Ortaokul matematik ders kitaplarının problem çözme stratejileri açısından incelenmesi: Sayılar ve işlemler öğrenme alanı
Mi̇ddle school examining mathematics textbooks in terms of problem solving strategies: Numbers and operations learning domain
Yazar: SEDA TÜRKMEN
Danışman: PROF. DR. YÜKSEL DEDE
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı / İlköğretim Matematik Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Matematik = Mathematics
Dizin: Ders kitapları = Textbooks ; Kitaplar = Books ; Matematik = Mathematics ; Matematik dersi = Mathematics lesson ; Matematik eğitimi = Mathematics education ; Problem çözme = Problem solving ; Problem çözme yöntemi = Problem solving method ; Öğrenme = Learning

Özet:
Bu çalışma Milli Eğitim Bakanlığı [MEB] tarafından yayımlanan ve okutulan Ortaokul (5,6,7 ve 8. sınıf) Matematik Ders Kitaplarının Sayılar ve İşlemler Öğrenme Alanı'nda yer alan çözümlü soruları problem çözme stratejilerine göre incelemeyi amaçlamıştır. Bu amaçla bu çalışma, doküman incelemesi yöntemi kullanılarak yapılmıştır. Bu kapsamda çalışmada, her bir sınıf düzeyinden bir olmak üzere toplam dört matematik ders kitabı incelenmiş ve ders kitaplarında yer alan çözümlü sorular önce rutin ve rutin olmayan problemler şeklinde sınıflandırılmış ve daha sonrada rutin olmayan problemlere yönelik ders kitaplarında yapılan çözümler bazı problem çözme stratejilerine göre değerlendirilmiştir. Bu problem çözme stratejileri ise şunlardır: sistematik liste yapma stratejisi, tahmin ve kontrol stratejisi, diyagram (şekil) çizme stratejisi, örüntü veya bağıntı bulma stratejisi, eşitlik ve eşitsizlik yazma stratejisi, benzer problem çözümünden yararlanma stratejisi, geriye doğru çalışma stratejisi ve tablo yapma stratejisidir. Araştırmanın verileri anlamsal içerik analizine göre analiz edilmiştir. Araştırmanın bir sonucu olarak, her sınıf düzeyindeki ortaokul matematik ders kitaplarındaki (Sayılar ve İşlemler Öğrenme Alanı bağlamında) problemlerin çözümünde, en fazla diyagram (şekil) çizme en az ise geriye doğru çalışma stratejisine yer verildiği sonucuna ulaşılmıştır. Araştırma bulgularına dayalı olarak ileri araştırmalar ve matematik ders kitabı yazarları için bazı önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
This study aimed to examine the solved questions in the Numbers and Operations Learning Domain of the Middle School (Grades 5-8) Mathematics Textbooks published and taught by the Ministry of National Education of Turkey [in Turkish: MEB], according to problem solving strategies. For this purpose, this study was carried out using the document review method. In this context, four mathematics textbooks, one from each grade level, were examined in the study, and the solved questions in the textbooks were first classified as routine and non-routine problems. Then the solutions made in the textbooks for non-routine problems were assessed according to some problem solving strategies. These problem solving strategies are making a systematic list, guess and check, creating a diagram or picture, find a pattern or relation, equality, and inequality writing strategy, using similar problem solving strategy, working backward, and making a table. The data were analyzed according to semantic content analysis. As a result of the study, it has been determined that the strategy of creating a diagram or picture is used the most in the solution of the problems (in the context of the Numbers and Operations Learning Domain) in the middle school mathematics textbooks at each grade level. Unlike, the strategy of working backward is the least. Based on the research findings, some suggestions for further research and mathematics textbook authors were also made.