Bazı yerel fasulye populasyonlarının özelliklerinin belirlenmesi ve seleksiyonu
Characterization and selection of some bean landrace
Yazar: HANIMŞAH TUNALI
Danışman: PROF. DR. MEVLÜT AKÇURA
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışma, 60 adet fasulye populasyonunun ve 10 adet fasulye çeşidinin Sakarya koşullarında tarımsal özelliklerinin belirlenmesi ve populasyonların morfolojik olarak karakterizasyonunu yapmak amacıyla yürütülmüştür. Çalışma Tesadüf Blokları deneme desenine göre 4 tekerrürlü olarak 2014 yetiştirme sezonunda Sakarya ilinin Adapazarı ilçesine bağlı Camili köyündeki çiftçi tarlasında yürütülmüştür. Çalışma iki aşamalı olarak gerçekleştirilmiştir. Birinci aşamada fasulye örnekleri Uluslararası Bitki Gen Kaynakları Araştırma Enstitüsü (IBPGR) ve Avrupa Bitki Çeşit Birliği (EU CPVO) tarafından hazırlanmış olan tanımlama listesi kullanılarak tanımlanmıştır. İkinci aşamada ise etiketlenen bitkilerde saf hat seleksiyonu yapmak amacıyla çiçeklenme gün sayısı, bakla bağlama gün sayısı, bitki boyu, ilk bakla yüksekliği, bitkide bakla sayısı, baklada tane sayısı 100 tane ağırlığı, tane verimi ve kuru hasat süresi olmak üzere toplam 9 adet kantitatif özellik incelenmiştir. Araştırma sonuçlarına göre çiçeklenme gün sayı 32,27-65,36 gün, bakla bağlama gün sayısı 39,95-73,74 gün, bitki boyu 42,25-210,25 cm, ilk bakla yüksekliği 5-16,33 cm, bitkide bakla sayısı 14,75-100,25 adet, baklada tane sayısı 1,61-6,10 adet, 100 tane ağırlığı 23-52,75 g, bitki tane verimi 15,29-100,25 g ve kuru hasat süresi 63,75-125 gün arasında değişiklik göstermiştir. Kuru fasulye yetiştiriciliğinde en önemli özelliklerinden olan tane verimi yönünden ümitvar hatların olduğu ve bunlarla seleksiyon çalışmasına devam edilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Anahtar Kelimeler:  Fasulye, Phaseolus vulgaris L., Seleksiyon, Karakterizasyon, Sakarya

Abstract:
This study was examined for the purpose to determined specifications and evaluation as results of selections base on 60 beans populations and 10 beans varieties under conditions of Sakarya. The study has been contucted in farmer's field of Camili village which is locate Sakarya Adapazarı during the growing season of 2014 by using the randomized complete block design with 4 replications. The study had been realized on two replicates. At first phase, bean samples have been identified by using definition lists of International Board for Plant Genetic Resources (IBPGR) and European Union Community Plant Variety Office (EU CPVO), and in case of second phase to select pure lines on labelled plants, flowering number of days, number of days to the bean context, the plant heigt, first pod height, number of pods per plant, number of seeds per pod, 100 seeds weight, seed yield and dry harvest season as 9 quantitative traits were analyzed. 
According to results the following findings were determined: the flowering number of days 32,27-65,36, number of days to bean context 39,95-73,74, the plant height 42,25-210,25 cm, first pod height 5-16,33 cm, the number of pods 14,75-100,25, the number of seeds in the bean 1,61-6,10, hundred seeds weight 23-52,75 g, seed yield per plant 15,29-105,25 g and dry harvest season 63,75- 125 days. Inferred to keep going selection study by considering on hopeful lines with high grain yield featured which mostly important characteristic dry bean agriculture.

Keywords:   Bean, Phaseolus vulgaris L., Selection, Lactation, Characterization, Sakarya