Matematik dersinde üstbilişsel stratejiler kullanımının öğrencilerin üstbilişsel farkındalık ve matematiğe yönelik tutumlarına etkisi
The effect of the use of metacognitive strategies on students metacognitive awareness and related to mathematics attitudes in mathematics class
Yazar: HIZIR KÜÇÜKAKÇA
Danışman: DOÇ. DR. AYŞE ELİTOK KESİCİ
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Programları ve Öğretimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Bilişüstü stratejiler = Metacognitive strategies ; Matematik dersi = Mathematics lesson ; Matematik eğitimi = Mathematics education ; Matematik öğretimi = Mathematics teaching ; Ortaokullar = Secondary schools ; Tutum ölçekleri = Attitude scales ; Tutumlar = Attitudes ; Ölçekler = Scales ; Öğrenci tutumu = Student attitude ; Üstbiliş = Metacognitive

Özet:
Araştırmanın amacı, ortaokul 6. Sınıf matematik dersinde üstbilişsel stratejiler kullanımının öğrencilerin üstbilişsel farkındalık ve matematiğe yönelik tutumlarına etkisini incelemektir. Bu bağlamda araştırma nicel araştırma yöntemlerinden ön test-son test kontrol gruplu yarı deneysel desen modelindedir.
Araştırma, 2020-2021 Eğitim Öğretim Yılı'nda, MEB'e bağlı bir ortaokulun 6.sınıfında öğrenim gören 36 öğrenciyle birlikte yürütülmüştür. Araştırmanın deney grubunda bulunan öğrencilerle (n=18) birlikte, üstbilişsel farkındalıklarını ve matematiğe yönelik tutumlarını geliştirmek amacıyla, 8 hafta boyunca  toplam 40 ders saati süreyle matematik dersi işlenmiştir. Kontrol grubunda bulunan öğrencilerle (n=18) ise mevcut Matematik Öğretim Programı doğrultusunda matematik dersi işlenmiştir. Veriler; Sperling, Howard, Miller ve Murphy (2002) tarafından 3.-9. Sınıf öğrencilerinde üst bilişsel becerileri ölçmek amacıyla geliştirilen, Karakelle ve Saraç (2007) tarafından geçerlik ve güvenirlik çalışması yapılan "Çocuklar İçin Üstbilişsel Farkındalık Ölçeği B-Formu" ve Önal (2013) tarafından geliştirilen "Matematiğe Yönelik Tutum Ölçeği" kullanılarak toplanmıştır. Ölçekler araştırmanın başında ön test olarak, araştırmanın sonunda ise son test olarak deney ve kontrol grubundaki öğrencilere uygulanmıştır. Veriler istatistik paket programı kullanılarak çözümlenmiştir. Elde edilen verilerin daha iyi yorumlanması amacıyla frekans analizi, betimsel istatistik teknikleri ve normallik testlerinden Shapiro Wilk Testi yapılmıştır. Yapılan testlerin sonucuna göre; normal dağılan verilere bağımlı ve bağımsız gruplar için t-testi kullanılarak grupların ön test ve son test ortalamaları karşılaştırılmıştır.
Araştırmanın sonucunda; üstbilişsel farkındalık ön test ortalamaları karşılaştırıldığında deney ve kontrol gruplarının üstbilişsel farkındalık puanları arasında anlamlı bir fark olmadığı (p>0,05); son test ortalamaları karşılaştırıldığında ise üstbilişsel farkındalıklarının deney grubu lehine anlamlı olarak farklılaştığı (p<0,05) görülmüştür. Buna göre; matematik dersinde üstbilişsel strateji öğretiminin öğrencilerin üstbilişsel farkındalık düzeyleri üzerinde olumlu etkiye sahip olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Matematiğe yönelik tutum ön test ve son test ortalamaları karşılaştırıldığında deney ve kontrol gruplarının tutum puanları arasında anlamlı bir fark olmadığı (p>0,05) görülmüştür. Buna göre; matematik dersinde üstbilişsel strateji öğretiminin öğrencilerin matematiğe yönelik tutumlarını etkilemediği sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
The aim of the study is to examine the effect of the use of metacognitive strategies in middle school 6th grade mathematics lesson on students' metacognitive awareness and attitudes towards mathematics. In this context, the research is in a quantitative research method with a pre-test post-test control group quasi experimental design. 
The research was conducted with 36 students studying in the 6th grade of a secondary school affiliated to the Ministry of National Education in the 2020-2021 Academic Year. In order to improve their metacognitive awareness and attitudes towards mathematics, a total of 40 lesson hours of mathematics was taught for 8 weeks with the students in the experimental group of the study (n = 18). Mathematics lessons were taught with the students in the control group     (n = 18) in line with the current Mathematics Education Program. Data; 3.-9 by Sperling, Howard, Miller, & Murphy (2002). It was collected using the "Metacognitive Awareness Scale for Children B-Form", developed by Karakelle and Saraç (2007) to measure metacognitive skills in grade students, and the "Attitude Scale towards Mathematics" developed by Önal (2013). The scales were applied to the students in the experimental and control groups as a pre-test at the beginning of the study and as a post test at the end of the study. The data were analyzed using a statistics package program. Frequency analysis, descriptive statistical techniques and Shapiro Wilk Test, one of the tests of normality, were used in order to better interpret the obtained data. According to the results of the tests; the pre-test and post-test averages of the groups were compared using the t-test for dependent and independent groups on normally distributed data.
As a result of the research; When the metacognitive awareness pretest averages were compared, there was no significant difference between the metacognitive awareness scores of the experimental and control groups (p>0.05); when the posttest averages were compared, it was seen that their metacognitive awareness differed significantly in favor of the experimental group (p<0.05). According to this; it was concluded that metacognitive strategy teaching in mathematics lesson had a positive effect on students' metacognitive awareness levels. When the pretest and posttest averages of attitudes towards mathematics were compared, it was seen that there was no significant difference between the attitude scores of the experimental and control groups (p>0.05). According to this; it was concluded that metacognitive strategy teaching in mathematics course did not affect students' attitudes towards mathematics.