Photometric analysis of selected beta lyrae type eclipsing binary star
Seçilmiş beta lyrae türü örten çift yıldızların fotometrik analizi
Yazar: GÖKÇE ZEYNEP ÖZALP
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ BURCU ÖZKARDEŞ
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Uzay Bilimleri ve Teknolojisi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Astronomi ve Uzay Bilimleri = Astronomy and Space Sciences
Dizin: Astrofizik = Astrophysics ; Çift yıldızlar = Binary stars

Özet:
Bu çalışmada, ışık eğrilerinin biçimine göre β Lyr türü olarak sınıflandırılan üç örten çift yıldızın (CN Lac, LL Com, V356 Vel) elde edilen/literatür ışık eğrilerinin analizi yapılarak fiziksel ve geometrik parametreleri elde edilmiş ve buradan, her bir sistemin yapısı ortaya konmuştur.
   CN Lac'ın bu çalışmada elde edilen VR ışık eğrileri, Wilson-Devinney yöntemine dayanan Monte Carlo prosedürü kullanılarak çözülmüştür.Fotometrik çözüm sistemi değmeye yakın çift yıldız olarak tanımlamakta olup sistemin kütle oranı 0,402±0,013 olarak bulunmuştur. Sistemin tahmini mutlak parametreleri ise, M1=1,30±0,13 M, M2=0,52±0,07 M, R1=1,75±0,05 R, R2=1,15±0,06 R, L1=4,74±1,15L, L2=0,61±0,20 Ldir.
   LL Com'un fiziksel ve geomerik parametrelerini elde etmek için literatürde yer alan SWASP ışık eğrisi, PHOEBE arayüzü ile modellenmiştir. Çözüm, sistemi %8 değme oranına sahip marjinel değen olarak tanımlamakta olup sistemin kütle oranı 0,298±0,001 olarak bulunmuştur. Sistemin tahmini mutlak parametreleri ise, M1=6,75M, M2=2,01 M, R1=2,33 R, R2=1,35 R, L1=427 L, L2=25 Lolarak hesaplanmıştır.Bu çalışmada elde edilen minimum zamanı ile birlikte literatürde mevcut olanlar birleştirilerek LL Com'un yörünge değişimi analizi yapılmıştır.Analiz sonucunda yörünge döneminin 0,027±0,001 s/yıl oranında arttığı hesaplanmıştır.
V356 Vel'in literatür ışık eğrilerinin (ASAS V ve Hipparcos) analizi, Wilson-Devinney kodu kullanılarak yapılmıştır.Fotometrik sonuçlara göre sistem, ikinci bileşeni Roche şişimini doldurmuş yarı-ayrık bir çift yıldız olarak tanımlanmaktadır.Sistemin kütle oranı 0,12±0,01 olarak bulunmuş; buna göre hesaplanan mutlak parametreler şu şekildedir: M1=2,90±0,29 M, M2=0,34±0,05 M, R1=2,90±0,04 R, R2=2,03±0,03 R, L1=69,7±10,3 L, L2=7,6±1,6 L. Sistemin bileşenlerinin log M – log R diyagramındaki konumları tartışılmıştır.
   Ayrıca, SIMBAD veri tabanında "bL" olarak kodlanmış örten çift yıldızlardan seçilen 115 tane β Lyr türü sistemin özellikleri, istatistiksel olarak incelenmiştir.

Abstract:
In this study, the physical and geometrical parameters of all systems were obtained via obtained/literature light curves of three eclipsing binary stars (CN Lac, LL Com, V356 Vel) classified as β Lyr type according to the shape of their light curves and the structure of each system was revealed.
   The VR light curves of CN Lac obtained in this study were solved using the Monte Carlo procedure based on the Wilson-Devinney method. The photometric solution identifies the system as near contact binary star, and the mass ratio of the system is found to be 0.402 ± 0.013. The estimated absolute parameters of the system are M1=1,30±0,13 M, M2=0,52±0,07 M, R1=1,75±0,05 R, R2=1,15±0,06 R, L1=4,74±1,15 L, L2=0,61±0,20 L.
   To obtain the physical and geomeric parameters of LL Com the SWASP light curve of the system is modeled by the PHOEBE interface. The solution describes the system as a contact binary with fill out of 8 %, and the mass ratio is found to be 0.298 ± 0.001. The estimated absolute parameters of the system was calculated as follows: M1=6,75 M, M2=2,01 M, R1=2,33 R, R2=1,35 R, L1=427 L, L2=25 L.The minimum light time obtained in this study was combined with the existing ones in the literature to analyze the orbital period variation of LL Com. As a result of the analysis, it was calculated that the orbital period increased by 0,027 ± 0,001 s/year. 
   The analysis of V356 Vel's literature light curves (ASAS V and Hipparcos) was performed using the Wilson-Devinney code. According to the photometric results, the system is defined as a semi-detached binary starwith second component filling Roche lobe. The mass ratio of the system was found to be 0,12 ± 0,01; considering this value the estimated absolute parameters were calculated as follows: M1=2,90±0,29 M, M2=0,34±0,05 M, R1=2,90±0,04 R, R2=2,03±0,03 R, L1=69,7±10,3 L, L2=7,6±1,6 L. The positions of the components of the system in the log M – log R diagram are discussed.
   In addition, the features of 115 β Lyr type systems selected from the eclipsing binary stars coded as "bL" in the SIMBAD database have been examined statistically.