Psikolojik danışma öz-yeterliği: Psikolojik danışman adaylarında süpervizyon yaşantıları ve bilişsel esnekliğin rolü
Psychological counseling self-efficacy: Experiences of supervision and the role of cognitive flexibility in psychological counselor candidates
Yazar: ZEYNEP AZAR
Danışman: DOÇ. DR. HATİCE İREM ÖZTEKE KOZAN
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology

Özet:
Bu araştırmada psikolojik danışman adaylarının psikolojik danışma öz-yeterliği, süpervizyon yaşantıları ve bilişsel esneklik düzeyleri arasındaki ilişkiyi incelemek amaçlanmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu 2022-2023 ve 2023-2024 eğitim öğretim yılında Türkiye'nin farklı üniversitelerinde öğrenim gören; bireyle psikolojik danışma uygulamaları dersi kapsamında süpervizyon sürecini başarıyla tamamlamış 266 kadın ve 81 erkek olmak üzere toplamda 347 psikolojik danışmanlık ve rehberlik 4. sınıf öğrencisi oluşturmaktadır. Katılımcıların demografik bilgilerini belirlemek için araştırmacı tarafından hazırlanan "Kişisel Bilgi Formu", psikolojik danışma öz-yeterliğini belirlemek için "Psikolojik Danışma Öz-Yeterliği Ölçeği", süpervizyon süreçlerini değerlendirebilmek amacıyla "Süpervizyon Değerlendirme Süreci Envanteri" ve bilişsel esneklik düzeylerini belirleyebilmek amacıyla "Bilişsel Esneklik Envanteri" kullanılmıştır. Yüz yüze ve online ortamda toplanan veriler SPSS 22.0 paket programında analiz edilmiştir. Veri analizi yöntemi olarak Pearson Korelasyon ve Hiyerarşik Regresyon analizi tekniği kullanılmıştır. Yapılan korelasyon analizi sonucuna göre, psikolojik danışma öz-yeterliği alt boyutlarından yardım becerileri alt boyutu ile psikolojik danışma alt boyutu olan oturum yönetme arasında pozitif yönlü ve yüksek düzeyde ilişki bulunurken, psikolojik danışma öz-yeterliği alt boyutlarından zorluklarla baş etme boyutuyla arasında pozitif yönlü ve orta düzeyde ilişki bulunmuştur. Psikolojik danışma öz-yeterliği ile bilişsel esneklik alt boyutlarından alternatifler ve kontrol boyutlarıyla arasında pozitif yönlü ve orta düzeyde ilişki bulunmuştur. Son olarak psikolojik danışma öz-yeterliği ile süpervizyon süreci alt boyutlarından amaç ve geri bildirim ile arasında pozitif yönde düşük düzeyde bir ilişki bulgulanmıştır. Hiyerarşik regresyon analizi sonuçlarına bakıldığında danışan sayısının modele anlamlı katkı sağladığı görülürken; yaş, cinsiyet, süpervizyon sayısının modele anlamlı bir katkı sağlamadığı sonucuna ulaşılmıştır. Psikolojik danışma öz-yeterliği alt boyutlarından yardım becerileri ve oturum yönetme boyutlarının demografik bilgiler, bilişsel esneklik ve süpervizyon sürecini yordadığı bulunmuştur. Psikolojik danışma öz-yeterliği alt boyutlarından zorluklarla baş etme alt boyutunda bilişsel esneklik ve süpervizyon sürecinin modele anlamlı bir katkı sağladığı ve yordadığı görülürken, demografik bilgilerin modele anlamlı bir katkı sağlamadığı sonucuna ulaşılmıştır. Çalışmada elde edilen sonuçlar araştırmanın bulgular bölümünde yer almıştır. Sonuçlar alan yazında yer alan bilgiler ışığında tartışılmıştır.

Abstract:
In this study, it was aimed to examine the relationship between counselling self-efficacy, supervision experiences and cognitive flexibility levels of counselor candidates. The study group of the research consisted of a total of 347 psychological counselling and guidance 4th grade students, 266 female and 81 male, studying at different universities in Turkey in the 2022-2023 and 2023-2024 academic years, who successfully completed the supervision process within the scope of individual counselling practices course. "Personal Information Form" prepared by the researcher was used to determine the demographic information of the participants, "Counselling Self-Efficacy Scale" was used to determine counselling self-efficacy, "Supervision Evaluation Process Inventory" was used to evaluate supervision processes and "Cognitive Flexibility Inventory" was used to determine cognitive flexibility levels. The data collected face-to-face and online were analysed in SPSS 22.0 package programme. Pearson Correlation and Hierarchical Regression analysis techniques were used as data analysis methods. According to the results of the correlation analysis, a positive and high level relationship was found between the helping skills sub-dimension of counselling self-efficacy and the session management sub-dimension of counselling, while a positive and medium level relationship was found between counselling self-efficacy and coping with difficulties sub-dimension of counselling self-efficacy. There was a positive and moderate relationship between counselling self-efficacy and cognitive flexibility sub-dimensions of alternatives and control. Finally, a positive and low level relationship was found between counselling self-efficacy and supervision process sub-dimensions of purpose and feedback. The results of the hierarchical regression analysis showed that the number of counsellors made a significant contribution to the model, whereas age, gender, and number of supervision did not make a significant contribution to the model. It was found that helping skills and session management dimensions of counselling self-efficacy predicted demographic information, cognitive flexibility and supervision process. In the sub-dimension of coping with difficulties from the sub-dimensions of counselling self-efficacy, it was found that cognitive flexibility and supervision process made a significant contribution to the model and predicted the model, while demographic information did not make a significant contribution to the model. The results obtained in the study were included in the findings section of the study. The results were discussed in the light of the information in the literature.