Sigara bırakmada tedaviye yardımcı yöntemlerin kullanılma durumlarının değerlendirilmesi
Evaluation of the use of supportive methods in smoking cessation
Yazar: LALE DEMİRHAN
Danışman: DOÇ. DR. GÜZİN ZEREN ÖZTÜRK
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Şişli Hamidiye Etfal Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Biyorezonans = Bioresonance ; Elektronik sigara = Electronic cigarettes ; Sigara içme = Smoking ; Sigarayı bırakma = Smoking cessation ; Tamamlayıcı tedaviler = Complementary therapies ; Tıp-geleneksel = Medicine-traditional

Özet:
GİRİŞ VE AMAÇ:  Sigara; hipertansiyon, kalp hastalıkları ve koroner arter hastalığı için majör risk faktörü olduğu gibi, erkeklerde tüm kansere bağlı ölümlerin %35'inin kadınlarda ise %15 'inin nedenidir. Sigara kadında 14,5 yıl ,erkekte ise 13,2  yıl yaşam süresini kısaltır. Dünya sağlık örgütü sigarayı en önemli önlenebilir hastalık nedeni olarak tanımlamaktadır. Sigara bırakmada kişiler modern yöntemleri, tedaviye yardımcı yöntemleri, modern ve tedaviye yardımcı yöntemleri birlikte kullanarak veya kendi kendilerine bırakabiliyor. Tedaviye yardımcı yöntemler arasında GETAT uygulamaları, biorezonans, elektronik sigara yer almaktadır. Dünya Sağlık Örgütü(DSÖ) tarafından Geleneksel ve Tamamlatıcı Tıp (GETAT) konusunda geliştirilen stratejiler ve raporlar sonrasında birçok ülke GETAT ile ilgili düzenlemeler yapmıştır. Böylelikle GETAT uygulamaları da ülke sağlık politikalarının bir parçası olarak yer almaya başlamıştır. Ülkemizde GETAT uygulamaları 2014 Kasım ayında yayınlanan yönetmelikle birlikte resmi olarak Sağlık Bakanlığı onaylı birim ve ünitelerde sertifikalandırılan yetkili kişilerce  uygulanmaya başlamıştır. İlgili yönetmelikte Akupunktur;sigara bırakma sırasında oluşan anksiyete, solunum sisteminin kronik hastalıklarında günlük yaşam kalitesini artırma , Hipnoz; sigara bırakmada, Ozon immun sistemi desteklemek ,gingivit, perionditis Kupa; bağışıklığı güçlendirme de kullanılır, Fitoterapi endikasyon ile sınırlandırılmamıştır. Biz de kullanımı gittikçe artan tedaviye yardımcı yöntemlerin sigara bırakmada kullanılma durumlarını değerlendirmeyi, sigara içen kişilerde sigarayı bırakma ve bırakma yöntemleri açısından farkındalık oluşturmayı, topluma sigarayı bıraktırma konusunda sağlık çalışanlarına yol göstermeyi, GETAT uygulamaları hakkında farkındalık oluşturmayı ve etkinliğin değerlendirilmesini amaçladık.
GEREÇ VE YÖNTEM: Çalışmamız, Sağlık Bilimleri Üniversitesi Şişli Hamidiye Etfal Eğitim ve Araştırma Hastanesi Aile Hekimliği Polikliniklerinde yapılmıştır. Çalışmaya Haziran 2021-Temmuz 2021 ayları arasında Şişli Hamidiye Etfal Hastanesi Aile Hekimliği Polikliniklerine herhangi bir nedenle başvuran 18 yaş üstü sigara içen veya hayatının bir döneminde sigara içmiş olan ve çalışmaya katılmayı kabul eden bireyler dâhil edilmiştir. Polikliniğine 1 ay süre içinde başvuran 18 yaş üstü birey sayısı 900 olup Türkiye sigara içme oranı 18 yaş üstü %34 alınarak %95 güven aralığı ile hesaplanmış olan örneklem büyüklüğü 270 kişi olarak belirlenmiştir .Bireylere sosyodemografik özellikleri, Sigara içme durumları, sigara bırakma tedavisi sırasında kullandıkları yöntemleri ve tedaviye yardımcı yöntemleri kullanma durumları literatürden taradığımız 26 soruluk anket ile yüzyüze uygulanarak değerlendirilmiştir. Araştırma türü gözlemsel, tanımlayıcı, kesitseldir.
