Akreditasyon belgesine sahip bir hastanede hasta güvenliği kültürünün değerlendirilmesi
Evaluating the patient safety culture in a hospital with the certification of accreditation
Yazar: KENAN GÖZLÜ
Danışman: PROF. DR. SIDIKA KAYA
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Sağlık Kurumları Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Sağlık Kurumları Yönetimi = Health Care Management
Dizin: Akreditasyon = Accreditation ; Hasta güvenliği = Patient safety ; Hastaneler = Hospitals ; Tıbbi hatalar = Medical errors

Özet:
Sağlık hizmetleri sunumunda en çok tartışılan konulardan biri hasta güvenliğinin sağlanmasıdır. Hasta güvenliğinin sağlanması ve tıbbi hataların azaltılması için atılacak ilk adım hasta güvenliği kültürünün değerlendirilmesidir. Bu araştırma akreditasyon belgesine sahip bir hastanede hasta güvenliği kültürünü değerlendirmek amacıyla yapılmıştır. Araştırmanın evrenini hastanenin kliniklerinde çalışan tüm doktor ve hemşireler (102 doktor ve 93 hemşire) oluşturmaktadır. Araştırmada doktorlardan geri dönen anket sayısı yetersiz olduğundan (geri dönüş oranı % 14,7), araştırma 70 hemşire üzerinde (geri dönüş oranı % 75,2) yapılmıştır. Veri toplama aracı olarak Agency for Healthcare Research and Quality tarafından hazırlanan ``Hospital Survey on Patient Safety Culture'' kullanılmıştır. 42 ifadeden oluşan anket 12 boyutta değerlendirilmiştir (1:Hiç Katılmıyorum, 2:Katılmıyorum, 3:Ne Katılıyorum Ne De Katılmıyorum, 4:Katılıyorum, 5: Tamamen Katılıyorum anlamındadır): Birimler içinde ekip çalışması (3,892 ± 0,581), güvenliğin kapsamlı algılanması (3,825 ± 0,511), hataların raporlanma sıklığı (3,809 ± 0,910), hasta güvenliği için hastane yönetiminin desteği (3,695 ± 0,719), hatalar hakkında iletişim ve geribildirim (3,685 ± 0,703), hastanede devirler ve nakiller (3,667 ± 0,774), örgütsel öğrenme-sürekli iyileştirme (3,552 ± 0,592), hastane birimleri arasında ekip çalışması (3,446 ± 0,529), iletişimin açık tutulması (3,423 ± 0,731), yönetici beklentileri ve hasta güvenliğini geliştirme faaliyetleri (3,335 ± 0,626), hataya karşı cezalandırıcı olmayan yanıt (2,866 ± 0,827), personel sağlama (2,535 ± 0,474). Araştırmada hastanede çalışma süresi, birimde çalışma süresi, meslekte çalışma süresi, haftalık çalışma süresi bağımsız değişkenlerine göre on iki hasta güvenliği kültürü boyutunun hiçbirinde istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmamıştır (p>0,05). Hemşirelerin % 64,3'ünün çalışma alanındaki/birimindeki hasta güvenliğini çok iyi, % 14,3'ünün mükemmel bulduğu belirlenmiştir. Hemşirelerin % 52,9'unun hiç olay rapor etmedikleri ve % 30'unun 1-2 olay rapor ettikleri tespit edilmiştir. Araştırmada ayrıca hemşirelerin bağımsız değişkenlere göre ankette yer alan ifadelere katılma derecelerinde farklılık olup olmadığı da incelenmiş ve genel olarak hastanede, birimde, meslekte ve haftada daha fazla çalışma süresine sahip hemşirelerin ifadelere katılma ortalamalarının daha yüksek olduğu bulunmuştur.Anahtar Kelimeler: Hasta Güvenliği Kültürü, Akreditasyon, Hastane, Tıbbi Hata.

Abstract:
One of the most discussed topics on healthcare delivery is to provide patient?s safety. The first step to provide patient safety and to reduce medical errors is to evaluate patient safety culture. This research is made with the aim of evaluating the patient safety culture in a hospital with an accreditation certificate. The research is comprised of all the doctors and nurses (102 doctors and 93 nurses) working in the hospital?s clinics. Hence, the number of surveys returning from the doctors is inadaquate, the research is made on 70 nurses. ``Hospital Survey on Patient Safety Culture?? prepared by Agency for Healthcare Research and Quality is used as a tool for data collection. The survey comprised of 42 statements is evaluated in 12 different dimensions: (1.means strongly disagree, 2. means disagree, 3. means neither agree nor disagree, 4. means agree, 5. means totally agree) Teamwork in hospital units (3,892 ± 0,581), overall perceptions of safety (3,825 ± 0,511), the frequency of event reporting (3,809 ± 0,910), hospital management support for patient safety (3,695 ± 0,719), feedback and communication about error (3,685 ± 0,703), hospital handoffs and transitions (3,667 ± 0,774), organizational learning-continuous improvement (3,552 ± 0,592), teamwork across the hospital units (3,446 ± 0,529), communication openness (3,423 ± 0,731), supervisor/manager expectation and actions promoting patient safety (3,335 ± 0,626), nonpunitive response to error (2,866 ± 0,827), staffing (2,535 ± 0,474). Statistically, there was no significant difference found in none of the twelve different dimensions of patient safety culture according to the arguments of work period in the hospital, in the unit, at job and weekly working time (p>0, 05). It is identified that according to % 64,3 of the nurses, patient safety in the workspace/work unit is very good and according to % 14,3 it is perfect. It is identified that % 52,9 of the nurses have never reported any events and % 30 of them reported only one or two events. In the research, whether there is a difference in the rate of the statements participated is also examined and it is found that in general, nurses with more work hours in the hospital, in the unit, at job and in a week have higher rates of participation to the statements.Key words: Patient Safety Culture, Accreditation, Hospital, Medical Error.