Yavaş üreyen tüberküloz dışı mikobakteri (TDM) saptanan hastaların klinik özellikleri ve tedavi yanıtlarının değerlendirilmesi
Assessment of the clinical characteristics and their response to the treatment of patients with slow-growing non-tuberculosis mycobacteria (NTM)
Yazar: HÜRREM SEZER
Danışman: PROF. DR. ŞEREF ÖZKARA
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Göğüs Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Göğüs Hastalıkları = Chest Diseases

Özet:
Amaç: Tüberküloz dışı mikobakteri (TDM), giderek artan sıklıkta bir sağlık problemi olarak karşımıza çıkmaktadır. TDM akciğer tutulumu, klinik olarak tüberküloz akciğer hastalığından ayırt edilemez. Ayrıca tüberkülozda olduğu gibi her TDM basili saptanan hastaya tedavi verilme zorunluluğu yoktur. Bu nedenle TDM akciğer hastalığına tanı koyarken ve tedavi başlama kararı verilirken TDM'ye yönelik hazırlanan kılavuzlar göz önüne alınmalıdır. Biz bu çalışmamızla hastanemizde yapılan mikrobiyolojik inceleme sonucunda "yavaş üreyen TDM" saptanan hastalara uygulanan tanı ve tedavi yaklaşımlarını, tedavi alan hastaların demografik ve klinik özelliklerini ve bunların tedavi başarısındaki etkilerini değerlendirmeyi amaçladık.
Gereç ve Yöntem: Çalışmamız retrospektif olup, Ocak 2014-Aralık 2020 tarihleri arasında Ankara Atatürk Sanatoryum Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde solunum yolu örneklerinde yavaş üreyen TB dışı mikobakteri tespit edilen hastalar ele alındı. Çalışmaya dahil edilen hastaların verileri, hastane veri tabanı veya dosyaları kullanılarak elde edildi. Üreyen mikobakteri türleri,hastalarındemografik özellikleri, uygulanan tedavi rejimleri, yan etkiler, radyolojik bulgular, tedavi sonuçları incelendi.
Bulgular: Hastanemizde 7 yılda 345 hastada yavaş üreyen TDM saptanmıştır. Bu hastalardan 184'ü çalışmaya dahil edildi. Hastaların solunum yolu örneklerinden sıklık sırasıyla M. aviumkompleksi, M. szulgai, M. gordonae, M. kansasii, M. simiae izole edilmiştir. 78 (%42,4) hastayaTDM akciğer hastalığı nedeniyle tedavi verilmiştir. Tedavi alan hastaların %46,2'sinin (n=36) tedavisi başarılı sonuçlanmıştır. Hastaların %42,3'ü(n=33) ise takip dışı kalmıştır. Tedavisi başarılı olan hastaların daha fazla kontrole geldiği görülmüş olup istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur.  
Sonuç: Bu çalışmada yavaş üreyen TDM akciğer hastalarında tedavi başlanma oranı %42,4'dür. Başarı oranının düşüklüğü, daha çok tedavide takip dışı kalan hastaların sayısının fazla olması nedeniyledir. Hastalar daha fazla kontrole gelince tedavi başarısı artmaktadır. TDM akciğer hastalığı tanısı ve tedavisi zor olan bir hastalıktır. Tanıda kültürde tekrarlayan üremeler önemlidir. Hastalara uzun süreli ve çok ilaçlı tedavi rejimleri verilmektedir. Tedavisi zorunlu bir hastalık olmadığı için tedavi kararı hasta bazında kar zarar oranı gözetilerek verilmelidir. Tedavi edilen ve edilmeyen tüm hastalar uzun süreli takibe alınmalıdır.
Anahtar kelimeler: Tüberküloz dışı mikobakteriler, TDM akciğer hastalığı, M. aviumkompleksi, tedavi

Abstract:
Aim: Non-Tuberculosis Mycobacteria (NTM), has become an increasingly frequent health problem. NTM lung involvement can not be clinically distinguished from tuberculosis lung disease. Besides, there is no obligation to prescribe a treatment for diagnosed NTM bacillus patients as in tuberculosis cases. Due to this reason; while diagnosing and deciding to start treatment for a NTM lung disease, guidelines that are prepared for NTM must be taken into account. In this study, we aimed to evaluate the diagnosing and treatment approaches that are applying to patients with "slow-growing NTM" culture pozitive by microbiological examinations in our hospital, the demographic and clinical properties of the patients, and their impact on the success of the treatment.
Material and Methods: Our study is retrospective and the patients that are determined slow-growing NTM in their respiratory passage samples at Ankara Ataturk Sanatorium Traning and Research Hospital from January 2014 to December 2020 have been tackled. Patients having data from hospital's database or patient folders were included to the study.Proliferative micro bacteria species, demographic properties of the patients, treatment regimens, side effects, radiologic findings, and treatment results have been investigated.

Results: In our hospital, slow-growing NTM was detected in 345 patients between 2014-2020 and 184 of these patients were incorporated into the study. In order of frequency, M. avium complex, M. szulgai, M. gordonae, M. kansasii, M. simiae were isolated from patients' respiratory passage samples. 78 of the patients (42.4%) were prescribed treatment due to NTM lung disease. %46,2 (n=36) of patients that received treatment have successful outcome. On the other hand, %42,3 (n=33) of the patients were loss to follow-up. Patients with successful outcome had hospital visits more often which was statistically significant.
Conclusion: In the scope of this study, slow-growing NTM patients with medical treatment had 42.4% successful outcome. The low treatment success rate resulted in a high number of patients who did came to follow-up visits. Patients that came to medical appointments more often had higher treatment success rate. NTM lung disease is a hard to diagnose and treate disease. Repeated reproductions in culture are crucial for diagnosing. Generally, long-term and multi-medicine treatment regimens are prescribed to the patients. Since the treatment is not obligated for NTM, benefits and harms of the treatment should be taken into account for individual patients. All patients, who are treated or not, should be followed up.

Keywords: Nontuberculous mycobacteria, TDM lung disease, M. avium complex, treatment