Fen grubu öğretmenlerinin okul dışı öğrenme ortamlarına yönelik kaygı düzeyi değerlendirme ölçeği çalışması
A study of an evaluation scale for science teachers' anxiety levels towards out-of-school learning environments
Yazar: SÜMEYRA ÜNER
Danışman: PROF. DR. AHMET İLHAN ŞEN
Hacettepe Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Fen bilgisi = Science ; Fen bilgisi dersi = Science lesson ; Fen bilgisi eğitimi = Science education ; Kaygı düzeyi = Anxiety level ; Mesleki kaygı = Occupational anxiety ; Okul dışı etkinlikler = Extracurricular activities ; Okul dışı öğrenme = Out-of-school learning ; Ölçekler = Scales ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Araştırmanın amacı, fen grubu öğretmenlerinin okul dışı öğrenme ortamlarına yönelik kaygı düzeylerini değerlendiren bir ölçek geliştirmektir. Okul dışı öğrenme, sınıf dışında yer alan çeşitli alanlarda (sokak, okul bahçesi, milli park, müze, bilim merkezi vb.) öğrenmeyi içermektedir. Okul dışı ortamlarda gerçekleştirilen öğrenme hem kalıcı ve eğlenceli hem de başarıyı arttırıcı niteliktedir. Bu niteliklerin sağlanabilmesi için öğretmenlerin yeterli bilgi ve beceriye sahip olması ve bir takım görev ve sorumlulukların bilincinde olması gerekmektedir. Bu nedenle, ölçek geliştirme çalışması yapılan bu araştırmanın katılımcıları, Türkiye genelinde görev yapmakta olan 301 fen grubu (fizik, kimya, biyoloji ve fen bilimleri) öğretmenleridir. Öğretmenlerin okul dışı öğrenme ortamlarına yönelik görüşlerini almak ve ölçek maddelerini oluşturmak için araştırmacı tarafından 12 sorudan oluşan görüşme formu hazırlanmış ve 16 öğretmene uygulanmıştır. Görüşme formundan alınan bilgiler ve literatür incelemesi neticesinde fen grubu öğretmenlerinin okul dışı öğrenme ortamlarına yönelik kaygı düzeylerini değerlendirmek amacıyla "Okul Dışı Öğrenme Kaygı Değerlendirme Ölçeği" (ODÖ-KDÖ) hazırlanmıştır. Hazırlanan ölçeğin kapsam geçerliliği için uzman görüşüne başvurulmuştur. Ölçeğin yapı geçerliliği için ise faktör analizi yapılmıştır. Güvenirliğini test etmek amacıyla da Cronbach Alpha katsayısına bakılmıştır. Faktör analizi ve güvenirlik analizi sonucunda 25 maddelik tek faktörlü, geçerli ve güvenilir bir ölçek geliştirilmiştir. Betimsel istatistikler ve madde-toplam korelasyon katsayılarına bakılarak maddelerin çalışma durumu incelenmiştir. Ayrıca uç değer analizi yapılarak hatalı veri, aykırı değer ve verilerin dağılımına bakılmıştır. Analizler sonucunda elde edilen bulgular sunulmuş, araştırma ve uygulamaya yönelik önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
This study aims to develop a scale that evaluates the anxiety levels of science teachers towards out-of-school learning environments. Out-of-school learning includes learning in various environments outside of the classroom (such as street, schoolyard, national park, museum, science center, etc.). Out-of-school learning is both permanent and entertaining, and enhances the students' success. Hence, the teachers need to have sufficient knowledge and skills, and be aware of some tasks and responsibilities. Therefore, the participants of this scale-development study are 301 science teachers (physics, chemistry, biology and science) working throughout Turkey. A 12-item interview form was prepared by the researcher in order to take the teachers' opinions towards out-of-school learning environments and generate scale items, and it was applied to 16 teachers. As a result of information obtained from the interview form and of literature review, "Out-of-School Learning Anxiety Evaluation Scale" (ASL-AES) was constructed to evaluate the anxiety levels of science teachers towards out-of-school learning environments. Expert opinion was sought for the content validity of the scale. Factor analysis was performed for construct validity of the scale. Cronbach's coefficient alpha was also used to test its reliability. In consequence of factor and reliability analysis, a single-factor, valid and reliable scale consisting of 25 items has been developed. Through descriptive statistics and item-total correlation coefficients, the functioning of the items was examined. Besides, incorrect data, outliers and data distribution were analysed by using extreme value analysis. The findings as a result of the analysis were presented and suggestions for research and application were made.