Çevre korumada yerel girişimler (inisiyatifler) ve Bergama olayı
Local initiatives at environment protection and the case of Bergama
Yazar: SELİM KILIÇ
Danışman: PROF.DR. CAN HAMAMCI
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Yönetimi ve Siyaset Bilimi Ana Bilim Dalı / Kent ve Çevre Bilimleri Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2002
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration
Dizin: Sosyal hareketler = Social movements ; Yerel girişimler = Local initiatives ; Çevre bilinci = Environmental consciousness ; Çevre hareketleri = Environmental movements ; Çevre koruma = Environmental protection ; İzmir-Bergama = İzmir-Bergama

Özet:
Günümüzün en önemli sorunlarının başında, her geçen gün yarlığını daha çok hissettiğimiz çevre sorunları yer almaktadır. Yok olan yağmur ormanları, kirlenen denizler, her geçen gün soyu tükenen bitki ve hayvan toplulukları, artan hava kirliliği, küresel ısınma ve buna bağlı iklim değişiklikleri gibi çevre sorunları ile basında sıkça karşılaşılmaktadır. Ortaya çıkan çevre sorunları, insanın doğa ile uyumlu olmayan yaşam anlayışından kaynaklanmaktadır. Bizim bu yaşam anlayışımızı destekleyen en önemli faktörlerin başında günlük yaşamımızın bir parçası haline gelen bilimsel ilerleme ve teknolojidir. Ancak, bu yaşam anlayışının getirdiği sonuç telafi edilemez bir çevre krizi olmuştur. Modern toplumda her geçen gün artan çevre sorunları karşısında, çevresel değerleri savunan düşünceler daha çok taraf bulmaktadır. Bunun nedeni, çevreci söylemlerin yaşanan sorunlar ile büyük ölçüde örtüşmesidir. Ancak çevreci söylemlerin toplumsal alanda destek bulması ve topluma mal olması, günümüz kapitalist toplumunda oldukça büyük sorunlarla karşılaşmaktadır. Çünkü, çevreci düşünce kendisini topluma anlatacak yeterli kaynaklara sahip değildir. Üstelik, çevreyi kirleten güçler, basını kullanarak çevre hareketlerinin toplumda etkinliğini kırmak için karşı kamuoyu oluşturmaya çalışmaktadırlar. Bu durum, çevre hareketi içinde yer alan kişilerin çevreyi kirletenlerden daha çok özveride bulunmasını gerekli kılmaktadır. Çevre koruma amaçlı ortaya çıkan yurttaş girişimleri, mevcut sistemin çevre değerlerini yok etmesi ya da ona büyük zarar vermesi sonucu, toplumsal alanda kendiliğinden ortaya çıkan gruplardır. Bu çalışmada ortaya çıkan bu grupların sosyal, ekonomik ve kültürel özellikleri irdelenmektedir. Modern toplumda ortaya çıkan çevre sorunlarına tepki gösterilmesinin çeşitli nedenleri yeni sosyal hareketler bağlamında ele alınmıştır. Yeni sosyal hareketler, güçlü ya da güçsüz -pek çok ülkede varlığını.hissettiren ve günümüz demokrasisinin vazgeçilmez unsuru kabul edilen oluşumlardır. Bu oluşumların gücü demokratik ülkelerde açıkça görülmektedir. Bu güçlü oluşumlardan biri," kukusuz Almanya'da ortaya çıkmıştır. Bu hareketin Almanya' daki gelişim süreci ikinci bölümde incelenmiştir. Bergamalılar, siyanürlü altın işletmeciliğinin çevreye zarar verme olasılığının yüksek olduğuna inandıkları için, başta Bergama olmak üzere Türkiye'nin çeşitli yerlerinde etkinlikler düzenlemişlerdir. Tipik bir çevreci hareketine dönüşen Bergama Hareketi konusunda yapılan alan araştırması üçüncü bölümde yer almaktadır. Bu bölümde çevre hareketine destek veren insanların çevre sorunlarına bakışı, çevresel duyarlılıkları, yönetime katılma gibi eğilimleri belirlenerek hareketin Türkiye'deki gelişen çevre hareketlerindeki yeri irdelenmektedir.

Abstract:
One of the most important problems of our era is* the environmental problem whose existence is increasingly felt. The news about environmental issues such as the rain forests which are destructed, the seas which are polluted, the plants and animals which are about to extinct, increasing air pollution, global heating and its impacts on climate are often heard on media. The Environmental problems are the result of human being ' s life style, which does not coincide with nature. The primary factors that support this life style of human being is scientific and technological advancement that has became part of our daily life. However, this life style has caused an environmental crisis, which cannot be compensated. Due to the increasing environmental problems the thoughts that defend environmental values find more supporters, since the environmental discourse to a great extent coincides with the environmental problems, which are felt. However, it seems to be difficult for the environmental discourse to find support in today's capitalist society. For the environmentalist discourse does not have the necessary resources to tell itself to society. Moreover, the forces that pollute environment try to create public opinion, using the media, to break the positive effects of environmental movements on society. This situation requires people in the environmental movements to sacrifice more than thqse who pollute the environment. As a result of existing system's destruction on environment citizens' initiate groups that aim to protect environment. In this study, the social, economic and cultural characteristics of these groups are considered. In the first part, the causes of the reactions to the environmental problems, which exist in the modern world, are examined, in the context of the new social movements. The new social movements, whether they are powerful or not, are the formations, whose existence are felt in 3many countries, and which are inevitable elements of democracy. The powers of these formations are clearly felt in democratic countries. One of these powerful formations has existed in Germany. The second part examines the process in which this movement has existed in Germany. Social movements have been also recently seen in developing countries such as Turkey. The case of Bergama is an example of that. The Bergamans, as they were against the usage of cyanide in gold mining because of this method's destructive effects on environment, held activities to make their case known. Part in is devoted to a case study on Bergama movement which has'^become a typical example of environmental movements. The place of the Bergama movement in the general environmental movements in Turkey is. considered, showing the view of those who have taken part in the movement about environmental issues, their sensitivity to environment and their incentives to participate in local government.