Kronik hastalığı olan bireylerde sağlık okuryazarlığı düzeyi ile kronik hastalık uyum düzeyi ilişkisinin incelenmesi
Examination of the relationship between health literacy and the level of adaptation to disease in individuals with chronic diseases
Yazar: ZEYNEP DEMİRCİ
Danışman: PROF. DR. YEŞİM UNCU
Bursa Uludağ Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Kronik hastalık = Chronic disease ; Sağlık okuryazarlığı = Health literacy ; Tedavi = Treatment ; Tedaviye bağlılık ve uyum = Treatment adherence and compliance ; Ölçekler = Scales

Özet:
Günümüzde tedavi edilebilir ve önlenebilir olan kronik hastalıklar oldukça yaygındır. Son zamanlarda önemi daha da anlaşılan sağlık okuryazarlığı kavramı birinci basamak sağlık hizmetlerinde de önemli bir yere sahiptir. Çalışmamızda, Ertuğrul 36 No'lu Eğitim Aile Sağlığı Merkezi'ne başvuran hastalarımızın sağlık okuryazarlık düzeylerini saptamak, sağlık okuryazarlık düzeyleri ile kronik hastalıklarına uyum düzeylerinin ilişkisini araştırmak amaçlanmıştır.
Çalışmamız tek merkezli, kesitsel ve anket çalışması olarak planlanmış ve uygulanmıştır. Ağustos 2020-Ocak 2021 tarihleri arasında Ertuğrul 36 No'lu Eğitim Aile Sağlığı Merkezi'ne başvuran 18 yaş üstü ve kronik hastalığı olan 328 birey dahil edilmiştir. Katılımcılara sosyo-demografik soruları, Kronik Hastalıklara Uyum Ölçeğini ve Türkiye Sağlık Okuryazarlığı Ölçeği-32'yi (TSOY-32) içeren 62 soruluk anket uygulanmıştır.  
Çalışmamızda katılımcıların %54,3'ü kadın, %64,3'ü evli iken ortalama yaş değeri 46,56 yıl olup medyan yaş değer, 48 yıl olarak bulunmuştur. Çalışma grubunun sağlık okuryazarlığı toplam puan ortalaması 33,42±8,76, kronik hastalıklara uyum toplam puan ortalaması 80,75±12,62 olarak saptanmıştır.
Çalışmamızda sağlık okuryazarlığı düzeyi ile kronik hastalıklara uyum arasında anlamlı bir şekilde pozitif korelasyon bulunmuştur.
Sağlık personelinin; hastaların sağlık okuryazarlığı düzeyi konusunda farkındalık sahibi olması ve müdahalelerde bulunması, bireylerin tedaviye uyum göstermesinde ve sağlık hizmetinin kalitesinin artmasında önemli bir faktördür.

Anahtar Kelimeler: Kronik hastalık, sağlık okuryazarlığı, TSOY-32, hastalık uyumu

Abstract:
Today, curable and preventable chronic diseases are quite common. The concept of health literacy, which has been understood recently, has an important place in primary health care services. In this study, we aimed to determine the health literacy levels of patients who applied to Ertuğrul Family Health Education Center No. 36, and to investigate the relationship between their health literacy levels and compliance to chronic diseases.
Our study was planned and implemented as a single-center, cross-sectional survey study. 328 individuals aged 18 and above with chronic diseases who applied to Ertuğrul Family Health Education Center No. 36 between August 2020 and January 2021 were included. A 62-item questionnaire including sociodemographic questions, Chronic Disease Adjustment Scale and Turkey Health Literacy Scale-32 (TSOY-32) was given to the participants.
54.3% of the participants were women out of whom 64.3% were married, the average age  was 46.56 while the median age was 48. The average health literacy general index score of the study group was found to be 33.42±8.76, and the average general index score of compliance to chronic diseases was  80.75±12.62.
In our study, a significant positive correlation was found between the level of health literacy and compliance to chronic diseases.
Awareness and intervention by health service providers regarding patients' health literacy leves is an important factor as far as adherence to treatment and increasing the quality of the health service is concerned.
Keywords: Chronic disease, health literacy, Turkey Health Literacy Scale-32