Batı Karadeniz Bölgesi orman fidanlıklarındaki böcek türlerinin tespit edilmesi
Determination of insect species in forest nurseries in the Western Black Sea Region
Yazar: NURAY ÖZTÜRK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ BEŞİR YÜKSEL
Düzce Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Orman Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Orman Entomolojisi ve Koruma Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Ormancılık ve Orman Mühendisliği = Forestry and Forest Engineering

Özet:
Bu çalışmada, Batı Karadeniz Bölgesi'ndeki orman fidanlıklarında bulunan böcek türleri üzerine bir araştırma yapılmıştır. Çalışma alanı olarak seçilen beş il ve bu illerde bulunan 7 farklı orman fidanlığındaki böcek örnekleri; çukur tuzakları, atrap, ışık tuzakları, feromon tuzakları ve gözle kontrol yöntemleri kullanılarak 2021-2022 yılları Mayıs ve Eylül ayları arasında toplanmıştır. Bulunan örnekler plastik kap ve tüplere konularak laboratuvara taşıması yapılmıştır. Ergin böcek örnekleri morfolojik olarak stereo mikroskop altında tanımlanmıştır. Örneklerin teşhisleri ilgili literatür ve alanında uzman bilim insanları tarafından gerçekleştirilmiştir. Meşe gal arısı ve yaprakbiti türleri moleküler yöntemler kullanılarak da teşhis edilmiştir. Taramalı elektron mikroskobu ve stereo mikroskop kamera kullanılarak bazı türlerin aedeagi, dişi üreme organları ve vücut bölümleri fotoğraflanmıştır. Çalışmada 4 takım, 16 üst familya, 26 familya, 50 alt familya, 77 tribus, 92 cins, 105 türü temsil eden 710 birey kaydedilmiştir. Meşe gal arısı %97,87 benzerlik ile Cynips quercusfolii; yaprakbiti ise %99,69 benzerlik ile Cinara cedri olarak tanımlanmıştır. İçerdiği tür sayısı bakımından en fazla bulunan takım sırası ile Coleoptera, Hemiptera, Lepidoptera ve Hymenoptera olmuştur. En fazla birey feromon tuzaklarında kaydedilirken, en düşük birey sayısı ise çukur tuzaklarında kaydedilmiştir. Toplanan böceklerden 288'i 2021 yılında, 422'si ise 2022 yılında bulunmuştur. Shannon-Wiener ve Simpson çeşitlilik indeks sonuçlarına göre Muzaffer Büyükterzi ve Çayırköy Orman Fidanlıkları, sırası ile 3,231 ve 0,946 ile en yüksek çeşitliliğe sahip fidanlıklar olarak belirlenmiştir. Margalef tür zenginliği indeks sonuçlarına göre en yüksek değere sahip fidanlık 9,360 ile Muzaffer Büyükterzi Orman Fidanlığı olmuştur. Simpson dominantlık indeks değeri en yüksek 0,169 ile Gölköy Orman Fidanlığı'nda kaydedilmiştir. Shannon entropisine dayalı olan eşitlik indisi sonuçları en yüksek 0,936 ile Çayırköy Orman Fidanlığı'nda, en düşük ise 0,722 ile Daday Orman Fidanlığı'nda hesaplanmıştır. Simpson indisine dayalı eşitlik indisi sonucuna en yüksek 0,661 ile Çayırköy Orman Fidanlığı'nda, en düşük ise 0,184 ile Daday Orman Fidanlığı'nda kaydedilmiştir.
Çalışma sonucunda 13 tür Batı Karadeniz Bölgesi böcek faunası için yeni kayıt olmuştur. Ayrıca bu türlerden Thanasimus femoralis ise Türkiye'den ilk kez rapor edilmiştir

Abstract:
In this study, a survey of insect species were carried out in forest nurseries of the Western Black Sea Region. Seven forest nurseries in five provinces were sampled using pitfall traps, sweep net, light traps, pheromone traps and visual control methods monthly between May and September during 2021 and 2022. Then collected samples were put into plastic containers and tubes for transportation. The adult insect samples were morphologically described under stereo microscope. The aphid species and oak gall wasp were also identified by molecular methods. Identification of samples was made by referring to the relevant literature and scientists. The aedeagi, female genitalia and body parts of some species of some species were photographed using a stereo microscope and scanning electron microscopy. In total, 710 individuals were collected representing 105 species, 77 tribes, 92 genera, 50 subfamilies, 26 families, 16 superfamilies, and 4 orders. The oak gall wasp and aphid species were identified as Cynips quercusfolii and Cinara cedri with a total of 99,69%; 97,87% identity, respectively. The most abundant orders were Coleoptera, Hemiptera, Lepidoptera and Hymenoptera. While the highest number of individuals was recorded in pheromone traps, the lowest number of individuals was recorded in pitfall traps. In 2021 and 2022, a total of 288 and 422 specimens were collected, respevtively. Results of Shannon-Wiener and Simpson diversity indices showed that the highest species diversity was recorded in Muzaffer Büyükterzi and Çayırköy Forest Nurseries with 3,231 and 0,946 respectively. Margalef's richness index was found to be the highest in Muzaffer Büyükterzi Forest Nursery (9,360). The Simpson's dominance index was found to be highest in Gölköy Forest Nursery with 0,169. The Shannon and Simpson evenness results showed that the highest evenness was recorded in Çayırköy Forest Nurseries with 0,936 and 0,661 respectively. 
As a result of the study, 13 species were new record for the insect fauna of the Western Black Sea Region. In addition, Thanasimus femoralis was reported for the first time in Türkiye