hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
Tarih-i Kurd adlı yazma eserin çevirisi ve değerlendirmesi
The translation and evaluation of the book known as Tarih-i Kurd
Yazar: CAFER AÇAR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SHAHAB VALİ
Mardin Artuklu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Tarih = History
Dizin: 19. yüzyıl = 19. century ; Erdelan Emirliği = Erdelan Khanate ; Kent tarihi = Urban history ; Kürtler = Kurdish ; Tarih = History ; Tarih-i Kurd = Tarih-i Kurd ; Tarihçilik = Historiography ; Yazma eserler = Manuscripts ; Çeviri = Translation

Özet:
Bu çalışma Muhammed Şerif Kadı tarafından XIX. yüzyılın başlarında Farsça kaleme alınan Tarih-i Kurd adlı eserin çeviri ve değerlendirmesinden oluşmaktadır. Eser genel olarak Erdelan Emirliği'nin ve bu emirliğin başkenti olan Senendec şehrinin tarihini ihtiva etmektedir. Bunun yanında Erdelan Emirliği'nin komşu Baban Emirliği ile olan ilişkileri ile Osmanlı ve İran devletlerinin birbirleriyle olan münasebetleri de eserde yer bulmaktadır. Erdelan Emirliği'nin kuruluşundan 1813 yılına kadarki olayları kronolojik bir sırayla aktaran müellif, XVIII.yüzyılın ortalarından sonra cereyan eden hadiselerin birebir tanığıdır. Bu çalışmada ayrıca Tarih-i Kurd adlı eserin ortaya çıktığı tarihsel-sosyolojik arka planın anlaşılabilmesi için İran coğrafyasında şekillenen Kürt tarihi yazma geleneği de irdelenmiş ve Erdelan Tarih Okulu olarak adlandırılan mektebin tarih yazıcılığı ve ortaya koyduğu eserler tartışılmıştır.

Abstract:
This study consists of the translation and evaluation of a book known as Tarih-i Kurd written by Mohamed Sherif Kadi in early XIX. century in Persian. The book is generally on the history of Erdelan Khanate and the history of Sanandaj, the capital city of this Khanate. Besides, the relations of Erdelan Khanate with the neighbor Baban Khanate and the interrelations of Ottoman and Iran states appear in the book. Giving the events from the foundation of Erdelan Principality to 1813 in a chronological order, the author was an eye witness to events of second half of the XVIII. century. In addition to theses, tradition of Kurdish historiography has also been scrutinized in this study and historiography of ecole known as Erdelan History School and their works has been discussed.
Sosyolojik özneden göçebe özneye: Bir beden sosyolojisi okuması
From the sociological subject to the nomadic one: A study of body sociology
Yazar: AMİNE İMRET
Danışman: PROF. DR. ZÜLKÜF KARA
Mardin Artuklu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı / Sosyoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Sosyoloji = Sociology
Dizin: Beden = Body ; Beden sosyolojisi = Body sociology ; Deleuze, Gilles = Deleuze, Gilles ; Epistemoloji = Epistemology ; Göçebelik = Nomadic life ; Sosyoloji = Sociology ; Sosyolojik analiz = Sociological analysis ; Özne = Subject

