Televizyon merkezli tasarlanan mobilyalar üzerine bir kullanıcı araştırması
A user research on the design of TV centered furniture in the living room
Yazar: NESRİN TÜRER
Danışman: DOÇ. DR. ŞEBNEM TİMUR ÖĞÜT
İstanbul Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Endüstri Ürünleri Tasarımı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Endüstri Ürünleri Tasarımı = Industrial Design
Dizin: Endüstri tasarımı =   ; Endüstriyel tasarım = Industrial design ; Mobilya tasarımı = Furniture design ; Ürün tasarımı = Product design

Özet:
Eşya çeşitli işlevlere sahip olmakla birlikte, insanlar arası iletişim ve etkileşimin de bir parçası olan araçsal bir varoluşa sahiptir. Kültürel değerlerin, yaşam tarzlarının taşıyıcısı ve yaşam dekorumuzun öğesidir. Kültürümüzün üzerine yansıdığı, sosyal bir mesaj niteliği taşıyan, kültürel birikimlerin üzerine kayıt edildiği ürünlerdir. Özellikle gündelik yaşantımızın önemli bir parçası olan evlerimizde kullandığımız eşyalar, içinde bulunduğumuz sosyal koşullar ve kültürümüzle karşılıklı bir etkileşim içindedir. Bu eşyalar içinden televizyon ise gerek bir yayın aracı olarak, gerekse bir eşya olarak toplumsal dönüşüm ile çok yakın bir ilişki içinde olmuştur. 
Televizyon icat edilişinden itibaren ailelerin gündelik hayatı açısından dönüştürücü bir etkiye sahip olmuştur. Televizyonun ev içindeki konumunun ayrılmaz bir parçası olan mobilyaların televizyon ile ilişkisi zaman içerisinde değişse de bir süreklilik göstermiştir. Bu çalışma bu konuya odaklanmakla birlikte, bu kapsamda araştırılmaya değer bulunan nokta; ev içi kullanımdaki televizyon sehpası, televizyon ünitesi, duvar ünitesi gibi televizyon merkezli tasarlanan mobilyaların, teknolojik bir aleti taşıma fonksiyonun yanı sıra bir takım sosyal ve öznel anlamlar taşıdığı ile ilgili tasavvurlardır. 
Bu tez çalışması kapsamında; gelişen ve dönüşen teknolojilerin televizyonun fonksiyonlarında ve biçiminde ortaya çıkardığı değişiklikler ve bu değişikliklerle bağlantılı olarak televizyon merkezli mobilyalarda yaşanan değişim incelenmiştir. Buna ek olarak televizyon merkezli mobilyanın kullanımının, tasarımının ve sosyal bağlamlarının analizi yapılmıştır. 
Çalışmaya literatür taraması ile başlanmış, literatür taramasında; yapılan araştırmaya zemin oluşturacak kaynaklardan alıntılar yapılmıştır. Literatür taramasından sonra 2. Bölüme geçilerek, bu bölümde gündelik hayatta televizyon başlığı altında televizyonun icadından bugüne; televizyonun evrimi ve televizyonun yaşadığı teknolojik ve biçimsel dönüşüm incelenmiştir. Sonrasında ise Türkiye'de televizyon kullanımı araştırılmıştır. Televizyonun Türkiye'de ilk kullanılmaya başlandığı zamanlar yapılan ilk yayınların etkileri de göz önünde bulundurularak, dönemin sosyal ve kültürel ortam şartları ile birlikte incelenmiştir.  
