Toplum kökenli idrar yolu enfeksiyonu tanısı alan hastalardan izole edilen bakterilerde genişlemiş spektrumlu beta-laktamaz (GSBL) varlığının araştırılması ve antimikrobiyal direnç durumunun belirlenmesi
The frequency of extended spectrum beta-lactamase (ESBL) and detection of antimicrobial resistance in bacteria isolated from the patients with community acquired urinary tract infections
Yazar: AYTAÇ KAPLAN
Danışman: PROF. DR. ESRAGÜL AKINCI
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2018
Konu: Klinik Bakteriyoloji ve Enfeksiyon Hastalıkları = Clinical Microbiology and Infectious Diseases
Dizin: Beta laktamazlar = Beta lactamases ; Üriner sistem = Urinary tract ; Üriner sistem enfeksiyonları = Urinary tract infections ; İlaçlara direnç = Drug resistance ; İlaçlara direnç-mikrobiyal = Drug resistance-microbial

Özet:
ÖZET

Toplum Kökenli İdrar Yolu Enfeksiyonu Tanısı Alan Hastalardan İzole Edilen Bakterilerde Genişlemiş Spektrumlu Beta-laktamaz (GSBL) Varlığının Araştırılması ve Antimikrobiyal Direnç Durumunun Belirlenmesi 

Dr. Aytaç KAPLAN

İdrar yolu enfeksiyonları toplumda en sık karşılaşılan enfeksiyonlar arasında yer almaktadır. E.coli bu enfeksiyonlarda en sık izole edilen mikroorganizmadır. Genişlemiş spektrumlu beta-laktamazlar (GSBL), bakterilerin geliştirdiği en önemli direnç mekanizmalarından biridir. Bu retrospektif çalışmada toplum kökenli idrar yolu enfeksiyonu tanısı alan hastalardan izole edilen bakterilerde GSBL varlığının araştırılması ve antimikrobiyal direnç durumunun belirlenmesi amaçlanmıştır.
Kafkas Üniversitesi Sağlık Araştırma ve Uygulama Merkezi polikliniklerine Temmuz 2015-Temmuz 2016 tarihleri arasında başvuran ve toplum kökenli idrar yolu enfeksiyonu düşünülen hastaların idrar kültürlerinden izole edilen bakteriler çalışmaya dahil edildi. Bakterilerin tanımlanması ve antimikrobiyal duyarlılıklarının saptanması için konvansiyonel identifikasyon yöntemleri ve Kirby-Bauer disk difüzyon antibiyotik duyarlılık testi kullanıldı. GSBL varlığı çift disk sinerji testi kullanılarak araştırıldı.
Toplam 642 suşun 116'sında GSBL saptandı. GSBL pozitifliği E.coli ve K. pneumoniae suşlarında tanımlandı. İzole edilen 510 E.coli suşunun 108'i (%21.2),  44 K. pneumoniae suşunun 8'i (%18.2) GSBL pozitif idi. GSBL üreten bakteri izole edilen hastalarda ileri yaş, son üç ayda antibiyotik kullanımı, kronik hastalık, kalıcı idrar sondası veya son üç ayda bir haftadan daha uzun süreli geçici kateterizasyon, son üç ayda hastanede yatış öyküsü gibi risk faktörlerinin daha yüksek oranda olduğu tespit edildi.
Tüm antimikrobiyal ajanların direnç oranları GSBL pozitif suşlarda, GSBL negatif suşlara göre daha yüksek bulundu. Piperasilin-tazobaktam, amoksisilin- klavulonat, siprofloksasin ve levofloksasin direnç oranları GSBL pozitif suşlarda istatistiksel olarak anlamlı yüksek iken imipenem, meropenem, gentamisin, amikasin ve nitrofurantoin için iki grup arasında anlamlı bir fark yoktu. GSBL pozitif suşlara en etkili antimikrobiyal ajanlar sırasıyla meropenem, imipenem ve amikasin idi.

Sonuç olarak bu çalışmada toplum kökenli idrar yolu enfeksiyonlarından izole edilen bakterilerde GSBL oranı yüksek bulunmuştur. Genellikle çoklu antibiyotik dirençli olan bu suşların neden olduğu enfeksiyonların tedavisinde kullanılabilecek antibiyotikler de oldukça kısıtlıdır. Bu durum tedavi güçlüğü, morbidite ve maliyet artışına neden olmaktadır. Bu nedenle sorun daha fazla büyümeden bir an önce önlem alınması gerekmektedir.

Anahtar Kelimeler: idrar yolu enfeksiyonu, GSBL, antibiyotik direnci

Abstract:
SUMMARY

The Frequency of Extended Spectrum Beta-lactamase (ESBL) and Detection of Antimicrobial Resistance in Bacteria Isolated From The Patients With Community Acquired Urinary Tract Infections

Dr. Aytaç KAPLAN

Urinary tract infections are one of the most common infections in community and E.coli is the most frequent isolated microorganism from these infections. Extended spectrum beta-lactamase (ESBL) is one of the most significant resistance mechanisms developed by the microorganisms. The aim of this retrospective study is to investigate the frequency of ESBL and detection of antimicrobial resistance in bacteria isolated from the patients with community acquired urinary tract infections.
Between July 2015 and July 2016, in Kafkas University Health Research and Practice Center, bacteria isolated from urine cultures of outpatients with community acquired urinary tract infection were included in the study. Bacterial identification and antibiotic susceptibility tests were perfomed by conventional identification methods and Kirby-Bauer disk diffusion antibiotic susceptibility test. ESBL was detected by double disk synergy test.
From 642 isolates 116 were ESBL positive. ESBL producing isolates were E. coli and K. pneumoniae strains. From 510 E.coli strains 108 (21.2%) isolates and from 44 K. pneumoniae strains 8 (18.2%) isolates were ESBL positive. Risk factors for ESBL positive infections were detected as older age, antibiotic usege in the last three months, chronic diseases, persistant or intermittant catheterization and hospitalization in the last three months. 
Antimicrobial resistance rates were higher in ESBL positive isolates than ESBL negative isolates for all antibiotics. Resistance rates of piperacilin-tazobactam, amoxicilline-clavulonate, ciprofloxacine and levofloxacine were significantly higher in ESBL positive group. However, there was no significant difference between the two groups for meropenem, imipenem, amikacin, gentamicin and nitrofurantoin. The most effective antibiotics to ESBL positive strains were meropenem, imipenem and amikacin, respectively.
In conclusion, the rate of GSBL producing microorganisms is high in community acquired urinary tract infecitons. These strains are generally multi-drug resistant and the number of the antibiotics used for treatment are very limited. Thus, treatment of these infecitons are difficult, morbidity and cost are high. So that, urgent measurements are necessary.



Key words: urinary tract infection, ESBL, antibiotic resistance