Depresyon hastalarında hemşirelik tanısı olarak sosyal izolasyon, sosyal destek düzeyi ve ilişkili özelliklerin incelenmesi
Examining of social isolation as a nursing diagnosis, social support level and related features in patients with depression
Yazar: TUĞBA YILDIRIM
Danışman: PROF. DR. GÜLSÜM ANÇEL
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Depresyon = Depression ; Hemşirelik = Nursing ; Hemşirelik teşhisi = Nursing diagnosis ; Sosyal destek = Social support ; Sosyal izolasyon = Social isolation

Özet:
Bu araştırma Ankara ilinde bulunan bir üniversite hastanesinin psikiyatri polikliniğinde ayaktan takipli DSM-V tanı kriterlerine göre majör depresyon bozukluğu (MDB) tanısı konulan hastalarda NANDA-I sosyal izolasyon hemşirelik tanısında yer alan tanımlayıcı özelliklerden hangisi/hangilerinin bulunduklarının belirlenmesi, sosyal izolasyon tanımlayıcı özellikleri ile sosyo demografik özellikler ve sosyal destek düzeyi ile ilişkilerini incelemek amacıyla kesitsel ve ilişkisel olarak yapılmıştır.
Araştırma 1 Nisan 2019-30 Eylül 2019 tarihleri arasında Gazi Üniversitesi Sağlık Araştırma ve Uygulama Merkezi' nin psikiyatri polikliniğine başvuran DSM-V tanı kriterlerine göre MDB tanısı konulan ve araştırmaya katılmayı kabul eden 130 hasta ile gerçekleştirilmiştir.
Veriler, araştırmacı tarafından hazırlanan "Kişisel Bilgi Formu", "Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği (ÇBASDÖ)" ve "NANDA-I Hemşirelik Tanılarına Göre Sosyal İzolasyon Tanımlayıcı Özellikler Formu" kullanılarak toplanmıştır.
Veriler normal dağılıma uygunluk göstermediği için ikili grup karşılaştırmalarında Mann Withney U, üç ve daha fazla grup karşılaştırmalarında Kruskal-Wallis testi, çapraz tabloların analizinde ise Ki-kare ve Fisher's-exact testi kullanılmıştır. Sonuçlar p<0,05 için istatiksel olarak anlamlı kabul edilmiştir.
Araştırmada katılımcıların ÇBASDÖ toplam puan ortalamasının 50,34 ±17,34 olduğu ve en düşük puan ortalamasının "arkadaş desteği" alt boyutuna ait olduğu belirlenmiştir. Kadınların ÇBASDÖ puanlarının erkeklerden daha yüksek olduğu bulunmuştur. En az bir kişi tarafından ve en az bir yönden destek alan katılımcıların ÇBASDÖ puanlarının hiç kimseden ve hiçbir yönden destek almayanlardan istatiksel olarak anlamlı derecede daha yüksek olduğu belirlenmiştir (p<0,05). Katılımcılardan en az birinin NANDA-I sosyal izolasyon hemşirelik tanısındaki tanımlayıcı özelliklere evet yanıtı verdiği ve en yüksek evet oranının ise "hüzünlü duygulanım (%93,1)" maddesine ait olduğu bulunmuştur.
Araştırma bulguları sonucunda sosyal desteğin artırılması ve sosyal izolasyon tanısının daha kolay bir şekilde konulabilmesi için hastaların ve ailelerinin her yönden desteklenmesi ve sosyal izolasyon hemşirelik tanısı için uygulama alanlarında kullanıma uygun objektif bir ölçme aracının geliştirilmesi önerilmiştir.

Abstract:
This cross-sectional and correlational study was conducted to determine which defining characteristic(s) in the NANDA-I social isolation nursing diagnosis in outpatients, who were followed up in the psychiatry outpatient clinic of a university hospital located in the province of Ankara and were diagnosed with major depressive disorder (MDD) according to DSM-V diagnostic criteria, and to investigate defining characteristics of social isolation and their correlations with socio-demographic characteristics and social support level.
The study was conducted with 130 patients, who were admitted to the psychiatry outpatient clinic at Gazi University Health Research and Application Center between April 1, 2019 and September 30, 2019, were diagnosed with MDD according to the DSM-V diagnostic criteria, and agreed to participate in the study.
The data were collected using a "Personal Information Form" prepared by the researcher, the "Multidimensional Scale of Perceived Social Support (MSPSS)", and the "form for defining characteristics of social isolation according to NANDA-I nursing diagnoses". 
Since the data were not normally distributed, the Mann Whitney U test to compare two groups, the Kruskal-Wallis test to compare three or more groups, and the Chi-Square test and Fisher's-exact test to analyze the cross tables were used. The results were accepted as statistically significant for p <0,05.
In the study, it was found that the participants' MSPSS total mean score was 50.34 ± 17.34 and the lowest mean score belonged to the "friend support" subscale. The MSPSS scores of the women were higher than those of the men. The MSPSS scores of the participants, who received support from at least one person and minimum one dimension, were statistically significantly higher than those who received no support from any dimension and anyone (p <0,05).  At least one of the participants answered yes to the diagnostic characteristics in NANDA-I social isolation nursing diagnosis and the highest rate of "yes" answers belonged to the "sad affect" item (93,1%).
Based on the results of the study, it is recommended to support patients and their families from every dimension for increasing social support and establishing the diagnosis of social isolation easier and to develop an objective measurement tool suitable for use in practice areas for nursing diagnosis of social isolation.