Aglepriston ile gebelikleri sonlandırılan köpeklerde uterus ve maternal plasentada morfolojik değişiklikler, matriks metalloproteinazı-2, -9, doku uyuşum kompleksi molekülü-I, II ve steroid hormon reseptörlerinin belirlenmesi
Morphological changes and uterine and maternal placental expression of matrix metalloproteinases-2, -9, major histocompatibility complex-I, -II and steroid receptors after interruption of canine pregnancy by aglepristone
Yazar: HALİT KANCA
Danışman: PROF. DR. HAKKI İZGÜR
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Doğum ve Jinekoloji (Veterinerlik) Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2007
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine

Özet:
HALİT KANCAAglepriston ile Gebelikleri Sonlandırılan Köpeklerde Uterus ve MaternalPlasentada Morfolojik Değişiklikler, Matriks Metalloproteinazı-2, -9, Doku UyuşumKompleksi Molekülü-I, II ve Steroid Hormon Reseptörlerinin BelirlenmesiBu çalışmada progesteron reseptör antagonisti aglepriston ile orta dönem gebelikleri sonlandırılanköpeklerde; uterus ve maternal plasentada morfolojik değişiklikler, matriks metalloproteinazı(MMP)-2, -9, doku uyuşum kompleksi molekülü (MHC)-I, -II, progesteron ve östrojenreseptörleri araştırılmıştır. Bu amaçla, gebeliklerinin 25-45. günlerinde aglepriston uygulaması ilerezorbsiyon/abort uyarımı yapılan (URA Grubu, n=10), spontan rezorbsiyon/abort şekillenen(SRA Grubu, n=5) ve gebelikleri normal devam eden (Kontrol Grubu, n=7) köpeklere ait uterusörneklerinin kornu uteri plasental alan, kornu uteri interplasental alan ve korpus uteri bölümlerikarşılaştırılmıştır. Ayrıca, URA grubundaki köpeklerde ilacın klinik etkinliği uygulamalarabaşlanılan gebelik günü göz önünde bulundurularak iki alt grupta (Grup I, gebeliğin 25-35.günleri, n=5; Grup II, gebeliğin 36-45. günleri) incelenmiştir.Aglepriston uygulamaları 10 mg/kg dozunda iki s.c. enjeksiyon şeklinde gerçekleştirilmişve tüm köpeklerde gebelikleri sonlandırmıştır. Önemli bir yan etki ile karşılaşılmamıştır. İlkaglepriston uygulaması ile ilk yavrunun abortu arasında geçen süre Grup I'de 86,3Â±3,81 saat,Grup II'de 70,74Â±52,49 saat olarak gerçekleşmiş ve bu değerlerin her iki grup arasındaistatistiksel yönden önemli bir farklılık göstermediği (p>0,05) belirlenmiştir. İlk yavrunun abortuile abortun tamamlanması arasında geçen süre ise Grup I'de 14,75Â±4,20; Grup II'de 10,18Â±8,63saat olarak belirlenmiş ve bu süreler bakımından da iki grup arasında istatistiksel yönden önemlibir farklılık olmadığı (p>0,05) ortaya konulmuştur. Serum östradiol konsantrasyonları EIA,progesteron konsantrasyonları ise kemiluminisans yöntemiyle ölçülmüştür. Aglepristonuygulaması sürecinde serum östrojen konsantrasyonlarında belirgin değişikliklerin olmadığı,serum progesteron konsantrasyonlarının ise düşüş gösterdiği, ancak gebeliklerin serum P4konsantrasyonları bazal seviyelerin üzerinde olduğu dönemde sonlandığı saptanmıştır.İlaç uygulamasının uterus morfolojisine etkileri makroskobik ve morfometrik olarakdeğerlendirilmiş, önemli bir değişiklik saptanmamıştır. Elde edilen doku örneklerinde MHC-IMHC-II, MMP-2, MMP-9, PR ve ÖR varlığı ve lokalizasyonu immunohistokimyasal yöntemlebelirlenmiştir. Doku uyuşum kompleksi molekülü-I tüm somatik hücrelerde, MHC-II molekülleriise myometriyum, derin ve yüzeysel endometriyal bez katmanları, endometriyal konnektif dokuve maternal plasentanın bezsel odacıklar bölümlerinde saptanmıştır. Farklı uterus katmanlarındaMHC-II pozitif hücreler sayılmış ve elde edilen