Obstrüktif uyku apne sendromu ile tiroid fonksiyon testleri arasındaki ilişkinin araştırılması
Investigation of the relationship between obstructive sleep apnea syndrome and thyroid function tests
Yazar: ESRA BİLGİN
Danışman: DOÇ. DR. SADIK ARDIÇ
Sağlık Bakanlığı / Ankara Dışkapı Yıldırım Beyazıt Eğitim Ve Araştırma Hastanesi / Göğüs Hastalıkları ve Tüberküloz Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2009
Konu: Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları = Endocrinology and Metabolic Diseases ; Göğüs Hastalıkları = Chest Diseases

Özet:
Obstrüktif uyku apne sendromu (OUAS);  uyku süresince gerçekleşen,  tekrarlayıcı,  tam ya da kısmi üst havayolu tıkanması ve bu tıkanmalara bağlı gelişen intermitan hipoksi, uyku bölünmeleri ve gündüz aşırı uykululuk hali ile karakterize bir sendromdur. Gece boyunca kısa periyodlar halinde gerçekleşen hipoksi siklusları hızlı re-oksijenasyon ve reperfüzyon mekanizmaları ile takip edilir. Bu mekanizmalar çeşitli inflamatuar mediatörlerin salınmasına neden olan inflamasyon hücrelerinin aktivasyonuna yol açar. Bu aktivasyon sonucunda serum interlökin-6 (IL-6), tümör nekrosiz faktör alfa (TNF-alfa) ve C-reaktif protein (CRP) düzeylerinde artış olur. Bununla birlikte son çalışmalarda CRP ve OUAS arasında bir ilişki bulunamamıştır ve bu bağlantı artık daha belirsiz durumdadır. Hasta ötiroid sendromu (HÖS); tiroid dışı hastalıklara bağlı gelişen tiroid hormon düzeylerindeki değişikliklerle karakterize bir sendromdur. Genellikle ciddi sistemik bir hastalığı olan ve özellikle yoğun bakım ünitelerinde takip edilen hastalarda görülen bu sendromda aslında hipotalamus-hipofizer– tiroid bez aksında ya da tiroid bezin kendisinde patoloji izlenmez. O yüzden bazı araştırmacılar tarafından "Non-tiroidal Hastalık Sendromu, NTIS"olarak da adlandırılır. En sık görülen şeklinde serum serbest T3 düzeyi azalırken,  serum T4 ve TSH normal düzeyde kalır. Hafif hastalıklarda sadece serum T3 seviyelerinde düşüklük görülürken hastalığın cidiyeti arttıkça bu düşüklük ayrıca serum T4 seviyelerinde de görülmeye başlanır. Yapılan çalışmalarda bu hastalarda interlökin-1 (IL-1), interlökin-6 (IL-6) ve tümör nekrosiz faktör alfa (TNF-alfa) seviyelerinde artma olduğu tespit edilmiştir. Bu sitokinlerin, şok, enfeksiyon ve doku hasarına cevap olarak salındıkları ve hasta ötiroid sendromun oluşmasında ekili olduğu düşünülmektedir. OUAS'ın endokrin sistemdeki etkileri incelendiğinde gece boyunca görülen apne-hipopneler ve sonrasında gelişen arousalların stres cevabını uyardığını ve stres hormonlarının artışına neden olduğunu bilmekteyiz. Bu nedenle OUAS'de HÖS görülmesinin nedenlerinden biri olarak stres hormonlarının sekresyonundaki artış olduğunu düşünmekteyiz.  Orta-ağır OUAS grup ile HÖS birlikteliğini tespit ettiğimiz bu çalışmada hastaların takip edilerek CPAP tedavisi sonrası tiroid fonksiyonları açısından yeniden değerlendirilmeleri ileride yapılacak olan çalışmalar için yol gösterici olacaktır ve literatüre önemli katkılar sağlayacağı düşünülmektedir.

Abstract:
Obstructive sleep apnea syndrome (OSAS); It is a syndrome that occurs during sleep and is characterized by recurrent, complete or partial upper airway obstruction and intermittent hypoxia due to these obstructions, sleep interruptions and excessive daytime sleepiness. Hypoxia cycles that occur in short periods during the night are followed by rapid re-oxygenation and reperfusion mechanisms. These mechanisms lead to the activation of inflammatory cells, which causes the release of various inflammatory mediators. As a result of this activation, there is an increase in serum interleukin-6 (IL-6), tumor necrosis factor alpha (TNF-alpha) and C-reactive protein (CRP) levels. However, recent studies have not found a relationship between CRP and OSAS, and this link is now less clear. sick euthyroid syndrome; It is a syndrome characterized by changes in thyroid hormone levels due to non-thyroid diseases. In this syndrome, which is usually seen in patients with a serious systemic disease and especially in intensive care units, no pathology is observed in the hypothalamus-pituitary-thyroid gland axis or in the thyroid gland itself. Therefore, it is also called "Non-thyroidal Disease Syndrome, NTIS" by some researchers. In the most common form, serum free T3 level decreases, while serum T4 and TSH remain at normal levels. While only low serum T3 levels are seen in mild diseases, as the severity of the disease increases, this decrease also begins to be seen in serum T4 levels. Studies have shown that these patients have increased levels of interleukin-1 (IL-1), interleukin-6 (IL-6) and tumor necrosis factor alpha (TNF-alpha). These cytokines, released in response to shock, infection, and tissue damage, are thought to be involved in the occurrence of sick euthyroid syndrome. When the effects of OSAS on the endocrine system are examined, we know that apnea-hypopneas seen during the night and arousals that develop afterwards stimulate the stress response and cause an increase in stress hormones. Therefore, we think that one of the causes of sick euthyroid syndrome in OSAS is the increase in the secretion of stress hormones. In this study, in which we determined the coexistence of moderate-severe OSAS group and sick euthyroid syndrome, it is thought that the follow-up of the patients and their re-evaluation in terms of thyroid functions after CPAP treatment will be a guide for future studies and will provide important contributions to the literature.