Elektronik ticarette hakim durumun kötüye kullanılması
Abuse of dominant position on e-commerce
Yazar: NERGİZ BÜŞRA TAŞDEMİR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SEMİH SIRRI ÖZDEMİR
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Elektronik ticaret = Electronic commerce ; Hakim durum = Dominand position ; Kötüye kullanma = Abuse ; Ticaret = Trade ; Ticaret hukuku = Commercial law ; Özel hukuk = Private law

Özet:
Alım ve satıma yönelik ticari faaliyetlerin çevrimiçi ağlar üzerinden gerçekleşmesi olarak
tanımlanan elektronik ticaret, genel ticaret hacmindeki payını günden güne arttırmaktadır.
İnternet, zaman ve mekân algısını ortadan kaldırarak, tüketici ve satıcıyı her daim
elektronik ortamda buluşturabilen elektronik pazaryerlerinin doğmasına sebep olmuştur.
Elektronik pazaryerlerinin kendine özgü yapısı, bu pazarların geleneksel pazarlara
alternatif bir satış kanalı olarak mı ayrı bir pazar olarak mı tanımlanacağı, pazarın coğrafi
sınırlarının nasıl çizileceği, bu pazarlarda hakim durum tespitinin nasıl yapılacağı
sorularına cevap aranması gerekliliğini doğurmuştur.
Ticaretin yeni gelişmeye başladığı dönemlerden beri kartelleşmeyi yasaklayarak iktisadi
refahı ön planla tutan rekabet hukuku kapsamında günden güne işlem hacmi ve pazar
payını artıran büyük teknoloji şirketleri bakımından yeni rekabetçi endişeler doğmuştur.
Atlantik'in her iki yakasındaki rekabet otoriteleri, büyük pazar payına sahip olan bu
şirketlerin davranışlarını mercek altına almıştır. Bu kapsamda, son yıllarda Google,
Microsoft, Amazon, Facebook, Apple, Booking, Yemeksepeti, Sahibinden.com gibi
faaliyet gösterdikleri elektronik pazaryerlerinde hakim durumdaki teşebbüslerin
eylemleri kötüye kullanma bakımından incelemeye tabi tutulmuştur.
Elektronik ticarette hakim durumun kötüye kullanılması davranışlarına odaklanan
çalışmamızda birinci bölümde elektronik ticaret kavramı, ikinci bölümde hakim durumun
kötüye kullanılması kavramı genel hatlarıyla ve son olarak üçüncü bölümde, elektronik
ticarette hakim durumun kötüye kullanılması ele alınmıştır. Bu kapsamdaki
uyuşmazlıklara, ulusal rekabet otoriteleri, Avrupa Birliği Komisyonu, Avrupa Birliği
Adalet Divanı kararları temelinde getirilen çözümler ile ABD'de mevcut yaklaşımlar
birlikte değerlendirilmiştir.
Sonuç itibarıyla, ticaretin elektronik ortama taşınması arama ve zaman maliyetlerinin
düşmesine yol açmış, üretici ile tüketici doğrudan buluşabilme imkânına sahip olmuştur.
Bu durum ekonomik anlamda etkinlik ve verimlilik artışına ortam hazırlamıştır.
Elektronik ticaretin olumlu katkılarının sağlamış olduğu fayda ise, rekabet otoriteleri ve
yargı organlarının önlerine gelen uyuşmazlıklarda, elektronik ticaretin kendi
dinamikleriyle uyumlu, ihtiyaçlara hızla cevap veren ve sektördeki inovasyon hızını
kesmeyecek hassas bir yaklaşım sergilemesi gerekliliğini ortaya çıkarmıştır.

Anahtar Sözcükler
Elektronik ticaret, hakim durumun kötüye kullanılması, elektronik ticarette hakim durumun kötüye kullanılması.

Abstract:
Electronic commerce, which is defined as the accruing of commercial activities for
purchase and sale over online networks, is increasing its share in the general commerce
volume from day to day. By eliminating perception of time and space, the Internet has
contributed to emerge of electronic marketplaces that can bring consumers and retailers
together in electronic environment at all times. The distinctive structure of electronic
market places has emerged to the necessity of seeking answer to questions of whether
these markets should be defined as an alternative sales channel to traditional market or as
a seperate market, how to draw the geographical boundaries of the market, and how to
determine the dominant situation in these marketplaces.
New competitive concerns have arisen with regard to big technology companies that are
increasing their market share and transaction volume from day to day within the scope of
competition law, which gives particular importance to economic welfare by prohobiting
cartelization since the era which beginning of developing trade newly. Competition
Authorities on both sides of the Atlantic have scrutinized behaviours these companies
which have big market shares. In this context, conducts of undertakings that have
dominant position in the electronic marketplaces in which they operate such as Google,
Microsoft, Amazon, Facebook, Apple, Booking, Yemeksepeti, Sahibinden.com have been
examined in terms of whether it lead to abuse of dominant position.
In our study, which focuses on conducts of abuse of dominant position in electronic
commerce, the concept of electronic commerce in the first part, the concept of abuse of
dominant position in general terms in the second part and ultimately the abuse of
dominant position in electronic commerce are discussed in the third part. Solutions to
current disputes emerging in this context on the basis of decisions of national competition authorities, EU Commissions, Court of Justice of the European Union and current
approaches in the USA were evaluated together.
As a result, the transfer of commerce to the electronic envirenment led to decrease in
search and time costs and manufacturer and consumer have had oppurtunity to meet
directly. This situation has led to increase in efficency and productivity in terms of
economic field. The benefit provided by positive contrubitions of electronic commerce
has emerged the necessities of showing sensitive approach that is compatible with its own
dynamics, responds quickly the necessities and will not decelarate pace of innovation in
the sector, in disputes before competition authorities and judicial bodies.

Keywords
Electronic commerce, abuse of dominant position, abuse of dominant position in electronic commerce.