Mersin Boğsak Adası çevresinde yer alan kayalık habitatta bulunan balık topluluklarının görsel sayım tekniği ile belirlenmesi
Determination of fish communities in the rocky habitat around Mersin Boğsak Island using visual counting technique
Yazar: MERT ATEŞ
Danışman: DOÇ. DR. NURAY ÇİFTÇİ
Mersin Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Su Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Su Ürünleri = Aquatic Products
Dizin: Su ürünleri = Aquatic products

Özet:
Araştırmada, Mersin Körfezi Boğsak Adası kayalık dip habitatı balık topluluğunun yapısı belirlenerek tür çeşitliliği ve bolluğuna mevsim, beslenme şekli ve lesepsiyen türlerin etkisinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Örnekleme, su altı görsel sayım tekniği kullanılmış ve tek doğrusal hat üzerinden tarama yönteminden yararlanılmıştır. Tür çeşitliliğinin belirlenmesinde Shannon-Weiner Çeşitlilik İndeksi (H'), Homojenite ve Bağıl Çeşitlilik İndeksi Evennes (J) ile Tür Zenginliği İndeksi Margalef Rhichnes (D) kullanılmıştır. Çok boyutlu ölçeklendirme analizlerinden N-MDS ile veriler arasındaki ilişkinin uzaklığı belirlenmiştir. Ölçeklendirmede koordinatların uzaklıklarının belirlenmesinde Öklid formülü kullanılmıştır. Temel bileşenler analizi ile birey sayısına bağlı olarak türlerin sınıflandırılması amaçlamıştır.
Boğsak Adası Kayalık dip habitatında kaya zemin substrat yapısı hakimdir. Çalışma bölgesinde Gorgonacea takımına ait bir mercan türü, Porifera sınıfına ait (Leucandra aspera (Schmidt, 1862) ve Ircinia variabilis (Schmidt, 1862)) iki sünger türü, Mollusca filumuna ait (Spondylus gaederopus Linnaeus, 1758) bir dikenli istiridye türü, Echinodermata filumuna ait (Diadema setosum (Leske, 1778)) bir uzun dikenli deniz kestanesi türü gözlenmiştir. Çalışma sahasında tropikal bir deniz çayırı olan Halophila stipulaceae (Forsskål) Ascherson, 1867 ve kahverengi alglerden olan Padina pavonica yatakları gözlenmiştir. 
Çalışma sahasında 15 aileye ait 28 kemikli balık türü ile 1 adet kıkırdaklı (Gymnura altavela (Linnaeus 1758)) balık türü gözlenmiştir. Tür çeşitliliği bakımından en zengin aile Sparidae (6) olup bunu sırasıyla Mullidae (3), Serranidae (3), Tetraodontidae (2), Soleidae (2), Labridae (2) diğer aileler 1'er tür ile izlemiştir. Araştırma bölgesinde yıl boyunca belirlenen balık türlerinin %52'si Atlantik, %37'si Hint-Pasifik ve %11'i kozmopolit dağılım gösteren türlerden oluşmaktadır. Balık türlerinin %41'ini invertivor, %22 ile karnivor (balık ve omurgasız ile beslenen), %18 omnivor, %11 planktivor, %4 herbivor ve %4 piscivor balıkların oluşturduğu saptanmıştır. Yaz mevsiminde Torquigener flavimaculosus, ilkbahar mevsiminde Cheilodipterus novemstriatus, sonbahar mevsiminde ise Chromis chromis en yüksek bolluğa sahip tür olmuştur. 
Shannon (H ') çeşitlilik indeksine göre tür çeşitliliği ve homojenliği en yüksek sonbahar (H '=2,956; J=0,801) ayında belirlenmiş olup bunu ilkbahar (H '=2,501; J=0,642) ve yaz (H '=2,458; J=0,531) ayları izlemiştir. Tür zenginliği ise sırasıyla en yüksek sonbahar (d=4,804;) yaz (d=3,917) ve ilkbahar (d=3,632) gözlemlerinde belirlenmiştir.

Abstract:
In the research, it was aimed to determine the structure of the Mersin Bay Boğsak Island rocky bottom habitat fish community and to determine the effect of season, feeding style and lessepsian Tür on Tür diversity and abundance. Underwater visual survey technique and single linear line scanning method were used to sampling. The Shannon-Weiner Diversity Index (H'), Homogeneity and Relative Diversity Index Evennes (J) and Tür Richness Index Margalef Rhichnes (D) were used to determine Tür diversity. The distance of the relationship between data was determined with Non-Multidimentional Scaling (N-MDS) of multidimensional scaling analyses. The Euclidean formula was used to determine the distances of the coordinates in scaling. Principal component analysis (PCA) was used to classify Tür based on the number of individuals.
In the rocky bottom habitat of Boğsak Island, the rock bottom substrate structure is dominant. In the study region, a coral Tür belonging to the Gorgonacea Takım, two sponge Tür belonging to the Porifera class (Leucandra aspera (Schmidt, 1862) and Ircinia variabilis (Schmidt, 1862)), a spiny oyster Tür belonging to the Mollusca Şube (Spondylus gaederopus Linnaeus, 1758), and A long-spined sea urchin Tür belonging to Echinodermata Şube (Diadema setosum (Leske, 1778)) was observed. Beds of Halophila stipulaceae (Forsskål) Ascherson, 1867, a tropical seagrass, and Padina pavonica, a brown alga, were observed in the study area. Besides the beds of Halophila stipulaceae (Forsskål) Ascherson, 1867, a tropical seagrass, and Padina pavonica, a brown alga, were observed in the study area.
In the study area 28 bony fish Tür belonging to 15 families and 1 cartilaginous fish Tür (Gymnura altavela (Linnaeus 1758)) were observed. The richest Aile in terms of Tür diversity is Sparidae (6), followed by Mullidae (3), Serranidae (3), Tetraodontidae (2), Soleidae (2), Labridae (2) and other families with 1 Tür each. In the research region, identified of the fish Tür throughout the year are 52% Atlantic, 37% Indo-Pacific and 11% cosmopolitan. It was determined that 41% of the fish Tür were invertivorous, 22% carnivorous (eating on fish and invertebrates), 18% omnivorous, 11% planktivorous, 4% herbivorous and 4% piscivorous fish. Torquigener flavimaculosus was the Tür with the highest abundance in summer, Cheilodipterus novemstriatus in spring, and Chromis chromis was the Tür with the highest abundance in autumn.
According to the Shannon (H ') diversity index, the group with the highest Tür diversity and homogeneity was determined in autumn (H '=2.956; J=0.801), followed by spring (H '=2.501; J=0.642) and summer (H '=2.458; J=0.531). Tür richness was highest in autumn (d=4.804), summer (d=3.917) and spring (d=3.632) observations, respectively.