Madde bağımlılığının tedavisi ve madde bağımlılığıyla mücadele politikaları – Türkiye ve Amerika Birleşik Devletleri örnekleri ile –
Treatment of substance addiction and drug addiction policies – with examples from Turkey and United States of America –
Yazar: AYBİKE DİNÇ
Danışman: PROF. DR. DOLUNAY ŞENOL
Kırıkkale Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Sosyoloji = Sociology

Özet:
Madde kötüye kullanımı ve madde bağımlılığı, yalnızca bağımlı olan bireyi değil, bireyin içinde bulunduğu toplumu da derinden etkileyen bir hastalık ve gerek ülkemizde gerekse dünyada psikolojik, sosyolojik, siyasal, felsefi, hukuki ve ekonomik yönleriyle multidisipliner olarak ele alınması gereken uluslararası bir sorun olarak karşımıza çıkmaktadır. Madde bağımlılığının ne olduğunu anlamak ve madde bağımlılığıyla mücadele edebilmek için, madde bağımlılığının tanımlanması, bağımlılık yapıcı maddelerin sınıflandırılması ve etken özelliklerinin neler olduğunun belirlenmesi, uluslararası düzeyde madde bağımlılığının boyutlarının anlaşılması ve madde bağımlılığı – suç ilişkisi gibi konulara açıklık getirilmesi gerekmektedir. Bununla birlikte madde bağımlılığıyla mücadele alanında ulusal ve uluslararası düzeyde yürütülen politikalar, yasal düzenlemeler, önleyici proje ve programlar ile tedavi ve rehabilitasyon çalışmaları ele alınarak sosyolojik bir gözle değerlendirilmelidir.

Doktora tezi olarak hazırlanmış olan bu çalışmada, Türkiye'de yürütülen madde bağımlılığıyla mücadele politikaları, yasama faaliyetleri, tedavi ve rehabilitasyon çalışmaları, madde bağımlılığının en çok görüldüğü ve özellikle 1970'lerden itibaren madde bağımlılığıyla gerek yasal gerek finansal gerekse sosyal anlamda en etkin mücadele eden ülkelerden biri olan Amerika Birleşik Devletleri'nde yürütülen politika ve faaliyetlerle karşılaştırmalı olarak, eleştirel bir gözle değerlendirilmeye çalışılacaktır. Bu sayede, madde bağımlılığı ile mücadeleye farklı bir bakış açısı kazandırmak ve ülkemizde yürütülen madde bağımlılığıyla mücadele politikalarını daha iyi bir seviyeye taşımak amaçlanmaktadır.

Abstract:
Substance addiction is a disease that deeply affects not only the addicted individual, but also the society in which the individual lives, and it is an international problem both in our country and in the world that needs to be addressed multidisciplinary with its psychological, sociological, political, legal and economic aspects. In order to understand what substance addiction is and fight against substance addiction, it is necessary to define substance addiction, classify addictive substances and determine what their effective characteristics are, understand the extent of substance addiction at the international level and clarify the relation between substance addiction and crime. In addition, national and international policies, legal regulations, preventive projects and programs, and treatment and rehabilitation studies in the field of combating substance addiction should be evaluated from a sociological perspective.

In this study, which was prepared as a doctoral thesis, policies of combating substance addiction, legislative activities, treatment and rehabilitation studies carried out in Turkey will be tried to be evaluated critically in comparison with the policies and activities carried out in the United States of America, which is one of the countries where substance addiction is most common and has been fighting substance addiction most effectively, both legally, financially and socially, especially since the 1970s. In this way, it is aimed to bring a different perspective to the fight against substance addiction and bring the policies of combating substance addiction carried out in our country to a better level.