Hemşirelerin işe bağlı stres sebepleri ve stresle başa çıkma tarzları üzerine bir araştırma
An investigation into the causes of nurses' occupational stress and their perception of stress
Yazar: TUBA GÜL TAGAY
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ALİ ÖZCAN
İSTANBUL NİŞANTAŞI ÜNİVERSİTESİ / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Sağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı / Sağlık Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Sağlık Yönetimi = Healthcare Management
Dizin: Hastane hemşireleri = Nursing staff-hospital ; Mesleki stres = Vocational stress ; Stresle başetme = Coping with stress ; İş stresi = Job stress

Özet:
İşten kaynaklı stres, sıkıntı, tükenmişlik ve psikosomatik hastalıklara yol açabilir ve sonuç olarak çalışanların yaşam kalitesini ve sağlık hizmetlerinin sunumunu bozabilir. Stres, hemşirelerin zihinsel, duygusal, toplumsal ve fiziksel sağlığı ile mesleki performansı üzerinde olumsuz bir etkiye sahip olabilmektedir. İşten kaynaklanan stres, işle ilgili faktörlerin, bireyin duygu durumunu, fizyolojik koşullarını değiştirdiği ve kişinin sağlığının bozulmasına neden olduğu bir durumu ifade etmektedir. Mesleki stres; görev tanımlarının belirsizliği, aşırı sorumluluk, fiziksel çevrenin zorlayıcı etkisi, mesleki yetersizlik, aşırı veya zor iş yükü gibi nedenlerden dolayı olabilir. Hemşirelik mesleğinde, kendine özgü yapısı gereği bireyleri ve örgütleri olumsuz etkileyebilecek çeşitli stres faktörleri bulunmaktadır. Stres faktörleri organizasyonun yapısı, görev, yetki ve sorumluluk ile ilgili nedenler, mali kaynakların yetersizliği, ekipman ve malzeme sorunları, iletişim ile ilgili olabilmektedir. Bu çalışmada hemşirelerin strese maruz kalma durumunda stresi tanılama ve başa çıkma durumları incelenmiş olup literatürdeki konu ile ilgili çalışmalara da atıfta bulunulmuştur. 201 hemşire ile yapılan bu çalışma sonuçlarına göre, kadınların stresle başa çıkma düzeyi erkeklere göre; erkeklerin sosyal destek arama düzeyi kadınlara göre daha yüksek çıkmakla beraber, cinsiyet açısından stres tanılamada anlamlı bir farklılık gözlenmemiştir. Aynı şekilde yaş, medeni durum eğitim ile stres tanılama ve başa çıkma arasında da anlamlı bir farklılık bulunmamaktadır. Hemşirelerin stres tanımlama ile stresle başa çıkma arasında pozitif yönlü ilişki olduğu tespit edilmiştir. Buna göre bireyler streslerini tanımladıkça, stresle başa çıkma durumlarının da pozitif olduğu saptanmıştır.

Abstract:
Occupational stress may arise due to ambiguity of job descriptions, excessive responsibility, coercive effect of physical environment, professional inadequacy, excessive or difficult workload.  Stress can negatively affect nurses' mental, emotional, social and physical health and professional performance. Occupational stress is a situation in which work-related factors alter an individual's emotional state and physiological conditions and cause a deterioration in health. Occupational stress; it may be due to reasons such as ambiguity of job description, excessive responsibility, coercive effects of the physical environment, professional inadequacy, excessive or difficult workload. In the nursing profession, due to its unique nature, there are various stressors that can negatively affect individuals and organisations. Stress factors can be related to the structure of the organisation, reasons related to duties, authority and responsibilities, insufficient financial resources, equipment and material problems and communication.In this study, the ability of nurses to diagnose and cope with stress in case of exposure to stress has been examined and references have been made to the studies in the literature on the subject.According to the results of this study conducted on 201 nurses, women's level of coping with stress compared to men; although men's level of seeking social support was higher than women, no significant difference was observed in the diagnosis of stress in terms of gender. Similarly, there is no significant difference between age, marital status, education and stress diagnosis and coping. A positive relationship was found between nurses' stress identification and coping with stress. Accordingly, it was determined that as individuals defined their stress, their coping with stress was also positive.