Genç yetişkinlerde beslenme alışkanlıkları ve vücut kitle indeksi değerlerinin ara yüz çürük görülme ve DMFT durumuna etkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the effect of dietary habits and body mass index (bmi) on DMFT status in young adults
Yazar: CEYDA ÖZ AKSAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HAKAN YASİN GÖNDER
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Diş Hekimliği Fakültesi / Diş Hastalıkları ve Tedavisi Ana Bilim Dalı
Derece: Diş Hekimliği Uzmanlık, 2022
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Beslenme alışkanlıkları = Nutritional habits ; Diş kaybı = Tooth loss ; Diş çürükleri = Dental caries ; Genç yetişkinler = Young adult ; Kök kanal tedavisi = Root canal therapy ; Vücut kitle indeksi = Body mass index

Özet:
Amaç: Bu çalışmanın amacı, genç yetişkin hastalarda yaş, cinsiyet, eğitim düzeyi, sosyoekonomik durum gibi değişkenler ile beslenme alışkanlıkları ve vücut kitle indeksi (VKİ) değerlerinin ağız bakım alışkanlıkları ile çürük, kayıp, dolgulu dişler (DMFT) durumuna etkisini anket verileri ve klinik muayene ile değerlendirmektir.
Yöntem: Çalışmamızda 18-45 yaş aralığında 303 yetişkin birey değerlendirilmiştir. Çalışmanın başlangıcında tüm bireylerin; eğitim durumu, aylık gelir durumu (<3000TL, >3000TL), sigara kullanım durumu, oral hijyen alışkanlıkları, diş hekimi ziyaret sıklığı, yiyecek tüketim sıklığı ve boy-kilo değerleri ile ilgili soruları içeren bilgi formlarının ve kahvaltı, öğle ve akşam yemeği ile birlikte 2 ara öğünde yenilen ve içilen besinler ve miktarlarının sorgulandığı 24 saatlik "diyet analiz" formlarının doldurulması istendi. Detaylı ağız içi muayeneleri ve mevcut radyografiler üzerinden radyografik muayeneleri yapılarak DMFT, plak indeksi, diş taşı indeksi ve oral hijyen indeksi (OHI-S) değerleri kaydedildi. Elde edilen veriler gruplar arasında ve risk faktörlerine göre istatistiksel olarak incelendi.İstatistiksel değerlendirme SPSS 22 paket programı ile yapıldı. İstatistiksel olarak p<0,05 değeri anlamlı kabul edildi.
Bulgular: Oral hijyen ve sosyodemografik durum değerlendirildiğinde; kadınların erkeklere göre, lise ve üzeri mezunların ilkokul mezunlarına göre, VKİ değerleri düşük olanların yüksek olanlara göre, günde 2 veya daha fazla diş fırçalayan bireylerin diş fırçalamayan bireylere göre, diş ipi kullananların kullanmayan bireylere göre iyi oral hijyene sahip olma oranı yüksek ve bu fark anlamlı bulunmuştur. Gelir düzeyi, diş hekimi ziyaret sıklığı ve sigara kullanımı ile oral hijyen arasında anlamlı bir ilişki olmadığı belirlenmiştir. DMFT ve sosyodemografik durum değerlendirildiğinde; ilkokul mezunlarının lise ve üzeri mezunlara göre, sigara kullanmayanların sigara kullanan bireylere DMFT değerleri daha yüksek aralarındaki fark  istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur (p<0.05) VKİ değerleri ile cinsiyet, gelir düzeyi, diş hekimi ziyaret sıklığı, diş fırçalama sıklığı, diş ipi kullanımı ve DMFT arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki olmadığı belirlenmiştir (p>0.05). Besin tüketim sıklıkları DMFT arasındaki ilişki değerlendirildiğinde; ekmek, pilav-makarna, sebze, süt, yoğurt, peynir, yumurta, bakliyat, çikolata, karamel, asitli içecekler ve çay-kahve tüketimi ile DMFT değerleri arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki olmadığı belirlenmiştir (p>0.05) ancak bal-reçel ve meyve tüketimi daha sık olanların DMFT ortalamaları daha yüksek ve aralarındaki fark istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur (p<0.05). Ana öğünde protein, süt ve süt ürünleri ve işlenmemiş nişasta; ara öğünde şekerli pişmiş nişasta ve işlenmiş nişasta tüketenlerin DMFT ortalamaları ile tüketmeyenler arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki olmadığı belirlenmiştir (p>0.05). Ara öğünde meyve ve kuru meyve tüketenlerin DMFT ortalamaları tüketmeyenlere göre yüksek ve bu fark istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur (p<0.05). Hem ara hem ana öğünde şeker      tüketenler ile tüketmeyenler arasında DMFT ortalamaları açısından istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki olmadığı belirlenmiştir (p>0.05).
Sonuçlar: Sonuç olarak hastaların ağız hijyenine verdikleri önemin artması, eğitim seviyelerinin yükseltilmesi, bilinçli beslenme ile VKİ değerlerinin normal düzeyde kalması bireylerin çürük riski üzerine olumlu etkileri olabileceği ve tüketilen gıdaların çürük oluşturma potansiyelleri yanında, tüketim sıklığı ve süreleri, yeme alışkanlıkları ve çürüğü önleyici      gıdaların tüketilmesinin de önemli olduğu görülmüştür.
Anahtar Sözcükler: Beslenme; Çürük; DMFT; VKİ

