Türkiye'de milli sinema akımında kadın temsili
Representation of women in the national cinema movement in Turkish cinema
Yazar: AYŞE YILDIRIM ÖZŞEN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ DERYA ÇETİN
Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İletişim Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Radyo-Televizyon = Radio and Television ; İletişim Bilimleri = Communication Sciences

Özet:
Sinema, üretildiği toplumun ve kültürün farklı kesimlerine dair temsiller barındırmaktadır. Toplumdaki farklı bireylerin ve grupların yaşam biçimlerinden dünya görüşlerine kadar pek çok boyutunu film aracılığıyla görünür kılar. Sinemanın karlı bir endüstri olduğu ve halkın en popüler eğlence aracı olduğu Yeşilçam döneminde başta melodram olmak üzere, tarihsel kostüme filmler, macera filmleri, çocuk yıldızlı filmler gibi pek çok farklı tür ya da furya varlık göstermiştir. Ulusal Sinema ve Milli Sinema akımları ise belli bir ideolojiyle yapılmaları ve kuramsal temelleri de bulunması bakımından ticari sinemadan farklı bir konumda durmaktadır. Bu çalışma Milli Sinema akımı içerisinde kadınların nasıl temsil edildiğini ortaya çıkarmayı amaçlamaktadır. Dini öğelere ve figürlere sıkça yer veren bu akım kadın temsilleri açısından da farklı bir konuma sahiptir. "İyi eş", "fedakâr, merhametli anne" temsiline ek olarak "inanan Müslüman kadın" temsilini barındırmaktadır. Üç ana bölümden oluşan çalışmanın birinci bölümünde temsilin ne olduğu ve Türk sinemasında kadın temsillerinde öne çıkan noktalar açıklanmaya çalışılmıştır. İkinci bölümde Türk sinemasındaki akımlar kısaca ele alınmış ve Milli Sinema akımının çerçevesi çizilmeye çalışılmıştır. Milli Sinemayı ortaya çıkaran nedenler, akımın temsilcisi yönetmenler hakkında bilgi verilmiştir. Üçüncü ve son bölümde ise milli sinema akımına ait filmler arasından seçilen filmler hakkında bilgi verilmiş ve bu filmlerde kadın temsilinin nasıl yapıldığı detaylı olarak incelenmeye çalışılmıştır. Filmler akımın içinde en fazla gişeye ulaşmış olanlardan amaçsal örneklem yöntemiyle seçilmiştir. Milli sinemanın kadın karakterleri o güne kadar ekrana gelen karakterden bakış açıları, dünya görüşleri ve giyim kuşamları ile farklılık göstermektedir. Başörtüsü bu kadınların dini ve siyasal alanda temsillerinde görünür olmasını sağlarken sinemasal anlatım içinde de başörtülü kadınlar kendine bir yer edinmiştir.
ANAHTAR KELİMELER: Kadın, Temsil, Toplumsal Cinsiyet, Milli Sinema, Başörtüsü, Feminizm, Feminist Film Teorisi.

Abstract:
Cinema, as a representation of the society and culture in which it is produced, makes many aspects of the individuals and groups that make up the society visible, from their lifestyles to their worldviews, through the language of film. This study focuses on the films of the National Cinema movement, which have succeeded in gaining a place for themselves by separating from different views and themes in Turkish Cinema. The national cinema movement brought the theme of religion to our cinema. This movement, which frequently includes religious elements and figures, has a different image in terms of female representations. In addition to the representation of a good wife, devoted and compassionate mother, the representation of a believing Muslim woman has been added. In the first part of our study, which consists of three main parts, it has been tried to explain what representation is and how women are represented in our cinema. In the second part, the currents in Turkish cinema are briefly discussed and the framework of the national cinema movement is tried to be drawn. The reasons that reveal the national cinema, the representative directors of the movement are explained. Last part, information is given about the films selected among the films of the national cinema movement, and how women are represented in these films is tried to be examined in detail. The female characters of the national cinema differed from the characters on the screen with their perspectives, worldviews and clothing. While the headscarf made these women visible in their religious and political representations, it also gained a place in cinematic expression.


KEYWORDS: Woman, Representation, Gender, National Cinema, Hijab, Feminism,  Feminist Film Theory