Genç yetişkinlerde erken dönem uyumsuz şemalar ile cinsel doyum arasındaki ilişkide cinselliğe yönelik tutumların aracılık rolünün incelenmesi
Examining the mediating role of attitudes towards sexuality in the relationship between early maladaptive schemas and sexual satisfaction in young adults
Yazar: AŞKIM ÇELEBİ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AYÇA FERDA KANSU
İstanbul Aydın Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Cinsel doyum = Orgasm ; Cinsel tutumlar = Sexual attitudes ; Erken dönem uyum bozucu şemalar = Early maladaptive schemas

Özet:
Bu araştırmada, genç yetişkinlerde erken dönem uyumsuz şemaların cinsel doyuma etkisi ve bu ilişkide cinselliğe yönelik tutumların aracılık rolünün incelenmesi amaçlanmıştır. Bu doğrultuda araştırma ilişkisel tarama modelinde yürütülmüştür. Araştırma, 18-34 yaş aralığında olan ve evli, romantik ya da cinsel birlikteliği olan genç yetişkin bireyler arasından basit tesadüfi örnekleme yöntemi ile seçilen 415 katılımcı ile yürütülmüştür. Araştırma verilerinin toplanmasında, Demografik Bilgi Formu, Hendrick Cinsel Tutum Ölçeği, Young Şema Ölçeği (Kısa Form-3) ve Yeni Cinsel Doyum Ölçeğini içeren çevrimiçi bir anket formu kullanılmıştır. Elde edilen veriler SPSS v26 programı yardımıyla analiz edilmiştir. Araştırmada gerçekleştirilen korelasyon analizi sonucunda, erken dönem uyumsuz şemaların cinsel doyum ve cinsel tutum ile negatif ilişkili olduğu tespit edilirken, cinsel tutum ile cinsel doyum arasında pozitif bir ilişki olduğu belirlenmiştir. Regresyon analizi sonuçları ise erken dönem uyumsuz şemalardan duygusal yoksunluk şemasının cinsel doyum ve cinsel tutum üzerinde negatif yönde anlamlı etkisinin olduğunu göstermiştir. Bunun yanında, cinsel tutumun cinsel doyum üzerinde pozitif yönde ve anlamlı bir etkisinin olduğu görülmüştür. Araştırmada gerçekleştirilen aracılık analizleri sonucunda ise erken dönem uyumsuz şemalardan duygusal yoksunluk şemasının cinsel doyum ile ilişkisinde cinselliğe yönelik tutumun kısmi aracılık rolü olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Yapılan çalışmanın özgünlüğü açısından bulguların alanyazına katkı sağlayacağı düşünülmektedir.

Anahtar Kelimler: Erken Dönem Uyumsuz Şemalar, Cinsel Doyum, Cinselliğe Yönelik Tutumlar

Abstract:
This study aimed to investigate the effect of early maladaptive schemas on sexual satisfaction and the mediating role of attitudes towards sexuality in this relationship among young adults. The research was conducted using a correlational survey model. The study was carried out with 415 participants, aged between 18-34, who were married or in a romantic relationship, selected through a simple random sampling method. An online questionnaire form, including a Demographic Information Form, Hendrick Sexual Attitudes, Young Schema Questionnaire (Short Form-3), and New Sexual Satisfaction Scale, was used to collect research data. The obtained data were analyzed using the SPSS v26 program. As a result of the correlation analysis performed in the study, it was found that early maladaptive schemas were negatively related to sexual satisfaction and sexual attitudes, while there was a positive relationship between sexual attitudes and sexual satisfaction. The results of the regression analysis showed that the emotional deprivation schema, one of the early maladaptive schemas, had a significant negative effect on sexual satisfaction and sexual attitudes. In addition, it was observed that sexual attitudes had a positive and significant effect on sexual satisfaction. As a result of the mediation analyses conducted in the study, it was concluded that the emotional deprivation schema, among the early maladaptive schemas, had a partial mediating role in the relationship between sexual satisfaction and attitudes towards sexuality. The findings will contribute to the literature regarding the study's originality.

Keywords: Early Maladaptive Schemas, Sexual Satisfaction, Attitudes Towards Sexuality