Kadın futbolcularda yere iniş hata puanlama sistemi (İHPS) ve alt ekstremitenin üç boyutlu (3D) hareket analizi
Landing error scoring system (LESS) and three- dimensional (3D) movement analysis of the lower extremity in female football players
Yazar: EDİP YILMAZ
Danışman: PROF. DR. NURZAT ELMALI
Bezm-i Alem Vakıf Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Ortopedi ve Travmatoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Ortopedi ve Travmatoloji = Orthopedics and Traumatology ; Spor = Sports

Özet:
Amaç: Sporcuların alt ekstremite dizilmlerinin ve dinamiklerinin bağ yaralanmalarında önem arz ettiği bilinmektedir. Voleybolcularda dinamik inceleme ve temassız (çarpışma veya kontakt olmadan) bağ yaralanması ilişkisi araştırılmıştır. Ancak diğer spor dallarında, özellikle kadın futbolcularda bağ yaralanmaları yaygın olmasına rağmen zıplama dinamiklerinin kantitatif olarak incelendiği ve bağ yaralanması ile ilişkisinin araştırıldığı bir çalışma bulunmamaktadır. Bu çalışmanın amacı, sıçrama sonrası yere iniş hatası puanlama sistemi (İHPS) ve üç boyutlu (3D) hareket analizinin entegrasyonu yoluyla kadın futbolcularda temassız ön çapraz bağ yaralanmalarının önlenmesi ve iniş mekaniği hakkında daha detaylı bilgi elde etmektir.
Yöntem: 28 profesyonel kadın futbolcu (yaş 18-30 yıl) çalışmaya dahil edildi. Sporcuların İHPS puanıları iki kere 30 cm yüksekliğindeki bloktan aşağı zıplama ve ardından düşülen noktada gerçekleştirilen 2. zıplama ile hesaplandı. İHPS puanlarına göre futbolcular iyi zıplayan (5 ve daha düşük puan alanlar) ve kötü zıplayanlar (6 ve daha yüksek puan alanlar) olarak ikiye ayrıldı. Sıçramalar sırasında futbolcuların hareketleri 3D hareket analiz sistemi ile değerlendirildi, alt ekstremite eklemlerindeki hareket dereceleri ölçüldü. Zıplamalar esnasında yerde oluşan kuvvetler ölçülerek her bir ekleme binen yük hesaplandı. İyi zıplayan ve kötü zıplayan grupların eklem hareketleri ve eklemlerine binen yükler istatistiksel yöntemler kullanılarak kıyaslandı.
Bulgular: Gruplar arasında yaş, futbol oynama süresi, baskın ayak, vücut kitle endeksi açısından anlamlı fark bulunmadı. İyi zıplayan grupta İHPS skoru anlamlı daha düşüktü (4.4±0.8 ve 8.1±1.2, p<0.<001). İHPS skoru hesaplanmasında değerlendiriciler arası güvenirlik yüksek bulundu (Kappa = 0.848) İyi zıplayan grupta maksimum dikey yer reaksiyon kuvveti ve ilk temasta ayak bileği ve diz kuvveti anlamlı daha düşüktü (Sırasıyla 17.3±3.8N ve 20.9±2.6N, p=0.006, 2.8±0.8N ve 4.5±1.2N, p<0.001, 7.5±0.8N ve 8.8±1.0N p=0.001). Gruplar arasında ilk temasta kalça kuvvetleri arasında fark yoktu. Açı ölçümlerine bakıldığında, ilk temasta diz ve kalça fleksiyon açı derecesi iyi zıplayan grupta anlamlı daha yüksekti (Sırasıyla 58.0±11.3 ve 16.5±10.6 p<0.001 ve 53.4±10.3 ve 31.5±10.5 p<0.001). İyi zıplayan grupta dizin ilk temastaki koronal plan diziliminin ortalam değerinin 2.9 derece varustaydı kötü zıplayan grupta koronal dizilim anlamlı farklı ve 5.2 derece valgusta izlendi (2.9±8.6 ve -5.2±7.4 p=0.013)Her iki grupta ilk temasta kalça abdüksiyon açısı ve ayak bileği inversiyon açısı benzerdi.
