Denizli ve dolayının üç boyutlu sismik hız yapısının yerel deprem tomografisi yöntemiyle belirlenmesi
Determination of three dimensional seismic velocity structure of the Denizli and surrounding by local earthquake tomography method
Yazar: GÖZDE GÖKKAYA
Danışman: PROF. DR. RUHİ SAATÇILAR ; YRD. DOÇ. DR. BÜLENT KAYPAK
Ankara Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Jeofizik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: Jeofizik Mühendisliği = Geophysics Engineering
Dizin: Depremsellik = Seismicity

Özet:
Denizli havzası ve dolayı, deprem etkinliği bakımından hayli aktif bir bölgede yer almaktadır. 2000 yılının ilk yarısında, bölgede artan bir deprem etkinliği gözlenmiştir. Bu sismik hareketliliği gözlemlemek amacı ile TÜBİTAK Marmara Araştırma Merkezi, Yer ve Deniz Bilimleri Araştırma Enstitüsü tarafından bölgeye 28 istasyondan oluşan geçici bir deprem gözlem ağı kurulmuş ve 3-29 Eylül 2000 tarihleri arasında yaklaşık bir ay boyunca mikrodeprem kayıtları alınmıştır. Bu süre içerisinde yaklaşık 630 adet deprem kaydedilmiştir.Bu tez çalışması, aynı mikrodeprem verilerini kullanarak, bölgenin 10-15 km derinliğe kadar olan üst kabuğuna ait 3-boyutlu sismik hız dağılımının, tomografik ters çözüm yöntemleri ile belirlenmesini kapsamaktadır. Bu amaçla, önce kaliteli veri seti oluşturularak fazlara ait seyahat zamanlarının tomografik ters çözüm formatında hazırlanması, uygun model yapısının oluşturulması, uygun çözüm parametreleri ile tomografik ters çözüm işlemlerinin yapılarak elde edilen Vp ve Vp/Vs modellerinin, bölgenin jeolojik ve tektonik özellikleri ile birlikte yorumlanması, tez kapsamında uygulanmıştır.Yapılan uygulama sonucunda Denizli bölgesinin 10 km'ye kadar olan P- dalga hızı yapısı ve Vp/Vs oranları elde edilmiştir. Ayrıca bölgenin bilinen havza yapısı olan graben sistemi, elde edilen hız kesitleri ile desteklenmiştir.Grabenin yaklaşık derinliği 8 km olarak belirlenmiştir. Bölgede kaydedilen depremlerin odakları ile Vp ve Vp/Vs anomalileri arasındaki ilişki alınan derinlik kesitleri ile ortaya konmuştur. Bölgeye ait P- dalga hızı bilgisi bölgenin yapısal farklılıkları hakkında, Vp/Vs oranı bilgisi ise kayaçların fiziksel özellikleri hakkında yorum yapılabilmesini sağlamıştır.Bölgeye ait fay sistemleri, olası fay zonları ve olası jeotermal alanlar, çalışma sonuçları ile birleştirilerek tartışılmıştır.

Abstract:
The Denizli basin and its surrondings are placed on a region having high seismic activity. In the first half of 2000, the increasing seismic activity has been observed in the region. A temporary eartquake observation network, which is made up of 28 observation station across the region, has been established by TÜBİTAK Marmara Research Center, Earth and Marine Science Institute. Approximately, 630 micro-earthquakes were recorded between 3 and 29 September 2000.The determination of the 3-D seismic velocity distribution in upper crust of the region down to 15-20 km depth are subjected to this thesis. Existing micro-earthquake data set has been processed, and the tomographic inversion method is tested on this data set. The data set is processed and interpreted in several steps. First, high-quality data set is desirable and has been formed by several QC steps. After that the travel times of the phases were prepared in an appropriate format for tomographic inversion. Furthermore an acceptable model has been built, and tomographic inversion method has been applied with the suitable parameters. Finally, Vp and Vp/Vs models have been interpreted together with geologic and tectonic characteristics of the region.At the end of this application, P-wave velocities and Vp/Vs ratios belong to Denizli region down to 10 km depth from the surface have been obtained. Over and above the already known graben system of the region have been proven by the obtained velocities. Approximate depth of the graben is appointed to the 8 km. The corelation between the center of the recorded seismic activities and Vp, Vp/Vs anomalies has been proven by the obtained depth slices. P-wave velocities made possible to interpret the structural differences of the region, nonetheless Vp/Vs ratio made possible to interpret the physical properties of the rocks in this region. Fault system, fault zone and possible geotermal zones in the region are discussed together with the study findings.