hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
Fosforlu gübre ve bakteri (Bacillus subtilis) uygulamalarının buğday (Triticum aestivum L.) verimi ve bazı tarımsal özellikleri üzerine etkilerinin belirlenmesi
The determination of effects of bacteria (Bacillus subtilis) and phosphorus fertilizer on yield and some agronomic characteristics of wheat (Triticum aestivum L.)
Yazar: AHMET ALİ BABACAN
Danışman: PROF. DR. TACETTİN YAĞBASANLAR
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Bacillus subtilis = Bacillus subtilis ; Bakteri aşılama = Bacterial inoculation ; Buğday = Wheat ; Fosfor = Phosphorus ; Tohum verimi = Seed yield

Özet:
Bu çalışma; Çukurova bölgesi buğday yetiştiriciliğinde, fosfat çözücü bakteri (Bacillus subtilis) ve farklı dozlarda fosforlu gübre uygulamalarının, verim ile bazı tarımsal ve kalite özellikleri üzerine etkisini belirlemek amacıyla yapılmıştır. Çalışma, 2021 yılında, Çukurova Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarla Bitkileri Araştırma ve Uygulama Alanında, bölünmüş parseller deneme desenine göre üç tekrarlamalı olarak kurulmuş ve yürütülmüştür. Araştırmada; fosfat çözücü bakteri (Bacillus subtilis) ve farklı dozlarda fosforlu gübrenin (0 kg/da P2O5, 10 kg/da P2O5, 15 kg/da P2O5, 20 kg/da P2O5 ve 25 kg/da P2O5)  uygulaması yapılmıştır. Materyal olarak, Özkan ekmeklik buğday çeşidi kullanılmıştır. Yapılan bu çalışmada; bitki boyu, kardeş sayısı, başak sayısı, başak uzunluğu,  başakta başakçık sayısı, başakta tane sayısı, hektolitre ağırlığı, 1000 tane ağırlığı, protein oranı, gluten oranı ve tane verimi gibi önemli özellikler incelenmiştir.
Elde edilen sonuçlara göre, bakteri aşılamasının ve fosforlu gübrelemenin verim ve incelenen özellik üzerine olumlu etkisinin olduğu görülmüştür. En yüksek tohum verimi (720.7 kg/da) bakteri aşılaması ile birlikte 25 kg/da fosforlu gübre uygulamasından elde edilmiştir.

Abstract:
This study was conducted at the Experimental Area of Çukurova University, Faculty of Agriculture, and Department of Field Crops in 2021. The aim of this study was to determine the effects of bacteria and phosphorus fertilizer applications on yield and some agronomic characteristics of wheat in Cukurova region. The experimental design was a split plot with three replications. Bacillus subtilis bacterial inoculation and six different doses of phosphorus fertilizer (0 kg/da P2O5, 10 kg/da P2O5, 15 kg/da P2O5, 20 kg/da P2O5 and 25 kg/da P2O5) were applied. Özkan variety was used as a plant material. In this study; plant height, number of siblings, number of spikes, spike length, number of spikelets, number of grains per spike, hectoliter weight, 1000 grain weight, protein content, gluten content and grain yield characteristics were investigated.
As a result of the research, it was concluded that bacterial inoculation and phosphorus fertilization had a positive effect on yield and investigated characteristics. The highest seed yield (720.2 kg/da) was obtained from the applied of 25 kg/da phosphorus fertilizer per hectare with bacterial inoculated plots.
Farklı tuzluluk oranlarında azot ve fosfor sınırlamalarının mikroalg Tetraselmis suecica'nın lipid ve yağ asitlerine etkisi
The effect of nitrogen and phosphorus limitations at different salt ratios on lipid and fatty acids of microalgae Tetraselmis suecica
Yazar: CANANUR PİHAVA
Danışman: PROF. DR. LEYLA USLU
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Su Ürünleri Temel Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Su Ürünleri = Aquatic Products
Dizin: Büyüme = Growth ; Deniz algleri = Marine algae ; Lipidler = Lipids ; Proteinler = Proteins ; Tuzluluk = Salinity ; Yağ asitleri = Fatty acids

