Borderline kişilik bozukluğunda bedenselleştirme ve zihinselleştirme arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigating the association between mentalization and somatization in borderline personality disorder
Yazar: OSMAN DEMİRCİ
Danışman: PROF. DR. BAYRAM MERT SAVRUN
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Cerrahpaşa Tıp Fakültesi / Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Psikiyatri = Psychiatry

Özet:
Amaçlar: Borderline kişilik bozukluğu (BKB) hastalarında bedenselleştirme sık 
gözlenebilmektedir. BKB aynı zamanda zihinselleştirme kapasitesinin kendilik ve 
öteki boyutlarında düzensizliklerle seyretmektedir. Çalışmamızda kendini ve ötekini 
zihinselleştirme süreçlerinin BKB hastalarında gözlenen bedenselleştirme eğilimine 
etkileri araştırılmaktadır. Bağlanma güvensizliğinin yüksek olduğu BKB'de bu 
durumun bedenselleştirmeye etkisinde kendini ve ötekini zihinselleştirmenin ön plana 
çıkıp çıkmadığı incelenmektedir. 
Gereç ve Yöntem: 82 BKB hastası ve 82 sağlıklı kontrol ile gerçekleştirilen 
çalışmamızda Sosyodemografik ve Klinik Veri Formu, Somatizasyon Ölçeği, Yakın 
İlişkilerde Yaşantılar Envanteri-II, Sürekli Üst-Duygu Ölçeği, Zihinselleştirme 
Ölçeği, Gözlerden Zihin Okuma Testi kullanıldı. İstatistiksel yöntemlerle çalışma 
grupları ve ölçek puanları arasındaki ilişkiler değerlendirildi. 
Bulgular: BKB hastalarında bedenselleştirmenin sağlıklı kontrollere göre daha yoğun 
olduğu bulundu. Bulgularımız BKB hastalarında bedenselleştirmenin hem kendini 
hem ötekini zihinselleştirme süreçleriyle ilişkili olduğunu gösterdi. Düzenleyicili aracı 
değişken analiziyle BKB hastalarında bağlanmaya ilişkin kaygının bedenselleştirmeye 
etkisinde duygularda berraklık ve zihin okuma becerilerinin aracılık etkisi gösterildi. 
Sonuç: Bulgularımız BKB hastalarında görülen artmış bedenselleştirme eğiliminde 
hem kendini hem ötekini zihinselleştirmenin koruyucu olarak ortaya çıkabileceğini 
göstermektedir. Zihinselleştirme bozuklukları bedensel sinyallerin duygusal olarak 
yorumlanmasını güçleştirerek bedenselleştirmeyi artırıyor olabilir. Kendini ve ötekini 
zihinselleştirme eksikliklerinin ilişkili olduğu kimlik bütünlüğünde, kendilik-öteki 
ayrımında ve kendilikte faillik/sahiplik hislerinde bozulmalar bedenselleştirme 
eğiliminde artışa yol açabilir. 
Anahtar Sözcükler: Zihinselleştirme, Bedenselleştirme, Borderline Kişilik 
Bozukluğu

Abstract:
Aim: Somatization can be frequently observed in patients with borderline personality 
disorder (BPD). BPD also presents with disruptions in the self and other dimensions 
of mentalization capacity. In our study, the effects of self and other mentalization 
processes on the somatization tendency observed in BPD patients are investigated. In 
BPD, where attachment insecurity is high, it is examined whether self- and other
mentalizing stands out in the effect of this situation on somatization. 
Material and Method: In our study, conducted with 82 BPD patients and 82 healthy 
controls, the Sociodemographic and Clinical Data Form, Somatization Scale, 
Experiences in Close Relationships-Revised, Trait Meta-Mood Scale, Mentalization 
Scale, Reading the Mind in the Eyes Test were used. The relations between study 
groups and scale scores were evaluated using statistical methods. 
Results: Somatization was found to be more intense in BPD patients than in healthy 
controls. The results indicate that the somatization is associated with both self- and 
other-mentalizing in BPD patients. It was demonstrated with moderated mediation 
analysis that emotional clarity and mind-reading abilities mediated the association 
between attachment anxiety and somatization in BPD patients.  
Conclusion: Our findings suggest that both self- and other-mentalizing may appear as 
a protective factor in the increased somatization tendency seen in BPD patients. 
Mentalizing impairments may increase somatization by making emotional 
interpretation of bodily signals difficult. Identity diffusion, impairments in self-other 
distinction and in the sense of self-agency/ownership which are associated with 
deficiencies in self- and other-mentalizing may lead to an increase in the somatization 
tendency.  
Keywords: Mentalization, Somatization, Borderline Personality Disorder