Konik ışınlı bilgisayarlı tomografi kullanımının endodontistler arasında klinik pratiğinde tercihlerinin değerlendirilmesi; anket çalışması
Evaluation of the use of cone beam computed tomography in clinical practice among endodontists; Survey study
Yazar: ELİF AYKIN
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA MURAT KOÇAK
Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi / Diş Hekimliği Fakültesi / Endodonti Ana Bilim Dalı
Derece: Diş Hekimliği Uzmanlık, 2024
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry

Özet:
Bu çalışmanın amacı endodontik tedavi planlamasında Konik Işınlı Bilgisayarlı Tomografi kullanımının klinik karar verme seçenekleri üzerindeki etkisini belirlemektir. Endodontik tanı ve tedavi sonrası değerlendirme standartı olarak periapikal radyografiler (PA) uzun zamandır kullanılmaktadır. Üç boyutlu (3D) nesnelerin iki boyutlu (2D) görüntülenmesi, görüntü bozulması ve yapıların üst üste bindirilmesi gibi konvansiyonel radyografideki sınırlamalar, Konik Işınlı Bilgisayarlı Tomografi (KIBT) olarak bilinen 3D görüntüleme ihtiyacını ortaya çıkardı. Amerikan Endodonti Derneği ve Avrupa Endodonti Derneği'nin yayınladıkları rehberler ile KIBT görüntüleme araçlarının teşhis ve tedavi amacıyla rutin kullanımının uygun olduğunu ve bu amaç için altın standart olarak değerlendirilmesi gerektiğini belirtmiştir. Çeşitli çalışmalar, geleneksel periapikal veya panoramik radyograflara kıyasla endodontik radyografik bulguları saptamak için KIBT görüntülemenin daha güvenilir veriler sağladığını göstermiştir. Endodontik tedaviye karar verme, büyük ölçüde radyografik yorumlamaya dayanır; bununla birlikte, endodontik patolojilerin tedavisi ile ilgili olarak araştırmacılar arasında geniş bir varyasyon olduğu iyi bilinmektedir. Çalışmamızda endodonti alanında doktora, uzmanlık eğitimine devam eden veya tamamlamış olan diş hekimlerinin cevaplaması üzere KIBT kullanımlarının, erişilebilirliğini, kullanımlarının değerlendirilmesi hakkında 11 adet sorudan oluşan anket hazırlanmıştır. Sorular online olarak hedef kitleye ulaştırılıp geri bildirimler toplandıktan sonra veriler işlenebilir hale getirilip kategorize edilmiştir. Elde edilen verilerin istatistiksel analizleri ki-kare yöntemi kullanılarak sonuçlandırılmıştır. Anket çalışmamızda, endodonti alanında uzmanlık veya doktora eğitimine devam eden ya da eğitimini tamamlamış 177 diş hekiminin %80,2'sinin KIBT cihazına erişimi olduğu, ancak %51,4'ünün kullanılan FOV boyutunu bilmediği belirlenmiştir. Hekimlerin KIBT'ı en sık kök rezopsiyonları (%93,8), dental anomaliler (%92,1) ve bulunamayan kanallardan şüphelenildiği (%83,6) durumlarda tercih ettikleri görülmüştür. Deneyimli endodontistler, açık apeksli ve kalsifiye kanallı dişlerde KIBT'ı daha az tercih etmektedir. Katılımcılar, tedavi öncesi ve esnasında KIBT'ı aynı sıklıkta kullanırken,tedavi sonrasında daha az sıklıkla kullanmayı tercih etmektedir. KIBT kullanmayı tercih etmeyenler, cihazın maliyeti ve radyasyon riski nedeniyle bu tekniği kullanmayı tercih etmediklerini belirtmiştir. Çalışmamız, KIBT kullanımının diğer ülkelerdeki endodontistlerle benzerlik gösterdiğini ve rehberlerin takibi ve uygulanması konusunda eğitim verilmesinin bu teknolojinin doğru kullanımını artıracağını ortaya koymuştur.

Abstract:
This study aimed to determine the effect of the use of Cone Beam Computed Tomography on clinical decision-making options in endodontic treatment planning. Periapical radiographs (PA) have long been used as the standard for endodontic diagnosis and post-treatment evaluation. Limitations of conventional radiography, such as two-dimensional imaging of three-dimensional objects, image distortion, and superimposition of structures, have led to the need for three-dimensional imaging known as Cone Beam Computed Tomography (CBCT). The American Society of Endodontics and the European Society of Endodontics have published guidelines stating that the routine use of CBCT imaging tools for diagnostic and therapeutic purposes is appropriate and should be considered as the gold standard for this purpose. Several studies have shown that CBCT imaging provides more reliable data for detecting endodontic radiographic findings compared to conventional periapical or panoramic radiographs. Decision-making on endodontic treatment is largely based on radiographic interpretation; however, it is well known that there is a wide variation among researchers regarding the treatment of endodontic pathologies. In our study, a questionnaire consisting of 11 questions about the use, accessibility, and evaluation of the use of CBCT was prepared for dentists who are continuing or have completed their doctoral or specialty education in the field of endodontics. After the questions were delivered to the target audience online and feedbacks were collected, the data were processed and categorised. Statistical analyses of the data obtained were concluded using the chi-square method. In our survey, it was determined that 80.2% of the 177 dentists specializing or pursuing a doctorate in endodontics had access to a CBCT device, but 51.4% were unaware of the FOV size used, indicating a need for increased education and awareness. Dentists reported preferring CBCT primarily for root resorptions (93.8%), dental anomalies (92.1%), and suspected missed canals (83.6%). Experienced endodontists preferred CBCT less frequently for teeth with open apices and calcified canals. Participants used CBCT with the same frequency before and during treatment but preferred it less frequently after treatment. Those who did not prefer CBCT cited cost and radiation risk as reasons. Our study revealed that CBCT usage is similar to that of endodontists in other countries and highlighted that education on following and implementing guidelines could enhance the correct use of this technology.