Otizm spektrum bozukluğu bulunan çocukların uyku bozukluğu ile ebeveyn yaşam kaliteleri arasındaki ilişki
The relationship between sleep disorder and parental quality of life in children with autism spectrum disorder
Yazar: GÜLCAN KOÇYİĞİT
Danışman: DOÇ. HATİCE YALÇIN
KTO Karatay Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Çocuk Gelişimi Ana Bilim Dalı / Çocuk Gelişimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Otistik bozukluklar = Autistic disorder ; Otizm spektrum bozukluğu = Autism spectrum disorder ; Psikososyodemografik değişkenler = Psychosociodemografic variables ; Uyku bozuklukları = Sleep disorders ; Uyku kalitesi = Quality of sleep ; Yaşam kalitesi = Quality of life ; Çocuklar = Children

Özet:
Bu çalışmanın temel amacı, otizm spektrum bozukluğu bulunan çocuk ve ergenlerin uyku bozukluğu ile ebeveyn yaşam kaliteleri arasındaki ilişkinin belirlenmesidir. Araştırma ilişkisel tarama modelinde yürütülmüştür. Çalışma grubu; Konya merkez ilçeleri başta olmak üzere Türkiye'nin farklı illerindeki otizm spektrum bozukluğu olan 2-18 yaş arasındaki 100 çocuk ve bu çocukların anne babaları ya da bakım veren bireylerdir. Verilerin toplanması amacıyla katılımcılara Kişisel Bilgi Formu, Otizmde Yaşam Kalitesi Anketi Ebeveyn Formu (OYKA), Çocuklar İçin Uyku Bozukluğu Ölçeği uygulanmıştır. Araştırma, 100 ebeveyn ile yürütülmüştür. Verilerin analizinde sayı, ortalama, standart sapma, yüzdelik gibi betimsel istatistikler, normallik varsayımı için Mann-Whitney U, Kruskal-Wallis H, Anova ve t testi kullanılmıştır. Otizm spektrum bozukluğu olan çocuklarda uyku bozukluğu ve ebeveyn yaşam kalitesi arasındaki ilişkiyi incelemek için iki ayrı basit doğrusal regresyon analizi yürütülmüştür. Elde edilen sonuçlar çocukların uyku bozukluğunun OYKA-E Bölüm A ortalamasını açıklamada anlamlı bir etkiye sahip olmadığını (p > .05); ancak OYKA-E Bölüm B ortalamasını anlamlı düzeyde yordadığını göstermektedir (β = .593, p  <. 001). Elde edilen sonuçlar T Skorunun, OYKA-E Bölüm B değişkenindeki varyansın %35'ini açıkladığını göstermektedir. Bu çalışmanın; otizm spektrum bozukluğu bulunan çocuklarda uyku bozukluğunda, ve ebeveynlerin yaşam kalitesi konusunda önemli bilgi altyapısı oluşturacağı öngörülmektedir.

Abstract:
The main purpose of this study; The aim of this study is to determine the relationship between sleep disorders and parental quality of life in children and adolescents with autism spectrum disorders. The research was carried out in relational screening model. Working group; It is 100 children between the ages of 2-18 with autism spectrum disorder in the central districts of Konya and different provinces of Turkey, and these are the parents or caregivers of these children. In order to collect the data, the Personal Information Form, the Parent Form of the Quality of Life in Autism Questionnaire (OYKA), and the Sleep Disorder Scale for Children were administered to the participants. The research was conducted with 100 parents. Descriptive statistics such as number, mean, standard deviation, and percentage were used for the analysis of the data, Mann-Whitney U, Kruskal-Wallis H, Anova and t-test were used for the normality assumption. To examine the relationship between sleep disturbance and parental quality of life in children with autism spectrum disorder, two separate simple linear regression analyzes were performed. The results obtained did not explain the mean of OYKA-E Part A of the children's sleep disturbance (p > .05). However, the mean of OYKA-E Part B was determined at a significant level. (β = .593, p <.001). In addition, T Score; OYKA-E explained 35% of the variance in the Part-B variable. This study; It is predicted that it will create an important information infrastructure about sleep disorders in children with autism spectrum disorder and the quality of life of parents.