Şizofreni hastalarında metakognitif eğitim uygulamasının düşünce bozukluğu ve bilişsel bozulmaya etkisi
The effect of metacognitive education treatment on thought disorder and cognitive impairment in Schizophrenia patients
Yazar: SELİS KOYUNCUOĞLU
Danışman: PROF. DR. KÖKSAL ALPTEKİN
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Sinirbilimler Ana Bilim Dalı / Klinik Sinirbilimler Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Psikiyatri = Psychiatry ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Şizofreni = Schizophrenia

Özet:
Şizofreni, psikosoyal işevselliği bozan ve yetiyitimine yol açan sanrı, varsanı ve dezorganize davranışların eşlik ettiği ruhsal bir bozukluktur. Düşünce bozukluğu şizofreninin temel belirtilerinden biridir. Düşüncelerin üretilme ve organize edilmesindeki bozuklukları içermektedir. Şizofrenide son yıllarda ilaç tedavisinin yanısıra klinik belirtilerin iyileştirilmesinde çeşitli psikoterapiler de uygulanmaktadır Metakognitif tedavi programı hastalarda var olan hatalı, çarpıtılmış düşüncelerin bilişsel alt yapısını değiştirmektedir. Tedavi programının amacı katılımcıların kendi zihinsel süreçlerinin farkında olmalarını sağlamaktır. Bu çalışmanın amacı, şizofreni hastalarında Metakognitif Eğitimin düşünce bozukluğu ve bilişsel bozulmaya etkisini araştırmaktır. Bu araştırmada Dokuz Eylül Üniversitesi Hastanesi Tıp Fakültesi Psikiyatri Anabilim Dalı Şizofreni ve Diğer Psikotik Bozukluklar Polikliniği'ne başvuran DSM-V ölçütlerine göre Şizofreni tanısı almış 61 hasta çalışmaya alındı. Çalışmayı kabul eden 21 hasta Metakognitif Eğitim Grubu'na (MKE) grubuna ve 40 hasta da kontrol grubuna dahil edildi. Şizofreni hastalarının hastalık belirtileri PANSS (Pozitif ve Negatif Sendrom Ölçeği ölçeği) ile değerlendirildi. Hastaların depresyon düzeyi Calgary Şizofrenide Depresyon Ölçeği, düşünce bozuklukları Yapısal Büşünce Bozukluğu ölçeği (YDB) öz bildirim ve gözlemci formu, Dokuz Eylül Zihin Kuramı Ölçeği (DEZİKÖ), Gözlerden Zihin Okuma (RMET) testi uygulanarak ölçüldü. uygulandı. Hastaların bilişsel işlevleri Digit Span ve Kategori Akıcılık (KAS)testi kullanılarak değerlendirildi. 
Metakognitif Eğitim Programı 8 hafta boyunca, haftada 1 gün Dokuz Eylül Üniversitesi Psikiyatri Anabilim Dalında hastalar ile yüz yüze oturumlar yapılarak uygulandı. Çalışmaya katılan kontrol grubuna MKE uygulanmadı. Kontrol ve deney grubuna başlangıçta ve 8 hafta sonunda bütün testler uygulandı. Çalışma arasında değerlendirme yapılmadı.
Metakognitif Eğitim Programının yapısal düşünce bozukluğuna etkisi incelendiğinde; eğitim programı uygulanan grup ve kontrol grubunun ön test ve son test YDB puanları arasında istatistiksel anlamlılık gösteren bir fark bulunmadı Metakognitif Eğitim programının sosyal bilişe etkisi incelendiğinde; eğitim programı uygulanan grup ve kontrol grubunun DEZİKÖ ölçeği puanı ön testten son teste değişimleri arasında anlamlı bir fark bulundu, z = -2.317; p=.021. Terapi sonrası MKE programı uygulanan grubun DEZİKÖ puanlarının, kontrollerle karşılaştırıldığında belirgin olarak azaldığı bulundu. MKE programı uygulanan grup ve kontrol grubunun Calgary Depresyon Ölçeği ön test ve sontest puanları gruplar arası karşılaştırıldığında anlamlı bir farklılık bulundu, t(1,20) = 2.496, p =.021.  Gruplar arası ön test ve son test puanları karşılaştırıldığında PANSS pozitif, PANSS negatif, PANSS psikopatoloji, PANSS toplam ve RMET puanları arasında istatistiksel anlamlı bir farklılık bulunmadı. Gruplar arasında nöropsikolojik testler (Digit Span, KAS) MKE etkisi ile ön test ve son test değişimlerinde anlamlı gruplar arası anlamlı farklılık saptanmadı.Bu araştırmada Metakognitif eğitim programının şizofreni hastalarında sosyal biliş becerilerini arttırmada etkili bir program olabileceği görüldü. Ayrıca MKE uygulanan şizofreni hastalarının depresyon şiddetinde azalma saptandı. Bu araştırmanın temel hipotezi olan Metakognitif Eğitim programının düşünce bozukluğu üzerine etkili olabileceği hipotezi doğrulanamadı. Belki daha çok sayıdaki ve daha uzun süreli çalışmalarda bu hipotez yeniden test edilebilir. MKE programı doğrudan hastaların klinik belirtilerinde düzelme sağlamamış olsa da hastalardaki sosyal biliş bozulmalarını iyileştirici bir etkide bulunmuş olabilir. MKE programının hastalarda iyileştirdiği sosyal biliş yeteneklerinin hastaların psikososyal yaşantılarına etkisi ayrıca araştırılmalıdır.

