Kadın futbolcuların futbol alanındaki deneyimleri
The experiences of women footballers in the football
Yazar: PINAR ÖZTÜRK
Danışman: PROF. DR. CANAN KOCA ARITAN
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Spor Bilimleri ve Teknolojisi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Sosyoloji = Sociology ; Spor = Sports
Dizin: Bourdieu, Pierre = Bourdieu, Pierre ; Cinsel kimlik = Gender identity ; Etnografya = Ethnography ; Feminizm = Feminism ; Futbol = Football ; Kadınlar = Women ; Spor = Sports ; Sporcular = Sportsmen

Özet:
Bu etnografik araştırmanın amacı, Umutspor kadın futbol takımını iktidar ilişkilerinin alanı şekillendirdiği, eyleyicilerin iktidar ilişkilerine göre konumlandığı, sermaye elde etmek ve alanda konumlanmak için mücadele verdiği bir sosyal alan olarak ele alarak yapısal çözümlemesinin yapılmasıdır. Kuramsal olarak araştırmayı Bourdieu'nün alan kuramı ve bu kuramın feminist yorumlamaları üzerine kurdum. Araştırmayı 2014-2015 futbol sezonu suresince yürüttüm. Katılımlı gözlem, alan notları, dokümanlar, fotoroman ve 14 futbolcu, futbolcuların 10 anne/babası ve 4 teknik ekip personeliyle gerçekleştirdiğim bireysel görüşmelere dayanarak, verilere tematik analiz uyguladım. Analizlere göre, Türkiye Futbol Federasyonu'nun kadın futbolunu bir sosyal proje olarak yapılandırması alanın illusiosu ve doxasını, Umutspor'un yapısal özelliklerini ve eyleyicilerin pratiklerini belirlemektedir. Eyleyicilerin sahip oldukları fiziksel ve sosyal sermaye alana giriş olanağı sağlarken, sınıf habitusu eyleyicilerin futbol beğenilerini ve futbola olan yatkınlıklarını şekillendirmektedir. Alanda ekonomik sermaye birikimine olanak sağlayabilecek bir yapı olmadığı gibi, olanaklar, maddi kaynaklar, yönetimsel düzeyde ilgi ve destek, medyada görünürlük ve temsil yok denilecek düzeydedir. Bir erkek kulübü çatısı altında kurulmuş olmasına ve kulüpten dışlanmasına ek olarak, alan büyük oranda cinsiyet rejimi tarafından belirlenmektedir. Kadınlık ve erkeklik söylemleri ve toplumsal cinsiyete atfedilmiş pratikler, yani toplumsal cinsiyet sermayesi eyleyicilerin habituslarını, alandaki iktidar ilişkilerini ve alanın kendisini de şekillendirmektedir. Aynı zamanda, bu söylem ve pratikler devamlı olarak eyleyiciler tarafından alanda ve alanın dışında yeniden üretilmektedir. Sonuç olarak, yapı tarafından bir sosyal sorumluluk projesi olarak değerlendirilen ve cinsiyet rejiminin öğeleriyle şekillendirilen kadın futbolu, futbolun çeperine itilmekte ve eyleyicilerin alandan beklentilerinin sınırlarını çizmektedir.

Abstract:
The purpose of this ethnographic research was to analyze the structure of a women's football team, Umutspor, by contextualizing it as a social field in which power relations were in play in forming the field, agents were positioned according to power relations and competed for capitals and position-taking within the field. Theoretically, I based my research mainly on Bourdieu's field theory and feminist interpretations of the theory. I conducted the research throughout the 2014-2015 football season in Turkey. Based on the participant observations, field notes, official documents, fotonovela and individual interviews with 14 footballers, both parents of 10 footballers and 4 technical assistances, I analyzed the data with thematic analysis. That the Turkish Football Federation structured women's football as a social project has formed the field's illusio and doxa, the structural characteristics of Umutspor and agents' practices. While physical and social capital held by agents enabled the agents to gain access to the field, their class habitus has formed their taste and disposition to football. As there was no a structure in which economic capital could circulate in the field, there were scarcely any opportunities, financial resources, interest or support at the administrative level nor visibility and representation in media. In addition to being under the administration of and excluded from the men's football club, the field was also shaped substantially by gender regime. Discourses around masculinity and femininity and practices attributed to gender, so to speak gender capital were in play in shaping the agents' habitus as well as the power relations and the field itself. Meanwhile, these gendered discourses and practices were reproduced perpetually by the agents both in and out of the field. Taken together, women's football which was considered as a social –responsibility- project by the structure and shaped heavily by gender regime were pushed to the periphery of football,  and it set the limits of agents' expectations from the (football) field.