Otizm spektrum bozukluğu tanılı öğrencisi olan okul öncesi öğretmenlerinin sosyal becerilerin öğretimine ilişkin görüşleri
Opinions of preschool teachers who have students diagnosed with autism spectrum disorder regarderding the teaching of social skills
Yazar: BAŞAK SAY
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÇİMEN ACAR
Anadolu Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Özel Eğitim Ana Bilim Dalı / Erken Çocuklukta Özel Eğitim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Araştırma okul öncesi dönemdeki otizm spektrum bozukluğu (OSB) olan çocukların öğretmenlerinin çocukların sosyal becerilerine ve sosyal becerileri öğretimine ilişkin görüş ve önerilerinin neler olduğunun belirlenmesi amacıyla gerçekleştirilmiştir. Araştırmaya 2022-2023 eğitim ve öğretim yılında İstanbul ilinde okul öncesi eğitim kurumlarında çalışan ve sınıfında OSB tanılı öğrencisi olan 16 okul öncesi öğretmeni katılmıştır. Araştırma nitel araştırma yöntemlerinden durum çalışması deseni kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın verileri yarı yapılandırılmış görüşmeler ve araştırmacı günlüğüyle toplanmıştır. Araştırmanın verileri betimsel analiz tekniği kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırmanın bulgularına göre OSB olan çocuklar en fazla akranları ile iletişim kurma ve sahip olduğu problem davranışlar konusunda güçlükler yaşamaktadır. Öğretmenler OSB olan çocuklar için genellikle iletişim kurma, oyun oynama ve oyuna katılma, akran gruplarına dahil olma becerilerini hedeflemektedir. Öğretmenler sosyal becerilerin öğretiminde öğrencilerin sahip olduğu problem davranışlardan dolayı güçlük yaşamaktadır ve bu güçlüklerin üstesinden gelmek için aile ile iş birliği, öğretmenlerden destek alma, farklı yöntemler deneme gibi çözümler denemişlerdir. Öğretmenler OSB olan çocuklarda bir yıllık eğitimden sonra ilerleme kaydedildiğini, bazı becerilerde istenilen düzeyde ilerleme kaydedilmediğini belirtmişlerdir. Bazı öğretmenler de OSB olan çocuklarda az da olsa bir ilerleme kaydettiklerini, bazı öğretmenler çocuklarda ilerleme kaydedemediklerini belirtmiştir.

Abstract:
The research was conducted to determine the opinions and recommendations of teachers of preschool children with ASD regarding children's social skills and teaching social skills. 16 preschool teachers who worked in preschool education institutions in Istanbul in the 2022-2023 academic year and have students diagnosed with Autism Spectrum Disorder in their classes participated in the research. This research carried out with the qualitative research method. The data of the research was collected using interview, observation and document review methods. The data of the research was analyzed using the descriptive analysis technique. Themes were created as a result of semi-structured interviews with teachers. According to the findings of the research, students with autism mostly experience difficulties in communicating with their peers and problem behaviors. The teacher generally targets the skills of communicating, playing and participating in games, and inclusion in peer groups for students with autism. Teachers have difficulties in teaching social skills due to the problem behaviours of the students and they have tried solutions such as cooperation with the family, getting support from teachers, and trying different methods to overcome these difficulties. Teachers stated that progress was made in children with ASD after one year of education, but not at the desired level in some skills. Some teachers also stated that children with ASD made a little progress, while some teachers stated that children with ASD did not make any progress.