Sahnedeki İstanbul: Kentsel ve kültürel politikalar ekseninde 2010 Avrupa kültür başkenti
Istanbul on the stage: 2010 European capital of culture in the axis of urban and cultural policies
Yazar: KAAN TAŞBAŞI
Danışman: PROF. DR. NURÇAY TÜRKOĞLU
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İletişim Bilimleri Ana Bilim Dalı / İletişim Bilimleri Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2009
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration ; İletişim Bilimleri = Communication Sciences
Dizin: Avrupa kültür başkenti = European capital of culture ; Kentsel politika = Urban policy ; Kültür politikası = Cultural policy ; Sahne sanatları = Stage arts ; İstanbul = Istanbul

Özet:
Kentler, üretim biçimlerinde meydana gelen değişimlere paralel seyreden bir değişim içindedir. Hem sanayisizleşmiş kentler hem de kapitalizmin krizinin en açık ve doğrudan biçimde gözlenebildiği mekânlar olarak kentler, küreselleşmenin sermaye akışlarının önündeki engelleri büyük bir güçle yıkmasıyla bir dizi gelişmenin sahnesi haline gelmeye başlamıştır. Tüm bu değişkenler ışığında, kentler ?markalaştırılarak?, kentlerin imgeleri yeniden üretilmekte ve dolaşıma sokulmaktadır. Bu süreç, kültür üzerinden işlemektedir. Son onyıllarda kentlerde sayıları ve önemleri artan festivaller, kültürel programlar vs. bu stratejinin bir parçası haline gelmekte; kültür, kentin pazarlanması ve ekonomik canlılığın sürdürülmesi, kentsel mekânın yeniden tanımlanması ve düzenlemesi, küreselleşmeye eklemlenmenin bir aracı olarak işlevlendirilmektedir.Bu bağlamda, 2010 Avrupa Kültür Başkenti olarak ilan edilen İstanbul'da da kendi özgül tarihsel, toplumsal, siyasal ve kültürel dinamikler çerçevesinde bu sürecin tipik bir yansımasını oluşturacaktır. Geçmiş Avrupa Kültür Başkenti deneyimlerinde de, kentsel canlanmanın ve yenilemenin odak noktası olduğu görülmektedir. İstanbul da, kentsel mekânı ve kültürel dokusuyla, ?Sahne Senin İstanbul? sloganıyla, bir gösteriye dönüştürülerek ekonomik kazanımın öncelendiği bir örnek olarak öne çıkmaktadır. Bu gösteriyi çözümleyebilmek, onun dramaturjik öğelerini anlamayı zorunlu kılmaktadır. Bir gösterinin varlığı, bir sahneye, sahnenin arkasına, dekorlara, oyunculara ve repliklere işaret etmektedir. Bu çalışma, bu perspektif içinde, İstanbul 2010 Avrupa Kültür Başkenti projesini incelemektedir.

Abstract:
Cities are in a transition which takes place parallel to the changes in means of production. Both deindustrialized cities and cities as spaces where the crisis of capitalism can be observed in the most precise and direct way have become the scene for a series of changes as the barriers to capital are demolished by an amazing power. In light of all these parameters, cities are ?branded? and the images of cities are reproduced and mediated. This process works over culture. In the last decades increasing number and importance of festivals, cultural programmes etc. have become a part of this strategy, while culture is functioned as, marketing the cities and economic revitalization, redescription and reorganization of urban space, an articulation to globalization.In this context, Istanbul as the 2010 European Capital of Culture, is going to constitute a reflection of this process within its unique historical, social, political and cultural dynamics. It can be seen that urban revitalization and regeneration have been the focal point in the previous European Capital of Culture experiences as well. Istanbul also outshines as a case where economic profit is a priority with its urban space and cultural fabric tranformed to a spectacular with the motto ?The stage is yours Istanbul?. To analyze this spectacular it is obligatory to understand its dramaturgical aspects. The existence of spectacular points out to a stage, backstage, setting, actors and lines. This dissertation dissects the Istanbul 2010 European Capital of Culture project through this perspective.