Sınıf öğretmenlerinin sosyobilimsel konulara yönelik tutumları ile fen öğretimine yönelik öz yeterlik inançlarının incelenmesi
The investigation of classroom teacher's attitudes towards socioscientific issues and their self-efficacy towards science teaching
Yazar: SEVAL ÖZDEMİR
Danışman: PROF. DR. PINAR ÇAVAŞ
Ege Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Sınıf Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Sosyobilimsel konular = Soscioscientific issues ; Sınıf öğretmenleri = Class teachers

Özet:
Bu araştırmanın amacı sınıf öğretmenlerinin sosyobilimsel konulara yönelik tutumları ile fen öğretiminde öz yeterlik inançlarının belirlenmesidir. Bu araştırma, nicel araştırma yöntemlerinden tarama modelinde bir çalışmadır. Araştırmanın evrenini 2020-2021 eğitim- öğretim yılında bahar döneminde İzmir ilinde MEB'e bağlı resmi okullarda görev yapan sınıf öğretmenleri oluşturmaktadır. Araştırma verilerini toplayabilmek için küme örnekleme yöntemi kullanılmış olup İzmir ilinde bulunan ilçeler kümeler olarak belirlenmiştir. Kümeler içerisinden ise basit tesadüfi (seçkisiz) örnekleme ile seçilen 380 sınıf öğretmenine ulaşılmıştır. Bu çalışmada veri toplama aracı olarak Topçu (2010) tarafından geliştirilen  "Sosyobilimsel Konulara Yönelik Tutum Ölçeği"  ile Hazır Bıkmaz (2004) tarafından Türkçe'ye uyarlanan  "Sınıf Öğretmenlerinin Fen Öğretiminde Öz yeterlik İnancı Ölçeği" kullanılmıştır. Çalışmada örneklemden alınan verilerin analizinde SPSS 24.0 paket programı kullanılmıştır. Araştırma verilerinin analizinde betimsel istatistikler (frekans, yüzde, aritmetik ortalama ve standart sapma), t-testi, ANOVA analizi ve korelasyon analizi yapılmıştır. 
Sınıf öğretmenlerinin sosyobilimsel konulara yönelik tutumları ile fen öğretiminde öz yeterlik inançlarının sınıf seviyesi, mezun olunan alan ve cinsiyet değişkenlerine göre anlamlı bir farklılık oluşturmadığı sonucuna varılmıştır. Her iki ölçeğin alt boyutları incelendiğinde öğretmenlerin sınıf seviyesine göre alt boyutlarda anlamlı bir farklılık bulunamamıştır. Fakat araştırmada mesleki kıdem ve yaş değişkenlerine göre öğretmenlerin sosyobilimsel konulara yönelik tutumlarına ilişkin hoşlanma tutum faktöründe ve fen öğretimine yönelik öz yeterlik inançlarına ilişkin öğretmenlerin öz yeterlilik inancı ve sonuç beklentileri boyutunda anlamlı bir farklılık oluşturduğu bulgusuna ulaşılmıştır. Mezun olunan alan değişkeninin sınıf öğretmenlerinin sosyobilimsel konulara yönelik kaygı tutumu boyutunda ve cinsiyet değişkeninin ise fen öğretiminde öz yeterlik inancı boyutunda anlamlı bir farklılık oluşturduğu tespit edilmiştir. Araştırma sonucuna göre sınıf öğretmenlerin sosyobilimsel konulara yönelik tutumları ile fen öğretiminde öz yeterlik inançları arasında anlamlı, pozitif yönde ve orta düzeyde bir ilişki olduğu ortaya çıkmıştır.

Abstract:
The aim of the study is to determine the attitudes of classroom teachers towards socioscientific issues and their self efficacy beliefs in science teaching. This research is a survey model, which is one of the quantitative research methods. The population of the study consists of classroom teachers working in public schools affiliated to the Ministry of National Education in Izmir in the spring semester of the 2020-2021 academic year. Cluster sampling method was used to collect the research data and the districts in Izmir were determined as clusters. Among the clusters, 380 classroom teachers selected by simple random sampling were reached. In the study, the  "Attitude Scale towards Socioscientific Issues'' developed by Topcu (2010) and the "Self Efficacy Belief Scale in Science Teaching of Classroom Teachers'' adapted into Turkish by ready Bıkmaz (2004) were used as data collection tools. SPSS 24.0  package program was used in the analysis of the data taken from the sample in the study.  In the analysis of the research data, descriptive statistics (frequency, percentage, arithmetic mean and standard deviation), t- test, ANOVA analysis and correlation analysis were performed. 
It was concluded that the attitudes of classroom teachers towards socioscientific issues and their self efficacy beliefs in science teaching did not make a significant difference according to the variables of grade level, field of graduation and gender. When the sub-dimensions of both scales were examined, no significant difference was found in the sub-dimensions according to the class level of the teachers. However, in the study, it was found that there was a significant difference in the attitude factor of liking about teachers' attitudes towards socioscientific issues and in the dimension of teachers' self efficacy beliefs and outcome expectations regarding their efficacy beliefs towards science teaching according to professional seniority and age variables. It was determined that the graduated field variable made a significant difference in the anxiety attitude of the classroom teachers towards socioscientific issues and the gender variable in the dimension of self efficacy belief in science teaching. According to the results of the research, it was revealed that there is a significant, positive and moderate relationship between the attitudes of classroom teachers towards socioscientific issues and their self efficacy beliefs in science teaching.