İnflamatuvar bağırsak hastalıklarında anemi prevalansı, klinik özellikleri ve tedavi yaklaşımı
Prevalence, clinical characteristics and treatment of anemia in turkish patients with inflammatory bowel disease
Yazar: HATİCE KEYVAN
Danışman: PROF. DR. HALE AKPINAR
Dokuz Eylül Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2017
Konu: Gastroenteroloji = Gastroenterology

Özet:
Giriş ve amaç: İnflamatuar bağırsak hastalığında (İBH) anemi, en sık rastlanan
ekstraintestinal bulgu olup prevalansı %6-74 arasında değişmektedir. Hastaların yaşam
kalitesini düşürdüğü ve iş kaybına yol açtığı için aneminin belirlenmesi ve tedavi edilmesi,
büyük önem taşır. İBH'da aneminin ana nedeni demir eksikliği anemisi (DEA) ve kronik
hastalık anemisi (KHA) 'dir. Bu çalışmada, İBH'da aneminin tipi ve prevalansını ile birlikte
anemiye yönelik tedavi yaklaşımlarını belirlemeyi amaçlıyoruz.
Method: Haziran 2015-Haziran 2016 yılları arasında (erkek:254, kadın:211, yaş ortalaması:
47 ± 14.4, Crohn hastalığı (CH): 257, Ülseratif kolit (ÜK): 208) 465 hastanın verileri
retrospektif olarak incelendi. WHO kriterlerine göre anemi; Hemoglobin değeri erkeklerde 13
g/dL'nin altında ve kadınlarda 12 g/dL'nin altında olarak belirlendi.
Bulgular: Çalışmamızda, toplam 465 hastanın %51.6'sında anemi görülürken kadınlarda
anemi erkeklere göre daha sık görüldü (%64-%41.3, p <0.001). Anemi sıklığı CH olgularında
(% 57); ÜK olgularından (% 44.2) daha yüksekti (p = 0.004). CH tutulum dağılımı: ileal
tutulum %48.2, kolonik tutulumda %19 ve ileokolonik tutulumda %32.8 di. Ayrıca, ÜK'lı
hastaların %27.5'inde proktit (E1) tutulumu, %41'inde sol kolit (E2), %31.5'inde pankolit (E3)
tutulumu vardı. Anemi sıklığı ile hastalık süresi arasında anlamlı bir ilişki yoktu (p = 0.216).
Anemi tiplerine bakıldığında ise DEA %29.9 (77), KHA %8 (13), DEA ve KHA birlikteliği
%3.4 (16), B12/folik asit eksikliğinden kaynaklanan anemi %14 (15), etiyolojisi belli olmayan
anemi % 15.3 (72) olarak saptandı. Anemi bulunan hastaların %50'sine tedavi verildiği; DEA
olan hastaların ise %23'ünde oral demir tedavisi başlanırken %41'ine parenteral demir tedavisi
verildiği, megaloblastik anemisi olan hastaların % 53'ünde de B12 /folik asit tedavisi verildiği
görüldü.
Sonuç: Takip ettiğimiz tüm İBH hastalarının neredeyse yarısında (%51.6) anemi vardı, bunun
en sık nedeni DEA idi. Bu hastaların yaklaşık yarısına anemi tedavisi verilmiş olduğu görüldü.
Anemi bulunan İBH hastalarımızdaki tedavi oranını arttırmamız gerekir.
Anahtar kelimeler: Anemi, inflamatuvar bağırsak hastalığı, demir eksikliği anemisi

Abstract:
Introduction and Aim: For inflammatory bowel disease (IBD), anaemia is the most
frequently observed extra intestinal finding, prevalence of which varies from 6% to
74%. It's of great importance to determine and treat anaemia as it lowers patients' life
quality and leads to labour loss. The main causes of anaemia in IBD are iron deficiency
anaemia (IDA) and anaemia of chronic disease (ACD). In this study, we aim to specify
the type and prevalence of anaemia along with a treatment approach for IBD.
Method: We conducted a retrospective study on 465 patients, who were diagnosed
with IBD and followed up at our hospital from June 2015 to June 2016 (male: 254,
female: 211, average age: 47±14.4, Crohn disease (CD): 257, Ulcerative Colitis (UC):
208). According to WHO criteria, anaemia occurs when haemoglobin value is below
13 g/dL in men and 12 g/dL in women.
Findings: In our study, we determined that 51.6% of total 465 patients had anaemia,
which was more frequent in women then men (64% vs. 41.3%, p<0.001). Anaemia
frequency was higher in CH cases (57%) then in UC cases (44.2%) (p=0,004). CD
involvement were as follows: 48.2% in ileal involvement, 19% in colonic involvement
and 32.8% in ileocolonic involvement. Furthermore, 27.5% of UC patients had
proctitis (E1) involvement while 41% of them had involvement in left colitis (E2) and
31.5% had pancolitis (E3) involvement. There was no significant relation between
anaemia frequency and duration of disease (p=0.216). We specified the following
types of anaemia: IDA 29.9% (77), ACD only 8% (13), IDA and ACD combination
3.4% (16), anaemia stemming from B12/folic acid deficiency 14% (15) and anaemia
with no etiology 15.5% (72). 50% of patients with anaemia received treatment; 23%
of IDA patients had oral iron intake and 41% of them had parenteral iron treatment
while 53% of patients who were suffering from megaloblastic anaemia got B12/ folic
acid treatment.
Conclusion: We found out that almost half of all IBD patients (50.3%), whom we
followed up, had anaemia, the most frequent reason of which was IDA. Almost half
of these patients received anaemia treatment. We should increase the treatment rate in
our IBD patients that have anaemia.
Key words: Anemia, inflammatory bowel disease, anemia of iron deficiency