Özet:
Bedenin sosyolojik bir okumaya tabi tutulması bireyin, özne olarak modern
düşüncenin merkezine yerleşmesi ile mümkün hale gelmiştir. Söz konusu sosyolojik
özne, modern paradigmanın kurucu unsuru olarak inşa edilmiş böylece bütün
kapitalist kodlamalara açılarak toplumsalın dışına taşırılmıştır. Klasik epistemede
kurulan özne-beden ayırımı zamanla bedeni temsil krizine sokmuştur. Sosyolojik
öznenin toplumsal ile kuşatıldığı düşünüldüğünde beden-özne arasındaki yapay ayırım
giderek derinleşmiştir. Sosyolojik bağlamda beden bir toparlanma (assamblage)
merkezidir ve kapitalizm bu merkeze yapay organlar (gösterge, imaj..) iliştirerek
özneyi yeniden kodlamıştır. Gerçeklik üretim merkezi olarak hareket eden arzu,
zamanla özneyi bedenin dışında tutar. Böylece özne toplumsalın nesnesi oluverir.
Deleuze felsefesinden hareketle, özneyi sosyolojik sarmalın dışında tutmak
ancak "arzu" kavramını yeniden kodlamakla mümkün olacaktır. Arzu bedeni, beden
de özneyi göçebe hale getirerek kapitalist sınırlamaların dışına çıkaracaktır. Bu
çalışmada sosyolojik bir sorunsal olarak özne, yeni bir terminolojik tanımlamaya
imkân verecek şekilde bir beden sosyolojisi okumasına tabi tutulacaktır

Abstract:
The sociological study of body has been possible with the placement of the
individual as a subject in the center of modern thinking. The sociological subject in question
has been built as a constructive element of modern paradigm and has been taken out of the
social realm with being open to all capitalist codes. The subject-body distinction built in the
classical episteme has put the body in the crisis of representation in the course of the time.
Thinking that the sociological subject is surrounded with the social realm, the artificial bodysubject distinction has been deepened. The body is an assamblage center in sociological
terms and capitalism has coded the subject again attaching artifical organs (indicator,
image,etc.) to this center. The desire which acts as the reality production center, keeps the
subject out of the body in the long run. Thus, the subject becomes the object of the social.
Keeping the subject out of the sociological spiral will be possible only if the concept
of the "desire" is recoded with the help of Deleuze philosophy. The desire will move the
body out of the capitalist restriction –and so will the body do to the subject- by making it
nomadic. In this study, the subject, which is a sociological problematic, will be analysed in
terms of body sociology in a way which will make it possible to define it terminologically
Konya Yazma Eserler Bölge Müdürlüğünde bulunan Süryanice el yazmalarının kataloglanması
A catalog of Syriac manuscripts held at the Konya Regional Directorate of Manuscripts
Yazar: HATİCE ÖZBEK
Danışman: DR. KUTLU AKALIN
Mardin Artuklu Üniversitesi / Yaşayan Diller Enstitüsü / Süryani Dili ve Kültürü Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Dilbilim = Linguistics ; El Sanatları = Crafts ; Eski Çağ Dilleri ve Kültürleri = Ancient Linguistics and Cultures
Dizin: Kataloglama ve sınıflama = Cataloging and classification ; Kataloglar = Catalogues ; Konya = Konya ; Süryanice = Syriac ; Süryaniler = Syrians ; Yazma eserler = Manuscripts

Özet:
Süryani dili Semitik dil ailesine mensup olup Aramicenin Urfa diyalektidir. Süryanice MÖ birinci yüzyıldan itibaren Fenike alfabesinden esinlenilen ve kendine has olarak oluşturduğu yirmi iki harflik bir alfabe ile şekillenmeye başlamıştır. Her Hıristiyan cemaati kendine ait bir program geliştirerek bu programın eserlerini manastırlarda üretmeye ve çoğaltmaya başlamışlardır. Ayrıca kilise tarihi ve teolojik konular, gündelik hayata dair kaynaklar ve bir dönemin zirvesi olan çeviriler de el ile yazılmış ve zengin bir külliyat oluşmuştur. Süryanice el yazmaları genellikle kilise ve manastırlarda yazılmış ve kütüphanelerinde korunmuştur. Günümüzde pek çok eser Batı kütüphanelerine taşınmış olsa da Anadoluʼda bulunan kilise ve manastır kütüphanelerinde hâlâ yazma eser mevcuttur. Bu eserler içinde özellikle Yeni Ahit ve İsa Mesihʼin yaşamı ve mucizelerini anlatan eserler resimle süslenmiştir. 
	Bu çalışma Konya Yazma Eserler Bölge Müdürlüğünde bulunan otuz dört Süryanice el yazmasından oluşmaktadır. Bu eserler kataloglanmış, mevcut özellikleri tespit edilmiş, güncel durumları belirtilmiş ve tezhipli olanlar ayrıca anlatılmıştır. 
Anahtar Kelimeler, Süryani dili, el yazmaları,  Süryanice el yazmaları, katalog

