Ailelerin konut ve çevresel kalite memnuniyetine etki eden faktörlerin incelenmesi
Investigating factors that effects families residence and enviromental quality satisfaction
Yazar: MÜKERREM BENGÜ ŞEKEROĞLU
Danışman: DOÇ. DR. HÜLYA ÖZTOP
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Aile ve Tüketici Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Ev Ekonomisi = Home Economics
Dizin: Aile = Family ; Kalite = Quality ; Konut = Dwelling house ; Çevre = Environment ; Çevre kalitesi = Environmental quality ; Çevresel özellikler = Environmental properties ; İkametgah memnuniyeti = Residential satisfaction

Özet:
Bu araştırma ailelerin; konut ve çevresine ilişkin özelliklerden duydukları memnuniyet düzeyinin belirlenmesi, konut ve çevresine ilişkin memnuniyetlerine etki eden faktörlerin incelenmesi ve gelecekte planlanacak konutlara ilişkin memnuniyetin arttırılması için ilgili kurum ve kuruluşlara geçerli önerilerde bulunmak amacıyla planlanmış ve yürütülmüştür.  
Araştırmanın evrenini Ankara ili, Çankaya ilçesi, Yaşamkent mahallesinde ikamet eden aileler oluşturmaktadır.  Araştırmanın örneklemi ise çalışmaya katılmayı gönüllü olarak kabul eden ve tabakalı örneklem yöntemi ile seçilen 420 bireyden oluşmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak anket formu kullanılmıştır. Hazırlanan anket formunda ilk bölüm katılımcıların kişisel bilgilerinden, ikinci bölüm katılımcıların mevcut konutlarının özelliklerinden, üçüncü bölüm ise, konut ve çevresine ilişkin özelliklere duyulan memnuniyeti ölçmek için araştırmacı tarafından geliştirilen Konut ve Çevresel Kalite Memnuniyet Ölçeği'nden oluşmaktadır. Ölçeğin güvenilirlik katsayısı 0,953 olarak elde edilmiştir. Ölçeği oluşturan üç alt boyutun faktör yükleri incelendiğinde; "Fiziksel Memnuniyet" alt boyutunda en önemli değişkenin 0,85 faktör yüküyle "Mutfağın büyüklüğü (m2)" olduğu bulunmuştur. Bu alt boyutta katılımcıların yaklaşık %41,9' u mevcut konutlarındaki girişin (holün) kullanışlı olmasından memnun olduklarını belirtmişlerdir. "Erişilebilirlik Memnuniyeti" alt boyutunda en önemli değişken 0,91 faktör yüküyle "Sağlık olanaklarına yakınlık durumu" olarak belirlenmiştir. Bu alt boyutta katılımcıların %33,6' sı yaşadıkları konutun kent merkezine yakınlık durumundan memnun olduklarını ifade etmiştir. "Çevresel Memnuniyet" alt boyutunda en önemli değişken 0,91 faktör yüküyle "Yangın yönetmeliğine uygunluk" olarak belirlenmiştir. Bu alt boyutta trafik kazalarına karşı alınan önlemlerden katılımcıların %35,7' si memnun olduklarını ifade etmiştir.  
vii   
Katılımcıların konut ve çevresine ilişkin memnuniyet düzeyleri bazı sosyoekonomik ve demografik değişkenlere göre incelendiğinde; bireylerin cinsiyeti, yaş grupları ve konut sahibi olma durumları ile fiziksel, çevresel ve erişilebilirliğe ilişkin memnuniyet düzeyleri arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık saptanmamıştır (p>0,05). Gelir grubuna göre erişilebilirlik ve çevresel memnuniyetteki farklılık istatistiksel olarak anlamlı değilken (p>0,05) fiziksel memnuniyetteki farklılık istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur (p< 0,05). Çocuk sahibi olma durumuna göre, erişilebilirlik memnuniyet düzeyine ilişkin farklılık istatistiksel olarak anlamlı bulunurken (p< 0,05), fiziksel ve çevresel memnuniyet düzeyi ile çocuk sahibi olma arasındaki farkın istatistiksel olarak anlamlı olmadığı saptanmıştır (p> 0,05). Katılımcıların mevcut konutlarının büyüklüğüne göre ise fiziksel, çevresel ve erişilebilirlik memnuniyeti arasındaki ortalama farklılık istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur (p< 0,05).  
Fiziksel memnuniyet ile çevresel memnuniyet arasında aynı yönlü %57,5'lik (istatistiksel olarak) önemli ilişkiye rastlanmış, fiziksel memnuniyetteki toplam değişimin %45,0'ının çevresel memnuniyet ve erişilebilirlik memnuniyeti ile açıklanabildiği belirlenmiştir.

Abstract:
This research was planned and carried out to determine satisfaction level of families in housing and its environment, to examine the factors related to their satisfaction about housing and its environment and to make suggestions for institutions and organizations to increase satisfaction about houses to be planned in the future. The universe of the research is formed by families who live in Çankaya, Yaşamkent ,the districts of Ankara. The sample of the research consists of 420 individuals selected voluntarily to participate in the study by stratified sampling method. Survey form was used as data collecting tool in the research. In the prepared questionnaire, the first part consists of personal information of the participants, the second part is  the properties of existing residences and the third part includes Housing and Environmental Quality Satisfaction Scale developed to by the researcher for measure satisfaction of the residents and environment. The reliability coefficient of the scale was 0.953. When the factor loadings of three sub-dimensions constituting the scale are examined, the most important variable in "Physical Satisfaction" sub-dimension was found as "Size of Kitchen (m2)" with a factor load of 0.85. Approximately 41.9% of the participants in this sub-dimension stated that they were pleased with the entrance (hall) of their houses. The most important variable in "Accessibility Satisfaction" sub-dimension was identified as "closeness to health facilities" with a factor of 0.91. In this sub-dimension, 33.6% of the participants stated that they were satisfied with closeness of their houses to the city center. The most important variable in "Environmental Satisfaction" sub-dimension was determined as "Compliance with fire measures" with a factor of 0.91. In this subdimension, 35.7% of participants expressed their satisfaction with measures taken against traffic accidents. 
ix  
Levels of the subjects' satisfaction with the houses and their surroundings were studied in terms of certain socioeconomic and demographic variables, and the said study did not find reveal any statistically meaningful difference (p>0.05) between the subjects' genders, age groups and ownership and the levels of their satisfaction with physical, environmental and accessibility aspects of the houses. The difference between their satisfaction levels with the accessibility and environmental aspects and their income levels was found to be not meaningful (p>0.05), but the difference between their satisfaction with physical aspects and their income levels was meaningful (p<0.05). The difference between levels of their satisfaction with accessibility and their parent or nonparent status was found to be statistically meaningful (p<0.05), but the difference between their levels of satisfaction with the physical and environmental aspects and their same status was found to be not statistically meaningful (p>0.05). The difference between the surface areas of the subjects' houses and their levels of satisfaction with the physical, environmental and accessibility aspects was found to be statistically meaningful (p<0.05). 
A statistically significant relationship was found between physical satisfaction and environmental satisfaction of 57.5%, and it was determined that 45% of the total change in physical satisfaction can be explained by satisfaction of environmental satisfaction and accessibility.