Pandemi kaygısı ile anne bebek bağlanması ve postpartum depresyon arasındaki ilişki
The relationship between pandemic anxiety and mother-baby battle and postpartum depression
Yazar: SERAP KARSLI
Danışman: DOÇ. DR. ZÜMRÜT YILAR ERKEK
Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Ebelik Ana Bilim Dalı / Ebelik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Ebelik = Midwifery

Özet:
Pandemi kaygısı ile anne bebek bağlanması ve postpartum depresyon arasındaki ilişkiyi belirlemek amacıyla yapılan araştırma tanımlayıcı ve ilişki arayıcı tipte dizayn edilmiştir. Araştırma Gaziantep İlinin Şehitkamil İlçesinde bulunan 5 Aile Sağlığı Merkezinde (ASM) Ocak 2022- Nisan 2022 tarihleri arasında çalışma izinleri ve etik kurul onayı alındıktan sonra yapılmıştır. Örneklem sayısının belirlenmesinde evreni bilinen örneklem hesaplama yöntemi kullanılmıştır ve çalışma 413 anne ile yürütülmüştür. Araştırma verileri Tanıtıcı Bilgi Formu, Edinburgh Doğum Sonrası Depresyon Ölçeği, Anne-Bebek Bağlanma Ölçeği ve Koronavirüs Anksiyete Ölçeği kullanılarak toplanmıştır. Veriler araştırmacı tarafından, annelere araştırmanın amacına ve anket formuna yönelik bilgi verildikten sonra, yüz yüze görüşme tekniği ile toplanmıştır. Araştırma da annelerin  %13.6'sının gebelik döneminde COVID-19 geçirdiği, %36.1'inin COVID-19 enfeksiyonuna bağlı olarak karantinada kaldığı, %21.1'inin ailesinde COVID-19 enfeksiyonuna bağlı kayıp yaşandığı ve %46.5'inin COVID-19 aşısı yaptırmadığı belirlenmiştir. Annelerin EDDÖ puan ortalaması 11.85±6.86, ABBÖ puan ortalaması 3.48±3.92 ve KAÖ puan ortalaması 3.77±5.18 olarak bulunmuştur. KAÖ'nin kesim puanı ≥ 5 alındığında annlerin %32'sinin; ≥9 alındığında ise %18.2'sinin koronavirüs anksiyetesine sahip olduğu; EDDÖ kesme noktasına göre (12) annelerin %52.1'inin pospartum depresyon açısından risk altında olduğu tespit edilmiştir. Annelerin eğitim, doğum şekli, gebelik döneminde sağlık problemi ve hayatı etkileyebilecek stres faktörü yaşaması, daha önce postpartum depresyon yaşama durumu, karantinada kalma, ailede COVID-19 enfeksiyonuna bağlı kayıp yaşama ve COVID-19  aşısı yaptırma durumları ile EDDÖ puan ortalamaları arasında; eğitim, çalışma durumu, gebelik sayısı, ailesinde COVID-19 enfeksiyonuna bağlı kayıp yaşama ve COVID-19 aşısı yaptırma durumları ile ABBÖ medyan değerleri arasında; eğitim durumu, gebelik sayısı, aile tipi ve ailesinde COVID-19 enfeksiyonuna bağlı kayıp yaşama durumları ile KAÖ medyan değerleri arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık tespit edilmiştir (p<0.05). Araştırmada annelerin KAÖ ile EDDÖ ve ABBÖ puan ortalamaları arasında istatistiksel olarak anlamlı ve pozitif  yönde zayıf bir ilişki bulunmuştur. Bulgular doğrultusunda bu araştırmada; annelerin az bir kısmının koronavirüs anksiyetesi yaşadığı, pospartum depresyon açısından yarısından fazlasının risk altında olduğu ve maternal bağlanma düzeylerinin iyi olduğu sonucuna varılmıştır. Ayrıca annelerin pandemi kaygılarının postpartum depresyon risk oranlarını ve maternal bağlanma problem düzeyini artırdığı belirlenmiştir. İleriye yönelik ortaya çıkabilecek salgın durumlarında annelerin anksiyete, postpartum depresyon ve maternal bağlanma süreçlerine yönelik çalışma sonuçları değerlendirilerek yaşanan aksaklıkların önlenmesi için özellikle sağlık profesyonellerine yönelik uygun politikalar oluşturulmalıdır.
Anahtar kelimeler;Pandemi Kaygısı, Maternal Bağlanma, Postpartum Depresyon

Abstract:
The study, which was conducted to determine the relationship between pandemic anxiety and mother-baby attachment, and postpartum depression, was designed as descriptive and relationship-seeking. The research was conducted in 5 Family Health Centers (FHC) in Gaziantep Province, Şehitkamil District, between January 2022 and April 2022, after obtaining work permits and ethics committee approval. The sample calculation method, whose universe is known, was used to determine the number of samples, and the study was carried out with 413 mothers. Research data were collected using the Introductory Information Form, the Edinburgh Postpartum Depression Scale, the Mother-Infant Attachment Scale, and the Coronavirus Anxiety Scale. The researcher collected the data through face-to-face interviews after the mothers were informed about the purpose of the research and the questionnaire. In the study, 13.6% of the mothers had COVID-19 during pregnancy, 36.1% remained in quarantine due to COVID-19 infection, 21.1% had a family loss due to COVID-19 infection, and 46.5% It was determined that, did not have COVID-19 vaccine. The mothers' mean EPDS score was 11.85±6.86, the mean ABBÖ score was 3.48±3.92, and the mean CAI score was 3.77±5.18. When the CAI cutoff score was ≥ 5, 32% of the mothers; If ≥9 is taken, 18.2% of them have coronavirus anxiety; According to the EPDS cut-off point (12), 52.1% of the mothers were found to be at risk for postpartum depression. Among mothers' education, delivery type, health problems during pregnancy and experiencing stress factors that may affect life, previous postpartum depression, staying in quarantine, loss of family due to COVID-19 infection, and having COVID-19 vaccine, and the mean scores of EPDS; between education, employment status, number of pregnancies, loss of family due to COVID-19 infection, and COVID-19 vaccination status and ABBÖ median values; A statistically significant difference was found between education level, number of pregnancies, family type and loss of family due to COVID-19 infection, and median CAI values (p<0.05). The study found a statistically significant and positive weak correlation between the mothers' CSQ and the mean EPDS and ABBÖ scores. In line with the findings, It was concluded that few of the mothers experienced coronavirus anxiety, more than half of them were at risk for postpartum depression, and their maternal attachment levels were good. In addition, it was determined that the pandemic anxiety of the mothers increased the risk rates of postpartum depression and the level of maternal attachment problems. In case of future epidemics, the results of studies on mothers' anxiety, postpartum depression, and maternal attachment processes should be evaluated, and appropriate policies should be established especially for health professionals to prevent the problems experienced.
Keywords:Pandemic Anxiety, Maternal Attachment, Postpartum Depression