Öğretmenlerin kavram haritaları kullanma ile ilgili bilgi durumları ile kavram haritalarına dair uygulamaları arasındaki ilişkinini incelenmesi
Investigation of the relationship between the teacher's knowledge of using consept maps and their applications of concept maps
Yazar: ELİF ŞEYMA AKPOLAT
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AYLİN SÖZER ÇAPAN
İstanbul Aydın Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Okul Öncesi Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Kavram haritaları = Concept maps ; Okul öncesi dönem = Preschool period ; Okul öncesi eğitim = Preschool education ; Sınıf öğretmenleri = Class teachers ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Bu çalışma okul öncesi ve sınıf öğretmenlerin kavram haritaları kullanma ile ilgili bilgi durumları ile kavram haritalarına dair uygulamalarını belirlemek amacıyla yapılmıştır. Karma araştırma yöntemi kullanılarak yapılan bu çalışmanın grubu 2018-2019 eğitim öğretim yılında İstanbul'da çalışan 151 sınıf ve okul öncesi öğretmeni yer almaktadır. Araştırma kapsamında elde edilen veriler IBM SPSS 21.0 programıyla çözümlenmiştir. Tüm istatistiksel hesaplamalarda anlamlılık düzeyi p<,05 olarak kabul edilmiştir ve elde edilen bulgular buna göre değerlendirilmiştir. Araştırmanın nitel boyutunda elde edilen verilerin analiz edilirken içerik analizi yapılmıştır. Okul öncesi ve sınıf öğretmenlerinin kavram haritası kullanarak yaptıkları uygulamalar analiz edilmiştir. Yapılan analizler araştırmacı haricinde alanda uzman iki kişi tarafından da tekrar yapılmıştır. Elde edilen kodlamalar karşılaştırılmış ve kodlayıcı uyumu hesaplanmıştır. Kodlayıcı uyumu %87 olarak bulunmuştur. Çalışmada veri toplama aracı olarak "Kişisel Bilgiler Formu", "Kavram Haritası Bilgi Düzeyi Anketi" kullanılmıştır.Çalışma grubunu oluşturan okul öncesi ve sınıf öğretmenlerinin demografik özelliklerini ortaya çıkarmak için frekans (f) ve yüzdeleri (%) değerleri hesaplanmıştır. Okul öncesi ve sınıf öğretmenlerinin, kavram haritası bilgi durumlarını belirlemek üzere ortalama puanlar ( ) ve standart sapmalar (ss) hesaplanmıştır. Ayrıca okul öncesi ve sınıf öğretmenlerinin kavram haritası bilgi düzeylerinin belirlenmesinde ortalama puanının "1-1,67" arası "düşük", "1,68-2,33" arası "orta" ve "2,34-3,00" arası "yüksek" düzey olarak kabul edilmiştir. Araştırmanın nitel boyutunda elde edilen verilerin analiz edilirken içerik analizi yapılmıştır. Okul öncesi ve sınıf öğretmenlerinin kavram haritası kullanarak yaptıkları uygulamalar analiz edilmiştir. Yapılan analizler araştırmacı haricinde alanda uzman iki kişi tarafından da tekrar yapılmıştır. Elde edilen kodlamalar karşılaştırılmış ve kodlayıcı uyumu hesaplanmıştır. Kodlayıcı uyumu %87 olarak bulunmuştur. Okul öncesi ve sınıf öğretmenlerinin kavram haritası kullanmaya ilişkin branşa göre anlamlı bir farklılık gösterip göstermediğini belirlemek için gerçekleştirilen t-testi sonucunda anlamlı bir farklılaşmanın olduğu ortaya çıkmıştır. Okul öncesi öğretmenlerin aritmetik puan ortalamasının (X ̅) 2.66 (yüksek), sınıf öğretmenlerinin aritmetik puan ortalamasının (X ̅) ise 2.61 olduğu görülmektedir. Yine yapılan araştırmada okul öncesi ve sınıf öğretmenlerinin kavram haritası kullanma bilgi puanlarının çalıştıkları kurum türüne göre bakıldığında anlamlı bir farklılaşma ortaya çıkmıştır. Devlet okulunda çalışan öğretmenlerin aritmetik puan ortalamasının (X ̅) 2.65 (yüksek), özel okulda çalışan öğretmenlerin aritmetik puan ortalamasının (X ̅) ise 2.63 olduğu görülmektedir. Araştırma da okul öncesi ve sınıf öğretmenlerin kavram haritası kullanmaya ilişkin olarak yaş, öğrenim durumu ve mesleki kıdeme göre farklılaşmasını incelemek amacıyla yapılan tek yönlü varyans analizi (ANOVA) sonucunda anlamlı bir farklılaşma bulunamamıştır. Araştırma da yer alan okul öncesi ve sınıf öğretmenlerinin hazırladıkları kavram haritalarının etkinlik türlerine bakıldığında en çok 'Çeşitli durum ve kavramlara yönelik kavram haritaları' temasında kavram haritası etkinliği gerçekleştirdikleri görülmüştür. Yapılan analizler doğrultusunda okul öncesi ve sınıf öğretmenlerin kavram haritası bilgi durumları ile kavram haritası uygulamaları incelenmiş ve çalışmada yer alan öğretmenlerin kavram haritaları hakkında "yüksek" düzeyde bilgi sahibi oldukları sonucu elde edilmiştir.

Abstract:
The study was conducted to determine the knowledge status of pre-school and classroom teachers in using concept maps and their applications. The study consisted of 151 class and pre-school teachers working in Istanbul in 2018-2019 academic year, which was conducted by using mixed research method. The data obtained within the scope of this research analyzed with IBM SPSS 21.0 program. Significance level was accepted as p <0.05 in all statistical calculations and the results evaluated accordingly. Content analysis performed while analyzing the data obtained in the study through qualitative dimension. The applications analyzed using concept maps by the pre-school and classroom teachers  The examinations were carried out by two experts in addition to the researcher. The codings obtained were compared and the coder compliance was calculated. The compliance was 87%. The data collection tools, "Personal Information Form" and "Concept Map Knowledge Level Questionnaire," were used. Frequency (f) and percentage (%) values calculated to reveal the demographic characteristics of preschool and classroom teachers. Mean scores ( ) and standard deviations (ss) calculated to determine the concept map knowledge status of preschool and classroom teachers. Furthermore, determining the concept map knowledge levels of pre-school and classroom  teachers is as follows; the average score of "1-1.67" are "low", between "1,68-2.33" are "medium" and between "2,34-3,00" are " high "level. T-test was used to determine whether pre-school and classroom teachers showed a significant difference in using concept map according to their branches. The average arithmetic score (X ̅) of preschool and classroom teachers were 2.66 (high) and 2.61 respectively. A meaningful differentiation established when the concept map usage points of preschool and classroom teachers were examined according to the type of institution they work in. The average arithmetic score of teachers working in public schools  were (X ̅) 2.65 (high) and in private schools (X ̅) is 2.63, respectively. There was no significant difference in the result of one-way analysis of variance (ANOVA) to examine the differentiation of preschool and classroom teachers according to age, education level and professional seniority in using concept map. When the activity types of the concept maps prepared by the preschool and classroom teachers, they perform concept map activities in the theme of "Concept maps for various situations and concepts" The concept map knowledge situations and concept map applications of the pre-school and classroom teachers were examined and it was observed that the teachers involved had a "high" level knowledge about the concept maps in this study.