Menstrual dönem fazlarında yüksek yoğunluklu kısa süreli yüklenmenin postural kontrole etkisi
The effect of high-intensity exercise on postural control in menstrual cycle phase
Yazar: AYŞEGÜL ŞİŞMAN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. AHMET SANİOĞLU
Selçuk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Antrenörlük Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Spor = Sports
Dizin: Duruş = Posture ; Menstrüal siklus = Menstrual cycle ; Spor = Sports ; Öğrenciler = Students ; Üniversite öğrencileri = University students

Özet:
Bu araştırmada, menstrual döngü fazlarında sedanter üniversite öğrencisi bayanların kısa süreli yüksek şiddetli yüklenme sonrasında postural kontrol performansları incelenmesi amaçlanmıştır. 
Araştırma grubu; düzenli olarak egzersiz yapmayan, yaş ortalaması 20,64 ± 2,43 yıl, boy uzunluğu 165,72 ± 5,80 cm ve vücut ağırlığı 59,76 ± 7,59 kg olan toplam 45 sedanter üniversite öğrencisinden oluşturulmuştur. Denekler rastgele olarak 15'şer kişilik 3 gruba ayrılmışlardır: 1) 1-4. Gün; deneklerin menstrual döngülerinin 1 ila 4. Günleri arasında, 2) 7-9. Gün; denekler menstrual döngülerinin 7 ila 9. gününde, 3) 18-21. Gün; denekler menstrual döngülerinin 18 ila 21. günlerinde ölçümlere alınmışlardır. 
Deneklerin Wingate testi öncesi, sonrası ve 20 dk toparlanma sonrasında olmak üzere 3'er kez kalp atım sayıları (KAS), kan laktat düzeyleri (LA), gözler açık (GA) ve gözler kapalı (GK) koşullarda postural salınım performansları ölçülmüştür. Postural salınımın değerlendirilmesinde Biodex Balance System kullanılmış ve deneklerin Overall Stability Index (OSI) skorları değerlendirilmiştir. Elde edilen verilerin değerlendirilmesinde one-way ANOVA ve two-way repeated measures ANOVA testleri uygulanmıştır.
1-4. Gün ve 18-21. Gün gruplarının en yüksek güç, relatif en yüksek güç ve ortalama güçlerinin 7-9. Gün'den daha yüksek olduğu görülmektedir (p < 0,05). 1-4. Gün ile 18-21. Gün gruplarının en yüksek güç değerlerinin anlamlı düzeyde farklılık göstermediği belirlenmiştir (p > 0,05). Her 3 deney grubunda da Wingate öncesi ile karşılaştırıldığında Wingate sonrası ve toparlanma KAS ve LA düzeyi daha yüksektir (p < 0,05). Aynı zamanda Wingate sonrası KAS ve LA, 20 dk'lık toparlanma sonrasındakinden daha yüksektir (p < 0,05). İstatistik analiz sonuçları zaman (Wingate) X Grup etkileşiminin anlamlı olmadığını işaret etmektedir (p > 0,05). 
GA OSI skorları için grup etkisinin (F (2,134) = 0,071; p > 0,05) ve zaman etkisinin (F (2,134) = 2,707; p > 0,05) istatistiksel olarak anlamlı olmadığı görülmektedir. GA koşulda OSI skorları için zaman X Grup etkileşiminin anlamsız olduğu belirlenmiştir (F (4,134) = 1,069; p > 0,05). 
Araştırmanın bulguları GK koşulda OSI skorları için grup etkileşiminin anlamlı olmadığını işaret etmektedir (F(2,134) = 0,184; p > 0,05). Zaman etkisinin ise GK OSI skorları için anlamlı farklılık oluşturduğu belirlenmiştir (F(2,134) = 13,760; p < 0,05). Her 3 deney grubunda da Wingate sonrası OSI skorlarının Wingate öncesine ve toparlanmaya göre daha yüksek olduğu görülmektedir (p < 0,05). Wingate öncesi ve toparlanma ölçümlerinde elde edilen GK OSI skorları arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık olmadığı belirlenmiştir (p > 0.05). GK OSI skorları için Grup X Zaman etkileşiminin anlamlı olmadığı tespit edilmiştir (F(4,134) = 0,639; p > 0,05). 
Araştırmanın bulguları, genç bayanlarda follicular fazda elde edilen en yüksek güç, relatif en yüksek güç ve ortalama gücün menstruasyon ve luteal fazlardan daha düşük olduğu işaret etmektedir. Genç bayanların kısa süreli yüksek şiddetli yüklenme sonrasında gözler açık postural salınım performanslarının değişmediği, gözler kapalı koşuldaki postural salınımın yüklenme sonrasında artış gösterdiği ve toparlanma sonrasında başlangıç düzeyine döndüğü belirlenmiştir. Genç bayanların postural salınım düzeylerinin menstrual fazlar arasında yüklenme öncesinde, yüklenme sonrasında ve toparlanma sonrasında farklılık göstermediği tespit edilmiştir.

Abstract:
The aim of the recent study was to examine the effect of high-intensity exercise on postural sway in sedentary women with different menstrual cycle phases.
Forty-five sedentary female university students (age: 20.64 ± 2.43 year, height: 165.72 ± 5.80 cm and weight: 59.76 ± 7.59 kg) volunteered for this study. Subjects were randomly divided 3 groups: Days 1-4) between days 1 and 4 of a normal ovarian cycle, Days 7-9) between days 7 and 9 of a normal cycle, Days 18-21) between days 19 and 21 of the cycle.
Heart rate (HR), blood lactate level (LA), postural sway in eyes open (EO) and eyes closed (EC) were measured 3 times for each subjects before and after Wingate anaerobic test and after 20 min recovery period. Biodex Balance System was used to measure postural sway and Overall Stability Index (OSI) was recorded. For data analysis, one-way ANOVA and two-way repeated measures ANOVA were conducted.
Peak power, relative power and average power were higher in Days 1-4 and Days 18-21 than in Days 7-9 (p < 0.05). There is no significant different between Days 1-4 and Days 18-21 for (p > 0.05).  
For all of the experimental groups, HR and LA increased after Wingate and recovery (p < 0.05). Also, HR and LA after Wingate test were higher than recovery (p < 0.05). For HR and LA, no significant Time (Wingate) X Group interaction was found (p > 0.05). 
There is no significant main effects of group (F (2,134) = 0.071; p > 0.05) and time (F (2,134) = 2.707; p > 0.05) for OSI scores in EO condition. For OSI scores in EO condition, no significant Time X Group interaction was found (F (4,134) = 1.069; p > 0.05).
The results of the study revealed that there is no significant main effect of group for OSI scores in EC condition (F(2,134) = 0.184; p > 0.05), but the main effect of time was significant (F(2,134) = 13.760; p < 0.05). In all of the experimental groups, OSI scores after Wingate was higher than before Wingate and recovery (p < 0.05). OSI scores in EC condition did not differ between before Wingate and recovery (p > 0.05).  Also, Group X Time interaction was not significant for OSI scores in EC condition (F(4,134) = 0.639; p > 0.05).  
The results of the study suggest that young women might have higher power in follicular phase than menstrual and luteal phases. Also, these results showed that short-term high intensity exercise may not influence postural sway in EO condition, but disturb it in EC condition. On the other hand, the recent study revealed that menstrual phases in young women might influence postural sway performance before and after short –term high intensity activity, and after 20 min recovery period.