Karadeniz havzası su sütunu çözünmüş gaz bileşiminin belirlenmesi
Determination of water column dissolved gas composition in western black sea
Yazar: CEREN AKAGÜNDÜZ
Danışman: PROF. DR. HAKAN HOŞGÖRMEZ
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Jeofizik Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Jeoloji Mühendisliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Jeoloji Mühendisliği = Geological Engineering
Dizin: Karadeniz = Black Sea

Özet:
İnceleme alanındaki deniz suyunun çözünmüş hidrokarbon gazı potansiyelinin yüksek olduğu düşünülmektedir. Bu amaç doğrultusunda çalışma alanındaki suların fiziksel ve kimyasal özellikleri detaylı bir şekilde çalışılmış, metandan pentana kadar olan hidrokarbon gazlarının bu sularda hangi koşullarda bulunabildiği, birbirleri ve suda çözünen iyonlar ile birlikteliği araştırılmıştır.
Çalışma arazisi kıtasal yamaç ve şelf bölgelerini kapsadığından, bu arazi dolayının jeolojik birimleri eski çalışmalar yardımıyla açıklanmıştır. Bölgedeki birimler alttan üste doğru, Yedigöller formasyonu, Kocatöngel formasyonu, Kurtköy formasyonu, Aydos formasyonu, Ereğli formasyonu, Yılanlı formasyonu, Alacaağzı formasyonu, Çakraz formasyonu, İnaltı formasyonu, Kilimli formasyonu, Yemişliçay formasyonu, Akveren formasyonu, Çaycuma formasyonu, Örencik formasyonu ve alüvyon şeklindedir.
Belirli derinliklerden hassasiyetle örneklenen suların laboratuvar ortamında analizleri yapılmış, fiziksel özellikleri, içerisindeki çözünmüş gazlar ile çözünmüş iyonlar tespit edilmeye çalışılmıştır.
İnceleme alanındaki hakim hidrokarbon gazı CH4 (metan), hakim katyon Na (sodyum) ve ona en yakın değerlerde B (bor) ve Sr (stronsiyum), hakim anyon Cl (klorür) ve SO4 (sülfat)'tır. 
İnceleme alanı pH değerleri 7,88 – 8,31 arasında değişmektedir. Buna göre inceleme alanındaki sular hafif bazik sular grubuna girmektedir.
Araştırma kapsamında, metan gazının deniz suyundaki çözünürlüğünün derinliğe bağlı olarak arttığı tespit edilmiştir. Diğer gazların çözünürlükleri, metan gazına göre önemli oranda daha düşük ölçülmüştür. 
İnceleme alanının metan gazı potansiyelinin yüksek olduğu ve gaz hidrat enerji kaynağı bakımından zengin olabileceği düşünülmektedir

Abstract:
The potential of dissolved hydrocarbon gas of the sea water in the investigation area is believed to be quite high. In accordance with this purpose, physical and chemical properties of the sea water in this area has been examined in details. In addition to that, the existing circumstances of all gases ranging from the coal gas (methane) to pentane and their association with the other water-soluable ions and each other have been examined.
Due to the fact that the area of investigation has comprised of the continental slopes and shelves, the geological units of the investigated land surroundings were reported by the help of previous studies.
The bottom-up range of the geological units in this area can be demonstrated as followed: The Yedigöller formation, The Kocatöngel formation, The Kurtköy formation The Aydos formation, The Ereğli formation, The Yilanli formation, The Alacaağzı formation, The Çakraz formation, The Inalti formation, The Kilimli formation, The Yemişliçay formation, The Akveren formation, The Çaycuma formation, The Örencik formation and aluvion.
Sensitively sampled water samples extracted from the various depths have been analyzed rigorously in the laboratory.
On the other hand their physical properties, the dissolved ions and the dissolved gases in the water samples have been detected. It can be clarified that, the hydrocarbon CH4 (methane), cation Na (sodium) and with the proximately values B (boron) and Sr (strontium) have been existed as the dominant gases in the investigated area.
The pH  value of the area is varied between 7,88-8,31. As a result of that, it can be reported that the types of water in the investigation area are involved in gentle alkaline group. Furthermore, it has been found out that the solubility level of the methane gas in the sea water has risen in accordance with the depth of water. The solubility rates of the other gases have been evaluated considerably less in amount than the methane gas. Additionally, the methane gas potential is supposed to be high and the mentioned area might be accepted as hydrate rich in a regard to energy source.