Klasik Urdu şiiri (Galib ve Zouk Dönemi)
Classical Urdu poetry (Period of Ghalib and Zauq)
Yazar: HAVA YILMAZ
Danışman: PROF. DR. CELAL SOYDAN
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Doğu Dilleri ve Edebiyatları Ana Bilim Dalı / Urdu Dili ve Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Doğu Dilleri ve Edebiyatı = Eastern Linguistics and Literature
Dizin: Urdu edebiyatı = Urdu literature ; Urdu şiiri = Urdu poetry ; Urduca = Urdu language ; Şiir = Poem

Özet:
Urdu Dili, Hint alt kıtasında fetihler sonucu hâkimiyet kurmuş ve beraberlerinde kültürlerini de getiren topluluklarla yerel dillerin bir kaynaşması sonucu ortaya çıkmış, adını Türkçe "Ordu" kelimesinden almıştır. Urdu Dili bir etnik dil değil, bir kültür dilidir; içinde Türkçe, Hintçe, Farsça, Arapça ve yerel dillerin öğelerini barındırır.
Başlangıçta "Rihta", "Hindvi" gibi isimlerle anılan Urdu Dili Dekkan'da "Dekkani", Gucrat'ta "Gucri", Pencab'da "Pencabi" gibi isimler de almıştır. Edebi anlamda ilk dönem Urdu Dili Emir Hüsrev Dehlevi, Veli Dekkani gibi önemli şairlerin yazdıkları şiirlerde görülmüştür. Keza 11.y.y.'dan itibaren Hint alt kıtasında kurulmuş bazı Müslüman-Türk hükümranlıkların da Urdu Dili'ni zaman zaman resmi dil olarak kullandıkları görülür.
Urdu Dili bünyesinde çok sayıda şiir türünü barındırır. Bunlara gazel, mesnevi, kaside, mersiye, hiciv, rubai gibi örnekler kolaylıkla verilebilir. Özellikle edebi anlamda Farsça ve Fars şairlerden etkilenmiş olması Urdu Dili'nin gelişimine katkı yapmıştır. Fars şairler Urdu Dili ile eserler vermiş, bu tutum Urdu Dili'nin revaç görmesi adına olumlu olmuştur.
Keza dilde yaşanan gelişmeler ve aynı zamanda buna bağlı olarak ayrışmalar Urdu Dili'ne önemli katkı sağlamış iki farklı ekolün oraya çıkmasına da sebep olmuştur. Delhi ve Lakhnov Ekolleri burada önemli rol oynamıştır. Her iki ekol de farklı tarz ve üslup ile bir yandan birbirleriyle mücadele içine girmiş ama diğer taraftan da Urdu Dili'nin gelişimi adına bu mücadele dilde çok önemli yeniliklere ve ilerlemeye sebep olmuştur.
Urdu Dili'nde Fars şairlerinin ve dilinin etkisi büyüktür. Özellikle dile giren sözcükler, tamlamalar ve akımlar Urdu Dili'ne önemli ölçüde yön vermiştir. Keza aynı şekilde Urdu Dili'nde hâkim bir diğer önemli akım da Sebk-i Hindi'dir.
Galib ve Zouk Dönemi öncesi bir diğer önemli dönem "Klasik Urdu Şiiri" olarak nitelendirilen "İlk Dönem"dir. Bu dönemin en meşhur şairleri arasında İbni Neşati, Moulana Vecihi, Cüneydi, Ebul Hasan Kutb Şah, Nuri, Faiz gibi isimler yer alır. 
Aynı zamanda bu dönem içerisinde Adil Şahlar Hükümdarlığı dönemi de edebiyata katkılarıyla önemlidir. Adil Şahlar Döneminin en önemli şairleri arasında "Aliname", "Gulten-i Aşk" ve "Guldeste-i Aşk" gibi eserleri bulunan Nusrati, "Navrasnamah" ile II. Ibrahim Adil Şah, "Han-e Halil" ile Zuhuri, Şahi, "Yusuf ile Zuleyha" ile Haşimi, Rustam, Doulat, Şah Malik, Şah Emin bulunmaktadır.
Daha sonra Lakhnov ve Delhi Ekolleri ve Şairleri dilde gelişime ön ayak olmuşlardır. Bu dönem "Eyham Go'i" sanatı ön plana çıkmıştır. Laknov Ekolü döneminin önemli şairleri arasında Şah Mubarek Abru, Siracuddin Ali Han Arzu, Şah Hatem, Miyan Mazmun Matufi, Mirza Mazhar Can Canan, Naci, Taban, Yekreng, Figan Matufi, Nasih ve Atiş yer alır. Orta dönemde ise eserleriyle dile ve şiire katkılarıyla Mir ve Souda'nın ismi önemle vurgulanmaktadır. Delhi Ekolü şairleri arasında Mumin, Şeyifte, Teskin, Nesim Dehlevi, Şah Nasir, Zahir Matufi, Enver'in ismi öne çıkmaktadır. 
Son bölümde ise Galib ve Zouk Dönemi ele alınmıştır. Hem Galib'in hem de Zouk'un dil üzerinde yaptıkları yenilikler, şiirde sadelik ve derinliğin mücadelesi, akılcılık öne çıkmıştır. Eş zamanda Hint alt kıtasında baş gösteren İngiliz sömürgesi ve katı rejim, rejimin olumsuz yansımaları ve dile etkileri, Galib'in tutumu ve mektupları diğer önemli ayrıntılardır.

