Yetiştirme yurtlarındaki adölasanların benlik saygıları ve psikolojik belirtileri
Self-esteem and psychological symptoms of adolescents living in child protection institutions
Yazar: HACER ÇETİN
Danışman: PROF.DR. HİCRAN ÇAVUŞOĞLU
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2004
Konu: Hemşirelik = Nursing ; Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases

Özet:
ÖZET Çetin HL, Yetiştirme Yurtlanndald Adölesanlann Benlik Saygdan ve Psikolojik Belirtileri, Hacettepe Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Programı Doktora tezi, Ankara, 2004. Bu çalışma yetiştirme yurtlarında kalan adölesanlann benlik saygılarını ve psikolojik belirtilerini belirlemek amacıyla tanımlayıcı ve karşılaşarmalı olarak yapılmıştır. Araştırma Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu'nun karma gruplara hizmet verdiği yetiştirme yurtlarının bulunduğu Burdur, Niğde ve Çorum illerindeki yetiştirme yurtlarında ve bu illerdeki liselerde yapılmıştır. Arastama Örneklemi 17-20 yaşlarında 140 adölesandan oluşmuştur. Bunların 70'i yetiştirme yurtlarında kalan (araştırma grubu), diğer 70'i bu illerde bulunan, ailesiyle yaşayan (karşılaştırma grubu) Niğde Fatih, Burdur Cumhuriyet, Çorum Eti Liselerine devam eden adölesanlardır. Arastama grubuna belirtilen yaşlardaki yetiştirme yurtlarındaki adölesanlann tümü alınmış, karşılaştırma grubu ise Tabakalı Rasgele Örneklem yöntemiyle seçilmiştir. Araştırmada veri toplama aracı olarak, araştırmacı tarafindan geliştirilen iki ayrı soru kağıdı, Coopersmith'in Benlik Saygısı Ölçeği ve Kısa Semptom Envanteri kullanılmıştır. Örneklemi oluşturan adölesanlar veri toplama araçlan uygulanmadan önce bilgilendirilmiş ve çalışmaya kendi istekleriyle katılarak soru kağıdını ve ölçekleri doldurmuşlardır. Verilerin değerlendirmesinde Yüzdelik Analizi, Ki-Kare Testi, iki Ortalama Arasındaki Farkın Önemlilik Testi, Maım Whitney U Testi, Tek Yönlü Varyans Analizi yöntemleri kullanılmışta. Değerlendirme sonucunda, arastama grubundaki adölesanlann benlik saygısı puan ortalamaları karşılaştama grubundaki adölesanlardan daha düşük, psikolojik belirti puan ortalamaları ise daha yüksek bulunmuştur. Kızların benlik saygısı puan ortalamalan erkeklerden daha düşük ve psikolojik belirti puan ortalamalan da daha yüksektir. Ayrıca arastama grubundaki adölesanlann depresyon belirti puan ortalamalarının daha yüksek olduğu saptanmıştır. Bu sonuçlar adölesanlann kurum bakımının yetersizliklerinden olumsuz etkilendiklerini, etkili sosyal desteğe gerelcsinirnlerinin olduğunu düşündürmüştür. Sonuçlar doğrultusunda kurum bakımındaki adölesanlann benlik saygılarının yükseltilmesi ve psikolojik sorunlarının azaltılması için kurumda düzenli izlenmeleri, sorunlarının çözümünde danışmanlık verilmesi ve kurum sonrası bağımsız yaşama hazırlanmalan önerilmiştir. Anahtar Kelimeler Adölesan, yetiştirme yurtlan, benlik saygısı, psikolojik belirtiler. Destekleyen Kurumlar HÜAF 01.T03. 102.003

Abstract:
VI ABSTRACT Çetin IL, Self-esteem and Psychological Symptoms of Adolescents living in Child Protection Institutions, Hacettepe University, Health Science Institute, PhD. thesis in Pediatric Nursing Program, Ankara, 2004. This study was performed as descriptive and comparison to determine self-esteem and psychological symptoms of adolescents living in child protection institutions (orphanages). The research was carried out in Burdur, Niğde and Çorum Provinces in the Institutions of the Social Services and Child Protection institutions which provide services for a mixed group of adolescents and in the high schools. The research sample was comprised of 140 adolescents between the ages of 17-20 years. 70 of these 140 were from institutions (named as research group) and the other 70 (named as comparison group) live with their family and attend the Burdur Cumhuriyet, Niğde Fatih and Çorum Eti high schools. All the adolescents in inl 7-20 ages who live in child protection institutions were included in the research group and the comparison group was selected by Stratified Random Sampling. Two different questionnaires developed by the researcher, Coopersmith's S elf-Esteem Inventory and Brief Symptom Inventory were used as data collection tools. Before the research, all the adolescents in the sample of the research were informed and they all participated in the study and filled out the questionnaires and inventories voluntarily. Percentage analysis, Chi-Square, independent groups t- test, Mann Whitney U test, One Way Anova were used to analyse the data. As a result of the evaluation, self-esteem average points of the adolescents in the research group were found to be lower than the adolescents in the comparison group and psychological symptoms average points of the adolescents in the research group were found to be higher than the comparison group. The self-esteem average points of the girl adolescents were lower than that of the boys and the psychological symptoms average points of the girls were higher compared to the boys. In addition, it was also found that the average points of the depression symptom in the research group was higher than the comparison group. These results suggest that these adolescents in the research group were negatively affected by the insufficient services, and they require effective social support. In the light of the results; It is suggested that to improve self-esteem and to decrease psychological problems of adolsecents in child protection institutions, adolescents should be monitored regularly, counseled to solve their problems and should be prepared to live independently before their discharge. Key words: adolescent, orphanages, self-esteem, psychological symptoms. Supporting Institutes: HURF. 01. T03. 102.003