Yabancılara Türkçe öğretiminde kültür aktarımında Nasreddin Hoca fıkralarının b2 seviyesinde değerlendirilmesi
Evaluation of Nasreddin Hoca jokes in level b2 in cultural transfer in Turkish teaching for foreigners
Yazar: ELİF TURGUT YEŞİLYURT
Danışman: DOÇ. DR. NESLİHAN KARAKUŞ
Yıldız Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Türkçe Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Dil öğretimi = Language teaching ; Fıkralar = Jokes ; Kültür = Culture ; Kültürel aktarım = Cultural transfer ; Nasrettin Hoca = Nasr bin Hodja ; Türkçe = Turkish ; Türkçe eğitimi = Turkish education ; Yabancı dil = Foreign language ; Yabancı dil öğretimi = Foreign language teaching ; Öğretim yöntemleri = Teaching methods

Özet:
Bu araştırmanın genel amacı; Nasreddin Hoca fıkralarının kültürel bağlamda incelenmesi ve yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde kullanılabilirliğini belirlemektir. Çalışmada önce dil ve kültür kavramları açıklanmış, iki kavram arasındaki bağ, yabancı dil öğretimi boyutunda ele alınmıştır.  Bu bağlamda yabancı dil öğretiminde kültür aktarımının yeri ve önemi anlatılmış, kültürel aktarımın Avrupa ortak dil çerçeve programı çerçevesinde gerçekleşmesinde yazılı metinler ve sözlü kültür ürünlerinin işlevine değinilmiştir. Daha sonra Türk zekâsının ve dehasının kültür elçiliğini yapan Nasreddin Hoca tanıtılmış; onun fıkralarının genel yapısı ve özellikleri üzerinde durulmuştur. Nasreddin Hoca fıkralarının yabancılara Türkçe öğretiminde hangi yapısal ve içerik özellikleriyle kullanılabileceği meselesinin yanında, ayrıntılı olarak fıkraların taşıdığı kültürel değerler aktarılmaya çalışılmıştır. Çalışmada nitel araştırma desenlerinden doküman incelemesi yöntemi kullanılmıştır. Farklı yazarların yorum ve derlemeleriyle hazırlanmış 7 adet Nasreddin Hoca fıkrası, yabancılara Türkçe öğretiminde metinlere yansıyan kültürel öge ve alt ögeler dikkate alınarak doküman analizi yöntemiyle seçilmiş ve kültürel aktarım bağlamında kullanılabilirliğinin tespiti için uzman görüşüne sunulmuştur. Uzmanlardan gelen puanların "Lawshe tekniği" ile kapsam geçerlilik oranlarının tespit ve değerlendirmesinden sonra çalışmanın uygulama bölümüne geçilmiştir. Fıkralar, yarı yapılandırılmış form aracılığıyla 34 kişilik Yıldız Teknik Üniversitesi B2 seviyesi TÖMER öğrencilerine sunulmuş; öğrenci yorumları fıkraların kültürel değeri, seviyeye göre anlaşılabilirliği, dil öğretiminde kullanılabilirliği, öğrenci beğeni ve tercihleri açısından incelenmiş ve değerlendirilmiştir. Araştırmadan elde edilen sonuç ve bulgulara göre öğrenci uygulaması sonuçları ile uzman görüşleri analizi birbirini destekler niteliktedir. Yapısal özelliklerinin yanında toplum ve insan hayatının iç içe geçtiği Nasreddin Hoca fıkraları, geçmişi ve bugünü yansıtan renkli birer aynadır. Yabancı öğrenciler fıkralar aracılığı ile hem kaynak kültür ile hedef kültür arasında bağ kurabilecek hem de Türkçeyi öğrenirken, Türk insanını ve Türk toplumunu tanıyacaklardır. Bu tez, Nasreddin Hoca fıkralarının, sahip olduğu kültürel nitelikler ile yabancı dil öğretiminde daha fazla yer alması gereğine kaynak teşkil etmektedir.

Abstract:
The general aim of this study is to examine the Nasreddin Hodja anecdotes in a cultural context and to determine their usability in teaching Turkish as a foreign language. In the study, the concepts of language and culture were firstly explained and the connection between the two concepts was discussed within the scope of foreign language teaching. In this context, the place and importance of cultural transmission in foreign language teaching was explained and the functions of written texts and oral culture products were discussed in order to fulfill cultural transmission within the common European framework of reference for language program. Later, Nasreddin Hodja was introduced and the general structure and characteristics of his anecdotes were emphasized. In addition, which structural and content characteristics of Nasreddin Hodja anecdotes could be used in teaching Turkish to foreigners was explained and the cultural values carried by the anecdotes were tried to be conveyed. In this study, document analysis method which is from qualitative research designs was used. 7 Nasreddin Hodja anecdotes prepared with the comments and compilations of different authors were selected by document analysis method while the cultural elements and sub-elements reflected to the texts were taken into consideration in teaching Turkish to foreigners and then presented to the expert opinion in order to determine their usability in the context of cultural transfer. After the determination and evaluation of the content validity ratios of the expert scores by "Lawshe technique", the application of the study was started. The anecdotes were presented to 34 B2 level TÖMER students of YTU through semi-structured forms. The students' comments were examined and evaluated in terms of cultural value of the anecdotes, their comprehensibility, their usability in language teaching, their likability and preferability by the students. According to the results and findings obtained from the study, the results of the students' applications and the analysis of expert opinions supported each other. Nasreddin Hodja's anecdotes, in which social and human life intertwine along with their structural characteristics, are a colored mirror reflecting the past and the present. Foreign students will be able to connect the source culture with the target culture through these anectodes while learning Turkish and get to know Turkish people and Turkish society, as well. This thesis constitutes a source of the need for the Nasreddin Hodja anecdotes to be more involved in foreign language teaching with the cultural characteristics they have.