Ruhsal hastalığa yönelik inançlar ölçeği geçerlilik ve güvenilirlik çalışması
Beliefs toward mental illness scale's validity and reliability study
Yazar: AYŞEGÜL BİLGE
Danışman: DOÇ.DR. M. OLCAY ÇAM
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Psikiyatri Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2006
Konu: Hemşirelik = Nursing ; Psikiyatri = Psychiatry

Özet:
BÖLÜM VIRUHSAL HASTALIĞA YÖNELİK İNANÇLAR ÖLÇEĞİGEÇERLİLİK VE GÜVENİLİRLİK ÇALIŞMASIÖZETBu araştırmanın amacı, ruhsal hastalığa yönelik inançları değerlendirmek içinHirai ve Clum (2000) tarafından geliştirilen Ruhsal Hastalığa Yönelik İnançlarÖlçeği'ni (Beliefs Toward Mental Illness Scale) dilimize uyarlayarak, geçerlilik vegüvenirlik çalışmasını yapmaktır.Metodolojik olarak planlanan araştırmanın örneklemini, Nisan 2006-Temmuz2006 tarihleri arasında İzmir İli Bornova ilçesindeki 19 sağlık ocağından sosyo-ekonomik duruma göre küme örneklem yöntemi ile belirlenmiş olan, üç sağlık ocağıbölgesindeki toplam 262 birey oluşturmuştur. Belirlenen sağlık ocakları veörnekleme giren birey sayısı şöyledir; Işıkkent sağlık ocağı alt sosyo-ekomik düzey(N=75), Evka-4 sağlık ocağı orta sosyo-ekomik düzey (N=102) ve Ş.Ergil Merkezsağlık ocağı üst sosyo-ekomik düzeydir (N=85). Araştırmada veri toplama formuolarak; Tanıtıcı Bilgi Formu, Ruhsal Hastalığa Yönelik İnançlar Ölçeği ve ölçütgeçerliliği için eş değer ölçek olarak başvurulan, Bağ (2003) tarafından geçerlilik vegüvenirlik çalışması yapılmış olan, Ruhsal Sorunları Olan Bireylere Yönelik ToplumTutumları Ölçeği kullanılmıştır.Ruhsal Hastalığa Yönelik İnançlar Ölçeği'nin geçerlilik çalışmasında ilk olarakdil eşdeğerliliği için, ölçeğin Türkçe'ye çevirisi ve geri çevirisi yapılmıştır. İçerikgeçerliliği çalışmasında ise, uzman görüşü alınmış ve uzmanların önerileridoğrultusunda ölçekte gerekli düzenlemeler yapılmış, Kendall Uyuşum Katsayısıkorelasyon testi uygulanarak ölçeğin içerik geçerliliği saptanmıştır (Kendall's Wa =0.167, ÏÂ²=26.686, df=20, p=.144). Ölçeğin pilot uygulamasının ardından, örneklemgrubuna giren bireylere ev ziyareti yapılmış, yüz yüze görüşme tekniği ile yanıtlaralınmıştır. Ölçeğin yapı geçerliliği çalışması için faktör analizi yapılmış, Çaresizlikve Kişilerarası İlişkilerde Bozulma alt ölçeği, Tehlikeli alt ölçeği ve Utanma altölçeği olmak üzere orijinal ölçeğe uyumlu üç faktör saptanmıştır. Ölçeğin ölçütgeçerliliği için, ölçeğin kendisi ile paralel ölçeğin Toplumsal İdeoloji alt ölçeğiarasında pozitif, Korku alt ölçeği arasında negatif yönde ve anlamlı bir ilişkibulunmuştur. Bu bulgulara göre; Ruhsal Hastalığa Yönelik İnançlar Ölçeği Türktoplumu için geçerli bir ölçektir.Ruhsal Hastalığa Yönelik İnançlar Ölçeği'nin güvenirlik çalışmasında ilkolarak madde toplam puan korelasyonları incelenmiş, madde 12'nin ve madde 15'in0.20 sınırının altında olduğu belirlenmiş, toplam madde korelasyon puanları arasındaanlamlı bir ilişki olduğundan, bu maddeler çıkarılmamış, ölçek orijinal madde sayısıolan 21 maddede bırakılmıştır. Ölçeğin Cronbach Alpha değeri .82, alt ölçekCronbach Alpha değerleri ise .69- .80 arasında bulunmuş, ölçek ve alt ölçekler kabuledilebilir düzeyde iç tutarlılık göstermiştir. Ruhsal Hastalığa Yönelik İnançlarÖlçeği'nin zamana karşı değişmezliğini belirlemek için, ölçek I. uygulamadan üçhafta sonra ilk 125 kişiye tekrar uygulanmıştır. I. ve II. uygulama alt ölçek ve toplampuan korelasyonları karşılaştırıldığında, test- tekrar test ölçek toplam puanı r= .55olarak saptanmış, test-tekrar test arasındaki ilişki ise anlamlı bulunmuştur. Bubulgulara göre; Ruhsal Hastalığa Yönelik İnançlar Ölçeği Türk toplumu içingüvenilir bir ölçektir.Sonuç olarak; ?Ruhsal Hastalığa Yönelik İnançlar Ölçeği? Türk toplumu içingeçerli ve güvenilir bir ölçektir.Anahtar Sözcükler: Ruhsal hastalık, İnanç, Ölçek, Geçerlilik, Güvenirlik101

