Ortopedi ve travmatoloji kliniklerinde yatan kadın hastaların osteoporoz bilgi düzeyi ve öz-etkililik algılarının değerlendirilmesi
Evaluation of knowledge of osteoporosis and self-efficacy perception of the female patients at orthopaedics and traumatology services
Yazar: AYLİN ÖZTÜRK
Danışman: YRD. DOÇ. DR. MERDİYE ŞENDİR
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Esasları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Osteoporoz = Osteoporosis

Özet:
Bu araştırma, ortopedi ve travmatoloji kliniklerinde yatan kadın hastaların osteoporoz bilgi düzeyi ve öz-etkililik algısını belirleyerek, bunların demografik ve hastalık özellikleri ile ilişkisini değerlendirmek amacıyla planlanmış tanımlayıcı-kesitsel tipte bir çalışmadır.Araştırmanın evreni, Ocak-Mart 2007 ve Mayıs-Ağustos 2007 tarihleri arasında, T.C. Sağlık Bakanlığı'na bağlı Dr. Lütfi Kırdar Kartal Eğitim ve Araştırma Hastanesi, Haydarpaşa Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi, Pendik Devlet Hastanesi Ortopedi ve Travmatoloji Klinikleri ile Özel Acıbadem Grubu Kadıköy ve Kozyatağı Hastaneleri Ortopedi Servislerine başvuran tüm kadın hastaları kapsamıştır. Örneklemini ise, araştırmanın amacı açıklanarak, bilgilendirme sonrası araştırmaya katılım için izin alınan ve araştırma kriterlerini karşılayan 146 hasta oluşturmuştur.Verilerin toplanmasında; yapılandırılmış soru formu, Osteoporoz Bilgi Testi ve Osteoporoz Öz-Etkililik Ölçeği kullanılmıştır. Veriler, bilgisayar ortamında frekans, yüzdelik, aritmetik ortalama, standart sapma, t-testi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA), Pearson's Momentler Çarpımı korelasyon analizi yöntemleri kullanılarak değerlendirilmiştir.Araştırmanın sonucunda, hastaların yaş ortalamasının 59,59±12,92 yıl, % 45,9'unun ilkokul-ortaokul mezunu ve % 53,4'ünün gelirinin az olduğu saptanmıştır. Hastaların sıklıkla dejeneratif eklem hastalıkları (% 45,2) ve kırıklar (% 37,0) nedeniyle tedavi gördüğü belirlenmiştir. Hastaların % 58,9'unun osteoporoz hakkında bilgi aldığı ve bu bilginin çoğunlukla sağlık çalışanları (% 59,3) ve televizyon-radyodan (% 27,9) alındığı saptanmıştır.Hastaların osteoporoz bilgi (9,86±4,37) ve osteoporoz öz-etkililik algısı puan ortalamalarının (778,15±260,38) düşük olduğu, osteoporoz bilgi düzeyi arttıkça öz-etkililik algısının da arttığı belirlenmiştir.Yaş ile osteoporoz bilgisi ve öz-etkililik algısı, eğitim ve gelir durumu ile de osteoporoz bilgisi arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki olduğu görülmüştür. Hastalık özellikleri ile osteoporoz bilgisi ve öz-etkililik algısı arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki saptanmamıştır.

Abstract:
This descriptive-cross sectional study was performed to evaluate the demographic and disease characteristics and the osteoporosis knowledge levels and self-efficacy perception of female patients at orthopaedics and traumatology services.This study included all female patients who came to Dr. Lütfi Kırdar Kartal Research and Training Hospital, Haydarpaşa Numune Research and Training Hospital, Pendik State Hospital Orthopaedics and Traumatology Services and The Acıbadem Healthcare Group Kadiköy and Kozyatağı Hospital Orthopaedics Services from January-March 2007 to May-August 2007. The sampling included 146 patients who met the criteria of the study and who gave written approval following information about the aim of the study.The questionnaire, Osteoporosis Knowledge Test and Osteoporosis Self-Efficacy Scale were used for the collection of the data. The data were evaluated in computer program by using statistical tests such as frequency-percentage, arithmetic mean, standard deviation, t-test, one way analysis of variance (ANOVA), and Pearson product-moment correlation coefficient.At the end of the study it?s determined that the mean age of the patients was 59.59±12.92 years, 45.9 % of them were primary-secondary school graduate and 53.4 % of them were at lover-income groups. Generally, patients were reported to be treated for degenerative joint diseases (45.2 %) and fractures (37.0 %). 58.9 % of patients are informed about osteoporosis mostly by health care providers (59.3 %) and television-radio (27.9 %).Patients? osteoporosis knowledge (9.86±4.37) and osteoporosis self-efficacy perception mean scores (778.15±260.38) were low. It?s determined that self-efficacy perception increases as osteoporosis knowledge level increases.A statistically significant relation was observed between age, and osteoporosis knowledge and self-efficacy perception; between osteoporosis knowledge and education and family income. No significant relation was observed between disease characteristics and the osteoporosis knowledge levels and self-efficacy perception.