Kastamonu ili sarımsakta bulunan akar (Acari) türlerinin tespiti ve önemli türün popülasyon yoğunluğu üzerinde araştırmalar
Determination of mite (Acari) species of garlic, their distribution and population development of important species in Kastamonu
Yazar: CİHAN CILBIRCIOĞLU
Danışman: PROF. DR. SULTAN ÇOBANOĞLU
Ankara Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Acari = Acari ; Akarlar = Acari ; Kastamonu = Kastamonu ; Popülasyon yoğunluğu = Population density ; Sarımsak = Garlic

Özet:
Çalışma 2014-2016 yılları arasında Kastamonu İli Taşköprü, Hanönü ve Merkez İlçelerinde bulunan sarımsak ekiliş alanlarında ve sarımsak depolarında gerçekleştirilmiştir. Arazi örneklemelerinde her noktadan sarımsak bitkisinin hem baş hemde yeşil aksamından ayrı ayrı haftalık örneklemeler yapılmıştır. Toplam 932 adet örnekleme yapılmıştır. Ayrıca Taşköprü ve Hanönü ilçelerinde yer alan endüstriyel ve üretici depolarından da 100 adet depo sarımsak örneği alınmıştır. Bu örneklerden toplam 3.973 preparat yapılmıştır. Elde edilen örneklerdeki akar bulaşıklık oranı, %93,13'tür. Çalışmada bitki paraziti, avcı, detrivor ve saprofit olmak üzere 26 farklı familyaya ait 58 akar türü tespit edilmiştir. Bu türlerden 15 adedi zararlı, 43 adedi ise faydalı-nötr türlerdir. Böylece Türkiye sarımsak bitkisindeki akar faunası ortaya konulmuştur. Arazi surveylerinde toplanan örneklerden teşhis edilen türlerin yoğunlukları değerlendirildiğinde en fazla rastlanan hakim zararlı tür %23.50 bulunma sıklığı ile Rhyoglyphus robini (Clarapede) (Acari: Acaridae)'dir. R. robini'den başka Histiostoma feroniarum (Kramer) ve Tyrophagus putrescentiae (Schrank) yoğun olarak tespit edilmiştir. Avcı akarlardan en yoğun bulunan tür ise Gamasellodes bicolor (Berlese) olarak tanımlanmıştır. Depo surveylerinde ise en yoğun rastlanan zararlı akar türü Tyrophagus putrescentiae (Schrank), avcı tür ise Cheyletus eruditus (Schrank)'dur. Çalışmanın ikinci kısmında Kastamonu İli Taşköprü İlçesi Yukarıemerce Köyü Kışla Mevkii ile Hanönü İlçesi Kornopa Köyü Tekeoğlu Mevkiinde bulunan iki farklı lokasyonda sarımsak ekiliş alanlarında R. robini'nin popülasyon yoğunluğu 2015 ve 2016 yıllanda iki vejetasyon döneminde saptanmıştır. Gerek sarımsak başlarında gerekse de yeşil aksamda akar popülasyon yoğunluğundaki değişimlerin iki farklı lokasyonda da benzer olduğu ve baş kısmında özellikle Mayıs ve Haziran aylarında ortalama yoğunluk değerlerinin en yüksek seviyeye çıktığı ve yeşil aksam da ise akar yoğunluğu düşük seyrettiği tespit edilmiştir

Abstract:
The study was carried out in the garlic cultivation areas and garlic storages of Taşköprü, Hanönü and Merkez Provinces in Kastamonu between the years of 2014-2016. In the field samples, weekly samplings were made separately from both head and green parts of the garlic plants from each point. In addition, 100 storage garlic samples were taken from industrial and producer stores in Taşköprü and Hanönü districts. A total of 3.973 preparations were made from these samples. The rate of mite drainer is 93.13% in the samples. In the study, 58 mite species belonging to 26 different families including plant parasitic, hunter, detriver and saprophytic were identified. Of these species, 15 are the harmfull species and 43 are the useful-neutral species. Thus, the Turkey mite fauna of the garlic plant has been revealed. When the concentrations of the species identified from the collected samples in the land surveys are evaluated, Rhyoglyphus robini (Clarapede) (Acari: Acaridae) with a frequency of 23.50% was found as the dominant species. Tyrophagus putrescentiae (Schrank) and Histiostoma feronarum (Kramer) were detected extensively after R. robini. Gamasellodes bicolor (Berlese) is defined as the most intensive species of predatory mite species. The most common pest species in storage surveillance is Tyrophagus putrescentiae (Schrank) and the most intensive species of predatory species is Cheyletus eruditus (Schrank). In the second part of the study, as a result of the intensity study with the aim of determining the population density of R. robini in two different locational garlic cultivation areas in Taşköprü District, Yukarıemerce Village and Hanönü District Kornopa Village in Kastamonu in 2014-2016. Both in the garlic head and green parts. the changes in population density are similar at two different locations and the average intensity values that in the garlic head reach the highest level especially in May and June and No significant density in the green parts of garlic could be determined. Because mite density in the green parts is at a low level.