2018 ortaokul Türkçe dersi öğretim programının 21. yüzyıl becerileri açısından incelenmesi
Analysis of 2018 secondary school Turkish course program in terms of 21st century skills
Yazar: MERYEM BARASI
Danışman: PROF. DR. GÜRCÜ ERDAMAR
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Programları ve Öğretim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: 21. yüzyıl = 21. century ; Beceri = Skill ; Ortaokul öğrencileri = Secondary school students ; Ortaokullar = Secondary schools ; Türkçe dersi = Turkish lesson ; Türkçe eğitimi = Turkish education ; Türkçe öğretimi = Turkish teaching ; Öğretim programları = Teaching curriculums ; Öğretmen görüşleri = Teacher opinions

Özet:
Bu araştırmanın amacı 2018 yılı ortaokul Türkçe dersi öğretim programını 21. yüzyıl
becerileri açısından incelemektir. Bu amaç doğrultusunda; 2018 yılı ortaokul Türkçe dersi
öğretim programında 21. yüzyıl becerilerine yer verilme durumu ve Türkçe öğretmenlerinin
programda yer alan 21. yüzyıl becerilerine ilişkin görüşleri incelenmiştir. Araştırmanın
modeli betimsel, yöntemi karmadır. Türkçe dersi öğretim programı 21. yüzyıl becerileri
açısından incelenirken nitel araştırma yöntemlerinden doküman incelemesi kullanılmıştır.
Bu çalışmada doküman Türkçe dersi öğretim programıdır. Araştırmanın nicel boyutunda
Türkçe dersi öğretim programına ilişkin öğretmen görüşleri alınmıştır. Araştırmada iki evren
bulunmaktadır. Araştırmanın birinci evreni 5.,6.,7., ve 8. sınıf Türkçe dersi öğretim
programıdır. Araştırmanın ikinci evreni ise Ankara ilinde görev yapan Türkçe
öğretmenleridir. Örneklemde Altındağ, Gölbaşı, Yenimahalle ve Çankaya ilçelerinde görev
yapan 273 Türkçe öğretmeni yer almıştır. Araştırmada Türkçe dersi öğretim programının
incelenebilmesi için öncelikle nitel veri toplama aracı olarak doküman analizinden
yararlanılmıştır. Bu amaçla 2018 Ortaokul Türkçe dersi öğretim programının tamamı
incelenmiştir. Doküman analizinde Partnership for 21 Century Skills (P21) sınıflandırması dikkate alınarak oluşturulmuş 21. yüzyıl becerileri seçilmiştir. Programı analiz etmek için
araştırmacı tarafından hazırlanan belirtke tablosu kullanılmıştır. Araştırmanın öğretmen
görüşlerinin belirlenmesine yönelik alt problemleri için veriler, araştırmacı tarafından
hazırlanan "2018 Türkçe Dersi Öğretim Programının Değerlendirilmesi- Öğretmen
Görüşleri Anketi" ile toplanmıştır. Araştırmanın doküman incelemesine yönelik nitel
verilerin analizi için betimsel analiz kullanılmıştır. Programda yer alan 21. yüzyıl
becerilerini incelemek için kategori ve kodlar oluşturulmuş, güvenilirlik katsayısı
hesaplanmıştır. Araştırmanın nicel boyutuna ait verilerin analizinde ankette yer alan
maddeler için betimsel istatistik hesaplanmıştır. Anketin açık uçlu maddelerine ait verilerin
betimlenebilmesi için içerik analizinden yararlanılmış ve tematik kodlama yapılmıştır.
