Kabergolin tedavisi alan prolaktinomalı hastalarda serum N-terminal probrain natriüretik peptid (NT-probnp)  düzeyi ve ekokardiyografi ile karşılaştırılması
Serum n-terminal PRO-B- type brain natriuretic peptide (nt-probnp) levels detection and cardiac convantional and tissue doppler echocardiographic evaluation of patients with prolactinomas chronically treated with cabergoline
Yazar: MUSTAFA RAŞİD TAŞDELEN
Danışman: PROF. DR. ŞENAY ARIKAN
Kırıkkale Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2016
Konu: Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları = Endocrinology and Metabolic Diseases
Dizin: Dopamin = Dopamine ; Ekokardiyografi = Echocardiography ; Ekokardiyografi-doppler = Echocardiography-doppler ; Kabergolin = Cabergoline ; Kalp fonksiyon testleri = Heart function tests ; Kalp kapakçıkları = Heart valves ; Natriüretik ajanlar = Natriuretic agents ; Prolaktin = Prolactin ; Prolaktinoma = Prolactinoma ; Ventriküler fonksiyon-sol = Ventricular function-left

Özet:
Kabergolin prolaktinomalı hastalarda güvenle kullanılan ergo türevi bir dopamin agonistidir. Ancak yüksek dozda ve uzun süreli kullanımında kardiyak valvülopatiye neden olabilmektedir. Bu çalışmamızda kabergolin kullanan prolaktinomalı hastalarda NT-proBNP düzeyleri, konvansiyonel ve doku doppler ekokardiyografi ile sol ventrikül sistolik-diyastolik foksiyonlarının ve kalp kapaklarının değerlendirilmesi amaçlanmıştır.
Çalışmaya 30 kabergolin kullanan prolaktinomalı  hasta (yaş ortalaması:33,4±8,5 yıl, vücut kitle indeksi (VKI):28,15±7,89 kg/m²), 30 hiperprolaktinemi hastası (yaş ortalaması:30,03±9,83 yıl, vücut kitle indeksi (VKI):26,87±6,45 kg/m²) ile yaş ve VKI'sı benzer 30 sağlıklı bayan (yaş: 31,03±7,03 yıl, VKI:25,21±2,95 kg/m²) alındı. Antropometrik ölçümler, NT-proBNP, HOMA-IR indeksi, böbrek ve karaciğer fonksiyon testleri, serum lipid ve kolesterol düzeyleri, hormon düzeyleri, kümülatif kabergolin dozu ölçüldü. Tüm hastalar konvansiyonel ve doku doppler parametreleri ve kalp kapak regürjitasyonları açısından değerlendirildi. Statistical Package for the Social Sciences (SPSS) 20.0 programı ile veriler değerlendirildi. One-Way ANOVA testi, student-t testi, pearson korelesyon testi, ki-kare testi verilerin değerlendirilmesinde kullanıldı. Prolaktinoma, hiperprolaktinemi ve kontrol grubunda p değeri <0.05 olan sonuçlar istatistiksel olarak anlamlı değerlendirildi.  
Serum prolaktin düzeyleri prolaktinoma grubunda 63,9±39,8 pg/ml, hiperprolaktinemi grubunda 47,3±31,2 pg/ml, control grubunda ise 57,2±28,3 pg/ml olarak bulundu. Her üç grup arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark yoktu. Ortalama kümülatif kabergolin dozu (CCD) 218,1±252,5 (52-1248 mg arasında) olarak hesaplandı. NT-proBNP düzeyi ile kümülatif kabergolin dozu ve NT-proBNP düzeyi ile prolaktin seviyesi arasında korelasyon yoktu. Sadece kümülatif kabergolin dozu ile sistolik kan basıncı arasında pozitif korelasyon bulundu (r=0,213, p=0,044). Serum prolaktin seviyesi prolaktinoma grubunda 35,5±39,5 ng/ml, hiperprolaktinemi grubunda 58,3±40,5 ng/ml ve kontrol grubunda ise 16,2±8,3 ng/ml olarak bulundu (p<0,001). Her üç grup arasında ekokardiyografi-doku doppler ekokardiyografi parametreleri açısından anlamlı bir fark yoktu. Kümülatif kabergolin dozu ile deselerasyon zamanı (DT) (r=0,369, p=<0,001) va Am (r=0,258, p=0,043) arasında pozitif korelasyon vardı. Prolaktinoma grubunda 11 hastada (%36,6), hiperprolaktinemi grubunda 7 hastada (%23,3), kontrol grubunda ise 5 hastada (%16,7) kalp kapak yetmezliği tespit edildi. Fakat her üç grup arasında kalp kapak yetmezliği açısından istatistiksel olarak anlamlı bir fark yoktu .
