Akromegalide morbidite ve mortalite, morbiditenin mortaliteye etkisi
In acromegaly, morbidity and mortality, the impact of morbidity on mortality
Yazar: GULDARAN BAKHDIYARLI
Danışman: PROF. DR. PINAR KADIOĞLU
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Cerrahpaşa Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: İç Hastalıkları = Internal diseases

Özet:
Amaç: Çalışmamızda merkezimizde takipli akromegali hastalarında demografik, klinik ve hormonal özelliklerinin, tedavi seçenekleri ve tedavi yanıtlarının, komorbidite sıklığının,  mortalite açısından öngörücülerinin belirlenmesi amaçlanmıştır.
Gereç ve yöntem: Çalışmaya dahil edilen akromegali tanılı 372 hasta geriye dönük incelendi. Sağ ve ölen hasta grupları demografik, klinik ve hormonal özellikleri, tedavi seçenekleri ve tedavi yanıtları, komorbidite ve mortalite oranları açısından karşılaştırılmıştır.
Bulgular: Çalışmaya dahil edilen hastaların %57,2'i kadın, ortalama yaş 53,1±0,7 yıldı. Ölen hasta sayısı 25 (%7,2) saptandı. Ölen hastalarda ortanca tanıda gecikme süresi 11 aydı. Sağ hasta grubunda preoperatif hipopitüitarizm daha yüksek iken, postoperatif hipopitüitarizm ölen hastalarda daha yüksekti. Sağ hastaların %26'ında seyrek granüllü adenom saptanmışken, ölen hasta grubunda görülmedi. Preoperatif ve son başvurudaki biyokimyasal değerlendirmelerde fark bulunmazken, sağ hasta grubunda ölen hasta grubuna oranla postoperatif 3. ay kontrolünde biyokimyasal remisyon daha yüksekti. Ölen hasta grubunda hipertansiyon, konjestif kalp yetmezliği, koroner arter hastalığı ve malignite daha yüksek oranda görülmüş olup, en sık ölüm nedeni kardiyovasküler hastalıklardı. Majör istenmeyen kardiyovasküler olaylar (MACE), malignite ve tanıda gecikme süresi mortalite açısından öngörücüler olarak değerlendirildi. 
Sonuç: Çalışmamızda akromegali hastalarında tanıda gecikme süresi, MACE ve malignitenin önemli mortalite belirleyicileri olduğu tespit edildi. Erken teşhis, biyokimyasal kontrolün sağlanması, komorbiditeler ve sık rastlanan maligniteler açısından taramaların yapılması sağkalım açısından önemlidir.

Anahtar kelimeler: somatotropinoma , mortalite, sistemik komplikasyon, kanser

Abstract:
Aim: The aim of our study was to determine the demographic, clinical, and hormonal characteristics, treatment options and responses, the frequency of comorbidity and predictors of mortality in acromegaly patients.
Material and Method: The 372 patients with acromegaly included in the study were retrospectively examined. The surviving and deceased patient groups were compared in terms of demographic, clinical, and hormonal characteristics, treatment options, treatment responses, comorbidity, and mortality rates.
Results: Of the patients included in the study, 57.2% were female, with a mean age of 53.1±0.7 years. The number of deceased patients was 25 (7.2%). Diagnostic delay was higher in deceased patient group. Preoperative hypopituitarism was higher in the surviving patient group, while postoperative hypopituitarism was higher among the deceased patients. Sparsely granulated adenomas were observed in 26% of surviving patients, whereas none were found among the deceased patients. There were no differences in biochemical assessments between the two groups at preoperative and last visits. However, it was observed that biochemical remission at the 3-month postoperative follow-up was higher among the surviving patient group. The deceased patient group had higher rates of hypertension, congestive heart failure, coronary artery disease, and malignancy, with cardiovascular diseases being the most common cause of death. Major adverse cardiovascular events (MACE), malignancy, and diagnostic delay were evaluated as predictors of mortality
Conclusion: In our study, diagnostik delay, MACE, and malignancy were identified as significant determinants of mortality in acromegaly. Early diagnosis, achieving biochemical control, and screening for comorbidity and common malignancies are important for survival.

Keywords: somatotropinoma, mortality, systemic complications, cancer