Otizmli çocuklara fotoğraflı etkinlik çizelgesi takip etme becerisi kazandırma
Teaching children with autism to use photographic activity schedules
Yazar: HATİCE AKGÜL
Danışman: DR. MUSTAFA OTRAR
Marmara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Özel Eğitim Ana Bilim Dalı / Zihinsel Engelliler Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Engelli çocuklar = Disabled children ; Etkinlik = Efficiency ; Fotoğraflı etkinlik çizelgesi = Photographic activity schedules ; Otistik bozukluklar = Autistic disorder ; Otistik çocuklar = Autistic children ; İpucu = Clue

Özet:
Bu çalışmada, tek-denek araştırma desenlerinden denekler arası çoklu başlama düzeyi deseni kullanılarak, otizmli çocuklara çizelge takip etme ve meşgul olma becerilerini kazandırmak amacıyla fotoğraflı etkinlik çizelgesini takip etmeyi kazandırmada ipucunu sunma ve geri çekmeyle öğretim kullanılmıştır.Ayrıca etkinlik çizelgesi takip etme ve etkinlikle meşgul olma becerilerinin farklı ortama (ev ve başka bir derslik) ne düzeyde genellenebildiği ve etkinlik çizelgesi takip etme becerisi kazandırılırken kullanılan ipucu kullanım düzeyi belirlenmiştir.Kalıcılık etkisi öğretim sonlandıktan sonra toplam beş oturum olarak düzenlenen izleme oturumlarıyla araştırılmıştır.İzleme oturumlarından sonra çizelgedeki fotoğrafların sırasının değiştirildiği beş oturum ve sonra hem çizelgedeki fotoğrafların hem kutuların sırasının değiştirildiği beş oturum daha üst üste veri toplanmıştır. Bu oturumlardan sonra katılımcıların etkinlik çizelgesi ve materyalleri başka bir sınıfa alınarak genelleme oturumları düzenlenmiştir.Otizmli çocuklara fotoğraflı etkinlik çizelgesi takibini kazandırmak amacıyla başlama düzeyi, öğretim, izleme ve genelleme oturumları düzenlenmiştir. Oturumların tümünde katılımcılarla bire bir çalışılmıştır.Araştırmada gözlemciler arası güvenirlik ve öğretimin etkililiğini belirlemek amacıyla verilerin grafiksel analizi yapılmıştır.Katılımcılar, İstanbul Tohum Vakfı Özel Eğitim Okulu destek eğitim programına devam eden otizm tanısı almış 3-7 yaş arasında üç erkek öğrenciden oluşmuştur.Araştırma bulguları; izleme oturumlarında da öğrenilen becerilerin korunduğunu, etkinlik çizelgesi takip etme ve etkinlikle meşgul olma becerilerinin arttığını göstermektedir.Anahtar Sözcükler; Otizm, fotoğraflı etkinlik çizelgesi, etkinlikle meşgul olma, ipucu sunma ve ipucunu geri çekme.

Abstract:
In this study, prompt and prompt fading procedures were used to teach 3 boys with autism to follow photographic activity schedules to increase on-task and on-schedule behavior. The multiple baseline across participants design was used to assess the acquisition of schedule-following skills and its effectiveness on on-schedule behavior.Generalization measures of schedule-following skills and on-schedule behavior in different settings (home and classroom) and prompt frequency were indicated. Maintenance were assessed with 5 probe sessions after the intervention sessions. After the prompt sessions Schedule photographs were resequenced and data were collected for five sessions. When these sessions were completed activitiy schedules and materials were taken to another class and generalization sessions were conducted.Baseline, teaching, maintenance, and generalization sessions were conducted to assess the effectiveness of prompt and prompt fading procedures on acquisition of photographic activity schedules following skills. All sessions were conducted on a one to one basis.Inter observer reliability and instruction reliability were computed and data were analyzed to indicate the effectiveness of teaching. The participants were 3 boy with autism, between 3-7 years of ages, who were attending to İstanbul Tohum Vakfı Special Education School supportive education program.The results of the study indicate that acquisition of photographic activity schedule following skills increased the on-schedule behaviors and skills were maintained in probe sessions that were conducted after instruction.Key Words; Autism, photographic activity schedules, on-task and on-schedule prompt and promt fading.