Huzurevi ortamında yaşayan bireylerde düzenli fiziksel aktivite alışkanlıkları ve metabolik sendrom kriterleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
The i̇nvestigation of regular physical activity habits and metabolic syndrome criteria i̇n the nursing home residents
Yazar: TURAN GÜNDÜZ
Danışman: PROF. DR. ZELİHA FULDEN SARAÇ
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları = Endocrinology and Metabolic Diseases ; Geriatri = Geriatrics

Özet:
Amaç: Metabolik sendrom dünya çapında önemli bir halk sağlığı sorunu ve prevalansı da yaşlılar arasında da giderek artmaktadır. Günümüz yaşam koşulları, sağlıksız beslenme ve yaş almayla beraberinde bireyin harcadığı enerji miktarı değişmekte vede azalmaktadır. Metabolik sendrom'un, diabetes mellitus, şişmanlık, hipertansiyon, dislipidemi, koroner arter hastalığı, yaşam kalitesinin düşmesi ve insülin direnci gibi birçok hastalıklara sebep olmalarında ötürü önem arz etmektedir. Huzurevinde yaşamakta olan yaşlı bireylerde metabolik sendrom sıklığı, fiziksel aktivite alışkanlığı ile metabolik sendrom arasındaki ilişkinin araştırılması amaçlanmıştır.
Yöntem: Çalışmaya Eylül 2014-2015 tarihleri arasında Manisa merkezde bulunan iki huzurevinde yaşayan 56 kişi katılmıştır. Ankette, kişilerin sosyo-demografik özellikleri, Metabolik sendrom tanısında kullanılan (boy, kilo, total kolesterol ve yağ (Arzum AR-553), açlık ve tokluk kan şekerleri, insulin direnci, göbek ve bel çevresi ölçümleri) parametreler yanı sıra fiziksel aktivitelerini araştıran uluslararası fiziksel aktivite anketi (uzun) ve SF 36 yaşam kalitesi değerlendirme ölçeği anketi uygulanmıştır. Metebolik sendrom değerlendirmesi National Cholesterol Education Program (NCEP) Adult Treatment Panel III (ATP III)-2001 tanı kriterlerine göre yapılmıştır. 
Bulgular: Araştırmada 19 (%33,9) kişide metabolik sendrom tespit edildi.  28 (%51,7) kişide tip2 diyabetes mellitus olduğu,  9 (%16,1) yaşlının ortalama 35,0±19,4 (3-67 yıl) yıl sigara kullandıklarını fakat çalışmaya katılanların alkol almadıklarını tesbit edilmiştir. Çalışmaya katılan 48 yaşlı (% 85,8) hafif düzeyde ve düzenli yürüyüş yaptıklarını, bunların aktivite gün sayısının dağılımı 2,9+2,3 (0-7gün ) olup günde ortalama 16,4+14,2 (0-60 dk.) dakika yürüyüş yaptıkları belirlenmiştir. Fiziksel aktivitede bulunan kişilerin yürüyüş MET ortalama 211+287,2 (0-1386), toplam fiziksel aktivite MET 230,6+289,82 (0-1386) olarak belirlenmiştir.
Total MET düzeyleri ile metabolik sendrom karşılaştırldığında aralarında ilişki total MET düzeyleri ile total aktivite gün sayısı karşılaştırldığında aralarında ilşkinin anlamsız olduğu (Pearson Chi-Square, Mann-Whitney U, p≥ 0,5) bulunmuştur. VKI deki kas dokusu, yag dokusu, kemik dokusu ile aralarıdaki ilişkinin anlamsız olduğunu (Mann-Whitney U, p≥ 0,5), fakat hipertansiyon gelişmesi ile aralarında anlamlı ilişki (Mann-Whitney U, p≤ 0,5) olduğu belirlenmiştir.
Sonuç: Huzurevi ortamında yaşayan yaşlılarda fiziksel aktiviteler metabolik sendrom sıklığının azaltılmasına ve yaşam standartlarının iyileştirlmesine yardımcı olabilir.

Abstract:
Purpose:
Metabolic syndrome (MS) is an important public health problem worldwide with increasing prevalence in elderly people.  Life styles, nutrition and energy consuming change with aging. MS is important because of its relation with diabetes mellitus, obesity, hypertension, dyslipidemia, coroner artery disease and insulin resistance. The aim of this study was to investigate the prevalence of MS in elderly people living in nursing houses and to determine the relation between MS and physical activity habits. 
Methods:
The study population was composed of 56 persons living in two different nursing houses in Manisa city center. National Cholesterol Education Program (NCEP) Adult Treatment Panel III (ATP III)-2001 criteria were used for the diagnosis of metabolic syndrome. Height, weight, serum total cholesterol levels, serum glucose levels, insulin resistance, umbilical and waist circumferences and daily energy consumption ( MET)  were noted. International Physical Activity Questionnaire and SF 36 Quality of Life Questionnaire were used.  
Results:
 MS was diagnosed in 19 (33.9 %) elderly persons. Tip II DM was found in 28 (51.7%). 9 (16.1%) smoked for average 35.0 +- 19.4 (range 3-67) years. However, none of them used alcohol. 48 (85.8%) elderly performed regular mild walking, mean activity day number was 2.9+-2.3 (0-7 days) and the mean duration of walking was 16.4+-14.2 (0-60) minutes.  Mean walking MET value was 230+- 289.8 (0-1386) in persons performing physical activity and total activity MET was 211+-287.2 (Pearson Chi-Square, Mann-Whitney U, p≥ 0,5). No significant relation was found between total MET levels and MS and also total activity days (Mann-Whitney U, p≥ 0,5). The relation of MET levels and muscle, fat and bone ratios was not significant but relation with hypertension was significant (Mann-Whitney U, p≤ 0,5).
Conclusion:
Physical activity may help to decrease MS prevalence and to improve the quality of life in the elderly people living in nursing houses.