Spor yapıları: Olimpiyat stadyumları
Sports structures: Olympic stadiums
Yazar: ALPER AKSOY
Danışman: PROF. DR. SEVGİ LÖKÇE
Erciyes Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
Günümüzde birçok spor organizasyonu düzenlenmektedir ancak Olimpiyat oyunları; ruhu, düzenlenme amacı, büyüklüğü ve görkemiyle öne çıkmaktadır. Olimpiyat oyunlarının tarihi M.Ö. 14. Yüzyıla kadar uzanmaktadır. Antik Yunan'da Tanrı Zeus ve ülke barışı için her 4 yılda bir düzenlenen Olimpiyat Oyunları, M.Ö. 4. Yüzyılda kesintiye uğramış olsa da 19. Yüzyılın sonlarına doğru, bu sefer de dünya barışı için yeni spor dalları, yeni kurallar ve yeni tesislerle yeniden düzenlenmeye başlamıştır.Sanayi devrimi ve arkasından gelen savaşlarla, 20. Yüzyılın başlarında yeniden şekillenen dünya düzeninde, Olimpiyat Oyunları, ülkeler arasındaki güç gösterisi açısından daha da önem kazanmıştır. Bilhassa gelişmiş ülkeler, yeniden, 4 yılda bir düzenlenen Olimpiyat Oyunları Organizasyonunu alabilmek için büyük bir yarış içerisine girmişlerdir. Bu ülkeler arasındaki güç yarışı, Olimpiyat Oyunları İçin yapılan tesislerin niteliğinin artmasına ve mimarlıkta yeni arayışların başlamasına katkı sağlamıştır.Bu çalışmada, bu dönüşüm ve yarış içerisinde gelişme gösteren Modern Olimpiyat Stadyumları, yerleşkeleri, mimarileri, strüktürleri, planlama ilkeleri,tasarım kriterleri, teknolojileri, kapasiteleri ve malzemeleri bakımından incelenmiştir. Bu inceleme yapılırken uluslararası spor federasyonlarının koyduğu kurallar gözönünde tutulmuştur. Yapılan incelemelerde özellikle 1972 Münih Olimpiyat oyunlarından sonra stadyum mimarisinde yeni arayışların daha da hızlandığı gözlenmiştir.Yapımı için büyük kaynaklar aktarılan bu Olimpik Stadyumlardan birçoğunun günümüzde tam kapasite kullanılamadığı,yeniliklere ayak uyduramadığı,işletme masraflarının düşürülemediği ,ulaşım ve altyapı konusunda yetersiz kaldığı için yeni önerilerin geliştirilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.Anahtar Kelimeler: Olimpiyat Stadyumları, Olimpiyat Oyunları, Spor, Spor Tesisleri

Abstract:
At the present day many sport organizations are being organized, yet Olympic Games stand out with its spirit, aim of organization, greatness and glory. Olympic Games dates back to the 14th century B.C. Although Olympic Games organized every 4 years for the God Zeus and peace of in ancient Greece were interrupted in the 4th century B.C., new sport branches with new rules and new facilities were started to be organized for the world peace towards the end of the 19th century.When the world was reformed at the beginning of 20th century after Industial Revolution and wars, Olympic Games became more important. Especially developed countries went in for a big race to have Olympic Games organized every 4 years in their own countries. Power contest among these countries have contributed to increase the number of facilities made for Olympic Games and new searches in architecture.In this study, Modern Olympic Stadiums showing progress in this transformation and contest were analysed in terms of their campuses, architectural styles, structures, planning principles, desisgn criteria, technologies, capacities and materials. For this analysis, rules established by international sport federations were taken into consideration. Especially after Munich Olympic Games in 1972 that new searches in stadium architecture gained speed were observed through these researches.It is concluded that new offers should be made since many of these Olympic Stadiums for whose construction great amounts of resources were used are not used at full capacity, cannot keep pace with innovations and are below strength in terms of transportation and infrastructure in which operation costs are not decreased.Keywords: Olympic Stadiums, Olympic Games, Sport, Sports Facilities