Adolesan ve gençlik dönemindeki İstanbul Tıp fakültesi  öğrencilerinde erum 25(OH) D vitamini düzeyi
25(OH)vi̇tami̇n D levels of adolescents and young medi̇cal students i̇n İstanbul Faculty of medi̇ci̇ne
Yazar: ASLI DERYA KARDELEN
Danışman: PROF. DR. FATMA OĞUZ
İstanbul Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2015
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Ergenler = Adolescents ; Vitamin D = Vitamin D ; Öğrenciler-tıp = Students-medical ; Üniversite öğrencileri = University students ; İstanbul Tıp Fakültesi = Istanbul Medical Faculty

Özet:
Amaç: Adolesan ve gençlik dönemindeki İstanbul Tıp Fakültesi öğrencilerinin D vitamini düzeyleri ve bunu etkileyen faktörlerin araştırılması  amaçlandı.
Gereç ve Yöntem: Eylül 2013- Kasım 2013 tarihleri arasında 24 yaşına kadar olan, sağlıklı tıp fakültesi öğrencileri onamları alınarak çalışmaya katıldı. Öğrencilerin boy, kilo ve bel çevreleri ölçüldü, vücut kitle indeksi hesaplandı. Kronik hastalık öyküsü sorgulandı ve hastalığı olanlar çalışma dışı bırakıldı. Sigara ve alkol  alışkanlıkları, ilaç ve vitamin kullanımı, cilt renkleri, giyim tarzları, güneş koruyucu kullanımı, fiziksel aktiviteleri, kaçıncı sınıfta oldukları, gün içinde açık alanda ve okulda geçirdikleri süre  sorgulandı ve kaydedildi. Balık tüketimleri, süt ve süt ürünleri tüketim miktarları öğrenildi ve günlük tükettikleri Ca miktarı USDA Nutrients Database kullanılarak hesaplandı. 
Öğrencilerden  8 saatlik açlık sonrası  Ca, P, ALP, PTH  ve 25(OH)D vitamini için kan  örneği  alındı. 25(OH)D vitamini düzeyi 20 ng/mL ve altı  D vitamini eksikliği, 21-29 ng/mL arası D vitamini yetersizliği, 30 ng/mL ve üstü D vitamini yeterliliği olarak kabul edildi.  İstatistiksel analizler için NCSS 2007&PASS 2008 Statistical Software (Utah, USA) programı kullanıldı. Anlamlılık p<0,01 ve p<0,05 düzeylerinde değerlendirildi.
Bulgular: Çalışmamıza yaş ortalamaları 19,16 yıl olan 580 tıp fakültesi öğrencisi katıldı. Olguların % 47,6'sı (n=276) kız, % 52,4'ü (n=304) erkekti.  Olguların %51,7'si (n=300) 1. sınıf, %33,1'i (n=192) 2. sınıf ve %15,2'si (n=88) 3. sınıf öğrencisi idi. Olguların ortalama D vitamini düzeyi 19,27 ng/mL idi. Öğrencilerin %54,1'inde  D vitamini eksikliği, % 37,1'inde  D vitamini yetersizliği olmak üzere % 91,2'sinde D vitamini düzeyi düşük saptandı. Öğrencilerin yalnızca  % 8,8 (n=51)'inde D vitamini düzeyi yeterli idi. Kız cinsiyet ve kapalı giyim tarzı başta olmak üzere (p=0,001), aşırı zayıflık (p<0,01), güneşli alanda günde 60 dk'dan az zaman geçirme (p=0,03), fiziksel aktivite yapmama (p=0,021) ve  yapılıyor ise süresinin az olması (p=0,034) D vitamini eksikliği açısından risk faktörü olarak saptandı. Sınıf arttıkça D vitamini düzeyinin azaldığı ve 3. sınıf öğrencilerinin D vitamini düzeyinin en düşük seviyede olduğu görüldü (p=0,001). Lineer regresyon analizinde bel çevresindeki artışın ve sigara kullanma alışkanlığının D vitamini düzeyini negatif yönde etkilediği ancak D vitamini eksikliği için en önemli risk faktörünün kız cinsiyet ve kapalı giyim tarzı olduğu saptandı.
Sonuç: Adolesan ve gençler D vitamini eksikliği açısından risk altındadır. Özellikle kız cinsiyet ve kapalı giyim tarzı başta olmak üzere, aşırı zayıflık, güneşli alanda az zaman geçirmek, fiziksel aktivite yapmamak ve sigara kullanmak D vitamini eksikliği için risk faktörleridir.  Yoğun çalışma şartlarına sahip olan tıp fakültesi öğrencilerinde D vitamini düzeylerinin ileri derecede düşük olması, yetersiz beslenme özellikleri, güneşli alanlarda az zaman geçirmeleri ve fiziksel aktivitelere yetersiz zaman ayırmaları endişe vericidir. D vitamini eksikliği ve eksikliğin doğuracağı sonuçların tıp fakültesinin ilk yılında eğitim programlarına dahil edilmesi ve öğrencilerin bilgilendirilmeleri gelecekteki meslektaşlarımızın sağlığı için önemlidir. Ayrıca Institute of Medicine ve Amerikan Endokrin Topluluğu'nun  yaşam boyu yaşa uygun D vitamini takviye önerisi ülkemizde de uygulamaya girmelidir.

