ÜSYE tanısında hekimlerinin antibiyotik yazım sıklığı ve antibiyotik tercihleri
Antibiotic choice and antibiotic prescribing frequency of physicians in URTI diagnosis
Yazar: KAMİL GÜDÜK
Danışman: DOÇ. DR. BARKIN BERK
İstanbul Medipol Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Klinik Eczacılık Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology
Dizin: Aile hekimliği = Family practice ; Antibiyotikler = Antibiotics ; Antienfektif ajanlar = Anti infective agents ; Doktorlar-aile = Physicians-family ; Solunum yolları enfeksiyonları = Respiratory tract infections ; Teşhis = Diagnosis ; İlaç kullanımı = Drug utilization ; İlaç reçeteleri = Drug prescriptions ; İlaç tedavisi = Drug therapy ; İsraf = Extravagance

Özet:
Üst solunum yolu enfeksiyonları (ÜSYE) genelde nazofarenks ile sınırlı olup büyük çoğunluğu virüslerden kaynaklanır ve sağlıklı bireylerde genellikle 5-7 gün içerisinde kendi kendine geçer.
Akılcı İlaç Kullanımını, kişilerin klinik ihtiyaçları ve bireysel özelliklerine uygun ilacı, uygun süre ve dozda, kendilerine ve topluma en düşük maliyette sağlayabilmeleri olarak tanımlanmaktadır. İlaçların akılcı olmayan kullanımı nedeniyle de çeşitli sorunlar ortaya çıkmaktadır. Bunların içinde en önemlisi antibiyotiklere karşı direnç gelişimidir.
Literatürde antibiyotiklerin gereksiz kullanıldığı ve sonuç olarak bu akılcı olmayan ilaç kullanımına bağlı olarak antibiyotiklerin artık işe yaramaması ile sonuçlanabilecek antibiyotik direnci oluştuğu ile ilgili çalışmalar mevcuttur.
ÜSYE tanısının hangi hekim grubu tarafından koyulduğu, tanı için talep edilen tahliller ve tedavi tercihleri arasında antibiyotik tercih sıklıkları, ilaç dışı gıda takviyesi önerileri ile ilgili yansıttıkları veriler, doldurulan anket formlarından elde edilen veriler SPSS 23 istatistik programı ile istatistiksel analizler yapıldı. 
Çalışmamızda (n=109) örneklemimiz, yaş gruplarına göre; eğitim durumuna göre; meslek durumuna göre ÜSYE açısından istatistiksel olarak anlamlı farklar tespit edilmiştir. Örneklemimizde, cinsiyete göre; kiloya göre; boya göre; BMI'ye göre; ÜSYE açısından istatistiksel olarak anlamlı bir fark olmadığı tespit edilmiştir. Bu sonuçların ve diğer değişkenler arasında korelasyon verilerinin, daha akılcı antibiyotik yazılması konusunda hekimlere fikir vereceği düşünülmektedir.
Çalışmamızda aile hekimlerinin koruyucu hekimlik uygulama oranları %5 iken diğer branşlardaki hekimlerin hiç koruyucu hekimlik uygulamadığı tespit edilmiş; hekimlerin antibiyogram testi kullanma, gıda takviyesi önerme oranları %3'ün altında tespit edilmiştir. Ülkemizdeki antibiyotik reçeteleme oranını dikkate alındığında çalışmamızdaki oranın neredeyse bunun katına çıkması akılcı olmayan bir durum olarak değerlendirilmelidir. Sonuç olarak tezimizde belirttiğimiz veriler ÜSYE tanısında antibiyotik reçetelenmesinin aşırı olduğunu ve bunun akılcı olmadığını göstermektedir.

Abstract:
Upper respiratory tract infections (URTI) is usually limited to nasopharynx, mostly caused by viruses and it fades away in 5-7 days without any treatment.
Rational drug use is defined as; providing the medication according to the clinical needs and individual features, in the suitable time and dose and to the lowest cost. There are some problems due to irrational use of medications. The most important one is the development of resistance to antibiotics.
In the literature the studies showed that; irrational use of antibiotics grow resistance which leed to an antibiotics become useless.
The practitioners education level in prediagnosis, required tests for diagnosis and antibiotic preference frequency, data related to advices for supplement recommendations were determined with completed questionnaire forms and the results were analyzed by SPSS 23 statistical program.
In our study sample (n=109) there was found to be statistically different between for age groups, education level, occupation state in the terms of URTI diagnosis. There was no statistically difference between groups according to gender, body weight, body height, BMI in the terms of URTI diagnosis. It is expected that; these results and the other variables will insight about prescription of rational antibiotics.
It is found that the preventive medicine is practiced by 5% of family physicians and none at al by other physicians. The use of antibiogram and suggesting food supplement rate is below 3%. The antibiotic prescription rate in our country is two times more than the official data, which is and irrational case. In conclusion, our data show that the prescription of antibiotics is excessive and it is not rational.