Otizmli çocuklarda glütensiz-kazensiz diyetin beden kitle indeksi, otizm derecesi ve davranış üzerine etkilerinin prospektif bir kohort çalışması
A prospective cohort study of the effects of gluten-free casein-free diet on body mass index, autism grade, and behavior in children with auti̇sm
Yazar: EMRE TAŞDÖNDÜREN
Danışman: DOÇ. DR. MESUT KARAHAN ; DR. ÖĞR. ÜYESİ İBRAHİM ŞAHBAZ
Üsküdar Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Nörobilim Ana Bilim Dalı / Nörobilim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Davranış = Behavior ; Glutenler = Glutens ; Glutensiz beslenme = Gluten free diet ; Otistik bozukluklar = Autistic disorder ; Otistik çocuklar = Autistic children ; Otizm spektrum bozukluğu = Autism spectrum disorder ; Prospektif çalışmalar = Prospective studies ; Vücut kitle indeksi = Body mass index

Özet:
Amaç: Otizm spektrum bozukluğu, genetik ve çevresel faktörlerin multifaktöriyel bir sonucudur. Patolojisinde davranışsal ve nörofizyolojik defektler barındırmakla birlikte bağırsak problemleri yaygındır. Bu çalışma, otizmli çocuklarda glüten kazein içermeyen diyet (GKİ) uygulamasının davranışsal etkileri ile pupil çapı büyüklüğü ve beden kitle indeksi üzerinden fizyolojik etkinliğini görmek, aynı zamanda bu fizyolojik değişkenleri tipik gelişen akranlarıyla kıyaslanması amaçlanmıştır. 
Yöntem: Çalışma, 22 Mart 2021-23 Mayıs 2021 tarihleri arasında gerçekleştirilmiştir. Bursa ilinde yaşayan 2-11 arasındaki otizm tanısı almış çocuklar ile deney (N=19) ve aynı yaş aralığında herhangi bir gelişimsel bozukluk tanısı bulunmayan çocuklar (N=19) ile kontrol grupları oluşturularak örneklem rassal olarak belirlenmiştir. Deney grubuna Otistik bozukluk indeksini belirlemek için Gilliam Otistik Bozukluk Derecelendirme Ölçeği 2 Türkçe Versiyonu (GOBDÖ-2-TV) uygulanmıştır. Her iki gruba pupil çapı ile boy-kilo ölçümleri yapılmıştır. Deney grubu diyetisyen rehberliğinde 2 ay boyunca GKİ diyet uygulamıştır. Müdahalenin etkinliğini değerlendirmek için diyet sonrası otizmli deney grubunun BKİ, pupil çapı ve GOBDÖ-2-TV ölçümleri yenilenerek farklı parametrelerde test edilmiştir. Deney öncesi ve sonrası verilerin anlamlılık testi parametrik ve parametrik olmayan verilerin tespiti yapıldıktan sonra istatiksel olarak karşılaştırılmıştır. 
Bulgular: Elde edilen bulgular otizmli çocukların pupil genişliği ve BKİ değerlerinde tipik çocuklardan ayrıldığını göstermektedir. Yapılan analizlerde, iki grup arası pupil çapında sağ göz ve sol göz için anlamlı bir fark olduğu ortaya konulmuştur. BKİ ölçümlerindeki ise anlamlı bir değişim bulunmamıştır. GKİ diyetin otistik bozukluk indeksinde ise iyileşme sağladığı kaydedilmiştir. 
Sonuç: GKİ diyetin otistik bozukluk indeksinde iyileşme sağladığı kaydedilmiştir. Ancak fizyolojik etkisi gösterilememiştir. Otizmli çocuklarda uygulanan GKİ diyetin davranışsal yönden etkinliğinin daha büyük örneklemlerde ve farklı deney gruplarında test edilerek problemleri azaltmaya yardımcı olabileceği sonucuna varılmıştır.
Anahtar Kelimeler: Otizm, Beden Kitle İndeksi, Glüten Kazein İçermeyen Diyet, Pupil

Abstract:
Objective: Autism spectrum disorder (ASD) is a multifactorial consequence of genetic and environmental factors. It includes behavioral and neurophysiological defects in ASDs pathology and intestinal problems are common. In this study, it was aimed to see the behavioral effects of gluten-casein-free diet (GFCF) and its physiological effects on pupil diameter and body mass index in children with autism, and compare these physiological variables with the children with normal development.
Method: This study was performed in 22 March 2021-23 May 2021. Thirty-three 2-11 year-olds children were assigned to study in Bursa. The sample was through randomization method. Experimental group (N=19) was children with autism and control group was children (N=19) in the same age range children with normal development. The Gilliam Autistic Disorder Rating Scale 2 Turkish Version (GOBDÖ-2-TV) was applied to the experimental group to determine the autistic disorder index. Pupil diameter and height-weight measurements were measured in both groups. Experimental group followed a diet for 2 months under the guidance of a dietitian. In order to evaluate the effectiveness of the intervention, BMI, pupil diameter and GOBDÖ-2-TV measurements of the experimental group with autism after diet treatment were recurred and tested in different parameters. The significance test of the data before and after the experiment was statistically compared after the determination of parametric and non-parametric data.
Results: The findings show that children with autism differ from typical children in pupil size and BMI values. As a result of the analyzes, it was revealed that there was a significant difference in pupil diameter between the two groups for the right eye and the left eye. There was no significant change in BMI measurements. It has been noted that the GFCF diet provides an improvement in the autistic disorder index.
Conclusion: In this study, GFCF diet improved the autistic disorder index. However, its physiological effect has not been demonstrated. It was concluded that the behavioral effectiveness of the GFCF diet treatment in children with autism can be tested in larger samples and in different experimental groups, helping to reduce the problems.
Keywords: Autism, Body Mass Index, Gluten-Free Casein-Free Diet, Pupil