Emziren annelerin anne sütü bankacılığına ilişkin inanç ve görüşleri: nitel bir çalışma
Beliefs and opinions of lactating mothers on breast milk banking: a qualitative study
Yazar: EMİNE KARACAN
Danışman: PROF. DR. ZEYNEP GÜNGÖRMÜŞ ; DR. ÖĞR. ÜYESİ ŞİRİN ÇELİKKANAT
Gaziantep Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Emzirmeyi destekleyen tüm programlara rağmen bebeklerin altı ay boyunca sadece anne sütü ile beslenmesi tüm toplumlarda istenilen seviyede değildir. Çeşitli nedenlerle anne sütüyle beslenemeyen bebeklere mama ile besleme yapılmaktadır. Ancak mama anne sütünün yerini alamaz. Bu nedenle anne sütü bankacılığı, bebeklerin anne sütünden mahrum kalmamaları adına çözüm kaynağı olmuştur. Avrupa'da 281 adet aktif, 18 adet açılması planlanan anne sütü bankası bulunmasına rağmen Türkiye'de dini inançlardan dolayı süt bankası bulunmamaktadır. Bu nedenle çalışmamız, emziren annelerin anne sütü bankacılığına ilişkin inanç ve görüşlerini belirlemek amacıyla nitel tasarımda yapılmıştır. Araştırmanın evrenini, Gaziantep Sağlıkçılar Aile Sağlığı Merkezine başvuran kadınlar oluşturmuştur. Örneklemi ise amaçlı örnekleme yöntemi ile belirlenen 30 anne oluşturmuştur. Veriler, tanıtıcı özellikler formu, erişkinlerin anne sütü ile ilgili algı ölçeği ve yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılarak toplanmıştır. Çalışmanın etik kurul ve kurum izinleri alınmıştır. Veriler MAXQDA nitel araştırmalar programı ile analiz edilmiştir. Çalışmamızda annelerin tamamına yakınının anne sütü bankacılığı hakkında detaylı bilgilerinin olmadığı, süt bankacılığını dinen sakıncalı buldukları, süt kardeşlerin dinen evlenmelerinin yasak olduğunu, ihtiyaç halinde sütannelik yapabileceklerini ifade ettikleri, yarısından fazlasının kendi bebeklerinin sütannesinin olmasını istemedikleri, yarısının ise sadece anne ve bebeğin bilgileri verildiği takdirde bu bankaları kullanabilecekleri ve eğer zor durumda kalırlarsa sadece yakın çevrelerinden sütanne talep edecekleri saptanmıştır. Sonuç olarak, emziren anneler süt bankasının güzel bir uygulama olduğunu fakat dinen sakıncalı olduğunu ifade etmişlerdir. Eğer sütler karıştırılmazsa, annenin ve bebeğin bilgileri ailelere verilirse, bebeklerin cinsiyeti aynı olursa, temizlik ve hijyen konusuna dikkat edilirse bu bankalara süt bağışında bulunabilecekleri ve ihtiyaç halinde süt alıp kullanabilecekleri saptanmıştır.

Abstract:
Despite all the programs that support breastfeeding, feeding babies only with breast milk for six months is not at the desired level in all societies. Babies who cannot be breastfed for various reasons are fed with formula. However, formula cannot replace breast milk. For this reason, breast milk banking has been a solution for babies not to be deprived of breast milk. Although there are 281 active and 18 planned breast milk banks in Europe, there are no milk banks in Turkey due to religious beliefs. Therefore, our study was conducted in a qualitative design to determine the beliefs and views of breastfeeding mothers about breast milk banking. The universe of the research consisted of women who applied to Gaziantep Healthcare Family Health Center. The sample consisted of 30 mothers determined by purposive sampling method. The data were collected using the descriptive features form, the adult perception scale about breast milk, and the semi-structured interview form. Ethics committee and institutional permissions were obtained for the study. Data were analyzed with the MAXQDA qualitative research program. In our study, almost all of the mothers did not have detailed information about breast milk banking, they found milk banking to be religiously objectionable, they stated that it was forbidden for milk brothers to marry, they could be a wet nurse if needed, more than half of them did not want their babies to have a wet nurse, and half of them did not want to have a wet nurse if only the mother and baby were informed. It has been determined that they can use the banks and if they are in a difficult situation, they will only demand wet nurses from their close circles. As a result, breastfeeding mothers stated that milk bank is a good practice, but it is religiously objectionable. It has been determined that if the milk is not mixed, if the information of the mother and the baby is given to the families, if the sex of the babies is the same, if the cleanliness and hygiene issues are taken into consideration, they can donate milk to these banks and buy and use milk in case of need.