Turan Emeksiz kumulu fıstıkçamı (Pinus pinea L.) plantasyonlarının toprak özelliklerindeki değişimlerin irdelenmesi
The determination of the changes in soil properties of the stone pine (Pinus pinea L.) plantations in the Turan Emeksiz sand dune area
Yazar: OSMAN POLAT
Danışman: PROF. DR. SELİM KAPUR
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Arkeometri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Arkeometri = Archaeometry ; Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışmanın amacı, Tarsus - Turan Emeksiz kıyı kumulunun stabilizasyonu için farklı dönemlerde tesis edilen Fıstık çamı (Pinus pinea L.) ağaçlandırmalarının "başlangıç toprak oluşumu" üzerindeki etkilerini araştırmaktır. Bu amaçla fıstık çamı meşçereleri altında ölü örtü ve toprak özellikleri araştırılmıştır. Kumulların pH, EC, CaCO3, katyon değişim kapasitesi, organik madde, humin maddeleri, toplam N, yararlı P, yararlı mikro elementler (Fe, Mn, Zn ve Cu) ve mikorizal potansiyel içerikleri incelenmiştir. Kumulda agregatlaşmanın daha iyi incelenebilmesi için horizonlardan alınan agregat örnekleri tarama elektron mikroskobu altında incelenmiş, Elementel-Mikroprob/SEM analizleri yapılmıştır.Fıstık çamı plantasyonları altında saptanan yaprak, çürüntü ve humustan oluşan ölü örtü ağırlık miktarları üstten aşağıya doğru artarken yanabilen organik madde oranları azalmaktadır. En yüksek ölü örtü miktarları en eski dikim sahasında (1961) bulunmuştur. Tüm fıstıkçamı plantasyonları altında, yüzey horizonunda (Ah) organik madde, mikroelement (Cu, Mn ve Zn) ve yararlı P, toplam N içerikleri yüksek bulunmuştur. Bu değerler en eski dikim sahası olan 1961 plantasyonunda en yüksek düzeyde bulunmuşlardır. Humin maddelerinin 1981 yılı fıstık çamı plantasyonunda en yüksek düzeyde olduğu saptanmıştır. Yaygın bitkisel materyallerin yerinde (in-situ) humifikasyona uğradıkları ve mineral yüzeylerini saran ve onları birbirine bağlayan mantar hiflerinin yaygın olduğu belirlenmiştir. Rüzgâr erozyonunu durdurmak amacıyla ağaçlandırılan kumulun bugünkü toprak özellikleri ve özellikle organik madde ve humin maddelerinin yüksek düzeylerde saptanması Turan Emeksiz kıyı kumulu plantasyonu altında ?başlangıç toprak oluşumu?nun başladığına işaret etmektedir.

Abstract:
The aim of this study is to determine the effect of stone pine (Pinus pinea L.) residues on the "initial soil formation" of the sand dunes covered with plantations of different periods. For this purpose were researched litter and soil properties under the stone pine canopy. Thus, analyses on pH, EC, CaCO3, cation exchange capacity, organic matter, humin compounds, available P fractions, total N, available micronutrients (Fe, Mn, Zn and Cu), and mycorrhizae potential were undertaken on soils of each plot. Undisturbed soil aggregate samples were also collected from all plantation plots for SEM/microprobe studies.While, the weight of organic litter formed by dead leaves, decomposed material and humus, determined under the stone pine canopy is increasing with depth, the oxidisable organic matter amounts are decreasing. The maximum organic litter amount was determined in the oldest plantation (1961) zone. Surface horizons (Ah) of all plot sites were determined to contain higher organic matter, available micronutrients and available P, total N, than the subsurface horizons with the highest values in the 1961 plot. Humin compounds contents were highest in the 1981 plantation plot soils. Undisturbed soil aggregate samples revealed the in-situ humification of plant residues together with the development of fungal hyphae (mycelia) binding mineral surfaces. Thus, the increase of the organic matter and humin substances reveal the "initial development of the soils" on the sand dunes covered with stone pine plantations for mitigation wind erosion .