Hatay ili'nin 2013-2014 tüberküloz sürveyansı ve performansının değerlendirilmesi: Yerli ve göçle gelen olguların karşılaştırılması
Assessment of tuberculosis surveillance and the performance in hatay province for 2013-2014: Comparison of domestic and inbound migration cases
Yazar: ALİ HASAN ZUBAROĞLU
Danışman: PROF. DR. FATMA NUR BARAN AKSAKAL
Gazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Halk Sağlığı = Public Health
Dizin: Göçler = Migrations ; Hatay = Hatay ; Prevalans = Prevalence ; Suriye = Syria ; Tüberküloz = Tuberculosis

Özet:
Göç, sağlık üzerinde yadsınamaz etkiye sahiptir ve bireylerin sağlığını etkileyen önemli sosyal bir olgu olarak değerlendirilmektedir. Kitlesel göç yaşanan bölgelerde tüberküloz gibi bulaşıcı hastalıkların sıklığında artış görülebilmektedir. Suriye'de yaşanan çatışma ortamı nedeniyle Türkiye'nin en güneyindeki ili olan Hatay'a resmi rakamlara göre 350.000'den fazla Suriyeli misafir göç etmiştir. Bu çalışmada Hatay'da tüberküloz sıklığı incelenmiş, yerli ve yabancı uyruklu olgular karşılaştırılmıştır. 2013-2014 yılları arasında verem birimlerinde kayıtlı 314 yerli ve 91 yabancı uyruklu olmak üzere toplam 405 tüberkülozlu hasta çalışmaya dâhil edilmiştir. Çalışmada kullanılan veriler hasta dosyalarından alınmıştır. Analizler SPSS 22 ve OpenEpi programları kullanılarak yapılmıştır. Tüberküloz yeni olgu hızının 2013'te yüz binde 10,0 iken; 2014'te yüz binde 9,6'ya düştüğü;  olgu hızında %3,5'lik bir düşüş yaşandığı tespit edilmiştir. Laboratuvar testi yapılma durumu, tedavi başarısı ve bazı sosyodemografik değişkenler açısından yerli olgular ile yabancı uyruklu olgular arasında istatistiksel olarak anlamlı farklar tespit edilmiştir. Yabancı uyruklu olgularda daha fazla tetkik yapılmasına rağmen tedavi başarısının daha düşük olduğu görülmüştür. Sürveyans sistem analizinde; veri kalitesi ile sistem duyarlılığı düşük, sistem zamanındalığı yetersiz, sürveyans sisteminin karmaşık olduğu; bunun yanında sistemin temsiliyetinin yüksek ve sistemin esnek olduğu kanaatine varılmıştır. Yabancı uyruklu olgulardaki tedavi başarısının arttırılması için ülkemizde bulunan tüm yabancı nüfusun kayıt altına alınması ve yeni ulusal tüberküloz kontrol programlarının uygulanması gerektiği belirlenmiştir.

Abstract:
The effect on the immigration on the health can not be ignored and immigration is evaluated as an important social factor which affect the health of individuals. An increase in the incidence rate of infectious diseases like tuberculosis in regions experiencing mass immigration might be seen. Because of the conflict in Syria, more than 350,000 Syrian population have migrated to Hatay the southernmost Province of Turkey according to official figures. In this study, the incidence rate of tuberculosis in Hatay Province has been determined and compared in terms of domestic and foreign cases of tuberculosis. Between 2013-2014, being 314 domestic and 91 foreign cases, the total of 405 patients of tuberculosis who registered in the tuberculosis units have been included in this study. The data used in this study were obtained from patient files. Analysis has been performed using SPSS 22 and OpenEpi softwares. The rate of new cases of tuberculosis in 2013 was 10 per 100,000 and then in 2014 it descreased to 9.6 per 100,000; which  means the new case rate has declined by 3.5%. Statistically significant differences were detected among foreign patients with domestic cases in terms of whether laboratory test done or not, treatment success and some sociodemographic variables. Despite the great amount of conducted tests, the success of the treatment of foreign incidents is found to be relatively lower. In surveillance systems analysis; it is concluded that data quality and the system sensitivity are low,  timeliness of the system is inadequate, surveillance system is complex; but on the other hand, the representation of the system is high and the system is flexible. Eventually, in order to increase the success of the treatments of foreign cases, it is stated that foreign population has to be registered in our country and the new national tuberculosis control program should be applied for them.