İlk trimesterde uyku bozukluğu olan gebelerin gebeliğin ilerleyen dönemlerinde preeklampsi, gestasyonel diabetes mellitus, fetal gelişim kısıtlılığı, preterm eylem gibi kötü obstetrik sonuçlar açısından takip edilmesi
Follow up of pregnant women with sleep disorders in the first trimester in terms of adverse obstetric outcomes such as preeclampsia, gestational diabetes mellitus, preterm birth, fetal growth restricition  in the later stages of pregnancy
Yazar: DENİZHAN DEMİR
Danışman: PROF. DR. AYŞE SEVAL ÖZGÜ ERDİNÇ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Bilkent Şehir Hastanesi / Kadın Hastalıkları ve Doğum Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology
Dizin: Diabet-gebelik sırasında = Diabetes-gestational ; Doğum-prematür = Labor-premature ; Fetal gelişme geriliği = Fetal growth retardation ; Gebelik = Pregnancy ; Preeklampsi = Pre-eclampsia ; Uyku = Sleep ; Uyku bozuklukları = Sleep disorders ; Uyku kalitesi = Quality of sleep

Özet:
Amaç: Bu çalışmanın amacı ilk trimesterda uyku bozukluğu olan gebelerin gebeliğin ilerleyen dönemlerinde ortaya çıkan preeklampsi, preterm doğum, fetal gelişme geriliği ve gestasyonel diyabet gibi kötü gebelik sonuçlarını araştırmaktır.
Materyal ve Metod: Ankara Şehir Hastanesi'nde 2022 yılında yüksek riskli gebelik kliniği ve doğum salonu kliniğine başvuran, ilk trimesterdeki, 18-45 yaş arası, ek bir hastalığı, ilaç kullanımı olmayan, tekil-canlı ve bilinen ek risk faktörü olmayan, araştırmaya dahil olup gebeliğin sonlanmasına kadar takiplerini Ankara Şehir Hastanesi'nde yaptıran 448 gebeye Sabahçıl-Akşamcıl Ölçeği, Epworth Uykululuk Ölçeği, Bergen İnsomnia Ölçeği ve Pittsburgh Uyku Kalitesi Ölçeği uygulandı. İlk trimesterde ölçek uygulanan gebeler, gebelik boyunca preeklampsi, gestasyonel diabetes mellitus, fetal gelişme geriliği ve preterm eylem ve doğum gibi kötü obstetrik sonuçlar açısından takip edildi. Kötü obstetrik sonuca sahip olan ve olmayan gebeler ayrı ayrı 2 grupta incelendi. Çalışmanın analizleri SPSS 21.0 paket programında gerçekleştirildi.
Bulgular: Hastaların %18,8'i (84 kişi) Pittsburgh Uyku Kalitesi İndeksi'nde altı ve üzeri puan alırken, %14,8'i (66 kişi) Epworth Uykululuk Ölçeği'nde 11 ve üzeri puan aldı. Vakaların kronotipleri incelendiğinde, %5,6'sının (25 kişi) akşamcıl tip, %70'inin (313 kişi) karışık tip, %24,4'ünün (109 kişi) sabahçıl tip olduğu tespit edildi. İzlenen gebelerin %0,9'unda (4 kişi) preeklampsi, %6'sında (27 kişi) gestasyonel diyabetes mellitus, %6,3'ünde (28 kişi) preterm eylem tehdidi, %0,9'unda (4 kişi) preterm erken membran rüptürü, %2,2'sinde (10 kişi) fetal gelişme geriliği, %1,1'inde (5 kişi) gestasyonel hipertansiyon geliştiği gözlendi. Uyku kalitesi ve uykululuk durumu ile preeklampsi ve gestasyonel diyabet gelişme durumu arasında anlamlı bir farklılık tespit edilmedi (p>0,05). Fetal gelişme geriliği olanlar ile olmayanlar arasında uykululuk durumu açısından anlamlı derecede bir farklılık tespit edilirken (p=0,049), uyku bozukluğu açısından fark bulunmadı (p>0,05). Uyku bozukluğu olanlarda (p=0,018) ve uykululuk problemi olanlarda (p=0,049) preterm eylem tehdidi gelişme sıklığı istatistiksel olarak anlamlı düzeyde daha fazlaydı.Sonuç: Çalışmamız sonucunda, uyku bozukluğu olan hastalarda, preterm eylem tehdidi ve erken doğum görülme olasılığı uyku bozukluğu olmayanlara göre 2,59 kat daha fazlaydı; Aynı şekilde fetal gelişme geriliği olanlar ile olmayanlar arasında uykululuk durumu açısından anlamlı derecede bir farklılık tespit edildi. Uyku bozukluğu ile preeklampsi, gestasyonel diyabetes mellitus, preterm erken membran rüptürü, fetal gelişme geriliği ve gestasyonel hipertansiyon arasında anlamlı bir fark olmamasının, çalışmada küçük örneklem kullanılmasından kaynaklanmış olabileceğini düşünmekteyiz. Bu nedenle bu konuda daha geniş ölçekli çalışmalara ihtiyaç bulunmaktadır.