Anahtar Kelimeler: Adolesan, D vitamini, gençlik, tıp fakültesi öğrencileri

Abstract:
Objectives:  The purpose of this study was to determine vitamin D levels of adolescents and young medical students in Istanbul Faculty of Medicine and to name factors affecting the vitamin D levels.
Materials and Methods: This prospective clinical study was carried out between September 2013 - November 2013 and we included patients up to age 24 years. Written consent was obtained from all subjects. Height, weight and waist circumference were measured and body mass index was calculated. Subjects with known chronic diseases were excluded from the study. Each participant was questioned on smoking, alcohol use, drug and vitamin use, skin color, clothing style, sunscreen use, level of physical activity, grades and the amount of time spent in the open throughout a typical day. Consumption of fish and dairy products was recorded and daily calcium intake was calculated using the USDA Nutrients Database. Blood samples for Ca, P, ALP, PTH and 25(OH)D vitamin levels were drawn after an 8-hour fast. As for vitamin D levels, ≥ 30 ng/mL was considered as sufficient, while 21-29 mg/dL was considered as insufficiency and ≤ 20 ng/mL was considered as vitamin D deficiency. Statistical analysis was performed using NCSS 2007&PASS 2008 Statistical Software (Utah, USA). We considered p<0,01 and  p<0,05  to be statistically significant.  
Results:  580 medical students were included in this study.  The mean age was 19.16 years.  51,7% of the cases (n = 300) were  1st grade, 33.1% (n = 192) were  2nd grade  and 15.2% (n = 88) were 3rd grade. Mean serum 25(OH)D was  19,27 ng/mL. %91,2 of students had low vitamin D levels including 54.1% of students  had vitamin D deficiency and 37,1%  had  vitamin D insufficiency. Only 8.8% of students (n = 51) had  vitamin D sufficiency. Especially female gender and  traditional clothing styles (p=0,001), underweight (p<0,01), spending less than 1 one hour outdoor (p=0,030), not to do physical activity (p=0,021) and less time for physical activities (p=0,034) determined for risk factors of vitamin D deficiency. With the increase of class vitamin D levels reduced and  3rd grade students were found to have lowest vitamin D levels (p=0,001). Linear regression analysis demonstareted that increase of waist circumference and  smoking  habits  are  negatively affect the vitamin D levels. The analysis revealed that the most important risk factors for vitamin D deficiency were female gender and traditional clothing style.  
Conclusion: Adolescents and young people are at risk for vitamin D deficiency. Being female, traditional clothing style, being underweight, sun avoidance, lack of physical activity and smoking are risk factors for vitamin D deficiency. As for medical students, their low vitamin D levels, inadequate nutrition, lack of sun exposure and physical activity are concerning. Inclusion of vitamin D deficiency and its effects in the first year medical curriculum would improve the health of our future colleagues. Daily supplementation with appropriate amounts of vitamin D seems to be suitable for our country.

Keywords: Adolescent, medical students, vitamin D, youth