Multipl skleroz hastalarının  antropometrik ölçümlerle klinik ve demografik özellikler arasındaki ilişki
Multiple sclerosis patients clinical and anthropometric measurements relationship between demographic characteristics
Yazar: ELİF MERVE HELVACI
Danışman: PROF. DR. MURAT TERZİ
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Sinirbilimler Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics

Özet:
Multipl skleroz (MS), merkezi sinir sisteminin (MSS) otoimmün, kronik, 
inflamatuar, ilerleyici, aksonal ve demiyelinizasyon nörolojik hastalığıdır. Multipl 
Skleroz ile beslenme arasındaki ilişki son 50 yıldır araştırılmaya devam edilmektedir. 
Vücut kompozisyonu, MS' in ilerlemesi ile ilişkilidir. Fazla kilo/obezite, 
nöroinflamasyonu ve hastalık ilerleme ve nüks riskini artırmaktadır. Bu araştırmada 
15 Ekim 2019-15 Ekim 2022 tarihleri arasında Nöroloji kliniğine başvurmuş, 18-65
yaş aralığında, MS tanısı almış çalışmaya alınma kriterlerine uyan 356 kişinin 
retrospektif olarak Tanita BC 418 cihazı ile ölçüme alınmış değerleri, BKİ değeri 
metabolizma hızı, vücuttaki toplam ve segmental yağ ve kas oranı ve biyokimyasal 
kan bulguları, MRG bulguları değerlendirilmiştir. Yapılan analiz neticesinde bazı kan 
değerleri ile hastaların toplam yağ, kas kütle ve yüzdeleri, FFM ve TBV değerleri 
arasında hem negatif yönde hem de pozitif yönde, hem düşük hem orta hem de büyük 
düzeyde anlamlı bir ilişki tespit edilmiştir, p≤.050. Obez olmayanların (BKİ<25) MS 
süresi ortalaması (X̄=6.95, SS=5.30) ile obez olanların (BKİ=25+) MS süresi 
ortalaması (X̄=9.23, SS=6.39) arasında anlamlı bir fark tespit edilmiştir, t(263)=3.09, 
p=.002. Obez olanların MS süresi olmayanlara göre daha fazladır. Yine yapılmış 
analiz sonucuna göre obez olmayanların (BKİ<25) metabolizma hızı ortalaması 
(X̄=1406.65, SS=220.69) ile obez olanların (BKİ=25+) metabolizma hızı ortalaması 
(X̄=1595.32, SS=280.16) arasında anlamlı bir fark tespit edilmiştir, t(354)=6.96, 
p<.001. Obez olanların metabolizma hızı obez olmayanlara göre daha fazladır. Toplam 
yağ dışı kütle (FFM) açısından MS ilaç tipleri arasında anlamlı bir fark tespit 
edilmiştir, F(5, 232)=2.83, p=.017. Hangi ilaç tipleri arasında anlamlı fark olduğunu 
tespit etmek üzere yapılan bonferroni post hoc analizi neticesinde ise Interferon beta1 (X̄=45.77, SS=9.39) ile teriflunomid (X̄=53.06, SS=12.15) arasında anlamlı bir fark 
olduğu, Interferon beta-1 kullananların yağ dışı kütle ve TBV değerinin 
teriflunomid'den daha az olduğu tespit edilmiştir. MS hastalığı genç yetişkinlerde 
engelliliğin başlıca nedenlerindendir ve insidansı yıldan yıla artmaktadır. MS hastalığı, 
bireylerin hem fiziksel hem de mental olarak yaşam kalitesini önemli düzeyde 
etkilemektedir. Bu nedenle hastalığın ilerleyişinde ve hastaların yaşam kalitesi 
üzerinde etkili olan faktörlerin araştırılması ve bilinmesi gerekmektedir.

Abstract:
Multiple sclerosis (MS) is an autoimmune, chronic, inflammatory, progressive, 
axonal and demyelinating neurological disease of the central nervous system (CNS). 
The relationship between Multiple Sclerosis and nutrition has continued to be 
investigated for the last 50 years. Body composition is associated with the progression 
of MS. Excess weight/obesity increases neuroinflammation and the risk of disease 
progression and recurrence. In this study, the values measured with the Tanita BC 418 
device retrospectively, BMI value, metabolic rate, total and segmental values in the 
body, of 356 patients aged 18-65 years, who applied to the Neurology clinic between 
15 October 2019 and 15 October 2022, were diagnosed with MS. fat and muscle ratio, 
biochemical blood findings and MRI findings were evaluated. As a result of the 
analysis, a significant relationship was found between some blood values and the total 
fat, muscle mass and percentages, FFM and TBV values of the patients, both in the 
negative and positive direction, at both low, moderate and large levels, p≤.050. A 
significant difference was found between the mean MS duration of the non-obese 
(BMI<25) (X̄=6.95, SD=5.30) and the mean MS duration of the obese (BMI=25+) 
(X̄=9.23, SD=6.39), t(263) )=3.09, p=.002. Those who are obese are more likely to 
have MS than those without. Again, according to the results of the analysis, a 
significant difference was found between the mean metabolic rate of the non-obese 
(BMI<25) (X̄=1406.65, SD=220.69) and the mean metabolic rate of the obese 
(BMI=25+) (X̄=1595.32, SD=280.16). t(354)=6.96, p<.001. People who are obese 
have a higher metabolic rate than those who are not obese. A significant difference 
was found between MS drug types in terms of total non-fat mass (FFM), F(5, 
232)=2.83, p=.017. As a result of bonferroni post hoc analysis performed to determine 
which drug types there is a significant difference, there was a significant difference 
between Interferon beta-1 (X̄=45.77, SS=9.39) and teriflunomide (X̄=53.06, 
SS=12.15), Interferon beta- 1 users were found to have less non-fat mass and TBV 
than teriflunomide. MS is a major cause of disability in young adults and its incidence 
is increasing from year to year. MS disease significantly affects the quality of life of 
individuals, both physically and mentally. For this reason, it is necessary to investigate 
and know the factors that affect the progression of the disease and the quality of life 
of the patients.