Zihinsel yorgunluk sonrası zorlu bilişsel görevde statik dengenin incelenmesi
Investigation of static balance in challenging cognitive task after mental fatigue
Yazar: SEDA ERCAN YILDIZ
Danışman: PROF. DR. GÜLSÜM AYDAN GENÇ
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Odyoloji Ana Bilim Dalı / Odyoloji ve Konuşma Bozuklukları Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Kulak Burun ve Boğaz = Otorhinolaryngology (Ear-Nose-Throat)

Özet:
Bu çalışmada, sağlıklı genç yetişkinlerde zihinsel yorgunluğun statik dengeye etkisinin ve zihinsel yorgunluk varlığında, tekli göreve kıyasla ikili görevin statik dengeye etkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda başlangıç, zihinsel yorgunluk koşulu ve dual-task koşulu olmak üzere 3 koşulda değerlendirmeler yapılmıştır. Çalışmaya 18- 44 yaş arasında sağlıklı 19 kadın ve 19 erkek olmak üzere toplam 38 birey dahil edilmiştir. Başlangıç koşulunda 25 dakika dinlenme sağlanmış ardından değerlendirmeler yapılmıştır. Zihinsel yorgunluk 25 dakikalık Stroop test ile oluşturulmuştur. İkili görev için dengede kalma görevine ek olarak 300 ile 600 arasından seçtikleri bir sayıdan geriye doğru 7 çıkarma görevi verilmiştir. Tüm koşullardaki denge değerlendirmeleri statik postürografi cihazı ile yapılmıştır. Çalışmanın sonuçlarına göre zihinsel yorgunluğun tek başına statik dengeyi etkilemediği (p>,05) ancak zihinsel yorgunluğa eklenen bilişsel görevin orta ve büyük düzeyde etki büyüklükleriyle istatistiksel olarak anlamlı olarak yüksek salınım miktarlarına neden olduğu gözlenmiştir (p<,05). Tek göreve kıyasla ikili görevde statik denge değerlendirmesinde önemli salınım artışları görülmesi, zihinsel yorgunluğun belirgin etkiye sahip olabileceğini göstermektedir.
Anahtar Kelimeler: Stroop test, zihinsel yorgunluk, denge, çift görev, postural stabilite.

Abstract:
The aim of this study was to investigate the effect of mental fatigue on static balance in healthy young adults and the effect of dual-task compared to single-task on static balance in the presence of mental fatigue. For this purpose, assessments were performed in 3 conditions: baseline, mental fatigue condition and dual-task condition. A total of 38 adults, 19 females and 19 males, aged between 18 and 44 years were included in the study. The baseline condition consisted of a 25-minute rest period followed by assessments. Mental fatigue was induced with a 25-minute Stroop test. For the dual task, in addition to the balancing task, they were given the task of subtracting 7 backwards from a number chosen between 300 and 600. Balance assessments in all conditions were performed with a static posturography device. According to the results of the study, it was observed that mental fatigue alone did not affect static balance (p>.05), but the cognitive task added to mental fatigue caused statistically significant high oscillation amounts with medium and large effect sizes (p<.05). The fact that significant increases in oscillations were observed in the static balance assessment in the dual task compared to the single task suggests that mental fatigue may have a significant effect.
Keywords: Stroop test, mental fatigue, balance, dual task, postural stability.