İş güvenliği iklimi algısının çalışma yaşamındaki tehlikeler üzerindeki etkileri: İnşaat sektöründe bir uygulama
Effects of safety climate perception on hazards in workplace: Anapplications in construction sector
Yazar: HALİL EMRE ASLAN
Danışman: PROF. DR. PELİN KANTEN
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İş Sağlığı ve Güvenliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri = Labour Economics and Industrial Relations
Dizin: Güvenlik iklimi = Safety climate ; Tehlike = Danger ; Çanakkale = Çanakkale ; İnşaat sektörü = Construction sector ; İş güvenliği = Work safety ; İş hayatı = Work life ; İş kazaları = Occupational accidents

Özet:
Teknolojik gelişmenin süreklilik arz etmesi nedeniyle her gün çalışma alanlarına katılan yeni iş kolları ve yeni teknoloji ile karşılaşılan yeni sorunların araştırılmasını ve çözümlenmeye çalışılmasını gerektirmektedir. Özellikle sanayileşmenin ve yeni üretim yöntemlerinin ön plana çıktığı 20. yüzyıl; yoğun makineleşmenin neden olduğu iş kazaları sonucu ölümler ve uzuv kayıplarının arttığı bir yüzyıl olmuştur. Hızlı gelişen bilim, teknoloji ve sanayileşme kuşkusuz, ülkelerin kalkınma süreçlerine ve bireylerin rahatlığına katkı sağlamaktadır. Ancak çalışma hayatı için herhangi bir başarıdan söz etmek mümkün değildir.
İş sağlığı ve iş güvenliği çalışmalarının amacı, iş kazalarından çalışanları koruma ve daha sağlıklı bir ortamda çalışmalarını sağlamaktır. Ayrıca işgörenler ve işverenler için oluşabilecek risklerin öngörülmesi, değerlendirilmesi ve bu riskleri tamamen ortadan kaldırabilmek ya da zararlarını en aza indirebilmektir. Risklerin değerlendirilmesi; işletme dahilinde ki  tüm faaliyetlerde, ekipman kullanımının sağlık ve güvenlik üzerindeki etkilerinin sistematik olarak incelenmesini içermektedir.
Bir ülkenin ekonomik gelişmesine olan katkısı göz önüne alındığında, inşaat sektörü özel önem verilmesi gereken sektörlerdendir. Gelişmekte olan her ülkede olduğu gibi ülkemizde de ekonomik büyümenin en önemli dinamiklerinden birisi  inşaat sektörüdür. Sektör, genel ekonomi içindeki yatırım büyüklüğü yanında, iş kazası riskinin fazla olması ve meslek hastalıkları ile önemli hale gelmiştir. Bu sorunun en temel sebebi ise, sanayileşmenin gelişimine paralel olarak iş sağlığı ve güvenliğine ilişkin gerekli düzenleme ve yatırımların yeterince ve zamanında yapılmamış olmasıdır.
Ülkemizde geçerli olan 30 Haziran 2012 tarih ve 28339 sayılı resmi gazetede yayınlanan 6331 Sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu 01 Ocak 2013 tarihi itibari ile yürürlüğe girmiştir. Bu kanun ile iş yerlerinde iş sağlığı ve güvenliğinin sağlanması ve mevcut sağlık ve güvenlik şartlarının iyileştirilmesi için işveren ve işgörenlerin görev, yetki, sorumluluk, hak ve yükümlülüklerinin düzenlenmesi kontrol edilmektedir.
Güvenlik iklimi ile ilgili pek çok tanıma rastlamakla beraber, üzerinde fikir birliğine varılan en genel tanım; iş ortamında çalışanların iş güvenliğine yönelik algısı olarak belirtilebilir. Güvenlik iklimi ile ilgili ilk tanımlama 1980'de Zohar tarafından yapılmıştır. Zohar  güvenlik iklimini "çalışanların iş çevresi hakkında paylaşmış oldukları bütüncü algılarının bir özeti" olarak tanımlamıştır. Güvenlik iklimi "çalışanların işyerinde iş güvenliğine ilişkin inanç ve algılarının özeti ve işyerindeki iş güvenliğine göre çalışanların davranış biçimlerinin tahminidir". Cox ve Flin güvenlik iklimi kavramını işgörenlerin tutum ve davranışlarını açıklayan güvenlik kültürü kavramının bir yansıması olarak ele almaktadır.
