Türk savunma sanayi firmalarında görev yapan beyaz yakalı ve mavi yakalı çalışan grupları arasında değişen iş algısı – Ankara ili örneği
Changing perception of work between groups of white-collar and blue-collar professionals working in Turkish defense industry companies – case of Ankara province
Yazar: AMİNE BÜŞRA ESEN
Danışman: PROF. DR. AYŞE CANATAN
Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Sosyoloji = Sociology ; Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri = Labour Economics and Industrial Relations
Dizin: Ankara = Ankara ; Beyaz yakalı = White collar ; Mavi yakalı çalışanlar = Blue collar workers ; Savunma = Defence ; Savunma endüstrisi = Defence industry ; Çalışma algısı = Working perception ; İş hayatı = Work life

Özet:
Bu araştırmanın amacı, Ankara ilinde bulunan Türk savunma sanayi şirketlerinde görev yapan beyaz yakalı ve mavi yakalı çalışan gruplarının iş algısına ilişkin deneyimleri, duyguları, düşüncelerini tanımlamak ve günümüzde değişen toplum özelliklerinin ilgili grupların iş algısına ne derece etki ettiğini belirlemektir. Bu kapsamda, nitel araştırma yöntemi ile çalışılmış, 53 kişi ile yüz yüze görüşme ve açık uçlu soru formları aracılığıyla veri toplama süreci gerçekleştirilmiştir. Verilerin analizi ise sonuçların hem temalara hem de alt temalara haritalanması ve kodlama yoluyla gerçekleştirilmiştir. İlgili grupların iş algısı, 8 temel tema (i. Bir Sektör Olarak Savunma Sanayi, ii. Bağlılık, iii. Kariyer, iv. İşin anlamı, v. Güven, vi. Kişisel Gelişim, vii. Aile, viii. Kendine Ayrılan Sürede Yapılan Aktiviteler) üzerinden ele alınmıştır. İlgili grupların genel iş algısı ve birbirlerine kıyasla iş algısına ilişkin ayrışan deneyimleri analiz edilmiştir. Bulgular, belirtilen teoriler çerçevesinde tartışılmıştır. İşin algısı konusunda, günümüz toplumuna ilişkin post- modern teorilerde öne çıkan iş hayatının anlamını yitirmesi, gerçekliğin bölünmüş doğrular etrafında örülmesi nedeniyle yaşanılan belirsizlik, kariyer anlamında hedefsizlik, esnek çalışma koşullarının oluşturduğu güvensizlik ortamına göre incelendiğinde Türk savunma sanayi firmalarının post-modern teorilerin öngördüğü koşulları çoğunlukla sağlamadığı görülmüştür. Hem beyaz yakalı çalışan grubu hem mavi yakalı çalışan grubu için iş algısı "anlam" ifade etmektedir. Bununla birlikte, ilgili iki grup ayrı ayrı analiz edildiğinde iş algısına ilişkin yaklaşım farklılıkları görülmüştür. Özetle, eski geleneksel kariyer modelleri ve yeni çok yönlü kariyer modelleri üzerinden iş algısı incelendiğinde Türk savunma sanayi çalışan gruplarında geleneksel kariyer anlayışının yaygın olarak hakim olduğu görülmüştür. Bu araştırma ile savunma sanayinde çalışan kişilerin iş algısını anlayarak bu konuda yapılacak çalışmalara öncü olabileceği düşünülmektedir. Ülkemiz için kritik öneme sahip savunma sanayi şirketlerinin çalışanlarının iş algısı dinamiklerini anlayarak ileride yapılacak politikalara teorik bir altyapı sunabileceği öngörülmektedir. Küresel, yüksek teknolojili, yeniden yapılandırılmış bir iş dünyasında, günümüzde birçok insan güvenlik, kariyer hayatında ilerleme ve emeklilik gibi geleneksel başarının ölçütlerini yeniden gözden geçirmektedir. Savunma sanayi firmalarında bu durum yaygın olarak görülmese bile günümüzde insanların değişen beklentilerine ayak uyduracak insan kaynakları politikaları incelenmelidir.

Abstract:
The aim of this research is to define the experiences, feelings and thoughts of white-collar and blue-collar employee groups working in Turkish defense industry companies in Ankara province and to determine to what extent the changing contemporary social characteristics affect the job perception of the relevant groups. In this context, qualitative research method was used and data collection process was carried out through face-to-face interviews and open-ended questionnaires with total of 53 people. The analysis of the data was carried out qualitatively by mapping the results to both themes and sub-themes and coding. Perception of work of the relevant groups was divided into 8 main themes (i. Defense Industry as a Sector, ii. Commitment, iii. Career, iv. Meaning of work, v. Trust, vi. Personal Development, vii. Family, viii. Leisure-time Activities) The general job perception of the relevant groups and their differing experiences regarding job perception compared to each other were analyzed. The findings were discussed within the framework of the mentioned theories. In terms of the perception of work,which stands out in post-modern theories of today's society as the business life has lost its meaning, the uncertainty experienced due to the fact that reality is knitted around divided lines, the aimlessness in terms of career, and the insecurity created by flexible working conditions, it has been seen that Turkish defense industry companies mostly do not meet the conditions envisaged by post-modern theories. Job perception has "meaning" for both the white-collar employee group and the blue-collar employee group. However, when the two related groups were analyzed separately, it is observed that they have different approaches to job perception. To sum up, when the job perception is examined through the old traditional career models and the new multi-faceted career models, it is seen that the traditional career understanding is prevalent in the Turkish defense industry employee groups. It is thought that by understanding the job perception of people working in the defense industry, this research can be a pioneer to the studies that will be carried out about this subject. It is predicted that by understanding the job perception dynamics of the employees of defense industry companies, which are of critical importance for our country, they will be able to provide a theoretical infrastructure for the policies to be made in the future. In a global, high-tech, restructured business world, many people today are reconsidering traditional measures of success such as security, career advancement and retirement. Even if this situation is not common in defense industry companies, human resources policies that will keep up with the changing expectations of people today should be examined.