Türk Devletlerinde demokrasi ve laiklik (XIII . yüzyıla kadar)
Democracy and secularism in Turkish States (until the 13th. century)
Yazar: ASLI HASÇUKURLUOĞLU
Danışman: PROF. DR. ABDULKADİR YUVALI
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Genel Türk Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Tarih = History
Dizin: Demokrasi = Democracy ; Devlet = State ; Devlet anlayışı = State understanding ; Laiklik = Laicism ; Tanrı = God ; Türk devletleri = Turkish states

Özet:
Bu çalışmada 13. yüzyıla kadar olan Türk Devletlerinde görülen demokrasi ve laiklik anlayışı incelenmiştir. Türk Devlet geleneğinde her zaman var olan bu iki anlayış, İslamiyet öncesinde olduğu gibi, İslamiyet sonrasında da devlet yönetiminin önemli prensiplerinden olmuştur. İslamiyet'ten önce Türk hükümdarları, egemenliklerinin Tanrı tarafından kendilerine verildiğine inanıyorlardı. Bu anlayış hiçbir zaman devlete teokratik, hükümdarlara da Tanrı-Kral özelliği kazandırmamıştır. Çünkü Türk hükümdarları hiçbir zaman sınırsız egemenliğe sahip olmamış, aksine halka karşı görevleri konusunda Tanrı'ya sorumlu olduklarının her zaman bilincinde olarak ülkeyi yönetmişlerdir. Ülkesini iyi yönetemeyen hükümdarın elinden yetkileri alınmıştır.Türk geleneğinde var olan demokrasi ve laiklik anlayışı, Türklerin İslamiyet'i kabulünden sonra da devam etmiştir. Türk kültürünün İslamiyet'e büyük uygunluk göstermesi, bu dinin kabulünü kolaylaştırmıştır. İslamiyet'in getirdiği insani değerler, demokrasi ve adaletin güçlenmesini sağlamıştır. Selçuklular zamanında Tuğrul Bey'in dini görevleri halifeye bırakıp, dünya işlerini kendisinin üstlenmesi de laiklik anlayışının güzel bir örneğidir.Halkın her zaman hoş görülü ve adil bir şekilde yaşadığı Türk devletlerinde ki bu anlayış, İslamiyet öncesinde Orhun Abideleri'nde ve İslamiyet sonrası verilmiş bir eser olan Kutadgu Bilig'de de görülmektedir.Bu çalışmada, günümüzde de önemli bir gündem teşkil eden demokrasi ve laiklik kavramlarının, ilk Türk Devletlerinden 13. yüzyıla kadar olan Türk devletlerinde nasıl bir yer bulduğu incelenmiştir.Anahtar Kelimeler: Demokrasi, Laiklik, Türk, Devlet, Tanrı

Abstract:
The Conception of Democracy and Secularism in Turkish States that subsisted untill the 13th. Century is examined in this study. These two concepts which have always been the executive characteristics of Turkish Nations are important principles of governance before and after the admission of Islam. Before the admission of Islam, Turkish rulers believed that hegemony was given to themselves by God. But the states were never specialized as theocratic ones and the rulers never felt as celestial-kings according to this perception. Because Turkish rulers never had infinitive sovereignty, on the contrary they governed their countries knowing that they were responsible to God. The rulers who failed to govern well became unauthorized.Being a part of Turkish tradition, the conception of democracy and secularism continued after the admission of Islam. The coherence between Turkish culture and Islam enabled the admission of Islam. Humanitarian values in Islam supported the democracy and justice. That Tuğrul Bey assumed the worldly responsibilities himself and charged the khalifah with the religious issues is a good example for the conception of secularism.This conception in Turkish states in which the people lived in prosperity (by being tolerant and fair to each other) can be seen on the Orhun Inscriptions in pre-Islamic ages and on Kutadgu Bilig in post-Islamic ages.In this study, the importance of democracy and secularism concepts for Turkish States - that are at the same time on the agenda at the present day ? is examined as from the founding of the very first Turkish state to the 13th. Century.Key Words:Democracy, Secularism, Turkish, State, God