Hazırlık aşamasındaki bir yeraltı kömür madeni için vantilatör seçimi ve havalandırma tasarımı
Fan selection and ventilation design for an underground coal mine in the development stage
Yazar: LEVENT YILMAZ
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA ÖNDER
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Maden Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Maden İşletme Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Maden Mühendisliği ve Madencilik = Mining Engineering and Mining
Dizin: Havalandırma = Ventilation ; Madenler = Mines ; Vantilatör = Ventilator ; Yer altı kömür madenleri = Underground coal mines

Özet:
Vantilatör seçimi yeraltı maden ocakları için planlama aşamasında dikkate alınması
gereken önemli parametrelerden biridir. Vantilatörler yeraltı ocaklarındaki hava ihtiyacını
karşılayan ve böylece kabul edilebilir atmosferik koşulların oluşumunda yardımcı olan
ekipmanlardandır. Hava ihtiyacını etkileyen en önemli unsurlar, çalışan sayısı, açığa çıkan
gaz miktarı, tozluluk, patlayıcı madde tüketimi, dizel emisyonlar ve iklimsel koşullar olarak
verilebilir. Tasarım aşamasındaki bir yeraltı maden ocağı için karşılaşılması beklenen
çalışma koşullarının önceden belirlenip, buna göre gerekli hava ihtiyacını belirlemek
oldukça uzmanlık gerektiren çalışmaları gerektirir. Gerekli hava ihtiyacının mümkün olan
en yüksek doğrulukla belirlenmesinden sonra, ocağın hava yollarının özellikleri dikkate
alınarak ocak eşdeğer direncinin de ayrıca belirlenmesi gerekir.
Bu çalışmada henüz hazırlık aşamasında olan bir yeraltı kömür madeninin ana
vantilatör seçiminin ve ayrıca, havalandırma tasarımının bilgisayar destekli yapılması
amaçlanmıştır. Bunun üzerine Soma kömür havzasında faaliyet gösteren Fernas İnş. Kınık
Yaylaköy Linyit İşletmesi'ne ait yeraltı kömür madenini için ana vantilatör seçimi ve
bilgisayarlı tasarım çalışmaları yapılmıştır. Yapılan çalışmarlarda gerekli hava ihtiyacının
belirlenmesine öncelik verilmiştir. Daha sonra tasarlanan hava yolu
uzunlukları,kesitleri,çevreleri, koordinatları göz önüne alınarak bilgisayar destekli
tasarımlar gerçekleştirilmiştir. Tasarımdan elde edilen gerekli hava ihtiyacı ve ocak toplam
direnci dikkate alınrak ana vantilatör seçimi gerçekleştirlmiştir.

Abstract:
Fan selection is one of the important parameters to be considered in the planning
phase for underground mines. Fans are equipment that meet the air requirement in
underground mines and thus help in the formation of acceptable atmospheric conditions. The
most important factors affecting the air requirement can be given as the number of
employees, the amount of gas released, dustiness, explosive material consumption, diesel
emissions and climatic conditions. Predetermining the expected working conditions for an
underground mine at the design stage and determining the required air requirement
accordingly requires highly specialized studies. After the required air requirement has been
determined with the highest possible accuracy, the mine equivalent resistance must also be
determined, taking into account the characteristics of the mine's airways.
In this study, it is aimed to make the selection of the main fan of an underground coal
mine, which is still in the preparation stage, and also the ventilation design with computer
aid. Thereupon, main fan selection and computerized design studies were carried out for the
underground coal mine of "Fernas İnş. Kınık Yaylaköy Lignite Plant" operating in the Soma
coal basin. In the studies carried out, priority was given to determining the required air
requirement. Then, computer-aided designs were carried out considering the designed
airway lengths, sections, perimeters and coordinates. The main fan was selected by
considering the required air requirement obtained from the design and the total resistance of
the mine.