Öğretmen hesap verebilirliği: Özel bir okulda durum çalışması
Teacher accountability: Case study at a private school
Yazar: MUHAMMET EMİN TÜRKOĞLU
Danışman: PROF. DR. AHMET AYPAY
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi, Teftişi, Planlaması ve Ekonomisi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2015
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Eğitim kurumları = Education establishments ; Eğitim yönetimi = Educational administration ; Hesap verebilirlik = Accountability ; Okul yönetimi = School administration ; Özel okullar = Special schools ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Amaç:  Bu araştırmanın amacı  özel bir okuldaki öğretmenlerin öğretmen hesap verebilirliği ile ilgili   düşüncelerini betimlemektedir. 
Yöntem: Bu araştırma özel bir lisede öğretmen hesap verebilirliğinin derinlemesine incelenmesi için durum çalışması olarak desenlenmiştir. Araştırma 2013-2014 öğretim yılında Özel Hedefim Lisesinde gerçekleştirilmiştir. Araştırmaya 15 öğretmen, 6 öğrenci, 3 idareci ve 3  veli   katılmıştır. Araştırma verileri 2013-2014 öğretim yılının 2. döneminde toplanmıştır.  Araştırma verileri, yarı yapılandırılmış görüşmeler, saha notları ve belgeler yoluyla elde edilmiştir. Araştırma verilerinden, Yin'in (2009) durum çalışması veri analizi teknikleri esas alınarak bulgular oluşturulmuş ve yorumlanmıştır. 
Bulgular: Araştırma sonucunda elde edilen bulgulara göre öğretmenler gün geçtikçe artan, çeşitli ve yoğun, akademik ve sosyal   sorumluluklar taşımaktadırlar. Öğretmenler kendilerini sırasıyla öğrencilere, okul idaresine ve velilere karşı sorumlu hissetmektedirler. Öğretmenleri sorumluk almaya iten baskıları mesleki sorumluluklar, maddi kazanç kaygıları, vicdani duygular ve okulla yapılan karşılıklı sözleşmeler oluşturmaktadır. Okulda, öğretmen değerlendirme ölçütlerinin hazırlanması ve öğretmenlerin performanslarının değerlendirilme süreçlerinde aksaklıklar ve belirsizlikler bulunmaktadır. Öğretmenler okuldaki karar süreçlerinde çok az rol almakta olup daha çok uygulayıcı olarak görülmektedir. 
Tartışma ve Sonuç: Bu araştırmada,  öğretmen hesap verebilirliğinin okuldaki yoğun beklentiler  ve  iç hesap verebilirlik sisteminden kaynaklandığı görülmektedir. Öğretmen hesap verebilirliği okulda idareciler, öğrenciler ve velilerin beklentileri, ve  kurumla öğretmen arasında imzalanan bir yıllık öğretmen sözleşmesinden kaynaklanan sorumlulukları yerine getirme zorunluluğuna bağlı olarak, öğretmenleri  izleme, değerlendirme ve bunun sonucunda ödüllendirme ya da cezalandırma süreci olarak tanımlanabilir.  

Anahtar kelimeler: 
Hesap verebilirlik, öğretmen hesap verebilirliği, okul yönetimi

Abstract:
Aim: The aim of this study is to describe    teachers'  thoughts about  teacher accountability  at a private school. 
Method: This study was designed as a case study in order to examine teacher accountability in detail at a private high school.  The study was conducted  in the 2013-2014 Fall and Spring terms at Private Hedefim High School. The participants of the  study included 15 teachers, 6 students, 3 administrators and 3 parents. The data were collected  in 2013-2014 Spring term by compiling semi-structured interviews, field notes and documents. The findings of the research data  were generated and interpereted based on Yin's (2009) data analysis techniques. 
Findings: According to the result of the findings obtained in research, teachers carry increasing, diverse and intense academic and social responsibilities. Teachers feel responsible for students, school administration and parents, respectively. Pressures pushing teachers to take responsibility consist of  concerns about professional responsibilities, financial gain, conscientious feelings and  mutual agreement made between the school and the teacher. There are deficiencies and uncertainties in preparation of teachers' evaluation criteria and performance evaluation processes at school. Teachers are receiving very little role in the decision-making process at  school and they are   seen as more practitioners. 
Conclusion: In this study, teacher accountability stemmed from the strong demands and   internal accountability system  in school. Teacher accountability  can be defined as the process of monitoring, evaluation and consequently rewarding or penalizing the teachers, depending on the expectations of administrators, students and parents, and fulfillment of commitments arising from  the annual contractual obligantions of teachers. 

Keywords: 
Accountability, teacher accountability, school management