Yabancı bayraklı gemilerin denetim kriterleri ve liman devleti kontrolü sorunları üzerine bir çalışma
A study on the inspection measures of foreign-flagged vessels and problems on the port state control
Yazar: ORKUN BURAK ÖZTÜRK
Danışman: YRD. DOÇ. DR. NURSER GÖKDEMİR IŞIK
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Deniz Ulaştırma İşletme Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Denizcilikte Emniyet, Güvenlik ve Çevre Yönetim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Denizcilik = Marine ; İşletme = Business Administration
Dizin: Delphi tekniği = Delphi technique ; Denetim = Control ; Denetim sistemleri = Control systems ; Deniz araçları = Naval vessels ; Deniz yolu taşımacılığı = Sea transportation ; Deniz yolu taşımacılığı = Sea transportation ; Gemiler = Ships ; Liman devleti = Port state ; Limanlar = Ports ; Yabancılar = Foreigners

Özet:
"Zaferi, denizi kontrol altında tutan, ihtiyacı olan şeyi, ihtiyacı olduğu
zaman, istediği yere ulaştırabilen ülke kazanır" sözüyle Mustafa Kemal Atatürk
deniz yolunun küresel anlamdaki önemini vurgulamıştır. Bu bağlamda
ulaştırma şekilleri içerisinde en büyük paya sahip olan deniz yolunun
bileşenlerinden birisi de gemidir. Gemiler, denizcilik piyasasındaki rolünü
ulusal ve uluslararası kurallar kapsamında gerçekleştirmektedir. Bu kuralların
denetimi konusunda, bayrak devletlerinin yanında zamanla liman devletlerinin
söz sahibi olması noktasına gelinmiştir. Liman devletleri, gemileri denize
elverişli halde sefer yapmaları hususunda inşa, dizayn, ekipman, donanım vb.
konular çerçevesinde denetlemektedirler. Liman devleti denetimleri, emniyet,
güvenlik ve çevre açısından standartaltı deniz taşımacılığı ile mücadelede
önemli role sahiptir. Gemilerin uluslararası standartlara gelmesinde, devletlerin
limanlarına gelen yabancı bayraklı gemilere yönelik yaptığı kontroller büyük
önem taşımaktadır. Liman devleti kontrolleri açısından ülkeler bir araya
gelerek liman devleti bölgesel anlaşmaları imzalamışlardır. Ülkemiz, Karadeniz
ve Akdeniz Bölgesel Anlaşmalarına taraf olup, limanlarını ziyaret eden yabancı
bayraklı gemileri denetlemektedir. Bununla birlikte Liman Devleti Denetimi
Yönetmeliği oluşturulmuş, denetimler yönetmelikçe uygulanmaktadır.
Tez çalışmamızda; liman devleti kontrolü kavramının kavramsal
çerçeveleri çizilmiş, uygulama alanları açıklanmış, yapılan denetlemelerin
uygunsuzluk ve alıkonma gibi sonuçlarına değinilmiştir. Bu bağlamda yabancı
bayraklı gemiler ve Türk bayraklı gemilerin liman devleti denetim
performanslarına yer verilmiş, ülkemizde uygulanmakta olan liman devleti
kontrolünün, taraf olunan bölgesel anlaşmalarla karşılaştırılmaları yapılmıştır.
Çalışmanın sonunda ülkemizdeki liman devleti denetimlerini gerçekleştiren
görevlilere yönelik delphi araştırması yapılmıştır.
Sonuç olarak, çalışmada Türk limanlarında uygulanan liman devleti
kontrollerinin, uzmanların görüşleri doğrultusunda, denetimi yapılacak gemiye
intikal edilmeden önce gemiye ilişkin dikkat edilmesi gereken faktörler ve liman
devleti kontrolü sisteminin başlıca sorunları ortaya konmaya çalışılmıştır.


Anahtar Kelimeler: Liman Devleti, Bayrak Devleti, Yabancı Bayraklı Gemi,
Liman Devleti Kontrolü, Delphi

Abstract:
Mustafa Kemal Atatürk has emphasized the importance of the sea routes
in the global sense as in his quote: "A country who controls the sea, and reaches
whatever it needs whenever and whenever it wants can achieve the victory. In
this context, one of the components which has the largest share of the seaway in
transport forms is a ship. The ships have been performing their role in marine
market in the context of national and international rules. Port states has come
to the point on the control of these rules as well as flag states. Port states, with
respect to ships that are convenient to the sea, have been inspecting within the
framework of issues construction, design, equipment, manning and so on. Port
state control has an important role through the struggle against substandart
maritime transport in terms of safety, security, and environment. Inspections
which have been made by states through foreign flagged vessels that are coming
their ports have significant importance for ships to reach international
standards. Regional port state arrangements have been made by countries
getting together in terms of port state controls. Turkey is a part of Black Sea
and Mediterranean Regional Agreement and has been checking foreign flagged
vessels which have visited its ports. However, the Port State Control Directive
has been established, controls are implemented by regulations.
The conceptual framework of port state control has drawn, its
applications have described, the results of monitoring such as impropriety and
detention has carried out in this study. In this context, port state control
performances of foreign-flagged vessels and Turkish flagged ships are included,
the comparisons between port state control which is implemented in Turkey and
regional agreements in which Turkey has participated have been made. At the
end of the study, Delphi research has been made towards officers who perform
port state controls in Turkey.
As a result, it has tried to find out factors related to ship's port state
controls which have been implementing in Turkish ports before the transition
through the opinion of the experts and main problems of port state control
system.


Keywords: Port State, Flag State, Foreign-Flagged Vessels, Port State Control,
Delphi