İş tatmini ve örgütsel sessizlik arasındaki ilişki: Sağlık çalışanları üzerinde bir araştırma
The relationship between job satisfaction and organizational silence: A study on health workers
Yazar: GÜLSÜM TUNÇ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖZGÜR DOĞAN
Artvin Çoruh Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Sağlık sektörü = Health sector ; Örgütsel sessizlik = Organizational silence ; İş tatmini =

Özet:
Modern dünyada, insanların vakitlerinin büyük bir kısmını çalışma hayatı içerisinde geçirmektedirler. Yaşamlarını idame ettirmek için geçirilen bu vaktin niteliği, performans kavramıyla ifade edilerek, yine bireyler için önemli bir unsur olan, ücret ile ödüllendirilmektedir. Bireylerin, çalışma hayatlarında işlerinden duydukları tatmin, bir açıdan performanslarının ve ücretlerinin de sürekliliği anlamına gelmektedir. Çalışma hayatı kadar çalışma hayatı dışında da bir hayatı (ev, aile, sosyal vb) olan bireylerin, bir alanda duydukları tatmin ve tatminsizliği diğer alana taşımalarıda, onlar için yönetmeleri gereken bir başka zorluğu ifade etmektedir (Karaman, 2018: 66). 
Örgütlerdeki insan kaynağının, örgütün sorunlarına ve örgüt içerisinde yaşanan olaylara karşı kayıtsız kalmasını ifade eden örgütsel sessizlik kavramı, insan ve örgüt açısından oldukça önem arz etmektedir. Çeşitli nedenlerle ortaya çıkabilen bu örgütsel sessizlik davranışı, örgütün verimliliği, karlılığı, sürekliliği, örgüt iklimi, örgüt kültürü gibi birçok konuda sorunları beraberinde getirmektedir. Kimi zaman iletişimsizlik nedeniyle anlaşılamayan ve küçük bir nedenden ortaya çıkabilen bu sessizlik durumu, giderek örgütü etkisi altına alan büyük bir soruna dönüşmektedir (Akan, 2020: 5).
Sağlık sektörü insanı ve insan hayatını önceleyen bir sektördür. Sağlık hizmetlerini yürüten bireyler donanımlı bireylerdir ve yapılan iş oldukça hayatidir. Bu sektörde çalışan bireylerin ve mevcut örgütlerin sağlam temeller üzerinde, sistemli ve sorunsuz bir biçimde faaliyet göstermeleri, bir çıktı olarak insan hayatı bakımından oldukça elzemdir. Çalışanlarının tatmin duygusu ile ve yaşanan sorunlara sessiz kalmayarak, çözümler üreterek çalıştıkları sağlık sistemlerinin dünya için daha verimli olabileceği düşünülmektedir (Adıgüzel ve Keklik, 2015: 3). 
İki kavram arasındaki ilişkinin, Artvin ilinde görev yapan 303 sağlık çalışanı üzerinde incelendiği bu çalışmanın birinci bölümünde; iş tatmini kavramı, önemi, iş tatminini etkileyen faktörler, iş tatmini teorileri ve tatminsizliğin sonuçlarına yönelik bilgiler yer almaktadır. Çalışmanın ikinci bölümünde ise; örgütsel sessizlik kavramı ve özellikleri, örgütsel sessizliğin tarihsel süreci, teorik temelleri, türleri, örgütsel sessizliğin sınıflandırılması ve sonuçları, örgütsel sessizliğe neden olan faktörler ve örgütsel sessizlikle başa çıkma yöntemlerine yönelik bilgilere yer verilmektedir. Çalışmanın üçüncü bölümünde, ölçüm araçları tanıtılarak (Minessota İş Tatmini Ölçeği ve Dyne, Ang ve Botero tarafından oluşturulan Örgütsel Sessizlik Ölçeği) araştırmanın metodolojisi açıklanmaya çalışılmıştır. Dördüncü bölümde ise, elde edilen verilerin çeşitli analizlere tabi tutulmasıyla ortaya çıkan bulgular, tablolar yardımıyla verilmektedir. Çalışmanın en son kısmı olan sonuç kısmında; yapılan analiz bulguları, literatürdeki diğer çalışma bulguları ile karşılaştırmalı şekilde değerlendirilerek çalışma sonlandırılmıştır. 	
