Gestasyonel diabetes mellitusta serum asprosin düzeylerinin glukoz metabolizması, lipid metabolizması ve steroid hormon profilleriyle ilişkisi
The relationship of serum asprosin levels with glucose metabolism, lipide metabolism and steroid hormone profiles in gestational diabetes mellituus
Yazar: MEHMET ALPEREN ÜSTÜNER
Danışman: PROF. DR. DİLARA KAMAN
Fırat Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Tıbbi Biyokimya Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Biyokimya = Biochemistry
Dizin: Asprosin = Asprosin ; Diabet-gebelik sırasında = Diabetes-gestational ; Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Enerji metabolizması = Energy metabolism ; Glükoz = Glucose ; Kromatografi-sıvı = Chromatography-liquid ; Kütle spektrometri = Mass spectrometry ; Metabolizma = Metabolism ; Steroidler = Steroids

Özet:
Gestasyonel Diabetes Mellitus (GDM), ilk defa gebelikte görülen, farklı boyutlarda karbonhidrat intoleransı şeklinde adlandırılmaktadır. Gebelikte diabetes mellitus görülme sıklığı %1-10 arasında değişmektedir. Yakın zamanda keşfedilen asprosinin glukoz metabolizması ile ilişkili fonksiyonlar ve hastalıklar üzerine etkisi araştırılmaktadır. Bu çalışmada da GDM'li olgularda serum asprosin düzeylerinin incelenmesi ve asprosin düzeyinin glukoz metabolizması, lipid metabolizması ve steroid hormon profilleriyle ilişkisinin araştırılması planlanmıştır. Bu bilgilere dayanarak dolaşımdaki asprosinin, glukoz metabolizması, lipid profili ile steroid hormonları arasındaki ilişkinin gestasyonel diabetes mellutuslu hastalarda nasıl etkiler doğurabileceğini tespit etmeyi amaçladık.
Çalışmamıza Fırat Üniversitesi Hastanesi Kadın Hastalıkları ve Doğum polikliniğine başvuran 41 GDM'li hamile ve kontrol grubunu oluşturan 41 sağlıklı hamile dâhil edilmiştir. Çalışmanın başlangıcında GDM' li grubun oluşturulması için GDM tarama haftasındaki (24-28. Hafta) gebelerden; 75 gr oral glukoz tolerans testi (OGTT) uygulanıp GDM tanısı konmuş bireylerden tedavi öncesi 8-12 saatlik açlık ardından alınan kan örneği, serum ve plazmalarının elde edinilmesi için 2 adet jelli tüplere ve 1 adet K3-EDTA'lı tüpe alınmıştır. Kontol grubun oluşturulması için 75 gr OGTT uygulanıp GDM tanısı konmamış bireylerden kan örneği, serum ve plazmalarının ayrılabilmesi için her bir örnekten 2 adet jelli ve 1 adet K3-EDTA içeren tüplere alınmıştır. Çalışmaya katılan hem GDM'li hem sağlıklı gebelerden boy, kilo, yaş, ek hastalık, alkol kullanımı, sigara kullanımı ve GPAY (Gravite, Pariete, Abortus, Yaşayan) bilgileri alınmışır.
Çalışmanın sonunda tüm hasta ve sağlıklı hamilelerden toplanan, tam kan örneklerinden Hemoglobin A1c (HbA1c) seviyeleri, serum örneklerinden asprosin hormonu düzeyleri, steroid hormon (17-OH-Progesteron, androstenedion, dehidroepiandrosteron sülfat (DHEAS), dehidroepiandrosteron (DHEA), testosteron, kortizol, kortikosteron, aldosteron, 11-Deoksikortizol, dihidrotestosteron, androsteron, estron, östradiol, pregnenolon, 17-OH- Pregnenolon, progesteron, 11-Deoksikortikosteron, 21-Deoksikortizol) düzeyleri, glukoz, insülin, trigliserid, VLDL, LDL, HDL ve total kolesterol düzeyleri çalışılmıştır. Analizler SPSS (Statistical Package for Social Sciences; SPSS Inc, Chicago, IL) 22 paket programında değerlendirilmiştir. 
Çalışmamızda GDM ve kontrol grubu karşılaştırıldığında kilo, VKİ, glukoz, HbA1c, insülin, HOMA-IR, asprosin, VLDL, T-KOL, TG, DHEA, kortikosteron, östradiol, 11-deoksikortikosteron, testosteron, progesteron, androsteron, pregnenolon, 17α -hidroksipregnenolon, DHEAS ve 21-deoksikortizol parametrelerinde istetiksel olarak anlamlı bir ilişki görülmüştür. Her iki grupta da asprosin ile tüm parametrelerin korelasyonunu değerlendirdiğimizde VKİ, glukoz, Hba1c, insülin, HOMA-IR, LDL, kolesterol ve testosteron parametrelerinde anlamlı ilişki tespit edilmiştir. GDM grup içinde ise insülin, HOMA-IR, LDL, T-KOL, östradiol, testosteron parametrelerinde istatiksel olarak anlamlı bir ilişki görülmüştür.
Sonuç olarak; çalışmamız bir adipokinin olan asprosinin diyabet metabolizmasında oynadığı rolün araştırılması için yapılan çalışmalara destek verecek bulgular ile özellikle GDM metabolizmasında asprosin düzeylerinin takibi, bu diyabet türünün araştırılması ve iyileştirilmesine katkı sağlayacak yeni bulgular sunmuştur.
Anahtar Kelimeler: Asprosin, Gestasyonel Diyabetes Mellitus, LC-MS/MS, Steroid hormonları

