Maden ve termik santral işçilerinin iş yükü ve ruhsal sağlık durumlarının değerlendirilmesi
Evaluation of workload and mental health status of mining and thermal power plant workers
Yazar: AYŞE ŞENTÜRK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AYŞE KUZU
Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / Ruh Sağlığı ve Psikiyatri Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Kömür madenciliği = Coal mining ; Madenci = Miner ; Madencilik = Mining ; Madencilik sektörü = Mining sector ; Psikiyatrik hemşirelik = Psychiatric nursing ; Ruh sağlığı = Mental health ; Termik santraller = Thermal power plants ; İş stresi = Job stress ; İş yükü = Workload ; İşçiler = Workers

Özet:
Bu çalışma yeraltı maden ocakları ve termik santral işçilerinin iş stresi, iş yükü,  iş kontrolü, sosyal destek düzeyleri ve genel sağlık durumlarının değerlendirilmesi amacıyla yapılmıştır. 
Tanımlayıcı ve ilişki arayıcı olarak yapılan çalışma 162 maden işçisi ve 158 termik santral işçisi ile tamamlanmıştır. Çalışmanın verileri Kişisel Bilgi Formu ve İsveç İş Yükü-Kontrol-Destek Anketi(İİYKD), Genel Sağlık Anketi  (GSA-12) ile toplanmıştır. Veriler SPSS 22.00 programı kullanılarak analiz edilmiştir. Verilerin analizinde tanımlayıcı istatistikler, Mann Whitney U test ve Spearman Korelasyon analizi kullanılmıştır.  
Maden ve termik santral işçilerinin GSA-12 ve İİYKD Anketi ölçek puanları karşılaştırıldığında maden işçilerinin genel sağlık, iş yükü, beceri kullanımı, iş kontrolü, iş stresi puanlarının yüksek ve gruplar arasındaki farkın istatistiksel olarak anlamlı olduğu (p<0,05); karar serbestliği ve sosyal destek puanlarında gruplar arasında anlamlı fark olmadığı belirlenmiştir (p>0,05). Katılımcıların ölçek puanları arasındaki ilişki incelendiğinde genel sağlık anketi puanları ile beceri kullanımı (r=-0,131 p=0,019); karar serbestliği  (r=-0,218 p<0,001); iş kontrolü  (r=-0,214 p<0,001) ve sosyal destek  (r=-0,403 p=0,001) puanları arasında negatif yönde; iş stresi  (r=0,243 p=0,001) arasında pozitif yönde anlamlı ilişki olduğu belirlenmiştir. 
Bu çalışmanın sonucunda her iki işçi grubunun da iş stresinin yüksek ve ruhsal yönden riskli olduğu ancak maden işçilerinin riskinin daha yüksek olduğu; beceri kullanımı, karar serbestliği, iş kontrolü, sosyal destek azaldıkça ve iş stresi arttıkça ruh sağlığına yönelik riskin arttığı belirlenmiş, ağır ve tehlikeli bu iş yerlerinde özellikle maden işçilerinin iş stresini azaltacak önlemlerin alınması ve ruh sağlığını korumaya yönelik çalışmalar yapılması önerilmiştir.

Abstract:
This study was conducted to evaluate the work stress, workload, work control, social support levels and general health status of workers in underground mines and thermal power plants.
The descriptive and correlational study was completed with 162 mine workers and 158 thermal power plant workers. The data of the study were collected with Personal Information Form and Swedish Workload-Control-Support Questionnaire (IIYKD), General Health Questionnaire (GHQ-12). The data were analyzed using the SPSS 22.00 program. Descriptive statistics, Mann Whitney U test and Spearman Correlation analysis were used in the analysis of the data.
When the General Health Questionnaire and Swedish Workload-Control-Support Questionnaire scale scores of mine and thermal power plant workers were compared, it was found that the general health, workload, skill use, job control, work stress scores of the mine workers were high and the difference between the groups was statistically significant(p<0,05). It was determined that there was no significant difference between the groups in the freedom of decision and social support scale scores  (p>0,05). When the relationship between the scale scores of the participants is examined, the general health survey scores and the negative correlation between skill use (r=-0,131 p=0,019); freedom of decision (r=-0,218 p<0,001); job control (r=-0,214 p<0,001) and social support (r=-0,403 p=0,001) scores; It was determined that there was a positive significant relationship between job stress  (r=0.243 p=0.001).
As a result of this study, it was found that both groups of workers had high job stress and psychological risk, but mine workers had a higher risk; It was determined that the risk for mental health increased as skill use, freedom of decision, job control, social support decreased and work stress increased. In these heavy and dangerous workplaces, it is recommended to take measures to reduce the work stress of mining workers and to carry out studies to protect mental health.
Key words: Mining, thermal power plant, work stress, mental health, psychiatric nursing