Yaş tip yaşa bağlı makula dejenerasyonu tanısıyla intravitreal anti-VEGF tedavisi uygulanan ve en az 7 yıl izlenen hastaların gerçek yaşam verisi
The real-life data of eyes with neovascular age-related macular degeneration treated with vascular endothelial growth factor inhibitors for at least 7 years
Yazar: FEYZA ÇUKUROVA
Danışman: PROF. DR. BELGİN İZGİ
İstanbul Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Göz Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Göz Hastalıkları = Eye Diseases

Özet:
Amaç: Bu çalışmada, yaş tip yaşa bağlı makular dejenerasyon (YBMD) tanısıyla intravitreal
Anti-VEGF tedavisi uygulanan ve en az 7 yıl izlenen hastaların gerçek yaşam verileri ortaya
konulması amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Haziran 2006- Eylül 2022 yılları arasında İstanbul Üniversitesi İstanbul
Tıp Fakültesi Göz Hastalıkları Anabilim dalı Retina departmanında yaş tip YBMD tanısıyla
intravitreal anti-VEGF tedavisi uygulanan ve en az 7 yıl izlenen hastaların dosyaları
retrospektif olarak tarandı. Hastaların demografik bulguları (yaş, cinsiyet, ek hastalık), ilk
başvuruda semptomları, semptomların başlangıç süresi, tanı ve tedavi arasındaki süre, ilk
başvuruda, 3 enjeksiyon sonrası ve her yıl en iyi düzeltilmiş görme keskinliği (EİDGK) ve
tam oftalmolojik muayene bulguları, enjeksiyon sayıları ve muayene sayıları hastaların
dosyasından not edildi. Hastaların ilk başvuruda çekilen fundus flöresein anjiografi (FFA),
Optik koherans tomografi görüntüsü(OKT) ve varsa İndosiyanin Yeşil Anjiyografi (İSYA)
tetkikleri incelenip hastalar Consensus Nomeclature for Reporting Neovascular Age-Related
Macular Degeneration Data (CONAN) grubunun 2020'de önerdiği neovasküler YBMD için
standardize isimlendirme yöntemine göre hastalar sınıflandırıldı. Hastalar Pro re nata (PRN)
tedavi rejimi ve de son yıllarda T&U rejimi doğrultusunda tedavi edilerek izlendi. Ülkemizde
henüz anti-VEGF tedavinin olmadığı dönemde 7 hastaya öncesinde FDT uygulanmıştı, daha
sonra anti-VEGF tedavi ile devam edilmişti. 15 PKV hastasının 7'sine hastasına ek olarak
FDT uygulandı. Final EİDGK seviyesine ve değişimine göre hastalar analiz edildi.
Bulgular: Çalışmaya 82 hastanın 102 gözü dahil edildi. Tedavi başlangıcında ortalama yaş
69.2  9.7 (min-maks 49-89) idi. Olguların ortalama takip süresi 116,19±24,98 ay , ortalama
şikayet süresi 4,75±4,83 hafta, ortalama tanı sonrası ilk enjeksiyon süresi 1,91±0,73 hafta
olmalı, ortalama enjeksiyon sayısı 37,42±15,81, ortalama muayene sayısı 54,02±13,37 olarak
saptanmıştır. Çalışmaya katılan olguların MNV tipleri incelendiğinde; %92,1'i (n=94) tip 1
okült (bunların içinde 15 i PKV), %1'i (n=1) tip 2 klasik, %2'si (n=2) tip 3 rap ve %4,9'unun
(n=5) mikst tip olduğu görülmektedir. Olguların başlangıç EİDGK ortalaması 59.0 ± 18.3 ETDRS harf, sırasıyla 1.yıl 70,55±12,72; 2.yıl 70,20±13,09; 3.yıl 67,13±16,57; 4.yıl
65,62±16,90; 5.yıl 63,68±18,17; 6.yıl 61,67±17,90; 7.yıl 61,00±18,00; 8.yıl 61,65±16,57;
9.yıl 60,90±16,54; 10.yıl 60,44±17,55 ve 11.yıl 58,77±18,09 olduğu saptanmıştır. Olguların
1.yıl muayene sayısı ortalaması 6,13±1,72; 2.yıl 6,13±1,65; 3.yıl 6,26±2,23; 4.yıl 6,41±2,28;
5.yıl 6,24±1,80; 6.yıl 5,69±2,15; 7.yıl 5,62±2,68; 8.yıl 5,50±2,31; 9.yıl 5,17±2,36; 10.yıl
4,47±2,21ve 11.yıl 4,61±2,60 olduğu ve olguların 1.yıl enjeksiyon sayısı ortalaması
6,02±1,70; 2.yıl 4,52±2,30; 3.yıl 4,27±2,27; 4.yıl 4,33±2,53; 5.yıl 4,31±2,46; 6.yıl 3,76±2,13;
7.yıl 3,77±2,40; 8.yıl 3,71±2,52; 9.yıl 3,55±2,31; 10.yıl 3,18±2,17ve 11.yıl 3,48±2,78 olduğu
saptanmıştır. Hastaların son vizyonları 2 satır veya 10 harf artış olan hastalar artan,
2 satır veya 10 harf kaybeden olan hastalar azalan, kalan grup ise stabil olmak
üzere sınıflandırılıp analiz edildi. Gruplar arasında anlamlı bulunan değişkenler yaş
(p=0.018), ilk muayene EİDGK düşük olması (p=0.001), anti-VEGF yanında FDT tedavisi
uygulanmış olması (p=0.025) ve muayenelerinde submakular hemoraji
saptanmasıydı(p=0.049).
