Kentiçi toplu taşımada otomatik ücret toplama sistemi hesap düzeni ve muhasebeleştirme; sorunlar ve çözüm önerileri
Automatic fare collection system at urban public transportation, chart of account and accounting, problems and solutions
Yazar: AHMET YANIK
Danışman: PROF. DR. YUNUS KİSHALI
Kocaeli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Muhasebe Finansman Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2011
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Elektronik kartlar = Electronic cards ; Elektronik ödeme sistemleri = Electronic payment systems ; Kamu muhasebesi = Public accounting ; Otomatik sistemler = Automatic systems ; Tek düzen hesap planı = Uniform accounting plan ; Tek düzen muhasebe sistemi = Uniform accounting system ; Toplu taşıma araçları = Public transportation vehicles ; Toplu taşımacılık = Public transportation ; Uluslararası Muhasebe Standartları = International Accounting Standarts

Özet:
Çağımız dünyasında her alanda yaşanan gelişmeler, ulaştırma sektörünün de yeniden şekillenmesini beraberinde getirmiştir. Küreselleşmenin yaygınlaşmasında önemli katkısı olan ulaştırma sektörü gün geçtikçe ülkelerin ekonomisinde ve dünya ticaretinde daha önemli rol oynamaya başlamıştır.Toplu taşımacılık 18. yüzyıla kadar yaya ulaşımına dayalı olarak gelişen kentlerimizde, ilk toplu taşımacılık işletmeleri kayıkçılık biçiminde görülmüş ve daha sonra yabancı girişimcilere sağlanan imtiyazlarla demiryolu, tramvay, tünel ve vapur işletmeleri kurulmuştur. Cumhuriyetle birlikte toplu taşımacılık işletmeleri kamu işletmesi niteliğine dönüştürülmüştür. Hızla artan yolculuk talebini karşılayabilmek için kaptıkaçtı adıyla başlayan ara toplu taşımacılık türleri, yaygınlaşarak dolmuş, minibüs ve son yıllarda otobüs sisteminde halk otobüsünü de içeren bir yelpaze oluşturmuştur.Teknolojideki ilerleme sayesinde toplu taşımacılıkta kullanılan ücret toplama araçları kâğıt biletlerden jetonlara; manyetik kartlardan çip kartlara doğru değişmiştir. Yolculuk ücretlerinin ödenmesi ve kanıtlanması ayrı birer işlem olmuştur.Şehirlerde bulunan farklı taşımacılık türleri ve işletmelerinde ortak bir biletle yolculuk yapmayı sağlayan otomatik ücret toplama sistemi, yolculuk ücretlerinin ön ödemeli şekilde toplandığı bir sistemdir. Sistemde toplanan yolculuk tutarları tek bir işletmede toplanmakta ve bu tutardan, hizmet verildikçe diğer işletmelere dağıtım yapılmaktadır.Toplanan yolculuk tutarlarının tek bir işletmede toplanması ve dağıtımın bu işletmeden yapılması mevcut muhasebe uygulamalarında sorun teşkil etmektedir. Sorunun çözümü için hem tekdüzen muhasebe sistemine hem de devlet muhasebe sistemine aynı isimlerde iki hesap önerilmiş ve bu iki hesap kullanılarak mevcut sorunun çözümü gösterilmiştir.

Abstract:
At the present day in the world the developments in every field has brought in remodeling in the transport sector. The transport sector which is increasingly important contribution to the expansion of globalization has been playing a more important role on the economy of countries and in world trade.Until 18 century, public transportation had been grown on the basis of pedestrian transportation in the cities, first public transport operators had been seen in the form of boating and then rail, tram, tunnel and ferry operators had been established by the concessions provided to foreign entrepreneurs. By the establishment of the Republic, public transport enterprises transformed into public enterprises. In order to meet rapidly increasing travel demand, beginning as station wagon, which are intermediate public transport types, widely available minibuses, minibus and bus system in recent years have created a spectrum including public buses.By the progress in technology, fare collection tools which are used in public transport has changed from paper tickets to tokens and from magnetic cards to chip cards. The journey fees of the payment and the proof of it have become a seperate transactions.The different types of transport in cities and the automatic fare collection system that provides a common ticket to travel in their enterprises , is a system in which the travel fees are collected in a pre-paid way. The Travel amounts which are collected in the system are collected in one operation and deliveries are done from this amount as the service is being given.The collection and disbantion of the travel amounts in a single operation causes problems in the current accounting practices. As a solution to this problem, two accounts are offered to both Turkish uniform system of accounts and Government account system with same names and the solution of the current problem is shown by using these two accounts.