Pankreas kanserlerinde EGFR, GLUT1, S100A4, mezotelin ve MUC16 ekspresyonun immünhistokimyasal olarak değerlendirilmesi ve bulguların klinikopatolojik verilerle karşılaştırılması
Immunohistochemical evaluation of EGFR, GLUT1, S100A4, mezotelin ve MUC16 expression in pancreatic cancers and comparison of findings with clinicopathologic data
Yazar: CEREN BİLKAN ÖGE
Danışman: PROF. DR. GÜLEN AKYOL
Gazi Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Tıbbi Patoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Patoloji = Pathology

Özet:
Pankreas kanseri ileri evrelerde tanı alan, çoklu tedavilere bile iyi yanıt
vermeyen agresif bir tümördür. Batıda, kanser ilişkili ölümlerin en sık dördüncü
nedeni olup 2030 yılında akciğer kanserinden sonra en sık 2. ölüm nedeni olacağı
öngörülmektedir.
Bu çalışmada bölümümüzde pankreas kanseri tanısı almış hastaların tümör
hücrelerinde, literatürde prognozla ilişkilendirilmiş belirteçlerden EGFR, GLUT-
1, S100A4, Mezotelin ve MUC16 ekspresyonunun immünhistokimyasal olarak
incelenmesi ve prognostik faktörler ile korelasyonu olup olmadığının belirlenmesi
amaçlanmıştır. Bu sayede pankreas kanserinde prognoza ve tedaviye etkisi
olabilecek immünohistokimyasal belirteçlerin saptanması hedeflenmiştir.
Çalışmaya 2011-2021 yılları arasında Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi
Tıbbi Patoloji Anabilim Dalı'nda değerlendirilmiş pankreas rezerksiyonlarında
duktal karsinom tanısı alan 155 olgu dâhil edilmiştir. Olgulara ait tanı yaşı,
cinsiyet, tümör yerleşim yeri, tümör çapı, tümör histolojik tipi, tümör derecesi,
lenfovasküler ve perinöral invazyon durumu, cerrahi sınır durumu, öncül lezyon
varlığı, neoadjuvan tedavi, izlem bilgileri ile immünbelirteç ekspresyonları
değerlendirilmiştir.
İstatistiksel analizler sonrasında, rezeksiyon cerrahi sınırında tümör
saptanan olguların tamamında nüks geliştiği görülmüştür. Tümörlerde MUC16
ekspresyonu %78, S100A4 ekspresyonu %71, Mezotelin ekspresyonu %56,1,
GLUT-1 ekspresyonu %89 ve EGFR ekspresyonu %51,6 olarak saptanmıştır. Az
diferansiye tümörlerde GLUT-1; lenfovasküler invazyon olan olgularda Mezotelin
pozitifliği daha sıktır. Patolojik lenf nodu evresi pN1 olanlarda MUC16 ve
Mezotelin pozitifliği daha sık görülmüştür. Genel sağkalıma etkili risk faktörleri
tek değişkenli analizde metastaz varlığı, pozitif rezeksiyon cerrahi sınırı, nüks
gelişimi, MUC16 boyanma yaygınlığında azalma, tümör çapının artması ve ileri
klinik evre olarak saptanmıştır. Çok değişkenli modelde metastaz varlığı, IPMN
varlığı, GLUT-1 pozitifliği, tümör çapı artışı ve tanı yaşı artışının mortalite için
bağımsız risk faktörleri olduğu gösterilmiştir.

Abstract:
Pancreatic cancer is a tumor that is usually diagnosed at an advanced stage
and is an aggressive tumor resistant to several treatment modalities. In the West, it
is the fourth most common cause of cancer-related deaths and is projected to be
the second most common cause of death after lung cancer in 2030.
In this study, we aimed to examine immunohistochemically the expression
of EGFR, GLUT-1, S100A4, Mesothelin and MUC16, which are markers
associated with prognosis in the literature, in tumor cells of patients diagnosed
with pancreatic cancer in our department, and to determine whether these findings
are correlated with prognostic factors. Thus, it is aimed to determine the
immunohistochemical markers that may have an effect on the prognosis and
treatment of pancreatic cancer.
In this regard, we included 155 cases diagnosed with ductal pancreatic
adenocarcinoma through pancreatic resection between 2011 and 2021 in our
department. Age, gender, tumor location, tumor size, tumor histological type,
tumor grade, lymphovascular and perineural invasion status, surgical margin
status, presence of precursor lesions, neoadjuvant therapy, follow-up information
and immunomarker expressions were evaluated.
Our results showed that recurrence developed in all cases with tumor
detected at the margin of resection surgery. MUC16 expression was 78%, S100A4
expression was 71%, Mesothelin expression was 56.1%, GLUT-1 expression was
89%, EGFR expression was 51.6% in tumors. GLUT-1 positivity was higher in
poorly differentiated tumors and Mesothelin positivity was higher in cases with
lymphovascular invasion. MUC16 and Mesothelin positivity were more common
in patients with pathological lymph node stage pN1. On univariate analysis,
presence of metastases, surgical margin positivity, recurrence, decrease in the
extent of MUC16 staining, increased tumor diameter and advanced clinical stage
were identified as risk factors associated with survival. In the multivariate
analysis, the presence of metastases, the presence of IPMN, GLUT-1 positivity,
increased tumor diameter and increased age of diagnosis were identified as
independent risk factors for mortality.