Kars yöresinde evcil hayvanlardan salmonellaların izolasyonu, identifikasyonu ve serotiplendirilmesi
The Isolation, identification and serotyping of salmonellas isolated from domestic animals in Kars district
Yazar: GENÇ OKTAY
Danışman: DOÇ. DR. FUAT AYDIN
Kafkas Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Mikrobiyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 1998
Konu: Mikrobiyoloji = Microbiology ; Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine
Dizin: Diyare = Diarrhea ; Koyunlar = Sheep ; Salmonella = Salmonella ; Sığırlar = Cattles

Özet:
56 5. ÖZET Bu çalışmada Kars Belediye Mezbahası ' nda kesilen 250 sığır ve 100 koyuna ait ince bağırsak içeriği, safra, karaciğer ve dalak örnekleri ile 1 00 ishalli buzağıdan alınan rektal swab örnekleri salmonella yönünden mikrobiyolojik kontrole tabi tutuldu. Araştırmada toplam 1500 örnek incelendi. İnce bağırsak içerikleri ile safra örneklerinden salmonella izolasyonu amacı ile ön zenginleştirme besiyerlerinden Müller - Kauffrnan Tetrathionate broth ile Selenit broth, diferansiyel ve selektif besiyerlerinden Mac Conkey agar, Salmonella - Shigella agar, Brilliant Green agar ve Hectoen Enteric agar kullanıldı. Karaciğer ve dalak örneklerinden salmonella izolasyonu için ise BGA, HEA, SSA, MCA diferansiyel ve selektif besiyerlerinden yararlanıldı. İzole edilen etkenlerin identifrkasyonu oksidaz, IMVIC, glikoz, laktoz, sakkaroz, dulsitol fermentasyonu, üreaz, ADH, ODC, LDC, fenilalanin deaminaz, malonat kullanma, ONPG testleri gibi biyokimyasal testlerle yapıldı. İzolatlann serotiplendirilmeleri Etlik Veteriner Kontrol ve Araştırma Enstitüsü ve Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Mikrobiyoloji Anabilim Dalı ' nda yapıldı. İncelenen 1500 örnekten 15 salmonella susu izole edildi. Suşlann 4 ' ü S. typhimurium ( B serogrubu ), 9 ' u S. enteritidis ( Dİ serogrubu ) ve 2 ' si de Salmonella spp. ( Dİ serogrubu ) olarak belirlendi. İzolasyon oranı % 1 olarak bulundu. Sığırlardan alman 1000 örnekten 7 ( % 0,7 ) salmonella susu izole edildi. Bu suşlann 3 ' ü sığırların ince bağırsak içeriğinden ( S. enteritidis ), 1 ' i karaciğer örneğinden ( S. enteritidis ), 2 ' si safra örneğinden ( S. enteritidis ve S. typhimurium ) ve 1 ' i de dalak örneğinden ( Dİ grubu Salmonella spp. ) elde edildi. Sığırlarda salmonella izolasyon oranlan ince bağırsak içeriklerinden % 1,2, safradan % 0,8, karaciğer ve dalaktan % 0,4 olarak belirlendi.57 Koyunlardan alman 400 örnekten 6 ( % 1,5 ) salmonella susu izole edildi. İzole edilen bu suşlann 2 ' si koyunların ince bağırsak içeriğinden ( S. enteritidis ), 2 ' si safradan ( S. enteritidis ve S. typhimurium ), 1 ' i karaciğerden ( S. enteritidis ) ve 1 ' i de dalaktan ( Dİ grubu Salmonella spp. ) elde edildi. Koyunlarda salmonella izolasyon oranlan ince bağırsak içerikleri ile safradan % 2, karaciğer ve dalaktan % 1 olarak bulundu. İshalli buzağılardan alman 100 rektal swab örneğinden B serogrubuna ait 2 S. typhimurium susu identifiye edilerek izolasyon oranı % 2 olarak belirlendi. Araştırmada ayrıca ince bağırsak ve safradan ön zenginleştirme amacıyla Selenit broth ' da 37 °C, MKTB * da 43 °C ' deki izolasyon oranlan karşılaştırarak Selenit ' de % 66, 6, MKTB ' da ise % 100 oranında izolasyon gerçekleştirildi. Anahtar Kelimeler : Salmonella, izolasyon, serotiplendirme, sığır, koyun, ishalli buzağı.

Abstract:
58 6. SUMMARY The Isolation, Identification and Serotyping of Salmonella Isolated from Domestic Animals in Kars District In this study, samples of liver, spleen, bile and small intestinal contents were collected from 100 sheep and 250 cattle slaughtered at Kars Municipality Slaughterhouse and 100 rectal swabs collected from 100 diarhoeic calves submitted for bacteriologic investigation for the presence of Salmonella. Totally, 1500 samples were examined in the study. In order to isolate Salmonella from small intestinal contents, bile samples and rectal swabs, Mueller - Kauffinan Tetrathionate broth and Selenite broth were used as preenrichment; Mac Conkey agar, Salmonella - Shigella agar, Brilliant Green agar and Hectoen Enteric agar as differential and selective media. Identification of isolated strains was conducted by biochemical tests such as oxidase, IMVIC, fermentation of glucose, lactose, saccharose, dulcitole, arginine dihydrolase ( ADH ), ornithine decarboxylase ( ODC ), lysine decarboxylase ( LDC ), urease, phenylalanine deaminase, malonathe utilisation and ornithophenol - P galactopyranoside ( ONPG ). The strains agglutinated with Salmonella polivalan O antisera were determined in Ankara University Medicine Faculty, Department of Microbiology and Etlik Veterinary Control and Investigation Centre. Fifteen Salmonella strains were isolated from 1500 samples ( 1 % ). These serotypes were found as 9 S. enleritidis ( Dl serogroup ), 4 S. typhimurium ( B serogroup ) and 2 Salmonella spp. ( Dl serogroup ). Seven ( 0,7 % ) Salmonella species were isolated from 1 000 samples taken from cattle. Distribution of these species was as follows; in small intestinal contents 3 S. enteritidis, livers 1 S. enteritidis, bile samples 1 S. enteritidis and 1 S. typhimurium, spleen 1 Dl group59 Salmonella spp. The rate of isolation was found as 1,2 %, 0,8 %, 0,4 % in small intestinal content, bile samples, spleen and liver samples, respectively. Six ( 1,5 % ) Salmonella species were isolated from 400 samples collected from sheep. These serotypes were as follows; in small intestinal contents 2 S. enteritidis, liver samples 1 S. enteritidis, bile samples 1 S. enteritidis and 1 S. typhimurium, spleen samples 1 Dl group Salmonella spp. The rate of isolation was found as 2 %, 2 %, 1 % in bile samples, small intestine content, spleen and liver samples, respectively. Two ( 2 % ) S. typhimurium serotype belonging to B serogroup were identified from the rectal swabs taken from 100 diarhoeic calves. Key words : Salmonella, isolation, identification, serotyping, cattle, sheep, diarrhoeic calves.