COVID-19 pandemi döneminde bir üniversite hastanesinde araştırma görevlisi olarak çalışan doktorların tükenmişlik düzeyleri ve ilişkili faktörler
Levels of burnout and related factors in research assistant doctors working in A university hospital during the COVID-19 pandemic
Yazar: ELİF BEYOĞLU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AYŞEGÜL ERDOĞAN
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Halk Sağlığı = Public Health
Dizin: Araştırma görevlileri = Research assistants ; COVID 19 = COVID 19 ; Doktorlar = Physicians ; Hastaneler-üniversite = Hospitals-university ; Pandemiler = Pandemics ; Tükenmişlik düzeyi = Burnout level ; Tükenmişlik sendromu = Burnout syndrome ; Tükenmişlik-mesleki = Burnout-professional ; İntörnlük ve asistanlık = Internship and residency

Özet:
AMAÇ: Bu araştırmada COVID-19 pandemi döneminde Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi (KSÜ) Tıp Fakültesi'nde çalışmakta olan araştırma görevlisi doktorların tükenmişlik düzeyleri ve tükenmişlik ile ilişkili olabilecek faktörlerin belirlenmesi amaçlanmıştır.
GEREÇ VE YÖNTEM: Bu araştırma kesitsel tipte bir anket çalışmasıdır. Çalışma grubunu KSÜ Tıp Fakültesi'nde çalışmakta olan 250 araştırma görevlisi doktor oluşturmaktadır. Konuyla ilgili literatür gözden geçirilerek kişisel bilgi formu ve Maslach Tükenmişlik Ölçeği'nden oluşan anket hazırlanmıştır. Anket formu katılımcılara yüz yüze uygulanmıştır. Verilerin analizinde Tek Yönlü Varyans Testi, Student t testi ve Pearson analizi uygulanmıştır. İstatistiksel anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak kabul edilmiştir.
BULGULAR: Araştırma görevlisi doktorların Maslach Tükenmişlik Ölçeği alt boyutlarından aldıkları puan ortalamaları Duygusal Tükenme için 19,00 ± 6,73, Duyarsızlaşma için 7,62 ± 3,46 ve Kişisel Başarı için 18,88 ± 4,27'dir. Bireysel özellikler incelendiğinde kadın cinsiyet, genç yaş, düşük mesleki kıdem, bekar olma, çocuk sahibi olmama, yalnız yaşama, sigara kullanma, hobi sahibi olmama, hobi terki yapma durumlarına sahip doktorların daha fazla tükenmişlik yaşadığı tespit edildi. Çalışma şartları incelendiğinde günlük 8 saatin üzerinde çalışan, nöbet tutan, yasal izinlerini istediği şekilde kullanamayan, iş arkadaşlarıyla uyumlu çalışmayan, yapabileceğinden daha fazla iş yapan, aldığı ücreti yetersiz bulan, mesleğini kendi isteği ile seçmeyen, meslek veya bölüm değiştirme isteği olan, üstlerinden hak ettiği takdiri görmeyen, mesleğinden memnun olmayan, pandemi döneminde meslek memnuniyeti olumsuz
yönde değişen, dahili bilimlerde görev alan katılımcıların daha fazla tükenmişlik yaşadığı bulundu. Pandemi dönemindeki özellikler incelendiğinde ise COVID-19 ile mücadeleye aktif olarak katılan, acil ve/veya yoğun bakımda görev alan, COVID-19 hastalarına bakmak açısından kendisini yetersiz hisseden, pandemi döneminde hastanenin fiziki şartlarını yetersiz bulan, COVID-19 hastalarıyla doğrudan çalışan, test yaptıran, tanı alan, COVID-19 ile enfekte olma endişesi ve yakınlarına enfeksiyon bulaştırma endişesi fazla olan katılımcıların daha fazla tükenmişlik yaşadığı tespit edildi.
SONUÇ: COVID-19 pandemi döneminde çalışan araştırma görevlisi doktorlarda tükenmişlik sendromu yüksek düzeyde görülmektedir. Tükenmişlik sendromu hekimlerde daha yıkıcı sorunlara neden olmadan çalışma koşulları düzenlenerek ve gerekli danışmanlık hizmetleri verilerek erken dönemde çözüm olanakları sağlanmalıdır.

Abstract:
OBJECTIVE: The aim of this study was to investigate the levels of burnout in research assistant doctors working in the Medical Faculty Hospital of Kahramanmaraş Sütçü Imam University during the COVID-19 pandemic and to determine the factors that may be related to burnout.
MATERIAL AND METHOD: This research was conducted as a cross-sectional questionnaire study. The study group comprised 250 research assistant doctors working in the Medical Faculty Hospital of Kahramanmaraş Sütçü Imam University. With reference to the relevant literature, a questionnaire was prepared consisting of a personal information form and the Maslach Burnout Inventory. The questionnaires were completed in face-to-face interviews with the study participants. The One-Way Variance test, Student's t-test, and Pearson analysis were applied in the analysis of the data. The level of statistical significance was accepted as p<0.05.
RESULTS: In the subscales of the Maslach Burnout Inventory, the mean points obtained by the research assistant doctors were 19.00 ± 6.73 for Emotional Exhaustion, 7.62 ± 3.46 for Depersonalization, and 18.88 ± 4.27 for Personal Accomplishment. When personal characteristics were examined, it was determined that more burnout was experienced by doctors who were female, of a young age, with little professional seniority, who were single, with no children, lived alone, smoked, did not have hobbies, or had abandoned hobbies. When the working conditions were examined it was determined that more burnout was experienced by doctors who worked more than 8 hours per day, were the on-call duty doctor, were not able to take statutory leave as they wished, could not work compatibly with colleagues, had taken on more work than they could perform, did not think the salary they received was sufficient, those for whom the profession was not their
vi
choice, who wished to change profession or department, who did not feel appreciated by their superiors, who were dissatisfied with the profession, who became dissatisfied with the profession during the pandemic, and those working in internal sciences. When the pandemic characteristics were examined, greater levels of burnout were determined in those who were actively involved in combatting COVID-19, working in the emergency department and/or intensive care unit, those who felt inadequate in respect of caring for COVID-19 patients, who thought the physical conditions of the hospital were inadequate during the pandemic, who were working directly with COVID-19 patients, and those who had been tested, diagnosed, and were worried about being infected themselves or of spreading infection to family and friends.
CONCLUSION: Burnout syndrome is seen at a high level in research assistants doctors during the COVID-19 pandemic. Before the burnout syndrome causes more devastating problems in physicians, early solutions should be provided by arranging working conditions and providing necessary consultancy services.