Hak dini Kur'an dili tefsirinde manevi huzur
Moral tranquility in the comment of "Hak dini Kur'an dili"
Yazar: DİLEK UÇAR
Danışman: DOÇ. DR. GÖKHAN ATMACA
Sakarya Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Tefsir Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Din = Religion
Dizin: Huzur = Peace ; Kur'an-ı Kerim = Koran ; Manevi faktörler = Moral factors ; Müfessirler = Commentators ; Tefsir = Commentary ; İslamiyet = Islam

Özet:
İnsanın huzur arayışı konusu tarih boyunca var olan ve eskimeyen bir konudur. İnsanlar ihtiyaçları bakımından değerlendirildiğinde manevi huzura kavuşmanın, maddi ihtiyaçlardan önemli olduğu genel bir kabul görmüştür. Ancak içinde bulunduğumuz çağ, teknolojik ve maddi gelişmeler ile birlikte insan için hemen hemen her türlü imkânın elde edilebildiği bir çağ olmasına rağmen her şeyi akılcı ve maddeci bir anlayış ile açıklayarak, içsel barış olan huzuru sağlamakta zorlanmıştır.
Huzur ile neyin kastedildiği, içsel huzuru nelerin etkilediği ve nelerden etkilendiği soruları hem bilim yöntemleriyle hem de mistik inançların kapsamı içerisinde açıklanmaya çalışılmıştır. Huzurun ne olduğu ve nasıl gerçekleştiği sorusuna verilen farklı cevaplar, huzurun ve onu elde etmenin yorumlanabilir olduğunu da göstermektedir. Bu yorumların maddeci yaklaşım ve maneviyat eksenli yaklaşım olmak üzere ana hatları ile iki noktada toplandığı görülmektedir.
Bu çalışmada manevi olguların hem ilahi temelli hem de daima güncelliğini koruyan önemli bir sığınak olduğu fikrinden hareketle konuya Hak Dini Kur'an Dili tefsirinin katkıları sunulmaktadır. Müfessiri yaşadığı dönemin olayları ve ilmi şahsiyetinden bağımsız düşünmek, onu anlamayı zorlaştıracaktır. Elmalılı'nın kendi döneminde eksiklik olarak gördüğü manevi ve ahlaki yozlaşmalar, tefsirinde bu konu üzerinde eğilmesini zorunlu kılmıştır. Nitekim o, ruhsal bunalımları toplumun ahlaki yozlaşmasına ve vahiyden uzaklaşmaya bağlamaktadır. Bu yüzden akli ve nakli ilimleri mezceden yorumlarının bulunduğu tefsirini, toplumun manevi huzurunu inşa etmede bir araç olarak kullanmıştır.

Abstract:
Human beings seeking tranquility is a subject that existed throughout history and which is ageless. When people are evaluated in terms of their needs, it is generally accepted that reaching spiritual tranquility is more important than material needs. Although our age, with all the technological and material developments was an age where it was possible to obtain almost all kinds of opportunities for human beings, it has had difficulties in explaining everything with a rational and materialist approach and in providing tranquility, which is the inner peace.

What is meant by the term tranquility and from what the mental tranquility is being affected has been reviewed by both using scientific methods and within the scope of mystical beliefs. Different answers to the question what tranquility is and how it is, show that tranquility and the attainment of it are interpretable. It is seen that these interpretations, with their outlines, are convened at two points as materialistic approach and spirituality-oriented approach.

In this study, the contributions of the exegetical work Hak Dini Kur'an Dili are presented based on the idea that spiritual phenomena are an important shelter which is both divine and always up to date. To value the recommender independent of the events of the period and independent of his scientific personality will make it hard to understand him. The spiritual and moral degeneration, which Elmalılı considered as deficiency in his own time, made it obligatory to address this issue in his exegesis. As a matter of fact, he associates the spiritual crises to the moral degeneration of the society and to the departure from the revelation. For this reason, he has used his exegetical work including his commentary, which is a combination of rational and narrative sciences, as a tool for building the spiritual tranquility of the society.