Yerel diatom preparatının (detech®) farklı buğday çeşitlerinde pirinç biti, Sitophilus oryzae ve ekin kambur biti, Rhyzopertha dominica erginlerine etkinliği
Efficacy of local diatomaceous earth preparate (detech) against the rice weevil, Sitophilus oryzae and the lesser grai̇n borer Rhyzopertha dominica adults on wheat varieties
Yazar: BURCU UYSAL
Danışman: PROF. DR. ÖZGÜR SAĞLAM
Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışmada yerel diatom preparatı Detech'in 500 ve 1000 ppm (mg Detech®/kg ürün) konsantrasyonlarında ekmeklik (Rumeli, Hamza, Esperia) ve makarnalık (Burgos, Zenit, NKÜ Ziraat) buğday çeşitleri üzerinde Sitophilus oryzae (L.) ve Rhyzopertha dominica (Fabricius) erginlerine karşı insektisidal etkinliği değerlendirilmiştir. Buğday çeşitlerinde R. dominica'nın 21. gün sayımına ait ölüm sonuçlarına göre; 500 ppm Detech® ürün konsantrasyonuna karşı en yüksek ölüm oranının Burgos çeşidinde ve en az ölüm oranının Hamza çeşidinde olduğu saptanırken, 1000 ppm Detech® ürün konsantrasyonuna karşı en yüksek ölüm oranının Burgos, Rumeli, Zenit çeşidinde ve en az ölüm oranının Hamza çeşidinde olduğu belirlenmiştir. Buğday çeşitlerinde S. oryzae'nın 21. gün sayımına ait ölüm sonuçlarına göre; 500 ve 1000 ppm Detech ürün konsantrasyonunlarına karşı en az ölüm oranının Hamza çeşidinde olduğu saptanırken, diğer çeşitlerin hepsinde %100'lük ölümler gözlemlenmiştir. 21. gün sayımı sonucunda ise Hamza çeşidinde %76'lık ölüm oranına saptanmıştır. Ergin ölümleri belirlendikten sonra uygulama şişeleri içerisindeki tüm böcekler elendikten sonra F1 ve F2 yeni nesil ergin sayılarını tespit etmek için biyolojik testler yürütülmüştür. Laboratuvar koşullarında diatom toprağı uygulamasının buğday tohumlarının çimlenmeleri üzerine etkileri de değerlendirilmiştir. Sonuç olarak, bu çalışmada yerel diatom toprağı, Detech makarnalık ve ekmeklik buğday çeşitleri üzerinde S. oryzae ve R. dominica erginlerine karşı yüksek etkinlik göstermesinden ve F1 ve F2 yeni nesil ergin çıkışını baskı altına almasından dolayı yerel diatom toprağı preparatı Detech®'in depo tahıl zararlılarına karşı kullanılabilme potansiyelinin olduğu tespit edilmiştir.
Anahtar Kelimeler: Yerel Diatom Toprağı, Detech, Pirinç Biti, Ekin Kambur Biti, Buğday Çeşitleri

Abstract:
In this study, the insecticidal efficacy of local diatomaceous earth formulation, Detech at concentrations of 500 and 1000 ppm (mg Detech®/kg grain) was evaluated on bread and durum wheat varities against the Sitophilus oryzae (L.) and the Rhyzopertha dominica (Fabricius) adults. Based on the mortality results of R. dominica on the 21st day count in wheat varieties, the highest mortality rate for the 500 ppm Detech treatment was observed on the Burgos variety, while the Hamza variety had the lowest mortality rate. Similarly, for the 1000 ppm Detech® treatment, the highest mortality rate was recorded on the Burgos, Rumeli, and Zenit varieties, while the lowest mortality rate was observed on the Hamza variety. Regarding S. oryzae mortality results on the 21st day count in wheat varieties, Hamza variety exhibited the lowest mortality rate for 500 ppm Detech® treatment. For 1000 ppm Detech treatment, the Hamza variety also had the lowest mortality rate, whereas all other varieties showed 100% mortality. A mortality rate of 76% was observed in the Hamza variety after the 21st day of count. After the 21st day of count, all insects in the application bottles were removed, and biological tests were conducted to observe the emergence of F1 and F2 new adult generations. The effect of Detech® treatments on wheat seed germination were also determined under laboratory conditions. Consequently, this study revealed that the local diatomaceous earth, Detech has the potential for controlling stored grain insect pests since Detech® had the high efficiacy against R. dominica and S. oryzae adults on durum wheat and bread wheat varieties and suppressed their progeny production of F1 and F2 generations.
Keywords: Local diatomoceus earth, Detech®, Rice weevil, Lesser Grain Borer, Wheat Variety