Abstract:
Syriac is a member of the Semitic languages and is the Edessan (Urfa in modern Turkey, Urhoy in Syriac) dialect of Aramaic. It formed its own script based on the Phoenician script in around the first century BCE. Each Christian congregation developed a written program on their own and produced and consumed them in the monasteries. Ecclesiastical histories, theological subjects, sources of daily matters and the once-famous translations from other languages were written down by hand and a rich collection of written material came into being. Syriac manuscripts were generally produced and kept in the libraries of churches and monasteries. Although an overwhelming number of manuscripts were carried to European libraries, there are still some manuscripts left at the churches and monasteries of Anatolia. Those manuscripts with the texts of the New Testament and the life and miracles of Jesus Christ were decorated by miniatures. 
This study is concerned about thirty-four manuscripts currently located at the Konya Regional Directorate of Manuscripts. A catalogue of the manuscripts detailing their current state is supplied.  
Key Words; Syriac language, manuscripts, Syriac manuscripts, catalog
Kayıp hafızaların izinde: Zaman, bellek ve öteki 'şey'ler üzerine
Pursit of the lost memory: On time, memory and the other 'things'
Yazar: MEHMET VEYSİ BORAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ŞEFİK ÖZCAN
Mardin Artuklu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Resim Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Sahne ve Görüntü Sanatları = Performing and Visual Arts
Dizin: Bellek = Memory ; Fotoğraf = Photograph ; Unutma = Forgetting ; Zaman = Time

Özet:
Fotoğrafik imge, zamanda ve uzamda yaşanmış bir anın seçilmiş, durdurulmuş, kayıt altına alınmış imgesidir. Bu da fotoğrafik imgeyi geçmiş-Şimdi ve geleceğe ilişkin bir belge olarak anlamlı kılan temel bir özelliktir. İmgenin hatırlamayla ve zamanla olan ilişkisinin felsefi boyutları çok daha derinliklidir. Bu açıdan Antik Çağ düşünürlerinden Çağdaş düşünürlere kadar, bir dizi kuramcı zamana ve hafızaya ilişkin önemli tartışmalar yürütmüşlerdir. Bu tartışmalardan sağlanan düşünsel izler, günümüzde imgeye yansıtılıp, imgenin çözümlenmesinde önemli perspektifler sağlayabilir.

İnsanın kendini ve evreni anlamlandırması, tanımlaması, zamanla kurduğu ilişkiyle yakından bağlantılıdır. Zaman, insanın evren tasavvurunun önde gelen kurucu öğesidir. Geçmiş, şimdi ve gelecek nedir? sorularına cevap aranırken, zaman anlayışı, hareket, değişim ve oluş kavramları etrafında anlamlandırılmaya çalışılmıştır. Zaman varsa bu üç kavram anlamlı hale gelmiştir denilebilir.

Bu tez/sanat eseri raporunda, önemli düşünürlerin zamana, hafızaya, belleğe ilişkin düşünceleri ele alınmaya çalışılmıştır. Anlamak konusunda gösterilen çabayla, yaratıcı kavramalara cesaret edip, kişisel imgelemin neye ilişkin olduğu ifade edilmeye çalışılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Hafıza, Bellek, Unutmak

Abstract:
Photographic image is chosen, deactivated and recorded figure of an experienced moment in time and space. That is the main feature of photographic image as a meaningful document respecting to past-present and future. The philosophical dimensions of the image with recollection and time of image are deeper. In this perspective a range of philosophers, from the antiquity to our age substantially argued the time and memory. The intellectual traces of these debates provide a significant basis for the analysis of image.

