833 numaralı Erzurum ve Van Ayniyat Defteri'nin transkripsiyonu ve değerlendirilmesi (13 Mart 1878 – 9 Ekim 1879)
The transcription and evaluation of Erzurum and Van Ayniyat Register numbered 833 (13 March 1878 – 8 October 1879)
Yazar: HATİCE AKSAKAL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ İSKENDER YILMAZ
Atatürk Üniversitesi / Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Yakınçağ Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Tarih = History
Dizin: 19. yüzyıl = 19. century ; Ayniyat Defterleri = Ayniyat Registers ; Erzincan = Erzincan ; Erzurum = Erzurum ; Kars = Kars ; Osmanlı Devleti = Ottoman State ; Osmanlı Dönemi = Ottoman Period ; Van = Van

Özet:
Osmanlı Devleti'nde XIX. yüzyılda Sadâret Dairesi'nden devlet dairelerine, çeşitli makamlara, nezaretlere, valiliklere ve vilâyetlere gönderilmek amacıyla ya da bu yerlerden gelen yazıları yanıtlamak için kaleme alınan yazı örneklerinin kaydedilmiş olduğu Ayniyat Defterleri, Başbakanlık Osmanlı Arşivi'nin Bâb-ı Âli Evrak Odasında bulunan vesikalar içerisinde yer almaktadır. Bu defterler askerî, idarî, malî, mülkî ve hukukî birçok alandaki konuları kapsamaktadır.
Bu çalışmada, Bâb-ı Âli Evrak Odası fonunda bulunan 833 numaralı Erzurum, Van Ayniyat Defteri'nin (H. 9 Rebiülevvel 1295 - 22 Şevval 1296 / M. 13 Mart 1878 – 9 Ekim 1879) transkripsiyonu yapılarak, defterdeki her belgenin hangi amaçla kaleme alındığının özeti de yapılmıştır. Bu doğrultuda, 1878 – 1879 yılları arasında Erzurum ve Van Vilâyeti'nde meydana gelen eşkıyalık olayları, imar faaliyetleri, göç olayları, göreve tayin edilen ve görevden azledilen memurlar, arazi, hayvanat ve vergi işlemleri gibi pek çok konu hakkında bilgi verilmiştir.
Yapılan bu çalışma ile, Erzurum ve Van Vilâyeti'nin 1878 – 1879 yılları arasındaki idarî, hukukî, sosyal ve iktisadî tarihine katkısıyla birlikte Doğu Anadolu Bölgesi'nin tarihini araştırmak ve bu dönemde meydan gelen gelişmelerin bilgisine ulaşmak için de başvurulacak bir kaynak olması amaçlanmıştır.

Abstract:
In the 19th century, the Stock Ledgers comprised of the extracts produced by the Sublime Porte to be dispatched to the relevant offices of state, to various positions, ministries, governorships and to the vilayets or those pieces of responses given were kept among the documents of the Sublime Porte Documents Office, Prime Ministry Ottoman Archive. Those registers are covering lots of topics military, managerial, economic, governmental and legal.
Number 833, the Stock Ledger for Erzurum and Van provinces (dated. H. 9 Rebiülevvel 1295 - 22 Şevval 1296 / 13 March 1878 – 8 October 8 1879) discovered in the Document Room has been transcribed and a summary of the purpose for which each of the documents in the ledger has been written in this study. Infomation regarding many issues such as banditry, incidents that took place in Erzurum and Van Province between 1878 – 1879, zoning activities, migration events, officers assigned and dismissed from duty, land, animal husbandry and tax procedures has been provided.
The aim of this study was to be a reference in the study of the historyof the Eastern Anatolia Region with its contribution to the administrative, legal, social and economic history of Erzurum and Van Provinces during 1878 – 1879 and reach information of the developments that took place in this period.