Relaps/refrakter hodgkin hastalığı sonrası otolog hematopoetik kök hücre nakil olgularının sonuçlarının retrospektif değerlendirilmesi
Retrospective evaluation of the results of autological hematopoetic stem cell transplantation after relaps/refractory hodgkin disease
Yazar: EZEL ELGÜN
Danışman: DOÇ. DR. VİLDAN ÖZKOCAMAN
Bursa Uludağ Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: İç Hastalıkları = Internal diseases
Dizin: Hematopoetik kök hücre transplantasyonu = Hematopoietic stem cell transplantation ; Hodgkin hastalığı = Hodgkin disease ; Kök hücre taransplantasyonu = Stem cell transplantation ; Lenfoma = Lymphoma ; Retrospektif çalışmalar = Retrospective studies ; Sağkalım = Survival

Özet:
Relaps/refrakter Hdogkin Lenfoma (HL) hastaların yaklaşık %50'si nüks, progresyon gelişmesi ya da komplikasyonlar nedeniyle eks olabilir. Kurtarma tedavisi ardından otolog hematopoetik kök hücre nakli (OHKHN) standart bir yaklaşımdır. Nakil hastalık kontrolü sağlama, yaşam kalitesini iyileştirme veya semptomları hafifletmek amacıyla uygulanılabilir. Çalışmamızda OHKHN sonrası sağkalım süresine etki eden prognostik risk faktörlerinin belirlenmesini amaçladık.
Relaps/refrakter HL tanılı 18 yaşından büyük OHKHN uygulanılan toplam 35 hasta dahil edildi. Hastaların bilgileri hastane sisteminden elde edildi. Hastalıksız (HSS) ve genel sağkalım süreleri (GSS) tahmin edilmesi için Kaplan-Meier survey analizi ve potansiyel prognostik değişkenleri değerlendirmek için Cox regresyon modeli kullanıldı.
Kurumumuzda Ocak 2009 – Mart 2020 yılları arasında relaps/refrakter HL tanılı OHKHN yapılan 35 hasta yer almaktadır. Hastaların %54'ü erkektir. Medyan tanı yaşı 29 (14-62) ve nakil yaşı 33 (22-62)' tür. Primer kemoterapi sonrasında hastaların %34'ü refrakter, %66'sı remisyonda olduğu saptandı. Kurtarma tedavisi sonucunda %26 tam yanıt, %6 parsiyel yanıt, %68 refrakter olarak saptandı. OHKHN sonrası hastaların %77'si yaşıyor; %23'ü eks oldu. Eks olan hastaların %88'i lenfoma kaynaklı, %12'si lenfoma harici nedenden kaybedildi. OHKHN sonrası hastaların %49'unda remisyon; %51'inde relaps gelişti. Relaps olan hastaların tedavisi sonrasında %39'u remisyon, %17'si refrakter saptanırken %44'ü eks oldu. Takiplerine göre genel sağkalım oranları 3 aylık %89, 1 yıllık %86, 3 yıllık %75, 5 yıllık %75; hastalıksız sağkalım oranları 3 aylık %77, 1 yıllık %67, 3 yıllık %32, 5 yıllık %21 olarak saptandı. OHKHN sonuçlarına göre ortalama GSS 100 (±8.9) ay; HSS 60 (±10.7) aydır. OHKHN sonrası ölenlerin medyan sağkalım 11 (±4.5) ay; nüksedenlerin sağkalım 32 (±5.7) ay idi.
Çalışmamızda relaps süresinin 12 ay altında olması (p=0.033) ve nüks anındaki sedimentasyon düzeyinin normal olması (p=0.021) HSS üzerinde anlamlı etkisi olduğu görüldü.  Nüks anında LDH düzeyinin normal olması (p=0.022) GSS üzerinde anlamlı etkisi görüldü. Çok değişkenli analizde GSS üzerinde etkili prognostik risk faktörü saptanmadı. Ek olarak HSS üzerinde hemoglobin düzeyinde artışın relaps riskini 1.67 kat arttırdığı; nötrofil engraftmanında bir birimlik artışın relaps riskini %30 düzeyinde azalttığı saptandı. Ancak çalışmamızda anlamlı olmayan risk faktörlerinin sağkalım sürelerini belirgin uzattığı görüldü.  Erken evre, tanı yaşı 40'ın altında olması, kadın cinsiyeti, histolojik tanı noduler sklerozan Hogkin lenfoma (NSCHL), B semptom olmaması, tanı anı LDH, sedimentasyon ve beta-2 mikroglobulin normal olması, bulky kitle olmaması, nakil öncesi radyoterapi alması, primer kemoterapiye yanıt vermesi, nüks anı beta-2 mikroglobulin normal olması ve kurtarma rejim sayısının artması HSS'lerini yaklaşık 1 ile 5 yıl ve GSS'lerini yaklaşık 4 ay ile 5 yıl arasında uzattığı saptandı.  
Relaps/ refrakter HL yüksek riskli olması nedenli OHKHN yapılan hastaların mortalitesinin yüksek olduğu görülmektedir. Ancak mortaliteyi azaltmak için yeterli sayıda çalışma bulunmamaktadır. Günümüzde OHKHN sonrası sağkalımı iyileştirmek amacıyla prognostik faktörlerin araştırılması amacıyla çalışmalar yapılmaktadır. Çalışmada merkezimizdeki relaps/refrakter HL tanılı OHKHN uygulanılan hastaların GSS ve HSS sonuçlarına etki eden risk faktörleri değerlendirildi. Ek olarak diğer çalışma sonuçları ile karşılaştırılıp farklı ve benzer yönleri saptandı.

