Postmodernizm ve orta sınıf erkeklerin değişen beden imajları: Kuşaklar arası bir çalışma
Postmodernism and the changing body images of middle-class men: An intergenerational study
Yazar: TUĞÇE GÜNEŞ YÜCE
Danışman: PROF. DR. HACER TOR
Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı / Sosyoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Sosyoloji = Sociology
Dizin: Beden imajı = Body image ; Beden sosyolojisi = Body sociology ; Erkeklik = Masculinity ; Hayali beden = Imaginary body ; Hegemonik erkeklik = Hegemonic masculinity ; Kuşak farklılıkları = Generational diversity ; Postmodernizm = Postmodernism ; Toplumsal cinsiyet = Gender ; Tüketim toplumu = Consumption society

Özet:
Cinsiyet, bireylerin biyolojik cinsiyete göre ayrılması iken; toplumsal cinsiyet, toplumsal rol ve sorumlulukların bireylerin cinsiyeti baz alınarak toplum tarafından oluşturulmasıdır. Ataerkillik inşasından, erkeklik deneyimlerine ve erkekliği kabullenme/reddetme modellerine bakıldığında toplumdaki tüm erkekleri bir görmek ve sadece "erkek" olarak adlandırmak kapsayıcı olmayacağı için "erkeklikler" ifadesini kullanmak daha uygun görülmektedir. Kuşaklar arası farklılıkların yanı sıra küresel dünyayı etkisi altına alan bazı dönüşümlerin olduğu görülmektedir. Bu dönüşümlerden biri olan postmodernizm (modern ötesi olma hali), bireyin bir parçası olduğu toplum kültürünün etkisi ile bireyin bedeni ve bireyin görünüşü ile zihinde yarattığı resim olan beden imajı kavramlarında zamanla değişiklikler gözlemlenmektedir. Bu çalışma, postmodernizm ile erkeklerin değişen beden imajlarını kuşaklar arası farklılıklar üzerinden ortaya çıkarmak amacıyla planlanmıştır. Bu amaca ulaşılması için kişisel bakım, giyim-kuşam, aksesuar, beslenme ve spor kategorilerine ilişkin veriler nitel araştırma yöntemi kullanılarak toplanmıştır. Araştırmada X, Y ve Z kuşaklarından 5'er kişinin araştırmaya katılması ile toplam 15 kişiyle yapılandırılmış ve yarı-yapılandırılmış soru formları ile derinlemesine görüşmeler yapılmıştır. Elde edilen verilerin analizinde MAXQDA analiz programının desteği ile içerik analiz tekniği kullanılarak analizi yapılmıştır. Veriler; toplumsal cinsiyet kavramı, tüketim pratikleri, beden imajı ve dış görünüşe ilişkin bulgular şeklinde kategorize edilerek erkeklik, tüketim, beden imajı kavramlarından yararlanılarak bulgular oluşturulmuştur. Sonuç olarak bu çalışmada erkeklikler arasındaki değişen beden imajları kuşaklar arasındaki farklar ile ortaya konmuştur. X ve Y kuşaklarının beden imajına ilişkin pratikleri ve yorumları daha çok benzerlik gösterirken; Z kuşağında postmodernizmin etkisi ile toplumsal cinsiyet rol ve normlarını yorumlamaları, tüketim kalemleri, beden imajlarına yönelik bakım ve aksesuar pratiklerinde diğer kuşaklarla arasında daha çok fark görülmektedir. X ve Y kuşaklarına göre Z kuşağının daha çok tüketim kültüründe olduğu ve buna bağlı olarak da ilgili pazarın değişen ihtiyaçlara ve tüketim pratiklerine göre günbegün yenilenerek metroseksüel ve postseksüel gibi yeni erkek imgelerinin ortaya çıktığı belirlenmiştir.

Abstract:
While gender is the separation of individuals according to biological sex; Gender is the creation of social roles and responsibilities by society based on the gender of individuals. Considering the construction of patriarchy, masculinity experiences, and models of accepting/rejecting masculinity, it is more appropriate to use the term "masculinities" since it would not be inclusive to see all men in the society as one and only call them "men". In addition to the differences between generations, it is seen that there are some transformations that affect the global world. One of these transformations, postmodernism (the state of being postmodern), changes over time in the concepts of body image, which is the image of the individual's body and the individual's appearance and the mind created by the influence of the social culture of which the individual is a part. This study was planned to reveal postmodernism and the changing body images of men through intergenerational differences. In order to achieve this aim, data on personal care, clothing, accessories, nutrition and sports categories were collected using qualitative research method. In the research, with the participation of 5 people from the X, Y and Z generations, in-depth interviews were conducted with a total of 15 people using structured and semi-structured question forms. In the analysis of the obtained data, it was analyzed using the content analysis technique with the support of the MAXQDA analysis program. Data; The findings were created by utilizing the concepts of masculinity, consumption, body image by categorizing them as the concept of gender, consumption practices, body image and external appearance findings. As a result, in this study, the changing body images between masculinities were revealed with the differences between generations. While the practices and interpretations of the X and Y generations on body image show more similarity; With the influence of postmodernism, the Z generation is more different from other generations in their interpretation of gender roles and norms, consumption items, care and accessory practices for body images. It has been determined that the Z generation is more in the consumption culture than the X and Y generations, and accordingly, new male images such as metrosexual and postsexual have emerged by being renewed day by day according to the changing needs and consumption practices of the relevant market.