Hekim ve hemşirelerin güvenlik raporlama sistemine katılımının değerlendirilmesi eğitim ve araştırma hastanesi örneği
Evaluation of attending doctors and nurses to event reporting system education and research hospital case
Yazar: İLKAY YILDIZ
Danışman: PROF. DR. ABDURRAHMAN HÜSEYİN BASKIN
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Sağlıkta Kalite Geliştirme ve Akreditasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Sağlık Eğitimi = Health Education ; Sağlık Kurumları Yönetimi = Health Care Management
Dizin: Doktor-hemşire ilişkileri = Physician-nurse relations ; Doktorlar = Physicians ; Güvenlik = Security ; Güvenlik protokolleri = Security protocols ; Hastaneler = Hospitals ; Hemşireler = Nurses ; Hemşirelik araştırmaları = Nursing research ; Raporlama = Reporting ; Tıbbi hatalar = Medical errors ; Yanlış teşhis ve tedavi = Malpractice

Özet:
Araştırmamızda amaç eğitim ve araştırma hastanesinde çalışan hekim ve hemşirelerin güvenlik raporlama sistemine katılımını ve hasta güvenliğini tehdit eden tıbbi hataların bildirimi konusunda yönetimin yaklaşımının çalışanlardaki algısını değerlendirmektir. 
Yöntem
Araştırma İzmir'in en büyük eğitim ve araştırma hastanelerinden biri olan Tepecik Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde yapılmıştır. Tepecik Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde hekim ve hemşire olarak çalışan 440 personele anket uygulanmıştır. Anket formu "Agency to Healthcare Research and Quality"nin hasta güvenliği iklimi anketinden uyarlanmıştır. Anketler SPSS Statistic 21. 0 paket programı kullanılarak analiz edilmiştir.
Bulgular
Sonuçlar araştırmaya katılanların çoğunluğunun kurumda güvenlik raporlama sisteminin varlığının farkında olduğunu göstermektedir. Verilen yanıtlar hemşirelerin hekimlere göre bu konuda farkındalıklarının yüksek olduğunu yansıtmaktadır. Araştırmamıza katılan erkek nüfusun ilaç istemi ile ilgili hatalarda duyarlı davrandıkları ancak ilaç uygulaması ile ilgili hatalarda kadın nüfusun erkeklere göre daha duyarlı oldukları görülmüştür. Güvenli cerrahi kontrol listesi uygun doldurulmadığında bildirim yapma konusunda araştırmaya katılanların yarısı katılıyorum yanıtı vermiş olsa da katılımcıların üçte birinin kararsız olması bu konuda eksikler olduğunu göstermektedir. 
 Sonuç
Meslek grubu ayırmaksızın kurumda çalışanların tümüne güvenlik raporlama sistemi konusunda eğitim verilmesi gerekmektedir. Eğitim verilirken öncelikle dikkat edilecek konular: 1. Bilimsel etkinlik, 2. Maliyet, zaman ve malzemede verimlilik, 3. Hasta verilerinde emniyet ve çalışan güvenliği, 4. Herhangi bir meslek gurubunu ve/veya bireyi suçlamadan-taraf tutmadan bilgileri eşitlemek, 5. Hasta ve yakınları ile empati kurmaya dikkat etmek, 6. Söz verilen zamanda, söz verilen işlemi gerçekleştirmek esaslarını göz önünde tutmak olacaktır. Sağlık kurumlarında lise, ön lisans, lisans ve yüksek lisans mezunları birlikte çalışırlar. Bu gurupların, birlikte ve uyum içinde çalışmaları için "karma ve hedefe odaklı" bir eğitim uygulaması gereklidir.   Ayrıca kurumda süreçlerin tanımlanması ve takip edilmesi, bildirim yapılırken süreçlerin başladığı ve bittiği noktaların göz önünde bulundurularak geri bildirim alınması büyük önem taşımaktadır. Güvenli cerrahi uygulamaları kapsamında güvenli cerrahi kontrol listesinin etkin kullanımı ve eksiksiz doldurulması ameliyathanelerde oluşabilecek önlenebilir hataların büyük oranda önüne geçmiş olacak, önemli bir kontrol mekanizması oluşturacaktır. Yönetimin çalışanları bildirim yapma konusunda cesaretlendiren, suçlamadan uzak durarak teşvik eden, ikna edici olumlu bir yaklaşım sergilemesi güvenlik raporlama sistemine katılımı artıracaktır. Bildirimi yapılan olayların analiz sonuçlarının da çalışanlarla paylaşılması, güvenlik raporlama sistemine katılımı ve inandırıcılığı artıracaktır. 

Anahtar kelimeler: tıbbi hata, olay bildirimi, güvenlik raporlama sistemi

Abstract:
Objective
Our research aims evaluating the participation of doctors and nurses working in an  education and research hospital to the safety reporting system and to evaluate the perception of the employees of the administration's approach to reporting medical errors that threaten patient safety.
Method: 
Research was conducted in one of the largest teaching and research hospitals of Izmir, Tepecik Training and Research Hospital. The questionnaire was given to 440 staff working as doctors and nurses in Tepecik Training and Research Hospital. The questionnaire was adapted from patient safety climate survey  of "Agency to Healthcare Research and Quality". Surveys were analyzed using SPSS Statistic 21.0 software package.
Results: 
The results indicate that the majority of participants in the research are aware of the existence of the event reporting system in the organization. Results have shown that nurses have higher awareness comparing to doctors. The male population who participated in our study is relatively more sensitive in asking for medication while women participants are seen to be more sensitive in medication practice than men. Although half of the participants said they would report if the safe surgery  checklist was not properly  filled, one-third of respondents  were unclear  which indicates there are some defects on this issue.
Conclusion: 
Disregarding the occupational groups every employee in the association should be educated about the event reporting system. Important issues that should be taken into consideration are: 1. Scientifical efficiency 2. Cost, time and material productivity 3. Security on patient data and employees security 4. Obtaining adequate information before taking sides of a person or employee group. 5. Taken into consideration to feel empathy with patients and relatives. 6. And also to complete the  promised process on time. The educational level of the employees in health institutions presents variety from highschool to high license. To enable these groups with different educational levels to work collaboratively and together " mix and goal oriented" education must be applied. Besides, it is very important to consider the definition, preceding, timing of the processes and also to take feedbacks. The efficient utilization of surgical safety checklist and complete reports not only allow control of preventable medical error to happen but also present as an important control mechanism in the operation units. The management must encourage the employees to make reports by presenting persuading and positive attitude. Also incriminating attitudes should  be abandon to increase contributions. Sharing information with the employees about the analysis of the reports will provide the participation and cogency of event reporting system.

Key words: medical error, event reporting, event reporting system