Posteriyor kortikal atrofi ve alzheimer olgularındaki nöropsikometrik bozulma paternlerinin incelenmesi
Investigation of neuropsychometric distortion patterns in posterior cortcal atrophy and alzheimer cases
Yazar: HAKAN NASIRLI
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖZDEN ERKAN OĞUL
İstanbul Medipol Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Bilişsel Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Nöroloji = Neurology ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Alzheimer hastalığı = Alzheimer disease ; Atrofi = Atrophy ; Nörodejeneratif hastalıklar = Neurodegenerative diseases ; Nöropsikolojik testler = Neuropsychological tests ; Ölçekler = Scales

Özet:
Alzheimer hastalığı tipik olarak,ileri yaşlarda (> 65) bellek bozukluğunun ön plana çıkmasıyla karakterize olan bir rahatsızlıktır.Ancak,Alzheimer hastalığında bellek bozukluğunun ötesinde erken evrelerden itibaren dikkat,yürütücü işlevler,dile ait beceriler ve görsel-uzamsal işlevlerde bozulmalar olabilmektedir.Bu tür bilişsel bozuklukların ön planda olduğu hastalar literatürde non-amnestik Alzheimer hastaları olarak adlandırılırlar.Posteriyor Kortikal Atrofi (PKA),Alzheimer hastalığının görsel varyantı olarak da adlandırılan ve nadir görülen nörodejeneratif bir sendromdur.
PKA,tipik Alzheiemr hastalığına göre daha erken yaşlarda ortaya çıkabilen,görsel-uzamsal işlev bozukluklarının öne çıktığı bir hastalıktır.Anca,literatürde PKA'nin nöropsikolojisi üzerine yapılmış pek az çalışma bulunmaktadır.
PKA'deki nöropsikometrik bozulma paternlerini ortaya koymak ve bu bozulma paternlerini tipik Alzheimer hastalığındaki bozulma paternleri ile kıyaslamak amacıyla aralarında yaş,cinsiyet,eğitim olarak fark bulunmayan 5 PKA hastası ile 10 Alzheimer hastasına şu nöropsikometrik test bataryası uygulanmıştır:Dikkat (WMS-R sayı menzili),bellek (WMS görsel bellek,WMS hikaye belleği,SBST-sözel bellek),yürütücü işlevler (eyve-isim,hayvan sayma,KAS,atasözü yorumlama ve ikili benzerlikler,Saat Çizim,Stroop),görsel-uzamsal (Benton-yüz tanıma ve çizgi yönü belirleme),dil (Boston Adlandırma),CDR (Klinik Demans Derecelendirme Ölçeği)ve MMSE (Standardize Mini Mental Test).
Sonuç olarak,görsel anlık bellek ve atasözü yorumlamada istatistik olarak anlamlı,yüz tanıma testinde sınırda anlamlı biçimde PKA'li hastalar Alzheimer hastalarına göre düşük performans göstermişlerdir (p= .05).Alzheimer hastalarının ise Boston semantik adlandırma ve bazı bellek testlerinde PKA'li hastalara göre kötü performans gösterdikleri ortaya çıkmıştır.Boston-semantik adlandırmaki anlamlı fark (p=.04) göze çarpmaktadır.Örneklem grubumuz küçük olsa da genel kognitif düzeyleri eşlenmiş hasta grupları söz konusu olduğunda her iki demansiyel tablonun nöropsikomeri profili üzerinden ayrımının mümkün olduğu sonucuna varılmıştır.

Anahtar Sözcükler: Alzheimer,erken dönem,görsel-algısal,nöropsikometri,Posteriyor Kortikal Atrofi

Abstract:
Alzheimer's disease is typically characterized by the presence of memory impairment at an advanced age (> 65). However, beyond the memory impairment in Alzheimer's disease, from early stages attention, executive functions, language skills and visual-spatial functions can be distorted. Patients with such cognitive deficits are referred to as non-amnesic Alzheimer's disease patients in the literature. Posterior Cortical Atrophy (PKA) is a rare neurodegenerative syndrome, also called visual variant of Alzheimer's disease. PKA is a disease with visual-spatial dysfunctions that may occur earlier in life span than typical Alzheimer's disease. However, in the literature, there are few studies on neuropsychology of Posteriocortical Atrophy. In order to demonstrate neuropsychometric impairment patterns in PKA and compare these impairment patterns with neuropsychometric impairment patterns in typical Alzheimer's disease, the following neuro-psychometric test battery was applied to 5 PCA patients and 10 Alzheimer's patients, who were not different in age, gender and education. Attention (WMS-R Number Range), memory (WMS Visual Memory, WMS Story Memory, SBST-Verbal Memory), executive functions (Fruit Name, Animal Counting, KAS, Sayings Interpretation and Binary Similarities, Clock Drawing, Stroop) -specific (Face and Line Direction Identification), language (Boston Naming Test), CDR (Clinical Dementia Rating Scale) and MMSE (Standardize Mini Mental Test). As a result; Visual Instant Memory and Proverb Statistically significant in the interpretation, patients with PCA significantly lower than the Alzheimer patients at the border in the face recognition test (p = .05). Alzheimer's patients showed poor performance in semantic fluency and some memory tests compared to patients with PCA. Although the sample group is small, it has been concluded that, in the case of groups of patients with general cognitive levels mapped, it is possible to distinguish between the two demassive groups by neuropsychometry profile.

Keywords: Alzheimer's, early stage, visual-perceptual, neuropsychometry, Posterior Cortical Atrophy