Burdur ili Çavdır ilçesi sığır yetiştiriciliği yapan işletmelerde bazı sürü yönetim uygulamaları ve buzağı kayıplarının mevcut durumunun değerlendirilmesi
Evaluation of some herd management practices and calf losses in cattle farming enterprises in Çavdır district of Burdur province
Yazar: ABDULLAH BEKTAŞ
Danışman: DOÇ. DR. YAHYA ÖZTÜRK
Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Veterinerlik Zootekni Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine

Özet:
Bu çalışmada Burdur ili Çavdır ilçesi süt sığırı işletmelerinde bazı sürü yönetim uygulamaları ve buzağı ölümlerinin mevcut durum değerlendirmesi yapılmıştır. Çavdır'da bulunan toplam 732 işletmenin %6,83'üne denk gelen ilçenin hayvansal üretim yapısını temsil edecek, rastgele seçilen toplam 50 işletmede yetiştiriciler ile yüz yüze anket çalışması yapılmış, buzağı ölüm oranı tespit edilmiş ve bu ölümlerin altında yatan sebepler araştırılmıştır. Anket soruları işletme sahiplerinin demografik yapılarını, işletme yönetimini ve işletme sahiplerinin hayvancılık ile ilgili bilgilerini ve işletmede buzağı yönetimi ile ilgili bilgileri ortaya çıkaracak 3 ana başlık altında toplanmıştır. Anket sonucuna göre işletme sahiplerinin yaş dağılımları 22 ile 74 arasında değişmektedir. Ortalama üretici yaşı 49,34 olarak bulunmuştur. Buna göre genç nüfusun hayvancılık sektöründen uzak durduğu kanaatine varılmıştır. İşletme toplam hayvan sayıları ise 8 baş ile 252 baş arasında değişim göstermektedir. İşletme başına düşen ortalama hayvan sayısı 40,52 baş olarak bulunmuştur. Sadece 2 işletmede işletme kayıtlarının tutulduğu tespit edilmiştir. İşletmelerin tamamında ilk 2 saat içerisinde kolostrum verildiği anlaşılmıştır. Ankete katılan üreticilerin ortalama buzağı ölüm oranı %11,6 olarak bulunmuştur. Bu ölümlerin genelde 3. ve 4. haftalık yaşta gerçekleştiği görülmüştür. Buzağı ölüm oranı işletmenin toplam hayvan sayısı ile doğru orantılı olduğu tespit edilmiştir. Toplam hayvan varlığı 100 başın altında olan 43 işletmede ortalama buzağı ölüm oranı %10,16 olarak bulunurken, 100 baş ve üzeri hayvan varlığına sahip 7 işletmenin ortalama buzağı ölüm oranı ise 20,42 olarak bulunmuştur. İşletme sahiplerinin cinsiyetine göre buzağı ölüm oranı arasında önemli bir fark olmadığı anlaşılmıştır. Kadın üreticilere ait işletmelerde ortalama buzağı ölüm oranı %11,75 olarak bulunurken, erkek üreticilere ait işletmelerde bu oran %11,57 olarak bulunmuştur. Bu durumun işletme yönetiminin eşlerle beraber yapıldığının sonucu olduğu kanaatine varılmıştır. İşletme sahiplerinin 40 yaş altında olduğu toplam 8 işletmede ortalama buzağı ölüm oranı %10,25 olarak bulunurken, işletme sahiplerinin 40 yaş ve üzerinde olduğu işletmelerde ise bu oran %11,85 olarak gerçekleşmiştir. Buzağı ölüm oranının daha düşük olduğu 40 yaş altı grubun meslek tecrübesi az olmasına rağmen buzağı ölüm oranı daha düşük olması bu yaş grubunda olan işletme sahiplerinin hayvancılıkla ilgili gelişmelere daha hızlı ulaştıklarından kaynaklandığı kanaatini oluşturmaktadır. İşletme sahiplerinin eğitim durumuna göre buzağı ölümleri arasında önemli bir fark olmadığı tespit edilmiştir. İşletme sahibinin ilkokul mezunu olduğu veya herhangi bir okul bitirmediği 40 işletmede ortalama buzağı ölüm oranı %11,72, işletme sahibinin lise mezunu olduğu 6 işletmede %10,16, işletme sahibinin ön lisans mezunu olduğu iki işletmede bu oran %14 ve işletme sahibinin lisans mezunu olduğu 2 işletmede ise bu oran %11 olarak bulunmuştur.

Abstract:
In this study, an evaluation of some herd management practices and calf mortality was conducted in dairy cattle farms in Çavdır district of Burdur province. A total of 50 randomly selected farms, representing 6,83% of the total 732 farms in Çavdır, were surveyed face-to-face with the breeders to determine the calf mortality rate and investigate the underlying causes of these deaths. The survey questions were categorized into three main topics to reveal the demographic characteristics of farm owners, farm management, owners' knowledge of livestock farming, and information about calf management on the farms. According to the survey results, the age distribution of farm owners ranged from 22 to 74 years old, with an average age of 49,34. It was concluded that the younger population tends to stay away from the livestock sector. The total number of animals per farm ranged from 8 to 252, with an average of 40,52 animals per farm. Only 2 farms were found to keep records of their operations. It was understood that colostrum was provided within the first 2 hours in all farms. The average calf mortality rate reported by the participating breeders was 11,6%. These deaths mostly occurred at the ages of 3rd and 4th weeks. It was observed that the calf mortality rate was directly proportional to the total number of animals on the farm. While the average calf mortality rate was found to be 10,16% in 43 farms with total animal population below 100, it was 20,42% in 7 farms with 100 or more animals. There was no significant difference in calf mortality rate between male and female farm owners. The average calf mortality rate in farms owned by women was 11,75%, while it was 11,57% in farms owned by men. It was concluded that this situation was a result of joint management of the farms with spouses. In 8 farms where the owners were under the age of 40, the average calf mortality rate was 10,25%, while it was 11,85% in farms where the owners were 40 years old or older. Although the professional experience of the under-40 age group is less, their lower calf mortality rate suggests that farm owners in this age group reach developments in livestock farming more quickly. There was no significant difference in calf mortality rates based on the educational level of farm owners. The average calf mortality rate was 11,72% in 40 farms where the owner had primary school education or did not complete any school, 10,16% in 6 farms where the owner had completed high school, 14% in two farms where the owner had an associate degree, and 11% in two farms where the owner had a bachelor's degree.