Hafif düzeyde zihinsel engelli öğrencilerde strateji öğretiminin matematiksel problem çözme becerilerine etkisi
The effect of teaching of strategies to students with mild intellectual disabilities to mathematical problem solving skills
Yazar: OKTAY GÖKTAŞ
Danışman: DOÇ. DR. ERSEN YAZICI
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Sınıf Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Matematik eğitimi = Mathematics education ; Matematiksel beceri = Mathematical skill ; Problem çözme = Problem solving ; Problem çözme becerisi = Problem solving ability ; Strateji öğretimi = Strategy instruction ; Zihinsel engelli çocuklar = Mentally retarded children ; Zihinsel engelliler = Mentally retardation ; Öğretim = Teaching ; Öğretim yöntemleri = Teaching methods

Özet:
Bu araştırmanın amacı, hafif düzeyde zihinsel engelli öğrencilere yönelik matematik dersinde yürütülen problem çözme stratejileri öğretiminin problem çözme başarılarına etkisini incelemektir. Araştırmanın modelinde nitel araştırma yöntemlerinden Öğretim Deneyi (Teaching Experiment) kullanılmıştır. Araştırmanın öğretim aşaması doğrudan öğretim yöntemine göre planlanıp uygulanmıştır. Problem çözme süreci Polya'nın problem çözme sürecine göre yapılmıştır. Öğretimde, problem çözme stratejilerinden tahmin ve kontrol, şekil, şema ve diyagram çizme ve geriye doğru çalışma stratejilerinin öğretimi yapılmıştır. Araştırmanın katılımcı gurubu, amaçlı örneklem yöntemlerinden ölçüt örneklem yöntemi ile seçilmiş olup, Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı Özel Eğitim Mesleki Eğitim Merkezi Okulu'nda öğrenim gören hafif düzeyde zihinsel engelli öğrenciler arasından yaş aralığı 15-18 yaş aralığındaki özel eğitimin lise grubundan 3 öğrenciden oluşmaktadır. Araştırma süreci video kamera ile kayıt altına alınıp, bütün kayıtlar transkript edilerek betimsel analiz yöntemi ile analiz edilmiştir. Araştırmanın bulgularına göre; hafif düzeyde zihinsel engelli üç öğrencinin problem çözme sürecinde; problemi anladıkları, problem için plan yaptıkları ve problemin çözümü için planı uyguladıkları görülmüştür. Plan yapma ve uygulama aşamasında, öğrendikleri stratejileri seçebildikleri ve bu stratejileri kullanabildikleri sonucuna ulaşılmıştır. Sonuç olarak, problem çözme stratejilerinin kullanımı, hafif düzeyde zihinsel engelli öğrencilerin problem çözme becerilerini geliştirdiği ve problem çözme süreçlerinde etkili olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
The aim of this study is to investigate the effect of teaching of problem solving strategies on the achievement of problem solving of students with mild intellectual disabilities. In the research model, one of the qualitative research methods, Teaching Experiment was used. The teaching phase of the research was planned and implemented directly according to the teaching management. Problem-solving process is based on Polya's problem-solving process. In the teaching, prediction and control, shape, diagram and diagram drawing and backward working strategies were taught. The participants of the study were selected with the criterion sampling method from the purposive sampling methods.  Three students were selected from with mild intellectual disabilities from the high school 15-18 year-old group among studying at the Special Education Vocational Training Center School of the Ministry of National Education. The research process was recorded with video camera and all records were transcript and analyzed with descriptive analysis method. According to the findings, three students with mild intellectual disabilities understood the problem, made plans for the problem and implemented the plan for the solution of the problem. It was concluded that they select and use the strategies they learned at planning and implementation steps. As a result, it is concluded that the use of problem solving strategies develops the problem solving skills of the students with mild intellectual disabilities and is effective in problem solving process.