Güvenlik kültürü algısının işten ayrılma niyeti üzerindeki etkisinin incelenmesi
Investigation of the effect of safety culture perception intention to quit the job
Yazar: BETÜL ÖZÇELİK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ NURGÜL EMİNE BARIN
Afyon Kocatepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Algı = Perception ; Güvenlik = Security ; Güvenlik kültürü = Safety culture ; İşten ayrılma = Leave the job ; İşten ayrılma niyeti = Turnover intention

Özet:
Bu çalışmanın amacı güvenlik kültürü algısının işten ayrılma niyeti üzerindeki etkisini 
incelemektir. Çalışma üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde güvenlik kültürü ile 
ilgili kavramsal bilgilere değinilmiştir. İkinci bölümünde ise, işten ayrılma niyeti ile 
ilgili kavramsal bilgilere yer verilmiştir. Üçüncü bölümde ise güvenlik kültürü algısının 
işten ayrılma niyeti üzerindeki etkisini ortaya koymak amacıyla Adana ilinde özel bir 
fabrikada çalışan 321 kişiyi kapsayan bir araştırma sonucu elde edilen bulgular ortaya 
konmuştur. Çalışmada çalışanların güvenlik kültürü algılarını ölçmek amacıyla 
Güvenlik Kültürü Ölçeği olarak Demirbilek (2005) tarafından geliştirilen ''İş Güvenliği 
Kültürü'' ölçeğine uzman görüş doğrultusunda sadeleştirilerek güvenirliliği ve 
geçerliliği test edilen ölçeğe açıklayıcı ve doğrulayıcı faktör analizi yapılmıştır. Ölçekte 
yönetimin bağlılığı, güvenlik önceliği, güvenlik iletişimi, güvenlik eğitimi, güvenlik 
katılımı ve algılama alt boyutları ile ele alınmıştır. Çalışanların işten ayrılma niyetini
ölçmek amacıyla Rosin ve Korabik'in (1991) geliştirdiği Elmas (2012) tarafından 
uyarlanan İşten ayrılma niyeti ölçeği kullanılmıştır. Araştırmanın istatiksel analizinde 
IBM SPSS 26.0 ve IBM SPSS AMOS 24.0 programı kullanılmıştır. Kullanılan ve 
uzman görüş doğrultusunda sadeleştirme yapılan güvenlik kültürü ölçeğine ilişkin 
boyutların geçerliliğinin ve uyum iyiliğinin belirlenmesinde IBM SPSS AMOS 
programında doğrulayıcı faktör analizi uygulanmıştır. Ölçeğin güvenilirliğinin 
belirlenmesinde Cronbach Alpha katsayısı kullanılmıştır. Değişkenler arasındaki ilişkiyi
belirlemek amacıyla Pearson korelasyon analizi ve bağımsız değişkenlerin bağımlı 
değişken üzerindeki etkisini belirlemek amacı ile de çoklu regresyon analizi yapılmıştır. 
Çalışanların güvenlik kültürü ve işten ayrılma niyetlerinin sosyo-demografik özelliklere 
göre farklılıklarının incelenmesinde; iki grup arasındaki farkı bağımsız örneklem t-testi, 
ikiden fazla grup olduğunda parametrelerin gruplar arası karşılaştırmalarında ''One 
Way Anova'' testi kullanılmıştır. Bağımsız örneklem t testi ve Anova testinde p<0,05 
değerleri istatistiksel olarak anlamlı kabul edilmiştir. Anova testi sonucunda anlamlı 
farklılığın bulunduğu değişkenlerde ise; Post-Hoc LSD testi kullanılarak her bir grubun 
diğer gruplara göre farklılıkları belirlenmiştir. Yapılan analizler sonucunda elde edilen 
bulgular doğrultusunda Güvenlik kültürünün alt boyutlarından yönetim bağlılığı, 
güvenlik iletişimi, güvenlik eğitimi, güvenlik katılımı ve algılamanın işten ayrılma 
niyeti üzerinde istatistiksel olarak anlamlı bir etkisinin olmadığını tespit edilmiştir. 
Sadece güvenlik önceliğinin işten ayrılma niyeti üzerinde negatif ve anlamlı bir 
etkisinin olduğu belirlenmiştir. Güvenlik kültürü ve işten ayrılma niyeti ile ilgili 
sorulara verilen cevaplarda yaş, eğitim düzeyi, kurumda çalışma süresine göre bazı 
farklılıklar olduğu saptanmıştır. 
Anahtar Kelimeler: Güvenlik kültürü, işten ayrılma niyeti, iş kazası.

Abstract:
The aim of this study is to examine the effect of safety culture perception on turnover 
intention. The study consists of three parts. In the first chapter, conceptual information 
about safety culture is mentioned. In the second part, conceptual information about 
intention to leave is given. In the third part, in order to reveal the effect of the 
perception of safety culture on the intention to leave, the findings obtained as a result of 
a research involving 321 people working in a private factory in Adana province are 
presented. In order to measure the safety culture perceptions of the employees in the 
study, the "Occupational Safety Culture" scale developed by Demirbilek (2005) as the 
Safety Culture Scale was simplified in line with the expert opinion, and explanatory and 
confirmatory factor analysis was performed on the scale whose reliability and validity 
were tested. Management commitment, security priority, security communication, 
security training, security involvement and perception sub-dimensions are discussed in 
the scale. In order to measure the turnover intention of the employees, the turnover 
intention scale developed by Rosin and Korabik (1991) and adapted by Elmas (2012) 
was used. IBM SPSS 26.0 and IBM SPSS AMOS 24.0 programs were used in the 
statistical analysis of the research. Confirmatory factor analysis was applied in IBM 
SPSS AMOS program to determine the validity and goodness of fit of the dimensions of 
the safety culture scale, which was used and simplified in line with expert opinion. The
Cronbach Alpha coefficient was used to determine the reliability of the scale. Pearson 
correlation analysis was used to determine the relationship between the variables, and 
multiple regression analysis was used to determine the effect of independent variables 
on the dependent variable. In the examination of the differences in people's safety 
culture and intention to leave work according to socio-demographic characteristics; 
Independent sample t-test was used for the difference between the two groups, and 
when there were more than two groups, the "One Way Anova" test was used to compare 
the parameters between groups. P<0.05 values were considered statistically significant 
in the independent sample t-test and Anova test. In the variables where there is a 
significant difference as a result of the Anova test; Using the Post-Hoc LSD test, the 
differences of each group compared to the other groups were determined. In line with 
the findings obtained as a result of the analyzes, it has been determined that the safety 
culture does not have a statistically significant effect on the management commitment, 
safety communication, safety training, safety participation and perception on turnover 
intention. It was determined that only safety priority had a negative and significant 
effect on turnover intention. It has been determined that there are some differences in 
the answers given to the questions about the safety culture and intention to leave the 
job, according to age, education level, and working time in the institution.
Keywords: Security culture, intention to left employment, work accident.