Küçük ve orta büyüklükteki hizmet işletmelerinde kayırmacılık algısının çalışanların motivasyonu üzerine etkisi
In the small and medium-sized services business perception of favoritism effect of the employees motivation
Yazar: FULYA UNCU
Danışman: YRD. DOÇ. DR. NESRİN ŞALVARCI TÜRELİ
Süleyman Demirel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Hizmet işletmeleri = Service organizations ; KOBİ = Small and Medium Sized Firms ; Kayırma = Favoritism ; Motivasyon = Motivation

Özet:
Adam kayırmacılık, bir kişinin beceri, kabiliyet, başarı ve eğitim düzeyi gibi özellikleri dikkate alınmaksızın, yalnızca akrabalık, arkadaşlık-dostluk ilişkileri esas alınmak suretiyle işletmede herhangi bir pozisyona getirilmesidir. Türkçede kullanılan adam kayırmacılık torpil, iltimas, nepotizm (akraba kayırmacılığı)  ve kronizm (ahbap kayırmacılığı)  kavramlarıyla özdeşleşmiş durumdadır. Adam kayırmacılığın çeşitlerinden olan nepotizm ve kronizm gibi sorunlar KOBİ'lerde görülebilmektedir. KOBİ'lerde, yakınlık ilişkilerinin ve kan bağlarının ön planda tutulduğu kayırmacılık faaliyetleri çalışanların motivasyonu üzerinde olumsuz bir etki yaratmaktadır.
Bu çalışmada kayırmacılık algısının çalışan motivasyonu üzerindeki etkisinin tespiti hedeflenmiştir. Araştırmanın evrenini Isparta ilinde faaliyet gösteren hizmet sektöründe yer alan KOBİ çalışanları oluşturmaktadır. Araştırma kapsamında 350 kişiye ulaşılmıştır. Veri toplama aracı olarak kayırmacılık algısını ölçebilmek amacıyla Asunakutlu ve Avcı (2010) tarafından oluşturulan kayırmacılık ölçeği kullanılmıştır. Asunakutlu ve Avcı bu ölçeği oluştururken Abdalla (1998)  ve Ford'un (1985)  çalışmalarından faydalanmıştır. Ölçek 17 ifade ve üç boyuttan oluşmaktadır. Katılımcıların motivasyonunu ölçmek amacıyla, Köroğlu (2011)' nun, Simons ve Enz, (1995); Linz, (2004); Gagne veDeci, (2005); Garg ve Rastogi, (2006); ve Dündar vd. (2007)'nin araştırmalarından yararlanarak hazırlamış olduğu motivasyon ölçeği kullanılmıştır. Söz konusu ölçek 18 ifade ve üç boyuttan oluşmaktadır.
Kayırmacılık algısının çalışan motivasyonu üzerindeki etkisi çoklu regresyon analizi ile incelenmiştir. Araştırma sonuçlarına göre işe alma ve personel seçimindeki kayırmacılığın çalışanların motivasyon düzeyleri üzerinde bir etkisinin olmadığı tespit edilmiştir. Terfide kayırmacılık ve işlemde kayırmacılık algısının KOBİ çalışanları tarafından hissedildiği, özellikle 20 yaş altı çalışanların terfide kayırmacılık algısının diğer yaş gruplarına göre daha fazla olduğu belirlenmiştir. Benzer şekilde terfide kayırmacılık algısının eğitim durumu düşük çalışanlarda daha fazla hissedildiği sonucuna varılmıştır.

Abstract:
Favoritism, a person's skill, ability, successandregardless of characteristicssuch as education level, only kinship, friendshiprelations in business is to be thebasic of anyposition. Turkish torpedoused in favoritism, nepotism and cronyism have already become synonymous with the concept. The kind of favoritism, nepotism and cronyism such problems from time to time small and medium-sized enterprises can be seen in thecompany. InSMEs, favoritism activities are kept at thefore front of the proximity relations and blood ties is creating a negative impact on the motivation of employees.
This study aimed to determine the impact on employee motivation perception of favoritism. Located scope of the research service operating in the province of Isparta in the sector constitute SMEs. The scope of this research were reached 350 people. 
Asunakutlu and Avcı (2010) in order to measure the perception of favoritism as a data collection tool created by the nepotism scale is used. Asunakutlu and Avcı this scale and creating Abdalla (1998) and Ford (1985) have benefited from the work. In order to measure the motivation of the participants, Köroglu (2011) which have been used in the dissertation Simons and Enz, (1995); Linz, (2004); Gagne and Deci (2005); Gargan and Rastogi, (2006); and Dundar et al. (2007) as the motivation scale was prepared by utilizing the research is used. That scale is comprised of 18 speech and three dimensions.
The effect on the motivation of the employee favoritism perception was analyzed by multiple regression analysis. According to the survey has been identified that have not an impact on the motivation of favoritism in the selection about staff. The promotion and operation of SMEs felt in the perception of favoritism, especially promotion the perception of favoritism in the 20 years been identified to be higher than other age groups. Similarly, the perception of favoritism in promotion of education has concluded that employees felt more at low