Halkla ilişkiler bağlamında ağ toplumunda gözetim olgusu
The phenomenon of surveillance in network society in the context of public relations
Yazar: NERGİZ YALÇIN
Danışman: DOÇ. DR. DENİZ YENĞİN
İstanbul Aydın Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Halkla İlişkiler ve Tanıtım Ana Bilim Dalı / Halkla İlişkiler Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Halkla İlişkiler = Public Relations ; İletişim Bilimleri = Communication Sciences
Dizin: Black Mirror = Black Mirror ; Gözetim = Surveillance ; Halkla ilişkiler = Public relations ; Halkla ilişkiler yöntemleri = Public relations methods ; Sanal ağlar = Virtual networks ; Sayısal gözetim = Digital surveillance ; Sosyal ağlar = Social networks

Özet:
İnsanlığın var oluşundan bu yana gecen surede gözetim olgusu her daim var olmuştur. Moderniteyle birlikte kapitalist düzen, kamusal alanda birey gözetimi yapılarak, kurumlara verimlilik ve maksimum fayda sağlaması yönünde kullanılmıştır. Teknolojik gelişmelere yaşanan değişim ve dönüşümler beraberinde dijitalligi getirmiş, bununla beraber devletlerin, kurumların ve bireylerin dijital kimlikler oluşturması kaçılmaz olmuştur. Dijital dönüşüm ile hem kamusal alan ve özel yasam arasındaki sınırların kalkmasına hem de mekân ve zaman sınırlaması olmadan bireylerin sürekli gözetim altında tutulması sağlanmıştır. Gözetim pratiklerinin bireysel ölçekte yapılmasıyla elde edilen verilerin, halkla ilişkiler faaliyetlerinde kullanılması ile yeni bir ekonomi ortaya çıkmıştır. Siber ağlar üzerinde bireyler tarafından oluşturulan verilerin analiz edilmesi sayesinde tüketici tutum davranışları hesaplanarak, kurum çıkarlarına uygun faaliyetler oluşturulabilir hale gelmiştir. Tüketici davranışlarının hesaplanabilir olması ve her bir veriye değer biçilmesi beraberinde kişiselleştirilmiş ürün ve hizmetin sunulmasını mümkün hale getirmiştir. Bu çalışmada yeni teknolojinin eleştirisini yapan Black Mirror dizisinin kurgusal evreni ile gerçek hayat örnekleri karşılaştırılmasıyla dizinin içeriği analiz edilerek belirli temalar üzerinden analizi yapılmıştır. Bu amaçla gözetim çalışmaları literatürü incelenerek, gözetim ve dijitalleşen gözetim ile gelen kavramlar araştırılmıştır. Çalışmanın son bölümünde ise, Black Mirror dizisinin kurgusal evreni filmsel anlatı ve çözümlemesi yapılmıştır. Yapılan çözümleme sonucunda Black Mirror dizisinin kurgusal evreni ile gerçek hayattaki örneklerin kesiştiği görülmektedir. Depolanan veriler üzerinden tüketici gözetiminin yapılması ve bunlar üzerinde bireyin herhangi bir kontrolünün kalmamış olması, yeni teknolojilerinin dijital gözetim mekanizmasına hizmet ettiğini açıkça göstermektedir.
 
Anahtar Kelimeler: Gözetim, Dijital Gözetim, Ağ Toplumu, Halkla İlişkiler, Black Mirror

Abstract:
The phenomenon of surveillance has always existed since the existence of humanity. With modernity, capitalist order has been used to provide efficiency and maximum benefit to institutions by individual supervision in public sphere. Changes and transformations in technological developments have brought digitality along with it, but it is inevitable that states, institutions and individuals create digital identities. With the digital transformation, both the abolition of the boundaries between the public sphere and the private life, and the continuous supervision of individuals without space and time limitation have been ensured. A new economy has emerged with the use of the data obtained from the implementation of surveillance practices on an individual scale in public relations activities. By analyzing the data created by individuals on cyber networks, consumer attitude behaviors are calculated and activities suitable for the interests of the corporation can be created. The fact that consumer behavior is computable and appraisal of each data makes it possible to provide personalized products and services. In this study, the content of the series is analyzed by comparing the fictional universe and real life examples of the Black Mirror series which criticizes the new technology and analyzed on certain themes. For this purpose, the literature on surveillance studies was examined and the concepts that came with surveillance and digitalized surveillance were investigated. In the last part of the study, the film's narrative and analysis of the fictional universe of the Black Mirror series is made. As a result of the analysis, it is seen that the fictional universe of the Black Mirror series intersects with real life examples. Conducting consumer surveillance over the stored data and having no control over the individual clearly shows that their new technologies serve the digital surveillance mechanism.

Keywords: Surveillance, Dijital Surveillance, Network Society, Public Relations, Black Mirror