Edinilmiş mallara katılma rejiminin tasfiyesinde artık değer ve hesaplanması
Residual value and calculation of the liquidation of the order of participation in acquired goods
Yazar: ÖZGE ARIK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ NURŞEN AYAN
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı / Özel Hukuk Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Artık değer = Residual value ; Edinilmiş mallara katılma rejimi = Regime of participating to acquired property ; Türk Medeni Kanunu = Turkish Civil Code

Özet:
4721 sayılı Türk Medeni Kanunu, evlilik birliğinde eşlerin kazançlarının ve edindikleri malvarlıklarının durumu ve tasfiyesi ile alakalı önemli bir rejim değişikliği yapmıştır. 743 sayılı Medeni Kanun döneminde geçerli olan mal ayrılığı rejimi, Türk Medeni Kanunu' nun yürürlük tarihi olan 01.01.2002 tarihi itibari ile yürürlükten kalkmıştır. 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu yasal mal rejimi olarak, edinilmiş mallara katılma rejimini benimsemiştir. 
Yasal mal rejimi olan edinilmiş mallara katılma rejiminde temel esas eşlerin evlilik süresince edindikleri malları değer itibari ile eşit şekilde paylaşmaktır. Bu paylaşım edinilmiş mallar için geçerli olup, kişisel mallar paylaşım dışındadır. Bu nedenle tasfiye yapılırken edinilmiş mal, kişisel mal ayrımı önem arz etmektedir. Çalışmanın birinci bölümünde, edinilmiş mallara katılma rejiminin temel kavramları açıklanarak, edinilmiş mal-kişisel mal ayrımının kriterleri kanundaki düzenlemeler ışığında irdelenmiştir. 
Edinilmiş mallara katılma rejimi, eşlerin edinilmiş mallara katılma rejimine başladıkları ve rejimin sona erdiği tarih aralığında edindikleri malları kapsamaktadır. Bu nedenle eşlerin mal rejiminin başlangıç ve sona erme sebepleri ve tarihleri,  eşlerin hangi malvarlıklarının tasfiyeye tabi tutulacağının tespiti açısından önemlidir. Bununla birlikte, tasfiyeye konu malların hangi tarihteki değerlerinin esas alınacağı hususu bakımından da mal rejiminin sona erme tarihi önemlidir. Eşlerin kişisel ve edinilmiş malları da mal rejiminin sona erme anındaki durumlarına göre ayrılacaktır. Bu nedenle çalışmanın ikinci bölümünde, edinilmiş mallara katılma rejiminin başlangıcı ve sona erme sebeplerine değinilmiştir. 
Her bir eşin, diğer eşin talebine bağlı olarak tasfiye tarihi itibari ile mevcut malvarlığı üzerinde, diğer eş lehine doğan alacak hakkının hesabı, artık değerin bulunmasıyla olmaktadır. Artık değer hesabında eşlerin malvarlıklarının aktifler olarak ifade edebileceğimiz kısmından, pasif değerlerin çıkarılması gerekmektedir. Çalışmanın üçüncü ve son bölümünde ise çalışmanın ana konusu olan; tasfiyedeki aşamalar, artık değer kavramı, eşlerin malvarlıklarındaki aktif ve pasif değerlerin nasıl belirleneceği, artık değer hesabı ve katılma alacağının belirlenmesi konuları açıklanmıştır. Artık değerin yarısı, diğer eşin katılma alacağını oluşturmaktadır. Katılma alacağı kural olarak bir para borcudur ve nakden ödenmesi gerekir. Ancak katılma alacağı borçlusu eşe, ayni ödeme yapma konusunda kanuni seçim hakkı tanınmıştır. Alacaklı eşin böyle bir seçim hakkı yoktur. Son olarak katılma alacağının ifası ile tasfiye davalarında zamanaşımı, görev ve yetki gibi usuli konular açıklanarak, tez sonuçlandırılmıştır.

Abstract:
Turkish Civil Code No 4721 made an important regime amendment in the marriage union related to the status and liquidation of the spouses' earnings and acquired properties. The separation of goods regime, which was in force during the Civil Code no 743, was abolished as of 01.01.2002, which is the effective date of the Turkish Civil Code. Turkish Civil Code No. 4721 has adopted the regime of participation in acquired property as the legal property regime.
The basic principle in the regime of participation in the acquired property, that is the legal property regime, is to equally share the goods acquired by the spouses during the marriage in value. This share applies to the acquired property, and personal properties are  out of share. Therefore, it is important to distinguish between acquired goods and personal goods in liquidation. In the first part of the study, the basic concepts of  the regime of participation in acquired property are explained and the criteria of the distinction between acquired property and personal property are examined in the light of the regulations in the law.
The regime of participation in acquired property includes those acquired by spouses between beginning date of participation in the acquired property and  ending date of regime. Therefore, the reasons and dates of the start and end of the property regime of the spouses are important in terms of determining which property of the spouses will be subjected to liquidation. However, ending date of the property regime is also important in terms of the date on which the values of the property subject to liquidation will be grounded on.  Spouses' personal and acquired property will also be separated according to the situation of the property regime at the time of dissolution. For this reason, in the second part of the study, the reasons for the beginning and ending of the regime of participation in acquired property are discussed.
Calculation of the right to claim in favour of the other spouse on the available property of each spouse as of the date of liquidation depending on the request of the other spouse is based on the finding of the surplus value. In the calculation of surplus value, passive values should be subtracted from the part of the property of the spouses which can be expressed as assets. In the third and last part of the study, it was explained the stages in liquidation, which is the main subject of the study, the concept of surplus value, how to determine the active and passive values in the property of the spouses, the calculation of the surplus value  and the participation claim. Half of the surplus value constitutes the other spouse's participation claim. Participation claim as a rule is a money debt and must be paid in cash. However, the debtor spouse for participation claim  has been given the legal right to select in-kind payments. Creditor spouse has no such choice. In conclusion, the thesis was finalized by explaining the procedural issues such as statute of limitations in the actions of execution and liquidation of participation claim, duties and authorities.