BULGULAR: Bekâr/boşanmışlarda sigarayı bırakma oranı (%22,0), evlilere göre (%38,5) anlamlı olarak daha düşük bulunmuştur (p<0,05). Yine benzer olarak eğitim seviyesi lise ve altı olanlarda sigarayı bırakma oranı (%21,3), eğitim seviyesi üniversite olanlara göre (%35,2) anlamlı olarak daha düşük bulunmuştur (p<0,05). Aylık geliri yoksulluk sınırının üzerinde olan kişilerde sigara bırakma oranı diğer kişilere göre anlamlı olarak daha yüksektir (p<0,05).
Öfke sorunu yaşamayanlarda bırakma oranı %57,4 iken, yaşayanlarda bu oran %24,8'e düşmektedir (p<0,05). Mutsuzluk sorunu yaşamayanlarda bırakma oranı %47,8 iken, yaşayanlarda bu oran %30,6'ya düşmektedir (p<0,05). Baş ağrısı sorunu yaşamayanlarda bırakma oranı %44,6 iken, yaşayanlarda bu oran %28,8'e düşmektedir (p<0,05). Uykusuzluk sorunu yaşamayanlarda bırakma oranı %44,3 iken, yaşayanlarda bu oran %20,0'ye düşmektedir (p<0,05). Ayrıca zorluk yaşadığını belirtenlerde sigara bırakma oranı %37,9 iken, zorluk yaşamadığını belirtenlerde bu oran %91,7'dir (p<0,05) .Sigarayı kendisi bırakanların % 27,0'si konsantrasyon bozukluğu yaşadığını belirtirken, destekle bırakanlarda bu oran %59,1'e çıkmaktadır (p<0,05).Yaş ortalaması sigarayı bırakanlarda 36 (19-64), bırakamayanlarda 34 (19-72) olarak hesaplanmıştır ve bu fark istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur. Sigarayı bırakan kişiler bırakamayanlara göre daha ileri yaştadırlar (p<0,05). Kronik hastalığı olan katılımcıların %36,8'i, olmayan katılımcıların %30,3'ü sigarayı bırakmışlardır. Kronik hastalığı olanlarda bırakma oranı daha fazladır. Çalışmaya katılanların %25,5 i sigara bırakma yöntemlerinden GETAT'ı bildiğini söylemiş. Katılımcıların GETAT'a başvurmama nedenleri sorgulandığında %43,0'ü bilgisi olmadığını, %40,9'u ihtiyaç duymadığını, %11,7'si güvenmediğini belirtmiştir. 4 kişi GETAT yöntemlerini denediğini belirtmiştir, bu yöntemler aromaterapi, fitoterapi, hipnoz ve hipnoz+hacamat olarak bildirilmiştir. Bu 4 kişi sigara bırakmada GETAT uygulamalarının kullanılabileceğini aile-akraba (1 kişi), sağlık çalışanı (2 kişi) ve TV'den (1 kişi) duyduklarını belirtmişlerdir. 4 kişinin yarısı GETAT uygulamalarına başvuru nedeni olarak bırakmayı kolaylaştırmak diğer yarısı da çevre önerisi yanıtını vermişleridir. GETAT uygulamalarını sigara bırakma tedavisinde öfkelerini dindirme, sigara isteğini azaltma, tiksinme, uykusuzluğu giderme etkileri için kullanmışlardır. GETAT uygulamalarını kullanan 4 kişinin yarısı sigara bırakma sürecinde GETAT'ı tavsiye edebileceğini belirtirken, yarısı emin olmadığını ifade etmiştir. 
SONUÇ: Sigara toplumsal bir problemdir. Bırakmak isteyen kişilere profesyonel hizmet vermek ve bu kuruluşlara yönlendirmek önemlidir. Sigara bırakırken oluşan nikotin yoksunluk semptomlarını gidermek ve sigaranın zararlı etkilerinden daha hızlı kurtulmak için yardımcı yöntem kullanımı açısından bireyler bilgilendirilmeli ve bu uygulamalarla ilgili araştırmalar arttırılmalıdır. 
