Yenilenebilir enerji ve sürdürülebilir büyüme arasındaki ilişki: AB ülkeleri (1995-2020)
The relationship between renewable energy sources and sustainable growth: The case of EU (1995-2020)
Yazar: EDANUR YAVUZ GÜNEŞ
Danışman: DOÇ. DR. ALİ YASİN KALABAK
Yalova Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı / Ekonomi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Ekonomi = Economics

Özet:
Ülke ekonomilerinin enerji ile yoğun bir şekilde faaliyetlerde bulunması kaynakların hızla tükenmesine yol açmakta olup hem fosil kaynakların tükenmesini hem de iklim değişikliğini beraberinde getirmektedir. Fosil yakıtların tüketilmesi yalnızca enerji krizine değil aynı zamanda ekolojik krize de sebep olmaktadır. Bahsedilen bu kaynakların kullanılması sonucu CO2/sera gazının atmosferde birikmesi ile küresel ısınma meydana gelmektedir. Bu nedenle yenilenebilir enerji kaynaklarına olan ihtiyaç sürdürülebilir bir yaşam için kaçınılmazdır. Çünkü yenilenebilir enerji kullanımının en önemli etkisi atmosfere yayılan CO2/sera gazı salınımını azaltarak enerji kullanımını sağlarken çevreyi de korumasıdır. Çevrenin sürdürülebilirliği büyüme ve kalkınmanın sürdürülebilmesi için önem arz ermektedir. Ülkelerin enerji kullanımı olmadan büyüme hedeflerine ulaşmaları olanaksızdır. Bu hedeflere ulaşmak için iktisadi/sürdürülebilir büyüme uğruna yenilenemez enerji kaynaklarının kullanılmasıyla ortaya çıkan çevre kirliliği göz ardı edilememektedir. Ülkeler büyüdükçe enerjiye duyulan ihtiyaç da büyüyecektir. Bu yüzden yeterli enerji kaynaklarına sahip olmak oldukça önemlidir. Bu çalışmanın amacı, yenilenebilir enerji ve sürdürülebilir büyüme ilişkisini 1995-2020 dönemini ele almaktır. Kişi başına düşen gayrisafi yurtiçi hasıla, enerji verimliliği, yenilebilir enerji kaynaklarından gelen enerjinin payı, AR-GE harcamalarının gayrisafi yurtiçi hasıla içindeki payı ve net sera gazı emisyonu değişkenlerinin verileri kullanılmıştır.  27 Avrupa Birliği (AB) ülkeleri panel veri analizi yapılarak incelenmiştir. Çalışmada uygulanan ekonometrik testler sırasıyla; yatay kesit bağımlılığı testi, Pesaran ve Yamagata (2008) homojenlik testi, Pesaran CIPS ve Pesaran CADF birim kök testleri ve Panel CS ARDL modelidir. Model tahmin sonuçlarına göre, kısa ve uzun dönemde, Enerji verimliliği ve Net sera gazı emisyonu değişkenleri istatistiksel olarak anlamlı ve pozitif etkiye sahiptir. Bu değişkenlerdeki %1'lik artış, Kişi başına düşen GSYH'nin artmasına neden olmaktadır. Hem kısa hem de uzun dönemde Yenilenebilir enerji kaynaklarından gelen enerjinin payı ve AR-GE harcamalarının GSYH içindeki payı ise Kişi başına düşen GSYH üzerinde istatistiksel olarak anlamlı bir etkiye sahip değildir. Hata düzeltme terimi kısa dönemli dengesizliklerin hızla giderilmekte olduğunu ve sistemin yeniden uzun dönem dengesine geleceğini göstermektedir.
Anahtar Kelimeler: Yenilenebilir enerji, Sürdürülebilir büyüme, Panel veri analizi, AB ülkeleri

Abstract:
The heavy reliance of national economies on energy-intensive activities leads to the rapid depletion of resources, contributing not only to the exhaustion of fossil fuels but also to climate change. The consumption of fossil fuels causes not only an energy crisis but also an ecological crisis. As a result of the use of these resources, the accumulation of CO2 and greenhouse gases in the atmosphere leads to global warming. For this reason, the need for renewable energy sources is inevitable for a sustainable future. The most important impact of renewable energy use is that it reduces the emission of CO2 and greenhouse gases into the atmosphere, ensuring energy consumption while protecting the environment. The sustainability of the environment is crucial for maintaining growth and development. It is impossible for countries to achieve their growth targets without energy use. However, the environmental pollution resulting from the use of non-renewable energy sources for the sake of economic and sustainable growth cannot be ignored. As countries grow, their energy demand also increases. Therefore, having sufficient energy resources is highly important. The aim of this study is to examine the relationship between renewable energy and sustainable growth during the period from 1995 to 2020. The study uses data on variables such as per capita gross domestic product (GDP), energy efficiency, the share of energy from renewable energy sources, the share of R&D expenditures in GDP, and net greenhouse gas emissions. The analysis is conducted using panel data analysis for 27 European Union (EU) countries. The econometric tests applied in this study include cross-sectional dependence tests, Pesaran and Yamagata (2008) homogeneity tests, Pesaran CIPS and Pesaran CADF unit root tests, and the Panel CS ARDL model. According to the model estimation results, energy efficiency and net greenhouse gas emissions have a statistically significant and positive impact on per capita GDP in both the short and long term. A 1% increase in these variables leads to an increase in per capita GDP. However, the share of energy from renewable sources and the share of R&D expenditures in GDP do not have a statistically significant impact on per capita GDP in either the short or long term. The error correction term indicates that short-term imbalances are quickly resolved and the system returns to long-term equilibrium.
Keywords: Renewable energy, Sustainable growth, Panel data analysis, EU countries