Şevkânî'nin hadis şerhçiliği ve şârihlere yönelttiği tenkitler
Shawqāni's commentary on hadith and the criticism directed to hadīth commentators
Yazar: ASAAD REZQ AHMED ALKHAWLANI
Danışman: PROF. DR. İBRAHİM KUTLUAY
İzmir Katip Çelebi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Din = Religion
Dizin: Eleştiri = Criticism ; Hadis = Hadith ; Şerh = Commentary

Özet:
Bu çalışmada, Şevkânî'nin (ö. 1250/1834) Mecdüddîn Abdüsselâm b. Teymiyye'nin (ö. 652/1254) ahkâm hadislerine dair eseri "Münteka'l-ahbâr fî ehâdîsi'l-ahkâm" adlı hadis eseri üzerine yaptığı Neylül-evtâr şerh münteka'l-ahbâr min ehadîs-i seyyidi'l-ahyâr adlı şerhi ile Hüseyin b. Bedreddîn'in (ö. 662/1264) Yemen'de Zaidi tarafından onaylanan kitaplardan biri olan Şifâü'l-üvâm adlı eseri üzerine yazdığı Veblü'l-gamâm alâ Şifâʾi'l-uvâm esas alınmıştır. Çalışmanın amacı Şevkânî'nin şerhçiliği ve onun kendisinden önce telif edilmiş olan hadis şerhlerine ve şârihlere yönelttiği tenkit ve değerlendirmeleri tespit etmek ve bu tenkitlerin isabetli olup olmadığını değerlendirmektir. Araştırmamız giriş ile üç bölüm, sonuç ve fihristten oluşmaktadır: Giriş bölümünde araştırmanın konusu ve kapsamı, amacı, metodu ve kaynakları hakkında bilgi verilmiştir. Tezin birinci bölümünde, Şevkânî'nin hayatı, eserleri ve çalışmada Şevkânî, Mecdüddîn Abdüsselâm b. Teymiyye ve Hüseyin b. Bedreddîn'e ait kitaplara değinilmiş ve önemi üzerinde durulmuştur. İkinci bölümde ise tenkit terimleri ve tenkidin önemi, Şevkânî'nin tenkit metodu ve  hadis şerhçiliği incelenmiştir. Çalışmanın asıl konusunu oluşturan üçüncü bölümde ise Şevkânî'nin Neylü'l-evtar ve Veblü'l-gamâm adlı kitaplarında hadis şârihlerine yönelttiği tenkitler sened ve metinle ilgili olmak üzere iki ana başlık altında zikredilip değerlendirilmiştir. Çalışma sonuç ve tavsiyeler ile neticelenmiştir.

Abstract:
In this study, Shawqāni's (d. 1250/1834) Nayl al-Awtar Sharh Muntaqū al-akhbār min ahādîs sayyid al-akhyār which is commentary on the book of Muntaqa al-akhbār fî ahādîs al-ahqām written by Majduddin Abd al-Salām b. Taymiyya (d. 652/1254) and Wabl al-Gamām alā Shifā al-uwām of Shawqānī which is a commentary on Shifā al-uwām has been approved by Zaydis in Yemen by Husain b. Badruddīn.  The purpose of this study is to study of the criticisms and evaluations of Shawqānî which directed to the hadith commentaries and commentators. Additionally examined under the main headings and it was evaluated whether these criticisms were accurate or not. Our study consists of an introduction and three parts. In the introduction of our thesis, we gave information about Shawqāni's life, works, and sources. In the first part, we mentioned the books of Shawqānī, Majduddin Abd al-Salām b. Taymiyya, and Husain b. Badruddīn. In the second part, we studied the terms of criticism, its importance, Shawqāni's method of criticism and hadith commentary. In the third chapter, which constitutes the main subject of the study, the criticisms directed against hadith commentators in Shawqāni's books called Nayl al-awtâr and Wabl al-gamâm are mentioned and evaluated regarding  the isnad and matn crticisism. The study concluded with a conclusions and some recommendations.