Madde kullanım bozukluğu hastalarında çocukluk çağı travmaları, başetme ve sosyal desteğin nükse etkisi
The impact of childhood trauma, coping with stress and social support on relaps in patients with substance use di̇sorder
Yazar: MAHSUM ARUTİ
Danışman: DOÇ. DR. DÖNDÜ ÇUHADAR
Gaziantep Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Bilimi Ana Bilim Dalı / Psikiyatri Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Psikiyatri = Psychiatry ; Uyuşturucu Alışkanlığı ve Alkolizm = Drug Addiction and Alcoholism
Dizin: Başa çıkma = Coping ; Madde kullanım bozuklukları = Substance-related sdisorders ; Nüks = Recurrence ; Psikiyatrik hemşirelik = Psychiatric nursing ; Sosyal destek = Social support ; Stres yönetimi = Stress management ; Çocukluk çağı travmaları = Childhood traumas

Özet:
Bu araştırma madde kullanım bozukluğu hastalarında çocukluk çağı travmaları, başetme ve sosyal desteğin nükse etkisini belirlemek amacıyla tanımlayıcı olarak yapılmıştır. Araştırma 30.12.2019-01.08.2020 tarihleri arasında Madde Bağımlılığı Tedavi ve Eğitim Merkezi'nde tedavi alan 142 hasta ile yapılmıştır. Araştırmanın verileri 'Kişisel Bilgi Formu', 'Çocukluk Çağı Travma Ölçeği (ÇÇTÖ)', 'Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği (ÇBASDÖ)' ve 'Stresle Başaçıkma Tarzları Ölçeği (SBTÖ)' kullanılarak toplanmıştır. Veriler SPSS 24.0'da analiz edilmiştir. Araştırmanın sonucunda; Stresle Başaçıkma Tarzları Ölçeği alt boyutlarından, Kendine Güvenli Yaklaşım ile daha önce maddeyi bırakma girişimi sayısı arasında negatif yönde anlamlı ilişki olduğu belirlenmiştir (p<0.05). Maddeye ilk başlama yaşı ile Çocukluk Çağı Travma Ölçeği, Fiziksel İstismar alt ölçeği arasında negatif yönde; fiziksel ihmal alt ölçeği ile maddeyi bırakma girişimi sayısı arasında pozitif yönde anlamlı bir ilişki bulunmuştur (p<0.05). Stresle Başaçıkma Tarzları Ölçeği alt boyutu Çaresiz Yaklaşım ile maddeye tekrar başlama arasında negatif yönde anlamlı bir ilişki bulunmuştur (p<0.05). Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği ile nükse ilişkin özellikler arasında anlamlı bir ilişki saptanamamıştır (p> 0.05). Stresle başetmede kullanılan yaklaşımlar ve çocukluk çağındaki fiziksel istismar, fiziksel ihmal öyküsünün maddeye başlamayı, maddeye başlama yaşını, maddeyi bırakma girişim sayısını ve tekrar maddeye başlama süresini etkilediği belirlenmiştir. Psikiyatri hemşirelerinin madde kullanım bozukluğu olan hastalarla çalışırken hastaların deneyimledği travmalar, bunlarla başetme tarzları ve bu süreçteki sosyal destek kaynaklarını değerlendirmesini nüksleri önleyeceği düşünülmektedir.

Abstract:
This descriptive study was conducted in order to determine the effects of childhood traumas, coping and social support on relapse in substance use disorder patients. The research was conducted with 142 patients who received treatment at the Substance Addiction Treatment and Education Center between 30.12.2019-01.08.2020. The data of the study were collected using "Personal Information Form", "Childhood Trauma Scale (CTAS)", "Multidimensional Perceived Social Support Scale (MSPSS)" and "Stress Coping Styles Scale (SSTS)". The data were evaluated by making analysis in SPSS 24.0. As a result of the research; One of the sub-dimensions of the Stress Coping Styles Scale, a significant negative correlation was found between the Self-Confident Approach and the number of previous attempts to quit the substance (p <0.05). Between the age of first starting the substance and the Childhood Trauma Scale, Physical Abuse subscale negatively; A positive significant relationship was found between the physical neglect subscale and the number of attempts to quit the substance (p <0.05). Sterss Coping Styles Scale sub-dimension found a significant negative correlation between Desperate Approach and restarting the substance (p <0.05). There was no significant relationship between social support scale perceived as multidimensional and substance use characte ristics determining relapse. Approaches used in coping with stress and physical abuse in childhood, a history of physical neglect were found to affect the age of starting substance use, the number of attempts to quit the substance, and the time to start substance use again. It is thought when psychiatric nurses work with patients with substance use disorders, evaluating the traumas experienced by the patients, their coping styles and social support resources in this process will prevent relapse.