Yüksek derece hidronefrozlu (SFU-4) böbreklerde, cerrahi girişim ve renal fonksiyonu etkileyen faktörlerin araştırılması
Research of the factors affecting the surgical intervention and renal function in high grade hydronephrosis (SFU-4) kidneys
Yazar: ERKAM YILDIRIM
Danışman: PROF. DR. ALPER SOYLU
Dokuz Eylül Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Böbrek = Kidney ; Böbrek fonksiyon testleri = Kidney function tests ; Böbrek hastalıkları = Kidney diseases ; Cerrahi-ürolojik = Surgery-urologic ; Hidronefroz = Hydronephrosis ; Üreter hastalıkları = Ureteral diseases ; Üreteropelvik bileşke darlığı = Ureteropelvic junction obstruction

Özet:
Giriş ve Amaç: Üreteropelvik Bileşke Darlığı (ÜPBD) ile izlenen asemptomatik hastaların
yönetimi zordur. Hangi hastaların kalıcı böbrek hasarı riski altında olduğunu, hangi hastaların
da spontan iyileşeceğini göstermede mevcut renal görüntüleme yöntemleri ile kesin bir
yargıya varmak zordur. Büyük intrarenal pelvise sahip böbreklerin, özellikle diürez sırasında,
küçük intrarenal pelvise sahip olanlara göre obstrüksiyon hasarına karşı daha dayanıklı
oldukları bildirilmiştir. Bu çalışmada ÜPBD tanısı alan hidronefrozlu olgularda renal
fonksiyonun seyri ile renal pelvis anterior-posterior (AP) çapı arasındaki ilişkiyi araştırmayı
hedefledik.
Gereç ve Yöntem: Çalışmaya Ocak 2000 – Aralık 2019 tarihleri arasında Çocuk Nefroloji
Bilim Dalı'na başvurup ileri derece tek taraflı hidronefrozu (SFU derece 3 ve 4) olan ve
MAG-3 sintigrafisinde obstrüktif bulgu saptanan ya da saptanmadığı halde US bulgularına
göre obstrüktif kabul edilerek ÜPBD nedeniyle opere olan 28 ve operasyona gerek
duyulmayan 1 (toplam 29) hasta alındı. Retrospektif incelenen bu hastaların demografik
verileri, boy ve boy persentil değerleri, tanı şekli (antenatal ya da postnatal saptanması),
ultrasonografik ve radyonüklid görüntüleme verileri, serum kreatinin ve glomerüler
filtrasyon hızı değerleri not edildi. Farklı renal pelvis AP çap gruplarına ayrılan olgular, renal
parankim kalınlığı, böbrek uzunluğu, böbrek ekojenitesi ve diferansiyel böbrek fonksiyonları
yönünden karşılaştırıldı.
Bulgular: Toplam 29 hastanın 7'si (%24) kız, 22'si (%76) erkek idi. On üç hasta (%45)
antenatal, 16 hasta (%55) ise postnatal tanı aldı. Median başvuru yaşı 40,2 ay olarak saptandı.
Üreteropelvik bileşke darlığı 7 hastada (%24) sağ böbrek, 22 hastada (%76) sol böbrek
yerleşimliydi. Hastaların 12'sinde SFU III, 17 sinde de SFU IV hidronefroz mevcut idi. En sık
başvuru nedeni antenatal taramada hidronefroz saptanması idi. Postnatal olgularda ise en sık
başvuru nedeni yan ağrısı idi. Hastaların sadece bir tanesine piyeloplasti uygulanmadı, geri
kalan 28 hastada cerrahi müdahale yapıldı. Hastalar pelvis AP çapı ≤20 mm ve ≥21 mm
olmak üzere iki gruba ayrıldığında, hidronefrotik böbreklerin parankim kalınlıkları ve
differansiyel böbrek fonksiyonları (MAG-3 alım yüzdesi) yönünden iki grup arasında anlamlı
fark bulunmadı. Hidronefrotik ve sağlam böbrek uzunlukları AP çapı ≥21 mm olan grupta
anlamlı ölçüde yüksek bulundu. Sadece SFU-4 hidronefrozlu hastalar yaşa göre farklı biçimde
2
gruplandırıldı: Bir yaş altındaki hastalar (n=10) AP çapı ≤29 mm ve ≥30 mm, bir yaş
üstündeki hastalar (n=7) AP çapı ≤39 mm ve ≥40 mm olacak şekilde gruplandırıldı. Her iki
yaş grubunda da hidronefrotik böbreklerin parankim kalınlıkları ve differansiyel böbrek
fonksiyonları gruplar arasında farklı değildi. Bir yaş altı olgularda, sadece hidronefrotik
böbrek uzunluğu AP çapı ≥30 mm olan grupta anlamlı olarak yüksek bulundu. Tüm SFU-4
hasta grubunda, hidronefrotik böbreğin AP çapı ile böbrek parankim kalınlığı ve diferansiyel
böbrek fonksiyonu arasında anlamlı korelasyon saptanmadı.
