Endoskopik histopatoloji ile helicobacter pylori saptanan hastalarda dışkıda antijen varlığının iki farklı yöntemle araştırılması
Investigation of antigen presence in stool with two different methods in patients with helicobacter pylori detected by endoscopic histopathology
Yazar: BETÜL YÜZÜGÜLDÜ
Danışman: DOÇ. DR. AYFER BAKIR
Sağlık Bakanlığı / Ankara Etlik Şehir Hastanesi / Mikrobiyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Mikrobiyoloji = Microbiology

Özet:
Helicobacter pylori, kronik gastrit ve peptik ülsere neden olurken mide kanseri için de önemli bir risk faktörüdür. Erken tanı, etkili tedavinin verilmesi ve komplikasyonların önlenmesi için çok önemlidir. H. pylori enfeksiyonunun tanısında invazif ve invazif olmayan yöntemler kullanılmaktadır. Bu çalışmamızda; dispeptik yakınmalar ile Gastroenteroloji Polikliniği'ne başvuran, 18 yaş ve üzerindeki hastalarda endoskopik biyopsiye dayalı üç yöntemden [Giemsa boyama, immünohistokimyasal (IHC) boyama, polimeraz zincir reaksiyonu (PCR)] en az ikisinin pozitifliği referans yöntem kabul edilerek,  H. pylori antijeninin dışkıda tespiti için kullanılan iki farklı ticari enzim immunoassay (ELISA) ve immünokromatografik test (ICT) kitinin duyarlılık, özgüllük ve tanısal doğruluğunun değerlendirilmesi amaçlanmıştır.
Gereç ve yöntem
Çalışmaya 18 yaş ve üzerinde olan, dispeptik yakınmaları nedeniyle Gastroenteroloji Polikliniği'ne başvuran, endoskopik mide biyopsisi yapılan ve dışkı örnekleri alınan 127 hasta dahil edildi. Mide biyopsileri; Giemsa boyama, IHC boyama ve real-time PCR ile değerlendirildi. Dışkı örnekleri, ICT (RDS Laboratuvar Sistemleri, Türkiye) ve ELISA (Helicobacter pylori antigen GA Generic Assays GmbH, Almanya) dışkı antijen testleri kullanılarak analiz edildi. 
Bulgular
Toplam 127 hastanın %54,3'ü kadın (yaş ortalaması 47,28±14,57 yıl) ve %45,7'si erkek (yaş ortalaması 47,14±15,54 yıl) idi. Endoskopik görüntülemede bir hasta haricinde tüm hastalarda gastrit olduğu tespit edildi. Hastaların %43,3'ünün biyopsiye dayalı üç yöntemden en az ikisi ile H. pylori pozitif olduğu belirlendi. En yüksek pozitiflik Giemsa boyama (%46,5) ile saptanırken bunu PCR (%44,1) ve IHC (%40,9) izledi.  IHC ve Giemsa boyama mükemmel uyum (κ=0,888) ve pozitif yönde çok güçlü korelasyon (Spearman rho 0,894, p<0,001) gösterdi. En iyi duyarlılığa Giemsa boyama (%100), en yüksek özgüllüğe ise IHC (%90) sahipti. IHC ve PCR'ın duyarlılıkları sırasıyla %93,6 ve %84,6; PCR ve Giemsa boyamanın özgüllükleri ise sırasıyla %84 ve %81,9 olarak belirlendi. ELISA ile pozitif olan 39 dışkı örneğinin 32'si ICT ile de pozitif iken; 7 örnek sadece ELISA ile, 8 örnek ise sadece ICT ile pozitif saptandı. ELISA H. pylori antijen kitinin duyarlılık, özgüllük, PPD ve NPD'si sırasıyla %67,3, %97,2, %94,9 ve %79,5 olarak bulundu.  ICT H. pylori antijen kitinin duyarlılık, özgüllük, pozitif prediktif değer (PPD) ve negatif prediktif değeri (NPD) sırasıyla %67,3, %95,8, %92,5 ve %79,3 olarak tespit edildi. ELISA ile ICT iyi düzeyde uyum (κ=0,724) ve pozitif yönde çok güçlü korelasyon (Spearman rho 0,725, p<0,001) gösterdi. İki farklı dışkı antijen testinin H. pylori enfeksiyonlu hastaları ayırma gücü ROC (Receiver Operating Characteristic/Alıcı İşletim Karakteristikleri) analizi ile değerlendirildiğinde eğri altındaki alan (EAA) ELISA için 0,822, ICT için 0,816 olarak bulundu (her ikisi için p<0,001).
