Van Merkez ilçede doğurganlık analizi
The birth analysis of Van?s counties Center
Yazar: MEHMET ŞİRİN EŞİN
Danışman: DOÇ. DR. ORHAN DENİZ
Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Coğrafya Ana Bilim Dalı / Beşeri ve İktisadi Coğrafya Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Aile Planlaması = Family Planning ; Coğrafya = Geography ; Demografi = Demography
Dizin: Fertilite = Fertility ; Kırsal bölge = Rural region ; Kırsal yerleşmeler = Rural settlements ; Nüfus = Population ; Nüfus artışı = Population growth ; Nüfus dağılımı = Distribution of population ; Nüfus hareketleri = Population movements ; Nüfus planlaması = Population planning ; Nüfus politikaları = Population policies ; Van = Van

Özet:
Günümüzde dünyada doğurganlık düzeyleri ülkelerin gelismislik göstergelerinden birisi kabul edilmektedir. Sanayide gelismis ülkelerde doğurganlık oranları düsük ve yaslı nüfus oranları fazladır. Az gelismis ve gelismekte olan ülkelerde ise doğurganlık oranları yüksek, genç nüfus fazla ve yaslı nüfus oranı azdır. Doğal kaynakların kıtlığı ve ekonomik yetersizlikler gibi nedenlerden dolayı bu ülkelerde bir takım sorunlar ortaya çıkmaktadır. Hızlı nüfus artısını kontrol altına almak için doğurganlık oranları düsürülmeye çalısılmaktadır. Doğurganlık oranlarının fazla olduğu ülkelerden biri de Türkiye'dir. Son yıllarda doğurganlık oranları düşmeye başlamış olsa da bölgesel anlamda bir dengesizlik söz konusudur. Doğu ve Güneydoğu Anadolu Bölgeleri'nde bu oran halen çok yüksek seviyelerde seyretmektedir. Van merkez ilçede, Doğu Anadolu Bölgesi'nin Yukarı Murat-Van Bölümünde yer almaktadır.Arastırmanın evrenini Van kenti ve buraya bağlı belde ve köy yerleşmeleri oluşturmaktadır. Van merkez ilçede yasayan insanları temsil eden random seçilmiş 603 kisi ile görüsülmüstür. Görüsülen kisilerin doğurganlık düzeyleri, aile planlaması yöntem kullanımı, sosyo-ekonomik ve sosyo-kültürel yapıları hakkında bilgi yüz yüze görüşme tekniği ile toplanmıstır. Veriler toplandıktan sonra yüksek doğurganlığa etki eden etmenler ile hızlı nüfus artısının sonuçları değerlendirilmeye çalısılmıstır.Van merkez ilçede yüksek doğurganlık oranları; kırsal kesim ile Van kentinde sonradan yerlesmeye açılan kenar mahallelerde daha fazla, Van kentinde ise bu oran daha azdır.Arastırmanın sonuçlarına göre Van merkez ilçede hızlı nüfus artısına neden olan etmenlerin ilki yüksek doğurganlık diğeri ise 1980'lerden sonra çevre il ve ilçelerden buraya yapılan yoğun göçlerdir. Yüksek doğurganlığa neden olan etmenler;eğitim ve bilinç düzeyinin düşüklüğü, gelir düzeyinin düsüklüğü, gelenek ve görenekler, dini inanıslar ve aile planlaması yöntemlerinin yeteri kullanılmaması gibi etmenlerdir.Anahtar Kelimeler: Türkiye, Van Merkez ?lçe, Doğurganlık Düzeyi, Aile Planlaması, Gelir Düzeyi, Kırsal Kesim.

Abstract:
In our day,fertility rates in the world is regarded as one of the indicators of the development of countries. While in industrially developed countries, rates of fertilityare low and rates of old population are high, in underdeveloped and developing countries rates of young population is high and rates of old population is low. Because of the reasons such as lack of natural sources and economical deficiencies someproblems occur in these countries. To take the rapid population growth under control, fertility rates are endeavored to be lowered. One of the countries where fertility rate is high is Turkey. Although fertility rates have begun to fall down in recent years, there is an instability on a regional basis. In the East Anatolia and South East Anatolia regions, this rate is still in rise. The city of Van and its villages are located on Yukarı Murat-Van part of the East Anatolia Region.The city of Van and its towns and villages forms the sample of this research. 603 randomly selected people who represent the people living in the city centre of Van and its villages have been interviewed. The information about the fertility levels, the use of family planning method, socio-economic and socio-cultural structures of the people interviewed have been gathered with face to face meeting technique. After the data have been collected, the factors which affect high fertility and the results of rapid population growth have been endeavored to be assessed.In the city of Van and its villages; while fertility rates are higher in the countryside and in the suburbs, which were opened to settlement subsequently, this rate is low in the city centre.According to the results of the research, the first factor which leads to rapid population growth is high fertility and the other factor is mass migrations from nearby cities and towns to the area after 1980s. The leading factors which cause high fertilityare the lowness of education and awareness level, the lowness of level of income, customs and traditions, religious beliefs and the insufficient use of family planning method.Key words : Turkey, Fertility Level, The City Centre Of Van And ?ts Villages, Family Planning, Level Of ?ncome, Countryside.