Bolu Müzesi'nde bulunan Türk işi işlemeli ürünlerin özellikleri
Features of Turkish handwork products in Bolu Museum
Yazar: ÖZLEM ÇELİKTEN KAYHAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ FATMA YETİM
Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / El Sanatları Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: El Sanatları = Crafts
Dizin: Bolu Müzesi = Bolu Museum ; El sanatları = Handicrafts ; Nakış = Embroidery ; Türk işleme sanatı = Turkish embroidery art ; İşlemeler = Embroideries

Özet:
Bu araştırmanın amacı, Bolu müzesinde bulunan Türk işi tekniği ile yapılmış ürünlerin özelliklerinin incelenmesi, değerlendirilmesi ve belgelenmesidir. Yapılan bu araştırmada, Bolu müzesinde bulunan 42 adet Türk işi tekniği ile çalışılmış ürünler, Müze Müdürünün izni dahilinde araştırma kapsamına alınmıştır. Yapılan araştırmada, Bolu müzesindeki etnografik eserler bölümünde yer alan Türk işi tekniği ile çalışılmış ürünlere ulaşılmış ve bu ürünlerin üzeye geliş şekilleri, türleri, boyutları, kullanılan gereçleri, teknik özellikleri, renk özellikleri, motif özellikleri, kompozisyon özellikleri ve bugünkü durumları belirlenmiş olup, desen çizimleri yapılıp belgelenerek sunulmuştur. Araştırmanın evrenini; Bolu müzesindeki etnografik eserler bölümünde yapılan incelemelere göre zeminde kullanılan gereçlere bakıldığında, en çok kullanılan kumaş türü pamuklu kumaşlar oluşturmaktadır. İşlemede kullanılan gereçlere bakıldığında ipek iplik, sim ve pamuklu iplik kullanıldığı görülmüştür. İplik renklerinde ise yeşil, kırmızı, sarı, ve mavi kullanılmıştır. Türk işi tekniği ile çalışılmış ürünlerde genellikle sarma, düz pesent ve balıksırtı uygulandığı görülmüştür. Kullanılan kompozisyon özelliği çoğunlukla bir merkeze doğru yönlendirilmiş kompozisyonlar olduğu belirlenmiştir. Ürünlerin kenar temizliğinde ise baskı dikişinin tercih edildiği tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler: Bolu Müzesi, El Sanatları, Nakış, İşleme

Abstract:
This research is an examination, evaluation and documentation of the handcraft created with Turkish labor techniques found in Bolu Museum. 42 pieces made with Turkish labor techniques are included in our research with the permission of the museum director. In this research, pieces made with Turkish labor techniques in the department of ethnographia were reached and the ways they arrived at the museum, their types and sizes, tools used to made them, specifications of their type, color, motifs, composition and current state of the pieces were determined before their pattern drawings were made, documented and presented. According to examinations made in Bolu Muesum Ethnographia Department, judging by the tools used on the floor, the universe of the research constitutes of cotton fabric as the most commonly used type of fabric. When the tools used in the production process were examined, it was found that the types of fabric most commonly used were silk thread, tinsel and cotton thread. It was also observed that on pieces made with Turkish labor techniques, sarma, düz present and balıksırtı were commonly applied. It was found that the characteristic of the compositions used were mostly compositions directed at a single center. It was determined that for cleaning the edges of the pieces, blind-stiches were used.

Keywords: Bolu Museum, Handicraft, Embroidery, Engraving