Aktüeryal denetim kapsamında Türkiye'de emekliliğe yönelik taahhütte bulunan kuruluşlar (vakıf, sandık, dernek, ticari şirket)
The institutions making commitment for retirement within actuarial supervision in Turkey (foundation, fund, association, commercial company)
Yazar: HÜSEYİN ÜNAL
Danışman: PROF. DR. GÜLER ARAS
Yıldız Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Bölümü / İşletme Yönetimi Ana Bilim Dalı / İşletme Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Aktüerya Bilimleri = Actuarial Sciences
Dizin: Aktüerya = Actuary ; Denetim = Control ; Emeklilik = Pension ; Emeklilik sistemi = Pension system ; Özel emeklilik = Private pension

Özet:
Bireylerin ilerleyen yaşlarında hayatlarını idame ettirecek emeklilik gelirine sahip olmaları, emeklilik hizmeti veren bir kuruluşa üye olmalarına ve bu kuruluş bünyesinde yer alan emeklilik planlarına katkıda bulunmalarına bağlıdır. Emeklilik planlarının yükümlülüklerini yerine getirebilmesi, varlık ve yükümlülük dengesinin doğru yönetilmesi ile mümkündür. Bu sebeple emeklilik planları üzerinde yapılacak aktüeryal hesaplamalar ve bu hesaplamalarla ortaya çıkan sonuçların denetimi büyük önem taşımaktadır.Yakın zamana kadar emekliliğe yönelik taahhütte bulunan kuruluşların emeklilik planlarına ilişkin varlık ve yükümlülükleri açısından kamu otoritesinin denetimi olmamıştır. 4632 sayılı Bireysel Emeklilik Tasarruf ve Yatırım Sistemi Kanununun 2007 yılında yapılan bir değişiklikle eklenen Geçici 1 inci maddesi gereğince; üyelerine veya çalışanlarına emekliliğe yönelik taahhütte bulunan dernek, vakıf, sandık, tüzel kişiliği haiz meslek kuruluşu veya sair ticaret şirketlerinin emekliliğe yönelik taahhütlerinin aktüeryal denetimi ilk kez Hazine Müsteşarlığı tarafından yapılmaya başlanmıştır. Bu kapsamda, farklı hukuki statülere sahip 81 kuruluşun Listeye kaydı yapılmış ve bu kuruluşlara ve faaliyetlerine ilişkin ilk veriler ortaya çıkmaya başlamıştır.Bu çalışmada, Türkiye'de yasal bir çerçevesi olmayan, sağlıklı bir hukuki alt yapıdan yoksun, farklı statülerde faaliyette bulunan ve emekliliğe yönelik taahhütte bulunan kuruşlar ve bu kuruluşların faaliyetlerine ilişkin genel resim ortaya çıkarılmakta ve bu kuruluşların aktüeryal denetimine ilişkin bilgiler verilmektedir. Bununla birlikte, Türkiye'de ikinci basamak emeklilik sisteminde faaliyet gösteren kuruluşlar tespit edilmekte, bu kuruluşların teşekkül biçimlerine, kuruluş amaçlarına, sundukları faydalara, finansman yapılarına, vergisel düzenlemeler karşısındaki durumlarına ve kamu kurum ve kuruluşları ile ilişkilerine değinilmektedir. Ayrıca, bu kuruluşların sahip oldukları emeklilik planlarına, aktif-pasif üye yapılarına, finansman yapılarına, gelir ve gider durumlarına ve bilanço büyüklüklerine ilişkin genel bir değerlendirme de yapılmakta ve bu alanın daha sistemli ve verimli bir yapıya kavuşturulması amacıyla öneriler geliştirilmektedir.

Abstract:
Individuals? having pension pay in their old age so as to live on depends on their being member of an institution which gives pension services and depends on making contribution to pension plans in such an institution. Fulfilling the obligations concerning the pension plans is possible through well-management of the balance between property and obligations. Therefore, supervision of the actuarial accountings which are made on retirement plans and of result of such accounts is very important.Until recently, public authorities did not have supervision on the balance between property and pension obligations of the institutions which make commitment for retirement. In accordance with Provisional Article 1 which was added to the Individual Pension Savings and Investment System Law no 4632, which was amended in 2007, Undersecretariat of Treasure was given authority for the first time to make actuarial supervision of the commitments made by associations, foundations, funds, incorporated professional institutions and similar commercial companies concerning pension plans. In this context, 81 institutions which have different legal status were enlisted; and consequently, the data concerning these institutions and their activities have come out for the first time.In this study, a general overview has been made concerning the institutions which do not have legal grounds, have not healthy legal background and which have activities with different status and make commitment concerning retirement, and information concerning the actuarial supervision of these institutions has been provided. Moreover, a general assessment has been made concerning the these institutions? pension plans, their active-passive membership structure, finance structure, income and expense condition, the bigness of their balance sheet, and some suggestions have been made so that these institutions have a more systematic and more efficient structure.