Abstract:
Schizophrenia is a mental disorder characterized by delusions, hallucinations and disorganised behaviour that impairs psychological functionality and leads to disability. Thought disorder is one of the main symptoms of schizophrenia. It includes disorders in the production and organisation of thoughts. In recent years, in addition to drug treatment, various psychotherapies have been applied in schizophrenia to improve clinical symptoms. Metacognitive treatment programme aims to change the cognitive substructure of erroneous and distorted thoughts in patients. The purpose of the treatment programme is to make the participants aware of their own mental processes. The aim of this study was to investigate the effect of Metacognitive Training on thought disorder and cognitive impairment in schizophrenia patients. In this study, 61 patients diagnosed with schizophrenia according to DSM-V criteria who applied to Dokuz Eylül University Hospital, Faculty of Medicine, Department of Psychiatry, Schizophrenia and Other Psychotic Disorders Polyclinic were included in the study. Twenty-one patients who accepted the study were included in the Metacognitive Training Group (MCT) and 40 patients were included in the control group. The disease symptoms of schizophrenia patients were evaluated with PANSS (Positive and Negative Syndrome Scale ). Depression level of the patients was measured by using Calgary Depression Scale in Schizophrenia, thought disorders were measured by using Formal Thought Disorder Scale (FTD) self-report and observer form, Dokuz Eylül Theory of Mind Scale (DEZIKÖ), Reading the Mind from the Eyes (RMET) test. Cognitive functions of the patients were evaluated using Digit Span and Category Fluency ( CFT) test.
Metacognitive Training Programme was applied for 8 weeks, 1 day a week at Dokuz Eylül University, Department of Psychiatry by face-to-face sessions with the patients. MCT was not applied to the control group participating in the study. All tests were applied to the control and experimental groups at the beginning and at the end of 8 weeks. No evaluation was made between the studies.
When the effect of the Metacognitive Training Programme on structural thought disorder was examined; no statistically significant difference was found between the pre-test and post-test FTD scores of the group and the control group. When the effect of the Metacognitive Training Programme on social cognition was examined; a significant difference was found between the pre-test and post-test changes in the DEZIKÖ scale score of the group and the control group, z = -2.317; p=.021. After the therapy, it was found that the DEZIKÖ scores of the group that received the MCT programme decreased significantly compared to the controls. When the pre-test and post-test Calgary Depression Scale pre-test and post-test scores of the MCT programme group and the control group were compared between the groups, a significant difference was found, t(1,20) = 2.496, p =.021. When the pre-test and post-test scores were compared between the groups, no statistically significant difference was found between the PANSS positive, PANSS negative, PANSS psychopathology, PANSS total and RMET scores. No significant difference was found between the groups in neuropsychological tests (Digit Span, CFT) and MKE effect and pre-test and post-test changes.
In this study, it was seen that metacognitive training programme could be an effective programme to increase social cognition skills in schizophrenia patients. In addition, there was a decrease in the severity of depression in schizophrenia patients who received MCT. The main hypothesis of this study, that the Metacognitive Training programme may be effective on thought disorder, could not be confirmed. Perhaps this hypothesis can be re-tested in more numerous and longer-term studies. Although the MCT programme did not directly improve the clinical symptoms of the patients, it may have had an ameliorating effect on the impairment of social cognition in the patients. The effect of the social cognition skills improved by the MCT programme on the psychosocial experiences of the patients should be further investigated.