TIMSS 2015 verisine dayalı olarak öğrencilerin fen başarısını etkileyen faktörlerin incelenmesi
Investigation of the factors affecting science achievement using TIMSS 2015 data
Yazar: NESLİHAN ÜSTÜN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ERTUĞRUL ÖZDEMİR
Artvin Çoruh Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Akademik başarı = Academic achievement ; Fen başarısı = Science achievement ; Fen bilgisi dersi = Science lesson ; Fen bilgisi eğitimi = Science education ; Ortaokul öğrencileri = Secondary school students ; Ortaokullar = Secondary schools ; Sosyoekonomik statü = Socio-economic status ; Uluslararası Matematik ve Fen Araştırmasında Eğilimler = Trends in International Mathematics and Science Study ; Yapısal Eşitlik Modeli = Structural Equation Model ; Öz yeterlilik = Self-efficacy

Özet:
Bu çalışmanın temel amacı TIMSS 2015 verisinden yararlanarak Türkiye'deki 8. sınıf öğrencilerinin fen başarısına etki eden faktörlerin araştırılmasıdır. Bu amaçla Türkiye'deki 218 okuldaki 6079 öğrenciden elde edilen TIMSS 2015 verisi yapısal eşitlik modellemesi (YEM) kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırma kapsamında öncelikle açımlayıcı faktör analizi (AFA) kullanılarak YEM analizine dâhil edilecek gizil değişkenler belirlenmiştir. Ardından elde edilen gizil değişkenler kullanılarak fen başarısını etkileyen öğrenci düzeyindeki değişkenleri araştırmak için bir yapısal model oluşturulmuştur. Yapılan analizler sonucunda öğrencilerin sosyoekonomik statüsü (SES) ve fen öz-yeterliği, zorbalık, fen öğretiminde öğretmen rehberliği ve fene verilen değer değişkenlerinin öğrencilerin fen başarısındaki değişkenliğin %51'ini açıkladığı görülmüştür. Ayrıca fen başarısını yordamada en önemli iki değişkenin öğrencilerin SES'i ve fen öz-yeterliği olduğu saptanmıştır. Bununla birlikte fene verilen değer ile fen başarısı arasında manidar bir ilişki bulunamamıştır. Sonuç olarak SES ve fen öz-yeterlik, zorbalık, fen öğretiminde öğretmen rehberliği değişkenleri ile Türkiye'deki 8. sınıf öğrencilerinin fen başarısı arasında manidar bir ilişki bulunduğu görülmüştür.

Abstract:
The main purpose of this study is to investigate the factors affecting 8th-grade students' science achievement in Turkey using TIMSS 2015 data. For this purpose, TIMSS 2015 data covering 6079 students at 218 schools in Turkey were analyzed by conducting structural equational modeling (SEM). First, the latent variables to be included in the SEM analysis were determined using an exploratory factor analysis (EFA). Then, a structural model was constructed to explore the student-level variables affecting science achievement. The results show that the variables of students' socioeconomic status (SES) and science self-efficacy, bullying, teachers' guidance in science teaching, and student value science explain 51% of the variance in students' science achievement. Furthermore, SES and science self-efficacy are found to be the most important variables to predict science achievement. However, there is no statistically significant relationship between student value science and science achievement. Consequently, there exists a statistically significant relationship between the variables of SES, science self-efficacy, bullying teachers' guidance in science teaching with students' science achievement.