Divanlardaki manzum mektuplar
The letters written in verse in divan literature
Yazar: ELİF AYDIN
Danışman: PROF.DR. İ. ÇETİN DERDİYOK
Çukurova Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature

Özet:
Divanlardaki ?mektup? ve ?nâme? başlığını taşıyan manzum biçimdeyazılmış mektuplar çalışmamızın konusunu oluşturmaktadır. Bu anlamda değişikyüzyıllardan 13 divan şairinin 27 adet manzum mektubu incelememize dâhiledilmiştir.Çalışmamız giriş, inceleme ve sonuç olmak üzere başlıca üç bölümdenoluşmaktadır. Giriş bölümünde çalışma çeşitli özellikleri yönünden tanıtılmıştır.Daha sonra divan edebiyatında mektup yazma geleneği hakkında bilgi verilmiştir.İnceleme bölümünde mektup tarzında yazılmış şiirlerin biçim, içerik ve üslûpözellikleri tanıtılmış ve mektup yazma geleneği içerisindeki yerleri incelenmiştir.Manzum Mektuplarda Biçim bölümünde manzum mektupların hangi şairtarafından yazıldığı, varsa kime sunulduğu, nazım şekli, kaç beyitten oluştuğu,hangi aruz kalıbıyla yazıldığı, uyakları, varsa redifleri incelenmiştir. ManzumMektuplarda İçerik bölümünde manzum mektupların yazılış nedenleri, konuları,tarih ve toplum hayatıyla ilişkileri üzerinde durulmuştur. Manzum MektuplardaÜslûp bölümünde manzum mektupların kelime kadrosu, söz kalıplarınınkullanımı, edebi sanatlar ve anlatım şekilleri hakkında bilgi verilmiştir.Çalışmamızın sonuç bölümünde, incelenen malzemeden elde edilen bilgiye göremanzum mektuplar hakkında genel bir değerlendirme yapılmaya çalışılmıştır.Anahtar Sözcükler: Mektup, nâme, manzum mektup, mektup yazmageleneği, divan şiiri.

Abstract:
The letters, which were written in verse in Divan Literature and have thetitle called ?mektup? and ?nâme? (both mean the word ?letter?), form the subjectof our study. 27 letters of 13 divan poets from different centuries are included inthe study.The study consists of three main parts; introduction, research andconclusion. In introduction, the study is introduced with its various aspects. Then,information about the tradition of writing letter in divan literature is given. Inresearch, the form, content and manner of the letters written in the style of poemare introduced and the positions of them in the letter tradition are studied. Belowthe topic The form of the letters in verse, by whom that the letters in verse werewritten; if there is, to whom they were presented; their verse type; how manycouplets they are formed of; in which prosody that they were written; their rhyme;and if there is, their repeated words; are studied. Below the topic The contents ofthe letters in verse, it is focused on the causes of the letters to be written, theirsubjects, relations with the history and society. Below the topic the manner in theletters in verse, there is information about the words used in letters in verse, usageof the phrases, literary skills and expression ways. In the Conclusion part of thestudy, we tried to make a general evaluation about the letters in verse, dependingon the information obtained from the materials studied.Key words: Mektup, nâme (both mean the word ?letter?), manzummektup (letter in verse), mektup yazma geleneği, divan poetry.