Özet:
Farklı tuzluluk oranlarında azot ve fosfor sınırlamalarının, laboratuvar ortamında kültüre alınan Chlorodendrophyceae sınıfından, mikroalg Tetraselmis suecica'nın klorofil a, kuru madde, optik yoğunluk, protein, lipid ve yağ asidi içeriklerine etkisini belirlemek üzere yürütülen çalışmada ‰15, 30 ve 45 tuzluluk oranlarında %50 N ve %50 P eksiltilmesi uygulanmıştır.  Uygulanan muamele gruplarında belirlenen en düşük büyüme %50 N(-) içeren kültürde belirlenmiştir. En yüksek lipid oranı %39.8±1 ile %50 N(-) kültürde belirlenirken buna en yakın oran %34.6 ile %50 P(-) kültürde belirlenmiştir. Doymamış yağ asitleri (PUFA) içerikleri en yüksek %50 P(-) içeren gruplarda belirlenmiştir. Protein değeri ‰30 tuzlulukta %50 P(-) grupta %22.3 ve %50 N(-) grupta %15.7 olarak belirlenmiştir. 

Anahtar Kelimeler: Tetraselmis suecica, büyüme, tuzluluk, lipid, protein, yağ asitleri, N sınırlaması, P sınırlaması

Abstract:
In the study carried out to determine the effects of nitrogen and phosphorus limitations at different salinity rates on the chlorophyll a, dry matter, optical density, protein, lipid and fatty acid contents of the microalgae Tetraselmis suecica from the class Chlorodendrophyceae cultured in the laboratory conditions, at ‰15, 30 and 45 salinity rates 50% N and 50% P reductions were applied. The lowest growth detected in the treated experimental groups was determined in the culture containing 50% N(-). While the highest lipid ratio was determined with 39.8±1% in 50% N(-) culture, the closest ratio was determined in 50% P(-) culture with 34.6%. Unsaturated fatty acids (PUFA) contents were determined in the groups containing the highest 50% P(-). The protein value was determined as 22.3% in the 50% P(-) group and 15.7% in the 50% N(-) group at ‰30 salinity.

Key Words: Tetraselmis suecica, growth, salinity, lipid, protein, fatty acids, N limitation, P limitation
Tezsiz yüksek lisans programlarının etkililiğinin ve kalitesinin değerlendirilmesi (ATÜ İş Sağlığı ve Güvenliği Tezsiz Yüksek Lisans Programı örneği)
Evaluation of the effectiveness and quality of non-thesis master's programs (Example of ATU Occupational Health and Safety non-Thesis Master's Program)
Yazar: MEHMET SARİ
Danışman: PROF. DR. SELÇUK ÇOLAK
Çukurova Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Adana = Adana ; Etkililik = Effectiveness ; Eğitim kalitesi = Education quality ; Kalite = Quality ; Program değerlendirme = Program evaluation ; Tezler = Theses ; Yüksek lisans = Graduate ; Yüksek lisans programları = Graduate programs ; İş güvenliği = Work safety ; İş sağlığı = Occupational health

Özet:
Bu araştırmanın amacı, tezsiz yüksek lisans programlarının etkililiğinin ve
kalitesinin Adana Alparslan Türkeş Bilim ve Teknoloji Üniversitesi'nde İş Sağlığı ve
Güvenliği tezsiz yüksek lisans programına devam eden öğrencilerin görüşleri ile
değerlendirilmesinin yapılmasıdır.
Bu çalışmada, iş sağlığı ve güvenliği tezsiz yüksek lisans programı üzerinde;
programın etkililiği ve kalitesini belirlemek için öğrencilerin, eğitim sürecinde ve sonrasında
kişisel ve mesleki kazanımlarına dair programa devam eden 195 öğrenciden 168'inin
görüşleri doğrultusunda anket yöntemi ile bilgiler toplanmış ve analiz edilmiştir.
Öğrencilere, programın kalitesini belirlemek için 25 soruluk; etkililiğini belirlemek için 13
soruluk anket yapılmıştır. Elde edilen bilgiler tablolar halinde öğrencilerin görüşlerini ortaya
koymak amacıyla frekans ve yüzdelik olarak verilmiştir.
Sonuçlara göre incelenen eğitim programın kalitesinin ve etkililiğinin ankete katılan
öğrenciler tarafından yeterli bulunduğu tespit edilmiştir.

