Levinas felsefesinde öteki ve yabancı sorunu
The problems of other and foreigner in Levinas' philosophy
Yazar: ASLI YİĞİT
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HACI KAYA
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe Ana Bilim Dalı / Felsefe Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Felsefe = Philosophy
Dizin: Felsefe = Philosophy ; Levinas, Emmanuel = Levinas, Emmanuel ; Yabancılar = Foreigners ; Ötekilik = Otherness

Özet:
Felsefe tarihi boyunca "Aynı" ve "Öteki" kavramlarının farklı boyutlarda ele alındığı görülmüştür. İlkçağdan günümüze kadar olan süreçte bu kavramlar arasında bir ayrım yapmaya ya da bir ilişki kurmaya çalışan çoğu filozof, farklı olanın karşısına aynı olanı koymuştur. Bu filozoflar felsefi sistemlerini inşa ederken farklı olanı aynılaştırma yoluna giderek makineleşmiş bir insan figürü oluşturmuşlardır. Öteki'yi dışlayan ve Ben'liğin yaratımını daima üstün tutan fikirler çoğaldıkça insanlar arası etik-politik bir mesele haline gelen yabancı sorunu ortaya çıkmaya başlamıştır.
Bu çalışmada geleneksel Batı felsefesinin varlık anlayışının dışında farklı bir görüş ortaya koyan Levinas'ın, ontoloji temelli varlık anlayışını yıkarak yerine metafiziği öncelemesi ve etiği odak noktası olarak sunmasından yola çıkılmıştır. Levinas, aynılaşan sistemi eleştirmiş ve bunun karşısına farklılıkların mümkün olduğu, "ilk felsefe olarak etik" anlayışı ortaya koymuştur. Buradan hareketle "Ben ve Öteki" ayrımı ile şekillenen etiğinin oluşumundaki sebepler incelenmiş, Levinas'ın etiğinin dönüşümü ve Başkası'ıyla kurulan etik ilişkide açığa çıkan "yüz" ve "sorumluluk" kavramları açıklanmıştır. Ben ve Öteki ilişkisi üzerinden şekillenen etiğinin politik alana yaklaşmasının asıl nedeni olan üçüncü kişinin ilişkiye dahil olması ile birlikte "adalet", "yabancı" ve beraberinde ortaya çıkan "konukseverlik" düşüncesine yer verilmiştir. Jacques Derrida ve Kant'ın konukseverlik anlayışı doğrultusunda Levinas'a yaklaştıkları ve ayrıldıkları noktalar belirtilerek yabancı ile ilgili görüşleri ortaya konulmuş ve politik alanda yabancıya bakış ile evrensel barışın mümkünlüğü üzerine bir inceleme yapılmıştır.
Anahtar Kelimeler: Aynılık, Öteki etiği, Sonsuz, Yüz, Sorumluluk, Adalet, Politika, Üçüncü taraf, Konukseverlik, Yabancı.

Abstract:
Throughout the history of philosophy, it has been seen that the concepts of 'Same' and 'Other' are dealt with from different aspects. Many philosophers who tried to differentiate these concepts or to make connection between them from the first age to this date, have placed the same one opposite the different one. While building their philosophical systems, these philosophers have created a mechanized human figure by similarizing the different one. As the ideas excluding the Other and prioritizing the creation of Self have increased, the problem of foreigner have also began to appear which is an ethical-political issue among people. In this study, the facts that Levinas, who put forward a different view from the existence understanding in the traditional Western philosophy, prioritized metaphysics by breaking the idea of  ontology-based existence, and presented ethics as the center of focus serve as the point of departure. Levinas criticized the similarised system and opposed it by asserting the understanding of 'ethics as the first philosophy' which makes differences possible. Thus, the reasons behind the creation of his ethics shaped by the differentiation of 'I and Other' are analysed, the transformation of Levinas' ethics, and 'face' and 'responsibility' concepts emerging from the ethical relationship with the Other are explained.
The ideas of 'justice', 'foreigner' and 'hospitality' coming out along with them when the third person joined the relationship which was the main reason behind the fact that his ethics shaped by the relationship between I and Other got closer to politics are given a place. Jacques Derrida and Kant's ideas regarding the foreigner are stated by emphasizing the aspects making them closer to or separate them from Levinas in terms of the idea of hospitality, and an analysis on the possibility of international peace with an insight into foreigner politically is carried out. 
Keywords: sameness, the ethics of Other, face, responsibility, justice, politics, the third person, hospitality, foreigner