Sonuç
Her iki dışkı antijen test kitinin duyarlılıkları düşük, özgüllük ve yanlış negatiflik oranları yüksek bulunmuştur. Bu nedenle bu testlerin H. pylori prevalansının araştırıldığı epidemiyolojik çalışmalarda yararlı olmayacağını düşünmekteyiz. Buna karşılık bu testler; yanlış pozitiflik oranları düşük olduğundan, pozitif hastaların invazif yöntemlere gerek olmadan tedavilerinin planlanması ve eradikasyon başarısının değerlendirilmesinde yararlı olabilecektir. Ancak semptomatik hastalarda negatif sonuçların invazif yöntemlerle doğrulanması gerektiği de göz ardı edilmemelidir.
Anahtar Sözcükler: Helicobacter pylori, PCR, immünohistokimya, ELISA, immünokromatografi, duyarlılık, özgüllük

Abstract:
Helicobacter pylori, kronik gastrit ve peptik ülsere neden olurken mide kanseri için de önemli bir risk faktörüdür. Erken tanı, etkili tedavinin verilmesi ve komplikasyonların önlenmesi için çok önemlidir. H. pylori enfeksiyonunun tanısında invazif ve invazif olmayan yöntemler kullanılmaktadır. Bu çalışmamızda; dispeptik yakınmalar ile Gastroenteroloji Polikliniği'ne başvuran, 18 yaş ve üzerindeki hastalarda endoskopik biyopsiye dayalı üç yöntemden [Giemsa boyama, immünohistokimyasal (IHC) boyama, polimeraz zincir reaksiyonu (PCR)] en az ikisinin pozitifliği referans yöntem kabul edilerek,  H. pylori antijeninin dışkıda tespiti için kullanılan iki farklı ticari enzim immunoassay (ELISA) ve immünokromatografik test (ICT) kitinin duyarlılık, özgüllük ve tanısal doğruluğunun değerlendirilmesi amaçlanmıştır.
Gereç ve yöntem
Çalışmaya 18 yaş ve üzerinde olan, dispeptik yakınmaları nedeniyle Gastroenteroloji Polikliniği'ne başvuran, endoskopik mide biyopsisi yapılan ve dışkı örnekleri alınan 127 hasta dahil edildi. Mide biyopsileri; Giemsa boyama, IHC boyama ve real-time PCR ile değerlendirildi. Dışkı örnekleri, ICT (RDS Laboratuvar Sistemleri, Türkiye) ve ELISA (Helicobacter pylori antigen GA Generic Assays GmbH, Almanya) dışkı antijen testleri kullanılarak analiz edildi. 
Bulgular
Toplam 127 hastanın %54,3'ü kadın (yaş ortalaması 47,28±14,57 yıl) ve %45,7'si erkek (yaş ortalaması 47,14±15,54 yıl) idi. Endoskopik görüntülemede bir hasta haricinde tüm hastalarda gastrit olduğu tespit edildi. Hastaların %43,3'ünün biyopsiye dayalı üç yöntemden en az ikisi ile H. pylori pozitif olduğu belirlendi. En yüksek pozitiflik Giemsa boyama (%46,5) ile saptanırken bunu PCR (%44,1) ve IHC (%40,9) izledi.  IHC ve Giemsa boyama mükemmel uyum (κ=0,888) ve pozitif yönde çok güçlü korelasyon (Spearman rho 0,894, p<0,001) gösterdi. En iyi duyarlılığa Giemsa boyama (%100), en yüksek özgüllüğe ise IHC (%90) sahipti. IHC ve PCR'ın duyarlılıkları sırasıyla %93,6 ve %84,6; PCR ve Giemsa boyamanın özgüllükleri ise sırasıyla %84 ve %81,9 olarak belirlendi. ELISA ile pozitif olan 39 dışkı örneğinin 32'si ICT ile de pozitif iken; 7 örnek sadece ELISA ile, 8 örnek ise sadece ICT ile pozitif saptandı. ELISA H. pylori antijen kitinin duyarlılık, özgüllük, PPD ve NPD'si sırasıyla %67,3, %97,2, %94,9 ve %79,5 olarak bulundu.  ICT H. pylori antijen kitinin duyarlılık, özgüllük, pozitif prediktif değer (PPD) ve negatif prediktif değeri (NPD) sırasıyla %67,3, %95,8, %92,5 ve %79,3 olarak tespit edildi. ELISA ile ICT iyi düzeyde uyum (κ=0,724) ve pozitif yönde çok güçlü korelasyon (Spearman rho 0,725, p<0,001) gösterdi. İki farklı dışkı antijen testinin H. pylori enfeksiyonlu hastaları ayırma gücü ROC (Receiver Operating Characteristic/Alıcı İşletim Karakteristikleri) analizi ile değerlendirildiğinde eğri altındaki alan (EAA) ELISA için 0,822, ICT için 0,816 olarak bulundu (her ikisi için p<0,001).
