Koroner arter hastalığı olan bireylerin hastalık algıları ile sağlıklı yaşam biçimi davranışları arasındaki ilişki
The relationship between the disease perception of individuals with coronary artery disease and their healthy lifestyle behaviors
Yazar: ZAFER ŞEFİKOĞULLARI
Danışman: PROF. DR. SABİRE YURTSEVER
Mersin Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Algı = Perception ; Hastalık = Disease ; Koroner arter hastalığı = Coronary artery disease ; Koroner hastalık = Coronary disease ; Sağlıklı yaşam = Healthy life ; Yaşam tarzı = Life style

Özet:
Bu çalışma koroner arter hastalığı olan bireylerin hastalık algıları ile sağlıklı yaşam biçimi davranışları arasındaki ilişkiyi incelemek amacı ile tanımlayıcı olarak yapılmıştır. Araştırmanın örneklemini Mersin Üniversitesi Sağlık Araştırma ve Uygulama Merkezi Kardiyoloji Polikliniğine başvuran en az altı ay önce tanı almış, bilişsel fonksiyonları yeterli düzeyde olan, lisan sorunu olmayan ve çalışmaya katılmaya gönüllü olan 18-65 yaş arasındaki 149 birey oluşturmuştur. Araştırmanın yapılabilmesi için çalışmaya katılan bireylerin yazılı ve sözlü onamları alınmıştır.   Araştırmanın verileri; "Kişisel Bilgi Formu", "Hastalık Algısı Ölçeği (HAÖ)" ve "Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları Ölçeği II (SYBDÖ)" kullanılarak toplanmıştır.  Verilerin değerlendirilmesinde ortalama, standart sapma, minimum ve maksimum değerleri kullanılmıştır. İki grup arasında ölçek ortalamaları bakımından fark olup olmadığının kontrolünde student t testi, ikiden fazla grup arasında ölçek ortalamaları bakımından fark olup olmadığının kontrolünde ise One Way ANOVA testi kullanılmıştır. Gruplar arasındaki farkın kontrolünde ise TUKEY testi kullanılmıştır.    
Araştırma sonucunda bireylerin %91,3'ünün evli, %75,2'sinin erkek, %88,6'sının 41-65 yaş aralığında, %50,3'nün ilköğretim mezunu ve %65,8'inin hastalık nedeniyle daha önce hastaneye yattıkları tespit edilmiştir. 
Hastalık Algısı Ölçeği alt boyutları puanları bireylerin sosyo-demografik özelliklerine göre farklılık göstermektedir. Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları Ölçeği toplam ve alt grupları puan ortalamaları, yüksekokul veya üniversite mezunu olanlarda, çalışan bireylerde, sigara kullanmayan bireylerde, hastaneye yatan bireylerde ve hastalığına yönelik diyet uygulayan bireylerde daha yüksek bulunmuştur. HAÖ ve alt boyutları ile SYBDÖ puanları arasında anlamlı bir ilişki belirlenmemiştir.

Anahtar Kelimeler: Koroner Arter Hastalığı, Hastalık Algısı, Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları, Hemşirelik

Abstract:
This descriptive study was conducted to examine the relationship between the disease perception of individuals with coronary artery disease and their lifestyle behaviors. The study sample comprised 149 individuals aged 18–65 whohad been admitted to Mersin University Health Research and Practice Center Cardiology Polyclinic and diagnosed with coronary artery disease at least six months prior to the study, who had adequate cognitive functions, no communication problems, and agreed to participate. Their written and verbal consent was obtained before conducting the study. The data were collected using the Socio-demographic Information Form, Illness Perception Questionnaire (IPQ), and Healthy Lifestyle Behaviors Scale II (HLBS), and analyzed using mean, standard deviation, and minimum-maximum scores. The student'st-test was used to evaluate the difference between the mean scores of the two groups. The mean scores of more than two groups were analyzed using one-way ANOVA. Significance scores between the groups were evaluated using the Tukey test.  
Of the participants, 91.3% were married, 75.2% were male, 88.6% were aged 41–65, 50.3% had completed primary school, and 65.8% had been hospitalized before due to the disease.  
There were differences in the IPQ subscale scoresrelating to socio-demographic characteristics. The total and mean scores of the HLBS and its subscales were higher in individuals who had graduated from college or university, were employed, did not smoke, had been hospitalized, and had been on a diet because of theircondition. There was no significant difference between the scores of IPQ and its sub-dimensions and HLBS.

Keywords: Coronary Artery Disease, İllness Perception, Healthy Lifestyle Behaviors, Nursing