Kaya ve toprak dolgu barajlar için inşaat projelerindeki maliyet belirsizliklerinin yapay zeka teknikleriyle tahmini
Estimation of cost uncertainties in construction projects for rock and earthfill dams using artificial intelligence techniques
Yazar: ÖMER GENÇ
Danışman: PROF. DR. RIFAT AKBIYIKLI
Düzce Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: İnşaat Mühendisliği = Civil Engineering

Özet:
Bir baraj yapısının inşaatı için yaklaşık olarak otuz farklı iş kalemi bulunmaktadır. Projenin tipi, kullanılan dolgu malzemelerin miktarı, türü gibi değişkenlerden dolayı planlama ve uygulama sırasında çok fazla sayıda belirsizlik oluşmaktadır. Bu belirsizliklerden dolayı yaklaşık maliyetin hesaplanma süresi uzun bir çalışma gerektirmektedir. Yaklaşık maliyetteki belirsizlikler, işe teklif veren istekliler için de dezavantaj oluşturmakta, işi alan yüklenici firmalar verebilecekleri hatalı fiyat tekliflerinden dolayı zarara uğrayabilmekte ve işler yarıda kalabilmektedir. Yaklaşık maliyetin kısa sürede tahmini için yapay zeka ve matematiksel modeller ile yüksek doğruluk ile hesaplanabileceği yapılan literatür incelemesiyle görülmüştür. Bu çalışma kapsamında 2011 ve 2020 yılları arasında, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu (KİK) kapsamında ihalesi yapılmış ve sonuç ilanı açıklanmış olan 114 adet baraj ve gölet projesi incelenmiş ve yaklaşık maliyet için önemli olan iş kalemleri tespit edilmiştir. Tüm projelerde yaklaşık maliyetleri birbirleri ile ilişkilendirmek için 2020 yılı Aralık ayına göre fiyatlar güncellenmiştir. Bu faktörler kullanılarak farklı yaklaşım modelleri oluşturulmuş ve oluşturulan yaklaşımlar matematiksel modellerle test edilmiştir. Oluşturulan matematiksel modellerdeki ağırlık oranları Gri Kurt Algoritması ile hesaplanmıştır. Bu çalışma sonucunda; KİK ile baraj yapılarında ihale öncesi az verinin bulunduğu ve hızlı bir şekilde yaklaşık maliyetin tespit edilmesi gerektiği durumlarda matematiksel modeller ile yüksek doğruluk oranlarında tespit edilebileceği sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
There are approximately thirty different work items for the construction of a dam structure. Due to variables such as the type of the project, the amount and type of filling materials used, too many uncertainties occur during planning and implementation of projects. These uncertainties prolong evaluation of the approximate cost estimates. Uncertainties in the approximate cost also disadvantage the bidders bidding for the project, contractor companies that take the job may suffer losses due to incorrect price offers that they may give, and jobs may be interrupted as well. It is seen by examining the literature that the approximate cost can be calculated with high accuracy with artificial intelligence and mathematical models to estimate it in a short time. In this study, 114 dam and pond projects, whose tender were made and the results were announced, between 2011 and 2020 within the scope of the Public Procurement Law No. 4734 (KIK) were examined and the work items that were important for the approximate cost were determined. To correlate approximate costs across all projects, prices were fixed to the December 2020 prices. By using these factors different approaches were created and the generated approaches were tested with regression models. The weight ratios of the regression models were calculated using the gray wolf algorithm. As a result of this study; it is found that dam construction through the Public Procurement Law, where there is little pre-tender data and the approximate cost needs to be determined quickly, it can be determined with high accuracy rates with mathematical models.