Kent kimliğinin yansıması olan kent parkların mekân dizimi metodu ile incelenmesi, Bursa kenti örneği
Investigation of urban parks, which are reflection of urban identity, by space syntax method, Bursa city sample
Yazar: MERVE ŞİMŞEK
Danışman: PROF. DR. SEVGİ ÖZTÜRK
Kastamonu Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Peyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Peyzaj Mimarlığı = Landscape Architecture

Özet:
Günümüzde artan kentli nüfus sayısı, çarpık kentleşme, sanayileşme gibi etmenler açık ortak yeşil alanlarına olan ihtiyacın artmasına neden olmaktadır. Açık kullanım alanlarından kentin kimliğini yansıtma noktasında zengin içeriğe sahip olan kent parkları, farklı özelliklere sahip kullanıcı profiline cevap vermesi, açık alan da çeşitli aktiviteler sunması, zengin sosyal iletişim olanakları gibi birçok fonksiyonu bir arada barındırması kentlerin ve kentlinin nefes alma alanları olarak nitelendirmemizi sağlamaktadır. Özellikle pandemi ile açık alanlara artan talep beraberinde toplumsal çeşitlilik ve yoğun nüfusun oluşturduğu birçok sorun ve beklentiyi ortaya çıkarmaktadır. Bu sorun ve beklentilerin analiz edilmesi, ortak kullanım alanlarının kullanıcı çeşitliliğine uygun cevap vermesi ve kullanıcının mekânı kullanma kalitesinin artması açısından önem kazanmaktadır. Yapılan tasarım çalışmalarında kullanıcının mekânsal deneyimlerinin analiz edilmesi ile oluşabilecek sorunlar öngörülüp çözüm olarak farklı alternatiflerin üretilmesi sağlanabilmektedir. Mekânsal bütünlüğün sağlanması mekânsal deneyimin sağlıklı bir şekilde oluşmasına neden olacaktır. Bu noktada kent kimliği ve kentli için önem arz eden kent parklarının mekân dizimi analiz yöntemi ile ele alınması, gerçekleştirilmiş ve yapılması planlanan mekânsal tasarım çalışmalarına yön vererek kullanıcı deneyimlerinin ön planda tutulmasını sağlayacaktır. 
Çalışma, Osmanlı'nın ilk başkenti olan Bursa'nın kent kimliğinin oluşumu ve yansıtılması noktasında zengin içeriğe sahip olan 4 parkı kapsamaktadır. Aynı zamanda park seçiminde tarihi geçmişi ve kent kimliğini yansıtması belirleyici bir faktör olmuştur. Bu parklar; Reşat Oyal Kültürparkı, Merinos Parkı, Hüdavendigar Kent Parkı ve Vakıf Bera Parkı olarak belirlenmiş ve mekân dizimi yöntemleri DepthmapX 0.8.0 bilgisayar programı ile analiz edilmiştir. Elde edilen sayısal ve grafiksel veriler çerçevesinde yaya hareketinin parkın, kullanılabilirliği, sürdürülebilirliği ve kullanıcı memnuniyeti üzerinde etkisi vurgulanmıştır. Analizler sonucunda; çalışma materyali olan bu 4 park için önerilerde bulunularak yapılması planlanan park tasarımları için de örnek teşkil etmesi amaçlanmaktadır.

Abstract:
Today, factors such as the increasing number of urban population, unplanned urbanization and industrialization cause an increase in the need for open common green areas. Urban parks, which have rich content in terms of reflecting the identity of the city as open use areas, respond to user profiles with different characteristics, offer various activities in open spaces, and contain many areas such as rich social communication opportunities, enable us to describe them as breathing spaces for cities and citizens. Increasing demand brings with it many problems and expectations, the main reasons for which are social diversity and dense population. Analyzing these problems and expectations is important in order for common areas to respond appropriately to user diversity and to increase the user's quality of using the space. By analyzing the spatial experiences of the user in the design studies, problems that may arise can be predicted and different alternatives can be produced as solutions. Ensuring spatial integrity will result in a healthy spatial experience. At this point, examining urban parks, which are important for urban identity and citizens, with the space syntax analysis method will guide the spatial design studies that have been carried out and are planned to be carried out and will ensure that user experiences are prioritized. 
The study covers 4 parks that have rich content in terms of the formation and reflection of the urban identity of Bursa, the first capital of the Ottoman Empire. At the same time, reflecting the historical past and city identity was a determining factor in choosing a park. These parks; They were determined as Reşat Oyal Kültürparkı, Merinos Parkı, Hüdavendigar Kent Parkı and Vakıf Bera Parkı, and space alignment methods were analyzed with the DepthmapX 0.8.0 computer program. Within the framework of the numerical and graphical data obtained, the effect of pedestrian movement on the usability, sustainability and user satisfaction of the park is emphasized. As a result of the analysis; It is aimed to make suggestions for these 4 parks, which are the study material, and to serve as an example for the planned park designs.