Oküler sarkoidoza bağlı üveiti olan hastaların klinik özellikleri ve prognozu
Clinical features and prognosis of patients with ocular sarcoidosis-related uveitis
Yazar: GAMZE TANINDI DUMAN
Danışman: DOÇ. DR. ESRA KARDEŞ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Ümraniye Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Göz Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Göz Hastalıkları = Eye Diseases
Dizin: Granülomatöz hastalık-kronik = Granulamatous disease-chronic ; Prognoz = Prognosis ; Sarkoidoz = Sarcoidosis ; Yaş faktörleri = Age factors ; Üveit = Uveitis

Özet:
Amaç: Oküler sarkoidoza bağlı üveiti olan hastalarımızın klinik özelliklerini, takip sırasında gelişen komplikasyonları, uygulanan tedavileri ortaya koymak ve yaş gruplarına göre karşılaştırmaktır.
Gereç ve Yöntemler: Kliniğimizde 2009-2021 yılları arasında takip edilen oküler sarkoidoza bağlı üveit tanısı alan 72 hastasının kayıtları retrospektif olarak incelendi. Demografik özellikler, başvuru anındaki oküler bulgular ve komplikasyonlar, tanısal tetkikler, takipte gelişen oküler komplikasyonlar ve uygulanan tedaviler incelendi. Hastalar Grup 1: <40 yaş; n =39, Grup 2: ≥40 yaş; n =33 şeklinde iki farklı gruba ayrıldı. Gruplar arasında başvurudaki klinik bulgular ve komplikasyonlar, tanısal tetkikler, takipteki komplikasyonlar, tedaviler ve görsel prognozlar karşılaştırıldı.				
Bulgular: Başvuruda toplam 72 hastanın 127 gözü tutulmuştu. Hastaların 59'u (%81.9) kadın, 13'ü (%18.1) erkekti. Ortalama başvuru yaşı 38.43±18.77 (5-82) yıl bulundu. Ortalama takip süresi 48.38±42.27 (6-158) aydı. Hastaların 17'si (%23.6) daha önce sistemik sarkoidoz tanısı almıştı. Geri kalan 55 (%76.4) hastanın tanısı oküler bulgular ile konuldu. Grup 1'de 39 hastanın 72 gözü ve Grup 2'de 33 hastanın 55 gözü vardı. Hastalar revize IWOS (International Workshop on Ocular Sarcoidosis) kriterlerine göre gruplandırıldı. Hastaların 43'ü (%59.7) kesin (definite) oküler sarkoidoz, 9'u (%12.5) muhtemel (presumed) oküler sarkoidoz ve 20'si (%27.8) olası (probable) oküler sarkoidoz olarak bulundu. Başvuruda; 17 (%23.6) hastada unilateral, 55 (%76.4) hastada bilateral göz tutulumu mevcuttu. En sık semptom görme azalması ve gözde kızarıklık idi. Görme azalması ile başvuranlar, Grup 2'de anlamlı düzeyde yüksek oranda izlendi (p<0.001). En sık anatomik tutulum yeri panüveitti (%50.3). En sık oküler bulgu 103 gözde (%81.1) keratik presipitat (KPs) ve 93 gözde (%73.2) vitritisti. En sık arka segment bulgusu 51 gözde (%40.1) koroidit skarı idi. Başvuru bulgularından optik disk tutulumu, Grup 1'de istatiksel anlamlı olarak daha yüksek oranda görüldü (p=0.002). Başvuruda toplam 41 (%57) hastanın 67 (%52.7) gözünde komplikasyon mevcuttu. Komplikasyonlar sırasıyla; (%33) sineşi, (%20.5) KMÖ (Kistoid Maküla Ödemi), (%20.5) katarakt, (%7.1) sekonder glokom, (%7.1) ERM, (%0.8) NVE, (%0.8) retina dekolmanı ve (%0.8) band keratopati şeklindeydi. Başvuru komplikasyonları Grup 2'de anlamlı düzeyde yüksekti (p<0.001). KMÖ, katarakt, glokom, ERM; Grup 2'de Grup 1'den daha sık görülmüştür. (sırasıyla p=0.011, p<0.001, p=0.030, p=0.001). Takipte 72 hastanın 131 gözü vardı. 17 (%23.6) hastanın 21 (%16) gözünde komplikasyon gelişti. Komplikasyonlar sırasıyla; 7 gözde (%5.3) KMÖ, 6 gözde (%4.6) sekonder glokom, 6 gözde (%4.6) katarakt, 1 gözde (%0.8) ERM, 1 gözde (%0.8) sineşi idi. Gruplar arasında anlamlı bir farklılık yoktu. Takipler sırasında 58 hasta (%80.6) sistemik tedavi aldı. Grup 1'de EİDGK, Grup 2'ye göre hem başvuruda hem takip sonunda anlamlı düzeyde daha iyiydi (p<0.001). Grup 1 ve Grup 2'de EİDGK, takip sonunda başvuruya göre anlamlı düzeyde daha iyiydi (p<0.001). 
Sonuç: Çalışmamızdaki hastaların %76.4'ünün ilk klinik başvurusu göz tutulumuydu. Anatomik tutulum olarak en sık panüveit mevcuttu. En sık oküler bulgu KPs iken, en sık gelişen komplikasyon sineşi idi. 40 yaş ve üstü hastalarda 40 yaş altı hastalara göre başvuru ve takip sırasında gelişen komplikasyon oranı ile başlangıç ve final EİDGK daha kötü idi (p<0.001). Bu durum oküler sarkoidozun ileri yaş hastalarda daha kötü seyrettiğini düşündürmektedir.

