Panoramik radyografi ve konik ışınlı bilgisayarlı dental tomografiye uyarlanmış periapikal indeks ile periapikal lezyonların karşılaştırılarak değerlendirilmesi
Comparative evaluation of periapical lesions using periapical index adapted for panoramic radiography and cone beam computed tomography
Yazar: GAYE KESER
Danışman: PROF. DR. FİLİZ NAMDAR PEKİNER
Marmara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Ağız, Diş ve Çene Radyolojisi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2016
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Periapikal doku = Periapical tissue ; Periapikal hastalıklar = Periapical diseases ; Periapikal hastalıklar = Periapical diseases ; Radyografi-dental = Radiography-dental ; Radyografi-panoramik = Radiography-panoramic ; Tomografi-emisyon-bilgisayarlı = Tomography-emission-computed ; Tomografi-x ışınlı-bilgisayarlı = Tomography-x ray-computed

Özet:
Panoramik Radyografiye Uyarlanmış Periapikal İndeks (PAI) ve ortaya konan yeni skorlama sistemi "konik ışınlı bilgisayarlı dental tomografiye uyarlanmış periapikal indeks (CBCT-PAI)" ile periapikal lezyonların retrospektif olarak karşılaştırılarak değerlendirilmesi çalışmanın temel amacıdır. Çalışma grubunu 100 kadın 100 erkek olmak üzere 200 hastanın  panoramik radyografi ve konik ışınlı bilgisayarlı tomografi (CBCT) görüntü kayıtları oluşturmaktadır. Çalışmada panoramik radyografide periapikal lezyonlar "Periapikal İndeks Skorlama Sistemi (PAI)" olarak  adlandırılan ve radyogramlar üzerinde apikal lezyonları, artan radyografik görüntü derecesine  göre 1'den 5'e kadar bir skala kullanarak değerlendiren bir  sistem ile değerlendirilmiştir. CBCT'de görüntüleri ise PAI skorlamasına  kortikal kemik ekspansiyonu ve dekstrüksiyon parametreleri ilave edilerek modifiye edilen CBCT-PAI skorlaması ile değerlendirilmiştir. Çalışmada skorlar arasındaki ilişkilerin incelenmesinde Spearman's rho korelasyon analizi kullanılmıştır. Çalışmamızda cinsiyetlere göre yaş ortalamaları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık bulunmamaktadır. Cinsiyetlere göre lezyonlu diş sayıları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık saptanmamıştır. Tüm olgularda PAI skorlaması ile koronal, sagital ve aksiyal düzlemlerdeki CBCT-PAI skorlaması arasında aynı yönlü ve istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunmaktadır. Çalışmamızda CBCT ile periapikal lezyonların değerlendirilmesinde daha güvenilir sonuçlar elde edildiği saptanmıştır.

Abstract:
The aim of this study was to comparatively evaluate periapical lesions using periapical index adapted for panoramic radiography (PAI) and cone beam computed tomography (CBCT-PAI). The study group consisted of panoramic radiographs and cone beam computed tomography (CBCT) records of, totally 200 individuals, 100 women and 100 men. The samples in the study were evaluated using the Periapical Index (PAI) scoring system which uses a scale from 1 to 5 with increasing radiographic periapical status degree. CBCT images were evaluated by CBCT-PAI scoring system which includes two additional variables that indicate any possible expansion or destruction of the cortical bone. In statistical evaluation, the relation between PAI and CBCT-PAI was investigated by Sperman's rho correlation analysis. In our study, there was no statistically significant difference between the mean ages according to gender. Moreover, there was no statistically significant difference between the numbers of teeth with lesion according to gender. A significant and positive correlation was found between PAI and CBCT- PAI scores in all sample on coronal, sagittal and axial planes. In conclusion it was confirmed that CBCT provides more accurate information about the extension and dimensions of the periapical lesions.