Yüksek mukavemetli sacların hassas kesme yöntemiyle kesme parametrelerinin incelenmesi
Investigation of cutting parameters of  the high strength sheets  with fine blanking method
Yazar: FATİH HELİMERGİN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ NURİ ŞEN
Düzce Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Disiplinlerarası Kompozit Malzeme Teknolojileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Makine Mühendisliği = Mechanical Engineering

Özet:
Hassas kesme yöntemi, bilinen kesme yöntemlerinden farklı olarak üç etkili baskı sistemi kullanılarak daha kaliteli kenar kesim yüzeyleri elde etmek için geliştirilen sac kesme yöntemidir. İlk olarak saat endüstrisinde gelişmiş olan İsviçre'de uygulanmış bir yöntemdir. Ülkemiz de ise yeni tanınmaya ve uygulanmaya başlanmıştır. Ülkemizin otomotiv sektörü atılımları göz önüne alındığında birçok farklı ürünün ülkemizde üretilme potansiyeli vardır. Yeni nesil yüksek mukavemetli sac metal malzemeler akademik anlamda çalışılması gereken bir alan olarak görülmektedir. Gerçekleştirilen bu yüksek lisans teziyle yüksek mukavemetli sacların kesme ve hassas kesme yöntemi arasındaki farklar ortaya konmuştur. Hassas kesmenin kesme işleminde oluşması muhtemel çatlakların önlediği görülmüştür. Gerçekleştirilen deneylerde Docol DP600 ve Docol DP800 soğuk haddelenmiş çelik malzeme kullanılmıştır. Malzeme kalınlığı 1 mm olarak belirlenmiştir. Deney malzemeleri 92 mm çapında su jetiyle kesilmiştir. Kalıp modeli Siemens NX programında tasarlamıştır. Tasarlanan kalıp Cimetron Cam programında işlenmiş ve zımba, hassas kesme kalıbı matrisi, kesme kalıbı matrisi ve sıyırıcı plakada ki ay yıldız figürü tel erozyon yöntemiyle oluşturulmuştur. Yapılan çalışmalar neticesinde hassas kesme yönteminin kalıpçılık tekniğinde kolay uygulanabilirliği olduğu ve parçanın kenar kesim kalitesini artırarak yük altında kolay deforme olmasının engellendiği görülmüştür. SEM incelemelerinde kesme yöntemindeki kopma mesafesinin hassas kesme yöntemine göre daha uzun olduğu, hassas kesme yöntemindeki kesme mesafesi ise kesme yöntemine göre daha uzun olduğu görülmüştür.  Ayrıca hassas kesme deneyin de ay ve yıldız parçalarının deney malzemesinden tamamına yakını kesilerek ayrıldığı, kesme yönteminde ise ay ve yıldız parçalarının deney malzemesinden koparak ayrıldığı görülmüştür.

Abstract:
Fine blanking method is a sheet metal cutting method developed to obtain better quality cutting surfaces using three effective pressure systems unlike conventional cutting methods. It is method that was first applied in Switzerland, which was develop in the watch industry. In our country, it has just started to be recognized and applied. Considering the break throughs of our country's automotive industry, many different product have the potential to be produced in our country. New generation high strength sheet metal materials are seen as an area to be studied academically. With this master thesis, the difference between the cutting and fine blanking method of high strength sheet metal is revealed. It has been observed that fine blanking prevents the possible roofs during the cutting process. Docol D600 and Docol DP800 cold rolled steel material was used in the experiments. The material thickness was determined as 1 mm. The test materials were cut with a 92 mm diameter water jet. Mold model was designed in Siemens NX program. The designed mold has been processed in the Cimetron Cam program and the punch, fine blanking matrix, cutting matrix and scraper plate, the star shape of the star are created by wire erosion method. As a result of the studies, it has been observed that the fine blanking method is easy apply in the molding technique and it is prevented from deforming under load by increasing the edge cutting quality of the part. In SEM studies it was observed that the cutting distance of the cutting method was longer than fine blanking method, and the cutting distance in the fine blanking method was longer than the cutting method. In addition, it has been observed that the fine blanking and cutting pieces of the moon and star segments are separated from the test material by cutting almost, and in the cutting method, the pieces of moon and stars are separated from test material.