Absans epilepsili sıçanlarda T-tipi Ca²⁺ kanal protein ekspresyonunun araştırılması
Investigation of T-type Ca²⁺ channel protein expression in rats with absence epilepsy
Yazar: NURSİMA MUTLU
Danışman: DOÇ. DR. MURAT PEKMEZ ; PROF. DR. FİLİZ ONAT
İstanbul Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Moleküler Biyoloji ve Genetik Ana Bilim Dalı / Moleküler Biyoteknoloji ve Genetik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Biyoloji = Biology ; Biyoteknoloji = Biotechnology ; Genetik = Genetics
Dizin: Endoplazmik retikulum = Endoplasmic reticulum ; Endoplazmik retikulum stresi = Endoplasmic reticulum stress ; Epilepsi = Epilepsy ; Epilepsi-absans = Epilepsy-absence ; Kalsiyum = Calcium ; Sıçan dokusu = Rat tissue ; Sıçanlar = Rats

Özet:
Epilepsi, santral sinir sisteminde anormal, ani deşarjlar sonucu oluşan, geçici ve tekrarlayan nöbetlerle karakterize bir hastalıktır. Bu nöbetlere bilinç kaybı ve duyusal bozukluklar eşlik edebilmektedir. Epilepsi, özellikle gençleri yaygın olarak etkileyebilen bir hastalıktır. Klinik seyrine bağlı olarak farklı türleri mevcuttur. Spontan nöbetlerin oluşmasına neden olan tüm nörobiyolojik süreçler epileptogenez olarak adlandırılır.
 Absans epilepsi ise geçici bir bilinç değişikliği ile ilişkili jeneralize konvülzif olmayan nöbetlerle karakterize özel bir epileptik sendromdur. Absans nöbetlerde genellikle hastalarda hafif otomatizmalar veya uzuvları, göz kürelerini veya göz kapaklarını etkileyen orta derecede tonik veya klonik bileşenler eşlik eder. Absans epilepsinin patofizyolojisinin ve epileptogenez süreçlerinin aydınlatılmasında çeşitli genetik hayvan modelleri kullanılmaktadır. 
Genetik sıçan modelleri, klinik durumlara yakın bir doğal geçmişe sahip bireyleri incelemek için önemli bir fırsat sunar ve bu nedenle insan absans epilepsinin patofizyolojisini ve yaşam boyunca evrimini anlamak için ideal koşullar sağlar.
Bu tez çalışması kapsamında genetik absans epilepsi modeli olan GAERS'ler kullanılmıştır. T-tipi Ca²⁺kanallarından Cav3.1 alt ünitesinin nörogelişimsel süreçteki rolü protein düzeyine ve dağılımına bakılarak farklı beyin bölgelerinde incelenmiştir. Aynı zamanda endoplazmik retikulum (ER) stresi marker proteinlerine farklı beyin bölgelerinde bakılarak absans epilepsi ve ER stresi arasındaki ilişki aydınlatılmaya çalışılmıştır. Somatosensöriyel kortekste Cav3.1 seviyesinde yetişkin GAERS gruplarda 30 günlük GAES gruplara göre artış görülmüştür. Talamus bölgesinde ise yetişkin GAERS'lerde en yüksek protein ekspresyon seviyesi tespit edilmiştir. Hipokampüs bölgesinin ise Cav3.1'den görece bağımsız bir bölge olduğunu düşündürmektedir.

Abstract:
Epilepsy is a disease characterized by transient and recurrent seizures caused by abnormal, sudden discharges in the central nervous system. These seizures may be accompanied by loss of consciousness and sensory disturbances. Epilepsy is a disease that can commonly affect young people. There are different types depending on the clinical course. All neurobiological processes that lead to spontaneous seizures are called epileptogenesis.
 Absence epilepsy is a special epileptic syndrome characterized by generalized non-convulsive seizures associated with a transient change in consciousness. Absence seizures are usually accompanied by mild automatisms or moderate tonic or clonic components affecting the limbs, eyeballs or eyelids. Several genetic animal models are available to elucidate the pathophysiology and epileptogenesis processes of absence epilepsy.
Genetic rat models offer an important opportunity to study individuals with a natural history close to clinical conditions and therefore provide ideal conditions for understanding the pathophysiology and lifetime evolution of human absence epilepsy.
In this thesis, GAERS, a genetic model of absence epilepsy, was used. The role of Cav3.1 subunit of T-type Ca²⁺ channels in the neurodevelopmental process was analyzed in different brain regions by looking at protein levels and distribution. At the same time, endoplasmic reticulum (ER) stress marker proteins were examined in different brain regions to elucidate the relationship between absence epilepsy and ER stress. In the somatosensory cortex, Cav3.1 levels increased in adult GAERS groups compared to 30-day-old GAES groups. In the thalamus region, the highest protein expression level was detected in adult GAERS. According to the study the hippocampus region is a region relatively independent of Cav3.1.