Multipl myeloma tanısı ile bortezomib ve/veya talidomid ile tedavi edilmiş hastalarda periferik nöropati sıklığı ve periferik nöropati gelişmesini etkileyen durumlar
Peripheric neuropathy frequency and affecting factors was bortezomib and/or thalidomide treatment multiple myeloma patients
Yazar: GÜVEN YILMAZ
Danışman: PROF. DR. TÜLİN FIRATLI TUĞLULAR
Marmara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı / Hematoloji Bilim Dalı
Derece: Tıpta Yan Dal Uzmanlık, 2012
Konu: Hematoloji = Hematology
Dizin: Bortezomib = Bortezomib ; Multipl miyelom = Multiple myeloma ; Nöropatiler = Neuropathies ; Talidomid = Thalidomide

Özet:
Bu çalışmanın amacı, kliniğimizde takipli 164 Multipl Miyelom (MM) tanılı hastada, bortezomib ve/veya talidomid tedavileri sırasında bu tedavi ajanlarına bağlı olarak gelişen periferik nöropati (PN) sıklığının belirlenmesidir. Ayrıca PN oluşumunu etkileyen ilaçların dozu, kullanım süresi, MM alt tipi ve evresi, tanı sırasında Diabetes Mellitus(DM) varlığı, kalsiyum düzeyi ve serum LDH düzeyi gibi diğer faktörlerin PN oluşum üzerine olan etkilerini araştırdık. 1996-2012 yılları arasında Marmara Üniversitesi Hastanesi'nde MM tanısı alan ve bortezomib veya talidomid almış olan 164 hasta değerlendirildi. Hastaların ortanca yaşı 63 olup 37-87 arasında değişmekteydi. 164 hastanın tamamı en az bir sıra,122'si iki sıra tedavi almış ve 57'si üç sıra tedavi almıştı. Bu tedavi sıralamasına otolog kök hücre transplantasyonu(OKİT) tedavisi dahil edilmemiştir. Değerlendirme sonucunda toplam periferik nöropati sıklığı %48,8 saptanmıştır. Bu PN olgularının çoğunluğu evre 1-2 olup (%81,1), sadece %18,9'inde evre 3-4 PN saptanmıştır. PN gelişimi açısından hastaların bortezomib ve ya talidomid kullanımı arasında istatiksel olarak anlamlı bir fark saptanmadı. Hastaların yaş, cinsiyet, MM tanı alt tipi, serum LDH düzeyi, serum kalsiyum düzeyi, Durie-Salmon ve ISS evresi ve serum kreatinin düzeylerinin PN üzerine etkisi olmadığı görüldü(P>0.05).Ancak tanı sırasında DM olan hastalarda PN gelişme oranı belirgin olarak artarken(P<0.05),başlangıç tedavisinde Melfalan-Prednizon(MP) kombinasyonun kullanımı ile PN gelişimi belirgin olarak azalmaktadır(P<0.004). Bunun yanı sıra birinci sıra tedavide Vincristin-Adriamisin-Deksametazon(VAD) kullanımını takiben görülen PN sıklığının literatürde bildirilene göre daha yüksek olduğu saptanmıştır. Talidomide sonrası bortezomib ya da bortezomib sonrası talidomid kullanılması ile PN sıklığında anlamlı bir artış olmadığı gözlenmiştir.ANAHTAR SÖZCÜKLER: Multipl Miyelom, Bortezomib,Talidomid,Periferik Nöropati ,Etkileyen Faktörler.

Abstract:
The aim of this study was to assess the prevalence of peripheral neuropathy (PN) that was observed as an adverse effect during bortezomib and/or thalidomide use in 164 patients with multiple myeloma (MM) in our clinic. We also examined the effects of other potential variables such as the doses and the treatment durations of anti-myeloma agents those exert neuropathic side effects, multiple myeloma subgroup, coexistence of diabetes mellitus (DM) at diagnosis, and serum calcium and LDH levels on the emergence of PN. A total of 164 patients those were diagnosed with MM between 1996 and 2012 in Marmara University Hospital, and received bortezomib and/or thalidomide during any time of their treatment periods were included into the study. Median age (range) was 63 (37-87) years. All patients received at least one line of therapy. 122 out of 164 patients were exposed to two line anti-myeloma treatment. Only 57 patients received three-line therapy. Autologous hematopoietic stem cell transplantation (ASCT) was not treated as a treatment line. As a result, overall prevalence of PN was 48.8% in all study population. 81.1% and 18.9% of patients had grade I-II and III-IV PN, respectively. There was no statistically significant difference between patients who received bortezomib and thalidomide in terms of PN. Age, gender, MM subgroup, serum LDH, creatinine and calcium levels, Durie-Salmon and ISS stages had no impact on the occurrence of PN (P>0.05). Only predictors of PN were coexistence of DM at diagnosis, which was associated with increased risk of PN, and use of Melphalan-Prednisone combination at first line therapy that predicted less PN (P-values <0.05 and <0.004, respectively). Interestingly, we observed a higher rate of PN than previously reported with Vincristine-Adriamycin-Dexamethasone combination when used at first line therapy. Prevalence of PN was similar with sequential use of bortezomib and thalidomide-containing lines at any order.KEYWORDS: Multiple myeloma; bortezomib; thalidomide; peripheral neuropathy; predictors