Total larenjektomili hastalara verilen eğitimin öz bakım gücüne etkisinin  değerlendirilmesi
Evaluation of the effect of education on exercise of self-care agency given to the patients with total laryngectomy
Yazar: SEVDA FIRAT
Danışman: PROF. DR. GÜRSEL ÖZTUNÇ
Çukurova Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Hasta eğitimi = Patient education ; Hemşireler = Nurses ; Hemşirelik = Nursing ; Hemşirelik hizmetleri = Nursing services ; Laringeal hastalıklar = Laryngeal diseases ; Larinjektomi = Laryngectomy ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Özbakım = Self-care

Özet:
Total Larenjektomili Hastalara Verilen Eğitimin Öz Bakım Gücüne Etkisinin Değerlendirilmesi 
 Öz-bakım, bireyin sağlığını, yaşamını ve iyilik halini koruması için gerekli aktiviteleri uygulaması olarak tanımlanmaktadır.  Bu çalışma, total larenjektomili hastalara verilen eğitimin öz-bakım gücüne etkisinin değerlendirilmesi amacıyla gerçekleştirilmiştir.  Yarı-deneysel olarak planlanan çalışmanın örneklemini, Çukurova Üniversitesi Tıp Fakültesi Balcalı Hastanesi Kulak Burun Boğaz Kliniği'nde tedavi gören 50 kontrol, 50 deney olmak üzere toplam 100 hasta oluşturmuştur.  Verilerin toplanmasında "Hasta Tanıtım-Bilgi Formu", "Hasta Ön Test-Son Test Formu", "Öz Bakım Gücü Ölçeği", "Hastalara Yönelik Özel Periyodik Eğitim Planı" ve hasta memnuniyetini belirlemek amacıyla "Görsel Analog Skala"  kullanılmıştır. Çalışma ÇÜTF Balcalı Hastanesi kurum izni ve Çukurova Üniversitesi Etik Kurul izni alındıktan sonra Mart 2011-Aralık 2015 tarihleri arasında yapılmıştır. Verilerin istatiksel analizinde SPSS 17.0 paket programı  kullanılmıştır. Kontrol ve deney grubu hastaların, öz-bakım gücü ölçeğinden aldıkları puanlar, kötüden çok iyiye doğru gruplandırıldığında, deney grubu puanlarının %8'nin orta, %14'nün iyi, %78'nin çok iyiyken; kontrol grubunun %22'sinin kötü, %68'nin orta, %8'nin iyi ve %2'sinin çok iyi olduğu saptanmıştır (p=0.0001). Her iki grupta da başlangıç bilgi düzeylerinin birbirlerine denk olduğu saptanmıştır. Ancak, eğitim verilen deney grubunun bilgi düzeylerinin istatistiksel olarak anlamlı düzeyde arttığı saptanmıştır (p=0.0001). Çalışma sonucunda, kontrol grubu hastaların, öz-bakım gücü puan ortalaması 76.5–15.3 iken; deney grubu hastaların öz-bakım gücü puan ortalaması 120.0–12.2 olarak belirlenmiş olup (p=0.0001), verilen eğitimin, istatistiksel olarak anlamlı fark oluşturduğu saptanmıştır. Bu çalışma sonucunda, hastalara verilen eğitimin etkili olduğu, verilen eğitim ile hastaların tedavi ve bakım ile ilgili bilgi düzeylerinin, öz-bakım güçlerinin ve memnuniyetlerinin anlamlı şekilde arttırdığı görülmüştür. 
 
Anahtar Sözcükler:  Hasta Eğitimi, Hemşirelik, Larenks Kanseri, Öz-Bakım Gücü, Total Larenjektomi

Abstract:
Self-care is defined as the activities performed by the individual in order to protect the health, life and the goodness of the individual. This study aimed to evaluate the effect of education on self-care agency of patients with total laryngectomy. The sample of our study planned as semi-experimental was composed of two groups of patients as 50 controls and 50 experimental cases treated at Otorhinolaryngeology Service in Balcalı Hospital of Çukurova University Faculty of Medicine. "Patient Identification Information Form", "Patient Pre Test-Final Test Form", "Self-care Agency Scale", "Special Periodic Education Plan for Patients", and "Visuel Analog Scale" form to detect patient satisfaction had been used. After Balcalı Hospital of Çukurova University Faculty of Medicine permissioned of the hospital management and Çukurova University Ethics Committee, this study was made between March 2011 and December 2015. Statistical analysis was performed using SPSS 17.0 for Windows. When we group self-care agency scale from bad to good according to control and experiment group patients, we determined that 8% of experimental group were mediate, 14% were good, 78% were very good; while 22% of controls were bad, 68% mediate, 8% good and 2% were very good (p=0.0001). Initial standard of knowledge of both groups were detected to be equivalent to each other. However, a statistically significant increase in the standard of knowledge of educated experimental group was detected (p=0.0001). As a result of this study, the mean score of self-care agency for control group patients was 76.5±15.3; while the mean self-care agency score of experimental group patients was measured as 120.0±12.2 (p=0.0001). It was detected that the education provides a statistically significant difference. The results of this study indicated that, the education given to the patients is effective, the standard of knowledge patients about treatment and care was significantly increased as well as the self-care agency and satisfaction of them were increased significantly. 
 
Key words:  Nursing, Patient Education, Larynx Cancer, Self-Care Agency,  Total Laryngectomy