Görsel retorik ve temel tasarım ilkelerinin etkileri
Visual rhetoric and basic design principles
Yazar: YAVUZ GÖRGÜN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ UĞUR ÖZHAN
İnönü Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Grafik Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts

Özet:
Retorik özünde iletişimin derinlerine dayanan bir bilimsel alandır. Retoriğin 
tarihsel gelişimi, insan uygarlığının evrimi ile bağlantılıdır. Aslında edebi bir tanım olarak 
antik Yunan medeniyetinde ortaya çıkan retorik 20. yüzyılda görsel sanatlara da 
uyarlanmış ve görsel retorik kavramı ortaya çıkmıştır. Görsel retorik, birincil amacı bir 
duygu yaratmak, bireylere mesaj iletmek ve izleyicileri ikna etmektir. Görsel dilin işitsel 
dilden daha etkili olduğunu fark eden insanlar retorik yöntemleri kullanarak görsel 
iletişimi modern yaşamda kullanmaya başlamışlardır. Günümüzde görsel retorik birçok 
iletişim alanında kullanılmaktadır.  
Görsel retorikte, görsel öğeler yoluyla bir mesaj etkili bir şekilde aktarılarak, iletilen 
mesajın izleyicide bir duygu ortaya çıkarması ve tetiklemesi beklenir. Görsel retorik, 
izleyiciyi iletilen bir mesajı kabul etmeye ve buna yanıt vermeye yönlendiren bir durum 
oluşturur. Bu durum retorik teknikler kullanılarak ve de renklerin, şekillerin, çizgilerin, 
kompozisyonun ve tipografinin belirli bir amaç için stratejik bir şekilde kullanılmasıyla 
gerçekleştirilir. Her görsel unsur, belirlenmiş bir duygu veya bilişsel tepkiyi ortaya 
çıkarmak için titizlikle seçilir ve düzenlenir.  
Tasarımcılar temel tasarım ilke ve tekniklerden yararlanarak, hedeflenen mesajı 
izleyiciye hem iletir hem de duygusal ve bilişsel bir etki yaratmasını beklerler. Bu nedenle 
görsel retorik iletişim açısından güçlü bir araç olarak ortaya çıkmaktadır. Özellikle dijital 
çağ bağlamında, grafik tasarımcılar, markalar ve bireyler arasındaki etkileşimleri 
kolaylaştırmak için bu ilkeleri ustaca kullanmaktadırlar. 
Bu araştırmada, retoriğin başlangıcını, temel kavramları, retoriğin tasarımcılar 
tarafından görsel retoriğe uyarlanmasını ve bu tasarımcılar tarafından kullanılan 
metodolojiler ve yönergeler incelenmiştir. Bu çalışma tasarımcılar tarafından kullanılan 
temel tasarım ilkelerinin retorik oluşturmadaki etkilerini ve görsel retorik üzerindeki 
etkilerini incelemek ve anlamak için yapılmıştır. Bu çalışmada nitel araştırma 
metodolojileri kullanılmıştır.

Abstract:
At its core, rhetoric is a scientific field deeply rooted in communication. The 
historical development of rhetoric is linked to the evolution of human civilization. In fact, 
rhetoric, which emerged in ancient Greek civilization as a literary definition, was adapted 
to visual arts in the 20th century and the concept of visual rhetoric emerged.  The primary 
aim of visual rhetoric is to create an emotion, convey a message to individuals and 
persuade the audience. Realizing that visual language is more effective than auditory 
language, people started to use visual communication in modern life by using rhetorical 
methods. Today, visual rhetoric is used in many fields of communication.  
In visual rhetoric, a message is effectively conveyed through visual elements, and 
the message is expected to elicit and trigger an emotion in the audience. Visual rhetoric 
creates a situation that leads the audience to accept and respond to a communicated 
message. This is achieved through the use of rhetorical techniques and the strategic use 
of colors, shapes, lines, composition and typography for a specific purpose. Each visual 
element is meticulously selected and organized to elicit a specific emotion or cognitive 
response.  
By utilizing basic design principles and techniques, designers both convey the 
intended message to the audience and expect it to create an emotional and cognitive 
impact. Therefore, visual rhetoric emerges as a powerful tool for communication. 
Especially in the context of the digital age, graphic designers skillfully use these 
principles to facilitate interactions between brands and individuals. 
In this scientific research, we examine the beginnings of rhetoric, its basic concepts, 
the adaptation of rhetoric to visual rhetoric by designers, and the methodologies and 
guidelines used by these designers.  This study was undertaken to examine and understand 
the implications of the basic design principles used by designers and their impact on 
visual rhetoric. Qualitative research methodologies were used in this study.