Samsun ilinde kırsal kalkınma yatırımlarının desteklenmesi programı kapsamında verilen makine alım desteklerinin değerlendirilmesi
Evaluation of machine purchase support provided under the rural development investments support program in Samsun province
Yazar: KAAN ERGÜL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÇAĞATAY YILDIRIM
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Tarım Ekonomisi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Ekonomi = Economics ; Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu araştırmada Tarım ve Orman Bakanlığı'nca 2007-2014 ve 2020-2023 yılları arasında uygulanan Kırsal Kalkınma Yatırımlarının Desteklenmesi Programı (KKYDP) dahilinde yürütülen Makine Ekipman Alımlarının Desteklenmesi Programı  (MEADP) kapsamında verilen %50 hibe desteğinin Samsun ilindeki uygulama sonuçlarına odaklanılmıştır. Çalışmanın temel amacı, 2022-2023 başvuru dönemi Samsun ilinde bu kapsamdaki desteklemelerin uygulama sürecinin yatırımcılar açısından değerlendirilerek olumlu ve olumsuz yönlerinin ortaya konulmasıdır. Araştırma verileri Samsun ilinde MEADP kapsamında 2022-2023 başvuru döneminde hibeden faydalanmış 30 yatırımcı ile yüz yüze  yapılan anketler ve uzman görüşlerinden elde edilmiştir. Veriler tanımlayıcı istatistikler yardımıyla özetlenmiştir. En çok yatırım yapılan alet ve makinelerden balya makinesi, fındık toplama filesi ile yem karma ve dağıtma makinesinin yatırımcılar tarafından hibe desteğinden yararlanarak ve yararlanmadan  satın alınması durumuna göre oluşturulan 2 farklı senaryo için de sağlayacağı fayda ve zararların ortaya konulmasında kısmi bütçe analizi kullanılmıştır. 
Araştırma sonuçları, program kapsamında yatırımcıların 7 farklı makine ve ekipman desteğinden yararlandığını göstermiştir. Verilen hibe tutarı 2022-2023 başvuru döneminde 4.780.225,00 TL'dir. En fazla sayıda hibe desteği 13 adet ile balya makinesi ve 14 adet yem karma-dağıtma makinesi için verilmiştir. Yatırımcılar süreçten genel olarak memnundur. Balya makinesi, fındık toplama filesi ile yem karma ve dağıtma makinesinin hibe desteği ile satın alınmasının işletmeler açısından pozitif etkilerinin daha fazla olması nedeniyle avantajlı olduğu belirlenmiştir. Hibelerin aynı zamanda tarım imalat sanayisine, istihdama ve teknoloji yenilemesine önemli ölçüde katkı sağladığı belirlenmiştir. Hibe desteğinin arttırılması ve çeşitlendirilmesi daha çok tarım işletmesinin modernizasyonuna katkı sağlayabilecektir.

Abstract:
This research focuses on the implementation results in Samsun province of the 50% grant support provided within the scope of the Machinery Equipment Purchases Support Program (MEPSP) carried out by the Ministry of Agriculture and Forestry within the Rural Development Investments Support Program (RDISP) implemented between 2007-2014 and 2020-2023. The main purpose of the study is to evaluate the implementation process of supports within this scope in the province of Samsun in the 2022-2023 application period from the perspective of investors and to reveal the positive and negative aspects. Research data was obtained from face-to-face surveys and expert opinions with 30 investors who benefited from the grant in the 2022-2023 application period within the scope of MEPSP in Samsun province. The data were summarized with the help of descriptive statistics. Partial budget analysis was used to reveal the benefits and losses of the baler, hazelnut collecting net, and feed mixing and distribution machine, which are among the most invested tools and machines, for two different scenarios created according to the purchase by investors with or without benefiting from grant support.
Research results showed that investors benefited from 7 different machinery and equipment support within the scope of the program. The grant amount given is 4,780,225.00 TL in the 2022-2023 application period. The highest number of grant support was given to 13 baling machines and 14 feed mixing-distribution machines. Investors are generally satisfied with the process. It has been determined that purchasing a baling machine, hazelnut collection net, and feed mixing and distribution machine with grant support is advantageous for farms as they have more positive effects. It has also been determined that grants significantly contribute to the agricultural manufacturing industry, employment, and technology renewal. Increasing and diversifying grant support will contribute to the modernization of more agricultural enterprises.