Sovyetler Birliği'nin Afganistan'a müdahalesi (1979-1989)
The Soviet Union's intervention in Afghanistan
Yazar: HEDAYETULLAH SAIDI
Danışman: PROF. DR. BÜNYAMİN KOCAOĞLU
Milli Savunma Üniversitesi / Atatürk Stratejik Araştırmalar ve Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Harp Tarihi Ana Bilim Dalı / Harp Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Tarih = History
Dizin: Afganistan = Afghanistan ; Sovyetler Birliği = Soviet Union ; İşgal = Occupation

Özet:
Afganistan coğrafi olarak Orta Asya ile Güney Asya ve uzak doğu ile orta doğu arasında kendini bulmuştur. Bu ülke ve insanının kaderi iki asır aşkındır başkaları tarafından çizilmektedir. Afgansitan coğrafyasında zaman zaman kısa süreli de olsa istikrarlı dönemlerden bahsedilebilir. Fakat bu dönemler güneyden ve kuzeyden müdahale ederek bu coğrafyada hakimiyet kuran büyük devletlerin insiyatifi ve iradesi ile mümkün olmuştur. Uzun süre önce denizlere açılmayı hedef edinmiş Ruslar, Türkistan ve Kafkasya'yı ele geçirirken nihai hedefleri olarak görülen ve İngiltere'nin hakimiyetinde olan Hindistan'da kırmızı alarm sesleri duyulmuş ve "Büyük Oyun" olarak tabir edilen mücadelenin perdesi böylece açılmıştır. Yakın dönemde ise Ruslar, Sovyetler Birliği döneminde 24 Aralık 1979'da güneyde yer alan Afgansitan'ı işgal etmiş ve bu amaçlarına bir adım daha yaklaşmışlardır. Soğuk savaşın son dönemlerine denk  gelen bu olayda Sovyetler Birliği, İngilizler yerine karşısına Amerika Birleşik Devletlerini  bulmuştur.
Bu çalışmanın içeriği Sovyetler Birliği'nin Afganistan'a Müdahalesi'nin (1979-1989) tarihsel olarak incelenmesidir. Büyük Oyun'la başlayan işgal öncesi dönem ve ilgili vakalar kronolojik sırasıyla anlatıldıktan sonra Sovyetler Birliği'nin 10 yıllık işgal süreci ele alınmıştır. Sovyetler Birliği Afgansitan'ı bir anda işgal etmemiştir, belki uzun zamandan beri ülke üzerinde mutemadiyen bulunduğu girişimler ve Sovyet uzmanlarınca Afganistan üzerine incelemelerinden sonra bu müdahale gerçekleştirilmiştir. Ancak bir müddet sonra bataklığa sapladıklarını fark eden Sovyetler, Gorbaçov'un duyurduğu kararla Sovyet güçleri 15 Şubat 1989'de Afganistan'dan çekilmiştir.
Anahtar Sözcükler: Afganistan, Sovyetler Birliği, Büyük Oyun, İşgal, Afganistan Demokratik Halk Partisi

Abstract:
Afghanistan is geographically located between Central Asia and South Asia, and the Far East and the Middle East. The fate of this country and its people has been drawn by others for two centuries. Even if it is short-term, Stable Priods can be mentioned from time to time in the Afghnistan. However, these periods were made possible by the initiative and will of the great states that intervened from the south and north and established dominance in this geography. While the Russians, who aimed to open to the seas long ago, were taking over Turkestan and Caucasus, red alarm souds were heard in India, which was seen as Russia's ultimate target and under the domination of England, and thus the curtain of the struggle called the "Great Game" was began. The Russians occupied Afghanistan on December 24, 1979, during the Soviet Union, and they got one step closer to their goals. In this event, which coincided with the last periods of Cold War era, the Soviet Union faced by the United States instead of the British.
The content of this research is historical analysis of the Soviet Union's Intervention in Afghanistan (1979-1989). After the pre-invasion period that started with the Great Game and the related cases are explained in chronological order, the 10-year occupation period of the Soviet Union is discussed. The Soviet Union did not suddenly invade Afghanistan, perhaps this intervention was carried out after the long-standing attempts and the studies on Afghanistan by the Soviet experts. After a while of realizing that they were stuck in the swamp, the Soviets withdrew from Afghanistan on February 15, 1989, with the decision announced by Gorbachev.
Keywords: Afghanistan, Soviet Union, Great Game, Occupation, People's Democratic Party of Afghanistan