hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
Şirketlerin finansal performanslarının kümeleme analizi ile incelenmesi: BIST SINAİ Endeksi üzerinde bir araştırma
Examining the financial performance of companies using cluster analysis: a research on the BIST Industrial Index
Yazar: MUHAMMED FATİH ÖZER
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA ZİHNİ TUNCA
Süleyman Demirel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: İşletme = Business Administration

Özet:
Bu çalışmada şirketlerin finansal performanslarını incelemek amacıyla kümeleme analizi yapılmıştır. BIST SINAİ Endeksinde verilerine ulaşılabilen toplam 217 şirketin 2021 ve 2022 yıllarına ait finansal oranları toplanmıştır. Şirketlerin 2021 ve 2022 yıllarına ait finansal oranlar kullanılarak iki ayrı kümeleme analizi gerçekleştirilmiştir. Kümeleme analizi için K-Means kümeleme algoritması kullanılmış ve analiz WEKA yazılımı aracılığıyla gerçekleştirilmiştir. Analiz sonucunda 2021 yılında daha olumlu finansal performans gösteren 7 şirket diğer kümede yer alan şirketlerden ayrılıp bir kümede toplanırken, 2022 yılında ise daha olumsuz finansal performans gösteren 43 şirket diğer kümede yer alan şirketlerden ayrılarak farklı bir kümede toplanmışlardır.  Bununla birlikte endekste yer alan tüm firmalar birlikte analiz edilerek endeksin tümüne dair genel bir analiz ve değerlendirme imkânı oluşmuştur. Çalışma sonuçlarına göre BIST SINAİ şirketlerinin finansal performansları bağlamında 2022 yılının 2021 yılına göre daha olumsuz bir yıl olduğu görülmüştür.

Abstract:
The objective of this study was to utilise cluster analysis to examine the financial performance of companies. A total of 217 companies were included in the study, with data from 2021 and 2022 available for analysis. Two distinct cluster analyses were conducted utilising the financial ratios of the companies for the years 2021 and 2022. The K-Means clustering algorithm was employed for the cluster analysis, which was conducted using the WEKA software. The results of the analysis revealed that seven companies with more positive financial performance in 2021 were separated from the other cluster and grouped together, while 43 companies with more negative financial performance in 2022 were separated from the other cluster and grouped together in a different cluster. Furthermore, all companies included in the index were analysed collectively, affording a comprehensive overview and assessment of the entire index. The findings of the study indicate that 2022 was a more challenging year for BIST SINAİ companies in terms of financial performance than 2021.
Kırık Camlar Teorisi kapsamında öğretmenlerin mesleki bağlılıklarının incelenmesi: (Isparta ili örneği)
Examination of teachers' professional commitment within the scope of Broken Windows Theory: The case of Isparta province
Yazar: MERVE ÖZÇELİK
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA ÖZTÜRK
Süleyman Demirel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri = Labour Economics and Industrial Relations

Özet:
Kırık Camlar Teorisi, küçük çaplı düzensizliklerin ya da ihlallerin zaman
içerisinde daha büyük problemlere yol açabileceğini öne sürmektedir. Bu teori sosyal
düzenin korunması gerektiğini vurgulamaktadır. Bu teori iş yerinde uygulandığında
ise işyerinde meydana gelen kural ihlallerinin ya da düzensizliklerinin zamanla
çalışanların tutum ve davranışlarında olumsuzluklar meydana getirebileceğini
göstermektedir.
Mesleki bağlılık, çalışanın işine, kariyerine ve işyerine duymuş olduğu
duygusal normatif bağlılığını ifade eder. Çalışanların mesleki bağlılıkları iş yerindeki
ortamdan ve yönetimden büyük ölçüde etkilenir.
İş yerinde düzenin korunması ve küçük aksaklıklara karşı müdahalenin hızlı
ve etkili olması çalışanların kuruma olan bağlılıklarının devam etmesi için önem arz
etmektedir. Bu durumda yönetim çalışanların iş yerindeki küçük problemleri dahi
ciddiye alarak iş yerindeki düzen ve disiplini korumalıdır. Böylece, çalışanların
mesleklerine ve çalışmış oldukları kuruma olan güven ve bağlılıkları güç kazanır ve
verimlilik artar.

