Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Yenidoğanyoğun bakım ünitesinde prematüre retinopatisiiçin taranan bebeklerin değerlendirilmesi
Ankara University Faculty of Medicine neonatalretinopathy of prematurity in the intensive care unitevaluation of screened infants
Yazar: FIRANGIZ MEHRALI ZADA
Danışman: PROF. DR. ÖMER ERDEVE
Ankara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases

Özet:
Amaç: Prematüre retinopatisi (ROP) prematüre bebekleri etkileyen retinal
vazoproliferatif bir hastalık olarak tanımlanmaktadır. Bu çalışma ünitemizde yatan ≤32-34
hafta olan prematüre bebeklerde retinopati tarama gereksinimi araştırmayı, elde ettiğimiz
sonuçları belirlenmiş tarama rehberleri ile karşılaştırmayı ve tarama programının muhtemel
riskini değerlendirmek amacıyla yapıldı. İkincil olarak ise taranan bebeklerde tedavi
gerektiren ROP görülme oranını saptamak, bu oranın doğum haftası ve doğum ağırlığıyla
ilişkisini incelemek ve uygun tarama kriterlerini belirlemek hedeflendi.
Gereç ve Yöntem: Çalışmamız retrospektif, tek merkezli araştırma olarak tasarlandı.
2017-2021 tarihleri arasında, Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Yenidoğan Yoğun Bakım
Ünitesi'nde izlenen, ≤32-34 haftanın altında ve ROP taraması yapılmış 425 bebeğin dosyaları
incelenerek risk faktörleri ve ROP muayene sonuçları kaydedildi. Hastalar ROP gelişip
gelişmemesine göre gruplandırıldı. Bu gruplarda, hastaların ROP ile ilişkili olabilecek
faktörleri prenatal, natal, postnatal evreye ait olacak şekilde değerlendirildi. İlişkili çıkan
faktörlere ç ok değişkenli lojistik regresyon analizi yapıldı.
Bulgular: Çalışmaya dahil edilen 425 hastanın %42'si kız, %58'i erkek olup ortalama
gestasyon haftası (GH) 30,71±2,54 hafta, ortalama doğum ağırlığı (DA) 1550±550 g olarak
bulundu.
Çalışmamızda 90 bebekte (%21,2) her hangi bir evre ROP saptanırken 335 bebekte
(%78,8) ise ROP görülmedi. ROP saptanan bebeklerin ortalama GH'sı 28.3±2.4 hafta,
ortalama DA'ı 1133±382 g olarak bulundu. ROP gelişen 90 hastanın %90'ı 32 haftanın
altında iken %10 hastanın 32-34 hafta arasında olduğu saptandı. ROP gelişen 90 hastanın
77'si (%85,5) 1500 gramdan az, 13'ü (%14,5) 1500 gramdan fazla doğum ağırlığına sahipti.
≤34 hafta altı hastalarda ROP olan grupla ROP olmayan grup karşılaştırıldığında DA, GH,
doğum boyu ve baş çevresi ve APGAR skoru ROP olan grupta daha düşük bulundu
(p<0.001). Oksijen tedavisi, mekanik ventilasyon (MV) desteği, total parenteral beslenme
(TPN) ihtiyacı ve süresi, nekrotizan enterokolit (NEK), hastanede kalım süresinde uzama, kan
transfüzyonu, respiratuvar distres sendromu (RDS), intrakraniyal kanama (İKK), patent
duktus arteriozus (PDA), inotrop ihtiyacı, surfaktan uygulaması, sepsis öyküsü ROP gelişen
hastalarda istatiksel olarak anlamlı bulundu (p<0.001). Çok değişkenli lojistik regresyon
analizinde DA (OR=7,291), PDA (OR=2,619), invaziv MV (OR=3,891) ROP için etkili
bağımsız risk faktörleri olarak saptandı.
