Hemşirelik hizmetleri yöneticilerinin uyması gereken yönetsel etik ilkelerin belirlenmesi
Determining the managerial ethic principles that manager nurses should approve
Yazar: GÜZİN AYAN
Danışman: PROF. DR. ÜLKÜ BAYKAL
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Hemşirelikte Yönetim Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Etik = Ethics ; Hemşireler = Nurses ; Hemşirelik = Nursing ; Hemşirelik hizmetleri = Nursing services ; Yönetici hemşireler = Nurse administrators ; Yöneticiler = Managers ; Yönetsel ahlak = Managerial ethic

Özet:
Amaç: Bu çalışmanın amacı, Türkiye'deki hemşirelik hizmetleri yöneticilerinin uyması gereken etik ilkeleri belirlemektir.
Yöntem: Araştırma iki aşamada gerçekleştirilmiştir. Birinci aşamada fenemolojik tasarım ikinci aşamada nitel araştırma yöntemlerinden Delphi yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın birinci aşamasının örneklemini kamu ve özel hastanelerde çalışan hemşirelik hizmetleri yöneticileri, hemşirelikte yönetim dersini veren akademisyenler ve etik alanında çalışmalar yürüten akademisyenler oluşturmaktadır. Birinci aşama olan nitel görüşmelerde 27 kişi, ikinci aşamaya ise "I. Delphi oturumu 42 kişi, II. Delphi oturumu 39 kişi" katılmıştır. Veri toplama aracı olarak birinci aşamada "Yarı Yapılandırılmış Görüşme Formu" ikinci aşamada ise "I. Delphi Oturumu Anket Formu ve II. Delphi Oturumu Anket Formu" kullanılmıştır. Veri toplama aşamasından önce etik kurul onayı ve araştırmaya katılan katılımcılardan bilgilendirilmiş onam alınmıştır. Araştırmada elde edilen veriler, içerik analizi ve SPSS 26,0 paket programı kullanılarak analiz edilmiştir. 
Bulgular: Araştırmanın nitel aşamasından elde edilen bulgular; "yönetici hemşirelerin uyması gereken yönetsel etik ilkeler", "hemşirelik hizmetleri yönetiminde etik sorunlar", "hemşirelik hizmetleri yönetimde etik ilkelere uyumun yansımaları" ve "hemşirelik hizmetleri yönetimde etik sorunların yansımaları" baslıkları altında dört ana tema, bu ana temalara bağlı alt temalar şeklinde incelenmiştir. Araştırmanın ikinci aşaması, iki Delphi oturumu sonucunda tamamlanmış ve sekiz yönetsel etik ilke ve bu maddelerin altında yer alan toplam 30 madde belirlenmiştir. Bu araştırmada madde uzlaşma ölçütü, standart sapma ve çeyrek değerler genişliği 1 ve altı olup uzlaşma %80 olarak saptanmış olup çalışma sonucunda belirlenen yönetsel etik ilkelerin yüksek uzlaşma yüzdesine sahip oldukları görülmüştür.  Çalışmada yönetsel etik ilkeler; "adalet", "eşitlik", "doğruluk-dürüstlük", "tarafsızlık", "saydamlık (şeffaflık)", "insancıllık (hümanizm)", "sorumluluk", "gizlilik (mahremiyet)" şeklinde ele alınmıştır. 
Sonuç: Bu çalışmanın sonucunda Türkiye'de mesleki örgütler ile özel ve kamu sağlık kurumlarında görev alan yönetici hemşirelerin uyması gereken yönetsel etik ilkeler belirlenmiştir. Hemşirelik hizmetleri yöneticilerinin bu yönetsel etik ilkelere uymasının hasta, çalışan, meslek ve toplum için olumlu yönde katkıları olacağı ön görülmektedir.
Anahtar kelimeler:   Hemşirelik, Yönetim, Hemşirelik Hizmetleri Yönetimi, Etik, Yönetsel Etik İlkeler

Abstract:
Determining The Managerial Ethic Principles That Manager Nurses Should Approve
Purpose: The aim of this study is to determine the ethical principles that nursing services managers in Turkey should comply with. 
Method: The research was carried out in two stages. In the first stage, the Delphi method, which is one of the qualitative research methods, was used. The sample of the first phase of the research consists of nursing services administrators working in public and private hospitals, nursing faculties, academicians who teach management courses at higher schools and academics who work in the field of ethics. In the first stage of the qualitative interviews, 27 people participated. In the second stage, 1st Delphi session was held with 42 participants, 2nd Delphi session with 39 participants. As a data collection tool, "Semi-Structured Interview Form" was used in the first stage and "I. Delphi Session Questionnaire and II. Delphi Session Questionnaire Form" was used for the second stage. Ethics committee approval and informed consent were obtained from the participants before the data collection phase. The data obtained in the research were analyzed using content analysis and SPSS 26.0 package program. 
Findings: Findings obtained from the qualitative phase of the research; Four main themes were examined under the headings of "managerial ethical principles that nurses should follow", "ethical problems in nursing services management", "reflections of compliance with ethical principles in nursing services management" and "reflections of ethical problems in nursing services management" as sub-themes related to these main themes. . The second phase of the research was completed as a result of two Delphi sessions, and eight managerial ethical principles and a total of 30 items under these items were determined. In this study, the item consensus criterion, standard deviation and quartile values were 1 and below, and the consensus was determined as 80%, and it was seen that the managerial ethical principles determined as a result of the study had a high percentage of agreement. Administrative ethical principles discussed in the study; "justice", "equality", "accuracy-honesty", "impartiality", "transparency", "humanism", "responsibility", "confidentiality (privacy)"
Conclusion: As a result of this study, managerial ethical principles that should be followed by nurse managers working in professional organizations and private and public health institutions in Turkey were determined. It is predicted that the compliance of nursing services managers with these managerial ethical principles will contribute positively to the patient, the employee, the profession and the societyract.
Keywords:   Nursing, Management, Nursing Services Management, Ethics, Managerial Ethical Principles