Aulis Aarnio'nun hukuki yorumların gerekçelendirilmesi teorisi
Aulis Aarnio's theory of justification of legal interpretations
Yazar: MERVE TERZİ KÖSEM
Danışman: PROF. DR. GÜLRİZ UYGUR
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Aarnio, Aulis = Aarnio, Aulis ; Adil yargılanma = Fair trial ; Gerekçelendirme = Justification ; Hukuk kuramları = Law theories ; Kabul edilebilirlik = Admissibility ; Rasyonellik = Rationality

Özet:
Bu çalışmada Aarnio'nun hukuki yorumların gerekçelendirilmesine ilişkin argümantasyon teorisi ele alınmaktadır.   Hukuki argümantasyon teorileri,  yargı kararlarının gerekçelendirilmesi ile ilgilenir. Yargı kararlarını gerekçelendirilmesi hâkimlerin görevleri ile ilgilidir. Aarnio da teorisinde hâkimin karar verirken yapacağı seçimi ve vereceği kararı ne şekilde gerekçelendireceği sorularına teorisinde yanıt aramıştır. İlk bölümde hukuki argümantasyon açıklanarak, Aarnio'nun hukuki yorumların gerekçelendirilmesi teorisinin bunlar arasındaki yeri açıklanmıştır. Ardından da Aarnio'nun gerekçelendirme teorisinin başlangıç noktası olan rutin dava- zor dava ayrımından söz edilmiştir.
İkinci bölüm, Aarnio'nun teorisine göre gerekçenin taşıması gereken özelliklere ayrılmıştır. Hukuk normunun yorumu sonrasında bir yorum görüşüne ulaşan hâkimin vereceği kararı gerekçelendirmesi gerekir. Gerekçelendirmenin yapısı dâhili ve harici gerekçelendirme aşamaları ile ilgilidir. Gerekçenin sağlamlığı ise kararın rasyonel kabul edilebilirliğine bağlıdır. Rasyonellik tartışma sırasında usulüne ilişkin kurallarla bağlı olunmasını gerektirir. Kabul edilebilirlik verilen kararın dinleyici kitlesi tarafından kabul edilebilirliği anlamına gelir.  Aarnio'ya göre gerekçelendirmenin taşıması gereken özellikler sağlandığında gerekçe doğru bir gerekçe olacaktır. Tezde Aarnio'nun görüşleri çerçevesinde yargı kararlarının gerekçelendirilmesinin hukuki belirliliği sağlamadaki rolü ve doğru bir gerekçelendirmenin nasıl mümkün olacağı sorusuna cevap aranmıştır. Bu cevap aranırken Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'nin bir kararı inceleme konusu yapılmıştır.

Abstract:
In this study, the argumentation theory of Aarnio regarding the justification of legal interpretations is discussed. Legal argumentation theories deal with the justification of judicial decisions. Justification of judicial decisions is related to the duties of judges. In his theory, Aarnio sought answers to the questions that the judge will make while making a decision and how he will justify the decision he will make. In the first part, the legal argumentation is explained and the place of Aarnio's theory of justification of legal interpretations among them is explained. Then, the distinction between routine case and difficult case, which is the starting point of Aarnio's justification theory, was mentioned.
The second chapter is devoted to the features that the justification should have according to Aarnio's theory. The judge who reaches an interpretation opinion after the interpretation of the legal norm must justify his decision. The structure of justification relates to the internal and external justification stages. The soundness of the justification depends on the rational acceptability of the decision. Rationality requires adherence to procedural rules during discussion. Admissibility means the acceptability of the decision made by the audience. According to Aarnio, the justification will be a correct justification when the features that the justification should have are provided. In the thesis, an answer was sought to the question of the role of justification of judicial decisions within the framework of Aarnio's views in providing legal certainty and how a correct justification is possible. While searching for this answer, a decision of the European Court of Human Rights has been the subject of examination.