Elde edilen bulgulara göre; sağlık çalışanlarının cinsiyet, yaş, medeni durum, çalışma süresi, meslek grubu gibi demografik değişkenler açısından iş tatmini ortalamalarında anlamlı bir farklılık bulunamazken; öğrenim durumu değişkeni açısından, iş tatmini ortalamalarında anlamlı bir farklılık olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Sağlık çalışanlarının; cinsiyet, yaş, medeni durum, çalışma süresi, meslek grubu ve öğrenim durumu değişkenleri açısından, örgütsel sessizlik ortalamalarında ise anlamlı bir farklılığın olmadığı görülmüştür.
İş tatmini toplam (İTÖ-Toplam) ve içsel iş tatmini (İTÖ-İçsel Tatmin) değişkenlerinin korumacı örgütsel sessizlik (ÖSÖ-Korumacı) ile anlamlı bir ilişkisi olduğu tespit edilmiştir. İş tatmini toplam (İTÖ-Toplam) değişkeninin ise korumacı örgütsel sessizlik (ÖSÖ-Korumacı) üzerinde pozitif yönde anlamlı bir etkisi olduğu bulgusuna ulaşılmıştır.

Abstract:
In the modern world, people spend most of their time at work. The quality of this time spent to sustain their lives is expressed by the concept of performance and rewarded with wages, which is also an important element for individuals. The satisfaction that individuals feel from their jobs in their working lives means the continuity of their performance and wages in a sense. The fact that individuals who have a life outside of work (home, family, social, etc.) as well as working life carry the satisfaction and dissatisfaction they feel in one area to another area is another challenge for them to manage (Karaman, 2018: 66).
The concept of organizational silence, which refers to the indifference of human resources in organizations to the problems of the organization and the events that take place within the organization, is very important for people and organizations. This organizational silence behavior, which can occur for various reasons, brings along problems in many issues such as organizational productivity, profitability, continuity, organizational climate and organizational culture. This silence situation, which sometimes cannot be understood due to miscommunication and may arise for a small reason, gradually turns into a big problem that affects the organization (Akan, 2020: 5).
The health sector is a sector that prioritizes people and human life. Individuals who carry out health services are well-equipped individuals and the work is very vital. It is essential for the individuals working in this sector and the existing organizations to operate on solid foundations, systematically and smoothly in terms of human life as an output. It is thought that health systems in which employees work with a sense of satisfaction and by producing solutions by not remaining silent to the problems experienced can be more efficient for the world (Adıgüzel & Keklik, 2015: 3).
In the first part of this study, in which the relationship between the two concepts is examined on 303 health care workers working in Artvin province, the concept of job satisfaction, its importance, factors affecting job satisfaction, job satisfaction theories and the results of dissatisfaction are given. In the second part of the study; the concept and characteristics of organizational silence, historical process of organizational silence, theoretical foundations, types, classification and results of organizational silence, factors causing organizational silence and methods of coping with organizational silence are given. In the third part of the study, the methodology of the research is explained by introducing the measurement tools (Minessota Job Satisfaction Scale and Organizational Silence Scale created by Dyne, Ang and Botero). In the fourth section, the findings obtained by subjecting the data obtained to various analyzes are given with the help of tables. In the conclusion section, which is the last part of the study, the findings of the analysis are evaluated in comparison with the findings of other studies in the literature and the study is concluded.
According to the findings, it was concluded that there was no significant difference in the job satisfaction averages of healthcare workers in terms of demographic variables such as gender, age, marital status, working time, occupational group, while there was a significant difference in job satisfaction averages in terms of education level. It has been observed that there is no significant difference in the organizational silence averages of healthcare workers in terms of gender, age, marital status, working period, occupational group and educational level variables.
It was found that total job satisfaction (JTS-Total) and intrinsic job satisfaction (JTS-Intrinsic Satisfaction) variables had a significant relationship with protective organizational silence (SCO-Protective). It was found that the total job satisfaction (JTS-Total) variable had a significant positive effect on protective organizational silence (OOS-Protective). 
Key words: Job Satisfaction, Dimensions of Job Satisfaction, Organizational Silence, Dimensions of Organizational Silence, Health Sector.