Turist rehberlerinin performans kriterlerini belirlemeye yönelik bir çalışma: Turist rehberliği performans ölçeği geliştirilmesi
A study to determine performance competences of tour guides: Developing a tour guide performance scale
Yazar: BURAK DÜZ
Danışman: DOÇ. DR. ERKAN SEZGİN
Anadolu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Turizm İşletmeciliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Turizm = Tourism
Dizin: Performans = Performance ; Performans ölçümleri = Performance measurements ; Tur rehberliği = Tour guidance ; Turist rehberi = Tourist guides ; Ölçek geliştirme = Scale development ; Ölçekler = Scales

Özet:
Turlar, seyahat sektöründe sunulan önemli ürünlerdendir. İnsanların kendi başlarına gezmek yerine tura katılımı tercih etmelerinde turist rehberlerinin önemli etkisi vardır. Temel görevi seyahat işletmesi adına tur programını yürütmek ve turistlere bilgi vermek olan turist rehberleri günümüzde destinasyonlar, sürdürülebilirlik, arabuluculuk ve deneyim yaşatma gibi çok yönlü misyonlara sahiptir. Rehberler, adına çalıştıkları işletmeye farklı açılardan etki etmektedir. Turist rehberleri seyahat işletmelerinde çalışan diğer personele kıyasla turist memnuniyeti, müşteri sadakati vb. konularda daha önemli bir role sahiptir. Çünkü turist rehberleri turistlerle en çok etkileşimde bulunan çalışanlardır. Bu etkileşimde en önemli unsur ise turist rehberliği hizmetidir. Bu hizmet, rehberin tur esnasında gösterdiği performansla şekillenir. Rehberin performansı ise yükümlü olduğu eylemleri yerine getirmesi ile ortaya çıkmaktadır.
Bu çalışmada öncelikle seyahat sektörü ve sektör kurum/kuruluşları, turizm endüstrisinde turist rehberliği mesleğinin yeri, turist rehberliği meslek örgütleri, mesleğe ilişkin çalışma esasları ve turist rehberlerinin performansına ilişkin kavramsal bir çerçeve sunulmuştur. Ardından, turist rehberlerinin performansını inceleyen çalışma sayısının az olması, rehber performansını ölçmek için geliştirilen ölçeklerin sınırlı sayıda olması, Türkiye'de gerçekleştirilen rehberli turların ve Türk turist rehberlerinin sunduğu hizmetin niteliklerini gözeterek geliştirilen özgün bir ölçeğe rastlanılmaması üzerine bu çalışmada turist rehberliği performans ölçeği geliştirilmesi amaçlanmıştır. Bu bağlamda öncelikle nitel bir araştırma yürütülerek rehber performansına ilişkin kriterler belirlenmiş, ardından bu kriterlerden oluşturulan anket formu nicel bir araştırma sürecine dâhil edilmiştir. Açımlayıcı ve doğrulayıcı faktör analizleri neticesinde üç faktörlü ve 18 değişkene sahip turist rehberliği performans ölçeği geliştirilmiştir.


Anahtar Kelimeler: Seyahat Sektörü, Turist Rehberleri, Turist Rehberi Performansı,Performans Ölçeği, Ölçek Geliştirmede Geçerlik-Güvenirlik

Abstract:
Tours are among the foremost products of travel industry. Tour guides are one of the reasons why people prefer tours instead of travelling on their own. Whereas tour guides were supposed to execute the tour program on behalf of the tour operator and inform the tourists, these days they have various missions ranging from destinations to sustainability. Tour guides affect the tour opeartors they work for in some ways. Tour guides' role is more critical in ensuring tourist satisfaction, tourist loyalty etc. compared to the rest of the employees in tourism industry. Because tour guides interact with the tourists the most. The foremost means for this interaction is the guiding service which is shaped by the performance the guide exposes during the tour. The performance of a guide is composed of actions s/he is in charge to fulfill.
In this study, a conceptual framework on travel industry and its organizations, tour guiding and its organizations, the working principles of guiding and tour guide performance was established. Subsequently, it was noticed there were only several studies investigating tour guide performance and only a few scales measuring tour guide performance. Moreover, no scales regarding the attributes of guided tours in Turkey and characteristics of the guiding service offered by Turkish tour guides was observed. Consequently, a tour guide performance scale was intended to develop. Primarily, a a qualitative research was carried out via semi structured interviews so that competences determining tour guides' performance could be found out. Afterwards, a questionnaire consisting of 29 questions (performance competences) was administered in a quantitative process. After executing exploratory factor analysis (EFA) and confirmatory factor analysis (CFA), a tour guide performance scale composed of three factors and 18 items was developed.


Keywords: Travel Industry, Tour Guides, Tour Guide Performance, Performance Scale,Validity and Reliability in Measurement