Sosyal medyadaki sağlık haberlerinin yankı odası ve filtre balonu etkisi: Maraş depremi sonrası Twitter'da yayınlanan haberlerin analizi
Echo chamber and filter bubble effect of health news on social media: Analysis of Twitter news after Maraş earthquake
Yazar: ERHAN ÇAKIR
Danışman: DOÇ. DR. TOLGA ÇELİK
Ege Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Gazetecilik Ana Bilim Dalı / Sağlık İletişimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Gazetecilik = Journalism
Dizin: Algı yönetimi = Perception management ; Eleştirel söylem çözümlemesi = Critical discourse analysis ; Filtre balonu = Filter bubble ; Kutuplaşma = Polarization ; Manipülasyon = Manipulation ; Sağlık iletişimi = Health communication ; Sosyal medya = Social media ; Twitter = Twitter

Özet:
Bu çalışma, Maraş depremi sonrası Twitter'da yayımlanan sağlık haberlerinin yankı odası ve filtre balonu etkilerini incelemektedir. Sosyal medya, bilgiye hızlı ve geniş çapta erişim sağlamasına rağmen, kullanıcıların sadece kendi inanç ve görüşlerine uygun bilgileri görmelerine neden olan filtre balonu ve yankı odası etkileri gibi önemli bilgi sınırlamaları da barındırmaktadır. Bu araştırma, deprem gibi travmatik bir olayın ardından sosyal medyada yayılan sağlık haberlerinin bu etkiler çerçevesinde nasıl şekillendiğini ve toplum üzerindeki etkilerini analiz etmeyi amaçlamaktadır.
Araştırmanın birinci aşamasında, yeni medya ve sosyal ağlar ile ilgili teorik bilgi verilmiştir. İkinci aşamada ise sosyal paylaşım ağları ve Twitter ile ilgili teorik bilgini yanı sıra yankı odası ve filtre balonu etkisi örnekleriyle birlikte incelenmiştir. Veri toplama sürecinde, Twitter üzerinden anahtar kelimelerle haberlere ulaşılarak ilgili tweetler toplanmış ve bu tweetlerin eleştirel söylem analizi tekniği ile çözümlemesi yapılarak, algı yönetimi, manipülasyon, yankı odası ve filtre balonu etkileri değerlendirilmiştir.
Araştırma bulguları, deprem sonrası sosyal medyada yayılan sağlıkla ilgili haberlerde ideolojik söylemler kullanıldığını, algı yönetimi ve manipülasyon yapıldığını büyük ölçüde yankı odaları içinde kaldığını ve kullanıcıların çoğunlukla kendi inançlarına uygun bilgileri tercih ettiğini göstermektedir. Filtre balonu etkisi nedeniyle birçok kullanıcının farklı bakış açılarına erişiminin sınırlı olduğu tespit edilmiştir.
Sonuç olarak bu çalışma sosyal medya platformlarının, kriz dönemlerinde sağlık iletişimi üzerindeki rolünü ve etkilerini anlamak açısından önemli bulgular sunmaktadır. Sağlık haberlerinin daha geniş ve doğru bir şekilde yayılmasını sağlamak için sosyal medya platformlarının algoritmalarının gözden geçirilmesi ve kullanıcıların bilinçlendirilmesi gerekmektedir. Bu bağlamda, sağlık iletişimi stratejilerinin geliştirilmesine yönelik öneriler sunulmaktadır.

Abstract:
This study examines the echo chamber and filter bubble effects of health news published on Twitter after the Maraş earthquake. While social media provides rapid and widespread access to information, it also includes significant information limitations such as the filter bubble and echo chamber effects, which cause users to see only information that aligns with their own beliefs and opinions. This research aims to analyze how health news disseminated on social media following a traumatic event like an earthquake is shaped by these effects and its impact on society.
In the first stage of the research, theoretical information about new media and social networks is provided. In the second stage, theoretical information about social networking sites and Twitter is examined along with examples of echo chamber and filter bubble effects. During the data collection process, relevant tweets were gathered using keywords on Twitter, and these tweets were analyzed using critical discourse analysis techniques to evaluate perception management, manipulation, and the effects of echo chambers and filter bubbles.
The research findings show that health-related news disseminated on social media after the earthquake used ideological discourses, engaged in perception management and manipulation, and largely remained within echo chambers. Users mostly preferred information that matched their own beliefs. Due to the filter bubble effect, many users were found to have limited access to different perspectives.
In conclusion, this study presents significant findings for understanding the role and impact of social media platforms on health communication during crisis periods. It suggests that social media platform algorithms need to be reviewed and users need to be made aware to ensure wider and more accurate dissemination of health news. In this context, recommendations are made for the development of health communication strategies.