Zihin kuramı işlevselliği ile borderline kişilik özellikleri arasındaki ilişkide engellenme tahammülsüzlüğünün aracı rolü
The mediating role of frustration intolerance between theory of mind and borderline personality traits
Yazar: ŞEYDA YAZICI
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ZEYNEP KÜÇÜK
Haliç Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Borderline kişilik bozukluğu =   ; Frustrasyon = Frustration ; Zihin kuramı = Theory of mind

Özet:
Bu araştırmada; zihin kuramı işlevselliği ve borderline kişilik özellikleri arasındaki ilişkide engellenme tahammülsüzlüğünün aracı rolünün incelenmesi amaçlanmıştır.
Örnekleme borderline kişilik özelliği gösteren 80 katılımcı dahil edilmiştir. Örnekleme dahil edilen katılımcılarla birebir görüşülerek; Borderline Kişilik Ölçeği (BPQ), Engellenmeye Tahammülsüzlük Ölçeği (ETÖ), Dokuz Eylül Zihin Kuramı Ölçeği (DEZTÖ) ve Gözlerden Zihin Okuma Testi (GZOT) uygulanılmıştır. İstatistiksel analizde; normal dağılım gösteren değişkenler için pearson korelasyon analizi, normal dağılım göstermeyen değişkenler için spearman korelasyon analizi uygulanmıştır. Aracılık etkisinin analizi için regresyon analizinden yararlanılmıştır.
Araştırma sonuçlarında; borderline kişilik özellikleri ve zihin kuramının kognitif bileşeni arasında negatif yönde anlamlı bir ilişki, borderline kişilik özellikleri ve engellenme tahammülsüzlüğü arasında pozitif yönde anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Engellenme tahammülsüzlüğünün zihin kuramının affektif ve kognitif bileşenleriyle negatif yönde anlamlı ilişki gösterdiği görülmüştür. Engellenme tahammülsüzlüğü; zihin kuramı işlevselliği ve borderline kişilik özellikleri arasındaki ilişkide aracı olarak rol almaktadır. Bu aracılık rolü zihin kuramı ve borderline kişilik özellikleri arasındaki ilişkide kognitif bileşen için bulunmaktadır. Bulgular literatürü desteklemektedir. Bu çalışmada önceki çalışmalardan farklı olarak zihin kuramı ve borderline kişilik özellikleri arasındaki ilişkide engellenme tahammülsüzlüğünün aracı rolü gösterilmiştir.

Abstract:
In this study; It was aimed to detect the mediating role of frustration intolerance between theory of mind and borderline personality traits.
80 participants with borderline personality traits were included in the sample. Participants included in the sample were interviewed one by one; Borderline Personality Questionnaire (BPQ), Frustration Discomfort Scale (FDS), Dokuz Eylül Theory of Mind Index(DEToMI) and Reading the Mind in the Eyes Test (RMET ) were administered.
In statistical analysis; Pearson correlation analysis was applied for variables with normal distribution, and Spearman correlation analysis was applied for variables that did not show normal distribution. Regression analysis was used to analyze the mediation effect.
In the research results; A negative significant relationship was found between borderline personality traits and the cognitive component of theory of mind, and a positive significant relationship was found between borderline personality traits and frustration intolerance. It was observed that frustration intolerance showed a significant negative relationship with the affective and cognitive components of ToM. Frustration intolerance; It plays a mediator role in the relationship between theory of mind functionality and borderline personality traits. This mediating role exists for the cognitive component of the relationship between ToM and borderline personality traits. The findings support the literature. In this study, unlike previous studies, the mediating role of frustration intolerance in the relationship between ToM and borderline personality traits was demonstrated.