Bitpazarları zamansız mekânlar
Flea markets: Timeless places
Yazar: AYŞEGÜL POROY
Danışman: PROF. HASAN PEKMEZCİ
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Resim Ana Sanat Dalı
Derece: Sanatta Yeterlik, 2012
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts ; Sanat Tarihi = Art History
Dizin: Bitpazarı = Flea markets ; Fotoğraf = Photograph ; Video sanat = Video art ; Zaman = Time

Özet:
Bu rapor, sanatsal yaratma eğlemi içinde bitpazarlarına yüklenen çeşitli anlamlar ve bunların algılanmasını; sanatçıların anlatım çabaları içinde bitpazarlarını ayakta tutan yüzyılın insan profilini anlamaya yönelik çalışmaları kapsamaktadır.Zaman kavramı içerisinde yeni ve eski olarak adlandırılan nesnelerin, aynı ortamda birlikte sergilenişleri esnasında, oradaki insan da bu araştırmanın doğal bir parçası olmuştur. Bu kişiler pazarlarda gerek satıcı, gerek alıcı ve gerekse çevredeki pazar müdavimleridir. Bu insanlar için bitpazarları ve alış-verişin anlamı sorgulanmıştır.Eşyaları alış-veriş döngüsü birçok yönüyle ele alınmıştır. Bu araştırma için eşyanın el değiştirdiği her safha incelenmiştir.Sözlük anlamı ile ihtiyaçların giderildiği yer olmaktan çıkan çarşı anlayışında, bitpazarlarının verdiği nostaljik çekicilik, tezgahtan elinize aldığınız her nesnenin sizi kendi dönemine çekmesi ve bu kadar kolay bir yolla farklı dönemlere gidilmesi bu tip pazarların çekiciliğini arttırmıştır. Bu mekanlar artık şehir insanının aradığı, süratten arınmış ve huzurlu birer gezinti alanları haline dönüşmüştür. İnsanlara kendini hem satıcı hem de alıcı olabilme olanağını sunabilen nadir yerlerdendir.Bitpazarları, tarihi nesneleri makyajsız yalın haliyle görme ve tanıma olanağı da sağlar. Karşınıza çıkan bir savaş miğferi, hemen yanında başka bir kıtadan bir madalya veya 60'lı yılların renkli plastik bir ev eşyası aynı mekanda yanyana bulunabilir. İnsanı bulunduğu zamandan kopartarak, teknolojik hiçbir donanımaihtiyaç duymadan buralarda gezinebilmesini sağlayan nesneler, monotonluğu kıran hoş bir zamansızlık aralığı yaratırlar.Eskiler ve zamanın acımasız sürekliliğine dayanamayan nesneler, pazarlarda insana toplumda aile yapılarının değişime uğradığını da gösterirler. Bu nesnelerden özellikle siyah-beyaz fotoğrafların pazarlara nasıl ulaştıkları düşündürücüdür. Özel aile fotoğrafları, mektuplar, karneler, başarı belgeleri gibi ailede kuşaklar boyu saklanacağı düşünülen hatıra niteliğindeki özel belgelerin pazar meydanlarında satışa sunulması geçmişe saygının bitişinin işareti midir?Yukarıdaki farklı yöndeki yaklaşımları göz önünde bulundurarak yapılan bu araştırmadaki çalışmalar öncelikle, birçok bitpazarında farklı tarihlerde ve günün çeşitli saatlerinde çekilen fotoğraflarla belgelenmiştir. Bu fotoğraflardan hareketle hazırlanan çalışmalar ve video sanatının oluşturduğu yapı araştırmanın temelini oluşturmuştur. Fotoğraf manipülasyonları ile bitpazarı ortamının yoğunluğu ve çeşitliliği karma tekniklerle de desteklenmiştir.Anahtar Sözcükler: Video Sanatı, Fotoğraf, Bitpazarı, Zaman, Brüksel

Abstract:
This study covers the various meanings attributed to flea markets within the realm of artistic creation and its perception. It also aims to study the profile of the people sustaining this century?s flea markets through the efforts of expression by artists. The fusion of so-called ancient and new objects exhibited side by side as well as the people in the flea markets have become a natural part of this study. These people are dealers, buyers and even frequent visitors of the flea markets. The meaning of flea markets to these people and the aim of their purchases have been examined. The cycle of buying and selling of objects as well as every stage of this exchange from one hand to another have been investigated in a multi-faceted way.The concept of flea market, emerging beyond its dictionary definition, enhances the nostalgic charm of any local object. These objects propells one to held its past era and brings enjoyable memories to mind. These are peaceful places where citizens feel freed from the hurdles of city life. It is a rare setting where members of society are offered the opportunity to assume the role of dealer and /or buyer.Flea markets may allow you to observe and recognize historical objects in their original form and pure aspect, beyond mere aspect of being ancient. You might come across a helmet that stands next to a medal from another continent or a colorful plastic household object from the sixties. This may free the observer from the bounds of time. It provides an opportunity for exploring without the aid of any technological apparatus in a extraordinary and pleasant ?timeless? period. Thus, relieving the monotony of everyday life.Certain antique objects, especially those which could not resist the relentless continuity of the passage of time might serve as indicator of the fluidity of changing family structures. Among these, the discovery of black and white photographs and how they ended up there can be thought provoking. Encountering in the market personal documents such as intimate family photographs, letters, school reports and certificates, which should have been kept within family, may exemplify the end of veneration of the past.Keeping in mind the above mentioned different aspects of this study, this research launched the bases to artistic works such as photographes taken on different days and at different times in markets and video-art. Complex techniques were used with photograph manipulations to express the intensity and diversity of the flea market.Key Words: Video Art, Photography, Flea Market, Time, Brussels