Gelişmekte olan piyasalarda sermaye türlerinin kurumsal girişimcilik yoluyla firma performansına etkisi: İMKB'ye kote firmalar üzerine bir araştırma
The effects of capital types through corporate entrepreneurship on firm performance in emerging markets: A research study on Istanbul Stock Exchange firms
Yazar: ERTAN ERKOCAOĞLAN
Danışman: PROF. DR. HÜSEYİN ÖZGEN
Çukurova Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2012
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Entelektüel sermaye = Intellectual capital ; Firma performansı = Firm performance ; Gelişmekte olan piyasalar = Emerging markets ; Girişimciler = Entrepreneurs ; Performans = Performance ; Sermaye = Capital ; Sermaye varlıkları = Capital assets ; Sermaye yapısı = Capital structure ; Örgütsel girişimcilik = Organizational entrepreneurship ; İMKB = İstanbul Stock Exchange

Özet:
İstanbul Menkul Kıymetler Borsası'nda hisse senetleri işlem gören firmalar üzerinde anket yöntemi kullanılarak yürütülen bu çalışmada, gelişmekte olan ülkeler bağlamında Türkiye'deki şirketlerin piyasa dışı sermaye türleri ile örgütsel yetenek bazlı entelektüel sermaye türlerinin dahili kaynak düzenleme mekanizması olarak işlev gören kurumsal girişimcilik yoluyla firma performansına olan etkisi araştırılmaktadır. Araştırmada, gelişmekte olan ülkelerde gerek kurum gerek kural bazlı eksikliklerin bulunması sebebiyle ortaya çıkan kurumsal boşluklara istinaden firmaların ilişki temelli stratejiler kapsamında baskın kurumlarla ve iş alemiyle şebeke bazlı yönetsel bağlar kurmak suretiyle politik sermaye, üne dayalı sermaye ve sosyal sermaye elde ederek ve örgütsel dinamiklerinden kaynaklanan entelektüel sermaye bileşenleri olan insan sermayesi, örgüt sermayesi ve müşteri sermayesi ile performanslarını arttırdıkları ve söz konusu ilişkiye kurumsal girişimcilik uygulamalarının aracılık ederek ilişkinin derecesini güçlendirdiği ileri sürülmektedir. Araştırmada, gelişmekte olan ülkelerde firmaların, endüstri temelli ve kaynak temelli perspektiflerin yanında kurumların önemli bir fonksiyon icra etmeleri nedeniyle kurum temelli görüşü de dikkate alarak stratejilerini oluşturmaları gerektiği de önemle vurgulanmaktadır. Araştırma sonuçları, piyasa dışı sermaye türlerinden politik sermaye ve üne dayalı sermayeye, entelektüel sermaye türlerinden örgüt sermayesine sahip olan firmaların kurumsal girişimcilik yoluyla performanslarını arttırdığı yönündeki hipotezleri desteklemektedir. Buna mukabil, araştırma sonucunda piyasa dışı sermaye türlerinden sosyal sermaye ve entelektüel sermaye türlerinden insan sermayesi ve müşteri sermayesinin kurumsal girişimcilik uygulamaları aracılığıyla firma performansına olumlu katkıda bulunduğuna dair oluşturulan hipotezleri desteklememektedir. Bu çerçevede, araştırmada elde edilen bulgular, kurumsal girişimcilik, gelişmekte olan ülke ve piyasalar, kurumsal ilintililik, şebeke temelli stratejiler, ilişki temelli stratejiler, piyasa temelli stratejiler, kurumsal teori, kurum temelli görüş, endüstri temelli görüş, kaynak temelli görüş, yönetsel bağlar, dinamik ehliyetler ve yetenekler, şebeke temelli piyasa dışı kaynak sermayesi, örgütsel yetenek bazlı entelektüel sermaye türleri, Türk iş ortamı ve sistemi ile stratejik yönetim bakış açısıyla değerlendirilmekte ve çeşitli önerilerde bulunulmaktadır.Anahtar Kelimeler: Kurumsal Girişimcilik, Piyasa Dışı Sermaye Türleri, Entelektüel Sermaye Türleri, Türk İş Ortamı ve Sistemi, Firma Performansı.

Abstract:
This study, conducted on the firms traded in Istanbul Stock Exchange (ISE) in Turkey by using survey method and quantitative analysis, investigates the effects of capital types, namely non-market forms of capital and intellectual capital components, on firm performance through corporate entrepreneurship which performs as a resource capital configuration mechanism in emerging markets. In this research, it is alleged that the positive effects of non-market capital forms, namely political capital, social capital and reputational capital, gained by the building network based managerial ties with dominant institutions and business community based on relationship-based firm strategies as a result of the lack of both formal legal and regulatory frameworks and poor development of market-supporting institutions in emerging economies and intellectual capital forms, derived from organizational dynamics, namely human capital, organizational capital and customer capital, on firm performance through corporate entrepreneurship. Moreover, in this study, it is essentially stated that firms in emerging markets should take into account to not only the industry and resource based view but also institution based view to formulate and implement their strategies since institutions have great impact on firm strategies. Results from this survey of ISE firms indicate that political capital and reputational capital as a non-market capital forms and organizational capital as a intellectual capital component are positively associated with firm performance through corporate entrepreneurship. The research findings also reveal that there is no significant relationship between social capital (non-market capital form), human capital and customer capital (intellectual capital types) and firm performance via corporate entrepreneurship. In this regard, the findings derived from this study are evaluated from the corporate entrepreneurship, emerging markets and economies, institutional relatedness, network based strategies, relationship based strategies, market- centered strategies, institutional theory, institution-based view, industry based view, resource based view, managerial ties, dynamic capabilities, non-market capital forms, intellectual capital, Turkish business environment and system, strategic management point of view and it is proposed to some suggestions. The implications of the research findings for both theory and practice are discussed.Keywords: Corporate Entrepreneurship, Non-market capital forms, intellectual capital types, Turkish Business Environment and System, Firm Performance.