Farklı semen parametrelerine göre insan spermlerinde apoptozis ve nekrozisin histokimyasal ve istatistiksel yöntemlerle belirlenmesi
Determining apoptosis and necrosis in human sperms with histochemical and statistical methods according to different semen parameters
Yazar: DİDEM ARSLAN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. REMZİYE DEVECİ
Ege Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: Biyoloji = Biology

Özet:
Erkekte, fertilizasyon potansiyellerinin göstergelerinden biri semen analizidir. Dünya Sağlık Örgütü'ne (WHO, 1999) göre yapılan standart semen analizleri spermlerin sayısı, hareketliliği ve morfolojiyi kapsar. Ancak bir semen analizi sadece geniş teşhis kategorileri sağlamaya yardımcı olur. ?Yardımcı Üreme Teknikleri?nden erkek infertilitesinin tedavisinde kullanılan ICSI (intrasitoplazmik sperm injeksiyonu) hareketsiz spermlerde de kullanılmaktadır. Bu durum embriyoda hasarlı DNA'nın oluşmasına yol açabilir. Bu nedenle, ICSI'de kullanılan hasar görmemiş spermatazoon için marker bulmak önemlidir ve ejakule spermatazoonun hücre ölüm mekanizmalarını anlamayı gerektirir.Bu gerekçelere dayanak bu çalışmada semen parametrelerinden konsantrasyon, hareketlik ve morfolojiye göre apoptotik ve nekrotik spermleri belirlemek ve olası değişimlerini istatistiksel olarak değerlendirmek amaçlanmıştır. Bunun için, İzmir Tepecik Eğitim ve Araştırma Hastanesi Mikrobiyoloji Laboratuarına gelen 13 gönüllü hastadan alınan semen örneklerinde Hoechst 33342 ve TUNEL (terminal deoxynucleotidyl transferase-mediated biotinylated deoxyuridine triphosphate nick end labeling) yöntemleriyle apoptotik, propidium iodide ile nekrotik spermler belirlenmiştir. İstatistiksel değerlendirmeler için, semen parametreleriyle apoptozis ve nekrozis arasındaki korelasyon, %95 güven aralığına göre hazırlanan grafiklerde gösterilmiştir. Ayrıca bu parametrelere göre normal ve düşük düzeyli (WHO'ya göre) iki hasta grubu belirlenerek Student t Testi (%95 güven aralığına göre) uygulanmıştır.Apoptozis belirlemek için kullanılan Hoechst 33342 ve TUNEL yöntemlerinden TUNEL'de sperm hücrelerinin sayısal değerleri daha yüksek bulunmuştur. Semen parametrelerinden; sperm konsantrasyonu ile apoptotik sperm oranları arasında istatistiksel bir ilişki bulunamamıştır. Sperm hareketliliği ve morfolojisi ile apoptozis arasında ise ters bir korelasyon vardır. Sperm hareket yüzdeleri ile sağlıklı morfoloji yüzdeleri azaldıkça, apoptotik sperm sayısı artmaktadır. Propidium iodide ile belirlenen nekrozis ile sperm konsantrasyonu arasında ters bir korelasyon bulunmaktadır. Sperm hareketliliği ve morfolojisi açısından ise farklar istatistiksel olarak anlamlı değildir. Apoptozis ve nekrozis oranları karşılaştırıldığında, nekrotik hücreler apoptotik hücrelere oranla daha fazladır.

Abstract:
Semen analysis is one of the fertilization potentials indicators in men. According to World Healt Organization (WHO: 1999), standard semen analysis contains sperm count, sperm motility and sperm morphology. But a semen analysis helps to provide only large scale diagnosis categories. In ICSI (Intracytomlasmic sperm injection) application, which is one of the Assistant Reproductive Techniques used to cure men infertility, immotile sperms are also applied. But this case can cause damaged DNA to be produced in embryo. For this reason it is important to find markers non-damaged spermatozoon to use for ICSI and it is needed to understand the possible cell death mechanisms of ejaculated spermatozoon.Depending on this reasons it is aimed to indicate the apoptotic and necrotic sperms according to semen parameters; concentration, motility and morphology and statistically evaluate possible changes of them. For this reason apoptotic sperms are identified with Hoechst 33342 and TUNEL methods and necrotic sperms are identified with PI with the semen samples taken from 13 volunteers which have come to İzmir Tepecik Eğitim ve Araştırma Hastanesi Mikrobiyoloji Laboratory.In between Ho342 and TUNEL applications identified apoptosis, it is found that the numeric values of the sperm count higher in TUNEL application. Any statical relationship between the semen parameter sperm concentration and apoptotic sperm ratio was not observed. There is an inverse correlation between apoptosis and sperm motility and morphology. As the sperm motility percentage and healthy morphology percentages decreases, apoptotic sperm count increases. There is an inverse correlation between sperm concentration and necrosis identified with PI. The differences are not statistically meaningful from the point of sperm motility and morphology. When comparing the apoptosis and necrosis, it is observed that necrotic cell counts are more than apoptotic cell counts