Otomativ yan sanayine plastik parça üreten bir tesiste ISO 50001 enerji yönetim sisteminin uygulanması
ISO 50001 energy management system implementation in automotive supply industry
Yazar: ECEM ACAR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SELMAN ÇAĞMAN
Kocaeli Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Enerji Sistemleri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Enerji = Energy
Dizin: Enerji yönetim sistemleri = Energy management systems ; Otomotiv yan endüstrisi = Automotive supplier industry ; Uluslararası standartlar = International standarts

Özet:
Endüstriyel ve teknolojik olarak sektörel ve akademik bazda gelişmelerin hızla yaşandığı günümüzde, artan nüfus ihtiyacı, firmalar arası rekabet koşulları, her geçen gün enerji tüketiminin ve enerji ihtiyacının giderek artmasına sebep olmaktadır.
Enerji tüketiminin birim değerlerde en çok tüketildiği alanlardan otomotiv sektörü ön plana çıkmaktadır. Otomotiv sektörü ana sanayi kapsam olarak birçok faaliyet alanına direkt etki eden, teknolojik ve inovatif gelişmeleri getiren, 20. Yüzyıl ekonomisine katkı sağlayan sanayi kollarının başında gelmektedir. Bu sektör bünyesinde otomotiv yan sanayi, plastik, kauçuk, döküm, sac ve petrokimya gibi çeşitli alanları barındırmaktadır.
Tüm bu süreçler artan enerji tüketiminin düzenli sistemlerle yönetilmesi ve ihtiyacın düşük tutulmasına yönelik birçok çalışma alanına gerek duyulmaktadır. Enerji uzmanları, enerjiye erişimin artan maliyetlerinin azaltılması, enerjide tasarrufa ve mevcut enerjinin verimli kullanılmasının sağlanmasının yanında çevreye olan duyarlılığı arttırmak amacıyla ''ISO 50001 Enerji Yönetim Sistemi' adı altında standartlar getirerek kuruluşlar için yasal zorunluluk ve yükümlülük haline getirmişlerdir.
Çalışmada, otomotiv ana sanayisine plastik ve kromlu parça sağlayan Alba Plastik San. ve Tic. A.Ş. bünyesinde, ISO 50001 enerji yönetim sistemi kapsamında, çalışmalar yürütülmüştür.
Yürütülen çalışmalar neticesinde enerji yönetim ekibi kurulmuş, firması içerisindeki proseslerde kullanılan enerji tipi ve tüketim noktaları belirlenmiştir. Enerji tüketiminin gerçekleştiği noktalar;
Aydınlatma sistemi, plastik enjeksiyon makinalarındaki ısı kayıpları ve basınçlı hava sistemi olarak sıralanmıştır. Mevcutta enerji tüketiminin fazla olduğu düşünülen sistemden başlanılarak verimlilik çalışmaları yapılmıştır. Enjeksiyon makinalarında uygulanan ısı yalıtım ceketi uygulamasıyla %5, aydınlatma sisteminde %73,5 ve basınçlı hava sisteminde %18,06 'e varan verim elde edilmiştir.
Yapılan öneriler sonucu sistemden elde edilen verim ile standardın uygulaması tamamlanmış olacaktır.

Abstract:
Currently, industrial and technological developments are experienced rapidly on a sectoral and academic basis, increasing population need, competition conditions between companies cause energy consumption consequently. The automotive sector stands out as one of the areas where energy consumption is needed the most. The automotive sector is one of the main industries that directly affects many fields, brings technological and innovative developments, and contributes to the economy of the 20th century.
This sector includes various sub-industries such as plastic, rubber, casting, sheet metal, and petrochemistry. All these processes require managing energy consumption with regular systems and to keep the need low. Energy experts introduced standards under the name of "ISO 50001 Energy Management System" to reduce costs of access to energy, and efficient use of existing energy, as well as to increase awareness of the environment, making them a legal obligation for organizations. Following ISO 50001 energy system, meetings started at Alba Plastik San. ve Tic. Inc including top management. By this planning in Alba Plastik, the most energy consumption expects parts such as compressors, the heat loss during the plastic injection, lightning systems were listed. Efficiency studies have been carried out, starting with the system, which is currently thought to have high energy consumption. With the heat insulation jacket application applied in injection machines, an efficiency of up to 6%, 73.5% in the lighting system and 18,06% in the compressed air system has been achieved. Related improvements and standards implate targeting efficiency suggestions are completed as defined and planned.