Üniversite ve yükseköğretim programı tercihinde dikkate alınan faktörlerin incelenmesi
Examining considered factors in university and department choices
Yazar: SEDAT GELİBOLU
Danışman: DOÇ. DR. METİN PİŞKİN
Ankara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitimde Psikolojik Hizmetler Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Alan tercihi = Field choice ; Meslek seçimi = Vocational choice ; Tercih = Preference ; Tercih oluşturma = Preference formation ; Tercih sıralaması = Preference classification ; Yükseköğretim programları = Higher education programming ; Üniversiteler = Universities

Özet:
Bu araştırmanın amacı; üniversite ve yükseköğretim programı tercihi yaparken dikkate alınan faktörlerin incelenmesidir. Araştırma tarama modelinde yapılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu, 2013-2014 eğitim öğretim yılı güz döneminde Ankara Üniversitesi, Gazi Üniversitesi ve Yıldırım Beyazıt Üniversiteleri birinci sınıf ve hazırlık sınıflarında öğrenim görmekte olan toplam 965 lisans öğrencisi oluşturmaktadır. Araştırmanın verileri, araştırmacı tarafından hazırlanan Üniversite ve Bölüm Seçimini Etkileyen Faktörler (ÜBTEF) anketi yoluyla, araştırmacı tarafından sınıf ortamında toplanmıştır. Elde edilen verilerin yüzde (%) ve frekans (f) değerleri hesaplanmış, kay-kare analizi, bağımsız örneklemler için t testi ve tek yönlü varyans analizi (ANOVA) istatistik teknikleri kullanılmıştır. 
Araştırmada elde edilen sonuçlara göre; yükseköğretim programı tercihinde en fazla dikkate alınan kişilerin baba ve anne, diğer faktörlerin ise başta mesleki değerler olmak üzere kişilik özellikleri, ilgi ve yeteneklerden oluşan psikolojik faktörler olduğu görülmüştür. Üniversite tercihinde en fazla dikkate alınan faktör, "üniversitenin büyük şehirde olması" ve sonraki faktörler ise "eğitimin ve öğretim kadrosunun kalitesi", "köklü bir üniversite olması", "üniversitenin prestiji" gibi faktörlerdir. Katılımcıların çoğunluğunun tercih yapmadan önce rehberlik yardımı aldığı, ancak ilgi ve yetenek testi uygulananların azınlıkta olduğu görülmüştür. Katılımcılar, kazandıkları yükseköğretim programından kazandıkları üniversiteye göre daha memnun olduklarını belirtmişlerdir. Rehberlik yardımı alma memnuniyet açısından fark yaratmamaktadır. Katılımcılar, yükseköğretim programı hakkında üniversiteye göre görece daha fazla bilgi sahibi olduklarını, ilgileri ve yetenekleri, mesleki değerleri hakkında orta düzeyin üstünde bilgi sahibi olduklarını, kişilik özellikleri hakkında ise çok bilgi sahibi olduklarını belirtmişlerdir.


Anahtar Kelimeler: Yükseköğretim programı tercihi, üniversite tercihi, tercihlerde dikkate alınan faktörler

Abstract:
The purpose of this study was to examine the factors considered in university and department choices. This is a survey model research. The study group of this research was composed of 965 undergraduate students, studying at the first grade and prep classes of Ankara, Gazi and Yıldırım Beyazıt Universities in the 2013-2014 academic year fall semester. The data were gathered using the ÜBTEF questionnaire which is developed by the researcher. Obtained data were used for calculating frequency and mean values and operating chi-square, independent sample t test, and one-way analysis of variances (ANOVA) techniques. 
According to the results, the most considered person factors in the department choices are found as father and mother, and other most considered factors are occupational values, and respectively personality, interests and abilities that are part of psychological factors. The most considered factor in university choices is "being in the big city" and respectively "quality of education", "being a long-established university" and "university prestige". It is found that majority of the participants have benefit from guidance services, but most of them have not filled out any of the interest or ability tests. Participants have indicated that; they are more satisfied with their department choices in comparison to university choices. Benefit from guidance services does not make any difference in terms of satisfaction. Participants have remarked that; they have more knowledge about department than university, they are aware of their interests, abilities and occupational values more than medium level, and they are mostly aware of their personality characteristics.



Keywords: Department choices, university choices, considered factors in choices