Postkolesistektomi sendromları öngürebilir mi? Önlenebilir mi?
Can postcholecystectomy predict syndromes? Can it be prevented?
Yazar: HAKAN SÖNMEZ
Danışman: PROF. DR. İSMAİL OSKAY KAYA
Sağlık Bakanlığı / Ankara Etlik Şehir Hastanesi / Genel Cerrahi Ana Bilim Dalı / Cerrahi Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Genel Cerrahi = General Surgery
Dizin: Kolesistektomi = Cholecystectomy

Özet:
AMAÇ: Sindirim sisteminin en sık karşılaşılan problemlerinden biri safra
kesesi ve safra yolu hastalıklarıdır. Bu hastalıkların en sık nedenini safra taşları
oluşturmaktadır. Safra taşının yapmış olduğu hastalıklar için en sık uygulanan
operasyon ise kolesistektomidir. Kolesistektomi, geçmişten günümüze kadar en sık
uygulanan operasyon olmuştur. Teknolojinin gelişmesiyle birlikte geçmişte yapılan
açık kolesistektomi yerini laparoskopik kolesistektomiye bırakmıştır. Laparoskopik
kolesistektomi dünyada en sık uygulanan operasyonlardan birisidir. Çok az ağrı
olması, kozmetik açıdan küçük yara izinin olması ve opere olan hastaların normal
yaşamlarına hızlı dönüşü nedeniyle laparoskopik kolesistektomi safra kesesi
ameliyatlarında altın standart operasyon yöntemi olmuştur. Safra kesesi ve safra
yollarındaki taşa bağlı ortaya çıkan semptomlar spesifik olmayıp birçok hastalıkta
görülebilen semptomlardır.
Safra taşı nedeniyle kolesistektomi yapılan hastaların %10-%15'nde kolesistektomi
sonrasında semptomlar devam etmektedir. Bu duruma Postkolesistektomi
Sendromları adı verilmektedir. Bu semptomlar biliyer kaynaklı olabileceği gibi non-
biliyer kaynaklı olabilmektedir. Hastalarda olan semptomların safra taşına bağlı
olmayıp başka nedenlere bağlı olduğu hastalarda kolesistektomi sonrasında ortaya
çıkan postkolesistektomi sendromları hasta ve hekime ek maliyetler getirmektedir.Bu
çalışmadaki amaç; postkolesistektomi sendromlarının nedenlerini ortaya koyup, bu
nedenlerin ortaya çıkmasını engellemek için preoperatif, intraoperatif ve postoperatif
dönemde yapılması gerekenleri ortaya koymaktır.
GEREÇ VE YÖNTEM: Sağlık Bilimleri Üniversitesi Dışkapı Yıldırım
Beyazıt Eğitim ve Araştırma Hastanesi Genel Cerrahi Kliniği'nde 1 Ocak 2020 -31
Aralık 2020 tarihleri arasında 18 yaş üzeri, cinsiyet fark etmeksizin laparoskopik
veya açık kolesistektomi yapılan hastalarda postkolesistektomi sendromlarının
nedenleri retrospektif olarak incelenmiştir. Çalışmaya 359 hasta dahil edilmiştir.
Çalışmaya dahil edilen hastaların yaşı, cinsiyeti, asa skoru, hastanede veya
varsa yoğun bakımdaki yatış süreleri, hastanın tanısının hangi yöntemle konulduğu,
operasyonun elektif veya acil oluşu, operasyon süresi, operasyonun laparoskopik



