Karaman ili mikroplastik kaynakları ve yerleşim bölgelerindeki mikroplastik varlığı üzerine bir araştırma
A study on microplastic sources in Karaman province and presence of microplastic in residental areas
Yazar: FATİH YILDIZBAŞ
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET ALİ TEMİZ
Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bitkisel Üretim ve Teknolojileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Çevre Mühendisliği = Environmental Engineering
Dizin: FTIR = FTIR ; Mikroplastik = Mikroplastic ; Toprak = Soil

Özet:
Mikroplastikler, insan faaliyetleri sonucu çevreye yayılan ve hem ekosistem hem de insan sağlığı üzerinde olumsuz etkiler yaratabilecek plastik parçalarıdır. Karaman ili özelinde farklı toprak alanlarında mikroplastiğin varlığı üzerine planlanan bu araştırma bir saha araştırması ve durum değerlendirmesi niteliğindedir. Araştırma kapsamında, arıtma tesisi çıkış suyu ile sulanan tarımsal toprak, şehir merkezindeki mahalleler, sanayi bölgesi, şehirlerarası yol kenarı, katı atık depolama sahası çevresi ve tarımsal malçlama yapılan alanlardan toprak numuneleri alınmıştır. Sekiz farklı bölgeden alınan toprak numunelerinden ayrıştırılan mikroplastikler şekil, boyut ve renk bakımında analiz edildi. Ayrıca mikroplastiklerin polimer yapılarının aydınlatılması amacıyla ATR-FTIR spektroskopik analizi gerçekleştirildi. Araştırmanın sonuçları, insan faaliyetlerinin yoğun olduğu bölgelerde MP birikiminin daha fazla olduğunu ortaya koymuştur. Özellikle Alişahane Mahallesi gibi yoğun yerleşim bölgelerinde, diğer alanlara kıyasla daha fazla mikroplastik (1683 adet/kg) bulunmuştur. Mikroplastiklerin çoğunlukla fiber (%30) ve fragment (%56) formunda olduğu belirlenmiştir. Ayrıca, FTIR analizleri sonucunda LDPE, HDPE, PET, PP, PS ve PVC gibi polimerlerin yaygın olarak bulunduğu saptanmıştır. Katı atık depolama sahası çevresi ve sanayi alanları gibi bölgelerde ise daha çeşitli mikroplastik (PU, PC, ABS, EVA ve PMMA) türlerine rastlanmıştır.  Çalışma göstermektedir ki mikroplastik dağılımı ve birikimi her türlü toprak alanında vardır. Hayatımızın her alanında kullanılan plastiklerin üretimine son veremeyeceğimiz için atık yönetimi konusunda daha etkili politikalar geliştirilmesi gerektiğini göstermektedir. Ayrıca her yaştan bireyin plastik kirliliği konusunda farkındalığının arttırılması için eğitim sistemine daha uygulanabilir bir şekilde entegre edilmelidir. Literatürde Karaman ili özelinde yapılmış benzer bir çalışmaya rastlanmadığından bu araştırma, literatüre önemli bir katkı sunmakta ve gelecekte mikroplastikler üzerine yapılacak çalışmalar için bir temel oluşturmaktadır.

Abstract:
Microplastics are plastic fragments that spread into the environment as a result of human activities and may have negative effects on both ecosystem and human health. This research, which is planned on the presence of microplastics in different soil areas in Karaman province, is a field research and situation assessment. Within the scope of the research, soil samples were treated wastewater, urban area, industrial area, bypass roadside, landfill area and agricultural mulching area. Microplastics separated from soil samples taken from eight different regions were analysed in terms of shape, size and colour. In addition, ATR-FTIR spectroscopic analysis was carried out to elucidate the polymer structures of microplastics. The results of the study revealed that microplastic accumulation is higher in areas where human activities are intense. Especially in dense residential areas such as Alişahane neighborhood more microplastics (1683 pieces/kg) were found compared to other areas. It was determined that microplastics were mostly in the form of fibers (30%) and fragments (56%). In addition, FTIR analyses revealed that polymers such as LDPE, HDPE, PET, PP, PS, and PVC were commonly found. More diverse microplastic species (PU, PC, ABS, EVA, and PMMA) were found in areas such as landfill sites and industrial areas. The study shows that microplastic distribution and accumulation are present in all kinds of soil areas. Since we cannot stop the production of plastics used in all areas of our lives, it shows that more effective policies should be developed on waste management. In addition, it should be integrated into the education system in a more applicable way to increase the awareness of individuals of all ages about plastic pollution. Since there is no similar study conducted in Karaman province in the literature, this research makes an important contribution to the literature and forms a basis for future studies on microplastics.