İlkokullarda görev yapan öğretmenlerin mesleki tükenmişlik düzeyi
Professional burnout levels of the teachers in primary schools
Yazar: FATMA DİLEK KORALAY
Danışman: DOÇ. DR. İDRİS ŞAHİN
Dokuz Eylül Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi ve Denetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Tükenmişlik = Burnout ; Tükenmişlik düzeyi = Burnout level ; Ölçekler = Scales ; Öğretmenler = Teachers ; İlkokul öğretmenleri = Primary school teachers ; İlkokullar = Primary schools

Özet:
Bu araştırma ilkokullarda görev yapan öğretmenlerin mesleki tükenmişlik düzeyinin belirlenmesi amacıyla yapılmış tarama modelinde bir araştırmadır.
 Araştırmanın evrenini 2013-2014 eğitim öğretim yılında İzmir ili Buca ilçesi'nde  MEB'e bağlı resmi ilkokullarda görev yapan öğretmenler oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemini küme örnekleme yoluyla seçilen 13 ilkokulda görev yapan 312 öğretmen oluşturmaktadır.  
 Araştırmada veri toplama aracı olarak "Maslach Tükenmişlik Ölçeği" kullanılmıştır. Elde edilen veriler SPSS for Windows 17.0 programı kullanılarak analiz edilmiştir. Veriler değerlendirilirken  yüzde, aritmetik ortalama, standart sapma kullanılmıştır. Verilerin analizinde ise t-testi, Tek yönlü Anova testi ve farklılığa neden olan grubun tespitinde LSD testi kullanılmıştır. Tükenmişlik boyutları arasında korelasyon analizi uygulanmıştır. 
Araştırmada aşağıda belirtilen sonuçlara ulaşılmıştır :
Öğretmenlerin tükenmişlik düzeyleri; ölçeğin "duygusal tükenme" ve "kişisel başarı" boyutları ile ölçek genelinde "az";  buna karşın "duyarsızlaşma" boyutunda "çok az" düzeyde bulunmuştur.
Öğretmenlerin cinsiyetlerine, yaşlarına, mezun oldukları fakülteye, kıdemlerine, bulundukları okulda çalışma sürelerine ve branşlarına göre  genel tükenmişlik düzeyleri arasında önemli bir farklılık bulunmamıştır. Buna karşın medeni duruma göre öğretmenlerin tükenmişlik düzeyleri arasında anlamlı düzeyde farklılık bulunmuştur. Bekar öğretmenlerin genel tükenmişlik düzeyi evli öğretmenlerin tükenmişlik düzeyinden daha yüksek bulunmuştur.
Duygusal tükenme boyutunda, öğretmenlerin cinsiyetlerine, yaşlarına, mezun oldukları fakülteye, kıdemlerine, bulundukları okulda çalışma sürelerine ve branşlarına göre tükenmişlik düzeyleri arasında önemli bir farklılık bulunmamıştır. Buna karşın medeni duruma göre öğretmenlerin tükenmişlik düzeyleri arasında anlamlı düzeyde farklılık bulunmuştur. Duygusal tükenme boyutunda, bekar öğretmenlerin tükenmişlik düzeyi evli öğretmenlerin tükenmişlik düzeyinden yüksek bulunmuştur.Duyarsızlaşma boyutunda, öğretmenlerin cinsiyetlerine, yaşlarına,  mezun oldukları fakülteye, kıdemlerine, bulundukları okulda çalışma sürelerine ve branşlarına  göre   tükenmişlik düzeyleri arasında önemli bir farklılık bulunmamıştır. Buna karşın medeni duruma göre öğretmenlerin tükenmişlik düzeyleri arasında anlamlı düzeyde farklılık bulunmuştur. Duyarsızlaşma boyutunda bekar öğretmenlerin tükenmişlik düzeyi evli öğretmenlerin  tükenmişlik düzeyinden daha yüksek bulunmuştur.
Kişisel Başarı boyutunda Öğretmenlerin yaşlarına, medeni durumlarına, mezun oldukları fakülteye, kıdemlerine, bulundukları okulda çalışma sürelerine ve  branşlarına göre  tükenmişlik düzeyleri arasında önemli bir farklılık bulunmamıştır. Buna karşın öğretmenlerin cinsiyetlerine göre tükenmişlik düzeyleri arasında anlamlı düzeyde farklılık bulunmuştur. Kişisel başarı boyutunda erkek öğretmenlerin tükenmişlik düzeyi kadın öğretmenlerin tükenmişlik düzeyinden yüksek bulunmuştur.

Abstract:
This study is a screening model investigation conducted to determine primary school teachers' burnout level. 
       	 The population of the study is constituted by the teachers working in official primary schools under the MNE (Ministry of National Education) at Buca district of İzmir province in the academic year 2013-2014. The research sample is constituted by 312 teachers working in 13 primary schools selected through cluster sampling method. 
"Maslach Burnout Inventory" is used as data collection tool. Research result obtained data were analyzed by using SPSS for Windows 17.0 software.  Percentage, mean, standard deviation were used for evaluating the data obtained in this study. T-test for comparison of quantitative data, one-way ANOVA test and LSD test for the difference in the determination of the group is used. Correlation analysis was performed between burnout levels (sizes). 
        	Research results have been achieved with the following: 
  	For "emotional exhaution" and "personal accomplishment" size, teachers 'burnout level is found as "little", whereas the level is found "a little" in depersonalization size.
There is not found any significant difference between teachers 'total burnout level and their sex, age, the school they graduated, seniority, the working hours and their branches. However, according to marital status of teachers' burnout levels were found to be significantly different. Single teachers' general burnout levels were higher than married teachers' burnout level.
There is not found any significant difference between teachers' burnout level in the dimension of emotional exhaustion and their sex, age, the school they graduated, seniority, the working hours and their branches. According to marital status of teachers, in single teachers burnout level in the dimension of emotional exhaustion was higher than the married teachers.
There is not found any significant difference between teachers' burnout level in the dimension of depersonalization and their sex, age, the school they graduated, seniority, the working hours and their branches. According to marital status of teachers, in single teachers burnout level in the dimension of depersonalization was higher than the married teachers.
There is not found any significant difference between teachers' burnout level in the dimension of personal accomplishment and their age, marital status, the school they graduated, seniority, the working hours and their branches. However, according to the gender of the teacher significant difference was found between the levels of burnout. For personal accomplishment size, male teachers 'burnout levels were higher than female teachers.