Besin allerjili çocuklarda astım ve bronş aşırı duyarlılığı sıklığının ve astım için risk faktörlerinin belirlenmesi
Frequency of asthma and bronchial hyperreactivity in children with food allergy and analysis of its risk factors
Yazar: SELİN YAKARIŞIK
Danışman: DOÇ. DR. CANSIN SAÇKESEN
Hacettepe Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2012
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Alerjenler = Allergens ; Astım = Asthma ; Besin alerjisi = Food hypersensitivity ; Eozinofiller = Eosinophils ; Polenler = Pollen ; İmmünoglobülin E = Immunoglobulin E

Özet:
Yakarışık. S.; Besin Allerjili Çocuklarda Astım ve Bronş Aşırı Duyarlılığı Sıklığının ve Astım İçin Risk Faktörlerinin Belirlenmesi. Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı. Uzmanlık Tezi. Ankara. 2012. Besin allerjisi besinlere karşı immünolojik mekanizmalar ile oluşan istenmeyen reaksiyonlar olarak tanımlanmıştır. Başlıca gastrointestinal, deri ve solunum sistemi bulguları ile kendini göstermektedir. Besin allerjisi olan çocuklarda diğer allerjik hastalıkların (atopik dermatit, astım, allerjik rinit) gelişme riskinin arttığı yapılan çalışmalar ile gösterilmiştir. Besinlere bağlı asemptomatik havayolu hiperreaktivitesi veya semptomatik astım yanıtı gelişebilmesi ve özellikle besin allerjisine ikincil gelişen anafilaksilerde reaksiyonun şiddetinin astım ile ilgili olması, son yıllarda besin allerjisi ve solunum yolu bulgularına verilen önemi artırmıştır. Çalışmamızda besin allerjili çocuklarda astım geliştirme riski, astım şiddeti, aeroallerjen duyarlılığı ve allerjik rinit ilişkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. Bölümümüzde Nisan 2000-Nisan 2012 tarihleri arasında besin allerjisi tanısı ile takip edilen ve uygun kriterleri taşıyan 112 hasta çalışmaya dahil edildi. Hastalar besin allerjileri, doktor tanılı astım, atopik dermatit, allerjik rinit, anafilaksi yönünden değerlendirildi. Total ve spesifik IgE tayini, deri prik testi, eozinofil sayımı, solunum fonksiyon testleri ve provokasyon testleri yapıldı. Besin allerjili çocuklar ile sağlıklı kontroller karşılaştırıldığında ailede allerjik hastalık öyküsü, eozinofil sayısı, total IgE, FEV1%, FVC% ve MEF25-75 ölçümlerinde istatistiksel anlamlı farklılık saptandı. Besin allerjili çocuklarda astım varlığı ve aeroallerjen duyarlılıkları karşılaştırıldığında astımı olan çocuklarda perennial aeroallerjen (özellikle ev tozu akarı) duyarlılığının ve eozinofil sayısının daha yüksek olduğu görüldü. Besin allerjili çocuklarda allerjik olunan besin tipi ile astım arasında ilişki olmadığı, eozinofil sayısının >%4.6 (OR:2.9, %95GA 1.28-6.71, p=0.011) ve perennial aeroallerjen duyarlılığının (OR:3.2, %95GA 1.13-9.11, p=0.027) astım riskini artırdığı belirlendi. Astıma allerjik rinit eşlik ettiğinde ise orta-ağır şiddette astım riskinin arttığı belirlendi (OR:6.68, %95GA:1.65-26.99, p=0.008). Allerjik rinitli çocuklarda ise daha yüksek sıklıkta polen duyarlılığı tespit edildi. Birden fazla sayıda besin allerjisi (multisensitizasyon) olmasının hem perennial, hem de polen tipinde aeroallerjen duyarlılık riskini artırdığı belirlendi (perenial için OR:2.73,v%95GA:1.11-6.73, p=0.028). Bu sonuçlar besin allerjisi ile başta astım olmak üzere diğer solunum yolu hastalıkları arasında güçlü bir ilişki olduğunu düşündürmekle birlikte özellikle yüksek eozinofil sayısı ve perennial aeroallerjen duyarlılığının besin allerjili çocuklarda astım gelişme riskini büyük ölçüde öngörebileceğini göstermiştir.Anahtar Kelimeler: Aeroallerjen, astım, besin allerjisi, eozinofil, IgE, perennial duyarlılık, polen.

Abstract:
Yakarışık. S.; Frequency of Asthma and Bronchial Hyperreactivity in Children with Food Allergy and Analysis of Its Risk Factors. Hacettepe University Faculty of Medicine, Thesis in Pediatrics. Ankara, 2012. The term food allergy is used to describe an adverse immune response to foods. The most frequently observed clinical manifestations of food allergies are gastrointestinal, cutaneous and respiratory system symptoms. It is well known that there is an increased risk of other allergic diseases (atopic dermatitis, asthma, allergic rhinitis) in children with food allergy. Development of asymptomatic airway response or symptomatic asthma related to foods and particularly because of severity of anaphylactic reactions in the presence of asthma, the importance of food allergy and respiratory tract symptoms has been increased in recent years. The purpose of this study is to assess the risk of asthma, severity of asthma, aeroallergen sensitization and allergic rhinitis with food allergy. Hundred and twelve children with food allergy who have been followed at the Department of Pediatric Allergy, Hacettepe University School of Medicine between April 2002 and April 2012 are the subjects of this study. Patients with food allergies were evaluated with allergy skin prick tests, food specific IgE, lung function tests and provocation tests for food allergy, physician diagnosed asthma, atopic dermatitis, allergic rhinitis and anaphylaxis. When the children with food allergy were compared with healthy children, history of allergic diseases in the family, eosinophil number, total IgE, FEV1%, FVC% and MEF25-75 measurements showed statistically significant difference. The perennial aeroallergen sensitization and eosinophil number were found to be higher in asthmatic than non-asthmatics in children with food allergy. There is not a significant association between type of food and asthma. Multivariate logistic regression analyses showed that eosinophil number >%4.6 (OR:2.9, 95%Cl:1.28-6.71, p=0.011) and perennial aeroallergen sensitization (OR:3.2, 95%Cl:1.13-9.11, p=0.027) were significant risk factors for asthma in children with food allergy. When asthma and allergic rhinitis coexists, the risk for moderate-severe asthma was increased significantly (OR:6.68, 95%Cl:1.65-26.99, p=0.008). Polen sensitization is found to be more frequent in children with allergic rhinitis. The presence of multisensitization (allergy to more than one type of food) was found to be a significant risk factor for both perennial aeroallergen andviipolen sensitization (for perennial OR:2.73, 95%Cl:1.11-6.73, p=0.028). The results of our study suggest that there is a strong relationship between food allergy and allergic respiratory diseases and moreover eosinophil number and perennial aeroallergen sensitization are significant risk factors for the development of asthma in children with food allergy.Key words: Aeroallergen, asthma, food allergy, eosinophil, IgE, perennial sensitization, polen.