Okul müdürlerinin hizmetkâr liderlik davranışları ile öğretmenlerin psikolojik sözleşmeye uyma düzeyi ilişkisinde iş tatmininin aracılık etkisi
The mediation effect of job satisfaction on the relationship between school principals' servant leadership behavior and teachers' level of compliance with the psychological contract
Yazar: MEHMET BAŞER
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ RECEP SERKAN ARIK
Kütahya Dumlupınar Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Hizmetkar liderlik = Servant leadership

Özet:
Bu araştırmada okul müdürlerinin hizmetkâr liderlik davranışlarının öğretmenlerin okul psikolojik sözleşmeye uyma düzeyinde iş tatmininin aracılık etkisini belirlemek amaçlanmıştır. Bu doğrultuda 2022-2023 eğitim öğretim yılı bahar döneminde Kütahya il genelinde bulunan resmi İlkokul, Ortaokul, Anadolu Lisesi, Meslek Lisesi ve Fen Liselerinde çalışan 281 öğretmene ulaşılmış ve veriler toplanmıştır. Araştırmada veriler 'Okul Müdürlerinin Hizmetkâr Liderlik Davranışı Ölçeği', 'Psikolojik Sözleşme Uyma' ölçeği ve 'Minnesota İş Tatmini Anketi' ölçeği ile toplanmıştır. Araştırmada okul müdürlerinin hizmetkâr liderlik davranışları ile öğretmenlerin psikolojik sözleşmeye uyma düzeyi ilişkisinde iş tatmininin aracılık etkisi tespit etmek amacıyla T-testi, varyans analizi (ANOVA) ve aracılık etkisini incelemek için yapısal eşitlik modellemesi kullanılmıştır. Araştırmada hizmetkâr liderlik davranışları ile psikolojik sözleşmeye uyma düzeyi arasında pozitif yönlü orta düzeyde bir ilişki olduğu görülmektedir. Örgütsel psikolojik sözleşmeye uyma düzeyi ile iş tatmini arasında ise pozitif yönde düşük bir ilişki olduğu bununla birlikte duygusal bağlılık örgütsel psikolojik sözleşmeye uyma düzeyi arasında zayıf-orta arasında bir ilişki olduğu görülmektedir. Araştırma sonuçları, psikolojik sözleşme ve hizmetkâr liderlik davranışının iş tatminini olumlu yönde etkilediğini ve bu etkinin iş tatmini üzerinden gerçekleşmediğini göstermektedir.

Abstract:
In this study, it was aimed to determine the mediating effect of school principals' servant leadership behaviors and job satisfaction on teachers' compliance with the school psychological contract. In this regard, in the spring term of the 2022-2023 academic year, 281 teachers working in official Primary Schools, Secondary Schools, Anatolian High Schools, Vocational High Schools and Science High Schools throughout the province of Kütahya were reached and data were collected. The data in the study are collected via "Servant Leadership Behavior Scale of School Principals", the "Psychological Contract" scale and the "Minnesota the Job Satisfaction Survey " scale. In the study, T-test, analysis of variance (ANOVA) were used to determine the mediating effect of job satisfaction in the relationship between the servant leadership behaviors of school principals and the level of compliance with the psychological contract of teachers, and structural equation modeling was used to examine the mediation effect. The research shows that there is a moderate positive relationship between servant leadership behaviors and the level of compliance with the psychological contract. It is seen that there is a low positive relationship between the level of compliance with the organizational psychological contract and job satisfaction, and a weak-medium relationship between emotional commitment and the level of compliance with the organizational psychological contract. Research results show that psychological contract and servant leadership behavior positively affect job satisfaction and that this effect does not occur through job satisfaction.