Özel okul yöneticilerinin veli katılım süreci ve bu süreçte yaşanan okul-veli uyuşmazlıklarına yaklaşımı
The approaches of private school administrators to parental involvement process and the school-parent disagreements in this process
Yazar: YASEMİN ARSLAN
Danışman: DOÇ. DR. ŞÖHEYDA GÖKTÜRK
Kocaeli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi, Teftişi, Planlaması ve Ekonomisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Aile katılımı = Family participation ; Eğitim yönetimi = Educational administration ; Okul yöneticileri = School administrators ; Okul-aile ilişkisi = School-family relations ; Uyuşmazlık = Incompatibility ; Yöneticiler = Managers ; Özel okullar = Special schools

Özet:
Örgün eğitimin ortaya çıkışından bu yana var olan okul-aile etkileşimi zaman içinde doğasında bazı değişimler yaşasa da halen okul başarısının en önemli faktörlerinden biridir. Bu çalışmanın amacı özel öğretim kurumlarında görev yapan yöneticilerin aile katılımı sürecine ilişkin görüşlerini ve veli katılım sürecinde okul ile aile arasında ortaya çıkan uyuşmazlık alanlarına ilişkin yaklaşımlarını ortaya koymaktır.

Nitel araştırma deseninde tasarlanan bu çalışmaya orta ve yüksek sosyo-ekonomik statüye sahip ve dünya görüşü açısından farklı (liberal ve muhafazakar) ebeveyn profilini temsil eden 23 özel okul içerisinden maksimum örnekleme metodu ile seçilmiş yedi özel okulda görev yapan yedi yönetici dahil edilmiştir. Katılımcıların aile katılımına ve aile katılım sürecinde karşılaştıkları uyuşmazlıklara ilişkin deneyimleri ve görüşleri yarı- yapılandırılmış derinlemesine görüşme tekniği ile toplanmıştır. Elde edilen veriler içerik analizi metodu ile analiz edilmiştir.

Araştırma sonucunda elde edilen bulgulara göre, özel okul yöneticileri aile katılım sürecinde en etkili katılım gönüllülük boyutunda gerçekleştiğini düşünmektedir. Toplumla işbirliği, uzmanlar tarafından verilen seminerler ve meslek tanıtımı çalışmaları ile sınırlı kalmaktadır. Okullar daha çok veli toplantıları, bireysel görüşmeler ve teknolojik araçlar yoluyla veliler ile tek yönlü veya çift yönlü, dolaylı ve doğrudan iletişime geçmektedirler. Yöneticilere göre, aile katılımının ev odaklı öğrenme boyutunda, özel okul velisi genel olarak katılım göstermek istememektedir ve eğitim işini okula bırakma eğilimindedir. Aile katılım sürecine ilişkin en olumsuz tutum kararlara katılım boyutunda sergilenmiştir. Yöneticiler, velinin kararlara katılacak kadar yetkin olmaması ve okulun merkezden yönetimli yapısı gibi nedenlerle velinin okuldaki kararlara katılımına sıcak bakmadıklarını belirtmişlerdir. Ancak velinin akademik başarıyı artırmaya ilişkin bazı taleplerinin dikkate alındığı görülmektedir. Yapılan analiz sonucunda, veli katılım sürecinde veli-öğretmen ve veli-yönetici arasında zaman zaman uyuşmazlıkların yaşandığı ortaya konmuştur. Özel okul yöneticilerine göre, akademik başarı beklentisi, sınıf içi problemler, ödevler, etütler, ergenlik çatışmaları, whatsapp grupları ve eğitimci velilerin eleştirel yaklaşımları öğretmen ile veli arasında zaman zaman çatışmaya yol açmaktadır.


