Selçuklu döneminde Konya, Kayseri ile Sivas şehirleri arasında ulaşımın gelişmesi ve tesirleri
The development of transportation between the cities Konya, Kayseri and Sivas in Seljuk era and its effects
Yazar: SERRA KIRDEMİR
Danışman: DOÇ. DR. ADNAN ESKİKURT
İstanbul Medeniyet Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Tarih = History

Özet:
Tarih boyunca kendilerine has kültür ve medeniyet özellikleri ile ayırt edilmiş toplulukların egemenlik dönemleri sırasında coğrafî potansiyelini değerlendirerek varlıklarını sürdürebildikleri Anadolu Yarımadası'nda, Selçukluların XI. yüzyıldan itibaren yurt tutmak amacı ile buraya muhacerete başlamaları sonrası dengeler değişmiş ve yeni bir döneme girilmiştir. Bu aslında asırlardan beri Roma, Bizans, Sâsânîler, Emevîler ve Abbasîler gibi Doğu ve Batı medeniyetlerinin temsilcileri arasında devam edip giden bir mücadele sürecinin yeni bir safhasını da teşkil etmiştir. Yarımada genelinde beşerî ve iktisadî anlamlarda bir dizi tesirin meydana geldiği 1040 yılı sonrasındaki bu süreçte Anadolu Türk Birliği'nin kurulması umumiyetle yarımadaya hâkim olmak isteyen güçler için önem arz eden ve duruma göre taraftar bulan ya da karşısında olunduğu görülen bir konu olmuştur. Tabiatı ile bu durumun gerçekleşmesine kadar beşerî manada bir istikrar sağlanamadığından ekonomik olarak da bir ilerleme sağlanamamış, ancak Türkiye Selçuklu Devleti'nin 1176 yılında Bizans İmparatorluğu karşısında kazandığı Myriokephalon Zaferi sonrası bu mümkün olabilmiştir.
Bu çalışmada, Anadolu tarihinin bu dönem sonrasındaki beşerî ve iktisadî yükselişini ortaya koyabilmek için bilhassa canlı ticarete sahne olan güzergâhlardan en önemlisi incelenmiştir. Bu konuyu aydınlatabilmek adına da Türkiye Selçukluları dönemine ışık tutan XI.- XIII. yüzyıllara ait kaynaklarda (tarih ve coğrafya eserleri ile seyahatnameler vb.) bulunan malûmattan yararlanılmış ve yapılan karşılaştırmalarla meydana gelen değişimin ne şekilde gerçekleştiği ortaya konulmaya çalışılmıştır.
Söz konusu bu kaynakların yanı sıra bu ticâret güzergâhının yer aldığı kesimin fizikî özellikleri de dikkate alınmış ve bu noktada modern coğrafya eserlerinden yararlanılmıştır. Bu imkânla çalışmanın konusunu teşkil eden Konya, Kayseri ve Sivas güzergâhında bir saha araştırması yapmak kolaylaşmış ve güzergâh üzerindeki Selçuklu yapıları bizzat yerlerinde incelenmiştir. Böylece; Tarih, Coğrafya ve Sanat Tarihi gibi farklı disiplinlerden yararlanılarak hazırlanan bu tez ile Türkiye Selçuklularının 1176 yılı sonrasındaki iktisadî gelişimleri hususunda değerlendirmeler yapmak imkânı doğmuştur. Yine dönem kaynaklarındaki verilerin mukayesesi ile de bu tezin literatür için farklı bir bakış açısı ve katkı sağlaması hedeflenmiştir.

Abstract:
In the Anatolian Peninsula, where communities distinguished throughout history by their unique cultural and civilizational characteristics were able to survive using its geographical potential during their reign, the balances changed after the Seljuks began to emigrate to this place for the aim of settling in the 11th century forward, and a new era has begun. This actually became a new phase in the ongoing struggle between Eastern and Western civilizations such as Rome, Byzantium, the Sasanians, the Umayyads and the Abbasids. In this period, after the year 1040 in which a series of human and economic effects occurred throughout the peninsula, the establishment of the Turkish Union in Anatolia was an important issue for the powers wishing to dominate the peninsula in general, and it was an issue that could gather support or was something frowned upon depending on the situation. Due to the fact that there was no stability in the human sense until the realization of this situation, economic progress could not be achieved also, but it became possible after the victory of Myriokephalon that the Turkish Seljuk state won against the Byzantine Empire in the year 1176.
In our study, in order to reveal the human and economic rise of Anatolian history after this period, the most important of the routes that witnessed live trade was examined in particular. In order to clarify this question, the information found in the sources (manuscripts of history, geography and itineraries, etc.) belonging to the XI.-XIII. centuries, which highlights the period of the Turkish Seljuks, has been used and an attempt has been made to reveal with the comparisons how the change took place.
In addition to these sources, the physical characteristics of the section where this trade route is located were also taken into account, and at this stage, works of modern geography were used. With this opportunity, it became easier to conduct field research on the route of Konya, Kayseri and Sivas, which is the subject of the study, and the Seljuk monuments on the road could have been examined easily. Thereby, with this thesis, which was prepared using different disciplines such as History, Geography and Art History, it was possible to assess the economic development of the Türkiye Seljuks after the year 1176. Likewise, by comparing data from the sources of the period, it was intended that this thesis should provide a different perspective and contribution to the literature.