Gebelikte farklı trimesterlere göre ayak ve ayak bileği eklemi ile dengede meydana gelen değişikliklerin karşılaştırmalı olarak incelenmesi
The purpose of this study is; to analyze the changes occur in foot and ankle joint of the pregnant and their balance depending on their trimester and identify the relation between the changes
Yazar: FATMA SÖKMEZ OGÜN
Danışman: PROF. DR. NEZİRE KÖSE
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Temel Fizyoterapi Ve Rehablitasyon Ana Bilim Dalı / Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon = Physical Medicine and Rehabilitation
Dizin: Ayak = Foot ; Ayak bileği = Ankle ; Ayak bileği eklemi = Ankle joint ; Denge = Equilibrium ; Gebelik = Pregnancy ; Gebelik ayı = Gestational age ; Omurga = Spine ; Postural denge = Postural balance

Özet:
Sökmez Ogün F., Gebelikte Farklı Trimesterlere Göre Ayak ve Ayak Bileği Eklemi ile Dengede Meydana Gelen Değişikliklerin Karşılaştırmalı Olarak İncelenmesi, Hacettepe Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Programı Yüksek Lisans Tezi, Ankara 2018. Bu çalışmanın amacı, gebelerde trimesterlere göre ayak ve ayak bileği ile dengede meydana gelen değişimi incelemek, bu değişikliklerin birbiriyle olan ilişkisini belirlemekti. Çalışmaya 32 gebe ve aynı yaş grubunda 23 gebe olmayan sağlıklı kadın dahil edildi. Gebe olan bireyler her trimester süresince birer defa olmak üzere toplam 3 kere değerlendirildi. Gebe olmayan sağlıklı bireyler bir defa değerlendirildi. Çalışmamızda olgulara; vücut kütle indeksi (VKİ), kas kuvveti, normal eklem hareketi açıklığı, ayak ve ayak bileği dermatoljik ve vasküler değişiklikler, duyu ve ağrı değerlendirmesi, omurga ve ayağın postür değerlendirmeleri, Ayak Fonksiyon Indeksi, statik ve dinamik denge değerlendirmesi yapıldı. Yapılan ölçümlerde her iki ayakta da 1. ve 2. trimesterde VKİ arttıkça ağırlık verilirken ölçülen metatarsal genişliğin arttığı, 2. Trimesterde VKİ arttıkça sağ ayak izi ark indeks ve Chippaux Smirak İndeksin arttığı, yani arkta düşme olduğu belirlendi (p<0,05). Bireylerin fleks ruler kullanılarak torakal ve lumbal eğrilik derecelerini belirlediğimiz çalışmamızda yapılan analizler sonucunda, gebelerde torakal ve lumbal eğriliklerde artış tespit edildi. Trimesterler arasında bu fark her üç trimesterde de istatistiksel yönden anlamlı bulundu (p<0,05). Gebe olgularımızın gebe olmayan olgularımıza göre omurga eğrilikleri karşılaştırıldığında, gebelerin torakal bölgeleri 1. trimesterde gebe olmayanlara göre düşük çıkarken (p<0,05), bu düşme 3. trimesterde sağlıklı kişilere göre eşitlenmiş, lumbal bölgedeki eğrilik ise 3. trimesterde gebe olmayanlara göre fazla olduğu belirlendi (p<0,05). Çalışmada naviküler yüksekliklerin gebelik süresi ilerledikçe düştüğünü, ancak bu düşmenin yalnızca sağda anlamlılık oluşturduğunu (p<0,05), sol da ise anlamlılık oluşturacak kadar olmadığı belirlendi. (p<0,05). Çalışmamızda her üç trimesterde de metatarsal genişliklerin, ayak volümü ölçümlerinin, ayak uzunluğunun, orta ayak temas alan değerlerinin giderek arttığı saptandı (p<0,05). Bu sonuçlarımıza paralel olarak; ayak izi üzerindeki ölçümlerde gebelerde hesaplanan sağ ayakta Chippaux indeks değerlerinde ve her iki ayakta plantar ark indeks değerlerinde daha yüksek değerler elde edilerek istatistiksel olarak anlamlı fark olduğu bulundu (p<0,05). Çalışmada statik denge testlerinden elde edilen sonuçlara göre gözler açık ön-arka salınım miktarlarında ve gözler kapalı denge ortalamalarında 1. ve 3. trimesterler arasındaki farkın istatistiksel olarak anlamlı olduğu saptandı (p<0,05). Gebelerin 3. trimester değerleri ve kontrol grubu arasında gözler kapalı statik denge ölçümlerinde denge indeksi, sağ-sol salınım ortalama, denge ortalama değerleri karşılaştırıldığında istatistiksel olarak anlamlı fark olduğu ortaya çıktı (p<0,05). Gebelerin trimesterler arası dinamik dengeleri arasında anlamlı bir fark bulunmadı (p>0,05). Gebe ve kontrol grubu bireylerin dinamik denge ortalamaları karşılaştırıldığında gebelerin hem 1. hem de 3. trimester değerleri ile kontrol grubu dinamik denge değerleri arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark olduğu ortaya konmuştur (p<0,05). Çalışma sonunda; gebelik ilerledikçe denge de bozukluklar meydana geldiği, ayak ve ayak bileğinde değişiklikler oluşup, bu oluşan değişikliklerin dengeyi etkilediği, bununla birlikte gebelik süresince omurga değişikliklerinin de ortaya çıktığı ve bunun da dengeyi olumsuz yönde etkilediği saptanmıştır. Bu bilgilerin ışığında, gebelerde değişebilecek vücut biyomekanikleri göz önünde bulundurularak, gebelerin hem gebelik süresince hem de gebelik sonrasında daha sağlıklı bir yaşam sürdürebilmesi için gebelikleri boyunca uygulanabilecek ark desteği için uygun tabanlık desteği ve/veya ayakkabı gibi modifikasyonlar, ark yüksekliğinin normal sınırlarda korunabilmesi için intrinsik kas egzersiz eğitimi gibi koruyucu yaklaşımların önemli olduğuna karar verildi. Elde edilen bilgilerin bu alanda çalışanlara yol gösterici olacağı, bu alanda hatta daha fazla bireyde yapılan çalışmaların artması gerektiği sonucuna varılmıştır.   

