Küresel kamusal mallar perspektifinden çevre sorunlarına yönelik mali çözümlerin incelenmesi ve değerlendirilmesi
An investigation and evaluation of financial solutions for environmental problems from the global public goods perspective
Yazar: MERVE SINMAZ
Danışman: DOÇ. DR. SELÇUK ÇAĞRI ESENER
Bandırma Onyedi Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Maliye Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Maliye = Finance
Dizin: Kamu malları = Public goods ; Katma değer vergisi = Value added tax ; Küresel kamu malları = Global public goods ; Motorlu taşıtlar vergisi = Motot vericles tax ; Vergiler = Taxes ; Çevre kirliliği = Environmental pollution ; Çevre sorunları = Environmental problems ; Çevre temizlik vergisi = Environment cleaning tax ; Çevre vergisi = Environmental tax ; Özel tüketim vergisi = Excise taxes

Özet:
Kamu maliyesinin temel konularından biri olan kamusal mallar günümüzde
küreselleşmeyle beraber farklı bir boyut kazanmıştır. Küreselleşme ile birlikte dünyadaki
toplumların huzurunun, refahının ve güvenliğinin yalnızca özel ve kamusal mallarla
sağlanmadığı, bu ilişkilerin bölgesel ve küresel kamusal mallar arasında kurulacak
dengeye de bağlı olduğu ortaya çıkmıştır. Öte yandan, dünya üzerinde yaşanmakta olan
küreselleşme süreci hem insanlığa yeni olanaklar sunmakta hem de yeni sorunların ortaya
çıkmasına, mevcut sorunların ise daha geniş bir çapta etkili olmasına sebebiyet
vermektedir. Bu sorunların en önemlilerinden birisi de çevre sorunlarıdır. Çevre sorunları
ile mücadele etmek için birçok araç geliştirilmiş olup bu araçlar arasında çevre
vergilerinin önemi her geçen gün artmaktadır. Günümüzde de Türkiye ve AB üyesi
ülkelerde çevre sorunlarının önlenmesi ve azaltılması amacıyla çevre vergilerinden büyük
ölçüde yararlanılmaktadır. Yapılan bu çalışmada küresel kamusal mallardan birisi olan
çevrenin, küreselleşme sonucunda oluşan çevre sorunlarını önlemek amacıyla kullanılan
çözüm önerileri, Türkiye ve AB'ye üye ülkeler açısından incelenmiştir. Çalışmanın
sonucunda AB ülkelerinde çevre vergilerinin temel amacının çevreyi korumak olduğu;
Türkiye'de ise öncelikli amacın gelir elde etmek olduğu sonucuna varılmıştır. Böyle bir
çalışma yapılmasının temel gerekçesi ise küreselleşmenin de etkisiyle artan çevre
sorunlarını mali araçlar ve vatandaşların da katkısıyla minimum düzeylere indirerek
sağlıklı ve temiz bir çevrede yaşam sürdürebilmektir.

Abstract:
Public goods, which is one of the main topics of public finance, has gained a
different size with globalization today. With globalization, it has been revealed that the
public peace, prosperity and safety of the societies in the world aren't only provided by
private and public goods, it also depends on the balance of the connection between
regional and global public goods. On the other hand, the globalization process that is
being experienced in the world presents new opportunities to humanity and causes new
problems however spreads the existing problems. One of the most important problems
about them are environmental problems. Many tools have been developed to struggle with
environmental problems and the importance of environmental taxes between these tools
are increasing each day. To prevent and reduce environmental problems nowadays
environmental taxes has a huge benefit in Turkey and EU member countries. In this study,
the solution suggestions to prevent environmental problems caused by globalization of
the environment, which is one of the global public goods, were examined in terms of
Turkey and EU member countries. As a result of the study, the main purpose of
environmental taxes in EU countries is to protect the environment; In Turkey, it was
concluded that the primary purpose is to get income. The main reason for this study is to
minimize environmental problems. Environmental problems could be minimized with
public support and financial instruments. Thus, it will be availible to live in a healthy and
clean environment.