İlk imam hatip nesli öncülerinin Türkiye'de din eğitimi ve hizmetlerine katkıları
Contributions of the pioneers of the first generation of imam hatip to religious education and services in Turkey
Yazar: DİLEK YİĞİT
Danışman: DOÇ. DR. İBRAHİM AŞLAMACI
İnönü Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Din = Religion ; Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Din eğitimi = Religious education ; İmam hatip liseleri = İmam hatip high schools ; İmam hatip ortaokulları = Religious Vocational secondary school ; İmam hatipler = İmam hatips

Özet:
Bu araştırmanın amacı, 1951 yılında ikinci kez açılan İmam Hatip Okullarında öğrenim gören ilk neslin, Türkiye'nin sosyal, kültürel ve dini alanlardaki hizmetleri ile din eğitimi, dini hayat ve din hizmetleri alanlarındaki değişim ve dönüşümlerdeki rolünün incelenmesidir. Bu konu kapsamında; ilk İmam Hatip neslinin profili; din eğitimi, din hizmetleri ve İmam Hatip Okulları hakkındaki görüşleri; bu alanlara olan katkıları; İmam Hatip Okulları ve Yüksek İslam Enstitüleri adına gerçekleştirilen hizmetler; ilk İmam Hatip neslinin öncülüğünde gerçekleşen teşkilatlanma çalışmaları ve yayıncılık faaliyetleri ile bilimsel alanda gerçekleştirilmiş olan çalışmalar ve Diyanet İşleri Başkanlığı bünyesinde yerine getirilmiş olan hizmetler tespit edilmeye çalışılmıştır. Araştırmada literatür tarama yöntemi kullanılmıştır. Araştırmada veri kaynağı olarak ilk İmam Hatip neslinin kaleme aldığı yazı ve eserlerin yanı sıra onları anlatan eserler ile mülakat, video kaydı vb. yollarla elde edilmiş ve yayınlanmış eserler incelenmiştir. Araştırma, 1951 yılında tekrar açılan İmam Hatip Okulları'nda yetişen ilk nesilden, ilgili literatürden ulaşılabilen isimlerle sınırlıdır. Araştırma sonunda tespit edilen sonuçlar şu şekildedir. İlk İmam Hatip nesli, benzer yaşantı ve çevrelere sahip, İmam Hatip Okullarına başlamadan önce çoğu yakın çevresinden az çok dini bilgiler almış ve Kur'an okumayı öğrenmiş kişilerden oluşmaktadır. Az bir kısmı hafız ve medrese eğitimi almıştır. Genel olarak İmam Hatip Okullarına başladıklarında yaşları genel öğrenim döneminin dışındadır. İmam Hatip Okulları ve Yüksek İslam Enstitüleri adına hizmetlerde bulunulmuştur. Çeşitli dernek, vakıf, cemiyet vb. oluşumlarla teşkilatlanma ve çeşitli dergi ve yayınevleriyle yayıncılık faaliyetlerinde bulunulmuştur. Üstlendikleri çeşitli görevlerde ülkenin sosyal, bilimsel, kültürel ve dini alanlarında önemli vazifeler ifa etmişlerdir.

Abstract:
The purpose of this research is to study the role of the first generation that studied in İmam Hatip Schools that have opened for the second time in 1951 in Turkey's services in social, cultural, and religious fields, the change and transformations in religious education, religious life, and religious services. Within the scope of this subject; profile of the first İmam Hatip generation; their religious education, religious services, and their opinions on İmam Hatip Schools; contributions to these fields; services made in the name of İmam Hatip Schools and High Islamic Institutes; endeavours of organising with pioneering of first İmam Hatip generation, publishing activities, academic works, and services made as part of Directorate of Religious Affairs. Literature review method was used in the research. As data source in the research, writings and works of the first İmam Hatip generation as well as works that tell about them and works that are obtained and published by ways such as interviewing, videotaping, etc are used. The research is limited to the names from the first generation brought up in İmam Hatip Schools that can be reached from the related literature. The results determined at the end of the research are as follows. The first İmam Hatip generation are made up of persons that have similar lives and surroundings, more or less received basic religious knowledge from their immediate surroundings, and learnt to read Qur'an. A small portion have received hafiz and madrasah educations. In general, their ages are outside the period of general education when they start İmam Hatip Schools. Services have been made in the names of İmam Hatip Schools and High Islamic Institutes. Publishing and organising activities have been made with several entities such as associations, foundations, communities etc and several magazines and publishing houses. They have assumed significant duties in the country's social, academic, cultural, and religious fields with the several works they have taken on.