İnflamatuvar bağırsak hastalığı olgularımızın erişkin aşılama programı hakkındaki bilgi düzeyleri ve aşılanma oranları
Knowledge levels and vaccination rates of our inflammatory bowel disease cases about the adult immunization program
Yazar: AYTUĞ UMUT
Danışman: PROF. DR. HÜSEYİN AHMET TEZEL
Trakya Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Gastroenteroloji = Gastroenterology ; İç Hastalıkları = Internal diseases
Dizin: Aşılama = Vaccination ; Aşılar = Vaccines ; Bilgi düzeyi = Level of knowledge ; Crohn hastalığı = Crohn disease ; Kolit-ülseratif = Colitis-ulcerative ; İnflamatuar bağırsak hastalıkları = Inflammatory bowel diseases

Özet:
İnflamatuvar bağırsak hastalıkları gastrointestinal kanalın alevlenmeler ve 
remisyonlarla seyreden kronik patolojileridir. Hastalığın tedavisinde immunmodulatörler
(azatiopurin, 6-merkaptopurin vb), biyolojik ajanlar (anti-tümör nekroz faktörler, antiintegrinler vb) kullanılmaktadır. Bu ajanlar bir taraftan immun yanıtı baskılarken, diğer yandan 
olguları her çeşit infeksiyona açık hale getirmektedir. 
Çalışmamızın amacı Trakya Üniversitesi Tıp Fakültesi İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı 
Gastroenteroloji Bilim Dalı tarafından takip edilen inflamatuvar bağırsak hastalıkları
olgularının erişkin aşılanma takvimi konusunda bilgi düzeyleri, aşılanma oranları ve aşılanma 
sonrası antikor yanıt oranlarının değerlendirilmesidir.
Bu çalışmada yöntem olarak; inflamatuvar bağırsak hastalıkları olgularında erişkin 
aşılama programında yer alan aşılar ilişkili anket biçiminde 31 soru ve aşılama sonucu gelişen 
bağışıklık yanıtının retrospektif olarak taranarak değerlendirilmesi planlanmıştır.
Çalışmaya dâhil edilen 137 hastanın 72'si (%52,5) ülseratif kolit, 65'i (%47,4) crohn 
hastalığı tanısı olduğu saptanmıştır. Olgularımızın 81'ine (%59,1) aşı konusunda yeterli 
önerilerde bulunulmadığı, 123 (%89,9) olgunun eksik olan aşıları konusunda aşılanması 
gerektiğinden haberdar olmadığı saptandı. Hastalarımızın en sıklıkla olduğu aşılar Covid-19 
(%92), Tetanoz-Difteri (%56,2), Hepatit-B (%37,2), İnfluenza (%19,7) olarak saptandı. 
Aşılanan hastalar incelendiğinde 48 (%35) hastanın gastroenteroloji hekimi tarafından 
aşılamaya yönlendirildiği saptandı. Anket sonunda 133 (%97,1) hastanın aşı olmayı düşündüğü 
saptandı. 
Sonuç olarak inflamatuvar bağırsak hastalıkları hastalarının aşılanma oranlarını 
immunsupresyon durumları, biyolojik ajan maruziyeti, yaş ortalaması, kronik hastalık öyküsü, 
eğitim durumu, ikamet yeri gibi çeşitli faktörlerin belirlediği saptandı. Düşünülenin aksine 
immunsupresyon durumunda olan hastaların aşı sonrası antikor yanıtı oluşturduğu saptandı. 
İnflamatuvar bağırsak hastalıkları hastalarının fırsatçı enfeksiyonlardan korunması için aşılama 
programlarına alınması ile ilgili güncel çalışmalar ile beraber hem hekimlerin hem de hastaların 
aşılanma konusunda farkındalığının ve hastaların aşılanma oranlarının artacağını düşünüyoruz.

Anahtar Kelimeler: İnflamatuvar bağırsak hastalığı, Crohn Hastalığı, Ülseratif Kolit, 
Aşılama

Abstract:
Inflammatory bowel diseases are chronic pathologies of the gastrointestinal tract with 
exacerbations and remissions. In the treatment of the disease, immunomodulators 
(azathiopurine, 6-mercaptopurine, etc.), biological agents (anti-tumor necrosis factors, antiintegrins, etc.) are used. While these agents suppress the immune response on the one hand, 
they make the cases vulnerable to all kinds of infections, on the other.
The aim of our study is to evaluate the knowledge levels, vaccination rates and postvaccination antibody response rates of inflammatory bowel disease cases followed by Trakya 
University Faculty of Medicine, Department of Internal Medicine, Department of 
Gastroenterology. 
As a method in this study; In inflammatory bowel disease cases, it was planned to 
retrospectively scan and evaluate 31 questions in the form of a questionnaire related to vaccines 
in the adult vaccination program and the immune response developed as a result of vaccination.
Of the 137 patients included in the study, 72 (52.5%) were diagnosed with ulcerative 
colitis and 65 (47.4%) were diagnosed with Crohn's disease. It was determined that 81 (59.1%) 
of our cases did not receive adequate recommendations on vaccination, and 123 (89.9%) cases 
were not aware of the need to be vaccinated about their missing vaccines. The vaccines most 
frequently used by our patients were Covid-19 (92%), Tetanus-Diphtheria (56.2%), Hepatitis-B (37.2%), Influenza (19.7%). When the vaccinated patients were examined, it was determined 
that 48 (35%) patients were referred for vaccination by the gastroenterology physician. At the 
end of the questionnaire, it was determined that 133 (97.1%) patients were considering 
vaccination. 
As a result, it was determined that the vaccination rates of inflammatory bowel disease 
patients were determined by various factors such as immunosuppression status, exposure to 
biological agents, average age, chronic disease history, education level, and place of residence. 
Contrary to what was thought, it was determined that patients with immunosuppression 
developed an antibody response after vaccination. We think that the awareness of both 
physicians and patients about vaccination and the vaccination rates of patients will increase 
with the current studies on the inclusion of inflammatory bowel disease patients in vaccination 
programs to protect them from opportunistic infections.

Keywords: Inflammatory bowel disease, Crohn's Disease, Ulcerative Colitis, Vaccination