BİST orman kâğıt basım endeksindeki şirketlerin karlılığını etkileyen faktörlerin panel veri analizi yöntemi ile incelenmesi
An examination of factors influencing the profitability of companies in the BIST forest paper printing index using panel data analysis method
Yazar: MAHİR YALÇIN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖZLEM ÖZARSLAN SAYDAR
Altınbaş Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: İşletme = Business Administration

Özet:
Günümüz dünyasında, kağıt sektörüne olan ihtiyaç her geçen gün katlanarak artmaktadır. İncelemesi yapılan bu çalışmada öncelikle Borsa İstanbul Orman Kağıt ve Basım endeksi içerisinde faaliyet gösteren beş şirketin 2018, 2019, 2020, 2021 ve 2022 dönemlerine dair likidite oranları, faaliyet oranları, finansal yapı oranları, piyasa oranları ve karlılık oranları incelenmiştir. Sonrasında analizi yapılan beş şirketin 2018-2022 yıllarına ait çeyreklik dönemlerinde yer alan ROA (Aktif Karlılık Oranı) ve ROE (Özsermaye Karlılığı Oranı) gibi karlılık oranlarını etkileyen faktörler Panel Veri Analiz Yöntemi ile analiz edilmiştir. Bağımlı değişken olarak Aktif karlılık oranı (ROA) ve özsermaye karlılığı oranı (ROE) seçilmiş olup, bağımsız değişken olarak ise nakit değerler, ticari borçlar, stoklar, ticari alacaklar, maddi duran varlıklar, USD döviz kuru, EURO döviz kuru, enflasyon ve faiz değişkenleri seçilmiştir. 
Panel veri analizi sonuçları incelendiğinde; aktif karlılık oranı bağımlı değişkeni ile nakit değerler, ticari alacaklar, stoklar ve enflasyon arasında pozitif yönlü bir ilişki tespit edilirken ticari borçlar değişkeni arasında negatif yönlü bir ilişki tespit edilmiştir. Maddi duran varlıklar, USD kuru, EURO kuru ve faiz bağımsız değişkenleri ile aktif karlılık oranı bağımlı değişkeni arasında bir ilişki tespit edilmemiştir.
Analiz sonuçlarına göre, özkaynak karlılığı oranı ile nakit değerler, ticari alacaklar ve enflasyon değişkenleri arasında pozitif ilişki tespit edilmiştir. Stoklar, ticari borçlar, maddi duran varlıklar ve USD kuru bağımsız değişkenleri ile özkaynak karlılığı oranı bağımlı değişkeni arasında ise negatif yönlü bir ilişki tespit edilmiştir. Özkaynak karlılığı oranı ile EURO kuru ve faiz bağımsız değişkenleri arasında bir ilişki tespit edilmemiştir.

Abstract:
In today's world, the demand for the paper industry is continuously increasing. In the study conducted, initially, liquidity ratios, activity ratios, financial structure ratios, market ratios, and profitability ratios for five companies operating within the Borsa Istanbul Forest, Paper, and Printing Index for the periods of 2018, 2019, 2020, 2021, and 2022 were examined. Subsequently, factors affecting the profitability ratios such as Return on Assets (ROA) and Return on Equity (ROE) of the five analyzed companies for the quarterly periods of 2018-2022 were analyzed using the Panel Data Analysis Method. The dependent variables selected were the Return on Assets (ROA) and Return on Equity (ROE), while the independent variables included cash values, trade payables, inventories, trade receivables, tangible fixed assets, USD exchange rate, EURO exchange rate, inflation, and interest rate variables. 
Upon examining the results of the panel data analysis; a positive relationship was identified between the dependent variable of Return on Assets (ROA) and cash values, trade receivables, inventories, and inflation, whereas a negative relationship was observed with the trade payables variable. No relationship was found between tangible fixed assets, USD exchange rate, EURO exchange rate, and interest rate variables concerning the dependent variable of Return on Assets. 
According to the analysis results, a positive relationship was identified between the Return on Equity (ROE) and cash values, trade receivables, and inflation variables. Conversely, a negative relationship was found between inventories, trade payables, tangible fixed assets, and the USD exchange rate variables concerning the dependent variable of Return on Equity. No relationship was detected between the Return on Equity and EURO exchange rate and interest rate variables.