Hürriyeti bağlayıcı ceza ile infaz edilen hükümlülerin algılanan gelecekteki istihdam edilebilirlikleri ve gelecek vizyonları arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examining of the relationship between perceived future employability and visions about the future of convicts executed with a prisoner-restricted sentence
Yazar: DİLEK YEKTA YAPICI
Danışman: DOÇ. DR. OZAN KORKMAZ
Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Bu araştırmanın amacı hürriyeti bağlayıcı ceza ile infaz edilmiş hükümlülerin, cezaevinden sonra iş gücüne katılabilmelerine dair olan algılanan gelecekteki istihdam edilebilirlikleri ile gelecek vizyonlarının(umut, iyimserlik, kötümserlik) ilişkisini ortaya koymak ve  bazı kişisel bilgilerine göre farklılaşmasının incelemektir. Araştırmanın örneklemini 2023 şubat ayında, Keskin, Delice, Kalecik, Şaşmaz ve Konya Açık Ceza İnfaz Kurumlarındaki 1059 hükümlü erkek oluşturmuştur. Araştırma verileri Algılanan Gelecekteki İstihdam Edilebilirlik Ölçeği, Gelecek Vizyonları Ölçeği ve Demografik Bilgi Formu ile toplanmıştır. Analizde bağımsız gruplar t-testi, Pearson korelasyon analizi ve çoklu doğrusal regresyon analizi kullanılmıştır. Sonuçlar incelendiğinde; mahkumiyet öncesinde düzenli işi olan ve cezaevinde meslek edindirme kurslarına katılan hükümlülerin algılanan gelecekteki istihdam edilebilirlik becerileri ve iyimserlik, umut puanları diğerlerine göre anlamlı derecede yüksektir. Kötümserlik puanları ise cezaevinden önce düzenli bir işe sahip olan hükümlülerde olmayanlara göre anlamlı olarak düşükken cezaevinde meslek edindirme kurslarına katılım anlamlı bir fark oluşturmamıştır. Hükümlülerin daha önce başka bir suçtan hüküm alıp almaması, algılanan gelecekteki istihdam edilebilirlik becerilerinde ve umut, kötümserlik puanlarında anlamlı bir fark oluşturmazken birden çok hüküm alan hükümlülerin iyimserlik puanları anlamlı derecede düşüktür. Ayrıca, algılanan gelecekteki istihdam edilebilirlik becerileri ile iyimserlik ve umut puanları arasında pozitif yönde, kötümserlik puanları arasında ise negatif yönde ilişki olduğu görülmüştür. Umut, iyimserlik ve kötümserliğin algılanan gelecekteki iletişim ağını, algılanan gelecekteki deneyimi, algılanan gelecekteki kişisel özellikleri, algılanan gelecekteki işgücü piyasa bilgisini ve algılanan gelecekteki becerileri anlamlı olarak yordadığı görülmüştür. Umut ve iyimserliğin bu becerilere katkısı pozitif iken kötümserliğin negatiftir. Sonuç olarak, tahliye edilen hükümlülerin geleceğe umutla ve iyimser bir şekilde bakmalarını sağlamak, onların istihdam edilebilirlik becerilerini geliştirmelerine katkı sağlayabilir.

Abstract:
The aim of this study is to reveal the relationship between the perceived future employability and  visions about future (hope, optimism, pessimism) of convicts executed with a sentence restricting their liberty regarding their ability to participate in the workforce after prison and to examine its differentiation according to some personal information. The sample of the study consisted of 1059 male convicts in Keskin, Delice, Kalecik, Şaşmaz and Konya Open Penal Institutions in February 2023. The research data were collected with the Perceived Future Employability Scale, Visions About Future Scale  and Demographic Information Form. Independent groups t-test, Pearson correlation analysis and multiple linear regression analysis were used in the analysis. When the results were examined; the perceived future employability skills and optimism and hope scores of convicts who had a regular job before their conviction and attended vocational training courses in prison were significantly higher than the others. Pessimism scores were significantly lower in convicts who had a regular job before prison compared to those who did not, while participation in vocational training courses in prison did not create a significant difference. Whether the convicts had been convicted of another crime before or not did not create a significant difference in perceived future employability skills and hope and pessimism scores, while convicts who had received more than one conviction had significantly lower optimism scores. In addition, it was observed that there was a positive relationship between perceived future employability skills and optimism and hope scores, and a negative relationship between pessimism scores. It was observed that hope, optimism and pessimism significantly predicted perceived future communication network, perceived future experience, perceived future personal characteristics, perceived future labor market knowledge and perceived future skills. While hope and optimism contributed positively to these skills, pessimism contributed negatively. As a result, ensuring that released convicts look to the future with hope and optimism may contribute to their development of employability skills.