Eğitim yapılarındaki spor salonlarının mekânsal yeterliliğinin değerlendirilmesi: Trabzon örneği
Evaluation of the spatial sufficiency of gymnasiums in educational buildings: The Trabzon example
Yazar: KÜBRA NUR BİBER
Danışman: DOÇ. DR. FUNDA KURAK AÇICI
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İç Mimarlık Ana Bilim Dalı / İç Mimarlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Spor = Sports ; İç Mimari ve Dekorasyon = Interior Design and Decoration
Dizin: Okul sporları = School sports ; İç mekan tasarımı = Interior design

Özet:
Spor, çocukların fiziksel yetkinliklerinin geliştirilmesinde, hareket yeteneklerinin ve bilişsel becerilerinin arttırılmasında, sosyal ilişkilerin geliştirilmesinde önemli rol oynamaktadır.  Spor yapan çocukların egzersiz yaptıktan sonra endofrin salınımı yükseltmekte ve bu artış başarıyı arttırmakta etkili olmaktadır. Spor bireyin bilişsel, bedensel ve duyuşsal gelişimine yardım eder. Günümüzde çarpık kentleşmenin de etkisiyle yetersiz oyun ve spor alanlarına sahip olan çocuklar için hareket ihtiyaçlarını karşılayabilecek, enerji boşaltmak ve sosyal bağlar kurabilmek için ihtiyaç duydukları spor salonları, daha da önem kazanmaktadır. Bu çalışma eğitim yapılarında spor salonlarının mekânsal yeterliliğini belirlemek amacı ile yapılmıştır. Öncelikle spor salonlarının eğitim yapılarındaki tarihsel süreç içindeki gelişimi, spor salonlarının tanımlaması ve spor salonlarının sahip olması gereken ana gereksinimleri tespit etmek için literatür taraması yapılmıştır. Çalışmanın sonraki aşamasında Trabzon'un Ortahisar ilçesinde yer alan seçilen 4 lise yapısının spor salonlarında yerinde inceleme ve gözlemler yapılarak Beden Eğitimi derslerinde kullanılan spor salonların gereksinimlerinin yeterliliği üzerine alan çalışması yapılmıştır. Belirlenen 4 eğitim yapısında spor salonlarının mevcut durumlarına ilişkin öğretmenlerle yarı yapılandırılmış anket ve görüşme, öğrencilerle ise anket çalışması yürütülmüştür. Eğitim yapılarında yer alan spor salonlarının fiziksel gereksinmeleri değerlendirilerek çalışma sonucunda elde edilen veriler incelendiğinde; spor salonlarının öğrencilerin ihtiyaçlarını karşılayacak ve istenilen aktiviteleri yeterli düzeyde gerçekleştirecek salon düzenlemelerinin olmadığı, fiziksel gereksinimlerin yeterli düzeyde karşılanamadığı tespit edilmiştir.

Abstract:
Sports are essential for the physical, cognitive, and social development of kids as well as for their ability to move around and interact with others. After exercising, children who participate in sports emit more endorphin, and this release helps them succeed more. Participating in sports improves a person's emotional, physical, and cognitive growth. Gymnasiums that can satisfy children's desire for movement, help them let off steam, and build social bonds are becoming more and more crucial in today's world, as a growing number of children live in cities with less space for play and sports. This study was conducted to determine the spatial adequacy of gymnasiums in educational buildings. Initially, a review of the literature was done to find out how gymnasiums in educational buildings have evolved historically, what constitutes a gymnasium, and what the essential specifications for a gymnasium are. The following phase of the research involved fieldwork on the suitability of the specifications for the gymnasiums utilized for physical education classes, as well as on-site inspections and observations in the gymnasiums of four chosen high schools in the Ortahisar district of Trabzon. The current state of the gymnasiums in the four selected educational structures was the subject of a semi-structured survey, interview, and questionnaire with teachers and students. Examining the data from the study and assessing the physical requirements of the gymnasiums in educational buildings, it was found that the physical requirements of the gymnasiums cannot be met at a sufficient level and that the hall arrangements are insufficient to meet the needs of the students and perform the desired activities at a sufficient level.