Hesaplamalı tasarım ve yapı bilgi model entegrasyonu dynamo ile yeni olanakların araştırılması
The integration of computational design and building information modelling the research of new possibilties with dynamo
Yazar: ENES KAAN KARABAY
Danışman: PROF. DR. GÜLEN ÇAĞDAŞ
İstanbul Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bilişim Ana Bilim Dalı / Mimari Tasarımda Bilişim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Mimarlık = Architecture
Dizin: Bilgi mimarlığı = Information architecture

Özet:
Bilgisayarın kişisel olarak edinilebilmesinin kolaylaşmasıyla beraber, her sektörde olduğu gibi mimariye yönelik uygulamalar da geliştirilmeye ve kullanılmaya başlandı. Bu süreç kaçınılmaz olarak mimarın edinmesi gereken yetkinlikleri de etkilemeye başladı.
The Journal of The American Institute of Architects'in The 21st-Century Skill Set for Architects" adlı makalesinde edinilmesi gereken bir dizi yetkinlikten bahsedilmektedir. Otomasyon, programlama, veri madenciliği, yapısal bilgi gibi özelliklerin, hali hazırda değerli olan tasarım, planlama, görselleştirme ve YBM gibi yetkinliklere eklemlenmesiyle, mimarın kariyeri için üstünlük kazanacağından bahsedilmektedir (ALICE LIAO, 2015).
Mimarlık pratiğinde bilgisayar kullanımı yukarıda işaret edilen perspektife gelene kadar farklı paradigma kırılmaları yaşamıştır. Bu kırılmalar da günümüze kadar birbirleri ile paralel olarak gelişmeye devam etmiştir ve her ne kadar farklı platformlara ait olsalar da proje sürecinde olabildiğince birlikte kullanılmaya çalışılmıştır. Revit ve Dynamo ile birlikte ise aynı platform üzerinde farklı tipte araçlar kullanılabilmeye başlanmıştır. Bu durum sadece bir paralel kullanım olmanın da dışına çıkmış ve yeni bir paradigma kaymasına da neden olabilecek bir kapı açmıştır.
Tezde Yapı Bilgi Modelleme ortamı üzerine eklemlenen bilgisayım araçlarıyla, hem hesaplamalı tasarımın YBM ile bütünleşme olanakları hem de bazı yetkinliklerin nasıl aynı ortamda birleştirilebildiği incelenecektir. Açık kaynak olarak geliştirilen "Dynamo" aracı uygulama ortamı olarak seçilmiştir. Dynamo aracının Autodesk Revit ile birlikte oluşturduğu sistem yakın zamanda "bilgisayımlı YBM" olarak anılmaya başlanmıştır. Tezde Dynamo'nun uygulama aracı olarak seçilmesinin nedeni hali hazırda aynı örneklendirmelerin yapılabileceği bir başka uygulama ortamının olmamasıdır.
Bilgisayarın mimaride kullanımı geçmişten günümüze incelenecektir. Paradigma kaymaları olan "Hesaplamalı Tasarım" ve "Yapı Bilgisi Modelleme" irdelenecek, ardından da Dynamo aracının kullanım şekilleri ve sağladığı yeni olanaklar ortaya koyulmaya çalışılacaktır. Günümüzde kullanılan iş akışları arasından YBM'nin merkezde olmadığı ve YBM'nin merkezde olduğu modellere bakılacak ve neden bilgisayımlı YBM'ye gerek olduğu ortaya koyulacaktır.
Değerlendirmenin devamında ise örnek tasarım modeli üzerinden "Dynamo" aracı kullanılarak Bilgisayımlı YBM çalışma şekli anlatılacaktır ve neden bilgisayımı denildiği de ortaya koyulmaya çalışılacaktır. Yapılan örneklendirmelerle süreç içerisinde Dynamo ve Revit birlikteliğinin neleri kapsadığı araştırılacaktır.
Tasarım modelinin bize gösterdiği, ön tasarımdan detaylandırmaya kadar geniş bir alanda bilgisayımlı araçlar üretilebilen bu ortamın, aynı zamanda farklı süreçlerdeki veri kaybı ya da enformasyon paylaşımı gibi uyumsuzlukları en aza indirdiğidir.
Bu araştırmanın sonucunda Dynamo ortamının, mevcut görsel programlama ortamlarına göre, eklentiler anlamında eksiklikleri olsa da kullanım alanıyla yeni bir paradigma kaymasına yol açacak kadar da geniş bir yapısı olduğu ortaya çıkmıştır.