viii
 

Beslenme ve ulaşım gibi yan hizmetler, etütler, öğretmen/şube seçimi ve okul kuralları da doğrudan yönetici ve veli arasında uyuşmazlığa yol açan konulardır. Eğitim alanında daha fazla söz sahibi olmak için her iki tarafın da –veli ve okul- öne sürdükleri güçlü yönleri bulunmaktadır. Müşteri konumundaki velilerin eğitim hizmetini para ile satın alıyor olmaları ve eğitim seviyelerinin yüksek olması eğitim alanında daha fazla söz sahibi olmak için kendilerini güçlü hissetmelerini sağlamaktadır. Okul ise çalışanlarına hizmet içi eğitimler sunma, örnek uygulamalardan yararlanma ve eğitimdeki gelişmeleri takip etme yoluyla kurumsal kapasitesini geliştirerek eğitim alanındaki egemenliğini korumaya çalışmaktadır. Okulu güçlü kılan diğer önemli özellikler okulun merkezden yönetimli olması ve öğretim kurumunun markalaşmış olmasıdır. Özel okul yöneticileri için yaşanan uyuşmazlıkların çözümü sürecinde kurumsal imajın korunması çok önemlidir. Bu nedenle çözüm sürecinde objektif ve yapıcı olmayı önemsemektedirler. Uyuşmazlıkların çözümünde kaydedilen gelişmenin veliler ile şeffaf bir biçimde paylaşılması da yöneticilerin kullandıkları diğer bir yaklaşımdır. Uyuşmazlıklar çözülürken sergiledikleri en önemli tutum ise çatışma yaşayan veli ve öğretmeni karşı karşıya getirmeme çabasıdır. Yöneticilerin ifadelerinden bu yaklaşımın öğretmenin saygınlığını koruma ve kendi otoritesini koruma isteğinden kaynaklandığını söyleyebiliriz.

Abstract:
Although school-family interaction that has existed since the emergence of formal education has some changes in its nature over time, it is still one of the most important factors of school success. The aim of this study is to determine the approaches of the administrators working in private schools to the parental involvement process and the conflicts between the family and the school in the process of parental involvement.

This study, which was designed in the qualitative research design, included seven administrators from seven private schools chosen with a maximum sampling method among 23 private schools representing a medium and high socio-economic status and a different (liberal and conservative) parent profile in terms of world view. The experiences and opinions of the participants regarding the parental involvement and the conflicts they encountered during the parental involvement process were collected through semi-structured in-depth interview technique. The data were analyzed by content analysis method.

According to the findings of the study, the private school administrators think that the most effective participation in the parental involvement process is realized in the dimension of volunteering. Collaboration with the community is limited to the seminars given by the experts and the career description activities. Schools mostly communicate with parents through one-way or two-way, indirect and direct communication through parent meetings, individual interviews and technological means. According to the administrators, in the home-based learning dimension of parental involvement, the private school parents do not want to participate in general, and tend to delegate the schooling issues to the school. The most negative attitude about the parental involvement process was displayed in the dimension of the participating the decision. The managers stated that they did not favor the parents' participation in the decisions in the school due to reasons such as the lack of competence of the parent to participate in the decisions and the decentralized structure of the school. However, it is seen that some demands of the parent about increasing the academic achievement are taken into consideration. As a result of the analysis, it has been revealed that there are occasional conflicts between the parent-teacher and the parent-manager in the parental involvement process. According to the private

x
 

school administrators, the expectation of academic success, problems in the classroom, homeworks, courses, parent-student adolescent conflicts, whatsapp groups and the critical approaches of educator parents cause conflicts between the teacher and parents from time to time. The administrators stated that the peripheral services such as nutrition and transportation, studies, teacher / branch selection and school rules were the issues that directly lead to conflict between themselves and the parents. In order to have a greater dominance in the field of education, both sides –parents and the school-have strengths that they put forward. The fact that education is paid and has a high level of education enables parents to feel strong about having a say in the field of education. The school tries to protect its sovereignty in the field of education by improving its institutional capacity by providing in-service trainings to its employees, using exemplary practices and following the developments in education. Other important features that make the school stronger are the central management of the school and the branding of the education institution. It is very important to protect the corporate image in the process of resolution of disputes for private school administrators. Therefore, they care about being objective and constructive in the solution process. Transparent sharing of the progress made in resolving disputes with parents is another approach that administrators use. The most important attitude they exhibit while resolving disagreements is the struggle not to confront the parents and teachers. From the statements of the administrators, we can say that this approach stems from the desire of the administrators to protect the reputation of the teacher and to preserve his/her authority.