Abstract:
Broken Windows Theory suggests that small-scale irregularities or violations
can lead to larger problems over time. This theory emphasizes that social order must
be protected. When this theory is applied in the workplace, rule violations or
irregularities that occur in the workplace may cause negativities in the attitudes and
behaviors of employees over time. It shows.
Professional commitment refers to the emotional normative commitment of
the employee to his job, career and workplace. Employees' professional commitment
is greatly affected by the workplace environment and management.
Maintaining order in the workplace and responding quickly and effectively to
minor disruptions is important for employees to continue their commitment to the
institution. In this case, management should maintain order and discipline in the
workplace by taking even minor problems in the workplace seriously. In this way,
employees' commitment to their profession and the institution they work for is
important. Their trust and loyalty gain strength and productivity increases
Stratejik bilgi yönetimi enstrümanlarından entelektüel sermayenin boyutları arasındaki ilişkinin incelenmesi: Türk prefabrik sektörü üzerine bir araştırma
The analysis of relations amongst the dimensions of intellectual capital as an instrument of strategic knowledge management: A study on Turkish prefabricated sector
Yazar: ONUR ÜNLÜ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. FATİH KARACA
Süleyman Şah Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Bilgi yönetim sistemi = Information management system ; Entelektüel sermaye = Intellectual capital ; Prefabrikasyon = Prefabrication ; Prefabrike yapılar = Prefabricated structures ; Sektörel analiz = Sectoral analysis ; Stratejik yönetim = Strategic management ; Yönetim = Management

Özet:
21. yüzyılda birçok alanda teknolojinin gelişmesiyle birlikte değişimler yaşanmıştır. İnsan hayatı, üretim, iş gücü gibi birçok kavram değişmiştir. Temelde insanın ve insan beğenilerinin değişmesi, iş hayatında da etkili olmuş ve işyerleri sadece kol gücüne dayanan üretimden çıkarak beyin gücüne dayanan üretime de başlamışlardır. Beyin gücüne dayanan üretim, entelektüel sermaye kavramının ortaya çıkmasına olanak sağlamıştır.
	Entelektüel sermaye; soyut bir kavram olarak işletmelerin maddi olmayan varlıklarını ifade etmek için kullanılmaktadır.  Bu çalışmada entelektüel sermaye algısının ölçülmesi amaçlanmış ve bir Türk prefabrik sektörü üzerine uygulama yapılmıştır.

Abstract:
Together with the technological development changes have been experienced in many areas in 21st century. Concepts such as; Human life, production, labor force are amongst those changes. Basically changes in humans and their tastes have been influential in business life and businesses were forced to consider the intellectual means of production besides the conventional means of production. Production based on brain power has paved the way for the concept of intellectual capital to appear. 

Intellectual capital has been used to express the intangible assets of the companies. This study has targeted to measure the perception of intellectual capital and has been applied on Turkish prefabricated sector.
Kur'ân-ı Kerim'de ölüm olgusu /
Yazar: ABDURRAHİM KAPLAN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ŞABAN KARASAKAL
Şırnak Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Tefsir Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Din = Religion
Dizin: Ahiret = Hereafter ; Kur'an-ı Kerim = Koran ; Ölüm = Death ; İslamiyet = Islam

Özet:
Hz. Âdem'den bugüne, insanlık, ölümsüzlük arayışına girmiş, çareler aramıştır. Çare bulamayınca ölümden kaçmaya, ancak buda fayda etmeyince ona teslim olmuştur. Çünkü ölüm, insanlık için kaçınılmaz bir olgudur. İman/inkâr ehli olan herkes, ölümü tadacaktır. İnsanlar ölüm olgusuna inançları çerçevesinde anlam vermekte, buna göre hazırlık yapmaktadırlar. Böylece İman /inkâr ehlinin ölüm olgusuna yaklaşımı da farklı olmaktadır. İman ehline göre; ölüm Allah'tandır, ahiret yurduna geçiştir. Allah'a ulaştıran vuslat köprüsüdür. Bu düşünce çerçevesinde iman ehli ahirete hazırlık yapar, dünya ve ahirette mutluluğa erişmek ister, mümin olarak ölmek ister, şehitliği arzular. İnkâr ehline göre ise; hayat bu dünyadan ibarettir, ölüm bir yok oluştur, öldükten sonra diriliş yoktur. Bu düşünce çerçevesinde inkâr ehli ölümü kabullenmez, ölümden kaçar ve en son ölüme teslim olmak zorunda kalır, bir kısmı tevbe etmek ister, ancak tevbeleri kabul olunmaz.Çalışmamız, mukayeseli olarak ortaya koyduğumuz, iman ve inkâr ehlinin ölüme bakışına açıklık getirdiğinden, üzerinde durulması gereken ve pratik değeri olan önemli bir konudur.

