Örgütsel vatandaşlık davranışı: Hastane çalışanları üzerinde bir uygulama
Organizational citizenship behavior: Application to hospital employees
Yazar: UMMUHAN ERDEM
Danışman: DOÇ. DR. GÜLSÜN ERİGÜÇ
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Sağlık Kurumları Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2003
Konu: Sağlık Kurumları Yönetimi = Health Care Management

Özet:
Örgütsel vatandaşlık davranışı, biçimsel ödül sisteminde doğrudan ve tam olarak dikkate alınmayan, fakat bir bütün olarak organizasyonun fonksiyonlarını verimli bir biçimde yerine getirmesine yardımcı olan, gönüllülüğe dayalı birey davranışı olarak tanımlanmaktadır. Örgütsel vatandaşlık davranışı her meslekten örgüt ve yönetici için önemlidir. Ancak insan sağlığı ile doğrudan ilişki içindeki hastane örgütleri ve yöneticileri için ayn bir öneme sahiptir. Hastane örgütlerinde yöneticilerin bu tür davranışları anlaması, çalışanları bu davranışları gösterme yönünde nasıl teşvik edeceğini bilmesi ve gösterilmesini sağlaması hastanede verilen hizmetlerin kalitesini ve hastane verimliliğini olumlu yönde etkilemektedir. Bu çalışmanın amacı, bir sağlık kuruluşunda çalışan personelin sergilediği vatandaşlık davranışının boyutlarını belirlemek ve gösterilen vatandaşlık davranışını çalışanın kişisel özelliklerine göre değerlendirmektir. Çalışana ait kişisel özellikler olarak yaş, cinsiyet, medeni durum, eğitim düzeyi, çalışma süresi ve meslekleri ele alınmıştır. Araştırma evrenini bir kamu hastanesinde çalışan 520 personelin tamamı oluşturmuştur. Araştırmaya katılmayı kabul eden 32 yöneticiye kendilerine bağlı toplam 301 çalışanı (evrenin %57.9) değerlendirmek üzere örgütsel vatandaşlık davranışı anketi dağıtılmıştır. Yapılan istatistiksel analizler sonucunda örgütsel vatandaşlık davranışım gösteren boyutlar 5 faktör altında toplanmış ve bu faktörler özverili olmak, bilinçli olmak, nezaket, erdemli olmak ve centilmen olmak şeklinde adlandırılmıştır. Son olarak da çalışana ait kişisel özellikler ve bu faktörler arasındaki ilişki ayrıntılı olarak incelenmiştir.Anahtar Kelimeler Örgütsel Vatandaşlık Davranışı, Hastane Yönetimi

Abstract:
Organizational Citizenship Behavior is defined as individual attitudes being ignored directly and completely; however helping organization to carry out its functions as a whole productively, and depending on willingness. Organizational Citizenship Behavior is important for organization and administrators of all occupations. However, that is a matter of separate important for hospital organizations and administrators which have relations with human health directly. It effects the quality of service in a hospital in a positive way that the administrators understand this kind of behavior, know how to encourage the employee to manifest this behavior and get this behavior manifested in hospital organizations. The aim of this study is to define the dimensions of citizenship behavior exhibited by the staff who is working in a health organization and, to evaluate the citizenship behavior of the staff in accordance with his/her personel characteristics. As personal characteristics relating to the staff; age, sex, marital status, the level of education, working period and their professions were tackled. The research universe was formed by 520 pesonnels who are working in a public hospital and, 32 administrators were handed out Organizational Citizenship Behavior survey in order to evaluate a total of 301 workers (%57.9 of an universe). As a conclision of statistical analyses that were made, Organizational Citizenship Behavior was explained under 5 factors and these factors are named as being altruism, courtesy, civic virtue, conscientiousness and sportmanship. Finaly, the personal characteristics relating to the worker and the relationship between this factors are examined in detail.Key Words: Organizational Citizenship Behavior, Hospital Management