Çakışan deniz alanlarında yer alan hidrokarbon kaynakların ortak geliştirilmesi
Joint development of hydrocarbon resources in overlapping maritime zones
Yazar: ŞERİFE SENA POÇANOĞLU
Danışman: PROF. DR. CÜNEYT YÜKSEL
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Uluslararası hukuk = International law

Özet:
Uluslararası deniz hukukundaki gelişmelerin neticesinde, karşılıklı veya bitişik kıyıları olan bazı devletlerin deniz alanlarına ilişkin iddialarının çakışması kaçınılmaz olmuştur. Bu nedenle deniz alanlarının sınırlandırılması meselesi günümüzde devletler arasındaki temel uyuşmazlık konularından birisi haline gelmiştir. Deniz alanlarının sınırlandırılmasına yönelik uyuşmazlıklarının bir kısmı çeşitli sebeplerle çözüme kavuşamamaktadır. Çağımızda ekonomik açıdan oldukça değerli olan hidrokarbon kaynakların çakışan deniz alanlarındaki mevcudiyeti, bu sebeplerin arasında yer almaktadır.
Nihai sınırlandırmanın yapılmadığı hallerde devletlerin, çakışan deniz alanlarındaki hidrokarbon kaynaklara ilişkin faaliyetlerini de kapsayan birtakım yükümlülükleri vardır. Bu kapsamda, uyuşmazlığın tarafı olan devletler, işbirliği ve iyi niyet ilkelerine uygun hareket etmelidir. Ayrıca 1982 tarihli Birleşmiş Milletler Deniz Hukuku Sözleşmesi'nde bu ilkelere dayanılmış; "pratik çözüm getiren geçici düzenlemelere girişmek" ve "nihai andlaşmanın akdini tehlikeye düşürmemek veya engellememek için" her türlü çabayı gösterme yükümlülüğü hüküm altına alınmıştır. Özellikle çakışan deniz alanlarında hidrokarbon kaynakların yer aldığı durumlarda uygulamada en çok karşılaşılan geçici düzenleme, ortak geliştirme rejimidir. Bu çalışmada, çakışan deniz alanında kurulan ortak geliştirme alanları uygulamadaki örnekler dikkate alınarak detaylı olarak ele alınmıştır. Bu kapsamda ortaya konular bilgiler ışığında, Türkiye'nin ve Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nin Doğu Akdeniz'de taraf olduğu sınırlandırma uyuşmazlıkları bağlamında, geçici düzenleme olarak ortak geliştirme alanlarının kurulması değerlendirilmiştir.

Abstract:
As a result of the developments in international law of the sea, it has become inevitable for some states with opposite or adjacent coasts to overlap their claims regarding maritime areas. Therefore the issue of delimitation of maritime areas has become one of the main disputes between states nowadays. Some of the disputes regarding the delimitation of maritime areas cannot be resolved for various reasons. The availability of hydrocarbon resources which are economically very valuable in overlapping sea areas is among these reasons.
In the absence of delimitation, states have certain obligations that involved too their activities regarding hydrocarbon resources in overlapping maritime zones. In this context, the states that are parties to the dispute should act by the principles of cooperation and good faith. In addition, the 1982 United Nations Convention on the Law of the Sea regulates the obligation to make every effort to "enter into provisional arrangements of a practical nature" and "not to jeopardize or hamper the reaching of the final agreement" based on these principles. The joint development regime is the most common temporary arrangement in practice, mainly when hydrocarbon resources are located in overlapping maritime zones. This study aims to discuss the joint development areas established in the overlapping maritime zones in detail by considering the examples in practice. In this context, in light of the information revealed, the establishment of joint development areas as a provisional arrangement in the context of the delimitation disputes to which Turkey and the Turkish Republic of Northern Cyprus are parties in the Eastern Mediterranean has been tried to be evaluated.