John Locke'ta yurttaş özgürlüğü ve devletin yurttaşlara müdahalesinin sınırı
Civil liberty and the limits of state intervention according to John Locke
Yazar: RABİA KİPRİKSİZ
Danışman: PROF. DR. MURAT ARICI
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe Ana Bilim Dalı / Felsefe Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Felsefe = Philosophy
Dizin: Devlet müdahalesi = State intervention ; Felsefe = Philosophy ; Hoşgörü = Tolerance ; Locke, John = Locke, John ; Özgürlük = Freedom

Özet:
Bu tez John Locke' un özgür insan anlayışını ve devletin yurttaşlara müdahalesinin nasıl olması gerektiğini ele almaktadır.  Çalışmanın amacı; Locke'un görüşleri doğrultusunda devletin, bireyin özgürlüğüne müdahalesi hangi zeminde ve ne derece olmalı sorularına açıklık getirmektir. Bu soruların ele alınması, günümüzde bireyin özgürlüğünün devlet tarafından kısıtlanamayacağına dair ileri sürülen görüşlerin hangi noktalarda eleştirilebilir olduğunu gösterebilmek açısından önemlidir. Söz konusu görüşlerin Locke düşüncesiyle benzerlik göstermesi bizim bu konuyu daha sistematik bir biçimde ele almamızı sağlamasının yanı sıra bu düşüncenin desteklenebilir ve eleştirilebilir yönlerinin tespit edilmesini de kolaylaştırmaktadır. Locke, konuya dair düşüncesinde, insanların doğa durumunda mutlak bir özgürlüğe sahip olduğunu ve bu özgürlüğe başkalarının müdahale edemeyeceğini iddia etmiştir. O, bu düşüncesinin devamında insanların devlet otoritesi altına girdiklerinde toplum sözleşmesini onayladıklarını ve bu sözleşmeyle birlikte bazı durumlarda azınlık durumunda kalacaklarını kabul etmiş olduklarını bildirmiştir. Bu bağlamda toplum sözleşmesinin onaylanması devletin, bazı konularda bireylerin haklarına müdahale edebileceğini onaylamak anlamına gelmektedir. Her ne kadar bireyler toplum sözleşmesini kendi istekleriyle onaylamış olsalar da devletin bireylerin haklarına müdahalede bulunabilmesi, hakların dokunulmazlığı düşüncesiyle ters düşmektedir. Bu çalışma, Locke'un ortaya koymuş olduğu devletinin, azınlık durumunda kalan bireylerin hakları için bir güvence oluşturmadığı düşüncesini ortaya koymaktadır. Aynı zamanda bu çalışma, Locke'un devletinin yurttaşlara müdahalesinin bazı durumlarda belirsiz olduğu iddiasında bulunmaktadır. 
Tez boyunca Locke'un yurttaş özgürlüğü ve devlet anlayışları ayrıntılı olarak ele alınmış; eksik, çelişik ve muğlak görülen yönler eleştirilmiştir. Locke'un düşüncelerini iyi bir şekilde kavrayabilmek ve tespitleri yerinde yapabilmek için onun konuyla ilgili eserleri temel olarak kullanılmıştır. Locke'un doğa durumu ve doğa yasasına ilişkin düşüncelerini ifade edebilmek için Tabiat Kanunu Üzerine Denemeler adlı eseri; devlet ve yönetim anlayışına dair düşünceleri için Hükümet Üzerine İkinci İnceleme adlı eseri; birey ve devlet arasındaki ilişkinin nasıl olacağı konusunda ise hem Hükümet Üzerine İkinci İnceleme hem de Hoşgörü Üzerine Bir Mektup adlı eseri birincil kaynak olarak kullanılmıştır. Bu temel kaynakların yanı sıra Locke'un konuyla ilgili düşünceleri üzerine yazılan eserler, makaleler ve tezlerden de istifade edilmiştir. 
Çalışmamızın birinci kısmında Locke'un doğa durumu içinde tanımlamış olduğu özgür insanı ve bu insanın sahip olduğu haklar izah edilmiştir. Ayrıca bu kısımda, insanların devlet otoritesi altına girdiklerinde devlete devredeceği hakları da ele alınmıştır. Çalışmanın ikinci kısmında, düşünürün devlet anlayışına dair görüşleri detaylı olarak incelenmiş; Locke'un en iyi devlet modeli olarak nitelendirdiği demokrasi yönetim biçimi açıklanmıştır. Çalışmanın son kısmında ise Locke' un düşüncesinde devletin yurttaşlara müdahale edebildiği durumlar ele alınmıştır. Aynı zamanda bu kısımda, Locke'un yönetim anlayışında eksik olduğunu düşündüğümüz noktalar gerekçeleriyle birlikte ortaya konmuştur.

Anahtar Kelimeler: Locke, özgürlük, devlet müdahalesi, hoşgörü.

Abstract:
This thesis investigates John Locke's understanding of the free citizen and how the state should intervene in the lives of citizens. The aim of the study; in line with Locke's views, is to clarify the questions such as on what ground and to what extent the state should intervene in the freedom of the citizens. Addressing these questions is important in terms of showing at what points the views put forward that the citizen's freedom cannot be restricted by the state can be criticized. The similarity of these views with Locke's thought not only enables us to deal with this issue more systematically, but also makes it easier to identify the supportable and criticizable aspects of this thought. In his thought on the subject, Locke claimed that people have absolute freedom in the state of nature and that this freedom cannot be interfered with by others. In accordance with this thought, he stated that when people come under the authority of the state, they approve the social contract and with this contract, they accept that they will be in the minority in some cases. In this context, ratifying the social contract means confirming that the state can intervene with the rights of citizens in certain matters. Although citizens voluntarily approve the social contract, the state's ability to intervene with the rights of citizens contradicts the idea of the inviolability of rights. This study defends the idea that Locke's state does not constitute a guarantee for the rights of citizens who are in minority status. At the same time, this study claims that the intervention of Locke's state in citizens is in some cases ambiguous.
Throughout the thesis, Locke's conceptions of the free citizen and the state have been discussed in detail; incomplete, contradictory and ambiguous aspects have been criticized. In order to understand Locke's thoughts well and to make determinations on the spot, his major works on the subject have been used as a fundamental basis.  In order to examine Locke's thoughts on the state of nature and the law of nature, his work Essays on the Law of Nature has been employed as the primary source; for his thoughts on the understanding of the state and administration his Second Treatise of Government; and on the subject of how the relationship between the citizens and the state will be, both his Second Treatise of Government and A Letter Concerning Toleration have been employed as the principle texts.  In addition to these major sources; works, articles and theses written on Locke's thoughts on the subject have also been used as secondary sources.
In the first part of our study, the free human being defined by Locke in the state of nature and the rights of human beings are examined. In addition, in this section, the rights that people will transfer to the state when they come under the state authority are also discussed. In the second part of the study, Locke's views regarding his understanding of the state were analyzed in detail; and the form of democracy, which Locke describes as the best form of state, has been explained. In the last part of the study, cases in which the state can intervene with the citizens in Locke's thought are discussed. At the same time, in this part, disregarded elements that we think are missing in Locke 's understanding of government are pointed out with several justifications.

Keywords: Locke, freedom, state intervention, tolerance.