Nöropsikiyatrik hastalarda CYP2D6 gen polimorfizmlerinin araştırılması
Investigation of the CYP2D6 gene polymorphisms in the patiients with neuropsychiatric disease
Yazar: SAFA CAN POLAT
Danışman: PROF. DR. FETHİ SIRRI ÇAM
Manisa Celal Bayar Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Tıbbi Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Genetik = Genetics
Dizin: Farmakogenetik = Pharmacogenetics ; Farmakogenetik = Pharmacogenetics ; Nöropsikiyatri = Neuropsychiatry ; Polimorfizm-genetik = Polymorphism-genetic ; Polimorfizm-genetik = Polymorphism-genetic ; Sitokrom P 450 = Cytochrome P 450 ; Sitokromlar = Cytochroms

Özet:
Amaç: Sitokrom p450 sistemi, farklı izoenzimlerden oluşan ilaç metabolizmasından sorumlu hepatik enzim sistemidir. Tüm sitokrom enzimlerinin yaklaşık  %2-4'ünü oluşturan CYP2D6 enzimi klinikte kullanılan ilaçların %25'inin metabolizmasından sorumludur. Bu enzim geninin genetik polimorfizmleri kullanılan ilaçların etkinliğini ve ilaç toksisitesini değiştirebilmektedir. Bu çalışmada Nöropsikriyatrik hastalarda   CYP2D6 gen polimorfizmlerinin retrospektif olarak değerlendirilmesi amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Manisa Celal Bayar Üniversitesi Tıp Fakültesi Psikiyatri kliniğinden laboratuvarımıza yönlendirilen 192 hastadan multiplex Polimeraz Zincir Reaksiyonu (PCR) ve multiplex Allel Spesifik Primer Ekstensiyon (ASPE) yöntemiyle CYP2D6 enzim geni polimorfizmleri belirlenmiştir.
Bulgular: Olguların %82,29'u normal metabolizör, %12,5'i orta metabolizör, %2,08'i yavaş metabolizör ve %3,13'ü hızlı metabolizör olarak saptanmıştır. Çalışmamızda en sık rastlanan alleler sırasıyla *1 (37,63%), *2 (24,75%), *41 (15,15%), *4 (9,85%) ve *10 (4,29%),olduğu tespit edilmiştir.
Sonuç: İncelenen popülasyonda Normal metabolizör (EM) oranlarının Türk toplumunda yapılan çalışmalara göre daha yüksek olduğu, Yavaş-Düşük metabolizör (PM) ile Hızlı metabolizör (UM) sıklığının daha düşük oranda olduğu tespit edilmiştir. Enzim fonksiyonun da azalma ile seyreden *41 alleli bu çalışmada en sık mutant allel olarak belirlenmiştir. Çalışmamızda enzim aktivitesinde değişim tespit edilen olguların  %17,71 oranında olması, tedavi öncesi olgularda CYP2D6 gen değişimlerinin belirlenmesi bakımından yararlı olacaktır.

Anahtar Kelimeler: Farmakogenetik, CYP2D6, Polimorfizm, Sitokrom p450,

Abstract:
Aim: The system cytochrome p450 is a hepatic enzyme system that comprises of different isoenzymes and is responsible for drug metabolism. The enzym CYP2D6 that generates about 2-4% of all cytochrome enzymes is responsible for the metabolism of 25% of drugs that are used in clinic. Genetic polymorphisms of this enzyme gene can modify the effectiveness of the drugs that are used and drug toxicity. In this study it is retrospectively aimed that the consideration of CYP2D6 gene polymorphemes that affects the enzyme activity in Turkish society. 
Material and Methods: Polymorphemes of enzyme gene CYP2D6 has been detected on 192 patients that have been directed to our laboratory from psychiatry clinic in the ways of the multiplexPolymerase chain reaction (PCR) and multiplexAllel Specific Primary Extension (ASPE).
Reasulst: 82,29% of the cases have been detected as normal metabolizer and 12,5% of them as medium metabolizer and %2,08 of them as slow metabolizer and %3,13 of them as fast metabolizer. In the study the most common alees in an descending order are these; *1 (37,63%), *2 (24,75%), *41 (15,15%), *4 (9,85%) ve *10 (4,29%).
Conclusions: It has been detected that the rates of normal metabolizer (EM) are higher according to studies in Turkish society and the rates of Slow-Low matabolizer (PM) and Fast metabolizer are less in the population that has been investigated. The most common mutant has been detected as aleel in this study with 41 alees that follows with a decrease in enzym fonction. In the study that the cases in which have been detected changes in their enzym activity are in the rate of 17,71% is advantageous with regard to determining of the changes of CYP2D6 gene in phenomenons that are before treatment.


Keywords: Pharmacogenetic, CYP2D6, Polymorfphism, Cytocrome p450