HBeAg negatif kronik HBV enfeksiyonu olan (Doğal seyir faz 3) hastalarda insülin direnci ile HBV DNA düzeyi arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between insulin resistance and HBV DNA level in patients with HBeAg negative chronic HBV infection (Naturalcourse phase 3)
Yazar: MUSTAFA CAN ŞENOYMAK
Danışman: PROF. DR. HASAN ÖZKAN
Ankara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları = Endocrinology and Metabolic Diseases ; Gastroenteroloji = Gastroenterology
Dizin: DNA = DNA ; Hepatit = Hepatitis ; Hepatit B = Hepatitis B ; Hepatit B virüsü = Hepatitis B virus ; Homeostaz = Homeostasis ; İnsülin direnci = Insulin resistance

Özet:
Giriş ve Amaç: Kronik Hepatit B (KHB) Enfeksiyonu; karaciğer  yetmezliği, karaciğer sirozu ve hepatoselüler  kanser risk artışıyla tüm dünyada önemli bir morbidite ve mortalite nedenidir. Konaktaki viral yükün belirteci olan HBV DNA düzeyi konak faktörlerinden etkilenen bir parametredir. Bu çalışmada bir konak faktörü olarak insülin direnci ile, HBV DNA düzeyi arasındaki ilişki incelenmiştir. 
Materyal ve Metod: Çalışma kapsamında EASL 2017 kılavuzuna göre "HBeAg negatif kronik HBV Enfeksiyonu" (doğal seyir faz 3, inaktif taşıyıcı) tanılı 146 hasta geriye yönelik incelenmiş olup hastaların demografik, antropometrik, histopatolojik, radyolojik ve laboratuvar verileri kaydedilmiştir. Hastaların HOMA-IR düzeyleri hesaplanmış ve buna göre hastalar insülin direnci olan ve olmayan olarak iki gruba ayrılmıştır. İki grup arasında başta HBV DNA olmak üzere belirtilen tüm parametreler karışlaştırmalı olarak değerlendirilmiştir. 
Bulgular: 77 hastada (%52,7) HOMA-IR 2.5 ve üzerinde olup insülin direnci pozitif bulunmuş kalan 69 hastada (%47.3) bu değer 2,5'in altında olup insülin direnci negatif bulunmuştur. HBV DNA ortanca değeri insülin direnci olan grupta 410 iken insülin direnci olmayan grupta 350 saptanmış ve iki grup arasında istatistiksel anlam bulunmamıştır (p:0,537). HBV DNA düzeyi sadece HBsAg ile pozitif yönde yaş ve Anti-HBs düzeyi ile negatif yönde ilişkili saptanmıştır (p < 0.005). İnsülin direnci olan grupta vücut kitle indeksi, ultrasonografide hepatosteatoz varlığı, açlık kan glukozu, açlık insülini, total protein, ggt, trigliserid (TG), vldl, ürik asit düzeyi, trigliserit/hdl oranı insülin direnci olmayan gruba göre yüksek ve hdl düzeyi düşük bulunmuştur (p < 0.005). Ultrasonografide hepatosteatoz saptanan hastaların, saptanmayanlara göre GGT düzeyi ve TG/HDL oranı yüksek bulunmuştur (p < 0.005). TG/HDL oranının insülin direncini öngörmede bağımsız bir etken olduğu ve bu oranda her 1 birimlik artılın insülin direnci gelişme riskini 2.1 kat arttırdığı saptanmıştır.
Sonuç: Bu çalışmada inaktif HBV taşıyıcılarında insülin direnci ile HBV DNA düzeyi arasında anlamlı bir ilişki olmadığı saptanmıştır. Ayrıca insülin direncinin bu hastalarda genel topluma göre daha sık gözlendiği, yüksek VKİ, hepatosteatoz oranı, VLDL, TG, GGT, total protein, ürik asit, TG/HDL oranı ve düşük HDL ile ilişkili olduğu bulunmuştur. TG/HDL oranının insülin direncini öngörmede başarılı olduğu bulunmuştur. 

Anahtar Kelimeler: Kronik Hepatit B, HBV DNA, HOMA,  insülin direnci, viral yük

Abstract:
Evaluatıon of the Relatıonshıp Between Insulın Resıstance And HBV DNA Level in Patıents Wıth HBEAG Negatıve Chronıc HBV Infectıon (NATURAL Course Phase 3)
Backgorund and Aims: Chronic Hepatitits B Infection is an important cause of morbidity and mortality worldwide with  an increased risk of liver failure, cirrhosis and hepatocelluler carsinoma.  HBV DNA level, which is a marker of viral load in the host, is a parameter affected by host factors. In this study, we investigate the relataionship between HBV DNA level and insulin resistance as a host factor.
Methods: In this study, 146 patients diagnosed with "HBeAg negative chronic HBV infection" (natural course phase 3, inactive carrier) according to EASL 2017 guidelines were retrospectively analyzed and demographic, anthropometric, histopathological, radiological and laboratory data of the patients were recorded. HOMA-IR levels of the patients were calculated and according to the value , the patients were divided into two groups as insulin resistant and non-insulin resitant. All parameters, especially HBV DNA, were evaluated and compared between the two groups.
Results: 77 patients (52.7%) were insülin resistant with  the HOMA-IR value of 2.5 or more. In the remainin 69 patients (%47.3)  whose HOMA-IR value less than 2.5 were non-insulin resistant. The median HBV DNA was 410 in the insulin resistant group and 350 in the non-insulin resistant group, and there was no statistical significance between the two groups (p: 0.537).  HBV DNA level was only positive correlated with HBsAg level and negatively correlated with Anti-Hbs level and age (p < 0.005). Compared to the non-insulin resistant group body mass index, presence of hepatosteatosis on ultrasonography, fasting blood glucose, fasting insulin, total protein, ggt, triglyceride (TG), vldl, uric acid level, triglyceride / hdl ratio were significantly higher and hdl levels were significantly lower in the insulin resistant group (p <0.005). GGT levels and TG / HDL ratio were found to be higher in patients with hepatosteatosis on ultrasonography than the patients without hepatosteatozis (p <0.005). TG / HDL ratio was found to be an independent factor in predicting insulin resistance and every 1 unit increase at this ratio increases the risk of developing insulin resistance 2.1 times.
Conclusion: In this study, no significant relationship was found between insulin resistance and HBV DNA levels in chronic inactive HBV carriers. In addition, insulin resistance was observed more frequently in these patients compared to the general population, and it was found to be associated with high BMI, hepatosteatosis rate, VLDL, TG, GGT, total protein, uric acid, TG / HDL ratio and low HDL. TG / HDL ratio was found to be successful in predicting insulin resistance.

Keywords: Chronic Hepatitis B, HBV DNA, HOMA,  insülin resistance, viral load