Araştırmaya dayalı öğrenme yaklaşımının denetim odağı farklı 6. sınıf öğrencilerinin üst düzey düşünme becerilerine etkisi
The effect of inquiry-based learning approach on higher-order thinking skills of 6th grade students with different locus of control
Yazar: HAKAN YILDIRIM
Danışman: PROF. DR. AYTUNGA OĞUZ
Afyon Kocatepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Programları ve Öğretim Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Akademik başarı = Academic achievement ; Araştırma-inceleme yoluyla öğretim = Research-investigation by learning ; Denetim odağı = Locus of control ; Düşünme becerileri = Thinking skills ; Eleştirel düşünce = Critical thinking ; Eğitim yöntemleri = Education methods ; Ortaokul öğrencileri = Secondary school students ; Ortaokullar = Secondary schools ; Yansıtıcı düşünme = Reflective thinking ; Üst düzey düşünme = Higher order thinking

Özet:
Bu çalışmanın genel amacı, araştırmaya dayalı öğrenme uygulamalarının denetim odağı farklı 6. sınıf öğrencilerinin akademik başarı, eleştirel ve yansıtıcı düşünme becerileri üzerindeki etkisini incelemektir. Araştırma, nicel ve nitel veri toplama yöntemlerinin bir arada kullanıldığı Karma Yöntem ile gerçekleştirilmiştir. Karma Yöntem araştırma desenlerinden İç İçe Karma Desen kullanılmıştır. Araştırmada yarı deneysel modellerden öntest-sontest kontrol gruplu model tercih edilmiştir. Araştırmanın çalışma grubunu 2020-2021 öğretim yılı güz döneminde devlet okulunda öğrenim gören 28'er öğrenci bulunan bir Deney ve bir Kontrol grubu oluşturmaktadır. Deney grubunda araştırmaya dayalı öğrenme yaklaşımında sırasıyla yapılandırılmış, kılavuzlu ve açık araştırma yöntemi etkinlikleri uygulanmış, kontrol grubunda ise mevcut öğretim programı uygulanmıştır. Nicel veriler analiz edilmeden önce verilerin normal dağılım gösterip göstermediğine bakılmış ve veriler normal dağılım gösterdiğinden parametrik testler kullanılmıştır. Çalışmanın nitel verileri araştırma sürecinde ve araştırma sonunda yarı yapılandırılmış görüşme sorularından, öğrenci öğrenme günlüklerinden, öğrenci grup ve akran değerlendirme formundan, araştırma raporlarından ve öğretmen gözlem formundan toplanarak betimsel analiz yöntemi ile analiz edilmiştir. Akademik başarı açısından, yapılandırılmış araştırma yöntemi uygulama sonrasında Deney ve Kontrol Grubu arasında anlamlı fark görülmemiştir; kılavuzlu ve açık araştırma uygulama sonrasında deney grubu lehine anlamlı fark bulunmuştur. Eleştirel düşünme becerisi açısından yapılandırılmış araştırma yöntemi uygulama sonrasında Deney ve Kontrol Grubu arasında anlamlı fark görülmemiş; kılavuzlu ve açık araştırma yöntemi uygulama sonrasında Deney Grubu lehine anlamlı fark görülmüştür. Yansıtıcı düşünme becerisi açısından yapılandırılmış kılavuzlu ve açık araştırma yöntemi uygulama sonrasında Deney Grubu lehine anlamlı fark görülmüştür. Araştırmaya dayalı öğrenme yöntemleri uygulama sonrasında öğrencilerin Fen Bilimleri akademik başarı testi, eleştirel ve yansıtıcı düşünme becerisi puanlarında denetim odağına göre Deney ve Kontrol Grubu arasında anlamlı fark bulunmamıştır. Öğrencilerle yapılan görüşmelerde, öğrenciler yapılandırılmış araştırma yönteminin araştırmaya pek fazla yönlendirmediğini, kılavuzlu araştırma yöntemini öğretmen rehberliğinde yürüttüklerini ve açık araştırma yönteminde bağımsız araştırmalar yaptıklarını belirtmişlerdir.

Abstract:
The general objective of this study is to examine the effect of inquiry-based learning practices on academic achievement, critical and reflective thinking skills of 6th grade students with different locus of control. The research was carried out with the Mixed Method, in which quantitative and qualitative data collection methods were used together. Concurrent nested Mixed Design, one of the Mixed Method research designs, was used. In the research, the pretest-posttest control group model was preferred among the quasi-experimental models. The study group of the research consists of an experiment and a control group, each of which consists of 28 students studying at a public school in the fall semester of the 2020-2021 academic year. In the experimental group, structured, guided, and open research method activities were applied respectively in the inquiry-based learning approach, while the current curriculum was applied in the control group. Before analyzing the quantitative data, it was checked whether the data showed normal distribution and parametric tests were used since the data showed normal distribution. The qualitative data of the study were collected from semi-structured interview questions, student learning diaries, student group and peer evaluation form, research reports and teacher observation form during the research process and at the end of the research, and the data was analyzed by descriptive analysis method. In terms of academic achievement, there was no significant difference between the Experimental and Control Groups after applying the structured research method; however, a significant difference was found in favor of the experimental group after guided and open research applications. There was no significant difference between the experimental and control groups after applying the structured research method in terms of critical thinking skills, but a significant difference was observed in favor of the experimental group after applying the guided and open research method. There was a significant difference in favor of the experimental group after applying the structured guided and open research methods in terms of reflective thinking skills. After the application of inquiry-based learning methods, no significant difference was found between the experimental and control groups according to the locus of control in the Science academic achievement test and critical and reflective thinking skills scores of the students. In the interviews with the students, the students stated that the structured research method did not direct through the research much, they carried out the guided research method under the guidance of the teacher and they conducted independent research in the open research method.