Entomopatojen patojen nematod heterorhabditis bacteriophora'nın hibrit ırkı ve ebeveyni üzerine  formülasyon çalışmaları
Investigations on formulation of hybrid strain and its parent of entomopathogenic nematode, heterorhabditis bacteriophora
Yazar: BÜŞRA SADIÇ
Danışman: PROF. DR. İSMAİL ALPER SUSURLUK
Uludağ Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Pestisitlerin bilinçsiz ve yoğun olarak kullanılması insan ve hayvan sağlığını tehdit ederek doğada tahribata neden olmuştur. Bu olumsuzlukların ortaya çıkıp fark edilmesiyle birlikte tarımda kimyasal savaşıma alternatif yollar aranmaya başlanmış ve tarımda sürdürülebilirlik büyük önem kazanmıştır. Sürdürülebilir tarımın yapıtaşı olarak görülen "Entegre Zararlı Yönetimi (IPM)" uygun olan tüm mücadele yöntemlerini ve tekniklerini uyumlu bir şekilde kullanmasıyla zararlı popülasyon yoğunluklarını ekonomik zarar seviyesinin altında tutan bir zararlı yönetim sistemidir. Çevreye, insanlara ve diğer canlılara hiçbir toksik etkisi bulunmayan Biyolojik Mücadele ise IPM içerisinde kullanılabilecek en iyi alternatif mücadele yöntemlerinden biridir. Biyolojik mücadele kapsamında zararlı böcek populasyonlarının kontrol altında tutulmasına katkıda bulunan entomopatojen nematodlar (EPN), toprakta doğal olarak bulunan en önemli biyolojik mücadele ajanlarından birisidir. EPN'lerin geniş konukçu aralığı, aktif konukçu arama yetenekleri, böcek patojeni bakterisi - EPN arasındaki ortak uyum, konukçuyu hızla öldürme, in vitro koşullarda kolayca ve çok sayıda üretilebilmesi ve çevreye zararının olmaması EPN'lerin son yıllarda biyolojik mücadelede etkin olarak kullanılmasına olanak sağlamıştır. Biyolojik mücadele ajanı olan nematodların ticarileştirilmesi açısından formüle edilmeleri ve kalite kontrolleri çok önemli iki unsurdur. Kitle üretimi yapılan nematodların depolanması, taşınması ve uygulanabilirliğinin kolaylığı nedeniyle formülasyon yapılmaktadır. 
Önceki yıllarda yapılan çalışmalarda Antalya ve Şanlıurfa'dan elde edilen izolatlar ile hibridizasyon çalışması yapılmış ve bu çalışma sonucunda ebeveynlerinden daha üstün yetenekli HbH ırkı ortaya çıkarılmıştır. Bu tez çalışması kapsamında ise hibrit ırk HbH ile ebeveyni Hb1138 izolatı mısır nişastası, pudra, mısır unu, kitosan ve bu maddelerin kombinasyonları içerisine konularak formüle edilmeye çalışılmıştır. Sayımlar sonucunda grupların ve ırkların arasındaki yaşam oranı karşılaştırılmıştır. Sonuçlar incelendiğinde HbH hibrit ırkının 1138 izolatına göre çeşitli maddeler içerisinde istatistiksel olarak daha düşük ölüm oranlarına sahip olduğu belirlenmiştir.

Anahtar kelimeler: Entomopatojen nematod, Heterorhabditis bacteriophora, Formülasyon, Kitosan, Nişasta.

Abstract:
Excessive and improper use of pesticides is threating human and environment health and has destructive effect on nature. Because of these negative effects, there is a search for alternative control method and sustainable agricultural has gained importance. As a primary component of sustainable agriculture, Integrated Pest Management (IPM) is management system that combines all control methods together to decrease population of pests. With low toxic effect on human and environment, Biological Control is one of the most feasible and alternative control methods for IPM system. Entomopathogenic nematodes (EPN) are natural biocontrol agents and provide effective control on soil-borne insect pests. EPN have wide range of host spectrum, they have active host seeking ability, a symbiotic bacteria, they can be mass produced under in vitro conditions and they don't have negative effects on environment. Considering these positive factors, EPN has become an important biocontrol agent against soil-borne pests. Formulation and quality control are two of the most importants factors on commercialization of entomopathogenic nematodes as biocontrol agents. Aim of the formulation is to faciliate storage, transport and application of the mass produced nematodes.
In a prior study, a superior hybrid strain HbH was obtained from EPN isolates which isolated from Antalya and Şanlıurfa. In the present study, HbH and its parent Hb1138 mixed with corn starch, talk, corn flour, chitosan and their different combinations as a formulation. Mortality ratios of strains and compounds were compared. Results of the study showed that, mortality ratio of HbH was significantly lower than Hb1138 in almost all compounds. 

Keywords: Entomopathogenic nematode, Heterorhabditis bacteriophora, Formulation, Chitosan, Starch