Mimar Sinan camilerinde strüktür morfolojisi üzerine bir araştırma: Kılıç Ali Paşa Camisi
A study on the structure morphology in Mimar Sinan?s mosques: Kılıç Ali Paşa Mosque
Yazar: NİL KÖROĞLU
Danışman: PROF. DR. E.FÜSUN ALİOĞLU
Yıldız Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı / Rölöve-Restorasyon Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2010
Konu: Mimarlık = Architecture
Dizin: Mimari ögeler = Architectural elements ; Modülasyon = Modulation ; Modüler = Modular ; Modüler tasarım = Modular design ; Strüktürel sistemler = Structural systems

Özet:
Mimar Sinan yapılarının tasarımından inşasına kadar geçen süreçte, tasarlama ve bu tasarımı somut bir yapıya dönüştürme yöntemleri kesin olarak bilinmemektedir. Kuşkusuz yapısal ölçekte ayrıntılı çalışmalar Sinan'ın tasarımlarındaki kurgunun daha tanımlanabilir olmasını sağlayacaktır. Bu nedenle, bu tez kapsamında Mimar Sinan'ın farklı dönemlerde yapılmış kare baldaken şemalı Mihrimah Sultan Camisi, Süleymaniye Camisi ve Kılıç Ali Paşa Camisi taşıyıcı sistem tasarımı, modüler sisteme bağlı olarak analitik bir yaklaşımla ele alınmıştır. Modüler sistemin, cami taşıyıcı sistemi ve taşıyıcı sistem yapı elemanları üzerindeki etkisi ile bu etkinin, boyutları ve dönemleri farklı üç cami biçimlenişindeki ortak noktalarını veya farklılıklarını belirlemeye yönelik bir inceleme yapılmıştır.Bu doğrultuda taşıyıcı sistem yapı elemanlarının cami taşıyıcı sistem tasarımı sürecine hangi konumda, hangi boyutla ve hangi biçimle katıldığı araştırılarak, bileşenlerinin, tek tek ve birlikte, yapı ve diğer yapı elemanları ile ilişkileri incelenmiştir. Bu amaçla yapılan analitik çalışmalar sonucunda elde edilen veriler ile rölöveler hazırlanmış, taşıyıcı sistem yapı elemanları sınıflandırılarak oran, boyut, şema vs. bilgilerini içeren tablolar oluşturulmuş ve yapılan çalışmalar şematik sunumlarla desteklenmiştir.Çalışma kapsamında detaylı olarak incelenen Kılıç Ali Paşa Camisi'nden, modül, doğrultu, birim, taşıyıcı sistem dilimi ve bölge tanımlamalarına bağlı olarak elde edilen veriler, yine aynı ölçüde detaylı olarak çalışılmış ancak tez kapsamında sunulmamış, Mihrimah Sultan Camisi ve Süleymaniye Camisi verileri ile karşılaştırmalı olarak incelenmiştir.Anahtar Kelimeler: Mimar Sinan Camileri, modüler sistem, doğrultu, modül, birim, taşıyıcı sistem dilimi, taşıyıcı sistem yapı elemanı.

Abstract:
In the process from design through to construction of Mimar Sinan Structures, methods of designing and building it into a concrete structure are not exactly known. Detailed studies on the structural scale will be ensure the fiction in Sinan's design a more identifiable. Therefore, in this thesis the design of structural systems of baldachin square scheme Mihrimah Sultan Mosque, the Suleymaniye Mosque and the Kılıç Ali Pasha Mosque, that were build at different periods by Mimar Sinan were studied with the analytical approach depending on the modular system. The study was performed for determining the effect of the modular system at the mosques carrier system and the structural elements of the structural system and the common points or differences at the formation of the three mosques that are in different sizes and from different periods.In this direction, individually and together, the components relationships with structure and other structural elements examined by researching in which position, which size and which forms that the structural elements join into the structural system design process of the mosque.As a result of the analytical works that are done for this purpose, building surveys prepared, charts were created that contain information about rate, size, schema by classifying structural elements of the structural system and the studies were supported with schematic presentations.The data obtained from the Kilic Ali Pasha Mosque that researched in detail in this study according to the modul, line, unit, structural system sections, zone definitions, comparatively examined with the Mihrimah Sultan Mosque?s and the Suleymaniye Mosque?s datas that are studied equally in detail but not presented in the thesis.Keywords: Mimar Sinan Mosques, modular system, line, modul, unit, structural sections, structural elements of the structural system