Anayasa yargısı ve Türkiye'deki uygulaması (itiraz yolu açısından)
The constitutional judgement and its implementation (in the sense of appeals)
Yazar: FAHRİYE ÇİFTCİ EMİRAL
Danışman: PROF.DR. ATTİLA ÖZER
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Anayasa Hukuku Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Hukuk = Law

Özet:
Anayasa Mahkemesince yapılan Anayasaya uygunluk denetiminin konusunu; kanunlar, kanunhükmünde kararnameler, Türkiye Büyük Millet Meclisi çtüzüğü ve sadece şekil yönüyle sınırlı olmaküzere Anayasa değişiklikleri oluşturur.Bir kanunun veya Anayasada sayılan diğer normların esas bakımından denetimi, normunAnayasaya uygun olup olmadığının araştırılmasından ibarettir. Şekil bakımdan denetim ise Anayasayauygunluğu araştırılan normun, Anayasa ve Meclis çtüzüğünde öngörülen şekil ve usullere uygunolarak yapılıp yapılmadığının belirtilmesi demektir.tiraz yoluyla denetim, Anayasaya aykırılık probleminin davaya bakan mahkemelerce AnayasaMahkemesine intikal ettirilmesiyle gerçekleştirilmektedir. 1982 Anayasasındaki mevcut düzenlemeyegöre; itiraz yolu ile Anayasaya uygunluk denetimi, bir davaya bakmakta olan mahkemeninuygulanacak bir kanun veya kanun hükmünde kararname hükümlerini Anayasaya aykırı görmesi veyataraflardan birinin ileri sürdüğü aykırılık iddiasının ciddi olduğu kanısına varması neticesinde konuyuAnayasa Mahkemesine intikal ettirmesi suretiyle yapılır. itiraz yoluna başvurabilecek olanlar yalnızcamahkemelerdir. Davanın tarafları dava ehliyetine sahip değillerdir.tiraz yoluna başvurabilmek için iptal davalarında olduğu gibi bir süre tahdidi öngörülmemiştir.Davanın her hal ve safhasında ileri sürülebilen bir itirazdır.Anayasa Mahkemesi, kendisine gelişinden itibaren 5 ay içinde kararını verir ve açıklar. Bu süre içindeAnayasa Mahkemesinin karar vermemesi durumunda ise; dava mahkemesi yürürlükteki kanunhükümlerini uygulayarak davayı çözer. Fakat dava mahkemesinin esas hakkındaki kararınkesinleşmesine kadar Anayasa Mahkemesinin konuya ilişkin kararı gelirse mahkeme bu karara uymakzorundadır.Anayasa Mahkemesinin işin esasına girerek verdiği ret kararının Resmi Gazetedeyayınlanmasından sonra 10 yıl geçmedikçe aynı kanun hükmünün Anayasaya aykırılığı iddiasıylatekrar başvuruda bulunulamaz.

Abstract:
The scope of the Audit for Consistency with the Constitutional Law, implemented by theConstitutional Court consists of the laws, decree laws, the Private Statues of the Grand NationalAssembly of Turkey, and the modifications of the Constitutional Law limited with the format.The audit of a law, or the other norms indicated in the Constitutional Law in the sense ofsubstantiality consists of the audit for their consistency with the Constitutional Law. The audit in thesense of format means whether the norm which is being investigated for its consistency with theConstitutional Law is in compliance with the terms and provisions indicated in the Constitutional Lawand the Private Statues of the Grand National Assembly of Turkey.The audit by the means of appeal is being implemented by devolving the problem ofincompliance with the Constitutional Law to the Constitutional Court by the Court dealing with the suit.In accordance with the provisions of the Constitutional Law of 1982; the audit for compliance with theConstitutional Law by the means of appeal is implemented under the condition that a Courtproceeding with case decides that the provisions of a law or a decree law are not complying with theConstitutional Law, or under the condition that the concerned Court decides that the objection of aparty concerning the incompliance of the law with the provisions of the Constitutional Law; and as aresult the Court?s devolving the case to the Constitutional Court. The objections may be made by theCourts. The parties of the case do not have the right to commence a suit.In order to appeal to the method of objection, there are no time delimitations as it is the case incancellation cases. The objections may be aroused under any conditions and at every phase of thecase.The Constitutional Court shall make a decision on the case and declare its decision within 5months after the case is brought to it. Under the condition that the Constitutional Court does not makea decision on the case within that period, the concerned Court makes a binding decision inaccordance with the provisions of the laws in force. However, under the condition that the decision ofthe Constitutional Law is declared before the decision of the concerned Court on the principlebecomes final, the concerned Court shall obey the decision of the Constitutional Court.Unless 10 years has not passed after the issuing of the decision of the Constitutional Law onthe refusal, a new application can not be made concerning the incompliance of the law with theConstitutional Law.