Sivil havacılık sektöründe iş jeti modeli seçimi: AHP yöntemi uygulaması
Selection of business jet model at civil avivation sector : Application of AHP method
Yazar: ALİ GÜRÜN
Danışman: DOÇ. DR. ÖZLEM ATALIK
Anadolu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sivil Havacılık Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Sivil Havacılık = Civil Aviation ; İşletme = Business Administration
Dizin: Analitik hiyerarşi süreci = Analytical hierarchy process ; Havacılık = Aviation ; Havacılık sektörü = Aviation sector ; Jetler = Jets ; Karar verme modelleri = Decision making models ; Sivil havacılık = Civil aviation ; Sivil havacılık işletmeleri = Civil aviation companies ; İş havacılığı = Business aviation

Özet:
İş jetlerinin ömür döngüsü boyunca ilişkide olduğu tüm organizasyonlar iş jeti modelinin seçiminde etkili olmaktadır. İş jetlerinin yüksek tedarik maliyetlerine sahip olması nedeniyle satın alımlarında doğru modele karar vermek büyük önem arz etmektedir. Bu araştırmanın amacı, sivil havacılık sektöründe iş jeti alırken seçimi etkiliyen kriterleri etkileşimde olduğu organizasyonlar gözüyle belirlemek, belirlenen bu kriterlerin önem derecelerini hesaplamak ve Türkiye coğrafyasında uçabilecek belirli sayıda iş jeti modeli arasından en iyi seçimi yapmaktır. Araştırmaya uygun olarak anket hazırlanmış ve bu anket ile iş jeti modeli seçiminde etkili olan kullanıcı, bakım kuruluşları, işletmeci gibi unsurlar açısından öne çıkan değerlendirme kriterleri belirlenmiştir. Bireysel ve kurumsal ünvanlardaki kişilere hazırlanan anket uygulanmıştır. Anket çalışması sonucunda iş jeti modeli belirlenmesini etkileyen üç adet ana kriter ve bu üç ana kriterden türetilmiş dokuz adet alt kriter belirlenmiştir. Problemi çözmek için literatürde yer alan karar verme yöntemleri incelenmiş ve Pareto-Optimal çözümleri olan bu problem için AHP (Analitik Hiyerarşi Prosesi) yöntemi seçilmiştir. Belirlenen ana ve alt kriterler, rastgele seçilmiş dört iş jet modeli için AHP yöntemine göre analiz edilmiş ve AHP yönteminin sonucu olarak en iyi iş jet modeli belirlenmiştir. AHP yöntemi "Microsoft Excel" ortamında uygulanmıştır. Bu çalışmada bir seçim yöntemi ortaya konulmuş olup, seçimde etik açısından firma ve model adı belirtilmeden çalışma neticelendirilmiştir.  

Anahtar Kelimeler: 
İş Jeti, AHP, Karar Modelleri

Abstract:
In choice of business jet models, all of the organizations that are influential over the life cylcle of business jet models are decisive. Business jets that supply costs high procurement budgets is important to decide on the correct model. The purpose of this research is the business jet model selection, while the effective organization through the of factors that are determined in the civil aviation industry. By calculating the importance degree of determined factors, the best business jet model shall be chosen for use in Turkey. Research and survey questionnaire was prepared according to the nature of the business jet models which influence the choice of the user: maintenance organizations, prominent operators in terms of such factors as evaluation criteria are determined. Individual and institutional affiliations of the people were given a questionnaire. The survey results identified in the business jet model from three main criterias and the nine sub-criterias that are derived from these three main criterias. To solve the problem the decision making methods have been studied in the literature and AHP (Analytical Hierarchy Process) method is chosen from the Pareto - optimal solutions. In order to determine the best business jet, randomly selected five aircrafts models was analyzed according to the method of AHP. In the analysis stage of this study "Microsoft Excel" program is used. In this study, a selection of methods are being introduced and the model name is specified in terms of ethics to work without firm concluded.

Key Words: 
Business Jet, AHP, Optimization