Muhafazakar düşünce geleneğinde akıl, toplum ve siyaset
Reason, society and politics in the conservative tradition of thought
Yazar: BEKİR BERAT ÖZİPEK
Danışman: PROF. DR. ÖMÜR SEZGİN
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Yönetimi ve Siyaset Bilimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2000
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science
Dizin: Akıl = Reason ; Aydınlanma = Enlightenment ; Muhafazakarlık = Conservatism ; Siyaset = Politics ; Toplum = Society

Özet:
Bekir Berat Özipek, Muhafazakar Düşünce Geleneğinde Akıl, Toplum ve Siyaset, Doktora Tezi, Danışman: Prof. Dr. Ömür Sezgin, 170 s. Bu çalışma, çağdaş siyasal ideolojilerden muhafazakarlığı akıl, toplum ve siyaset kavrayışları temelinde anlamayı, açıklamayı ve içinde bulunduğumuz tarihsel dönemindeki yerini ve geleceğini tartışmayı amaçlamaktadır. Buradaki muhafazakarlık, Anglo-Amerikan düşünce geleneğinin mirasını taşıyan ve Edmund Burke' ten Russell Kirk'e uzanan bir felsefi ve siyasi tercihi ifade etmektedir. Tezin ilk bölümünde, felsefi anlamda muhafazakar siyasal ideolojinin, Kıta Avrupa'sı Aydınlanmasına karşı bir tepki olarak belirginleştiği ve Fransız Devrimiyle birlikte siyasi bir tutuma dönüştüğü ileri sürülmektedir. Bu çerçevede Aydınlanmanın merkezinde yer alan akıl anlayışına ve akılcılığın bu dönemde kazandığı anlam ve içeriğe bir eleştiri olarak belirginleştiği, muhafazakarlığın toplum ve siyasete ilişkin yaklaşımının bu temelden hareketle biçimlendiği ileri sürülmektedir. İkinci bölüm, bu felsefi temelden hareketle muhafazakarlığın nasıl bir toplum anlayışını taşıdığı konusuna ayrılmıştır. Özellikle liberal birey ve toplum anlayışına karşı muhafazakarlığın bir organizma olarak toplumu nasıl ele aldığı irdelenmektedir. Üçüncü bölüm, bu akıl ve toplum anlayışının nasıl bir siyaset önerisini getirdiği, muhafazakar siyaset anlayışının temel öncüllerinin neler olduğu ve bunun günümüz dünyasının sorunlarına ne tür çözümler önerdiği konularının tartışılmasına ayrılmıştır. Sonuç bölümünde, muhafazakarlığın klasik ve neo-muhafazakarlık biçimlerinin, Aydınlanmanın dünyası, onun değerleri ve Aydınlanmanın ürettiği sağ ve sol ideolojiler karşısındaki durumu ele alınmakta ve Aydınlanma değerleri ışığında bu ideolojinin geleceği tartışılmaktadır. Bu çerçevede muhafazakarlığın statüko ile bütünleşmesinin ne ölçüde mümkün olabileceği ve bu ideolojinin yeni bir felsefi ve siyasi dönüşüme katkıda bulunma kapasitesi irdelenmektedir.

Abstract:
This thesis aims to explain conservatism, a contemporary political ideology, on the basis of their understandings of reason, society, and politics. It also contains arguments concerning the place of this ideology within the contemporary period and its likely future. Conservatism, as conceived in this thesis, denotes to a philosophical and political doctrine carrying the inheritance of Anglo-American tradition from Edmund Burke to Russell Kirk. In the first part of the thesis, it is argued that conservative political ideology, in its philosophical sense, became salient, first, as a reaction against the continental Enlightenment and transformed into a political stand after seeing the consequences of French Revolution. In this regard, it is maintained that conservatism emerged, fundamentally, as a critique against the concept of "reason" in the heart of Enlightenment thought and the Cartesian rationalism, as conceived by the Enlightenment thinkers, was harshly criticized by this tradition of thought Thus, the thesis holds that conservative approach towards society and politics was shaped in accordance with this critic. The second part is apportioned to the issue of conservative understanding of society and it is shown that this view is in compliance with its philosophical bases. Specially, conservative understanding of society as an organism against liberal views of individual and society is examined The third part explores the ways what kinds of politics these understandings of reason and society have given rise to so far. Main premises of conservative understanding of politics and the issue of what kind of solutions this understanding of politics provides for the problems of contemporary world are also discussed In the final part, the status of bom classical and neo forms of that doctrine in the face of the general outlook and values of the Enlightenment, and the right-left ideologies emerged within that period are considered and the future of this ideology in the "Enlightened" era is discussed In this context, whether it is173 possible to integrate conservatism into status quo and the capacity of this ideology in contributing to apolitical transformation are also examined DOKÜMANTASYON MSKK1Zİ