1945 sonrası resim sanatında bir dışavurum aracı olarak beden
The body as a means of expression in painting after 1945
Yazar: ONUR KARAALİOĞLU
Danışman: PROF. AYDIN AYAN
Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Resim Ana Sanat Dalı
Derece: Sanatta Yeterlik, 2017
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Batı resim sanatı = Western painting art ; Beden = Body ; Ekspresyonizm = Expressionism ; Figüratif resim = Figurative picture ; Modern resim = Modern painting ; Modern resim sanatı = Modern painting art ; Resim sanatı = Painting art ; Tuval resimleri = Canvas paintings

Özet:
Geçmişten günümüze sanat alanının vazgeçilmez unsurlarından biri olan
beden imgesi, çağının getirdiği koşullar doğrultusunda anlam ve biçim olarak
değişime uğramış, bu değişimler dahilinde çağın düşünürleri ve sanatçıları tarafından
yorumlanmıştır. İnsanlığın ilk çağlarından günümüze değin sosyo-kültürel
değişkenlerin etkilerini bulabileceğimiz bedenler, acı, ölüm ve haz gibi insani
değerlerin yanı sıra ideolojilerin, gündelik yaşamın ve bilimsel çalışmaların bir
yansıması olarak sanat alanındaki varlığını sürdürmüştür. Özellikle çağın getirdikleri
ile şekillenen beden imgesi, sanat alanında sayısı günden güne çoğalan akım ve
üsluplarla birlikte, içerik olarak değişime uğramıştır. Sanat alanında biçim ve plastik
değerler açısından da yeni yaklaşımların odağında yer alan beden imgesi, bir değer
atfetme aracı olarak izleyicinin yorumuna sunulmuştur. Bedene atfedilen değerin
görünür kılındığı ve bedenin zaman-mekan algısı içinde yorumlandığı bir alan olarak
resim sanatı ise tarihsel veri sunması açısından ayrıcalıklı bir öneme sahiptir.
Tarihsel süreçte içerik ve yapısal özellikleri bakımından çeşitlenen beden
imgesinin bu eser metninde incelenmesiyle, sanatçıların bedeni yorumlayış
farklılıklarını ortaya koyan karşılaştırmalı bir içerik oluşturulması amaçlanmıştır. Bu
kapsamda literatür taraması yapılmış, sanatçı katalogları, süreli yayınlar incelenmiş
ve internet ortamında çeşitli araştırmalar gerçekleştirilmiştir. Batı Resim Sanatıyla
sınırlandırılan metin dahilinde, sanatçıların bedene yaklaşımları kronolojik bir
biçimde incelenerek, araştırmaya konu olan eserler biçim, içerik, estetik ve plastik
değerler çerçevesinde çözümlenmeye çalışılmıştır. Resim çalışmalarında beden
imgesi üzerinden ele alınan konu ve olaylar dönemsel özellikleriyle birlikte
irdelenirken, resimlerin odak noktasını oluşturan beden temsillerine dair kavramlar
tanımlanarak, çeşitli başlıklar altında gruplandırılmıştır. Resim sanatının kültürel
kodlarını da oluşturan bu konu ve yaklaşımlar 1945 sonrası resim sanatı bağlamında
incelenerek, tarihsel açıdan geçirdiği değişimler gözler önüne serilmiştir.
Eser metninin son bölümünde ise ele alanın konu kapsamında Onur
Karaalioğlu'nun resimleri biçim-içerik yönünden yapıt okuma yapılarak
incelenmiştir. Bu yöntemle, resim sanatının geçmiş dönem örneklerinin yanı sıra,
günümüz sanatçılarının bedene getirdiği yorumsal farklılıkların görsel ve teorik
olarak ortaya konması amaçlanmıştır.


Anahtar Kelimeler: Beden, İmge, Temsil, Resim, Plastik Sanatlar

Abstract:
The body image, which is one of the indispensable elements of the arts from
the past to the present, has changed in meaning and form in accordance with the
conditions brought about by the age, and has been interpreted by the thinkers and
artists of the age throughout these alterations/changes. The body in which we can
find the effects of socio-cultural variables from the early ages of mankind to
nowadays, has continued its existence in the field of arts as a reflection of ideologies,
daily life and scientific studies as well as human values such as pain, death and
pleasure. The image of the body especially shaped by the age has also changed in
content through the movements and styles that flourishes day by day in the field of
arts. The body image, which is in the focal point of new approaches in arts in terms
of form and plastic values, is presented to the viewer as a means of assigning value.
The art of painting as an area where the value attributed to the body is visible and
interpreted in the sense of time-space perception of the body has a privileged
significance in terms of presenting/ providing/ historical data.
In this present study, by examining the body image in terms of its content and
structural characteristics throughout history, it is aimed to create a comparative
content that reveals differences between artists' interpretations of the body. The
literature review is done in this scope, artist catalogs and periodicals are examined
and various researches are made on the internet. Limited to the Western Painting, the
artists' approaches to the body are examined chronologically and the related
artworks are analyzed in terms of form, content, aesthetic and plastic values. While
the themes and events reflected on the body image in the paintings are examined
together with the historical features, by defining the concepts of body representations
that constitute the focal point of the paintings are grouped under various headings.
These topics and approaches that also constitute the cultural codes of art are analyzed
in the context of the art of painting after 1945 and the historical alterations that took
place are displayed.
In the last part of the present study, Onur Karaalioğlu's paintings' artistic
form and content are evaluated in terms of the body image. In this way, in addition to
the historical examples of the art of painting, the interpretive differences suggested
by the contemporary artists pertaining to the body are aimed to demonstrate visually
and theoretically.


Keywords: Body, Image, Painting, Plastic Arts, Representation,