Tokat Devlet Hastanesi'ne başvuran gebelerde anemi görülme sıklığı ve etkileyen faktörler
Anemia prevalance and related factors in pregnant women admitted to Tokat State Hospital
Yazar: SEMRA YAKIŞTIRAN BARUT
Danışman: YRD. DOÇ. DR. RIZA ÇITIL
Gaziosmanpaşa Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Anemi = Anemia ; Beslenme = Nutrition ; Gebelik = Pregnancy ; Hastaneler-devlet = Hospitals-public ; Risk faktörleri = Risk factors ; Tokat = Tokat

Özet:
Bu çalışma gebe kadınlarda anemi görülme sıklığı ve risk faktörlerinin belirlenmesi amacıyla; Tokat Devlet Hastanesine rutin gebelik muayenesine gelen 311 gebe üzerinde gerçekleştirilmiştir. Gebelerin yaş ortalaması 25,69±5,19 yıldır. Gebelere sosyo-demografık, obstetrik, aııemi ile ilgili risk faktörleri ve beslenme ile ilgili tanımlayıcı özelliklerinin sorgulandığı anket uygulanmış ve hemoglobin (Hb) ve hematokrit (Hct) değerleri kaydedilmiştir. Hb değeri llg/dl'nin altında, Hct değeri ise %32'ııin altında olan gebeler "anemik" olarak kabul edilmiştir. Yapılan istatistiksel analizler sonucunda gebelerin %90'mın ev hanımı olduğu, %37,3'ünün ilkokul mezunu olduğu tespit edilmiştir. Gebelerin ortalama gebelik haftası 27,76=fcll,2rdir. Hb ve Hct değerlerinin ortalaması sırasıyla 11,86±1,24 g/dl ve 34,48±3,39 olup; Hb ve Hct değerlerine göre anemi prevalansı sırasıyla %23,5 ve %31,0 olarak bulunmuştur.Anemik olan gebelerin %17,8'inin birinci trimesterde, %26,0'ımn ikinci trimesterde, %56,2'sinin ise üçüncü trimesterde olduğu saptanmıştır. Gebelerin %63,7'si demir preparatını, %64,0'ı ise vitamin preparatını düzenli olarak kullanmaktadır. Demir preparatını düzenli kullananların %27,4'üııün, düzenli kullanmayanların ise %21,2'sinin anemik olduğu; vitamin preparatını düzenli kullananların %19,6'smm, düzenli kullanmayanların ise %30,4'üııün anemik olduğu saptanmıştır. Demir preparatmm düzenli kullanılması ile anemi sıklığı arasında istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmamasına karşılık (p>0,05), vitamin preparatını düzenli kullananlarda anemi sıklığının vitamin preparatını düzenli kullanmayanlara göre istatistiksel olarak anlamlı düzeyde düşük olduğu bulunmuştur (p<0,05), Gebelerin %66,6'sı düzenli olarak üç öğün beslenmektedir. Çayı açık olarak içenlerin % 17,2'sinde, koyu olarak içenlerin ise %33unda anemi saptanmıştır. Çayın açık ve koyu tüketilmesi ile anemi görülme durumu arasındaki fark istatistiksel olarak anlamlıdır (p<0,05).Sonuç olarak, vitamin preparatmm düzenli kullanılmaması ve çaym koyu tüketilmesi gebelerde görülen anemi ile ilişkili bulunmuştur. Gebelikte sık görülen anemi erkenden tespit edilmeli, anemisi olan gebelere demir ve vitamin desteği verilmeli, anemiyi etkileyen faktörler konusunda gebeler sağlık personeli tarafından bilgilendirilmelidir.Anahtar Kelimeler: Gebelik, Anemi, Beslenme, Risk Faktörleri

Abstract:
This study was conducted to find the prevalance of anemia and related risk factors in 311 pregnants who applied to Tokat State Hospital The mean age of pregnants was 25,69±5,19 years. Hemoglobin (Hb) and hematocrit (Hct) values were recorded after performing a questionnaire consisted of data regarding sociodemographic, obstetric features and anemia related risk factors besides nutritional characteristics of the cases. Pregnant women who had Hb values of <11 g/dl or Hct <32% were considered as anemic. Statistical analysis revealed that 90% of women were housewife and 37.3% were primary school graduates. The average pregnancy duration was 27,76±11,21 weeks. Mean Hb and Hct were 11,86±1,24 g/dl, 34,48±3,39 respectively. Anemia prevalances of pregnants according to Hb and Hct values were 23,5% and 31,0%, respectively. Of the anemic pregnants, 17,8% were in the first, 26,0% in the second and 56,2% in the third trimester. 63,7% of all subjects took iron pills and 64% multivitamin pills regularly. 27,4% of pregnants who took iron pills regularly were found to be anemic whereas 21,2% of the pregnants who did not took iron pills regularly and 19,6% of pregnants who took multivitamin pills regularly were found to be anemic whereas 30,4% of the pregnants who did not took multivitamin pills regularly were anemic. Frequency of anemia among pregnants who took multivitamin pills regularly was found to be lower than pregnants who did not took multivitamin pills regularly and the difference was statistically significant (p<0,05), whereas with the regular intake of iron pills no statistically significant difference in the frequency of anemia was found (p>0,05). 66,6% of pregnants ate three meals a day. Anemia among pregnants who drank dark tea was more prevalent than pregnants who drank light tea and the difference was significant (33,9% vs 17,2%) (P<0,05).As a conclusion, not taking multivitamin preparations regularly and consumption of dark tea seemed to be related with gestational anemia. Thus, anemia should be diagnosed earlier in pregnant and iron and vitamin supplements must be started; and women must be informed about the risk factors of anemia by the health stuff.