Fen lisesi öğrencilerinde sosyal dışlanma ve sosyal medya bağımlılığı arasındaki ilişki: Mersin il örneği
The relationship between social exclusion and social media addiction in science high school students; Mersin provincial
Yazar: ERKUT AYDEMİR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SEYDA MAVRUK ÖZBİÇER
Çağ Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Bu araştırmada fen lisesi öğrencilerinin sosyal medya kullanımı ve sosyal 
dışlanma durumları arasında ilişkinin incelenmesi amaçlanmıştır. Yapılan araştırmada 
sosyal medya kullanımının, sosyal dışlanma düzeylerinin ve sosyal dışlanma ölçeği alt 
boyutu olan görmezden gelinmenin, sosyal medya kullanım türlerinin, amaçlarının, 
geçirilen sürelerin cinsiyete, devam ettiği sınıfa göre farklılaşıp farklılaşmadığı ve 
ayrıca sosyal medya platformlarının türlerine, kullanım sürelerine ulaşılmıştır. 
Katılımcılar Mersin ilinde fen liselerinde eğitim gören 245'i (% 54.7) kız, 203'ü (% 
45.3) erkek olmak üzere toplam 448 kişiden oluşmaktadır. Araştırmada Ergenler İçin 
Sosyal Medya Bağımlılığı Ölçeği, Sosyal Dışlanma Ölçeği ve Kişisel Bilgi Formu veri 
toplama araçları olarak kullanılmıştır. Araştırma verileri t-testi, ANOVA, tukey çoklu 
karşılaştırma ve ki-kare analizleri ile değerlendirilmiştir. İstatistik paket program ile 
analiz edilmiştir. Araştırmanın sonuçlarına göre sosyal medya bağımlılığı, görmezden 
gelinme ve sosyal dışlanma düzeylerinin cinsiyete göre anlamlı düzeyde farklılaştığı ve 
elde edilen sonuçlar kızların sosyal medya bağımlılığının anlamlı olarak daha yüksek 
olduğunu göstermiştir. Bununla beraber görmezden gelinme ve sosyal dışlanma 
düzeylerinde cinsiyetler arasında anlamlı düzeyde farklılaşmalar elde edilmemiştir. 
Yalnızca Whatsapp'ta geçirilen ortalama sürenin gruplar ile anlamlı düzeyde 
farklılaşması görülmüştür. Tukey çoklu karşılaştırma analizine göre 10. sınıfa devam 
eden öğrencilerin 9. sınıfa devam eden öğrencilerden daha uzun süre Whatsapp 
kullandığı görülmüştür. Ancak diğer platformlar için anlamlı farklılıklar 
bulunamamıştır.

Abstract:
In this study, it was aimed to examine the relationship between the use of social 
media and social exclusion of science high school students. In the research, it was 
reached whether social media use, social exclusion levels and being ignored, which is 
the sub-dimension of social exclusion scale, social media usage types, purposes, 
durations differed according to gender and the class in which they continued, as well as 
the types and usage periods of social media platforms. The participants consisted of 448 
people, 245 (54.7%) of whom were girls and 203 (45.3%) were boys, who were 
educated in science high schools in Mersin. In the study, Social Media Addiction Scale 
for Adolescents, Social Exclusion Scale and Personal Information Form were used as 
data collection tools. The research data were evaluated by t-test, ANOVA, tukey 
multiple comparison and chi-square analysis. The statistics were analyzed by package 
program. According to the results of the research, social media addiction, ignorance 
and social exclusion levels differed significantly according to gender and the results 
obtained showed that girls' social media addiction was significantly higher. However, 
there was no significant differentiation between the sexes in the levels of ignorance and 
social exclusion. Only the average time spent on Whatsapp was found to differ 
significantly with the groups. According to Tukey multiple comparison analysis, it was 
seen that students attending the 10th grade used Whatsapp for longer than students 
attending the 9th grade. However, no significant differences were found for other 
platforms.