Anahtar kelimeler: Lisansüstü eğitim, etkililik, iş sağlığı ve güvenliği, hizmet, kalite.

Abstract:
The aim of this research is to evaluate the effectiveness and quality of non-thesis
master's programs according to the opinions of students who continue their Occupational
Health and Safety master's program at Adana Alparslan Türkeş Science and Technology
University.
In order to determine the effectiveness and quality of the non-thesis master's
program in occupational health and safety, information about the personal and professional
gains of the students during and after the education process was collected. The opinions of
168 of 195 students who attended the program were collected through surveys and then
analyzed. In the survey, 25 questions regarding quality and 13 questions regarding
effectiveness were asked to the students. The obtained results were given in tables showing
frequency and percentages in order to reveal the views of the students.
According to the results, it was determined that the quality and effectiveness of the
education program examined were found to be sufficient by the students who participated in
the survey.

Keywords: Graduate education, effectiveness, occupational health and safety, service, quality.
Fremont mandarin çeşidinde budama, bilezik alma, kimyasal seyreltme, potasyum ve deniz yosunu özü uygulamalarının meyve verimi ve iriliği üzerine etkileri
Effects of pruning, girdling, chemical thinning, potassium and seaweed extract applications on fruit yield and size in the fremont mandarin cultivar
Yazar: ERSOY CEM YILDIZ
Danışman: PROF. DR. TURGUT YEŞİLOĞLU
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Bilezik alma = Girdling ; Budama = Pruning ; Deniz yosunları = Seaweeds ; Mandalina = Mandarin

Özet:
Bu çalışmada Fremont Mandarin çeşidinde bilezik alma, budama, potasyum uygulamaları, bitki gelişim düzenleyicileri (Dichlorprop-p, Dichlorprop-p + Amino asit, Dichlorprop-p + Potasyum) ve deniz yosunu özü uygulamalarının meyve iriliği ve kalitesi üzerine etkisi araştırılmıştır. 
Uygulamaların tamamında verim kontrolden yüksek olmuştur. En yüksek meyve verimi deniz yosunu özü (DYÖ) uygulamasında (129.12 kg) saptanmıştır. Bunu Dichlorprop-p (126.00 kg), Dichlorprop-p + K (125.53 kg), Dichlorprop-p + AA (123.25 kg) ve ÇB-1 (117.17 kg) uygulamaları izlemiştir. En düşük meyve veriminin ise 81.58 kg ile kontrol ağaçlarında olduğu tespit edilmiştir.
Kontrol ile karşılaştırıldığında, bütün uygulamalarda meyve çap ortalamasının arttığı belirlenmiştir. En yüksek meyve çapı değerleri ÇB-1 ve DYÖ uygulanan ağaçlardan elde edilirken, en düşük çap değerleri Kontrol ağaçlarında saptanmıştır. Verim ve meyve iriliği birlikte değerlendirildiğinde DYÖ ve ÇB-1 uygulamalarının diğer uygulamalardan daha başarılı olduğu  görülmektedir.

Abstract:
In this study, the effects of girdling, pruning, potassium, plant growth regulator (Dichlorprop-p, Dichlorprop-p + Amino acid, Dichlorprop-p + Potassium) and seaweed extract applications on fruit size and quality of the Fremont Mandarin variety was investigated.
The yield has been higher than control in all applications. The highest fruit yield was found in the application of seaweed extract (129.12 kg). This was followed by the use of Dichlorprop-p (126.00 kg), Dichlorprop-p + Potassium (125.53 kg), Dichlorprop-p + Amino Acid (123.25 kg) and Double Girdling-1 (DG-1) (117.17 kg). It was found that the lowest fruit yield was in the control trees with 81.58 kg.
Compared with the control treatment, it was determined that the fruit diameter average increased in all applications. The highest fruit diameter values were obtained from trees applied DG-1 and SWE applied trees, while the lowest fruit diameter was determined in control trees. When the yield and fruit size are evaluated together, it is seen that the SWE and DG-1 applications are more successful than other applications.
Faz değiştiren malzemelerin mikrokapsülasyon yöntemi ile tekstil uygulamaları
Textile applications of phase  change materials with microcapsulation method
Yazar: SİNEM TÜMÜK
Danışman: PROF. DR. EMEL YILDIZ
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Kimya = Chemistry
Dizin: Faz değişimi = Phase change ; Gümüş nanopartiküller = Silver nanoparticles ; Melamin formaldehit = Melamine formaldehyde ; İndirgeme = Reduction

