Nesnelerin interneti ekosisteminde iş modeli oluşturulması
Designing business models for the internet of things ecosystem
Yazar: BİRGÜL KILIÇ
Danışman: DOÇ. DR. NİHAN YILDIRIM
İstanbul Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İşletme Mühendisliği Ana Bilim Dalı / İşletme Mühendisliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Mühendislik Bilimleri = Engineering Sciences ; İşletme = Business Administration
Dizin: İşletme mühendisliği = Business engineering

Özet:
Nesnelerin İnterneti (IoT) kavramı, fiziksel dünyanın dijital dünya ile birleştirilmesini ifade etmektedir. Yani temel olarak IoT, internet üzerinden bütün nesneleri birbirine bağlamak ve birbiriyle haberleşebilir hale getirebilmektir. IoT nin gelişmesi ve hemen her alana uygulanabilecek çözümler sağlaması ile birlikte müşteri deneyiminde iyileşme sağlanabilmekte, yeni ve adaptif teknolojiler üretilebilmektedir. IoT tek başına bir ürünü değil bir kavramı ifade etmektedir. 
Nem/sıcaklık/ışık/basınç gibi kablosuz sensörler, tablet ve akıllı telefon gibi cihazların arasındaki temassız iletişimi ifade eden NFC, radyo frekansı ile tanımlama (RFID), yazılım uygulamalarına erişimi, veri depolama hizmetlerini ve işlemleri internet üzerinden yapabilme imkânı sağlayan bulut bilişim, bu kavramın en önemli tamamlayıcısı ve destekleyici faktörüdür. 
IoT uygulamaları günümüzde; Çevre ve Altyapı, Endüstri, Enerji, Sağlık, Taşımacılık, Gıda, Ev ve Bina Otomasyonu gibi hemen her alanda uygulanmakta ve kullanılmaktadır. 
IoT teknolojisi henüz gelişme sürecinin erken aşamalarındadır ve gelecek yıllara ilişkin büyüme tahminlerinin çok yüksek olduğu görülmektedir. Gartner araştırma raporları günümüzde 10 milyardan daha fazla nesnenin bağlantı yaptığını ve bu sayının 2020 yılında 20 milyardan fazla olacağını söylemektedir. Kısacası her yıl bağlanan nesne sayısı %30 artmaktadır. Bu durum IoT'yi her açıdan araştırılması gereken bir konu haline getirmektedir. 
İş modeli, en kısa tanımı ile bir firmanın nasıl kar elde edeceğinin planıdır. İş modelleri firmaların yeni fikirlerini ve teknolojilerini ticarileştirmelerine izin vermektedir. Bu nedenle iş modeli kapsamında yapılan geliştirmeler ve yenilikler rekabet avantajı için önemli bir rol oynamaktadır. IBM Global Service Report 2006 yılında CEO'lar ile görüşerek yaptığı çalışma sonucunda iş modellerinin geliştirilmesinin değer yaratma ve sürdürülebilir rekabet kapsamında en güçlü etken olduğunu, ürün ve hizmet yeniliklerinin ise daha az önemli olduğunu göstermektedir. Bahse konu iş modeli yeniliğine örnek olarak fotokopi makineleri üreten Xerox firması verilebilir. Xerox tarafından pahalı olduğu için satılamayan ürünler daha düşük bir ücretle müşteriye kiralanmış ve 2000 in üzerine çıkan kopya sayısı için ücret talep edilmiştir. Böylece firma büyümesini devam ettirebilmiştir. 
Teknolojik gelişmeler ve buna bağlı olarak değişen pazar ihtiyaçları iş modellerinde değişiklik yapılmasını zorunlu hale getirmiştir. IoT'de iş modeli oluşturulması konusundaki çalışmalar ise dünyada hala sınırlı sayıdadır. Türkiye'de ise IoT ekosistemini detaylı olarak inceleyen bir çalışma bulunmamaktadır. Yapılan çalışmalar IoT'nin teknik yapısını, kullanılan bağlantıları ve cihazları içermektedir. Ekosistemde yer alan firmaların kimler olduğu, birbirleri ile olan etkileşimleri, firmaların uyguladığı ya da uygulaması gereken iş modelinin ne olduğu ve IoT'nin gelişmesini engelleyen faktörlerin ne olduğu ile ilgili çalışmalar bulunmamaktadır. 
Bu çerçevede bu tez çalışmasının amacı hem nitel hem de nicel bir araştırma ortaya koymaktır. IoT ekosistemi için bir iş modeli önerilmesi amacı ile Türkiye'de IoT alanında çalışan firmalar ile görüşülerek nitel bir araştırma yapılmıştır. Elde edilen verilerin analiz edilmesi sonucunda bir iş modeli çerçevesi oluşturulmuştur. IoT, bir çözüm veya ürün oluşturmak için birden fazla aktöre ihtiyaç duyan karmaşık bir ekosistemdir. Çalışma kapsamında yapılan görüşmelerden elde edilen verilere göre IoT ekosistemindeki aktörlerin kimler olduğu, rollerinin ne olduğu ve aralarındaki değer değişimleri de belirlenerek değer ağı analizi yapılmıştır. 
Yapılan görüşmelerden ve dünya literatüründe yer alan çalışmalardan IoT'nin gelişmesini engelleyen faktörler belirlenmiştir. Belirlenen bu faktörler, sektörde yer alan uzmanların anket değerlendirmesinden elde edilen değerlerle bulanık AHP yöntemi ile değerlendirilerek nicel veriler elde edilmiştir. 
Son olarak elde edilen sonuçlar üzerine tartışılmış, çalışmanın sınırlamaları ve kısıtlamaları belirtilmiş ve gelecek çalışmalar için öneriler verilmiştir.

