Covid 19 tanılı olgularda toraks BT bulgularının retrospektif analizi, tedavi süreci ve prognoz ile ilişkisi
Retrospective analysis of thoracic CT findings in cases diagnosed with covid 19, their relationship with the treatment process and prognosis
Yazar: YUSUF DOĞAN
Danışman: PROF. DR. AYŞE MURAT AYDIN
Fırat Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Radyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Radyoloji ve Nükleer Tıp = Radiology and Nuclear Medicine

Özet:
ÖZET
SARS-CoV-2 solunum yolu veya sistemik enfeksiyona neden olan, nadiren de şiddetli solunum yolu yetmezliğine ya da çoklu organ yetmezliğine sebep olabilen coronavirüs ailesinin bir üyesidir. 30 Ocak 2020'de Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) COVID-19'u halk sağlığını tehdit eden uluslararası bir acil durum olarak kabul etti ve 11 Mart 2020'de tüm dünyada pandemi ilan edildi. Hastalığın klinik spekturumu geniş olup, asemptomatik enfeksiyonu, hafif üst solunum yolu enfeksiyonu, oksijen desteği veya entübasyon gerektiren, solunum yetmezliğine neden olan şiddetli interstisyel pnömoniyi içermektedir. Tanı için altın standart yöntem RT-PCR (revers transkriptaz polimeraz zincir reaksiyonu) testidir. Testin spesifitesi yüksek olmasına rağmen, sensitivitesi test kitinin duyarlılığına, örnekleme yöntemine ve örneği alan kişiye göre değişkenlik göstermektedir. Ayrıca RT-PCR testi 5-6 saat gerektirmekle birlikte, hastalığın erken aşamalarında yanlış negatif sonuçlar verebildiği gösterilmiştir. Bilgisayarlı Tomografi (BT) hızlı sonuç sağlamakla birlikte RT-PCR testinin negatif olduğu erken safhalarda tanı açısından değerli olabilmektedir. Hastalığın hiperakut döneminde, klinik semptomlar yokluğunda bile, tipik infiltrasyon paternini belirlemek mümkün olduğundan, toraks BT tanı amacıyla yaygın kullanılmaktadır.
Bu çalışmada amacımız COVİD 19 tanılı hastalarda toraks BT bulgularını tanımlamak, tipik-atipik tutulum paternlerini belirlemek, hastalığın infiltrasyon paternleri üzerinden hastalığın tedavi süreci ve prognozdaki öngörü değerini incelemektir.
Çalışmamız 01.05.2020-31.12.2020 tarihleri arasında Fırat Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi acil servisine Covid 19 şüphesi ile başvuran ve RT-PCR testi pozitif olan hastaların retrospektif olarak toraks BT'leri değerlendirilerek yapılmıştır. Toraks BT görüntüleri, Fırat Üniversitesi radyoloji görüntü arşiv sistemi Picture Archiving and Communication System'inde (PACS) değerlendirilmiştir. Laboratuvar sonuçlarına, hastaların takip ve tedavi süreçlerine Fırat Üniversitesi Hastane Bilgi Yönetim Sistemi (HBYS) üzerinden ulaşılmıştır. Hastalar akciğer tutulum paternlerine göre tipik, indetermine, atipik ve negatif olarak gruplandırıldı. Covid 19'da görülebilen akciğer bulguları, tutulan lob sayısı ve baskın lob kaydedildi. Hastalar klinik takip-tedavilerinin yapıldığı yere göre evde, klinikte ve yoğun bakımda olmak üzere sınıflandırıldı. Laboratuvar değerleri, ek hastalık varlığı araştırılmış olup Covid 19 prognozu açısından komplikasyon ve mortalite durumları incelendi.
Çalışmada yer alan 200 hastanın 103'ü (%51,5) kadın ve 97'si (%48,5) erkekti. Yaş ortalaması 59,4±17,4 (min=13-maks=89) yıl olarak tespit edildi. Takip edilen hastaların %50'si evde, %30,5'i klinikte ve %19,5'i ise yoğun bakımda tedavi almaktaydı. Covid 19 akciğer tutulum paternlerinde %74,5'inin tipik, %9'unun indetermine, %3,5'inin atipik ve %13'ünün negatif olduğu görüldü. Toraks BT'de hastaların %59,5'inde 5 lob tutulmuş olup en sık alt loblarda tutulum izlendi. Buzlu cam dansitesi en sık görülen bulgu olarak dikkati çekmiştir. Crazy paving, konsolidasyon ve plevral efüzyon varlığının yoğun bakımda tedavi ve kötü prognoz ile anlamlı ilişkisi olduğu görüldü. Nodül ve halo bulgusunu ise evde tedavi ve iyi prognoz ile birlikte izlenmekteydi. Tipik paternde olanların %23,5'i, indetermine olanların %16,7'si ve atipik olanların ise %14,3'ü yoğun bakımda takip edilmekteydi. Toraks BT'si negatif olan hastaların tamamı evde takip edilmiş olup, bu hastalarda komplikasyon izlenmemiştir. Ayrıca atipik ve negatif paterndeki hastalarda mortalite görülmemiştir. Covid 19 açısından toraks BT bulgusu olan hastalarda komplikasyon, yoğun bakımda yatış ve mortalite oranı anlamlı olarak daha fazla izlenmekteydi.
