Akciğer tutulumu olan sistemik skleroz hastalarının aldıkları tedavilerin ve klinik yanıtlarının retrospektif değerlendirilmesi
Retrospective evaluation of treatments and clinical responses of patients with systemic sclerosis with lung involvement
Yazar: SEZGİN AKYILDIZ
Danışman: PROF. DR. DİDEM ARSLAN
Çukurova Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: İç Hastalıkları = Internal diseases
Dizin: Akciğer hastalıkları = Lung diseases ; Akciğer hastalıkları-interstisyel = Lung diseases-interstitial ; Retrospektif çalışmalar = Retrospective studies ; Skleroderma-sistemik = Scleroderma-systemic ; Skleroz = Sclerosis ; Tedavi = Treatment

Özet:
Amaç: Sistemik skleroz (SSk), aşırı kollajen üretimi, fibroblast aktivasyonu ve mikro-vaskülopati ile karakterize, nedeni bilinmeyen, sistemik, otoimmün bir bağ dokusu hastalığıdır. Hastalıkta akciğer tutulumu önemli iç organ tutulumlarındandır. Gastrointestinal sistem tutulumundan sonra en sık tutulan visseral organ, akciğerdir. Sıklığı kullanılan tanı yöntemine göre değişkenlik göstermekle birlikte, interstisyel akciğer hastalığı (İAH), sistemik skleroz hastalarının yaklaşık %50'sini etkilemektedir. İAH ve pulmoner hipertansiyon (PAH) son yıllarda SSk hastalarında hastalığa bağlı ölümlerin başta gelen sebebi olarak bildirilmiştir. Çalışmamızda hastalığın akciğer tutulumunun tedavisinin değerlendirilmesi, tedavide kullanılan immunsupresif ilaçların pulmoner tutulum üzerine etkileri veya progresyonu yavaşlatması açısından birbirine karşı üstünlüklerinin karşılaştırılması amaçlandı.
Yöntem: Çalışmamızda, Çukurova Üniversitesi Tıp Fakültesi Balcalı Hastanesi Romatoloji bölümünce takip edilen akciğer tutulumu olan sistemik skleroz hastaları alındı. Akciğer tutulumu olan 88 hasta çalışmaya dahil edildi. Toraks yüksek rezolüsyonlu bilgisayar tomografisi (YRBT)'de interstisyel akciğer bulgularının varlığı, akciğer tutulum kriteri olarak kabul edildi. Hastaların rutin biyokimya, sedimentasyon, C-Reaktif Protein (CRP), tam kan sayımı, serolojik immunolojik testleri, D vitamini düzeyleri, solunum fonksiyon testi raporları, ekokardiyografi (EKO) raporları retrospektif olarak, hasta dosyalarından ve hastanemiz bilgisayar otomasyon sistemlerinden taranarak kaydedildi. Hastalar siklofosfamid alanlar, mikofenolat mofetil alanlar ve azatiopürin alan hastalar olmak üzere 3 gruba ayrılarak analizler gerçekleştirildi.
Bulgular: Hastaların yaş ortalamaları 56,3±12,7 yıl, 80 (%90,9)'i kadın idi. Akciğer paterni dağılımı hastalarda sırasıyla; 56 (%63,6)'sında non-spesifik interstisyel pnömoni (NSİP), 29 (%32,9)'unda olağan interstisyel pnömoni (UIP), 2 (% 2,3)'sinde Fibrotik NSİP, 1 (% 1,1)'inde Olası UIP'di. EKO ile 26 hastada (%29,5) ortalama pulmoner arter basıncı (PAB)>40 iken 19 (%21,6) hastada sağ kalp kateterizasyonu ile PAH tanısı doğrulanmıştı. Azatiopürin ve MMF tedavileri alan hastaların solunum fonksiyon testi (SFT) değerlerinde tedavi öncesi ve sonrası anlamlı farklılık saptanmazken, siklofosfamid kullanılan hastalarda tedavi sonrası FEV1/FVC ile DLCO değerlerinin, tedavi öncesi değerlerine göre daha düşük olduğu tespit edildi (p<0,05). Hastalardan 11 (%12,5)'inin exitus olduğu tespit edildi. Ölüm nedenleri incelendiğinde 3 hasta COVID-19 enfeksiyonuna bağlı, 4 hasta pulmoner hipertansiyona, 4 hastada ise akciğer tutulumuna bağlı ölüm gerçekleştiği saptandı.
