Adana il merkezindeki lise öğrencilerinin alkol ve uyuşturucu yatkınlığının araştırılması ve 2000 yılı çalışma sonuçları ile kıyaslanması
Alcohol drinking and substance use behavior among high school students in Adana
Yazar: DİLEK ANTEPÜZÜMÜ ALTIOK
Danışman: DOÇ. DR. ESRA SAATÇI
Çukurova Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2013
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Aile hekimliği = Family practice ; Alkol içme = Alcohol drinking ; Ergenler = Adolescents ; Lise öğrencileri = High schools students ; Narkotik bağımlılığı = Narcotic dependence ; Risk faktörleri = Risk factors

Özet:
Bu çalışmanın amacı, Adana ilindeki lise öğrencilerinde alkollü içki içme ve madde kullanma davranışlarının değerlendirilmesi ve 2000 yılı çalışması ile karşılaştırılmasıdır.Gereç ve Yöntem: Evrenimiz, 2009-2010 eğitim ve öğretim yılı içinde Adana Büyükşehir Belediyesi sınırları içinde bulunan lise öğrencileridir. Okullar, rasgele sayılar tablosuna göre belirlenmiştir. Araştırmaya 20 okuldan 3120 öğrenci katılmıştır. ?Modified Youth Risk Behaviors Surveillance? anket formu kullanılmıştır.Bulgular: Araştırmaya katılan öğrencilerin %46,4'ü erkek, %53,6'sı kız olup genel yaş ortalaması 16±1,2 (14-21) yıldır. Öğrencilerin % 40,7'sinin ömür boyu en az bir kez alkollü içki içmeyi denemiştir. İlk deneme yaş ortalaması 13,96 ± 2,8 yıldır. Alkollü içki içmeyi deneme davranışı ile cinsiyet, yaş, anne ve baba eğitim düzeyi, ailenin ortalama aylık gelir düzeyi, okulların sosyoekonomik düzeyi ve ailenin alkollü içki içme alışkanlığı arasında anlamlı ilişki bulunmuştur.Öğrencilerin %3,5'i hayat boyu en az bir kez madde kullanmayı denediklerini ifade etmişlerdir. En fazla kullanılan madde % 2,6 ile esrardır. Öğrencinin madde kullanma davranışı ile cinsiyet, okulların sosyoekonomik düzeyleri ve ailenin madde kullanma alışkanlığı arasında anlamlı ilişki olduğu ancak anne ve babanın eğitim düzeyi ve ailenin sosyoekonomik düzeyi arasında anlamlı ilişki olmadığı bulunmuştur. Anabilim dalımızın 2000 yılı çalışmasının bulguları ile kıyaslandığında, erkeklerde alkol ve madde kullanma davranışı oranları artmıştır. Kızlarda alkollü içki içme davranışı oranları azalırken, madde kullanma davranışı oranları aynı kalmıştır.Sonuç: Alkollü içki içme ve madde kullanma davranışı, ergenler için giderek artan önlenebilir riskli davranışlardır. Aile hekimliği uzmanları, her fırsatta ergenin alkol ve madde kullanımını değerlendirilmeli, riskli davranışlar konusunda danışmanlık yapmalıdır.Anahtar Kelimeler: Ergen, lise, alkol, madde, aile hekimliği, riskli davranış

Abstract:
Material and Method: The universe of our study was the high school students in Adana city centre in 2009-2010 academic year. The schools were selected by random numbers table. The sample was 3120 students from 20 high schools. The ?Modified Youth Risk Behaviors Surveillance? questionnaire used.Results: Of the students, 46.4 % were male and 53.6 % were female. The mean age was 16±1,2 (14-21) years. Of students, 40.7 % ever tried drinking alcohol at least once in their lives. The mean age of the first try for drinking alcohol was 13,96 ± 2,8 years. A significant relationship was found between trying to drink alcohol and gender, age, parental educational status, the mean monthly family income, the socioeconomic status of the schools and the alcohol drinking behavior of the family.Of students, 3.5% stated that they had ever tried substance use at least once in their lifetime. The most common substance that was used was marijuana (2.6%). A significant relationship was found between the student?s substance use behavior and gender, the socioeconomic status of the schools but not significantly related to the parental educational status and the socioeconomic status of the family. When we compared our results with those of the study in 2000 performed by our department, the rate of in the alcohol and substance use behavior of male students increased. The rate of drinking behavior of the female students decreased while the rate of substance use behavior of the female students showed no change.Conclusion: The alcohol and substance use behaviors are preventable risky behaviors that show an increase. Family physician should asses the adolescent?s alcohol and substance use behaviors and for advising about risky behaviors.Key Words: Adolescent, high school, alcohol, substance, family medicine, risky behavior.