Çağdaş mimarlık söylemlerinde İslami düşünce
Islamic thought in the contemporary architectural discourses
Yazar: BURÇAK ÖZLÜDİL
Danışman: PROF. DR. UĞUR TANYELİ
Yıldız Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı / Mimarlık Tarihi ve Kuramı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2004
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
Çağdaş mimarlık söylemleri, İslami düşünceye çeşitli biçimlerde yaslanarak mimari söylem üreten bir alanı banndranaktadur. Genel anlamda Müslüman coğrafyalarda üretilen mimarlığın ve mimari söylemlerin mevcut görüntüsü, onları özgöndergesel bir alan olarak ele alabilme olanağı sunmamaktadır. Bu nedenle tez içinde, hem coğrafi hem de zaman yayılımı olarak olabildiğince geniş bir yelpazede İslami düşünce ve söylem paketine, mimari söylemlerin beslendiği alam tanımlamaları bağlanımda yer verilmiştir. Bu geniş çerçevenin çizilmesinin nedeni, İslami mimarlık söylemleri içinde karşılaşılacak çeşitli kurguların, göndermelerin ve diğer alanlarla etküeşimlerinin genel bir görüntüsünü ortaya koyma çabasıdır. Bu çalışmada, İslami mimarlık söylemlerinin üretilme nedenleri ve yolları ile genel anlamda bu üretim alanının modernleşmeyle gerilimli ilişkisi incelenmektedir. Bu inceleme, farklı toplumsal, kültürel ve tarihsel durumlar ile kimlik tanımlamasıyla ilgili çeşitli noktalara referans veren mimarlık söylernlerinin karşılaştırmalı bir çözümlemesi yoluyla gerçekleştirilmektedir. Tez çalışmasında, İslami söylemlerin doğuşundan bugüne, bu alanı vareden koşul, durum ve dinamiklerle birlikte, bu alanın mimarlığa nasıl yansıdığı, hangi gerekçelerle yeniden üretildiği ve karşılaşılan sorunları aşma yollarının nasıl biçimlendirildiğinin araştırılması amaçlanmıştır. Anahtar Kelimeler: İslami düşünce, mimari söylem, İslam mimarlığı, gelenek, modernleşme.

Abstract:
Contemporary architectural discourses accommodate an area, which produces architectural discourses based on Islamic thought in differentiating ways. In general, the existing image of architecture and the architectural discourses in Muslim societies makes it impossible to examine them as a self-referential area. That's why, a wide range of Islamic thought and discourse packages, both in geographical and in historical era means, were included in this thesis in order to define the interdisciplinary areas which the architectural discourses stem from. The intention by making the frame so inclusive iş to reveal the constructions, references to and interactions between other disciplines which will be encountered within Islamic architectural discourses. In this study, the reason why and the ways how the Islamic architectural discourses are produced, and the relationship of tension between this production and modernity is being examined. This research is realized through analyzing the architectural discourses which refer to several social, cultural and historical conditions as well as self-identity problems. In this thesis, a search for the conditions and dynamics which create the Islamic discourses, from the time they emerged to the present day, was aimed, in addition to this, the intention was to find out how this field reflected to architecture, for what reasons it was reproduced and how the ways to transcend the encountered problems were shaped. Keywords: Islamic thought, architectural discourse, Islamic architecture, tradition, modernity. VI