Yapay kalp destek cihazı kullanan ve kalp nakli yapılan vakalarda emosyonel-bilişsel durum, yürütücü işlevler, yaşam kalitesi ve sosyal bilişin değerlendirilmesi
Evaluation  of emotional-cognitive circumstances, executive functions,   quality of  life and  social cognition in the cases who had heart transplantation and are using artificial heartassist device
Yazar: DİDEM ÇELİK
Danışman: PROF. DR. NAZLI BURCU ÖZBARAN
Ege Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Biliş = Cognition ; Biliş bozuklukları = Cognition disorders ; Duygu = Emotion ; Kalp destek cihazları = Heart assist devices ; Kalp hastalıkları = Heart diseases ; Kalp nakli = Heart transplantation ; Kalp yetmezliği = Heart failure ; Sosyal biliş = Social cognition ; Yaşam kalitesi = Quality of life ; Yönetici işlevler = Executive functions

Özet:
Giriş:. Kalp yetmezliği, çocukluk çağında kronik seyir gösterebilen ve hastalarda semptom yükü   yaratan   bir   klinik   durumdur.   Kalp   yetmezliği   olan   bireyler   bilişsel   sorunlar   ve psikiyatrik hastalıklar açısından risk altındadır ve yaşam kaliteleri olumsuz etkilenmektedir.Literatürde kalp yetmezliği olan çocuklarda bu alanda sınırlı sayıda çalışma olmakla birlikte,ülkemizde kalp yetmezliği olan çocuk ve ergenlerin bilişsel durumunu, yürütücü işlevlerini ve sosyal bilişini değerlendiren çalışma bulunmamaktadır. 
Amaç:  Bu çalışma ile son dönem kalp yetmezliği olup ventriküler cihaz ile nakil bekleyen olgular, son dönem kalp yetmezliği olup herhangi bir cihaz olmadan nakil bekleyen olgular ve kalp yetmezliği tanısı ile çalışma yapılmadan önce nakil olmuş olguların sağlıklı kontrollerle kıyaslanarak emosyonel-bilişsel durum, yürütücü işlevler, sosyal biliş ve yaşam kalitelerinin değerlendirilmesi hedeflenmiştir. 
Yöntem:  Çalışmamıza 6-17 yaş aralığında olup, son dönem kalp yetmezliği tanısı ile Ege Üniversitesi   Tıp   Fakültesi   Çocuk   Kardiyoloji   veya   Kalp   ve   Damar   Cerrahisi   Bilim Dalları'nda takipli olan 23 hasta ile, bu hastalarla yaş ve cinsiyet olarak eşlenmiş 17 kontrol hastası dahil edilmiştir. Tüm olguların psikiyatrik tanı değerlendirmesi 'Okul Çağı Çocukları için Duygulanım Bozuklukları ve Şizofreni Görüşme Çizelgesi- Şimdi ve Yaşam Boyu Şekli-Türkçe Uyarlaması' (ÇDŞG-ŞY-T)  kullanılarak yapılmıştır.    Hastaların  bilişsel durumunun değerlendirilmesi   WISC-IV   zeka   testi,   sosyal   bilişin   değerlendirilmesi   Gözler   Testi   ileyapılmıştır. Tüm olgu ve ebeveynleri,  Çocuklar İçin Yaşam Kalitesi Ölçeği (ÇİYKÖ)  ve Çocukluk   Çağı   İçin   Kaygı   Bozuklukları   Özbildirim   Ölçeği   (KAY-BÖ)   ölçekleri doldurmuştur.  Tüm olgular Çocuklar İçin Depresyon Ölçeği (ÇDÖ) doldurmuştur. 
Bulgular: Çalışma grubunda kontrol grubuna göre; depresyon, ayrılık anksiyetesi bozukluğu(AAB) ve yaygın anksiyete bozukluğu (YAB) daha sık yüzdelerde görülmekle birlikte; her iki grup arasında hiçbir tanı açısından istatistiksel anlamlı fark saptanmamıştır (p>0,05).   Çalışma grubunda 19 hasta, kontrol grubu hastalarının tamamı   WISC-IV'ü alabilmiştir. WISC-IV'te   değerlendirilen   alt   testlerin   çoğu  ve   dönüştürülmüş  puanların   hepsi   çalışmagrubunda kontrol grubuna göre istatistiksel anlamlı olarak düşük bulunmuştur (p<0,05).Çalışmamızda   çocukların   doldurduğu  ÇDÖ   ve   KAY-BÖ  ölçeklerinde;  çalışma   grubu   ve kontrol   grubu   arasında   istatistiksel   anlamlı   fark   saptanmamıştır   (p>0,05).   Çalışmamızda KAY-BÖ ebeveyn ölçeğinde ise; toplam puan (p=0,001), panik bozukluk (p=0.025) ve ayrılık kaygısı   bozukluğu   alt   puanlarında   (p=0,001)   çalışma   grubunda,   kontrol   grubuna   göre istatistiksel   olarak   anlamlı   yüksek   puanlar   saptanmıştır.  Yaşam   Kalitesi   ölçeği değerlendirildiğinde, çocukların ve ebeveynlerin doldurduğu doldurduğu ÇİYKÖ'de ölçek toplam puanı ve alt puanların hepsinde, medyan değerleri çalışma grubunda kontrol grubuna göre düşük bulunmuştur (p<0,05). Gözler testi medyan puanları çalışma grubunda daha düşük olmakla birlikte; Gözler testi puanı açısından iki grup arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık bulunmuştur (p=0,017).
