Bir tekstil fabrikasında çalışan işçilerde sağlık algısının kişisel koruyucu donanım kullanım bilgisi ile ilişkisi
The relationship between health perception and personal protective equipment usage knowledge in workers working i̇n a textile factory
Yazar: BURHANETTİN ERDEMLİ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MURAT DEMİREZEN
Afyonkarahisar Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı / Halk Sağlığı Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Halk Sağlığı = Public Health
Dizin: Fabrikalar = Factories ; Kişisel koruyucu donanım = Personal protective equipment ; Sağlık algısı = Health perception ; Tekstil fabrikaları = Textile factories ; İşçi sağlığı = Worker health ; İşçiler = Workers

Özet:
Çalışma ortamında işçilerin sağlığını olumsuz etkileyebilecek risk etmenlerinden çalışanları korumak ve üretimin devamlılığını sağlamak, verimliliği arttırmak için yapılan ve yürütülen faaliyetlere iş sağlığı ve güvenliği denir. Emeğin yoğun olduğu tekstil ve konfeksiyon sektöründe iş sağlığı ve güvenliği koşulları çok çeşitlilik göstermektedir. Çalışma ortamında makine, teçhizat ve malzeme açısından güvenlik önlemleri yeterli sayılacak derecede alınsa da insanın korunması için ayrıca kişisel koruyucu donanım da gerekmektedir. Çalışanların kişisel koruyucu donanım kullanımını etkileyen birçok etken vardır. Bunlardan bir tanesinin sağlık algısı olduğu düşünülmektedir. Çalışmamızda tekstil fabrikasında çalışan işçilerde sağlık algısının kişisel koruyucu donanım kullanım bilgisi ile ilişkisini belirlemek amaçlanmıştır.
	Araştırma verileri, 1 Temmuz 2022–30 Eylül 2022 arasında bir tekstil fabrikasında çalışan 410 işçiden yüz yüze görüşme yöntemiyle, anket formu kullanılarak toplanmıştır. 64 soruluk anket formu, Sağlık Algısı Ölçeği ve araştırmacı tarafından geliştirilen 49 sorudan oluşmaktadır. Araştırmamızda tanımlayıcı istatistikler, ki kare trend testi, Mann Whitney U testi ve Spearman korelasyon testi kullanılmıştır.
	Cinsiyete, kronik hastalık durumuna ve iş yerinde mutlu olma durumuna göre işçilerin sağlık algısı ölçeğinden aldığı puanlarda istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmıştır. İşçilerin sosyodemografik verilerinden; erkek cinsiyet ve eğitim düzeyi yüksekliğinin kişisel koruyucu donanım kullanım bilgisini istatistiksel olarak anlamlı bir şekilde artırdığı bulunmuştur. İşçilerin çalışma hayatına ait verilerden; iş sağlığı güvenliği eğitimi almak, çalışanın çalışma ortamında kullandığı teçhizata ait korunma önlemi olması ve iş yerinde mutlu olmanın, kişisel koruyucu donanım bilgisini istatistiksel olarak anlamlı bir şekilde artırdığı bulunmuştur. Sağlık algısı ölçeğinden alınan toplam puanla, kişisel koruyucu donanım bilgisi arasında, düşük derecede pozitif yönde istatistiksel olarak anlamlı korelasyon saptanmıştır.
	Sonuç olarak; çalışanların kişisel koruyucu donanım bilgisini etkileyen birçok etken vardır. Araştırmamızda sağlık algısının kişisel koruyucu donanım kullanım bilgisine ne kadar etki ettiği saptanmaya çalışılmıştır. Bilimsel araştırmalar ışığında, kişisel koruyucu donanım kullanım bilgisini arttıran etkenler tespit edilip, bu etkenlerin iyileştirilmesi ve çalışan sağlığı ve güvenliğinin geliştirilmesi için, gerekli çalışmalar yapılmalıdır.
	Anahtar kelimeler: Sağlık algısı, Çalışan sağlığı, Kişisel koruyucu donanım

Abstract:
Activities carried out to protect the employees from risk factors arising in the work environment that may negatively affect their health; activities to ensure the continuity of the production and to increase the productivity are defined as occupational health and safety. There is a variety of circumstances regarding occupational health and safety in textile and apparel sector, which is labor intensive. Although safety measures are taken to a sufficient extent in terms of machinery, equipment and materials in the working environment, personal protective equipment is also required for the protection of people. There are many factors that affect the use of personal protective equipment by employees. One of them is thought to be the perception of health. In this study, it was aimed to determine the relationship between health perception and personal protective equipment usage knowledge in textile factory workers.
Research data were collected from 410 workers working in a textile factory between 1 July 2022 and 30 September 2022 by face-to-face interview method, using a questionnaire. The 64-question questionnaire consists of the Health Perception Scale and 49 questions developed by the researcher. Descriptive statistics, chi-square trend test, Mann Whitney U test and Spearman correlation test were used in our research.
A statistically significant difference was found in the scores of the workers in the health perception scale according to gender, chronic disease status and being happy at work. From the sociodemographic data of the workers; It was found that male gender and high level of education statistically significantly increased the knowledge of personal protective equipment use. From the data of the working life of the workers; It has been found that taking occupational health and safety training, taking precautions for the equipment used by the employee in the working environment, and being happy at the workplace statistically significantly increase the knowledge of personal protective equipment. There was a low positive and statistically significant correlation between the total score obtained from the health perception scale and the knowledge of personal protective equipment.
In conclusion; There are many factors that affect the personal protective equipment knowledge of employees. In our study, it was tried to determine how much the perception of health affects the knowledge of personal protective equipment use. In the light of scientific research, the factors that increase the knowledge of personal protective equipment use should be determined, and necessary studies should be carried out in order to improve these factors and improve employee health and safety.
Key words: Health perception, Employee health, Personal protective equipment