Çağdaş sanatta nesne mekan ilişkileri bakımından anlatımcı bir tavır olarak enstalasyon
Installation as an expressive attitude in contemporary art with object space relations
Yazar: LEYLA GÜNAYDIN ASLAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ BORGA KANTÜRK
Dokuz Eylül Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Resim Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts ; Sanat Tarihi = Art History

Özet:
ÖZET
Çağdaş sanatta nesne- mekân ilişkileri açısından anlatısal tavırdaki enstalasyonların nesne ve mekâna yönelik temel kavramları ve tarihsel süreci bu ilişkilerin analizi nesne yönelimli ve mekân yönelimli çalışmalara yönelik yaklaşımlar temel alınmaktadır. İncelenen çalışmalar anlatısal sanat yapıtları çerçevesinde sınırlandırılmıştır. Enstalasyon sanatı mekânın dönüşümü, İzleyici etkileşimi, duyusal ve bilişsel etki yapısı, kurumsal eleştiri ve yeni ifade biçimlerine karşı olan sınırsız olanakları sayesinde birçok disiplini içermektedir. Bu sebeple izleyicilerine farklı mekânsal deneyim alanlarının keşfini sağlamaktadır. Çalışmada enstalasyon sanatının melez yapısına ilişkin ifade biçimleri sanatçı örnekleri ile irdelenmiştir.
Tez ilk olarak nesnenin değişim sürecine odaklanmaktadır. Tarihsel süreç sanatçı örnekleri ile desteklenmektedir. Bununla birlikte değişen mekân algısına yönelik sorgulamalar ele alınmıştır. Martin Heidegger, Gaston Bachelard, Henri Lefebvre, Maurice Merleeau Ponty ve Nicolas Bourrioud gibi düşünürlerin tanım olarak mekân söylemlerine yer verilmiştir. Enstalasyon ve deneyim bölümü ile de enstalasyon sanatına ilişkin tanım, tarihçe ve gelişim süreci nesne-mekân ilişiği bakımından irdelenmiştir. 20. Yüzyıl itibari ile başlayan mekânsal değişimler enstalasyon çalışmalarına zemin hazırlaması ile 1960'lar ve 1990'lı yıllarda kendini tam anlamıyla hissettirmiştir.
Bununla birlikte ikinci bölümde enstalasyon sanatının etki ettiği disiplinlerdeki mekânsal deneyimlere yer verilmiştir. Son olarak iki kadın sanatçının retrospektif sergileri benzeşen yönleri incelenmiştir. Tez kapsamı boyunca incelenen sanatçılardan Ayşe Erkmen ve Fernanda Gomes ile iki seri çalışmam bağdaştırılarak son bulmuştur.

Abstract:
ABSTRACT
In terms of object-space relations in contemporary art, the basic concepts and historical process of the installations in narrative attitude towards object and space, the analysis of these relations are based on approaches to object-oriented and space-oriented works. The studies examined are limited to the framework of narrative works of art. Installation art includes many disciplines thanks to the transformation of space, audience interaction, sensory and cognitive effect structure, institutional criticism and unlimited possibilities against new forms of expression. For this reason, it provides its audiences to explore different spatial experience areas. In the study, the forms of expression related to the hybrid structure of installation art were examined with examples of artists.
The thesis first focuses on the change process of the object. The historical process is supported by examples of artists. In addition to this, inquiries about the changing perception of space are discussed. Space discourses of thinkers such as Martin Heidegger, Gaston Bachelard, Henri Lefebvre, Maurice Merleeau Ponty and Nicolas Bourrioud have been included as a definition. In the section of installation and experience, the definition, history and development process of installation art were examined in terms of object-space relation. The spatial changes that started with the 20th century made itself felt fully in the 1960s and 1990s, laying the groundwork for installation works.
However, in the second part, spatial experiences in the disciplines influenced by the art of installation are included. Finally, the similar aspects of the retrospective exhibitions of two female artists were examined. Two series of my works with Ayşe Erkmen and Fernanda Gomes, who were examined throughout the thesis, came to an end.