İstanbul Ayazağa - Cebeci- Çatalca bölgelerindeki agrega kaynaklarının yüksek dayanımlı betonda kullanılabilirliği
Usability of aggregate resources in İstanbul Ayazağa-Cebeci-Çatalca regions in high strength concrete
Yazar: BURCU GÜLER
Danışman: DOÇ.DR. SABAH YILMAZ ŞAHİN ; PROF.DR. ATİYE TUĞRUL
İstanbul Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Jeoloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Jeoloji Mühendisliği = Geological Engineering

Özet:
Bu çalışma, stanbul Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Jeoloji MühendisliğiAnabilim Dalı, Uygulamalı Jeoloji Programı'nda yüksek lisans tezi olarak hazırlanmıştır.stanbul'un Avrupa yakasındaki kumtaşları ve kireçtaşlarının jeolojik, petrografik vemineralojik özelliklerinin yanı sıra yapılan standart agrega deneyleri ve beton deneyleri ileyüksek dayanımlı betonda agrega olarak kullanılabilirlikleri ayrıntılı bir şekildekarşılaştırılmıştır.Çalışma, Ayazağa, Cebeci ve Çatalca Bölgeleri'nde gerçekleştirilmiştir. AyazağaBölgesi'ndeki kırmataş ocakları, Cendere vadisi içerisinde yer almaktadır. Bölgedeki koyu grirenkli, Devoniyen yaşlı kumtaşları incelenmiştir. Bu kumtaşları köşeli-yarı köşeli, ince-ortatanelidir. Cebeci Bölgesi'ndeki Karbonifer yaşlı kumtaşları ile kireçtaşları incelenmiştir.Kumtaşları, koyu gri renkli, köşeli-yarı köşeli orta ince tanelidir. Kireçtaşları ise, koyu gri vemavimsi siyah renkli, yaygın sparit damarlı, sert tabakalı veya masif görünümlü,biyomikritiktir. Çatalca Bölgesindeki kırmataş ocakları, Sarıkayatepe mevkiindebulunmaktadır. Bölge de orta-kalın tabakalanmalı, bol fosilli, mikritik kireçtaşlarıişletilmektedir.Araştırmalara, ilk olarak; Ayazağa, Cebeci ve Çatalca Bölgeleri'nde arazigözlemleriyle başlanmış ve laboratuvar çalışmaları için agrega örnekleri alınmıştır. Buörneklerden ince kesitler hazırlanmış ve bunlar polarizan mikroskopta incelenmiştir.Ayrıca, kayaçların mineralojik bileşimlerinin belirlenmesi için XRD analizleri yapılmıştır.Bu çalışmada, farklı agregaların beton özelliklerine etkilerini değerlendirmekamacıyla TS EN Standartlarına göre agrega deneyleri yapılmıştır. Kumtaşı ve kireçtaşıagregalarının alkali-agrega reaksiyonu yönünden değerlendirilmesi için hızlandırılmış harççubuğu yöntemi kullanılmıştır.Aynı agrega örnekleriyle, çimento dozajları farklı iki beton karışımı yapılmıştır.Hazırlanan beton numuneleri üzerinde taze beton deneyleri ile sertleşmiş beton deneyleri(basınç dayanımı ve yarmada çekme dayanımı) yapılmıştır. Deney sonuçlarına göre, farklıçimento dozajları ile yapılan betonların 28 günlük basınç dayanımları karşılaştırıldığında, enyüksek dayanımı Çatalca ve Cebeci kireçtaşı agregalı betonların verdiği görülmüştür.Ayazağa, Cebeci ve Çatalca Bölgeleri'ndeki kumtaşı ve kireçtaşı agregalarınınpetrografik özelliklerinin yanı sıra agrega özelliklerinin de standartlarda belirtilen kabuledilebilir limitler içinde bulunması veya bu limit değerlere çok yakın olması nedeniyle yüksekdayanımlı beton agregası olarak kullanılmaları uygundur.

Abstract:
This study was prepared as Master Thesis in Applied Geology Program,Department of Geological Engineering, Graduate School of Science, stanbulUniversity. Geological, petrographical, mineralogical of the sandstones and limestonesin European part of stanbul and also their usability as high strength concrete aggregatewith the standard aggregate tests and concrete tests were correlated in details.The study was carried out in Ayazağa, Cebeci and Çatalca regions. The quarriesin Ayazağa region are located in Cendere Valley. In the region dark grey coloredDevonian sandstones were investigated. These sandstones are angular-semi angular andfine-medium grained. In Cebeci region, Carboniferous sandstone and limestone wereinvestigated. Sandstones are dark grey colored, angular-semi angular, medium-finegrained. Biomicritic limestones are dark grey and blue black colored with sparit veins.The quarries that are in Çatalca region are located in Sarıkayatepe. In the region thereare fossiliferous micritic limestones.Experimental studies were firstly begun with field observations and aggregatespecimens were taken from Ayazağa, Cebeci and Çatalca Regions. From these samples,thin sections were prepared and they were examined under a polarising microscope.Besides, XRD analysis was made for determining mineralogical composition of therocks.In this study, for the evaluation the effect of different aggregates on concreteproperties, standard aggregate tests were carried out in accordance with TS ENStandards. Accelerated mortar bar tests were also performed on sandstone and limestoneaggregates for evaluation of the rocks from the point of alkali-aggregate reaction.Two concrete mixtures are made by using same aggregate samples with twodifferent cement dosages. Fresh and hardened concrete tests were carried out(compressive strength and tensile splitting strength) on the prepared concretespecimens. According to the experimental results conducted on concrete samples madewith Çatalca limestone and Cebeci limestone aggregates, have highest strength.Because of the petrographical characteristics and the aggregate properties of thesandstone and limestone aggregates produced in Ayazağa, Cebeci and Çatalca regionsare in the acceptable limits or very close to these limits, therefore they are suitable touse in high strength concrete.I