Sosyal öğrenme kuramının hafif düzeyde zihinsel yetersizliği olan çocukların zihin kuramı becerisine etkisinin incelenmesi
Investigation of the effect of social learning theory on mentally handicapped children's theory of mind
Yazar: FATİH BAL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AYŞE TUBA CEYHUN
Biruni Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Özel Eğitim Ana Bilim Dalı / Özel Eğitim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Sosyal öğrenme = Social learning ; Zihin kuramı = Theory of mind ; Zihinsel engelli çocuklar = Mentally retarded children ; Özel eğitim = Special education ; Özel eğitime muhtaç çocuklar = Handicapped children who need special education

Özet:
Bu araştırmada Sosyal Öğrenme Kuramının hafif düzeyde zihinsel yetersizliği olan çocukların Zihin Kuramı becerisine etkisi incelenmiştir. Bu araştırmanın çalışma grubunu 2019-2020 eğitim-öğretim yılında İstanbul İli Beyoğlu İlçesi'ndeki bir özel eğitim kurumuna devam eden toplam 30 çocuk oluşturmaktadır. Deney grubunda 15, kontrol 15 toplam 30 çocuk araştırmaya dahil edilmiştir. Araştırmanın çalışma grubunu başlangıç durumlarını birbirine denk katılımcılar oluşturmak için yansız olarak seçilemediği için yarı-deneysel olarak yapılmıştır. Araştırma Ön Test ve Son Test olarak Eşitlenmemiş Gruplar Kontrol Gruplu modele göre desenlemiştir. Deney grubundaki hafif düzeydeki zihinsel yetersizliği olan çocuklara Sosyal Öğrenme Kuramı sekiz hafta boyunca toplam 16 oturum uygulanmıştır. Araştırmada veri toplama aracı olarak, Zihin Kuramı (zihin kuramı) ölçümlerinde "Beklenmedik İçerik Değişikliği, Birinci Dereceden Yanlış Kanı Atfı Görevi ve İkinci Dereceden Yanlış Kanı Atfı Görevi" kullanılmıştır. Çocuklar ve ailelerinin demografik bilgileri ise araştırmacı tarafından oluşturulan "Kişisel Bilgi Formu" kullanılarak elde edilmiştir.
Araştırmada çalışma grubundan elde edilen veriler SPSS 25.0 paket programı kullanılarak analiz edilmiştir. Analizlerde deney ve kontrol gruplarının zihin kuramı testlerinden aldıkları puanların ön test ve son testlerde istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık gösterip göstermediği incelenmiştir. Değişkenlere ilişkin hesaplanan puanlar Kruskal Wallis testi, Mann-Whitney testi ve Wilcoxon İşaretli Sıralar Testi kullanılarak karşılaştırılmıştır. Zihin Kuramı Testlerinin duyarlılığı ve özgünlüğü ile gözlemciler arası analizler Kappa Uyum Testi ile incelenmiştir. Araştırmada elde edilen bulgulara göre, deney ve kontrol gruplarında yer alan hafif düzeydeki zihinsel yetersizliği olan çocukların son test zihin kuramı testleri toplam puanları arasında istatistiksel olarak deney grubu lehine anlamlı bir farklılık bulunmuştur. Deney grubundaki hafif düzeyde zihinsel yetersizliği çocukların son test beklenmedik içerik değişikliği, birinci dereceden yanlış kanı atfı ve ikinci dereceden yanlış kanı atfı testi   ön test puanlarından istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yüksek olduğu tespit edilmiştir. Araştırmada elde edilen sonuçlara göre, Sosyal Öğrenme Kuramının hafif düzeyde zihinsel yetersizliği olan çocukların zihin kuramına olumlu etkisi bulunmaktadır.

Abstract:
In this research, the effect of Social Learning Theory on the Theory of Mind skill of children with mild intellectual disabilities was examined. The working group of this research consists of 30 children attending a private education institution in Beyoğlu District of Istanbul Province in the 2019-2020 academic year. 15 in the experimental group and 15 in the control group, a total of 30 children were included in the study. The study group of the research was conducted as a quasi-experimental, since it could not be chosen objectively to form participants whose initial conditions were equal. The research was designed as Pre-Test and Post-Test Unequaled Groups according to the Control Group model. Social Learning Theory was applied to children with mild mental disabilities in the experimental group for a total of 16 sessions for eight weeks. As a data collection tool in the research, "Unexpected Content Change, First Order False Consideration Attribution Task and Second Order False Opinion Attribution Task" were used in Theory of Mind (ToM) measurements. The demographic information of the children and their families was obtained using the "Personal Information Form" created by the researcher.
The data obtained from the study group in the study were analyzed using the SPSS 25.0 package program. In the analyzes, it was examined whether the scores of the experimental and control groups in the theory of mind tests showed a statistically significant difference in the pre-test and post-tests. The scores calculated for the variables were compared using Kruskal Wallis test, Mann-Whitney test and Wilcoxon Signed Ranks Test. The sensitivity and specificity of the Theory of Mind Tests and inter-observer analyzes were examined using the Kappa Conformity Test. According to the findings of the study, a statistically significant difference was found in favor of the experimental group between the total scores of the posttest theory of mind tests of children with mild mental disability in the experimental and control groups. Mild mental disability children in the experimental group were found to be statistically significantly higher than the post-test unexpected content change, first-order misconception attribution and second-order false belief attribution test pre-test scores. According to the results of the study, Social Learning Theory has a positive effect on the theory of mind of children with mild intellectual disabilities.