Futbolcularda oksijen alım kinetiğinin değerlendirilmesi
Evaluation of oxygen uptake kinetics of football players
Yazar: BURAK AY
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ELVİN ONARICI GÜNGÖR
Anadolu Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Spor = Sports
Dizin: Adaptasyon-fizyolojik = Adaptation-physiological ; Futbol = Football ; Futbolcular = Football players ; Kardiyovasküler fizyolojik fenomen = Cardiovascular physiological phenomena ; Kinetik = Kinetics ; Oksijen satürasyonları = Oxygen saturation ; Oksijen tüketimi = Oxygen consumption ; Solunum fizyolojisi = Respiratory tract physiology ; Spor = Sports ; Sporcular = Sportsmen

Özet:
Bu çalışmanın amacı aktif spor yapan U-19 yaş grubu futbolcularının antrenman dönemi öncesindeki ve 8 haftalık antrenman programı sonrasında oksijen alım kinetiği parametrelerindeki değişimlerin incelenmesidir. Çalışmaya 15 deney grubu ve 15 kontrol grubu olmak üzere toplam 30 futbolcu katılmıştır. Ölçümler koşu bandında Bruce protokolü ve oksijen alım kinetiği değerlendirme protokolleri ile gerçekleştirilmiştir. Oyuncular hazırlık sezonunun ilk 8 haftasında normal antrenman programlarına (Haftada 4 antrenman her antrenman 90 dk) devam etmişlerdir. Bu süreç boyunca oyuncuların dayanıklılık antrenmanı içeriği; %90-95 maksimal koşu hızında 4*30 m intervallerden oluşmaktadır ve dinlenmelerin süresi de 3 dakikadır. Yapılan sprint interval antrenman programı öncesi ve sonrasındaki parametreler karşılaştırılarak incelenmiştir. Kontrol grubunda VO2maks (L/dk), VO2maks (ml/kg/dk), süre (dk), VO2 AE (%VO2maks), KAH AE, KAH AE (%KAH) parametrelerinde istatistiksel açıdan anlamlı bir fark bulunmuştur (p<0,05). Deney grubunda ise VO2maks (L/dk), VO2maks (ml/kg/dk), RER, süre (dk), MET, Süre AE (dk), VO2 AE (ml/kg/dk), VO2 AE (%VO2maks), KAH AE, KAH AE (%KAH), VE AE (L/dk), SF AE parametrelerinde istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmuştur (p<0,05). Egzersiz ve toparlanma oksijen alım kinetiği parametrelerinde deney kontrol grubunda toparlanmada VO2genlik (L.dk-1), koşu ekonomisi (ml/kg/km-1), τVO2 (s) parametrelerinde anlamlı bir fark bulunmuştur (p<0,05). Deney grubu sabit yüklü egzersizde τVO2 (s) egzersiz sonrası toparlanmada VO2genlik (L.dk-1), koşu ekonomisi (ml/kg/km-1) parametrelerinnde anlamlı bir fark bulunmuştur (p<0,05). Sonuç olarak, sprint interval antrenman programının kardiyovasküler ve solunum adaptasyonu ve oksijen alım kinetiği yanıtları açısından fark yarattığı belirlenmiştir. Bu açıdan futbol antrenmanlarında yer alması önerilmektedir.

Abstract:
The aim of this study is to examine the changes in the oxygen uptake kinetic parameters of the U-19 age active football players before and after the 8-week training program. Thirty football players, 15 in the experimental group and 15 in the control group, participated in this study. Measurements were performed on the treadmill using the Bruce protocol and oxygen uptake kinetics evaluation protokol. The players continued their regular training programs (4 training sessions per week, 90 minutes each training) in the first 8 weeks of the preparatory season. Endurance training content of players throughout this process; It consists of 4*30 m intervals at 90-95% maximal running speed, and the rest period were 3 minutes. The parameters before and after the sprint interval training program were compared and examined. VO2max (L/min), VO2max (ml/kg/min), time (min), VO2 AE (%VO2max), HR AE, HR AE (%HR) were found different statistically significantly in the control group (p<0,05). VO2max (L/min), VO2max (ml/kg/min), RER, time (min), MET, Time AT (min), VO2 AT (ml/kg/min), VO2 AT (%VO2max) , HR AT, HR AT (%HR), VE AT (L/min), SF AT were found different statistically significantly in the experiment group (p<0,05). Oxygen uptake kinetic parameters at exercise and recovery, were found different statistically significant in the experimental control group in terms of VO2 amplitude (L.min-1), running economy (ml/kg/km-1), τVO2 (s) parameters in recovery (p<0,05). A significant difference was found in τVO2 (s) recovery after exercise, VO2 amplitude (L.min-1), running economy (ml/kg/km-1) parameters in the experimental group in fixed-loaded exercise (p<0,05). Recovery τVO2 (s) VO2 amplitude (L.min-1), running economy (ml.kg-1.km-1) was found different statistically different after exercise in the experimental group during fixed-loaded exercise (p<0,05). As a result, it was determined that the sprint interval training program made a difference in terms of cardiovascular and respiratory adaptation and oxygen uptake kinetic responses. In this respect, sprint interval trainning is recommended to take part in football training.