Susam (Sesamum indicum L.) bitkisi örneğinde bantlı sökücü yolucu düzenin geliştirilmesi ve çalışma kriterlerinin belirlenmesi
Development of band uprooting system for sesame (Sesamum indicum L.) plant and determination of working criteria
Yazar: GİZEM ÇARDAK
Danışman: YRD. DOÇ. DR. SELÇUK UĞURLUAY
Mustafa Kemal Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyosistem Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Günümüzde susam yetiştiriciliği bakımından en önemli sorun bitkilerin hasat aşamasında yaşanmaktadır. Susam hasadı hâlâ yoğun bir şekilde el emeğine dayalı olarak yapılmaktadır. Susam hasadının kısmen de olsa mekanize olması gereklidir. Bu çalışmada, yolma-sökme esaslı çalışan kayış-kasnak mekanizmalı bir hasat düzeneğinin en uygun çalışma koşulları (farklı kasnak çapları, bant hızları, bant aralıkları) laboratuvar ortamında belirlenmeye çalışılmıştır. Susam bitkilerinin hasadında kullanılması muhtemel bir hasat düzeni üzerinde çalışılmış ve kayış-kasnak mekanizmalı Yolucu-Sökücü deney düzeni tasarlanmıştır. En uygun bitki yakalama koşullarının belirlenebilmesi için de Yolucu-Sökücü düzen üzerinde var olan kasnak çapları (155 mm, 185 mm, 210 mm), kasnak bant hızları (0.55 m/s, 0.66 m/s, 0.77 m/s) ve kasnaklar arası mesafe değerleri (0 mm, 5 mm) ayarlanabilecek biçimde düzenlenmiştir. Yolucu-Sökücü düzenin bitkileri yakalama etkinliği incelenmiş ve istatiksel olarak değerlendirilmiştir. Ayrıca, bitkinin topraktan sökülme direnci belirlenmiştir. Bitki gövdesi ve yakalama bandı arasında oluşan sürtünme katsayısı ile bitki nem değişimleri de incelenmiştir. Araştırma sonucunda; deney düzeneğinde kullanılan kasnaklar, susam bitkilerini yakalama başarısı bakımından değerlendirildiğinde, 3. Kasnak çapı (210 mm) en başarılı bulunmuştur. Deney düzeneğinde kullanılan bant hızları, susam bitkilerini yakalama başarısı bakımından değerlendirildiğinde 3. Bant hızı (0.77 m/s) en başarılı olanıdır. Deney düzeneğinde kullanılan bant aralıkları, susam bitkilerini yakalama başarısı bakımından değerlendirildiğinde 2. Aralık (5 mm) daha başarılı bulunmuştur. Bitkinin sökülme direnci ortalama 309.1 N olarak bulunmuştur. Bitkide nem oranı azaldıkça, bant malzeme ile bitki gövdesi arasındaki sürtünme katsayısı değerlerinde küçük bir miktar düşüş gözlenmiştir.

Abstract:
Today, the most important problem in terms of sesame growing is still being in harvest of plants. Sesame harvest is still heavily based on hand labor. It is necessary that the sesame harvest is partially mechanized. In this study, it was aimed to determine the optimum working conditions (different pulley diameters, belt speeds, belt spacing) of a harvester with a driven belt-pulley mechanism in the laboratory conditions. A harvest apparatus, which can be used in the harvest of sesame plants, has been devised and the belt-pulley mechanism uproot experiment combination has been designed. The pulley diameters (155 mm, 185 mm, 210 mm), the band speeds (0.55 m/s, 0.66 m/s, 0.77 m/s) and the distance (0 mm, 5 mm) between the pulleys that are present on the uprooter can be adjusted so that the most suitable plant capture conditions can be determined. The catching activity of the plants in the uprooting combination was examined and evaluated statistically. Furthermore, the removal of the plant from the soil was determined by measuring removal resistance. The coefficient of friction between the plant and the catch band and the plant moisture changes were also examined. As a result of the research, when the pulleys used in the experimental system were evaluated in terms of the success of capturing sesame plants, the third pulley diameter (210 mm) was found to be the most appropriate. The third band speed (0.77 m/s) was the most successful when the belt speeds were evaluated for the success of capturing sesame plants. The second band space (5 mm) was found to be much more successful when the band spacing used in the experiment were evaluated in terms of the success of catching sesame plants. The uprooting resistance of the plant was found to be 309.1 N on average. As the plant moisture content decreased, there was a slight decrease in the coefficient of friction between the band material and the plant body.