Sanatta aktivizm bağlamında Mehmet Kavukcu'nun performansları
Mehmet Kavukcu's performances in the context of activism in art
Yazar: BURAK KÖSE
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HATİCE DOĞAN
Atatürk Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Resim Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts

Özet:
20. yüzyılın başlarındaki Sanayi Devrimi'nin birikimiyle yüzyılın ortalarına gelindiğinde başta Avrupa olmak üzere Kuzey Amerika ve Uzak Asya'da gelişen endüstriyel atılım doğa – insan ilişkisinde yeni bir dönemin başlangıcı oldu.  Dünya siyaseti üzerinde söz sahibi olmak isteyen egemen devletlerin siyasi, ekonomik ve askeri açıdan güç yarışına girmeleriyle hammaddeye ve enerjiye olan ihtiyacın artması ve silahlanma yarışı doğa üzerinde onarılması çok güç tahribatlar yarattı. Bu yüzyıldan itibaren insan ve doğa arasındaki ilişki sürekli olarak doğanın aleyhine olacak şekilde değişti.  Emperyalist ve kapitalist bakışın kurguladığı bu "yeni düzen" ve beraberinde patlak veren tüketim çılgınlığının neticesinde, enerjiye bağımlılık katlanarak artarken kaynaklara ulaşmak için doğa acımızca sömürülmeye başlandı. 20. yüzyılda yaşanan bu gelişmeler yönetimlere ve siyasi iktidarlara, karşı söylem geliştiren savaş karşıtı ve çevreci, aktivist hareketlerinin oluşmasına da zemin hazırladı. 

I. ve II.  Dünya Savaşlarının getirdiği siyasi, ekonomik ve toplumsal kırılmaların sonucunda Avrupa'da savaş karşıtlığıyla birlikte gelişen siyasi eylemler, hükümetlere karşı alınan tavır ve feminist yaklaşımlar neticesinde sanat söyleminin politikleşmesiyle, sanatta avangart hareketler görülmeye başlanmıştır. Performans Sanatının ilk örneklerinin de avangart akımlar içerisinde değerlendirildiği ve 20. yüzyılın ortalarından itibaren yeni bir sanat biçimi olarak kendini kabul ettirmeye başladığı ortak bir kanıdır. Bu araştırma, sanat ve aktivizm ilişkisini sorgulayarak performans sanatının tarihsel süreç içerisinde günümüze kadar olan yansımalarını ve sanatçı Mehmet Kavukcu'nun performans gösterilerini ele alır.

Abstract:
In the early 20th century, the accumulation of the Industrial Revolution and the industrial breakthrough in Europe, North America, and Far Asia in the middle of the century marked the beginning of a new era in the relationship between nature and human beings.  As the sovereign states that wanted to have a say in world politics entered into a political, economic, and military power struggle, the need for raw materials and energy increased and the arms race created irreparable damage to nature. Since this century, the relationship between man and nature has constantly changed to the detriment of nature.  As a result of this "new order" constructed by the imperialist and capitalist perspective and the consumption frenzy that erupted with it, energy dependency increased exponentially and nature began to be exploited mercilessly to access resources. These 20th-century developments paved the way for the emergence of anti-war, environmentalist, and activist movements that developed a discourse against governments and political powers.

As a result of the political, economic, and social fractures brought about by World Wars I and II, avant-garde movements began to be seen in art with the politicization of art discourse as a result of the political actions that developed in Europe with the opposition to war, the attitude taken against governments and feminist approaches. It is a common opinion that the first examples of Performance Art are also evaluated within avant-garde movements and that it has started to be accepted as a new art form since the mid-20th century. This research questions the relationship between art and activism and examines the reflections of performance art in the historical process until today and the performance shows of the artist Mehmet Kavukcu.