Spor bilimleri fakültesinde öğrenim gören öğrencilerin egzersiz bağımlılığı ve fiziksel benlik düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between exercise addiction and physical self levels of students studying at the faculty of sport sciences
Yazar: MEHMET ALİ ÜZGÜ
Danışman: PROF. DR. HACI AHMET PEKEL ; DOÇ. DR. EBRU OLCAY KARABULUT
Gazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Spor = Sports

Özet:
Bu araştırma ile Spor Bilimleri Fakültesinde öğrenim gören öğrencilerin egzersiz bağımlılığı ve fiziksel benlik düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlanmaktadır. Araştırma tarama (survey) metodu kullanılarak tasarlanmıştır. Araştırmanın kapsam grubunu Türkiye'nin her coğrafi bölgesinden birer tane olacak şekilde rastgele seçilmiş, 7 üniversitenin spor bilimleri fakültelerinde öğrenim gören öğrenciler oluşturmuştur. Katılımcıların sosyo demografik bilgilerinin elde edilebilmesi için "Kişisel Bilgi Formu", egzersiz bağımlılığı düzeylerinin belirlenebilmesi için "Egzersiz Bağımlılığı Ölçeği (EBÖ)" ve fiziksel benlik düzeylerinin belirlenebilmesi için "Fiziksel Benlik Ölçeği" kullanılmıştır. Elde edilmiş olan verilere normallik testi yapılmış olup, verilerin normal dağıldığı tespit edilmiştir. İkili karşılaştırmalarda Independent Sample T testi, çoklu karşılaştırmalarda One Vay Anowa ve farklılık kaynağının belirlenmesinde Tukey HSD testi kullanılmıştır. İki ölçek arasında nasıl bir ilişki olduğunun belirlenebilmesi için ise Pearson korelasyon testi kullanılmıştır. Verilerin istatistiksel analizinde ve yorumlarda, p<0,05 anlamlılık düzeyi dikkate alınmıştır. Sonuç olarak; katılımcıların VKİ kategorisi faktörü ile egzersiz bağımlılığı düzeyleri arasında anlamlı farklılık tespit edilmezken; cinsiyet, yaş, öğrenim görülen bölüm, öğrenim görülen sınıf, algılanan ekonomik düzey, spor yaşı, spor branşı ve egzersiz bağımlılığı algısı faktörleri ile egzersiz bağımlılığı düzeyleri arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık tespit edilmiştir (p<0.05). Katılımcıların fiziksel benlik düzeyleri ile cinsiyet, yaş, VKİ kategorisi, öğrenim görülen bölüm, öğrenim görülen sınıf, algılanan ekonomik düzey, spor yaşı, spor branşı ve egzersiz bağımlılığı algısı faktörleri arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık tespit edilmiştir (p<0.05). Son olarak, katılımcıların egzersiz bağımlılığı ile fiziksel benlik düzeyi arasında pozitif yönde bir ilişki tespit edilmiştir (p<0.01). Bu sonuçlara göre; eğitim kurumları bünyesinde psikolojik danışmanlık hizmetlerine erişimin kolaylaştırılması veya egzersiz bağımlılığı konusunda uzman bir danışmana yönlendirme yapılması ve medyanın etkisiyle oluşabilecek yanlış beden algısının önüne geçilmesi için, sağlıklı ve gerçekçi beden standartlarının vurgulandığı bilgilendirici araştırmalar yapılması önerilebilir.

Abstract:
The aim of this study is to examine the relationship between exercise addiction and physical self levels among students studying in the Faculty of Sports Sciences. The survey method was employed as the research design for this study. The scope of the study consisted of students enrolled in the sports sciences faculties of seven randomly selected universities, with one representative from each geographical region in Turkey. In order to obtain participants' socio-demographic information, a "Personal Information Form" was utilized. To determine the levels of exercise addiction, the "Exercise Addiction Scale (EAS)" was employed, and to determine the levels of physical self-concept, the "Physical Self Inventory - Turkish version" was utilized. A normality test was conducted on the obtained data, and it was determined that the data followed a normal distribution. For pairwise comparisons, the Independent Samples t-test was employed, while for multiple comparisons, the One-Way ANOVA test was used, and Tukey's Honestly Significant Difference (HSD) test was employed to determine the source of differences. To determine the relationship between the two scales, the Pearson correlation test was employed. In the statistical analysis and interpretation of the data, a significance level of p<0.05 was considered. As a result, no significant difference was found between participants' exercise addiction levels and the Body Mass Index (BMI) category factor. However, statistically significant differences were found between exercise addiction levels and factors such as gender, age, field of study, educational level, perceived economic status, years of engagement in sports, sport discipline, and perception of exercise addiction (p<0.05). Similarly, statistically significant differences were found between participants' physical self-concept levels and factors such as gender, age, BMI category, field of study, educational level, perceived economic status, years of engagement in sports, sport discipline, and perception of exercise addiction (p<0.05). Lastly, a positive relationship was observed between participants' exercise addiction and physical self-concept levels (p<0.01). Based on these findings, it can be suggested that facilitating access to psychological counseling services within educational institutions or referring individuals to a specialized counselor regarding exercise addiction would be beneficial. Additionally, informative interventions emphasizing healthy and realistic body standards could help prevent the development of distorted body image influenced by media.