Sürdürülebilir turizm kalkınması kapsamında kültürel mirasın korunması açısından kentsel yenilemenin yeri ve önemi: Fener-Balat örneği
The role and importance of urban renewal within the concept of protecting cultural heritage: A Fener-Balat example
Yazar: MEHTAP BALIK
Danışman: YRD. DOÇ. DR. SUNA MUĞAN ERTUĞRAL
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Turizm İşletmeciliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Turizm = Tourism ; İşletme = Business Administration
Dizin: Kalkınma = Development ; Kentsel dönüşüm = Urban transformation ; Kentsel kalkınma = Urban develeopment ; Kültürel miras = Cultural heritage ; Sürdürülebilir kalkınma = Sustainable development ; Sürdürülebilir kalkınma yönetimi = Sustainable development management ; Sürdürülebilir turizm = Sustainable tourism ; Turizm = Tourism ; İstanbul-Balat = İstanbul-Balat ; İstanbul-Fener = İstanbul-Fener

Özet:
Çeşitli sebeplerden dolayı köhnemiş, eskimiş, terkedilmiş ya da yıpranmış kentsel alanların günün şartlarına göre değiştirilerek, dönüştürülerek, ıslah edilerek ya da yeniden canlandırılarak kente kazandırılması olarak tanımlanan kentsel yenileme günümüzde birçok kentte uygulanmaya çalışılmaktadır. Kentsel yenileme alanlarından biri olan tarihi kent merkezleri, sahip olduğu somut ve somut olmayan kültürel miras ile bir bölgenin turizm potansiyelini oluşturan en önemli çekiciliklerin başında gelmektedir. Son yıllarda turizmin gelişmesine bağlı olarak bu çekiciliklerin sürdürülebilirlik ilkeleri doğrultusunda turizme kazandırılması önemlidir. Somut ve somut olmayan kültürel miras açısından zengin olan tarihi kentsel alanların turizme kazandırılması için yapılan kentsel yenileme çalışmalarının sürdürülebilirlik ilkelerinin temel alınarak yapılması önemlidir. 
 Bu tezin amacı; sürdürülebilir turizm kalkınması ilkeleri doğrultusunda, somut ve somut olmayan kültürel miras açısından zengin olan tarihi kent parçacıklarının yeniden hayata kazandırılmasında kentsel yenilemenin yerini ve önemini incelemektir. Çalışma alanı olarak belirlenen Fener-Balat, somut ve somut olmayan kültürel miras açısından oldukça zengindir. Ayrıca geçmiş yıllarda bir rehabilitasyon projesinin uygulandığı ve bir kentsel yenileme projesinin de uygulanmak istendiği tarihi bir kentsel alandır. 
Çalışmanın birinci bölümünde, sürdürülebilir kalkınma, sürdürülebilir turizm kalkınması; ikinci bölümünde kentsel yenileme, kültür ekonomisi ve kültürel miras; üçüncü bölümünde ise Fener-Balat hakkında kapsamlı bilgi verilerek, araştırmanın amacı doğrultusunda paydaşlarla yapılan görüşmeler analiz edilmiştir. Araştırma sonucunda; sürdürülebilir turizm kalkınması perspektifinden kentsel yenilemenin, ancak somut olmayan kültürel mirasın özünü oluşturan unsurlara saygı duyarak ve somut kültürel mirası aslına uygun bir şekilde koruyarak yer bulabileceği saptanmıştır.


Anahtar Kelimeler: Sürdürülebilir Turizm Kalkınması, Kentsel Yenileme, Somut Kültürel Miras, Somut Olmayan Kültürel Miras, Fener-Balat.

Abstract:
Urban renewal has been applied in many cities which is described as to reintegrate broken down, abandoned, and worn out urban areas  to the cities by improving, reforming, restoring or by regenerating them according to the conditions of the day. As one of the urban renewal areas, historical city centers with their tangible and intangible cultural heritage are the main attractions that generate the tourism potential of the area. The aim of the study is to analyze the role and importance of urban renewal on reintegrating historical city elements which are rich in tangible and intangible cultural heritage in accordance with the principles of sustainable tourism development. Field of study is the area of Fener- Balat which is rich in tangible and intangible cultural heritage and on which a rehabilitation project was applied in previous years and on which an urban renewal project is planned to be applied.
In this context, comprehensive information about sustainable development and sustainable tourism development is given in the first part of the study, about urban renewal, cultural economy and cultural heritage in the second part and about Fener –Balat in the third part and in line with the purpose of the study interviews with stakeholders is analyzed. It is concluded that, urban renewal of urban areas with tangible and intangible cultural heritage richness can only be performed through respect towards the rights of existing local people who create the essence of intangible cultural heritage and through preservation of tangible cultural heritage according to its original form.


Key words: Sustainable Tourism Development, Urban Regeneration, Tangible Cultural Heritage, Intangible Cultural Heritage, Fener-Balat.