Glukokortikoid ile indüklenen insülin direncinde timokinonun vitamin D metabolizması üzerine etkisi
Effect of thymokino on vitamin D metabolism in glucocorticoid-induced insulin resistance
Yazar: HAZEL BERNA GÖKTUĞ
Danışman: PROF. DR. SEMİHA DEDE
Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Biyokimya (Veterinerlik) Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Biyokimya = Biochemistry
Dizin: Glükokortikoidler = Glucocorticoids ; Metabolizma = Metabolism ; Timokinon = Thymoquinone ; Vitamin D = Vitamin D ; Vitamin D eksikliği = Vitamin D deficiency ; İnsülin direnci = Insulin resistance

Özet:
Glukokortikoid kaynaklı insülin direncinde timokinonun D vitamini metabolizması üzerindeki etkisi. Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Veteriner Biyokimya Anabilim Dalı, Yüksek Lisans Tezi, Van, 2022. Nigella sativa'nın aktif bileşeni olan Timokinon (TQ), başta antioksidan ve antiinflamatuar özellikleri olmak üzere birçok faydalı etkiye sahiptir. Bu tez çalışması, yararlı etkileri son yıllarda bilimsel çalışmalarla ortaya konan timokinonun insülin direnci olan gruplarda D vitamini metabolizması üzerine etkisini araştırmak amacıyla planlanmıştır. Bu amaçla çalışmada materyal olarak erkek Wistar-Albino ratlar kullanıldı. İnsülin direnci indüklenen, tedavi ve profilaksi için TQ verilen ve metformin ile tedavi edilen gruplar hazırlandı. RT-PCR ve western blot analizleri ile D vitamini metabolizmasında yer alan gen gruplarının gen ekspresyon seviyeleri yapıldı. Bu analiz sonuçlarına göre; İnsülin direncinin bir göstergesi olan HOMA-IR düzeylerinin TQ uygulaması ile azaldığı gözlendi. İnsülin direncinin tedavisine yönelik TQ uygulamasının karaciğer dokusunda D vitamini metabolizmasına etkisinin VDR gen ekspresyonuna bağlı olabileceği belirlendi. TQ'nun karaciğer dokusunda D vitamini metabolizması, karaciğer dokusunda D vitamini metabolizmasına ait genlerin gen ekspresyonu ve proteine dönüşümleri üzerine etkilerinin değerlendirilmesinden önemli sonuçlar elde edildi. Terapötik ve profilaktik amaçlarla TQ uygulamasının insülin direnci parametrelerinin gerilemesinde faydalı olduğu gösterilmiştir. Aynı şekilde serum D vitamini düzeyinin etkilendiği ve bu durumun karaciğerde D vitamini metabolizmasında görev alan bazı genlerin ekspresyonları ile doğrudan ilişkili olduğu ancak bazı genlerin bu mekanizmada göreceli olarak etkisiz olduğu belirlendi.

Abstract:
Thymoquinone (TQ), the active component of Nigella sativa, has many beneficial effects, especially its antioxidant and anti-inflammatory properties. This thesis study was planned to investigate the effect of thymoquinone, whose beneficial effects have been revealed by scientific studies in recent years, on vitamin D metabolism in groups with insulin resistance. For this purpose, male Wistar-Albino rats were used as material in the study. The groups in which insulin resistance was induced, TQ was given for treatment and prophylaxis and treated with metformin were prepared. Gene expression levels of the groups of genes involved in vitamin D metabolism by RT-PCR and western blot analyzes were performed. According to the results of this analysis; It was observed that HOMA-IR levels, which are an indicator of insulin resistance, decreased with TQ administration. It was determined that the effect of TQ administration for the treatment of insulin resistance on vitamin D metabolism in liver tissue may be due to VDR gene expression. Significant results were obtained from the evaluation of the effects of TQ on vitamin D metabolism in liver tissue, gene expression of genes belonging to vitamin D metabolism in liver tissue and their conversion to protein. It has been shown that the application of TQ for therapeutic and prophylactic purposes is beneficial in regressing insulin resistance parameters. Likewise, it was determined that serum vitamin D level was affected and this situation was directly related to the expressions of some genes involved in vitamin D metabolism in the liver, but some genes were relatively ineffective in this mechanism.