Ergenlerde görülen kural dışı davranışların aile işlevelliği, aile risk faktörleri ve yaşam kalitesi açısından incelenmesi
Investigation of adolescent delinquency in terms of family functioning, family risk factors and quality of life
Yazar: FATOŞ BULUT
Danışman: PROF. DR. TURAN AKBAŞ
Çukurova Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Aile içi ilişkiler = Family relations ; Aile işlevleri = Family functions ; Ergenler = Adolescents ; Ergenlik problemleri = Adolescence problems ; Kuraldışı davranışlar = Exeptinal behavious ; Yaşam kalitesi = Quality of life ; Çocuk davranışları = Child behavior

Özet:
Bu araştırmada 14-18 yaş aralığında bulunan ergenlerde görülen kuraldışı davranışların aile işlevselliği, aile risk faktörleri (anne-babanın alkol kullanma durumu, ev içi şiddet, ebeveyn çatışması,?) ve yaşam kalitesi (yüksek-düşük) açısından incelenmesi amaçlanmıştır.Araştırma 9, 10, 11 ve 12. sınıfa devam eden 695 lise öğrencisi ile gerçekleştirilmiştir. Öğrencilerin kuraldışı davranış düzeylerine ilişkin veriler ?Kuraldışı Davranış Ölçeği? (Kaner, 2001), aile işlevselliğine ilişkin veriler ?Aile Değerlendirme Ölçeği? (Bulut, 1990), aile risk faktörlerine ilişkin veriler araştırmacı tarafından hazırlanan ?Aile Risk Faktörleri Anketi?, kişisel ve ailesel özelliklere ilişkin veriler araştırmacı tarafından hazırlanan ?Kişisel Bilgi Formu?, yaşam kalitesi düzeylerine ilişkin veriler ise ?Kindl Yaşam Kalitesi Ölçeği? ( Ravens-Sieberer ve Bullinger, 1998) kullanılarak elde edilmiştir. Verilerin analizinde parametrik olmayan testlerden Mann Whitney U Testi ve Kruskal Wallis' ten yararlanılmıştır.Araştırmadan elde edilen bulgulara göre; problem çözme, iletişim, roller, duygusal tepki verebilme, gereken ilgiyi gösterme, davranış kontrolü ve genel işlevler açısından sağlıksız işlev gösteren aileye sahip ergenler, sağlıklı işlev gösteren aileye sahip ergenlere kıyasla kuraldışı davranışları daha yüksek oranda göstermektedir.Bunun yanında geniş aileye sahip olan, anne-baba eğitim düzeyi yüksek olan, gelir düzeyi yüksek olan, anne-babası alkol kullanan, anne-babası sık sık kavga eden, aile içi şiddet gören, anne-babasından ilgi, sevgi görmeyen, ebeveyni otoriter tutuma sahip, ailesinde ruhsal hastalığa sahip kişi ya da kişiler olan, ailesinde herhangi bir suçtan ceza almış kişi ya da kişiler olan ve yaşam kalitesi düşük olan ergenler arasında kuraldışı davranışların görülme sıklığı daha fazla bulunmuştur. Buna karşın, anne babaların birliktelik durumuna göre ve ailenin göç etme durumuna göre ergenlerin kural dışı puanları arasında anlamlı farklılık bulunmamıştır.Anahtar Sözcükler: Ergenlik, kural dışı davranış, aile işlevleri, risk faktörü, yaşam kalitesi

Abstract:
In this research, delinquency of adolescents at 14-18 years old was aimed to investigate interms of family functioning, family risk factors (marital conflict, domestic violence, alcohol abuse in family?) and quality of life (high-low). Datas was collected with 695 high school student (9, 10, 11, 12 grades). Datas of adolescent delinquency levels were collected by means of ?Delinqueny Scale? (Kaner, 2001) and datas of family functioning was collected by means of ?Family Assesment Device? (Bulut, 1990). Datas of family risk factors ?Family Risk Factors Inqury?, personal and parental charactaristics was collected by means of ?Personal Inqury Form? prepared by researchers. Datas of quality of life means of ?Kiddo Kindl Quality of Life Questioner? (Ravens-Sieberer ve Bullinger, 1998). Mann Whitney U Test and Kruskal Wallis Test are non parametrik data analyses. Techniques were utilized for data analyses. Results indicated that there is a significant relationship between difference delinquence level and problem solving, communication, roles, emotional responce, gereken ilgiyi gösterme, davranış kontrolü ve general fonctions of family.In addition, there is a significant relationship between difference delinquence level and large size of family, parental educational level, sosyo-economic level, alcohol abuse in parents, marital conflict, domestic violence, neglect, parental autorterian style, mental disorders in the family and offender person in the family and quality of life. Even though, no significant relationship was found between delinquency levels and immigration, parental togetherness.Keywords: Adolescence, delinquency behavior, family funtion, risk factors, quality of life.