Vasküler tutulumlu behçet hastalığının idame tedavisinde azatioprinin etkinlik ve güvenilirliği
Efficacy and safety of azathioprine in maintenance therapy of vascular involvements of behcet's disease
Yazar: SİNEM GİRGİN
Danışman: DOÇ. DR. NİLÜFER ALPAY KANITEZ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Bakırköy Dr. Sadi Konuk Eğitim ve Araştırma Hastanesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2019
Konu: Romatoloji = Rheumatology
Dizin: Azatioprin = Azathioprine ; Behçet sendromu = Behcet syndrome ; Tedavi = Treatment ; Vasküler hastalıklar = Vascular diseases

Özet:
GİRİŞ: Behçet Hastalığı (BH) 'da başlangıç ya da idame tedavide azatioprin (AZA) sıklıkla kullanılan bir ilaçtır. Ancak AZA'nın BH tedavisinde etkinliğini ve güvenilirliğini değerlendiren klinik çalışmaların sayısı oldukça sınırlıdır. Bu çalışmanın amacı, vasküler tutulumlu BH'da AZA'nın idame tedavideki etkinlik ve güvenilirlik profilini ortaya koymaktır.
GEREÇ VE YÖNTEM: Bakırköy Dr. Sadi Konuk Eğitim Araştırma Hastanesi Romatoloji Kliniğine, Ocak 2012-Mayıs 2017 tarihleri arasında başvuran Behçet Hastalarının dosya kayıtları retrospektif olarak incelendi. "International Study Group" (ISG) BH tanı kriterlerini karşılayan, vasküler tutulum tespit edilerek başlangıç tedaviyle hastalık kontrolü sağlanan (6. ayın sonunda 10 mg/gün prednisolon eş değeri kortikosteroid (KS) dozunun altına inmiş ve klinik bulguları gerilemiş olan) ve idame için AZA tedavisini en az 3 aydır almakta olan hastalar çalışmaya dahil edildi. Başka bir antiromatizmal ilaç ya da >10 mg/gün prednisolon eş değeri KS tedavisi gerekliliğini oluşturan klinik alevlenme olması sekonder sonlanım noktası olarak kabul edildi.
BULGULAR: Yaş ortalaması 37,5±9,2 olan, 59'u erkek (%75,6) toplam 78 hastanın verileri analiz edildi. Ortalama hastalık süresi 96,3±83,2 ay olarak hesaplandı. AZA ile median idame süresi 25 ay (3-144) idi. Hiç ölüm gözlenmediği takip sürecinde 4 hastada (%5,1) yan etki nedeniyle AZA kesildi, 14 hastada (%17,9) relaps gelişti. Relaps görülen grupta sigara kullanımı ve arteryel tutulum oranları istatistiksel olarak anlamlı yüksek bulundu (sırasıyla p=0.045, p= 0.014). Relaps gelişen hastaların 11 (%78,5) tanesinde AZA idame dozu 2 mg/kg/günün altındaydı. Cox-regresyon analizinde, arteryel tutulum relaps için bağımsız risk faktörü olarak belirlendi (p=0.001).
SONUÇ: Çalışmamızın verilerine göre vasküler tutulumlu BH'da AZA, güvenli bir tedavi gibi gözükmekle birlikte, relaps oranı nispeten yüksek bulunmuştur. Ancak AZA dozunun çoğunlukla 2 mg/kg/günün altında kaldığı anlaşılmaktadır. Özellikle arteryel olmak üzere vasküler tutulumlu Behçet hastalarında, idame tedavide AZA'nın etkin doz ve sürede alınmasını sağlamak hastalık kontrolünde önemlidir.

Anahtar kelimeler: Vasküler tutulum, Behçet hastalığı, Azatioprin

Abstract:
INTRODUCTION: Azathioprine is widely used in induction or maintenance therapy in Behcet's disease (BD). However clinical studies that determine the efficacy and safety of azathioprine are very limited. The purpose of this study is investigating efficacy and safety profile of azathioprine in vascular involvement of Behcet's disease.
MATERIAL AND METHODS: Clinical records of patients with Behcet's disease who had been consulted rheumatology outpatient clinic in Bakirkoy Dr. Sadi Konuk Training and  Research Hospital between January 2012 and July 2017 were analyzed retrospectively. Patients with BD who are diagnosed with International Study Group (ISG) criteria, had vascular involvement, were at at least 3 months maintenance therapy of AZA after clinical remission (at the end of the 6th month, who were given less than 10mg/day of prednison) were included in this study. Clinical exacerbation requiring another antirheumatic drug or prednisolone equivalent of 10 mg / day was considered to be the secondary endpoint.
RESULTS: Totally 78 patients were included to the study and majority of them 59 (%75,6) was male. The mean age of the patients and disease duration were 37,5±9,2 years and 96,3±83,2 months. The median duration of AZA was 25 months (3-144). Any death was seen and AZA was withdrawn in 4 (%5,1) patients because of the adverse effects. 14 (%17,9) patiens were relapsed. In relapsing group, the percantage of smoking and arterial involvement were found as statistically significant higher. (p=0.045, p=0.014), respectively. Dosage of AZA therapy in 11 (%78,5) relapsing patients was less than 2 mg/kg/day. In cox-regression analysis, arterial involvement was independent risk factor for relapse (p=0.001).
CONCLUSION: According to our study, in BD with vascular involvement AZA is seen as the safe therapy, but its relapse rate is high relatively. However in relapsing group, AZA dosage was less than 2mg/kg/day. The dose and treatment time of AZA maintenance therapy in BD with vascular involvement (especially in arterial involvement group) is important to prevent of relapse.

Key words: Vascular involvement, Behcet's disease, Azathioprine