Ortaokul 6. sınıf Türkçe ders kitaplarının ilgili temalarında geçen zamirlerin çeşitli değişkenler açısından incelenmesi
Examination of pronouns in related themes in secondary school 6th grade Turkish textbooks in terms of various variables
Yazar: AFRA NUR DEMİROK
Danışman: PROF. DR. YUSUF TEPELİ
Akdeniz Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Ana Bilim Dalı / Türkçe Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Dilbilim = Linguistics ; Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Ders kitapları = Textbooks ; Dil bilgisi = Grammar ; Dil bilgisi-zamir = Grammar-pronoun ; Dil bilim = Linguistics ; Kitaplar = Books ; Türkçe = Turkish ; Türkçe dersi = Turkish lesson ; Türkçe eğitimi = Turkish education

Özet:
Bu çalışma yenilenen Türkçe Dersi Öğretim Programı'ndaki kazanımlar doğrultusunda 2021/2022 öğretim yılında kullanılmaya başlanan Türkçe ders kitapları üzerine inceleme yapıldığı için güncel bir çalışmadır. Ulaşılabilir alan taraması yapıldığında zamirlerin metne kattığı anlam ile ilgili çalışmaların yetersizliği görülmüştür. Bu çalışmanın amacı MEB ve özel yayınlar tarafından hazırlanan 6. sınıf Türkçe ders kitaplarının ilgili temalarında geçen metinlerde bulunan zamirleri tespit ederek, çeşitli değişkenler açısından metne kattığı anlam bağlamında incelemektir. Araştırmada kullanılan veri toplama araçları, araştırmacı tarafından geliştirilmiştir. Ortaokul altıncı sınıf öğrencilerinin cümle ve metin içerisinde zamir çeşitlerini ve cümleye/metne kattığı anlamı bulma durumlarını belirlemeye yönelik veriler 2021-2022 eğitim öğretim yılında kullanılan Türkçe ders kitaplarından elde edilmiştir.
Araştırmada kullanılan doküman analizi yöntemi kullanılmış olup araştırma verilerinin çözümlenmesi sürecinde ise nitel veri analizi tekniklerinden içerik analizi tekniği kullanılmıştır. Ders kitabındaki ilgili temada yer alan okuma metinlerinin incelenmesiyle toplanan veriler "içerik analizi" tekniği kullanılarak kategoriler veya temalar hâlinde organize edilip gözden geçirilerek anlamlandırılmaya çalışılmıştır. Bu çalışma 6.sınıf Türkçe ders kitabı yazarlarına ve uygulayıcılarına, kitaplarda yer alan zamirlerin kullanılma durumu, gönderim türü bakımından kullanılma durumu, temsil ettiği isim unsuru bakımından kullanılma durumu, kelime grupları içinde ve cümledeki görevi bakımından kullanılma durumu hakkında metne kattığı anlam bağlamında fikir verecektir.

Anahtar Kelimeler: Zamir, zamir çeşitleri, zamir öğretimi, ders kitabı incelemesi.

Abstract:
This study is an up-to-date study as it is examined on Turkish textbooks that started to be used in the 2021/2022 academic year in line with the gains in the renewed Turkish Curriculum. When the accessible area is scanned, it has been observed that the studies on the meaning that pronouns add to the text are insufficient. Accordingly, this study is important in terms of the topicality of the subject and the fact that it will fill a gap in the field. The aim of the research is to examine the pronouns in the texts in the sixth-grade Turkish textbooks in terms of different variables. The aim of this study is to determine the pronouns in the texts in the relevant themes of the 6th grade Turkish textbooks prepared by the Ministry of National Education and private publications, and to examine them in terms of the frequency, structure, variety, and the meaning they add to the text. The data collection tools used in the research were developed by the researcher. Data to determine the types of pronouns and the meaning they add to the sentence/text of the secondary school sixth grade students were obtained from the Turkish textbooks used in the 2021-2022 academic year.
 Content analysis technique, one of the qualitative data analysis techniques, was used in the analysis of the research data. The data collected by examining the reading texts in the relevant theme in the course book were organized in categories or themes using the "content analysis" method, reviewed and tried to be interpreted. This study can give an idea to the authors of the 6th grade Turkish textbooks in terms of the use of the pronouns in the books in terms of the frequency, in terms of the type of reference, the use in terms of the noun element it represents, in the word groups and in the context of the meaning it adds to the text as a result of the task in the sentence.

Key Words: Pronoun, pronouns, pronoun teaching, lesson books analysis.