Küreselleşme ve geleneksel Türk sporları
Globalization and traditional turkish sports
Yazar: MEHMET FATİH KARAHÜSEYİNOĞLU
Danışman: PROF. M. TAYFUN AMMAN
Marmara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2007
Konu: Sosyoloji = Sociology ; Spor = Sports

Özet:
?letisim teknolojilerinin gelismesine bağlı olarak siyasal, ekonomik ve kültürelyönden iliskilerin sıklasması olarak ifade edilen küresellesme süreci, makro değisimlereneden olmaktadır. Bu süreçte bazı sporlar küresel boyutlara ulasarak diğer sporlardanfarklı nitelikler kazanmaktadır.Arastırmanın amacı, küresellesme sürecinde spordaki dönüsümlerin gelenekselTürk sporlarına yansımalarını belirlemektir. Arastırma, teorik ve uygulamalı çalısmaolmak üzere iki asamadan olusmustur. Teorik bölümde; küresellesme süreci, sporuntarihsel gelisimi, geleneksel sporlar, modern sporlar, sporda küresellesme evreleri veTürkiye'de ulusal ya da yerel düzeyde yapılan geleneksel Türk sporları incelenmistir.Bu sporların modern sporun dinamiklerinden etkilenerek değisime uğradığıbelirlenmistir. Ulusal veya uluslararası örgütlenme ve kurallasmayı zorunlu kılanküresel sporun ulusal ve yerel yansımaları, geleneksel Türk sporlarının otantikatmosferinin kaybolmasına neden olmaktadır.Arastırmanın uygulamalı bölümünde, geleneksel sporların geçmisteki vegünümüzdeki durumunu ortaya koyabilmek için hazırlanan anket, ?geleneksel sporkamuoyu?nu olusturduğu varsayılan, geleneksel güresler, atlı sporlar, kızak yarıslarındasporcu, hakem, antrenör veya idareci olarak görev almıs 800 kisiye uygulanmıstır.Spora yönelmede ailenin ve yörenin, katılımda bu sporlara ilgi ve sevginin artmasınınetkili olduğu gözlenirken, medyanın etkisinin olmadığı belirlenmistir. Gelenekselsporlarda kadınların yok denecek kadar az olduğu gözlenirken, erkek egemen yapınınvarlığının spor dalına göre değistiği belirlenmistir. Atlı spor ve geleneksel kızakyapanlar kadınların da bu sporlara katılımını yoğun bir biçimde isterken, gelenekselgüreste bu durum kendi içinde farklılasmaktadır.Arastırma grubu, geleneksel sporların dünyaya yayılmasını istemekte, ancakbunun geleneklere bağlı kalarak gerçeklesmesini vurgulamaktadır. Fakat bu sporlarınküresellesme dinamiklerine eklemlenmeden evrensel boyutlar kazanması zorgörünmektedir. Geleneksel sporlar gelenek ve ritüellerini koruyarak yerel kalma veyaküresel dinamikler sonucu gelenekleri asınarak evrensel olma ikileminde kalmıstır.Anahtar Kelimeler: Küresellesme ve Spor, Geleneksel Spor, Geleneksel Türk Sporları.

Abstract:
Due to the steady improvement of communication technologies, and due toincrease of political, economic and cultural relations, the globalization process causesmacro changes. During this process, some sports reach global sizes, and therefore, reachdifferent qualifications, compared to other sports.The purpose of this research is to determine the development of the sports whichare in global process and their reflection to the traditional Turkish sports. This researchis composed of two parts which is divided to the theoretical- and practical studies. In thetheoretical part, the globalization process, the historical progress of sports, thetraditional sports, the modern sports, the globalization phases in sports, and the nationaland local traditional sports, made in Turkey, have been analyzed. It has been determinedthat these sports have been exchanged, as they were influenced from the dynamics ofmodern sports. The national and local reflections of global sports which make itnecessary to be organized on an international basis, causes losing of authenticatmosphere of traditional Turkish sports.In practical part of the research, the survey which was prepared to display thesituation of traditional sports at the present day and in the past, has been applied to 800people who had worked in the traditional sports -traditional wrestling, horse-riding,sledge, as athlete, referee, trainer and administrator. It has been determined that familyand environment are effective in sports tendency but media isn?t. It has been observedthat women are very few in the traditional sports, and the existence of men hegemonychanges according to sports branch. Horse-riders and sledges want women to join thesesports, however in the traditional wrestling, this situation acquire a different character.The research group wants traditional sports to spread all around the world, butthey want it to realize by preserve certain traditions. However, these sports seemdifficult to have universal size without articulating globalization dynamics. Traditionalsports have been in a dilemma either to remain local by protecting their traditions andrituals or to be universal by losing their traditions because of global dynamics.Key Words: Globalization and Sports, Traditional Sports, Traditional Turkish Sports.