Doküman analizine göre Türkçe dersi öğretim programında en çok yer verilen beceriler;
genel amaçlarda (özel amaç, yetkinlik, kazanım) iletişim, eleştirel düşünme ve karar verme;
içerikte, iletişim, iş birliği problem çözme; öğrenme öğretme süreçlerinde, eleştirel
düşünme, üretkenlik, medya okuryazarlığı, öğrenmeyi öğrenme; ölçme ve değerlendirme
ögelerinde öğrenmeyi öğrenme, medya okuryazarlığı, yaratıcılık, öz yönlendirme
becerileridir. En az yer verilen beceriler ise genel amaçlarda yenilikçilik, iş birliği, medya
okuryazarlığı; içerikte, eleştirel düşünme, karar verme, medya okuryazarlığı; öğrenmeöğretme süreçlerinde hesap verebilirlik, liderlik, yenilikçilik, esneklik ve uyum; ölçme ve
değerlendirmede ise iletişim, iş birliği, bilgi okuryazarlığı, liderlik ve sorumluluk alma
becerileridir. Öğretmen görüşlerine göre programın boyutlarında en fazla yer verilen
beceriler iletişim ve iş birliği, sosyal ve kültürel etkileşim becerileri; en az yer verilenler ise
hesap verebilirlik, öğrenmeyi öğrenme, öz yönlendirme becerileridir. Öğretmenlere göre
kazanımlarda en çok iletişim, iş birliği, sosyal ve kültürler arası etkileşim becerileri
gerçekleşmektedir. Gerçekleşme düzeyinin en az olduğu beceriler ise yaratıcılık, hesap
verebilirlik, öğrenmeyi öğrenme, öz yönlendirme becerileridir. Öğretmenlerin kendi
derslerinde en çok yer verdikleri beceriler içerikte iletişim, işbirliği, bilgi ve iletişim
teknolojileri okuryazarlığı; öğrenme-öğretme süreçlerinde iletişim, iş birliği, sosyal ve
kültürler arası etkileşim; ölçme ve değerlendirme süreçlerinde iletişim, işbirliği, problem
çözme becerileridir. Öğretmenlere göre derslerinde en az yer verdikleri beceriler ise içerikte;
öğrenmeyi öğrenme, öz-yönlendirme, hesap verebilirlik; öğrenme-öğretme süreçlerinde
hesap verebilirlik, esneklik ve uyum, öz-yönlendirme; ölçme ve değerlendirme süreçlerinde
ise hesap verebilirlik, medya okuryazarlığı, esneklik ve uyum becerileridir. Öğretmenlerin
derslerinde 21. yüzyıl becerilerini geliştirmek için en çok yer verdikleri etkinlikler drama,
yaratıcı yazma, grup çalışmaları ve sunum yapmadır. Öğretmen görüşlerine göre 21. yüzyıl
becerilerinin uygulanması sırasında karşılaşılan sorunlar şunlardır: kazanımların genel
olması, birbirini tekrarlaması ve güncel olmaması; metinlerin ilgi çekiciliğinin az olması,
içerik ve uzunluklarının yaş gruplarına uygun olmaması; öğrencilerin eleştirel düşünme,
problem çözme, öğrenmeyi öğrenme, yaratıcılık becerilerini geliştirememeleri ve
yazdıklarını paylaşmaktan hoşlanmamaları, fiziki alt yapı, materyal ve zaman yetersizliği,
etkinliklerin ilgi çekiciliğinin az olması; sınav sisteminin becerilerin ölçülmesine yönelik olmamasıdır. Öğretmenlerin 21. yüzyıl becerilerinin geliştirilmesine yönelik önerileri ise
okumaya, düşünmeye yönelik becerilere programda daha çok yer verilmesi, kazanım
sayısının azaltılıp uygulanabilirliğin artması, ilgi çekici metinler ve etkinlikler kullanılması,
eğitim ortamının okul dışına da taşınması, 21. yüzyıl becerilerini ölçmeye uygun güncel
ölçme ve değerlendirme tekniklerinin kullanılmasıdır.

