İstihbarat analizinde bulanık mantık tabanlı yaklaşım: Devlet dışı silahlı gruplar üzerine bir araştırma
Fuzzy logic based approach in intelligence analysis: A study on non-state armed groups
Yazar: ERDEM ÖZKAN
Danışman: PROF. DR. BEKİR SIDDIK BİNBOĞA YARMAN
Harp Akademileri Komutanlığı / Stratejik Araştırmalar Enstitüsü / Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations

Özet:
Bu çalışmada, stratejik seviyede önem taşıyan konuların oluşturduğu belirsizlik koşulları altında, istihbarat analizinin etkinliğini arttırmak açısından bulanık mantık tabanlı bir analiz yaklaşımı geliştirmek amaçlanmaktadır. Söz konusu modelleme ve analiz yaklaşımı, yirmibirinci yüzyılın güvenlik ve tehdit ortamının ayırt edici aktörlerinden olan ve doğasında belirsizliğin hakim olduğu isyancı gruplar, teröristler, ulus-aşırı silahlı gruplar gibi devlet dışı silahlı gruplar özelinde değerlendirilmektedir. Özellikle Orta Doğu'daki gelişmeler ve Türkiye'nin konumu dikkate alınarak bu çalışma Suriye ile sınırlandırılmış ve Suriye'de yer alan üç önemli devlet dışı silahlı grup çalışmanın örnek devlet dışı silahlı grupları olarak seçilmiştir. Çalışma kapsamında, devlet dışı silahlı grupların imkan ve kabiliyetlerini temsil eden güç unsurları olarak 11 faktör altında 70 gösterge belirlenmiş ve doğrusal olmayan güç modeli oluşturulmuştur. Söz konusu faktörler ve göstergeler doğrultusunda farklı uzmanlardan bulanık mantık tabanlı ölçekler ile veri elde edilmiştir. Bu verilere bağlı olarak; güç göstergelerinin ağırlıklandırılması için Bulanık AHP yöntemi, örnek devlet dışı silahlı grupların güçlerinin mukayeseli olarak değerlendirilmesi için ise Bulanık TOPSIS yöntemi uygulanmış ve analiz bulguları stratejik karar verme modülü göz önünde bulundurularak yorumlanmıştır. Sonuçlar incelendiğinde, çalışma kapsamında önerilen bulanık mantık tabanlı modelleme ve analiz yaklaşımının etkili bir analitik araç olarak kullanılabileceği ve istihbarat analistlerine stratejik istihbarat ve proaktif/tahminsel istihbarat üretmede değerli analitik yargılar sunacağı değerlendirilmektedir.

Abstract:
In this study, it is aimed to develop an analysis approach based on fuzzy logic in order to increase the effectiveness of intelligence analysis under the conditions of uncertainty created by the issues of importance in a strategic level. The modeling and analysis approach in question are evaluated in terms of non-state armed groups, such as rebel groups, terrorists and trans-national armed groups, among the distinguished actors in the twenty-first century's security and threat environment and with prevailing inherent uncertainty. In particular, considering the developments in the Middle East and the position of Turkey, the scope of the study was limited to Syria, and, three important non-state armed groups located in Syria were selected as samples of non-state armed groups in the study. In the scope of the study, 70 attributes, under 11 factors, were determined as the elements of power representing the facilities and capabilities of the non-state armed groups, and a non-linear power model was created. In accordance with the factors and attributes in question, the data was obtained from various experts with the fuzzy logic based scale. Depending on the data; Fuzzy AHP method for weighting the power attributes and Fuzzy TOPSIS method for evaluating the sample non-state armed groups comparatively were applied, and, the findings of the analysis were interpreted considering the strategic decision-making module. Analyzing the results, it was concluded that fuzzy logic based modelling and analysis approach, proposed in the study, can be used as effective analytical tools and will offer valuable judgements to intelligence analysts in strategic intelligence and generating the proactive/estimative intelligence.