Bibliyoterapinin 5-6 yaş çocukların sosyal problem çözme ve duyguları anlama becerileri üzerindeki etkisinin incelenmesi /
Yazar: RABİA BERRİN GÖNCÜ
Danışman: PROF. DR. CEMAL ONUR NOYAN
Üsküdar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Bibliyoterapi iyileştirici hikayelerden faydalanarak, farklı sorunların tedavisinde kullanılan bir terapi yöntemidir. Bu çalışma bibliyoterapinin, 5-6 yaş grubu çocukların duyguları anlama ve sosyal problem çözme becerilerine etkisini araştırmak amacıyla gerçekleştirilmiştir. Aynı zamanda birincil bakımverenlerin aleksitimi ve duygu düzenleme düzeyinin bibliyoterapi sürecine etkisini incelemeyi hedeflemiştir.Araştırmanın tasarımı deney ve kontrol gruplu ön test, tekrar test ve izlem testlerinden oluşan deneysel desendir. Örneklem, 29 kişi bakımveren ve 29 kişi çocuk olmak üzere 58 bireyden oluşmuştur. Deney grubunda 15 çocuk, kontrol grubunda 14 çocuk yer almıştır. 12 bibiliyoterapi oturumu gerçekleştirilmiştir. Grupların denkliğini sağlamak amacıyla çocukların farklı gelişim alanlarındaki durumlarına bakılmıştır. Araştırmanın başlangıcında bakımverenlere Ankara Gelişim Testi Envanteri, Toronto Aleksitimi Ölçeği, Duygu Düzenleme Ölçeği ve Demografik Bilgi Formu uygulanmıştır. Çocuklar için Wally Duyguları Anlama Testi ve Wally Sosyal Problem Çözme Dedektiflik Oyunu Testi hem ön testte, hem son testte, hem de izlem testinde tüm çocuklara uygulanmıştır. Veriler SPSS programı ile istatistiksel analize tabi tutulmuştur. Çalışmanın sonuçlarına göre, bibliyoterapinin 5-6 yaş grubu çocukların duyguları anlama ve sosyal problem çözme becerilerinde anlamlı bir farklılığa yol açtığı tespit edilmiştir. İzlem testinde kazanımların 4 hafta sonra da kalıcılık gösterdiği anlaşılmıştır. Ön testte birincil bakımverenlerin aleksitimi ve duygu düzenleme güçlüğü ile çocukların duyguları anlama düzeyleri arasında negatif yönde anlamlı ilişki bulunmuştur. Lakin test-tekrar test puan farkına bakıldığında annelerin aleksitimi ve duygu düzenleme güçlüğünün; eğitim sonucuna etkisi olmadığı görülmüştür. Yani çocuklar, ebeveynin aleksitimi ve duygu düzenleme güçlüğünden bağımsız olarak, bibliyoterapi ile duyguları anlama ve sosyal problem çözme becerilerini öğrenebilmektedirler.

Abstract:
This study aims to ivnestigate the effect of bibliotherapy on understanding  feelings and social problem solving skills of children who are 5-6 years old. The other aim is to investigate the impact of primary caregivers' alexithymia and emotion regulation diffuculties on the  bibliotherapy process.The study utilized an experimental design which includes pre-test, post-test and follow-up test. Convenience sampling method was adopted in terms of proximity. The sample consist of 58 indivuduals. 29 of whom are caregivers and 29 of whom are children. 15 children were in the experimental group and 14 children were in the kontrol grup. Children participated 12 bibliotherapy sessions, each lasting one hour. At the beginning of the study, Ankara Developmental Screening Inventory, Toronto Alexithymia Scale, Emotion Regulation Scale and Demografic Form were given to primary caregivers. Wally Child Social Problem Solving Detective Game Test and Wally Understanding Feelings Test are administered all children as pre-test, post-test and follow-up test. SPSS statiscal analysis program was used.According to findings, a significant difference was observed after completing bibliotherapy sessions. It has been determined that bibliotherapy significantly affects the children's understanding feelings and social problem solving skills. The gains have been found to be permanent after 4 weeks. As a pre test, a negative and significant relationship was found between primary caregivers' alexitymia and emotion regulation difficulties with children's emoiton understanding levels. However, when the test retest score difference was examined, it was seen that the mothers' alexithymia and emotion regulation difficulties did not affect the educational outcome. In other words, children are open to understanding feelings and social problem-solving skills through qualified bibliotherapy, regardless of the parent's alexithymia and emotion regulation difficulties.