Bulgularımıza göre kabergolin kullanan prolaktinomalı hastalarda kabergolin tedavisinin serum NT-proBNP düzeylerine herhangi bir etkisi yoktur. Düşük doz kabergolin tedavisiyle kalp kapak regürjitasyonu arasında bir ilişki yoktur. Bununla birlikte diastolik parametreler olan DT ve Am kümülatif kabergolin dozuyla ilişkili olabilir. Bu konuyla ilgili daha fazla hasta sayılı geniş çaplı çalışmalara ihtiyaç vardır.
Anahtar kelimeler: Prolaktinoma, kabergolin, NT-proBNP, doku doppler ekokardiyografi

Abstract:
Cabergoline, a long-lasting dopamine-agonist, is generally considered to be the safety drug for the treatment of prolactinoma. But, use of long time and  high dose cabergoline may  be a cause of cardiac valvulopathy in patient with prolactinoma.  In present study, we aim to determine serum N-terminal probrain natriuretic peptide levels and evaluate left ventricular systolic and diastolic functions by conventional and tissue Doppler echocardiography in patients with prolactinomas chronically treated with cabergoline.
Thirty women with prolactinomas chronically treated with cabergoline (age: 33.4±8.5 year; body mass index (BMI): 28.15±7.89 kg/m²), thirty women with hyperprolactinemia (age: 30.03±9.83 year; body mass index (BMI): 26.87±6.45 kg/m²)and similar age and BMI have features 30 healthy womens controls involved in the study. Anthropometric features, NT-proBNP levels, HOMA-IR index, renal and hepatic function parameters, serum lipid and cholesterol levels, hormonal tests, cumulative cabergoline dose was calculated in patients with prolactinoma who have received prior cabergoline therapy. All patients were evaluated by transthoracic and tissue Doppler echocardiography. Left ventricle systolic and diastolic functions and left ventricle, left atrium diameters were measured. Statistical Package for the Social Sciences (SPSS) 20 programme was used in the statistical analysis of data. One-Way ANOVA, student-t, pearson correlation test results of all the parameters stuided in the patients with prolactinomas chronically treated with cabergoline, patients with hyperprolactinemia and control group. Importance level of values whose p value is less than 0.05 is taken as statiscally significantly.
We found that serum NT-pro BNP levels were not significantly different between study groups (63.9±39.8 pg/ml in prolactinoma group, 47.3±31.2 pg/ml in hyperprolactinemia group and 57.2 ± 28.3 pg/ml in control group, p=0.160). Mean cumulative cabergoline dose (CCD) were calculated as 218.1±252.5 (range 52-1248 mg). However, we did not determine any correlations between serum NT-pro BNP levels and cumulative cabergoline dose, and between serum NT-pro BNP and prolactine levels. There was only a positive correlation between CCD and systolic blood tension (r=0.213, p=0.044). According to our data, serum prolactin levels were 35.5±39.5 ng/ml in prolactinoma group during cabergoline treatment, 58.3±40.5 ng/ml in hyperprolactinemia group without treatment cabergoline and 16.2±8.3 ng/ml in control group. We demonstrated that there were no significantly different between study groups in terms of all echocardiographic parameters.  However there was a positive correlation between cumulative cabergolin dose and deceleration time (DT) (r=0.369, p=<0.001)  of mitral inflow signal. There was also positivecorrelation between tissue doppler longitidual myocardial velocity associated with atrial contraction (Am) (r=0.258, p=0.043). Valvular regurgiation was determined in 11 patients (36.6 %) in prolactinoma group, 7 patients (23.3%) in hyperprolctinemia group and 5 patients (16.7%) in control group. There was no significant difference between the groups.
          According to our findings, cabergoline treatment does not influence serum NT-pro BNP levels in prolactinoma patients. Low-dose cabergoline in patients with prolactinoma may not associate with cardiac valvular dysfunction in conventional and tissue Doppler echocardiogram. But diastolic dysfunction parameters such as deceleration time and Am may relate to cumulative cabergoline dose. Advanced studies which were included more patients with prolactinoma need to clarified this topic.
Key Words: Prolactinoma, Cabergoline, NT-proBNP, Tissue Doppler echocardiography