Armut yıkım fitoplazması Candidatus phytoplasma pyri hastalığının aşıyla taşınma etkinliğinin araştırılması ve farklı anaç-çeşit kombinasyonlarının reaksiyonları
Investigation on transmission efficiency of pear decline phytoplasma Candidatus phytoplasma pyri by grafting and reactions of different rootstock-scion combinations
Yazar: ŞEFİKA YAVUZ
Danışman: DOÇ. DR. MONA GAZEL
Mustafa Kemal Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Anaçlar = Rootstocks ; Armut = Pear ; Aşılama-bitki = Grafting ; Bitki hastalıkları = Plant diseases ; Fitoplazma = Phytoplasma

Özet:
Bu çalı?mada armut yıkım fitoplazması (AYF, `Candidatus Phytoplasma pyri') hastalığının a?ıyla ta?ınma etkinliği ve farklı anaç-çe?it kombinasyonlarının bu hastalığa kar?ı reaksiyonların belirlenmesi amaçlanmı?tır. Böylece doğal ko?ullarda, vektörler dı?ında hastalığın ta?ınma ve yayılma yolları ile ilgili elde edilecek veriler AYF hastalığına kar?ı kontrol stratejileri geli?tirmede yararlı olacaktır. Hastalığa kar?ı dayanıklı olarak bilinen BA-29 anacı üzerine enfekteli olarak bilinen kaynak bitkiden alınan gözler a?ılanarak a?ıyla ta?ınma etkinliği belirlenmi?tir. Ayrıca dayanıklı olarak bilinen 3 farklı anaç (Pyrus communis, klonal anaçlardan BA-29 ve OHF 333) üzerine ülkemizde üretimi yaygın olarak yapılan yerli ve yabancı çe?itlerden (Deveci, Santa Maria, Williams ve Ankara) a?ılamalar yapılmı? ve bu kombinasyonların AY fitoplazmasına kar?ı reaksiyonları belirlenmi?; bunun yanında tüm bitkilere AY fitoplazması ile enfekteli olarak bilinen kaynak bitkiden alınan gözler de a?ılanmı?tır. Hem a?ıyla ta?ınma denemesinde hem de anaç-çe?it kombinasyonlarında kullanılan tüm bitkiler belirli aralıklarla Polimeraz Zincir Reaksiyonu-Restriksiyon Fragmenti Uzunluk Polimorfizmi (PZR-RFUP) yöntemi ile testlenmi?tir. Testleme sonuçlarına göre AYF'nın a?ı ile ta?ınma oranı %8, anaç-çe?it kombinasyonlarının bu hastalığa kar?ı reaksiyonunun belirlenmesinde ise bu oran %4.861 olarak bulunmu?tur. OHF 333 anacı üzerine a?ılı çe?itlerde en yüksek PD enfeksiyon oranı saptanmı?tır. Deveci çe?idi diğer çe?itlerden daha hassas bulunurken; Ankara çe?idinde herhangi bir enfeksiyon bulunamamıştır.

Abstract:
In this study, transmission efficiency of pear decline phytoplasma (PD, `Candidatus Phytoplasma pyri?) by grafting and reactions of different rootstock-scion to disease were investigated. Thus, in natural conditions, the obtained data on dissemination and spread of this phytoplasma rather than vectors will be useful in order to develop control strategies to PD. Buds taken from an PD infected plant were grafted on BA-29 which is known resistant to disease and transmission efficiency by grafting were investigated. Furthermore, native and foreign cultivars (Deveci, Santa Maria, Williams and Ankara) which were intensively grown in our country were grafted on 3 different PD resistant rootstocks (seedling rootstock, Pyrus communis and clonal rootstocks BA-29 and OHF 333) and reactions of different rootstock-scion combinations to PD phytoplasma were determined and beside this all plants were grafted by buds taken from PD infected plant. All plants used in both experiments were periodically tested by Polymerase Chain Reaction-Restriction Fragment Length Polymorphisims (PCR-RFLP). According to the obtained results, transmission rate of PD by grafting was detected as 8% and infection rate of different rootstock-scion combinations inoculated with this phytoplasma was detected as 4.861%. The cultivars grafted on the rootstock of OHF 333 were revealed the highest PD infection rate. The cultivar Deveci was found more sensitive than the other cultivars while the infection was not detected on Ankara cv.