Aile Sağlığı Merkezi'ne başvuran yaşlı bireylerin ağrı inaçları ve depresyon düzeyleri
Pain beliefs and depression levels of elderly individuals who apply to the family health center
Yazar: KÜBRA DEMİRCİ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ZÜLFÜNAZ ÖZER
İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Aile sağlığı merkezi = Family health center ; Ağrı = Pain ; Depresyon = Depression ; Sağlık inanç modeli = Health belief model ; Yaşlılar = Aged ; Yaşlılık = Old age

Özet:
Bu çalışma Aile Sağlığı Merkezi'ne başvuran yaşlı bireylerin ağrı inançları,  depresyon düzeyleri ve arasındaki ilişkiyi değerlendirmek amacıyla yapılmıştır. Kesitsel nitelikte olan bu çalışmanın örneklemini, Şubat-Mart 2020 tarihleri arasında Aile Sağlığı Merkezine başvuran 413 yaşlı birey oluşturmaktadır. Veriler Tanıtıcı Bilgi formu, Mcgill-Melzack Ağrı Soru Formu, Ağrı İnaçları Ölçeği (AİÖ) ve Geriatrik Depresyon Ölçeği (GDÖ) aracılığıyla toplanmıştır. Yaşlı bireylerin %72'sinin sürekli ağrı yaşadığı, %59,4'ünün ağrısının derin olduğu saptanmıştır. Yaşlı bireylerde %21,8 ile en çok üst ekstremitede ağrı yaşandığı sırasıyla %16,4 gövde bölgesi ve %6,1 baş ve üst ekstremite olduğu tanımlanmıştır. Yaşlı bireylerin  ''Organik İnançlar'' alt boyut puan ortalaması 2,91±0,74; "Psikolojik İnançlar" alt boyut puan ortalaması 2,86±0,83 olarak belirlenmiştir. Erkeklerin, genel sağlık durumunu iyi hissedenlerin ve son 6 ay içerisinde sürekli ağrı yaşamadığını ifade edenlerin ''organik inançları'' alt boyut puan ortalamaları daha yüksek bulunmuştur. Gelir seviyesi çok kötü olanların ''psikolojik inançları'' alt boyut puan ortalaması daha yüksek bulunmuştur. Araştırmaya katılan yaşlı bireylerin  %47,9'u kesin depresyondadır. Yaşlı bireylerden kadınların, bekar olanların, parçalanmış aile tipine sahip olanların, sağlık durumunu çok kötü hissedenlerin ve son 6 ay içerisinde sürekli ağrı yaşayanların GDÖ düzeyleri daha yüksektir. Organik inançlar ile GDÖ arasında pozitif yönlü orta düzeyde bir ilişki tespit edilmiştir. Sonuç olarak yaşlı bireylerin büyük çoğunluğun sürekli ağrı yaşadığı saptanmıştır. Ayrıca yaşlı bireyler ağrının organik nedenli olduğuna inanmakta ve yarıya yakını depresyon yaşadığı tespit edilmiştir. Yaşlı bireylerde organik ağrı inançları arttıkça depresyon düzeylerinin de arttığı saptanmıştır.

Abstract:
The aim of the study was to evaluate the pain beliefs, depression levels and the relationship between elderly individuals who applied to the Family Health Center. Sample of the study with cross-sectional qualities consisted of 413 elderly individuals who applied to Family Health Center between February-March 2020. Data were collected by Introductory Information form, Mcgill-Melzack Pain Questionnaire, Pain Beliefs Scale (PBS) and Geriatric Depression Scale (GDS). It has been determined that 72% of elderly individuals experience constant pain and 59.4% have deep pain. It was defined that the elderly experienced the most pain in the upper extremity with 21.8%, respectively, 16.4% of the body area and 6.1% of the head and upper limbs, respectively. "Organic Beliefs" sub-dimension average score of elderly individuals was found to be 2,91±0,74 while "Psychological Beliefs" sub-dimension average score was 2,86±0,83. The 'organic beliefs' sub-dimension mean scores of men, those who felt their general health well and who stated that they did not experience constant pain in the last 6 months were higher. The "psychological beliefs" sub-dimension point average of those with bad income level was found higher. 47.9% of the elderly individuals participating in the research are in definite depression. Among the elderly individuals, women, those who are single, those who have a fragmented family type, those who feel the health condition very badly and who have experienced constant pain in the last 6 months GDÖ levels are higher. A medium-level positive relationship was found between organic beliefs and GDÖ. In conclusion, it was found that the vast majority of elderly individuals experience constant pain. In addition, elderly individuals believe that pain has organic causes and almost half of them experience depression. It has been determined that as the organic pain beliefs increase in elderly individuals, their depression levels increase.