Yabancı dil olarak Türkçe öğrenen öğrenicilerin kullandığı şikâyet edimi stratejileri
The complaint strategies used by the learners learning Turkish as a foreign language
Yazar: ZEYNEP ARSLAN
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET GÜRLEK
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Yabancı Dil Olarak Türkçe Öğretimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Dil edinimi = Language acquisition ; Dil öğrenimi = Study of languages ; Söz edimleri = Speech acts ; Türkçe = Turkish ; Türkçe eğitimi = Turkish education ; Türkçe öğretimi = Turkish teaching ; Yabancı dil eğitimi = Foreign language education ; Yabancı dil öğretimi = Foreign language teaching ; Şikayet = Complaint

Özet:
Günümüzde Türkçenin yabancı dil olarak öğrenimine ve öğretimine olan ilgi gittikçe artmaktadır. Yabancı dil olarak öğretilen diğer dillerde de olduğu gibi Türkçe öğretiminde de sadece dilsel edince odaklanan uygulamalardan iletişimsel yeterliliği edindirmeye yönelik, bütüncül bir bakış açısına geçilmesi büyük önem taşımaktadır. Bu doğrultuda yabancı dil olarak Türkçe (bundan böyle YADOT) öğrenicilerine söz edimlerinin öğretilmesi ve gündelik hayata uygun bir şekilde kullanımlarının sağlanması da dikkat çekilmesi gereken bir konudur. Bu nitel çalışmanın amacı YADOT öğrenicilerinin şikâyet ediminin farklı bağlamlarda kullanımında ne ölçüde başarılı olduklarını ve hangi şikâyet edim stratejilerine başvurduklarını belirlemektir. Araştırmanın yapısına uygun olan örnek olay desenine başvurulmuştur. İstanbul Üniversitesi Dil Merkezinde Türkçe öğrenmekte olan B1, B2 ve C1 seviyelerindeki 18 öğrenici ulaşılabilir örnekleme yoluyla seçilmiştir. Veriler söylem tamamlama testi uygulanarak toplanmıştır. Verilerin analizinde on bir şikâyet edim stratejisi temel alınmıştır. Çalışmanın sonuçlarına bakıldığında resmî ortamlarda şikâyet edilirken beklenenin aksine dolaylı şikâyet edim stratejilerinden çok doğrudan şikâyet edim stratejilerine başvurulduğu gözlenmiştir. YADOT öğrenicilerinin şikâyet ediminde iletişimsel yetileri verilmek istenen mesajı anlamada zorluk çekmedikleri, fakat bağlama uygun hitap biçimlerinde ve konuşmaya girişte kullanılan kelime seçimlerinde başarılı olamadıkları tespit edilmiştir.

Abstract:
In today's world, the importance attached to both learning and teaching Turkish as a foreign language increasing day by day. As similar to the other languages taught as foreign languages, the transition from practices focusing on only grammatical competence to a holistic view which aims communicative competence is of vital importance. Accordingly, to teach speech acts to the learners of Turkish as a foreign language (YADOT) and to make them to be used in accordance with daily life is also another prominent issue. The purpose of that qualitative study is to determine how successful the learners of Turkish as a foreign language are at the use of the complaint act in different contexts and to which complaint strategies they apply. In accordance with the design of the research, the case method has been used. 18 learners of Turkish as a foreign language being at the level of B1, B2 and C1 in Istanbul University Language Center have been selected through convenience sampling. The data has been collected by applying discourse completion test. To analyze the data, the specified eleven complaint strategies have been based. As a result, it has been seen that the learners of Turkish as a foreign language do not have difficulties in understanding the message being aimed, however, they are not successful enough to choose the contextualized address forms and the appropriate vocabulary items to initiate a dialogue.