Türkiye'de kültürel çeşitliliğin bölgesel kalkınma üzerindeki etkisinin mekansal analizi
Spatial analysis of the effect of cultural diversity on regional development in Turkey
Yazar: İLHAN KORKMAZ
Danışman: PROF. DR. MACİDE ÇİÇEK
Dumlupınar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Bölgesel kalkınma = Regional development ; Ekonomik etki = Economic effect ; Ekonomik kalkınma = Economic development ; Kültürel çeşitlilik = Cultural diiversity ; Mekansal analiz = Spatial analysis

Özet:
Farklı kültürden insanların aynı coğrafyayı paylaşması ile oluşan kültürel çeşitlilik olgusu, dünya tarihinde yeni bir konu olmamakla birlikte 1980 sonrasında yaşanan küreselleşme süreci ile birlikte daha yaygın bir hal amıştır. Artan kültürel çeşitlilik, farklı alanlardan araştırmacıların ilgisini çekmiş ve 1990'lı yıllardan itibaren kültürel çeşitliliğin, ülkelerin ekonomik performansları üzerine etkilerini analiz eden çalışmalar yapılmıştır. Bu konudaki öncü çalışmalarda yüksek kültürel heterojenliğin zayıf ekonomik performansa neden olduğu tespit edilmiştir. İlerleyen süreçte ise bazı araştırmacılar, belli koşullar altında kültürel çeşitliliğin pozitif ekonomik sonuçlar sağlayabileceğini ortaya koymuştur. Kültürel çeşitlilikle ilgili olumlu yaklaşımın altında yatan temel görüş, farklı kültürel arkaplana sahip bireylerden oluşan bir grupta fikir çeşitliliğinin daha yüksek olmasıdır. Bu durum, bireyler arasında yetenek tamamlayıcı bir etki yaratır ve kültürel açıdan heterojen grup homejen gruba kıyasla belirli bir işte daha iyi performans gösterir.
Bu çalışmanın amacı, kültürel çeşitliliğin bölgesel kalkınma üzerine etkisini Türkiye'de 81 adet Düzey 3 bölgesi (iller) kapsamında incelemektir. Çalışmada öncelikle, literatürde yaygın bir şekilde kabul görmüş ölçüm kriteri olan doğum yeri farklılıklarına göre kültürel çeşitlilik endeksi oluşturulmuştur. Bölgesel kalkınma göstergeleri olarak ise illerin kişi başına gelir, inovasyon ve girişimcilik düzeyleri kullanılmıştır. Ampirik analizler, mekansal istatistik ve mekansal ekonometrik yöntemler ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmada elde edilen bulgulara göre Türkiye'de kültürel çeşitlilik, bölgesel kalkınmayı pozitif yönde etkilemektedir. Sonuçlar genel olarak literatürle uyumluluk göstermektedir. Diğer taraftan mekansal analizler bölgeler arası mekansal bağımlılığın varlığına işaret etmektedir.

Abstract:
Cultural diversity phenomenon, formed by people from different cultures sharing the same geography, is not a new subject in the world history but has become more common with the globalization process after 1980's. Increasing cultural diversity has attracted the interest of researchers from diverse fields and since the 1990s studies have been undertaken that analyze the impact of cultural diversity on economic performances of countries. In pioneering works on this subject, it has been found that high cultural heterogeneity causes poor economic performance. In the following period, some researchers have shown that under certain conditions, cultural diversity can provide positive economic results. The basic view underlying the positive approach to cultural diversity is that the diversity of ideas is higher in a group of individuals with different cultural backgrounds. This creates a talent complementary effect among individuals and culturally heterogeneous group performs better in a particular job than the homogeneous group.
The aim of this study is to examine the impact of cultural diversity on regional development in the scope of 81 NUTS 3 Level regions (provinces) in Turkey. In the study, the cultural diversity index is established according to birth place differences, which is widely accepted in the literature as the measurement criterion. As indicators of regional development, per capita income, innovation and entrepreneurship levels of provinces are used. Empirical analyzes are carried out by spatial statistics and spatial econometric methods. According to the findings obtained in the research, cultural diversity in Turkey, effect regional development in a positive direction. The results are generally consistent with the literature. On the other hand, spatial analyzes indicate the existence of spatial dependence between regions.