değerler gruplar arasında karşılaştırılmıştır.Uyarılan ve SRA olgularında endometriyal MHC-II pozitif hücre sayısının önemli düzeyde artışgösterdiği belirlenmiştir. Östrojen ve progesteron reseptörleri myometriyal düz kas hücreleri,endometriyal stroma hücreleri, endometriyal bez epiteli, endometriyal yüzey epiteli ve bezselodacıklar epitelyum hücrelerinde saptanmıştır. Bu hücre topluluklarında saptananimmunoreaktivite bir boyanma skoru kullanılarak farklı hücre toplulukları ve çalışma gruplarındakarşılaştırılmıştır. Spontan rezorbsiyon/abort ve URA gruplarında endometriyal stromahücrelerinde ÖR ve PR boyanma skorlarının kontrol grubuna göre düşük olduğu belirlenmiştir.Matriks metalloproteinazı-2 endometriyal kan damarlarının endotel ve düz kas hücreleri ilemyometriyumda belirlenirken, MMP-9 kan damarları, myometriyal düz kas hücreleri,endometriyal bez epiteli, endometriyal yüzey epiteli ve bezsel odacıklar epitelinde saptanmıştır.Uterusun plasental ve interplasental bölümlerinde MMP-2 ve MMP-9 aktif formları jelatinzimografi yöntemiyle belirlenmiştir. Aktif enzim miktarları Grup I ve Grup II ile SRA ve URAgrupları arasında önemli farklılıklar göstermemiştir. Buna karşılık, belirtilen gruplarda uterusunplasental bölümünün myometriyum ve endometriyum katmanlarında MMP-2 ve MMP-9aktivitesinin, uterusun interplasental bölümünün ise myometriyum katmanında MMP-2aktivitesinin kontrol grubuna göre yüksek olduğu belirlenmiştir. Tüm çalışma gruplarında kornuuterilerin plasental ve interplasental bölümleri ile korpus uteride MMP-2,-9 ve PR mRNA varlığıkalitatif RT-PCR ile araştırılmıştır. İncelenen örneklerin tümünde MMP-2 ve -9 mRNA varlığısaptanmıştır. Progesteron reseptörü mRNA URA ve SRA gruplarındaki köpeklere ait dokuörneklerinde belirlenememiş kontrol grubundaki köpeklere ait dokularda ise ortaya konulmuştur.Köpeklerde istenmeyen gebeliklerin aglepriston ile etkin ve güvenli biçimdesonlandırılabileceği, ilaç uygulamalarına gebeliğin farklı dönemlerinde başlanmasının klinik vemoleküler düzeyde benzer etkilere neden olduğu belirlenmiştir. Endometriyal MHC-II pozitifhücre sayısı artışı, endometriyal stroma PR ve ER değişimi ve uterusta MMP-2, -9 aktiviteartışının köpeklerde spontan ve aglepriston ile uyarılan rezorbsiyon/abortların gelişiminde etkiliolduğu sonucuna varılmıştır.Anahtar Kelimeler: Aglepristone, Matriks metalloproteinaz, Doku uyuşum kompleksi, Steroidreseptörü, Dişi köpek

Abstract:
HALİT KANCAMorphological Changes and Uterine and Maternal Placental Expression of MatrixMetalloproteinases-2, -9, Major Histocompatibility Complex-I, -II and SteroidReceptors After Interruption of Canine Pregnancy By AglepristoneIn this study, morphological changes and uterine and maternal placental expression of matrixmetalloproteinases (MMP)-2, -9, major histocompatibility complex (MHC) molecules-I, -II,progesterone receptors (PR) and estrogen receptors (ER) was investigated after termination ofmid-term canine pregnancy by a progesterone receptor antagonist, aglepristone. Tissue samplesof placental and interplacental uterine horns and uterine body were compared between dogs ofinduced resorption/abortion (Induced resorption/abortion, IRA group, n=10), spontaneousresorption/abortion (SRA Group, n=5) and normal pregnancy (Control Group, n=7). In addition,effects of aglepristone were clinically monitored in two subgroups of IRA group based on thestage of pregnancy drug administrations were done (Group I, 25-35 days of pregnancy, n=5;Group II, 36-45 days of