Balık ve balık ürünlerinde histamin düzeylerinin tespiti için o-fitaldialdehit ve benzoil klorür türevlendirmesi kullanılan yüksek performans sıvı kromatografisi metotlarının karşılaştırılması
Comparison of high pressure liquid chromatography (HPLC) methods in fish and fish products by using o-phthaldialdehyde and benzoyl chloride derivatization for determination of histamine biogenic amine levels
Yazar: DENİZ DEMİRKIRAN
Danışman: PROF. DR. ULVİ REHA FİDANCI
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Biyokimya Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2013
Konu: Biyokimya = Biochemistry ; Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine
Dizin: Balık yağı = Fish oil ; Balıklar = Fishes ; Benzoil = Benzoyl ; Histamin = Histamine ; Kromatografi-yüksek basınçlı-sıvı = Chromatography-high pressure-liquid

Özet:
Bu çalışmada histamin düzeylerinin hassas ve güvenilir bir şekilde tespit edilmesi için, yüksek performans sıvı kromatografisi (HPLC) cihazı kullanılarak Antoine ve ark. (1999) tarafından yapılmış FLD (Floresans dedektör) dedektör ve o-fitaldialdehit türevlendirmesi kullanılan yöntem ile Özdestan ve Üren (2009) tarafından yapılmış modifiye bir yöntem olan DAD dedektör ve benzoil klorür türevlendirmesinin kullanıldığı yöntem validasyon parametreleri bakımından karşılaştırılmıştır. Gereç olarak teşhis limiti çalışmaları için İstanbul?da Küçükçekmece sahilinden tutulan canlı istavrit balığı, geri kazanım, doğruluk, kesinlik parametreleri ve yöntemler arası karşılaştırmada sertifikalı referans materyal olan FAPAS T2775QC kullanılmıştır.
Yapılan analizler sonucunda FLD dedektör ve o-fitaldialdehit türevlendirmesi kullanılan yöntem ile elde edilen ölçüm limiti (LOQ) 1,38 ppm, geri kazanım %100; benzoil klorür yönteminde bu parametreler 10,66 ppm ve %88?dir. Her iki yöntemde de yapılan      T-testi hesaplamalarına göre iki yöntem arasındaki fark anlamlıdır. Tekrar üretilebilirlik için yapılan Horrat değeri hesaplamalarına göre o-fitaldialdehit yönteminde tekrar üretilebilirlik normalken, benzoil klorür yöntemi için tekrar üretilebilirlik beklenenden daha yüksektir. 
Sonuç olarak balık ve balık ürünlerinde histamin düzeylerinin tespiti için hassasiyeti ve güvenilirliği bakımından rutin analizlerde kullanılabilecek uygun yöntemin FLD dedektör ve o-fitaldialdehit yöntemi olduğu bulunmuştur.

Abstract:
In this study, the comparison of high pressure liquid chromatography (HPLC) methods by using the FLD detector and o-phthaldialdehyde derivatization method Antoine et al. (1999)  and by using DAD detector and benzoyl chloride derivatization modified method Özdestan and Üren (2009) are used for sensitive and safe determination of histamine in aspect of validation parameters. As a material alive horse mackerels that catche  in the sea of Marmara in Küçükcekmece Istanbul are used for the limit of detection studies. And for the other validation parameters, recovery, accuracy, presicion and comparison of methods certified reference material FAPAS T2775QC is used.
As a result of the analyses, the limit of quantification (LOQ) is found 1,38 ppm and recovery is 100% for the FLD detector and o-phthaldialdehyde derivatization method, and these values are 10,66 ppm and 88% for DAD detector and benzoyl chloride derivatization modified method. There is a significian difference is found between for both methods by T-test. The reproducibility is normal for o-phthaldialdehyde method although it is higher than the expected in benzoyl chloride method for the calculations of Horrat value.
As a conclution,  The best method for safe and sensitive determination of histamine in fish and fish products is found as the FLD detector and o-phthaldialdehyde derivatization method.