Örgütlerde insan enerjisi ve öncüllerinin belirlenmesine yönelik bir araştırma
Human energy at work and a research on identifying the antecedents
Yazar: ALİ BAYRAM
Danışman: PROF. DR. MAHMUT ÖZDEVECİOĞLU
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Yönetim ve Organizasyon Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2016
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Lider-üye etkileşimi = Leader-member exchange ; Tükenmişlik = Burnout ; Örgütsel adalet = Organizational justice ; Örgütsel uyum = Organizational adaptation ; İnsan enerjisi = Human energy ; İş doyumu = Job satisfaction ; İş uyumu = Work harmony

Özet:
İnsan enerjisi örgütlerde sürdürülebilirlik, rekabet avantajı, verimlilik ve etkinlik için önemli bir kaynaktır. İnsan enerjisi gün içerisinde sürekli olarak değişerek artış ve azalışlar gösterebilmektedir. İnsan enerjisinde meydana gelen artışlar performansta yükselme, olumlu duyguların oluşumu, yüksek motivasyon gibi örgütsel çıktıların artmasını sağlamaktadır. Örgütsel açıdan sağladığı bu avantajlardan dolayı işgörenlerin enerji düzeylerinin yüksek olması işletmeler açısından son derece önemlidir. Bu çalışmada; örgütsel adalet, iş tatmini, birey-iş uyumu, birey-örgüt uyumu, lider-üye etkileşimi ve tükenmişlik kavramları ile insan enerjisi arasında nasıl bir ilişkinin olduğu ortaya konulmaya çalışılmıştır. Ayrıca örgütlerde işgörenlerin enerjilerinin ölçümüne olanak sağlayacak bir ölçek geliştirilmiştir. Araştırmanın amacı doğrultusunda oluşturulan anket formu Kayseri'de faaliyet göstermekte olan çeşitli işletmelerde çalışan 1750 işgörene uygulanmıştır. Elde edilen verilerle yapılan çoklu regresyon analizi sonucunda örgütsel adalet, iş tatmini, birey-iş uyumu, birey-örgüt uyumu ve lider-üye etkileşimi değişkenlerinin insan enerjisi üzerinde pozitif etkiye, tükenmişlik değişkeninin ise insan enerjisi üzerinde negatif etkiye sahip olduğu tespit edilmiştir. Örgütsel adalet, iş tatmini, birey-iş uyumu, birey-örgüt uyumu, lider-üye etkileşimi ve tükenmişlik değişkenlerinden insan enerjisi alt boyutlarından zihinsel enerji ile aralarında en fazla ilişki olan değişkenin iş tatmini, ruhsal enerji ile aralarında en fazla ilişki olan değişkenin birey-örgüt uyumu, fiziksel enerji ile aralarında en fazla ilişki olan değişkenin birey-iş uyumu ve duygusal enerji ile aralarında en fazla ilişki olan değişkenin iş tatmini değişkeni olduğu ortaya konulmuştur. Çalışma örgütlerde insan enerjisi kavramının ve öncüllerinin etkisinin incelenmesinin önemini ortaya koymaktadır.

Abstract:
Human energy is an important source for sustainability, competitive advantage, productivity and activity in organizations. Human energy shows increase and decreases by changing continually during the day. Occuring increases in human energy provide to increase organizational outputs such as performance rising, formation of positive feeling and high motivation.  Because of these advantages provided by an organizational perspective, being high of employer' energy levels is extremely important for foundations. In this study: it's tried to be revealed that how a relation is there between  organizational justice, work satisfaction, person-job fit, person-organization fit, leader-member exchange theory, burnout concepts and human energy. Also a scale was developed which will enable measurements of workers' energies in organizations. A survey which was formed in parallel with purpose of the research applied to 1750 employers from several foundations operating in Kayseri. As a result of multiple regression analysis that was made by the data obtained, it has been confirmed that the organizational justice, work satisfaction, person-job fit, person-organization fit, leader-member exchange theory have a positive effect and burnout has a negative effect on the human energy. It was presented that mental energy, one of the subdimensions of human energy, is in a relation with work satisfaction at most, spiritual energy and person-organization fit, physical energy and person-job fit, sensual energy and work satisfaction variances are in a relation at most from the organizational justice, work satisfaction, person-job fit, person-organization fit, leader-member excahange theory and burnout variances. This study is revealed the importance of analyzing the human energy and effects of its premises in organizations.