Ortaokul öğrencilerinde yabancı dil kaygısı: Bir örnek olay çalışması
Foreign language anxiety in secondary school students: A case study
Yazar: BAŞAK KÖKSOY
Danışman: PROF. DR. LEVENT DENİZ
Marmara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Programları ve Öğretim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Ortaokul öğrencileri = Secondary school students ; Yabancı dil sınıf kaygısı = Foreign language classroom anxiety ; Yabancı dil öğretimi = Foreign language teaching

Özet:
Yabancı dil kaygısı dil öğrenimini olumsuz etkileyen durumlardan biridir ve bu yabancı dil kaygısını ortadan kaldırmadan anlamlı bir dil öğreniminin gerçekleşmesi beklenemez. Bu sebeple yabancı dil kaygısının belirtilerini, nedenlerini, sonuçlarını ve yabancı dil
kaygısıyla başa çıkma yollarını bilmek dil öğrenimi sürecinde hem öğrencilere hem de öğretmenlere faydalı olacaktır. Bu doğrultuda çalışma, ortaokul öğrencilerinin yabancı dil kaygısını öğrenci ve öğretmen açısından tüm boyutlarıyla anlamak ve derinlemesine analiz etmek amacıyla yürütülmüştür.
Araştırma nitel araştırma yöntemlerinden örnek olay çalışması olarak tasarlanmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu 2021-2022 eğitim ve öğretim yılında, İstanbul ili
Sancaktepe ilçesinde yer alan bir devlet okulundaki ortaokul öğrencilerinin 35'i ve aynı okulda görev yapan İngilizce öğretmenlerinin 13'ü oluşturmaktadır. Veriler yarı
yapılandırılmış görüşme formları ve araştırmacı tarafından tutulan gözlem notları ile toplanmış, elde edilen veriler ise betimsel analiz yöntemiyle MAXQDA programı kullanılarak analiz edilmiştir.
Yapılan görüşmeler ve tutulan gözlem notları sonucunda öğrencilerin yabancı dil kaygısını dışa vurumlarının fizyolojik belirtiler (kekeleme, sesin titremesi, donup kalma vb.), psikolojik belirtiler (tedirgin, korkmuş hissetme vb.) ve bilişsel belirtiler (unutma,
motivasyon eksikliği vb.) şeklinde olduğu ortaya çıkmıştır. Yabancı dil kaygısının nedenleri ile ilgili elde edilen sonuçların öğrenci, öğretmen ve öğretim uygulamalarından kaynaklı olduğu görülmüştür. Öğrenci kaynaklı durumlar; olumsuz akran tutumu, yanlış
yapma korkusu, bilgi eksiklikleri, baskıcı ve otoriter aile tutumu vb. şeklindedir. Öğretmen kaynaklı durumlar sert öğretmen tutumu, anında ve sürekli dönüt verilmesi, öğretmen yeterlilikleriyle ilgili eksiklerken öğretim uygulamalarından kaynaklı durumlar sınav odaklı eğitim sistemi, dilbilgisi ağırlıklı öğretim, ders saatlerinin az olması ve ders
kitaplarının kapsam bakımından yetersiz olmasıdır. Yabancı dil kaygısı ile ilgili sonuçlar ise akademik başarısızlık, öğrenilmiş çaresizlik, derse olan ilginin ve katılımın düşmesi
olarak değerlendirilmiştir. Yabancı dil kaygısıyla başa çıkma noktasında ise katılımcılar teknolojiden yararlanma, akran öğrenimine olanak sağlama, olumlu öğretmen tutumu, olumlu öğrenme ortamları yaratma gibi yollara başvurmaktadır. Araştırma sonuçlarından hareketle uygulayıcılara, öğretim programı ile ilgili ve ileride yapılacak araştırmalara yönelik öneriler sunulmuştur.

Abstract:
Foreign language anxiety is one of the factors that have a negative impact on language learning, and meaningful language learning cannot be expected without eliminating foreign
language anxiety. Therefore, it is beneficial for both students and teachers to know the symptoms, causes, results, and ways to cope with foreign language learning anxiety. In this
regard, this study was conducted to understand and analyze foreign language anxiety in secondary school students in all these dimensions from student-teacher perspective.
The research was designed as a case study, which belongs to qualitative research methods. The research group of the study consists of 35 secondary students and 13 English teachers
working in the same state school in Sancaktepe, Istanbul, during the school year 2021-2022. Data were collected using semi-structured interview forms and observation notes taken by the researcher and analyzed using MAXQDA program according to the descriptive analysis method.
The results of the interviews and observation notes showed that students exhibit physical (stuttering, trembling, freezing, etc.), psychological (nervousness, fear, etc.), and cognitive symptoms (forgetfulness, lack of motivation, etc.) of foreign language anxiety. It has been seen that the causes of foreign language anxiety are related to the learner, the teacher and the teaching practice. Peer pressure, fear of making mistakes, lack of knowledge, difficulty in learning vocabulary and authoritarian family attitude etc. are learner-related causes. Teacher-related causes are strict teacher attitude, immediate and continuous feedback, and
lack of teacher qualifications. In addition, teaching practices-related causes are exam-oriented education system, grammar-oriented teaching, fewer teaching hours, and inadequate textbook coverage. Academic failure, learned helplessness, decreased interest and participation in the classroom are the results of foreign language anxiety experienced by students. In coping with foreign language anxiety, students and teachers resort to ways and means such as using technology, facilitating peer learning, positive teacher attitudes and creating a positive learning environment. The study discussed all of these findings in detail and offered suggestions to educators and language teachers for future research.