Hemşirelik öğrencilerinin etik eğitimi değerlendirmeleri ile klinik öğretimde etik sorunları belirleme düzeyleri arasındaki ilişki
The relationship between nursing students' ethics education evaluations and the levels of identifying ethical problems in clinical teaching
Yazar: BİLAL KAYA
Danışman: DOÇ. DR. AFİFE YURTTAŞ
Atatürk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Esasları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Etik-hemşirelik = Ethics-nursing

Özet:
Hemşirelik Öğrencilerinin Etik Eğitimi Değerlendirmeleri İle Klinik Öğretimde Etik Sorunları Belirleme Düzeyleri Arasındaki İlişki
Amaç: Bu araştırma hemşirelik öğrencilerinin etik eğitimi değerlendirmeleri ile klinik öğretimde etik sorunları belirleme düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi amacıyla yürütülmüştür.
Materyal ve Metot: Tanımlayıcı ve ilişki arayıcı olan araştırmanın verileri, Erzurum Atatürk Üniversitesi Hemşirelik Fakültesinde ikinci, üçüncü ve dördüncü sınıflarda eğitim gören öğrencilerden Aralık 2023- Eylül 2024 tarihleri arasında toplanmıştır. Araştırmada örneklem seçimine gidilmeyip araştırma örneklemini araştırmaya gönüllü katılmayı kabul eden 345 öğrenci oluşturmuştur. Verilerin toplanmasında ''Tanıtıcı Bilgi Formu(TBF)'', ''Hemşirelikte Klinik Öğretimde Etik Sorunlar Ölçeği(HKÖESÖ)'' ve ''Hemşirelikte Etik Eğitimin Etkinliğini Değerlendirme Ölçeği (HEEEDÖ)'' kullanılarak toplanmıştır. Veriler değerlendirilirken pearson korelasyon testi, Independent Samples t testi, One-Way ANOVA testi ve post-hoc testilerinden Bonferroni testi kullanılmıştır.
Bulgular: Bu çalışmada, öğrencilerin HKÖESÖ toplam puan ortalamasının 182.37±41.11, HEEEDÖ toplam puan ortalamasının 52.25±12.97 olduğu saptanmıştır. HKÖESÖ toplam puan ortalaması ile cinsiyet arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık saptanmıştır. Kızlarda erkeklere oranla toplam puanları daha yüksek çıkmıştır. HEEEDÖ toplam puanı ile yaş grup, cinsiyet, yaşadığı yer, aile tipi, ailenin gelir durumu, sınıf, akademik ortalama, hemşirelik bölümünü seçme nedeni ve klinik uygulamada etik dışı bir durum ile karşılaşma durumu arasında istatistiksel anlamda bakıldığında anlamlı bir fark belirlenmemiştir (p>0.05).HKÖESÖ ile HEEEDÖ toplam ve alt boyut puan ortalamaları arasında anlamlı bir ilişki saptanmamıştır.
Sonuç: Hemşirelik öğrencilerinin klinik öğretimde etik sorun yaşama düzeylerinin düşük olduğu ve öğrencilerin etik eğitimin etkinliğini değerlendirme düzeylerinin ise orta düzeyde olduğu belirlenmiştir. HKÖESÖ ile HEEEDÖ toplam ve alt boyut puan ortalamaları arasında anlamlı bir ilişki saptanmamıştır.
Anahtar Kelimeler: Etik eğitimi, etik, hemşirelikte etik sorunlar, hemşirelikte etik, klinik öğretim

Abstract:
The Relationship between Nursing Students' Ethics Education Evaluations and the Levels of Identifying Ethical Problems in Clinical Teaching
Aim: This study was conducted to examine the relationship between nursing students' evaluations of ethical education and their levels of identifying ethical issues in clinical teaching.
Materials and Methods: This descriptive and relational study collected data from second, third, and fourth-year students at the Faculty of Nursing, Atatürk University in Erzurum, between December 2023 and September 2024. The sample consisted of 345 students who volunteered to participate in the study, without sampling selection. Data were collected using the "Descriptive Information Form (DIF)", the "Ethical Issues in Clinical Nursing Education Scale (EICES)", and the "Evaluation of the Effectiveness of Ethical Education in Nursing Scale (EEEENS)". Data were analyzed using Pearson correlation test, Independent Samples t-test, One-Way ANOVA test, and Bonferroni post-hoc tests.
Results: In this study, it was determined that the average total score of the students on the HKÖESÖ was 182.37±41.11, and the average total score on the HEEEDÖ was 52.25±12.97. A statistically significant difference was found between the total HKÖESÖ score and gender; female students scored higher than male students. No statistically significant difference was found between the total HEEEDÖ score and variables such as age group, gender, place of residence, family type, family income, class, academic average, reason for choosing the nursing department, and encountering unethical situations in clinical practice (p>0.05). Additionally, no significant relationship was found between the total and sub-dimension scores of HKÖESÖ and HEEEDÖ.
Conclusion: Nursing students' levels of experiencing ethical issues in clinical teaching were found to be low, while their evaluations of the effectiveness of ethical education were at a moderate level. No significant relationship was found between the total and subscale scores of the EICES and the EEEENS.
Keywords: Ethics, ethical education, ethics in nursing, ethical issues in nursing, clinical teaching