Kültürel kodların okunmasında fotoğrafın bir veri aktarıcı olarak yapılandırılması
Configuration of photography as a data transmitter in reading of cultural codes
Yazar: DEFNE SESİN OKAY FIRAT
Danışman: DOÇ. DR. TUNA UYSAL
Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Fotoğraf Ana Sanat Dalı / Fotoğraf Sanat Dalı
Derece: Sanatta Yeterlik, 2019
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts ; Sahne ve Görüntü Sanatları = Performing and Visual Arts
Dizin: Fotoğraf = Photograph ; Fotoğraf sanatı = Photography art ; Kültür = Culture ; Kültürel kod = Cultural code ; Veri aktarma = Data transfer

Özet:
Bu eser metni çalışmasında, fotoğrafın görsel dil bağlamındaki işlevi ve yetkinliği ile nesne-fotoğraf ilişkisinde, nesnenin 'olduğu gibi temsili' halinden sapmadan, fotoğrafın izleyiciye sunumunda oluşturulması için gerekli olan aşamalardan  söz ederek bir yöntem önerisinde bulunulmuştur. 

Birinci bölüm olan 'giriş' te, hazırlamış olduğum eser metninin içeriğine dair genel bir bilgi verilmiştir.

İkinci bölümde; fotoğrafın eş zamanlı olarak antropoloji disiplini ile tanışması, uygarlık sürecinin biçimlenmesinde etkin olan ticari ve keşif amaçlı seyahatlerin ve bunların belgelenmesinde fotoğrafın kullanımı, fotoğrafın belleği ile insanın belleği arasında kurulan ilişkiye ve fotoğrafın belge olması özelliğinin bir araç olarak  kullanımından bahsedilmiştir. 

Üçüncü bölümde; fotoğrafın antropoloji disiplini içinde bir veri  ve bilgi objesi olarak kullanılması, bunun sebebi olan fotoğrafın yapısallığının; nesne-dil ve nesne-fotoğraf ilişkisi üzerinden ele alınmıştır. Fotoğrafın var olmasının nesnelerin var olması ile doğrudan ilintili olduğunu açıklarken, aynı zamanda fotoğrafın bir boyutuyla gerçeğin analojisi olduğu, fotoğrafın gerçek olana en yakın benzerliği sunduğu ifade edilmiştir. Yalnızca  nesneler dünyasının iki boyutlu düzlemde yeniden tekrar edilmesi değil, onun ötesinde fotoğrafın yöneldiği nesneye dair bilgilerin 'veri'lerini toplama özelliğini kazanması konusuna değinilmiştir.

Dördüncü bölümde; kültürün oluşumunda dilden dile, anlatımlarla ve yazıyla gelecek kuşaklara aktarılan bilgilerin, teknolojik araçlar olanağının yanı sıra, görsel kodlara dönüşmüş bilgilerle de mümkün olabildiği üzerinde durulmuştur. Kodların devamlılığının bu kültürel gelişim sürecindeki öneminde fotoğrafın bir veri aktarıcı olarak etkinliği ele alınmıştır. Antropolojik fotoğrafa nesne ve imge yaklaşımında ise; var olan, görünen, gösterilen, algılanan gibi olgular her zaman, her disiplinde mevcut ve araştırmalarda görsel olarak kullanılan her türlü belge farklı yorumlara açık olabilmektedir. Fotoğrafın bir kayıt üretici /aracı olmasının getirdiği sorumluluk bilincinin kültürel ve görsel tarih açısından öneminden söz edilmiştir.

Beşinci bölümde; eser metni çalışmasında önerilen yöntem dahilinde, antropolojik fotoğraf için geliştirilen metodoloji içinde olması gereken "nesne, mekan, zaman, beden" tanımlamaları ele alınmıştır. Her biri kendi içinde irdelenmiş ve bu yöntemde bütünün bir parçası olarak tek başına yeterli olamayacağına ilişkin gerekçeler gösterilmiştir.
Ayrıca, veri aktarıcı olarak fotoğrafın nesnesine yaklaşım biçimi kapsamında bir iletişim aracı olarak fotoğraf makinesi, nesneyi var eden fotografik teknik ve ışık konuları ele alınmıştır.  Fotoğrafçının konusu ile kendisi arasındaki mesafesi, teknik ekipmanın seçimi, ışığın konu üzerindeki etkisine değinilmiştir. Antropolojik fotoğrafın yapılanmasında estetik kaygıların nasıl çözülmesi gerektiği anlatılmıştır. Estetiğin tam merkezine oturan antropolojik fotoğrafta, konuyu örten estetik arayışına girmek yerine, nasıl bir estetik olması gerektiği üzerinde durulmuştur.

Altıncı bölümde ise; Anadolu'da kültürel bir topluluk olan Yörük / Türkmenler ve kültürlerine ait bazı ritüellerden görsel örneklemeler verilmiştir.

Anahtar Kelimeler: Antropoloji, Fotoğraf, Antropolojik fotoğraf, nesne, estetik, yöntem, Yörük-Türkmen, ritüel.

Abstract:
In this practice based research, a method has been proposed by mentioning the functions and competence of photography in the context of visual language and the stages necessary for the creation of the photograph to the audience without deviating from the "representation" of the object as itself.
In the first chapter "Introduction", a general information is given about the content of the practice based research I have prepared.
In the second part; Simultaneous introduction of photography to anthropology discipline, commercial and discovery trips that effectively shaped the process of civilization and the documentation of photography, the relationship between photography memory and existence memory were mentioned as human and tool usage.
In the third section; the use of photography as an object of data and information within the discipline of anthropology, because of the structuralist of photography; object language and object-photography relationship. While explaining that the existence of photography depends directly on the existence of objects, it is said that photography is an analysis of one-dimensional reality and offers the greatest resemblance to reality. It is referring not only the world of repeated objects on a two-dimensional plane, but also the information on the object on which the photo is directed.
In the fourth section; In the formation of culture, it is emphasized that information transferred to subsequent generations through language, language and narration can be made possible through technological tools as well as information transformed into codes. visuals. The importance of continuity of codes in this process of cultural development has been discussed as the efficiency of photography as a data issuer. In the object and image approach of anthropological photography; Existing, visible, shown and perceived phenomena are always present in all disciplines and all types of documents used visually in research can be open to different interpretations. The importance of awareness of responsibility in terms of cultural and visual history is mentioned.
In the fifth chapter; In the method proposed in the practice based research, the definitions of "object, space, time, body", which should be included in the methodology developed for anthropological photography, are discussed. Each of them was examined in its own way and reasons. to not suffice as part of the whole alone are shown in this method.
In addition, as part of the approach of object photography as a data transmitter, the camera as a means of communication, the photographic technique that creates the object and light are discussed. The distance between the subject of the photographer and himself, the choice of technical equipment and the effect of light on the subject are mentioned. We explain how aesthetic problems should be solved in the structure of anthropological photography. In anthropological photography, which is at the center of aesthetics, it is emphasized what kind of aesthetic should be instead of seeking an aesthetic covering the subject.
In the sixth section; Visual examples are given from certain rituals of Yörük / Turkmen, a cultural community in Anatolia and their cultures.

Keywords: Anthropology, photography, anthropological photography, object, aesthetics, method, Nomad, ritual.