Sınıf öğretmeni adaylarının çevresel kimlikleri ile değer yönelimlerinin incelenmesi
Investigation of primary school teacher candidates' environmental identities and value orientations
Yazar: ÖZLEM İNAL
Danışman: PROF. DR. CİHAT YAŞAROĞLU
İnönü Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Sınıf Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Aday öğretmenler = Candidate teachers ; Değer yönelimi = Value Orientation ; Çevre = Environment ; Çevre kimliği = Environmental identity

Özet:
Bu araştırma sınıf öğretmeni adaylarının çevresel kimliklerinin ve değer yönelimlerinin incelenmesi amacıyla yapılmıştır. Araştırma nicel yöntem kullanılarak ilişkisel tarama deseni ile yürütülmüştür. Araştırmanın örneklemini evrenden uygun örnekleme yöntemi kullanılarak erişilen 267 sınıf öğretmeni adayı oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplama araçları olarak 24 maddeden oluşan ''Çevresel Kimlik Ölçeği'' ve 12 maddeden oluşan ''Kısa Değerler Ölçeği'' kullanılmıştır. Veriler çevrimiçi formlar yoluyla toplanılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre, ortalama puanlar üzerinden yapılan analizlerde öğretmen adaylarının çevresel kimliklerinin 7'li likert değerlendirme aralıklarından ''Doğru'' düzeyinde olduğu ve güçlü bir çevresel kimliğe sahip oldukları görülmüştür. Öğretmen adaylarının çevresel kimlikleri cinsiyet ve sınıf düzeyi değişkenlerine göre farklılaşmamıştır. Öğretmen adaylarının değer yönelimleri alt boyutlarına göre biyosferik değerlerinin 7'li likert değerlendirme aralıklarında ''En üst düzeyde önemlidir'' düzeyinde; altruistik değerlerinin ''Üst düzeyde önemlidir'' düzeyinde; egoistik değerlerinin  ise  ''Ne önemlidir ne önemli değildir'' düzeyinde olduğu görülmüştür. Cinsiyet değişkenine göre biyosferik ve altruistik değerlerinin kadınların lehine anlamlı farklılaştığı, egoistik değerlerde ise cinsiyete göre anlamlı bir farklılaşma olmadığı görülmüştür. Sınıf öğretmeni adaylarının değer yönelimleri sınıf düzeylerine göre anlamlı olarak farklılaşmamıştır. Sınıf öğretmeni adaylarının çevresel kimlikleri ile biyosferik ve altruistik değerleri arasında zayıf düzeyde, egoistik değerleri ile çok zayıf düzeyde pozitif yönde anlamlı bir ilişki olduğu görülmüştür. Araştırmadan elde edilen sonuçlara dayalı olarak çeşitli önerilerde bulunulmuştur.

Anahtar Sözcükler: Çevre, Çevresel Kimlik, Değer Yönelimleri, Öğretmen Adayı

Abstract:
The aim of this study is to examine the primary school teacher candidates' environmental identities and value orientations. The research was conducted with relational screening model using quantitative method. The sample of the study consisted of 267 primary school teacher candidates who were accessed from the population using conformity sampling method.
''Environmental Identity Scale'' consisting of 24 items and ''Brief Values Scale'' consisting of 12 items were used as data collection tools. Data were collected through online forms. According to the results of the study, analyses based on the mean scores showed that primary school teacher candidates' environmental identities were at the level of "True" among the 7-point Likert scales and that they had a strong environmental identity. The environmental identities of teacher candidates did not differ according to gender and grade level variables. According to the sub-dimensions of value orientations of teacher candidates, biospheric values were at the level of ''It is important at the highest level'', altruistic values were at the level of ''It is important at the highest level'' and egoistic values were at the level of ''Neither important nor not important'' in 7-point Likert scale. According to the gender variable, it was seen that biospheric and altruistic values differed significantly in favour of women and there was no significant difference in egoistic values according to gender. The value orientations of primary school teacher candidates did not differ significantly according to their grade levels. It was observed that there was a weak positive significant relationship between the environmental identities of prospective teacher candidates and their biospheric and altruistic values, and a very weak positive significant relationship between their egoistic values. Various suggestions were made based on the results obtained from the research.

Keywords: Environment, Environmental Identity, Value Orientations, Teacher Candidates