Obez bireylerde duygusal zeka, yaşam kalitesi ve sağlık algısı
Emotional intelligence, quality of life and health perception in obese individuals
Yazar: ASLIHAN ÇİFLİK BOLLUK
Danışman: PROF. DR. NİLGÜN ÖZÇAKAR
Dokuz Eylül Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2017
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine

Özet:
Amaç: Sıklığı gün geçtikçe artan obezitenin gelişiminde genetik, psikolojik ve çevresel etmenlerinin rolü olduğu düşünülmektedir. Obezitenin psikososyal yönüyle ilgili çalışmalara ilgi giderek artmaktadır. Bu çalışmada bireylerde duygusal zeka, sağlık algısı ve yaşam kalitesinin, obeziteyle ilişkisinin araştırılması amaçlanmıştır.
Yöntem: Gözlemsel analitik çalışma olarak planlanan araştırma için Dokuz Eylül Üniversitesi Girişimsel Olmayan Araştırmalar Etik Kurulu ve Dokuz Eylül Tıp Fakültesi Hastanesi Başhekimliğinden gerekli izinler alınmıştır. Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Aile Hekimliği ve Diyet polikliniklerine Mart-Kasım 2016 tarihlerinde herhangi bir nedenle başvuran 18-65 yaştaki gönüllü bireylere araştırmacı tarafından hazırlanan anket formu ile Gözden Geçirilmiş Schutte Duygusal Zekâ Ölçeği, EQ-5D Genel Yaşam Kalitesi Ölçeği ve Sağlık Algısı Ölçeği uygulanmıştır.
Bulgular: Çalışma 375 kişiyle tamamlanmış, olgu ve kontrol grubu sosyodemografik özellikler açısından benzer olacak şekilde 163 obez ve 163 obez olmayan toplam 326 bireyin istatistiksel analizi yapılmıştır. VKİ≥30 olan olgu grubunda 85 kadın, 78 erkek, VKİ<25 olan kontrol grubunda 97 kadın, 66 erkek olup obezlerin yaş ortalaması 39,69±12,43, kontrol grubunun ise 37,44±11,74 idi. İlaç kullanım öyküsü obez bireylerde daha fazlaydı (p=0.002). Diyet yapma durumuna göre gruplar arasında fark vardı (p=0.006). Obez bireylerin anne veya babalarında obezite, olmayanlara göre fazlaydı (p<0.05). Obez olanlar kilo almayı başlatıcı nedeni çoğunlukla "egzersizi bırakmak" olarak belirtmişti. Obezlerin % 84 (n:137)'ü doğru beden algısına sahip değildi. Obez bireylerin olmayanlara göre sağlık algısı daha yüksek (p=0.038), yaşam kalitesi düşük (p=0.00) ve duygusal zeka puanları benzer bulunmuştur (p=0.353).
Sonuç: Obezitenin psikososyal yönüyle ilgili araştırmalara gereksinim vardır. Obezitenin çok boyutlu ele alınması, beslenme ve yaşam tarzı değişiklikleri açısından aile hekimlerinin farkındalığı önemlidir.

Anahtar Kelimeler: Obezite, Duygusal zeka, Sağlık algısı, Yaşam kalitesi

Abstract:
Aim: Genetic, psychological and environmental factors are thought playing role in development of obesity. Growing interest seen in psychosocial aspects of obesity recently. Revealing emotional intelligence, health perception and quality of life in relation to obesity was aimed.
Method: As observational clinical planned study, necessary permissions were obtained from the Dokuz Eylül University Non-Interventional Research Ethics Committee and Dokuz Eylül Medical Faculty Hospital. Revised Schutte Emotional Intelligence Scale, EQ-5D Health Related Quality of Life, Health Perception Scale and a questionnaire prepared by the researcher were administered to 18-65 aged volunteers applied Family Medicine and Diet clinics of Dokuz Eylül University Medical Faculty in March to November 2016. 
Results: Study was completed with 375 people. Case and control groups were equalized in terms of sociodemographic characteristics and 326 of 163 obese, 163 non-obese subjects were analyzed. There were 85 female, 78 male in group with BMI≥30, 97 female, 66 male in BMI<25, mean age of obese was 39,69±12,43 and controls' 37,44±11,74. Drug use were higher in obese subjects (p=0.002). There was difference between groups for dieting (p=0.006). Obesity in obese individuals' parents was higher (p<0.05). Obese stated reason for starting to gain weight is "to quit exercise". Of 84% obese (n:137) didn't have correct body image. Obese had higher health perception (p=0.038), lower quality of life (p=0.00) and similar emotional intelligence scores (p=0.353).
Conclusion: There is a need for research on psychosocial aspect of obesity.  It's important for family physicians to be aware of multidimensional approach for obesity, nutrition and lifestyle changes.

KEY WORDS: Obesity, Emotional intelligence, Health perception, Quality of life