Tedarik zincirinde stokların yatay paylaşım ile modellenmesi ve yeni yatay paylaşım yaklaşımları
Modeling of inventory in supply chain with lateral transshipment and new lateral transshipment approaches
Yazar: BETÜL AYMAN
Danışman: DOÇ. DR. İBRAHİM DOĞAN
Erciyes Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Endüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Endüstri ve Endüstri Mühendisliği = Industrial and Industrial Engineering

Özet:
Günümüz tüketim dünyasında belirsiz müşteri taleplerine hızlı cevap verebilmek firmalar için en az maliyet kadar önemli bir hale gelmiştir. Üreticiden müşteriye doğru olan geleneksel hiyerarşik ürün akışına alternatif bayiler arasında ürün paylaşımına olanak sağlayan yatay paylaşım konusu son yıllarda önem kazanmıştır. Bu çalışmada bir tedarikçi ve n adet bayiden oluşan periyodik gözden geçirme modeline sahip iki aşamalı bir tedarik zinciri ele alınmıştır. Çalışma kapsamında ilk olarak bayilerin düzenli siparişlerini belirli aralıklarla verdiği bir periyodik gözden geçirme modeli önerilmiştir. Simülasyon çalışmaları, bu yaklaşım ile bayilerin birbirleri arasındaki ürün paylaşma eğiliminin arttığı ve daha iyi performans elde edildiğini göstermiştir. Tezin ikinci bölümünde yatay paylaşım için temin süresinin ihmal edilemediği durumlar için yatay paylaşım ve düzenli sipariş kararlarına eş zamanlı karar veren yeni yatay paylaşım politikaları geliştirilmiştir. Hem geleneksel periyodik gözden geçirme hem de önerilen periyodik gözden geçirme modeli üzerinde geliştirilen politikalar,  proaktif ve reaktif yatay paylaşım fikirlerinin karması olacak şekilde modellenmiştir. Bu şekilde bu iki paylaşım yaklaşımının bazı dezavantajlarından kaçınılmıştır. Ayrıca, tezin üçüncü bölümünde, envanter yönetiminde yatay paylaşım yaklaşımı takviyeli öğrenme metotlarından Q-Öğrenme ve R-Öğrenme algoritmaları ile modellenmiştir. Tedarik zinciri maliyetlerinin toplamını en aza indirmesi için geliştirilen tüm yatay paylaşım yaklaşımlarının performansı, yatay paylaşımın olmadığı durum ve üzerinde yapılan iyileştirmeler ile literatürde önerilen SLA politikasıyla karşılaştırılmıştır. Bunun için talep değişkenliği, temin süreleri, maliyet oranları gibi tedarik zinciri parametrelerinin farklı seviyeleri ile oluşturulan senaryolar ile simülasyon çalışmaları yapılmıştır. Elde edilen sonuçlar önerilen modellerin daha iyi performans verdiğini göstermiştir.

Anahtar Kelimeler: Tedarik zincirinde envanter yönetimi; yatay paylaşım; metasezgiseller ile optimizasyon; takviyeli öğrenme metotları

Abstract:
In today's consumption world, to be able to respond quickly to uncertain customer demands has become as important as cost. By allowing to share products among retailers, the issue of lateral transshipment developed as an alternative to the traditional hierarchical product flow which is from producer to customer, has gained importance in recent years. In this study, a two-stage supply chain consisting of suppliers and n dealers with a periodic review model is discussed. A periodic review system was proposed in which the retailers order to supplier at certain intervals. Simulation studies have shown that this approach increases the tendency of retailers to share products and this brings better performance. In the second part of the thesis, new lateral transshipment policies have been developed which determine regular order and transshipment quantities simultaneously for nonnegligible transshipment lead times. The policies developed both on the traditional and on the proposed periodic review model are modeled to be the mix of proactive and reactive transshipment ideas. In this way, some disadvantages of these two sharing approaches have been avoided. In the third part of the thesis, lateral transshipment is modeled by Q-Learning and R-Learning algorithms of reinforcement learning methods. The performance of all lateral transshipment  approaches developed to minimize the sum of the supply chain costs was compared with no-lateral transshipment and the SLA policy proposed in literature with some modifications on it. Simulation studies were carried out with scenarios created by different levels of supply chain parameters such as demand variability, supply times, cost ratios. The results showed that all proposed models have better performance.

Anahtar Kelimeler: Inventory management in supply chain; Lateral transshipment; Optimization with metaheuristics; Reinforcement learning methods