İnfertil hastalarda IVF öncesi FSH/LH oranının gebelik başarısı üzerine etkisinin araştırılması
Investigation of the effect of FSH/LH ratio on pregnancy success before İVF in infertile patients
Yazar: TUĞÇEHAN ŞİMŞEKLER
Danışman: PROF. DR. MEHMET CENGİZ ÇOLAKOĞLU
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Meram Tıp Fakültesi / Kadın Hastalıkları ve Doğum Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology
Dizin: Fertilizasyon-in vitro = Fertilization-in vitro ; Folikül uyarıcı hormon = Follicle stimulating hormone ; Gebelik = Pregnancy ; Kısırlık = Infertility ; Lüteinleştici hormon = Luteinizing hormone ; Over = Ovary ; Over rezervi = Ovarian reserve

Özet:
Amaç: Çalışmamızda IVF öncesi FSH/LH oranının gebelik başarısı üzerine etkisini ve ovaryan cevabı öngörmedeki başarısını araştırdık.
Gereç ve Yöntem: Bu çalışma 2018 ocak ile 2021 aralık tarihleri arasında, Necmettin Erbakan Üniversitesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Anabilim Dalı Tüp Bebek Ünitesine çeşitli infertilite nedenleriyle başvuran ve IVF-ET tedavisi uygulanan toplam 265 hastayı kapsamaktadır. Çalışma verileri hasta dosyaları retrospektif olarak incelenerek elde edilmiştir. Çalışmaya dahil edilen hastalar erken foliküler faz FSH/LH oranına göre 2 gruba ayrılmıştır. Grup1: (FSH/LH<2) 211, Grup 2 : (FSH/LH ≥2) 54 hastadan oluşmaktadır. Elde edilen veriler gruplar arası IVF sonuçları açısından uygun  istatistik yöntemle karşılaştırılmıştır. Gruplar arası değerlendirilen parametreler; yaş, infertilite nedenleri, gonadotropin başlangıç dozu, tedavi stimülasyon süresi, kullanılan gonadotropin toplam dozu, toplanan oosit sayısı, gelişen embriyo sayısı, OPU(oosit pick up) günü östrojen değeri, OPU günü EK(endometrial kalınlık),12.gün progesteron değeri, biyokimyasal gebelik sayısı, klinik gebelik sayısı ve canlı doğum sayısı şeklindedir. FSH değerinin 11 IU/L ve üzerinde olması, yaş 40 üzerinde olması, infertilite nedeni olarak PCOS (Polikistik over sendromu) olması ve herhangi bir nedenle embriyo transferi iptali çalışmamızda hariç tutulma kriteri olarak belirlenmiştir.
Bulgular: Çalışmamızda KOH(Kontrollü ovaryan hiperstimülasyon) sonucunda OPU günü östrojen düzeyi ve toplanan total oosit sayısı istatistiksel olarak anlamlı olacak şekilde FSH/LH oranı düşük olan grupta daha yüksek bulunmuştur. Kullanılan gonadotropin başlangıç dozu, kullanılan gonadotropin toplam doz, OPU günü ölçülen endometrium kalınlığı, stimülasyon süresi, gelişen embriyo sayısı ve 12.gün progesteron değeri açısından gruplar arası istatistiksel anlamlı farklılık izlenmemiştir. Hastaların IVF-ET tedavisi sonrası biyokimyasal gebelik, klinik gebelik ve canlı doğum oranları her iki grupta benzer olarak sonuçlanmış, istatistiksel anlamlı farklılık izlenmemiştir
Sonuç: Çalışmamızda  IVF- ICSI -ET tedavisine alınan 265 hastanın verilerinin retrospektif incelenmesi sonucunda; normal aralıkta FSH değerine sahip hastalarda FSH/LH oranı ile OPU günü östrojen düzeyi ve toplanan total oosit sayısı arasında negatif korelasyon izlenmiştir. Elde edilen veriler; normal FSH değerine sahip FSH/LH oranı 2 ve üzerinde olan grupta KOH(Kontrollü Ovaryan Hiperstimülasyon) sonucunda düşük yanıtlı ovaryan cevap gerçekleşebileceği anlamına gelmektedir. Ancak gebelik oranları her iki grupta benzerdir. FSH/LH oranının IVF sonucunda gebe kalma oranına negatif bir etkisinin olmadığını görmekteyiz. Ancak düşüncemiz FSH/LH oranının 2 ve üzerine çıkmasının, hastalarda kötü over yanıtını öngörmede kullanılabilecek parametrelerden biri olabileceği yönündedir. 

Anahtar Kelimeler: İnfertilite, FSH/LH oranı, ovaryan rezerv

Abstract:
Objective: In our study, we have investigated the effect of FSH/LH ratio before IVF on pregnancy success and its success in predicting ovarian response.
Material and method: : This study includes a total of 265 patients who applied to Necmettin Erbakan University, Department of Obstetrics and Gynecology, IVF-ET treatment for various infertility reasons, between January 2018 and December 2021. Study data was obtained by retrospectively examining patient files. The patients included in the study were divided into 2 groups according to the early follicular phase FSH/LH ratio. Group1: (FSH/LH<2) 211 patients, Group 2: (FSH/LH ≥2) 54 patients.  The obtained data was compared with the appropriate statistical method in terms of IVF results between groups. Parameters evaluated between groups; age, causes of infertility, gonadotropin initial dose, treatment stimulation time, gonadotropin total dose used, number of oocytes collected, number of developing embryos, estrogen value on OPU (oocyte pick up) day, EK (endometrial thickness) on OPU day,12th day progesterone value, number of biochemical pregnancies, number of clinical pregnancies and number of live births. FSH value of 11 IU/L and above, age over 40, PCOS (Polycystic Ovary Syndrome) as a cause of infertility and embryo transfer cancellation for any reason were determined as exclusion criteria in our study.
Results: In our study, the peak estrogen level in the cycle and the total number of oocytes collected were statistically significantly higher in the group with low FSH/LH ratio. There was no statistically significant difference between the groups in terms of endometrial thickness measured on the day of OPU, stimulation time, the initial dose of gonadotropin used for COH (Controlled ovarian hyperstimulation), the total gonadotropin dose used throughout the cycle, number of developing embryos and progesterone value on day 12. The biochemical pregnancy, clinical pregnancy and live birth rates of the patients after IVF-ET treatment were similar in both groups, and no statistically significant difference was observed.

Conclusion: As a result of the retrospective analysis of the data of 265 patients who were treated with IVF-ET in our study; In patients with normal FSH values, a negative correlation was observed between the FSH/LH ratio and the estrogen level on the day of OPU and the total number of oocytes collected. The data obtained; It means that a low-response ovarian response may occur as a result of COH (Controlled Ovarian Hyperstimulation) in the group with a normal FSH value and an FSH/LH ratio of 2 or more. However, pregnancy rates were similar in both groups. We see that the FSH/LH ratio does not have a negative effect on the rate of conception as a result of IVF. However, our opinion is that an FSH/LH ratio of 2 and above predicts poor ovarian response in patients.is that it can be one of the parameters that can be used.
Key Word: Infertility, FSH/LH ratio, ovarian reserve