Kimya mühendisliği alanındaki bilimsel işbirliğinin incelenmesi
Investigation of scientific collaboration in the field of chemical engineering
Yazar: PELİN CANTÜRK
Danışman: DOÇ. DR. BERNA SARAÇOĞLU
Sivas Cumhuriyet Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Kimya Mühendisliği = Chemical Engineering

Özet:
Bilimsel faaliyetler sonucunda insanlığın sahip olduğu bilgi birikimi sürekli artmaktadır. Bu nedenle, zaman içerisinde gerçekleştirilen bilimsel faaliyetlerin değişen, ilerleyen ve gelişen yapısının sayısal yöntemlerle araştırılması gerekmektedir. Bu tür araştırmalar literatürde bibliyometrik ve ağ analizleri olarak adlandırılmaktadır. Bibliyometrik yöntemler kullanılarak popüler araştırma alanları, güncel anahtar kelimeler, bilimsel işbirliği faaliyetleri ve yıllara göre araştırmacıların, kurumların, ülkelerin yayın performansları incelenebilmektedir. Uluslararası veri tabanlarından alınan veriler kullanılarak çeşitli performans ölçümleri yapmak amacıyla bibliyometrik analizler yapılmaktadır. Ayrıca, bibliyometrik veriler graf teorisinin bir uygulaması olan işbirliği ağı yöntemleri ile görselleştirilmektedir.
Bu çalışmada, ilk defa Türkiye adresli Kimya Mühendisliği alanının bibliyometrik ve iş birliği ağı analizleri yapılmıştır. Çalışmada kullanılan veriler Web of Science (WoS) veritabanından Dünya'da 1972-2023 yılları arasında bütün alanlarda bibliyometrik kelimesi; Türkiye'de ise 1995-2023 yılları arasında bibliyometrik kelimesi aranarak elde edilmiştir. Ayrıca ilgili dönemlerde Kimya mühendisliği alanında yapılan bibliyometrik çalışmalarda incelenmiştir.
1980-2022 yılları arası dönem için WoS veritabanında taranan Türkiye adresli yazarlar tarafından yapılan Kimya Mühendisliği alanı çalışmaları bibliyometrik ve bilimsel işbirliği yöntemleri kullanılarak incelenmiştir. Çalışmada 1980-2022 yıllarını kapsayan 43 yıllık sürede yapılan toplam yayın sayısı 16.774 olarak elde edilmiş incelenen 1980-1989, 1990-1999, 2000-2009 ve 2010-2022 yılları dört alt bölümlere ayrılarak dönemsel olarak bibliyometrik analiz sonuçları elde edilmiştir. Alınan veriler için işbirliği ağı tekniklerinden yararlanılarak yazarlar arası bilimsel işbirliği ağı, kurumlar arası işbirliği ağı ve anahtar kelime ağı elde edilmiştir. Oluşturulan işbirliği ağları için ağ görselleştirme işlemleri yapılmış, elde edilen ağ görselleri sunulmuştur. 1994-2023 dönemi için Sivas Cumhuriyet Üniversitesi bünyesinde bulunan yazarlar tarafından Kimya Mühendisliği alanında yapılan makaleler ayrıca bibliyometrik ve bilimsel işbirliği yöntemleri kullanılarak da incelenmiştir.

Abstract:
The increase of knowledge in the humanities is a continuous process, driven by scientific activities. Consequently, it is necessary to examine the evolving structure of scientific activities over time through quantitative methods. This field of study is known as bibliometrics and network analysis in the academic literature. Bibliometric methods allow for the examination of popular research areas, current keywords, scientific collaboration activities, and publication performance of researchers, institutions, and countries over extended periods. Bibliometric analyses are conducted using data from international databases to generate various performance measurements. Furthermore, bibliometric data are presented in the form of collaboration networks, which is an application of graph theory. 
In this study, bibliometric and collaboration network analyses of the field of chemical engineering in Türkiye were conducted for the first time. The data utilized in this study were obtained from the Web of Science (WoS) database through a search for the terms "bibliometric" word in all fields between 1972 and 2023 on a global scale and in Türkiye between 1995 and 2023. In addition, bibliometric studies conducted in the field of chemical engineering during the relevant periods were examined.
A bibliometric and scientific collaboration analysis was conducted on the studies in the field of chemical engineering by authors with Turkish addresses that were scanned in the WoS database between the years 1980 and 2022. The total number of publications in the field of chemical engineering over the 43-year period from 1980 to 2022 was obtained as 16,774. The results of the bibliometric analysis were obtained periodically by dividing the years 1980-1989, 1990-1999, 2000-2009, and 2010-2022 into four sub-sections. The data obtained was subjected to collaboration network analysis techniques to generate three distinct networks: an inter-author scientific collaboration network, an inter-institutional collaboration network, and a keyword network. Network visualization techniques were employed to generate visual representations of the collaboration networks that had been constructed. The resulting network visualizations were then presented. In addition, the articles of authors affiliated with Sivas Cumhuriyet University in the field of Chemical Engineering was analyzed over the period 1994-2023 using bibliometric and scientific collaboration methods.