İşletme adı ve korunması
Business name and business name protection
Yazar: ZEYNEP ŞEYDA ŞAHİN
Danışman: PROF. DR. ARSLAN KAYA
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Haksız rekabet = Unfair competition ; Marka hakkı = Trademark right ; Tescil = Registration ; Ticaret ünvanı = Trade name ; Türk Ticaret Kanunu = Turkish Commercial Code ; İşletme adı = Management name ; İşletmeler = Businesses

Özet:
TTK m. 53 uyarınca işletme adları, işletme sahibi ile ilgili olmaksızın doğrudan doğruya işletmeyi tanıtmaya ve benzer işletmelerden ayırt etmeye yarayan adlar olarak tanımlanmıştır. Anılan madde metninde işletme adının kullanılması yasal bir zorunluluk olarak düzenlenmemiş olmakla birlikte kullanılması durumunda tescil ettirilmesinin mecburi olduğu belirtilmiştir. Esnaf tanımının yapıldığı TTK m. 15'te yer alan atıf gereğince işletme adlarının ticari işletmeler için olduğu gibi esnaf işletmeleri için kullanılması da mümkündür.
Kanun koyucu, işletme adını detaylı bir biçimde düzenlemek yerine, TTK'da ticaret unvanına yönelik olarak öngörülmüş olan 38, 45, 47, 50, 51 ve 52. maddelere atıf yapmakla yetinmiştir. Bu bakımdan, işletme adları üzerinde hak sahibi olan kişiler, TTK m. 54 ve devamında düzenlenmiş olan genel haksız rekabet hükümlerinin yanı sıra m. 52 ve devamında yer alan, ticaret unvanları için öngörülmüş olan özel koruma hükümlerinden de tescil edilmiş olmaları şartıyla faydalanabilecektir. Yine, şartların mevcudiyeti halinde işletme adı üzerinde hak sahibi olan kişilerin, SMK'da yer verilen özel koruma düzenlemelerine başvurması da mümkündür. Bunun yanında yine şartlarının bulunması halinde işletme adının TMK kapsamında da korunması mümkündür.
Bu çalışma kapsamında, ticaret unvanına yönelik birtakım hükümlerin işletme adı bakımından aynen uygulanmasının yaratabileceği sorunlu sonuçlara değinilerek, olan ve olması gereken hukuk çerçevesinde değerlendirme yapılması hedeflenmiştir.

Anahtar kelimeler: işletme, işletme adı, ticaret unvanı, tescil, tecavüz, işletme adının korunması, haksız rekabet

Abstract:
In accordance with Turkish Commercial Code (TCC) Art. 53, business names are defined as names that serve to directly promote the enterprise and distinguish it from similar enterprises, without being related to the merchant. In the text of the aforementioned article, the use of the business name is not regulated as a legal obligation, but it is stated that if it is used, it is obligatory to register. In accordance with the reference in the TCC Art. 15, where the definition of artisan is made, it is possible to use business names for artisan enterprises as well as for commercial enterprises.
Instead of regulating the business name in detail, the legislator has contented with referring to articles 38,45,47,50,51 and 52 stipulated for the trade name in the TCC. In this regard, the people who are entitled to the business names, must be registered with the special protection provisions stipulated for trade names in Article 52 and the following, as well as the general unfair competition provisions regulated in Article 54 and the following of the TCC. Furthermore, in the presence of the conditions, it is also possible for the people who are entitled to the trade name to apply to the special protection regulations included in the Turkish Industrial Property Act. In addition, if the conditions are met, it is possible to protect the business name within the scope of the Turkish Civil Code.
Within the scope of this study, it is aimed to make an assessment within the framework of de lege lata and de lege ferenda, by referring to the problematic consequences that may be caused by the enforcement of certain provisions regarding the trade name exactly in terms of the business name.

Keywords: enterprise, business name, trade name, registration, infringement, protection of business name, unfair competition