Yoğun Bakım hemşirelerinin afet yönetimi ile Yoğun Bakım hastalarının tahliyesine yönelik bilgi düzeylerinin değerlendirilmesi
Evaluation of Intensive Care nurses' knowledge levels regarding disaster management and evacuation of Intensive Care patients
Yazar: HÜLYA YILDIRIM
Danışman: PROF. DR. IŞIL IŞIK ANDSOY
Karabük Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Afet yönetimi = Disaster management ; Afetler = Disasters ; Hemşirelik = Nursing ; Yoğun bakım = Intensive care

Özet:
Prospektif, tanımlayıcı ve kesitsel tasarımda gerçekleştirilen araştırma, yoğun bakım
hemşirelerinin afet yönetimi ile yoğun bakım hastalarının tahliyesine yönelik bilgi
düzeylerinin değerlendirilmesi amacıyla yapıldı. Araştırma Mayıs-Ekim 2023 tarihleri
arasında S.B.Ü Bağcılar Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nin erişkin 5 yoğun bakım
ünitesinde (genel cerrahi yoğun bakım ünitesi, reanimasyon ve anesteziyoloji yoğun
bakım ünitesi, 2.düzey yoğun bakım ünitesi, koroner yoğun bakım ünitesi,
kardiyovasküler cerrahi yoğun bakım ünitesi) çalışmakta olan ve araştırmaya
katılmayı kabul eden 116 hemşire ile yürütüldü. Araştırmanın verileri ''Hemşire Bilgi
Formu'' ile ''Afet Yönetimi ve Hasta Tahliyesi Bilgi Formu'' kullanılarak toplandı.
Verilerin değerlendirilmesinde tanımlayıcı istatistikler ve ki kare testi kullanıldı. P
değeri 0.05 anlamlılık düzeyi olarak alındı. Yoğun bakım hemşirelerinin %70,7'sinin
afet tanımını, %53,4'ünün işaretlerin ve ikazların anlamını ve %69,0'ının acil ve afet krokisini bildiği, %53,4'ünün afet malzemelerinin yerini bilmediği, %59,5'i afet
planından haberdar olduğu belirlendi. Hasta tahliyesine ilişkin afet
sırasında; %58,6'sının acil çağrı zilinin yerini ve %81,0'ının acil durum renk kodları
ile acil çıkış kapısının yerini bildiği, %52,6'sının aranacak numaraları
bilmediği, %59,5'inin yürüyebilen hastaları toplanma bölgesine
götürüleceği, %63,8'inin mekanik ventilatör ve diğer cihazlara bağlı hastaları portatif
cihazlarla güvenli yere taşımayı bilmediği, %64,7'sinin sırasıyla yürüyen hastaların,
tek başına yürüyemeyen hastaların, mekanik ventilatöre ve diğer cihazlara bağlı
hastaların tahliyesinin yapılmasını bildiği bulundu. Hemşirelerin; yoğun bakımda
çalışma süresi ile afet sırasında mekanik ventilatöre ve diğer cihazlara bağlı olan
hastaların portatif cihazlara bağlantısını sağlayarak güvenli bir yere taşınmasını bilme
durumu arasında anlamlı fark görüldü (p=0,03). Afet yönetimine ilişkin eğitim alan
hemşirelerin afet sırasında hasta tahliyesine yönelik bilgi oranı daha yüksekti (p=0,02).
Bu sonuçlar doğrultusunda yoğun bakım hemşirelerinin afet yönetimi ve hasta
tahliyesine yönelik bilgi ve farkındalık düzeylerinin arttırılması amacıyla hizmetiçi
eğitimlerin düzenlenmesi ve bu eğitimlerin uygulamalı faaliyetler (tatbikat) ile
desteklenmesi önerilmektedir.

Anahtar Sözcükler : Afet, yoğun bakım hemşiresi, yoğun bakım hastası, tahliye

Abstract:
This prospective, descriptive and cross-sectional study was conducted to evaluate the
level of knowledge of intensive care nurses on disaster management and evacuation of
intensive care patients. The study was conducted between May and October 2023 with
116 nurses who work in 5 adult intensive care units (general surgery intensive care
unit, anaesthesiology and reanimation intensive care unit, level 2 intensive care unit,
coronary intensive care unit, cardiovascular surgery intensive care unit) of the
University of Health Sciences, Bağcılar Training and Research Hospital and who
agreed to participate in the study. The data were collected using the "Nurse Information
Form" and "Disaster Management and Patient Evacuation Information Form."
Descriptive statistics and chi-square test were used to evaluate the data. P value 0.05
was taken as significance level. It was determined that 70.7% of intensive care nurses
knew the definition of disaster, 53.4% knew the meaning of signs and warnings, 69.0% knew the disaster and emergency escape plan, 53.4% did not know the location of the
emergency equipment, and 59.5% were aware of the disaster plan. Regarding patient
evacuation, it was determined that 58.6% of the nurses knew the location of the
emergency call bell, 81.0% knew the emergency colour codes and the place of the
emergency exit door, 52.6% did not know the numbers to call, 59.5% would take the
patients who could walk to the gathering area, 63.8% did not know how to carry
patients connected to mechanical ventilators and other devices to a safe place with
portable devices, and 64.7% knew how to evacuate walking patients, patients who
could not walk without assistance, and patients connected to mechanical ventilators
and other devices. There was a significant difference between the nurses' working time
in the intensive care unit and their knowledge of transporting patients connected to
mechanical ventilators and other devices to a safe place by hooking them to portable
devices during a disaster (p=0.03). Nurses who received training in disaster
management had a higher rate of knowledge on patient evacuation during a disaster
(p=0.02). In line with these results, it is recommended that in-service training should
be organised to increase the knowledge and awareness of intensive care nurses on
disaster management and patient evacuation, and this training should be supported by
practical activities (drills).

Key Word : Disaster, intensive care nurse, intensive care patient, evacuation