Böbrek transplantasyonu sonrası postüral stabiliteyi etkileyen faktörlerin belirlenmesi
Determination of factors affecting postural stability after kidney transplantation
Yazar: HATİCE NİHAN ÖZBEY
Danışman: DOÇ. DR. MERİÇ YILDIRIM
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Fizyoterapi ve Rehabilitasyon = Physiotherapy and Rehabilitation
Dizin: Böbrek hastalıkları = Kidney diseases ; Böbrek nakli = Kidney transplantation ; Böbrek yetmezliği-kronik = Kidney failure-chronic ; Duruş = Posture ; Fonksiyonel özellikler = Functional properties ; Kas kuvveti = Muscle strength ; Postural denge = Postural balance

Özet:
Amaç: Böbrek transplantasyonu sonrası postüral stabilite, periferik kas kuvveti, propriosepsiyon, fonksiyonel kapasite, fiziksel aktivite düzeyinin değerlendirilmesi; postüral stabiliteyle ilişkili olabilecek ve postüral stabiliteyi etkileyebilecek faktörlerin belirlenmesidir.
Yöntem: Araştırmaya 40 böbrek transplantasyon hastası (BTH) ve 40 sağlıklı olgu dahil edildi. Katılımcıların postüral stabiliteleri Biodex Denge Sistemi ile değerlendirildi. Diz ekstansör, ayak dorsifleksör ve dirsek fleksör kas gruplarının kuvveti Lafayette marka dijital el dinamometresi kullanılarak, el kavrama kuvveti Jamar el dinamometresiyle ölçüldü. Propriosepsiyon duyusunun değerlendirilmesinde 1º'ye duyarlı dijital gonyometre, fonksiyonel kapasitenin değerlendirilmesinde Altı Dakika Yürüme Testi kullanıldı. Fiziksel aktivite düzeyi Uluslararası Fiziksel Aktivite Anketi-Kısa Form ile belirlendi. Böbrek fonksiyonları ve laboratuvar bulguları kaydedildi.
Bulgular: BTH'de kontrol grubuna göre Statik ve Dinamik Postüral Stabilite, Kararlılık Sınırları ve Dengenin Kliniğe Uyarlanmış Duyusal Etkileşim Testi'nde salınım indeksinin daha yüksek olduğu bulundu (p<0,05). BTH'de kontrol grubuna göre kas kuvveti, fonksiyonel kapasite ve fiziksel aktivite düzeyinin daha düşük olduğu belirlendi (p<0,05). BTH'de postüral stabilite ile yaş, Beden Kütle İndeksi (BKİ), böbrek fonksiyonları, laboratuvar bulguları, kas kuvveti, propriosepsiyon, fonksiyonel kapasite ve fiziksel aktivitenin ilişkili olduğu bulundu. BTH'de postüral stabiliteyi etkileyen faktörlerin; yaş, ayak dorsifleksör kas kuvveti, fosfor, hemoglobin ve potasyum değeri olduğu belirlendi. 
Sonuç: BTH'de sağlıklı bireylere göre postüral stabilitenin bozulduğu, postüral stabiliteyle yaş, BKİ, böbrek fonksiyonları, laboratuvar bulguları, kas kuvveti, propriosepsiyon, fonksiyonel kapasite ve fiziksel aktivitenin ilişkili olduğu, postüral stabilitenin yaş, ayak dorsifleksör kas kuvveti, fosfor, hemoglobin ve potasyum değerlerinden etkilendiği bulundu. BTH'de postüral stabilitenin geliştirilmesinde bu faktörlerin iyileştirilmesi amaçlanmalı, bireye özgü fizyoterapi ve rehabilitasyon programları belirlenmelidir.
Anahtar Sözcükler: Böbrek Transplantasyonu, Postüral Stabilite, Kas Kuvveti, Fonksiyonel Kapasite

Abstract:
Objective: Assessment of postural stability, peripheral muscle strength, proprioception, functional capacity, physical activity; determination of factors associated with postural stability and factors affecting postural stability after kidney transplantation. 
Methods: 40 kidney transplantation patients (KTP) and 40 healthy subjects were included in the study. Postural stability was evaluated by Biodex Balance System. The strength of knee extensor, ankle dorsiflexor and elbow flexor muscle groups were measured using Lafayette digital hand dynamometer and hand grip strength was measured with Jamar hand dynamometer. Digital goniometer was used to assess proprioception and Six Minute Walk Test was used to evaluate functional capacity. Physical activity was determined with International Physical Activity Questionnaire.
Results: Sway index during postural stability tests was higher in KTP than healthy individuals (p<0,05). Muscle strength, functional capacity and physical activity were lower in KTP than healthy individuals (p<0,05). Postural stability was correlated with age, Body Mass Index (BMI), renal functions, laboratory findings, muscle strength, proprioception, functional capacity and physical activity in KTP. It was determined that the factors affecting postural stability in KTP were age, ankle dorsiflexion muscle strength, phosphor, hemoglobin and potassium.
Conclusion: Postural stability was found to be impaired in KTP. Postural stability was correlated with age, BMI, renal functions, laboratory findings, muscle strength, proprioception, functional capacity and physical activity; it was affected by age, ankle dorsiflexion muscle strength, phosphor. Improvement of these factors should be aimed in order to enhance postural stability; individualized physiotherapy programs should be designed. 
Key Words: Kidney Transplantation, Postural Stability, Muscle Strength, Functional Capacity