Ortaokullarda akran zorbalığının yaygınlığı ve zorba-mağdurların depresyon ve anksiyete düzeylerinin incelenmesi
Examining the prevalence of the peer bullying and levels of depression and anxiety of the bully-victims in the secondary schools
Yazar: KASIM KARACA
Danışman: DOÇ. DR. İSMAİL SEÇER
Atatürk Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Akran zorbalığı = Peer victimization ; Anksiyete = Anxiety ; Depresyon = Depression ; Kaygı = Anxiety ; Kaygı düzeyi = Anxiety level ; Ortaokul öğrencileri = Secondary school students ; Ortaokullar = Secondary schools

Özet:
Ortaokullarda akran zorbalığının yaygınlığı ve zorba-mağdurların depresyon ve anksiyete düzeylerinin incelenmesi amacıyla yapılan bu çalışma Erzurum şehir merkezinde yer alan ortaokullarda öğrenim görmekte olan öğrenciler ile yürütülmüştür. Bu araştırma sürecinde ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırma sürecinde veri toplamak için Ergen Akran İlişkileri Belirleme Ölçeği ve Çocuklar için Depresyon ve Anksiyete Ölçeği kullanılmıştır. Araştırma sürecinde uygun örnekleme yöntemiyle ve  % 99 güven aralığı kapsamında toplam 890 öğrenciye ulaşılmıştır. Araştırmada veri analizi için homojenlik ve normallik analizlerine ek olarak bağımsız örneklemler için t testi, tek faktörlü varyans analizi, korelasyon analizi ve regresyon analizi kullanılmıştır.
Araştırmadan elde edilen bulgular, öğrencilerin zorbalık puanlarının cinsiyetlerine, öğrenim gördükleri okul türüne, sınıf düzeyi, yaş ve anne eğitim düzeyine göre anlamlı farklılaşma gösterdiğini; mağduriyet puanlarının ise cinsiyet ve anne eğitim düzeyine göre anlamlı farklılaştığını ortaya koymuştur.  Ayrıca zorbalık ve mağduriyetin depresyon ve anksiyete ile pozitif yönlü ve anlamlı ilişkiye sahip olduğu ve hem zorbalığın hem de mağduriyetin depresyon ve anksiyeteyi pozitif yönlü ve anlamlı düzeyde yordadığı sonucuna ulaşılmıştır. Araştırmadan elde edilen bu bulgular ilgili alan yazın çerçevesinde tartışılmıştır. 
Anahtar Kelimeler: zorba, mağdur, depresyon, anksiyete

Abstract:
In order to examine the prevalance of peer bullying and levels of depression and anxiety of the peer victims in secondary schools, this study was conducted with secondary schools students in Erzurum city center. Data in this survey study were collected through the Scale for Determining Adolescent Peer Relationship, and Depression and Anxiety Scale for Children from 890 students participated, selected by convenience sampling, in the study within the scope of 99% confidence bounds. In the data analysis process, besides homogenity and normality analyses, independent samples t-test, one way ANOVA, correlation and lineer regression analyses were conducted. 
	The findings of the study revealed statistically significant differences according to the gender, the school type, grade, age and the educational levels of the parents; and the scores for victimization showed statistically significant difference based on gender and the educational levels of the parents. In addition, the results showed that there is a positive and significant relationship between bullying and victimization and depression and anxiety. Both bullying and victimization also predicts depresssion and anxiety in a positive and significant way. These findins are discussed in the light of relevant literature.   
Key Words: bully, victim,  depression,  anxiety