Tip 1 diyabetes mellitus tanılı 0-18 yaş arası hastaların demografik özellikleri, klinik ve laboratuvar bulgularının retrospektif analizi
Retrospective analysis of demographic characteristics, clinical and laboratory findings of patients between 0-18 years diagnosed with TYPE 1 diabetes mellitus
Yazar: HATİCE BETÜL KAHRAMANTÜRK
Danışman: DOÇ. DR. ZEHRA ESRA ÖNAL
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Haydarpaşa Numune Eğt. ve Arş. Hastanesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Demografi = Demography ; Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Diabetes mellitus-tip 1 = Diabetes mellitus-type 1 ; Diabetik ketoasidoz = Diabetic ketoacidosis ; Retrospektif çalışmalar = Retrospective studies

Özet:
Giriş: Diyabetes mellitus insülin sekresyonu veya insülin fonksiyon bozukluğuyla sonuçlanan kronik hiperglisemiyle karakterize metabolik bir bozukluktur. Tüm dünyada insidansı artış gösteren Tip 1 diyabetes mellitus'un erken dönemde tanınması yüksek morbidite ve mortalitesi nedeniyle önemlidir. Diyabetik ketoasidoz, Tip 1 diyabetes mellitusun en sık ölüm nedenidir. Bu çalışmada çocuk endokrinoloji yan dalı bulunmayan bir çocuk sağlığı ve hastalıkları kliniğine başvuran eski ve yeni tanılı Tip 1 DM hastalarının başvuru anındaki demografik, klinik, laboratuvar bulgularının, diyabetik ketoasidoz sıklığının tespit edilmesi, yaş grupları ve cinsiyete göre değerlendirilmesi amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: "Tip 1 Diyabetes Mellitus Tanılı 0-18 Yaş Arası Hastaların Demografik Özellikleri, Klinik ve Laboratuvar Bulgularının Retrospektif Analizi" isimli çalışmamızda 59 diyabet tanılı hasta; yaş, cinsiyet, başvuru semptomları, diyabetik ketoasidoz düzeyi, başvuru mevsimlerine göre değerlendirilmiştir. İstatistiksel analizler ve hesaplamalar için IBM SPSS Statistics 21.0 (IBM Corp. Released 2012. IBM SPSS Statistics for Windows, Version 21.0. Armonk, NY: IBM Corp.) ve MS-Excel 2007 programları kullanılmıştır. İstatistiksel anlamlılık düzeyi p<0.05 olarak kabul edilmiştir.
Bulgular: Çalışmaya dahil edilen 59 hastanın %76.2'si yeni tanılı, %23.8'i eski tanılıdır. Yeni tanılılarda erkek oranı daha yüksekken, eski tanılılarda kız oranı daha yüksek bulunmuştur. En sık tanı alma 5-10 yaş aralığındadır (%40). Ortalama yaş 10.36'dır.  Kızlar erkeklerden daha erken yaşta tanı almaktadır. Kızlar en fazla 5-10 yaş, erkekler 11-14 yaş aralığında tanı almıştır. En sık semptomlar polidipsi (%33), poliüri (%33.8), kusma (33,8), kilo kaybı (%27) ve halsizliktir (%16.9). Başvuru sırasında hastaların %50.9'u hiperglisemi, %49.1'i DKA (%13.2'si hafif asidoz, %16.9'u orta asidoz ve %18.8'i ağır asidoz) tablosunda olduğu görülmüştür. DKA vakaları en sık 5-10 yaş (%53.8) aralığındadır ve yaşlara göre başvuru kliniği dağılımında 5-10 yaş arası hastaların %73.8'i DKA ile başvurmuştur. Diğer yaş gruplarında ise hiperglisemi ile başvuru daha sıktır. DKA ile başvuranların %53.3'ü kız, %46.7'si erkektir. Hastaların %60'tan fazlası soğuk mevsimlerde başvurmuştur.
Sonuçlar: Tipik tanı alma yaşlarında başvuran hasta daha fazla olsa da 0-18 yaş arası tüm yaş gruplarında diyabet insidansı dünya genelinde artmaktadır. Tipik tanı alma yaşları dışındaki yaş gruplarında da semptomlar değerlendirilirken ayırıcı tanıda diyabet her zaman akla gelmelidir. Eski tanılı hastalarda psikolojik destek verilmesi ve hastaların eğitilmesiyle tekrarlayan DKA ataklarının azaltılabileceği ve komplikasyonların önüne geçilebileceğini düşünmekteyiz.

Anahtar kelimeler: Tip 1 diyabet, ketoasidoz

Abstract:
Introduction: Diabetes mellitus is a metabolic disorder characterized by chronic hyperglycemia resulting in insulin secretion or insulin dysfunction. Early diagnosis of Type 1 diabetes mellitus, whose incidence is increasing all over the world, is important due to its high morbidity and mortality. Diabetic ketoacidosis is the most common cause of death of Type 1 diabetes mellitus. In this study, it was aimed to determine the demographic, clinical and laboratory findings, the frequency of diabetic ketoacidosis at the time of admission and to evaluate according to age groups and gender in old and newly diagnosed Type 1 DM patients who applied to a pediatric health and diseases clinic without a subdivision of pediatric endocrinology.
Material and methods: In our study named "Demographic Characteristics and Retrospective Analysis of Clinical and Laboratory Findings of Patients Between 0-18 Years of Age with Type 1 Diabetes Mellitus", 59 patients with diabetes; Age, gender, admission symptoms, diabetic ketoacidosis level were evaluated according to the season of admission. IBM SPSS Statistics 21.0 (IBM Corp. Released 2012. IBM SPSS Statistics for Windows, Version 21.0. Armonk, NY: IBM Corp.) and MS-Excel 2007 programs were used for statistical analysis and calculations. Statistical significance level was accepted as p <0.05.
Results: 76.2% of 59 patients included in the study were newly diagnosed and 23.8% were previously diagnosed. While the rate of males was higher in newly diagnosed patients, the rate of females was higher in those with old diagnoses. The most common diagnosis is between the ages of 5-10 (40%). Average age is 10.36. Girls are diagnosed at an earlier age than boys. Girls were diagnosed between the ages of 5-10 and boys between 11-14. The most common symptoms are polydipsia (33%), polyuria (33.8%), vomiting (33.8%), weight loss (27%) and fatigue (16.9%). At the time of admission, it was observed that 50.9% of the patients had hyperglycemia, 49.1% DKA (13.2% mild acidosis, 16.9% moderate acidosis and 18.8% severe acidosis). DKA cases are most frequently between the ages of 5-10 (53.8%) and in the distribution of the application clinic according to the ages, 73.8% of the patients between the ages of 5-10 have applied with DKA. In other age groups, presentation with hyperglycemia is more common. 53.3% of those applying with DKA are girls and 46.7% are boys. More than 60% of the patients applied during the cold seasons.
Conclusion: Although there are more patients presenting at typical age of diagnosis, the incidence of diabetes is increasing worldwide in all age groups between 0-18 years of age. Diabetes should always be kept in mind in differential diagnosis when evaluating symptoms in age groups other than the typical age of diagnosis. We think that recurrent DKA episodes can be reduced and complications can be prevented by providing psychological support and educating patients with previous diagnosis.

Keywords: Type 1 diabetes, ketoacidosis