Periodontitisin trombositten zengin fibrinin mekanik, yapısal ve biyolojik özelliklerine etkisi
The effect of periodontitis on the mechanical, structural, and biological properties of platelet-rich fibrin
Yazar: SARVAR IBRAHIMLI
Danışman: DOÇ. DR. MELTEM HENDEK
Kırıkkale Üniversitesi / Diş Hekimliği Fakültesi / Periodontoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Diş Hekimliği Uzmanlık, 2024
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry

Özet:
Giriş: Periodontis, sadece ağız içi ile sınırlı kalmayıp, periodontal patojen mikroorganizmaların ve virülans faktörlerinin kan dolaşımına katılmasıyla sistemik enflamatuvar yanıta neden olan bir hastalıktır. Periodontal enfeksiyon ve enflamasyon çeşitli sistemik hastalıkların ve durumların gelişimini ve şiddetini etkileyen birer risk faktörü olarak gösterilmektedir. Bu hastalık ve durumlarla beraber, periodontal hastalığın kanın hücresel ve moleküler komponentleri, lökosit, eritrosit ve trombosit sayıları,  akut-faz proteinleri, immunoglobulinler ve immunmediyatörler üzerinde de etkili olduğu bilinmektedir.
Trombositler hemostaz ve yara iyileşmesinde çok önemli bir rol oynamakta ve ihtiva ettikleri büyüme faktörleri ve sitokinler sayesinde rejeneratif tedavinin potansiyel hücreleri arasında yer almaktadır. Bu durum, rejeneratif tedavide, trombosit ve trombosit konsantrasyonlarına olan ilgiyi arttırmıştır. Geçmişten bugüne kadar çeşitli trombosit konsantrasyonları elde edilmiş ve bu ürünlerin tek başına veya başka biyomateryallerle kombine kullanıldığında, iyileşme sürecine olan olumlu katkıları görülmüştür. 
Lökosit ve trombositten zengin fibrin (L-TZF), hazırlanışında ve içeriğinde herhangi yabancı madde veya pıhtılaşma faktörü içermeyen, hastanın tamamen kendi kanının santrifüj edilmesiyle elde edilen otojen bir biyomateryaldir. L-TZF'nin üç ana bileşeni olan konak hücreleri, üç boyutlu matriks yapısı, içerdiği büyüme faktörleri doku yenilenmesine yardımcı olan kilit bileşenler olarak kaydedilmiştir. L-TZF ayrıca biyolojik üç boyutlu bir ağ olarak hücre göçü, hücre çoğalması ve farklılaşması ile büyüme faktörlerinin iletimi için iskele görevi görür. L-TZF membranlarının fibrin ağını etkileyebilecek çeşitli faktörler rapor edilmiştir. 
Tüm bu bilgiler ışığı altında, çalışmamızın amacı periodontal sağlıklı ve periodontitisli bireylerde L-TZF membranının m"ekanik, biyolojik ve yapısal özelliklerini karşılaştırmaktır.
Materyal ve Methot: Yapılan klinik ve radyografik muayene sonucunda, çalışmamıza dahil edilen 30 birey, periodontal sağlıklı ve periodontitisli olmak üzere test ve kontrol gruplarına ayrıldı. Bu gruplar da her birinde 5'er birey olacak şekilde mekanik, yapısal ve biyolojik analizlerin yapılması için alt gruplara ayrıldı. Dahil olan tüm bireylerin periodontal durumları cep derinliği, klinik ataçman seviyesi, plak indeksi, gingival indeks, sondalamada kanama yüzdesi ölçümleri değerlendirilerek belirlendi. Bireylerin kan örnekleri ön kol veninden cam partikül içeren plastik tüpler içine toplandı ve örnekler 2700 rpm'de 12 dakika santrifüj edildi. Elde edilen L-TZF membranlarının mekanik özelliklerinin belirlenmesi amacıyla çekme testi gerçekleştirildi. Test sırasında L-TZF membranları, 5 mm/dakika hızla çekilerek kopana kadar izlendi ve elastisite (E)-modülü, nihai gerilme mukavemeti ve kopma uzaması hesaplandı. Hücre sayımı analizlerinde trombosit ve lökosit sayısı ve oranları hesaplandı. Fibril kalınlığı ve yoğunluğu ise taramalı elektron mikroskobunda (SEM) görüntüleme yapılarak değerlendirildi.
