Türk hazır giyim markalarının sürdürülebilir modaya yönelikfaaliyetlerinin incelenmesi
An assesment of turkish ready to wear brands in terms of practicing sustainable fashion
Yazar: BİLGE SENA ÖZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ZEHRA DOĞAN SÖZÜER
Haliç Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Tekstil ve Moda Tasarımı Ana Sanat Dalı / Tekstil ve Moda Tasarımı Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Giyim Endüstrisi = Clothing Industry
Dizin: Butikler = Butiques ; Ekolojik moda = Eco fashion ; Hazır giyim = Ready made clothing ; Hazır giyim sektörü = Ready wear sector ; Hızlı moda = Fast fashion ; Sosyal sürdürülebilirlik = Social sustainability ; Sürdürülebilir moda = Sustainable fashion ; Sürdürülebilirlik = Sustainability ; Yeşil marka = Green brand ; Çevresel sürdürülebilirlik = Sustainable environment

Özet:
1970'li yıllardan itibaren dünya gündeminde yer edinen ekolojik sorunlar, en büyük doğal kaynak tüketicisi ve kirleticisi sektörlerden biri olan tekstil ve moda sektörünü tartışmaların odak noktası yapmıştır. Bu gelişmede, küreselleşme sürecine paralel olarak hızlı ve ucuz üretim olgusunun ve tüketimin yaygınlaşması, buna karşılık toplumsal duyarlılıkların ikinci plana düşmesi belirleyici olmuştur. Bu durum, tekstil ve moda sektörünün hem ekolojik hem de sosyal sorunları gözeten bir yapıya dönüşmesinin önemini arttırmıştır.

Sürdürülebilir moda akımı, sektöre egemen olan üretim sistemi ile birlikte tüketim anlayışını da sorgulayan bir yaklaşım biçimi olarak böyle bir ortamda gelişmiştir. Tasarımcıların öncülüğünde yaygınlaşmaya başlayan sürdürülebilir moda yaklaşımı, hızlı modanın alternatifi olarak değerlendirilmeye başlanmıştır.

Türkiye'deki gelişmelerde, tüm Dünya özellikle batı ülkeleri ile benzer bir seyir izlemektedir. Bu durumun temel nedenlerinden biri, üretilen tekstil ürünlerinin önemli bir kısmının ihraç edildiği batı ülkelerinde çevre koruma bilincinin daha gelişmiş olmasıdır. Çünkü çevre bilinci ve ticari ilişkilerin kuralları, Türkiye'deki üretici firmaların yaklaşımlarını doğrudan etkilemektedir. Son yıllarda çevre dostu butik markaların ortaya çıktığı, büyük üreticilerin organik materyal kullanımına ve ekolojik sorumluluklarına daha fazla önem verdikleri gözlenmektedir. Sosyal medya pazarlamasını etkin kullanan butik üreticiler, büyük üreticilere oranla etik üretim, çevreci tasarım, sürdürülebilir moda konularında sınırlı üretim ile daha hızlı çözüm bulabilmektedir.

Bu çalışmada, Türkiye'de sürdürülebilir moda alanında yaşanan gelişmeler, hazır giyim sektöründe faaliyet gösteren belli başlı butik markalar ile tanınırlığı yüksek büyük markalar özelinde incelenmektedir. Gerek yavaş modanın temsilcisi olma iddiasıyla yola çıkan butik işletmelerin, gerekse büyük markaların organizasyon ve ürün özellikleri ekolojik duyarlılıklar bakımından analiz edilmektedir. Böylelikle sürdürülebilir modanın ülkemizde ulaştığı aşama karşılaştırmalı olarak analizi yapılmış daha sonra eleştiri ve öneriler ortaya konulmuştur. Araştırmanın verileri, butik ve büyük marka/üretici temsilcileriyle yapılan mülakatlar ile işletmelerin yayımladığı raporlar başta olmak üzere, ilgili dokümanların taranması yolu ile elde edilmiştir.

Abstract:
Ecological problems have been on the world agenda since the 1970s. These problems have made the textile and fashion industry, which is one of the most natural resource consuming and polluting industry, the focus of discussions. In parallel with the globalization, becoming widespread of fast and cheap production and consumption; while decreasing importance of social sensitivies has affectedthis manner. This situation has increased the importance of the textile and fashion industry's transformation into a structure that cares about both ecological and social issues.

Herewith, sustainable fashion has developed as an approach that questions consumption mentality, and production system that dominates the sector has improved simultaneously. Sustainable fashion approach, which has become widespread under the leadership of designers, has begun to be evaluated as an alternative to fast fashion.

The developments in Turkey are following a similar course with the whole world, especially like the western countries. One of the main reasons for this situation is that the environmental protection awareness is comparatively more developed in western countries where a significant amount of textile goods are exported. Because environmental consciousness and the rules of trade relations affect directly approaches of Turkishmanufacturers.

In recent years, it can be observed that many eco-friendly small scale brands have established and big producers attach more importance to the use of organic materials and their ecological responsibilities. Small scale brands, who use social media marketing effectively, can find solutions faster with limited production in ethical production, environment friendly design, and sustainable fashion compared to large scale brands.
 
In this study, developments in the field of sustainable fashion in Turkey are examined; in terms of leading small scale brands operating in the ready-made clothing sector and well known large scale brands. Organizational structure and product specifications of both large scale brands, and small scale brands which start out with the claim of being the representative of slow fashion, are analyzed in terms of ecological sensitivities. Thus, the status of sustainable fashion has reached in our country tried to be determined, and criticism and suggestions made accordingly. The data of the research were obtained through interviews with small and large scale brand/manufacturer representatives and searching of relevant documents, especially the reports published by corporations.