Erciyes Üniversitesi çocuk nörolojisi kliniğinde nörokütanöz hastalık tanısı ile takip edilen hastaların değerlendirilmesi
Evaluation of patients with neurocutaneous syndromes in Erciyes University pediatric neurology clinic
Yazar: ASLIHAN AKDEMİR
Danışman: PROF. DR. HÜSEYİN PER
Erciyes Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2018
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Kayseri = Kayseri ; Nörofibromatozis = Neurofibromatoses ; Nörokutanöz sendromlar = Neurocutaneous syndromes ; Pigmentasyonon bozuklukları = Pigmentation disorders ; Tüberoz skleroz = Tuberous sclerosis ; Çocuk hastalıkları = Child diseases

Özet:
Amaç: Bu çalışmada nörokutanöz hastalıklardan Nörofibromatozis Tip 1 (NF1), Tüberoz skleroz (TS), Sturge Weber sendromu (SWS) ve İnkontinentia Pigmenti (İP) tanısı ile takip edilen hastaların klinik ve radyolojik bulgu ve komplikasyonlarının değerlendirilmesi amaçlandı.
Gereç ve Yöntem: Bu çalışmaya Ocak 2002 – Aralık 2017 tarihleri arasında Erciyes Üniversitesi Çocuk Nöroloji Kliniğinde 18 yaş öncesi tanı almış olan 124 NF1, 115 TS, 15 SWS ve 3 İP hastası dahil edildi. Hastaların 2016 yılına kadar olan verileri dosya kayıtlarından retrospektif olarak incelendi, 2016 ve 2017 yıllarında tanı alan hastalar ise prospektif olarak takip edildi. Tüm hastaların bulguları uzman çocuk nörolog eşliğinde değerlendirildi, radyolojik bulguları ve EEG bulguları değerlendirildi. Hastaların psikometrik değerlendirmeleri Çocuk Ruh Sağlığı Departmanı tarafından yapıldı. Komplikasyonlara yönelik olarak hastalarımız Göz, Çocuk Kardiyoloji ve Çocuk Nefroloji bölümleri tarafından değerlendirildi. 
Bulgular: Bu çalışmaya alınan nörokutanöz hastalık tanılı toplam 257 hastanın 124'ü NF1 (%48,2), 115'i TS (%44,7), 15'i SWS (%5,8) ve 3'ü İP (%1,2) hastasıydı. 
Nörofibromatozis tip 1 tanısı alan 124 hastada sütlü kahve lekeleri %100, katlantı yerlerinde çillenme %39,5, kutanöz nörofibromlar %20,2, pleksiform nörofibrom %15,3 olarak saptandı. Hastaların beyin MRG'lerinde T2 ağırlıklı sekanslarda hiperintens lezyonlar %80,5 oranında saptandı. Optik yol gliomu %22,4, Lisch nodülleri %27,6 oranında saptandı. Hastaların %46,8'inde mental gerilik saptandı. Hastaların %17,7'sinde klinik nöbet ve %22,1'inde EEG'de epileptik dalgalar izlendi. 3 hastada (%2,7) sfenoid kanat displazisi, 1 hastada (%0,9) tibial psödoartroz, 14 hastada (%12,4) kifoskolyoz saptandı. Damarsal değişiklikler hastaların %9,7'sinde saptanmış olup en sık anevrizmalar tespit edildi. 16 hastada (%12,9) çeşitli maligniteler saptandı; bunlar %8 glial tümör, %2,4 malign periferik sinir kılıfı tümörü, %1,6 juvenil myelomonositer lösemi, %0,8 medulloblastom ve %0,8 T hücreli lenfoma olarak değerlendirildi. 
Tüberoz skleroz tanısı alan 115 hastanın %90,4 hipopigmente makül, %48,2 fasiyal anjiyofibrom, %17,5 Shagreen yaması, %3,5 alında fibröz plak ve %3,5 ungual fibrom saptandı. Beyin MRG'de en sık kortikal tüber (%84,3), subependimal nodül (%78,3) ve subkortikal tüber (%75,5) saptandı. 8 hastada (%7) SEGA saptandı. Hastaların %52,9'unda mental gerilik, %22,5'inde sınır zekâ düzeyi tespit edildi. Zekâ geriliği olan olguların %95,5'inde epilepsi saptandı ve tüberoz sklerozlu hastalarda epilepsi ile mental gerilik arasında anlamlı ilişki saptandı (p<0,05). Hastalarda %32,2 otizm, %22,5 dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu tespit edildi. Kardiyak rabdomyomlar tüm hastaların %32,7'sinde saptandı. Renal anjiyomyolipomlar %37,4, renal kist %25,2 saptandı. Retinal hamartomlar %6,6, retinal hipopigmente yamalar %6,6 oranında saptandı.
Sturge Weber sendromu ile takipli 15 olgunun 14 'ünde (%93,3) tek taraflı, 1'inde (%6,7) ise çift taraflı porto şarabı lekesi saptandı. 3 olguda (%20) gövdeye yayılım, 2 olguda (%13,3) dil tutulumu saptandı. Glokom %53,3, buftalmus %6,7 saptandı. Epileptik nöbetler %93,3 oranında tespit edildi. Hastaların EEG'sinde %66,7 fokal epileptiform anomali, %6,7 multifokal epileptiform anomali saptandı. Baş ağrısı %26,7, hemiparezi %46,7 saptandı. Mental gerilik %73,3'ünde saptandı. Beyin görüntülemesinde en sık serebral hemiatrofi (%86,7) ve giral kalsifikasyon (%73,3) saptandı. 
