Çocukluk çağı anksiyete bozukluklarında bilişsel davranışçı grup terapisi: Korku Avcısı Programı'nın grup versiyonunun geliştirilmesi ve etkililiği
Cognitive behavioural group therapy for childhood anxiety disorders: Developing a group version of fear hunter program and the program effectiveness
Yazar: İNCİ GÜÇER
Danışman: PROF. DR. HALUK ARKAR
Ege Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Anksiyete = Anxiety ; Anksiyete bozuklukları = Anxiety disorders ; Bilişsel davranış terapileri = Cognitive behaviour therapy ; Bilişsel davranışlar = Cognitive behaviours ; Grupla psikolojik danışma = Group counselling ; Çocukluk çağı travmaları = Childhood traumas ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation

Özet:
Bu çalışmanın amacı, çocukluk çağı anksiyete bozukluklarının tedavisinde kullanılan Korku Avcısı bilişsel davranışçı terapi (BDT) programının grup versiyonunun geliştirilmesi ve etkililiğinin incelenmesidir. Bu amaçla, Ege Üniversitesi Tıp Fak. Hastanesi Çocuk Psikiyatrisi Polikliniği'ne başvuran ve DSM-IV-TR'a göre yaygın anksiyete bozukluğu, sosyal fobi, özgül fobi veya ayrılma anksiyetesi bozukluğu tanısı alan 8-13 yaş arası toplam 65 katılımcı çalışmaya alınmıştır. Katılımcılar ayrıca sürece ve tanıya kör ve bağımsız iki uzman hekim tarafından, yarı yapılandırılmış bir görüşme olan KD-SADS-PL aracıyla tanılanmış ve C-GAS skalasıyla genel işlevsellik puanları belirlenmiştir. Katılımcılar BDGT (deney) ve plasebo (kontrol) koşullarına rastgele (random) atanmıştır. Uygulamalar, 13 çocuk ve 4 aile seansı olmak üzere toplam 17 grup seansından oluşmuştur. Katılımcılar müdahale öncesi ve sonrası değerlendirilmiştir. Çalışmanın veri toplama araçları olarak Çocuklarda Anksiyete Bozukluklarını Tarama Ölçeği (ÇABTÖ), Çocuklar için Olumsuz Bilişsel Hatalar Ölçeği (ÇOBHÖ), Çocuklar için Genel Amaçlı Sağlıkla İlgili Yaşam Kalitesi Ölçeği (SİYKÖ) ve Okul Çağı Mizaç Envanteri (OÇME) kullanılmıştır. Müdahale sonrası çocuklara tedaviden yararlanmaları üzerine sorulan sorular nitel veri olarak değerlendirilmiştir. Tedavi sonunda BDGT koşulundaki çocukların %52.8'inin artık tanı almadığı ve genel işlevsellik düzeylerinin tedavi öncesine gore ve plasebo grubuna göre anlamlı olarakdaha yüksek olduğu bulunmuştur. Yapılan karışık desen varyans analizi sonuçlarına göre; BDGT koşulundaki katılımcıların, plaseboya göre, genel kaygı düzeyleri ve bilişsel hataları anlamlı olarak azalmış, yaşam kalitesi puanlarında ise anlamlı düzeyde artış saptanmıştır. Sonuç olarak, çocukluk çağı anksiyete bozukluklarının tedavisinde, Korku Avcısı BDGT programının etkili bir yöntem olduğu düşünülmektedir.
Anahtar sözcükler: Bilişsel davranışçı grup terapisi (BDGT), çocukluk çağı anksiyete bozuklukları, etkililik

Abstract:
The aim of this study is to elaborate a group version of Fear Hunter cognitive behavioral therapy program which was developed for treatment of childhood anxiety disorders and to evaluate the effectiveness of the program. A total of 65 participants (aged 8 to 13 years) who apply to Ege University Faculty of Medicine Child and Adolescent Psychiatry polyclinic and take a diagnosis of generalized anxiety disorder, spesific phobia, seperation anxiety disorder or social phobia according to DSM-IV-TR were included in the study.  Participants were also diagnosed with the KD-SADS-PL tool, a semi-structured interview, by two independent specialist physicians who were blind to the process and diagnosis, and their global functionality scores were determined with the C-GAS scale. The participants were randomly assigned to cognitive behavioral group therapy (CBGT) or placebo condition (control group). The practices consisted of a total of 17 group sessions, 13 of which were child sessions and 4 of which were family sessions. Participants were evaluated before and after the intervention. As the data collection tools of the study, Screen for Child Anxiety Related Emotional Disorders (SCARED), Children's Negative Cognitive Errors Questionnaire (CNCEQ), General-Purpose Health-Related Quality of Life Scale for Children (Kid KINDL), and School Age Temperament Inventory (SATI) were used. After the intervention, the questions asked to the children about their benefit from the treatment were evaluated as qualitative data. SPSS and MaxQda programs were used for the analysis of the data. At the end of the treatment, 52.8% of the children in the CBGT condition were no longer diagnosed and their global functionality levels were found to be significantly higher than before the treatment and compared to the placebo group. According to the results of two way mixed ANOVA; participants in the BDGT condition had a significantly reduced general anxiety levels and cognitive errors, and a significant increase in their quality of life scores compared to the placebo. In conclusion, the Fear Hunter CBGT program is thought to be an effective method in the treatment of childhood anxiety disorders. 
Key Words: cognitive behavioral group therapy (CBGT), childhood anxiety disorders, effectiveness