Acil serviste intrakraniyal kanama tanısı alan hastalarda oral antikoagülan ve antiagregan ilaç kullanımlarının değerlendirilmesi
Evaluation of oral anticoagulant and antiplatelet drug use in patients diagnosed with intracranial hemorrhage in the emergency department
Yazar: GÖZDE NİSA MALÇOK
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET ALİ KARACA
Hacettepe Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Acil Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Acil Tıp = Emergency Medicine

Özet:
Bu çalışmada acil servise başvuran intrakraniyal kanama tanısı almış hastalarda
oral antikoagülan ve/veya antiagregan ilaç kullanımları incelendi. Tek merkezli
retrospektif gözlemsel bir çalışma olarak dizayn edilen bu çalışmada Hacettepe
Üniversitesi Tıp Fakültesi Erişkin Acil Servisine 01 Haziran 2012 – 01 Haziran 2022
tarihleri arasında başvuran 18 yaş üstü, intrakraniyal kanama tanısı alan 296 hastanın
verileri analiz edildi. Hastaların demografik özellikleri, yaşamsal bulguları, başvuru;
lplatelet, aPTT, INR, troponin değerleri, özgeçmişleri, kullandığı antikoagülan
antiagregan ve antihipertansif ilaçları, beyin bilgisayarlı tomografi bulguları ve kontrol
görüntüleme sonuçları, intrakraniyal kanama çeşitleri, yaralanma mekanizmaları, acil
servis sonlanımları, hastane içi yatış durumları, verilen tedaviler ve 24 saat ve 72
saatlik mortalite durumları arasındaki ilişki incelenmiştir. Çalışmaya dahil edilen
hastaların %46,7'si kadın, %53,3'ü erkekti. Hastalarda median yaş 69 olarak saptandı.
Hastalık özgeçmişlerinde en sık %50,8 (n=150) ile hipertansiyon olduğu görüldü.
Hastaların %40,3'ünün en az bir antikoagülan ve/veya antiagregan kullanmakta olduğu
tespit edildi. En sık kullanılan %30 (n=65) ile asetilsalisilik asit ve klopidogrel yer
almaktaydı. İkinci sırada %9,8 sıklıkta DMAH (Enoksaparin sodium, Bemiparin
sodyum), %9,5 oranla varfarin ve %4 sıklıkta YOAK saptandı. Beyin BT'de hastaların
%57'sinde intraparankimal kanama, %34,6'de subdural kanama, %25,1'inde
subaraknoid kanama ve %3,1 oranında epidural kanama tespit edildi. 24 saatlik
mortalite oranı %3,9; 72 saatlik mortalite oranı %21,6 olarak hesaplandı. Antikoagülan
ve/veya antiagregan kullanımı ile hastaların ilk 24 saatlik mortalite oranı arasındaki
ilişki olmadığı, fakat antikoagülan ve/veya antiagregan kullanan grupta ilk 72 saatlik
mortalite oranı daha yüksek (%57,5) saptandı. Çalışmamızda elde edilen veriler her ne
kadar antiagregan ve antikoagülan ilaç kullanımının İKK riskini ve şiddetini
artırmadığı göstermiş olsada, yaygın ve geniş serili literatür verileri antikoagülan ve
antiagregan tedavinin İKK gelişimi için yüksek risk oluşturduğunu göstermektedir.
Sonuç olarak İKK'nın yüksek mortalite ve morbidite oranlarını düşündüğümüz zaman
etyolojide yer alan antikoagülan antiagregan ilaç kullanımının giderek
yaygınlaşmasından ötürü gelecekte bu ilaçların İKK üzerinde etkilerini daha sağlıklı
şekilde gözlemek için daha çok çalışmaya ihtiyaç vardır.
Anahtar Kelimeler: Antikoagülan ilaç, antiagregan ilaç, acil servis, intrakraniyal 
kanama, mortalite

Abstract:
In this study, the use of oral anticoagulant and/or antiplatelet drugs in
patients diagnosed with intracranial hemorrhage who applied to the emergency
department was examined, the effects were aimed to be investigated, and the results
were planned to contribute to long-term treatment strategies. In this study, which was
designed as a single-center retrospective observational study, the data of 296 patients
over the age of 18, diagnosed with intracranial hemorrhage, who applied to the adult
emergency department of Hacettepe University Faculty of Medicine between 01 June
2012 and 01 June 2022, were analyzed. Demographic characteristics of the patients,
vital signs, admission; platelet, aPTT, INR, troponin values, medical history,
anticoagulant, antiplatelet and antihypertensive medications used, brain computed
tomography findings and follow-up imaging results, intracranial bleeding types, injury
mechanisms, emergency room outcomes, in-hospitalization conditions, treatments
given and 24-hour and 72-hour follow-up. The relationship between hourly mortality
rates was examined. Of the patients included in the study, 46.7% were female and
53.3% were male. The median age of the patients was 69 years. Hypertension was the
most common in 50.8% (n=150) of the disease history. It was determined that 40.3%
of the patients were using at least one anticoagulant and/or antiaggregant. The most
commonly used 30% (n=65) were acetylsalicylic acid and clopidogrel. In the second
place, DMAH (Enoxaparin sodium, Bemiparin sodium) was found at a frequency of
9.8%, warfarin was found at a frequency of 9.5% and YOAC was detected at a
frequency of 4%. Brain CT revealed intraparenchymal hemorrhage in 57%, subdural
hemorrhage in 34.6%, subarachnoid hemorrhage in 25.1% and epidural hemorrhage in
3.1% of the patients. The 24-hour mortality rate was 3.9%; The 72-hour mortality rate
was calculated as 21.6%. It was found that there was no relationship between the use
of anticoagulants and/or antiaggregants and the first 24-hour mortality rate of the
patients, but the first 72-hour mortality rate was higher (57.5%) in the group using
anticoagulants and/or antiaggregants. Although the data obtained in our study showed
that the use of antiaggregant and anticoagulant drugs did not increase the risk and
severity of intracranial hemorrhage, widespread and large-series literature data show
that anticoagulant and antiaggregant therapy pose a high risk for the development of
intracranial hemorrhage. As a result, considering the high mortality and morbidity rates
of intracranial hemorrhage, more studies are needed to observe the effects of these
drugs on intracranial hemorrhage in a healthier way in the future due to the increasing
prevalence of the use of anticoagulant antiaggregant drugs in the etiology.
Keywords: Anticoagulant drug, antiaggregant drug, emergency room, intracranial 
hemorrhage, mortality