Farklı doz ve sürelerde 2,4-dinitrofenol uygulamasının gastrointestinal sistem üzerine etkisi
The effect of 2,4-dinitrophenol administration at different doses and times in the gastrointestinal system
Yazar: SEVCAN BAYAT
Danışman: PROF. DR. ŞULE COŞKUN CEVHER
Gazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Biyoloji = Biology ; Fizyoloji = Physiology

Özet:
Mitokondriyal bir ayrıştırıcı olan 2,4-DNP, uzun bir süre kilo verme ilacı olarak kullanılmasına karşın yan etkileri sebebiyle kullanımı yasaklanmıştır. Ancak, son yıllarda yapılan çalışmalarda şaşırtıcı derecede nöroprotektif etkilerinin de olduğu gözlemlenmiştir. 2,4-DNP ile yapılan çalışmalar göz önüne alındığında olumlu ve olumsuz etkilerinin farklı şekillerde ortaya çıktığı görülmektedir. Bu nedenle bu çalışmada ilk kez 2,4-DNP kullanımı sırasında ikinci beyin olarak adlandırılan gastointestinal sistemdeki etkileri doz, zaman ve cinsiyete bağlı olarak özellikle de oksidatif stres bakımından ele alınmıştır. Bu amaçla 60 adet Wistar sıçanı (30 erkek, 30 dişi) kontrol grupları, kısa süreli/uzun süreli gruplar ve düşük doz/yüksek doz grupları olmak üzere 10 gruba ayrıldı. Kontrol grupları dışındaki deney gruplarına oral gavaj yoluyla 2,4-DNP uygulandı. Deney sonunda feda edilen deneklerin mide, duodenum ve ileum dokularında malondialdehit (MDA), glutatyon (GSH), nitrik oksit (NOx), protein karbonilleri (PC) ve askorbik asit (AA) seviyeleri; serumda ise interlökin- 1 beta (IL-1β) ve tümör nekroz faktör alfa (TNF- α) düzeyleri ölçülmüştür. 2,4-DNP'nin emilim ve metabolizması dokularda farklı hızlarda ve şekillerde gerçekleştiğinden, mide, duodenum ve ileumda DNP kullanımının oksidatif stres üzerindeki etkileri de değişiklik göstermiştir. Özellikle 2,4 DNP'nin uzun süreli ve yüksek doz kullanımının dişi ratlarda gastrointestinal sistem üzerinde oksidatif stres oluşturmadığı söylenebilir. Sonuç olarak, 2,4 DNP'nin özellikle dişi ratlarda gastrointestinal sistem üzerinde oksidatif strese neden olmadığı tespit edilmiştir.

Abstract:
2,4-DNP, a mitochondrial uncoupler, was used as a weight loss drug for a long time but has been banned due to its side effects. However, recent studies have observed surprisingly neuroprotective effects as well. When considering the research on 2,4-DNP, it is evident that its positive and negative effects manifest in different ways. Therefore, this study focuses on the effects of 2,4-DNP on the gastrointestinal system, referred to as the "second brain," particularly in terms of oxidative stress, depending on dosage, time, and sex. For this purpose, 60 Wistar rats (30 males and 30 females) were divided into 10 groups: control groups, short-term/long-term groups, and low-dose/high-dose groups. 2,4-DNP was administered to the experimental groups via oral gavage, excluding the control groups. At the end of the experiment, levels of malondialdehyde (MDA), glutathione (GSH), nitric oxide (NOx), protein carbonyls (PC), and ascorbic acid (AA) were measured in the stomach, duodenum, and ileum tissues of the sacrificed subjects. In the serum, levels of interleukin-1 beta (IL-1β) and tumor necrosis factor alpha (TNF-α) were also assessed. Since the absorption and metabolism of 2,4-DNP occur at different rates and forms in tissues, the effects of DNP usage on oxidative stress in the stomach, duodenum, and ileum have also varied. It can be said that the long-term and high-dose use of 2,4-DNP does not induce oxidative stress in the gastrointestinal system of female rats. As a result, it has been determined that 2,4-DNP does not cause oxidative stress in the gastrointestinal system, particularly in female rats.