Explaining and interpreting human being him/her self and the universe liaise closely the his/her relation with time. Time is the prominent founding element of human imagination of the universe. While searching the answers to such questions on what the past, the present and the future are, the answers are found around the explanations of the concepts of time perception, movement, alteration and existence. One can say, if there is time those concepts are makes sense.

In this thesis/ work of art report, considerations of philosophers relating with time, memory and recollection are dealt in chronologically. By the effort for understanding and daring to creative comprehensions, we try to point out what personal imagery is related to.

Key words: Existence, Time, Memory, Image
Fıtır sadakası ile ilgili rivayetlerin tespiti ve tahlili
Determining and analysis of the narations about sadaqa al-fitr
Yazar: UMRAN DİLEKÇİ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ FİKRET ÖZÇELİK
Mardin Artuklu Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Hadis Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Din = Religion
Dizin: Hadis = Hadith ; Mezhepler = Sects ; Rivayetler = Rumours ; Sadaka = Charity ; İslam hukuku = Islamic law ; İslamiyet = Islam

Özet:
Sünnet, Hz.Peygamber'in (s.a.v) söz, fiil ve onayları (takrirleri) demek olup İslam düşüncesinin Kura'an-ı Kerim'den sonra teşrî' de ikinci ana kaynağını teşkil etmektedir. Hz.Peygamberin (s.a.v) ferdi-ictimai, maddi-manevi hükümleriyle dolu teşri' kıldığı hükümler vardır. Bu hükümlerden birisi de fıtır sadakasıdır.
Biz de bu çalışmamızda fıtır sadakası ile ilgili rivayetleri Kütüb-i Sitte'yi baz alarak tespit ettik. Ayrıca bu rivayetlerden mezheplerin nasıl hüküm çıkardığını, mezheplerin ihtilaflarını, ihtilafların sebeplerini ve delillerini, mezheplerin fıkıh kitaplarından inceleyerek belirtmeye çalıştık.

Abstract:
Sunnah means what the Prophet said, did and approved on. Besides,  the Sunnah is the second source of legislation in Islam after Quran.
The individual, social, material and moral judgements of the Prophet are full of legislation. One of them which Muslim are required of is Fast-breaking Charity.
In this research we gathered the transmissions related to the Fast-breaking Charity from the Six Reliable Collection of Hadith. Then we explained how the Doctrines (Madh'habs) took the judgements from these transmissions. In addition, we explained how the Doctrines (Madh'habs) differed about it, how they differed and the evidences of them. We extract all of that from the books of the Four Schools.
Kaderîlikle itham edilmiş râviler: Sahîh-i Buhârî örneği
Narrators accused of fatalism: The case of Bukhari's Sahikh
Yazar: MUHAMMED VEYSEL EMEN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ FİKRET ÖZÇELİK
Mardin Artuklu Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Din = Religion
Dizin: Bid`at = Bid`at ; Buhari = Bukhari ; Hadis = Hadith ; Kaderiler = Fatahist ; Raviler = Ravis ; İslamiyet = Islam

Özet:
Kaderî olmakla itham edilmiş birçok râvinin temel hadis edebiyatında rivayeti bulunmakla birlikte, bid'at ehli olmaları hasebiyle tenkid edildikleri vukû bulmuştur. Sahîh-i Buhârî'de de Kaderî râvilerin rivayet halkasında oldukları gözlemlenmiştir. Bu doğrultuda Kaderiyye özelinde bid'at ehlinden rivayet alım şartları belirtilmiştir. Ayrıca Buhârî'nin rivayet aldığı; aralarında "imam", "muhaddis", "hâfız" olarak tanıtılanların olduğu ve çoğunluğu "sika" olarak vasıflandırılmış 28 kişiden oluşan râvilerin biyografileri incelenmiştir. İncelenen bu râviler hakkında yapılan ithamlar belirtilmiş, rivayet aktarımına engel teşkil edecek herhangi bir durumun olup olmadığı irdelenmiştir. Sonuç olarak Buhârî râvilerinden Kaderiyye'ye mensup olanların, Kaderî görüşleri sebebiyle cerh edilip edilmeyeceğine ve uygulamadaki problemlere dikkat çekilmiştir.

