Sosyal bilgilerde yer temelli öğretim yaklaşımı
Place based education approach in social studies
Yazar: MAVİ AKKAYA
Danışman: DOÇ. DR. UFUK KARAKUŞ
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / İlköğretim Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2014
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Ortaokullar = Secondary schools ; Sosyal bilgiler dersi = Social studies course ; Sosyal bilgiler eğitimi = Social studies education ; Sosyal bilgiler öğretimi = Social studies teaching ; Yer temelli öğretim = Place based education

Özet:
Bu araştırmada, ortaokul 6. Sınıf sosyal bilgiler dersi "Ülkemizin Kaynakları" ünitesinin yer temelli öğretim yaklaşımıyla öğretiminin öğrencilerin akademik başarısı ve sosyal bilgiler dersine yönelik tutumları üzerine etkisini ortaya koymak amaçlanmıştır. Ayrıca çalışmada deney grubu öğrencilerinin yer temelli öğretim yaklaşımıyla işlenen sosyal bilgiler dersine yönelik görüşlerinin belirlenmesi de amaçlanmıştır. Araştırma deneysel desen modelinde gerçekleştirilmiştir. Araştırmada veri toplama aracı olarak başarı testi, sosyal bilgiler dersi tutum ölçeği, görüşme soruları ve günlükler kullanılmıştır. Araştırmanın alt problemlerinin çözümlenmesinde çift yönlü varyans analizi (repeatedmeasures), yüzde, frekans, aritmetik ortalama, bağımsız gruplar t-testi,  paird t-test ve içerik analizi kullanılmıştır. Araştırma bulgularına göre deney ve kontrol grubunun, deney öncesi ve deney sonrası öntest ve sontest toplam başarı testindeki başarı puanları arasında anlamlı bir fark bulunmuştur. Öğrencilerin başarılarıyla ilgili olarak öntest-sontest başarı ortalama puanları arasında anlamlı bir fark vardır. İki ayrı öğretim modelinin uygulandığı deney ve kontrol grubu öğrencilerinin başarı puanlarının deney öncesinden sonrasına anlamlı farklılık gösterdiği, yani farklı işlem gruplarında (deney ve kontrol grubu) olmak ile tekrarlı ölçümler faktörlerinin başarı düzeyleri üzerindeki ortak etkilerinin anlamlı olduğu bulunmuştur. Araştırma bulgularına göre deney ve kontrol grubunun sosyal bilgiler dersi tutum ölçeği öntest puanları arasında anlamlı bir farklılık saptanmamıştır. Deney grubunun öntest ve sontest tutum puanları arasında sontest lehine anlamlı bir farklılık saptanmıştır. Deney grubu öğrencilerinin sosyal bilgiler dersine yönelik tutum ölçeğindeki öntest-sontest puanlarının boyutlara göre farklılaşıp farklılaşmadığı araştırılmıştır. Buna göre birinci ve ikinci boyutta anlamlı bir farklılık saptanmazken, üçüncü ve dördüncü boyutta anlamlı bir farlılık saptanmıştır. Kontrol grubunun öntest ve sontest tutum puanları arasında sontest lehine anlamlı bir farklılık saptanmamıştır. Deney ve kontrol grubunun sosyal bilgiler dersi tutum ölçeği sontest puanları arasında deney grubu lehine anlamlı bir farklılık saptanmıştır. Deney grubu öğrencileriyle yapılan görüşme neticesindeki bulgular ve günlüklere ilişkin bulgular genel olarak öğrencilerin olumlu duygular içerisinde olduğunu göstermektedir. 

Anahtar Kelimeler : 
Sosyal Bilgiler, Yer Temelli Öğretim, Yer

Abstract:
In this research, to introduce the effect of teaching the subject "Resources of Our Country" within the scope of Social Studies course for the 6th grade, with place based education approach, upon students' academic achievement and attitudes toward social studies course has been aimed. Additionally, determining the views of students, involving in the experimental group of this research, for social studies lesson taught with the place based education approach has been also aimed. The research has been carried out in experimental pattern model. Achievement test, social studies lesson attitude scale, interview questions and diaries have been used as data collection means in the research. In analyzing the sub-problems of research, two-way analysis of variance (repeated measures), percentage, frequency, arithmetic average, independent samples t-test, paired t-test and content analysis have been used. In the light of research findings, a significant difference between the achievement scores of experimental and of control group, which have been obtained in pre-experimental and post-experimental pre-test and post-test total achievement test. With respect to the students' achievements, there is a significant difference between the achievement mean scores for pre-test and for post-test. It has been found out that the achievement scores for students in experimental group and in control group, to which two different teaching models are applied, differ significantly from pre-experimental to post-experimental process; i.e., that the common effect of involving in different processing group (namely, experimental and control group) and of repeated measures factors on achievement levels is statistically significant. According to research findings, any significant difference between the pre-test scores in social studies lesson attitude scale for experimental group and for control group has not been detected. Between the pre-test and post-test attitude scores of experimental group, a significant difference in favor of post-test has been ascertained. If the pre-test - post-test scores in the scale of attitude to social studies lesson for the students involving in experimental group differ according to the dimensions, or not, has been researched. Accordingly, while any significant difference has not been ascertained in the first and second dimension, a significant difference has been ascertained in the third and fourth dimension. A significant difference between the pre-test and post-test attitude scores of the control group has not been detected for post-test. Between the post-test scores in the scale of attitude to social studies lesson of experimental and of control group, a significant difference in favor of the experimental group has been ascertained.  The findings in consequence of the interview made with the students in experimental group and the findings related to diaries show that the students have generally positive senses. 

Key Words : 
SocialStudies, PlaceBasedEducation, Place