İstanbul 112 acil sağlık hizmetleri çalışanlarının mesleki tükenmişlik düzeyleri, algılanan stres düzeyi ve stresle başa çıkma stillerinin evlilik doyumunu yordama gücü
Investigation of the influence of occupational burnout levels, perceived stress, strategies of coping with stress on marital satisfaction in İstanbul 112 emergency health service's employees
Yazar: ÇİĞDEM URGANCI
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ENGİN EKER
İstanbul Aydın Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Acil servis = Emergency service ; Evlilik = Marriage ; Evlilik doyumu = Marital satisfaction ; Sağlık hizmetleri = Health services ; Sağlık personeli = Health personnel ; Stres = Stress ; Stresle başetme = Coping with stress ; Tükenmişlik = Burnout ; Tükenmişlik düzeyi = Burnout level

Özet:
Bu araştırmanın amacı, İstanbul 112 acil sağlık hizmetleri çalışanlarının mesleki tükenmişlik düzeyleri, algılanan stres ve stresle başa çıkma stratejilerinin evlilik doyumunu yordama gücünü incelemektir. Ayrıca çalışmada cinsiyet, yaş, evlilik süresi, çocuk sayısı, evde eş ve çocuklarla birlikte yaşayan aile büyüğünün varlığı, mesleki unvan, eş çalışma durumu, 112 acil sağlık hizmetlerinde çalışma süresi, çalışılan birim, haftalık çalışma saati ve aylık gelir gibi değişkenlerin 112 acil sağlık hizmetleri çalışanlarının evlilik doyumunu nasıl etkilediğini ortaya koymak amaçlanmıştır.
Araştırmanın örneklemi İstanbul 112 acil sağlık hizmetleri komuta kontrol merkezi, acil sağlık hizmetleri istasyonları ve ulusal medikal kurtarma ekibinde çalışan ve randomize olarak seçilen 410 acil sağlık hizmetleri çalışanından oluşmaktadır.
Araştırmanın uygulama aşamasında bilgilendirme onam formu ve demografik bilgi formu ile birlikte çalışanlara uygulanan ölçekler bir paket halinde verilmiştir. İstanbul 112 acil sağlık hizmetleri çalışanlarına "mesleki tükenmişlik ölçeği kısa formu" "algılanan stres ölçeği" "başa çıkma stratejileri ölçeği kısa formu" ve çalışanların evlilik ilişkisinden sağlanan genel doyum düzeylerini ölçmek amacıyla da "evlilik yaşamı ölçeği" uygulanmıştır. Veriler; benferroni testi, t testi, games-howel testi, kruskal wallis testi, spearman korelasyon testi ve ANOVA ile analiz edilmiştir.
Çalışmadan elde edilen bulgular sonucunda; İstanbul 112 acil sağlık hizmetleri çalışanlarının mesleki tükenmişlik düzeylerinin, algılanan stres ve stresle başa çıkma stratejilerinin evlilik doyumu ve evlilik yaşamı üzerindeki etkileri anlamlı bulunmuştur. Çalışmaya katılan acil sağlık hizmetleri çalışanlarının mesleki tükenmişlikleri ve evlilik doyumları arasında negatif yönde bir ilişkinin olduğu bulunmuştur. Yine algılan stres düzeyi ile evlilik doyumu arasında da ters yönde bir ilişkinin olduğu bulunmuş olup, stresle başa çıkma stratejileri ve evlilik doyumu arasında ise pozitif yönde bir ilişki tespit edilmiştir. İstanbul 112 acil sağlık hizmetleri çalışanlarının evlilik doyumu düzeylerinin cinsiyet, çocuk sayısı, evde eş ve çocuklarla birlikte yaşayan aile büyüğünün varlığı ve aylık gelir düzeyi açısından anlamlı farklılıklar göstermediği ancak; yaş, evlilik süresi, mesleki unvan, eş çalışma durumu, 112 acil sağlık hizmetlerinde çalışma süresi, çalışılan birim ve haftalık çalışma saati açısından anlamlı farklılık gösterdiği tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler: 112 Acil Sağlık Hizmetleri, Acil Sağlık Çalışanları, Mesleki Tükenmişlik, Algılanan Stres, Stresle Başa Çıkma, Evlilik Doyumu.

Abstract:
The purpose of the research is to investigate the influence of occupational burnout levels, perceived stress, strategies of coping with stress on marital satisfaction in Istanbul 112 emercency health service's employees. In addition, the study aims to put forward the affect of different variables such as, gender, age, duration of marriage, number of children, eldery relatives "parents" sharing the same home, profession tittle, spouse career, duration of employment, department represented, weekly working hours and income on marital satisfaction among staff employed in Istanbul 112 emercency health service.
The research was based on 410 married indiviuals whom are employed in various departments of Istanbul 112 emercency health service. 
The survey was presented togetter with demograhic informative form to the participants. In the research "Burnout Measure-Short Version (BMS)", "Perceived Stress Scale (PSS), "Coping Stress Scale-Brief Form (CSS-BF)" and "Marriage Life Scale" were used by the researcher. The data was analised with Pearson Product Moment Correlation, t-test, ANOVA, Benferroni test, Games-Howel test, Kruskal Wallis test, Mann Whitney u test, Spearman Correlation analysis and Linear Regression analysis among the participants.
As a result, the occupational burnout levels, perceived stress and the strategies of coping with stress was found to have influence on maritial satisfaction among the staff employed in Istanbul 112 emercency health service. It was found that burnout levels were negatively correlated with marital satisfaction among participants. Perceived stress level was also negatively correlated with marital satisfaction. However, the strategies of coping with stress were positively correlated with marital satisfaction. It was observed that marital satisfaction level did not differentiate in respect of gender, number of children, eldery relatives "parents" sharing the same home and the income level among the Istanbul 112 emercency health service's employees. Conversely, marital satisfaction differenciated in respect of age, duration of marriage, profession title, spouse career, duration of employment, department represented, weekly working hours.

Keywords: 112 Emercency Health Service, Employees, Staff, Occupational Burnout, Perceived Stress, Coping with Stress And Marital Satisfaction.