ANAHTAR SÖZCÜKLER:GETAT, Geleneksel ve tamamlatıcı tıp, Sigara bırakma, elektronik sigara,biyorezonans

Abstract:
AIM: Cigarette; hypertension is a major risk factor for heart diseases and coronary artery disease, as well as the cause of 35% of all cancer-related deaths in men and 15% in women. Smoking shortens life expectancy by 14.5 years in women and 13.2 years in men. The World Health Organization defines smoking as the most important preventable cause of disease. In smoking cessation, people can quit smoking by using modern methods, treatment-assisting methods, modern and auxiliary treatment methods together or on their own. GETAT applications, bioresonance, electronic cigarettes are among the methods that help the treatment. After the strategies and reports developed by the World Health Organization (WHO) on Traditional and Complementary Medicine (GETAT), many countries have made regulations regarding GETAT. Thus, GETAT applications have started to take place as a part of the country's health policies. With the regulation published in November 2014, GETAT applications in our country have started to be implemented by authorized persons officially certified in units and units approved by the Ministry of Health. Acupuncture in the relevant regulation; anxiety during smoking cessation, increasing the quality of daily life in chronic diseases of the respiratory system, Hypnosis; in smoking cessation, Ozone to support the immune system, gingivitis, perionditis Kupa; It is also used to strengthen immunity, Phytotherapy is not limited to indication. We also aimed to evaluate the use of treatment-assisting methods in smoking cessation.
MATERIAL AND METHODS: Our study was carried out in the Family Medicine Polyclinics of the Health Sciences University Şişli Hamidiye Etfal Training and Research Hospital. Individuals over the age of 18 who applied to Şişli Hamidiye Etfal Hospital Family Medicine Polyclinics between June 2021 and July 2021 for any reason, or who had smoked at one time in their life and agreed to participate in the study, were included in the study. The number of individuals over the age of 18 who applied to the polyclinic within 1 month was 900, and the sample size was 270 people, which was calculated with a 95% confidence interval by taking the smoking rate of 34% over the age of 18 in Turkey. Methods and use of supportive treatment methods were evaluated by applying face-to-face questionnaire with 26 questions that we scanned from the literature. The type of research is observational, descriptive and cross-sectional.
RESULTS: The rate of quitting smoking in single/divorced (22.0%) was found to be significantly lower than in married (38.5%) (p<0.05). Similarly, the rate of smoking cessation (21.3%) in those with a high school education level or below was found to be significantly lower than those with a university education level (35.2%) (p<0.05). Smoking cessation rate is significantly higher in people whose monthly income is above the poverty line (p<0.05). While the rate of quitting is 57.4% in those who do not have anger problems, this rate drops to 24.8% in those who do (p<0.05). While the rate of quitting is 47.8% in those who do not experience unhappiness, this rate drops to 30.6% in those who do (p<0.05). While the rate of quitting is 44.6% in those who do not have a headache problem, this rate drops to 28.8% in those who do (p<0.05). While the rate of quitting is 44.3% in those who do not have insomnia, this rate drops to 20.0% in those who do (p<0.05). In addition, while the rate of smoking cessation is 37.9% for those who stated that they had difficulty, this rate was 91.7% (p<0.05) for those who stated that they had no difficulty. It increases to 59.1% (p<0.05). The mean age was calculated as 36 (19-64) for those who quit smoking and 34 (19-72) for those who could not quit, and this difference was statistically significant. People who quit smoking are older than those who can't (p<0.05). 36.8% of the participants with chronic disease and 30.3% of the participants without a chronic disease quit smoking. Those with chronic diseases have a higher dropout rate. 25.5% of the participants in the study said that they knew about GETAT, one of the smoking cessation methods. When the reasons for not applying to GETAT were questioned, 43.0% of the participants stated that they did not have knowledge, 40.9% said they did not need it, and 11.7% did not trust. 4 people stated that they tried GETAT methods, these methods were reported as aromatherapy, phytotherapy, hypnosis and hypnosis + cupping. These 4 people stated that they heard from family-relatives (1 person), health workers (2 people) and TV (1 person) that GETAT applications can be used in smoking cessation. Half of the 4 people gave the answer of facilitating quitting GETAT applications as the reason for application, and the other half gave the answer of environmental advice. They used GETAT applications in the treatment of smoking cessation for the effects of relieving anger, reducing cigarette cravings, disgust and relieving insomnia. Half of the 4 people using GETAT applications stated that they could recommend GETAT during the smoking cessation process, while half stated that they were not sure.
CONCLUSION: Smoking is a social problem. It is important to provide professional service to people who want to quit and to direct them to these organizations. In order to eliminate the nicotine withdrawal symptoms that occur when quitting smoking and to get rid of the harmful effects of smoking faster, individuals should be informed about the use of auxiliary methods and research on these practices should be increased.
KEYWORDS: Traditional and complementary medicine, Smoking cessation, electronic cigarette, bioresonance