Yaşlıların gündelik yaşam problemlerinin çözümünde sosyal destek mekanizmalarının rolü
The role of social support mechanisms in the solution of the everday life problems of the elderly
Yazar: MUKADDER ÖZKAN BARDAKCI
Danışman: DOÇ. DR. REŞAT AÇIKGÖZ
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Sosyoloji = Sociology

Özet:
Bu çalışmada yaşlıların gündelik problemlerinin çözümünde sosyal destek mekanizmalarının rolü araştırılmıştır. Yaşlıların gündelik hayatta ev içi ve ev dışı faaliyetleriyle ilgili bir sorun yaşadıkları zaman bu sorunu kim\kimler aracılığıyla çözdükleri araştırılmıştır. Bu bağlamda hem geleneksel destek mekanizmaları (aile, eş, komşu, arkadaş, akraba) hem de resmi\ modern destek mekanizmaları (kamu kurumları, yerel yönetimler, özel kurumlar ve sivil toplum örgütleri) incelenmiştir. Bu çalışmada sosyal destek mekanizmalarının rolü; cinsiyet, yaş kategorisi, aile türü (yalnız yaşayan, eşi ile birlikte yaşayan, geniş ailede yaşayan), konut tipi ve farklı yerleşim yerleri gibi değişkenler bağlamında araştırılmıştır. Çalışmada nitel araştırma yöntemi kullanılmıştır. 24 kadın ve 21 erkek olmak üzere toplamda 45 yaşlı ile derinlemesine görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Word dosyasına aktarılan veriler kodlanmıştır. Kodlama işlemi tamamlanınca benzer kodlardan yola çıkarak temalar oluşturulmuştur. Temalar bağlamında görüşmeler değerlendirilip çözümlemeler yapılmıştır. Veriler betimsel analizle değerlendirilmiştir. Çalışmada yaşlıların gündelik yaşamda karşılaştıkları problemlerin çözümünde en büyük destek mekanizmalarının aileleri olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Aile içerisinde ise çocukların en önemli destek mekanizması olduğu görülmüştür. Eşiyle birlikte yaşayan yaşlılar için eş en önemli destek mekanizması olarak ortaya çıkmıştır. Aileden sonra en önemli destek mekanizmasının komşu olduğu görülmüştür. Arkadaş ve akraba destek mekanizmalarının ise çok ön planda olmadığı bulgulanmıştır. Modernleşen hayata ve küçülen aile yapısına rağmen resmi ve özel destek mekanizmalarının çok önemli bir yer teşkil etmediği sonucuna ulaşılmıştır. 
Anahtar Kelimeler: Sosyal Destek Mekanizması, Gündelik Yaşam Problemleri, Yaşlanma, Aile, Komşu, Yaşlılar

Abstract:
This study was devised to elucidate the role of social support mechanisms in solving the everday problems of the elderly. It was researched that when the elderly have a problem with their indoor and outdoor activities everday life,who or through whom they solve this problem. In this context,both traditional support mechanisms(family,spouse,neighbor,friend,relative) and official/modern support mechanisms(public institutions,local governments,private institutions and non-governmental organizations) was studied.In this study, the role of social support mechanisms was studied in the context of variables such as gender, age category, family type (living alone, living with spouse, living in extended family), house kind and different settlements.In the study, qualitative research method was used.In-depth interviews were conducted with a total of 45 elderly people, 24 women and 21 men.The data that transferred to the Word file were encoded.As the coding process was completed, themes were created based on similar codes.In the context of themes, interviews were evaluated and analyzed. The data were evaluated with the descriptive analysis. In the study,it was concluded that the major support mechanism in solving the problems of the elderly in everday life is their families.In the family, it was seen that children are the most significant support mechanism.Spouse was seen as the most significant support mechanism for the elderly living with their spouse.It was seen that the most significant support mechanism after the family is the neighbor.It was found that the support mechanisms of friends and relatives are not very prominent.In spite of the modernizing life and the shrinking family structure, it was concluded that official and private support mechanisms do not have a very significant role.
Keywords: Social Support Mechanism, Everday Life Problems, Aging, Family, Neighbor, Elders