STEM etkinliklerinin özel yetenekli öğrencilerin bilimsel süreç becerilerine etkisi
Effect of STEM activities on science process skills of gifted students
Yazar: GÖKHAN YILDIZ
Danışman: DOÇ. DR. ÜMMÜHAN ORMANCI
Bursa Uludağ Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Fen Bilgisi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırmada STEM etkinliklerinin özel yetenekli öğrencilerin bilimsel süreç
becerilerine etkisi incelenmiştir. Araştırma karma araştırma yöntemlerinden iç içe geçmiş
karma desene göre dizayn edilmiştir. Araştırma, 2021-2022 eğitim öğretim yılında Bursa
ilinin Nilüfer ilçesine bağlı bilim sanat merkezinde öğrenim gören 60 öğrenci ile
gerçekleştirilmiştir. Araştırmada kullanılan veriler "Kişisel Bilgi Formu", "Çevrimiçi Bilimsel
Süreç Beceri Testi (ÇBSBT)" ve "Görüşme Formu" ile toplanılmıştır. Araştırmada toplanan
nicel verilerin analizinde SPSS paket programlarından yararlanılmıştır. Araştırmanın nitel
verilerini çözümlemek için betimsel analiz kullanılmıştır. Araştırmadaki bulgular ışığında,
STEM etkinliklerinin öğrencilerin bilimsel süreç becerilerinin gelişmesine ilişkin ön-test ve
son-test toplam puanları arasında anlamlı bir fark olduğu ortaya çıkarılmıştır. STEM
etkinliklerinin bilimsel süreç becerilerinin alt kategorilerine etkisi nitel ve nicel olarak
incelenmiş ve özel yetenekli öğrencilerin gözlem yapma, sınıflama, ölçme, verileri kaydetme,
tahmin etme, verileri kullanma ve model oluşturma, verileri yorumlama, sayı- uzay ilişkileri
kurma, değişkenleri belirleme, hipotez kurma, deney yapma becerilerine etkisini incelemek
için grupların ön-test ve son-test puanları ayrı ayrı karşılaştırılmış olumlu yönde anlamlı ilişki
olduğu görülmüştür (p< ,05). Özel yetenekli öğrencilerin bilimsel süreç becerilerinin
geliştirilmesinde STEM etkinlilerinin etkisi hakkındaki görüşleri analiz edilmiş ve STEM
değişkenleri belirleme, hipotez kurma ve deney yapma, gözlem yapma ve tahmin etme
becerilerinin gelişmesine katkı sağladığını belirtmişlerdir. Toplumların gelişmişlik seviyesinin
artırılmasında kritik öneme sahip özel yetenekli bireylerin ilköğretim seviyesinden itibaren
STEM tabanlı eğitimle bilimsel süreç becerilerinin geliştirilmesine katkı sağlayacağını
söyleyebiliriz. Bu bağlamda özel yetenekli öğrencilerle STEM etkinlikleri yapılabilir ve buna
ilişkin etkinlikler geliştirilerek alanyazına katkı sağlanabilir.

Anahtar sözcükler: STEM, özel yetenekli öğrenci, bilişsel süreç becerisi.

Abstract:
In this study, the effect of STEM activities on the science process skills of gifted and
talented students was examined. The research was designed according to the nested mixed
design, which is one of the mixed research methods. The research was carried out with 60
students studying in the science and art center of Bursa province Nilüfer district in the 2021-
2022 academic year. The data used in the research were collected with "Personal Information
Form", "Online Science Process Skills Test (OSPST)" and "Interview Form". SPSS package
programs were used in the analysis of the quantitative data collected in the study. Descriptive
analysis was used to analyze the qualitative data of the research. In the light of the research
findings, it has been revealed that there is a significant difference between the pre-test and
post-test total scores of STEM activities aimed at improving students' science process skills.
A significant relationship was found in the development of the groups' skills in measuring,
recording data, estimating, using data and creating models, interpreting data, establishing
number-space relationships, determining variables and forming hypotheses, and
experimenting (p< ,05). The opinions of gifted students on the effect of STEM activities on
the development of science process skills were examined and they stated that they contributed
to the development of their skills in determining STEM variables, making hypotheses and
experiments, observing and predicting. Education of special talents has a critical importance
in raising the development level of societies. It can be said that starting from primary
education level, STEM-based education will contribute to the development of individuals'
science process skills. In this context, STEM activities can be done with gifted students and
related activities can be developed to contribute to the literature.

Keywords: STEM, Gifted students, Science process skills