Sokak kedilerinin kanlarında görülen parazitlerin mikroskobik ve moleküler tekniklerle varlığının araştırılması
Investigation of parasites in the blood of stray cats by microscopic and molecular techniques
Yazar: TUBA YAZICIOĞLU
Danışman: PROF. DR. HANDAN ÇETİNKAYA
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Parazitoloji Ana Bilim Dalı / Veteriner Parazitoloji Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Moleküler Tıp = Molecular Medicine ; Parazitoloji = Parasitology

Özet:
Bu çalışmada sahipsiz kedilerde, Anaplasma/Ehrlichia spp., Bartonella spp., Babesia/Theileria spp., Cytauxzoon felis, Hepatozoon spp., Dirofilaria spp., Leishmania spp., Mycoplasma spp., Toxoplasma gondii türlerinin varlığı ve yaygınlığının belirlenmesi amaçlanmıştır. Bunun için İstanbul' un 17 farklı ilçesinde bulunan 20 merkezdeki (barınaklar, rehabilitasyon merkezleri, veteriner klinikleri) 400 kediden, 2018 Mayıs - 2019 Eylül tarihleri arasında, EDTA' lı kan örnekleri toplanmıştır. Örnek alınan kediler cinsiyet, yaş, ektoparazit varlığı yönünden muayene edilmiştir. Alınan kan örneklerinden sürme frotiler hazırlanarak, May-Grunwald Giemsa solüsyonuyla boyanmış ve mikroskopta parazitlerin hücre içi formları yönünden incelenmiştir. EDTA' lı kan örneklerinden uygun yöntemlerle genomik DNA' lar ekstrakte edilmiş, bu DNA'lar kullanılarak PCR reaksiyonları gerçekleştirilmiştir. Agaroz jel elektroforezinde Anaplasma/Ehrlichia/Bartonella spp., Hepatozoon spp., Mycoplasma haemofelis ve Toxoplasma gondii türlerine ait sırasıyla 485 bp, 666 bp, 193 bp ve 529 bp'lik spesifik bantlar görüntülenmiştir. Pozitif PCR ürünlerine çift yönlü sekans analizi uygulanmış, İstanbul'daki kedilerden elde edilen izolatların dünyada GenBank veritabanına (NCBI, National Center for Biotechnology Information, U.S.) kayıtlı homolog izolatlarla % 97,52 - 100 benzerlik gösterdiği görülmüştür. PCR ve sekans analizleri sonucunda İstanbul' daki sahipsiz kedilerde Ehrlichia canis (% 0,5; 2/400), Bartonella henselae (% 0,5; 2/400), Bartonella clarridgeiae (% 0,5; 2/400), Hepatozoon felis (% 1,75; 7/400), Hepatozoon canis (% 0,25; 1/400), Mycoplasma haemofelis (% 21; 84/400), Toxoplasma gondii (% 0,25; 1/400) türleri teşhis edilmiştir. Bir kedi (% 0,25) Mycoplasma haemofelis ve Ehrlichia canis türleri ile, 1 kedi (% 0,25) Hepatozoon felis ve Mycoplasma haemofelis türleri ile koenfekte bulunmuştur. İstatistiksel olarak PCR pozitifliği ile  cinsiyet arasında ve ilçelerdeki pozitif vakalar arasında anlamlı bir fark görülmemiştir. 1-3 yaş arasındaki erişkin kedilerin, 1 yaşından küçük yavru kedilere oranla istatistiksel olarak kan parazitleriyle daha yüksek oranda enfekte olduğu belirlenmiştir (p = 0.001). Kedilerde ektoparazit olarak sadece pireye rastlanmış, pire enfestasyonu olan kedilerle Mycoplasma pozitif kediler arasında yüksek düzeyde bir korelasyon belirlenmiştir (p = 0,001, r = 0,730). Sonuç olarak yaptığımız bu araştırmada sokak kedilerinde zoonoz öneme sahip Ehrlichia canis, Bartonella henselae, Toxoplasma gondii türleri teşhis edilmiştir. Türkiye'de kedilerde ilk kez Ehrlichia canis ve Hepatozoon canis türlerinin identifikasyonu bu araştırmayla ortaya konmuş olup Hepatozoon felis ve Toxoplasma gondii türleri ise İstanbul' daki kedilerde ilk kez belirlenmiştir.

Abstract:
In this study, it was aimed to determine the presence and prevalence of Anaplasma/Ehrlichia spp., Bartonella spp., Babesia/Theileria spp., Cytauxzoon felis, Hepatozoon spp., Dirofilaria spp., Leishmania spp., Mycoplasma spp., Toxoplasma gondii species in stray cats. For this purpose, blood samples with EDTA were collected from 400 cats in 20 centers (shelters, rehabilitation centers, veterinary clinics) in 17 different districts of Istanbul between May 2018 and September 2019. The sampled cats were examined in terms of gender, age and presence of ectoparasites. Blood smears were prepared and stained with May-Grunwald Giemsa solution and examined for the intracellular forms of the parasites under the light microscope. Genomic DNAs were extracted from EDTA blood samples by appropriate methods, and PCR reactions were carried out using these DNAs. Specific bands belong to Anaplasma/Ehrlichia/Bartonella spp. (485 bp), Hepatozoon spp. (666 bp), Mycoplasma haemofelis (193 bp) and Toxoplasma gondii (529 bp) species were visualized on gel with electrophoresis. Positive PCR products were sequenced bidirectionally and they were found to be 97.52 - 100% identity with homologous isolates registered in the GenBank database (NCBI, National Center for Biotechnology Information, U.S.). As a result of PCR and sequence analysis, Ehrlichia canis (0.5%; 2/400), Bartonella henselae (0.5%; 2/400), Bartonella clarridgeiae (0.5%; 2/400), Hepatozoon felis (1.75%; 7/400), Hepatozoon canis (0.25%; 1/400), Mycoplasma haemofelis (21%; 84/400), Toxoplasma gondii (0.25%; 1/400) species were identified in stray cats in Istanbul. One cat (0.25%) was co-infected with Mycoplasma haemofelis and Ehrlichia canis species, and one cat (0.25%) was co-infected with Hepatozoon felis and Mycoplasma haemofelis species. Statistically, there was no significant difference between PCR positivity and gender, and between positive cases in districts. According to age groups, blood parasites were found to be statistically higher in adult cats aged 1-3 years compared to kittens younger than 1 year old (P = 0.001). Only fleas were found as ectoparasites in cats and a high level of correlation was determined between flea infested cats and Mycoplasma positive cats (p = 0.001, r = 0.730). As a result, in this study, Ehrlichia canis, Bartonella henselae, Toxoplasma gondii species with zoonotic importance were identified in stray cats. Ehrlichia canis and Hepatozoon canis species were identified for the first time in cats in Turkey, and Hepatozoon felis and Toxoplasma gondii species were identified for the first time in cats in Istanbul.