Primer baş boyun kanserlerinde P16 ekspresyon dağılımı ve tedavi özelliklerinin değerlendirilmes
Evaluation of P16 expression distribution and treatment properties in primary head and neck cancers
Yazar: GÖKHAN GÜRBÜZ
Danışman: DOÇ. ABDULLAH KARATAŞ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Kulak Burun Boğaz ve Baş-Boyun Cerrahisi Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Kulak Burun ve Boğaz = Otorhinolaryngology (Ear-Nose-Throat)
Dizin: Gen ifadesi = Gene expression ; Kafa ve boyun neoplazmları = Head and neck neoplasms ; Karsinoma-yassı hücreli = Carcinoma-squamous cell ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Papillomavirüsler = Papillomaviridae ; Tedavi = Treatment

Özet:
Amaç: Bu çalışmada, primer baş boyun skuamöz hücreli kanser (SHK) tanısı konan hastalarda, immunohistokimyasal olarak p16 ekspresyon paternini değerlendirmek ve bu paterne göre kanserlerin gidişatını, metastaz ve sağkalım durumunu, tedavi modalitelerine yanıtını araştırmayı amaçladık.
Gereç ve Yöntem: 2008-2019 yılları arasında hastanemizde primer baş boyun kanseri tanısı alan, tedavi ve takibi yapılan 294 vakanın klinik bilgilerine, radyoloji görüntülemelerine, patoloji raporlarına, yaş, cinsiyet, tanı aldığı yıl, sigara/alkol kullanımı, tümör lokalizasyonu, TNM evrelemesi, uygulanan tedavi modalitesi, metastaz, nüks ve sağkalım durumuna ulaşılmıştır. Hastanemiz Patoloji arşivindeki  parafinize tümör bloklarından immunohistokimyasal p16 ekspresyon durumu değerlendirilmiş, bu veriler ile klinik bilgiler kıyaslanmıştır. 
Bulgular: Çalışmamızdaki hastaların %84,6'sı erkek, %15,4'ü kadın olup, yaş ortalaması 60,0±11,9'dur. Lokalizasyon olarak en sık larenks (%49,7) kanseri saptanmıştır. Vakaların %62,6'sinde p16 ile negatif ekspresyon, %37,4'ünde pozitif ekspresyon saptanmıştır. Sigara ve alkol kullanımı değerlendirildiğinde, alkol kullanımı ile p16 pozitifliği arasında istatiksel  anlamlı ilişki izlenmiştir (p=0,004). Orofarenks kanserlerinde p16 pozitifliği istatiksel olarak anlamlı yüksek bulunmuştur (p=0,029). Dudak,dil ve larenks kanserinde p16 ile pozitif ekspresyon gösteren  hastalarda, servikal metastaz oranı istatistiksel olarak daha az görülmüştür (p=0,013, p=0,029, p=0,024). İleri evre kanserlerimizden, orofarenks ve larenks kanserlerinde 1-3 yıllık ve 3-5 yıllık, hipofarenks kanserlerinde ise 1-3 yıllık sağkalımların p16 pozitif vakalarda anlamlı daha iyi olduğu görülmüştür (p=0,002, p=0,041, p=0,018, p=0,009, p=0,004). Tekli tedavi modalitesi (TTM) uygulanan p16 pozitif larenks kanserlerinde 3-5 yıllık ve 5 yıllık sağkalımlar istatiksel olarak daha iyi bulunmuştur (p=0,01, p=0,04).  
Sonuç: Çalışmamızda baş boyun kanserli hastalarda p16 ekspresyon durumuna göre servikal metastaz, sağkalım ve tedavi modalitelerinin değişebileceğini saptadık. p16 ekspresyonun pozitifliğinin lokalizasyonlara göre değişebildiği ve özellikle orofarenks kanserlerinde daha fazla izlendiği tespit edildi. Çalışmamız özellikle TTM uygulanılması düşünülen seçilmiş p16 negatif larenks kanserlerinde, p16 ekspresyon paterninin de kombine tedavi kriterlerine eklenebileceğini göstermiş olup, bununla ilgili gelecekte literatüre katkıda bulunacaktır.
Anahtar Kelimeler: Baş boyun kanseri, p16, Human Papillomavirus, HPV, Skuamöz Hücreli Kanser

Abstract:
Aim: In this study, we aimed to evaluate the p16 expression pattern immunohistochemically in patients diagnosed with primary head and neck squamous cell cancer (SHC) and to investigate the course of cancers, metastasis and survival, and response to treatment modalities according to this pattern.
Materials and Methods: Clinical information, radiology imaging, pathology reports, age, gender, year of diagnosis, smoking/alcohol use, tumor localization, TNM staging, metastasis, recurrence and survival status applied treatment modality of 294 cases diagnosed with primary head and neck cancer in our hospital between 2008-2019 have been reached. Immunohistochemical p16 expression status from paraffinized tumor blocks from the archive of Pathology Department of our hospital was evaluated, and clinical information was compared with these data.
Results: In our study, 84.6% of the patients were male and 15.4% were female, with a mean age of 60.0±11.9. The most common localization of the cancers was larynx (49.7%). Negative expression of p16 was found in 62.6% of the cases, and positive expression was found in 37.4%. When smoking and alcohol use were evaluated, a statistically significant relationship was observed between alcohol and p16 positivity (p=0.004). p16 positivity was found to be statistically significantly higher in oropharyngeal cancers (p=0.029). The cervical metastasis rate was statistically lower in lip, tongue and laryngeal cancer with p16 positive expression (p=0.013, p=0.029, p=0.024). Among our advanced cancers, survival rates of 1-3 years and 3-5 years in oropharyngeal and laryngeal cancers, and 1-3 years in hypopharyngeal cancers were found to be significantly better in p16 positive cases (p=0.002, p=0.041, p=0.018, p=0.009, p=0.004). In p16-positive laryngeal cancers treated with a single treatment modality (STM), 3-5 years and 5-years survivals had statistically better prognosis (p=0.01, p=0.04).
Conclusion: In our study, we found that cervical metastasis, survival and treatment modalities may vary according to p16 expression status in patients with head and neck cancer. Also, it was determined that the positivity of p16 expression could vary according to localizations, especially in oropharyngeal cancers. Our study has shown that the p16 expression pattern can be added to the combined treatment criteria, especially in selected p16 negative laryngeal cancers that are considered to treated with STM. These findings will contribute to the literature in the future.
Keywords: Head and Neck Cancer, p16, Human Papillomavirus, HPV, Squamous Cell Cancer