Müzecilik eğitiminde yeni eğilimler Türkiye'de müzecilik ve mesleki eğitim
Recent tendencies in museum studies education museum work and professional training in Turkey
Yazar: YEŞİM KARTALER ÇINAR
Danışman: YRD. DOÇ. DR. HALE ÖZKASIM
Yıldız Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sanat ve Tasarım Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Müzecilik = Museology
Dizin: Eğitim = Education ; Mesleki eğitim = Vocational education ; Müze eğitimi = Museum education ; Müze-i Hümayun = Müze-i Hümayun ; Müzecilik = Museology ; Müzeler = Museums

Özet:
Toplumların tarih boyunca yaşadıkları politik, ekonomik ve sosyo-kültürel değişim süreçleri müzelerin toplumdaki rollerini ve işlevlerini değiştirmiştir. Müzeler örgütsel yapılarını bu işlevleri etkin bir biçimde gerçekleştirebilmek için yeniden biçimlendirmişlerdir. Müzelerdeki uzmanlık alanları da bu ihtiyaçlara cevap verecek biçimde çeşitlenmiş ve müzecilik bir meslek olarak giderek önem kazanmaya başlamıştır. Günümüzde, müze-toplum ilişkisinin yeni bir boyut kazanmasıyla iletişim ve yeni liberal ekonomi politikaları nedeniyle kaynakları etkin kullanma ve kaynak yaratma ihtiyaçlarına yönelik olarak, yönetim bilimleri de arkeoloji ve sanat tarihi gibi koleksiyon odaklı uzmanlık alanlarının yanı sıra müzenin başlıca uzmanlık alanları arasında yerini almıştır. Müzenin giderek kendine özgü bir metodolojisinin ve araştırma alanının oluşmasıyla müzebilim bağımsız bir akademik disiplin olarak ortaya çıkmıştır. Müzelerde çalışabilmek için gerekli uzmanlaşmayı sağlayacak mesleki eğitim olanakları bu doğrultuda artmış, müzenin sürekli olarak kendini yenileyen doğası nedeniyle eğitimin meslek hayatı boyunca kesintisiz bir biçimde sürdürülmesi zorunluluk haline gelmiştir. Tüm bu farklı uzmanlık alanlarının bir dilbirliği içerisinde müzeyi bir bütün olarak algılayabilmeleri için yüksek lisans düzeyinde müzebilim eğitiminin mesleki eğitimdeki yeri ve önemi ise giderek önem kazanmıştır.Bu tezin temel amacı, mesleki eğitimde müzebilimin yeri ve önemini ortaya koymaktır. Bu amaca yönelik olarak tez kapsamında müzeciliğin bir meslek olarak ve müzebilimin bir disiplin olarak kabulü ve gerekliliği vurgulanmış, müzecilikte mesleki eğitimin ve müzebilim eğitiminin öneminin altı çizilmiştir. Çağdaş bir anlayışla mesleki ihtiyaçlara yanıt verecek müzebilim eğitim programlarının hazırlanmasına katkıda bulunmayı ve kaynak oluşturmayı hedefleyen tez kapsamında, müzelerin uzmanlık alanlarının çeşitlenmesine paralel olarak mesleki eğitim olanakları ve müzebilimsel açıdan tesis edilmiş olan yüksek lisans programlarının yapısı incelenmiştir.

Abstract:
Throughout history political, economic and socio-cultural transformations in societies have caused the roles and functions of museums to change. Museums have reshaped their organizational structures in order to perform these functions effectively. Professional fields in museums have diversified parallel to these new needs and museum work has increasingly become an eminent profession. In contemporary museums, in addition to collections-related fields such as archaeology and art history, communications has become a major professional field due to the transformation of the relationship between museums and the society, and management has become one due to the neo-liberal economic policies that aimed at creating new resources and managing them effectively. As methodologies and research areas specific to museology have become more defined, museum studies has become an independent academic discipline. Parallel to these developments, opportunities for professional education necessary to acquire the specialization to work in the museums have increased and the constantly innovating nature of the museums has made it an imperative to continue this education throughout one?s career. The importance of graduate museum studies programs providing a common language for all these different fields and overall perspectives on museums has increased.The main objective of this thesis is to emphasize the importance of museology in professional education. With this aim, the need to recognize museum work as a profession and museology as an academic discipline is emphasized and the importance of professional education as well as education in museology is underlined. The thesis which aims to contribute to the preparation of museology programs that will meet the needs of the profession in a contemporary manner, examines the structure of the graduate programs based on museology and the professional education opportunities established in parallel with the process of diversification of museum specialist fields.