Bir yaşam tarzı olarak çobanlık: Antalya ili Elmalı ilçesi örneği
Sheepherding as a lifestyle: The Example of Antalya province Elmalı district
Yazar: MEHMET DAVAZLI
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HÜSEYİN AKSOY
Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Halk Bilimi (Folklor) = Folklore  ; Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature

Özet:
Çobanlık, insanlık tarihinin en eski mesleklerinden biridir.  Türkler tarafından yüzyıllardır icra edilen çobanlık mesleği etrafında da köklü bir kültür ve yaşam şekillenmiştir. Tarihsel süreç içerisinde hayvancılığa bağlı insan yaşamında "çoban yaşamı" adı altında bir yaşam tarzı benimsenmiştir ve çoban kültürü beraberinde kültürel birtakım öğelerin ortaya çıkmasına vesile olmuştur. 
Çalışmamız, Antalya/Elmalı'da geçimini hayvancılıkla sağlayan konar-göçer çobanların oluşturdukları meslek folklorunu konu edinmektedir. Bu tez vesilesiyle çobanların mesleğin etrafında oluşturdukları geleneksel yöntemler, mesleğin icrasında kullandıkları araç-gereçler ve yardımcı hayvanlar, geçmişten günümüze doğru kültürel değişimleri ortaya konmuştur.
Yaz aylarında Elmalı'nın yüksek dağlarında çobanlık mesleğini devam ettiren 24 kaynak kişiden mülakat yöntemiyle elde edilen veriler, çalışmamızı şekillendirmiştir. Görüşmecilerimizden 16'sı erkek, 8'i kadındır. Çalışmanın verileri uzun süreli bir saha çalışması yoluyla elde edilmiştir. Görüşmecilerin aktardığı bilgiler ağız özellikleri korunarak yazıya geçirilmiştir.
Çalışmamızda çobanlık mesleğinin geçmişten günümüze doğru icra edilişinde teknolojik aletlerin etkisi üzerinde durulmuştur. Teknolojinin hızla gelişmesi ve hayat koşullarının iyileşmesiyle çobanların mesleğin etrafında oluşturdukları geleneksel uygulamalardaki, el sanatlarındaki, mimari yapılardaki bilgilerini unutmaya başladıkları saptanmıştır.
Araştırmaya dâhil edilen görüşmecilerin yaş ve eğitim durumlarına baktığımızda okur-yazar olmayan veya sadece okur-yazar olan yaşlı görüşmecilerin hem geçmiş dönemde çobanlık mesleğini yaptığı hem de günümüzde bu mesleğe devam ettiği için bilgi birikimlerinin oldukça fazla olduğu görülmüştür. Bu görüşmeciler sayesinde yıllar içerisinde mesleğin etrafında oluşan kültürel değişimler ortaya çıkarılmıştır.
Anahtar Kelimeler: Göçer yaşam tarzı, çoban kültürü, meslek folkloru, Antalya/Elmalı.

Abstract:
The shepherding is one of the oldest occupations during the whole human history. The shepherding profession performed by the Turks for centuries has shaped an essential cultural life around itself. It is adopted that a lifestyle called as shepherding at human life depending on livestock during the history and shepherding culture inspires to carry out some kind of unique cultural features.
Our study is subject to the occupational folklore of nomadic shepherds earning their lives by caring for livestock in Elmalı town of Antalya Province. The traditional methods, tools, and assistant animals utilized by the shepherds in addition to the cultural changes up to the present has been carried out thanks to that study. 
The data collected from the source consisting of 24 interviewers applying shepherding on the high mountains of Elmalı town during summers composes the basis of our study. Our interviewers involves 16 male and 8 female participants. The data of the study has been got together as a consequence of a long term field search. The knowledge narrated by the interviewers has been written down by obeying the accent of the search group.
Our study focuses on the effect of the technological developments on the shepherding implemented for centuries. It is sum up that the knowledge of handicraft, architecture and traditional applications acquired by the shepherds thanks to their professional backgrounds is under risk of being forgotten by the effect of the fast technological improvements and the rising life standards day by day.
Considering the age and literacy of the interviewers, it is observed that the older ones who are illiterate or only literate own much more knowledge because of their professional experiences in past and at present. The changes occurred around the profession have been carried out thanks to those old interviewers group.
Key Words: Nomadic Life, shepherding culture, occupational folklore, Antalya/Elmalı.