Acil servise başvuran ürolithiazis tanılı hastalardaalpl gen polimorfizmi ile ürolithiazis ilişkisinin incelenmesi, prospektif çalışma
Investigation of the relationship between ALPL gene polymophism and urolithiasis in patients with urolithiasis admitting to the emergency department, A prospective study
Yazar: İBRAHİM ALTUNDAĞ
Danışman: PROF. DR. ŞAHİN ÇOLAK ; DOÇ. DR. ESRA GÜZEL TANOĞLU
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Haydarpaşa Numune Eğt. ve Arş. Hastanesi / Acil Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Acil Tıp = Emergency Medicine
Dizin: Acil servis-hastane = Emergency service-hospital ; Acil tıp = Emergency medicine ; Alkalen fosfataz = Alkaline phosphatase ; Polimorfizm-genetik = Polymorphism-genetic ; Retrospektif çalışmalar = Retrospective studies ; Üriner sistem = Urinary tract ; Ürolitiyaz = Urolithiasis

Özet:
GİRİŞ:Üriner sistem taşları çevresel ve genetik faktörlerden etkilenen kompleks bir patofizyolojiye sahiptir. Bazı topluluklarda ya da bir topluluk içerisinde yer alan aynı ailenin bireylerinde ürolithiazis görülme sıklığının diğer topluluklara göre yüksek olması, genetik özellikler, ırk ve milliyetin üriner sistem taşları risk faktörleri içerisinde yer aldığını desteklemektedir. Bu prospektif çalışma ile amacımız,Türk toplumunda üriner sistem taş hastalığı ile ALPL gen polimorfizmi arasındaki ilişkiyi incelenmektir. Araştıracağımız bu ilişki ile,yaygın bir sağlık sorunu olan ürolithiazisin genetik kökeni ile ilgili, daha önceden farklı ülkelerde tespit edilmiş ancak henüz dünya genelinde kabul görmüş bir risk faktörü olmayan ALPL gen polimorfizmini tespit etmeyi hedefliyoruz.Ürolithiazisli hastalarda ALPL gen polimorfizmi araştırılması ile eş zamanlı olarak; sistemik hastalıklar, ilaçlar, yaş, cinsiyet ve laboratuvar bulguları gibi ürolithiazis gelişiminde etkili olabilecek diğer faktörlerin de araştırılmasını hedefliyoruz.

GEREÇ VE YÖNTEM:Çalışmamıza, bilinenürolithiazis tanılı ya da acil servis değerlendirmesi sırasında yeni tanı ürolithiazis saptanan,uygunluk kriterlerini karşılayan 187 hasta dahil edildi. Kontrol grubu ise, acil servise ürolithiazis semptom ve bulguları haricinde herhangi bir sebeple başvuran,ürolithiazis tanısı ya da aile öyküsü olmayan 92 kişi ile oluşturuldu.Çalışmaya dahil edilen 187 hasta ve 92 kontrol grubuna ait DNA örnekleri, c.1542G>A tespiti amacıyla, Bio-Rad® marka CFX96™ Touch model qPCR cihazında analiz edildi. Hasta ve kontrol grupları ALPL gen (rs1256328) polimorfizmi açısından karşılaştırıldı. Ayrıcahasta ve kontrol gruplarıarasında yaş, cinsiyet, ek hastalıklar, kullanılan ilaçlar, tam idrar tahlili (TİT), hemogram, biyokimya ve kan gazı parametrelerigibi ürolithiazis riski ile ilişkili faktörler araştırıldı. Hasta ve kontrol grupları arasında ürolithiazis ile ilişkili olabilecek bağımsız risk faktörleri, çok değişkenli lojistik regresyon analizi vasıtasıyla incelendi.

BULGULAR:Çalışmamızdatüm olgular içerisinde 149 olguda (%53,4) wild type (CC) genotipi, 125 olguda (%44,8) heterozigot (CT) genotip ve 5 olguda (%1,8) ise homozigot genotip izlendi. Homozigot genotiplerinin tamamı hasta grubundaydı.Wild type (CC) genotip oranı kontrol grubunda (%63), hasta grubuna oranla (%48,7) ve heterozigot (CT) genotip oranı ise hasta grubunda (%48,7), kontrol grubuna oranla (%37,0) istatistiksel olarak anlamlı derecede yüksek saptandı (p=0,034). Ayrıca ürolithiazisli hastalarda T alleli oranı (%27) kontrol grubuna göre (%18,5) istatistiksel olarak anlamlı derecede yüksek saptandı (p=0,027).
Ürolithiazis riski ile ilişkili yaş, cinsiyet, en az bir komorbid hastalık varlığı, ilaç kullanım öyküsü, kan kalsiyum düzeyi, idrar dansitesi, idrar pH'ı ve heterozigot genotip gibi bağımsız risk faktörlerinin çok değişkenli lojistik regresyon analizi aracılığıyla değerlendirilmesinde yaş (p=0,020) ve heterozigot genotipe (p=0,007) sahip olmanın, ürolithiazis gelişimine istatistiksel olarak anlamlı etki eden bağımsız risk faktörleri olduğu tespit edildi.
Çalışmamızda ürolithiazisli hasta ve kontrol grupları arasında laboratuvar parametreleri açısından karşılaştırmalar gerçekleştirildi. Ürolithiazisli hasta grubunda BUN, kreatinin, klor, kreatin kinaz ve NLR düzeyi kontrol grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı derecede yüksek saptandı. Ayrıca ürolithiazisli hasta grubunda TİT'te proteinüri, ürobilinojen pozitifliği, hematüri, piyüri, amorf kristal pozitifliği ve epitel hücre pozitifliği sıklığı kontrol grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı derecede yüksek saptandı.

