Domates üretiminde örtü bitkili-örtü bitkisiz koşullarda toprak işleme ve dikim tekniklerinin karşılaştırılması
Comparison of tillage and transplanting techniques under cover cropped and no-cover cropped conditions in tomato production
Yazar: ANIL ÇAY
Danışman: PROF. DR. ERDEM AYKAS
Ege Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarım Makineleri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2011
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Domates = Tomato ; Fide dikim makinesi = Transplanting machine ; Toprak işleme = Tillage

Özet:
Bu çalışmada, domates üretiminde uygulanan geleneksel 1 (G1), geleneksel 2 (G2), azaltılmış 1 (A1), azaltılmış 2 (A2), doğrudan dikim 1 (D1), doğrudan dikim 2 (D2) ve doğrudan dikim 3 (D3) olmak üzere yedi farklı toprak işleme yönteminin, örtü bitkili ve örtü bitkisiz koşullar altında, bazı toprak özellikleri, bitki gelişimi, verim ve hasat sonrası kalite parametreleri üzerine olan etkileri karşılaştırılmıştır. Örtü bitkisi olarak son yıllarda yaygın olarak kullanılan tüylü fiğ (Vicia Villosa) seçilmiştir. Geleneksel dikim makinasının çizi açıcı ünitesi modifiye edilerek, toprak yüzeyinde doğal bitki örtüsü ve örtü bitkisi artıklarının bulunduğu doğrudan dikim alanlarında çalışabilecek kertikli diskler tasarlanmış ve prototipleri imal edilmiştir. Ayrıca, kullanılan makinaların, fide yatağı hazırlığından hasada kadar olan sabit ve değişken giderleri ortaya konmuş ve yöntemlerin üretim giderleri ile birlikte ekonomik analizleri yapılmıştır. Çalışma, Çanakkale ili Biga ilçesinde bulunan Benzerler-Demko A.Ş.'nin üretim arazilerinde 2007 ve 2008 yıllarında yürütülmüştür.Toprak fizikel özellikleri açısından yüzeye yakın bölgelerde (0-10 cm) geleneksel toprak işleme yöntemlerinin diğer yöntemlere göre düşük hacim ağırlığı ve yüksek poroziteye sahip olduğu ancak, 20-30 cm derinlikte bu değerlerin istatistiksel anlamda farksız olduğu belirlenmiştir. Toprak nemini korumak açısından D1 ve D2 yöntemlerinin, ortalama granül çapı, toprak sıcaklığı, tarla kapasitesi, daimi solma noktası ve doygun hidrolik iletkenlik açısından ise D1Ö ve D2Ö yöntemlerinin diğer yöntemlere göre üstün oldukları saptanmıştır.Örtü bitkisi bulunmayan ve ripper uygulanan G1 ve A1 yöntemlerinde toprak organik maddesinin diğer yöntemlere göre düşük olduğu, toprak azotunun ise tüm yöntemlerde yeterli düzeyde olduğu saptanmıştır. Alınabilir fosfor ve potasyum açısından, örtü bitkisi uygulamasının önerilebilir olduğu görülmüştür. D1 yönteminde özellikle örtü bitkili alanlardaki fide tutma oranlarının diğer yöntemlere düşük olduğu belirlenmiştir. Bitki boyu, bitki sap çapı, verim ve karlılık açısından G1 ve G2 yöntemleri hem örtü bitkili hem de örtü bitkisiz koşullarda diğer yöntemlere göre daha iyi sonuçlar vermiştir. Hasat sonrası kalite parametrelerinden meyvede kuru madde (brix) ve meyve kabuk direnci parametrelerinde D1 ve D2 yöntemleri geleneksel ve azaltılmış toprak işleme yöntemlerine göre daha yüksek değerler sağlamıştır. Ancak, meyve boyu, meyve çapı, tek meyve ağırlığı açısından da geleneksel yöntemlerin üstün olduğu görülmüştür. Makina sabit ve değişken giderlerinin yanında fide yatağı hazırlığındaki yakıt tüketimi ve giderlerinin geleneksel yöntemlerde doğrudan dikim yöntemlerine oranla oldukça fazla olduğu belirlenmiştir. Ancak, verimin yüksek olmasından ötürü en karlı yöntemin G1 yöntemi olduğu saptanmıştır. Bunun yanında, toprağı korumak ve sürdürülebilir üretim açısından araştırmanın yürütüldüğü iklim ve toprak koşullarında, D2 ve D2Ö yöntemlerinin geleneksel yönteme alternatif ve uygulanabilir yöntemler olduğu belirlenmiştir.Geleneksel dikim makinalarının çizi açıcı ünitelerinin modifikasyonu tek başına doğrudan dikim yönteminin başarısını arttırmada yeterli olmamıştır. Doğrudan dikilen fidelerin yaşaması ve daha iyi gelişebilmesi için performansı yüksek ve ağırlığı arttırılmış makinaların tasarlanması gerekmektedir.

Abstract:
In this study, the effects of seven different tillage methods, including conventional tillage 1 (G1), conventional tillage 2 (G2), reduced tillage 1 (A1), reduced tillage 2 (A2), direct transplanting 1 (D1), direct transplanting 2 (D2) and direct transplanting 3 (D3) on some soil properties, plant growth, tomato yield and some post harvest quality parameters were compared under cover cropped and no-cover cropped conditions in industrial tomato production. Hairy vetch (Vicia villosa) was selected as cover crop material because of its common use in the region. Disc coulter opener of the conventional transplanting machine was modified and new rippled discs were designed. Seedlings were easily transplanted into the soil covered by plant residues with disc coulters. In addition to this parameters, fixed and variable costs of the machines used in tillage methods were determined. Economic analyses were made with fixed costs and production costs from seedling-bed preparation to harvesting. Experimental fields were conducted in the production field of Benzerler-Demko Inc. located in Çanakkale-Biga Province of Turkey.In terms of soil physical properties, bulk density and porosity values for soil profile close to soil surface (0-10 cm) were found lower in conventional tillage methods than other tillage methods, while there was found no statistical differences among the tillage systems at 20-30 cm soil depths. For conserving the soil moisture D1 and D2 methods and for the values of mean granul diameter, soil temperature, field capacity, permanent wilding point and saturated hydrolic conductivity D1Ö and D2Ö methods were surpassed the other methods.According to the results, soil organic matter in plots of G1 and A1 in which ripper used with no cover crop were found lower comparing the other plots According to the measurements of soil nitrogen, all plots had sufficient level. It was also observed that cover crop can be suggested due to its positive effect on available soil phosphorus (P) and potassium (K). Tomato seedlings survival rates in D1 and D1Ö were found lower than the other methods. Plant height, plant steam diameter, tomato yield and net margin values were found higher in G1 and G2 than other seedling preparation methods. In terms of tomato post harvest quality parameters, D1 and D2 had more fruit shell resistance and soluble dry material percentage (brix) than reduced and conventional tillage methods. In addition to this, tomato fruits in conventional tillage methods were found larger than in reduced and direct transplanting methods. It was measured that conventional tillage methods required more fuel consumption for seedling-bed preparation and also required more fixed and variable machinery costs than other tillage methods. But, G1 was found to be the most profitable method because it?s higher tomato yield comparing other tillage methods. Beside this, D2 and D2Ö were found alternative applicable methods to the conventional tillage systems in terms of sustainability and soil conservation in the region.Modifications in the coulter disks of the conventional transplanters alone were not sufficient to improve the direct transplanting performance. Direct transplanting machines with optimum weight and better performance should be designed for a better survival seedling rate and plant growth in no-tilled areas.