Öğretmenlerin işe bağımlılık düzeyleri ile örgütsel sinizm arasındaki ilişki
The relationship between workaholism levels of teachers and organizational cynicism
Yazar: ORBAY BAŞARAN
Danışman: PROF. DR. MEHMET AKİF HELVACI
Uşak Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Örgütsel sinizm = Organizational cynicism ; Öğretmenler = Teachers ; İşe bağımlılık = Workaholism ; İşkolik = Workaholic

Özet:
Bu çalışmanın amacı, İzmir ili Gaziemir ilçesinde bulunan Millî Eğitim Bakanlığı'na bağlı kamu ve özel okul öncesi, ilkokul, ortaokul ve lise öğretmenlerinin işe bağımlılık düzeyleri ile örgütsel sinizm arasındaki ilişkiyi belirlemektir. 
Yapılan bu araştırma, tarama modelinde betimsel ilişkisel bir çalışmadır. Araştırmanın örneklemini, basit tesadüfi örneklem yöntemiyle seçilen İzmir ili Gaziemir ilçesinde 2018-2019 Akademik Yılında görev yapan 367 öğretmen oluşturmaktadır. Veri toplama aracı olarak; öğretmenlerin işe bağımlılık düzeylerini belirlemek amacıyla Robinson (1989) tarafından geliştirilen ve Apaydın (2011) tarafından Türkçeye uyarlanan 4'lü likert tipi, 25 maddelik ve 4 boyutlu bir ölçek olan "İşe Bağımlılık Ölçeği (İBÖ)"; öğretmenlerin örgütsel sinizm düzeylerini belirlemek amacıyla ise Brandes vd. (1999) tarafından geliştirilen ve Kalağan (2009) tarafından Türkçeye uyarlanan 5'li likert tipi, 13 maddelik ve 3 boyutlu bir ölçek olan "Örgütsel Sinizm Ölçeği" kullanılmıştır. Çalışmada elde edilen veriler SPSS 24.0 istatistik programı ile analiz edilmiştir. Verilerin analizinde frekans ve yüzde dağılımı, Bağımsız gruplar t-testi, ANOVA, Tukey-HSD testi, Kruskal Wallis H Testi ve Pearson korelasyon analizi kullanılmıştır. Araştırma kapsamında; öğretmenlerin işe bağımlılık düzeyleri ile örgütsel sinizmin, cinsiyet, kıdem yılı, çalışılan örgütteki hizmet yılı, okul türü, okul düzeyi ve branş bağımsız değişkenlerine göre istatistiksel olarak anlamlı bir şekilde farklılaşıp farklılaşmadığı, öğretmenlerin işe bağımlılık düzeyleri ile örgütsel sinizm arasındaki ilişkinin varlığı incelenmiştir. 	
Araştırmada elde edilen bulgular ışığında; araştırmaya katılan öğretmenlerin kısmen işe bağımlı oldukları; ancak örgütlerine karşı sinik olmadıkları söylenebilir. Korelasyon testi sonuçlarına göre ise öğretmenlerin işe bağımlılık ve örgütsel sinizm düzeyleri arasında istatistiksel olarak anlamlı, pozitif ve düşük düzeyde bir ilişki vardır. Bu kapsamda, öğretmenlerin işe bağımlılık düzeyleri arttıkça, örgütsel sinizm düzeylerinin de düşük düzeyde artmakta olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca, öğretmenlerin işe bağımlılık düzeylerinin; öğretmenlerin kıdem yılı, çalıştıkları okul türü ve branş bağımsız değişkenlerine göre farklılaşmadığı; ancak cinsiyet, hizmet yılı ve okul düzeyi bağımsız değişkenlerine göre kısmen farklılaştığı görülmüştür. Bununla birlikte, öğretmenlerin örgütsel sinizm düzeylerinin; cinsiyet bağımsız değişkenine göre farklılaşmadığı, ancak kıdem yılı, hizmet yılı, okul düzeyi ve branş bağımsız değişkenlerine göre kısmen farklılaştığı, okul türü bağımsız değişkenine göre ise farklılaştığı görülmüştür.

Abstract:
The purpose of this study is to investigate the relationship between workaholism levels of teachers and organizational cynicism formally commissioned in public and private pre-school, primary, secondary and high schools affiliated to the Ministry of National Education in Gaziemir, İzmir.
This research is a descriptive relational study. The sample of the study consisted of 367 teachers working in the 2018-2019 Academic Year in the Gaziemir district of İzmir, which was selected by simple random sampling. As a data collection tool; to investigate workaholism levels of teachers,  4-point Likert-type, 25-item and four-dimensional "Workaholism Scale" developed by Robinson (1989) and was adapted into Turkish by Apaydın (2011); to investigate organizational cynicism levels of teachers, 5-point Likert-type, 13-item and three-dimensional "Organizational Cynicism Scale" adapted into Turkish by Kalağan (2009) were used. The data were analyzed with SPSS 24.0 statistics program. Frequency and percentage distribution, Independent groups t-test, ANOVA, Tukey-HSD test, Kruskal Wallis H Test and Pearson correlation analysis were used in the analysis of the data. Within the scope of the research; whether teachers' workaholism levels and organizational cynicism levels and sub-dimensions are statistically differentiated according to the independent variables gender, seniority, service year, school type, school level and branch of the teachers participating in the study; whether there is a relationship between teachers' workaholism levels and organizational cynicism levels and sub-dimensions were examined.
In the light of the findings; it can be said that the teachers who participated in the research were partly workaholics and not cynical towards their organizations. According to the correlation test results, there is a statistically significant, positive and low-level relationship between teachers' workaholism levels and organizational cynicism levels. In this context, it was concluded that organizational cynicism levels of teachers increase in a low-level as their workaholism levels increases. Additionally, it was seen that teachers' workaholism levels did not differentiate according to the teachers' seniority, type of school and branch independent variables; but partially differentiated according to the teachers' gender, year of service and school level independent variables. Furthermore, it was seen that the level of organizational cynicism of teachers did not differentiate according to the teachers' gender independent variable; partially differentiated according to the teachers' seniority, year of service, school level and branch independent variables and differentiated according to the independent variable of school type.