Bir gül yağı üretim tesisinde karbon ayak izi değerlendirmesi
Carbon footprint assessment in a rose oil production facility
Yazar: SELİN YARDIMCI DOĞAN
Danışman: PROF. DR. MEHMET BEYHAN ; DR. ÖĞR. ÜYESİ SEZEN COŞKUN
Süleyman Demirel Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Çevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Çevre Mühendisliği = Environmental Engineering

Özet:
İlaç ve kozmetik sektörlerinin hammadde kaynağı olan gül yağı üretimi, dünyanın en önemli endüstrilerinden biri olmaya devam etmektedir. Gül yağı üretim sektöründe karbon ayak izinin ölçülmesi, izlenmesi, raporlanması ve gerekli önlemlerin alınması ile sektörün ülke ekonomisine katkısı ve sürdürülebilirliği arttırılabilir. İklim değişikliğinin sonuçlarını hafifletmek için sera gazı emisyonlarını azaltmak önemlidir ve bu karbon ayak izi olgusunun tam olarak kavranmasıyla yapılabilir. "Karbon ayak izi " hesaplamaları, sera gazlarının etkisini değerlendirmek için en güncel araç olarak bilinmektedir. Bu tez çalışmasında, Akdeniz Bölgesi'nde yer alan bir gül yağı tesisinin üretim ve ürün pazarlaması dahil tüm faaliyetlerinin karbon ayak izi miktarının belirlenmesini amaçlamaktadır. Gül yağı üretimi ve ürünün satış aşamalarına kadar emisyon değerleri hesaplanmış olup tesisinin karbon ayak izi Hükümetler arası İklim Değişikliği Paneli (IPCC)'nin Tier-1 ve Tier-2 hesaplamalarına göre belirlenmiştir. Elde edilen bulgulara göre tesisin karbon ayak izi miktarı 14,63 tCO2e/yıl olarak hesaplanmıştır. Tesisteki ağaçların karbon emisyonuna azaltıcı etkisi ise 0,55 tCO2e/yıl olarak belirlenmiştir. Tesis alanındaki ağaçlar dikkate alındığında tesisin atmosfere etkisi 14,08 tCO2e/yıl olarak tespit edilmektedir. Ürün başına karbon ayak izi ise, 32,22 kgCO2e/kg ürün olarak hesaplanmıştır. Tesiste en büyük emisyon kaynağı 8,15 tCO2e/yıl (%55,71) doğalgaz olmakta alternatif bir yenilenebilir enerji sisteminden yararlanmak ilk alınacak önlem olmalıdır. Kapsam 1 de yer alan doğalgaz ve motorin kaynaklı CF miktarı 8,93 tCO2e/yıl'dır. Kapsam 2 elektrik kullanımı nedeniyle CF miktarı 0,15 tCO2e/yıl olarak hesaplanmıştır. Kapsam 3'de yer alan faaliyetler nedeniyle CF miktarları ise atıksu için 5,46 tCO2e/yıl, CO2 tüpü için 0,08 tCO2e/yıl, taşımacılık için 0,006 tCO2e/yıl, tehlikeli atıklar için 0,00013 tCO2e/yıl ve tehlikesiz atıklar için 0,001 tCO2e/yıl olarak belirlenmiştir. Gül yağı sanayisinde üretimden çıkan gül posası anaerobik reaktör ile elektrik enerjisi üretimi için kullanılabilir. Böylece hem atıkların geri dönüşümü sağlanabilir hem de tesis karbon ayak izi miktarı azaltılabilir. Atık taşıma kaynaklı dolaylı emisyonların azaltılması bir diğer uygulanabilir öneriler arasındadır. Tesis alanında ağaç sayısı arttırılarak karbon ayak izi miktarı azaltılabilir.

Abstract:
The production of rose oil, which is the raw material source of the pharmaceutical, cosmetic and kitchen industries, continues to be one of the most important industries in the world. By measuring, monitoring, reporting the carbon footprint in the rose oil production sector and taking the necessary precautions, the contribution and sustainability of the sector to the country's economy can be increased. Reducing greenhouse gas emissions is important to mitigate the consequences of climate change, and this can be done with a full understanding of the carbon footprint phenomenon. "Carbon footprint" calculations are known as the most up-to-date tool to assess the impact of greenhouse gases. This thesis aims to quantify the carbon footprint of all activities including production and product marketing of a rose oil plant located in the Mediterranean Region. Emission values have been calculated until the production of rose oil and sales of the product, and the carbon footprint of the plant has been evaluated according to the Tier-1 and Tier-2 methodology of the Intergovernmental Panel on Climate Change (IPCC). According to the findings, the carbon footprint of the facility was calculated as 14.63 tCO2e/year. The reducing effect of the trees in the facility on carbon emissions was determined as 0.55 tCO2e/year. Considering the trees in the facility area, the effect of the facility on the atmosphere is determined as 14.08 tCO2e/year. The carbon footprint per product is calculated as 32.22 kgCO2e/kg product. The biggest emission source at the facility is 8.15 tCO2e/year (55.71%) natural gas, and benefiting from an alternative renewable energy system should be the first precaution. The amount of CF from natural gas and diesel fuel in Scope 1 is 8.93 tCO2e/year. The amount of CF due to electricity use in Scope 2 is calculated as 0.15 tCO2e/year. CF amounts due to activities in Scope 3 are 5.46 tCO2e/year for wastewater, 0.08 tCO2e/year for CO2 cylinder, 0.006 tCO2e/year for transportation, 0.00013 tCO2e/year for hazardous waste and 0.001 tCO2e/year for non-hazardous waste. Rose pulp from the rose oil industry can be used for electrical energy production with an anaerobic reactor. Thus, waste can be recycled and the carbon footprint of the facility can be reduced. Reducing indirect emissions from waste transportation is another feasible suggestion. Carbon footprint can be reduced by increasing the number of trees in the facility area.