Antipsikotikler şizofrenide perspektif alma becerisini etkiliyor mu?
Do antipsychotics have any effect on perspective taking in schizophrenia?
Yazar: AHMET NALBANT
Danışman: UZMAN KAASIM FATİH YAVUZ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Bakırköy Prof. Dr. Mazhar Osman Ruh Sağlığı ve Sinir Has. Eğt. ve Arş. Hastanesi / Psikiyatri Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2018
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Antipsikotik ilaçlar = Antipsychotic agents ; Benlik algısı = Self perception ; Perspektif = Perspective ; Şizofreni = Schizophrenia ; Şizofrenik psikoloji = Schizophrenic psychology

Özet:
Amaç: Şizofrenide benlik algısına ilişkin bozukluklar, hastalığın tanımlandığı ilk zamanlardan beri ilgi  çekmektedir ve çeşitli kuramcılar, şizofrenideki benlik algısı bozukluklarının hastalığa özgü bir bulgu olduğuna dair gözlemlerini belirtmişlerdir. Fenomenolojik Psikiyatri içerisinde kapsamlı bir şekilde ve ampirik olarak ele alınan şizofrenideki benlik algısı bozukluklarının, şizofreniye özgü, psikotik belirtilerden bağımsız ve hastalığın klinik belirtilerinin ortaya çıkmasından bile önce mevcut olduğu ortaya konmuştur. Fenomenolojik psikiyatri içerisinde yapılan araştırmalar bu yaşantıyı tanımlamak açısından faydalı bilgiler sunsa da, klinik müdahalelerin planlanması açısından kısıtlı kalmıştır. İnsan dili ve bilişine dair işlevsel bağlamsalcı bir yaklaşım olan İlişkisel Çerçeve Kuramı (İÇK), benlik algısını klinik müdahaleye izin veren bir şekilde tanımlamış ve ampirik verilerle benlik algısını geliştirmeye imkan verebildiğini göstermiştir. İÇK benlik algısı gelişiminin kişinin perspektif alma becerisiyle geliştiğini açıklar. Çalışmamızda bu bilgiler doğrultusunda, İÇK prensipleriyle ölçülebilen perspektif alma becerisinin şizofrenide psikotik belirtiler ve bilişsel belirtilerle ilişkisinin araştırılması planlanırken, şizofrenideki perspektif alma becerilerinin standart antipsikotik tedavilere yanıtının incelenmesi amaçlanmıştır.
Metod: Bu çalışma Bakırköy Ruh ve Sinir Hastalıkları Hastanesi yataklı servislerinde Şizofreni tanısıyla ve akut alevlenme kliniğiyle yatan hastalarla gerçekleştirilmiştir. Hastalar antipsikotik tedavinin başlanmasının hemen ardından değerlendirilmiş, bunu takiben ikinci ve sekizinci haftalarda ölçümler yapılmıştır. Şizofrenide belirti düzeyini ölçmek için Pozitif ve Negatif Sendrom Ölçeği kullanılmıştır. Ayrıca, RFT Perspektif Alma yönergesi, Sürekli Performans Testi ve antipsikotik tedavilerin yan etkilerinin değerlendirilmesi amacıyla UKU yan etki değerlendirme ölçeği kullanılmıştır. 
Bulgular: Her üç ölçüme bakıldığında, şizofreniye ait psikotik belirtilerde azalma gözlenmiş, hastaların dikkat ölçümlerinde artış saptanmış ancak PA becerilerinde değişiklik gözlemlenmemiştir. 
Sonuç: Şizofrenide benlik algısına ait bozulmaların antipsikotik tedaviyle değişmiyor oluşu hastalığın tanınması, tedavisi ve sosyal işlevselliğin arttırılması açısından önemlidir. Şizofrenide benlik algısını geliştirmeye yönelik olarak standart antipsikotik tedavilerin dışında ek müdahalelere ihtiyaç vardır.

Abstract:
Objective: Alterations of the sense of self in schizophrenia have long been attracted attention since the first modern description of the disorder and various theorists emphasized their observation about the specific aspect of alterations of sense of self in schizophrenia. Taken comprehensibly and empirically in Phenomenological Psychiatry, this altered sense of self was said to be specific to schizophrenia, independent from psychotic symptoms and present long before the manifestation of the symptoms. Although research in the area of Phenomenological Psychiatry give useful information in the means of identifying this experience, they give limited information about clinical interventions.  As a functional contextualistic approach to human language and cognition, Relational Frame Theory (RFT) has defined sense of self in a way that reveals the domains of interventions and showed empirically to be able to improve it. RFT explains sense of self through development of perspective taking abilities. In this line, in our study we plan to investigate relationship between sense of self, which can be evaluated with principles of RFT, and psychotic and cognitive symptoms in schizophrenia and we further aim to look at any response of perspective taking abilities to antipsychotic treatment. 
Method: This study was conducted with inpatients who were diagnosed schizophrenia at the Bakirkoy Research and Traning Hospital for Mental Health and Neurological Diseases. Patients were in the state of acute psychosis. After admission to hospital, patients evaluated in 48 hours and same procedures applied at the 2nd  and 8th weeks. To measure psychotic symptoms, Positive and Negative Symptoms Scale was used. Also, RFT Perspective Taking Protocol and Continuous Performance Test were applied. To evaluate the side effects of antipsychotics, UKU side effect scale was used. 
Results: Taken together, after the third measurement, it was seen that psychotic symptoms were decreased, cognitive symptoms were relatively improved but PT skills did not change. 
Conclusion: The fact that alterations of the sense of self in schizophrenia were not improved can be important in the means of identifying the disorder, treatment of the disorder and improving social functioning. There is a clear need to additional methods beyond antipsychotics for improving sense of self in schizophrenia.