Kriminoloji perspektifinden ekonomik suçlar: Beyaz yaka suçları
Economic crimes in the perspective of criminology: White collar crimes
Yazar: UĞURALP DİLEK
Danışman: DOÇ. DR. SELMAN DURSUN
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı / Kriminoloji ve Ceza Adaleti Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Hukuk = Law ; Psikoloji = Psychology ; Sosyoloji = Sociology

Özet:
Her ne kadar kapsamı ve alt başlıkları hukuk, sosyoloji ve psikoloji gibi disiplinlerde farklı tanımlamalarla değerlendirilse de ekonomik suçlar, en geniş anlamıyla kişi veya örgütlerin haksız ekonomik çıkar sağlamak amacıyla yasa dışı yöntemlerle gerçekleştirmiş oldukları suç faaliyetleridir. Kriminoloji perspektifinde ekonomik suçlar, beyaz yaka suçları ya da beyaz yaka suçluluğu üzerinden değerlendirilmekte olup, kriminoloji disiplini özelinde ekonomik suçlar ve beyaz yaka suçları kavramları birbiriyle iç içe geçmiştir. Beyaz yaka suçları kavramı bu kapsamda bir kriminolog ve sosyolog olan Edwin Sutherland tarafından 1940'larda ortaya atılmış ve genellikle şiddet içermeyen, konusu maddi bir değer olan suçları tanımlamak üzere kullanılan akademik bir sınıflandırmayı işaret etmiştir. Bu çalışma geleneksel suç teorileriyle de kıyaslayarak ekonomik suçları fail perspektifinden incelemeyi, saygın ve yüksek sosyal statü sahibi olarak tanımlanan beyaz yakalı suçlunun karakteristiğini ve bu tanım üzerinden ekonomik suçları yorumlamayı amaçlamaktadır. Bu kapsamda öncelikle beyaz yaka suçlarının kavram olarak tarihi, özellikleri, fail profili davranış teorileri ile yorumlanacak, daha sonra ekonomik suçların diğer disiplin ve teorilerdeki karşılığı ile beyaz yaka suçları arasındaki farklar ve tartışmalar incelenecektir. Çalışmanın amacı üst sınıf tabir edilebilecek bu tür suçluların "haksız ekonomik çıkar" bağlamında geleneksel suçlu profiliyle kıyaslanması ve nihayetinde korunan hukuki değer bağlamında ne kadar özel tehlikeli bir profil oluşturduğu savının değerlendirilmesidir. Bu kapsamda yapılacak fail profili ve davranış analizi incelemelerinin yaygınlaşmasının hukuk sistemlerinin suç önleme stratejilerine katkı sağlayacağı düşünülmektedir.

Abstract:
Although the scope and subtopics of economic crimes are still evaluated with different definitions in disciplines such as law, sociology and psychology; they are generally defined as illegal activities conducted by individuals or organizations to gain unjust enrichment through unlawful means. In the perspective of criminology, economic crimes are evaluated through white collar crimes or white collar criminality, and the concepts of economic crimes and white collar crimes are intertwined in the discipline of criminology. The concept of white-collar crimes was introduced by Edwin Sutherland, a criminologist and sociologist, in the 1940s and refers to an academic classification used to define non-violent crimes with a focus on economical value. This study aims to examine economic crimes from a perpetrator perspective, comparing them with traditional crime theories, and interpreting them through the characteristics of white-collar criminals who are defined as respectable and possessing high social status. In this context, firstly, the history of white-collar crime as a concept, its characteristics, perpetrator profile and behavioral theories will be interpreted, then the differences and discussions between economic crimes in other disciplines and theories and white-collar crimes will be examined.The objective of this study is to compare these types of criminals, who can be referred to as the higher class, with the traditional criminal profile in terms of "unjust economic gain" and evaluate the extent to which they constitute a special and dangerous criminal profile in terms of protected legal norms. In this context, it is thought that the widespread use of perpetrator profile and behavioral analysis examinations will contribute to the crime prevention strategies of legal systems.