Palempsest kavramının katmanlı yapısının resim sanatı üzerindeki etkileşimleri
Interactions of the layered structure of the palempsest concept on the art of painting
Yazar: GİZEM ALTUN
Danışman: PROF. DR. ALİ MUHAMMET BAYRAKTAROĞLU
Trakya Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Resim Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts

Özet:
Palempsest kavramı Eski Mısır döneminde MÖ. 3000 yılında  başlayarak günümüzü kadar ki bir süreçte varlığını devam ettirmesi, güncelliğini koruması açısından oldukça önemlidir. Nitekim yapısında "eski ile yeni yazı" arasında bir bütünlük oluşturması anlamsal açıdan yazının değerini korumasının en önemli parametrelerinden  biridir. Her ne kadar günümüzde bu kavram daha çok mimari, jeoloji, paleontoloji, psikoanalitik, vb. birçok alan üzerinden açıklayıcı bir yapı içerse de; palempsest, geçmiş ve geleceğin birbiriyle bağlı olması, yaşanmışlıkların izlerini içerisinde barındırması açısından bugünün dijital teknoloji çağında disiplinler üstü bir kavrama evrilmiştir.
 
Sanat tarihinde ikonlaşan resimler arasında karşılıklı olarak gerçekleşen alışveriş işlemlerinin başlangıcı  17.yüzyıla dayanmaktadır. Sanatta disiplinlerarası-göstergelerarası diyalogların biçimsel değişiminin anlamsal dönüşüme olan etkisi doğrultusunda yeniden anlam kazanması palempsest kavramı açısından da zengin bir araştırma konusu oluşturmaktadır. Nitekim görsel sanatlar alanında sanatçıların yorumları doğrultusunda döneme ilişkin üretilen eserlerde yapılan alıntılamalarla, yansılamalarla ve taklit etmelerle sanata yeni bir bakış açısı kazandırmışlardır. Bu anlayışla ortaya çıkan yenidenüretim süreci kapsamında oluşan özgün üslup, en basit anlamda "üst üste binmiş resimler" şeklindeki basitleştirilmiş olan tanımlamanın çerçevesinin biçimsel, içeriksel ve anlamsal dönüşüm şeklinde yepyeni bir yapıya dönüşmüştür. Nitekim bu yapı dünden bugüne gelişim, değişim ve dönüşüm sürecini sorgulama yelpazesini genişleterek devam ettirmektedir. Öyle ki, sanat tarihinin büyük ustalarına ait pek çok eserin farklı zamanlarda farklı sanatçılar tarafından yeniden yorumlanmasıyla özellikle postmodern sanatta yeni bir ifade biçimi ortaya koyulmaktadır. Sanatçıların tercih ettikleri alıntılama yöntemi sayesinde resim sanatı, kendi tarihsel sürecinde geleneklerin, anlayışların hatta akımların dahi yeniden sorgulanmasının kapısını aralamıştır. Bu bağlamda yapıtlar arasındaki alışveriş işlemlerinin araştırılması, sorgulanması, yorumlanması postmodern sanat anlayışının üretim sürecinin temelini oluşturmaktadır. Dolayısıyla postmodernizmin önemli bir kazanımı olan resimsel alıntının, resimlerarasılık bağlamında palempsest kavramıyla benzerliklerinin olduğunu 'metinlerarasılık - göstergelerarasılık' bağlamında
iddia edebiliriz. (............. ............ başlıklı tez, resimlerarası bakış açısıyla palemsest kavramını incelemeyi amaçlamaktadır.  
 
 Anahtar Kelimeler: Palempsest, Postmodernizm, Resimlerarasılık, Göstergelerarasılık, Yenidenüretim, Alıntı ,Pastiş, Parodi

Abstract:
It is very important for the concept of Palempsest to continue its existence in the period of Ancient Egypt, starting in 3000 B.C. and up to the present day, and to keep it upto date. As a matter of fact, it is one of the most important parameters of preserving the value of writing in terms of semantics that it creates a unity between "old and new writing" in its structure. Although today this concept is mostly used in architecture, geology, paleontology, psychoanalysis, etc. Although it contains an explanatory structure over many areas; palempsest has evolved into a transdisciplinary concept in today's digital technology age, in terms of being connected to the past and the future and containing the traces of experiences.The beginning of the mutual exchange transactions between the iconic paintings in the history of art dates back to the 17th century. The re-meaning of the stylistic change of interdisciplinary-inter-significant dialogues in art in line with its effect on semantic transformation creates a rich research topic in terms of the concept of palempsest. As a matter of fact, they brought a new perspective to art with the quotations, reflections and imitations made in the works produced regarding the period in line with the interpretations of the artists in the field of visual arts. The original style that emerged within the scope of the reproduction process that emerged with this understanding has transformed into a brand new structure in the form of formal, contextual and semantic transformation of the frame of the simplified definition of "overlapping pictures" in the simplest sense. As a matter of fact, this structure continues its development, change and transformation process by expanding its scope of inquiry from past to present. So much so, that many works belonging to the great masters of art history are reinterpreted by different artists at different times, and a new form of expression is revealed, especially in postmodern art. Thanks to the citation method preferred by the artists, the art of painting has opened the door to the re-examination of traditions, understandings and even movements in its historical process. In this context, the research, questioning and interpretation of the shopping processes between the works constitute the basis of the production process of the postmodern understanding of art. Therefore, we can claim that the pictorial quotation, which is an important achievement of postmodernism, has similarities with the concept of palempsest in the context of interpictoriality, in the context of 'intertextuality- intersemiotic'. (The thesis titled ............ ............ aims to examine the concept of palemsest from an interpictorial point of view.

Key Words: Palempsest, Interpictoriality, Intersymbolism, Intertextuality, Postmodernism, Reproduction, Quotation, Pastiche, Parody.