Hastane atıksularının arıtımı ve yönetimi
Treatment and management of hospital wastewater
Yazar: MUHARREM BARIŞ PEKCAN
Danışman: PROF. DR. BERİL AKIN
Gazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Çevre Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Çevre Mühendisliği = Environmental Engineering
Dizin: Atık su arıtma = Waste water treatment ; Atık yönetimi = Waste management ; Tıbbi atık = Medical waste

Özet:
Son yıllarda tüm Dünyada hastane atıklarının yönetimi konusundaki çalışmalara olan ilgi artmış olmasına rağmen, hastanelerden, medikal araştırma laboratuvarlarından, sağlık ocaklarından kaynaklanan atıksuların yönetimi ve arıtımı konusunda yeterli özen gösterilememiştir. Hastanede oluşan atıksuların kompozisyonu, evsel atıksulara benzer olmasına rağmen; ilaç aktif maddeler, diyagnostik tanı amaçlı kullanılan çok sayıda farklı nitelikte kimyasallar ve dezenfektanlar ile kirlenmesinden dolayı, bünyesinde birçok kimyasal madde barındırabilmektedir. Hastane atıksularının yönetilebilirliği ile ilgili uygulamalar incelendiğinde, belirli bir standart olmadığı ve ülkelere göre değişiklik gösterdiği görülmektedir. Hastanelerden kaynaklanan atıksular evsel atıksuya benzer şekilde değerlendirilmektedir ve çoğunlukla herhangi bir ön işlem uygulamadan doğrudan kanalizasyona verilerek uzaklaştırılmaktadır. Bu tez çalışmasında dört farklı pilot sağlık kuruluşundan mevsimsel olarak alınan numuneler konvansiyonel parametreler ve ağır metaller açısından analiz edilmiştir. Analiz çalışmaları yapılan hastane atıksularının kompozisyonları Su Kirliliği Kontrol Yönetmeliği'nin Tablo 25'inde bulunan kanalizasyon ve derin deniz deşarjı limit değerleriyle karşılaştırılmıştır. Elde edilen bu veriler doğrultusunda, Ülkemizde faaliyet gösteren hastane atıksularının karakterizasyonunun pilot ölçekte incelenmesi sağlanmış ve mevcut uygulamaların Yönetmeliklerimiz çerçevesinde değerlendirmesi yapılmıştır. Tez çalışmasının ikinci basamağında ise, hastane laboratuvar atıksularının karakterizasyonu belirlenmeye çalışılmış ve pilot ölçekli ön arıtım çalışması gerçekleştirilerek söz konusu arıtılmış atıksuların kanalizasyon deşarj standartları ile karşılaştırılması gerçekleştirilmiştir. Elde edilen sonuçlar doğrultusunda, hastane atıksularındaki atıksu kirletici kompozisyonları, atıksu kirliliği açısından hastane laboratuvar ve tanı merkezlerinde oluşan atıksuların kirlilik yükleri ve bu tür atıksuların ön arıtıma tabi tutulması ile hastane atıksularının kanalizasyon atıksu deşarj limitlerini sağlama kapasitesi değerlendirilmiştir.

Abstract:
Despite the increasing interest in studies on the management of hospital wastes all over the world in recent years, not enough attention is paid to the management and purification of wastewater originating from hospitals, medical research laboratories and health centers. Although the composition of the wastewater generated in the hospital is similar to the domestic wastewater; It can contain many chemical substances due to its contamination with active pharmaceutical substances, many chemicals and disinfectants used for diagnostic purposes. When the practices related to the manageability of hospital wastewater are examined, it is seen that there is no specific standard and it varies according to the countries. Wastewater from hospitals is treated similarly to domestic wastewater and is mostly disposed directly into sewers without any pre-treatment. In this thesis, seasonal samples taken from four different pilot health institutions were analyzed in terms of conventional parameters and heavy metals. The compositions of the hospital wastewaters for which analysis studies were conducted were compared with the sewage and deep sea discharge limit values in Table 25 of the Water Pollution Control Regulation. In line with these data obtained, the characterization of hospital wastewater operating in our country was examined on a pilot scale and the current practices were evaluated within the framework of our regulations. In the second step of the thesis study, the characterization of hospital laboratory wastewaters was tried to be determined and a pilot scale purification study was carried out to compare the treated wastewater with sewage discharge standards. In line with the results obtained, the wastewater pollutant compositions in the hospital wastewater, the pollution loads of the wastewater generated in the hospital laboratories and diagnostic centers in terms of wastewater pollution, and the capacity of the hospital wastewater to meet the sewage wastewater discharge limits by purification of such wastewater were evaluated.