Bilyalı dövme sonrası çeşitli yüzey kaplamaları ile QSTE 690 ve S355J2 çeliğinin korozyon direncinin incelenmesi
Investigation of corrosion resistance of QSTE 690 and S355J2 steels coated with cataphoresia and alkaline zinc nickel coated by ball forging
Yazar: BURHAN OĞUZ
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA YAŞAR
Karabük Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Metalurji ve Malzeme Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Metalurji Mühendisliği = Metallurgical Engineering
Dizin: Alkaliler = Alkalies ; Bilyalı dövme = Shot peening ; Korozyon = Corrosion ; Yüzey kaplama = Surface coating ; Çelik = Steel

Özet:
Bilyalı dövme işlemine tabi tutulmuş iki farklı kalite (X ve Y)  çelikleri ve bu iki kaliteye herhangi bir dövme işlemi uygulanmamış halleri üzerine uygulanan kaplamalar (kataforez, çinko nikel) ile korozyon dirençleri açısından karşılaştırmalı olarak incelenmiştir. Bilyalı dövme işlemi S230 çelik bilyalar kullanılarak 13 dakika tamburlu kumlama makinasında gerçekleştirilmiştir. Daha sonra bu çelik plakalar endüstriyel uygulama şartlarında kataforez kaplama ve alkali çinko nikel kaplama prosesine alınmıştır. Yüzey kaplamaları gerçekleştirilen numunelerin, kaplama kalınlıkları x-ray ile belirlenmiş ve adhezyon testleri DIN EN ISO 2409  standardına göre belirlenmiştir.  Biyalı dövme işlemine tabi tutulan numunelerin kataforez kaplama kalınlıklarının bilyalı dövme uygulanmaya numunlere göre daha düşük kaplama kalınlıklarına sahip olduğu belirlenmiştir. 

Numunelere tuz sisi testi ASTM B 117 / DIN EN ISO 9227 metoduna uygun olarak %95 nem içersinde, 35C sıcaklıkta, sodyum klorür çözeltisi ihtiva eden tuz sisi ile 1008 saat olarak gerçekleştirilmiştir. Korozyon testinin sonuçlarına göre bilyalı dövme işlemine maruz kalan parçaların katoferez sonrası korozyon dayanımları düşmüş alkali çinko nikel kaplananların korozyon dayanımları ise artmıştır. Bilyalı dövme işlemi sonucunda bozulan yüzey kalitesi katoferez kaplamayı korozyon direnci bakımından olumsuz etkilemiştir.

Bilyalı dövme yapılmış parçaların kesit yüzeyleri incelendiğinde yapıda çukurcuklar şeklinde girinti ve çıkıntıların meydana geldiği buna bağlı olrak kataforez prosesinde bekleme sürelerinin ,bilyalı dövme uygulanmamış daha düzgün yüzeyli olan saclara göre yetersiz kaldığı sonucuna varılmıştır.

Abstract:
Experimental studies were carried out using two different grades of steel with shot peening and steel materials without shot peening.Shot peening was carried out in a drum shot blasting machine for 13 minutes using S230 steel balls.Then these steel plates were taken into the cataphoresis coating and alkaline zinc nickel coating process under factory conditions.The coating thicknesses of the samples with surface coatings were measured and given as a table.It was determined that there was a decrease in the coating thickness of the ball forged ones in the cataphoresis coated parts. Then, surface adhesion tests of these parts after cataphoresis coating were carried out.

The corrosion test was carried out in salt water in accordance with ASTM B 117 / DIN EN ISO 9227 method for 1008 hours. According to the results of the corrosion test, the corrosion resistance of the parts exposed to the ball forging process decreased after catapheresis and the corrosion resistance of the alkali zinc nickel coated parts increased. The deteriorated surface quality as a result of the ball forging process negatively affected the catapheresis coating in terms of corrosion resistance.

When the ball forged parts are viewed in the horizontal plane, the waiting times in the cataphoresis process may be insufficient for the filling of the pits, indentations and protrusions formed in the horizontal plane compared to the sheets with smoother surfaces. If an additional process has been performed on such parts, it is absolutely necessary to evaluate the parts after the phosphate bath and create a process design according to the results