Doğu Akdeniz Bölgesi sebze alanlarında Bemisia tabaci (Gennadius) (Hemiptera: Aleyrodidae)'nin neonıcotınoıd grubu insektisitlere dayanıklılığının belirlenmesi
Determination of neonicotinoid group insecticide resistance of Bemisia tabaci (Gennadius) (Hemiptera: Aleyrodidae) from vegetable grown areas at East Mediterrenian Region
Yazar: GÜL SATAR
Danışman: PROF. DR. MEHMET RİFAT ULUSOY
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2013
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Doğu Akdeniz Bölgesi sebze ve pamuk alanlarından toplanan Bemisia tabaci (Gennadius) (Hemiptera: Aleyrodidae) popülasyonlarında, neonicotinoid grubu insektisidlere (acetamiprid, imidacloprid, thiacloprid, thiamethoxam) dayanıklılığın nedeni biyoassay, biyokimyasal ve moleküler yöntemler kullanılarak ortaya çıkarılmaya çalışılmıştır. Denemede toplanan yedi popülasyonun (Karataş-Gossypium hirsutum (Adana), Aydıncık- Solanum lycopersicum, Erdemli- S. lycopersicum, Kazanlı- Cucumis sativus (Mersin), Samandağ- C. sativus (Hatay) ve Kumluca- Capsicum annum (Antalya)) B. tabaci B biyotipi olduğu belirlenmiştir. Biyoassay denemelerine göre probit analizi sonucunda en hassas ve dayanıklı popülasyonlar sırasıyla Acetamiprid için Karataş (RF (Dayanıklılık faktörü):12.76), Kazanlı (RF:72.68); Imidacloprid için Karataş (RF:93.38), Kumluca (RF:2059.59); Thiacloprid için Samandağ (RF:71.20), Erdemli (RF:272.01); Thiamethoxam için Samandağ (RF:5.36), Kumluca (RF:219.83) olarak belirlenmiştir. Kumluca ve Kazanlı popülasyonları neonicotinoidlere en dayanıklı iken; Samandağ ve Karataş en hassas popülasyonlar olarak belirlenmiştir. Monooksigenaz aktivitesinde de en yüksek enzim düzeyi Kumluca ve Kazanlı, en düşük Samandağ popülasyonlarında belirlenmiştir ve daynıklılıktan sorumlu olan mekanizmanın monooksigenaz enzimi olduğu kanıtlanmıştır. Moleküler çalışmalarda nikotinik asetilkolin reseptör (nAChR) ?1, 3 ve 4 genleri tüm popülasyonlar için karşılaştırılmıştır. ?1 genleri arasında bir farklılık belirlenmezken; ?3 (Samandağ'da 547. aminoasitte (aa) Prolin (P)?Aspartik asit (D)) ve ?4 (Erdemli'de 41. aa'da Asparajin (N)?Izolösin (I); 43. aa'da N?Treonin (T); Samandağ'da 43. aa'da N? Serin (S); Aydıncık 401. aa.'da Sistein (C)?Glisin (G)' ye) genlerinde bazı aminoasit değişimleri belirlenmiştir.

Abstract:
Reason of neonicotinoid insecticide resistance (acetamiprid, imidacloprid, thiacloprid, thiamethoxam) in Bemisia tabaci (Gennadius) (Hemiptera: Aleyrodidae) populations collected from vegetable and cotton grown areas in East Mediterranean region were studied by bioassay, biochemical and molecular methods. Seven B. tabaci populations collected from Karataş- Gossypium hirsutum (Adana), Aydıncık- Solanum lycopersicum, Erdemli- S. lycopersicum, Kazanlı- Cucumis sativus (Mersin), Samandağ- C. sativus (Hatay) and Kumluca -Capsicum annum (Antalya) provinces were detected as B biotype. The lowest and highest resistance were determined at Karataş (RF (resistance factor): 12.76) and Kazanlı (RF: 72.68) for acetamiprid; Karataş (RF: 93.38) and Kumluca (RF: 2060) for imidacloprid; Samandağ (RF:71.20) and Erdemli (RF: 272) for thiacloprid; Samandağ (RF: 5.36) and Kumluca (RF: 220) for thiamethoxam according to probit analyses of bioassay studies, respectively. While Kumluca and Kazanlı were most resistance, Samandağ and Karatas were most susceptible populations. Monooxigenase enzyme activity was also highest for Kumluca and Kazanlı, lowest for Samandağ populations, thus responsible mechanism from neonicotinoid resistance was proved as monooxigenase enzyme. Nicotinic acetylcholin reseptor (nAChR) ?1, 3 and 4 genes were compared for all populations. While no differences was determined for ?1 gene, some uniqe amino acid changes were detected for ?3 (Proline (P)?Aspartic acid (D) at 547th aa for Samandağ) and ?4 (Asparagine (N)?Isoleucine (I) at 41th. aa; N?Threonine (T) at 43rd aa for Erdemli; N?Serine (S) at 43rd aa for Samandağ; Cysteine (C)?Glycine (G) at 401th. aa for Aydıncık)