Ladik gölü (Samsun, Türkiye)'ndeki çapak balığı, Abramis brama (L., 1758)'da yaş belirleme ve büyüme özelliklerinin tespiti
Age determination and investigation of growth features of common bream, Abramis brama (L., 1758) in lake Ladik (Samsun, Turkey)
Yazar: MESUT ERBAŞARAN
Danışman: DOÇ. DR. SAVAŞ YILMAZ
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Biyoloji = Biology
Dizin: Büyüme = Growth ; Ladik Gölü = Ladik Lake ; Samsun = Samsun ; Yaş tayini = Age determination

Özet:
Bu çalışmada, Ladik Gölü'nde yaşayan çapak balığı, Abramis brama (L., 1758)'nın yaş tayini için en güvenilir kemiksi yapısı belirlenmiş ve büyüme özellikleri incelenmiştir. Kasım 2009-Ekim 2010 tarihleri arasında aylık olarak yapılan örnekleme sonucunda toplam 722 birey (273 dişi, 432 erkek) elde edilmiştir.Yaş tayini çalışması için 108 örnek kullanılmıştır. Her bir numuneden pul, omur, asteriskus, lapillus ve operkül gibi beş kemiksi yapı alınmış ve farklı tekniklerle yaş belirlemeye hazırlanmıştır. Kemiksi yapıların ön incelemesi neticesinde asteriskus, lapillus ve operkülün yaş tayinine uygun olmadığı tespit edilmiş ve bu nedenle yaş analizlerinde değerlendirilmemiştir. Pul ve omur bir okuyucu tarafından 3 kez okunmuştur. Kemiksi yapıların güvenilirliğinin karşılaştırılmasında ortalama yaş, yüzde uyum (YU), ortalama yüzde hata (OYH) ve değişim katsayısı (DK) kullanılmıştır. En yüksek YU, en düşük OYH ve DK değerinden dolayı pul, türün yaş tayini için en güvenilir yapı olarak bulunmuştur.Yakalanan örneklerin çatal boyları 8.1-44.6 cm, ağırlıkları 8-1790 g arasında değişmiştir. Populasyonun yaş dağılımı 1-8, eşey oranı 1:1.58 olarak bulunmuştur. Yaş-boy ve yaş-ağırlık ilişkilerini ifade eden von Bertalanffy büyüme denklemi parametreleri dişilerde L?=83.73 cm, W?=13174.07 g, K=0.08 (yıl-1), t0=-0.54 (yıl), b=3.2274, erkeklerde L?=89.20 cm, W?=13763.19 g, K=0.06 (yıl-1), t0=-1.13 (yıl), b=3.1475 olarak hesaplanmıştır. Boy-ağırlık ilişkisi dişi ve erkeklerde sırasıyla W=0.0082ÇB3.2274 ve W=0.0103ÇB3.1475 şeklinde elde edilmiştir. Total boy-çatal boy, çatal boy-standart boy ve standart boy-total boy arasında kuvvetli ilişkiler tespit edilmiştir. Ortalama kondisyon faktörü yaş ve boy gruplarına göre artış göstermiştir. Dişi, erkek ve tüm bireylerde ortalama kondisyon faktörü değeri sırasıyla 1.63, 1.57 ve 1.59 olarak hesaplanmıştır.

Abstract:
In this study, the most reliable bony structure was determined for ageing of common bream, Abramis brama (L., 1758) inhabiting Lake Ladik and its growth properties were examined. Totally, 722 individuals (273 females and 432 males) were collected from monthly sampling between November 2009 and October 2010.A total of 108 individuals were used to age estimation. Five bony structures such as scale, vertebra, asteriscus, lapillus and opercle of each sample were removed and prepared to age determination by different techniques. After preliminary examinations, it was determined that asteriscus, lapillus and opercle were not available for ageing. Therefore, these bony structures were not evaluated in age analysis. Scale and vertebra were interpreted three times by one reader. Mean age, percent agreement (PA), average percent error (APE) and coefficient of variation (CV) were used to compare reliability of bony structures. Due to the highest PA, the lowest APE and CV values, scale was found as the most reliable bony structure for age estimation of this species.Fork lengths of specimens ranged from 8.1 cm to 44.6 cm and weights ranged from 8 g to1790 g. Age composition of population was 1-8 years and sex ration was 1:1.58. The von Bertalanffy growth parameters, indicated age-length and age-weight relationships, were calculated as L?=83.73 cm, W?=13174.07 g, K=0.08 (year-1), t0=-0.54 (year), b=3.2274 for females and L?=89.20 cm, W?=13763.19 g, K=0.06 (year-1), t0=-1.13 (year), b=3.1475 for males. Length-weight relationships of females and males were obtained as W=0.0082FL3.2274 and W=0.0103FL3.1475, respectively. All correlations among total length, fork length, and standard length were highly significant. Average condition of fish increased according to age and length groups. Mean condition factor values of females, males and all samples were computed as 1.63, 1.57, and 1.59, respectively.