1926 tarihli Topçu Ta'limnamesi ışığında Cumhuriyetin ilk yıllarında topçu eğitimi
Gunner education in the first years of the Republic in the light of 1926 dated gunner field manuel
Yazar: HİKMET ÇOLAK
Danışman: DOÇ. DR. GALİP EKEN
Cumhuriyet Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Yeniçağ Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Tarih = History

Özet:
Tarihi kayıtlarda ilk kurulan Türk devleti olan Hun?lardan itibaren Türk ordusu dünya orduları içerisinde en başarılı ordular içerisinde yer almıştır. Osmanlı Devleti?ne gelinceye kadar askeri sistemler gerek günün şartlarına uygun olarak gerekse komşu kültürlerden etkilenerek kendini geliştirmiştir. Barutun icadıyla yepyeni bir devreye giren silah teknolojisiyle icat edilen top, hem kara hem de deniz devleti olma özelliğini bünyesinde barındıran Osmanlı Devleti tarafından Yıldırım Bayezit devrinden itibaren ordu envanteri içerisinde yer almıştır. İstanbul?un fethiyle topun savaşlarda ki belirleyici özelliği daha da ön plana çıkmıştır. Zamanla gelişen top teknolojisini zaman zaman takip etmekte zorlana Osmanlı Devleti, son döneminde hızlı bir teknoloji takibine girse de yıkılmaktan kurtulamamıştır. Transkriptini yapıp değerlendirmeye çalıştığımız 5 Mayıs 1926 tarihli bu ta?limnâme Türkiye Cumhuriyetinin ilk yıllarında yayımlanmıştır ve daha önce yayımlanmış olan tüm topçu talimnamelerin yerini almıştır. Bu talimnamede Genç Türkiye Cumhuriyetinin Topçu birliklerinde istihdâm edilecek olan askerlerin vasıflarından, emir ve komuta sistemine, keşif faaliyetlerinden muharebe sistemine kadar topçu birliklerinin ve topçunun eğitimi ele alınmıştır. Konunun ele alınış yönteminde Osmanlı Devletinin kuruluş döneminden itibaren topçuluğun tarihsel gelişimi aşamaları takip edilmiş olup, klasik dönem Osmanlı ordusu ve topçuluğu kısa olarak ele alınmıştır. Türkiye Cumhuriyetinde yapılan modernleşmenin temelini oluşturan Osmanlı Devleti?nin son dönemi ele alınarak değerlendirme yapılmıştır.

Abstract:
Turkish army has taken place among the most successful armies in the World since Huns that the first established Turkish state in historical records.  Military systems developed itself both accordance with conditions of the day and by influencing from neighbouring cultures until Ottoman Empire.  Artillery that discovered with weapons technology coming to a new period with the invention of gunpowder took place in the army inventory by  The Ottoman Empire that incorporating feature of being both land and sea state since period of Yıldırım Bayezid. The determinant characteristic of the artillery come into prominence in wars along with the conquest of Istanbul.  Ottoman Empire that had difficulty with following artillery technology can?t escape the collapsing even though it pursued technology quickly in the last period.
5 May 1926 dated that field manual that we try to asses was published in the early years of the Republic of Turkey and replaced all gunner field manual that was published earlier. In this field manual, gunner education has been discussed that including qualities of soldiers that will be employed in the artillery units of young Republic of Turkey, control and command system, discovery activities, and combat system.In the method of handling the issue is followed that the stages of the historical development of gunnery since foundation of the Ottoman Empire and classical period Ottoman army and its gunnery is observed shortly. The last period of the Ottoman Empire that form the basis of the modernization of the Republic of Turkey is observed and evaluated.