50 yaş üzeri idrar yolu infeksiyonu olan hastaların idrarlarında substans P, vasoaktif intestinal peptid ve kalsitonin-gen ilişkili peptid düzeylerinin tesbiti
Changes in urine substans P, vasoactive intestinal peptide and calcitonin-gene-related peptide levels in fifty-years old or older patients with urinary tract infection
Yazar: SEHER ÇETİNKAYA ALTUNTAŞ
Danışman: PROF. DR. GÜLŞEN YAKUPOĞLU
Akdeniz Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2011
Konu: Nefroloji = Nephrology
Dizin: Kalsitonin = Calcitonin ; Kalsitonin geniyle ilgili peptid = Calcitonin gene related peptide ; Substance P = Substance P ; Vazoaktif intestinal peptid = Vasoactive intestinal peptide ; Üriner sistem = Urinary tract ; Üriner sistem enfeksiyonları = Urinary tract infections ; İdrar = Urine ; İdrar tahlili = Urinalysis

Özet:
Toplumda idrar yolu infeksiyonu çok sık görülen özelliklede yaşlı
populasyonda ciddi mortalite ve morbidite ile sonuçlanan, tanınması ve tedavisi
çok önemli olan bir hastalıktır. Duysal sinirlerden salınan VIP, CGRP ve SP'nin
inflamatuar ve infeksiyöz hastalıklarda arttığı birçok çalışmada gösterilmiştir. Bu
peptidlerin artışı inflamasyonu tetiklediği gibi organizmayı patojenlere karşı
koruyabilmektedir. Çeşitli çalışmalarda bu nöropeptidlerin duyusal sinirlerde yaş
başta olmak üzere çeşitli faktörlerle (örn: DM) azaldığı saptanmıştır. Bu
çalışmada amacımız 50 yaş üstü idrar yolu infeksiyonu saptanmış hastaların
idrarlarında bu peptidlerin düzeylerinin nasıl değiştiğini saptamaktır.
Çalışmamıza Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Polikliniklerine başvuran
veya klinikte yatmakta olan idrar yolu infeksiyonu saptanmış 50-90 yaş arası olan
67 hasta alındı. Kontrol grubu olarakta yine 50 yaş üstü, ek hastalığı olmayan
aktif yakınması ve herhangi bir idrar yolu infeksiyon semptomu olmayan 37
sağlıklı gönüllü birey alındı. Tüm hastalar, cinsiyetlerine, semptomların olup
olmamasına, yaş aralıklarına göre (50-60 yaş ve 61-90 yaş olarak) sınıflandırıldı.
İyileşme gösteren hastaların 15 tanesinde, tedavi sonrası idrar örneğini alınarak,
nöropeptit düzeyleri belirlendi ve ilk sonuçlarla karşılaştırıldı.
Hasta grubunda CGRP düzeyinde kontrol grubuna göre anlamlı artış
bulundu( P=0,0069). Benzer bulgular literatürde ciddi sistemik infeksiyonu olan
hastalarda bildirilmiştir. Diğer peptidlerde anlamlı azalma ve artma saptanmadı.
Ayrıca steril piyüri olarak sınıflandırdığımız grupta da CGRP düzeyi benzer
şekilde yüksek bulundu ( P=0,00318). Bu hastaların 15'i kültürde üreyen etken
mikroorganizmaya duyarlı antibiyotik ile tedavi edildikten sonra yeniden idrar
örnekleri incelendi. Seftriakson ile tedavi edilen grupta tedavi sonrası SP
düzeyleri anlamlı olarak düşüş gösterdi ( P=0,0125). Bu durum, literatürdeki
bilgilerde göz önüne alındığında Seftriaksonun duyusal sinirleri aktive ederek
SP'nin salınımını ve atılımını arttırmasına bağlı olabilir. Ayrıca hastaları
cinsiyetlerine göre sınıflandırdığımızda kadınlarda bu 3 peptid daha fazla
bulundu. Hastaları idrar yolu infeksiyonları semptomu olanlar ve olmayanlar
olarak sınıflandırdığımızda semptomu olan tüm hastaların olmayanlara göre daha
yüksek SP, CGRP ve VIP düzeyleri saptandı. ( P=0,0069).
Sonuç olarak literatür incelendiğinde bu çalışma idrar yolu infeksiyonu
saptanmış hastaların idrar örneklerinde nöropeptid düzeyini çalışan ilk çalışmadır.
Bulgularımız infeksiyonla ve inflamasyonla CGRP'nin arttığı yönünde olduğu
için bu peptidin patogenezde rol alabileceğini ve semptomatik hastalarda artmış
olan bu nöropeptidlerin antagonistlerinin semptomatik tedavide kullanılabileceği
gündeme gelmiştir. Sefalosporin grubu antibiyotiklerin anti-bakteriyel
özelliklerine ek olarak duyusal sinirlerin aktivasyonuna neden olabileceğine
ilişkin kanıtlar bulunması ilginç bir bulgu olarak değerlendirilmiştir.

Anahtar kelimeler: İdrar you infeksiyonları, Substans P, Vasoaktif intestinal
peptid, Kalsitonin gen ilişkili peptid.

Abstract:
Urinary tract infection is a commonly encountered disease leading to
serious mortality and morbidity particularly in the elderly population. Hence early
diagnosis and treatment is curicial. It was shown that; VIP, CGRP and SP, which
are released from the sensory nerves, increased in inflammatory and infectious
diseases. Increased peptide levels not only increases the local inflammatory
response but also protect the organism against the pathogens.
67 patients between the ages of 50 and 90 years old, with the diagnosis of
urinary tract infection from the outpatient or inpatient clinics of the Akdeniz
University Faculty of Medicine Hospital, were included in the study. 37 healthy
persons over 50 years-old age without any active complaint or any urinary tract
infection symptoms were also included as the control group. Additionally, patients
with the urinary tract infection symptoms (disurie, urgency) but without any
microorganism cultivated in the urine cultures, were included in the study. All the
patients were classified with respect to their sex, age (50-60 years old and 61-90
years of old age groups), presence of symptoms, presence of HT and DM history.
Urine neuropeptide levels were determined in 15 improving patients after
treatment, and they were compared with the previous results.
There was a statistically significant increase in the CGRP levels of patient
group with respect to the control group. Similar findings were previously reported
in patients with severe systemic infection. VIP and SP levels were not
significantly different between groups. CGRP levels were also increased in
patients with sterile pyuria. Urinary samples were reexamined after appropriate
antibiotic treatment in 15 patients. After-treatment SP levels showed a statistically
significant decrease in the ceftriaxone treated group. This fact, considering the
information in the literature, may be due to stimulation of sensory nerve endings
by Ceftriaxone which depletes SP. SP, CGRP and VIP levels were consistently
higher in female patients compared to male patients
In conclusion, this study examined the urine neuropeptide levels of
patients with urinary tract infection for the first time. Because we found that
CGRP levels were increased in infection, it became a current issue that this
peptide might have a role in pathogenesis. Furthermore increased levels of VIP,
CGRP, SP observed in symptomatic patients suggest that symptoms of urinary
tract infections may be treated with peptide antagonists. Further studies however
required. Interestingly, in this study, it has been observed that cephalosporin
group antibiotics may lead to sensory nerve activation in addition to their
antibacterial properties.

Key words: Urinary tract infections, substance P, vasoactive intestinal peptide,
calcitonin gene related peptide.