hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
Divânu Lugâti't-Türk'te yer alan atasözlerinin Türkiye Türkçesi ve Özbek Türkçesindeki durumu
Situation of proverbs in Turkey Turkish and Uzbek Turkish proverbs located in the Divanu Lugâti't-Türk
Yazar: GULOMJON SOBIROV
Danışman: PROF. DR. ÖZEN YAYLAGÜL ÜSTÜNEL
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Atasözleri = Proverbs ; Dil gelişimi = Language development ; Divanü Lugati't-Türk = Divanü Lugati't-Türk ; Türkiye Türkçesi = Turkey Turkish ; Özbekçe = Uzbek language

Özet:
Dîvânu Lugâti't-Türk; Türklük, Türk dili ve Türklük bilimi adına eşsiz bir kaynak, yazıldığı 11. yüzyıldan günümüze değeri eksilmemiş bir hazinedir. Bu eser, Türk dilinin en eski ve en zengin kaynaklarından biri olup farklı Türk boylarına ait sözcükler derlenip anlamlandırılmıştır. Dîvânu Lugâti't-Türk, Türk dilinin en eski sözlüğü olmasının yanında Türk kültürüne ve folkloruna ait birçok malzemeyi de bize sunmaktadır. Eserde aynı zamanda 764 mısra ve 300'e yakın atasözü bulunmaktadır. Bu çalışmada Divânu Lugâti't-Türk'te yer alan atasözlerinin Türkiye Türkçesi ve Özbek Türkçesindeki durumu tarihi-karşılaştırmalı dilbilim yöntemiyle incelenmiştir. Dîvânu Lugâti't-Türk'te yer alan atasözleri birçok araştırmaya konu olmakla birlikte Türkiye Türkçesi ve Özbek Türkçesiyle karşılaştırmalı olarak ele alınmamıştır. Bu çalışmada bu boşluk doldurulmaya ve bu karşılaştırma sonucunda ortak kültür ve bu kültürden sapmalar, nedenleriyle birlikte belirlenmeye çalışılmıştır. Divânu Lugâti't-Türk'te yer alan atasözlerinin Türkiye Türkçesi ve Özbek Türkçesinde sürdürülüp sürdürülemediği, sürdürülüyorsa ne şekilde değişiklere uğradığı, sürdürülmüyorsa nedenleri belirtilmeye çalışılmıştır.

Anahtar Sözcükler: Atasözü, Türkiye Türkçesi, Özbek Türkçesi, Dîvânu Lugâti't-Türk, Dil değişimi

Abstract:
Dîvânu Lugâti't-Türk; is a unique resource on Turkishness, Turkish language and science of Turkishness. It is a treasure whose value has not decreased since the XI century when it was written. This dictionary, which was formed by the compilation of words belonging to different Turkish tribes, is the oldest known source of the Turkish language. It is also one of the most ancient works that offer us many materials belonging to Turkish culture and folklore. Dîvânu Lugâti't-Türk contains 764 verses and nearly 300 proverbs belonging to Turkish tribes. In this study, situation of the proverbs in Dîvânu Lugâti't-Türk in Turkey Turkish and Uzbek Turkish were studied using historical comparative linguistics method. The proverbs in the book are discussed comparatively with Turkey Turkish and Uzbek Turkish. The change in the common culture over time and the reasons for this change have been tried to be revealed. At the same time, the status of the proverbs in Dîvânu Lugâti't-Türk to continue their existence in Turkey Turkish and Uzbek Turkish, whether they have undergone a change was tried to be determined with the reasons.