Abstract:
From Prophet Adam to present, humanity searched for immortality and tried to find solutions. As they did not find an answer, they started to escape from death, but it did not work and they buckled under the death. Because death is an inevitable phenomenon for human being. All of the people of faith and denied will die. Human beings make sense of death phenomenon within the framework of their beliefs and prepare themselves for death according to this. Therefore, approaches of people of faith and denied differ for the phenomenon of death. According to people of faith, death comes from God and it is a transition to the world of hereafter. It is a meeting point that reaches people with God. In this framework, people of faith prepare for the world of hereafter, want to become happy both here and hereafter, wish to die as a faithful person, and desire being martyred. On the other hand, according to the people denied, life means only this world, death is a disappearing, and there is no resurrection after death. With respect to this, the people denied do not accept death, escape from death and finally have to buckle under the death. Some of them want to repent, but their repentances are not accepted.Since our study has clarified perspectives of people of faith and the people denied comparatively, it is an important subject with practical applications and required to focus on.
Molla Muhammed Şirin ve Tefsîrâ Şirîn'in tahlili
Mulla Muhammad Şirin and analysis of the Tefsîrâ Şirîn
Yazar: MEHMET SAİT ÖZERVARLI
Danışman: YRD. DOÇ. DR. MEHMET NURULLAH AKTAŞ
Şırnak Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Tefsir Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Din = Religion

Özet:
Son yarım yüzyılın müfessirlerinden Molla Muhammed Şirîn'in hayatı, eserleri ve tefsirdeki metodunu konu alan bu çalışma, Molla Şirîn'i ve tefsirini tanıtmayı hedeflemektedir. Osmanlı'nın medreselere verdiği önemin halen devam ettiği bir dönemde doğup büyümüştür. Molla Şirîn'in eseri rivâyet yönünden olduğu kadar dirâyet yönünden de öne çıkan bir eserdir. Molla Şirîn eserini sekiz yılda bitirmiş ve ismini

Abstract:
This study that about life, works and interpretation on Tafsir of Mulla Muhammad Şirin, who one of commentators of the last-half century, aims to introduce him and his Tafsir. He was born and raised in the time that Ottoman Empire was still gave importance to Madrasas. His Tafsir comes forward not only in terms of riwayah but also dirayah. He completed his work in eight years and namet it
Şeyh Abdurrahman Eş-Şâvirî ve Nehcu'n-Necâh Fi Âhkâmi'n-Nikâh adlı eserinin fıkhi açıdan değerlendirilmesi
Sheikh eş-Shaviri and assessment of his book Means of Salvation in  the Provisions of Wedding
Yazar: SABİT SABUNCU
Danışman: YRD. DOÇ. DR. İBRAHİM YILMAZ
Şırnak Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / İslam Hukuku Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Din = Religion ; Hukuk = Law
Dizin: Aile hukuku = Family law ; Nikah = Marriage ; İslam Hukuku = Islamic Law ; Şeyh Abdurrahman Eş-Şaviri = Şeyh Abdurrahman Eş-Şaviri

Özet:
Aile toplumun temelidir ve nikâh akdi ile kurulan bir kurumdur. Her toplumun ve hukuk sisteminin bir aile anlayışı vardır. Biz bu çalışmamızda Güneydoğulu bir âlim olan Şeyh Abdurrahman eş-Şâviri?nin hayatı, ilmi şahsiyeti ve İslam aile hukukunda evlenme ile ilgili konuların yer aldığı ?Nehcu?n-necâh fi âhkâmî?n-nikâh? isimli eserin ilmi kritiğini yapmaya çalıştık.Ayrıca çalışmamızda eş-Şâvirî?nin eserinde yer alan nikâhla ilgli nikâh akdinde kullanılan lafızlar, küçüklerin evlendirilmesi, evlilikte denklik ve evlenmede velâyet gibi bazı önemli konuların günümüz açısından bir değerlendirmesini yaptık.

