Konumsal kaza verilerinin coğrafi bilgi sistemleri kullanılarak analizi (Kocaeli örneği)
Special analysis of accident data by using geographical information systems (Example of Kocaeli̇)
Yazar: AHMET ÇELEBİ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. NİLGÜN CAMKESEN
Bahçeşehir Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kentsel Sistemler ve Ulaştırma Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Kazalar = Accidents ; Ulaşım = Transportation
Dizin: Kaza kara noktaları = Accident black spots ; Trafik kazaları = Traffic accidents

Özet:
Günümüzde her geçen gün artan nüfus, tüketim alışkanlıklarındaki değişim ve teknolojide yaşanan gelişmeler sonucunda kentler yaşanabilir alan özelliğini kaybetmektedir. Kentlerin yapısının değişmesi, ulaştırma modları arasındaki dengesizliğin artması, özel araç kullanımının artması, toplu taşımaya gereken önemin verilmemesi sonucunda, ülkemizde trafik kazaları her geçen gün artan can kayıplarına, yaralanmalara, maddi ve manevi hasarlara yol açmaktadır. 1990'lı yıllarda Dünya Sağlık Örgütünün dünya genelindeki ölüm ve yaralanma sebepleri içerisinde dokuzuncu sırada olan trafik kazalarının önümüzdeki 10 yıllık süreç içerisinde üçüncü sıraya yükseleceği önemle vurgulanmıştır.

Trafik kazalarının disiplinler arası işbirliği içerisinde analiz edilmesi, bilimsel yöntem ve araştırmalar ile sebeplerinin belirlenmesi ve bu kazaların sayılarının azaltılması ile ilgili çalışmalar yapılması gerekliliği ortaya çıkmaktadır. Ülkemizin maddi ve manevi varlığını tehdit eden bu kazalar, geride yetim, öksüz ve engelli insanlar bırakmaya devam etmektedir. Trafik kazalarından dolayı meydana gelen, fiziksel ve ruhsal hastalıklar uzun sürelidir ve insan hayatını olumsuz etkilemektedir. Bu durumda olan mağdurların, yaşam seviyelerinin kaza öncesine getirilmesi hususunda herhangi bir garantileri de bulunmamaktadır. Trafik kazaları, hem can hem de mal kaybı demektir. Bu trafik kazalarında yaralanma ve ölüm olaylarının ekonomik açıdan olumsuz etkileri ölçülmektedir. Gerek iş gücü kaybı gerekse maddi kayıplar önemsenecek miktardadır. Dünya Bankasının yaptığı bir araştırmaya göre Türkiye'nin trafik kazaları sonucunda meydana gelen zararların sosyo-ekonomik maliyeti Gayri Safi Milli Hasıla'nın yüzde 2,2'sini oluşturmaktadır (Çarıkçı 2013, s.28, İnce 2009).

Bu tez çalışmasında, Kocaeli ili sınırlarında 2013 yılı içerisinde meydana gelen 3259 kazanın meydana geliş sebepleri ve mekânsal dağılımları analiz edilerek, kaza oluşumunu önlemek için yapılması gerekenler sonuç bölümünde verilmiştir. Bunun için, Kocaeli Büyükşehir Belediyesi bünyesinde sayısallaştırılmış yaklaşık 13.000 sayfalık kaza tespit tutanağı incelenmiş ve değerlendirilmiştir.

Giriş bölümünde, çalışmanın amacı hakkında bilgiler verilmiştir. İkinci bölümde, trafik kazalarının genel meydana geliş sebepleri, dünya ve ülke genelinde trafik kazalarının tarihsel değişimine yer verilmiştir. Üçüncü bölümde, çalışma alanı hakkında bilgi verilerek, çalışmanın yöntemi ve çalışma kapsamında kullanılan yöntemlere yer verilmiştir. Dördüncü bölümde, çalışma sırasında elde edilen bulgular ile ilgili araştırma verileri ve istatistiksel çalışmalara yer verilmiş, çalışma bölgesi özelinde seçilen alan ile ilgili veri analizleri yapılmıştır. Beşinci bölümde ise, kazaların yoğunlaştığı kara noktalarda, oluşan kazaların azaltılmasına yönelik olarak yapılması gereken iyileştirmeler ortaya konulmuştur.

Abstract:
Today, as a result of increasing population, variation of habits in consumption and development of technology; cities lost their property of livable areas. Change in the structure of the city, increasing imbalance between modes of transport, increasing use of private vehicles, as a result of not giving due importance to public transport, increasing traffic accidents day by day in our country lead to loss of life, injuries, material and moral damages. The fact that while traffic accidents were 9th reason of deaths and injuries on world it will be on 3th reason in a decade years due to reports of World Health Organization is strongly highlighted.

Analysis of traffic accidents in interdisciplinary collaboration, scientific methods and research to determine the causes and reducing the number of accidents related to the necessity of work is emerging. Because the accidents which threaten our nature's material and mental way are leaving orphans and handicapped people behind. Physical and mental diseases are both long term and effect human life negatively. There is no guarantee that people in this condition can take their life standards back. Traffic accidents cause loss of life and goods. The economical negative effects of the accidents which cause death and injury are being evaluated. Both loss of labor and material are significant amounts. According to a study by World Bank that as a result of traffic accidents in Turkey, socio-economic cost of the damage is equal to %2.2 of total Gross National Product.

In this thesis, in the year 2013 in the province of Kocaeli by analyzing the reasons the occurrence of 3259 accidents and the spatial distribution of the accident needs to be done to prevent the formation is given in the results section. For that approximately 13,000 pages of crash report which have been granted by Kocaeli Metropolitan Municipality is been investigated and evaluated.

In the first part of thesis purpose of study is given. In the second part, the reasons for the occurrence of traffic accidents throughout the world and across the country are given to the historical changes of traffic accidents. In the third section, giving information about the study area, method of the study and the methods used are given. In the fourth chapter, the findings obtained during the study and research on the given data and statistical studies, studies on selected areas in the region specific data analyzes were conducted. In the fifth chapter, at the black spots concentrated accidents, in order to reduce accidents resulting improvements have been demonstrated to be done.