Sosyal bilgiler dersine yönelik tutumun sosyal bilgiler dersine yönelik motivasyonu yordaması: Ortaokul öğrencileri üzerinde ilişkisel bir çalışma
Attitude towards social studies lesson in the prediction of motivation towards social studies lesson: A correlational study on secondary school students
Yazar: SÜMEYRA ÇAĞLAR
Danışman: DOÇ. DR. OĞUZHAN ATABEK
Akdeniz Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Sosyal Bilgiler Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu çalışmada 5., 6. ve 7. sınıf ortaokul öğrencilerinin sosyal bilgiler dersine yönelik tutum ve motivasyonlarının onların cinsiyet, sınıf, not ortalaması, anne ve babanın eğitim düzeyi ve ailenin aylık geliri gibi değişkenlere göre incelenmesi, tutum puanları ile motivasyon puanlarının karşılaştırılması ve son olarak işbu öğrencilerin sosyal bilgiler dersine yönelik tutumlarının onların sosyal bilgiler dersine yönelik motivasyonlarını ne ölçüde yordadığının incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmanın elverişlilik örneklemesi ile oluşturulan örneklemini, 2021-2022 eğitim yılında Antalya ili Aksu ilçesindeki Yurtpınar Yenimahalle İmam Hatip Ortaokulu, Murtuna Gazi Ortaokulu, Aksu Ortaokulu, Celal Sönmez Ortaokulu ve Perge Ortaokullarının 5., 6. ve 7. Sınıflarında okuyan 350 öğrenci oluşturmaktadır. Veriler, araştırmacının kendisinin geliştirdiği kişisel bilgi formu ile Sosyal Bilgiler Dersine Yönelik Tutum Ölçeği ve Sosyal Bilgiler Dersi Motivasyon Ölçeği'nden oluşan bir enstrüman aracılığı ile toplanmıştır. Verilerin çözümlenmesinde, Student's t-testi, tek yönlü varyans çözümlemesi, Tukey testi, Kruskal-Wallis H testi, Bonferroni düzeltmeli Dunn çoklu karşılaştırma testi, Pearson's r momentler çarpımı korelasyon katsayısı, Spearman's ρ sıralama korelasyon katsayısı ve çoklu doğrusal regresyon teknikleri kullanılmıştır. Çalışma sonucunda, 5., 6. ve 7. sınıf ortaokul öğrencilerinin cinsiyet, sınıf, not ortalaması, anne ve babanın eğitim düzeyi ve ailenin aylık geliri gibi özelliklerinin onların sosyal bilgiler dersine yönelik tutum ve motivasyonlarının alt boyutları ve ölçek toplam puanı ile anlamlı düzeyde ilişkileri olduğu ortaya çıkmıştır. Sosyal bilgiler dersine yönelik tutumun alt boyutlarının bağımsız değişken, sosyal bilgiler dersine yönelik motivasyonun alt boyutlarının bağımlı değişken olarak yer aldığı regresyon çözümlemelerinde; ilgi ve bilgiyi kullanmanın içsel motivasyonu, ilginin dış motivasyonu, ve son olarak bilgiyi kullanma ve isteksizliğin önemsemeyi anlamlı biçimde yordadığı ortaya çıkmıştır. Sonuçta bulgular tartışılmış ve önerilerde bulunulmuştur.

Anahtar kelimeler: Sosyal bilgiler, tutum, motivasyon.

Abstract:
In this study, it was aimed to examine the attitudes and motivations of 5th, 6th and 7th grade secondary school students towards social studies according to variables such as their gender, class, grade point average, education level of parents and monthly income of the family, to examine the comparison of attitude scores and motivation scores, and finally, to examine to what extent the attitudes of these students towards the social studies lesson predict their motivation towards the social studies lesson. The sample of the study, which was created by convenience sampling, consisted of 350 students studying in the 5th, 6th and 7th grades of Yurtpınar Yenimahalle Imam Hatip Secondary School, Murtuna Gazi Secondary School, Aksu Secondary School, Celal Sönmez Secondary School and Perge Secondary Schools in the Aksu district of Antalya province in the 2021-2022 academic year. The data were collected through a personal information form developed by the researcher and an instrument consisting of the Attitude Scale towards Social Studies Lesson and Social Studies Lesson Motivation Scale. In the analysis of the data, Student's t-test, one-way analysis of variance, Tukey test, Kruskal-Wallis H test, Dunn's multiple comparison test with Bonferroni correction, Pearson's r product-moment correlation coefficient, Spearman's ρ rank correlation coefficient, and multiple linear regression techniques were used. Result of the study revealed that, there was a significant relationship between the 5th, 6th and 7th grade secondary school students' demographic characteristics such as gender, grade, grade point average, parents' education level and monthly income of the family with the sub-dimensions of their attitudes and motivations towards the social studies course and the total score of the scale. In the regression analyses, in which the sub-dimensions of the attitude towards the social studies course were the independent variables and the sub-dimensions of the motivation towards the social studies course were the dependent variables; it was observed that interest and use of knowledge significantly predicted intrinsic motivation, interest predicted external motivation, and finally use of knowledge and unwillingness significantly predicted caring. Finally, results were discussed and suggestions were made.

Keywords: Social studies, attitude, motivation.