Eskişehir Osmangazi Üniversitesi ağız, diş ve çene sağlığı eğitim, uygulama ve araştırma merkezine başvuran hastaların dental anksiyetesinin yaşam kalitesi üzerine etkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the effect of dental anxiety on the quality of life of the pati̇ents who applicated to the center of oral, dental and jaw health education, practice and research in Eskisehir Osmangazi University
Yazar: NEWAL ALABDUL RAZZAK
Danışman: DOÇ. DR. NİLÜFER DEMİRSOY
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Tıp Tarihi ve Etik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Anksiyete = Anxiety ; Ağız sağlığı = Oral health ; Dental anksiyete = Dental anxiety ; Endodonti = Endodontics ; Pedodonti = Pedodontics ; Yaşam kalitesi = Quality of life ; Ölçekler = Scales

Özet:
Amaç: Bu çalışmada, Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Ağız, Diş ve Çene Sağlığı Eğitim, Uygulama Ve Araştırma Merkezinde Endodonti Anabilim Dalı Tedavi Kliniği ve Prototetik Anabilim Dalı Tedavi Kliniklerinde tedavi amacıyla gelen hastaların dental anksiyete ile ağız sağlığına bağlı yaşam kalitesi arasındaki ilişkinin belirlenmesi amaçlanmıştır. 
Kapsam: Dental anksiyete, diş hekimliği uygulamalarında gelişen, bireyde bazen ciddi stres kaynağı oluşturan bir tepkidir. Ağız sağlığıyla ilişkili yaşam kalitesi ise sosyal, fiziksel, psikolojik, ve orofasiyal bölgede oluşan sorunların kişinin iyilik halini nasıl etkilediğini ortaya koyan bir kavramdır.  Dental anksiyeteye sahip bireyler, randevularını çok sık erteleyebilmektedirler. Diş hekiminden kaçınma sebebiyle diş ve ağız sağlığıyla ilgili problemleri çok ciddi boyutlara gelebilir. Bu durum bireylerin ağız sağlığıyla ilişkili yaşam kalitesini de olumsuz yönde etkileyebilmektedir. Hastalarda dental ansiyete ile ağız sağlığına bağlı yaşam kalitesi arasındaki ilişkisinin araştırıldığı çalışmada, Temmuz-Aralık 2019 tarihleri arasında, Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Ağız, Diş ve Çene Sağlığı Eğitim, Uygulama ve Araştırma Merkezinde Endodonti Anabilim Dalı Tedavi Kliniği ve Prototetik Anabilim Dalı Tedavi Klinikleri bekleme salonunda diş tedavisi amacıyla gelen 258 hastaya ulaşılmıştır.  
Yöntem: Tanımlayıcı nitelikte, nicel araştırma yaklaşımı kullanılan çalışmada katılımcılardan; demografik soru formu ile birlikte "dental anksiyete (M-DAS) ve yaşam kalitesi (OHIP-14) ölçeği kullanılarak veriler elde edilmiştir. Verilerin analizi için Kolmogorov–Smirnovve ve Shapiro–Wilk testleri ile normallik analizi yapılmıştır. Daha sonra güvenirlik testi, t–testi, One– Way ANOVA Testi, LSD çoklu karşılaştırma testi ve Pearson Korelasyon Analiz testi kullanılmıştır.
Bulgular: Çalışmaya katılan hastaların  %51,9'u (n=134) erkek,  %48,1'i ise (n=124) kadınlardan oluşmaktadır. Hastaların M-DAS'ten aldıkları puan ortalaması 11,68 ± 4,41; OHIP-14'in puan ortalaması 16,72±10,89 olarak tespit edilmiştir.  OHIP-14 sonucu alınan skorların yüksek olması, yaşam kalitesinin olumsuz etkilendiğini göstermektedir. 1,58±0,96 en yüksek puan ortalamasıyla yaşam kalitesinde en fazla etkilenen alanın fiziksel ağrı; 1,01±1,01en düşük puan ortalamasıyla yaşam kalitesinde en az etkilenen alanın ise handikap olduğu belirlenmiştir. Toplam M-DAS ile toplam OHIP-14 skorları arasında negatif güçlü korelasyon olduğu belirlenmiştir. Hastalar OHIP-14 sorularında en sık fizyolojik kısıtlılık yönünde problem yaşadıklarını belirtmiştir. 
Sonuç: Dental anksiyete düzeyi yüksek olan bireylerin ağız sağlığı ile ilişkili yaşam kalitesi düşmektedir. Ağız sağlığı ile ilişkili yaşam kalitesinin yükseltilmesi için, düzenli yapılan diş hekimi kontrollerinde dental anksiyete düzeyinin ölçülerek azaltılması için önlemlerin alınması ve ağız sağlığının iyileştirilmesi gereklidir
Anahtar Sözcükler: Ağız sağlığı ile ilgili yaşam kalitesi, Ağız sağlığı etki profili, Dental Anksiyete, Endodonti ve Prododonti, OHIP-14, M-DAS,

Abstract:
Objective: In this study, it was aimed to determine the relationship between dental anxiety and oral health-related quality of life of patients who applied to Center of Oral, Dental and Jaw Health Education, Practıce and Research in Eskisehir Osmangazi Unıversity Endodontics and Prosthodontics clinic.
Content: Dental anxiety is a reaction that sometimes creates serious stress for the individual that develops in dental practice. Oral health-related quality of life is a concept that reveals how problems occurring in the social, physical, psychological, and orofacial areas affect the well-being of the person. Individuals with dental anxiety can frequently postpone their appointments. Due to avoiding dentists, problems related to dental and oral health can be very serious. This situation can negatively affect the oral health-related quality of life of individuals. In the study investigating the relationship between dental anxiety and oral health-related quality of life in patients, between July and December 2019, We reached 258 patients who came to the Endodontics and Prosthodontics clinic of Center of Oral, Dental And Jaw Health Educatıon, Practice and Research in Eskisehir Osmangazi Unıversity
Method: In a descriptive study, a quantitative research approach was used. Data were obtained by using the "dental anxiety (M-DAS) and quality of life (OHIP-14) scale together with the demographic questionnaire. Normality analysis was performed with Kolmogorov – Smirnovve, and Shapiro – Wilk tests for data analysis. After that, the reliability test, t-test, One – Way ANOVA Test, LSD multiple comparison tests, and Pearson Correlation Analysis tests were used.
Results: 51.9% (n = 134) of the patients participating in the study were male and 48.1% (n = 124) were women. The mean score the patients got from M-DAS was 11.68 ± 4.41; The average score of OHIP-14 was determined as 16.72 ± 10.89.The high scores obtained as a result of OHIP-14 indicate that the quality of life is negatively affected. The highest average score in quality of life of the affected area was physical pain 1.58 ± 0.96; And the lowest average score was handicap 1.01 ± 1.01. It was determined that there is a strong negative correlation between total M-DAS and total OHIP-14 scores. The patients stated that they most frequently experienced problems in terms of physiological limitation in OHIP-14 questions. 
Conclusion: The quality of life associated with oral health decreases for individuals with high levels of dental anxiety. In order to increase the quality of life-related to oral health, it is necessary to reduce the level of anxiety about the teeth and improve oral health at regular dental visits.
Keywords: Dental Anxiety, Endodontics and Prosthodontics, Oral health-related quality of life, Oral health effect profile, OHIP-14, M-DAS,