Romatoid artritli hastalarda tedavi yanıtını belirlemede romatoid faktör alt gruplarının yeri
Allocate of rheumatoid arthritis patient treathment response rheumatoid factor subgrup
Yazar: AHO NAJİB
Danışman: PROF. DR. ŞULE YAVUZ
Marmara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2011
Konu: Romatoloji = Rheumatology
Dizin: Antikorlar-monoklonal = Antibodies-monoclonal ; Artrit-romatoid = Arthritis-rheumatoid ; Metotreksat = Methotrexate ; Romatizmal hastalıklar = Rheumatic diseases ; Romatoid faktör = Rheumatoid factor ; Tedavi = Treatment ; Tümör nekroz faktörleri = Tumor necrosis factors

Özet:
GİRİŞ: Romatoid artrit (RA); etyolojisi belli olmayan, kronik olarak eklemleri tutanve deformitelerle seyreden sistemik bir hastalıktır. RA'li olguların çoğunluğunda hastalıkortaya çıktıktan sonraki ilk iki yıl içerisinde sıklıkla belirgin eklem hasarı görülmektedir.Romatoid artrit tedavisinde kullanılan ilaçları hastalığın seyrini değiştirdiği kabul edilen(DMARD = Disease Modifying Anti Rheumatic Drugs) ve Rituximab Bu ilaçlar uygunşekilde kullanıldıklarında erozyonların ortaya çıkışını önlemekte veya yavaşlatmaktadırlar.Bugrup ilaçlarla yanıt alınamayan hastalarda ise biyolojik ajanlar olan Tümör nekrozis faktör-?blokerleri (infliksimab etanercept adalimumab) veya CD20 monokolonal antikoru Rituximabkullanılmaktadır. Bu güne kadar yapılan çalışmalarda tedaviye yanıt hastalığın seyrininnasıl olacağını tahmin edebilmek için çeşitli markerlar üzerinde durulmuştur. Fakat serolojikmarkerların RA teavisindeki yeri henüz bilinmemektedir.METOD: Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi romatoloji polikliniğindeOcak 2009- Ocak 2010 tarihleri arasında romatoid artrit tanısı almış 40 hasta çalışmayaalınmıştır. İlk grup 20 hastadan oluşuyordu. Bu hastalar en az 6 ay anti-TNF grup ilaçlardanbir veya ikisini kullanırken DAS 28 de 1.6 iyileşme sağlayıp bu tedaviye devam edenlerdi.Diğer 20 hasta ise en az 6 ay anti-TNF grup ilaçlardan bir veya ikisini kullanırken DAS28 de1.6 iyileşme sağlanmamış olması nedeniyle rituximab tedavisine geçenlerden oluştu.Demografik özellikleri açısından anlamlı fark olmayan Her iki gruptada serumda RFserotiplerine bakıldı.SONUÇLAR: Tedavi öncesi ve sonrası DAS28 deki değişim (ortalama DAS28skorundaki düşme olarak) grup2 `de anlamlı olarak daha fazla; Tedavi öncesi DAS28vsTedavi sonrası DAS28 = 5.80±1.02 vs 19.85±1.27, p=0.17 Tedavi öncesi ve sonrasıhastaların fonksiyonel sınıflarındaki değişim (ortalama düşme olarak) grup2 de anlamlı olarakdaha fazla; tedavi öncesi fonksiyonel sınıf vs tedavi sonrası fonksiyonel sınıf = 0.15±0.36 vs0.8±0.41, p<0.001Rituximab ile tedaviye geçilen hastalarda RF pozitiflik oranı anlamlı olarak dahayüksek.anti-TNF grubunda(grup1) RF - / + vs Rituximab(grup2) grubunda = 13/7 vs. 0/20,p<0.001 grup 2 ile grup 1 karşılaştırıldığında IgRF değerlerinin tamamı ortalama olarak dahayüksek bulundu. IgARF (grup1 vs. Grup2) = 0.56±0.64 vs. 1.56±0.88,p<0.001 IgMRF(grup1 vs. Grup2 = 1.28±1.06 vs. 2.19±0.95,p<0.001 ve IgGRF (grup1vs. Grup2) =0.16±0.12 vs. 0.46±0.58,p<0.001Tedavi öncesi ve sonrası ESR deki değişim (ortalama ESR düşme olarak) grup2 deanlamlı olarak daha fazla; Tedavi öncesi ESR vs Tedavi sonrası ESR= 0.5513.01± vs1.47±15.39, p=0.003 Tedavi öncesi ve sonrası CRP deki değişim (ortalama CRP vs düşmeolarak) grup2 de anlamlı olarak daha fazla; Tedavi öncesi CRP vs Tedavi sonrası CRP=3.75±7.71 vs 10.95±12.33, p=0.03 Rituximab ile tedaviye geçilen hastalarda