Macintyre'ın erdem etiği görüşü bağlamında manipülasyon
Manipulation in the context of Macintyre's view of virtue ethics
Yazar: NAZ TEKİNOĞLU
Danışman: PROF. DR. YAVUZ KILIÇ
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe Ana Bilim Dalı / Felsefe Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Felsefe = Philosophy
Dizin: Erdem etiği = Virtue ethics ; Macintyre, Alasdair = Macintyre, Alasdair ; Manipülasyon = Manipulation

Özet:
Manipülasyon çağımızın büyük sorunlarından biri olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu sorunu özellikle siyasette, yönetimde, ekonomide, psikolojide, toplumsal ilişkilerde ve gündelik yaşamda sıklıkla görmekteyiz. Bütün bu alanlardaki sorunun ortak özelliği manipülasyonun etik yönüdür. Bu sorunu MacIntyre'ın erdem etiği görüşü bağlamında ele almak, manipülasyon konusunu araştırmamızda bir yol yürümemizi sağlayabilir. Bu tezin amacı manipülasyonun gizlice büründüğü kılıkları açığa çıkarmak ve manipülasyonun etik bir sorun olduğunu gözler önüne sermektir.
Tezin birinci bölümünde Aristoteles'in etik görüşü ana hatlarıyla ele alınmaktadır. Aristoteles'in görüşünün ele alınmasının ana nedeni MacIntyre'ın erdem etiği görüşünün Aristoteles'in erdem görüşüne dayanmasından kaynaklanmaktadır. 'MacIntyre'ın Aristoteles'ine' bakmadan önce Aristoteles'in kendi yapıtlarından hareketle görüşlerini ortaya koymak, MacIntyre'ın öne sürdüklerini doğru değerlendirebilmemiz için gerekli olduğu görünmektedir.
Tezin ikinci bölümde MacIntyre'ın etik görüşüne yer verilmektedir. MacIntyre'ın görüşlerinin tartışılması, manipülasyonun neden MacIntyrecı bir perspektifle ele alınması gerektiğini göstermek adına önemlidir. Onun duyguculuk eleştirisi, toplumsal analizleri, erdemleri tarihsel olarak incelemesi, etik görüşü ve erdem tanımlarının manipülasyonu etik açıdan değerlendirmede önemli olduğu ortaya çıkmaktadır.
Üçüncü bölümde ise MacIntyre'ın manipülasyon hakkındaki düşünceleri ele alınıp manipülasyonun duyguculuk ile bağı ortaya konulmaktadır. MacIntyre'ın tarihsel incelemesinde yaptığı gibi, biz de manipülasyona dair bir tarihsel inceleme yaparak bu incelemeyle manipülasyonun kaynağındaki düşünceyi göstermeye çalıştık. Bu düşünce de yapan açısından manipülasyonun özünde çıkarcı, kendi isteklerini başkalarına yaptırırken, sanki istek yapanınmış gibi görülmesini sağlamaktır. Manipülasyonun yarattığı çıkarcı manipülatif etkinlikleri anlamak adına toplumsal yansımalara bakılarak yönetici ve siyaset, kurum-pratik ilişkisi ve meslekler manipülatif etkinlikler açısından değerlendirilmektedir. Manipülasyonun yarattığı toplumsal etkilere bir örnek olarak da post-truth konusu ele alınmaktadır.
Manipülasyona dair yapılan MacIntyrecı inceleme ve yorum sonucunda; manipülasyonun ciddi bir etik sorun olduğu; kişilerin seçimlerini, kararlarını, kısaca eylemlerini propaganda yoluyla etkileyerek kişileri araç konumuna düşürdüğü; bu yolla istenilen insan tipine uydurmaya çalıştığı ve bu etik sorunların gözden kaçtığı ortaya çıkmaktadır. Ayrıca, manipülasyondan kurtulmanın ancak içsel iyilere yönelik bir tutumla olanaklı olduğu sonucu çıkmaktadır.

Abstract:
Manipulation emerges as one of the great problems of our time. We often see this problem especially in politics, management, economy, psychology, social relations, and daily life. The common feature of the problem in all these areas is the ethical aspect of manipulation. Addressing this problem in the context of MacIntyre's view of virtue ethics may help us walk a path in research on manipulation. The aim of this thesis is to reveal the disguises of manipulation and reveal that manipulation is ethical problem.
In the first chapter of the thesis, Aristotle's ethical view is discussed in outline. The main reason for considering Aristotle's view is that MacIntyre's view of virtue ethics is based on Aristotle's view of virtue. Before looking at 'MacIntyre's Aristotle', it seems necessary to present Aristotle's views based on his works to correctly evaluate what MacIntyre puts forward.
MacIntyre's ethical view is included in the second chapter of the thesis. Discussing MacIntyre's views is important to show why manipulation should be considered from a MacIntyrean perspective. His criticism of emotivism, social analysis, historical examination of virtues, ethical view and definitions of virtue appear to be important in evaluating manipulation ethically.
In the third chapter, MacIntyre's thoughts about manipulation are discussed and the connection between manipulation and emotivism is revealed. As MacIntyre did in his historical analysis, we tried to show the thought at the source of manipulation by making a historical review. This idea is that manipulation is essentially self-interested for the doer, making others do his/her own wishes while making it appear as if the request belongs to the maker. In order to understand the self-interested manipulative activities created by manipulation, managers and politics, institution-practice relationships, and professions are evaluated in terms of manipulative activities by looking at the social reflection. The issue of post-truth is discussed as an example of the social effect created by manipulation.
As a result of MacIntyrean review and interpretation regarding the manipulation; manipulation is a serious ethical problem, it affects people's choices, decisions, and in short, their actions through propaganda, thus reducing people to tools; it turns out that this way the tries to fit the desired type of person and these ethical problems are overlooked. It follows that avoid from manipulation is only possible with an attitude towards internal goods.