İran modernleşme sürecinde kadın hareketleri ve kadının değişen statüsünün karşılaştırması (Pehlevi 1925-1979 ve İran İslam Cumhuriyeti 1979- günümüz)
Iran's modernization process (Pehlevi 1925-1979 and Islamic republic of Iran 1979- today)
Yazar: OMID MOLLAZAEI
Danışman: DOÇ. DR. AHMET BURAK KAHRAMAN
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı / Sosyoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Sosyoloji = Sociology
Dizin: Kadın figürü = Women figure ; Kadınlar = Women

Özet:
Ülkenin tam kalkınması, refahı ve barışı için kadınların her alanda aktif katılımı gerekmektedir. Bu çalışma, İran'ın modernleşme sürecinde kadın hareketleri ve kadınların değişen statüsünü, özellikle Pehlevi (1926-1979) ve İslam Cumhuriyeti (1979-günümüz) dönemleri karşılaştırmalı olarak incelemektedir. Araştırma, modernite ile gelenek arasındaki çatışmanın kadın hakları ve toplumsal cinsiyet eşitliği üzerindeki derin etkilerini tespit etmiştir. İranlı kadınların, temel haklarını güvence altına almak, yasaların reformu için mücadele etmek ve toplumsal cinsiyet eşitliği için çaba göstermek amacıyla ataerkil sistemlere ve baskıcı yasalara karşı direndikleri gözlemlenmiştir. Bu çalışmada, kapsamlı bir literatür araştırması yapılmış ve nitel araştırma yöntemi uygulanmıştır. Öncelikle ilgili literatür detaylıca incelenmiş, ardından İranlı kadınlarla derinlemesine görüşmeler gerçekleştirilerek nitel araştırma desenlerinden biri kullanılmıştır. kullanılarak elde edilen bulgular, modernleşme hareketinin Pehlevi döneminde önemli ölçüde hız kazandığını, ancak her iki dönemde de hem olumlu hem olumsuz değişiklikler yaşandığını, İslam Cumhuriyeti döneminde ise kadın haklarına ilişkin daha kısıtlayıcı politikaların uygulandığını ortaya koymuştur. Buna rağmen, kadınların eşitlik mücadelesinde gösterdikleri direnç ve kararlılık vurgulanmıştır. Eğitim ve farkındalığın bu çabalarda kilit rol oynadığı belirtilmiştir.

Abstract:
For the full development, prosperity, and peace of the country, it is necessary that women actively participate in all areas. This study examines the women's movements and the changing status of women in Iran's modernization process, particularly during the Pahlavi (1926-1979) and the Islamic Republic (1979-present) periods, in a comparative manner. The research has identified the profound effects of the conflict between modernity and tradition on women's rights and gender equality. It has been observed that Iranian women have resisted patriarchal systems and oppressive laws in order to secure their fundamental rights, fight for legal reforms, and strive for gender equality. In this study, a comprehensive literature review was conducted, and a qualitative research method was applied. First, the relevant literature was examined in detail, and then in-depth interviews were conducted with Iranian women, using one of the qualitative research designs. The findings obtained through this approach reveal that the modernization movement gained significant momentum during the Pahlavi period, but both positive and negative changes occurred in both periods, and more restrictive policies regarding women's rights were implemented during the Islamic Republic period. Nevertheless, the resistance and determination of women in their struggle for equality have been emphasized. It is stated that education and awareness play a key role in these efforts.