Yumuşak katlı betonarme binaların sismik kırılganlıklarının incelenmesi
Investigation of seismic vulnerability of soft storey reinforced concrete buildings
Yazar: ŞEYHMUS TEKTAŞ
Danışman: PROF. DR. BURAK YÖN
Munzur Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Deprem Mühendisliği = Earthquake Engineering ; İnşaat Mühendisliği = Civil Engineering

Özet:
Türkiye'de son yıllarda yaşanan yıkıcı depremler depreme dayanıklı yapı tasarımının önemini ortaya koymaktadır. Bundan dolayı mevcut bir binanın gelecekte karşılaşabileceği depremi istenen performans seviyesinde karşılayabilmesi önemli bir konudur. Türkiye'nin mevcut betonarme yapı stoku dikkate alındığında özellikle yumuşak kat düzensizliği bulunan yapıların depremlerde ağır hasar gördüğü belirlenmiştir. Bu nedenle betonarme binalardaki düzensizlikleri dikkate almak büyük önem arz etmektedir. 
Bu tez çalışmasıyla, yumuşak kat düzensizliğine sahip betonarme binaların olası depremlerde hasar görme olasılıklarının kırılganlık eğrileriyle değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Bu kapsamda SeismoStruct yapısal analiz programı kullanılarak kat planı mevcutta bulunan zemin katı 4.5 m ve normal katları 3 m olan 4 katlı tipik bir betonarme bina düzenli ve yumuşak katlı olarak modellenmiştir. Modellenen binaların doğrusal olmayan artımsal dinamik ve statik itme analizleri yapılmıştır. Artımsal dinamik analizler için 11 adet deprem kaydı kullanılmıştır. Doğrusal olmayan davranışı modellemek için yapısal elemanların uçlarında toplanmış plastik mafsal kabulü yapılmıştır.
Artımsal dinamik analizler sonucunda düzenli ve yumuşak katlı binalar için en büyük tepkiler, göreli kat ötelemeleri ve kırılganlık eğrileri elde edilmiştir. Statik itme analizleri sonucunda düzenli ve yumuşak katlı binaların kapasite eğrileri oluşturulmuştur.
Elde edilen sonuçlar doğrultusunda yumuşak katlı binanın göreli kat ötelemelerinin düzenli binaya kıyasla aşırı derecede arttığı, taban kesme kuvveti taşıma kapasitelerinin azaldığı ve hasar görme olasılıklarının arttığı tespit edilmiştir.

Abstract:
The devastating earthquakes experienced in Turkey in recent years reveal the importance of earthquake-resistant building design. Therefore, it is an important issue that an existing building can withstand future earthquakes at the desired performance level. Considering Turkey's existing reinforced concrete building stock, it has been determined that especially buildings with soft story irregularities are severely damaged in earthquakes. Therefore, it is of great importance to take into account irregularities in reinforced concrete buildings. 
This thesis study aims to evaluate the possibility of damage to reinforced concrete buildings with soft storey irregularities in possible earthquakes using fragility curves. In this context, using the SeismoStruct structural analysis program, a typical 4-storey reinforced concrete building with an existing floor plan of 4.5 m and normal floors of 3 m was modelled as regular and soft storey. Nonlinear incremental dynamic and static pushover analyses of the modelled buildings were performed. 11 earthquake records were used for incremental dynamic analyses. To model the nonlinear behaviour, plastic hinges gathered at the ends of the structural elements were assumed.
As a result of incremental dynamic analyses, the maximum responses, interstorey drifts and fragility curves were obtained for regular and soft storey buildings. As a result of static pushover analyses, capacity curves of regular and soft-storey buildings were created.
In line with the results obtained, it has been determined that the interstorey drifts of the soft storey building increase excessively compared to the regular building, their base shear force carrying capacity decreases and the possibility of damage increases.