İlkokul dönemi çocuklarda bilgisayar oyun bağımlılığı ve zorba-kurban davranışları arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examining the relationship between computer gaming dependency and bullying–victim behaviors in primary school children
Yazar: EREN GÖLGE
Danışman: PROF. DR. ARZU ÖZYÜREK
Karabük Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Çocuk Gelişimi ve Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Bağımlılık = Dependency ; Bilgisayar oyunları = Computer games ; Oyun bağımlılığı = Game addiction ; Oyunlar = Games ; Siber mağduriyet = Cyber victimization ; Zorba kurban davranışları = Bully-victim behaviors ; Zorbalık = Bullying ; Çocuk davranışları = Child behavior ; İlkokul öğrencileri = Primary school students

Özet:
Bu çalışmada, ilkokul dönemi çocuklarda bilgisayar oyun bağımlılığı ve zorba-kurban davranışları arasındaki ilişki incelenmiştir. Çalışmada ayrıca kişisel bazı bilgilere göre çocukların bilgisayar oyun bağımlılığı ve zorba-kurban davranışları, bağımlılık ve zorbalık davranışlarını etkileyen faktörler belirlenmeye çalışılmıştır. Çalışmanın evrenini Hatay İli Hassa İlçesi resmi ilkokulların 4.sınıfına devam eden ve ölçek formunu dolduran 315 çocuk, örneklem grubunu ise bu evrenden seçkili örneklem yöntemine göre belirlenen 33 kız ve 37 erkek olmak üzere 70 çocuk oluşturmuştur. Veri toplamada "Çocuklar İçin Bilgisayar Oyun Bağımlılığı Ölçeği (ÇBOBÖ)" ile "Zorba ve Kurban Çocuk Değerlendirme Formu" kullanılmıştır. Verilerin normallik dağılımları incelenerek analizinde betimsel istatistikler, Spearman Brown Korelasyon Katsayısı, Mann Whitney U ve Kruskal Wallis H testleri ile CHAID analizinden yararlanılmıştır. Çalışmada çocukların bilgisayar oyun bağımlılığı ile zorbalık v davranışları arasında anlamlı bir ilişki bulunmamıştır. Çocukların bilgisayar oyun bağımlısı olma durumu ile cinsiyet, kardeş sayısı, anne-baba yaşı ve öğrenim düzeyi, çocuğun kendine ait bilgisayarı ve telefonu olma durumu, evde internet olma durumları değişkenleri arasında anlamlı bir fark olmadığı belirlenmiştir. Bilgisayarda savaş oyunları oynayan çocukların zekâ ve strateji oyunları oynayanlara göre, hafta içi veya hafta sonu bilgisayarda oyun oynama süreleri 60 dk/bir saatin üzerinde olan çocukların daha az süre oynayanlara göre bilgisayar oyun bağımlılık düzeyleri daha yüksek bulunmuştur. Çocukların zorba-kurban davranışları ile cinsiyet, anne-baba yaşı ve öğrenim düzeyi, kendine ait bilgisayarı ve telefonu olma durumu, evde internet olma durumu, hafta içi ve hafta sonu bilgisayarda oyun oynama süreleri değişkenleri arasından anlamlı bir fark olmadığı belirlenmiştir. Bir veya iki kardeş olanların üç ve daha fazla kardeşi olan çocuklara göre zorbalık davranışları daha fazla olup kardeş sayısı arttıkça zorbalık davranışlarının azaldığı görülmüştür. CHAID analizlerine göre; çocukların oyun bağımlılık düzeyini etkileyen en önemli değişkenin bilgisayar oyununun ne anlam ifade ettiği olup bunu çocuğun kendine ait telefonunun olması ve hafta içi bilgisayarda oyun oynama süresi değişkenleri izlemiştir. Çocukların zorbalık davranışlarını etkileyen en önemli değişkenin kardeş sayısı olduğu ve bunu anne yaşının izlediği belirlenmiştir.

Abstract:
In this study, the correlation between computer game addiction and bully-victim behaviors of primary school children was investigated. In the study, the computer game addiction and bully-victim behaviors of children, the factors that affect addiction and bullying behaviors were also attempted to determine according to some personal data. The universe of the study consisted of 315 children who attend 4th grade of the official primary schools in Hassa District, Hatay Province, and filled the scale form; and the sample group consisted of 33 girls and 37 boys, 70 children in total were chosen from this universe, who were determined according to the selected sampling method. "Computer Game Addiction Scale for Children" and "Bully and Victim Children Evaluation Form" were used to collect data. The normality distribution of the data was examined, and descriptive statistics, Spearman-Brown Correlation vii Coefficient, Mann Whitney U and Kruskal Wallis H tests, and CHAID analysis were benefited from in the analysis. In the study, no significant correlation was found between children's computer game addiction and bullying behaviors. It was determined that there was no significant difference between children's issue of being addicted to computer games, and the variables of gender, number of siblings, age and education level of the parents, the children having their own computer and phone, and internet presence at home. It was found that children who play war games on the computer have higher levels of computer game addiction than those who play intelligence and strategy games, and children who play computer games for more than 60 minutes/one hour on weekdays or weekends have higher levels of computer game addiction compared to those who play for shorter times. It was determined that there was no significant difference between the bully-victim behaviors of children and the variables of gender, parental age and education level, having their own computer and phone, internet presence at home, and the time spent on computer games on weekdays and weekends. It was observed that the bullying behavior levels of children that have one or two siblings were higher than those who have three or more siblings, and as the number of siblings increased, their bullying behavior levels decreased. According to CHAID analyses; the most important variable that affects the game addiction level of children that what the computer games means. And, this was followed by the child having his own phone and the playing time on the computer on weekdays. It has been determined that the most important variable affecting the bullying behaviors of children is the number of siblings, followed by maternal age.