Sonuç: Bu çalışmada, ileri derece hidronefrozlu böbreklerde AP çapın böbrek parankim
kalınlığına ve diferansiyel fonksiyona etkisini gösteremedik. Bu durum, çalışmamızda
sadece ÜPBD tanısı alarak piyeloplasti yapılan hastaların alınması ile ilgili olabilir. Bu
nedenle, özellikle antenatal tanı alan ve yüksek derece hidronefrozu olup izlemde
piyeloplasti gerektirmeyen olguların da bulunduğu daha fazla hasta içeren çalışmalara ihtiyaç
vardır.

Abstract:
Background and Aim: Management of asymptomatic patients with ureteropelvic junction
obstruction (UPJO) is challenging. As a result, there is no reliable method to predict whether
the function of a kidney with UPJO will remain unaffected or deteriorate with time. Kidneys
with large intrarenal pelvis have been reported to be more resistant to obstruction damage
than those with small intrarenal pelvis, especially during diuresis. In this study, we aimed to
study the relationship between the course of renal function and the renal pelvis anteriorposterior
(AP) diameter in cases with UPJO.
Material and Method: Twenty-nine patients admitting to the Department of Pediatric
Nephrology from January 2000 to December 2019 due to severe unilateral hydronephrosis
(SFU grade 3 and 4) and regarded as UPJO by MAG-3 scintigraphy or serial US examinations
requiring (28 cases) or not requiring (1 case) pyeloplasty were enrolled in the study.
Demographic data, height and height percentile values, age at presentation (antenatal or
postnatal determination), ultrasonographic and radionuclide imaging data, plasma creatinine
and glomerular filtration rate values were noted. Cases divided into different renal pelvis AP
diameter groups were compared in terms of renal parenchyma thickness, kidney length,
kidney echogenicity and differential kidney functions.
Results: Out of 29 patients, 7 (24%) were female and 22 (76%) were male. Thirteen patients
(45%) were detected antenatally, and 16 patients (55%) were diagnosed postnatally. Median
age at presentation was 40.2 months. UPJO was located in the right kidney in 7 patients
(24%) and the left kidney in 22 patients (76%). The most common reason for presentation
was the detection of hydronephrosis in antenatal screening. In postnatal cases, the most
common reason for presentation was flank pain. All but one patient required pyeloplasty.
When all patients divided into two groups as renal pelvis AP diameter ≤20 mm and ≥21 mm,
there was no difference between the groups with respect to parenchymal thickness and
differential functions (percentile of MAG-3 uptake) of hydronephrotic kidneys. Both
hydronephrotic and intact kidney lengths were significantly higher in the group with AP
diameter ≥21 mm.
4
Patients with only SFU-4 hydronephrosis were grouped differently with respect to age as
follows: Patients <1 year of age (n=10) were grouped as renal pelvis AP diameter ≤29 mm
and ≥30 mm, and patients >1 year of age (n=7) as AP diameter ≤39 mm and ≥40 mm.
Parenchymal thickness and differential functions of hydronephrotic kidneys were not different
between the groups in both age groups. Hydronephrotic kidney length in patients <1 year of
age was significantly higher in those with AP diameter ≥30 mm. AP diameter was not
correlated with parenchymal thickness and differential function in the hydronephrotic kidneys
in all children with SFU-4 hydronephrosis.
Conclusion: In this study, we could not find any relationship between the renal pelvis AP
diameter and renal parenchymal thickness and differential function in high grade
hydronephrosis. This may be due to inclusion of only the patients with UPJO requiring
pyeloplasty. Thus, there is a need for further studies including the patients with antenatal
diagnosis of high grade hydronephrosis who do not need pyeloplasty during follow up.