Genç iskemik inmeli hastalarda homosistein varlığının inme alt tipleri ile ilişkisi
The relationship between homocysteine presence and stroke subtypes in young ischemic stroke patients
Yazar: YAĞMUR TÜRKOĞLU CÖMERT
Danışman: UZMAN MUSTAFA EMİR TAVŞANLI
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Prof. Dr. Cemil Taşcıoğlu Şehir Hastanesi / Nöroloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Nöroloji = Neurology
Dizin: Emboli = Embolism ; Emboli ve tromboz = Embolism and thrombosis ; Homosistein = Homocysteine ; İnme = Stroke ; İskemi = Ischemia

Özet:
Amaç : Morbidite ve mortalitesi en yüksek hastalıklar arasında bulunan iskemik inmenin oluşmasına fırsat vermeden mekanizmayı önleyici yaklaşımları saptamak uzun yıllardır nörologların birincil hedeflerinden olmuştur. Özellikle genç popülasyonu iskemiden koruyabilmek toplum ve birey bazında daha da önemlidir. Son yıllarda bir çok çalışmada iskemik inme için bağımsız bir risk faktörü olarak homosistein yüksekliği gösterilmiştir. Hiperhomosisteineminin endotelyal disfonksiyon ile inme sürecine katkıda bulunduğu düşünülmüştür. Çalışmamızda homosisteinin spesifik bir inme alt tipiyle ilişkisinin olup olmadığı, genç popülasyonda hangi alt tiplerle yakın ilişkide olabileceğini ortaya koyma ve günlük pratiğimizde iskemik inmeyi önlemek için biyobelirteç olarak yerini belirlemeyi amaçladık.
Gereç ve Yöntem: Araştırmada, Prof.  Dr.Cemil Taşçıoğlu Şehir Hastanesi Nöroloji Kliniği'nde 10.07.2018-10.07.2019 tarihleri arasında yatırılarak izlenmiş olan 60 yaş altındaki 116 genç iskemik inme hastasının bilgileri retrospektif olarak incelendi. Hastaların demografik verileri, iskemik inme risk faktörleri,  rutin çalışılan homosistein, vit. B12 , eGFR, dLDL, HDL, kolesterol, folat, HbA1c düzeyleri, özgeçmiş bilgileri (diyabet, hipertansiyon, hiperlipidemi, sigara ve alkol kullanımı) ve yine genç iskemik inme taramasında yapılan transtorasik ekokardiyografi, transözefageal ekokardiyografi , bilateral karotis ve vertebral arter doppler USG ile birlikte kayıtlandı. Hastalar TOAST kriterleri esas alınarak iskemik inme alt tiplerine göre kendi içlerinde sınıflandırıldı ve homosistein düzeyleri bu alt gruplar karşılaştırılarak incelendi. İstatistiksel veriler ve analizler için NCSS programı, Shapiro-Wilk testi, Kruskal Wallis testi ve Bonferroni-Dunn testi ve Spearman korelasyon analizi kullanıldı.
Bulgular: Çalışmamızdaki 116 hastanın %26,7'si (n=31) kadın, %73,3'ü (n=85) erkektir. Hastaların %44,8'inde (n=52) hipertansiyon, %43,1'inde (n=50) diyabet, %9,5'inde (n=11) hiperlipidemi, %43,1'inde (n=50) diğer hastalıklar vardır. İskemik inme alt tipleri incelendiğinde; %19,8 (n=23) geniş arter, %15,5 (n=18) kardiyoembolik, %37,1 (n=43) lakün, %27,6 (n=32) diğer ve kritojenik saptanmıştır. Homosistein ölçümleri 5,9 ile 53,1 arasında değişmekte olup, ortalama 16,86±6,72'dir. İnme alt tipine göre homosistein ölçümlerine bakıldığında kardiyoembolik grubunun ölçümleri geniş arter grubundan yüksek bulunmuştur (p=0,015; p<0,05).
Sonuç : Kritik bir değeri aşan homosistein düzeyi, genç popülasyonda henüz endotelyal hasara ve dolayısı ile buna ağlı ateroskleroza neden olacak gerekli süreyi tamamlayamadan, altta ayatan bir kardiyak etyoloji varlğında (atriyal fibrilasyon, akinezi, vb.), stazı tetikleyerek kardiyoembolik inme riskini arttırmaktadır. Çalışmamız aynı zamanda genç hastalarda eşlik eden hipertansiyon ve/veya diyabeti olanlarda geniş arter stenozu riski açısından homosistein yüksekliğinin yol gösterici olabileceğini destekler niteliktedir.

Anahtar Kelimeler: iskemik inme, genç, homosistein, kardiyoemboli, TOAST

Abstract:
Aim: Ischemic stroke is a serious condition with very high mortality and morbidity rates. Determining medical approaches for prevention has been the main goal for Neurologists for years. Considering the consequences, it is absolutely essential to protect young individuals in society. In the last few years, studies show that high Homocysteine level is an independent risk factor for ischemic stroke. In addition,  high Homocysteine level in patients with underlying endothelial disfunction contributes to ischemic stroke is proven by those studies. In our study,  we aimed to determine a relationship between homocysteine and stroke subtypes in young adults and to bring Homocysteine forward as a biomarker in our daily practise. 
Matherials and Method: In this study, data of ischemic stroke patients who are below 60 years old and hospitalized in Prof. Dr. Cemil Taşçıoğlu City Hospital, Neurology Department between the dates of 10.07.2018 and 10.07.2019 were analyzed retrospectively. Patients' Demographic data, ischemic risk factors, routinely studied homocysteine, vit. B12, eGFR, dLDL, HDL, cholesterol, folat, HbA1c levels, anamnesis and TTE, TEE, bilateral carotis and vertebral artery doppler USG, young ischemic stroke scannings were recorded. Stroke subtypes were classified according to TOAST criteria. In addition, homocysteine levels have been compared and analyzed according to these subtypes. NCSS program, Shapiro-Wilk, Kruskal Wallis and Bonferroni-Dunn tests and Spearman correlation analysis were used for the analysis and statistical data.
Results: In this study, among 116 young ischemic stroke patients 31 (26.7 %) patients were female and 85 (73.3%) were male. 52 (44.8%) patients had hypertension, 50 (43.1%) had diabetes, 11 (9.5%) had hyperlipidemia and 50 (43.1%) had other diseases. When ischemic stroke subtypes were analyzed; 23 (19.8%) had large artery atherosclerosis, 18 (15.5%) had cardioembolism, 43 (37.1%) had small-vessel occlusion, 32 (27.6%) had stroke of other determined etiology and cryptogenic stroke. Homocysteine levels were varieting between 5.9 and 53.1, average of 16,86±6,72. Cardioembolism was found significantly higher than large artery atherosclerosis subtype (p=0.015; p) in measured Homocysteine levels according to stroke subtypes.
Conclusion: Cardioembolism risk increases by the help of triggered stasis (atrial fibrilation, akinesia, etc.) when homocysteine level reaches at a critical level in young population who do not have a proper endothelial injury (and atherosclerosis caused by endothelial injury) yet. At the same time, our study supports that homocysteine elevation may be a guide in young patients with hypertension and/or diabetes in terms of the risk of large artery atherosclerosis.

Key words: ischemic stroke, young, homocysteine, subtype, cardioembolism, TOAST