Medenî usûl hukukunda davaya son veren taraf işlemleri çerçevesinde tasarruf ilkesi
Case terminating party transactions under the principle of parties' dispositional control in the civil procedural law
Yazar: CEREN TİLKİDÖGEN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SÜMEYYE HİLAL ÜÇÜNCÜ
Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı / Medeni Usül İcra İflas Hukuku Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Dava = Political purpose ; Davadan feragat = Waiver of claim ; Davayı kabul = Acceptance of claim ; Davayı sonlandıran taraf işlemler = Case terminating party transactions ; Medeni usul hukuku = Law of civil procedura ; Medeni yargılama hukuku = Civil process law ; Sulh = Peace ; Tasarruf ilkesi = Principle of parties dispositional control

Özet:
Medenî usûl hukukuna hâkim olan ilkelerden tasarruf ilkesi, özel hukuktaki irade serbestisinin usûl hukukundaki görünümüdür. Bu ilke, yargılamada davanın açılmasından hükmün kesinleşme anına kadar kural olarak geçerlidir. Tasarruf ilkesi, davanın sona ermesi aşamasında davaya son veren taraf işlemleri olarak kendini gösterir. Davaya son veren taraf işlemleri ise davadan feragat, davayı kabul ve sulh olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu çalışmanın ilk bölümünde, öncelikle tasarruf ilkesinin tanımı ve bağlantılı ilkelerle ilişkisi ortaya konulmuştur. Ardından tasarruf ilkesinin davanın açılması ve dava konusu üzerindeki görünümleri ele alınmıştır. Çalışmanın ikinci bölümünde, davaya son veren taraf işlemleri geniş ve dar anlamdaki görünümleriyle açıklanmış, davaya son veren taraf işlemlerinin ortak özellikleri belirtildikten sonra ilgili işlemlerin birbirinden ayrılan ve tartışmalı özellikleri üzerinde durulmuştur. Çalışmanın üçüncü ve son bölümünde ise, davaya son veren taraf işlemlerinin sınırlandırıldığı ve uygulama alanı bulamadığı dava ve işler ayrıca incelenmiştir.

Abstract:
As a ruling principle in civil procedural law, the principle of parties' dispositional control appears in procedural law as a reflection of the freedom of will in private law. This principle applies, as a rule, from the initiation of the case until the moment of finalization of the verdict. The principle of parties' dispositional control manifests itself as the transactions of the party which terminates the case at the stage of termination of the case. Case terminating party transactions are as follows: waiver of claim, acceptance of claim and compromise, In the first part of this study, the definition of the principle of parties' dispositional control and its relationship with similar concepts are evaluated. Thereafter, the appearance of the principle of parties' dispositional control with regard to the initiation of the case and the subject of the claim are discussed. In the second part of this study, case terminating party transactions are explained in its broad and narrow terms and after specifying the common characteristics of the case terminating party transactions, the distinguished and controversial characteristics of the relevant transactions are dwelled on. In the third and also final part of the study, the cases and situations where the case terminating party transactions are limited and not applied are also examined.