3. Bölümde ise Türkiye'de yaşanan sosyal dönüşümler ile evlerin olmazsa olmazı haline gelmiş bir oda olan salon kavramı ve orta sınıf ailelerin salon kullanımı üzerinden televizyon ve televizyon merkezli mobilya kullanımlarına ilişkin daha önce yapılan çalışmalardan alıntılar yapılmıştır. Salon ve oturma odası kıyaslamaları üzerinden yapılan alıntıların ışığında salon mobilyaları ve oturma odası mobilyaları karşılaştırılmış, zaman içerisinde yaşanan sosyal, ekonomik ve kültürel değişimlerle misafir odası kullanımından, oturma odası ve salonu kullanım alışkanlıklarına benzerlikler ve farklılıklar tartışılmıştır. Gündelik yaşamın bu odalarla ilişkisi ve televizyon izleme tutumları ile ilgili alıntılardan sonra konu televizyonun hangi mobilyalarla kullanıldığı noktasına getirilmiştir. Devamında araştırmanın konusu olan televizyon merkezli tasarlanan mobilyalar hakkında bilgiler aktarılmış ve televizyon sehpası, duvar ünitesi, yaşam ünitesi ile ilgili görseller eklenmiştir. 
4. Bölümde araştırma ile ilgili yöntem bilgisi aktarılmıştır. Araştırmada niteliksel yöntem kullanılmıştır. Araştırmanın yürütüleceği örneklem, amaçlı örnekleme teknikleri kullanılarak belirlenmiştir. Örneklem kapsamına seçilen bir grup ailenin evlerinin televizyon olan bölümlerinin fotoğrafları çekilmiş ve yüz yüze yarı yapılandırılmış görüşmeler yapılmıştır. Ailelerin seçiminde televizyon sehpası, televizyon ünitesi, duvar ünitesi veya yaşam ünitesi ürünlerinden bir ya da birkaçına sahip olma kriteriyle birlikte, araştırmacının güvenliği ve katılımcıların güven duyup evlerinin fotoğraflanmasına izin vermeleri, detaylı sorulara cevap vermek istemeleri ve ses kaydı alınmasına müsaade etmeleri temel kriterler olmuştur. Katılımcılarla yapılan yarı- yapılandırılmış görüşmelerin ses kayıtları alınmış, daha sonra her bir görüşme kaydı deşifre edilerek görüşmelerin metni hazırlanmıştır. Hazırlanan metinler, soru formunun hazırlığı sırasında da esas alınan ana başlıklar altında analiz edilmiştir. Öncelikle her bir görüşme metnindeki ifadelerin hangi başlık altında analiz edileceğini belirlemek üzere farklı renkte kalemlerle işaretlenmiştir. Başlıklara ayrılabilecek şekilde işaretlenen ifadeler 5. Bölümde analiz edilmiştir. Görüşmeler; katılımcılar ve ailelerine ilişkin bulgular, konutlarına ilişkin bulgular, televizyon kullanımlarına ilişkin bulgular, televizyon merkezli mobilyalarına ve bu mobilyaların kullanımlarına ilişkin bulgular başlıkları altında analiz edilmiştir. Elde edilen verilerin analizi sırasında görüşmelerden elde edilen bulgular olabildiğince tarafsız bir şekilde aktarılmaya çalışılmıştır. Analiz aşamasında tablolardan çokça faydalanılmış, elde edilen bulguların net bir şekilde görülebilmesini sağlamak amacıyla bulgular tablolar halinde aktarılmıştır. Ayrıca katılımcılardan elde edilen veriler arasındaki ilişkilerin ve farklılaşmaların görülebilmesine yönelik analiz tabloları oluşturulmuştur. 
