Diferansiye tiroid kanserli hastalarda düşük doz I-131 sintigtrafisi ile tiroglobulin uyumsuzluğunun değerlendirilmesi
Evaluation of discordance between low-dose I-131 scintigraphy and thyroglobulin in patients with differentiated thyroid cancer
Yazar: HANDAN TOKMAK
Danışman: PROF. DR. IŞIK ADALET
İstanbul Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Nükleer Tıp Ana Bilim Dalı / Nükleer Tıp Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2003
Konu: Radyoloji ve Nükleer Tıp = Radiology and Nuclear Medicine

Özet:
Diferansiye tiroid karsinomlarinda ablasyon tedavisi sonrası takipte 5 mci iyot-131 ile tüm vücut sintigrafisi ve Tg değerlerinin ölçümü kullanılır. Iyot-131 ile tüm vücut sintigrafisi inde boyunda ve diğer bölgelerde artmış aktivite tutulumu görülmesi, nüks veya metastazı düşündürür. Bu hastalarda Tg değerinde artış görülür. Bu bulgular ile yüksek doz iyot-131 verilerek tedavi yoluna gidilir. Ancak nüks ve metastazı olan her hastada sintigrafi bulguları ve Tg değerleri uyumlu olmayabilir. Iyot-131 sintigrafi isinde artmış. Aktivite tutulumu görülmesine rağmen Tg değerleri normal sınırlarda olabilir veya iyot-131 sintigrafisi sinde patolojik aktivite tutulumunun görülmemesine rağmen kilo globulin değerleri yükselebilir. Bu 2 durumun ortaya çıkmasına sebep olan çeşitli faktörler vardır ve bu hastalar klinik takip sırasında problem yaratan hastalardır. Uyumsuzluk ne dediğinin araştırılması ve sonuca göre tedavi kararının verilmesi gerekir. Bu çalışma ile endokrinoloji polikliniğinde takip edilen iyi bir feraset diye tiroid kanserli hastalardan. Ablasyon sonrası takip sırasında 5 mci iyot-131 sintigrafisi bulguları ve tiroglobulin değerlerinde uyumsuzluk gösterenler tespit edilmiştir. Çalışmamız bu hasta grubunda uyumsuzluk nedenlerinin araştırılması, takip ve tedaviyi belirleyici faktörlerin ortaya çıkarılması amacıyla yapılmıştır. Çalışma materyalini retrospektif olarak incelenen 512 diferansiye tiroid kanserli hasta arasında uyumsuzluk olduğu belirtilen 37 hasta (11 erkek 26 kadın) oluşturmuştur. Tespit edilen uyumsuz vakalar histopatolojik özellikler iyot-131 sintigrafisi. Bulguları, tiroglobulin değerleri, antitiroglobulin antikorları ve uzun süreli takip sonuçları açısından incelenmiştir. Toplam 37 hastanın 34 papiller, üçü foliküler tiroid kanseri olarak belirlenmiştir. Çalışmaya alınan diferansiye, papiller tiroid, kanserli hastalar, tiroglobulin ve 5 mci iyot-131 sintigrafisi sonuçlarına göre grup 1 ve grup 2 olarak ikiye ayrılmıştır. Grup 1 iyot-131 sintigrafisi negatif olan yani herhangi bir iyot tutulumu bulunmayan ancak Tg değeri pozitif yani >5 ng/ml olan hastalardan oluşmuştur. Bu grupta 23 hasta yer almıştır. Grup 1'i oluşturan toplam 23 hastadan 15 tanesinde yüksek doz iyot-131 tedavisi uygulanmıştır. Yüksek doz iyot-131 tedavisi alan bu 15 hasta yüksek doz sonrası 10. gün sintigrafi sonuçlarına göre 2 gruba ayrılmıştır. Grup 1a 5 mci iyot sintigrafisi negatif yüksek doz sonrası 10 gün sintigrafisi pozitif ve Tg düzeyi yüksek hastalardan oluşturulmuştur. Bu grupta toplam 8 hasta vardır. Grup 1b 5 mci iyot sintigrafisi negatif, yüksek doz 10 gün sintigrafisi negatif ve Tg düzeyi yüksek hastalardan oluşmuştur. Bu grupta 6 hasta vardır. Grup 2 ise Tg negatif, 5 mci iyot-131 sintigrafisi pozitif hastalardan oluşmuştur. Bu grupta toplam 11 hasta vardır. 
