Türk Vergi Hukukunda uzlaşma kurumu ve alternatif bir çözüm önerisi
The conciliation institution in Turkish Tax Law and an alternative solution suggestion
Yazar: ERDİNÇ YILMAZ
Danışman: PROF. DR. ALİ ÇELİKKAYA
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Maliye Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Hukuk = Law ; Maliye = Finance ; İşletme = Business Administration
Dizin: Mali hukuk = Fiscal law ; Türk vergi hukuku = Turkish tax law ; Uzlaşma = Reconciliation ; Uzlaşma kurumları = Comprimise institutions ; Vergi hukuku = Tax law ; Vergi uyuşmazlıkları = Tax conflicts

Özet:
Devlet üretmek istediği mal ve hizmetlerin kaynağını oluşturabilmek için çok farklı kaynaklardan gelirler sağlayabilmektedir. Ancak bu kaynakların en önemli bölümü vergilerden meydana gelmektedir. Bu gelirlerin sağlanması sürecinde ise devlet ile vergi mükellefi ve sorumluları arasında uyuşmazlık çıkmasına uygun bir ortam oluşmaktadır. Devlet mümkün olduğunca çok miktarda vergi geliri elde etmek isterken, vergi mükellefleri de mümkün olduğunca az vergi ödemek istemektedirler. Ayrıca; Türkiye'de vergi mevzuatının karmaşık ve sürekli değişen yapısı da vergi uyuşmazlıklarının çıkmasında önemli bir etki yapmaktadır.

Genel olarak, vergi uygulamalarına, bütün ülkelerde az ya da çok bir tepki gösterilmesi olağan bir durumdur. Devlet, karşılıksız olarak, vatandaşlardan gelirlerinin belli bir miktarını kendisine zorunlu olarak ödemesini istemektedir. Devlet ile mükellef arasındaki bu vergi ilişkisi sürecinde, vergi işlemlerini uygulayan devlet ile üzerine vergi işlemleri uygulanan gerçek ve tüzel kişiler arasında zaman zaman uyuşmazlıkların çıkması kaçınılmaz olarak meydana gelmektedir. Tabii ki, vergi uyuşmazlıklarının kısa süre içinde bir çözüme kavuşturulması, hem devlet hazinesine intikal edecek olan verginin zaman maliyetini düşürecek hem de mükellefi uzun bir yargı sürecinden de korumuş olacaktır. 

Bu tezde; Türk Vergi Hukukunda Uyuşmazlıkların İdari Çözüm Yollarından uzlaşma kurumunun işleyişi üzerinde çalışılacak ve daha etkin uygulanabilecek şekilde, uzlaşma kurumu yerine, yeni alternatif bir çözüm kurumu önerisi yapılacaktır. Ayrıca, arabuluculuk sisteminin uzlaşma kurumu yerine değerlendirilip değerlendirilmeyeceği üzerinde inceleme çalışması gerçekleştirilecektir. Bu çalışmamız da gümrük vergileri ile ilgili anlaşmazlık çözümleri çalışma kapsamımızda olmayacaktır. Önerilecek çözüm, vergi idaresi ile vergi mükellefleri veya ilgilileri arasındaki uyuşmazlıkların çözümünde uygulanacak ve verginin genelliği, kanuniliği ve adaletli olması ilkeleri ile de uyumlu olarak vergi uyuşmazlıklarına kalıcı çözümler üretecek etkin bir alternatif çözüm kurumu olacaktır.

Abstract:
The state is able to provide income from different sources to constitute the source of goods and services that it wants to produce. However, the most significant portion of these incomes consists of taxes. In the process of providing these incomes, the disagreements' arising among the state, the tax payer and the tax responsible has a high probability. In contrast to the state requests to obtain tax income as much as possible, tax payers requests to pay as less as possible. Furthermore, the complex and ever changing structure of tax legislation in Turkey has a crucial effect in the tax disagreements' arising, also. 
Generally, occurring more or less a reaction against tax applications in all countries is an ordinary situation. The state, gratuitously, requests the citizens to compulsorily pay a sum of their incomes. In process of this tax relation between the state and the payer; between the state that applies tax procedures and natural and legal persons that are applied tax procedures sometimes inevitably arise disagreements. Of course, shortly coming up with a solution of tax disagreements will decrease the time cost of tax that lapses public purse and protect the tax payer from a long judgment process. 
In this thesis, the functioning of the conciliation institution from Administrative Solution Ways Of Disagreements is going to be studied and more effective feasible a conciliation institution and the suggestion for a new alternative solution institution is going to be offered. In addition, analyzing research is going to be done upon whether mediation system can be utilized instead of conciliation institution or not. The solution that is suggested is going to be applied in the solution of disagreements between tax administration and tax payer or those concerned and is going to be an effective alternative solution institution that will provide permanent solutions for tax disagreements in keeping with the principles of being generality, legality and impartialness of tax