Endolarengeal mikroskopik diod lazer cerrahisi uygulanan hastalarda sesin ve hayat kalitesinin değerlendirilmesi
Evaluation of voice and quality of life in patients with endolarengeal microscopic diode laser surgery
Yazar: ZİYA ŞENCAN
Danışman: DOÇ. DR. ELA CÖMERT
Sağlık Bakanlığı / Dr. Abdurrahman Yurtaslan Ankara Onkoloji Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Kulak Burun Boğaz Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2014
Konu: Kulak Burun ve Boğaz = Otorhinolaryngology (Ear-Nose-Throat)

Özet:
ÖZET  
           Amaç: Dünyada ve toplumumuzda tüm kanserlerin % 2-5'ini oluşturan, üst solunum ve sindirim sistemi kanserleri arasında en sık rastlanılan larenks kanserleri; günümüzde endoskopi kullanımının artmasıyla erken tanı alabilmekte; uygun tedaviyle sağkalımı ve hayat kalitesi açısından iyi sonuçlar alınmaktadır. Erken tanı konan larenks kanserlerinde radyoterapi, lazer cerrahisi veya parsiyel larenjektomi ile ses ve larenks fonksiyonları korunarak hastanın morbiditesi düşmekte ve hayat kalitesi yüksek olmaktadır. 
          Gereç ve Yöntem: Çalışmamız 2012-2013 yılları arasında Ankara Onkoloji Eğitim ve Araştırma Hastanesi Kulak Burun Boğaz Kliniği'nde Tis-T1 evreli larenks kanseri nedeniyle mikroskopik endolarengeal diod lazer cerrahisi geçirmiş 30 hasta ile yürütüldü. Hastalar, tedavi yöntemleri açısından iki ana grup altında değerlendirildi. Tip I-II (n=16) kordektomi geçirmiş hastalar birinci gruba alındı, Tip III-IV (n=14) kordektomi geçirmiş hastalar ikinci gruba dahil edildi.            

          Bulgular: QLQ-C30 anketinde; genel sağlık durumu puanı; fonksiyonel ölçekler puanı,  fiziksel fonksiyon, uğraş fonksiyonu, duygusal fonksiyon, kavrama fonksiyonu ve sosyal fonksiyon puanları tip 1-2 kordektomi ve tip 3-4 kordektomi  gruplarına göre istatistiksel olarak anlamlı farklılık göstermediği bulundu. (p>0,05).Semptom ölçekleri puanı; yorgunluk, bulantı-kusma, ağrı, nefes darlığı, uykusuzluk; iştah kaybı, diyare ve mali zorluklar tip 1-2 kordektomi ve tip 3-4 kordektomi gruplarına göre istatistiksel olarak anlamlı farklılık göstermediği bulundu (p>0,05). QLQ-H&N35 anketinde semptom ölçekleri; ağrı, yutma problemleri, duyusal problemler, konuşma problemlerinde tip 1-2 kordektomi ve tip 3-4 kordektomi gruplarına göre istatistiksel olarak anlamlı farklılık göstermediği bulunmuştur (p>0,05). Sosyal ortamda yeme sıkıntısı, sosyal ilişki kurma sıkıntısı; cinsel isteksizlik, diş problemi, ağız açma problemi, ağız kuruluğu ve tükürük yapışkanlığı, öksürme tip 1-2 kordektomi ve tip 3-4 kordektomi gruplarına göre istatistiksel olarak anlamlı farklılık göstermemiştir. Kendini hasta hissetme, ağrı kesici ilaç kullanımı, ek besleyici madde alımı; beslenme hortumu kullanımı, kilo kaybı ve kilo alımı tip 1-2 kordektomi ve tip 3-4 kordektomi gruplarına göre istatistiksel olarak anlamlı farklılık göstermediği bulunmuştur (p>0,05).Hastaların ses kalitesi preop değerlendirmesinde olduğu gibi post op değerlendirmelerinde de tip 1-2 kordektomi grubuyla, tip 3-4 kordektomi grubu arasında anlamlı fark bulunmuştur. 
Grup 1 de ses kalitesi; fonksiyonel, fiziksel, emosyonel ve total değerlendirmelerde istatiksel olarak anlamlı fark bulunmuştur.
           Tartışma: Erken evre larenks kanserlerinde lazer cerrahisi onkolojik olarak güvenilir bir yöntemdir. Erken evre larenks kanserlerinde lazer cerrahisinde yeni bir teknoloji olan diod lazer yöntemi CO2 lazer cerrahisi kadar etkindir. Hastalara uygulanan kordektomi tipleri hastaların ses kalitlerinde anlamlı değişiklikler oluşturmasına karşın, hayat kalitesi ölçeklerinde anlamlı değişiklik saptanmamıştır.

Abstract:
ABSTRACT
         Objective: Laryngeal cancers are the most common cancers of the upper respiratory and digestive system that constitute 2-5% of all cancers in the world and in our society; nowadays, with the increasing use of endoscopy, it can be diagnosed early. With appropriate treatment, good results are obtained in terms of survival and quality of life. Early diagnosis of laryngeal cancers by preserving sound and laryngeal protection by radiotherapy, laser surgery or partial laryngectomy decreases morbidity and quality of life. 
         Material and Methods: The study was carried out with 30 patients who underwent microscopic endolarengeal diode laser surgery for Tis-T1-stage laryngeal treatment at Ankara Oncology Training and Research Hospital, Otorhinolaryngology Clinic between 2012-2013. Patients were evaluated under two main groups in terms of treatment methods. Patients who had undergone type I-II (n = 16) cordectomy were included in the first group, and patients who had undergone type III-IV (n = 14) cordectomy were included in the second group.
          Results: In the QLQ-C30 questionnaire; overall health status score; Functional scales score, physical function, occupational function, emotional function, cognitive function and social function scores did not show statistically significant difference between type 1-2 cordectomy and type 3-4 cordectomy groups. (P> 0.05). Symptom scales score; fatigue, nausea and vomiting, pain, shortness of breath, insomnia; loss of appetite, diarrhea and financial difficulties were not significantly different between type 1-2 cordectomy and type 3-4 cordectomy groups (p> 0.05).
Symptom scales in the QLQ-H & N35 questionnaire; pain, swallowing problems, sensory problems, speech problems in type 1-2 cordectomy and type 3-4 cordectomy groups did not show statistically significant differences (p> 0.05). Eating difficulties in social environment; sexual reluctance, dental problem, mouth opening problem, dry mouth and stickiness of saliva, cough type 1-2 cordectomy and type 3-4 cordectomy groups did not show statistically significant difference. Feeling sick, taking pain medication, taking additional nutrients; feeding hose usage, weight loss and weight gain did not show statistically significant difference between type 1-2 cordectomy and type 3-4 cordectomy groups (p> 0.05).
There was a significant difference in voice quality between type 1-2 cordectomy group and type 3-4 cordectomy group also preoperation and postoperation.
In group 1 statistically significant difference was found in voice quality; functional, physical, emotional and total evaluations .
         Discussion: Laser surgery is an oncologically safe method in early stage laryngeal cancers. Diode laser method which is a new technology in laser surgery in early stage laryngeal cancers is as effective as CO2 laser surgery. Significant changes in voice quality were established among the cordectomy types according to the patients.