ROP saptanan 90 hastanın 80'ninde (%88,9) tedavisiz izlemle spontan regresyon
görülürken, 10'unda (%11,1) tedavi endikasyonu olan ROP saptandı. ROP saptanan hastaların
tamamına lazer fotokoagulasyon tedavisi uygulanırken, bir hastaya ek olarak vitrektomi
tedavisi uygulanmıştı. Tedavi edilen bebeklerin ortalama GH'sı 25,50±1,89 hafta (23,1-29,0
hafta) ve ortalama DA'ı 747±158 g (dağılım 525-1080 g) idi. Ciddi ROP gelişip tedavi alan
hastaların biri hariç (1080 g) diğerlerinin tamamı <1000 g DA'na sahipti. Tedavi gerektiren
ROP hastalarının tamamı ise <30 gestasyon haftasına sahipti. En büyük lazer fotokoagulasyon
olan hastanın doğum haftası 29 hafta ve doğum ağırlığı 1080 g idi. ROP saptanan en büyük
hasta ise 2170 g ve 33+3 hafta idi. 32-34 hafta arası ve ≥1500 g üstü ciddi ROP hastası
yoktu, ancak 9 (%4.9) hastada tarama ile her hangi bir evre ROP saptanmıştı.
<32 haftanın altında ROP gelişen grupla, 32 hafta ve üzeri ROP gelişen grup
karşılaştırıldığında 32 haftanın altında ROP gelişen grupda 1 ve 5. dk APGAR skoru daha
düşük, hastanede yatış süresi daha uzun, MV oranı daha fazla idi (p<0.001). >32 hafta ve
üzeri ROP gelişen grupla, ROP olmayan grup karşılaştırıldığında >32 hafta ve üzerinde
hastalar için koryoamniyonit, annede preeklamsi, PDA ve İKK ROP gelişimi ile ilişkili
bulundu. ≤32 hafta hastaların çok değişkenli lojistik regresyon analizinde DA (OR=7,727),
erken membran rüptürü (EMR) (OR=6,039), invaziv MV (OR=7,757) ROP için bağımsız risk
faktörleri olarak saptandı.
Tartışma ve Sonuç: Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Yenidoğan Yoğun Bakım
ünitemizde son 5 yıl içinde (2017-2021) ROP insidansı ve tedavi gerektiren ROP oranı daha
önceki yıllara göre daha düşük olarak gözlemlendi. Çalışmamızda tedavi gerektiren hastalar
daha küçük gestasyon haftası (<30 hafta) ve doğum ağırlığına (<1250 g) sahip olsalar da
kısıtlı tarama kriterlerinin uygulanması >32 hafta her hangi evre ROP gelişen hastaları
kaçırıyordu. Bu sonuçlara göre TR-ROP tarama rehberinin kılavuzunda gösterildiği gibi 34
haftalık GH ve ya 1700 g DA'dan küçük bebeklerin taranması her hangi bir evre ROP
hastasını kaçırmazken, ciddi ROP açısından ünitemizde ek bir kazanım sağlamamktadır. Daha
büyük prematüre bebeklerde ROP taranırken; PDA, EMR ve invaziv MV varlığı dikkate
alınmalıdır.

Anahtar Kelimeler: Prematüre retinopatisi, tarama kriterleri, doğum ağırlığı, doğum haftası

Abstract:
Objective: Retinopathy of prematurity (ROP) is defined as a retinal vasoproliferative
disease that affects premature infants. This study was conducted to investigate the need for
retinopathy screening in premature infants aged ≤32-34 weeks in our unit, to compare the
results with the determined screening guidelines and to evaluate the possible risk of the
screening program. Secondarily, it was aimed to determine the incidence of ROP requiring
treatment in screened infants, to examine the relationship of this rate with birth week and birth
weight, and to determine the appropriate screening criteria.
Materials and Methods: Our study was designed as a retrospective single-center study.
The files of 425 infants who were under ≤32-34 weeks of age and who were screened for
ROP between 2017 and 2021 in Ankara University Faculty of Medicine Neonatal Intensive
Care Unit were evaluated, and ROP examination results with risk factors were recorded.
