Türk psikanaliz tarihinde bir öncü: Prof. Dr. Ulviye Etaner
A pioneer in the history of Turkish psychoanalysis: Prof. Dr. Ulviye Etaner
Yazar: HAKAN KIZILTAN
Danışman: PROF. DR. FATMA ARIN NAMAL
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Tıp Tarihi ve Etik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Psikiyatri = Psychiatry ; Psikoloji = Psychology ; Tarih = History
Dizin: Psikanaliz = Psychoanalysis ; Psikiyatri = Psychiatry ; Psikoterapi = Psychotherapy ; Tıp tarihi = History of medicine ; Vakıflar = Foundations

Özet:
Bu tez çalışması, Prof. Dr. Ulviye Etaner'in Türk psikanaliz tarihi içindeki öncü ve özgün konumunu belirlemeyi amaçlamaktadır. Psikanaliz formasyonunu Berlin Psikoterapi Enstitüsü'nde tamamlayan Etaner, Türkiye'deki psikanalitik eğitim çalışmalarına İstanbul Tıp Fakültesi Psikiyatri Anabilim Dalı bünyesinde başlamıştır. Etaner'in psikanalitik eğitim çalışmalarını akademiyle sınırlı tutmayıp psikanaliz formasyonunu amaçlayan ilk kurum olan Murat Şefik Etaner Psikoterapi Eğitim Vakfı'nı (MEPEV) inşa etmiş olması tarihsel bir değer taşımaktadır. Nitekim MEPEV 1990'lı yıllarda Türkiye'de IPA bağlantılı örgütlenmenin dayandığı en önemli adreslerden biri olmuştur. Tez çalışması içinde Prof. Dr. Ulviye Etaner'in biyografisi, Türkiye'de psikanalize yaptığı katkıya odaklanılarak açımlanmış, Türk psikanaliz tarihi içindeki özgün konumu önemli tarihsel süreçler bağlamında ve diğer öncü isimlerin katkılarıyla birlikte karşılaştırmalı olarak ele alınmıştır. Bu amaçla, öncelikle, dünya ve Türk psikanaliz tarihiyle ilgili litaratür gözden geçirilmiş, Etaner'in psikanalitik kariyeri ve akademik hayatı, ilgili literatür kaynaklarından, eğitsel ve mesleki hayatına dair arşiv belgelerinden, akademik yayınlarını içeren veri tabanlarından, kendisiyle ve yakınında bulunmuş kişilerle yapılan sözlü tarih görüşmelerinden hareketle tespit edilmiştir. Bulgular, Etaner'in Türk psikanaliz tarihi içindeki öncü ve özgün konumunu destekleyen önemli veriler içermektedir. Tez çalışması, Türk psikanaliz tarihini bütünlüklü olarak ele alan, Türkçe literatürde yayınlanmış ilk çalışma özelliği taşımaktadır.

Abstract:
This dissertation examines the pioneering and eminent work of Prof. Dr. Ulviye Etaner in the the history of Turkish psychoanalysis. Etaner received her psychoanalytic formation in the Berlin Psychotherapy Institute and started her psychoanalytic work in the Istanbul Faculty of Medicine, Psychiatry Department and at the very beginning aimed for a psychoanalytic training. Etaner established the first institution in the history of Turkish psychoanalysis aiming at psychoanalytic formation: MEPEV (Murat Şefik Etaner Psychotherapy Training Institute). MEPEV has been one of the main venues of organizational attempts related with the International Psychoanalytic Association (IPA) in 1990s. In the dissertation, the biography of Etaner is clarified focusing her significant contributions to the psychoanalysis in Turkey. Her peculiar position in the history of Turkish psychoanalysis is elobarated comparing to other pioneering figures in the context of historical perspective. In order to achieve this goal, first of all, the literature relating the history of psychoanalysis in general and the history of Turkish psychoanalysis are reviewed and then the psychoanalytic career and academic life of Etaner are examined through related literature resources, archives documenting her educational and professional life, data bases scanning her academic publications, verbal and written interviews conducted with Etaner and related persons. The data gathered verify the pioneering and eminent position of Etaner. This dissertation is deemed to be the first work in the Turkish literature which narrates the full the history of Turkish psychoanalysis in a relatively complete fashion from the beginning till now.