Sakız (Pistacia lentiscus Var. Chia) fidan üretim tekniklerinin maliyet analizi
Cost analysis of treasure tree (Pistacia lentiscus Var. Chia) seedling production techniques
Yazar: YAVUZ SELİM SAĞLAM
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ TAYYİBE ALTUNEL
Kastamonu Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Orman Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Ormancılık ve Orman Mühendisliği = Forestry and Forest Engineering

Özet:
Bu çalışmada Pistacia. lentiscus var. chia fidan üretimi için en uygun yöntemler değerlendirilmiş, üretim yöntemlerinin her biri için safha maliyet analizleri yapılarak birim maliyetler bulunmuştur. En düşük maliyetle en az anaç kullanılarak en kısa zamanda en fazla miktarda üretimin hangi yöntemle yapılabileceği araştırılmıştır.

Aşılama ile fidan üretim yöntemlerinde kalem aşısı, bindirme aşı ve göz aşısı yapılmış; en yüksek aşı tutma oranının kalem aşısında (%20) olduğu ve aşı fidan birim maliyetinin 56,51 TL olduğu tespit edilmiştir. Yapılan safha maliyet analizinde fire oranının çok yüksek olması ve bakım masraflarının maliyeti artırması nedeniyle fidan üretim birim maliyetinin çok yüksek olduğu tespit edilmiştir. Dolayısıyla yapılan tüm aşılama çalışmaları harcanan emek ve masrafın karşılığını vermemektedir. 

Çelikle üretim yöntemi ile yapılan fidan üretim çalışmalarında başarı oranının % 50, fidan birim maliyetinin 21,93 TL olduğu tespit edilmiş, yapılan safha maliyet analizinde fire oranının %50 olması ve bakım masraflarının maliyeti yükseltmesi nedeniyle, köklendirme maliyetinin düşük olmasına rağmen, çelikle üretim birim maliyetinin havai köklendirmeye oranla daha yüksek olduğu ancak havai köklendirmeye alternatif olarak sakız fidanı üretimine uygun olduğu görülmüştür.

Havai köklendirme yöntemi ile yapılan fidan üretim çalışmalarında başarı oranının %98, fidan birim maliyetinin 15,50 TL olduğu tespit edilmiş, yapılan safha maliyet analizinde bakım masraflarının olmaması ve fire oranının çok düşük olması birim maliyetin düşük olmasını sağlamıştır. Havai köklendirme yönteminin fidan seri üretimine en uygun yöntem olduğu, en kısa zamanda en az emek ve masrafla en fazla sayıda fidan üretiminin bu yöntemle yapılabileceği belirlenmiştir.

Abstract:
In this thesis Pistacia lentiscus var. chia, the most suitable methods for seedling production were evaluated and stage cost analysis was performed for each of the production methods and the unit costs were found. The method of producing the most amount of production in the shortest time by using the least rootstock at the lowest cost was investigated.

Pen vaccine, thrust vaccine and eye vaccine were used in seedling production methods by grafting. The highest vaccine holding rate of these methods was found to be 20% in the pen vaccine and the unit cost of seedlings was 56,51 TL. In the stage cost analysis, it was found that the unit cost of seedling production was very high due to the high waste rate and the maintenance costs. Therefore, all vaccination studies do not provide for the labor and costs spent.

The success rate was determined as 50% and the unit cost of seedlings was 21,93 TL. In the phase cost analysis of this method, although the waste rate is 50% and maintenance costs increase the cost, although the rooting cost is low, it is seen that the unit cost of production with steel is higher than the overhead rooting but it is suitable for gum sap production as an alternative to overhead rooting.

The success rate was 98% and the unit cost of seedlings was 15,50 TL. In the phase cost analysis of this method, there is no maintenance costs and the waste rate is very low, so that the unit cost is low. It has been determined that overhead rooting method is the most suitable method for mass production of seedlings and that the maximum number of seedlings can be produced with minimum effort and cost in the shortest time.