Hodgkın lenfoma tanılı hastalarda tümör heterojenitesinin tedavi yanıtına olan etkisinin FDG PET/BT ile araştırılması
The effect of tumor heterogeneity on treatment response in patients diagnosed with hodgkin lymphoma investigated with FDG PET/CT
Yazar: SEFA BAYRAM
Danışman: PROF. DR. BURCU ESEN AKKAŞ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Başakşehir Çam ve Sakura Şehir Hastanesi / Nükleer Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Radyoloji ve Nükleer Tıp = Radiology and Nuclear Medicine
Dizin: Hodgkin hastalığı = Hodgkin disease ; Lenfoma = Lymphoma ; Pozitron emisyon tomografi = Positron-emission tomography

Özet:
AMAÇ: Çalışmanın amacı, Hodgkin lenfoma tanılı erişkin hastalarda, tedavi öncesi evreleme F-18 FDG PET/BT görüntülerinden elde edilen verilerle tümör heterojenitesinin araştırılması ve heterojenite indeksinin tedavi yanıtına ve prognoza etkisini retrospektif olarak araştırmaktır.
GEREÇ VE YÖNTEM: Çalışmaya 2020-2024 yılları arasında Hodgkin lenfoma histopatolojik tanısı almış ve birinci basamak tedavisi tamamlanan 56 erkek, 36 kadın, toplam 92 hasta dahil edildi. Hastaların klinik ve histopatolojik özellikleri kaydedildi. Evreleme FDG PET/BT görüntüleri retrospektif olarak tarandı ve SUVmaks değerleri not edildi. Simplicit90y yazılımı kullanılarak evreleme PET/BT görüntülerinden tüm tümör odakları segmente edildi ve kümülatif SUV-volüm histogram (CSH) eğrileri elde edildi. Bu eğri altında kalan alan (AUC-CSH) heterojenite indeksi olarak değerlendirildi. Tedavi ara değerlendirme ve tedavi sonu FDG PET/BT incelemeleri ve klinik takip sonuçlarına bakılarak hastalar tedaviye yanıtlı ve tedaviye refrakter-nüks hastalık olarak iki ana gruba ayrıldı. Klinik-metabolik parametrelerin ve AUC-CSH değerinin tedaviye refrakter-nüks hastalık ile ilişkisi araştırıldı.
BULGULAR: Çalışmaya dahil edilen hastaların yaş ortalaması 36.79 (± 14.48) idi. Tedavi yanıtlı grup ile tedaviye refrakter/nüks hastalık grubu arasında, klinik parametreler ve SUVmaks değerleri içerisinde istatistiksel olarak anlamlı sonuç elde edilmedi. Araştırılan parametreler arasında yalnızca AUC-CSH değerinin, tedaviye refrakter hastalık ve takipte nüks gelişimi gözlenen hasta grubunda, istatistiksel olarak anlamlı şekilde düşük olduğu gözlendi (AUC-CSH ort. 2507.74, p=0.046). Yüksek AUC-CSH değerinin ise tedaviye iyi yanıt ve daha düşük nüks oranı, neticesinde daha iyi prognoz ile ilişkili olduğu saptandı (AUC-CSH ort. 2967.32).
SONUÇ: Hodgkin lenfoma tanılı hastaların tedavi öncesi evreleme F-18 FDG PET/BT görüntülerinden hesaplanan ve tümör heterojenitesini gösteren AUC-CSH değerinin; tedaviye iyi yanıt, refrakter hastalık ve takipte nüks gelişimi ile ilişkili bağımsız bir prediktör olduğu saptandı. Büyük oranda tedavi yanıtı gözlenen bir hasta grubu olan Hodgkin lenfoma vakalarında, klinisyen evreleme PET/BT ile erkenden daha riskli hastalar konusunda uyarılabilir, hasta farklı bir risk grubuna dahil edilerek kişiye özel tedavi protokolleri uygulanabilir ve riskli hastalarda tedavi sonrası daha yakın takip sağlanabilir. Daha geniş kapsamlı kurgulanacak prospektif çalışmalarla bulgular desteklenmelidir.

Abstract:
AIM: The aim of this study is to retrospectively investigate tumor heterogeneity using data obtained from pre-treatment staging F-18 FDG PET/CT images in adult patients diagnosed with Hodgkin Lymphoma and to evaluate the impact of the heterogeneity index on treatment response and prognosis.
MATERIALS AND METHODS: The study included 56 male and 36 female, total of 92 patients who were histopathologically diagnosed with Hodgkin Lymphoma and underwent first-line therapy between 2020 and 2024. Clinical and histopathological features of the patients were recorded. Staging FDG PET/CT images were retrospectively scanned, and SUVmax values were noted. All tumor foci were segmented from the staging PET/CT images using Simplicity90y software, and cumulative SUV-volume histogram (CSH) curves were generated. The area under the curve (AUC-CSH) was evaluated as the heterogeneity index. Based on interim and post-treatment FDG PET/CT assessments and clinical follow-up results, patients were divided into two main groups: treatment-responsive and treatment-refractory/relapsed disease. The relationship between clinical-metabolic parameters, AUC-CSH values, and treatment-refractory/relapsed disease was investigated.
RESULTS: The mean age of the patients included in the study was 36.79 (± 14.48) years. No statistically significant differences were observed between the treatment-responsive group and the treatment-refractory/relapsed disease group in terms of clinical parameters or SUVmax values. Among the parameters investigated, only the AUC-CSH value was found to be statistically significantly lower in the group with treatment-refractory disease and patients who developed relapse during follow-up (mean AUC-CSH: 2507.74, p=0.046). A higher AUC-CSH value was determined to be associated with a better treatment response, a lower relapse rate, and consequently, a better prognosis (mean AUC-CSH: 2967.32).
CONCLUSION: The AUC-CSH value, calculated from pre-treatment staging F-18 FDG PET/CT scans and indicative of tumor heterogeneity, was identified as an independent predictor of treatment response, refractory disease, and relapse during follow-up in patients with Hodgkin Lymphoma. In this patient group, which generally has a high treatment response, clinicians could be alerted to higher-risk patients early through staging PET/CT. This allows for inclusion in a different risk group, the application of personalized treatment protocols, and closer post-treatment monitoring of high-risk patients. These findings should be supported by more extensive prospective studies.