Milenyum sonrası İstanbul Devlet Tiyatroları'nda sahnelenmiş Türkçe romandan uyarlanan oyunların analizi /
Yazar: SELİME GÜNEŞ
Danışman: DOÇ. DR. MÜNİP MELİH KORUKÇU
İstanbul Aydın Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tiyatro Yönetmenliği Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Sahne ve Görüntü Sanatları = Performing and Visual Arts
Dizin: Devlet tiyatroları = State theatres ; Roman = Novel ; Sahneye koyma = Staging ; Tiyatro = Theatre ; Tiyatro oyunları = Theater plays ; Türk edebiyatı = Turkish literature ; Türk tiyatrosu = Turkish theatre ; İstanbul = Istanbul

Özet:
İnsan var olduğundan beri 'anlatma' vardır. İnsan ve insana dair her şey bir diğer insana farklı anlatım yolları seçilerek yapıldığında ortaya sanat çıkar. Bu anlatımı edebiyat söyleyerek, tiyatro ise göstererek yapar.
Disiplinler arası bir çalışma özelliği taşıyan bu tez anlatmaya dayalı edebi bir tür olan romandan göstermeye dayalı bir sanat dalı olan tiyatroya uyarlanan oyunları konu edinmiştir. Roman ve tiyatronun bazı ortak özellikleri onları uyarlama yolunda buluşturmuş, ortaya her ikisinin de özelliklerini taşıyan yeni eserler çıkarmıştır. Bu durum hem edebiyata hem tiyatroya zenginlik katmıştır.
İnsanlık tarihi boyunca var olan ve var olacak sanatın iki farklı disiplinde nasıl vücut bulduğu, bunların anlatım araçları, yöntem ve teknikleri ayrıntılı bir şekilde incelenmiştir. Roman ve tiyatronun yolunun kesiştiği uyarlama, uyarlama kuramı, türleri, yöntem ve teknikleri incelenerek romandan tiyatroya nasıl uyarlama yapıldığı saptanmıştır. 2000-2018 yılları arasında İstanbul Devlet Tiyatroları'nda sahnelenmiş Türk romanlarından uyarlanan yedi oyun analiz edilerek, bulgular ışığında sonuca varılmıştır.
Bu araştırma tüm dünyada örneklerine sıkça rastladığımız uyarlama oyunlar için akademik bir araştırma kaynağı olmayı ve bu alanda eser üretmek isteyenlere rehber olmayı amaçlamaktadır.
Anahtar Kelimeler: Tiyatro, Roman, Uyarlama, Analiz

Abstract:
There has been "expression" since human being existed. The art appears when human beings and everything about human beings are narrated by choosing different ways of expression. Literature makes this narration by saying, theater makes by showing.
This thesis with an interdisciplinary study is the subject of plays adapted from novel as a narrative-based literary genre to theater as a show-based art branch. Some common features of novel and theater bring together them on the road of adaptation, new works bearing characteristics of both appeared. This situation enriched both literature and theater.
How the art which existed and will exist throughout human history come into existence in two different disciplines, their tools of expression, their methods and techniques were studied in detail. By analyzing the theory, genres, methods and techniques of adaptation, adaptation the intersection of novel and theater, it has been determined how to made an adaptation from novel to theater. In the light of findings, it was come to a conclusion by analyzing seven plays adapted from the Turkish novels staged in İstanbul State Theater between 2000-2018.
This research aims to be an academic research source for the adaptation plays that we have encountered frequently and to guide those who want to produce works in this field.
Keywords: Theater, Novel, Adaptation, Analysis