Sigara bırakma tedavisinin ortalama trombosit hacmi, lipit profili ve depresif belirtilere etkisi
The effect of smoking cessation treatment on mean platelet volume, lipid profile and depressive symptoms
Yazar: FATMA DAĞISTAN
Danışman: PROF. DR. RUHUŞEN KUTLU
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Meram Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2016
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Sigarayı bırakma = Smoking cessation

Özet:
Amaç: Küresel Yetişkin Tütün Araştırması (KYTA) 2012 verilerine göre ülkemizde 14,8 milyon (%27,1) kişi tütün ürünü kullanmaktadır. Ateroskleroz, kronik obstrüktif akciğer hastalığı başta olmak üzere sigara birçok kronik hastalıkların, kanserlerin ve kardiyovasküler hastalıkların önemli risk faktörüdür. Retrospektif dosya taraması şeklinde planlanan bu çalışmada polikliniğimize sigara bırakma tedavisi için başvuran bireylerden sigara içmeyi en az üç ay süre ile bırakanlarda tedavi öncesi ve sonrası çalışılmış olan ortalama trombosit hacmi (MPV), lipit profili ve depresif belirtilerdeki değişimlerin incelenmesi amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Araştırma kapsamında 5 Ocak 2015 ve 5 Ocak 2016 tarihleri arasında polikliniğimize sigara bırakma tedavisi için başvuran ve sigarayı en az üç ay bırakan 150 hastanın dosyası retrospektif olarak incelendi. Bu çalışmamız sigaranın ortalama trombosit hacmi başta olmak üzere bazı biyokimyasal belirteçler ve depresif belirtiler üzerine etkisini araştırmak üzere planlanmıştır. Aynı zamanda yaş, cinsiyet, BKİ, nikotin bağımlılık düzeyi gibi kan sayımı,  plazma ko¬lesterol, trigliserid ve vizkozitesini dolaylı olarak etkileyebilecek olan değişkenlerin de sonuçlar üzerindeki etkileri araştırmayı planladık.
Bulgular: Çalışmaya katılanların yaş ortalaması 43,1±13,9 yaş olup, sigara kullanım süresi 29,7±22,9 (paket/yıl) idi. Hastaların sigarayı bırakma süresi 3-6 ay ile 6 aydan daha fazla olmak üzere 2 grup olarak değerlendirildi. Gruplar arasında cinsiyet, yaş, eğitim durumu, medeni durum, çalışma durumu ve tanı almış hastalık öyküsünün olması açısından istatistiksel olarak anlamlı bir fark saptanmadı (p>0.05). Çalışmaya alınan kişilere uygulanan Beck Depresyon Ölçeği (BDÖ) puanı sigarayı bıraktıktan sonra anlamlı olarak azalmıştı (p<0.001). Sigarayı bırakma süresi 3-6 ay arasında olan bireylerde sigara bıraktıktan sonra CO (p<0,001), WBC (p=0,001), HTC (p=0,003), Hb (p=0,002), MCV (p<0,001) değerlerinde azalma ve ürik asit (p<0,001) düzeyinde artış saptandı. Sigarayı bırakma süresi 6 aydan fazla olan bireylerde sigarayı bıraktıktan sonra CO (p<0,001), HTC (p=0,005), MCV (p<0,001) değerlerinde istatistiksel olarak anlamlı bir azalma ve ürik asit (p=0,006) düzeyinde ise istatistiksel olarak anlamlı artış bulduk. 
Sonuç: Çalışmamızda sigara bırakma sonrası hematolojik, biyokimyasal parametreler ve depresyon belirtilerinde olumlu yönde değişiklikler olduğu bulunmuştur. Sigara bırakma süresi 3-6 ay ve 6 aydan fazla olan bireyler arasında önemli bir farklılık bulunmamıştır. Ancak sigara bırakma öncesi ve sigarayı bıraktıktan sonra CO, Hb, MCV, HTC, değerlerinde ve BDÖ puanında azalma ve ürik asit değerinde artış tespit ettik. Bu nedenle toplumun sigaranın zararları ile ilgili bilinçlendirilmesi ve sigara kullanmakta olanların sigarayı bırakma konusunda teşvik edilmesi, sigaranın insan vücudundaki etkilerini yok etmek ve sebep olduğu birçok hastalığı önlenmek adına önem arz etmektedir

Abstract:
Introduction: According to the data of Global Adult Tobacco Survey (GATS) 2012, nearly 14.8 million citizens (27.1%) consume tobacco products in Turkey. Tobacco or cigarette is an important risk factor mainly for atherosclerosis, chronic obsructive pulmonary disease and other disorders such as cancers and cardiovascular diseases, and chronic disorders. 
Aim: In the present study which is designed to scan records retrospectively, we aimed to investigate  mean platelet volume (MPV), lipid profile and changes in depressive symptoms which are detected before and after the treatment period among the individuals who had admitted to the department of Family Medicine of Meram Medical Faculty, Necmettin Erbakan University to quit smoking and in those not smoking for at least three months.
Material and Method: Between January 2015 and January 2016, hospital records of 150 cases admitted to the clinic to quit smoking and stopped smoking for at least three months were retrospectively investigated. We designed the study to evaluate the effects of cigarette smoking on some biochemical markers and depressive symptoms, mainly on MPV. We also planned to assess the effects of some variables such as age, gender, body mass index (BMI) and level of nicotine adherence that can indirectly affect blood count, plasma cholesterol, triglyceride and viscosity.
Results: Mean age of the cases was 43.1±13.9 years, and mean smoking duration was 29.7±22.9 (packet/year). The cases were classified and assessed as two groups: those who had quitted smoking between 3-6 months and the other over 6 months. Considering age, gender, educational and marital status, profession and history of diseases diagnosed, no statistically significant difference was found between two groups (p>0.05). According to the scores of The Beck's Depression Scale (BDS) performed on admission, Based on the difference, BDS score was found to decrease significantly after quitting smoking (p<0.001). In cases with smoking duration between 3-6 months, the levels of carbon dioxide (CO) (p<0.001), white blood count (WBC) (p=0.001), hematocrit (HTC) (p=0.003), hemoglobin (Hb) (p=0.002) and mean corpuscular volume (MCV) (p<0.001) were found to decrease, while the level of uric acide increased (p<0.001). In cases with smoking duration over 6 months, the levels of CO (p<0.001), HTC (p=0.005) and MCV (p<0,001) were found to statistically decrease, while a statistically significant increase was observed in the level of uric acide (p=0,006). 
Conclusion: In our study, positive changes were observed in hematologic, biochemical parameters and depressive symptoms after quitting smoking. No significant difference was found between the cases with the duration of quitting smoking between 3-6 months, and more than 6 months. However, we detected an decrease in terms of CO, Hb, MCV and HTC levels, and BDS score, and an increase in uric acide level. So, it is important that the society should be informed about the dangers of smoking, and smokers should be encouraged to quit smoking in order to annihilate the effects of smoking on humans and prevent numerous disorders led by smoking cigarettes.