Kentleşmenin işgücü üzerindeki etkisi: istanbul örneği
Effect of urbanization on labor force: İstanbul example
Yazar: AHMET MİTHAT KİZİROĞLU
Danışman: PROF. DR. SEDAT MURAT
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Bölümü / Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2012
Konu: Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri = Labour Economics and Industrial Relations
Dizin: Kentleşme = Urbanization ; Kentleşme süreci = Urbanization process ; İstanbul = Istanbul ; İstihdam = Employment ; İş gücü = Manpower ; İş gücü talebi = Labour demand ; İşsizlik = Unemployment

Özet:
Kentler karmaşık, farklılaşmış, örgütlenme açısından bütünlük arz eden ve aynı zamanda da büyük nüfus kütlelerini barındıran yerleşim alanlarıdır. Günümüzde dünya üzerindeki ülkelerin nüfuslarının büyük kısmı kentlerde yaşamını sürdürmekte, en önemli ekonomik, sosyal ve kültürel gelişmeler kentlerde gerçekleşirken, ülkelerin kader ve gelecekleri de bu mekânlarda belirlenmektedir.Kentleşme; kentleri büyüten, kent sayısını, toplumda örgütlenmeyi, işbölümünü, uzmanlaşmayı arttıran, insan davranış ve ilişkilerini değiştiren bir nüfus birikimi sürecidir. Hızlı kentleşme, göç olgusu ile birlikte, yüksek oranlı işsizlik, yoksullaşma, gelir dağılımında adaletsizlik ve özellikle de emeğin kayıt dışı sektörde yaygınlaşması sonuçlarını doğurmaktadır.İstihdam edilenler ile işsizlerden oluşan işgücünün miktarı; nüfusun büyüklüğüne, artış hızına, çalışma çağındaki nüfusa, göç ve kentleşme oranlarına bağlı olarak değişmektedir. Kırsal alanlardan kentlere doğru göçü ve kentleşmeyi, kentlerde işgücüne olan ihtiyaç ve talep başlatmaktadır.Bir dünya kenti olma yolunda hızla ilerleyen İstanbul, Türkiye'nin en kalabalık, bilim, sanat, kültür, sanayi, turizm ve ticaret kenti durumundadır. Aşırı göç alarak hızla büyürken, kentleşmenin gerek gelişmiş ülkelerde görülen olumlu, gerekse gelişmekte olan ülkelerde görülen olumsuz özelliklerini birlikte sergileyen İstanbul'un, nüfusu ve işgücü açısından Türkiye için özel bir yeri ve önemi bulunmaktadır.Bu çalışmada ?Kentleşmenin İstanbul'un İşgücü Üzerindeki Etkisi: İstanbul Örneği? konusu, fonksiyonel analiz yöntemi kullanılarak incelenmiştir. Tez konusu bu yöntem ile incelenirken, kentleşme bağımsız değişken, işgücü ise bağımlı değişken kabul edilmiştir. Tez ?Kent, Kentleşme, Türkiye ve İstanbul'un Kentleşmesi?, ?Kentleşmenin İşgücü, İstihdam ve İşsizlik Üzerindeki Etkileri? ve ?Kentleşmenin İstanbul'un İşgücü Üzerindeki Etkileri? başlıkları altında üç ayrı bölüm halinde düzenlenmiş ve çalışmanın sonunda, İstanbul'un kısmen gelişmiş, kısmen de gelişmekte olan ülkelerdekine benzeyen, ancak kendine özgü bir kentleşme yaşadığı ve bu sürecin işgücü üzerindeki etkilerinin de kısmen gelişmiş, kısmen gelişmekte olan ülkelerde görülen özellikleri gösterdiği sonucuna ulaşılmıştır.Anahtar Kelimeler:Kentleşme, Türkiye, İstanbul, İşgücü, İstihdam, İşsizlik.

Abstract:
Cities are residential areas that are complex, differentiated, integrated in terms of organization, and that also host large population masses. Today, the majority of the populations of the countries in the world live in urban areas, and as the most important economic, social and cultural developments occur in the cities, the fate and the future of countries are also determined in these spaces.Urbanization is the process of population aggregation which enlarges cities, and increases the number of the cities, the organization, the division of work-sharing and the specialization of communities, and which also changes human behavior and relationships. Rapid urbanization with the fact of migration, results in high rate of unemployment, poverty, unfair distribution of income and especially the poliferation of labor in the informal sector.The amount of labor force that consists all employed (employees) and unemployed people varies depending on the population size, the growth rate, the working-age population, and the migration and urbanization rates. The need and the demand for additional labor which is the matter that constitutes the main source of urbanization starts the migration from rural areas to the cities and the urbanization.Istanbul, which is rapidly progressing towards becoming a world city, is Turkey's most populous city and it is also a city of science, art, culture, industry, tourism, and commerce. While growing rapidly by excessive migration, Istanbul exhibits the positive features of urbanization in developed countries as well as the negative features of urbanization in developing countries and has a special place and importance for Turkey in terms of population and labor force.In this study, the subject of `Effect of Urbanization on Labor Force of Istanbul: Istanbul Example?, has been examined by using functional analysis methodology. While examining the thesis subject using this method, ?urbanization? has been accepted as the independent variable, and ?labor force? as the dependent variable. Thesis has been organized into three sections under the headings ?Urbanization?, ?Labor Force? and ?Effects of Urbanization on Labor Force of Istanbul?. At the end of the study the main conclusion that has been reached is that Istanbul has a unique urbanization which is partly similar to developed and partly similar to developing countries, and the effect of this process on the labor force has the characteristics of both developed and developing countries.Key Words:Urbanization, Turkey, Istanbul, Labor Force, Employment, Unemployment.