Kazak Batırlık dastanları üzerine bir inceleme
A study on Kazakh Heroic epics (dastans)
Yazar: DERYA ÖZCAN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. METİN ARIKAN
Ege Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dünyası Edebiyatları Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2011
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Batırlık Destanı = Batırlık Epic ; Destanlar = Epics ; Halk hikayeleri = Folk tales ; Kazak = Kazakh ; Kazak edebiyatı = Kazakh literature ; Kazaklar = Kazakhs

Özet:
?Kazak Batırlık Dastanları Üzerine Bir İnceleme? adlı çalışmada Kazak kahramanlık destanlarından ?Munlık-Zarlık?, ?İyrangayıp Şah Gabbas? ve ?Şakir-Şakirat? üzerinde inceleme yapılmıştır. Giriş ve dört bölümden oluşan çalışma, sonuç ve kaynakça ile son bulmaktadır.Çalışmanın ?Giriş? bölümünde, bugüne kadar yapılan tanımlardan yola çıkarak destan kavramını tanımlanmıştır. Bilim adamlarının destan sözcüğü hakkındaki görüşleri, Kazak Türklerinde destan kavramı, destanların tasnif edilmesi, bilim adamlarının tasnif önerilerinden sonra kahramanlık destanı kavramı üzerinde durulmuş ve Kazak sözlü geleneğinde yer alan destan anlatıcıları ile ilgili bilgi verilmiştir.Birinci bölümde incelenen ?Munlık-Zarlık?, ?İyrangayıp Şah Gabbas? ve ?Şakir-Şakirat? anlatmalarının nüshaları hakkında bilgiler verilmiştir. Nüshaların derlenmesi, neşredilmesi ve farklı kaynaklarda incelenen anlatmaların neşri ile ilgili bilgileri sunulduktan sonra; aktarması yapılan nüshaların özetlerine yer verilmiştir.İkinci bölümde kahramanlık destanları üzerinde Türkiye, Kazakistan ve diğer bazı ülkelerde yapılmış olan çalışmalar tanıtılmıştır.Üçüncü bölümde anlatmaların motif ve epizot yapıları incelenmiştir. Tespit edilen motifler diğer Türk dünyası destan ve halk hikâyelerindeki motiflerle mukayese edilirken bu motif ve epizotlardan bazılarının yer aldığı yabancı anlatmalardan da söz edilmiştir.Dördüncü bölümde de incelemesi yapılan üç destanın transkripsiyonlu metniyle birlikte Türkiye Türkçe'sine aktarılmış şekli karşılıklı dizeler halinde sunulmuştur.Sonuç bölümünde çalışma ile ilgili genel bir değerlendirme yapılmış ve kaynakça kısmında yararlanılan kaynaklara yer verilmiştir.

Abstract:
It?s been examined ?Munlık-Zarlık?, ?İyrangayıp Şah Gabbas? and ?Şakir- Şakirat? which are Kazakh heroism epics on the work named ?A Study on Kazakh Batırlık Epics?. The work is formed by introduction and four chapters; it ends with conclusion and bibliography.In ?Introduction? chapter, epic concept is defined with existed definitions. Scientists? opinions about the word epic, epic concept in Kazakh Turks, classification of epics, after scientists? classification offers it?s been dwelled upon heroism epic concept and given information about Kazakh verbal epic narrators.It?s given information about ?Munlık-Zarlık?, ?İyrangayıp Şah Gabbas? and ?Şakir-Şakirat? copies in the first chapter. Collecting the copies, publishing and after giving information about exposition publishing from different sources, given place to summary of quoted copies.In second chapter, studies that have been made in Turkey, Kazakhstan and some other countries are introduced.In chapter three motif and ephisode structure of quotations are examined. Determined motifs are compared to other Turk world epics and public stories as well as mentioned about foreign quotations including these motifs and ephisodes.In chapter four examined three epics? transcribed text along with Turkey Turkish form is presented as corresponding lines.In conclusion chapter it?s made a general evaluation about the study and in bibliography section sources take place that are made use of.