Bulgular: Çalışmaya dahil edilen bireylerin yaşları 23 ile 55 yaş arasında değişmekteydi ve gruplar arasında hem yaş ortalaması hem de cinsiyet dağılımları benzer olarak bulundu. Değerlendirilen tüm periodontal klinik parametrelerin ortalama değerleri, test grubunda kontrol grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı daha fazla bulundu (p<0.05). Çekme testi sonucu elde edilen E-modülü, nihai gerilme mukavemeti ve kopma uzaması değerleri gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı farklı değildi (sırasıyla, p=0.745, p=0.754, p=0.602). SEM analizi sonucu elde edilen fibril kalınlığı ve fibril yoğunluğu değerleri gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı farklı değildi (sırasıyla, p=1.000, p=0.753). Hücre sayımı analizleri sonucunda elde edilen trombosit sayısı, trombosit ve lökosit oranı değerleri gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı farklı bulunmadı (sırasıyla, p=0.754, p=0.600, p=0.142). Lökosit sayısı ise kontrol grubunda test grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı daha fazla olarak tespit edildi (p=0.028). 
Sonuç: Sonuç olarak, çalışmamızdan elde edilen bulgular dahilinde; periodontitis varlığının L-TZF'nin mekanik, yapısal ve biyolojik özellikleri üzerine herhangi bir etkisi gösterilememiştir. İlerde yapılacak çalışmalarda, örneklem büyüklüğü artırılarak, farklı periodontitis evrelerinin dahil edildiği, uzun dönem çalışmalara ihtiyaç vardır.

Abstract:
Introduction: Periodontitis is not limited to the oral cavity but is a disease that triggers a systemic inflammatory response through the entry of periodontal pathogenic microorganisms and virulence factors into the bloodstream. Periodontal infection and inflammation have been identified as risk factors influencing the development and severity of various systemic diseases and conditions. Alongside these diseases and conditions, it is also known that periodontal disease affects the cellular and molecular components of blood, including leukocyte, erythrocyte, and platelet counts, acute-phase proteins, immunoglobulins, and immune mediators.
Platelets play a crucial role in hemostasis and wound healing and, through the growth factors and cytokines they contain, are considered among the potential cells for regenerative therapy. This has increased interest in the use of platelets and platelet concentrates in regenerative treatments. Over time, various platelet concentrates have been developed, and their positive contributions to the healing process have been observed when used alone or in combination with other biomaterials.
Leukocyte- and platelet-rich fibrin (L-PRF) is an autogenous biomaterial obtained by centrifuging the patient's own blood without the use of any foreign substances or coagulation factors in its preparation or composition. The three main components of L-PRF host cells, its three-dimensional matrix structure, and the growth factors it contains are recognized as key elements aiding tissue regeneration. Additionally, L-PRF serves as a biological three-dimensional scaffold for cell migration, proliferation, differentiation, and growth factor delivery. Various factors that can influence the fibrin network of L-PRF membranes have been reported. In light of this information, the aim of our study is to compare the mechanical, biological, and structural properties of L-PRF membranes in periodontally healthy and periodontitis-affected individuals.
Materials and Methods: Based on clinical and radiographic examinations, 30 individuals included in our study were divided into test and control groups as periodontally healthy and periodontitis-affected. These groups were further subdivided into subgroups, each consisting of five individuals, for mechanical, structural, and biological analyses. The periodontal status of all participants was determined by evaluating probing depth, clinical attachment level, plaque index, gingival index, and bleeding on probing percentage measurements. Blood samples from participants were collected from the forearm vein into plastic tubes containing glass particles and centrifuged at 2700 rpm for 12 minutes. A tensile test was performed to determine the mechanical properties of the L-PRF membranes obtained. During the test, the L-PRF membranes were stretched at a speed of 5 mm/min until rupture, and the elasticity (E)-modulus, ultimate tensile strength, and elongation at break were calculated. Platelet and leukocyte counts and ratios were calculated in cell count analyses. Fibril thickness and density were assessed using imaging obtained with a scanning electron microscope (SEM).
Results: The ages of the individuals included in the study ranged from 23 to 55 years, and both the mean age and gender distributions were found to be similar between the groups. The mean values of all assessed periodontal clinical parameters were statistically significantly higher in the test group compared to the control group (p<0.05). The E-modulus, ultimate tensile strength, and elongation at break values obtained from the tensile test did not show statistically significant differences between the groups (respectively, p=0.745, p=0.754, p=0.602). The fibril thickness and fibril density values obtained from SEM analysis were also not statistically significantly different between the groups (respectively, p=1.000, p=0.753). Platelet count, platelet-to-leukocyte ratio, and leukocyte-to-platelet ratio values obtained from cell count analyses were not statistically significantly different between the groups (respectively, p=0.754, p=0.600, p=0.142). However, the leukocyte count was found to be statistically significantly higher in the control group compared to the test group (p=0.028).
Conclusion: According to the results of our study, the effects of periodontitis on the mechanical, structural, and biological properties of periodontal tissue could not be demonstrated. Future studies with larger sample sizes, including different stages of periodontitis, and designed for long-term evaluation are needed.