Buğday yetiştiriciliğinde alana özgü herbisit uygulaması ile yabancı ot kontrolü
Weed control in wheat cultivation with site-specific herbicide application
Yazar: ATAKAN KALKAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ YASİN EMRE KİTİŞ
Akdeniz Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı / Bitki Koruma Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu tez çalışmasında; buğday ekim alanlarında yabancı ot idaresine yönelik stratejilerin geliştirilmesine katkı sağlanması amacıyla, Antalya ili özelinde iki farklı lokasyonda yabancı otların yoğunluklarına göre alana özgü herbisit uygulaması yapılarak hem kimyasal kullanımını azaltmak hem de verim ve kalite yönünden etkilerinin incelenmesi hedeflenmiştir.
Bu amaçla, iklim özellikleri kısmen birbirinden farklı, biri Güneyde sahil bölgesinde, diğeri Kuzeyde 306 metre rakımda yer alan iki lokasyonda tarla denemeleri kurulmuştur. Denemede, konvansiyonel herbisit uygulaması, alana özgü herbisit uygulaması, azaltılmış alana özgü herbisit uygulaması ve yabancı otlu kontrol olmak üzere dört karakter yer almıştır. Deneme tesadüf blokları deneme desenine göre kurulmuş ve 4 tekerrürlü olarak yürütülmüştür. Çalışmada buğdayda dar ve geniş yapraklı yabancı otlara ruhsatlı % 4.5 Mesosulfuron-methyl + %2.25 Thiencarbazone-methyl + %0.9 Iodosulfuron-methyl-sodium + %13.5 Mefenpyrdiethyl (safener) aktif maddelerini içeren herbisit ruhsat dozunda uygulanmıştır. Deneme alanlarında uygulama öncesinde ve uygulamadan sonra hasada kadar üçer hafta arayla sayım ve gözlemler yapılarak yabancı otların yoğunluk ve kaplama alanları belirlenmiştir. Hasat olgunluğuna gelen buğdaylarda; bitki boyu, kardeş sayısı, başak sayısı, başak boyu, biyokütle, sap ve başak ağırlıkları, tanedeki nem oranı, bin dane ağırlığı, hektolitre ağırlığı ve verim belirlenmiştir.
Her iki lokasyonda deneme alanı içerisinde toplam 14 yabancı ot türü görülmüştür. Konvansiyonel ve alana özgü herbisit uygulamaları neticesinde her iki lokasyondan elde edilen sonuçlar genel olarak değerlendirildiğinde, uygulamaların yabancı ot yoğunluğu ve kaplama alanını kontrole göre azalttığı, bununla birlikte konvansiyonel herbisit uygulaması ile alana özgü herbisit uygulamaları arasında yoğunluk ve kaplama alanı bakımından önemli bir fark olmadığı ve neredeyse bütün gözlemlerde istatistik olarak aynı grupta yer aldıkları görülmüştür. Her iki lokasyondaki verim değerlerine bakıldığında ise herbisit uygulamasının yabancı otlu kontrole göre verimi artırdığı, ancak konvansiyonel herbisit uygulaması ile alana özgü ve azaltılmış alana özgü herbisit uygulamaları arasında istatistik açıdan bir fark olmadığı, diğer bir ifadeyle alana özgü uygulamayla azaltılan herbisit miktarının verimi azaltmadığı görülmüştür. Bununla birlikte, konvansiyonel ilaçlamaya göre alana özgü herbisit uygulamasında ortalama %15.8 azaltılmış alana özgü herbisit uygulamasında ise ortalama %61.2 oranında daha az miktarda herbisit kullanılmıştır.
Sonuç olarak, geniş alanlarda ekimi yapılan buğday bitkisinde yabancı otların tarladaki dağılımı ve yoğunluğuna bağlı olarak yapılan alana özgü ilaçlamayla kullanılan herbisit miktarı azaltılırken verimin azalmadığı tespit edilmiştir. İleride hassas tarım teknolojileri kullanılarak arazi haritaları çıkarılmak suretiyle herbisitlerin dron vb. araçlarla otonom olarak alana özgü uygulandığı daha detaylı çalışmalara ihtiyaç vardır. Bu çalışma bundan sonraki çalışmalara ışık tutacaktır.

Abstract:
In the context of this thesis; the aim was to contribute to the development of strategies for the management of weeds in wheat cultivation areas, specifically in Antalya province, by implementing site-specific herbicide applications based on the density of weeds in order to reduce chemical usage, as well as to examine their effects on yield and quality.
For this purpose, field trials were established in two different locations within Antalya province, with partially different climate characteristics, one in the southern coastal region and the other at an elevation of 306 meters in the north. The experiment consisted of four treatments: conventional herbicide application, site-specific herbicide application, reduced-rate site-specific herbicide application, and weedy control. The experiment was set up according to a randomized complete block design with four replications. In the study, a herbicide containing 4.5% Mesosulfuron-methyl + 2.25% Thiencarbazone-methyl + 0.9% Iodosulfuron-methyl-sodium + 13.5% Mefenpyrdiethyl (safener) active ingredients was applied at the registered dose for controlling narrow and broadleaf weeds in wheat. Weed density and coverage areas were determined by counting and observations conducted at three-week intervals from pre-application to harvest. In mature wheat plants, plant height, tiller number, spike number, spike length, biomass, stem and spike weights, moisture content in grains, thousand kernel weight, test weight, and yield were determined.
A total of 14 weed species were observed within the experimental areas in both locations. Overall evaluation of the results obtained from conventional and site-specific herbicide applications in both locations indicated that the applications reduced weed density and coverage area compared to the weedy control. However, there was no significant difference between conventional herbicide application and site-specific herbicide applications in terms of density and coverage area, and they were statistically grouped together in almost all observations. When looking at the yield values in both locations, herbicide application increased the yield compared to the weedy control. However, there was no statistically significant difference between conventional herbicide application and site-specific and reduced-rate site-specific herbicide applications, indicating that the reduced amount of herbicide applied through site-specific application did not decrease the yield. Furthermore, compared to conventional spraying, site-specific herbicide application resulted in an average reduction of 15.8% in herbicide usage, while the reduced-rate site-specific herbicide application resulted in an average reduction of 61.2% in herbicide usage.
In conclusion, it was found that by implementing site-specific herbicide applications based on the distribution and density of weeds in wheat fields, the amount of herbicide used can be reduced without compromising the yield. Future studies are needed to further explore the use of precision farming technologies, such as mapping fields using drones or similar tools, to autonomously apply site-specific herbicide treatments. This study will provide insights for future research in this area.