Türk-Romen diplomatik ilişkileri (1877-1914)
Turkish-Romanian diplomatic relations (1877-1914)
Yazar: SERCAN ÖNDER
Danışman: DOÇ. DR. ÇAĞLA DERYA TAĞMAT
Ankara Üniversitesi / Türk İnkılap Tarihi Enstitüsü / Balkan Çalışmaları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Balkanlar = Balkans ; Bağımsızlık = Independence ; Osmanlı Devleti = Ottoman State ; Romanya = Romania

Özet:
Tarihin akışını değiştiren devrimlerin meydana gelmesi neredeyse her alanda
yenilikler getirdiği gibi diplomasinin de şekillenmesinde önemli rol oynamıştır. Özellikle
tek taraflı diplomasiden ittifaklar sistemine geçiş, devletlerin dış politika uygulanmasında
bir araç halinegelen diplomasiyi daha yoğun kullanmaya başlamalarına neden olmuştur.
Bu ittifak sisteminin yaygınlaşması çok uluslu devletlerin sınırları içerisinde barınan ve
bağımsızlıklarını kazanmak isteyen ulusların amaçlarına ulaşmalarını hızlandırmıştır. Bu
çerçevede ulusların çıkar kavramını benimsemeye başlamaları ittifaklar sistemine yön
verdiği görünmüştür.
Romanya'nın ittifaka dayalı bir süreç sonunda Osmanlı Devleti'nden bağımsızlığını
kazandığı söylenebilir. Bu süreç boyunca Romanya'nın en çok destek aldığı devletin
Rusya olmasına rağmen bağımsızlığından sonra daha çok Batı yönlü politikalar izlemesi
modern uluslararası ilişkilerin şekillendiği dönemde çıkar kavramının önemini bir kez
daha göstermiştir. Romanya, Osmanlı Devleti'nin yanı sıra birçok devlet ile
bağımsızlığının akabinde diplomatik ilişki kurmuştur. Diplomatik ağını genişletmesinin
başlıca sebepleri tarım bakımından zengin topraklara sahip olmasından dolayı ticaretini
artırarak devam ettirme, Rusya'nın ilhak ettiği Besarabya'yı ve Avusturya-Macaristan
İmparatorluğu'nun hakimiyeti altında olan Transilvanya'yı sınırlarına dahil etme isteği
olmuştur.
Türk ve Romen ulusları aynı coğrafyayı paylaşmalarından ötürü köklü bir ilişki
kurmayıbaşarmışlar ve birbirlerinin ulusal menfaatlerini yok saymayacak şekilde paralel
bir dış politika izlemeye özen göstermişlerdir. Balkanlar'da ve Karadeniz'de her dönemin
küresel güçlerinin ayrı menfaatleri olduğundan ötürü Türk-Romen ilişkilerinde üçüncü
tarafların etkisi olduğu yadsınamaz. Fakat ilişkiler, her iki ulusun gayretleriyle oluşturulan
denklemler çerçevesinde aşılamayacak sorunlar ile yüzleşilmeden yürütülmüştür.
İlişkilerin bu şekilde yürütülmesinin nedenlerinden biri Osmanlı Devleti ve Romanya'nın
ortak bölgesel menfaatinin korunması idi. Almanya'nın 1871'de siyasi birliğini
sağlamasından sonra ilk kez arabulucu niteliğinde ev sahipliği yaptığı Berlin Kongresi'nde
ise amaç, Balkanlar'a dair yeni bir düzen kurak olmuştur. Ancak Kongre sonunda
imzalanan Berlin Antlaşması yeni güçlerin ortaya çıkmasına yol açmıştır. Ardından
Balkan Savaşları ve Birinci Dünya Savaşı Osmanlı Devleti ve Romanya diplomatik
ilişkilerinin seyrini etkilemiştir.
Anahtar Kelimeler: Balkanlar, Bağımsızlık, Çıkar, Diplomasi, Osmanlı Devleti, Romanya

Abstract:
Throughout history, revolutions that changed the flow of history brought
innovations in almost every field also had an important role in shaping diplomacy. In
particular, the transitionfrom unilateral diplomacy to the alliance system caused states to
start using diplomacy, which became a tool in implementation of foreign policy, more
intensively. The spread of this alliancesystem accelerated the achievement of the goals of
the nations resided within the borders of multinational states and intend to gain their
independence. In this context, it has been observed that nations' adoption of the concept of
interest has shaped the system of alliances.
It can be said that Romania gained her independence from the Ottoman Empire as
a result of an alliance-based process. Although the state from which Romania received the
most support during this process was Russia, the fact that it followed more Western-
oriented policiesafter its independence showed once again the importance of the concept of
interest in the period when modern international relations were shaped. Romania
established diplomatic relations with many states besides the Ottoman Empire after her
independence. The main reasons for expanding her diplomatic network were her desire to
continue increasing her trade since she had agriculturally rich lands, and to include
Bessarabia, annexed by Russia, and Transylvania, which was under the rule of the Austro-
Hungarian Empire, within her borders.
However, relations were carried out without confronting problems that could not be
overcome as a result of the equations created by the efforts of both nations. One of the
factors for conducting relations in this way the preservation of the status quo established
by the 1878 Berlin Treaty of the common regional interest of the Ottoman Empire and
Romania. The aim of the Berlin Congress, which Germanyhosted as a mediator fort he first
time after achieving political unity in 1871, was to create new order for the Balkans.
However, The Berlin Treaty signed as a result of Congress led to the emergence of new
powers. The increase in the number of independent states in the Balkan geography would
lead to the Balkan Wars and subsequently the First World War. The OttomanEmpire and
Romania were put to the test with the outbreak of these wars.
Key Words: Balkans, Independency, Interest, Diplomacy, Ottoman Empire, Romania