Keywords: Proverb, Turkey Turkish, Uzbek Turkish, Dîvânu Lugâti't-Türk, Language change
Kolorektal kanser cerrahisinde embriyojenik diseksiyon illüstrasyonları
Illustrations of embriogenic dissection in colorectal cancer surgery
Yazar: UFUK KÖSE
Danışman: DOÇ. DR. SAİM SAVAŞ YÜRÜKER ; PROF. DR. ALİ SEYLAN
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Tıbbi Resimleme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Anatomi = Anatomy ; Genel Cerrahi = General Surgery
Dizin: Anatomi = Anatomy ; Kolorektal neoplazmlar = Colorectal neoplasms ; Medikal illüstrasyon = Medical illustration ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Pelvis = Pelvis ; Rektal hastalıklar = Rectal diseases ; Rektum = Rectum ; İllüstrasyon = Illustration

Özet:
Total mezorektal rezeksiyon (TMR), kolorektal kanser cerrahisinde tümör hücreleri için ilk drenaj alanı olan pararektal lenf nodlarının kontrollü bir şekilde çıkarılması ve rektal fasya dışında bulunan alanların (mesane, prostat, vajina) ve bu alanlara innervasyon sağlayan sinirlerin korunması için önemli bir klinik uygulamadır. Bu klinik uygulamada rektum kendisini çevreleyen mezorektum ile bütün olarak çıkarılır. Total mezorektal eksizyonda başarılı bir diseksiyon için cerrahın lokal embriyolojik/gelişimsel planlara hakim olması gerekmektedir. Bu çalışmada rektumun anatomisi üzerine spesifik olarak cerrahi bir yaklaşım ile klinik olarak önemli konular hakkında bilgiler verilmiş ve bu bilgiler doğrultusunda bir dizi illüstrasyon üretilmiştir.

Abstract:
Total mesorectal resection (TMR) is an important clinical application on the colorectal cancer surgery for controlled removal of pararectal lymph nodes, which is the first drainage area for tumor cells and preservation of the areas that is outside the rectal fasciation (bladder, prostate, vagina) and the nerves that provide innervation to these areas. In this clinical practice, the rectum is removed as a whole with the surrounding mesorectum. For successfull dissection in total mesorectal excision, the operator must master the local embryological/developmental plans. In this study a specific surgical approach on the anatomy of rectum locale was given with clinically important subjects and a series of illustrations were created in this line of information.
İstanbul ve Anadolu'da bulunan askeri kışlaların Osmanlı ekonomisine etkileri (1850-1860)
The impact of the military barracks and quarters of İstanbul and Anatolia up on the Ottoman economy (1850-1860)
Yazar: MUHAMMER AYDIN
Danışman: PROF. DR. MEHMET YAVUZ ERLER
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Tarih = History
Dizin: 19. yüzyıl = 19. century ; Ekonomik etki = Economic effect ; Kışlalar = Barracks ; Osmanlı Devleti = Ottoman State ; Osmanlı Dönemi = Ottoman Period ; Şehir ekonomisi = Urban economy

Özet:
Osmanlı Devleti, XVII. yüzyılda toprak kaybetmeye başlamış, XIX. yüzyıla gelindiğinde ise ciddi oranda sınırları daralmıştır. Bu amaçla, ardı ardına gelen ve siyasi figürler olarak birbirinin politik devamı olan III. Selim ve II. Mahmut'un askeri ıslahat hareketleri sonucunda yeni ordular kurulmuş ve bu orduların ihtiyaç duyduğu gereksinimlerini karşılamak için devletin sınırları dâhilinde pek çok kışla inşa edilmiştir. Bu süreçte İstanbul ve Anadolu olarak adlandırılan bölgeye de birçok kışla binası kurulmuştur. Çalışma kapsamında adı geçen bölgelerdeki kışla ve müştemilat binalarına; devletin ekonomisinin her geçen gün bozulduğu, iç ve dış tehditlerin iyice arttığı bir dönemde yapılan harcamalar belgelere dayanılarak incelenmiştir.
Bununla birlikte İstanbul ve Anadolu'da bulunan kışla yapılarında konuşlu erat ve komuta kademelerinin gündelik ihtiyaçları için merkezi otorite tarafından yapılan dış mali kaynak aktarımları da irdelenmiştir. Ayrıca merkezi otorite tarafından temin edilen gündelik ihtiyaçlar haricinde bölgelerin gelirlerinden alınan vergilerden elde edilen gelir ile tahsisatı yapılan gündelik malzemeler üzerinden, bölgeden alınan vergilerin ne oranda yöre ekonomisine geri döndüğü de çıkarımlar yapılarak değerlendirilmiştir.

