Üstün yetenekli çocukların akademik öz yeterlikleriile ebeveynlerinin farkındalıkları arasındaki ilişki
The effect of parents' awareness on the academic self-efficiency of given children
Yazar: MERVE DAMLA GÖK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ NÜKET AFAT
Bahçeşehir Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Özel Eğitim Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Aile içi ilişkiler = Family relations ; Akademik öz yeterlilik = Academic self-efficacy ; Ebeveyn-çocuk ilişkisi = Parents-child relation ; Farkındalık = Awareness ; Ölçekler = Scales ; Öz yeterlilik = Self-efficacy ; Üstün yetenekli çocuklar = Gifted children

Özet:
Üstün yeteneklilik eğitim alanında yapılan çalışmalar her geçen gün ilerleme
kaydetmektedir. Özellikle ülkemizde öğrencilerin bu yönde eğitime
yönlendirilmeye başlanması bu alanın dikkate alındığını ve üzerine çalışmalar
yapıldığını göstermektedir. Üstün zekâ tanısı koyulmuş bireyler için önemli bir
durum da ebeveynlerin bu alana karşı olan düşünceleridir. Artık günümüzde bu
alanda bilgili ebeveynlerin olmasıyla geçmişte yaşanılan ön yargıların ve aşırı
pozitif düşüncelerin bir nebze ortadan kalktığı görülmektedir. Ebeveynler çocukları
için alan ile ilgilenmeye başlamış ve kendilerini geliştirerek farkındalıklarını
artırmışlardır. Geçmişten günümüze var olan bu alan birçok uzmanın fikrini beyan
ettiği ve çalışmalar yapmasıyla belli bir seviyeye gelmiştir.
Bu araştırma, üstün yetenekli çocukların akademik öz yeterlikleri ile
ebeveynlerin farkındalıkları arasındaki ilişkinin ne düzeyde olduğunu tespit etmeyi
amaçlamaktadır. Bu araştırmada ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmaya
121 öğrenci, 140 ebeveyn olmak üzere toplam 261 birey katılmıştır. Araştırmanın
amacı doğrultusunda öğrencilere Akademik Öz Yeterlik, ebeveynlere Ebeveyn
Farkındalık Ölçeği kullanılmıştır. Ölçeklerin güvenilirlik analizi yapılarak 21
maddeden oluşan Akademik Öz Yeterlik Ölçeği güvenilirlik düzeyi α=0,84 ve 39
maddeden oluşan Ebeveyn Farkındalık Ölçeği güvenilirlik düzeyi α=0,87
bulunmuştur. Araştırmanın sonucunda öğrencilerin cinsiyetleri ve sınıf düzeyleri ile
akademik öz yeterlik arasında anlamlı bir farklılık bulunamamıştır. Ebeveynlerin
cinsiyetleri ve öğrenim durumları ile ebeveyn farkındalık düzeyleri arasında
anlamlı bir farklılık saptanamamıştır. Akademik öz yeterlik alt boyutu olan eğitimin
kalitesi ile ebeveyn farkındalık alt boyutu olan kendi kendine yönetme arasında
istatiksel olarak anlamlı bir ilişki tespit edilmiştir.

Abstract:
Giftedness is making progress every day in the field of education. Especially
in our country, the fact that students have started to be directed to education in this
direction shows that this field is taken into consideration and studies are being
carried out on it. An important issue for individuals diagnosed with giftedness is the
opinions of parents against this area. Nowadays, it is seen that the prejudices and
excessive positive thoughts experienced in the past have disappeared to some extent
due to the fact that there are knowledgeable parents in this field. Parents started to
be interested in the field for their children and increased their awareness by
improving themselves. This field, which has existed from the past to the present,
has reached a certain level, with many experts expressing their opinions and
carrying out studies.
This research aims to determine the level of the relationship between the
academic self-efficacy of gifted children and the awareness of their parents.
Relational screening model was used in this study. A total of 261 individuals,
including 121 students and 140 parents, participated in the study. For the purpose of
the research, Academic Self-Efficacy Scale was used for students and Parent
Awareness Scale was used for parents. By performing the reliability analysis of the
scales, the reliability level of the Academic Self-Efficacy Scale consisting of 21
items was found to be α=0.84 and the reliability level of the Parental Awareness
Scale consisting of 39 items was found to be α=0.87. As a result of the research, no
significant difference was found between the gender and grade levels of the
students and academic self-efficacy. No significant difference was found between
the gender and educational status of the parents and their parental awareness levels.
A statistically significant difference was found between the quality of education,
which is the sub-dimension of academic self-efficacy, and the self-direction, which
is the sub-dimension of parental awareness.