COVİD-19 hastalarında serum adenozin deaminaz düzeyi
Serum adenosine deaminase levels in COVİD-19 patients
Yazar: ŞENAY EREN
Danışman: DOÇ. DR. EMRE AVCI
Hitit Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Moleküler Biyoloji ve Genetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Biyokimya = Biochemistry
Dizin: Adenozin deaminaz = Adenosine deaminase ; COVID 19 = COVID 19 ; Laboratuvar deneyleri = Laboratory experiments ; Prognoz = Prognosis

Özet:
Amaç: Bu çalışma COVID-19 hastalarında, serum adenozin deaminaz (ADA) düzeyinin bir biyokimyasal ve prognostik belirteç olarak kullanılabilirliğini araştırmak ve rutinde bu amaçla kullanılan diğer bir takım hematolojik ve biyokimyasal parametrelerle kıyaslama yapmak üzere planlanmıştır. 
Yöntem: Çalışmamız Çorum Göğüs Hastalıkları Hastanesine başvuran ve COVID-19 tanısı almış 31 bireyden oluşan hasta grubu ve 30 sağlıklı gönüllü bireyin yer aldığı kontrol grubundan oluşturulmuştur. Hasta grubu kendi içinde komplike olmamış hasta grubu (KOHG), hafif-orta pnömonili hasta grubu (HOPHG) ve ağır pnömonili hasta grubu (APHG) olmak üzere üç alt gruba ayrılmıştır. Pozitif bulunan ilk RT-PCR testinden sonraki 48 saat içinde alınan serum örneklerinde tüm grup ve alt gruplarda serum ADA düzeyi çalışılmış, serum ADA düzeyi ile eş zamanlı hemogramda lenfosit sayısı, nötrofil/lenfosit oranı (NLO), serum C-reaktif protein (CRP), D-dimer ve ferritin düzeyleri, bireylerin yaş, cinsiyet, komorbidite ve aşı kayıtları alınmıştır. Hasta grubunda bulunan bireylerde hastalığın seyri takip edilmiştir. Serum ADA seviyeleri, Giusti ve Galanti tarafından geliştirilen kolorimetrik yöntem modifiye edilerek belirlenmiştir.
Bulgular: Çalışmamıza toplam altmış bir birey dahil edilmiş olup, tüm grup ve alt gruplar arasında serum ADA düzeyi açısından anlamlı bir fark bulunamamıştır.  Buna karşılık, COVID-19 ve kontrol grubu arasında lenfosit sayısı, NLO, CRP, D-dimer ve ferritin değerleri anlamlı olarak farklı bulunmuştur (p<0.001). Bu fark COVID-19 alt grupları arasında da izlenmiştir. Komorbidite, aşılanma durumu ve COVID-19 hastalarında risk ifade eden hematolojik ve biyokimyasal değerler ile KOAH, HOPHG VE APHG hasta alt grupları arasında yine anlamlı ilişki bulunmuştur (Sig. <0.001). 
Sonuç: Çalışmamızdan elde edilen veriler doğrultusunda, COVID-19 hastalarında hastalığın başlangıç döneminde serum ADA düzeyinin inflamatuvar ve prognostik bir belirteç olarak kullanılamayacağı sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
Objective: This study was made to investigate the usability of serum adenosine deaminase (ADA) level as a biochemical and prognostic marker in COVID-19 patients and to compare it with some other hematological and biochemical parameters routinely used for this purpose.
Method: Our study was composed of a patient group consisting of 31 individuals who were admitted to Çorum Chest Diseases Hospital and diagnosed with COVID-19 and a control group consisting of 30 healthy volunteer individuals. The patient group was divided into three subgroups; the uncomplicated patient group (UPG), the mild-moderate pneumonia patient group (MMPPG), and the severe pneumonia patient group (SPPG). In serum samples taken within 48 hours after the first RT-PCR test that was found positive, serum ADA levels were studied in all groups and subgroups. Lymphocyte count in hemogram, neutrophil/lymphocyte ratio (NLR), serum C-reactive protein (CRP), D-dimer and ferritin level were measured with serum ADA level simultaneously. Age, gender, comorbidity of the individuals and vaccination records were taken. The course of the disease was followed in the individuals in the patient group. Serum ADA levels were determined by modifying the colorimetric method developed by Giusti and Galanti.
Findings: A total of 61 individuals were included in our study, and no significant difference was found between all groups and subgroups in terms of serum ADA levels. On the other hand, lymphocyte count, NLR, CRP, D-dimer and ferritin values were found to be significantly different between COVID-19 and the control group (p<0.001). This difference was also observed among the COVID-19 subgroups. Again, a significant correlation was found between comorbidity, vaccination status, hematological and biochemical values expressing risk in COVID-19 patients and the UPG, MMPPG, SPPG patient subgroups (Sig.<0.001).
Results: Through the data we've collected by our study, it was concluded that serum ADA levels can not be used as an inflammatory and prognostic marker in COVID-19 patients during the initial period.