İlköğretim ve ortaöğretim okulu öğretmenlerinin stres kaynakları ve stresle başa çıkma yolları (Batman-Merkez örneği)
Stress resources of teachers working at primary and high schools and their ways of coping with stress (sample of Batman Downtown)
Yazar: BURHAN DANİŞ
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET KARAKUŞ
Zirve Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Yönetimi, Teftişi, Planlaması ve Eko. Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Batman = Batman ; Başa çıkma = Coping ; Mesleki stres = Vocational stress ; Stres = Stress ; Stresle başetme = Coping with stress ; Stresle başetme = Coping with stress ; Örgütsel stres = Organizational stress ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Bu çalışmanın amacı, ilköğretim ve ortaöğretim okulu öğretmenlerinin örgütsel stres kaynakları ve stresle başa çıkma yöntemlerini saptamak, analiz etmek ve gerekli önerilerde bulunmaktır.
İlköğretim ve ortaöğretim okulu öğretmenlerinin örgütsel stres kaynakları ve stresle başa çıkmada kullandıkları yöntemler araştırmanın bağımlı değişkenleridir.
Görüşlerine başvurulan öğretmenlerin meslekteki kıdemleri, cinsiyetleri, medeni durumları, çocuk sahibi olmaları, eğitim durumları, çalıştıkları kurum türleri, zorunlu hizmet yükümlülükleri, yaşları ve branşları araştırmanın bağımsız değişkenlerini oluşturmaktadır.
Araştırma, tarama modelinin kullanıldığı betimsel bir çalışmadır.
Araştırmada kullanılan veri toplama aracı üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde araştırmaya katılan bireylere ilişkin kişisel bilgiler, ikinci bölümde örgütsel stres kaynaklarını belirlemeye yönelik beşli likert tipinde 50 maddeden oluşan bir ölçek ve son olarak üçüncü bölümde stresle başa çıkma yollarını belirlemeye yönelik Folkman ve Lazarus'un "Başa Çıkma Yolları Envanteri" (Ways of Coping Inventory) Türkiye'de Şahin ve Durak (1995) tarafından üniversite öğrencileri için uyarlanan beşli likert tipinde 40 maddeden oluşan "Stresle Başa Çıkma Tarzları Ölçeği" (SBTÖ) bulunmaktadır.
Araştırma için kullanılan anket, Batman-Merkez'deki 35 okulda uygulanmıştır. Bu okullardaki 370 öğretmenin anketleri değerlendirmeye alınmıştır.
Araştırmanın alt problemleri çözümlenirken, t-testi, one-way anova, frekans, yüzde, aritmetik ortalama ve standart sapma değerleri hesaplanmıştır.
Araştırmada elde edilen bulgularda, örgütsel stres kaynaklarının cinsiyete göre işe özgü stres etkenleri boyutları arasında anlamlı ilişkiler mevcuttur. Söz konusu farklılık bayan öğretmenler lehine gerçekleşmiştir. Diğer boyutlar arasında anlamlı ilişkiler mevcut değildir. Stresle başa çıkma yöntemlerinde cinsiyete göre kendine güvenli yaklaşım boyutları arasında anlamlı ilişkiler mevcuttur. Bu farklılık bayan öğretmenler lehine gerçekleşmiştir. Zorunlu hizmet yükümlülüğüne göre çaresiz yaklaşım boyutları arasında anlamlı ilişkiler mevcuttur. Söz konusu farklılık zorunlu hizmet yükümlüsü olmayan öğretmenler lehine gerçekleşmiştir. Diğer boyutlar arasında anlamlı ilişkiler mevcut değildir.

Abstract:
Purposes of this study are to analyse the sources of organizational stress of the primary and secondary school teachers, to determine their ways to cope with it, and to make necessary suggestions.
Sources of organizational stress of the primary and secondary school teachers and ways they use to cope with it are dependent variables of the study. 
Consulted teachers' professional seniority, gender, marital status, childbearing, level of education, organization type they are working in, compulsory service obligation, age and branch compose the study's independent variables.
This study is a descriptive research in which screening model is used.
The data collecting tool that is used in this research consists of three sections. There are personal information of the participants in the first section, a likert scale that consists of  5-grade Likert scale including fifty topics used to determine the sources of the organizational stress in the second section, and lastly in the third section there is 'the scale for the ways of coping with stress in the type of 5-grade likert scale consisting of forty topics which is the adapted version of  Folkman and Lazarus'  'Ways of Coping Inventory'- which was adapted by Şahin and Durak (1995) for college students in Turkey- aiming to define the ways of coping with stress.
The survey used in the research was carried out in 35 schools in Batman. Surveys of 370 teachers in these schools were evaluated.
While analyzing the sub-problems of the research, t-test, single-factor anova, frequency, percentage, arithmetic average and standard deviation values were accounted. 
In the findings of the study, there are significant relations among the sources of organizational stress and the stress factors peculiar to the work depending on gender. This difference is verified for female teachers. There are not significant relations among the ways of coping with stress and self-confident approach depending on gender. This difference is verified for female teachers. There are meaningful relations among the ways of coping with stress and teachers' being pessimistic depending on compulsory service obligations. This difference is verified for the teachers not having compulsory service obligation. There are not meaningful relations among other dimensions.