Abstract:
Ottoman Empire, XVII. century began to lose soil and XIX. century, the borders have narrowed significantly. For this purpose, the successive and political continuation of each other as political figures III. Selim and II. as a result of the military reform movements of Mahmut, new armies were established and many barracks were built within the borders of the empire to meet the needs of these armies. During this period, many barracks buildings were established in the region called İstanbul and Anatolia. Within the scope of the study, the barracks and outbuildings in the mentioned regions; The expenditures made in a period in which the economy of the state deteriorated day by day and the internal and external threats increased thoroughly were examined on the basis of documents.
In addition, external financial resources transfers made by the central authority for the daily needs of the erat and command level stationed in the barracks structures in İstanbul and Anatolia were also examined. In addition in addition to the daily needs provided by the central authority, the extent to which the taxes collected from the region is added to the local economy again through the daily materials allocated from the revenues obtained from the income of the regions was evaluated by making inferences.
Smintheion mozaikleri
Smintheion mosaics
Yazar: KÜBRA ŞENER
Danışman: DOÇ. DR. DAVUT KAPLAN
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Arkeoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Arkeoloji = Archeology
Dizin: Geç Antik Dönem = Late Antigue Period ; Mozaikler = Mosaics ; Roma Dönemi = Roman Period ; Smintheion = Smintheion ; Troas bölgesi = Troas region

Özet:
Troas Bölgesi'nin güneybatı köşesinde Apollon Smintheus'a adanmış bir kutsal alan olan Smintheion'da, 1970'li yıllardaki müze kazılarından günümüze değin sürdürülen bilimsel kazı çalışmalarında ortaya çıkarılan zemin mozaikleri, Roma ve Geç Antik dönemlerin tanımlanabilmesi adına önemli veriler sunmaktadır. "Smintheion Mozaikleri" başlıklı yüksek lisans tez kapsamında, zemin mozaiklerinin tümünün incelenmesi öngörülmüş ve bu doğrultuda çalışmalar yapılmıştır. Bu çalışmada beş farklı yapı kompleksini içeren 15 mozaik incelenmiştir. Mozaikler mimari kontekstleri içerisinde ele alınmış ve arkeolojik buluntular eşliğinde tarihlendirilmiştir. Kendi içerisinde "geometrik (29 adet), bitkisel (6 adet) ve figürlü (5 adet)" motifler olmak üzere üç grupta değerlendirilmiştir. En yoğun oranlara sahip olan geometrik motifleri daha sonra bitkisel motifler takip etmiştir. Tez kapsamında motiflerin bölgeler arası karşılaştırmaları yapılarak bir değerlendirme ortaya konmuş, komşu bölgeler ile olan ilişkisine ışık tutması bakımından önem kazanmıştır.

Abstract:
In the Smintheion, a sanctuary dedicated to Apollo Smintheus in the southwestern corner of the Troas Region, the ground mosaics unearthed in scientific excavations from the museum excavations in the 1970s until today provide important data for the identification of the Roman and Late Antiquity periods. Within the scope of the master's thesis titled "Smintheion Mosaics", it was envisaged to examine all of the ground mosaics and studies were carried out in this direction. As a result of this study, 15 mosaics containing five different building complexes were examined. The mosaics were evaluated in an architectural context and dated with archaeological finds. It is divided into "geometric (29 pieces), floral (6 pieces) and figured (5 pieces)" motifs and evaluated in three groups. The geometric motifs with the most intense proportions were followed by floral motifs. Within the scope of the thesis, an evaluation has been made by making comparisons of motifs between regions, and it has gained importance in terms of shedding light on its relationship with neighboring regions.
Glikozaminoglikanların tayini için moleküler baskılanmış sensör sistemlerinin geliştirilmesi
Development of molecularly imprinted sensor systems for the determination of glucosaminoglycans
Yazar: HİLMİYE DENİZ ERTUĞRUL UYGUN
Danışman: PROF. DR. NİHAT TINKILIÇ
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Kimya Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Biyokimya = Biochemistry

