İzmir ilindeki aile hekimlerinin şiddete maruz kalma düzeyleri ve başa çıkma yöntemleri
Levels of exposure to violence and coping methods of family physicians in İzmir province
Yazar: CİHAN ARAS ÜZEL
Danışman: UZMAN HALİME SEDA KÜÇÜKERDEM
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İzmir Bozyaka Eğt. ve Arş. Hast. / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine

Özet:
Amaç: Bu araştırmada İzmir şehrinde yer alan aile hekimlerinin şiddete maruz kalma
seviyelerini ölçmek ve başa çıkma yöntemlerini araştırmak amaç olarak
belirlenmiştir.

Gereç ve Yöntem: Yapılan araştırma, tanımlayıcı kesitsel bir çalışmadır.
Araştırmanın evrenini İzmir ilinde görev yapan 1386 aile hekimi oluşturmaktadır.
Çalışmamızın örneklem büyüklüğü %95 güven, %5 hata payı ile 300 kişi olarak
hesaplanmıştır. İlçelerin sosyodemografik gelişmişlik düzeyleri Sanayi ve Teknoloji
Bakanlığı istatistiksel verilerine göre kategorileştirilmiştir. Araştırmada elde edilen
veriler SPSS 22.0 programı kullanılarak analiz edilmiştir. İki grup arasındaki
farklılık Non-parametrik verilerin analizinde Mann Whitney U testi ve Kruskal-
Wallis testi ile; niteliksel verilerin analizinde ise Chi-square ve FisherExact testi ile
değerlendirilmiştir. Analizlerde istatistiksel anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak
alınmıştır.

Bulgular: Veri analizleri sonucunda; katılımcıların %83,3'ünün şiddete maruz
kaldığı ,şiddet türleri arasından ise en fazla sözel şiddete maruz kadıkları
görülmüştür. İkinci kademe gelişmiş ilçelerde aile hekimlerinin sözel şiddete maruz
kalma durumlarının daha yüksek olduğu görülmüştür. Sözel ve fiziksel şiddete maruz
kalan aile hekimleri şiddet sonrası en fazla yardım arama ve beyaz kod verme
girişiminde bulunmuştur. Şiddet sonrası beyaz kod veren aile hekimlerinin şiddet
sonrası tükenmişlik sendromu yaşama durumlarının daha yüksek olduğu tespit
edilmiştir. Sözel şiddete maruz kalan ve son 1 yılda şiddete maruz kalan aile
hekimlerinde iş doyumunda azalmanın daha fazla olduğu görülmüştür. Yasal
düzenlemelerin yeterli olmadığını düşünen aile hekimlerinin iş doyumunda azalma
durumunun yüksek olduğu fark edilmiştir. Evli olan aile hekimlerinin bekar olanlara kıyasla şiddet sonrası tükenmişlik sendromuna yakalanma durumları daha yüksektir.
Şiddet sonrası öz eleştiri yapmayan aile hekimlerinin tükenmişlik sendromuna
yakalanma durumlarının daha fazla olduğu tespit edilmiştir.

Sonuçlar: Araştırma sonucunda, 1. kademe ve 2. kademe gelişmişlik düzeyine sahip
ilçelerde sözel ve fiziksel şiddet puanlarının diğer kademelere kıyasla daha yüksek
olduğu tespit edilmiştir. Daha az gelişmiş ilçelerde şiddet yoğunluğunun daha az
olduğu belirlenmiştir. Şiddete maruziyet ile tükenmişlik durumlarını
sorguladığımızda şiddetin tükenmişlik durumunu birebir etkilediği sonucu elde
edilmiştir. Ayrıca son 1 yılda şiddete maruz kalan kişilerin, şiddete maruz kalmayan
kişilere kıyasla iş doyumunda azalmanın daha fazla olduğu görülmüştür.

Anahtar Kelimeler: Aile hekimliği, başa çıkma yöntemleri , şiddet.

Abstract:
Objective: In this research, the aim was determined to measure the exposure levels
of family doctors in Izmir to violence and to investigate coping methods.

Materials and Methods: The research conducted is a descriptive cross-
sectional study. The population of the study consists of 1,386 family physicians
working in İzmir province. The sample size of our study was calculated as 300
people with a 95% confidence level and a 5% margin of error. The socioeconomic
development levels of the districts were categorized according to the statistical data
of the Ministry of Industry and Technology. The data obtained in the research were
analyzed using the SPSS 22.0 program. Differences between two groups were
analyzed using the Mann-Whitney U test and the Kruskal-Wallis test for non-
parametric data; and the Chi-square and Fisher's Exact test for qualitative data.
The level of statistical significance in the analyses was set at p<0.05.

Results: As a result of data analysis, It was determined that 83.3% of the participants
had been subjected to violence, and among the types of violence they were mostly
exposed to verbal violence. It had been observed that family physicians' exposure to
verbal violence is higher in second-stage developed districts. Family physicians who
were exposed to verbal and physical violence mostly attempted to seek help and give
a white code after the violence. It has been determined that family physicians who
give a white code after violence are more likely to experience burnout syndrome
after violence. It was observed that the decrease in job satisfaction was greater in
family physicians who were exposed to verbal violence and those who were exposed
to violence in the last year. It has been noticed that family physicians who think that
legal regulations are not sufficient have a high decrease in job satisfaction. Married
family physicians are more likely to suffer from post-violence burnout syndrome
than single ones. It has been determined that family physicians who do not criticize
themselves after violence are more likely to suffer from burnout syndrome.

Conclusion: As a result of the research, it was determined that verbal and physical
violence scores were higher in districts with 1st and 2nd level developed levels
compared to other levels. It was determined that the intensity of violence was lower
in less developed districts. When we questioned exposure to violence and burnout, it
was concluded that violence directly affects burnout. In addition, it has been
observed that people who have been exposed to violence in the last year have a
greater decrease in job satisfaction compared to people who have not been exposed
to violence.

Keywords: Family practice, coping skills , violence.