Dekâyıku'l-Ahbâr tercümesi(Metin-Dil İncelemesi-Sözlük)
Translation of Dekayikü'l-Ahbar(Text-Linguistic Analysis-Glossary)
Yazar: FATMA GÜNGÖR
Danışman: DOÇ. DR. ENFEL DOĞAN
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Yeni Türk Dili Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Dekayıku'l-Ahbar = Dekayıku'l-Ahbar ; Dil özellikleri = Language features ; Dilbilgisi = Grammar ; Ses bilgisi = Phonetic ; Sözlük = Dictionary

Özet:
Yazılı metinler bize yazıldıkları dönemin dili konusunda bilgi vermenin yanı sıra metnin türü ve yazılış amacı hakkında da bilgiler verir. Kimi metinler içerikleri bakımından halkı aydınlatıp bilgi vermek amaçlı yazılmalarından dolayı birçok kez kopya edilerek çoğaltılmıştır. Çalışmanın temelini oluşturan, müellifi ve istinsah tarihi belli olmayan Dekâyıku'l-Ahbâr adlı eser de bunlardan biridir. Kütüphane kataloglarının yazma nüshalar kısmında Dekâyıku'l-Ahbâr ismini taşıyan birçok esere rastlanmış olunması bunu destekler niteliktedir. Her ne kadar bu eserler, üzerinde çalışılan metnin birebir nüshası olmayıp farklı edisyon ya da tercümeleri olsa da öğüt konusunu işleyen dinî içerikli eserlerdir.
Beş bölümden oluşan bu çalışmada, önce eserin transkripsiyonlu metni oluşturulmuş ardından eserin muhtevası ve nüshaları hakkında bilgi verilmiş, kısaca gramer özelliklerine de değinilmiştir. Çalışmanın hacimli bölümü olan sözlük-dizin kısmında metinde yer alan bütün kelimelere yer verilmiştir. Kelimeler aldıkları farklı anlamlara göre değerlendirilmiş, kelimelerin cümleler içinde kazandıkları manalar örneklerle gösterilmiştir. Metinde geçen kişi ve yer adlarına sözlük bölümünde yer verilmeyerek ayrı bir başlık altında dizin oluşturulmuştur. Sonuç ve kaynakça bölümlerinin de çalışmaya eklenmesiyle tez tamamlanmıştır.

Abstract:
Manuscripts are a source of information not only about the language of the times they were written, but also about the type of the text and purpose of writing. Some texts are copied and reproduced many times as their purpose is to enlighten and inform the public. The work that sets the foundation of this study, Dekayikü'l-Ahbar, is one of those texts with no known author or copy date. The manuscript sections of various library catalogues host a large number of works titled Dekayikü'l-Ahbar, which proves the above observation. Although these works are not identical copies of the text in question, but different editions or translations, they are all religious works on advice.
Comprised of five chapters, this study first provides a transcript of the work, then goes on to give information about its content and various copies, and briefly addresses grammatical characteristics. The voluminous chapter of the study, the glossary/index, provides a list of all words used in the text. Words are assessed according to the various meanings they acquire, and exemplary sentences are provided to illustrate how they acquire meaning in sentences. Names of people and places are excluded from the glossary, and are compiled in an index under a separate heading. The study comes to an end with conclusion and references.