Dispepsi şikayeti olanlarda batın ultrasonografi bulgularının değerlendirilmesi
The evaluation of abdominal ultrasound findings inpatients with dyspepsia
Yazar: VEYSEL ÖZCAN
Danışman: PROF. DR. GÜLBİN ÜNSAL
Trakya Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2017
Konu: Gastroenteroloji = Gastroenterology
Dizin: Dispepsi = Dyspepsia ; Endoskopi-gastrointestinal = Endoscopy-gastrointestinal ; Helicobacter pylori = Helicobacter pylori ; Hepatomegali = Hepatomegaly ; Karaciğer yağlanması = Fatty liver ; Karın ağrısı = Abdominal pain ; Kolelityaz = Cholelithiasis ; Mide bulantısı = Nausea ; Retrospektif çalışmalar = Retrospective studies ; Ultrasonografi = Ultrasonography

Özet:
Dispepsi; epigastrik ağrı ya da rahatsızlık hissi, postprandial dolgunluk ve erken doyma semptomlarının bir veya daha fazlasının mevcut olduğu sindirim güçlüğü semptom kompleksidir. Etiyolojisinde kolelitiazis, kronik pankreatit, maligniteler vb. birçok  faktör sorumlu tutulmaktadır.
Ülkemizdeki dispepsi prevalansı %44 olarak belirtilmiştir.
Dispepsi genel olarak "Organik Dispepsi" ve "Fonksiyonel Dispepsi" olmak üzere iki grupta  incelenir. Organik dispepside, dispepsiye sebep olabilecek bir patoloji mevcutken, fonksiyonel dispepside organik bir patoloji mevcut değildir. Fonksiyonel dispepsinin tanı kriterleri semptom tabanlıdır ve Roma IV kriterleri ile tanısı konulmaktadır.
Dispeptik yakınmalarla başvuran olguların %25'inde patolojik bir bulgu varken, %75'inde semptomları izah edecek organik bir patoloji mevcut değildir.
Dispeptik şikayetli hastalarda tanı amacıyla fizik muayene, kan tetkikleri, endoskopi, ultrasonografi vb. birtakım incelemeler yapılabilmektedir. Kılavuzlarda dispepsi teşhisinde ilk yaklaşımda ultrasonografi önerilmemesine rağmen bazı organik patolojilerin  saptanmasında değerlidir. İlk yaklaşımda olmasa da ampirik ilaç başlamadan önce batın USG ile değerlendirme önemlidir.
Bu çalışmadaki amacımız Trakya Üniversitesi Tıp Fakültesi İç Hastalıkları polikliniklerine başvuran tedavisi ve takibi yapılan dispepsili hastaların klinik, demografik ve patolojik özelliklerini gözden geçirmek, patolojik özelliklerin prevelansını saptamak, literatür bulguları ile karşılaştırmak ve dispepsiye yaklaşımımızı iyileştirmekti.
Çalışmaya Trakya Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesinde 31 Mart 2015 - 31 Mart 2016 tarihleri arasında dispepsi tanısı almış 121 olgu dahil edildi. Olguların verilerine hastane otomasyon sisteminden ulaşıldı. Tek ve çok değişkenli analizler yapıldı. Hastaların  ortalama değerleri tanımlayıcı istatistikler ile saptandı.
Çalışmamızda dispepsi tanılı hastalarda normal batın USG bulguları ağırlıktaydı. Patolojik USG bulgularından en sık saptananlar: Hepatosteatoz ve hepatomegaliydi. Bunları over kisti, benign karaciğer lezyonları ve kolelitiazis takip ediyordu. Kadın hastaların sayısı erkek hastalardan fazlaydı.

Abstract:
Dyspepsia; Feeling of epigastric pain or discomfort; Postprandial fullness, early satiety, belching, pyrosis symptoms that can be accompanied by one or more of the symptom complex. In etiology, many factors such as cholelithiasis, chronic pancreatitis, malignant factors  are responsible.
The prevalence of dyspepsia in our country is 44%.
Dyspepsia is generally examined in two groups as "Organic Dyspepsia" and "Functional Dyspepsia". Organic dyspepsia has a pathology that may cause dyspepsia complaints. Functional dyspepsia does not have an organic pathology. The diagnostic criteria for  functional dyspepsia are symptomatic and are recognized by the Rome IV criteria. 
25% of cases with dyspeptic complaints have a pathological finding whereas 75% have no organic-metabolic pathology to explain their symptoms.
In patients with dyspepsia, physical examination, blood tests, endoscopy, ultrasonography etc. can be performed for diagnostic purposes. Although guidelines do not recommend ultrasonography in the first approach to the diagnosis of dyspepsia, they are valuable for the detection of some organic pathologies. Even if it is not in the first approach in dyspepsia, it is important to evaluate with ultrasound before the empiric drug is started. 
Our aim in this study was to evaluate the clinical, demographic and pathological features of the patients who applied to Trakya University Medical Faculty Internal Medicine  outpatient clinics and to determine the prevalence of pathologic features, to compare with  literature findings and to improve our dyspepsia approach.
121 patients who have dyspepsia diagnosis between 31 March 2015 - 31 March 2016 in Trakya University Medical Faculty Hospital are included in our study. We got the data from hospital automation system. Univariate and multivariate analyzes were performed. Mean  values of the patients were determined by descriptive statistics.
In our study, normal USG findings were frequent in patients with dyspepsia. The most frequent pathologic USG findings were: Hepatosteatosis and hepatomegaly. These were followed by ovarian cyst, benign liver lesions and cholelithiasis. The number of female  patients was more than that of male patients.