İlköğretim okullarının etkililik düzeyleri ile örgüt sağlığı arasındaki ilişki
The relation between primary schools? effectiveness level and organizational health
Yazar: YUSUF TÜRKER
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ALİ SABANCI
Akdeniz Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Bölümü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi, Teftişi, Denetimi ve Planlaması Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Etkililik = Effectiveness ; Sağlık = Health ; Yöneticiler = Managers ; Örgütsel etkinlik = Organizational effectiveness ; Örgütsel sağlık = Organizational health ; Öğretmenler = Teachers ; İlköğretim = Primary education ; İlköğretim okulları = Primary education schools

Özet:
İlköğretim Okullarının Etkililik Düzeyleri İle Örgüt Sağlığı Arasındaki İlişki adlı bu çalışmada, ilköğretim okullarının etkililik düzeyleri ile örgüt sağlığı arasındaki ilişki belirlenmeye çalışılmıştır.Çalışmada tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın evrenini 2008?2009 Eğitim Öğretim Yılında Antalya il merkezini oluşturan Muratpaşa, Konyaaltı ve Kepez ilçeleri sınırları içinde yer alan 129 devlet ilköğretim okullarında görev yapmakta olan 369 yönetici, 3980 ilköğretim okulu öğretmeni oluşturmaktadır. Çalışmada 88 ilköğretim okulu yöneticisi anketi ile 338 ilköğretim okulu öğretmeni anketi değerlendirmeye alınmıştır. Veri toplama aracı olarak Balcı (2007) tarafından geliştirilen Etkili Okul Anketi ve Akbaba (1997)'nın geliştirmiş olduğu Örgüt Sağlığı Ölçeği kullanılmıştır. Üç bölümden oluşan ölçme aracının birinci bölümünde kişisel bilgilere, ikinci bölümünde etkililik ile ilgili maddelere, üçüncü bölümünde ise örgüt sağlığına ilişkin maddelere yer verilmiştir. Etkili Okul Anketi'nin güvenirliği (Cronbach's Alpha) ,77; Örgüt Sağlığı Ölçeği'nin güvenirliği ise ,81 olarak bulunmuştur.Ölçme aracında Likert tipi beşli derecelendirme ölçeği kullanılmıştır. Anlamlılık testlerini tümünde p?,05 düzeyi esas alınmıştır. Verilerin analizinde yüzde, frekans, aritmetik ortalama, standart sapma, pearson korelasyon katsayısı, çoklu doğrusal regresyon analizi, parametrik testlerden ilişkisiz örneklemler için t-testi, ilişkisiz örneklemler için tek faktörlü varyans analizi ile parametrik testlerin varsayımlarının karşılanamaması durumunda parametrik olmayan testlerden Mann Whitney U testi ve Dunnet's C testleri kullanılmıştır.İlköğretim okullarının etkililik düzeylerine ilişkin hem öğretmen hem de yönetici görüşleri okul ortamı, okul yöneticisi, öğretmenler ve öğrenciler boyutlarında yüksek çıkmasına karşın, veliler boyutunda yönetici görüşleri yüksek çıkarken, öğretmen görüşleri düşük çıkmıştır. Bununla beraber etkili okulun bütün boyutlarında yönetici ve öğretmen görüşleri, yöneticiler lehine anlamlı bir biçimde farklılaşmaktadır. Başka bir anlatımla yöneticiler okulu öğretmenlere göre daha etkili bulmaktadırlar.İlköğretim okullarının sağlık düzeylerine ilişkin hem öğretmen hem de yönetici görüşleri örgütsel liderlik, çevresel etkileşim, örgütsel kimlik, örgütsel bütünlük ve örgütsel ürün boyutlarında yüksek çıkmakla birlikte yönetici görüşleri lehine anlamlı bir farklılık da mevcuttur. Başka bir ifadeyle yöneticiler okulların örgüt sağlığı düzeyini öğretmen görüşlerine göre daha yüksek bulmaktadırlar.İlköğretim okulu yönetici ve öğretmenlerinin görüşlerine göre örgütsel etkililik ile örgüt sağlığı arasındaki tüm korelasyonların anlamlı, tüm ilişkilerin pozitif yönlü olması örgütsel etkiliğin örgüt sağlığının çok önemli bir yordayıcısı olduğu sonucunu doğurmaktadır.

Abstract:
In this study, that is called The Relation Between Primary Schools? Effectiveness Level and Organizational Health, it?s tried to determine the relation between primary schools? effectiveness level and organizational health.The study was modelled as a survey search. The population of the study consists of 369 primary school administrators and 3980 teachers working in state primary schools in the center of Antalya in 2008-2009 educational years. The data gathered from 88 administrator questionnaires and 338 teacher questionnaires was evaluated in the study. As a data gathering medium Balcı (2007)?s Effective School Questionnaire and Akbaba (1997)?s Organizational Health Questionnaire are used. The questionnaire consists of three parts; the items are related with personel information in the first part, effectiveness in the second part and organizational health in the third part. Effective School Questionnaire?s reliability is (Cronbach?s Alpha) ,77 and Organizational Health Questionnaire?s reliability is ,81In the survey likert type grading scale is used. An alpha level of ,05 was set for all the analyses. Specific descriptive analyses which were conducted to calculate the data included percentage, frequency, means, standard deviation, t-test and oneway ANOVA for unrelated sampling, Pearson's correlation coefficient, multiple regression analysis. In case the assumptions of parametric tests were not satisfied, Mann Whitney U test and Dunnet?s C test were used.About the level of primary schools? effectiveness, although both teachers? and principals? ideas are higher for the dimensions of school atmosphere, school principal, teachers and students; for the parents dimension principal ideas are higher and teachers? ideas are less. In addition to this, at all dimensions of the effective school principals? and teachers? ideas vary for the principals. In another words principals find school more effective than teachers find.Both teachers? and principals? ideas about primary schools? organizational health levels are higher on the dimensions of organisational leadership, environmental interaction, organisational identity, organisational integrity and organisational product in addition there is a meaningful variation for the principals. In another words principals find their schools organisational health level higher compared to teachers? ideas.Finally, the results of multiple regression analysis gathered from both administrators? and teachers? views show that effectiveness is a significant variable indefining the organizational health.