Devlet fıstık çamı ormanlarının köy tüzel kişiliklerine ve yöresel ekonomiye sağladığı katkılar: Gediz havzası örneği
The contribution of pinus pinea forests to village legal entities and local economy: The case of Gediz basin
Yazar: AKIN GÜLEÇ
Danışman: DOÇ. DR. AHMET TOLUNAY
Süleyman Demirel Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Orman Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Ormancılık ve Orman Mühendisliği = Forestry and Forest Engineering
Dizin: Orman ekonomisi = Forest economics

Özet:
Bu çalışma, Gediz Havzasında yer alan İzmir ve Manisa İllerinde, civarında mülkiyeti devlete ait fıstık çamı ormanları bulunan köylerde yürütülmüştür. Çalışmada Orman Genel Müdürlüğü (OGM) tarafından işletilen ve Gediz Havzasında yer alan, mülkiyeti devlete ait olan fıstık çamı ormanlarının civar köy tüzel kişiliklerine ve yöresel ekonomiye sağladığı katkıların miktarı ve mahiyeti ortaya konulmaya çalışılmıştır. Gediz Havzasında geçmiş yıllarda yapılmış devlet fıstık çamı ağaçlandırma projeleri ile tesis edilmiş fıstık çamı ormanları ve fıstık çamının tabii olarak yayılış gösterdiği ormanların civarında bulunan köyler hedef seçilmiştir. Bu alanlar seçilirken yakın tarihte tesis edilmiş fıstık çamı ormanları yerine, kozalak verimine geçmiş, yani köy tüzel kişiliği/köylülerce toplanmak veya toplatılmak suretiyle yöre halkına gelir sağlayan fıstık çamı ormanları dikkate alınmıştır.

Çalışmada Gediz Havzasında geniş yayılış gösteren fıstık çamının (Pinus pinea L.) önemli bir yan ürünü olan çam fıstığının sosyo-ekonomik önemini, bu ürünü kozalak halinde toplayarak gelir elde eden orman köylülerini ve ürünün ticaretini yapan ve tesislerde işleyen şahıs ve firmaların yöre ekonomisine sağladığı katkılar ele alınmıştır.

Köy muhtarları/köylüler ile yapılan anket çalışmasının sonuçlarına göre; genel olarak çam fıstığı üretimi ile ilgilenen grubun yaş ortalamasının 46 ve üzerinde olduğu ve genç kesimin ilgisiz olduğu saptanmıştır. Üreticiler ürünlerini aracı/tüccara satmakta olduklarını ve çam fıstığından elde edilen gelirlerinin düşük olmasından dolayı aynı zamanda tarım ve hayvancılık yaptıklarını belirtmişlerdir. Köy muhtarlarının diğer köylülerden farklı olarak ürünlerini ormanda ağaç üstünde pazarladıkları ve çoğu yerde toplanan ürün miktarından dahi haberdar olmadıkları görülmüştür. Orman idaresine tarife bedeli olarak ödenen ve kayıt altına alınan çam fıstığı kozalak miktarının gerçek üretim miktarının % 20'si civarında olduğu tahmin edilmektedir.

Anahtar Kelimeler: Kalkınma, Kırsal Kalkınma, Orman Kaynakları, Odun Dışı Orman Ürünleri, Fıstık Çamı, Gediz Havzası, Türkiye.

Abstract:
This study, was concucted in villages with state-owned pinus pinea forests in the vicinity in the provinces of Izmir and Manisa located in Gediz Basin. In this study, efforts were made to determine quantity and nature of contribution of state-owned pinus pinea forests, which are managed by Directorate General of Forestry (OGM) and located in Gediz Basin, to village legal entities and local economy. Targets were pinus pinea forests established by state reforestation projects made in Gediz Basin in the past and villages in the vicinity of forests, in which pinus pinea shows a natural distribution. While selecting these areas, instead of pinus pinea forests established recently, pinus pinea forests which passed to pine cone yield, in other words, which provide income for local people by being collected by village legal entities/villagers or others contracted to do 
of pinus pinea ( Pinus pinea L.) which shows a wide distribution in Gediz Basin, and the contribution to local economy of forest villagers, who earn income by collecting this product in cone form, and of people and companies who trade and process this product in their facilities are adressed.

The results of a survey study conducted with village headmen/villagers are given here. Mean age of the group who are engaged in the production of pine nuts in general was found to be 48 and above, and it was determined that young people are not interested in this job. They stated that they are also engaged in agriculture and animal husbandry because they sell their products to agents/traders and their income from pine nut is low. It was seen that unlike other villagers, village headmen market their products while they are on trees in the forest, and are even unaware of the quantity of product collected in most cases. The quantity of pine nut cones paid to forest administration as the tarif cost and recorded is estimated to be around %20 of the actual amount of cone production.

Keywords: Development, Rural Development, Forest Resources, Non-wood Products, Umbrella Pine, Gediz Basin, Turkey.