Geleneksel Nuer Dini
Traditional Nuer Religion
Yazar: MAHMUT DALBUDAK
Danışman: DOÇ. DR. MUHAMMED HADİ TEZOKUR
Dicle Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Din = Religion

Özet:
Çalışmanın konusu Geleneksel Nuer Dinidir. Nuer halkı Sudan'ın ikinci en büyük etnik grubudur. Bu halkın sahip olduğu gelenek, inanç ve yaşam bütününe Nuer Dini denmektedir. En belirgin inançları yaratıcı ve düzen koyucu Tanrı olarak gördükleri Kwoth'tur. Bununla birlikte ruh inancı Kwoth inancının etrafında şekillenerek dinin önemli bir kısmında yer almaktadır. Nuer Dininde ruhlar aşağı ve yukarı ruhlar olarak sınıflandırılır. Bunların özellikleri, insan ve Kwoth ile olan ilişkileri Nuer Dini'nde çeşitli ritüllleri ve uygulamaları şekillendirmiştir. Bunlarla birlikte atasal ruh klasik bir Afrika inancı olarak Nuer Dini'nde kolvik ruh inancı ile ortaya çıkmaktadır.
Nuer Dini'nin bütünlüğünü tamamlayan inançlar, geleneksel uygulamalar ve ritüellerde kendini göstermektedir. Bunlar kurban, geçiş törenleri, doğum ve ölüm ile ilgili bazı ayin ve ritüellerdir. Kurban sadece Kwoth için yapılan temel bir ibadettir. Çok önemli sorunları çözmek için veya önemli bir geleneğin yerine getirilmesi sırasında yapılır. Kurbanın önemi Nuerlerin sığırlarla olan ilişkisine dayanmaktadır. Geçiş, doğum ve ölüm gibi ritüeller mutlaka bir kurban ile gerçekleşir. 
Nuer Dini işlenirken tarihi süreçte Hıristiyanlaşan Nuerler konu dışında bırakılmaktadır. Ayrıca inanç ve pratiklerin vurgulanmasında siyasi, ekonomik ve bazı sosyal yapılanmalar işlenmemektedir. Nuer Dini için en kapsamlı kaynak Edward E. Evans-Pritchard'ın çalışmalarıdır. Evans-Pritchard yapmış olduğu antropolojik alan çalışmalarında Nuer inancının temel öğelerini, özelliklerini ve etkenlerini farklı eserlerde sunmuştur. Böylece aynı yazarın birçok eseri arasında karşılaştırma ve sentez yapma olanağı bulunmaktadır. 
Çalışmanın amacı Nuer Dini'ni temel öğeleri ile birlikte ele almaktır. Özellikle Tanrı fikri çalışmanın merkezindedir. Geleneksel Afrika inançları üzerinde yapılan daha önceki çalışmalarda genel yaklaşım bu dinlerin çok tanrılı olmasıdır. Kullanılan referanslardan kaynaklı bu durum tezin bir sorunsalı haline gelmektedir. Nuerlerin Tanrı fikri detaylı işlenmiş ve sonuç olarak tek tanrılı oldukları anlaşılmaktadır. Ayrıca Nuerler kendi etnik dilleri olan Nuer dilini kullanmaktadırlar. Dolayısıyla Nuer Dini'nin de kendine özgü bir terminolojisi vardır. Çalışmanın özgün ve objektif olabilmesi için bu dinin terim ve ifadeleri kendi ana dillerinden örneklerle verilmektedir.
Nuer Dini yaşayan bir dindir ve tek Tanrı inancına sahiptir. Bununla birlikte aralarında bir hiyerarşinin görüldüğü ruh inancı bulunmaktadır. Ruhlar insanın günlük hayatını etkileyen antopomorfik özellikte varlıklardır. Ancak insan hayatının idamesi ve yeryüzü hayatının düzeni Tanrı Kwoth'un kurmuş olduğuna inanılan gelenekle sağlanmaktadır. Din adamları yoktur. Ancak bunun yerine toplumun saygın kişileri bazı dini vazifeleri yerine getirmekle toplumu yönlendirmektedir. Dinin belirlenmiş bir zamanda veya yerde yapılması, gereken düzenli bir ibadeti yoktur. Ancak Nuer halkına göre insan doğumdan ölüme kadar hayatının önemli safhalarında belirli ritüellerden geçmelidir. Bu ritüellerde dua ve kurban ile Tanrı Kwoth'a ibadet edilir. Kan davası, evlilik töreni, cenaze töreni, erginlenme töreni gibi uygulamalarda belirli ritüeller ve ayinler yapılarak insanlar Tanrıya yakarır ve O'na ibadet maksatlı kurbanlar sunar.

Abstract:
The subject of the study is Traditional Nuer Religion. Nuer people are Sudan's second largest ethnic group. The whole of traditions, beliefs and life of this people is called Nuer Religion. Their most prominent belief is Kwoth, whom they see as God, the creator and organizer of the universe. However, the belief of spirit is shaped around the Kwoth and is an important part of the religion. In the Nuer Religion, spirits are classified as lower and upper spirits. Their features, how they exist, and most importantly, their relationship with Kwoth are discussed. The ancestral spirits also manifests itself in the Nuer Religion, as a classical African belief.
The core beliefs that complete the integrity of the Nuer Religion are embodied in basic rituals and practices. These are sacrifices, rites of passage, and some rites related to birth and death. Sacrifice is a basic worship performed only for Kwoth. It is done to solve very important problems or to fulfill an important tradition. Especially considering the Nuer relationship with cattle, sacrificial worship becomes more understandable. Rituals such as rites of passage, birth and death always occur with a sacrifice. 
While discussing the Nuer Religion, the Nuer who became Christians in the historical process are left out of the subject. In addition, political, economic and some social structures in which tradition exists as a belief are not discussed. In this way, the Nuer Religion is explained in a special way. The most comprehensive source for the Nuer Religion is the works of Edward E. Evans-Pritchard. Evans-Pritchard had the opportunity to study the basic elements of the Nuer belief in her anthropological field studies. Thus, it is possible to compare and synthesize many works of the same author. 
The aim of the study is to discuss the Nuer Religion with its basic elements. General approaches to African beliefs are in favor of these religions being polytheistic. Therefore, the Nuer idea of God has been elaborated in detail. As a result, it is understood that they are monotheistic. Additionally, Nuer people use their own unique Nuer language. In order for the study to be original and objective, religious terms and expressions are given with examples in their native languages.
The Nuer Religion is a monotheistic religion as a living religion. However, there is a belief in the spirits in which a hierarchy is seen among them. Spirits are beings with anthropomorphic features that affect people's daily lives. However, the maintenance of human life and the order of life on earth are provided by the tradition believed to have been established by God Kwoth. There are no clergy. However, instead, respected people of the society perform some religious duties and direct the society. Religion has no regular worship that must be performed at a set time or place. However, according to the Nuer people, a person must go through certain rituals at important stages of his life, from birth to death. In these rituals, God Kwoth is worshiped with prayer and sacrifice. In practices such as blood feuds, marriage ceremonies, funerals, initiation ceremonies, people pray to God and offer sacrifices to worship Him by performing certain rituals and ceremonies.