Kayserideki anne ve babaların internet medya okuryazarlığı bilinçliliği üzerine bir araştırma
A research on internet media literacy awareness of parents in Kayseri
Yazar: FERİDE ALIMCI
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ EBRU DAVULCU
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Gazetecilik Ana Bilim Dalı / Gazetecilik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Gazetecilik = Journalism
Dizin: Ana-baba tutumu = Parents attitude ; Bilinç = Consciousness ; Bilinçli farkındalık = Mindfulness ; Kayseri = Kayseri ; Medya okuryazarlığı = Media literacy ; Özbilinç = Self-consciousness

Özet:
Bilişim teknolojilerinin hızla gelişmesi ve yenilenmesi internetin günlük hayatın her alanında kullanılması sonucunu doğurmuştur. Bu yoğun kullanım alanı toplumlar için hem kolaylıklar sağlamış hem de olumsuz olarak nitelendirilebilecek deneyimler yaşanmasına zemin hazırlamıştır. İnternetin etkileri, fayda ve zararları; her yönüyle her boyutuyla her yaş seviyesi için tartışılmaya başlanmış ve özellikle sosyal bilimler ve eğitim bilimleri çevrelerinde araştırma konusu olmuştur. Yeni medyanın, özellikle internetin sahip olduğu etkileme ve yönlendirme gücü, davranış oluşturma sürecine etkileri; internet medya okuryazarlığı kavramını günümüzde değerli hale getirmiştir. İnternet kullanım alışkanlıkları ve bu konuda sahip olunan bilinç düzeyi özellikle toplumsal bağlamda aileler açısından büyük önem taşımaktadır. İnternet ve internet ürünlerinin toplumun hemen hemen  her yaştan bireyini etkilediği bir ortamda anne babaların, medya ürünlerini ve iletilerini doğru anlaması, yorumlaması ve doğru tüketim alışkanlıklarını edinmesi gerekmektedir. Bu doğrultuda fiziksel ve ruhsal gelişiminden birincil derecede sorumlu bulundukları çocuklarını doğru alışkanlıklara sahip olması için yönlendirmesi çocukların eğitiminde bütüncül bir öneme sahiptir. Anne ve babalar bu yöndeki yetkinliklerini; planlı, amaçlı ve etkin bir içeriğe sahip medya okuryazarlığı eğitimi ile sağlayabilirler. 
Çocukların internet kullanım alışkanlıklarının anne babaları tarafından nasıl yönlendirildiği ve çocukta doğru kullanım alışkanlıklarının oluşması adına anne babaların medya okuryazarlığı bilinçliliğinin ne seviyede olduğunun bilinmesi, medya okuryazarlığı konusunda önlemlerin alınabilmesi ve bu konuda politikalar geliştirilebilmesi için önem taşımaktadır. Bu noktadan hareketle çalışmada, Kayseri'de yaşayan 11-14 yaş aralığında çocuk sahibi olan anne ve babaların internet medya okuryazarlığı bilinçliliği ve farkındalık durumlarını ortaya koymak amaçlanmıştır. 
Çalışmada öncelikle literatür taraması yapılarak internet medya okuryazarlığı, medya okuryazarlığı eğitimi ve anne baba medya okuryazarlığı üzerine bilgi verilmiştir. Ardından nicel yöntem kullanılmış ve Kayseri'de yaşayan anne babaların medya okuryazarlığı farkındalığı ve bilinçliliği ölçülmüştür. Farklı demografik, sosyoekonomik durumlardaki 500 ebeveyne uygulanan anketin SPSS 17.5 istatistik veri analiz programına aktarılması sonucu elde edilen bulguların değerlendirildiği araştırmada, frekans, yüzde, ortalama, ANOVA, Spearman ve Pearson korelasyon analizleri kullanılmıştır. 
Araştırma sonucunda Kayseri'de yaşayan anne ve babaların internet medya okuryazarlığı alanında farkındalıklarının yüksek; ancak medya okuryazarlığı bilinçliliğinin orta düzeyde olduğu ortaya çıkmıştır. Bu bağlamda anne babaların medya okuryazarlığı beceri ve yeterliliklerinin etkin bir medya okuryazarlığı eğitimiyle geliştirilmesi gerektiği öngörülmektedir.
Anahtar Kelimeler: İnternet medya okuryazarlığı, Anne baba medya okuryazarlığı, Medya okuryazarlığı eğitimi.

Abstract:
Rapid developments and innovations of information technologies have led to daily use of internet in every aspect of life. This intensive usage has provided great convenience for society; however it has paved the way for gaining many negative experiences. The effects of internet with both its negative and positive aspects have been discussed at each life level from every angle and particularly it has become a matter of research in environments of social and educational sciences. The significant influence and manipulation of new media, its effects on developing behavior process have made the internet media literacy concept valuable. Internet usage habits and awareness level on that point are essential for especially families who are the cornerstones for forming a society. Parents should understand and interpret media products and their messages correctly and form accurate habits of consumption in an environment that internet and its products surround all parts of society from all ages. In this sense, it's crucial that parents who are responsible for their children's physical and mental development in the first place should help their children to gain good habits in their education. Parents enable this through media literacy education consisting of a scheduled, aimed and effective content. 
In addition to these, it is significant how parents govern their children on internet use. It's also crucial that parents' media literacy awareness level to be known for forming internet usage habits in a correct way and the required precautions should be taken and some policies should be developed on media literacy. From this point of view, the aim is to reveal the consciousness level on internet media literacy of parents who have children at 11-14 age range in Kayseri within this research. 
In this study, a literature review has been made and some information on internet media literacy, media literacy education and parents' media literacy in the first place. Then, a quantitative analysis has been made on media literacy awareness and consciousness level of parents living in Kayseri. The information of survey conducted on 500 parents who are at different demographic and socioeconomic status has been transmitted to SPSS 17.5 statistic data analysis program. The results and findings obtained have been analyzed and frequency, percentage, average, ANOVA, Spearman and Pearson Correlation Analyses have been used.  
As a result, this study shows that parents living in Kayseri have a high level of awareness on internet media literacy but they have consciousness on media literacy at medium level. In this context, it's recommended that parents' skills and competence on media literacy should be developed via an effective media literacy education. 
Key Words: İnternet media literacy, parents' media literacy, media literacy education.