Streptozotocın ile indüklenmiş diyabetik rat modelinde hidroksitirozolün pankreas beta hücrelerindeki PI3K/AKT yolağı, insülin ve glut-2 ekspresyonu üzerine etkileri /
Yazar: EMRAH ŞEFLEK
Danışman: PROF. DR. FERİHA ERCAN ; DR. ÖĞR. ÜYESİ KAYIHAN KARAÇOR
Marmara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Histoloji ve Embriyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Histoloji ve Embriyoloji = Histology and Embryology

Özet:
Diyabetes Mellitus (DM) yüksek kan glikozuyla seyreden ve tedavi edilmediğinde ciddi morbidite ve mortaliteye neden olan metabolik bir hastalıktır. DM dünyada milyonlarca kişiyi etkilemekte ve tedavisi için ciddi ekonomik bütçeler ayrılmaktadır. Diyabetin ve buna bağlı komplikasyonların tedavisi için birçok tedavi yöntemi denenmektedir. Hidroksitirosol (HT), zeytin yapraklarında ve zeytinyağında bulunabilen oleuropeinin ürünü, iyi bir biyoyararlanıma sahip, toksisitesinin olmamasıyla ön plana çıkan doğal-güçlü fenolik bir antioksidandır. Diyabet komplikasyonlarında antidiyabetik özellikleri ortaya konmuş hidroksitirozol, diyabetin tedavisinde de bir seçenek olarak düşünülebilir. Bu bağlamda çalışmamızda Streptozotosin (STZ) ile indüklenmiş diyabetik rat modelinde HT'nin pankreas β hücrelerindeki Phosphoinositide 3-Kinase/ Protein Kinase B (PI3K/AKT) yolağı, insülin ve glucose transporter-2 (GLUT-2) ekspresyonu üzerine etkilerini araştırdık. Bu çalışmada 28 adet erkek Wistar cinsi rat kullanılmıştır. Hayvanlar; Kontrol, HT, STZ ve STZ+HT olmak üzere rastgele dört gruba ayrılmış olup, intraperitoneal (i.p.) tek doz (55 mg/kg) STZ ile diyabet indüklenmiştir. HT ve STZ+HT grubuna 1 ay boyunca i.p. olarak HT (10 mg/kg/gün) enjeksiyonu yapılmıştır. STZ grubu hayvanlarda yüksek kan şekerine ek olarak vücut ağırlığı düşmüş, idrar yapma ve su içme davranışında artış gözlenmiştir. STZ+HT grubu ratlarda diyabet gelişse de kan glikoz düzeyleri istatistiksel anlam içermeyecek şekilde bir miktar azalmıştır. STZ grubuna kıyasla STZ+HT grubunda pankreas dokusu Langerhans adacıkları β hücrelerinde insülin, GLUT-2, PI3K ve AKT ekspresyonunda anlamlı bir artış olduğu görülmüştür. Bu durum da bize HT'nin antihiperglisemik etkisinin pankreatik dokuda Langerhans adacıklarında PI3K/AKT yolağı üzerinden GLUT-2 ve insülin ekspresyonunu artırarak göstermiş olduğunu düşündürmektedir.
Anahtar Kelimeler: Diyabetes Mellitus, Streptozotosin, Hidroksitirozol, İnsülin, PI3K, AKT, GLUT-2

Abstract:
Diabetes Mellitus (DM) is a metabolic disease that progresses with high blood glucose and causes serious morbidity and mortality if left untreated. DM affects millions of people in the world and serious economic budgets are allocated for its treatment. Many treatment methods are being tried for the treatment of diabetes and its related complications. Hydroxytyrosol (HT), the product of oleuropein that can be found in olive leaves and olive oil, is a natural-potent phenolic antioxidant with good bioavailability and lack of toxicity. Hydroxytyrosol, whose antidiabetic properties have been demonstrated in diabetic complications, can also be considered as an option in the treatment of diabetes. In this context, in our study, we investigated the effects of HT on the Phosphoinositide 3-Kinase/Protein Kinase B (PI3K/AKT) pathway, insulin and Glucose Transporter-2 (GLUT-2) expression in pancreatic β cells in the Streptozotocin (STZ)-induced diabetic rat model. In this study, 28 male Wistar rats were used. Animals were randomly divided for four groups as; Control, HT, STZ and STZ+HT, and diabetes was induced with a single intraperitoneal (i.p.) dose (55 mg/kg) of STZ. HT (10 mg/kg/day) were given to the i.p. to HT and STZ+HT groups for 1 month. In addition to elevated blood sugar, decreased body weight and an increase in urination and drinking water behavior was observed in STZ group animals. Although diabetes developed in the STZ+HT group rats, blood glucose levels decreased slightly without statistical significance. Compared to the STZ group, there was a significant increase in insulin, GLUT-2, PI3K and AKT expression in pancreatic tissue islets of Langerhans β cells in the STZ+HT group. This suggests that HT exerts its antihyperglycemic effect by increasing GLUT-2 and insulin expression via PI3K/Akt pathway in islets of Langerhans in pancreatic tissue.
Keywords: Diabetes Mellitus, Streptozotocin, Hydroxytyrosol, Insulin, PI3K, pAKT,GLUT2