Formaldehite maruz kalan işçilerin immün ve genetik göstergelerinin incelenmesi
Assessment of immune and genetic biomarkers of formaldehyde exposed workers
Yazar: SEVTAP AYDIN
Danışman: PROF. DR. NURŞEN BAŞARAN
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Toksikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2009
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology
Dizin: Formaldehit = Formaldehyde

Özet:
Formaldehit çok sayıda kaynaktan çevreye salınarak hedef dokularda lokal irritasyona, akut ve kronik toksisiteye neden olabilen oda ısısında yanıcı bir gazdır. Sunta (Medium Density Fiberboard (MDF), gübre, kağıt, kauçuk gibi pek çok maddenin yapımında ve tarım, deri tabaklama, odun ve doku örneklerinin saklanması gibi iş kollarında kullanımı vardır. Formaldehit üst solunum yollarından ve akciğerlerden hızla absorbe edilir. Uluslararası Kanser Araştırmaları Derneği (IARC) tarafından insanlarda karsinojen olarak sınıflandırılmıştır. İn vitro deneylerde formaldehitin nükleik asitlerle reaksiyona girdiği, DNA-protein çapraz bağları, DNA katım ürünleri, sarmal kırıkları ve programlanmamış DNA sentez indüksiyonu yaptığı bildirilmiştir. Ancak iş yeri kaynaklı formaldehit temasının oluşturabileceği genotoksik hasar ile ilgili çalışmalar yetersizdir. Diğer taraftan formaldehitin özellikle hassas bireylerde alerjik reaksiyonlara yol açtığı gösterilmesine rağmen immün sistem üzerine olası etkilerini inceleyen çalışmalar kısıtlıdır. Bu çalışmada Kocaeli ve Düzce'de sunta (MDF) fabrikalarında çalışan ve mesleki olarak öncelikle formaldehite maruz kalan işçilerin lenfosit alt grupları, serum immünoglobülin, kompleman protein ve TNF- ? düzeylerini değerlendirerek olası immünolojik değişmelerini araştırmak ve ayrıca bu işçilerin lenfositlerinde tek hücre jel elektroforez tekniği ile DNA hasarını değerlendirmek amaçlanmış ve sonuçlar aynı bölgede yaşayan sağlıklı kontrollerle karşılaştırılmıştır. İşçilerin lenfositlerindeki DNA hasarı kontrollerden farklı bulunmamıştır. İşçilerde T-lenfosit yüzde ve mutlak sayısı, doğal öldürücü hücre yüzde ve mutlak sayısı ve TNF- ? düzeyleri kontrollere nazaran yüksek, Ig G ve Ig M düzeyleri de düşük bulunmuştur. İncelenen diğer immünolojik parametreler kontrollerden farklı bulunmamıştır.

Abstract:
Formaldehyde released to environment from various sources, is a flammable gas at room temperature and may cause acute and chronic toxicity, and local irritation at the target tissues. It has been used in many occupational settings such as in the manufacture of Medium Density Fiberboard (MDF), fertilizers, paper, rubber and also in agriculture, leather tanning, preservation of wood, and tissues. It is absorbed rapidly from the upper respiratory tracts and lungs. It is classified as carcinogenic to humans by International Research on Cancer (IARC). In in vitro experiments, it has been reported that formaldehyde react with nucleic acids, and produces DNA-protein cross links, DNA adducts, helical breaks, and induction of unscheduled DNA synthesis. However genotoxicity studies related to the occupational formaldehyde exposure are limited. On the other hand although it has been shown that formaldehyde causes allergic reactions particularly in hypersensitive individuals, the studies investigating the possible effects of formaldehyde on the immune system are limited. In this study it has been aimed to investigate the possible immunological alterations of the workers working in Medium Density Fiberboard plants, and occupationally exposed to formaldehyde in Kocaeli, and Düzce by evaluating the levels of lymphocyte subpopulations, serum immunoglobulins, complement proteins, and TNF- ? , and also to assess the DNA damage in the lymphocytes of these workers by single cell gel electrophoresis technique and the results were compared to the healthy controls living the same region. DNA damage observed in the lymphocytes of the workers was not found to be significantly different from the controls. The absolute number and the percentage of T-lymphocytes, and of natural killer cells and the levels of TNF- ? were higher than the controls, whereas Ig G and Ig M levels were found to decrease in workers compared to controls. The other examined immunological parameters were not found to be different from the controls.