Franz L. Neumann'ın devlet ve hukuk düşüncesine eleştirel teorinin etkileri
The effects of critical theory on Franz L. Neumann's state and legal thought
Yazar: MUHAMMET BURAK ATALAY
Danışman: PROF. DR. ATEŞ USLU
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Felsefe = Philosophy ; Hukuk = Law ; Siyasal Bilimler = Political Science

Özet:
Bu tez, Franz Leopold Neumann'ın devlet ve hukuk düşüncesinin şekillenmesinde eleştirel teorinin etkilerini tespit etmeyi amaçlamaktadır. Tezin yazımında siyasal düşünce tarihçiliğinin farklı metotları birlikte uygulanmıştır. Ellen M. Wood'un maddi bağlam anlayışı ve Quentin Skinner'ın entelektüel bağlam anlayışı çerçevesinde Neumann'ın düşüncelerini geliştirdiği bağlamın tarihsel olarak hangi iktisadi ve toplumsal dönüşüm süreçleriyle şekillendiği ve hangi siyasal ve entelektüel tartışma ağları içinde ortaya çıktığı irdelenmiştir. Bunu yaparken, Franz Neumann'ın devlet teorisi, hukuk felsefesi ve hukuk sosyolojisi konularına yöneldiği göç sonrası (1933) yazıları inceleme konusu edilmiştir. Belirtilen yöntem çerçevesinde, Neumann'ın düşüncelerine etki eden siyasal ve toplumsal olaylar ile hukuk ve devlet teorisi çerçevesinde dönemin fikri tartışmaları belirtilmiştir. Marksist bir metot olarak eleştirel teorinin, devlet ve hukuk teorisi çerçevesinde Marksizm içerisindeki özgün yanları belirtilmiş ve Neumann'ın düşüncelerinin oluşumunda eleştirel teorinin etkileri ve Neumann'ın eleştirel teoriye katkıları belirtilmiş, Neumann'ın Nazi yönetiminin hukuki ve siyasi yapısına yönelik eleştirilerine dayanak olan hukuk felsefesi, özgürlük ve egemenlik kavramları çerçevesinde açıklanmıştır. Neumann'ın hukuk sosyolojisi kavrayışını oluşturan hukukun ekonomik, ahlaki ve politik işlevlerine dayanan yapısı açıklanmış, düşünürün Nazi hukuku ile bu yapı arasında kurduğu ilişkilere yer verilmiştir. Düşüncelerini hukuk, ekonomi, tarih, sosyoloji ve siyaset gibi alanları içeren çok disiplinli bir yaklaşımla oluşturan Neumann'ın liberalizm, kapitalizm ve Nazizm temelinde hukuk ve devlet kavramlarına yaklaşımını ve eleştirilerini tetkik etmenin siyasal düşünce tarihi disiplinine katkıları ortaya konmuştur.

Abstract:
This thesis aims to identify the effects of critical theory on the shaping of Franz Leopold Neumann's thought on state and law. In the writing of the thesis, different methods of historiography of political thought were applied together. Within the framework of Ellen M. Wood's understanding of the material context and Quentin Skinner's understanding of the intellectual context, it is analyzed in which processes of economic and social transformation historically shaped the context in which Neumann developed his ideas and in which networks of political and intellectual debate they emerged. In doing so, Franz Neumann's post-migration writings (1933), in which he turned to the theory of the state, philosophy of law and sociology of law, are analyzed. Within the framework of the stated methodology, the political and social events that influenced Neumann's thoughts and the intellectual debates of the period within the framework of the theory of law and the state are specified. The unique aspects of critical theory as a Marxist method within Marxism within the framework of the theory of state and law are stated, the effects of critical theory on the formation of Neumann's thoughts and Neumann's contributions to critical theory are stated, Neumann's legal philosophy, which is the basis of Neumann's criticism of the legal and political structure of the Nazi administration, is explained within the framework of the concepts of freedom and sovereignty. The structure of Neumann's conception of the sociology of law, which is based on the economic, moral and political functions of law, is explained, and the relations that the thinker established between Nazi law and this structure are given. The contributions of Neumann's approach to the concepts of law and the state on the basis of liberalism, capitalism and Nazism and his criticisms to the discipline of the history of political thought are revealed.