Özet:
Son dönemlerde tekstil sektöründe bedensel konforu geliştirmek ve kişilerin hava değişimlerine karşı ısıl konforunu sağlamak amaçlı birçok tekstil malzemesi üretilmiştir. Bu çalışmada n-dokosan bazlı çekirdek malzeme melamin/formaldehit kabuk malzemesi ile uygun koşullarda kapsüllenmiştir. Geliştirilen kapsüllerin antimikrobiyal özellik göstermeleri amacı ile AgNO3 ile değişik yöntemlerle kabuk malzemeye eklenmiştir. Daha sonra oluşan kapsüllerin SEM, DSC, Ft-IR ve antimikrobiyal özellikleri incelenmiş, kumaşa emdirme yöntemi ile uygulanmıştır.

Abstract:
Recently, many textile materials have been produced in the textile industry to improve bodily comfort and to provide thermal comfort for people against weather changes. In this study, n-docosan-based core material was encapsulated with melamine/formaldehyde shell material under appropriate conditions. In order for the developed capsules to show antimicrobial properties, AgNO3 was added to the shell material with different methods. Then, the SEM, DSC, Ft-IR and antimicrobial properties of the formed capsules were applied to the fabric by the impregnation method.
Erdemli limon yetiştiricilik alanlarında rumple(çöküntü) hastalığının bulunma oranı ve çöküntü gözlenen limon ağaçlarında viroid etmenlerinin araştırılması
The prevalence of rumple disease in lemon growing areas of Erdemli district and investigation of viroid factors in lemon trees with rumple
Yazar: OĞUZHAN KILINÇ
Danışman: PROF. DR. NÜKET ÖNELGE
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Limon = Lemon ; Mersin-Erdemli = Mersin-Erdemli ; Turunçgiller = Citrus fruits ; Çöküntü hastalığı = Collapse disease

Özet:
Bu çalışma Mersin ili Erdemli ilçesi limon yetiştiricilik alanlarında Rumple (Çöküntü) hastalığının bulunma oranının araştırılması ve hastalığın görüldüğü ağaçlarda turunçgil viroid etmenlerinin araştırılması amacıyla yürütülmüştür. Bölgede bulunan limon bahçelerinde Kütdiken, Mayer, İtalyan Memeli, Aydın, Euroka ve Enterdonat limon çeşitlerinde sörvey çalışması yürütülmüştür. Çöküntü hastalığının Erdemli ilçesi limon yetiştiricilik alanlarında toplam enfeksiyon oranı %29 olarak saptanmıştır. Biyolojik indeksleme çalışmalarında ise tohumdan yetiştirilen Etrog citron fidanlarına gerçekleştirilen mekanik inokulasyon sonucunda yapraklarda epinasti ve yaprak nekrozları gözlenen başlıca simptomlar olmuştur. Çöküntü simptomu gösteren 10 farklı limon ağacının aynı zamanda CEVd ve CCaVd ile enfekteli olduğu belirlenmiştir.

Abstract:
This study was carried out to investigate the prevalence of Rumple disease and to investigate the citrus viroid agents in the trees where the disease is seen in the lemon growing areas of Erdemli district of Mersin province. In the lemon orchards in the region, surveys were carried out on Kütdiken, Mayer, İtalyan Memeli, Euroka, Aydın ve Enterdonat lemon varieties. The total infection rate of the Rumple disease in the lemon growing areas of Erdemli district was determined as 29%. In biological indexing studies, the main symptoms observed were epinasty and leaf necrosis on leaves as a result of mechanical inoculation on Etrog citron seedlings grown from seed. It was determined that 10 different lemon trees showing collapse symptoms were also infected with CEVd and CCaVd.
Kozan'da beta talasemi mutasyonları
Beta thalassemia mutations in Kozan
Yazar: ŞULE ULUTAŞ
Danışman: PROF. DR. MEHMET AKİF ÇÜRÜK
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoteknoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Biyokimya = Biochemistry
Dizin: Adana-Kozan = Adana-Kozan ; Beta talasemi = Beta-thalassemia ; Mutasyon = Mutation

