Kadın futbol hakemlerinin kariyer engellerinin incelenmesi
Examination of career barriers of women football referees
Yazar: DAMLA DOĞAN GENÇ
Danışman: DOÇ. DR. NURAN KANDAZ GELEN
Sakarya Uygulamalı Bilimler Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Spor Yöneticiliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Spor = Sports

Özet:
Günümüzde hakemlik mesleği erkek işi olarak adlandırılmaktadır. Erkek işi olarak görülen bu meslekte kadınların da yer aldığını görmekteyiz.  Oransal bahsedecek olursak kadın hakemler, erkek hakemlere göre bu işi daha az sayıda yapmaktadırlar. Bu azınlığa rağmen ülkemizi uluslararası temsil eden kadın hakemlerimiz bulunmaktadır. Fakat; kadın futbol hakemleri üst liglere oranla alt liglerde çok daha fazla görev aldığı önemli bir meseledir.
Bu çalışmanın amacı; kadın futbol hakemlerinin kariyer engellerini belirlemek ve bunlara çözüm sunmaktır. Literatür incelendiğinde kadın futbol hakemlerinin kariyer engellerine yönelik bir çalışmaya rastlanmamıştır. Bu nedenle bu çalışma ile kadın futbol hakemlerinin kariyer engelleri belirlenip bundan sonraki çalışmalara ışık tutacaktır. Araştırmanın hipotezi; geçmişten günümüze kadın futbol hakemleri, toplumsal cinsiyet rollerinden sıyrılıp kariyer engellerini aşmaktadır. Araştırmanın örneklemini kadın futbol hakemleri oluşturmuştur. Araştırmada karma yöntem kullanılmıştır. Nicel veriler için İnandı (2009) tarafından geliştirilen ''Kadınların Kariyer Engelleri Ölçeği'' internet ortamında hazırlanmış ve 79 kadın hakemden geri dönüş alınmıştır. Nitel veriler; görüşme yöntemi ile toplanıp kadın futbol hakemlerine açık uçlu 11 soru yönlendirilmiştir. Görüşmelere; 10 kadın futbol hakemi katılmıştır. Nicel verilerin analizi için SPSS 22.0 istatistik programı kullanılmıştır. Nitel verilerin incelenmesinde ise MAXQDA programından yararlanılmıştır. Nitel veriler incelendiğinde temalar; kariyer desteği ve kariyer engelleri olarak iki başlık altında toplanmıştır. Araştırma sonucunda; nicel verilerde kadın futbol hakemlerinin yaş ve klasman değişkenleri incelendiğinde gruplar arasında anlamlı bir farklılık bulunmuştur. Eğitim durumu, tecrübe, gelir düzeyi ve medeni durum değişkenleri incelendiğinde ise gruplar arasında anlamlı bir farklılık bulunmadığı tespit edilmiştir. Nitel veri sonuçlarına göre; hakemlikte eğitim durumunun önemli olduğu ve hakemlik yapmakta aile, eş, çevre, kurul desteğinin devamlılık sağladığı görülmüştür. Aynı zamanda hakemliğin sosyal, fiziksel, psikolojik kazanımları olduğu katılımcılar tarafından dile getirilmiştir. Bununla beraber toplumda bir ön yargı ve güvensizlik olduğu, bazı kadın hakemlerin rekabet anlayışının farklı olması, kadın fizyolojisinin erkeğe göre daha dezavantajlı gözüküyor olması, iş-yaşam arasındaki dengenin kurulamaması ve kadın hakem sayılarının hala yeterli olmamasını kariyer engelleri olarak dile getirmişlerdir.

Anahtar Kelimeler: kadın, futbol, hakem, kadın hakem, kariyer

Abstract:
Today, the profession of refereeing is called men's work. We see that women also take part in this profession, which is seen as a male job. If we talk proportionally, female referees do this job less frequently than male referees. Despite this minority, we have female referees who represent our country internationally. But, it is important that female football referees take more roles in lower leagues than in upper leagues.
This study; to identify the career barriers of female football referees and offer solutions to them. When the literature is examined, no study has been found on the career barriers of female football referees. For this reason, this study will determine the career barriers of female football referees and shed light on future studies. The hypothesis of the research is that female football referees have been getting rid of gender roles and overcoming career barriers. The sample of the study consisted of female football referees. A mixed method was used in the research. For quantitative data, the "Women's Career Barriers Scale" developed by İnandı (2009) was prepared on the Internet and feedback was received from 79 female referees. Qualitative data; 11 open-ended questions were directed to female football referees by interview method. Negotiations; 10 female football referees participated. SPSS 22.0 statistical program was used for the analysis of quantitative data. In the analysis of qualitative data, the MAXQDA program was used. When the qualitative data are examined, the themes are; are grouped under two headings as career support and career barriers. As a result of the research; when the age and classification variables of female football referees were examined in quantitative data, a significant difference was found between the groups. When the variables of education, experience, income level, and marital status were examined, it was determined that there was no significant difference between the groups. According to the qualitative data results; it has been seen that the education level is important in refereeing and the support of family, spouse, environment, and board provides continuity in refereeing. At the same time, it was stated by the participants that refereeing has social, physical, and psychological benefits. However, they stated that there is prejudice and insecurity in society, that some female referees have a different understanding of competition, women's physiology seems more disadvantageous than men, the balance between work and life cannot be established and the number of female referees is still not sufficient as career barriers.

Keywords: woman, football, referee, female referee, career