Türkiye'deki havayolu işletmelerinde uygulanan ekip kaynak yönetimi eğitiminin değerlendirilmesi: Bir durum çalışması
Evaluation of crew resource management training provided at airlines in Türki̇ye: A case study
Yazar: ENES KOCATOPCU
Danışman: PROF. DR. ENDER GEREDE ; DOÇ. DR. DEMET SEVER
Eskişehir Teknik Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Havacılık Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Sivil Havacılık = Civil Aviation

Özet:
Havayolu işletmeleri insanlığa son derece önemli faydaları olan hava taşımacılığı eko sisteminin merkezinde bulunmaktadırlar. Söz konusu faydaların elde edilebilmesi ise uçuşların emniyetli bir şekilde gerçekleştirilmesine bağlıdır. Pilotların teknik olmayan becerileri havayolu işletmeleri tarafından sunulan taşımacılık hizmetinin emniyetini önemli ölçüde etkileyen bir unsur konumundadır. Dolayısıyla pilotların teknik olmayan becerilerini geliştirmeyi amaçlayan Ekip Kaynak Yönetimi Eğitiminin etkinliği havacılık emniyetini etkileyen bir sürece dönüşmektedir.
Bu çalışmada, Türkiye'deki havayolu işletmelerinde Ekip Kaynak Yönetimi eğitimlerinin katılımcı odaklı değerlendirilmesi amaçlanmaktadır. Nitel araştırma yöntemi tercih edilmiş ve yarı yapılandırılmış görüşmelerle toplanan veriler, tümevarımsal tematik analiz yöntemiyle incelenmiştir. Üç farklı havayolu işletmesinden toplam on sekiz katılımcıyla yapılan yarı yapılandırılmış görüşmelerde, eğitmenler ve farklı pozisyonlardaki pilotlar yer almıştır. Analiz sonucunda elde edilen kodlardan dört ana tema belirlenmiştir: Olumlu Görüşler, Olumsuz Görüşler, EKY Eğitiminin Başarısını Etkileyen Faktörler ve Etkili EKY Eğitiminin Gereklilikleri. Olumlu Görüşler teması eğitim, eğitmen ve katılımcılara yönelik olumlu görüşleri içermekte; Olumsuz Görüşler teması ise eğitim, katılımcılar ve eğitmenin eğitimine dair olumsuz görüşleri kapsamaktadır. Yönetimsel, Kültürel, Eğitmene Yönelik, Öğretim Yöntemlerine Yönelik ve Eğitimin Uygulanmasına Yönelik faktörler, EKY Eğitiminin Başarısını Etkileyen Faktörler ana temasını oluşturur. Eğitmene Yönelik, Sürece Yönelik ve Üst Düzey Yönetim Desteğine Yönelik gereklilikler alt temaları, Etkili EKY Eğitiminin Gereklilikleri ana temasına ulaştırır.
Türkiye Havayolu Taşımacılığı Sektörü bağlamında elde edilen bulguların Ekip Kaynak Yönetimi eğitimlerinin etkinliğinin, dolayısıyla emniyet performansının artırılmasında faydalı olacağı düşünülmektedir.

Abstract:
Airlines, which have highly significant benefits for humanity in terms of air transportation, are situated at the core of the ecosystem of aviation. The attainment of these benefits is contingent upon the safe execution of flights. The non-technical skills of pilots constitute a crucial factor that substantially affects the safety of the transportation service offered by airlines. Therefore, the effectiveness of Crew Resource Management (CRM) Training, which aims to enhance the non-technical skills of pilots, transforms into a process that influences aviation safety.
This study aims to evaluate Crew Resource Management (CRM) training in Turkish airlines with a focus on participant perspectives. Using a qualitative research approach, data from semi-structured interviews were analyzed through inductive thematic analysis. Eighteen participants from three airlines, including two pilot interviews, were involved. Participants included CRM trainers and pilots from various positions. Analysis revealed four main themes: Positive Opinions, Negative Opinions, Factors Affecting CRM Training Success, and Requirements for Effective CRM Training. Positive Opinions encompass favorable views towards the trainer, training, and participants, while Negative Opinions include sub-themes reflecting negative views towards the trainer, participants, and training methods. Factors influencing CRM Training Success include Managerial, Cultural, Trainer-related, Teaching Methods, and Implementation of Training. Effective Requirements for CRM Training are identified through sub-themes like Trainer-related, Process-related, and Senior Management Support-related requirements.The findings obtained within the context of the Turkish Air Transportation Sector suggest that the effectiveness of Crew Resource Management training, and consequently the enhancement of safety performance, is anticipated to be beneficial.