Milli Mücadele Döneminde Anadolu'da eğitim faaliyetleri
Educational activities in Anatolia during The national Struggle Period
Yazar: AHMET SEZGİN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HAKAN KAYNAR
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Tarih = History
Dizin: Anadolu = Anatolia ; Eğitim = Education ; Eğitim faaliyetleri = Education activities ; Eğitim tarihi = Educational history ; Milli Mücadele = National Struggle ; Milli Mücadele Dönemi = National Struggle Period ; Yunanistan = Greece

Özet:
Birinci Dünya Savaşı sonrasında Anadolu toprakları, galip devletler tarafından işgal edilmeye başlanılmıştır. İşgalin getirdiği sosyal, kültürel ve ekonomik buhran ortamı Anadolu insanını, hayatın her anında derinden etkilemiştir. Eğitim sistemi de bu buhrandan etkilenenler arasında yer almıştır. Sistemin içerisindeki öğretmen, öğrenci, okul ve idareci unsurlarının her biri farklı yönlerden etkilense de genelde eğitim sisteminin kısmen ortadan kalkması söz konusu olmuştur. Bu süreçte öğretmenler maaşlarını düzenli olarak alamamışlar ve bu nedenle öğretmenlik mesleğini terk etmeye başlamışlardır. Meslekte kalan öğretmenler ise ek işler yaparak geçimlerini sağlamaya çalışırken öğretmenlik mesleğine olan rağbet azalmıştır. Okullar, söz konusu dönemde, öğrenci sayısına oranla yetersizdir. Sınıflar, fiziki olarak eğitim-öğretim faaliyetleri için uygun değildir ve yeterli eğitim-öğretim materyali yoktur. Ders araç gereçlerinin yetersizliği ve fiziki şartların elverişsizliği, eğitimin kalitesinin düşmesine neden olmuştur. Tüm bunlara ek olarak okulların, işgal güçlerinin doğal hedefi haline gelmesiyle bu mekanlar; basılmış, içerisindeki öğrenciler dışarı atılmış ve askerlerin konaklama alanı ve hastane olarak kullanılmaya başlanılmıştır. İlgili dönemde ilkokul zorunlu olmasına rağmen işgal şartlarının getirdiği yokluk, yoksunluk ve diğer sebeplerle öğrencilerin sayısı zamanla azalmıştır. Okul çağındaki çocukların çok büyük bir kısmı eğitim sistemi dışında kalmıştır. Bu çocukların sistem içerisine çekilmesi, işgal süresince mümkün olmamıştır. Türk/Müslüman eğitim sistemine en büyük zararı Batı Anadolu bölgesini işgal eden Yunan kuvvetleri vermiştir. Bu zarar hem İzmir yerelinde kurulan Yunan Yerel İdaresi eliyle hem de işgal güçleri komutanları aracılığıyla gerçekleştirilmiştir. Türk/Müslüman eğitim sistemine zarar verilmesinin yanı sıra Rum eğitim sistemi desteklenmeye ve geliştirilmeye çalışılmıştır.

Abstract:
After the First World War, Anatolian lands began to be occupied by the victors. The social, cultural and economic depression caused by the occupation has deeply affected the people of Anatolia at every moment of life. The education system was also affected by this crisis. Although each of the elements of teachers, students, schools and administrators in the system are affected from different aspects, the education system has generally disappeared partially. In this process, teachers could not receive their salaries regularly and therefore they began to leave the teaching profession. Teachers who remained in the profession, on the other hand, tried to make a living by doing additional work. The related situation has also led to the disappearance of the demand for the teaching profession. Schools were insufficient in number compared to the number of students in the mentioned period. Classrooms were not physically suitable for educational activities and there were not enough educational materials. The inadequacy of the course equipment and the unfavorable physical conditions directly affected the quality of education. In addition to all these, schools became the natural target of the occupation forces. Schools in many parts of Anatolia were raided by the occupation forces, the students inside were thrown out, and these places were started to be used as soldiers' accommodation and hospitals. Although primary school was compulsory in the relevant period, the number of students decreased over time due to the occupation conditions. The vast majority of school-age children left out of the education system. It was not possible to take these children into the system during the occupation. The Greek forces invading the Western Anatolian region caused the greatest damage to the Turkish/Muslim education system. This damage was done both by the Local Greek Administration established in Izmir and by the commanders of the occupation forces. Besides harming the Turkish/Muslim education system, efforts were made to develop and support the Greek education system.