Türkiye'de çocuk mahkemelerinin kurulmasına yönelik kamu politikası analizi
Public policy analysis of juvenile court in Turkey
Yazar: MUHAMMED YUNUS KURUCA
Danışman: DOÇ. DR. YASEMİN MAMUR IŞIKÇI
Giresun Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı / Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Hukuk = Law ; Kamu Yönetimi = Public Administration ; Siyasal Bilimler = Political Science
Dizin: Devlet politikaları = State policies ; Kamu politikaları = Public policies ; Mahkemeler = Law courts ; Çocuk hakları = Children's rights ; Çocuk mahkemeleri = Juvenile courts

Özet:
Türkiye'de 1926 yılında İsviçre'den iktibas edilen Medeni Kanunda küçüklerin korunması ile ilgili olarak getirilen hükümler bu konuda atılan ciddi adımların başında gelmektedir. Türkiye'de çocuk mahkemelerinin kurulmasıyla ilgili ilk çalışmalar 1940'lı yılarda yani ilk yasa teklifi 1945 yılında başlatılmış olmasına rağmen konunun yasalaşması uzun yıllar almıştır. Çocukların korunmasına dair çalışmalar bununla sınırlı kalmamış ve 1949 yılındaki 5387 sayılı "Korunmaya Muhtaç Çocuklar Hakkındaki Kanun"un çıkarılması ile daha da geliştirilmiştir. 1957 yılında 5387 sayılı Kanun yürürlükten kaldırılarak 6972 sayılı kanun çıkarılarak daha önce çıkarılan kanunlardaki eksiklikler giderilmeye çalışılmıştır.
1979 yılında "Çocuk Mahkemelerinin Kuruluşu, Görev ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun "un kabulü ile çocukların yargılanmasına özel bir statü kazandırılmıştır. Yasa 1 Haziran 1982 yürürlüğe girebilmiş ve çocuk mahkemeleri de 1988 yılında kurulabilmiştir. 27 Mayıs 1983 yılında 2828 sayılı  "Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu Kanunu" yürürlüğe girmiş ve korunmaya muhtaç çocuklar hakkında kanun yürürlükten kaldırılmıştır. 
Türkiye, 1982 Anayasası'nın 3 ve 6. Maddeleri ile 24 Temmuz 1923 Lozan Antlaşmasının hükümlerine aykırı gördüğü gerekçesiyle 17, 29 ve 30 maddelere ihtirazî kayıt (reservation) konularak 14 Eylül 1990 tarihinde Cumhurbaşkanlığı tarafından Çocuk Haklarına Dair Sözleşme imza edilmiştir.  TBMM Adalet Komisyonu'nda yapılan değişikliklerden sonra 03-07-2005 tarihinde 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu ile çocukların korunmasına dair uygulamalar hayata geçirilmiştir. Çocuk Koruma Kanununun uygulanmasındaki esaslar 23/12/2006 Sayısı 26386 ile ifade edilmiş; korunmaya ihtiyaç duyan veya suça sürüklenen çocukların koruma altına alınması, haklarının, sağlık ve huzurlarının güvence altına alınması ile Çocuk Koruma Kanununun uygulanmasına ilişkin esaslar düzenlenmiştir.
Çalışmanın temel amacı, Türkiye'de çocuk hakları konularında yapılan çalışmalar içinde yer alan çocuk mahkemelerinin kuruluş süreci ve oluşturulan kamu politikalarının kamu hukuku çerçevesinde analizini yaparak konu hakkında değerlendirme ve öneriler getirmektir.  Çalışmanın amacı çerçevesinde ülkemizde hukuki düzenlemeler de ele alınarak çocuk mahkemelerinin kamu politikası süreci içindeki durumu ele alınmıştır. Çocuk mahkemelerininin ülkemizde uygulanabilir bir politikaya sahip olabilmesi ve gerek ulusal gerekse uluşlararası hukukun gereklerine uygun bir muhtevaya sahip olabilmesi için konu hakkında dünyada ve ülkemizdeki gelişmeler de çalışmaya dâhil edilmiştir.
Anahtar Kelimeler: Suç, Çocuk, Çocuk Hakları, Suça Sürüklenen Çocuk, Çocuk Mahkemeleri

Abstract:
The provisions regarding the protection of minors in the Civil Code quoted from Switzerland in 1926 in Turkey are at the forefront of the serious steps taken in this regard. Although the first studies on the establishment of juvenile courts in Turkey were initiated in the 1940s, that is, the first legislative proposal, in 1945, took many years for the issue to become law. The work on the protection of children was not limited to this and was further developed with the enactment of the "Law on Children in Need of Protection" numbered 5387 in 1949. In 1957, the Law No. 5387 was repealed and the Law No. 6972 was enacted, and the deficiencies in the previous laws were tried to be eliminated.
With the adoption of the Law on the Establishment, Duties and Proceedings of Juvenile Courts in 1979, a special status has been given to the trial of children.The law came into force on 1 June 1982 and juvenile courts were established in 1988. On May 27, 1983, the "Social Services and Child Protection Agency Law" No. 2828 came into force and the law on children in need of protection was repealed. 
The Convention on the Rights of the Child was signed by the Presidency on September 14, 1990, by placing reservations on articles 17, 29 and 30 on the grounds that Turkey deemed it contrary to the provisions of Articles 3 and 6 of the 1982 Constitution and the provisions of the Treaty of Lausanne on July 24, 1923. After the changes made in the Parliamentary Justice Commission, practices regarding the protection of children were implemented with the Child Protection Law No. 5395 on 03-07-2005.The principles in the implementation of the Child Protection Law are stated with the number 26386 on 23/12/2006; the principles regarding the protection of children who are in need of protection or who are driven to crime, securing their rights, health and peace, and the implementation of the Child Protection Law are regulated.
The main purpose of the study is to analyze the establishment process of juvenile courts and the public policies created within the scope of studies on children's rights in Turkey, and to make evaluations and suggestions on the subject.Within the framework of the aim of the study, the situation of juvenile courts in the public policy process has been discussed by considering the legal regulations in our country. In order for the juvenile courts to have an applicable policy in our country and to follow the requirements of both national and international law as well as the developments in the world and in our country this study has been carried out.
Key Words: Crime, Child, Children's Rights, Juveniles Drifted The Crime, Juvenile Courts.