Üniversite öğrencilerinin psikolojik yardım gereksinimlerine ilişkin öznel faktörlerin incelenmesi
Investigating the subjective factors related to the need for psychological help of the college students
Yazar: İSMAİL AY
Danışman: DOÇ. DR. BİROL ALVER
Atatürk Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2014
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Eğitim psikolojisi = Education psychology ; Psikolojik ihtiyaçlar = Psychological needs ; Psikolojik yardım = Psychological help ; Öz düzenleme becerisi = Self-regulation skill ; Öz yeterlilik = Self-efficacy ; Öznel iyi oluş = Subjective well-being ; Öğrenilmiş güçlülük = Learned resourcefulness ; Üniversite öğrencileri = University students

Özet:
Bu çalışmada üniversite öğrencilerinin psikolojik yardım ihtiyaçlarını 
etkilediği düşünülen öğrenilmiş güçlülük, öz yeterlik, öz düzenleme ve öznel iyi oluş 
faktörlerinin ilişkilerini incelemek ve psikolojik yardım ihtiyacını yordamada öznel iyi 
oluşun öğrenilmiş güçlülük, öz yeterlik, öz düzenleme faktörlerine aracılık edip 
etmediğini belirlemek amaçlanmıştır. Araştırmanın evreni 2012-2013 bahar yarıyılında 
Atatürk Üniversitesi merkez yerleşkesinde 16 fakültede lisans düzeyinde öğrenim gören 
üniversite öğrencilerinden oluşmaktadır. Araştırmanın örneklemi ise söz konusu 
evrenden uygun örnekleme yöntemiyle seçilen 1205 kişilik (Kız=666, %55,3; 
Erkek=539, %44,7; yaş ortalaması X =21,49; Ss=2,18) bir gruptan meydana 
gelmektedir. 
Psikolojik yardım ihtiyacını belirlemek için araştırma kapsamında "Psikolojik 
Yardım İhtiyacı Belirleme Ölçeği" geliştirilmiştir. Öz düzenleme becerisini ölçmek için 
Carey, Neal ve Colins (2004) tarafından geliştirilmiş olan "Kısa Öz Düzenleme
Ölçeği"nin (Short Self-regulation Questionnaire) Türkçeye adaptasyonu yapılmıştır. 
Bunlardan ayrı olarak araştırma kapsamında Dağ (1991) tarafından Türkçeye 
uyarlanmış olan "Rosenbaum Öğrenilmiş Güçlülük Ölçeği", Yıldırım ve İlhan (2010) 
tarafından Türkçe uyarlaması yapılmış olan "Genel Öz Yeterlilik Ölçeği" ve öznel iyi 
oluşu belirlemek için ise Köker'in (1991) Türkçe adaptasyonunu yaptığı "Yaşam 
Doyum Ölçeği" ve Türkiye'deki geçerlik ve güvenirlik çalışmalarını Gençöz'ün (2000) 
yaptığı "Pozitif ve Negatif Duygulanım Ölçeği" kullanılmıştır. Verilerin analizinde 
SPSS 22.0 ve LISREL 9.1 istatistik programlarından yararlanılmıştır. Araştırmada 
betimsel analizler, Pearson momentler çarpım korelasyonu, faktör analizleri ve 
araştırma hipotezlerini test etmek için de path analizi kullanılmıştır. 
Elde edilen bulgulara göre, öğrenilmiş güçlülük faktörü öznel iyi oluşu 
yordamamakta ancak öğrenilmiş güçlülük öz düzenleme ve öz yeterlik faktörlerini 
yüksek düzeyde yordamaktadır. Öz düzenleme ve öz yeterlik faktörlerinin öznel iyi 
oluşu orta düzeyde ve pozitif yönde yordadığı ve öznel iyi oluşun, psikolojik yardım 
ihtiyacını yordamada öz düzenleme ve öz yeterlik faktörlerine aracılık ettiği tespit 
edilmiştir. Ayrıca öznel iyi oluşun psikolojik yardım ihtiyacını olumsuz yönde veiv
oldukça iyi düzeyde yordadığı tespit edilmiştir. Tüm bu sonuçlar ilgili kuram ve 
literatür açısından tartışılmış ve çeşitli önerilerde bulunulmuştur. 

Anahtar Sözcükler: Öz düzenleme, Öz yeterlik, Öğrenilmiş güçlülük, Öznel iyi oluş, 
Maslow, Psikolojik ihtiyaçlar, Psikolojik yardım ihtiyacı

Abstract:
In this study, it is aimed to analyze the relations of the factors such as the 
learned resourcefulness, self-efficacy, self-regulation and subjective well-being which 
are thought to affect the needs of the university students for psychological help and to 
determine if the subjective well-being mediates other factors in the prediction of the 
needs of the university students for psychological help. The population of the study is 
formed of undergraduates who get education in 16 faculties in the central campus of the 
University of Atatürk in the spring term of 2012-2013 academic years. The sample of 
the study is formed of 1205 undergraduates (female=666, 55,3 %; male=539, 44,7 %; 
average of age X =21,49; Sd=2,18) selected from the mentioned universe by 
convenience sampling method. 
"Need for Psychological Help Scale" has been developed as a part of the 
study to determine the needs for psychological help. "Short Self-Regulation 
Questionnaire" developed by Carey, Neal and Colins (2004) has been adapted into 
Turkish to determine the self-regulation skills. Apart from these, Rosenbaum's Learned 
Resourcefulness Scale adapted into Turkish by Dağ (1991), General Self-Efficacy Scale 
adapted into Turkish by Yıldırım and İlhan (2010), and to determine subjective wellbeing; Satisfaction with Life Scale adapted into Turkish by Köker (1991) and Positive 
and Negative Affect Scale whose reliability and validity checking was done by Gençöz 
(2000) for Turkey have been used within the study. SPSS 22.0 and LISREL 9.1 have 
been used in the analysis of the data. Pearson product-moment correlation, descriptive 
analysis, factor analysis and path analysis to test the research hypothesis has been used 
in the study. 
According to obtained data, the learned resourcefulness factor does not 
predict the subjective well-being; however, it highly predicts the self-regulation and 
self-efficacy factors. It has been determined that the self-regulation and self-efficacy 
factors predict the subjective well-being in a positive way and medium level, and 
subjective well-being mediates self-regulation and self-efficacy factors to predict the 
needs for psychological help. It was also determined that subjective well-being predicts vi
the needs for psychological help in a negative way and fair level. All these results have 
been discussed in terms of the related theories and literature, and several suggestions 
have been made. 

Key Words: Need for Psychological Help, Self-Regulation, Self-Efficacy, Learned 
Resourcefulness, Subjective well-being, Maslow, Psychological Needs