Üniversite öğrencilerinde sezgisel yemenin beden algısı ve benlik saygısı ile ilişkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship of intuitive eating with body perception and self-esteem in university students
Yazar: AYŞE AHSEN ARIK
Danışman: PROF. DR. FUNDA PINAR ÇAKIROĞLU
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı / Beslenme ve Diyetetik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics

Özet:
Bu çalışma üniversite öğrencilerinde sezgisel yemenin beden algısı ve benlik saygısı ile ilişkisinin değerlendirilmesi amacıyla yapılmıştır. Bu çalışmaya Ankara Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi öğrencilerinden gönüllü 270 öğrenci (%61,9 kadın, 20,74±2,07 yıl) dahil edilmiştir. Çalışmada "Sezgisel Yeme Ölçeği-2", "Beden Algısı Ölçeği", "Rosenberg Benlik Saygısı Ölçeği" ve öğrencilerin sosyodemografik bilgilerini toplamayı hedefleyen anket formu kullanılmıştır ve öğrencilerin antropometrik ölçümleri alınmıştır. Sezgisel yeme davranışının, beden algısı ve benlik saygısı olmak üzere psikolojik esenliği etkileyen parametrelerle ve vücut antropometrik ölçümleriyle ilişkili olduğu saptanmıştır. Öğrencilerin vücut ağırlığı arttıkça sezgisel yeme puanının azaldığı (r=-0,079, p=0,097), beden algısı puanının (r=0,144, p=0,009) ve benlik saygısı puanının (r=0,020, p=0,371) arttığı saptanmıştır. Öğrencilerin BKİ'si arttıkça anlamlı şekilde daha az sezgisel yeme puanı (r=-0,185, p=0,001) aldıkları saptanmıştır. Öğrencilerin sezgisel yeme puanları ve sezgisel yeme alt ölçek puanlarının beden algısı ve benlik saygısı puanları ile ilişkisi incelendiğinde öğrencilerin sezgisel yeme puanları ile koşulsuz yeme izni (r=0,753, p=0,000), duygusal sebeplerden çok fiziksel nedenlerle yeme (r=0,865, p=0,000), açlık ve tokluk ipuçlarına güvenme (r=0,735, p=0,000) ve vücut-yiyecek seçimi uyumu (r=0,653, r=0,000) alt ölçek puanları pozitif korelasyon göstermiştir. Çalışmaya katılan öğrencilerin sezgisel yeme puanları arttıkça daha olumlu beden algısına (r=0,383, p=0,000) ve daha yüksek benlik saygısına (r=-0,294, p=0,000) sahip oldukları saptanmıştır (p<0,05). Öğrencilerin beden algı puanlarıyla negatif korelasyon gösteren (r=-0,427, p=0,000) benlik saygısı puanının bireylerin olumlu beden algısına sahip olduklarında daha yüksek benlik saygısı geliştirdiklerini göstermektedir. Sonuçlar sezgisel yeme davranışının, daha olumlu bir beden algısına ve daha yüksek benlik saygısına katkı sağlayacağını ortaya koymaktadır. Bu çalışmada riskli bir grup olan üniversite öğrencilerinde sezgisel yemenin beden algısı ve benlik saygısı ile ilişkisi araştırılmış ve istatistiksel olarak anlamlı sonuçlar elde edilmiştir. Bu bakımdan sezgisel yeme ile sağlığın korunması ve geliştirmesi ile ilgili daha geniş araştırmalar yapılması için bir ışık niteliği taşıyabilir.

Abstract:
This study was conducted to evaluate the relationship between intuitive eating and body image and self-esteem in university students. 270 volunteer students (61.9% female, 20.74±2.07 years) from Ankara University Faculty of Health Sciences were included in this study. In the study, "Intuitive Eating Scale-2", "Body Perception Scale", "Rosenberg Self-Esteem Scale" and a questionnaire that aims to collect students' sociodemographic information were used. It has been determined that intuitive eating behavior is associated with parameters affecting psychological well-being, including body image and self-esteem, and with body anthropometric measurements. It has been noticed that as the body weight of the students increased, the intuitive eating score decreased (r=-0.079, p=0.097), the body image score (r=0.144, p=0.009) and the self-esteem score (r=0.020, p=0.371) increased. It was found that as the BMI of the students increased, they got significantly less intuitive eating score (r=-0.185, p=0.001). When the correlation between students' intuitive eating and intuitive eating subscale scores and body image and self-esteem scores had been examined, students' intuitive eating scores and unconditional permission to eat (r=0.753, p=0.000), eating for physical reasons rather than emotional reasons (r=0.865, p= 0.000), reliance on hunger and satiety cues (r=0.735, p=0.000), and body-food choice congruence (r=0.653, r=0.000) subscale scores revealed positive correlations. It has been determined that as the intuitive eating scores of the students participating in the study increase, they get more positive body image (r=0.383, p=0.000) and higher self-esteem (r=-0.294, p=0.000) (p<0.05). Self-esteem score, which is negatively correlated with students' body perception scores (r=-0.427, p=0.000), indicates that individuals develop higher self-esteem when they have a positive body image. The findings reveal that intuitive eating behavior will contribute to a more positive body image and higher self-esteem. In this study, the relationship between intuitive eating and body image and self-esteem was investigated in university students, who are a risky group, and statistically significant results were obtained. In this respect, it can serve as a light for further research on intuitive eating and health protection and promotion.