Ortaöğretimde okuyan takım sporları ile uğraşan sporcu öğrencilerin spor branşlarına göre kişilik özelliklerinin incelenmesi
A study on personality characteristics of sportsman students who take education at secondary schools and dealing with team-plays, based on sport branches
Yazar: FETİYE TOSUNOĞLU
Danışman: YRD. DOÇ. DR. BELGİN  GÖKYÜREK
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Öğretmenliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Spor = Sports

Özet:
Bu çalışmada ortaöğretimde okuyan takım sporuyla uğraşan sporcu öğrencilerin, branşlarına göre kişilik özelliklerini incelemek, bu alanda yapılacak çalışmalara ve literatüre katkıda bulunmak amaçlanmıştır.Araştırma evrenini Tokat il merkezi, örneklemini ise 2007-2008 Eğitim-Öğretim yılında Tokat il merkezinde ortaöğretimde okuyan 113 kız sporcu, 218 erkek sporcu olmak üzere toplam 331 sporcu öğrenci oluşturmaktadır. Araştırma tarama modelindedir. Araştırmada ?Eysenck Kişilik Envanteri? kullanılmıştır.Çalışmada ilk olarak Kolmogorov-Smirnov testi ile verilerin normal dağılıma uyup uymadığı incelenmiştir. Ölçekte yer alan maddelerin normal dağılıma sahip olduğu görüldüğünden cinsiyete ilişkin karşılaştırmalarda Student t testi, ikiden fazla grubun olduğu branşa ilişkin karşılaştırmalarda ise Tek Yönlü Varyans Analizi (ANOVA) kullanılmıştır.Araştırma sonuçlarına göre; Kız sporcuların erkek sporculara göre daha nevrotik eğilimler gösterdiği söylenebilir. Voleybol branşındaki sporcu öğrenciler diğer branşlardaki sporculardan psikotik değerleri daha küçük çıkmıştır. Branşlara göre nevrotik puanlar incelendiğinde en yüksek puan ortalamasının futbol branşıyla uğraşan sporcularda olduğu görülmektedir. Branşları kendi içerisinde cinsiyete göre karşılaştırıldığında basketbolcu kızların nevrotik puan ortalamaları, basketbolcu erkeklerin nevrotik puan ortalamalarına göre yüksek çıkmıştır. Voleybol branşında erkek sporcuların psikotik değerleri kız voleybolculardan daha yüksek çıkmıştır. Hentbol branşında ise kız sporcuların psikotik değerleri erkek hentbolculardan daha yüksek çıkmıştır.Kız sporcuları branşlarına göre karşılaştırıldığında, psikotiklik boyutunda en yüksek ortalama hentbol branşındaki kız öğrencilere ait olduğu, basketbol branşındaki kız sporcuların diğer branşlardaki kız sporculara göre daha içedönük özellik gösterdiği görülmektedir. Hentbolcu kız sporcuların diğer branşlardaki kız sporculara göre daha az nevrotik özellik gösterdiği söylenebilir. Erkek sporcular karşılaştırıldığında ise sadece nevrotiklik boyutunda anlamlı düzeyde farka rastlanmıştır. Futbolcu erkek sporcular diğer branşlardaki erkek sporculara göre daha nevrotik eğilim gösterdiği söylenebilir.

Abstract:
In this study, it is aimed to examine personality characteristics of sportsmen students who take education at secondary school and dealing with team plays based on their branches and to make contributions to future studies and literature on this field.Population of this study includes provincial centre of Tokat and sample of the study is consisted of 331 sportsman students, including 113 female and 218 male students, who attend secondary school during 2007 ? 2008 education year. The investigation is a screening model. ?Eysenck Personality Questionnaire? is used in this study.First, Kolmogorov-Smirnov test was used in this study in order to define if data is compatible with normal distribution. As it is found that items included in the study scale has normal distribution, Student t test was used for comparisons considering sex and One-Way Analysis of Variance (ANOVA) is used for comparisons considering sport branches of more than two groups.According to the results of the study, it can be said that female sportsmen show higher neurotic tendencies than male sportsmen. The psychotic values of sportsmen studies in the branch of volleyball are found to be lower than the values of sportsmen, who are active in other branches. When the neurotic scores are examined, it can be seen that the highest average scores belong to people that are active in the branch of football. When comparing the branches within themselves according to sexes, the neurotic score averages of female basketball players have been found higher than the neurotic score averages of male basketball players; whereas in the branch of volleyball, the psychotic values of male sportsmen have been found higher than that of female volleyball players. However in the branch of handball it is the female sportsmen, whose psychotic values have been found higher than that of male handball players.When comparing female sportsmen according to their branches, it can be seen that the highest average in relation to psychoticism belongs to female students that are active in the branch of handball, whereas female sportsmen that are active in the branch of basketball show more introverted qualities than the female sportsmen, who are active in other branches. It can be said that female sportsmen playing handball show less neurotic qualities than the female sportsmen of other branches. When comparing our male sportsmen, the neurotic dimension was the only dimension, where a significant difference could be detected. Accordingly, it can be said that female sportsmen playing football show a higher neurotic tendency than the male sportsmen of other branches.