Covid 19 tanısı için altın standart yöntem RT-PCR olarak görülmektedir. BT ise hızlı sonuç sağlamakta ve klinik semptomların görülmediği erken evrelerde dahi tanı, takip ve tedavi süreçlerinde yol gösterici olmaktadır. Bizim çalışmamızdaki sonuçlar Covid 19 enfeksiyonu sürecinde, toraks BT'nin hastalığın aktivitesini belirlemede, takip-tedavi sürecini yönlendirmede ve prognozu öngörmede önemli bir yer tuttuğunu göstermektedir.
Anahtar kelimeler: Covid 19, Toraks BT, Retrospektif analiz, tedavi süreci prognoz

Abstract:
ABSTRACT
RETROSPECTIVE ANALYSIS OF THORACIC CT FINDINGS IN CASES DIAGNOSED WITH COVID 19, THEIR RELATIONSHIP WITH THE TREATMENT PROCESS AND PROGNOSIS
SARS-CoV-2 is a member of the coronavirus family that causes respiratory or systemic infection and, rarely, severe respiratory failure or multiple organ failure. On January 30, 2020, the World Health Organization (WHO) recognized COVID-19 as an international emergency that threatens public health, and on March 11, 2020, it was declared a worldwide pandemic. The clinical spectrum of the disease is broad and includes asymptomatic infection, mild upper respiratory tract infection, and severe interstitial pneumonia requiring oxygen support or intubation and causing respiratory failure. The gold standard method for diagnosis is the RT-PCR (reverse transcriptase polymerase chain reaction) test. Although the specificity of the test is high, its sensitivity varies depending on the sensitivity of the test kit, the sampling method and the person collecting the sample. Moreover, although the RT-PCR test requires 5-6 hours, It has been shown that it can give false negative results in the early stages of the disease. Computed tomography (CT) provides rapid results and can be valuable for diagnosis in the early stages when the RT-PCR test is negative. In the hyperacute phase of the disease, even in the absence of clinical symptoms, it is possible to determine the typical infiltration pattern, so thorax CT is widely used for diagnostic purposes.
Our aim in this study is to describe thorax CT findings in patients diagnosed with COVID 19, to determine typical-atypical involvement patterns, and to examine its value in predicting the treatment process and prognosis of the disease based on the infiltration patterns of the disease.
Our study was conducted by retrospectively evaluating the thorax CT scans of patients who applied to the Fırat University Faculty of Medicine Hospital emergency department between 01.05.2020 and 31.12.2020 with suspicion of Covid 19 and whose RT-PCR test was positive. Thorax CT images were evaluated in Fırat University's radiology image archive system, Picture Archiving and Communication System (PACS). Laboratory results, follow-up and treatment processes of the patients were accessed through Fırat University Hospital Information Management System. Patients were grouped as typical, indeterminate, atypical and negative according to their lung involvement patterns. Lung findings that can be seen in Covid 19, the number of lobes involved and the dominant lobe were recorded. Patients were classified according to where their clinical follow-up and treatment was performed: at home, in the clinic, and in intensive care. Laboratory values, presence of additional diseases were investigated, and complications and mortality were examined in terms of Covid 19 prognosis.
Of the 200 patients included in the study, 103 (51,5%) were women and 97 (48,5%) were men. The average age was determined as 59,4±17,4 (min=13-max=89) years. 50% of the patients followed were receiving treatment at home, 30,5% in the clinic and 19,5% in intensive care. It was observed that 74,5% of Covid 19 lung involvement patterns were typical, 9% were indeterminate, 3,5% were atypical and 13% were negative. In thorax CT, 5 lobes were involved in 59,5% of the patients, and involvement was most frequently observed in the lower lobes. Ground glass density was noted as the most common finding. Crazy paving, consolidation and the presence of pleural effusion were found to be significantly associated with intensive care treatment and poor prognosis. The nodule and halo findings were seen with home treatment and a good prognosis. 23.5% of those with a typical pattern, 16,7% of those with an indeterminate pattern, and 14,3% of those with an atypical pattern were in intensive care. All patients with negative thorax CT were followed up at home, and no complications were observed in these patients. Additionally, no mortality was observed in patients with atypical and negative patterns. In terms of Covid 19, complications, intensive care unit admission and mortality rates were significantly higher in patients with lung involvement findings on thorax CT.
The gold standard method for the diagnosis of Covid 19 is considered to be RT-PCR. Computed tomography (CT), on the other hand, provides rapid results and guides the diagnosis, follow-up and treatment processes even in the early stages when clinical symptoms are not observed. In our study, the findings show that during the Covid 19 infection process, thorax CT has an important place in determining the activity of the disease, guiding the follow-up-treatment process, and predicting the prognosis.
Key words: Covid 19, Thorax CT, Retrospective analysis, treatment process prognosis