30-65 yaş arasındaki kadınlarda rahim ağzı kanseri okuryazarlığı ve etkileyen faktörlerin belirlenmesi
Determination of cervical cancer literacy and affecting factors in women aged 30-65 years
Yazar: TUBA YILMAZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SERPİL ABALI ÇETİN
İZMİR BAKIRÇAY ÜNİVERSİTESİ / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Bu çalıĢma 30-65 yaĢ arasındaki kadınlarda rahim ağzı kanseri okuryazarlığı ve etkileyen
faktörlerin belirlenmesi amacıyla tanımlayıcı ve kesitsel tipte yapılmıĢtır. ÇalıĢmanın
örneklemini Ġzmir ili Aliağa ilçesi Aliağa Devlet Hastanesi polikliniklerine ayaktan baĢvuran
30-65 yaĢ kadınlar arasından araĢtırmaya katılmayı kabul eden 300 kadın ile
gerçekleĢtirilmiĢtir. AraĢtırma verilerinin toplanmasında Tanılama Formu ve Rahim Ağzı
Kanseri Okuryazarlığı Değerlendirme Anketi kullanılmıĢtır. Veriler araĢtırmacı tarafından yüz
yüze görüĢme yöntemi ile toplanmıĢtır. AraĢtırmada elde edilen veriler SPSS (Statistical
Program for Social Sciences) 25.0 istatistik programında değerlendirilmiĢtir.
Yapılan analizler sonucunda kadınların yaĢ ortalaması 45,11±9,75‟dir. %80‟i evli olan
kadınların, eğitim durumlarının genellikle lise (%31,3) ve üniversite (%35,7) olduğu
saptanmıĢtır.Rahim Ağzı Kanseri Okuryazarlığı Değerlendirme Anketi puan ortalamasının
24,06±4,93 olduğu belirlenmiĢtir. Rahim Ağzı Kanseri Okuryazarlığı Bilgi Skoru üzerindeki
etkisini belirlemek amacıyla gerçekleĢtirilen çoklu doğrusal regresyon analizinde ilk cinsel
iliĢki yaĢı (β=0,082, p<0,05) ve eğitim durumu (β=0,379, p<0,05) değiĢkeninin bilgi skoru
üzerinde pozitif; medeni durum (β=-1,626; p<0,001), sağlık bilgisini nereden almak istediği
(β=-0,662; p<0,05), pap smear testi yaptırma durumu (β=-0,683; p<0,05) ve HPV aĢısı
yaptırma durumu (β=-1,379; p<0,05) değiĢkenlerinin negatif ve anlamlı bir etkiye sahip
olduğu saptanmıĢtır.
ÇalıĢmada, 30-65 yaĢa arsındaki kadınların rahim ağzı kanseri okuryazarlık düzeyinin
düĢük olduğu; rahim ağzı kanseri okuryazarlığını etkileyen faktörlerin ilk cinsel iliĢki yaĢı,
eğitim durumu, medeni durum, sağlık billgisini nereden almak istediği ile pap smear ve HPV
aĢısı yaptırma durumu olduğu sonucuna varıldı.
Anahtar Sözcükler: Rahim ağzı kanseri, okuryazarlık; etkileyen faktörler

Abstract:
This descriptive and cross-sectional study was conducted to determine cervical cancer literacy
and factors affecting it in women aged 30-65 years. The sampling of the study was carried out
with 300 women aged 30-65 years who accepted to participate in the study among women
aged 30-65 years who applied to the outpatient clinics of Aliağa State Hospital in Aliağa
district of Ġzmir province. Diagnostic Form and Cervical Cancer Literacy Assessment
Questionnaire were used to collect the research data. The data were collected by the
researcher by face-to-face interview method. The data obtained in the study were evaluated in
SPSS (Statistical Program for Social Sciences) 25.0 statistical programme.
As a result of the analyses, the average age of the women was 45.11±9.75. It was found that
80% of the women were married and their educational status was generally high school
(31.3%) and university (35.7%). It was determined that the mean score of the Cervical Cancer
Literacy Assessment Questionnaire was 24.06±4.93. In the multiple linear regression analysis
performed to determine the effect on the Cervical Cancer Literacy Knowledge Score, age at
first sexual intercourse (β=0.082, p<0.05) and educational status (β=0.379, p<0.05) had a
positive effect on the knowledge score; marital status (β=-1,626; p<0,001), where she wanted
to get health information (β=-0,662; p<0,05), pap smear test status (β=-0,683; p<0,05) and
HPV vaccination status (β=-1,379; p<0,05) had a negative and significant effect on the
knowledge score.
In the study, it was concluded that the cervical cancer literacy level of women between the
ages of 30-65 was low and the factors affecting cervical cancer literacy were age at first
sexual intercourse, educational status, marital status, where they wanted to get health
information and the status of pap smear and HPV vaccination.
Keywords: Cervical cancer, literacy; influencing factors