Yeni azo boyar maddeleri ve metal komplekslerinin sentezi, yapılarının aydınlatılması
Synthesis of novel azo dyes and their metal complexes, elucidation of their structures
Yazar: ABDULLAH ERENER
Danışman: YRD. DOÇ. DR. SELMA BAL
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Kimya = Chemistry
Dizin: Azo boyar maddeler = Azo dyestuffs ; Diazonyum bileşikleri = Diazonium compounds ; Metal kompleksleri = Metal complexes

Özet:
Azo boyar maddeleri ve bu maddelerden elde edilen metal kompleksleri kimyanın birçok dalında çeşitli kullanım alanlarına sahiplerdir. Ayrıca azo boyaları ve metal komplekslerinin sadece kimya alanında değil, birçok biyolojik reaksiyonda da antifungal, antibakteriyel ve genotoksik olarak etkin rol oynadığı bilinmektedir.Gerçekleştirdiğimiz çalışmamızda para-kloranilin ve o,p-dikloranilin bileşiklerinin diazonyum tuzları asidik ortamda NaNO2 kullanılarak elde edilmiş, elde edilen diazonyum tuzları ile para-izopropilfenol bileşiğinin kenetlenme reaksiyonu gerçekleştirilmiştir. Böylelikle, 4-(izopropil)-2-[(E)-(4-klorfenil)diazenil]fenol ve 4-(izopropil)-2-[(E)-(2,4-diklorofenildiazenil]fenol ligantları sentezlenmiştir. Sentezlenen ligantların Nikel(II) ve Bakır(II) geçiş metalleri ile verdiği kompleksler yapılmış ve yapıları spektroskopik metodlardan faydalanılarak açıklanmıştır. Benzer şekilde, para-kloranilin ve o,p-dikloranilin bileşiklerinin diazonyum tuzları bu defa 4-sec-bütilfenol aromatik bileşiği ile reaksiyona sokulmuş ve yapılan spektroskopik yöntemler sonucunda bu ligantlar 4-(sec-bütil)-2-[(E)-(4-klorfenil)diazenil]fenol ve 4-(sec-bütil)-2-[(E)-(2,4-diklorofenil) diazenil]fenol şeklinde adlandırılmışlardır. Elde edilen bu ligantların da Cu(II) ve Ni(II) kompleksleri sentezlenip, sentezlenen kompleks bileşiklerin yapıları da değişik spektroskopik metodlardan faydalanılarak açıklanmıştır.Tüm ligantların, metal kompleksleri oluştururken N(N=N) ve O(Ph-OH) atomları üzerinden geçiş metalleri ile koordine olduğu anlaşılmıştır.

Abstract:
Azo Dyes and their metal complexes synthesized from them have various use in different fields of chemistry. In addition, azo compounds and their metal complexes are important compounds not only in chemistry but also they have effective roles in biological reactions with their antifungal, antibacterial and genotoxic features.In the present work we have carried out, the diazonium salts of para-chloroaniline and o,p-dichloroaniline have been made with NaNO2 in acidic solution. Obtained diazonium salts were reacted with para-isopropylphenol to give the coupling products. This way, the ligands 4-(isopropyl)-2-[(E)-(4-chlorophenyl)diazenyl]phenol and 4-(isopropyl)-2-[(E)-(2,4-dichlorophenyl)diazenyl]fenol have been synthesized. Afterwards, the complexes of these ligands with Nickel(II) and Copper(II) transition metals have been synthesized and their elucidation were carried out with the help of spectroscopic methods. Similarly, the diazonium salts of para-chloroaniline and o,p-dichloroaniline were then reacted with 4-sec-butylphenol. After examining the various spectroscopic results , the obtained ligands were named as 4-(sec-butyl)-2-[(E)-(4-chlorophenyl)diazenyl]phenol and 4-(sec-butyl)-2-[(E)-(2,4-dichlorophenyl)diazenyl]phenol. The complexes of these ligands have also been made with Cu(II) and Ni(II) salts. The characterization of these complexes were carried out with U.V-Visible, IR and elementel analysis methods.It was revealed that all the ligands were coordinated with the metals through N(N=N) and O(Ph-OH) atoms.