İskenderun körfezi'nde avlanan karides (Metapenaeus stebbingi Nobili, 1904), kum yengeci (Portunus segnis Forskal, 1775), kalamar (Loligo vulgaris Lamarck, 1798), barbun (Mullus barbatus Linnaeus, 1758) ve ıskarmoz (Saurida lessepsianus Russell, Golani & Tikochinski, 2015)'un amino asit ve besin kompozisyonunun araştırılması
Investigation of amino acid and proximate composition of peregrine shrimp (Metapenaeus stebbingi Nobili, 1904), sand crab (Portunus segnis Forskal, 1775), squid (Loligo vulgaris Lamarck, 1798), red mullet (Mullus barbatus Linnaeus, 1758) and lizardfish (Saurida lessepsianus Russell, Golani & Tikochinski, 2015) caught in Iskenderun bay
Yazar: YASEMİN ÖZKÜTÜK
Danışman: PROF. DR. CANAN TÜRELİ BİLEN
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Su Ürünleri Temel Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Deniz Bilimleri = Marine Science ; Gıda Mühendisliği = Food Engineering ; Su Ürünleri = Aquatic Products
Dizin: Amino asitler = Amino acids ; Balıklar = Fishes ; Kalamar = Loligo ; Karides = Shrimp ; Kompozisyon = Composition ; Yengeçler = Crabs ; İskenderun Körfezi = İskenderun Bay

Özet:
Bu çalışmada İskenderun Körfezi'nden avlanan karides (Metapenaeus stebbingi Nobili, 1904), kum yengeci (Portunus segnis Forskal, 1775), kalamar (Loligo vulgaris Lamarck, 1798), barbun (Mullus barbatus Linnaeus, 1758) ve ıskarmoz (Saurida lessepsianus Russell, Golani & Tikochinski, 2015)'un besin madde bileşenlerinin ve yapılarındaki amino asit içeriklerinin tespit edilmesi amaçlanmıştır. Besin madde içerikleri açısından değerlendirmelerde kullanılan türlerin nem düzeyleri % 71 ile 81 arasında, ham protein düzeyleri % 14.81 ile 22.44 arasında, lipit düzeyleri %1.31 ile 4.65 arasında ve ham kül düzeyleri % 1.19 ile 2.62 arasında değişim göstermiştir. İncelenen  türlere 16 adet amino asit tespit edilmiştir. Bunlardan dokuz tanesi esansiyel amino asit olan histidin, arjinin, treonin, valin, metionin, lösin, isolösin ve lizindir. Diğer altı tanesi ise esansiyel olmayan amino asitlerden aspartik asit, glutamik asit, serin, glisin, alanin, prolin ve tirozindir. Amino asit düzeylerinde türler arasında farklılıklar tespit edilmiş ve genel olarak karides ve ıskarmozun amino asit düzeylerinin diğerlerine göre daha yüksek olduğu belirlenmiştir.

Anahtar kelimeler: Amino asit, Besin kompozisyonu, Balık, Karides, Kalamar, Yengeç

Abstract:
In this study, proximate compositions and amino acid contents of peregrine shrimp (Metapenaeus stebbingi Nobili, 1904), sand crab (Portunus segnis Forskal, 1775), european squid (Loligo vulgaris Lamarck, 1798), red mullet (Mullus barbatus Linnaeus, 1758) and lizardfish (Saurida lessepsianus Russell, Golani & Tikochinski, 2015) caught from Iskenderun Bay were aimed to determine. In the evaluations in terms of proximate compositions, the moisture levels of the species used in the study varied between 71 and 81%, crude protein levels varied between 14.81% and 22.44%, lipid levels varied between 1.31% and 4.65%, and crude ash levels varied between 1.19% and 2.62%. 16 amino acids were identified from the species used in the study. Nine of them are essential amino acids as histidine, arginine, threonine, valine, methionine, leucine, isoleucine and lysine. The other six are non-essential amino acids as aspartic acid, glutamic acid, serine, glycine, alanine, proline and tyrosine. Differences were detected between species in amino acid levels and it was determined that in general, the amino acid levels of peregrine shrimp and lizardfish were higher than the others.

Key words: Amino acid, Proximate composition, Fish, Shrimp, Squid