Uzmanların gözünden Türkiye'de koruyucu aile programı üzerine bir değerlendirme
An evaluation of foster family program in Turkey from specialists perspective
Yazar: ZÜHAL ŞAHİN KAYA
Danışman: PROF. DR. KASIM KARATAŞ
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyal Hizmet Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Sosyal Hizmetler = Social Services
Dizin: Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı = Ministry of Family, Labor and Social Services ; Koruyucu aile = Foster family ; Koruyucu aile hizmeti = Foster care service ; Program değerlendirme = Program evaluation ; Sosyal hizmet uzmanları = Social workers ; Sosyal hizmetler = Social services

Özet:
Bu araştırmanın amacı uygulamada ve politika geliştirmede uzmanların gözünden Türkiye'de koruyucu aile programının değerlendirmesini yapmaktır. Bu çalışma ile Aile Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığına bağlı 81 İl Müdürlüğünde koruyucu aile programının yürütülmesinde görev alan uzmanların koruyucu aile bakım modeline ilişkin değerlendirmeleri üzerinde durulmuştur. Bu değerlendirmelerle koruyucu aile programının nasıl geliştirilebileceği konusundaki arayışlara da ışık tutulmaya çalışılmıştır.
Araştırmada tarama modeli kullanılmıştır. Bu araştırmanın evrenini, Türkiye'de AÇSHB'ye bağlı 81 İl Müdürlüğünde koruyucu aile hizmetini aktif olarak uygulayan 256 uzman oluşturmaktadır. Veri toplama aracı olarak araştırmacı tarafından hazırlanan soru kâğıdı kullanılmıştır. Gerekli izinlerin alınması sonucunda oluşturulan soru kâğıdı çevrim içi forma dönüştürülmüş ve Bakanlığın 81 İl Müdürlüğüne e-posta yolu ulaştırılmıştır. Çalışma sonucunda 134 anket uzmanlar tarafından yanıtlanmış, bunların da 130'u değerlendirmeye alınmıştır. Araştırma kapsamında uzmanlardan toplanan veriler, bir yönerge çerçevesinde "SPSS Versiyon 23 (Sosyal Bilimler İçin İstatistik Programı) Paket Programı" aracılığı ile çözümlenmiştir.
Araştırma bulguları"Uzmanların Sosyo-Demografik Bilgileri", "Tanıtıcı Mesleki Bilgileri" ve "Koruyucu Aile Programının Uygulama Sürecine İlişkin Görüşleri" olmak üzere üç ana başlık altında ele alınmıştır. Elde edilen araştırma bulguları ile koruyucu aile programı kapsamlı olarak ele alınmıştır. Araştırmaya katılan uzmanların koruyucu aile programına ilişkin görüşleri ile çalışmanın yaygınlaşıp gelişebilmesi önündeki engellerin neler olduğu ve konuya ilişkin öneriler somut olarak ortaya konulmuştur.
Anahtar Sözcükler: Koruyucu aile, koruyucu aile programı, koruyucu ile yanında bakılan çocuk, sosyal hizmet uzmanı

Abstract:
The purpose of this study is to evaluate foster care system to practice and make policy in Turkey from the perspective of specialists. The study dwells on the evaluation of specialists who participate in the coordination of foster care system in 81 provincial directorates of Ministry of Family and Social Policies. The evaluation offers an insight into the seek of improvement of the system.
The survey methodology is used in the system. The population of the research is constituted by 256 specialists who practice foster care system actively in 81 provincial directorates of Ministry of Family and Social Policies in Turkey. Questionnaire is used as a data collection tool which is prepared by the researcher. After getting necessary permissions, questionnaire is transformed into an online form and sent to 81 provincial directorates of the Ministry by e-mail. At the end of the study, 134 specialists take part in the survey and 130 of them are evaluated. Data gathered, is analyzed by SPSS Version 23 (Statistic Program for Social Sciences).
Research findings are investigated under three main titles, which are; "Socio-demographic information of specialists", "Introductory craft knowledge" and "Remarks on the practice of foster care system". With the help of the research findings, foster care system is extensively evaluated. The obstacles that prevent the improvement and the proliferation of the system and related suggestions are revealed.
Key Words: Foster parents, foster care system, children with foster-parents, social worker