Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nde patlayıcı madde yaralanmalarında sivil yaralıların demografik özellikleri
Demographic characteristics of civilian wounded explosives injury in The Southeastern Anatolia Region
Yazar: ÖMER KAÇMAZ
Danışman: PROF. DR. CAHFER GÜLOĞLU
Dicle Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Acil Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2014
Konu: Demografi = Demography
Dizin: Demografi = Demography ; Güneydoğu Anadolu bölgesi = Southeastern Anatolia region ; Patlayıcı maddeler = Explosives ; Yaralar ve yaralanmalar = Wounds and injuries ; Yaralar-ateşli silah = Wounds-gunshort

Özet:
ÖZET

Patlamalar, savas? dışı nadiren görülen mekanizması net belirlenemeyen yaralanma vakalarına neden olabilmektedir. Ülkemizde çeşitli iş kazaları, evde kullanılan bazı araç gereçlerin ve terör olayları için kullanılan bazı patlayıcıların yarattığı yaralanmalar için herhangi bir klinik skorlama ve triyaj tekniği yaygın olarak kullanılmamaktadır. Ayrıca patlayıcı maddelerin sıkı denetimler altında olmaması ve illegal kullanımı sonucu yaralanma ve ölüm oranlarını artırmaktadır. 
Bu çalışmamızda amacımız Türkiye Cumhuriyeti'nin Güneydoğu Anadolu bölgesinde Ocak 2005- Eylül 2013 yılları arasında çeşitli nedenlerle meydana gelen patlamalar sonucunda Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi Eğitim Araştırma Hastanesi Acil Servis birimine başvuran 117 sivil yaralanmaların demografik özelliklerini geriye dönük olarak analiz edildi. Hastalar acil serviste görüldü. Hastalar ATLS (Advanced Trauma Life Support) programına göre resüsite edildi ve var olan protokollere göre teşhis ve tedavi işlemlerinden geçtiler. 
Hastalarımızın %85.50'si erkek ve %14.50'si kadındı. Patlayıcı türüne göre hastalarımızın %20.51'i mayın, %29.06'sı bomba, %14.53'ü maytap, %7.69'u dinamit ve %28.31'i diğer patlayıcı türlerinden biriyle yaralanmıştı. Hastalarımızın özellikle yaz aylarında patlamaya maruz kaldığı ve etkilenenlerin de genç ve erkek hastalar olduğu görüldü.
Sonuç olarak patlama kaynaklı yaralanmaların önlenmesi, doğru triyaj, hızlı müdahale ve multidisipliner yaklaşım ile sağlanacaktır. Ayrıca patlama sonrası iş gücü kaybının önüne geçecektir. Daha kapsamlı ve fazla sayıda çalışma yapılması bu önlemlerin detaylanması için yol gösterici olacaktır.

Anahtar Kelimeler: Patlama yaralanması, patlayıcı madde, demografik özellik

Abstract:
ABSTRACT

Explosions can cause rare and unidentified mechanisms of injuries outside of the war. In our country, clinic scoring and triage technique are generally not in use for various work accidents, injuries that resulted from the use of domestic appliances and terrorist attacks. Moreover, explosive materials that is not under control and in use of illegal actions increase in rates of injuries and deaths.
The aim of our study is to analyse retrospectively the characteristics of demographical 117 civilian personal injuries that admitted to Department of Emergency Medicine Medical Faculty of Dicle University, which occurred between January 2005- September 2013 in the South East Region of Republic of Turkey. Patients were examinated in the Department of Emergency Medicine. Also, patients were resuscitated in accordance with ATLS ? Advanced Trauma Life Support - and treated according to the available protocols.  
This study included a total of 117 patients (100 males (85.50%) and 17 females (14.50%). In this study, types of explosions that were resulted the injuries of our patients are, as in percentage, 29.06%  bomb, 20.51% mine, 14.53 squib, 7.69 and 28.31% other explosive materials. Especially, our patients were seen in summer and affected groups were generally young and male patients.
In conclusion, it is important that true triage, immediate treatment and the multidisciplinary approach play a key role in the prevention of personal injuries resulted from explosions. Furthermore, they will help to reduce the loss of workforce. The more comprehensive studies are needed to determine similar precautions and it will guide for these injuries. 
Keywords: Injuries of Explosions, preventive actions, explosive materials, demographical factor.