Tip 2 diyabetli bireylerde masaj uygulamasının diyabetik ayak riski, glikozile hemoglobin ve fizyolojik parametreler üzerine etkisi
The effect of massage on diabetic foot risk, glycosylated hemoglobin and physiological parameters in individuals with type 2 diabetes
Yazar: ELİF GENÇER ŞENDUR
Danışman: DOÇ. DR. SAADET CAN ÇİÇEK
Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Diabetes mellitus-tip 2 = Diabetes mellitus-type 2 ; Diabetik ayak = Diabetic foot

Özet:
Bu çalışma, tip 2 diyabetli bireylerde masaj uygulamasının diyabetik ayak riski, HbA1c ve fizyolojik parametreler üzerine etkisini belirlemek amacıyla randomize kontrollü deneysel tasarım ile gerçekleştirilmiştir. Araştırma 28 müdahale ve 27 kontrol grubu olmak üzere 55 katılımcı ile tamamlanmıştır. Müdahale grubuna üç ay boyunca toplam 24 seans el ve ayak masajı uygulanmış, kontrol grubu rutin tedavi ve bakım almıştır. Veri toplama araçları; Tanıtıcı Özellikler Formu, HbA1c Takip Formu, Fizyolojik Parametreler Takip Formu, Periferik Nöropati Belirti ve Bulgu Puanı Formu, Ayak Bileği Kol Basıncı İndeksi Takip Formu ve Diyabetik Ayak Muayene Formu'dur. Her iki gruptan müdahale öncesi, 12. masaj seansı sonrası ve 24. masaj seansı sonrası veriler alınmıştır. Verilerin analizinde; sayı, yüzde, ortalama, standart sapma, %25-%75 yüzdelik (Q1-Q3) değerleri sunulmuştur. Bağımsız İki Örneklem t Testi ve Mann-Whitney U Testi, Karışık Desen ANOVA ve Friedman Testi kullanılmış, ikili karşılaştırmalarda Bonferroni-Dunn Prosedürü uygulanmıştır. Masaj sonrası müdahale grubunun ikinci ve üçüncü ölçüm diyabetik ayak riski (müdahale grubu 2.ölçüm:4,25±1,88, 3.ölçüm:3,68±1,89, kontrol grubu 2.ölçüm:7,56±1,93, 3.ölçüm:7,96±1,87), periferik nöropati belirti (müdahale grubu 2.ölçüm:4,21±2,69, 3.ölçüm:3,61±2,22, kontrol grubu 2.ölçüm:5,81±2,29, 3.ölçüm:6,00±2,22) ve bulgu puanı (müdahale grubu 2.ölçüm:3,82±1,56, 3.ölçüm:2,86±1,51, kontrol grubu 2.ölçüm:5,22±1,69, 3.ölçüm:5,30±1,61) ayak bileği kol basıncı indeksi (müdahale grubu 2.ölçüm:1,03±0,1, 3.ölçüm: 1,08±0,09, kontrol grubu 2.ölçüm:0,97±0,09, 3.ölçüm:0,97±0,08) HbA1c değeri (müdahale grubu 2.ölçüm:7,02±0,75, kontrol grubu 2.ölçüm:8,47±1,86), sistolik ve diastolik kan basıncı ve nabız ortalama puanlarının kontrol grubuna göre anlamlı fark gösterdiği belirlenmiştir (p < 0,05). Sonuç olarak; tip 2 diyabetli bireylerde masaj uygulamasının kan glukoz regülasyonunu sağlama, diyabetik ayak riskini önleme ve fizyolojik parametreler üzerinde etkili olduğu belirlenmiştir.

Abstract:
This study was conducted with a randomized controlled experimental design to determine the effects of massage application on diabetic foot risk, HbA1c and physiological parameters in individuals with type 2 diabetes. The study was completed with 55 participants, 28 in the intervention group and 27 in the control group. A total of 24 sessions of hand and foot massage were applied to the intervention group for three months, while the control group received routine treatment and care. Data collection tools were; Descriptive Characteristics Form, HbA1c Follow-up Form, Physiological Parameters Follow-up Form, Peripheral Neuropathy Signs and Symptoms Score Form, Ankle-Brake Pressure Index Follow-up Form and Diabetic Foot Examination Form. Data were obtained from both groups before the intervention, after the 12th massage session and after the 24th massage session. In the analysis of the data; number, percentage, mean, standard deviation, 25%-75% percentile (Q1-Q3) values were presented. Independent Two Samples t Test and Mann-Whitney U Test, Mixed Design ANOVA and Friedman Test were used, and the Bonferroni-Dunn Procedure was applied in pairwise comparisons. After massage, the second and third measurements of the intervention group were diabetic foot risk (intervention group 2nd measurement: 4.25±1.88, 3rd measurement: 3.68±1.89, control group 2nd measurement: 7.56±1.93, 3rd measurement: 7.96±1.87), peripheral neuropathy symptom (intervention group 2nd measurement: 4.21±2.69, 3rd measurement: 3.61±2.22, control group 2nd measurement: 5.81±2.29, 3rd measurement: 6.00±2.22) and symptom score (intervention group 2nd measurement: 3.82±1.56, 3rd measurement: 2.86±1.51, control group 2nd measurement: 5.22±1.69, 3rd measurement: 5.30±1.61) ankle brachial pressure index (intervention group 2nd measurement: 1.03±0.1, 3rd measurement: 1.08±0.09, control group 2nd measurement: 0.97±0.09, 3rd measurement: 0.97±0.08) HbA1c value (intervention group 2nd measurement: 7.02±0.75, control group 2nd measurement: 8.47±1.86), systolic and diastolic blood pressure and pulse mean scores were found to have significant differences compared to the control group (p < 0.05). In conclusion, it was determined that massage application in individuals with type 2 diabetes provides blood glucose regulation, prevents the risk of diabetic foot and is effective on physiological parameters.