Heyelan duyarlılık haritalarının üretilmesinde parametre etkilerinin değerlendirilmesi
Assessment of parameter effects in producing landslide susceptibility maps
Yazar: GÖKÇE DENİZ HASEKİOĞULLARI
Danışman: DOÇ. DR. MURAT ERCANOĞLU
Hacettepe Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Jeoloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Jeoloji Mühendisliği = Geological Engineering
Dizin: Duyarlılık = Sensitivity

Özet:
Bu tez çalışmasında, heyelan duyarlılık haritalarının oluşturulmasında kullanılan parametre etkilerinin araştırılması ve veriye dayalı bir parametre seçim yönteminin ortaya konulması amaçlanmıştır. Amaç doğrultusunda; ilk aşamada, Batı Karadeniz Bölgesi' nde seçilen yaklaşık 567 km2' lik bir alanın heyelan envanteri hazırlanmış ve 101 adet heyelan haritalanmıştır. Heyelan duyarlılığının değerlendirilmesi için yamaç eğimi, bakı, yamaç eğriselliği, topoğrafik yükseklik, bitki örtüsü, arazi kullanımı, akarsuya uzaklık, yollara uzaklık, yapısal unsurlara uzaklık, sırtlara uzaklık, akış gücü indeksi, sediman taşıma kapasitesi indeksi ve topoğrafik nemlilik indeksi olmak üzere 13 girdi parametresi dikkate alınmıştır. Değerlendirme yöntemi olarak temelde Analitik Hiyerarşi Süreci (AHP) seçilmiş olup, ayrıca parametre seçim yöntemine yönelik olarak benzerlik ilişki modeli temelli bir yaklaşım da dikkate alınarak, AHP' ye uyarlanmıştır. Klasik AHP uygulamasının yanı sıra, bu çalışmada önerilen yaklaşımla da AHP analizleri yapılmış, parametrik etki analizleri gerçekleştirilmiş ve heyelan duyarlılık haritaları üretilmiştir. Üretilen haritalar içerisinde en yüksek performansın klasik AHP ile elde edilmesine karşın, önerilen yaklaşımla da yüksek performanslar elde edilmiştir. Yapılan tüm değerlendirmelere göre, bu çalışmada önerilen AHP yaklaşımının kullanılabilir, nesnel ve veriye dayalı bir yolla da uygulanabilir olduğu sonucuna varılmıştır.

Abstract:
In this study, investigation of the parameter effects in preparing landslide susceptibility maps and evalution of a data-dirven parameter selection method is aimed. For this purpose, at the first stage, landslide inventory of an area located in the Western Black Sea region covering approximately 567 km2 was prepared and 101 landslides were mapped. In order to assess the landslide susceptibility, totally 13 parameters such as slope, aspect, curvature, topographical elevation, vegetation cover index, land-use, distance to drainage, distance to roads, distance to lineaments, distance to ridges, stream power index, sediment transport capacity index and topographical wetness index were considered as the input parameters. However Analytic Hierarchy Prosess (AHP) was selected as the major assessment methodology, a similarity relation model based approach for parameter selection method, which was adapted to AHP, was also considered. Along with the conventional AHP application, AHP analyses were also performed by the proposed approach in this study, and parametric effect analyses were carried out and landslide susceptiblity maps were produced. Despite the fact that the best performance was gathered from the classical AHP method among the all produced maps, high performance results were also obtained from the proposed approach. Based on the overall assessments, the proposed AHP approach in this study was concluded as utilizable, objective and also applicable in a data-driven way.