Daha önce antipsikotik tedavi kullanmamış şizofreni hastalarında, hastaların tedavisiz kaldığı süre ile serum bdnf düzeyleri arasındaki ilişkinin araştırılması
Association of serum brain derived neurotropic factor with duration of drug-naive period in drug naive schizophrenia
Yazar: ABDURRAHİM BAKIRHAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ŞAFAK YALÇIN ŞAHİNER
Sağlık Bakanlığı / Ankara Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2014
Konu: Psikiyatri = Psychiatry

Özet:
Şizofreni heterojen doğası ile etyopatogenezi tam olarak anlaşılamayan, önemli ölçüde yeti yitimine yol açan, kronik seyri nedeni ile birey, aile ve topluma maddi ve ruhsal yükü ağır olan bir hastalıktır. Günümüze kadar şizofreni etyolojisini aydınlatmaya yönelik birçok hipotez öne sürülmüştür. Bu hipotezlerden üzerinde fazla durulanlarından birisi de nörogelişimsel hipotezdir. Nörogelişimsel hipotez; nöronal göç, nöronal bağlantılar ve nöral plastisitede meydana gelen bozuklukların spesifik beyin bölgelerinde yapısal anormalliklere yol açtığını, bunun da şizofreni gelişiminde önemli rol oynadığını ileri sürmektedir. Bu bozukluklara neden olan önemli faktörlerden birisi olan BDNF'nin (beyin türevli nörotrofik faktör) beyinde nöronların oluşması, çoğalması, hayatiyetini sürdürmesi ve muhafazası ile bu faktörün şizofreninin patofizyolojisi ile muhtemel ilişkisini tanımlayan önemli ölçüde delil vardır. BDNF düzeylerinin şizofreni hastalarının beyinlerinde değişiklik gösterdiğine dair farklı kaynaklarda çok sayıda kanıt olsa da sonuçlar tartışmalıdır. Çalışmamızdaki amacımız daha önce hiç antipsikotik tedavi almamış şizofreni hastalarının serum BDNF düzeylerini sağlıklı kontrol grubu ile karşılaştırmak ve hastaların tedavisiz kaldığı süre ile BDNF seviyeleri arasındaki ilişkiyi incelemektir.
Ankara Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi Psikiyatri Kliniğine tedavi için başvurmuş, hastanede yatırılarak ayırıcı tanısı yapılmış ve DSM-5 tanı sınıflamasına göre şizofreni tanısı konmuş, daha önce herhangi bir antipsikotik ilaç kullanımı olmamış ve halen olmayan 80 şizofreni hastası çalışmaya dâhil edilmiştir. Yaş ve cinsiyet açısından eşleştirilmiş ruhsal ve fiziksen yönden sağlıklı 80 kişi kontrol grubu olarak belirlenmiştir. Tüm katılımcılara sosyodemografik bilgi formu verilmiş, şizofreni grubuna PANSS ölçekleri uygulanmış tüm katılımcıların serum BDNF düzeyleri ölçülmüştür.
Sonuç olarak serum BDNF düzeyleri şizofreni hasta grubunda sağlıklı kontrol grubuna göre anlamlı derecede düşük bulunmuştur. Şizofreni hastalarındaki serum BDNF düzeyleri ile yaş, eğitim süresi, cinsiyet, aile öyküsü ve sigara kullanımı gibi değişkenlerle anlamlı derecede ilişki saptanmamıştır. Serum BDNF düzeyleri ile hastaların tedavisiz kaldığı süre arasında anlamlı bir ilişki saptanmamıştır. Hastaların tedavisiz kaldığı süre artıkça şizofreninin PANSS negatif ve hastalığın genel psikopatoloji skorlarının anlamlı derecede korelasyon gösterdiği anlaşılmıştır.

Abstract:
Schizophrenia is a debilitating disease which damages the patient, his/her family and society from both psychological and psychical aspects. Till now, etoiology of this disease has been tried to be understood in terms of many different hypothesis. One of the most important hypothesis about etiology is neurodevelopmental hypothesis, which suggests specific brain areas was damaged due to defects in neuronal migration, communications and plasticity; and this leads to schizophrenia. BDNF (brain derived neurotrophic factor) is a molecule related with growth, proliferate, maintain of neurons; and possibly pathophysiology of schizophrenia.  In our study, we aimed to evaluate serum BDNF levels of drug-naive schizophrenia patients, compare this results with healty controls and analyze the relation between BDNF levels and duration of drug-naive period.
Study population consists of 80 schizophrenia patients; who applied to Ankara Numune Training and Research Hospital Psychiatry Clinic, hospitalized with schizophrenia diagnosis according to DSM-5 criteria, have not used any antipsychotic agent for a lifetime and currently. 80 healthy participants matching with patients in terms of health and sex were taken as control group. All participants were given sociodemografical data form and their serum BDNF levels were evaluated. PANSS were given to all patients.
As a result, serum BDNF levels of schizophrenia patients were lower than healthy controls, statistically significantly. In schizophrenia patients, there was no significant relation between  BDNF levels and age, education level, sex, family history and smoking status. Also no significant relation was detected between serum BDNF levels and duration of drug naive period. There was a positive correlation between both general psychopathology scores and negative scores of PANSS and duration of drug-naive period.