Türkçe dersinde ağ araştırması'na dayalı öğretim: Bir eylem araştırması
Webquest-based teaching in Turkish lesson: An action research
Yazar: HACER ULU
Danışman: DOÇ. DR. MUSTAFA ULUSOY
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / İlköğretim Ana Bilim Dalı / Sınıf Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Elektronik öğrenme = Electronic learning ; Eylem araştırması = Action research ; Okuma-anlama becerisi = Reading-comprehending skill ; Teknoloji kullanımı = Technology utilization ; Türkçe = Turkish ; Türkçe dersi = Turkish lesson ; Türkçe eğitimi = Turkish education ; Web tabanlı eğitim = Web based education ; Web tabanlı uygulamalar = Web based applications ; Öğretim yöntemleri = Teaching methods

Özet:
Türkçe dersinde Ağ Araştırması'na dayalı öğretimin okuduğunu anlama becerisine, okuma stratejileri üstbilişsel farkındalık ile bilgi düzeylerine etkisini ve öğrenme ürünlerinin değerlendirme ölçütlerine uygunluğunu belirlemek amacıyla yapılan bu araştırma eylem araştırması deseninde tasarlanmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu, 2015-2016 eğitim-öğretim yılının ikinci döneminde Afyonkarahisar'a bağlı bir ilçe ilkokulundaki 24 dördüncü sınıf öğrencisi oluşturmaktadır. 55 ders saati süren araştırmada öğrenciler grup, eşli ve bireysel olmak üzere üç Ağ Araştırması'na dayalı öğretim uygulamasına katılmıştır. Araştırmada kişisel bilgi formu, okuduğunu anlama testi, okuma stratejileri üstbilişsel farkındalık envanteri, Ağ Araştırması ürünlerini değerlendirme rubriği, bilgi düzeyi testleri, öğretim sürecini değerlendirmek amacıyla ders kayıt videoları, öğrencilerin ve öğretmenlerin görüşlerini belirlemek amacıyla yarı yapılandırılmış görüşme formları ile öğrenci günlükleri kullanılmıştır. Okuduğunu anlama testi, okuma stratejileri üstbilişsel farkındalık envanteri ve bilgi düzeyi testleri çalışmada öntest ve sontest olarak uygulanırken Ağ Araştırması öğrenme ürünleri ilişkili olduğu uygulamanın sonunda ayrı ayrı değerlendirilmiştir. Araştırmada nicel verilerin analizi IBM SPSS 16.0 paket programı yardımıyla çözümlenmiştir. Nicel verilerin analizinde betimsel istatistiklere yer verilmiş ve ilişkili örneklemler için t testi kullanılmıştır. Nitel veriler ise betimsel analiz yapılarak çözümlenmiştir. Araştırmanın nicel verilerinden elde edilen bulgulara göre öğrencilerin okuduğunu anlama, bilgi düzeyi ve okuma stratejileri üstbilişsel farkındalıkları problem çözme stratejisi ve okuma stratejilerini destekleme düzeylerinde önteste göre sontest puanlarında anlamlı artışın olduğu tespit edilmiştir. Genel okuma stratejisi düzeyinde ise öntest-sontest ortalama puanları arasında anlamlı bir farklılık olmadığı fakat sontest ortalama puanlarında artış olduğu bulgusuna ulaşılmıştır. İkinci ve üçüncü uygulama sonunda hazırlanan öğrenme ürünlerinin birinci uygulamadakilere göre sunum ve planlama, organizasyon, bilimsel doğruluk, imla, kaynaklar, içerik geçerliği ve özgünlük açısından daha yüksek ortalamaya sahip olduğu tespit edilmiştir. Süreç boyunca öğrencilerin e-okuma-anlama stratejilerine başvurdukları fakat her zaman kullanmadıkları gözlenmiştir. E-okuma-anlama stratejilerini kullanan öğrencilerin uygulamalarda daha başarılı oldukları ve zamanı verimli kullandıkları gözlenmiştir. Araştırmanın nitel verilerinin analizinde ise öğrenciler okuma amacı belirleme, göz gezdirme, farklı renkle yazılmış yazılara dikkat etme, özetleme, not alma, tekrar okuma, tablo, resim ve şekillerden yararlanma gibi e-okuma-anlama stratejilerini kullandıklarını belirtirlerken kitaptan ve ekran okuma arasındaki farklara yönelik sayfalara erişim, bilgiye ulaşma, ilgili diğer sayfalara yönlendirme, konu dışında içeriğin (reklam, haber vb.) olması, yazı tipi, okumanın doğrusal olup-olmaması, çok katmanlılık ve göz sağlığı açısından farklılık olduğunu ifade etmiştir. Öğretim aracında takip edilen adımlara ilişkin olarak rehberlik sağlama, öğrenmeyi kolaylaştırma ve zamanı verimli kullanmaya olumlu katkısı olduğu yönünde görüş belirtmişlerdir. Ağ Araştırması'na dayalı öğretimin materyal kullanımı, etkinlik yapma, bilgiye ulaşma ve öğretmen-öğrenci rolleri açısından farklı ders işleme sürecinin olduğunu belirtirlerken bilgisayarla ilgili klavye, araç çubuğu, fare, Microsoft Word ve PowerPoint programını kullanmaya dönük beceriler edindiklerini ifade etmişlerdir. Ayrıca öğrencilerin sitelere ulaşma, uygulama yapma ve iş birliği konusunda bazı güçlükler yaşadıkları ortaya çıkmıştır fakat zamanla bu sorunları aştıkları gözlenmiştir. Ulaşılan bu bulgular günümüz araştırmacı, eğitimci ve uygulamacılara Ağ Araştırması'na dayalı öğretimin e-okuma-anlama becerilerini geliştirme noktasında teknolojinin günümüz öğrenme ortamlarında kullanılmasına ilişkin birtakım öneriler ileri sürmektedir.

