Farklı anaç-aşı kombinasyonlarının su ve fosfor eksikliği koşullarında domates bitkisinin su kullanım randımanı ile verim ve meyve kalitesine etkileri
Effects of different scion-rootstock grafting combinations on water use efficiency, fruit yield and quality of tomato plant under water limited and low phosphorus conditions
Yazar: ESER ÇELİKTOPUZ
Danışman: PROF. DR. SEVİLAY TOPÇU
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarımsal Yapılar ve Sulama Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışmada, farklı su ve fosfor uygulamalarının, dört farklı anaca aşılı domates bitkisinin bitki gelişimi ile meyve verim ve kalite özelliklerinin yanı sıra su kullanımı üzerine etkileri araştırılmıştır. Anaç olarak 4 farklı genotip (TLO1749, K, 194, BOLUDO), aşı kalemi olarak ise BOLUDO genotipinin kullanıldığı araştırma, 2014 yılında Adana ili Ç.Ü. Ziraat Fakültesi Tarımsal Yapılar ve Sulama Bölümü Deneme Alanı'nda yer alan cam sera koşullarında yürütülmüştür. Denemede sulamalar kısıntılı sulama ve tam sulama, fosfor uygulamaları ise tam fosfor ve fosfor gübrelemesiz olarak uygulanmıştır. Araştırma üç faktörlü tesadüf parselleri deneme deseni ve üç yinelemeli olarak planlanmıştır. Denemede, bitki büyüme parametreleri (bitki yüksekliği, gövde kalınlığı, toplam biyomas taze ve kuru ağırlıkları), verim ve verim ögeleri ile meyve kalite parametreleri (meyvede kuru madde miktarı, meyve suyunda pH değeri ve SÇKM) ve bazı eko-fizyolojik parametreler (yaprak su potansiyeli ve stoma iletkenliği) incelenmiştir. 
Araştırmada su stresinin (kuraklık) tüm bitki gelişme ve verim parametrelerini olumsuz etkilediği gözlenmiştir. Meyve verimi sonuçlarına göre, anaçlar arasındaki ve sulama uygulamaları arasındaki farklar % 1 önem seviyesinde anlamlı bulunurken, fosfor uygulamaları arasındaki farklar istatistiksel olarak önemli bulunmamıştır. En yüksek verim TLO1749 anacından elde edilmiş ve bunu sırasıyla 194, Boludo ve K anaçları izlemiştir. Diğer anaçlara kıyasla 194 anacının su eksikliği koşullarında suyu daha etkin kullandığı belirlenmiştir. Fosfor eksikliği ortalama meyve ağırlığı, meyve yüksekliği, meyve çapı, meyve hacmi gibi meyve kalite özelliklerinde düşmeye neden olurken meyve verimini önemli derecede etkilememiştir. Su ve fosfor eksikliğinin (fosfor uygulaması x sulama interaksiyonu) çoklu stres olarak toplam meyve verimine etkisi de istatistiksel olarak önemli bulunmuştur.

Abstract:
In this study, the effects of different water and phosphorus applications on the tomato plant grafted on four rootstocks based on the plant growth and plant yield and quality specialties as well as the utilization of water were investigated. The study, in which 4 different genotypes (TLO1749, K, 194, BOLUDO) were used as rootstock and BOLUDO as the grafting scion, was conducted under glass house conditions in the Department of Agricultural Structures and Irrigation at Çukurova University in Adana in 2014. In the course of the experiments, irrigation was applied as water deficient and full irrigation, and phosphorus application was conducted as full phosphorus and phosphorus deficient fertilization. The study was planned as three-factor randomized parcel design and in three replicates. In the study, plant growth parameters (plant height, plant stem diameter, total fresh and dry weight of biomass), yield and yield components as well as plant quality parameters (percentage of dry matter in plant, pH value in fruit juice) and some eco-physiological parameters (leaf water potential and stomatal conductivity) were investigated. 
The study revealed that water stress (drought) affected all plant growth and yield parameters adversely. Based on fruit yield results, while the differences among the rootstocks and those among the irrigation applications were statistically significant at %1, the differences in the applications of phosphorus were not found to be statistically significant. The highest yield was obtained from the rootstock TLO1749, followed by 194, BOLUDO and K rootstocks. It was observed that, under water-deficient conditions, the rootstock 194 utilized water more efficiently compared to the other rootstocks. While the deficiency phosphorus caused decreases in such fruit quality characteristics as average fruit weight, fruit height, fruit diameter and fruit volume, it did not have a significant effect on fruit yield. The deficiency of water and phosphorus (phosphorus application x irrigation interaction) was also found to be statistically significant on total fruit yield as multiple stress.