Üniversite öğrencilerinde algılanan ebeveyn tutumları ile sosyal kaygı belirtileri arasındaki ilişkide duygu düzenleme stratejileri ve aleksitiminin aracı rolünün incelenmesi
Investigation of the mediator role of emotion regulation strategies and alexithymia in the relationship between perceived parental attitudes and social anxiety symptoms in university students
Yazar: ELİFNUR BİRTÜRK
Danışman: DOÇ. DR. ZEYNEP TÜZÜN
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Aleksitimi = Alexithymia ; Ana-baba tutumu = Parents attitude ; Duygu düzenleme = Emotion regulation ; Kaygı düzeyi = Anxiety level ; Sosyal kaygı = Social anxiety ; Ölçekler = Scales ; Üniversite öğrencileri = University students

Özet:
Bu çalışmada, üniversite öğrencilerinde algılanan ebeveyn tutumu ile sosyal kaygı
belirtileri arasındaki ilişkide duygu düzenleme stratejileri ve aleksitiminin aracı rolünün
incelenmesi amaçlanmıştır. Çalışmanın örneklemini Türkiye'de lisans ve yüksek lisans
düzeyinde eğitimlerine devam eden 388 üniversite öğrencisi oluşturmuştur.
Katılımcılara; Demografik Bilgi Formu, Young Ebeveynlik Ölçeği, Liebowitz Sosyal
Kaygı Ölçeği, Toronto Aleksitimi Ölçeği ve Duygu Düzenleme Ölçeği uygulanmıştır.
Çalışmanın hipotezlerini test etmek ve araştırma sorusuna cevap bulmak amacıyla
korelasyon analizi, tek yönlü çok faktörlü varyans analizi (MANOVA) ve aracı
değişken analizi yürütülmüştür. Yapılan korelasyon analizi sonucunda çalışmanın
değişkenleri arasında çeşitli düzeylerde anlamlı ilişkiler bulunmuştur. Varyans analizi
neticesinde; algılanan ebeveyn tutumunun, aleksitiminin ve duygu düzenleme
stratejilerinin sosyal kaygı düzeyi düşük ve yüksek olan gruplarda farklılaştığı
görülmüştür. Çalışmadaki aracı değişken modellerini test etmek amacıyla yürütülen
aracı değişken analizinin sonucunda algılanan ebeveyn tutumu ile sosyal kaygı
belirtileri arasındaki ilişkide aleksitiminin aracı rolü hem anne hem baba tutumları için
anlamlı bulunmuştur. Bununla birlikte algılanan anne tutumu ile sosyal kaygı belirtileri
arasındaki ilişkide duygu düzenleme stratejilerinden bastırmanın aracı rolü anlamlı
bulunurken; baba tutumu ile sosyal kaygı belirtileri arasındaki ilişkide hem bilişsel
yeniden değerlendirme hem de bastırma stratejilerinin aracılık rolü anlamlı
bulunmuştur. Yapılan analizler sonucunda elde edilen bulgular alanyazın ışığında
tartışılmıştır. Son olarak, çalışmanın klinik doğurgularına, sınırlılıklarına ve yapılacak
çalışmalar için önerilere yer verilmiştir.

Abstract:
The aim of the current study was to investigate the mediating role of emotion
regulation strategies and alexithymia on the relationship of perceived parental attitude
with social anxiety symptoms in university students. The sample of the study consisted
of 388 university students who continue their education at the undergraduate and
graduate level in Turkey. Demographic Information Form, Young Parenting Scale,
Liebowitz Social Anxiety Scale, Toronto Alexithymia Scale and Emotion Regulation
Scale were administered to the participants. In order to test the hypotheses of the study
and find an answer to the research question; correlation analysis, one-way multi-factor
analysis of variance (MANOVA) and mediator variable analysis were conducted. As a
result of the correlation analysis, relationships at various levels were found between the
variables of the study. As a result of the variance analysis; it was observed that
perceived parental attitude, alexithymia, and emotion regulation strategies differ in
groups with varying levels of social anxiety. The mediator role of alexithymia on the
relationship between perceived parental attitude and social anxiety symptoms was found
to be significant for both parents. While the mediating role of suppression, one of the
emotion regulation strategies, was found to be significant on the relationship between
perceived maternal attitude and social anxiety symptoms; the mediating role of both
cognitive re-evaluation and suppression strategies on the relationship between paternal
attitude and social anxiety symptoms was found to be significant. The findings of the
current study were discussed in the light of the literature. Finally, the clinical
implications and limitations of the study and recommendations for future studies were
included.