Duygusal yemenin yordayıcıları olarak üstbiliş, duygu düzenleme zorlukları ve öz şefkat
Metacognition, emotion regulation difficulties and self-compassion as predictors of emotional eating
Yazar: ÖZLEM ÇAMKERTEN
Danışman: DOÇ. DR. BERNA GÜLOĞLU
Bahçeşehir Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Duygu düzenleme = Emotion regulation ; Duygu düzenleme güçlüğü = Emotion dysregulation ; Duygusal yeme = Emotional eating ; Yeme davranışı = Eating behaviour ; Öz duyarlılık = Self compassion ; Üstbiliş = Metacognitive

Özet:
Bu araştırmanın amacı yetişkin bireylerin duygusal yeme davranışlarının yordayıcısı olarak çeşitli sosyo-demografik özellikler ile üstbiliş, duygu düzenleme ve öz şefkatin rolünü incelemektir. Bu amaç doğrultusunda araştırmaya Türkiye'de yaşayan 18 yaş üstü 481 kişi katılmıştır ancak araştırma sürecine yeme bozukluğu tanısı alan kişiler dahil edilmediği için 434 kişilik çalışma grubu oluşturulmuştur. Araştırma kapsamında Demografik Bilgi Formu, Üç Faktörlü Yeme Ölçeğinin Duygusal Yeme bölümü, Üstbiliş Ölçeği-30, Duygu Düzenlemede Zorlukları Ölçeği ve Öz Şefkat Ölçeği Kısa Formu kullanılmıştır. Yapılan analizlerde öncelikle sosyo- demografik değişkenler, üstbiliş, duygu düzenleme zorlukları ve öz şefkatin duygusal yemeyle ilişkisini belirlemek amacıyla Pearson Korelasyon analizi yapılmıştır. Duygusal yemeyle anlamlı ilişkiye sahip olduğu belirlenen değişkenlerin duygusal yemeyi yordama durumunu belirlemek amacıyla hiyerarşik regresyon analizi yapılmıştır. Korelasyon analizinin bulgularına göre cinsiyet, yaş, çalışma durumu, romantik ilişki durumu, kilo, kişisel kilo algısı, üstbiliş, duygu düzenleme zorlukları ve öz şefkatin duygusal yemeyle anlamlı düzeyde ilişkili olduğu saptanmıştır. Hiyerarşik regresyon analizinin sonuçlarına göre ise cinsiyetin, yaşın, çalışma durumunun, kilonun, bilişsel güvenin, kontrol edilemezlik ve tehlikenin, açıklığın, farkındalığın ve öz şefkatin duygusal yemeyi anlamlı biçimde yordadığı tespit edilmiştir. Bulgular sonucunda araştırmadan elde edilen sonuçlar alanyazın kapsamında tartışılmıştır. İleride yapılacak araştırmalar, araştırmacılar ve uygulayıcılar için öneriler sunulmuştur.

Abstract:
The aim of this study is to examine the role of various socio-demographic variables and metacognition, emotion regulation and self-compassion as predictors of emotional eating behaviors of adults. In line with these purpose, 481 people over the age of 18 living in Turkey participated in the study; however since people diagnosed with eating disorders were not included in the research process, a study group of 434 people was included in the study. Within the scope of the research, Demographic Information Form, Emotional Eating section of the Three-Factor Eating Scale, Metacognition Scale-30, Difficulty in Emotion Regulation Scale and Self-Compassion Scale Short Form were used. Pearson Correlation analysis was performed to determine the relationship among the socio-demographic variables, metacognition, emotion regulation difficulties, self-compassion and emotional eating. Hierarchical regression analysis was performed in order to specify the predictive status of the variables determined to have a significant relationship with emotional eating. According to the findings of the correlation analysis gender, age, employment status, romantic relationship status, weight, personal weight perception, metacognition, emotion regulation difficulties and self-compassion were revealed to be associated with emotional eating. According to hierarchical regression analysis, gender, age, employment status, weight, cognitive confidence, uncontrollability and danger, clarity, awareness and self-compassion were found to significantly predict emotional eating. The results of this study were discussed within the scope of the literature. Afterwards, suggestions were made for future researchers, studies to be carried out on the subject and practitioners are presented.