Edremit travertenleri ve Van Gölü kuzeyinde yüzeylenen pomzaların çimento sektöründe kullanılabilirliğinin araştırılması
Investigation of applicability of Edremit travertine and pumices outcorpping north of Van Lake in cement sector
Yazar: TUĞBA EFE
Danışman: YRD. DOÇ. DR. TOLGA DEPCİ
Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Jeoloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Jeoloji Mühendisliği = Geological Engineering

Özet:
Çimento dünyada en çok tüketilen malzemelerden birisi olup, yapı sektörünün temel bileşenidir. Artan nüfus ve yapılaşmaya bağlı olarak çimento ihtiyacı da artmaktadır. Çimento üretimi yoğun enerji gerektiren bir süreçtir. Bu nedenle son yıllarda çimento klinkerine öğütme aşamasında çeşitli katkı malzemeleri eklenmektedir. Böylece hem teknik açıdan daha iyi niteliklerde çimento üretilebilinmekte, hem de enerji tasarrufu sağlanarak ekonomik kazanç sağlanmaktadır. Aynı zamanda ısı enerjisi için gereken yakıt miktarından tasarruf sağlanarak CO2 salınımı azaltılmakta ve çevrenin korunmasına katkıda bulunulmaktadır.Bu tez çalışmasında, Van ili Edremit ilçesinde bulunan Van Aşkale Çimento Fabrikası'na ait ruhsatlı traverten ocağındaki travertenlerin ve Van Gölü kuzeyinde yüzeylenen pomzaların çeşitli oranlarda çimento içerisine katılarak, çimento sektöründe katkı maddesi olarak kullanılabilirliği araştırılmıştır. Bu amaç doğrultusunda pomza katkılı çimentolar ve traverten katkılı çimentolar üretilmiştir. Üretilen çimentoların yoğunluk, çimento inceliği, priz süreleri, su içeriği, hacim genleşmesi, 1, 2, 7 ve 28, günlük ortalama basınç dayanımları deneyleri yapılmıştır. Ayrıca pomza örneklerine puzolanik aktivite deneyi gerçekleştirilmiştir. Üretilen katkılı çimentoların fiziksel ve kimyasal özellikleri portland çimentosuyla karşılaştırılmıştır.Madde karakterizasyonu çalışmaları kapsamında pomza ve travertenlerin fiziksel ve kimyasal özellikleri XRF, XRD, BET, SEM, DTA, TGA, Zeta potansiyeli,Hardgrove öğütülebilirlik indeksleri, gerçek yoğunlukları, ince kesit ve FTIR analizleri yapılarak çimentoda katkı malzemesi olarak kullanılmaya uygunlukları araştırılmıştır. Elde edilen Deneysel veriler ışığında söz konusu pomza ve travertenlerin çimentoda katkı malzemesi olarak kullanılmaya uygun oldukları belirlenmiştir.

Abstract:
Cement, which is one of the world's most widely consumed materials, is a core component of the construction sector. Day by day, the necessity for consuming the cement is increasing depends on the growing population and construction industry. Cement production is a process that requires intense energy. For this reason, in recent years, various additives are added to the cement clinker in grinding stage. Thus, not only it produces technically good quality cements, but also it provides economical gaining by providing energy savings. At the same time, the amount of fuel needed to obtain heat energy can be saved and CO2 emission can be reduced and it contributes protection of the environment as well.In this thesis, it was investigated for suitability of travertine which is located in travertine quarry belonging to Askale Cement Factory in Edremit, Van and pumices outcropping in the north of Lake Van as additives to produce blended cement. For this purpose, pumice blended cements and travertine blended cements were produced. Density, cement fineness, setting times, water content, volume expansion, 1, 2, 7 and 28 days of average compressive strength tests of the produced cement were carried out. In addition, pozzolanic activity test was carried out for the samples of pumice. Physical and chemical properties of the produced blended cements were compared with Portland cement.Within the scope of material characterization, physical and chemical properties of pumice and travertine were investigated for their suitability to use as a feedstock for cement by XRF, XRD, BET, SEM, DTA, TGA, zeta potential, hardgrove grind ability index, true density, thin section and FTIR analysis. In the light of obtained experimental data, it was determined that blended cements can be produced by 30% asidic pumice, 20 % scoria and 20 % travertine replacement by clinker.