İranlı şair Menuçehrî'nin divanında Arapça unsurlar ve incelenmesi
Arabic elements and investigation in the diwan of Iranian poet Manuchahri
Yazar: MERVE ALPEREN
Danışman: PROF. DR. KEMAL TUZCU
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Doğu Dilleri ve Edebiyatları Ana Bilim Dalı / Arap Dili ve Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Doğu Dilleri ve Edebiyatı = Eastern Linguistics and Literature
Dizin: Arap edebiyatı = Arabian literature ; Arap şiiri = Arabic poetry ; Arapça = Arabic ; Divan şiiri = Court poem ; Divanlar = Divans ; Fars edebiyatı = Persion  literature ; Fars şiiri = Persion peom ; Menuçihri-yi Damgani = Menuçihri-yi Damgani ; Nazım şekilleri = Characters ; Şiir = Poem

Özet:
X-XI. yüzyıllarda yaşamış İranlı tanınmış şair Menûçehrî Fars kültürünün yanısıra Arap kültüründen de çokça beslenmiş bir şairdir. İranlı şairin çağdaşı olan diğer Arap şairlere göre dilde Arapça unsurlara daha çok yer vermesi üzerine birçok çalışma yapılmıştır. Bunlardan en ayrıntılı çalışmayı İranlı edebiyat tarihçisi Debîr Siyâkî yapmıştır.
Türkiye'de ise Fahrettin Coşkuner'in "Menûçehrî'yi Damganî Divanının tahlili ve tercümesi" basılmamış doktora tezi, Sadık Armutlu'nun "Arap Şiirini Fars Şiirine Taşıyan Aykırı Şair Menûçehrî-yi Damganî" adlı çalışmaları vardır. Ancak bu çalışmalar Menûçehrî'nin divanındaki Arap edebiyatı etkisini tam olarak ortaya koyamamaktadır.
Bu çalışmada şairin Arap şiirinden ve şairlerinden ne ölçüde etkilendiği, onları ne ölçüde tanıdığı gibi bağlantılar ortaya konarak dönemindeki Arap-İslam kültürünün Fars kültürüne etkisi de genel bağlamda ortaya konmaya çalışılmıştır.
Bu çalışma bir giriş ve dört bölümden oluşmaktadır. Girişte İslam'ın İran'a girmesi ve Arap Fars kültürü etkileşimi  anlatılmaktadır. I. Bölümde ve Menûçehrî'nin hayatı, eserleri ve düşünce dünyası incelenmiştir. II. bölümde ise konu olarak Menûçehrî divanında Arap şiiri etkisi dil ve kullanılan kalıplar bakımından incelenmiştir. III. Bölümde Menûçehrî divanında bulunan konular, IV. Bölümde ise nazım şekilleri üzerinde durulmuştur.

Abstract:
The famous poet Manuchehri who lived in X-XI. centuries nourished by Arabic beside Persian culture as well. According to the other Arab poets, Manuchehri used extensive amount of Arabic words in his diwan, and this leads different studies on his diwan. Iranian literature historian Debir Siyâkî makes the most detailed study about Manuchehri.
Fahreddin Coşkuner's unpublished doctoral dissertation "Menûçehrî'yi Damganî Divanının tahlili ve tercümesi" and Sadık Armutlu's "Arap Şiirini Fars Şiirine Taşıyan Aykırı Şair Menûçehrî-yi Damganî" are another studies in Turkey about Manuchehri. But these studies doesn't represent the effect of Arabic literature in his diwan properly.
This study shows to what extent the poet be affected from Arabic poems and poets, to what extent he knows them. In his period the effect of Arab-İslamic culture to Persian culture can be seen in this dissertation.
This study consists of an introduction and four chapters. In the introduction examined the entrance of Islam in the Iran and the interaction of Arabic and Persian languages. In the first chapter the life of Manuchahri, his works and world of thought examined.
In the second chapter effect of Arabic poem examined in the contex of language and forms of verses, in the third chapter the subjects of Manuchahri's poet and the fourth chapter examined the forms of verses.