Parasal aktarım mekanizmasının hisse senedi piyasası üzerine işleyişi: Türkiye örneği
The effect of the monetary transmission mechanism on the stock market: A Turkey case
Yazar: AYDIN GÜRBÜZ
Danışman: PROF. DR. YÜCEL AYRIÇAY
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Birim kök testleri = Unit root tests ; Hisse senedi endeksi = Stock index ; Hisse senetleri = Stocks ; Para politikaları = Monetary policies ; Parasal aktarım = Monetary transmission ; Vektör otoregresyon modeli = Vector autoregression model

Özet:
Parasal aktarım mekanizması, para politikasının toplam talep ve fiyatlar
genel düzeyi üzerindeki etkilerini ve bu etkilerin belirlenmesinde rol oynayan
aktarım kanallarını ifade etmektedir. Bir ekonomide aktarım kanallarının çalışma
mekanizmasını ve ekonomi üzerinde yaratacağı etkilerin bilinmesi uygulanan para
politikasının etkinliğini artırır ve yol gösterici olur. Bu çalışma, Türkiye'deki
politika faiz kararlarının varlık fiyatları kanalı içerisinde yer alan hisse senedi
kanalı üzerindeki etkisini açıklamaya yöneliktir. Hisse senedi piyasası parasal
şoklardan hemen ve doğrudan etkilenmekte ve para politikasının etkilerinin
aktarılması sürecinde önemli bir rol oynamaktadır. Öte yandan, hisse senedi
piyasası ile para politikası arasındaki değişimler araştırmacılar ve politika
yapıcılar tarafından oldukça yakından takip edilmektedir. Çalışma kapsamında,
para piyasasını temsilen bankalar arası ağırlıklı ortalama gecelik faiz oranı, hisse
senedi piyasasını temsilen ise Ulusal 100 endeksi ve alt sektörler Mali, Sınai,
Hizmet ve Teknoloji endeksleri kullanılmıştır. Çalışmada 2011M01-2019M12
dönemine ait aylık veriler kullanılarak, VAR modelleri tahmininden elde edilen
etki tepki fonksiyonları ile varyans ayrıştırması yöntemine dayalı sonuçlar ortaya
koyulmuştur. Bulgulara göre, hisse senedi piyasasının politika faiz kararlarına
karşı tepkisi negatif yönlüdür. Elde edilen bulgu teori ile uyumludur. Ayrıca, faiz
oranı değişiklerinden en fazla etkilenen sektörün Sınai endeksi olduğu sonucuna
varılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Parasal Aktarım Mekanizması, Parasal Aktarım Kanalları,
Hisse Senedi Piyasası, Para Politikası, VAR Modeli

Abstract:
The monetary transmission mechanism refers to the effects of monetary
policy on the overall level of demand and prices and the transmission channels that
play a role in determining these effects. Knowing the working mechanism of the
transmission channels in an economy and their effects on the economy increases
the effectiveness of the applied monetary policy and provides guidance. In this
study, situated shares in asset prices channel of policy decisions on interest rates in
Turkey are intended to illustrate the impact on the channel. The stock market is
immediately and directly affected by monetary shocks and plays an important role
in the transmission of monetary policy effects. On the other hand, the changes
between the stock market and monetary policy are closely followed by researchers
and policy makers. Within the scope of the study, the weighted average overnight
interest rate between banks representing the money market, the National 100
index representing the stock market and the sub-sectors Financial, Industry,
Service and Technology indices were used. In the study, by using monthly data for
the period 2011M01-2019M12, impulse response functions obtained from the VAR
models estimation and results based on the variance decomposition method were
presented. According to the findings, the reaction of the stock market to policy rate
decisions is negative. The finding obtained is consistent with the theory. In
addition, it was concluded that the sector most affected by interest rate changes is
the Industrial Index.

Keywords: Monetary Transmission Mechanism, Monetary Transmission
Channels, Stock Market, Money Politics, VAR Model