veya açık oluşu, başvuru semptomları, ek hastalıkları incelenmiştir. Hastaların
geçirdiği postoperatif komplikasyonlar ve operasyon sonrasında bu
komplikasyonlara bağlı bir cerrahi işlem gerekip gerekmediği araştırılmıştır.
Hastalara operasyon sonrasında yapılan görüntülemeler ve hastalara herhangi bir
girişimsel işlem uygulanıp uygulanmadığı ortaya konulmuştur. Hastaların operasyon
sonrasında postkolesistektomi sendromuna ait bir semptom gösterip göstermediği
araştırılmıştır.
Çalışmamızda akut atak öyküsü olan ve olmayan hasta grupları karşılaştırılmıştır.
Akut atak öyküsü olan 179 hasta ve akut atak öyküsü olmayan 180 hasta
karşılaştırılmıştır. Verilerin istatistiksel analizinde SPSS 26.0 programı kullanılmıştır.
Tanımlayıcı istatistikler nitel veriler için sayı ve yüzde, nicel veriler için ortalama ve
standart sapma, ortanca (minimum; maksimum) ile sunulmuştur. Değişkenlerin
normal dağılıma uygunluğu histogram ve olasılık grafikleri ve Kolmogorow-smirrow
testi ile incelenmiştir. Bağımlı değişkenlerin analizinde kategorik değişkenler için
grupların karşılaştırılmasında Pearson Ki-kare testi ve kullanılmıştır. Nicel verilerin
gruplar arası karşılaştırılmasında Mann Whitney U-Testi kullanılmıştır. İstatistiksel
anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak kabul edilmiştir.
BULGULAR: Çalışmamızdaki akut atak öyküsü olan ve olmayan iki grup
karşılaştırılmıştır. Akut atak öyküsü olmayan grupta akut atak öyküsü olan gruba
göre postkolesistektomi sendromu semptomları varlığı yüzdesi daha fazladır.
İstatiksel olarak anlamlı fark bulunmuştur (p<0,05).
Akut atak öyküsü olan grupta akut atak öyküsü olmayan gruba göre koledokolitiazis,
IBS, birden fazla semptom yüzdesi daha fazla, gastrit/reflü yüzdesi daha düşüktür ve
istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmıştır (p<0,05)
Akut atak öyküsü olan grupta akut atak öyküsü olmayan gruba göre hastane yatış
süresi ve operasyon süresi daha yüksektir. İstatistiksel olarak anlamlı fark
saptanmıştır (p<0,05)
Akut atak öyküsü olan grupta operasyon sonrası yapılan işlem olarak ERCP ve
cerrahi işlem yüzdesi akut atak öyküsü olmayan gruba göre daha yüksektir.
İstatistiksel olarak anlamlı fark saptanmıştır (p<0,05)
Akut atak öyküsü olan grupta akut atak öyküsü olmayan gruba göre hastane yatış
süresi ve operasyon süresi daha yüksektir. İstatistiksel olarak anlamlı fark
saptanmıştır (p<0,05)



SONUÇ: Akut atak göstermeyen hasta grubunda biliyer dışı postkolesistektomi
sendromları daha fazla görülmüştür. Atak öyküsü olmayan hastalara operasyon
öncesinde yapılacak endoskopi veya kolonoskopi işlemiyle biliyer dışı karın ağrısı
nedenleri bulunabilir. Bu nedenlerin tedavisiyle kolesistektomiye ihtiyacın olup
olmadığı anlaşılacaktır.
Akut atak geçiren hasta grubunda ERCP ve cerrahi ihtiyacı diğer gruba göre daha
fazla olmuştur. Geçirilen ataklara bağlı olarak safra kesesi çevresinde inflamasyon ve
fibrozis ortaya çıkmaktadır. Akut atak geçiren hasta grubunda intraoperatif güvenlik
için kritik görüş kavramı net olarak uygulanmalıdır. Ayrıca akut atak geçiren
hastaların operasyonu için cerrahi deneyim önemlidir. Cerrahi deneyim arttıkça atak
öyküsü olan hastalarda kolesistektomi daha rahat yapılabilir.
ANAHTAR KELİMELER: Laparoskopik kolesistektomi, postkolesistektomi
sendromları