Özet:
Bu tez çalışması kapsamında, glikozaminoglikan (GAG, Dermatan Sülfat; DS ve Kondroitin Sülfat; CS) tayini için, moleküler baskılama temelli sensör sistemleri geliştirilmiştir. Bunun için CS ve DS baskılanmış polimerler, yöntemin yavaş kütle transferini bertaraf etmesi, yüzey aktif madde içeriği gerektirmemesi, sentezlenen polimerin çözücü ortamından kolay uzaklaşmasına izin vermesi, pürüzsüz ve uniform partikül boyutlarına sahip ve dayanıklı mikroküreler üretme kabiliyeti nedeniyle çöktürme polimerizasyon tekniği kullanılarak sentezlenmiştir. Polimerlerin sentezinde monomer olarak akrilamid, çapraz bağlayıcı olarak da trimetilolpropan trimetakrilat (TRIM) kullanılmıştır. Hazırlanan CS ve DS seçici moleküler baskılanmış polimerler pirolün elektropolimerizasyonu ile hazırlanan polipirol (PPy) kaplı karbon screen printed elektrot (SCE)  üzerine immobilize edilmiştir. Hazırlanan elektrotlar ile kalibrasyon grafikleri çizilmiş, LOD-LOQ hesaplamaları yapılmış, tekrarlanabilirlik ve tekrar üretilebilirlik ve depo kararlığı testleri gerçekleştirilmiştir. Optimize edilen sensör sistemlerinin gerçek örneklere uygulanabilirliği idrar örneklerinde incelenmiş ve elde edilen sonuçlar LC-MS/MS yöntemi ile alınan sonuçlar ile karşılaştırılmıştır. CS: 50 ng/mL ila 500 ng/mL ve DS için: 50 ng/mL ila 600 ng/DS için ayrı lineer GAG aralıkları elde edilmiştir.

Abstract:
In the scope of this thesis, molecular imprinting based sensor systems have been developed for the determination of glycosaminoglycans (GAG, Dermatan Sulfate; DS and Chondroitin Sulfate; CS). Firstly, CS and DS imprinted polymers have been synthesized using the precipitation polymerization technique due to the method's ability to eliminate slow mass transfer, do not require surfactant content, allow the synthesized polymer to easily move away from the solvent medium, and produce the microspheres with smooth and uniform particle sizes and durable. In the synthesis of polymers acrylamide was used as a monomer and trimethylolpropane trimethacrylate (TRIM) was used as a crosslinker. The prepared CS and DS selective molecularly imprinted polymers were immobilized on a polypyrrole (PPy) coated carbon screen printed electrode (SCE) prepared by the electropolimerization of the pyrrole. Calibration graphics were drawn with prepared electrodes, LOD-LOQ calculations were made, repeatability and reproducibility and stability tests were performed. The applicability of the optimized sensor systems to real samples was examined in urine samples and the systems were tested by LC-MS / MS method. Separate linear GAG ranges were obtained for CS: 50 ng / mL to 500 ng / mL and DS: 50 ng / mL to 600 ng / DS.
Trafik kazalarının mekânsal analizi: Eskişehir örneği
Spatial analysis of traffic accidents: Eskisehir example
Yazar: HÜSEYİN ZERENOĞLU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ TAMER ÖZLÜ
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Coğrafya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Coğrafya = Geography ; Kazalar = Accidents
Dizin: Eskişehir = Eskişehir ; Mekansal analiz = Spatial analysis ; Trafik kazaları = Traffic accidents ; İklim = Climate ; İklim koşulları = Climatic conditions

