Sefprozilin tayini için elektrokimyasal ve stabilite göstergeli kromatografik yöntemlerin geliştirilmesi
Development of electrochemical and stability-indicating chromatographic methods for determination of cefprozil
Yazar: AYŞENUR ORTAK
Danışman: PROF. DR. BENGİ USLU
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Disiplinlerarası Adli Eczacılık Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology ; Kimya = Chemistry
Dizin: Diferensiyel puls voltametrisi = Differential pulse voltammetry ; Dönüşümlü voltametri = Cyclic voltammetry ; Sefprozil = Cefprozil ; Yüksek basınç sıvı kromatografisi =

Özet:
Bu tezde SFP' nin tayini için elektrokimyasal ve SFP' nin izomerlerinin tayini için stabilite göstergeli kromatografik analiz yöntemleri geliştirilmesi amaçlanmıştır. Bu çalışma SFP' nin voltametrik analizini açıklayan ilk çalışmadır. İlk olarak SFP'nin elektrokimyasal davranışı CV ve DPV kullanılarak BR, fosfat, asetat tamponları ve 0,1 M ve 0,5 M sülfürik asitte 2,0 ila 10,0 pH aralığında ayrı ayrı incelenmiştir. Deneyler, SFP' nin oksidasyon reaksiyonunu incelemek için pH 3 BRT'de geniş bir tarama aralığında (10-500 mVs-1) gerçekleştirilmiştir. SFP, CKE ile tersinmez ve difüzyon kontrollü olarak yükseltgenmiştir. DPV ile miktar tayini çalışmaları yapılmıştır. Yöntemin doğruluğu, kesinliği, duyarlılığı, gün içi ve günler arası tekrar edilebilirliği istatistiksel olarak araştırılmıştır. SFP' nin izomerlerinin tayini için IS olarak PAR'ın kullanıldığı bir YPSK yöntemi geliştirilmiş ve valide edilmiştir. Öncelikle çeşitli sabit fazlar denenerek maddelerin ayırımları için en iyi sabit faz belirlenmiştir. Diğer taraftan farklı hareketli fazlar, farklı derişimlerde tampon çözeltiler, pH, sıcaklık, akış hızı etkileri gibi deney şartları da optimize edilmiştir. ACE 5 C8 (150 mm x 4,6 mm x 5 µm) kolon ve asetonitril: tampon çözelti (5 mM, amonyum asetat), 90: 10 (h/h) hareketli faz kompozisyonu kullanılarak iyi bir kromatografik ayrıma ulaşılmıştır. SFP' nin diastreomerlerinin ayrımı 45°C, 1 mL dk-1 akış hızında ve 280 nm dalga boyunda gerçekleştirilmiştir. Bu koşullarda cis-SFP, trans-SFP ve PAR'ın tutulma zamanı sırasıyla 2,42 2,84 3,55 dir. YPSK yöntemi, ICH kılavuzlarına göre valide edilmiş ve hızlandırılmış bozunma çalışmaları (oksidasyon, UV ışığı, asit, baz ve sıcaklık) sonucunda, gerçekleştirilen yöntemin SFP için yüksek seçiciliğe sahip olduğu belirlenmiştir. Önerilen voltametrik ve stabilite göstergeli kromatografik yöntemler, farmasötik dozaj formlarında başarıyla uygulanmıştır. Böylece analiz sonuçlarının yardımcı maddelerden etkilenmediği ve ilaç numunelerine uygulanabilirliği gösterilmiştir. Her iki yöntemin validasyonu yapılmış ve sentetik biyolojik numunelerden analiz için uygulanabilirliği gösterilmiştir. Geliştirilen yöntemler hızlı, seçici, hassas, güvenilir ve çevre dostu yöntemlerdir.

Abstract:
In this thesis, it is aimed to develop an electrochemical method for the determination of CFP and a stability indicating chromatographic analysis method for the determination of CFP's isomers. This study is the first voltammetric study describing determination of CFP. Firstly, the electrochemical behavior of CFP was examined separately over a pH range from 2,0 to 10,0 in BR , phosphate , acetate buffers and 0,1 M and 0,5 M sulfuric acid using cyclic voltammetry and differential pulse voltammetry. Experiments were performed in a wide scanning range (10-500 mVs-1) in pH 3 BR buffer, to examine the oxidation reaction of CFP. CFP was oxidized irreversibly and by diffusion-controlled at glassy carbon electrode. Quantification studies with differential pulse voltammetry.  were carried out. The accuracy, precision, sensitivity, repeatability and reproducibility of the method was investigated statistically. A high performance liquid chromatography (HPLC) method, using paracetamol as the internal standard, was developed and validated for the determination of CFP' s diastereoisomers. Firstly, the best stationary phase for the separation of substances has been determined by testing various stationary phases. On the other hand, experimental conditions such as different moving phases, buffer solutions at different concentrations, pH, temperature, flow rate effects are also optimized. A good chromatographic separation was achieved using ACE 5 C8 (150 mm x 4,6 mm x 5 µm) column and acetonitrile: buffer solution (5 mM, ammonium acetate), 90:10 (v / v) mobile phase composition. The separation of CFP diastereomers was carried out at a flow rate of 1 mL min-1, 45°C, and a detection wavelength of 280 nm. Under these conditions, the retention time of cis-CFP, trans-CFP and PAR is 2,42 2,84 3,55, respectively. The HPLC method was validated according to the International Conference on Harmonization (ICH) guidelines and as a result of difficult degradation studies (oxidation, UV light, acid, base and temperature), the method was determined to have high selectivity for CFP. The proposed voltammetric and stability-indicating chromatographic methods have been successfully applied in pharmaceutical dosage forms. Thus, it has been shown that the analysis results are not affected by the excipients and its applicability to drug samples. Both methods was validated and their applicability for analysis from synthetic biological samples will be demonstrated. The developed methods are fast, selective, sensitive, reliable and environmentally friendly methods.