Cox modeli ile Türkiye imalat sektöründeki finansal başarısızlığın analizi
The analysis of financial failure in Turkish manufacturing sector by using cox model
Yazar: AYHAN TOPCU
Danışman: PROF. DR. FAHRETTİN ARSLAN
Ankara Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İstatistik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2013
Konu: Ekonometri = Econometrics ; Ekonomi = Economics ; İstatistik = Statistics
Dizin: Cox regresyon modeli = Cox regression model ; Finansal başarısızlık = Financial failed ; Lojistik regresyon analizi = Logistic regression analysis ; Sağkalım modelleri = Survival models

Özet:
1960'lı yıllardan günümüze değin işletmelerin finansal oranları ile finansal başarısızlıklarını öngörmeyi amaçlayan tek değişkenli ve çok değişkenli çeşitli istatistiksel başarısızlık tahmini modelleri kullanılmıştır. Ülkemizde mali başarısızlığın tahminine yönelik çalışmalar incelendiğinde faktör analizi, diskriminant analizi, lojistik regreyon analizi gibi yöntemlerinin öne çıktığı görülmüştür. Bu çalışmada, sağkalım analizi kullanılarak finansal oranlar yardımıyla işletmelerin finansal başarısızlıklarının modellenmesi amaçlanmıştır. Çalışmada kullanılan veri seti İstanbul Menkul Kıymetler Borsası (İMKB)'nda işlem gören imalat şirketlerinin 1997-2011 yılları arası mali tablolarından elde edilen oranlar olup bu kapsamda bir veri seti ile Türkiye şirketlerinin finansal başarısızlıklarını modellemede zamana bağlı değişkenler içeren Cox regresyon modeli bilindiği kadarıyla ilk kez bu çalışmada kullanılmıştır. Çalışmada ayrıca finansal başarısızlığı modellemede sıklıkla kullanılan lojistik regresyon analizi ve Cox orantılı hazard modeli de uygulanmış olup, bu sonuçlar zamana bağlı değişkenler içeren Cox modelinin performansı ile kıyaslanmıştır. Çalışmada kurulan modeller ve elde edilen olasılıklar doğrultusunda modellerin başarısı karşılaştırıldığında sağkalım analizinin işletmelerin başarısızlık sürecini anlamada diğer yöntemlere göre daha fazla bilgi içerdiği ve zamana bağlı değişkenler içeren model seçiminin daha uygun olduğu sonucuna varılmıştır.

Abstract:
From 1960s to recent years various univariate and multivariate estimation techniques have been used for predicting the financial failure of the firms by using their financial ratios. When the studies about the financial failures of the Turkish firms are considered, the factor, discriminant and logistic analyses come to the forefront. In this study, with the help of the financial ratios, it is aimed to model the financial distress by using the survival analysis. In survival analysis each firm is represented by its lifetime. In this study for modeling the financial failure of the Turkish firms, time-dependent Cox regression analysis is used. To the best of our knowledge, none of the studies about Turkish firms has performed an analysis within this framework by using such a data set. The data set used in this study covers the manufacturing firms trading in Istanbul Stock Exchange (ISE) for the period of 1997-2011. In addition, the results of two other models, the logistic regression and Cox proportional hazard, are compared with the one obtained from time-dependent Cox regression. The results show that Cox model particularly with time dependent variables provides more information in understanding the failure process compared to the other models and more appropriate to use when compared to the other models.