Böbrek nakli hastalarında akut ve kronik rejeksiyon ile HLA-G geni 3' utr 14 baz çiftlik polimorfizminin ve SHLA-g seviyesinin ilişkisi
The relationship of acute and chronic rejection and hla-g geni 3 'utr 14 base polymorphism and SHLA-g level in renal transplant patients
Yazar: ŞULE DARBAŞ
Danışman: PROF. FAHRİ UÇAR
Akdeniz Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Tıbbi Biyoloji ve Genetik Ana Bilim Dalı / Tıbbi Genetik Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Genetik = Genetics ; Nefroloji = Nephrology ; Tıbbi Biyoloji = Medical Biology
Dizin: Allogreft = Allografts ; Elektroforez-poliakrilamid jel = Electrophoresis-polyacrylamide gel ; Gref reddi = Graft rejection ; Kronik böbrek hastalığı - mineral ve kemik bozukluğu = Chronic kidney disease-mineral and bone disorder

Özet:
Amaç: Alıcı immün sisteminin grefte verdiği immünolojik yanıtı olan rejeksiyon, böbrek naklinin en önemli sorunudur. Bu çalışmada, AÜHONM'de böbrek nakli olan ve akut veya kronik rejeksiyon tanısı alan hastalarda sHLA-G seviyesinin saptanması, alıcı ve vericide HLA-G 3'UTR 14bç polimorfizminin belirlenmesi, sHLA-G ve 3'UTR 14bç polimorfizmi ile rejeksiyon arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır.
Yöntem: Hasta ve vericisinin periferik kan örneğinden gDNA izolasyonu, PZR, agaroz jel elektroforezi ve DNA dizileme yöntemi kullanılarak HLA-G 3'UTR 14bç polimorfizmi saptandı. Serum örneklerinden ELISA yöntemi ile sHLA-G seviyesi saptandı. Verilerin analizi için 'SPSS for Windows 18' programı ve Epi İnfo programı versiyon 7 Statcalc kullanıldı. Olgu ve kontrol gruplarının karşılaştırılmasında, sürekli değişkenler için student's t-testi, kategorik değişkenler için ki-kare kullanıldı. 
Bulgular: Çalışmaya alınan olgu grubunda akut rejeksiyon tanısı alanlar %41,6 iken, bunların %76,9'u akut antikor aracılı rejeksiyon, %23,1'i T hücre aracılı rejeksiyondur. Kronik rejeksiyon tanısı alanlar %58,4 iken, bunların %94,5'i kronik aktif humoral rejeksiyon, %5,5'i kronik T hücre aracılı rejeksiyondur. Lojistik regresyon analizinde böbrek nakli hastalarında akut rejeksiyon olma olasılığının, hastanın nakil öncesine göre nakil sonrası sHLA-G seviyesindeki bir U/ml'lik düşmede 1,06 kat, hasta ile verici arasında akrabalık olmaması durumunda 5,44 kat arttığı saptanmıştır. Kronik rejeksiyon olmasını etkileyebilecek faktörleri belirlemek amacıyla kullanılan regresyon analizinde ise, böbrek nakli hastalarında rejeksiyon olma olasılığının, hastanın nakil öncesine göre nakil sonrası sHLA-G seviyesindeki bir U/ml'lik düşmede 1,14 kat arttığı saptanmıştır.
Sonuç: Hastaların nakil öncesi HLA-G 3'UTR 14bç polimorfizminin ve buna bağlı sHLA-G seviyesinin belirlenmesinin rejeksiyon olasılığının öngörülmesini, ayrıca bu polimorfizmi ve sHLA-G seviyesinin izlenmesi, rejeksiyon riski daha yüksek hasta popülasyonunun belirlenmesine yardımcı olacaktır.
Anahtar Kelimeler: HLA-G 3' UTR 14 bç polimorfizm, sHLA-G seviyesi, böbrek nakli, akut ve kronik rejeksiyon

Abstract:
Objective: The most important problem of kidney transplantation is rejection. In this study, determination of sHLA-G level in patients with AUHOTM diagnosed with acute or chronic rejection, determination of HLA-G 3'UTR 14bp polymorphism in the recipient and donor, sHLA-G and polymorphism is aimed to evaluate the relationship between rejection.
Method: HLA-G 3'UTR 14b polymorphism was detected using genomic DNA isolation, PCR, agarose jel electrophoresis, DNA sequencing method from peripheral blood samples of kidney transplant patients and donors. 'SPSS for Windows 18' program and Epi Info package version 7 Statcalc were used for data analysis. Student's t-test was used for continuous variables and chi-square was used for categorical variables in comparison of case and control groups.
Results: In the case group included in the study, those diagnosed with acute rejection were 41.6%, 76.9% of them were acute antibody-mediated rejection and 23.1% were T-cell-mediated rejection. While those diagnosed with chronic rejection are 58.4%, 94.5% of them are chronic active humoral rejection and 5.5% of them are chronic T cell mediated rejection. In regression analysis, it was determined that the probability of acute rejection in kidney transplant patients increased 1.06 times in a U / ml decrease in sHLA-G level after the transplant compared to the patient before the transplant and 5.44 times in the absence of kinship between the patient and donor. In chronic rejection, the probability of rejection in kidney transplant patients was increased by 1.14 times in a U / ml decrease in sHLA-G level after transplant compared to the patient's pre-transplant.
Conclusion: Determination of HLA-G 3'UTR 14bç polymorphism and related sHLA-G level before the transplantation provides for the possibility of rejection. Furthermore, monitoring this polymorphism and sHLA-G level will help identify the patient population with a higher risk of rejection.
Key words: HLA-G 3 'UTR 14 bp polymorphism, sHLA-G level, kidney transplant, acute and chronic rejection