Amatör ve profesyonel futbolcularda tekrarlı sprint, toparlanma ve dinlenme sürelerinin belirlenmesi
The determination of repetitive sprint, recovery and relaxation durations of amateur and professional footballers
Yazar: ÖMÜRCAN BAŞAR
Danışman: PROF. DR. HASAN NEDİM ÇETİN
Sakarya Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Rekreasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Spor = Sports
Dizin: Anaerobik yorgunluk = Anaerobic fatigue ; Dinlenme = Relaxation ; Futbol = Football ; Futbolcular = Football players ; Sprint = Sprint ; Toparlanma = Recovery ; Yorgunluk = Fatigue

Özet:
Bu çalışmanın amacı Amatör ve Profesyonel erkek futbolcuların 10 tekrarlı 20 m sprint yüklenmeleri ile yorgunluk düzeylerinin, ve sprintler arasında etkili dinlenme aralıkları ve toparlanmanın belirlenmesidir. Türkiye'nin 2 profesyonel futbol liginde değişik takımlarda oynayan 30 erkek futbolcu ile Üniversitelerde spor eğitimi alan ve liglerde oynamayan 40 amatör futbolcu denek olarak alınmıştır. 
Koşular 20 metreyi kaydedebilen fotoselle 10 tekrarlı ortalama 15 sn aktif dinlenmeli olarak alınmıştır. Koşular arasındaki farka Bağımsız t- testi ile bakılmıştır.
Liglerde oynayan profesyonel futbolcuların ortalama yaş 23,543,22 yıl, boy uzunluğu 178,194,84 cm, vücut ağırlığı 73,244,34 kg iken amatör futbolcuların yaş 22,843,48 yıl, boy uzunluğu 177,505,26 cm, vücut ağırlığı 72,785,63 kilogramdır.  Profesyonel Futbolcular ilk sprinti 3.62 saniyede geçerken amatör futbolcular 3,63 saniyede geçmişlerdir.  Son sprintleri ise profesyonel Futbolcular 3,87 sn ve amatör futbolcular 4,35 sn'de geçmişlerdir. 1,2,3 ve 4. sprint hariç 5,6,7,8,9 ve 10 sprintlerin koşu zamanları arasında anlamlı fark bulunmuştur (<.05,p<.001). 
İlk iki sprintteki ortalama koşu zamanı profesyonel futbolcularda 3,630,03 sn ve amatör futbolcularda 3,650,04 sn ve Son 2 Sprintteki Ortalama koşu zamanı profesyonel futbolcularda 3.860,04 sn ve amatör futbolcularda 4,310,04 sn bulunmuştur. 
Yorgunluk değeri profesyonel Futbolcularda 0,23 saniye ve amatör futbolcularda 0,66 sn bulunmuştur. İlk iki sprint zamanı arasında anlamlı fark yok iken (p>0,05) son iki sprint geçiş zamanları ve yorgunluk değerlerinde gruplar arasında anlamlı fark vardır (p<.001).
Sonuç: Profesyonel ve amatör futbolcuların çoklu sürat testindeki maksimum ve ortalama süratleri, süratlerindeki azalma oranı ve kalp ve damar sistemine tepkileri farklılık göstermektedir. Profesyonel futbolcular 15 sn aralıklı sprintlerde sürati koruyabilme yeteneğine sahip gözükmekte iken amatör futbolcularda daha fazla yorgunluk görülmüştür. Kategorilere göre 15-20 sn aktif aktif dinlenme süresi ile 4. sprintten sonra yapılan çalışmalar ile sürat ve süratte dayanıklılık artırılabilir. Profesyonel ve amatör futbolcularda yorgunluğun oluşmasında sprintler arasında 15 saniyeden daha az dinlenme verilmelidir.

Abstract:
The aim of this study is to detect the fatigue levels in male amateur and professional footballers with 10 repetitions of 20-meter sprint loads and determine the effective rest intervals and recovery durations between sprints. The sample of the study consists of 30 male footballers who have played in various teams in Turkey's two professional leagues and 40 amateur footballers taking sports education at various universities in Turkey. The runs were recorded 10 times with 15 seconds active resting by photocell technology that can record 20 meters. The difference between the runs was checked by independent t-tests.
While the average age of the professional footballers playing in the leagues was 23.543.22, height 178.194.84 cm, weight 73.244.34 kilograms, the average age of the amateur footballers was 22.843.48, their average height was 177.505.26 cm, and their average weight was 72.785.63 kilograms. The last average sprint duration of the professional players was 3.87 seconds while it was recorded as 4.35 second in amateur players. There was a significant difference between the running times of 5, 6, 7, 8, 9 and 10th sprints except for 1, 2, 3 and 4th sprints (<.05, p <.001). It was observed that the sprint times of the professional players fell less than the amateur players' as the number of the sprints increased.  While the average running duration in the first two sprints was 3.630.03 seconds for professional players and 3.650,04 seconds for amateur players, the average duration for the last two sprints was recorded as 3.860.04 seconds for professional players and 4.310.04 seconds for amateur players. 
The fatigue value was found to be 0.23 seconds for professional footballers and 0.66 seconds for amateur footballers. There was no significant difference between the first two sprint times (p> 0.05), but there was a significant difference between the last two sprint transition times and fatigue values between the groups (p<.001).
 Results: The maximum and average speeds, the rate of decline in speeds and the responses to cardiovascular system differ in multi-speed testing. Professional footballers seem to have the ability to maintain their speed in sprints with 15-second intervals while amateur football players have more fatigue. Depending on the categories, speed and durability can be increased through 15-20 seconds of active resting intervals and exercises after the 4th sprint. In cases of fatigue, less than 15 seconds of resting intervals should be given between the sprints both for professional and amateur football players.