Van Gölü havzasındaki kanser sıklığının araştırılması ve çevresel radyoaktivite ile ilişkisinin incelenmesi
Investigating the prevalence cancer in the basin of lake Van, and examination of its relationship with environmental radioactivity
Yazar: BÜŞRANUR BAŞKURT
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ZAFER AKAN
Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Temel Tıp Bilimleri Bölümü / Biyofizik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Biyofizik = Biophysics
Dizin: Bitlis = Bitlis ; Gastrointestinal sistem = Gastrointestinal system ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Prevalans = Prevalence ; Radyoaktivite = Radioactivity ; Van Gölü havzası = Van Lake basin

Özet:
Bu çalışma, Van Gölü havzasında GİS kanserlerinin prevalansını, lokalizasyonunu, histopatolojik özelliklerini tespit etmek ve çevresel radyoaktivite ile ilişkisini belirlemek amacıyla yapılmıştır. Çalışmaya Ocak 2006-Aralık 2010 tarihleri arasında Yüzüncü Yıl Üniversitesi Tıp Fakültesi Araştırma Hastanesi'ne gelen 2.945 kanser tanısı konmuş hasta alınmıştır. Başvuran hastaların 294'ü Bitlis (yıllık ortalama yüz binde 58.81) ve 2.651'i Van ilinden (yıllık ortalama yüz binde 102.07) idi. Van ilinde mide+özofagus kanser insidansı yüz binde 26.94, Bitlis ilinde yüz binde 19.98 ile en yüksek insidansa sahip kanserlerdir. Van'ın ilçelerinden Çatak, Özalp ve Saray'da, Bitlis'te ise Adilcevaz ilçesinde bu kanser insidansının diğer ilçelere göre daha yüksek olduğu belirlendi. Van ilinde yaşa göre gastrointestinal sistem kanser dağılımının erkeklerde ve kadınlarda en fazla 55-64 yaşları arasında artış gösterdiği görüldü. Gastrointestinal sistem dışı kanserlerin erkeklerde en fazla 65-74, kadınlarda en fazla 45-54 yaşları arasında artış gösterdiği gözlemlendi. Bitlis ilinde gastrointestinal sistem kanserlerinin sıklığının yaşa göre dağılımı incelendiğinde en fazla 65-74 yaşları arasında görülmektedir. Gastrointestinal sistem kanserleri hariç tutulduğunda ise erkeklerde en fazla 55-64 yaşları arasında kanser hastası gözlenirken kadınlarda en fazla 35-44 yaşları arasında gözlemlendi. Dünyadaki istatistiklere bakıldığında, en sık karşılaşılan kanser türü erkeklerde akciğer, kadınlarda meme kanseri iken Van ilinde her iki cinsiyette gastrointestinal sistem kanserleri ilk sıradadır ve neredeyse tüm kanserlerin yarısının GİS kanserleri olduğu gözlemlendi. Gastrointestinal sistem kanserleri, ülkemizin batı bölgeleri ile karşılaştırıldığında Van gölü havzasında daha yüksek sıklıkta olduğu gözlenmiştir. Yapılan çevresel radyoaktivite ölçümlerinden elde edilen değerler ülke ortalaması ile benzer seviyelerde bulunmuştur. Yani GİS kanserleriyle çevresel radyoaktivite arasında bir korelasyon gözlenmemiştir. Dolayısıyla GİS kanser sıklığını etkileyen faktörler arasında beslenme şekli, hijyen ve H. pylori varlığı düşüncesi ağırlık kazanmaktadır. Bu sebeple GİS kanserleri ile mücadelede H. pylori enfeksiyonuna karşı önlemler ve bitkisel ağırlıklı beslenme önerilmektedir.

Abstract:
This study has been carried out to identify the prevalence of gastrointestinal cancers, their localizations and histopathological features in Lake Van basin, and to determine its relationship with environmental radioactivity. This study has included 2.945 patients diagnosed with cancer who came to Medicine Research Hospital of Yuzuncu Yil University between the dates of January 2006 and December 2010. 294 of the patients admitted to the hospital were from Bitlis (58.81 per hundred thousand) and 2.651 of them were from Van province (annual average 102.07 per hundred thousand). The incidence of esophageal+stomach cancer in the province of Van is 26.94 per hundred thousand, the incidence of cancers in the province of Bitlis is the highest with 19.98 per hundred thousand. In Counties of Van (Çatak, Özalp and Saray) and in Adilcevaz -the county of Bitlis- has higher incidence of this cancer than in other counties. It is revealed that according to age distribution of gastrointestinal cancer is increasing in men and women between the ages of 55-64 in Van Province. It has been observed that cancers out of the gastrointestinal system are at most in men, between the ages of 65-74 and in women between the ages of 45-54. When analyzing the distribution of the incidence of gastrointestinal cancers by age in the province of Bitlis, they are seem between the ages of 65-74 the most. When excluding cancers of gastrointestinal system, the patients between the ages of 55-64 were observed to be cancer in men while the ages between of 35-44 in women. When looking the statistics in the world, the most common type of cancer in men is lung, and breast cancer in female; cancers of the gastrointestinal tract in both genders is in the first place in Van Province, and almost half of all cancers are cancers of the gastrointestinal. Gastrointestinal system cancers, compared with the western regions of our country are more often observed in the basin of Lake Van. The measurement of environmental radioactivity levels was similar to the values obtained with the national average. That is, here was not a correlation between environmental radioactivity and gastrointestinal cancers. Therefore, hygiene, diet and the presence of H. pylori are getting importance as the factors affecting the incidence of gastrointestinal cancer. For this reason, countermeasures and vegetable based diet are recommended in the fight against H. pylori infection cancers of the gastrointestinal track.