Bir ay – beş yaş arası rotavirüs gastroenteriti tanısı konulan hastaların hastane yatışlarının ve tedavi maliyetlerinin değerlendirilmesi
Evaluation of hospital admissions and treatment costs for patients diagnosed with rotavirus gastroenteritis aged one month to five years
Yazar: MELTEM GÜNALAY TAŞ
Danışman: DOÇ. DR. İLKNUR FİDANCI
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases

Özet:
Amaç: Rotavirüs gastroenteriti, dünya genelinde beş yaş altındaki çocuklarda
hastaneye yatış ve ölüm nedenlerinin önde gelen nedenlerinden biridir. Bu
çalışmanın amacı, rotavirüs gastroenteriti tanısı konulan ve hastanede yatarak takip
edilen bir ay-beş yaş arası çocukların hastane başvuruları, yatış süreleri ve tedavi
maliyetlerini incelemek ve rotavirüs aşı maliyetleriyle karşılaştırmaktır.
Gereç ve Yöntem: Sağlık Bilimleri Üniversitesi (SBÜ) Ankara Eğitim ve
Araştırma Hastanesi Çocuk Acil Kliniği'ne 1 Kasım 2023 ile 1 Ağustos 2024
tarihleri arasında başvuran bir ay ile beş yaş arası gaitasında rotavirüs antijeni
saptanan ve hastanede yatarak tedavi alan hastalar çalışmamıza dahil edilmiştir.
Çalışmamız prospektif ve kesitsel bir çalışmadır.

Bulgular: Çalışmada 250 hasta değerlendirildi. Hastaların yaş ortancası 24
aydı (min-max=3-59). Hastaların %49,2'si ilk iki yaştaki hastalardan oluşuyordu.
Hastaların %50,4'ü kızdı. Hastaların %54,8'i ilkbahar, %30'u kış aylarında
başvurmuştu. Hastaların başvuru anında %95,6'sında ishal, %92,4'ünde kusma
şikâyeti mevcuttu. Hastaların %46,6'sında iştahsızlık, %38,8'inde ateş şikâyeti vardı.
Hastaların başvuru sırasında şikâyetlerinin ortalama süresi 1,65±1,08 gün tespit
edildi. Hastaların Vesikari skoruna göre değerlendirilmesine bakıldığında %46,8'inin
orta (6-10 puan), %48,8'inin ağır (≥11 puan) olduğu görüldü. Vesikari skoru
ortancası 10 puandı (min-max=4-17). Hastaların dehidratasyon derecesine
bakıldığında %40,4'ü hafif, %52,4'ü orta ve %7,2'si ağır bulundu. %11,6'sı başvuru
anında hipoglisemik tespit edildi. Hastaların %93,6'sı IV sıvı tedavisi aldı. %25,6'sı
IV NaHCO3 tedavisi aldı. %78,8'i antiemetik tedavi aldı. Hastaların %5,2'sine IV
antibiyotik tedavisi verildi. Hastaların ortalama yatış süresi 2,76±3,77 gündü. Tüm
hastaların maliyet ortancası 3511,03 TL (min-max=279,28-215664,40) olarak tespit
edildi. İlk 2 yaştaki hastaların toplam maliyeti anlamlı derecede yüksek bulundu
(p=0,013). Yaz aylarında başvuran hastaların toplam maliyetleri diğer gruplara
kıyasla anlamlı derecede yüksek bulundu (p=0,016). Vesikari skoruna göre
bakıldığında ağır puan alan grubun toplam maliyeti istatistiksel olarak anlamlı

