İran'da Kaçar Devleti Dönemi modernleşmesi 1794-1925
The modernization of the the Qajar period in Iran 1794 -1925
Yazar: RAHEB MOHAMMADI GHANBARLOU
Danışman: PROF. DR. TEVFİK ERDEM
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Sosyoloji = Sociology
Dizin: Kaçar Hanlığı = Khanate of Qajar ; Modernleşme = Modernization ; Osmanlı Devleti = Ottoman State ; İran = Iran

Özet:
Bu çalışmanın amacı modernleşme bakış açısı ışığında 19. Yüzyılda Kaçar (İran) devletinin tecrübe ettiği çok yönlü kültürel, toplumsal, siyasal, ekonomik ve zihinsel değişimleri incelemek ve ayrıca Osmanlı İmparatorluğunun Kaçar modernleşmesi üzerindeki etkilerini sorgulamak ve incelemek olmuştur. Osmanlı İmparatorluğu modernleşme ve yenileşme girişimlerine Kaçar Devletinden en az yarım yüzyıl önce başlamıştır. Dolayısıyla bu konuda doğu komşusu Kaçar Devletinin modernleşmesinde diğer gelişmiş ülkelere göre daha çok etkiye sahip olmuştur. Çalışma boyunca Kaçar dönemindeki ilk modernleşme girişimleri, modernleşmenin temel aktörleri olarak aydınlar, modernleşmeye direnen ve geleneksel yapıyı muhafaza etmeye çalışan ulema sınıfıdır. Kaçar Devletinin modernleşme yolundaki etkilendiği farklı ülkeler ve özelde Osmanlı İmparatorluğunun etkileri, iki ülkede meşrutiyet devriminin gelişim süreci ve ulaştığı sonuçlar, yoğunlukla Kaçar dönemine odaklanarak Osmanlı dönemindeki değişimler ve yenileşmelerle paralel olarak karşılaştırılmıştır. Osmanlı devleti birçok açıdan modernleşme konusunda Kaçar toplumu ve aydınları için uygun bir model ülke olarak taklit edilmiştir. Sonuç olarak İran'daki yenilik faaliyetleri Osmanlıda yaşanan değişimle iç içe bir gelişim göstermiştir. Veriler nitel araştırma yönteminin doküman analizi tekniğiyle 19. Yüzyıl İran'ında konuyla ilgili yazılı materyallerden elde edilmiştir. Çalışmanın birinci bölümde modernlik, modernleşme ve modernizm kavramları açıklanmaya çalışılmıştır. İkinci bölümde 19. Yüzyılda Kaçar devletinde modernleşme girişimleri ele alınmıştır. Üçüncü bölümde Kaçar devletinde farklı alanlarda gerçekleşen modernleşme çabaları ve Osmanlı etkileri incelenmiştir. Dördüncü bölümde Kaçar modernleşmesinde zihinsel dönüşüm, aydınlar ve gazetelerin rolü üzerinde durulmuştur. Beşinci bölümde Osmanlı ve Kaçar modernleşmesinde benzerlikler ve farklılıklar üzerinden yorumlara yer verilmiştir.





Bilim Kodu               	:	113840
Anahtar Kelimeler   	:	Osmanlı Modernleşmesi, Kaçar Modernleşmesi, Kaçar Hanedanı, Islahat, Yenileşme 
Sayfa Adedi              	:	230
Tez Danışmanı	:	Prof. Dr. Tevfik ERDEM

Abstract:
The aim of this study is to analyze the multilayered cultural, social, political, economic and mental changes that the Qajar (Iranian) state experienced in the 19th century through the modernization perspective and also to question and investigate the impact of the Ottoman Empire on the modernization of the Qajar Empire. The Ottoman Empire started its modernization and innovation incentives at least half a century before the Qajar Dynasty. Therefore, the Ottoman Empire had a lot more impact on the modernization of its eastern neighbor, the Qajar Dynasty, than other developed countries. Throughout the study, the first modernization attempts in the Qajar period, the intelligentsia as the chief actors in modernization, the ulema who resisted modernization and tried to conserve the traditional state of affairs, the different countries the Qajar Dynasty was influenced by and the effects of the Ottoman Empire in particular in the way of modernization and the progress and results of the constitutional monarchy revolution in both countries were compared by means of focusing mainly on the Qajar period and referring to the changes and innovations in the Ottoman period. In many ways pertaining to modernization, the Ottoman Empire was simulated by the Qajar society and intelligentsia as a convenient model country. As a result, the innovation attempts in Iran went hand-in-hand with the inner changes observed in the Ottoman Empire at the time. The data was obtained through a document analysis of the written material about the 19th century Iran. In the first chapter of the study, the concepts of modernity, modernization and modernism were tried to be explained. In the second chapter, the modernization attempts in the Qajar Dynasty in 19th century were evaluated. In the third chapter, the modernization attempts observed in different areas in the Qajar Dynasty and the Ottoman influences were analyzed. In the fourth chapter, the mental transformation, intelligentsia and impact of newspapers on the Qajar modernization were mentioned. In the fifth chapter, the similarities and differences in the Ottoman and Qajar modernizations were discussed.



Science Code  	:	113840
Key Words	:	The Ottoman Modernization, The Qajar Modernization, The Qajar Dynasty, Reform, Innovation
Page Number              	:	230
Supervisor	:	Prof. Dr. Tevfik ERDEM