Deneysel hayvan yarasında lokal olarak uygulanan iloprost'un yara iyileşmesine etkisi
The effect of locally applied iloprost on wound healing in experimental animal wounds
Yazar: ARDA KAYA
Danışman: DOÇ. DR. ÖMER ARDA ÇETİNKAYA
Ankara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Genel Cerrahi Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Genel Cerrahi = General Surgery

Özet:
Giriş: Yara hücre, doku, organ/organların yapısal ve işlevsel özelliklerinin, iç ya da dış
etkenler nedeniyle bozulması olarak tanımlanır. Yara oluşumu gerek cerrahi nedeniyle
iyatrojenik gerekse de hastalık, travma vb. sebeplerle gerçekleşebilmektedir. Yara iyileşmesi
süreci çoğunlukla belirli bir düzen ve zaman içerisinde gerçekleşmektedir ancak bu süreçte
çeşitli sebeplerden dolay gecikeler görülebilmekte ve kronik yara olarak da karşımıza
çıkabilmektedir. Bu tür sebeplerle de ciddi sosyoekonomik sorunlar ortaya çıkmaktadır. Bu
sebeplerden ötürü günümüzde yara iyileşmesi sürecine katkıda bulunacak yardımcı ürünler
geliştirilmesi önem taşımaktadır.
Çalışmamızda kullandığımız ajan olan bir prostaglandin-I2 (PGI2) analoğu olan İloprost
fizyolojik olarak vazodilatasyon, düz kas gevşemesi, anti-inflamatuar etki ve anti-agregan
etkileri bulunmaktadır. Klinik olarak bu fizyolojik etkiler pulmoner hipertansiyon ve
tromboanjiitis obliterans, sistemik skleroz vb. hastalıklarda kullanılmaktadır. İlacın
günümüzde kullanım şekli inhaler, oral ve intravenöz uygulama şeklinde yapılmaktadır. Doza
bağımlı olarak da baş dönmesi, hipotansiyon, karın ağrısı, deride kızarıklık gibi ilacın
kullanımını ve tedavinin devamını zorlaştıran yan etkileri de beraberinde getirmektedir. Ancak
İloprost'un herhangi bir alanda lokal uygulaması bulunmamaktadır. Lokal uygulamanın
sistemik yan etkileri en aza indirerek daha yüksek konsantrasyon kullanılabilme avantajıyla
yara iyileşmesi üzerine olumlu etkileri olabileceği düşünülerek çalışmamızın fikri ortaya
konulmuştur.
Çalışmamızda, deneysel olarak oluşturulan hayvan yarasında kontrol grubuna karşılık,
lokal olarak uygulanan İloprost'un yara iyileşmesine olan etkinliği araştırılmıştır.
Dünyada ilk defa ülkemizde planlanan bu çalışmanın sonuçlarının olumlu olması
durumunda, İloprost'un lokal olarak uygulanmasının hem tıbbi hem de ekonomik açıdan
önemli katkı sunacağını ve önemli klinik çalışmalara öncü olacağını düşünmekteyiz.
Gereç ve Yöntem: Çalışmamıza 36 adet Wistar Albino cinsi dişi sıçan dahil edildi.
Literatürde lokal uygulama örneği olmaması ve uygulanacak ilacın doz-cevap eğrisi
bilinmemesi nedeniyle lokal uygulamada doz cevap eğrisinin ve ilacın ED50 değerinin
hesaplanması için düşük, orta ve yüksek konsantrasyonda olmak üzere 3 ayrı konsantrasyonda
ilaç uygulaması planlandı. Deney hayvanları 2 kontrol grubu ve 3 farklı konsantrasyon
2
uygulanan vaka grubu olarak ayrılmıştır. Kontrol grupları negatif ve pozitif kontrol grubu
olmak üzere ikiye ayrılmıştır. Negatif kontrol grubunda 8 adet sıçana sırt-bel bölgesinde
1cm2
'lik insizyon oluşturulmuş ve bu bölge üzerine katı vazelin sürülerek klorheksidinli yara
kapama örtüsüyle pansuman yapılarak kapatıldı. Pozitif kontrol grubunda ise 4 adet sıçanın sırtbel bölgesine 40mcg/g konsantrasyonlu ilaç 100mg dozunda normal cilde uygulanıp üzeri
klorheksidinli yara kapama örtüsüyle pansuman yapılarak kapatıldı. Vaka grupları ise üç gruba
ayrılmıştır. Vaka gruplarınında her grupta 8'er hayvan olacak şekilde sırt-bel bölgesine 1cm2
'lik
insizyon oluşturulup yukarıda belirtildiği gibi düşük, orta ve yüksek konsantrasyonlu ilaç
uygulanmış ve daha sonra klorheksidinli yara kapama örtüsüyle pansuman yapılarak kapatıldı.
