Hipertansiyonlu hastalarda serum vitamin C düzeyinin kan basıncı, kan lipidleri ve diyet faktörleri ile ilişkisi üzerine bir araştırma
A Study on the relationship between serum vitamin C levels and blood pressure, blood lipids and the dietary factors in hypertensive patients
Yazar: ZÜHAL AYNACI
Danışman: DOÇ. DR. NİLGÜN KARAAĞAOĞLU
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 1999
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Beslenme = Nutrition ; Hipertansiyon = Hypertension ; Lipidler = Lipids

Özet:
Bu araştırma, yaşlan 34-62 yıl arasında değişen HT'lu (sigara içmeyen-HT, sigara içen-HTS) ve kontrol (sigara içmeyen-K, sigara içen-KS) olmak üzere 4 gruptan oluşan toplam 120 yetişkin erkek üzerinde yürütülmüştür. Araştırma kapsamına alman tüm bireylerin antropometrik ölçümleri (boy uzunluğu, vücut ağırlığı, bel ve kalça çevresi) alınmış, bel/kalça oranları ile beden kitle indeksleri (BKİ) hesaplanmıştır. Birbirini izleyen üç gün süre ile saptanan besin tüketim durumu ve fiziksel aktivite sürelerinden yararlanılarak günlük enerji ve besin öğeleri alımları ile enerji harcamaları hesaplanmış, sabah alınan 12 saatlik açlık kanında biyokimyasal testler ve serum C vitamini analizi yapılmıştır. Sonuçta; HT ve HTS gruplarının BKİ ve bel çevreleri (p<0.05) ile bel/kalça oranlarının (pO.01), K ve KS gruplarından daha yüksek olduğu saptanmıştır. HT ve HTS grubundaki bireylerin günlük enerji harcamasının K ve KS grubundakilerden daha az olduğu, ancak aradaki farkın istatistiksel yönden önemli olmadığı (p>0.05) görülmüştür. Günlük enerji ve besin öğeleri alımları, bu yaş grubu erkekler için önerilen miktarlarla (RDA) karşılaştırıldığında, RDA'nın % 133 'ünden daha fazla alınanların 4 grup için de tiamin, K grubu için niasin ve riboflavin olduğu görülmüştür. RDA'nın %67' sinden daha az alınan besin öğesinin olmadığı belirlenmiştir. Biyokimyasal bulgulardan serum potasyum, LDL (p<0.05) ve AKŞ (p<0.01) ile trigliserit ve kolesterol (p<0.001) düzeyi ortalamalarının HT ve HTS gruplarında, K ve KS gruplarından daha yüksek, HDL düzeylerinin ise (p<0.05) daha düşük olduğu saptanmıştır. Serum C vitamin açısından risk kabul edilen 0.2 mg/dL'den daha düşük düzeylerin HT ve KS gruplarından birer olmak üzere 2 bireyde olduğu, gruplar arasındaki fark istatistiksel olarak önemli bulunmasa da HT (1.15±0.08 mg/dL) ve HTS (1.05±0.07 mg/dL) grubundaki bireylerin, K (1.22±0.08 mg/dL) ve KS (1.20+1.10 mg/dL) grubundakilerden daha düşük serum vitamin C düzeyine sahip oldukları görülmüştür. Serum C vitamin düzeyi ile trigliserit arasında HTS grubunda (r= -0.30, p>0.05), kolesterol arasında KS grubunda (r= -0.35, p<0.05), LDL arasında HT grubunda (r= - 0.20, p>0.05) negatif, HDL arasında HTS (r= 0.20, p>0.05) ve KS (r= 0.23, p>0.05) gruplarında pozitif yönde ilişkiler bulunmuştur. Günlük C vitamini alımı ile sistolik ve diyastolik kan basınçları arasındaki ilişkiler tüm gruplarda negatif yöndedir ve sistolik kan basıncı ile HT ve HTS gruplarında (sırasıyla r= -0.37, r= -0.38; p<0.01) istatistiksel olarak önemlidir. Serum C vitamini ile günlük C vitamini alımı arasındaki ilişki istatistiksel olarak önemli olmamakla birlikte (p>0.0S) HT (r= 0.06) ve HTS (r= 0.1 1) gruplarında pozitif yöndedir. Anahtar Kelimeler: Hipertansiyon, serum vitamin C düzeyi, kan lipitleri, beslenme durumu. IV

Abstract:
A study on the relationship between serum vitamin C levels and blood pressure, blood lipids and the dietary factors in hypertensive patients This study was carried on 120 adult males, aged between 32 to 64, divided into 4 groups such that, subjects with hypertension (nonsmokers-HT, smokers-HTS) and controls (nonsmokers-K, smokers-KS). Anthropometric measurements of all subjects (height, body weight, waist and hip circumference) were measured and waist/hip ratio and body mass indices were calculated. Food consumption and physical activity levels for each subject were recorded in three consequtive days to evaluate daily energy and nutrient intakes together with energy expenditure. After 12 hours of fasting, biochemical test and serum vitamin C analysis were obtained on blood samples taken in the morning. Body mass index, waist circumference (p<0.05) and waist/hip ratio (p<0.01) were found to be significantly higher in HT and HTS groups when compared to K and KS groups. Although daily energy consumption was lower in HT and HTS groups, the difference was not significant (p>0.05). When daily energy and nutrient intakes were compared to the RDA values for that age group males, it was observed that within all groups thiamin and within group K niacin and riboflavin were the nutrients which were consumed above 133% of RDA Non of the nutrients intake were below the 67% of RDA. Among biochemical findings, serum potassium, LDL (p<0.05), fasting blood glucose (p<0.01), trigliceride and total cholesterol (p<0.001) were significantly higher in HT and HTS groups, where as HDL (p<0.05) was significantly lower in HT and HTS groups when compared to K and KS groups. Only two subjects, one from HT group and the other from KS group, had serum vitamin C values below than 0.2 mg/dL which was accepted as a borderline for risk. Although it is not statistically significant, subjects in HT (1.15±0.08 mg/dL) and HTS (1.05±0.07 mg/dL) groups had lower vitamin C levels than subjects in K (1.22±0.08 mg/dL) and KS (1.20±1.10 mg/dL) groups. Although negative correlations were found between serum vitamin C and trigliceride in HTS group (r= -0.30, p>0.05), cholesterol in KS group (r= -0.35, p<0.05) and LDL in HT group (r= -0.20, p>0.05) the correlations between HDL in HTS group (r= 0.20, p>0.05) and KS group (r= 0.23, p>0.05) were positive. There was a negative relationship between daily vitamin C intake and systolic and diastolic blood pressure in all groups and significant correlations were observed between systolic blood pressure and daily vitamin C intake in HT group (r= -0.37, p<0.01) and HTS group (r= -0.38, p<0.01). The relationship between serum vitamin C and daily vitamin C intake was not statistically significant (p>0.05) however, were positive in HT (r= 0.06) and HTS (r= 0. 1 1) groups. Key words: Hypertension, serum vitamin C level, blood lipids, nutrient intakes.