İzmir Mithatpaşa Caddesi tarihsel çevre dokusunun irdelenmesi
Research of historical environmental fabric around Mithatpaşa Street of İzmir
Yazar: GÜRGÜN UĞUREL
Danışman: PROF. DR. ETİ AKYÜZ LEVİ
Dokuz Eylül Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Bölümü / Restorasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
Bu çalısmada, zmir'in kent gelisiminde önemli yer tutan Mithatpasa Caddesi, degisim vegelisim faktörleri irdelenerek, 19. yüzyıl ortalarından günümüze kadar geçen süreçincelenmeye çalısılmıstır. Cadde ile zmir kentinin gelisimi sıkı bir benzerlik göstermektedir.zmir kentinin batı ile dogu ticaret yollarının birlesim noktasında bulunması, sehrin jeopolitikönemini ön plana çıkartmaktadır. Ticaretle ugrasan batılı ve dogulu tüccarların yerlesmeyebaslaması ile buna baglı kültürlerin bir araya gelmesinin kentin sosyolojik yapısını etkiledigigörülmektedir. Ticaretin hareketlerinin artması ve iklimin yapısının yıl boyunca yumusakolması ise, sehre olan ilgiyi daha da arttırmıstır. Kent artık bu faktörlere baglı olarak , batıaksında büyümeye ve hızla degismeye baslamıstır.Çalısma kapsamında Mithatpasa Caddesi'ndeki degisim, literatür ve arsiv çalısmalarıyapılarak, imar planları incelenerek belirlenmeye çalısılmıstır. Yapılan imar kanunlarınıncadde aksı üzerindeki etkileri ile degisim sürecindeki özgün yapının korunması için yapılanuygulamalar irdelenerek bozulma etkileri belirlenmeye çalısılmıstır. Makale kapsamındabirinci bölümde, cadde hakkında genel degerlendirme yapılmıs, genel özellikleri, tarihselgelisimi ikinci bölümde anlatılmıstır. Tarihi caddenin, yapılarının, yollarının, çevreselfaktörler ile sosyal etkiler altında degisimi üçüncü bölümde inceleme altına alınmıstır. Caddedokusu üzerindeki koruma çalısmalarının uygulama sekilleri, koruma yasalarının veuygulayıcılarının aldıgı kararların belgeleri arastırılarak, yapılara iliskin kararlar ileuygulamalar degerlendirilmistir. Caddenin zmir içindeki yeri ve önemi, tarihi yapılar ile kentdokusundaki mimari gelisim ve sosyolojik degisim arastırılmıstır. Arastırmalar sırasındayapılan koruma çalısmaları degerlendirmesi dördüncü bölümde ele alınarak öneri getirilmeyeçalısılmıstır. Cadde üzerindeki çalısmaların genel olarak degerlendirilmesi ve elde edilensonuçlar besinci bölümünde ele alınmıstır.

Abstract:
In this study, the development and change factors of Mithatpasa street, where plays animportant role in, are researched from 19th century till to the present time. The development ofstreet shows great similarity with the one Izmir city has. The fact that Izmir is on theintersection point of east and west trade highways has increased the importance of the city. Bythe traders from east and west immigrating to the city and so the combination of theircultures, it is seen that the social structure of the city is being affected. Additionally, theincrease in the trade facilities and the climate is being warm for the whole year has alsoincreased the interest to the city. Finally, depending on these factors, city has begun to enlargeand rapidly change in the west axle.In the scope of the study, the change in Mithatpasa Street is tried to be defined by performingliterature and archive studies and investigating the development plans. The effects of madedevelopment laws on the street axle and the practices to protect the unique structures on thestreet in the process of change are surveyed then the results derived from their deteriorationare tried to be drawn. In the first section, in the scope of the article, a general evaluation aboutthe street is made, then general characteristics and the historical development is made insecond part while the change of the roads and the structures of the historical street underenvironmental and social affects. The decisions and practices regarding the structures areevaluated by researching the way of realizing the preservation practices on the street fabricand researching the documents of the decisions taken by the preservation laws and practicers.The place and importance of the street in Izmir and the architectural development and socialchange of the street in the city fabric is investigated. The evaluation the preservation practicesmade during the researches are studied in the fourth chapter and some advices are tried to putforward. The general evaluation of the works on the street and the results drawn are dealt within the fifth section.