Türk bankacılık sektöründe gelir-gider analizi ve karlılık performansının belirleyicileri
Analysis of revenues and expenses in Turkish banking sector & determinants of performance and profitability
Yazar: FERKAN MERDAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ADNAN GÜZEL
Türk Hava Kurumu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / İşletme Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Bankacılık = Banking
Dizin: Bankacılık sektörü = Banking sector ; Bankalar = Banks ; Gelirler = Incomes ; Giderler = Outlays ; Karlılık = Profitability ; Türk bankacılık sektörü = Turkish banking sector

Özet:
Ticari bir işletme olarak bankaların belli dönemlerde nasıl çalıştıklarının ve amaçlarına yönelik olarak nasıl bir performans sergilediklerinin değerlendirilmesi için bankalara ait finansal tabloların incelenmesi gerekmektedir. En önemli finansal tablolar ise bilanço ve gelir tablosudur. Bir bankanın nasıl çalıştığının anlaşılabilmesi için varlıkları ile yükümlülüklerini özetleyen bilançonun ayrıntılı bir şekilde analiz edilmesi gerekmektedir. Bankalar, para ticareti yapan kurumlar olarak özkaynaklarını değil, yabancı kaynakları temel fon kaynağı olarak kullanan kurumlardır. Bu kapsamda bankalar, fon toplamayı mevduat sağlayarak ve borçlanarak yapmaktadırlar. Toplanan bu fonlar ise varlık elde edilerek kullanılmakta olup, fonlarla edinilen varlıklar arasında en önemlileri krediler ve menkul kıymetlerdir. 
Bankacılık sektörü, Türk finansal sisteminin en önemli kurumlarından biri olmasının yanı sıra ekonomi üzerinde de önemli bir etkiye sahiptir. Bankacılık sektörü ekonomide fon fazlası olan birimlerden fon ihtiyacı olan birimlere kaynak aktarımına aracılık eden finansal sistemin en önemli birimidir. Bankacılık sisteminin finansal sistem içindeki payı, sosyal ve ekonomik gelişmelere bağlı olarak değişebilmektedir. Ülkemizde son yıllarda sermaye piyasalarının gelişmesine bağlı olarak bankacılık sektörünün finansal sistem içindeki payı biraz azalmakla birlikte hala yüksek seviyededir. 
Bu çalışmada Türkiye'de faaliyet gösteren bankaların karlılığını etkileyen faktörler incelenmektedir. Bu kapsamda mevduat bankalarının karlılıklarını etkileyen 
içsel ve dışsal (makroekonomik) faktörler incelenmiştir. Sonuç olarak bankaların aktif ve özkaynak karlılığının, faiz dışı gelirlerinin aktif toplamı oranından ve özkaynak/toplam aktif oranından pozitif olarak etkilendiği tespit edilmiştir. Buna göre değerlendirme yapılarak sonuçlar yorumlanmıştır. Bunun yanında mevduat faiz oranlarındaki artışların aktif karlılığı üzerinde negatif yönlü bir etki yarattığı sonucuna ulaşılmıştır. 

Anahtar Kelimeler: Bankacılık, Gelir-Gider Analizi, Kârlılık Göstergeleri,

Abstract:
As a commercial companies, to evaluate perform to their goals and how they function within a certain period of time, the financial statements of the banks should be examined. Among these financial statements to be examined, balance sheet and income statement are the most important. In order to understand how a bank operates the balance sheet, which summarizes assets and the liabilities, should be analyzed in details. As banks are institutions trading money, they use outside sources rather than their own equity as their main funding resources. In this context, banks collect funds by getting deposits. These collected funds are utilized in obtaining assets and loans and securities are the most important assets obtained by collecting funds.  
The banking sector, as well as being the most important element of the Turkish financial system, has an important effect on economy, by mediating transfer of financial resources from units who have excessive funds to units who need funds in the economy it is the most unit in the system. The relative share of the banking sector in the financial system depending on the level of economic and social developments may differ in each country. The relative share of banking sector in the financial system often in parallel with economic and social developments reduces. In Turkey, even though the share of the banking sector in the financial system has decreased in time it is still high. 
In this study, factors which affect the profitability of the banks operating in Turkey are examined. In this context internal and external (macroeconomic) factors 
which affect profitability of deposit banks. As a result of the studies it is observed that return on assets and return on equity are positively affected by non-interest income/total assets ratio and equity/total assets ratio. The results are evaluated accordingly. Additionally, it is concluded that increase in deposit interest rates create a negative effect on return on assets. 

Keywords: Banking, Revenue-Expenditure Analysis, Profitability Indicators