İdiopatik pulmoner fibrozisli hastalarda tanı anındaki periferik kan monosit sayımının hastalık ağırlığı ve prognozu ile ilişkisi
Association of peripheral blood count values at diagnosis with disease severityand prognosis in patients with idiopathic pulmonary fibrosis
Yazar: SEDEF KÜÇÜKYALÇIN
Danışman: PROF. DR. İSMAİL HANTA
Çukurova Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Göğüs Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Göğüs Hastalıkları = Chest Diseases

Özet:
Amaç: Çalışmamızda idiyopatik pulmoner fibrozis hastalarında tanı anındaki periferik kan monosit sayımının hastalık şiddeti ve prognozuna etkisinin araştırılması amaçlandı.
          Gereç ve Yöntem: Çalışmamız retrospektif kesitsel bir çalışma olarak planlandı ve Çukurova Üniversitesi Tıp Fakültesi Balcalı Hastanesi Göğüs Hastalıkları bölümünde 1 Ocak 2017 - 1 Ocak 2023 tarihleri arasında İdiopatik Pulmoner Fibrozis (İPF) tanısı konulan hastalar çalışmaya dahil edildi. İlk başvuruda hastaların demografik verileri (yaş, cinsiyet, vücut ağırlığı, boy ve beden kitle indeksi), sigara içme alışkanlıkları, ek hastalıkları, uzun süreli oksijen tedavisi alıp almadıkları, 6 dakika yürüme mesafesi, kan oksijen doygunluğu, GAP skoru, solunum fonksiyon testi değerleri, Yüksek Rezolüsyonlu Bilgisayarlı Tomografi (YRBT) paterni, ekokardiyografi verileri ve periferik kan sayımı değerleri kaydedildi. Takip süresince, 6. ay, 12. ay ve 24. ayda elde edilen solunum fonksiyon testi değerleri, ekokardiyografi verileri ve periferik kan sayımı değerleri de kaydedildi. Ayrıca, hastaların İPF tedavisi sırasında aldıkları antifibrotik tedavi süreleri, hastalığın progresyonu, akut alevlenme nedeniyle hastaneye yatışları, yoğun bakım ihtiyaçları ve mortalite bilgileri retrospektif olarak dosyalarından taranarak kaydedildi.
Bulgular: Çalışmamızda yaş ortalaması 67,2±8,9 yıl ve %85'i erkek olan 100 İPF hastasının verileri incelendi. Takip süresince hastaların %49,5'inde alevlenme görülmüş olup, ortalama alevlenme sayısı 1,5±2,4 olarak belirlenmiştir. Ortalama hastane yatış sayısı ise 0,9±1,6'dır. Hastaların %41'inde hastalık progresyonu gözlemlenmiş ve %37'si tedavi süresince hayatını kaybetmiştir. Hayatını kaybeden hastaların ortalama ölüm süresi 677,8±488,8 gün olarak hesaplanmıştır ve bu hastaların %70,3'ü akut alevlenme nedeniyle hayatını kaybetmiştir. Hastalar mortalite durumlarına göre iki gruba ayrılarak karşılaştırıldığında, demografik veriler açısından anlamlı bir fark bulunmamıştır. Ancak, hayatını kaybeden hastaların ilk başvuru anındaki kan oksijen doygunluklarının diğer gruba göre istatistiksel olarak daha düşük olduğu saptanmıştır (p=0,019). Ayrıca, hayatını kaybeden grupta, ilk başvuruda uzun süreli oksijen tedavisi kullanımının daha fazla olduğu saptanmıştır (p=0,001). GAP indeksi açısından incelendiğinde, hayatını kaybeden hastaların ilk başvuruda daha yüksek evrede olduğu tespit edilmiştir (p=0,001). İlk başvuru sırasında yapılan 6 dakika yürüme mesafesi, CRP, uzun süreli oksijen tedavi süresi, İPF tanısının konulma şekli ve YRBT paterni ile mortalite arasında anlamlı bir ilişki bulunamamıştır. Alevlenme yaşayan hastalarda ölüm oranı daha yüksek bulunmuştur (p=0,001). Ayrıca, hayatını kaybeden hastaların daha sık alevlenme yaşadıkları ve hastaneye yatış yaptıkları tespit edilmiştir (p=0,001). Bu hastaların tanı anındaki zorlu vital kapasite (FVC) yüzdesi ve hacmi, karbonmonoksit difüzyon kapasitesi (DLCO) ve spesifik difüzyon katsayısı (DLCO/VA) değerlerinin hayatta kalanlara göre istatistiksel olarak daha düşük olduğu belirlenmiştir (sırasıyla p=0,001, p=0,007, p=0,001 ve p=0,002). Mortaliteye göre laboratuvar parametreleri karşılaştırıldığında, hayatını kaybeden hastaların tanı anındaki beyaz küre, nötrofil ve platelet sayılarının hayatta kalan hastalara göre daha yüksek olduğu gözlenmiştir (sırasıyla p=0,005, p=0,001 ve p=0,035). Tanı anındaki, lenfosit, eritrosit dağılım genişliği, platelet dağılım genişliği ve hemoglobin değerleri açısından iki grup arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmamıştır. Tanı anındaki monosit yüksekliği ile prognoz ve mortalite arasında anlamlı bir ilişki olmadığı tespit edildi (sırasıyla p=0,245 ve p=0,205). Tanı anındaki monosit yüksekliği ile GAP indeksi arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki saptanmadı (p=0,885). ROC analizinde, beyaz küre değerinin 9,1 103/µL'nin üstünde olmasının mortaliteyi %62 sensitivite ve %65 spesifisite ile, nötrofil değerindeki yüksekliğin ise mortaliteyi %65 sensitivite ve %73 spesifisite ile tahmin edebileceği saptanmıştır.
Sonuç: Beyaz küre ve nötrofil seviyelerinin İPF hastalarında mortalite tahmininde potansiyel olarak önemli bir rol oynayabileceğine dair önemli işaretler bulunmaktadır. Çalışmamızda monosit seviyelerinin mortalite ile ilişkisi saptanmamıştır ancak literatürde üstünde durulduğu gibi monosit sayılarının mortalite ile ilişkisinin gösterilmesi açısından daha kapsamlı çalışmalara ihtiyaç bulunmaktadır.
Anahtar Kelimeler: İdiyopatik Pulmoner Fibrozis, Monosit, Mortalite, Prognoz