Abstract:
Gestational Diabetes Mellitus (GDM) is called carbohydrate intolerance of different sizes, which is seen for the first time in pregnancy. The incidence of diabetes mellitus during pregnancy varies between 1-10%. The effect of recently discovered asprosin on functions and diseases related to glucose metabolism is being investigated. In our study, it was planned to examine serum asprosin levels in patients with GDM and to investigate the relationship of asprosin level with glucose metabolism, lipid metabolism and steroid hormone profiles. Based on this information, it is intended for determine how the connection between circulating asprosin, glucose metabolism, lipid profile and steroid hormones affects patients with gestational diabetes mellitus.
In this study, 41 pregnant women with GDM who applied to the Fırat University Hospital Obstetrics and Gynecology outpatient clinic and 41 healthy pregnant women forming the control group were included. At the beginning of the study, 24-28 days of the GDM screening week to form the group with GDM. from pregnant women; Blood samples taken after 8-12 hours of fasting before the treatment from individuals diagnosed with GDM after 75 g OGTT were applied, were taken into tubes containing gel and K3-EDTA to separate their serum and plasma. In order to form the control group, blood samples from individuals who were not diagnosed with GDM after 75 gr OGTT were applied, were taken from each sample into tubes containing 2 gels and 1 K3-EDTA in order to separate their serum and plasma. Height, Weight, Age, Comorbidity, Alcohol use, Smoking and GPAY (Gravity, Pariete, Abortion, Living) information were obtained from both GDM and healthy pregnant women who attendant in the study.
At the end of the study, collected from all patients and healthy pregnant women from whole blood and serum samples which hemoglobinA1c (HbA1c) levels, asprosin hormone levels, steroid hormone (17-OH-Progesterone, Androstenedione, DHEAS, DHEA, Testosterone, Cortisol, Corticosterone, Aldosterone, 11-Deoxycortisol, Dihydrotestosterone, Androsterone, Estron, Östradiol, Pregnenolone, 17-OH- Pregnenolone, Progesterone, 11-Deoxycorticosterone, 21- Deoxycortisol) levels, glucose, insulin, triglyceride, VLDL, LDL, HDL and total cholesterol parameters were studied. Changes in whole blood and serum carbohydrate, lipid parameters and steroid hormone levels were determined in patients with GDM. Analyzes were evaluated in 22 package programs of SPSS (Statistical Package for Social Sciences; SPSS Inc, Chicago, IL).
In our study, when the GDM and Control groups were compared, Weight, statistically important relationship was found in the parameters of BMI, Glucose, HbA1c, Insulin, HOMA-IR, Asprosin, VLDL, T-COL, TG, dehidroepiandrosterone (DHEA), corticosterone, Östradiol, 11-deoxycorticosterone, testosterone, progesterone, androsterone, pregnenolone, 17α-hydroxypregnenolone, dehidroepiandrosterone (DHEAS) and 21-deoxycortisol. When we evaluated the correlation of asprosin with all parameters in both groups, a important relationship was found in BMI, Glucose, Hba1c, Insulin, HOMA-IR, LDL, cholesterol and testosterone parameters. In the GDM group, a statistically important correlation was observed in the parameters of insulin, HOMA-IR, LDL, T-COL, östradiol, and testosterone.
As a result; Findings have been obtained to support studies conducted to investigate the role of aspirin, an adipokine, in diabetes metabolism. Especially following the fate of Asprosin hormone in GDM metabolism, new findings were found that will contribute to the research and improvement of this type of diabetes.

Keyword: Asprosin, Gestational Diabetes Mellitus, LC-MS/MS, Steroid hormones