İdari yargıda dava açma ehliyeti
Capacity to sue in the administrative jurisdiction
Yazar: BEKİR ŞİMŞEK
Danışman: DOÇ.DR. ETHEM ATAY
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Hukuk = Law

Özet:
Toplumda kişinin hak ve özgürlüklerini yalnızca kişiler arasında birbirilerine karşıkorunması yeterli değildir. darenin hukuka aykırı işlem ve eylemlerine karşı dakorunması gerekir.İdarenin yargısal denetimi ile idarenin işlem ve eylemlerinden dolayı haksızlığauğrayan kimse yetkili yargı yerine başvurarak idari işlemin iptalini ve idari işlem veeylem nedeniyle uğradığı zararın tam yargı davası ile giderilmesini isteyebilir. şteburada idari yargıda dava açma ehliyeti ön plana çıkmaktadır.Öğretide HUMK'da düzenlenen genel ehliyet kurallarına objektif ehliyet, YUK'dadüzenlenen idari yargılama hukukuna özgü ehliyet kurallarına da sübjektif ehliyetdenilmektedir.Yargılama faaliyetlerinin kendiliğinden başlamayıp bir davacıya gereksinimgöstermesi karşısında, idarenin denetlenmesi yönünde önemli işlev yüklenen iptaldavalarının da etkinliği, davacıların niteliğinin ve sayısının belirlenmesi ile ortayaçıkacaktır.ptal davası açabilme ehliyetinin geniş yada dar tanımlanması, iptal davalarını veidarenin denetlenmesini, asıl olarak da hukuk devletinin gerçekleşmesi yönündeki tümgirişimleri yakından ilgilendirmektedir.Bu biçimde önem kazanan iptal davalarında ehliyet, bir yandan genel davaehliyetinin varlığına ve bir yandan da iptal davalarına özgü menfaat ihlali koşulunabağlanmıştır.İptal davaları yönünden davacıların yalnızca yargı yerlerini harekete geçiren birişlev ile tanımlanmaları karşısında, iptal davası konusunda davacıların yapabileceklerininçerçevesini yalnızca dava ehliyeti belirlemekte, bu belirlemeye bağlı olarak da davaehliyetinin tanımlanması ve sınırlarının belirlenmesi önem kazanmaktadır.Gerek idarenin denetlenmesinin önündeki yasal yada yargısal kısıntılar ve gerekseiptal davası açma ehliyetinin sınırlı yorumları, hukuk devletinin gerçekleşmesiniengellemektedir. Bu nedenle bu davalarda menfaat ilişkisinin dar yorumlanmayıp, genişyorumlanmasında fayda vardır.

Abstract:
In the community, it is not enough for the individuals to protect their rights and freedomsamong them and against each other. There is also a need for them to be protected againstthe conduct and actions of the Administration contrary to the law.When an individual suffers unfair treatment due to the juridical control, conduct andactions of the Administration, it may bring a juridical case with the competent legalauthority for cancellation of the administrative action, and full indemnification of itslosses and damages resulted from the said administrative conduct and action. At thispoint, there appears the capacity to sue with the administrative jurisdiction.In the doctrine, the general capacity rules arranged by the Civil Procedure Code arecalled the objective capacity, and the capacity rule specific to the administrativejurisdiction law as arranged under the Administrative Procedure Code are called thesubjective capacity.While the juridical actions do not automatically begin, but require a certain claimant, theefficiency of the revocation cases having an important role in the control of theAdministration would be apparent when the qualifications and number of the claimants.A comprehensive or limited description of the capacity to bring revocation cases isclosely related with the revocation cases and the control of the Administration, andmainly all the attempts towards establishment of the state of law.In such important revocation cases, the capacity does not only depend on the existence ofgeneral capacity to sue, but also on the condition of interest violation specific to therevocation case.For the revocation cases, the claimants are defined only with a function that activates thecompetent juridical authorities, while the sole factor is the capacity to sue in determiningwhat the claimants could do in regard to the revocation cases. In this context, it is ofimportance to define identify the capacity to sue, and identify its limits.The legal or juridical restrictions in controlling the administration as well as the limitedinterpretation on the capacity to sue in revocation cases are handicaps againstestablishment of the state of law. Hence, it would be useful to interpret the relation ofinterests in such cases in a comprehensive manner, rather than relying on limitedinterpretations