Sosyal hizmetler ve çocuk esirgeme kurumu aracılığıyla evlat edinme ve koruyucu aile kurumu
Adoption and foster parents institution through social services and children protection institution
Yazar: SEDA KURTULUŞ AKBULUT
Danışman: YRD. DOÇ. DR. MEHMET İSTEMİ
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Hukuk Ana Bilim Dalı / Medeni Hukuk Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Hukuk = Law ; Kamu Yönetimi = Public Administration
Dizin: Evlat edinme = Adoption ; Korunmaya muhtaç çocuklar = Children who are in need protection ; Koruyucu aile = Foster family ; Koruyucu aile hizmeti = Foster care service ; Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu = Social Services and Child Protection Agency

Özet:
Evlat edinme kurumu TMK'nun 305-320 nci maddeleri arasında düzenlenmiş ancak ilgili hükümlerde evlat edinmenin tanımına yer verilmemiştir.Tarihi gelişim içerisinde evlat edinmenin çok çeşitli amaçlara hizmet ettiği görülmüş, modern hukuk sistemleri ile evlat edinme özellikle sosyal amaçlarla kabul edilen bir kurum haline gelmiştir.Evlat edinme kurumu, eski zamanlardan itibaren çeşitli hukuk sistemlerince kabul edilmiştir.Evlat edinme kurumu gerçek soybağı ve koruyucu aile kurumuyla bir kısım benzerliklere sahip olmakla birlikte, bu kurumlardan farklı yönlere de sahiptir.Ülkemizde küçüklerin, Başbakanlık Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu aracılığıyla yahut öz ailesinden veya vasisinden evlat edinilmesi mümkündür.Küçüğün evlat edinilebilmesi için gerekli şartlar TMK'da ayrıntılı olarak düzenlenmiş, 2009 yılında yürürlüğe giren tüzük ile de bu şartlara paralel düzenlemeler getirilmiştir. Ancak, yönerge ile TMK'da ve tüzükte yer almayan, bir takım farklı şartlar öngörülmüştür.Başbakanlık Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu aracılığıyla evlat edinme süreci yurtiçi evlat edinmelerde ve yurtdışı evlat edinmelerde farklılık göstermektedir.Usulüne uygun olarak yapılan evlat edinme sonucunda taraflar açısından bir takım kişisel ve mali haklar gündeme gelmektedir.Evlat edinme için gerekli olan kurucu unsurların varolmaması halinde evlatlık ilişkisi yokluk yaptırımına tabi olmaktadır. Evlatlık ilişkisinde rızanın bulunmaması veya diğer sebeplerin varlığı halinde ise evlatlık ilişkisi kaldırılmaktadır.Koruyucu aile kurumu TMK'da yer almamış, yönetmelikle ayrıntılı olarak düzenlenmiştir.Tarihsel gelişim içerisinde geleneksel toplumlardan itibaren koruyucu aile kurumu kendini göstermiş, ülkemizde ise ilk defa 1961 yılında uygulanmıştır.Koruyucu aile kurumu, velayet, vesayet ve evlat edinme kurumlarıyla farklılık arz etmektedir.Koruyucu aile olabilmek için gereken şartlar yönetmelikte ayrıntılı olarak düzenlenmiştir. Bu şartların en önemlilerinden birisi, mahkemece koruma kararı alınan korunmaya muhtaç çocukların koruyucu aile yanına yerleştirilebilmesidir.Ülkemizde yalnızca yurtiçinde sürekli ikametgaha sahip aileler koruyucu aile olabilmektedirler.Küçüğün koruyucu aile yanına yerleştirilmesi ile birlikte, koruyucu aileye bir takım hak ve yükümlülükler yüklenmektedir.Koruyucu aile kurumu, kendiliğinden sona erebileceği gibi, koruyucu aile sözleşmesinin iptal edilmesi ile de sona erebilmektedir.Anahtar Sözcükler1. Korunmaya Muhtaç Çocuk2. Koruma Kararı3. Başbakanlık Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu4. Evlat Edinme5. Koruyucu Aile

Abstract:
Adoption institution is arranged between 305-320 th articles of Turkish Civil Code, but in these articles, the description of adoption is not mentioned.In the development of history, it is seen that adoption serves for various purposes, adoption, with the modern law systems, has become as an institution which is accepted with especially social purposes.Adoption institution has been accepted by various law systems since old times.Along with some similarities with real cognation and foster parents institutions, adoption institution has different features different from these institutions.It is possible in our country of a child?s being adopted by means of Prime Ministry Social Service and Children Protection İnstitution from his/her own family or legal guardian.Necessary conditions for the adoption of child has been arranged in Turkish Civil Code and with the bylaw that was put into force in 2009, some arrangements have been brought in parallel with these conditions.The process of adoption by means of Prime Ministry Social Service and Children Protection Institution differs from domestic adoption and abroad adoption.A set of personal and financial rights are become a current issue in terms of sides in the consequence of adoption which is carried out with procedure.In case of nonexistence of constituent elements that are necessary for adoption, adoption relation is dependent on adjudication of disappearance, In case of the absence of assert in adoption relation or the existence of other reasons, adoption relation is abjudged.Foster parents institution is not appeared in Turkish Civil Code, it is arranged in detail by regulation.In the development of history, foster parents institution has been made an appearance since traditional societies, and it was applied for the first time in our country in 1961.Foster parents institution is different from guardian and ward and adoption institutions.The necessary conditions for being a foster family are arranged in regulation. The most important of them is placing of the children, for whom the protection order is decided by court, to the foster parents.In our country,only the families who have permanent dwelling can be foster family.With the placing of child?s to foster family, a set of rights and obligations are imposed to foster family.Beside it?s expiring by itself, Foster parents institution may end by foster parent?s cancelling its contract.Key Words1.Child in need of protection2.Protection order3.Prime Ministry Social Service and Children Protection Institution.4.Adoption5.Foster parents