Memet Baydur'un oyunlarında kötülüğün temsili
The Representation of evil in Memet Baydur's plays
Yazar: NESLİHAN SU AYDIN
Danışman: PROF. DR. MEHMET GÜNEŞ
Marmara Üniversitesi / Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Yeni Türk Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature

Özet:
Memet Baydur'un oyunları, Devlet Tiyatrosu sahnelerinde ve özel tiyatrolarda sahnelenmiştir. 80'li ve 90'lı yıllardaki Türk tiyatrosunun en önemli oyun yazarlarından biridir. Öykü, deneme, gazete yazıları da yazmış ve bu türdeki eserleri de oldukça dikkat çekmiştir. Yazdığı oyunları ile tartışmalar yaratmış, çağdaş Türk tiyatrosunun gelişiminde önemli bir rol oynamıştır.
Memet Baydur'un oyunları alışılagelmiş, bir bakıma geleneksel Türk mizah anlayışının alaycı, eleştirel ve aynı zamanda iç burkucu bir tavrıyla öne çıkan oyunlardır. Baydur, oyunlarında mizaha başvururken gerçeklikten de kopmayan ama bu gerçekliği verirken tamamen rasyonel bir bakışla hareket etmeyen bir yazardır. Gerçekliği tiyatronun gerektirdiği kurguyla harmanlayan ve oyunun kendisine has bir gerçeklik yaratmaya çalışan biridir. Eserleri bu yönüyle seyir zevki yüksek, dinamik ve sosyal yaşamdan uzak olmayan yapıtlardır. Memet Baydur'un kalemi tekdüze değildir. Onun yapmak istediği kuralları yerinden oynatmaktır. Toplumsal, kültürel değerleri sorgulamaktan ve bunları eleştirmekten geri durmaz.
Bu çalışmanın teması olan kötülük de Baydur'un oyunlarında bazen hicivle bazen de mizah yollu eleştiriyle kendisini gösterir. Bu doğrultuda yazarın eserlerindeki kötülük kavramının varlığı sorgulanabilir ve bu kavramın olduğu metinlerde ele alınış şekilleri oldukça çeşitlidir. Bazen olaylar bazen olgular; bazen birey bazen toplum olarak ortaya çıkar kötülük. Böylelikle eserleri okuduğumuzda kötülüğün çeşitli tanımlarından örnekler görmek mümkündür.
Anahtar kelimeler: kötülük, tiyatro, psikoloji, sosyoloji, hiciv, darbe

Abstract:
Memet Baydur's plays have been staged on the stages of the State Theater and private theaters. He is one of the most important playwrights of Turkish theater in the 80s and 90s. He also wrote stories, essays and newspaper articles and his works in this genre also attracted attention. He created controversy with his plays and played an important role in the development of contemporary Turkish theater.
Memet Baydur's plays are conventional, in a way, traditional Turkish humor plays that stand out with a sarcastic, critical and at the same time heartbreaking attitude. Baydur is a writer who does not break away from reality while resorting to humor in his plays, but does not act with a completely rational view while giving this reality. He blends reality with the fiction required by the theater and tries to create a reality unique to the play itself. In this respect, his works are highly enjoyable to watch, dynamic and not far from social life. Memet Baydur's plays is not monotonous. What he wants to do is to break the rules. He does not hold back from questioning and criticizing social and cultural values.
Evil, which is the theme of this study, manifests itself in Baydur's plays sometimes through satire and sometimes through humorous criticism. In this direction, the existence of the concept of evil in the author's works can be questioned and the ways in which this concept is handled in the texts in which it is present are quite diverse. Evil sometimes appears as incidents, sometimes as phenomena, sometimes as individuals, sometimes as a society. Thus, when we read the works, it is possible to see examples of various definitions of evil.
Key words: evil, theater, psychology, sociology, satire, junta