Kanser hastalarına bakım veren aile üyelerinin bakım verme sürecine yönelik tepkileri ve etkileyen faktörlerin incelenmesi
Examination of the reactions of family members who care for cancer patients and the factors affecting the care process
Yazar: ALEV AKTAŞ
Danışman: PROF. DR. ÖZLEM KÜÇÜKGÜÇLÜ
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / İç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı / İç Hastalıkları Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Aile = Family ; Bakım verenler = Caregivers ; Bakım verme yükü = Caregiver burden ; Kanser hastaları = Cancer patients ; Neoplazmlar = Neoplasms

Özet:
Amaç: Kanser hastalarına bakım veren aile üyelerinin bakım verme sürecine yönelik tepkileri ve etkileyen faktörlerin incelenmesidir.
Yöntem: Kesitsel tipteki araştırma, Şubat 2019-Temmuz 2019 tarihleri arasında Dokuz Eylül Üniversitesi Hastanesi Gündüz Tedavi Merkezi'nde ayaktan tedavi alan kanser hastaları ve bakım veren 203 aile üyesi ile yürütülmüştür. Verilerin toplanmasında Sosyo-Demografik Özellikler Formu, Rotterdam Semptom Kontrol Listesi, Karnofsky Performans Durum Ölçeği, Charlson Komorbidite İndeksi, Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği ve Bakım Veren Tepkilerini Değerlendirme Ölçeği kullanılmıştır. Elde edilen veriler korelasyon, iki ortalama arasındaki farkın önemlilik testi ve tek yönlü ANOVA testi kullanılarak analiz edilmiştir.
Bulgular: Hastanın yaşı, rotterdam fiziksel ve psikolojik semptom puanı, rotterdam günlük yaşam aktiviteleri puanı, karnofsky performans durum puanı ve bakım veren bireyin yaşı, cinsiyeti, medeni durumu, eğitim düzeyi, hastaya yakınlık derecesi, çalışma durumu, gelir düzeyi, kronik hastalık varlığı, komorbid puanı, algılanan sosyal destek düzeyi ile bakım veren tepkisi ölçeği alt boyutları arasında anlamlı fark olduğu bulunmuştur.
Sonuç: Kanser hastasına bakım veren aile üyelerinin bakım verme sürecinde yaşadıkları olumlu/olumsuz deneyimlerin ve etkileyen faktörlerin tanımlanması bu doğrultuda uygun girişimlerin planlanması hemşirenin önemli sorumluluğudur.

Anahtar Kelimeler: Kanser, bakım veren, bakım veren tepkisi.

Abstract:
Objective: Examination of the reactions of family members who care for cancer patients and the factors affecting the reactıon.
Method: Cross-sectional type research, February 2019-July 2019 was conducted at Dokuz Eylül University Hospital daytime treatment center with 203 family members receiving outpatient treatment and caring for cancer patients. Socio-Demographic Characteristics Form, Rotterdam Symptom Checklist, Karnofsky Performance Status Scale, Charlson Comorbidity İndex, Multidimensional Perceived Social Support Scale and Caregiver Reactıon Assessment Scale were used in the data collection. The data were analyzed using the correlation, independent samples t test, and the one-way ANOVA test.
Findings: A statistically significant difference was found between with the all sub-dimensions of the scale and patients' age, rotterdam physical and psychological symptom score, rotterdam daily life activities score, karnofsky performance status score. At the same time there is statistically significant difference between carers' age, sex, marital status, education level, degree of closeness to the patient, working status, income level, chronic disease presence, comorbid score, perceived social support level and all sub-dimensions.
Conclusions: It is the important responsibility of the nurse to identify the positive/negative experiences of the family members who care for the cancer patient and the factors that affect them and planning appropriate initiatives in this direction.

Keywords: Cancer, caregiver, caregiver reaction assessment.