Aydın yöresinde yetişen bazı endemik bitkilerden elde edilen ekstraktların sitotoksik aktivitelerinin belirlenmesi
Determining the cytotoxic activities of extracts derived from some endemic plants that are growing in aydin vicinity
Yazar: ALİ ÖZMEN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. TÜLAY AŞKIN ÇELİK
Adnan Menderes Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı / Genel Biyoloji Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2008
Konu: Biyoloji = Biology

Özet:
Bu araştırma Aydın yöresinde yetişen bazı endemik bitkilerden (Crocus olivieri ssp. balansae, Scutellaria orientalis ssp. carica, Scrophularia floribunda ve Hypericum adenotrichum) elde edilen ekstraktların sitotoksik aktivitelerinin belirlenmesi amacıyla yapılmıştır. Bu amaçla cins özellikleri göz önüne alınarak 4 farklı endemik bitki seçilmiştir. Seçilen bitkilerden farklı yöntemlerle (petrol eteri, etil asetat, diklormetan ve metanol) elde edilen ekstraktların farklı konsantrasyonları (0,5 mg/ml, 1 mg/ml, 4 mg/ml, 20 mg/ml ve 40 mg/ml) bir lösemi hücre hattı olan HL-60 hücrelerine uygulanarak ekstraktların sitotoksik aktiviteleri araştırılmıştır. Ayrıca sitotoksik aktivite sonuçlarına göre etkili olan 3 adet bitkinin HL-60 hücreleri üzerindeki apoptotik ve nekrotik etkileri de Hoechst 33258/Propidium Iodide (HO/PI) boyama yöntemi ile araştırılmıştır.Çalışma sonucunda seçilen bitkilerden özellikle H. adenotrichum bitkisinin hem sitotoksik aktivite hem de apoptotik etki bakımından ön plana çıktığı gözlenmiştir. Sitotoksik aktivite bakımından S. orientalis ssp. carica ve S. floribunda' da etkili olmuştur. Ancak bu iki bitki apoptotik ve nekrotik etki bakımından değerlendirildiğinde, S. orientalis ssp. carica' nın apoptotik etki bakımından, S. floribunda'dan daha etkili olduğu bulunmuştur. S. floribunda ise güçlü sitotoksik aktivite göstermesine rağmen, HL-60 hücreleri üzerinde yüksek oranda nekrotik etkiye yol açmıştır.Çalışma kapsamında seçilen endemik bitkiler sitotoksik aktivite bakımından ilk kez bu tez kapsamında araştırılmıştır. Elde ettiğimiz veriler kanser tedavisinde kullanılabilecek yeni bitkisel kökenli bileşiklerin araştırılmasına ışık tutması açısından önem taşımaktadır. Daha ileri çalışmalarla bitkilerden elde edilen etkili ekstraktlar içerisindeki etken madde grupları veya bileşikler belirlenerek hücre içerisinde hangi mekanizmalarla ve hangi düzeylerde etkinlik gösterdikleri ortaya konmalıdır.Anahtar SözcüklerCrocus olivieri ssp. balansae, Scutellaria orientalis ssp. carica, Scrophularia floribunda, Hypericum adenotrichum, HL-60, Hücre Kültürü, Apoptozis, Nekrozis

Abstract:
This study has been camed out determine the cytototxic activities of extracts derived from some endemic plants (Crocus olivieri ssp. balansae, Scutellaria orientalis ssp. carica, Scrophularia floribunda ve Hypericum adenotrichum) that are growing in Aydın vicinity. For this purpose 4 different endemic plants have been selected in consideration of genus properties. The cytotoxic activities of different concentrations (0,5 mg/ml, 1 mg/ml, 4 mg/ml, 20 mg/ml and 40 mg/ml) from various extract types (petroleum ether, ethyl acetate, dichloromethane and methanol) of selected plants has been tested against HL-60 human leukaemia cell line. In addition the apoptotic and necrotic effects on HL-60 cells of 3 plants which were effective according to the cytotoxic activity results have been investigated with Hoechst 33258/Propidium Iodide (HO/PI) staining.At the end of the study, it was examined that especially H. adenotrichum is coming on surface in both of cytotoxic ativity and apoptotic effect among the selected plants. S. orientalis ssp. carica and S. floribunda has been found also cytotoxic. But, when this two plant have utilized in terms of apoptotic and necrotic effect, it was found that S.orientalis ssp. carica was more effective related to apoptotic effect. But S. floribunda showed a high ratio of necrotic effect on HL-60 cells in spite of its strong cytotoxic activity.Selected endemic plants in the scope of the study were investigated for the first time in this Thesis in terms of their cytotoxic activity. The results of this study is important in lighting up the investigation for new plant sources that can be used in cancer therapy. Furthermore the act of mechanisms must be shown and the chemical groups or compounds must be determined in the derived effective extracts.Key WordsCrocus olivieri ssp. balansae, Scutellaria orientalis ssp. carica, Scrophularia floribunda, Hypericum adenotrichum, HL-60, Cell Culture, Apoptosis, Necrosis