İslâm borçlar hukukunda doğal âfetlerin akitlere etkisi
The effects of natural disasters on conventions in İslamic law of obligation
Yazar: MUSTAFA HARUN KIYLIK
Danışman: PROF. DR. MURTAZA KÖSE
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2016
Konu: Din = Religion
Dizin: Beklenmeyen hal = Unexpecdet state ; Doğal afetler = Natural disasters ; Mücbir sebepler = Force majeure ; Sözleşmeler = Contracts ; İslam Hukuku = Islamic Law ; İslam borçlar hukuku = Islamıc law of debts

Özet:
Bu tezin amacı, klasik dönem İslâm hukuk doktrininde doğal âfetlerin akitler üzerindeki etkisini tespit edip bu hususta ileri sürülen yaklaşımları, modern iki nazariye olarak kabul edilen beklenmeyen hal ve mücbir sebep açısından değerlendirmeye tabi tutmaktır. Bu yüzden giriş kısmında klasik ve modern dönemde doğal âfetlerin nasıl ele alındığı hakkında genel bilgiler verildikten sonra birinci ve ikinci bölümde, akitleri etkileyen ve aralarında doğal âfetlerin de bulunduğu kimi durumların sebep olduğu problemleri konu edinen ve bu yönde çözüm sunan beklenmeyen hal ve mücbir sebep konuları ayrı ayrı ele alınmıştır. 
Son bölümde ise özellikle dört büyük mezhep literatürü kapsamında doğal âfetlerin akitler üzerindeki etkisi müstakil başlıklar altında işlenmiş ve neticede doğal âfetlerin akitleri etkilediği, fakat bu hususta mezhepler arasında bir konsensüsün sağlanmadığı anlaşılmıştır. Şöyle ki doğal âfetler hususunda satım ve icâre türü akitlerde borçlu ve alacaklıya yönelik hasar sorumlulukları söz konusu edilirken, genel olarak diğer akit türlerinde makudun aleyhi elinde bulunduranın tazmin sorumluluğu gündeme gelmiştir. Ayrıca doğal âfetlere geniş bir alan tayin eden hukukçular olduğu gibi dar ve sınırlı bir çerçeve çizenler de olmuştur. Fakat neticelerinin kabul edildiği her durumda doğal âfetler, borçluyu borcundan kurtaran bir sebep olarak kabul edilmiştir.



Anahtar Kelimeler: İslâm Hukuku, Doğal Âfet, Akid, Beklenmeyen Hal, Mücbir Sebep.

Abstract:
The aim of this dissertation is to determine the effects of natural disasters on conventions in the Islamic Law principles in classical time, and evaluate propounded approaches in this issue with the light of two accepted modern theories which are unexpected situation and force major. Therefore, after some given general information in the introduction about how natural disasters were dealt with in the classical and modern ages; in the first and second chapters, the topics of unexpected situation (imprecision) and force major were separately discussed which present some solutions for some problems caused by some cases like natural disasters which affect the conventions. 
In the last chapter, natural disasters' effects on the conventions, especially within scope of the literature of four main Islamic schools of law (madhabs), were discussed under separated titles. And in the conclusion, it has been understood that the natural disasters affect the conventions but there is no any consensus among the main schools of law (madhabs), in this issue. In the other words, in the issue of natural disasters, while arguing damages and liabilities of debtor and supplier in conventions like sale and rent, usually like in the other type of conventions the holder of subject of conventions has liability of indemnifying comes into the question. Moreover, even though some jurists give more importance to natural disasters, some others put it in a shorter and limited frame. However, in any case that consequences were accepted, natural disasters were seen as a reason to save debtor 
from his/her debt. Key words: Islamic Law, Natural Disaster, Convention, Unexpected Situation (imprecision), Force Major




Key words: Islamic Law, Natural Disaster, Convention, Unexpected Situation
(imprecision), Force Major.