İntrakranial ve ekstrakranial ateroskleroza bağlı iskemik inme geçiren hastaların risk faktörlerinin karşılaştırılması ve üç aylık prognozları
Comparison of risk factors between patients with ischemic stroke due to intracranial or extracranial atherosclerosis and the 3 months prognosis
Yazar: SEZGİN KEHAYA
Danışman: DOÇ. DR. ASLAN TEKATAŞ
Trakya Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Nöroloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2015
Konu: Nöroloji = Neurology
Dizin: Ateroskleroz = Atherosclerosis ; Beyin iskemisi = Brain ischemia ; Prognoz = Prognosis ; Risk faktörleri = Risk factors ; Serebrovasküler bozukluklar = Cerebrovascular disorders ; Serebrovasküler dolaşım = Cerebrovascular circulation

Özet:
İnme en sık izlenen nörolojik hastalıklardan biridir. İskemik inmelerin %50'si geniş arter aterosklerozuna bağlıdır. İnme ölüm sebepleri arasında tüm dünyada ilk üç sırada yer almaktadır. Dahası yüksek morbidite sebeplerindendir ve önde gelen uzun süreli engellilik nedenleri arasındadır.
Çalışmamızın amacı intrakranial veya ekstrakranial ateroskleroza bağlı iskemik inme geçiren hastaların risk faktörlerini karşılaştırıp, aralarında hangi farklar olduğunu saptamak, prognozlarını belirlemek ve prognoza hangi risk faktörlerinin daha etkili olduğunu araştırmaktır. Böylelikle daha etkin bir koruma ve tedavi ile inme oranları azaltılabilir ve prognoz iyileştirilirse hastaların sekelleri azaltılabilir.
Çalışmamız prospektif olarak tasarlanıp ilk 7 gün içerisinde iskemik inme nedeni ile yatırılarak tedavi edilen hastalarla yapıldı. Dahil edilme kriterleri olarak aterosklerotik inme tanısı için görüntüleme yöntemleri ile iskemik bölgeyi sulayan arteriyal yapılarda %50'den fazla stenoz veya oklüzyon saptanması, diğer olası iskemik inme nedenlerinin dışlanmış olması olarak belirlendi.
Çalışmamıza Mart 2013 ile Nisan 2014 tarihleri arasında 58 intrakranial ve 57 ekstrakranial ateroskleroza bağlı inme geçiren toplam 115 hasta dahil edildi. Ekstrakranial ateroskleroz grubunda erkek hasta üstünlüğü bulundu (p=0.003). Hafif ile orta şiddetli inmeler arasında yaşın yüksek olması anlamlı bulundu (p=0.003). Bu fark ekstrakranial aterosklerozda daha belirgindi. Konjestif kalp yetmezliği ile ağır inme ilişkili bulundu (p<0.001). İntrakranial ateroskleroz grubunda erkek hastalar hafif şiddetli inme ile ilişkili bulundu (p=0.029). Alkol kullanımı daha hafif inme ile ilişkili bulundu (p=0.052). İnme şiddeti (p<0.001), yaş artışı (p=0.018), hipertansiyon varlığı (p=0.035), konjestif kalp yetmezliği (p=0.007) kötü prognoz ile ilişkili bulundu. Erkek cinsiyet (p=0.021) ve alkol tüketimi (p=0.016) iyi prognoz için anlamlı bulundu. Ekstrakranial aterosklerozda konjestif kalp yetmezliği (p=0.002) ve inme şiddeti (p<0.001) kötü prognoz ile ilişkili iken, intrakranial grupta sadece inme şiddeti kötü prognozla ilişkili bulundu (p<0.001). 
Sonuç olarak aterosklerotik inmelerde prognozu iyileştirebilmek için hipertansiyon gibi vasküler risk faktörlerinin daha sıkı takibi ve özellikle ekstrakranial grupta konjestif kalp yetmezliğine dikkat edilmesi gerekir.

Anahtar kelimeler: İntrakranial ve ekstrakranial ateroskleroz, inme risk faktörleri, inme şiddeti, prognoz.

Abstract:
Stroke is one of the most common neurological diseases. 50% of ischemic stroke occurs due to the large artery atherosclerosis. Stroke ranks among the top three causes of death worldwide. Moreover, it has high morbidity and it is one of the leading causes of long-term disability.
The aims of our study were to compare risk factors in patients with intracranial or extracranial atherosclerotic ischemic stroke; to assess differences in risk factors and prognosis; to assess factors affecting prognosis. Thus, with more effective protection and treatment, we can reduce stroke rate and reduce stroke sequelae by improving the prognosis.
Our study was designed prospectively and conducted with patients who were hospitalized due to ischemic stroke, within the first 7 days. Inclusion criteria were the diagnosis of atherosclerotic ischemic stroke, defined as more than 50% stenosis or occlusion in arterial structure supplying ischemic area; and having excluded other possible causes of ischemic stroke.
Between March 2013 and April 2014 a total of 115 patients, 58 intracranial and 57 extracranial atherosclerotic stroke, were included in our study. İn extracranial atherosclerotic group we found male predominance (p=0.003). Mild to moderate stroke severity was associated with aging (p=0.003). This difference was more pronounced in extracranial atherosclerosis. Congestive heart failure was associated with severe stroke (p<0.001). Male gender was associated with mild stroke severity in intracranial atherosclerosis group (p=0.029). Alcohol use was associated with mild stroke severity (p=0.052). Stroke severity (p<0.001), increasing age (p=0.018), presence of hypertension (p=0.035), congestive heart failure (p=0.007) were associated with poor prognosis. Male gender (p=0.021) and alcohol consumption (p=0.016) were significant for good prognosis. In extracranial atherosclerosis group congestive heart failure (p=0.002) and stroke severity (p<0.001) were associated with poor prognosis. In intracranial atherosclerosis group only stroke severity was associated with poor prognosis (p<0.001).
As a result, to improve prognosis in atherosclerotic stroke, more strict monitoring of vascular risk factors such as hypertension, is needed, and attention should be paid to congestive heart failure especially in extracranial atherosclerosis.

Key words: Intracranial and extracranial atherosclerosis, stroke risk factors, stroke severity, prognosis.