Türk toplumunun Diyanet İşleri Başkanlığı`na bakışı: İstanbul örneği
The Conception of Turkish people on presidency of religious affairs: Case study for İstanbul
Yazar: KEMALEDDİN TAŞ
Danışman: PROF. DR. MÜNİR KOŞTAŞ
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı / Din Sosyolojisi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2001
Konu: Din = Religion ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Din = Religion ; Din sosyolojisi = Religious sociology ; Diyanet İşleri Başkanlığı = Presidency of Religious Affairs ; Türk toplumu = Turkish society ; Şeyhülislamlık = Şeyhulislam

Özet:
Bu araştırma, Diyanet İşleri Başkanlığı' nın yerine getirdiği hizmetler açısından halkımız tarafından nasıl görüldüğünü ve Diyanet İşleri Başkanlığı'na yönelik olumlu veya olumsuz tutumların oluşmasında hangi değişkenlerin etkili olduğunu belirlemek amacıyla yapılmıştır. Araştırmanın teorik kısmı dokümantasyon metoduyla, uygulamalı kısım ise tarama (tasvir) metodu ile gerçekleştirilmiştir. Hazırlanan anket formu, araştırmanın evrenini oluşturan İstanbul'da, belirlenen örneklem içerisinde yer alan 1378 kişiye uygulanmıştır. Elde edilen bulguların çözümlenmesinde; yüzde ve frekans dağılımı, aritmetik ortalama, t-testi, varyans analizi ve Lsd Post-hoc çoklu karşılaştırma testi kullanılmıştır. Araştırma dört bölümden oluşmaktadır. Birinci Bölüm' de, genel olarak araştırmanın konusu ve yöntemi ile ilgili hususlar üzerinde durulmuştur. İkinci Bölüm' de, din ve toplum ilişkileri çerçevesinde dinin anlamı, toplum hayatındaki fonksiyonları ve kurumlaşması ele alınmış; bu bağlamda Şeyhülislamlık kurumu, Şer'iye ve Evkaf Vekâleti, araştırmanın temel konusunu teşkil eden ve uygulamalı araştırmanın üzerine kurulmuş olduğu Diyanet İşleri Başkanlığı çeşitli yönleri itibariyle incelenmiştir. Üçüncü Bölüm' de, uygulamalı araştırmadan elde edilen veriler doğrultusunda, Diyanet İşleri Başkanlığı' nın toplumsal statüsüne etki eden faktörler ve Diyanet İşleri Başkanlığı 'nın görev alanı ile ilgili konulardaki yeterliği ile ilgili analizlere ve değerlendirmelere yer verilmiştir. Dördüncü Bölüm' de ise, araştırmanın bulgularına dayalı olarak ulaşılan sonuçlar, yapılan genellemeler ve geliştirilen öneriler sıralanmıştır.

Abstract:
This study has been carried out to observe how our people regard the Presidency of Religious Affairs in its services and which variants do play role in determining their conception about the Presidency. The theoretical part of the study has been carried out with the method of documentation, and that of application with the method of depiction at random. The polls we applied in Istanbul contain 1378 persons. In order to analyze the findings, we recruited the methods of percent and frequency extention, arithmetic ratio, t-test, variance analyzing and multiple test for Lsd Post-hoc. Our study consist of four chapters. In chapter one, we deal with the subject matter and method of the study we have followed throughout the research. In chapter two, the following matters such as the meaning of religion within the framework of religion and its relation to the community, its functions in the life of community and its process of becoming a perennial institute, The Ministry of Shar'iyya andAwkaffthe initial form of Presidency of Religious Affairs) and the Presidency of Religious Affairs have been treated of in detail. In chapter three, under the light of what we have deduced from our applied research, a further assessment on the functions which determine the communal status of the Presidency and question marks on its qualification in maintaining the necessary services it was founded for. In chapter four, we put forward the findings, generalizations and proposals consecutively.