İstanbul ilinde 6306 sayılı Kanun kapsamında uygulanan kentsel dönüşüm faaliyetlerinde kullanılan kamu kaynakları üzerine bir değerlendirme
An assessment of the public resources used in the urban transformation activities under the Law no 6306 in Istanbul
Yazar: ÖMER FARUK ÇINAR
Danışman: DOÇ. DR. RIFAT AKBIYIKLI
Düzce Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: İnşaat Mühendisliği = Civil Engineering
Dizin: Ekonomik fayda = Economic benefits ; Kanunlar 6306 sayılı = Laws 6306 numbered ; Marmara depremi = Marmara earthquake

Özet:
Kentsel dönüşüm, günümüzde çoğu şehrimizin yaşanabilir standartlara ve güvenli yapılara kavuşabilmesi için en çok ihtiyaç duyulan bir araç haline gelmiştir. Bu ihtiyaç, son 10 yıl içerisinde Kanun koyucu irade ve yerel yönetimlerimiz tarafından da ciddi manada fark edilerek, bu ihtiyacın karşılanmasına yönelik adımlar atılmıştır. Dönüşüme dair yürürlüğe giren en son mevzuat olan 6306 sayılı Kanun ile kentsel dönüşüm iş ve işlemleri için kapsamlı yasal dayanaklar oluşturulmuş ve dönüşüm faaliyetleri için ekonomik destekler ve yaptırımlar uygulamaya koyulmuştur. Bu çalışmamızda, kentsel dönüşüme kaynaklık eden mevzuatlar, yayınlanma tarihleri baz alınarak incelenmiş ve dönüşüm faaliyetlerine katkıları genel olarak ele alınmıştır. Ayrıca 1999 Gölcük ve Düzce depremlerinden sonra ülkemizin nüfus olarak en büyük ve ekonomik katma değerleri açısından lokomotifi niteliğinde İstanbul Şehri için beklenen bir tehdit haline gelen olası Marmara Depreminde yaşanabilecek kayıpları ve deprem kaynakları yaşanacak kayıpları azaltmaya yönelik hazırlanılan çalışmalar incelenmiştir. İstanbul için öngörülen senaryo depremleri sonucu meydana gelmesi tahmin edilen yapısal kaynaklı kayıplar ve bunlardan yola çıkılarak Mimarlık Ve Mühendislik Hizmet Bedellerinin Hesabında Kullanılacak 2017 Yılı Yapı Yaklaşık Birim Maliyetleri Hakkında Tebliğ baz alınarak belirlenen hasar kaynaklı ekonomik kayıplar gerçeğe en yakın şekli ile belirlenmeye çalışılmıştır. Buradan hareketle, 6306 sayılı Afet Riski Altındaki Yapıların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun kapsamında, İstanbul bünyesinde kentsel dönüşüm faaliyetleri ile yapı ve alan bazında belirlenen ve dönüştürülen riskli yapı miktarı da belirlenmiştir. Hesaplanan bu değerler, olası deprem senaryoları için hazırlanan raporlardaki kayıp tahmin miktarları ile kıyaslanarak İstanbul için dönüşümün gerçekleştirilme oranı belirlenmiştir. Dönüştürülen bu yapılar için 6306 sayılı Kanun çerçevesinde ödenen bedeller ile öngörülen kayıplardan ne kadarlık bir kısmın ortadan kaldırıldığı hesaplanarak fayda maliyet analizleri yapılmıştır.

Abstract:
Urban transformation has become the most needed tool for many cities today to achieve livable standards and secure construction. In the last 10 years, this need has been noticed by the legislative will and local administrations in serious manners and steps have been taken to meet this need. With the Law No. 6306, the latest legislation for urban transformation, comprehensive legal bases for urban transformation work and operations have been established and economic supports and sanctions for transformation activities have been put into effect. In this study, the legislation originating to urban transformation is examined on the basis of publishing dates and contributions to transformation activities were investigated in general. In addition, after the 1999 Gölcük and Düzce earthquakes, the studies prepared to reduce losses that may occur in the possible Marmara Earthquake and the earthquake sources that have become the anticipated threats to Istanbul City which has the largest population and which is the most important city in terms of the economic value added of our country are examined. Scenario earthquakes estimated for Istanbul are expected to result in structural losses and the economic losses due to damage have been tried to be determined with the closest reality by using Communique about Approximate Unit Costs for 2017 Annual Structure to be Used in the Account of Architecture and Engineering Services. Based on here, within the scope of the Law on the Transformation of Disasters under Disaster Relations No. 6306, the amount of risky buildings to be determined and calculated on the basis of the urban transformation activities based on structure and areas are determined in the Istanbul Province. The calculated values are compared with the estimated loss amounts in the reports prepared for possible earthquake scenarios and the conversion rate for Istanbul is determined. It is compared that the amount paid in the framework of Law No. 6306 and how much of the predicted losses was removed and benefit cost analyzes were conducted for this issue.