Gelişmekte olan ülkelerde ekonomik büyüme ve çevre ilişkisi
Relationship between economic growth and environment in developing countries
Yazar: CANSU AKAY
Danışman: DOÇ. DR. ALİ EREN ALPER
Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Maliye Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Ekonomi = Economics ; Kamu Yönetimi = Public Administration
Dizin: ARDL Sınır Testi = Autoregressive Distributed Lag Bounds Test ; Büyüme = Growth ; Ekonomik büyüme = Economic growth ; Gelişmekte olan ülkeler = Developing countries ; Çevre = Environment ; Çevre kirliliği = Environmental pollution ; Çevre sorunları = Environmental problems

Özet:
İnsanlar yüzyıllar boyunca yaşamını sürdürebilmek için doğaya ihtiyaç
duymuşlardır. Doğa ile ortak yaşamı benimseyen insan çevre ile olan ilişkisini,
iktisadi faaliyetler yaşanana kadar barışık şekilde sürdürmüştür. İktisadi faaliyetlerin
temelinde tarım devrimi yer almaktadır. Tarım devrimi sonrasında sanayi alanında
yaşanan gelişmeler doğa ile olan ortak yaşamı tehdit etmeye başlamıştır. Tarım ve
sanayi alanında ilerlemeler yaşandıkça çevre ile insan arasındaki denge bozulmaya
başlamıştır.
Bu çalışmada, Brezilya, Güney Afrika, Hindistan ve Türkiye'nin yer aldığı
seçilmiş gelişmekte olan ülkeler grubunda 1971-2017 dönemi için ekonomik büyüme
ile çevresel bozulma arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlanmaktadır. Yapılan
analizde GSYİH ve nüfus yoğunluğunun, ekolojik ayak izi üzerine etkisi
incelenmiştir. Analizde kullanılan veriler Dünya Bankası veri tabanından elde
edilmiştir. Yapılan analizde Eviews Programı kullanılmıştır. Ekonometrik yöntem
olarak sırasıyla; değişkenlerin durağanlık derecelerini öğrenmek için Genişletilmiş
Dickey Fuller (ADF) Birim Kök Testi, eşbütünleşme analizi için Gecikmesi Dağıtılmış Otoregresif (autoregressive distributed lag - ARDL) sınır testi ve son
olarak uzun dönem katsayı yöntemi için Tam Modifiye En Küçük Kareler Yöntemi
(FMOLS) uygulanmıştır.
Ekonometrik sonuçlara göre Brezilya ve Hindistan'da ekolojik ayak izi,
GSYH ve nüfus yoğunluğu değişkenleri arasında uzun döneme ait bir etkileşim tespit
edilememiştir. Güney Afrika ve Türkiye örneklerinde ise ekolojik ayak izi, GSYH ve
nüfus yoğunluğu değişkenleri uzun dönemli ilişki içindedirler.

Abstract:
Humans have needed nature for centuries to survive. Adopting a common life
with nature, human beings maintained their relationship with the environment in a
peaceful manner until economic activities took place. The agricultural revolution is
the basis of economic activities. After the agricultural revolution, the developments in
the field of industry began to threaten the common life with nature. As progress has
been made in agriculture and industry, the balance between the environment and
people has begun to deteriorate.
In this study, it is aimed to examine the relationship between economic growth
and environmental degradation in selected developing countries group including
Brazil, South Africa, India and Turkey. In the analysis, the effect of GDP and
population density on the ecological footprint was examined. The data used in the
analysis were obtained from the World Bank database. Eviews Program was used in
the analysis. As an econometric method, respectively; The Extended Dickey Fuller
(ADF) Unit Root Test was applied to find out the stationarity degrees of the variables,
the Autoregressive distributed lag (ARDL) bounds test for cointegration analysis and
finally the Fully Modified Least Squares Method (FMOLS) was applied for the long-
term coefficient method. According to econometric results, no long-term relationship was found
between ecological footprint, GDP and population density in Brazil and India. It has been determined that there is a long-term relationship between ecological footprint, GDP and population density in South Africa and Turkey.