Beşir Fuad'ın din ve hakikat anlayışı
Besir Fuad?s intelligence of religion and truth
Yazar: ÖZKAN ORUÇ
Danışman: PROF. DR. TURAN KOÇ
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı / Din Felsefesi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Din = Religion ; Felsefe = Philosophy
Dizin: Beşir Fuad = Beşir Fuad ; Din = Religion ; Hakikat = Truth ; Materyalizm = Materialism ; Pozitivizm = Positivism ; Realizm = Realism

Özet:
Avrupa'nın bilim ve teknolojide hızlı gelişme kaydetmesi Osmanlı aydınlarının yönünü batıya çevirerek o dönemde Avrupa'da revaçta olan materyalist ve pozitivistik fikirleri transfer etmelerini sağladı. Batılılaşma adını verdiğimiz bu hareketin en hararetli savunucularından biri de hiç kuşkusuz Beşir Fuad (1852?1887)'tır. Beşir Fuad, Materyalizm, Pozitivizmi, Natüralizm ve Realizmi Osmanlı okuyucusuyla tanıştırmıştır. Gerek Natüralizm gerekse Realizm ve Materyalizm, onun Pozitivizminin doğal bir ürünü ve sonucudur. Beşir Fuad'ın Pozitivizmi, doğrudan doğruya tecrübeye dayalı bir sistemdir ve bunun dışında hiçbir gerçeklik kabul etmemektedir. Beşir Fuad, metafiziği de inkar etmiştir. Sahip olduğu materyalist ve pozitivistik düşünceler nedeniyle ruhun bekasına inanmayarak, bedenin dışında bir ruh cevherinin varlığını kabul etmemektedir. Onun intiharını bu fikirlerin nihayetinde yaşanan bir kimlik bunalımı ve irade zaafı olarak kabul eden bir anlayış mevcuttur.Beşir Fuad, Hıristiyanlığı örnek alarak din kavramına tümden karşı çıkmış ve böyle bir kurumun olmaması gerektiğini savunmuştur. Hıristiyanlıkla alakalı böylesi eleştirel yazılar yazmasındaki amaç belki de içinde yaşadığı toplumda da aynı problemleri görmesi ve bu problemlere dolaylı yollardan parmak basmak istemesidir.Türkçede ilk kez Realizmden bahseden, bu mektebe mensup olanlar için Hakikiyun deyimini kullanan, Romantizmi eleştiren Beşir Fuad olmuştur. Aslında Beşir Fuad'ın karşı olduğu edebiyat, duygusal romantizme yönelen edebiyattır. Bu bağlamda divan edebiyatına eleştiriler yöneltmektedir. Fakat her yeninin mutlak iyi ve her eskinin de mutlak kötü olduğu, kanaatine de sahip değildir.Dört yıllık yoğun ve yorucu, bir o kadar da üretken yazı hayatını 5 Şubat 1887'te intihar ederek noktalayan Beşir Fuad'ın, öncelikle kendi eserlerinden yola çıkarak `Din ve Hakikat ` alanındaki fikirlerini felsefî tahlile tabii tutmaya çalışacağız.ANAHTAR KELİMELER: Beşir Fuad, Materyalizm, Pozitivizm, Natüralizm, Gerçekçilik.

Abstract:
The rapid progress of Europe in science and technology provided the Ottoman intellectuals to transfer the materialist and positivist ideas which were popular in Europe at that time. One of the most excited advocates of this movement, we call Westernization was undoubtedly Besir Fuad (1852-1887). Besir Fuad, presented Materialism, Positivism which are philosophical movements, and as for literature, Realism and Naturalism, to the Ottoman readers. Whether Naturalism or Realism and Materialism are a natural product of his Positivism. Besir Fuad's Positivism was a system based on directly to the experience and it does not accept any reality except that. Besir Fuad, denied also metaphysics. Because of the materialist and positivist thoughts, he did not believe in immortality of the soul and he didn?t accept the existence of a spirit outside of the body. Materialist and positivist ideas that he believed filled his mind with harmful thoughts, and eventually his conflict of identity made him to commit suicide.Besir Fuad, totally opposed to the concept of religion taking Christianity as a model and he argued that there should not be such an association. The reason why he wrote such critical articles relevant to Christianity, was perhaps he lived in a community with the same problems and he mentioned them indirectly.For the first time, he mentioned the Realism in Turkish. He used the term `Hakikiyun? for the persons who are belonging to this moment. He criticized Romanticism. In fact, the literature that he opposed was the literature which was directing to the emotional romanticism. So, he criticized Classical Ottoman Poetry.He ended his for four years? writing life which is intensive and exhausting by commiting suicede wrists on February 5, 1887. We aim to expose his ideas about 'Religion and the Truth? by using his own works primarily. While all this we will be objective. We will try to say review our thoughts in a philosophical and logical way .Our research will take place by scanning of resources.KEYWORDS: Besir Fuad, Materialism, Positivism, Naturalism and Realism.