Oral uygulamada alendronatın gastrik yan etkilerinin giderilmesi ve çözünürlüğünün arttırılması amacıyla solid dispersiyon formülasyonlarının hazırlanması ve karakterizasyonu
Preparation and characterization of alendronate of solid dispersions with skimmed milk to reduce gastric irritation and increasing solubility
Yazar: ÇAĞRI ERDEM ÖZDEMİR
Danışman: PROF. DR. NEFİSE ÖZLEN ŞAHİN
Mersin Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Farmasötik Teknoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology
Dizin: Alendronat = Alendronate ; Gastrointestinal sistem = Gastrointestinal system ; İlaç formülleri = Formularies ; İlaç yan etkileri ve istenmeyen reaksiyonlar = Drug-related side effects and adverse reactions

Özet:
Alendronat bifosfanat yapısında aktiviteye sahip ve suda çözünürlüğü düşük olan bir ilaçtır. Bunun yanısıra alendronate oral uygulamada gastrointestinal sistemde rahatsızlıklara neden olur. Etken maddeler gastrointestinal sistemde çözündükten sonar emilmektedir. İlaç etken maddesinin çözünme hızının emilim hızından çok düşük olması durumunda, bu etken maddelerin emilimini  ve biyoyararlanımını geliştirmek amacıyla çözünürlüğü arttırılabilir. Bu tez çalışmasında, son yıllarda çözünürlüğü düşük etken maddelerin biyoyararlanımlarını  arttırmak için kullanılan katı dispersiyon hazırlama yöntemi bu sorunun çözümü için önerilmiştir. Taşıyıcı olarak içerdiği aminoasitler ve yüzey aktif maddelerden dolayı süt tozu kullanılmıştır. Yağsız konvansiyonel inek sütü ve bundan elde edilen süt tozunun yanı sıra laktoz intoleransı olan hastalarda kullanılmak üzere laktozsuz süt tozundan da yararlanılmıştır. Alendronat ile inklüzyon bileşiği yaparak çözünürlüğün arttırılmasını sağlayan süt ve süt tozu ayrıca ilacın gastrik yan etkilerini de azaltmaktadır. Bu tezin amacı süt ve süt tozu kullanılarak alendronatın biyoyararlanımını iyileştirmek için çözünürlüğü arttırıp, yan etkilerini azaltacak katı dispersiyonları hazırlayıp karakterize etmektir. Hazırlanan formüllerden çözünürlük açısından en iyi olanı seçilmiş ve sert jelatin kapsül formuna getirilerek piyasa preparatıyla karşılaştırılmıştır. Etken madde ve taşıyıcı, FTIR, SEM ve X-ışını kırınımı spektroskopisi ile karakterize edilmiştir. Böylece fizikokimyasal özellikleri tespit edilmiştir. Etken madde miktar tayini spektroskopik yöntemle gerçekleştirilmiştir. Daha sonra etken maddenin ve hazırlanan fiziksel karışımlar ile katı dispersiyonların çözünürlüğü tespit edilmiştir. Dezentegrasyon testleri (dağılma süresi) piyasa preparatı ile kıyaslanmıştır. Sonuç olarak hazırlanan katı dispersiyonların osteoporoz tedavisinde hasta uyuncunu  arttıracak ve biyoyararlanımını  arttıracak potansiyele sahip olduğu söylenebilir. 
Anahtar kelimeler; Alendronat, osteoporoz, katı dispersiyon, süt tozu, çözünürlük, laktozsuz süt tozu.
Danışman; Prof. Dr. Nefise Özlen Şahin, Mersin Üniversitesi Farmasötik teknoloji Anabilim Dalı, Mersin

Abstract:
Alendronate is a drug that has been used in treatretment of osteoporosis. Alendronate is passesses low water solubility. Additionaly, oral administration of the drug causes gastric disturbances in the gastrointestinal fract. In the case of much dissolution rate than that of absorption the solubility of the active substance can be enhanced in order to improve its absorption and bioavailability. In this thesis work, solid dispersion method that has been widely used to enhance bioavailability of the active drug substances with low aqueous solubility in recent years, was suggested as a potential solution to this problem. Skimmed milk and its powder were used as a carrier due to its aminoacids and surface active substance content. In this study, conventional skimmed milk from cow, its powder form as well as lactose free milk and milk powder were used. Milk and milk powder forms inclusion complex with alendronate to improve solubility also reduce gastric side effects. The main objectives of this thesis work are to enhance solubility of alendronate and improve its bioavailability. Using milk and milk powder while reducing its possible gastric side effects. For these purposes, solid dispersions were prepared and characterized. The best formulations with the highest solubility was selected to formulate as a hard gelatin capsule. This capsule was compared with to the marketed product with respect to dissolution profile. The active substance alendronate and the carrier were characterized using SEM, FTIR, X-RD diffraction spectroscopy analysis. Physicochemical properties were determined. Then the solubility of drug, physical mixtures and solid dispersions were investigated. Disintegration times were compared with those of marketed product. In conclusion, it can be suggested that the hard gelatin capsules prepared form the solid dispersions of alendronate can be used as they passes high potential to improve patient incompliance and bioavailability in osteoporosis treatment.
Keywords; Alendronate, osteoporosis, solid dispersion, milk powder, solubility, lactose free milk powder.
Adviser; Prof. Dr. Nefise Özlen Şahin, Mersin University, Department of Pharmaceutical Technology, Mersin