Dental dijital tarayıcı sistemlerde farklı alçı renklerinin hassasiyet ve doğruluğa etkisi
The impact of different plaster colors on precision and accuracy in dental digital scanner systems
Yazar: NAZLI GÜLEÇ
Danışman: PROF. DR. ZÜHTÜ HALUK KESKİN
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Protetik Diş Tedavisi Ana Bilim Dalı
Derece: Diş Hekimliği Uzmanlık, 2019
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Ağız = Mouth ; CAD/CAM = CAD/CAM ; Dental aygıtlar = Dental instruments ; Diş hekimleri = Dentists ; Diş hekimliği = Dentistry ; Sayısal tarayıcılar = Digital scanners ; Ölçü = Measure ; Ölçüm yöntemleri = Measurement methods

Özet:
Diş hekimliğinin klinik ve laboratuvar aşamalarına dahil edilen ve gün geçtikçe gelişerek yükselen dijital diş hekimliği günümüzde yaygın kullanım alanına sahiptir. Bilgisayar destekli tasarım ve bilgisayar destekli üretim yani CAD-CAM sistemleri kullanılarak estetik beklentiyi karşılayan ve kısa sürelerde üretilebilen protezler hasta ve hekimin konforunu oldukça artırmıştır.
Bu sistemlerde optik veri eldesi sistemin ilk ve en önemli basamağıdır dolayısıyla bu prosedürün eksiksiz ve doğru bir şekilde tamamlanması oldukça büyük önem teşkil etmektedir. Dijital ölçünün eldesi intraoral kameralar kullanılarak ağız içerisinden veya ekstraoral tarayıcılar kullanılarak model üzerinden elde edilebilir. Ancak klinik ortamda intraoral kamera sisteminin mevcut olmayışı, ekonomik sebepler, hastanın çeşitli patolojik rahatsızlıkları intraoral olarak veri eldesine imkan vermeyebilir. Bu durumlarda konvansiyonel yöntemler ile elde edilen ölçüler ile model elde edildikten sonra ağız içindeki mevcut durum dijital ortama aktarılabilir. Verilerin optik olarak algılanarak dijital ortama aktarılmasına dayanan bu sistemde yüzeyin algılanmasında rengin etkisinin önemli olduğu tarafımızdan düşünülmektedir. Literatürde bu sistemlerin çeşitli etkinlikleri değerlendirilmiş olsa da renk açısından sistemlerin etkilenebilirliğinin değerlendirildiği bir çalışmaya tarafımızdan rastlanmamıştır. Çalışmamızda; 8 farklı renkteki tip IV alçı ile hazırlanan modellerin Sirona firmasının CEREC AC/Omnicam'in Cerec 4.5.2 ve Cerec Ortho yazılımlarında, in Eos x5'in in Lab yazılımında single ve multiple exposure modları ile çalışma grubu görüntüleri elde edilmiştir. Bu görüntüler kontrol grubu ile Geomagic Design X programı kullanılarak üst üste getirilmiş ve ölçümlerin mikron cinsinden sapmaları karşılaştırılmıştır.
Elde edilen bulgularda renk 7 tüm sistemler içerisinde en düşük mikron sapma değerini vermiştir. Yazılımlar arasında yapılan karşılaştırmada mikron sapma değerleri en düşük Cerec Ortho'da elde edilmiştir. Bunu sırası ile Cerec Omnicam, in Lab multiple ve in Lab single izlemiştir. Ölçüm noktalarının belirlendiği 1. ve 7. dişler karşılaştırıldığında sağ 1. dişin mikron cinsinden sapma değeri 7. dişten istatistiksel olarak yüksek olarak saptanmıştır. Sağ 1. dişin mikron cinsinden sapma değeri ise sol 1. dişten yüksek olarak saptanmıştır.
Dijital veri eldesinde rengin etkili olduğu, tam ark taramalarında sadece tarama metodunun değil sistemin de yönlendirmesinin gerektiği belirlenmiştir. Dijital tarayıcı sistemlerde veri eldesindeki hassasiyet üzerine rengin etkisi için daha fazla çalışma yapılmalıdır.

Abstract:
Digital dentistry, which has been included in the clinical and laboratory stages of dentistry and has been growing day by day, has been used widespread today. Computer-aided design and manufacturing systems, that is, CAD-CAM systems that meet aesthetic expectation and prosthesis that can be produced in a short time have greatly enhanced the comfort of the patient and the physician.
In these systems, optical data is the first and most important step of the system, so it is of utmost importance that this procedure is complete and accurate. Digital measurements can be obtained from the mouth using intraoral cameras or from the model using extraoral scanners. However, the absence of the intraoral camera system in the clinical setting due to economic reasons or various pathological disorders of the patient may not allow intraoral data withdrawal. In this case, the current state in the mouth can be transferred to the digital domain after the model is obtained by the impressions obtained by conventional methods. We consider that the effect of color on surface detection is important in this system, which is based on transferring the data optically and transferring it to the digital medium. In the studies we have conducted on the plasters used for modeling, no such data has been found in the literature to the best of our knowledge. Although the various activities of these systems have been evaluated in the literature, the effectiveness of systems in terms of color has not been yet evaluated.
In our study; Models prepared with 8 different color grades of type IV gypsum were digitally scanned with Sirona company's CEREC AC / Omnicam Cerec 4.5.2 and Cerec Ortho software, in Eos x5 in Lab software with single and multiple exposure modes. These obtained images were superimposed using the control group with Geomagic Design X and the deviations of the measurements in microns were compared.
As a result, color 7 has the lowest micron deviation value among all systems. In the comparison between softwares, the lowest micron deviation values were obtained in Cerec ortho. This is followed by Cerec Omnicam, in Lab multiple and in Lab single. When comparing the 1st and 7th teeth which were the determined measuring points, the deviation value in terms of microns on right 1st tooth is statistically higher than 7th tooth. The deviation value in terms of microns on right 1st tooth is higher than the left 1st tooth.
We determined that color has an effect on obtaining digital data. For full arc scanning, it has been determined that scanning procedure is not enough, to get better results the system should also direct scanning method. In conclusion, the effect of color on digital scanners have to be studied in large series.