Şanlıurfa Kızılkuyu yaban hayatı koruma ve geliştirme sahasının herpetofaunası
Herpetofuana of Şanliurfa Kizilkuyu wildlife conservation and development area
Yazar: MEHMET AKİF BOZKURT
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ GÖKSAL SEZEN ; DOÇ. DR. MEHMET ZÜLFÜ YILDIZ
Harran Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Biyoloji = Biology ; Zooloji = Zoology
Dizin: Biyoçeşitlilik = Biodiversity ; Herpetofauna = Herpetofauna ; Kurbağalar = Frogs ; Sürüngenler = Reptiles ; Şanlıurfa = Şanlıurfa

Özet:
Bu çalışmada, Şanlıurfa Kızılkuyu Yaban Hayatı Koruma ve Geliştirme Sahasında dağılış gösteren ve ve ZMADYU (Zoology Museum of Adıyaman University) kayıtlarında bulunan kurbağa ve sürüngen türlerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu çalışma için Adıyaman Üniversitesi Zoooloji Müzesi (ZMADYU)'ya kayıtlı örnekler ile Kasım 2016- Mayıs 2018 tarihleri arasında gerçekleştirilen arazi çalışma sonuçlerı değerlendirilmiştir. Yapılan literaür ve arazi çalışmaları sonucunda Şanlıurfa Kızılkuyu Yaban Hayatı Koruma ve Geliştirme Sahası'nda 1 kaplumbağa (Testudo graeca), 3 kuyruksuz kurbağa (Bufotes variabilis, Pelophylax ridibundus ve Hyla savignyi), 11 kertenkele (Stellagama stellio, Trapelus lessonae, Mediodactylus heterocercus, Eublepharis angramainyu, Heremites auratus, H. vittatus, Chalcides ocellatus, Eumeces schneideri, Ophisops elegans, Apathya cappadocica ve Varanus griseus) ve 11 yılan (Malpolon insignitus, Platyceps najadum, Eirenis eiselti, E. occidentalis, Hemorrhois nummifer, Xerotyphlops vermicularis, Myriopholis macrorhyncha, Letheobia episcopus, Eryx jaculus, Macrovipera lebetina ve Walterinnesia morgani) olmak üzere toplam 26 herptil (kurbağa ve sürüngen) türünün yaşadığı belirlenmiştir. Tespit edilen türlerden L. episcopus Şanlıurfa iline endemiktir. E. angramainyu ise Türkiye'de sadece Şanlıurfa ilinden bilinmektedir. IUCN verilerine göre 1 tür hassas (VU), 10 tür en az endişe (LC), 3 tür veri eksikliği (DD) ve 12 tür henüz değerlendirilmemiş (NE) statüsünde yer almaktadır. BERN sözleşmesine göre 5 tür Ek II listesinde yer alırken 21 tür ise Ek III listesinde bulunmaktadır. CITES sözleşmesine göre 3 tür Ek II listesinde yer alırken 23 tür ise liste dışı durumundadır. Şanlıurfa ilinde toplamda 48 kurbağa ve sürüngen türü dağılış göstermektedir. Yapılan çalışmalar sonucunda Şanlıurfa Kızılkuyu Yaban Hayatı Koruma ve Geliştirme Sahası, Şanlıurfa ilinin herpetofaunasının % 54.17'sini oluşturduğu belirlenmiştir.

Abstract:
This study was aimed to determine the amphibian and reptilian species of Şanlıurfa Kızılkuyu Wildlife Conservation and Development Area. For this study, Adıyaman University Zoology Museum (ZMADYU) samples as well as the results of the field survey that was carried out between 2016 November-2018 May, were evaluated. As a result of the relevant literature and field studies; 1 chelonian species (Testudo graeca), 3 anuran amphibians species (Bufotes variabilis, Pelophylax ridibundus and Hyla savignyi), 11 lizards (Stellagama stellio, Mediodactylus heterocercus, Eublepharis angramainyu, Heremites auratus, H. vittatus, Chalcides ocellatus, Eumeces schneideri, Ophisops elegans, Apathya cappadocica, Trapelus lessonae and Varanus griseus) and 11 snake species (Malpolon insignitus, Platyceps najadum, Eirenis eiselti, E. occidentalis, Xerotyphlops vermicularis, Myriopholis macrorhyncha, Letheobia episcopus, Eryx jaculus, Macrovipera lebetina and Walterinnesia morgani) totally 26 herptil species were determined in the study area. L. episcopus is an endemic species to Şanlıurfa among these species. The E. angramainyu is known only from Şanlıurfa in Turkey. According to IUCN data; 1 species is in Critical (VU), 10 species are in least concern (LC), 3 species are data deficient (DD) and 12 species are in not evaluated (NE) state. According to the BERN Conservation 5 species are in appendix II and 21 species are in appendix III. Also, according to the CITES Conservation 3 species are in appendix II and 23 species are not included in the appendix lists. 48 amphibian and reptilian species have been determined in Şanlıurfa until now. As a result of the present study, it was determined that Şanlıurfa Kızılkuyu Wildlife Conservation and Development Area, consist os 54.17'% of the herpetofauna of Şanlıurfa province.