Üç aşamalı örnekleme metodu ve bölgesel (Doğu Marmara bölgesi) orman envanterinde uygulanması
Three phase sampling method and its application in the regional (East Marmara region) forest inventory
Yazar: İBRAHİM ÖZDEMİR
Danışman: PROF. DR. ÜNAL ASAN
İstanbul Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Orman Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Orman Amenajmanı Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2003
Konu: Ormancılık ve Orman Mühendisliği = Forestry and Forest Engineering
Dizin: Sayısal görüntü işleme = Digital image processing ; Uydu görüntüleme = Satellite imaging ; Uzaktan algılama = Remote sensing ; Örnekleme yöntemleri = Sampling methods

Özet:
"Üç Aşamalı Örnekleme Metodu ve Bölgesel (Doğu Marmara Bölgesi) Orman Envanterinde Uygulanması" Orman kaynaklan hakkında ulusal bazda bilgi toplanması ve bunun belli aralıklarla yenilenmesi, adına ulusal orman envanteri denilen bir sistemle gerçekleştirilmektedir. ülkemizde de yakın gelecekte başlanılması düşünülen ulusal orman envanterinde, gelişmiş ülkelerde olduğu gibi, uydu verileri başvurulacak bilgi kaynaklarının başında gelmektedir. Uydu verileri ile orman alanlarını katmanlara ayırmak, bir yandan ulusal orman envanterinde alınacak deneme alam kümelerinin (trakt) yerlerinin, sayısının ve yoğunluğunun belirlenmesine, diğer yandan da orman kaynaklarına ilişkin bazı parametrelerin ayrılan katmanlar bazında daha doğru kestirilmesine olanak vermektedir. Uydu verileri ile ormanlık alanlar belirlenirken, orman olmayan fakat uydu görüntüsünde odun kökenli biomas olmaları nedeniyle orman gibi algılanabilen zeytin, kavak ve fındık gibi tarımsal amaçlı plantasyonların orman alanlarından ayrılması büyük önem arz etmektedir. Bu amaçla, farklı mevsimlere ait uydu verileriyle Gemlik ve Düzce yörelerinde, tarımsal ağaçlandırmaların orman alanlarından ayrılabilme olanakları araştırılmıştır. Ayrıca, Bahçeköy yöresinde seçilen bir pilot alanda ağaç servetinin kestirilmesi amacıyla, uydu; verileri, hava fotoğrafları ve yersel ölçmelerin kombine edildiği çok aşamalı örnekleme yönteminin iki farklı şeklinin uygulanabilme imkanları irdelenmiştir. Yapılan değerlendirmelerin ardından, Düzce'de fındık ve kavak plantasyonlarının orman alanlarından ayrılmasında kullanılan Eylül ve Haziran aylarına ait SPOT-4 XS uydu verilerinden, Eylül ayma ait görüntünün daha başarılı olduğu belirlenmiştir. Zeytin alanları için ise hem Landsat-7 ETM Mayıs hem de Landsat-5 TM Eylül görüntüsü de iyi sonuç vermiştir. Eylül ayma ait Landsat-5 TM görüntüsünün sınıflandırılmasında sayısal arazi modelinden yararlanmak doğruluğu artırmıştır. Bahçeköy çalışma alanında, Katmanlı Üç Aşamalı Örnekleme Yönteminin ağaç servetinin belirlenmesinde kullanılabileceği, fakat regresyon tahmini ile iki aşamalı envanter yönteminin ise, JERS-1 SAR, ERS-2 SAR ve Landsat-5 TM uydu verilerine ait reflektans değerleri ile ağaç serveti arasındaki doğrusal ilişkinin zayıf çıkması nedeniyle, bu yöre için uygulanamayacağı belirlenmiştir. rx

Abstract:
"Three Phase Sampling Method and Its Application in the Regional (East Marmara Region) Forest Inventory" Data collection concerning about forest resources and its renewal with certain intervals are realized by means of a system named as National Forest Inventory (NFI). In Turkey where NFI is thought to start up in near future, as in the developed countries, satellite data will be at the top of information sources for NFI. Segmentation of forest areas with using satellite data serves to determine the density, number and location of the tracts. Besides, it enables to estimate some parameters relating to forest resources more accurately on the base of strata. During the determination of forest areas by means of satellite data, the agricultural aimed plantations such as the olive, the poplar and the hazel nut perceived as forest areas from the satellite images because of having woody biomass should be separated as non-forest areas. For this purpose, possibilities of separation the agricultural aimed plantations from forest areas by means of satellite data, which belong to different seasons, were investigated. In addition, for the purpose of estimating volume in a selected pilot area in BahçekÖy, application possibifities of two different types of multi-phase sampling methods combining of satellite images, aerial photos and terrestrial data were examined. After making evaluations, for separation of hazel nut and poplar plantations from the forest areas, SPOT-4 XS image belonging to September were determined more successful than SPOT-4 XS image belonging to June. For separation of olive plantations from forest areas both Landsat-5 TM September and Landsat-7 ETM May images gave good results. Utilization of digital elevation model for classification of Landsat-5 image belonging to September increased accuracy. In Bahçeköy test site, it was determined that Three Phase Sampling For Stratification Method can be used for estimating of volume, but Two Phased Sampling with Regression Estimator Method can not be applied for this region because of the weak linear relationship between volumes and reflectance values belonging to JERS-1 SAR, ERS-2 SAR and Landsat-5 TM satellite data.