Türkiye Selçuklu Sultanı I. Alâeddin Keykubâd'ın Hârezmşahlar Devleti ile ilişkileri ve Hârezmliler sorunu
The Sultan of Seljuks of Turkey Ala Ad-din I. Kayqubad's relations with Khwarazmians state and Khwarazmians issue
Yazar: ESRA GÜLTEKİN DEMİRMEN
Danışman: PROF. DR. MUHARREM KESİK
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Ortaçağ Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Tarih = History
Dizin: Alaeddin Keykubat I = Alaeddin Keykubat I ; Anadolu Selçukluları = Anatolian Seljuks ; Harezmşahlar = Khwarazmshah ; Orta Çağ = Middle Ages ; Uluslararası ilişkiler = International relations ; Uluslararası politika = International policy

Özet:
616-634/1220-1237 yıllarında hüküm süren Sultan I. Alâeddin Keykubâd ülke güvenliğini, topraklarının bütünlüğünü ve menfaatini alâkadar eden bütün meselelerde son derece zeki, gerçekçi ve ihtiyatlı davranmıştır. Gerek iç gerek dış politikada etkin bir idareci olduğu için Sultan I. Alâeddin Keykubâd dönemi Türkiye Selçuklu Devleti'nin en parlak ve en zengin dönemi olmuştur.

XIII. yüzyılda Moğolların Anadolu topraklarını işgal etme hadisesi hem İslâm dünyası hem de Türk dünyası açısından bir dönüm noktasıdır. Bu dönemde Türkiye Selçuklu Devleti'nin hükümdarı olan I. Alâeddin Keykubâd ileri görüşlü bir siyaset güderek Anadolu'ya da sirayet edecek olan bu tehlikeye karşı İslâm dünyasının iki önemli Türk devleti olan Eyyûbîler ve Hârezmşahlarla ittifak kurma yoluna gitmiştir.
 
Moğolların Anadolu topraklarını istilâsı dışında bu dönemin diğer bir mühim hadisesi de I. Alâeddin Keykubâd ile Celâleddin Hârezmşah (617-629/1220-1231) arasındaki münasebetlerdir. Başlangıçta dostane başlayan ve gelişen ilişkiler daha sonra Celâleddin Hârezmşah'ın Ahlat'ı işgal etmesiyle sekteye uğramıştır. Neticede iki devlet arasında 628/1230 yılında Yassı Çimen Savaşı meydana gelmiş ve Hârezmşahlar Devleti (491-629/1097-1231) yıkılmıştır. Bölgede tampon görevi gören Hârezmşahlar Devleti'nin yıkılmasıyla Türkiye Selçuklu Devleti Moğollarla karşı karşıya kalmıştır. 629/1231 yılında Celâleddin Hârezmşah'ın öldürülmesiyle dağılma sürecine giren Hârezmliler ise zamanla Eyyûbî Devleti (567-866/1171-1462) ve Türkiye Selçuklu Devleti'nin (468-708/1075-1308) hizmetine girmişlerdir. Hârezmlilerin taşkınlıklarını önlemek için de Sultan I. Alâeddin Keykubâd çeşitli önlemler almış ancak hükümdarın ölmesi, hem Hârezmliler hem de Türkiye Selçuklu Devleti için sonun başlangıcı olmuştur.

Bu araştırmada I. Alâeddin Keykubâd'ın hüküm sürdüğü dönemde yürüttüğü iç ve dış siyaseti incelenerek Türkiye Selçuklu Devleti'nin bu dönemdeki durumuna ışık tutulmaya çalışılmıştır.

Abstract:
Sultan Ala ad-Din I. Kayqubad who reigned between 616-634/1220-1237 acted rather clever, realist and prudent concerning all the matters of the country's security, its territorial integrity, and its interests. As an active administrator about both the domestic and foreign policy, his reign was the most glorious and richest era of the Seljuks of Turkey.
The Mongol Invasion in the XIII. century is a breaking point for Islamic and Turkic worlds. As the sultan of this time, Ala ad-Din I. Kayqubad foresightedly made an alliance with the Ayyubids and Khwarazmians that are two important powers of the Islamic world against the danger that'd affect Anatolia.
Besides the Mongol invasion, another important issue of this era is the relations between Ala ad-Din I. Kayqubad and  (616-634/1220-1237). These relations which started friendly were interrupted after the occupy of Ahlat by Djalal al-Din Mengubirdi. Consequently, Yassı Çimen Battle took place between the two-state and Khwarazmian State collapsed. After the fell down of Khwarazmian which was a buffer zone, Seljuks of Turkey came face to face with Mongols. In time, the Khwarazmians (490-628/1097-1231) who fell apart after the death of Djalal al-Din in 629/1231 came into the service of Ayyubîds (567-866/1171-1462) and Seljuks of Turkey (468-708/1075-1308). Sultan Ala ad-Din I. Kayqubad took some precautions for outbursts that Khwarazmians made but his death became the end of both Khwarazmians and Seljuks of Turkey.
In this study, the domestic and foreign policy of Ala ad-Din I. Kayqubad's reign is analyzed and state of Seljuks of Turkey is tried to enlightened.