1970'li yıllarda Türkiye'de solun tarihine yerelden bakmak: Taşova örneği
Analyzing the left in Turkey in 1970s through periphery: The case of Taşova
Yazar: SİNAN KADİR SAYAN
Danışman: DOÇ. DR. KADİR DEDE
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı / Siyaset Bilimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science

Özet:
Bu çalışma, Türkiye'de 1970'li yılların ikinci yarısıyla birlikte artmış olan siyasallaşmaya, sol sosyalist mücadeleye, solun tarihine ve 12 Eylül askeri darbesine giden sürece Amasya'nın Taşova ilçesindeki örgütlenmelere dahil olan kişilerle yapılmış olan mülakatlar aracılığıyla merkezden değil, çevreden; kentlerden değil yerelden ve bir ilçeden bakmayı amaçlamaktadır. Türkiye'nin 1970'lerinde, önceki on yıldan miras kalan kişi ve kadroların tekrar bir araya gelerek başlattıkları devrimci mücadele, Türkiye'nin dört bir yanındaki örgütlenmelerle genişlik kazanmış; büyükşehirlerden taşra birimlerine kadar yayılım göstermiştir. Taşrada örgütlenmelerini oluşturan kişi ve yerel önderler, yaşadıkları bölgenin sorunlarını gündemlerine taşımış, bir yandan bu sorunların çözümü için eylemlilik sergilerken öte yandan da hem silahlı sağ hem de sol içi tartışmalar meydana gelmiştir. Türkiye'de solun tarih yazımı örgütlerin Ankara, İstanbul gibi büyük şehirlerindeki hareketlere ve örgütlerin lider kadrolarına odaklanmaktayken, ülkenin yerelinde gerçekleşen sol sosyalist mücadeleyi çoğunlukla nicel olarak ele almış; 'sıradan solcu'nun hikayesini geri planda bırakmıştır. Bu sözlü tarih çalışmasında, Taşova'daki mücadeleye aktif olarak katılan kişilerin, büyüdükleri ortamdan siyasallaşmalarına, arkadaş çevrelerinden siyasal bilgi birikim düzeylerine varana dek bir araştırma alanı meydana getirilmiş, bu alandan elde edilen sonuçlarla Taşova özelinde Türkiye'nin taşralarında sol mücadelenin nasıl gerçekleşmiş olabileceğinin tespitinin ortaya konması amaçlanmıştır. Sol tarih yazımının çoğunlukla örgütlerin öncü kadroları ve lider/kahraman odaklı yapılması ya da fraksiyonların devrim algılamaları ve sol içi tartışmaları öncelikli olarak ele alması, devrimci mücadelenin önemli bir kısmını oluşturan yerelde sol mücadelenin göz ardı edilmesi sonucunu doğurmuştur. Bu yüksek lisans tezi, tarih yazımındaki bu eksikliği gidermeyi amaçlamanın yanı sıra, sol mücadelenin merkez ile çevre arasında nasıl benzerlikler ve farklılıklara sahip olduğunu da ortaya çıkarmayı amaçlamaktadır. 
Anahtar Sözcükler 
Yerel Sol, Fraksiyon, Siyasal Sosyalleşme, 12 Eylül 1980.

Abstract:
This study aims to provide a perspective from the periphery rather than the center, from the local level rather than the cities, by conducting interviews with individuals who were involved in the organization in the district of Taşova. It focuses on the increasing politicization, socialist struggle, the history of the left, and the process leading up to the military coup on September 12th, which gained momentum in Turkey in the second half of the 1970s. The revolutionary struggle initiated by individuals and cadres who emerged from the previous decade brought together various organizations across Turkey, spreading from metropolitan areas to local units. The local organizers and leaders in the provinces brought the issues specific to their regions to the forefront, engaging in activism to address these problems. However, this period also witnessed debates within both the armed right and left factions. While the historiography of the left in Turkey has predominantly focused on the movements and leadership cadres in major cities like Ankara and Istanbul, the local socialist struggle that took place throughout the country has often been approached quantitatively, neglecting the stories of the 'ordinary leftist.' This oral history project aims to create a research field encompassing the experiences of individuals actively involved in the struggle in Taşova, ranging from their politicization in their local environment to their level of political knowledge acquired through their social circles. By obtaining results from this field, it aims to envisage how the struggle of the left unfolded in the provinces of Turkey, with a particular focus on Taşova. The predominantly leader/hero-oriented approach in writing the history of the left or prioritizing the revolutionary perceptions of factions and internal debates has resulted in the neglect of the local dimension of the revolutionary struggle. In addition to aiming to address this deficiency in historical writing, this master's thesis also seeks to reveal the similarities and differences between the center and the periphery in the context of the socialist struggle.
Keywords 
The Left in Periphery, Fractions, Political Socialization, September 12th, 1980.