstract:
Post mastectomy radiation therapy is one of the most challenging treatments in radiation oncology. Tangential irradiation of the chest wall becomes quite complicated due to the structural differences in the target volume and due to organs at close proximity to the irradiation field. In breast radiotherapy, while the aim is to irradiate the  target volume homogeneously, the dose of critical organs such as heart, lung and contralateral breast should be kept at as low values as possible. Therefore, different treatment techniques are used in chest wall radiotherapy. In these techniques, the dose received by the contralateral breast is important because of the effect of ionizing radiation on the healthy tissue.The aim of this thesis study is to investigate the contralateral breast doses of tangential chest wall irradiations using open field, wedged field and field-in-field irradiation techniques.This study was performed at the Radiation Oncology Clinic of Şanlıurfa Mehmet Akif İnan Training and Research Hospital by using XİO Version 4.8 treatment planning system. In this study, radiotherapy planning of 16 breast cancer cases was performed according to open, wedged field and field-in-field techniques. Doses of target volume as well as critical organ doses were determined using dose-volume histograms obtained from the treatment planning system. As a result, it was concluded that in tangential chest wall irradiation the use of the field-in-field technique is more appropriate both for protecting the contralateral breast and critical organs at the same time achieving homogeneous dose distribution for the target volume.
Key Words: Breast cancer, Contralateral Breast Dose, Three Dimensional Conformal Radiotherapy, Field in Field