Diz osteoartrit hastalarında radyolojik evre ve ultrasonografik parametrelerin denge ve propriosepsiyon ile ilişkisinin araştırılması
Investigation of the correlation between radiological stages and ultrasonographic parameters with balance and proprioception in osteoarthritis patients
Yazar: NAZLI ŞİŞMANOĞLU ATAÇ
Danışman: PROF. DR. NURDAN PAKER
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Fizik Tedavi Ve Rehabilitasyon Eğt. ve Arş. Hast. / Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı / Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon = Physical Medicine and Rehabilitation
Dizin: Denge = Equilibrium ; Osteoartrit-diz = Osteoarthritis-knee ; Propriyosepsiyon = Proprioception ; Radyografi = Radiography ; Ultrasonografi = Ultrasonography

Özet:
Amaç: Bu çalışmada diz osteoartrit hastalarında radyolojik evre ve
ultrasonografik parametrelerin denge ve propriosepsiyon ile ilişkisinin araştırılması
amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Klinik ve radyolojik olarak diz OA tanısı konulan 35
hasta ve diz yakınması olmayan ve yaş ile cinsiyet açısından eşleştirilmiş 30 sağlıklı
gönüllü birey çalışmaya dahil edildi. Bireylerin fonksiyonel düzeyi Diz Yaralanma
ve Osteoartrit Sonuç Skoru (KOOS) ile, fonksiyonel dengeleri; Berg denge ölçeği
(BDÖ) ile, dinamik denge ve mobiliteleri; zamanlı kalk yürü testi (ZKYT) ile, statik
dengeleri; tek ayak üzerinde durma testi ile ile değerlendirildi. Hastaların ağrı
şiddeti; uyku, istirahat ve aktivite sırasında olmak üzere vizüel analog skala (VAS)
ile değerlendirildi ve diz eklem hareket kısıtlılığını belirlemek için diz fleksiyon ve
ekstansiyon açıları gonyometre ile ölçüldü. Hastaların propriosepsiyon ölçümleri
eklem pozisyon hissini (EPH) değerlendiren reprodüksiyon testiyle dijital
gonyometre yardımıyla 15, 30, 60 açılarında yapıldı. Hasta grubunda diz
osteoartritinin radyolojik evrelemesi için Kellgren Lawrence (KL) skalası kullanıldı.
Ultrasonografi ile femoral kartilaj (FK) kalınlığı, quadriceps femoris (QF) kas
kalınlığı değerlendirildi.
Bulgular: Çalışmamızın sonucunda diz OA grubunda denge ve
propriosepsiyonun bozulduğunu tespit ettik. Hasta grubunda KOOS alt başlık
değerleri ve KOOS total değerleri daha düşük, BDÖ skorları daha düşük, ZKYT
süreleri daha uzun, tek ayak üzerinde durma testi süreleri daha kısa olarak bulundu.
Çalışmamızın sonucunda diz OA evresi ile denge ve propriosepsiyon arasında
anlamlı bir ilişki olduğunu tespit ettik. Hastaların KL evresi arttıkça denge ve
propriosepsiyonları bozulmaktadır. Yine aynı şekilde çalışmamız sonucunda QF kas
kalınlığı, femur kıkırdak kalınlığı ile denge ve propriosepsiyon ile KOOS değerleri
arasında anlamlı bir ilişki olduğunu saptadık.
Sonuç: Diz OA hastalarında radyolojik evre, ultrasonografik ölçümler, denge
ve propriosepsiyon arasındaki ilişkilerin anlaşılması bu popülasyonda tedavi
stratejilerinin formüle edilmesi açısından önemlidir. Bozulmuş propriyosepsiyon
sonucu artmış vücut salınımı ve denge bozukluğu gelişebilir. Bu bozuklukların
giderilmesi için diz OA tedavisinde EHA ve güçlendirme egzersizlerinin yanı sıra
propriosepsiyon egzersizlerinin ve denge egzersizlerinin tedaviye eklenmesi
yararlıdır.

Anahtar Kelimeler: Diz osteooartriti, radyografi, ultrasonografi, denge bozukluğu, propriosepsiyon

Abstract:
Aim: This study aimed to elucidate the relationship between radiological
stage and ultrasonographic assessment in patients with knee osteoarthritis (OA) and
their balance and proprioception.
Materials and Methods: A total of 35 patients diagnosed with knee OA and
30 healthy volunteers matched for age and gender were included in the study. The
functional level of the individuals was assessed using the Knee Injury and
Osteoarthritis Outcome Score (KOOS). Functional balance was evaluated with the
Berg Balance Scale (BBS), dynamic balance and mobility with the Timed Up and Go
test (TUG), and static balance with the single-leg standing test. Pain severity for the
patients was assessed using the Visual Analog Scale (VAS) in three contexts: during
sleep, rest, and activity. Knee joint range of motion was measured using a
goniometer. Proprioception measurements for patients included the Reproduction
Test, evaluating joint position sense (EPS), at angles of 15°, 30°, and 60° using a
digital goniometer. The Kellgren Lawrence (KL) scale was used for radiographic
staging of knee osteoarthritis in the patient group. Ultrasonography was utilized to
assess femoral cartilage (FC) thickness and quadriceps femoris (QF) muscle
thickness.
Results: Our study identified impaired balance and proprioception in the
knee OA group. The patient group had lower KOOS subdomain scores, lower BBS
scores, longer TUG durations, and shorter single-leg standing test durations. We also
found a significant relationship between knee OA stage, balance, and proprioception.
As patients' KL stage increased, their balance and proprioception deteriorated.
Similarly, our study revealed a significant relationship between QF muscle thickness,
femoral cartilage thickness, and KOOS values with balance and proprioception.
Conclusion: Understanding the relationships between radiological stage,
ultrasonographic measurements, balance, and proprioception in knee OA patients is
crucial for formulating treatment strategies in this population. Impaired
proprioception can lead to increased body sway and balance impairment. To address
these issues, proprioception exercises and balance training exercises integrated into
knee OA treatment in addition to therapeutic modalities like exercise and
strengthening might be useful.

Key Words: Knee osteoarthritis, radiography, ultrasonography, balance disorder, proprioception