Kutsal ve iktidar simbiyotik ilişkisi ve sosyal düzenin doğuşu
The symbiotic relationship of sacred and power and the emergence of social order
Yazar: EYÜP TALHA EYÜBOĞLU
Danışman: PROF. DR. HİKMET KIRIK
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Antropoloji = Anthropology ; Siyasal Bilimler = Political Science ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Kutsallık = Holiness ; Simbiyotik = Symbiotic ; Simbiyotik kültür = Symbiotic culture ; Siyasal antropoloji = Political anthropology ; Siyasal iktidar =   ; Sosyal düzen = Social system ; İktidar = Government

Özet:
Toplumun ve devletin varoluşu sorunu sosyal bilimlerdeki düzen sorunuyla bağlantılıdır; toplum bir sosyal düzen formudur ancak sosyal düzenin evrensel morfolojisi değildir ve esas olan sosyal düzenin evrenselliğidir. Sosyal düzen sorunu ise siyasal antropoloji için sosyopolitik örgütlenme ve iktidar kullanımı sorunudur. Bu tez ilk olarak; siyaset bilimi ve felsefesinden farklı olarak nicel bir doğal-durumun var olduğunu, sosyal düzenin doğal ve bilinçli olarak iki kategoride incelenebileceğini ve doğal sosyal düzenin bir içgüdüsel sosyopolitik örgütlenme ve iktidar kullanımı biçimi iken, toplumun bilinçli sosyal düzen olarak bilinçli bir sosyopolitik örgütlenme ve iktidar kullanımı biçimi olduğunu önermektedir. Bu çerçeve üzerinde tezin hipotezi, sosyal düzenin transformasyonunda temel değişkenin kutsal ve iktidar simbiyotik ilişkisi olduğudur. Buna göre, doğal sosyal düzenden bilinçli sosyal düzen olarak topluma geçişteki temel değişken üretim biçimi ve ilişkileri, yerleşik hayata geçiş veya diğer özgül koşullar değil; daha genel bir açıklayıcı şema olarak kutsal ve iktidar arasındaki evrensel bir simbiyotik ilişkinin tezahürlerinin sosyal düzen bağlamında görünür hale gelmesidir. Bu ilişki modern toplumda devlet ve din arasındaki yapısal ayrışmadan dolayı tezahürleri üzerinden görünemez durumdadır ancak toplumun creatio ex nihilo varlığının açıklayıcısıdır. Devlet bu değişimin sonucu olarak ortaya çıkmış bir sosyopolitik örgütlenme ve iktidar kullanma biçimidir. Türkiye Şanlıurfa'da keşfedilen Göbeklitepe antik tapınağı kutsal ve iktidar simbiyotik ilişkisinin sosyal düzenin transformasyonundaki tezahürlerinin görünür hale geldiği arkeolojik kanıtlarından biri ve en belirgin olanıdır.

Abstract:
The problem of the existence of society and the state is connected with the problem of order in the social sciences; society is a form of social order, but it is not the universal morphology of the social order and the universality of the social order is essential. On the other hand, the problem of social order is a problem of sociopolitical organization and use of power for political anthropology. This thesis firstly proposes that; unlike political science and philosophy there is a quantitative natural-state, the social order can be studied in two categories naturally and consciously, that while the natural social order is instinctive form of sociopolitical organization and use of power, society is conscious form of sociopolitical organization and use of power. The hypothesis of the thesis on this framework is that the main variable in the transformation of the social order is the symbiotic relationship between the sacred and the power. Accordingly, the main variable in the transition from the natural social order to the society as conscious social order is not the relations of production or mode of production, the transition to settled life or other specific conditions; as a more general explanatory scheme, manifestations of a universal symbiotic relationship between the sacred and power become visible in the context of the social order. This relationship is invisible in its manifestations due to the structural separation between the state and religion in modern society, but it is an explanation of the existence of the society creatio ex nihilo. The state is a form of sociopolitical organization and use of power that emerged as a result of this change. The ancient temple of Göbeklitepe, discovered in Şanlıurfa, Turkey, is one of the most obvious archaeological evidences that the manifestations of the sacred and power symbiotic relationship in the transformation of the social order become visible.