Öğretmenlere yönelik program okuryazarlığı hizmet içi eğitim programının geliştirilmesi: Tasarım, uygulama ve değerlendirme
Developing curriculum literacy in-service training curriculum for teachers: Design, implementation and evaluation
Yazar: SERDAR ERDEM
Danışman: PROF. DR. BANU YÜCEL TOY
Yıldız Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Programları ve Öğretim Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Eğitim programları = Education programs ; Hizmet içi eğitim programları = In service training programs ; Mesleki yeterlilik = Professional competence ; Program geliştirme = Program development ; Program okuryazarlığı = Curriculum literacy ; Ölçekler = Scales ; Öz yeterlilik = Self-efficacy ; Öğretmen yetiştirme = Teacher training ; Öğretmen yetiştirme programları = Teacher Training Programs ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Bu çalışmanın amacı, öğretmenlerin program okuryazarlığı düzeylerinin geliştirilmesi için bir hizmet içi eğitim programının geliştirilmesidir. Bu amaçla, ihtiyaç analizine dayalı olarak "Öğretmenlere Yönelik Program Okuryazarlığı Hizmet İçi Eğitim Programı (ÖYPOHEP)" tasarlanmış, uygulanmış, uygulama süreci ve sonucu değerlendirilmiştir.
Karma yöntem araştırmalarından çok aşamalı desenin kullanıldığı çalışmanın ilk aşamasında; öğretmenlerin ihtiyaçlarının belirlenmesi için Eğitim Programları ve Öğretim alanında görev yapan 13 öğretim üyesi ile yarı yapılandırılmış görüşmeler yapılmış, 700 öğretmene "Program Okuryazarlığı Öz-Yeterlik Ölçeği (POKÖYÖ)" uygulanmış, beş ilkokul Sınıf Öğretmeni ve beş ortaokul branş öğretmeninden oluşan iki grupla odak grup görüşmeleri yapılmıştır. İhtiyaç analizinde elde edilen veriler ışığında öğretmenlerin program okuryazarlığına ilişkin ihtiyaçları tespit edilmiş ve ÖYPOHEP tasarlanmıştır. Programın süreç değerlendirmesinin yapıldığı ikinci aşamada katılımcı 24 öğretmenin süreç boyunca ortaya koyduğu ürünler değerlendirme formları ve rubrikler kullanılarak değerlendirilmiş, katılımcı öğretmenlerin doldurduğu öz-değerlendirme formları içerik analizi yöntemiyle çözümlenmiş ve araştırmacı tarafından tutulan yansıtma raporları betimsel olarak analiz edilmiştir. Programın sonuç değerlendirmesinin yapıldığı son aşamada katılımcılarla yapılan görüşmelerden elde edilen veriler ve katılımcıların yazdıkları eğitim değerlendirme formları içerik analizi yöntemiyle çözümlenmiş, katılımcılar tarafından hazırlanan ders planları değerlendirme formu kullanılarak değerlendirilmiş, katılımcıların POKÖYÖ'nün ön-test ve son-test uygulamasından aldıkları puanlar karşılaştırmalı olarak incelenmiştir.  
Bulgulara göre, programın süreç değerlendirmesi sonucunda, katılımcıların kendi öğretim programlarına ilişkin bilgilerinin ve farkındalıklarının iyi düzeyde olduğu ancak programın uygulamaya aktarılması hususunda problem yaşadıkları ortaya konulmuştur. Katılımcılar; program ögeleri arasındaki ilişkileri ve eğitim felsefeleri arasındaki farkları anlama, kazanım ve içerik uyumunu değerlendirme, strateji-yöntem-teknik kavramlarının farklarını anlama ve tamamlayıcı değerlendirme yöntemlerini kullanma konularında zorlandıklarını dile getirseler de hizmet içi eğitim programının amaçlarına büyük ölçüde ulaşıldığı görülmüştür. Programın sonuç değerlendirmesi sonucunda; verilen eğitimin, öğretmenlerin programa ilişkin konuları hatırlamasına, program farkındalığının artmasına, programı daha iyi anlamasına ve uygulamasına, programa ilişkin olumlu tutum geliştirmesine ve ders planı hazırlama becerilerine katkıda bulunduğu belirlenmiştir. Ayrıca, eğitim sonucunda 24 öğretmenin program okuryazarlığı öz-yeterlik düzeyinin anlamlı bir şekilde artış gösterdiği saptanmıştır.

Abstract:
The aim of this study is to develop an in-service training curriculum to improve teachers' curriculum literacy levels. For this aim, "Curriculum Literacy In-Service Training Curriculum for Teachers (ÖYPOHEP)" was designed based on the needs analysis, implemented, the process and the result of implementation were evaluated.
At the first stage of the study, in which the multi-phase mixed method was used, semi-structured interviews were conducted with 13 faculty members working in the field of Curriculum and Instruction, the "Curriculum Literacy Self-Efficacy Scale" (POKÖYÖ) was applied to 700 teachers, focus group interviews were conducted with two groups consisting of five primary school classroom teachers and five secondary school branch teachers to determine the needs of teachers. In the light of the data obtained from the interviews and the scale, the needs of teachers regarding the curriculum literacy were determined and the ÖYPOHEP was designed. At the second stage, where the process evaluation of the curriculum was made, the products produced by the 24 participating teachers during the training process were evaluated using evaluation forms and rubrics, the self-evaluation forms filled by the participants were analyzed by content analysis method and reflection reports kept by the researcher were analyzed descriptively. At the last stage, where the summative evaluation of the curriculum was made, the data obtained from the interviews with the participants and the training evaluation forms written by the participants were analyzed by content analysis method, the lesson plans prepared by the participants were evaluated using evaluation form, the scores of the participants from the pre-test and post-test application of POKÖYÖ were examined comparatively. 
According to the findings, as a result of the process evaluation of the curriculum, it was revealed that the knowledge and awareness of the participants regarding their own curricula was at a good level, but they had problems in transferring curriculum into practice. Although the participants stated that they had difficulties in some subjects such as understanding the relations between curriculum elements and the differences between educational philosophies, evaluating the objectives and content compatibility, understanding the differences of strategy-method-technique concepts and using alternative measurement-evaluation methods, it was seen that the objectives of the in-service training curriculum were achieved to a large extent. As a result of the summative evaluation of the curriculum; it was determined that the training provided contributed to the teachers' remembering the subjects related to curriculum, increasing the awareness of the curriculum, better understanding and implementation of the curriculum, developing a positive attitude towards the curriculum and preparing lesson plan. In addition, it was determined that the curriculum literacy self-efficacy level of 24 teachers increased significantly as a result of the training.