Mesleki etik ilkelere ilişkin Türkiye ve Moldova'daki ilköğretim okulu öğretmenlerinin görüşleri
The opinions of primary education teachers in Turkey and Moldova about the professional ethics principles
Yazar: OXANA MANOLOVA
Danışman: PROF. DR. İNAYET AYDIN
Ankara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Yönetimi ve Politikası Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi ve Teftişi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2011
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Ahlaki davranış = Ethical behaviour ; Etik = Ethics ; Eğitim yönetimi = Educational administration ; Meslek ahlakı = Professional ethics ; Moldavya = Moldavia ; Türkiye = Turkey ; Öğretmenler = Teachers ; İlköğretim = Primary education ; İlköğretim öğretmenleri = Primary education teachers

Özet:
Bu araştırmanın temel amacı Türkiye ve Moldova'daki kamu ilköğretim okullarında görevli öğretmenlerin uyması gereken mesleki etik ilkelerin ne olduğunu ve öğretmenlerinin bu ilkelere ilişkin görüşlerini saptamaktır. Nedensel karşılaştırmalı model niteliğinde olan bu araştırmanın hedef evrenini, 2009-2010 öğretim yılında Türkiye Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı Ankara ili merkez ilçelerinde bulunan kamu ilköğretim okullarında görev yapmakta olan 6383 erkek ve 15031 kadın olmak üzere toplam 21414 ilköğretim okulu öğretmeni ile Moldova Eğitim ve Gençlik Bakanlığı'na bağlı Kişinev ili merkez ilçelerinde bulunan kamu ilköğretim okullarında görev yapmakta olan 714 erkek ve 5989 kadın olmak üzere toplam 6703 ilköğretim öğretmeni oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemini Ankara için 381, Kişinev için 356 ilköğretim öğretmeni oluşturmaktadır. Araştırmada, Türkiye ve Moldova'daki kamu ilköğretim okullarında görevli öğretmenlerin mesleki etik ilkeleri benimseme ve meslektaşlarının uyma durumlarına ilişkin görüşleri belirlemek üzere araştırmacı tarafından geliştirilen bir ölçek kullanılmıştır. Elde edilen verilerin analizinde ortalama, standart sapma, ülke, cinsiyet, öğrenim düzey ve branş değişkenine yönelik görüşlerinin karşılaştırılmasında t-testi, görüşlerin kıdem değişkenine yönelik karşılaştırılmasında tek yönlü Anova ve Scheffe testi analizleri kullanılmıştır.Araştırma sonuçlarına göre topluma yönelik mesleki etik ilkeler boyutunda, Türkiye'de kamu okullarında görevli ilköğretim öğretmenlerinin topluma yönelik mesleki etik ilkeleri benimseme görüşleri öğrenim düzeyine göre, Moldova kamu ilköğretim okullarında görevli öğretmenlerin hem benimseme hem meslektaşlarının uyma durumuna ilişkin görüşleri branşa göre anlamlı olarak farklıdır. Türkiye ve Moldova'daki kamu ilköğretim okullarında görevli sınıf öğretmenlerin meslektaşlarının topluma yönelik mesleki etik ilkelere uyma durumuna ilişkin görüşleri ülkeye göre anlamlı olarak farklıdır.Okula yönelik mesleki etik ilkeler boyutunda, Türkiye ve Moldova'daki kamu ilköğretim okullarında görevli öğretmenlerin okula yönelik mesleki etik ilkeleri benimseme görüşleri ülkeye göre anlamlı olarak farklıdır. Moldova kamu okullarda görevli ilköğretim öğretmenlerinin meslektaşlarının okula yönelik mesleki etik ilkelere uyma durumuna ilişkin görüşleri cinsiyete ve branşa göre anlamlı olarak farklıdır. Türkiye ve Moldova'daki kamu ilköğretim okullarında görevli kadın ve sınıf öğretmenlerin meslektaşlarının okula yönelik mesleki etik ilkelere uyma durumuna ilişkin görüşleri ülkeye göre anlamlı olarak farklıdır.Mesleğe yönelik etik ilkeler boyutunda, Türkiye ve Moldova'daki kamu ilköğretim okullarında görevli erkek, kadın, lisans mezunu, lisansüstü mezuniyeti olan, sınıf, branş, 1-10 yıl ve 21 