Marmara gölünün (Salihli) zooplanktonu üzerinde araştırmalar /
Yazar: M. RUŞEN USTAOĞLU
Danışman: PROF.DR. SÜLEYMAN BALIK
Ege Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 1989
Konu: Biyoloji = Biology
Dizin: Göller = Lakes ; Hidrobiyoloji = Hydrobiology ; Marmara Gölü = Marmara Lake ; Türkiye = Türkiye ; Zooplanktonlar = Zooplanktons

Özet:
146 VI. ö Z E T Bu araştırmada, Marmara Gölü'nün fiziksel ve kimyasal özellikleri, yıl içindeki aylık değişimleri ile detaylı ola rak belirlenmeye ve gölün biyolojik verimliliğinde temel rol oynayan zooplanktonun tür ve populasyon zenginliği or taya konulmaya çalışılmıştır» Marmara Gölü, alüvyon baraj gölleri grubundan olup, su ları daima tatlı özelliktedir* Söz konusu göl, deniz sevi- yesinden 75 m yükseklikte bulunan, yüzey alanı 45 km ve maksimum derinliği 3.5 m civarında olan bir ova gölü duru mundadır,, Göl, kuzeybatısındaki Kum çayı ve doğusundaki Demirköprü barajından gelen iki ana su kaynağı ile hislenmekte, buna karşın güney ucundaki bir regülatör tarafından da suları düzenli olarak Gediz nehrine boşaltılmaktadır. Gölün özellikle kuzey kıyılarını Phragmites australis toplulukları çevrelemekte, diğer kesimlerinde ise sucul bit kiler çok zengin bir topluluk oluşturmaktadır. Gölün tabanı genellikle kalın bir çamur tabakası ile ör tülü olmasına rağmen, bazı bölgeleri ise kumlu ve çakıllı bir özellik taşımaktadır. Göl morfometrik yönden holomiktik, tempera tür yönünden ise ılıman göller grubuna dah'il olup, dimiktik bir karakter taşımaktadır. Gölde, su sirkülasyonu yılda iki defa, ilkba har ve sonbaharda gerçekleşmektedir.147 Yüzey suyu yıllık tempera tür değişimlerinin 2,4-28. 8°C; berraklık değerlerinin 5-325 cm; pH değişimlerinin 7,0-9.5; sudaki çözünmüş oksijen miktarlarının 8,0-15 oO mg/1 ve geçici sertliğinin 1.40-10o36°d arasında olduğu tespit edil miştir, Nutrientlerin yıllık değişimlerinin, nitrit için 0,71- 30,4 Ug/1, nitrat için 0,00-141.71 ug/1, amonyum için 6.30- 174.50 ug/1 ve fosfat içinde 0,00- 284.89 ug/1 arasında olduğu saptanmıştır. Ayrıca, göl suyunun ^ N/P oranları da incelenmiş ve bu değerler minimum 0,3 il® maksimum 33809 olarak bulunmuştur, Marmara Gölündeki zooplanktonik organizmaların Cladocera. Copepodat Rotifera ve Ostracoda gruplarından oluştuğu orta ya konmuştur. Gölde, rotif erlerden 18 (Platyias quadricornis. Bra chi onus urceolaris. Brachionus calyciflorus. Kerata İla quadra ta. Euchlanis sp.. Mytilina ventralis. Trichotria pocil- lum, Lecane luna. Monostyla guadridentata. Scaridium longica- udum. Trichocerca sp.. Svnchaeta sp,. Polyarthra ma.lor. Asplanchna priodonta. Testudinella patina. Conochilus uni cornis. Hexarthra mira. Rotaria neptunia): kladoserlerdan 10 (Diaphanosoma brachyurum. Daphnia magna. Daphnia longi- spina. Ceriodaphnia quadrangula. Scapholeberis mucronata. Bosmina longirostris. Macrothrix laticornis. Alona guttata. Dunhevedia crassa. Chydorus sphaericus); kopepodlardan 4 (Eucyclops serrulatus. Cyclops vieinus. Arctodiaptomus148 sali cms, Canthocamptus staphylinus)ve o stra kotlardan. 1 (Eucypris cf. lill.jeborgi) olmak üzere, toplam 33 tür tea- pit edilmiştir. Saptanmış olan bu türlerden Arctodiaptomus salinus. Asplanchna priodonta ve Daphnia longispina hariç, diğerle rinin bu göl için yeni kayıt olduklarını; Scaridium longi- caudum. Polyarthra major. Conochilus unicornis. Rot aria neptunia. Alona guttata ve Dunhevedia crassa türlerinin ise içsularımızdan ilk defa bildirilmiş olabileceklerini söyleyebiliriz. Zooplanktonik organizmaların, genelde ilkbahar sonu ile yaz ayları boyunca maksimum birey sayılarına ulaştıkları ortaya konmuş ve gruplar arasındaki dominansi durumlarının büyükten küçüğe doğru Cladocera. Copepoda ve Rotifera şek linde sıralandığı saptanmıştır. Marmara gölü morf ometrisi, kimyasal yapısı, fitoplankton, zooplankton, bentik ve balık faunasındaki indikatör türleri yönüyle eutrof (verimli) göller grubuna dahil edilmektedir*

