Saatlik karayolu trafik ölçümlerinin analizleri ve türetilmiş verilerle modellemeler
Analysis of hourly highway traffic counts and models with derived data
Yazar: FATİH NAKAŞ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. HİKMET BAYIRTEPE
Gazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Ulaşım = Transportation ; İnşaat Mühendisliği = Civil Engineering

Özet:
Bir yol kesimindeki trafiğin karakterizasyonu, trafik ölçümlerinin sürekliliğine bağlı olduğu kadar verilerin analiz ve değerlendirmelerine de dayanmaktadır. Karayolu yol kesimlerinde oluşan günlük trafiğin saatlik dağılımını ay, mevsim ve yıl bazında irdelenmesiyle kesim trafik karakterizasyonunun tespit edilmesi amaçlanmıştır. T.C. Karayolları Genel Müdürlüğü'nün Hareketli Tartım (WIM) istasyonlarından Ankara-Sivrihisar yol kesimi üzerinde ve en yoğun verinin derlendiği 2 Nolu istasyona ait trafik bilgileri kullanılmıştır. WIM istasyonlarında veriler, saatlik toplamlar olarak önceden belirlenmiş 14 adet araç kategorisi için derlenmektedir. Bu verilere hafta numarası, haftanın günü ve mevsim gibi değişik bazlarda çalışmayı sağlayacak detaylar eklenmiştir. Herhangi bir gün içinde eksik bilginin bulunması durumunda o güne ait trafik verilerinin bulunmadığı kabul edilerek herhangi bir hataya neden olmamak için tam verilerden ayrıştırılmıştır. Sınıflandırma işlemleri günlük, haftalık, hafta içi, hafta sonu, aylık ve mevsimlik temellerde tam verilerden oluşmuştur. Tüm bu veriler ayrıca standardize edilerek de kullanılmıştır. Böylece modellemelerde elde edilen katsayıların ilgili değişken birimleri ve büyüklüklerinden bağımsız hale getirilmesi amaçlanmıştır. Modelleme çalışmaları; Parabolik, Trigo/hiperbolik ve Çok değişkenli bütünsel modeller olmak üzere üç farklı yaklaşımla tamamlanarak modellerin gözlemlere uyarlıkları test edilmiştir.vModellerde; regresyon analizi ağırlıklı olmak üzere kullanılan istatistiki analizlerle farklı zaman dilimleri için oluşturulan farklı model katsayıları elde edilmiştir. Bu katsayıların değişimleri irdelenerek modellerin gerçekleşmeleri yansıtma yeteneği artırılmaya çalışılmıştır. Ancak parabolik ve trigo/hiperbolik modellerde yıl bazında ilişki elde edilmesine karşın yıllar arasında herhangi bir ilişki bulunamamıştır. Çok değişkenli bütünsel modelde ise tarihle ilgili değişkenlerden bağımsız değişkenlerin modelde hakim olduğundan, oranlar bazında oluşan trafik karakterizasyonunun yıllara bağlı bulunmadığı ortaya çıkmıştır.

Abstract:
Traffic characterization is based on continuity of traffic counts as well as analysis and evaluation. By examination of daily traffic on highway sections on month, season and year bases, determining traffic characterization was aimed. Among weight-in-motion (WIM) stations in Turkey, data is taken from station 2, located on Ankara-Sivrihisar highway section having the most intense data. Data are collected in 14 vehicle categories. The details as week number, weekday and season to provide studying in different bases were added. In case of lack hourly data, no traffic data for the day concerned is assumed. Analyses were carried on the bases of day, week, weekday, weekend, month, and season. Both standardized or unstandardized data are used to distinguish model coefficients for variable units or magnitudes. Modeling were done for three approaches as parabolic, trigo/hyperbolic and multi-variate integrated models. By examination of model performances, models are prioritized due to their successivity in reflecting observations. In parabolic and trigo/hyperbolic models, no relation among years could be obtained although there were relations within or between years. In parabolic models, between 0 and 11 third, between 12 and 18 second and between 19 and 22 first degree parabola had best fits however no relationship was held for between 22 and 23. In trigo/hyperbolic models, all combinations of different hour-intervals were the function of the combinationsviiof ?cos?, ?cosh? and ?tanh?. In multi-variate integrated modelling, traffic characterization on ratios to daily traffic was independent to date or years.