Okullardaki psikolojik iklim ve iş motivasyonu arasındaki ilişki
Relationship between psychological climate and work motivation in schools
Yazar: TAYFUN EROĞLU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HAMİT ÖZEN
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Liderlik = Leadership ; Motivasyon = Motivation ; Okullar = Schools ; Psikolojik iklim = Psychological climate ; Ölçekler = Scales ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Amaç: Bu çalışmanı amacı, öğretmenlerin görev yaptıkları okullardaki psikolojik iklim algıları ile iş motivasyonları arasındaki ilişkileri inceleyerek, aralarındaki ilişkiyi ortaya koymak ve oluşacak bilgi birikimine ve farkındalığa katkı sağlamaktır.
Yöntem: Bu araştırmada ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın evrenini 2017-2018 eğitim öğretim yılında Konya ili Selçuklu, Meram ve Karatay ilçelerinde çalışan toplam 16.307 öğretmen oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemini ise tek aşamalı küme örnekleme yöntemi ve uygun örnekleme yöntemi ile seçilen 41 okulda çalışan ve uygulamaya gönüllü katılan 659 öğretmen oluşturmaktadır. Veriler "Kişisel Bilgi Formu", "Psikolojik İklim Ölçeği" ve "Çok Boyutlu İş Motivasyonu Ölçeği" kullanılarak elde edilmiştir. Veriler IBM SPSS 25 paket programı ile analiz edilmiştir. Psikolojik iklim ve motivasyon arasındaki yordayıcı ilişkileri belirlemek amacıyla çoklu doğrusal regresyon analizi yapılmıştır. Ölçeklere ilişkin doğrulayıcı faktör analizi yapmak amacıyla LISREL 8.51 programı kullanılmıştır. 
Bulgular: Öğretmenlerin okullarında algıladıkları psikolojik iklimin cinsiyet değişkenine göre; motivasyon düzeylerinin ise yaş, mesleki kıdem ve mevcut okuldaki çalışma süresine göre anlamlı düzeyde farklılaştığı görülmüştür. Buna ilaveten iş motivasyonu alt boyutlarının psikolojik iklimin anlamlı bir yordayıcısı olduğu bulgusu elde edilmiştir. 
Sonuç ve Öneriler: Erkek öğretmenlerin daha olumlu psikolojik iklim algısına sahip olduğu; yaş, mesleki kıdem ve mevcut okuldaki çalışma süresinin artmasıyla öğretmenlerin motivasyon düzeylerinin azaldığı ve iş motivasyonunun alt boyutlarının psikolojik iklim varyansının %13,5'ini açıkladığı sonucuna ulaşılmıştır. Okul yöneticilerine, öğretmenleri motive edebilmek için onların ihtiyaçlarını, amaçlarını, beklentilerini bilmeleri ve uygulamalarında bu bilgileri kullanmaları konusunda önerilerde bulunulmuştur. Eğitim yöneticileri için okul yöneticisi atamasında/görevlendirmesinde liderlik becerilerine sahip kişileri tercih etmeleri konusunda öneriler sunulmuştur. Son olarak araştırmacılar için farklı evren ve örgütlerde çalışmanın yapılabileceği ve farklı kavramlar eklenerek ve karma araştırma yöntemi kullanılarak yeni araştırmaların yapılabileceği konusunda önerilerinde bulunulmuştur.

Anahtar kelimeler: Psikolojik iklim, İş motivasyonu, Motivasyon, Okul, Liderlik

Abstract:
Purpose: The aim of this study is to investigate the relationships between the psychological climate perceptions and work motivation in the schools where teachers work and to contribute to the accumulation of knowledge and awareness.
Method: Correlational model was employed in this study. The population of the study consists of 16.307 teachers working in Selçuklu, Meram and Karatay districts of Konya in 2017-2018 academic year. The sample of the study consisted of 659 teachers who work in 41 schools selected by one-stage cluster sampling method and appropriate sampling method. The data were collected with "Personal Information Form", "Psychological Climate Scale" and "Multidimensional Work Motivation Scale". Data were analyzed by IBM SPSS 25 package program. Multiple linear regression analysis was performed to determine the predictive relationships between psychological climate and motivation. LISREL 8.51 program was used to make confirmatory factor analysis.
Results: It was observed that motivation levels differ significantly according to age, professional seniority and working time in the current school and the psychological climate perceived by teachers in their schools differ significantly according to the gender. In addition, we found that sub-dimensions of work motivation has been a significant predictor of the psychological climate.
Conclusion and Suggestions: It was concluded that male teachers have a more positive psychological climate perception, that the motivation levels of the teachers decrease with the increase of age, professional seniority and working time in the current school and that the sub-dimensions of work motivation has been explained 13.5% of psychological climate variance. The school administrators have been advised to know their needs, goals, expectations and use them in order to motivate the teachers. They have been suggested to choose the people with leadership skills in the appointment / assignment of school heads. Finally, it has been suggested that researchers can work in different populations and organizations and new researches could be done by adding different concepts and using mixed research method.

Keywords: Psychological climate, Work motivation, Motivation, School, Leadership