Siirt medreselerinde Arapça dil eğitimi
Arabic language education in Siirt madrasas
Yazar: UĞUR ERMAN
Danışman: DOÇ. DR. YUSUF SANCAK
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Dilbilim = Linguistics ; Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Arapça = Arabic ; Dil eğitimi = Language education ; Eğitim = Education ; Eğitim tarihi = Educational history ; Medreseler = Madrasahs ; Siirt = Siirt

Özet:
Toplumumuzun eğitim tarihine bakıldığında farklı eğitim kurumlarının yer aldığı görülür. Bu eğitim kurumlarının en önemlilerinden biri, tarihi İslamiyetin ilk dönemlerine kadar uzanan medreselerdir. 
Bu araştırma Siirt yöresindeki medreselerde Arapça dil eğitiminde takip ettiği yöntem ve metotları, bu medreselerin kurumsal yapısı üzerine yapılan bir çalışmadır. Yapılan kaynak taramalarında anlaşıldığı üzere bu kurumlar üzerine ciddi anlamda bir araştırmanın yapılmadığı görülmüştür.
Medreseler, kuruldukları çevrede yaşayan insanların desteği sonucu kurulmuştur. Bu kurumların idaresini ``Seyda denilen müderrisler yapmaktadır. Öğrenciler genellikle ilköğretimi bitirdikten sonra Seydalara başvurup medrese eğitimine yatılı olarak alınmaktadır. Medreselerin yemek ve temizlik işleri çoğunlukla öğrenciler tarafından yapılmaktadır. Bu medreselerin finansal kaynağı genellikle halk tarafından karşılanmaktadır.
Söz konusu medreselerin programlarında alet ilimlerinin yanı sıra zorunlu olmamakla birlikte fıkıh, tefsir, hadis, kelam gibi diğer şeri ilimler de okutulmaktadır. Bu medreselerde bireysel eğitim ön plandadır. Ezber, müzakere, mütalaa, yüz yüze eğitim en çok başvurulan öğrenme yöntemleridir. Sınıf geçme yerine ders geçme ölçüt alınmıştır. Bu medreseden mezun olanlara icazet verilmektedir. Mezun olanlar imam-hatiplik, Kuran Kursu öğreticiliği, vaizlik gibi değişik görevler alabilmektedir.
Medreselerin bazıları resmi Kuran kursu, yatılı Kur?an kursu ve dernek kimliği altında eğitim vermektedir. Bazıları da ders veren hocanın ismiyle bilinmektedir. Toplumun yaşadığı sosyal sorunlara karşı ilgili olan medrese hocaları ve halk arasında sıkı bir ilişkinin ve iletişimin olduğu gözlenmiştir. Bunun sonucu olarak medreseler bugüne kadar faaliyetlerini sürdürmüştür.

Abstract:
Considering at the historyof education of the Turkish community, as seen that there are differenteducational institutions. Oneof the most important of them is madrasahs dating back tothe firstperiodsofIslam. This study is, bythe provinceof Siirt on procedures andmethods followed in Arabic languageeducation inmadrassasand on the institutional structure ofthesemadrasas. As can be seen the source scans, a seriousstudy was notdoneon these institutions. 
Madrasasare establishedas a result ofsupport forpeopleliving nearbywere established. The administration ofthese institutions belongs to teachers called 'Seyda'. After completingprimary school, students usuallyapply toSeydas then accepted the madrasaeducation as a boarding. Madrassascooking and cleaning workis donemostlyby students. Thesemadrasasfinancialsource is usuallycoveredby the public.
In curriculum of these madrasas, as well as toolssciencesprograms, but not necessarilyfiqh, tafsir, hadith, theologytaught in thesciencesas well as otherreligious laws. Individual trainingin these madrassas isin the foreground. Memorization, negotiation, considered, face-to-face learningmethodsmost often referred toeducation. Instead ofpassing the classeswerepassing a course as criteria. Those who graduated from the madrasa were given theology schooldiploma(called icazah). Those who graduated from the madrasa can take tasks such as imam-preacher, the QuranCourseinstructorand chaplaincy.
Somemadrassasprovides trainingunder identity ofofficialQuran Course or boardingQuran courses or an association. Some of themare knownby the nameof the instructor. Themadrasateachers are related tothe socialproblemsof the society and thereforehas been observed that a relationshipand communicationbetween madrasa teachers and the public. As a result, the activities ofmadrasascontinueduntil today.