Antalya yöresi bombus terrestris arısında mtDNA bakımından genetik çeşitliliğin ve filogenetik ilişkilerin araştırılması
Investigation of genetic diversity and philogenetic relations with regard to mtDNA of bombus terrestris bee in Antalya region
Yazar: ŞADİYE TAŞBAŞ
Danışman: DOÇ. DR. KEMAL KARABAĞ
Akdeniz Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarımsal Biyoteknoloji Ana Bilim Dalı / Hayvansal Biyoteknoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Biyoteknoloji = Biotechnology ; Genetik = Genetics ; Ziraat = Agriculture

Özet:
Tamamlanan bu tez projesinde, materyal olarak 5 farklı ticari firmadan, 3 farklı doğal alandan (Faselis, Termessos, Bayatbademler), 3 farklı yoğun seracılık bölgesinden (Aksu, Demre, Kumluca) ve 1 yayla seracılığının yeni başladığı alandan (Geyikbayırı-Sinan Değirmeni) 30'ar Bombus terrestris L. işçi arı örneği toplanmıştır.
Tüm bireylerden Chelex-100 ve CTAB yöntemi kullanılarak DNA ekstraksiyonu yapılmış ve özgün primerler kullanılarak mtDNA CO1b (sitokromoksidaz Ib) ve Cytb (sitokrom b) gen bölgeleri PCR ile çoğaltılmıştır. Toplamda mtDNA CO1b gen bölgesine ait 180 adet ve mtDNA Cytb gen bölgesine ait 180 adet nükletotid dizisi üzerinden SNP haplotipler belirlenmiştir. Haplotip analizleri sonucunda 12 populasyonun genetik yapısı ve populasyonlar arası filogenetik ilişkiler ortaya çıkartılmıştır. 
Yapılan analizler sonucunda ticari firma ve seralara yakın doğal alanlardaki arı örneklerinin çalışılan gen bölgeleri bakımından yüksek benzerliğe sahip olduğu belirlenmiştir. Bu tespit, bitkisel üretimde polinasyon amacıyla seralarda kullanılan kolonilerden yakın çevreye gen akışının olduğunu işaret etmektedir. Farklı habitatlardan toplanan doğal populasyonların filogenetik ağaçta ticari ve sera bölgesi populasyonlarından farklı dalları teşkil etmesi kendilerine özgün genetik yapıları koruduğunu göstermektedir. Elde edilen sonuçlar, ticari kolonilerin kontrolsüz ve tedbirsiz kullanımının yakın zamanda orijinal B. terrestris gen kaynaklarına ciddi tehdit olacağını düşündürmektedir.

Abstract:
Bombus terrestris L. worker bee samples were collected as material from 5 different commercial companies, 3 different natural areas (Fhaselis, Termessos, Bayatbademler), 3 different dense greenhouses areas (Aksu, Demre, Kumluca) and 1 plateau area (Geyikbayırı-Sinan Değirmeni) where greenhouses activities have been just beginning in this completed thesis project. 30 bees from each of locations.
DNA extraction was performed by Chelex-100 and CTAB from all individuals and mtDNA COlb (cytocromoxidase Ib) and Cytb (cytochrome b) gene regions were amplified by PCR using specific primers. In total, SNP haplotypes were determined from 180 nucleotide sequences belonging to the mtDNA CO1b gene region and 180 nucleotide sequences belonging to the mtDNACytb gene region. Haplotype analysis revealed genetic structure of 12 populations and phylogenetic relationships between populations.
As a result of the analyzes, it was determined that bombus samples in the natural areas near the greenhouses and commercial firms have high similarity in terms of the studied gene regions. This finding indicates that there is a gene flow in the vicinity of the colonies used in the greenhouse for the purpose of policing in crop production. The fact that the natural populations collected from different habitats constitute different branches from the commercial and greenhouses populations in the phylogenetic tree show that they have retained their genetic constructs. The results obtained suggest that the uncontrolled and imprudent use of commercial colonies will soon be a serious threat to the original B. terrestris gene sources.