Acil serviste metabolik asidoz tespit edilen olgularda end-tidal karbondioksit ölçüm değerlerinin ve kan gazı parametrelerinin acil servis mortalite skorları (MEWS, REMS, NEWS2, RAPS) ile karşılaştırılması
Comparison of end-tidal carbon dioxide measurement values and blood gas parameters with emergency department mortality scores (MEWS, REMS, NEWS2, RAPS) in cases with metabolic acidosis detected in the emergency department
Yazar: ELİF ŞEN KAYNAK
Danışman: PROF. DR. OKHAN AKDUR
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Acil Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Acil Tıp = Emergency Medicine

Özet:
Amaç: Acil servislere başvuran hastaların ciddiyet durumlarına göre sınıflandırılması erken tanı ve tedaviye olanak sağlamakta ve tedavi etkinliğini arttırmaktadır. Arteriyel kan gazı ölçümü hızlı sonuç veren, etkin ancak invaziv, acı veren bir tetkiktir. End-tidal karbondioksit ölçümü kan gazı örneklemesine kıyasla non-invaziv ve konforlu bir tetkiktir. Çalışmamızda metabolik asidoz tespit edilen kritik hasta grubunda bu tetkik kullanılarak mortalitenin öngörülebilmesini ve hastalık ciddiyet skorlamaları ve kan gazı parametreleri ile karşılaştırmayı hedefledik.

Yöntem: Çalışmamız prospektif bir çalışmadır. Ekim 2023 – Nisan 2024 tarihleri arasında acil servise başvuran, 18 yaş ve üzeri, arteriyel kan gazında metabolik asidoz tespit edilen 101 hastayı kapsamaktadır. Hastaların demografik verilerine, vital parametrelerine, laboratuvar tetkikleri ve kan gazı örneklemelerine, bu verilerle oluşturulan mortalite skorlama puanlarına, end-tidal karbondioksit ölçüm değerlerine, acil servis ve hastane içi sonlanımlarına, nihai son tanı ve 30 günlük mortalitelerine bakılmıştır.

Bulgular: Çalışmaya dahil edilen 101 hastanın yaş medyanı 74.0 (61.0-82.0) olarak bulundu. Acil serviste konulan nihai tanı, en sık kronik böbrek yetmezliği, akut böbrek yetmezliği ve sepsis olarak bulundu. Hastaların 30 günlük mortalitesi değerlendirildiğinde 28 hastanın eksitus olduğu gözlemlendi. Hayatta kalan hastaların end-tidal karbondioksit ölçüm değerleri 22.0 (18.5-25.0) mmHg iken, mortal seyredenlerin 17.0 (12.0-19.0) mmHg bulundu. End-tidal karbondioksit değerinin 19 olmasının mortaliteyi öngörmede sensivitesi %75.7, spesifitesi %68.1, negatif prediktif değer %87.5, pozitif prediktif değeri %48.9 olarak bulundu.

Sonuç: End-tidal karbondioksit ölçümü mortaliteyi öngörmede invaziv yöntemlere kıyasla hızlı, hasta açısından konforlu ve etkin bir tetkiktir. Hastanelerde mortaliteyi öngörmede daha yaygın kullanımını önermekteyiz. 


Anahtar Kelimeler: Kapnografi, metabolik asidoz, mortalite

Abstract:
Objective: Classifying patients applying to emergency departments according to their severity enables early diagnosis and treatment and increases treatment effectiveness. Arterial blood gas measurement is an effective but invasive and painful test that gives rapid results. End-tidal carbon dioxide measurement is a non-invasive and comfortable test compared to blood gas sampling. In our study, we aimed to predict mortality using this test in a critically ill patient group with metabolic acidosis and to compare it with disease severity scores and blood gas parameters.

Method: Our study is a prospective study. It includes 101 patients aged 18 years and over who applied to the emergency department between October 2023 and April 2024, and had metabolic acidosis detected in their arterial blood gases. The patients' demographic data, vital parameters, laboratory tests and blood gas samples, mortality scoring points created with these data, end-tidal carbon dioxide measurement values, emergency room and in-hospital outcomes, final diagnosis and 30-day mortality were examined.

Results: The median age of 101 patients included in the study was 74.0 (61.0-82.0). The final diagnosis made in the emergency department was most frequently found to be chronic renal failure, acute renal failure and sepsis. When the 30-day mortality of the patients was evaluated, it was observed that 28 patients died. While the end-tidal carbon dioxide measurement values of the surviving patients were 22.0 (18.5-25.0) mmHg, the mortality values were 17.0 (12.0-19.0) mmHg. The sensitivity of end-tidal carbon dioxide value of 19 in predicting mortality was found to be 75.7%, specificity 68.1%, negative predictive value 87.5%, and positive predictive value 48.9%. 


Conclusion: End-tidal carbon dioxide measurement is a faster, more comfortable and effective test for the patient compared to invasive methods in predicting mortality. We recommend its more widespread use in predicting mortality in hospitals.

Keywords: Capnography, metabolic acidosis, mortality