Bazı sıvı humik asit içerikli toprak düzenleyicilerin kimi kimyasal özellikleri
Various chemical properties of some certain liquid humic acid base soil conditioners
Yazar: SEZİN AŞIK
Danışman: PROF. DR. SADIK USTA
Ankara Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Toprak Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışmada, farklı firmalardan tedarik edilen 14 adet sıvı haldeki humik asit içerikli toprak düzenleyicinin bazı fiziksel ve kimyasal özellikleri ile yapılarında bulunan fonksiyonel grupları tespit edilmiştir. Alınan örneklerde analiz sonucu elde edilen değerler, etiketleri üzerinde belirtilen pH, toplam humik+fulvik asit, suda çözünebilir K2O ve toplam organik madde miktarlarıyla karşılaştırılmıştır. Araştırması yapılan bu ürünlerin birtakım özelliklerini belirlemek ve değerlendirme yapabilmek amacıyla nem ve kuru madde miktarları, yoğunlukları, kül kapsamları ve organik karbon değerleri saptanmıştır. Nem, kuru madde, organik madde ve organik karbon tayini için farklı yöntemler de kullanılmış ve çıkan sonuçlar arasında da değerlendirmeler yapılmıştır. Ayrıca bu humik asitlerin kimyasal yapısında bulunan karboksil ve fenolik hidroksil grupları ile toplam asitlik değerleri araştırılmıştır. Analiz sonuçlarına göre örneklerin humik asit içeriklerinin % 7.96-22.04 arasında değiştiği görülmüştür. Buna göre örneklerin etiketlerinde verilen toplam humik+fulvik asit değerleriyle analiz sonrasında bulunan değerlerin arasında farklılıkların çıktığı gözlemlenmiştir. Örneklerin 5 tanesi Tarım ve Köyişleri Bakanlığı'nın sıvı haldeki humik asit içerikli toprak düzenleyiciler için belirlemiş olduğu değerlerin altında saptanmıştır. Bunun dışındaki 3 örnek etiket bilgileriyle uyumlu çıkarken 5 tanesi bunun altında çıkmıştır. Sadece 1 örnek, verilen bilginin üzerinde bir değerde bulunmuştur. Ayrıca ilgili yönetmelikte geçen ve örneklerin organik madde içeriklerinin belirlenmesinde kullanılan `550 oC-3 saat kuru yakma' tayininden çıkan sonuçlarda sıkıntıların olduğu tespit edildiğinden `550 oC-5 saat', `700 oC-3 saat' ve `Walkley-Black' yöntemlerinden de yararlanılmıştır. Buna göre en güvenilir sonuçların `700 oC-3 saat' metodunun verdiği görülmüştür. Humik asitlerin yapısını belirlemek amacıyla yapılan fonksiyonel grup analizlerinde ise -COOH grupları 1.11-4.84 meq/g, fenolik-OH grupları 1.28-7.43 meq/g ve toplam asitlik 5.46-8.66 meq/g değerleri arasında bulunmuştur.

Abstract:
In this study, 14 liquid soil conditioners containing humic acid were supplied by various companies and their physical and chemical properties as well as information on functional groups contained by them were found. The results obtained by analyzing these samples were compared with the values for pH, total humic+fulvic acid amount, K2O amount soluble in water and total organic matter amount existing on their labels. Moisture and dry matter amounts, densities, ash amounts and organic carbon values of these samples under study were also determined to discover their features and to evaluate them. Different methods were employed in determining moisture-dry matter weight, organic matter and organic carbon and the evaluation was made among the results. Also, carboxyl and fenolic hydroxyl groups existing in chemical structure of these humic acids and their total acidity values were investigated. According to the results of the analyses, humic acid contents of the samples range between 7.96%-22.04%. As a result, variations were seen between total humic+fulvic acid amount given on labels and those obtained from the analyses. Humic acid contents of five of the samples are below the threshold specified by Agricultural Ministry for soil regulators. Three samples gave results consistent with those given on their labels whereas five samples gave results below those given on their labels. Only one sample has a higher value than that shown on its label. Also, because it was found that the results obtained from the test, which is used in determining samples? organic matter contents in which the sample was subject to dry burning at 550 oC for 3 hours and also is mentioned in regulations, cause troubles, `at 550 oC for 5 hours?, `at 700 oC for 3 hours? and `Walkley-Black? methods were employed. As a result, it was seen that the most reliable results were obtained at 700 oC for 3 hours. In functional group analyses done to determine structures of humic acids, -COOH groups range between 1.11-4.84 meq/g, phenolic-OH groups range between 1.28-7.43 meq/g and total acidity range between 5.46-8.66 meq/g.