Anahtar Kelimeler: Gebe, ayak, ayak bileği, denge, değerlendirme, omurga

Abstract:
Sökmez Ogün F., A Comparative Study of the Changes Occur in Every Trimester in Foot, Ankle Joint and Balance in Pregnancy. Hacettepe University, Institute of Health Sciences, Physical Therapy and Rehabilitation Program Master Thesis, Ankara, 2018. The purpose of this study is; to analyze the changes occur in foot and ankle joint of the pregnant and their balance depending on their trimester and identify the relation between the changes. 32 primipar pregnant women and 23 non-pregnant women at the same age included in this study. Pregnant individuals were evaluated once in every trimester for three times in total. Non-pregnant women were evaluated only once since they did not accept to come three times for evaluation. In this study, body mass index, muscle strenght, normal range of movement, foot and ankle dermatologic and vascular changes, sensitivity and pain assessment and the evaluation of spine and foot posture, Foot Function Index, static and dynamic balance assessment were evaluated for each participant. In the conducted measurements, it is identified that there is an increase in the measured metatarsal width when it is given weight to as BMI increases in both foot at first and second trimester (p<0.05) and there is an increase at right footprint arch indeks and Chippaux Smirak Index as BMI increases at second trimester which means that there is a decrease in arch (p<0.05). As a result of the analysis of our study which we identified the torakal and lumbal curve degrees of the individuals by using a fleks ruler, it is identified that there is an increase in torakal and lumbal curves in the pregnants. This difference between the trimesters were statistically found meaningful for each of the three trimesters(p<0.05). When the spinal curves of the pregnant case and non-pregnant case are compared, at first trimester torakal areas of the pregnant were lower than the nonpregnant(p<0.01), it is balanced with the healthy individuals at the third trimester where it is identified that the curve at lumbal area is too much when it is compared with the non-pregnant at the third trimester(p<0.05). It is identified that, navicular heights decrease as the pregnancy period proceeds however it is stated that this decrease is only meaningful for the right (p<0.05) but not for the left(p<0.05). In our study, it is identified that metatarsal width, foot volume, foot lenght, midfoot area assesments for both foot during three trimester gradually increases(p<0.05). In paralel with these findings, higher degrees were obtained for the right foot for Chippaux indeks value and also plantar arch indeks value for both foot of pregnants in the measurements of the footprint. In terms of the statical balance test results, the difference between first and third trimesters was found statistically meaningful for the amount of front-back swing when the eyes are open and balance mean when the eyes are closed (p<0.05). There was no meaningful difference between the dynamical balance of the pregnants between the trimesters (p>0.05). It is found that, when the pregnants' and control group individuals' dynamical balance means are compared, there is a statistically meaningful difference between the pregnants at both first and third trimester values and dynamical balance values of the control group (p<0.05). At the end of this study, it is found that during pregnancy, there is a balance disorder and changes in foot and ankle which affect balance and also some changes were observed at spine posture throughout the pregnancy that has negative effects on balance. In the light of this information, considering the body biomechanics of the pregnants that can be changed , in order to enable the pregnants to have a healthier life during both pregnancy and after the pregnancy, it is important to have modifications such as an appropriate arch support or shoes and protective approaches such as  intrinsic muscle exercise training in order to keep arch height at normal limits. It is understood that, information gained through this study will lead the others working in this field and studies must be increased in this field with more individuals. 

Key Words: Pregnant, foot, ankle joint, balance, assesment, spine