yıl ve üstü kıdem aralığında olan öğretmenlerin mesleğe yönelik etik ilkeleri benimseme görüşleri ülkeye göre anlamlı olarak farklıdır. Moldova'daki kamu okullarda görevli ilköğretim öğretmenlerinin meslektaşlarının mesleğe yönelik etik ilkelere uyma durumuna ilişkin görüşleri cinsiyete ve branşa göre anlamlı olarak farklıdır. Türkiye ve Moldova'daki kamu ilköğretim okullarında görevli kadın, lisans mezunu, sınıf, branş, 11-20 yıl ve 21 yıl ve üstü yıl kıdem aralığında olan öğretmenlerin meslektaşlarının mesleğe yönelik etik ilkelere uyma durumuna ilişkin görüşleri ülkeye göre anlamlı olarak farklıdır.Meslektaşlara yönelik etik ilkeler boyutunda, Türkiye ve Moldova'daki kamu ilköğretim okullarında görevli kadın, lisans mezunu, sınıf, 1-10 yıl ve 21 yıl ve üstü kıdem aralığında olan öğretmenlerin meslektaşlara yönelik etik ilkeleri benimseme görüşleri ülkeye göre anlamlı olarak farklıdır. Moldova'daki kamu okullarda görevli ilköğretim öğretmenlerinin meslektaşlarının meslektaşlara yönelik etik ilkelere uyma durumuna ilişkin görüşleri cinsiyete göre anlamlı olarak farklıdır. Türkiye ve Moldova'daki kamu ilköğretim okullarında görevli erkek ve branş öğretmenlerin meslektaşlarının meslektaşlara yönelik etik ilkelere uyma durumuna ilişkin görüşleri ülkeye göre anlamlı olarak farklıdır.Öğrencilere yönelik mesleki etik ilkeler boyutunda, Türkiye'de kamu okullarda görevli ilköğretim öğretmenlerinin öğrencilere yönelik mesleki etik ilkeleri benimsemeye ilişkin görüşleri cinsiyete göre anlamlı olarak farklıdır. Türkiye ve Moldova'daki kamu ilköğretim okullarında görevli kadın, lisans mezunu, branş ve 11-20 yıl kıdem aralığında olan öğretmenlerin öğrencilere yönelik mesleki etik ilkeleri benimseme görüşleri ülkeye göre anlamlı olarak farklıdır. Moldova kamu okullarda görevli ilköğretim öğretmenlerinin meslektaşlarının öğrencilere yönelik mesleki etik ilkelere uyma durumuna ilişkin görüşleri cinsiyete ve branşa göre anlamlı olarak farklıdır. Türkiye ve Moldova'daki kamu ilköğretim okullarında görevli erkek öğretmenlerin meslektaşlarının öğrencilere yönelik mesleki etik ilkelere uyma durumuna ilişkin görüşleri ülkeye göre anlamlı olarak farklıdır.Velilere yönelik mesleki etik ilkeler boyutunda, Türkiye'de kamu ilköğretim okullarında görevli öğretmenlerin velilere yönelik mesleki etik ilkeleri benimsemeye ilişkin görüşleri cinsiyete göre anlamlı olarak farklıdır. Moldova kamu ilköğretim okullarında görevli öğretmenlerin velilere yönelik mesleki etik ilkeleri benimseme görüşleri branşa göre anlamlı olarak farklıdır. Türkiye ve Moldova'daki kamu ilköğretim okullarında görevli ve 11-20 yıl kıdem aralığında olan öğretmenlerin velilere yönelik mesleki etik ilkeleri benimseme görüşleri ülkeye göre anlamlı olarak farklıdır. Türkiye kamu okullarda görevli ilköğretim öğretmenlerinin meslektaşlarının velilere yönelik mesleki etik ilkelere uyma durumuna ilişkin görüşleri kıdeme göre anlamlı olarak farklıdır. Moldova kamu okullarda görevli ilköğretim öğretmenlerinin meslektaşlarının velilere yönelik mesleki etik ilkelere uyma durumuna ilişkin görüşleri cinsiyete göre anlamlı olarak farklıdır. Türkiye ve Moldova'daki kamu ilköğretim okullarında görevli kadın, lisans mezunu, sınıf ve 21 yıl ve üstü kıdem aralığında olan öğretmenlerin meslektaşlarının velilere yönelik mesleki etik ilkelere uyma durumuna ilişkin görüşleri ülkeye göre anlamlı olarak farklıdır.Türkiye ve Moldova'daki kamu okullarında görev yapmakta olan ilköğretim öğretmenlerinin mesleki etik ilkelere ilişkin görüşlerinin yordanmasında ülke, cinsiyet, öğrenim düzey, branş ve kıdemin önemli yordayıcı olduğu belirlenmiştir.

