Subhizâde Abdî (Abdullah) hayatı edebî kişiliği ve divanı (inceleme- metin- indeks)
Subhizâde Abdî (Abdullah) his life literary character and his divan (analysis- text- index)
Yazar: HAKAN YALAP
Danışman: Y.DOÇ.DR. BEKİR ÇINAR
Niğde Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türkçe Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature

Özet:
Abdî mahlasıyla şiirler söylemiş olan Subhizâde Abdullah Efendi, XVIII. yüzyılşairlerindendir. Şair bir ailenin ferdi olan Abdî Efendi, İstanbul'da doğmuştur. Abdî'ninbabası Feyzullah Feyzî, dedesi Subhî Ahmet ve oğlu Ali Necip de şairdir.Abdî Efendi hakkında pek çok kaynakta bilgi bulunmakla birlikte bu bilgilergenellikle muhtasar bir şekilde verilmiştir. Şair hakkında bilgi veren bu kaynaklarda,şairin doğum tarihi hakkında her hangi bir bilgi bulunmamaktadır. Şairin vefat tarihikonusunda da kaynaklar iki farklı tarihi göstermektedirler.Şairin babası Feyzullah Feyzî, Türk Edebiyatının son hamsesini yazmıştır.Abdî'nin dedesi de divan sahibi bir şairdir. Klâsik Şiire hakimiyetiyle tanınan şair,tezkirelerde bilgili, kültürlü bir aile olarak tanımlanan bir ailenin ferdidir.Meslek hayatında da babasının ve dedesinin yolunu takip eden Abdî Efendi,ruznamçecilik, maliye tezkereciliği ve yeniçeri katipliği yaparak 1758 tarihinde sadaretkethüdası olmuştur. Bu vazifeden azledilerek ayrılan Abdî Efendi, 1761'de (H. 1175)vefat etmiştir. Şair, Eyüp Kabristanı'nda metfundur.Abdî Efendi'nin şiirlerinde özellikle Nedim tarzı bir mecaz, mana ve söyleyişvardır. Şiirlerinde dönemin mahallileşme akımının tesiriyle Türkçe redifler ve kafiyelerdikkati çeker. Bu rediflerin de genellikle fiil kökenli olması şairin şiirlerine farklı birsöyleyiş kazandırmıştır. Bu özellikleriyle şair dönemin meşhur şairleri arasındadır.Kaynaklarda şairin nesir türünde de eserlerinin olduğu ve bunların çokbeğenildiği söyleniyorsa da bu çalışmalara günümüzde daha ulaşılamamıştır. Abdî'nindivanında, özellikle tarihler büyük bir yer kaplamaktadır. Nitekim bu tarihlere kaynaklaratıf yapmış ve şairin manzum tarihlerinin değerli bulunduğunu yazmışlardır.Anahtar Kelimeler: Abdî, Divan, Klâsik Türk Edebiyatı

Abstract:
Subhizâde Abdullah Efendi telling poems by the pseudonym ?Abdî? was one ofthe poets living in XVIII. AC. Abdî Efendi who was the member of the family of poetwas born in İstanbul. Abdî?s father Feyzullah Feyzî, Abdî?s grandfather Subhî Ahmetand his son Ali Necip were also poets.Although there are lots of sources about the life of Abdî, these sources weregiven as an abstract. In these sources giving informations about him, there is noinformation about the birth date of the poet. Also, there are two different death dates inthese sources.Poet?s father Feyzullah Feyzî had written the last Hamse of Turkish Literature.Poet?s grandfather was also a poet having a Divan. The poet who was known by themastery on poems was the member of a family known as ?learnt and cultured? in thetezkires.Abdî Efendi who was following the way of his father and grandfather in poems,before he had been the ministery of the Interior in 1758, he worked in Treasury Boardand in The Secretary of Janissary. He was banished from this job and then he was deadin 1761. Poet was buried in Eyüp Graveyard.In his poems, metaphors, meanings and style were like Nedim. Turkish redifsand rhymes occuring by the effects of current of localization attract attention. Hisrhymes that were base on verb bring in a different style. By this features, he was one ofthe famous poet in his century.Although, in the sources, it was also said that poet had also some proses that wasvaluable, nowadays, these creations can not be found. In Abdî Divan, especially datestake many places. Thus, the sources refer to these dates and also these sources mentionthat these verses are so valuable.Key Words: Abdî, Divan, Classic Turkish Literature