Katater ablasyon uygulanan atriyal fibrilasyonu olan hastalarda ağrı ve etkileyen faktörler
Pain and affecting factors in patients with atrial fibrillation undergone catheter ablation
Yazar: ÖZNUR SELEN
Danışman: PROF. DR. HATİCE MERT
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / İç Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Ablasyon = Ablation ; Atriyal fibrilasyon = Atrial fibrillation ; Ağrı = Pain ; Hemşirelik bakımı = Nursing care ; Kalp = Heart ; Kalp hastalıkları = Heart diseases ; Kateterizasyon = Catheterization

Özet:
Bu araştırma kateter ablasyon uygulanan atriyal fibrilasyonu olan hastalarda ağrı durumunu değerlendirmek ve ağrıya neden olan faktörleri belirlemek amacıyla Dokuz Eylül Üniversitesi Hastanesi Aritmi Servisi'ne gelen ve kateter ablasyon işlemi geçirmiş olan atriyal fibrilasyon tanılı 218 birey ile yürütülmüştür. Çalışmada; Tanıtıcı Bilgi Formu, İşlem Sırası Ağrı Değerlendirme Formu, İşlem Sonrası Ağrı Değerlendirme Formu kullanılmıştır. Veriler sayı-yüzde, aritmetik ortalama, t testi ve kikare testi kullanılarak değerlendirilmiştir.
İşlem sırasında bireylerin %98,6'sı kalp bölgesi (%94) başta olmak üzere girişim yeri (%89), sırt (%19,3) ve sağ omuzda (%19,3) ağrı yaşadıklarını ifade etmişlerdir. Ağrı puan ortalamalarına bakıldığında ise kalp bölgesi ve girişim yeri 7,05±2,47 ve 7,05±2,67, sırt 6.76±1,91 ve sağ omuzda 6.44±2,72 şiddetinde ağrı yaşadıkları saptanmıştır. Bireylerin kalp bölgesinde en fazla yanma (%89,9), girişim yerinde batıcı (%79,3), sırtta bıçak saplanır tarzda (%13,8) ve sağ omuzda yanma (%10,6) şeklinde ağrı tarif ettikleri saptanmıştır. 

Bireylerin işlem öncesi ağrı ifadeleri incelendiğinde girişim yeri ve kalp bölgesinde 0. ve 2. saatte, sırtta ise 2. ve 4. saatte daha fazla ağrı yaşadıkları; işlem sonrası bölgelere göre ağrı puan ortalamaları incelendiğinde ise girişim yeri ve kalp bölgesinde 0. saatte, sırt bölgesinde ise 2. saatte ağrı şiddetinin daha yüksek olduğu görülmüştür.
Genç bireylerde kalp ve sırtta ağrı bakımından fark bulunmazken girişim yerinde genç bireylerde daha fazla ağrı olduğu; kadın ve erkek cinsiyetleri karşılaştırıldığında kalp ve sırtta kadın cinsiyette daha fazla ağrı görüldüğü, medeni durum ve eğitim durumunun ağrı durumunu etkilemediği, radyofrekans ve kriyoablasyon yöntemlerinin kalpteki ağrı durumunu değiştirmediği, girişim yerinde kriyoablasyon yöntemi kullanılan bireylerde daha fazla ağrı olduğu görülmüştür.
Kateter ablasyon işlemi sırasında ve sonrasında ağrının şiddeti artmaktadır. Ağrının yeri, niteliği, ağrıyı arttıran ve azaltan faktörlerin neler olduğuna dair literatür bilgisi sınırlıdır. Sağlık profesyonellerinin bütüncül bir tedavi sunabilmeleri ve hasta konforunun arttırılması için daha fazla çalışmaya ihtiyaç vardır.

Abstract:
This study was carried out with 218 individuals diagnosed with atrial fibrillation who underwent catheter ablation and came to Dokuz Eylul University Hospital Arrhythmia Service in order to evaluate the pain status in patients with atrial fibrillation who underwent catheter ablation and to determine the factors causing pain. In the study; Introductory Information Form, While-Procedure Pain Evaluation Form and Post-Procedure Pain Evaluation Form were used. The data were evaluated using percentage, arithmetic mean, t-test and chi-square test.
During the procedure, 98.6% of the individuals stated that they experienced pain mainly in the heart region (94%), in the intervention site (89%), in the back (19.3%) and in the right shoulder (19.3%). When the mean pain scores were examined, it was determined that they experienced pain in the heart region (7.05±2.47) and in the intervention site (7.05±2.67), in the back (6.76±1.91) and in the right shoulder (6.44±2.72). It was observed that individuals described burning pain in the heart region (89.9%), stabbing pain (79.3%) at the site of the intervention, knife-like pain in the back (13.8%) and burning pain in the right shoulder (10.6%).
When the postoperative pain complaints of the individuals were examined, it was seen that they experienced more pain at the intervention site and in the heart region between the 0th-2nd hours and in the back between the 2nd-4th hours. When the pain score averages were examined according to the post-procedure regions, it was seen that the pain intensity was higher at the intervention site and in the heart region at the 0th hour, and in the back region at the 2nd hour. 
 
While no difference was found in terms of pain in the heart and the back in young individuals, it was observed that younger individuals had more pain at the site of intervention. When the male and female genders were compared, more pain was seen in the heart and the back in females. It was noticed that marital status and educational status did not affect the pain status. While radiofrequency and cryoablation methods did not change the pain status in the heart, it was observed that individuals on whom the cryoablation method was used at the intervention site had more pain.
The level of pain increases during and after the catheter ablation procedure. There is limited literature on the location and nature of pain and the factors that increase and decrease pain. More studies are needed for healthcare professionals to provide a holistic treatment and to increase patient comfort.