Abstract:
This research conducted to determine the effect of WebQuest-based teaching on reading comprehension skill, reading strategies metacognitive awareness and knowledge level, and the 
suitability of the evaluation criteria of the learning products is planned as an action research pattern. The research's study group is consist of 24 fourth grade students in a primary school, situated in a district of Afyonkarahisar, during the second term of 2015-2016 school year. In the research proceeding for 55 course hours the students attend three exercises WebQuest-based teaching as a group, paired and individual. Personal information form, reading comprehension test, reading strategies metacognitive awareness inventory, WebQuest products evaluation rubric, knowledge level tests, course videos for evaluating education process, semi-structured interview forms and students' diaries for specifying teachers' and students' opinions are used during the research. While reading comprehension test, reading strategies metacognitive awareness inventory and knowledge level tests are used as pretest and posttest in the research, WebQuest learning products are evaluated separately at the end of practises with which they are correlated. During the research the analysis of quantitive data is resolved via IBM SPSS 16.0 package program. Descriptive statistics rank in the analysis of quantitive data and t test is used for relevant samples. Qualitative data is resolved making descriptive analysis. According to findings acquired from research's quantitive data, it is confirmed that there is a significant rise in student's posttest grades in regard top pretest grades of their reading comprehension, knowledge level and reading strategies metacognitive awareness problem solving strategy and supporting levels of reading strategies. Besides, it is reached that there isn't a significant difference but there is a rise between pretest and posttest grades of the level of generic reading strategy. It is determined that learning products prepared at the end of second and third practises have a higher average in terms of presentation and planning, organization, scientific accuracy, spelling, resources, content validity and authenticity than the ones in the first practise. During the process it is observed that the students make use of e-reading-comprehension strategies but they dont't always use them. It has been observed that students using e-reading comprehension strategies are more successful in practice and use time efficiently. In the analysis of research's qualitative data, while the students indicate that they use e-reading-comprehension strategies such as determining reading aim, a cursory glance, watching the writings written by different colors, summarisation, note taking, revising using tables, pictures and figures; they state that there are differences in terms of access to pages, reaching to the information, routing to other relevant pages, existence of irrelevant content (advertisement, news etc.), type font, existence linear or non-linear reading, being multimodal and eye health between reading from a book and a screen. They opined that followed steps in teaching aids make positive contributions to provide counselling, facilitate learning and use time effectively. They state that while the WebQuest-based teaching has a different teaching process in terms of material usage, activity making, reaching to information and roles of teacher and student; they express they obtain skills in using keyboard, toolbar, mouse, Microsoft Word and PowerPoint regarding computers. In addition, it comes out that the students have some difficulties in reaching sites, performing applications and collaboration but they are observed to overcome these problems. Those findings introduce a number of suggestions to today's researchers, educators and pragmatics with regard to WebQuest-based teaching should be used for improving                                                         e-reading-comprehension skill in current learning environments.