Öjenik siyaset ve Türkiye'de uygulanması (1918-1945)
Eugenic politics and application in Turkey (1918-1945)
Yazar: ERTUĞRUL ERYÜCEL
Danışman: PROF. DR. ŞENOL DURGUN
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı / Siyaset ve Sosyal Bilimler Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science
Dizin: Milliyetçilik = Nationalism ; Siyaset = Politics ; Siyaset sosyolojisi = Political sociology ; Siyasetçiler = Politicians ; Türk siyasi tarihi = Turkish political history ; Ulus inşası = Nation building ; Öjenik = Eugenics

Özet:
Öjenik siyaset, nüfûsun beden ve dimağ açısından sağlıklı unsurlarının çoğaltılması, sağlıksız unsurlarının ise azaltılması yoluyla insan soyunun geliştirilmesini amaçlayan politikalar toplamıdır. Öjenik politikalar 20. yüzyılın başından itibaren, özellikle de iki dünya savaşı arası dönemde, Avrupa ve Amerika kıtası ülkeleri başta olmak üzere; pek çok dünya ülkesinin aileye, nüfûsa, sağlığa, spora ve bedene ilişkin politikalarında uygulama alanı bulmuştur. Bu çalışma, iki dünya savaşı arası dönemde Batı ülkelerinde ve Türkiye'de uygulanan öjenik politikaları incelemektedir. İncelemeye konu ülkeler Amerika Birleşik Devletleri, İngiltere, Fransa, Almanya, İtalya, Sovyet Rusya, İskandinav ülkeleri, Latin Amerika ülkeleri, Orta ve Güneydoğu Avrupa ülkeleri ve Türkiye'dir. Çalışma, dünya ülkeleri ve Türkiye'deki öjenik uygulamaları karşılaştırmalı olarak tartışmayı amaçlamaktadır. Buna göre; ülkelerdeki öjenik pratiğin negatif ya da pozitif yönü, modernite, ulus inşâ süreci, etnik milliyetçilik, ırkçılık olgularıyla ilgisi tartışılmaktadır. Türkiye'deki öjenik uygulamaların daha çok pozitif tedbirler içerdiği, Türkiye'de öjeniğin ırkçı-etnik bir içeriğinin olmadığı bu tezin temel iddiasıdır. Bu çalışma, çok az sayıda çalışmanın bulunduğu öjenik siyaset anlayışına yeni bir kapı aralama gayretidir. Öjenik siyaset konusunda karşılaştırmalı politika analizi niteliğinde olan bu çalışmaya temel oluşturan verilerin toplandığı kaynaklar; ülkelerin aile, nüfûs, spor, sağlık ve beden üzerine politikaları ve yasal düzenlemeleri ile konu ile ilgili yerli ve yabancı dilde yazılmış kitap, makale, dergi, gazete, tez,  proje, araştırma raporu gibi belgelerdir.

Abstract:
Eugenic politics is a collection of policies aimed at the development of the human race through the multiplication of healthy elements in terms of body and mind, and the reduction of unhealthy elements. Eugenic policies have been found in the practice of family, population, health, sports and body politics of many world countries, especially in the European and American countries, from the beginning of the 20th century, especially during the two world wars. This study examines the eugenic policies applied in Western countries and in Turkey between the two world wars. The countries subject to the study were the United States, Britain, France, Germany, Italy, Soviet Russia, Scandinavian countries, Latin America, Central and Southeast European countries and Turkey. The study aims to discuss comparatively the eugenic practices in the world countries and Turkey. In this study, the negative or positive aspects of eugenic policies applied in the countries and the interest of these policies in modernity, nation building process, ethnic nationalism, racism are discussed. The basic claim of this thesis: eugenic practices in Turkey have developed more towards positive measures and eugenic politics in Turkey have not had racial-ethnic content. This is an effort to create interest in the subject of eugenic politics in which only a few are working. This study is a comparative policy analysis on eugenic politics. The sources of the data are documents such as books, articles, journals, theses, projects, research reports about the politics and legal regulations of the countries on the family, population, sport, health and body.