Endülüs Emevi Devletinde convivencia (bir arada yaşama) deneyimi: Madalyonun iki yüzü: Altın çağ ve kaos (711-1031)
The experience of convivencia (coexistence) in the Umayyad state of Andalusia: The two sides of the coin golden age and chaos (711-1031)
Yazar: BÜLENT ENDÜRLÜK
Danışman: PROF. DR. AHMET YAŞAR OCAK
TOBB Ekonomi ve Teknoloji Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Tarih = History
Dizin: Altın Çağ = Golden Age ; Birlikte yaşama = Cohabitation ; Endülüs = Andalucia ; Endülüs Emevileri = Andolucia Omayyads ; Hristiyanlar = Christianies ; Kaos = Chaos ; Müslümanlar = Muslims ; Yahudiler = Jews ; İslam tarihi = Islamic history ; İsyanlar = Rebellions

Özet:
İslam, Hıristiyan ve Yahudi dünyası için son derece önemli olan Endülüs tarihi,
Americo Castro'nun 1948 yılında bir arada yaşamak anlamında ortaya koymuş
olduğu "convivencia" terimi ile, Avrupa'da önemli bir noktaya ulaşmıştır. Ancak
terimin ortaya çıkması ile, yapılmış olan pek çok çalışmada bir altın çağ ya da tam
tersi bir arada yaşama ortamının yanlışlandığı mitolojik bir çağ perspektifleri
çoğunlukla hâkim olmaya başlamıştır. Son yıllarda farklı kaynaklarda bahsettiğimiz
perspektiflerin ötesine geçmek üzere çalışmalar yapılmış olsada, fark ettiğimiz, tek
boyutlu bir bakış açısı ile ilerlenmiş olduğudur. Bu noktada ilk olarak tezimizde
Endülüs'ün Emevi hanedanının sonuna kadar olan siyasi süreç ele alınarak konunun
daha iyi anlaşılması amaçlanmıştır. Ardından convivencia kavramı ve Endülüs'teki
kaos olayları çok boyutlu bir şekilde analiz edilerek mevzubahis çalışmalara katkı
sağlamak amaçlanmıştır. Çalışmamız neticesinde Endülüs Emevi Devletinin bir
arada yaşama kavramını pragmatik bir şekilde toplumu kontrol altında tutarak
devletin çıkarına kullandığı, altın çağ mı mitoloji mi tartışmasında ne efsanevi bir
dönem olduğu ne de sekiz yüz yıllık sorunsuz bir altın çağ olduğu vurgulanmaktadır.
Altın çağ kavramının Endülüs'teki tüm toplumlar açısından bakıldığında özünde
güçlü birkaç yönetici döneminde ortaya çıktığı ve Yahudiler ile sınırlı kaldığı
görülmüştür. Son olarak da kaos olaylarının bir arada yaşama kavramını etkilediği ve
bu olaylara sebep unsurun ise Arap asabiyeti ve ülkede tetiklediği zincirleme
reaksiyonlar olduğu sonucuna varılmıştır.

Abstract:
The history of Andalusia, which is very important for the Islamic world reached
an important point in Europe also with the convivencia period coined by Americo
Castro which means coexistence. However, with the emergence of the convivencia
period two perspectives emerged in the scholarly studies. A golden age and a
mythological age which began to predominate most of the studies we encountered.
Although studies in recent years go beyond the perspectives mentioned in different
sources have been carried out, we have noticed that progress has been made with a
one-dimensional perspective. At this point, our thesis, aimes to better understand our
subject by considering the political process of Andalusia until the end of the
Umayyad dynasty. Then, the concept of convivencia and the events of chaos in
Andalusia were analyzed in a multidimensional way and it was aimed to fill in the
missing places in the aforementioned studies. As a result of our study, it has been
determined that the al-Andalus used the concept of coexistence pragmatically for the
benefit of the state by keeping the society under control and that there was neither a
legendary an eight-hundred-year trouble-free golden age period nor a mythological
period to debate. When the concept of the golden age is considered for all societies in
Andalusia, it is seen that it emerged in the era of a few powerful rulers and the term
remained exclusively for the Jews. Finally, it was concluded that the events of chaos
affected the concept of coexistence and the factor that caused these events was the
Arab tribalism and the chain reactions it triggered in the country.