Kalecik merasının (Mardin-Nusaybin) vejetasyon karakteristikleri ve otlatma kapasitesinin belirlenmesi
Determination of vegetation characteristics and grazing capacity of the Kalecik rangeland in Mardin province
Yazar: NİHAT ACAT
Danışman: PROF. DR. AHMET ALPER BABALIK
Isparta Uygulamalı Bilimler Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Orman Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Ormancılık ve Orman Mühendisliği = Forestry and Forest Engineering
Dizin: Botanik kompozisyon = Botanical composition ; Kuru ot verimi = Hay yield

Özet:
Mardin ili Nusaybin ilçesinde bulunan Kalecik merasında, 2023 yılı bitki büyüme ve
gelişim döneminde gerçekleştirilen bu araştırmada, mera alanındaki vejetasyon ve
toprak karakteristikleri incelenmiştir. Araştırma kapsamında mera alanının bitki
türleri, bitki ile kaplı alanı, botanik kompozisyonu, topraküstü ve toprakaltı
biyokütlesi, otlatma kapasitesi ve mera durumu konuları çalışılmıştır. Ayrıca, toprak
karakteristikleriyle ilgili bazı genel özelliklerde belirlenmiştir.
Araştırma alanındaki toprakların tekstür sınıfı %51.10 ile killi olarak belirlenmiştir.
Toprakların pH değeri 7.95 ile hafif alkalin olarak tespit edilmiştir. Kireç oranı
%6.80 ile orta düzeyde, organik madde oranı %2.51 ile orta seviyededir. Tuzluluk ise
0.340 mS/cm ile hafif tuzlu olarak ölçülmüştür. Mera alanının vejetasyon yapısında,
40 bitki familyasına ait 220 bitki taksonu tespit edilmiştir. En fazla taksona sahip
familyalar sırasıyla 25 taksonla Asteraceae, 15 taksonla Fabaceae ve 14 taksonla
Brassicaceae familyalarıdır. Çalışma alanının ortalama bitki kaplı alan değeri
%63.96, botanik kompozisyonu ise %53.75 Poaceae, %10.83 Fabaceae ve %35.42
diğer familyalardan oluşmuştur. Mera alanının topraküstü biyokütle miktarı
ortalaması 662.06 kg/da, toprakaltı biyokütle miktarı ortalaması ise 564.06 kg/da
belirlenmiştir. Otlatma kapasitesi 469.8 Büyükbaş Hayvan Birimi (BBHB) olarak
belirlenmiş ve mera durumu "iyi" olarak değerlendirilmiştir.
Araştırma sonuçlarına göre, mera bitki örtüsünün zarar gördüğü ve aşırı otlatma
baskısının olduğu tespit edilmiştir. Bu durum, meraların ıslah edilmesi ve etkili ıslah
yöntemlerinin belirlenmesi gerektiğini ortaya koymaktadır. Ayrıca, otlatma
baskısının azaltılması ve toprağı erozyona karşı koruyan nitelikli bitki örtüsünün
arttırılması gerekmektedir.

Abstract:
In this study, vegetation and soil characteristics of the pasture area were analysed in
Kalecik pasture located in Nusaybin district of Mardin province during the plant
growth and development period of 2023. During the research, plant species, plant
covered area, botanical composition, above and below ground biomass, grazing
capacity and pasture condition of the pasture area were studied. In addition, some
general characteristics related to soil properties were determined.
The texture class of the soils in the study area was determined to be clayey with
51.10%. The pH value of the soils was found to be slightly alkaline at 7.95. The lime
content is moderate at 6.80% and the organic matter content is moderate at 2.51%.
The salinity was measured as slightly saline with 0.340 mS/cm. The vegetation
structure of the pasture area, 220 plant taxa belonging to 40 plant groups were
identified. The families with the most taxa were Asteraceae with 25 taxa, Fabaceae
with 15 taxa and Brassicaceae with 14 taxa, respectively. The average plant-covered
area value of the study area was determined as 63.96% and botanical composition to
be 53.75% Poaceae, 10.83% Fabaceae and 35.42% other families. The average
above-ground biomass amount of the pasture area was determined as 662.06 kg/da,
and the average below-ground biomass amount was determined as 564.06 kg/da. The
grazing capacity was determined as 469.8 Animal Units (BBHB) and the pasture
condition was determined as good.
According to the results of the research, it was determined that pasture vegetation
was damaged and there was overgrazing pressure. This situation reveals that pastures
should be improved and effective rehabilitation methods should be determined. In
addition, it is necessary to reduce the grazing pressure and increase the qualified
vegetation cover that protects the soil against erosion.