Öğretmenlerin Eğitim Bilişim Ağı'nı (EBA) kullanım yeterlilikleri ve amaçlarının incelenmesi
Investigation of teachers' level of competence and purposes of using Educational Information Network (EBA)
Yazar: MERVE TUĞÇE UĞUR
Danışman: DOÇ. DR. MURAT İNCE
Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Programları ve Öğretimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Eğitim Bilişim Ağı = Education Information Network ; Teknoloji destekli öğretim = Technology based instruction ; Teknoloji kullanımı = Technology utilization ; Teknolojik pedagojik alan bilgisi = technological pedagogical content knowledge ; Yeterlilik = Sufficiency ; Ölçekler = Scales ; Öğretmen yeterliliği = Teacher proficiency ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Bu çalışma ile öğretmenlerin Eğitim Bilişim Ağı'nı (EBA) kullanma konusunda eksiklikleri olup olmadığını ve EBA'yı ne amaçla kullandıklarını belirlemek amaçlanmıştır. Bu amacı yerine getirebilmek için ölçek geliştirme yöntemleri kullanılarak öğretmenlerin Eğitim Bilişim Ağı (EBA) kullanım yeterlilikleri ve amaçları incelenmiştir. Çalışmada kullanılan iki ölçekte araştırmacı tarafından geliştirilmiştir. Bu ölçekler: ''Öğretmenlerin EBA Kullanım Amaçları Ölçeği'' ve ''Öğretmenlerin EBA Yeterlilik Düzeyleri Ölçeği''dir. Ölçeklerin pilot çalışması Şanlıurfa ilinde Millî Eğitim Bakanlığına bağlı çeşitli okul türlerinde görev yapan 240 öğretmen ile yapılmıştır. Ölçeğin yapı geçerliliğinin belirlenmesinde AFA kullanılmıştır. Faktör analizi sonuçları incelendiğinde EBA Yeterlilik Düzeyleri Ölçeği dört faktörlü, EBA Kullanım Amaçları Ölçeği ise tek faktörlü çıkmıştır. Pilot uygulama sonucunda EBA Yeterlilik Düzeyleri Ölçeği'nden geçerliliği düşük olan 7 madde çıkartılmıştır. EBA Yeterlilik Ölçeği 53 madde, EBA Kullanım Amaçları Ölçeği 12 madde olarak son halini almıştır. Ölçeğin güvenirliğinin belirlenmesinde, iç tutarlılık anlamında güvenirlik belirlenirken, katsayı olarak Cronbach Alpha katsayısı seçilmiştir. EBA Yeterlilik Ölçeği'nin güvenirliği 0.95'tir. EBA Kullanım Amaçları Ölçeği'nin güvenirlik kat sayısı ise 0.93'tür. Buna göre ölçeklerin güvenilirliğinin yüksek olduğu söylenebilir. Ölçeğin nihai uygulaması, İstanbul ve ilçelerinde görev yapan 412 öğretmen ile yapılmıştır. Verilerin değişkenlere göre yapılan analizinde alt problemlere yönelik frekans ve yüzde hesaplamaları, ortalama, standart sapma, Mann-Whitney U, Kruskal-Wallis H testi kullanılmıştır. Çalışmadan elde edilen bulgulara göre öğretmenlerin EBA yeterlilik düzeyleri ve EBA kullanım amaçlarının iyi düzeyde olduğu; EBA yeterlilik düzeylerinde en yüksek puanın Canlı Ders, en düşük puanın EBA içeriği alt boyutunda olduğu gözlemlenmiştir. Yapılan ikili karşılaştırmalar sonucunda yaş, cinsiyet, mesleki kıdem ve okul türü değişkenlerinde anlamlı farklılıklar görülmüştür. Öğretmenlerin Eğitim Bilişim Ağı'nı kullanabilme yeterlilik düzeylerinin ve amaçlarının belirlenmesiyle elde edilecek veriler, EBA uygulamasının kullanılabilirliği, yararlılığı ve yaygınlaştırılması için oldukça önemlidir.

Abstract:
With this study, it is aimed to determine whether teachers have deficiencies in using Education Information Network (EBA) and for what purpose they use EBA. In order to fulfill this purpose, teachers' educational information network (EBA) usage competencies and purposes were examined by using scale development methods. The two scales used in the study were developed by the researcher. These scales are "Teachers' EBA Usage Purposes Scale" and "Teachers' EBA Competence Levels Scale". The pilot study of the scales was conducted with 240 teachers working in various school types in the Ministry of National Education in Şanlıurfa. EFA was used to determine the construct validity of the scale. When the results of the factor analysis were examined, the EBA proficiency levels scale was found to have four factors, and the EBA usage purposes scale had a single factor. As a result of the pilot application, 7 items with low validity were removed from the EBA proficiency levels scale. The EBA proficiency scale was finalized as 53 items and the EBA usage purposes scale as 12 items. While determining the reliability of the scale in terms of internal consistency, the Cronbach alpha coefficient was chosen as the coefficient. The reliability of the EBA proficiency scale is 0.95. The reliability coefficient of the EBA usage purposes scale is 0.93. Accordingly, it can be said that the reliability of the scales is high. The final application of the scale was made with 412 teachers working in Istanbul and its districts. In the analysis of the data according to the variables, frequency and percentage calculations for the sub-problems, mean, standard deviation, Mann-Whitney U, Kruskal-Wallis H tests were used. According to the findings obtained from the study, it was observed that teachers' EBA proficiency levels and EBA usage purposes were at a good level, and the highest score in EBA proficiency levels was in the EBA content sub-dimension with the lowest score in Live Lesson. As a result of the paired comparisons, significant differences were observed in the variables of age, gender, professional seniority and school type. The data to be obtained by determining the proficiency levels and purposes of teachers to use the Education Information Network is very important for the usability, usefulness and dissemination of the EBA application.