Primer sjögren sendromu tanılı hastalarda koku fonksiyonlarının akustik rinometri ve kuru göz bulguları ile korelasyonu
Correlation of olfactory function with acoustic rhinometry and dry eye findings in patients with primary sjögren's syndrome
Yazar: YUNUS EMRE TOPAN
Danışman: PROF. DR. METE KAAN BOZKURT
Selçuk Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Kulak Burun Boğaz Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2019
Konu: Kulak Burun ve Boğaz = Otorhinolaryngology (Ear-Nose-Throat)
Dizin: Koku = Odor ; Koku hastalıkları = Olfaction disorders ; Kuru göz sendromu = Dry eye syndromer ; Rinomanometri = Rhinomanometry ; Sjögren sendromu = Sjogren's syndrome

Özet:
Amaç: Primer Sjögren sendromu (pSS), başta tükürük ve lakrimal bezler olmak üzere, ekzokrin bezlerinin lenfositik infiltrasyonu ile karakterize kronik otoimmün bağ dokusu hastalığıdır. Koku alma bozukluğu ise bu hastalarda yaşam kalitesini etkileyen önemli bir semptomdur. Bu çalışmanın amacı, primer Sjögren sendromu tanılı hastaların koku alma fonksiyonlarının benzer yaş ve cinsiyetteki sağlıklı kontrol grubu ile karşılaştırmak ve bu sonuçların kuru göz bulguları ve akustik rinometri ile korelasyonunu incelemektir.
Gereç ve Yöntem: Primer Sjögren sendomu tanılı 38 hasta ile sağlıklı 20 kişilik kontrol grubu çalışmaya dahil edildi. Bu çalışma da her hasta için genel KBB muayenesi, Connecticut Chemosensory Clinical Research Center Test (CCCRC) ile koku fonksiyonu değerlendirmesi, akustik rinometri, Schirmer testi, gözyaşı kırılma zamanı testi ve sübjektif koku fonksiyonu değerlendirmesi için VAS skorlaması kullanıldı.
  Bulgular: Hasta grubun yaş ortalaması 49,47±10,06, kontrol grubun yaş ortalaması ise 47,40±8,92 idi. Subjektif koku algılama, koku identifikasyon ve koku algılama eşiği ile beraber CCCRC sonuç ortalaması hasta grupta kontrol gruba göre anlamlı derecede düşük saptandı(p<0,001). Akustik rinometri değerlerinden sağ VOL2(p=0,001), sağ TVOL(p=0,001) ve MCA2(p=0,004),  hasta grupta anlamlı derecede düşük saptanırken diğer rinometrik değerlerde anlamlı fark saptanmadı. Her iki göz için yapılan Schirmer testi ve gözyaşı kırılma zamanı(GKZ) gibi göz kuruluğunu saptayan testler ile tüm koku fonksiyon testleri arasında pozitif bir korelasyon saptandı(p<0,001).
Sonuç: Primer SS tanılı hastaların CCCRC ile yapılan koku fonksiyon testlerinde koku identifikasyon ve koku algılama eşiği skorlarının kontrol gruba göre anlamlı derecede düşük olduğu ve bu testlerin kuru göz bulguları ile pozitif bir korelasyon gösterdiği bulunmuştur. Akustik rinometri değerleri arasından ise sadece sağ VOL2, sağ TVOL ve MCA2 değerlerinin hasta grupta anlamlı derecede düşük olduğu görülmüştür. Bu bulgularla birlikte koku disfonksiyonu etyolojisinde primer SS'nin akılda tutulması gereken bir hastalık olduğu düşünülmüştür.

 Anahtar Kelimeler: Primer Sjögren sendromu; CCCRC; Koku bozukluğu.

Abstract:
Objectives: Primary Sjögren's syndrome (PSS) is a chronic autoimmune connective tissue disease characterized by lymphocytic infiltration of the exocrine glands, particularly saliva and lacrimal glands. Olfactory disorder is an important symptom affecting quality of life in these patients. The aim of this study was to evaluate the changes of olfactory function in PSS patients and correlate these results with acoustic rhinometry and dry eye findings. 
    Materials and Methods: 38 patients with primary Sjögren's syndrome and 20 healthy controls were enrolled in the study. Endoscopic nasal examination, acoustic rhinometry, olfactory function evaluation with Connecticut Chemosensory Clinical Research Center Test (CCCRC), Schirmer test, break-up time (BUT) and subjective odor function with VAS score were performed for each group.
    Results: The mean age of the patients and the controls were 49.47 ± 10.06 and 47.40 ± 8.92 years respectively. Subjective odor detection, odor thresholds, identification values as well as the CCCRC results were significantly lower in the patient group than the control group (p <0.001). Acoustic rhinometry values of right VOL2 (p = 0.001), right TVOL (p = 0.001) and MCA2 (p = 0.004) were significantly lower in the patient group and no statistically significant difference was found in the other rhinometric values. There was a positive correlation between Schirmer test results and BUT for both eyes and all the olfactory function tests (p <0.001).
    Conclusion: Odor thresholds, discrimination scores and mean CCCRC values in patients with PSS were significantly lower than the control group. Some of the acoustic rhinometry findings and all dry eye findings showed a positive correlation with olfactory test results. These results may support the hypothesis that nasal dryness caused by PSS alters the diffusion of olfactory molecules in nasal mucus and their transport to the olfactory epithelium and cause olfactory disfunction in patients with PSS.


 Keywords: Primary Sjögren's syndrome; CCCRC; Olfactory disfunction.