Bir özel üniversite hastanesinde çalışan hemşirelerde tükenmişlik
Burnout in nurses working in a private university hospital
Yazar: GİZEM SENA BİLBEN
Danışman: DOÇ. DR. YAZİLE SAYIN
Bezm-i Alem Vakıf Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / Hemşirelik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Hastaneler = Hospitals ; Hastaneler-özel = Hospitals-private ; Hemşireler = Nurses ; Hemşirelik = Nursing ; Hemşirelik araştırmaları = Nursing research ; Tükenmişlik = Burnout ; Tükenmişlik sendromu = Burnout syndrome ; Tükenmişlik-mesleki = Burnout-professional

Özet:
Tükenmişlik her meslekte görülebildiği gibi, insanlarla yüz yüze ilişki gerektiren, doğrudan insana hizmet veren mesleklerde daha sık rastlanmaktadır. Günümüzde hemşireler, çalışma koşulları, fazla mesai yapmaları, çalışma saatlerinin yüksek olması gibi sebeplerden dolayı tükenmişlik yaşama riski altındadır. Hemşirelerin tükenmişlik düzeylerini ve tükenmişliği nelerin etkilediğini belirlemek, konunun önemini vurgulamak amacıyla yapıldı. Araştırmanın verileri hemşirelerden elde edildi. Örneklemi bu özel hastanede çalışan gönüllü 190 hemşirenin tümüne ulaşmak hedeflendi(n=121). Veri toplamada sosyo-demografik ve mesleki özellikleri tanımlayıcı "Tanıtıcı Form" ve "Tükenmişlik Ölçeği- Kısa Formu" kullanıldı. Verilerin analizinde "SPSS (Statistical Package for Social Sciences) for Windows 17. 0 programı" kullanılıp, tanımlayıcı istatistiksel metotlardan yararlanıldı. Önemlilik değeri p<0,05 olarak alındı.Ankete katılan hemşirelerin %22,3'ünün tükenmişlik düzeylerinin çok düşük olduğu, %32,2'sinin tükenmişlik için tehlike sinyallerinin olduğu, %26,5'inin tükenmişlik durumu içinde olduğu, %12,4'ünün çok ciddi bir tükenmişlik problemi yaşadıkları, %6,6'sının ise en kısa zamanda profesyonel yardım almaları gerektiği belirlendi. Sosyo-demografik değişkenlerden olan cinsiyet, medeni durum ve eğitim seviyesinin tükenmişlikle ilişkili olmadığı belirlendi. Mesleki özellikleri incelendiğinde, hemşirelerin çalıştıkları pozisyon, çalıştıkları bölüm, çalıştıkları bölümde kendi istekleriyle çalışıp çalışmamaları, vardiyalı olup olmamaları, kurumdaki ve birimdeki deneyim süreleri gibi değişkenlerin tükenmişliğe etki etmediği gözlemlendi. Hemşirelerin, yaş, çocuk sahibi olma ve gelir durumunun, toplam deneyim sürelerinin, haftalık tuttukları gece nöbeti sayısının, kendi istekleriyle gece nöbeti tutmalarının, fazla mesai yapmalarının ve fazla mesaiyi kendi istekleri ile yapmamalarının, kurumda çalışmaktan memnuniyetlerinin tükenmişlik düzeyleri analiz edildi. Çalışma sonuçlarına göre yaş ile beraber artan deneyim süresinin tükenmişlik ile negatif yönde ilişkisi saptandı. Haftalık gece nöbeti fazla olan hemşirelerin tükenmişlik düzeyleri diğerlerine göre daha yüksek olarak bulundu. Kendi istekleri ile nöbet tutan ve fazla mesai yapan hemşirelerin tükenmişlik düzeyleri daha az bulundu. Kurumda çalışmaktan memnun olan hemşirelerin tükenmişlik düzeylerinin ciddi oranda düşük olduğu gözlemlendi. Kurum yöneticileri, kurumda verilen sağlık hizmetlerinin kalitesini yükseltmek için sağlık sektöründe büyük orana ve öneme sahip hemşirelerin tükenmişlik düzeylerini azaltıcı ve önleyici tedbirler uygulamalıdır. Hemşirelerin motivasyonlarını artırmaya yönelik çalışmaları faaliyete geçirmeleri etkili olacaktır. 
Anahtar kelimeler: Tükenmişlik, hemşirelik, tükenmişlik düzeyi.

Abstract:
Burnout can be seen in any profession, and it is more common in professions that serve people immediately than face to face relationship with people. Today, nurses are at risk of burnout due to reasons such as working conditions, overtime, and high working hours. To determine the burnout levels of nurses and what affects burnout, to emphasize the importance of the subject. The data of the study were obtained from the nurses. The aim was to reach all 190 volunteer nurses working in this private hospital (n=121). As the data collection tools, "The Nurse Introductory Form" describing the socio-demographic and professional characteristics prepared specifically for the study as a result of the literature reviews and "The Burnout Inventory-Short Form" were used to determine the levels of burnout. "SPSS (Statistical Package for Social Sciences) for Windows 17. 0 program" was used to analyze the obtained data and descriptive statistical methods were used. Significance level was taken as p <0.05. 22.3% of the nurses surveyed had very low burnout levels, 32.2% had danger signals for burnout, 26.5% were in burnout and 12.4% had a serious burnout problem. It was determined that 6.6% of them should get professional help as soon as possible. With the analyzes, the effect of socio-demographic and professional variables on burnout was examined. It was observed that gender, marital status and education level, which are among the socio-demographic variables, did not affect burnout. When the professional characteristics were examined, it was observed that the variables such as whether the nurses were working whether they worked in their own departments, whether they were shifts, and the duration of experience in the institution and unit did not affect burnout. The burnout levels of nurses, their age, childbearing and income status, total experience duration, the number of weekly vigils they hold weekly, their night vigil, voluntary work and overtime were not satisfied with their own wishes, and their burnout levels were analyzed. According to the results of the study, the relationship between burnout and age was negatively correlated with increasing age. Burnout levels of nurses who had more nightly attacks were found higher than others. The burnout levels of the nurses who were on duty and worked overtime were found to be less. It was observed that the burnout levels of the nurses who were satisfied with working in the institution were significantly low. Institution administrators should apply preventive and preventive measures to reduce the burnout levels of nurses who have a great share in the health sector and to increase the quality of health services provided in the institution. It will be effective for the nurses to activate their activities to increase their motivation. 
Keywords: Burn-out, nursing, burnout level.