Romatoid artritte otoinflamatuar bulguların sıklığı ve tedavi yanıtına etkisi
Frequency of autoinflammatory features in rheumatoid arthritis and its effect on treatment response
Yazar: İREM KAPUCU
Danışman: PROF. DR. NİLÜFER ALPAY KANITEZ
Koç Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı / Romatoloji Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Romatoloji = Rheumatology

Özet:
Amaç: Romatoid artrit (RA), temel olarak otoimmün bir hastalıktır ancak ateş, serözit atakları, tekrarlayan artrit gibi otoinflamatuar klinik özellikler gösterebilir. Bu çalışmanın amacı, RA hastaları arasında otoinflamatuar özelliklerin sıklığının, klinik özelliklerinin ve standart tedavilere yanıt durumunun belirlenmesidir.
Yöntem: Çalışmaya Koç Üniversitesi Hastanesi Romatoloji polikliniklerinde Temmuz 2018-Temmuz 2021 arasında RA tanısı koyulan ve en az alt ay süreyle medikal tedavi almakta olan 311 hasta dahil edildi. Hastalar otoinflamatuar özellikleri olan (ateş, kırmızı artrit, ataklı artrit, serözit) ve olmayan olarak iki gruba ayrıldı. Demografik, klinik ve laboratuvar bulguları, medikal tedavilere cevap durumları karşılaştırıldı. 
Bulgular: Medyan yaşı 60 (IQR: 49-70) ve hastalık süresi 3 (IQR: 3-12) yıl olan 246'sı (%79) kadın ve 65'i (%21) erkek hasta değerlendirildi. Yirmidört (%8) hastanın en az bir otoinflamatuar özelliği vardı.  Otoinflamatuar özellikler sıklık sırasıyla ataklı artrit (%71), kırmızı artrit (%25), ateş (%13) ve serözitti (%13). Otoinflamatuar özelliği olan grupta lökositoz ve trombositoz sıklığı otoinflamatuar olmayan gruba oranla istatistiksel olarak anlamlı ölçüde yüksekti (p=0.013 ve p=0.002). ANA, RF ve anti-CCP pozitifliği ve ürik asit düzeyi bakımından fark saptanmadı. Anakinra sadece otoinflamatuar özellikli grupta dört hastada kullanılmıştı ve etkiliydi. Kolşisin kullanım sıklığı otoinflamatuar özellikli grupta anlamlı olarak fazlaydı (p<0.001). Diğer antiromatizmal tedaviler bakımından bir fark saptanmadı. Metotreksat (MTX) ve TNF (tümör nekroz faktör) inhibitörüne yanıt yetersizliği iki grupta benzerdi (p=0.572 ve p=1). 
Sonuç: Otoimmün bir hastalık olan RA tanılı bir grup hastada otoinflamatuar klinik özellikler görülebilir. Bu durumun sebebi MEFV ya da diğer ateşli romatizmal hastalık genleri olabilir ve bu hastalarda standart tedaviler yetersiz olduğunda kolşisin ve IL-1 hedefli ilaçlar etkili tedavi seçeneklerindendir. 

Anahtar sözcükler: romatoid artrit, otoinflamasyon, otoimmünite, kolşisin, anakinra

Abstract:
Aim: Rheumatoid arthritis (RA) is an autoimmune disease however, may show autoinflammatory clinical features such as fever, serositis and intermittent arthritis. The aim of this study is to determine the frequency, clinical features, and response to standard treatments in RA patients with autoinflammatory features.
Methods: The study included 311 patients who were diagnosed as RA and were receiving medical treatment for at least six months in Koc University Hospital Rheumatology outpatient clinics between July 2018 and July 2021. The patients were divided into two groups according to autoinflammatory features. Demographic, clinical and laboratory findings, response to treatments were compared.
Results: There were 246 (79%) female and 65 (21%) male patients. Median age was 60 (IQR: 49-70) and disease duration was 3 (IQR: 3-12) years. Twenty-four (8%) patients had at least one autoinflammatory feature. Leukocytosis and thrombocytosis rates were higher in the autoinflammatory group (p=0.013 and p=0.002). There was no difference in terms of seropositivity and uric acid levels. Anakinra was used only in the autoinflammatory group in four patients and was effective in all. Colchicine usage was higher in the autoinflammatory group (p<0.001). Inadequate response rates to methotrexate and TNF (tumor necrosis factor) inhibitors were similar for two groups (p=0.572 and p=1).
Conclusion: Autoinflammatory clinical features can be seen in a small group of patients diagnosed with RA. The cause of this may be mutations in MEFV or other genes related to periodic fever disorders, and colchicine and IL-1 targeted drugs are effective treatment options in these patients when standard treatments are inadequate.
Keywords: rheumatoid arthritis, autoinflammation, autoimmunity, colchicine, anakinra