Enneagram kişilik tiplerinin besin seçimi ile ilişkisinin araştırılması
Investigation of the relationship between the enneagram personality types and food choice
Yazar: HİLAL ERAVCI
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÇAĞLAR DOĞUER
Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics

Özet:
Bu araştırma; bireylerin besin seçimleri üzerinde Enneagram kişilik tiplerinin etkisinin incelenmesi amacıyla gerçekleştirilmiştir. Kesitsel tipte planlanan çalışmanın örnekleminde 18 yaş üstü bireyler seçilmiş ve 848'si kadın, 139'u erkek olmak üzere 987 kişi ile çalışma tamamlanmıştır. 
Çalışmaya dahil olan 987 katılımcının Enneagram kişilik tipleri dağılımı incelendiğinde oranı en yüksek olan iki mizacın sırasıyla TİP 4 (%23,2; n=229) ve TİP 2 (%18,5; n=185) olduğu belirlenmiştir. Enneagram kişilik tipleri ile bireylerin besin seçimleri arasında güçlü ve anlamlı ilişkiler elde edilmiştir. Duygu-durum (r=0,305; p<0,01), uygunluk (r=0,208; p<0,01), duyusal görünüm (r=0,259; p<0,01) ve fiyat (r=0,165; p<0,01) alt boyutlarıyla en yüksek ilişki düzeyinin TİP 2 kişilik olduğu bulunmuştur. Sağlık (r=0,239; p<0,01), ağırlık kontrolü (r=0,218; p<0,01) ve etik kaygılar (r=0,225; p<0,01) alt boyutlarıyla en yüksek ilişki düzeyinin TİP 3 kişilik olduğu belirlenmiştir. Aynı zamanda literatüre uyumlu olarak, tip 2 ve tip 9 kişiliklerin besin seçimlerinin duygusal yeme ile ilişkili olduğu gösterilmiştir. Hafif şişman (%20.0) ve şişman (%22.2) BKİ düzeylerinin ise en yüksek oranda TİP 2 kişilik tipindeki kadınlarda olduğu belirlenmiştir.
Araştırmada; besin seçimlerinin Enneagram kişilik özelliklerinden etkilendiğine dair bulgular elde edilmiştir. TİP 2 kişiliklerin duygu-durum ve duyusal görünüme önem vererek besin seçimi yaptıkları; TİP 6'larınise aşina oldukları besinleri seçme eğilimde oldukları görülmektedir. Besin seçimlerinin yaş aralığı, gelir düzeyi, medeni durum gibi demografik verilerden anlamlı şekilde etkilendiği görülmektedir. Enneagram kişilik özellikleri ile bireylerin besin seçimlerini etkileyen faktörler arasındaki ilişkinin tam olarak anlaşılabilmesi için daha fazla araştırmaya ihtiyaç vardır.
Anahtar Kelimeler: Enneagram, Besin Seçimi, Kişilik Tipleri, Yeme Davranışı

Abstract:
The aim of this study was to determine the effects of the Enneagram personality types on the food choices of individuals. A total of 987 participants (848 females; %85,9 and 139 men; %14,1) older than 18 years old were enrolled. 
It was determined that the highest rate of Enneagram personality types distribution of 987 participants in the study was TYPE 4 (23.2%; n=229) and TYPE 2 (18.5%; n=185), respectively. In the current study, strong significant relationships were found between Enneagram personality types and food choices. It was found that the Enneagram TYPE 2 personality exhibited the highest correlation with mood (r=0,305; p<0,01), appropriateness (r=0,208; p<0,01), sensory appearance  (r=0,259; p<0,01), and price (r=0,165; p<0,01) sub-dimensions in terms of food preferences. The highest level of relationship with the sub-dimensions of health (r=0,239; p<0,01), weight control (r=0,218; p<0,01) and ethical concerns (r=0,225; p<0,01) were associated with TYPE 3 personality. Consistent with the literature, food choices of type 2 and type 9 personalities were found to be related with emotional eating. Slightly obese (20.0%) and obese (22.2%) BMI levels were determined to be highest in women with TYPE 2 personality type.
It is thought that the findings of the current study provide evidence that food choices are influenced by the Enneagram personality traits. TYPE 2 personality make food choices by giving importance to mood and sensory appearance; It is seen that TYPE 6 personality choose foods they are familiar with. It is observed that food choices are significantly affected  by demographic  data such as age range, income level  and marital status. Further studies are needed to fully understand the relationship between the Enneagram personality traits and factors effecting food preferences of individuals. 
Keywords: Enneagram, Food Choice, Personality Types, Eating Behavior