Parayla saadet olur mu?: Kompulsif çevrimiçi satın alma davranışıyla ilgili değişkenlerin incelenmesi ve Bergen Alışveriş Bağımlılığı Ölçeği'nin Türkçe uyarlanması
Can many buy happiness? Investigation of variables related compulsive online buying behavior and adaptation of Bergen Shopping Addiction Scale to the compulsive online shopping behavior
Yazar: YASEMİN BOZDAĞ TÜRKER
Danışman: DOÇ. DR. ÖZDEN YALÇINKAYA ALKAR
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Klinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Anksiyete = Anxiety ; Bağımlılık = Dependency ; Depresyon = Depression ; Elektronik ticaret = Electronic commerce ; Kompulsif satın alma = Compulsive buying disorder ; Satın alma = Purchasing ; Satın alma davranışı = Purchasing behavior ; Tüketici davranışı = Consumer behavior ; Ölçekler = Scales ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation

Özet:
Bu çalışmada internet bağımlılığı, dürtüsellik, materyalizm, yalnızlık, yaşam doyumu, depresyon-anksiyete-stres değişkenlerinin kompulsif çevrimiçi satın alma davranışı ile ilişkisi araştırılmıştır. Araştırmaya Türkiye'nin farklı illerinden toplam 578 gönüllü kişi katılmıştır. Araştırmanın ilk adımında 'Bergen Shopping Addiction' ölçeğinin çevrimiçi alışverişlerde kullanılmak üzere Türkçe uyarlama çalışması için geçerlik ve güvenirlik analizleri yapılmıştır. Sonraki adımda ise; kompülsif çevirimiçi satın alma davranışını çalışma değişkenlerinin ne derece yordadaığı regresyon analizi kullanılarak belirlenmiştir.  Daha sonra ise  kompulsif çevrimiçi satın alma davranışı ve ilişkili değişkenler arasındaki olası aracı değişkenlerin rolünü belirleyebilmek amacıyla aracı değişken (mediatör) modelleri test edilmiştir (Hayes, 2013). Sonuçlar internet bağımlılığı, dürtüsellik, depresyon-anksiyete-stres ve materyalizmin kompulsif çevrimiçi satın alma davranışını yordadığını göstermiştir. Ayrıca internet bağımlılığının kompulsif çevrimiçi satın alma davranışı üzerindeki dolaylı etkisinin materyalizm; depresyon-anksiyete-stresin kompulsif çevrimiçi satın alma davranışı üzerindeki dolaylı etkisinin ise internet bağımlılığı aracı rolüyle olduğu görülmüştür. Son olarak araştırmanın sonuçları, güçlü yönleri, kısıtlılıkları ve gelecek çalışmalar için öneriler literatür ışığında tartışılmıştır.

Abstract:
In this study, the relationship of internet addiction, impulsivity, materialism, loneliness, life satisfaction, depression-anxiety-stress variables with compulsive online buying behavior was investigated. Totaly 578 volunteers from several city of Turkey participated to this research. In the first stage of research, validity and reliability analysis of Turkish adaption work of Bergen hopping Scale was done for the usage of online buying. In the next stage; mediator model was tested to determine its role on study variables and compulsive online buying behavior (Hayes, 2013). The findings have shown that; internet addiction, impulsivity, depression-anxiety-stress and materialism predicts compulsive online buying behavior. In addition, the indirect effect of internet addiction on compulsive online buying behavior through materialism; the indirect effect of depression-anxiety-stress on compulsive online buying behavior was found to be mediated by the role of internet addiction. Finally, the results of the study, its strengths, limitations and recommendations for future studies was discussed in the light of the literature.