Modern batı tıbbının epistemolojik dayanakları üzerine sosyolojik bir inceleme
A sociological review on the epistemological bases of modern-western medicine
Yazar: İBRAHİM BİRİ
Danışman: DOÇ. DR. AYLİN GÖRGÜN BARAN
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Bölümü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı / Sosyoloji Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2009
Konu: Sosyoloji = Sociology
Dizin: Batı toplumu = Western society ; Batı ülkeleri = Western countries ; Epistemoloji = Epistemology ; Sosyoloji = Sociology ; Sosyolojik analiz = Sociological analysis ; Tıp sosyolojisi = Medical sociology

Özet:
Bu çalışmada, Batı tıbbının epistemolojik temelleri incelenmiştir. Modern Batı tıbbının tanımlayıcı karakteri Kartezyen düalizmdir.Batılı biyotıp tarihinde ruh-beden ayrımını öneren ilk kişi Descartes olmuştur. Daha sonra onun bu önerisi, tüm davranış ve insan bilimleri düşünürleri tarafından geliştirilmiştir. Descartes'in yaklaşımı, teorik olarak insanı, fizik, kimya ve fizyolojinin geliştirmiş olduğu ilkeler temelinde anlaşılabilecek bir makine olarak formüle edilmesinin yolunu açmıştır.XVI. ve XVII. yüzyıllarda Batı dünyasında ortaya çıkan gelişmeler, insanın ruhsal ve duygusal boyutunun fiziksel bedeninden bağımsız düşünülmesine yol açmıştır. Bu ayrışma insanın doğa üzerindeki kontrolüne hizmet amacıyla, Rönesans ve Aydınlanma süresince, bilimin yeni doğrultusu olmaya başlamıştır.Bu perspektiften hastanın bedeni, bozulduğunda ya da kaybedildiğinde yenileriyle değiştirilebilir ya da tamir edilebilir özellikteki bedensel parçalardan oluşan bir makine gibi tasavvur edilmiştir. Mekanistik Newton'cu dünya görüşü temelinde beden, birbirinden ayrışık bedensel parçaların toplamına indirgenen bilimsel bir objeye dönüştürülmüştür. Başka bir deyişle, değiştirilebilir bileşenleri ile tam bir makinedir.Modern Batı tıbbı, bilgide doğaüstü ve ruhsal bileşenlere yer vermeyen bilimcilik, pozitivizm ve rasyonalizmle tanımlı temel bir sosyal eğilim üzerinden kavramlaştırılmıştır.

Abstract:
In this dissertation, it was examined the epistemological bases of western medicine. Its descriptive characteristic is Cartesian dualism.In the western biomedicine history, mind (soul)-body dualism first proposed by Descartes and later developed by thinkers in the entire human and behavioral sciences. Descartes? insight created a formulation by which the physical aspects of humanity (the body) could be conceptualized as a machine, and thus theoretically understood according to the developing laws of physics chemistry and physiology.Developments in the Western world by the 16th and 17th centuries led to a separation of human spiritual or emotional dimensions from the physical body. This separation began with the redirection of science, during the Renaissance and Enlightenment eras, to the purpose of enhancing humankind?s control over nature.From this perspective, the patient?s body is a machine composed of individual body parts, which can be fixed or even replaced with new ones when broken or lost. Based on the Newtonian mechanical worldview, the body is transformed into a scientific object that is reduced to a collection of separate body parts. In other words, it is just a machine with interchangeable components.Modern-Western medicine was conceptualized on a major social trend toward scientism, positivism, rationalism, a trend which drew western society further and further from trusting the empirical, not to mention the supernatural and spiritual elements in knowledge