Kentsel tasarım yarışmalarında yaşanabilirlik ölçütlerinin kent meydanı yarışma şartnameleri özelinde irdelenmesi
Investigation of liveability criteria in the urban design competitions in terms of urban square specifications
Yazar: DAMLA METİN
Danışman: DOÇ. DR. CEMAL CENK HAMAMCIOĞLU
Yıldız Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Şehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı / Kentsel Mekan Organizasyonu ve Tasarım Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Şehircilik ve Bölge Planlama = Urban and Regional Planning

Özet:
Kentsel tasarım yarışmaları,  kısıtlı sürelerde çok sayıda özgün ve yaratıcı tasarım alternatifinin üretildiği, tartışıldığı ve en iyi alternatifin seçilerek uygulamaya dönük değerlendirmelerin yapıldığı platformlardır. Yarışma süreçlerinin iyi yönetilmesi, üretilecek tasarım alternatiflerinin yaşanabilir kentsel mekânlar sunması açısından büyük önem taşımaktadır. 
Bu tez çalışması, kentsel tasarım yarışma şartnamelerinin yaşanabilir kentsel mekânlar tasarlanması için yarışmacının pusulası olması gerektiği; ülkemizde açılan yarışma şartnamelerinin ise bu görevi yerine getiremediği düşüncesinden yola çıkılarak hazırlanmıştır. 2010-2017 yılları arasında açılmış olan kentsel tasarım yarışmalarından sayıca üstünlük gösteren kent meydanı konusundaki dokuz adet yarışma şartnamesi yaşanabilirlik ölçütleri bağlamında değerlendirilmiş; şartnamelerin bu konudaki eksikleri ortaya konmuştur. Ardından şartnamelerde en çok önem verilen yaşanabilirlik ölçütlerinden olan erişilebilirlik ve ulaşım ilişkilerinin, Afyonkarahisar Cumhuriyet Meydanı yarışma şartnamesinde ele alınış biçimi ve bu durumun yarışmayı kazanan projeye yansımaları incelenmiştir. Yapılan incelemeler şartnamelerin tasarım ölçütleriyle ilgili eksikleri ve yönlendirmelerinin tasarlanan projelere direkt olarak yansıdığını göstermiştir. Yarışma şartnamelerinin içeriğinin kalitesi ile tasarım alternatiflerinin kalitesinin doğru orantılı olduğu ortaya konmuştur. 
Tez çalışmasının sonuç bölümünde, tasarım dünyası için pratik bir üretim süreci olan kentsel tasarım yarışmalarının şartnamelerini ve dolayısıyla tasarım alternatiflerini iyileştirmek için önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
Urban design competitions are the platforms where many unique and creative design alternatives are produced, discussed and the best alternative is selected and applied to the applications. Good management of the competition processes is of great importance in terms of the design alternatives to be produced to offer livable urban spaces. This thesis prepared in accordance with the idea that, the design specifications of urban design should be compass of the contests to design liveable urban spaces and the competition specifications opened in our country can not fulfill this task. The nine competition specifications regarding the city square, which outnumbered the number of urban design competitions that were opened in 2010-2017, were evaluated in the context of liveability criteria; the deficiencies of the specifications were set out in this regard. Then, the accessibility and transportation relations, which are among the most important criteria of liveability in specifications, were discussed in the Afyonkarahisar Republic Square Competition Specification and the reflections of this situation on the winning project were investigated. The investigations showed that the deficiencies and guidance of the specifications regarding the design criteria were directly reflected in the designed projects. The quality of the content of the competition specifications and the quality of the design alternatives were found to be directly proportional.
In the conclusion of the thesis study, suggestions were made to improve the specifications of urban design competitions which is a practical production process for the design world, and the design alternatives.