Özet:
Çalışma, Eskişehir'in merkez ilçeleri olan Tepebaşı ve Odunpazarı ilçelerinde 2016-2017 yıllarında meydana gelen trafik kazalarının yaşanan iklim olayları, kazanın zamanı, kazanın gerçekleştiği mekân arasındaki ilişkileri incelemektedir. Bu çalışma CBS ortamında; iklim ve trafik verileriyle desteklenmiş 2016-2017 yılları arasında Eskişehir İlinde meydana gelen trafik kaza verileri kullanılarak, kaza yoğunluk haritaları oluşturularak modellemeler yapılmıştır. Trafik kaza verilerine göre Eskişehir'deki trafik kazalarının yoğunluk analiz haritaları yapılmıştır. Haritalar oluşturulurken, nokta yoğunluk olarak analiz edilip kazalar yoğunluklarına göre derecelendirilmiştir. Üretilen haritalardaki analizler sonucunda kazalar ile iklim elemanları arasındaki ilişkiler ortaya çıkartılmıştır. İncelemeler ve analizler sonucunda kötü hava koşullarında trafik kazalarının düşük olduğu fakat havanın açık olduğu günlerde ise kazaların yüksek olduğu görülür.

Abstract:
The study examines the traffic events between the traffic accidents that occurred in Tepebaşı and Odunpazarı districts, which are the central districts of Eskişehir, in 2016-2017, the relationship between the time of the accident and the place where the accident occurred. This study is in GIS environment; Modeling was created by creating accident intensity maps using traffic accident data that occurred in Eskişehir between 2016 and 2017, supported by climate and traffic data. According to traffic accident data, density analysis maps of traffic accidents in Eskişehir were made. While creating the maps, they were analyzed as point density and the accidents were graded according to their density. As a result of the analyzes in the produced maps, the relationships between accidents and climatic elements were revealed. As a result of the examinations and analyzes, it is seen that the traffic accidents are low in bad weather conditions, but the days are high when the weather is clear.
〖IL〗^3 Lorentz uzayında space-like eğriler için Joachimsthal Teoremi
In 〖IL〗^3 Lorentz space Joachimsthal Theorem for the space-like curves
Yazar: ZEKİYE YILMAZ
Danışman: PROF. DR. AYHAN TUTAR
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Matematik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Matematik = Mathematics

Özet:
Bu çalışma dört bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde diferansiyel geometri, eğriler teorisi, şeritler teorisi, Lorentz geometrisi ile ilgili temel kavramlara ve teoremlere yer verilmiştir.
İkinci bölümde Lorentz küresi, küresel eğriler ve oskülatör Lorentz küresi tanımlanmıştır. 
Ayrıca E^3 de Joachimsthal Teoremi ile ilgili temel kavramlara ve teoremlere yer verilmiştir.
Üçüncü bölümde 〖IL〗^3 de şeritler teorisi ve〖IL〗^3 de Joachimsthal Teoremi ile ilgili temel kavramlar ve teoremler verilmiştir. 
Dördüncü bölüm çalışmamızın orijinal kısmından oluşmaktadır. 
Bu bölümde 〖IL〗^3 Lorentz uzayında yüzey şeridi tanımlanmıştır ve şeridin invaryantları ile ilgili bazı geometrik sonuçlar verilmiştir. Ayrıca, (Keleş,1982) de ve (Tutar, 1994) incelenilen sabit açı ve sabit uzaklıklarla ilgili olan Joachimsthal teoremi, IL^3 Lorentz uzayında space-like eğriler için ifade ve ispat edilmiştir.

