Seçilmiş bazı çerezlik kabak (Cucurbita pepo) genotiplerinin kurağa tolerans düzeyinin belirlenmesi
Determination of drought tolerance levels of selected edible seed pumpkin (Cucurbita pepo) genotypes
Yazar: YEŞİM DAL
Danışman: PROF. DR. ÖNDER TÜRKMEN
Selçuk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışma; agronomik özellikleri açısından ümitvar bulunan 25 adet kabak genotipinin kuraklık stresine tolerans seviyesini belirlemek amacıyla yapılmıştır. Seçilen genotiplere ait bitkiler tam kontrollü iklim odası koşullarında hidroponik ortamda Hoagland besin çözeltisi içeren saksılarda kültüre alınmıştır. Usulüne uygun olarak yetiştirilen fidelerde gerçek yaprak oluştuğunda besin çözeltisine -0,42 MPa ozmotik potansiyele denk gelen %6 oranında Polietilen Glikol (PEG 6000) eklenerek kuraklık stresi oluşturulmuştur. Uygulama sonrasında kontrol ve kuraklık uygulanmış kabak genotiplerinde stres belirtileri görülmeye başladığı anda kök ve yapraklarında yaş ağırlık (g), kuru ağırlık (g), sürgün ve kök boyları (cm), yaprak bağıl su içerikleri (%) ve iyon sızıntısı incelenmiştir. Araştırma sonucunda çerezlik kabak genotiplerinin büyüme ve gelişmesi kontrol grubu ile mukayese edilerek değişimleri incelenmiş ve kuraklık stresine karşı genotiplerin gösterdikleri tolerans düzeyleri ortaya konulmuştur. PEG 6000 teşvikli kuraklık stresine bağlı olarak çerezlik kabak genotiplerinde yaş ve kuru ağırlık ile sürgün ve kök boyunun azaldığı ve bu azalmanın kontrol uygulamasına göre  en fazla B-25, A32, A-18, A5, A1, A33, C-24 genotiplerinde olduğu belirlenmiştir. Araştırmada kullanılan çerezlik kabak genotipleri içerisinde B-33 ve A-7 genotiplerinde kurak koşullarda büyüme ve gelişiminde azalmanın  diğer genotiplere göre çok daha az oranlarda olduğu tespit edilmiş ve bu genotipler kuraklığa toleransı en yüksek genotipler olarak belirlenmiştir.

Abstract:
The experiment was conducted with the aim of determination of tolerance of 25 hopeful pumpkin genotypes to drought stress for agronomical characteristics. Selected genotypes was placed in hydroponic culture with Hoagland nutrient solution in full controlled under climate room conditions. When plants had 3-4 true leaves they were exposed to drought stress with -0,42 MPa osmotic potential by adding 6 % polyethylene glycol (PEG 6000) to nutrient solution. Pumpkin control and drought treated plants after application when stress symptoms begin to appear, some physiological parameters were investigated including stem dry weight, root dry weight (g), leaf relative water content (%) and ion leakage. At the end of study, pumpkin genotypes' changes in plant growth and development compared with control group were investigated and genotypes' tolerance levels to drought stress were revealed. In PEG 6000 mediated drought stress, in genotypes of pumpkin,  fresh and dry weight and stem height of the body decreases and maximum decrement was observed B-25, A32, A-18, A5, A1, A33, C-24 genotypes while compared with control group. It was determined that there was no decreased in B-33 and A-7 genotypes compared with control group and these genotypes were determined as the most tolerant ones to drought.