Demokrat Parti döneminin ilk genelkurmay başkanı: Mehmet Nuri Yamut ve Türk Silahlı Kuvvetleri'nde dönüşüm (1950-1954)
The first chief of staff of the Democrat Party period: Mehmet Nuri Yamut and the transformation in the Turkish Armed Forces (1950-1954)
Yazar: İSMAİL BURÇAK
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET BEŞİKÇİ
Yıldız Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Ana Bilim Dalı / Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration ; Tarih = History
Dizin: Biyografi = Biography ; Demokrat Parti = Democrat Party ; Dönüşüm = Transformation ; Genelkurmay Başkanlığı = General Staff ; Kurumsal değişim = Corporate change ; Silahlı kuvvetler = Armed forces ; Siyasi partiler = Political parties ; Türk Silahlı Kuvvetleri = Turkish Military Forces ; Yamut, Mehmet Nuri = Yamut, Mehmet Nuri

Özet:
Bu çalışma Demokrat Parti döneminin ilk Genelkurmay Başkanı olan Mehmet Nuri Yamut döneminde Türk Silahlı Kuvvetleri'nde yaşanan değişim, dönüşüm ve modernizasyon sürecine odaklanmaktadır. Yamut'un Genelkurmay Başkanlığı dönemi, 37 yıllık tek parti döneminden sonra iktidara gelen Demokrat Parti'nin Türk Ordusu'nu ilgilendiren etkin politikalar yürüttüğü bir dönem olması nedeniyle ayrı bir önem taşımaktadır. Bu dönemde Türk Ordusu Kore Savaşı'na katılmış, iç siyasetin dışında kalarak anayasal çizgide kalmış, eğitim, harekât, lojistik vb. birçok bakımdan 1800'lü yılların sonlarından itibaren uygulanan Alman ekolünden Amerikan ekolüne geçmiş, NATO gibi savunma organizasyonuna girilmesiyle, kabuğundan sıyrılarak uluslararası harekâtlara katılmaya başlamıştır. Genelkurmay Başkanı olarak 1950-1954 arasının önemli bir asker figürü olan ve siyasetçi olarak da 1954-1960 arasında milletvekili olan M. Nuri Yamut özelinde bu kritik dönüşüm sürecine odaklanan bu tez, M. Nuri Yamut'un, Genelkurmay Başkanlığı döneminde siyasi iktidarla uyumlu bir komutan profilinde olması, bu yoğun askeri ve siyasi dönüşümü kolaylaştırıcı, hatta hızlandırıcı bir etki yaptığını ortaya koymaktadır. Tez çalışmasının kaynaklarını, döneme dair monografik çalışmaların yanı sıra,  Başbakanlık Cumhuriyet Arşivi, M. Nuri Yamut'un kişisel evrakı, dönemin başlıca gazete ve dergileri, dönemin tanığı olan asker ve siyasetçilerin hatıratı ve ayrıca, gerek Yamut'un aile bireyleriyle gerekse de dönemi yaşamış asker ve siyasetçilerle yapılan sözlü tarih görüşmeleri oluşturmaktadır.

Abstract:
This study focuses on the process of change, transformation and modernization concerning the Turkish Armed Forces during the years when Mehmet Nuri Yamut served as the Chief of Turkish General Staff (1950–1954). This period, when Yamut served as the Chief of Staff, was particularly critical as the Democrat Party was democratically elected to the government after the 37-year single-party rule and carried out active policies that brought about important changes in the Turkish Armed Forces. In this period, the Turkish Armed Forces contributed a combatant force to the Korean War, its organization structure changed from the Prussian to American school, and it joined NATO and began to carry out international missions. The study argues that, M. Nuri Yamut, who served as the Chief of Staff in the period of 1950-1954 and then joined politics as an MP of the Democrat Party in the period of 1954-1960, worked quite in tune with the government, and this profile of a military leader working in close cooperation with the political power actually facilitated and expedited the transformation process concerning the Turkish Armed Forces during these years. The sources of the study consists of the Prime Ministry Republic Archives, the personal files of M. Nuri Yamut, memoirs of contemporary soldiers and politicians, and oral history interviews with Yamut‟s family members and contemporary soldiers and politicians, as well as secondary literature on the era under study.