Hemşirelerin ahlaki duyarlılıklarının profesyonellik davranışlarına etkisinin belirlenmesi
The determination of the effects of the moral sensibility of nurses to their professional behaviours
Yazar: AYBİKE KÖSE
Danışman: DOÇ. DR. ZEHRA GÖÇMEN BAYKARA
Gazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Ahlaki davranış = Ethical behaviour ; Etik = Ethics ; Etik-hemşirelik = Ethics-nursing ; Hemşireler = Nurses ; Hemşirelik = Nursing ; Hemşirelik araştırmaları = Nursing research ; Profesyonellik = Professionalism

Özet:
Bu çalışma hemşirelerin ahlaki duyarlılıklarının profesyonellik davranışlarına etkisinin belirlenmesi amacıyla tanımlayıcı olarak yapılmıştır. Araştırmanın evrenini Samsun il sınırları içinde yer alan Ondokuz Mayıs Üniversitesi Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi, Samsun Gazi Devlet Hastanesi ve Özel Samsun Medicana Hastanesinde çalışan 933 hemşire, örneklemini ise 439 hemşire oluşturmaktadır. Çalışmanın yapıldığı kurumlardan yazılı izin, etik kurulu onayı, çalışmaya katılan hemşirelerden bilgilendirilmiş onam alınmıştır. Veriler; Hemşire Tanıtıcı Bilgi Formu, Ahlaki Duyarlılık Anketi, Hemşirelikte Profesyonelliğe İlişkin Davranışsal Envanter ile Ocak 2017- Haziran 2017 tarihleri arasında toplanmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde kategorik değişkenler için sayı, yüzde; sayısal değişkenler için ortalama, standart sapma tanımlayıcı istatistikleri, gruplar arasındaki karşılaştırmalarda normallik varsayımlarını sağlaması durumunda Anova, sağlamaması durumunda ise Kruskall-Wallis H testi kullanılmıştır. Hemşirelerin %95,0'unun kadın, %68,4'ünün evli, %73,1'sinin ise çocuk sahibi olduğu belirlenmiştir. Hemşirelerin %44,9'unun uzaktan eğitim ile lisans tamamladığı, %29,4'ünün örgün eğitim lisans mezunu olduğu, %48,5'inin 16 ve üzeri yıldır, %41,2'sinin klinik hemşiresi olarak çalıştığı saptanmıştır. Hemşirelerin %66,1'inin mesleğini kendi isteği tercih ettiği, %52,8'i mesleki doyum sağladığı, %64,0'ı mesleğinden memnun olduğu belirlenmiştir. Hemşirelerin Ahlaki Duyarlılık Anketi toplam puan ortalaması 87,8± 21,7, Hemşirelikte Profesyonelliğe İlişkin Davranışsal Envanter toplam puan ortalaması 4,7±3,4'dir. Çocuk sahibi olan, mesleki doyuma ulaşan,  mesleki araştırma ve yayın yapan hemşirelerin etik duyarlılığının daha fazla olduğu saptanmıştır. Yaşın artmasının, kadın olmanın, mesleki araştırma ve yayın yapmanın hemşirelerde profesyonellik düzeyini daha fazla artırdığı belirlenmiştir. Hemşirelerin ahlaki duyarlılıklarıyla profesyonellik düzeyleri arasında pozitif yönlü bir ilişki olduğu saptanmıştır. Bu sonuçlar doğrultusunda; hemşirelerin ahlaki duyarlılıklarını artırıcı etkinliklerin düzenlenmesinin profesyonelliğe, profesyonelleşme ölçütleri doğrultusunda gelişmelerini sağlayacak faaliyetlere katılmalarının desteklenmesinin ahlaki duyarlılığında gelişmesine katkı sağlayacağı düşünülmektedir.

Abstract:
This study has been conducted to determine the effect of nurses' ethical sensitivities on professional behavior as descriptive. The study's universe constitutes a total of 933 nurses working in the Ondokuz Mayıs University Health Practice and Research Center, Samsun Gazi State Hospital and Private Samsun Medicana Hospital located within the provincial borders of Samsun and the samples of 439 nurses. A written permission has been obtained from the nurses and the institutions in which the study has been conducted and it has been approved by Ethics Committee. The data were collected via; the Nurse Introductory Information Form, the Moral Sensitivity Questionnaire and the Behavioral Inventory for Nursing Profession between January 2017 and June 2017. For categorical variables in the evaluation of the data, the number has been used as percentage; the mean and standard deviation descriptive statistics have been used for the numerical variables; the Anova has been used on the condition that it has provided assumption of normality or the Kruskall-Wallis H test has been used on the condition that it has failed for the comparisons between groups. It was determined in the study that 95,0 % of the nurses in the study were women, 68,4% of them were married, 73,1% of them had children, 44,9% of them finished university via distance education, 29,4 % of them finished formal education, 48,5% of them have been working for 16 years or more than 16 years, 41,2% of them are clinical nurses, 66,1% of them preferred nursing profession as their own preference, 52,85% of them reached occupational satisfaction and 64,01% of them were satisfied with their profession.  The average of total the Moral Sensitivity Questionnaire scores of the nurses is 87,84±21,73 and the average of total the Behavioral Inventory for Nursing Profession scores is 4,66±3,35. It has been determined that the nurses who have children, attain occupational satisfaction, and make and issue vocational researches have more ethical sensitivity. It has been determined that aging, being a woman, making and issuing vocational researches increase the level of professionalism in nurses. It has been determined that there has been a positive relation between the ethical sensitivity and the level of professionalism of nurses. In line with these results; it is thought that organizing activities which enhance nurses' moral sensitivity will promote their professionalism and that it will contribute to the development of moral sensitivity in support of their participation in activities that will enable them to develop in the direction of professionalism.