DYNED yazılımının öğrencilerin başarısına, bilişsel yüklenme düzeylerine etkisinin ve tasarım açısından uygunluğunun incelenmesi
The analysis of the effects of DYNED software on students' achievement, cognitive load level and in terms of design
Yazar: FATMA ÖNAL
Danışman: DOÇ. DR. EBRU KILIÇ ÇAKMAK
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Başarı = Success ; Bilgisayar destekli dil eğitimi = Computer assisted language education ; Bilgisayar destekli eğitim = Computer assisted education ; Bilişsel yüklenme = Cognitive load ; Ders yazılımı = Course software ; DynEd programı = DynEd programme ; Eğitim = Education ; Eğitim yöntemleri = Education methods ; Yazılım = Software ; Öğrenci başarısı = Student achievement

Özet:
Bu araştırmanın amacı; bilgisayar destekli yabancı dil eğitim yazılımı olan Dyned programının, öğrencilerin akademik başarısı ile bilişsel yüklenme durumlarına etkisini ve tasarım açısından çoklu ortam ilkelerine uygunluğunu incelemektir. Araştırmada yarı deneysel desenlerden, öntest-sontest eşitlenmemiş kontrol gruplu model kullanılmıştır. Araştırmanın bağımlı değişkenini öğrencilerin İngilizce testinden ve bilişsel yük ölçüm görevlerinden aldıkları başarı puanları, bilişsel yük düzeyleri ve öğretmenlerin yazılım hakkındaki görüşleri oluştururken bağımsız değişkenini 2 farklı öğretim ortamı oluşturmaktadır. Kontrol grubunda öğretmen kontrolündeki ortak ders içeriği çerçevesinde geleneksel sınıf ortamı kullanılırken, deney grubunda dyned eğitsel yazılımını bireysel olarak kullanan öğrenci kontrolündeki öğretim ortamı kullanılmıştır. Veri toplama araçları olarak ise; alt amaçlar doğrultusunda başarı testi, bilişsel yük ölçeği ve "Eğitim Amaçlı Çokluortam Uygulamalarına ilişkin Değerlendirme Tablosu" dereceli değerlendirme ölçeğinden yararlanılmıştır. Ayrıca Dyned uygulamasına yönelik bilişsel yük durumlarını ölçebilmek için dinleme (listening), konuşma (dialog), gramer ve kelime (vocabulary) alanlarında toplam 12 görev kullanılmıştır.
Çalışma; 2012-2013 eğitim-öğretim yılının 2.döneminde Osmaniye Kadirli ilçesinde gerçekleştirilmiştir. Çalışma grubunu 6.sınıf seviyesinde; 19'u deney, 20'si kontrol grubunda olmak üzere toplam 39 öğrenci oluşturmaktadır. Ayrıca; yazılımın tasarım açısından uygunluğunu incelemek için de, Osmaniye merkez ilçesi ile Kadirli ilçesinde görev yapmakta olan 21 İngilizce öğretmeninin görüşüne başvurulmuştur. Elde edilen verilerin değerlendirilmesinde SPSS 17.0 programı kullanılmıştır. 
Araştırmada kontrol ve deney gruplarındaki öğrencilerin başarı puanlarında ve bilişsel yük puanlarında gruplar arasındaki farklılıkları analiz etmek amacıyla t-testi ve ANCOVA testleri yapılmıştır. Öğrencilerin bilişsel yüklenme düzeyleri ve başarıları arasındaki ilişki ise Pearson korelasyon testi ile analiz edilmiştir. Çoklu ortamın tasarımı hakkındaki düşünceleri betimlerken de içerik analizi kullanılmıştır. 
SPSS programı ile yapılan analiz sonuçları incelendiğinde; deney ve kontrol grubunun sontest başarı puan ortalamaları arasında deney grubu lehine bir fark olduğu ancak bu farkın istatistiksel olarak anlamlı olmadığı görülmektedir. Bilişsel yüklenme durumları açısından bakıldığında ise; grup bazında anlamlı bir fark gözlenmezken, yüksek bilişsel yüke sahip öğrencilerin görev ve sontest puan ortalamalarının düşük bilişsel yüke sahip öğrencilere göre daha düşük olduğu tespit edilmiştir. Bilişsel yük puanlarında ise istatistiksel olarak anlamlı bulunmasa da deney grubunun ortalamalarının daha yüksek olduğu tespit edilmiştir. Yazılımın çoklu ortam tasarım ilkelerine uygun olup olmadığını değerlendirmek için yapılan ölçek sonuçlarına göre ise Ön bilgilendirme, İşaretleme, Gereksiz Bilişsel Yükten Kaçınma ve Bireyselleştirme ilkelerine ait performans değerleri kötü ile iyi puanları arasında çıkarken kötü sınırına daha yakın ortalamalar elde edilmiştir.
Yapılan analiz sonuçlarına göre; Dyned ile İngilizce dil öğretim yönteminin akademik başarıya olumlu bir etkisi olduğu söylenebilir fakat geleneksel öğretim yöntemine göre bu etkinin anlamlı düzeyde olmadığı görülmüştür. Ayrıca Dyned'in öğrencilerin bilişsel yüklenme düzeylerini arttırdığı tespit edilmiştir. Bilişsel yüklenme ile başarı arasında ilişkinin yüksek ve negatif yönde olduğu yapılan çalışmada tespit edildiği için yazılımın bu yönünün incelenmesi önerilir. Yazılımın tasarımında; Ön Bilgilendirme, İşaretleme, Gereksiz Bilişsel Yükten Kaçınma ve Bireyselleştirme ilkeleri açısından iyileştirme çalışmalarının yapılması da öneriler arasındadır.



