Okul öncesi öğretmenlerinin sınıf yönetimi becerileri ile çocukların motivasyonları arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examining the relationship between preschool teachers' classroom management skills and children's motivation
Yazar: HATİCE AYDIN
Danışman: PROF. DR. HACER ELİF DAĞLIOĞLU
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu çalışma, okul öncesi öğretmenlerinin sınıf yönetimi becerileri ile çocukların motivasyon düzeylerinin birbirleriyle ve çeşitli değişkenlerle arasındaki ilişkilerin incelemesi amacıyla yapılmıştır. Araştırmada nicel araştırma yöntemlerinden ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırma 2021-2022 eğitim öğretim yılında Ankara'nın Çankaya ve Pursaklar ilçelerinde Millî Eğitim Bakanlığına (MEB) bağlı resmi ve özel anasınıfları ile bağımsız anaokullarında yürütülmüştür. Araştırmanın çalışma grubunu 151 okul öncesi öğretmeni ve 36-72 ay aralığında normal gelişim gösteren 283'ü kız, 280'i erkek olmak üzere toplam 563 çocuk oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak araştırmacı tarafından geliştirilen öğretmen ve çocuklara yönelik kişisel bilgi formları, "Okul Öncesi Öğretmenleri için Sınıf Yönetimi Becerileri Ölçeği (OÖSYBÖ)" ve "Okul Öncesi Çocuklar için Motivasyon Ölçeği (DMQ18)" kullanılmıştır. Verilerin analizinde SPSS 21.0 programından faydalanılmıştır. Araştırma kapsamında kullanılan her iki ölçekten elde edilen faktör ve ölçek toplam puanlarına ilişkin çarpıklık ve basıklık katsayılarının hesaplanması sonucunda verilerin normal dağılım sergilediği görülmüş ve veri analizinde parametrik testlerden İlişkisiz Örneklem T Testi ve Tek Yönlü Varyans Analizi (ANOVA) kullanılmıştır. Okul öncesi öğretmenlerini sınıf yönetimi becerileri (OÖSYBÖ) alt boyutları ve toplam puan ortalamaları ile çocukların motivasyon (DMQ18) alt boyutları puan ortalamaları arasındaki ilişkiyi belirlemek üzere ise Pearson Korelasyon katsayısı kullanılmıştır. Verilerin analizinde anlamlılık düzeyi .05 olarak belirlenmiştir. Araştırma sonucunda, okul öncesi öğretmenlerinin sınıf yönetiminde mesleki becerilerinin öğretmen çocuk etkileşimine göre daha iyi düzeyde olduğu ve sınıf yönetimi becerilerinde yaşa, hizmet yılına, sınıftaki çocuk sayısına ve sınıf yönetimi ile ilgili eğitim alma durumuna göre anlamlı farklılık bulunmazken (p>,05) öğretmen çocuk etkileşiminde öğrenim durumuna, mezun olunan eğitim programına ve görev yapılan okul türüne göre anlamlı farklılıklar olduğu belirlenmiştir (p<,05). Öğretmen-çocuk etkileşiminde lisans ve yüksek lisans okul öncesi öğretmenliği programından mezun olan öğretmenlerin ön lisans çocuk gelişimi programından mezun olan öğretmenlerden, resmi anaokulu ve anasınıflarında görev yapan öğretmenlerin de özel anaokullarında görev yapan öğretmenlerden daha iyi seviyede oldukları sonucuna ulaşılmıştır. Çocukların motivasyon düzeyleri incelendiğinde; motivasyon ölçeğinin (DMQ18) üst düzey memnuniyet boyutunda en yüksek, olumsuz tepki boyutunda ise en düşük puan ortalaması görülmüş ve genel olarak motivasyonlarının yüksek düzeyde olduğu belirlenmiştir. Çocukların motivasyon düzeylerinde kardeş sayısına göre anlamlı farklılık bulunmazken (p>,05) yaşa, cinsiyete, devam edilen okul öncesi eğitim kurumunun türüne ve okul öncesi eğitime devam süresine göre anlamlı farklılıklar görülmüştür (p<,05). 36-72 ay arasındaki çocukların yaşları ilerledikçe motivasyonlarının arttığı, kız çocukların motivasyonlarının erkek çocuklarının motivasyonundan daha yüksek olduğu, iki yıl ve üzerinde okul öncesi eğitim alan ve resmi bağımsız anaokuluna ya da özel ilköğretim bünyesindeki anasınıflarına devam eden çocukların motivasyonlarının daha iyi durumda olduğu belirlenmiştir. Son olarak, okul öncesi öğretmenlerinin genel sınıf yönetimi becerileri ile çocukların motivasyonları arasında pozitif yönlü bir ilişki tespit edilmiştir. Buna göre, okul öncesi öğretmenlerinin sınıf yönetimi becerilerinin çocukların motivasyonlarını etkilediği, aynı şekilde çocukların motivasyonlarının da okul öncesi öğretmenlerinin sınıf yönetimi becerilerini etkilediği sonucuna varılmıştır.

