Çörek otu (Nigella sativa L.) çeşit ve popülasyonlarınınkarakterizasyonu
Characterization on variety and populations of Black cumin (Nigella sativa L.)
Yazar: İSLİM KOŞAR
Danışman: DOÇ. DR. ABDULHABİP ÖZEL
Harran Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu araştırma; çörek otu çeşit ve genotiplerinin karakterizasyonu amacıyla, 2015-2016, 2016-2017 kışlık yetiştirme sezonunda, GAP Tarımsal Araştırma Enstitüsü, Koruklu Talat Demirören Araştırma İstasyonunda, tesadüf blokları deneme desenine göre, 3 tekerrürlü olarak, yürütülmüştür. Araştırmada, Çameli çörek otu çeşidi ile 32 farklı genotip kullanılmıştır. Araştırmadan elde edilen sonuçlara göre, çeşit ve genotiplerde çıkış süresi 48-57 gün, dallanma süresi 72-86 gün, kapsül oluşum süresi 75-113 gün, olgunlaşma süresi 167-185 gün arasında değişmiştir. İncelenen çeşit ve genotiplerin bitki boyu 47.77-68.63 cm, dal sayısı 2.77-4.63 adet/bitki, çiçek sayısı 4.77-12.57 adet/bitki, anter sayısı 42.97-51.17 adet/çiçek, stigma sayısı 5.27-6.73 adet/çiçek, kapsül sayısı 4.03-7.93 adet/bitki, kapsül eni 0.96-1.09 mm, kapsül boyu 1.06-1.46 mm, ana kapsülde çenet sayısı 5.80-7.27 adet/kapsül, ana kapsülde tohum sayısı 80.00-106.60 adet/kapsül, bin tohum ağırlığı 1.81-3.16 g, tohum sayısı 208.17-685.33 adet/bitki, bitki başına tohum ağırlığı 0.43-1.80 g/bitki, dekara tohum verimi 28.23–109.47 kg/da, sabit yağ oranı % 36.42-40.17 ve sabit yağ verimi 15.14-43.59 kg/da arasında değiştiği belirlenmiştir. Çalışma sonucunda, Şanlıurfa ili ekolojik koşullarında tohum verimi bakımından Eskişehir 1 ve Şanlıurfa 2 genotiplerinin diğer çeşit ve genotiplere göre daha iyi performans gösterdiği tespit edilmiştir. Sabit yağ oranı, tohum verimi ve diğer özellikler bakımından Eskişehir 1, Şanlıurfa, Şanlıurfa 2, Samsun 2 genotiplerinin üstün özellikleriyle öne çıkan genotipler olduğu belirlenmiştir.

Abstract:
This research, was conducted to determine the characterizations of the black cumin varieties and genotypes, during 2 winter growing seasons from 2015-2016 to 2016-2017 at GAP Agricultural Research Institute, Koruklu Talat Demirören Research Station. Treatments were designed as randomized completed block with three replications. In research, Çameli black cumin variety and 32 different black cumin genotypes were used as plant materials. According to obtained results, it was changed the sprout time from 48 to 57 days, the branching time from 72 to 86 day, capsule appearence time from 75 to 113 day, the ripening time from 167 to 185 day, the plant height from 47.77 to 68.63 cm, the number of branches from 2.77 to 4.63 pieces/plant, number of flower from 4.77 to 12.57 pieces/plant, number of anther from 42.97 to 51.17 pieces/flower, number of stigma from 5.27 to 6.73 pieces/flower, number of capsules from 4.03 to 7.63 pieces/plant, capsule width from 0.96 to 1.09 mm, capsule height from 1.06 to 1.46 mm, number of pins in main capsule from 5.80 to 7.27 pieces/capsule, number of seeds in main capsule from 80.00 to 106.60 pieces/capsule, weight of one thousand seed from 1.81 to 3.16 g, number of seeds per plant from 208.17 to 685.33 pieces/plant, seed weight per plant from 0.43 to 1.80 g/plant, seed yield from 28.23 to 107.41 kg/da, fixed oil ratio from 36.42 to 40.17 % and fixed oil yield from 10.61 to 43.59 kg/da. At the end of the study, Eskisehir 1 and Şanliurfa 2 genotypes were identified better performance in Sanliurfa, between black cumin genotypes in terms of seed yield. Also, fixed oil rate and other characteristics of Eskisehir 1, Sanliurfa, Sanliurfa 2 and Samsun 2 genotypes were identified as the most prominent genotypes in terms of seed yield.