Reaktif oksijen bileşiklerinin sıçan mesanesinden salıverilen gevşetici faktör yanıtlarına etkileri
The Effects of reactive oxygen species on the responses of the relaxant factor released from the rat urinary bladder
Yazar: TURGUT EMRAH BOZKURT
Danışman: PROF.DR. İNCİ ERDEMLİ ŞAHİN
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Farmakoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2002
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology

Özet:
Reaktif oksijen bileşiklerinin sıçan mesanesinden salıverilen gevşetici faktör yanıtlarına etkileri, Hacettepe Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Farmakoloji Programı Bilim Uzmanlığı Tezi, Ankara, 2002. Bu çalışmada mesaneden kaynaklanan bir düz kas gevşetici faktörün salıverilmesi ve reaktif oksijen bileşiklerinin bu faktörün aktivitesi üzerine olan etkileri, sıçan mesanesinin donör organ ve sıçan anokoksigeus kasının assay doku olarak kullanıldığı koaksiyel biyoassay sisteminde incelendi. Fenilefrin ile ön kasılma sonrası mesane ile çevrelenmiş anokoksigeus kasında (koaksiyel biyoassay sistem), asetilkolin konsantrasyona bağımlı gevşeme yanıtına neden oldu. Gevşeme yanıtı ürotelyumun uzaklaştırılması veya siklooksijenaz, nitrik oksit sentaz ve guanilat siklaz inhibitörleri ile değişmedi. Anokoksigeus kasının 50 mM K+ ile ön kasılması da koaksiyel biyoassay sistemde asetilkolin ile elde edilen gevşeme yanıtını değiştirmedi. Tetrodotoksin (TTX) ile inkübasyon da bu yanıt etkilemedi, fakat fizyolojik solüsyonun pH'sı 7.8'e çıkarıldığında lidokain ve bupivakain asetilkolin ile elde edilen gevşeme yanıtında anlamlı olarak azalmaya yol açtı. Mesanenin, in vitro fizyolojik solüsyonun elektrolizi veya hidrojen peroksit ve pirogallol inkübasyonu ile, ve in vivo iskemi-reperfüzyonu ile reaktif oksijen bileşiklerine maruz bırakılması koaksiyel biyoassay sistemdeki mesane kaynaklı gevşeme yanıtlarını değiştirmedi. Bu sonuçlar, sıçan mesanesinden salıverilen düz kas gevşetici faktörün bir prostanoid, nitrik oksit ya da hiperpolarizan faktör olmadığını ve gevşeme cevabının sGMP üzerinden gerçekleşmediğini düşündürmektedir. Diğer taraftan mesane duvarından bu faktörün salıverilmesi, TTX'e rezistan sodyum kanalları aracılığı ile, büyük olasılıkla da ürotelyum ya da düz kastan değil intramural sinirlerden olmaktadır. Mesaneden kaynaklanan bu gevşetici faktör reaktif oksijen bileşiklerinin etkilerine karşı da dayanıklıdır. Anahtar Kelimeler: Sıçan mesanesi, düz kas gevşetici faktör, reaktif oksijen bileşikleri, koaksiyel biyoassay sistem, sodyum kanalları. iv

Abstract:
The effects of reactive oxygen species on the responses of the relaxant factor released from the rat urinary bladder, Hacettepe University Health Sciences Institute MSc Thesis in pharmacology, Ankara, 2002. In the present study; the release of a bladder-derived smooth muscle relaxant factor and the effects of reactive oxygen species on the activity of this factor were examined in a coaxial bioassay system consisting of rat isolated bladder as the donor organ and anococcygeus muscle as the assay tissue. After precontraction with phenylephrine, acetylcholine induced concentration-dependent relaxation response in the anococcygeus muscle mounted within the bladder (coaxial bioassay system). The relaxation response was not altered by denudation of the urothelium or incubation with cyclooxygenase, nitric oxide synthase or guanylate cyclase inhibitors. Precontraction of the anococcygeus muscle with 50 mM K+ did not affect the relaxation to acetylcholine in the coaxial bioassay system. Incubation with tetrodotoxin (TTX) also had no effect on this system, but lidocaine and bupivacaine, significantly reduced the relaxation response to acetylcholine when the pH of the physiological solution was raised to 7.8. Exposure of the urinary bladder to reactive oxygen species in vitro by electrolysis of the physiological solution or incubation with hydrogen peroxide and pyrogallol, and in vivo by ischemia- reperfusion of the bladder did not alter the bladder-dependent relaxation response in the coaxial bioassay system. These results suggest that the smooth muscle relaxant factor released from rat urinary bladder is not a prostanoid, nitric oxide or a hyperpolarising factor and the relaxation response is not due to cGMP formation. However, the release of this factor from bladder wall may be mediated by TTX- resistant sodium channels and probably from the intramural nerves rather than the urothelium or the smooth muscle. Bladder-derived relaxant factor was found to be resistant to the effects of reactive oxygen species. Keywords: Rat urinary bladder, smooth muscle relaxant factor, reactive oxygen species, co-axial bioassay system, sodium channels. ?f YÜîfSKCÛGî