Prostat kanseri tanısı alan ve radikal prostatektomi yapılan hastalarda penil duyunun elektrofizyolojik olarak değerlendirilmesi
The evaluation of sense of penis following radical prostatectomy due to prostate cancer
Yazar: ALİ YILDIZ
Danışman: DOÇ. DR. MURAT SAVAŞ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Antalya Eğitim ve Araştırma Hastanesi​ / Üroloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2018
Konu: Üroloji = Urology
Dizin: Elektrofizyoloji = Electrophysiology ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Penis = Penis ; Penis ereksiyonu = Penile erection ; Prostat hastalıkları = Prostatic diseases ; Prostat neoplazmları = Prostatic neoplasms ; Prostatektomi = Prostatectomy

Özet:
Amaç: Robotik radikal prostatektomi yapılan hastalardaki penil duyu değişikliklerinin elektromiyografik olarak değerlendirilmesi amaçlandı.
	Materyal metod: Antalya Eğitim ve Araştırma Hastanesi Üroloji Kliniğinde prostat kanseri tanısı alan ve robotik radikal prostatektomi yapılan 30 hasta çalışmaya dahil edildi. Her hastaya operasyondan bir gün önce penil duyu EMG'si ve İİEF-5 sorgulaması yapıldı. Her hastaya operasyon sonrası tadalafil 5 mg önerildi. Hastalara postoperatif 3.ve 6.aylarda EMG ve İİEF-5 sorgulaması yapıldı. Elektrofizyolojik çalışmalar Clawson metoduna uygun olarak yapıldı. Kayıt için iki kanallı elektronöromyografi(ENMG) cihazı (Nihon-Kohden-Neuropack, model MEB-2200) kullanıldı.
	Bulgular: Çalışmaya katılan 30 hastadan 4 tanesi çeşitli nedenlerle devam edemedi ve çalışma 26 hasta ile tamamlandı. Tüm hastaların yaş ortalaması 63.7 ± 6.8 olarak hesaplandı. Hastaların %38'i 65 yaş altında iken bunların tamamında erektil fonksiyonlar normaldi veya minimal erektil disfonksiyon gözlendi. 15 hastaya sinir koruyucu cerrahi uygulandı. 13 hasta postoperatif dönemde tadalafil kullanırken diğerleri hasta kaynaklı sebeplerle kullanamadı. Çalışmaya alınan hastalarımızın operasyon öncesinde %69'unda minimal ED vardı veya potentti. Sinir korucu cerrahi uygulanan hastalarımız tüm hastaların %57'sini oluşturmakta ve bunların da % 80'i potentti veya minimal ED mevcuttu. Operasyon sonrası 3.ayda oran %6.7 iken 6.ayda bu oranın %20'e yükseldiğini gözlemledik. Sinir korunmayan hastalarda ise operasyon öncesi %54'ünde minimal ED ve potens mevcutken opasyon sonrası 3 ve 6.ayda tüm hastalarda orta ve şiddetli ED saptandı. Hastaların preop NCV değerlerine bakıldığında operasyon öncesi %54 ünde normal değerlerde olduğu saptandı. Sinir korunan grupta bu oran sırasıyla postoperatif 3.ve 6.ayda %20, %40 olarak hesaplandı. Çalışmamıza aldığımız hastaların %38'i 65 yaşın altında olup bu hastaların tamamı potent veya minimal derecede ED sahiptir. 65 yaş ve üzerindeki hastaların ise %50 sinde orta ve şiddetli derecede ED'e rastlandı. Operasyon sonrası 3.ayda bu oranlara baktığımızda 65 yaş altındaki hastaların sadece %10'u potentken, bu oran 6.ayda 
 %30'a çıkmaktadır. 65 yaş ve üzerindeki hastaların ise tamamında hem 3.ayda hem de 6.ayda orta ve şiddetli derecede ED saptandı. Operasyon sonrası erken dönemde tadalafil tedavisi alan hastalarımız tüm hastalarımızın yarısını oluşturmaktadır. Bu gruptaki hastaların preoperatif dönemde %69 u potent veya minimal ED si vardı. 3.ay kontrol IIEF skorlamasına göre tamamında orta veya şiddetli ED izlendi. 6.ay kontrollerinde ise %15'i potentti veya minimal ED mevcuttu. Tadalafil kullanmayan hasta grubunun postoperatif 3.ayında %7.6 oranında minimal ED veya potens gözlendi. Bu oran 6.ayda bakılan IIEF skorlamasında da değişmedi. Tadalafil kullanmayan gruptaki hastaların %61'inde preoperatif dönemde NCV değerleri alt sınırın üzerinde olarak gözlendi. Aynı gruptaki hastalarda bu oran operasyon sonrası 3.ayda %7.6'a düştü ve 6.ayda da aynı şekilde gözlendi. Tadalafil kullanan hastaların %69'unda preoperatif dönemde NCV değeri normal sınırın üzerindeydi. Bu oran aynı grupta postoperatif 3.ayda %0'a inerken operasyon sonrası 6.ayda %15'e yükselmiştir. Tadalafil kullanan grupta istatistiksel olarak anlamlı olmasa da 6.ay kontrollerinde 3.aya göre hem NCV değerlerinde hem de IIEF skorlarında artış gözlenmiştir. Hastaların duyu EMG'siyle IIEF-5 skorlarının korelasyonu karşılaştırıldığında operasyon öncesi IIEF-5 skorları ile amplitüde değerleri uyumlu iken, operasyon sonrası 3.ve 6.ayda latency değerleri korele izlendi (p<0.05).
