Web CBS teknolojisi, mimarisi ve açık kaynak kodlu uygulama geliştirilmesi
WebGIS technology, architecture and open source application development
Yazar: MEHMET ALPER ŞAHİN
Danışman: PROF. DR. MURAT YAKAR
Mersin Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Uzaktan Algılama ve Coğrafi Bilgi Sistemleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Jeodezi ve Fotogrametri = Geodesy and Photogrammetry
Dizin: Açık kaynaklar = Open sources ; Coğrafi bilgi sistemleri = Geographical information systems ; Uygulama geliştiricisi = Application developer

Özet:
Teknolojinin hızla geliştiği günümüzde, insanların üzerinde yaşadıkları dünyayı anlamaları ve dünya üzerindeki yerlerini bilmeleri çok önemlidir. Hızla gelişen teknolojinin de desteği ile insanların konumsal bilgilere ulaşmaları geçmiş zamanlara göre çok daha kolay olmaktadır. Günümüzde pek de pahalı olmayan mobil cihazlar üzerinde coğrafi bilgi sistemleri (CBS) uygulamaları kullanılabilmektedir. Bu cihazlar GPS aletleri, cep bilgisayarları (PDA), tabletler hatta cep telefonları olabilirler. İnternetin de yayılmasıyla coğrafi bilgi sistemleri daha da yaygm olarak kullanılmaya başlanmıştır. Bugün internet üzerinden çok güçlü coğrafi bilgi sistemleri uygulamaları (Yandex Haritalar, Bing Haritalar, Google Haritalar, OpenStreet Haritalar vb.) kullanılabilmektedir.
İnternet tabanlı CBS uygulamalarının hızla yayılmaya başladığı, ticari ve açık kaynak kodlu CBS altyapılarının rahatça bulunabildiği günümüzde, GeoServer kullanılarak tarihi mekan ve binaların bilgilerinin tutulduğu temel CBS fonksiyonlarına sahip bir uygulama gerçekleştirilebilmektedir. Benzeri uygulamanın dokümantasyonunu kapsayan bu çalışma bir CBS sisteminin nasıl olduğu ve nasıl çalıştığı hakkında genel ve temel bilgiler verecektir.
Çalışmanın bir parçası olan web uygulaması Phyton, GeoServer, PostgreSQL Server kullanılarak geliştirilmiştir ve tarihi bir mekanın coğrafi ve metinsel verilerini tutabilecek şekilde tasarlanmış ve hayata getirilmiştir. Uygulama iki parçada ele alınabilir, ilk parça metinsel verileri tutan bölümdür. Metinsel veriler PostgreSQL üzerinde saklanır. İkinci parça ise coğrafi verileri tutan bölümdür. Coğrafi veriler harita kaynak dosyalarında tutulurlar ve GeoServer üzerinden yayınlanır. Python uygulaması ile yayınlanan bu haritalar internet sayfası üzerinde görüntülenebilmektedir. İnternet sayfası üzerinden bazı temel CBS işlemleri yapılabilmektedir. 
Çalışmanın dokümantasyonunda CBS ile ilgili ayrıntılı bilgilerin yanı sıra internet teknolojileri ve internet üzerinde CBS uygulamaları geliştirmek için gereken teknolojiler hakkında da geniş bilgiler yer almaktadır.

Abstract:
In this day and age of technology advancing at a rapid pace, it is very important for people to understand the world they live in and know where in the world they are. With the support of rapidly developing technology, it is much easier for humans to access spatial information than it used to be. Geographic information systems (GIS) can now be used with inexpensive mobile devices. These devices can be GPS, PDA (handheld computers), Tablets or even cell phones. With the spread of the Internet, the importance of geospatial information systems became much better understood. Today, such powerful geographic information systems can be used via the Internet (Yandex Maps, Bing Maps, Google Maps, OpenStreet Maps, etc.). 
In the present day when the Web based GIS applications rapidly spread, and commercial or free source coded GIS infrastructures can be found easily, a GIS application which has the basic GIS functions that hold the information of historic places and buildings' information by using a GeoServer can be realized. This study including the documentation of this application will supply basic and general information about how a GIS system is and how it works to whom concerned about it.
The web application that is a part of the study has been developed by Phyton, GeoServer, PostgreSQL Server and has been designed and realized as to be able to keep a historic place's geographic and written information. Application can be seen in two parts; first part is the part that keeps the written data. Written data is kept through PostgreSQL Server. And the second part is the part that keeps the geographic data. Geographic data is kept through map source files and are published through GeoServer. Those maps that are published through Python can be viewed through web page. Several basic GIS operations can be done via web page. 
Besides the detailed information of the GIS, wide information about the technologies necessary for developing the GIS applications via internet and internet technologies are included within the documentation of the study.