Abstract:
Family is the basis of the society and marriage is an establishment, established by agreement. Each society and judicial system has a family concept. In this study, we tried to introduce the work ?Nehcu?n-necâh fi âhkâmî?n-nikâh (Means of Salvation in the Provisions of Wedding)? which contains the life, scientific personality of Sheikh Abdurrahman eş-Shaviri a scholar from southeastern of Turkey and contains the topics about the marriage in the law of İslâm.Also in this study, we evaluated such importand topics in eş-Shaviri?s work as the words used in marriage agreement, the marriage of petties, equivalence in marriage, custody in marriage
İlk dönem tefsirlerinde Nûh Sûresi tefsiri ve sûredeki konuların tarihi açıdan    değerlendirilmesi
The exegesis of "the Surah  Noah" in the early exegeses era and evaluation of the subjects in the surah with a historical point of view
Yazar: HASAN AKMAN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. MEHMET NURULLAH AKTAŞ
Şırnak Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Din = Religion
Dizin: Kur'an-ı Kerim = Koran ; Nuh suresi = Nuh sura ; Tarih = History ; Tefsir = Commentary ; Tufan = Catastrophe ; İslamiyet = Islam

Özet:
İlâhi vahyin son halkası Kur'ân-ı Kerîm, geçmişte yaşanan tarihi hâdiseleri yeniden konuşulmamak üzere tarihin tozlu raflarına kaldırmıyor; tam aksine ilk zamanlardaki insanların yaşadığı sosyal gerçeği ve ortamı canlı bir şekilde bizlere aktarıyor. Bu manayı ifade eden sahneleri Âdem'den (a.s.) Hz. Muhammed'e kadar gelen elçilerde görmek mümkündür. Aynı şekilde Vahy-i İlâhî, Nûh'u (a.s.) tarihin derinliklerinden alıp hiç eskitmeden aktarıyorsa bu, tarihin arkaplanın daha iyi okunması içindir. Kur'ân-ı Kerîm tarafından aktarılan peygamberler içinde en çok sözü edilen peygamberden biri Hz. Nûh'tur (a.s.) denilebilir. Ancak her nedense gemisinin izlerini aramak, ilâhî mesajın önüne geçebilmektedir. 
Çalışmamız, özellikle ilk dönem tefsirlerinde Nûh sûresi ve tûfân hâdisesini ele alır. Bununla birlikte tûfân hâdisesine dair tarihsel problemler ve Nûh peygamberin evrensel mesajını ele aldığı için dikkate değer bir konudur.



Anahtar Kelimeler: Nûh, Nûh Suresi, Nûh'un Mesajı, Tufan, Gemi, Cûdi Dağı

Abstract:
The Holy Qoran, the last piece of the divine revelation, doesn't put the historical events away in the archive of history so that they will not be talked about any more. But in a lively way it reports us the social realities and the social environment that the first people lived in. It is possible to see such scenes in the lives of messengers from Adam to Mohammed (peace and blessings be upon them). In the same way the divine revelation takes Noah from deep points of the history and puts him forward. And this is to better see the background of the history. It can be said that among the other messengers reported by the Holy Qoran, the most topical messenger is Noah. But somehow looking for the traces of his ship is focused on rather than the divine message.
          Our study is especially about the "Surah Noah" and "The Big Flood" in the early exegeses. And also it is a notable subject because this study deals with historical problems about the Big Flood and the universal message of Noah.