Anahtar Kelimeler: Uyku Bozukluğu, Preterm Eylem Tehdidi, Fetal Gelişim Geriliği, Gestasyonel Diabetes Mellitus, Preeklampsi

Abstract:
Aim: The aim of this study is to investigate the poor pregnancy outcomes of pregnant women with sleep disorders in the first trimester, such as preeclampsia, preterm birth, intrauterine growth retardation and gestational diabetes, which occur in the later stages of pregnancy.
Materials and Methods: The study was conducted with pregnant women who applied to the high-risk pregnancy clinic and antenatal clinic in Ankara City Hospital in 2022. A total of 448 pregnant women were in the first trimester, aged 18-45, had no additional disease, no medication, with singleton pregnancy, and had no known additional risk factors, were included in the study. Morningness and Eveningness Scale, Epworth Sleepiness Scale, Bergen Insomnia Scale and Pittsburgh Sleep Quality Scale were applied to 448 pregnant women who had their follow-ups in Ankara City Hospital until the end of pregnancy. Pregnant women who had a scale applied in the first trimester were followed up during pregnancy for poor obstetric outcomes such as preeclampsia, gestational diabetes mellitus, fetal growth restriction and preterm labor and preterm delivery. Pregnant women with and without poor obstetric outcome were analyzed in two separate groups. The analyzes of the study were carried out in the SPSS 21.0 package program.
Results: The 18.8% (84 people) of the patients got a score of six or more on the Pittsburgh Sleep Quality Index, 14.8% (66 people) got a score of 11 or above on the Epworth Sleepiness Scale. When the chronotypes of the cases were examined, it was determined that 5.6% (25 people) were evening type, 70% (313 people) mixed type, 24.4% (109 people) morning type. We observed preeclampsia in 0.9% (4 people), gestational diabetes mellitus in 6% (27 people), preterm labor threat in 6.3% (28 people), 0.9% (4 people) preterm premature rupture of membranes, intrauterine growth retardation in 2.2% (10 individuals) and gestational hypertension in 1.1% (5 individuals). No significant difference was found between sleep quality and sleepiness, and development of preeclampsia and gestational diabetes (p>0.05). While there was a significant difference in sleepiness between those with and without fetal growth retardation (p=0.049), no difference was found in sleep disturbance (p>0.05). The frequency of developing preterm labor threat was statistically significantly higher in those with sleep disorders (p=0.018) and those with sleepiness problems (p=0.049).
Conclusions: As a result of our study, the risk of preterm labor and preterm delivery was 2.59 times higher in patients with sleep disorders than in patients without sleep disorders; Likewise, a significant difference was found between those with and without fetal growth retardation in terms of sleepiness. We consider that the lack of a significant difference between sleep disturbance and preeclampsia, gestational diabetes mellitus, preterm premature rupture of membranes, fetal growth retardation and gestational hypertension may be due to the small sample used in the study. Consequently, larger-scale studies are needed on this subject.
Keywords: Sleep Disorder, Preterm Labor, Fetal Growth Restriction, Gestational Diabetes Mellitus, Preeclampsia