Erken çocuklukta yürütücü işlev becerileri ile oyun gelişimi ve oyun davranışları arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between executive function skills and play development and play behaviors in early childhood
Yazar: MERVE GEMİKSİZ
Danışman: DOÇ. DR. EZGİ AKŞİN YAVUZ
Trakya Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Okul Öncesi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Araştırmada erken çocuklukta yürütücü işlev becerileri ile oyun becerileri ve oyun davranışları arasındaki ilişkinin ve yürütücü işlevlerin çocukların oyun becerileri ile oyun davranışlarını yordama durumunun incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırma amacına uygun olarak nicel yöntemle planlanan araştırmada ilişkisel tarama modelinden faydalanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu 2022-2023 eğitim-öğretim yılı bahar döneminde Türkiye'de Iğdır ilinde okul öncesi eğitime devam eden, 48-72 ay aralığındaki çocuklar oluşturmaktadır. Araştırma kapsamında 200 çocuğa ulaşılmıştır. Araştırmanın verileri kişisel bilgi formu ile derlenirken; yürütücü işlevleri, oyun gelişimini ve oyun davranışlarını değerlendirmek üzere alan yazında yer alan ve geçerlik güvenirliği ispat edilmiş ölçme araçlarından faydalanılmıştır. Araştırmada elde edilen verilerin analizinde normallik dağılımları incelenmiş ardından alt amaçlara uygun olarak ilişki ve fark testlerinden yararlanılmıştır. Araştırma sonucunda çalışma grubundaki çocukların yürütücü işlev becerilerinin artışı oyunda alan yönetimini ve materyal yönetimini olumlu olarak etkilerken; sembolik oyunu olumsuz olarak etkilemiştir. Yürütücü işlevlerin çocukların oyun davranışlarını sessiz oyun, paralel oyun ve sosyal oyun alanlarında yordadığı sonucuna ulaşılmıştır. Mevcut araştırmanın çalışma grubuna hakkında elde edilen bu sonuçlar ilgili alan yazın ışığında tartışılarak öneriler sunulmuştur.

Abstract:
The aim of the study is to examine the relationship between executive function skills and play skills and play behaviors in early childhood as well as the predictive status of executive functions on children's play skills and play behaviors. In accordance with the purpose of the research, the relational screening model was used in the research planned with quantitative method. The study group of the research consists of children between the ages of 48-72 months attending preschool education in Iğdır province in Turkey in the spring semester of the 2022-2023 academic year. Within the scope of the research, 200 children were reached. While the data of the study were collected with a personal information form, measurement tools with proven validity and reliability in the literature were used to evaluate executive functions, play development and play behaviors. In the analysis of the data obtained in the study, normality distributions were examined and then relationship and difference tests were used in accordance with the sub-objectives. As a result of the study, while the increase in the executive function skills of the children in the study group positively affected space management and material management in play, it negatively affected symbolic play. It was concluded that the increase in executive functions predicted children's play behaviors in quiet play, parallel play and social play. These results obtained about the study group of the current study were discussed in the light of the relevant literature and suggestions were presented.