18-65 yaş arası kadınlarda yeme davranışları ve yeme farkındalığının değerlendirilmesi
Evaluation of eating behaviors and mindful eating in women aged 18-65 years
Yazar: BÜŞRA YILDIZ
Danışman: PROF. DR. VOLKAN DEMİRHAN YUMUK
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Hollanda yeme davranışı anketi = Dutch eating behavior questionaire ; Obezite = Obesity ; Yeme farkındalığı = Mindful eating

Özet:
Bu araştırmanın amacı 18-65 yaş arası kadınlarda duygusal, dışsal, kısıtlayıcı yeme davranışlarının ve yeme farkındalığının değerlendirilmesidir. Araştırma Ekim 2021-Aralık 2022 tarihleri arasında, beden kütle indeksi (BKİ)≥18,5 kg/m² olan 284 kadın birey ile yürütülmüştür. Katılımcılara sosyodemografik özellikleri, sağlık bilgileri, beslenme alışkanlıkları, zayıflama diyeti öyküsü, egzersiz durumu ve antropometrik ölçümleri için bir anket formu, yeme davranışlarını değerlendirmek için Hollanda Yeme Davranışı Anketi (DEBQ) ve yeme farkındalığını değerlendirmek için Yeme Farkındalığı Ölçeği (YFÖ-30) uygulanmıştır. Katılımcıların ortalama yaşı 35,5±8,69 yıldır. BKİ sınıflandırmasına göre bireylerin %23,2'sinin (66 kişi) normal, %40,5'inin (115 kişi) fazla kilolu, %36,3'ünün (103 kişi) obezitesi olduğu saptanmıştır. Kısıtlayıcı yeme puanı ile dışsal yeme puanı arasında negatif yönlü (r:-0,209), dışsal yeme puanı ile duygusal yeme puanı arasında pozitif yönlü (r:0,382) ilişki olduğu saptanmıştır (p<0.05). YFÖ-30 puanı (yeme farkındalığı puanı) ile; dışsal yeme (r:-0,570) ve duygusal yeme (r:-0,635) puanı arasında negatif yönlü, kısıtlayıcı yeme puanı (r:0,210) arasında ise pozitif yönlü ilişki olduğu saptanmıştır (p<0.05). YFÖ-30 puanı ile tüm YFÖ-30 alt faktör puanları arasında pozitif yönlü ilişki saptanmıştır (p<0.05). Kadınların BKİ değeri ile; duygusal yeme puanı arasında pozitif (r:0,135), YFÖ-30 puanı arasında negatif yönlü (r:-0,130) ilişki saptanmıştır (p<0.05). Kadınların BİA ölçümü kullanılarak saptanan vücut yağ yüzdesi ile; duygusal yeme puanı arasında pozitif (r:0,120), YFÖ-30 puanı arasında negatif yönlü (r:-0,144) ilişki saptanmıştır (p<0.05). Vücut yağ yüzdesi normal olan kadınların YFÖ-30 puanı, vücut yağ yüzdesi yüksek olan kadınların YFÖ-30 puanından daha yüksektir (p<0.05). Kadınların en son yaptıkları zayıflama diyetinde verdikleri kilonun korunma süresi ile; duygusal yeme puanı arasında negatif (r:-0,260), YFÖ-30 puanı arasında ise pozitif yönlü (r:0,208) ilişki saptanmıştır (p<0.05).

Abstract:
The aim of this study is to evaluate emotional, external, restrained eating behaviors and mindful eating of women aged 18-65. The study was conducted with 284 female individuals with a body mass index (BMI)≥18.5 kg/m² between October 2021 and December 2022. A questionnaire for sociodemographic characteristics, health information, nutritional habits, weight loss diet status, exercise status and anthropometric measurements, Dutch Eating Behavior Questionnaire (DEBQ) to evaluate eating behaviors and Mindful Eating Questionnare (MEQ-30) to evaluate mindful eating status were applied to the participants. The mean age of the participants was 35.5±8.69 years. According to BMI classification, 23.2% (66 people) of the individuals were determined normal, 40.5% (115 people) overweight, and 36.3% (103 people) with obesity. It was determined that there was a negative relationship (r:-0.209) between the restrained eating score and the external eating score, and a positive relationship (r:0.382) between the external eating score and the emotional eating score (p<0.05). With the MEQ-30 score (mindful eating score); it was determined that there was a negative relationship between external eating (r:-0.570) and emotional eating (r:-0.635) scores, and a positive relationship between restrained eating score (r:0.210) (p<0.05). A positive correlation was found between MEQ-30 score and all MEQ-30 sub-scale scores (p<0.05). With the BMI of women; there was a positive relationship between emotional eating score (r:0.135) and a negative relationship between MEQ-30 score (r:-0.130). With the body fat percentage determined by the BIA measurement of the women; there was a positive relationship between emotional eating score (r:0.120) and a negative relationship between MEQ-30 score (r:-0.144) (p<0.05). The MEQ-30 score of the women with normal body fat percentage was higher than the MEQ-30 score of the women with high body fat percentage (p<0.05). With the duration of maintaining the weight lost in the last weight loss diet of women; there was a negative relationship between emotional eating score (r:-0.260) and a positive relationship between MEQ-30 score (r:0.208).