Paracentrotus lividus (Lamarck 1816) sodyum hipokloritin (NaOCl) embriyotoksik ve spermiyotoksik etkilerinin araştırılması
Investigation of embryotoxic and spermiotoxic effects of sodium hypochlorite (NaOCl) on Paracentrotus lividus (Lamarck, 1816)
Yazar: ELİF ARICA
Danışman: DOÇ. DR. SİBEL HAYRETDAĞ
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Biyoloji = Biology ; Zooloji = Zoology

Özet:
Bu çalışmada yüzyıllardır dezenfektan olarak kullanılan sodyum hipokloritin (NaOCl) denizlere yapılan derin deniz deşarjlarından dolayı deniz kestaneleri üzerindeki olası toksik etkilerinin ortaya konması amaçlanmıştır. Araştırmada deney hayvanı olarak Paracentrotus lividus gametleri kullanılmıştır. Laboratuvar ortamında elde edilen gametler iki farklı deneme ile uygulamaya maruz bırakılmıştır. Uygulanan dozlar  0,01 mg/L, 0,05 mg/L, 0,1 mg/L, 0,2 mg/L, 0,25 mg/L, 0,5 mg/L ve 1 mg/L olarak belirlenmiştir. Çalışma iki aşamalı olarak yürütülmüştür. Ilk aşamada spermiyotoksisite değerlendirmesi yapılmış, sadece spermler NaOClye maruz bırakıldıktan sonra döllenme gerçekleştirilmiştir. Yapılan incelemeler sonucunda tüm dozlarda artan bir biçimde NaOCl?nin spermiyotoksik etkisinin olduğu saptanmıştır. Çalışmanın ikinci aşamasını embriyotoksisite uygulamaları oluşturmaktadır. Bu aşamada NaOCl gametlerin döllenmesi sonucu elde edilen zigotlara uygulanmış ve 48-72 saat sonra pluteus evresi sonucunda larvalar çeşitli parametreler göz önünde bulundurularak (normal gelişmiş ve gelişimi gecikmiş larvalar ile iskelet sistemi bozukluğu gösteren larvalar, pluteus safhasına ulaşmamış embriyolar, ölü embriyo veya larvalar) değerlendirilmiştir. Denemelerin sonucunda yapılan incelemelerde, artan konsantrasyonlarla birlikte iskelet sistemi bozukluklarında artışın olduğu ve larval gelişimin genellikle gastrula evresinde durduğu gözlenmiştir. Sonuç olarak NaOClnin uygulanan dozlarda Paracentrotus lividus için spermiyotoksik ve embriyotoksik olduğu ortaya konulmuştur (P  0,05).

Anahtar sözcükler: Sodyum Hipoklorit, Paracentrotus lividus, Spermiyotoksisite, 
Embriyotoksisite.

Abstract:
In this study, it is aimed to obtain the possible toxic effects caused by the deep sea 
discharges of the sodium hypochlorite (NaOCl) that is used for hundreds of years as a 
disinfectant on sea urchins. In the study, sea urchin embryos have been used as 
experimental animals. The gametes obtained from the laboratory environment have been 
exposed to two different tests. The applied doses have been specified as 0,01 mg/L, 0,05 
mg/L, 0,1 mg/L, 0,2 mg/L, 0,25 mg/L, 0,5 mg/L and 1 mg/L. The study is conducted at 
two stages. The evaluation of the spermyotoxicity is made at the first stage and the 
fertilization has actualized just after the sperms are exposed to NaOCl. The applications of 
the embryotoxicity comprise the second stage of the study. At this phase, NaOC1 has been 
applied to the zygotes which are obtained as a result of the fertilization of the gametes and
at the pluteus stage -taking varied parameters into considerations- (normally developed
larvae and delayed developed larvae, the larvae showing the skeletal system disorders, the 
embryos not reached the pluteus stage, dead embryos or larvae) the larvae have been 
evaluated. As a result of experiments, it has been observed that with increasing
concentrations there is increase in disorders of the skeletal system and the larval 
development has often stopped at the gastrula stage. As a consequence, it has been put 
forward that with the applied doses, NaOCl is a spermyotoxic and embryotoxic for 
Paracentrotus lividus (P ≤ 0,05).

Keywords: Sodium Hypochlorite, Paracentrotus lividus, Spermiotoxicity, Embryotoxicity