Muhammed el-Mâlikî'nin hayatı, eserleri ve tasavvufî görüşleri
The life, works and sufî wievs of Muhammed el-Mâlikî
Yazar: AZAT TOKTONALIEV
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA AŞKAR
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Tasavvuf Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2016
Konu: Din = Religion
Dizin: Biyografi = Biography ; Ehl-i sünnet = Ehl-i sunna ; Muhammed el-Maliki = Muhammed el-Maliki ; Tasavvuf = Mystic

Özet:
Muhammed el-Mâlikî (1946-2004) XXI asrın başlarında yaşamış sufilerden biri olup birçok tarikatten icazet almış bir zattır. Daha küçük yaşındayken dinî eğitimini babasından almış. Ondan sonra Felâh ve Savletiye medreselerinde şerî ilimleri okumaya başlamış. Bu medreselerden mezun olduktan sonra doktora yapmak için Mısır'daki el-Ezher üniversitesine gitmiştir. Onun doktora tezinin konusu "el-Muvatta ve inâyetu'l-Ümmeti bihi". dir. 
Seyyit Muhammed b. Alevî hazretlerinin babası Mekke'nin en büyük ve saygın âlimlerindendi. Hayatta iken hem Mekke Müftülüğü hem de Haremi Şerifte müderrislik görevini de yürüten Seyyid Alevî b. Abbas el-Maliki, yine dönemin tanınmış tasavvuf büyüklerindendi. 
Bu âilenin Mâlikî lakabıyla isimlendirilmesinin sebebine gelince, dedelerimden birisi Şerif Avn'i-Refîk Paşa'nın döneminde Mâlikî mezhebinin önemli fetva kürsüsüne geldiğinden beri bu âile Mâlikî lakabıyla anılmaya başlamıştır." Mekke'deki ilmi çalışmaları sırasında yine pek çok ülkeye ziyaretler yapmış, Kanada'dan, Endonezya'ya, Türkî Cumhuriyetlere, Bangladeş Pakistan, Kenya, Türkiye ve Yemen'e kadar birçok ülkeye gitmiş oralarda talebeleri, müritleri ve sevenleri ile birlikte olmuş, bu ülkelerde okullar ve medreseler açmıştır.Talebelerinin birçoğu Endonezyalıdırlar.
Muhammed el-Mâlikî dönemin ehli-sünnet müdâfîsi olmuştur. Onun kaleme almış olduğu eserlerini birçok değişik dillere tercüme edilmiştir. Özellikle "Mefâhim yecibü en tusehhah" ve "fehmu'n-Nusûs fî mencehi's-Selef" adlı iki eseri birçok Ehl-i sünnet âlimleri tarafından rağbet kazanmıştır. 


Anahtar Kelimeler: Muhammed el-Mâlikî, Tasavvuf, Mefâhim ve Ehl-i Sünnet.

Abstract:
Muhammed el-Mâlikî (1946-2004)  is a sufi who lived in early century of XXI got ijazas from many orders. He was been trained in  religious education by his father just he was childhood. After then he started to study Islamic law learnings in madrasahes of Felâh and Savletiye.  After the gradution  he went to Al-Azhar University in Egypt for doing  postgraduate studies.
Seyyit Muhammed b. Alevî's father was scholar from most important and respected scholars of Mecca.  Seyyid Alevî b. Abbas el-Maliki served  as mufti of Mecca and  instructor at Harem Sheriff.  He was also well-known sufi person  in the period.
Since   Şerif Avn'i-Refîk Paşa, who was his grandpa, had gotten involved  in  important fatwa chair of  Mâlikî sect the family have been named Mâlikî. When he was studying in Mecca he visited to many countries. Canada, Indonesia, Bangladesh, Turskih Republics, Pakistan, Kenya, Yemen and Turkey were some of them. He contacted with  his students, followers and lovers in these countries. Mainly his studets are Indonesian.
Muhammed el-Mâlikî was the defender of Sunni in the period. His works have been translated into the many languages. Especially, his works named "Mefâhim yecibü en tusehhah" "fehmu'n-Nusûs fî mencehi's-Selef" is consulted sources by the Sunni scholars.


Key words: Muhammed el-Mâlikî, Tasavvuf, Mefâhim and Ahli Sunnah.