Sınıf öğretmeni adaylarının tartışmaya yönelik öz-yeterlikleri, bilimin doğasına yönelik inanışları ve eleştirel düşünmeleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examining the relationship between pre- service teachers' self- effi̇cacy towards discussion, the nature of science beliefs and critical thinking
Yazar: RABİYA KIRAN
Danışman: DOÇ. DR. EYLEM YILDIZ FEYZİOĞLU
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sınıf Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Aday öğretmenler = Candidate teachers ; Bilimin doğası = Nature of science ; Eleştirel düşünce = Critical thinking ; Mesleki yeterlilik = Professional competence ; Sınıf öğretmenleri = Class teachers ; Tartışma = Discussion ; Yapısal Eşitlik Modeli = Structural Equation Model ; Öz yeterlilik = Self-efficacy ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Bu araştırmanın ilk amacı, sınıf öğretmeni adaylarının tartışmaya yönelik öz-yeterlikleri, bilimin doğası inanışları ve eleştirel düşünmeleri arasında sınıf düzeyine göre anlamlı bir fark olup olmadığını incelemektir. İkinci amacı ise, sınıf öğretmeni adaylarının tartışmaya yönelik öz-yeterlikleri, bilimin doğası inanışları ve eleştirel düşünmeleri arasındaki ilişkilerin yapısal eşitlik modeli ile incelenmesidir. Araştırmanın modeli ilişkisel tarama çalışmasıdır. Araştırmanın örneklemini Aydın Adnan Menderes Üniversitesi, Dokuz Eylül Üniversitesi, Pamukkale Üniversitesi, Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi ve Afyon Kocatepe Üniversitesi Temel Eğitim Bölümü Sınıf Öğretmenliği programının birinci, ikinci, üçüncü ve dördüncü sınıflarında öğrenim gören 858 öğretmen adayı oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemi seçilirken uygun örnekleme tekniği tercih edilmiştir. Veriler "Tartışmaya Yönelik Öz-yeterlik Ölçeği", "Bilimin Doğası İnanışları Ölçeği" ve "Eleştirel Düşünme Standartları Ölçeği ile toplanmıştır. Verilerinin analizinde SPSS 18, LISREL 8.80 ve MPLUS 7 programlarından faydalanılmıştır. Tartışmaya Yönelik Öz-Yeterlik Ölçeği, Bilimin Doğası İnanışları Ölçeği ve Eleştirel Düşünme Standartları Ölçeği puanlarının anlamlı bir farklılık gösterip göstermediğini belirlemek için tek yönlü varyans analizi (ANOVA) kullanılmıştır. Argümantasyona dayalı öz-yeterliğin, bilimin doğasına yönelik inançları ve eleştirel düşünmeyi yordayıp yordamadığını belirlemek amacıyla kurulan model, yapısal eşitlik modeli ile test edilmiştir. Sonuçlar, sınıf öğretmeni adaylarının tartışmaya yönelik öz-yeterlikleri ve eleştirel düşünmelerinin sınıf düzeyine göre anlamlı bir farklılık olmadığını göstermektedir. Bununla birlikte adayların bilimin doğası inanışları arasında, birinci ve ikinci sınıflar arasında birinci sınıfların lehine anlamlı bir farklılık tespit edilmiştir. İkinci amaca yönelik elde edilen sonuçlara göre tartışmaya yönelik öz-yeterliğin eleştirel düşünmeyi yordadığı ve uyum indekslerinin kabul edilecek düzeyde oldukları belirlenmiştir. Tartışmaya yönelik öz-yeterlik ile bilimin doğası arasında kurulan ikinci modelin çalışmadığı ve bu nedenle tartışmaya yönelik öz yeterliğin bilimin doğası inanışlarını yordamadığı sonucuna ulaşılmıştır. Elde edilen sonuçlar ışığında, eğitimcilere ve araştırmacılara önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
The first aim of this study is to examine whether there is a significant difference between pre-service teacher candidates' self-efficacy towards argumentation, beliefs in the nature of science and critical thinking according to class level. The second objective is to examine the relationship between the pre-service teachers' self-efficacy towards discussion, beliefs in the nature of science, and critical thinking through a structural equation model. The model of the research is relational survey. The sample of the study consisted of 858 pre-service teachers from the first, second, third and fourth grades of Aydın Adnan Menderes University, Dokuz Eylül University, Pamukkale University, Muğla Sıtkı Koçman University and Afyon Kocatepe University Primary Education Department. Convenience sampling was used when selecting the sample of the study. SPSS 18, LISREL 8.80 and MPLUS 7 programs were carried out in the analysis of the data. One-way analysis of variance (ANOVA) was used to determine whether the scores of the Self-Efficacy towards Argumentation Scale, the Nature of Science Beliefs Scale, and the Critical Thinking Standards Scale showed significant differences. Structural equation modeling was used to develop a model of the self-efficacy towards argumentation had on nature of science beliefs and critical thinking. Results showed that, the pre-service teachers' self-efficacy and critical thinking for self-efficacy towards argumentation did not show a significant difference according to the grade level. However, a significant difference was found between the beliefs of the nature of science among the candidates, in favor of the first and second grades. According to the results obtained for the second purpose, self-efficacy towards argumentation predicted critical thinking and goodness of fit indices were acceptable. It was concluded that the second model established between the self-efficacy towards argumentation and the nature of science did not work and therefore the self-efficacy towards argumentation did not predict beliefs in the nature of science. In the light of the results, suggestions were made to educators and researchers.