Sıyırcık(Daphne gnidioides) ve sırımbalığı(Daphne pontica) bitki ekstraktlarının biyolojik etkinliğinin incelenmesi
Examination of biological activities of siyircik (Daphne gnidioides) and sirimbaği (Daphne pontica) plant extracts
Yazar: TEVFİK HASAN CAN
Danışman: DOÇ. DR. YASEMİN ÇELİK ALTUNOĞLU
Kastamonu Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Genetik ve Biyomühendislik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Biyoloji = Biology ; Biyomühendislik = Bioengineering ; Biyoteknoloji = Biotechnology

Özet:
Thymelaeaceae (Serçedilgiller) familyasına ait olan Daphne pontica ve Daphne gnidioides halk arasında sırasıyla sırımbağı ve sıyırcık olarak bilinmektedirler. Ülkemizin kuzeyi ile kıyı kesimlerinde yetişmektedirler. Geleneksel tıpta bitkisel tedaviden süs bitkisine kadar birçok kullanım alanına sahiptirler. Bu çalışma ile sırımbağı ve sıyırcık bitkilerinin çeşitli kısımlarından elde edilen ekstraktların antimikrobiyal, DNA koruma, antikanser özellikleri ile kanser hücrelerini hangi programlı hücre ölümü modeline götürdüğünün belirlenmesi ve bu bitkilere ait içerik analizlerinin gerçekleştirilmesi amaçlanmıştır. Yapılan analizlerde, sıyırcık bitkisinin yaprak özütü MIC deneyi sonucunda Gram pozitif olan Alfa streptococcus haemolyticus bakterisinde 31,25µg'a kadar etki ettiği, sırımbağı bitkisinin yaprak özütünün ise çalıştığımız Gram (+) ve Gram (-) bakterilerin tümüne etki ettiği sonucuna ulaşılmıştır. Sırımbağı ve sıyırcık bitkilerinin DNA koruma aktivitelerinin ise olmadığı görülmüştür. IC50 değerinin 86,16 µg olarak bulunduğı sıyırcık bitkisinin gövde özütünün HeLa (serviks) kanser hattında en düşük değerde en yüksek etkiye sahip olduğu sonucuna varılmıştır.
Çalışma ile sırımbağı ve sıyırcık bitkilerinin biyolojik etkinliği hakkında ön bilgiler elde edilmiş olup, bu bitkilerin antimikrobiyal veya antioksidant olarak kullanımı için de yeni bir alan sağlanmıştır. Böylece sentetik ve yan etkileri bulunan kanser ilaçlarının aksine, doğal ve sadece kanser hücrelerine etki eden bir ilaç olma potansiyelinin de değerlendirilmesine imkân verilmiş olacaktır.

Abstract:
Daphne pontica and Daphne gnidioides, which belong to the Thymelaeaceae family, are commonly known as sırımbağı and sıyırcık, respectively. They grow in the north and coastal areas of our country. They have many uses in traditional medicine, from herbal treatment to ornamental plants. In this study, it was aimed to determine the antimicrobial, DNA protection, anticancer properties and to determine which programmed cell death model leads cancer cells to death and to carry out content analysis of these plant extracts obtained from various plant parts. As a result of the MIC experiment, the leaf extract of the Daphne gnidioides was effective in 31.25µg on the Gram-positive Alfa streptococcus haemolyticus bacteria. DNA protection activities were not found for these two plants. It was concluded that the body extract of Daphne gnidioides plant had the maximum effect on the HeLa (cervix) cancer line in the lowest concentration with the IC50 value of 86.16 µg.
This study provides preliminary information about the biological efficacy of Daphne pontica and Daphne gnidioides plants and provides a new field for the use of these plants as antimicrobial or antioxidant agent. In this way, it will be possible to evaluate the potential of being a natural drug that only affects cancer cells, in contrast to cancer drugs with synthetic and side effects.