İndol-amino asit türevi ilaç etken maddelerinin sentezleri ve biyolojik aktivitelerinin değerlendirilmesi
Synthesis and biological activity evaluation of drug candidate new indole-amino acid derivatives
Yazar: SEYHAN SEZEN CİHANER
Danışman: PROF. DR. SİBEL SÜZEN
Ankara Üniversitesi / Biyoteknoloji Enstitüsü / Biyoteknoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Biyoteknoloji = Biotechnology ; Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology ; Kimya = Chemistry

Özet:
Günümüzde sürekli artış gösteren serbest radikal kaynakları maruz kaldığımız oksidatif stresi de artırmaktadır. Diyabet, hipertansiyon, astım gibi bir çok hastalıkla ilişkisi yapılan çalışmalarla her gün daha fazla ortaya çıkan reaktif oksijen türlerinin (ROT) organizmada yol açtığı oksidatif hasarı önlemek için değişik mekanizmalarla enzimatik ve non-enzimatik antioksidanlar devreye girer. Ancak vitamin E, melatonin gibi doğal yollardan edinilen antioksidanlar artan ROT miktarı karşısında yetersiz kalmaktadır. Bu durum yüksek aktivite ve düşük toksisiteye ve yan etkiye sahip yeni antioksidan türlerinin sentezini gerekli kılmaktadır.Bu çalışma iki ara basamağı ve sonuç ürünlerinin tümü orijinal olan melatonin analoğu indol-amino asit türevi maddelerin sentezini, sentezlenen maddelerin yapılarının NMR, Mass ve IR spektrumlarıyla yapı aydınlatılmasını; sonuç ürünlerin antioksidan etkilerinin ortaya konulmasını içerir. Bu çalışma ile altı adet amino asit metil esteri (1a-f), altı adet azot korumalı amino asit metil esteri (2a-f), sekiz adet azot korumalı amino asit hidrazidi (3a-f, 5a-b), dokuz adet indol-amino asit hidrazidi (4a-f, 6a-b, 7a) olmak üzere toplam yirmidokuz adet bileşik sentezlenmiş ve yapıları aydınlatılmıştır. Elde edilen orijinal bileşikler aşağıdaki gibi sıralanabilir;N-Benzoil-D-serin Hidrazid (3c)N-Benzoil-L-prolin Hidrazid (3f)N-Benzoil- glisin(1H-indol-3¬¬-il)hidrazid (4a)N-Benzoil-L-alanin(1H-indol-3¬¬-il)hidrazid (4b)N-Benzoil-D-serin(1H-indol-3¬¬-il)hidrazid (4c)N-Benzoil-L-metiyonin(1H-indol-3¬¬-il)hidrazid (4d)N-Benzoil-L-triptofan(1H-indol-3¬¬-il)hidrazid (4e)N-Benzoil-L-prolin(1H-indol-3¬¬-il)hidrazid (4f)N-t-bütoksikarbonil-L-alanin(1H-indol-3¬¬-il)hidrazid (6a)N-t-bütoksikarbonil-L-serin(1H-indol-3¬¬-il)hidrazid (6b)N-t-bütoksikarbonil-L-histidin(1H-indol-3¬¬-il)hidrazid (7a)Sentezlenen bileşiklerin antioksidan aktiviteleri, DPPH ve Lipid Peroksidasyonu İnhibisyonu yöntemleriyle test edildi. Sentezlenen tüm sonuç ürünlerde antioksidan etki görülmüştür. Maddelerin aktiviteleri vitamin E ve melatoninle karşılaştırıldığında genelde bu maddelere ya yakın ya da ikisinden yüksek aktivite bulunmuştur. DPPH testinin sonuçları çok dikkat çekici değilken Lipit Peroksidasyonu İnhibisyonu testinde bileşiklerden bir kısmının (4e, 6a) yüksek aktiviteye sahip olduğu belirlenmiştir.Anahtar Kelimeler: antioksidan aktivite, melatonin analoğu, indol, aminoasit, sentez

Abstract:
At the present day, continuously increasing sources of free radicals makes oxidative stress that we are exposed to get increased too. To prevent the damage of Reactive Oxygen Species (ROS) - of which the relation to very much of diseases like diabetes, hypertension, asthma is being discovered via studies day by day ? enzymatic and non-enzymatic antioxidants step in with different mechanisms. However naturally acquired antioxidants like vitamine E and melatonin becomes inadequate over against increasing ROS amount. This situation makes synthesis of new antioxidant species with high activity and low toxicity and side effect possibility necessary.This study includes synthesis and structural analysis of substances - of which two of intermediate steps and all final products are original- and antioxidant activity evaluation of final products. By this study; in the aggregate twentynine compounds containing, six amino acid methyl esters (1a-f), six N-protected amino acid hidrazides (2a-f), eight N-protected amino acid hydrazides (3a-f, 5a-b) and nine indole-amino acid hydrazides (4a-f, 6a-b, 7a) were synthesized and their structure was evaluated. Synthesized original compounds are listed below;N-Benzoyl-D-serine Hydrazide (3c)N-Benzoyl-L-proline Hydrazide (3f)N-Benzoyl- glycine(1H-indole-3¬¬-yl)hydrazide (4a)N-Benzoyl-L-alanine(1H-indole-3¬¬-yl)hydrazide (4b)N-Benzoyl-D-serine(1H-indole-3¬¬-yl)hydrazide (4c)N-Benzoyl-L-methiyonine(1H-indole-3¬¬-yl)hydrazide (4d)N-Benzoyl-L-triptophane(1H-indole-3¬¬-yl)hydrazide (4e)N-Benzoyl-L-proline(1H-indole-3¬¬-yl)hydrazide (4f)N-t-butoxycarbonyl-L-alanine(1H-indole-3¬¬-yl)hydrazide (6a)N-t-butoxycarbonyl-L-serine(1H-indole-3¬¬-yl)hydrazide (6b)N-t-butoxycarbonyl-L-hystidine(1H-indole-3¬¬-yl)hydrazide (7a)Antioxidant activities of synthesized compounds are tested via DPPH and Lipid Peroxydation Inhibition methods. All compounds showed antioxidant activity. Comparing the activity results with vitamine E and melatonin showed that, the compounds were equally active to or more active than these two molecules. While the results of DPPH test are not significant, Lipid Peroxydation Inhibition method indicated that some of the substances (4e, 6a) have high activity.Key words: antioxidant activity, melatonin analogues, indole, amino acids, synthesis