Çocuklar için zihinsel hız testinin geliştirilmesi
Development of the mental speed test for children
Yazar: GÜLŞAH AVCI DOĞAN
Danışman: PROF. DR. YAVUZ AKBULUT
Anadolu Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Özel Eğitim Ana Bilim Dalı / Üstün Zekalılar Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Hız = Speed ; Hız kavramı = Speed concept ; Testler = Tests ; Zeka testleri = Intelligence tests ; Zihinsel yetenekler = Mental talents ; Ölçek geliştirme = Scale development ; Ölçme araçları = Measurement tools ; Ölçümleme = Measurement ; Üstün yetenek = Gifted ; Üstün yetenekli çocuklar = Gifted children

Özet:
Genel zekâ ile ilişkili bir bileşen olan zihinsel hız, bilgi işleme süreçlerinde etkili olduğu gibi öğrenme potansiyelinin de bir göstergesidir. Zihinsel hızın zihinsel performansa dayalı olarak ölçülmesine yönelik kuramsal temeli olan bir teste gereksinim duyulmaktadır. Bu çalışmada anasınıfı, 1. ve 2. sınıf öğrencilerinin zihinsel hızlarını ölçmeye yönelik Çocuklar için Zihinsel Hız Testi (ZHT) geliştirilmiş ve testin psikometrik özellikleri belirlenmiştir. ZHT'nin kuramsal yapısının oluşturulmasında Schneider ve McGrew'in genel hız hiyerarşik yapısı, Eysenck'in Zihin Yapısı Modeli ve Carroll'un bilişsel beceriler meta-analiz çalışmasının bulguları temel alınmıştır. ZHT algılama hızı, bellek ve öğrenme hızı, uslamlama hızı, akıcılık-esneklik hızı becerilerini ölçen alt testlerden oluşmuştur. Sözel olmayan maddelerden oluşan test, dokunmatik ekranlı tabletler aracılığıyla katılımcılarla birebir uygulanmıştır. Madde yanıtlama puanları ve yanıtlama süreleri tablete kaydedilmiştir. Pilot çalışmanın (n = 107) ardından asıl uygulama yapılmıştır (n = 373). Yapı geçerliği için madde analizi bulgularından elde edilen beş alt test ve 42 madde ile açımlayıcı faktör analizi (AFA) gerçekleştirilmiştir. Temel bileşenler analizi ile gerçekleştirilen AFA sonucunda desteklenen tek faktörlü yapı toplam varyansın %44,86'sını açıklamıştır. ZHT ile ASİS korelasyonuna dayalı ölçüt geçerliği yeterli düzeyde bulunmuştur (r = .59). Üst sınıflar ve büyük yaşlar lehine saptanan anlamlı farklar testin gelişimsel geçerliğinin olduğunu göstermiştir. İç tutarlık değeri testin güvenilirliğinin yeterli düzeyde olduğunu ortaya koymuştur (α = .83). Test toplam puanları ile toplam yanıtlama süresi arasında negatif yönde ve düşük düzeyde anlamlı bir ilişki (r = -.20) bulunmuştur. Bulgular ZHT'nin psikometrik yönden geçerli ve güvenilir bir zihinsel hız testi olduğunu göstermiştir. ZHT, çocuklarda zihinsel hızın ölçülmesi amacıyla kullanılabilir.

Abstract:
Mental speed, which is a component, related to general intelligence, is an indicator of learning potential and effective in information processing processes. There is a need for a test with a theoretical basis for measuring mental speed based on mental performance. In the current study, the Mental Speed Test for Children (MST) was developed to measure the mental speed of kindergarten, 1st and 2nd grade students. The psychometric properties of the test were investigated as well. The theoretical structure of the test was established in accordance with Schneider and McGrew's hierarchical model of general speediness, Eysenck's Model of The Structure of Intellect and the findings of Carroll's cognitive skills meta-analysis study. The MST is consisted of subtests to measure the skills of perception speed, memory and learning speed, reasoning speed, fluency-flexibility speed. The test with non-verbal items was administered individually to participants with touch screen tablets. Item response scores and response times were recorded on system. After the pilot study (n = 107), the current study was conducted (n = 373). For the construct validity, exploratory factor analysis (EFA) was carried out with five subtests and 42 items derived from item analysis findings. The single-factor structure revealed with principal component analysis explained 44,86% of the total variance. Criterion validity based on the correlation between the MST and ASIS was found satisfactory (r = .59). Significant differences found in favor of upper classes and older ages showed that the test had developmental validity as well. The internal consistency value revealed that the reliability of the test was adequate (α = .83). A negative and small significant relationship (r = -.20) was found between test total scores and the total response time. The findings showed that MST is a psychometrically valid and reliable test to address mental speed, so it can be used to measure mental speed of children.