Pozitif psikoterapi temelli psikoeğitim programının fibromiyalji sendromlu hastaların ağrı algısı, günlük yaşam aktiviteleri ve ruhsal sağlıkları üzerine etkisi: Randomize kontrollü bir çalışma
The effect of positive psychotherapy-based psychoeducation program on pain perception, daily life activities and mental health of patients with fibromyalgia syndrome: A randomized controlled trial
Yazar: HAMİDE EROL
Danışman: DOÇ. DR. AYSEL KARACA
Düzce Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / Psikiyatri Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Bu çalışma; Nossrat Peseschkian'ın Pozitif Psikoterapi modeline dayanan, Fibromiyalji Sendromlu Hastalar için Pozitif Psikoterapi Programı'nın Fibromiyalji Sendromlu hastaların ağrı algısı, günlük yaşam aktiviteleri ve ruhsal sağlıklarına etkinliğini değerlendirmek amacı ile yapılmıştır.  Araştırmada, ön test (başlangıçta), son test (on haftalık müdahalenin sonunda), izlem (üçüncü aylarda) yaklaşımı ile randomize kontrollü deneysel araştırma tasarımı kullanılmıştır. Araştırma Temmuz 2023 – Mayıs 2024 tarihleri arasında, fibromiyalji sendromu tanısı konmuş ayakta tedavi gören çalışmaya katılmayı kabul eden 72 hasta (deney grubu=36, kontrol grubu=36) ile gerçekleşmiştir. Veriler Tanıtıcı Bilgi Formu, Vizuel Analog Skala (VAS), Fibromiyalji Etki Anketi (FIQ) ve Genel Sağlık Anketi–28 (GSA–28) ile toplanmıştır. Araştırma verilerinin analizi SPSS for mac versiyon 26 yazılımı kullanılarak yapılmıştır. Deney grubundaki 36 hasta, 10 hafta boyunca pozitif psikoterapi teorisine dayalı her biri 90 dakika olan 10 oturumdan oluşan programa katılmıştır. Deney ve kontrol grupları arasında ağrı, FIQ skorları, depresyon alt boyut, anksiyete alt boyut, sosyal işlevsellik alt boyut ve somatik belirtiler alt boyutlar açısından anlamlı farklılıklar bulunmuştur (VAS: p=0,001, η²=0,438; FIQ: p=0,001, η²=0,517; GSA–28 toplam p=0,001, η²=0,522). Bu sonuçlar doğrultusunda Fibromiyalji Sendromlu Hastalar için Pozitif Psikoterapi Programı'nın, fibromiyalji hastalarının semptomlarını iyileştirmesine yardımcı olmak için kullanılması önerilmektedir. Araştırma Clinical Trials Number protokol kayıt sistemine NCT06147882 numarası ile kaydedilmiştir.
Anahtar Sözcükler: Fibromiyalji sendromu, pozitif psikoterapi, psikiyatri hemşireliği, ağrı, günlük yaşam aktivitesi.

Abstract:
This study was conducted to evaluate the effectiveness of the Positive Psychotherapy Program for Patients with Fibromyalgia Syndrome, based on Nossrat Peseschkian's Positive Psychotherapy model, on pain perception, activities of daily living, and mental health of patients with Fibromyalgia Syndrome. A randomized controlled experimental research design was used in the study with a pre-test (at the beginning), post-test (at the end of the ten-week intervention), and follow-up (in the third months) approach. The study was conducted between July 2023 and May 2024 with 72 outpatients diagnosed with fibromyalgia syndrome who agreed to participate in the study (experimental group=36, control group=36). Data were collected using the Descriptive Information Form, Visual Analog Scale (VAS), Fibromyalgia Impact Questionnaire (FIQ) and General Health Questionnaire–28 (GHQ–28). The analysis of the research data was performed using SPSS for mac version 26 software. Thirty-six patients in the experimental group participated in a program consisting of 10 sessions, each lasting 90 minutes, based on positive psychotherapy theory for 10 weeks. Significant differences were found between the experimental and control groups in terms of pain, FIQ scores, depression subscale, anxiety subscale, social functioning subscale, and somatic symptoms subscale (VAS: p=0.001, η²=0.438; FIQ: p=0.001, η²=0.517; GHQ–28 total p=0.001, η²=0.522). In line with these results, the Positive Psychotherapy Program for Patients with Fibromyalgia Syndrome is recommended to be used to help fibromyalgia patients improve their symptoms. The study was registered in the Clinical Trials Number protocol registration system with the number NCT06147882.
Keywords: Fibromyalgia syndrome, positive psychotherapy, psychiatric nursing, pain, daily living activities.