Samsun littoralinde avcılık döneminde bentopelajik balık faunasının mevsimsel dağılımı
Seasonal distribution of benthopelagic fish fauna in littoral zone of Samsun province in fishing period
Yazar: MELEK ZENGİN
Danışman: DOÇ. DR. AYSUN GÜMÜŞ ; PROF. DR. NAZMİ POLAT
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Biyoloji = Biology

Özet:
Bu çalışma ile 2009-2010 ve 2010-2011 ticari avcılık dönemleri içerisinde Samsun ili bentopelajik balık faunasının mevsimsel dağılımı incelenmeye çalışılmıştır. Türkiye'de yoğun olarak ticari avcılığın gerçekleştirildiği Karadeniz'in Samsun ili kesiminde bentopelajik balık faunasını oluşturan 25 farklı balık türü bulunmaktadır.Balık türlerinin mevsimsel dağılımlarının tesbit edilmesi amacıyla ticari avcılık tekneleri kullanılarak koordinatları belirlenmiş alanlardan aylık örneklemeler gerçekleştirilmiştir. Türlerin ortamda varlıkları var-yok tabloları oluşturularak belirlenmiştir. Çalışmanın gerçekleştirildiği dönem içerisinde ilk av sezonunda 17, ikinci av sezonunda ise 23 türün varlığı saptanmıştır. 2009-2010 sezonu için bu türler; Chelidonichthys lucerna, Gaidropsarus mediterraneus, Gobius niger, Hippocampus hippocampus, Merlangius merlangus, Mesogobius batrochocephalus, Mullus barbatus ponticus, Neogobius melanostomus, Pegusa lascaris, Psetta maxima, Platichthys flesus, Raja clavata, Scorpaena porcus, Squalus acanthias, Syngnathus sp., Trachinus draco, Uranoscopus scaber ve ikinci sezonda ise ilk av sezonundan faklı olarak Arnoglossus kessleri, Dasyatis pastinaca, Diplodus annularis, Parablennius tentacularis, Symphodus tinca, Syngnathus sp. olarak sıralanabilir.Mevsimler arasındaki benzerliklerin tesbiti için Bray- Curtis benzerlik indeksi, tür çeşitliliğinin tesbit edilmesi için Shannon-Wiener çeşitlilik indeksi ve türlerin düzenlilik derecelerinin saptanması için de Pielou Düzenlilik indeksleri kullanılmıştır. Primer 5 programında, Bray- Curtis benzerlik indeksi kullanılarak oluşturulan benzerlik matrisi sonucunda kümeleme analizleri yöntemi kullanılarak dendogramlar oluşturulmuştur. Yapılan analizler sonucunda ilk av sezonunda türlerin mevsimsel dağılımları açısından ilkbahar ve kış mevsimlerinin birbirlerine en fazla benzeyen mevsimler olduğu, ikinci sezonda ise kış ve sonbaharın birbirlerine benzediklerini saptanmıştır.

Abstract:
The study aimed ton investigate the seasonal distribution of benthopelagic fis fauna in Samsun province within the 2009-2010 and 2010-2011 commercial fishinf periods. In Samsun province, a city in the Black Sea Region where commercial fishing was carried out intensively, benthopelagic fish fauna consists of 25 different fish species.In order to determine teh seasonal distribution of fish species, monthly samplings were done in pre-designated coordinates using commercial fishing vessels. The presence of the species in the environment was determinate using presence- absence tables. During the study period, the numbers of species detected in the first and second fishing seosons were 17 and 23 respectively. During the 2009-2010 season this species are Chelidonichthys lucerna, Gaidropsarus mediterraneus, Gobius niger, Hippocampus hippocampus, Merlangius merlangus, Mesogobius batrochocephalus, Mullus barbatus ponticus, Neogobius melanostomus, Pegusa lascaris, Psetta maxima, Platichthys flesus, Raja clavata, Scorpaena porcus, Squalus acanthias, Syngnathus sp., Trachinus draco, Uranoscopus scaber and for second fishing season Arnoglossus kessleri, Dasyatis pastinaca, Diplodus annularis, Parablennius tentacularis, Symphodus tinca, Syngnathus sp.were determinated that different from the first season.Bray- Curtis Similarity Index, Shannon-Wiener Diversity and Pielou Index were used fort he determination of seasonal similarities, seasonal species diversity and the degree of regularity respectively. In consequence of similarity matrix assessed by using Bray- Curtis Similarity Index in Primary 5 Programme, dendograms were created by using cluster analysis technique.Results showed that for the first fishing season spring and winter are the most similiar seasons and for the second fishing season winter and autumn are the most similiar season.