Öğretmenlerde bilişsel esneklik ile psikolojik dayanıklılık arasındaki ilişkide mizah kullanımı ve mutluluğun aracı rolünün yapısal eşitlik modellemesi ile incelenmesi
The mediating role of humor and happiness in the relationship between cognitive flexibility and psychological hardiness in teachers by structural equation model
Yazar: FERDİ YAĞAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ZÖHRE KAYA
Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Bilişsel esneklik = Cognitive flexibility ; Mizah = Humour ; Mizah tarzları = Humor styles ; Mutluluk = Happiness ; Psikolojik dayanıklılık = Hardiness on psychological ; Yapısal Eşitlik Modeli = Structural Equation Model ; Ölçekler = Scales ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Bu araştırmanın temel amacı, öğretmenlerde bilişsel esneklik ile psikolojik dayanıklılık arasındaki ilişkide olumlu mizah kullanımını ve mutluluğun aracı rolünün yapısal eşitlik modeli (YEM) ile araştırılmasıdır. İlişkisel tarama modelinin kullanıldığı bu araştırmada çalışma grubu Milli Eğitim Bakanlığına bağlı çeşitli okul ve kurumlarda çalışmakta olan 613 gönüllü öğretmenden (322 kadın, 291 erkek) oluşmaktadır. Veriler; Bilişsel Esneklik Ölçeği, Psikolojik Dayanıklılık Ölçeği, Mizah Tarzları Ölçeği, Oxford Mutluluk Ölçeği Kısa Formu ve Kişisel Bilgi Formu aracılığıyla toplanmıştır. Araştırma verilerinin analizinde SPSS 23.0 ve AMOS 24.0 paket programları kullanılmıştır. Araştırmadan elde edilen bulgulara göre, bilişsel esnekliğin, psikolojik dayanıklılık, olumlu mizah ve mutluluk ile pozitif yönlü anlamlı ilişkisinin olduğu, olumlu mizahın ve mutluluğun da psikolojik dayanıklılık ile pozitif yönlü ve anlamlı ilişkilerinin olduğu saptanmıştır. Araştırma ilişkisinde verilen model yapısal eşitlik modeliyle test edilmiş ve kabul edilebilir uyum değerler içinde doğrulanmıştır. Aracılık testinden elde edilen bulgulara göre öğretmenlerde bilişsel esnekliğin psikolojik dayanıklılığı pozitif yönde, anlamlı bir şekilde yordadığı ve olumlu mizah ile mutluluğun ise bu ilişkide kısmi aracı değişken olarak yer aldıkları sonucuna ulaşılmıştır. Sonuçlar, ilişkili literatür ışığında tartışılmış ve öneriler sunulmuştur.

Abstract:
The main purpose of this study is to investigate the mediating role of happiness and the use of positive humor in the relationship between cognitive flexibility and psychological hardiness among teachers using structural equation model (SEM). The sample of the study, in which the relational screening model was used, consisted of 613 volunteer teachers (322 female, 291 male) working in various schools and institutions affiliated with the Ministry of National Education. The data were obtained through the Psychological Hardiness Scale, the Cognitive Flexibility Scale, the Humor Styles Questionnaire, Short Form of The Oxford Happiness Questionnaire and the Personal Information Form. SPSS 23.0 and SPSS AMOS 24.0 package programs were used in the analysis of the data obtained from the research. According to the results obtained from the mediation model, it was determined that cognitive flexibility has a positive and significant relationship with pschological hardiness, humor and happiness, and positive humor and happiness have a positive and significant relationship with pschological hardiness. The model given in the research relationship was tested with the structural equation model and verified within acceptable fit values. According to the findings obtained from the mediation test, it was concluded that cognitive flexibility in teachers positively and significantly predicted psychological hardiness, and positive humor and happiness were found as partial mediating variables in this relationship. The results were discussed in the light of the relevant literature and recommendations were presented.