Nazlı Eray'ın öykülerinde düş, düşlem ve gerçeklik
The Dream, imagination and real in the short stories of Nazlı Eray
Yazar: MACİT BALIK
Danışman: DOÇ.DR. YAŞAR ŞENLER
Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Yeni Türk Dili ve Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2005
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature

Özet:
106ÖZETTürk öykücülüğünde fantezi yazarlığının önemli isimlerinden biri olan NazlıEray, yazın yaşamına girdiği 1960'lı yıllardan bugüne kadar çizgisinden şaşmadanedebû üretimini fanteziler üzerine kurmuştur. Eray'ın, ilk yapıtları ile edebiyatçevrelerince Sait Faik çizgisine yakın bulunmasının sebebi, öykülerinde yer alandışlanmış, itilmiş, sıradan insanları duyarlılıkla işlemesidir. Hikâyelerinde buinsanlara ve yaşantılarına sevgiyle yaklaşan yazar, hem kendi hem de dışlanmışinsanların özlemlerini ve yaşamdan beklentilerini kurduğu fantezilerle gerçekleştirir.Bu tezin amacı da Nazlı Eray'ın öykülerindeki gerçek-fantezi alaşımını ortayaçıkararak onun bu tarzın anlatım tekniklerini nasıl kullandığını incelemektir. Yazarınöyküleri çeşitli dergilerde veya toplu halde yayınladığı dönemlerde değerlendirilmişfakat öyküleme tekniğinin oturduğu esas kaideler toplu halde ele alınmamıştır.Eray'ın öykülerine dair yazılanlar; fantastik, fantasma, düşsel, büyülü, gerçeküstü,olağanüstü, masal, bilimkurgu gibi esnek kavramlar etrafında kümelenmiştir.Tezimizin öncelikli amacı kavram karmaşasını ortadan kaldırarak tanımlamalarınetleştirmektir. Asıl ulaşmak istediğimiz ise Nazlı Eray'ın öykülerinde gerçekliğinhangi boyutlarıyla yer aldığı ve nasıl teknikler kullandığını tespit ederek genelkanılar ortaya çıkarmaktır.İncelememizde, Nazlı Eray'ın sekiz öykü kitabındaki tüm öykülerini fantezive dayandığı gerçeklikler ile teknik olanaklar açısından yararlandığı türlerin ortayaçıkarılması hedeflenmiştir.Fantezi gerçekliği içinde yazılan bu öykülerin çoğunluğu bireysel temalarüzerine kurulurken, toplumsal travmalar istisna sayılacak kadar az sayıdaki öyküdeişlenir. Çalışmamızın başlangıcında gerçeklik ve alt sınıfları belirlenmiştir.Otobiyografi, yazarlık, toplumcu gerçekçilik, evlilik, kadın-erkek ilişkileri ve sonolarak da ruhsal gerçekliği oluşturan ana etken olarak aşk, öykülerin gerçekkatmanını oluşturan bileşenlerdir. Gerçekliği verme yordamı olarak kullanılanfanteziler ise yararlanılan olanakların ortak bir paydada birleştirilmesiyle sonuca107ulaşmamızı sağlamıştır. Yazarın fantezi üretiminde etkin rol oynayan başta rüyalarolmak üzere olağanüstü fantastik, metamorfoz, tekinsiz fantastik, masal, bilimkurguve mitoloji gibi olanakların yoğun olması anlatım tekniklerini belirlemedekullandığımız alt sınıflar olmuştur.Yapıtlarının birçoğunda imkânsız olanı gerçekleştirerek şaşırtmayı, mucizeleryoluyla insanları mutlu etmeyi hedefleyen Nazlı Eray Türk öykücülüğündefantezileriyle bir arada anılmaktadır. Tezin ulaşmak istediği nokta Nazlı Eray'ıngerçeği verme yöntemi olarak kullandığı düşlemlerini ve anlatım tekniklerini ortayaçıkarmaktır.

Abstract:
108ABSTRACTNazlı Eray who is the most important writer of Turkish story since 1960 shehas established her literature life on the fantast story. Eray?s work similiar with SaitFaik, because he has worked sensitively with the ordinary people who are isolated.The writer who deals with lovely this people, maks real both her and isolatedpeople?s expectations and misses from life in her fantasies.This thesis aim is to examinen the unity between real and fantasy byaccouring how she used this styles explanation technicesses in Nazlı Eray?s story.Her stories has examined whwn hwe total works published but her basic elementswhich is worked on the story techniques hasn?t handed old. The works about Eray?sstories like nations fantastic, dreamless, magical, extraordinary, tale has collectedflexible definitions. The first aim our thesis to make clear the definitions, to detroythe concepts confusion. Actually we want that put out general thoughts bydetermining what kind of techniques has used and which dimensions of reality hastaken in Nazlı Eray?s stories.In our examination our aim is to establish which she get benefit through thetechniqıe with her eight story books are supported fantasy and reality.While the most of the stories which are written in the fantastic reality arefound about individual themes, social traumas are written in very limited stories. Inthe beginnig of our work reality and under classes are signed. The components whichare the real layers of stories, the foundemantel factor is love which is existing finallypsychological reality and men-women relationships, marriage, social reality, writerand autobiography. Fantasies which are the way of giving the reality supported to goto the end with making together in a common point by the benefit of possibilities.Fantastic, metamorphosis, tale, science-fiction and mythology and the first dreamsare taken role at writer?s fantasy works, so these are helped us to distinguish theexplanation techniques that we use them for under class.109Nazlı Eray who to aim make happy people by the way of miracles and toshock by making real the impossibilities most her works. The point of this thesis is tofigure out the explanation techniques and images she used like a way of giving thereality of Nazlı Eray.