Çin'in enerji güvenliği politikalarının jeopolitik analizi: Orta Doğu örneği
Geopolitical analysis of China's energy security policies: The Middle East case
Yazar: BEYZA ARIDİL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ŞAHİN ÇAYLI
Düzce Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations

Özet:
Çin Halk Cumhuriyeti, Deng Xiaoping'in başlattığı 1978 yılı reformları ile birlikte önemli bir
dönüşüm süreci yaşamaya başlamıştır. Dünya da bu dönüşümün dikkat çeken boyutu ise
ekonomik büyüme olmuştur. Ekonomik büyümenin artması, Çin'in enerji talebini de sürekli
artırmıştır ve Çin, 1993 yılında petrol ithalatçısı haline gelmiştir. Enerji ithalatının büyük bir
bölümü Orta Doğu bölgesinden temin edilmektedir. Çin Halk Cumhuriyeti'nin büyümesinin
temelinde üretim vardır ve üretimin devamlı olabilmesi için güvenli, temiz, kesintisiz bir
enerji akışının olması gerekir. Çin'in artan enerji ihtiyacı, ulusal güvenlik meselesi haline
gelmiştir ve çözümü de enerji güvenliğinin sağlanmasıyla mümkündür. Çin yönetimi, enerji
güvenliğinin sağlanması ve enerji ihtiyacı için Orta Doğu ülkeleri ile kültürel, ekonomik,
ticari ve siyasi ilişkilerini güçlendirmeye çalışmaktadır. Çalışmada, kuramsal çerçeve olan
enerji jeopolitiğine dayanılarak Çin'in giderek artan enerji talebi karşısında Orta Doğu
bölgesine jeopolitik yaklaşımı, enerji güvenliğini nasıl sağladığı ve enerji diplomasisi analiz
edilmiştir. Çalışmanın amacı yükselen güç Çin'in artan enerji ihtiyacında Orta Doğu
bölgesinin rolünün analiz edilmesidir. Çalışma kapsamında Çin'in ulusal enerji güvenliği
politikalarının değişim ve dönüşümünde Orta Doğu bölgesinin stratejik önemi ve Çin'in artan
enerji ihtiyacını hangi kaynaklardan sağladığı sorularına cevap aranmıştır. Araştırma
kapsamında dünyada artan enerji ihtiyacında Orta Doğu bölgesinin önemi, dünya ve Çin için
bir kez daha anlaşılmıştır. Çalışma sonucunda dünya güç dengelerinin değiştiği ve bu
değişimde Çin Halk Cumhuriyetinin yükselen ekonomisi ile çok önemli bir yere sahip olduğu
sonucuna varılmıştır. Çin'in yükselen ekonomisiyle birlikte artan enerji ihtiyacının hem
kendisi için hem de uluslararası enerji piyasası için ne kadar önemli olduğu anlaşılmıştır.
Anahtar Sözcükler: Çin, Orta Doğu, Enerji Jeopolitiği, Enerji Güvenliği, Enerji Diplomasisi

Abstract:
The People's Republic of China started to experience a significant transformation process with
the reforms initiated by Deng Xiaopin in 1978. The most striking dimension of this
transformation in the world has been economic growth. Increasing economic growth has
continuously increased China's energy demand and China became a net importer of oil in
1993. Most of the imports are from the Middle East region. The growth of the Chinese polity
is based on production, and for production to be sustained, there must be a secure, clean,
uninterrupted flow of energy. China's economic growth has become a national issue, and its
solution is possible by ensuring energy security. The Chinese government is trying to
strengthen cultural, economic, commercial and political relations with the Middle Countries to
ensure energy security and energy needs. In the study, based on the theoretical framework of
energy geopolitics China's geopolitical approach to the Middle East region in the face of
increasing energy demand how it ensures energy security and energy diplomacy were
analyzed. The aim of the study is to analyze the role of the Middle East region in the
increasing energy needs of the rising power China. Within the scope of the study answers
were sought to the questions of the strategic importance of the Middle East region in the
change and transformation of China's national energy security policies and from which
sources China provides its increasing energy needs. Whithin the scope of the research the
importance of the Middle East region in the increasing energy needs in the world has been
understood once again for the world and China. As a result of the study it has been concluded
that the world power balances have changed and that the People's Republic of China has a
very important place in this change with its rising economy. It has been understood how
important China's increasing energy needs are both for itself and for the international energy
market with its rising economy.
Keywords: China, Middle East, Energy Geopolitics, Energy Security, Energy Diplomacy