Yüksek öğretim kurumunda derslik ergonomisinin değerlendirilmesi
Evaluation of classroom ergonomics in faculty of the university
Yazar: KORAY DEVELİ
Danışman: PROF. DR. SARP KORKUT SÜMER
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İş Güvenliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Mühendislik Bilimleri = Engineering Sciences

Özet:
Bu çalışmada, Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Ziraat Fakültesi'nde bulunan amfi, derslikler ve çizim salonundaki sıra ve masaların ergonomisi ve ilgili standarda uygunluğu araştırılmıştır. Örnek sayısı, %95 güven düzeyi ve %10 hata payı dikkate alınarak saptanmış ve 150 öğrenciden serbest ölçüm yöntemi ile 15 farklı antropometrik ölçüm alınmış ve 3 farklı eğitim alanında bulunan mobilyalara ait 14 boyut ölçülmüştür. Yapılan ölçüm değerleri kullanılarak; maksimum değer, minimum değer, ortalama, standart sapma, %5 ve %95'lik değerler belirlenmiştir. Öğrencilerden elde edilen antropometrik veriler, sıra ve masalardan alınan ölçüm sonuçlar, çeşitli araştırmacılar tarafından ortaya konulmuş olan ergonomik kriterler ve TS EN 1729-1 (Mobilya- Eğitim Kurumları için Sandalyeler ve Masalar-Fonksiyonel Boyutlar) standardına uyumu da incelenmiştir. Yapılan değerlendirmelerde; öğrenci antropometrik ölçüleri dikkate alınarak belirlenen ergonomik uygunluk oranlarının çizim salonu, derslik ve amfi mobilyaları için sırasıyla, %37,50, %12,50 ve %12,50 olduğu saptanmıştır. Mobilyaların ilgili standarda uygunluğunun ise çizim salonu, derslik ve amfi mobilyaları için sırasıyla; %69,23, %61,53 ve %46,15 oranlarında olduğu belirlenmiştir. Her üç eğitim mobilyasının da öğrenciler için yeterince ergonomik olmadığı ve standart koşullarını düşük oranlarda karşıladığı sonucuna varılmıştır. Öğrencilerin derslere motivasyonlarının yanı sıra boyun, sırt, bel ağrısı gibi kas-iskelet sistemi rahatsızlıklarına neden olabileceği göz önüne alınarak, sınıf mobilyaları ve donanımlarının, ilgili standart, öğrencilerin antropometrik ölçüleri ve ergonomik tasarım ilkelerine bağlı kalınarak üretilmesi gerektiği belirlenmiştir.

Abstract:
In this study, conformity to standard and ergonomics of tables and desks in the amphi, classrooms and drawing room at the Faculty of Agriculture of Canakkale Onsekiz Mart University were investigated. Number of samples, 95% confidence level and 10% error margin were determined and 15 different anthropometric measurements were taken by free measurement method from 150 students and 14 dimensions of furniture in 3 different classes were measured using the data; maximum value, minimum value, average, standard deviation, 5% and 95% values were determined. Anthropometric data obtained from the students were compared with the dimensions of classroom furniture, ergonomic criteria put forward by various researchers and compliance with TS EN 1729-1 (Furniture-Educational Institutions for Chairs and Tables-Functional Dimensions) standards. When the results were examined, the anthropometric measurements determined by taking into consideration the ergonomic suitability rates for the drawing room, classrooms and amphi furniture were determined to be 37,50%, 12,50% and 12,50% respectively. The conformity values of the furniture to the relevant standard for drawing room, classroom and amphi furniture were 69,23%, 61,53% and 46,15% respectively. It was seen that all three educational furniture were not ergonomic enough for the students and they met the standard conditions at low rates. Considering that students may cause musculoskeletal disorders such as neck, back, low back pain as well as low their motivation, it has been determined that classroom furniture and equipment should be produced according to the relevant standard, anthropometric measurements of the students and ergonomic design principles.