Fetal bipariyetal çap ve baş çevresi ölçümlerinin maternal boya oranının doğum şekline etkisi
Role of fetal head circumference-to-maternal height ratio and biparietal diameter-to-maternal height ratio in predicting mode of delivery
Yazar: TUĞÇE HAYRET ÖZTÜRK
Danışman: DOÇ. DR. SELEN GÜRSOY ERZİNCAN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Bakırköy Dr. Sadi Konuk Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Kadın Hastalıkları ve Doğum Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology

Özet:
Amaç: Sezaryen doğuma gidişin predikte edilebilmesinde çeşitli klinik bilgiler kullanılmakta olup pek çoğu belirli bir süre takip ve tekrarlayan vajinal muayeneler gerektirmektedir. Doğum eyleminin ilerlemesi beklenmeksizin sezaryen doğuma gidişin predikte edilebilmesi hem hasta konforu hem işgücünün verimli kullanılması hem de maliyet etkinlik açısından faydalı olacaktır. Daha önce sezaryen geçirmemiş, baş prezentasyonu tekil gebeliği olan miyad gebelerde maternal boy (MH) uzunluğunun azalmasıyla sezaryen oranının artışı ve fetal ağırlığın, bipariyetal çapın(BPD) ve fetal baş çevresi (HC) ölçümünün artışıyla sezaryen oranı arasındaki ilişki gösterilmiş olmakla birlikte fetal BPD ve HC ölçümlerinin maternal boya oranının sezaryene gidişi predikte edebileceği gösterilememiştir. Son olarak 2023 yılında yayınlanan Dall'Asta A. ve ark. tarafından çok merkezli olarak yürütülen ve 783 hastadan oluşan bir gruptaki BPD ve maternal boy oranının  sezaryen prediksiyonu açısından rolünü göstermeyi amaçlayan çalışmada fetal baş çevresi-maternal boy (HC/MH) oranı orta düzeyde prediktif değere sahip olmasına rağmen, doğum distosisi nedeniyle sezaryen yapılacak vakaların belirlenmesinde tek başına fetal HC ve MH'den daha iyi performans gösterdiği saptanmıştır (1). Bizim çalışmamızdaki amacımız doğumdan kısa bir süre önce ölçülen bipariyetel çap ve baş çevresi ölçümlerinin maternal boya oranının gebeliğin doğum distosisi endikasyonuyla sezaryen ile sonlanması arasındaki ilişkiyi değerlendirmektir. 
Gereç ve Yöntem: 01/01/2022-01/01/2023 tarihleri arasında kliniğimizde doğum yapan baş prezentasyonunda, canlı, tekil gebeliği olan,  gestasyonel yaşı 37 hafta ve üzerinde vajinal doğum için herhangi bir kontraendikasyonu bulunmayan hastaların doğumun gerçekleştiği güne ait fetal bipariyetal çap (BPD) ve baş çevresi (HC) ölçümleri ile maternal boy oranı hesaplanarak bu oran ile gebeliğin sefalopelvik uyumsuzluk(CPD)  ve ilerlemeyen eylem endikasyonlarıyla sezaryen olarak sonuçlanması arasındaki ilişki değerlendirilmiştir. 1 yıllık süreçte hastanemizde doğum yapan daha önce sezaryen geçirmemiş, baş prezentasyonu, canlı, tekil gebeliği olan term gebeler çalışmaya dahil edilmiş olup daha önce sezaryen geçirmiş olan, fetal distres, makat geliş, çoğul gebelik gibi bebek ve anneye bağlı diğer sezaryen endikasyonları ile sezaryen olan hastalar çalışmaya dahil edilmemiştir.
Bulgular: Çalışmaya toplam 406 olgu dahil edilmiş olup olguların %78,6 (n=319) normal vajinal doğum yaparken  %21,4'ünün (n=87) gebeliği sezaryen ile sonlanmıştır. Sezaryen olan gebelerin %65,5'inde endikasyon CPD iken % 34,5'inde ilerlemeyen travaydır. 
Tüm olgularda; doğum şekline göre BPD/MH oranları arasında istatistisel olarak anlamlı farklılık saptanmıştır (p<0,01); C/S yapılanlarda bu oran anlamlı düzeyde yüksektir.  HC/MH oranları da yine doğum şekline göre istatistiksel olarak anlamlı farklılık göstermektedir (p<0,01); C/S doğum yapılanlarda bu oran anlamlı düzeyde yüksektir.
Doğum şekline göre BPD/MH için cut off noktası 0,575 ve üzeri olarak saptanmıştır. C/S için 0,575 kesme değerinde duyarlılık %79.31; özgüllük %46.71; pozitif kestirim değeri %28.87 ve negatif kestirim değeri %89.22'dir. Elde edilen ROC eğrisinde altta kalan alan (AUC)  %66.6 standart hatası (SD) %3.3 olarak saptanmıştır.
Doğum şekline göre HC/MH için cut off noktası 0,211 ve üzeri olarak saptanmıştır. C/S için 0,211 kesme değerinde duyarlılık %91.95; özgüllük %47.65; pozitif kestirim değeri %32.39 ve negatif kestirim değeri %95.60'dır. Elde edilen ROC eğrisinde altta kalan alan %73.8 standart hatası %2.7 olarak saptanmıştır.
Sonuç: Kliniğimizde 1 yıllık süreçte gerçekleşen doğumlar arasından dahil edilme kriterlerini karşılayan 406 hasta değerlendirildiğinde hem BPD/MH oranı hem de HC/MH oranı olmak üzere her iki oranının da doğum şekli ile ilişkisi incelenerek istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur.


