Petidin ve metaboliti norpetidinin idrar örneğinde gaz kromatografisi kütle spektrometresi (GC-MS) ile eşzamanlı belirlenmesi
Simultaneous determination of pethidine and its metabolite norpethidine in urine sample with gas chromatography mass spectrometre (GC-MS)
Yazar: ZEYNEP ARSLAN
Danışman: DOÇ. DR. ZEYNEP TÜRKMEN
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa /  Adli Tıp ve Adli Bilimler Enstitüsü / Fen Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Adli Tıp = Forensic Medicine
Dizin: Aldolaz = Aldolase ; Gaz kromatografisi = Gas chromatography ; Meperidine = Meperidine ; Petidin = Pethidine

Özet:
Ağrı algısı, insan varlığının ayrılmaz parçası olan önemli bir mekanizmadır. Birey için her ne kadar rahatsız edici olsa da ağrının algılanması bedeni zarardan korumak için elzemdir. Bu algı, kişide rahatsızlığın sebebine bir açıklama aramasına neden olmuştur. Ondokuzuncu yüzyılın başlarında morfinin ilk olarak Alman eczacı Friedrich Wilhelm Adam Ferdinand Serturner tarafından izole edildiği günden bu zamana kadar toplumda emsalsiz bir yere sahip olan opiodler, ağrı giderilmesi için geçmişten beri kullanılan ve hala kullanılmaya devam eden en etkili ve temel ilaçlardır. Opioidlerin, ağrı sinyallerinin beyne yayılması üzerinde engelleyici etkileri olan mu (µ) reseptörlerinin uyarılması yoluyla hareket ettikleri bilinmektedir.  
Fenilpiperidin sınıfına dahil sentetik bir opioid olan Petidin, insanlarda ağrı giderme amacı ile kullanılmaktadır. Günümüzde de ağır cerrahi operasyonlarda, ampütasyon geçiren olgularda ve doğum sırasında ağrı eşiği düşük hastalarda şiddetli ağrı tedavisi için kullanıldığı bilinmektedir. Petidin'in oluşturabileceği yan etkileri ve diğer opioidlerden daha güvenli olmadığının farkedilmesi üzerine son yıllardaki kullanımı eskisine nazaran azaldı ancak hala yaygın olarak kullanılmaktadır.  Bu ilacın, kolay erişilebilir, düşük maliyetli, etkili ve kolay kullanıma sahip olmasından dolayı sağlık çalışanları ve hastalar tarafından sıklıkla kötüye kullanıldığı bildirilmektedir. Petidin temin edemeyen kişilerin yasadışı yollarla ilacı temin etmeye çalıştıkları, temin edemedikleri zamanda başka uyuşturucu maddelere yöneldikleri görülmektedir. Bu durumlar, Petidin'in kötüye kullanımının suç işleme ile bir ilişkisinin olduğunu da bizlere göstermektedir. Literatürde pek çok ilaç etken maddesinde olduğu gibi Petidin ile alakalı kötüye kullanım, intihar ve cinayet olguları bulunmaktadır. Bu durumlar göz önüne alındığında, adli mercilere konu olmuş olguların aydınlatılabilmesi için Petidin ve metaboliti Norpetidin'in tayininin hassas, güvenilir, doğru bir şekilde yapılması ve yorumlanabilmesi çok önemli olup, biyolojik materyallerde tekrarlanabilir ve hızlı bir analiz yöntemine ihtiyaç duyulmaktadır.
Bu çalışmada, gaz kromatografisi kütle spektrometresi (GC-MS) sistemi kullanılarak Petidin ve ana metaboliti Norpetidin'in idrardan eşzamanlı tayini için hızlı, güvenilir, doğru, yüksek geri kazanımlı ve kolay bir ekstraksiyon ile yöntem geliştirilmiş, iç standart olarak Vareniklin kullanılmıştır. Yöntemimiz özgüllük, seçicilik, doğrusal çalışma aralığı, tespit ve tayin limiti (LOD ve LOQ), doğruluk (geri kazanım ve kesinlik) parametreleri ile test edilerek valide edilmiştir. LOD ve LOQ değerleri sırasıyla Petidin için 0,052206 μg/mL ve 0,090953 μg/mL, Norpetidin için 0,492051 μg/mL ve 0,855003 μg/mL olarak bulunmuştur. Ekstraksiyon yüzde geri kazanımı Petidin için %113,357± (4,149); Norpetidin için %104,367± (10,724) olarak hesaplanmıştır. Kesinlik parametresinin sonuçları tekrar edilebilirlik ve tekrar üretebilirlik çalışmalarından elde edilmiştir. Tekrar edilebilirlik %RSD sonuçları Petidin için %8,629± (3,300); Norpetidin için %9,292± (1,296) olarak hesaplanmıştır. Tekrar üretilebilirlik %RSD sonucu Petidin için %6,880± (1,802); Norpetidin için %7,543± (2,017) olarak hesaplanmıştır.  Elde edilen sonuçlar neticesinde yöntemimizin toksikolojik analizler için uygun değerler aralığında olduğu görülmüştür. 
