Türk yayıncılığının dışa açılımı: Uluslararası kitap fuarlarında onur konukluğu
Turkish publishing abroad: Being a guest of honor at international book fairs
Yazar: ŞEYMA ASKER
Danışman: PROF. DR. EMİNE KOYUNCU
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Gazetecilik Ana Bilim Dalı / Yayıncılık Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Bilgi ve Belge Yönetimi = Information and Records Management ; Gazetecilik = Journalism
Dizin: Dışa açılma = Outward orientation ; Fuarlar = Fairs ; Kitap fuarları = Book fairs ; Kültür fuarları = Culture fairs ; Onur konukluğu = Guest of honour ; Uluslararası fuarlar = International fairs ; Yayıncılık = Publishing

Özet:
Bu araştırma ile uluslararası kitap fuarlarında ülkelerin onur konukluğu ve ülke yayıncılığının yurt dışına açılımına etkilerinin Türkiye bağlamında bir değerlendirme çalışması yapılmıştır. Kitap yayıncılığının kısa tarihçesi verilmiş, uluslararası kitap fuarları ve yayıncılığa etkileri üzerinde durulmuştur. Dünyada yayıncılığın uluslararası açılımı için önemli faktörler tespit edilerek söz konusu faktörlerin Türk yayıncılığının dışa açılım sürecindeki etkileri değerlendirilmiştir. Dünyada çeviri hareketleri, uluslararası kitap fuarlarına katılım süreçleri, yayıncılık profesyonel buluşmaları ve uluslararası edebiyat festivalleri, uluslararası edebiyat ödülleri ve çeviri destek fonlarının yayıncılığın küresel bir form almasındaki rollerine değinilmiştir. Türk yayıncılığında bu süreçlerde önemli bir rol oynayan TEDA, İstanbul Publishing Fellowship ve TURLA projeleri özel olarak ele alınmış, söz konusu çalışmaların yayıncılığımızın açılım süreçlerine katkısı değerlendirilmiştir. Tezimizin ana konusu olan onur konukluğu ayrı bir bölüm olarak ele alınmış, onur konukluğu kavramının bilimsel çerçevesi çizilerek sahada yapılacak çalışmalara kaynak teşkil etmesi hedeflenmiştir. Uluslararası kitap fuarlarında onur konuğu olmanın Türk yayıncılığının gelişimi açısından öneminin ortaya konulması üzerinde özel olarak durulmuştur. Türkiye'nin günümüze kadar katılmış olduğu uluslararası kitap fuarları tespit edilerek bu fuarların belirlenme süreci, onur konukluğuna hazırlık süreçleri, sonrasında yaşanan tercüme hareketleri karşılaştırmalı olarak analiz edilmiştir. Ayrıca bakanlık ve meslek örgütlerince kitap fuarı öncesinde yapılan hazırlıklar incelenmiş, yayıncılığın yanı sıra kültür tanıtımının ve ülke halkının edebiyatımıza olan ilgisi üzerinde durulmuştur. Ülkemizin onur konukluğu konusunda gerekli girişimlerde bulunduğu ancak sonuçlanamayan uluslararası kitap fuarları da değerlendirmeye alınmış ve sebepleri değerlendirilmiştir. Çalışmamızda araştırma yöntemi olarak derinlemesine mülakat tekniği benimsenmiş, yayıncılık sektörünün önde gelen isimleri ile ülkemizin uluslararası fuarlarda onur konukluğu sürecini yöneten aktörlerle mülakatlar yapılarak görüşleri değerlendirilmiştir.

Abstract:
This research evaluates the effects of a country's guest of honour status and international
publishing at international book fairs in the context of Turkey. The focus is on international book fairs and their impact on publishing, following a brief history of book publishing. Important factors for the global expansion of publishing have been identified, and their effects on the process of opening up Turkish publishing to international markets have been evaluated. Worldwide translation movements, participation in international book fairs, professional publishing meetings, international literary festivals, international literary awards, and translation support funds are discussed in terms of their role in the globalisation of publishing. The TEDA, Istanbul Publishing Fellowship, and TURLA projects,
which play an important role in the aforementioned process in Turkish publishing, are specifically addressed and their contribution to expanding the publishing industry is evaluated. The guest of honour status, which is the main topic of this thesis, is discussed as a separate section, and the scientific framework of this concept is established to provide a source for the fieldwork. The importance of being a guest of honour at international book fairs for the development of the Turkish publishing industry is highlighted. The international book fairs in which Turkey has participated have been identified, and a
comparative analysis has been made of the selection process, preparation processes for the guest of honour status, and subsequent translation movements. The thesis also examines the preparations made by the Ministry and professional organisations prior to book fairs, focusing not only on the publishing industry but also on promoting culture and generating interest in Turkish literature among the population where the fair is held. Additionally, there is an evaluation of international book fairs where Turkey has taken the necessary initiatives to be the guest of honour but has not been successful. The research method used in this study was the in-depth interview technique, and the opinions of leading figures in the publishing sector and those who manage the guest of honour process at international fairs in our country were assessed through interviews.