Kronik Hepatit C hastalarında direkt etkili antiviral tedavilerin etkinliği ve güvenirliliği
Efficacy and safety of direct-acting antiviral treatments in chronic Hepatitis C patients
Yazar: SİNAN KÖSE
Danışman: PROF. DR. HATİCE RAHMET GÜNER
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji = Infectious Diseases and Clinical Microbiology

Özet:
Amaç: HCV enfeksiyonu tüm dünyada yaygın görülen, hedef organı karaciğer olan akut ve kronik hepatit etkenidir. Tedavi edilmediği takdirde ilerleyen dönemlerde gelişen siroz ve komplikasyonları yaşam konforunu düşürmekte, önemli mortalite ve morbiditeye sebep olabilmektedir. HCV enfeksiyonu tedavisi için günümüze kadar IFN, RBV ve DEA ajanlar kullanılmıştır. Ancak tedavi başarı oranlarının artması için yeni tedavi rejimlerine ihtiyaç vardır. Bu çalışmada KHC'li hastalarda kullanılan DEA ajanların etkinliğinin ve güvenirliliğinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Çalışmaya Ankara Numune Hastanesi, Ankara Atatürk Eğitim Araştırma Hastanesi ve Ankara Şehir Hastanesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Ana Bilim Dalı Polikliniği'ne 01.01.2016 - 31.12.2020 tarihleri arasında başvuran ve KHC enfeksiyonu tedavisi için DEA alan hastalar dahil edildi. Çalışmamız hasta verilerine hastane bilgi yönetim sistemi üzerinden ulaşılarak retrospektif olarak yapıldı. Çalışma Ankara Şehir Hastanesi Etik Kurul-1 25/08/2021 tarihli ve E1-21-1983 sayılı karar onayı alınarak yapıldı. Hastaların yaş, cinsiyet, genotip, tedavi deneyimi, siroz durumu, komorbiditeleri ile tedavi öncesi, tedavinin dördüncü haftası, tedavi sonu ve tedavi sonrası 12. ve 24. haftalardaki HCV RNA, serumda rutin bakılan tetkikler ve non-invaziv fibrozis skorları hesaplanarak değerlendirildi. 
Bulgular: Çalışmaya 142 hasta dahil edildi. Hastaların yaş ortalaması 45.89 idi. Hastaların 79'u (%55.6) erkek, 63'ü (%44.4) kadındı. En sık görülen genotip %66.2 oran ile genotip 1b idi. Hastaların 106'sı (%74.6) tedavi naiv, 134 (%94.4) hasta non-sirotik idi. 42 hasta SOF±LDV±RBV, 68 hasta PTV/RTN/OBV±DSV±RBV, 32 hasta GLE/PIB tedavisi aldı. SOF±LDV±RBV tedavi grubunda %92.9 (39/42), PTV/RTN/OBV±DSV±RBV tedavi grubunda %92.6 (63/68), GLE/PIB tedavi grubunda %100 (32/32) KVY12 elde edildi. GLE/PIB tedavisi alan bir hasta da KVY12 elde edilmesine rağmen KVY24 kontrolünde relaps saptandı. KVY12 elde edilememesinde tek risk faktörü olarak DİMB öyküsü bulundu. Non-invaziv fibrozis skorlarından AP indeksi hiçbir tedavi grubunda tedavi ile değişim göstermedi. FIB-4 skoru SOF±LDV±RBV ve PTV/RTN/OBV±DSV±RBV tedavi alan gruplarda anlamlı şekilde azaldı. GLE/PIB tedavi grubunda değişiklik olmadı. APRİ tüm tedavi gruplarında anlamlı şekilde azaldı. AAR ise SOF±LDV±RBV ve PTV/RTN/OBV±DSV±RBV tedavi gruplarında anlamlı şekilde arttı. GLE/PIB tedavi grubunda değişiklik olmadı. Hastalar DEA ajanları iyi tolere etti ve dökümante edilen yan etki oranı düşüktü. 
Sonuç: DEA ajanlar KHC tedavisi için yüksek KVY oranlarına sahiptirler ve kolay tolere edilebilirler.  Ayrıca DEA ajanlarla tedavi ile karaciğer fibrozisindeki değişimi öngörmek için non-invaziv fibrozis skorlarından yararlanılabilir.

Abstract:
Aim: HCV infection is a common cause of acute and chronic hepatitis, the target organ of which is the liver. If left untreated, cirrhosis and its complications in the following periods reduce the comfort of life and cause significant mortality and morbidity. IFN, RBV and DEA agents have been used for the treatment of HCV infection. However, new treatment regimens are needed to increase treatment success rates. In this study, it was aimed to evaluate the efficacy and safety of DEA agents used in patients with CHC.
Materials and Methods: Patients who applied to Ankara Numune Hastanesi, Ankara Atatürk Eğitim Araştırma Hastanesi and Ankara Şehir Hastanesi Infectious Diseases and Clinical Microbiology Department Polyclinic between 01.01.2016 - 31.12.2020 and received DEA for the treatment of CHC infection were included in the study. Our study was done retrospectively by accessing patient data via the hospital information management system. The study was carried out with the approval of Ankara Şehir Hastanesi Ethics Committee-1 dated 25/08/2021 and numbered E1-21-1983. The patients' age, gender, genotype, treatment experience, cirrhosis status, comorbidities, before treatment, at the fourth week of treatment, at the end of the treatment and at the 12th and 24th weeks after the treatment, HCV RNA, routine tests in the serum and noninvasive fibrosis scores were evaluated.
Results: 142 patients were included in the study. The mean age of the patients was 45.89 years. Of the patients, 79 (55.6%) were male and 63 (44.4%) were female. The most common genotype was 1b with a rate of 66.2%. Of the patients, 106 (74.6%) were treatment-naive, and 134 (94.4%) patients were non-cirrhotic. 42 patients received SOF±LDV±RBV, 68 patients received PTV/RTN/OBV±DSV±RBV, 32 patients received GLE/PIB treatment. SVR12 was achieved in 92.9% (39/42) in the SOF±LDV±RBV treatment group, 92.6% (63/68) in the PTV/RTN/OBV±DSV±RBV treatment group, and 100% (32/32) in the GLE/PIB treatment group. Although SVR12 was obtained in a patient who received GLE/PIB treatment, relapse was detected in SVR24 control. A history of DIMB was found to be the only risk factor for not obtaining SVR12. The AP index, one of the non-invasive fibrosis scores, did not change with treatment in any treatment group. The FIB-4 score was significantly decreased in the SOF±LDV±RBV and PTV/RTN/OBV±DSV±RBV treatment groups. There was no change in the GLE/PIB treatment group. APRI was significantly reduced in all treatment groups. AAR was significantly increased in the SOF±LDV±RBV and PTV/RTN/OBV±DSV±RBV treatment groups. There was no change in the GLE/PIB treatment group. Patients tolerated DEA agents well, and the documented rate of adverse events was low.
Conclusion: DEA agents have high SVR rates for the treatment of CHC and are easily tolerated. In addition, non-invasive fibrosis scores can be used to predict the change in liver fibrosis with treatment with DEA agents.