Uluslararası yatırım anlaşmalarının ekonomik ve hukuki çıkarımlarının kalkınma perspektifinden sorgulanması
Questioning economic and legal implications of international investment agreements in development perspective
Yazar: KEREM TUZLU
Danışman: DOÇ. DR. ÖZGE AYNAGÖZ ÇAKMAK
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı / Ekonomik Kalkınma ve Büyüme Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Anlaşmalar = Agreements ; Ekonomik etki = Economic effect ; Hukuki sonuç = Judicial conclusion ; Hukuki tasarruflar = Legal savings ; Tercihli ticaret = Preferential trade ; Uluslararası anlaşmalar = International agreements ; Yatırımcılar = Investors

Özet:
Uluslararası Yatırım Anlaşmaları (UYA) rejimi konusunda devam eden pek çok tartışma bulunmaktadır. Bunlardan birisi gelişmekte olan ülkelerin kalkınma amaçları üzerindeki etkisidir. Bu çalışma, UYA'ların ekonomik ve hukuki çıkarımlarını kalkınma perspektifinden sorgulamayı amaçlamaktadır. Çalışma nitel bir yapıya sahip olup, ekonomik çıkarımlar; UYA'lardan ekonomik kalkınmaya ulaşan yoldaki bağlantıların literatür çerçevesinde incelenmesi ile elde edilecektir. Hukuki çıkarımlar ise kalkınma konuları ile ilgili olduğu düşünülen her bir anlaşma maddesinin irdelenmesi sonucunda ortaya konacaktır. Bunlardan sonra ise Türkiye, Güney Kore, Brezilya, Güney Afrika ve Çin'in karşılaştırmalı analizi yapılacaktır. Bu ülkelerin UYA'ları ile doğrudan yabancı yatırımları, politik istikrar ve hukuki iklim gibi diğer faktörleri ve ekonomik kalkınma performansları arasındaki ilişki tarihsel bir perspektifte incelenecektir. Bulgular, UYA'ların ekonomik çıkarımlarının gelişmekte olan ülkeler için tatmin edici olmadığını; hukuki çıkarımlar açısından ise yıllarca süren deneyim ile beraber bazı anlaşma maddelerinin beklenmedik sonuçlar yarattığını ve ülkelerin politika alanlarını kısıtladığını göstermektedir. Karşılaştırmalı analiz sonuçları da bu bulguları destekler nitelikte olup, UYA'ların gelişmekte olan ülkeler için kalkınma açısından fayda üretmekte yetersiz kaldığını göstermektedir. Bununla beraber, geleceğe dönük olarak UYA'ların, Tercihli Ticaret Ve Yatırım Anlaşmaları (TTYA) içerisinde, gelişmekte olan ülkelerin kalkınma amaçlarını destekleyecek şekilde kurgulanması ve ülkeler tarafından müzakere edilmesi için hala fırsatlar bulunmaktadır.

Abstract:
Much debate is ongoing regarding International Investment Agreement (IIA) regime. One of the issues is its effect on economic development goals of developing countries. This paper aims to examine International Investment Agreements by questioning its economic and legal implications in development perspective. Using a qualitative research design, it first discusses economic implications of IIAs by examining linkages from IIAs to economic development. For legal implications, it addresses each provision that is considered to have an impact on the issues of development and presents the development problems faced in the application of IIAs. After these examinations, it makes comparative analysis of some of the developing countries, namely Turkey, South Korea, Brazil, South Africa and China. The relationships between IIAs and foreign direct investment, political stability and legal environment, and economic development of these countries will be examined in a historical perspective. Findings show that economic implications of IIAs for developing countries is far from being satisfying. As for legal implications, it suggests that decades of experience show unexpected results in the application of certain clauses and IIAs might limit policy space of developing countries. The results of comparative analysis support these findings as well and suggest that IIAs are insufficient in producing benefits for economic development for developing countries. Yet, for the future, there is still room for improvement by reconstructing and negotiating investment chapters of Preferential Trade and Investment Agreements (PTIAs) in a way to support developing countries' development goals