Orta Çağ Akdeniz'inde Çepni iskânı (Batı Toroslardaki Çetmi örneği)
Chepni settlement in the Mediterranean at the Middle Age (Chetmi villages example in Western Tauros)
Yazar: ÖNDER ZEYBEK
Danışman: DOÇ. DR. EKİN KAYNAK ILTAR
Akdeniz Üniversitesi / Akdeniz Uygarlıkları Araştırma Enstitüsü / Akdeniz Ortaçağ Araştırmaları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Tarih = History

Özet:
Orta Çağ'da Akdeniz'de gerçekleşen hadiseler dünyanın bugünkü demografik yapısının oluşmasında ağırlıklı bir etkiye sahiptir. Şüphesiz Orta Çağ'da Anadolu'ya akın eden ve artık geri dönmemek üzere Akdeniz havzasını kendilerine yurt tutan Türklerin bu yenidünya demografisinin oluşmasında etkisi büyüktür. Türk kavimleri arasında büyük devletler kurmuş ve Türk adına daima gururla taşımış olan Oğuzlar, bu göç hareketinin ve Akdeniz fethinin temelini teşkil eden Türk kavmidir. 24 boydan müteşekkil olan Oğuzların, devlet sistemi içerisinde bu boyları yeteneklerine göre tasnif ettiği ve karşılaşılan durumlarda bu boylardan istifade edildiği bilinmektedir. 
Tezimizin esasını teşkil eden Oğuz boylarından biri olan Çepnilerdir. Akdeniz'in demografik yapısını kökten değiştirecek olan ve Orta Çağ'ın sonuna dek devam eden Türk göçleri, birçok savaş ve fetih ile mümkün olmuştur. Anadolu'ya akın akın göç eden Oğuzların savaşçı namıyla tanınan Çepnilerden arınmış olması düşünülemez. Çepni boyunun Orta Çağ Anadolu'sunda hemen her bölgeye iskân edildikleri bilinmektedir. Orta Çağ'da özellikle Karadeniz Bölgesi'nin Türkler tarafından fethinde son derece önemli görevler üstlenmiş olan Çepniler üzerine yapılan araştırmaların genellikle bu bölge üzerine yoğunlaştığı görülmektedir. Ancak Çepniler Anadolu'nun her yöresinde farklı dönemlerde iskân edilmiş olmak üzere yerleşmişlerdir. Bu yörelerin Türkleşmesinde etkili olan bu Oğuz boyunun araştırılması Akdeniz ve Türkiye tarihi açısından son derece önemlidir.
Araştırmamız Çepnilerin Çetmi adıyla bilinen bir grubunun Akdeniz Orta Çağ'ında Anadolu'daki iskânları üzerine olacaktır. Batı Toroslarda var olan Çetmi köyünün tarihçesi, Çepni isminin neden Çetmi olarak kullanıldığı, Torosların zirvesinde yer alan bu köyün bölgeye iskân sebepleri, yakın çevrede başka Çetmi köylerinin varlığı ve şu an bu köyde yaşayan halkın anlatılagelen bilgilerine yer verilecektir.

Abstract:
The events in the Mediterranean, in the Middle Age, have a major effect on the formation of today's demographic structure. Undoubtedly, the influence of Turks on the formation of the demographics of that new world, raiding Anatolia in the Middle Age, and making the Mediterranean basin their homeland for good, is profound. The Oghuz, who established large states among Turkic tribes and always carried the name of Turk proudly, is the Turkic tribe constituting the basis of this movement of migration and invasion of the Mediterranean. It is known that the Oghuz, composed of 24 tribes, classified the tribes according to their abilities within the state system and these tribes were used in some cases. 
What constitutes the core of our thesis is the Chepni. Turkic migrations, which would radically alter the demographic structure of the Mediterranean and continued up to the end of the Middle Ages, were made possible by many wars and invasions. One cannot think that the Oghuz, who flocked to Anatolia, were free from the Chepni, noted for their warlike characteristics. It is known that the Chepni tribe was settled in almost every part of medieval Anatolia. The research on the Chepni, taking on critical missions in the conquest of particularly the Black Sea region by the Turks in the Middle Age, is seen to usually center on these regions. However, the Chepni settled Anatolia, in each part at different times. The investigation of this Oghuz tribe, effective in the Turkification of these regions, is of great importance in terms of the history of the Mediterranean and Türkiye. 
Our research will be on the settling of a group of the Chepni in Anatolia, known as Chetmi throughout the Mediterranean Middle Ages. The research will include the history of the Chetmi village in the Western Taurus Mountains, why the term Chepni was used as Chetmi, reasons for the establishment of this village in the region, located on top of the Taurus Mountains, the existence of other villages in the vicinity, and the passed down information about people currently residing this area.