Kırsalı tanımlamaya yönelik bir deneme: TR22-TR52-TRB2 NUTS II bölgeleri örneğinde bir inceleme
A study to define rural areas: An examine on the case of nuts II (TR22-TR52-TRB2)
Yazar: BERÇEM CEMRE YETİŞKİN
Danışman: DOÇ. DR. ÖZER KARAKAYACI
Konya Teknik Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Şehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Şehircilik ve Bölge Planlama = Urban and Regional Planning
Dizin: Kentsel alanlar = Urban areas ; Kırsal alanlar = Rural areas ; Mevzuat = Legislation ; OECD ülkeleri = OECD countries

Özet:
Kırsal alanlar, sürekli değişen dinamik yapılarıyla tarih boyunca farklı tanımlar ve niteliklerle karşımıza çıkmaktadır. Bu değişimler sanayileşme sürecinin başlamasıyla beraber, değişen mülkiyet yapısı, farklılaşan sektörel yapılar, eğitim, sağlık ve iş imkânları, tarımda yaşanan makineleşme, savaşlar, salgın hastalıkların etkileri şeklinde görülmektedir. Kırsal alanlar için yapılan tanımlar sosyal ve ekonomik paradigmalardaki dinamik yapı karşısında yeterli olmamıştır. Bu çerçevede, ilk kez 1964 yılında kırsal alanlar için çoklu tanıma geçilmiştir. BM'ce standart bir kent-kır ayrımının ve tanımının mümkün olmayacağı yaklaşımından itibaren her ülkenin kendi içinde farklı ölçütler geliştirerek bir kırsal alan tanımının yapılması gerektiği üzerinde durulmuştur. Dünyada olduğu gibi Türkiye'de de kırsal alanın tanımı için birden fazla tanım yer almaktadır. Günümüzde ise dinamik yapısıyla kırsal alanların halen değişkenlik gösterdiği ve bu değişimin ise yansımalarının her alanda aynı olmadığı görülmüştür. 
Bu çalışmada kırsal alanların değişen yapısı ve tanımları dikkate alınarak, kırsalın önemi üzerine vurgu yapılmıştır. Bu çerçevede, kırsal alanların kavramsal arka planda kır-kent ayrımına ilişkin yaklaşımlarına ve tarihsel süreçteki değişimlerine ilişkin olarak EUROSTAT, OECD ve Türkiye Yasal Mevzuatı açısından karşılaştırmalı değerlendirmeler yapılmıştır. Türkiye'nin 1970-2010 yılları arasında nüfus değişimi EUROSTAT, OECD ve Türkiye Yasal Mevzuatının kırsallık yapısına göre 973 ilçe bazında incelenmiştir. Bu analizler neticesinde Karaman, Çanakkale, Bitlis ve Muş illeri örnek alan olarak belirlenerek, bu dört ile bağlı ilçelerin çeşitli göstergeler bağlamında kırsallık düzeyi karar ağacı modeli yöntemiyle analiz edilmiştir. Çalışma sonucunda, kırsallık yapısını belirlemek üzere ele alınan kriterlerinin eşik değerlerinin bölgeler arası farklılıklar içerdiği ve kırsal alanların bölgelere göre farklı niteliklere sahip olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
Rural areas appear with different definitions and qualities throughout history by their changing dynamic structures. These changes are seen in the form of changing ownership structure, differentiating sectoral structures, education, health and job opportunities, mechanization in agriculture, wars, and the effects of epidemics with the beginning of the industrialization process. The definitions made for rural areas have been not sufficient in the face of the dynamic structure in social and economic paradigms. The multiple definitions, therefore, were introduced for rural areas for the first time in 1964. UN said that it was not a standard urban-rural distinction and definition, and it has been emphasized that a rural area definition should be made by developing different criteria within each country. As in the world, there are many definitions for the definition of rural area in Turkey. Today, it has been observed that the reflections of this change, in which rural areas still vary with their dynamic structure and are not the same in all areas.
In this study, the importance of the rural was emphasized by taking into account the changing structure and definitions of rural areas. In this framework, comparative evaluations were made by EUROSTAT, OECD and Turkish Legal Legislation regarding the approaches of rural areas on the rural-urban distinction in the conceptual background and their changes in the historical process. Population changes in Turkey between 1970-2010 was analyzed on the basis of 973 districts according to the rural structure of EUROSTAT, OECD and Turkish Legislation. As a result of these analyzes, the provinces of Karaman, Çanakkale, Bitlis and Muş were determined as sample areas. The rurality level of the districts connected to these four provinces in the context of various indicators has been analyzed by the decision tree model method. As a result of the study, it was concluded that the threshold values of the criteria considered to determine the rurality structure include differences between regions and that rural areas have different qualities according to regions.