Anahtar Kelimeler: Hadis, Kaderiyye, Buhârî, Râvi, Bid'at

Abstract:
Many narrators who are accused of qadariyya (fatalism), despite their narrations in the basic hadith literature, 
have been found to be criticized for being ahl bid'ah. In Bukhari's Sahikh, it has been observed that fatalist narrators are in the narration circle. Accordingly, the conditions of receiving narrations from ahl bid'ah special in qadariyya are stated thoroughly. In addition, the biographies of 28 people from whom Bukhari had taken narrations and among whom there were those promoted as "imam", "hafiz", "muhaddith" and mostly qualified as "siqa" were examined. The accusations made against the examined narrators were mentioned and it was examined whether there was a circumstance that would prevent the transfer of narration. As a result, attention has been drawn to the problems in
administration of rejection (jarh) to see whether Bukhari's narrators connected to qadariyya can be rejected or not because of their qadari (fatalists) views.

Keywords: Hadith, Qadariyya, Bukhari, Narrator, Bid'ah
Zâhid Bin Muhammed'in Kitâb-ı Şem'î ve Sürûrî 'Alâ Dîvân-ı Hâfız adlı eseri (150a-175b inceleme-metin)
Zahid Bin Muhammad's Kitab-ı Şem'i and Sururi 'Ala Diwan-ı Hafız's work (Analysis between 150a-175b-text)
Yazar: ŞEYHMUS MUNGAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ EMRULLAH YAKUT
Mardin Artuklu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Eski Türk Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Hafız Divanı = Grind Divanı ; Süruri = Süruri ; Zahid bin Muhammed = Zahid bin Muhammed ; Şem`i = Şem`i ; Şerh = Commentary

Özet:
Fars edebiyatının meşhur şairi Hâfız-ı Şirâzî'nin Dîvân'ı Osmanlı devrinde yoğun bir ilgi görmüş ve Türk edebiyatını da oldukça fazla etkilemiştir. Bu ilginin neticesinde Hâfız Dîvânı'na pek çok şerh yazılmıştır. Bu şerhlerin başında Sürûrî, Şem'î, Sûdî ve Konevî gibi şarihlerin yazdığı şerhler gelmektedir. Zâhid bin Muhammed ise Şem'î ve Sürûrî'nin yapmış olduğu şerhleri bir araya getiren bir mürettiptir. Çalışmamızda Zâhid bin Muhammed tarafından tertip edilen metnin 150a-175b varakları arası transkribe edilerek incelemesi yapılmıştır. Eserin bilinen tek nüshası Süleymaniye Kütüphanesi Nuruosmaniye 3962 numarada kayıtlı bulunmaktadır.

Bu çalışmanın esas amacı Sürûrî ve Şem'î tarafından yazılmış şerhlerin Zâhid bin Muhammed tarafından bir araya getirilen metni neşr etmek ve incelemektir. İncelemede Zâhid bin Muhammed'in tertip ettiği metin ile Sürûrî ve Şem'î şerhlerinin karşılaştırılması yapılmış, metindeki referans olarak kullanılan âyet, hadîs, kelâm-ı kibâr, Türkçe, Farsça ve Arapça şevâhid beyitleri tespit edilmiştir. Eser üzerindeki inceleme metnin bütününü değil, neşri yapılan kısmı kapsamaktadır.

