Yetkisiz temsil ve sonuçları
Unauthorized representation and its consequences
Yazar: KADİR ONAT
Danışman: PROF. DR. ŞAHİN AKINCI
İstanbul Ticaret Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hukuk = Law

Özet:
Bu çalışmamızda, yetkisiz temsil ve temsilin kötüye kullanılması konuları deyatlı olarak incelenmiştir. Temsil kavramının modern hukuk sistemlerindeki önemi ve hukuki sonuçları dikkate alındığında, yetkisiz temsil ve temsilin kötüye kullanılması kavramlarının açıklığa kavuşturulması önem arz eder. Çalışmamızda; ele alınan kavramların tanımları, sorumluluk unsurları, oluşumları ve hukuki sonuçları açıklanmıştır. Bu kapsamda yetkisiz temsil ve temsilin kötüye kullanılması durumlarında, yapılan hukuki işlemin geçerliliği ve tazminat sorumluluğu tartışılmıştır. Mevzuatımıza hâkim olan kusurlu sorumluluk ilkesine göre, yetkisiz temsil ve temsilin kötüye kullanılması halinde sorumluluk ve türü; temsilcinin, temsil edilenin ve üçüncü kişinin kusuru ve kusurunun sonuçları incelenerek ele alınmıştır. İlaveten hukuki niteliği, koşulları, delilleri ve kapsamı değerlendirilmiştir. Bu anlamda, yetkisiz temsilcinin işleminin kural olarak temsil olunan hakkında bağlayıcı sonuç doğurmamasına değinildikten sonra, söz konusu işleme onay verilmemesi hâlinde, yetkisiz temsilcinin culpa in contrahendo esasına dayalı olarak tazminat sorumluluğunun doğduğu tespit edilmiştir. Buna göre, yetkisiz temsilcinin, kusursuz sorumlu olması sebebiyle üçüncü kişinin olumlu zararını ve kusurlu sorumluluğuna bağlanan olumsuz zararını tazmin yükümlülüğü (TBK m. 47/I-II) ayrıntılı şekilde ele alınmıştır. Özellikle, üçüncü kişinin iyiniyetinin, yetkisiz temsilcinin sorumluluğuna etkisi araştırılmıştır. Diğer taraftan, temsil olunanın culpa in contrahendo sorumluluğu ile yetkisiz temsilcinin fiillerinden sorumluluğu incelenmiştir. Tarafların istihkak ve sebepsiz zenginleşme davaları ile birbirlerinden herhangi bir hak talep edip edemeyecekleri hususu değerlendirilmiş, yetkisiz temsile ilişkin hükümlerin tek taraflı hukuki işlemlerde uygulanabilirliği açıklanmıştır.

Abstract:
The purpose of this study is to examine unauthorized representation and misuse of representation. Considering the importance of the institution of representation in modern legal systems and its legal consequences, it is important to clarify the concepts of unauthorized representation and abuse of representation. The definitions, liability elements, formations, legal consequences and consequences of the concepts discussed in our study are defined. In this context, in cases of unauthorized representation and misuse of representation, the reasonableness of the legal action taken and liability for compensation are discussed. According to the principle of culpable liability that dominates our legislation, liability and its type in case of unauthorized representation and misuse of representation; The consequences and consequences of the fault of the representative, the principal and the third party are examined and discussed. Its legal nature, conditions, evidence and scope are evaluated. In this sense, after mentioning that the transaction of the unauthorized representative does not, as a rule, produce binding consequences for the person represented, it has been determined that if the transaction in question is not approved, the unauthorized representative is liable for compensation based on the principle of culpa in contrahendo. Accordingly, the obligation of the unauthorized representative to compensate the positive damage of the third party, as he is strictly liable, and the negative damage attributed to his faulty liability (TCO Art. 47/I-II) are discussed in detail. In particular, the effect of the good faith of the third party on the liability of the unauthorized representative was investigated. On the other hand, the culpa in contrahendo liability of the principal and the liability of the unauthorized representative for his actions have been examined. The issue of whether the parties can claim any rights from each other in cases of entitlement and unjust enrichment has been evaluated, and the applicability of the provisions regarding unauthorized representation in unilateral legal transactions has been explained.