Bütçe açıkları ve politika etkisizliği: Türkiye uygulaması
Budget deficits and policy ineffectiveness: The Turkish case
Yazar: ELMAS YALDIZ
Danışman: PROF. DR. UTKU UTKULU
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Genel İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Ekonomi = Economics

Özet:
Özellikle 1980'lerden sonra, bütçe açıkları ve iç borçlar ekonomik gündemin enönemli konuları arasında yer almı tır. Fakat bu de i kenlerin ekonomi üzerindekietkileri gerek iktisadi teori gerekse ampirik çalı maların ula tı ı sonuçlar açısından açıkde ildir. Çünkü bütçe açıkları ve iç borçların ekonomi üzerindeki etkisi bireylerinalgılamalarına göre de i ir. E er bireyler hükümet borcunu net servet olarakalgılıyorsa, vergi indiriminin neden oldu u bir bütçe açı ının borçlanma ile finanseedilmesi, harcanabilir geliri artırır, toplam talebi uyarır, faiz oranlarını artırır ve özelsektör yatırımlarını dı lar. Bu sonuç Keynesyen Teorinin ürünüdür. Ricardocu DenklikTeoremi (RDT) Keynesyenlerin sonuçlarına kar ı çıkmaktadır. Bu teoreme görehükümet borcu rasyonel bireyler tarafından net servet olarak algılanmamaktadır.RDT'ye göre bireyler cari bir vergi indiriminin gelecekte bir vergi yükü olarakkar ılarına çıkaca ını dü ünürler. Bu bireylere göre, iç borçlanma ile finanse edilmicari bir vergi indirimi sadece vergi tahsilâtını geciktirmektir. Böyle bir durumdabireyler Keynesyen Teori'nin önerdi inin aksi yönde hareket edeceklerdir.Bir ekonomide bu iki yakla ımdan hangisinin geçerli oldu unun bilinmesi maliyepolitikalarının sonuçları açısından önemlidir. Bu çalı manı esas amacı RDT'nin Türkiyeiçin geçerlili ini, e bütünle me tekniklerini kullanarak ara tırmaktır. Bu çalı madaRDT'nin geçerlili i 1994:1-2005:4'e kadar olan veri aralı ında, öncelikle bir tüketimfonksiyonu tahmin edilerek, daha sonra ise ikiz açık hipotezinin geçerlili ini test ederekara tırılmı tır. Çünkü kiz Açık hipotezinin reddedilmesi, RDT'nin geçerli olmasıanlamına gelmektedir.Çalı mada klasik e bütünle me yakla ımlarına ek olarak, yapısal kırılmalarıdikkate alan bütünle me ve e bütünle me testlerinin yanı sıra sınır testi ve ARDLyakla ımı gibi teknikler de kullanılmı tır. Çalı madan elde edilen genel sonuçlar,RDT'nin Türkiye için geçerli bir teorem olmadı ını göstermektedir. Buna göre bütçeaçıkları Türkiye ekonomisi üzerinde olumsuz etkileri vardır.

Abstract:
Especially after 1980s, budget deficits and domestic debt issues have been one themost important topics on economic agenda. But the effects of these variables on theeconomy are not obvious from either economic theory or results of empirical studies.Because the effects of budget deficits and domestic debt on the economy, changesaccording to the perceptions of the individuals. If the individuals perceive governmentbonds as net wealth, an increase in government debt due to the tax cuts, raisesdisposable income, stimulates aggregate demand, increase interest rates and crowds outprivate sector investments. This result is a product of the Keynesian Theory. RicardianEquivalence Theorem (RET) objects to this result of the Keynesians. According to RET,government bonds are not perceived as net wealth by rational individuals. According toRET, individuals perceive present tax cuts as future tax burden. According to theseindividuals, present tax cut financed by issuing government debt only shifts the timing oftax collection. In this case individuals take the reverse actions suggested by theKeynesian Theory.Knowing which one of these two approaches is valid in an economy is importantbecause of the implications for fiscal policies. The primary purpose of this study is toexamine the validity of RET for Turkey, by employing cointegration techniques. In thisstudy, the validity of RET is firstly tested by estimating a consumption function, becauserejecting the validity of twin deficit hypothesis indicates the validity of RET, the validityof the twin deficit hypothesis is tested by using the quarterly observations covering theperiod 1994:1 to 2005:4.As well as the classical cointegration techniques, the cointegration techniques thattake into consideration the structural breaks, bounds test and ARDL approaches areemployed in the study. The overall findings of the study indicates that RET is not a validtheorem for Turkey. According to this result, budget deficits have unfavorable effects onTurkish Economy.