Tulekâ'dan olan hanım sahâbeler
Lady companions from Tulaqa' group
Yazar: MERVE İNCEER
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SEHAM HENDAWI
Süleyman Demirel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı / İslam Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Din = Religion ; Tarih = History
Dizin: Kadın sahabeler = Women sahabes ; Kur'an-ı Kerim = Koran ; Sahabe = Sahabe ; Suudi Arabistan-Mekke = Saudi Arabia-Mecca ; Tuleka = Tuleka ; İslam tarihi = Islamic history ; İslamiyet = Islam

Özet:
Cahiliye döneminin yaşandığı Arabistan bölgesine son elçi olarak Hz.
Muhammed (s.a.v.) gönderilmiş ve insanları hak yolu olan İslam'a davet etmiştir.
Halkın bir kısmı Hz. Muhammed'in davetine icabet edip Müslüman olarak yaşamış,
diğer bir kısmı ise İslam'a kin ve düşmanlık beslemiştir. Mekkeli müşrikler zaman
zaman Müslümanlara eziyetler etmişler, ambargo uygulamışlar ve hatta onları
memleketlerini terk etmek durumunda bırakmışlardır. Medine'de yaşamlarına devam
eden Müslümanlar, belirli bir zamandan sonra anavatanları olan Mekke'yi
fethetmişlerdir. Mekkeli müşriklerin bazıları fetihten sonra öldürülme korkusuyla
kaçmışlar, bazıları ise İslam'ı kabul edip Müslüman olmuşlardır.
Bu çalışma da ilk olarak Hz. Peygamber'in yol arkadaşları olan sahâbeler
hakkında bilgi verilmiştir. Ardından Mekke'nin Fethi'yle Müslümanlığı kabul
edenlere verilen isim olan "Tulekā" kavramı üzerinde durulmuştur. Mekke'nin
Fethi'nden sonra Müslüman olan hanım sahâbeler araştırılmış, iki grup olarak
çalışmaya devam edilmiştir. İlk grupta ismiyle meşhur olan hanım sahâbeler yer
alırken ikinci grupta ismi çok fazla bilinmeyen sahâbeler yer almaktadır.
Çalışmanın sonucunda, Hz. Peygamber'in Mekke'nin Fethi'nden sonra türlü
türlü eziyet ve işkencelere başvuran müşriklere kötü davranmadığı, onları affettiği
görülmüştür. Onun bu tavrı İslam dinine yıllarca karşı duran müşriklerin kalplerini
İslam'a ısındırmış ve birçoğunun Müslüman olmasına vesile olmuştur. Böylece
sahâbe nesli arasında Tulekā dediğimiz topluluk oluşmuştur. Mekke'nin Fethi'yle
İslam'a giren müşrik kadınlar artık kendilerini İslam'a adamışlar ve İslam davası
uğruna mücadeleler vermişlerdir.

Anahtar Kelimeler: Mekke, Fetih, Tulekā, Sahâbe.

Abstract:
The Prophet Muhammad (pbuh) was sent to the region of Arabia where the
period of ignorance was experienced and invited people to Islam which is the right
way. Some of the public accepted the invitation of Muhammad and lived as a
Muslim, while the other part carred grudge and hate toward Islam. Meccan
polytheists from time to time tortured Muslims, laid an embargo on them and even
forced them to leave their homeland. The Muslims who continued their lives in
Medina, conquered their homeland, Mecca, after a certain time. After the conquest,
some of the Meccan polytheists escaped for fear of being killed, while others
accepted Islam and became Muslims.
In this study, firstly the information about the companions who are fellow
travellers of the Prophet was given. Then, the concept of "Tulekā", which is the name
given to those who accepted Islam with the conquest of Mecca, was emphasized. The
female companions who became Muslims after the conquest of Mecca were
researched, and the study was continued as two groups. In the first group, there are
female companions who are famous for their names, while in the second group there
are companions whose names are not known much.
As a result of the study, it has been seen that after the conquest of Mecca, the
Prophet did not mistreat the polytheists, who resorted to all kinds of torture and
persecution, and forgave them. His attitude warmed the hearts of the polytheists, who
had been against Islam for years, to Islam and helped many of them to become
Muslims. Thus, a community which was called as Tulekā was formed among the
Companions generation. The polytheist women, who converted to Islam with the
conquest of Mecca, have now devoted themselves to Islam and have fought for the
cause of Islam.

Keywords: Mecca, Conquest, Tulekā, Companions.