Ağız içi tarayıcıların  renk ölçüm kapasitesinin değerlendirilmesi  ve  bireylerin diş renk dağılımının incelenmesi
Evaluation of color measurement capacity of intraoral scanners and investigation of individuals' tooth color distribution
Yazar: BENGÜ DOĞU KAYA
Danışman: DOÇ. DR. PINAR YILMAZ ATALI ; DOÇ. DR. ERKUT KAHRAMANOĞLU
Marmara Üniversitesi / Diş Hekimliği Fakültesi / Restoratif Diş Tedavisi Ana Bilim Dalı
Derece: Diş Hekimliği Uzmanlık, 2023
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry

Özet:
Amaç: Bu çalışmanın amacı, (Trios 3, 3Shape, Danimarka; CEREC Omnicam, Dentsply Sirona, Avusturya) ağız içi tarayıcı cihazların renk ölçme kapasitelerinin spektrofotometre (VITA Easyshade V, VITA Zahnfabrik, Almanya) ile in-vivo elde edilen VITA Classical A1-D4 ve VITA 3D Master renk verileri ile kıyaslanarak değerlendirilmesidir.
Gereç ve Yöntem: Radyolojik ve ağız içi muayeneleri yapılarak çalışmaya katılımı uygun olan 15 son 6 ay içerisinde diş hekimi tarafından beyazlatma tedavisi uygulanmış ve 15 daha önce hiç beyazlatma tedavisi uygulanmamış 17-45 yaş arası katılımcı seçildi. Çalışmaya her bir katılımcının alt ve üst çene birinci küçük azı ve tüm ön bölge dişleri olmak üzere toplamda 480 diş dahil edildi. Belirlenen her bir dişin servikal, orta ve insizal bölgesinden Trios 3, CEREC Omnicam ve VITA EasyShade V cihazlarının belirlediği VITA Classical A1-D4 (VC) ve VITA 3D Master (V3D) sistem renk kayıtları alındı. Her ölçüm öncesi ağız içi tarayıcılar ve spektrofotometre cihazının kalibrasyonu tamamlandı. Dehidratasyonu önlemek ve standardizasyonu sağlamak için her katılımcının farklı cihazlarda ölçümü takip eden üç günde ve 24 saat arayla tamamlandı. Beyazlatma uygulanmış ve uygulanmamış dişler, alt ve üst çene, dişler önden arkaya sıralanarak ağız içi tarayıcıların renk ölçüm doğruluk oranları değerlendirildi. İstatiksel analiz için McNemar, Mann Whitney U ve Wilcoxon Testi ve Point Biserial Korelasyon Analizi kullanıldı. Önem düzeyi p<0.05 alındı.
Bulgular: Spektrofotometre ile kıyaslandığında her iki tarayıcının da V3D renk kılavuzu parametrelerinde, beyazlatma yapılmış grubun "lightness & hue & chroma" parametresi haricinde, beyazlatma uygulamasından bağımsız olarak insizal bölgede renk ölçüm doğruluk oranları anlamlı olarak diğer bölgelerden düşüktür (p<0.001). Beyazlatma tedavisi Trios 3 tarayıcının V3D ve VC kılavuz verilerinin her ikisinde de doğruluk oranını artırmıştır (p<0.001). Alt ve üst çene farkları değerlendirilirken iki tarayıcı için de VC kılavuzunda alt ve üst çene arasında ve iki tarayıcının birbiri ile doğruluk oranı kıyaslamasında anlamlı bir fark bulunmamıştır (p>0.05). Santral dişten 1.premolar dişe ilerledikçe Cerec Omnicam tarayıcıda anlamlı bir fark bulunmazken (p=0.482), Trios 3 tarayıcıda pozitif yönlü anlamlı bir ilişki bulunmuş arka bölgeye ilerledikçe doğruluk oranı artmıştır (p<0.001). Konfor değerlendirmeleri sonucunda, hiçbir parametrede tarayıcılar arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmamıştır ve beyazlatma tedavisinin de konfor değerlendirmelerine istatistiksel anlamlı bir etkisi görülmemiştir.
Sonuç: Çalışmada yer alan ağız içi tarayıcılar, renk seçimi için kabul edilebilir doğruluk oranına sahip değildir. Özellikle renk komponentlerine ayrılarak incelenen V3D ve VC kılavuzlarında, tüm komponentlerin bir arada olduğu (V3D için: lightness, hue, chroma ve VC için: hue ve chroma) yani klinikte kullanılan asıl haliyle doğruluk oranları %30 altındadır. Tarayıcıların renk eşleştirme konusunda geliştirilmesine ve daha fazla klinik çalışmalara ihtiyaç vardır. 
Anahtar Sözcükler: Ağız içi tarayıcı, CAD/CAM, spektrofotometre, renk, VITA klasik, VITA 3D Master.

Abstract:
Objective: The aim of this in vivo study was to determine the color measurement capabilities of intraoral scanner devices (Trios 3, 3Shape, Denmark; CEREC Omnicam, Dentsply Sirona, Austria) obtained in-vivo with a spectrophotometer (VITA Easyshade V, VITA Zahnfabrik, Germany) and VITA Classical A1-D4 and It is evaluated by comparing with VITA 3D-Master color data.
Materials and Method: After radiological and intraoral examinations, 15 participants had received bleaching treatment by a dentist in the last 6 months, and 15 had never received bleaching treatment before, were selected.  A total of 480 teeth, including the lower and upper jaw first premolars and all anterior teeth of each participant, were included in the study. VITA Classical A1-D4 (VC) and VITA 3D Master (V3D) system color records determined by Trios 3, CEREC Omnicam, and VITA EasyShade V devices were taken from the cervical, middle, and incisal areas of each selected tooth. Calibration of intraoral scanners and spectrophotometer devices was completed before each measurement. To prevent dehydration and ensure standardization, measurements of each participant on different devices were completed on the following three days and at 24-hour intervals. The color measurement accuracy rates of intraoral scanners were evaluated by listing the teeth with and without bleaching, the lower and upper jaw, and the teeth from front to back. McNemar, Mann Whitney U and Wilcoxon Test and Point Biserial Correlation Analysis were used for statistical analysis. The significance level was taken as p<0.05.
Results: In the V3D color guide parameters of both scanners, color measurement accuracy rates in the incisal region are significantly lower than in other areas, regardless of the bleaching treatment, except for the "lightness & hue & chroma" parameter of the bleached group (p<0.001). No significant difference was found between the lower and upper jaws in the VC guide for both scanners and when comparing the accuracy rate of the two scanners with each other (p>0.05). While there was no significant difference in the Cerec Omnicam scanner as it progressed from the central to the 1st premolar (p=0.482), a positive significant relationship was found in the Trios 3 scanner, and the accuracy rate increased as it progressed to the posterior (p<0.001). As a result of the comfort evaluations, there was no statistically significant difference between the scanners in any parameter, and there was no statistically significant effect of the bleaching treatment on the comfort evaluations.
Conclusion: The intraoral scanners included in the study did not have acceptable accuracy for color selection. In the V3D and VC shade guides, which are examined by dividing them into color components, the accuracy rates were below 30% when all components are together (V3D: lightness, hue, chroma and VC: hue, chroma). Improvements in color matching of scanners and further clinical studies are needed.
Keywords: CAD/CAM, color, intraoral scanner, spectrophotometer, VITA Classical, VITA 3D Master.