Çağdaş sanatta zıtlık kavramının fakülte ölçekli sanat eğitimine yansıması
The reflection of the concept of contrast in contemporary art on art education at faculty
Yazar: LALE ASLAN
Danışman: PROF. DR. TAYFUN AKKAYA
Marmara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Güzel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı / Resim-İş Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2016
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Modern sanat = Modern art ; Sanat eğitimi = Art education ; Zıtlık = Contrast ; Üniversiteler = Universities

Özet:
Bu araştırmanın amacı, Trakya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Güzel Sanatlar Eğitimi Bölümü Resim-İş Öğretmenliği Anabilim Dalı Programı'nda, "Resim Anasanat Atölye II" dersinde, sanatsal düzenleme ilkeleri içinde önem taşıyan ve diğer unsurları da etkileyen "zıtlık" ile ilgili uygulama çalışmalarında, Çağdaş Sanatta zıtlık kavramının etkisini araştırmaktır. Eylem araştırması deseni kullanılan bu araştırmada aşağıdaki sorulara cevap aranmıştır:
1. Öğrencilerin zıtlık kavramını içeren sanatsal çalışmalarına yönelik ön test ve son test puanları arasında anlamlı bir farklılık var mıdır?  
2. Öğrencilerin, sontest sanatsal uygulama çalışmalarındaki biçimsel zıtlığa ilişkin farkındalıkları nelerdir? 
 3. Öğrencilerin, sontest sanatsal uygulama çalışmalarındaki kavramsal zıtlığa ilişkin farkındalıkları nelerdir? 
4. Çağdaş Sanatta zıtlıkları konu alan eserler ile ilgili etkinlikler, öğrencilerin yeni fikirler geliştirmesinde etkili midir?
5. Çağdaş Sanatta Zıtlık Kavramının, öğrencilerin sanatsal uygulama çalışmalarına katkısı var mıdır? 
6. Çağdaş Sanatta Zıtlık Kavramının öğrenciye kazandırdıkları nelerdir? 
7. Çağdaş Sanatta Zıtlık Kavramına ilişkin öğrencilerin, yaptıkları öntest ve sontest uygulama çalışmalarına yönelik görüşleri nelerdir? 
	Araştırmanın çalışma grubunu, 2014-2015 eğitim öğretim yılı bahar yarıyılında Trakya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Güzel Sanatlar Eğitimi Bölümü Resim-İş Eğitimi Anabilim Dalı'nda öğrenim gören ikinci sınıf öğrencilerinden, "Resim Anasanat Atölye II" dersine devam eden 6 öğrenci oluşturmaktadır. 
	Araştırmanın konusu ile ilgili olarak alan taraması sonucu ulaşılan bilgiler yanında, araştırmanın nitel verilerini toplamak için yarı yapılandırılmış görüşme formu, öğrenci günlükleri ve öğrencilerin yaptığı öntest-sontest sanatsal uygulama çalışmaları; nicel verilerini toplamak için ise Sanatsal Çalışmalar için Dereceli Puanlama Anahtarı kullanılmıştır. 
	Araştırmada, değerlendiriciler arasındaki uyumu tespit etmek amacıyla Kendall'ın Uyum Katsayısı [Kendall's W (Kendall's Coefficient of Concordance)] Testi kullanılmıştır. Araştırmanın nicel verilerinin çözümlenmesinde Wilcoxon İşaretli Sıralar Testi; nitel verilerinin çözümlenmesinde ise "betimsel analiz"den yararlanılmıştır. Nicel verilerin istatistiksel analizinde "SPSS 20.0" paket programı kullanılmıştır. 
	Araştırmadan elde edilen bulgular şunlardır:
Wilcoxon İşaretli Sıralar Testi sonuçları, araştırmaya katılan öğrencilerin sanatsal uygulama çalışmalarından aldıkları öntest ve sontest puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark olduğunu göstermektedir.
Analiz sonuçları, araştırmaya katılan öğrencilerin sanatsal uygulama çalışmalarında, özgünlük, tema seçimi, biçimsel zıtlık, kavramsal zıtlık, estetik anlatımdaki kalite ve teknik ölçütünden aldıkları öntest ve sontest puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark olduğunu göstermektedir.
Çağdaş sanatta zıtlık kavramının, öğrencilerin özgün sanatsal uygulamalar yapabilmesine, yaratıcılıklarını geliştirmesine, çağın gereklerine uygun, nitelikli temalar seçmesine, çağdaş sanat eserlerindeki farklı disiplin ve teknik uygulamalar ile biçimsel ve kavramsal zıtlıklar hakkında farkındalıklarının artmasına ve daha estetik bir anlatıma sahip kompozisyon kurgulamalarına katkı sağladığı görülmüştür.
 Farklı bakış açıları kazanan öğrencilerin, problem çözme becerilerinde olumlu yönde gelişme görülmüştür. Öğrencilerin, alışılmışın dışında farklı çalışmalar yaptıkları, konulara farklı açılardan baktıkları, kullandıkları zıtlıklar ile resimlerinde etkili bir anlatıma ulaştıkları görülmüştür. Öğrenciler, geleneksel kalıplarla resim yapmanın ötesine geçerek, resimlerinde biçimsel kurgu kadar kavramsallığın da önemli olduğunun bilincine varmışlardır.
Öğrenciler, olguları zıtları ile düşünebilme, farklı bakış açıları ve yeni fikirler geliştirebilme, farklı disiplin ve tekniklerle üretilen eserlerden yeni sentezlere varabilme, yeni denemeler yapma istek ve cesaretini gösterebilme ve eserlerdeki kavramsal kurguyu analiz edip yeni uygulamalara varabilme açısından gelişme göstermişlerdir.



