Yapı sektöründe seramik karo atıklarının değerlendirilmesine yönelik bir inceleme: Birleşik Krallık örneği /
Yazar: KÜBRA GÜNDOĞDU
Danışman: DOÇ. DR. CAHİDE NUR AYDIN İPEKÇİ
Gebze Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
Küresel düzeyde çevre kirliliğinin giderek arttığı günümüzde, birçok sektörde olduğu gibi yapı sektöründe de yıkım faaliyetleri sonucu ortaya çıkan yapısal atıklar üzerinden farklı perspektiflerde çalışmalar yapılmaktadır. Bu atıklardan biri olan seramik karoların depolanma alanlarında toplanması insan sağlığı üzerinde risk oluşturma ve çevre kirliliği gibi olumsuz etkilere yol açmaktadır. İnşaat faaliyetlerinde kullanılan seramik karolardan üretim, kullanım ve kullanım sonrası atıklar oluşmaktadır. Yeniden kullanıma katılamayan ve uzun süre depolanan bu seramikler, depolama masraflarında firmalara sorun teşkil edebilirken; yeraltı suyu ile temas ederek toksik etkilere neden olabilmekte, insan sağlığını bozabilmektedir.
Bu tez çalışmasının amacı, yapı sektöründeki faaliyetlere paralel olarak artış gösteren seramik karo atıklarının Birleşik Krallık örnekleminde incelenmesi ve belirlenen konumlardaki şantiyelerde oluşan bu yapısal atıkların döngüsel ekonomi çerçevesinde değerlendirilmesini sunmak; Türkiye'de yapılacak olan çalışmalara ışık tutabilmektir. Bu kapsamda üretim sonucu oluşan veya kullanım ömrü biten seramik karo atıklarının, yeniden seramik ham maddesi ya da farklı malzemelere katkı maddesi olarak kullanılabilirliği ile ilgili yapılan çalışmalar ile geri dönüşüm olanakları araştırılmıştır. Yeni yapılarda Döngüsel Ekonomi Beyanı (Circular Economy Statement) talep edilen Birleşik Krallık'ın başkenti Londra'daki uygulamalar, 10 adet tadilat/yıkım yapılan yapı özelinde seramik karo atıklarının döngüsel ekonomi çerçevesinde yeniden kullanılabilirliği incelenerek yıkım ekipleri ile yüz yüze görüşmeler yapılmıştır. Yapılan incelemeler ve edinilen bulgular sonucunda; Londra'da tadilat/yıkım yapılan konutlarda yaklaşık olarak 42.476 m² seramik karo atığın geri dönüşüm ve depolama tesislerine gönderildiği tespit edilmiştir. Bu atıkların değerlendirilmesi ile depolama sahalarındaki yer işgali, çevreye verdiği zarar ve hammadde kullanımına duyulan ihtiyacın azalacağı, firmalara ve kullanıcılara ekonomik fayda sağlayabileceği belirlenmiştir.

Abstract:
In today's world, where environmental pollution is increasing globally, studies are being conducted from different perspectives on the structural waste generated as a result of demolition activities in the building sector, as in many other sectors. The collection of ceramic tiles, which is one of these wastes, in storage areas poses risks to human health and negative effects such as environmental pollution. Ceramic tiles used in construction activities result in production, usage, and post-usage waste. These ceramics, which cannot be reused and are stored for a long time, can pose problems for companies in terms of storage costs; they can also come into contact with groundwater and cause toxic effects, thus affecting human health.
The purpose of this thesis is to examine the ceramic tile waste, which is increasing parallel to the activities in the building sector, in the case of the United Kingdom and present the evaluation of these structural wastes in the context of the circular economy in the designated construction sites. The aim is to shed light on the studies to be conducted in Turkey. In this context, studies related to the usability of ceramic tile waste generated as a result of production or end of life as ceramic raw material or as an additive to different materials have been investigated along with recycling opportunities. The applications in London, the capital of the United Kingdom, where Circular Economy Statements are requested in new constructions, were examined in terms of the reusability of ceramic tile waste within the circular economy framework, based on 10 renovation/demolition projects, and interviews were conducted with demolition teams. As a result of the examinations and findings obtained, it was determined that approximately 42,476 m² of ceramic tile waste was sent to recycling and storage facilities in residential buildings undergoing renovation/demolition in London. It was concluded that the evaluation of these wastes would reduce the occupation of storage areas, the damage to the environment, and the need for raw material usage, and would provide economic benefits to companies and users.