SONUÇ:Çalışmamız, ALPL geni (rs1256328) 1542.lokalizasyonunda wild type (CC) genotipi yerine heterozigot (CT) genotip görülmesi ya da sitozin (C) yerine timin (T) nükleotidi görülmesinin, ürolithiazis riskinde artışa neden olduğunu göstermektedir.
ANAHTAR KELİMELER:ALPL, ürolithiazis, alkalen fosfataz, rs1256328, ALPL gen polimorzimi,SNP, tek nükleotid polimorfizmi

Abstract:
INTRODUCTION:Urinary system stones have a complex pathophysiology affected by environmental and genetic factors. The fact that the incidence of urolithiasis is higher in some communities or in members of the same family in a community compared to other communities supports that genetic characteristics, race and nationality are among the risk factors for urinary systemstones. Our aim with this prospective study is to examine the relationship between urolithiasis and ALPL gene polymorphism in Turkish population. With this relationship that we will investigate, we aim to detect the ALPL gene polymorphism related to the genetic origin of urolithiasis, which has been previously detected in different countries but has not yet been accepted worldwide. Simultaneously with the investigation of ALPL gene polymorphism in patients with urolithiasis; we also aim to investigate the factors that may be effective in the development of urolithiasis, such as systemic diseases, drugs, age, gender and laboratory findings.

MATERIAL AND METHODS:In our study, we included 187 patients with a known diagnosis of urolithiasis or had a new diagnosis of urolithiasis during the emergency department evaluation and meeting the eligibility criteria. The control group consisted of 92 people who applied to the emergency department for any reason other than the symptoms and signs of urolithiasis and did not have a diagnosis of urolithiasis or a family history. DNA samples of 187 patients and 92 healthy people (control group) were analyzed in a Bio-Rad® brand CFX96™ Touch model qPCR device for the detection of c.1542G>A. Patient and control groups were compared for ALPL gene (rs1256328) polymorphism. In addition, factors associated with the risk of urolithiasis such as age, gender, comorbidities, useddrugs, complete urinalysis (UA), hemogram, biochemistry and blood gas parameters were investigated between the patient and control groups. Independent risk factors that may be associated with urolithiasis between the patient and control groups were analyzed by multivariate logistic regression analysis.

RESULTS:In our study, wild type (CC) genotype was observed in 149 cases (53.4%), heterozygous (CT) genotype was observed in 125 cases (44.8%), and homozygous genotype was observed in 5 cases (1.8%). All of the homozygous genotypes were in the patient group. Wild type (CC) genotype ratio was significantly higher in the control group (63%) compared to the patient group (48.7%) and heterozygous (CT) genotype ratio was significantly higher in the patient group (48.7%) compared to the control group (37.0%)(p=0.034). In addition, in urolithiasis patient group T allele ratio (27%) was statistically significantly higher than the control group (18.5%) (p=0.027).
In the evaluation of independent risk factors such as age, gender, presence of at least one comorbid disease, history of drug use, blood calcium level, urine density, urine pH and heterozygous genotype associated with the risk of urolithiasis by multivariate logistic regression analysis age (p=0.020) and heterozygous genotype (p=0.007) were found to be independent risk factors that had a statistically significant effect on the development of urolithiasis.
Furthermore, in our study laboratory parameters were compared between the urolithiasis patient group and control groups. BUN, creatinine, chlorine, creatine kinase and NLR levels were found to be statistically significantly higher in the urolithiasis patient group compared to the control group. In addition, the frequency of proteinuria, urobilinogen positivity, hematuria, pyuria, amorphous crystal positivity and epithelial cell positivity in urinalysiswas found to be statistically significantly higher in the urolithiasis patient group than the control group.

CONCLUSION:We showed that presence of heterozygous (CT) genotype instead of wild type (CC) genotype orpresence ofthymine (T) nucleotide instead of cytosine (C)at 1542.localization of ALPL gene (rs1256328) are associated with the increased risk of urolithiasis
KEYWORDS:ALPL, urolithiasis, alkaline phosphatase, rs1256328, ALPL gene polymorphism, SNP, single nucleotide polymorphism