3-6 aylık riskli bebeklerde 'zenginleştirilmiş çevrede aile işbirliği içerisinde uygulanan duyusal temelli, aktivite odaklı erken müdahale programı'nın etkinliğinin incelenmesi
Evaluating the effectiveness of the "sensory-based, activity-focused early intervention program applied wiith family collaboration in an enriched environment (SAFE)" for risky infants in the 3-6 months
Yazar: RAMAZAN YILDIZ
Danışman: PROF. DR. BÜLENT ELBASAN
Gazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Fizyoterapi ve Rehabilitasyon = Physiotherapy and Rehabilitation
Dizin: Aile = Family ; Bebek bakımı = Infant care ; Bebek-yenidoğmuş hastalıkları = Infant-newborn diseases ; Erken müdahale eğitim programı = Early intervention educational program ; Fizyoterapi = Physiotherapy ; Nörogelişimsel bozukluklar = Neurodevelopmental disorders ; Risk faktörleri = Risk factors ; Ölçekler = Scales ; İş birliği = Cooperation

Özet:
Bu çalışmada zenginleştirilmiş çevrede aile işbirliği içerisinde uygulanan duyusal temelli, aktivite odaklı erken müdahale programı olan SAFE yaklaşımının 3-6 aylık riskli bebeklerde, bilişsel, dil, motor ve duyusal gelişimi üzerine olan etkisinin incelenmesi amaçlandı. Çalışmaya düzeltilmiş yaşları 3 ay olan nörogelişimsel açıdan riskli 47 bebek dâhil edildi. Bebekler randomize olarak 2 gruba ayrıldı. Müdahale grubundaki bebekler, SAFE yaklaşımına göre bir erken müdahale programına dâhil edildi. Kontrol grubundaki bebekler ise, Nörogelişimsel Tedavi (NGT) prensiplerine dayanan aile eğitim programına dâhil edildi.  Müdahale 12 hafta uygulandı ve bütün bebekler müdahale öncesinde (3.ay) ve müdahale sonrasında (6.ay) müdahaleye kör bir araştırmacı tarafından değerlendirildi. Değerlendirmede Bayley Bebek ve Küçük Çocuklar için Gelişim Ölçeği III (Bayley III), Hammersmith İnfant Nörolojik Değerlendirmesi (HİND), General Movements (GMs) değerlendirmesi, için Infant/Toddler Sensory Profile 2 (ITSP-2), Kanada Mesleki Performans Ölçeği (KMPÖ) ve Bebek/Küçük Çocuk Ev Envanteri (EV Envanteri) kullanıldı. Çalışmanın sonunda, SAFE müdahale grubuna memnuniyet anketi uygulandı. Müdahale öncesinde gruplar arasında BAYLEY III, HİND, GMs, ITSP-2, KMPÖ skorları bakımından fark yoktu (p>0.05). Müdahale sonrası gruplar arasında Bayley III bilişsel, dil ve motor gelişim puanları, ITSP-2 total puanı, EV Envanteri puanı bakımından SAFE müdahale grubu lehine anlamlı fark gözlendi (p<0.05). KMPÖ skorlarında her iki grupta anlamlı artış olmasına rağmen gruplar arasında fark yoktu (p>0.05). SAFE müdahale grubunda ailelerin memnuniyet düzeyi yüksekti. SAFE erken müdahale yaklaşımının düzeltilmiş 3-6 ay arasındaki riskli bebeklerde bilişsel, dil motor ve duyusal gelişim alanlarındaki skorları ve çevresel zenginleştirmeyi kontrol grubuna göre anlamlı derecede arttırdığı görüldü. Bu çalışmayla, SAFE erken müdahale yaklaşımının 3-6 aylık riskli bebeklerde etkin olarak kullanılabileceği sonucuna varıldı.

Abstract:
In this study, it was aimed to examine the effect of SAFE, which is a sensory-based, activity-oriented early intervention approach applied in an enriched environment with family cooperation, on cognitive, language, motor and sensory development in 3-6 months old risky infants. 47 infants with neurodevelopmental risk, whose corrected age was 3 months, were included in the study. Infants were randomly divided into two groups. Infants in the treatment group were included in an early intervention program according to the SAFE approach. Infants in the control group were included in the family education program based on the principles of Neurodevelopmental Therapy (NDT). The intervention was performed for 12 weeks, and all infants were evaluated with Bayley Developmental Scale for Infants and Young Children III (Bayley III), Hammersmith Infant Neurological Assessment (HIND), General Movements (GMs) assessment, Infant Toddler Sensory Profile-2 (ITSP-2), Canadian Occupational Performance Measure (COPM), and Infant/Toddler Home Inventory (HOME Inventory) by a blinded investigator before treatment (3 months) and after treatment (6 months). At the end of the study, a satisfaction survey was applied to the SAFE intervention group. There was no difference between the groups in terms of BAYLEY III, HIND, GMs, ITSP and COPM scores before treatment (p>0.05). There was a significant difference between the groups in favor of the SAFE treatment group in terms of Bayley III cognitive and language and motor development scores, ITSP-2 total score, and HOME Inventory score after treatment (p<0.05). Although there was a significant increase in COPM scores in both groups, there was no difference between the groups (p>0.05). It was observed that the SAFE treatment approach significantly increased the cognitive, language, motor and sensory development scores and environmental enrichment in risk infants aged 3-6 months compared to the control group. The satisfaction level of the families was high in the SAFE intervention group. With this study, it was concluded that the SAFE early intervention approach can be used effectively in risky infants aged 3-6 months.