Hematopoetik kök hücre nakli uygulanmış talasemi majör hastalarında erken dönemde miks kimerizmin sıklığı, risk faktörleri ve prognozunun belirlenmesi /
Yazar: ALKIM ÖZDEMİR
Danışman: PROF. MEHMET ERTEM
Ankara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı / Çocuk Hematolojisi Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases

Özet:
HKHT sonrası bazı hastalarda, alıcı ve verici hücrelerin bir arada bulunduğu miks kimerizm durumu gözlenir. Çeşitli çalışmalarda, erken dönemde saptanan miks kimerizm ve sonraki ölçümlerde donör hücrelerinin giderek azalması greft rejeksiyonu ve hastalığın tekrarı ile ilişkili bulunmuştur.
Bu çalışmada talasemi majör hastalarında erken dönem miks kimerizm sıklığı, uzun dönemde miks kimerizmin prognozu, erken dönemde miks kimerizm saptanan hastaların en az bir yıllık izleminde greft reddi veya tam kimerizme dönme oranları ve uzun dönemde kimerizm başarısına etki eden risk faktörlerinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır.
Çalışmaya ünitemizde 1 Ocak 2001 ile 31 Aralık 2020 yılları arasında hematopoetik kök hücre nakli uygulanmış talasemi hastaları dahil edilmiştir.
Çalışmaya dahil edilen 91 hasta incelendiğinde ilk 2 ayda yapılan kimerizm analizlerine göre toplam 53 (%58,2) hastada tam donör kimerizmi, 36 hastada (%39,5) miks kimerizm ve 2 hastada (%2,2) erken dönem rejeksiyon gelişmiştir. Hastaların 1 yıllık izlem sonucunda hastalıksız sağkalım oranı %92,3 olarak bulunmuştur.
Toplam 11 hastaya (%12) grefte destek amaçlı erken terapötik müdahalede bulunulmuştur. Bu hastaların 5 tanesi (%5,5) rejeksiyon olmuştur. Hiçbir hastaya erken müdahale olarak DLI uygulanmamıştır. Hastaların ya immünsüpresyon dozu azaltılmış ya da tedavilerine steroid eklenmiştir.
Erken dönemde miks kimerizm ve tam kimerizm olan hastalar arasında sürekli değişkenlerden (HKHT yaşı, transfüzyon süresi, son ferritin değeri, verilen total çekirdekli hücre sayısı, lökosit ve trombosit engraftman günlerinin ortalaması) hiçbiri istatistiksel olarak anlamlı bulunmamıştır.  Aynı şekilde kategorik değişkenlerin (cinsiyet, şelasyon, nakil öncesi pesaro skorları, donör tipi, donörün trait durumu, kök hücre kaynağı, cinsiyet uyumu, ABO uyum durumu, hazırlık rejimi ve akut GVHD varlığı) hiçbirinde 2 grup arasında anlamlı fark bulunmamıştır.
Anahtar kelimeler: Talasemi, HKHT, miks kimerizm, greft rejeksiyonu

Abstract:
After hematopoietic stem cell transplantation (HSCT), a mixed chimerism is observed in some patients, where recipient and donor cells coexist. Various studies have found that early mixed chimerism detected and subsequent reduction of donor cells in later measurements are associated with graft rejection and disease recurrence.
This study aims to evaluate the frequency of early mixed chimerism in patients with thalassemia major, the prognosis of mixed chimerism in the long term, the rates of graft rejection or conversion to complete chimerism in patients with early mixed chimerism during at least one year of follow-up, and the risk factors affecting long-term chimerism success.
The study includes thalassemia patients who underwent hematopoietic stem cell transplantation in our hospital between January 1, 2001, and December 31, 2020.
Among the 91 patients included in the study, initial chimerism analysis within the first 2 months revealed total donor chimerism in 53 patients (%58,2), mixed chimerism in 36 patients (%39,5), and early rejection in 2 patients (%.2,2). The disease-free survival rate after 1 year of follow-up was found to be %92,3.
Early therapeutic intervention was provided to a total of 11 patients (%12) for graft support, with 5 of them (%5,5) rejected. No patients received early intervention with DLI. Some patients had their immunosuppression dose reduced or received additional steroid therapy.
No statistically significant differences were found between patients with early mixed chimerism and complete chimerism in terms of continuous variables (such as age at HSCT, transfusion duration, last ferritin value, total nucleated cell count given, average days to leukocyte and platelet engraftment) or categorical variables (such as gender, chelation therapy, pre-transplant Pesaro scores, donor type, donor trait status, stem cell source, gender match, ABO compatibility, conditioning regimen, and presence of acute GVHD)
Key words: thalassemia, HSCT, mixed chimerism, graft rejection