İmmatür ve matür ratlarda status epileptikus sonrası apopitoz, nöronal hasar, gaba A ALFA-1 subunit miktarı ve davranış, öğrenme, hafızanın değerlendirilmesi
The assessment of behavior, learning, memory, apoptosis, neuronal damage and amount of gaba A ALPHA 1 receptor in immature and mature rats after status epilepticus
Yazar: ALİ SÖNMEZ
Danışman: PROF. DR. FÜSUN FERDA ERDOĞAN
Erciyes Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Nöroloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2014
Konu: Nöroloji = Neurology

Özet:
Amaç: Çalışmada status epileptikus(SE) sonrası  erişkin ve adölesan sıçanlarda kognitif ve davranış değişiklikleri, nöronal hasar, GABA A Alfa 1 reseptör miktarının yaş bağımlı olarak  değerlendirilmesi amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem:  Yavru(17 gün), adölesan(45 gün) ve erişkin(150 gün) sıçanlarda pentilentetrazol(PTZ) ile SE oluşturuldu. Adölesan ve erişkin sıçanlara açık alan ve morris su labirenti testi uygulandıktan sonra adölesan , erişkin ve yavru ratlarda histolojik incelemeler yapılarak SE sonrası nöronal hücre hasarını değerlendirmek amacıyla caspase ve calpain aktivitesi, GABA A Alfa 1 reseptör miktarı değerlendirilerek kontrol gruplarıyla karşılaştırıldı.
Bulgular: SE sonrası erken dönemde  yapılan hafıza, öğrenme ve belleği değerlendiren davranışsal testlerde gerek adölesan gerek erişkin deney grubunda kontrol grubuna nazaran istatistiksel anlamda farklılık izlenmedi. SE sonrası erişkin sıçanlarda nekrotik morfolojide calpain aracılı nöronal hasar gözlenirken, adölesan ve yavru sıçanlarda calpain aktivitesine rastlanmadı. Yavru sıçanlarda SE sonrası apoptotoik morfolojide caspase aracılı nöronal hasar bulguları izlendi. SE sonrası üç deney grubunda GABA A Alfa 1 reseptör sayısı kontrol grubuna nazaran azalmış olup azalma en fazla erişkin deney grubunda izlendi. GABA  A reseptör  miktarı hipokampusta, kortekse nazaran daha fazla oranda azalmış olarak saptandı.
Sonuç: Bu çalışma ile elde edilen veriler PTZ ile indüklenen SE sonrası erken dönemde öğrenme ve davranış fonksiyonları üzerine olumsuz bir etki görülmezken histolojik olarak nekrozun hakim olduğu caspase ve calpain aracılı nöronal hasara yol açmakta olduğunu, calpain aracılı hücre nekrozunun özellikle erişkin grupta görüldüğü ve caspase bağımlı apoptotik morfolojilerin immatür ratlarda gözlendiğini ve GABA A Alfa 1 reseptör sayısında yol açtığı azalmanın ise erişkinde belirgin olduğunu göstermektedir. Status epileptikusa bağlı hücre hasarının yaşın artmasıyla daha belirgin olduğu ve calpain aracılı hücre hasarının gene erişkin grupta belirgin olarak gözlendiği ortaya koymaktadır. Status epileptikusa bağlı hücresel etkilenmenin kognisyon ve davranışa ait uzun dönemdeki etkilerinin anlaşılması için uzun sureli izlem çalışmalarına gereksinim vardır.

Anahtar kelimeler: Bellek, calpain , caspase, erişkin, GABA, status epileptikus, yavru

Abstract:
Aim: In this study we aimed evaluate to age dependent cognitive and behavioral changes, neuronal damage and the amount of GABA A Alpha 1 in adult and adolescant rats after status epilepticus.
Material and methods: In pups(17 days), adolescant(45 days) and adult(150 days) rats occured pentylenetetrazole induced status epilepticus(SE). After SE adolescant and adult rats underwent open field test and Morris water maze test. After behavioral tests we performed to immature, adolescant and mature rats histological investigation to assess neuronal cell damage (caspase and calpain activity) and amount of GABA A alpha 1 receptor and compared with control groups.
Results: There are no statistically significant differences between control and experimental groups in behavioral tests in early stage after SE. In adult rats observed calpain mediated neuronal damage with necrotic morphology after SE, but in adolescant and pups rats not observed. In rat pups(17 days) observed caspase mediated neuronal damage with apoptotic morphology after SE. In the three experimental groups the amount of GABA A Alpha 1 receptor has decreased compared with control groups. The decrease of amount of GABA A alpha 1 receptor is most highly in adult experimental group. The amount of GABA A alpha 1 receptor in hippocampus decreased to level of higher than in cortex.
Conclusion: This study show that there is no negative impact on learning and behavioral functions in early stage after PTZ-induced SE, but histologically  lead to necrosis dominant calpain and caspase mediated neuronal damage., calpain-mediated cell necrosis is seen particularly in the adult group and caspase-dependent apoptotic morphology observed in immature rats. The decreased of GABA A alpha 1 receptor is most higher in the adults. Our study support that status epilepticus induced cell damage is more pronounced with increasing age, and calpain-mediated cell damage that can clearly be observed in the adult group. To understand the long term effect of SE-dependent neuronal damage on cognition and behavior we need to long-term follow-up study.

Key words: Memory, calpain, caspase, mature, GABA receptor, status epilepticus, immature