Adenoid vejetasyona bağlı nazal obstrüksiyonun nazal ses analizi ile değerlendirilmesi
Evaluation of nasal obstruction due to adenoid vegetation via nasal sound analysis
Yazar: ALİ RIZA GÖKDUMAN
Danışman: PROF. DR. ÖZGÜR YİĞİT
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Kulak Burun Boğaz Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2017
Konu: Kulak Burun ve Boğaz = Otorhinolaryngology (Ear-Nose-Throat)
Dizin: Adenoidektomi = Adenoidectomy ; Adenoidler = Adenoids ; Hipertrofi = Hypertrophy ; Nazal mukoza = Nasal mucosa ; Nazal tıkanma = Nasal obstruction ; Ses = Voice ; Ses analizi = Voice analysis ; Teşhis testleri = Diagnostic tests

Özet:
Pediatrik yaş grubundan sık görülen adenoid hipertrofisi, ağız solunumuna,
nazal konjesyona, hiponazal konuşmaya ve uyku apnesine yol açabileceği gibi kronik
sinüzit ve rekürren otite de yol açabilmektedir. Adenoidektomi için karar vermede
önemli olan adenoid hipertrofisini saptamada semptom skorlama yöntemleri gibi
subjektif yöntemlerle, adenoid hipertrofisinin objektif olarak gösteren; palpasyon, ayna
ile muayene, endoskopik muayene, düz grafi (lateral boyun grafisi), manyetik rezonans
görüntüleme (MRG) ve akustik rinometri gibi birçok tanı yöntemi vardır. Pediatrik yaş
grubunda nazal kavitenin darlığı endoskopik muayeneyi sınırlamakta grafi ile
değerlendirme hem radyasyon riski hemde yeterli doğrulukta bilgi vermemesi nedeniyle
artık klinisyenler tarafından tercih edilmemektedir. Bu nedenlerden ötürü klinisyenler
için adenoid hipertrofisini belirlemede noninvazif yöntemler herzaman ilgi odağı
olmuştur.
Tepe nazal inspiratuar akım (PNİF) ölçümü ve nazal ses analizi adenoid
hipertrofisinde nazal obstrüksiyonu gösterme de noninvazif kolay ve ucuz bir yöntem
olarak kullanılabilir. Bu çalışmada ki amacımız; çocuklarda zor olan adenoid muayenesi
nedeniyle preoperatif ve postoperatif dönem de kolay uygulanabilen bir tanı metodu
olan PNİF ve nazal ses analizi yöntemini kullanarak, endikasyon koymada bu testlerin
değerini hesaplamak ve postoperatif dönemde adenoidektominin effektivitesini
değerlendirmektir.
Bu çalışma, İstanbul Eğitim ve Araştırma Hastanesi Kulak Burun Boğaz
kliniğinde yürütüldü. Prospektif klinik çalışma olarak tasarlandı. İstanbul Eğitim ve
Araştırma Hastanesi Yerel Etik Kurulu tarafından onaylandı. Hastaların ailelerinden
aydınlatılmış onam alındı. Haziran 2016-Eylül 2016 tarihleri arasında hastanemiz KBB
kliniğine başvurup adenoidektomi operasyonu planlanan 3-16 yaş arası hastalar
çalışmaya dahil edildi. Hastalara operasyon öncesi nazal ses analizi ve PNİF testi
yapıldı ve adenoid hipertrofisi semptomları ile ilgi sorular sorularak skorlama yapıldı.
Postoperatif 1.ayında hastalara nazal ses analizi ve PNİF testi yapıldı ve semptom skorlaması tekrarlandı.Çalışmaya 26 erkek 15 kız toplam 41 hasta dahil edildi. 32 hastaya sadece adenoidektomi, 5 hastaya adenoidektomi+bilateral ventilasyon tüpü uygulanması, 3 hastaya
adenoidektomi+bilateral miringotomi, 1 hastaya ise revizyon adenoidektomi operasyonu
uygulandı. Postoperatif 1. ay semptom skoru ortalaması preoperatif dönem ortalamasına
göre istatiksel olarak anlamlı düşüktü(p<0,001). Semptom sorgulamasında burun
tıkanıklığı, ağızdan solunum, horlama, genizden konuşma, uykuda nefes kesilmesi ve gece
öksürüğünde postoperatif dönemde preoperatif döneme göre istatiksel anlamlı düşüş
saptandı. Semptom olarak en fazla azalma burun tıkanıklığı semptomunda görülürken
(%100-%12,2 ), en az azalma ağızdan solunum şikayetin de görüldü(%100-%46,3). Postop
1.ay PNİF ortalaması preop PNİF ortalamasına göre istatistiksel olarak anlamlı
yüksekti(p<0,001). Her iki nazal kaviteden ayrı ayrı yapılan nazal ses analizin de sol taraf
500-1000 Hz aralığı dışında sağ ve sol tarafta postop ölçümler preop ölçümlere göre
istatistiksel olarak anlamlı düşüktü. Preoperatif döneme göre postoperatif dönemde ses
analizinde yüzde olarak en fazla düşüş 2000-4000 Hz frekans aralığında gözlendi(sağ
%51,5 sol %50.9). Sağ ve sol taraf ses analizi 4000-6000 Hz aralığı preop ortalaması
dışında istatistiksel olarak anlamlı fark yoktu. Hastaların yaşlarıyla preoperatif ve
postoperatif 1. ayda ki PNİF değeri istatistiksel olarak anlamlı ilişkiliydi(p=0,022 p<0,001).
