Entomopatojen nematodların (rhabditida: steinernematidae ve heterorhabditidae) laboratuvar şartlarında zabrus spp. (coleoptera: carabidae) ergin ve larvalarına karşı biyolojik etkinliklerinin belirlenmesi
The efficacy of entomopathogenic nematodes (rhabditida: steinernematidae and heterorhabditidae) agai̇nst zabrus spp.  (coleoptera: carabidae) adult and larvae in laboratory conditions
Yazar: YUNUS EMRE ÖZDEMİR
Danışman: PROF. DR. RAMAZAN CANHİLAL
Erciyes Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Entomopatojen nematodlar (EPN'ler), toprakta yaşayan zararlı organizmalarla biyolojik mücadelede önemli bir role sahiptir. Bu çalışmada, EPN türlerinin (Steinernema feltiae, S. feltiae-ticari, S. carpocapsae, S. bicornutum, Heterorhabditis bacteriophora ve H. indica) biyolojik etkinliği laboratuvar ortamında Zabrus spp. (Coleoptera: Carabidae)'nin ergin ve larvalarına karşı araştırılmıştır. EPN'lerin 50, 100 ve 200 infektif jüvenil (İJ)/cm2 konsantrasyonlarında 7. ve 10. Günlerde Zabrus spp. larvalarına karşı etkinliği 15, 20 ve 25oC sıcaklıklarda ve erginlerine karşı etkinliği ise 25 ve 32oC sıcaklıklarda test edilmiştir. 25oC'de S. carpocapsae 100 İJ/cm2 konsantrasyonunda %85 ölüm oranı ile Zabrus spp. erginleri üzerinde en iyi etkinliği gösterirken, S. feltiae-ticari ve H. indica 50 İJ/cm2 ve S. feltiae 100 İJ/cm2 konsantrasyonunda %17,5 ile en düşük etkinliği göstermiştir. 32oC'de ise 200 İJ/cm2 konsantrasyonunda S. bicornutum %80 ile en yüksek ölüme neden olurken, 50 İJ/cm2 konsantrasyonunda S. feltiae-ticari %10 ile en düşük oranı göstermiştir. Larva denemelerinde ise, 15°C'de 200 İJ/cm2 konsantrasyonunda %75 ile en yüksek ölüm S. carpocapsae'de ve 50 İJ/cm2 konsantrasyonunda %5 ile en düşük ölüm S. Bicornutum'da gerçekleşmiştir. 20°C'de ise, 200 İJ/cm2 konsantrasyonunda S. carpocapsae %85 ve 50 İJ/cm2 konsantrasyonunda S. feltiae ve H. indica %20 ile sırayla en yüksek ve düşük ölüm oranları bulunmuştur. 25°C'deki 200 İJ/cm2 konsantrasyonunda S. carpocapsae %95 ile en yüksek ve S. feltiae 50 İJ/cm2 konsantrasyonunda %25 ile en düşük ölüme neden olmuştur. Sonuç olarak, S. carpocapsae ve S. bicornutum, Zabrus spp. ergin ve larvalarına karşı en etkili nematod olmuştur. 
Anahtar kelime: Buğday, biyolojik mücadele, ekin kambur böceği, Zabrus spp., entomopatojen nematodlar, Heterorhabditidae, Steinernematidae

Abstract:
Entomopathogenic nematodes (EPNs) have an important role in biological control of soil-dwelling harmful organisms. In this study, the biological activity of EPN species (Steinernema feltiae, S. feltiae-commercial, S. carpocapsae, S. bicornutum, Heterorhabditis bacteriophora, and H. indica) were investigated against adults and larvae of Zabrus spp. (Coleoptera: Carabidae) in the laboratory. The activities of EPNs against Zabrus spp. larvae at 15, 20 and 25oC and adults at 25 and 32oC were determined at 50, 100 and 200 infective juvenile/cm2 concentrations on the 7th and 10th days. At 25oC, S. carpocapsae showed the best efficacy on Zabrus spp. adults with 85% mortality rate at the concentration of 100 IJ/cm2, while S. feltiae-commercial and H. indica at the concentration of 50 IJ/cm2 and S. feltiae at the concentration of 100 IJ/cm2 showed the lowest mortality with 17.5%. At 32oC, S. bicornutum causes the highest mortality rate with 80% at 200 IJ/cm2 concentration, while S. feltiae-commercial with 10% at 50 IJ/cm2 concentration showed the lowest rate. In the experiments in larvae at 15°C, S. carpocapsae caused the highest death rate with 75% at 200 IJ/cm2 concentration and S. bicornutum had the lowest mortality with 5% at 50 IJ/cm2 concentration. At 20°C, the highest (85%) and lowest mortality (20%) rates were found with S. carpocapsae at 200 IJ/cm2 and S. feltiae and H. indica at 50 IJ/cm2, respectively. Finally, at 25°C, S. carpocapsae caused the highest mortality rate with 95% at 200 IJ/cm2 concentration, while S. feltiae caused the lowest mortality at 50 IJ/cm2 concentration with 25%. As a result, S. carpocapsae and S. bicornutum were the most effective nematodes against Zabrus spp. adults and larvae.
Keywords: Wheat, Biological control, black colored ground beetle, Zabrus spp., entomopathogenic nematodes, Heterorhabditidae, Steinernematidae.