İnfertil kadınlarda damgalanma ve infertilite ile başa çıkma yöntemlerinin incelenmesi
An examination stigma in infertilite women and on methods of coping with infertility
Yazar: GİZEM ERBEKTAŞ
Danışman: PROF. DR. FERDA ÖZBAŞARAN
İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / Kadın Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Başa çıkma = Coping ; Damgalama = Stigmatization ; Kadınlar = Women ; Kısırlık = Infertility ; Kısırlık-kadın = Infertility-female

Özet:
Araştırmanın amacı, infertilite polikliniği ve tüp bebek merkezine başvuran infertil
kadınlarda damgalanma ve infertilite ile başa çıkma yöntemlerini belirlemektir.
Araştırma nicel, analitik, ilişki arayıcı ve kesitsel olarak tanımlayıcı araştırma
tasarımında yapılmıştır. Araştırma örneklemini İstanbul Başakşehir Çam ve Sakura
Şehir Hastanesi tüp bebek merkezine başvuran primer infertil kadınlar (n= 228)
oluşturmaktadır ve araştırmanın gücü 0,95 olarak hesaplanmıştır. Veriler, Çapık ve
ark. tarafından (2019) Türkçe geçerlik güvenirlik çalışması yapılmış olan İnfertilite
Damgalama (Stigma) Ölçeği (ISS), Karaca ve ark. (2018) tarafından Türkçe geçerlik
güvenirlik çalışması yapılmış olan İnfertil Kadınlar İçin Başetme Ölçeği ve literatür
taranarak elde edilen veriler doğrultusunda hazırlanan Hasta Bilgi Anket Formu ile
toplanmıştır. Veri analizleri SPSS 25.0 for Windows versiyonu programı kullanılarak
yapılmıştır. Araştırmada frekans/sayı, yüzde, ortalama, standart sapma, KolmogorovSmirnov normallik analizi, çarpıklık-basıklık analizleri, ANOVA (Varyans Analizi),
post-hoc testlerinden LSD analizinden ve Korelasyon/Regresyon analizlerinden
yararlanılmıştır. İnfertil kadınların yaş ortalaması 32,17 ± 4,88'dir. Çalışmada primer
infertil kadınların damgalanma ölçeği (ISS) toplam puan ortalaması 47,67±24,81
olarak tespit edildi. Bu çalışmanın bir sonucu olarak, infertil kadınlar hafif düzeyde
damgalanma yaşadılar. Araştırmada kadınların en çok etkilendikleri ISS (infertilty
stigma scale) alt ölçeği "toplumsal damgalanma ve özdeğer kaybı" olup, toplumsal
damgalanma puan ortalaması 15.68± 9 olarak hesaplanmıştır. Ayrıca İnfertil Kadınlar
İçin Başetme Ölçeği puan ortalaması 145,87±31,83'tür ve katılımcıların baş etme
düzeylerinin ise genel olarak ortalama düzeyin üzerinde olduğu görülmektedir. İnfertil
Kadınlar İçin Başetme Ölçeği alt boyutları sırasuyla Umut 5,43±2,94; Eş İlişkileri
5,93±3,04; Kendine Yatırım Yapma 6,64±3,13; Kabul 9,74±4,04; Sosyal Destek
v
Arama 11,21±4,23 ve Spiritüel Baş Etme Yolları puan ortalaması 13,67±6,37'dir.
