Yumuşak güç unsuru olarak turizm diplomasisi ile ulus markalamasına yönelik model önerisi: Türkiye örneği
Model suggestion for nation branding with tourism diplomacy as a soft power element: The case of Turkiye
Yazar: ÖMER SARI
Danışman: PROF. DR. SELMA MEYDAN UYGUR
Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Turizm İşletmeciliği Ana Bilim Dalı / Turizm İşletmeciliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Turizm = Tourism

Özet:
Turizm diplomasisi son dönemlerde uygulayıcı ve araştırmacıların ilgi odağı haline dönüşmesine rağmen kavramın ne olduğu ve nasıl ölçülmesi gerektiği henüz çok açık değildir. Bir yumuşak güç biçimi olarak görülen turizm diplomasisi, ulusların markalanmasında önemli bir unsurdur. Her iki değişkende incelendiğinde; kamu çalışanlarının, STK ve uluslararası şirket çalışanlarının, yerel halk ve turizm çalışanlarının etkileri aracılığıyla inşa edilmektedir. Bu nedenle araştırmada, turizm diplomasisinin ulus markalaması üzerindeki etkisinde kamu çalışanlarının, STK ve uluslararası şirket çalışanlarının, yerel halk ve turizm çalışanlarının aracılık etkilerinin olup olmadığı çok düzeyli olarak incelenmesi amaçlanmaktadır. Araştırma amacına uygun olarak nicel araştırma yöntemi ve veri toplama aracı olarak da anket kullanılmıştır. Araştırma 4 düzeyden oluşmaktadır. Bu düzeylere yönelik ayrı ayrı örneklem belirlenmiştir. Yerel halk, turizm çalışanları ve turistler için Türkiye'nin son 20 yılda en çok yabancı turist çektiği Antalya ilinde araştırma gerçekleştirilmiştir. Kamu çalışanları için T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı, T.C. Dış İşleri Bakanlığı, Türkiye Turizm Tanıtım ve Geliştirme Ajansı, Yurtdışı Topluluklar Başkanlığı ve T.C. Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı bünyesinde bulunan Kamu Diplomasisi Koordinatörlüğü ve Türkiye Marka Ofisi Koordinatörlüğü çalışanları üzerinde gerçekleştirilmiştir. STK ve uluslararası şirket çalışanları için ise Türk Hava Yolları, TURSAB ve uluslararası faaliyet yürüten seyahat acentelerinin çalışanları üzerinde gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın ölçülmesinde kamu çalışanları için ilgili literatürde ölçüm aracına rastlanılmadığından ölçek geliştirilmiş; diğer boyutlar için ilgili literatürden faydalanılmıştır. Verilerin analizinde ise aracılık testlerinde sıklıkla kullanılan Process Macro Model 4 kullanılmıştır. Araştırma sonucunda, turizm diplomasisinin ulus markalaması üzerinde anlamlı bir etkisinin olduğu elde edilmiştir. Bu etkide, kamu çalışanlarının, STK ve uluslararası şirket çalışanlarının, yerel halk ve turizm çalışanlarının anlamlı bir etkisinin olduğu ve bu etkinin çok küçük düzeyde gerçekleştiği anlaşılmıştır. Araştırmada turizm diplomasisi ile ulus markalamasına yönelik bir model geliştirilerek öneri sunulmuştur.

Abstract:
Although tourism diplomacy has recently become the centre of attention of practitioners and researchers, it is not yet clear what the concept is and how it should be measured. Tourism diplomacy, which is seen as a form of soft power, is an important element in the branding of nations. When analysed in both variables; it is built through the effects of public employees, NGO and international company employees, local people and tourism employees. For this reason, the research aims to examine whether there are mediating effects of public employees, NGO and international company employees, local people and tourism employees on the effect of tourism diplomacy on nation branding in a multi-level manner. In accordance with the purpose of the research, quantitative research method and questionnaire were used as data collection tools. The research consists of 4 levels. Separate samples were determined for these levels. For local people, tourism workers and tourists, the research was carried out in Antalya province where Turkey has attracted the most foreign tourists in the last 20 years. For public employees, the research was conducted on the employees of the Ministry of Culture and Tourism, the Ministry of Foreign Affairs, the Turkish Tourism Promotion and Development Agency, the Presidency of Communities Abroad, and the Public Diplomacy Coordinatorship and the Turkey Brand Office Coordinatorship within the Presidency of the Republic of Turkey. For the employees of NGOs and international companies, the study was conducted on the employees of Turkish Airlines, TURSAB and international travel agencies. Since there is no measurement tool in the relevant literature for public employees, the scale was developed; for the other dimensions, the relevant literature was utilised. Process Macro Model 4, which is frequently used in mediation tests, was used to analyse the data. As a result of the research, it was found that tourism diplomacy has a significant effect on nation branding. In this effect, it is understood that public employees, NGO and international company employees, local people and tourism employees have a significant effect and this effect is realised at a very small level. In the study, a model for nation branding through tourism diplomacy was developed and a proposal was presented.