Türkiye'nin Karadeniz kıyılarında avlanan deniz balıklarında Hysterothylacium (Nematoda: Raphidascarididae) larvalarının morfolojik ve moleküler karakterizasyonu
Morphological and molecular characterization of Hysterothylacium (Nematoda: Raphidascarididae) larvae in marine fish from the Black Sea coast of Turkey
Yazar: MUHAMMET YAVUZ GELEN
Danışman: DOÇ. DR. GÖKMEN ZAFER PEKMEZCİ
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Su Ürünleri Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Parazitoloji = Parasitology ; Su Ürünleri = Aquatic Products ; Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine
Dizin: Endoparazitler = Endoparasites ; Karadeniz = Black Sea ; Moleküler analiz = Moleküler analysis ; Morfolojik analiz = Morphological analysis ; Nematodlar = Nematoda ; Veteriner hekimlik = Veterinary medicine

Özet:
Türkiye karasularında avlanan deniz balıklarını enfekte eden Hysterothylacium (Nematoda: Raphidascarididae) türlerinin larval morfotiplerinin tanımlanması ve moleküler karakterizasyonları hakkında az sayıda araştırma bulunmaktadır. Bugüne kadar Karadeniz'de avlanan deniz balıklarını enfekte eden Hysterothylacium türlerinden sadece H. aduncum larvalarının rDNA ITS (ITS‒1, 5.8S, ITS‒2) bölgesinin moleküler karakterizasyonu yapılmıştır. Karadeniz'de H. aduncum larvaları haricinde diğer Hysterothylacium larval morfotiplerin tanımlanması ve moleküler karakterizasyonları hakkında bugüne kadar herhangi bir araştırma yapılmamıştır. Bu tez ile Karadeniz'de avlanan deniz balıklarını enfekte eden Hysterothylacium larval morfotiplerinin tanımlanması ve moleküler karakterizasyonlarının ortaya konulması amaçlanmıştır. 
Karadeniz'de avlanan ve ekonomik öneme sahip olan deniz balıklarından Engraulis encrasicolus L., 1758 (hamsi), Trachurus trachurus L., 1758 (karagöz istavrit), Mullus barbatus ponticus E., 1927 (barbunya) ve Merlangius merlangus L., 1758 (mezgit) türlerinin parazitolojik muayeneleri yapılmıştır. Morfolojik inceleme ile Hysterothylacium sp. larval tip III, IV, VIII ve IX morfotipleri tanımlanmıştır. Tanımlanan larval morfotipler arasından seçilen örneklerin DNA ekstraksiyonları yapılmış, rDNA ITS ve mtDNA cox2 gen bölgeleri PCR ile çoğaltılmış ve DNA dizi analizleri yapılmıştır.
Bu tez ile Karadeniz'den izole edilen Hysterothylacium sp. larval tip III ve IV'ün rDNA ITS ve mtDNA cox2 gen bölgeleri ile Hysterothylacium sp. larval tip VIII ve IX'un mtDNA cox2 gen bölgeleri ilk kez moleküler olarak karakterize edilmiştir. Bu tez çalışmasında elde edilen ITS ve cox2 genetik verileri Karadeniz ve dünyanın farklı su kaynaklarındaki larval morfotipler ile erişkin Hysterothylacium türlerinin filogenetik ilişkilerini ortaya çıkartmak için kullanılabilir.

Abstract:
There are few studies on the morphological identification and molecular characterization of the larval morphotypes of Hysterothylacium (Nematoda: Raphidascarididae) species that infect marine fish caught in Turkish territorial waters. To date, molecular characterization of the rDNA ITS (ITS ‒ 1, 5.8S, ITS ‒ 2) region of only H. aduncum larvae among the Hysterothylacium species that infect marine fish caught in the Black Sea has been made. There is no study on the morphological identification and molecular characterization of Hysterothylacium larval morphotypes except H. aduncum larvae in the Black Sea. It is aimed to describe the Hysterothylacium larval morphotypes that infect marine fish caught in the Black Sea and to reveal their molecular characterization with this thesis.
Parasitological examinations of Engraulis encrasicolus L., 1758 (anchovy), Trachurus trachurus L., 1758 (horse mackerel), Mullus barbatus ponticus E., 1927 (red mullet), and Merlangius merlangus L., 1758 (whiting) which are captured and have economic importance in the Black Sea were performed. Hysterothylacium sp. larval type III, IV, VIII and IX morphotypes were described based on morphological examination. DNA extractions of the representatives of the described larval morphotypes were made, rDNA ITS and mtDNA cox2 genes were amplified by PCR, and DNA sequence analyses were performed. 
The rDNA ITS and mtDNA cox2 genes of Hysterothylacium sp. larval type III and IV, and the mtDNA cox2 gene of Hysterothylacium sp. larval type VIII and IX which were isolated from the Black Sea have been molecularly characterized for the first time with this thesis. The ITS and cox2 genetic data obtained here can be used to reveal the phylogenetic relationships of Hysterothylacium larval morphotypes and adult Hysterothylacium species in the Black Sea and worldwide.