Konik ışınlı bilgisayarlı tomografi ile baş ve boyun bölgesinde yapılan çeşitli morfometrik ölçümlerin cinsiyet tayininde kullanılabilirliklerinin değerlendirilmesi
Evaluation usability of various morphometric measurements in the head and neck region conducted by cone beam computed tomography in gender determination
Yazar: ADEM PEKİNCE
Danışman: PROF. DR. ABUBEKİR HARORLI
Atatürk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Ağız, Diş ve Çene Radyolojisi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Adli Tıp = Forensic Medicine ; Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Boyun = Neck ; Cinsiyet tayini = Sex determination ; Kafa = Head ; Kimlik tespiti = Identity establishing ; Morfometri = Morphometry ; Tomografi-emisyon-bilgisayarlı = Tomography-emission-computed

Özet:
Amaç: Bu çalışmanın amacı KIBT görüntüleri üzerinde yapılan baş ve boyun bölgesindeki çeşitli morfometrik ölçümlerin cinsiyet tayininde kullanılabilirliklerinin değerlendirilmesidir.
Materyal Metot: Çalışmamızda 18 yaş ve üzeri 200 erkek 200 bayana ait inceleme yaptığımız anatomik oluşumların mevcut olduğu KIBT görüntüleri üzerinde foramen magnum, mastoid proses, atlas vertebra, maksiller kanin diş ve mandibular 1.molar dişe ait uzunluk ve alan ölçümleri yapılmış ve ölçüm sonuçları DİFA ile istatistiksel olarak değerlendirilmiştir.
Bulgular: Foramen magnuma ait ölçümlerden MAPU, MALU, MACU, FOMA ölçümleriyle yapılan DİFA ile %71.8 oranında cinsiyet tayini yapılabilmiştir. Mastoid proses'e ait ölçümlerden MUR, MUL, MAPAM, MALAN ölçümleriyle yapılan DİFA ile %91.5 oranında cinsiyet tayini yapılabilmiştir. Atlas kemiğine ait APAM, ATM, FAR, FAL, APAF, ACU, AFCU, ADA, AFA ölçümleriyle yapılan DİFA ile %88.2 oranında cinsiyet tayini yapılabilmiştir. Maksiller kanin dişe ait KAB, KABUL ve KAMED ölçümleriyle yapılan DİFA ile %85.5 oranında cinsiyet tayini yapılabilmiştir. Mandibular 1. molar dişe ait MOC ve MOLA ölçümleriyle yapılan DİFA ile %78.2 oranında cinsiyet tayini yapılabilmiştir.
Sonuç: Çalışmamızda dişlerin de en az iskeletsel yapılar kadar cinsiyet belirlemede kullanılabilir olduğu sonucuna varılmıştır. Ayrıca radyolojik yöntemlerle yapılabilen alansal ve hacimsel ölçümler de dişlerin kimliklendirme çalışmalarında daha yüksek oranlarda kullanılabilmesini sağlayacaktır.
Anahtar Kelimeler: Cinsiyet tayini işlemi, insan kimliklendirme, konik ışınlı bilgisayarlı tomografi

Abstract:
Aim: The purpose of this study is to evaluate the usability of various morphometric measurements in the head and neck region on CBCT images in gender determination.
Material and Method: In our study, length and area measurements of foramen magnum, mastoid process, atlas vertebra, mandibular 1.molar tooth were made on the CBCT images of 200 men and 200 women whose ages were 18 years and over. The measurement results were evaluated statistically with DIFA.
Results: As a result of the discriminant function analysis made with foramen magnum measurements (MAPU, MALU, MACU, FOMA) the gender dicrimination ratio was achieved with 71.8%. As a result of the discriminant function analysis made with mastoid process measurements (MUR, MUL, MAPAM, MALAN), the gender dicrimination ratio was achieved with 88.2%. As a result of the discriminant function analysis made with atlas vertebra measurements (APAM, ATM, FAR, FAL, APAF, ACU, AFCU, ADA, AFA), the gender dicrimination ratio was achieved with 91.5%. As a result of the discriminant function analysis made with maxillary canin measurements (KAB, KABUL, KAMED), the gender dicrimination ratio was achieved with 85.5%. As a result of the discriminant function analysis made with mandibular first molar measurements (MOC, MOLA), the gender dicrimination ratio was achieved with 78.2%.
Conclusion: It has been concluded that teeth in our study can be used to determine gender as much as skeletal structures. In addition, spatial and volumetric measurements made with radiological methods will enable the teeth to be used at higher rates in their identification studies.
Key Words: Sex determination process, human ıdentification, cone beam computed tomography.