Anahtar Sözcükler : Çoklu Ortam, BiliĢsel Yük, Eğitsel Yazılımlar, Dyned Yazılımı, Bilgisayar Destekli Dil Öğretimi

Abstract:
The aim of  this study is to research the effects on cognitive loading situations along with students' academic achievement and the suitability of multimedia principles in terms of design on Dyned program which is a computer-based foreign language education software. In researches, pretest-postest unequalized with control group model which is one of semi-experimental designs is used. While the students' English test scores and cognitive load success they receive from their tasks, cognitive load levels and teachers' ideas about the software is the dependent variable the research; two different learning environments are the the independent variable of the research. As in the framework of the common course content in teacher control traditional learning environments is used in the control group, learning environment in the control of students using Dyned educational software individually is used in the experiment group. Acvievement test for sub-objectives, cognitive load scale and a rubrics named " Table of Evaluation of Educational Mutltimedia Applications " are used to collect data. Besides, 12 tasks consisting of listening, dialogue, grammar and vocabulary are used to measure the cognitive load situations for the application Dyned.
The study is carried out in the second term of 2012-2013 academic year in Kadirli, Osmaniye. Study group are inclusive of 39 grade 6 students : 19 in experiment group, 20 in control group. Furthermore, the opinions of 21 English teachers who works in centre and in Kadirli, Osmaniye are sought to examine the suitability of the software in terms of design. To evaluate the data SPSS 17.0 program is used.
T-test and ANCOVA tests are used in researches to analize the differences between achievement scores and cognitive loading scores in control groups and experiment groups. The relation between the level of cognitive loading and achievement is analized with Pearson Correlation Test. Content analysis is applied to describe opinions on the design of multimedia.
When analysis results reached with SPSS program are examined, it is seen that there is a difference on the average of achievement scores between control group and experiment group in favor of experiment group but not in a meaningful point. A significiant difference is not observed in some of the group from the perspective of the cognitive load cases; task and postest scores of students with high cognitive load are found to be lower than the average for students with low cognitive load. Average scores of cognitive load ratings of the experimental group are found to be higher but not in a significiant point. In accordance with rubrics results made to assess whether the software is based on multimedia design principles, performance scores based on principles of Premilinary Information, Marking, Avoidance of Useless Cognitive Load and Individualization are found to be between good and bad but closer to bad.
According to analysis, it can be said teaching English using Dyned have a positive effect but not in a meaningful manner in accordance with traditional teaching tecniques. Moreover, it is found that Dyned expands cognitive loading level of students. Examination of this aspect of the software is recommend because of the findings pointing that relationship between cognitive loading and achievement is strong and in opposite directions. Also, necessity of improvements on Preliminary Information, Marking, Avoidance of Useless Cognitive Load and Individualization in the design of the software is stated.



Key Words : Multimedia, Cognitive Load, Educational Software, Dyned Software, Computer Assisted Language Learning.