5(6) Konumunda Fenoksi Grubu İçeren Yeni Benzimidazol Bileşiklerinin Sentezi ve Kolinesteraz Aktivitelerinin İncelenmesi
5(6) Konumunda Fenoksi Grubu İçeren Yeni Benzimidazol Bileşiklerinin Sentezi ve Kolinesteraz Aktivitelerinin İncelenmesi
Yazar: TAMER MUHCU
Danışman: DOÇ. DR. MUSA ÖZİL
Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Kimya = Chemistry
Dizin: Alzheimer hastalığı = Alzheimer disease ; Kolinesteraz inhibitörleri = Cholinesterase inhibitors

Özet:
Benzimidazol halkası içeren bileşikler, farmakolojik açıdan oldukça etkin olup, birçok çalışma grubu tarafından çeşitli yöntemler kullanılarak sentezleri gerçekleştirilip özellikleri incelenmiştir. Bu tez çalışması ile benzimidazol halkasının C-6 pozisyonunda 4-metoksifenoksi grubu taşıyan farklı ve yeni türevlerde bileşiklerin sentezi gerçekleştirilmiş ve Alzheimer tedavisinde kullanılma potansiyelleri incelenmiştir. Bu amaçla ilk olarak, literatürde bulunan 5-kloro-2-nitroanilin çıkış bileşiği 4-metoksifenol ile etkileşerek 5-(4-metoksifenoksi)-2-nitroanilin (1) bileşiği elde edilmiştir. Tez çalışmasının ikinci basamağında, elde edilen 1 nolu bileşik tek kap reaksiyonda etanol-su içerisinde Na2S2O4 (sodyum ditiyonat) varlığında çeşitli aromatik aldehitlerle etkileştirilmiş ve hedef bileşik olan benzimidazol yapıları elde edilmiştir. Literatürde bu tarz bileşiklerin eldesi için öncelikle –NO2 grubunun Pd, Pt gibi pahalı katalizörler varlığında –NH2 grubuna indirgenmesi akabinde ise aldehitler ile halkalaşma reaksiyonu sonucu benzimidazol bileşiklerine geçiş yöntemi bilinmektedir. Tez çalışması ile 2 basamakta hem de çok daha ucuz ve ılıman şartlarda benzimidazol bileşiklerinin sentezi gerçekleştirilmiştir. Bunun yanında elde edilen tüm bileşiklerin Kolinesteraz aktiviteleri incelenmiş böylece Alzheimer tedavisinde kullanılabilme potansiyelleri ortaya konulmuştur. Çalışma sonucu elde edilen bileşiklerin yapıları IR, 1H-NMR,13C-NMR ve kütle spektrometre yöntemleri kullanılarak aydınlatılmıştır.

Abstract:
Benzimidazole ring are very effective to pharmacologically and are synthesized and studied by several study groups using various methods. In this thesis, new benzimidazole compounds which containing pheoxy ring at the C-6 position were synthesized and investigation of their potential for using Alzheimer's treatment. For this purpose, firstly, the starting compound 5-chloro-2-nitroaniline is reacted with 4-methoxyphenol to give 5- (4-methoxyphenoxy)-2-nitroaniline (1). In the second step of the thesis work, compounds 1 was reacted with various aromatic aldehydes in the presence of Na2S2O4 (sodium dithionate) in ethanol-water with one-pot reaction and the target compound benzimidazole structures were obtained. It is known in the literature that the -NO2 group is first reduced to -NH2 group in the presence of expensive catalysts such as Pd, Pt .., and then the benzimidazole compounds are obtained from aldehydes by cyclization reaction. With this study, benzimidazole derivatives obtained both under mild contidion with inexpensive technique and only with 2 steps. All obtained compounds in this study were also investigated for their Cholinesterase activities, thus exhibited their potential for using Alzheimer's treatment. The results of the work-up obtained compounds structure were clarified by IR, 1H-NMR, 13C-NMR and mass spectrometry methods.