Anne sesi ve ninninin preterm yenidoğanların fizyolojik parametreler, stres ve uyku- uyanıklık durumları üzerine etkisi
The effect of mother's voice  and lullaby on preterm infants' physiological parameters, stress and sleeping-waking state
Yazar: DİLEK DERİNCE
Danışman: DOÇ. DR. MERAL BAYAT
Erciyes Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2016
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Anneler = Mothers ; Bebek-prematür = Infant-premature ; Bebek-yenidoğmuş = Infant-newborn ; Bebekler = Infant ; Ninni = Lullaby ; Ses = Voice ; Stres = Stress ; Uyanıklık = Wakefulness ; Uyku = Sleep

Özet:
Bu çalışma anne sesi ve ninninin preterm yenidoğanlarin fizyolojik parametreler, stres ve uyku- uyanıklık durumları üzerine etkisini değerlendirmek amacıyla randomize kontrollü deneysel olarak yapılmıştır.
Çalışma, bir devlet hastanesinin Yenidoğan Yoğun Bakım Ünitesi (YYBÜ)'nde yapılmıştır. Anne sesi, ninni ve kontrol gruplarının her birinde 30 olmak üzere toplam 90 preterm yenidoğan çalışmaya alınmıştır. Veriler Yenidoğan ve Anne Tanıtıcı Özellikler Formu, Yenidoğan Stres Değerlendirme Formu (YSDF) ve Yenidoğan Uyku- Uyanıklık Durum Değerlendirme Formu (YUUDF) ile toplanmıştır. Çalışmanın 1, 3 ve 5. günlerinde uygulama öncesi, sonrası ve 5.  dakikada yenidoğanların YSDF ve YUUDF  değerlendirmeleri yapılmıştır. Veriler, bilgisayar ortamında tanımlayıcı istatistikler, homojenlik testleri, ki-kare, sınıf içi korelasyon katsayısı (intra-class correlation efficient), tekrarlı ölçümlerde iki yönlü varyans analizi ve genelleştirilmiş doğrusal modeller ve pearson korelasyon analizi kullanılarak değerlendirilmiştir.
Çalışmada; grup içi ölçümlerde anne sesi ve ninni grubunda YUUDF puanlarında çalışma öncesine göre 5.gün ölçümlerinde düşme olduğu (p<0.001), kontrol grubunda ise artma olduğu (p<0.001) bulunmuştur. Anne sesi ve ninni grubunun YUUDF puanlarının, kontrol grubuna göre 5.gün ölçümlerinde daha düşük olduğu (p<0.001), farkın kontrol grubundan kaynaklandığı saptanmıştır.
Anne sesi ve ninni grubunun grup içi ölçümlerinde YSDF puanlarında çalışma öncesine göre 5.gün ölçümlerinde düşme olduğu (p<0.001, p=0.002), kontrol grubunda ise artma olduğu (p=0.012) bulunmuştur. Anne sesi ve ninni grubunun YSDF puanlarının, kontrol grubuna göre 5.gün ölçümlerinde daha düşük olduğu, farkın kontrol grubundan kaynaklandığı saptanmıştır (p<0.001).
Preterm yenidoğanların YUUDF ve YSDF puanları arasında pozitif yönde, orta ve yüksek düzeyde anlamlı ilişki saptanmıştır (p<0.05).
Bu sonuçlara göre, anne sesi ve ninni uygulamasının preterm yenidoğanların stresini azalttığı ve uyku durumlarını olumlu yönde etkilediği belirlenmiştir. Yenidoğan ünitelerinde hemşirelerin anne sesi ve ninni uygulamasını kullanmaları önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler: Anne sesi, ninni, preterm yenidoğan, stres, uyku- uyanıklık durumu

Abstract:
This randomized controlled study was carried out to evaluate the effect of mother's voice and lullaby on preterm infants' stress and sleeping-waking states.
The study was carried out in a newborn unit in a public hospital in Turkey. In this study, 90 preterm newborn were divided into three groups equally as mother's voice (n=30), lullaby (n=30) and control groups (n=30). Data were obtained by Mother and Newborn Identification Form, Newborn Stress Evaluation Form (NSEF) and Newborn Sleepıng-Wakıng State Evaluation Form (NSWEF). On the 1st, 3rd and 5th days of the study; Newborns' NSEF and NSWEF scores at pre-, post-study and on the fifth minutes were evaluated. Data were evaluated by using descriptive statistics, homogeneity tests, chi-square, intra-class correlation coefficent, two way of analysis on repeated measures, generalized linear model, pearson correlation analysis.
On the fifth day of the measurements, a decrease was detected in the NSWEF scores of the mother voice and lullaby groups compared to the pre-study state (p<0.001) which was increased in the control group. There was a decrease in the NSEF scores of the mother voice and lullaby groups (p<0.001, p=0.002) in the pre-study state compared to the 5th day measurements, however, there was an increase in the control group (p=0.012). 
In the study, NSWEF and NSEF scores of mother's voice and lullaby groups were below than control group compared to 5th day measurement and this difference was resulted from the control group (p<0.001). 
There was a positive, medium and high level correlation in the scores of NSWEF and NSEF of the preterm newborns.
According to these results, it is advised for nurses in the newborn units to perform lullaby and mother's voice.

Key Words: Mother's voice, lullaby, preterm newborn, stress, sleeping-waking state