Öğretmen adaylarının nanoteknolojiye yönelik tutumlarının ve tutumları etkileyen değişkenlerin incelenmesi
The analysis of variables that effect attitude and attitudes on candidate teachers towards nanotechnology
Yazar: AMİNE ŞENEL ÖZER
Danışman: PROF. DR. AYŞE ESER ELÇİN
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Ortaöğretim Fen ve Matematik Alanları Eğitimi Ana Bilim Dalı / Biyoloji Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Biyoloji = Biology ; Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Aday öğretmenler = Candidate teachers ; Demografik değişkenler = Demographic variables ; Etkinlik = Efficiency ; Nanoteknoloji = Nanotechnology ; Teknoloji kullanımı = Technology utilization ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation ; Öğretmen tutumu = Teacher attitude ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Yirmi birinci yüzyılda teknolojik açıdan meydana gelen hızlı gelişmeler sonucu ortaya çıkan ve interdisipliner bir alan olan nanoteknolojinin önümüzdeki yüzyılda da damgasını vuracağı görülmüştür. Bu çalışma ile fizik, kimya ve biyoloji öğretmen adaylarının (N=181) nanoteknolojiye yönelik tutumları ve tutumlarının farklı değişkenler açısından incelenmesi amaçlanmıştır. Öğretmen adaylarının tutumlarının belirlenmesi, ilerleyen dönemlerde kendi davranış ve seçimlerinde yönlendirici olması açısından önemlidir. Aynı zamanda günün büyük bir diliminde öğretmenlerle öğrencilerin beraber olduğu düşünüldüğünde; öğretmenlerin, öğrencilerin davranış ve seçimlerinde de yönlendirici olacağından bu örneklemin tutumlarının belirlenmesi oldukça manidardır. Böylece olumlu tutum geliştirenler belirlenerek, nanoteknoloji alanında çalışmalara yönlendirilmesi gibi farklı etkinlikler yapılabilir. Diğer taraftan olumsuz tutum geliştirenler belirlenerek, olumlu tutum sergilemeleri için hangi değişkenler üzerinde çalışma yapılması bu çalışma oldukça önemlidir. Veriler,  Bireysel Tercih, Gelecekten Beklenti ve Yaşam Kalitesi boyutlarından oluşan Nanoteknoloji Tutum Ölçeği (NTÖ) ve Katılımcı Bilgi Formundan toplanmıştır. Elde edilen verilerle Öğretmen adaylarının demografik (cinsiyet, yaş, anne-baba meslekleri, bölüm tercihi ) ve diğer değişkenler (ilgi alanları, seminer/kongre /söyleşi gibi etkinliklere katılma durumu, üniversite bölüm tercihleri, ürün kullanma durumu, ürün tercihleri, eğitim çalışmasına katılma durumu)  değişkenleri açısından Kruskal Wallis and Mann Whitney-U testleri kullanılarak incelenmiştir. Değişkenler açısından farklılıkları test etmek için veriler normal dağılımdan gelmediğinden parametrik olmayan testler tercih edilmiştir. Öğretmen adaylarının cinsiyet, yaş, anne-baba meslekleri, bölüm tercihleri olan demografik değişkenlerle NTÖ toplam puanları arasında anlamlı bir farklılık tespit edilmemiştir (p>0,05). Benzer bir şekilde yaş, anne-baba meslekleri ve bölüm tercihleri değişkenleri açısından NTÖ'nün 3 alt boyutundan elde edilen puanlarla arasında bir ilişki bulunamamıştır (p>0,05). Ancak NTÖ'nün Gelecekten Beklenti alt boyutunda cinsiyete ait ortalamalarından ki farklılık kadınlar lehine anlamlı bulunmuştur. NTÖ toplam puanı ve Bireysel tercih alt boyutunda ise ilgi alanı teknoloji olanlar lehine anlamlı bir fark bulunmuştur. Eğitim çalışmasına katılma durumu, seminer/kongre /söyleşi gibi etkinliklere katılma durumu değişkenleri ile NTÖ toplam puanı ve NTÖ'nün 3 alt boyutu arasında istatistiksel bir fark yoktur (p>0,05). Ürün kullanma durumu değişkeni ile NTÖ toplam puanı ve NTÖ'nün 3 alt boyutu arasında istatistiksel bir fark yoktur (p>0,05). Nanoteknolojik ürün tercih etme durumu değişkeni ile NTÖ toplam puanı ve NTÖ'nün 3 alt boyutu arasında istatistiksel bir fark vardır (p<0,05). Bulgulara göre şuana kadar nanoteknolojik ürün kullanıp kullanmama durumları, nanoteknolojiye ait olumlu ya da olumsuz bir tutum sergilediklerini göstermezken, alışveriş yaparken nanoteknolojik ürün tercih eden katılımcıların nanoteknoloji hakkında diğerlerine göre daha olumlu tutuma sahip oldukları göstermektedir. Tüm bulgular literatür ışığında tartışılmıştır.

Abstract:
The purpose of this study is to analyse the attitudes of the presrvice teachers majoring in the area of Physics, Biology and Chemistry (N=181) towards nanotechnology in terms of different variables. Determination of the attitudes towards nanotechnology is important in that it gives direction to the behaviours and choices of the teachers in proceeding periods of time. Besides, when, the facts that the teachers are spending most of their time with the students and they naturally will affect the behaviours and choices of student, are taken into consideration, the determination of the sample's attitudes becomes more significant.  The advantage of the determination of the sample's attitudes is that it enables us to determine the teachers that develops positive attitude and to direct them to the nanotechnology field. Accordingly, teachers who develops negative attitude can be determined and required changes on the variables to turn these attitude into positive can be applied. Data has been gathered from Nanotechnology Attitude Scale (NAS) that includes, Personal Choice, Future Expectations and Quality of Life and Participant Information Form. The data has been analysed based on the demographic variables (gender, age, parents' occupation, rank of the department choice during university entrance process) and other variables (field of interest, whether the teacher participated the conferences/ seminars etc. or not, used a nanotechnology product before or not, would like to use one of these products or not,  participated  the nanotechnology education or not) using Kruskall Wallis and Mann Whitney-U tests. As the data is not normally distributed, non-paramateric tests have been chosen to test the differences based on the variables. No significant difference between NAS and demographic variables has been determined (p>0,05). Accordingly, no significant difference between age, parents' occupation, rank of the department choice during university entrance process and sub-factors of NAS has been determined (p>0,05).In terms of Future Expectations sub-factor of  NAS, women are more likely to have a positive attitude toward nanotechnology than men. There is significant difference on participants' interest in nanotechnology in terms of total point of NAS and sub-factor of Personal Choice. No significant difference between total point of NAS/ three sub-factor of NAS and whether the teacher participated the conferences/ seminars etc. or not variable has been determined (p>0,05).Statistically no significant difference  between variable of using nanotechnology product and total point of NAS/ three sub-factor of NAS. (p>0,05).  Statistically  difference  found  between variable of  statu of prefering nanotechnology product  and  total NAS point /three sub-factor of NAS. (p<0,05). According to findings, participants using nanotechnology product did not showed possitive or negative nanotechnology attitude. On the other hand, participants prefering nanotechnology product showed possitive  nanotechnology attitude. The findings were discussed in the light of the literature and some suggestions were made.