Yoğun bakım ünitesi hastalarında karbapeneme dirençli gram negatif bakteri kazanımı için risk faktörlerinin değerlendirilmesi
Evaluation of risk factors for the acquisition of carbapenem resistant gram negative bacteria in intensive care units
Yazar: DİLEK ALTUN
Danışman: PROF. DR. EMİNE ALP MEŞE
Erciyes Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Klinik Bakteriyoloji ve Enfeksiyon Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Klinik Bakteriyoloji ve Enfeksiyon Hastalıkları = Clinical Microbiology and Infectious Diseases
Dizin: Acinetobacter = Acinetobacter ; Bakteriler = Bacteria ; Gram negatif bakteriler = Gram negative bacteria ; Karbapenemler = Carbapenems ; Klebsiella pneumoniae = Klebsiella pneumoniae ; Pseudomonas = Pseudomonas ; Risk faktörleri = Risk factors ; Yoğun bakım üniteleri = Intensive care units ; İlaçlara direnç = Drug resistance ; İlaçlara direnç-mikrobiyal = Drug resistance-microbial

Özet:
Yoğun bakım ünitesinde yatan, alt hastalığı olan ve pekçok invaziv girişim uygulanan hastalar, yatıştan kısa bir süre sonra hastane florası ile kolonize olurlar. Kolonizasyon enfeksiyon gelişimi ve hastadan hastaya bulaş için en önemli risk faktörüdür. Son yıllarda karbapeneme dirençli gram negatif bakteriler (KDGNB) yoğun bakım ünitelerinde önemli bir problem olmaktadır. Hastalarda morbidite ve mortalite oranlarını artırmakta, hastanede yatış süresini uzatmakta ve maliyeti artırmaktadır. Yoğun bakım hastalarında, KDGNB kolonizasyonunu önlemek için risk faktörlerinin belirlenerek, kolonizasyon ve yayılımın önlenmesi, kolonize olan hastalar arasında enfeksiyon gelişme oranlarının belirlenmesi, enfeksiyon gelişen hastalarda ampirik tedaviye erken başlanılması açısından önemlidir.  Bu çalışmaya, Dahiliye ve Anestezi Reanimasyon YBÜ'ne kabul edilen, 48 saatten uzun süre yatışı olan 16 yaş üzeri ve yatışta KDGNB kolonizasyonu/ enfeksiyonu olmayan hastalar dahil edildi. Yatışta ilk 72 saat içinde rektal sürüntü örneği alındı ve sonrasında Enfeksiyon Kontrol Kurulu'nun Enfeksiyon Kontrol Programı gereği, YBÜ Ünitesi'ndeki hastalardan rutin olarak haftada bir kez alınan rektal sürüntü örnekleri kullanıldı. 
Toplam 262 hasta çalışmaya alındı, yaş medyanı 67 (16-98) yıl idi ve %51.1'i kadın idi. Hastaların 82'sinin (%31.3) rektal sürüntü örneğinde KDGNB kolonizasyonu tespit edildi. Kolonizasyon gelişen hastaların %35.4'ünde KDGNB enfeksiyonu izlendi, bu oran kolonize olmayanlarda %2.8 idi. Kolonizasyonu olan hastalarda enfeksiyon gelişme riski kolonize olmayanlara göre 19.1 kat yüksek idi (p=0.001). Tek değişkenli analizde APACHE II skoru, son altı ayda hastanede yatış, yoğun bakım ünitesinde kalış süresi, solunum yetmezliği, transfüzyon, yoğun bakım öncesi antimikrobiyal kullanımı, enteral beslenme, entübasyon, mekanik ventilasyon, mekanik ventilasyon süresi, trakeostomi, Santal venöz kateterizasyon ve süresi, üriner kateterizasyon süresi, göğüs tüpü, glikopeptid, kolitsin, daptomisin kullanımı ve betalaktam kullanım süresi, kolonizasyon açısından risk faktörü olarak görüldü. Çok değişkenli lojistik regresyon analizinde, KDGNB kolonizasyonunu attıran risk olarak, transfüzyon ve yoğunbakım ünitesinde uzun süreli yatış bulundu. Bu riskleri taşıyan hastalarda, enfeksiyon kontrol önlemlerinin alınması dirençli bakterilerin hastadan hastaya yayılımını önleyecek ve hastalarda gelişebilecek enfeksiyonlarda uygun ampirik tedavinin başlanmasını sağlayacaktır. 

Anahtar kelimeler: Karbapenem dirençli gram negatif bakteri, yoğun bakım ünitesi, kolonizasyon, Acinetobacter, Pseudomonas, Klebsiella.

Abstract:
Patients with comorbidities, undergone many invasive procedures in intensive care unit (ICU) colonized by bacterial flora of hospital in a short time after hospitalisation. Colonisation, is the most important risk factor for development infection and patient to patient transmission. In recent years carbapenem resistant gram negative bacteria (CRGNB) are a significant problem of ICUs. CRGNB infections the mortality and morbidity of patients increases and cause prolonged length of stay and increase the cost. It is important to define the risk factors for colonisiation of ICU patients with CRGNB. and the rate of infection among colonized patients to initate early emprical treatment. This study conducted in ICUs of Medical and Anestesia and Reanimation in patients >16 years, stayed more than 48 hours, without CRNGB colonization/infection an admission in ICUs. This study is carried out as a part of infection control surveillance programme of infection control commitee. Rectal swab samples were obtained first 72 hour of admission and after that once in a week. 
A total of 262 patients included the median age of patients was 67(16-98)  year and 134 (51.0%) of the were female. Eighty two of patients (31.3%)  had CRGNB colonsation in their rectal specimen. Infection due to CRGNB developed in 35.4% of patients with colonisation, with a rate of 2.8%. The risk of development of infection in colonized patients was 19.1 times higher than non-colonized (p=0.001). In univariate analysis, APACHEII, hospitalisation within last 6 months, lenght of ICU stay, respiratory failure, transfusion, use of antimicrobial drugs before ICU hospitalisation, enteral feeding, entubation, mechanical ventilation, duration of mechanical ventilation, tracheostomia, central venous catheterisation (CVC), duration of CVC, duration of urinary catheterisation, thorax tube, use of glycopeptides, colistin, daptomycin and duration of betalactam use were significant risk factors for colonisations. In logistic multivariant analyses, transfusion and lenght of ICU stay were significant risk factors of CRGNB colonisation.  In patients with risk factors, infection control measures will be prevent inter patient transmission and if will provide correct, early emprical treatment in infected patients starting.

Keywords: Carbapenem-resistant gram-negative bacteria, Intensive care unıt, colonization, Acinetobacter, Pseudomonas, Klebsiella.