Özet:
Ülkemizde beta talasemi taşıyıcı sıklığı %2 olup, bazı bölgelerde bu oran %10'a kadar artmaktadır. IVS1-110 (G>A) ülkede en yaygın beta talasemi mutasyonudur. Bu çalışmadaki amacımız Kozan'da beta talasemi mutasyonlarını belirlemekti. Beta talasemi hastası ve taşıyıcılarından 5 ml kan örneği alındı. Hematolojik verileri kan sayım cihazı ile elde edildi.  HbA2 değeri HPLC ile belirlendi. On farklı beta talasemi mutasyonu -30 (T>A), Fsc 8 (-AA), Fsc 8/9 (+G), IVS 1-1 (G>A), IVS 1-5 (G>C ), IVS 1-6 (T>C), IVS 1-110 (G>A), Cd 39 (C>T), IVS2-1 (G>A), IVS2-745 (C>G) ARMS metodu ile tarandı. Beş çift IVS 1-110  heterozigot, bir genç ve iki çocuk homozigot olarak belirlendi. Toplam 32 kişide yedi mutasyon (Fsc8, Fsc8/9, IVS1-1, IVS1-6, IVS1-110, IVS2-1 ve -30) bulundu. IVS1-110 (G>A)'nın Kozan'da en yaygın beta talasemi mutasyonu olduğu belirlendi.

Abstract:
Beta thalassaemia trait is about 2% but at some region this ratio increase as to 10% in Turkey. IVSI-110 is the most common beta thalassaemia mutation in the country. In this study, our aimed was determine beta thalassemia mutations in Kozan. Five mL venous blood was taken from thalassemia trait and patients. Haematological datas were obtained by cell counter. HbA2 was determined by HPLC. Ten beta globin gene mutations -30 (T>A), Fsc 8 (-AA), Fsc 8/ 9 (+G), IVS 1-1 (G>A), IVS 1-5 (G>C ), IVS 1-6 (T>C), IVS 1-110 (G>A ), Cd 39 ( C>T), IVS 2-1 (G>A), IVS 2-745 (C>G) were screened by ARMS method. Five of the couples were detected as IVS1-110 heterozygous. Also one adults and two children were homozygous. Seven beta thalassemia mutations (Fsc8, Fsc8/9, IVS1-1, IVS1-6, IVS1-110, IVS2-1 and -30)  were found in 32 samples.   IVS 1-110 (G>A) was detected the most common beta thalassemia mutation in Kozan.
Yüreğir ovasında üreticilerin kimyasal gübre kullanım potansiyeli
Use potential of chemical fertilizer of producers in Yuregir plain
Yazar: SEVTAP KESKİN
Danışman: PROF. DR. HAYRİYE İBRİKÇİ
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Toprak Bilimi ve Bitki Besleme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Adana-Yüreğir = Adana-Yüreğir ; Anketler = Questionnaires ; Azotlu gübreler = Nitrogen fertilizers ; Gübreler = Fertilizers ; Toprak analizi = Soil analysis

Özet:
Bu araştırmada, Yüreğir ilçesine bağlı mahallelerdeki 107 üreticiyle yüz yüze görüşülerek, Yüreğir Ovasındaki üreticilerin bitkisel üretim faaliyetinde kimyasal gübre kullanım miktarları ve kimyasal gübre kullanımında yararlandıkları bilgi kaynaklarının belirlenmesi için anket çalışması yapılmıştır. 
Üreticilerin gübre kullanımı ile ilgili sonuçlara göre, üreticilerin taban gübresi uygulama yöntemi olarak tercihleri %41.1 oranıyla serpme yöntemi, %37.4 ile damla sulama yöntemi ve %21.5 ile banda uygulama yöntemi olarak sıralanmıştır. Üst gübrede ise %54.2 ile banda, %39.3 damlama yoluyla uygulama yapılmıştır. Gübre çeşitlerinde taban gübresinde %33.6 oranında Kompoze (20.20.0), üst gübrede %50.5 ile Üre (%46 N) ilk sırada yer almaktadır. Üreticilerin %4.9'u mikro element gübresi kullanmaktadır. Çalışma sahasında en fazla ekilen ürünlerden buğdayda üreticilerin %42.9'u, mısırda %70.6'sı, narenciyede ise %26.2'si tavsiye miktarın üzerinde saf azot kullanmışlardır. Üreticilerin %45.8'i toprak analizi yaptırmışlardır. Gübrelemede yararlandıkları en büyük kaynak kendi bilgileri, gübrelemedeki en büyük sorun ise gübre fiyatlarının yüksek olmasıdır.