Anahtar kelimeler: Sanat Eğitimi, Çağdaş Sanat, Çağdaş Sanatta Zıtlık, Biçimsel Zıtlık, Kavramsal Zıtlık.

Abstract:
This study aims to investigate the effects of contrast in contemporary art within the context of  "Art Studio II" course at Trakya University Faculty of Fine Arts Department of Art Teaching Program. The study designed as an action research sought solutions to the following questions:
1. Is there a meaningful relationship between the pre-test and post-test of student teachers' art works comprising the concept of contrast?
2. What are the awareness levels of student teachers on the formal contrast regarding their art works as a posttest?
3. What are the awareness levels of student teachers on the conceptual contrast regarding their art works as a posttest?
4. Is the concept of contrast in contemporary art effective in developing new ideas?
5. Does the concept of contrast in contemporary art contribute to student teachers' art works?
6. What are the contributions of the concept of contrast in contemporary art to student teachers?
7. What are the views of student teachers on the pre-test and post-test art works regarding the concept of contrast in contemporary art?
The participants of the study are 6 second-grade student teachers attending Art Studio II course at Trakya University Faculty of Fine Arts Department of Art Teaching Program during 2014-2015 academic year.
For the qualitative data, semi-structured interview form, student teachers' journals  and the art works of student teachers were used; however, for the quantitative data a rubric was used to evaluate the art works of student teachers.
In the data analysis part, the Kendall's Coefficient of Concordance was used to test the agreement level of three experts for both pre-test and post-test. The data gathered from the pre-test and post-test was compared by means of Wilcoxon Paired Samples in order to determine if the two sets of data were significantly different from each other. The qualitative data was analysed with desriptive analysis. All the quantitative data was analyzed with the help of SPSS 20 program.
The findings of the study are as follows:
According to the results of Wilcoxon Paired Samples test, there is statistically meaningful relationship between the pre-test and post-test of student teachers in their art works.
The result of the study show that there is statistically meaningful relationship between students' pretests and posttest in their artworks with respect to originality, theme, formal contrast, conceptual contrast, quality of aesthetics and technique.
The concept of the contrast in Contemporary Art enabled to carry out original artworks, to improve their creativity, to choose qualified themes in accordance with the necessities of age, to raise their awareness about formal and conceptual contrasts used in the techniques of Contemporary Art works and to compose more aesthetic visual in their artworks.
Gaining different perspectives, the students have developed problem solving skills. They have also become aware of the importance of concept in an artwork as well as form by designing different and uncommon artworks, by looking at their artworks from different aspects. 
The students have made progress in synthesizing from various disciplines and techniques used in contemporary artworks and devising and wishing new trails and experiences by analyzing the formal composition in the artworks.



Key Words: Art Education, Formal Contrast, Conceptual Contrast, Contemporary Art,Contrast in Contemporary Art.