Diyabet ve diyabetik nöropatinin retinal nörodejenerasyon ile ilişkisinin incelenmesi
The investigation of relationship between diabetes, diabetic neuropathy and retinal neurodegeneration
Yazar: HAZAN GÜL KAHRAMAN
Danışman: PROF. DR. ERDİNÇ AYDIN
İzmir Katip Çelebi Üniversitesi / İzmir Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Göz Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Göz Hastalıkları = Eye Diseases
Dizin: Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Diabetik nöropatiler = Diabetic neuropathies ; Nörodejeneratif hastalıklar = Neurodegenerative diseases ; Nöropatiler = Neuropathies ; Retina = Retina ; Retina dejenerasyonu = Retinal degeneration

Özet:
AMAÇ: Diyabetin ve diyabetik nöropatinin oluşturduğu retinal nörodejenerasyon ve görsel fonksiyon üzerine etkisini incelemek.

GEREÇ VE YÖNTEM: Çalışmaya yaşça eşleşmiş elektromiyografi ile diyabetik nöropati tanısı konulmuş, nöropati olmadığı saptanmış ve kontrol grubu olmak üzere her gruptan 39 ar olmak üzere toplam 117 hastanın rastgele bir gözü seçilerek dahil edilmiştir. Hastaların tam göz muayenesi hastalarda nöropati olup olmadığını bilmeyen iki göz hekimi tarafından yapılmış ve herhangi bir oftalmolojik patolojisi olmayan, düzeltilmiş en iyi görme keskinliği Snellen eşeline göre 20/20 olan hastalar çalışmaya dahil edilmiştir.  Cirrus 4000 spektral domain OKT (SD-OKT) ile retina sinir lifi tabakası ortalaması ve tüm kadranlardaki kalınlık değerleri, makula kalınlığının parafoveal ve perifoveal tüm kadranlardaki değerleri ve makulada gangliyon hücre iç pleksiform tabaka kalınlık ölçümü tüm kadranlarda yapılarak ortalama ve minimum değerleri de kaydedildi. Kontrast duyarlılık ölçümü CSV 1000 Kontrast Duyarlılık Testi(Vector Vision) ile fotopik ve mezopik ortamlarda yapılarak logaritmik değer olarak kaydedildi. Ayrıca kontrast duyarlılık, OKT ölçümleri ile EMG parametrelerin korelasyonu ve kontrast duyarlılık ve OKT ölçüm değerlerinin kendi arasında korelasyonu incelendi.

BULGULAR: Kontrol grubu, nöropatisi olmayan ve nöropatisi olan gruplar arasında karşılaştırma yapıldığında kaydedilen kontrast duyarlılık sonuçları arasında ve retina sinir lifi tabakası kalınlıkları (95,94±8,04, 95,13±7,99, 88,46±12,61) arasında nöropatisi olan grubun değer ortalamaları diğer gruplardan düşük olarak saptanmıştır. Parafoveal bölgedeki makula kalınlıkları incelendiğinde üst, nazal, alt ve temporal kadran kalınlıklarında istatistiksel olarak anlamlı farklılık olduğu görülmüş, kontrol grubunun değer ortalamalarının diğer gruplardan yüksek olduğu saptanmıştır. Yapılan gangliyon hücre analizinde çalışma grupları ile ortalama gangliyon hücre kalınlığı ve minimum gangliyon hücre değeri arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık saptanmıştır [(p<0,001), (p<0,001) ], nöropatisi olan grubun ortalama gangliyon hücre ve minimum gangliyon hücre değer ortalamalarının diğer gruplardan düşük olduğu görülmüştür. Her bir kadran için ayrı ayrı değerlendirildiğinde ise üst-temporal, üst ve üst-nazal kadranlarda nöropatisi olan grubun değer ortalamalarının diğer gruplardan düşük olduğu; alt-nazal, alt ve alt temporal kadranlarda ise kontrol grubunun değer ortalamaları diğer gruplardan yüksek saptanmıştır.
Diyabetik hastalar kendi arasında değerlendirildiğindeyse nöropatisi olan ve olmayan hastaların fotopik ve mezopik ortamdaki kontrast değerleri arasında (1,31±0,19, 1,62±0,16; 1,19±0,22, 1,53±0,16) anlamlı fark olduğu görülmüştür. RSLT-nazal ( 66,36±13,46, 74±9,88), RSLT-alt ( 115,74±19,11, 126,16±16,04), RSLT-ortalama (88,46±12,61, 95,13±7,99) kadranlar incelendiğinde ise yine nöropatisi olan grupta daha ince sinir lifi tabakası olduğu belirlenmiştir. Gangliyon hücre tabakası incelendiğinde de GHİPT-minimum ( 75,9±11,1 , 82,06±5,71) ve GHİPT-üst kadranda (83,23±9,31, 88,16±7,43) anlamlı fark olduğu izlenmiştir.

