Mesleki eğitim kurslarının özürlülerin istihdamındaki rolü
The rol of vocational training on disabilities people employment
Yazar: MONA AZİMZADEH KORDLAR
Danışman: DOÇ. DR. FATMA YILDIRIM
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri = Labour Economics and Industrial Relations
Dizin: Engelli kişiler = Disabled persons ; Eğitim = Education ; Kurslar = Courses ; Mesleki eğitim = Vocational education ; Çalışan özürlüler = Working handicappeds ; İstihdam = Employment

Özet:
İş, özürlüler için sadece gelir kaynağı değil, aynı zamanda toplumla bütünleşmelerini sağlamaktadır. Bu çalışmanın amacı, Türkiye ve İran örneklerinde mesleki eğitim kurslarının özürlülerin istihdamı üzerinde etkisini incelemektir. Sosyal model yaklaşımıyla devletler özürlülerin istihdamı için çeşitli yöntemler ve politikalar uygulamakta ve gereğince pozitif ayrımcılık çerçevesinde kota sistemi gibi bazı yasal düzenlemeler de ortaya koymaktadır. Ancak özürlülerin işgücü piyasasındaki düşük katılımları ve diğer yandan özürlüler arasında yüksek işsizlik oranları ne yazık ki yasal düzenlemeler ile bertaraf olmamaktadır. Zira özürlülerin toplum ortalamasına göre eğitim düzeyi çok düşüktür. Dolayısıyla diğer politikalar ile birlikte mesleki eğitim kurs programları önem taşımaktadır.Türkiye modelinde özürlüler için mesleki eğitim kursları İŞKUR tarafından düzenlenmekte ve bu programlar özürlü çalıştırma yükümlüğü işyerlerinden kesilen idari para cezalarıyla finanse edilmektedir. İran modelinde karmaşık bir sistem görünmekte ve mesleki kurslar ücretli olarak Milli Mesleki ve Teknik Eğitimleri kurumunca sağlanmaktadır. Kurslara katılım mikro kredilerden yararlanma şartı olduğu için kurslar, etkinliğini kaybetmektedir. Özürlü profili ve mesleki eğitim modeli açısından Türkiye ile İran?ı karşılaştırdığımızda benzerlikler ve farklılıklar bulunmaktadır. Meslek tanımı kapsamında özürlülere yönelik düzenlenen mesleki kurslarının genişletilmesi, kursların ücretsiz olması, talep merkezli ve işgücü piyasası özelliklerine göre yapılması, öğretmenlerin özürlülerin ruhsal ve duygusal özellikleri konusunda bilgilendirmeleri ve kursların etkinliği konusunda alan araştırmaların yapılması etkin bir mesleki eğitim modeli geliştirmekte yararlı olacaktır.

Abstract:
For disabled people work is not only the source of income however it is also a way for them to integrate in society. Based on comparative study, the effect of job training on the employment of disabled people in Iran and Turkey is the main objective of this thesis. In terms of social approach, a variety of government policies to promote employment of people with disabilities and their pictures are taken by the community. Even in cases of positive discrimination policies such as disability employment quota policy is used. But despite all these efforts, the disabled labor force participation rates are low in Turkey and Iran. Job training courses for the disabled in Turkey held by Turkish Labor Agency (İŞKUR) and Technical and Vocational Training Organization in the Islamic Republic of Iran.Investigation on the job training of the disabled in Turkey and Iran shows that the training courses held are limited to low-paying jobs and simple jobs. Many of selected jobs, is limited to issues such as home jobs or self-employment that it lead to lack of social insurance and social exclusion. This course is not based on the needs of the labor market but rather is based on supply. Turkish courses in funding, given the penalty of the law required employers to hire disabled but do not adhere to this rule will be supplied. In Iran's model budget of disabled vocational training funded by Welfare Organization. Disability issues in the Iran?s system aren?t under a single management but it is complex and complicated. On the other hand Condition for participation in courses for the use of micro-loans, it loses disabled vocational training effectiveness.
As a result, comparing the two countries vocational training models for disabled shows that they have some similarities and some differences. It appears to be a useful model for the disabled job training courses, guaranteed employment, considering the labor market needs, consider the mental condition of the disabled by the hosts of this course, employment for the disabled and the definition of work analysis is necessary.