Tez içerisinde "hesaplamalı tasarım" kavramı kısaca bilgisayar ortamındaki hesaplamalı tasarım yöntemlerini nitelemek için kullanılmaktadır. İngilizce "computation" kelimesinin karşılığı olarak da konunun ilerleyişi içerisinde, bilgi tabanlı sistemlere kaymadan dolayı, "hesaplamalı" yerine "bilgisayımlı" kavramı kullanılmıştır. Geçmişten günümüze ortamlar bakış başlığı altında anlatılan araçlardan bahsederken "hesaplamalı" kavramının kullanılmasının sebebi de bilgi tabanlı sistemlere olan kaymanın öncesine referans vermektir. Konunun genelinde bu ayrıma dikkat edilerek iki farklı kavram kullanılmıştır.

Abstract:
With the widespread of the personal computers, as in every industry, it began to be developed and used the applications for architecture. This process inevitably began to affect the competences that architects must acquire.
Several competencies to be acquired are mentioned in the article "The 21st-Century Skill Set for Architects" of "The Journal of The American Institute of Architects". While the core competencies—design, planning, drafting, rendering, and BIM—remain invaluable, the skills like coding, automation, data mining, building science can give designers an edge.
In this thesis, these new opportunities will be examined with the graphic programming language added over BIM. The open sourced Dynamo selected as the practice environment. The new system formed by Revit and Dynamo started to be called Computational BIM. Dynamo is the only environment capable such exemplifications can be made. With the design model, Computational BIM containing and working process will be explained.
In the practice of architecture, while the use of computers reaches to the perspective above, several paradigms shifts experienced. The use of the computers started with the "Computer Aided Design" applications. These applications were the simulation of the traditional drawing methods and they were helping to relieve the manpower. These applications followed by two paradigm shift, one was building information modelling and second was computational design and they are far advanced in parallel. Even if they belong to different environments, continued to be used together in the project process. Some plugins used for communicating "Computational Design Software" ("Grasshopper") with BIM ("Revit"). These applications limited to copying only the geometry and they can't reach to the BIM part of the environment. None of the BIM applications has a visual programming part which manage the information database. But with the Dynamo and Revit integration, these two different environments started to be used in the same platform. This integrated platform used as a "Computational Design" software at the beginning of the project workflow, and as a BIM automation at the onward steps of the workflow. This new situation surpasses to be an only parallel utilization, and started a new paradigm shift. This new paradigm shift called Computational BIM and contains both advantages of these two environments and suppress as an automation and BIM controlling platform.
The design model show us that this environment, which can produce computational tools with a wide range of fields from predesign to detail, also removes problems such as data loss or information sharing in different processes at the same time. At the predesign stages of project Dynamo is used as a Computational design tool and the shape trials made with prepared algorithms. Following the shape decision, same environment used for façade preparation and using Dynamo's Revit tools, the adaptive components located on the BIM model. On the façade's base surfaces generated the solar analysis. With the solution of the analysis, the sun shades located on the BIM model. This was the start of the using a GPL as a BIM manager tool. With the prepared algorithm, the rooms are renumbered automatically only using a reference curve. Next example was the using Dynamo for exceed the limitations of the Revit. With Revit standard tools, we cannot collect corner points directly, thy should tagged one by one. But with the prepared algorithm we can write the corner point coordination directly on to the parameters of the elements.
The main benefit is, using the same environment for various parts of the design, remove the loss of data while exporting the project to the other environments. During the project process, Dynamo environment shifted form the computational design tool to the computational BIM tool. BIM objects and database managed using same algorithms. Automation tools created using Dynamo and exceeded the limitations of the Revit.
Because of this research, its revealed that the dynamo environment has a wider structure which leads to a new paradigm shift in the field of use, even though the lack of extension support. Several plugins ported from Grasshopper to but its lacks a plugin like Kangaroo which simulate physics. But external applications like fractal expand the capacities of the environment. Another advantage is the integrated package manager. With this manager users can share their own nodes with others. These packages are very useful for beginners and for advanced users. The packages like NSGA-II solver, space planner, solar analyzer can be downloaded from this manager. DesignScript as an advanced language created from Autodesk integrated directly Dynamo, the codes can be executed directly from "code blocks" and this language is educative through "node to code" ability.
With all the advantages and disadvantages, Dynamo integrated Revit environment offers a new paradigm shift as the" Computational BIM". The algorithms are used to execute commands over geometry and BIM database, and creating logical and mathematical operations.
During this thesis, the concept of algorithm-aided design is used to describe the methods in the computer environment. The concept of "computational" has been used instead of "algorithm-aided" because of the shift in knowledge-based system in the progress of the subject. In referring to the tools described under the heading of the retrospective view, the reason for the use of the concept of "algorithm-aided" is the reference to before the shifting of "knowledge based systems. Two different concepts have been used in this regard, paying attention to this separation.