Ayn Rand ve objektivizm bağlamında rasyonel egoizm
Rational egoism in the context of Ayn Rand and objectivism
Yazar: EBRAR YILDIZ
Danışman: DOÇ. DR. MAHMUT AVCI
Uşak Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Din = Religion ; Felsefe = Philosophy

Özet:
Bu çalışmada, yazar ve filozof olan Ayn Rand'ın fikirlerinin oluşumuna etki eden faktörler, çalıştığı temel kavramlar ve düşünceleri ele alınıp değerlendirilmiştir. Ayn Rand'ın kurucusu olduğu objektivizmde etik, doğru amaçlar edinmeye yönlendiren bir araçtır. Ahlaki zemin doğrultusunda şekillenen eylemlerin amacı ise mutluluğa ulaşmaktır. Anti-kolektivist bir görüşün savunuculuğunu yapan Rand, bireysel faydanın toplumsal faydaya öncelenmesi gerektiğini savunmuştur. Bu fikirlerinin sonucu olarak altruizme karşı rasyonel egoizmi erdem olarak kabul etmiştir. Savunduğu rasyonel egoizmde, mutluluğun elde edilebilmesindeki en mantıksal yola, kişinin kendi menfaatlerini gözetmesi ile ulaşılabileceği savunulur. Fakat bu noktada Rand'ın aksine tezimizde, kişinin her eylemini zaten kendi çıkarı doğrultusunda yaptığı görüşü olan psikolojik egoizm savunulmuştur. Rasyonel egoizmde rasyonelliğin sınırını belirleyen ölçüt ise insanın doğasına uygun yaşaması ile temellendirilir. 
Çalışmamızda doğaya uygunluk standardını detaylıca ele almak ve aynı zamanda Ayn Rand'ın felsefesi ile benzerlik kurduğumuz yönlerini karşılaştırabilmek amacıyla Stoacı felsefeye yer vermek uygun görülmüştür. Rand, objektivizm felsefesinde değer strandardı olarak hayat ve insanı temel alır. Fakat Rand'ın bu kavramlara sunduğu anlam konusunda yetersiz kaldığı, insanları ahlaki eyleme güdüleyen yaptırım konusunda onlara herhangi bir şey vaad etmediği konusunda felsefesinin temelsiz kaldığı kanaatindeyiz. Tezimiz, insanın ahlaki eylemin yaptırımı ve ahlaki amacı problemini de yeniden ele alarak incelemeye tabi tutmuştur.

Abstract:
In this study, the factors affecting the formation of the ideas of Ayn Rand, who is a writer and philosopher, the basic concepts and thoughts she studied were discussed and evaluated. Ethics in Objectivism, founded by Ayn Rand, is a tool that leads to obtaining correct goals. The aim of the actions shaped in line with the moral ground is to reach happiness. Advocating an anti-collectivist view, Rand argued that individual benefit should be prioritized over social benefit. As a result of these ideas, she accepted rational egoism as a virtue against altruism. In the rational egoism he advocates, it is argued that the most logical way to achieve happiness can be reached by taking care of one's own interests. But unlike Rand, in our thesis, psychological egoism, which is the view that a person does every action for his own benefit, has been defended. The criterion that determines the limit of rationality in rational egoism is based on living in accordance with human nature.
In our study, it was deemed appropriate to include the Stoic philosophy in order to deal with the standard of conformity with nature in detail and at the same time to compare the aspects that we have similarity with Ayn Rand's philosophy. Rand bases life and human as the value standard in his philosophy of objectivism. However, we believe that Rand's philosophy is unfounded as he is insufficient in terms of the meaning he offers to these concepts and does not promise them anything about the sanction that motivates people to moral action. Our thesis has re-examined the problem of sanction and moral purpose of human moral action.