Tohum üzerindeki egemenliğin neoliberal dönüşümü ve karşı hareket
Neoliberal transformation of sovereignty over seed and the counter-movement
Yazar: HATİCE KIRANTEPE
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ZERRİN AYŞE ÖZTÜRK
Ege Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration ; Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Egemenlik = Sovereignty ; Gıda rejimleri = Food regimes ; Gıdalar = Foods ; Kapitalizm = Capitalism ; Metalaşma = Commodization ; Neo-liberalizm = Neo-liberalism ; Tarım ürünleri = Agricultural products ; Tohumlar = Seeds ; Uluslararası ilişkiler = International relations ; Uluslararası politika = International policy

Özet:
Bu tez çalışması, tohum ve bitki genetik kaynakları üzerindeki egemenliğin neoliberal dönüşüm süreci ile bu dönüşüme karşı gelişen koruyucu karşı hareketler arasındaki ilişkiyi konu almaktadır. Tezin amacı, tohum ve bitki genetik kaynakları üzerindeki çifte hareket arasında nasıl bir ilişki olduğunu bütüncül ve ilişkisel bir analiz ile ortaya koymaktır. Bu amaç doğrultusunda ilk olarak, Karl Polanyi'nin çifte hareket kavramı, tarım ve gıdanın politik ekonomisi ve egemenliğin neoliberal dönüşümü alt başlıklarından oluşan bir kavramsal çerçeve oluşturulmuştur. İkinci bölümde, ilk bölümdeki genel kavramsal çerçeve tohum ve bitki genetik kaynakları özelinde ele alınarak tohum üzerindeki metalaşma ve egemenliğin neoliberal dönüşümü ile bu dönüşümün etkileri incelenmiştir. Üçüncü bölümde bu etkilere karşı ortaya çıkan uluslararası ve ulusal boyuttaki karşı hareket, farklı pratik ve söylemleriyle uluslararası örgütleri, devletlerin yasal düzenlemelerini, sivil toplumca geliştirilen inisiyatifleri kapsayacak şekilde örneklendirilmiştir. Bu tez çalışması, tohum ve bitki genetik kaynakları üzerindeki çifte hareket arasındaki ilişkinin ilk bölümde açıklanan neoliberal gıda rejimi üzerine üç ana yaklaşımdan biri olan Harriet Friedmann'ın kompleks yaklaşımını doğruladığı sonucuna ulaşmıştır. Bu yaklaşıma göre, söz konusu çifte hareket içerisindeki karşılıklı ilişki, çok aktörlü ve çok düzeyli kompleks bir yapı içerisinde şekillenmektedir ve bu yapı içerisindeki aktörler birbirleri ile sürekli bir etkileşim içerisinde değişip gelişmektedirler.

Abstract:
The subject of this thesis is the relationship between the process of neoliberal transformation of sovereignty over seeds and plant genetic resources and the protectionist counter-movements against this transformation. This study aims to reveal the relationship within the double movement on seeds and plant genetic resources with a holistic and relational analysis. For this purpose, in the first chapter of the thesis, Karl Polanyi's concept of double movement, the political economy of agriculture and food and the neoliberal transformation of sovereignty are introduced as a conceptual framework. In the second chapter, the general conceptual framework discussed in the first chapter has examined in terms of seeds and plant genetic resources, and the neoliberal transformation of sovereignty and the commodification of seeds have been evaluated. In the third chapter, the international and national counter-movements that emerged against the effects of this transformation have been exemplified within their different practices and discourses including the international organizations, the legal arrangements of particular states and the initiatives developed by the civil society organisations. This thesis concludes that the relationship within the double movement on seeds and plant genetic resources affirms Harriet Friedmann's complex approach - one of three main approaches to the neoliberal food regime described in the first chapter. According to the complex approach, the interrelationship within the double movement has been shaped in a complex structure with multiple actors and levels; and the actors within this structure continuously change and develop while interacting with each other.