Vaka ve kontrol gruplarındaki bu pansuman 7 gün boyunca tekrarlandı. Yara alanları, insizyon
oluşturulduktan sonra 5. Ve 7. günlerde ölçüldü. 7. günün sonunda deney hayvanları sakrifiye
edilerek yara alanı çevresinde geniş bir sağlam dokuyla beraber eksize edildi. Eksize edilen
materyaller histopatolojik olarak incelenerek modifiye yara iyileşme skoruna göre
değerlendirildi. Skorlama sistemi olarak 1-8 arası skor gecikmiş yara iyileşmesi, 9-16 skor
normal yara iyileşmesi ve 17-24 skor ileri düzey yara iyileşmesi olan modifiye skorlama sistemi
kullanıldı.
Bulgular: Yedinci günün sonundaki deney hayvanları sakrifikasyonu sonrası
histopatolojik olarak incelemede skor; kontrol grubu 10.88, 5mcg/g konsantrasyonda ilaç
uygulanan vaka grubu 11.87, 20mcg/g konsantrasyonda ilaç uygulanan vaka grubu 14.50,
40mcg/g konsantrasyonda ilaç uygulanan vaka grubu 17.12 olarak hesaplandı. 40mcg/g
konsantrasyonda ilaç uygulanan vaka grubunda yara iyileşmesi skoru "İleri Düzey" olarak
hesaplandı. Ayrıca istatistiksel olarak diğer gruplardan anlamlı yüksek izlendi. 0.gün yara alanı
verileri olmamakla birlikte 5. ve 7.günler arası yara alanı küçülme yüzdelerinde istatistiksel
olarak anlamlı farklılık saptanmamıştır. Ayrıca yüksek konsantrasyonlu ilaç uygulanan vaka
grubunda skorlama sisteminde kullanılan; inflamatuar hücre skoru, granülasyon maturasyonu,
fibroblast maturasyonu, kollajen paterni, kollajen organizasyonu, kollajen birikimi skorları
diğer gruplara göre anlamlı yüksek bulundu.
İnsizyon yapılmadan 40mcg/g konsantrasyonda ilaç uygulanan kontrol grubunun
eksizyon materyalinde histopatolojik bulgu saptanmadı.
Yara alanları 5. ve 7.günlerde ölçüldü. 5. ve 7.günler arasındaki değişim yüzdesi
istatistiksel olarak incelendi. Anlamlı sonuç izlenmedi. Eksizyon materyalindeki granülasyon
dokusu uzun çapı ise 40mcg/g konsantrasyonlu ilaç uygulanan grupta istatistiksel olarak
anlamlı şekilde azalmış izlendi.
Sonuç: Çalışmamızda lokal olarak kullanılan İloprost'un yara iyileşmesi üzerine olan
etkisi deneysel hayvan modelinde incelendi. Yapılan histopatolojik incelemede, konsantrasyon
artışıyla yara iyileşme skorunun doğru orantılı olarak arttığı gözlendi. Sonuç olarak lokal
İloprost kullanımın yara iyileşmesi üzerinde yüksek konsantrasyon ve düşük yan etkilerle
kullanılabileceği düşünülmüştür. Çalışmamız deneysel hayvan modelinde lokal olarak İloprost
kullanımının literatürde incelendiği ilk çalışmadır. Çalışma sonuçlarının, topikal olarak
uygulanan İloprost'un diğer çalışmalara ışık tutacağını ve örnek oluşturacağını düşünmekteyiz.
Anahtar Kelimeler: İloprost, Lokal, Yara

Abstract:
Introduction: Wound is defined as the disruption of the structural and functional
properties of cells, tissues, organs, or organ systems due to internal or external factors. Wound
formation can occur due to surgical reasons, iatrogenic factors, diseases, trauma, and more. The
wound healing process typically occurs in a specific order and timeframe; however, delays and
chronic wounds can occur due to various reasons, leading to significant socioeconomic issues.
