Boşanan kadının durumu (Elazığ ili örneği)
The status of divorced women: Example of Elazığ
Yazar: ÜMRAN CİHAN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. DİLEK ER
Fırat Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı / Genel Sosyoloji ve Metadoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Sosyoloji = Sociology
Dizin: Boşanma = Divorce ; Boşanmış kadınlar = Divorced women ; Elazığ = Elazığ ; Kadınlar = Women ; Sosyoekonomik durum = Socio-economic situation

Özet:
Aile resmi olarak evlilik bağıyla oluşturulurken; evliliğin son bulması da boşanma ile gerçekleşmektedir. Toplumsal açıdan ailenin devam ettirilmesi neslin devamlılığı ve çocukların toplumsallaştırılması bakımından önemlidir. Boşanmanın sonuçları çiftler, çocuklar ve çiftlerin aileleri açısından çeşitli sorunlara neden olabilmektedir. Yapılan pek çok araştırma, sosyo-kültürel konumu açısından kadının boşanma sonrasında daha çok sorunla karşı karşıya kaldığını ortaya koymuştur. Kadının boşanma sonrasındaki deneyiminin önemli olması ve literatürde bu konuya dair kapsamlı çalışmaların azlığı kadının boşanma sonrasındaki durumunun araştırılmasını gerekli kılmıştır.
Bu çalışmanın amacı, kadının boşanma sonrasındaki durumunu ortaya koymaktır. Bu amaçla, boşanan kadının karşılaştığı sorunları yine kadının gözüyle görebilmek ve bu bakış açısıyla çözümler öngörebilmek için kadının demografik özellikleri, evlenme süreci, evlilik hayatı, aile desteği, ailede boşanma tecrübesi ve boşanma sürecinde yaşanan gelişmeler incelenmiştir.
Çalışmanın evrenini Elazığ'ın şehir merkezinde yaşayan 2003-2014 yılları arasında resmi olarak boşanmış (tekrar evlenmemiş) 2175 kadından oluşmaktadır. Örneklemimiz ise 114 boşanmış kadındır. 
Çalışmanın bulguları amaçlar, alt amaçlar ve hedefler doğrultusunda oluşturulmuş ve altı aşamada değerlendirilmiştir. Bu aşamalar, boşanan kadının sosyo-demografik özellikleri, aile kökenine ilişkin bulgular, evliliğe ilişkin bulgular, evlilik sürecinde aileler arası ilişkiler ve etkileşime dair bulgular, boşanmaya ilişkin bulgular ve boşanma sonrasına ilişkin bulguları içermektedir. Ayrıca kadının eğitim düzeyi, yaş, evlilik biçimi ve süresi, çocuk sayısı, gelir düzeyi, ailenin evlilik sırasında ve boşanma sürecinde desteği, aile içi şiddet durumu, boşanma nedenleri, boşanma sırasında yaşanan olaylar, sorunlarla baş etme stratejileri,  boşanmayı engelleyen etmenler, yeniden evlilik düşüncesi ve boşanma sonrasında yaşanan gelişmeler araştırmanın bulguları bölümünde yer almaktadır.
Çalışmamızda boşanan kadınların eğitim seviyesinin düşük olduğu, evlilik öncesinde ve evlilik sırasında çalıştıkları fakat boşanma sonrasında çalışma hayatına daha fazla katıldıkları ortaya çıkmıştır. Diğer taraftan boşanan kadınların çoğunluğunun "çocuk yaşta" evlendiği, ailesinin evlilik kararında önemli derecede etkili olduğu ve çoğunluğunun ise görücü usulüyle evlendiği sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca boşanmaya ilişkin bulgular, boşanan kadınların evliliğine ilişkin geçimsizlik belirtilerinin evliliklerinin ilk zamanlarında başladığı, boşanma kararını veren ve mahkemeye başvuran tarafın kendisi olduğu bulunmuştur. Diğer taraftan önemli bir bulgu, kadınların gerçek boşanma nedenleri ve resmiyetteki boşanma nedenleri arasındaki farklılıktır. Zira resmiyette boşanma nedeni "şiddetli geçimsizlik" olan kadınların gerçek boşanma nedeninin aldatma olduğu ortaya çıkmıştır. Boşanma sonrasında kadının durumuna ilişkin bulgular, kadınların yaşadığı en önemli sorunun ekonomik problem olduğu, "bir kadın olarak" yaşadığı sorunun ise çevrenin dedikodusu olduğu ortaya çıkmıştır. Diğer taraftan boşanan kadının kendi boşanmasına ilişkin çevresinin tutumunun çoğunlukla "toplumsal baskı ve dedikodu" aracı olarak algıladığı ortaya çıkmıştır. 


Anahtar Kelimeler: Ailenin Devamlılığı, Evlilik, Kadın ve Boşanma.

Abstract:
Family is officially created with the bond of marriage and it ends with divorce. Socially, the continuity of family is important in terms of the continuity of generations and socialization of children. Divorce may cause various problems for couples, their children and families. Numerous studies have shown that women faced more problems after divorce in terms of their socio-cultural position. The importance of the experiences of women after divorce and the lack of comprehensive studies in the literature regarding this subject makes it necessary to investigate women's situation after divorce.
The purpose of this study is to reveal women's situation after divorce. To this end, in order to see the problems experienced by women through women's eyes and to provide solutions with this perspective, women's demographic characteristics, the marriage process, marriage life, family support, divorce experience in family and events occurred during the divorce process were examined.
114 women were selected from 2175 women living in Elazig city center who officially divorced (did not remarry ) between 2003-2014 years. 
Findings of the study were formed according to purposes, sub-purposes and goals, and evaluated in six stages. These phases contained divorced women's socio-demographic characteristics, findings related to family origins, findings related to marriage, findings related to marriage process and relations and interaction between families, findings related to divorce and findings related to period after divorce. In addition, women's educational level, age, type and duration of marriage, income level, support of family during and after the divorce process, domestic violence situation, divorce causes, events occurred during divorce, coping strategies, factors preventing divorce, idea of re-marrying and events occurred after divorce were included in the findings section of the study.
As a result of our study, it has been observed that divorced women have a lower educational level and even though they work before and during marriage, they have a greater participation in working life after the divorce. On the other hand, it has been concluded that majority of divorced women go through "child marriages", their families are significantly dominant over their decision of marriage and most of them have arranged marriages. Besides, according to the findings regarding divorce, it has been determined that the conflict symptoms regarding the marriage of divorced women start at the very beginning and women decide to divorce and go to law themselves. On the other hand, another important finding is the difference between the actual and official reasons for women to divorce. Because women whose official reason to divorce is "irreconcilable differences" actually divorce due to infidelity. According to the findings regarding the condition of women after the divorce, the most important problem being experienced by women is the economic problem, whereas the problem they experience "as a woman" is the gossip of the environment. On the other hand, the divorced women generally perceive the environmental attitude regarding their divorce as a means of "social pressure and gossip". 



Keywords: Continuity of Family, Marriage, Women and Divorce