Abstract:
Introduction and Aim: One of the most common problems of the
digestive system is diseases of the gallbladder and biliary tract.
Gallstones are the most common cause of these diseases. The most
common operation for diseases caused by gallstones is cholecystectomy.
Cholecystectomy has been the most frequently performed operation from
past to present. With the development of technology, open
cholecystectomy performed in the past has left its place to laparoscopic
cholecystectomy. Laparoscopic cholecystectomy is one of the most
frequently performed operations in the world. Laparoscopic
cholecystectomy has become the gold standard operation method in
gallbladder surgeries due to very little pain, small cosmetic scars, and
rapid return to normal life of the operated patients. Symptoms that occur
due to stones in the gallbladder and bile ducts are not specific and can be
seen in many diseases.Symptoms continue after cholecystectomy in 10-
15% of patients who underwent cholecystectomy for gallstones. This
condition is called Postcholecystectomy Syndromes. These symptoms
may be of biliary or non-biliary origin. Postcholecystectomy syndromes
that occur after cholecystectomy in patients whose symptoms are not due
to gallstones but due to other causes bring additional costs to the patient
and the physician. To reveal the causes of postcholecystectomy
syndromes and to reveal what should be done in the preoperative,
intraoperative and postoperative periods in order to prevent the
emergence of these causes.



Materials and Methods: The study retrospectively investigated the causes of
postcholecystectomy syndromes in patients over the age of 18 who underwent
laparoscopic or open cholecystectomy between January 1, 2020 and December 31,
2020, regardless of gender. 359 patients were included in the study.

The age, gender, asa score of the patients included in the study, length of stay in the
hospital or in the intensive care unit, if any, the method by which the patient was
diagnosed, whether the operation was elective or urgent, the duration of the
operation, whether the operation was laparoscopic or open, admission symptoms, and
comorbidities were examined. Postoperative complications of the patients and
whether a surgical procedure is required due to these complications after the
operation were investigated. Postoperative imaging of the patients and whether any
interventional procedures were applied to the patients were revealed. It was
investigated whether the patients showed any symptoms of postcholecystectomy
syndrome after the operation.

In our study, patient groups with and without a history of acute attack were
compared. 179 patients with a history of acute attacks and 180 patients without a
history of acute attacks were compared. SPSS 26.0 program was used in the
statistical analysis of the data. Descriptive statistics are presented with numbers and
percentages for qualitative data, mean and standard deviation for quantitative data,
and median (minimum; maximum). The conformity of the variables to the normal
distribution was examined by histogram and probability plots and the Kolmogorow-
Smirrow test. Pearson Chi-square test was used to compare groups for categorical
variables in the analysis of dependent variables. Mann Whitney U-Test was used to
compare quantitative data between groups. Statistical significance level was accepted
as p<0.05.



Results: In our study, two groups with and without a history of acute attack were
compared. The percentage of postcholecystectomy syndrome symptoms was higher
in the group without a history of acute attack than in the group with a history of acute
attack. A statistically significant difference was found (p<0.05).

The group with a history of acute attack had a higher percentage of
choledocholithiasis, IBS, multiple symptoms, a lower percentage of gastritis/reflux
than the group without a history of acute attack, and a statistically significant
difference was found (p<0.05)

The duration of hospitalization and operation time were higher in the group with a
history of acute attack than in the group without a history of acute attack. Statistically
significant difference was found (p<0.05)

The percentage of ERCP and surgical procedure after the operation was higher in the
group with a history of acute attack than in the group without a history of acute
attack. Statistically significant difference was found (p<0.05)

The duration of hospitalization and operation time were higher in the group with a
history of acute attack than in the group without a history of acute attack. Statistically
significant difference was found (p<0.05)



Conclusion: Non-biliary postcholecystectomy syndromes were more common in
the patient group without acute attacks. Non-biliary abdominal pain causes can be
found with preoperative endoscopy or colonoscopy in patients without a history of
attacks. Treatment of these causes will determine whether you need a
cholecystectomy.

The need for ERCP and surgery was higher in the acute attack group than in the other
group. Depending on the attacks, inflammation and fibrosis occur around the
gallbladder. The concept of critical vision should be clearly applied for intraoperative
safety in the patient group with acute attacks. In addition, surgical experience is
important for the operation of patients with acute attacks. As surgical experience
increases, cholecystectomy can be performed more easily in patients with a history of
attacks.

Key words: Laparoscopic cholecystectomy, postcholecystectomy syndromes