Primipar annelerin psikolojik dayanıklılık düzeyleri ile emzirme öz yeterlilikleri arasındaki ilişkinin belirlenmesi
Determination of the relationship between psychological resilience levels and breastfeeding self efficiency of primiparous mothers
Yazar: ZEHRA BETÜL YEŞİLKAYA
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ YELİZ VARIŞOĞLU
İstanbul Medipol Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Anneler = Mothers ; Emzirme = Breast feeding ; Primipar = Primiparous ; Psikolojik dayanıklılık = Hardiness on psychological ; Öz yeterlilik = Self-efficacy

Özet:
Bu araştırma primipar annelerin psikolojik dayanıklılık düzeyleri ile emzirme öz yeterlilik düzeyleri arasındaki ilişkinin belirlenmesi amacıyla tanımlayıcı olarak yürütüldü.
Araştırmanın verileri İstanbul ilinde bir üniversite hastanesinde Temmuz 2021-Temmuz 2022 tarihleri arasında toplandı. Çalışmanın evrenini doğum sonrası lohusa servisinde yatan, 18-49 yaş arasında primipar anneler; örneklemi ise araştırmaya dahil edilme kriterlerine uyan ve çalışmaya katılmaya gönüllü toplam 311 anne oluşturdu. Çalışma primipar anneler ile yüz yüze görüşme tekniği ile araştırmacı tarafından tanıtıcı bilgi formu, yetişkinler için psikolojik dayanıklılık ölçeği (PDÖ), postpartum emzirme öz yeterlilik ölçeği (EÖYÖ) kullanılarak uygulandı. İstatistiksel analizler için SPSS (22) programı kullanıldı. Çalışmaya katılan annelerin ortalama yaşı 28,22±3,62 olduğu, %88,4 üniversitesi mezunu olduğu bulunmuştur. %94,9 u çekirdek aile yapısına sahip iken %45,7 sinin de en uzun yaşadığı bölge Marmara bölgesi olarak belirlendi. PDÖ toplam puanları ortalama 104,26±10,4 olduğu EÖYÖ toplam ortalama puanları 54,87±8,9 olduğu bulundu. Gebeliği planlı olan katılımcıların PDÖ sosyal yeterlilik alt boyutu puan ortalamaları gebeliği planlı olmayan kadınlara göre anlamlı düzeyde yüksek bulundu (p<0,05). Doğum sonrası en kısa sürede bebeklerini emziren, sadece anne sütü vermeyi planlayan ve yakın çevresinde emzirme ile ilgili olumlu tutuma sahip olan annelerin emzirme öz yeterlilikpuanı anlamlı düzeyde yüksek olduğu saptanmıştır. Ayrıca ilk 2 ay emzik ve biberon kullanmayı düşünmeyen katılımcıların düşünenlere göre EÖYÖ puan ortalamaları anlamlı düzeyde yüksek, PDÖ alt boyutu olan kendilik algısı puan ortalamaları ise anlamlı düzeyde düşük bulunmuştur. PDÖ alt boyutlarından kişinin sosyal çevresinden yardım almasıyla ilişkili olan "sosyal yeterlilik" boyutu ile EÖYÖ arasında anlamlı bir ilişki olduğu belirlenmiştir (p<0,001). Sağlık hizmeti sunucuları olarak bireylerin taranmasında kültürel olarak farklı bir perspektiften yararlanırken dayanıklılık davranışlarını değerlendirmek, emzirmeyi teşvik etmek için destek programları oluşturulabileceği düşünülmektedir.

Abstract:
This research was conducted as a descriptive study to determine the relationship between the psychological resilience levels of primiparous mothers and their breastfeeding self-efficacy levels. The data of the study were collected at a university hospital in Istanbul between July 2021 and July 2022. The population of the study was primiparous mothers between the ages of 18-49 who were hospitalized in the postpartum postpartum service; The sample consisted of 311 mothers who met the inclusion criteria and volunteered to participate in the study. The study was conducted by the researcher using the face-to-face interview technique with primiparous mothers, using the introductory information form, the psychological resilience scale for adults (PBL), and the postpartum breastfeeding self-efficacy scale (EMS). SPSS (22) program was used for statistical analysis. It was found that the mean age of the mothers participating in the study was 28.22±3.62, and 88.4% were university graduates. While 94.9% of them had a nuclear family structure, the region where 45.7% lived the longest was determined as the Marmara region. Themean PDS total scores were found to be 104.26±10.4, andthemean total mean scores of ETWS were found to be 54.87±8.9. The PBL social competence sub-dimension score averages of the participants with a planned pregnancy were found to be significantly higher than the women whose pregnancy was not planned (p<0.05). Breastfeeding self-efficacy scores of mothers who breastfeed their babies as soon as possible after birth, plan toonly breastfeed, and have a positive attitude towards breastfeeding in the irimmediate surroundings were found to be significantly higher. In addition, the participants who did not considerusing a pacifier and bottle for the first 2 months had a significantly higher mean score on ESQ than those who did, and a meanscore on self-perception, which is a sub-dimension of PBL, was found to be significantly lower. It has been determined that there is a significant relationship between the "social competence" dimension, which is related to the help of the individual's social environment, and the ESMS, one of the PBL sub-dimensions (p<0.001). It is thought that support programs can be created to evaluate resilience behaviors and to encourage breastfeeding while benefiting from a culturally different perspective in screening individuals as health care providers.