Sonuç
Her iki dışkı antijen test kitinin duyarlılıkları düşük, özgüllük ve yanlış negatiflik oranları yüksek bulunmuştur. Bu nedenle bu testlerin H. pylori prevalansının araştırıldığı epidemiyolojik çalışmalarda yararlı olmayacağını düşünmekteyiz. Buna karşılık bu testler; yanlış pozitiflik oranları düşük olduğundan, pozitif hastaların invazif yöntemlere gerek olmadan tedavilerinin planlanması ve eradikasyon başarısının değerlendirilmesinde yararlı olabilecektir. Ancak semptomatik hastalarda negatif sonuçların invazif yöntemlerle doğrulanması gerektiği de göz ardı edilmemelidir.
Anahtar Sözcükler: Helicobacter pylori, PCR, immünohistokimya, ELISA, immünokromatografi, duyarlılık, özgüllük

ABSTRACT
INVESTIGATION OF ANTIGEN PRESENCE IN STOOL WITH TWO DIFFERENT METHODS IN PATIENTS WITH HELICOBACTER PYLORI DETECTED BY ENDOSCOPIC HISTOPATHOLOGY
Objective
Helicobacter pylori causes chronic gastritis and peptic ulcer, it is also an important risk factor for gastric cancer. Early diagnosis is essential for effective treatment and prevention of complications. Invasive and non-invasive methods are used in the diagnosis of H. pylori infection. In this study, it was aimed to evaluate the sensitivity, specificity and diagnostic accuracy of two different commercial Enzyme-linked immunosorbent assay (ELISA) and immunochromatographic test (ICT) kits used for the detection of H. pylori antigen in stool in a group of patients aged 18 years and over who applied to the gastroenterology outpatient clinic with dyspeptic complaints. The positivity of at least two of the three endoscopic biopsy-based methods [Giemsa staining, immunohistochemical (IHC) staining and polymerase chain reaction (PCR)] was accepted as the reference method.
Methods
A total of 127 patients aged 18 years and over, who applied to the gastroenterology outpatient clinic due to dyspeptic complaints, who underwent endoscopic gastric biopsy and stool samples were taken were included in the study. Gastric biopsies were evaluated by Giemsa staining, IHC staining and real-time PCR. Stool samples were analyzed using ICT (RDS Laboratory Systems, Turkey) and ELISA (Helicobacter pylori antigen GA Generic Assays GmbH, Germany) stool antigen tests.
Results
Of the 127 patients, 54.3% were female (mean age 47.28±14.57 years) and 45.7% were male (mean age 47.14±15.54 years). In endoscopic evaluation, gastritis was detected in all patients except one patient. It was determined that 43.3% of the patients were H. pylori positive with at least two of the three biopsy-based methods. The highest positivity was detected with Giemsa staining (46.5%), followed by PCR (44.1%) and IHC (40.9%). IHC and Giemsa staining showed almost perfect coherence (κ=0.888) and a very strong positive correlation (Spearman rho 0.894, p<0.001). Giemsa staining had the best sensitivity (100%), and IHC had the highest specificity (90%). The sensitivities of IHC and PCR were 93.6% and 84.6%, respectively, and the specificities of PCR and Giemsa staining were 84% and 81.9%, respectively. While 32 of 39 stool samples that were positive with ELISA were also positive with ICT; 7 samples were positive only by ELISA and 8 samples were positive only by ICT. The sensitivity, specificity, positive predictive value (PPV) and negative predictive value (NPV) of the ELISA H. pylori antigen kit were 67.3%, 97.2%, 94.9% and 79.5%, respectively. The sensitivity, specificity, PPV and NPV of the ICT H. pylori antigen kit were 67.3%, 95.8%, 92.5% and 79.3%, respectively. ELISA and ICT showed substantial coherence (κ=0.724) and a very strong positive correlation (Spearman rho 0.725, p<0.001). When the power of two different stool antigen tests to distinguish patients with H. pylori infection was evaluated by ROC (Receiver Operating Characteristic) analysis; the area under the curve was found to be 0.822 for ELISA and 0.816 for ICT (p<0.001 for both).
Conclusion
Both stool antigen test kits had low sensitivity, high specificity and false negative rates. Therefore, we think that these tests will not be useful in epidemiological studies investigating the prevalence of H. pylori. On the other hand, since these tests have low false-positive rates, they may be useful in planning the treatment of positive patients and evaluating the success of eradication without the need for invasive methods. However, it should not be overlooked that negative results should be confirmed by invasive methods in symptomatic patients.
Keywords: Helicobacter pylori, PCR, immunohistochemistry, ELISA, immunochromatography, sensitivity, specificity