Makro ekonomik tüketim fonksiyonu ve Türkiye için bir uygulama /
Yazar: İLKAY ÖNER BADURLAR
Danışman: PROF. DR. İLYAS ŞIKLAR
Anadolu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Politikası Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2004
Konu: Ekonomi = Economics ; İşletme = Business Administration

Özet:
11 DOKTORA TEZ ÖZÜ MAKRO EKONOMİK TÜKETİM FONKSİYONU VE TÜRKİYE İÇİN BİR UYGULAMA İlkay ÖNER B ADURLAR İktisat Politikası Anabilim Dalı Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Kasım 2004 Danışman: Prof.Dr. İlyas ŞIKLAR Bu çalışmada, 1987-2003 dönemi verileri kullanılarak Türkiye için bir tüketim fonksiyonu tahmini yapılmıştır. Çalışmanın ilk iki bölümünde tüketim davranışı, tüketim fonksiyonu ve türleri, tüketimi etkileyen faktörler, makro ekonomik tüketim teorileri ve bu teorilere yöneltilen eleştiriler ile yeni geliştirilen tüketim teorileri ve bunlara ilişkin literatür taraması yapılmıştır. Çalışmanın son bölümünde ise, ilk olarak söz konusu dönemde Türkiye ekonomisinde, tüketim harcamalarında, gelir dağılımında, faiz oranlarında ve tüketici güveninde meydana gelen değişmelere yer verilmiştir. Daha sonra ise 1987-2003 dönemi verileri ve Hendry ve Diğerleri (1978) tarafından geliştirilen Hata Düzeltme Yöntemi (Error Correction Model-ECM) kullanılarak Türkiye için tüketim fonksiyonu tahmini yapılmıştır. Uygulamada ilk olarak, En Küçük Kareler Yöntemi (Ordinary Least Squares) kullanılarak statik tüketim fonksiyonu tahmini yapılmış, daha sonra ise tüketim fonksiyonu Hata Düzeltme Modeli kullanılarak tahmin edilmiştir. Elde edilen tahmin sonuçlan karşılaştırıldığında; hata düzeltme modeli ile elde edilen tahmin sonuçları statik tüketim fonksiyonu tahmin sonuçlarına göre belirgin bir üstünlük taşımaktadır. Bir sonraki aşamada ise hata düzeltme modeli ile tahmin edilen tüketim fonksiyonuna servet değişkeni ilave edilerek model tekrar tahmin edilmiştir. Servetin modele dahil edilmesi, modelin açıklayıcılık gücünü az da olsa artırmıştır. Sonuç olarak, Türkiye'de gelir düzeyinde meydana gelen değişmeler tüketimi etkilemektedir. Kullanılan model açısından bakıldığında; servetin de tüketim harcamaları üzerinde etkili olduğu görülmüştür. Ancak, hanehalklanna ait servete ilişkin daha gerçekçi ölçütlerin oluşturulması gerekmektedir.

Abstract:
in ABSTRACT In this study, an estimation of consumption function for Turkey was carried out by using the data between 1987-2003. In the first two sections of the study, a literature review has been done on consumption behaviour, consumption function and its types, factors affecting consumption, macro economic consumption theories and critisizm directed to these theories and new developed consumption theories. In the third section of the study, first, in the Turkish economy, consumption expenditures, income distribution, interest rates and consumer confidence between 1987-2003 were displayed then, an estimation of consumption function for Turkey has been carried out by using the data between 1987-2003 and Error Correction Model (ECM) developed by Hendry and e.t. all (1978). In the application section, static consumption function has been estimated by using Ordinary Least Squares (OLS) and Error Correction Model (ECM) has been applied to get an estimate of the dynamic consumption function. When the estimation results were compared, those obtained by error correction model were seen to be superior to estimation results obtained by statical consumption function. In the next phase, the model was re-estimated by adding a proxy variable representing the wealth to both error correction model and estimated consumption function. The fact that wealth was included in the model slightly increased the explanatory power of the model. As a result, the changes in the income level in Turkey affects consumption effectively. When it was taken in the consideration in terms of the model applied, wealth was also seem to be effective in the consumption expenditures. However, more realistic measures should be formed about the wealth of household.