Büyük tükürük bezlerinin deneysel hiperlipidemide histolojik incelenmesi
Histological examiation of major salivary gland in experimental hyperlipidemia
Yazar: ESİN ÇALIŞKAN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. RABİA PİŞİRİCİLER
Marmara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Histoloji ve Embriyoloji (Veterinerlik) Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry

Özet:
Büyük Tükürük Bezlerinin Deneysel Hiperlipidemide Histolojik İncelenmesiAD SOYAD: Esin ÇalışkanÖZETBüyük tükürük bezleri; oral hijyenin sağlanması ve diş çürüklerinin önlenmesi gibi birçokfonksiyonu olan tükürük salgısının üretiminden sorumludur. Bu çalışmada deneyselhiperlipideminin büyük tükürük bezlerinin histolojisi üzerine olan etkisi incelendi.Çalışmamızda 16 adet 2-3 aylık Wistar Albino türü sıçan 2 gruba ayrıldı; Kontrol grup(n=8): üç ay süreyle normal yem ve Hiperlipidemik grup (n=8): üç ay süreyle % 1.63kolesterol, % 0.41 kolik asit ve % 16.2 ayçiçek yağı içeren diyet ile beslendi. Deney sonundasakrifiye edilen sıçanlardan alınan kan örneklerinde lipid tayini edildi. Histolojik incelemeiçin büyük tükürük bezlerinden alınan kesitler Oil Red O ve Sudan Black B boyaları ileboyanarak ışık mikroskopu ile incelendi. Hücre içi lipid damlacıklarının boyutu spotadvanced yazılımı ile ölçüldü.Hiperlipidemik sıçanlarda kontrollere kıyasla kan kolesterol, trigliserid, total lipid veLDL değerlerinde istatistiksel olarak anlamlı bir artış ve HDL değerlerinde anlamlı bir azalmatespit edildi. Hiperlipidemik gruba ait parotis, sublingual ve submandibular bezlerindeortalama hücre içi lipid sayısı anlamlı düzeyde arttı (sırasıyla p=0.001, p=0.001 ve p=0.035).Hiperlipidemik gruba ait parotis ve sublingual bezlerde ortalama lipid çapları anlamlı artışgösterirken (p=0.001 ve p=0.009), submandibular bezde iki grup arasında anlamlı bir farkbulunamadı (p=0.074). Parotis bezinde seröz hücreler, sublingual bezde ise serözyarımay veçok az miktarda da müköz hücrelerde lipid birikimi görüldü. Hiperlipidemiden submandibularbezin diğer bezlere oranla daha az etkilendiği ve serözyarımay ve müköz hücrelerde azmiktarda lipid birikimi olduğu gözlendi.Sonuçlarımız hiperlipideminin histolojik olarak parotis ve sublingual bezlerde yoğunlipid birikimine sebep olduğunu gösterirken submandibular bezde kısmi bir direnç tespitedildi.

Abstract:
Histological Examiation of Major Salivary Gland in Experimental HyperlipidemiaName and Surname: Esin ÇalışkanSUMMARYSaliva is mainly produced by major salivary glands and responsible for oral hygine andprevention of dental carries. In this study, the histological effect of hyperlimidemia on majorsalivary glands was examined.Sixteen 2-3 month old Wistar Albino rats were enrolled into the study. Rats were dividedinto 2 groups; Control group (n=8); three months of feeding by a normal diet andHyperlipidemic group (n=8); three months of feeding by a hyperlipidemic diet containing1.63% cholesterol, 0.41% kolic asit and 16.2% sunflower oil. Rats were sacrified at the end ofthree months and blood samples were taken for the lipid analysis. For histological analysis,slides of major salivary glands were stained by Oil Red O and Sudan Black B and evaluatedunder light microscopy. The size of the intracellular lipid droplets was measured by using spotadvanced version program.Serum levels of cholesterol, triglycerid, total lipid and LDL were significantly increasedand HDL was significantly decreased in hyperlipidemic group with respect to control group.The amounts of intracellular lipid accumulation in parotid, sublingual and submandibularglands were significantly increased in hyperlipidemic group (p=0.001, p=0.001 and p=0.035,respectively). In hyperlipidemic group, the mean diameter of lipid droplets in parotid andsublingual glands was significantly increased (p=0.001 and p=0.009, respectively) whencompared to control group, the difference was not significant for submandibular gland(p=0.074). The cell types affected by hyperlipidemia were serous cells in parotid and serousdemilunar and, to a lesser extent, mucous cells in sublingual gland. Submandibular gland wasless severely affected from hyperlipidemia than other major salivary glands, and serousdemilunar and mucous cells at lesser degrees were involved.Our results show that hyperlipidemia causes a massive lipid accumulation in parotid andsublingual glands while submandibular gland exerts a partial resistance.