Geçmişten günümüze animasyon filmlerinde mekân kullanım analizi
The analysis on use of place in animation films from the past to the present
Yazar: ÖZGE ÜRTEKİN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SERPİL ÖZKER
Işık Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İç Mimarlık Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: İç Mimari ve Dekorasyon = Interior Design and Decoration
Dizin: Amerikan sineması = American cinema ; Canlandırma = Animation ; Deneysel animasyon = Experimental animation ; Film = Film ; Mekan kullanımı = Space usage ; Mekan tasarımı = Space design ; Sahne tasarımı = Stage design ; Sinema = Cinema ; İç mekan tasarımı = Interior design

Özet:
Mekân ve sinema arasındaki bağ günümüzde önemli bir konudur. Birbirinden farklı
gibi görünen bu iki disiplin, filmlerdeki sanal karakterlerin yaşadığı üçboyutlu mekânların
tasarım aşamasında birbirine oldukça yakındır. Mimarinin gelişim sürecine bakıldığında
gelişen ve değişen yaşam şartları ile birlikte geleneksel çizimden bilgisayar destekli tasarıma
doğru hızla ilerleyen bir teknoloji söz konusudur. Mimarlık sunum aşamasında animasyonu
anlatım dili olarak kullanırken animasyon sineması da mimarlığı tasarım aşamasında anlatım
dili olarak kullanmaktadır.
Bu anlamda çalışmada, günümüz animasyon sinemasında mekân kullanımı ve zaman
içindeki değişiminin irdelenmesi amaçlanmıştır. Çalışma, literatür araştırmasına ve film
analizlerine dayalı olarak gerçekleştirilmiştir. Konu ile ilgili filmler izlenerek incelenmiş ve
animasyon filmlerinin mekânsal analizleri; mekân-karakter, mekân-kurgu bağlamı üzerinden
irdelenmiştir. Bu doğrultuda, dört bölümden oluşan tez çalışmasında sinema ile mekânın
birbirlerine olan faydaları ve iki farklı alanın gelişimine katkıları ele alınmıştır. Animasyon
sinemasının başlangıcından günümüze yapım özelliği, izlenme oranı, eleştiriler dikkate
alınarak ödüllü filmler arasından 11 adet film seçilmiştir. 1929 yılından günümüze dönem
özelliklerine göre isim yapan animasyon filmlerinin mekân ve karakter odaklı yaklaşımlar
bağlamında, sinema kurgusunun mekân üzerinden izleyiciye nasıl yansıtıldığının ortaya
konulması hedeflenmiştir.
Bu anlamda çalışmada Animasyon tarihi ve animasyon filmlerinde tasarıma yönelik
literatür araştırması yapılmış, kaynaklar incelenmiş, ilgili filmler izlenmiş, mekân, sinema
kavramları ve animasyon filmlerinde mekânsal özellikler irdelenmiştir. Elde edilen veriler
doğrultusunda, seçilen Animasyon filmlerinin mekânsal analizleri mekân, karakter, renk,
anlatı değişkenleri üzerinden yapılmıştır. Araştırma sonucunda üç boyutlu animasyon filmlerindeki sahneler, mimari yaklaşımlarla birlikte değerlendirilerek incelenmiş ve filmlerin
arka planlarını oluşturan sahne tasarımındaki mimari öğelerin filmin asıl karakterleri kadar
önemli olduğu tespit edilmiştir.

Abstract:
The bond between space and cinema is an essential subject in this day and age. These two
disciplines, which seem as they are different from each other, are actually very close at the
designing phase of three-dimensioned spaces where virtual characters in films live. When
looking at the development process of architecture, there is a technology advances towards
computer-aided design from customary drawing along with moving and developing living
conditions. Animation, which is used as an explanatory language in architecture during
presentation, utilizes architecture in designing phase in animation cinema. In this context, the
objective of this study is to examine the usage of space and its change within time in today's
animation cinema. The study has been performed based on literature researches and film
analyses. Animation films related to the subject have been observed, scrutinised and analysed
in terms of space-character and space-setup contexts. Accordingly, in this thesis study
comprising of four sections, the reciprocal benefits of cinema and space and their contribution
to development of these two different areas are discussed. Eleven films of animation cinema
have been selected from the past to present among rewarded films by taking into
consideration; production quality, audience ratio and criticism. By focusing on animation
films that are famous with their period features, from the year 1929 until today; this study
aims to reveal how cinema setup has been reflected to the audience via space within the
context of space and character-oriented approaches. In this sense, in the first section of the
study, the aim, the method and the scope of the thesis are addressed and in the second section,
history of animation and design in animation films are explained in the light of researches
through sources, films and literature. In the third section, space, cinema concepts and spatial
features of animation films are examined. In line with the obtained data, space analysis of
selected animation films has been carried out over specified parameters in the fourth section.
At the end of the research, scenes in three dimensioned animation films are examined as
multidimensional in terms of architectural approaches and it is concluded that the architectural elements in the stage design that formed the backgrounds of the films are as
important as the actual characters of the film.