Web tabanlı mesleki gelişim uygulamasının matematik öğretmenlerinin ölçme ve değerlendirmeye yönelik yaklaşımlarına etkisinin incelenmesi
Examination of the effect of web-based professional development practice on the approaches of mathematics teachers towards measurement and evaluation
Yazar: İBRAHİM AŞIK
Danışman: PROF. DR. AHMET ŞÜKRÜ ÖZDEMİR
Marmara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / İlköğretim Ana Bilim Dalı / İlköğretim Matematik Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Eğitim ihtiyaçları = Training needs ; Hizmet içi eğitim = In service training ; Matematik = Mathematics ; Matematik dersi = Mathematics lesson ; Mesleki gelişme = Professional development ; Web siteleri = Web sites ; Web tabanlı uygulamalar = Web based applications ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Öğretmenlere gerekli bilgi ve destek sunulur ise değerlendirme hem öğretimin sonuçlarını yansıtan hem de öğretimi şekillendiren bir süreç olarak uygulanabilir. Araştırmamızın amacı, ortaokul matematik öğretmenlerinin ölçme ve değerlendirme ile ilgili mesleki gelişim ihtiyaçlarını belirlemek, bu ihtiyaçlara yönelik web tabanlı etkileşimli mesleki gelişim uygulaması düzenleyerek süreci incelemek ve değerlendirmektir. Araştırma ihtiyaç belirleme aşaması ve mesleki gelişim uygulaması olmak üzere iki aşamada gerçekleştirilmiştir. 
Tarama modeli ile gerçekleştirilen ihtiyaç belirleme aşamasında 200 ortaokul matematik öğretmenine anket uygulanmış ve elde edilen veriler istatistiksel olarak çözümlenmiştir. İhtiyaç belirleme anketiyle belirlenen gereksinimler ve alanyazındaki çalışmaların sonuçları dikkate alınarak ölçme değerlendirmeye yönelik web tabanlı etkileşimli bir mesleki gelişim uygulaması düzenlenmiştir. Mesleki gelişim aşaması nitel araştırma yöntemlerinden durum çalışması şeklinde desenlenmiştir. Çalışma grubu amaçlı örnekleme yöntemlerinden biri olan maksimum çeşitlilik örnekleme yoluyla belirlenmiştir. İnternet aracılığı ile araştırmanın duyurusu yapılmış ve ülkemizin farklı bölgelerinde görev yapan, çeşitli deneyim sürelerine sahip öğretmenler arasından gönüllülük esasına dayalı olarak katılımcılar belirlenmiştir. Mesleki gelişim uygulaması, 16 ortaokul matematik öğretmeninin katılımı ile gerçekleşmiştir. Çalışma başlamadan önce katılımcı öğretmenlere ön görüşme formu uygulanmış ve veriler içerik analizi ile çözümlenmiştir. Araştırmanın haftalık oturumları Marmara Üniversitesi Uzaktan Eğitim Merkezinin internet sitesi üzerinde oluşturulan sanal sınıf aracığı ile 8 haftadan oluşan canlı oturumlar şeklinde yürütülmüştür. Katılımcı öğretmenlerin çalışma süresince etkileşimlerini devam ettirebilmeleri için bir sosyal medya platformunda grup kurulmuş ve burada araştırma ile ilgili paylaşımlar yapılmıştır. Uygulama sonrasında katılımcı öğretmenler ile yarı yapılandırılmış son görüşmeler yapılmış ve veriler içerik analizi ile çözümlenmiştir. Ayrıca çalışma esnasında canlı oturumlardaki görüntülü ve yazılı katılım kayıtları ile sosyal medya grubunda yapılan paylaşımların kayıtları doküman olarak kullanılmış ve betimsel olarak analiz edilmiştir. 