Abstract:
The Internet of Things (IoT) concept means that to the unification of the physical world with the digital world.  In other words, it is a way to connect all the objects via internet connection and make them avaliable to communicate with each other.
With the development of IoT and providing solutions that can be applied in almost any field, the customer experience can be improved and new adaptive technologies can be produced. Because of this we can say that IoT actually means a consept instead of a product. 
Wireless sensors such as humidity / temperature / light / pressure, NFC, which refers to contactless communication between devices such as tablets and smartphones, Radio frequency identification (RFID), Cloud computing, which provides access to software applications and data storage services and to have the ability doing transactions via the Internet, are the most important complementary and supportive factors of this concept.
Today, we can see that IoT applications are practiced and used almost every field. Some examples are given, new agriculture practices based on IoT technologies will enable the agriculture industry to reduce waste and increase productivity, from optimizing fertilizer use to increasing the efficiency of farm vehicle routes. Smart agriculture is a high-tech system aimed at growing clean and sustainable food for the masses. It is the application of modern ICT (Information and Communication Technologies) to agriculture. In IoT-based smart agriculture, a system has been built to monitor the crop area with the help of sensors (light, humidity, temperature, soil moisture, etc.) and automate the irrigation system. 
Industrial IoT, also known as IIoT, manage operations in industry is carried out by using existing assets in the most efficient way. At this point, IoT applications come into play in order to optimally use the assets of a factory or enterprise that makes industrial production and to reduce operational costs. Remote monitoring of machines connected to the Internet and viewing of production data on a single panel enable the necessary improvements to be made by easily identifying opportunities and risks. The opportunity to access analysis in an easy way and in real time enables better and faster decisions to be made, thus reaching effective solutions.
The field of health is an important application area where IoT can be used and offer more effective solutions. As a result of analyzing patient information from different devices, activities such as monitoring chronic diseases, providing elderly care, continuity and follow-up of healthy life and mobility programs and remote patient observation will be carried out in a practical way.  For example; Data collected from thermometers, blood pressure monitors or heart sensors can be used to monitor the health status of the patient. It already seems that storing and analyzing these collected health data and defining emergency response for necessary situations will provide significant gains in personal health services, especially in terms of time.
IoT in transport sector increases the efficiency and reliability of the value chain and location intelligence services. Improves service quality, increases safety and reduce costs by finding smarter solutions to get people and products where they need to go.
The IoT technology is still in the early stages of the product life cycle management, and growth forecasts seem very high for the coming years.  Gartner research reports say that more than 10 billion objects are connected today, and that number will be more than 20 billion in 2020. As a result of this researchs the number of connected objects increases every year by 30%. This makes IoT an issue that needs to be explored in every respect. 
The shortest definition of a business model is the plan of how a firm can make profit. Business models allow firms to commercialize their new ideas and technologies. Therefore, improvements and innovations within the business model play an important role for competitive advantage.  IBM Global Service Report (2006), showed that the innovation of business models is the strongest factor in value creation and sustainable competition as a result of its work with the CEOs in 2006, while product and service innovations are less important. 
Xerox is an example of business model innovation which is known well from everyone. The model of selling the equipment was'nt profitable for the firm. Because of this Xerox decided to market the new product itself and developed a new business model to do so. The new model leased the equipment to the customer at a low cost and then charged a per copy fee for copies in excess of 2000 copies per month.  As a result, Xerox sustained a compound annual growth. Without this business model, Xerox might not have been successful in commercializing the innovation.  
Technological advances have made it necessary to make changes in the business needs of the changing market needs.  Gartner says that "IoT is not just a technology initiative anymore. With increasing maturity in Internet of Things adoption, CIOs and IoT leaders must aim to align IoT strategy with business objectives."
The pervasive connectivity of devices enabled by Internet of Things (IoT) technologies is leading the way in various innovative services and applications. This increasing connectivity comes with its own complexity. Beyond its success, and like any technology in evolution, Internet of Things has to face important challenges to continue expanding to all sectors of society. Still, the IoT poses unique difficulties for potential users as echoed in a recent Penton survey. Participants across a range of industries provided feedback on the biggest barriers to IoT adoption within their organization. These barriers can be security and data privacy concerns, high cost of implementation, not enough knowledge about available solutions, lack of standars, legacy systems and market competition and more. 
However, despite the high need for research on IoT Business Model methods and IoT innovation/adoption barriers there are limited studies about this issue, and there is not any study about IoT BM in Turkey in the literature. Considering this gap in research and practice factors, this thesis study aims to propose a business model for the IoT ecosystem, create a value network analysis for stakeholders in the ecosystem, identify the barriers and evaluate with quantitative data. 
This thesis study consists of three parts. In the first part, literature review regarding definitions and researchs of IoT, IoT adoption and innovation barriers, Business Model and Business Model of IoT in Turkey and the World.  
Second part is the methodology section where the definitions and discussions of the research methods and techniques used in this thesis study are explained. 
Third part presents the findings of the interviews and surveys. We elaborated the summary of findings, presented a business model canvas by analyzing the obtained data. Discussed about complexity of the IoT ecosystem and found out that The IoT ecosystem needs multiple actors to create a solution or product. According to the data obtained from the interviews conducted within the scope of the study, the value network analysis was made by determining who are the actors in the IoT ecosystem, what their roles are, and the value changes between them.  
The factors that prevent the development of IoT have been determined from the interviews and studies in the world literature. Quantitative data were obtained by evaluating the determined factors using the fuzzy AHP method with the values obtained from the survey evaluation of the experts in the sector.
Finally, conclusions, limitations of this thesis study and the recommendations for future research are given.