Su kültürü fesleğen yetiştiriciliğinde mikoriza, bakteri ve alg ile mineral gübrelerin azaltılması
Mycorrhiza, bacteria and algae for reducing mineral fertilizers in hydrponic basil growing
Yazar: ABDULLAH ALDİYAB
Danışman: PROF. DR. HAYRİYE YILDIZ DAŞGAN
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu tez çalışmasında serada su kültüründe fesleğen yetiştiriciliğinde mineral gübre miktarı %50 azaltılarak yerine biyo-gübreler eklenmiştir. Çalışmada mikroalg, bakteri ve mikoriza biyo-gübreleri kullanılmıştır. Su kültüründe yetiştirilen Dino çeşidi fesleğen çeşidinin toplam yaprak verimi, %100 ve %50 mineral gübre kontrol uygulamalarında sırası ile 3702 g/m2 ve 2307 g/m2 olmuştur. Bakteri, mikoriza ve mikrolag biyo-gübreleri 2744 g/m2, 2616 g/m2 ve 2439 g/m2 toplam verim ile %50 kontrol uygulaması toplam veriminden sırası ile %18.94, %13.94 ve %5.72 daha fazla fesleğen verimi oluşturmuştur. Biyo-gübre uygulamalarının Dino çeşidi fesleğen yaprağı üzerine etkisinin daha az sayıda ama daha ağır ve kalın yapraklar şeklinde olduğu söylenebilir. Biyo-gübreler fesleğen bitkisinde yan dal oluşumunu artırıcı etkiler yapmıştır. Biyo-gübrelerin fesleğen bitkisinde gövdeyi kalınlaştırmadığı görülmüştür. Su kültürü fesleğen yetiştirme ortamına biyo-gübreler eklendiğinde bitkinin kuru madde oluşturma kapasitesi alg hariç arttığı görülmüştür. Su kültürü ortamında fesleğen yetiştiriciliğinde ortama eklenen biyo-gübrelerin bitkinin kök gelişmesine katkı yapmıştır. Su kültüründe yetiştirilen Dino feslegen çeşidi yapraklarında SÇKM, fenol ile flanovoid miktarının artmasında yetiştirme ortamına eklenen biyo-gübrelerin olumlu etkisi olmuştur. Mikroalg ve mikoriza gübreleri fesleğende C vitamini üzerine hafif artırıcı etkide bulunmuştur. Bakteri ise azaltmıştır. Genel olarak nitrat miktarı biyo-gübrelerle yetiştirilen yapraklarda daha az kaydedilmiştir. Bakteri biyo-gübresi uçucu aroma maddelerini artırmıştır. Ancak, mikoriza ve mikrolagde böyle bir artış görülmemiştir. Fesleğen yapraklarında N, P, K, Ca, Mg makro besin elementleri ile Fe, Mn, Zn, Cu mikro besin elementleri konsantrasyonları üzerine biyo-gübrelerin özellikle de bakteri ve mikorizanın daha yüksek oranlarda ve mikroalgin ise daha düşük oranda artırıcı etkiler yaptığı belirlenmiştir. Su kültürü fesleğen yetiştiriciliğinde mineral gübrelerin azaltılıp yerine biyo-gübrelerin ikame edilmesi verimi, bitki büyümesini, yaprak tat ve yeme kalitesini, antioksidan içeriklerini artırıcı etkiler yapmıştır.

Abstract:
Mineral fertilizers in basil hydroponic cultivation was reduced by 50% and bio-fertilizers were added. Microalgae, bacteria and mycorrhiza bio-fertilizers were used. The basil leaf yield was 3702 g / m2 and 2307 g / m2, respectively, in 100% and 50% mineral fertilizer application The basil leaf yield was 3702 g / m2 and 2307 g / m2, respectively, in 100% and 50% mineral fertilizer control applications. Bacteria, mycorrhiza and microalg fertilizers produced a total yield of 2744 g /m2, 2616 g/m2 and 2439 g/m2, respectively.  Bacteria, mycorrhiza and microalg fertilizers produced 18.94%, 13.94% and 5.72% more basil yields than the yield of 50% control application. The effect of bio-fertilizer applications on basil leaves are fewer but heavier and thicker leaves. Bio-fertilizers increased the formation of lateral branches in the basil plant. It was observed that bio-fertilizers did not thicken the stem in the basil plant. In the basil plant grown in hydroponic, when bio-fertilizers are added, the dry matter forming capacity of the plant is increased except for algae.  Bio-fertilizers increased the root development in hydroponic basil cultivation. Bio-fertilizers had an effect on increasing the amount of total soluble solids (birx), phenol and flanovoid in the leaves of Dino basil cultivar grown in hydroponic. Microalgae and mycorrhiza fertilizers had a slightly increasing effect on vitamin C in basil. However, bacteria was decreased vitamin C. In general, the amount of nitrates is reduced by bio-fertilizers. bacteria increased volatile flavor compounds in the leaf, but not mycorrhiza and algae. Bio-fertilizers had enhancing effects on nutrient concentrations of N, P, K, Ca, Mg, Fe, Mn, Zn, Cu in basil leaves. In hydroponic basil cultivation, reducing mineral fertilizers and replacing bio-fertilizers instead have had effects that increase yield, plant growth, leaf taste and eating quality, antioxidant contents.