Yöneticiye duyulan güvenin algılanan rol performansı ve duygusal tükenme üzerindeki etkisinde işte gelişmenin aracılık rolü
The mediating role of thriving at work in the effect of trust in manager on perceived role performance and emotional exhaustion
Yazar: ÖZDEN YURTTAKALAN
Danışman: PROF. DR. HAMDULLAH NEJAT BASIM
Başkent Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / İşletme Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Tükenmişlik duygusu = Burnout feeling ; İşte kendini yetiştirme = Thriving at work

Özet:
Bu çalışmanın amacı, yöneticiye duyulan güven ile algılanan rol performansı ve duygusal tükenme arasındaki ilişkiyi incelemek, bu ilişkiye son yıllarda önemli bir örgütsel davranış konusu olarak ele alınan ve günümüzde yaygın olarak araştırma konusu olarak değerlendirilen işte gelişmenin etkisini ortaya çıkarmaktır. Söz konusu değişkenlerin birbirleriyle etkileşimini tespit etmek üzere kavramsal araştırmalar doğrultusunda hipotezler geliştirilerek araştırma modeli oluşturulmuştur. Araştırma değişkenlerinin kapsamında oluşturulan hipotezler ve araştırma modeli, Ankara ilindeki aktif çalışanların oluşturduğu 401 kişilik bir örneklem üzerinde test edilmiştir. Araştırma modelinin analiz edilmesinde kısmi en küçük kareler yol analizi (PLS-SEM) kullanılmıştır. Verilerin analizi SmartPLS 4 istatistik programıyla yapılmıştır. Araştırma modeline ilişkin; doğrusallık, yol katsayıları, R2 ve etki büyüklüğünü (f2) hesaplamak için PLS algoritması; tahmin gücünü (Q2) hesaplamak için de PLSpredict analizi çalıştırılmıştır. PLS yol katsayılarının anlamlılıklarını değerlendirmek için yeniden örnekleme (bootstrapping) ile örneklemden 10.000 alt örneklem alınarak t değerleri hesaplanmıştır. Bu araştırma kapsamında ortaya konulan kavramsal model görgül araştırma ile test edilmiştir. Araştırma değerlendirildiğinde; yöneticiye duyulan güvenin algılanan rol performansına olan etkisi anlamlı ve aynı yönde, duygusal tükenmeye olan etkisi ise anlamlı ve zıt yönde yöndedir. İşte gelişme değişkeninin yöneticiye duyulan güven değişkeniyle algılanan rol performansı ve duygusal tükenme değişkenleri arasındaki ilişkide bütünleyici kısmi aracılık rolüne sahip olduğu anlaşılmıştır. Dolayısıyla yöneticiye güven düzeyi yüksek olan bir çalışanın rol performans algısının yüksek, duygusal olarak kendini tükenmiş hissetme düzeyinin ise düşük olduğu ve işte gelişmenin de bu ilişkiyi olumlu etkilediği görülmüştür. Bu bağlamda elde edilen bulguların, yazında bir kavramsal boşluğu dolduracağına, araştırmacılara, yöneticilere ve çalışanlara faydalı olarak yeni ve farklı bakış açıları kazandıracağına inanılmaktadır.

Abstract:
The aim of this study is to examine the relationship between trust in manager, perceived role performance and emotional exhaustion, and to reveal the effect of thriving at work, which has been addressed as an important organizational behavior issue in the recent years and is widely considered as a research topic nowadays. To determine the interaction of the variables in question, a research model was created by developing hypotheses in line with conceptual research. The hypotheses and research model created within the scope of the research variables were tested on a sample of 401 active workers in Ankara. Partial least squares path analysis (PLS-SEM) was used to analyze the research model. The analysis of the data was done with SmartPLS 4. Regarding the research model, PLS algorithm was run to calculate linearity, path coefficients, R2 and effect size (f2). PLSpredict analysis was run to calculate predictive power (Q2). To evaluate the significance of the PLS path coefficients, t values were calculated by taking 10,000 subsamples by bootstrapping. The conceptual model put forward within the scope of this thesis was tested by empirical research. The results of this research showed that the effect of trust in the manager on perceived role performance was significant and in the same direction, als the effect on emotional exhaustion was significant and opposite. It is clear from the results that the thriving at work variable has an integralpartial mediating role in the relationship between the variable of trust in the manager and the variables of perceived role performance and emotional exhaustion. Therefore, it is observed that the role performance perception of an employee with a high level of trust in the manager is high, the level of feeling emotionally exhausted is low, and the thriving at work affects this relationship positively. In this context, it is believed that the findings obtained will fill a conceptual gap in the literature and provide new and different perspectives to researchers, managers, and employees in a beneficial way.