Mimarlık disiplininin sanal mekân araştırmalarındaki yerinin bibliyometrik analizi
Bibliometric analysis of the architecture discipline in virtual space studies
Yazar: AYTEN SÜMEYRA ÜNSAÇAR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖZLEM DEMİRKAN
KTO Karatay Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
Bu çalışma, sanal mekân kavramının ve blockchian, NFT, Metaverse gibi güncel uygulamaların mimarlık disipliniyle ilişkisini, geçmişiyle bugününü bibliyometrik yöntemlerle inceleyerek bu dijital teknolojilerin mesleğin geleceğindeki potansiyelini sorgulamayı amaçlamaktadır. Literatür ışında üç anahtar kelime kümesi oluşturulmuştur. Sanal mekân ile ilgili olarak oluşturulan SM kümesinde "virtual space", "cyber space", "virtual reality" kavramları incelenmiştir. Güncel teknolojik uygulamalar ise TEK kümesinde "blockchain", "NFT", "Metaverse" kavramları ile taranmıştır. Bu kavramların mimarlık mesleği ile ilişkisini sorgulandığı MİM kümesinde "architect", "design", "art" kavramları kullanılmıştır. Araştırmanın veri seti 2000-2023 yılları arasında yayınlanmış hakemli Web of Science (WOS) kataloğunda taranan 732 yayını kapsamaktadır. Bu teknolojilerin mimarlık mesleğini nasıl etkilediği, literatürdeki düşüncenin ne yönde olduğu ve bakış açısı, yeni gelişmelerin yönü ve yoğunluğunu tespit etmek amacıyla VOSviewer yazılımı kullanılarak yayınların yıllara, ülkelere, yazarlara göre dağılımları incelenmiş ve ortak kelime analizi gerçekleştirilmiştir.
 Analiz sonucunda mimarlık mesleği ile güncel sanal mekân teknolojileri konulu yayınların son yıllarda katlanarak arttığı ve terminolojinin güncellendiği görülmüştür. Ayrıca anahtar kelimeler içinde "virtual reality" ve "blockchain" kavramları, sayıca büyük oranda diğer kavramlardan daha çok çalışıldığı görülmüştür.  Bu kavramların mimarlık mesleği ile ilişkisinin yoğun olduğu ve geleceğe yönelik bir potansiyel ifade ettiği tespit edilmiştir.

Abstract:
This study aims to examine the relationship between the concept of virtual space and contemporary applications of blockchain, NFT, and Metaverse in architecture, using bibliometric methods to question the potential of these digital technologies in the future of the profession. Three research keyword sets were created based on the literature. The SM set, related to virtual space, examined the concepts of "virtual space," "cyber space," and "virtual reality." Contemporary technological applications were explored in the TEK set, using the concepts of "blockchain," "NFT," and "Metaverse." The MIM set, questioning the relationship between these concepts and the architectural profession, utilized the keywords "architect," "design," and "art." The dataset for this research encompassed 732 peer-reviewed publications indexed in the Web of Science (WOS) catalog from 2000 to 2023. To determine the impact of these technologies on the architectural profession, the direction and intensity of the discourse in the literature, as well as the distribution across years, countries, authors, and common keywords, were analyzed by VOSviewer software.
 
The analysis revealed a significant increase in publications related to the architectural profession and contemporary virtual space technologies in recent years, indicating an updated terminology. Among the keywords, "virtual reality" and "blockchain" stood out with a higher number of studies compared to other related keywords. Moreover, the keywords "virtual reality" and "blockchain" received a considerably higher amount of attention compared to other keywords. It was found that the evolving relationship between the architectural profession and contemporary virtual space technologies, demonstrates a growing interest and potential for the future.