Keywords: Noah, The Surah Noah, The Message Of Noah, The Big Flood,
Ship, Mount Cudi.
Tefekkür kavramı ve Kur'an ayetlerin deki yansımaları
Reflections in contemplation and Qur'anic verses concept
Yazar: ŞABAN PEKER
Danışman: YRD. DOÇ. DR. MEHMET NURULLAH AKTAŞ
Şırnak Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Tefsir Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Din = Religion
Dizin: Ayetler = Verses ; Kur'an-ı Kerim = Koran ; Tefekkür = Thinking ; İslamiyet = Islam

Özet:
Tefekkür; düşünmek, neden-sonuç ilişkisi kurabilmek, hatırlamak, zihinde canladırmak vb. anlamlara gelmektedir. Tefekkür geniş bir kavram olmakla beraber tefekkür anlamına gelebilecek diğer kavramlarla da ilintilidir. Kâinat üzerinde
düşünülmesi gereken, ucu bucağı olmayan tefekkür denizidir. Her şey bir hikmetle ve yerli yerinde yaratılmıştır. İnsan, hergün bu âlemde mucizelerle karşılaşır. Mesela güneşin doğmasından batışına kadar farkında olmadan harikalarla
karşılaşırız. Biz de bu çalışmamızda bu harika âlemlerin, Kur'ân'a göre tefekkür boyutunu ve insan üzerindeki yansımaları üzerinde durmaya çalıştık. İnsan tefekkür edebilen tek varlıktır. Çünkü Allah (c.c) insana, olaylar karşısında aklını kullanma yeteneği vermiştir. Aklını kullanan insan gerçekleri görmüş, değerlendirmiş, yorumlamış ve açıklamıştır. Bu tefekkür anlayışı Müslümanların düşünce anlayışında vardır. Gayri Müslimlere gelince onlar tabiatta meydana gelen
harikulade olaylar karşısında aciz kalmışlardır. Çünkü onlar aklını istenilen doğrultuda kullanmamışlardır. Dolayısıyla neticeye varamamışlardır.

Abstract:
Contemplation; think, to establish a cause-effect relationship, remember, has come to mean so to have in mind. The concept of contemplation is associated with other concepts that could mean contemplation but is a broad concept. The tip needs not contemplate the universe is immense sea. Everything has been created in a wise and orderly. Human encounters with miracles every day in this world. For example, we meet with great unwittingly sunrise until sunset. We also, in our study of this wonderful world, according to the Qur'an size of contemplation and reflection on the people we try to focus on. Man is a being that can only contemplate. Allah (c.c), the man who has the ability to use his mind in the face of events. He has seen people who understand the truth, evaluation been, commented and explained. This approach has the contemplation of Muslims in thinking approach. When it comes to non-Muslims, they were helpless in the face of extraordinary events occurring in nature. Because they have to use your mind in the desired direction. Therefore, they
could not have a seque
Safvetu't-Tefâsîr'de belâgat uygulamaları
Safvetu't-Tefâsi̇r eloquence applications
Yazar: MUSA DEMİR
Danışman: YRD. DOÇ. DR. EMRULLAH ÜLGEN
Şırnak Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Din = Religion
Dizin: Belagat = Eloquence ; Belagat = Eloquence ; Kur'an-ı Kerim = Koran ; Nurettin es-Sabuni = Nurettin es-Sabuni ; Safvetu't-Tefasir = Safvetu't-Tefasir ; İslamiyet = Islam

Özet:
Bu çalışmamızın amacı Muhammed Ali es-Sabûni'nin Safvetu't-Tefâsir adlı eserini belâgat uygulamaları yönünde incelemektir. Bu sebeple Muhammed Ali Sabûni'nin hayatı, eserleri, ilmi şahsiyeti ve tefsir metodu hakkında kısa bilgiler verilmiştir. Genel olarak belâgat ve fesâhat tanıtılmış Kur'ân-ı Kerîm ve belâgat arasındaki ilişkiden bahsedilmiştir.
Daha sonra belâgat ilmini oluşturan meâni, beyân ve bedî' dallarına göre tasnif edilmiş ve bu ilimler hakkında kısa bilgiler verilmiştir. Safvetu't-Tefâsir'deki yer alan belâgat terimleri klasik ve modern eserler dikkate alınarak tanımları yapılmış, konuyla ilgili olan âyetler Safvetu't-Tefâsir'de geçtiği şekliyle sunulmuştur. 
Amacımız, Kur'ân-ı Kerîm'in daha iyi anlaşılması, unutulmaya yüz tutmuş olan belâgat terimlerinin tekrardan hatırlanması ve bu alana küçük bir katkıda bulunmaktır. 
Anahtar kelimeler: Belâgat, Meâni, Beyân, Bedî', Safvetü't-Tefâsir, Edebi Sanat.

