Kitosan uygulamalarının rokada (Eruca sativa) verim ve kalite üzerine etkileri
The effects of chitosan applications on the yield and quality in rocket (Eruca sativa)
Yazar: AYŞE ÖZKAN
Danışman: DOÇ. DR. HALİME ÜNLÜ
Isparta Uygulamalı Bilimler Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu araştırmada, roka yetiştiriciliğinde kitosan uygulamasının verim, kalite ve bitki besin elementleri üzerine olan etkilerinin ortaya konulması hedeflenmiştir. Bu amaçla bitkisel materyal olarak Bengi roka çeşidi kullanılan çalışmada; yapraktan 4 farklı dozda (0-75-150-300 ppm) kitosan uygulaması yapılmıştır. Çalışma sonucunda uygulamalara göre verim değerlerinin 1690.6-1913.9 g/m2, bitki boyu değerlerinin 24.33-27.92 cm ve yaprak eni değerlerinin 4.56-5.71 cm arasında 
değişim gösterdiği belirlenirken; en yüksek değerler 75 ppm kitosan uygulamasından elde edilmiştir. Rokada uygulamalara göre toplam kuru madde, klorofil, toplam fenolik, vitamin C ve antiradikal aktivite değerleri sırasıyla; %7.71-8.68, 34.15-36.68 SPAD, 104.67-180.84 mg/100 g, 126.63-143.51 mg/100 g ve %63.77-71.87 arasında tespit edilmiştir. Toplam kuru madde ve klorofil değerleri en yüksek 75 ppm kitosan uygulamasında saptanmıştır. En yüksek toplam fenolik ve antiradikal değerleri 300 ppm uygulamasından, vitamin C değerleri ise kontrol uygulamasından elde edilmiştir. Çalışmada a* ve h°
değerlerinin sırasıyla; -17.87 - -18.71 ve 124.09-125.78 arasında değişim gösterdikleri ve en yüksek değerlere 75 ppm kitosan uygulamasında ulaşıldığı saptanmıştır. Çalışma sonucunda kontrol uygulamasına göre kitosan uygulamalarının 
nitrat birikimini azalttığı ve en düşük nitrat birikiminin 75 ppm kitosan dozundan elde edildiği tespit edilmiştir. Çalışmada farklı dozlarda kitosan uygulamalarının sonucunda roka yapraklarındaki P, Ca, Mg, Cu ve Fe değerlerinin sırasıyla; %0.44-0.52, %3.37-5.55, %0.25-0.29, 8.0-17.0 mg/kg ve 262-336 mg/kg arasında değişim gösterdikleri saptanmıştır. Çalışmada kullanılan kitosan dozlarından 75 ppm uygulamasının özellikle verim, bitki boyu, yaprak eni, toplam kuru madde, klorofil, a*, h°, nitrat birikimi ve P parametreleri bakımından ön plana çıktığı tespit edilmiş olup; roka yetiştiriciliğinde tavsiye edilebilir doz olduğu saptanmıştır.

Abstract:
The present study was aimed to reveal the effects of chitosan application on yield, quality and plant nutrients in rocket cultivation. Bengi rocket variety was used as plant material and chitosan was applied at 4 different doses (0-75-150-300 ppm) on leaves. The results revealed that yield values varied between 1690.6-1913.9 g/m2, plant height between 24.33-27.92 cm and leaf width between 4.56-5.71 cm among the applications; the highest values were obtained from 75 ppm chitosan application. According to the applications, the total dry matter, chlorophyll, total phenolics, vitamin C and antiradical activity values were determined between; 7.71-8.68%, 34.15-36.68 SPAD 104.67-180.84 mg/100 g, 126.63-143.51 mg/100 g and 63.77-71.87%, respectively. Total dry matter and chlorophyll values were highest in 75 ppm chitosan application. The highest total phenolic and antiradical activity values were obtained 300 ppm application and vitamin C values were obtained from the control application. a* and h° values varied between -17.87 - -18.71 and 124.09-125.78, and the highest values were obtained in 75 ppm chitosan application. Chitosan applications decreased nitrate accumulation compared to the control application and the lowest nitrate accumulation was obtained from 75 ppm chitosan dose. P, Ca, Mg, Cu and Fe values in rocket leaves were found between 0.44-0.52%, 3.37-5.55%, 0.25-0.29%, 8.0-17.0 mg/kg and 262-336 mg/kg as a result of different doses of chitosan applications, It was determined that 75 ppm application of chitosan dose used in the study were better in terms of yield, plant height, leaf width, total dry matter, chlorophyll, a*, h°, nitrate accumulation, P parameters and that it is the recommended dose in rocket cultivation.