Okul öncesi eğitim kurumlarında görev yapan yönetici ve öğretmenlerin çocuk haklarına ilişkin kavramsallaştırmalarının incelenmesi: Bir olgubilim çalışması
Investigation of conceptualizations regarding children's rights of administrators and teachers working in preschool education i̇nstitutions: A phenomenological study
Yazar: DENİZ SOYLU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ALİ YİĞİT KUTLUCA
İstanbul Aydın Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Okul Öncesi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Kavramsallaştırma = Conceptualization ; Okul yöneticileri = School administrators ; Okul öncesi eğitim = Preschool education ; Okul öncesi çocuklar = Preschool childrens ; Okul öncesi öğretmenler = Preschool teachers ; Çocuk hakları = Children's rights

Özet:
Hayatın ileriye doğru akıp gittiği anlarda ortaya çıkan travma nedenlerini anlayabilmek için geçmişe, çocukluk yıllarına bakmak yeterli olabilmektedir. İnsanın ana rahmine düştüğü andan itibaren artılarla yola devam edilen bir gelişim süreci geçirmesi, gelecekte her yönden sağlıklı bir insanın temelini oluşturmaktadır. Bebeklik dönemiyle süregelen gelişim adımlarında çocuğa verilen öğretilerle, sosyal değerleri benimseyen, sorumlulukların farkında olan, başka insanların hayatlarına saygı duyan adetli ve özgüven sahibi bireyler yetiştirmek mümkündür. Bu özelliklere sahip bireylerin toplumda çoğalması için hak temelli bir eğitime ve yaşantıya ihtiyaçları vardır. Eğitimin en büyük temsilcileri olan eğitimcilerin bu doğrultuda konumu kritik bir öneme sahiptir. Bu çalışmanın amacı, okul öncesi eğitim kurumlarında görev yapan yönetici ve öğretmenlerin çocuk haklarına ilişkin kavramsallaştırmalarını derinlemesine tespit etmektir.
Okul öncesi öğretmen ve kurum yöneticilerinin, gerçekçi ve bütüncül bir biçimde duygu, düşünce ve tecrübelerini ortaya çıkarması için, nitel araştırma desenlerinden fenomenoloji deseni kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu, Milli Eğitim Bakanlığına bağlı, özel ve resmi okul öncesi eğitim kurumlarında görev yapan dört okul öncesi öğretmeni ve dört okul öncesi eğitim kurumu yöneticisinden oluşmuştur. Amaçlı örneklem yöntemlerinden benzeşik (homojen) örnekleme yoluyla katılımcı grup belirlenmiştir. Çalışmada yer alan her eğitimcinin yaşantısının ve deneyiminin olmasına dikkat edilmiş ve olguyu aktarabilecek birincil kişilerin bir araya gelmesi sağlanmıştır. Katılımcılardan elde edilecek verilerin toplanmasında; kişisel bilgi formu, senaryolar ve yarı yapılandırılmış sorulardan yararlanılmıştır. Odak grup görüşmesi yönteminin kullanıldığı grup görüşmelerinde, örnek olay incelemesine yer verilmiştir. Araştırmada tümevarımsal içerik analizi kullanılmıştır. 
Araştırma sonucunda, çocukların kaynaştırma eğitimi kapsamında özel eğitim kurumlarına kabulünde fırsat eşitsizliği yaşadıkları, öğretmen ve yöneticilerin çocuk haklarına yönelik farkındalıklara sahip oldukları sonucuna varılmıştır. Ancak öğretmenlerin Çocuk Hakları Sözleşmesi'ne dair teorik bilgilerinin, yöneticilere göre daha kapsamlı bilgiye sahip oldukları görülmüştür. Okul ve sınıf ortamında yanlış uygulanan disiplin teknikleri nedeniyle çocukların ihmal ve istismara uğradığı sonucuna varılmıştır. Her iki katılımcı grupta, eğitimci profillerinin çocuklar arasında akran zorbalığına yol açacağı görüşünü ortaya çıkarmıştır.

Abstract:
It may be sufficient to look at the past and childhood years in order to understand the causes of trauma that occur when life moves forward. The fact that a person goes through a development process that continues with the pluses from fall into the womb constitutes the basis of a healthy person in the future. With the teachings given to the child in the development steps that continue during infancy, it is possible to raise menstruated and self-confident individuals who adopt social values, are aware of their responsibilities, and respect other people's lives. Individuals with these characteristics need a rights-based education and life in order to multiply in the society. The position of the educators, who are the biggest representatives of education, in this direction is of critical importance. The aim of this study is to determine the conceptualizations of administrators and teachers working in preschool education institutions regarding children's rights in depth. 
Phenomenology design, one of the qualitative research designs, was used to reveal the feelings, thoughts and experiences of preschool teachers and institution administrators in a realistic and holistic way. The study group of the research consisted of four pre-school teachers and four preschool education administrators working in private and public pre-school education institutions affiliated to the Ministry of National Education. The participant group was determined through homogeneous sampling, one of the purposeful sampling methods. Attention was paid to the life and experience of each educator involved in the study, and it was ensured that the primary people who could convey the phenomenon came together. In the collection of data to be obtained from the participants; personal information form, scenarios and semi-structured questions were used. Case studies were included in the group interviews where the focus group interview method was used. Inductive content analysis was used in the study.
As a result of the research, it was concluded that children experience inequality of opportunity in admission to special education institutions within the scope of inclusive education, and that teachers and administrators have awareness of children's rights. However, it was observed that the theoretical knowledge of the teachers about the CRC had more comprehensive knowledge than the administrators. It was concluded that children were neglected and abused due to incorrectly applied disciplinary techniques in the school and classroom environment. In both participating groups, it was revealed that the educator profiles would lead to peer bullying among children.