Su kültüründe yenilebilir latin çiçeğinin yetiştirilme olanaklarının araştırılması
Investigation of the possibilities to grow edible nasturtium flowers in hydroponic culture
Yazar: BERİTAN ARIK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ DENİZ HAZAR
Akdeniz Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı / Bahçe Bitkileri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Su kültürü = Water culture ; Topraksız tarım = Soilless agriculture ; Tropaeolum majus = Tropaeolum majus ; Yenilebilir çiçekler = Edible flowers

Özet:
Latin çiçeği (Tropaeolum majus) gösterişli çiçekleri olan, park ve bahçelerde, dikey bahçelerde yaygın olarak kullanılan bir süs bitkisidir. Latin çiçeğinin çiçekleri yenilebilir özelliktedir ve su teresi tadındadır. Tabak süslemesindeki görselliği ve tadı son yıllarda tüketimini arttırmıştır. Çiçekler hassas organlar olduğu için yüksek kalitede yıkama yapmak pek mümkün değildir. Bu nedenle geleneksel yetiştiricilik yerine; kısa sürede hasat ve temiz ürün eldesi imkanı sağlayan su kültürü alternatif yetiştiricilik şekli olarak gözükmektedir. Yenilebilir çiçeklerin yetiştiriciliği, kültür şekilleri, hasat ve hasat sonrasına ait araştırmalar yok denecek kadar azdır ve ayrıca ülkemizde yapılmış kapsamlı bir çalışma da bulunmamaktadır. Bu çalışmanın amacı, su kültüründe yenilebilir latin çiçeğinin yetiştirilme olanaklarının araştırılmasıdır. Bu kapsamda Akdeniz Üniversitesi'nde durgun su kültürü sistemi bulunan cam serada yarım (H1), tam (H2) ve iki kat (H3) hoagland besin solüsyonu içeren 200 litrelik tanklar kullanılmış ve latin çiçeği fideleri her tankta 10 bitki olacak şekilde strafor bloklardaki saksılar içerisine dikilmiştir. Çalışma 3 tekerrürlü olarak kurulmuş ve farklı hoagland solüsyonu dozlarının bazı büyüme parametreleri, SPAD değeri, SÇKM, klorofil, C vitamini, toplam antosiyanin ve fenolik madde miktarları, andioksidan aktivitesi, çiçek ve yaprak renk içeriği, makro ve mikro besin içeriği üzerine etkileri tespit edilmiştir. Sonuçlar; H2 besin solüsyonunun birçok büyüme parametresinde en yüksek değerleri sağladığını ve besin solüsyonları arasında çiçek verimi açısından istatistiksel olarak anlamlı bir fark olmadığı için H2 solüsyonunun bu özellik açısından da iyi bir sonuç gösterdiğini ortaya koymuştur. Ancak erkencilik yönünden en iyi sonuç H1 (36 gün) solüsyonundan elde edilmiştir. SÇKM, klorofil, C vitamini miktarları ile biyoaktif bileşenler ve besin elementi içerikleri yönünden besin solüsyonları arasında varyasyon olduğu, ancak H2 solüsyonunun birçoğuna iyi yanıtlar verdiği tespit edilmiştir. Tam hoagland besin solüsyonu (H2) kaliteli, temiz, yüksek çiçek verimli ve biyoaktif bileşenler ve besin içerikleri yönünden iyi özelliklere sahip yenilebilir latin çiçeği yetiştirmek için kullanılabilir.

Abstract:
The nasturtium (Tropaeolum majus) is an ornamental plant with showy flowers widely used in park and gardens and its flowers are also edible. Because the flowers are sensitive organs, it is not possible to wash them in high quality. Therefore, instead of traditional farming; hydroponic culture, which provides the opportunity to harvest and obtain clean products in a short time, seems to be an alternative cultivation method. There are not enough studies on the cultivation of edible flowers, harvest and post-harvest. The aim of this study is to investigate the cultivation possibilities of it in hydroponic culture. In this context, 200-liter tanks containing half (H1), full (H2) and double (H3) hoagland nutrient solution were used in a glass greenhouse with a hydroponic floating system at Akdeniz University, and nasturtium seedlings were planted in pots in styrofoam blocks with 10 plants in each tank. The study was established in three replications and the effects of different doses of hoagland solution on some growth parameters, SPAD value, TSS, chlorophyll, vitamin C, total anthocyanin and phenolic substance amounts, antioxidant activity, flower and leaf color content, macro and micronutrient content were determined. Results; It showed that the H2 nutrient solution provided the highest values in many growth parameters and since there was no statistically significant difference between the nutrient solutions in terms of flower yield, the H2 solution showed a good result in terms of this feature too. However, the best result in terms of earliness was obtained from the H1 (36 days) solution. It was determined that there was variation among the nutrient solutions in terms of TSS, chlorophyll, vitamin C amounts, and bioactive components and nutrient contents, but the H2 solution gave good responses to most of them. The full hoagland nutrient solution can be used to grow edible nasturtium with good quality, clean, high flower yield and good properties in terms of bioactive components and nutrient contents.