Yenidoğan yoğun bakım ünitesinde koza stratejisi uygulaması ve kabulünü etkileyen faktörler
Factors affecting implementation and acceptance of the cocoon strategy in the neonatal intensive care unit
Yazar: ŞEYMA KARATEKİN
Danışman: PROF. DR. SELDA HANÇERLİ TÖRÜN
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Sosyal Pediatri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases

Özet:
Boğmaca, süt çocukluğu döneminde önemli bir mortalite ve morbidite nedenidir. Bebeklik dönemi boğmaca olgularını azaltmak amacıyla, bebeğin yakın temaslılarının Tdap ile aşılanması önerilmektedir ve bu uygulama koza stratejisi olarak isimlendirilmektedir. Bu çalışmada, ülkemizde henüz yaygınlaşmamış olan koza stratejisinin uygulanabilirliğini araştırmak ve süreci etkileyen faktörleri belirlemek amaçlanmıştır.
Yenidoğan yoğun bakım ünitesinde Nisan 2021- Kasım 2022 tarihleri arasında yatırılarak tedavi olan bebeklerin anneleri çalışmaya dahil edildi. Çalışma üç aşamada planlandı. İlk aşamada annelere boğmaca hastalığı ve aşısı hakkında bilgi düzeylerini ölçmek için yüzyüze anket uygulandı. Bunun yanında gebelik izlem ve aşıları da soruldu. İkinci aşamada koza stratejisi hakkında yazılı ve sözlü bilgilendirme yapıldı ve sonrasında Tdap için aşı niyetleri öğrenildi. Üçüncü ve son aşamada tüm anneler bilgilendirmeden 3 hafta sonra aranarak Tdap aşısı yaptırıp yaptırmadıkları ve nedenleri soruldu.
Gebelik döneminde Tdap aşı önerisi alan ve Tdap ile aşılanan anne yoktu. Annelerin %68'i boğmaca hastalığı ve aşıları hakkındaki hiçbir soruyu doğru olarak cevaplandıramadı. Bilgilendirme sonrası annelerin %36'sı (n:78) aşı olmayı düşündüğünü belirtirken, annelerden yalnızca %2'si (n:5) Tdap aşısını yaptırabildi. Zaman bulamadığı için (%24) ve aşı maliyeti nedeniyle (%23) aşı yaptıramama ilk sıralarda yer alan aşı yaptırmama nedenleriydi. Bununla birlikte aşı yaptırmayı düşündüğü halde, aşıya erişemeyen anneler olduğu görüldü. 
Annelerin boğmaca hastalığı ve aşıları hakkındaki bilgi ve farkındalıklarının düşük olduğu görülmüştür. Aşı maliyeti, aşıya erişilebilirlik ve annelerin aşı uygulamasına erişimin kolaylaştırılması durumunda Tdap aşı oranlarının artabileceği öngörülmüştür. Bu çalışmanın, ülkemizde boğmaca aşı programları hazırlanırken politika geliştirilmesine katkı sağlayabileceğini düşünmekteyiz.

Abstract:
Pertussis is an important cause of mortality and morbidity in infancy. In order to reduce the cases of pertussis in infancy, it is recommended that close contacts of the baby be vaccinated with Tdap, and this practice is called the cocoon strategy. In this study, it was aimed to investigate the applicability of the cocoon strategy, which has not yet become widespread in our country, and to determine the factors affecting the process.
Mothers of babies who were hospitalized in the neonatal intensive care unit between April 2021 and November 2022 were included in the study. The study was planned in three stages. In the first stage, a face-to-face questionnaire was applied to the mothers to measure their level of knowledge about whooping cough and its vaccine. In addition, pregnancy follow-up and vaccinations were also asked. In the second stage, written and verbal information about the cocoon strategy was given, and then vaccination intentions for Tdap were learned. In the third and final stage, all mothers were called 3 weeks after the information and asked whether they had Tdap vaccination and why.
There was no mother who received Tdap vaccination recommendation during pregnancy and was vaccinated with Tdap. 68% of the mothers could not answer any questions about pertussis disease and vaccines correctly. After the information, 36% (n:78) of the mothers stated that they were considering getting vaccinated, while only 2% (n:5) of the mothers were able to get the Tdap vaccine. Not being able to get vaccinated due to lack of time (24%) and cost of vaccination (23%) were the top reasons for not vaccinating. However, it was observed that there were mothers who could not access the vaccine even though they were considering vaccination.
It has been observed that the knowledge and awareness of mothers about whooping cough disease and vaccines is low. It is predicted that Tdap vaccination rates may increase if the cost of the vaccine, the availability of the vaccine, and the access of mothers to the vaccine application are facilitated. We think that this study can contribute to policy development while preparing pertussis vaccination programs in our country.