Roma İmparatorluk dönemi Philippopolis (Shahba) mozaiklerinin ikonografisi
Iconography of Philipopopolis (Shahba) mosaics of the Roman Imperial period
Yazar: SALAM BOULAD
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ DENİZ SEVMEN
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Arkeoloji Ana Bilim Dalı / Klasik Arkeoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Arkeoloji = Archeology

Özet:
Mozaik sanatı, tarih öncesi çağlardan günümüze kadar insanlığın kültürel mirasının bir parçasıdır. Bitki ve hayvanların geometrik şekilleri ile çerçevelenen, av sahneleri, doğa tasvirleri, mitolojik hikayeler gibi farklı temalarla değişen şekil ve renklerde mozaiklerin oluşturulmasıyla, villa ve evlerde oda ve banyoların zeminlerini süslemek için mozaik kullanımı Roma döneminde yaygın bir gelenek haline gelmiştir.
Bu sanat, özellikle Shahba Antik Kenti'nin oğlu Philippus Arap'ın (Arap Philip) MS 244 yılında Roma tahtına imparator olmasından sonra şehrin refaha kavuşması ile bu sanatın çok önemli örneklerini bize sağlayan önemli merkezlerden biri olan Suriye'nin Shahba Antik Kenti'nde ünlenmiştir. Shahba'da, bazıları Suriye'de veya komşu kentsel bölgelerinde benzeri bulunmayan yüksek sanatsal düzeyde mozaikler bulunmuştur.
Bu mozaiklerde genellikle Yunan mitolojisindeki temalar betimlenmiştir. Ve Roma dönemine ait olsa da karakterlerin tasvir edildiği giysi ve aksesuarları doğu kültürünün etkileri yansımıştır. Suriye'nin Shahba Antik Kenti mozaiklerde Antakya, Zeugma, Adana gibi Anadolu'nun birçok şehrine benzemektedir.
Bu tezde Roma Döneminde Shahba Mozaikleri ve Anadolu'daki benzer ve ilginç örneklerle ikonografik ve estetik açıdan incelenmiştir. Böylece, mozaikler hakkında genel bilgileri, sanatsal özellikleri, form, konum, kompozisyon, renkler ve tasvir edilen konu sayısını incelenmiştir. İncelenen mozaiklerin Shahba'daki Suriye Mozaiklerine bir göz atacağı ve genel olarak doğu mozaik sanatına özel olarak Suriye Mozaik sanatına ilgi duyanlar için doğu mozaiklerinin bir kısmına ışık tutacağımızı umuyoruz.

Abstract:
Mosaic art is part of the cultural heritage from prehistoric times until today. Mosaics were used to decorate the floors of rooms and bathrooms in the Roman era, by forming artistic paintings of different shapes and colors, framed by geometric shapes of plants and animals.
This art became famous in the Syrian city of Shahba, which was one of the important centers that was a model for this art, especially with the prosperity of the city after Philip the Arab became emperor on the throne of Rome in 244, and paintings of a high artistic level were found in Shahba.
The themes of Greek mythology are mainly depicted in these mosaics, and although the drawings date back to the Roman era, traces of Eastern culture are reflected in the type of clothing and accessories. The Syrian city of Shahba was similar in its paintings to many Anatolian cities, such as Antioch, Zeugma, and Adana.
In this thesis, the paintings in Shahba and similar paintings in Anatolia during the Roman period were studied with interesting examples from an iconographic and aesthetic point of view in terms of providing general information about mosaics and their artistic characteristics, shape, location, composition and colors.
The paintings studied give a glimpse into the Syrian mosaics in Shahba, through which we hope to shed light on part of the eastern mosaics for those interested in eastern mosaic art in general and Syrians in particular.