Abstract:
The main aim of this research is to determine the professional ethics principles that the public primary education teachers in Turkey and Moldova are to interiorize and the opinions of those teachers about those principles. The target population of this causative comparative model research is 6283 male and 15031 female, in total 21414 primary education teachers on duty at the primary education schools of Turkish Ministry of National Education at Ankara central districts; and 714 male and 5989 female, in total 6703 primary education teachers on duty at the primary educational schools of Moldova Education and Youth Ministry at Kishinev central districts. The sample of the research is consists of 381 primary education teacher for Ankara and 356 primary education teacher for Kishinev. The scale which is used in order to determine the opinions of teachers on duty at primary education public schools in Turkey and Moldova about interiorizing status of the professional ethics principles and the interiorizing status of his/her colleagues, is developed comparing the opinions to the researcher. When analyzing the received data; t-test was used for variables such as mean, standard deviation, country, gender, educational status and field of study are used. And also one way Anova and Scheffe test analysis were used for comparing the opinions to seniority variable.The findings received from this research show us - within the extent of professional ethics principles ? the opinions of the teachers on duty at the public primary education schools in Turkey about interiorizing status of professional ethics principles vary significantly according to the level of education. The opinions of the teachers on duty at the public primary education schools in Moldova about interiorizing status of professional ethics principles vary significantly according to the field of study. The opinions of the teachers on duty at the public primary education schools in Turkey and Moldova vary significantly according to country about interiorizing status of professional ethics principles.Within the extent of professional ethics principals for schools, the opinions of the teachers on duty at the public primary education schools vary significantly according to the country about interiorizing status of professional ethics principles for school. The opinions of primary education teachers on duty at the public schools in Moldova vary significantly according to gender and study of field about his/her colleagues? interiorizing status of professional ethics principals for school. The opinions of primary education teachers on duty at the public schools in Turkey and Moldova vary significantly according to country about their colleagues? interiorizing status of professional ethics principals for school.Within the extent of professional ethics principals for profession, the opinions of the male, female, bachelor, postgraduate, class master, in-field, 1-10 years of seniority and seniority over 21 years teachers on duty at the public primary education schools in Turkey and Moldova vary significantly according to the country about interiorizing status of professional ethics principles for school. The opinions of primary education teachers on duty at the public schools in Moldova vary significantly according to gender and field of study about their colleagues? interiorizing status of professional ethics principals for profession. The opinions of the female, bachelor, class master, in-field, 11-20 years of seniority and seniority over 21 years teachers on duty at the public primary education schools in Turkey and Moldova vary significantly according to the country about interiorizing status of professional ethics principles for profession.Within the extent of professional ethics principals for colleagues, the opinions of the female, bachelor, class master, 11-20 years of seniority and seniority over 21 years teachers on duty at the public primary education schools in Turkey and Moldova vary significantly according to the country about interiorizing status of professional ethics principles for colleagues. The opinions of the teachers on duty at the public primary education schools in Moldova vary significantly according to gender about interiorizing status of professional ethics principles for colleagues. The opinions of the male and in-field teachers on duty at the public primary education schools in Turkey and Moldova vary significantly according to the country about interiorizing status of professional ethics principles for colleagues.Within the extent of professional ethics principals for students, the opinions of the teachers on duty at the public primary education schools in Turkey vary significantly according to gender about interiorizing status of professional ethics principles for students. Within the extent of professional ethics principals for students, the opinions of the female, bachelor, in-field and 11-20 years of seniority and seniority over 21 years teachers on duty at the public primary education schools in Turkey and Moldova vary significantly according to the country about interiorizing status of professional ethics principles for students. The opinions of the teachers on duty at the public primary education schools in Moldova vary significantly according to gender and field of study about interiorizing status of professional ethics principles of their colleagues for students. The opinions of the male teachers on duty at the public primary education schools in Turkey and Moldova vary significantly according to the country about interiorizing status of professional ethics principles of their colleagues for students.Within the extent of professional ethics principals for parents, the opinions of the teachers on duty at the public primary education schools in Turkey vary significantly according to gender about interiorizing status of professional ethics principles for parents. The opinions of the teachers on duty at the public primary education schools in Moldova vary significantly according to the field of study about interiorizing status of professional ethics principles for parents. The opinions of the 11-20 years of seniority teachers on duty at the public primary education schools in Turkey and Moldova vary significantly according to the country about interiorizing status of professional ethics principles for parents. The opinions of the teachers on duty at the public primary education schools in Turkey vary significantly according to seniority about interiorizing status of professional ethics principles of their colleagues for parents. The opinions of the teachers on duty at the public primary education schools in Moldova vary significantly according to gender about interiorizing status of professional ethics principles of their colleagues for parents. The opinions of the female, bachelor, class master and seniority over 21 years teachers on duty at the public primary education schools in Turkey and Moldova vary significantly according to the country about interiorizing status of professional ethics principles of their colleagues for parents.It is determined that country, gender, education level, field of study and seniority are predictor variables while predicting opinions of the primary education teachers on duty at public primary schools in Turkey and Moldova about professional ethics principals.