Ebeveyn kabul reddi ve kişilerarası duygu düzenleme stratejileri ile sosyal kaygı arasındaki ilişkilerin incelenmesi
The examination of the associations among parental acceptance-rejection, interpersonal emotion regulation and social anxiety
Yazar: RAFET ÖMER KARASU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ BAŞAK BAHTİYAR
Maltepe Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Ana-baba tutumu = Parents attitude ; Duygu düzenleme = Emotion regulation ; Ebeveyn kabul veya reddi = Parantel acceptance-rejection ; Etkileşim kaygısı = Interaction anxiety ; Reddedilme duyarlılığı = Rejection sensitivity ; Sosyal kaygı = Social anxiety ; Ölçekler = Scales

Özet:
Ebeveyn tutumları ile ilgili gerçekleştirilen çalışmalar, ebeveynden algılanan red tutumlarının bireyin çocukluk, ergenlik ve yetişkinlik dönemlerinde çeşitli psikolojik sorunlar yaşamasına neden olduğunu ortaya koymaktadır (Khaleque ve Rohner, 2002). Bu sorunlardan biri olan sosyal kaygı bozukluğunun, bireyin kişilerarası ilişkilerini olumsuz yönde etkilediği belirtilmektedir (Wittchen ve Jacobi, 2005). Diğer yandan, sosyal ilişkilerde duygu düzenlemenin rolü oldukça önemli görülmektedir (Gross, 1998). Bu bağlamda, bu çalışmanın amacı çocuklukta algılanan ebeveyn kabul-reddi, sosyal kaygı, etkileşim kaygısı, reddedilme duyarlılığı ve kişilerarası duygu düzenleme stratejileri arasındaki ilişkiyi incelemektir. Bu amaçla, araştırmaya İstanbul ilinde lisans eğitimi alan 18-25 yaş aralığında (Ort. = 21.36, SS = 2.14) 334 kadın ve 182 erkek gönüllü katılımcı dahil edilmiştir. Çalışmada veri toplama araçları olarak Demografik Bilgi Formu, Ebeveyn Kabul-Red Ölçeği (EKRÖ), Kişilerarası Duygu Düzenleme Ölçeği (KDDÖ), Liebowitz Sosyal Kaygı Ölçeği (LSKÖ), Etkileşim Kaygısı Ölçeği (EKÖ) ve Reddedilme Duyarlılığı Ölçeği (RDÖ) kullanılmıştır. Çalışma bulgularına göre, ebeveynden algılanan reddedici tutumların, genç yetişkin bireylerde sosyal kaygı, etkileşim kaygısı ve reddedilme duyarlılığı ile ilişkili olduğu anlaşılmaktadır. Bunun yanında, kişilerarası duygu düzenleme stratejilerinden bakış açısı edinme ve sosyal model alma stratejileri kullanımının sosyal durumlarda yaşanan kaygıları yordadığı araştırma bulguları arasında yer almaktadır. Mevcut çalışmada elde edilen bulgular ilgili literatür ile yorumlanmış, mevcut çalışmanın literatüre katkısı, sınırlılıkları ve güçlü yönlerine değinilmiş, ayrıca gelecekte gerçekleştirilebilecek çalışmalar için bazı önerilere yer verilmiştir.

Abstract:
Studies conducted on parental attitudes reveal that the rejection attitudes perceived from the parents cause the individual to experience various psychological problems in childhood, adolescence, and adulthood (Khaleque & Rohner, 2002). Being one of these problems, social anxiety disorder, is stated to negatively affect the interpersonal relations of the individual (Wittchen & Jacobi, 2005). Additionally, the role of emotion regulation seems to be very important in social relations (Gross, 1998). In this context, this study aims to investigate the relationship between perceived childhood acceptance-rejection, social anxiety, interaction anxiety, rejection sensitivity, and interpersonal emotion regulation strategies. For this purpose, 334 female and 182 male voluntary participants between the ages of 18-25 (M = 21.36, SD = 2.14) who receive undergraduate education in Istanbul were included in the study. In this study, Demographic Information Form, Parental Acceptance-Rejection Questionnaire (PARQ), Interpersonal Emotion Regulation Scale (IERQ), Liebowitz Social Anxiety Scale (LSAS), Interaction Anxiety Scale (IAS) and Rejection Sensitivity Questionnaire (RSQ) were used as data collection tools. According to the findings of the study, it is understood that the rejection attitudes perceived from the parents are associated with social anxiety, interaction anxiety and rejection sensitivity in young adult individuals. In addition, it is among the research findings that the use of "perspective-taking" and "social modeling" as interpersonal emotion regulation strategies predict anxieties in social situations. The findings obtained in the current study were interpreted in regard to the relevant literature. The contribution, limitations and strengths of the current study to the literature are also mentioned, and some suggestions for future studies are included in the study.