Karaciğer iskemi reperfüzyonu sırasında oluşan oksidatif stres hasarına karşı sumak (Rhus coriaria)'ın olası koruyucu etkilerinin araştırılması
The examination of protective effects of sumac (Rhus coriaria) against damage of oxidative stres during induced experimental liver ischemia-reperfusion in rats
Yazar: SEVİL ARABACI
Danışman: DOÇ. DR. MEDİHA CANBEK
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Biyoloji = Biology

Özet:
Bu tez çalışmasında; sıçanlarda, deneysel karaciğer iskemi/reperfüzyon (İ/R) hasarı sonucu oluşan oksidatif strese karşı sumak (Rhus coriaria)'ın olası koruyucu etkileri araştırıldı.35 adet dişi Spraque Dawley sıçan rasgele seçilerek; Grup I (İ/R), Grup II (Kontrol), Grup III (İ/R + 50mg.kg-1 sumak), Grup IV (İ/R + 100mg.kg-1 sumak) ve Grup V (İ/R + 200mg.kg-1 sumak) oluşturuldu. Ksilazin (10 mg.kg-1) ve ketamin (70 mg.kg-1) anestezisi altında Grup II dışındaki tüm gruplara total karaciğer iskemisi yapıldı. Tedavi uygulaması iskemiden 30 dk önce tek doz intraperitoneal olarak yapıldı. Ardından bu gruplara 45 dk iskemi / 60 dk reperfüzyon uygulandı. Deney sonunda tüm gruplardan, kan örnekleri ve karaciğer dokuları alındı. Sonuçlar istatistiksel olarak değerlendirildi. Kontrol grubuna göre İ/R grubunda serum ALT ve AST değerlerinin ve karaciğer dokusuna ait CAT aktivitelerinin arttığı; tedavi gruplarında doza bağlı olarak bu değerlerde iyileşme tespit edildi. Histopatolojik analizlerde ise İ/R grubunda karaciğer dokusunda hepatositlerde dejenerasyon, kanama alanlarında, yoğun nekroz, sinusoidlerde genişleme, nüklear infiltrasyon ve hücresel vakuolizasyon gözlenmiş olup, 200 mg.kg-1 uygulamasına ait karaciğer dokusu incelendiğinde nekroz ve vakuolizasyona rastlanmayıp, kanama da anlamlı düşüş gözlendi. Sonuç olarak bu grupta hücre bütünlüğü korunmuş olup, histopatolojik olarak kontrole yakın değerler görüldü.Çalışma, intraperitoneal olarak uygulanan sumak ekstresinin 200 mg.kg-1 dozunun karaciğer İ/R hasarında koruyucu etkisi olduğunu gösterdi.Anahtar Kelimeler: İskemi/Reperfüzyon, Sumak (Rhus coriaria), Karaciğer, Antioksidan, Serbest radikal.

Abstract:
In this thesis study; possible protective effects of sumac (Rhus coriaria) was investigated against oxidative stress which occurred as a result of induced liver ischemia/reperfusion (I/R) injury in rats.By randomly selecting 35 female Spraque Dawley rats; Group I (I/R), Group II (Control), Group III (I/R + 50 mg.kg-1 sumac), Group IV (I/R + 100 mg.kg-1 sumac) and Group V (I/R + 200 mg.kg-1 sumac) were formed. Except Group II, liver ischemia was performed to all groups, under Xylazine (10 mg.kg-1) and ketamine (70 mg.kg-1) anaesthesia. Treatment application was performed 30 min before the ischemia as a single dose intraperitoneally. After that, 45 min of ischemia / 60 min of reperfusion was applied to these groups. Blood samples and liver tissues were taken from all groups at the end of the experiment. Results were evaluated statistically. It was determined that, in I/R group, serum ALT and AST values, and CAT activities of liver tissue increased with respect to control Group; in treatment group, a dose-dependent improvement was determined for these values. In I/R group, degeneration of hepatocytes, congestion areas, dense necrosis, expansion of sinusoids, nuclear infiltration and cellular vacuolisation was observed in histopathological analysis of liver tissues. When liver tissue belonging to 200 mg.kg-1 application was examined, necrosis and vacuolisation wasn?t observed and a significant decrease in congestion areas was determined. As a result, in this group cell integrity was protected and values close to control were observed histopathologically.Study showed that, intraperitoneally applied 200 mg.kg-1 dosage of sumac extract has protective effect on liver I/R injury.Key Words: Ischemia/Reperfusion, Sumac (Rhus coriaria), Liver, Antioxidant, Free radical.