Yoğun bakım ünitesinde antimikrobiyal yönetiminde klinik eczacılık hizmetlerinin etkisinin değerlendirilmesi
Assessment of the impact of clinical pharmacy services on antimicrobial stewardship in the intensive care unit
Yazar: ENES EMİR İLERLER
Danışman: PROF. DR. MESUT SANCAR
Marmara Üniversitesi / Eczacılık Fakültesi / Klinik Eczacılık Ana Bilim Dalı / Klinik Eczacılık Bilim Dalı
Derece: Eczacılıkta Uzmanlık, 2024
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology

Özet:
Amaç: Bu çalışmada, yoğun bakım ünitesindeki (YBÜ) antimikrobiyal tedavisiyle ilişkili sorunların (ATİS) saptanması, sınıflandırılması ve azaltılmasında klinik eczacılık hizmetlerinin katkısının araştırılması amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Bu çalışma toplam 6 ay süreyle gerçekleştirilen, gözlem ve müdahale dönemlerinden (sırasıyla 3-3 ay) oluşan prospektif, randomize olmayan kontrollü bir çalışmadır. Her iki dönemde de ATİS'ler saptanarak sınıflandırıldıktan sonra, müdahale döneminde ilgili ATİS'lere yönelik farkındalık eğitimleri düzenlenmiş ve hastaların hekimine yüz yüze ATİS'ler ile ilgili öneriler yapılmıştır.
Bulgular: Çalışmaya toplam 85 (kontrol dönemi, n=43, müdahale dönemi, n= 42) hasta dahil edilmiştir. Hastaların ortalama yaşı 68,87 (SS, 16,09) idi. Hastalarda en sık antimikrobiyal başlanma nedeni pnömoni (%56,5) olup onu sepsis/septik şok (%18,8) takip etmiştir. Tüm dönem içinde en sık kullanılan antimikrobiyal ilaçlar, piperasilin-tazobaktam (%44,7), meropenem (%43,5) ve vankomisin (%31,8) olmuştur. Tüm dönemlere ait hastaların %4,7'sinin antimikrobiyal tedaviyi gereksiz, %2,4'ünün uygunsuz ve %64,7'sinin ise sub-optimal aldığı tespit edilmiştir. Kontrol ve müdahale döneminde de ATİS'lerin neredeyse tamamının sub-optimal sorun kategorisinde yer alan ilaç dozu ve/veya uygulama rejimine ait sorunlar altında toplandığı (%93,94 vs %88,00) görülmüştür. Gözlem dönemine göre müdahale döneminde toplam ATİS sayısında ve sonuç olarak hasta başına düşen ATİS oranlarında (ATİS/hasta oranı, 1,53 vs 0,59) %62 oranında istatistiksel açıdan anlamlı bir azalma kaydedilmiştir (total ATİS sayısı 66 vs 25, p=0,001). En sık ATİS'e neden olan antimikrobiyal ilaçlar beta laktam grubu (%70,3) olmuştur. Müdahale döneminde klinik eczacı tarafından yapılan önerilerin büyük kısmı doz/rejim değişimini içeren önerilerdi. Yapılan tüm önerilerin sağlık ekibi tarafından kabul oranı %80 olarak kaydedilmiştir.
Sonuç: Yapılan çalışma YBÜ'nün yüksek ATİS sıklığına sahip olduğunu göstermiştir. Sunulan klinik eczacılık hizmetleriyle dönemler arasında ATİS'lerde anlamlı bir azalma bulunmuş olması, ATİS'lerin azaltılmasında klinik eczacının etkin rol aldığını göstermiştir.

Abstract:
Objective: The objective of this study was to assess the impact of clinical pharmacy services on the identification, categorization, and mitigation of antimicrobial drug treatment problems (ATDP) in the intensive care unit (ICU).
Methods: This study is a prospective, non-randomized controlled study consisting of observation and intervention periods (3 - 3 months), conducted for a total of 6 months. After ATDP were detected and classified in both periods, during the intervention period, awareness training on the relevant ATDP was organized and face-to-face intervention recommendations were made to the patients' primary physician.
Results: A total of 85 patients (control period, n = 43, intervention period, n = 42) patients were included in the study. The mean age of the patients was 68.87 (SD, 16.09). The most common reason for antimicrobial initiation in patients was pneumonia (56.5%), followed by sepsis/septic shock (18.8%). The most frequently used antimicrobial agents during the entire period were piperacillin-tazobactam (44.7%), meropenem (43.5%), and vancomycin (31.8%). It was determined that 4.7% of patients from all periods received unnecessary, 2.4% inappropriate, and 64.7% sub-optimal antimicrobial treatment. During the control and intervention periods, it was observed that almost all of the ATDP were grouped under the problems related to drug dosage and/or administration regimen, which are in the sub-optimal problem category (93.94% vs 88%). Compared to the observation period, a statistically significant decrease of 62% was noted in the total number of ATDP and consequently in the ATDP rates per patient (ATDP/patient ratio, 1.53 vs 0.59) during the intervention period (total number of ATDP, 66 vs 25, p= 0.001). The antimicrobial agents that most commonly cause ATDP are the beta-lactam group (70.3%). Most of the recommendations made by the clinical pharmacist during the intervention period were recommendations involving dose/regimen changes. The acceptance rate by the medical team of all recommendations made was 80%.
Conclusion: The study showed that ICU has a high frequency of ATDP. The fact that a significant decrease in ATDP was found with the clinical pharmacy services showed that the clinical pharmacist played an active role in reducing ATDP.