Genç yetişkinlerde akılcı olmayan romantik ilişki inançları, bilişsel esneklik ve benliğin ayrımlaşması ilişkisinin incelenmesi
The investigation of relationship between irrational relationship beliefs, cognitive flexibility and differentiation of self in young adults
Yazar: ALİ AMMAR KURT
Danışman: DOÇ. DR. BÜLENT GÜNDÜZ
Mersin Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Akılcı duygusal davranışçı terapi = Rational emotive behavioral therapy ; Akılcı duygusal eğitim = Rational emotive education ; Akılcı olmayan inançlar = Irrational beliefs ; Benlik = Ego ; Benlik ayrımlaşması = Self discrimination ; Benlik farklılıkları = Self-discrepancy ; Bilişsel esneklik = Cognitive flexibility ; Duygusal ilişki = Romantic relationship ; Gençler = Youngs ; Yetişkinler = Adults

Özet:
Bu çalışmanın ana amacı genç yetişkinlerin sahip olduğu akılcı olmayan romantik ilişki inançları, bilişsel esneklik ve benliğin ayrımlaşması arasındaki ilişkiyi incelemektir. Çalışma grubunu 18-28 yaş aralığında bulunan 1139 genç yetişkin oluşturmaktadır. Katılımcıların 728'i (%63.9) kadın, 411'i (%36.1) ise erkeklerden oluşmaktadır.  Çalışmaya yalnızca şuan bir romantik ilişkisi olan veya daha önce en az bir romantik ilişki içinde bulunmuş kişiler dahil edilmiştir. 
	Akılcı olmayan romantik ilişki inançlarına ilişkin verileri elde etmek için Sarı (2008) tarafından geliştirilen ve toplamda 6 alt boyuttan oluşan 30 maddelik "Romantik İlişkilerde Akılcı Olmayan İnançlar Ölçeği" kullanılmıştır. Ölçek 5'li likert tipidir. Bilişsel esnekliğe yönelik verileri elde etmek için Martin ve Rubin (1995) tarafından geliştirilip Çelikkaleli (2014) tarafından Türkçeye uyarlanan "Bilişsel Esneklik Ölçeği" kullanılmıştır. Ölçek tek boyut ve 12 maddeden oluşmaktadır. Benliğin ayrımlaşmasına ilişkin veriler ise Skowron ve Friedlander (1998) tarafından geliştirilen ardından Işık ve Bulduk (2015) tarafından Türkçeye uyarlanan "Benliğin Ayrımlaşması Ölçeği" ile elde edilmiştir. Ölçek 20 madde ve 4 alt boyuttan oluşmaktadır.
	Araştırma kapsamında elde edilen veriler SPSS 22.0 paket programı kullanılarak analiz edilmiştir. Çalışma sonucunda elde edilen bulgulara göre Akılcı Olmayan Romantik İlişki İnançları, Bilişsel Esneklik ve Benliğin Ayrımlaşması arasında anlamlı ilişkiler görülmektedir. Aynı zamanda değişkenlerin alt boyutları arasında da farklı düzeylerde anlamlı sonuçlar ortaya çıkmıştır. Elde edilen regresyon sonuçlarına göre bağımsız değişkenler olan Bilişsel Esneklik ve Benliğin Ayrımlaşması, Akılcı Olmayan Romantik İlişki İnançlarını anlamlı bir şekilde yordamaktadır. Alt boyutlarda da yordamının anlamlı bir şekilde ortaya çıktığı görülmektedir. Yapılan t-testi sonucunda ise bilişsel esneklik konusunda kadın ve erkekler arasında anlamlı bir fark oluşmazken, akılcı olmayan romantik ilişki inançları ve benliğin ayrımlaşmasında anlamlı farklar olduğu görülmektedir. Elde edilen ANOVA sonuçlarına göre ise akılcı olmayan romantik ilişki inançları ve benliğin ayrımlaşması yaş gruplarına göre farklılaşırken, bilişsel esneklik yaş gruplarına göre farklılık göstermemektedir.

Abstract:
Main purpose of this study is examining the relationship between irrational romantic relationship beliefs with cognitive flexibility and differentiation of self in young adults.  Study group consisted of 1139 young adults aged between 18 to 28 years old.  728 (%63.9) of participants were female and 411 (%36.1) of participants were male. Only people who have or had at least one romantic relationship were included in research. 
	To collect data about irrational romantic relationship beliefs "Irrational Romantic Relationship Beliefs Scale" which developed by Sarı (2008) was used. Scale has 6 sub-scales and consist of 30 items. In order to obtain data about cognitive flexibility, "Cognitive Flexibility Scale" was used. Scale was developed by Martin and Rubin (1995) and adopted to Turkish by Çelikkaleli (2014). Scale has 12 items. To collect data about differentiation of self, "Differentiation of Self Inventory" which developed by Skowron and Friedlander (1998) and adopted to Turkish by Işık and Bulduk (2015) was used. Scale has 4 sub-scales and consists of 20 items.
	The data collected within the scope of the research were analyzed using SPSS 22.0 package program. According to findings of study there are significant relations between irrational relationship beliefs, cognitive flexibility and differentiation of self. Also sub-scales of variables have significant relationships at different levels.  According to regression analysis results independent variables, cognitive flexibility and differentiation of self, predict significantly to depended variable. It is seen that the prediction emerges in a significant way in the sub-dimensions as well. As a result of t-tests, there was no significant difference between men and women in terms of cognitive flexibility but there were significant difference between men and women in term of differentiation of self and irrational relationship beliefs. Pursuant to findings of ANOVA there were significant differences between ages group in terms of irrational romantic relationship beliefs and differentiation of self but there was no significant difference in term of cognitive flexbility.