Laparoskopik jinekolojik operasyonlarda peroperatif uygulanan farklı PEEP değerlerinin serebral perfüzyon ve hemodinami üzerine etkileri
The effects of different PEEP values applied peroperatively on cerebral perfusion and hemodynamia in laparoscopic gynecological operations
Yazar: ESRA KARATAY SÖZÜER
Danışman: PROF. DR. OSMAN EKİNCİ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Haydarpaşa Numune Eğt. ve Arş. Hastanesi / Anesteziyoloji ve Reanimasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Anestezi ve Reanimasyon = Anesthesiology and Reanimation
Dizin: Hemodinamikler = Hemodynamics ; Jinekoloji = Gynecology ; Laparoskopi = Laparoscopy ; Perfüzyon = Perfusion ; Pozitif basınç solunumu = Positive pressure respiration

Özet:
AMAÇ: Günümüzde laparoskopik cerrahi yöntemi; hastanede kalış süresini 
kısaltması, minimal postoperatif ağrı ve hızlı derlenme gibi birçok avantajı olması 
sebebiyle çok sık kullanılmaktadır. Fakat intraabdominal basıncın artışına sebep 
olmasına bağlı sistemik dezavantajları da bulunmaktadır. Trendelenburg 
pozisyonunun da eklendiği jinekolojik laparoskopik vakalarda bu etki daha da 
artabilmektedir. Bu çalışmanın amacı; trendelenburg pozisyonu uygulanan 
laparoskopik jinekolojik operasyonlarda pulmoner fonksiyonları ve gaz değişimini 
iyileştirdiği bilinen 5 ile 10 cmH2O PEEP uygulamalarının serebral perfüzyona ve 
hemodinamiye etkilerini incelemektir.
YÖNTEM: Bu çalışma 2021 yılında S.B.Ü Haydarpaşa Numune Eğitim Araştırma 
Hastanesi Kadın Hastalıkları ve Doğum ameliyathane departmanında laparoskopik 
jinekolojik cerrrahi uygulanan 56 hastalar üzerinde gerçekleştirildi. Çalışmaya 
katılacak olan hastalar randomize olarak 2 gruba ayrıldı; operasyon boyunca Grup 1 
deki hastalara; 5 cmH₂O PEEP ve Grup 2 deki hastalara; 10 cmH₂O PEEP uygulandı. 
Her iki grubun; preoperatif (T1), entübasyon sonrası (T2), pnömoperiton ve 
trendelenburg pozisyonundan 5 dk önce (T3), pnömoperiton ve trendelenburg sonrası 
10 dk aralar (T4) ile desuflasyon ve normal pozisyon sonrası 5.dk (T5) ve ekstübasyon 
sonrası (T6); kalp tepe atımı, sistolik-diyastolik-ortalama arter basınçları, periferik 
oksijen saturasyonu(SpO2), end –tidal karbondioksit, peak-plato basınçları, sağ ve sol 
rejyonel serebral oksijen satürasyonları (rSO2 -L/R), dinamik ve statik pulmoner 
kompliyans değerleri kaydedildi. Entübasyon sonrası (T2), pnömoperiton ve 
trendelenburg pozisyonu sonrası 20.dk da (T4,20) ve karbondioksit desuflasyon 
sonrası 5.dk da (T5) arter kangazı değerleri bakıldı.
BULGULAR: 56 hastanın yaş ortalaması 36,25 ± 10,70 (min:19-max:63)'dir. 
Hastaların demografik değerleri, vücut kitle indeksleri, operasyon süreleri arasında 
anlamlı farklılık bulunmamıştır. Hastaların kaydedilen verilerinde her iki grup 
arasında hemodinamik değerler ve serebral oksijen saturasyonları belirtilen zaman 
ix
aralıklarında değerlendirildiğinde; anlamlı farklılık saptanmamıştır. Grup 2 deki 
hastalarda Ptepe ve Plato değerleri, Grup 1 deki hastalara göre anlamlı yüksek 
bulunmuş fakat barotravma riski oluşturacak düzeyin üzerine geçmemiştir. Grup 2 
deki hastaların statik ve dinamik kompliyans değerleri Grup 1 den anlamlı yüksek 
bulunmuş ve bu da daha yüksek PEEP değerlerinin uygulanmasına bağlanmıştır. 
SONUÇ: ASA 1 ve 2 jinekolojik laparoskopik cerrahi uygulanan hastalarda 5 ve 10 
PEEP değerlerinin uygulanmasının klinik önemli bir farklılığa yol açmamıştır ve her 
iki PEEP değerinin de serebral perfüzyon ile hemodinamiyi bozmadan güvenli bir 
şekilde kullanılabileceği kanaatine varılmıştır.
Anahtar kelimeler: PEEP, laparoskopi, serebral perfüzyon, trendelenburg

Abstract:
PURPOSE: Laparoscopic surgery method is used very often as it has many 
advantages such as shortening the hospital stay, minimal postoperative pain, and rapid 
recovery in our present day. However, it also has systemic disadvantages because of 
the increased intra-abdominal pressure. This effect may increase even more in 
gynecological laparoscopic cases in which Trendelenburg Position is also added. The 
purpose of the present study was to examine the effects of 5 - 10 cmH2O PEEP 
applications, which are known to improve pulmonary functions and gas exchange, on 
cerebral perfusion and hemodynamics in laparoscopic gynecological operations in 
which Trendelenburg Position is applied.
METHOD: The study was conducted with 56 patients who underwent laparoscopic 
gynecological surgery in 2021 in S.B.U Haydarpaşa Numune Training and Research 
Hospital Block Operating Room Department. The patients who would participate in 
the study were divided randomly into 2 groups; patients in Group 1 received 5 cmH2O 
PEEP and patients in Group 2 received 10 cmH2O PEEP throughout the operation. 
Both groups' heartbeat, systolic-diastolic-mean arterial pressures, peripheral oxygen 
saturation (SpO2), end-tidal carbon dioxide, peak-plateau pressures, right and left 
regional cerebral oxygen saturations (rSO2 -L/R), dynamic and static pulmonary 
compliance values were recorded as preoperative (T1), post-intubation (T2), 5 minutes
before pneumoperitoneum and Trendelenburg Position (T3), at 10-minute intervals 
after pneumoperitoneum and Trendelenburg (T4), and 5 minutes after desufflation and 
normal position (T5), and after extubation (T6). The arterial blood gas values were 
measured after intubation (T2), at 20 minutes after pneumoperitoneum and 
Trendelenburg Position (T4, 20), and at 5 minutes after carbon dioxide desufflation 
(T5).
RESULTS: The mean age of 56 patients was 36.25 ± 10.70 (min:19-max:63). No 
significant differences were detected between the demographic values, body mass 
indices, and operation times of the patients. When the hemodynamic values and 
cerebral oxygen saturations in the recorded data of the patients were evaluated at the 
xi
specified time intervals between the two groups, no significant differences were 
detected. The Ppeak and Plato values of the patients were found to be significantly 
higher in Group 2 than the patients in Group 1, but did not exceed the level that would 
cause a Barotrauma Risk. The static and dynamic compliance values of the patients 
were found to be significantly higher in Group 2 than those in Group 1, and this was 
attributed to the application of higher PEEP values.
CONCLUSION: The application of PEEP values of 5 and 10 in patients who 
underwent ASA 1 and 2 gynecological laparoscopic surgeries did not cause clinically 
significant differences, and it was concluded that both PEEP values may be used safely 
with cerebral perfusion without disturbing the hemodynamics.
Keywords: PEEP, laparoscopy, cerebral perfusion, Trendelenburg