Abstract:
BELIEFS TOWARD MENTAL ILLNESS SCALE'S VALIDITY ANDRELIABILITY STUDYABSTRACTThe purpose of this research was to adapt for conduct a validity and reliabilitystudy of the Beliefs Toward Mental Illness Scale, which was developed by Hirai andClum (2000) for the evaluation of beliefs about mental illness.The sample for the research, which was planned as a methodological study andwas conducted between April 2006 and July 2006, were chosen by using the masssampling method according to socio-economic status from 19 primary health clinicsin Bornova municipality of Izmir province and three primary health centers wereselected which included a total of 262 individuals. The number of individualsincluded in the sample and the primary health centers were these: low socio-economic status Işıkkent Primary Health Center (N=75), middle socio-economicstatus Evka-4 Primary Health Center (N=102), and high socio-economic status Ş.Ergil Center Primary Health Center (N=85). For data collection in the study thefollowing tools were used: a Descriptive Information Form, the Beliefs TowardMental Illness Scale, and the Community Attitudes Toward the Mentally Ill, whichhas had validity and reliability study conducted by Bağ (2003) and was used as ameasure of the same value for tool validity.In the validity study for the Beliefs Toward Mental Illness Scale the originaltool was first translated into Turkish then retranslated back into English, for languageequivalency. In the content validity study expert opinion was received and changeswere made in the tool based on the recommendations of the experts, and KendallCoefficient of Concordance Correlation Test was used to establish content validity(Kendall?s Wa = 0.167, ÏÂ²=26.686, df=20, p=.144). After the tool's pilot test was102conducted, individuals in the sample group were visited in their homes and answerswere received in face to face interviews with them. Factor analysis was conductedfor the tool's structural validity study, and three subscales were found which wereconsistent with the original tool: Incurability and Disturbance in InterpersonalRelationships subscale, Dangerous subscale, and Shame subscale. For the tool'smeasure validity a significant positive correlation was found with Social Ideologysubscale and a significant negative correlation with Fear subscale from the parallelscale. Based on these findings the Beliefs Toward Mental Illness Scale was found tobe a valid scale for Turkish society.In the reliability study for the Beliefs Toward Mental Illness Scale first theitem total score correlation was examined; it was determined that item 12 and item15 were below the 0.20 limit, because there was a significant correlation between thetotal item correlation scores these items were removed and there were 21 itemswhich remained from the original tool. The tool's Cronbach's Alpha coefficient wasfound to be .82, the subscale Cronbach's Alpha values were between .69 and .80; thescale and subscales showed an acceptable level of internal consistency. To determinethe Beliefs Toward Mental Scale's stability over time the scale was repeated threeweeks after the 1st time with the first 125 individuals. In the comparison of thesubscale and total score correlations at the 1st and 2nd implementation, the test-retestscale total score was determined to be r = .55, and there was a significant correlationbetween the test and retest. According to these findings, the Beliefs Toward MentalScale is a reliable tool for use with the Turkish society.In conclusion, the "Beliefs Toward Mental Illness Scale" is a valid and reliabletool for Turkish society.Key Words: Mental illness, Belief, Validity, Reliability103