CR-39 nükleer iz kazıma dedektörleri ile bazı bitki örneklerinde alfa radyoaktivitesinin belirlenmesi
Determination of alpha radioactivity in some plant samples with CR-39 nuclear track etching dedectors
Yazar: DAMLA BIÇAK
Danışman: PROF. DR. F. SERAP EREEŞ
Celal Bayar Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Fizik Ana Bilim Dalı / Nükleer Fizik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Fizik ve Fizik Mühendisliği = Physics and Physics Engineering
Dizin: Alfa = Alpha ; Bitkiler = Plants

Özet:
Bu çalışmanın amacı, Türkiye'nin batısındaki İzmir ve Manisa şehirlerinden toplanan bazı meyve ve sebzelerin kabuk içi ve kabuk dışındaki, bazı bitki yapraklarının alt ve üst yüzeylerindeki toplam alfa iz miktarını hesaplamaktır. Bu ölçümler için, alfa parçacığına duyarlı CR-39 nükleer iz dedektörleri kullanıldı. Diğerleri (bitkiler, meyveler ve sebzeler) ile karşılaştırıldığında, asma yapraklarının alt yüzeyinde yüksek alfa iz miktarı bulundu. Alfa iz yoğunlukları asma yapraklarının alt yüzeyinde 514?743 iz/cm2gün, üst yüzeyinde 443?629 iz/cm2gün; saçak köklü bitkilerin kabuk dışında 59?177 iz/cm2gün, kabuk içinde 31?100 iz/cm2gün; bazı bitkilerin yapraklarının üst yüzeyinde 24?629 iz/cm2gün, yapraklarının alt yüzeyinde 39?743 iz/cm2gün; sebzelerin kabuklarının dış yüzeyinde 27?67 iz/cm2gün, kabuklarının iç yüzeyinde 30?98 iz/cm2gün; meyvelerin ise kabuk dışında 39?97 iz/cm2gün, kabuk içinde 24?51 iz/cm2gün arasında değiştiği bulundu. Sonuçlar, yaprak yüzeylerinde Po-210 ve Pb-210'un birikmesi, topraktan köklere radyonüklid alımı ve bitkilerde gübre kullanımından dolayı alfa radyoaktivitesinde bir artış olduğunu göstermektedir.Anahtar kelimeler: CR-39 nükleer iz dedektörü, toplam alfa iz miktarı, meyve, sebze ve asma yaprakları

Abstract:
The aim of present study is to determine gross alpha contents on the top and bottom faces of the leaves of the some plants, on the outer and inner surface of the peels of the some fruits and vegetables collected from the Manisa and Izmir region in Western Turkey. Alpha sentitive CR-39 nuclear track dedectors have been used for these measurements. The high alpha track contents have been found on the bottom face of the grapevine leaves when compared to others (plants, fruits and vegetables). It was found that alpha track contents ranged from 514?743 tr/cm2day on the bottom of the grapevine leaves; 443?629 tr/cm2day on the top of the grapevine leaves; 59?177 tr/cm2day on the outer surface of peels of the hairy root plants; 31-100 tr/cm2day on the inner surface of the peels of the hairy root plants; 24?629 tr/cm2day on the top face of the leaves of the some plants; 39?743 tr/cm2day on the bottom face of the leaves of the some plants; 27?67 tr/cm2day on the outer surface of the peel of the some vegetables; 30?98 tr/cm2day on the inner surface of the peel of the some vegetables; 39?97 tr/cm2day on the outer surface of the peel of the some fruits; 24?51 tr/cm2day on the inner surface of the peel of the some fruits, respectively. It is indicated that the results are an increase in alpha radioactivity due to the use of the fertilizers and the phenomenon of uptake of radionuclides into roots from the soil and the deposition of Po-210 and Pb-210 on the surface of the leaves.Keywords: CR-39 nuclear track dedector, gross alpha contents, fruit, vegetable and grapevine leaves