"Menâkıbu'l Ârifîn tahlili indeksi
Menâkibu'l Ârifîn analysis index
Yazar: MURAT KARADAĞ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. MEHMET EKİZ
Niğde Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Ortaçağ Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Tarih = History
Dizin: Anadolu Selçuklu Devleti =  ; Mesnevi = Mathnawi ; Tasavvuf = Mystic

Özet:
14. yy. Mevlevî dedelerinden olan Ahmed Eflâkî (? - 1360) hakkında çok detaylı bilgi bulunmamaktadır. 13.yy sonlarında Konya'da doğduğu tahmin edilmektedir. Mevlâna Celaleddin Rumi'nin torunu olan Ulu Arif Çelebiye mürit olup, Konya'da Mevlevî tekkesi hizmetine girmiştir. Ariflerin Menkıbeleri (Menâkıbu'l-Ârifîn) adlı kitabı da Arif Çelebi'nin arzusuyla yazmaya başlamış ve tam 36 yılda son haline getirmiştir (1353). Eserin dili Farsça olup, 13. ve 14. asırlarda, başta Mevlevî cemaati olmak üzere dönemin önemli şahısları ve olayları hakkında, yer yer Eflâkî'nin kendi düşünce ve görüşlerini de yansıtarak geniş bilgiler vermektedir. Bunların yanı sıra, devrin yazılı ve sözlü olarak bilinen menkıbeleri büyük ölçüde bu eserde toplanmıştır. Ayrıca eser bizlere, o dönemin günlük yaşayışı ve genel atmosferi hakkında da ışık tutmaktadır. Tüm bu özellikleri göz önüne alarak, kitabın, devrin dini, sosyal, siyasi ve psikolojik ortamını günümüze yansıtan çok geniş bir derleme olduğunu söylemek abartılı olmayacaktır. Bu yönleriyle, döneme ait ilk başvurulan kaynaklardan biri olan "Ariflerin Menkıbeleri" Anadolu -Türk siyasi ve kültürel tarihi açısından eşsiz nitelikte bir eserdir. O döneme ait kaynakların çok kısıtlı olması, eserin önemini bir kat daha artırmaktadır. Bu tez çalışmasında; belirtilen niteliklerden ilham alınarak, kitabın detaylı bir konu indeksi oluşturulmuştur. Çalışma; şahıs, şehir ve ülke isimlerine göre üç ana başlıkta, ayrı ayrı incelenmek suretiyle yapılmış olup, dönemi veya eseri inceleyecek olanlara kolaylık sağlanması amaçlanmıştır.



Anahtar kelimeler: Ariflerin Menkıbeleri, Ahmed Eflâkî, Arif Çelebi, Mevlâna, Mevlevîlik, Mesnevi, Menkıbe, Sultan Veled, Hüsameddin Çelebi, Alâeddin Keykubad, Selçuklu, Tasavvuf, Abid Çelebi, Şems Tebrizi, Menâkıbu'l-
Ârifîn

Abstract:
There is not much detailed information about Ahmet Eflâkî, (? - 1360) who was one of 'Mevlevî Dede's of 14. century. It is predicted that he was born in Konya at the end of 13. Century. He became a follower of Ulu Arif Çelebi, was the grand child of Mevlâna Celaleddin Rumi, and got a position in Mevlevî dervish lodge in Konya. He started to write a book called 'The Epics of Savants (Menakıb'ül- Arifin) with reguest of Arif Çelebi, and had completed it for 36 years (1353). The language of the book is Persian, and it also gives extensive information about important people and events, especially Mevlevî congregation, reflecting Eflâkî's own thoughts and views. In addition to that, many of epics (Menkıbe), known as written and oral literature of that term are convenced in this book. Morever, the book brighten the casual life and general atmosphere of the term for us. In the light of these specialities, It will not be hyperbolic expression to say that this book is a great extensive potpourri that reflects the atmosphere of religious, social, politic and psychological to the present day. With all these aspects, "The Epics of Savants, (Ariflerin Menkıbeleri) which is one of the initial applied sources for the term, is a unigue work for the purpose of "Anatolia- Turk political and cultural history. Because of that there are restricted sources which belong to the term, raises the importance of the work more. In this thesis study, a detailed index has been constituted, drawing inspiration from declared facts. The study is constituted with the purpose of researching separately in three main titles according to names of individual person, city and country, and it is purposed that it provides convenience for ones who intend to investigate the book, or the term.



Key Words : Ariflerin Menkıbeleri (The Epics of Savants), Ahmed Eflâkî, Arif Çelebi, Mevlâna, Mevlevîlik, Mesnevi, Menkıbe (Epic), Sultan Veled, Hüsameddin Çelebi, Alâeddin Keykubad, Selçuklu, Tasavvuf (Islamic Mysticism), 
Abid Çelebi, Şems Tebrizi, Menâkıbu'l-Ârifîn (The Epics of Savants)