Mısır kurdunun ( Ostrinia nubilalis Hübner ) ( Lepidoptera: Pyralidae ) Samsun çeltik üretim alanlarında mevcut durumu ve zararının belirlenmesi
The current condition of European corn borer ( Ostrinia nubilali Hbn. ) in Samsun paddy production areas and determination of its damage rates
Yazar: KAAN ALTAŞ
Danışman: PROF. DR. İZZET AKÇA
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Çeltik Türkiye'de önemli kültür bitkilerindendir. Mısırkurdu (Ostrinia nubilalis) ile ilgi mısır bitkisinde dünyada ve ülkemizde birçok çalışma yapılmıştır. Fakat ülkemizde çeltik bitkisinde O. nubilalis üzerinde detaylı çalışma bulunmazken, dünyada O.nubilalis'in çeltikte zarar yaptığı ile ilgili çok az sayıda çalışma bulunmaktadır. Bu zararlı Samsun ili çeltik üretim alanlarında son yıllarda görülmeye başlamıştır. Bu çalışma bölgemizde önemli düzeyde yetiştiriciliği yapılan çeltik bitkisinde son zamanlarda zarar yapan O. nubilalis'in Samsun ilinde çeltik alanlarındaki mevcut durumu ve zararın belirlenmesi amacıyla 2013-2015 yıllarında yapılmıştır.
Çalışma sonucunda bu zararlının larvalarının yaklaşık temmuz sonu-ağustos başında görülmeye başlandığı tespit edilmiştir. Ağustos ayının son yarımında ise en yüksek larva populasyonuna rastlanmaktadır. Hasattan bir ay öncesine kadar (eylül ayının 3. haftasına kadar) larvalar görülmektedir.
Yapılan çalışmada, en fazla larva 2013 yılı ağustos ayının son haftasında, Ondokuzmayıs İlçesi'nde (19.07 adet/10m²), en fazla zarar görmüş başak sayısı ve zarar oranı ise Bafra İlçesi'nde (Sırasıyla 177.4 adet/10m² ve %5.7) görülmüştür. Sürvey yapılan tüm çeltik tarlaları dikkate alındığında ortalama larva sayısı 2013 yılında 4.45 adet/10m², 2014 yılında 0,77 adet/10m² ve 2015 uılında 0.18 adet/10m² olarak bulunmuştur. Zarar görmüş başak sayısı 2013, 2014 ve 2015 yıllarında sırsıyla 59.00, 9.42 ve 2.22 adet/10m² bulunmuştur. Her üç yılda da sırasıyla genel zarar oranı 1.95, 0.30 ve 0.08 (%) bulunmuştur. Son iki yılda popülasyon ve zarar oranının önemli dercede düşmesinin son yıllarda yoğun mücadele yapılması ve iklim şartlarından kaynaklı olduğu düşünülmektedir.

Abstract:
Paddy is one of the major crop plants in Turkey. Many studies have been conducted in the world and in our country about corn borer on paddy (Ostrinia nubilalis). However, while there is no detailed study on O. nubilalis in the paddy in our country, there are few studies related about O.nubilalis' damage to the paddy in the world. This pest has started to be seen in paddy production areas in Samsun province in recent years. This study was conducted in 2013-2015 in order to determine the present condition and damage of paddy fields in Samsun province of O.nubilalis, which recently damaged to the paddy that is cultivated at a significant level in our region.
As a result of the study, it was determined that the larvae of this pest started to appear approximately at the end of July - the beginning of August. The highest populations of larvae observed at the last of august. Larvae were seen a month prior to (until the third week of September) the harvest.
In the study, the highest number of larvae were observed in Ondokuzmayıs District (19.07 pcs/10m²) at the last week of August of 2013, and the highest number of damaged spikes and loss ratio was seen in Bafra District (177.4 pcs/10m² and 5.7% respectively). Considering all paddy fields surveyed, the average number of larvae was found as 4.45 pcs/10m² in 2013, 0.77 pcs/10m² in 2014 and 0.18 pcs/10m² in 2015. The number of damaged spikes was 59.00, 9.42 and 2.22 pcs/10m² in 2013, 2014 and 2015 respectively. The overall loss ratio was found to be 1.95, 0.30 and 0.08 % respectively for each of consecutive three years. It is believed that the population and the damage ratios were fallen considerably in the last two years because of recent intensive pest control managements and climate conditions in the region.