Acil servise başvuran ileus hastalarında serum ozmolaritesi ile 28 günlük mortalite arasındaki ilişkinin araştırılması
Investigation of the relationship between serum osmolality and 28-day mortality of emergency department admitted ileus patients
Yazar: HASAN YASİN SOYLU
Danışman: DOÇ. DR. ÖZLEM DİKME
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Acil Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: İlk ve Acil Yardım = Emergency and First Aid
Dizin: Acil servis-hastane = Emergency service-hospital ; Acil tıp = Emergency medicine ; Mortalite = Mortality ; Osmolar konsantrasyon = Osmolar concentration ; Serum = Serum ; İleus = Ileus

Özet:
Amaç: İleus, bağırsak lümeninin içten veya dıştan kısmi ya da tam olarak engele uğraması veya elektrolit bozuklukları, postoperatif ya da opioid kullanımı gibi nedenlerle; bağırsak içeriğinin ilerlememesi, kısmi ya da tam tıkanıklık durumudur. İleus hastane başvurularında morbidite ve mortalitenin önemli bir nedenidir. İleusta hastalık gidişatı dehidratasyonla ilişkilidir. Dehidratasyonun laboratuvar göstergelerinden biri ozmolaritedir. Ozmolaritenin sistemik bazı hastalıklarda mortaliteyi öngördüğü gösterilmiştir. Çalışmamızda ozmolarite ile ileusta 28 günlük mortalite arasındaki ilişki incelendi.
Gereçler ve yöntem: İstanbul Eğitim ve Araştırma Hastanesi Acil Tıp Kliniği'ne 01.01.2018-30.11.2020 tarihleri arasında başvuran ve ileus tanısı alan, dışlama kriterleri bulunmayan hastalar retrospektif olarak hastane kayıtları üzerinden incelendi. "K56 Paralitik ileus ve bağırsak obstrüksiyon, hernisiz" numaralı ICD-10 tanı kodu ve eklerine ait hastalar taranarak klinik ve radyolojik olarak intestinal obstrüksiyon tanısı netleşmiş olan hastalar dahil edilerek bu hastaların ozmolarite ile 28 günlük mortaliteleri arasındaki ilişki değerlendirildi. Çalışmada, istatistiksel alfa anlamlılık değeri p<0,05 olarak kabul edildi. 
Bulgular: Çalışma acil serviste ileus tanısı alan ve dışlanma kriterleri saptanmayan 115'i kadın (%38,6) ve 183'ü erkek (%61,4) olmak üzere toplam 298 hasta üzerinde gerçekleştirildi. Tüm hastaların yaş ortalaması 59,6±17,5 yıl saptandı. Kadınların yaş ortalaması 60,6±18,6 iken erkeklerin yaş ortalaması 59,0±16,8 bulundu.  Çalışmaya alınan hastalar bağırsak obstrüksiyonu tipine göre sınıflandırıldığında 147 hastada (%49,3) mekanik tipte ileus saptanır iken, 151 hastada (%50,7) fonksiyonel tipte ileus saptandı.  Çalışmaya alınan hastaların 23'ünde (%7,7) hastane içi mortalite geliştiği, 30'unda (%10,1) ise 28. günde mortalite geliştiği bulundu. Mekanik tipte ileusu olan hastalarda hem hastane içi mortalite hem de 28. günde mortalite istatistiksel olarak anlamlı şekilde yüksekti (sırasıyla, p=0,12, p=0,01). Mekanik tipte ileusu olanlarda hastanede kalış süresi ve yoğun bakım yatış süresi istatistiksel olarak anlamlı daha uzun idi (sırası ile p<0,001, p=0,01). Çalışmaya alınan hastalarda 28. gün mortalite durumu laboratuvar parametreleri ile karşılaştırıldığında serum ozmolaritesi istatiksel olarak anlamlı olmadığı saptandı. Ancak 28. günde mortalite gelişen hastalarda sodyum, klor, kalsiyum değerleri daha düşük bulunurken, laktat, kan üre azotu ve üre değerleri daha yüksek saptandı. Ozmolarite ile cinsiyet, ileus tipi, cerrahi ihtiyacı, hastane içi ve 28. gün mortalite arasındaki ilişkiler incelendiğinde istatistiksel anlamlı sonuç bulunamadı. 
Sonuç: Çalışma verileri ışığında, acil servise başvuran obstrüksiyon yeri ayrımı yapılmaksızın ileus saptanan hastalarda başvuru anında hesaplanan serum ozmolaritesi ile mortalite arasında ilişki bulunamadı. Ozmolarite alt grup analizi yapıldığında ise normo-ozmolar grupta ozmolarite artışının 28 günlük mortaliteyi öngördüğü bulundu.	
Anahtar kelimeler: acil servis, ileus, ozmolarite, mortalite

Abstract:
Objective: Ileus is a partial or complete obstruction of the intestinal lumen either from the inside or the outside of lumen, or due to having an electrolyte disorders, or postoperative brids or opioid use. Ileus is an important cause of morbidity and mortality in hospital admissions. The disease course in ileus is related to dehydration. One of the laboratory indicators of dehydration is known as osmolarity. It has been shown that osmolarity predicts mortality in some systemic diseases. In our study, the relationship between osmolarity and 28-day mortality in ileus was examined.
Materials and methods: Patients who presented to the Istanbul Training and Research Hospital Emergency Medicine Department between 01.01.2018 and 30.11.2020 who were diagnosed with ileus and did not have exclusion criteria were analyzed retrospectively through to hospital records. The relationship between osmolarity and 28-day mortality of these patients was evaluated by analyzing the patient records with the ICD-10 diagnosis code with the number "K56 Paralytic ileus and intestinal obstruction, without hernia" and its appendices, and the patients with clinical and radiological diagnosis of intestinal obstruction were also included. In the study, statistical alpha significance value was accepted as p<0.05.
Results: The study was carried out on a total of 298 patients, 115 women (38.6%) and 183 men (61.4%), who were diagnosed with ileus in the emergency department and whose exclusion criteria were not met. The mean age of all patients was 59.6±17.5 years. While the mean age of women was 60.6±18.6 years, the mean age of men was 59.0±16.8. The patients included in the study were classified according to the type of intestinal obstruction and mechanical type ileus was detected in 147 patients (49.3%), while functional type ileus was detected in 151 patients (50.7%). It was found that 23 (7.7%) of the patients included in the study developed in-hospital mortality, and 30 (10.1%) of them developed mortality on the 28th day. In patients with mechanical type ileus, both in-hospital mortality and 28-day mortality were statistically significantly higher (p=0.12, p=0.01, respectively). Hospital stay and intensive care unit stay were statistically significantly longer in patients with mechanical type ileus (p<0.001, p=0.01, respectively). When the 28th day mortality status of the patients included in the study was compared with the laboratory parameters, the serum osmolarity was found to be statistically insignificant. However, sodium, chlorine, calcium values were found to be lower in patients who developed mortality on the 28th day, while lactate, blood urea nitrogen and urea were found to be lower. p<0.001 values were found to be higher. When the relationships between osmolarity and variables such as gender, ileus type, need for surgery, in-hospital and 28th day mortality were examined, no statistically significant results were found.
Conclusion: According to the study's data, no correlation was found between the calculated serum osmolarity at the time of admission and mortality in patients who presented to the emergency department with ileus, regardless of the location of obstruction. When the osmolarity subgroup analysis was performed, it was found that an increase in osmolarity in the normo-osmolar group predicted 28-day mortality.
Key words: emergency department, ileus, osmolarity, mortality