Sağlık çalışanlarının kontrasepsiyon konusundaki tutumları ve bilgi düzeylerinin değerlendirilmesi; -Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi hastanesi örneği
Evaluation of health workers' attitudes andknowledge levels on contraception; TokatGaziosmanpaşa University Hospital sample
Yazar: ALİ UÇAR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ GÜLSEREN OKTAY
Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine

Özet:
Amaç: Bu çalışma, sağlık çalışanlarının kontrasepsiyon konusundaki tutum ve bilgi düzeylerini değerlendirmek amacıyla tanımlayıcı kesitsel tipte yapılmıştır. 
Gereç ve Yöntem: Araştırmanın evrenini, Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi Hastanesi'nde görev yapan sağlık çalışanları oluşturmuştur. Araştırmada örneklem hesabına gidilmemiş olup 01.06.2024-01.09.2024 tarihleri arasında whatsapp üzerinden online olarak anketler katılımcılara çevrimiçi iletilmiştir. Kartopu örneklem yöntemi kullanılarak bir katılımcıdan diğer katılımcıya ulaşılarak veri toplama işlemi tamamlanmıştır. Toplam 205 sağlık çalışanına ulaşılmıştır. Veriler; Kişisel Bilgi Formu, Doğum Kontrol Yöntemleri ve Kullanım Süresi Formu ve Kontraseptif Bilgi Değerlendirme Ölçeği (KBDÖ) kullanılarak elde edilmiştir. Verilerin değerlendirilmesinde; tanımlayıcı istatistik ölçütleri, tek yönlü varyans analizi, bağımsız örneklem t testi, Kruskal Wallis testi, Mann Whitney u testi kullanılmıştır.
Bulgular: Sağlık çalışanlarının %60,0'ının 22-29 yaş aralığında, %59,0'unun kadın, %62,4'ünün doktor ve %63,9'unun 1-5 yıldır meslekte çalıştığı belirlenmiştir. Katılımcıların %63,9'unun çocuk sahibi olmadığı, %58,0'inin cinsel birliktelik yaşadığı,  %44,4'ünün daha sonra çocuk sahibi olmak istediği, doğum kontrol yöntemi olarak %13,6'sının kondom kullandığı, %22,1'inin ise geçmişte kondom kullandığı saptanmıştır. Geçmişte kullanılan gebeliği önleyici yöntemi bırakma nedenleri değerlendirildiğinde KOK kullananların %48,7'sinin, rahim içi araç kullananların %73,3'ünün gebe kalmak istediği için yöntemi bıraktığı belirlenmiştir. KBDÖ toplam puan ortalaması 17,80±4,06'dır. KBDÖ toplam puanı ile gelir düzeyi, meslek, çalışılan birim, üreme sağlığı/gebeliği önleyici yöntemler konusu ile ilgili mezuniyet sonrası eğitim alma durumu, üreme sağlığı/gebeliği önleyici yöntemler konusunda danışmanlık hizmeti verme durumu, rahim içi araç kullanım süresi, geçmişte yöntem kullanmayanların süresi, geçmişte kondom-geri çekme kullanım süresi, acil kontrasepsiyon kullanma durumu arasında anlamlı farklılık olduğu saptanmıştır (p<0,05). alt Sonuç: sağlık çalışanlarının modern doğum kontrol yöntemlerini tercih ettiği belirlenmiş olup kontrasepsiyon bilgi düzeylerinin iyi olduğu belirlenmiştir. Sağlık çalışanlarının modern kontrasepsiyon yöntemleri hakkında değişen ve yenilenen bilgileri öğrenmesi kontrasepitf yöntemlere yönelik düzenlenen eğitimlerin etkili olacağı düşünülmektedir.
Anahtar Kelimeler: sağlık çalışanları, kontrasepsiyon, tutum, bilgi

Abstract:
Purpose: This study was conducted as a descriptive cross-sectional study in order to evaluate the attitudes and knowledge levels of healthcare workers on contraception.
Materials and Methods: The universe of the study consisted of healthcare workers working at Tokat Gaziosmanpaşa University Hospital. No sample calculation was made in the study and online surveys were sent to the participants via WhatsApp between 01.06.2024-01.09.2024. Data collection was completed by reaching one participant to another using the snowball sampling method. A total of 205 healthcare workers were reached. Data; Personal Information Form, Birth Control Methods and Duration of Use Form and Contraceptive Knowledge Assessment Scale (CAB) were used. Descriptive statistics, one-way analysis of variance, independent sample t test, Kruskal Wallis test, Mann Whitney u test were used in the evaluation of the data. Findings: It was determined that 60.0% of the health workers were between the ages of 22-29, 59.0% were women, 62.4% were doctors and 63.9% had been working in the profession for 1-5 years. It was determined that 63.9% of the participants did not have children, 58.0% had sexual intercourse, 44.4% wanted to have children later, 13.6% used condoms as a birth control method and 22.1% had used condoms in the past. When the reasons for quitting the contraceptive method used in the past were evaluated, it was determined that 48.7% of those who used oral contraceptive pills and 73.3% of those who used intrauterine devices quit the method because they wanted to get pregnant. The total score average of the KBDS was 17.80±4.06. It was determined that there was a significant difference between the total score of the KBDS and income level, occupation, unit of employment, postgraduate education on reproductive health/contraceptive methods, status of providing consultancy services on reproductive health/contraceptive methods, duration of intrauterine device use, duration of those who did not use the method in the past, duration of condom-withdrawal use in the past, and status of using emergency contraception (p<0.05). Sub-Conclusion: It was determined that health workers preferred modern birth control methods and it was determined that their level of knowledge about contraception was good. It is thought that in-service trainings organized for contraceptive methods will be effective in ensuring that health workers learn the changing and renewed information about modern contraceptive methods.
Keywords: health workers, contraception, attitude, knowledge