Majör depresif bozukluğu olan hastalarda intihar düşüncesi ve davranışının dürtüsellik, yürütücü işlevler ve çocukluk çağı travması ile ilişkisi
The relationship of suicidal ideation and behaviour with impulsivity, executive functions and childhood trauma in patients with major depressive disorder
Yazar: DURMUŞ AVŞAR
Danışman: PROF. DR. ERTUĞRUL EŞEL
Erciyes Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Psikiyatri Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Psikiyatri = Psychiatry

Özet:
Amaç: Majör depresif bozukluk (MDB) toplumda yaygınlığı yüksek olan, mesleki ve sosyal işlevsellikte azalmaya, sakatlık ve intihara neden olabilen önemli bir halk sağlığı sorunudur. MDB'de intihar riskini belirlemek ve intiharları önlemek önemlidir. İntihar ile ilişkili olduğu bilinen çocukluk çağı travmaları, dürtüsellik ve yürütücü işlevleri kalıcı biçimde bozmak suretiyle intihar davranışını arttırıyor olabilir. Bu çalışmada intihar düşüncesi ve davranışı olan ve olmayan MDB hasta gruplarında çocukluk çağı travması öyküsü, yaşam boyu ve anlık dürtüsellik düzeyleri ve dikkatin sürdürülmesi gibi yürütücü işlevler bakımından fark olup olmadığı; ayrıca depresyon hastalarında bu parametreler arasında ilişki bulunup bulunmadığı konusunun araştırılması amaçlanmıştır. 
Yöntem: Bu çalışmaya MDB tanısı almış intihar düşüncesi ve davranışı olan 44 hasta, intihar düşüncesi ve davranışı olmayan MDB'lu 42 hasta ve 37 sağlıklı kontrol dahil edilmiştir. Tüm katılımcılar için sosyodemografik ve klinik bilgi veri formu doldurulmuştur. Tüm deneklere Hamilton Depresyon Derecelendirme Ölçeği (HAM-D), Barratt Dürtüsellik Ölçeği-11, Beck İntihar Düşünce Ölçeği, Çocukluk Çağı Travmaları Ölçeği-28, Stroop Testi ve Go/No Go testleri uygulanmıştır.
Bulgular: İntihar düşüncesi ve davranışı olan hasta grubunda Barratt dürtüsellik ölçeği skorları, Go/No Go testindeki dürtüselliği gösteren komisyon hataları, Stroop testindeki tepki süresi intihar düşüncesi ve davranışı olmayan hasta grubundan, intihar düşüncesi ve davranışı olmayan hasta grubunda Barratt dürtüsellik ölçeğin dikkat dürtüselliği ve plan yapamama, Go/ No Go testindeki dikkatsizliği gösteren omisyon hataları ve ortalama tepki süresi kontrol grubundan yüksek bulunmuştur. Bu çalışmada intihar düşüncesi ve davranışı olan hasta grubunda çocukluk çağı travmaları ölçeği puanları intihar düşüncesi ve davranışı olmayan hasta grubundan, intihar düşüncesi ve davranışı olmayan hasta grubunun çocukluk çağı travmaları ölçeği puanları kontrol grubundan yüksek bulunmuştur. Ayrıca hasta gruplarında depresyon şiddeti ile dürtüsellik ve intihar eğilimi arasında, dürtüsellik skorları ile intihar düşüncesi ölçeği skorları arasında, çocukluk çağı travmaları puanları ile dürtüsellik arasında pozitif korelasyonlar saptanmıştır.
Sonuç: İntihar davranışı sergileyen depresyon hastalarında yaşam boyu ve anlık dürtüselliğin, ayrıca çocukluk çağı travması öyküsünün intihar eğilimi olmayan hastalardan ve kontrollerden yüksek olduğu bulunmuştur. Bunun dışında her iki parametrenin depresyon şiddeti ile olumlu korelasyon gösterdiği tespit edilmiştir. Sonuç olarak dürtüsellik, çocukluk çağı travmaları ve yürütücü işlevlerdeki bozulmaların birbirinden bağımsız olarak ya da birbiriyle etkileşim halinde depresyon hastalarında intihar riskini arttırdığı ileri sürülebilir.
Anahtar Kelimeler: Depresyon, intihar, dürtüsellik, çocukluk çağı travması, yürütücü işlevler

Abstract:
Objective: Major depressive disorder (MDD) is an important public health problem with a high prevalence in the community and can lead to decreased occupational and social functioning, disability and suicide. It is important to identify suicide risk and prevent suicides in MDD. Childhood traumas, which are known to be associated with suicide, may increase suicidal behavior by permanently impairing impulsivity and executive functions. In this study, we aimed to investigate whether there is a difference between MDD patient groups with and without suicidal ideation and behavior in terms of history of trauma in childhood, lifetime and momentary impulsivity levels, and executive functions such as sustained attention, and whether there is a relationship between these parameters in patients with depression.
Method: This study included 44 patients with MDD diagnosed with suicidal ideation and behavior, 42 patients with MDD without suicidal ideation and behavior, and 37 healthy controls. A sociodemographic and clinical information data form was completed for all participants. Hamilton Depression Rating Scale (HAM-D), Barratt impulsivity scale-11, Beck suicidal ideation scale, Childhood traumas scale-28, Stroop test and Go/No Go tests were administered to all subjects.
Results: In the group of patients with suicidal ideation and behavior, Barratt impulsivity scale scores, commission errors indicating impulsivity in the Go/No Go test, reaction time in the Stroop test were higher than the group of patients without suicidal ideation and behavior; in the group of patients without suicidal ideation and behavior, attention impulsivity and inability to plan, commission errors indicating inattention in the Go/No Go test and average reaction time in the Barratt impulsivity scale were higher than the control group. In this study, childhood trauma scale scores of the patient group with suicidal ideation and behavior were higher than the patient group without suicidal ideation and behavior, and childhood trauma scale scores of the patient group without suicidal ideation and behavior were higher than the control group. In addition, positive correlations were found between depression severity and impulsivity and suicidality, between impulsivity scores and suicidal ideation scale scores, and between childhood trauma scores and impulsivity in the patient groups.
Conclusion: We found that lifetime and momentary impulsivity, as well as a history of childhood trauma, were higher in depressed patients with suicidal behavior than in non- suicidal patients and controls, and both parameters were positively correlated with depression severity. In conclusion, it can be suggested that impulsivity, childhood traumas and impairments in executive functions increase the risk of suicide in MDD patients independently or in interaction with each other.
Keywords: Depression, suicide, impulsivity, childhood trauma, executive functions