Anahtar Kelimeler: Otolog Hematopoetik Kök Hücre Nakli, Hodgkin Lenfoma, Genel Sağkalım Süresi (GSS), Hastalıksız Sağkalım Süresi (HSS)

Abstract:
Approximately 50% of patients with relapsed/refractory Hodgkin Lymphoma (HL) may die due to recurrence, progression, or complications. After salvage treatment, Autologous Hematopoietic Stem Cell Transplantation (AHSCT) is a standard approach. Transplantation can be applied to provide disease control, improve quality of life, or alleviate symptoms. In our study, we aimed to determine the prognostic risk factors that affect the survival time after AHSCT.
A total of 35 patients who are older than 18 years of age, diagnosis of relapsed/refractory HL and underwent AHSCT were included. The information of the patients was obtained from the hospital system. Kaplan-Meier survey analysis was used to estimate progression-free (PFS) and overall survival (OS). Cox regression model was used to evaluate potential prognostic variables.
There are 35 patients diagnosed with relapsed/refractory HL who underwent AHSCT between January 2009 and March 2020 in our hospital. 54% of patients are male. The median age of diagnosis is 29 (14-62) and the age of transplant is 33 (22-62). After primary chemotherapy, 34% of the patients were refractory and 66% were in remission. Rescue treatment resulted in 26% complete response, 6% partial response, and 68% refractory. After AHSCT, 77% of patients were alive and 23% were died. That patients who died, 88% died due to lymphoma, and 12% died due to a cause other than lymphoma. After AHSCT, 49% patients developed remission and 51% patients relapsed who were 39% remission, 17% refractory and 44% died after treatment. The overall survival time was 89% at 3 months, 86% at 1 year, 75% at 3 years and 75% at 5 years; disease-free survival time was 77% at 3 months, 67% at 1 year, 32% at 3 years, and 21% at 5 years. According to AHSCT's results, mean OS is 100 (±8.9) months and PFS is 60 (±10.7) months. The median survival of those who died after AHSCT was 12 (±4.5) months; survival of those who relapsed was 33 (±5.7) months.
In our study, it was observed that the duration of relapse was less than 12 months (p=0.033) and the sedimentation level at the time of recurrence was normal (p=0.021) had a significant effect on PFS. Normal LDH level at the time of recurrence (p=0.022) had a significant effect on OS. No prognostic risk factor effective on OS was detected in multivariate analysis. In addition, it was found that an increase in hemoglobin level on PFS increased the risk of relapse 1.67 times. It was determined that a one-unit increase in neutrophil engraftment on PFS reduced the risk of relapse by 30%. However, in our study, it was observed that non-significant risk factors significantly extended survival times. PFS durations are extended approximately 1 to 5 years and OS durations are extended between 4 months and 5 years by early stage, age at diagnosis below 40, female gender, histological diagnosis nodular sclerosing Hogkin lymphoma (NSCHL), no B symptoms, normal diagnosis of LDH, sedimentation and beta-2 microglobulin, no bulky mass, radiotherapy before transplantation, responding to primary chemotherapy, having normal beta-2 microglobulin at the time of relapse, and increasing the number of rescue regimens.
Patients who underwent AHSCT because of high risk of relapsed/refractory HL seem to have a high mortality. However, there are not enough studies to reduce mortality. Today, studies are carried out to investigate prognostic factors in order to improve survival after AHSCT. In the study, the risk factors affecting the OS and PFS results of the patients who underwent AHSCT with a diagnosis of relapsed/refractory HL in our center were evaluated. In addition, our study was compared with the results of other studies in order to detect differences and similarities.

Keyword: Autologous Hematopoietic Stem Cell Transplantation, Hodgkin Lymphoma, Overall Survival (OS), Progression-Free Survival (PFS)