Mimar Sinan rotasının doğal ve kültürel peyzaj izleri
The cultural and natural landscape traces of Architect Sinan's route
Yazar: CANAN BAŞTEMUR
Danışman: PROF. DR. HAYRAN ÇELEM
Ankara Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Peyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2013
Konu: Peyzaj Mimarlığı = Landscape Architecture ; Turizm = Tourism
Dizin: Alternatif turizm = Alternative tourism ; Dini turizm = Religious tourism ; Kültür = Culture ; Kültürel turizm = Cultural tourism

Özet:
Günümüzde uzun yıllardan beri yavaş yavaş değişen turizm algısı ve kişilerin değişen tatil tercihleri özel ilgi turizmi ve niş pazar konusunu gündeme getirmiştir. Bu kapsamda kültür rotaları dediğimiz kavram 1987 yılından beri Avrupa'da, 1999 yılından beri de Türkiye'de çeşitlilik göstermektedir. Son yıllarda popüler olan; tarih ve doğayı iç içe sunan bu kavram bu doktora tez çalışmasının temelini oluşturmaktadır.Bu çalışmanın amacı, pek çok kişinin tanıdığı Sinan ve eserleri hakkında gerekli bilgiyi vermek, özel ilgi turizmi, niş pazar ve kültür turizmine katkı sağlayacak olan Edirne ve İstanbul merkezli tur güzergâhları oluşturmak ve bunları birbirine bağlayarak tek bir güzergâha dönüştürüp bu güzergâh üzerindeki kültürel ve doğal peyzaj izlerini çıkarmaktır. Oluşturulan bu rota Avrupa Kültür Rotası Programı'na dâhil edilmek istendiğinden Avrupa'daki 29 ve Türkiye'deki 10 kültür rotasından bahsedilmiştir. Yöntem olarak sadece anket çalışması ve literatür çalışması yapılmamış, hazırlanan tur güzergahı gezilmiş, destinasyon haritası çıkarılmıştır. Sinan'ın eserleri camiler, türbeler, kervansaraylar vb. başlıklara ayrılmış harita üzerinde bu başlıklara göre renklendirilmiştir. Ayrıca Sinan'ın eserleriyle ilgili yalnızca tarihi bilgiler verilmemiş, yapılış esnasında rivayetleri olan tüm eserlerin söylencelerinden de bahsedilmiştir. Tez çalışmasının doğal peyzaj bölümünde, çıkarılan güzergâh üzerindeki doğal peyzaj unsurlarından, bitki çeşitliliğinden bahsedilmiş, toplam park, bahçe ve doğal peyzaj unsurlarının sayısal değeri çıkarılmıştır. Bunun yanı sıra güzergâh üzerinde gezilebilecek diğer tarihi ve kültürel değerlere de yer verilmiştir. Sonuç bölümünde ise araştırma alanının kültür rotasına dönüştürülmesi ve Avrupa Kültür Rotası programına dâhil edilmesi durumunda Türk ve Dünya turizmine olası etkileri konusunda öneriler ortaya konmuştur.Anahtar Kelimeler: Kültür rotaları, Mimar Sinan, Avrupa kültür rotaları, Doğal ve Kültürel Peyzaj

Abstract:
Special interest tourism and niche tourism have been popular recently because of changing tourism perception and changing travel choice. Within this scope, known as cultural route has been showed variety since 1987 in Europe and since 1999 in Turkey. This notion that has included history and nature underlied of this study. This route that includes 60 Sinan?s monuments (6 aqua ducts, 7 mosques, 4 bridges, 4 Turkish baths, 4 madrasa, 3 caravanserai, 7 tombs, 2 small mosques, 20 social complexes and 3 other structures) is between Edirne and Istanbul in Turkey. In this study, firstly the information about Sinan?s life and structures were given. Secondly, a tour destination created with Sinan?s structure was detailed, than cultural, historical and natural beauties were revealed on this route. It was also mentioned about 29 European Cultural Routes and 12 Turkish Cultural Routes. A survey was made on foreign and domestic tourists about Architect Sinan. The results about the survey were discussed. Besides this method and literature, the route was experienced and the maps for the destination were made. Mythological stories about few structures of Sinan were mentioned. The numbers of landscape specialties (parks, forest etc) were given and also other places except for Sinan?s structure were mentioned. In conclusion, if this route is accepted as one of the European Cultural Routes, the advantages of this situation and national and international importance were discussed.Key Words: Architect Sinan, Cultural Routes, European Cultural Routes, Cultural Routes in Turkey