Beylerbeyi saray mobilyaları
Beylerbeyi palace furniture
Yazar: EBRU ÜÇDAĞ
Danışman: DOÇ. DR. YAPRAK ÖZEL ; ÖĞR. GÖR. PELİN AYKUT
İstanbul Ticaret Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İç Mimarlık ve Çevre Tasarımı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: İç Mimari ve Dekorasyon = Interior Design and Decoration

Özet:
Saraylar, yalnızca inşa edildikleri çağın kültürel yapılarını değil aynı zamanda ait oldukları dönemin yaşam biçimini, sanat kurgularını, mekân ve objelerin üretim detaylarını da günümüze taşıyan kültür varlıklarıdır. Beylerbeyi Sarayı, özellikle 19. yüzyıl Avrupa'sında yaygın olarak kullanılan sanat akımlarının yankılarıyla şekillenerek, İstanbul'da ilgiyi üzerine toplayan eşsiz sarayların başında yer almaktadır. Mimari detayları, iç mekân tasarımları, mekân kurgularındaki bütünlük, mobilyaların birleşim detaylarındaki özen ve dış cephelerinde yer alan benzersiz ayrıntılarla ön plâna çıkan Beylerbeyi Sarayı, Avrupada kullanılan oryantalist üslubun dışında; Neo-Klasik, Neo-Barok, Ampir, Neo-Rokoko, Egzotizm gibi sanat akımlarının birlikte harmanlanarak inşa edildiği benzersiz bir güzelliğe sahiptir. Saray, mimari yapısında doğu ve batı tarzlarını birlikte barındırırken plan kurgusunda ise Türk Evi özelliklerini taşımaktadır. Bodrum kat, zemin kat ve birinci katıyla birlikte üç kattan oluşan saray, 24 oda ve 6 salondan oluşmaktadır. Sarayın içerisinde bulunan zemin döşemelerinde ise Mısır'da özel olarak üretilen hereke halıları yer almaktadır. Beylerbeyi Sarayı oda ve salonlarında bulunduğu mekânla bütünlük oluşturan, Baccarat ve Bohemya kristali avizelerin yanı sıra, Avrupa'dan getirilen dev saatler, Uzak Doğu porselenleri gibi benzersiz tasarımlar yer almaktadır. Görkemli mobilyalarıyla dikkat çeken saray, özellikle Batı stiliyle tasarlanan Fransız mobilyalarının izlerini taşımaktadır. 

Bu çalışmada fetih sonrası başkent olan ve uzunca bir dönem Osmanlı İmparatorluğu'nun birçok sarayına ev sahipliği yapan İstanbul'un, farklı dönem ve üsluplarla işlenmiş sarayları kronolojik olarak sınıflandırılmıştır. Osmanlı'daki saray kavramının zaman içerisinde değişim ve dönüşümüyle birlikte inşa edilen ve günümüzde ilk günkü zerafetiyle var olan Beylerbeyi Sarayı'nın tarihçesi, mimari özellikleri, iç mekân tasarımları ve farklı dönem üsluplarıyla tasarlanan mobilyaları incelenmektedir.

Abstract:
Palaces are cultural assets that carry to the present not only the cultural structures of the age in which they were built, but also the lifestyle of the period to which they belong, artistic fiction, and production details of spaces and objects. Beylerbeyi Palace is one of the unique palaces that attract attention in Istanbul, being shaped by the echoes of art movements commonly used in 19th century Europe. Beylerbeyi Palace, which stands out with its architectural details, interior designs, integrity in space setups, care in the combination details of the furniture and unique details on its exteriors, is apart from the orientalist style used in Europe; It has a unique beauty, built by blending art movements such as Neo-Classical, Neo-Baroque, Empire, Neo-Rococo and Exoticism. While the palace combines eastern and western styles in its architectural structure, it has the characteristics of a Turkish House in its plan. The palace, which consists of three floors including the basement, ground floor and first floor, consists of 24 rooms and 6 halls. The floor coverings inside the palace include hereke carpets specially produced in Egypt. In the rooms and halls of Beylerbeyi Palace, there are unique designs such as giant clocks brought from Europe and Far Eastern porcelains, as well as Baccarat and Bohemian crystal chandeliers, which create integrity with the place where they are located. The palace, which draws attention with its magnificent furniture, bears the traces of French furniture, especially designed in Western style.

In this study, the palaces of Istanbul, which became the capital after the conquest and hosted many palaces of the Ottoman Empire for a long time, processed in different periods and styles, are classified chronologically. The history, architectural features, interior designs and furniture designed in different period styles of Beylerbeyi Palace, which was built with the change and transformation of the concept of palace in the Ottoman Empire over time and exists today with the elegance of the first day, are examined.