Antrene olmuş futbolcu ve basketbolcularda C vitamini uygulamasının HbA1C, demir ve demir bağlama kapasitesi üzerine etkileri
The effects of vitamin c application on HbA1C, iron and iron binding capacity in trained footballers and basketball players
Yazar: MEHMET CÜNEYT AKSAK
Danışman: DOÇ. DR. YÜKSEL KOÇYİĞİT
Dicle Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Fizyoloji = Physiology ; Spor = Sports
Dizin: Askorbik asit = Ascorbic acid ; Basketbol = Basketball ; Demir = Iron ; Egzersiz = Exercise ; Futbol = Football ; Futbolcular = Football players ; Hemoglobin A-glikolize = Hemoglobin A-glycosylated ; Spor = Sports ; Sporcular = Sportsmen

Özet:
Günlük ihtiyaçtan fazla alındığında performansı artırdığına inanılan vitaminlerin ba?ında C vitamini gelmektedir. Özellikle dayanıklılık gerektiren sporlarda C vitaminine (C vit) olan ihtiyaç artmaktadır. C vit enzimatik olmayan bir yol ile demirin emiliminde indirgeyici bir rol oynamaktadır. Özellikle antioksidan etkili olarak hemoglobinin yapısını korumakta ve nitritlerin neden olduğu methemoglobinin olu?umunu azaltmaktadır.Gerek antioksidan özelliği gerekse oksijen bağlanmasında ve taşınmasında görev yapan demirin (Fe+2) bağırsaklardan emiliminde oynadığı rol nedeniyle C vit yüklemesinin sporcularda yararlı olabileceği düşüncesiyle futbolcu ve basketbolcularda C vit yüklemesinin kan Fe değerlerine etkisini incelemeyi amaçladık. Çalışmaya Diyarbakır Bağlar Belediyesi Amatör futbolcu ve basketbolcularından yaşları 20-23 arasında değişen toplam 20 sporcu katılmıştır. Gruplara 3 hafta süreyle günlük toplam 1 gr C vit iki eşit doz olarak (0.5 gr x 2 /24 st) oral olarak verilmiştir.Vitamin uygulamadan önce ve uygulandıktan sonra sporculardan sabah açken venöz kan örneği alınarak serum Fe, total demir bağlama kapasitesi (TDBK), glikolize hemoglobin (HbA1c), glukoz, insülin ve plazma lipid düzeyleri ölçülmüş ve kısa süreli egzersiz programı (koşu bandında 10 dakika süreli,10 km/saat hızında yürüyüş) uygulanmıştır. Egzersiz öncesi (EÖ) ve hemen sonrası (ES) deneklerin aynı parametreleri tekrar ölçülmüştür. Ayrıca anket yapılarak deneklerin vitamin ve sigara kullanma alışkanlıkları sorulmuştur. Verilerin analizinde eksersiz öncesi ve eksersiz sonrası ölçümler arasındaki farklılığın istatistiksel karşılaştırılmasında eşleştirilmiş (paired) t-testi analizi, futbolcularla basketbolculara ait ölçümlerin ortalamalarına ait karşılaştırılmalarda ise bağımsız (unpaired) t-testi kullanılmı?tır. Verilerin normal dağılıma uyumluluğu Kolmogrow-Smirnow, homojenliği ise Levene's testi ile değerlendirilmiştir.Verilerin analizi sonucu Futbolcularda üç haftalık C vit yüklemesinden sonra EÖ Sistolik Kan Basıncı (SKB) değeri düştü (P<0,01). Nabız ve Diastolik Kan Basıncı (DKB) değerleri ise anlamlı bir değişiklik göstermedi. Basketbolcularda C vit yüklemesinden sonra ES nabız ve SKB, EÖ göre artış gösterdi (P<0,000). DiyeteVIIC vit eklenmesi basketbolcularda EÖ nabız ve SKB değerini futbolculara göre artırdı (P<0,01). ES, DKB değeri ise futbolculara göre azaldı (P<0,000).Futbolcularda C vit yüklemesinden sonra EÖ ve ES kan Fe düzeyleri anlamlı artış gösterdi (P<0,01) (Tablo 9). TDBK anlamlı derecede azaldı (P<0,000). Egzersiz öncesi insülin düzeyi azaldı (P<0,05). Basketbolcularda, C vit yüklemesinden sonra EÖ ve ES kan demir düzeyleri artış gösterdi (P<0,000). TDBK azaldı (P<0,000). C vit yüklemesinden önce ve yüklemeden sonra ES kan glukozu EÖ'sine göre artarken, insülin düzeyi azaldı (P<0,000)C vit yüklemesinden sonra ise basketbolcuların demir (P<0,05) ve TDBK değerleri futbolculara göre daha fazla artış gösterdi (P<0,001).Futbolcularda C vit yüklenmesinden sonraki serum AST düzeyleri yükleme öncesine göre anlamlı derecede düşük bulundu (P<0,000). Basketbolcularda C vit yüklemesinden sonra ise Egzersiz sonrası AST, ALT ve ALP değerleri Egzersiz öncesine göre anlamlı derecede artış gösterdi (P<0,000).Basketbolcularda C vit yükleme sonrası kan üre değeri C vit yükleme öncesine göre artış gösterirken (P<0,05), LDH değeri azaldı (P<0,000). C vit yükleme sonrası Kreatin, AST, ALT ve ALP düzeyleri C vit yüklemesinden önceki değerlere göre anlamlı bir fark göstermedi. Basketbolcuların C vit yüklemesinden sonra kan Üre ve AST düzeyleri futbolculara göre artış gösterirken (P<0,000), LDH düzeyleri azaldı (P<0,05, P<0,01).Futbolcularda C vit yüklemesinden sonra Egzersiz sonrası HDL-K düzeyi Egzersiz öncesine göre artarken (P>0,000), Trigliserid düzeyleri azaldı (P<0,01).Basketbolcularda C vit yüklemesinden sonra EÖ ve ES HDL-K düzeyleri C vit yüklemesinden