Hadis ilminde emâlî türü ve Et-Taberânî'nin (ö. 360/971) El-Emâlî adlı Cüz'ü
"Amali" Genre in Hadith Litterature and Tabarani's treatise named al-Amali
Yazar: CAN MURAT SUNAR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET EFENDİOĞLU
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Hadis Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Din = Religion
Dizin: El-Emali = Al-Emali ; Hadis = Hadith ; Taberi = Taberi ; İslamiyet = Islam

Özet:
Emâlî konusu ve telif türü hadis ilminde önemli bir yere sahiptir. Muhaddisler hadis imlâsı için bir takım kural ve kaideler koymuşlar ve bu kaidelerin ışığı altında çok sayıda eser meydana getirmişlerdir. Hadis ilminin önde gelen âlimlerinden olan Ebu'l-Kâsım Süleyman b. Ahmed et-Taberânî'nin (ö. 360/971) iki meclisten oluşan el-Emâlî'si de emâli türünün önemli eserlerinden biridir. et-Taberânî bu eserinde yirmi üç hadisi kendisine ulaşan senetleri ile aktarmış bazı yerlerde hadislere dair hükümler vermiştir. Köprülü Kütüphanesi Fazıl Ahmed Paşa 252 no'lu hadis mecmuasında bulunan bu hadis cüzünün müstensihi/yazarı Abdullah b. Abdülganî el-Makdisî'dir (ö. 629/1232). Cüz'ün kapak sayfasında el-Makdisî'yi et-Taberânî'ye ulaştıran isnad zikredilmektedir. Bu isnatta geçen râvilerin güvenilir kimseler olması ve Cüz'ün sonunda verilen semâ ve kırâat kayıtları eserin et-Taberânî'ye olan nispetini kuvvetlendirmektedir. Çalışmamızı giriş ve üç kısma ayırıp, giriş kısmında konunun önemi ve metodu üzerinde durulmuş kaynakları hakkında bilgi verilmiştir. Birinci bölümde, hadis öğretim metodu olması bakımından imlâ konusu araştırılmış, hadis edebiyatında "Emâlî" türü eserler ve bunların özelliklerine dikkat çekilmiştir. Emâlî'ler üzerinde dururken kelimenin sözlük ve terim anlamı, emâlî türü eserlerin telif usûlü, imlâ meclislerinde uygulanan âdab ve kurallar gibi konular açıklanmış ilave olarak emâlî türü eserlerden öne çıkanlar tanıtılmıştır. İkinci bölümde et-Taberânî; hayatı, ilmi kişiliği ve hadise dair eserleri açısından incelenmiştir. Son bölümde ise et-Taberânî'nin el-Emâlî'si tanıtılmış, eserin elimizdeki tek nüshasının tahkiki yapılmıştır. Tahkikte hadislerin tahrici yapılmış, isnad ve râvîler incelenmiş, hadisler sıhhat açısından değerlendirilmiştir.

Abstract:
Amali, as a hadith case and genre has an important place in hadith studies. Hadith scholars put some rules and principals for dictation of hadiths, thus they wrote a lot of books in the light of these rules. al-Amali, a work composed of two parts, by a notable hadith scholar Abu al-Qasim Suleiman b. Ahmad al-Tabarani (d. 360/971), is a brilliant example of this genre. al-Tabarani narrated some twenty-three hadith with chains and sometimes gave verdicts on hadiths. This small treatise of hadith which is a part of a hadith collection in Koprulu Library Fazıl Ahmed Pasha Department nr. 252, was copied by Abdulgani al-Maqdisi (d. 629/1232). The isnad which connects al-Maqdisi to al-Tabarani was recorded on the cover page of this treatise. The reliabilityof the reporters took place in this isnad and the records of listening and reading mentioned in the end of the treatise support the belonging of this work to al-Tabarani. Our study consists of an introduction and three parts. The introduction part of thesis deals with the importance and sources of the issue. First part examines method of imla as a hadith teaching method and draws attention to that a large number of Amali works have been written in hadith littareture. This part puts some lights on the literal and terminological meanings of Amali, where and how method of imla has been carried out, who was the leading figures in these sessions and the samples of Amali litterature. The second part of this thesis presents some informations about Tabarani's life, scientific profile, and his works of hadiths. Finally, Tabarani's Amali has been introduced and the unique manuscript of his work attached. The hadiths of this text has been controlled by isnad system and given some evaluations on their validity.
Keywords: Amali,  Maclis, Imla, al-Tabarâni