Kahramanmaraş Bertiz çayı yağış havzasında bazı toprak özellikleri ve hidrolojik havza karakteristiklerinin belirlenmesi
Investigations on some soil properties and hydrologic characteristics in Kahramanmaraş Bertiz creek watershed
Yazar: AHMET REİS
Danışman: YRD. DOÇ. DR. TURGAY DİNDAROĞLU
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Orman Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Ormancılık ve Orman Mühendisliği = Forestry and Forest Engineering
Dizin: Toprak analizi = Soil analysis

Özet:
Araştırma alanı Türkiye' nin Doğu Akdeniz bölgesinde yer almakta olup, Kahramanmaraş'a 15 km uzaklıkta olan Ahırdağı yöresinin tarım, orman ve mera alanları ile kaplı Bertiz Çayı Yağış Havzasında bulunmaktadır. Bu çalışmada farklı arazi kullanım şekilleri dikkate alınarak toprakların erozyon eğilim değerleri ile bazı kimyasal (pH, organik madde) ve hidrofiziksel (tekstür, dispersiyon oranı, hacim ağırlığı, su tutma kapasitesi, vb.) özellikleri araştırılmıştır. Bununla birlikte havzanın genel olarak fizyografik özellikleri belirlenerek, ileride yapılacak olan erozyon ve sel kontrolü, ağaçlandırma, arazi sınıflaması ve yörede yaşayan halkın sosyal-ekonomik düzeyinin yükseltilmesi gibi uygulamalara ışık tutması amaçlanmıştır. Bertiz Çayı Yağış Havzasının %42.95'i orman, %34,85'i tarım ve %22.20'si mera arazisinden oluştuğu tespit edilmiştir. Erozyon eğilim indeksi olarak dispersiyon oranı her üç arazi kullanım şeklinde de sınır değer olan 15'ten büyük olarak bulunması havza topraklarının genel olarak erozyona duyarlı olduğunu göstermiştir. Araştırma alanı için form katsayısı 0.421, dairesellik oranı, uzunlaşma oranı 0,006 olarak tespit edilmiştir. Araştırma alanında 1557 adet dere bulunmakta olup, dere sıklığı değeri 5.01 ve drenaj yoğunluğu değeri 2.37 olarak tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler: Drenaj Yoğunluğu, Fizyografik Özellikler, Toprak Özellikleri, Form Katsayısı

Abstract:
Study area is located in Bertiz Stream Watershed covered by agriculture, forest and rangeland of the Agır Mountain region, which is 15 km away from Kahramanmaraş in East Mediterranean Region, Turkey. İn this study, by considering different land use types, the erodibilite indexes and some chemical (pH, organic matter) and hydro-physical properties (texture, dispertion ratio, bulk density, water holding capacity, etc.) of the soils are investigated. By determining physiographical characteristics of the basin, it has been aimed to shed light on erosion and flood control, afforestation, land use classification and improving socio-economic level of the community practices in future as well. İt has been determined that 42.95% of Bertiz Stream Watershed is forest, while 38.85% and 22.20% is agriculture and rangeland, respectively. It has been studied out that dispersion ratio,which is one of the erodibiliyt indexes, is higher than limit value, 15 for each land use type. This result has showed that the soils of the basin is generally sensitive to erosion. It has been determined that form coefficient, circularness ratio and longitudinally ratio for study area are 0.421, 0.41 and 0.006, respectively.Also, it has been determined that there are 1557 stream and stream frequency and drainage density values are 5.01 and 2.37, respectively in the study area.

Key words: drainage density, physiographical characteristics, soil properties, form coefficient.