Sıçanlarda 4-vinilsikloheksen diepoksid ile oluşturulan prematür ovaryan yetmezlik modelinde kurkuminin koruyucu etkisi
Protective effect of curcumin in premature ovarian failure model induced by 4-vinylcyclohexene diepoxide in rats
Yazar: ALİ SERDAR KARATAŞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ METE KEÇECİ
Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Histoloji ve Embriyoloji Ana Bilim Dalı / Histoloji ve Embriyoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Histoloji ve Embriyoloji = Histology and Embryology
Dizin: Apoptozis = Apoptosis ; Curcuma longa L. = Curcuma longa L. ; Oksidatif stres = Oxidative stress ; Overyan folikül = Ovarian follicle

Özet:
4-vinilsikloheksen diepoksid endüstriyel alanda (böcek ilaçları, kauçuk ve plastik sanayisinde) kullanılan bir çevresel kirleticidir. VCD aynı zamanda Uluslararası Kanser Araştırma Ajansı (IARC) sınıflamasına göre kanserojenler arasında sınıflandırılan 4-vinilsikloheksenin (VCH) metabolitidir. VCD sıçanlarda ve farelerde primordial ve primer foliküllerde apoptozu indükleyerek menstrual siklus değişikliklerine, hormonal değişikliklere yol açarak kısa dönemde primordial ve primer folikülleri atreziye götürürken bir zaman sonra mevcut folikül havuzunun tüketerek primer ovaryan yetmezlik (POY) tablosuna yol açar. Araştırmamızda VCD'nin ovotoksik etkisi göz önüne alınarak POY modeli oluşturulması ve POY oluşumunu engellemek için kurkumin kullanarak folikül havuzu ve üreme fonksiyonlarında koruyuculuğu bakımından incelemeyi amaçladık. Çalışmamızda 28 günlük 40 adet Wistar-Albino cinsi dişi sıçanlar alınarak 4 gruba ayrılmıştır. Sıçanlar 15 gün boyunca; kontrol grubuna günde bir kez gavaj yoluyla 1 ml zeytin yağı (kurkumin çözücüsü) ve intraperitoneal(İP) yolla 1ml zeytin yağı (VCD çözücüsü) verilmiştir.  Kurkumin grubuna günde bir kez kurkumin zeytin yağında çözdürülerek gavaj yoluyla 200 mg/kg kurkumin 15 gün boyunca günde bir kez İP yolla 1ml zeytinyağı verilmiştir. VCD grubuna günde bir kez zeytin yağında çözünmüş 160 mg/kg İP yolla VCD ve gavaj yoluyla günde bir kez 1 ml zeytin yağı verilmiştir. VCD+kurkumin grubuna günde bir kez zeytinyağında çözünmüş 160 mg/kg VCD İP yolla ve zeytin yağında çözdürülen 200 mg/kg kurkumin günde bir kez gavaj yoluyla verilmiştir. Deney sonunda deneklere İP yoldan 90 mg/kg ketamin (Ketalat-Eczacıbaşı/Türkiye), 10 mg/kg xylazine (Rompun-Bayer/Türkiye) ile anestezi işlemi yapıldıktan sonra hayvanların organları (ovaryumlar, karaciğer, böbrekler) çıkarılarak tartıldı ve abdominal aorttan da kan örnekleri alınarak serumlarından antimülleryen hormon (AMH), folikül uyarıcı hormon (FSH), luteinizan hormon (LH) ve Estradiol (E2)) düzeylerine biyokimyasal analizler yapılırken aynı zamanda sağ ovaryumları biyokimyasal analizler (Malondialdehit (MDA), Glutatyon Peroksidaz (GPx) ve Katalaz (CAT)) ile sol ovaryumlar ise, rutin histokimyasal analizler (Hematoksilen-Eozin (H-E), Masson'un üçlü boyaması ve Periyodik Asit Schiff (PAS)) ve immünohistokimyasal (Bax, kaspaz-3, Tümör nekroz faktörü alfa (TNF-α)) ve uterus dokularından da H+E boyaması ile TNFα immunohistokimyasal boyanarak h-skorları yapılmıştır.
Yapılan analizler sonucunda VCD ovaryumlarda direkt toksik etki ederek özellikle primordial ve tek katlı primer foliküllerde daha belirgin olmak üzere yer yer büyük foliküllerde oksidatif stres meydana gelerek foliküllerde apoptotik değişikliler oluşturarak POY tablosuna neden olur. Buna karşı kurkumin ovaryumlarda ve uteruslarda meydana gelen hasarı antiinflamatuar, antiapoptotik ve antioksidan özellikleriyle hasarı düzelterek POY tablosuna karşı koruyucu etkiye sahip olduğu gözlemlenmiştir.

Abstract:
4-vinylcyclohexene diepoxide is an environmental pollutant used in the industrial field (pesticides, rubber and plastic industry). VCD is also a metabolite of 4-vinylcyclohexene (VCH), which is classified as a carcinogen according to the International Agency for Research on Cancer (IARC) classification. VCD induces apoptosis in primordial and primary follicles in rats and mice, causing menstrual cycle changes and hormonal changes, leading to atresia of primordial and primary follicles in the short term, and after a while it depletes the existing follicle pool and leads to primary ovarian failure (POY). In our study, we aimed to establish a POY model considering the ovotoxic effect of VCD and to examine the protection of follicle pool and reproductive functions by using curcumin to prevent POY formation. In our study, 40 28-day-old Wistar-Albino female rats were taken and divided into 4 groups. Rats were given 1 ml olive oil (curcumin solvent) by gavage and 1 ml olive oil (VCD solvent) by intraperitoneal (IP) route once a day to the control group for 15 days. Curcumin group received 200 mg/kg curcumin dissolved in olive oil and 1 ml olive oil once a day by IP route for 15 days. VCD group received 160 mg/kg VCD dissolved in olive oil once a day by IP route and 1 ml olive oil once a day by gavage. In the VCD+curcumin group, 160 mg/kg VCD dissolved in olive oil was given by IP route once a day and 200 mg/kg curcumin dissolved in olive oil was given by gavage once a day. At the end of the experiment, the animals were anaesthetised with 90 mg/kg ketamine (Ketalat-Eczacıbaşı/Turkey) and 10 mg/kg xylazine (Rompun-Bayer/Turkey) via IP route and the organs of the animals (ovaries, liver, kidneys) were removed and weighed and blood samples were taken from the abdominal aorta and antimullerian hormone (AMH), follicle stimulating hormone (FSH) were determined from the sera, luteinising hormone (LH) and Estradiol (E2)) levels, while the right ovaries were subjected to biochemical analyses (Malondialdehyde (MDA), Glutathione Peroxidase (GPx) and Catalase (CAT)) and the left ovaries were subjected to routine histochemical analyses (Hematoxylin-Eosin (H-E)), Masson's triple staining and Periodic Acid Schiff (PAS)) and immunohistochemical (Bax, caspase-3, Tumour necrosis factor alpha (TNF-α)) and TNF-α immunohistochemical staining with H+E staining and h-scores were performed in uterine tissues.
As a result of the analyses, VCD has a direct toxic effect on ovaries and causes POY by causing oxidative stress in large follicles, especially in primordial and single layer primary follicles, and by causing apoptotic changes in follicles. Against this, curcumin was observed to have a protective effect against POY by correcting the damage in ovaries and uteruses with its anti-inflammatory, antiapoptotic and antioxidant properties.