Türkiye'de kripto para farkındalığı ve tutumu: Duygu analizi ve istatistiksel analiz ile bir değerlendirme
Cryptocurrency awareness and attitudes in Turkey: An evaluation with sentiment and statistical analysis
Yazar: İSMAİL BAYRAM
Danışman: PROF. DR. AYKUT HAMİT TURAN
Sakarya Üniversitesi / İşletme Enstitüsü / Yönetim Bilişim Sistemleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Yönetim Bilişim Sistemleri = Management Information Systems

Özet:
Para, insanlık tarihindeki en önemli icatların başında gelmektedir. Gelişim sürecine 
baktığımız zaman ilk olarak takas sisteminde çeşitli ürünler olarak karşımıza 
çıkmaktayken sonrasında değerli metallerin farklı boyut ve kıymetlerde ödeme aracı 
yerine kullanılmaya başlamasıyla madeni, sonrasında ise yazı sisteminin gelişmesiyle 
kâğıt formuna evrilmiştir. Para, günümüzde ticari faaliyetleri sürdürmek için 
kullanılmasının yanı sıra devletlerin ekonomik arenada itibarlarını da temsil etmektedir. 
Teknolojinin her alanda değişimi tetiklemesiyle birlikte para da bu değişimden 
etkilenerek elektronik hale gelmiştir. Paranın dijitalleşmesi özellikle bankacılık 
süreçlerinde belli bir hız ve zaman kazandırsa da günümüzde artan işlem hacmi 
boyutları ve uyulması gereken yasal zorunluluklar sağladığı bu avantajları yerini 
hantallığa bırakmıştır. 2008 yılında yaşanan ekonomik krizle birlikte bu hantallığı 
ortadan kaldırmak için merkeziyetçi olmayan para birimi olan Bitcoin kripto parası, 
Satoshi Nakamoto isimli kişi veya kişilerce tanıtılmıştır. Bu çalışmanın amacı 
Türkiye'de merkeziyetçi olmayan bu para birimleri hakkındaki farkındalık ve tutum 
düzeyinin ne olduğunu ve demografik değişkenlerin bu farkındalık ve tutum üzerine 
etkisini ölçmektir. Bu süreçte Türk halkının genel olarak Kripto paralara yönelik tutum 
ve davranışları ölçülüp, belirlenmeye çalışılmıştır. Çalışmada Twitter'dan elde edilen 
Türkçe kripto para tweetleri üzerinde duygu analizi, anket çalışması ile elde edilen 
veriler üzerinde ise tanımlayıcı ve çıkarımsal istatistiksel analizler yapılmıştır. Yapılan 
duygu analizinde atılan tweetlerin ekseriyetinin olumlu olduğu, istatistiksel analizlerin 
neticesinde ise kripto para tutum düzeyinin eğitim ve gelir seviyesi gibi demografik 
faktörlerden etkilendiği görülmüştür.

Abstract:
Money is one of the most important inventions in human history. When we look at the 
development process of money, it first appeared as various products in the barter 
system, then it evolved into metal form with the use of precious metals in different sizes 
and values In order to use as a payment instrument, money then evolved into paper form 
with the enhancements of the writing system. In addition to being used to carry on 
commercial activities today, money also represents the prestige of states in the 
economic arena. With technology triggering change in every field, money has also 
become electronic forms. Although the digitalization of money provides a certain speed 
and time, especially in banking processes. These advantages, which are provided by the 
increasing transaction volume and legal obligations that must be complied with, have 
been replaced by its cumbersomeness. After the economic crisis in 2008, the 
decentralized currency, called Bitcoin crypto money, was introduced by the person or 
people named Satoshi Nakamoto in order to eliminate this cumbersomeness. The aim of 
this study is to measure the level of awareness and attitudes about these decentralized 
currencies in Turkey and to measure the effects of demographic variables in forming 
these aware nesses and attitudes. In this process, Turkish residents' attitudes and variety 
of behaviors towards this crypto currency have been analyzed. In the current study, 
sentiment analysis was performed on Turkish crypto currency tweets obtained from 
Twitter, and descriptive and inferential statistical analyzes were performed on the data 
obtained through the survey study. In the sentiment analysis, we observe that the 
majority of the tweets were positive, and as a result of the statistical analyzes, the level 
of awareness and attitudes towards crypto money was high and it was affected by 
demographic factors such as education and income levels.