Dünyadaki değerli metal hesapları uygulamaları ve Türkiye'deki katılım bankalarına öneriler
Precious metal accounts applications in the world and suggestions for participation banks in Turkey
Yazar: MAHMUT OVALI
Danışman: DOÇ. DR. YUSUF DİNÇ
İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İslam Ekonomisi ve Finansı Ana Bilim Dalı / Uluslararası Finans ve Katılım Bankacılığı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Bankacılık = Banking
Dizin: Alım-satım = Sale and purchase ; Bakır = Copper ; Değerli metal sektörü = Precious metal industry ; Katılım bankacılığı = Participation banking ; Kıymetli madenler = Precious metals

Özet:
Kıymetli madenler geçmişten günümüze takas aracı, madeni para, fiziki birikim aracı ve yatırım enstrümanı olarak kullanılmasının yanı sıra sanayi faaliyetlerinde hammadde ve gündelik yaşamımızda ziynet eşyası olarak da kullanılmıştır. Ülkelerin savaşta ve barışta kullandığı önemli bir enstrüman olan altın Dünya üzerinde geçer akçe olarak bilinen bir kıymetli madendir. Gümüş, platin, paladyum, bakır ve nikel gibi kıymetli metallerde hem yatırım aracı olarak hem de sanayide kullanılmaktadır.  
Bankalar, ticari ve bireysel hesaplarda kıymetli madenlerin alım-satım işlemlerini gerçekleştiren finans kuruluşlar olarak günümüzde birçok çeşit kıymetli maden hesapları açmaktadırlar. Katılım Bankaları ayrıca bu tür işlemleri yaparken Mevduat Bankalarından farklı olarak İslami kurallar çerçevesinde, bir finansal düzen içerisinde kalarak faaliyet göstermektedirler. Dünya üzerinde birçok banka ve finans kuruluşları kıymetli maden alım satım işlemi yapmaktadır. Türkiye dışında faaliyet gösteren bu bankalar Türkiye'deki açılan hesaplar haricinde alternatif oluşturabilecek kıymetli maden işlemleri yapmaktadır. Çalışmamızda Türkiye'deki yastık altı fonların da incelenerek, Türkiye'deki finans kuruluşlarının kıymetli maden faaliyetleri incelenmiş, yurtdışındaki faaliyet gösteren kuruluşlarının alternatif metal ve bakır işlemleri, ülkemizdeki bankaların ilgili birimlerinden görüşler de alınarak öneri olarak sunulmuştur. 141 kişiyle yapılan anket çalışmasının sonuçları, anketin geçerlilik ve güvenilirlik çalışmaları SPSS 25.0 programında yapılmıştır. Açımlayıcı faktör analizinde KMO, Barlett ve madde faktör yük değerlerine bakıldıktan sonra binişik madde olmadığından dolayı herhangi bir madde atımı gerçekleştirilmemiştir. Daha sonra maddelerin madde ayırt edici indeksi incelenmiştir. Herhangi bir sorunla karşılaşılmamıştır. Anketin geçerlilik güvenilirlik çalışmasından sonra 2 grubun karşılaştırılması t testi, 2'den fazla grubun karşılaştırılmasında tek yönlü varyans analizi kullanılmıştır. Alternatif hesap olarak bakır hesabına yönelik olumlu görüşler anketinde eğitim düzeyine göre olumlu sonuca ulaşılmıştır.
Anahtar Kelimeler: Kıymetli Maden, Alternatif Hesaplar, Bakır Hesabı

Abstract:
Since the dawn of time, precious metals have been used as barter, specie, accumulation tool and an investment instrument alongside its use as as raw materials in industry and jewelery in our daily life. Gold is indeed a precious metal and a valid coin in the world that has been widely used by states in both war and peace. Precious metals such as silver, platinum, palladium, copper and nickel are also used both as an investment tool and in industry. Banks, in their capacity as financial institutions that carry out the transactions of precious metals in commercial and individual accounts,  open various kinds of precious metal accounts today. Unlike Deposit Banks, Participation Banks also operate within the framework of Islamic rules alongside the financial system while performing such transactions. Numerous banks and financial institutions around the world are trading precious metals. Some of these Banks that operate outside of Turkey partake in alternative precious metal transactions beyond the scope of the accounts opened in Turkey. In our study, the precious metal activities of the financial institutions in Turkey have been  examined by examining the savings funds that are not included in the banking system in Turkey, and the alternative metal and copper transactions of the financial institutions operating abroad were presented as a suggestion by taking the opinions from relevant departments of the banks in our country. The results of the survey conducted with a sample of 141 people and its validity and reliability studies were conducted in the SPSS 25.0 program. In the exploratory factor analysis, no item was discarded after examining the KMO, Bartlett and item factor load values because there was no overlapping item. Then, the item discrimination index of the items was examined. No problem has been encountered. After the validity and reliability study of the survey, the t-test was used for the comparison of two groups and the one-way analysis of variance for the comparison of more than two groups. In the positive opinions survey for a copper account to be an alternative account, a positive result was obtained according to the education level.

Key Words: Precious Metal, Alternative Accounts, Copper Accounts