6 Şubat depremleri sonrası Ankara'ya göç eden kadınların toplumsal cinsiyet bağlamında deneyim ve ihtiyaçları
Experiences and needs of women migrated to Ankara after the February 6 eartquakes in gender contex
Yazar: ZEYNEP ŞENER
Danışman: DOÇ. DR. BURCU HATİBOĞLU KISAT
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyal Hizmet Ana Bilim Dalı / Sosyal Hizmet Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Sosyal Hizmet = Social Work

Özet:
Bu araştırmanın amacı, 6 Şubat depremlerinden kurtularak Ankara'ya göç eden kadınların toplumsal cinsiyet bağlamında deneyim ve ihtiyaçlarını keşfetmektir. Bu amaç doğrultusunda 6 Şubat depremlerini deneyimlemiş, travma sonrası stres bozukluğu tanısı konulmamış, birinci derecede yakınını depremde kaybetmemiş, afet nedeniyle yaşadığı şehri terk etmek zorunda kalarak zorunlu göç ile Ankara'ya gelen 34 Türkiye kökenli kadınlar ile yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılarak derinlemesine görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Araştırmadan elde edilen veriler, MAXQDA Pro 2020 programı kullanılarak refleksif tematik analiz ile çözümlenmiştir. Çözümlemeler sonucunda "Deprem Bölgesinde Kadın Deneyimleri ve Toplumsal Cinsiyet İhtiyaçları", "Kadınların Depremin Ardından Göç ve Yeniden Yerleşme Deneyimleri: Uzun Dönemli Toplumsal Cinsiyet İhtiyaçları" ve "Kadınların Afet Sonrası Yaşadıkları Sorunların Çözümüne ve İhtiyaçlarının Karşılanmasına İlişkin Değerlendirmeleri" olmak üzere 3 ana temaya ulaşılmıştır. Kadınların depremin ardından bakım yüklerinin arttığı, ataerkil kodlarla beslenen mahremiyet ve güvenlik endişesi duydukları, su ve hijyene erişemedikleri, uygun yaşam koşullarına sahip bir barınma yerine ihtiyaç duydukları ve bölgeye ulaştırılan yardımlarda insan onuruna yakışmayan muameleye ve toplumsal cinsiyet temelli ayrımcılığa maruz kaldıkları görülmüştür. Zorunlu göç ile yerleştikleri şehirlerde ise sosyal dışlanma ve baskıya maruz kaldıkları, bakım yüklerinin devam ettiği, toplumsal cinsiyet eşitsizliği nedeniyle iş hayatına katılamadıkları, toplumsal cinsiyet temelli şiddete maruz kaldıkları, psikososyal desteğe ihtiyaç duydukları ortaya çıkmıştır. Afetlere ilişkin tüm politika ve hizmetler toplumsal cinsiyete duyarlı olarak ve kadınların hakları gözetilerek geliştirilmelidir. Bu tezin, deprem nedeniyle göç etmek zorunda kalan kadınların seslerinin duyulması ve sosyal hizmet perspektifinden toplumsal cinsiyet ihtiyaçlarının görünür kılınması açısından literatüre önemli bir katkı sunacağı düşünülmektedir.

Abstract:
The aim of this research is to explore the experiences and needs of women who survived the February 6 earthquakes and migrated to Ankara in the context of gender. For this purpose, in-depth interviews were conducted using a semi-structured interview form with 34 women of Turkish origin who experienced the February 6 earthquakes, who were not diagnosed with post-traumatic stress disorder, who did not lose their first-degree relatives in the earthquake, and who had to leave the city they lived in due to the disaster and came to Ankara through forced migration. The data obtained from the research were analyzed with reflexive thematic analysis using MAXQDA Pro 2020 program. As a result of the analysis, "Women's Experiences and Gender Needs in the Earthquake Region", "Women's Migration and Resettlement Experiences after the Earthquake: Long-Term Gender Needs" and 'Women's Evaluations Regarding the Solution of the Problems They Experienced After the Disaster and Meeting Their Needs'. It was observed that women's care burdens increased after the earthquake, they were concerned about privacy and safety fed by patriarchal codes, they could not access water and hygiene, they needed a shelter with appropriate living conditions, and they were exposed to treatment unworthy of human dignity and gender-based discrimination in the aid delivered to the region. In the cities where they settled after forced migration, it was revealed that they were subjected to social exclusion and oppression, their care burden continued, they could not participate in business life due to gender inequality, they were exposed to gender-based violence, and they needed psychosocial support. All policies and services related to disasters should be developed in a gender-sensitive manner and in consideration of women's rights. It is thought that this thesis will make an important contribution to the literature in terms of making the voices of women who had to migrate due to the earthquake heard and making their gender needs visible from a social work perspective.