Konsosyonel demokrasinin etkinliği: Lübnan örneği
The effectiveness of consociational democracy: The example of Lebanon
Yazar: HİLAL CAN ALTUN
Danışman: DOÇ. DR. ARZU GÜLER
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science ; Uluslararası İlişkiler = International Relations

Özet:
Derinden bölünmüş toplum; etnik, dinsel, dilsel ve ulusal kimliklerin farklılaştığı ve farklılaşan bu kimliklerin rekabet etmesinin çatışmaya dönüşme tehlikesinin olduğu topluluklardır. Bu şekilde farklılıklara sahip toplulukların bir devlet içerisinde bir arada barış içinde yaşamaları zorlaşmaktadır. Derinden bölünmüş topluluklar için barışın inşası ve istikrarın sağlanması amacıyla konsosyonel demokrasi önerilmektedir. Konsosyonel demokrasi modeli olarak adlandırılan bu sistem Arendt Lijphart tarafından; parçalanmış siyasi kültüre sahip bir demokrasiyi, istikrarlı bir demokrasiye dönüştürmek için tayin edilmiş, 'elitler karteli' yönetimi olarak tanımlanmaktadır. Derinden bölünmüş toplumlara sahip ülkelerde barış ve istikrarın sağlanması için güç paylaşımına dayanan konsosyonel demokrasi modeli önerilmektedir.Bu çalışmada derinden bölünmüş topluma sahip Lübnan'da konsosyonel demokrasinin uygulamaları ve etkinliği tartışmaya açılmıştır.
Lübnan'da 1943 Ulusal Paktı olarak adlandırılan sözlü bir centilmenlik antlaşması ile iktidarın Hıristiyan ve Müslüman topluluklar arasında paylaşıldığı görülmektedir. Güç paylaşımı kapsamında Cumhurbaşkanının Maruni, Başbakanın Sünni ve Meclis Başkanının Şii olması kararlaştırılmıştır. Parlamentonun da mezhepsel oranlar çerçevesinde paylaşıldığı görülmektedir. Çalışmanın dördüncü bölümünde, Lübnan'da konsosyonel demokrasinin etkinliği belli kriterler üzerinden analiz edilmiştir. Bu kriterler hükümet istikrarı, iktidar paylaşım antlaşmalarının devamı, demokrasinin varlığı ve şiddet ve çatışmanın yokluğudur.Sonuç olarak derinden bölünmüş toplumlar için bir reçete olarak sunulan konsosyonel demokrasi modelinin, Lübnan için barış ve demokrasiyi sağlamakta başarılı olmadığı sonucuna varılmıştır.

Abstract:
Deeply divided society; These are communities where ethnic, religious, linguistic and national identities differ and there is a danger that the competition between these differentiated identities may turn into conflict. In this way, it becomes difficult for communities with differences to live together peacefully within a state. Consociational democracy is recommended to build peace and ensure stability for deeply divided communities. This system, called the consociational democracy model, was defined by Arendt Lijphart; It is defined as the 'elite cartel' administration appointed to transform a democracy with a fragmented political culture into a stable democracy. The model of consociational democray based on power sharing is recommended to ensure peace and stability in countries with deeply divided societies. In this study, the practices and effectiveness of consociational democracy in Lebanon, which has a deeply divided society, are discussed. 
In Lebanon, power appears to be shared between Christian and Muslim communities through a verbal gentlemen's agreement called the 1943 National Pact. Within the scope of power sharing, it was decided that the President would be Maronite, the Prime Minister would be Sunni and the Speaker of the Parliament would be Shiite. It seems that the parliament is also divided within the framework of sectarian proportions. In the fourth part of the study, the effectiveness of consociational democracy in Lebanon was analyzed based on certain criteria. These criteria are government stability, continuation of power-sharing agreements, the existence of democracy and the absence of violence and conflict. As a result, it has been concluded that the consociational democracy model, which is presented as a prescription for deeply divided societies, is not successful in providing peace and democracy for Lebanon.