Yapılan ROC analizinde; nazal ses analizinde 2000-4000 frekans aralığı ölçümünde 8.5 dB
değerinin hastalığı göstermede %95 sensitivite ve spesivisiteye sahip olduğu tespit edildi.
PNIF testi için ROC analizinde hastalığı göstermede kesim değeri toplanamadı.
PNİF ölçümü postoperatif dönemde obstrüksiyonun giderildiğinin gösterilmesinde
kullanılabileceği fakat hastalığı göstermek açısından standart bir değer vermediği
saptanmıştır. Nazal ses analizi tanı ve tedavinin başarısını izlemede kullanılabilecek ve
adenoidektomi operasyonuna karar vermede faydalanılabilecek noninvazif bir metot
olabilir.

Abstract:
Adenoid hypertrophy frequently seen in pediatric age group can cause mouth
breathing, nasal congestion, hyponasal speech and sleep apnea as well as chronic sinusitis
and recurrent otitis. Adenoid hypertrophy is determined subjectively by symptom scoring
and objectively by numerous diagnosis methods such as palpation, physical examination
with mirror, endoscopic examination, plain radiography (lateral neck radiogram), magnetic
resonance imaging (MRG), and acoustic rhinometry. However cooperation of pediatric
age group limits palpation and examination with mirror. Due to these reasons, non-invasive
methods have always been the center of attention for clinicians to determine the adenoid
hypertrophy.
Peak nasal inspiratory flow rate measurement and nasal sound analysis can be used
as a non-invasive easy and cheap method for showing nasal obstruction in adenoid
hypertrophy. The purpose of this study is to calculate the value of the tests for indication
and to assess the effectivity of adenoidectomy in postoperative period by using PNIF, which
is an easily applicable diagnosis method, and nasal sound analysis method in preoperative
and postoperative periods due to the hard adenoid examination in children.
This study was conducted at Istanbul Training and Research Hospital
Otorhinolaryngology Clinic. It was designed as a prospective clinical study. It was
approved by the Ethical Committee of Istanbul Training and Research Hospital.
Informed consents were obtained from the families of the patients. The patients aged
between 3 and 16 years, who applied to the ENT clinic of our hospital between June
2016 and September 2016 and for whom adenoidectomy operation was planned, were
included in the study. Nasal sound analysis and PNİF test were applied to the patients
before the operation and scoring was done by asking questions regarding the symptoms
of adenoid hypertrophy. In postoperative 1st month, nasal sound analysis and PNIF test were applied to the patients and symptom scoring was repeated. Totally 41 patients, including 26 male patients and 15 female patients, were included in the study. 32 patients underwent only adenoidectomy, 5
patients underwent adenoidectomy+bilateral ventilation tube, 3 patients underwent adenoidectomy+bilateral myringotomy, and 1 patient underwent revision adenoidectomy operation. Mean symptom score of postoperative 1st month was lower in a statistically significant manner compared to the mean score of preoperative period (p<0.001). In symptom examination, a statistically significant decrease was found in nasal obstruction, mouth breathing, snoring, nasal speech, sleep apnea and night cough in postoperative period compared to the preoperative period. As a symptom; the highest
decrease was observed in nasal obstruction symptom (100%-12.2%); whereas, the lowest decrease was observed in mouth breathing complaint(100%-46.3%). Mean PNIF of the postop 1st month was statistically significantly higher than the preop mean PNIF (p<0.001). In the Nasal Sound Analysis performed separately from both nasal cavities, left side was out of 500-1000 Hz interval and the postop measurements in the right and left sides were statistically significantly lower than the preop measurements. The highest decrease in percentage in the sound analysis in postoperative period was observed at 2000-4000 Hz interval frequency compared to the preoperative period (right 51.5%, left 50.9%). There was no statistically significant difference in the right and left side sound
analysis except for the 4000-6000 Hz interval preop average. The ages of the patients were
statistically significantly correlated with the PNIF values in preoperative and postoperative
1st month (p=0.022 p<0.001). In the ROC analysis, it was determined that 8.5 dB value in
2000-4000 frequency range measurement in nasal sound analysis had 95% sensitivity and
specificity in showing the disease. 
For PNIF test, cut-off values could not be collected for showing the disease in ROC analysis. It was determined that PNIF measurement can be used to show the elimination of obstruction in postoperative period but it did not give a standard value in order to show the disease. Nasal sound analysis can be a non-invasive method that can be used to follow the success of diagnosis and treatment and to decide for the adenoidectomy operation.