Yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde akademik dinleme becerisinin geliştirilmesi
Developing academic listening skills in teaching Turkish as a foreign language
Yazar: MEVLÜT ELLİALTI
Danışman: PROF. DR. ZEKERYA BATUR
Uşak Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türkçe Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Akademik dinleme = Academic listening ; Dinleme = Listening ; Dinleme becerisi = Listening skill ; Hedef dil = Target language ; Türkçe = Turkish ; Türkçe öğretimi = Turkish teaching ; Uluslararası öğrenciler = International student ; Yabancı dil öğretimi = Foreign language teaching

Özet:
Bu çalışmanın amacı iktisadi ve idari bilimler alanında öğrenim görmekte olan uluslararası öğrencilerin akademik dinleme becerilerini geliştirmektir. Bu amaç doğrultusunda akademik dinleme kazanımları belirlenmiş, dinleme etkinlikleri oluşturulmuş ve bu etkinliklerin uygulaması gerçekleştirilerek öğrencilerin gelişimleri takip edilmiş, değerlendirilmiş ve sonuçlar ortaya konulmuştur. Bu araştırmada, nicel ve nitel araştırma yöntemlerinin bir arada kullanıldığı karma araştırma modeli kullanılmış ve belirlenen amaçlara ulaşılması adına yakınsayan paralel desen kullanılarak desenlenmiştir. Literatür taraması, ihtiyaç analizi ve uzman görüşleri doğrultusunda belirlenen kazanımlar doğrultusunda 8 haftalık akademik dinleme etkinlikleri oluşturulmuştur. Bu etkinlikler Pamukkale Üniversitesi'nde iktisadi ve idari bilimler alanında öğrenim gören birinci sınıf öğrencilerine uygulanmıştır. Öğrencilerin akademik dinleme bakımından gelişimleri uygulama öncesinde yapılan ölçümler ile uygulama sürecinde elde edilen ölçümler karşılaştırılarak incelenmiştir. 
Elde edilen bulgulara göre öğrenciler dinleme becerilerinin çok iyi düzeyde olduğunu ve dinleme becerisinin akademik başarı için en önemli beceri olduğunu düşünmektedir. Uluslararası öğrenciler en çok alanlarıyla ilgili bir dersi ve konuşmayı dinlerken konuyu özetleyerek not tutmakta zorlanmaktadır. İktisadi ve idari bilimler özelinde öğrenciler; bilinmeyen / yeni kelime ve kavramların olması, konuşanın / öğretim görevlisinin konuşma hızı ve aksan problemi, öğretim görevlisinin tek düze (düz anlatım) ders anlatımı (öğretim yöntem ve materyali sorunu), akademik terimlere yönelik sözlük yetersizliği nedenleriyle derslerde sorun yaşamaktadır.
Uygulama sürecinde öğrencilerin dinleme öncesinde öğrencilerin dinleme hedeflerini belirleyebildikleri, dinleme sürecinde karşılaşabilecekleri hedef kelimeleri ve güçlükleri tahmin edebildikleri ve belirlenen hedeflere yönelik dinleme stratejilerini oluşturabildikleri; dinleme sonrasında sahip olunan ön bilgilerini kullanabildikleri ve çoğunun dinleme hedeflerine ulaşabildikleri saptanmıştır. Uygulama süresince öğrencilerin dinleme öncesi etkinliklerde daha başarılı oldukları, dinleme süreci etkinliklerde diğerlerine oranla daha az başarılı oldukları ve belirlenen kazanımları daha düşük oranda gerçekleştirdikleri görülmüştür. Gerçekleştirilen uygulama ile öğrencilerin dinleme düzeylerinin ortalama %52,4 oranında geliştiği; öğrencilerin alanlarıyla ilgili kelime bilgilerinin %128,7 oranında arttığı ve genel olarak alan temelli akademik dinleme uygulamaları ile %33,1 oranında gelişim gösterdikleri ortaya konulmuştur.
Ulaşılan bu bulgular sonucunda alan temelli akademik dinleme planlamalarının ve etkinliklerinin uluslararası öğrencilerin akademik yaşamlarına sağlayacağı katkılar konusunda araştırmacılar ve eğitimciler için birtakım önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
The aim of this study is to develop academic listening skills of the international students who are studying at economics and administrative sciences departments. For this aim academic listening objectives were determined, listening activities were developed and these activities were applied. With the implementation, the development of the students were tracked, evaluated and thre results were revealed. The study was designed as a mixed method research. The objectives were determined with the literature review, need analysis and expert opinions, and the 8-week academic listening activities were developed through these objectives. The activities were applied on the first grade international students of the economics and administrative sciences departments. The development of the students were observed with the measurements made at the beginning and at the implementation process.
According to the findings obtained from the study, students think that their listening level is at a good level and listening is the most important skill for their academic success. International students mostly have difficulties in taking notes while listening to a lecture or speech. Specific to the students of the economics and administrative sciences, students have difficulties in unknown / new words or terms, the speaking speed and the accent problem of the speaker / lecturer, using direct instruction method in the lesson, lack of academic term dictionary. 
In the process of the implementation, it has been found out that before they listen, students can determine the listening targets, can guess the possible target words and the difficulties, and form listening strategies according to the objectives; and after they listen, they can use their prior knowledge and reach their listening targets. During the implementation, students were more successful in pre-listening activities and less successful in while-listening activities. With the implementation it was seen that that students' listening achievements were developed by 52.4%; the academic word knowledge was increased by 128.7 %, and students made progress in academic listening by 33.1%.
As a result of these findings, some suggestions have been made for the researchers and educators regarding the contribution of the field-based academic listening designing and activities to the academic lives of the international students.