İlişkisel sosyoloji perspektifinden dijital bağımlılık
Digital addiction from the perspective of relational sociology
Yazar: NURULLAH SEVİNÇ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ İBRAHİM BİRİ
Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı / Sosyoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Sosyoloji = Sociology
Dizin: Davranışsal bağımlılık = Behavioral addiction ; Sayısal sosyoloji = Digital sociology ; Teknolojik bağımlılık = Technological dependence ; İletişim sosyolojisi = Communication sociology ; İlişkisel sosyoloji = Relational sociology

Özet:
Bu araştırmada, dijital bağımlılıklara yönelik yapılan bilimsel çalışmalar taranmış ve uluslararası kuruluşlar tarafından gerçekleştirilen küresel dijital analiz raporları incelenmiştir. Toplumların dijitalleşme düzeyleri dikkate alınarak, dijital bağımlılığa yönelik yapılan bilimsel çalışmalar, ilişkisel sosyoloji perspektifinden eleştirel bir yaklaşımla ele alınmış, dijital bağımlılığa yönelik var olan tanım ve kavramsallaştırmalar güncel veriler bağlamında değerlendirilmiştir. Araştırma sürecinde ulaşılan sonuçlar dijital bağımlılığa dair biyolojik ve psikolojik belirlenimcilik sorununun aşılmasında ilişkisel sosyolojik bir yaklaşım ve kavramsallaştırmaya duyulan ihtiyacın önemi ortaya çıkmıştır. Çalışmada küresel dijital raporlar analiz edildiğinde, ülkelerin gelir düzeylerine göre dijital davranışlarının farklılaştığı saptanmıştır. Bundan dolayı modern toplumdan dijital topluma dönüşüm süreçlerinde patolojik bir sapan davranış olarak ortaya çıkan dijital bağımlılığa dair çalışmaların, geçmiş dönemdeki çalışmaların aksine, günümüz dünyasına göre yeniden ele alınması gerektiği düşünülmektedir. İlişkisel sosyoloji perspektifinden bağımlılığa dair araştırmaların yapılmasının bölgeler düzeyindeki davranışsal farklılıkların patolojik eğilimlerini anlaşılır kılacağı sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
In this research, scientific studies on digital addiction were reviewed and global digital analysis reports from international organisations were examined. Taking into account the level of digitalisation of societies, scientific studies on digital addiction were critically examined from the perspective of relational sociology, and existing definitions and conceptualisations of digital addiction were evaluated in the context of current data. The results of the research process revealed the importance of a relational sociological approach and conceptualisation in overcoming the problem of biological and psychological determinism in relation to digital addiction. When the global digital reports were analysed in the study, it was found that the digital behaviour of countries differed according to their income levels. Therefore, it is believed that studies on digital addiction, which emerged as a pathological deviant behaviour in the processes of transformation from modern society to digital society, should be reconsidered according to today's world, unlike past studies. It is concluded that research on addiction from the perspective of relational sociology will make it possible to understand the pathological tendencies of behavioural differences at the level of regions.