Foid içerikli kayaçlardan seramik hammaddesi kazanımının araştırılması
Investigation on recovery of ceramic raw material from foid-bearing rocks
Yazar: ŞEMSETTİN ULUTAŞ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. SAVAŞ ÖZÜN
Süleyman Demirel Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Maden Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Maden Mühendisliği ve Madencilik = Mining Engineering and Mining

Özet:
Bu tez kapsamında yapısında albit, sanidin, ortoklaz, feldspatoid, nefelin vb. alkali (Na2O+K2O) içerikli mineraller bulunduran foid içerikli kayaç işleme tesisi pasalarından manyetik ayırma, flotasyonla zenginleştirme ve her iki yöntemin birlikte uygulanması ile yüksek alkali içerikli seramik hammaddesi kazanımı amaçlanmıştır. Bu bağlamda Isparta/Direkli yöresinden temin edilen foid içerikli (foid monzosiyenit porfir) kayaçın serbestleşme boyutu dikkate alınarak (-0.106+0.038 mm) gerçekleştirilen boyutküçültme işlemleri sonrasındauygulanan kuru manyetik ayırma işlemlerinde %85'lik bir Fe2O3+TiO2 uzaklaştırma verimi ve yaklaşık %0.95 Fe2O3+TiO2tenörlükonsantre elde edilirken, yaş manyetik ayırmaişlemlerinde ise yaklaşık %70 Fe2O3+TiO2uzaklaştırma verimi ile %1.2Fe2O3+TiO2 tenörlü konsantre elde edilmiştir. Flotasyonla zenginleştirme işlemlerinde ise konsantre kazanım verimi ve elde edilen konsantrenin % Fe2O3+TiO2tenörü ortam pH değerine ve toplayıcı miktarına bağlıolarak değişirken, en düşük % Fe2O3+TiO2tenörlü konsantre (%1.65) 2000g/toplayıcı varlığında pH 9.75-10.25 aralığında elde edilmiştir. Flotasyonla zenginleştirme sonrası elde edilen konsantreye uygulanan kuru manyetikayırma işlemleri ile artan toplayıcı miktarına bağlı olarak %1.05 ile % 0.90Fe2O3+TiO2tenörlü konsantreler elde edilmiştir. Flotasyon sonrası yaş manyetik ayırma işlemlerinde ise konsantre kazanma verimi artarken(%80), daha yüksek %Fe2O3+TiO2(%1.1) tenöre sahip konsantre kazanımı sağlanmıştır. Manyetik ayırma işlemleri sonrasında uygulanan flotasyonla zenginleştirme işlemlerinde ise elde edilen konsantrenin%Fe2O3+TiO2içeriğinin toplayıcı miktarı, pülp yoğunluğu ve kıvamlandırma süresinebağlı olarak değişiklik gösterdiği belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler: Foid monzosiyenit profir, doğal taş işleme tesisi pasası, flotasyon, manyetik ayırma, seramik hammaddesi kazanımı.

Abstract:
In this thesis, it was aimed to acquire a high alkali ceramic raw material from the waste of the processing plant offoid-bearing rock which includes alkali-containing (Na2O+K2O) minerals likealbite, sanidin, orthoclase, feldspathoid, nephelineetc. by magnetic separation, flotation and combination of these two methods. In this respect, after the comminution operations regarding the liberation size (-0.106+0.038 mm) of foid-bearing rock (foidmonzosyenite porphyry) obtained from Isparta/Direkli region was subjected to dry and wet magnetic separation. A concentrate having 0.95% Fe2O3 + TiO2 grade was obtained with an Fe2O3 + TiO2 removal efficiency of 85% in dry magnetic separation processes while a concentrate having 1.2% Fe2O3 + TiO2 grade was obtained in wet magnetic separation processes with 70% Fe2O3 + TiO2 removal efficiency. In the flotation stage, the efficiency of the processes and the Fe2O3+TiO2% grade of concentrate varied depending on pH and the collector amount. The concentrate having the lowest Fe2O3 + TiO2% grade (1.65%) was obtained in the presence of 2000 g/t collector in the pH range of 9.75-10.25.The dry magnetic separation processes applied to the concentrate of the flotation processes yielded concentrates having 1.05% to 0.90% Fe2O3+TiO2 grades depending on the increasing collector amount. In the case of wet magnetic separation operations conducted on the concentrate of flotation processes, the recovery of the concentrate increased (80%) leading concentrates having higher Fe2O3+TiO2 content (1.1%). It has also been determined that the Fe2O3+TiO2content of the concentrate obtained by the floatation process applied after the magnetic separation processes varied depending on the amount of collector, the pulp density and the conditioning time.

Keywords: Foid monzosyenite porphyry, waste of natural stone processing plant, flotation, magnetic separation, recovery of ceramic raw materi.