Geliştirilen yöntem, Medistanbul Hastanesi, Plastik Cerrahi Kliniğinde operasyon öncesi (bazı hastalara operasyon sonrası 2.doz verilmiştir) anestezi için Petidin kullanılan gönüllü on sekiz hastadan, Petidin alımını takiben 1. ve 3. saatlerde alınan idrar örneklerine uygulanmıştır. Yöntemimiz hem Petidin hem de Norpetidin'in aynı anda tayin edilmesine olanak sağlayarak, Petidin kötüye kullanımını belirlemek için de tek bir analitin analizine göre daha avantajlı olduğunu göstermektedir. 
Çalışmamız ile ülkemizde ilk defa GC-MS ile idrarda ana etken madde ve iki metabolitini birarada belirleyebilen, ana etken madde ve Norpetidin için miktar tayini yapabilen bir yöntem geliştirilmiş ve yöntemin analitik parametreleri on sekiz hastadan temin edilen idrar örneklerinde başarılı bir şekilde gerçekleştirilerek değerlendirilmiştir. Sınırlı sayıda hastalardan elde edilen idrar örnekleri, küçük çapta da olsa farmakokinetik parametrelerin değerlendirilmesine olanak sağlamıştır. Geliştirdiğimiz bu yöntemin Petidin'in kötüye kullanımının takip edilebilmesi, belirlenebilmesi ve buna bağlı adli olguların aydınlatabilmesine katkı sağlayacağı ve hem ülkemiz hem de dünya da Petidin bağımlılığı yüzünden oluşan bireysel ve toplumsal sorunların çözülmesine yardımcı olacağı kanısındayız.

Abstract:
Pain perception is an integral part of human existence and is an important mechanism. Although it is uncomfortable for the individual, the perception of pain is essential to protect the body from harm. This perception caused the person to seek an explanation for the cause of the discomfort. Opiods, which have a unique place in society since the first isolation of morphine by the German pharmacist Friedrich Wilhelm Adam Ferdinand Serturner in the early nineteenth century, are the most effective and essential drugs that have been used for pain relief from the past and still continue to be used. Opioids are known to act mainly through the stimulation of µ-receptors, which have inhibitory effects on the propagation of pain signals to the brain. 
Pethidine, a synthetic opioid included in the phenylpiperidine class, is used for pain relief in humans. Today, also used for the treatment of severe pain in severe surgical operations, in cases undergoing amputation and in patients with a low pain threshold during delivery. It is still widely used, although its use has decreased in recent years due to the side effects of Pethidine and the realization that it is not safer than other opioids. It has been reported that this drug is abused in healthcare workers and patients due to its easy access, low cost, easy use and strength. It is seen that people who cannot find Pethidine try to obtain the drug illegally, and when they cannot find it, they turn to other drugs. These cases also show us that Pethidine abuse has a relationship with committing crimes. There are many cases of abuse, suicide and murder related to Pethidine as many of drug substances in the literature. Considering these situations, precise, reliable, accurate determination and interpretation of Pethidine and its metabolite Norpethidine have a very important place in order to clarify the cases that have been the subject of judicial authorities, and there is always a need for a reproducible and rapid analysis method in biological materials. 
In this study, fast, reliable, accurate, high-recovery easy extraction method was developed for the analysis of the simultaneous determination of Pethidine and Norpethidine from urine using the gas chromatography mass spectrometry (GC-MS) system, Varenicline is used as internal standard in our study. Our method has been validated by testing with parameters specificity, selectivity, linear range, limit of detection (LOD) and limit of quantitation (LOQ), accuracy (recovery and precision). LOD and LOQ values were found to be 0.052206 μg/mL and 0.090953 μg/mL for Pethidine, 0.492051 μg/mL and 0.85503 μg/mL for Norpethidine. Extraction percent recovery was calculated as %113.357± (4.149) for Pethidine and 104,367± (10,724) for Norpethidine. The results of the precision parameter were obtained from repeatability and reproducibility studies. Repeatability %RSD results were calculated as 8.629± (3,300%) for Pethidine and 9.292± (1.296%) for Norpethidine. Reproducibility %RSD result were calculated as 6,880± (1,802) for Pethidine and 7.543± (2,017) for Norpethidine. As a result of the results obtained, it has been seen that our method is in the range of appropriate values for toxicological analysis. 
The developed method was applied to urine samples taken at the 1st and 3rd hours following Pethidine ingestion from eighteen volunteer patients who used Pethidine for anesthesia before the operation (some patients were given a second dose after the operation) in the Plastic Surgery Clinic of Medistanbul Hospital. Our method allows the simultaneous determination of both Pethidine and Norpethidine, showing that it is also more advantageous than a single analyte analysis for detecting Pethidine abuse.
With our study, a method that can determine the main active substance and its two metabolites together in the urine by GC-MS, can quantify the main active substance and Norpethidine, has been developed for the first time in our country, and the analytical parameters of the method have been successfully performed and evaluated in urine samples obtained from eighteen patients. It also allowed the evaluation of pharmacokinetic parameters, albeit on a small scale, with urine samples obtained from a limited number of patients. We believe that the method we have developed will contribute to the monitoring and identification of Pethidine abuse and the clarification of related forensic cases, and will help solve individual and social problems caused by Pethidine addiction both in our country and in the world.