Abstract:
Aim: The aim of this study is to evaluate the effect of variables such as age, gender, education level, socioeconomic status and eating habits and body mass index (BMI) values in young adult patients with oral care habits and the appearance of caries, loss, filled teeth (DMFT) with survey data and clinical examination.
Material and Method: In our study, 303 adult individuals between the ages of 18-45 were evaluated. At the beginning of the study, all individuals; Information forms including questions about education level, monthly income (<3000TL, >3000TL), smoking, oral hygiene habits, frequency of visits to the dentist, frequency of food consumption and height and weight values, and breakfast, It was requested to fill in the 24-hour Diet Analysis Forms in which the foods eaten and drunk in 2 snacks along with lunch and dinner and their amounts were questioned. Detailed intraoral examinations and radiographic examinations were performed on existing radiographs, and DMFT, plaque index, dental calculus index and oral hygiene index (OHI-S) values were recorded. The obtained data were analyzed statistically between groups and according to risk factors. Statistical evaluation was done with SPSS 22 package program. p<0.05 was considered statistically significant.
Results: When oral hygiene and sociodemographic status are evaluated; The rate of having good oral hygiene is higher among women than men, high school graduates and higher graduates compared to primary school graduates, those with low BMI values compared to those with high BMI values, individuals who brush 2 or more teeth a day than those who do not brush, and those who floss compared to those who do not use good oral hygiene, and this difference was found to be significant. It was determined that there was no significant relationship between income level, frequency of dental visits, smoking and oral hygiene. When DMFT and sociodemographic status were evaluated; DMFT values of primary school graduates were higher than high school graduates and higher, and non-smokers compared to smokers, the difference between them was statistically significant (p<0.05). It was determined that there was no statistically significant relationship between BMI values and gender, income level, frequency of visits to the dentist, frequency of tooth brushing, floss use, and DMFT (p>0.05).

When the relationship between food consumption frequencies and DMFT is evaluated; It was determined that there was no significant relationship between the consumption of bread, rice-pasta, vegetables, milk, yogurt, cheese, eggs, pulses, chocolate, caramel, acidic beverages, and tea-coffee and DMFT values (p>0.05), but the DMFT averages of those who consumed more honey-jam and fruit higher and this difference was found to be significant (p<0.05). Protein, milk and dairy products and unprocessed starch in the main meal; It was determined that there was no statistically significant relationship between the DMFT averages of those who consumed sweetened cooked starch and processed starch for snacks and those who did not (p>0.05). The DMFT averages of those who consumed fruit and dried fruit for snacks were higher than those who did not, and this difference was found to be statistically significant (p<0.05). It was determined that there was no statistically significant relationship in terms of DMFT averages between those who consumed sugar in both snacks and main meals and those who did not (p>0.05).
Conclusion: As a result, the increase in the importance given to oral hygiene by the patients, the increase in the education level, the conscious nutrition and the normalization of the BMI values led to a decrease in the risk of caries and its results; In addition to the caries potential of the consumed foods, it has been seen that the frequency and duration of consumption, eating habits and the consumption of foods that protect against caries are also important.
Keywords: Nutrition, Decay, BMİ