Yerel yönetimlerde özerklik ve demokrasi ilişkisi
The relationship in autonomy and democracy in local goverenments
Yazar: KAYA KIZAN
Danışman: PROF. DR. ÖZLEM ŞAHİN GÜNGÖR
Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration ; Siyasal Bilimler = Political Science ; Sosyal Hizmet = Social Work
Dizin: Demokrasi = Democracy ; Yerinden yönetim = Decentralization ; Özerklik = Autonomy

Özet:
Yerinden yönetim başka bir ifadeyle adem-i merkeziyetçi yapı olarak da bilinen yerel yönetim, halkın ortak yerel gereksinmelerini karşılamak amacıyla oluşturulan ve halkın seçim yoluyla seçtiği organlarca yönetilen bir sistemdir. Yerel yönetim kuruluşları merkezi yönetimce yöreyi ilgilendiren konularda kurallar koymaya, mali yükümlülükler getirmeye yetkili kılınmış bir yerel meclisin denetimi altındaki yönetim birimlerinin adıdır.
Genel olarak yerel yönetim kurumları idarenin bütünlüğü ilkesi doğrultusunda ve merkezi idarece belirlenen özerklikten yararlanarak müşterek bazı hizmetleri sunan birimler olarak karşımıza çıkmaktadır. Dolayısıyla merkezi yönetim tarafından çeşitli şekillerde denetlenmektedirler. Özelikle vesayet denetimi biçiminde karşımıza çıkan bu denetim biçimi yerel yönetimlerin özerk kurumlar olarak faaliyetlerini sürdürmesinde önemli engeller çıkarmaktadır.  Merkezi yönetim sisteminin kısıtlı da olsa yetkilerini bazı mahalli topluluklarla paylaşması sonucu yerel yönetimlerin oluştuğu düşünülürse; yerel yönetimlerin geçmişi antik kent devletlerine ve Roma İmparatorluğuna kadar götürülebilir.  Dolayısıyla yerel yönetimlerin tarihi seyri izlendiğinde kent tarihiyle doğrudan bir ilişkisi olduğu ortaya çıkmaktadır.
Yerel yönetimlerin, merkezin çırağıymış gibi görünmesi genel bir izlenimdir. Fakat bu izlenim yanlış bir izlenimdir. Yerel yönetimlerin görev alanlarının ve sınırlarının merkez tarafından belirlenmesi etkin görev anlayışını zedelediği bilinen bir gerçektir. Bu hususta merkez-yerel arasında paslaşmanın olması son derece önem arz etmektedir. Aksisi, hizmetlerin aksamasına, dengesizliklerin yaşanmasına yol açtığı gibi, bir yerel/ merkez çatışmasına da yol açacak ve yerel demokrasiyle birlikte ulusal çıkarlara da zarar verecektir. Aynı zaman da yerel yönetimlerin mali alanda bağımsız olmamaları, karar alma ve bu kararları uygulama süreçlerinde de merkeze bağımlı olmaları da demokrasinin okulu niteliğideki yerel yönetimlere zarar vermektedir. Ayrıca merkezi yönetim tarafından, hukuki olmayan yöntemlerle, seçilmişlerin görevden alınıp yerine atanmışların getirilmesi de yerel demokrasinin bir eksikliği olarak görülmektedir.
Köklü bir yerel yönetim tarihine sahip olmayan Türkiye, yaklaşık bir buçuk asırlık yerel yönetim tarihi süresince bir devinim içerisinde olup, gelinen aşamada yönetim sistemi içerisinde kendisine önemli bir yer sağlamıştır. Ancak bu seviye Batı ile kıyaslandığında, Türkiye'nin çok geride olduğu görülmektedir. Bu perspektiften bakıldığında Türkiye'nin yönetim yapısının acil bir revizyona ihtiyacı olduğu açıktır. Özellikle yerel yönetimlerin gerçek manada özerk bir statüye kavuşturulmadan demokratik kurumlara dönüşemeyeceği anlaşılmalı ve bunun içinde sistemli köklü bir değişikliğe gidilmelidir.

Abstract:
Decentralization, in other word local government, also known as decentralized structure, is sought in places where people should be in common localities and is a system governed by organs by choosing the people's choice path. Local government organizations are the name of the administrative units under the supervision of a local council authorized by the central government to establish rules and impose financial obligations on matters of local interest.
In general, local government institutions appear as units that provide some common services by taking advantage of the autonomy determined by the central administration in line with the integrity of the administration. Therefore, they are controlled by the central government in various ways. This form of auditing, especially in the form of guardianship supervision, poses significant obstacles for local governments to continue their activities as autonomous institutions. Considering that local administrations are formed as a result of the central government system sharing their powers with some local communities, even if they are limited; The history of local governments can be traced back to the ancient city states and the Roman Empire. Therefore, when the historical course of local administrations is followed, it is seen that it has a direct relationship with the history of the city.
It is a general impression that local authorities seem to be the apprentice of the center. But this impression is a false impression. It is a known fact that the determination of the areas and boundaries of the local administrations by the center damages the effective duty understanding. In this respect, it is very important that there is a corrosion between the center and the local. On the contrary, it will lead to disruption of services, imbalances as well as a local / central conflict and harm local interests as well as national interests. At the same time, the fact that the local administrations are not independent in the financial field and their dependence on the center in the decision-making and implementation processes also harms the local governments which are the school of democracy. In addition, the dismissal of the elected and replaced by the central government by non-legal methods is seen as a deficiency of local democracy.
Turkey does not have a long history about local governmental system, the history for Turkey's local governmental system has been in a movement throughout the history of local administration for approximately one and a half centuries and provided an important place in
the management system at this stage. However, when compared with the West, Turkey's local governmental level appears to be far behind. For that reason management structure when viewed from the perspective of Turkey is clear that there is an urgent need of revision. Particularly, it should be understood that local governments cannot be transformed into democratic institutions without real autonomous status and a systematic fundamental change should be made within this