Kayseri İl merkezinde 13-16 yaş arası çocuklarda huzursuz bacaklar sendromu sıklığının belirlenmesi
Determination of restless legs syndrome prevalence in children aged 13-16 years in Kayseri̇ province
Yazar: NESLİHAN GÜNAY
Danışman: PROF. DR. HÜSEYİN PER
Erciyes Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2015
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Ergenler = Adolescents ; Huzursuz bacak sendromu = Restless legs syndrome ; Kayseri = Kayseri ; Prevalans = Prevalence ; Tedavi = Treatment ; Uyku = Sleep ; Uyku bozuklukları = Sleep disorders ; Çocuk = Child

Özet:
Amaç: Bu çalışma Kayseri il merkezinde 13-16 yaş arası çocuklarda Huzursuz Bacaklar Sendromu (HBS) prevalansını ve ilişkili faktörleri belirlemek amacıyla yapılmıştır. 
Gereç ve Yöntem: Örneklem grubuna, Kayseri il merkezinde 7–10. sınıflarında okuyan 13–16 yaş grubundaki 74.421 öğrenciden küme örnekleme yöntemiyle seçilen 5720 öğrenci alındı. Toplam 4792 kişi ile ilgili veriler değerlendirildi. Veriler anket formu ve Epworth Uykululuk Ölçeği ile toplandı. Anket verileri ve telefon görüşmeleri yardımıyla, HBS prevalans hızı belirlendi. Yaş, cinsiyet ve ailenin ekonomik durumunun, HBS prevalansına etkisi analiz edildi. EUÖ puan ortalamaları hesaplandı. Yılsonu ders notu ortalamalarına göre HBS'nin okul başarısına etkisi incelendi. Beden Kitle İndekslerine göre zayıf, normal, hafif şişman ve şişman olarak sınıflandırıldı ve bu gruplara göre HBS prevalans hızları karşılaştırıldı. HBS kriterlerini karşılayan 43 kişi hasta ve HBS olmayan 43 kişi de kontrol grubunu oluşturmak üzere klinik çalışmaya dahil edildi. Hasta grubu HBS derecelendirme ölçeğine göre hafif, orta, ağır, ve çok ağır olarak sınıflandırıldı. Bu gruplara göre ferritin ortalamaları ve ders başarılarının karşılaştırılması yapıldı.
Bulgular: Kayseri il merkezinde 13-16 yaş arası çocuklarda HBS prevalansı %2.9 bulunmuştur. Cinsiyet ve ailenin ekonomik durumunun HBS prevalansına etkisi önemli bulunmamıştır. Semptomların başlangıç yaş ortalaması 11.4 yıldır. Hastaların %11.3'ünde pozitif aile öyküsü mevcuttur. HBS olanlarda BKİ ortalaması anlamlı şekilde daha yüksek bulunmuştur ( 21.5 ± 3.8/20.5 ± 3.2 ). EUÖ'ne göre gündüz uykululuk düzeyi daha fazla olan bu hastaların okul başarısı istatiksel olarak daha düşük tespit edilmiştir (72.0 ± 11.2/77.2 ± 12.0). Ferritin ortalaması hasta olan grupta daha düşük bulunmuştur. (29.2 ± 16.0/44.8 ± 28.0 ng/mL)
Sonuç: Araştırma grubunda HBS prevalansı %2.9 olup cinsiyet ve ekonomik durumun prevalans hızına etkisi yoktur. Hastaların uyku kalitesini düşüren ve sonucunda da okul başarılarını etkileyen bu hastalık toplumda azımsanamayacak sıklıkta görülen önemli bir hastalıktır.

Anahtar kelimeler: Huzursuz bacaklar sendromu, uykuda hareket bozukluğu, adölesan

Abstract:
Objective: This study was conducted to determine prevalence of restless legs syndrome (RLS) and associated factors in children aged 13-16 years in urban areas of Kayseri province.
Materials and methods: The study sample included 5,720 children selected among 74,421 grade 7-10 students aged 13-16 years in Kayseri province. Overall, data from 4,792 subjects were included to analysis. Data were collected by using a survey and Epworth Sleepiness Scale. RLS prevalence syndrome was determined by survey data and phone interviews. The effects of age, gender and economical status on RLS prevalence was analyzed. Mean ESS score was calculated. The effect of RLS on academic success as measured by grade point average was also assessed. The subjects were stratified as lean, normal, overweight and obese according to body mass index and the prevalence was compared among groups. Forty three subjects met RLS criteria and 43 subjects without RLS were included to study, comprising patient and control groups, respectively. The patient group was stratified as mild, moderate, severe and very severe based on RLS rating scale. Mean ferritin level and academic success were compared among groups.
Findings: RLS prevalence was found to be 2.9% among children aged 13-16 years in urban areas of Kayseri province. It was found that gender and economical status had no significant effect on RLS prevalence. Mean age at symptom onset was 11.4 years. There was positive family history in 11.3%. Mean BMI was found to be significantly higher in subjects with RLS (21.5±3.8 vs. 20.5±3.2). Academic success was found to be poorer in subjects with higher daytime sleepiness level as measured by ESS (72.0±11.2 vs.77.±12.0). Mean ferritin level was found to be lower in the patient group (29.2±16.0 vs. 44.8±28.0 ng/mL).
Conclusion: RLS prevalence was 2.9% in the study sample while gender and economical status had no effect on prevalence rate. The RLS decreasing sleep quality and academic success is an important disorder with a considerable prevalence in the population.
Keywords: Restless legs syndrome, sleep movement disorders, adolescent