Kamu çalışanlarının psikolojik dayanıklıklarının iş stresi düzeyi üzerine etkisi: Adliye çalışanları örneği
The effect of psychological resilience of public employees on work stress level: The case of court clerk
Yazar: SELCEN DENİZ UZUNBACAK
Danışman: DOÇ. DR. OSMAN KÜRŞAT ACAR
Süleyman Demirel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration
Dizin: Adliye teşkilatı = Judicial organization ; Kamu personeli = Public personnel ; Katipler = Clerks ; Psikolojik dayanıklılık = Hardiness on psychological ; Stres = Stress ; Yetersizlik = Inefficiency ; Çaresizlik = Helplessness ; Öz yeterlilik = Self-efficacy ; Öz yeterlilik algısı = Self-efficacy belief ; İş stresi = Job stress

Özet:
Türkiye genelinde Adalet Bakanlığı'nın merkez ve taşra teşkilatlarında 2019 verilerine göre 71000 civarında yardımcı personel bulunmaktadır. Bu sayının önemli bir miktarını zabıt katipleri oluşturmaktadır. Zabıt katipleri, adalet hizmetlerinin yerine getirilmesinde, çok önemli ve zor görevler üstlenmektedir. Sorunlarına çözüm arayan, herhangi bir adli olayın tarafı olan vatandaşlarla sürekli olarak karşılaşmak ve işlerini yapmak durumunda kalmak oldukça stresli bir çalışma yaşamı sürdürmelerine neden olmaktadır. İş yaşamındaki zorluklarla başa çıkmak kadar, bu zorlukların ortaya çıkardığı stresi yönetebilmek de önemlidir. Çalışanların karşılaştıkları zorluklar ve yaşadıkları olumsuzluklar karşısında ayakta kalabilmesi için psikolojik olarak sağlam olabilmesi gerekmektedir.  Psikolojik Dayanıklılık Kuramı ve Olumlu Duyguları Genişletme ve İnşa Etme Kuramı'na göre; bireyler sosyal, bireysel ve çevresel unsurlara odaklanarak psikolojik olarak rahatlayabilmekte (Fergus ve Zimmerman, 2005: 405), pozitif duygular ve düşünceler bireylerde pozitif sonuçlar ortaya çıkarabilmektedir (Fredrickson, 2001: 1368). Bu sebeple, çalışanların iş stresi ile başa çıkmalarında psikolojik dayanıklılık düzeyinin olumlu etkisi olabileceği değerlendirilmektedir.
Bu araştırma ile psikolojik dayanıklılığın iş stresini azaltacağı iddiası nicel araştırma yöntemleri kullanılarak test edilmiştir. Araştırmanın örneklemini Adalet Bakanlığı'nın taşra teşkilatlarında adli ve idari mahkemelerde görev yapan 335 zabıt kâtibi oluşturmaktadır. Veriler kolayda örneklem yöntemi kullanılarak anketle toplanmıştır. Anket formu, Kısa Psikolojik Dayanıklılık (6 madde) ve Algılanan İş Stresi (10 madde) Ölçekleri ve 6 demografik sorudan oluşmaktadır. Araştırmanın veri analizinde SPSS 26 ve AMOS 21 programları kullanılmıştır. Hipotezlerin test edilmesinde ise Yapısal Eşitlik Modeli kullanılmıştır. Elde edilen bulgular neticesinde, çalışanların psikolojik dayanıklılık düzeyleri ile iş stresi düzeyleri arasında negatif yönlü ve anlamlı ilişkilerin olduğu tespit edilmiştir.

Abstract:
According to the data of 2019, there are 71000 auxiliary staff in the center and provincial organizations of the Ministry of Justice in Turkey. The court clerks are the significant amount of this number. Court clerks undertake very important and difficult tasks to conduct the justice services. Facing constantly with the citizens who look for solutions to their problems, to become a party of any legal case cause them to lead a very stressful working life. Also, it is important to cope with the difficulties and be able to manage the stress that these difficulties cause. Employees must be psychologically resilient in order to survive among the hardships and negative experiences. According to the Psychological Resilience, and Broaden and Build Theory of Positive Emotions, it is stated that individuals can relax focusing on the social, individual, and environmental issues (Fergus and Zimmerman, 2005: 405), result in positive outcomes of the positive emotions and thoughts (Fredrickson, 2001: 1368). For this reason, it has been assessed that the level of psychological resilience of the employees may have positive effect coping with the work stress. 
The claim that psychological resilience will reduce work stress was tested using quantitative methods in this study. The sample of the study consists of 335 court clerks who work in forensic and administrative courts in the provincial organizations of Ministry of Justice. Using the convenience sampling method, data was collected by questionnaire. The questionnaire form consists of Short Psychological Resilience (6 items) and Perceived Work Stress (10 items) scales with 6 demographic questions. SPSS 26 and AMOS 21 programs were used for the data analysis of the study. Structural equation modelling was used to test the hypotheses. As a result of the findings, it was found that there were negative and significant relationships between the psychological resilience levels and work stress levels of the employees.