        Elde edilen sonuçlara göre Grup 1'i oluşturan hastalardan 5 mci iyot-131 sintigrafisinin negatif olma nedenleri aşağıda sıralanmıştır. Grup 1a' yi oluşturan 8 hastada iyot-131 dozunu düşük olmasına, Grup 1b'yi oluşturan 6 hastadan üçünde histopatolojik alt gruba 2 hastada mikrometastaza ve 1 hastada iyot uptake kapasitesinin bozulmasına bağlanmıştır. Tedavi dozu almasına rağmen sonuçlarına ulaşılamayan bir hasta gruplandırma dışında bırakılmıştır. Tedavi olmayan ve alt gruplara sokulmayan toplam 8 hastadan dördünde dokunun dediferansiye olabileceği düşünülmüştür. Dort Tg sinin seyir sırasında normale dönmesi nedeniyle uyumsuzluk açıklanamamıştır. Grup 2'yi oluşturan toplam 11 hastada Tg negatif olma nedenleri 3 hastada antitiroglobulin antikor düzeylerinin yüksek olması, 8 hastada dokunun Tg üretmemesi ile açıklanabilir. 
       Çalışmamızdan elde edilen sonuçlar. Tiroglobulinin iyi bir takip parametresi olmakla birlikte yanlış, pozitif ve yanlış negatif ölçümlerinin mümkün olması nedeniyle nüks ve metastazları değerlendirilmesinde 5 mci iyot-131 sintigrafisi ile birlikte kullanılması yönündedir. 
     Bu çalışmanın sonucunda hastalara ait tüm verilerin multifaktöriyel olarak değerlendirilmesi, takip ve tedavi programının her hasta için ayrı olarak düzenlenmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.
Özet
Diferansiye Tiroid Kanserli Hastalarda Düşük Doz I-131 Sintigrafisi ile Tiroglobulin Uyumsuzluğunun Değerlendirilmesi
Diferansiye tiroid karsinomlarında ablasyon tedavisi sonrası takipte, 5 mCi iyot-131 ile tüm vücut sintigrafisi (TVS) ve tiroglobulin (Tg) düzeylerinin ölçümü kullanılır. TVS'de boyun veya diğer bölgelerde artmış aktivite tutulumu nüks veya metastazı düşündürür ve genellikle Tg düzeylerinde yükselme eşlik eder. Bu durumda yüksek doz iyot-131 tedavisi uygulanır. Ancak bazı hastalarda sintigrafi bulguları ile Tg değerleri uyumsuz olabilir:
1.	TVS'de patolojik tutulum olmasına rağmen Tg düzeylerinin normal sınırlarda olması,
2.	TVS'de tutulum olmamasına rağmen Tg düzeylerinin yüksek çıkması.
Bu uyumsuzlukların çeşitli nedenleri vardır ve klinik takipte zorluk yaratır. Bu çalışmada, endokrinoloji polikliniğinde takip edilen diferansiye tiroid kanserli hastalardan, ablasyon sonrası 5 mCi I-131 sintigrafisi ile Tg değerleri uyumsuz olanlar retrospektif olarak incelenmiştir.
Materyal ve Metot:
Toplam 512 diferansiye tiroid kanserli hasta arasından uyumsuzluk saptanan 37 hasta (11 erkek, 26 kadın) değerlendirildi. Hastalar histopatolojik özellikler, I-131 sintigrafi bulguları, Tg düzeyleri, antitiroglobulin antikor (anti-Tg) durumu ve uzun dönem takip sonuçları açısından analiz edildi.
