Çocuklar için kalp sağlığı tutum ölçeğinin geliştirilmesi: Geçerlilik ve güvenirlik çalışması
Development of the heart health attitude scale for children, validity and reliability study
Yazar: İSA ÇELİK
Danışman: DOÇ. DR. MURAT BEKTAŞ
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Kardiyoloji = Cardiology ; Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Güvenilirlik ve geçerlilik = Reproducibility of results ; Kalp = Heart ; Kalp hastalıkları = Heart diseases ; Kardiyovasküler hastalıklar = Cardiovascular diseases ; Risk faktörleri = Risk factors ; Çocuk hastalıkları = Child diseases ; Çocuklar = Children ; Ölçek geliştirme = Scale development ; Ölçekler = Scales

Özet:
Amaç: Bu çalışmanın amacı; Çocuklar İçin Kalp Sağlığı Tutum Ölçeği'nin geliştirilmesi, geçerlilik ve güvenirliğinin değerlendirilmesidir.
Yöntem: Bu çalışmanın örneklemini İzmir İl Milli Eğitim Müdürlüğü'ne bağlı ortaokullardan basit rastgele örneklem ile seçilen Karabağlar Ülkü, Seferihisar Şehit Öğretmen Mehmet İzdal, Menemen Şehit Kemal ve Ödemiş Ortaokullarında öğrenim gören ve ebeveynlerinden onam alınan 745 öğrenci oluşturmuştur. Veriler 01.11.2016-01.04.2017 tarihleri arasında toplanmıştır. Ölçeğin kapsam geçerliliği, çocuk ve kalp sağlığı alanlarından 13 uzmanın görüşüne başvurularak değerlendirilmiştir. Verilerin analizinde sayı/yüzde, t testi, korelasyon analizi, Cronbach α güvenirlik katsayısı ve faktör analizi yöntemleri kullanılmıştır.
Bulgular: Ölçeğin tamamının Cronbach α güvenirlik değeri .83; altı alt boyutun Cronbach α güvenirlik değerleri .76, .79, .72, .75, .70, .74'dür. Madde-toplam puan korelasyonları ise .354 ile .637 arasında değer almaktadırlar (p < .001). Ölçeğin zamana göre değişmezliğini sınamak için dört - altı hafta arayla yapılan test-tekrar test ölçüm puan ortalamaları arasında fark bulunmamıştır (p > .05). Açıklayıcı faktör analizi ölçeğin, toplam varyansın %53.17'sini açıkladığını göstermektedir ve ölçeğin maddelerinin faktör yükleri .50 ile .84 arasındadır. Doğrulayıcı faktör analizinde ise ölçeğin faktör yükleri .46 ile .79 arasındadır ve GFI, NFI, NNFI, CFI'nın > .90, RMSA'nın < .080 olduğu bulunmuştur. Ölçeğin yapı geçerliği ile ilgili faktör analizi sonuçları verilerin modelle uyumlu olduğunu, altı faktörlü yapıyı doğruladığını, ölçeğin madde ve alt boyutlarının ölçekle ilişkili olduğunu, her bir alt boyuttaki maddelerin kendi faktörünü yeterli olarak tanımladığını göstermiştir.
Sonuç: Yapılan analizler ve değerlendirmeler sonucu Çocuklar İçin Kalp Sağlığı Tutum Ölçeği'nin geçerlik ve güvenirliği yüksek bulunmuştur. Bu sonuçlar geliştirilen ölçeğin Türkiye'de yapılacak araştırmalar için başarıyla kullanılabileceğini göstermiştir.
Anahtar kelimeler: Kalp ve Damar Hastalıkları, Risk Faktörleri, Çocuk, Geçerlik ve Güvenirlik.

Abstract:
Aim: The aim of this study is to develop a valid and reliable heart health attitude scale for children.
Methods: The sample of this study was created by Karabağlar Ülkü, Seferihisar Şehit Öğretmen Mehmet İzdal, Menemen Şehit Kemal and Ödemiş Secondary Schools, selected by simple random sampling method among the secondary schools affiliated to İzmir Provincial Directorate of National Education, and constituted 745 students who were approved by their parents. Data of the study were collected between 01.11.2016 and 01.04.2017. The scale was reviewed for the content validity by 13 specialists in the field of children and heart health. In evaluation of the data frequency/percentage, paired simple and student t test, correlation, Cronbach Alpha, exploratory and confirmatory factor analysis were used. 
Findings: The Cronbach Alpha correlation coefficient was found to be .83 for the whole scale, .76, .79, .72, .75, .70 and .74 for the subscales. The correlation coefficient of the score of each item and the scale score is r = .354 - .637 (p < .001). To test stability of the questionnaire test – retest analysis was used. There were no significant differences in total and subscale scores between test and retest. The results of the exploratory factor analysis explained 58.65% of the total variance and The factor load values of the items of scale are between .50 and .84. The factor load values of the scale according to the confirmatory factor analysis are between .46 and .79 and GFI, NFI, NNFI, CFI'nın > .90, RMSA'nın < .080 was determined. Factor analysis results of the construct validity of the scale showed that the data confirms that the data are consistent with the model, that it confirms six factors, that the items and subscales are related to the scale, and that each subscales identifies its own factor adequately.
Conclusion: The results show that the validity and reliability of the Children's Heart Health Attitude Scale is high and can be used successfully in the researches to be conducted in Turkey.
Key Words: Cardiovascular Diseases, Risk Factors, Children, Validity and Reliability.