Türkiye'de kamu borçlarının ekonomik kalkınma üzerine etkileri
The effects of public debt on economic development in Turkey
Yazar: AYŞENUR KAYA
Danışman: PROF. DR. NAZIM ÖZTÜRK
Sivas Cumhuriyet Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Maliye Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Maliye = Finance

Özet:
Kamu borçlanması, kamu gelirinin gideri karşılamadığı durumlarda önemli bir
finansman kaynağıdır. Ayrıca borçlar ekonomik kalkınmanın hızlanabilmesi için ihtiyaç
duyulan yatırımların finanse edilmesinde de kullanılmaktadır. Günümüzde giderek artan
ve kamuoyunun gündemini meşgul eden kamu borcu sorunu, daha fazla çalışma
yapılması gereken önemli bir konu haline gelmektedir. Bir ülkedeki kamu borçlanması
ve borç yönetiminin etkin ve verimli yapılması gerekmektedir. Bu çalışmada kamu
borçlarının başta büyüme olmak üzere makroekonomik değişkenler üzerinde oluşturduğu
etkiler ele alınmaktadır. Ayrıca bu etkiler hem teorik çalışmalar ve iktisadi savlarla hem
de Türkiye'yi kapsayan ampirik çalışmalarla ortaya konulması amaçlanmaktadır. İktisadi
akımlar, borçlanma ve borçlanmanın ekonomi üzerinde oluşturduğu etkileri farklı
değerlendirilmektedir.
Bu tezde Türkiye'deki kamu borcunun ekonomik büyüme üzerindeki etkisi
incelemektedir. Enflasyondan arındırılmış reel rakamlarla 2003-Q1 ve 2021-Q4
dönemine ait, iç ve dış borç stoku, GSYH değişkenleri ile eş bütünleşme testi
uygulanmaktadır. Uygulanan analizler sonucunda, bağımlı değişken GSYH ile bağımsız
değişkenler iç ve dış borç stoğu arasında uzun dönemli bir ilişkinin varlığı tespit
edilmektedir. Verilere Johansen eş bütünlük testi uygulanmakta ve FMOLS ve DOLS
tahmin edicileri yardımıyla iç ve dış borç stokunun uzun dönemde GSYH negatif
etkilediği sonucuna ulaşılmaktadır.
Anahtar Sözcükler: Kamu Borcu, Ekonomik Büyüme ve Kalkınma, Eş
Bütünleşme Testi, İç/Dış Borç Stoğu

Abstract:
Public borrowing is an important source of financing when public revenue does
not cover expenses. In addition, debts are also used to finance investments needed to
accelerate economic development. The problem of public debt, which is increasingly
increasing and occupying the agenda of public opinion today, is becoming an important
issue that needs to be studied further. Public borrowing and debt management in a country
must be done well. In this study, the effects of public borrowing on macroeconomic
variables, especially growth, are discussed. In addition, it is aimed to reveal these effects
both with theoretical studies and economic arguments and with empirical studies covering
Turkey. Economic flows, borrowing and the effects of borrowing on the economy are
evaluated differently.
In this thesis, the effect of public debt on economic growth in Turkey is examined.
Matching integration analyses are applied to the internal and external debt stock and GDP
variables for the period 2003-Q1 and 2021-Q4 with the real figures adjusted for inflation.
As a result of the applied analyzes, the existence of a long-term relationship between the
dependent variable GDP and the independent variables internal and external debt stock is
Deciphered. The Johansen equivalence test is applied to the data and with the help of
FMOLS and DOLS estimators, it is concluded that the stock of domestic and foreign debt
has a negative impact on GDP in the long term.
Keywords: Public Debt, Economic Growth and Development, Co-Integration
Test, Internal/External Debt Stock