Üniversite sınavına hazırlanan öğrencilerde algılanan helikopter ebeveyn tutumu, olumsuz değerlendirilme korkusu, yetkinlik beklentisi ve sınav kaygısı arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between perceived helicopter parenting attitude, fear of negative evaluation, efficacy expectation, and test anxiety in students preparing for the university entrance exam
Yazar: MERVE NUR ZORLU
Danışman: DOÇ. DR. TOLGA SEKİ
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırmanın amacı, üniversite sınavına hazırlanan öğrencilerde sınav kaygısı, olumsuz değerlendirilme korkusu, yetkinlik beklentisi ve algılanan helikopter ebeveyn tutumu arasındaki ilişkiyi ortaya koymaktır. Bu amaç doğrultusunda, 2023-2024 eğitim öğretim yılı içinde Kocaeli ilindeki ortaöğretim okullarında 11. ve 12. sınıfta eğitim gören ve üniversite sınavına hazırlanan öğrenciler ile liseden mezun olmuş şekilde üniversite sınavına hazırlanan öğrenciler araştırmaya dâhil edilmiştir. 256 kız (%63,68), 146 erkek (%36.32) öğrenci olmak üzere toplam 402 öğrenci araştırmanın örneklemini oluşturmuştur. Katılımcılar 11.sınıf (%16.17), 12.sınıf (%71.64) ve mezun gruptan (%12.19) oluşmaktadır. Araştırmada veri toplamak amacıyla Kişisel Bilgi Formu, Sınav Kaygısı Envanteri (SKE), Algılanan Helikopter Ebeveyn Tutumu Ölçeği (AHETÖ), Olumsuz Değerlendirilme Korkusu Ölçeği (ODKÖ) ve Ergenlerde Yetkinlik Beklentisi Ölçeği (EYBÖ) uygulanmıştır. Ölçekler katılımcılara yüz yüze uygulanmıştır. Verilerin analizinde SPSS 29 kullanılarak Pearson korelasyon ve bağımsız değişkenin bağımlı değişken üzerindeki etkisinin belirlenmesinde doğrusal regresyon analizi yapılmıştır. Araştırmada sınav kaygısı çeşitli demografik değişkenlere göre incelenmiştir. Sınav kaygı düzeyi cinsiyet değişkenine göre farklılaşmakta olup kız öğrencilerde sınav kaygısı düzeyi erkek öğrencilere göre daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Buna karşın sınav kaygısı düzeyi; anne ve baba eğitim durumu, yaşanılan yer (köy, ilçe, büyükşehir), sınıf düzeyi, lise türü gibi değişkenlere göre farklılaşmamaktadır. Araştırmada algılanan helikopter ebeveyn tutumlarının,  olumsuz değerlendirilme korkusunun ve yetkinlik beklentisinin sınav kaygısını yordadığı saptanmıştır. Bulgular öğrencilerin sınav kaygısı ile helikopter anne tutumu, helikopter baba tutumu ve olumsuz değerlendirilme korkusu arasında pozitif yönde anlamlı, sınav kaygısı ile yetkinlik beklentisi arasında negatif yönde anlamlı, helikopter anne tutumu ile helikopter baba tutumu arasında pozitif yönde anlamlı ilişkiler olduğunu göstermiştir. Ayrıca helikopter anne tutumu, helikopter baba tutumu, yetkinlik beklentisi, olumsuz değerlendirilme korkusu sınav kaygısına ilişkin varyansın %27'ini açıklamaktadır. Araştırmanın son bölümünde, elde edilen bulgular ışığında sonuçlar tartışılmış ve öneriler sunulmuştur.

Abstract:
The purpose of this research is to reveal the relationship between test anxiety, fear of negative evaluation, competence expectation, and perceived helicopter parent attitude in students preparing for the university exam. For this purpose, students studying in the 11th and 12th grades in secondary schools in Kocaeli in the 2023-2024 academic year and preparing for the university exam, and students who graduated from high school and preparing for the university exam were included in the research. A total of 402 students, 256 female (63.68%) and 146 male (36.32%) students, constituted the sample of the study. Participants consist of 11th grade (16.17%), 12th grade (71.64%), and graduate group (12.19%). To collect data in the study, the Personal Information Form, Test Anxiety Inventory (ESI), Perceived Helicopter Parenting Attitude Scale (AHETÖ), Fear of Negative Evaluation Scale (ODKÖ), and Adolescent Competence Expectation Scale (EYBS) were applied. The scales were administered to the participants face to face. Pearson correlation was used to analyze the data using SPSS 29, and linear regression analysis was performed to determine the effect of the independent variable on the dependent variable. In the study, test anxiety was examined according to various demographic variables. The test anxiety level varies according to the gender variable, and it has been determined that the test anxiety level of female students is higher than that of male students. On the other hand, the test anxiety does not differ according to variables such as mother and father's education level, place of residence (village, district, metropolitan city), class level, and high school type. The study found that perceived helicopter parent attitudes, fear of negative evaluation, and competence expectation predicted test anxiety. The findings showed that there were positive significant relationships between students' test anxiety and helicopter mother attitude, helicopter father attitude and fear of negative evaluation, negatively significant relationships between test anxiety and competence expectation, and positive significant relationships between helicopter mother attitude and helicopter father attitude. Additionally, helicopter mother attitude, helicopter father attitude, competence expectation, and fear of negative evaluation explain 27% of the variance in test anxiety. In the last part of the research, the results were discussed, and suggestions were presented in the light of the findings.