Sosyal hizmet alanı çalışanlarının damgalama eğilimleri ve suçlulara yönelik algılarının incelenmesi
Investigation of the tendencies to stigmatize and perceptions toward criminals of social service specialists
Yazar: NEVRUZE İREM EKİZ
Danışman: PROF. DR. NEYLAN ZİYALAR
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa /  Adli Tıp ve Adli Bilimler Enstitüsü / Sosyal Bilimler Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Adli Tıp = Forensic Medicine ; Psikoloji = Psychology ; Sosyal Hizmetler = Social Services

Özet:
Damgalama kavramını, bireyin sahip olduğu özelliğe yüklenen anlamlar nedeniyle farklı, değersiz ve insan dışı görülerek ayrımcı ve ötekileştirici bir muamele ile toplum dışına itilmesi şeklinde tanımlamak mümkündür. Sosyal hizmet disiplinin hedef kitlesini damgalanan, öteki sınıfına sokulan, toplumda ikincil bir konuma düşürülen gruplar oluştururken müdahalenin nihai amacı bu grupların güçlenmesine ve toplumla bütünleşmesine yardımcı olmaktır. Bu bağlamda çalışmanın amacı, geleneksel olarak bilinegelen müdahale gruplarının (çocuk, kadın, engelli, yoksullar) yanı sıra suçlular ve aileleri ile de çalışan veya çalışma potansiyeli olan sosyal hizmet alanı çalışanlarının damgalama eğilimlerinin ve suçlulara yönelik algılarının incelenmesidir. Sosyal hizmet alanında; sosyal çalışmacı, psikolojik danışman, sosyolog, psikolog ve çocuk gelişimci olarak görev alan 270 sosyal çalışma görevlisi, araştırmanın odak noktasını oluştururken; sağlık alanında çalışan 256 kişi kontrol grubu olarak belirlenmiştir. Veri toplama araçları olarak "Damgalama Ölçeği", "Suçlulara Yönelik Algılar Ölçeği" ve araştırmacı tarafından geliştirilmiş Kişisel Bilgi Formu kullanılmıştır. Yapılan analizler sonucunda sosyal hizmet alanı çalışanlarının damgalama eğilimleri ve suçlulara yönelik algıları, sağlık alanı çalışanlarına nazaran daha düşük çıkmıştır. Bunun yanı sıra her iki grupta da damgalama eğilimi ve suçlulara yönelik algı arasında pozitif yönde, anlamlı bir korelasyon bulunmuştur. Sosyal hizmet çalışanları özelinde erkeklerin kadınlara, evli bireylerin bekarlara kıyasla damgalama eğilimleri daha fazla çıkarken; yine evli bireylerin, alanda daha fazla tecrübesi olanların, suçlulara ilişkin eğitim almamış olanların ve yakın çevresi içinde suçlu bir tanıdığı bulunmayanların suçlulara yönelik algıları daha olumsuz görülmüştür. Suç mağduriyeti yaşamış olmanın ise ne damgalama eğilimi ne de suçlulara yönelik algı üzerinde anlamlı bir farklılık yarattığı saptanmıştır.
Anahtar kelimeler: damgalama, etiketleme, suçlu, algı, sosyal hizmet, sosyal hizmet çalışanı

Abstract:
It is possible to define the notion of stigmatization as the individuals being seen as different, worthless, and inhuman due to the meanings attributed to their personality and being excluded from society with discriminating and marginalizing treatment. While the intervention group of the social work discipline consists of individuals who are stigmatized, classified as the "other" and placed in a secondary position in society, the ultimate aim of the intervention is to help these individuals empower and integrate into society. In this context, the study aims to examine the tendencies to stigmatize and perceptions toward criminals of social workers who work or have the potential to work with criminals and their families as well as traditionally known intervention groups (children, women, disabled, etc.) While 270 social service specialists working as social workers, psychological counselors, sociologists, psychologists, and child development specialists in the social work field formed the focus of the research; 256 people working in the healthcare field were determined as the control group. Participants were requested to fill out the form that includes demographic questions, "Stigma Scale" and "Perceptions Toward Criminals Scale". According to the results, stigmatization tendencies and perceptions toward criminals of social workers were lower than those of healthcare professionals. In addition, study findings show that there is a significant positive correlation between participants' stigmatization tendencies and perceptions toward criminals. Male and married social workers' tendencies to stigmatize were higher. Also, married individuals, those who have more experience in the field, those who did not receive training on criminals, and those who did not have a criminal acquaintance in their inner circle had more negative perceptions toward criminals. There is no significant relationship between being a victim of crime and the tendency to stigmatize; also, the perceptions toward criminals.
Keywords: stigmatization, labeling, criminal, perception, social work, social worker