Gruplandırma:
•	Grup 1: TVS negatif, Tg >5 ng/ml (23 hasta).
o	Grup 1a: Yüksek doz I-131 sonrası TVS pozitif (8 hasta).
o	Grup 1b: Yüksek doz I-131 sonrası TVS negatif (6 hasta).
•	Grup 2: TVS pozitif, Tg negatif (11 hasta).
Bulgular:
•	Grup 1a'daki 8 hastada düşük I-131 dozu nedeniyle başlangıçta TVS negatif bulunmuş, yüksek doz sonrası tutulum saptanmıştır.
•	Grup 1b'deki 6 hastada uyumsuzluk nedenleri:
o	3 hastada histopatolojik alt tip,
o	2 hastada mikrometastaz,
o	1 hastada iyot uptake bozukluğu.
•	Grup 2'deki 11 hastada Tg negatifliği:
o	3 hastada yüksek anti-Tg antikorları,
o	8 hastada tümörün Tg üretmemesi ile açıklandı.
Sonuç:
Tg, diferansiye tiroid kanseri takibinde önemli bir parametre olmakla birlikte yalancı pozitif/negatif sonuçlar verebilir. Bu nedenle nüks ve metastaz değerlendirmesinde I-131 sintigrafisi ile birlikte kullanılmalıdır. Hastaların klinik, laboratuvar ve görüntüleme bulguları multifaktöriyel olarak değerlendirilmeli ve tedavi kişiselleştirilmelidir.

Abstract:
In the follow-up of differentiated thyroid carcinoma after ablation therapy, whole-body scintigraphy (WBS) with 5 mCi iodine-131 and thyroglobulin (Tg) measurements are used. Increased iodine-131 uptake in the neck or other regions on WBS suggests recurrence or metastasis, which is typically accompanied by elevated Tg levels. In such cases, high-dose iodine-131 therapy is administered. However, scintigraphic findings and Tg levels may not always correlate in patients with recurrence or metastasis.
Two discordant scenarios may occur:
Increased uptake on I-131 scintigraphy with normal Tg levels,
No pathological uptake on I-131 scintigraphy despite elevated Tg levels.
These discrepancies arise from various factors and pose challenges in clinical follow-up. This study retrospectively evaluated patients with differentiated thyroid cancer who exhibited discordance between 5 mCi I-131 scintigraphy and Tg levels during post-ablation follow-up.
Materials and Methods:Among 512 patients with differentiated thyroid cancer, 37 (11 male, 26 female) showing discordance were analyzed based on histopathological features, I-131 scintigraphy findings, Tg levels, anti-thyroglobulin antibody (anti-Tg) status, and long-term follow-up results.
Grouping:
Group 1: Negative scintigraphy but Tg >5 ng/mL (23 patients).
Subgroup 1a: Positive high-dose I-131 scintigraphy on day 10 post-therapy (8 patients).
Subgroup 1b: Persistent negative scintigraphy after high-dose therapy (6 patients).
Group 2: Positive scintigraphy but negative Tg (11 patients).
Results:
Group 1a: Initial negative 5 mCi scintigraphy attributed to insufficient I-131 dose (8 patients).
Group 1b: Discordance causes:
Histopathological subtype (3 patients),
Micrometastases (2 patients),
Impaired iodine uptake (1 patient).
Group 2: Tg negativity explained by:
High anti-Tg antibodies (3 patients),
Non-Tg-secreting tumors (8 patients).
Four untreated patients in Group 1 were suspected of dedifferentiation, while four others showed spontaneous Tg normalization.
Conclusion:
Although Tg is a valuable follow-up marker, false-positive/negative results necessitate its combined use with I-131 scintigraphy. A multifactorial evaluation of clinical, laboratory, and imaging data is essential for personalized management.