Çocukluk çağı travmaları ve psikolojik iyi oluş arasındaki ilişkide bilişsel esnekliğin aracı rolü
The mediating role of cognitive flexibility in the relationship between childhood trauma and psychological well-being
Yazar: MELEK KAPÇAK
Danışman: DOÇ. DR. BERNA GÜLOĞLU
Bahçeşehir Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Bilişsel esneklik = Cognitive flexibility ; Psikolojik iyi oluş = Psychological well being ; Çocukluk çağı travmaları = Childhood traumas

Özet:
Bu araştırmada, bireylerin çocukluk çağı travmaları ve psikolojik iyi oluş düzeyleri arasındaki ilişkide bilişsel esnekliğin aracı rolü incelenmiştir. Çalışma grubunu Türkiye'de yaşayan 18 yaş üstü %67'si (290) kadın, %33'ü (143) erkek olmak üzere toplam 433 birey oluşturmaktadır. Katılımcıların yaş aralığı 19-65 ve yaş ortalamaları ise 34.83'tür. Araştırmada veri toplama araçları olarak Demografik Bilgi Formu (DBF), Çocukluk Çağı Travmaları Ölçeği (ÇÇTÖ-33), Bilişsel Esneklik Envanteri (BEE) ve Psikolojik İyi Oluş Ölçeği (PİOÖ) kullanılmıştır. Araştırma verileri Pearson Korelasyonu ve Yapısal Eşitlik Modeli ile sınanmıştır. İlişkisel tarama modelinin kullanıldığı araştırmada, çocukluk çağı travmaları ile bilişsel esneklik ve psikolojik iyi oluş arasında negatif yönlü ve anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Bilişsel esneklik ve psikolojik iyi oluş arasında ise pozitif yönlü ve anlamlı bir ilişki saptanmıştır. Ayrıca psikolojik iyi oluş düzeyinin, çocukluk çağı travmaları tarafından negatif yönlü ve anlamlı şekilde yordandığı tespit edilmiştir. Bilişsel esnekliğin çocukluk çağı travmaları ve psikolojik iyi oluş arasındaki ilişkide kısmi aracı rolü olduğu saptanmıştır. Araştırma sonucu elde edilen bulgular ilgili alanyazın kapsamında tartışılmıştır.

Abstract:
The purpose of this study was to investigate the mediating role of cognitive flexibility in the relationship between childhood trauma and psychological well-being. The study group consisted of individuals over 18 years old who live in Turkey with 67% (290) of whom are female and the remaining 33% (143) are male, with a total number of 433. While the age range of participants was between 19-65, the mean of age was 34.83. Demographic Information Form (DIF), Childhood Trauma Questionnaire (CTQ-33), Cognitive Flexibility Inventory (CFI), and Psychological Well-Being Scale (PWBS) were employed to the participants to collect data. Pearson Correlation Analysis and Structural Equational Modeling were conducted in the study. The research in which the correlational research model was used, a meaningful and a negative relationship was found between childhood trauma, and cognitive flexibility and psychological well-being, while there was a meaningful and a positive association between cognitive flexibility and psychological well-being. Furthermore, the fact that the childhood trauma predict the degree to well-being in a negative and meaningful way was yielded. The partial mediating role of cognitive flexibility on the relationship between childhood trauma and psychological well being was revealed. The results was discussed in the light of the literature.