Türkiye–Güney Afrika Cumhuriyeti ilişkileri
Turkey–Republic of South Africa relations
Yazar: KÜBRA ŞAHİN
Danışman: PROF. DR. ABDÜRREŞİT CELİL KARLUK
Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı / Ortadoğu ve Afrika Çalışmaları Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Apartheid = Apartheid ; Ebubekir Efendi = Ebubekir Efendi ; Güney Afrika Cumhuriyeti = Republic of South Africa ; Sömürgecilik = Colonialism ; Türk-Güney Afrika ilişkileri = Türk-South Africa Republic ; Türkiye = Türkiye ; Uluslararası ilişkiler = International relations ; Yumuşak güç = Soft power

Özet:
Portekizli denizciler tarafından 15. yüzyılda Ümit Burnu'nun keşfedilmesiyle birlikte jeopolitik önemi fark edilen, 17. yüzyılda Avrupalıların yerleşmeye ve sömürgeleştirmeye başladığı Güney Afrika Cumhuriyeti' ırk ayrımcılığını temel alan Apartheid rejiminin resmi hükümet politikası olarak uygulandığı bir devlettir. Uzun yıllar Hollanda yönetimde olan ve İngiltere hâkimiyeti altında bulunan ülke ile ilişkiler çoğunlukla Türkiye – Afrika ilişkileri bağlamında yürütülen politikalar çerçevesinde ilerlemiştir. Türkiye – Güney Afrika ilişkileri her ne kadar Osmanlı Devleti döneminde Güney Afrika'ya İslam dini öğretmek amacıyla gönderilen Ebu Bekir Efendi döneminde kurulup derinleştirilmiş olsa da Türkiye Cumhuriyeti'nin kurulmasıyla birlikte ilişkilere ara verilmiştir. Soğuk Savaş döneminde komünizm tehditti altında bulunan ve Batı yanlısı politikalar izleyen Türkiye, Güney Afrika ile ilişkilerine mesafeli yaklaşmıştır. 1998 yılında ilan edilen Afrika Açılım Eylem Planı ile Afrika açılımı konusunda ilk kez adım atan Türkiye, 2000'lerle birlikte Güney Afrika'yı öncelikli ülke olarak ilan etmiştir. 2000'li yıllar itibariyle geliştirilmeye çalışılan Türkiye- Güney Afrika ilişkileri özellikle son on yılda tezahürünü çokça gösterebilmiş olsa da iki ülke arasındaki potansiyel düşünüldüğünde kat edilmesi gereken mesafe hala fazladır. Başta Çin olmak üzere, Almanya, ABD, Hindistan, Japonya gibi dünyanın en büyük ekonomileri tarafından kıskaç altına alınan ve sahip olduğu hammadde ve doğal kaynak rezervleri bakımından dünyanın en zengin ülkesi olan Güney Afrika, Türkiye'nin özellikle yumuşak güç perspektifinde varlık göstermesi gereken oldukça önemli bir ülke olarak karşımıza çıkar. Türkiye ve Güney Afrika arasında geliştirilecek ilişkiler, her iki ülkenin de kendi lehine büyük avantajlara dönüştürebilecek niteliktedir. Her iki ülkenin de önemli jeostratejik avantajları, benzer toprak büyükleri ve nüfusları olmasına, her ikisinin de bölgelerinde lider güç olarak geniş etkileme alanlarına sahip olmasına, her iki ülkenin de bölgesel ve uluslararası jeopolitik alanda aktif rol oynama ve kendilerini eşit ortaklar olarak konumlandırma potansiyeline sahip olmasına rağmen iki ülke arasındaki siyasi, ekonomik, sosyal ve kültürel ilişkiler istenilen seviyelere getirilememiştir.

Abstract:
The Republic of South Africa, whose geopolitical importance was noticed with the discovery of the Cape of Good Hope in the 15th century by Portuguese sailors, and in the 17th century by Europeans began to settle and colonize, is a state where apartheid regime based on racial discrimination is implemented as an official state policy. Relations with the country, which has been under Dutch rule for many years and is under British rule, have mostly progressed within the framework of policies carried out in the context of Turkish – African relations.   Although relations were established and deepened during the reign of Abu Bakr Efendi, who was sent to South Africa to teach the Islamic religion during the Ottoman Empire, relations were decimated with the establishment of Turkey. Turkey, which was under threat from communism during the Cold War and pursued pro-Western policies, has taken a distant approach to its relations with South Africa. Turkey, which took the first step towards African expansion with the 'Africa Opening Policy' announced in 1998, declared South Africa as a priority country together with the 2000s. As of the 2000s, although efforts to improve relations have shown a lot, especially in the last decade, the distance between the two countries is still quite large, given the potential. South Africa, which is the richest country in the world in terms of raw materials and natural resource reserves and which is being squeezed by the world's largest economies, such as China, Germany, the United States, India, is a very important country that Turkey should be a presence, especially in terms of soft power. Relations that will be developed between Turkey and South Africa can turn both countries into great advantages in their favor. Although both countries have significant geostrategic advantages, similar landlords and populations, both have broad influence areas as leading forces in their regions, and both countries have the potential to play an active role in regional and international geopolitics and position themselves as equal partners; between the two countries, political, economic, social and cultural relations did not bring to the desired levels.