Gıda saklama yöntemlerinde farklılıkların belirlenmesine yönelik bir araştırma: Afyonkarahisar örneği
A research on determining the differences between food storage methods: The sample of Afyonkarahisar
Yazar: AYBİKE NUR ALBAYRAK
Danışman: DOÇ. DR. MUSTAFA SANDIKCI
Afyon Kocatepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Gastronomi ve Mutfak Sanatları Ana Bilim Dalı / Gastronomi ve Mutfak Sanatları Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Gastronomi ve Mutfak Sanatları = Gastronomy and Culinary Arts
Dizin: Afyonkarahisar = Afyonkarahisar ; Gıda işleme = Food processing ; Gıda muhafazası = Food preservation ; Mutfak = Kitchen ; Mutfak yönetimi = Kitchen management ; Yiyecek içecek = Food and beverage

Özet:
Gıda saklama yöntemleri ile hazırlanan gıdalar mutfak kültürü kapsamında ele alınan kültür öğeleri olup bu gıdalar toplumumuzda gelenek haline gelmiş olan mevsimlik gıda hazırlıkları olarak ele alınmaktadır. Bu araştırmanın amacı; Afyonkarahisar'da uygulanan gıda saklama yöntemlerinde farklılıkların belirlenmesidir. Bu sebeple Afyonkarahisar şehir merkezi, kasaba ve merkez köylerinde ikamet eden yerel halk araştırmanın evrenini oluşturmaktadır. Veri toplama tekniği olarak anket kullanılmış ve basit tesadüfi örnekleme yöntemiyle belirlenen, Afyonkarahisar şehir merkezi, kasaba ve köylerinde yerel halktan 411 kişiye Mart 2021-Nisan 2021 tarihleri arasında yüz yüze ve çevrimiçi (online) olmak üzere uygulanmıştır. Araştırma verileri bir istatistik programında analiz edilerek katılımcıların demografik özellikleri ve yaşam biçimleri ile ilgili bilgileri frekans ve yüzde dağılımlarıyla sunulmuştur. Gıda saklama yöntemlerinin katılımcıların demografik özellikleri ve yaşam biçimleri ile ilişkisinin olup olmadığını saptamak için Ki-Kare testinden yararlanılmıştır. Araştırmadan elde edilen bulgulara göre katılımcıların büyük bir çoğunluğu gıda saklama yöntemleri ile ilgili bilgi sahibi olup gıda saklama yöntemlerini genellikle ailelerinden öğrendiklerini belirtmişlerdir. Gıda saklama yöntemlerinin katılımcılar tarafından en fazla tercih edilme sebebi bozulmayı önleyerek temiz, sağlıklı ve kaliteli gıda elde edilmesi iken en az tercih edilme sebebi ise gelenek haline gelmesi şeklinde ifade edilmiştir. Afyonkarahisar'da katılımcıların büyük bir çoğunluğunun mevsimlik gıda hazırlığı yaptığı, kiler yapısı bulunan çoğu evde hazırlanan mevsimlik gıdaların ise sıklıkla kilerde saklandığı tespit edilmiştir.

Abstract:
The foods we prepare with food preservation methods are cultural elements that are considered within the scope of culinary culture, and these foods are considered as seasonal food preparations that have become a tradition in our society. The aim of this research is to determine the differences in food storage methods applied in Afyonkarahisar. For this reason, the local people residing in Afyonkarahisar city center, towns, and central villages constitute the universe of this research. Questionnaire was used as the data collection technique and it was applied to 411 local people in the Afyonkarahisar city center, towns, and villages, determined by simple random sampling method, between March 2021 and April 2021, face-to-face and online. The data of the research were analyzed in a statistical program and the information about the demographic characteristics and lifestyle of the participants was presented with frequency and percentage distributions. Chi-square test was used to determine whether food storage methods were related to the demographic characteristics and lifestyles of the participants. According to the findings obtained from the research, the majority of the participants were knowledgeable about food storage methods and stated that they learned food storage methods from their families. The reason why food storage methods are most preferred by the participants is to prevent spoilage and to obtain clean, healthy, and high quality foods, while the least preferred reason is that it has become a tradition. In Afyonkarahisar, it has been determined that the majority of the participants prepare seasonal foods and these foods, most of which are prepared at home which includes pantry, are often stored in the pantry.