Öznel iyi oluş ve motivasyonun algılanan özerklik desteği ve temel psikolojik ihtiyaçların doyumu ile modellenmesi
Structural equation analysis of well being and motivation by perceived autonomy support and basic psychological needs satifaction
Yazar: CANAN ÇETİN
Danışman: DOÇ. DR. DİLEK YELDA KAĞNICI
Ege Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Algılanan özerklik desteği = Perceived autonomy support ; Motivasyon = Motivation ; Psikolojik ihtiyaçlar = Psychological needs ; Sporcular = Sportsmen ; Temel ihtiyaçlar = Basic needs ; Yapısal eşitlik modeli = Structural equation model ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation ; Öznel iyi oluş = Subjective well-being

Özet:
Bu araştırmanın amacı, sporcuların antrenöründen aldığı özerklik desteği, psikolojik ihtiyaçların doyumu, iyi oluş ve motivasyon arasındaki ilişkileri incelemektir.
Araştırma kapsamında öncelikle Algılanan Özerklik Desteği-Spor İklimi Ölçeği (AÖDSİÖ) (Reinboth ve diğ., 2004) Türkçe'ye uyarlanmıştır. Araştırmada, ihtiyaç doyumu Psikolojik İhtiyaçların Doyumu Ölçeği (PİDÖ) (La Guardia ve diğ., 2000) ile, öznel iyi oluş Yaşam Doyumu Ölçeği (YDÖ) (Diener ve diğ., 1985) ve Pozitif Negatif Duygu Durum Ölçeği (PNDDÖ) (Watson ve diğ., 1986) ile ve motivasyon ise Sporda Güdülenme Ölçeği (SGÖ) (Pelletier ve diğ., 1995) ile ölçülmüştür. Araştırmanın örneklemi 193 kadın ve 368 erkek olmak üzere toplam 511 sporcudan oluşmaktadır. Verilerin analizi yapısal eşitlik modellemesi (YEM) kullanılarak yapılmıştır.Araştırmanın bulguları sporcunun antrenöründen algıladığı özerklik desteğinin psikolojik ihtiyaçların doyumu, öznel iyi oluş ve motivasyon ile doğrudan ilişkili olduğunu ortaya koymuştur. Ayrıca algılanan özerklik desteğinin psikolojik ihtiyaçların doyumu aracılığıyla öznel iyi oluş ve motivasyon ile ilişkili olduğunu göstermiştir. Modelde yer alan tüm doğrudan ve dolaylı ilişkilerin t değerlerin istatistiksel olarak anlamlı olduğu görülmüştür. Araştırma bulguları öz belirleme kuramı çerçevesinde oluşturulan bu modelin Türk toplumunda spor ortamında geçerli olduğunu ortaya koymaktadır.

Anahtar Kelimeler: Özerklik Desteği, İhtiyaç Doyumu, Öznel İyi Oluş, Motivasyon, Öz-Belirleme, Sporcular, Pozitif Psikoloji, Yapısal Eşitlik Modellemesi.

Abstract:
The aim of this research was to examine the relations between the support of autonomy received by athlets from coach, psychological needs satisfaction, well being and motivation.
Within the scope of the research, firstly Perceived Autonomy Support-Sport Climate Scale (PAS-SCS) (Reinboth et al., 2004) was adapted to Turkish. In the reseach, level of need satisfaction was measured by Basic Psychological Need Satisfation Scale (BNSS) (La Guardia at all, 2000), level of subjective well-being was measured by Life Satisfaction Scale (LSS) (Diener et al., 1985), and Positive Negative Affect Scale (PANAS) (Watson at all, 1986) and the level of motivation wa measured by the Sports Motivation Scale (SMS) (Reinboth at all, 2004). The sample of the reseacrh was consisted of 511 athlets, 193 female and 368 male. Structural equation modelling (SEM) was utilized for the data analysis.
The research revealed that the autonomy support perceived from the athlete's coach is directly related to the satisfaction of psychological needs, subjective well-being and motivation. The results also showed that perceived autonomy support is related to subjective well-being and motivation through psychological needs satisfaction. The t values of all the direct and indirect relations in the model were found to be statistically significant. The research findings reveal that this model, which is formed within the framework of self-determination theory, is valid in sports environment in Turkish society.

Key words: Autonomy Support, Need Satisfaction, Subjective Well-Being, Motivation, Self-Determination, Sports, Positive Psychology, Structural Equation Modeling.