Primer hipertansif hastalarda serum magnezyum düzeyi ile kardiyovasküler risk faktörlerinin ilişkisinin incelenmesi
The assessment of the relationship between serum magnesium levels and cardiovascular risk factors in primary hypertensive patients
Yazar: BÜŞRA BETÜL ÇAĞIR
Danışman: DOÇ. DR. HADİM AKOĞLU
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Dışkapı Yıldırım Beyazıt Eğitim Ve Araştırma Hastanesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2018
Konu: Nefroloji = Nephrology
Dizin: Hipertansiyon = Hypertension ; Kardiyovasküler hastalıklar = Cardiovascular diseases ; Kardiyovasküler sistem = Cardiovascular system ; Risk faktörleri = Risk factors ; Serum = Serum

Özet:
AMAÇ: Primer hipertansiyon tüm dünyada ölüme en sık neden olan kronik hastalıkların (kardiyovasküler hastalıklar, kronik böbrek yetmezliği ve serebrovasküler hastalıklar) etyopatogenezinde rol oynamaktadır. Artmış kardiyak output ve periferik vasküler direnç sonucunda oluşan yüksek kan basıncı kardiyovasküler morbidite ve mortalitenin en önemli nedenlerindendir. Kardiyovasküler hastalık ve serum magnezyum düzeyi ilişkisi son yıllarda üzerinde yoğun çalışmalar yapılan bir konudur. Bu çalışmada amacımız primer hipertansif hastalarda serum magnezyum düzeyi ile kardiyovasküler risk faktörleri arasındaki ilişkiyi incelemektir.
GEREÇ VE YÖNTEM: Çalışmaya 18 yaşından büyük, hastanemizde takipli GFR ≥ 60 olup primer hipertansiyon tanısı olan gebelik/laktasyon durumu olmayan, malignite öyküsü olmayan, kardiyovaskuler cerrahi öyküsü olmayan, miyokard infarktüsü, akut koroner sendromu, serebrovaskuler olay öyküsü olmayan, koroner arter hastalığı, periferik arter hastalığı, serebrovaskuler hastalık tanıları olmayan toplam 300 hasta dahil edildi. Hastaların demografik bilgileri, ofis kan basıncı ölçümleri ve serum magnezyum, glukoz, total kolesterol, LDL, trigliserit, sodyum, potasyum, kalsiyum, fosfor, total protein, albumin, parathormon, ürik asit, CRP, tam kan sayımı, GFR, 24 saatlik idrarda sodyum atılımı, 24 saatlik idrarda protein atılımı, 24 saatlik idrarda albumin atılımı verileri geriye dönük olarak elde edildi.
BULGULAR: Hastaların % 27.3' ünü erkek cinsiyet oluşturmaktaydı. Komorbidite olarak hastaların % 12.3' ünde DM, % 41.6'sında HPL, % 28.3'ünde hem DM hem HPL eşlik etmekteydi. Serum Mg düzeyi ile biyokimyasal kardiyovasküler risk faktörleri olarak belirlenen ürik asit, CRP, albümin, total kolesterol, trigliserit, LDL, 24 saatlik idrarda sodyum atılımı, 24 saatlik idrarda protein atılımı, 24 saatlik idrarda albümin atılımı arasında korelasyon analizi yapıldı. Serum Mg ile total kolesterol ve LDL arasında anlamlı pozitif korelasyon sırasıyla  [(r=0.158, p=0.006), (r=0.168, p=0.004)] saptandı. Serum Mg ile 24  saatlik idrarda sodyum atılımı, 24 saatlik protein atılımı, 24 saatlik idrarda albumin atılımı arasında anlamlı negatif korelasyon [sırasıyla (r=-0.117, p=0.042), (r=-0.132, p=0.023), (r=-0.205, p=000)] saptandı. Hastaların sistolik ve diyastolik kan basınçlarının diğer kardiyovasküler risk faktörleri ile ilişkisi incelendiğinde; sistolik kan basıncı ile ürik asit arasında anlamlı negatif korelasyon (r=-0.114, p=0.048); sistolik kan basıncı ile trigliserit, 24 saatlik idrarda sodyum atılımı, 24 saatlik idrarda protein atılımı, 24 saatlik idrarda albumin atılımı arasında anlamlı pozitif korelasyon [sırasıyla (r=0.155, p=0.007), (r=0.797, p=0.000), (r=0.308, p=0.000), (r=0.193, p=0.001)] saptandı. Diyastolik kan basıncı ile trigliserit, 24 saatlik idrarda sodyum atılımı, 24 saatlik idrarda protein atılımı, 24 saatlik idrarda albumin atılımı arasında anlamlı pozitif korelasyon [sırasıyla (r=0.174, p=0.003), (r=0.523, p=0.000), (r=0.220, p=0.000), (r=0.147, p=0.011)] saptandı. 
