Antalya ili küçük kumru (Spilopelia senegalensis) populasyonunun davranış ve biyo-ekolojisi üzerine araştırmalar
The studies on behavior biology and bio-ecology of laughing dove (Spilopelia senegalensis) population in the province of Antalya
Yazar: NİLGÜN YAPICI
Danışman: PROF. DR. ALİ ERDOĞAN
Akdeniz Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Biyoloji = Biology

Özet:
Bu çalışmada Antalya ili Küçük kumru (Spilopelia senegalensis) populasyonunun davranış ve biyo-ekolojisi incelenmiştir. Antalya genelindeki yayılış alanları, yayılışa etkili olan faktörler, yayılış alanlarındaki populasyon büyüklüğü, tercih ettiği yaşam alanları ve bölgesel yer değiştirme hareketleri araştırılmıştır. Küçük kumruların kuluçka, beslenme ve davranış biyolojileri gözlenmiştir. Davranış biyolojileri iki başlık altında incelenmiştir. Tür içi (duruş şekilleri, öğrenme, toplumsal davranışlar), ve türler arası sergilemiş oldukları davranışlar olarak ortaya konulmuştur.
Çalışma Aralık 2017–Aralık 2019 tarihleri arasında Antalya ilinin 19 ilçe merkezinde yürütülmüştür. Her ilçeden örnekleme alanları belirlenmiş ve mevsimsel olarak takipleri yapılmıştır. Türün varlığı birinci yılın sonunda 4 ilçe hariç (Gündoğmuş, İbradı, Elmalı, Kaş) bütün ilçelerde belirlenmiştir. İkinci yıl sonunda sadece İbradı ilçesinde gözlenmemiştir. Tüm örnekleme alanlarında birinci yıl sonu küçük kumru sayısı ortalama 39,54 ± 94,91 birey, ikinci yıl sonunda 52,86 ± 95,78 birey olarak tespit edilmiştir.
İnsana yakın yaşam alanlarını tercih eden küçük kumruların kuluçka faaliyetleri yıl boyu devam etmektedir. Ancak en yoğun olduğu aylar, şubat ayı ile başlamakta ekim sonuna kadar sürebilmektedir. Çalışma süresince takip edilen ve yavru çıkışı gözlenen 90 yuvadaki ortalama yumurta küme büyüklüğü 1,55 ± 0,42 yumurta olarak hesaplanmıştır. İki yıl süresince kuluçka başarısı toplam yumurtaya ve açılan yumurtaya göre sırasıyla % 89,55 ve % 94,14 olarak bulunmuştur. Ortalama 14,39 ± 0,56 gün olan kuluçka süresinden sonra yavruların ortalama 6,25 ± 1,63 günden itibaren yuvada yalnız kalmaya başladıkları, ortalama 15,73 ± 3,19 günden sonrada yuva dışına çıktıkları görülmüştür. Bir küçük kumru çiftinin yavrularını yetişkin bir birey haline getirmek için yaklaşık 5 haftalık bir süre harcadıkları tespit edilmiştir. Yavruların günlük gelişimlerini belirlemek için gün aşırı ağırlık, gaga, kanat, kuyruk ve tarsometatarsus ölçümleri alınmıştır. Yuva dışına çıkmaya hazır hale gelmiş bir yavrunun ortalama ağırlığı (13.-14. gün) 68,76 ± 9,16 g olarak ölçülmüştür. Küçük kumru yumurtasının kantitatif özellikleri hakkında bilgi edinmek için yumurta ölçümleri de yapılmıştır. Ortalama yumurta ağırlığı 5,37 ± 1,03 g; yumurta eni 20,46 ± 1,34 mm; yumurta uzunluğu 26,56 ± 1,52 mm; şekil indeksi % 77 ± 2,93 olarak hesaplanmıştır. 
Türün beslenme biyolojisi kapsamında yapılan gözlemlere göre sekiz çeşit besin arasından buğday (% 24,4) ve kedi mamasına (% 22,5) öncelik verdikleri gözlenmiştir. Ayrıca koyu renkli (%58,5) besinleri açık renklilere (%41,5) tercih ettikleri belirlenmiştir.

Abstract:
In this study, behavioral biology and bio-ecology of Laughing Dove (Spilopelia senegalensis) population in the province of Antalya were examined. Dispersion areas in the province of Antalya, factors that affect the dispersion, population size in these areas, preferred habitats to live and their displacement were searched. Hatching, feeding and behavioral biology of laughing dove were observed. Behavioral biology was revealed in two different parts as within species (postures styles, learning, social behaviors) and between species.
This study was carried out from December 2017 to December 2019 in the center of 19 districts. Sampling area was determined in each district and controls were done seasonally. At the end of first year existence of the species was recorded in all districts except four of them (Gündoğmuş, İbradı, Elmalı, Kaş). At the end of second year just in the district of İbradı, it was not observed. At the end of first and second year in the all sampling area, the average number of Laughing dove were 39,54 ± 94,91 individual and 52,86 ± 95,78 individual, respectively. 
The hatching season of laughing dove preferring to live at regions close to humans was continued throughout year. However, the most active times of hatching started in February and proceeded until the end of October. Also, in 90 nests that were controlled and observed nestlings, the average clutch size was calculated as 1,55 ± 0,42 egg. Throughout 2 years the success of hatching in controlled nests was found as % 89,55 according to total egg whereas as % 94,14 according to hatched egg. After the incubation period of 14,39 ± 0,56 day on average, starting from 6,25 ± 1,63 day on average, nestlings were left alone in a nest and after 15,73 ± 3,19 day on average, it was observed that they get out from a nest. About 5 weeks was determined for one laughing dove couple to raise their nestlings until becoming an adult individual. To determine daily development of nestlings every other day weight, the length of beak, wing, tail and tarsometatarsus were measured. The average weight of a young individual who was ready to leave a nest (13th -14th day) was measured as 68,76 ± 9,16 g. In order to define quantitative properties of a laughing dove's egg measurements were done. The average weight of an egg was 5,37 ± 1,03 g; the average width of an egg was 20,46 ± 1,34 mm; the length of an egg was 26,56 ± 1,52 mm; the index of shape was calculated as % 77.
In the content of feeding biology, according to observations it is observed that among 8 different kinds of food, wheat (% 24,4) and cat food (% 22,5) were selected primarily. Also, it is revealed that foods with dark color (% 58,5) were preferred than foods with light color (% 41,5).