Kura Nehri suyunun mutajenik özelliklerinin araştırılması
Investigation of mutagenic properties of Kura River water
Yazar: GÖKHAN YEŞİLYURT
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET ARSLAN
Ardahan Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Biyoteknoloji Ana Bilim Dalı / Biyoteknoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Biyoteknoloji = Biotechnology

Özet:
Kura Nehri, Kars'ın Kızılgedik bölgesinden kaynaklanır ve ardından Ardahan
platosunu geçerek Gürcistan üzerinden Azerbaycan'a ilerler ve Hazar Denizi'ne ulaşır.
Bu özelliğiyle, Güney Kafkasya'nın en büyük sınır ötesi su havzasıdır. Nehir boyunca
sanayi, enerji ve sulama gibi amaçlarla faydalanılan bölgeler bulunmaktadır.
Kaynaklandığı yerden Hazar Denizi'ne ulaşana kadar birçok şehrin içinden geçmesi,
nehir üzerindeki kirlilik yükünü artırmaktadır. Kızılgedik Dağı'ndan doğup ilk olarak
Ardahan şehir merkeziyle karşılaşan Kura Nehri, Göle ilçesinden ve birçok köyün
yakınından geçerken bu bölgelerden deşarjlar almaktadır. Bu çalışmada nehrin Ardahan
il sınırları içerisinde kalan kısmında 2022 ve 2023 yıllarında 3 farklı istasyondan alınan
su örneklerinin mutajenitesinin Ames \Salmonelle mutejenite test sistemi ile TA98 ve
TA100 Salmonella typhimurium suşları kullanılarak belirlenmesi amacıyla
tasarlanmıştır.
Elde edilen bulgulara göre 2022 yılında alınan su örneklerinden 3. İstasyonda TA
98 suşu üzerinde mutajenik etki, 2023 yılında alınan su örneklerinde ise TA100 suşu
üzerinde 2. ve 3. İstasyonlardan alınan su örneklerinde mutajenik etki tespit edilmiştir.

Abstract:
The Kura River originates from the Kızılgedik region of Kars and then crosses the
Ardahan plateau, proceeds to Azerbaijan through Georgia and reaches the Caspian Sea.
With this feature, it is the largest cross-border water basin in the South Caucasus. There
are areas along the river used for purposes such as industry, energy and irrigation. The
fact that it passes through many cities from its source to the Caspian Sea increases the
pollution load on the river. The Kura River, which originates from Kızılgedik Mountain
and first meets the city center of Ardahan, passes through Göle district and many
villages and receives discharges from these regions. This study was designed to
determine the mutagenicity of water samples taken from 3 different stations in 2022 and
2023 in the section of the river within Ardahan provincial borders by using TA98 and
TA100 Salmonella typhimurium strains with Ames \Salmonelle mutegenicity test
system. The Kura River originates from the Kızılgedik region of Kars and then crosses
the Ardahan plateau, proceeds to Azerbaijan through Georgia and reaches the Caspian
Sea. With this feature, it is the largest cross-border water basin in the South Caucasus.
There are areas along the river used for purposes such as industry, energy and irrigation.
The fact that it passes through many cities from its source to the Caspian Sea increases
the pollution load on the river. The Kura River, which originates from Kızılgedik
Mountain and first meets the city center of Ardahan, passes through Göle district and
many villages and receives discharges from these regions.
According to the results obtained, mutagenic effect was detected on TA98 strain
in the 3rd station from the water samples taken in 2022 and mutagenic effect was
detected on TA100 strain in the water samples taken from the 2nd and 3rd stations in
2023.