Ortaokul İngilizce ders kitaplarının toplumsal cinsiyet rolleri bakımından karşılaştırılması (Türkiye ve Almanya Örneği)
A comparative analysis of secondary school English textbooks in terms of gender roles (Turkey and Germany sample)
Yazar: SEDA AVŞAR GÜNGÖR
Danışman: PROF. DR. LATİF BEYRELİ
Marmara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Uluslararası ve Karşılaştırmalı Eğitim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırmada; Türkiye'deki devlet okullarında kullanılan ortaokul İngilizce 5, 6, 7 ve 8. sınıf ders kitapları ile Almanya'daki (Kuzey Ren-Vestfalya Eyaleti) okullarda aynı sınıf düzeylerinde kullanılan İngilizce ders kitaplarını toplumsal cinsiyet rolleri açısından incelemek, her iki ülkenin kitaplarında toplumsal cinsiyet rolleri bakımından ne derece duyarlı ve eşitlikçi davranıldığını belirlemek ve ulaşılan bulguları yorumlayarak bir sonuca ulaşmak amaçlanmıştır.
Çalışmanın ilk bölümünde araştırmanın problem durumu, önemi, amacı ve sınırlılıklarından söz edilmiştir. İkinci bölümde toplumlar ve toplumsal cinsiyet rollerine, toplumsal cinsiyet rollerinin kazanılmasında ders kitapları, okul ve eğitimin rolüne, Türkiye Cumhuriyeti ve Federal Almanya Cumhuriyeti eğitim sistemlerine bakılmış ve konu üzerine yapılmış çalışmalara değinilmiştir. Üçüncü bölümde araştırmanın modeli, veri kaynağı, veri toplama aracı ve verilerin analizi hakkında bilgi verilmiştir. Dördüncü bölümde her iki ülkenin kitaplarından elde edilen bulgulara yer verilmiş, elde edilen bu bulgular toplumsal cinsiyet rollerinin özellikleri bakımından incelenmiştir. Son bölümde ise çalışmadan elde edilen veriler değerlendirilmiş ve öneriler sunulmuştur.
Nitel desenlerden durum çalışması ile tasarlanan bu araştırmada doküman incelemesi yapılmış ve taranan kaynaklardan elde edilen veriler betimleyici analiz yoluyla değerlendirilmiştir. Araştırmanın sonuçlarına bakıldığında bir cinsiyeti diğerine göre daha küçük bir alanla sınırlandıran, süregelen eşitsizlikleri devam ettiren, kadına ve erkeğe biçilen kalıp yargıların geçerliliğinin korunduğu sonucuna varılmıştır ve her iki ülkeye ait kitapların toplumsal cinsiyet rolleri bakımından benzer özellikler taşıdığı görülmüştür. Her iki ülkenin de teoride aldığı eşitlik kararlarını uygulamada eşit derecede başarısız olduğu düşünülmektedir.

Abstract:
The aim of this study was to examine the English textbooks used in the 5th, 6th, 7th and 8th grades in public schools in Turkey and the English textbooks used in the same grades in schools in Germany (Federal State of North Rhine-Westphalia) in terms of gender roles, to determine the extent to which the textbooks used in both countries are sensitive and egalitarian in terms of gender roles, and to compare the textbooks according to the data obtained.
In the first part of the study, the problem status, importance, purpose and limitations of the research were mentioned. In the second part, societies and gender roles, the role of textbooks, school and education in the acquisition of gender roles, the education systems of the Republic of Turkey and the Federal Republic of Germany were examined and studies on the subject were mentioned. In the third chapter, the research model, population and sample, and data collection tools were mentioned. In the fourth section, the findings obtained from the books of both countries are included and these findings are analyzed in terms of the characteristics of gender roles. In the last section, the data obtained from the study are evaluated and recommendations are presented.
In this research, which was designed as a case study from qualitative designs, document analysis was conducted and the data obtained from the scanned sources were evaluated through descriptive analysis. When the results of the research are examined, it is concluded that the validity of stereotypes that limit one gender to a smaller area than the other, that perpetuate ongoing inequalities, and that the validity of stereotypes assigned to women and men is preserved, and it is seen that the books of both countries have similar characteristics in terms of gender roles. It is thought that both countries have equally failed to implement the equality decisions taken in theory.