Özel yetenekli öğrencilerde beklenenden düşük başarı görülmesinin nedenleri: Durum çalışması
The reasons for underachievement in gifted students: A case study
Yazar: ÖMER FARUK TAMUL
Danışman: PROF. DR. UĞUR SAK
Anadolu Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Özel Eğitim Ana Bilim Dalı / Üstün Zekalılar Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Gerçekleştirilen bu araştırmada özel yetenekli öğrencilerin neden beklenenden düşük başarı gösterdiklerinin olası nedenleri araştırılmıştır. Gerçekleştirilen araştırma iç içe geçmiş çoklu durum araştırması olarak desenlenmiştir. Bunun için İstanbul'da özel bir eğitim kurumunun üç farklı kampüsünde 4. sınıfa devam eden özel yetenek tanısı 4 erkek ve 1 kız öğrenci ile durum çalışması gerçekleştirilmiştir. Ayrıca öğrencilerin anne, baba ve Türkçe ve matematik öğretmenleri de araştırmaya dâhil edilmiştir. Böylece 5 öğrenci, 9 ebeveyn ve 6 öğretmen olmak üzere 20 katılımcıdan veri toplanmıştır. Araştırmanın gerçekleştirildiği kurum özel yetenekli öğrencilere homojen bir sınıfta eğitim vermektedir. Ayrıca özel yetenekli öğrenciler için hızlandırma ve zenginleştirme uygulanarak farklılaştırılan bir öğretim programı uygulanmaktadır. Katılımcılardan elde edilen veriler doküman inceleme, gözlem ve yarı yapılandırılmış görüşmeler ile elde edilmiştir. Araştırmanın sonucunda bireysel nedenler arasında düşük benlik algısı, zayıf öz düzenleme becerileri ve düşük motivasyon öne çıkan nedenlerdir. Aile kaynaklı nedenler arasında ailenin düşük ya da yüksek akademik beklentisi, mükemmeliyetçi tutumu ve uygun şekilde eğitime katılım göstermemeleri öne çıkmaktadır. Okul kaynaklı nedenler ise rekabetçi sınıf ortamı, farklılaştırmanın yeterli olmaması ve olumsuz öğrenci-öğretmen etkileşimi olarak belirtilebilir. Ancak katılımcılarda BDB'nin nedenleri ortak gibi görünse de bireysel bağlamda incelendiğinde etkileşimlerin farklı şekilde olduğu belirlenmiştir. BDB gösteren özel yetenekli öğrencilere müdahalede bulunurken bireysel olarak çalışma yapılması yararlı sonuçlar oluşturabilir.

Abstract:
This research aims to explore the possible causes why gifted students exhibit underachievement. The study was designed as an embedded multiple-case study. A case study was conducted with 4th-grade gifted students (4 male and 1 female) attending three different campuses of a private school in Istanbul. In addition, the students' parents and Turkish and mathematics teachers were included in the research. Thus, data were collected from 20 participants, consisting of five students, nine parents, and six teachers. The schools where the research was conducted provides education to gifted students in a homogeneous classrooms. An accelerated and enriched curriculum is also applied to differentiate instruction for gifted students. Data from the participants were obtained through document analysis, observation, and semi-structured interviews. Base of results of the research, among individual reasons, low self-esteem, weak self-regulation skills, and low motivation emerge as prominent factors. Family related reasons; it is the family's too high or too low academic expectations, perfectionist attitude and inappropriate family involvement. School-related reasons can be stated as competitive classroom environment, insufficient differentiation and negative student-teacher interaction. However, although the reasons for underachievement seemed common among the participants, it was determined that the interactions differed when examined in an individual context. For example, while low motivation was a possible common reason for underachievement among the participants, the source of low motivation varied from one participant to another. This finding suggests that underachievement is a situation specific to the individual. Working with gifted students individually can yield beneficial results when intervening with underachiving gifted students.