Türk karasularında meydana gelen gemi kazalarının analizi: Bir veri madenciliği uygulaması
Analysis of ship accidents in Turkish territories: A data mining application
Yazar: AHMET KARABACAK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ BURAK KÖSEOĞLU
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Deniz Ulaştırma İşletme Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Denizcilikte Emniyet, Güvenlik ve Çevre Yönetim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Denizcilik = Marine ; Kazalar = Accidents ; İşletme = Business Administration
Dizin: Deniz kazaları = Maritime accidents ; Denizler = Seas ; Gemiler = Ships ; Kazalar = Accidents ; Kümeleme = Clustering ; Kümeleme analizi = Cluster analysis ; Uluslararası deniz taşımacılığı = International maritime transport ; Veri madenciliği = Data mining

Özet:
Dünya ticaret hacminin yaklaşık %85'inin taşındığı denizyolu taşımacılığı, içinde bulunduğu koşulların değişkenliğinden ötürü her an tehlike ile karşılaşılma olasılığı yüksek bir aktivitedir. Her ne kadar bu riskleri asgari düzeyde tutmak adına yapılan ulusal/ uluslararası çalışmalar, teknolojik gelişmeler, yenilikler olsa da durum belirsizliğini korumaya devam etmektedir. Her geçen sene büyüyen ticaret hacmi dolayısıyla artan deniz ticaret filosuna yükleme-boşaltma limanlarındaki operasyon sürelerinin hızı da eklenince deniz trafiği oldukça artmaktadır. 24 saat faaliyetin hiç bitmediği bir ortamda, bilinen ve bilinmeyen değişkenlerin de etkisiyle deniz kazaları kaçınılmaz bir biçimde oluşmaktadır. 
Yaşanabilecek en ufak bir olumsuzluğun dahi çok büyük neticeler doğurduğu geçmiş yıllarda görülmüştür. En hafif manada maddi hasarla sonuçlanan kazalar kimi zaman çevresel felaketlere ve hatta insan canına mal olabilecek boyutlara ulaşmaktadır. Bu sebeple kaza nedenlerini tespit ederek farkındalığı artırmak, önleyici tedbirler geliştirmek için politika oluşturmak adına deniz kaza analizlerinin doğru bir biçimde yapılması ve değerlendirilmesi büyük önem arz etmektedir.
Deniz kazalarıyla ilgili dünya genelinde yapılan çalışmaların, istatistiksel analizlerin neredeyse tamamında kaza sebeplerinin başında insan hatasının geldiği görülmektedir. Yakın gelecekte, insansız gemilerin hizmete girdiği bir dünyada bile insan unsuru varlığını sürdürecektir. Hemen her türlü verinin kaydedildiği günümüz bilgi çağında denizcilik alanında tutulan kayıtlar da gün geçtikçe artış göstermektedir. Büyük veri yığınları içinden anlamlı bilgilere ulaşıp bilgisayar programlarıyla tahmin edici ve tanımlayıcı yorumlar yapmamıza olanak sağlayan veri madenciliği yöntemiyle deniz kazalarının analizinin yapılması bu çalışmanın temel konusunu oluşturmaktadır. Çalışmanın evrenini ise Türk karasularında gerçekleşen deniz kazaları olarak belirlenmiştir.
Bu bağlamda çalışmanın amacını deniz kazalarında hangi değişkenlerin birlikte hareket ettiğini, veri madenciliğinin önemli analiz yöntemlerinden biri olan birliktelik kuralıyla tespit etmek oluşturmaktadır. Ayrıca veri kodlarından kaza nedeni ve kaza tipi değişkenleri de, veri madenciliğinin diğer analiz yöntemlerinden kümeleme ve sınıflandırma yöntemleriyle analiz edilerek bu değişkenlerin başkaca hangi değişkenlerle ilişki kurduğu tespit edilmeye çalışılmıştır.
Bununla birlikte toplanan verilerin içerik analizleri yapılarak yorumlanmıştır. Yapılan analizler neticesinde kazalarda geminin yüklü oluşu, seyir halinde olması, gemide kılavuz kaptan olmayışı, baş iter yokluğu, sakin hava ve görüş koşullarının iyi olduğu zamanlarda gerçekleşmiştir. Birliktelik içindeki gemiler yabancı bayrak ve kuru/dökme yük gemilerinden oluşmaktadır. Kazaların bölgesel olarak yerel ve uluslararası gemi trafiğinin diğer bölgelere nazaran daha yoğun olduğu Marmara denizi ve İstanbul boğaz bölgesinde yaşandığı göze çarpmaktadır. Kaza birliktelik sonuçları çıktılarında ise yaralanma, ölüm, kayıp, deniz kirliliği ve maddi hasar oluşmamış, gemiler kurtarma yardım talebinde bulunmamıştır.

Abstract:
Sea transport, where approximately 85% of the world trade volume is transported, is an event that is likely to be exposed to danger at any time due to the variability of its conditions. Although there are national/international studies, technological developments and innovations to keep these risks at a minimum, the situation remains uncertain. Sea traffic increased considerably when the speed of operation in loading and unloading ports is added to the increasing sea trade fleet. In an environment where 24 hours of activity is, never completed, marine accidents are inevitably formed due to the unknown variables.
It has been seen in the past years that even the slightest negativity can have very big consequences. In the slightest sense, accidents that result in material damage, sometimes reach the big environmental disasters and even human's dead. For this reason, accurate assessment and evaluation of marine accident analyzes are of great importance in order to raise awareness by identifying the causes of accidents and making policies to develop preventive measures.
It is seen that human error is the leading cause of accidents in almost all of the studies conducted in the world about marine accidents and statistical analyses. In the near future, even in a world where unmanned ships are in service, the human element will continue to exist. In today's information age where almost all kinds of data are recorded, the records kept in the maritime sector are also increasing day by day. The main subject of this study is to analyze the marine accidents by using the data mining method, which enables us to make meaningful and descriptive comments with computer programs by reaching meaningful information within large data heaps. The universe of the study is determined as sea accidents in Turkish territorial waters.
In this context, the purpose of this study is to determine which variables work together in marine accidents by means of the association rule, which is one of the important analysis methods of data mining. Besides, the reasons of accident and accident type variables from data codes were analyzed by clustering and classification methods of data mining and it was tried to determine which variables were related to other variables.
However, the data collected were interpreted and analyzed. Because of the analyses carried out, accidents have occurred usually in the ships, which has been loaded, ship at sailing, when there is no marine pilot in the ship, the vessels that do not have bow thruster, in the calm weather conditions. The ships are mostly foreign flags and they are dry/bulk cargo vessels. It is noteworthy that accidents occurred in Marmara sea and Istanbul strait region where regional and international ship traffic is more intense than other regions. In the outcomes of the accident association results; there have been no injuries, deaths, losses, marine pollution and vessel damage established, vessels did not request tug assistances.