Abstract:
149 VII o SUMMARY la this investigation, physical and chemical character istics of Marmara Lake are established together with their monthly variations; zooplanktonic species and population densities, which play a basic role in the lake's biological productivity, are also established. Marmara Lake is of the type of aluvial dam lake with year-long fresh water. It's altitude is 75 meters, surface 2 area 45 km s and maximum depth is around 3.5 meters*, Kum Brook from the northwest and Demirköprü Dam from the east feed the lake, while it regularly drains by means of a regulator at it's south end into the Gediz River. A dense Phragmites australis communities borders the lake's northern part and the remaining parts are covered by a rich aquatic flora. While the lake bottom is generally covered by a thick layer of mud, some parts exhibit a sandy-gravelly character* The lake is morfometrically holomictic, temperature-wise of temperate type and exhibit a dimictic character. The circulation period of the lake is twice a year in the spring and fall. The yearly temperature variation is established as 204- 28.8°C; transparency 5-325 cm; pH variation 7«0-9o5; dissol ved oxygen 8,0-15.0 mg/1 and temporary hardness 1. 40-10. 36°d. The yearly variation in nutrient levels are established150 as follows: nitrite 0o71-30.4 ug/1; nitrate 0o00-141o71 ug/ 1; ammonium 6.30-174.50 ug/1 and phosphate 0o00-284o89 ug/1. Furthermore, the^N/P ratios of the lake water are also in vestigated with min-max results of 0o3-338"9. The planctonic fauna of Marmara Lake consists of Cladooera. Copepoda, Rotifera and Ostracoda groups. A total of 33 spe cies ( 18 rotifers: Platyias quadricornis. Bra chi onus urce- olaris. Brachionus calyciflorus. Keratella quadrata. Euchlanis bp.. Mytilina ventralis. Trichotria pocillum. Lecane luna. Monostyla quadridentata. Scaridium longicaudum. Trichocerca sp» » Synchaeta sp.. Polyarthra ma.jor, Asplanchna priodonta. Testudinella patina. Conochilus unicornis. Hexarthra mira. Rotaria neptunia: 10 cladocerans: Diaphanosoma brachyurum. Daphnia magna. Daphnia longispina. Ceriodaphnia quadraagula. Scapholeberis mucronata. Bosmina longirostris. Macrothrix laticomis. Alona guttata. Dunhevedia crassa. Ohydorus sphaericuB; 4 copepods: Eucy clops serrulatus. Cyclops vicinus. Arctodiaptomus salinus. Canthocamptus staphylinus and 1 ostracods: Eucypris cf, lill.jeborgi) co -exist in the lake waters o Of these established species, excepting Arctodiaptomus salinus. Asplanchna priodonta and Daphnia longispina. the remaining are new records for this lake, while Scaridium longicaudum. Polyarthra ma,1ort Conochilus unicornis. Rotaria neptunia. Alona guttata and Dunhevedia crassa most probably are new records from our inland aquatic systems.151 Zooplanktonic organisms generally reach maximal individu al numbers during late spring and summer months. The dominancy state is found to be from cladooerans to copepods and rotifers, Marmara Lake is included into the eutrophic (productive) lakes from the viewpoint of it's morphometry, chemical com position and it's indicator species belonging to the phyto- plankton, zooplankton, benthic and fish fauna groups»