Kadın emeğinin görünmeyen yüzü: Hane içi kadın emeği
Invisible face of female labour: Household labour
Yazar: TUĞBA ULU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ TANER AKPINAR
Akdeniz Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri = Labour Economics and Industrial Relations
Dizin: Ev işleri = Houseworks ; Ev kadınları = Housewives ; Hanehalkı iş gücü araştırması = Household labour survey ; Kadın iş gücü = Women labour force ; Toplumsal cinsiyet = Gender

Özet:
Toplumsal yaşayışta kadınla bağlantılı sorunlar birçok boyutuyla araştırmalara konu olmuştur. Tarihsel süreçte kadının eşitsiz toplumsal konumu başlangıçta onun cinsiyetinin doğal bir sonucu olarak görülürken, sonraları, özellikle de feminist kuramlarla birlikte, sosyal, siyasal, ekonomik ve kültürel nedenlerle ilişkilendirilmeye başlanmıştır. Birincisi biyolojik determinist cinsiyetçi yaklaşım olarak adlandırlırken, ikincisi toplumsal cinsiyet yaklaşımı olarak adlandırılmaktadır. Meseleyi toplumsal cinsiyet bakış açısıyla ele yaklaşımların kendi içinde farklı kamplara ayrıldığı da belirtilmelidir. Toplumsal cinsiyet tartışmaları, görece yakın bir zamandan beri, haneiçi kadın emeği olgusunu da içermeye başlamıştır. Haneiçi kadın emeği daha çok ücretsiz bir emek biçimi olarak ele alınmaktadır. Kadının haneiçindeki emeğinin tartışılması gereken başkaca boyutları da bulunmaktadır. Bu bağlamda, bu tez çalışması haneiçi kadın emeği tartışmalarına katkı sunmak amacını taşımakadır. Öncelikle kadının toplumsal konumuna ilişkin kuramsal yaklaşımlara ana hatlarıyla yer verilerek, bu araştırmada benimsenecek yaklaşım ortaya konulmaktadır. Bunun ardından, tarihsel süreçte farklı toplumsal yapılardaki aile/hane olgusu irdelemekte ve son olarak da, kadının haneiçindeki emeğine ilişkin olarak, Antalya ilinin Kepez ilçesinde yapılan saha araştırması bulguları sunulmaktadır. Saha araştırması emekçi sınıfa mensup hanelerdeki kadın emeğini konu almaktadır. Bu kapsamda, evde çalışan 10 kadınla/ev hanımıyla yarı yapılandıırlmış soru formu kullanılarak yüzyüze derinlemesine görüşme tekniği ile veri toplanmıştır. Araştırma bulguları, kadınların hakim ekonomik yapı ve ataerkilliğin çevrelerdiği bir ekonomik duruma ve sosyal konuma hapsolmuş olduğunu göstermektedir.

Anahtar Kelimeler: Toplumsal Cinsiyet, Kadın Emeği, Hane İçi Kadın Emeği.

Abstract:
There is a vast literature focusing on different dimensions of the issues related to gender. In the past the unequal status of women in social structure was viewed as a inevitable result of their sex (biological determinism), but later on, especially starting with the feminist theories, it was linked to social, political, economic and cultural factors (gender). However, as known well, departing from gender perspective feminist theories are already separated into different camps. The discussions on gender-related issues have relatively recently been included the gender division of labour within the household. Female labour is mainly tackled as a form of unpaid labour. It should be added on the agenda that there are some other aspects of female labour within the household. In this context, this study aims at contributing the literature on the female labour within the household. First from a historical perspective the theories handling the status of women are summarized in general and then the perspective of this study is revealed among them. Next the structure of families/households are examined during historical process. Last the research findings gathered in a fieldwork carried out in Kepez district in Antalya are presented. The fieldwork focuses on the female labour within the workng class families/households. During the fieldwork 10 women/housewife are interviewed with face to face to get a deep understanding of the fact by using semi-structured questionnaire. The findings show that the housewifes are under pressure of dominant socio-economic structure and patriarchal social environment.

Keywords: Gender, Female Labour, Household Labour.