Ayrıca ek hastalığı bulunmayan grupta serum Mg düzeyi, DM + HPL ek hastalıkları bulunan gruba göre anlamlı yüksek (p=0.008) bulundu. HPL ek hastalığı bulunan grupta serum Mg düzeyi, DM ek hastalığı bulunan grup ve DM + HPL ek hastalıkları bulunan gruplara göre anlamlı yüksek (sırasıyla p=0.001 ve p<0.001) bulundu.
SONUÇ: Çalışmamızda primer hipertansif hastalarda serum magnezyum düzeyi ile; serum lipidleri arasında anlamlı pozitif korelasyon; diyetle tuz alımı, albuminüri ve proteinüri arasında anlamlı negatif korelasyon saptandı. Primer hipertansif hastalarda serum magnezyum değeri muhtemel kardiyovasküler risk faktörlerinin öngörüsünde faydalı bir belirteç olabilir. Elde ettiğimiz bu veriler tüm primer hipertansif hastaların kardiyovasküler risk yönünden değerlendirilmesinde serum magnezyum düzeyinin rutin olarak kullanılabileceğini düşündürmektedir.

Abstract:
AIM: Primary hypertension plays a role in the etiopathogenesis of chronic    diseases (cardiovascular diseases, chronic kidney diseases and cerebrovascular diseases) that the most common causes of death worldwide. The high blood pressure resulting from increased cardiac output and peripheral vascular resistance is the most important causes of cardiovascular morbidity and mortality. The relationship between cardiovascular disease and serum magnesium levels has been intensively studied in recent years. Our aim in this study is to assess the relationship between serum magnesium levels and cardiovascular risk factors in primary hypertensive patients.
MATERIALS AND METHODS: A total of 300 patients aged 18 years or older admitted to our hospital with GFR ≥ 60 who had primary hypertension were included in the study. The patients had any history about pregnancy / lactation, malignancy, cardiovascular surgical history, myocardial infarction, acute coronary syndrome, cerebrovascular disease, coronary artery disease, peripheral artery disease were enrolled. Demographic information of the patients, office blood pressure measurements and serum magnesium, glucose, total cholesterol, LDL, triglyceride, sodium, potassium, calcium, phosphorus, total protein, albumin, parathormone, uric acid, CRP, certain blood count, GFR, sodium excretion in 24-hour urine, protein excretion in 24-hour urine, and albumin excretion in 24-hour urine were recorded from patients' charts retrospectively.                                                                          
RESULTS: The % 27.3 of the patients was male gender. As comorbidity, % 12.3 of the patients had DM, % 41.6 of the patients had HPL, and  % 28.3 of the patients had DM                                                                              and HPL. Serum Mg levels were correlated with biochemical cardiovascular risk factors such as uric acid, CRP, albumin, total cholesterol, triglyceride, LDL, sodium excretion in 24-hour urine, protein excretion in 24-hour urine and albumin excretion in 24-hour urine.
With serum Mg levels; significant positive correlations were found between  total cholesterol and LDL [respectively (r = 0.158, p = 0.006), (r = 0.168, p = 0.004)].
With serum Mg levels; significant negative correlations were found between sodium excretion in 24-hour urine, protein excretion in 24-hour urine, albumin excretion in 24-hour urine [respectively (r = -0.117, p = 0.042), (r = -0.132, p = 0.023), (r = -0.205, p = 000)].
When systolic and diastolic blood pressures of patients are related to other cardiovascular risk factors, there was a significant negative correlation between systolic blood pressure and uric acid (r=-0.114, p=0.048). With systolic blood pressure; significant positive correlations were found between triglyceride, sodium excretion in 24-hour urine, protein excretion in 24-hour urine and  albumin excretion in 24-hour urine [respectively (r=0.155, p=0.007), (r=0.797, p=0.000), (r=0.308, p=0.000), (r=0.193, p=0.001)]. With diastolic blood pressure; significant positive correlations were found between triglyceride, sodium excretion in 24-hour urine, protein excretion in 24-hour urine and  albumin excretion in 24-hour urine [respectively (r=0.174, p=0.003), (r=0.523, p=0.000), (r=0.220, p=0.000), (r=0.147, p=0.011)]. In addition, serum Mg levels in the group with no additional disease was significantly higher (p = 0.008) than the group with DM + HPL diseases. Serum Mg levels in the group with HPL were significantly higher (p = 0.001 and p <0.001, respectively) than the group with DM disease and the group with DM + HPL diseases.  
CONCLUSION: In our study, there was a significant positive correlation between serum magnesium levels and serum lipids. And there was a significant negative correlation between serum magnesium levels and salt intake, albuminuria, proteinuria in primary hypertensive patients. Serum magnesium levels in primary hypertensive patients may be a useful marker for predicting possible cardiovascular risk factors. These data we obtain suggests serum magnesium levels may be used routinely in the assessment of cardiovascular risk in all primary hypertensive patients.