Yerel yönetimlerin kentsel dönüşüm projelerine katılım: Kadınların bakış açısından İstanbul/Tarlabaşı'ndaki uygulama üzerine bir araştırma
Participation to urban renewal projects of local governments: A case study of İstanbul/Tarlabaşı from the views of women
Yazar: DENİZ ÇELİK
Danışman: YRD. DOÇ. DR. GÜLHAN DEMİRİZ
Adnan Menderes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Sosyoloji = Sociology
Dizin: Kadın olgusu = Women reality ; Kadınlar = Women ; Kent planlama = Urban planning ; Kentleşme = Urbanization ; Kentsel değişim = Urban change ; Kentsel dönüşüm = Urban transformation ; Kentsel politika = Urban policy ; Kentsel yenileme = Urban redevelopment ; Yerel yönetimler = Local administrations

Özet:
Türkiye'de kentleşme literatürü incelendiğinde özellikle gecekondulaşmanın yarattığı sosyal, siyasal ve ekonomik sorunların tespitine yönelik araştırmaların farklı disiplinlerin önemli çalışma alanlarından birini oluşturduğu görülmektedir. Bununla birlikte bu sorunların çözümüne yönelik olarak son yıllarda bazı büyükşehir belediyelerinin yürüttüğü projeler dikkat çekmektedir. Bunların başında `kentsel dönüşüm projeleri' gelmektedir ve bu projeler sadece gecekondulaşma değil gecekondu olgusunun beraberinde getirdiği diğer sorunlara da bir çözüm olarak görülmektedir.Ancak bu araştırma, projelerin uygulanmasında iki önemli hususun göz ardı edildiğini savunmaktadır. Birincisi; sosyal değişimi içermeyen bir dönüşüm projesinin sadece fiziksel bir değişim yaratacağı ve sosyal dönüşümü gerçekleştirmede başarısız olacağıdır. İkincisi de bu projelerin başarıya ulaşabilmesinde halkın katılımının sağlanmasının çok önemli bir unsur olduğudur. Çünkü insanların yaşam alanlarında yapılacak değişimleri bundan etkilenecek olan bireylerin bilgisi ve katılımı dışında gerçekleştirmeye çalışmak belli bir direnişe ve projelerin başarısızlığına yol açabilecektir. Kentsel dönüşüm projelerinden etkilenecek olan en önemli grup aslında kadınlardır. Çünkü kadınların yaşamı büyük ölçüde ev ve çevresiyle sınırlıdır. Bu nedenle yerel yönetimler ürettikleri politikalarda özellikle kadınların düşünce ve taleplerini göz önünde bulundurmalıdır.Bu araştırmanın temel amacı, kentsel dönüşüm projesinin uygulanacağı alanlarda yaşayan kadınların bu projeye bakış açılarından ve kendi hayatlarını nasıl etkileyeceği ile ilgili düşüncelerinden hareketle yerel yönetimlerin toplumsal cinsiyet faktörünü ve katılımı dikkate alan bir politikaya sahip olup olmadıklarını incelemektir. Ayrıca kentsel dönüşüm için fiziksel mekânın değişiminin yeterli olup olmadığı, gerçek anlamda bir kentsel dönüşüm sürecinde kadının konumunun irdelenmesi hedeflenmektedir. Bu çerçevede İstanbul'un Tarlabaşı semtinde bir alan araştırması gerçekleştirilmiştir.

Abstract:
Social, political and economic problems resulted from squatter housing are one of the main study areas of different disciplines in Turkish urbanization literature. In addition, there seems to be more projects in recent years carried out by some local governments in order to deal with urbanization problems. Urban renewal projects are one of those which are seen as solution to these problems.This thesis argues that there are two important issues which are not considered. Firstly, it is argued that a renewal project which does not take the social issues into consideration fails to realize a real change in urban areas. Secondly, it is of importance to make people?s participation in the planning and application process. Because the success of these projects will depend on people?s knowledge about and participation in them since they will be the most affected group by renewal projects. Women actually are the main group affected by these projects because their lives are mainly limited by their houses and neighborhoods. Therefore, this thesis argues that local governments have to take women?s ideas into consideration while planning and applying these projects.The main objective of this research is to investigate if local governments have administration policies which take gender and participation issues into consideration. This investigation will be realized by researching women?s views about the Tarlabaşı Renewal Project and their ideas on its affects over their lives. Additionally, this thesis aims at discussing whether physical renewal is an adequate process in dealing with problems which are created by unplanned urbanization and squatter housing.