Sonuç:  Çalışma sonuçlarımız, son dönem  kalp yetmezliği tanılı  olguların; bilişsel durum, yaşam kalitesi ve sosyal biliş özellikleri açısından kontrol grubuna göre güçlükler yaşadığını ortaya koymuştur. Her ne kadar psikiyatrik tanılar açısından istatistiksel olarak anlamlı farklılık saptanmasa da depresyon, AAB ve YAB bu hastalarda sık görülen tanılar olarak literatür ile uyumlu şekilde ön plana çıkmıştır. Kalp yetmezliği tanısı alan çocukların; düzenli aralıklarla psikiyatrik değerlendirilmesini yapmak, bilişsel durumu değerlendirmek, eğitsel destek başta olmak üzere işlevselliği artıracak her türlü destekte bulunmak önemli görünmektedir.
Anahtar kelimeler: kalp, yetmezlik, nakil, psikiyatri, biliş, yaşam

Abstract:
Introduction: Heart failure is a clinical condition that can show a chronic course in childhood and cause symptom burden in patients. Individuals with heart failure are at risk for cognitive problems and psychiatric disorders, and their quality of life is negatively affected. Although there are a limited number of studies in the literature examining the field of children with heart failure, inour country, there is no existing study evaluating the cognitive status, executive functions, andsocial cognition of children and adolescents with heart failure.Objective:  With this  study,  it  was  aimed to evaluate  emotional-cognitive circumstances,  executivefunctions, quality of life and social cognition of patients with end-stage heart failure awaitingtransplantation   with   a   ventricular   device,   patients   with   end-stage   heart   failure   awaitingtransplantation without any device, and patients who have already been transplanted with thediagnosis of heart failure by comparing them with healthy controls. 
Methodology: Our study included 23 patients aged 6 to 17 and who were followed up with end-stage heartfailure in the departments of Pediatric Cardiology or Cardiovascular Surgery in the EgeUniversity Faculty of Medicine, and 17 controls matched by age and gender with the casegroup. Diagnostic evaluation for psychiatric disorders was performed  using Schedule forAffective   Disorders   and   Schizophrenia   for   School-Age   Children   -Present   and   LifetimeVersion (K-SADS-PL) for all the cases. The cognitive  circumstance of the patients  wasevaluated via the WISC-IV intelligence test, and the social cognition was evaluated via theEyes Test. All the cases and their parents filled out the Scale of Quality of Life for Children(PedsQL)   and   the   Screen   for   Child   Anxiety   Related   Emotional   Disorders   (SCARED).Moreover, all the participants completed the Children's Depression Inventory (CDI).
Results:\ Although depression, separation anxiety disorder (SAD) and generalized anxiety disorder(GAD) were observed with higher percentages in the study group than in the control group,no statistically significant differences were found between the two groups in terms of anypsychiatric diagnosis (p > 0,05).  The WISC-IV was able to be applied to 19 out of the study group patients and all cases in thecontrol group. Most of the subtests and all converted scores evaluated in the WISC-IV werefound to be significantly lower in the study group compared to the control group (p < 0.05).In our study, there was no statistically significant difference between the study group and thecontrol group in terms   of  self-reported CDI and SCARED   scores   (p  > 0.05). However,statistically significantly higher scores were detected in the study group compared to thecontrol group in parent-reported SCARED total score (p = 0.001), panic disorder (p = 0.025)and separation anxiety disorder sub-test scores (p = 0.001). When the PedsQL was evaluated,the median values of both parent and self-reported total scores and all the sub-test scores weredetected   to   be   lower   in   the   study   group   compared   to   the   control   group   (p   <   0.05).Furthermore, the median values of Eyes test scores were found significantly lower in thestudy group than in the control group (p = 0.017).
Conslusion: The consequences of our study revealed that the cases with end-stage heart failure had more difficulties than controls in terms of cognitive circumstance, quality of life, and social cognition. Although there were no significant differences in terms of psychiatric diagnoses between the two groups, depression, SAD, and GAD have come to the fore as commonly observed diagnoses in these patients, being in line with the literature. It seems quite crucial to perform regular psychiatric examinations, to evaluate cognitive circumstance, and to provide all kinds of support -especially educational support- to increase functionality in children diagnosed with heart failure.
Key Words: heart, failure, transplantation, psychiatry, cognition, life