Franchise sözleşmesi ve uygulamadaki önemi
Francise agreement and it's importance in practice
Yazar: BUSE NAZ BÜYÜKKALAY
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ KEMALE LEYLA BİNGÖL
İstanbul Aydın Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı / Özel Hukuk Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Hukuk = Law

Özet:
Ekonomik ve coğrafi verilere göre oluşan jeopolitik bilimi ülkemiz açısından oldukça büyük bir değere sahiptir. Türkiye, dünyanın en önemli petrol rezervlerinin bulunduğu Orta Doğu ve Hazar Havzası ile başlıca deniz taşımacılığı kavşağı konumunda bulunan Akdeniz Havzası içerisinde yer almakla birlikte Karadeniz Havzası, boğazlar, Balkanlar, Kafkasya ve Orta Asya'nın oluşturduğu coğrafi bölgenin merkezinde konumlanmıştır. 
Ülkemiz, adeta medeniyetler arası köprü niteliğine sahip olan bu konumu neticesinde birçok markanın pazarlama gücünün test ettiği cazip bir adres halinde gelmiştir. Bu sebeple; Türkiye, dünya standartlarında geçerlilik kazanmış ve uluslararası boyutta mal ve hizmet sağlama kapasitesi bulunan markaların; yeni pazarlara açılabilmek ve büyümek için tercih ettiği sayısız franchise sözleşmesine ev sahipliği yapmaktadır.
Türkçe bir karşılığı bulunmayan 'Franchise' kelimesi yüksek derece yargı kararlarında ve öğretide 'imtiyaz' kelimesi ile anlamlandırılmıştır. İmtiyaz kelimesi, franchise verenin, franchise alana sunduğu franchise sistemine entegre olma, markanın maddi ve gayri maddi değerlerini kullanma ve sözleşme konusu mal ve/veya hizmetin pazarlama boyutundaki ayrıcalığını ifade eder. Franchise veren ve franchise alan sıfatında iki farklı tarafın bulunduğu franchise sözleşmeleri, süreklilik unsuruna sahip bir çerçeve sözleşmedir. Franchise sözleşmesinde, taraflar arasında karşılıklı bir şekilde hak ve borçlar mevcuttur, bir tarafın borç konusu diğer tarafın hakkının kaynağıdır. 
Franchise sistemi; franchise verenin, sözleşme öncesi franchise alana karşı aydınlatma yükümlülüğü ile başlamakla, franchise sisteminin gayri maddi sonuçlarının franchise veren nezdinde doğmasını sağlamak ve franchise alan nezdinde patent hakkı, marka hakkı, ticaret ünvanı, işletme adı, mal ve/veya hizmetlerin tanıtıcı unsurlarının sunumu şeklinde devam etmektedir.
Franchise sözleşmesinde; franchise verenin yükümlülükleri karşısında ise franchise alanın franchise verene ücret ödeme, sözleşme konusu mal ve/veya hizmetin sürümünü artırma gayesi ve franchise verenin menfaatlerini korumak ile sadakat yükümlülüğü şeklinde başlıca örneklendirebileceğimiz borçları mevcuttur.

Anahtar Kelime:Franchise sözleşmesi, franchise sistemi, franchise veren, franchise alan, franchising

Abstract:
Geopolitical science, which is formed according to economic and geographical data, has a very critical value for our country. Turkey is located in the Middle East and Caspian Basin, where the world's most important oil reserves are located, and the Mediterranean Basin, which is the main maritime transport junction, and is located in the center of the geographical region formed by the Black Sea Basin, the straits, the Balkans, the Caucasus and Central Asia.
Our country, as a result of its position as a bridge between civilizations, has become an attractive address where the marketing power of many brands is tested. Therefore; Turkey, the brands that have gained validity in world standards and have the capacity to provide goods and services on an international scale; It hosts numerous franchise agreements that it prefers to expand and expand into new markets.
The word 'franchise', which does not have a Turkish equivalent, has been interpreted with the word 'concession' in high-level judicial decisions and teaching. The word concession expresses the privilege of the franchisor in terms of integrating into the franchise system offered to the franchisee, using the tangible and intangible values of the brand, and marketing the contractual goods and services. Franchise agreements, in which there are two different parties, franchisor and franchisee, are a framework agreement with a continuity element. In the franchise agreement, mutual rights and obligations arise between the parties, the subject of the debt of one party constitutes the right of the other party.
Franchise system; It starts with the obligation of the franchisor to inform the franchisee before the contract, to ensure that the intangible results of the franchise system are born before the franchisor, and continues in the form of the presentation of the patent right, brand right, trade name, business name, goods and / or services introductory elements before the franchisee.
In the franchise agreement; In the face of the obligations of the franchisor, the franchisee has debts that can be exemplified as paying a fee to the franchisor, aiming to increase the version of the goods and/or service subject to the contract, protecting the interests of the franchisor and loyalty obligation.

Key words: franchise agreement, franchise system, franchisor, franchisee, franchising