Kendi ailesinde veya eşinin ailesinde infertil olma durumlarına göre damgalanma
düzeyleri üzerinde anlamlı bir farklılık olduğu istatistiksel olarak %95 güvenirlilikle
söylenebilir. Çocuk sahibi olamama nedeniyle baskı altında hissetme durumları
damgalanma ve baş etme düzeyleri üzerinde istatistiksel olarak %95 güvenirlilikle
anlamlı bir farklılık gösterdiği (p=0,001, p=0,001<0,05) görülmektedir. Yaş
gruplarının damgalanma düzeyleri üzerinde anlamlı bir farklılığın olduğu istatistiksel
olarak %95 güvenirlilikle söylenebilir (p<0,05). İnfertil kadınların tedavi süreci ile
ilgili duygularının olumlu, olumsuz veya kararsız olmalarının, damgalanma ve beş
etme düzeylerinin üzerinde istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık oluşturduğu %95
güvenirlilikle söylenebilir (p<0,05). İnfertil kadınların damgalanma ve baş etme
düzeyleri arasında 0,201'lik bir katsayı ile negatif yönde zayıf bir ilişki olduğu ve bu
ilişkinin istatistiksel olarak %95 güven düzeyinde anlamlı olduğu söylenebilir
(p=0,002<0,05). Bu bağlamda infertil kadınların damgalanma düzeylerindeki bir
birimlik değişimin, kadınların baş etme düzeyleri üzerinde 0,139'luk bir düşüşe sebep
olacağı söylenebilir. Hemşirelerin, bakım görevinin yanı sıra psikolojik danışmanlık
rolünü üstlenerek eğitim planlaması gerekmektedir. Bu çalışma sonucunda; farklı
kültürlerde infertil kadınların damgalanma ve infertilite ile baş etme biçimlerini ortaya
koyan nitel araştırmaların planlanması önerilmektedir.

Abstract:
The aim of the study is to determine the methods of coping with stigma and infertility
in infertile women who applied to the infertility polyclinic and IVF center. The
research was conducted in a descriptive research design as quantitative, analytical,
correlational and cross-sectional. The sample of the study consisted of primary infertile
women (n 228) who applied to the IVF center of Istanbul Başakşehir Çam and Sakura
City Hospital, and the power of the study was calculated as 0.95. Data, Capik et al.
The Infertility Stigma Scale (ISS), whose Turkish validity and reliability study was
conducted by (2019), Karaca et al. (2018) Coping Scale for Infertile Women for which
Turkish validity and reliability study was conducted, and the Patient Information
Questionnaire, which was prepared in line with the data obtained by scanning the
literature. Data analyzes were performed using SPSS 25.0 for Windows version
program. Frequency/number, percentage, mean, standard deviation, Kolmogorov
Smirnov normality analysis, skewness-kurtosis analysis, ANOVA (Analysis of
Variance). post-hoc tests, LSD analysis and Correlation/Regression analysis were
used. The average age of infertile women is 32,174.88. In the study, the mean score of
the stigma scale (ISS) of primary infertile women was found to be 47.67+24.81. As a
result of this study, infertile women experienced mild stigma. In the study, the ISS
(infertility stigma scale) subscale that women were most affected by was "social
stigma and loss of self-worth", and the mean score of social stigma was calculated as
15.68+9. In addition, the average score of the Coping Scale for Infertile Women is
145,87±431.83 and the coping levels of the participants are generally above the
average level. The sub-dimensions of the Coping Scale for Infertile Women were Hope
5.43±2.94, respectively; Co-relations 5,934±3.04; Investing in Self 6.64+3.13;
vii
Adoption 9,741±4.04; Seeking Social Support is 11.21±4.23 and Spiritual Coping
Ways mean score is 13,674±6.37.
Statistically, it can be said with 695 confidence that there is a significant difference in
stigmatization levels according to being infertile in their own family or spouse's
family. It is seen that there is a statistically significant difference (p=0.001, p=0.001,
0.05) on the levels of stigma and coping with the situations of feeling under pressure
due to not being able to have a child, with a 95% reliability. It can be said with
statistically 95% confidence that there is a significant difference on the stigma levels
of age groups (p<0.05). It can be said with 695 confidence that the positive, negative
or indecisive feelings of infertile women about the treatment process create a
statistically significant difference on their stigmatization and five-pointing levels
(p<0.05). A coefficient of 0.201 between infertile women's stigma and coping levels
It can be said that there is a weak negative relationship with and that this relationship
is statistically significant at the 95% confidence level (p=0.002-0.05). In this context,
it can be said that a one-unit change in the stigma levels of infertile women will cause
a 0.139 decrease in women's coping levels. Nurses need to plan education by taking
on the role of psychological counseling in addition to their care duty. As a result of
this study; It is recommended to plan qualitative studies that reveal the way infertile
women in different cultures cope with stigma and infertility.