Elde edilen bulguların analizinden yola çıkarak ulaşılan sonuçlardan bazıları şunlardır: Katılımcıların çoğu, önemli ve gündelik hayatta sık sık lazım olabilecek, hızlı ulaşmak istedikleri şeyleri evin en çok kullanılan odasında bir arada depolamaya eğilimlilerdir. Diğer taraftan kendilerine belirli anıları, sevdiği kişileri hatırlatan çeşitli süs eşyası, fotoğraf gibi şeyleri ise televizyonun etrafına yerleştirerek hem bu kişilere değer verdiklerini göstermek istediklerini hem de devamlı görerek özledikleri kişilerin özlemini gidermeye çalıştıkları tespit edilmiştir. Ayrıca, katılımcılar evlerine yeni mobilya alırken o dönemin popüler ürünlerini tercih edebilmektedirler. Fakat mobilya alım veya değiştirme kararları hayatlarındaki evlenme, çocuklarının doğması, yeni bir eve taşınma gibi değişimlerle kesiştiği takdirde yeni mobilya alımı tercih edilmektedir. Hayatlarında bir değişiklik yaşanmadan sadece mobilya değiştirmek maksadıyla alım katılımcılar arasında tespit edilmemiştir. Teknolojik aletleri değiştirme kararı mobilyaları değiştirme kararına nazaran; teknolojinin gelişim hızı ve kullanım standartlarında yarattığı pozitif anlamdaki farklılıklara bağlı olarak daha kolay verilebilmektedir. Mobilyalar ise mümkün olması durumunda önce onarılmakta, daha sonra ise köy evi, balkon, evin iç kısımları gibi alanlarda değerlendirilebilmektedir. Benzer şekilde teknolojik aletler için daha kolay yenileme kararı alınabilmesine karşın eskileri atılmamakta, evin farklı odalarında kullanılabilmekte ya da sadece saklanabilmektedir. Salon mobilyalarının, perdeler, aydınlatmalar, halı, duvar rengi gibi bileşenlerle uyumu ve kendi içlerindeki uyumu katılımcıların çoğu tarafından, ifadelerinden yola çıkarak, oldukça önemli gözükmektedir. Bir diğer sonuç ise salonlarda yer alan eski vitrin, gümüşlük, konsol gibi mobilyaların fazla yer işgal etmesi gerekçe gösterilerek salondan kaldırılması onun yerine derinliği daha az olan ve isteğe bağlı bir depolama sağlayan televizyon ünitesi gibi mobilyalar tercih edilmeye başlanmıştır. Katılımcıların odalar ile ilgili sorularda televizyonun bulunduğu odayı yaşam alanına dönüştürmesiyle ilişkilendirilebilecek ifadelerine rastlanmıştır. Ayrıca televizyon merkezli tasarlanan mobilyaların işlevleri ve tasarımına yönelik analizler üzerinden ürünlerin kullanımına yönelik sonuçlar sunulmuştur.

Abstract:
Objects, in addition to being items with various positions and functions; act like tools of communication and interaction among people. They are the carriers of cultural values and significant elements of our lives and essential décor of lifestyles. They are products with social messages that our culture is reflected and recorded upon. Objects we use in our homes, which is a particularly important part of our everyday life, are agents of interaction with our social and cultural conditions which form a state of reciprocal influence.
Since it was invented, television has a transformative effect on daily life on families. There is a continues relationship between home furnitures and television, even though there are changes by time. It can be observed that the primitive television models are more like a furniture piece which has a screen. In time, the shape of televisions became more like an electronic device, rahter than a furniture piece. However, it is still used with a furniture. The process of using TV with a furniture was started with television table and television cabinet. Since the years of 2000's, because of the development on television technologies, some dramatic changes have been emerged. Televisions became thinner and their scenes got wider by the new technologies. In parallel of those changes, different usage scenarios emerged. The usage scenarios led some shifts on the design of TV centered furnitures. The changes on the design of these furnitures are not only depending on the technological changes and the new designs of the televisions, but it is also related with social, cultural and subjective issues. Beginning with studying on technological shifts on TV and Tv centered furniture, this research focuses on the social and the subjective meanings of the usage of TV table, TV unite and wall unite at home. 
In this research, the functional and stylistic changes on TV by advancing technologies are studied with changes on the TV focused furniture. Additionally, under the light of social and cultural changes from 1980's to present, the usage of home and especially livingroom where everyone spend the most of their time at home and the usage, design and social content of TV centered furnitures at these rooms were analyzed.
The study is started with a literature review. There are quotations from sources which can form a basis for the main research of this research. After the literature review, in the second part which is about television in the daily life, the evolution of TV are examined from the invention of TV to present. This part continues with studying on the first tele castings in the Turkey, the examinations are done with the social and cultural conditions of these period.
