Spastik serebral palsili çocuklarda fonksiyonel ayak-ayak bileği kuvvetlendirme eğitiminin yürüyüş ve denge üzerine etkisinin incelenmesi
Investigation of the effects of functional foot-ankle strengthening on gait and balance in children with spastic cerebral palsy
Yazar: MELEK VOLKAN YAZICI
Danışman: DOÇ. DR. BÜLENT ELBASAN
Gazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Fizyoterapi ve Rehabilitasyon = Physiotherapy and Rehabilitation
Dizin: Ayak = Foot ; Ayak bileği = Ankle ; Egzersiz = Exercise ; Egzersiz tedavisi = Exercise therapy ; Fizik tedavi = Physical therapy ; Hasta eğitimi = Patient education ; Kas spastisitesi = Muscle spasticity ; Serebral palsi = Cerebral palsy ; Spastik çocuklar = Spastic childs ; Yürüyüş = Gait

Özet:
Serebral Palsi'li (SP) olguların neredeyse tümünde ayak bileği çevresi kaslar etkilenir, fonksiyon ve mobilite problemlerine yol açar. Yürüyüş sırasında SP'li olgularda sağlıklı yaşıtlarına kıyasla tibialis anterior kaslarında aktivasyonun yetersiz olduğu, gastroknemius kası ile hamstring kaslarında ve tibialis anterior kasında ko-aktivasyonlar olduğu ortaya konmuştur. Bu kaslardaki zayıflıkların fonksiyonel becerilerde ve dengede problemlere yol açtığı bilinmektedir ancak hangi kas grubunun kuvvetlendirilmesinin daha fazla etkili olacağı hala belirsizliğini korumaktadır. Bu çalışmanın amacı, spastik SP'li çocuklarda Dorsifleksör (DF) ve Plantarfleksör (PF) kaslara uygulanan fonksiyonel kuvvetlendirme egzersizlerinin denge ve yürüyüş üzerine etkilerinin incelenmesidir. Spastik SP'li 27 olgu randomize olarak DF, PF veya DF+PF kaslarının ayrı ayrı fonksiyonel kuvvetlendirildiği 3 gruba ayrıldı. Kas tonusu, Fonksiyonel mobilite, denge, yürüyüş, enerji tüketimi ve kassal aktivasyon değerlendirildi. Fonksiyonel kuvvetlendirme egzersizleri 6 hafta boyunca haftada 4 kez uygulandı. Sonuçlara göre; Spastik SP hastalarında tüm gruplarda PF kasların tonusunun azaldığı ve yürüyüş mesafesi ve hızında gelişme olduğu bulundu. Hiç bir grupta kassal aktivasyonda anlamlı bir farklılık gözlenmedi. DF kasların kuvvetlendirilmesinin; ayak bileği eklem hareket açıklığında artışa yol açtığı, yürüyüş sırasındaki enerji tüketiminin azalttığı ve fonksiyonel mobilitede gelişmeye neden olduğu bulundu. PF kaslarının kuvvetlendirilmesinin ise hamstring kas grubunun tonusunda azalmaya, denge ve fonksiyonel mobilitede gelişmelere yol açtığı bulundu. DF+PF kasları kuvvetlendirmenin sonucunda ise enerji tüketiminin azaldığı ve dengenin geliştiği gözlendi. Sonuç olarak, plantar fleksör kasların tonusunun azaltıması ve yürüyüş verimliliğinin arttırılmasının amaçlandığı durumlarda DF kasların fonksiyonel olarak kuvvetlendirildiği egzersizlerin, Hamstring kas tonusunun azaltılmasının hedeflendiği ve dengenin geliştirilmesinin amaçlandığı durumlarda ise PF kasların fonksiyonel olarak kuvvetlendirildiği egzersizlerin tercih edilmesinin rehabilitasyonun başarısını etkileyeceği sonucuna varıldı.

Abstract:
ABSTRACT
In most cases of cerebral palsy (CP), the ankle muscles are affected, causing problems in function and mobility. In children with CP, when compared to their healthy peers, it is known that activation of the tibialis anterior muscles are inadequate during gait and that there are co-activations of the gastrocnemius muscle, hamstring muscles and tibialis anterior muscles. Weaknesses in these muscles are known to cause problems in functional skills and balance. However, strengthening which muscle group leads to better effects is still unclear. The aim of this study was to investigate the effects of functional strengthening exercises of the dorsiflexor (DF) and plantarflexor (PF) muscles on gait and balance in children with spastic CP. Twenty-seven patients with spastic CP were randomly assigned to one of the groups of functional strengthening exercises applied to the DF, PF or DF + PF muscles. Muscle tone, functional mobility, balance, gait, energy expenditure and muscle activation were evaluated. Functional strengthening exercises were performed 4 times a week for 6 weeks. According to the results; it was found that the spasticity of PF muscles decreased and there was an improvement in walking distance and speed in all groups. No significant difference in muscle activation was observed in any group. Strengthening of DF muscles led to; an increase in ankle joint range of motion, decrease in energy expenditure during gait and improved functional mobility. It was found that strengthening of PF muscles resulted in a decrease in spasticity of hamstring muscles and caused improvements in balance and functional mobility. As a result of strengthening DF+PF muscles, it was observed that energy expenditure had decreased and balance had improved. As a result, it is recommended that the strengthening of DF muscles via functional exercises should be preferred in situations where it is aimed to reduce the tone of plantar flexor muscles and increase walking efficiency, and functional PF strengthening exercises should be preferred in cases where it is aimed to reduce the tone of Hamstring muscles and to improve balance.