Araştırmanın ihtiyaç belirleme aşamasında elde edilen sonuçlara göre ortaokul matematik öğretmenlerinin ölçme değerlendirmede mesleki gelişime en çok ihtiyaç duydukları uygulamalar proje ve problem çözme olarak belirlenmiştir. Öğretmenlerin geleneksel araçları sık olarak kullandıkları görülürken alternatif araçları ise hem az kullandıkları hem de kendilerini bu konuda yeterli görmedikleri ortaya çıkmıştır. Ayrıca öğretmenlerin çoğunluğu mesleki gelişim programlarının eğitim dönemi içerisinde internet üzerinden yapılmasını desteklerken, bu programların uygulamaya dayalı ve etkileşimli olarak düzenlenmesini beklemektedir. Araştırmanın web tabanlı mesleki gelişim aşamasında elde edilen sonuçlara göre öğretmenlerin daha önce katıldıkları eğitimlerle ilgili olumsuz düşüncelerinin olduğu ve bu programlarda kendi görüşlerinin dikkate alınmasını bekledikleri ortaya konulmuştur. Düzenlenen web tabanlı mesleki gelişim uygulamasının katılımcı öğretmenlere bilişsel, duyuşsal ve sosyal yönden çeşitli katkılarının olduğu belirlenmiştir. Öğretmenler meslektaşları ile yaptıkları paylaşımlardan yararlandıklarını ve aktarılanları uygulamaya başladıklarını ifade etmişlerdir. Araştırmanın ölçme değerlendirme ile ilgili öğretmenlere: bilgi sağlama, farkındalık oluşturma, yeni uygulamaları tanıma ve kullanma gibi etkilerinin olduğu belirlenmiştir. Çalışmanın web tabanlı olarak yürütülmesinin katılımcılara kolaylık sağladığı ve gönüllü katılımın önemli olduğu öğretmenler tarafından vurgulanmıştır. Ayrıca uygulama süresince öğretmenler arasında gerçekleşen etkileşim ve paylaşım örneklerine de yer verilmiştir.

Abstract:
If teachers are provided with the necessary support, assessment can be applied as a process of both reflecting the results of the teaching and shaping the teaching. The aim of our research is to determine the professional development needs of secondary school mathematics teachers about measurement and evaluation and to examine the process by organizing web-based interactive professional development practice for these needs. The research was carried out in two stages: need determination stage and the professional development practice. 
A questionnaire was applied to 200 secondary school mathematics teachers and the obtained data were analyzed statistically at the need determination stage which was carried out with the survey model. A web-based professional development practice was organized for measurement and evaluation, taking into account the needs determined by the survey and the results of the studies in the literature. The professional development stage was designed as a case study, which is one of the qualitative research methods. The study group was determined by maximum diversity sampling. The research was announced via the internet and participants were selected on a voluntary basis from among teachers with different experience periods working in different regions of our country. The professional development practice was carried out with the participation of 16 secondary school mathematics teachers. A pre-interview form was applied to the participants and the data were analyzed by content analysis before the study. The weekly sessions of the study were conducted in the form of 8-week live sessions with the virtual classroom created on the web site of Marmara University Distance Education Center. A group was formed on a social media platform in order to enable the participant teachers to continue their interactions during the study and the research related sharings were made here. After the study, semi-structured interviews were conducted with the participants and the data were analyzed by content analysis. In addition, during the study, visual and written participation records of the live sessions and recording of the shares made in social media group were used as documents and analyzed descriptively.
According to the results obtained in the need determination stage, the practices that mathematics teachers most need for professional development were determined as project and problem solving. It has been seen that teachers frequently use traditional tools, while at the same time they use alternative tools less and they do not consider themselves sufficient. In addition, while the majority of the teachers support the conduct of professional development programs over the internet during the education period, they expect these programs to be organized in an application based and interactive manner. According to the results obtained during web-based professional development stage, it was revealed that teachers had negative thoughts about the trainings they attended before and they expected their views to be taken into consideration in these programs. It was determined that the web-based professional development practice contributed to the teachers in terms of cognitive, affective and social aspects. The teachers stated that they had benefited from the sharing with their colleagues and they started to apply what was transferred. It has been determined that the research has effects to teachers such as providing information, creating awareness, recognizing and using new applications related to measurement and evaluation. It was emphasized by the teachers that the web-based study facilitated the participants and voluntary participation was important. In addition, examples of interaction and sharing between teachers during the implementation were also included.