Başarısız devletlerde yukarıdan-aşağı inşa yaklaşımı: Afganistan örneği
The top-down state-building aproach in failed states: The case of Afghanistan
Yazar: CÜNEYT ÖNER
Danışman: DOÇ. DR. OĞUZHAN YANARIŞIK
Polis Akademisi / Güvenlik Bilimleri Enstitüsü / Güvenlik Stratejileri ve Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Afganistan = Afghanistan ; Başarısız devlet = Failed states ; Devlet inşaası = State building ; Gayri resmi mücadele = Insurgency ; Terörle mücadele = Counterterrorism

Özet:
Bu tez, yukarıdan-aşağı devlet inşa yaklaşımını araştırmaktadır. Çalışma, bu yaklaşımın Afganistan'daki devlet inşasındaki rolünü anlamayı amaçlamaktadır. Araştırma sorusu, yukarıdan-aşağı inşa yaklaşımının Afganistan'daki devlet inşasındaki rolü nedir? şeklindedir. Araştırma, önemli konuları belirlemek ve daha geniş bağlamlara uygulanabilecek içgörüler elde etmek amacıyla bir olayı veya durumu derinlemesine incelemeyi amaçlayan vaka çalışmasına dayananan nitel bir çalışmadır. Veriler, birincil ve ikincil kaynaklar ile yarı yapılandırılmış ve yapılandırılmamış görüşmelerden elde edilmiş, doküman analizi ve süreç izleme yöntemleri ile çözümlenmiştir. Bulgular, yukarıdan-aşağı inşa yaklaşımı ile Afganistan'daki devlet inşasının başarısızlığı arasında anlamlı bir ilişki olduğunu, yaklaşımın merkeziyetçi yapısı sebebiyle devlet inşasında yeni sorunlara neden olduğunu göstermektedir. Bu çalışma, başarısız devletlerdeki inşalarda toplum merkezli yaklaşımların önemini vurgulayarak alana katkıda bulunmaktadır. Çalışmanın sonuçları, yukarıdan-aşağı merkeziyetçi inşa yaklaşımlarının neden olduğu sorunlardan kaçınmak ve devlet inşasında başarıya ulaşmak için toplum merkezli inşa yaklaşımlarına daha fazla ihtiyaç duyulduğunu ortaya koymaktadır. Sonuç olarak, merkeziyetçi yapıdaki yukarıdan-aşağı inşa yaklaşımı hedef odaklı hızlı çözüm fırsatları sunarken aynı zamanda süreklilik, kalıcılık ve bağımsızlık açısından dikkatle yönetilmesi gereken riskler de oluşturmaktadır.
Anahtar Kelimeler: Afganistan, Başarısız Devlet, Yukarıdan-aşağı ve Aşağıdan-yukarı inşa yaklaşımı, Terörle mücadele, Direnişle mücadele.

Abstract:
This thesis investigates the top-down state-building approach. The study aims to understand the role of this approach in state-building in Afghanistan. The research question is: What is the role of the top-down approach in state-building in Afghanistan? The research is a qualitative study based on a case study that aims to examine an event or situation in depth in order to identify important issues and gain insights that can be applied to broader contexts. Data were obtained from primary and secondary sources, semi-structured and unstructured interviews, and analyzed using document analysis and process tracing methods. The findings show that there is a significant relationship between the top-down approach and the failure of state-building in Afghanistan, and that the approach causes new problems in state-building due to its centralized structure. This study contributes to the field by emphasizing the importance of community-centered approaches in state-building in failed states. The results of the study reveal that community-centered approaches are needed more in order to avoid the problems caused by top-down centralized approaches and to achieve success in state-building. As a result, while the top-down state-building approach in a centralized structure offers goal-oriented quick solution opportunities, it also creates risks that need to be carefully managed in terms of continuity, permanence and independence.
Key Words: Afghanistan, Failed State, Top-Down and Bottom-Up Building Aproaches, Counterterrorism, Counterinsurgency.