Adölesanlarda yaşanılan güçlükler ile duygusal ve psikolojik iyi oluş arasındaki ilişkide içselleştirilmiş damgalanmanın aracı rolü
The mediating role of internalised stigma in the relationship between difficulties experienced in adolescents and emotional and psychological well-being
Yazar: KÜBRANUR VARLIKLIÖZ
Danışman: DOÇ. DR. AYŞEGÜL KESKİNKILIÇ
İnönü Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Çocuk Gelişimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases

Özet:
Amaç: Araştırmanın amacı adölesanların yaşadığı güçlükler ile duygusal ve psikolojik iyi oluşları arasındaki ilişkide içselleştirilmiş damgalanmanın aracı rolünü incelemektir.
Materyal ve metot: Araştırma ilişkisel tarama modelinde olup verilerin analizinde YEM kullanılmıştır. Araştırmanın evreni Samsun ilinde 6., 7., 8. sınıfa devam eden 12, 13, 14 yaşlarındaki ergenlerdir. Uygun ve amaçlı örnekleme yöntemleriyle 600 öğrenci örneklem olarak belirlenmiştir. Veri toplama araçları Kişisel Bilgi Formu, Çocuklar ve Ergenler İçin İçselleştirilmiş Damgalanma Ölçeği, Güçler ve Güçlükler Anketi, Stirling Çocuklar için Duygusal ve Psikolojik İyi Oluş Ölçeği'dir.
Bulgular: Adölesanlarda yaşanılan güçlüklerin, içselleştirilmiş damgalanma-insanlar boyutu üzerinde anlamlı bir etkisi olmazken içselleştirilmiş damgalanma-ben boyutu üzerinde pozitif yönlü bir etkisi olduğu, yaşanılan güçlüklerin duygusal ve psikolojik iyi oluş üzerinde negatif yönlü bir etkisinin olduğu, içselleştirilmiş damgalanma ölçeğinin hem insanlar hem de ben boyutunun duygusal ve psikolojik iyi oluş üzerinde anlamlı bir etkisinin olmadığı görülmüştür. Adölesanların yaşadığı güçlük ile duygusal ve psikolojik iyi oluşları arasındaki ilişkide içselleştirilmiş damgalanmanın hem insanlar hem ben boyutunun aracı rolünün bulunmadığı belirlenmiştir.
Sonuç: Adölesanlarda yaşanan güçlük duygusal ve psikolojik iyi oluşu olumsuz yönde yordamaktadır fakat bu iki değişken arasında içselleştirilmiş damgalanmanın aracı rolü bulunmamaktadır.
Anahtar Kelimeler: Adölesan, duygusal ve psikolojik iyi oluş, güçler ve güçlükler, içselleştirilmiş damgalanma

Abstract:
Aim: The aim of the study was to examine the mediating role of internalised stigma in the relationship between the difficulties experienced by adolescents and their emotional and psychological well-being.
Material and method: The research is in relational survey model and SEM was used to analyse the data. The population of the study was adolescents aged 12, 13, 14 years who were attending 6th, 7th, 8th grades in Samsun province. Using convenience and purposive sampling methods, 600 students were selected as the sample. Data collection tools were Personal Information Form, Internalised Stigma Scale for Children and Adolescents, Strengths and Difficulties Questionnaire, Stirling Emotional and Psychological Well-Being Scale for Children.
Results: It was found that the difficulties experienced by adolescents had no significant effect on the internalised stigma-people dimension, but had a positive effect on the internalised stigma-I dimension, the difficulties experienced had a negative effect on emotional and psychological well-being, and both the people and I dimensions of the internalised stigma scale had no significant effect on emotional and psychological well-being. It was determined that both people and me dimension of internalised stigma did not have a mediating role in the relationship between the difficulties experienced by adolescents and their emotional and psychological well-being.
Conclusion: Hardship in adolescents negatively predicts emotional and psychological well-being, but there is no mediating role of internalised stigma between these two variables.
Keywords: Adolescents, emotional and psychological well-being, strengths and difficulties, internalised stigma,