Hepatit b ve hepatit c enfeksiyonu olan  hastalarda hfe (c282y-h63d) gen mutasyon sıklığının karaciğerin histopatolojik bulguları ve biokimyasal parametreleri ile ilişkisi
The relationship between hfe (c282y-h63d) gene mutation and liver histopathological findings and biochemical parameters in patients with hepatitis b and hepatitis c infection
Yazar: GÜLAY ŞİMŞEK BAĞIR
Danışman: DOÇ. DR. ABDULLAH CANATAROĞLU
Sağlık Bakanlığı / Adana Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2007
Konu: Gastroenteroloji = Gastroenterology

Özet:
Kronik hepatit B (KHB) ve kronik hepatit C (KHC) enfeksiyonunda karaciğer fibrozis derecesini etkileyen çeşitli faktörler bulunmaktadır. Bunlardan biri de karaciğerde biriken demir miktarıdır. HFE (Herediter hemokromatozis geni) gen mutasyonu heterozigot olarak saptansa bile karaciğerde demir birikimine neden olduğu düşünülmektedir. Ancak HFE gen mutasyonununda görülen bu demir birikiminin kronik viral hepatitler ve siroz progresyonuna etkisi halen tartışmalıdır. Çalışmamızda KHB, KHC ve sirozlu olgularda HFE (C282Y, H63D) gen mutasyon sıklığı ve mutasyon varlığının karaciğer fibrozisi ile olası ilişkisininaraştırılması amaçlanmıştır.
Çalışmaya Adana Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi Dahiliye Gastroenteroloji Polikliniğine başvuran, 53 KHB, 39 KHC, 52 siroz ve 50 kontrol olmak üzere toplam 194 hasta alındı. Tüm hastalarda alaninaminotransferaz (ALT), aspartataminotransferaz (AST), demir, ferritin, transferin saturasyon (TS) düzeyleri ve HFE gen mutasyon varlığı araştırıldı. Kontrol grubu dışındaki tüm hastalara karaciğer biopsisi yapıldı. Karaciğer histopatolojik bulguları Knodell skorlamasına göre nekroinflamatuar aktivite (grade) ve fibrozis (stage) olarak skorlandı.
Tüm olgularda C282Y mutasyonu homozigot wild tip olarak bulundu. 39 hasta H63D mutasyonu açısından heterozigot mutant, 4 hasta ise homozigot olarak tesbit edildi. H63D gen mutasyon sıklığı gruplar arasında karşılaştırıldığında istatistiksel olarak anlamlı bir fark saptanmadı (p>0.05). Mutasyon varlığı ile karaciğer fibrozisi ve serum demir parametreleri arasında da anlamlı bir ilişki saptanmadı (her biri için p>0.05).
Sonuç olarak, KHB, KHC ve siroz hastalarında H63D gen mutasyon varlığının hastalığın seyri üzerinde anlamlı bir etkisi olmadığı söylenebilir.
Anahtar sözcükler: hemokromatozis, kronik hepatit B, kronik hepatit C, karaciğer fibrozisi

Abstract:
There are various factors that effect the liver  in chronic hepatitis B (CHB) and chronic hepatitis C (CHC) infections. One of these is the deposition of iron in the liver. Although hemochromatosis gene (HFE) mutation is determined as heterozigot, it is thought that it causes the deposition of iron in the liver. However, the effect of the deposition of iron as a result of HFE gene mutation that leads to the progression of chronic viral hepatitis and cirrhosis is still uncertain. The purpose of the present study was to evaluate the prevalence of mutation of the hemochromatosis gene and the assosiation with presence of hepatic fibrosis.
We evaluated 194 patients (50 CHB, 36 CHC, 58 cirrhosis, 50 controls) who were admitted to Adana Numune Education and Research Hospital Internal Medicine Gastroenterology out patient clinic. ALT, AST, serum iron, ferritin and transferrin saturation tests were measured for all patients and the presence of HFE mutations were investigated for all patients. Liver biopsy was performed to all patients except patients for control. Histopathological findings in the liver were scored as necroinflammatory activity (grade) and fibrosis (stage) according to the Knodell scoring scale.
The C282Y mutation was detected as homozigot wild type in all patients. H63D heterozygous mutation was detected in thirty-nine patients. H63D homozygote mutation was detected in four patients. When we compared the mutation of gene H63D frequency between the groups, no significant statistical difference have been found (p>0.05).  Presence of HFE mutation is not associated with serum iron measures and advanced hepatic fibrosis (p>0.05 for each).
As a result, presence of H63D mutation does not seem to play a major role in the progression of CHB, CHC and cirrhosis patients.
Key Words: Hemochromatosis, chronic hepatitis B, chronic hepatitis C, liver fibrosis