Cip Barajı Gölü'nde (Elazığ) sediment gözenek suyunda fosforun mevsimsel değişimi
Seasonal changes of phosphorus sediment pore water in Cip Dam Lake (Elazig)
Yazar: GÖKHAN KARAKAYA
Danışman: YRD. DOÇ. DR. SERAP SALER
Fırat Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Su Ürünleri Temel Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Su Ürünleri = Aquatic Products ; Çevre Mühendisliği = Environmental Engineering
Dizin: Cip barajı = Cip dam ; Fosfor = Phosphorus ; Sedimantoloji = Sedimentology

Özet:
Bu araştırma Cip Baraj Gölü litoral sedimentinde fosforun mevsimsel değişiminin araştırılması amacıyla 2011 yılı Kış, İlkbahar, Yaz ve Sonbahar mevsimlerinde alınan örneklerle yürütülmüştür. Gölde belirlenen istasyondan alınan sediment ve sediment üstü su örneklerinde toplam fosfor ve fosfor fraksiyonları başta olmak üzere bazı fiziksel ve kimyasal analizler yapılmıştır.Çalışmada sediment gözenek suyunda 32-82 ?g/L arasında değişen TFF konsantrasyonları ve 20,60-32,35 ?g/L arasında değişen TFO konsantrasyonları gölün ötrofik besin düzeyine yakın değerlerde seyrettiğini göstermiştir. Bu çalışmadaki TFO konsantrasyonunun sediment üstü sudaki fosfor derişimlerine oranı (yaklaşık 1,5-2 kat) sedimentten fosfor salınımını teşvik edecek ölçüde yüksek gözükmemektedir. Cip Baraj Gölü'nde sediment gözenek suyuna ait TFE/TFO değerleri 0,13-0,19 arasında değişmiş olup sedimentten fosfor salınımının engellenmediği ortaya konulmuştur.Cip Baraj Gölü sediment üstü su TFF değerleri, sediment gözenek suyu TFF değerleri ile paralel olarak mevsimsel farklılıklar göstermiş ve literatür değerlerden yaklaşık 1,5-2 kat fazla olduğu bulunmuştur. Bu durum ise sedimentten fosfor salınımının oldukça düşük kalmasında etkili gözükmektedir.Cip Baraj Gölü suyunda 50,08-83,24 µg P/L arasında tespit edilen toplam fosfor değerleri, literatürde yer alan indekslere göre gölün trofik durumunun mesoötrofik ve ötrofik sınıfına girdiğini göstermiştir. Gölün besin seviyesinin korunabilmesi için öncelikle dış kaynaklı fosfor yükünün kontrol altına alınarak azaltılması gerekliliği belirlenmiştir.

Abstract:
For this study samples were taken from Cip Dam Lake in Winter, Spring, Summer and Autumn seasons of 2011 for determining the littoral sediment?s phosphorus seasonal variations. Sediment and episediment water samples were taken from the determined station and some physical and chemical analysis were made as phosphorus and phosphorus fractions being first analysis.In the study TFF concentrations of sediment pore water were changed between 32-82 ?g/L and TFO concentrations between 20,60-32,35 ?g/L and these values showed that the lake has got eutrophic characteristics. The ratio of TFO concentration to the episediment water (approximately1.5-2 times) could not be seen in high values to stimulate phosphorus oscillations. In Cip Dam Lake TFE/TFO values of sediment pore water were changed between 0.13-0.19 and these results were put in no inhibition of phosphorus oscillation has been occured.TFF values of episediment of Cip Dam Lake were showed parallel seasonal differences with TFF values of sediment and were found 1.5- 2 times higher from the related literature. This would seem that this status has got a low effect on sediment phosphorus oscillation.In Cip Dam Lake phosphorus values of lake water were determined as 50,08-83,24 µg P/L and according to releated literatere indexes the trophic status of the lake could be evaluated as mesotrophic and eutrophic. To protect the lake nutrient level first of all allocthonus phosphorus entrances had to be reduced and taken under control.