Cumhuriyet Dönemi'nde destan öğretimi, Oğuznameler ve Hasan Basri Gocul'un Oğuzlama'sı
Teaching epic in the Republican Period, Oguznames and Oguzlama of Hasan Basri Gocul
Yazar: İSMAİL ERBEK
Danışman: PROF. DR. İSMET ÇETİN ; DOÇ. DR. AYŞE DERYA ESKİMEN
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Türk Dili ve Edebiyatı Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Destanlar = Epics ; Edebiyat eğitimi = Literature education ; Gocul, Hasan Basri = Gocul, Hasan Basri ; Oğuzname = Oguzname ; Türk destanları = Turkish legends

Özet:
Türkiye Cumhuriyeti'nin kurulduğu yıllarda millî kimlik; Türk milliyetçiliği ve "halka doğru" ilkesi etrafında inşa edilmiştir. Bu bağlamda edebiyat sahasında halk edebiyatı ve halk edebiyatı mahsulleri ön plana çıkmış, millî kimliğin inşasında edebî ürünleri kullanmak isteyen devlet "halk kitaplarını modernleştirme projesi" ni hayata geçirmiştir. Halk edebiyatı ürünleri içerisinde de destanlara ayrı bir önem verilmiştir. Zira destanlar çok miktarda millî unsur barındırmaktadır. Bu bağlamda sanatçılar eski Türk destanlarını yeniden yazmaya yönelmişler, Türk dili ve edebiyatı öğretiminde de destanlardan faydalanılmıştır. Araştırmamıza konu olan Basri Gocul da Türkçü-Atatürkçü kimliğe sahip bir şair olarak Türk millî destanını yaratma ülküsüyle Oğuzlama'yı yazmıştır. Şimdiye kadar Cumhuriyet döneminde destan öğretimi, destanlara önem verilmesinin fikrî, siyasi ve tarihî arka planı, destan şairi Basri Gocul ve onun en önemli eseri Oğuzlama üzerine kapsamlı bir çalışma ortaya konulmamıştır. Oğuzlama, nazım-nesir karışık forma sahip Dede Korkut Hikâyeleri'nin tamamen nazma çekilmiş hâlidir. Oğuzlama, dil ve üslup özellikleri, ahenk ve şekil hususiyetleri, epik nitelikleri, içerisinde taşıdığı millî ve sosyal değerler bakımından incelenmeye değer ve destan öğretiminde faydalanılması gereken bir eserdir.

Abstract:
When the Turkish Republic was founded national identity was built around Turkish nationalism and the principle of "Towards the People". In this context, folk literature and folk literature products came to the fore in the field of literature, and the state that wanted to use literature as a propaganda tool, implemented the "project of modernizing folk books". Epics were given special importance within the products of folk literature. Because epics contain a large amount of national elements. In this context, artists tended to rewrite the old Turkish epics and epics were used in Turkish Language and Literature teaching. Basri Gocul, the subject of our research and a poet with a Turkist-Kemalist identity, wrote Oghuzlama with the ideal of creating the Turkish national epic. Until now, no comprehensive study has been put forward on the teaching of epics, the intellectual, political and historical background of the emphasis on epics, the epic poet Basri Gocul and on his most important work, Oguzlama. This is the starting point of our research. Oguzlama is a completely verse version of Dede Korkut Stories that has a mixed verse-prose form. Oguzlama is a work that is worth examining in terms of language and style features, harmony and form features, epic qualities, national and social values it contains and should be used in epic teaching.