Hazineye ait taşınmazlar ile ilgili işlemlerin arazi idaresi temel modeli kapsamında modellenmesi
Modeling of transactions related to treasury real properties with in the scope of land administration domain model
Yazar: ELİF TAŞ ARSLAN
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET ALKAN
Yıldız Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Harita Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Uzaktan Algılama ve Coğrafi Bilgi Sistemleri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Jeodezi ve Fotogrametri = Geodesy and Photogrammetry

Özet:
Arazi idaresi kapsamında standart bir yapının oluşturulmasına yönelik çeşitli bilimsel faaliyetler yapılmasına rağmen bu çalışmalar Dünyadaki Arazi İdare Sistemlerinin (AİS) benzer olmayan özellikleri sebebiyle birçok açıdan (yaygınlık, kapsam, içerik vb.) sınırlı kalmıştır. Arazi idaresi sistemlerinin temel benzer özellikleri bakımından ortak bir standart yapı oluşturma amacıyla konumsal veri modelleme çalışmaları gerçek anlamda 2002 yılında gerçekleştirilmiştir. İlk olarak Temel Kadastro Modeli olarak ifade edilen bu çalışmalar, 2006 yılından itibaren Arazi İdaresi Temel Modeli (AİTM) adı altında yapılmaya başlanmıştır. Daha sonra bu model 2012 yılında ise Uluslararası Standartlar Organizasyonu (ISO) tarafından arazi idaresi alanında standart model olarak kabul edilmiştir. Böylelikle modelin arazi yönetiminin kapsadığı tüm alanlara uygulanması hedeflenmiştir. 2006 yılından başlayarak günümüze kadar geliştirilerek ilerleyen AİTM Türkiye için de önemli bir çalışma konusu olmuştur. Bu çalışmada AİTM'nin Hazine'ye ait taşınmazlar ile ilgili işlemleri için bir harici model sınıfı önerisi sunulmuştur. Bu harici modelin eksikliğini tespit etmek amacıyla içerisinde konumsal veri ve mülkiyet hakkıyla ilgili kayıt içeren veri tabanları incelenmiş, hazine taşınmazları üzerindeki işlemler ile ilgili eksiklik tespit edilmiştir. Bu model için Milli Emlak işlem yönergeleri ve mevzuatlar incelenmiş, sözleşme ve şartname örnekleri tespit edilmiştir. Sonraki aşamada tespit edilen bu belge içeriklerine göre her bir işlem için harici veri sınıfları oluşturulmuştur. Modelleme için Enterprise Architect programı kullanılarak Unified Modelling Language (UML) diyagramları oluşturulmuştur. Söz konusu harici
xiii
sınıf Hazine taşınmazları üzerinde gerçekleştirilen edinim, yönetim ve elden çıkarma işlemleri için tasarlanmıştır. Oluşturulan harici sınıf AİTM'nin AI_Taraf, AI_SSS, AI_TescilNesne, AI_KonumsalBirim ana sınıfları ile ilişkilendirilmiştir. Böylelikle oluşturulan harici veri modelinin standartlaşması da sağlanmıştır. Harici veri modelinin sorumlu kuruluşlar tarafından benimsenip uygulaması durumunda arşivlenme işlemlerinin standartlaştırılması, Hazine taşınmazları idaresinden sorumlu kurum ve personellerin iş akışının düzenli kaydedilmesi ve belge ve bilgilerin yönetilmesi daha kolay ve hızlı olacaktır. Hazine'ye ait taşınmazlar ile ilgili konumsal bilgiler Milli Emlak Otomasyon Projesi'ne (MEOP) kaydedilmekteyken bu standardın uygulamaya dönüşmesi ile taşınmazlar üzerinde yapılan işlemler de kayıt altına alınmış olacaktır. Bu sayede geçmişe dönük herhangi bir hukuki ya da mali denetim işlemi için gerekli bilgilerin veri tabanından kolayca elde edilmesine katkı sağlanmış olacaktır. Böylelikle kontrol sırasındaki zaman kaybı azalacaktır.

Abstract:
Although a variety of scientific activities have been carried out to establish a standard structure within the scope of land administration, these studies have been limited to many aspects (prevalence, scope, content, etc.) due to different features of Land Administration Systems in the world. To create a universal standard structure concerning the fundamental similarities of land administration systems, spatial data modelling studies were carried out in 2002. These studies were stated as a beginning named Core Cadastral Domain Model (CCDM), since 2006, it has been started to be made under the name of Land Administration Domain Model (LADM). This model was accepted in 2012 as a standard model in the field of land administration by the International Organization for Standardization (ISO). LADM has been an essential subject for Turkey since 2006 from the beginning until today. In this study, an external model proposal is presented for the transactions of AİTM regarding the properties of the Treasury. In order to determine the deficiency of this external model, databases containing records related to spatial data and property rights were examined, and the deficiencies related to transactions on treasury properties were determined. For this model, National Property processing guidelines and regulations were examined, contract and specification samples were determined. External data classes were created for each transaction according to the contents of this document determined at the next stage. For modelling, Unified Modeling Language (UML) diagrams have been created by using the Enterprise Architect program. This external class is designed for acquisition, management and disposal of Treasury properties. The created external
xv
class is associated with the LADM's LA_Party, LA_RRR, LA_SpatialUnit and LA_BAUnit master classes. Herewith the standardization of the external data model is ensured. If the external model is implemented by the responsible organization's standardization of the archiving processes will be more comfortable and faster to register the workflow of the institutions and administer of the Treasury and to manage the documents and information. While the spatial information related to the immovables belonging to the Treasury are recorded in the National Property Automation Project (MEOP), the transactions on the properties will be recorded with the transformation of this standard into practice. In this way, it will be ensured that the necessary information for any past legal or financial audit process will be easily obtained from the database. Thus, the loss of time during the control will be reduced.
Keywords: Land Administration Domain Model (LADM), Unified Modeling