önceki EÖ ve ES değerlere göre anlamlı derecede artış gösterirken (P<0,01) LDL-K ve trigliserid düzeyleri C vit yüklemesinden önceki düzeylerine göre azaldı (P<0,01) Futbolcu ve basketbolcuların C vit uygulandıktan sonraki lipoprotein düzeyleri karşılaştırıldığında Basketbolcuların T. Kol, HDL-K, LDL-K ve trigliserid düzeylerinin futbolculara göre daha düşük olduğu görüldü (P<0,05). Bu bulgular, C vit yüklemesinin başarılı olduğunu ve bu uygulamanın Fe emilimini artırdığını göstermektedir. Antrenman programlarını düzenli sürdürmekte olan futbolcu ve basketbolcularda C vit yüklemesinin TDBK'ya etki yapması,VIIIvitamin ve mineral eksikliliği ve dolayısıyla ek vitamin gereksinimlerinin olduğunun göstergesi olabilir.

Abstract:
In this study, we aimed at examining the effect of vitamin C loading on blood Fe++ values in footballers and basketball players with the thought it could be beneficial in sportsmen because of the vitamin C?s antioxidant property and its role in absorption of iron (Fe++) in intestine, which function as oxygen binding and carrier. 10 male footballers and 10 male basketball players from the amateur football team and professional basketball team of the Bağlar Municipality of Diyarbakir whose ages ranged between 20 and 24 volunteered for the study. The group, whose involvement in sports averaged 7 years, underwent routine health examination before the experiment and their measurements of the first day were obtained. The same measures were taken again after they ran on treadmill for 10 minutes at 10 km/h. They were then taken to the camp under the supervision of their coach and, together with their camp diet, were given 1 gr/24 h vitamin C (Redoxon C) for 3 weeks. The vitamin C preparations were in the form of effervescent tablets and were given 1 gram a day melted in a glass of water. 3 weeks later the subjects were taken to treadmill again and their heart rates and blood pressures were measured before the exercise (BE) and after the exercise (AE), and the levels of glucosile hemoglobin (HbA1c), serum iron (Fe++), total iron binding capacity (TIBC), glucose, insulin, urea, creatine, AST (aspartat aminotransferase), ALT (alanine aminotransferase), ALP (alkaline phosphatase), LDH (lactate dehydrogenase) and lipoprotein were checked. Also, a survey was made to determine their habits of vitamin use and smoking. For the analysis of the data and the statistical comparison of the difference between the BE and AE measurements the paired t-test analysis; and for the comparison of the averages of the footballers and basketball players the unpaired t-test was used. The compatibility of the data with normal distribution was evaluated with Kolmogrow-Smirnow test; and their homogeneity with Levene?s test. At the end of the data analysis, the systolic blood pressure (BP) value dropped in footballers after the use of vitamin C for three weeks (P<0,01). There was not any significant alteration in the pulse and diastolic BP. Both in the footballers and the basketball players there was a significant increase BE and AE bloof Fe++ levels after the increase in vitamin C (P<0,01, P<0,000). TDBK decreased significantly (P<0,000).XThe insulin level BE decreased (P<0.05). While the AE blood glucose increased compared to the BE before and after vitamin C increase, the insulin level dropped (P<0.000). The urea and AST levels after the administration of vitamin C were found significantly low in footballers (P<0,000). In basketball players, after the administration of vitamin C, the blood urea level increased (P<0,05) while LDH value decreased (P<0.000). Both in footballers and basketball players, after the vitamin C increase, the HDL-K level increased compared to the BE (P>0.000) while the triglyceride and LDL-K levels dropped (P<0.01). When the lipoprotein levels of the footballers and basketball players were compared after the vitamin C administration, it was found that the T. Kol, HDL-K, LDL-K and triglyceride levels of the basketball players were lower than those of the footballers (P<0.05).According to our findings, in the footballers and basketball players, who were regularly following their training programmes, the impact of the increase in the vitamin C level on TDBK could indicate a deficiency in vitamin and minerals, thus the need for vitamin C supplement. Those findings show that the vitamin C increase is successful, the application increases the Fe++ absorption and has positive effects on glucose metabolism and cardiovascular functions by decreasing insulin sensitivity.