Kentsel dönüşüm sürecinde meydan satıcıları: Taksim Cumhuriyet Meydanı örneği
Square vendors: Taksim Square
Yazar: REFİA ESRA KUSER
Danışman: YRD. DOÇ. DR. BURHAN BALOĞLU
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyal Yapı Sosyal Değişme Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Ekonomi = Economics ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Açık alanlar = Open spaces ; Enformal ilişkiler = Informal relations ; Kayıt dışı istihdam = Informal employment ; Kentsel dönüşüm = Urban transformation ; Seyyar satıcılar = Peddlers ; Sosyal ağlar = Social networks ; İstanbul-Taksim Meydanı = İstanbul-Taksim Meydanı

Özet:
Taksim Meydanı'nda 24 saat çeşitli yiyecek ve eşyalar pazarlayan meydan satıcılarının kim oldukları ve bu faaliyeti yapmalarının altında yatan temel dinamikleri araştırmak amacıyla tasarlanan bu çalışma üç ana bölümden oluşmaktadırİlk bölümün birinci kısmında kent meydanlarının gelişim süreçleri içinde kazandıkları özellikler ve satıcılar için önemi incelenirken, araştırma alanımız olan Taksim Meydanı'nın gelişim süreci, özellikleri ve dünya kentsel hiyerarşisi içindeki konumu ilk bölümün ikinci kısmında yer almıştır. Meydanların değişmeyen unsurlarından biri de konumuz olan meydan satıcılarıdır. Birinci bölümde meydanlar ve meydan satıcıları arasındaki ilişki ortaya konmuştur. Literatür taramaları sonunda edinilen bilgileri kapsayan birinci bölümde aynı zamanda Taksim Meydanı'nın İstanbul, ülkemiz ve dünya içindeki konumu ve özellikleri anlatılmaktadır ve Taksim Meydan Satıcıları ile olan ilişkisi ele alınmıştır.İkinci bölüm yine literatür taramaları sonucunda ortaya konmuştur. Bu bölüm çalışmamızın ana konusunu teşkil eden kayıtdışı ekonomi içinde meydan satıcıları ile ilgilidir. ?Meydan Satıcıları? aynı zamanda ?Sokak Satıcıları? nın alt başlığı olduğundan ve bu konu da kayıtdışı ekonomiden ayrı düşünülemeyeceğinden, bu bölüm sokak satıcılarını genel çerçeveleri ve kayıtdışı ekonomi içinde incelemektedir. Bu bölümde hem meydan satıcılığının hem de kayıtdışı alanın nedenleri, özellikleri, dinamikleri, dünyada artma eğilimi, sonuçları gibi olgular ele alınmaktadır. Bu çalışmalar yapılırken hem teoriler hem de bilimsel düşünme yolu olarak iktisat sosyolojisinden faydalanılmıştır. Saha araştırması ve gözlemler sonucu ortaya çıkan gerçekler iktisat sosyolojisinin ortaya çıkardığı olgular, fikir, ifade ve kavramlarla anlaşılmış ve anlatılmıştır.Üçüncü bölümde gözlemler, karşılıklı görüşmeler, saha araştırması yer almaktadır. Bu bölümde yapılan saha araştırması sırasında ?Taksim Meydan Satıcıları, Meydan'ın ekonomik potansiyeli içindeki var olan avantajlardan, kurdukları sosyal ağlar vasıtasıyla besleniyorlar" olarak ortaya konulan hipotez test edilmiştir.Bu çalışma günün değişik saatlerinde Taksim Meydanı'na bakıldığında görülen karmaşanın içindeki unsurlardan satıcıları ele alarak, ilişkilerini anlamak ve bir anlam bulmak üzere yürütülmüştür.

Abstract:
As the concept of urbanization changes in the modern era, cities have to develop their identity and vision in order to be able to compete with other global urban areas. This master thesis is about the ?street vendors who work on Taksim Square, the central plaza in the globally rising metropolis of Istanbul. We call them ?square vendors.? We approach them as an element of the economic and social pattern of Taksim Square. We saw questions that arose and sought answers in the light of sociology of economics.The paper consists of three main parts. The first part is about the latest developments in urban areas, and especially Taksim Square. It contains comparisons between the literature on the urban areas and Taksim Square, whereas the second part is about informal economics and the street vendors. The third part is designed to illuminate the characteristics, problems, organization, business dynamics and lifestyle of the ?square vendors? in Taksim Square. The observations, interviews, survey and the analysis of the results show the strong informal relations of trust, sincerity, closeness and attachment among the square vendor groups, mostly based on family and fellowship.