Onkoloji hastalarında yalnızlık ve ölüm algısı ile spiritüel iyilik hali arasındaki ilişki
The relation between the loneliness and perception of death and spiritual well being in oncology patients
Yazar: TUĞBA KAVALALI ERDOĞAN
Danışman: DOÇ. DR. ZELİHA KOÇ
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Hemşirelik = Nursing ; Onkoloji = Oncology
Dizin: Algı = Perception ; Kanser hastaları = Cancer patients ; Manevi faktörler = Moral factors ; Tıbbi onkoloji = Medical oncology ; Yalnızlık = Loneliness ; Ölüm = Death ; İyilik hali = Well-being

Özet:
Amaç: Bu araştırma onkoloji hastalarının yalnızlık ve ölüm algısı ile spiritüel iyilik hali arasındaki ilişkiyi belirlemek amacıyla kesitsel ve ilişki arayıcı bir çalışma olarak yürütüldü.
Materyal ve Metot: Araştırmanın evrenini 20.03.2018-20.09.2018 tarihleri arasında Ondokuz Mayıs Üniversitesi Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi onkoloji kliniğinde yatarak tedavi görmekte olan 347 onkoloji hastası oluşturdu. Veriler hastayı tanıtıcı bilgi formu, UCLA Yalnızlık Ölçeği, Ölümün Kişisel Anlamları Ölçeği ve FACIT-SP Spiritüel İyilik Hali Ölçeği kullanılarak toplandı. Verilerin normal dağılıma uygunluğu Kolmogorov Smirnov ve Shapiro Wilk testleri ile incelendi. Normal dağılıma uymayan verilerin karşılaştırılmasında Mann Whitney U testi ve Kruskal Wallis testi kullanıldı. Ölçek alt boyutları ve genel boyutlar arasındaki ilişki Spearman sıra korelasyonu ile incelendi.
Bulgular: Hastaların %33,7'sinin lösemi tanısı aldığı, %37,2'sinin hastalığın 2. evresinde olduğu, %37,5'inde başka bir organa metastaz geliştiği saptandı. Hastaların UCLA Yalnızlık Ölçeği toplam ortanca puanı 26, Ölüm Sonrası Hayat alt boyut ortanca puanı 15, Motivasyon-Geride Anlamlı Şeyler Bırakmak alt boyut ortanca puanı 31, Yok Olma alt boyut ortanca puanı 23 ve FACIT- Sp Spiritüel İyilik Hali Ölçeği toplam ortanca puanı 42 olarak belirlendi.
Sonuç: Hastaların UCLA Yalnızlık Ölçeği toplam puanı arttıkça, Ölümün Kişisel Anlamları Ölçeği alt boyut puanları ile FACIT-Sp Spiritüel İyilik Ölçeği toplam ve alt boyut puanlarının azaldığı belirlendi. FACIT- Sp Spiritüel İyilik Ölçeği toplam ve alt boyut puanları arttıkça, Ölümün Kişisel Anlamları Ölçeği alt boyut puanlarının arttığı saptandı. 

Anahtar Kelimeler: Onkoloji; ölüm algısı; spiritüel iyilik; yalnızlık.

Abstract:
Aim: This study was conducted as a cross-sectional and correlational study to determine the relation between oncology patients' loneliness and death perception and spiritual well-being.
Material and Method: The research population consisted of 347 oncology patients who were receiving in-patient treatment at the oncology clinic of the Ondokuz Mayıs University Health Application and Research Center between March 20, 2018 and September 20, 2018. The data were collected using the patient information form, the UCLA Loneliness Scale, the Personal Meanings of Death Scale and the FACIT-Sp Spiritual Well-Being Scale. The normality of the data was analyzed by the Kolmogorov Smirnov and Shapiro–Wilk tests. The Mann Whitney U test and the Kruskal Wallis test were used to compare non-normally distributed data. The correlation between the scale sub-dimensions and general dimensions was analyzed by the Spearman's rank correlation.
Results: It was found that of the patients, 33.7% were diagnosed with leukemia, 37.2% were at the second stage of the disease and 37.5% developed metastasis to an another organ. It was determined that the patients' total median score for the UCLA Loneliness Scale was 26, subdimension median score for the Afterlife was 15, subdimension median score for the Motivator/Legacy was 31, sub-dimension median score for the Extinction was 23 and total median score for the FACIT-Sp Spiritual Well-being Scale was 42.
Conclusion: It was determined that as the patients' total score for the UCLA Loneliness Scale increased, their subdimension scores for the Personal Meanings of Death Scale and  total and subdimension scores for the FACIT- Sp Spiritual Well-being Scale decreased. It was found that as the total and sub-dimension scores of the FACIT-Spiritual Well-being Scale increased, the sub-dimension scores of the Personal Meanings of Death Scale increased.

Keywords: Loneliness; oncology; perception of death; spiritual well-being.