Elazığ ilinde süt sığırcılığı işletmelerinin mevcut durumu ve verim özelliklerinin istatistiksel analizi
The current situation of dairy cattle operations in Elazig, and the statistical analysis of their yield.
Yazar: DERYA GÜLER
Danışman: PROF. DR. ORHAN ÖZBEY
Fırat Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Zootekni (Veterinerlik) Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Biyoistatistik = Biostatistics
Dizin: Elazığ = Elazığ ; Süt sığırcılığı = Dairy herds ; Süt sığırcılığı işletmeleri = Dairy herds farms ; Verim özellikleri = Yield properties ; İstatistiksel analiz = Statistical analysis

Özet:
Hayvancılık tüm dünya ülkelerinde olduğu gibi Türkiye'de de önemli bir yere sahiptir.  Sığırcılık faaliyetinin kapsadığı süt sığırcılığı hayvancılığın süt ve süt ürünleri üretimi açısından önemli bir dalıdır. Çalışmada, Elazığ süt sığırcılığı işletmelerindeki mevcut durum ortaya koyularak, hayvanların verim özellikleri belirlenerek, tespit edilen eksiklikleri ve uygulamalarda ki hatalar düzeltilerek bir sonuca varmak ve çalışmanın süt sığırı yetiştiriciliğinin ilerlemesinde kullanılabilecek önemli bir kaynak oluşturması amaçlanmıştır. 
Elazığ Tarım İl Müdürlüğü ile birlikte yürütülen çalışmada Merkez ve10 ilçede süt sığırcılığı faaliyeti gösteren 300 işletme basit tesadüfi örnekleme yöntemi ile belirlenmiştir. İlde ki yetiştiricilerle 46 sorudan oluşan yüz yüze bir anket uygulaması yapılmıştır. Anket işletmecilerin demografik özellikleri ve işletme özellikleri, yetiştiricilik-üretim-sağlık, destek ve örgütleme olmak üzere üç bölümden oluşmuştur. 
Anket uygulaması sonucu elde edilen Veriler IBM SPSS 22 (Sosyal Bilimler İçin İstatistik Programı)  paket programında yüzde-frekans, Ki-kare, Korelasyon ve Uyum analizleri yapılarak istatistiksel açıdan analiz edilmiştir. Yapılan istatistiksel analizlerde işletmecilerin belirli demografik özellikleri, beslemede kullandıkları yem türleri, tohumlama yaptırma durumları, tercih ettikleri ırk türleri ve işletmelerde ki mevcut sığır sayıları gibi değişkenlerin süt üretimini etkilediği (P<0,001, P<0,01, P<0,05) tespit edilmiştir. Özellikle uyum analizinde laktasyon süresi ile ineklerin doğumdan önce kuruya çıkarılmaları arasında istatistiksel olarak bir ilişki bulunmuş ve bu durumun verimi etkilediği görülmüştür. 
Sonuç olarak Elazığ'da faaliyet gösteren süt sığırcılık işletmelerinin daha çok küçük aile işletmelerinden oluştuğu ve gelişim gösteremediği görülmüştür. Verimi arttırmak için yem ve süt fiyatlarındaki istikrarsızlık ortadan kaldırılmalı ve sığırcılık faaliyetleri ile ilgili çalışmalar arttırılmalıdır. 

Anahtar Kelimeler:  Elazığ İli, Süt Sığırı İşletmeleri, Verim özellikleri

Abstract:
The Current Situation of Dairy Cattle Operations in Elazig, and The Statistical Analysis of Their Yield.
Livestock is an important sector in Turkey just as it is all over the World.  Cattle breeding is an important business line in terms of milk production and dairy products, because its activities involve dairy cattle. The purpose of this study is, to reveal the current situation of the dairy cattle operations in Elazig, to determine the productivity of the cattle, to deduce by overcoming the determined deficiencies and by correcting the faults in implementations, and to generate an important resource for the development of the dairy cattle business.
300 operations which are active in the dairy cattle business in the centrum city district and 10 districts, were determined with the simple random sampling method in the study which was materialized in cooperation with the Provincial Directorate of Agriculture at Elazig. A face-to-face poll of 46 question has been materialized with local breeders. The poll was divided into three parts which were the demographic and operational features of exploiters, farming-breeding-health, and support and organisation. 
The data obtained with the poll were analysed with percentage frequency, x- square, Correlation and fit analysis in the IBM SPSS 22 packet programme (Statistical software for Social Sciences), and these were analysed in respect of stats. The result of the statistical analyses was that variables like certain demographic peculiarities of exploiters, the feed which is used while feeding the cattle, the seeding situation, the cattle races preferred by exploiters, and the current number of cattle at the operations of breeders had effect on the milk yield (P<0,001, P<0,01, P<0,05). Especially with the fit analysis, a statistical relation was discovered between the lactation period of cattle and the depletion of cattle, and it became evident that this had an impact on the productivity fit analysis. 
Finally, it's been found out that the dairy cattle operations in Elazig consist of relatively little family-run business, and weren't able to progress. The instability of the feed and mil prices has to be removed, and activities related with cattle business have to be increased for enhancing productivity. 

Keywords: Elazig Province, Dairy Cattle Operations,  Yield Properties