İdiyopatik hipogonadotropik hipogonadizmli olgularda osteoporoz
osteopeni durumlarının araştırılması / Investigation of osteoporosis / osteopenia status in idiopathic hypogonadotropic hypogonadysm
Yazar: YAŞAR BAŞAĞA
Danışman: PROF. DR. OĞUZ EKMEKÇİOĞLU
Erciyes Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Üroloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2019
Konu: Üroloji = Urology
Dizin: Hipogonadizm = Hypogonadism ; Kemik hastalıkları = Bone diseases ; Kemik hastalıkları-metabolik = Bone diseases-metabolic ; Osteoporoz = Osteoporosis

Özet:
Amaç: Bu çalışmada GnRH üretim veya etki yolaklarından birinde sorunla karakterize İdiyopatik Hipogonadotropik Hipogonadizm(İHH)'de verilen androjen replasman tedavisinin kemik sağlığı üzerine etkilerinin araştırılması amaçlanmıştır. 

Gereç Ve Yöntem: Erciyes Üniversitesi Üroloji Anabilim Dalı İnfertilite ve Androloji polikliniğinde İHH tanısı ile takipte olan 142 hastanın dosyaları geriye dönük olarak değerlendirilmiştir. Bu hastalardan 92'sinin en az bir yıl ve üzerinde DEXA takibi vardır. Bu nedenle 18-50 yaş arasındaki 92 olgu çalışmaya dahil edilmiştir. Hastalar Başvuru öncesinde androjen replasman tedavisi alma durumlarına göre iki ayrı grupta incelenmiştir. Çalışmada hastaların Dual X-Ray Absorbsiyometri(DEXA) değerleri karşılaştırılmıştır. İstatiksel analizler SPSS statistics v25.0 kullanılarak yapılmıştır. Çalışma Erciyes Üniversitesi Klinik Araştırmalar Etik Kurul onayı alınarak yapılmıştır. 

Bulgular: Çalışmamızda başvuru öncesinde androjen replasman tedavisi almış hastalarla başvuru öncesinde tedavi almamış hastalar karşılaştırılmıştır. Daha önce tedavi alan hastaların boyları daha uzun saptanmıştır(p=0.033). Başvuru anında; Lomber, femur boynu ve tüm femur KMD değerleri  ve Z skorları karşılaştırıldığında tüm daha önce tedavi alan grubun tüm değerlerinin daha iyi olduğu saptanmıştır(p<0.001). Her iki grubun bölgeler arasında farklılıkları incelendiğinde; en çok etkilenen bölgenin lomber bölge olduğu izlenmiştir(p=0.001). Bunun yanı sıra tedavi ile birlikte en belirgin düzelmenin de lomber bölgedeki DEXA skorlarında olduğu fark edilmiştir.

 Sonuç: İHH azalmış androjen düzeyleriyle akrakterize bir hastalıktır. Androjenlerin kemik metabolizması üzerine anabolik etkilerinden dolayı hastalarda belirgi KMD azalması izlenmektedir. Androjen reseptörleri trabeküler kemiklerde olduğundan vertebralar gibi trabeküler kemiklerdeki KMD değerlerindeki azalma dikkat çekmektedir. Bu hastalarda erken dönemde başlanacak androjen replasman tedavisinin ileri yaşlarda oluşabilecek frajilite kırıklarının önüne geçebileceği kanısındayız.
Anahtar Kelimeler: İdiyopatik Hipogonadotropik Hipogonadizm, Kallman Sendromu, Osteoporoz

Abstract:
Aim: The aim of this study was to investigate the effects of androgen replacement therapy on bone health in idiopathic hypogonadotropic hypogonadism (IHH) characterized by a problem in one of GnRH production or mechanism of action.

Materials and Methods: The files of 142 patients who were followed up in the infertility and andrology outpatient clinic of Erciyes University with the diagnosis of IHH were evaluated retrospectively. 92 of these patients had DEXA follow-up for at least one year. For this reason, 92 cases between the ages of 18-50 were included in the study. Patients were divided into two groups according to the status of androgen replacement therapy prior to admission. Dual X-Ray Absorptiometry (DEXA) values of the patients were compared. Statistical analysis was performed using SPSS statistics v25.0. The study was conducted with the approval of Erciyes University Clinical Research Ethics Committee.

Results: In our study, we compared the patients who received androgen replacement therapy before admission and those who did not receive treatment before admission. The lengths of the patients who were treated previously were longer (p = 0.033). At the time of application; When BMD values and Z scores of lumbar, femoral neck and all femurs were compared, it was found that all values of all previously treated groups were better (p <0.001). When the differences between the two groups were examined; lumbar region was the most affected area (p = 0.001). In addition, the most significant improvement with treatment was observed in DEXA scores in the lumbar region.

Conclusion: IHH is a disease that is characterized by decreased androgen levels. Because of the anabolic effects of androgens on bone metabolism, significant decrease in BMD is observed in patients. Since androgen receptors are in trabecular bones, the decrease in BMD values in trabecular bones such as vertebras is remarkable. We believe that androgen replacement therapy in these patients may prevent fragility fractures in later ages.

Keywords: Idiopathic Hypogonadotropic Hypogonadism, Kallman Syndrome, Osteoporosis