Türkiye'deki Hippocrepis L. cinsi üzerinde morfolojik, anatomik ve sitolojik araştırmalar
Morphologic, anatomic ve cytologic studies on Hippocrepis L. genus spreading in Turkey
Yazar: KADRİYE YETİŞEN
Danışman: PROF. DR. CANAN ÖZDEMİR
Celal Bayar Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Bölümü / Biyoloji Ana Bilim Dalı / Botanik Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2014
Konu: Botanik = Botany

Özet:
Çalışmamızda Türkiye'de yayılış gösteren Hippocrepis L. cinsinin H. unisiliquosa ssp. unisiliquosa, H. ciliata, H. multisiliquosa taksonları morfolojik, anatomik ve sitolojik olarak araştırılmıştır. Çalışmanın morfolojik kısmında, tek yıllık olan her üç takson da kazık köke sahiptir. H. unisiliquosa ssp. unisiliquosa'da  dik ve yatık gövdeli örnekler saptanmıştır. H. ciliata türünün gövdesi dik konumdadır. H. multisiliquosa ise yatık gövdelidir., H. unisiliquosa ssp. unisiliquosa alttürünün gövdesi 17-26 cm, H. ciliata türünün gövdesi 16-28 cm,  H. multisiliquosa' nın gövdesi ise 10-42 cm ye kadar boylanabilmektedir. Taksonların meyveleri lomentoid (her bölmede 1 tohum taşır) ve kıvrıktır. H. multisiliquosa türünün meyvesi diğer iki taksona göre çok daha kıvrık durumdadır. H. ciliata türünün meyvesinde diğer iki taksonda bulunmayan siller mevcuttur. H. unisiliquosa ssp. unisiliquosa 4- 8 adet tohum taşıyan meyveye sahiptir.  H. ciliata'nın meyvesindeki tohum sayısı 5-8 adet iken H. multisiliquosa' nın meyvesindeki tohum sayısı ise 7-12 adet arasında değişmektedir. Çalışmanın anatomi kısmında ise her üç taksonun kök, gövde, yaprak ve meyve enine kesitleri incelenmiştir. Taksonların kök enine kesitleri incelendiğinde her üç taksonda da en dışta bir sıralı epidermis tabakası gözlenmiştir. Epidermisin altında bulunan korteks tabakası H. unisiliquosa ssp. unisiliquosa, H. ciliata ve H. multisiliquosa taksonlarında sırasıyla  5-6, 9-13 ve 10-12 hücre sıralıdır . Gövde enine kesitlerinde H. unisiliquosa ssp. unisiliquosa 12-15,  H. ciliata 12-14 ve H. multisiliquosa 12-13 adet iletim demeti barındırmaktadır. Her üç taksonda da parankimatik bir öz bölgesi bulunmaktadır. Yaprak enine kesitleri incelendiğinde H. unisiliquosa ssp. unisiliquosa ve H. multisiliquosa taksonlarında 1-2 hücre sıralı palizat parankiması bulunurken, H. ciliata türünün palizat parankiması 2-3 hücre sıralıdır. Tüm taksonların yaprağında her iki yüzeyde de stomalar bulunmaktadır. Her taksonda  kromozom sayısı 2n=2x=14 olarak sayılmıştır. Çalışılan tüm taksonlardaki mitotik kromozom sayısı ve karyotipler ilk defa çalışmamızda verilmiştir. H. unisiliquosa ssp. unisiliquosa ve H. multisiliquosa 6 metasentrik, 1 submetasentrik kromozoma H. ciliata ise 4 metasentrik, 3 submetasentrik kromozoma sahiptir.

Abstract:
In this study, the morphological and anatomical features were investigated of three taxon of Hippocrepis L. species which spreading naturally in Turkey.  In the morphological part of the study, annual three taxon too had tap-root. Erect and decumbent stems were determined in H. unisiliquosa ssp. unisiliquosa and H. ciliata taxon. H. multisiliquosa species have decumbent stem.  While stem were 15-50 cm in H. unisiliquosa ssp. unisiliquosa subspecies , that 10-25 cm in H. ciliata and 10-42 cm, in H. multisiliquosa species.  Fruit was lomentoid and curved of all taxons.  H. unisiliquosa ssp. unisiliquosa's fruit is carrying 4-8 seed, H. ciliata' s fruit is carrying 5-8 seed and H. multisiliquosa' s fruit is carrying 7-12 seed.  In anatomical studies, root, stem, leaf and fruit cross sections were investigated of three taxon. There was a single layered epidermis in outer surface of root cross-section of each taxon. Cortex that under the epidermis was 5-6, 9-13 ve 10-12 layered respectively H. unisiliquosa ssp. unisiliquosa, H. ciliata and H. multisiliquosa. In cross-section of stem, H. unisiliquosa ssp. unisiliquosa has 12-15 number vscular bundles,  H. ciliata has 12-14 number vscular bundles and  H. multisiliquosa has12-13 vascular bunles. Pith area is parenchmatied in each three taxon. In leaf cross-section, while 2-3 layered palisade parenchyma was present in H. ciliata and H. multisiliquosa  that 1-2 layered. Stomata were present on each surface of leaf in three taxon too. Chromosome numbers were determined as 2n = 2x = 14 in each taxon.  The mitotic chromosome number and karyotype of the taxa were reported here for the first time in present study.  H. unisiliquosa ssp. unisiliquosa and H. multisiliquosa has 6 metacentric, 1 submetacentric chromosome, H. ciliata has 4 metacentric, 3 submetacentric chromosome.