Sağlık bilimleri alanında eğitim gören üniversite öğrencilerinin probiyotik gıda tüketim tercihlerinin belirlenmesi
Determination of probiotic food consumption preferences of university cells studying in the field of health sciences
Yazar: HAYRUNİSA KOYUN
Danışman: DOÇ. DR. SEYDA ŞAHİN
Sivas Cumhuriyet Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Gıda Hijyeni ve Teknolojisi (Veterinerlik) Ana Bilim Dalı / Besin Hijyeni ve Teknolojisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Besin Hijyeni ve Teknolojisi = Food Hygiene and Technology ; Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Mikrobiyota = Microbiota ; Prebiyotikler = Prebiotics ; Probiyotikler = Probiotics ; Sağlık = Health

Özet:
Probiyotikler patojen olmayan canlı mikroorganizmalardır. Bu mikroorganizmaların çoğu, simbiyotik bir ilişki içinde sağlıklı insan bağırsak florasında bulunmaktadır. Probiyotik mikroorganizmalar birçok kronik rahatsızlığın tedavisinde, iyileştirilmesinde ve önlenmesinde kullanılmaktadır. Bu çalışma, kesitsel olarak Temmuz-Ekim 2023 tarihleri arasında Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Sağlık Bilimleri alanında (Diş Hekimliği, Eczacılık, Sağlık Bilimleri, Tıp ve Veteriner Fakültesi) eğitim gören üniversite öğrencilerinin, probiyotik gıda tüketim tercihlerinin belirlenmesi amacı ile yapılmıştır. Çalışmada, öğrencilere ait genel bilgiler, vücut ağırlığı ve boy uzunluğu, probiyotiklere ait bilgi düzeyleri, probiyotik besin tüketme durumları ve sıklıkları, probiyotik takviyeleri nereden satın aldıkları gibi bilgiler çevrimiçi anket formu üzerinden uygulanmıştır. Anket verilerinin istatiksel analizleri SPSS Ver:23 (IBM SPSS Statistics V23.0) paket programı ile analiz edilmiş, tanımlayıcı istatiksel metotlar (frekans) ve niteliksel verilerin karşılaştırılmasında Ki-kare testi uygulanmıştır. Çalışmaya 439 öğrenci dâhil edilmiş olup katılımcıların %56,3'ü 18-21 yaş aralığındadır. Çalışmaya katılan öğrencilerin %69,9'u probiyotik terimini bildiğini ifade ederken, probiyotik tüketen öğrenci oranı ise %46,5 olarak belirlenmiştir. Sağlık bilimleri alanında eğitim gören öğrencilerin %80,2'si probiyotiklerin sağlık üzerinde etkisinin olduğunu ifade etmektedir. Probiyotik besin satın alırken besin içeriğine dikkat eden öğrenci yüzdesi %41,7 olup, probiyotik besinlerden fayda gördüğünü belirten öğrencilerin oranı ise %53,3 olarak kaydedilmiştir. Sağlık Bilimleri ve Tıp Fakültesi öğrencileri probiyotik besin tüketme bilincinin en yüksek olduğu grubu oluşturmuştur. Sağlık Bilimleri (%32.0), Tıp (%27,6) ve Diş Hekimliği (%18,8) Fakültesi öğrencileri probiyotik satın alırken içeriğine dikkat ettikleri görülmüştür (p<0,05). Probiyotiklerin yeterli miktarda alındığı zaman sağlığa yararlı etkileri olduğunun cevabını veren Tıp (%27,9) ve Sağlık Bilimleri (%27,1) Fakültesi öğrencileri olmuştur. Probiyotiklerin sağlık üzerindeki koruyucu etkilerinin olması nedeniyle, sağlık alanında çalışacak olan bu öğrencilere probiyotikler hakkında yeterli bilgi verilmeli, probiyotik tüketimin önemi açıklanmalı ve bu öğrencilerin bilinç düzeyi geliştirilmelidir.

Anahtar Kelimeler: Probiyotik; bilgi düzeyi; sağlık bilimleri; etiket içeriği; halk sağlığı; üniversite öğrencileri

Abstract:
Probiotics are live, non-pathogenic microorganisms. Many of these microorganisms exist in healthy human intestinal flora in a symbiotic relationship. Probiotic microorganisms are used in the treatment, cure and prevention of many chronic diseases. This cross-sectional study was conducted to determine the probiotic food consumption preferences of university students studying in the field of Health Sciences (Faculty of Dentistry, Pharmacy, Health Sciences, Medicine and Veterinary Medicine) at Sivas Cumhuriyet University between July and October 2023. In the study, information such as general information about the students, body weight and height, knowledge level of probiotics, probiotic food consumption status and frequency, and where they purchased probiotic supplements were administered through an online survey form. Statistical analyzes of the survey data were analyzed with the SPSS Ver:23 (IBM SPSS Statistics V23.0) package program, and the Chi-square test was applied to compare descriptive statistical methods (frequency) and qualitative data. Four hundred thirty-nine students were included in the study and 56,3% of the participants were between the ages of 18-21. While 69,9% of the students participating in the study stated that they knew the term probiotic, the rate of students consuming probiotics was determined as 46,5%. 80,2% of students studying in the field of health sciences state that probiotics have an effect on health. The percentage of students who pay attention to nutritional content when purchasing probiotic foods is 41,7%, and the percentage of students who state that they benefit from probiotic foods is 53,3%. Students of the Faculty of Health Sciences and Medicine constitute the group with the highest awareness of consuming probiotic foods. It was observed that students of the Faculty of Health Sciences (32,0%), Medicine (27,6%) and Dentistry (18,8%) paid attention to the content of probiotics when purchasing them (p<0.05). Students from the Faculty of Medicine (27,9%) and Health Sciences (27,1%) responded that probiotics have beneficial effects on health when taken in sufficient amounts. Due to the protective effects of probiotics on health, students who will work in the health field should be given sufficient information about probiotics. The importance of probiotic consumption should be explained, and the awareness level of these students should be improved.

Keywords: Probiotic; knowledge level; health sciences; label content; public health; university students