Diabetes mellitus'lu hastaların tamamlayıcı ve alternatif tedavileri kullanma durumları ve diyabet tutumları ile ilişkisi
The relati̇onshi̇p between di̇abetes atti̇tudes and the use of complementary and alternati̇ve therapi̇es i̇n di̇abetes melli̇tus pati̇ent
Yazar: İLKNUR KAYNAK
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ÜLKÜ POLAT
Gazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Hemşirelik = Nursing ; Tamamlayıcı tedaviler = Complementary therapies ; Tedavi = Treatment ; Tutumlar = Attitudes

Özet:
Bu araştırma Diabetes Mellitus'lu hastaların tamamlayıcı ve alternatif tedavileri kullanma durumlarının diyabet tutumlarıyla ilişkisini belirlemek amacıyla tanımlayıcı, kesitsel olarak yapılmıştır. Araştırmanın evrenini, 1 yıl içinde Ankara Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları polikliniğine diyabet eğitimi için başvuran diyabetli hastalar; örneklemini ise araştırmanın yürütüldüğü tarihlerde eğitim için gelen 285 hasta oluşturmuştur. Veriler hastaların tanımlayıcı özelliklerini, hastalık ve tedaviye ilişkin özellikleri ve TAT kullanımını içeren anket formu, Diyabet Tutum Ölçeği kullanılarak toplanmıştır. Elde edilen veriler, frekans- yüzde, standart sapma, Ki-Kare, T-test, Mann Whitney U Testi, Kruskall Wallis analizi kullanılarak test edilmiştir. Araştırmada elde edilen veriler değerlendirildiğinde, hastalarda TAT kullanım oranının %48,1 olduğu ve kullananların tamamının bitkisel uygulamaları kullandığı belirlenmiştir. TAT kullanımı ile yaş, sağlık hizmetlerine ulaşım durumu, diyabet tipi ve diyabet süresi arasındaki ilişki anlamlı bulunmuştur (p<0,05). Hastaların diyabet tutum puan ortalamaları yüksek olup (4,117±0,17), en yüksek puan ortalamalarının özel eğitim gereksinimi (4,788 ±0,21), en düşük puan ortalamalarının ise Tip 2 diyabetin ciddiyeti (2,200 ± 0,48) alt gruplarında olduğu görülmüştür. TAT kullanan ve kullanmayan hastaların diyabet tutum ölçeği puan ortalamalarının yüksek olup (kullananlarda 4,095 ± 0,18, kullanmayanlarda 4,139 ± 0,16), puan ortalamaları arasındaki farkın anlamlı olmadığı saptanmıştır (p>0,05). TAT kullananlarda medeni durumun, TAT kullanmayanlarda ise hastalık ve tedavisi hakkında alınan eğitimi yeterli bulma durumunun diyabet tutumlarını etkilediği saptanmıştır (p<0,05). Araştırmada sonuç olarak, Diabetes Mellitus'lu hastaların TAT kullanımı ile diyabet tutumları arasında ilişki bulunmamıştır. Araştırma sonuçları doğrultusunda önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
The present study was designed as a descriptive and cross-sectional study to evaluate the relationship between use of complementary and alternative treatment and diabetes attitudes with diabetes mellitus patient. The study universe comprised of diabetic patients, who were admitted to the Endocrinology and Metabolic Disorders outpatient clinics at Ankara Numune Education and Research Hospital to attend diabetes management classes in the last one year, and the study sample comprised of 285 patients, who were attended training classes in the study period. The data were collected using a questionnaire containing items about demographic features, disease characteristics, features related to the use of Complementary and Alternative Treatment (CAT) and the Diabetes Attitude Scale. The data were analyzed using frequency, percentage, standard deviation, chi-square test,T-test, Mann-Whitney U test, and Kruskal-Wallis test. The analysis of the study data revealed that 48.1% of the patients with diabetes used CAT and among patients that used the CAT, all used herbal remedies.Significant statistical relationship was found between CAT use and age, access to health services, diabetes type and diabetes duration (p<0,05).  The mean score in diabetes attitude were higher in patient (4,117±0,17), highest scores were achieved in "the need for special training" domain (4,788 ± 0,21), the lowest scores were observed in the severity of Type 2 diabetes domain (2,200 ± 0,48). The scores in diabetes attitude scale were higher both in patients that used CAT techniques and patients who did not use CAT (CAT users, 4.095 ± 0.18; nonusers,  4.139 ± 0.16), the difference between mean scores were found not to be significant (p>0,05).  Among CAT users marital status, among nonusers considering received education about the disease and its treatment sufficient affecting their attitude toward diabetes (p<0.05). The present study concluded that there was no relationship between diabetes attitudes and use of CAT in diabetes mellitus patient. Suggestions were made in line with the study results.