Sanat sosyolojisi açısından göç: Türkiye'deki uluslararası sanatçı göçmenler
Migration in terms of art sociology: International artist immigrants in Turkey
Yazar: GÜLDEM ÇETİN
Danışman: PROF. DR. OSMAN KONUK
İzmir Katip Çelebi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Sanat Tarihi = Art History ; Sosyoloji = Sociology

Özet:
Toplumun öznesi olan sanatçılara, tarih boyunca yaşanılan değişimlerle birlikte farklı anlamlar ve görevler yüklenmiştir. Sanatçının modern toplumla birlikte kazandığı "öncü ve eleştirel" olma görevi günümüz sanatçılarında da karşılık bulmaktadır. Sanatçı sınırları aşan, kalıpları yıkan, içerisinde bulunduğu toplumu ileri taşıyan özelliğiyle toplumun entelektüel bireyidir. Kalıplara sığmaması ile belirsizlik mesajı veren sanatçı, müphem özelliğiyle akışkan bir hali simgelemektedir. Sanatçı eleştirel yapısından kaynaklı toplumda yanlışlara dair zor sorular soran kişi konumundadır. Aydınlanma dönemiyle yükselen rasyonel ve akılcı düşüncenin oluşturduğu modern toplumun, rasyonel akılla kurguladığı düzene bir başkaldırıdır.
Göçmen, ulus-devlet anlayışıyla inşa edilmiş, güvenlikli yapının başarısızlığının sembolüdür. Ulus-devlet kontrolünün sarsılmasına neden olan göç hareketleri, belirsizliğin, sınırların silikleşmesinin ön önemli öznelerinden birisidir. Sanatçı ve göçmen, sınırları aşması, soru işaretleri oluşturması yönünden benzer özellikler taşımaktadırlar.  
	Bu çalışmada sanatçı ve göçmen bireylerin, birlikte ele alınarak "sanatçı göçmen"in "göçmenlik deneyimleri" ve "sanatçı olma deneyimleri" arasında bağ kurularak, göçün dönüştürücü gücü ile sanatçının fikirlerinin nasıl değiştiği gözlemlenmiştir. Iraklı, İranlı ve Suriyeli sanatçıların, menşei ülkelerinde yaşadıkları zorluklardan kaynaklı, yaşam tarzına karışılan ressam, yaptığı sanata sansür uygulanan müzisyen, cinsiyetinden ve yapmak istediği dans türünden kaynaklı engellenen dansçı, eleştirel olduğu için devlet tarafından alıkonulan sanatçı gönüllü mü göç etmektedir yoksa zorunlu mu? 
	Nitel araştırma tekniği ve yarı yapılandırılmış görüşme ile 16 sanatçıyla görüşülmüş olan bu araştırmada görüşmeler sonucunda bulgular temalaştırılarak yorumlanmıştır. Göç deneyiminin sanatçıların fikirlerinde ve sanatsal üretimlerinde ne gibi değişimlere neden olduğu saptanmıştır.

Abstract:
Artists, who are the subjects of society, have been given different meanings and duties along with the changes experienced throughout history. The duty of being "pioneer and critical", which the artist has gained with the modern society, finds its way in today's artists as well. The artist is the intellectual individual of the society with his feature of transcending the borders, breaking the stereotypes and carrying the society forward. The artist, who gives the message of uncertainty by not fitting into the molds, symbolizes a fluid state with his ambiguous feature. The artist is in the position of a person who asks difficult questions about the wrongs in the society due to his critical nature. It is a rebellion against the order that the modern society, which was formed by rational and rational thought that rose with the Enlightenment period, built with rational mind.
The immigrant is the symbol of the failure of the secure structure built with the understanding of the nation-state. Migration movements, which cause the nation-state control to be shaken, are one of the most important subjects of uncertainty and blurring of borders. Artist and immigrant have similar characteristics in terms of crossing borders and creating question marks.
In this study, it has been observed how the artist's ideas have changed with the transformative power of migration, by establishing a link between the "immigrant experiences" of the "artist immigrant" and the "experiences of being an artist" by considering the artists and immigrant individuals together. Do Iraqi, Iranian and Syrian artists emigrate voluntarily or compulsorily because of the difficulties they experience in their country of origin, the painter whose lifestyle is interfered with, the musician whose art is censored, the dancer who is blocked due to his gender and the type of dance he wants to do, the artist who is detained by the state for being critical?
In this research, in which 16 artists were interviewed with the qualitative research technique and semi-structured interview, the findings were thematized and interpreted as a result of the interviews. It has been determined what kind of changes the migration experience has caused in the ideas and artistic productions of the artists.