Helal konseptli otel işletmelerinin tedarik ve lojistiğinde yaşanan sorunlar
Problems in supply and logistics of halal concept hotel establishments
Yazar: ABDULLAH DUMAN
Danışman: PROF. DR. ORHAN BATMAN ; DOÇ. DR. ERHAN BOĞAN
Sakarya Uygulamalı Bilimler Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Turizm İşletmeciliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Turizm = Tourism

Özet:
Helal konseptli turizm işletmelerinin artan talepler doğrultusunda gerek iç hizmet alımlarında ve gerekse dış hizmet alımlarında konsepte uygun bir şekilde bu hizmetlerini sunmaları gerekmektedir. İşletmelerin bütüncül olarak sunmaları gereken hizmetlerini aynı şekilde müşterilerine de bu hizmetlerini aktarmaları beklenmektedir. Helal kavramı bütüncül bir yaklaşımı ele alır ve sunulan hizmetlerinde bütüncül çerçevede sunulmasını gerektirir. Sunulan hizmetlerde bazı noktalarda helal kavramı daha çok ön plana çıkarken bazı noktalarda helal kavramının ihmal edildiği durumlar olabilmektedir. Burada şüphe kavramı ile karşılaşıldığı görülmektedir. İslam peygamberinin ve diğer kaynakların farklı şekillerde ele aldıkları bu durum karşısında helal konseptli turizm işletmelerinin de aynı kaynaklardan beslendiklerini ve bu kaynaklar doğrultusunda işletmelerin hizmetlerini sunmaya çalıştıkları görülmektedir. Yapılan çalışma tam olarak bu noktada helal konseptli turizm işletmelerinin İslami noktada uygulamaları gereken noktalar ile gerçekte uyguladıkları hizmet konseptlerinin uyumlu olup olmadığının incelenmesi ve bu doğrultuda helal konseptli turizm işletmelerinin hizmet alanları olarak lojistik ve tedarik süreçlerine odaklanıp gerekli inceleme yapılmaya çalışılmıştır.
Çalışmanın temel amacı; helal konseptli turizm işletmelerinde gerçekleşen lojistik ve tedarik süreçlerinin helal konsept kriterlerine uygunluğu ve bu işletmelerde tedarik ve lojistik süreçlerine ilişkin yapılan uygulamalar incelenmeye çalışılmıştır. Bu amaçla çalışmada nitel bir yöntem tercih edilmiştir. Örneklem olarak, kasıtlı ve amaçlı örnekleme tekniği seçilmiştir. Veri toplama tekniği olarak yarı yapılandırılmış mülakatlar ve gözlem kullanılmıştır. Yapılan araştırma neticesinde elde edilen veriler nitel veri analiz programı MAXQDA desteğiyle değerlendirilmiştir. Veriler  betimsel ve içerik analizi yöntemiyle incelenmiştir. Araştırma sonuçlarından elde edilen bulgular katılımcı görüşleri ile güçlendirilerek ve yorumsamacı bir anlayış ile desteklenerek yorumlanmıştır.
Araştırma sonuçlarına göre, helal konsepte uygun olarak hizmet veren işletmelerde helal tedarik ve lojistik alanlarında çok fazla zorluklar yaşandığı ve aynı zamanda helal kavramına ilişkin bazı tavizlerin verildiği görülmektedir. Ayrıca  işletmelerin helal konsepte uygunluğu son derece tartışmalı olan hizmetleri sundukları görülmektedir. Helal konseptli turizm işletmeleri işletmenin kullanım alanlarına dâhil edilen ürünlerde helal sertifikası konusunda farklılık arzettikleri görülmektedir. Tüm işletmelerde ortak denilebilecek bir yapının olmadığı görülmektedir. Bu alanda Anadolu kültürüne uygun olan ve aynı zamanda helal konseptine uygun olan hizmet sunumları araştırılıp daha uygulanabilir ve daha yaygın hale getirilmesi önerilmektedir.

Abstract:
In line with the increasing demands, tourism businesses with halal concept should offer these services in accordance with the concept in both internal and external service purchases. Businesses are expected to transfer the services they need to offer in a holistic manner to their customers in the same way. The concept of halal takes a holistic approach and requires the services offered to be offered in a holistic framework. While the concept of halal is more prominent at some points in the services offered, there may be situations where the concept of halal is neglected at some points. Here, the concept of doubt is encountered. In the face of this situation, which the prophet of Islam and other sources deal with in different ways, it is seen that halal concept tourism businesses are fed from the same sources and try to offer their services in line with these sources. At this point, the study was conducted to examine whether the points that halal concept tourism businesses should apply at the Islamic point and the service concepts they actually apply are compatible, and in this direction, it was tried to focus on logistics and supply processes as the service areas of halal concept tourism businesses and to make the necessary examination.
The main purpose of the study is to examine the compliance of logistics and procurement processes in halal concept tourism businesses with halal concept criteria and the practices regarding procurement and logistics processes in these businesses. For this purpose, a qualitative method was preferred in the study. Deliberate and purposive sampling technique was selected as the sample. Semi-structured interviews and observation were used as data collection techniques. The data obtained as a result of the research were evaluated with the support of the qualitative data analysis program MAXQDA. The data were analyzed through descriptive and content analysis. The findings obtained from the research results were interpreted by strengthening the participant opinions and supporting them with an interpretivist approach.
According to the results of the research, it is seen that there are many difficulties in the fields of halal procurement and logistics in the businesses that provide services in accordance with the halal concept and at the same time, some compromises are made regarding the halal concept. In addition, it is seen that businesses offer services whose compliance with the halal concept is highly controversial. It is seen that tourism businesses with halal concept differ in terms of halal certification in the products included in the usage areas of the business. It is seen that there is no structure that can be called common in all businesses. In this field, it is recommended that service offerings that are suitable for Anatolian culture and at the same time suitable for the halal concept should be researched and made more applicable and more widespread.