Abstract:
Objective: The aim of this study was to investigate the effect of peripheral blood count values at the time of diagnosis on disease severity and prognosis in patients with idiopathic pulmonary fibrosis (IPF). 
Material and Method: This retrospective cross-sectional study included patients diagnosed with IPF between January 1, 2017, and January 1, 2023.At the initial presentation, patients' demographic data, GAP score, spirometry values, high-resolution computed tomography pattern, and peripheral blood count values were recorded. Furthermore, hospitalizations due to acute exacerbations, and mortality information were retrospectively determined from patient files. 
Results: In our study, data from 100 IPF patients with a mean age of 67.2±8.9 years and 85% males were analyzed. During follow-up, 49.5% of the patients experienced exacerbations. The average number of hospitalizations was 0.9±1.6. Disease progression was observed in 41% of the patients, and 37% died during treatment. The mean survival time for patients who died was 677.8±488.8 days, and 70.3% of these patients died due to acute exacerbations. It was found that patients who died experienced more frequent exacerbations and hospitalizations (p=0.001). When laboratory parameters were compared according to mortality, it was observed that the white blood cell, neutrophil, and platelet counts at the time of diagnosis were higher in patients who died compared to survivors (p=0.005, p=0.001, and p=0.035, respectively). There was no statistically significant difference between the two groups in terms of monocyte, lymphocyte, erythrocyte distribution width, platelet distribution width, and hemoglobin values at the time of diagnosis. There was no significant correlation between monocyte elevation at diagnosis and prognosis and mortality (p=0.245 and p=0.205, respectively). There was no statistically significant correlation between monocyte elevation at diagnosis and GAP index (p=0.885). ROC analysis revealed that a white blood cell count of >9.1 103/µL could predict mortality with 62% sensitivity and 65% specificity, while an elevated neutrophil count could predict mortality with 65% sensitivity and 73% specificity.
Conclusion: There is significant evidence suggesting that white blood cell and neutrophil levels may play a potentially important role in mortality prediction in IPF patients. In our study, no association was found between monocyte levels and mortality. However, further comprehensive studies are needed to investigate the relationship between monocyte counts and mortality.

Key Words: Idiopathic Pulmonary Fibrosis, blood count values, mortality, prognosis