İbrahim Aydın Yüksel'in İstanbul camileri
The mosques built by İbrahim Aydın Yüksel' in İstanbul
Yazar: SÜLEYMAN SAZ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ŞENAY ÖZGÜR YILDIZ
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı / İslam Tarihi ve Sanatları Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Sanat Tarihi = Art History
Dizin: Camiler = Mosques ; Dini mimari = Religious architecture ; Mimari özellikler = Architectural characteristics ; Modern mimari = Modern architecture ; Türk-İslam mimarisi = Turkish-Islamic architecture ; Yüksel, İbrahim Aydın = Yüksel, İbrahim Aydın ; İstanbul = Istanbul

Özet:
Camiler Müslüman toplumlar için önemli ibadet mekanlarıdır. Bu önem "cami"yi üzerinde daha dikkatlice düşünülmesi gereken bir kavram haline getirir. Kur'an ve Hadislerde "temizlik" ve "yön" haricinde caminin teşekkülünde belirleyici olan bir kural veya kaide yoktur. Dolayısıyla bu esneklik  çok farklı cami tipi ve mimarisinin ortaya çıkışına zemin hazırlamıştır. Tarihi süreç içerisinde cami mimarisinde farklı yaklaşımlar ortaya çıkmıştır. Çağdaş Türk mimarisinin gelişim süreci ve cami mimarisi yaklaşımları üzerinde etkili olan modern mimarlık tarihi tezin başlangıç kısmında ele alınmıştır.
"İbrahim Aydın Yüksel'in İstanbul Camileri" isimli bu tezde her yaklaşım tartışılmış ve kendi türünden camilerle örneklendirilmiştir. İbrahim Aydın Yüksel'in camileri klasik üsluba sahip camiler olduğu için geleneksel yaklaşıma iyi birer örnek teşkil eder. İbrahim Aydın Yüksel geniş ilgi alanlarına ve farklı sahalarda değişik becerilere sahip olan bir şahsiyet olması nedeniyle bir "Rönesans Adamı" olarak nitelenebilir. O, bir mimar, bir ressam, bir hattat ve sanat tarihinden doktorası olan bir akademisyendir. Bu nitelikler onu sıra dışı çok yönlü bir mimar yapar.
İstanbul'da İbrahim Aydın Yüksel tarafından inşa edilen beş cami onun kişisel becerileri de göz önünde bulundurularak incelenmiştir. Mimar, farklı coğrafyalarda çok sayıda geleneksel cami inşa etmiştir ve bu camiler iyi çalışılmış geleneksel projelerin günümüzde de iyi sonuçlar verebileceğini kanıtlar. Bugün nitelikli camilerin inşası ancak işini hassasiyetle icra eden mimarların varlığıyla mümkündür. 


Anahtar Kelimeler: Cami, İbrahim Aydın Yüksel, Cami Mimarisinde Yaklaşımlar, Geleneksel Cami Mimarisi, Modern Mimari

Abstract:
Mosques are important worship places for Muslim societies. This importance makes the "mosque" a concept that needs to be considered carefully. There is no instruction or rule on designing mosques except the "cleanliness" and "direction" in Qur?an and Hadiths. So, this flexibility leads to a very wide range mosque type and architecture. Different approaches have emerged throughout the history. The development process of contemporary Turkish architecture and the history of modern architecture, which has got influences on these approaches, have been examined at the beginning part of this thesis. In this study, named as "The mosques built by İbrahim Aydın Yüksel in İstanbul" the approaches have been discussed and given  well-known examples.  As the mosques built by İbrahim Aydın Yüksel are classical mosques, they serve good examples for traditional approach. İbrahim Aydın Yüksel can be called as a "Renaissance Man" because he has got wide interests and is expert in several areas with different kinds of skills. He is an architect, an artist, a calligrapher, and an academician who has got a PhD degree in History of Arts. These specialities make him an architect of extraordinary versatility.Five mosques by İbrahim Aydın Yüksel in İstanbul have been examined by the scope of his personal skills. The architect has built several traditional mosques and these mosques prove that a well studied traditional project still can give good results. Today, it is only possible to have qualified mosques with the precision of the architect. 



Keywords: Mosque, İbrahim Aydın Yüksel, Approaches in Mosque Architecture, Traditional Mosque Architecture, Modern Architecture