Abstract:
The Urdu Language was born with Muslim Arabian's conquers in Indian sub-continent who brought their own cultures together and integrated it with local languages. It took its own name from Turkish word "Ordu". Urdu Language is not an ethnic language, it's a cultural language which includes Turkish, Hindi, Persian, Arabic and also other local languages inside. 
 At the beginning the Urdu Language both has called as "Rihta", "Hindvi" and "Deccani" in Deccan, "Gujarati" in Gujarat, "Punjabi" in Punjab. The first period of Urdu as a literary meaning has been seen in Amir Khusrow Dehlavi and Wali Deccani's poems. Also It has been seen In some of the Muslim-Turk regions who's been founded in Indian sub-continent used Urdu Language sometimes as state language. 
 Urdu Language has many types of poetry. For example ghazal, eulogy, dirge, satire and more. Especially Urdu language has been affected by Persians and Persian poets in literary meaning and because of that it has helped too much to Urdu Language's thrive. Persian poets have been writing works in Urdu and this situation improved the interest as positive to Urdu Language. 
 Also on the other hand the improvements of the Urdu and the different ideas like decomposition has contributed to Urdu Language and caused the birth of two different schools and those are: Delhi and Lucknow. Those schools had an important role here. Both of these different schools challenged themselves and contributed to the creation of new styles and wording, so it has helped a lot in the improvements and renewing the Urdu Language. 

 The effect of Persian and it's poets in Urdu is too obvious. Especially the newly entered words, clauses and currents gave new important directions to the Urdu Language. And the other important current is "Sebk-i Hindi" which gave new trend to the Urdu Language. 
 The other important period is "First Period" known as "Classical Urdu Poetry" before the Galib and Zouk. This period's most popular poets are İbn Neshati, Moulana Vejihi, Junaid, Abul Hassan Qutb Shah, Nuri and Faiz. 
 In the same time Adil Shahi Reign is important by contributes to Urdu literary in this period. The important poets of this period are: with "Aliname", "Gulten-i Ask" and "Guldeste-i Ask" works Nusrati, with "Navrasnamah" work Ibrahim Adil Shah II, with "Han-e Halil" work Zuhuri, with "Yusuf and Zuleyha" work Hashimi, Shahi, Rustam, Doulat, Shah Malik and Shah Emin. 
 Later, Lakhnow and Delhi poetry took the lead of the contribution to the Urdu Language. "Eyham Go'i" art came forward in literary in this period. The most popular poets of Lakhnow school are Shah Mubarak Abro, Siraj Al-Din Ali Khan Arzu, Shah Hatem, Miyan Mazmun Matufi, Mirza Mazhar Can Canan, Naci, Taban, Yakrang, Figan Matufi, Nasih and Atish. In the mid-period with good works and contributions to poetry we can say: Mir and Souda came forward. Some of popular Delhi school poets are Mumin, Shifta, Teskin, Nesim Dehlavi, Shah Nasir, Zahir Matufi and Anvar.
Finally, it has been worked on Ghalib and Zauq period in detailed. Both Ghalib's and Zauq's works, renewship, simplicity, challenging in deep, clevership in Urdu poetry has come forward. At the same time the hard political English regime in Indian sub-continent and it's negative effects to language; and Ghalib's attitude and letters another most important details.