Şi Cinping dönemi Çin'in dış politikasının Orta Asya Türk Cumhuriyetlerine etkisi
The effect of China's foreign policy in the Xi Jinping era on the Central Asian Turkic Republics
Yazar: İHSAN BUDAK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ GÜLİZ DİNÇ
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı / Siyaset ve Uluslararası İlişkiler Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations

Özet:
Küresel dünya düzeni 21. yüzyıla ABD'nin liderliğinde tek kutuplu olarak girmiştir. Ancak son yıllarda yaşanan gelişmelere göre sürecin ABD'nin başat güç olmasıyla devam etmeyeceği netleşmiştir. Uluslararası ilişkilerin Güç Geçişi Teorisi'ne göre başat güç ile başat gücün kapasitesine yaklaşan büyük güç arasında çatışma ihtimali artmaktadır. 21. yüzyılda yükselen en büyük güç ekonomisi, nüfusu ve askeri gücü ile açık ara Çin devletidir. Çin devletinin hızlı yükselişi sonucunda dünyanın birçok yerinde başat güç olan ABD ile çatışmalar yaşanmaya başlamıştır.
Bu çalışmada 21. yüzyılda oluşması beklenen çok kutuplu dünya sisteminde Şi Cinping liderliğindeki kutuplardan biri olan Çin'in Orta Asya'ya etkilerinin ne olacağı sorusuna cevap aranacaktır. Çin başat güç olma yolunda ilerlerken, diğer başat güç olan ABD ile rekabetinin Orta Asya Türk Cumhuriyetleri üzerindeki etkileri de analiz edilecektir. Rekabetin çatışmaya dönüşmesi ve Çin'in bölgesel hegemonya kurması ihtimali tezimizin hipotezlerinden biridir ve bölge için risk oluşturmaktadır.
Son yıllarda uluslararası ilişkilerde sadece devletlerin ideolojileri ve kapasiteleri değil, liderlerinin yetenekleri ve vizyonları da çok önemli hale geldi. Çin'in mevcut lideri Şi Cinping, vizyonu ve geliştirdiği paradigma ile Çin için iddialı bir politika izliyor. Şi Cinping' in ideolojisi artık Çin devletinin resmî ideolojisidir. Dolayısıyla bu tezde Şi Cinping dönemi politikaları analiz edilecektir. Şi Cinping dönemi ile Deng Shaoping dönemi arasındaki farklar ifade edilecektir. Tezimizin temel amacı Şi Cinping'in politikalarının Orta Asya Türk devletleri üzerindeki etkilerini göstermektir.

Abstract:
The global world order entered the 21st century as unipolar under the leadership of the United States. However, according to the developments in recent years, it has become clear that the process will not continue with the US as the dominant power. According to the Power Transition Theory of International Relations, the possibility of conflict between the dominant power and the great power approaching the capacity of the dominant power is increasing. In the 21st century, the greatest rising power is by far the Chinese state with its economy, population and military power. As a result of the rapid rise of the Chinese state, conflicts with the dominant power, the United States, have started to occur in many parts of the world.
This thesis aims to answer the question of what the effects of China as one of the poles under the leadership of Xi Jinping, on Central Asia will be in the multipolar world system that is expected to be formed in the 21st century. While China is on its way to becoming the dominant power, the effects of its rivalry with the US, the other dominant power, on the Central Asian Turkic Republics is also analyzed. The possibility of rivalry turning into conflict and China establishing regional hegemony is one of the hypotheses of our thesis and poses a risk for the region.
In recent years, not only the ideologies and capacities of states but also the capabilities and visions of their leaders have become very important in international relations. China's current leader Xi Jinping is pursuing an ambitious policy for China with his vision and the paradigm he has developed. Xi Jinping's ideology is now the official ideology of the Chinese state. Therefore, this thesis analyzes the policies of the Xi Jinping era. The differences between the Xi Jinping era and the Deng Shaoping era are expressed. The main aim of our thesis is to show the effects of Xi Jinping's policies on the Central Asian Turkic states.