Kent parklarının kullanım sonrası değerlendirilmesi- Konya Kültürpark örneği
Post-occupancy evaluation of urban parks: A case study of Konya Kültürpark
Yazar: BERFU HATİCE ÇALIK
Danışman: PROF. DR. ÜMMÜGÜLSÜM TER
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Şehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı / Şehir ve Bölge Planlama Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Şehircilik ve Bölge Planlama = Urban and Regional Planning

Özet:
Günümüz kentlerinin çoğunda, hızlı kentleşmeyle birlikte nüfus ve yapı yoğunluğunun artışı, kentte bulunan mevcut açık ve yeşil alanların hızla tüketilmesine, kentlerin insan yaşamı için sosyal, kültürel ve biyolojik açıdan yetersiz çevrelere dönüşmesine neden olmaktadır. İnsanı doğaya yaklaştıran, ekolojik, fiziksel, klimatolojik, hijyenik, psikolojik ve rekreasyonel işlevlere sahip olan kentsel açık ve yeşil alanların, başarılı planlanması ve tasarlanması, kentlerin yaşanabilirliğinde büyük önem taşımaktadır. Bir mekânın başarılı olup olmaması mekânın gözlemlenmesi ve mekâna ait kullanıcı memnuniyetinin ölçülmesi ile anlaşılabilmektedir. Yapılan literatür araştırmalarında kullanıcı memnuniyetinin ölçülmesi ve alanın performansının test edilmesinde Kullanım Sonrası Değerlendirme (KSD) yönteminin mikro/mimari ölçekte uygulamalarda sıklıkla kullanıldığı görülmektedir. Ancak KSD, kent parklarında mekânsal karakteristiklerin belirlenmesi ve insan davranışlarının gözlemlenmesi ile mekânın başarılı olarak değerlendirilmesinde de büyük önem taşımaktadır. Bu bağlamda, araştırmanın temel amacını, Konya kent merkezinde yer alan ve yeniden düzenlenen Kültürpark'ın mekan kalitesinin, aktivite ve çeşitlilik, erişebilirlik, görsel imaj ve konfor, sosyallik olarak belirlenen kalite kriterleri çerçevesinde irdelenerek kullanıcı memnuniyetinin ortaya konması ve başarılı kentsel mekan düzenlemesinde KSD' nin öneminin vurgulanması oluşturmaktadır. Bu kapsamda, kullanıcıların alana ilişkin görüşlerini, sorunlarını ve memnuniyet düzeylerini ortaya koymak amacıyla anket uygulaması gerçekleştirilmiştir. Anket çalışmasına ek olarak araştırma alanında seçilen odak noktalarında sistematik gözlemler yapılarak davranış haritaları oluşturulmuştur. Anket uygulamasından ve davranış haritalarından elde edilen bulguların değerlendirilmesi ile Kültürpark' ta yapılan düzenleme sonrasında kullanıcı gereksinimlerinin karşılanma düzeyi ve kullanıcı memnuniyeti, parkın performansı kalite kriterleri ile birlikte irdelenerek belirlenmiş, mekan kalitesinin ve kullanıcı memnuniyetinin artırılmasına yönelik öneriler geliştirilmiştir.

Abstract:
In most of today's cities, increase in population and building density along with rapid urbanization, lead to the rapid depletion of open-green areas and conversion of cities into socially, culturally and biologically inadequate environments for human life. Successful planning and design of urban open-green areas, which have ecological, physical, climatologic, hygienic, psychological and recreational functions that connect humans to nature, is crucial in terms of livability of cities. The success of a place can be assessed by the observation of the place and the measurement of user satisfaction. In literature survey it is seen that Post Occupancy Evaluation (POE) method is widely used in micro/architectural scale applications in measuring user satisfaction and evaluating area's performance. Moreover POE is of utmost importance in identification of spatial characteristics and observation of human behaviors at urban parks, along with the successful evaluation of a place. In this respect, the objective of this study is presentation of user satisfaction by examining the space quality of rearranged Kültürpark, which is situated in Konya city center, within the frame of quality criteria specified as activity and diversity, accessibility, visual image and comfort, sociality; and highlighting the importance of POE in successful urban space planning. In this scope, a questionnaire is conducted in order to reveal the opinions, concerns and satisfaction levels of user's regarding the area. In addition to the questionnaire study, behavior maps are generated by systematically observing selected focal points. By means of the evaluation carried out on the findings obtained from the questionnaire study and behavior maps, the level of user-need fulfillment and user satisfaction after the rearrangement at Kültürpark is determined by examining parks performance in terms of the quality criteria; and recommendations are made for the improvement of place quality and user satisfaction.