Böbrek taşı nedeni ile fleksibl üreterorenoskopi laser litotripsi yapılan hastalarda perioperatif alınan taş tozu içeren sıvıdan X-ışının kırınımı (XRD) yöntemi ile yapılan taş analizinin sonuçları
The analysis of stone fragments seperated from perioperative fluid in the flexible ureterorenoscopy laser lithotripsy procedure used in kidney stone treatment via X-ray di̇ffracti̇on (XRD) method
Yazar: İBRAHİM OLĞUN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ BAYRAM DOĞAN ; DR. ÖĞR. ÜYESİ FATİH GEVHER
Bezm-i Alem Vakıf Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Üroloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Üroloji = Urology

Özet:
Amaç: Üriner sistem taş hastalığının hayat boyu görülme prevelansı %1-15
arasındadır. Prevalans ve rekürrens oranları yüksek olan taş hastalığının etiyolojisini
ortaya koymak ve predispozan faktörleri belirlemek en az tedavisi kadar önem arz
etmektedir. Tedavi kılavuzlarında da taşın toplanması ve analiz edilmesi güçlü
derecede önerilmektedir. Bu çalışmada F-URS lazer litotripsisi uygulanan
hastalardan perioperatif toplanan sıvının postoperatif süzülmesi ile elde edilen taş
tozları ve fragmanlarının XRD yöntemiyle analiz edilerek taş tipinin belirlenmesi
amaçlanmıştır.
Yöntem: 17.01.2024-17.07.2024 tarihleri arasında Bezmiâlem Vakıf Üniversitesi
Üroloji kliniğine başvuran 18-90 yaş arasındaki böbrek taşı tanısı almış olup F-URS
laser litotripsi yapılacak olan hastalar prospektif olarak çalışmaya dâhil edilmiştir.
Taş tozu ve fragmanlarını içeren sıvının toplanmasını takiben süzülerek elde edilen
materyal, XRD yöntemi ile analiz edilmesi için Ankara Maden Tetkik Arama (MTA)
Laboratuvarına gönderilmiştir.
Bulgular: Çalışmaya dâhil edilen hastaların ortalama yaşı 50.57 ± 14.5 olarak
bulunmuştur. Toplam 77 hastadan oluşan grupta, %41.6 kadın ve %58.4 erkek hasta
bulunmaktaydı. Hastaların %42.9'u sağ böbrek taşı, %57.1'i sol böbrek taşı ile tedavi
edilmiştir. %25.97'sinde birden fazla üriner sistem lokalizasyonunda taş
bulunmuştur. Ortalama taş dansitesi 1173.3 ± 359.13 Hounsfield Ünitesi (HU) olarak
ölçülmüştür. Ortalama taş hacmi 1282 ± 1894 mm³ olarak hesaplanmıştır. Çalışmaya
dâhil edilen hastaların %38.96'sında hidronefroz tespit edilmiştir. Operasyon süresi
ortalaması 89.14 ± 36.12 dakikadır. Çalışmada kullanılan taş toplama yöntemi ile
XRD analizi yapılabilen hastaların oranı %85.71'dir. En sık görülen taş türleri
Whewellite ve Whewellite + Weddellite'dir. Çalışmada tanımlanan yöntem
kullanılarak taş toplanabilmesi ile taş analizinin yapılmasında farklı değişkenlerin
etkisi incelenmiştir. Cinsiyet (p=.777), operasyon tarafı (p:.259), taş hacmi (p=.150),
taş lokalizasyonu (p=.918), taş dansitesi (p=.269), hidronefroz derecesi (p=.130),

8

BMİ (p=.084) ve operasyon süresi (p=.397) değişkenleri ile taş analizi yapılabilmesi
arasında anlamlı bir ilişki bulunmamıştır (p>.05).
Sonuç: F-URS laser litotripsi yapılan hastalardan perioperatif olarak toplanan taş
tozu içeren sıvının operasyon sonrasında süzülerek elde edilen taş tozu ve
fragmanlarının XRD ile  incelenmesi, kolay uygulanabilir olması, ek maliyet
oluşturmaması ve bu operasyonun yapıldığı her merkezde yapılabilir olması
açısından avantaj sağlamaktadır. F-URS yapılan her hastada bu yöntemle XRD
analizi için taş toplanabilir. Ayrıca son dönemde kullanıma giren aspirasyonlu geçiş
kılıflarına eklenecek taş toplama düzeneği ile her hastadan taş analizi yollanarak
gerekli hastalarda taş nüksünü önlemek amaçlı metaflaksi uygulanmasına olanak
sağlar.
Anahtar Kelimeler: Fleksible Urs, Böbrek Taşı, XRD Taş Analizi

Abstract:
Introduction: The lifetime prevalence of urinary system stone disease ranges
between 1-15%. Uncovering the etiology of stone disease, which has high prevalence
and recurrence rates, and identifying predisposing factors is as important as its
treatment. Treatment guidelines strongly recommend the collection and analysis of
stones. In this study, the aim was to determine the type of stone by analyzing the
stone dust and fragments obtained by filtering the perioperative fluid collected from
patients undergoing F-URS laser lithotripsy using the XRD method.
Method: Patients aged 18-90 years diagnosed with kidney stones who were
scheduled for F-URS laser lithotripsy at the Bezmialem Vakıf University Urology
Clinic between 17.01.2024 and 17.07.2024 were prospectively included in the study.
Following the collection of fluid containing stone dust and fragments, the material
obtained by filtration was sent to the Ankara Mineral Research and Exploration
(MTA) Laboratory for analysis using the XRD method.
Results: The average age of the patients included in the study was found to be 50.57
± 14.5 years. In the group consisting of 77 patients, 41.6% were female and 58.4%
were male. Of the patients, 42.9% were treated for right kidney stones, and 57.1%
were treated for left kidney stones. Multiple urinary system localizations of stones
were found in 25.97% of the patients. The average stone density was measured as
1173.3 ± 359.13 Hounsfield Units (HU). The average stone volume was calculated as
1282 ± 1894 mm³. Hydronephrosis was detected in 38.96% of the patients included
in the study. The average operation time was 89.14 ± 36.12 minutes. The proportion
of patients for whom XRD analysis could be performed using the stone collection
method used in the study was 85.71%. The most common types of stones were
Whewellite and Whewellite + Weddellite. The effect of different variables on the
ability to collect stones and perform stone analysis using the method described in the
study was examined. No significant relationship was found between the ability to
perform stone analysis and the variables of gender (p = .777), operation side (p =
.259), stone volume (p = .150), stone localization (p = .918), stone density (p = .269),

10

degree of hydronephrosis (p = .130), BMI (p = .084), and operation time (p = .397)
(p > .05).
Conclusion: Examining the stone dust and fragments obtained by filtering the fluid
containing stone dust collected perioperatively from patients who underwent F-URS
laser lithotripsy using XRD offers advantages in terms of ease of application, no
additional cost, and feasibility in any center where this operation is performed.
Stones can be collected for XRD analysis using this method in every patient who
undergoes F-URS. Additionally, the inclusion of a stone collection device in the
aspiration sheaths recently introduced into use allows for the analysis of stones from
every patient, enabling the application of metaphylaxis to prevent stone recurrence in
necessary cases.
Keywords: Flexible URS, Kidney Stone, XRD Stone Analysis