Latin Amerika'da neoliberal ve kamucu eğitim politikaları
Neoliberal and public oriented education policies in Latin America
Yazar: BURAK GÖÇMEN
Danışman: PROF. DR. NURAY ERTÜRK KESKİN
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı / Yönetim Bilimleri Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Kamu Yönetimi = Public Administration
Dizin: Eğitim politikaları = Educational policies ; Eşitlik = Equality ; Fırsat eşitliği = Opportunity equality ; Kamucu eğitim politikaları = Public oriented education policies ; Latin Amerika = Latin America ; Latin Amerika ülkeleri = Latin American countries ; Neo-liberalizm = Neo-liberalism ; Yerelleşme = Decentralization ; Özelleştirme = Privatization

Özet:
Latin Amerika'da 1980 ve 1990'lı yıllar boyunca eğitim alanında yoksullar, kadınlar, yerliler ve kırsal bölgelerde yaşayanlar çeşitli yönlerden eşitsizliklere maruz kalmışlardır. Söz konusu eşitsizlikler, nüfusun dezavantajlı olarak nitelendirilen bu kesimlerinin eğitim olanaklarından ülkelerindeki diğer insanlarla eşit ölçüde yararlanamaması biçiminde tezahür etmiştir. Bu eşitsizliklerin nedeni, Latin Amerika ülkelerinin birçoğunda uygulanan neoliberal içerikli eğitim politikalarıdır. Neoliberal politikaların en önemli özellikleri özelleştirme uygulamaları ve yerelleştirmeye dönük atılan adımlardır. Çeşitli dezavantajlı toplumsal grupları aynı ülkede yaşayan diğer insanlarla eşitsiz hale getiren bu politikaların alternatifi olarak 2000'li yıllardan itibaren bir dizi Latin Amerika ülkesinde kamucu eğitim politikaları uygulanmaya başlanmıştır. Kamucu politikaların temel özelliği, eğitim hizmetinin toplumun geneline eşit ve ücretsiz olarak ulaştırılmasını sağlamaya yönelik bir çerçeveye dayanmasıdır. Bu çalışmanın amacı, Latin Amerika ülkelerinde uygulanan neoliberal ve kamucu içerikli eğitim politikalarını karşılaştırarak bu politikaların topluma çeşitli yönlerden etkisini analiz etmektir. Neoliberal eğitim politikalarının uygulandığı ülkeler; Şili, Arjantin, Meksika, Kolombiya, Brezilya ve Nikaragua'dır. Kamucu eğitim politikalarının uygulandığı ülkeler ise Küba, Venezuela, Bolivya ve Ekvador'dur. Çalışmada karşılaştırmalı vaka incelemesi yöntemi kullanılarak öncelikle her iki politika türü, eğitim yönetimi ve hizmet görme yöntemleri açısından incelenip karşılaştırılmıştır. Daha sonra bu politikaların eğitimde kalite faktörü ile farklı sosyo-ekonomik gruplar, kadınlar, bir ülkenin farklı bölgelerinde yaşayanlar ve yerliler ile diğer dezavantajlı etnik gruplar ile eğitime katılım açısından çeşitli istatistiki çalışmalarda ortaya çıkan sonuçları incelenmiştir. Tez, neoliberal eğitim politikalarının bir yandan eğitimin hizmetinin kalitesini düşürdüğünü öte yandan toplumun farklı kesimleri arasında eğitime erişim bakımından eşitsizlik yarattığını göstermektedir. Kamucu eğitim politikalarının ise neoliberal eğitim politikalarının aksine hem hizmetin niteliğini artırdığı hem de eğitime erişimde eşitsizlikleri azalttığı görülmektedir.

Abstract:
During the 1980s and 1990s in Latin America, the poor, women, indigenous people and those living in rural areas were exposed to inequality in various aspects in the field of education. These inequalities have obviously seen in the way that these segments of the population, who are considered to be disadvantaged, can't benefit from educational opportunities on an equal basis with other people in their countries. The reason for these inequalities is the neoliberal education policies which implemented in many Latin American countries. The most important features of neoliberal policies are privatization practices and move towards decentralization. As an alternative to these policies which make various disadvantaged social groups unequal with other people living in the same country, the public-oriented education policies have been implemented in a number of Latin American countries since the 2000s. The main feature of public-oriented policies is that they are based on a framework to ensure that education services are delivered equally and free of charge to the general public. The aim of this study is to compare the neoliberal and public educational policies implemented in selected Latin American countries and analyze the effects of these policies on society from various aspects. Countries where neoliberal education policies are implemented are Chile, Argentina, Mexico, Colombia, Brazil and Nicaragua. Cuba, Venezuela, Bolivia and Ecuador are the countries where public oriented education policies are implemented. In the study, using the comparative case study method, firstly both types of policies were analyzed and compared in terms of education management and service delivery methods. Then, the results of these policies in terms of quality factor in education and participation in education by different socio-economic groups, women, people living in different parts of a country and locals and other disadvantaged ethnic groups were analyzed. The thesis shows that neoliberal education policies, on the one hand, reduce the quality of education services, and on the other hand, create inequality in access to education among different segments of the society. On the contrary to neoliberal education policies, public-oriented education policies both increase the quality of service and reduce inequalities in access to education.