Sinop-Erfelek yöresinde farklı bakı ve yükseltilere göre kestane kanseri hastalığı (Cryphonectria parasitica, (Murr.) Barr.) yoğunluğunun belirlenmesi
Determination of chestnut cancer disease (Cryphonectria parasitica, (Murr.) Barr.) intensity according to different slope exposure and elevation in Sinop-Erfelek region
Yazar: SEFER AKAN
Danışman: PROF. DR. SABRİ ÜNAL
Kastamonu Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Orman Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Ormancılık ve Orman Mühendisliği = Forestry and Forest Engineering
Dizin: Castanea sativa = Castanea sativa ; Kanser hastaları = Cancer patients ; Kestane = Chestnut ; Kestane ağacı = Chestnut tree ; Patojenler = Pathogens ; Sinop-Erfelek = Sinop-Erfelek

Özet:
Castanea sativa (Anadolu kestanesi), Türkiye'de doğal olarak yayılış yapan bir türdür. Hem ekonomik hem de antropojenik önemi nedeniyle Türkiye ve dünyada önemli yapraklı ağaç türlerinin başında gelmektedir. Kestane ağaçlarında en çok ciddi hasara neden olan hastalıkların başında Cryphonectria parasitica patojeninden kaynaklı kestane kanseri hastalığı gelmektedir. Bu patojen ağacın gövde, dal ve yapraklarına zarar vererek ağaçta meyve kaybı ve ağacın ileri ki yaşlarında ölümüne sebebiyet veren oldukça ciddi bir hastalıktır. Bu çalışma ile çalışma alanında kestane ağaçlarında kestane kanseri görülme yüzdesi 2 farklı rakım ve bakı aralığında morfolojik yöntemlerle belirlenmiştir. Bu araştırma, 200-400 m ve 400-600 m olmak üzere 2 farklı yükselti basamağı ve 2 farklı bakıda (kuzey ve güney) kestane kanserinin gövdede ve dalda ki yoğunluğunu, gövdedeki ve daldaki kanserin yerden yüksekliğini ve kanserin ağaçların boylarına ve göğüs çaplarına etkisini ortaya çıkarmıştır. Bu çalışma sonuçlarına göre kestane kanseri her iki yükselti basamağında kestane ağacının gövdesinde oldukça yoğun görülmüştür. Fakat dallardaki kestane kanseri belirtilerine bakıldığında 200-400 m yükseltide dallarda daha yoğun kanser olduğu, 400-600 m yükseltiye çıkıldıkça ise dallardaki kanser yoğunluğunun azaldığı belirlenmiştir. Bu çalışma literatürde yer alan önceki çalışmalardan farklı olarak kestane kanserinin, farklı yükselti ve bakılardaki durumunu inceleyerek ileri ki çalışmalarda bir öneri ve önlem planı oluşturulmasında önem arz edecektir.

Abstract:
Castanea sativa (Anatolian chestnut) is a naturally occurring species in Turkey. Due to its economic and anthropogenic importance, it is one of the most important leafy tree species in Turkey and the world. Chestnut cancer caused by the pathogen Cryphonectria parasitica is one of the diseases that cause the most serious damage to chestnut trees. This pathogen is a very serious disease that damages the trunk, branches and leaves of the tree, causing fruit loss and death of the tree in later years. In this study, the incidence of chestnut cancer in chestnut trees in the study area was determined by pathological conditions at 2 different altitudes and aspect ranges. methods were determined. This study revealed the density of chestnut canker on the trunk and branch, the height of the canker on the trunk and branch, and the effect of cancer on the height and chest diameter of the trees at 2 different elevations, 200-400 m and 400-600 m, and at 2 different views (north and south). took it out. According to the results of this study, chestnut cancer was observed quite intensely on the trunk of the chestnut tree in both elevation steps. However, when the signs of chestnut cancer on the branches are examined, it has been determined that there is more intense cancer in the branches at an altitude of 200-400 m, and the cancer density in the branches decreases as one goes up to 400-600 m. This study, unlike previous studies in the literature, determined the effect of chestnut cancer on both the pathological and anatomical features of the chestnut tree and provided a recommendation and a precautionary plan in future studies to understand the cellular effects of cancer will be important in establishing