Endemik bitkilerimizden olan Campanula tomentosa türünün doku kültürü yoluyla çoğaltılması
İn vitro micropropagation of endemic plant Campanula tomentosa
Yazar: MELEK IŞIK COŞKUN
Danışman: DOÇ. DR. MELİHA GEMİCİ
Ege Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Biyoloji = Biology
Dizin: Campanula tomentosa = Campanula tomentosa ; Campanulaceae = Campanulaceae

Özet:
Bu çalışmada, Türkiyenin Batı Anadolu Bölgesinde doğal olarak yetişen Campanulaceae familyasına ait, kritik düzeyde tehlike altında olan endemik bitki Campanula tomentosa türüne ait tohumların çimlendirilmesi ve kallus kültürü eldesi için en uygun besin ortamının tespiti amaçlanmıştır. Tohumdan üretilerek yapılan doku kültürü araştırmalarına başlandığında yetiştirilen steril fidelerden alınan eksplantlar öncelikle kallus oluşturma ve daha sonra da bu kallusların rejenerasyona yönlendirilmeleri şeklinde olacaktır
             Araştırmanın birinci aşamasında; Temel besin ortamlarının çimlenme üzerine etkisinin araştırıldığı çalışmalarda besin ortamlarının tohumların çimlenme oranları üzerinde farklı etkileri vardır.Bundan dolayı tohumların çimlenme oranları arasındaki farkı karşılaştırmak için materyal olarak kullanılan tohumlar besi ortamlarına ekilmeden önce yüzey sterilizasyonları yapılan steril tohumların bitki büyüme düzenleyicisi (BBD) içermeyen 4 farklı besi ortamına ( yüksek tuz oranı içeren MS  ve  ½ MS , yüksek nitrat azotu içeren B5 ve olgunlaşmamış embriyoların kültüründe kullanılan N6) kültüre alınarak çimlendirilmesi sağlanmış ve  bu şekilde besi ortamlarının etkisi ayrı ayrı test edilmiştir. Fitohormon yokluğunda çimlenmenin en yüksek olduğu ortam ½ MS (%33 çimlenme başarısı) olmuştur. 
             İkinci aşamada : Steril fidelerden alınan yaprak eksplantları  kallus başlatma çalışmaları için büyüme düzenleyicilerinden oksin türevi olan 1α-Naftalen asetikasit (NAA)'nın farklı konsantrasyonlarını (0.1  mg/l ve 3 mg/l) ve sitokinin türevi olan 6-Benzilaminopürin (BAP)'ın farklı konsantrasyonlarını (1 mg/l ve 4 mg/l) içeren MS,  ½ MS , N6 ve B5 besi ortamlarına aktarılarak besi ortamlarında kültüre alınmıştır.Besi ortamı ve bitki büyüme hormonlarının kallus gelişimine olan etkisine bakılmıştır.Yaprak eksplantları için 0.1mg/L NAA + 4 mg/L BAP destekli B5 VE 0,1 mg/L NAA+4 mg/L BAP ve 3 mg/L NAA + 1 mg/L BAP ile desteklenmiş MS besi ortamlarının en iyi kallus gelişim görüldüğü ortamlar  olduğu belirlenmiştir. Sürgünlerin morfolojik gelişiminin iyi olmadığı kallus yapısının gevşek ve soluk yeşil- kahverengi olduğu (2.tip kallus) , 0.1mg/L NAA ve 4 mg/L BAP içeren MS ve  B5 besin ortamlarında gelişen kallusların daha canlı ,yapıca sert ve sağlıklı (1. tip kallus) olduğu gözlenmiştir.
             Çalışmanın üçüncü aşamasında; Besi Ortamlarına  göre I. Tip ve II. Tip  kallus oluşum oranları (%) ve farklı ortamların kallus kalitesine etkisi araştırılmıştır.
             Çalışmanın dördüncü aşamasında; Proliferasyon çalışmaları NAA ve BAP içerikleri sabit tutulan 4 farklı ortamda kültür hazırlanmıştır. Sürgün proliferasyonu için en uygun besi ortamı sürgün gelişiminin daha hızlı ve sağlıklı olması açısından MS'tir.

Abstract:
İn this research  it is aimed to determine establishment the most suitable nutrition media to get callus culture from seeds of Campanula tomentosa,that was critically endangered endemic plant belongs to Campanulaceae family which naturally grown in Turkey's West Anatolia region.
              In the first phase of study; Studies that searching effect of basic medias  on germination, nutrition medias were different effects over seeds germination rate.Therefore compare the differrences between seeds germination rate on 4 basic nutrition medias seeds of Campanula tomentosa, used as a  material.Sterile seeds were germinated based culture on MS ,1/2 MS , N6 , B5 medium free plant growth regulators (PGRs) .The highest germination rate was seen in ½ MS (%33success) media without plant growth regulator.
              In the second phase of study; İn tissue culture if study is about producing callus , using seeds to obtain explants from sterilized and healthy seedlings will be success to rejenerate. To produce callus ,explants transfer and cultured in MS,  ½ MS , N6 and B5 medias with plant growth regulators in different concentrations (0.1  mg/l ve 3 mg/l)of 1α-Nafthalene aseticacid(NAA) that are used as a auxin and different concentrations (1 mg/l ve 4 mg/l) of benzylaminopurine (BAP) that are used as a cytokinin.Although more shoots were obtained in  1 mg/l BAP medium,growth of shoots were not good, callus structure was not compact and the colour of callus was yellowish or brown( 2nd type of callus) .In addition , 4 mg/l BAP of medium , growth of shoots were good , strong,compact and faded green-white colour(1st type of callus).
              In the third phase of study; effects of different nutrition medias on callus structure and colour and producing 1st type of callus  and 2nd type of callus (%)
             In the fourth phase of study; Four different types of medium was prepared to investigate effects of NAA and BAP to proliferation processes. The best media  for shoot development was MS.