5510 Sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununda yer alan ölüm sigortasına bağlı olarak ortaya çıkan muvazaalı boşanma ve kayıt dışı istihdam gibi usulsüz işlemlerin devlet tarafından denetlenmesi ve mevcut denetim mekanizmasının etkinliği
Supervision by the state of irregular transactions such as collusive divorce and unregistered employment due to the death insurance included in the Social Insurance and General Health Insurance Law No. 5510 and the effectiveness of the existing supervisionmechanism
Yazar: GAMZE BÜŞRA BAKIR
Danışman: PROF. DR. MEHMET MÜJDAD ŞAKAR
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Ana Bilim Dalı / İş Hukuku ve Sosyal Güvenlik Hukuku Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri = Labour Economics and Industrial Relations

Özet:
Ölüm sigortası, 5510 sayılı Kanunu'nda tanımlanmış olup uzun vadeli sigorta kollarından 
biri olarak karşımıza çıkmaktadır. Ölüm sigortasına istinaden 5510 sayılı Kanun kapsamında 
sigortalı sayılan kişilerin ölümü halinde hak sahiplerine sağlanan bazı haklar mevcuttur. 
Bu çalışmada ölüm sigortasından sağlanan haklar ile bunlardan yararlanmak için 
sağlanması gereken koşullar kapsamlı bir şekilde ele alınacaktır. Bunlara ek olarak gelir tespiti 
işlemleri ve buna ilişkin süreçler ile halk arasında muvazaalı boşanma olarak bilinen ancak Kurum 
tarafından 56'ncı madde araştırması olarak tanımlanan "boşandıktan sonra birlikte yaşama" hususu 
ile kayıt dışı istihdam hususu incelenecektir. Çalışmamızın asıl amacı doğrultusunda ise ölüm 
sigortasından sağlanan haklardan yararlanılması için koyulan şartların hak sahiplerini korur 
nitelikte olup olmadığı, anne babaya yapılan gelir tespitlerinin kayıt dışı çalışma gibi durumlara 
neden olup olmadığı, kız çocuklarının ve eşlere ilişkin şartların muvazaalı boşanmalara ve kayıt 
dışı istihdama neden olup olmadığı hususları incelenecektir. Ayrıca ölüm sigortasının sağladığı 
haklardan yararlanabilmek için muvazaalı boşanma, kayıt dışı çalışma vb. usulsüz işlemlerin 
tespitlerine ilişkin yapılan denetimler ve usulsüz işlemlerin tespiti halinde uygulanan yaptırımlar 
incelenecektir. Buna bağlı olarak ise güncel Kanun hükümlerinin ve Kurumun mevcut denetim 
mekanizmasının yeterli olup olmadıkları ve geliştirilmelerine gerek olup olmadığı, ölüm 
sigortasından sağlanan haklardan yararlanmak için yapılan muvazaalı boşanma ve kayıt dışı 
istihdam gibi olumsuz sonuçların önlene bilirliği değerlendirilecek ve önerilerde bulunulacaktır.

Abstract:
Death insurance is defined in Law No. 5510 and appears as one of the long-term insurance 
branches. Based on death insurance, there are some rights provided to beneficiaries in the event of 
the death of people who are considered insured within the scope of Law No. 5510.
In this study, the rights provided by death insurance and the conditions that must be met to 
benefit from them will be discussed comprehensively. In addition, income determination 
procedures and related processes, the issue of "living together after divorce", popularly known as 
collusive divorce but defined as Article 56 research by the Institution, and unregistered 
employment will be examined. In line with the main purpose of our study, whether the conditions 
set for benefiting from the death insurance rights protect the right holders, whether the income 
determinations made for the parents cause situations such as unregistered employment, and 
whether the conditions regarding the daughters and spouses cause fake divorces and unregistered 
employment will be examined. In addition, the inspections carried out regarding the detection of 
irregular transactions such as fake divorce, unregistered employment, etc. in order to benefit from 
the rights provided by the death insurance and the sanctions applied in case of detection of irregular 
transactions will be examined. Accordingly, it will be evaluated whether the current provisions of 
the Law and the Institution's current control mechanism are sufficient and need to be improved, 
and whether negative consequences such as fake divorce and unregistered employment in order to 
benefit from the rights provided by the death insurance can be prevented.