Taşınır satımında ayıplı mal nedeniyle tüketicinin sözleşmeden dönmesi
Resiliation of consumer sale contracts due to the defection of movable goods
Yazar: NALAN KAHVECİ
Danışman: PROF. DR. AYŞE HAVUTÇU
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı / Özel Hukuk Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2012
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Ayıplı mal = Defective goods ; Satıcı sorumluluğu = Responsibility of the seller ; Sözleşmeden dönme = Recovery of contract ; Taşınır mal = Movables ; Tüketiciler = Consumers ; Tüketicinin korunması = Consumer protection

Özet:
Tüketici satışlarında satıcının ayıptan sorumluluğu, tüketicinin korunması konusunda en önemli hukuki kurumlardan biridir. Tüketici, ayıplı mal teslimi durumunda, değiştirme, onarım, bedel indirimi ve dönme hakkı şeklindeki seçimlik haklara ve bu haklarla birlikte veya tek başına tazminat isteme hakkına sahiptir. Tüketici, Kanunda öngörülen sınırlamalar çerçevesinde bu haklardan dilediğini seçebilir.Ayıplı ifa durumunda tüketiciye tanınan seçimlik hakların amacı, ayıplı mal teslimi sebebiyle bozulan denklik ilişkisinin yeniden sağlanmasıdır. Çünkü satış sözleşmesinde kararlaştırılan bedel, ayıpsız bir mal için belirlenmiştir. Dönme hakkı da bu amaca hizmet eden haklardan biridir. Ancak dönme hakkı, gerek hukuki niteliği gerekse sonuçları bakımından özel bir öneme sahiptir. Dönme hakkının amacı, sözleşme öncesi durumun yeniden sağlanmasıdır. Dolayısıyla dönme hakkı kullanıldığında sözleşme ilişkisi ifa ile sona ermez. Sözleşmeden dönme, ayıp sebebiyle ortaya çıkan problemi, satım sözleşmesinin amacını tamamen ortadan kaldırarak bertaraf ettiği için, sözleşme hukuku açısından istenen bir çözüm değildir. Çünkü sözleşmeden dönme, alıcının ayıpsız mal beklentisi ile belirli miktardaki bedeli satıcıya ödeme amacına ters düşmekte, satım sözleşmesiyle hedeflenen amacın gerçekleşmesini engellemektedir. Bu sebeple dönme hakkının kullanılması, çeşitli yöntemlerle sınırlandırılmaktadır.Taşınır satımında tüketicinin, garanti belgesi çerçevesinde sahip olduğu hakların ayıptan doğan haklarla ilişkisi de özellik arz eden konulardan biridir. Tüketicinin Korunması Hakkında Kanunda, tüketicinin öncelikle onarım hakkını seçtiği durumlarda, diğer haklarını ve bu arada dönme hakkını kullanabilmesi bazı koşulların gerçekleşmesine bağlıdır.Dönme hakkı taraflar arasındaki sözleşme ilişkisi üzerinde etkili olduğundan yalnızca sözleşmenin karşı tarafı olan kişiye karşı kullanılabilir.Dönme hakkının kullanılması ile taraflar arasındaki sözleşme ilişkisi tasfiye ilişkisine dönüşür. Bu ilişki çerçevesinde taraflar daha önceden ifa ettikleri edimleri geri vermekle yükümlü oldukları gibi, henüz ifa edilmemiş edimlerin ifası borcundan da kurtulurlar. Ancak bu tasfiye ilişkisine uygulanacak hükümler, tüketici tarafından mala yapılan masrafların tazmini, ayıplı mal teslimi sebebiyle tüketicinin uğradığı zararların tazmini, Borçlar Hukukunun en tartışmalı konuları arasındadır.

Abstract:
The seller?s responsibility for the defect is one of the most important legal matters regarding the protection of the consumer in consumer sales. In the event that a defective good is sold, the consumer has optional rights such as demanding the replacement of the good, asking for repair, partial refund or cancellation, and an additional entitlement to claim damages. The consumer may use any of these rights within the limitations of the Law.The objective of giving optional rights to the consumer is to reestablish the equality between the parties that was harmed when the defective good was delivered, because the original sum in the sale contract concerns a good without defect. The right of cancellation is one of these rights which serve this purpose. However, this right is of particular importance due to its legal attributes and consequences. The purpose of the right of cancellation is to reestablish the status prior to the contract. Therefore, the contract does not result in fulfillment when the right of cancellation is exercised. Since the cancellation of the contract eliminates the problem by means of totally dismissing the purpose of the sale contract, it is not a desirable solution as far as contract law is concerned. The rescission of the contract contradicts with the buyer?s expectation of obtaining a faultless good in return for a certain payment, and thus prevents the execution of the pursued goal. For that reason the usage of the right of cancellation is limited by means of certain procedures.In regards to the sale of movable goods, the relationship between the consumer?s rights resulting from the warranty certificate and the rights resulting from the defect is also significant. According to the Law on the Protection of Consumers, if the consumer uses the right of repair first, the usage of other rights including the right of cancellation is dependent on some other conditions.As the right of cancellation affects the contract relationship between parties, it can only be used against the other party.When the right of cancellation is used, the contract relationship between the parties is transformed into a relationship of liquidation. Within the framework of this new relationship, the parties are bound to return payments and goods, and they are also freed from their due obligations. However, the application of the law during liquidation, compensating the consumer for all the expenses incurred for the defective good, and the liability of the damages caused by defective good delivery are among the most heavily debated topics in the Law of Obligations.