Üniversite öğrencilerinin kişilik özelikleri ile yaşam doyumları arasındaki ilişkide boş zaman tutumunun aracılık rolünün belirlenmesi
Relationship between universty students personality traits and life satisfaction determining the mediating role of leisure time attitude
Yazar: EMİNE KÖSE YİĞİT
Danışman: DOÇ. DR. UTKU IŞIK
Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Spor = Sports
Dizin: Boş zaman = Leisure ; Boş zamanları değerlendirme = Leisure activities ; Kişilik özellikleri = Personality traits ; Tutumlar = Attitudes ; Yaşam doyumu = Life satisfaction ; Üniversite öğrencileri = University students

Özet:
Bu araştırmanın amacı üniversite öğrencileri arasında kişilik ile yaşam doyumu arasındaki muhtemel ilişkide boş zaman karşı geliştirilmiş olan tutumun ne kadar etkin olabileceğini ortaya koymaktır. Ayrıca kişilik, yaşam doyumu ve boş zaman tutumunun hangi demografik özelliklerden etkilenebileceğini anlamaya çalışmaktır. Çalışmanın örneklem grubu basit tesadüfi örnekleme yöntemi ile belirlenmiştir. Trabzon Üniversitesi Spor Bilimleri Fakültesi, Eğitim Fakültesi ve İletişim Fakültesi'nde lisans eğitimi gören 309'u Kadın ve 155'i Erkek olmak üzere toplam 464 öğrenci (X̄yaş=22,00±3,88) bu çalışmaya gönüllü olarak katılım sağlamıştır. Araştırmada Benet-Martinez ve John (1998) tarafından geliştirilen ve Sümer ve Sümer (2005) tarafından Türkçe'ye uyarlanan "Beş Faktörlü Kişilik Ölçeği", Diener vd., (1985) tarafından geliştirilip Baysal ve Dağlı (2016)'nın Türkçeye uyarladığı "Yaşam Doyumu Ölçeği" ve Ragheb ve Beard (1982) tarafından geliştirip, Akgül ve Gürbüz (2010) uyarlama çalışması yapılan "Boş Zaman Tutum Ölçeği" kullanılmıştır. İstatistik testlerin yapılmasında Windows SPSS 26.0 istatistik programı kullanılmıştır. Yapılan analizlere göre katılımcıların cinsiyet değikeni açısından hem kişilik hem yaşam doyumu hem de boş zaman tutumu açısından herhangi anlamlı farklılılara rastlanmamıştır. Sınıf değişkeni açısından hem kişilik hem de yaşam doyumlarından herhangi anlamlı farklıklara rastlanmazken, boş zaman tutumunda anlamlı farklıklara rastlanmıştır. Spor eğitimi alıp almamaya göre katılımcıların kişilik özellikleri ve yaşam doyumlarında anlamlı farklılıklara rastlanırken; katılımcıların düzenli aktiviteye katılıp katılmama ve boş zamanlarını değerlendirmede güçlük çekip çekmeme durumları açısından hem kişilik hem yaşam doyumu hem de boş zaman tutumunda anlamlı farklılıklara rastlanmıştır. Kişilik özellikleri ile hem yaşam doyumu hem de boş zaman tutumunda anlamlı ilişkilere rastlanırken, boş zaman tutumu ile yaşam doyumu arasında anlamlı ilişkilere rastlanmamıştır. Ayrıca kişiliğin yaşam doyumu üzerindeki etkisinde boş zaman tutumunun herhangi bir aracılık rolü tespit edilememiştir.  Bu çalışmanın sonuçları kişilik özellikleri, yaşam doyumu ve boş zaman tutumu değişkenlerinin birbirleri ile olan ilişkilerine farklı bir bakış açısı getirmesi yönünden önem arz etmektedir.

Abstract:
The aim of this research is to reveal how effective the attitude developed towards leisure time can be in the possible relationship between personality and life satisfaction among university students. In addition, it is trying to understand which demographic characteristics can be affected by personality, life satisfaction and leisure attitude. The sample group of the study was determined by simple random sampling method. A total of 464 students (X̄age=22.00±3.88), 309 female and 155 male, studying at Trabzon University Faculty of Sport Sciences, Faculty of Education and Faculty of Communication, voluntarily participated in this study. In the research, "Five Factor Personality Scale" developed by Benet-Martinez and John (1998) and adapted into Turkish by Sümer and Sümer (2005), Diener et al. (1985) and adapted into Turkish by Baysal and Dağlı (2016), and the Leisure Attitude Scale developed by Ragheb and Beard (1982) and adapted by Akgül and Gürbüz (2010). Windows SPSS 26.0 statistical program was used for statistical tests. According to the analyzes, no significant differences were found in terms of gender on personality, life satisfaction and leisure time attitude of the participants. While no significant differences were found in terms of both personality and life satisfaction in terms of grade variable, significant differences were found in leisure time attitude. While significant differences were found in the personality traits and life satisfaction of the participants according to whether sport faculty studens or not, In terms of whether the participate in regular activities and have difficulty in evaluating their leisure time, significant differences were found in personality, life satisfaction and leisure time attitude. While significant relationships were found between personality traits and both life satisfaction and leisure time attitude, no significant relationship was found between leisure time attitude and life satisfaction. In addition, no mediating role of leisure time attitude was found in the effect of personality on life satisfaction. The results of this study are important in terms of bringing a different perspective to the relationships between personality traits, life satisfaction and leisure time attitude variables.