	Sonuç: Bu çalışma sonucunda radikal prostatektomi yapılan hastaların postoperatif dönemde hem NCV değerinde hem de IIEF skorlarında anlamlı azalma gözlenmiştir. Operasyon sonrası 6.ayda 3.aya göre değerlerde artış gözlense de bu artış istatistiki olarak anlamlı değildir.

Abstract:
Objective: Our objective is electromyographic evaluation of penile sensory changes in patients undergoing robotic radical prostatectomy.
	Material and methods: Thirty patients diagnosed with prostate cancer and underwent robotic radical prostatectomy were included in the study at Antalya Training and Research Hospital Urology Clinic. Penile sensory EMG and IIEF-5 questionnaire were performed to whole patients one day before the operation. Each patient was recommended tadalafil 5 mg after the operation. EMG and IIEF-5 questionnaires were performed again at 3rd and 6th postoperative days. Electrophysiological studies were performed in accordance with the Clawson's method. Two-channel electromyography (EMG) device (Nihon-Kohden-Neuropack, model MEB-2200) was used for recording. 
	Results: 4 of 30 patients participated in the study for various reasons was unable to continue and the study was completed by 26 patients. The average age of all patients was calculated as 64. 38% of the patients were under 65 years of age and all of them had normal erectile function or minimal erectile dysfunction. 15 patients underwent nerve-sparing surgery. While 13 patients in the postoperative period using tadalafil others could not use patient-induced reasons. Patients who were participating in our study  had account %69 minimal ED or were potent. Patients undergoing nerve-sparing surgery consisted of 57% of all patients, and 80% of them had potent or minimal ED. We observed that the 3rd month rate after surgery was 6.7% while this rate increased to 20% in the 6th. Non-nerve sparing patients, minimal ED and potency were detected in 54% of the patients before surgery, and all patients were moderate and severe ED after 3rd and 6th months of operation. When the preop NCV values of the patients were examined, it was determined that normal values were 54% before operation. In the non-nerve-sparing group, this rate was calculated as 20% and 40% postoperative 3rd and 6th respectively. 38% of the patients are under 65 years of age and all of these patients have ED or potentially minimal ED. 50% of the patients aged 65 and older had moderate to severe ED. When we look at these rates in the third post-operative period, only 10% of the patients under 65 years old are potent, and this rate 
 is 30% in the 6th month. Patients aged 65 years and older were found to have moderate to severe ED in both the third and sixth month. Our patients with tadalafil treatment in the early postoperative period constitute half of all our patients. In this group, 69% of the patients had potent or minimal ED in the preoperative period. According to the 3rd month control IIEF-5 questionnaires, moderate or severe ED was observed completely. In the 6th month controls, 15% had potent or minimal ED. Minimal ED or potency was observed in 7.6% of the patients who did not use tadalafil on 3rd postoperative month. This rate did not change in the 6th month's IIEF score. In the 61% of the patients who did not use tadalafil, preoperative NCV values were observed above the lower limit. In 69% of patients using tadalafil, NCV value was above the normal limit. This ratio decreased to 0% in postoperative 3rd month in the same group and to 15% in postoperative month 6. Although there was no statistical significance in the tadalafil group, both the NCV and IIEF scores increased in the 6th month follow-up compared to the third month. When the correlation of sensorial EMG and IIEF-5 scores of patients was compared, pre-operative IIEF-5 scores and amplitude values were in correlation, whereas the 3rd and 6th latency values were observed to be correlated. 
	Conclusion: As a result of this study, patients with radical prostatectomy showed a significant decrease in both NCV and IIEF scores in postoperative period. Although there was an increase in the values according to the 3rd month after the operation, this increase is not significant by statistical.