SONUÇ: Diyabetik retinopati oluşumundan önce retinada meydana gelen nörodejenerasyon retinayı hem yapısal hem fonksiyonel olarak etkilemekte; gangliyon hücre, sinir lifi tabakası kaybı ve kontrast duyarlılık azalmasına neden olmaktadır. 

Anahtar Kelimeler: Diyabetik retinopati, diyabetik nöropati , retinal nörodejenerasyon
, GHİPT, RSLT

Abstract:
Purpose: To investigate effects of diabetes and diabetic neuropathy on retinal neurodegeneration and visual function.

Materials and method: A random eye of 117 patients, 39 from each group, was included in the study, including patients diagnosed with diabetic neuropathy by electromyography, age-matched patients without neuropathy, and the control group. Complete eye examination of the patients was performed by two ophthalmologists who did not know whether they had neuropathy or not, and patients with 20/20 visual acuity according to the Snellen chart without any ophthalmological pathology were included in the study. With Cirrus 4000 spectral domain OCT (SD-OCT), the mean retinal nerve fiber layer and thickness values in all quadrants, the values of macular thickness in all parafoveal and perifoveal quadrants, and the ganglion cell inner plexiform layer thickness measurement in the macula were performed in all quadrants, and mean and minimum values were recorded. Contrast sensitivity measurement was made with CSV 1000 Contrast Sensitivity Test (Vector Vision) in photopic and mesopic environments and recorded as logarithmic value. In addition, the correlation between contrast sensitivity, OCT measurements and EMG parameters, and the correlation between contrast sensitivity and OCT measurement values were investigated.

Results: When comparing the control group, the groups without neuropathy and the groups with neuropathy, the contrast sensitivity results and retinal nerve fiber layer thicknesses (95.94±8.04, 95.13±7.99, 88.46±12.61) the mean value of the group with the neropathy was determined to be lower than the other groups. When the macular thicknesses in the parafoveal region were examined, it was observed that there was a statistically significant difference in the upper, nasal, lower and temporal quadrants, and the mean values of the control group were found to be higher than the other groups. In the ganglion cell analysis, a statistically significant difference was found between the study groups [(p<0.001), (p<0.001) ],   it was seen that the mean ganglion cell thickness and minimum ganglion cell values of the neuropathy group were lower than the other groups. When evaluation was made separately for each quadrant, the upper-temporal, upper and upper-nasal quadrants mean values were lower in the group with neuropathy than the other groups; In the infero-nasal, inferior and inferior temporal quadrants, the mean values of the control group were higher than the other groups. When the diabetic patients were evaluated among themselves, patients with and without neuropathy,  the contrast values in the photopic and mesopic environments were (1,31±0,19, 1,62±0,16; 1.19±0.22, 1.53±0.16) significantly different. Nasal-RNFL ( 66.36±13.46, 74±9.88), infeior- RNFL ( 115.74±19.11, 126.16±16.04), mean RNFL (88.46±12, 61, 95.13±7.99) were examined, it was determined that there was a thinner nerve fiber layer thickness in the neuropathy group. When the ganglion cell layer was examined, it was observed that there was a significant difference in minimum -GCIPL (75.9±11.1 , 82.06±5.71) and upper quadrant-GCIPL (83.23±9.31, 88.16±7.43) .

Conclusion:  Neurodegeneration that occurs in the retina before the formation of diabetic retinopathy affects the retina both structurally and functionally; It causes loss of ganglion cells, nerve fiber layer and decrease in contrast sensitivity.

Key words:  Diabetic retinopathy, diabetic neuropathy , retinal neurodegeneration, GCIPL, RNFL