Elit oryantiring sporcularının fiziksel ve zihinsel test parametrelerinin yarışma sonuçları ile karşılaştırılması
Comparison of physical and mental test parameters of elite orienteering athletes with competition results
Yazar: MERİÇ ARAZOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. BARIŞ GÜROL
Anadolu Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Spor = Sports
Dizin: Fiziksel uygunluk testi = Physical fitness test ; Oryantiring = Orienteering ; Spor = Sports ; Sporcular = Sportsmen ; Yarışmalar = Competitions ; Zeka testleri = Intelligence tests

Özet:
Bu çalışmada oryantiring sporcularının fiziksel ve zihinsel test parametrelerinin sezon sonu yarışma puanları ile karşılaştırılması amaçlanmıştır. Çalışmaya Elit Erkekler (E-21E) kategorisinde yarışan 21 gönüllü katılmıştır. Tüm katılımcılara fiziksel performans parametrelerini belirlemek amacıyla; otur-eriş esneklik testi, 20 m sprint testi, illinois çeviklik testi, aktif sıçrama testi, squat sıçrama testi, McGill core dayanıklılık testi, izokinetik kas kuvveti ölçümü, koşu tabanlı anaerobik sprint testi (RAST) ve 3000 m koşu testi, zihinsel performans parametrelerini belirlemek amacıyla; d2 dikkat testi, uzamsal görselleştirme testi ve zihinsel döndürme testi uygulanmıştır.
Sporcular deneyim yıllarına göre az deneyimli (2-5 yıl) ve deneyimli (5 yıl ve üzeri) olmak üzere 2 gruba ayrılmıştır. 
Gruplar arasında fiziksel test parametrelerinden 20 m sprint, aktif sıçrama, squat sıçrama, zihinsel test parametrelerinden d2TN, d2E2, d2TN-E ve d2KP puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmuştur. Aktif sıçrama ve squat sıçrama testlerinde az deneyimli sporcuların, 20 m sprint testinde ise deneyimli sporcuların daha yüksek performans gösterdiği görülmüştür. d2TN, d2E2, d2TN-E ve d2KP puanları incelendiğinde deneyimli sporcular daha iyi performans göstermiştir.
Fiziksel ve zihinsel test parametreleri ile sezon sonu yarışma puanları arasındaki ilişkiyi belirlemek amacıyla korelasyon analizi kullanılmıştır. Yapılan analiz sonucunda aktif sıçrama, squat sıçrama, RAST yorgunluk indeksi ve 3000 m değişkenleri ile sezon sonu yarışma puanları arasında istatistiksel olarak negatif yönlü, deneyim yılı değişkeni ile sezon sonu yarışma puanları arasında istatistiksel olarak pozitif yönlü anlamlı ilişki bulunmuştur. Regresyon analizi sonucunda deneyim ve aerobik dayanıklılığın performansa etki eden iki önemli bileşen olduğu sonucuna varılmıştır.
Anahtar Kelimeler: Oryantiring, Aerobik dayanıklılık, 3000 m koşu, Deneyim.

Abstract:
The purpose of this study was to compare the physical and mental test parameters of orienteering athletes with the end of season competition scores. 21 volunteers competing in the elite men's (E21E) category participated in the study. Sit and reach flexibility test, 20 m sprint test, illinois agility test, countermovement jump test(CMJ), squat jump test(SJ), McGill core endurance test, isokinetic leg strenght test, the running-based anaerobic sprint test (RAST), 3000 m running test, d2 attention test, spatial visualization and mental rotation test was applied to all participants.
Athletes are divided into 2 groups: less experienced (2-5 years) and experienced (5 years and over).
A statistically significant difference was found within parameters of; the 20 m sprint, countermovement jump, squat jump, d2TN, d2E2, d2TN-E and d2KP scores between the groups. It was observed that less experienced athletes performed better in the active jump and squat jump tests and experienced athletes performed better in the 20 m sprint test. When the d2TN, d2E2, d2TN-E and d2KP scores were examined, experienced athletes performed better.
As a result of the correlation analysis, a statistically significant negative relationship was found between the variables of countermovement jump, squat jump, RAST fatique index and 3000 m running test, a statistically significant positive relationship was found between the variables of  the experience. As a result of the regression analysis, it was concluded that experience and aerobic endurance are two important components that affect performance.
Keywords: Orienteering, Aerobic endurance, 3000 m running, Experience.