Anahtar Kelimeler: Hâfız, Şerh, Sürûrî, Şem'î, Zâhid bin Muhammed, Mürettip

Abstract:
The famous poet of Persian literature, Hafız-ı Şirazi's Diwan shows a great interest in the Ottoman period and affect Turkish literature quite a lot. As a result of this interaction, many commentaries were written to Hafız's Diwan. Remarkable commentaries were written by poets such as Şemʿi, Süruri, Sudi and Konevi. On the other hand, Zahid bin Muhammed is the compositor of commentaries made by Şemʿi and Süruri. In this thesis, the commentaries of Şemʿi and Süruri's on Hafız-ı Şiraz's Diwan's text was analyzed in transcriptional form between 150a-175b. The only known copy of this text is registered at Suleymaniye Library Nuruosmaniye 3962.

The main purpose of this study is publish and analyze the text of the annotations written by Sürûrî and Şem'î brought together by Zâhid bin Muhammed. In the examination, the text prepared by Zâhid bin Muhammed was compared with the annotations of Sürûrî and Şem'î's, verses, hadiths, kalam-ı kibâr, Turkish, Persian and Arabic şevahid couplets used as reference in the text were determined. The review on the work does not cover the entire text, but the part that is published.

Key Words: Hafiz, commentary, Shamʿi, Sururi, Zahid bin Muhammad, Typesetter
İskender Pala'nın 'Katre-i Matem' romanının söz dizimi yönünden incelemesi
Analysis of Iskender Pala's 'Katre-i Matem' novel in terms of syntax
Yazar: SERCAN YILDIZ
Danışman: DOÇ. DR. SERDAL KARA
Mardin Artuklu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Yeni Türk Dili Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Cümle = Sentence ; Cümle ögeleri = Sentence elements ; Katre-i Matem = Katre-i Matem ; Kelime grupları = Word groups ; Pala, İskender = Pala, İskender ; Roman = Novel ; Söz dizim = Syntax

Özet:
İskender Pala'nın Katre-i Matem romanının söz dizimi incelenmesini kapsayan çalışmamız, giriş ve iki ana bölüm halinde düzenlendi. Giriş bölümünde çalışmamızın amacı, önemi ve yöntemi üzerinde duruldu. Cümle türlerini ve ögelerini kapsayan ilk bölüm ile kelime gruplarını oluşturan ikinci bölümde, ilgili alt başlıkların teorik altyapısı oluşturulurken araştırmacılarımızın yaklaşımları göz önünde bulunduruldu. Modern dil bilim anlayışından hareketle taradığımız eserimizde, çalışmaya ilişkin başlıklarımız -anlam ve biçim özelliklerinin bir arada ele alınması esasıyla- yapı bakımından incelenmiştir. Ayrıca her konuyla ilgili bilgiler verildikten sonra inceleme metnimizden seçilen temsili örneklerle konuların daha iyi anlaşılması sağlandı. Son olarak çalışmaya ilişkin bulgularımız sonuç bölümünde, yazara ve romana ilişkin bilgiler ekler bölümünde, yararlandığımız kaynaklar ise kaynakça bölümünde gösterildi. Yaptığımız inceleme sonucunda eserinden faydalandığımız İskender Pala'nın Katre-i Matem romanının söz dizimi bakımından zengin bir dil malzemesi sunduğunu görmekteyiz.

Abstract:
Our study which include Analysis of İskender Pala's 'Katre-i Matem' Novel in Terms of Syntax was organized as an introduction and two main sections. In the introduction part the purpose, importance and method of the study was focused. In the first part and the second part of the work which includes sentence types and forms of the word groups respectively, the approaches of researchers were taken while creating the theoretical background of the related subtitles. In our work, which we scan with the understanding of modern linguistics, our study titles- on the basis of a combination of meaning and form features- are examined in terms of structure. Also, after making explanations on each subject, the subjects were better understood with the samples selected from the review text. Finally, our findings of the study are shown in the conclusion section, the information about the author and the novel are shown in the appendix section, and the sources we have used are shown in the bibliography section. As a result of our work, we see that İskender Pala's Katre-i Matem novel offers a rich language material in terms of syntax.