Tip 2 diyabet hastalarında duygudurum düzeyleri ile yaşam kalitesi arasındaki ilişkinin psikometrik ve psikoteknik testler ile değerlendirilmesi /
Yazar: NADİYE BEYLANLIOĞLU KAYNAK
Danışman: DOÇ. HÜSEYİN ELBİ
Manisa Celal Bayar Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine

Özet:
Amaç: Bu çalışmanın amacı tip 2 diyabetes mellitus tanılı hastaların yaşam kalitesini etkileyen emosyonel ve bilişsel parametrelerin ölçekler ve psikoteknik testler ile değerlendirilmesidir. 
Gereç ve Yöntem: Çalışmamız kesitsel tipte bir araştırmadır. Manisa    Celal Bayar Üniversitesi Hafsa Sultan Hastanesi endokrinoloji polikliniğine başvuran tip 2 diyabetes mellitus tanılı 70 hasta araştırmaya dahil edilmiştir. Araştırma verileri Nisan 2022- Ekim 2022 tarihleri arasında toplanmıştır. Veri toplama aracı olarak tanıtıcı bilgi formu, Hastane Anksiyete Depresyon ölçeği (HAD), Kısa Form Yaşam Kalitesi (SF-12) ve psikoteknik testler kullanılmıştır. Katılımcılara psikoteknik testler Manisa Celal Bayar Üniversitesi Tıp Fakültesi Psikoteknik laboratuvarında izole test odasında uygulanmıştır.
Bulgular: Katılımcıların %57'si kadın olup, yaş ortalamaları   52,60 ± 8,88 yıldır. Kilo ortalamaları 82,94 ± 16,62 kg, boy ortalamaları 165,61 ± 7,26 cm ve VKİ ortalamaları 30,20 ± 5,57 olarak saptanmıştır. Katılımcıların diyabet sürelerinin ortalaması 9,32 ± 7,33 yıl olup; Hba1c düzeyleri ortalaması 7,75 ± 1,87 olarak saptanmıştır. Katılımcıların %22,9'unda anksiyöz, %27,1'inde depresif belirtiler saptanmıştır. Kadın cinsiyette, medeni durumu evli olanlarda, obez olanlarda ve tedavi olarak sadece oral antidiyabetik kullananlarda depresyon riskinin daha fazla olduğu saptandı. Anksiyete ve depresyon riskinin fazla olduğu hastalarda yaşam kalitelerinin daha düşük olduğu saptanmıştır. Erkek cinsiyette fiziksel ve mental bileşen alt grup puanları anlamlı olarak daha yüksek bulunmuştur. Gelir düzeyi giderinden fazla olan bireylerde fiziksel bileşen alt grup puanı daha yüksek bulunmuştur. Diyabet süresi 10 yıl ve üstü olanlarda mental bileşen alt grup puanı daha yüksek saptanmıştır. Katılımcıların Hba1c değerleri ile görsel ve işitsel uyaranlara verdikleri doğru tepkiler arasında anlamlı bir ilişki saptanmıştır.
Sonuç: Çalışmamızda kadın cinsiyet, evli olan, obez olan ve diyabet tedavisinde sadece oral antidiyabetik kullanan tip 2 diyabetik kişiler depresyon riski ile ilişkili bulunmuştur. Katılımcıların Hba1c düzeyleri ve diyabet süreleri ile depresyon ya da anksiyete riski ilişkili saptanmamış olsa da depresyon ya da anksiyete riski fazla olan kişilerde yaşam kalitesi daha düşük saptanmıştır. Bu nedenle tip 2 diyabet tanılı hastaların ruhsal durum açısından da değerlendirilmeleri çok önemlidir. Birinci basamakta kronik hastalık takibi yapan aile hekimlerinin diyabetin çok yönlü bir metabolik hastalık olduğunu bilerek bu kişilerin duygudurumlarını, yaşam tarzlarını ve yaşam kalitesi düzeylerini değerlendirmesi uygun olacaktır. 
Anahtar Kelimeler: Tip 2 Diyabetes Mellitus, Anksiyete ve Depresyon, Yaşam Kalitesi, Psikoteknik, Kognitif Fonksiyon

Abstract:
Purpose: This study aims to evaluate the emotional and cognitive parameters that affect the quality of life of patients with type 2 diabetes mellitus using scales and psycho-technical tests.
Materials and Methods: This cross-sectional study was conducted among 70 patients diagnosed with type 2 diabetes mellitus who admit to the endocrinology clinic at Manisa Celal Bayar Hafsa Sultan Hospital. Research data were collected between April 2022 and October 2022. Introductory information form, Hospital Anxiety Depression Scale (HAD), Short Form Quality of Life (SF-12, and psycho-technical tests were used as data collection tools. Psychotechnical tests were applied to the participants in the Psychotechnics laboratory isolated test room at Manisa Celal Bayar University Faculty of Medicine.
Results: 57% of the participants were women; their mean age was 52.60 ± 8.88 years. The mean weight was 82.94 ± 16.62 kg, the mean height was 165.61 ± 7.26 cm, and the mean BMI was 30.20 ± 5.57. The average duration of diabetes of the participants was 9.32 ± 7.33 years; The average Hba1c level was 7.75 ± 1.87. Anxious symptoms were found in 22.9% of the participants, and depressive symptoms in 27.1%. It was determined that the risk of depression was higher in females' gender, marital status married, obese, and those using only oral antidiabetic treatment. It has been determined that the quality of life is lower in patients with a high risk of anxiety and depression. Physical and mental component subgroup scores were significantly higher in the male gender. The physical component subgroup score was higher in individuals whose income level was higher than their expenses. The mental component subgroup score was higher in those with diabetes for ten years or more. A significant relationship was found between the participants' Hba1c values and their correct visual and auditory stimuli responses.
Conclusion: In our study, female gender, married, obese, and type 2 diabetic individuals using only oral antidiabetic drugs to treat diabetes were associated with the risk of depression. Although the participants' Hba1c levels and diabetes duration were not found to be associated with depression or anxiety risk, the quality of life was found to be lower in people with a high risk of depression or anxiety. For this reason, it is essential to evaluate patients with type 2 diabetes regarding their mental status. Knowing that diabetes is a versatile metabolic disease, it would be appropriate for family physicians who follow up on chronic diseases in primary care to evaluate their mood, lifestyle, and quality of life.
Keywords: Type 2 DM, Anxiety and Depression, Quality of Life, Psychometric, Cognitive Function