Abstract:
In this research, a questionnaire study was conducted to determine the amount of chemical fertilizer use in plant production activities, and the information sources they use in the use of chemical fertilizers by face to face interview of 107 producers in the neighborhoods of Yüreğir district.
According to the results of the producers' fertilizer use, the preferences of the producers as the base fertilizer application method were listed as 41.41% broadcast method, 37.4% drip irrigation method and 21.5% band application. As topdressing, 54.2% was applied to band and 39.3% was dripped. 33.6% composite (20.20.0) as base fertilizer and 50.5% urea (46% N) as top fertilizer take the first place among the other type of fertilizers. 4.9% of the producers use microelement fertilizers. Among the most planted crops in the study area, 42.9% of the producers in wheat, 70.6% in corn and 26.2% in citrus used exceeding amounts of nitrogen than that of the the recommended doses. 45.8% of the producers had soil analysis. The common information source they use in fertilization is their own experiences or knowledge. The biggest problem of the producres' in fertilization is the high fertilizer prices.
Küresel süt piyasaları ve politikaları: Türkiye'nin konumu
Global milk markets and policies: Turkey's position
Yazar: SİNEM EKİNCİ
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA NECAT ÖREN
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarım Ekonomisi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Hayvancılık = Animal husbandry ; Süt üretimi = Milk production ; Süt ürünleri = Milk products ; Çiğ süt = Raw milk

Özet:
Bu çalışmada dünya ve Türkiye'de 2000-2020 dönemlerinde süt ve süt ürünlerinin üretimi, dış ticareti çiğ süt fiyatları ile sektöre yönelik politikalar incelenerek Türkiye'nin küresel piyasalardaki konumunun ortaya konulması ve sorunların tartışılarak çözüm önerilerinin geliştirilmesi amaçlanmıştır. Çalışmada ikincil veriler kullanılmış; TUİK, USK, SBB, TRADEMAP, FAO ve OECD gibi ulusal ve uluslararası kuruluşların dokümanları, ayrıca konuyla ilgili yerli ve yabancı çalışmalar materyal olarak kullanılmıştır. Türkiye'de 2000-2020 döneminde hayvan varlığı, süt ve süt ürünleri üretim miktarlarında artış yaşanmıştır. Türkiye'de süt ürünlerinde en fazla peynir ihraç edilmekte olup süt tozu ihracat miktarları çok düşük düzeydedir. Çiğ süt fiyatları incelenen dönemde reel olarak artış göstermiştir. Türkiye'de son yıllarda yüksek yurtiçi fiyatlarının dışa karşı korunması politikasında değişikliğe gidilerek yurtiçi süt piyasaları dünya piyasaları ile uyumlu hale getirilmiştir. Türkiye'de hayvancılık ve süt sektöründe mevcut üretim ve ihracat potansiyelinin değerlendirilebilmesi için sektörün yapısal ve istikrarlı politikalarla desteklenmesi gerekmektedir.

Abstract:
In this study, it is aimed to reveal the position of Turkey in the global markets by examining the production of milk and dairy products, foreign trade, raw milk prices and policies for the sector in the 2000-2020 periods in the world and in Turkey, and to develop solutions by discussing the problems. Secondary data were used in the study; Documents of national and international organizations such as TUIK, USK, SBB, TRADEMAP, FAO and OECD, as well as domestic and foreign studies on the subject were used as materials. In Turkey, there has been an increase in the amount of livestock, milk and dairy products production in the period of 2000-2020. In Turkey, the most cheese is exported in dairy products and the export amounts of milk powder are very low. Raw milk prices increased in real terms in the analyzed period. In Turkey, in recent years, the policy of protecting high domestic prices against the outside has been changed and the domestic milk markets have been harmonized with the world markets. In order to evaluate the current production and export potential in the livestock and dairy sector in Turkey, the sector should be supported by structural and stable policies.