Anahtar kelimeler: Distosi, sefalopelvik uyumsuzluk, ilerlemeyen travay, sezaryen, baş çevresi, zor doğum, maternal boy, vajinal doğum

Abstract:
Objective: The prediction of the likelihood of cesarean section (CS) without the progression of labor involves the utilization of various clinical parameters, many of which necessitate specific follow-ups and repeated digital examinations over a certain period. The ability to predict the likelihood of cesarean delivery without waiting for the progression of labor would be beneficial for patient comfort, efficient workforce utilization, and cost-effectiveness. While the relationship between fetal weight increase and the CS rate has been demonstrated in term pregnancies with a single cephalic presentation that have not undergone previous cesarean sections, the predictive role of fetal biparietal diameter and head circumference measurements in relation to maternal height remains inconclusive. Finally, a multicenter study conducted by Dall'Asta A. et al. in 2023 aimed to evaluate the role of fetal head circumference to maternal height ratio in predicting CS for labor dystocia in a group of 783 patients. The study concluded that neither fetal head circumference alone nor maternal height alone is superior in predicting CS, and no specific threshold value could be determined. The objective of this study is to assess the usability of biparietal diameter and head circumference measurements in conjunction with maternal height ratio for predicting cesarean delivery.
Materials and Methods: Between January 1, 2022, and January 1, 2023, patients with singleton cephalic pregnancies beyond 37 weeks who gave birth in our clinic were included in the study. Fetal biparietal diameter (BPD) on the day of delivery and head circumference (HC) measurements obtained postpartum in the delivery room were used to calculate the maternal height ratio. The relationship between this ratio and cesarean delivery resulting from cephalopelvic disproportion (CPD) and non-progressing labor indications will be evaluated. The study excluded patients who had previously undergone cesarean sections, experienced fetal distress, had babies in breech presentation, had multiple pregnancies, or had other cesarean indications related to either the mother or the baby.
Results: A total of 406 cases were included in the study, with 78.6% (n=319) of the cases undergoing normal vaginal delivery and 21.4% (n=87) ending in cesarean section. Of those undergoing cesarean section, 65.5% had an indication of CPD (cephalopelvic disproportion), while 34.5% had failed progress of labor.

In all cases, there was a statistically significant difference in the BPD (biparietal diameter)/Maternal height ratio by delivery mode (p<0.01); this ratio was significantly higher in those undergoing cesarean section. Similarly, the HC (head circumference)/Maternal height ratio also showed a statistically significant difference by delivery mode (p<0.01), with a significantly higher ratio in those undergoing cesarean section.
The cut-off point for BPD/Maternal Height ratio by delivery mode was determined to be 0.575 or higher. For cesarean section, at the 0.575 cut-off value, the sensitivity was 79.31%, specificity was 46.71%, positive predictive value was 28.87%, and negative predictive value was 89.22%. The area under the ROC curve was determined to be 66.6% with a standard error of 3.3%.
The cut-off point for HC/Maternal Height ratio by delivery mode was determined to be 0.211 or higher. For cesarean section, at the 0.211 cut-off value, the sensitivity was 91.95%, specificity was 47.65%, positive predictive value was 32.39%, and negative predictive value was 95.60%. The area under the ROC curve was determined to be 73.8% with a standard error of 2.7%.
Conclusion: When 406 patients meeting the inclusion criteria were evaluated among the births occurring in our clinic over a one-year period, both the BPD/Maternal height ratio and HC/Maternal height ratio were found to be statistically significant in relation to the mode of delivery.

Keywords: Dystocia, CPD, non-progressing labor, cesarean section, head circumference, maternal height, vaginal delivery