11

düzeyde yüksek bulundu (p<0,001). Dehidratasyon derecesine göre, ağır ve orta
gruptaki vakaların tedavi maliyetlerinin istatistiksel olarak anlamlı derece yüksek
olduğu tespit edildi (p<0,001). Çalışmamızda hastaların %61,2'sinde toplam maliyeti
aşı maliyetinin üstünde saptandı.
Sonuç: Sonuç olarak, hastaların rotavirüs gastroenteriti nedeniyle yatarak
tedavi gerektirebilmesi ve rotavirüs gastroenteriti nedeniyle gelişmekte olan
ülkelerdeki yüksek tedavi maliyetleri, aşılamadaki eksikliklerden kaynaklanmaktadır.
Rotavirüs aşısının ulusal programlara dahil edilmesi hem bu maliyetleri düşürecek
hem de toplumsal bağışıklığı artırarak sağlık kaynaklarının daha verimli
kullanılmasına olanak sağlayacaktır.

Anahtar Kelimeler: Rotavirüs, Vesikari, dehidratasyon, aşı, tedavi, maliyet

Abstract:
Objective: Rotavirus gastroenteritis is one of the leading causes of hospital
admissions and deaths among children under the age of five worldwide. The aim of
this study is to examine the hospital admissions, length of stay, and treatment costs
of children aged 1-5 years who were diagnosed with rotavirus gastroenteritis and
followed up in the hospital, and to compare these with the costs of rotavirus
vaccination.

Materials and Methods: Children aged 1 to 5 years who tested positive for
rotavirus antigen in their stool and were hospitalized for treatment at the Pediatric
Emergency Clinic of the Health Sciences University (HSU) Ankara Training and
Research Hospital between November 1, 2023, and August 1, 2024, were included in
our study. Our study is a prospective and cross-sectional study.Children aged 1 to 5
years who tested positive for rotavirus antigen in their stool and were hospitalized for
treatment at the Pediatric Emergency Clinic of the Health Sciences University
Ankara Training and Research Hospital between November 1, 2023, and August 1,
2024, were included in our study. Our study is a prospective and cross-sectional
study.

Results: A total of 250 patients were evaluated in the study. The median age
of the patients was 24 months (min-max = 3-59). Of the patients, 49.2% were from
the first two years of age. 50.4% of the patients were female. 54.8% of the patients
presented in the spring, while 30% presented in the winter. At the time of admission,
95.6% of the patients had diarrhea, and 92.4% had vomiting complaints. 46.6% of
the patients had anorexia, and 38.8% had a fever. The average duration of symptoms
at the time of admission was 1.65 ± 1.08 days. According to the Vesikari score,
46.8% of the patients had a moderate (6-10 points) and 48.8% had a severe (≥11
points) score. The median Vesikari score was 10 points (min-max = 4-17). Regarding
the degree of dehydration, 40.4% of the patients had mild, 52.4% had moderate, and
7.2% had severe dehydration. 11.6% were found to be hypoglycemic at the time of
admission. 93.6% of the patients received intravenous (IV) fluid therapy. 25.6%

13

received IV NaHCO3 treatment. 78.8% received antiemetic treatment. 5.2% of the
patients were given IV antibiotic therapy. The average length of stay was 2.76 ± 3.77
days. The median total cost for all patients was 3511,03 TL (min-max = 279.28-
215,664.40). The total cost for patients in the first two years of age was significantly
higher (p = 0.013). The total costs of patients who presented in the summer months
were significantly higher compared to other groups (p = 0.016). When assessed by
the Vesikari score, the total cost for the severe score group was statistically
significantly higher (p <0.001). According to the degree of dehydration, the
treatment costs for patients in the severe and moderate groups were statistically
significantly higher (p <0.001). In our study, the total cost was found to be above the
vaccine cost for 61.2% of the patients.
Conclusion: In conclusion, the need for hospitalization due to rotavirus
gastroenteritis and the high treatment costs associated with rotavirus gastroenteritis
in developing countries are a result of deficiencies in vaccination coverage. The
inclusion of the rotavirus vaccine in national programs will not only reduce these
costs but also enhance herd immunity, allowing for more efficient use of healthcare
resources.
Keywords: Rotavirus, Vesikari, dehydration, vaccine, treatment, cost