Ekonomik suç kavramı ve çeşitleri ile Sermaye Piyasası Kanunu'nda düzenlenen soruşturma izninin Cumhuriyet Savcısının genel soruşturma yetkisine ve etkin soruşturma görevine etkisi
The economic criminal concept and its types and the effect of the investigation permission governed by the Capital Market Law on the general investigation authority of the Republic Prosecutor and the effective investigation duty
Yazar: İSMAİL ŞAHVERDİOĞLU
Danışman: PROF. DR. SERKAN ÇINARLI
İZMİR BAKIRÇAY ÜNİVERSİTESİ / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı / Ekonomi Hukuku Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hukuk = Law

Özet:
Ekonomik suç kavramı, esasında gelişen ticari hayat, iş çeşitliliği ve teknolojiye bağlı olarak nispeten son dönemlerde gelişerek ceza yargılamalarına konu olmuş suç teşkil eden eylemleri tanımlamakta kullanılan bir hukuk terimi olarak karşımıza çıkmaktadır. Ekonomik suç olarak tanımlanan bu suç tiplerinin bir yönü ceza sistemine bakarken bir yönü ise ekonomik ve ticari hayata bakmaktadır. Zira; bu suçların ne adli suçlar gibi kolay tespit edilebilmesi ne de suçların yarattığı mağduriyetin tam olarak tespiti ve mağdur sayısının belirlenebilmesi mümkün olmaktadır. Bu suçların failleri de klasik adli suç faillerinden ayrışmaktadır. Klasik suçların failleri çoğu zaman herkes olabilirken ekonomik suçun failleri ise genellikle toplumun eğitim seviyesi ortalamasından yüksek seviyeye sahip kişiler arasından çıkmaktadır. Bu özellikleri ise işledikleri suçların mağdurlarını ikna etmede başarılı olmalarını, suç ve delilleri perdeleyebilmelerini sağlamaktadır. Tespiti geç yapılabilen bir ekonomik suçun her geçen gün mağdur sayısı ve yarattığı ekonomik kayıp büyümektedir.
Ekonomik suçlar ulusal mevzuatımızda bir çatı altında toplanmamıştır. Farklı hukuk alanlarında farklı yasal düzenlemelerde kendisine yer bulmuştur. Bu durum ise yasal bir ekonomik suç tanımının Türk ulusal mevzuatında kavramsal olarak tanımlanmamış olmasından gelmekte ve teknik kanun yapımında yeknesak bir suç politikasının yasal düzenlemelere yansıtılamamasına neden olmaktadır.
Çalışmamızın amacı, öncelikle ekonomik suç kavramını genel olarak somutlaştırmak, devamında Türk mevzuatındaki farklı görünümlerini incelemek, sonrasında Sermaye Piyasası Kanunu kapsamında kalan ekonomik suçları unsurlarıyla değerlendirmek ve nihayetinde Sermaye Piyasası Kanunu 115. maddesinde düzenlenen yazılı muhakeme şartının Cumhuriyet savcısının genel soruşturma yetkisi ve etkin soruşturma yapma görevine olumlu veya olumsuz etkilerini değerlendirmektir. Mevzuattaki ekonomik suçların tek çatı altında incelenmesi ve yazılı muhakeme şartının soruşturma makamının soruşturma yetkisine olan etkisini değerlendirmesi ve bu yönlerdeki eleştirisi ile gerek yasa koyucunun ceza politikasına gerekse de doktrine katkı sağlamayı amaçlamaktadır.

Anahtar Sözcükler: Ekonomik suç; Muhakeme şartı; Sermaye piyasası; Genel soruşturma yetkisi; Etkin soruşturma görevi

Abstract:
The concept of economic crime emerges as a legal term used to describe criminal acts that have developed relatively recently, depending on the developing commercial life, business diversity and technology. One side of these crime types, which are defined as economic crimes, looks at the penal system, while the other side looks at economic and commercial life. For; it is not possible to detect these crimes as easily as judicial crimes, nor to determine the victimization caused by the crimes and to determine the number of victims. The perpetrators of these crimes are also different from the perpetrators of classical forensic crimes. While the perpetrators of classical crimes can often be anyone, the perpetrators of economic crimes are generally among those with a higher education level than the society's average. These features enable them to be successful in convincing the victims of their crimes and to conceal the crime and evidence. The number of victims and the economic loss caused by an economic crime that can be detected late is increasing day by day.
Economic crimes are not gathered under one roof in our national legislation. It has found its place in different legal regulations in different fields of law. This is due to the fact that a legal definition of economic crime is not conceptually defined in the Turkish national legislation and causes a uniform crime policy in technical law making not to be reflected in legal regulations.
The aim of our study is to concretize the concept of economic crime in general, then to examine its different appearances in the Turkish legislation, then to evaluate the economic crimes within the scope of the Capital Market Law with its elements, and finally to ensure that the written reasoning requirement regulated in Article 115 of the Capital Markets Law is the general investigative power of the public prosecutor and his duty to conduct an effective investigation assessing its positive or negative effects. It aims to contribute to both the criminal policy of the legislator and the doctrine by examining the economic crimes in the legislation under a single roof and evaluating the effect of the written judgment requirement on the investigative authority of the investigating authority and criticizing these aspects.

Keywords: Economic crime, Judgment clause, Capital market, General investigative power, Effective investigative duty