pregnancy, n=5).Aglepristone, administered by two s.c. injections 24h apart, successfully terminatedpregnancies in all treated bitches. No side effects were observed. Interval between the first druginjection and expulsion of first foetus and the time needed for expulsion of all foetuses in groups Iand II (86,3Â±3,81; 70,74Â±52,49 and 14,75Â±4,20; 10,18Â±8,63, respectively) were not statisticallydifferent (p>0,05). Serum estradiol (E2) and progesterone (P4) concentrations were measured byEIA and chemiluminescence methods, respectively. There were no significant changes in serumE2 concentrations while P4 concentrations declined during the time course of pregnancytermination. Despite the tendency of declining, serum P4 levels on the day of pregnancytermination were above the basal hormone levels.The effects of aglepristone on the uterine morphology was assessed by macroscopicevaluation and morphometry. No effects were observed. Expression and localization of MMP-2,-9, MHC-I, -II, PR and ER were determined immunohistochemically. MHC-I molecules werepresent in all somatic cells. MHC-II molecule positive cells were observed in myometrium, basaland superficial endometriyal gland regions, endometrial connective tissue and glandularchambers part of the maternal placenta. MHC-II positive cells were counted and compared withinabovementioned regions and between training groups. Higher numbers of MHC-II positive cellswere encountered in the endometria of SRA and IRA bitches compared to those of controlbitches. ER and PR were detected in myometrial smooth muscle cells, stromal and epithelial cellsof endometrium and glandular chambers epithelium. Immunostainig was compared betweenwithin cell groups and between training groups by using an innunohistochemical staining score.Lower endometrial stromal cell staining scores were found in SRA and IRA groups compared tothe control group. MMP-2 immunoreactivity was observed in endothelia and smooth muscle cellsof blood vessels and in myometrium. Blood vessels, myometrial smooth muscle cells endometrialglandular and superficial epithelia and epithelium of glandular chambers were positive for MMP-9 staining. Active amounts of myometrial and endometrial MMP-2 and -9 in placental andinterplasental parts of uterine horns were measured by gelatine zymography. The amounts ofactive gelatinases did not differ significantly neither between Groups I and II nor between IRAand SRA groups. In contrast, lesser amounts of placental part myometrial and endometrial MMP-2,-9 active forms and interplacental myometrial MMP-2 active forms were measured in thecontrol group, compared to the amounts measured in IRA and SRA groups. MMP-2, -9 and PRmRNA was investigated by Reverse Transcryptase-Polymerase Chain Reaction. The presence ofMMP-2 and-9 was approved by PCR analyses. No PR mRNA was found in tissue samplesobtained from bitches in IRA and SRA groups while all tissue samples investigated in the controlgroup contained PR mRNA.In conclusion, aglepristone can effectively and safely be used in termination of caninepregnancy. The use of aglepristone in different stages of pregnancy does not effect the clinicaloutcome. The increase in the number of endometrial MHC-II positive cells, changes inendometrial stromal PR and ER and the uterine MMP-2,-9 activity are involved in spontaneousand aglepristone induced resorption/abortion in bitches.Key Words: Aglepristone, Matrix metalloproteinase, Major histocompatibility complex, Steroidreceptor, Bitch