Şizofreni hastalarında diyetin toplam antioksidan kapasitesinin değerlendirilmesi
Evaluation of dietary total antioxidant capacity in patients with schizophrenia
Yazar: GÜLBİN ÖZÜAĞ
Danışman: PROF. DR. NESLİŞAH RAKICIOĞLU
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Toplum Beslenmesi Ana Bilim Dalı / Toplum Beslenmesi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Antioksidanlar = Antioxidants ; Antioksidanlar = Antioxidants ; Beslenme durumu = Nutritional status ; Diyet = Diet ; Fiziksel aktivite = Physical activity ; Oksidatif stres = Oxidative stress ; Psikiyatrik hastalıklar = Psychiatric sickness ; Şizofreni = Schizophrenia

Özet:
Bu çalışma, şizofreni hastalarında diyetin toplam antioksidan kapasitesinin oksidatif hasara etkisini incelemek amacıyla yapılmıştır. Çalışmaya, Keçiören Eğitim ve Araştırma Hastanesi Toplum Ruh Sağlığı Merkezi'ne kayıtlı 40 şizofreni hastası ve 30 sağlıklı birey olmak üzere çalışma kriterlerine uyan ve gönüllü 25-55 yaş arası toplam 70 kişi dahil edilmiştir. Çalışma kapsamında, bireylerin genel özelliklerine ilişkin bilgiler ve beslenme alışkanlıkları sorgulanmış, üç günlük bireysel besin tüketimleri ve 24 saatlik geriye dönük fiziksel aktiviteleri kaydedilmiştir. Katılımcıların antropometrik ölçümleri yapılmış ve rutinde bakılan bazı kan parametreleri hasta dosyalarından alınmıştır. Rutin analiz için toplanan kanlardan artan serum örneklerinde oksidatif hasar belirleyicisi 8-OHdG analizi yapılmıştır. Besin tüketim kayıtlarından bireylerin günlük enerji, makro ve mikro besin ögesi alımları, dTAC değerleri ve oksidatif denge skoru hesaplanmıştır. Şizofreni hastalarında günlük diyetle posa, n-3 yağ asitleri, niasin, pridoksin, magnezyum, demir ve çinkoyu yetersiz alanların oranı, sağlıklı bireylere kıyasla daha yüksek bulunmuştur (p<0,05). Farklı veri tabanları kullanılarak hesaplanan dTAC değerlerine göre; Carlsen ve Pellegrini FRAP (Ferrik iyon indirgeyici antioksidan güç), TEAC (Troloks eşdeğeri antioksidan kapasite), H-ORAC (Hidrofilik Oksijen Radikalini Soğurma Kapasitesi) şizofreni hastalarında sağlıklı bireylere göre anlamlı derecede daha düşük bulunmuştur (sırasıyla p=0,010, p=0,024, p=0,020, p=0,045). Toplam oksidatif denge skoru, şizofreni hastaları ve sağlıklı bireylerde benzerdir (p=0,379). Son altı ayda şizofreni hastalarının %80'inin ,sağlıklı bireylerin ise %30'unun vücut ağırlığı artmıştır (p=0,015). Fiziksel aktivite düzeyleri bakımından şizofreni hastalarının %77,5'i, sağlıklı bireylerin ise %40,0'ı sedanterdir (p=0,006). Oksidatif DNA hasarının bir göstergesi olan 8-OHdG seviyesi şizofreni hastalarında sağlıklı bireylere göre daha yüksektir, fakat bu fark anlamlı değildir (p=0,099). Serum 8-OHdG seviyesi ile  farklı analiz yöntemleriyle hesaplanan dTAC değerleri ile arasında bir ilişkili bulunamamıştır (p>0,05). Sonuç olarak, şizofreni hastaları; düşük dTAC değerlerine, düşük fiziksel aktivite düzeyine ve yüksek oksidatif hasara sahip olduğu görülmüştür. Şizofreni hastalarında morbidite risklerini önlemek için beslenme ve fiziksel aktivite durumları düzenli olarak takip edilmelidir. Hastaların diyetine uygun olarak besin çeşitliliği sağlanmalı, diyetin TAC içeriği geliştirilmeli, bireylerin moral ve motivasyonları desteklenerek yaşam kalitesi arttırılmalıdır. 
Anahtar Kelimeler: Şizofreni, beslenme durumu, fiziksel aktivite düzeyi, antioksidan, oksidatif stres.

Abstract:
The aim of this study to investigate the effect of dietary total antioxidant capacity on oxidative damage in patients with schiophrenia. A total of 70 volunteers who meet study inclusion criteria, between the ages of 25-55 years old, 40 patients with schizophrenia registered in Keçiören Educatin and Research Hospital Community Mental Health Services and 30 healthy individuals were included in this study. General characteristics of individuals and dietary habits were examined, three consecutive day food consumption and 24-hour retrospective physical activity were recorded. Anthropometric measurements of participants were taken; some routine blood parameters were recorded from the patient files. 8-OHdG of the oxidative damage marker analysis was performed with the serum samples from the remaining blood. Dietary energy, macro and micro nutrient intake, dTAC values and oxidative balance scores were calculated with daily average amounts obtained from food consumption records. The percentages of daily dietary fiber, n-3 fatty acids, niacin, pyridoxine, magnesium, iron, zinc intake deficiency were higher in schizophrenia patients than healthy individuals (p<0.05). According to dTAC values calculated from different databases; Carlsen and Pellegrini FRAP (Ferric reducing antioxidant power), TEAC (Trolox equivalent antioxidant capacity), H-ORAC (Hydroxyl radical antioxidant capacity) values were found significantly lower in schizophrenia patients than healthy individuals (respectively p=0.010, p=0.024, p=0.020, p=0.045). Total oxidative balance score was similar in patients with schizophrenia and healthy individuals (p=0.379). The percentages of the body weight increases in the last six months were 80% and 30% in schizophrenia patients and healthy individuals, respectively (p=0.015). The 77.5% of patients with schizophrenia and 40.0% of healthy individuals were sedentary with regards to physical activity levels (p=0.006). 8-OHdG levels which are an indicator of oxidative DNA damage were higher in schizophrenic patients than healthy individuals, but this difference was not significant (p=0.099). There was no significant relationship between serum 8-OHdG levels and dTAC values calculated by different analysis methods (p>0.05). In conclusion, schizophrenia patients had low dTAC values, low levels of physical activity and high oxidative damage. In order to prevent the morbidity risk of schizophrenia patients, the diet and physical activities should followed periodically. Also, the TAC content of the diet should be increased by providing a variety of foods that suitable for the diet of the patients and the quality of life should be increased by supporting moral and motivation of the patients. 
Key Words: Schizophrenia, nutritional status, physical activity level, antioxidant, oxidative stress.