Kabin memurlarında örgütsel sessizliğin iş tatmini ve işten ayrılma niyeti açısından incelenmesi
Investigation of organizational silence in cabin crew in terms of job satisfaction and intention to leave the job
Yazar: ADİLE BEBEK YEŞİLKAYA
Danışman: PROF. DR. ÇAĞIL HALE ÖZEL
Anadolu Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Turizm İşletmeciliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Sivil Havacılık = Civil Aviation ; Turizm = Tourism

Özet:
Bu araştırmanın amacı kabin memurlarında örgütsel sessizliğin iş tatmini ve işten
ayrılma niyeti açısından incelenmesidir. Örgütsel sessizliğin çalışanların iş tatminleri
veya işten ayrılma niyeti ile ilişkisini incelemeye yönelik alanyazında çalışmalar
bulunmaktadır. Ancak bu üç olgunun havacılık sektöründe araştırıldığı bir çalışmaya
rastlanılmamıştır. Örgütsel sessizlik konusu üzerine çalışmaların son yıllarda artış
göstermeye başladığı görülmüştür. Ancak havacılık sektöründe kabin memurluğu
alanında örgütsel sessizlik konusunda sessiz kalındığı saptanmıştır. Bu çalışmada kabin
memurlarında sessizlik olgusu, iş tatmini ve işten ayrılma niyeti olgubilim yaklaşımı ile
görüşmeler yapılarak anlaşılmaya çalışılmıştır. Görüşmeler, 2023 yılının Haziran ve
Ekim ayları arasında gerçekleştirilmiştir. Elde edilen görüşme metinleri, tematik analiz
yöntemiyle detaylı bir şekilde incelenmiş ve MAXQDA 2022 programı aracılığıyla
kodlanmıştır. Verilerin analizi sonucunda; yönetime dayalı sessizlik, işin yapısına dayalı
sessizlik, kendini korumaya ve korkuya dayalı sessizlik, iş tatmini ve işten ayrılma niyeti
temaları belirlenmiştir. Araştırma sonuçlarına göre, kabin memurlarında örgütsel
sessizliğinin temel nedenleri kendini koruma ve korku ile ilişkilendirilebilir. İş
ortamından kaynaklanan etkenler ve yönetimle ilgili konular da sessizlik davranışlarını
etkileyen önemli unsurlar arasındadır. Özellikle, ekip dinamiğinin sağlanmaması ve ceza
politikaları ile iletişim problemleri, sessizliğin yaygın olduğu alanlardır. Ayrıca, kabin
memurlarının iş sağlığı ve güvenliği konusundaki sessizlik davranışlarının, uçuş emniyeti
için risk oluşturabileceği ortaya konmuştur. Bu sonuçlar, kabin memurlarının iş sağlığı
ve güvenliği konusundaki sessizliğinin sadece iş tatmini ve işten ayrılma niyeti açısından
değil, aynı zamanda uçuş emniyeti açısından da önemli sonuçları olabileceğini
göstermektedir. Çalışmada hava yolu şirketlerine ve kabin memurlarına örgütün
bütünlüğü ve refahı adına yapılacak çalışmalarda yol gösterici bulgular elde edilmiştir.

Abstract:
The aim of this research is to examine organizational silence in cabin crew in terms of
job satisfaction and to leave the job. There are studies to examine the relationship between
organizational silence and employees' job satisfaction or intention to leave. However, no
study has been found investigating the three cases in the aviation industry. It has been
observed that studies on the issue of organizational silence have begun to increase in
recent years. However, it has been determined that organizational silence remains silent
in the field of cabin crew in the aviation industry. In this study, the phenomenon of
silence, job satisfaction and intention to leave the cabin crew was tried to be understood
by conducting interviews with a phenomenological approach. Data was collected between
June and October 2023. The resulting interview texts were examined in detail using the
thematic analysis method and coded through the MAXQDA 2022 program. As a result
of the analysis of the data the themes of silence based on management, silence based on
the work environment, silence based on self protection and fear and job satisfaction and
intention to leave were determined. According to the research results, the main reasons
fort he organizational silence of cabin crew can be associated with self-preservation and
fear. Factors arising from the work environment and managament-related issues are also
among the important elements affecting silence behaviors. In particular, lack of team
dynamics, penal policies and communication problems ara areas where silence is
common. Additionally, it has been revealed that the silence behavior of cabin crew
regarding occupational health and safety may pose a serious risk for flight safety. These
results emphasize that cabin crew's silence on occupational health and safety may have
important consequences not only in terms of job satisfaction and intention to leave the
job, but also in terms of flight safety. In the study, guiding findings were obtained for
airlines companies and cabin crew in the studies to be carried out for the integerity and
welfare of the organization.