Şizofrenide obstrüktif uyku apnesi riskinin negatif belirtilere etkisinin araştırılması
Investigation of the effect of obstructi̇ve sleep apnea ri̇sk on negati̇ve symptoms i̇n schi̇zophreni̇a
Yazar: GÜLSER AYSAL
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA GÜLEÇ
İzmir Katip Çelebi Üniversitesi / İzmir Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Belirti ve semptomlar = Signs and symptoms ; Metabolik sendrom = Metabolic syndrome ; Psikiyatrik hastalıklar = Psychiatric sickness ; Uyku apne sendromları = Sleep apnea syndromes ; Şizofreni = Schizophrenia

Özet:
AMAÇ: Şizofreni hastalarında yüksek oranda obstrüktif uyku apnesi riski bildirilmiştir. Ancak, şizofreni semptomları üzerindeki etkisi nadiren incelenmiştir. Bu çalışmadaki genel amacımız, şizofreni hastalarında artmış obstrüktif uyku apnesi riskinin negatif belirtilerle bir ilişkisinin olup olmadığının anlaşılmasına katkı sağlamaktır.

GEREÇ VE YÖNTEM: Ardışık hastaneye başvuran şizofreni hastaları STOP-BANG anketine göre düşük riskli (n =50) ve yüksek riskli (n =50) olarak gruplandırıldı ve sağlıklı kontrollerle (n =50) karşılaştırıldı. Psikiyatrik belirtiler Negatif Belirtileri Değerlendirme Ölçeği (SANS), Calgary Depresyon Ölçeği ve Kişisel ve Sosyal Performans Ölçeği (PSP) ile ölçüldü. Gündüz uykululuk ölçümü için Epworth Uykululuk Ölçeği uygulandı. Metabolik sendrom riskini değerlendirmek için son 6 ayda yapılmış laboratuvar verilerine ulaşıldı, bel çevresi ölçümleri yapıldı. Ayrıca boyun çevresi ölçümleri ve vücut kitle indeksi (VKİ) hesaplaması yapıldı.

BULGULAR: Şizofreni hasta grupları arasındaki karşılaştırma sonucunda SANS toplam skoru ve alt ölçek skorları açısından istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunamamıştır. Ancak boyun çevresi ile SANS alt ölçeği (enerji ve istek azalması) arasında pozitif yönde bir korelasyon olduğu saptanmıştır. Yüksek riskli hasta grubunun medyan VKİ değeri 33,75, düşük riskli hasta grubunun 27 olup yüksek riskli grubun VKİ değerlerinin daha yüksek olduğu saptanmıştır (p<0,001). Benzer şekilde, yüksek riskli grubun medyan boyun çevresi ölçümü (43) düşük riskli gruba göre (38,5) anlamlı daha yüksektir (p<0,001) Yüksek riskli hasta grubunda kronik hastalık, metabolik sendrom oranı, depresyon ve gündüz uykululuk ölçek skorları düşük riskli hasta grubuna göre anlamlı daha yüksek bulunmuştur (p=0,015). MS tanısı alan kadın hastaların oranı erkeklere göre istatistiksel açıdan anlamlı derecede yüksek bulunmuştur. Ayrıca şizofreni hastalarında VKİ ile depresyon ölçek skoru arasında pozitif yönde (r=0,205; p=0,040) bir korelasyon belirlenmiştir.

SONUÇ: Şizofreni hastalarında psikiyatrik belirtiler üzerinde olumsuz etkisi olduğu ve bu hastalarda daha yüksek mortaliteye sebep olabildiği için OUAS daha sık taranmalıdır. VKİ ve boyun çevresinin değerlendirilmesi, ayaktan takipli hastalarda iyi bir tarama testi olabilir.

Anahtar Kelimeler: Şizofreni, Obstrüktif Uyku Apnesi Sendromu (OUAS), Negatif Belirtiler, Metabolik Sendrom

Abstract:
AIMS: A high risk of obstructive sleep apnea (OSAS) has been reported in patients with schizophrenia. However, its effect on schizophrenia symptoms has rarely been studied. Our overall aim in this study is to contribute to understanding whether the increased risk of obstructive sleep apnea in schizophrenia patients is associated with negative symptoms.

MATERİALS AND METHODS: Consecutive hospital admissions schizophrenia patients were grouped as low-risk (n =50) and high-risk (n =50) according to the STOP-BANG questionnaire and compared with healthy controls (n =50). Psychiatric symptoms were measured with the Negative Symptoms Rating Scale (SANS), the Calgary Depression Scale, and the Personal and Social Performance Scale (PSP). Epworth Sleepiness Scale was used to measure daytime sleepiness. In order to evaluate the risk of metabolic syndrome (MS), laboratory data of the last 6 months were accessed, waist circumference measurements were made. In addition, neck circumference measurements and body mass index (BMI) calculations were made.

RESULTS: As a result of the comparison between schizophrenia patient groups, no statistically significant difference was found in terms of SANS total score and subscale scores. However, a positive correlation was found between neck circumference and SANS subscale (energy and desire reduction). The median BMI value of the high-risk patient group was 33.75, the low-risk group was 27, and the high-risk group had higher BMI values (p<0.001). Similarly, the median neck circumference (43) of the high-risk group was significantly higher than that of the low-risk group (38.5) (p<0.001). Chronic disease, metabolic syndrome rate, depression and daytime sleepiness scale scores were found to be significantly higher in the high-risk patient group than in the low-risk patient group (p=0.015). The rate of female patients diagnosed with MS was found to be statistically significantly higher than males. In addition, a positive correlation (r=0.205; p=0.040) was found between BMI and depression scale scores in schizophrenia patients.

CONCLUSİONS: OSAS should be screened more frequently because it has a negative effect on psychiatric symptoms in schizophrenia patients and may cause higher mortality in these patients. Evaluation of BMI and neck circumference can be a good screening test in outpatients.

Keywords: Schizophrenia, Obstructive Sleep Apnea Syndrome (OSAS), Negative Symptoms, Metabolic Syndrome