Therefore, the development of adjunct products that contribute to the wound healing process is
essential.
The agent used in our study, Iloprost, is a prostaglandin-I2 (PGI2) analogue with
physiological effects such as vasodilation, smooth muscle relaxation, anti-inflammatory
properties, and anti-aggregant effects. Clinically, these physiological effects are utilized in
diseases such as pulmonary hypertension, thromboangiitis obliterans, systemic sclerosis, etc.
The drug is currently administered via inhalation, oral, and intravenous routes. Depending on
the dosage, the drug can have side effects that complicate its use and treatment continuation,
such as dizziness, hypotension, abdominal pain, and skin redness. However, local application
of Iloprost is not available. We believe that local application, with the advantage of reducing
systemic side effects and allowing for higher concentrations, could have positive effects on
wound healing, and this idea forms the basis of our study.
In our study, we investigated the effectiveness of locally applied Iloprost on wound
healing in experimental animal wounds compared to the control group.
If the results of this study, which is being planned for the first time in our country and
litarature, are positive, we believe that the local application of Iloprost will make a significant
medical and economic contribution and pave the way for important clinical studies.
Materials and Methods: Our study included 36 female Wistar Albino rats. Due to the
lack of examples of local application in the literature and the unknown dose-response curve of
the drug to be applied, we planned to apply the drug at three different concentrations: low,
medium, and high, in order to calculate the dose-response curve and the ED50 value of the
drug. The experimental animals were divided into two control groups and three different
concentration-treated groups. The control groups were divided into negative and positive
control groups. In the negative control group, a 1 cm² incision was made on the dorsal-lumbar
5
region of 8 rats, and solid vaseline was applied to this area, followed by covering it with a
chlorhexidine wound dressing. In the positive control group, a 40 mcg/g concentration drug at
a dose of 100 mg was applied to the dorsal-lumbar region of 4 rats with normal skin, followed
by covering it with a chlorhexidine wound dressing. The treated groups were divided into three
groups, with 8 animals in each group. A 1 cm² incision was made on the dorsal-lumbar region
of each animal in the treated groups, and as mentioned above, low, medium, and high
concentration drugs were applied, followed by covering with a chlorhexidine wound dressing.
This dressing was repeated for 7 days in both the treated and control groups. Wound areas were
measured on the 5th and 7th days after the incision. At the end of the 7th day, the experimental
animals were sacrificed, and the wound area, along with a wide area of healthy tissue, was
excised. The excised materials were evaluated histopathologically according to the modified
wound healing score. A modified scoring system ranging from 1-8 indicated delayed wound
healing, 9-16 indicated normal wound healing, and 17-24 indicated advanced wound healing.
Results: After the histopathological examination following the sacrifice of the
experimental animals on the 7th day, the scores were calculated as follows: control group 10.88,
the group treated with 5 mcg/g concentration drug 11.87, the group treated with 20 mcg/g
concentration drug 14.50, and the group treated with 40 mcg/g concentration drug 17.12. The
wound healing score for the group treated with 40 mcg/g concentration drug was classified as
"Advanced." Furthermore, statistically significant differences were observed when compared
to other groups. While there were no wound area data for day 0, no statistically significant
difference was found in the percentage of wound area reduction between the 5th and 7th days.
In addition, the high-concentration drug-treated group showed statistically significantly higher
scores in the scoring system used, which included inflammatory cell score, granulation
maturation, fibroblast maturation, collagen pattern, collagen organization, and collagen
accumulation scores compared to the other groups.
No histopathological findings were found in the excision material of the control group
treated with 40 mcg/g concentration drug without incision.
Wound areas were measured on the 5th and 7th days. The percentage of change between
the 5th and 7th days was statistically examined, and no significant results were observed.
Moreover, the long axis of granulation tissue in the excision material was significantly reduced
in the group treated with 40 mcg/g concentration drug.
Conclusion: The effect of locally applied Iloprost on wound healing was examined in an
experimental animal model in our study. In the histopathological examination, it was observed
that the wound healing score increased proportionally with the concentration increase. As a
result, it is considered that local Iloprost use can be utilized for wound healing with high
concentrations and low side effects. Our study is the first in literature to investigate local
Iloprost use in an experimental animal model. We believe that the results of this study will shed
light on and serve as an example for other studies of topically applied Iloprost.
Key Words: Iloprost, Local, Wound