Finansallaşma-iktisadi büyüme ilişkisi ve kriz
Financialization-economic growth relationship and crisis
Yazar: MEHMET ZAFER KÖKSAL
Danışman: PROF. DR. HAKAN MIHÇI
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2016
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Ekonomik büyüme = Economic growth ; Ekonomik kriz = Economic crisis ; Finansal derinlik = Financial deepening ; Finansallaşma = Financialization ; Granger Nedensellik Testi = Granger Causality Test ; Nedensellik = Causality

Özet:
Çalışmanın temel amacı, finansallaşma/finansal derinleşme ve iktisadi büyüme arasındaki nedensellik ilişkisinin yönünün tespit edilmesi ve finansallaşma/finansal derinleşme ile kredi türlerinin iktisadi büyüme üzerindeki etkilerini niceliksel olarak ortaya koymaktır. Bu amaç doğrultusunda önce finansal sistem, finansallaşma süreci ile finansallaşma, istikrarsızlık ve kriz ilişkisi hem niceliksel hem de kuramsal yazın incelenerek ele alınmıştır. Bu incelemenin sonucunda finansallaşma/finansal derinleşme ve iktisadi büyüme arasındaki nedensellik ilişkisinin yönünün farklılaşabileceği ve finansallaşma/finansal derinleşme ve kredi hacmi ve türünün iktisadi büyüme üzerinde farklı etkileri olabileceği değerlendirilmiştir. Bu doğrultuda finansallaşma/finansal derinleşme ve iktisadi büyüme arasındaki ilişki, çeşitli dönem ve ülke verileri kullanılarak hem panel veri Granger nedensellik analizi hem de zaman serisi Markov Rejim Değişimi Granger Nedensellik (MRDGN) analizleriyle ortaya konulmuş ve kredi türlerinin iktisadi büyüme üzerindeki etkileri panel veri modelleriyle belirlenmiştir. Bu çerçevede, çalışmanın ilk niceliksel analizinde, 1961-2012 döneminde 76 ülke için iktisadi büyüme ve finansallaşma/finansal derinleşme arasında çift yönlü nedensellik ilişkisi tespit edilmiştir. 1961-2012 döneminde sekiz ülke için yapılan MRDGN analizinde ise farklı alt dönemlerde farklı nedensellik ilişkilerinin görülebileceği tespit edilmiştir. Ülkeler arasında iktisadi büyümenin, kredi büyümesinin Granger nedeni olma durumunun, tersi nedensellik ilişkisine göre genel olarak daha uzun dönemler için geçerli olduğu görülmüştür. Bu sonuçlar hem ortodoks görüşler doğrultusunda kredi büyümesinin iktisadi büyümeyi etkilediği, hem de Minsky gibi Post Keynesyen iktisatçıların görüşleri doğrultusunda iktisadi büyümenin kredi büyümesini etkilediği hipotezlerinin geçerli olduğuna işaret etmektedir. Çalışmanın üçüncü niceliksel analizinde ise 16 ülkeye ait veriler kullanılarak finansallaşma/finansal derinleşmenin iktisadi büyüme üzerindeki etkisi panel veri yöntemiyle belirlenmiştir. Bu analizde hane halkına verilen kredilerin iktisadi büyüme üzerinde önemli bir etkisinin olmadığı, finansal olmayan kurumlara verilen kredilerin ise iktisadi büyümeyi olumlu etkilediği sonucuna ulaşılmıştır. Buna göre uzun dönemde istikrarlı iktisadi büyüme için kredi hacmindeki büyüme ve finansal serbestleşme kontrol altına alınarak, finansal sistemin iktisadi büyümeye olumlu etkisi olan kredi türlerini teşvik edecek şekilde düzenlenmesinin önemli olduğu ifade edilebilir. Ayrıca finansal sistemi daha istikrarlı ve sağlam bir yapıya dönüştürecek kurumsal reformlar da iktisadi dalgalanmalar karşısında kredi dalgalanmalarını ve finansal istikrarsızlığı azaltabilecektir.

Abstract:
Main purpose of this study is to determine the direction of the causal relationship between financialization/financial deepining and economic growth and to reveal the impact of financialization/financial deepining and types of credit on economic growth quantitatively. For this purpose, firstly, financial system, financialization process and the relationship between financialization, instability and crises are examined by using both quantitative and theoritical literature. As a result of this analysis, it is evaluated that the direction of the causal relationship between financialization/financial deepining and economic growth may differentiate and the financialization/financial deepining and the credit volume and type may have different effects on economic growth. The relationship between financialization/financial deepining and the economic growth revealed accordingly by using different term and country data with both Panel Data Granger Causality Analyses and Time Series Markov Regime Switching Granger Causality Analyses and the impact of credit types on economic growth determined by panel data models. In this frame, according to the first quantitative analysis of this study, two-way causal relationship between economic growth and financialization/financial deepining has been determined for 76 countries for the period of 1961-2012. The MRDGN analysis which was realised for eight countries for the period of 1961-2012 determined that different causal relationships may be observed between different sub periods. The situation that the economic growth is the Granger Cause of the credit growth is generally valid for longer terms in comparison with the reverse causality relationship. These results indicate that the credit growth affects economic growth in accordance with the orthodox theory as well as hyphothesis that the economic growth affects the credit growth is valid in accordance with the theories of Post Keynasian Economists such as Minsky. In the third quantitative analysis of the study, the impact of financialization/financial deepining on economic growth is determined with the Panel Data method by using data of 16 countries. In this analysis, results indicate that the credits for household has no significant effect on economic growth while credit for the nonfinancial institutions affects economic growth positively. According to the results, for the long term stable economic growth it is important to control financial liberalization and the growth of credit volume, and also regulate the financial system to encourage credit types that have positive effects on economic growth. Additionly, the insitutional reforms that can transform the financial system into a more stable and robust structure may decrease credit fluctuations and financial instability against economic fluctuations.