Zonguldak ilinde yayılış gösteren Apodemus ve Myodes (Mammalia:Rodentia) türlerinin populasyon yapısı ve bu türlerin taşıdıkları kuduz (Lyssavirus)'un belirlenmesi
Population structure of Apodemus and Myodes (Mammalia:Rodentia) species from zonguldak and determination of rabies (Lyssavirus) on these species
Yazar: TUĞÇE CEYLAN
Danışman: DOÇ. DR. FERHAT MATUR ; PROF. DR. İBRAHİM MEHMET ALİ ÖKTEM
Bülent Ecevit Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Biyoloji = Biology
Dizin: Kemiriciler = Rodentia ; Kuduz = Rabies ; Mikrosatelitler = Microsatellites

Özet:
Bu çalışmada, Zonguldak ilinin Çaycuma ilçesinde bulunan 15 lokaliteden toplam 242 Apodemus spp. ve Myodes glareolus türlerine ait örnekler kullanıldı. Bu örneklerden elde edilen beyin dokularından Rabies virus (RABV) taraması yapılmış, pozitif bant elde edilen lokalitelerdeki 45 örneğin kas ve dalak dokularından mikrosatelit belirteçler kullanılarak populasyonların genetik çeşitliliği incelenmiştir.
PZT yöntemi ile RABV taraması sonuçlarına göre 8 örnekte RABV pozitifliğine rastlanmıştır.Ancak sekans sonuçları gözlenen pozitifliği desteklememiştir.
Genetik karakterizasyonu çalışması sonuçlarına göre Myodes populasyonlarına ait toplam 60, Apodemus populasyonlarına ait 96 farklı allel belirlenmiştir. Heterozigotluk değerleri incelendiğinde  Myodes  populasyonlarında  gözlenen  heterozigotluk değerinin (Ho) 0,000 ile 0,625 arasında, Apodemus populasyonlarında gözlenen heterozigotluk değerinin (Ho) 0,367 ile 0,833 arasında değiştiği belirlenmiştir. Populasyonlar için hesaplanmış olan Fis değerleri Myodes populasyonları için -0,233 ile 0,600 arasında, Apodemus populasyonları için -1 ile 0,056 arasında değişim göstemektedir. Çalışmada Myodes populasyonları için Hardy-Weinberg dengesinden sapma olmadığı tespit edilirken, Apodemus populasyonlarında sadece Filyos populasyonunda 2 lokus açısından Hardy-Weinberg dengesinden sapma görülmüştür.
Bu çalışma ile Türkiye'de ilk defa kemiricilerde ters transkriptaz PZT yöntemi ve sekans analizi ile RABV taraması yapılmış, hem de ilk defa Myodes ve Apodemuspopulasyonlarında mikrosatelit belirteçler kullanılarak genetik karakterizasyon çalışması yapılmıştır. Çalışmada elde edilen sonuçlar çerçevesinde kemirici populasyonları ve taşıdıkları kuduz virüsü arasındaki korelasyonun saptanması içintemel oluşturulmuştur.

Abstract:
In this study, 242 Apodemus spp. and Myodes glareolus specimens colected from 15 localities in province Zonguldak, Çaycuma district wereused. Brain tissues of these specimens were scanned for Rabies virüs (RABV). Muscle and spleen tissues of 45 specimens collected from localities, where we obtained positive bands were observed,to investigate genetical diversity via microsatellite markers.
Even results of PCR, 8 specimens are positive for RABV, positivity could not be support with sequence results.
According to genetical characterization, 60 different alleles belong to Myodes populations and 96 different alleles belong to Apodemus populations were determined. Heterozygosity (Ho) of Myodes  populations  were  changing between 0,000 - 0,625, and heterozygosity of Apodemus populations were between 0,367 - 0,833. Fis values that calculated for populations were changing between -0,233 - 0,600 for Myodes populations, and between -1 - 0,056 for Apodemus populations. It was observed that there is no deviation of Hardy-Weinberg equilibrium for theMyodes populations. For the Apodemus populations, there was only 2 locuses from Filyos populations have a of Hardy-Weinberg equilibrium deviation.
With this study, for the first time, RABV scanning of rodents by reverse transcriptase PCR method and sequence analysis and genetical characterization of Myodes and Apodemus populations by microsatellite markers had been conducted for Turkey. Obtained results were provide a basis for determinating the corelation between rodent populations and rabies virus.