Erken dönem uyum bozucu şema alanları, cinsel doyum ve kontrol odağı arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between early maladaptive schemas domains sexual satisfaction and focus the control
Yazar: BERFİN YILDIRIM
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ KAHRAMAN GÜLER
İstanbul Aydın Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Bu çalışma, yetişkin bireylerde erken dönem uyum bozucu şema alanları, cinsel doyum ve kontrol odağı arasındaki ilişkinin incelenmesi amacıyla gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın örneklemini, başta İstanbul olmak üzere Türkiye'de yaşayan ve çalışmaya gönüllü olarak katılmış 18 yaş ve üzeri 280'i kadın 120'si erkek 400 kişi oluşturmaktadır. Çalışmanın amacı doğrultusunda katılımcılara kişisel bilgilerini tespit edebilmek için Kişisel Bilgi Formu; Young Şema Ölçeği Kısa Form-3 (YŞÖ-KF3); Golombok- Rust Cinsel Doyum Ölçeği (GRCDÖ) ve Kontrol Odağı Ölçeği (KOÖ) uygulanmıştır. Bu araştırma için toplanan verilerin analizi SPSS 25 programı ile gerçekleştirilmiştir. 

Araştırma bulguları incelendiğinde hem erkeklerde hem de kadınlarda, duygusal yoksunluk, sosyal izolasyon, kusurluluk, duyguları bastırma, iç içe geçme/bağımlılık, terk edilme, tehditler karşısında dayanıksızlık, başarısızlık, karamsarlık, ayrıcalıklılık/yetersiz özdenetim, kendini feda ve yüksek standartlar şemaları ile cinsel doyum arasındaki ilişkide pozitif korelasyon saptanmıştır. Kontrol odağı ve erken dönem uyum bozucu şemalar arasındaki ilişkide, duygusal yoksunluk, sosyal izolasyon/güvensizlik, kusurluluk, duyguları bastırma, iç içe geçme/bağımlılık, terk edilme, tehditler karşısında dayanıksızlık, başarısızlık, karamsarlık, ayrıcalıklılık/yetersiz özdenetim, kendini feda, cezalandırma, yüksek standartlar ve onay arayıcılık arasında pozitif yönlü korelasyon olduğu bulunmuştur. Cinsel doyum ile kontrol odağı arasındaki ilişki incelendiğinde ise yine bu iki değişken arasında erkek ve kadınlarda pozitif yönlü ilişki olduğu saptanmıştır. Çalışma sonucunda tüm veriler değerlendirildiğinde kadınlarda ve erkeklerde cinsel doyumu en çok etkileyen şema alanının ayrılma ve reddedilme alanı olduğu; erkeklerde buna ek olarak zedelenmiş özerklik/performans alanının olduğu görülmüştür. Elde edilen bilgiler alanyazındaki diğer çalışmalar eşliğinde değerlendirilmiştir.  

Anahtar Kelimeler: Erken Dönem Uyum Bozucu Şemalar, Kontrol Odağı, Cinsel Doyum

Abstract:
This research was carried out to examine the relationship between early maladaptive schema domains, sexual satisfaction and locus of control in adults.  The sample of this study consists of 400 people, 280 women and 120 men, aged 18 and over, living in Turkey, especially in Istanbul, and voluntarily participated in the study. Personal Information Form in order to determine the personal information of the participants in line with the purpose of the study; Young Schema Scale Short Form-3 (YSS-SF3); Golombok-Rust Sexual Satisfaction Scale (GRISS) and Locus of Control Scale (LCS) were applied. The analysis of the data collected for this research was carried out with the SPSS 25 program. 

When the research findings are examined, it is seen that emotional deprivation, social isolation, defectiveness/shame, emotional inhibition, enmeshment/dependence, abandonment, vulnerability to harm/ilness, failure, pessimism, entitlemet/insuffiecent self control, self-sacrifice and unrelenting standards schemas and sexual intercourse in both men and women a positive correlation was found in the relationship between satisfaction. In the relationship between locus of control and early maladaptive schemas, emotional deprivation, social isolation/mistrust, defectiveness/shame,emotional inhibition,enmeshment/dependence, abandonment, vulnerability to harm/ilness, failure, pessimism, entitlement/insuffiecent, self-control, self-sacrifice, punishment, unrelenting standards and approval seeking a positive correlation was found between. When the relationship between sexual satisfaction and locus of control was examined, it was seen that there was a positive relationship between men and women. As a result of the study, when all the data were evaluated, it was determined that the schema area that most affected sexual satisfaction in women and men was the area of disconnection and rejection; in addition, it was observed that the impaired autonomy/performance area was the other schema area that most affected sexual satisfaction in men. The obtained information has been evaluated in conjunction with other studies in the literature. 

Keywords: Early Maladaptive Schemas, Locus of Control, Sexual Satisfaction