Çok kriterli karar verme yöntemleri kullanılarak ruh ve sinir hastalıkları hastanesi için yer seçimi
Location selection for a psychiatric hospital using multi-criteria decision making methods
Yazar: AYŞE GÜVENİR KILIÇ
Danışman: PROF. DR. MÜRSEL ERDAL
Gazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: İnşaat Mühendisliği = Civil Engineering

Özet:
Sağlık hizmetlerinin asıl amacı, toplum sağlığının korunması ve gerekli tedavi hizmetinin etkin ve verimli olarak alınabilmesini sağlamaktır. Bu amacı gerçekleştirmek için planlanan sağlık tesisi yatırımları, toplum sağlığını yakından ilgilendiren yüksek maliyetli ve uzun dönemli yatırımlardır. Böylesi hayati bir yatırımın amacına ulaşılabilmesi için sağlık tesisinin yer seçimi çok büyük bir öneme sahiptir. Sağlık tesisi yer seçiminde yapılabilecek hatalar sebebiyle ortaya çıkabilecek olumsuz durumların telafisi de çok mümkün değildir. Ülkemizde yaklaşık olarak 3845 adet yatak kapasitesine sahip 10 adet Ruh ve Sinir Hastalıkları Hastanesi (RSHH) hizmet vermektedir. Ancak, son dönemde hasta sayısının çok artması sebebiyle yatak kapasitesinin yetersiz olduğu bilinmekte ve böyle bir hastaneye duyulan ihtiyaç artmaktadır. İç Anadolu Bölgesi'nde RSHH bulunmaması sebebiyle ilerleyen dönemde bu bölgeye bir RSHH yapılabileceği öngörülerek çalışmalar yürütülmüştür. Bu çalışmada, İç Anadolu Bölgesi'nde yer alan Ankara ili özelinde RSHH için yer seçimi yapılmaya çalışılmıştır. Bunun için öncelikle Ankara ilinde hastanenin yapılabileceği 6 adet alternatif ilçe ile hastane yer seçimini etkileyebilecek ana ve alt kriterler belirlenmiştir. Bu kriterler; yatırım maliyeti, binanın konumu, bina özellikleri, emniyet ve güvenlik, demografik yapı ve çevresel faktörler olarak öngörülmüştür. Hem kriterlerin belirlenmesi hem de ağırlıklandırılması uzman görüşleri doğrultusunda yapılmıştır. Bu bağlamda Sağlık Bakanlığı'nda görevli ve yatırım süreci ile ilişkili faaliyet yürüten toplam 21 adet uzman personele anket uygulanmış ve anket sonuçlarına göre AHP ve TOPSIS yöntemleri kullanılarak en uygun hastane yeri seçilmeye çalışılmıştır. Sonuç olarak Çankaya ilçesi RSHH yapılması için en uygun yer olarak belirlenmiş ve bunu sırasıyla Yenimahalle, Keçiören, Kızılcahamam, Elmadağ ve Polatlı ilçelerinin takip ettiği görülmüştür.

Abstract:
The main purpose of healthcare services is to ensure the protection of public health and the effective and efficient provision of necessary treatment services. Planned healthcare facility investments aimed at achieving this goal are high-cost and long-term investments closely related to public health. The selection of the location for a healthcare facility holds great importance in achieving the goal of such a vital investment. The scarcity of bed capacity in ten Mental and Neurological Diseases Hospitals (MNDH) in Turkey, with approximately 3,845-bed capacities each, is known due to the recent increase in patient numbers, leading to a growing need for such hospitals. Due to the absence of MNDH in the Central Anatolia Region, it is anticipated that an MNDH could be built in this region in the future, and work has been carried out accordingly. In this study, the selection of a suitable location for an MNDH in Ankara province, located in the Central Anatolia Region, has been attempted. To accomplish this, six alternative districts in Ankara where the hospital could be built were identified, along with the main and sub-criteria that could influence the hospital site selection. These criteria include investment cost, building location, building features, safety and security, demographic structure, and environmental factors. The determination and weighting of these criteria were carried out based on expert opinions. In this context, a survey was conducted on a total of 21 expert personnel working in the Ministry of Health and involved in the investment process, and based on the survey results, the most suitable hospital site was attempted to be selected using the AHP and TOPSIS methods. As a result, Çankaya district was identified as the most suitable location for establishing an MNDH, followed by Yenimahalle, Keçiören, Kızılcahamam, Elmadağ, and Polatlı districts respectively.