Hekim ve hemşirelere yönelik şiddet: Bir üniversite hastanesinde uygulama
Violance against doctors and nurses: Application on a university hospital
Yazar: FATMA ÜZÜMCÜ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. AYGEN OKSAY
Süleyman Demirel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Hastaneler = Hospitals ; Sağlık Kurumları Yönetimi = Health Care Management
Dizin: Doktorlar = Physicians ; Hemşireler = Nurses ; Sağlık personeli = Health personnel ; Üniversite hastaneleri = University hospitals ; Şiddet = Violence

Özet:
Sağlık çalışanlarına yönelik şiddetin her geçen gün arttığı bilinmektedir. Sağlık
çalışanlarına karşı uygulanan şiddet genellikle hasta ve hasta yakınları tarafından
yapılmakta olup; hakaret, tehdit, yaralama ve hatta ölümle sonuçlanmaktadır. Sağlık
personelinin saldırıya uğrayacağı düşüncesiyle hizmet vermeye çalışması toplumun
sağlığını ve refahını olumsuz olarak etkilemektedir. Böyle bir ortamda çalışan sağlık
personeli hem ruhsal hem de bedensel olarak yıpranmaktadır.
Bu çalışma Akdeniz Üniversitesi Hastanesi'ndeki sağlık çalışanlarına yönelik
sözel ve fiziksel şiddet sıklığının ve sağlık çalışanlarına yönelik şiddet algısının
incelenmesi amacı ile yapılmıştır. Sağlık çalışanlarına yönelik şiddetin nedenleri, neden
olan faktörlerin belirlenmesi sağlık çalışanlarının bu konudaki görüşlerinin incelenmesi
tasarlanmıştır. Çalışma 4 Şubat-7 Mayıs 2013 tarihleri arasında Akdeniz Üniversitesi
Hastanesi'nde gerçekleştirilmiştir. Araştırma evreni 1500 sağlık çalışanından
oluşmaktadır. Araştırmaya katılmayı kabul eden 580 sağlık çalışanı dahil edilmiştir.
Araştırmanın hedef kitlesini ameliyathane, servis ve polikliniklerde görev yapan
öğretim üyesi, hekim, asistan hekim ve hemşireler oluşturmaktadır. Veri toplama aracı
olarak tasarlanan anket formunda demografik özellikler, sağlık çalışanlarına yönelik
sözel ve fiziksel şiddet sıklığı ile ilgili ifadeler ve sağlık çalışanlarına yönelik sözel ve
fiziksel şiddet algısına yönelik 30 adet ifade yer almaktadır.
Çalışmada sağlık çalışanlarının şiddete maruz kalma sıklığı % 70, sözel şiddete
maruz kalma sıklığı % 81, fiziksel şiddete maruz kalma sıklığı % 17 ve fiziksel şiddete
tanık olma sıklığı ise % 55 olarak saptanmıştır. Sağlık çalışanlarına şiddet algısı
ifadelerinde üç adet alt boyut olduğu tespit edilmiştir. Bu boyutlar algılanan şiddet
boyutu, şiddete neden olan faktörler boyutu ve şiddetin önlenmesi için alınması gereken
önlemler boyutu olarak adlandırılmıştır. Kadınlar iş yükünün artmasının, hasta
beklentilerinin yükselmesinin, hükümetin ve Sağlık Bakanlığı uygulamalarının
erkeklere oranla daha fazla şiddeti arttırdığı yönünde görüş bildirmişlerdir. Erkekler ise
alınacak önlemlerin kadınlara göre sağlık çalışanlara yönelik şiddet algısının azaltılması
konusunda daha etkin olacağını düşünmektedir. Çalışma yaşamında hekime ve sağlık
çalışanına yönelik sözlü şiddete maruz kalma durumu ve sağlık çalışanlara yönelik
şiddet algısı üzerinde etkili olduğu görülmektedir. Çalışma yaşamında hekime ve sağlık
çalışanına yönelik sözlü şiddete tanık olma durumlarının şiddetin önlenmesi için
alınması gereken önlemler ve şiddete neden olan faktörler üzerinde etkili oldukları
tespit edilmiştir.
Anahtar kelimeler: Sağlık Çalışanlarına Yönelik Sözel ve Fiziksel Şiddet, Şiddet,
Hekim, Hemşire.

Abstract:
It is well known that the violence against the health care personnel is residually
increasing. The violence against the health care personnel is committed generally by the patients
or patients' relatives and is concluded by insult, threatening, laceration or even death. Since the
health care personnel serve by the thought of the possibility to be exposed to an assault, it
affects the health and welfare of the public. The health care personnel who work under such
conditions get both spiritually and physically exhausted.
This study is made for the purpose of examining the perception of violence and the
frequency of the verbal and physical assaults which the health care personnel in Akdeniz
University Hospital are exposed to: It is designed to determine the reasons of the violence
against the health care personnel, the factors of the violence and to examine the opinions of the
health care personnel on this subject. The study is done in Akdeniz University Hospital
between February 4th and May 7th 2013. The population of the study consists of 1500 health
care personnel. 580 of them accepted to participate in this study. The target group of the study is
the lecturers, physicians, physician assistants and nurses assigned to operating rooms, services
and polyclinics. The questionnaire consists of demographical features, the statements on the
frequency of the violence against the health care personnel and 30 statements aimed at the
perception of verbal and physical violence against the health care personnel.
As a result of the study, it is determined that the exposure frequency of the violence
against the health care personnel is 70 %, the exposure frequency of verbal violence is 81%,
exposure frequency of physical assault is 17 % and the witnessing frequency of the physical
violence against the health care personnel is 55 %. It is confirmed that there are three spects of
the statements of the violence perception against the health care personnel. These aspects are
named as aspects of perceived violence, aspects of factors causing the violence, aspects of
precautions to be taken for preventing the violence. It is observed that, the women think that the
violence is caused by the increase on the work load, increase in the patient's expectations, the
applications of the Government and Ministry of Health. And these factors have influence in the
increase of the violence against the health care personnel. The men think that the to-be-taken
precautions will be effective to decrease the violence perception against the health care
personnel when compared to women. It is observed that the exposure to the verbal violence
against the physicians and health care personnel at the working life is effective on the violence
perception against the health care personnel. Also it is found that the witnessing to the verbal
violence against the physician and health care personnel at the working life is effective on the
necessary precautions to be taken for preventing the violence and the factors causing the
violence.
Key words: Verbal and Physical Violence Against the Health Care Personnel, Violence,
Physician, Nurse.