Görme engelliler okullarındaki müzik dersi kazanımlarının ve derslerde yaşanan sorunların öğretmen görüşlerine göre incelenmesi
An investigation of music class outcomes and problems existing in schools for the visually disabled according to teachers' opinions
Yazar: OKAN ŞENTÜRK
Danışman: DOÇ. DR. MURAT KAMİL İNANICI
Atatürk Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Güzel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı / Müzik Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Müzik = Music

Özet:
Amaç: Bu araştırma, görme engelliler okullarındaki müzik dersi kazanımlarının ve derslerde yaşanan sorunların öğretmen görüşlerine dayalı olarak incelenmesi amacıyla yapılmıştır. 
Yöntem: Bu araştırmada nitel araştırma desenlerinden olan durum çalışması-bütüncül çoklu durum-deseni kullanılmıştır. Araştırmada, Türkiye'de görme engelliler okullarında görev yapan müzik öğretmenlerinin ders sürecinde yaşadıkları sorunlar ve bu sorunların çözümüne yönelik uygulamalarının neler olduğuna yönelik görüşleri kendi içerisinde bütüncül olarak ele alınıp, bu görüşlerin birbirleriyle karşılaştırılacak olmasından dolayı durum çalışması desenlerinden bütüncül çoklu durum desenine göre tasarlanmıştır. Araştırmanın katılımcı grubunu 2023-2024 eğitim öğretim yılının bahar yarıyılında Türkiye'de Millî Eğitim Bakanlığı bünyesinde görev yapan 13 müzik öğretmeni oluşturmuştur. Araştırmada veri toplama aracı olarak, öğretmenlerin, görme engelliler okullarındaki müzik dersinde yaşadıkları sorunlara yönelik görüşlerini tespit etmek amacıyla araştırmacı tarafından hazırlanan yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Araştırmada elde edilen veriler betimsel analiz tekniğine göre analiz edilmiştir.
Bulgular: Araştırmada yanıtı aranan sorulara dayalı olarak elde edilen verilere göre, müzik öğretim programında yer alan kazanımların sınıf düzeyi açısından uygunluğu, açık ve anlaşılır oluşu, kazanımların öğrencilerin müzikal gelişimi açısından önemi, kazanımların gerçekleşme ve ölçülebilme düzeyine yönelik öğretmen görüşlerinin olumlu ve olumsuz açıdan farklı dağılım gösterdiği bulgusu elde edilmiştir. Ayrıca, görme engelliler okullarındaki müzik derslerinde müzik öğretmenlerinin Braille müzik işaret sistemini bilmemesinin eğitim-öğretim etkinliklerindeki verimliliği düşürdüğü, haftalık ders saatinin az olması nedeniyle kazanımların yetiştirilmesinde zorlanıldığı, okullarda görme engelli öğrencilere yönelik materyallerin yeterli sayıda olmamasından dolayı sorunlar yaşandığı şeklinde bulgular elde edilmiştir.
Sonuçlar: Araştırma sonucunda öğrencilerin yaşadığı sorunların temelinde bireye yönelik özel olarak hazırlanmış materyallerin kısıtlı olması ve kazanımların görme engelli öğrencilere yönelik olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Bazı öğrencilerin ve öğretmenlerin Braille müzik işaret sistemini bilmemesi sorunların çözümünü engellediği görülmüştür. Kazanımların ise mevcut öğrenciler için yeterli olduğu görülürken, görme engelli öğrenciler için bazı kazanımların özellikle görme yetisi gerektirmesi açısından sorunlara yol açmakta olduğu sonucuna ulaşılmıştır

Abstract:
Purpose: This study was conducted to determine the problems experienced in music lessons based on the opinions of music teachers working in schools for the visually impaired.
Method: In this study, the case study - holistic multiple case-pattern, which is one of the qualitative research designs, was used. In the research, the opinions of music teachers working in schools for the visually impaired in Turkey about the problems they experience during the lesson process and what their practices are for solving these problems are considered holistically within themselves, and since these opinions will be compared with each other, it was designed according to the holistic multiple case design, one of the case study designs. The participant group of the study consisted of 13 music teachers working within the Ministry of National Education in Turkey in the spring semester of the 2023-2024 academic year. As a data collection tool, a semi-structured interview form prepared by the researcher was used to determine the opinions of the teachers about the problems they experience in music lessons in schools for the visually impaired. The data obtained in the study were analyzed according to the descriptive analysis technique.
Findings: According to the data obtained based on the questions sought to be answered in the research, it was found that teachers' opinions on the appropriateness of the objectives in the music curriculum in terms of grade level, their clarity and comprehensibility, the importance of the objectives in terms of students' musical development, and the level of realization and measurability of the objectives showed different distributions in terms of positive and negative aspects. In addition, it was found that music teachers' ignorance of the Braille music sign system in music lessons in schools for the visually impaired decreased the efficiency in educational activities, there were difficulties in achieving the learning outcomes due to the small number of weekly class hours, and there were problems due to the lack of sufficient number of materials for visually impaired students in schools. 
Conclusions: As a result of the research, it was concluded that the problems experienced by the students were based on the fact that the materials specially prepared for the individual were limited and the acquisitions were not intended for visually impaired students. The fact that some students and teachers did not know the Braille music sign system prevented the solution of the problems. While it was seen that the learning outcomes were sufficient for the current students, it was concluded that some of the learning outcomes for visually impaired students cause problems, especially in terms of requiring visual ability.