Beliren yetişkinlerde bilinçli farkındalık temelli psikoeğitim programının belirsizliğe tahammülsüzlük ve bilişsel esnekliğe etkisi /
Yazar: AYŞE ALP
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ CEMRE ERTEN TATLI
Hasan Kalyoncu Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Belirsizliğe tahammülsüzlük = Intolerance of uncertainty ; Bilinçli farkındalık = Mindfulness ; Bilişsel esneklik = Cognitive flexibility ; Genç yetişkinler = Young adult ; Psiko-eğitim programı = Psycho-educational program ; Ölçekler = Scales

Özet:
Bu araştırmada beliren yetişkinlere yönelik hazırlanan Bilinçli Farkındalık Temelli Psikoeğitim Programının bilişsel esnekliğe ve belirsizliğe tahammülsüzlüğe etkisi incelenmiştir. 
Araştırmanın çalışma grubunu Türkiye'nin farklı şehirlerinde yaşayan "21-28" yaş arası üniversite 3. ve 4. sınıf öğrencileri oluşturmaktadır. Çalışmaya toplamda 4 erkek 14 kadın olmak üzere 18 kişi katılmıştır. Örneklem seçiminde seçkisiz örnekleme yöntemlerinden basit seçkisiz örnekleme yöntemi kullanılarak 9 kişi deney, 9 kişi ise kontrol grubuna atanmıştır. Araştırmada psikoeğitim programından önce kontrol ve deney gruplarına araştırmada kullanılan değişkenlerin ölçümünün yapılması amacıyla ön test yapılmıştır. Programın etkiliğinin değerlendirilmesi amacıyla psikoeğitim programı uygulandıktan sonra katılımcılara son test uygulanarak değerlendirme yapılmıştır. Çalışmada ön test-son test ve kontrol gruplu deneysel desen kullanılmıştır. 
      Araştırmada katılımcılara "Belirsizliğe Tahammülsüzlük Ölçeği" ve "Bilişsel Esneklik Ölçeği" uygulanmıştır. Deney ve kontrol grubuna ön test yapıldıktan sonra yalnızca deney grubuna 8 hafta boyunca, haftanın 1 günü, 1 saat psikoeğitim programı uygulanmıştır. Programın etkililiğini değerlendirmek amacıyla oluşturulan kontrol gurubuna herhangi bir müdahalede bulunulmamıştır. Ardından hem deney hem de kontrol grubundan son test verileri toplanmıştır. 
      Son olarak kontrol grubundan izleme puanları alınarak programın etkililiği değerlendirilmiştir. Araştırmanın verileri ilişkisiz ölçümler için T-testi, ilişkili ölçümler için T- testi ve ilişkili ANOVA ile SPSS 26 paket programı ile analiz edilmiştir Bulgulara göre psikoeğitime katılan beliren yetişkinlerin bilişsel esnekliklerinde artış yaşanırken kontrol gurubundaki katılımcıların bilişsel esneklik düzeylerinde herhangi bir fark görülmediği gözlemlenmiştir. Aynı zamanda deney grubundaki katılımcıların belirsizliğe tahammülsüzlüklerinde de azalma olduğu gözlemlenirken kontrol grubunda anlamlı bir farklılık görülmemiştir. Deney gurubundaki bilişsel esneklik ön test, son test ve izleme toplam puanları incelendiğinde her üç ölçümünde de artış olduğu gözlemlenirken belirsizliğe tahammülsüzlük ön test, son test ve izleme toplam puanları arasında bir azalma olduğu görülmüştür. Bu bulgulara göre psikoeğitim programının beliren yetişkinlerde bilişsel esneklik ve belirsizliğe tahammülsüzlük üzerinde etkili olduğu söylenebilir.

Abstract:
In this study, the effect of mindfulness-based psychoeducation program on cognitive flexibility and intolerance to uncertainty was examined. The study group consisted of 3rd and 4th year university students between the ages of 21-28 living in different cities of Turkey. A total of 18 students, 4 men and 14 women, participated in the study. Participants were assigned into experimental (n=9) and control groups (n=9) by using the simple random sampling method. In the research, pre-test, post-test and experimental design with control group, which requires measurement, was applied to control and experimental groups.
"Intolerance of Uncertainty Scale" and "Cognitive Flexibility Scale" were applied to the participants. After pre-testing the experimental and control groups, only the experimental group was given a 1-hour psychoeducation program once a week during 8 weeks. No intervention was given to the control group, which was created to evaluate the effectiveness of the program. Then, post-test data were collected from both the experimental and control groups.
Finally, the effectiveness of the program was evaluated by follow up cores from the control group. The data of the study were analyzed with T-test for independent samples measures, T-test for dependent measures, and SPSS 26 package program with related ANOVA. According to the findings, it was observed that there was no difference in the cognitive flexibility levels of the participants in the control group, while there was an increase in the cognitive flexibility level of emerging adults who participated in psychoeducation program. At the same time, it was observed that there was a decrease in the intolerance of uncertainty of the participants in the experimental group, while no significant difference was observed in the control group. When the cognitive flexibility pre-test, post-test and monitoring total scores in the experimental group were examined, it was observed that there was an increase in all three measures, while a decrease was observed in the intolerance of uncertainty pre-test, post-test and monitoring total scores. According to these findings, it was seen that the psychoeducation program was effective on cognitive flexibility and intolerance of uncertainty level of emerging adults.