Sonuç: İHPS skorlarına göre kadın futbolcular iyi zıplayan ve kötü zıplayan olarak ikiye ayrıldığında, gruplar arasındaki en önemli farkların özellikle iniş anında yer ile ilk temasta kalça ve diz fleksiyonlarının iyi zıplayanlarda kötü zıplayanlara göre artmış olması ve maksimum dikey reaksiyon, ayak bileği ve diz kuvvetinin daha az olmasıydı. Gruplar arasında dize doğrudan binen kuvvetler iyi zıplayanlarda anlamlı daha düşüktü ve dizin bulunduğu fleksiyon açısının ve kalça fleksiyon açısının yüksek olmasının kuvveti daha iyi absorbe etmeyi sağladığı düşünüldü. Açı ölçümlerinde dizin iyi zıplayanlarda koronal plan diziliminde varus açılarda olduğu, kötü zıplayan grupta ise valgus açıda olduğu görüldü. Bununla birlikte kalça abdüksiyonu pozisyonunda farklılık yokru. Bu çalışmada İHPS skoru yüksek olan kötü zıplama mekaniğine sahip sporcularda ÖÇB yaralanmasının bilinen risk faktörleri olan, ekstansiyon ve valgustaki dize yüksek yüklerin bindiği 3D hareket analizi ile gösterildi. İHPS skoru yüksek olan sporculara yönelik ÖÇB yaralanma riskini azaltmak için zıplama eğitimlerinde, 3D hareket analizi ile kalça ve diz fleksiyon derecelerinin arttırılması ve dizin koronal plandaki diziliminin optimize edilmesi ile iniş mekaniklerinin düzeltilmesi araştırılmalıdır.
Anahtar Kelimeler: ön çapraz bağ, kadın, futbolcu, zıplama, analiz

Abstract:
Purpose: It is known that athletes' lower extremity alignments and dynamics are important in ligament injuries. The relationship between dynamic examination and non-contact (without collision or contact) ligament injury was investigated in volleyball players. However, although ligament injuries are common in other sports, especially in female football players, there is no study that quantitatively examines jumping dynamics and investigates its relationship with ligament injuries. The aim of this study is to obtain more detailed information about the prevention of non-contact anterior cruciate ligament injuries and landing mechanics in female football players through the integration of the post-jump landing error scoring system (LESS) and three-dimensional (3D) motion analysis.
Method: 28 professional female football players (age 18-30 years) were included in the study. The LESS scores of the athletes were calculated by jumping down from the 30 cm high block twice and then making the second jump at the falling point. According to LESS scores, football players were divided into two as good jumpers (those who scored 5 or lower) and poor jumpers (those who scored 6 or higher). The movements of the football players during jumps were evaluated with a 3D motion analysis system, and the degrees of movement in the lower extremity joints were measured. The load on each joint was calculated by measuring the forces on the ground during the jumps. The joint movements and the loads on the joints of the good jumping and bad jumping groups were compared using statistical methods.
Results: There was no significant difference between the groups in terms of age, football playing time, dominant foot, and body mass index. The LESS score was significantly lower in the good jumping group (4.4±0.8 vs 8.1±1.2, p<0.<001). Inter- rater reliability in calculating the LESS score was found to be high (Kappa = 0.848). In the good jumping group, maximum vertical ground reaction force and ankle and knee strength at first contact were significantly lower (17.3±3.8N and 20.9±2.6N, respectively, p=0.006, 2.8± 0.8N and 4.5±1.2N, p<0.001, 7.5±0.8N and 8.8±1.0N p=0.001). There was no difference in hip strength at first contact between groups. Considering the angle measurements, knee and hip flexion angle degrees at first contact were significantly higher in the good jumping group (58.0±11.3 and 16.5±10.6 p<0.001 and 53.4±10.3 and 31.5±10.5 p<0.001, respectively). In the good jumping group, the mean value of the coronal plane alignment of the knee at first contact was 2.9 degrees varus. In the poor jumping group, the coronal alignment was significantly different and 5.2 degrees valgus (2.9±8.6 and -5.2±7.4 p=0.013). Hip abduction angle and ankle at first contact in both groups. The angle of inversion was similar.
Conclusion: When female football players are divided into two as good jumpers and bad jumpers according to their IHPS scores, the most important differences between the groups are that hip and knee flexions, especially at the first contact with the ground at the time of landing, are increased in good jumpers compared to poor jumpers, and maximum vertical reaction, ankle and knee strength are higher. was that it was less. Between the groups, the forces exerted directly on the knee were significantly lower in good jumpers, and it was thought that the higher knee flexion angle and hip flexion angle enabled better absorption of the force. Angle measurements showed that the knee was at varus angles in the coronal plane alignment in the good jumpers and at a valgus angle in the poor jumpers group. However, there is no difference in the hip abduction position. In this study, it was shown by 3D motion analysis that high loads were placed on the knee in extension and valgus, which are known risk factors for ACL injury in athletes with high IHPS scores and poor jumping mechanics. In order to reduce the risk of ACL injury for athletes with high IHPS scores, improving landing mechanics by increasing hip and knee flexion degrees with 3D motion analysis and optimizing the alignment of the knee in the coronal plane should be investigated in jumping training.
Keywords: anterior cruciate ligament, woman, football player, jumping, analysis