Böbrekte medullopapiller kompleksteki kalsifikasyon paterni ile immünhistokimyasal belirteçler ve laboratuar parametreleri arasındaki korelasyonun değerlendirilmesi
Evaluation of the correlation between the calcification pattern in the medullopapillary complex in the kidney and immunehistochemical markers and laboratory parameters
Yazar: EZEL AYDOĞ
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET İLKER GÖKCE
Ankara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Üroloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Üroloji = Urology

Özet:
Giriş ve Amaçlar: Nefrolitiazis'in önlenmesi ve tedavisi için risk faktörlerinin ve ilişkili patofizyolojik mekanizmaların araştırılması büyük önem taşımaktadır. İdiyopatik kalsiyum oksalat taşı oluşturucularda (ICSF), kalsiyum oksalat (CaOx) taşlarının oluşumunun yaygın olarak kabul edilen yolu Randall plağıdır (RP) ve 'böbrek papillalarının uçlarında kalsiyum fosfat çekirdeğinin interstisyel oluşumu' olarak tanımlanır. Bir teori, proksimal tübüler mineral agregatlarının papilla ucunda daha fazla aşağı yönde agregasyona neden olduğudur, buna 'Anderson-Carr-Randall ilerlemesi' de denir. Bu teoriyi daha fazla incelemeyi ve bu sürece katkıda bulunan olası risk faktörlerini bulmayı amaçladık.
Malzemeler ve Yöntemler: Haziran-2019 ile Ocak-2023 tarihleri arasında gerçekleştirilen radikal nefrektomi ve nefroüreterektomi işlemlerinden elde edilen 50 böbrek örneği mikro-BT analizi ile incelendi. Atenüasyon değerleri mikro-BT'deki birikme paterniyle eşleştirildi ve kalsifikasyonun şiddetini belirlemek için taş-doku oranı kullanıldı. Hastaların ameliyat öncesi parametreleri; kan ve idrar laboratuvar analizleri ve 24 saatlik idrar analizleri belgelendi. İlerde taş oluşması durumunda ICSF kategorisinde olmalarını engelleyecek herhangi bir hastalığı bulunan hastalar çalışma dışı bırakıldı. Kategorik değişkenlerin istatistikleri ve skaler korelasyonlar T-test, Mann-Whitney-U, Pearson korelasyonu, lojistik regresyon, lineer regresyon ve ki-kare testleri ile incelendi.
Bulgular: RP'nin mevcut olup olmadığına bakılmaksızın, mikro-BT analizi incelenen tüm böbrek papillalarında çeşitli miktarlarda mineral birikimini ortaya çıkardı. Hipertansiyon (HT) ve yaş medüller mineral agregasyonu için risk faktörleri olarak belirlendi. RP oluşumuyla, 24 saat idrar sitrat miktarı, HT varlığı ve idrar volümünün 1275 ml/gün'den düşük olması regresyon modelinde anlamlı saptandı.
Sonuçlar: Böbrek papillasındaki histopatolojik değişiklikler RP oluşmadan önce oluşmaya başlar. HT varlığı ve hasta yaşı, RP oluşumuna katkıda bulunan proksimal agregatların oluşumunu artırmaktadır. Bu mineral agregatların RP'ye dönüşümünde ise HT varlığı, 24 saat idrar sitrat düşüklüğü ve idrar volümünün 1275 ml/gün'den düşük olması en önemli risk faktörleridir. Oral sıvı alımı artırılarak, idrarda düşük sitrat varlığı tedavi edilerek ve HT tedavi edilerek taş hastalığı oluşumu yavaşlatılabilir veya önlenebilir.

Abstract:
Introduction & Objectives: To prevent and treat nephrolithiasis, it is crucial to investigate the risk factors and pathophysiological mechanisms associated with it. Commonly acknowledged pathway for the formation of CaOx stones in idiopathic calcium oxalate stone formers (ICSF) is the Randall's plaque (RP), which is defined as: interstitial formation of calcium phosphate core in the tips of renal papillae. One theory is that proximal tubular mineral aggregates cause further downstream aggregation at the tip of the papilla, also called the 'Anderson-Carr-Randall progression'. We aimed to further examine this theory and find possible risk factors contributing to this process.
Materials & Methods: 50 kidney specimens, obtained from radical nephrectomy and nephroureterectomy procedures performed between Jun-2019 and Jan-2023, were examined by micro-CT analysis. Attenuation ranges were matched with deposition characteristics on micro-CT analysis and stone-to-tissue ratio was used to determine the severity of the calcification. Patients' preoperative parameters of; blood and urine laboratory analysis and 24-h urine analysis were documented. Patients were excluded from the study if they had any disease excluding them from being an ICSF if they were to form any stone in the future. Statistics of categorical variables and scalar correlations were examined by T-test, Mann-Whitney-U, Pearson's coefficient, logistic and linear regression analysis and chi-square tests.
Results: Regardless of whether a RP was existing or not, Micro-CT analysis revealed various amounts of mineral deposition in all examined renal papillae. Hypertension (HT) and age were found to be risk factors for medullar mineral aggregation. Further increasing urine volume above 1600mL/d had a negative effect on formation of proximal tubular aggregates. With the formation of RP, 24-hour urine citrate amount, presence of HT and urine volume less than 1275 ml/day were found to be significant in the regression model.
Conclusions: Histopathological changes in the renal papillae begins to occur before the formation of a RP. The presence of HT and patient age increases the formation of proximal aggregates that contribute to the formation of RP. The most important risk factors for the transformation of these mineral aggregates into RP are the presence of HT, low 24-hour urine citrate and urine volume lower than 1275 ml/day. Stone disease formation can be slowed or prevented by increasing oral fluid intake, treating low citrate in the urine, and treating HT.