Rusçanın söz varlığı açısından Mihail Şolohov'un  "Durgun Don" eserinin incelenmesi
A study of Mikhail Sholokhov's "And Quiet Flows the Don" in terms of Russian vocabulary
Yazar: SELİN TEKELİ
Danışman: PROF. DR. SEVİNÇ ÜÇGÜL
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Rus Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Rus Dili ve Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Batı Dilleri ve Edebiyatı = Western Linguistics and Literature
Dizin: Kazaklar = Kazakhs ; Rusça = Russian ; Söz varlığı = Vocabulary ; Şolohov, Mihail Aleksandroviç = Şolohov, Mihail Aleksandroviç

Özet:
Bu çalışmada 1965 Nobel Edebiyat ödüllü 20. yy Rus yazarı Mihail Aleksandroviç Şolohov'un Don Kazak yaşantısını ve kültürünü yansıttığı "Durgun Don" adlı eserinin söz varlığı çeşitli bakımlardan incelenmiştir. Dört ciltlik eserin zengin söz varlığını ortaya koymak üzere yaptığımız bu çalışma; giriş, kavramsal çerçeve, inceleme (söz varlığı unsurları ve tematik inceleme), genel değerlendirme, sonuç ve kaynakça bölümlerinden oluşmaktadır.
Araştırmamızın kavramsal çerçeve kısmında, dil, söz, sözcük, söz varlığı, leksikoloji gibi kavramlar tanımlanmış, söz varlığının içerdiği unsurlar hakkında bilgi verilerek kavramsal çerçeve bölümü oluşturulmuştur. Söz varlığı incelemesi bölümü ise iki alt başlık altında ele alınmıştır. İlk bölümde eserde geçen söz varlığı; deyimler, atasözleri, ağızlar, argo sözler ve eski sözcükler olmak üzere alt başlıklara ayrılmıştır. İkinci bölüm ise eserin ad soylu sözcükleri üzerinde yapılan tematik bir incelemeden oluşmaktadır. Özellikle E. Dibrova'nın Словарь языка Михаила Шолохова (Slovar' yazıka Mihaila Şolohova- Mihail Şolohov'un Dilinin Sözlüğü) adlı eseri, bu çalışmaya esas kaynak niteliğinde olmuş, bundan başka birçok kaynak ve tematik sözlükten de faydalanılmıştır. 12 ana başlık altında 70'in üzerinde farklı tematik grup oluşturularak kapsamlı ve yeni bir tasnif yapılmıştır. Sözlüklerden bulunamayan sözcükler, orijinal metnin bağlamına sadık kalınarak anlamlandırılmaya çalışılmıştır. Tespit edilen temalardan da anlaşıldığı üzere Don Kazak yaşamının açıkça gözler önüne serildiği bu eserde Don Kazaklarının bakış açıları, kültürleri, maddi ve manevi değerleri hakkında bilgi edinmek mümkündür. Araştırmamız sonucunda eser boyuncа kullanılan ve tekrar edilen sözcükler birçok madde başı altında toplanarak sözlüksel alan çalışması yapılmıştır. Sonuç bölümünde araştırmanın bulguları yorumlanmış ve daha sonra yararlanılan kaynaklar kaynakça bölümünde verilmiştir. Eserde tespit edilen söz konusu madde başları ve söz varlığı unsurlarıyla çağdaş Rusçanın mevcut söz varlığına katkıda bulunarak sözcük hazinesini zenginleştirmek hedeflenmektedir.
Anahtar Kelimeler: Şolohov, Durgun Don, Don Kazakları, söz varlığı, tematik söz varlığı, eser ve yazar sözlüğü

Abstract:
In this study, the vocabulary of Mikhail Sholokhov's (1965 nobel literary prize winner of the 20th century Russian writer) book (which is called "And Quiet Flows The Don" and reflects Don Kazakh's life and culture) has been analyzed from various perspectives.This thesis is aimed to reveal the presence of this book's rich vocabulary and consists of the following parts: Introduction, conceptual framework, analysis (vocabulary elements and themathic analysis), general evaluation, conclusion, list of terms and references. 
At first section, the explanations have been made about the language, word, vocabulary, the lexicology and all vocabulary elements. Part of the vocabulary analysis is composed of two main parts. In the first part all vocabulary elements are divided into subheads such as idioms, proverbs, dialects, argo and archaic words. The second part consists of a thematic examination of nouns. Especially, the study of E. Dibrova's "Dictionary of Mikhail Sholokhov's Language" is taken as the basic source. A classification is made by taking  into account  many thematic dictionaries and other sources. By dividing to 13 main titles and over 70 different thematic subtitles, new and extensive classification has been improved for the thematic analysis. We have given the meanings to the words that we are not able find the exact meanings in the texts. It is possible to obtain information about the life, views, culture, material and spiritual values of Don Kazakhs. Repeated words are determined and dictionary field study is done. In the result part, the findings of the research are commented and given the lists of references. As a result, in this thesis by finding these vocabulary elements and thematic groups, which are used in book, has been prepared for the contribution to the Russian language`s rich vocabulary. 
Key words: Sholokhov, And Quiet Flows The Don, Don Kazakhs, vocabulary, thematic vocabulary, dictionary on text and author