İletişime yönelik kent mobilyalarının kentsel açık alanlardaki etki değerlendirmesi
Evaluation the effect of the communicational urban furnitures on urban open areas
Yazar: ELİF FETTAH
Danışman: PROF. DR. MEHMET OCAKÇI
İstanbul Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kentsel Tasarım Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2005
Konu: Şehircilik ve Bölge Planlama = Urban and Regional Planning

Özet:
İletişime yönelik kent mobilyaları, genel olarak yönlendirme, bilgilendirme ve dolayısıyla kentsel mekanlardaki eğitim işlevlerine hizmet veren donatılar olarak, tarihi mekanlarda dikkatle ele alınması gereken öğelerdir. Bilgilendirme ve yönlendirme elemanları, eğitici işlevleriyle sürekli kullanıcıların alansal aidiyetlerinin geliştirilmesine yardımcı olurken; geçici kullanıcıların alana ilişkin bilgilenme ve yönlenme gereksinimlerini karşılayarak, yabancı bir mekan içerisinde rahat ve güvenli bir şekilde hareket etmelerine olanak sağlamaktadır. Tez çalışmasının amacı, iletişim donatılarının tasarımı ve mekansal organizasyonuna yönelik çözümlemelere yardımcı olması ve kentsel açık alanların kalitesinin yükseltilerek, kullanımının arttırılması olarak belirlenmiş, bu amaç doğrultusunda iletişime yönelik kent mobilyalarının kullanımına ilişkin sorunlar ve potansiyellerin ortaya konulması hedeflenmiştir. Tez çalışmasının başında iletişim ile ilgili kent mobilyalarının kullanıcı memnuniyet düzeyini, ve mekansal aidiyet duygularım etkilediğine ilişkin üç adet hipotez belirlenmiş; belirlenen hipotezlerin test edilmesi amacıyla, araştırma yöntemi kurgulanarak, çalışmanın kapsam ve sınırları çizilmiştir. Tez çalışması kapsamında iletişime yönelik kent mobilyası kavramı ele alınmış; bu donatıların tasarım ve mekansal organizasyon ölçütleri ortaya konularak kullanıcıların bilgilendirme ve yönlendirme tabelalarına ilişkin algılama standartları incelenmiş, tarihi koruma alanlarında kullanımları dünyadan ve İstanbul'dan verilen örnekler kapsamında incelenmiştir. Çalışmanın üçüncü bölümünde, çalışma alam olarak kentsel kimlik özellikleriyle, iletişim donatılarının kullanımına ilişkin birçok potansiyeli içerisinde barındırması nedeniyle Tarihi Yanmada içerisindeki başlıca ulaşım akslarından birisi olan Fevzipaşa Caddesi seçilmiş; seçilen alan çalışma kapsamında kentsel kimlik öğeleri bakımından incelenerek iletişime yönelik kent mobilyası kullanımına ilişkin potansiyelleri ortaya konulmuş; iletişime yönelik kent mobilyalarının kullanımına ve kullanıcı memnuniyet düzeyine ilişkin fiziksel ve sosyal analizler ile değerlendirmeler yapılmıştır. Araştırmanın sonuç bölümünde ise hipotezlerin doğrulukları kanıtlanarak; iletişim ile ilgili kent mobilyalarının kentsel mekandaki organizasyon ve tasarım değerlerinin kullanıcı memnuniyetini; ve bu öğelerin kullanımının kentsel mekanlardaki aidiyet duygusunu etkilemekte olduğu ortaya koyulmaktadır. Çalışmada ayrıca iletişime yönelik kent mobilyalarının tarihi kent mekanlarındaki kullanımının kent kimliği açısından önemi belirtilmiştir. Tez çalışması sonucunda iletişime yönelik kent mobilyalarının kent mekanı içerisinde bütüncül bir planlama yaklaşımıyla ortaya konulması gerektiği; kullanıcıların alandaki bilgilenmeye yönelik ihtiyaçlarını karşılarken, tasarım ve organizasyonunda kendi aralarında ve çevreleriyle uyumunun sağlanması gerektiği ortaya konulmuştur.

Abstract:
Communicational urban furnitures are the elements which should be examined carefully in historical places generally as being orientative, informative and servicing educational functions in urban areas. Whan information and orientation elements, helps the permanent users to develop their space belonging with educational functions; receive the temporary users' informational and orientational requirements, and provides them comfortably and confidencely movement in a foreign place. The objective of the thesis is designated as designing communicational functions and helping in analysis of spatial organization, promoting the quality and usage of urban open spaces, thus it is aimed to expose the problems and potentials about communicational urban furnitures. At the beginning of the thesis study three hypotheses are exposed for the effect of the communicational urban furniture on the pleasure level of users and their space belonging, then research method is determined for testing of these hypotheses. Also draw the contents and the limits of the study in the first section In the extent of the study, the concept of "communicational urban furniture" was discussed and, as the design and spatial organization criterias of functions putting forwarded, the users' perception standards on informational for orientational elements, then examined within the examples in historical conservation areas in Istanbul and around the world. Fevzipaşa Street on Historical Peninsula is chosen as the case study area which has urban identity characteristics and potentials about the usage of communicational functions. Fevzipaşa Street is examined for its urban identity elements and evaluations are developed about the usage of communicational urban furnitures, physical and social anaysis are made about users pleasure level in the case study area. At the end of the research, the straightnesses of the hyphothesis are confirmed, it is exposed that the organization communicational urban furnitures and design values, effects users pleasure, moreover the usage of these elements effects the feeling about state of belonging in urban spaces. The importance of communicational urban furnitures being used in historical urban areas about urban identity, is also stated in the study. At the final of the study, exposed that the communicational urban furnitures' must be deal with a total planning approach in an urban space. While receiving the users' informational requirements, these elements must be provided a harmony between themselves also urban environment