Yetişkin bireylerin ağırlık kaybında etkili olan değişkenler ve kullandıkları stratejilerin incelenmesi
Analysis of the variables affecting weight loss of adult individuals and the strategies they use
Yazar: MİNE BİLİNÇ YALÇIN
Danışman: PROF. DR. NAZAN AKTAŞ
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Çocuk Gelişimi ve Ev Yönetimi Eğitimi Ana Bilim Dalı / Beslenme ve Diyetetik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Ağırlık kaybı = Weight loss ; Beslenme = Nutrition ; Beslenme alışkanlıkları = Nutritional habits ; Diyet = Diet ; Spor = Sports ; Spor faaliyetleri = Sport activities ; Yetişkinler = Adults

Özet:
Bu çalışmanın amacı, yetişkin bireylerin ağırlık kaybında etkili olan değişkenler ve kullandıkları stratejilerin incelenmesidir. Betimsel nitelikte tarama modeli kullanılarak yürütülen araştırmanın örneklemini Konya ili merkez ilçelerinde yaşayan 19-65 yaşları arasında diyet yaparak ağırlık kaybı yaşamış 406 (Erkek:130, Kadın:276) birey oluşturmuştur. Araştırmacı tarafından geliştirilen veri toplama aracında kişisel bilgiler, beslenme alışkanlıkları, yaşam biçimi ve diyet davranışları, ağırlık kaybında kullanılan etmenler ve ağırlık kaybında kullanılan stratejileri belirlemeye yönelik sorular yer almıştır. Araştırma verileri SPSS programı kullanılarak uygun istatistiksel yöntemlerle analiz edilmiştir. Katılımcılar, ağırlık kaybında en çok etkili olan etmenin %49,5 ile "obezitenin neden olduğu hastalıklara yakalanmak istemiyorum" etkisi en az olan etmeni ise %16,5 ile "diyet yapmayı seviyorum" olarak bildirmişlerdir. Ağırlık kaybı için en çok kullanılan strateji  %45,3 ile "sabahları erken uyanırım" en az kullanılan strateji ise %2,7 ile "zayıflama kamplarına giderim" olarak belirlenmiştir. 
Katılımcıların kaybettikleri ağırlık ile beslenme bilgileri ve eğitim seviyeleri arasında anlamlı bir ilişki vardır (p<0,05). Ağırlık kaybında etkili olan etmenler arasından yapılan regresyon analizi sonucunda sadece sağlık etmeni alt boyutunun kaybedilen ağırlık üzerinde negatif bir (β=-0,245) etkiye sahip olduğu belirlenmiştir. Ağırlık kaybında kullanılan stratejilerden beslenme alt boyutu ağırlık kaybında negatif bir (β=-0,154) etkiye sahipken, yaşam biçimi alt boyutunun pozitif (β=0,213) bir etkiye sahip olduğu bulunmuştur. Cinsiyet değişkeni ile sigara ve alkol kullanım durumu, en çok sevilen öğün ve yiyecek azaltma veya bırakmayı deneme durumu arasında anlamlı fark bulunmuştur (p<0,05).
Araştırma sonuçları katılımcıların ağırlık kaybında sağlık, beden imajı gibi etmenlerin başta olmak üzere daha birçok değişkenin rol oynadığını, ağırlık kaybı için kullandıkları stratejilerin ise düzenli spor yapma, az uyuma, diyet yemekleri yeme gibi stratejiler olduğunu ortaya koymuştur.

Abstract:
The aim of this study is to investigate the variables and strategies used in weight loss of adult individuals. The sample of the study, which was conducted by using descriptive screening model, consisted of 406 (Women:276, Man: 130) individuals between 19-65 years of age living in the central districts of Konya who were randomly selected to participate in the study voluntarily and who lostweight by dieting. In the first part, personal habits, eating habits and dietary behavior tendencies to determine dietary habits, lifestyle and diet behaviors are mentioned, in the third part weight loss factors and in the fourth part weight loss strategies are explained. Research data were analyzed by using SPSS program with appropriate statisticalmethods. The most important factor affecting weight loss was found to be "I do not want to catch obesity-related diseases" with 49.5% and the least effective factor was "I like to diet"with 16.5%. The most commonly used strategy for weight loss is "I wake up early in the morning" with 45.3% and the least used strategy is "I go toslimming camps" with 2.7%. A significant difference was found between gender variable and smoking and alcohol use, the favourite meals and attempting toreduce or quit food ( p<0.05). 
There was a significant relationshipbetween weight loss and nutritional information and education levels of the participants (p <0.05). As a result of the regression analysis among thefactors affecting weight loss, it was determined that only the sub-dimension ofthe health factor had a negative (β = -0.245) effect on the lost weight. Nutritionsub-dimension, which is one of the strategies used in weight loss, has anegative effect on weight loss (β = -0,154), while the lifestyle subdimensionhas a positive (β = 0.213) effect. A significant difference was found betweengender variable and smoking and alcohol use, the most popular meal and foodreduction or quitting (p <0.05).
The results of the researchrevealed that many variables, especially health and body image, played a rolein weight loss and the strategies they used for weight loss were regularsports, less sleep, and eating diet food.