Amatör spor kulüplerinin gelir modelleri yönetiminin incelenmesi
Investigation of revenue models management of amateur sports clubs
Yazar: SONER AÇIKYOL
Danışman: PROF. DR. ESİN ESRA ERTURAN ÖĞÜT
FENERBAHÇE ÜNİVERSİTESİ / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Egzersiz ve Spor Bilimleri Ana Bilim Dalı / Spor Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Spor = Sports

Özet:
Bu çalışmanın amacı, amatör spor kulüplerinin gelir modelleri yönetiminin incelenmesidir. Araştırmanın temel sorusu "amatör spor kulüplerinin gelir modelleri yönetimi nasıldır?" olup araştırma açımlayıcı betimsel türdedir. Araştırmanın evrenini Türkiye'deki spor kulüpleri, örneklemini ise Kocaeli'nde bulunan 21 amatör spor kulübü oluşturmaktadır. Araştırmaya yalnızca amatör spor kulüpleri dahil edilmiş olup profesyonel futbol kulüpleri dışlanma kapsamında tutulmuştur. Araştırmada örneklem belirleme yönetimi olarak amaçlı örneklem yöntemlerine başvurulmuştur. Örneklem yöntemlerinden kartopu örneklem yöntemi temel alınmış, buna ek olarak kolayda örneklem yöntemi tercih edilmiştir. Çalışmada veri toplama aracı olarak yarı-yapılandırılmış görüşme tekniği seçilmiştir. Görüşmelerde toplam 11 soruya ilaveten çeşitli sonda soruları sorularak görüşülen kişinin konuyu derinlemesine açıkladığından emin olunmuştur. Ardından kayıtlar aynı gün deşifre edilerek dijital görüşme metinleri oluşturulmuştur. Verilerin analizinde "içerik analizi" tekniği kullanılmıştır. Araştırmada elde edilen bulgular incelendiğinde spor kulüplerinin üye geliri elde etme kapasiteleriyle sponsor ve bağış gibi gelirlerinin yetersiz olduğu, giderlerinin özel ve kamu kulüplerinde farklılık gösterdiği görülmüştür. Kulüplerin 7405 sayılı Kanun sonrası hukuki statüleri bakımından farklı biçimlendiği ancak işleyiş bakımından aynı olduğu saptanmıştır. Sonuç olarak amatör spor kulüplerinin gelir ve gider kaynakları yönetimine bakıldığında görüşmeciler tarafından yetersiz bulunduğu anlaşılmış, 7405 sayılı yasadan önceki işleyiş ile yasadan sonraki işleyiş arasında kulüpleri çok etkileyen bir durum olmadığı görülmüştür. Özellikle yasaya uygun olduğu halde gelir elde etmek üzere üyelik aidatı gibi önemli bir kalemin etkili biçimde kullanılmadığı anlaşılmaktadır. Araştırma bulgularından gelir elde etme güçlükleri yaşayan kulüplerin finansal kapasitelerinin kulüp temeline dayanan bir spor sistemi için yeterli olmadığı sonucuna varılabilir. Araştırmanın bulgularından ortaya çıkan sonuç ve alanyazın dikkate alınarak bazı öneriler ortaya konulmuştur. Araştırmanın sonuçlarına bağlı kalarak ortaya konulan bu önerilerin amatör spor kulüplerinin yasa sonrası gelir modelleri yönetimine ışık tutması beklenmektedir.

Abstract:
The aim of this study is to examine the management of revenue models of amateur sports clubs.. The main question of the research is, "How are the revenue models and management of amateur sports clubs?" The research is exploratory and descriptive. The population of the research consists of sports clubs in Turkey, and the sample includes 21 amateur sports clubs in Kocaeli. Only amateur sports clubs were included in the research, excluding professional football clubs. Purposeful sampling methods were used for sample determination. Among these methods, the snowball sampling method was primarily used, supplemented by the convenience sampling method. Semi-structured interviews were chosen as the data collection tool. During the interviews, a total of 11 main questions and various probe questions were asked to ensure in-depth explanations from the interviewees. The recordings were transcribed on the same day, and digital interview texts were created. The "content analysis" technique was used to analyze the data. The findings revealed that the capacity of sports clubs to generate income from members, sponsors, and donations is insufficient, and their expenses vary between private and public clubs. It was determined that the clubs' legal statuses have changed since the enactment of Law No. 7405, but their operations have remained similar. As a result, the income and expense management of amateur sports clubs was found to be inadequate by the interviewees, and there were no significant changes in the clubs' operations before and after the implementation of Law No. 7405. It was also noted that membership fees, although legally compliant, are not effectively used to generate income. From the research findings, it can be concluded that the financial capacities of clubs struggling to generate income are insufficient for a club-based sports system. Some suggestions, based on the research findings and existing literature, have been proposed. These suggestions, based on the results of the research, are expected to shed light on the management of post-legal income models of amateur sports clubs.