Ortaöğretim kurumlarında öğrenim gören öğrencilerin elektronik iletişim zorbalığına ilişkin duyarlılıklarının belirlenmesi
Determination of the sensitivity of students studying in secondary education institutions regarding electronic communication bullying
Yazar: MÜGE BEGÜM DÖNMEZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SAMİ ACAR
Gazi Üniversitesi / Bilişim Enstitüsü / Adli Bilişim Ana Bilim Dalı / Adli Bilişim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Bilim ve Teknoloji = Science and Technology

Özet:
Gelişen teknolojilerin sağladığı olanaklar sayesinde; dijital alanlara erişim kolaylaşmıştır. Bireylerin hayatlarına bu denli uyum sağlamış dijital platformlar ile birlikte işlemler hızlı şekilde gerçekleşmektedir. Ancak sistemlerin dijitalleşmesi bireylere sağladığı faydaların yanı sıra istenmeyen sonuçları da doğurmuştur. Örneğin; geleneksel yöntemlerin kullanıldığı sırada gerçekleştirilen suç teşkil eden hareketler siber ortamlara taşınmıştır. Fiziksel ortamlarda gerçekleştirilen ve geleneksel olarak nitelendirilen akran zorbalığı, sistemlerin siber ortamlara taşınmasıyla birlikte siber zorbalık formu halini almıştır. Siber zorbalık geleneksel zorbalıkla benzer özelliklere sahiptir ancak burada temel ayrım kullanılan tekniğin teknoloji temelinde gerçekleştirilmesidir. Siber zorbalık çeşitli şekillerde gerçekleşmesi açısından kapsamlı bir suç tipidir. Gerçekleştirilirken kullanılan tekniğe göre elektronik zorbalık ve elektronik iletişim zorbalığı olarak sınıflandırılmaktadır. Tez araştırması kapsamında, işlenmesi halinde TCK kapsamında değerlendirilen siber zorbalık suç tipi üzerinde durulmuş; siber zorbalık çeşitleri içerisinde sayılan elektronik zorbalık, elektronik iletişim zorbalığı, siber zorbalık duyarlılığı, elektronik iletişim zorbalığı hakkında teorik bilgiler verilmiştir. Siber zorbalık altında incelenen elektronik iletişim zorbalığına ilişkin duyarlılığının belirlenmesi tezin çalışma konusunu oluşturmaktadır. Elektronik İletişim zorbalığına ilişkin duyarlılık düzeylerinin çeşitli değişkenler bağlamında (cinsiyet, sınıf düzeyi, günlük internet kullanım süreleri, internet kullanım amaçları vd.) belirlenmesi amaçlanmıştır. Nevşehir İl Milli Eğitim Müdürlüğü'ne bağlı devlet okulları arasından rastgele seçilen 500 öğrenci ile gerçekleştirilen araştırma sonrasında analiz safhası sırasında SPSS 29.0, AMOS26.0 ve Microsoft Excel paket programları kullanılmıştır. Normal dağılım gösteren araştırma için; Elektronik İletişim Zorbalığına İlişkin Duyarlılık düzeyleri ile cinsiyet arasındaki ilişkinin belirlenmesi için t-testi, çeşitli değişkenler(sınıf düzeyi, İnternet Kullanım Süreleri vb.) bağlamında ilişkinin belirlenmesi için ANOVA Testi kullanılmıştır. Analiz sonuçlarına göre elektronik iletişim zorbalığı ile cinsiyet ve internet kullanım süreleri arasında anlamlı bir ilişki tespit edilmiştir. Kız öğrenciler için EİZD düzeyi yüksek olarak tespit edilirken; 1-2 saat ve 5-6 saat arası internet kullanım süreleri bakımından EİZD skor puanları farklılık göstermiştir. Gelecekteki araştırmalara ışık tutması açısından araştırmanın son bölümünde duyarlılık düzeyi bulgularına dayanarak çıkarımda bulunulmuş, öneriler verilmiş ve tez araştırması sonlandırılmıştır.

Abstract:
Thanks to the opportunities provided by developing technologies, access to digital areas has become more accessible. Transactions are carried out quickly with digital platforms that have adapted so much to the lives of individuals. However, the digitalization of systems has led to unintended consequences in addition to the benefits it provides to individuals. For example, criminal acts using traditional methods have been transferred to cyber environments. Peer bullying, performed in physical environments and traditionally characterized as peer bullying, has become a form of cyberbullying with the transfer of systems to cyber environments. Cyberbullying has similar characteristics to traditional bullying, but the main difference is that the technique used is based on technology. Cyberbullying is a comprehensive type of crime in terms of its occurrence in various ways. According to the method used during the performance, it is classified as electronic bullying and electronic communication bullying. Within the size of the dissertation research, the type of cyberbullying crime evaluated within the scope of the TCK, if committed, was focused on; theoretical information was given about electronic bullying, electronic communication bullying, cyberbullying sensitivity, electronic communication bullying, which are considered among the types of cyberbullying. Determining the sensitivity of electronic communication bullying, which is studied under cyberbullying, is the subject of the thesis. In the context of various variables (gender, class level, daily internet usage periods, internet usage purposes, etc.), sensitivity levels related to Electronic Communication bullying are intended to be determined. SPSS 29.0, AMOS26.0, and Microsoft Excel package programs were used during the analysis phase after the research was conducted with 500 randomly selected students from among the public schools affiliated with the Nevsehir Provincial Directorate of National Education. For research with a normal distribution, t-test for determining the relationship between sensitivity levels related to Electronic Communication Bullying and gender, various variables (class level, Internet Usage Time, etc.) ANOVA test was used to determine the relationship in the context of according to the analysis results, a significant association was found between electronic communication bullying and gender and internet usage time. While the sensitivity level regarding E-Communication Bullying was found to be high for female students, scores differed in terms of internet usage time between 1-2 hours and 5-6 hours. In order to shed light on future research, inferences were made based on the sensitivity level findings in the last part of his research, suggestions were given, and the dissertation research was complete.