Patients were grouped according to whether they developed ROP or not. The factors that may
be associated with ROP were evaluated between groups as belonging to the prenatal, natal,
postnatal stage. Multivariate logistic regression analysis was performed for the associated
factors.
Results: Of the 425 patients included in the study, 42% were female and 58% were
male, with a mean gestational week (GH) of 30.71±2.54 weeks and a mean birth weight (BW)
of 1550±550 g. ROP of any stage was detected in 90 infants (21.2%) and ROP was not
observed in 335 infants (78.8%). The mean GH of the infants with ROP was 28.3±2.4 weeks
and the mean DA was 1133±382 g. Of the 90 patients who developed ROP, 90% was under
32 weeks and 10% was between 32 and 34 weeks. Of the 90 patients who developed ROP, 77
(85.5%) had a BW of less than 1500 g and 13 (14.5%) had a BW of more than 1500 g. In
patients under 34 weeks of age, when the group with ROP was compared with the group
without ROP; BW, GH, birth height and head circumference and APGAR scores were lower
in the group with ROP (p<0.001). Oxygen therapy, mechanical ventilation (MV) support,
total parenteral nutrition (TPN) need and duration, necrotizing enterocolitis (NEC),
prolongation of hospital stay, blood transfusion, respiratory distress syndrome (RDS),
intracranial hemorrhage (ICC), patent ductus arteriosus (PDA), inotrope requirement,
surfactant administration, sepsis history were statistically significant in patients who
developed ROP (p<0.001). In multivariate logistic regression analysis, BW (OR=7.291), PDA
(OR=2.619), invasive MV (OR=3.891) were identified as effective independent risk factors
for ROP. Of the 90 patients with ROP, 80 (88.9%) had spontaneous regression without any
treatment requirement, while 10 (11.1%) had ROP, which was an indication for treatment. All
patients with ROP underwent laser photocoagulation therapy, while one patient underwent
vitrectomy in addition. The mean GH of the treated infants was 25.50±1.89 weeks (23.1-29.0
weeks) and the mean BW was 747±158 g (range 525-1080 g). All except one (BW of 1080 g)
of the patients who developed severe ROP and received treatment had <1000 g BW. All of
the ROP patients requiring treatment had < 30 GW. The patient with the largest laser
photocoagulation had a delivery week of 29 5/7 weeks and a BW of 1080 g. The oldest
patient with ROP was 2170 g with 33 3/7 weeks. There were no serious ROP patients
between 32-34 weeks and above ≥1500 g, but 9 (4.9%) patients had any stage ROP by
screening. When the group with ROP developed below 32 weeks and the group with ROP
developed over 32 weeks were compared, the group with ROP below 32 weeks had lower
APGAR scores of 1 and 5 min, longer hospital stay, and higher MV rate (p<0.001). When the
group that developed ROP at 32 weeks or more were compared with the ones that did not
develop ROP; chorioamnionitis, maternal preeclampsia, PDA and ICC were defined as risk
factors. In multivariate logistics regression analysis of patients below 32 weeks; BW
(OR=7.727), early membrane rupture (EMR) (OR=6,039), invasive MV (OR=7,757) were
identified as independent risk factors for ROP.
Discussion and Conclusion: In the last 5 years (2017-2021), the incidence of ROP and
the rate of ROP requiring treatment in our Neonatal Intensive Care Unit of Ankara University
Faculty of Medicine were observed to be lower than in previous years. In our study, although
patients requiring treatment had a smaller GW (<30 weeks) and BW (<1250 g), applying
restricted screening criteria below 32 weeks missed patients who developed ROP at any stage.
According to these results, screening of infants younger than 34 weeks of GH or 1700 g BW,
as shown in the guideline of the TR-ROP screening guideline, does not miss any stage ROP
patients, but does not provide any additional gain in our unit in terms of severe ROP. When
screening for ROP in older premature babies, presences of PDA, EMR and invasive MV
should be considered as risk factors.

Key Words: Retinopathy of prematurity, screening criteria, birth weight, gestational week.