Muğla-Fethiye ormanlarında yangın sorunu, yangınların dağılımı ve yangınlar üzerinde etkili olan ekolojik faktörler
Fire problem, distribution of fires and ecological factors effecting fires in Muğla-Fethiye forests
Yazar: SERDAR GÖKTEPE
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA AVCI
Süleyman Demirel Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Orman Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Ormancılık ve Orman Mühendisliği = Forestry and Forest Engineering
Dizin: Orman yangınları = Forest fires

Özet:
Bu çalışma, Muğla Orman Bölge Müdürlüğü'ne bağlı Fethiye Orman İşletme Müdürlüğü ormanlarında 1950?2010 yılları arasında çıkan yangınlar, yangınların dağılımı ve yangınlar üzerinde etkili olan ekolojik faktörleri ortaya koymak amacıyla yapılmıştır.Fethiye Orman İşletme Müdürlüğü ormanlarında 1950-2010 yıllarını kapsayan 61 yıllık dönemde toplam 1208 adet orman yangını meydana gelmiş ve toplam 8368,6 ha alan yanmıştır. En fazla yangın Eşen Orman İşletme Şefliği'nde (% 36), en az ise Göcek Orman İşletme Şefliği'nde (% 9) çıkmıştır. Toplam yanan alan en fazla Eşen Orman İşletme Şefliği'nde (% 29), en az Güneydağ Orman İşletme Şefliği'nde (% 8) meydana gelmiştir.Yangınların aylara göre dağılımı incelendiğinde yangın sezonunun Haziran-Ekim dönemini kapsayan beş ay olduğu sonucu çıkmaktadır. İşletme Müdürlüğünde incelenen dönem boyunca çıkan yangınların % 94'üne insanların sebep olduğu ortaya çıkmıştır. Yıldırım nedeniyle çıkan yangınların oranı ise % 6'dır.Yerleşim yerlerine göre yangın sayıları ve yanan alan miktarları incelendiğinde sayı olarak 233 adet yangınla Fethiye ilçe merkezi ilk sırayı alırken 166 yangınla Eşen ikinci sırada, 152 yangınla Üzümlü üçüncü sıradadır. En az yangın Gökben, Yakabağ, Karaköy ve Ortaköy ormanlarında çıkmıştır. Yanan alan miktarı bakımından ise sıralama Eşen (1354,6 ha), Üzümlü (1276,1 ha), Minare (1245,0 ha) ve Fethiye-Merkez (1216,7 ha) şeklindedir. En az yanan alan ise 0,6 ha ile Kayaköyü'dür.İşletme ormanlarında çıkan (2000-2010 Dönemi) yangınların meydana geldiği yerler incelendiğinde yangınların bazı alanlarda yoğunlaştığı, bazı ormanlarda da hiç yangın çıkmadığı görülmektedir. Bunu etkileyen faktörler olarak yerleşim yerleri ve nüfus dağılımı, yol güzergâhları, yeryüzü şekli ve orman yapısının etkili olduğu belirlenmiştir. Yangın sayısı bakımından dört bölge birinci derecede, üç bölge ikinci derecede hassas alanlar olarak belirlenmiştir. Bu alanlar ve bu yangınların temel nedenleri;Göcek, İnlice, Yanıklar, Kargı, Çiftlik (Nüfus yoğunluğu, turizm ve rekreasyon alanları, Fethiye-Dalaman ana yol güzergahı); Söğütlüdere, Söğütlü, Üzümlü (Çoban ateşi, çobanlar arası hasımlık); Çukurincir, Gölbent, Eşen, Demirler, Minare, Arifler, Yakabağ, Çaltıözü, Alaçat, Çaykenarı (Tarımsal faaliyetler, anız yakma, zeytincilik, Fethiye-Kaş karayolu); Karadere, Kumluova, Karaköy, Dodurga (Nüfus yoğunluğu ve yerleşim alanları, piknik) şeklindedir.

Abstract:
This study was conducted in order to indicate fires, occurred between 1950-2010 years in the forests of Fethiye Directorate of Forest Enterprise under Muğla Forestry Regional Management, the range of the fires, and ecological factors which affecting the fires.1208 forest fires occurred in the forests of Fethiye Directorate of Forest Enterprise within a period of 61 years between 1950 ? 2010 and 8368,6 ha area burned. Most fires occurred in Eşen Forest District (36 %), the least Göcek Forest District (9 %). The field burning the most was Eşen Forest District (29 %) and the least being Güneydağ Forest District (9 %).When the monthly range of the fires is studied, fire season is seen as the five months June ? October. % 94 of the fires studied throughout the period in Directorate of Forest Enterprise Forest were caused by humans. The rate of the fires which broke out of thunder is % 6.When the number of the fires and burning fields are examined in terms of their habitat, Fethiye central district comes first with 233 fires, Eşen being the second with 166 fires and Üzümlü being the third with 152. The least number of fires occurred in the forests of Gökben, Yakabağ, Karaköy and Ortaköy. The order in terms of burning fields are Eşen (1354,6 ha), Üzümlü (1276,1 ha), Minare (1245,0 ha), and the central distinct of Fethiye (1216,7 ha). The least burning field is Kayaköyü (0,6 ha).When the places of fires in Forest District forests (2000 ? 2010 Periods) are examined, it is seen that fires were intense at some parts, or there were not any in some forests. As the influential factors, place of settlement and population range, road locations, land forms and the structure of forests are shown to be effective. In terms of the number of forests, four regions were first degree delicate and three regions were second degree delicate. The main reason of these fields and of fires:Göcek, İnlice, Yanıklar, Kargı, Çiftlik (population density, the fields of tourism and recreation, Fethiye ? Dalaman main road location); Söğütlüdere, Söğütlü, Üzümlü (shephard fire, hostility among shephards), Çukurincir, Gölbent, Eşen, Demirler, Minare, Arifler, Yakabağ, Çaltıözü, Alaçat, Çaykenarı (Agricultural activities, time to burn stubble, raising and selling olives), Karadere, Kumluova, Karaköy, Dodurga (Population density and its place of settlement, picnic).