Hipoparatirodi tanılı hastalarda tedavi uyumu ile depresif duygu durum arasındaki ilişki
The relationship between treatment adherence and depressive mood in patients diagnosed with hypoparathyroidism
Yazar: HÜLYA ODLUYURT
Danışman: DOÇ. DR. LEVENT DEMİRTAŞ
Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları = Endocrinology and Metabolic Diseases
Dizin: Depresyon = Depression ; Duygudurum = Mood ; Hipoparatiroidizm = Hypoparathyroidism ; Hipotiroidizm = Hypothyroidism ; Tedavi = Treatment ; Tedaviye bağlılık ve uyum = Treatment adherence and compliance ; Tiroid bezi = Thyroid gland ; Tiroid hastalıkları = Thyroid diseases

Özet:
Giriş ve Amaç: Hipoparatiroidi, hipokalsemi ve hiperfosfatemiye yol açan düşük veya yetersiz paratiroid hormon düzeyi ile tanımlanan ve nadir görülen endokrin bir hastalıktır. Unipolar depresif bozukluk, iş gücü kaybı ve mortalite ile ilişkili önemli bir halk sağlığı sorunudur.  Çalışmamızda hipoparatiroidi hastalarının tedaviye uyumunun depresif duygu durumuna etkisi incelendi.
Materyal ve Metot: Çalışmamız kesitsel olarak planlanmış olup 15.11.2021- 15.05.2022 Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi Mengücek Gazi Eğitim Araştırma Hastanesi polikliniklerine ve klinik servislerine başvurmuş olan hastalarla yapıldı. İlgili doktorlar tarafından hasta onamı alındıktan sonra, hipoparatirodi hastalarının rutin takibinde kullanılan serum parametreleri ve idrar tetkikleri istendi. Hastaların tedaviye uyumunu değerlendirmek için Morisky Tedaviye Uyum Ölçeği; duygu durumunu değerlendirmek için Beck Depresyon Ölçeği kullanıldı.
Bulgular: Çalışmamızda tedavi uyumu ile serum Ca+2, ALP ve 24 saatlik idrarda bakılan kalsiyum düzeyi pozitif yönde; serum fosforu ve Beck depresyon ölçeği puanları ile negatif yönde istatistiksel anlamlı ilişki olduğu saptandı. Beck depresyon ölçeğinden alınan puanlarla serum B12 vitamini düzeyi arasında negatif yönde istatistiksel anlamlı ilişki saptandı. Hastaların acil servis başvuru durumu ile Morisky tedavi uyum ölçeğinden alınan puanlar negatif yönde, Beck depresyon ölçeği puanlarıyla pozitif yönde istatistiksel olarak anlamlı ilişki saptandı. Hastaların Beck depresyon ölçeğinden aldıkları puanlar ile Morisky tedavi uyum ölçeğinden aldıkları puanlar arasındaki fark istatistiksel olarak anlamlıydı (p<0,001). Morisky tedavi uyum ölçeğine göre 3 gruba ayrılan hastaların Beck depresyon ölçeği puanları karşılaştırıldığında ise en az bir grup diğerlerinden istatistiksel olarak farklıydı. Yapılan ikili grup karşılaştırmalarında ise her grup diğerlerinden istatistiksel olarak farklıydı (p<0,001).
Sonuç: Hipoparatiroidi tedavisi hasta uyumu değerlendirilerek yönetilmelidir. Paratiroid hastalıklarının depresif bozuklukların olası bir nedeni olduğu akılda tutulmalıdır. Tedavi sürecinde ve ilgili klinik birimlere yönlendirmede gecikmeden gerekli müdahaleler yapılmalıdır.

Abstract:
Introduction and Aim: Hypoparathyroidism is a rare endocrine disease characterized by low or insufficient parathyroid hormone levels leading to hypocalcemia and hyperphosphatemia. Unipolar depressive disorder is an important public health problem associated with loss of work force and mortality. In our study, the effect of adherence to treatment on depressive mood in patients with hypoparathyroidism was investigated.
Material and Methods: Our study was planned as cross-sectional and was conducted with patients who applied to the outpatient clinics and clinical services of Erzincan Binali Yıldırım University Mengücek Gazi Training and Research Hospital between 15.11.2021 and 15.05.2022. After obtaining the patient's consent by the relevant doctors, serum parameters and urine tests used in the routine follow-up of hypoparathyroidism patients were requested. Eight questions in to evaluate patients' adherence to treatment and 21 questions from Beck Depression Scale to evaluate mood were asked to patients and all data were recorded.
Results: In our study, with treatment compliance, serum Ca+2, ALP and 24-hour urine calcium levels were positive; It was determined that there was a statistically significant negative correlation with serum phosphorus and Beck Depression Scale scores. A statistically significant negative correlation was found between the scores obtained from the Beck Depression Scale and the serum vitamin B12 level. A statistically significant correlation was found between the emergency service admission status of the patients and the scores obtained from the Morisky Treatment Adherence Scale in the negative direction, and with the Beck Depression Scale scores in the positive direction. The difference between the scores the patients got from Beck Depression Scale and the scores they got from Morisky Treatment Adherence Scale was statistically significant (p<0.001). When the Beck Depression Scale scores of the patients who were divided into 3 groups according to Morisky Treatment Adherence Scale were compared, at least one group was statistically different from the others. In the double group comparisons, each group was statistically different from the others (p<0.001).
Conclusion: Treatment of hypoparathyroidism should be managed by evaluating patient compliance. It should be kept in mind that parathyroid diseases are a possible cause of depressive disorders. Necessary interventions should be made without delay in the treatment process and in referral to the relevant clinical units.