Hashimoto tiroiditi hastalarında stres semptomları, strese yatkınlık, öfke ve stresle baş etme yöntemleri
Stress symptoms, stress vulnerability, anger experiences, and coping styles of stress in hashimoto?s thyroiditis patients
Yazar: ELİF EFSUN TATAR
Danışman: PROF. DR. NESRİN HİSLİ ŞAHİN
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uygulamalı Psikoloji Ana Bilim Dalı / Uygulamalı Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Hashimoto hastalığı = Hashimoto disease ; Stres = Stress ; Strese yatkınlık = Tendency to stress ; Stresle başetme = Coping with stress ; Öfke = Anger

Özet:
Bu çalışmada, Hashimoto tiroiditi hastalarının stres belirtileri, strese yatkınlıkları, öfke yaşantıları ve stresle başa çıkma tarzları incelenmiştir. Araştırmanın örneklemini Hashimoto tiroiditi hastaları (67) ile sağlıklı bireyler (60) oluşturmaktadır. Araştırmada stres belirtileri Kısa Semptom Envanteri ve alt ölçekleri olan anksiyete, depresyon, somatizasyon, olumsuz benlik ve hostilite alt ölçekleriyle; strese yatkınlık ?Strese Yatkınlık Ölçeği? ile, öfke yaşantıları Çok Boyutlu Öfke Ölçeği'nin alt boyutları olan ?Öfkeyle İlişkili Davranışlar?, ?Öfkeyle İlişkili Durumlar? ve ?Kişiler Arası Öfke? boyutları ile, stresle başa çıkma tarzları da ?Stresle Başa Çıkma Tarzı Ölçeği? ile değerlendirilmiştir. Ayrıca araştırma kapsamında oluşturulan ?Yaşam Doyum İndeksi? ve ?Kendilik Memnuniyeti İndeksi? açısından da değerlendirmeler yapılmıştır. Gruplar ayrıca, kişilerin öfkeyi deneyimleme biçimini değerlendirmek üzere oluşturulan beş şıklı bir soruya verilen yanıtlar açısından da karşılaştırılmıştır. Bunun yanında, bu araştırma örneklemi olan Hashimoto tiroiditi hastalarından elde edilen Kısa Semptom Ölçeği puanları, daha önce aynı ölçek kullanılarak yapılan farklı araştırmalarda farklı hasta ve normal örneklemlerden elde edilen puanlar ile de karşılaştırılmıştır.Yapılan analizler sonucunda, stres belirtileri, strese yatkınlıkları, öfke yaşanan durumlar, öfkeyle ilişkili davranışlar ve kişiler arası öfke tepkileri ile kullandıkları stresle başa çıkma tarzları açısından, Hashimoto tiroiditi hastaları ile sağlıklı bireylerin, Hashimoto hastalarının aleyhine olacak şekilde farklılaştıkları görülmüştür. Grupların stres belirtilerini yordayan değişkenler incelendiğinde, iki grupta da stres belirtilerini yordayan ortak değişkenin strese yatkınlık olduğu görülmüştür. Bunun dışında, Hashimoto tiroiditi grubunda stres belirtilerini yordayan değişkenlerin, öfkelenildiğinde kaygılı davranışlar sergilemek ve kişiler arası ilişkilerde öfkesini pasif agresif tepkilerle göstermek olduğu saptanmıştır. Sağlıklı grupta ise yordayıcı olarak strese yatkınlık dışında ortaya çıkan diğer değişkenin stresle baş etmeye çalışırken iyimser tarzı yeterince kullanmamak olduğu ortaya çıkmıştır.Tüm sonuçlar genel olarak değerlendirildiğinde, Hashimoto tiroiditi hastalarının sağlıklı bireylerle kıyaslandıklarında daha yoğun stres belirtilerine sahip oldukları, yaşadıkları öfkeyi ifade etme konusunda daha kaygılı oldukları, öfke durumunda kişiler arası alanda pasif agresif tepkiler sergiledikleri, strese daha yatkın oldukları ve stresle etkili şekilde başa çıkamadıkları söylenebilir.

Abstract:
In this study, stress symptoms, stress vulnerability, anger experiences, and coping styles of stres in Hashimoto?s thyroiditis patients are examined. The sample of the study includes Hashimoto's thyroiditis patients (67) and healthy participants (60). In the study, anger experiences are assessed by the Multi- Dimensional Anger Scale's 3 dimensions, which are "behaviours linked with anger", "situations linked with anger", "interpersonal anger"; stress symptoms are assessed by the ?Brief Symptom Inventory?, vulnerability to stress is assessed by ?Stress Vulnerability Scale?, and coping style with stress is assessed by the ?Coping Styles Inventory.In addition, a "life satisfaction index" and a "self satisfaction index" which were formed with the help of several questions in the Demographic Infrmation Form were used to compare the two groups. The two groups were also compared in terms of their answers to a multible choice (5 options) question regarding their anger expression styles. Along with these, the KSE scores of different patient groups, attained from former studies were compared with the scores of the Hashimoto's thyroiditis patients studied in the present study.According to the results, Hashimoto's thyoiditis patients and healthy participants differed from eachother in situations linked with anger, and interpersonal anger, stress symptoms, vulnerability to stress and their coping styles, the Hashimoto patients revealing higher scores in the negative direction. When the variables which predict both groups' stress symptoms were assessed, it was observed that participants' vulnerability to stress was the common variable, predicting stress symptoms in both groups. In Hashimoto's thyroiditis patients, the other predicting variables were, expressing anger in an anxious way and acting passive agressive in international area. In the healthy group not using enough optimistic style while trying to cope with stress was the other predicting variable.When all results of this study are assessed generally, Hashimoto's thyroiditis patients do have more stress symptoms, maladaptive anger experiencing styles, they are more vulnerable to stress and they cope with stress in a more maladaptive way compared to the healthy participants.