Bu tez çalışması kapsamında, inşaat sektöründeki iş güvenliği algısının, beton santrallerinde yaşanan fiziksel, kimyasal ve psikolojik tehlikeler üzerindeki etkisinin iş sağlığı ve güvenliği açısından incelenmesi amaçlanmaktadır. Bu doğrultuda Çanakkale Sosyal Güvenlik Kurumu'ndan (SGK) "Çanakkale ilindeki inşaat sektöründe meydana gelen iş kazaları ve meslek hastalıkları verileri de" alınarak daha ayrıntılı bir analiz yapılması planlanmaktadır. Ek olarak Çanakkale'de faaliyet gösteren bir inşaat firmasında çalışmakta olan işgörenlerin iş güvenliği iklimi algıları ile maruz kaldıkları tehlikelere ilişkin veriler anket oluyla toplanacaktır. Çalışma sonunda çalışma koşullarındaki risklere karşı alınması gereken tedbirler detaylı olarak belirlenecektir. Ayrıca olumlu ya da olumsuz şartların işgörenler üzerindeki fiziksel ve psikolojik etkileri araştırılıp sonuçları incelenecektir.

Abstract:
New business lines in the field of business life and new problems faced due to the new technologies should be examined and resolved because of the fact that technological developments have a continuity. In the 20th century, when industrialization and new production methods came to the forefront; It has been a century in which deaths and loss of limbs have increased as a result of occupational accidents caused by intensive mechanization. Rapidly developing science, technology and industrialization undoubtedly contribute to the development processes of countries and the comfort of individuals. However, it is not possible to talk about any success for working life.
The purpose of occupational health and safety studies is to protect employees from work accidents and to ensure they work in a healthier environment. In addition, it is to predict and evaluate the risks that may occur for employees and employers, and to eliminate these risks completely or to minimize their losses. Evaluation of risks; It includes a systematic examination of the health and safety effects of the use of equipment in all activities within the enterprise.
Considering its contribution to the economic development of a country, the construction sector is one of the sectors that should be given special attention. As in every developing country, one of the most important dynamics of economic growth in our country is the construction sector. The sector has become important with the size of investments in the general economy, high risk of occupational accidents and occupational diseases. The main reason for this problem is that, in parallel with the development of industrialization, the necessary regulations and investments regarding occupational health and safety have not been made sufficiently and on time.
The Occupational Health and Safety Law No. 6331, which is valid in our country, published in the Official Newspaper dated 30 June 2012 and numbered 28339, entered into force as of January 01, 2013. This law controls the regulation of duties, powers, responsibilities, rights and obligations of employers and employees in order to ensure occupational health and safety at workplaces and to improve existing health and safety conditions.
Even if there are various definitions regarding the safety climate, the general definition agreed on can be noted as the perception of employees in the working environment in terms of occupational safety.  The first definition of the safety climate was made by Zohar in 1980. Zohar defined the safety climate as "a summary of the holistic perceptions employees have shared about the working environment". Safety climate is "the summary of the beliefs and perceptions of the employees about occupational safety in the workplace and the estimation of the behavior patterns of the employees in accordance with the occupational safety in the workplace". Cox and Flin treat the concept of safety climate as a reflection of the concept of safety culture that explains the attitudes and behaviors of employees.
Within the scope of this thesis, it is aimed to examine the effect of occupational safety perception in the construction sector on physical, chemical and psychological dangers in concrete plants in terms of occupational health and safety. In this direction, a more detailed analysis is planned by obtaining "data on occupational accidents and occupational diseases in the construction sector in Çanakkale province" from the Çanakkale Social Security Institution (SSI). In addition, data regarding the occupational safety climate perceptions of employees working in a construction company operating in Çanakkale and the dangers they are exposed to will be collected through a survey. At the end of the study, the measures to be taken against the risks in working conditions will be determined in detail. In addition, the physical and psychological effects of positive or negative conditions on employees will be investigated and their results will be examined.