Geleneksel keçe uygulayımı ile özgün hediyelik ve turistik eşya tasarımları
Unique gift and touristic goods desins with traditional felt application
Yazar: TUĞBA YILMAZ
Danışman: PROF. DR. SEMA ETİKAN
Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Geleneksel Türk El Sanatları Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: El Sanatları = Crafts

Özet:
El sanatları geçmişten günümüze kadar ulaşan en eski sanatlardan biridir. Keçe sanatı da el sanatları içerisinde yerini almış, gelişim ve değişim içerisinde varlığını sürdürerek günümüze kadar ulaşmıştır. Orta Asya'dan uzanan tarihsel süreç boyunca, toplumdaki işlevselliğine bağlı olarak varlığını sürdürmesiyle belirginleşen keçe sanatı, geleneklerimizin doğasını anlamamıza katkıda bulunmuştur. İnsanlara toplumsal bilgi aktaran gelenekler, zaman içinde toplum tarafından deneyimlenmiş, dönemin koşullarına göre şekil almış, uygulanmış ve gelecek kuşaklara aktarılmıştır. Bu gelenekler arasında yer alan el sanatları; barınma, beslenme, süslenme, giyinme gibi birçok ihtiyacı karşılamak için kullanılmıştır. Ustaların becerisiyle ortaya çıkan keçe ürünler, sadece ihtiyaçları karşılamakla kalmamış, aynı zamanda üzerlerine süsleme yapılarak sanat ve estetik açıdan da önem kazanmıştır. Anadolu insanının duygu düşünce ve değerlerini yansıtan geleneksel keçe sanatı motifleri bize rehberlik ederek bilgi sunmaktadır. Bu geleneklerin oluşumunda, göçebe yaşamdan yerleşik yaşama geçiş önemli bir rol oynamıştır. Gelenekteki değişimle birlikte, keçe sanatı da doğal ihtiyaçlardan kaynaklanmış ve giderek toplumun talep ve gereksinimlerine göre evrilmiştir. Türklerin Anadolu'ya yerleşmesi ile Selçuklu Devleti döneminde önemli bir kent olan ve birçok medeniyete ev sahipliği yapan Kırşehir ili de el sanatları içerisinde yer edinmiştir. Türk kültürünün hâkim olduğu şehir, el sanatları alanında zengin bir merkez haline gelmiştir. Bu el sanatlarından biride dokumacılıktır. Yörede dokumacılık geliştirilerek devam etmiştir. Ürettikleri dokumalarıyla insanlar duygu, düşünce, gelenek ve göreneklerini, istek ve arzularını yansıtmışlardır. Dokunan halı ve kilimlerde yöreye özgü motifler ön plana çıkmış ve dokumacılar her birine farklı anlam yükleyerek isimlendirmişlerdir. Çalışmanın amacı geleneksel (tepme) keçe uygulayımı ile hediyelik ve turistik eşyalar tasarlamak ve bu tasarımların oluşumunda Kırşehir yöresi düz dokuma motiflerini temel almaktır. Bu motifler kullanılarak hediyelik ve turistik eşya tasarımları yapılmış, yapılan tasarımların güncel kullanım eşyası olarak üretilmesi amaçlanmıştır. Bura da bir diğer amaç ise oluşturulan tasarımlarında geçmişin izlerini taşıyan, kültürel miras niteliğinde olan yöre dokuma motiflerini günümüze taşımaktır. Böylelikle unutulmaya yüz tutmuş dokuma sanatını keçe uygulayımı ile bütünleştirerek tekrar canlandırıp tanınır ve bilinir hale getirmek hedeflenmiştir. Kırşehir düz dokumalarında bulunan ve yaygın olarak kullanılan motiflere yer verilerek oluşturulan özgün tasarımlar geleneksel (tepme) keçe uygulayımı ile çanta, şapka, kemer, yelek, takı, süs eşyaları vb. hediyelik ve turistik eşyalara dönüştürülmüştür.  
Anahtar Kelimeler: Geleneksel (tepme) keçe, keçe sanatı, hediyelik eşya, turistik eşya, Kırşehir, düz dokuma, kilim, motif

Abstract:
Handicrafts ar eone of the oldest arts that have reachedus from the past to the present. The art of felt making has also foundits within handicraft sand has continuedits existen cethrough development and change, reaching us today. Throughout the historical process extending from Central Asia, the art of felt, which has become distinctdue to its functionality in society, has contributed to our understanding of the nature of ourtraditions .Traditions that convey social knowledge have been shaped, practiced, and passed down to futuregeneration saccording to the conditions of the time experienced by society. Among the setraditions, Handicrafts have been used to meet many needs such as shelter, nutrition, adornment, and clothing. Felt productscreated witht heskill of masters, havenot only met theseneeds, but have also gainedimportance in terms of art and aesthetics through decoration. Traditional felt art motifs reflect ingtheemotions, thoughts, and values of the Anatolian people guide us and provide information. The transition from a nomadic life to a settled lifestly played an important role in the formation of the setraditions. Along with the change to the demands and requirements of society. Witht hesettlement of the Turks in Anatolia Kırşehir an importand city during the saljuk period and a host to many civilizations, has also made a place foritsel famong handicrafts. Thecity, dominated by Turkısh culture, has become a rich center in the field of  handicrafts. One of these handicrafts is weaving. Weaving has continued to develop in the region. Through their pwoven products in weaving. Weaving  has continued to develop in the region. Through their woven products, people heve reflected the irem otions, thoughts, traditions, customs, desires, and aspirations. Local motifs have cometo the forefront in woven carpets and rugs, and weavers have attribut different meanings to each, giving the mnames. The aim of this study is to design, giftand tourist items using tratidional (stomped) felt application sand to baset hese desings on the falt weaving motifs of the Kırşehir  region. Using these motifs, giftand tourist item desingns have been created, witht heaim of produning these designsas contemporary utility items. Another goal here is tocarrythelocal weaving motifs, wihich beartraaces of thepast and are of culturalheritage, in to the present through the craeted designs. Thus, by integrating then early forgotten weaving art with felt appliications, it is aimed to revive and make it reccognized and known again. The unique designs created by incorporating widely used motifs found in Kırşehir flat weavings have been transformed into giftand tourist items such as bags, hats, belts, vests, jewelry, and decorative items using traditional (stomped) fel tapplications. 
	
Keywords: Traditional (stomped), felt, felt art, giftitems, tourist items, Kırşehir, flat weaving, rug, motif