Ankilozan Spondilit tanılı hastaların tedavisinde kullanılan biyolojik ajanların tam kan sayımı parametreleri üzerindeki etkisinin belirlenmesi
Determination of the effect of biological agents used in the treatment of patients with Ankylosing Spondylitis on complete blood count parameters
Yazar: SEMİH CON
Danışman: DOÇ. DR. SEHER KIR
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı / Genel Dahiliye Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: İç Hastalıkları = Internal diseases
Dizin: Kan sayımı = Blood cell count ; Polisitemi = Polycythemia ; Spondilit-ankilozan = Spondylitis-ankylosing ; Tedavi = Treatment ; Trombositopeni = Thrombocytopenia

Özet:
Ankilozan Spondilit Tanılı Hastaların Tedavisinde Kullanılan Biyolojik Ajanların Tam Kan Sayımı Parametreleri Üzerindeki Etkisinin Belirlenmesi

Amaç: Ankilozan spondilit (AS) etiyolojisi tam olarak bilinmeyen kronik, inflamatuvar, romatizmal bir hastalıktır. Çalışmamızda AS tanılı hastalarda tedavide kullanılan biyolojik ajanların tam kan sayımı (TKS) parametreleri üzerine etkilerini ve yan etkilerini belirlemeyi amaçladık.

Materyal ve Metod: Çalışmamızda 01 Eylül 2014-01 Eylül 2021 tarihleri arasında AS tanısıyla en az 12 ay süreyle aynı biyolojik ajanla ve ilk kez tedavi edilen 270 hasta retrospektif olarak değerlendirildi. Tedavinin 0-3-6-12. aylarındaki TKS parametreleri, C-reaktif protein (CRP) ve eritrosit sedimentasyon hızı (ESH) kaydedildi. Tedavi süresince görülen yan etkiler, hematolojik durumlar ve bu durumların CRP yanıtıyla ilişkisi değerlendirildi.

Bulgular: Hastaların 166'sı (%61,5) erkekti. Tanı yaşı ortalaması 31,2±10,2 yıldı. Tedaviyle CRP ve ESH değerlerinde anlamlı düşme sağlandı. Klinik yanıt %93,3 saptandı ve CRP yanıtıyla koreleydi. Hastaların %0,33'ünde yan etki bildirildi. Tedavinin 12. ayında RDW, platelet, nötrofil, NLO, PLO, CRP ve ESH değerlerinde anlamlı bir azalma gözlenirken hemoglobin, hematokrit MPV, MCV ve lenfosit değerlerinde anlamlı bir artma saptandı. Bu parametrelerdeki değişimlerin tedavinin 3. ayında daha belirgin olduğu görüldü. Tedavinin 12. ayında anemili ve trombositozlu hasta sayılarının başlangıca göre belirgin azaldığı, polisitemi ve trombositopenili hasta sayılarının ise belirgin arttığı saptandı. 

Tartışma ve Sonuç: TNF-α inhibitörü ilaçlarla bir yıllık takipte kalıcı ve yüksek oranda klinik yanıt sağlandığı, inflamasyonun kontrol altına alındığı ve hematolojik yan etkiler açısından güvenli oldukları görüldü. Ayrıca, pek çok TKS parametresinde düzelme sağlandı. TKS parametrelerinin inflamatuvar yanıtın değerlendirilmesinde önemli olmasının yanı sıra, özellikle uzun vadede, trombositopeni ve polisitemi gibi hematolojik yan etkilerin sıklığında artış olma ihtimali açısından takipte bakılan TKS değerlerinin ayrıntılı incelenmesi gerektiğini düşünmekteyiz. 

ANAHTAR KELİMELER, ankilozan spondilit, TNF-α inhibitörleri, tam kan sayım parametreleri, trombositopeni, polisitemi

Abstract:
Determination of the Effect of Biological Agents Used in the Treatment of Patients with Ankylosing Spondylitis on Complete Blood Count Parameters

Aim: Ankylosing spondylitis (AS) is a chronic, inflammatory, rheumatic disease of unknown etiology. In our study, we aimed to determine the effects and side effects of biological agents used in the treatment of patients with AS on complete blood count (CBC) parameters.

Materials and Metod: In our study, 270 patients who were treated for the first time and with the same biological agent for at least 12 months with the diagnosis of AS between 01 September 2014 and 01 September 2021 were evaluated retrospectively. CBC parameters, C-reactive protein (CRP) and erythrocyte sedimentation rate (ESH) at 0th-3rd-6th-12th months of treatment were recorded. Side effects, hematological conditions and the relationship between these conditions and the CRP response were evaluated during the treatment.

Results: The mean age at diagnosis was 31.2±10.2 years and 166 (61.5%) of the patients were male. A significant decrease in CRP and ESR values was achieved with treatment. The clinical response was 93.3% and correlated with the CRP response. Side effects were reported in 0.33% of the patients. In the 12th month of the treatment, a significant decrease was observed in RDW, platelet, neutrophil, NLR, PLO, CRP and ESH values, while a significant increase was observed in hemoglobin, hematocrit MPV, MCV and lymphocyte values. It was observed that the changes in these parameters were more pronounced in the 3rd month of the treatment. At the 12th month of the treatment, it was determined that the number of patients with anemia and thrombocytosis decreased significantly compared to the baseline, while the number of patients with polycythemia and thrombocytopenia increased significantly.

Discussion and Conclusion: It was observed that TNF-α inhibitor drugs provided a durable and high clinical response in one-year follow-up, inflammation was controlled and they were safe in terms of hematological side effects. In addition, many CBC parameters were improved. In addition to the importance of CBC parameters in the evaluation of the inflammatory response, we think that the CBC values obtained during follow-up should be examined in detail, especially in terms of the possibility of an increase in the frequency of hematological side effects such as thrombocytopenia and polycythemia in the long term.

KEY WORDS, ankylosing spondylitis, TNF-α inhibitors, complete blood count parameters, thrombocytopenia, polycythemia