Geçiş ekonomilerinde yabancı sermaye ve özelleştirme:Kazakistan örneği
Foreign investments and privatization in transition economies: Case the Kazakhstan
Yazar: SERIK IZATOLDAYEV
Danışman: DOÇ. DR. ÖZLEM ÖNDER
Ege Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Ekonomi = Economics

Özet:
Bu çalışmanın temel amacı, Kazakistan örneğinden yola çıkarak geçişülkelerinde doğrudan yabancı yatırımın ve özelleştirmenin ekonomik büyümeyeetkilerin incelemektedir. Bu amaçla ekonometrik yöntem (SUR) kullanılmıştır. Buyöntem ile örnek olarak aldığımız geçiş ülkeleri üzerinde analiz yapılmıştır. SURyöntemi ile tahmin edilen modelde doğrudan yabancı yatırım kişi başı milli geliriolumlu etkilemektedir. Bir de modelde kullanılan değikenlerin arasındaki korelasyonmatrisinde de özelleştirme endeksi ile kişi başı milli gelir arasında olumlu korelasyonçıktı. Doğrudan yabancı yatırım ile özelleştirme geliri büyümeye katkı sağlamaktadır.Yani, büyümeyi açıklayıcı temel faktörlerin biridir.Geçiş ekonomileri ile ilgili literatürde bu alanda az sayıda çalışma olması vebildiğimiz kadarıyla Kazakistan'da özelleştirme ve doğrudan yabancı sermaye ile ilgiliböyle bir çalışmanın yapılmamış olması çalışmanın önemini oluşturmaktadır.Kazakistan bütün uyguladığı reformaların sonucunda ekonomik büyümeyisağlamıştır. Ekonomik büyümeye devam edebilmesi için ekonomideki özel sektörünpayı arttırılmalı ve yatırım iklimini daha da iyileştirilmelidir. Bu bağlamda,ekonomideki özel sektörün payın daha arttırmak için kamu işletmelerini özelleştirmelive özel sektörü desteklemelidir. Özel sektörü desteklemek amacıyla kurulan Küçük veOrta şletmeleri geliştirme fonunun faaliyetlerini yaygınlaştırmalıdır. Ama petrolsektörü gibi stratejik önemli olan işletmelerin hepsi özelleştirmemelidir. Ayrıca yatırımiklimini iyileştirmek amacıyla Kazakistan'ın daha önemli ölçekte doğrudan yabancıyatırım çekebilmesi gerekmektedir. Bu sebeble teşvik politikaları geliştirilmeli,bürokrasinin hantallığı azaltılmalı, yatırım iklimi iyileştirmeli ve hükümet politikalarıile geleceğe yönelik olumsuz beklentiler ortadan kaldırılmalıdır. Kısaca, politik veekonomik istikrar sağlanmalıdır. Bunlara ek olarak, vergisel desteklerin daha basit vegüven verici bir yapıya kavuşturulması önemlidir. Bu anlamda, uygulanan politikalrgözden geçirilmelidir.Gerçekleştirilen reformalar ile Kazakistan, elinde bulunan potansiyeli hareketegeçirerek günümüzün küreselleşen dünyasında rekabet gücünü elde etmelidir.Kazakistan ekonomisinde sürdürülebilir bir büyüme için güven ortamının sağlanması,enflasyon ve büyümedeki yapısal problemlerin kalıcı bir şekilde giderilmesi önemlidir.

Abstract:
The main purpose of this work, is to research the effect of direct foreigninvestments and privatization on economic growth of transition economies. The case ofKazakhstan was researched in the study. An analysis of the transition economies wasconducted using the SUR econometric method. Using the model estimated with thismethod positive influence of foreign direct investment on GNP per capita was found.Also, positive correlation between privatization index and GNI per capita was found.Thus, foreign direct investment and privatization contribute to growth in transitioneconomies. These are on of the fundamental economic growth factors.The lack of research on transition economies on this topic and, also the absence ofresearch on foreign direct investment and privatization effects on Kazakhstan economyadd to the importance of this work.All the reforms conducted in Kazakhstan have led to economic growth. In order tocontinue further growth it is necessary to increase the portion of private sector andenhance the investment climate in the country. Thus, privatization of public economicentities and support for the private sector are needed. The Small and Medium BusinessSupport Foundation?s activities should be spread even further. Moreover, foreign directinvestment encouragement, and excessive bureaucracy limiting policies should beimplemented, directed also to enhancing the expectations and predictability of futureconditions. In other words, political and economic stability should be maintained. Inaddition, the taxation support system should be developed into a more simple andtrustable one. These all add to reconsidering the policies implemented today.Developing its potential with the reforms implemented, Kazakhstan should be ableto enhance its competitive advantage in the globalizing world. In order to achieve asustainable growth of the economy, political stability should be enhanced, and structuraleconomic problems like inflation and others should be solved.