Ortopedik engelli bireylerde olumsuz otomatik düşünceler ile toplumsal cinsiyet rolleri arasındaki ilişki
The relationship between negative automatic thoughts and gender roles in orthopedically handicapped individuals
Yazar: SİMGE KILIÇ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AYLİN SÖZER ÇAPAN
İstanbul Aydın Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Bedensel engelliler = Physical handicappeds ; Cinsiyet rolleri = Gender roles ; Otomatik düşünce = Automatic thoughts ; Toplumsal cinsiyet = Gender

Özet:
Bu çalışmada ortopedik engelli bireylerin otomatik düşünceler ve toplumsal cinsiyet rol algıları araştırılmıştır. Toplumsal cinsiyet rollerine yönelik algının otomatik düşünceler üzerindeki etkilerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Bunun yanı sıra, sosyodemografik faktörler açısından toplumsal cinsiyet rolü algısı ve otomatik düşüncelerdeki farklılıkların ortaya çıkarılması amaçlanmıştır.  
Araştırma İstanbul'da yaşayan 50 erkek ve 50 kadın ortopedik engelli bireyden alınan veriler ile gerçekleştirilmiştir. Araştırma verileri, Toplumsal Cinsiyet Rolleri Ölçeği ve Otomatik Düşünceler Ölçeği aracılığıyla toplanmıştır. İstatistik analiz teknikleri olarak korelasyon, regresyon ve parametrik fark analiz teknikleri kullanılmıştır.
Araştırma bulguları, toplumsal cinsiyet rollerinden geleneksel cinsiyet rolünün genel olarak kendine yönelik otomatik düşünceleri artırdığını göstermiştir.  Geleneksel cinsiyet rolü, kendine yönelik olumsuz düşüncelerden özellikle yalnızlığa yönelik düşünceleri artırmaktadır. Kadın cinsiyet rolü ile erkek cinsiyet rolü, olumsuz düşünceler boyutları olan yalnızlığa yönelik, şaşkınlık ve kaçmaya yönelik, ümitsizliğe yönelik ve uyumsuzluğa yönelik düşünceleri azaltmaktadır. Otomatik düşünceler genel olarak yaşa göre farklılaşmaktadır. Otomatik düşünceler ve toplumsal cinsiyet rolleri anne ve babanın öğrenim durumuna ve ailenin gelir düzeyine göre farklılaşmaktadır. Doğuştan engelli olmak ve tüm vücut engel kayıp oranına göre otomatik düşünceler ve toplumsal cinsiyet rollerinde farklılaşma görülmüştür.

Anahtar Kelimeler: Toplumsal Cinsiyet, Otomatik Düşünceler, Ortopedik Engel

Abstract:
Automatic thoughts and social gender role perceptions of orthopedically handicapped individuals were researched in this study. It was aimed to determine the effects of social gender role perceptions on automatic thoughts. Besides, it was aimed to reveal differences in social gender role perception and automatic thoughts regarding sociodemographic factors.
Research was executed with data from 50 male, 50 female orthopedically handicapped individuals living in İstanbul. The research data was gathered by means of Social Gender Roles Scale and Automatic Thoughts Scale. Correlation, regression and parametric difference tests were used as statistical analysis techniques. 
Research findings demonstrated that traditional gender as a social gender role have a positive effect on automatic self-thoughts as it increases thoughts on loneliness. Woman and man gender roles on the other side, decreases thoughts on loneliness, helplessness, confusion and escape and, personal maladjustments. Automatic thoughts in general were found to be differing according to age. Automatic thoughts and social gender roles differ according to parents' educational level, family income level, congenital disability and loss rate of physical disability.

Keywords: Social Gender, Automatic Thoughts, Orthopaedical Handicap