KOAH'lı hastalarda atak ve stabil dönemi belirlemede yaşam kalitesi anketleri ile inflamatuvar parametrelerin rolünün değerlendirilmesi
The role of inflammatory biomarkers and health related quality of life questionnaires on diagnosis of exacerbation and stable COPD
Yazar: BALAM ER DEDEKARGINOĞLU
Danışman: PROF. DR. GAYE ULUBAY
Başkent Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Göğüs Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2014
Konu: Göğüs Hastalıkları = Chest Diseases
Dizin: Akciğer hastalıkları-obstrüktif = Lung diseases-obstructive ; Anketler = Questionnaires ; Belirti ve semptomlar = Signs and symptoms ; Yaşam kalitesi = Quality of life ; Ölçekler = Scales ; İnflamasyon = Inflammation

Özet:
Kronik obstrüktif akciğer hastalığı kronik morbidite ve mortalitenin başlıca nedenlerinden biri olan önlenebilir, tedavi edilebilir bir hastalıktır. KOAH'ın doğal seyri, tekrarlayıcı semptomlar ve ataklar ile karakterizedir. Atak tanısı hastaların kliniği ve verdikleri subjektif anamnez bulgularıyla konulmaktadır. Tanı için objektif ve kesin bir belirteç olmamakla birlikte, fizik muayene bulguları ve inflamasyon belirteçlerindeki artış klinik uygulamada çoğu zaman yol gösterici olmaktadır. Çalışmamızda atakların yaşam kalitesine olan etkilerini göz önünde bulundurarak CAT'in atak tanısında ve atak sürecinde kullanılabilirliğini göstermeyi hedefledik. 
Bu çalışmada, atak döneminde hastaneye başvuran KOAH hastalarının CAT skorları ve inflamasyon belirteçleri, stabil dönemlerindeki CAT skorları ve inflamasyon belirteçleri ile karşılaştırıldı. Böylece, KOAH'lı hastaların CAT skorlarının atak ve stabil dönem ayrımında kullanılıp kullanılamayacağı değerlendirilmeye çalışıldı. Ayrıca, hastaların atak ve stabil dönemdeki CAT skorunda olabilecek değişikliğin MPV, İl-6, CRP ve genel sağlık anketi SF-36 ile olan korelasyonu incelendi. 
Çalışmaya, atak döneminde hastanemize başvuran 13'ü kadın, 40'ı erkek toplam 53 KOAH'lı hasta dahil edildi. Hastaların yaş ortalaması 68,6±1,1 yıl olarak bulundu. Hastaların atak sonrası stabil dönemdeki CAT skorları atak dönemi CAT skorlarına göre daha düşüktü (ort.CAT atak:23,2±1,7 ve ort.CAT stabil: 15,0±1,0 p<0,01). Aynı şekilde SF-36 fiziksel sağlık skorlarında da atak sonrası stabil dönemde, atak dönemine göre iyileşme olduğu görüldü (p<0,05). Atak dönemi CAT skorları, yine atak döneminde ölçülen ve sistemik inflamasyonun objektif göstergeleri olan IL-6 (rho=0,45 p= 0,01), CRP (rho= 0,45 p= 0,01 ) ve lökosit (rho= 0,30 p= 0,03) ile ilişkili bulundu. Ancak CAT skorları ile MPV değerleri arasında korelasyon yoktu. Atak sonrası stabil dönem CAT skorları ile son 1 yılda atak nedeniyle yapılan hastane başvurusu sayısı arasında da korelasyon saptandı (rho= 0,41 p= 0,02). Çalışmamızın sonucunda CAT skorlarının CRP ve IL-6 gibi inflamatuvar belirteçlerle olan korelasyonuna dayanarak atak tanısında yol gösterici olduğunu öne sürebiliriz. İnflamatuvar cevapla seyreden komorbiditelerin varlığı nedeniyle biyobelirteçler ile değerlendirmenin zor olduğu hastalarda atak tanısını destekleyen bir parametre olabileceğini düşünmekteyiz. Ayrıca çalışmamız sonucunda, CAT'in atak sürecinin takibinde noninvaziv ve maliyetsiz bir tetkik olarak kullanılabileceği görüşüne vardık.

Abstract:
COPD is a preventable and treatable illness that is one of the most common causes of chronic morbidity and mortality. Natural course of COPD is characterized with repetitive symptoms and exacerbations. Exacerbation diagnosis is made according to  patients'  anamneses and subjective symptoms. As well as there is not any objective and definite parameters for diagnosis, new physical examination findings  and inflammatory biomarkers can mostly be a guide at clinical practice. By taking  the effects of exacerbations on life quality, in this study, we aimed to show usefullness of CAT at exacerbation diagnosis and  during exacerbation period. 
CAT scores and inflammatory biomarkers of  COPD patients who applied to the hospital at the time of exacerbation,  were compared with CAT scores and inflammatory biomarkers at stable period of the patients in this study. Thereby it was aimed to evaluate whether CAT scores of COPD patients can be usefull in distinguishing exacerbation and stable period or not.  Also correlation of the change in CAT score of the patients between exacerbation and stable periods with MPV, İl-6, CRP and general health survey SF-36 was examined. 
13 women and 40 men as total 53 COPD patients who applied to our hospital on exacerbation  were included in the study. Average age of the patients were 68,6±1,1 years. CAT scores of the patients at stable period after exacerbation was lower than CAT scores of exacerbation period. (mean CAT exacerbation: 23,2±1,7 and meanCAT stable: 15,0±1,0 p<0,01).  Likewise it was seen that there was a progression on SF-36 physical health scores at stable period after exacerbation when compared with exacerbation (p<0,05). It was founded that CAT scores of exacerbation  correlated with il-6 (rho=0,45 p= 0,01), CRP (rho=0,45  p= 0,01 ) and leucocytes (rho=0,30  p=0,03) measured at exacerbation. But CAT scores and MPV values didn't correlate. Also, CAT scores of stable period after exacerbation and the number hospital applications done due to exacerbations in last 1 year  correlated (rho= 0,41 p=0,02). We suggest that as a result of our study, CAT can be  a usefull guide at exacerbation diagnosis with regard to its correlation between inflammatory biomarkers like CRP and il-6. We also think that, it can be a usefull guide for diagnosis of  patients especially  whom it is hard to evaluate  with rise in biomarkers due to the existence of comorbidities that already cause an inflammatory response. As a result of our study, we suggest that CAT is a non-invasive and costless tool for follow-up of exacerbation period.