Kronik ayak bileği instabilitesinin duyu parametreleri ve denge performanslarına etkisinin incelenmesi
Investigation of the impact of chronic ankle instability on sensory parameters and balance performances
Yazar: DAMLA YAYAN
Danışman: PROF. DR. NİLGÜN BEK
LOKMAN HEKİM ÜNİVERSİTESİ / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Fizyoterapi ve Rehabilitasyon = Physiotherapy and Rehabilitation

Özet:
Bu çalışmanın amacı, kronik ayak bileği instabilitesinin (KAİ) hafif dokunma-basınç duyusuna, proprioseptif duyuya, statik dengeye, dinamik dengeye ve ayak-ayak bileği fonksiyonuna etkisini incelemektir. Cumberland Ankle Instability Tool (CAIT) skoru 24 puan ve altı olan, son 6 ay içinde en az bir ayak bileği burkulması yaşamış ve son bir yıl içinde birden fazla boşalma hissi yaşamış 20 kişi, KAİ grubuna; CAIT skoru 24'ten yüksek olan ve son bir yılda ayak bileği burkulması öyküsü olmayan 20 kişi, kontrol grubuna dahil edilmiştir. Çalışmaya 18-40 yaş arasındaki bireyler alınmış olup, gruplar cinsiyet, yaş, beden kitle indeksi ve dominant alt ekstremite açısından benzerdir. Her iki grupta da 14 kişinin dominant tarafı instabil iken, 6 kişinin nondominant tarafı instabildir. CAIT skoru, KAİ grubunda 13.5 iken, kontrol grubunda 29 çıkmıştır. Ayak bileği eklem hareket açıklığı için yapılan gonyometrik ölçümlerde gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmamıştır (p>0,05). Kas kuvveti ölçümleri için, dijital dinamometre kullanılmıştır. KAİ grubu ile kontrol grubu arasında ayak bileği dorsifleksiyon, plantar fleksiyon, inversiyon, eversiyon kas kuvvetleri ve ayağın intrinsik kas kuvvetleri karşılaştırıldığında istatistiksel olarak anlamlı farklar görülmüştür (p<0,05). Semmes Weinstein Monofilament Testi ile belirlenen ayak tabanı hafif dokunma-basınç duyusu eşik değerleri, her iki grubun da normal duyusu olduğunu göstermiştir. Proprioseptif duyu, The Ankle Inversion Discrimination Apparatus for Landing ile değerlendirilmiş ve iki grup arasında istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmamıştır (p>0,05). Statik denge, Balance Error Scoring System (BESS) ile değerlendirilmiş ve KAİ grubunun sert zemindeki ve yumuşak zemindeki total BESS puanları, kontrol grubunun puanlarından istatistiksel olarak anlamlı derece fazla bulunmuştur (p<0,05). Sert zeminde tek ayak üzerinde ve tandem pozisyonunda yapılan testlerin puanları gruplar arası karşılaştırıldığında da istatistiksel olarak anlamlı farklar bulunmuştur (p<0,05). Dinamik dengeyi değerlendirmek için kullanılan Y Denge Testi sonuçları karşılaştırıldığında gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmamıştır (p>0,05). Ayak-ayak bileği fonksiyonu, Foot and Ankle Ability Measure-Turkish (FAAM-T) ile değerlendirilmiş, KAİ grubunun FAAM-T günlük yaşam aktiviteleri skalasının ve spor alt skalasının puanlarının, kontrol grubunun puanlarından istatistiksel olarak daha az olduğu görülmüştür (p<0,05). Çalışma, KAİ kişilerde kas kuvveti, statik denge ve ayak-ayak bileği fonksiyonunda kayıplar olduğunu ortaya koymaktadır, ancak KAİ grubu ile kontrol grubu arasında duyu ve denge performansı açısından istatistiksel olarak anlamlı farklar bulunmamaktadır. Bu nedenle, rehabilitasyon planlanırken kişilerin duyu parametreleri ve denge performansı dikkate alınmalıdır.

Abstract:
The purpose of this study is to examine the effects of chronic ankle instability (CAI) on light touch-pressure sensation, proprioceptive sensation, static balance, dynamic balance, and foot-ankle function. Twenty individuals with a Cumberland Ankle Instability Tool (CAIT) score of 24 points or lower, who experienced at least one ankle sprain in the past 6 months and multiple giving-way sensations in the past year, were included in the CAI group while 20 individuals with a CAIT score higher than 24 and no history of ankle sprains in the past year were included in the control group. Individuals aged 18-40 were recruited for the study, and the groups were similar in terms of gender, age, body mass index, and dominant lower extremity. In both groups, 14 individuals had instability on their dominant side, while 6 individuals had instability on their non-dominant side. The CAIT score was 13.5 in the CAI group and 29 in the control group. There was no statistically significant difference between the groups in goniometric measurements of ankle joint range of motion (p>0.05). A digital dynamometer was used for muscle strength measurements. Statistically significant differences were found between the CAI group and the control group in ankle dorsiflexion, plantar flexion, inversion, eversion muscle strengths, and intrinsic muscle strengths of the foot (p<0.05). Threshold values for light touch-pressure sensation on the plantar surface of the foot, determined by the Semmes Weinstein Monofilament Test, indicated normal sensation in both groups. Proprioceptive sensation was evaluated using The Ankle Inversion Discrimination Apparatus for Landing, and there was no statistically significant difference between the two groups (p>0.05). Static balance was assessed using the Balance Error Scoring System (BESS), and the CAI group had statistically significantly higher total BESS scores on firm and foam surfaces compared to the control group (p<0.05). Statistically significant differences were also found between the groups in single-leg and tandem position tests on firm surfaces (p<0.05). There was no statistically significant difference between the groups in the results of the Y Balance Test, used to assess dynamic balance (p>0.05). Foot-ankle function was evaluated using the Foot and Ankle Ability Measure-Turkish (FAAM-T), and it was observed that the CAI group had statistically significantly lower scores on the daily living activities and sports subscales of FAAM-T compared to the control group (p<0.05). The study demonstrates losses in muscle strength, static balance, and foot-ankle function in individuals with CAI, but there are no statistically significant differences between the CAI group and the control group in terms of sensory and balance performance. Therefore, sensory parameters and balance performance should be taken into account when planning rehabilitation.