Süt sığırcılığında ırk ve verim seviyesinin  karbon ayakizi üzerine etkilerinin belirlenmesi
Determination of the effects of breed and milk yield on carbon footprint in dairy cattle production
Yazar: EROL ÖZCAN
Danışman: PROF. DR. HAYATİ KÖKNAROĞLU
Isparta Uygulamalı Bilimler Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Zootekni Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Emisyon = Emission ; Karbon ayak izi = Carbon footprint ; Sera gazı = Greenhouse gases ; Siyah alaca sığırlar = Holstein friesian cattles ; Süt sığırcılığı = Dairy herds

Özet:
Bu çalışmanın amacı teorik olarak her gün sağılan 100 başlık sağmalı bulunan ve değişik verim seviyelerindeki Siyah-Alaca ve Simmental ırkı işletmeleri karbon ayakizi bakımından karşılaştırmaktır. Bu amaçla Siyah Alaca ırkının günlük 20, 25, 30 ve 35 kg süt verimi, aynı şekilde Simmental ırkının günlük 15, 20, 25 ve 30 kg süt verdiği varsayılarak rasyondaki yem çeşitleri aynı olmak kaydıyla, NRC normlarına göre rasyonlar hazırlanmıştır. İşletmelerde kurudaki inek sayısı 20 baş, Siyah Alaca ineklerin canlı ağırlığı 550 kg, Simmental ineklerin canlı ağırlığı 650 kg olarak alınmıştır. 500 kg canlı ağırlık 1 büyükbaş hayvan birimi (BBHB) kabul edilmiştir ve her bir ırk için toplam BBHB bulunmuştur. Metan ve diazot monoksiti karbondioksit eşdeğerine dönüştürürken IPCC (2021) tarafından bildirilen 27.2 ve 273 değerleri kullanılmıştır. İşletmelerde BBHB başına salınan karbondioksit miktarını yem için harcanan emisyon, enterik fermantasyon kaynaklı emisyon, gübre kaynaklı metan emisyonu, gübre kaynaklı karbondioksit emisyonu, gübre kaynaklı diazot monoksit emisyonu, ahır kaynaklı diazot monoksit emisyonu ve antropojenik kaynaklı emisyonun toplamı oluşturmuştur. Siyah Alaca ırkın sütü % 3.62 yağ ve %3.11 proteine göre, Simmental ırkın sütü ise % 4.04 yağ ve % 3.47 proteine göre standardize edilerek yağ ve proteine göre düzeltilmiş süt (FPCM) miktarı bulunmuş ve inekler haricinde üretilen toplam canlı ağırlık artışı FPCM'ye bölünerek etin süte oranı bulunmuştur. Siyah Alaca ve Simmental ırkı işletmelerinde toplam sera gazı emisyonlarının sırasıyla %81.75 ve %75.75'i süte, %18.25 ve %24.25'i ise ete tahsis edilmiştir. Toplam emisyon içinde en yüksek payı sırasıyla enterik fermantasyon kaynaklı emisyon ve yem için harcanan emisyon almıştır.  Yapılan çalışma sonucunda Siyah Alaca için  (20, 25, 30, 35 kg süt verimlerine göre) 1 kg FPCM sütün karbon ayakizi ortalaması 1.04 CO2-eq, ,Simmental  ırk inek için  (15, 20, 25, 30 kg, süt verimlerine göre) 1 kg FPCM sütün karbon ayakizi ortalaması 1.25 CO2-eq olarak bulunmuştur. Süt verimi arttıkça 1 kg FPCM ve et için karbon ayakizinin azaldığı tespit edilmiştir. Bu da, süt sığırcılığında karbon ayakizini azaltmada verim seviyesi ve ırkın önemini göstermektedir.

Abstract:
The purpose of this study was to compare Holstein and Simmental dairy farms having 100 lactating cows and different milk yields in terms of carbon footprint. 
For this purpose, using the same feeds, rations were prepared according to NRC norms, assuming that the Holstein yielded 20, 25, 30, and 35 kg milk per day, and the Simmental yielded 15, 20, 25, and 30 kg milk per day. It was assumed that there would be 20 dry cows in the farms and Holstein and Simmental cows would weigh 550 and 650 kg, respectively. 500 kg live weight was considered as one animal unit (AU) and for each breed, AU was calculated. When converting methane and nitrous oxide to carbon dioxide equivalents, the IPCC (2021) values of 27.2 and 273 were used. The carbon dioxide emissions per AU in the farm were the sum of emissions stemming from feed, enteric fermentation, methane from manure, CO2 from manure, N2O from manure, N2O from the barn, and anthropogenic sources. Holstein milk was standardized according to 3.62% fat and 3.11% protein, and Simmental milk was standardized according to 4.04% fat and 3.47% protein, and the amount of fat and protein corrected milk (FPCM) was found. Later the total live weight gain produced excluding cows was divided by FPCM to find the beef-to-milk ratio. In Holstein and Simmental farms, 81.75 and 75.75 % of the total greenhouse gas emissions were allocated to milk, and 18.25 and 24.25% to meat, respectively.  Emissions stemming from enteric fermentation and feed had the highest share in total emissions, respectively.  The average carbon footprint of 1 kg FPCM milk for Holstein cow yielding 20, 25, 30, 35 kg/d was 1.04 CO2-eq, whereas the average carbon footprint of 1 kg FPCM milk for Simmental cow yielding 15, 20, 25, 30 kg/d was 1.25 CO2-eq. It was found that as milk yield increased, the carbon footprint for 1 kg of FPCM and meat decreased. This shows the importance of breed and milk yield in reducing the carbon footprint in dairy cattle production.