Çölyak hastalığı tanısı olan çocuklarda tanı anındaki osteopontin düzeyi ile klinik, laboratuvar ve histopatolojik özelliklerin ilişkisinin incelenmesi
Investigation of the relationship between osteopontin level at diagnosis and clinical, laboratory and histopathological features in children with celiac disease
Yazar: MERVE ATASOY KÜTRİ
Danışman: DOÇ. DR. YUSUF AYDEMİR
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Histopatoloji = Histopathology ; Kemik dansitesi = Bone density ; Osteopontin = Osteopontin ; Teşhis = Diagnosis ; Çocuklar = Children ; Çölyak hastalığı = Celiac disease ; İnflamasyon = Inflammation

Özet:
Çölyak hastalığı (ÇH) genetik yatkınlığı olan kişilerde gluten ile tetiklenen, çeşitli klinik belirti ve bulgulara neden olan inflamatuvar bir enteropatidir. Hastalığın tanı ve izleminde kullanılan birçok serolojik test bulunmakla birlikte, inflamasyon düzeyinin ve hastalık aktivitesinin izlemine olanak sağlayan bir belirteç bulunmamaktadır. Vücutta birçok rolü olduğu bilinen, inflamatuvar süreçlerde ve kemik metabolizmasının düzenlenmesinde rol oynadığı gösterilmiş olan Osteopontin (OPN) ve ÇH arasındaki ilişkiyi inceleyen bir çalışma bulunmamaktadır. Bu çalışmada çölyak hastalarının tanı anında ve sağlıklı kontrol grubundakilerin çalışmaya alındıklarında OPN düzeyleri ölçülerek karşılaştırıldı. Ayrıca çölyak hastalarında OPN düzeyinin klinik, laboratuvar ve histopatolojik bulgularla ilişkisi değerlendirildi. Çölyak hastalığı dışında bağırsak patolojisi, bilinen başka inflamatuvar ve/veya otoimmün hastalığı bulunan olgular çalışma grubuna dahil edilmedi. Çalışmaya 36 çölyak hastası ve 36 sağlıklı kontrol alındı. Osteopontin düzeyi hasta grubunda daha yüksek olduğu saptandı (p<0,001). Hasta grubunda kemik mineral dansitesi (KMD) düzeyleri karşılaştırılması yapıldığında, azalmış Z skoru ve OPN düzeyleri arasında istatistiksel olarak anlamlı fark olduğu görüldü (p=0,006). Marsh tip 3a ve 3b bir grup olarak alınarak Marsh tip 3c hastalarla karşılaştırıldığında, aralarında OPN düzeyi açısından istatistiksel olarak anlamlı bir fark olduğu görüldü (p=0,027). Sonuç olarak OPN'nin ÇH'de tanı anında inflamasyon ve atrofi derecesi ile kemik mineral yoğunluğunu yansıtan bir belirteç olabileceği düşünüldü. Ancak, ÇH tanısında serolojik belirteç olarak kullanılabilmesi ve cut off değeri belirlenmesi için daha geniş ve remisyon grubunu da içeren çalışmalara gereksinim vardır.

Abstract:
Celiac disease (CD) is an autoimmune disease triggered by gluten in people with a genetic predisposition, causing many clinical signs and symptoms. There are many serological tests used in the diagnosis and follow-up of the disease, although there is no marker that allows to observe the level of inflammation and disease activity. There is no study examining the relationship between Osteopontin (OPN) and CD, which is known to have many roles in the body and has been shown in many studies to play a role in inflammatory processes and regulation of bone mineral metabolism. In this study, OPN levels were measured and compared at the time of diagnosis of celiac patients and when healthy controls were included in the study. In addition, the relationship between OPN level and clinical, laboratory and histopathological findings in celiac patients was evaluated. Cases with intestinal pathology, other known inflammatory and/or autoimmune diseases other than CD were not included in the study group. 36 celiac patients and a control group that contains 36 healthy children were included in the study. Osteopontin level was found to be higher in the patient group (p<0.001). When bone mineral density (BMD) levels were compared in the patient group, it was observed that there was a statistically significant difference between decreased Z score and OPN levels (p=0.006). When Marsh type 3a and 3b were taken as a group and compared with patients with Marsh type 3c, a statistically significant difference observed between them in terms of OPN level (p=0.027). As a result, it was thought that OPN might be a marker reflecting the degree of inflammation and atrophy and bone mineral density at the time of diagnosis in CD. However, larger studies including the remission group are needed in order to use it as a serological marker in the diagnosis of CD and to determine the cut-off value.