Dolar kuru ve petrol fiyatları ile seçili BIST endeksleri arasındaki volatilite yayılımının DCC-GARCH modeli ile analizi
Analysis of volatility spread between dollar rate and oil prices and selected BIST indices using DCC-GARCH model
Yazar: AYYÜCE BERİN BOSTANCI
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ERCÜMENT DOĞRU
Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Muhasebe ve Finansal Yönetim Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Borsa İstanbul = İstanbul Stock Exchange ; Oynaklık = Volatility ; Zaman serileri analizi = Time series analysis

Özet:
Bu çalışmada Dolar/TL döviz kuru, petrol fiyatı endeksi ile seçili Borsa İstanbul (BIST) sektör endeksleri arasındaki volatilite etkileşiminin varlığının araştırılması, eğer etkileşim söz konusu ise hangi yönde etkilediğinin belirlenmesi ve yorumlanması amaçlanmaktadır. Volatilite kalıcılığını ifade eden parametrelerin anlamlılık düzeyinde istatistiksel olarak anlamlılık düzeyine ve kalıcı etkiye sahip olup olmadığı analiz edilmektedir. Borsa İstanbul (BIST) sektör endeksi değişkenleri olan XMEYS, XSUIN, XTEKS, XTRZM, XULAS, XGIDA, ve XU100'e ait verilerin 01.02.2015-28.02.2022 tarihleri aralığında günlük kapanış fiyatlarının kullanıldığı çalışmada, volatilite etkileşim araştırılmasında çok değişkenli GARCH modeli DCC-GARCH modeli kullanılarak analiz edilmiş, analizde değişkenlere ait getiri serileri kullanılmıştır. DCCGARCH modeli ile analiz yapılırken değişkenler ikili gruplar şeklinde incelenmektedir. İkili şekilde ele alınmasının asıl sebebi yüksek boyut sorununun oluşmasını önlemektir. DCC-GARCH modeli sonuçlarına göre volatiliteyi artıran şok etkisi ile karşılıklı olarak volatilite etkileşimi olduğu gözlenmektedir. Dolar/TL döviz kuru, petrol fiyatı endekslerinde yoğun şekilde volatilite kümelenmelerinin oluştuğu ve bu piyasada volatilitenin kalıcı etkiye sahip olduğu görülmektedir. Diğer taraftan seçili Borsa İstanbul'da işlem gören XMEYS, XSUIN, XTEKS, XTRZM, XULAS, XGIDA, XU100 sektör endekslerinde volatilite kümelenmelerinin oluştuğu ve bu endekslerde volatilitenin kalıcı etkiye sahip olduğu anlaşılmaktadır.

Abstract:
In this study, it is aimed to investigate the existence of volatility interaction between Dollar/TL exchange rate, oil price index and selected Borsa Istanbul (BIST) sector indices, and if there is an interaction, it is aimed to determine and interpret how it affects. It is analyzed whether the parameters expressing the volatility persistence have a permanent effect at the statistical significance level and at the level of significance. In the study, in which daily closing prices of the data of XMEYS, XSUIN, XTEKS, XTRZM, XULAS, XGIDA, and XU100, which are Borsa Istanbul (BIST) sector index variables, were used between 01.02.2015 and 28.02.2022, the multivariate GARCH model DCC was used to investigate the volatility interaction. The multivariate GARCH model was analyzed using DCC-GARCH models in volatility interaction research,In the analysis, the return series of the variables were used. While analyzing with the DCC GARCH model, the variables are examined as binary groups. The main reason for taking it in binary is to prevent the oversize problem from occurring. According to the results of the DCC-GARCH model, it is observed that there is a mutual volatility interaction with the shock effect that increases the volatility. It is observed that volatility clusters are densely formed in the dollar/TL exchange rate and oil price indices, and volatility has a permanent effect in this market. On the other hand, it is understood that volatility clusters are formed in XMEYS, XSUIN, XTEKS, XTRZM, XULAS, XGIDA, XU100 sector indices traded in Borsa Istanbul and volatility has a permanent effect in these indices.