Lystad Körfezi (Horseshoe Adasi, Antarktika) oşinografik özellikleri ve deniz tabani buzul morfolojisi
Oceanographic features and seafloor glacial morphology of the Lystad Bay (Horseshoe Island, Antarctica)
Yazar: TUBA ÇINAR PEHLİVAN
Danışman: PROF. DR. ŞABAN BEDRİ ALPAR
İstanbul Üniversitesi / Deniz Bilimleri ve İşletmeciliği Enstitüsü / Deniz Jeolojisi ve Jeofiziği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Jeofizik Mühendisliği = Geophysics Engineering

Özet:
Antarktika Kıtası, Antarktik Yarımadası batısındaki Horseshoe Adası batı kıyılarını oluşturan Lystad Körfezi'nde toplanan çok ışınlı iskandil verileri işlenerek 3-Boyutlu deniz tabanı morfolojik görüntüleri elde edilmiştir. Yüksek çözünürlüklü haritalarda tek huzmeli eski seyir haritalarından farklı ve seyir emniyeti bakımından tehlike yaratabilecek önemli sığlıklar belirlenmiştir. Buzul marjinal deniz tabanını oluşturan kristalin/volkanik ana kaya üzerinde birbirleri ile bağlantılı depresyon alanları ve derinlemesine oyulmuş uzunlamasına kanal yapıları gözlenmiştir. Körfezde gözlenen ve kendine özgün yapıları olan diğer yer şekillerinin söz konusu kanallarda akan ve büyük oranda sediment taşımış eriyik suları ile ilişkili olarak geliştiği düşünülmektedir. Bunlar buzul akış yönünde sıralıdır. Ayrıca buzul akış yönüne dik yönde gelişmiş buzul şekilleri belirlenmiş ve yorumlanmıştır.
Hidrografik değerlendirmelerimizi desteklemek amacıyla Lystad Körfezi içinden ve dışındaki yaklaşım sularından alınan oşinografik veriler, eşzamanlı bazı meteorolojik gözlemler dikkate alınarak yorumlanmıştır. Deniz suyu sıcaklığı önceki yılın ortalamalarına göre daha yüksektir. Bu durum mevsimsel şartlara bağlı olabileceği gibi körfez içindeki eriyik suyunun zamansal dağılımına da bağlı olabilir. Tuzluluk ve deniz suyu yoğunluk profillerinde bir önceki yıla kıyasla bir miktar artış söz konusu olsa da, bu artışların değişik bir yorum yapmaya değecek kadar kayda değer olup olmadığı oşinografik çalışmaların devam ettirilmesi sayesinde belirlenebilecektir. Su kolonundaki ses hızı profillerine ait genel trendler derinlikle artmakta olup, ses hızı profilleri su kolonu içindeki yerel değişimlere bağlı olarak değişmektedir. 
Toplanan ve veri işlemden geçirilen tüm veriler birlikte değerlendirildiğinde, çalışma alanı deniz tabanının jeomorfolojik görünümünde başlangıçta erozyonun, daha sonra da büyük ölçekli ve yüksek debili sediment taşınım, birikim ve deformasyonunun belirleyici etmenler olduğu ileri sürülebilir. Elimizde deniz tabanında çökel taşınımını modelleyecek ve gösterecek sedimantolojik veriler yoktur, fakat oşinografik veriler ince taneli malzemenin bir kısmının denizel ortamda süspanse olarak taşındığını destekler niteliktedir. 
Son olarak gelecek dönemlerde yapılması beklenen oşinografik ve yer bilim çalışmaları hususunda bazı öneriler getirilmiştir.

Abstract:
Following the processing of high-resolution swath-bathymetric data gathered in Lystad Bay, Antarctic Peninsula, and 3D seafloor morphological images were produced. Important shallows that differ from earlier single-beam navigation maps and could endanger navigational safety have been identified on swath-maps. Interconnected depression areas and deeply carved elongated-streamline glacial landforms have been observed on the crystalline/volcanic bedrock that forms the glacial marginal seabed. Other landforms found in the gulf, each with distinctive structures, are assumed to have formed in response to melt water that flowed through the aforementioned channels, carrying a substantial load of sediment. These glacial landforms follow the direction of glacial flow. We also identified and interpreted some glacial landforms that formed in a direction subperpendicular to the glacier flow direction. These glacial landforms follow the direction of glacial flow. We also identified and interpreted some glacial landforms that formed in a direction subperpendicular to the glacier flow direction.
Oceanographic data from the approach waters and inside Lystad Bay were interpreted with consideration for some concurrent meteorological observations to support our hydrographic assessments. The average temperature of the sea is higher than it was last year. Seasonal variations, as well as the complex distribution of meltwater within the bay, could explain this finding. While salinity and seawater density profiles have slightly increased from the previous year, more oceanographic research will be needed to determine whether these increases are substantial enough to warrant a different interpretation. Sound velocity profiles in the water column generally show an increase with depth, and their specific characteristics vary based on local oceanographic variations in the water column.
It can be argued that erosion, followed by large-scale and high-flow sediment transport, accumulation, and deformation, determines the geomorphological appearance of the seabed in the study area when all the data collected and processed are considered together. Even though we do not have sedimentological data to model and illustrate sediment transport on the sea bottom, our limited oceanographic data support the idea that some part of fine-grained material is transported in suspension throughout the bay. 
Lastly, some recommendations have been made on the geological and oceanographic research that is anticipated to be done in the future.