Anahtar Kelimeler: 2018 Türkçe Dersi Öğretim Programı, 21. Yüzyıl becerileri, doküman
analizi, öğretmen görüşleri

Abstract:
The aim of this research is to examine the 2018 secondary school Turkish curriculum in
terms of 21st century skills. In accordance with this purpose; The situation of 21st century
skills in the 2018 Turkish class curriculum of secondary schools and the opinions of Turkish
class teachers about 21st century skills in the program were examined. The model of the
research is descriptive and the method is mixed. As a qualitative research method, document
analysis method was used for examining the curriculum in terms of 21st century skills, and
the sample document in this study is the Turkish class curriculum. In the quantitative
dimension of the research, teachers' opinions regarding the Turkish class curriculum were
taken. There are two universes in the research. The first universe of the research is the 5th,
6th, 7th and 8th grade Turkish course curriculum. The second universe of the research is the
Turkish teachers working in Ankara. The sample included 273 Turkish teachers working in
Altındağ, Gölbaşı, Yenimahalle and Çankaya districts. In the study, document analysis was used as a qualitative data collection tool in order to examine the Turkish course curriculum.
For this purpose, the entire 2018 secondary school Turkish class curriculum was examined.
In the document analysis, benchmark skills are created according to the "Partnership for 21
Century Skills" (P21) classification. To analyze the program, a token table prepared by the
researcher was used. The data for the sub-problems of the research for determining teachers'
views were collected with the "Evaluation of the 2018 Turkish Lesson Curriculum-Teacher
Opinion Survey" prepared by the researcher.Descriptive analysis was used for the analysis
of qualitative data for document analysis of the research.In order to examine the 21st century
skills in the program, categories and codes were created and the reliability coefficient was
calculated. Descriptive statistics were calculated for the items in the questionnaire in the
analysis of the data of the quantitative dimension of the study.In order to describe the data
of the open-ended items of the questionnaire, content analysis was used and thematic coding
was made.According to the document analysis, the skills mostly included in the Turkish
course curriculum; communication, critical thinking and decision making in general
purposes (specific purpose, competence, achievement); problem solving, communication
and collaboration in content; critical thinking, productivity, media literacy, learning to learn
in teaching and learning processes; creativity, , media literacy, learning to learn and selfdirection skills in measurement and evaluation items. The least frequently mentioned skills
are innovativeness, collaboration, media literacy in general purpose; critical thinking,
decision making, media literacy in content; accountability, leadership, innovation, flexibility
and adaptability in learning-teaching processes; communication, cooperation, information
literacy, leadership and taking responsibility skills in assessment and evaluation. According
to the teachers' views, the skills that are mostly included in the dimensions of the program
are communication and cooperation, social and cultural interaction skills; The least included
are accountability, learning to learn, and self-direction skills. According to the teachers,
communication, cooperation, social and intercultural interaction skills are the most common
achievements. The skills with the lowest realization level are creativity, accountability, learning to learn, and self-direction skills. The skills in the content that teachers mostly
include in their lessons are communication, collaboration, information and communication
technologies literacy; communication, collaboration, social and intercultural interaction in
learning-teaching processes; communication, cooperation, problem solving skills in
measurement and evaluation processes. According to the teachers, the skills in the content
they rarely included in their lessons were; learning to learn, self-direction, accountability;
self-direction, accountability, flexibility and adaptation skills in learning-teaching processes;
media literacy, accountability, flexibility and adaption skills in measurement and evaluation
processes. Drama, creative writing, group work and presentation are the most frequently
used activities in the lessons of teachers to improve 21st century skills. According to the
opinions of the teachers, the problems encountered during the application of 21st century
skills are: the gains are general, repetitive and outdated; the texts are of low interest, their
content and length are not suitable for age groups; students' lack of critical thinking, problem
solving, learning to learn and creativity skills and dislike sharing their writings, lack of
physical infrastructure, materials and time, and low interest in activities; exam system is not
intended to measure skills. Teachers' suggestions for the development of 21st century skills
include "putting more reading and thinking skills in the program", "reducing the number of
attainment and increasing applicability", "utilizing interesting texts and activities", "creating
educational environment out of school", and "using appropriate measuring and evaluation
techniques for 21st century skills".

Key Words: 2018 Turkish Course Curriculum, 21st Century skills, documan analysis, opinions of teachers