Okuma öncesi strateji öğretiminin 4. sınıf öğrencilerinin ekrandan okuduğunu anlama düzeyine etkisi
The effect of pre-reading strategy instruction on reading on screen comprehension levels of elementary school 4th graders
Yazar: NURHAN AKTAŞ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. İHSAN SEYİT ERTEM
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Sınıf Öğretmenliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Bilgilendirici metin = Informational text ; Hikaye edici metin = Narrative text ; Okuma stratejileri = Reading strategies ; Okuma öncesi = Pre-reading ; Okuma-anlama = Reading-comprehension ; Okuma-anlama becerisi = Reading-comprehending skill ; İlköğretim öğrencileri = Primary education students

Özet:
Bu araştırmada, okuma öncesi strateji öğretiminin ilkokul dördüncü sınıf öğrencilerinin ekrandan okuduğunu anlama becerisi üzerindeki etkisi incelenmiştir. Araştırmanın amacı, ilkokul dördüncü sınıf öğrencilerinin öğretimi yapılan ön bilgileri kullanma, tahminde bulunma ve çıkarım yapma, gözden geçirme ve okuma için amaç belirleme stratejilerinden hareketle ekrandan okudukları farklı metin türünde okuduğunu anlama düzeylerinde bir değişiklik olup olmadığını ortaya çıkarmaktır. Araştırma 2014-2015 eğitim-öğretim yılında Ankara ilinde yapılmıştır. Araştırma ön test-son test kontrol gruplu yarı deneysel modelde gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın çalışma grubunu ilkokul dördüncü sınıfta öğrenim gören 22'si deney, 22'si kontrol grubu olmak üzere toplam 44 öğrenci oluşturmaktadır. 4/A ve 4/B şubeleri sırasıyla deney ve kontrol grubu olarak rastgele seçilmiştir. Deney grubunda okuma öncesi stratejilerin öğretimi yapılırken, kontrol grubu Türkçe Dersi Öğretim Programı'na göre derslerini sürdürmüştür. Araştırmada veri toplama aracı olarak 2 bilgi verici, 2 hikâye edici metin türünde toplam 4 adet okuduğunu anlama testi kullanılmıştır. Uygulama, metinler bilgisayar ortamına aktarılarak ekran okuma yoluyla gerçekleştirilmiştir. Araştırmada, karşılaştırmalı analizlerden bağımsız örneklemler için t- testi ile tekrarlı ölçümler için iki faktörlü ANOVA testi kullanılmıştır. Verilerin analizi SPSS paket programı ile yapılmıştır.Araştırmanın sonucunda, okuma öncesi strateji öğretimi yapılan deney grubu öğrencilerinin okuduğunu anlama toplam başarı puanı, program doğrultusunda ders işleyen kontrol grubu öğrencilerinin okuduğunu anlama toplam başarı puanından istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık çıkmıştır. Bu durum, yapılan uygulamanın etkili olduğunu göstermektedir. Bunun yanında, okuma öncesi strateji öğretimi yapılan deney grubu öğrencilerinin hikâye edici metni ekrandan okuduğunu anlama düzeyi, program doğrultusunda ders işleyen kontrol grubu öğrencilerinin ekrandan okuduğunu anlama düzeyinden istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık çıkmıştır. Bu durum, yapılan uygulamanın hikâye edici metin türünde etkili olduğunu göstermektedir. Diğer taraftan, okuma öncesi strateji öğretimi yapılan deney grubu öğrencilerinin bilgi verici metni ekrandan okuduğu anlama düzeyi ile program doğrultusunda ders işleyen kontrol grubu öğrencilerinin ekrandan okuduğunu anlama düzeyi arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık çıkmamıştır. Bu durum, yapılan uygulamanın bilgi verici metin türünde etkili olmadığını göstermektedir.


Anahtar Kelimeler : Okuma öncesi stratejiler, ekrandan okuduğunu anlama, hikâye edici metin, bilgi verici metin

Abstract:
The present study investigated the effects of pre-reading strategy instruction on reading on screen comprehension skills of elementary school fourth graders. The main purpose of the study is to reveal whether there are any changes in elementary school 4th graders' reading from screen comprehension levels of different texts, by the help of using foreknowledge that is instructed, prediction and eliciting, assigning purposes for reading and revising strategies. The present study was conducted in the city of Ankara in 2014-2015 educational year. The study was employed in quasi-experimental model with pre-test – post-test control group. Totally 44 students participated in the study - 22 participants were assigned to a control group and 22 students were assigned randomly to an experimental group. 4/A and 4/B classes were chosen as control and experimental groups. Control group continued their Turkish lesson schedule while the pre-reading strategies were instructed in experimental group. As being 2 informative and 2 explanatory text types, total 4 reading comprehension skills tests were used as data collection tool in the study. The application was made by reading on screen after uploading the texts in the computers. In this research, for the independent samples t-test  and the repeated measures ANOVA test were used. For the analysis of the data SPSS program was employed.As a result of the survey, reading comprehension total success grade of experimental group students who were instructed pre-reading strategy was statistically higher than the grades' of control group students who continued their lesson schedule. This result indicated that the application was effective. In addition to this, the reading comprehension on screen level of experimental group students who were instructed pre-reading strategy was found statistically higher than the comprehension level of control group students who continued their lesson schedule. This result indicated that the application was effective on explanatory texts. On the other hand, there were not any statistically meaningful differences between the comprehension level of reading informative text on screen of experimental group students who were pre-reading strategy and comprehension level of reading informative text on screen of control group students who continued their lesson schedule. This situation indicated that the application was not effective on informative texts.




Key Words : Pre-reading strategies, reading comprehension on screen, explanatory
text, informative text