Abstract:
The objective of this study is to examine the book styled "Safvetu't-Tefâsir (summary of interpretations)" authored by Muhammad Ali Al Sabuni in terms of applications of eloquence. Therefore brief information was provided as to the life, works, scientific personality and interpretation method of Muhammad Ali Al Sabuni. In general eloquence and fluency were introduced and the relation between the Holy Quran and eloquence were discussed.
Then the branches named meâni (the major principles of oral and written discourse), beyân (the stylistic issues of language) and bedî (dealing with the decorative and argumentative structure of discourse such as contrasts, similes and cinas (jinâs) which constituted eloquence are classified 'according to their branches and brief information about these sciences are given. The eloquence terms included in Safvetu't-Tefâsir are defined by considering classical and modern works and the verses on the subject were presented as they are written in Safvetu't-Tefâsir.
Our objective is a better understanding of the Quran, remembering again the eloquence terms which have sunk into oblivion and making a small contribution to this area.

Keywords: Rhetoric, Me'âni, Beyân, Bedî', Safvetu't-Tefâsir, Literary Art.
Fahreddin Er-razi'de yaratılış teorisi
Fahreddin Ar-razi's theory of the creation
Yazar: SEYİTHAN CAN
Danışman: DOÇ. DR. HAMDİ GÜNDOĞAR
Şırnak Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Din = Religion ; Felsefe = Philosophy
Dizin: Allah = God ; Felsefe = Philosophy ; Razi = Razi ; Yaratılış = Creation ; İslam felsefesi = Islamic philosophy ; İslamiyet = Islam

Özet:
İnsanlık tarihiyle başlayan yaratılış meselesine tarihin her döneminde ve günümüzde izahlar getirilmeye çalışılmıştır. Tarihsel süreçte,  konuyla ilgili akli ve dini verileri temel alan birçok fikir ortaya atılmıştır. Kuran-ı Kerim, yaratılışı olayını tek, yetkin, her şeye gücü yeten bir Allah profili üzerinde kurar. Allah, her şeyin sebebi ve var edicisidir.
 Çalışmamızda, hem bir kelamcı hem de bir filozof kimliğine sahip olan Fahreddin er-Razi'nin yaratılış konusuyla ilgili düşüncelerini incelemeye çalıştık. Razi, varlık kavramından görünen, görünmeyen her şeyin kastedildiğini,  bu varlıkların tamamının oluşturduğu kavramın âlem olduğunu, âlemi de Allah'ın yarattığını ifade eder ve bunu temellendirmeye çalışır. Bu temellendirmeyi yaparken filozoflar ve kelamcıların; Allah'ın ezeli maddeden mi yarattı yoksa yoktan mı yarattı tartışmalarını ortaya koydukları deliller ile sonuçlandırmaya çalışır. Ayrıca Kur'an-ı Kerimde yer alan insanın yaratılışıyla ilgili ayetleri de insanın yaratılış aşamalarını yorumlayarak bilimsel verilerle mukayesesini yapmaktadır.

Abstract:
In every period of history and today accounts have been tried to be made about  the issue of creation that begins with the history of humanity. During the historical process, many ideas about the subject of  creation that are based on mental and religious data have been argued. When we look at the Holy Quran, it presents a unique, mighty Allah profile about the subject of creation. Allah is the cause and agent of everything.
In our research, we have tried to analyze Fahreddin ar-Razi's thoughts about the subject of creation who has identity both as a  theologians and philosopher. Razi states that  the concept of existence refers to  everything, visible and invisible, all such existences make the  concept of the universe and Allah created the universe, and tries to support those ideas. While trying to support his ideas, he tries to conclude discussions of philosophers and theologians about whether Allah created from the eternal substance or from nothing with the evidence they produced. Also, by interpreting the stages of human creation in the verses about the creation of man in the Holy Quran, he makes  a comparison with scientific data.