10 haftalık imgeleme ve konsantrasyon çalışmalarının  
dart atışında görsel odak kontrolü üzerine etkisinin  
araştırılması
Examination of the effects of 10-week imagery and concentration training on visual focus control in dart throwing
Yazar: SAADET SEVİL ULUDAĞ
Danışman: DOÇ. DR. REMZİ FERUDUN DORAK
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Sporda Psiko-Sosyal Alanlar Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2015
Konu: Psikoloji = Psychology ; Spor = Sports

Özet:
Bu çalışmanın temel amacı; 10 haftalık imgeleme ve konsantrasyon çalışmalarının dart atışında görsel odak kontrolü üzerine etkisini araştırmaktır. İzmir ili Ege Üniversitesi'nde okuyan ve en az 4 yıllık spor geçmişi bulunan; 23.3 ±2.7 yaş ortalamasına sahip 23 erkek sporcu çalışmanın araştırma grubunu oluşturdu. Katılımcılar esas araştırma öncesinde gerçekleştirilen bir dart yarışmasındaki puanlarına göre sıralandı ve araştırma grupları başarı sıralamalarına göre homojen şekilde dağıtıldı. Katılımcılar ikisi çalışma biri kontrol olmak üzere üç gruba ayrıldı(Kontrol, n=8; İmgeleme n=8; Konsantrasyon, n=7). Çalışma grupları olan imgeleme ve konsantrasyon grupları, sırasıyla, 10 hafta boyunca içsel imgeleme ve konsantrasyon (yantra kullanarak) çalışmalarına katıldı. Bu çalışmaların görsel odak, performans ve odaklanma süresi üzerine etkisi ASL göz izleme modülü ile, durumluk kaygı düzeyi ise STAI (Sürekli/Durumluk Kaygı Envanteri) ölçeği ile araştırıldı.
Yapılan zihinsel çalışmaların kontrol ve çalışma grupları üzerinde odaklanabilme (görsel odak), durumluk kaygı ve odaklanma süresi değişkeni açısından grup içi ve gruplar arası karşılaştırıldığında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmadı (p > 0.05). Kontrol ve imgeleme gruplarında başarı (performans) değişkeni ile ilgili istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmazken (p > 0.05), konsantrasyon grubunda yapılan çalışmanın olumlu etkisi saptandı (p = 0.004). Yapılan korelasyon analizlerinde imgeleme grubunda son test odaklanma süresi ile son test odaklanma dereceleri arasında pozitif yönde anlamlı ilişki bulundu (r = 0.73; p = 0.024). Ayrıca, konsantrasyon grubunun odaklanma derecesindeki yüzde değişim ile başarıdaki yüzde değişim arasında negatif yönlü anlamlı ilişki bulundu (r = −0.82; p = 0.024). 
Sonuç olarak imgeleme çalışmalarının performansta anlamlı olmasa da iyileşme gösterdiği; yantra ile konsantrasyon çalışmalarının ise anlamlı olarak performansı arttırdığı bulundu. Ayrıca konsantrasyon grubunda odaklanma derecesi merkezden uzaklaştıkça, performansın iyileştiği; imgeleme grubunda ise odaklanma süresindeki artışın, odaklanma derecesindeki bozulmayla doğru orantılı olduğu gözlendi.

Abstract:
The main purpose of the present study was to examine the effects of 10-week imagery and concentration training on visual focus control in dart throwing. The study group consisted of 23 male athletes attending Ege University in İzmir with an age average of  23.3±2.7 years and minimum training age of 4 years.  The participants were sorted based on their pre-study dart competition scores and distributed into research groups (control, n = 8; imagery, n = 8; concentration n = 7) homogenously according to their sort order. Afterwards imagery and concentration groups undertook 10-week of internal imagery training and concentration training (using yantra), respectively. Visual focus, performance and eye fixation were examined by ASL mobile eye-tracker, while state anxiety level was determined with STAI questionnaire.
Results of the study showed that there was no statistically significant within-subject and between subject difference in visual focus, eye fixation, and state anxiety levels (p> 0.05). It was identified that no statistically significant effect on dart performance variable both in control and imagery group (p > 0.05), while 10-week practice had positive effect in concentration group (p = 0.004). Moreover, there was a statistically significant positive relationship between post-test eye fixation and post-test visual focus score in imagery group (r = 0.73; p = 0.024), and statistically significant negative relationship was found between percentage change in visual focus score and percentage change in performance in the concentration group (r = −0.82; p = 0.024). 
It can be said that while imagery training had positive effect on visual focus, concentration training with yantra statistically improved dart throwing performance, and wide range of looking provide better performance on dart throwing instead of focusing on one point on dart board (bulls eye).