Hinduizm, budizm ve ilahi dinlerde kutsal kitap anlayışı
Hinduism, buddhism and holy books in religions
Yazar: ÜMİT ŞEVİK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AZİZE UYGUN
Süleyman Demirel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Din = Religion ; Felsefe = Philosophy
Dizin: Budizm = Buddhism ; Hinduizm = Hinduism ; Hristiyanlar = Christianies ; Hristiyanlık = Christianity ; Kitab-ı Mukaddes = Kitab-ı Mukaddes ; Kutsal kitaplar = Holy books ; İlahi dinler = Divine religions ; İslamiyet = Islam

Özet:
Din insan hayatına yön veren en önemli unsurlardan birisidir. Kutsal kitaplar dinlere ait öğretilerin, ibadet ve uygulamaların bulunduğu kitaplardır. Din müntesipleri hayatlarını kutsal kitaplarda yer alan bilgilere göre yaşamaktadırlar. Kutsal kitapları anlamak için öncelikle "kutsal" ın ve "kutsal kitab"ın ne demek olduğunu anlamak lazımdır.
Hinduizm ve Budizm aynı coğrafyada ortaya çıkmış iki eski dini gelenektir. Uzun yıllar şifahi olarak nesilden nesile aktarılan bu dinler daha sonra yazıya geçirilmiştir. Hinduizm'in geniş bir kutsal kitap külliyatı bulunmaktadır. Hindular'a göre bu dinin kutsal kitapları, Şruti ve Smiriti olmak üzere ikiye ayrılmaktadır. Budizm'in kutsal kitabı, Pali Kanon veya Tripitaka diye isimlendirilmektedir. Hinduizm ve Budizm'de kutsal kitapların yorumu neticesinde farklı mezhepler ortaya çıkmıştır. Hinduizm'de yaygın olan üç temel mezhep; Vişnuculuk, Şivacılık ve Şaktıcılık'tır. Budizm'de ise iki temel mezhep olup bunlar; Hinayana ve Mahayana mezhepleridir. Hinduizm ve Budizm dünya üzerinde yaygın olan, aynı zamanda vahiy kaynaklı olmayan iki dindir.
İlahi dinler olan, Yahudilik, Hıristiyanlık ve İslamiyet'te kutsal kitap anlayışı Hinduizm ve Budizm'den farklıdır. Yahudilik'in kutsal kitabı Eski Ahit/Tanah ve Talmud'dan meydana gelmektedir. Hıristiyanlık'ın kutsal kitabının ismi, Kitab-ı Mukaddes'tir. Hıristiyanlar, Yahudiler'in kutsal kitabı Eski Ahit'i kabul etmektedirler. Kitab-ı Mukaddes, Eski Ahit ve Hz. İsa'dan sonraki dönemde çeşitli yazarlar tarafından yazılmış olan Hıristiyan yazılarından oluşan Yeni Ahit'ten meydana gelmektedir. İslamiyet, ilahi dinler içinde en son vahyedilen ve vahyi esnasında yazıya geçirilen tek ilahi dindir. Yahudilik ve Hıristiyanlık'ta böyle bir durum sözkonusu değildir. Hatta Hıristiyanlıkta, Yahudilik ve İslamiyetten farklı olarak Hz. İsa bizzat vahyin kendisidir. İslamiyet'in kutsal kitabının ismi Kur'an'ı Kerim'dir.
Bu çalışmamızda konu edilen dinlerin, vahiy süreçleri, derlenmeleri, yazıya geçirilmeleri, mezheplerin kutsal kitaplara yaklaşımları, kutsal kitapların muhteviyatları ve kutsal kitapların birbirlerine bakış açıları ele alınmıştır. 




Anahtar Kelimeler
Kutsal Kitap, Budizm, Hinduizm, Yahudilik, Hıristiyanlık, İslamiyet.

Abstract:
Religion is one of the most important factors that shape human life. Holy books are books of religious teachings, worship and practices. Religious followers live their lives according to the information contained in the scriptures. To understand the holy books, first of all it is necessary to understand what "holy" and "holy book" means.
Hinduism and Buddhism are two ancient religious traditions that emerged in the same geography. These religions, which were passed down from generation to generation verbally for many years, were later written. Hinduism has a large collection of holy books. According to Hindus, the holy books of this religion are divided into Shruti and Smiriti. The holy book of Buddhism is called Pali Kanon or Tripitaka. In Hinduism and Buddhism, different sects emerged as a result of the interpretation of scripture. The three basic sects that are common in Hinduism are; Vaishnavism, Shaivism and Shaktism. In Buddhism, there are two main sects: Hinayana and Mahayana sects. Hinduism and Buddhism are two religions that are widespread throughout the world, but also are not originated from revelation.
The concept of the holy book in Judaism, Christianity and Islam, which are divine religions, differs from Hinduism and Buddhism. Judaism's holy book consists of the Old Testament/Tanah and the Talmud. The name of the holy book of Christianity is the Bible. Christians accept the Old Testament, the Holy Book of The Jews. The Bible consists of the New Testament, composed of Christian writings written by various authors in the period after the Old Testament and Jesus Christ. Islam is the only divine religion in the divine religions that was the last revelation and was written during the revelation. This is not the case in Judaism and Christianity. Even, in Christianity, unlike Judaism and Islam, Jesus himself is the revelation. The name of the holy book of Islam is the Quran.
In this study; the religions mentioned above are discussed in terms of revelation processes, compilations, transcriptions, approaches of sects to the holy books, the contents of the holy books and the perspectives of the holy books.




Keywords
Holy book, Buddhism, Hinduism, Judaism, Christianity, Islam.