Şanlıurfa yöresinde doğal yayılış gösteren Araceae juss. familyasına ait taksonların anatomik ve morfolojik yönden incelenmesi
Anatomical and morphological aspects of the taxa belonging to Araceae juss.  family, which shows natural distribution in Sanliurfa region
Yazar: CAHİT ÇEÇEN
Danışman: PROF. HASAN AKAN
Harran Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Anatomi = Anatomy ; Morfoloji = Morphology
Dizin: Anatomi = Anatomy ; Arum = Arum ; Bitki morfolojisi = Plant morphology

Özet:
Bu çalışmada, Şanlıurfa'da doğal yayılış gösteren Araceae Juss. familyasına ait türlerin morfolojik ve anatomik özellikleri incelenmiştir. Şanlıurfa'da yapılan floristik çalışmada 3 cins ve 8 tür tespit edilmiştir. Tespit edilen cinsler; Arum, Biarum ve Eminium'dur. Bu cinslere ait tespit edilen türler; Arum rupicola, A.dioscoridis, Biarum aleppicum, B. carduchorum, B. bovei,  Eminium intortum, E. rauwolffii ve E. spiculatum'dur. Şanlıurfa'da yayılış gösteren türler belirli peryotlarla toplanmıştır. Toplanan türler herbaryum standartlarına uygun olarak kurutulmuş ve morfolojik ölçümler yapılmıştır. Yapılan ölçümler 'Resimli Türkiye Florası' ve 'Flora of Turkey' ile karşılaştırılmıştır.  Anatomik araştırmalar için araziden toplanan taksonlar %70'lik alkolde bekletilmiştir. Toplanan taksonların kök, skapa ve yaprak anatomilerine bakılmıştır. Bu çalışmada ele alınan Arum ve Biarum türlerin kök, skapa ve yaprakları ile Eminium'un skapa ve yaprak anatomileri ilk kez çalışılmıştır. Tüm türlerde  kökte iletim demeti radyal tiptir. Ksilem kolları poliarktır. A.dioscoridis'te 6-7, A. rupicola'da 7-8 kollu, B. bovei'de 7-8, B. carduchorum'da 8-9, B. aleppicum'da 5-6 kollu, E. spiculatum'da 8, E. rauwolfii'de 7-8 E. intortum'da 7 kolludur. Skapada  A. rupicola, A. dioscoridis, B. bovei, E. spiculatum ve E. intortum'da epidermisin altında belirli aralıklarla dizilmiş kollenkimatik hücre kümeleri gözlemlenmiş, B. aleppicum, B. carduchorum ve E. rauwolffii'de kollenkimatik hücre kümeleri gözlemlenmemiştir. Yaprak epidermisinde stoma hücreleri  mezomorftur .  Yaprağın hem alt hem de üst yüzeyinde stomalar bulunur. Yaprak yüzeyinde parasitik ve anomasitik stoma tipi bulunur. Rafit kristallerine tüm türlerin yaprağında rastlanmıştır.

Abstract:
In this study, Araceae Juss, which shows natural distribution in Şanlıurfa, the morphological and anatomical characteristics of the species are investigated belonging to the family. Three genus and 8 species were detected in the floristic study in Şanlıurfa. As a result of the field studies carried out in the province of Şanlıurfa, 3 genera and 8 taxa were determined. The genus are identified as Arum, Biarum and Eminium and 8 species. They are Arum rupicola, A. dioscoridis, Biarum aleppicum, B. carduchorum, B. bovei, Eminium intortum, E. rauwolffii and E. spiculatum. Species are collected distributed in Şanlıurfa with certain periods. The collected species were dried according to herbarium standards and it were made morphological measurements. These measurements are compared with 'Resimli Türkiye Florası 'and' Flora of Turkey'. For the anatomical investigations, the taxa were collected from the field kept in 70% alcohol. The root, skapa and leaf anatomies were examined of the collected taxa. The roots, skapa and leaves of Arum and Biarum species studied in this study and the anatomy of leaves and leaves of Eminium were studied for the first time. In all species the radial transmission band is radial type at the root. The xylem arm is polyark. 6-7 in A. dioscoridis, 7-8 arms in A. rupicola, 7-8 in B. bovei, 8-9 in B. carduchorum, 5-6 arms in B. aleppicum, 8 in E. spiculatum, 7-8 in E. rauwolfii, 7 in E. intortum. A. rupicola, A. dioscoridis, B. bovei, E. spiculatum, and E. intortum  were observed collenchymatic cell clusters arranged periodically under the epidermis, but no collenchymal cell clusters were observed in B. aleppicum, B. carduchorum and E. rauwolffii in the skapa. The stoma cells are mesomorphic in the leaf epidermis. There are on both the lower and upper surface stomata of the lamina. There are parasitic and anomasitic stoma types on the leaf surface. Rafite crystals were found in all leaf species.