Peptik ülser tanısı alan bireylerin yaşam kalitesinin incelenmesi
Evaluatiion of paitents' quality of life diagnosed with peptic ülcer
Yazar: DERYA SEVER
Danışman: ÖĞR. GÖR. HANDAN ZİNCİR
Erciyes Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Bölümü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Bu çalışma; Adıyaman il merkezindeki tedavi kurumlarına başvuran ve peptik ülser tanısı alan bireylerin sosyo-demografik özelliklerini ve peptik ülserin yaşam kalitesi üzerine etkilerini belirlemek amacıyla yapılmış tanımlayıcı bir çalışmadır. Araştırmanın evrenini; Adıyaman il merkezindeki tedavi kurumlarının dahiliye polikliniğine başvuran peptik ülseri olan tüm bireyler oluşturmaktadır. Çalışma 1 Kasım 2007 ile 28 Şubat 2008 tarihleri arasında 270 birey üzerinde yapılmıştır. Adıyaman Valiliği ? İl Sağlık Müdürlüğü'nden ve il merkezindeki tedavi kurumlarından resmi izin, bireylerden yazılı onam alınmıştır. Veri toplamada kişisel bilgi formu ve Ware tarafından geliştirilen Türk toplumu için geçerlilik ve güvenilirliliği Pınar tarafından yapılan SF?36 Yaşam kalitesi ölçeği kullanılmıştır. Veriler araştırmacı ve anketörler tarafında yüz yüze görüşme tekniği ile toplanmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde Independent (t), Tek Yönlü Varyans analizi (ANOVA), Kruskal-Wallis varyans analizi, Mann-Whitney U testi kullanılmıştır. Araştırmaya katılan bireylerin yaş ortalaması 40.64±14.69'dur. Bireylerin %57.0'ı kadın, %62.2'si ilkokul veya daha düşük eğitim düzeyinde, %74.5'i evli, %48.1'i ev hanımı, %34.8'i kendi ifadelerine göre gelir durumları kötü veya çok kötü düzeyde, %58.5'i kentsel bölgede yaşamakta ve %49.6'sı göç etmiştir. Bireylerin %69.6'sının stresli yaşamı olduğu, %40.8'isigara, %8.9'u alkol kullanma öyküsü olduğu, %79.1'nin kahve ve %97.4'ünün çay içme alışkanlığı olduğu saptanmıştır. Bireylerin %40.0'nın peptik ülser dışında kronik bir hastalığı, %35.9'u peptik ülser tanısı almadan önce ilaç kullandığı, kullanılan ilaçlarında %29.8'i peptik ülserin etiyolojisinde yer alan ilaçlar olduğu belirlenmiştir. Bireylerin %44.4'nün ailede peptik ülser hikayesi olduğu, %22.6'sının A kan grubu olduğu tespit edilmiştir. Histopatolojik inceleme sonucunda Helicobacter Pylori pozitifliği %59.3 olarak bulunmuştur. Peptik ülserli bireylerden ileri yaşta olan, kadın olan, eğitim düzeyi düşük olan, orta ve daha alt gelire sahip olan, kırsal bölgede yaşayan, ev hanımı olan, eşini kaybetmiş olanlarda yaşam kalitesi alt ölçekleri ortalama puanları diğer gruplara göre daha düşüktür. Peptik ülserli bireylerde yaşın, cinsiyetin, gelirin, eğitim durumunun, medeni durumun, yaşanılan yerin, mesleğin yaşam kalitesini etkilediği ve gruplar arasındaki farkın istatistiksel olarak anlamlı olduğu bulunmuştur p<0.05).Anahtar kelimeler : Hemşirelik, peptik ülser, yaşam kalitesi

Abstract:
In this research, a descriptive study was conducted on patients who have been diagnosed with peptic ulcer at health care centers in Adiyaman in order to investigate the effect of peptic ulcer on patients quality of life within relation to their demographic characteristics. The population in this study was patients who visited health care centers for treatment of peptic ulcer in Adiyaman. This study was administered to 270 people between 1 November 2007 and 28 February 2008. For the study, a written permission from all patients, and permission from Province health department was taken. For the data collection, personal information form SF-36 Life Quality Scale which was developed by Ware and reliability and validity of scale for Turkish society tested by Pinar was used. The data was collected from patients by researcher and professional interviewer through face to face interview.For the data analysis, percentage, Independent t test, One Way Variant Analysis (ANOVA) Kruskal-Wallis test, Mann-Whitney U test techniques, were utilized. Patients mean score of age was 40.64±14.69. Patients? demographic characteristics were found as follows; 57% Female, 62.2% have received 5 year or less education. 74.5% married, 48.1% housemaid, 34.8% have low income, 58.5% living in city center, 49.6% were migrated from rural areas. It was found that patients had stressful life style 69.6%, smokers 40.8%, uses alcohol 8.9%, regularly consume coffee 79.1%, and tea 97.4%. The study indicated that 40% of the patients have peptic ulcer in addition to a chronic disease, 35.9% were using medicine without diagnosed peptic ulcer, 29.8% of medicine used by the patience were causing peptic ulcer. It was found that 44.4% of patients have a history of peptic ulcer in their families, and 22.6% with type A blood. Helicobacter Pylori positive were found 59.3% of patients after histopathology analysis. When looked to sub categories of life quality scale within patients with peptic ulcer such as elderly, female, low education level, middle and low income, living rural areas, being housemaid, and widowed, they have low mean scores compared to other groups.It is found that within patients with peptic ulcer, patients? age, sex, income, education level, marital status, living place, and occupation has an effect on their quality of life, and there is a statistically meaningful difference between these patients subcategoris (p<0.05).Kew words : Nursing, peptic ulcer, quality of life