İP ile takipli 3 hastanın 1'inde nöbet ve EEG'de multifokal epileptik dalgalar izlendi. 1 hastada gözde intravitreal kanama, fibrovasküler membran ve proliferatif retinopati saptandı.
Sonuç: Nörokutanöz hastalıklar çocukluk çağında sık görülen ve sistemik bulguları nedeniyle multidisipliner yaklaşımla takip gerektiren hastalıklardır. Tedavi için yeni ajanlar geliştirilmesi konusunda yeni çalışmalara ihtiyaç vardır.

Abstract:
Objective: The aim of this study was to evaluate the clinical and radiological findings and complications of neurocutaneous diseases including neurofibromatosis type 1 (NF1), tuberous sclerosis (TS), Sturge Weber syndrome (SWS) and Incontinentia pigmenti (IP).
Materials and Methods: 124 NF1, 115 TS, 15 SWS and 3 IP patients who were diagnosed before the age of 18 years between January 2002 and December 2017 in Erciyes University Pediatric Neurology Clinic were scrutinized in this study. Patients' data up to 2016 were retrospectively reviewed. Patients diagnosed in 2016 and 2017 were followed up prospectively. The findings of all patients were evaluated with a pediatric neurologist, radiological findings and EEG findings were also evaluated. The psychometric evaluations of the patients were made by the Child Mental Health department. Each patient was evaluated by an ophthalmologist, a pediatric cardiologist, and a pediatric nephrologist for the complications. 
Results: Of the 257 patients diagnosed with neurocutaneous disorders, 124 were NF1 (48,2%), 115 were TS (44,7%), 15 were SWS (5.8%) and 3 were IP (1,2%) patients. 
Regarding 124 neurofibromatosis type 1 patients, café-au-lait spots were found 100%, skinfold freckling was 39.5%, cutaneous neurofibromas were 20.2% and plexiform neurofibromas were 15.3%. Regarding brain MRI of patients, T2-weighted hyperintense lesions were detected in 80%. Optic tract glioma was 22.4% and Lisch nodules were 27.6%. 46.8% of the patients had intellectual disability. 17.7% of patients had seizures and epileptic waves were observed in 22.1% of EEG. Sphenoid wing dysplasia was detected in 3 patients (2.7%), tibial pseudoarthrosis in 1 patient (0.9%) and kyphoscoliosis in 14 patients (12.4%). Vascular changes were detected in 9.7% of the cases, with the most frequent aneurysms. Various malignancies were detected in 16 patients (12.9%); including 8% glial tumor, 2.4% MPNST, 1.6% JMML, 0.8% medulloblastoma and 0.8% T-cell lymphoma.
Regarding 115 tuberous sclerosis patients, hypopigmented macules were detected 90.4%, angiofibroma was 48.2%, Shagreen patch was 17.5%, fibrous plaque at forehead was 3.5% and ungual fibroma was 3.5%. Epilepsy was observed in 84.3% of patients and epileptic waves in EEG were observed in 78.8%. Regarding brain MRI; the most common lesions were cortical tuber (84.3%), subependymal nodule (78.3%) and subcortical tuber (75.5%). SEGA was detected in 8 patients (7%). Mental retardation was found in 52.9% of the patients and border intelligence level was found in 22.5% of the patients. Epilepsy was detected in 95.5% of patients with mental retardation and a meaningful relationship was found between epilepsy and mental retardation in patients with tuberous sclerosis (p <0.05). Autism was frequently found in 32.2% of the patients, and ADHD was found in 22.5% of the patients. Cardiac rhabdomyomas were detected in 32.7% of all patients. Renal angiomyolipoma was detected in 37.4% and renal cysts in 25.2%. Retinal hamartoma frequency was 6.6% and retinal hypopigmented patches were 6.6%.
In 15 SWS patients, unilateral port-wine stain was detected in 14 patients (93.3%) and bilateral in 1 patient (6.7%). In 3 cases (20%) the stain was spreading through the trunk, and 2 cases (13.3%) had tongue involvement. Glaucoma was found 53.3% and buphthalmos was found in 6.7% of the patients. Epileptic seizures were observed in 93.3% of the patients, focal epileptiform anomaly was observed in 66.7% and multifocal epileptiform anomaly in 6.7% of the EEG. Headache was 26.7%, hemiparesis was 46.7%. Mental retardation was detected at 73.3%. Cerebral hemiatrophy (86.7%) and gyral calcification (73.3%) were the most common findings in brain imaging. 
In 3 IP patients, 1 of them had seizures and multifocal epileptic waves in EEG monitorization. Intravitreal hemorrhage, fibrovascular membrane and proliferative retinopathy were observed in 1 patient.
Conclusion: Neurocutaneous disorders are frequently seen in childhood and due to systemic findings multidisciplinary management is required. New investigations are needed to develop new therapeutic approaches.