Trichlorfon ve phorate insektisitlerinin insan lenfositlerinde genotoksik etkileri
The genotoxic effects of trichlorfon and phorate insecticides in human peripheral lymphocytes
Yazar: İLKNUR TİMOROĞLU
Danışman: DOÇ. DR. DENİZ YÜZBAŞIOĞLU
Gazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Biyoloji = Biology ; Genetik = Genetics

Özet:
Bu çalışmada organofosfatlı insektisitlerden Trichlorfon ve Phorate'ın in vitro genotoksik etkileri insan periferal lenfositlerinde kromozomal anormallik (KA), kardeş kromatid değişimi (KKD), mikronükleus (MN) ve comet testleri kullanılarak araştırılmıştır. Ayrıca Trichlorfon ve Phorate'ın mitotik indeks (Mİ), replikasyon indeksi (Rİ) ve nükleer bölünme indeksi (NBİ) üzerine etkileri de incelenmiştir. Trichlorfon'un 2,34; 4,69; 9,38; 18,75 ve 37,50 µg/ml'lik konsantrasyonları ve Phorate'ın 0,25; 0,50; 1,00; 1,50 ve 2,00 µg/ml'lik konsantrasyonları kullanılmıştır. Her iki insektisit de hemen hemen tüm uygulama sürelerinde ve konsantrasyonlarda KA frekansını doza bağlı olarak artırmıştır. Trichlorfon ve Phorate KKD/hücre frekansını tüm uygulama sürelerinde (24 ve 48 saat) ve konsantrasyonlarda artırmıştır. Trichlorfon uygulamalarındaki bu artış doza bağlıdır. Her iki insektisit de mikronükleus frekansını hemen hemen tüm konsantrasyonlarda önemli düzeyde artırmıştır. Trichlorfon'un 48 saatlik uygulamasının en yüksek konsantrasyonunun toksik olduğu gözlenmiştir. Trichlorfon ve Phorate uygulamaları Rİ ve NBİ üzerinde önemli olmayan düşüşe neden olmuştur. Bununla birlikte Trichlorfon mitotik indeksi 24 saatlik uygulamanın 9,38 ve 18,75 µg/ml'lik ve 48 saatlik uygulamanın 18,75 µg/ml'lik konsantrasyonlarında istatistiksel olarak önemli şekilde düşürmüştür. Diğer insektisit Phorate ise mitotik indekste hemen hemen tüm konsantrasyonlarda önemli düşüşe sebep olmuştur. Comet testi sonuçları her iki insektisitin de tüm uygulamalarda primer DNA hasarını artırdığını göstermiştir. Trichlorfon comet kuyruk uzunluğu ve kuyruk yoğunluğunu tüm uygulamalarda artırmıştır. Phorate kuyruk yoğunluğunu yalnız en yüksek konsantrasyonda önemli düzeyde artırırken, kuyruk uzunluğunu tüm konsantrasyonlarda anlamlı oranda artırmıştır. Elde edilen bulgular, çalışmada kullanılan insektisitlerin kültüre alınmış ve izole edilmiş insan lenfositlerinde klastojenik, mutajenik, anöjenik ve DNA hasarını indükleyici olduğunu göstermiştir.Bilim Kodu:203.1.048Anahtar Kelimeler:Trichlorfon, Phorate, organofosfatlı insektisitler, genotoksik etki, kromozomal anormallik (KA), kardeş kromatid değişimi (KKD), mikronükleus (MN), comet testiSayfa Adedi:99Tez Yöneticisi:Doç. Dr. Deniz YÜBAŞIOĞLU

Abstract:
In this study, the in vitro genotoxic effects of organohosphorus insecticides Trichlorfon and Phorate were investigated using chromosomal aberrations (CAs), sister chromatid exchanges (SCEs), micronucleus (MN) and comet methods in human peripheral lymphocytes. Effects of Trichlorfon and Phorate on the mitotic index (MI), replication index (RI) and nucleer division index (NDI) were also investigated. 2.34; 4.69; 9.38; 18.75 and 37.50 µg/ml concentrations of Trichlorfon and 0.25; 0.50; 1.00; 1.50 and 2.00 µg/ml concentrations of Phorate were used. Both insecticides significantly increased the frequency of CAs almost all treatment times and concentrations in a dose-dependent manner. Trichlorfon and Phorate increased SCEs/cell in all treatment times (24 h and 48 h) and concentrations. This increase was dose-dependent in Trichlorfon treatment. Both insecticides significantly increased the micronuclei frequency at almost all concentrations. The highest concentrations of Trichlorfon was found to be extremely toxic at 48 h treatment. Trichlorfon and Phorate treatments unsignificantly decreased the RI and NDI. However, Trichlorfon significantly decreased the MI at 9.38 and 18.75 µg/ml concentrations for 24 h and at 18.75 µg/ml for 48 h. Other insecticide Phorate significantly decreased the MI at almost all concentrations. According to the comet assay results, primer DNA damage were significantly increased by all treatments of both insecticides. For Trichlorfon comet tail length and tail intensity were increased by all treatments. Even though Phorate significantly increased the tail intensity at only highest concentration, tail length was significantly effected by all concentrations. The results of experiments showed that the insecticides used in this study have clastogenic, mutagenic, aneugenic and DNA damaging effects in cultured and isolated human lymphocytes.Science Code:203.1.048Key Words:Trichlorfon, Phorate, organophosphorus insecticides, genotoxic effects, chromosomal aberrations (CAs), sister chromatid exchanges (SCEs), micronuclei (MN), comet assayPage Number:99Adviser:Assoc. Prof. Dr. Deniz YÜZBAŞIOĞLU