Fen eğitiminde kavram odaklı okuma öğretiminin ortaokul öğrencilerinin kavram öğrenmelerine, sorgulama becerilerine ve okuduğunu anlamalarına etkisi
The effect of concept oriented reading instruction in science education on middle school students' conceptual learning, inquiry skills and reading comprehension
Yazar: ŞEBNEM ÖZER
Danışman: DOÇ. DR. ELİF BENZER
Marmara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Fen Bilgisi Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırmanın temel amacı fen eğitiminde kavram odaklı okuma öğretiminin yedinci sınıf 
öğrencilerinin kavram öğrenmelerine, sorgulama becerilerine ve okuduğunu anlama 
becerilerine etkisini incelemektir. Araştırma İstanbul iline bağlı olan Millî Eğitim 
Bakanlığına bağlı bir devlet okulunda 7. Sınıfta 2 şubede öğrenim gören toplam 42
öğrenciyle gerçekleştirilmiştir. Bu araştırmada iç içe gömülü karma desen kullanılmıştır. İç 
içe gömülü karma desen, karma araştırma yöntemlerinden biridir ve bu desende nicel ve nitel 
veriler eş zamanlı veya sıralı olarak kullanılır. Bu çalışmada nicel veriler merkeze alınmış 
ve nitel veriler nicel verileri destekleyici rol oynamıştır.
Araştırmanın nicel boyutunda kavram odaklı okuma öğretiminin yedinci sınıf öğrencilerinin 
kavram öğrenmelerine, sorgulama becerilerine ve okuduğunu anlamalarına etkisini 
belirlemek için öntest-sontest tek gruplu zayıf deneysel desen yöntemi kullanılmıştır.
Araştırmanın nitel boyutunda ise öğrencilerin kavram odaklı okuma öğretimine yönelik 
görüşlerini belirlemek amacıyla öğrencilerle görüşme yapılmıştır.
Veri elde etmek için Kavram Öğrenme Testi, Okuduğunu Anlama Testi, Sorgulayıcı 
Öğrenme Becerileri Algısı Ölçeği, Yarı Yapılandırılmış Görüş formu ve Yapılandırılmış 
Görüş formu kullanılmıştır. Nicel veriler istatistiksel testlerle analiz edilmiştir. Nitel veriler 
ise içerik analizi ile değerlendirilmiştir.
Kavram odaklı okuma öğretiminin ortaokul öğrencilerinin kavram öğrenmelerine, 
sorgulayıcı öğrenme becerileri algılarına ve fen içerikli okuduğunu anlama becerilerine 
olumlu etkisinin olduğu saptanmıştır.

Abstract:
The main purpose of this research is to examine the effect of concept-focused reading 
instruction in science education on seventh grade students' concept learning, inquiry skills 
and reading comprehension skills. The research was conducted with a total of 42 students 
studying in 2 classes in the 7th grade at a public school affiliated with the Ministry of 
National Education in Istanbul. A nested embedded mixed design was used in this research. 
Nested mixed design is one of the mixed research methods, and in this design, quantitative 
and qualitative data are used simultaneously or sequentially. In this study, quantitative data 
was taken into the center and qualitative data played a supporting role.
In the quantitative dimension of the research, the pretest-posttest single-group weak 
experimental design method was used to determine the effect of concept oriented reading 
instruction on seventh grade students' concept learning, inquiry skills and reading 
comprehension. In the qualitative dimension of the research, interviews were conducted with 
students to determine their opinions on concept-focused reading instruction.
Concept Learning Test, Reading Comprehension Test, Inquiry Learning Skills 
Perception Scale, Semi-Structured Interview Form and Structured Interview Form were used 
to obtain data. Quantitative data were analyzed with the statistical tests. Qualitative data 
were evaluated with content analysis.
It has been determined that concept-focused reading instruction has a positive effect on 
secondary school students' concept learning, their perception of inquiry learning skills and 
their science reading comprehension skills.