Neo-liberal ekonomi politikalarının kültürel miras tanıtımı kapsamında turizm reklamlarına yansıması
The resonance of neoliberal economic policies to tourism advertising within the context of cultural heritage promotion
Yazar: ZEYNEP NİHAN BAKIR
Danışman: PROF. DR. MERİH TAŞKAYA
Akdeniz Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İletişim Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Halkla İlişkiler = Public Relations

Özet:
Serbest piyasa ekonomisini odağına alan neo-liberal politikaların kapitalist sermaye birikim sürecine hizmet etmek amacıyla politik, iktisadi, sosyal ve kültürel olarak pek çok değişikliğe sebep olmuştur.Kapitalist ekonomiler, sermaye birikimini yaygınlaştırmak amacıyla neo-liberal politikalarla bir kalkınma stratejisi olarak sunulan hizmet sektörlerinden biri olan turizmi ön plana çıkarmıştır. Post fordist dönemde hızla yükselen turizm sektörü, gelişmekte olan ülkelerde kalkınmak amacıyla öncelik verilen bir alan olarak görülmektedir. Bu anlayış çerçevesinde oluşturulan turizm politikaları, gelişmekte olan ülkelerde turizm faaliyetlerini ve çalışmalarını belirlemektedir. Turizm endüstrisinde, uluslararası turizm operatörleri ve acenteleri tarafından çoğunlukla kitle turizmi çerçevesinde bir turizm anlayışı yerleştirilmekte ve yaygınlaştırılmaktadır. Kitle turizmi, turizm faaliyetlerini ve yatırımlarını tek tipleştirmekte ve kültür turizmi gibi diğer turizm çeşitlerinin gelişmesini engellemektedir. Bu tek tipleştirmenin yansımalarını kitle turizmi ağırlıklı olarak üretilen tanıtım ve reklam çalışmalarında gözlemlemek mümkündür. 
Bu çalışmanın temel amacı Türkiye'de neo-liberal politikaların kültür ve turizm politikalarına yansımalarını turizm alanında yapılan ve ülke tanıtımını da kapsayan reklam ve tanıtım videoları üzerinden görünür kılmak ve bu görüngüler aracılığı ile neo-liberal ideolojinin bir parçası olan muhafazakârlığın, kültürel miras alanında çeşitliliği azaltıcı etkisine dikkat çekmektir. Bu amaç doğrultusunda, turizm alanında politik aktör konumunda olan Kültür ve Turizm Bakanlığı'nın ve piyasa aktörü konumuna örnek teşkil eden Ets ve Jolly Tur'un internet temelli turizm reklamları, 'kültürel miras', 'muhafazakârlaşma', 'kitle turizmi', 'kültür turizmi' kavramları çerçevesinde analiz edilmiştir. Yapılan analizler, ekonomi politikalarının turizm faaliyetlerine yansımalarını açığa çıkarmayı ve ideolojik düzlemde kültürel miras unsurlarının görünürlüğünün nicelik ve nitelik yönünden ortaya konulmasını olanaklı kılmıştır. Araştırmada nicel içerik analizi yöntemi kullanılarak turizm tanıtım ve reklam videoları analiz edilmiş ve elde edilen bulgular neo-liberal ekonomi politikaları kapsamında değerlendirilmiştir.

Abstract:
Neo-liberal policies centered on the free market economy have created many destructive transformations in the political, economic and cultural spheres in order to serve the capitalist capital accumulation process. In order to expand capital accumulation, capitalist economies have emphasized tourism as one of the service sectors offered as a development strategy through neo-liberal policies. The tourism sector, which has risen rapidly in the post-fordist period, is seen as a prioritized area for development in developing countries. Within this field of tourism, international tourism operators and agencies mostly apply a tourism approach within the framework of mass tourism in the tourism industry as envisaged by the free market economy. Tourism policies determined by this understanding keep tourism activities and operations under control in developing countries. This understanding based on mass tourism uniformizes tourism activities and investments and prevents the development of other types of tourism such as cultural tourism. It is possible to observe the reverberations of this uniformization in promotional and advertising activities based on mass tourism. 
The main purpose of this study is to reveal the reflections of neo-liberal policies implemented in the field of culture and tourism in Turkey through tourism advertisements, thus drawing attention to the ecological, economic, reputational, etc. problems caused by tourism activities carried out with a purely profit-oriented approach and the cultural contraction caused by conservatization, which is part of the same ideology. For this purpose, the internet-based tourism advertisements of the Ministry of Culture and Tourism, which is a political actor in the field of tourism, and ETS and Jolly Tur, which are examples of market actors, have been analyzed within the framework of the concepts of 'cultural heritage', 'conservatization', 'mass tourism' and 'cultural tourism'. The analysis made it possible to reveal the reflections of economic policies on tourism activities and to reveal the visibility of cultural heritage elements on the ideological plane in terms of quantity and quality. In this study, tourism promotion and advertisement videos were analyzed using quantitative content analysis method and the findings obtained were evaluated in a relational manner within the scope of neo-liberal economic policies.