Prostat kanseri hastalarında radyoterapinin mikrorna ekspresyonu ve trombosit fonksiyonları üzerine etkisi
The effect of radiotherapy on microrna expression and platelet functions in prostate cancer patients
Yazar: NURTEN BAHTİYAR
Danışman: PROF. DR. MEHMET CAN AKYOLCU
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Biyofizik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2015
Konu: Biyofizik = Biophysics
Dizin: Radyoterapi = Radiotherapy

Özet:
Prostat kanseri erkek popülasyonunu etkileyen en önemli kanser türlerinden biridir. Radyoterapi, prostat kanserinin tedavisinde kullanılan bir tedavi yöntemidir. Radyoterapinin yaygın olarak görülen yan etkilerinin yanı sıra trombojenik olabileceğini belirten çalışmalar bulunmaktadır. Radyoterapinin endotel hasarına neden olabileceği ve inflamasyon cevabı sonrasında koagülasyon mekanizmasının aktive olabileceği ifade edilmektedir. Tromboz gelişiminde trombositlerin de kritik rol oynadıkları bilinmektedir.
Yapılan çalışmalarda radyoterapinin trombosit fonksiyonlarına etkisi daha önce değerlendirilmekle birlikte, son yıllarda trombosit fonksiyonları üzerindeki rolleri ortaya konulan miRNA'ların radyoterapi uygulamasına bağlı ekspresyon değişimlerini inceleyen herhangi bir çalışmaya rastlanmamıştır. Çalışmamızda radyoterapinin trombosit fonksiyon belirteçleri ve trombosit fonksiyonunda görev aldıkları bildirilen miRNA'ların ekspresyonu üzerindeki etkinin birlikte incelenmesi planlandı. 
Çalışma prostat kanseri hastaları (n:25) ve sağlıklı kontrol (n:25) grupları ile gerçekleştirildi. Prostat kanseri hastalarından üç farklı zamanda venöz kan örnekleri alındı. Bunlar; I-radyasyon tedavisine başlanmadan önce (Grup I), II-radyasyon tedavisinin bittiği gün (Grup II) ve III-tedaviden 40 gün sonra (Grup III)'dır. Prostat kanseri hastaları ve kontol gruplarında trombosit sayısı, ortalama trombosit hacmi (MPV), trombosit agregasyonu (Lumiagregometre), plazma P-selektin (ELISA), plazma Trombospondin-1 (ELISA), plazma Trombosit faktör 4 (PF 4) (ELISA), trombosit içi Vazodilatör tarafından stimüle edilen fosfoprotein (VASP) (ELISA) ve plazma miR-223 ve miR-126 (qRT-PCR) ekspresyon düzeylerinin değişimi incelendi.
Gruplara ait değerler karşılaştırıldığında; radyoterapi uygulaması sonrasında trombosit sayısı, MPV ve VASP düzeylerinde tedavi öncesine göre azalma olduğu bulundu. Diğer belirteçlerin düzeylerinde anlamlı bir değişim olmadığı tespit edildi. miR-223 ve miR-126 ekspresyon düzeylerinin karşılaştırılmasında da anlamlı bir değişim olmadığı, ancak miR-223 ve miR-126 ekspresyon düzeylerinde bireysel farklılıklar olduğu görüldü. 
Çalışmanın sonuçları; prostat kanseri hastalarına uygulanan radyoterapinin miR-223 ve miR-126 ekspresyonu üzerinde bireysel farklılıklara neden olabileceği ve tedavinin bazı trombosit fonksiyon belirteçlerinin seviyelerinde azalmaya yol açarak trombosit fonksiyonlarını etkileyebileceği söylenebilir.

Abstract:
Prostate cancer is one of the most important types of cancer that affect the male population. Radiotherapy is one of the treatment method of prostat cancer. Besides its well known adverse effects there are some studies claim that radiotherapy may be thrombogenic. Radiotherapy may cause endothelial damage and inflammatory response may be activating the coagulation mechanism. It is known that platelets play a critical role in thrombus formation.
The influence of radiotherapy on platelet functions were evaluated in the previous studies but none of these studies were handled effects of radiotherapy on the expression levels of miRNA's which shown their effects on platelet functions. Our study has been planned to search out the possible effects of radiotherapy on biomarkers of platelet function and miRNA's which are also known to be effective on platelet functions. 
Our study has been performed on 25 patients with prostate cancer (n:25) and healthy control subjects (n:25). Venous blood samples of prostate cancer patients have been collected in three different periods. The periods were, I-Before the radiation therapy (Group I), II-In the last day of the radiation therapy (Group II), III- 40 days after the radiation therapy (Group III). platelet count, mean platelet volume (MPV), platelet aggregation (Lumiagregometer), plasma P-selectin (ELISA), plasma  Thrombospondine-1 (ELISA), plasma Platelet factor 4 (PF 4) (ELISA), intraplatelet Vasodilator stimulated phosphoprotein (VASP) (ELISA), plasma miR-223 and miR-126 (qRT-PCR) expression levels were evaluated in three prostate cancer groups and healthy control subjects. 
When values of the groups were compared, in the last day of the radiation therapy platelet count, MPV and VASP levels were found lower than before. But no signisicant differences were determined between values in other studied parameters. On the other hand, no significant difference were detected when miR-223 ve miR-126 expression levels were compared but it was found to be individual differences in the expression levels.
As a result of present study it may be said that radiotherapy may cause individual differences in the miR-223 and miR-126 expression levels and therapy can decrease the levels of some platelet function biomarkers to affect platelet functions.