Tip 1 diabetes mellituslu çocuklarda otoimmun tiroidit ve çölyak birlikteliğinin değerlendirilmesi
Evaluation of type 1 diabetic children coexistence of celiac disease and autoimmune thyroiditis
Yazar: AHMET YOSUNKAYA
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AHMET YILMAZ
Dicle Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2018
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Diabetes mellitus-tip 1 = Diabetes mellitus-type 1 ; Hashimoto hastalığı = Hashimoto disease ; Otoantikorlar = Autoantibodies ; Tiroidit = Thyroiditis ; Çocuklar = Children ; Çölyak hastalığı = Celiac disease

Özet:
Çocukluk çağının endokrin patolojilerinden biri olan tip 1 diabetes mellitus pankreastaki β hücrelerinin destrüksiyonu ile başlayıp, insülinin mutlak eksikliği ile sonuçlanan kronik metabolik bir hastalıktır. Otoimmün hastalıklardan özellikle otoimmün tiroidit ve çölyak hastalığı daha sıkolarak Tip 1 DM'ye eşlik edebilmektedir. Bu hastalıklar otoantikorlar ile taranabilmektedir.
Yapılan çalışmada Dicle Üniversitesi Çocuk Endokrin Kliniğinde tip 1 DM olarak takipli 186 hasta belirlendi. Hastaların tiroidit ve çölyak hastalığı açısından otoantikor pozitiflikleri değerlendirildi.Çalışmadan elde edilen sonuçların istatistiksel analizi SPSS versiyon 24.0 programı kullanılarak yapıldı ve p<0,05 istatistiksel olarak anlamlı kabul edildi.
Değerlendirilen 186 olgudan anti-TPO pozitif olan olgu sayısı 24 (%12,9), anti-TG pozitif olgu sayısı ise 12 (%6,7)  idi. Her iki antikorun birlikte pozitif olduğu olgu sayısı 11 (% 6) olarak bulundu. Değerlendirilen 186 hastanın 24 (%12)'ünde anti-tTG IgA pozitif tespit edildi. Bu olguların tiroid otoantikorları ile pozitif olanları birlikte değerlendirildiğinde 3 (%1,7) hastada anti-TPO ve anti-tTG IgA birlikte pozitif olduğu görüldü.
Sonuç olarak tip 1 DM hastalığına eşlik eden otoimmün hastalıkların taranması hastanın takibinde ve gelişebilecek ek problemleri ön görmede önemlidir. Bu yüzden ilgili hasta grubunun hem tanı anında otoimmün hastalıklar açısından oto antikorlarla taranması hem de yıllık takiplerinin yapılması gereklidir.

Anahtar Sözcükler: Tip 1 DM, Hashimoto trioiditi, çölyak hastalığı, otoantikor

Abstract:
Type 1 diabetes mellitus, one of the endocrine pathologies of childhood, is a chronic metabolic disease that begins with the destruction of pancreatic β cells and results in an absolute deficiency of insulin. Autoimmune diseases, especially autoimmune thyroiditis and celiac disease, are frequently associated with type 1 DM. These diseases can be screened with autoantibodies.
In this study, 186 patients with type 1 diabetes mellitus were identified in Dicle University Pediatric Endocrine Clinic. Autoantibody positivity of patients was evaluated in terms of thyroiditis and celiac disease. Statistical analysis of the results obtained from the study was made using the SPSS version 24.0 program and p <0.05 was considered statistically significant. Of the 186 cases evaluated, 24 (12.9%) were anti-TPO positive and 12 (6.7%) anti-TG positive cases.
The number of cases in which both antibodies were positive was found as 11 (6%). Of the 186 cases evaluated, 24 (12%) patients were found to have anti-tTG IgA positive. When thyroid autoantibodies and anti-tTG IgA positive patients were evaluated together, 3 (1.7%) patients were found to be positive with anti-TPO and anti-tTG IgA.
In conclusion, screening of autoimmune diseases accompanying type 1 DM is important to follow up with the patient and to anticipate additional problems that may develop. Therefore, it is necessary to scan the relevant patient group with auto-antibodies in terms of autoimmune diseases at the time of diagnosis and also to make annual follow-up.

Key words: Type 1 DM, Hashimoto thyroiditis, celiac disease, autoantibody