Coğrafya ders kitaplarının alternatif ölçme ve değerlendirme teknikleri bakımından incelenmesi ve coğrafya öğretmenlerinin sözü edilen teknik ve uygulamalara ilişkin görüşleri
Examination of geography textbooks in terms of alternative measurement and evaluation techniques and geography teachers' views on the mentioned techniques and applications
Yazar: BARIŞ EMRE KUMRU
Danışman: PROF. DR. OKAN YAŞAR
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Coğrafya Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Coğrafya = Geography
Dizin: Alternatif ölçme ve değerlendirme teknikleri = Alternative assessment and evaluation tecniques ; Branş öğretmenleri = Branch teachers ; Coğrafya dersi = Geography lesson ; Coğrafya eğitimi = Geography education ; Coğrafya öğretimi = Geography teaching ; Ders kitapları = Textbooks ; Lise öğretmenleri = High schools teachers ; Ortaöğretim okulları = Secondary education schools ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation ; Öğretmen görüşleri = Teacher opinions

Özet:
Coğrafya dersinde ölçme ve değerlendirme etkinlikleri ayrıcalıklı bir yere sahiptir. Öğrenci davranışlarının tüm boyutlarıyla doğru olarak değerlendirilmesi ve öğrencileri doğru yönlendirme noktasında ölçme değerlendirme çalışmaları zaman geçtikçe değer kazanmaktadır. Son yıllarda eğitim-öğretimde öğrencileri değerlendirmede sadece geleneksel ölçme değerlendirme araçlarını kullanmanın doğru olmadığı, bunun yanında alternatif ölçme değerlendirme tekniklerinin de kullanılması gerekliliği anlaşılmıştır. 
Bu çalışmanın amacı; coğrafya ders kitaplarında alternatif ölçme değerlendirme tekniklerinden hangilerinin kullanıldığını ve ders kitaplarında bu tekniklerin kullanılma yoğunluğunu tespit etmek; öğretmenlerin alternatif ölçme ve değerlendirme teknikleri arasında sayılanlardan hangilerini tanıdıklarını ve uyguladıklarını ortaya çıkarmak, yanı sıra öğretmenlerin bu teknikleri kullanırken karşılaştıkları sorunları belirlemektir.
Araştırmada nitel araştırma yöntemleri arasında sayılan doküman analizi ve yarı yapılandırılmış görüşme ile nicel araştırma yöntemleri arasında sayılan anket kullanılmıştır. Araştırmada 2019-2020 yılına ait Milli Eğitim Bakanlığı tarafından onaylanmış 9. sınıf, 10. sınıf, 11. sınıf ve 12. sınıf ders kitaplarında yer alan ölçme değerlendirme etkinlikleri doküman analizi yöntemi ile incelenmiştir. Çalışmada 9. sınıf düzeyinde 2, 10. sınıf düzeyinde 2, 11. sınıf düzeyinde 2, 12. sınıf düzeyinde 1 olmak üzere toplam 7 adet coğrafya ders kitabı incelenmiş ve analiz edilmiştir. 9, 10, 11 ve 12. sınıf coğrafya ders kitaplarında yer alan teknikler ve etkinlikler (hem geleneksel hem de alternatif) tablo haline getirilerek gösterilmiştir. 
Öğretmen görüşlerini tespit etmek amacıyla 11 sorudan oluşan bir yarı yapılandırılmış görüşme formu oluşturulmuştur. Yarı Yapılandırılmış Görüşme Formu 2019-2020 eğitim- öğretim yılı ve 2020-2021 eğitim-öğretim yıllarında, Tekirdağ ili merkez ve diğer ilçelerinde görev yapan 30 coğrafya öğretmenine uygulanmıştır. Öğretmenlerin görüşlerinden elde edilen bulgular tablo haline getirilerek gösterilmiştir. Ayrıca öğretmenlere alternatif ölçme ve değerlendirme teknikleri arasında sayılan tekniklerden hangilerini daha sık kullandığını belirlemeye yönelik "sıklık anketi" uygulanmıştır. 
Çalışma sonucunda coğrafya ders kitaplarının alternatif ölçme ve değerlendirme teknikleri bakımından yeterli olmadığı, bu anlamda geleneksel ölçme ve değerlendirme araçlarının gölgesinde kaldığı bulgusu elde edilmiştir. Öğretmenlerin derslerde AÖDT içerisinden en fazla performans görevi, proje ve gözlem tekniklerini kullandıkları sonucuna ulaşılmıştır. Öğretmenlerin genel itibariyle AÖDT'ye ilişkin görüş ve düşüncelerin olumlu olduğu, fakat AÖDT'yi uygulama sürecinde "AÖDT'yi hazırlamanın ve değerlendirmenin zor ve zaman alıcı olması, öğrenciden kaynaklanan problemler ve ders saatlerinin yetersizliği" başta olmak üzere birtakım sorunlarla karşılaştıkları sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
Measurement and evaluation activities have a privileged place in geography lesson. Measurement and evaluation studies gain value as time passes in terms of evaluating students' behaviors accurately in all dimensions and guiding students correctly. In recent years, it has been understood that it is not only correct to use traditional assessment techniques in evaluating students in education, but also to use alternative assessment and evaluation techniques.
The purpose of this research; Alternative assessment and evaluation in geography textbooks to determine which techniques are used and the intensity of using these techniques in textbooks; to reveal which teachers know and apply among the ones listed among alternative measurement and evaluation techniques, as well as to determine the problems teachers encounter while using these techniques.
In the research, document analysis and semi-structured interview, which are among the qualitative research methods, and the questionnaire, which is among the quantitative research methods, were used. In the research, the assessment and evaluation activities in the 9th grade, 10th grade, 11th grade and 12th grade textbooks approved by the Ministry of National Education for the year 2019-2020 were analyzed by document analysis method. In the study, a total of 7 geography textbooks, 2 at the 9th grade, 2 at the 10th grade, 2 at the 11th grade, and 1 at the level, were examined and analyzed. Techniques and activities (both traditional and alternative) in 9th, 10th, 11th and 12th grade books are tabulated.
A semi-structured interview form consisting of 11 questions was created in order to determine the teachers' views. The Semi-Structured Interview Form was applied to 30 geography teachers working in the center and other districts of Tekirdağ in the 2019-2020 academic year and the 2020-2021 academic year. The findings obtained from the opinions of the teachers were shown in a table. In addition, a "frequency questionnaire" was applied to teachers to determine which of the techniques listed among alternative measurement and evaluation techniques more frequently. 
As a result of the study, it was found that the Geography textbooks are not sufficient in terms of alternative measurement and evaluation techniques, and in this sense, they are overshadowed by traditional measurement and evaluation techniques. It was concluded that the teachers mostly used performance task, project and observation techniques in the lessons. It has been concluded that teachers generally have positive opinions and thoughts about, but in the process of applying, they have encountered some problems, such as "preparing and evaluating is difficult and time consuming, problems caused by students and inadequate course hours".