Yapay lif esaslı ipliklerin çekme dayanımının kumaşa transferinin incelenmesi
Investigation of translation of tensile strength of man made fiber base yarns to fabric
Yazar: HATİCE DAĞAŞAN
Danışman: PROF. DR. ABDULKADİR BİLİŞİK
Erciyes Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tekstil Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Tekstil ve Tekstil Mühendisliği = Textile and Textile Engineering

Özet:
Bu çalışmanın amacı tekstüre edilmiş polyester iplikten dokunan bezayağı, ribs, saten kumaşların çekme dayanımını belirlemektir. Bu doğrultuda kumaşlar üzerindeki çekme mukavemet çalışmaları üç aşamada gerçekleştirilmiştir. Bunlar; kumaştan çıkarılmış iplikler ile bobin ipliklere uygulanan testler, normal, artı şekilli yarı soyulmuş, dikdörtgen şekilli tam soyulmuş örneklere uygulanan testler ve açılı yapılan çekme testleri olarak gerçekleştirilmiştir.Kumaştan çıkarılan ipliklerin çekme mukavemetlerinin bobindeki iplik çekme mukavemetine göre düşük olduğu bunun bezayağı kumaşta diğer örgülü kumaşlara göre daha yüksek olduğu sonucuna varılmıştır. Bunun sebebinin proses esnasındaki sürtünmeler olduğu tahmin edilmiştir.Normal, artı şekilli yarı soyulmuş, dikdörtgen şekilli tam soyulmuş bezayağı, ribs, saten örgülü kumaşların hepsinde çözgü yönündeki çekme dayanımı atkı yönündeki çekme dayanımına göre daha yüksek çıkmıştır. Bunun sebebi ise çözgü yönündeki kumaş sıklığının atkıya göre yüksek olmasıdır. Ayrıca ipliklerin yöne bağlı olmaları nedeni ile çekme mukavemetlerinin de yöne bağlı olduğu ve birbirlerini destekler davranmadıkları ancak kumaş yüzeyinin elde edilebilmesi için iki iplik setinin kesişmelerle bir arada tutulmasının gerekli olduğu anlaşılmıştır.Polyester kumaşta açılı çekme sonucunda çekme mukavemet özelliklerinin yöne bağlı olduğu anlaşılmıştır. Çekme dayanım değerlerinin atkı ve çözgü yönunde yüksek olduğu ancak 45? çevresinde bunun minimuma geldiği gözlenmiştir. Bunun nedeninin ise kumaş düzlemine 45? de iplik setlerinin olmamasıdır.İleriki çalışmaların; bu konularda gerçekçi analitik bağıntıların geliştirilmesi üzerine yoğunlaşması önerilmiştir.Anahtar Kelimeler: Hava jetli tekstüre iplik, çekme mukavemeti ve uzaması, açılı çekme mukavemeti ve uzaması, soyulmuş kumaş örnekleri.

Abstract:
The aim of this study is to define tensile properties of various weaves textured polyester fabrics. For this reasons, tensile properties of polyester fabrics carried out at three stages. These are ravel yarn from fabrics and initial yarn from bobbins; normal sample-plus shape semi ravel sample-rectangular shape totally ravel sample; off-axis tensile test on the samples.It is found out that tensile strength of ravel yarn from fabric is lower than yarn from bobbin. In addition, ravel yarn from plain fabric is lower than rib and sateen fabric. The reason probably is that yarns are damaged during processing, which is called ?process degradation?, due to intra yarn-metal frictions. Tensile strength of normal sample-plus shape semi ravel sample-rectangular shape totally ravel sample for various weave in warp direction are higher than those of weft directions. The reason is that warp directional fabric density is high compared to that of the weft directional fabric density. On the other hand, tensile strength of fabric depends on fabric directions due to inserted yarn in the fabric depending on direction. Therefore, tensile behavior of warp and weft are not support to each other. But, it is obvious that both yarn must be interlaced to result the fabric surface. It is understood that off-axis tensile strength of polyester fabric also depends on in-plane fabric directions. Warp and weft directional tensile strength of polyester fabric is high compared to bias direction of the fabric due to lack of yarn in this direction.Future direction will be concentrated on development of analytical relationship to accurately estimated fabric tensile strength based on generated data.Keywords: Air- entangled textured fabric, Tensile strength and elongation, Off-axis tensile strength and elongation, Ravel fabric samples.