Boşanmış kadınlarda boşanmaya uyum, sosyal destek algısı ve yalnızlık algısı arasındaki ilişkiler
Relationships between adjustment to divorce, perception of social support, and perception of loneliness in divorced women
Yazar: MERVE BAŞAK ÇİMEN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SELÇUK ASLAN
İSTANBUL NİŞANTAŞI ÜNİVERSİTESİ / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Bu araştırmada, boşanmış kadınlarda boşanmaya uyum, sosyal destek algısı ve yalnızlık algısı arasındaki ilişkinin incelenmesi amacıyla ele alınan sosyodemografik değişkenler (yaş, eğitim düzeyi, gelir düzeyi, vb.) ile bağımlı değişkenler (boşanmaya uyum, sosyal destek algısı ve yalnızlık algısı) arasındaki ilişkiler incelenmiş ve demografik değişkenler bağlamında oluşturulan grupların bağımlı değişken düzeylerinin farklılaşıp farklılaşmadığı araştırılmıştır.
Araştırmanın yöntemi ilişkisel tarama yöntemi kullanılarak hazırlanmıştır. Katılımcıların boşanmaya uyum düzeylerini tespit etmek amacıyla Fisher (1976) tarafından geliştirilen ve uyarlaması Yılmaz (2002) tarafından yapılan  "Fisher Boşanmaya Uyum Ölçeği" kullanılırken, sosyal destek düzeyinin belirlenmesine yönelik Zimet, Dahlen ve Farley (1988) tarafından geliştirilen ve Türkiye'de geçerlik ve güvenirlik çalışması Eker, Arkar ve Yaldız (2001) tarafından yapılan "Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği" ve Russell, Peplau ve Cutrona (1980) tarafından geliştirilen, ülkemizde geçerlik ve güvenirlik çalışması Demir (1989) tarafından yapılan "UCLA Yalnızlık Ölçeği" kullanılmıştır. Elde edilen veriler SPSS programıyla analiz edilmiştir.
Araştırma bulgularına göre; 18-40 yaş arasıyla 41 yaş üzeri katılımcılar arasında boşanmaya uyum, sosyal destek ve yalnızlık algısı açısından anlamlı fark bulunmamıştır. Boşanmış kadın katılımcıların eğitim düzeyi, boşanmaya uyumun öfke, güven ve yakınlık alt boyutlarıyla boşanmaya uyum arasında negatif yönde bir ilişki görülmüştür. Çalışan katılımcıların boşanmaya uyum puanı, çalışmayanlara kıyasla anlamlı olarak daha yüksek bulunmuş ve gelir düzeyi arttıkça boşanmaya uyumun, boşanmaya uyumun benlik değeri, yas, güven ve yakınlık, sosyal benlik değeri alt boyutlarının, sosyal destek düzeyinin ve sosyal desteğin diğer kişi alt boyutunun da arttığı görülmüştür. Sosyal desteğin boşanmaya uyum düzeyini pozitif yönde ve anlamlı olarak yordadığı ancak yalnızlık değişkeninin boşanmaya uyum üzerinde anlamlı bir etkisinin olmadığı görülmüştür.

Abstract:
In this study, the relationships between sociodemographic variables (age, education level, income level, etc.) and dependent variables (adjustment to divorce, perception of social support and perception of loneliness) were examined in order to examine the relationship between divorce adjustment, perception of social support and perception of loneliness in divorced women. examined and it was investigated whether the dependent variable levels of the groups formed in the context of demographic variables differed.
The method of the research was prepared by using the relational screening method. The Fisher Divorce Adjustment Scale, which was developed by Fisher (1976) and adapted by Yılmaz (2002), was used to determine the divorce adjustment level of the participants. The "Multidimensional Scale of Perceived Social Support", the reliability study of which was conducted by Eker, Arkar and Yaldız (2001), and the "UCLA Loneliness Scale", which was developed by Russell, Peplau and Cutrona (1980) and whose validity and reliability study was conducted by Demir (1989) in our country, were used. The obtained data were analyzed with the SPSS program.
According to the research findings; There was no significant difference between the participants aged 18-40 and over the age of 41 in terms of adjustment to divorce, social support and perception of loneliness. There was a negative relationship between the education level of divorced female participants, anger, trust and intimacy sub-dimensions of divorce adjustment and adjustment to divorce. Divorce adjustment score of the working participants was found to be significantly higher than the non-working ones, and it was observed that as the income level increased, the self-worth, grief, trust and intimacy, social self-worth sub-dimensions of divorce adjustment, social support level and the other person sub-dimension of social support also increased. It was observed that social support positively and significantly predicted the level of adjustment to divorce, but the loneliness variable did not have a significant effect on adjustment to divorce.