When we look at the history of TV in Turkey, the increase on the usage of TV was started with attempts at Istanbul Technical University. Starting with a forecasting for a limited area, The forecastings were continued with TRT's (TRT is the channel which is supported by government) single forecasting. The social and cultural changes led private channels opened. The first TVs' at homes were emerged parallel to these developments. At first times of television in Turkey, television was watched on a TV table which has a few shelf and which was maden by formica. While TRT's forecasting period  got longer, televisions started to take place in the living room at home and televisions have become a part of everyday life.
By changing and developing technlogically and varying in terms of price, since 2000s, design of the TV has been thinner, the screen has got wider. Integration with the internet and three-dimensional viewing while revealing significant differences in design and prices in the market, also caused a transformation within the way TV is located and viewed inside living spaces. These new generation televisions, due to their high prices require a certain purchasing power on consumers. While the earlier televisions have been used with TV units, currently the television is being placed on a special "wall unit" often referred or marketed as the "entertainment unit" in the living room. These wall units in which TV is reserved a central place have; glass doors, multipurpose shelves, drawers on the lower parts and book shelves. Wall unit is designed to fill one wall or construct a wall itself acting like separator of functions within a living room. Different technological devices like receivers, video players, game consoles etc. have their places on this wall unit, but there is also room for decorative objects, too.
In the third section, there are quotations from previous researches which are about the concept of saloon that has been an indispensable part of houses after social transformations in Turkey and the use of TV, and TV centered furniture through the utilization of saloon by middle-class families.  In the light of quotations from comparisons of saloons and living rooms, saloon furniture and living room furniture are compared in addition to discussion of similarities and differences habits of saloon and living room usage beyond the use of guest room in time of social, economic and cultural changes. After the quotes about the relations between daily life, and rooms, and the attitudes of TV watching, the topic has been continued with the furniture used with TV. Afterwards information about TV centered furniture was conveyed -the main subject of this research- and some visuals were added including wall units and life units.
The fourth section of this research includes the methodology of the study. The Qualitative Research Method and Purposive Sampling Techniques were used for determining the sample. Photographs showing the parts of the rooms including TV were taken from the group of sample families and semi-structured face to face interviews were done with those families. In the process of determining families the criterion of having one or more than one TV tables, TV units, wall units, entertainment units were considered beside the security of researcher, the permission and faith of participants for taking photos and voice recordings. 
Each voice recordings from semi-structured interviews were deciphered and then textualized. The texts were analyzed under the main headings that were already based during the preparation the form of questions. First of all, each statement in the text was marked with color according to type of the head that the statement would be analyzed. The marked statements composing the heads were shown and analyzed in the fifth section. Interviews were separated to headings such as 'findings related to participants and their families, findings related to houses, findings the use of TV and the findings having and using TV centered furniture. In the analyzing part it was tried to be as objective as possible. In order to show the findings explicitly tables were often used. Furthermore, analyzing tables were formed to display the relations and differentiations of the data taken by participants. 
Those are the results which are come up with the analysis of evidences : Most of the participants tend to store the things that they want to reach fast and mostly need in their daily life in a room which they mostly use. On the other hand, It is concluded that photographs or ornaments, which remind their beloved ones or special moments, are kept near to TV, meaning they care about those people and want to fulfill their longing by seeing them often. Besides, participants can prefer popular furniture at that time when choosing new furniture to their houses.However, if the time when they buy or change their furniture coincide with other changes in their life including marriage, having a child or moving, it is preferred to buy new furniture. Without any change in their life, buying just to change the furniture is not found among the participants. Compared to changes in the furniture, decisions for changes in technological devices can be made more easily depending on the rapid changes in technology and positive changes created by usage standards. Furnitures, on the other hand, are first repaired as far as possible, later they can be used in such areas as balcony, country house or particular parts of the house. Similarly, although they can be changed with new ones more easily, technological devices are not being thrown, but being kept in different rooms in the house. Removing the furnitures like old cabinets and consoles by justifying that  they occupy a lot space, makes people choose the TV units which are less depth, and which provide optional storing. Last, the results for usage of the products have been presented in the light of analysis of TV-centered designed furnitures' functions and style.