Aile işletmelerindeki yöneticilerin cinsiyet rollerinin kadın yöneticilere karşı tutumları ile ilişkisi: Uşak ilinde bir araştırma
The relationship between sex roles of managers and attitudes towards women managers in family businesses: A research in Uşak province
Yazar: GÜLFİZ ERGİN
Danışman: DOÇ. DR. İ. CEMİL ULUKAN
Anadolu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Yönetim ve Organizasyon Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Aile işletmeleri = Family enterprises ; Cinsiyet rolleri = Gender roles ; Kadın yöneticiler = Women managers ; Kadınlar = Women ; Uşak = Uşak ; Yöneticiler = Managers ; İşletmeler = Businesses

Özet:
Aile işletmeleri, dünyada olduğu gibi ülkemizde de ekonomik olarak büyük önem taşımaktadır. Aile işletmelerinde genel eğilim, işletmenin yönetiminin gelecek nesile bırakılması yönündedir. Her ne kadar aile işletmeleri tüm çocuklara açık bir yapı sergilese de kız ve erkek çocuklara yönelik tutumlarda farklılık olduğu görülmektedir.İlgili literatürde aile işletmelerindeki kadınların, erkeklere oranla daha az biçimsel role sahip olduğu ve nadiren tepe yönetimde görev aldığı anlaşılmaktadır. Bu bağlamda, cinsiyet rollerinin etkisiyle günlük hayatta geri planda kalan kadınlar, diğer işletmelerde olduğu gibi aile işletmelerinde de benzer bir tablo ile karşılaşabilmektedir. Diğer bir deyişle, aile işletmelerindeki ataerkil yapı kadınların yönetim kademesine yükselmesine engel oluşturabilmektedir.Bu çalışmanın amacı, aile işletmelerinde çalışan yöneticilerin cinsiyet rolleri (kadınsı,erkeksi, androjen ve belirsiz) ve bazı demografik değişkenlere bağlı olarak kadın yöneticilere karşı tutumlarının tespit edilmesidir. Uşak ilinde faaliyet gösteren aile işletmelerindeki 118 yöneticiden (30 kadın, 88 erkek) toplanan veriler tanımlayıcı istatistik, korelasyon analizi, t-test ve varyans analizi teknikleri ile analiz edilmiştir. Araştırmadan elde edilen bulgulara göre; kadınlar, erkeklere göre kadın yöneticilere karşı daha olumlu tutumlara sahip iken kadınsı, androjen ve belirsiz cinsiyet rolüne sahip olanlar ise erkeksi cinsiyet rolüne sahip olanlara göre; kadın yöneticilere karşı daha olumlu tutumlara sahiptir. Cinsiyet ayırımı yapılmaksızın tüm katılımcıların dahil ivedildiği analizde, yaş ile kadın yöneticilere karşı tutumlar arasında anlamlı bir ilişki bulunmuştur; yaş arttıkça tutumlar olumsuzlaşmaktadır. Aile işletmelerinin faaliyet gösterdiği sektöre ve çalışan kişi sayısına bağlı olarak ise kadın yöneticilere karşı tutumlarda değişim olduğu gözlenmiştir. Üretim sektöründe faaliyet gösteren aile işletmelerindeki yöneticiler, diğer sektörlerdekilere (hizmet ve ticaret) ve orta büyüklükteki işletmelerdeki yöneticiler, küçük işletmelerdekilere oranla daha olumsuz tutumlara sahiptir. Öte yandan katılımcılar yaş, eğitim, medeni durum, eşin çalışması ve yöneticilerin profesyonel veya aileden olmasına göre gruplandırıldığında kadın yöneticilere karşı tutumlarda bir farklılık gözlenmemiştir.Anahtar Kelimeler: Aile İşletmeleri, Kalıpyargılar, Cinsiyet Rolleri, Kadın Yöneticiler, Kadın Yöneticilere Karşı Tutumlar

Abstract:
Being a part of the society, family businesses have great importance in our country just like in the rest of the world. The general tendency in family businesses is to pass management from one generation to the next. Altough, family businesses seem to have a management structure in which both daughters and sons have equal chance in succession process, in fact, there are differences in the attitudes towards each sex.According to the findings in related literature, generally, women hold less formal roles and rarely have a chance to become top managers. In this context, staying in the background in daily life as a result of gender roles, women face similiar circumstancesin business life in general and in the family businesses in particular. In other words,patriarchal structure of the family businesses restrain women from rising upper levels of the management.The purpose of this study is to investigate attitudes of managers employed in the family businesses towards female managers in relation to gender roles (feminine, masculine, androgynous and undifferentiated) and some demographic variables (ie. sex, age, marital status etc.). The data were collected from 118 managers (30 women, 88 men) employed in family businesses in Uşak province. Descriptive statistics, corelation analysis, t-test and analysis of variance technics were used to analyze the data. Results indicate that, women have more positive attitudes towards female managers than masculines. Further more, those who have feminine, androgynous and undifferentiated sex roles have more positive attitudes than masculines. There was found to be a significant negative relationship between age and attitudes; that is as the age increases vithe attitudes get negative. In addition, it is found that the attitudes towards female managers vary depending on the sector of the firm and the number of the workers in the firm. The managers in the manufacturing sector have more negative attitudes than managers in the services and trade sectors. Also the managers in the mid size enterprises have more negative attitudes than the managers in the small size enterprises. However, no significant differences were observed between the groups and attitudes towards female managers when the participants were categorized based on their age, education level, marital status, wives? employment status and being professional or family member. Keywords: Family Businesses, Stereotypes, Sex Role Stereotypes, Female Managers, Attitudes towards Female Managers.