Erişkinlerde obstrüktif uyku apnesi sendromu belirtilerinin görülme sıklığı ve algılanma düzeyleri
The prevalence of obstructive sleep apnea syndrome symptoms in adults and levels of perception
Yazar: TAMER ONAR
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ÜMİT AYDOĞAN
GATA / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2011
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Horlama = Snoring ; Uyku = Sleep ; Uyku apne sendromları = Sleep apnea syndromes ; Yetişkinler = Adults

Özet:
Giriş ve Amaç: Kaliteli uyku hem erişkinler hem de çocuklar için sağlığın korunmasında çok önemli bir ihtiyaçtır. En sık görülen uyku bozuklukları uykusuzluk, narkolepsi, uyku apnesi ve huzursuz bacak sendromudur. Obstrüktif uyku apnesi (OUAS) uyku süresince yinelenen üst hava yolunda daralma ve tıkanma ile karakterize bir hastalıktır.Bu çalışmada, OUAS belirtilerinin ne kadar sıklıkta görüldüğünü ve bireylerin bu konuda ne kadar bilgi sahibi olduklarını tespit etmeyi amaçladık.Gereç ve Yöntem: Bu çalışma, Şubat 2011 - Mayıs 2011 tarihleri arasında GATA Eğitim hastanesi polikliniklerine başvuran 1294 kişi üzerinde yapıldı. Hastalara OUAS belirtileri (horlama, uyku apnesi, gündüz aşırı uyku hali), sosyodemografik bilgiler, mevcut hastalıklar, sürekli kullanılan ilaçlar ve bireylerin bu konudaki bilgi düzeylerini tespit etmek üzere doktor gözetiminde anket formu uygulandı. Gündüz aşırı uyku halinin (GAUH) tespitinde uluslarası Epworth uykululuk ölçeği kullanıldı. Veriler analiz için SPSS 15.0 aktarılarak değerlendirildi. P değerinin 0,05'den küçük olması istatistiksel olarak anlamlı kabul edildi.Bulgular: Katılımcıların % 51,3'ü (n=646) erkek, %48,7'ü (n=614) kadın idi. Yaş ortalaması 38,57 ± 8,165 idi. Horlama, habitüel horlama, tanıklı apne ve GAUH görülme sıklıkları sırasıyla %70, %20, %14,8, %21,8 olarak saptandı. 3 majör belirtinin birlikte görülme oranı %3,2 (n=41) idi.Katılımcıların %65'i (n=574) eşinin uyku pozisyonunu değiştirerek uyuyabildiğini belirtti. %85'i (n=1102) horlamanın normal bir durum olmadığını biliyordu, %76'sı (n=1010) OUAS belirtilerini bilmiyordu. En sık bilinen belirti ise %19 ile (n=256) nefes durması idi. Horlama ile yaş, cinsiyet, obezite ve sigara kullanımı arasında anlamlı ilişki bulundu. Tanıklı apne ile habitüel horlama, cinsiyet, obezite ve alkol kullanımı arasında anlamlı ilişki saptandı. GAUH ile tanıklı apne, habitüel horlama ve DM arasında anlamlı ilişki bulundu.Sonuç: Erkek cinsiyet, 40 yaş ve üzeri, obezite, sigara ve alkol kullanımı OUAS için risk faktörleridir. Toplumumuz OUAS hakkında yeterli bilgiye sahip değildir. Bu risk faktörlerine ilaveten majör belirtiler de varsa OUAS mutlaka akla gelmelidir. OUAS tanısı ile eşlik eden kardiyovasküler hastalıkları da tespit ve tedavi etmek mümkün olabilir.Anahtar Kelimeler: Erişkin, Uyku Apnesi, Horlama

Abstract:
Introduction and aim: Quality of sleep is a very important necessity in protection of health for both adults and children. The most common sleep disorders are insomnia, narcolepsy, sleep apnea and restless leg syndrome. Obstructive sleep apnea (OSAS) is a disease that is characterized with repeated upper airway narrowing and blockage during sleep.In this study, we aimed to identify how often the OSAS symptoms are seen and the level of information people have about this topic.Material and methods: This study is performed on 1294 people, who consulted to GATA Education Hospital outpatient clinics between February 2011 and May 2011. A questionnaire is applied to the patients in order to determine the level of knowledge on this subject, the symptoms of OSAS such as snoring, sleep apnea, excessive daytime sleepiness and demographic information, existing conditions, medications used continuously, under the supervision of a doctor. The International Epworth Sleepiness Scale is used to determine of the excessive daytime sleepiness (EDS). The datas were transferred to SPSS 15.0 for analysis. P value less than 0.05, was accepted statistically significant.Results: 51.3% of the participants (n=646) were male and 48.7% (n=614) were female. The mean age was 38.57 ± 8.165. Snoring, habitual snoring, witnessed apnea and GAUH incidence was found 70%, 20%, 14.8%, 21.8% respectively. The incidence of the three major symptoms? being seen together was 3.2% (n=41). 65% of participants (n=574) defined that their partners could sleep by changing the position. 85% of participants (n=1102) knew that snoring was not a normal situation, 76% (n=1010) did not know the OSAS symptoms. The most known symptom was stop breathing with the incidence of 19% (n = 256). A significant interrelation between snoring and age, gender, obesity and smoking. There was a significant interrelation between witnessed apnea and habitual snoring, gender, obesity and alcohol use. There was a significant interrelation between EDS and apnea, habitual snoring and diabetes.Conclusion: Male gender, being over 40 years, obesity, smoking and alcohol use are risk factors for OSAS. Our society does not have enough knowledge about OSAS. If the major symptoms present in addition to these risk factors, OSAS should be considered. With the diagnosis of OSAS, detection and treatment of the concomitant cardiovascular diseases may be possible.Key words: Adult, Sleep Apnea, Snoring