Hatay ilindeki ev tozu akar faunasının belirlenmesi ve alerji ile ilişkisinin araştırılması
Search of house mite's fauna and investigation of relationship between house dust mite and alergy in the province of Hatay
Yazar: BURCU GÜLKAN
Danışman: PROF. DR. SERPİL DEĞERLİ ; DOÇ. DR. GÜLNAZ ÇULHA
Cumhuriyet Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Parazitoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Parazitoloji = Parasitology
Dizin: Akarlar = Acari ; Alerjenler = Allergens ; Alerji ve immünoloji = Allergy and immunology ; Ev tozu = House dust ; Hatay = Hatay ; Hipersensitivite = Hypersensitivity ; Toz = Dust

Özet:
Bu çalışma; akarlarla mücadelenin halk sağlığı açısından önemi göz önünde bulundurularak, kontrol programları çalışmalarına katkı sağlaması; Hatay'daki ev tozu akar faunasının belirlenmesi; ayrıca iklim, çevre faktörleri, bireysel alışkanlıklar, konut yapısı ve bireylerdeki alerjik belirtiler ile ev tozu akarı görülme sıklığı arasındaki ilişkinin araştırılması amaçlanmıştır. 
Çalışmada, Ocak-Aralık 2012 tarihleri arasında Hatay iline ait 25 ayrı mahalleden toplam 200 ev tozu örneği toplanmıştır.  189 ev ve bir anaokulunun 11 farklı sınıfından toplanan ev tozu örnekleri Spieksma-Boezman'ın laktik asit çöktürme yöntemine göre incelenmiş ve akar tespit edilen örneklerin tür teşhisleri Colloff'tun tür teşhis anahtarına göre yapılmıştır. Ayrıca her örnek için anket formu hazırlanmış ve değerlendirilmeye alınmıştır.
Toplam 200 ev tozu örneğinin 115 (%57,5)'inde akar görülmüştür. Akar görülen yerler; 60 tek katlı evin 33(%55)'ü, 129 apartman dairesinin 74 (%57.4)'ü, 11 anasınıfının 8 (%72.7)'i olarak belirlenmiştir. Evlerde görülen akar türleri; D. pteronyssinus 83 (%72.2) en sık rastlanan akar türü olmuştur sonra sırasıyla D. farinae 23 (%20), Chortoglyphs arcuatus 8 (%7), Lepidoglyphus destructor 5 (%4.4), Cheyletus spp. 2 (%1.7), Mesostigmata 2 (%1.7), Histiostoma spp. 2(%1.7) ve belirsiz 6 (%5.2) olarak belirlenmiştir. Evlerin 12 (%10.4)'sinde 2 tür ev tozu akarına rastlanırken 1 (%0.9)'inde 4 tür akar görülmüştür. 
Elde edilen bilgilere göre akar görülen evlerin 84 (%73)'ünde bir veya daha fazla alerjik belirti gösteren birey bulunuyorken 31 (%27) evde alerjik belirtili birey bulunmamıştır. Toplamda akar görülen evlerde 238 kişinin alerjik belirti gösterdiği belirlenmiştir.
Sonuç olarak; Hatay ilinde ev tozu akar faunasının belirlenmesi ve alerjiyle ilişkisinin araştırılmasına yönelik kapsamlı bir çalışma bulunmamaktadır. Bu çalışmada; Hatay ilinde akar görülme oranı, birçok bölgeye göre çok daha yüksek olarak belirlenmiş ve en sık rastlanan akar türü D. pteronyssinus olarak bulunmuştur. Bu nedenle, özellikle sağlık merkezlerinin akar alerjisi ve korunma yolları ile ilgili bilinçlendirilmeleri ve bu merkezlere başvuran astım ve alerjik bireylerin akar alerjenlerine karşı uyarılması gerektiği sonucuna varılmıştır.

Abstract:
This study aims; In terms of public health importance of the fight against  house mites, to contribute to the study of the control programs, also relationships and effects of climate, environmental factors, individual habits, housing construction and allergic symptoms in individuals  with house dust mite incidence. 
In this study,  total of 200 dust samples were collected in January-December 2012 from 25 separate neighborhoods belonging to the province of Hatay.  Collected dust samples, from 189 homes and 11 different class of a kindergarden, investigated by the lactic acid-precipitation method Spieks to Boezman. Mite species identifications of the samples detected by Colloff (2009) 's type  identification key. In addition, a questionnaire was prepared for each sample and the results were evaluated.
House mite were detected in 115 (57.5%)  of a total of 200 dust samples. Common place of mites in this study;   33 (55%) percent of 60 single-storey house, 74 of 129 apartments (57.4%) percent and 8 of 11 classes of a kindergarten (72.7%) . Seen in house mite species; D. pteronyssinus 83 (72.2%) was the most prevalent mite species, then D. farinae 23 (20%), Chortoglyphs arcuatus 8 (7%), Lepidoglyphus destructor 5 (4.4%), Cheyletus spp. 2 (1.7%), Mesostigmata 2 (1.7%), Histiostoma spp. 2 (1.7%) and non-6 (5.2%), respectively.  Two types of house dust mite was detected in home of 12 (10.4%),  four types of them were seen in 1 (0.9%).
According to information obtained in mites seen houses: people who live in 84 (73%) houses were shown one or more allergy symptoms. On the other hand in 31 (27%)  of mites seen houses were not observed any allergy symptoms.  As a result,  a total of 238 people were identified with allergy symptoms.
As a result,  there is not available a comprehensive study to determinate of house dust mite fauna in Hatay and to investigate the relationship between mites and allergy. In this study; The incidence of mites in Hatay was found to be significantly higher than in many regions and the most common type of mite D. pteronyssinus. Therefore, it is important raising awareness about the mite allergy and the ways of protections,  in indivuduals and especially in health centers.  It is concluded that asthma and allergic individuals who are applied to these centers should be warned and informed against mites allergies.