Fen bilimleri öğretmenlerinin araştırma okuryazarlığı becerilerinin incelenmesi
Investigation of science teachers' research literacy skills
Yazar: CANGÜL BUĞU
Danışman: PROF. DR. SEFA KAZANÇ
Fırat Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Fen Bilgisi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu çalışmanın amacı fen bilimleri öğretmenlerinin araştırma okuryazarlığı beceri düzeylerini belirlemektir. Çalışmanın örneklemi tesadüfi örnekleme yöntemi ile belirlenerek Mardin/Kızıltepe ilçesinde 2022-2023 eğitim ve öğretim yılında devlet okullarında görev yapmakta olan 70 Fen Bilimleri öğretmeninden oluşmaktadır. Araştırma verileri Kişisel Bilgi Formu, "Öğretmenlerin Araştırma Okuryazarlığı Becerileri Ölçeği" ile toplanmıştır.  İki grup olan cinsiyet değişkeni ve eğitim durumuna ilişkin elde edilen verilerin standart sapma ve aritmetik ortalama değerleri hesaplanmıştır, ölçekten alınan toplam puan ortalamalarının istatistiki olarak anlamlı bir farklılık gösterip göstermediğini belirlemek için tek yönlü varyans analizi(ANOVA) yapılmıştır. Ayrıca fen bilimleri öğretmenlerinin cinsiyete göre ölçekten aldıkları toplam puan ortalamalarının istatistiki olarak anlamlı bir farklılık gösterip göstermediğini belirlemek için de bağımsız örneklem t-testi yapılmıştır.
Çalışmanın araştırma okuryazarlığı becerilerinin ölçeğinin toplamında, katılımcıların kendilerini yeterli olarak gördükleri ve en yüksek becerilerini araştırma süreci ve araştırmaya hazırlık boyutlarında sergiledikleri görülmüştür. En düşük araştırma okuryazarlığı becerilerinin kaynaklara ulaşma becerisi olduğu tespit edilmiştir. Cinsiyet, eğitim durumu ve mesleki tecrübenin öğretmenlerin araştırma okuryazarlığı becerilerine bir etkisinin olup olmadığı incelendiğinde, istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmamıştır. Sayısal veri ortalamalarına bakılacak olursa cinsiyet olarak erkek öğretmenlerin kadın öğretmenlere göre kendilerini daha fazla yeterli gördükleri belirlenmiştir. Aynı şekilde sayısal değerlerde ortalama sonuçlara göre yüksek lisans mezunlarının ve daha uzun süre görev yapmış öğretmenlerin biraz daha yüksek beceri düzeylerine sahip olduğu belirlenmiştir. Sonuç olarak katılım sağlayan öğretmenler kendilerini araştırma okuryazarlığında ortalama olarak yeterli görmüşlerdir.

Abstract:
The purpose of this study is to determine the research literacy skill Levels of Science Teachers. The sample of the study consists of 70 sciense Teachers working in state schools in Mardin/Kızıltepe district during the 2022-2023 academic year, determined by random sampling method. Research data were collected using a Personal Information Form and"Teachers' Research Literacy Skills Scale." Standard deviation and mean values were calculated for the gender veriable, which has two groups, and for the Education level variable. One-way analysis of variance(ANOVA) was conducted to determine if there was a statistically signifıcant difference in the mean total scores obtained from the scale. Additionally, an independent samples t-test was conducted to determine if there was a statistically signifıcant difference in the mean total scores obtained from the scale by gender among Science Teachers.
In the total scale of research literacy Skills, participants were found to perceive themselves as suffıcient and to exhibit their highest Skills in the research Process and preparation dimensions. It was determined that the lowest research literacy skill among participants was their ability to Access resources. When examining whether gender, Education level, and Professional experience had an impact on teachers' research literacy Skills, no statistically signifıcant difference was found. However, looking at numerical data averages, male Teachers. Similarly, based on numerical values, it was determined that Teachers with a master's degree and those with longer Teaching experience had slightly higher skill Levels. As a result, participating Teachers perceive themselves as sufficent in research literacy on average.