Türkiye'de doğrudan yabancı yatırımlar ve ekonomik büyümeye etkisi (1980-2008)
Foreign direct investments in Turkey and their effects upon economic development (1980-2008)
Yazar: MERTER AKINCI
Danışman: DOÇ. DR. ÖMER YILMAZ
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Bölümü / İktisat Ana Bilim Dalı / İkt. Gelişme ve Uluslararası İkt. Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Doğrudan yabancı sermaye yatırımları = Foreign direct investments ; Ekonomik büyüme = Economic growth ; Ekonomik kalkınma = Economic development ; Yabancı sermaye yatırımları = Foreign capital investments

Özet:
Gelişmekte olan ülkelerin karşılaştığı önemli sorunlardan birisi tasarruf yetersizliğidir. Bu sorun, ülkeleri dış kaynaklardan ve doğrudan yabancı yatırımlardan yararlanma yoluna yönlendirmektedir. Dolayısıyla hem gelişmiş hem de gelişmekte olan ülkeler doğrudan yabancı yatırımları kendi ülkelerine çekebilmek için yoğun çaba sarf etmektedirler. Bunun sebebi ise doğrudan yabancı yatırımların sağladığı sermaye, yeni teknoloji ve istihdam artışından yararlanma isteğidir. Bu çalışmada öncelikle doğrudan yabancı yatırım kavramı ve doğrudan yabancı yatırımlara ilişkin teoriler açıklanmıştır. Sonrasında doğrudan yabancı yatırımların ev sahibi ülke ekonomik büyümesi üzerindeki etkileri incelenmiş ve Türkiye'deki durumu değerlendirilmiştir. Son olarak, doğrudan yabancı yatırımların ekonomik büyüme üzerindeki etkileri Türkiye ekonomisi 1980?2008 dönemi için ekonometrik yöntemler kullanılarak analiz edilmiştir. Analizlerde, gayrisafi yurtiçi hasıla ve doğrudan yabancı yatırımlar olmak üzere iki değişken yer almıştır. Değişkenlere ilişkin zaman serisi verileri ADF birim kök testi ile sınanmış ve değişkenlerin 1. fark değerlerinde durağan oldukları gözlenmiştir. Değişkenler arasında nedensellik ilişkisini belirleyebilmek için Granger nedensellik testi uygulanmış ve doğrudan yabancı yatırımlardan ekonomik büyümeye doğru tek yönlü bir nedensellik ilişkisi bulunmuştur. Ayrıca bu değişkenlere uygulanan EG eşbütünleşme testi sonucunda, söz konusu değişkenlerin eşbütünleşik oldukları sonucuna varılmıştır. Tahmin sonuçları, doğrudan yabancı yatırımların ekonomik büyüme üzerinde pozitif etkiler yarattığını ortaya koymuştur.Anahtar Kelimeler: Ekonomik Büyüme, Doğrudan Yabancı Yatırımlar, Zaman Serisi Analizi

Abstract:
One of the significant problems developing countries face is inadequacy of savings. This problem leads countries to benefit from foreign sources and foreign direct investments. Therefore, both developed and developing countries make great effort to attract foreign direct investments into their countries. The reason for this is the desire to benefit from the capital, new technology and employment increase foreign direct investments provide. In this study, the concept of foreign direct investments and theories relating foreign direct investments are explained first. Following that, effects of foreign direct investments upon the economic development of the home country are handled and the situation in Turkey is analysed. Finally, effects of foreign direct investments upon the economic development of Turkey between 1980 and 2008 are analysed through the use of econometrical methods. Two variables, gross domestic product and foreign direct investment, were included in the analyses. Time-series data related to the variables were tested with ADF unit root test and it was observed that the variables were stable in their first difference value. Granger causality test was employed to determine the causality relationship between the variables and a one-way causality relationship from foreign direct investments towards economic development was detected. In addition, at the end of the EG co-integration test applied to these variables, it was realised that the mentioned variables were co-integrated. The results indicate that foreign direct investments have had positive effects upon economic development.Key Words: Economic Development, Foreign Direct Investments, Time Series Analysis