Hiperimmun serumların et türü tayininde kullanılabilirliğinin araştırılması
Investigation of the usability of hyperimmuneserums in meat TYPE determination
Yazar: AŞKIN NUR DERİNÖZ
Danışman: PROF. DR. NAİM DENİZ AYAZ
Erciyes Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Veteriner Besin Hijyeni ve Teknolojisi Ana Bilim dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine
Dizin: Et = Meat ; Et kalitesi = Meat quality ; Et ürünleri = Meat products ; Hiperimmun serum = Hyperimmune serum ; Taklit ürün = Counterfeit ; İmmünodifüzyon = Immunodiffusion

Özet:
Et ve et ürünleri tüketimi beslenmede önemli rol oynamaktadır. Nüfusun kalabalıklaşması ve üretim maliyetlerinin yükselmesi ürünlerin tedarik, satış ve pazarlamasındaki rekabet ortamını arttırmaktadır. Bazı üreticiler fiyatlar arttıkça, maliyeti düşürmek adına insan sağlığını göz ardı ederek birtakım taklit ve tağşişlere tevessül edebilmektedir. Bunlardan birisi de düşük değerli etleri etiket bilgisine uygun olmayan şekilde et ürünlerinde kullanmaktır. Dolayısıyla et ve et ürünlerinde et türü tayininin hızlı ve güvenilir yöntemlerle tespiti büyük önem taşımaktadır. Et ve et ürünlerinin hangi tür hayvanlara ait olduğunun belirlenmesi yalnızca sağlık açısından değil; tüketici hakları, dini faktörler ve üreticiler arasındaki haksız rekabet açısından da önem arz etmektedir. Bu çalışmada, et ve et ürünlerinden sığır, tavuk, at ve domuz etlerinin hızlı ve güvenilir bir şekilde tespit edilmesinde hiperimmun serumların kullanılabilirliğinin araştırılması hedeflenmiştir. Hiperimmun serumların titrelerinin belirlenmesini takiben duyarlılıklarının ve spesifitelerinin belirlenmesi amacıyla agar jel immunodiffüzyon (AGID) testi ile azalan konsantrasyonlarda et karışımları ile verdikleri reaksiyonlar incelenmiştir. Çalışma neticesinde, at ve domuz serumlarının titresi 1/50.000, tavuk ve sığır serumlarının titresi ise 1/10.000 olarak belirlenmiştir. AGID testinde elde edilen hiperimmun serumlardan sığırın koyun ve keçi ile, tavuğun hindi ile ve atın eşek ile çapraz reaksiyon verebildiği bunlar haricinde hiperimmun serumların kendine özgü olmayan hayvan kan serumları ve et maserasyon sıvıları ile çapraz reaksiyon vermediği tespit edilmiştir. Azalan miktarlardaki et karışımları ile yapılan çalışmada elde edilen hiperimmun serumları kullanılarak çiğ et karışımlarındaki tespit edilebilir en düşük et oranının %5 olduğu ortaya konmuştur. 
Anahtar kelimeler: AGID, Et karışımları, Et türü tayini, Hiperimmun serum, Taklit

Abstract:
The consumption of meat and meat products plays an important role in nutrition. The crowding of the population and the increase in production costs increase the competitive environment in the supply, sales and marketing of products. As prices increase, some producers may turn to some imitations and adulterations, ignoring human health in order to reduce costs. One of them is to use low-value meats in meat products that do not comply with the label information. Therefore, fast and reliable determination of meat species in meat and meat products is of great importance. Determining which type of animal meat and meat products belong to is not only in terms of health but It is important in terms of consumer rights, religious factors and unfair competition between producers as well. In this study, it was aimed to investigate the usability of hyperimmune serums in the fast and reliable detection of meat and meat products from beef, chicken, horse and pork. Following the determination of the titers of hyperimmune sera, their reactions with decreasing concentrations of meat mixtures were examined by agar gel immunodiffusion (AGID) test in order to determine their sensitivity and specificity. As a result of the study, the titer of horse and pig serum was determined as 1 / 50.000, and the titre of chicken and cattle sera was determined as 1 / 10.000. It was determined that the hyperimmune sera obtained from the AGID test cattle could cross-react with sheep and goat, chicken can with turkey and horse can with donkey, except that the hyperimmune sera did not cross-react with non-specific animal blood serums and meat maceration fluids. Using the hyperimmune serums obtained in the study with reduced amounts of meat mixtures, it was revealed that the lowest detectable meat rate in raw meat mixtures was 5%. As a result, it was determined that hyperimmune serums can be used reliably in raw ruminant, poultry, equine and pork analysis with 5% sensitivity.
Keywords: AGID, Meat mixtures, Meat type determination, Hyperimmune serum, Imitation