ekstra-artikülerhastalık (EAH) bulunma sıklığı daha yüksek. anti-TNF grubunda EAH yok vs var /Rituximab grubunda = 19/1 vs. 9/11, p=0.001 Rituximab grubunda kemik erozyonu sıklığının(KE) anti- TNF grubunda kalan hastalara göre fazla olduğu gözlendi. (Anti-TNF grubundaKE yok/var vs Rituximab grubu= 15/5 vs. 6/14, p=0.01 )TARTIŞMA: Rituximab ile tedaviye geçilen hastalarda bakılan RF subgruplarıanlamlı olarak daha yüksek bulunması tedavi yanıtını önceden belirlemede RF subgruplarınabakılması yol gösterici olabilir. Ayrıca ekstraartıküler hastalık bulunması IgA ve IgG RFdüzeyleriyle ilişkili olabilir.

Abstract:
INTRODUCTION:Rheumatoid arthritis (RA) is a chronic inflammatory and destructive joint disease ofunknown etiology. RA causes severe joint destruction in most of the patinets whithin the veryfirst years of disease onset. Mainly DMARDs (Disease Modifying Anti Rheumatic Drugs)are used to treat RA. Proper use of these drugs result in prevention or at least in a delayedonset of destructive changes. In patients refractory to conventional treatment biologic agentsagainst tumor necrosis factor alpha (Anti -TNF ?), namely infliximab, etanercept andadalimumab, and rituximab are used. Up to date data on the interpretation of serologicalmarkers in relation to disease treatment is sparse.METHOD: Fourty patients diagnosed with RA at the outpatient clinics of the MarmaraUniversity department of rheumatology were included to the study between January, 2009 andJanuary 2010. First set of 20 patients were treated with at least one biologic agent and had aresponse to treatment measured as a decrease in DAS 28 at least 1.6 points. The second set ofpatients were treated with at least one biologic agents for six months but were switched torituximab because of lack of response to therapy and had a decrease less than 1.6 points inDAS28 disease activity score. Serum RF subtypes were analized in both groups.Demographic data did not differ in both groups.RESULTS: Change in DAS28 disease activity score after treatment was moreemphasized in group 2 when compared (Mean DAS28 score before and after treatment;19.85±1.27 vs. 5.80±1.02, p=0.17). Change in functional class (mean decrease) was also moreprominent in group two (Functional class prior to- and after treatment : 0.8±0.41 vs.0.15±0.36, p<0.001). Prevalance of RF was significantly higher in the rituximab treatmentgroup (RF prevalence in anti-TNF vs. rituximab treatment groups: 13/7 vs. 0/20, p<0.001) Inthe rituximab treatment group mean RF values were higher in all subclasses; IgARF (Group 1vs. Group 2) = 0.56±0.64 vs. 1.56±0.88,p<0.001 IgMRF (Group 1vs. Group 2 = 1.28±1.06vs. 2.19±0.95,p<0.001 ve IgGRF (Group 1vs. Group 2) = 0.16±0.12 vs. 0.46±0.58,p<0.001In the group 2, mean change in ESR was higher after treatment; ESR before vs. aftertreatment: 0.55±13.01 vs 1.47±15.39, p=0.003. Mean change in CRP levels was higher in therituximab patient group, also; CRP levels before vs. after treatment: 3.75±7.71 vs10.95±12.33, p=0.03. The prevalance of extraarticular disease was higher in the rituximabpatient group; Extraarticular disease prevalance in the anti TNF treatment group vs. rituximabtreatment group; 1/20 vs. 11/20, p=0.001DISCUSSION: Mean serum levels of all RF subgroups, especially IgA and IgG RFlevels were higher in the rituximab treatment group. Together with the presence ofextraarticular disease, these parameters are suggested to be associated with the response totherapy.