Örgütsel bağlılık düzeylerine göre ifşa davranışının nitel araştırma ile incelenmesi: Isparta ili örneği
The examination of whistleblowing behaviour according to organizational commitment levels with qualitative research: The case of Isparta city
Yazar: EYLEM BAYRAKÇI
Danışman: DOÇ. DR. MURAT KAYALAR
Süleyman Demirel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2016
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Akademisyenler = Academicians ; Banka çalışanları = Bank employees ; Bağlılık = Commitment ; Devam bağlılığı = Continuance commitment ; Duygusal bağlılık = Affective commitment ; Sağlık personeli = Health personnel ; Whistleblowing = Whistleblowing ; Örgütsel bağlılık = Organizational commitment

Özet:
Bu tez çalışması kapsamında akademisyenler, banka çalışanları ve sağlık çalışanlarının örgütsel bağlılık düzeylerinin ifşa niyeti (davranışı) üzerindeki etkilerinin ortaya çıkartılması amaçlanmıştır.
Araştırma nitel analiz yöntemiyle yapılmıştır. Örneklem grubunun belirlenmesinde kartopu yöntemi kullanılmıştır. Araştırma, 8 akademisyen, 12 banka çalışanı ve 15 sağlık çalışanı olmak üzere 35 katılımcı üzerinde yapılmıştır. Katılımcıların örgütsel bağlılık düzeylerini belirlemek üzere Allen ve Meyer'in yapılandırılmış bağlılık ölçeği kullanılmıştır. Aynı form üzerinde demografik özellikleri belirlemeye yönelik sorular da eklenmiştir. Katılımcılardan bu formu doldurmaları istenmiş, daha sonra her bir katılımcı ile nitel görüşmeler yapılmıştır. Bağlılık ölçeğinden elde edilen veriler ile demografik veriler analiz programına değişken olarak tanımlanmıştır. Görüşmelerden elde edilen bilgilerle bağlılık ölçeğinden elde edilen veriler arasındaki ilişkiler keşfedici bir yaklaşımla analiz edilmeye çalışılmıştır. Bunun için Maxqda 11-12 nitel veri analiz programı kullanılmıştır.
Analiz sonuçlarına göre akademisyenlerde duygusal bağlılık daha fazla görülürken, banka çalışanları ve sağlık çalışanlarında devam bağlılığı daha fazladır. Sağlık çalışanlarının örgütsel usulsüzlükler karşısında ilk davranış tercihleri sessiz kalmak, akademisyenlerin ve banka çalışanlarının ise içsel ifşadır. Bağlılık düzeyleri, katılımcıların davranış tercihlerinden çok, davranışa iten güdüler üzerinde etkilidir. Katılımcıların ifşa davranışı üzerinde etkili olan en önemli unsurlar ise, olayın ispat edilebilmesi, misilleme korkusu ile ifşa mekanizmalarının varlığı ve bunların etkinliğine duyulan güven olarak belirlenmiştir.

Abstract:
Within this thesis study, it was aimed to find out effects of whistleblowing intention (behaviour) on academicians', bank employees' and healthcare workers' organizational commitment level.    
The research was done with qualitative analysis method. For determining sample group of the research, snowball method was used. The research was done with 35 attendants including 8 academicians, 12 bank employees and 15 healthcare workers. To find out attendants' organizational commitment level,  Allen and Meyer's structured commitment scale was used. The questions which are concerned about finding out demographic attributes have also been added to the same form. First of all, attendants were requested to fill in this form, then qualitative interviews were done with each attendant.  Connections between information which was obtained from interviews and data which were attained from commitment scale were tried to be analysed with an exploratory approach. For this, Maxqda 11-12 qualitative data analysis program was used. 
According to the analysis results while further affective commitment was determined on academicians, further continuance commitment was identified on bank employees and health care workers. Healthcare workers' first behaviour preferences against organizational illegal and unethical behaviours are to remain silent. Academicians' and bank workers' preferences are internal whistleblowing. Attendants' commitment levels are effective on motivations which will motivation to behaviour more than behaviour alternatives. The most important factors which are effective on attendants' whistleblowing behaviour have been determined as retaliation fear, presence of whistleblowing mechanisms and confidence about the factors' effectiveness.