Sporcularda zihinsel dayanıklılık ve öz yeterlik düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Determination of relation between the mental toughness and of the self-efficacy levels of athletes
Yazar: AYDINER BİRSİN YILDIZ
Danışman: DOÇ. DR. BAKİ YILMAZ
Yıldırım Beyazıt Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Spor = Sports
Dizin: Adaptasyon-psikolojik = Adaptation-psychological ; Ruh sağlığı = Mental health ; Spor = Sports ; Sporcular = Sportsmen ; Öz yeterlilik = Self-efficacy

Özet:
Bu çalışmanın temel amacı; sporcularda zihinsel dayanıklılık ve öz yeterlik
düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesidir. Çalışmaya 71 kadın, 244 erkek; toplam
315 sporcu ( X yaş = 24.93 ± 3.41) gönüllü olarak katılmıştır.
Bu araştırmada sosyo-demografik değişkenler ile ilgili bilgiler, araştırmacı
tarafından oluşturulan Kişisel Bilgi Formu ile toplanmıştır. Araştırmanın amacına
ulaşmak için; Sheard, Golby ve Van Wersch (2009) tarafından geliştirilen, Türkçeye
uyarlaması Altıntaş (2015) tarafından yapılan "Sporda Zihinsel Dayanıklılık
Envanteri" ile birlikte Riggs, Warka, Babasa, Betancourt ve Hooker (1994) tarafından
geliştirilen, Türkçeye uyarlaması Öcel (2002) tarafından yapılan "Öz Yeterlik Ölçeği"
kullanılmıştır.
Elde edilen verilerin analizinde verilerin dağılımları ve grupların dengeli olup
olmamasına bağlı olarak ikili grup karşılaştırmalarında bağımsız gruplar t-testi veya
Mann Whitney-U testi, ikiden fazla grupların karşılaştırılmasında ise tek yönlü
varyans analizi (Anova) veya Kruskall Wallis H testi kullanılmıştır. Kruskall Wallis
H testi sonuçları dikkate alınarak, gerek görüldüğünde Bonferroni düzeltmeli Mann
Whitney-U Testi kullanılmıştır. Zihinsel dayanıklılık ve öz yeterlik toplam puanları
arasındaki ilişki ise Spearman's Rho katsayısı ile değerlendirilmiştir. İstatistikler SPSS
22 paket programıyla yapılmış ve yapılan tüm değerlendirmelerde istatistiksel
anlamlılık düzeyi p<0.05 olarak kabul edilmiştir.
Bu araştırmanın sonucunda, sporcularda zihinsel dayanıklılık ile öz yeterlik
düzeyleri arasında orta düzeyli ve pozitif yönlü bir ilişki olduğu sonucuna varılmasının
yanı sıra spor yaşı değişkeni açısından sporcuların zihinsel dayanıklılık ve öz yeterlik
düzeylerinin farklılaştığı saptanmıştır. Aynı zamanda yaş ve eğitim düzeyi değişkeni
açısından sporcuların zihinsel dayanıklılık düzeylerinin farklılaştığı gözlenmiştir.
Anahtar Kelimeler: Öz Yeterlik, Sporcu, Zihinsel Dayanıklılık

Abstract:
The purpose of study is investigating the relationship between athletes' mental
toughness levels and self-efficacy levels. 315 athletes (71 women, 244 men)
participated in this study voluntarily ( X Age = 24.93 ± 3.41).
In this research, information about socio-demographic variables was collected
by the Personal Information Chart which was created by the researcher. To achieve the
purpase of the study, Sport Mental Toughness Questionnaire which was developed by
Sheard, Golby and Van Wersch (2009) and adapted to Turkish language by Altıntaş
(2015); and Self-Efficacy Scale, which was developed by Riggs, Warka, Babasa,
Betancourt and Hooker (1994) and adapted to Turkish language by Öcel (2002) were
used.
In analysis of the data about the comparison of two groups independent samples
t-test and Mann Whitney-U test is used, which is determined by whether distribution
of data or the groups are balanced. Comparison of the groups which consists of more
than two groups are conducted by One way Analysis of variance (Anova) or Kruskall
Wallis H Test. According to the results of Kruskall Wallis H Test, Mann Whitney-U
test with the Bonferroni-correction is used, when needed. The relation between total
points of both mental toughness and self-efficacy were assessed by the Rho factor of
Spearman. Statistics are generated by SPSS Pack 22 and p<0.05 is used as the
significancy level.
As a result of this research; there detected an moderate positive correlation
between mental toughness and self-efficacy levels of athletes. On the other hand
mental toughness and self-efficacy levels are differentiated by the sport age. Also,
mental toughness levels vary according to age and education level.
Key Words: Athletes, Mental Toughness, Self-Efficacy