Adıyaman güneyinin (Araban-Besni arası) kuyu logları ve sismik verilerle petrol jeolojisi yönünden değerlendirilmesi /
Yazar: SELAMİ İNCEDALCI
Danışman: PROF. DR. NURETTİN SONEL
Ankara Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Jeoloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 1993
Konu: Jeoloji Mühendisliği = Geological Engineering
Dizin: Adıyaman = Adıyaman ; Kuyu logları = Well logging ; Petroloji = Petrology ; Sismik veriler = Seismic data

Özet:
Bu çalışmada, Adıyaman güneyinde, doğudan Samsat, batıdan Araban-Besni ve güneyde Fırat Nehri ile sınırlandırılmış bölgenin petrol içeriği bakımından son derece ümitli olan, Mardin Grubu Karbonatları ve Karaboğaz Formasyonunun petrol jeolojisi yönünden değerlendirilmesi amaçlanmıştır. İnceleme alanımızda yüzeyleyen birimler, Sabunsuyu, Derdere, Karababa, Karaboğaz, Sayındere, Kastel, Bozova, Besni, Germav, Gercüş, Midyat ve Şelmo Formasyonlarıdır.Yörede görülen bu istiflerin büyük bir kısmı karbonat, marn-kireçtaşı,kumtaşı-şeyl ardalanmalarından oluşmaktadır. Mardin Grubu Karbonatları, Paleozoyik ve Erken Mesozoyik (Triyas-Jura) yaşlı temel üzerinde ilk taban klastiklerini simgeleyen, Apsiyen yaşlı Areban Formasyonu ile başlar.Dolomit ve Biyo- klastik kireçtaşlarından oluşan ve birbirlerinden bölgesel nitelikli paralel uyumsuzluklar ile ayrılan Sabunsuyu, Derdere ve Karababa Formasyonlarından oluşur. Mardin Grubu'ndaki devreselliğe bağlı olarak gözlenen fasiyes değişikliklerinin ve her devrede meydana gelen paralel uyumsuzlukların, kapanlanma ve örtü kaya açısından önemi büyüktür. Derdere Formasyonunun Pelajik Foraminiferli Biyomikritleri ile Karababa Formasyonunun Glokoni ve Fosfatlı Pelajik Fora miniferli -A- Üyesi ve Karaboğaz Formasyonu, ölçülen TOC değerleri ile iyi bir anakaya özelliği gösterirler. Sabunsuyu ve Derdere Formasyonlarında, dolomitleşme neticesinde %5-10 gözeneklilik kazanılmış olup, geçirgenliğin de elverişli olduğu alanlarda hazne kaya olarak iyi birer hedef teşkil ederler. Karababa -C üyesi ve Karboğaz Formasyonu çatlak siste mine bağlı olarak iyi bir hazne kaya olarak görülmektedir. İnceleme alanımızda örtü kaya olarak; Derdere Formasyonunun pelajikleri, Karababa Formasyonu A ve B üyeleri ile Karaboğaz ve Sayındere Formasyonlarının killi, pelajik kireçtaşları gö rülmektedir. ANAHTAR KELİMELER: Petrol, Petrol Türümü, Anakaya, Haznekaya, Örtükaya, Petrol Kapanı, Sedimanter devresellik.

Abstract:
In this study, It has been aimed to evaluate petroleum geology of Mardin Group Carbonates and Karaboğaz Formation which are highly prospective in the study area which is located at the south of Adıyaman and bounded by Euphrates River on the south. The formations which crop out in the study area are Sa bunsuyu, Derde re, Karababa, Karaboğaz, Sayındere, Kas tel, Bozova, Besni, Germav, Gercüş, Midyat and Şelmo. The most of these sequences con sist of carbonate, marl - limestone and sandstone alternation. Oldest unit of Mardin Group Carbonates is Apsien aged Areban Formation which is the first unit of the elastics on the Paleozoic and Early Mesozoic (Jura - Triasic) Basement. Sabunsuyu, Derdere and Karababa Formations which overlays Areban Formation, are represented by dolomites and bio-clastic limestones and se parated from each other by disconformities. Facies changes and parallel unconformities related with cycles of Mardin Group have a great importance with respect to trapping and seals. The biomicrites of Derdere Formation with and the Member -A of Karababa Formation and Karaboğaz Formation show good source rock quality as indicated by T.O.C. values. Derdere and Sabunsuyu Formations, constitute a fine tar get as a reservoir when permeability are convinient which the average porsity is around 5 %.Member - C of Karababa Formation and Karaboğaz Formation are seen as good reservoir rock becouse of their joint systems In investigation area, the pelagics of Derdere Formation, the clayey - pelagic limestones of Karaboğaz Formation and Sayın dere Formation are playing the role of cap-rock. KEY WORDS: Petroleum, Petroleum Generation, Source Rock, Rezervoir Rock, Cap Rock, Petroleum Traps, Sedimantary cycles.