Bir üniversite hastanesinde COVID-19 hastalarına bakım veren hemşirelerin yaşadıkları ahlaki sıkıntı ile tükenmişlik düzeyleri arasındaki ilişki
The relationship of ethical difficulty experienced by the nurses care of COVID-19 patients in a university hospital and the levels of burnout
Yazar: RABİA İŞLEK
Danışman: PROF. DR. SİBEL ERKAL İLHAN
Haliç Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / Hemşirelik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Ahlaki sıkıntı = Moral distress ; Etik = Ethics ; Etik-hemşirelik = Ethics-nursing ; Hastane hemşireleri = Nursing staff-hospital ; Hastaneler-üniversite = Hospitals-university ; Tükenmişlik = Burnout

Özet:
Bu araştırmada pandemi sürecinde COVID-19 hastalarına bakım veren klinik hemşireleri ve yoğun bakım hemşirelerinin karşılaştıkları ahlaki sıkıntının tükenmişlik düzeylerine etkisinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu kapsamda tanımlayıcı, ilişki arayıcı ve kesitsel bir inceleme yürütülmüştür. Bu kapsamda COVID-19 stresörleri ve bu stresörlerin hemşireler üzerindeki psikolojik etkisi hastalarına bakım veren hemşirelerin yaşadıkları ahlaki sıkıntı, ahlaki sıkıntı ile ilgili konular ve tükenmişlik düzeylerine etkisi araştırılmıştır. Ayrıca bu sıkıntıyı farketme ve yönetme, ahlaki sıkıntıya yanıt, COVID-19'un ziyaret kısıtlamalarının hastalar, aileler ve sağlık çalışanları üzerine etkileri ve ahlaki sıkıntılarla baş etme önerileri açıklanmıştır. 

Araştırmada hemşirelerin sosyodemografik ve mesleki özelliklerini tanıtıcı kişisel bilgi formu ile "Ahlaki Sıkıntı Ölçeği" ve "Maslach Tükenmişlik Ölçeği" kullanılmıştır. Yapılan bu araştırma sonrası duyarsızlaşma ve duygusal tükenmedeki artışın kişisel başarı puanını düşürdüğü, duyarsızlaşma ve duygusal tükenmenin ahlaki sıkıntıyı artırdığı, ahlaki sıkıntının kişisel başarıyı etkilemediği, bakım verilen hasta sayısının kişisel başarıyı düşürdüğü saptanmıştır.

Ayrıca mesai saatleri içerisinde COVID-19 hastalarına bakım veren hemşirelerin çocuklarıyla ilgilenen kişinin kim olduğunun hemşireler üzerinde kişisel başarı duyarsızlaşma, duygusal tükenme ve ahlaki sıkıntı puan düzeylerine etki etmediği, COVID-19 hastalarına bakım veren hemşirelerin çocuklarının gündüz bakımlarındaki kalacak yer ve bakıcı bulmakta yaşadıkları zorluğun duygusal tükenme ile pozitif bir ilişkiye sahip olduğu görülmüştür. COVID-19 pandemisi döneminde yaşanılan kişi gruplarının kişisel başarı, duyarsızlaşma, duygusal tükenme ve ahlaki sıkıntı puan düzeylerinde istatistiksel bir ilişkisinin olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.  

Anahtar Kelimeler: COVID-19, Hemşire, Ahlaki Sıkıntı, Tükenmişlik

Abstract:
THE RELATIONSHIP OF ETHICAL DIFFICULTY EXPERIENCED BY THE NURSES CARE OF COVID-19 PATIENTS IN A UNIVERSITY HOSPITAL AND THE LEVELS OF BURNOUT

In this study, it was aimed to determine the effect of the moral distress faced by clinical nurses and intensive care nurses who care for COVID-19 patients during the pandemic process on burnout levels. In this context, a descriptive, correlational and cross-sectional study was conducted. In this context, the effects of COVID-19 stressors and the psychological effects of these stressors on nurses on moral distress, issues related to moral distress and burnout levels experienced by nurses who care for their patients were investigated. In addition, recognizing and managing this distress, responding to moral distress, the effects of COVID-19's visiting restrictions on patients, families, and healthcare professionals, and suggestions for coping with moral distress are explained.
In the study, a personal information form describing the sociodemographic and professional characteristics of nurses, and the "Moral Distress Scale" and the "Maslach Burnout Scale" were used. After this study, it was determined that the increase in depersonalization and emotional exhaustion decreased the personal success score, depersonalization and emotional exhaustion increased moral distress, moral distress did not affect personal success, and the number of caregivers decreased personal success.
In addition, the fact that the person who takes care of the children of the nurses who care for COVID-19 patients during working hours does not affect the personal success depersonalization, emotional exhaustion and moral distress score levels on the nurses, and that the difficulties experienced by the nurses who care for COVID-19 patients in finding accommodation and caregivers in their children's day care are emotional. It was found to have a positive relationship with burnout. It has been concluded that there is no statistical relationship between the personal achievement, depersonalization, emotional exhaustion and moral distress score levels of the groups of people who lived during the COVID-19 pandemic period.
Keywords: COVID-19, Nurse, Moral Distress, Burnout Level