Anahtar sözcükler: Lorent uzayı, şerit, eğrilikler ve Joachimsthal Teoremi

Abstract:
This study consists of four parts. In the first chapter, basic concepts and theorems related to differantial geometry, theory of curves. strip theory, Lorentz geometry are given.
In the second chapter, the Lorentz sphere, spherical curves and the osculating Lorentz sphere are defined. In addition, basic concepts and theorems related to Lorentz space and  Joachimsthal Theorem in 〖E 〗^3have been given.
In the third chapter, the basic concepts and theorems about strip theory in 〖IL〗^3 and Joachimsthal's Theorem in 〖IL〗^3 are given.
The fourth part consists of the original part of our study.
In this section, the surface strip is defined in the 〖IL〗^3 Lorentz space and some geometric results are given about the invariants of the strip. In addition, Joachimsthal's theorem related to fixed angles and constant distances studied in (Keleş, 1982) and (Tutar, 1994) has been expressed and proved for the space-like curves in the 〖IL〗^3 Lorentz space.

Keywords: Lorentz space, strip, curvature and Joachımsthal Theorem
Hasan-ı Basri'nin mürsellerinin tahlili
The analysis of Hasan Basri's mursals
Yazar: NURDAN GENÇ
Danışman: DOÇ. DR. HÜSEYİN AKGÜN
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Din = Religion
Dizin: Hadis = Hadith ; Hadis usulü = Hadith methodology ; Hasan el-Basri = Hasan el-Basri ; Rivayetler = Rumours ; İslamiyet = Islam

Özet:
Hicrî ilk asır, hadis usûlü kaidelerinin ve isnad uygulamasının başlangıcı olması sebebiyle hadis tarihinin önemli bir parçasıdır. Bu döneme ait pek çok kavram ve kabul ilerleyen süreç ile birlikte değişime uğramıştır. Hadis usûlü kaidelerine göre yapılan değerlendirmelerde bazı kavramlarda gerçekleşen bu değişim gözardı edilmektedir. Bunların başında mürsel kavramı, mürsel rivayetlerin kullanımı ve değerine ilişkin kanâatler yer almaktadır.
Hasan-ı Basrî ilk asır âlimleri arasında çeşitli yönleri ile öne çıkması ve meşhur mürsillerden olması sebebiyle ilk dönem rivayet üslûbunu ve mürsel hadis algısını yansıtabilecek önemli bir isimdir. Bu çalışma, Hasan-ı Basrî'nin mürsel rivayetleri sened, metin, konu ve dönemin tartışmaları bağlamında tahlil edilerek dönemin isnad kulanımı ve irsâl sebeplerine dair çıkarımlarda bulunmayı amaçlamaktadır. Böylece Hasan-ı Basrî'nin yaşadığı dönemin rivayet usûlü içerisindeki konumu ve mürsellerine dair olumlu ve olumsuz kanaatler değerlendirilmiş olacaktır.
Çalışmanın sonucunda, Hasan-ı Basrî'nin, mürsel rivayetlerinde, yaşadığı dönemin rivayet üslûbunu yansıttığı ve Ali b. Medînî'nin güvenilir râvilerden oluşan senedlerle gelen mürsellerinin güvenilir olduğu tespitinin, doğru olduğu kanâatine ulaşılmıştır.

Abstract:
Hijri first century is an important part of the history of the hadith since this century is the beginning of hadith procedures and isnad practice. Many concepts and acceptance of this period have changed along with the progress. In the evaluations made according to hadith rules, this change in some concepts is ignored. Among them are opinions about the concept of the mursal, the use and value of the mursal narrations.
Hasan-ı Basrî is an important name among the first century academics in various aspects and is considered one of the famous mursils and may reflect the style of narration and the perception of the hadith. In this study, by analyzing Hasan-ı Basri's mursel narratives in the context of text, subject and period discussions; It aims to draw conclusions about the isnad and mursal causes of the period. Thus, the positive and negative opinions of Hasan-i Basri's narrative style and irsal will be evaluated.
As a result Hasan b ı Basrî, the period of his contemporaries and Ali b. Medînî's reliable mursal idea, which comes with reliable seneds, is reliable.