Anahtar Kelimeler: Granülomatöz üveit, oküler sarkoidoz, sarkoidoz ilişkili üveit, yaş,

Abstract:
Purpose: The aim of this study is to investigate the clinical features, complications and treatments of ocular sarcoidosis related uveitis during follow-up and compare them according to the age groups. 
Materials and methods: The records of 72 patients diagnosed with ocular sarcoidosis-associated uveitis, who were followed up in our clinic between 2009 and 2021, were reviewed retrospectively. Demographic features, ocular findings and complications at presentation, diagnostic tests, ocular complications developed during follow-up, and treatments applied were analyzed. Patients were divided into two groups: Group 1: <40 years n =39, Group 2: ≥40 years n =33. Clinical and ocular  findings and complications at presentation, diagnostic tests, ocular complications developed during follow-up, treatments and visual prognoses were compared between the groups.
Results: At presentation, 127 eyes of 72 patients were involved. 59 (81.9%) were female and 13 (18.1%) were male. The mean age at presentation was 38.43±18.77 (5-82) years. The mean follow-up period was 48.38±42.27 (6-158) months. 17 patients (23.6%) had previously been diagnosed with systemic sarcoidosis. The diagnosis of 55 (76.4%) patients was made by ocular findings. There were 72 eyes of 39 patients in Group 1 and 55 eyes of 33 patients in Group 2. Patients were grouped according to the revised IWOS (International Workshop on Ocular Sarcoidosis) criteria. Of the patients, 43 (59.7%) were found to be definite ocular sarcoidosis, 9 (12.5%) presumed ocular sarcoidosis and 20 (27.8%) probable ocular sarcoidosis. At presentation, there were unilateral eye involvement in 17 (23.6%) patients and bilateral eye involvement in 55 (76.4%) patients. The most common symptoms were decreased vision and redness in the eye. Those presenting with decreased vision were significantly higher in Group 2 (p<0.001). Those presenting with decreased vision were significantly higher in Group 2 (p<0.001). The most common anatomic site of involvement was panuveitis (50.3%). The most common ocular findings were keratic precipitates (KPs) in 103 eyes (81.1%) and vitritis in 93 eyes (73.2%). The most common posterior segment finding was choroiditis scar in 51 eyes (40.1%). Optic disc involvement, one of the presenting findings, was statistically significantly higher in Group 1 (p=0.002). At presentation, complications developed in 67 (52.7%) eyes of 41 (57%) patients. Complications are; (33%) synechiae, (20.5%) CME, (20.5%) cataract, (7.1%) secondary glaucoma, (7.1%) ERM, (0.8%) NVE, (0.8%) retinal detachment, and (0.8%) band keratopathy was in the form. Complications at presentation were significantly higher in Group 2 (p<0.001). CME, cataract, glaucoma, ERM; It was seen more frequently in Group 2 than in Group 1. (p=0.011, p<0.001, p=0.030, p=0.001, respectively). There were 131 eyes of 72 patients at follow-up. Complications developed in 21 (16%) eyes of 17 (23.6%) patients. There were CME in 7 eyes (5.3%), secondary glaucoma in 6 eyes (4.6%), cataract in 6 eyes (4.6%), ERM in 1 eye (0.8%), and synechiae in 1 eye (0.8%). There was no significant difference between the groups. During the follow-up, 58 patients (80.6%) received systemic therapy. BCVA in Group 1 was significantly better than Group 2 both at presentation and at the end of follow-up (p<0.001). In both groups BCVA was significantly better at the end of follow-up than at presentation (p<0.001).

Discussion: The first clinical presentation of 76.4% of the patients in our study was eye involvement. The most common clinical anatomical involvement was panuveitis. The most common ocular finding was KPs, while the most common complication was synechia. Patients aged 40 years and older had more complications during presentation and follow-up than patients younger than 40 years of age. BCVA was worse (p<0.001). Our results indicate that sarcoidosis has a worse prognosis in elderly age groups.

Keywords: Age, granulomatous uveitis, ocular sarcoidosis, sarcoidosis-associated uveitis,