Sonuç: Sonuç olarak nYBMD hastalarında düzenli takipler ile doğru ve istikrarlı uygulanmış
intravitreal anti-VEGF tedavi sayesinde uzun dönemde görme keskinlikleri büyük ölçüde
korunabilmekte ve hastalara fonksiyonel bir görme keskinliği sağlamaktadır.

Abstract:
Objective: To report the real-life data of eyes with neovascular age-related macular
degeneration (nAMD) treated with vascular endothelial growth factor (VEGF) inhibitors for
at least 7 years.
Materials and Methods: Anti-VEGF naïve eyes diagnosed with nAMD and who have had at
least 7-year follow up between June 2006 and Semptember 2022 at Istanbul University
Istanbul Medical Faculty Ophthalmology department were identified. Data collected included
the baseline demographics, visual acuity (VA) and number of intravitreal injections and
examinations. Baseline fundus fluorescein angiograms, indocyanine green angiography and
OCT images were graded for macular neovascularization (MNV) type according to
Consensus Nomenclature for Reporting Neovascular Age-Related Macular Degeneration Data
(CONAN). The primary end point was change in VA at 10 years; secondary outcomes
included percentage with VA of 20/40 or better, 20/200 or better, VA gains and losses,
anatomic outcomes and number of injections and examinations.
Results: We included 102 eyes of 82 patients. Mean age at the first examination was 69.2 
9.7 (min-max 49-89). Mean follow up time was 116,19±24,98 months, mean complaint time
was 4,75±4,83 weeks, mean time between diagnosis and first injection was 1,91±0,73 weeks.
Mean injection number was 37,42±15,81 and mean examination number was 54,02±13,37.
The distribution of MNV types were as such: 92.1% (n=94) type 1 occult, 1% (n=1) type 2
classic, 2% (n=2) type 3 and 4.9% (n=5) mixed type. Mean VA at baseline was 59.0  18.3
letters, 70,55±12,72 at 1st year and then 70,20±13,09; 67,13±16,57; 65,62±16,90;
63,68±18,17; 61,67±17,90; 61,00±18,00; 61,65±16,57; 60,90±16,54; 60,44±17,55;
58,77±18,09 respectively. Mean number of exams was 6,13±1,72 at 1st year and 6,13±1,65;
6,26±2,23; 6,41±2,28; 6,24±1,80; 5,69±2,15; 5,62±2,68; 5,50±2,31; 5,17±2,36; 4,47±2,21;
4,61±2,60 at following years respectively. Mean number of injection was 6,02±1,70 at 1st
year and following years were: 4,52±2,30; 4,27±2,27; 4,33±2,53; 4,31±2,46; 3,76±2,13;
3,77±2,40; 3,71±2,52; 3,55±2,31; 3,18±2,17ve 3,48±2,78. The proportion of eyes that gained
10 letters or lost 10 letters during the same period were evaluated, the rest was grouped as
stable. Significant variables between groups were age (p=0.018), baseline VA (p=0.001),
prior PDT (p=0.025) and retinal hemorrhage due to MNV (p=0.049).
Conclusion: Eyes with nAMD maintained starting VA when treated with VEGF inhibitors
for 10 years. With regular and prompt treatment, functional vision can be achieved at long
term period of nAMD.