Tartışma ve Sonuç: Sistemik skleroz mortalitesi oldukça yüksek olan bir hastalıktır. Özellikle pulmoner tutulumun mortalitede büyük rol oynamasından dolayı pulmoner açıdan tanı, tarama ve tedavi çok önemlidir. Çalışmamızda, SSk-IAH'de siklofosfamid alan hasta grubunda, solunum fonksiyon testlerindeki düşüşün,
mikofenolat mofetil ve azatioprin grubuna göre daha belirgin olduğunu tespit ettik. Bunun nedeni siklofosfamid alan hasta grubunun tedaviye daha dirençli daha ağır hasta grubunu içermesi olabilir. SSk-IAH için daha ayrıntılı tedavi algoritmaları olması gerektiğini, bu nedenle bu konuyla alakalı çok sayıda randomize kontrollü çalışma yapılması gerektiğini düşünmekteyiz.
Anahtar Kelimeler: İnterstisyel Akciğer Hastalığı, Pulmoner hipertansiyon, Sistemik skleroz

Abstract:
Introduction and Aim: Systemic sclerosis (SSc) is a systemic, autoimmune connective tissue disease because of unknown reasons and characterized by excessive collagen production, fibroblast activation and microvasculopathy. Lung involvement in the disease is one of the important internal organ involvements. After gastrointestinal system involvement, the most frequently involved visceral organ is the lung. Although its frequency varies according to the diagnostic method used, Interstitial lung disease (ILD) affects approximately 50% of patients with systemic sclerosis. ILD and pulmonary hypertension (PAH) have been reported as the leading cause of disease- related death in SSc patients in recent years. In our study, it was aimed to evaluate the treatment of lung involvement of the disease, to compare the advantages of immunosuppressive drugs used in the treatment on pulmonary involvement.
Method: Systemic sclerosis patients with pulmonary involvement followed by the Rheumatology Department of Cukurova University Medicine Facultuy Balcalı Hospital were included in our study. 88 patients with lung involvement were included in the study. Presence of interstitial lung findings in thorax HRCT was accepted as lung involvement criterion. Routine biochemistry, sedimentation, CRP, complete blood count, serological immunological tests, vitamin D levels, pulmonary function test results, echocardiographic results of the patients were recorded retrospectively from patient files. The analyzes were performed by dividing patients into 3 groups as those receiving MMF, cyclophosphamide and azathioprine.
Results: The mean age of the patients was 56.3±12.7 years, 80 (90.9%) of them were female. Lung pattern distribution in patients; 56 (63.6%) had NSIP, 29 (32.9%) had UIP, 2 (2.3%) had fibrotic NSIP, 1 (1.1%) had probable UIP. While the mean PAP was >40 in 26 patients (29.5%) with ECHO, the diagnosis of PAH was confirmed by right heart catheterization in 19 (21.6%) patients. While no significant difference was found in the PFT values of the patients who received azathioprine and MMF treatments, before and after the treatment however the post-treatment FEV1/FVC and DLCO values were found to be lower than the pre-treatment values in the patients who received cyclophosphamide treatment (p<0.05). It was determined that 11 (12.5%) of the patients died during follow-up. When the causes of death were examined, it was determined that 3 patients died due to COVID-19 infection, 4 patients died due to pulmonary hypertension, and 4 patients died due to lung involvement.
Discussion and Conclusion: Systemic sclerosis is a disease with a high mortality rate. Especially since pulmonary involvement plays a major role in mortality, diagnosis, screening and treatment are very important in terms of pulmonary. In our study, we found that in cyclophosphamide, group, the reduces in the respiratory function tests were more prominent than the micophenolate patient group and azathiopurine patient group thıs may be due to the higher percentage of more aggresive and therapy resistan
involvement pattern in cyclophosphamide group We think that there should be more detailed treatment algorithms for SSc -ILD, therefore, many randomized controlled studies should be conducted on this subject.
Keywords: İnterstitial lung disease, Pulmonary hypertension, Systemic sclerosis