X ışınlarından korunmada yeni bir kompozit materyalin geliştirilmesi
The development of new composite material on X- RAY protection
Yazar: SALİH ÇELİK
Danışman: PROF. TEVFİK AKSOY
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Biyomekanik  Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Biyoteknoloji = Biotechnology
Dizin: Kompozit malzemeler = Composite materials ; Radyasyon = Radiation ; Radyasyon etkileri = Radiation effects ; Radyasyondan korunma = Radiation-protection ; X ışını = X ray

Özet:
Tıbbi veya diğer amaçlarla kullanılan X ışınlarından korunmak için günümüzde pek çok yöntem ve kompozit materyal kullanılmaktadır. Bu ışınlardan korunmak için genellikle kurşun malzemeler kullanılmaktadır. Bu çalışmada X ışınlarından korunmak için yeni bir malzemenin geliştirilmesi amaçlandırılmıştır.Bu çalışmada deneyler iki farklı aşamada yapılmıştır. Birinci aşamada toz halinde olan malzemeler kompozit haline getirilip plaka şeklinde yapılandırılmıştır. İkinci aşamada malzemeler sıvı kompozit haline dönüştürülüp tekstil malzemesi üzerine kaplanmıştır. Çalışmada kullanılan elementler stronsiyum, magnezyum, kitin, kitosan, bor, baryum, flor ve kemiktir. Aynı zamanda bu elementlerin farklı karışımlarıyla oluşturulan bileşen grupları da deneyde kullanılmıştır. Deneyde 66kV- 102kV ve 150kV `de 15,5 ms, 17,6ms sureyle ve 4mAs,2,5mAs ve 2mAs `lik değerlerde 100cm uzaklıktan kompozit numunelere X ışını uygulanmıştır.Sonuç olarak; birinci aşamada 66kV'de; grup A, grup B, grup D ve grup E'nin X ışınına karşı %100 koruma sağlandığı ölçülmüştür. İkinci aşamada ise 50 kV de en iyi koruma; 1. kaplamanın yapıldığı durumdur. 60 kV de yapılan radyasyon dozlamada ise 1. ve 2. kaplamaların aynı anda yapıldığı ölçümdür. Bu araştırmada kullanılan kompozit materyal, X ışınlarından korunmak için kullanılan kurşun gömlekler yerine yeni bir kompozit materyal olarak gelecekte medikal ve diğer amaçlar için geliştirilmiştir. Geliştirilen bu kompozit materyal kurşun elementinden çok daha hafif ve biyouyumlu olma özelliklerine sahiptir. Bu bağlamda sağlık çalışanları ve cerrahlar, geliştirilen bu kompozit materyalden yapılan gömlekleri güvenli ve çok daha rahat bir şekilde kullanabileceklerdir.

Abstract:
Recently variety of methods and composite materials have been used for protection from X-ray in area of medical science or others. In order to get protection from X-ray, generally lead materials are used. In this study, we aimed that improvement of new materials for X-ray protection.In these study, tests were performed in two different phases. In first phase, all materials in powder form were combined in variety ways in sheet formed. In second phase materials were formed in liquid composite and covered on surface of textile material. Elements used in this study were strontium, magnesium, chitin, chitosan, boron, barium, fluorine and bone meal. Also component groups made from variety of combination of these elements. X-ray was applied to composite specimens from distance of 100 cm in values of 4mAs, 2,5mAs and 2mAs in 15,5ms and 17,6 ms and in 66kV-102kV and 150kV.In conclusion; at first phase it?s measured that group A, group B, group D and group E were provide %100 protection from X-ray in 66kV. At second phase, best protection was accomplished in first sheet in 50kV. In 60kV the best protection was provided in test when used first and second sheet together. Composite material used in this research was improved for future usage in medical area and others instead of lead apron. The improved composite material are much more light from lead apron and has biocompatible properties. Therefore surgeries and medical stuff may use aprons made from this composite material comfortably and safely.