Kars âşıklık geleneği: Âşık Bilal Ersarı
Minstrelsy tradition in kars: Minstrel Bilal Ersari
Yazar: ELİF BEKTAŞ
Danışman: PROF. DR. AYHAN EROL
Dokuz Eylül Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Müzik Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Halk Bilimi (Folklor) = Folklore  ; Müzik = Music
Dizin: Aşık edebiyatı = Minstrel literature ; Aşıklar(Aşıklık geleneği) = Minstrel tradition ; Ersarı, Bilal = Ersarı, Bilal ; Halk ozanları = Troubadours ; Kars = Kars ; Türk halk müziği = Turkish folk music

Özet:
Kars ili âşıklık geleneği, Anadolu âşıklık geleneği bağlamında benzer özelliklere sahip olduğu gibi diğer yörelerdeki âşıklık geleneklerinden kimi uygulamalarıyla farklı bir yapıya sahiptir. Yeni üretilen sözleri, geleneğin ezgi havuzunda bulunan melodilerle birleştirmek, Kars âşıklık geleneğinin yaratıcı uğrağıdır. Başka bir deyişle Kars âşıkları geçmişten günümüze, yeni yazdıkları, daha doğru bir ifadeyle doğaçlama olarak söyledikleri dizeleri, geleneğin kendisine tevarüs ettiği kalıp ezgilerle birleştirerek, geleneğin nasıl sürekli yeniden üretilmiş ve üretilmekte olduğuna görünürlük kazandırmaktadır. Kars âşıklarının kullandıkları kalıp ezgiler, uygulayıcıları ve araştırmacıları tarafından kimi zaman "hava" kimi zaman da "makam" nitelemesiyle anılırlar. 
Bu çalışma, tarihsel perspektiften Kars ili âşıklık geleneğini anlamaya çalışırken, Âşık Bilal Ersarı üzerinden yürütülen bir vaka incelemesi (case study) ile geleneğin sürekliliğine ve değişimine ışık tutmaya çalışmaktadır. 
Çalışma üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde öğrenme süreci üzerinde durularak, Türkiye âşıklık geleneğinin temel unsurlarına görünürlük kazandırmak hedeflenmiştir. Ayrıca genel Âşıklık geleneği hakkında bilgi verilmiş, çalışmanın odağında bulunan "âşık" profili çizilmeye çalışılmıştır. İkinci bölümde âşıklık geleneği Kars ili özelinde ele alınarak, Kars âşıklarının kullandıkları ezgi kalıpları ve bu ezgi kalıplarının kullanımlarına dair veriler sunularak, icraların performans alanları tespit edilmiştir. Üçüncü bölümde ise çalışma Âşık Bilal Ersarı özelinde, Kars İli âşıklık geleneğinin pratikte öne çıkan temel unsurları üzerinde durularak, âşığın şiirleri ele alınmış, kullandıkları havaların/makamların yeni notasyonları analiz edilmiştir.

Abstract:
Though the minstrelsy tradition of Kars has similar characteristics in terms of minstrelsy tradition of Anatolia, with its some different practices it has a distinctive structure than those of other regions. Boiling newly derived sayings into the melodies of the melody pool of the tradition is a creative frequent destination for the minstrelsy tradition of Kars. In other words, by combining the lines which they sings extemporally into the model melodies inherited from the tradition itself, the minstrels of Kars make "how the tradition has been continuously reproduced so far and is still being reproduced" visible. The model melodies used by the minstrels of Kars are sometimes called as "tune" and "mode" sometimes by their practitioners. 
This study aims to understand the minstrelsy tradition of Kars from a historical perspective, and tries to shed light on the continuity and change of the tradition through a case study over Minstrel Bilal Ersarı.
The study comprises of three parts. In the first part, by focusing on learning process we aimed to make the basic elements of the minstrels tradition apparent. In addition, information about general minstrelsy tradition was given, and the profile of "minstrel" which is in the centre of the study was tried to be drawn. In the second part, the tradition of minstrelsy was studied specific to province of Kars, and by presenting information about model melodies and their usage, performance areas of the practices were identified. In the third part, specific to Minstrel Bilal Ersarı, by focusing on the basic elements of the minstrelsy tradition of Kars, the poems of the minstrel were studied, and new notations of the tune and mode they use were analyzed.