Şiddet ve postmodernizm bağlamında Martin Scorsese sineması
The cinema of Martin Scorsese in the context of violence and postmodernism
Yazar: ONUR KARAHAN
Danışman: PROF. DR. AYŞEN GÜL
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Radyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Sahne ve Görüntü Sanatları = Performing and Visual Arts ; Sosyoloji = Sociology ; İletişim Bilimleri = Communication Sciences
Dizin: Amerikan sineması = American cinema ; Bağımsız sinema = Independent cinema ; Postmodernizm = Postmodernism

Özet:
Şiddet, insanlık tarihinin ilk günlerinden itibaren hikâye anlatıcılığın bir parçası olarak mağara duvarlarında başladığı yolculuğuna görsel-işitsel bir sanat dalı olan sinema ile devam etmiştir. Bu çalışmada Scorsese sinemasında şiddet ve postmodern unsurların film anlatısını oluşturan öğeleri nasıl ve hangi amaçlarla şekillendirdiğine bakmak ve elli yılı aşkın bir süredir film üreten bir yönetmenin gözünden bu unsurları çözümlemek amaçlanmaktadır. Bu bağlamda çalışmanın birinci bölümünde şiddetin tanımsal, kavramsal ve kuramsal çerçevesine yer verilerek şiddetin ideolojik olarak; kim tarafından, nasıl inşa edildiği ve hangi amaçlara hizmet ettiği üzerine durulmuştur. İkinci bölümde postmodernizmin kaynağını oluşturan Aydınlanma Dönemi ve modernite ideallerinin neler olduğu açıklanmış ve sonrasında postmodern kuram etrafındaki yaklaşımlar tartışılmıştır. Daha sonra ise postmodernizmin sinema ile olan ilişkisini ortaya koyabilmek postmodern anlatıların klasik ve modern anlatılardan hangi yönleriyle farklılaştığı ya da benzeştiği açımlanmıştır. Son olarak şiddetin sinemadaki görünümlerine yer verilerek film akımları, türler ve auteur yönetmenlerin elinde nasıl bir değişim geçirdiği üzerine durulmuştur. Çalışmanın son bölümünde nitel bir araştırma tekniği olan gömülü teori tekniği kullanılarak Scorsese sineması, literatür taramasında verilen kuramsal bilgiler ışığında çözümlenmiştir. Yönetmenin, filmlerinde şiddeti eğlencelik bir unsur olarak sunmadığı, postmodern bir tutumla hemen yanı başımızda gerçekleşen, sıradan ve gösterişsiz bir olgu olarak karakterlerin amacına hizmet eden bir yapıda inşa ettiği görülmüştür. Filmlerin; konu, tür, karakter, hikâye ve olay örgüsü, zaman ve mekân gibi çerçevelerde birbirlerinden farklılık gösterseler dahi şiddet ve postmodernizm bağlamında benzer tema ve motiflerle çevrelendiği tespit edilmiştir.

Abstract:
Violence continued its journey that started on the walls of the caves as a part of storytelling from the first days of human history with cinema, which is a branch of audiovisual art. In this study, it is aimed to look at how and for what purposes the violence and postmodern elements in Scorsese cinema shape the elements that make up the narrative and to analyze these elements from the eyes of a director who has been producing films for over fifty years. In this context, in the first part of the study, the descriptive, conceptual and theoretical framework of violence is given a place, and ideologically, by whom, how and with serving which purposes violence is constructed is elaborated. In the second part, the ideals of the Enlightenment and modernity which are the source of postmodernism are explained and then the approaches around postmodern theory are discussed. Then, in order to reveal the relationship between postmodernism and cinema, it is explored in which aspects of postmodern narratives differ or resemble from classical and modern narratives. Finally, the aspects of violence in the cinema is discussed and how this has changed in the hands of film movements, genres and auteur directors. In the last part of the study, using the grounded theory technique, which is a qualitative research technique, Scorsese cinema is analyzed in the light of the theoretical information given in the literature review. It was seen that the director did not present violence as an entertaining element in his films and built a structure with a postmodern attitude that served the purpose of the characters as an ordinary and unpretentious phenomenon that took place right next to us. Even if the films differ from one another in terms of subject, genre, character, story and plot, time and space; it was found that they were surrounded by similar themes and motifs in the context of violence and postmodernism.