Postmenopozal kadınlarda obezitenin menopoz semptomlarına ve şiddetine etkisi
The effect of obesity on menopausal symptoms and its severity in postmenopausal women
Yazar: ELİF BÜŞRA ARAL
Danışman: DOÇ. DR. HACER HİCRAN MUTLU ; DOÇ. DR. KAĞAN GÜNGÖR
İstanbul Medeniyet Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine

Özet:
Menopoz çok çeşitli şikayetlerin görülebildiği, kadın hayatının büyük ve önemli bir 
kısmını oluşturan fizyolojik bir dönemdir. Bu dönemde kadınlar semptomlarını hafifletme 
ihtiyacı hissetmekte ancak yan etkileri sebebi ile hormon replasman tedavilerinden 
kaçındıklarından alternatif yöntemlere yönelmektedirler. Etkinliğine dair farklı çalışmalar 
olmakla birlikte kilo kontrolünün yapılması menopoz yakınmalarına fayda sağlayabilir. Bu 
çalışmada postmenopozal dönemdeki kadınlarda obezitenin menopoz semptomlarına ve 
şiddetine olan etkisini araştırmak amaçlandı.
Tek merkezli, kesitsel nitelikteki bu çalışmaya Nisan 2023-Ağustos 2023 tarihleri 
arasında İstanbul Medeniyet Üniversitesi Göztepe Prof. Dr. Süleyman Yalçın Şehir 
Hastanesi Obezite polikliniklerinde takip ve tedavi edilmekte olan 213 postmenopozal 
dönemdeki fazla kilolu ve obez kadın katılımcılar dahil edilmiştir. Katılımcılara 
sosyodemografik bilgileri içeren katılımcı bilgi formu ve Menopoz Semptomları
Değerlendirme Ölçeği uygulanmıştır. Kadınların antropometrik ölçümleri hekim tarafından 
alınarak not edilmiştir. Çalışmadan elde edilen bulguların istatiksel analizi için SPSS 26 
(Statistical Package for the Social Sciences) programı kullanılmıştır. İstatiksel anlamlılık 
düzeyi için p<0,05 kabul edilmiştir. 
Çalışmaya alınan fazla kilolu (n: 107) ve obez (n:106) kadın katılımcıların 
tanımlayıcı, demografik ve obstetrik özellikleri arasında anlamlı bir farklılık görülmemiştir. 
Menopoz ilişkili semptomların alt boyut skoru ve toplam skorları karşılaştırıldığında obez 
katılımcıların somatik semptomları daha şiddetli (p=0,048) yaşadığı görüldü. Sıcak basması-Terleme şikayetini obez kadınlar daha şiddetli (p<0,001) yaşamaktaydı ve toplam vücut yağ 
oranı fazla olan kadınların sıcak basması-terleme şikayetini daha şiddetli yaşadığı görüldü 
(p=0,027). Korelasyon analizi sonucunda Biyoelektriksel İmpedans Analiz ölçümleri ve bel çevresi ile bel-kalça oranının menopoz ilişkili alt boyut skoru ve toplam skor ile anlamlı bir 
ilişkisi (p>0,05) saptanmamıştır. Sıcak basması – terleme puanı ile total vücut yağ oranı 
arasında istatistiksel olarak pozitif yönlü zayıf düzeyde anlamlı ilişki saptanmıştır (r=0,190; 
p=0,005). Yapılan ordinal regresyon analizi sonucunda beden kitle indeksinin sıcak basması-terleme üzerine bağımsız risk faktörü olduğu görülmektedir.
Çalışmamız obez kadınların menopozda somatik şikayetleri özellikle de sıcak 
basması-terlemeyi çok daha şiddetli yaşadığını ve toplam vücut yağlanmasının da sıcak 
basması-terleme şikayetini artırdığını göstermiştir. Bulgularımız menopoz döneminde 
özellikle sıcak basmasından yakınan kadınlar için kilo kontrolünü sağlamanın somatik 
şikayetleri azaltabileceği konusunda umut verici olabilir.

Anahtar Kelimeler: beden kitle indeksi, menopoz, obezite, sıcak basması

Abstract:
Menopause is a physiological period that constitutes a large and important part of a 
woman's life, during which a wide variety of complaints can be observed. Women feel the 
need to relieve their symptoms during this period. However, since they avoid having
hormone replacement treatments due to their side effects, they tend to choose alternative 
methods. Although there are different studies on its effectiveness, weight control may be 
beneficial for menopausal complaints. This study aimed to investigate the effect of obesity 
on menopause symptoms and severity in postmenopausal women.
In this single-center and cross-sectional study, 213 postmenopausal overweight and 
obese female participants followed up and treated at İstanbul Medeniyet Üniversitesi 
Göztepe Prof. Dr. Süleyman Yalçın City Hospital, Obesity Polyclinic, between April 2023 
and August 2023, are included. A participant information form containing sociodemographic 
information and the Menopause Symptoms Assessment Scale were applied to the 
participants. Anthropometric measurements of the women were taken and notes by the 
physician. SPSS 26 (Statistical Package for the Social Sciences) program was used for 
statistical analysis of the findings obtained from the study. p<0,05 was accepted as the 
statistical significance level.
There was no significant difference between the descriptive, demographic, and 
obstetric characteristics of the overweight (n: 107) and obese (n: 106) female participants 
included in the study. When the subscale score and total scores of menopause-related 
symptoms were compared, it was seen that obese participants experienced somatic 
symptoms more severely (p = 0,048). Obese women experienced hot flashes and sweating 
more severely (p<0,001), and women with a higher total body fat ratio experienced hot 
flashes and sweating more severely (p=0,027). As a result of the correlation analysis, no 
significant relationship (p>0,05) was detected with bioelectrical impedance analysis
measurements, waist circumference and waist-hip ratio with the menopause-related subscale score and total score. A statistically weak positive correlation was found between the hot 
flashes - sweating score and total body fat ratio (r=0,190; p=0,005). As a result of the ordinal 
regression analysis, it is seen that body mass index is an independent risk factor on hot 
flashes and sweating.
Our study showed that obese women experience somatic complaints, especially hot 
flashes and sweating, much more severely during menopause, and total body fat also 
increases hot flashes and sweating complaints. Our findings may be promising that weight 
control can reduce somatic complaints, especially for women who complain of hot flashes 
during menopause.

Key Words: body mass index, hot flashes, menopause, obesity