Sartre'ın fenomenolojik ontolojisi ve sorumlu sanat teorisinin sanat yapıtları yoluyla açıklanması
An explanation of Sartre's phenomenological ontology and his committed art theory through his work of arts
Yazar: MERVE SUNAY
Danışman: PROF. DR. METİN BAL
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe Ana Bilim Dalı / Felsefe Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Felsefe = Philosophy
Dizin: Felsefe = Philosophy ; Fenomenoloji = Phenomenology ; Ontoloji = Ontology ; Sanat = Art ; Sanat kuramları = Art theories ; Sartre, Jean Paul = Sartre, Jean Paul

Özet:
Bu tez ile birlikte Jean-Paul Sartre'ın kurucusu olduğu "fenomenolojik ontoloji" ve "ateist hümanist varoluşçuluğun" temel kavramları göz önüne alınarak Sartre'ın "Sorumlu Sanat" teorisi, Sartre'ın seçilmiş edebi yapıtlarındaki "kendini aldatma" [mouvaise foi] davranışlarının uygulamaları açısından belirlenmeye çalışılmıştır. Dört bölümden oluşan bu tezin ilk bölümünde Sartre'ın "fenomenolojik ontoloji"sini kurduğu temel yapıtı olan Varlık ve Hiçlik yapıtı incelenir. Bu bölümde fenomenolojik ontolojinin ne olduğu ortaya koyulmaya çalışılmıştır. Tezin ikinci bölümünde Sartre'ın ateist hümanist varoluşçuluğunun tanımını yaptığı Varoluşçuluk Bir Hümanizmdir yapıtı incelenir. Bu yapıt Sartre'ın Varlık ve Hiçlik'in sonunda söylediği üzere fenomenolojik ontolojinin ahlaki açılımlarını devam ettirdiği göz önüne alınarak incelenmeye çalışılmıştır. Tezin üçüncü bölümünde Sartre'ın ateist hümanist varoluşçuluğun getirdiği ahlaki açılımlar göz önüne alınarak Sartre'ın Sorumlu Sanat, Sorumlu Edebiyat ve Sorumlu Aydın görüşlerini içeren Edebiyat Nedir? ve Aydınlar Üzerine yapıtları ele alınmıştır. Sartre bu yapıtlarında yazarı ve aydını başkaları için dünyayı açığa çıkaranlar olarak tanımlar. Bu anlamda tezin dördüncü bölümünde dünyanın anlamını açığa çıkaran bir yazar olarak Sartre'ın kendi otobiyografi romanı olan Sözcükler, Herostratus, Duvar ve Oda öyküleri, Saygılı Orospu tiyatro oyunu ve İş İşten Geçti senaryo romanındaki "kendini aldatma" davranışları tespit edilmeye çalışılmıştır.
Anahtar Kelimeler: Jean-Paul Sartre, Fenomenolojik Ontoloji, Varoluşçuluk, Ateist Hümanist Varoluşçuluk, Sorumlu Sanat, Sorumlu Aydın.

Abstract:
With this thesis, by taking into consideration the basic concepts of "phenomenological ontology" and "atheistic humanist existentialism" which are founded by Jean-Paul Sartre, Sartre's "committed art theory" has been studied in terms of the practices of "self-deception" [mauvaise foi] in Sartre's selected literary works. In the first chapter of this thesis, which consists of four chapters, Being and Nothingness, in which Sartre founded his "phenomenological ontology", is examined. In this chapter, it has been tried to reveal what phenomenological ontology is. In the second chapter of the thesis, Sartre's work Existentialism is a Humanism, in which he defines atheistic humanist existentialism, is examined. This work has been tried to be examined considering that Sartre continues the moral implications of his phenomenological ontology as he said at the end of the Being and Nothingness. In the third chapter of the thesis, by taking into account the moral implications brought by Sartre's atheistic humanist existentialism, Sartre's works What is Literature? and A Plea for Intellectual which include Sartre's view on committed art, committed literature and committed intellectual are discussed. In these works, Sartre defines the author and the intellectual as the ones who reveal the world for others. In this context, in the fourth chapter of the thesis, as a writer who reveals the meaning of the world to the others, Sartre's "self-deception" behaviors in his autobiography novel Words, Erostratus, The Wall and The Room stories, The Respectful Prostitute theater play and The Chips are Down scenario novel have been tried to be determined.
Key Words: Jean-Paul Sartre, Phenomenological Ontology, Existentialism, Atheistic Humanist Existentialism, Committed Art, Committed Intellectual.