Kafein, karbonhidrat ve sodyum klorür ağızda çalkalamanın statik ve dinamik denge performansına etkisi
The effect of caffeine, carbohydrate and sodium chloride mouth rinsing on static and dynamic balance performance
Yazar: GÖZDE GEVEN
Danışman: DOÇ. DR. GÜLBİN RUDARLI
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Antrenörlük Eğitimi Ana Bilim Dalı / Spor Sağlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics ; Spor = Sports
Dizin: Ağız = Mouth ; Denge = Equilibrium ; Dinamik dengeleme = Dynamic balancing ; Kafein = Caffeine ; Karbonhidratlar = Carbohydrates ; Maltodekstrin = Maltodextrin ; Postural denge = Postural balance ; Potasyum klorür = Potassium chloride ; Statik denge = Static balance ; Tuz = Salt

Özet:
Ağız boşluğu tatlılık ve tuzluluk gibi uyarıcılardan sorumludur. Tat reseptörleri sırasıyla uygun yanıtın sağlanmasında beyin korteksinin ilgili bölümlerinde sinyallerin iletiminde periferal düzeyde sinir sistemini aktive eder. Bu aktivasyon sayesinde bazı egzersiz performanslarında artış ortaya çıktığı belirlenmiştir. Çalışmalar daha çok karbonhidrat (KH) ve kafein (KAF) çözeltilerinin ağızda çalkalanmasının egzersiz performansına etkisi üzerine odaklanmıştır, buna karşılık sodyum klorid (NaCl) ağızda çalkalama ile ilgili sadece bir araştırma bulunmaktadır. KH'ın daha çok dayanıklılık, KAF'ın bilişsel fonksiyon performanslarına etkisi gösterilmiş iken NaCl'nin kuvvet performansında olumlu etkisi olduğu iddia edilmektedir. Dengenin kontrolünün alt ekstremite kas fonksiyonuna bağlı ve bilişsel etki ile ilişkisi nedeniyle KAF, KH ve NaCl ağızda çalkalamanın denge performansına etkisi merak uyandırmaktadır. Bu çalışmada amaç, kafein, karbonhidrat ve sodyum klorid ağızda çalkalamanın statik ve dinamik denge performansına etkisinin araştırılmasıdır.
Tekrarlı ve çift kör dizaynında planlanan bu çalışmada 18 yaşından büyük, sağlıklı aktif 37 kadın ve erkek genç katılımcıdan test seanslarında 4 farklı 25 ml'lik çözeltiden (maltodekstrin, NaCl, KAF, su) birini ağızda 10 saniye çalkalaması istendi: kontrol seansı (çalkalama yapılmadan), KH (%6 maltodekstrin çözeltisi), NaCl (%6), KAF (%2,4) ve su ağızda çalkalama uygulamasının hemen sonrası statik ve dinamik denge performans testi bir denge ölçüm sistemi (PROKIN 252, Tecnobody, Bergamo-İtalya) ile değerlendirildi. İstatistik analizler sonucunda, seanslar arasındaki farkın daha çok dinamik denge test sonuçlarında olduğu, en iyi sonuca KAF ağızda çalkalama seansında ve en kötü sonuca kontrol seansında ulaşıldığı görüldü. Günlük KAF tüketimi 200mg'ın altında olan grupta, 200mg'ın üzerinde olan gruba göre, KH, KAF ve NaCl ağızda çalkalandığında statik denge performansının daha iyi olduğu saptandı. Elde edilen veriler, statik denge gerektiren aktiviteler için günlük KAF tüketiminin düşük tutulmasının, dinamik denge gerektiren aktivitelerden önce ise KAF ağızda çalkalama uygulaması yapılmasının önerilebileceği şeklinde yorumlanabilir.

Abstract:
The oral cavity is responsible for stimuli such as sweetness and saltiness. Taste receptors, in turn, activate the nervous system at the peripheral level in the transmission of signals in the relevant parts of the cerebral cortex to provide the appropriate response. Thanks to this activation, it has been determined that some exercise performances increase. Studies have focused more on the effect of rinsing of carbohydrate (CHO) and caffeine (CAF) solutions on exercise performance, whereas there is only one study on sodium chloride (NaCl) rinsing. While CHO has been shown to have a greater effect on endurance and CAF on cognitive function performances, NaCl is claimed to have a positive effect on strength performance. Since the control of balance is dependent on lower extremity muscle function and link to cognitive effects, the effect of CAF, CHO and NaCl mouth rinsing on balance performance is intriguing. The aim of this study is to investigate the effects of caffeine, carbohydrate, and sodium chloride mouth rinse on static and dynamic balance performance.
In this study, which was planned in a repeated and double-blind design, 37 healthy active male and female participants over 18 years of age were asked to rinse one of four different 25 ml solutions (maltodextrin, NaCl, CAF, water) in the mouth for 10 seconds during the test sessions: immediately after control session (without rinsing), CHO (6% maltodextrin solution), NaCl (6%), CAF (2.4%) and water mouth rinse methods static and dynamic balance performance test was evaluated with a balance measurement system (PROKIN 252, Tecnobody, Bergamo-Italy). As a result of the statistical analysis, it was seen that the difference between the sessions was mostly in the dynamic balance test results, the best result was achieved in the CAF mouth rinse session and the worst result was in the control session. It was determined that the static balance performance of the group with daily CAF consumption below 200mg was better when CHO, CAF and NaCl were rinsed in the mouth compared to the group with more than 200mg.
The data obtained can be interpreted that daily CAF consumption can be kept low for activities that require static balance, and CAF mouth rinsing can be applied before activities that require dynamic balance.