Rolandik epilepsi ve baş ağrısı şikâyeti olan pediatrik hasta grubunda korpus kallozum boyutlarının karşılaştırılması ve iki grup arasında anlamlı farklılık olup olmadığının araştırılması
Comparison of corpus callosum sizes in pediatric patients with rolandic epilepsy and headache and investigation of whether there was a significant difference between the two groups
Yazar: ONUR KOCAMAN
Danışman: PROF. DR. HANDAN GÜLERYÜZ UÇAR
Dokuz Eylül Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Radyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Radyoloji ve Nükleer Tıp = Radiology and Nuclear Medicine

Özet:
Giriş ve Amaç: Epileptik nöbet, serebral korteksteki nöronların anormal biçimde, aşırı ya da senkronize deşarjları sonucu oluşan klinik bir durumdur ve dünyada en sık görülen nörolojik hastalıklardan biridir. Rolandik Epilepsi, pediatrik olgularda en sık rastlanan benign fokal epilepsi sendromudur. EEG'de sentrotemporal ya da rolandik bölge olarak adlandırılan bir lokalizasyonda fokal negatif difazik diken dalgalarının görülmesi tipik bir bulgudur. Birçok hastada detaylı anamnez ve karakteristik EEG bulgularıyla RE tanısı konulabilmektedir. Korpus kallosum, her iki serebral hemisferi birbirine bağlayan en geniş komisural lif yolağıdır. Literatürde, korpus kallozumun morfometrisi ile ilgili birçok çalışma bulunmaktadır. Ancak RE tanılı hastalarda CC morfometrik incelenmesi ve hastalık arasındaki ilişki hakkında henüz bir çalışma bulunmamaktadır. Bu çalışmada, RE hastalarında korpus kallozumun morfometrik ölçümlerinde segmental farklılıkların olup olmadığının araştırılması amaçlanmaktadır.

Gereç ve Yöntem: Çalışmamızda, 17.03.2008 - 27.12.2022 tarihleri arasında PACS arşivinde beyin Manyetik Rezonans görüntülemesi bulunan Rolandik Epilepsi tanısı almış hastalar ve baş ağrısı şikayetiyle hastanemize başvuran pediatrik olgular retrospektif olarak tarandı. Çalışmaya dahil edilme kriterlerini karşılayan 78 hastanın beyin Manyetik Rezonans görüntülemeleri incelendi. Aynı şekilde, nörolojik bir tanısı olmayan sağlıklı 131 bireyin de baş ağrısı şikayetiyle başvurduklarında beyin Manyetik Rezonans görüntülemeleri incelendi. Her iki grupta, T1 ağırlıklı orta sagital kesitli MRG görüntülerinde korpus kallozumun genu, korpus, splenium ve

anteroposterior (A-P) çapları, çevresi ve alanı ölçüldü. Elde edilen veriler istatistiksel olarak analiz edildi.

Bulgular: Çalışmaya 78 hasta katıldı, bunlardan 44'ü erkek ve 34'ü kadındır. Ayrıca çalışmaya 131 baş ağrısı olan sağlıklı olgu dahil edildi; bunlardan 81'i kadın ve 50'si erkektir. Rolandik Epilepsi grubunda, korpus kallozumun anteroposterior (AP) uzunluğu ve çevresi, baş ağrısı grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı derecede küçük bulundu (p<0.05). Ancak daha sonra Rolandik Epilepsi ve baş ağrısı gruplarını 1-6, 7-12 ve 13-18 yaş aralıklarına ayırdığımızda yapılan analizde, bu iki grup arasında her üç yaş aralığında da korpus kallozum ölçümlerinde istatistiksel olarak anlamlı farklılık gözlenmedi. Ayrıca çalışmamızda, korpus kallozum ölçümlerinin cinsiyetler arasında farklılık göstermediği ve yaşla birlikte artış gösterdiği bulundu.

Sonuç: Çalışmamızda, Rolandik Epilepsi tanılı hastaların korpus kallozumun anteroposterior (AP) uzunluğu ve çevresi, baş ağrısı grubuna göre küçük bulundu. Ancak daha sonra her iki grubu 1-6, 7-12 ve 13-18 yaş aralıklarına ayırdığımızda kallozal morfometrik ölçümler açısından fark bulunmadı. Başlangıçta AP ve çevre uzunluğunun Rolandik Epilepsi hastalarında küçük çıkmasının nedeni, baş ağrısı grubunun yaş ortalamasının daha büyük olmasından kaynaklanıyor olabilir. Bu nedenle, morfometrik verilerin analizi, geçerliliğinin doğrulanabilmesi ve referans değerlerin elde edilebilmesi amacıyla, daha büyük hasta gruplarıyla ve standardize ölçüm metodlarıyla tekrarlanabilir çalışmalara ihtiyaç vardır.

Abstract:
Introduction and Objective: An epileptic seizure is a clinical condition that occurs as a result of abnormal, excessive, or synchronized discharges of neurons in the cerebral cortex, and it is one of the most common neurological disorders worldwide. Rolandic Epilepsy (RE) is the most frequently encountered benign focal epilepsy syndrome in pediatric cases. The presence of focal negative diphasic sharp waves in the electroencephalogram (EEG), localized in the centrotemporal or rolandic region, is a typical finding. In many patients, the diagnosis of RE can be made based on detailed medical history and characteristic EEG findings. The corpus callosum (CC) is the largest commissural fiber pathway that connects both cerebral hemispheres. In the literature, several studies have been conducted on the morphometrics of the corpus callosum. However, there is currently no study investigating the morphometric analysis of the CC and its relationship with RE. This study aims to investigate whether there are segmental differences in the morphometric measurements of the corpus callosum in RE patients.

Materials and Methods: In our study, patients diagnosed with Rolandic Epilepsy and pediatric cases presenting with complaints of headache, with brain Magnetic Resonance Imaging (MRI) available in the Picture Archiving and Communication System (PACS) archive between March 17, 2008, and December 27, 2022, were retrospectively screened. The brain MRIs of 78 patients who met the inclusion criteria were examined. Similarly, brain MRIs of 131 healthy individuals without a neurological diagnosis who presented with complaints of headache were also examined. In both groups, the genu, body, splenium, and anteroposterior (A-P)

diameters, perimeter, and area of the corpus callosum were measured on T1-weighted mid-sagittal MR images. The obtained data were statistically analyzed.

Results: A total of 78 patients participated in the study, with 44 being male and 34 being female. Additionally, 131 healthy cases with complaints of headache were included in the study, consisting of 81 females and 50 males. In the Rolandic Epilepsy group, the anteroposterior (AP) length and perimeter of the corpus callosum were found to be statistically significantly smaller compared to the headache group (p<0.05). However, subsequent analysis performed by dividing the Rolandic Epilepsy and headache groups into three age ranges (1-6, 7-12, and 13-18 years) did not reveal statistically significant differences in corpus callosum measurements between the two groups in all three age ranges. Furthermore, our study found that corpus callosum measurements did not differ between genders and showed an increase with age.

Conclusion: In our study, the anteroposterior (AP) length and perimeter of the corpus callosum were found to be smaller in patients diagnosed with Rolandic Epilepsy compared to the headache group. However, subsequent analysis by dividing both groups into three age ranges (1-6, 7-12, and 13-18 years) did not reveal any differences in callosal morphometric measurements. The initial smaller AP length and perimeter in Rolandic Epilepsy patients may be attributed to the higher mean age of the headache group. Therefore, further reproducible studies with larger patient groups and standardized measurement methods are needed to validate the morphometric data and obtain reference values.