Abstract:
This study aims to examine the relationships between preschool teachers' classroom management skills and children's motivation levels, as well as the relationships between these factors and various variables. The relational survey model, one of the quantitative research methods, was used in the research. The study was conducted in the 2021-2022 academic year in official and private kindergartens and independent nursery schools affiliated with the Ministry of National Education (MEB) in the Çankaya and Pursaklar districts of Ankara. The study group consisted of 151 preschool teachers and a total of 563 children aged 36-72 months with normal development, including 283 girls and 280 boys. Personal information forms for teachers and children developed by the researcher, the "Classroom Management Skills Scale for Preschool Teachers (CMSPST)," and the "Dimensions of Mastery Questionnaire for Preschool Children (DMQ18)" were used as data collection tools in the study. The SPSS 21.0 program was used for data analysis. As a result of calculating the skewness and kurtosis coefficients for the factor and total scale scores obtained from both scales used in the study, it was observed that the data showed a normal distribution. Parametric tests such as the Independent Samples T-Test and One-Way Analysis of Variance (ANOVA) were used in the data analysis. To determine the relationship between the sub-dimension and total scores of preschool teachers' classroom management skills (CMSPST) and children's motivation (DMQ18) sub-dimension scores, the Pearson Correlation coefficient was used. The significance level in the data analysis was set at .05. As a result of the research, it was found that the professional skills of preschool teachers in classroom management were at a better level than teacher-child interaction. While there were no significant differences in classroom management skills based on age, years of service, number of children in the class, and receiving training related to classroom management (p > .05), there were significant differences in teacher-child interaction based on educational status, the education program graduated from, and the type of school where they worked (p < .05). It was concluded that teachers who graduated from undergraduate and postgraduate preschool teaching programs had better teacher-child interaction than those who graduated from associate degree child development programs. Additionally, teachers working in official nursery schools and kindergartens had better teacher-child interaction than those working in private nursery schools. When the motivation levels of the children were examined, the highest mean score was seen in the high-level satisfaction dimension of the motivation scale (DMQ18) and the lowest mean score was seen in the negative reaction dimension, and it was determined that their motivation was generally at a high level. While there were no significant differences in children's motivation levels according to the number of siblings (p>.05), significant differences were found according to age, gender, type of preschool education institution attended, and duration of preschool education (p<.05). It was determined that as the age of children aged 36-72 months increased, their motivation increased, girls' motivation was higher than boys', and children who received preschool education for two years or more and those who attended official independent kindergartens or private kindergartens within primary schools had higher motivation levels. Finally, a positive relationship was found between preschool teachers' overall classroom management skills and children's motivation. Accordingly, it was concluded that preschool teachers' classroom management skills affect children's motivation, and similarly, children's motivation also affects preschool teachers' classroom management skills.