İlköğretim Matematik Öğretmen Adaylarının Sayı Duyuları Üzerine Bir Çalışma
A Study On The Number Sense Of Elementary School Mathematics Teacher Candidates
Yazar: ÖZGE DAYI
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET ALİ KANDEMİR
Balıkesir Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İlköğretim Matematik Eğitimi Ana Bilim Dalı / Matematik Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Araştırmanın amacı ilköğretim matematik öğretmen adaylarının sayı duyularını incelemek, sayı duyusu ve bileşenlerine cinsiyet ve sınıf düzeyi değişkenlerinin etkisini belirlemektir. Çalışmaya Marmara coğrafi bölgesindeki bir Devlet üniversitesinde öğrenim gören 171 ilköğretim matematik öğretmen adayı katılmıştır. Çalışma bir karma yöntem araştırmasıdır. Karma yöntem araştırmaların deseninden açımlayıcı karma yöntem deseni kullanılmıştır. Araştırmanın veri toplama araçları sayı duyusu testi, sayı duyusu mülakat testidir. Nicel verilerin analizinde yüzde, frekans, standart sapma gibi betimsel istatistiklerle gruplar arası karşılaştırmalar için ilişkisiz örneklemler t-testi kullanılmıştır. Nitel veriler, döküman incelemesi ve içerik analizi yöntemleri yardımıyla analiz edilmiştir. Elde edilen sonuçlara göre öğretmen adaylarının sayı duyusu başarı düzeyi % 44,5 bulunmuştur. Bu sonuç ortalama düzeyin de altındadır. Sayı duyusu ve alt bileşenlerinin düzeylerine ait puanlar arasında sınıf ve cinsiyet değişkenlerine göre anlamlı bir farklılık bulunamamıştır. Öğretmen adaylarının en başarılı oldukları sayı duyusu bileşeni kıyas, en başarısız oldukları sayı duyusu bileşeni ise sayı büyüklüğüdür. Sayı duyusu yüksek öğretmen adaylarının daha çok sayı duyusu stratejilerini kullandığı, sayı duyusu düşük öğretmen adaylarının ise daha çok kural temelli stratejileri kullandığı belirlenmiştir. Sayı duyusu düzeyinin düşük olması nedenleri olarak yanlış akıl yürütmeler, kavram yanılgıları, işlem bilgi ağırlıklı çözümlerin yapılması, kavramsal anlamalardaki eksiklikler, farklı çözüm yollarını kullanılaamaması olduğu görülmüştür. Öğretmen adaylarının eğitiminde sayı duyusunu geliştirecek derslere yer verilmelidir. Öğretmen adaylarının üniversitedeki öğrenim hayatları boyunca sayı duyularının değişimi ve gelişimi ile ilgili yıllara gore boylamsal çalışmalar yapılabilir.

ANAHTAR KELİMELER: Sayı duyusu, matematik öğretmen adayları, sayı duyusu bileşenleri.

Abstract:
The aim of the study is to examine the number senses of elementary school mathematics teacher candidates, and to determine the effect of gender and class level variables on number sense and its components. A total of 171 elementary school mathematics teacher candidates from a State university in Marmara geographical region participated in the study. The study is a mixed method research. Specifically, the exploratory mixed method design was used in the study. The data collection tools of the study are number sense test and number sense interview test. In the analysis of quantitative data, descriptive statistics such as percentage, frequency, standard deviation, and independent samples t-test were used for intergroup comparisons. The qualitative data were analyzed with the help of document analysis and content analysis methods. According to the results, success rate of teacher candidates for the number sense was found to be 44.5%. This result is below the average level. No significant difference was found between the scores of the number sense and its sub-components according to the variables of class and gender. The number sense component that teacher candidates were most successful at was comparison and the number sense component that teacher candidates were least successful at was the number size. It was determined that teacher candidates who have high number sense used more number sense strategies, and that teacher candidates who have low number sense mostly used rule based strategies. The reason of low level of number sense is false reasoning, misconceptions, process information based solutions, deficiencies in conceptual understanding and failure to use different solutions. In the education of teacher candidates, courses that develop the number sense should be included. Longitudinal studies can be carried out in relation to years of change and development of number senses of teacher candidated during their college education.

KEY WORDS: Number sense, mathematics teacher candidates, components of number sense, teaching mathematics, teacher training.