Sosyolojik açıdan alternatif tıp geleneği ve uygulamaları: Isparta örneği
Alternative medicine traditions and practices with sociological perspective: The case of Isparta
Yazar: SALİHA SÜTÇÜ
Danışman: PROF. DR. KAMİL KAYA
Süleyman Demirel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Sosyoloji = Sociology
Dizin: Halk hekimliği = Folk medicine ; Isparta = Isparta ; Tamamlayıcı tedaviler = Complementary therapies ; Tıp sosyolojisi = Medical sociology ; Tıp-geleneksel = Medicine-traditional

Özet:
Modern tıbbın dışında farklı birçok uygulamayı içeren geleneksel-alternatif tıp tedavi ve uygulamaları, kültürel etkileşim ve ticari çabalar yoluyla sınırlarını genişleten sağlık bilgilerini içermektedir. Uygulama alanlarına göre ilkel toplumlardan, günümüze kadar gelen ve önemini yitirmeksizin devam eden uygulamalar, etkinliğine oldukça inanılan uygulamalardır. Tercih edilmesine bağlı olarak, farklı yer ve yöntemlerle yeniden şekillenen ve varlıklarını sürdüren uygulamalar bir kültürü yansıtmaktadır. 
Araştırmaya konu olan geleneksel-alternatif tıp uygulamaları araştırma bölgesi olan Isparta ili ve ilçelerinde geleneksel-alternatif tedavi uygulayan 18 uygulayıcı ile yapılan derinlemesine mülakatlar ve Isparta ili merkezinde alternatif tedaviye başvuran 285 katılımcıyla yapılan anketler ile sorgulanmış ve geleneksel-alternatif tıp uygulamalarının sosyolojik boyutu analiz edilmiştir. 
Mülakatlar sonucu elde edilen veriler doğrultusunda, uygulayıcıların sadece yerel halka değil, ulusal ve uluslararası bölgelerden gelen tüm hastalara hizmet verdikleri, bir çoğunun uyguladığı yöntemler için herhangi resmi bir kurumdan eğitim almadıkları, informel yollardan bu uygulamaları öğrendikleri,  özyaşamsal deneyimlerinin bu yöntemleri öğrenmekte etkili olduğu, yaptıkları işin devamını sağlayacak gönüllü-istekli yakınlarının bulunmadığı, her birinin farklı kanıtlama sistemleri ve kendine has iyileştirme yöntemleri ile hastalara hizmet verdikleri belirlenmiştir. Yapılan mülakat ve anket çalışmasında, hastaların başvurduğu yöntemler; yaş, eğitim, gelir düzeyi, meslek gruplarına göre sorgulanmış, her yaş grubu, eğitim düzeyi, gelir düzeyi ve meslek grubundan hastanın bu yöntemleri tercih ettiği belirlenmiştir. Anket sonuçlarına göre; alternatif tıp uygulamalarının tercih edilme nedeni öncelik sırasıyla; kültürel nedenler-inanç, sosyal çevrenin tavsiyesi, modern tıbba güvensizlik olarak tespit edilmiştir. Çalışmada elde edilen bir diğer bulgu; bu uygulamaları içeren derslerin tıp fakültelerinde müfredata konulması ve uygulamaları yapan kişilerin resmi veya özel kurumlarda hizmet vermeleridir. Sonuç olarak; halka ait olarak bilinen geleneksel-alternatif iyileştirme yöntemlerinin toplum sağlığına yararlı, kanıta dayalı ve doğal olanlarının sağlık hizmetlerine eklemlenmesi, halk sağlığına zarar verecek uygulamalardan uzak ve standartlaştırılan yöntemlerin sürdürülebilir politikalarla desteklenmesi önerilmektedir.

Abstract:
Complementary-alternative-traditional medicine (CAM) treatments and practices, involving many different applications besides conventional medicine, include health information that broadens the boundaries through cultural interaction and commercial endeavors. According to their fields of application, they are applications that are highly believed to be significant, from past to today. Depending on their preference, applications that are reshaped in different places and methods and maintain their life reflects a culture.
In this study, CAM applications were investigated by two methods. First, in-depth interviews with 18 practitioners performing CAM treatment in Isparta provinces and districts. Second, questionnaires conducted with 285 participants who applied for CAM in Isparta province center. Thus, sociological dimension of CAM applications was analyzed. 
According to the results of the interviews; practitioners haven't received education from any official institution for the applications. Their experiences was obtained from informal ways that are effective in learning these methods. However they serve not only for local people but also for coming people from domestic and foreign countries. They haven't had any volunteer-willing relative to continue their application, and also each of practitioners has different proof systems and their own methods of healing. The questionnaire gathered information on respondents' demographic data, belief, and application of traditional and alternative medicine. According to the results obtained; it was determined that the patients preferred these methods from every age group, education level, income level and profession group when the methods applied by the patients were questioned according to age, education, income level and profession groups. Besides of them, according to priority order of preference of alternative medicine applications; culture-belief, recommend of social environments, and non trust to modern medicine has been found. Another important finding of the study is the following; CAM programs should be integrated with conventional medicine. For this purpose; Some medical schools may have CAM programs and may be integrated them into medical school curricula to differing degrees. As a result, it is suggested that CAM known to the public should be institutionalization into a national health care system. This are beneficial to society's health, and methods that are remote and standardized from harmful practices should be supported with sustainable policies.