Bazı tohum ön uygulamalarının yağlık ve çerezlik ayçiçeği (Helianthus annuus L.) tohumlarının stres sıcaklıklarında çimlenme ve çıkış performansı üzerine etkileri
Effects of some priming treatments on germination and emergence performance of oily and confectinoary sunflower (Helianthus annuus L.) seeds at stressful temperatures
Yazar: ASHRAF ALİ
Danışman: PROF. DR. ÖZER KOLSARICI
Ankara Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışma yağlık ve çerezlik ayçiçeğinin düşük ve yüksek sıcaklık stresinde çimlenme ve fide gelişimi üzerine bazı tohum ön uygulamaları ve sürelerinin etkilerini belirlemek amacıyla Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarla Bitkileri Bölümü laboratuvarında 2010 yılında yürütülmüştür. Araştırmada Sirena (yağlık), Confeta CL (çerezlik) ayçiçeği çeşidi materyal olarak kullanılmıştır. Tohumlar saf su, KNO3 (500 ppm) ve GA3 (150 ppm) ile 4, 8 ve 12 saat süre ile muamele edilmiş, 15, 25 ve 35oC sıcaklıklarda kâğıt arasında çimlendirilmiştir. 10. günde toplam çimlenen tohumlar sayılarak çimlenme yüzdesi (%) ve ortalama çimlenme zamanı (gün) belirlenmiş ve fidelerde, fide boyu (cm), kök uzunluğu (cm), fide yaş ve kuru ağırlığı (g/bitki) incelenmiştir. Çıkış denemeleri steril kum kullanılarak yürütülmüştür. Tohumlar 3 cm derinliğe ekilmiş ve 10. gün sonunda çıkan bitkiler sayılarak çıkış yüzdesi (%) hesaplanmıştır. Deneme tesadüf parsellerinde faktöriyel deneme desenine göre 4 tekerrürlü olarak kurulmuştur.Araştırma sonucunda, Sirena çeşidi için en düşük çimlenme süresi 35oC'de 8 ve 12 saat süreyle uygulanmış tohumlardan elde edilmiştir. En uzun kök 15oC'de 12 saat ve sürgün uzunluğu 25oC'de 8 saat süreyle ön uygulama yapılan tohumlarda ölçülmüştür. Confeta çeşidi ise en düşük çimlenme süresi 8 saat saf su ile uygulanan tohumlarda belirlenmiştir. En uzun kök 25oC'de 8 saat ve sürgün uzunluğu 15oC'de KNO3 uygulamasından elde edilmiştir. Sonuç olarak düşük ve yüksek sıcaklıklarda KNO3 uygulamalarının olumlu etkilerinin olduğu ve 12 saat süreyle uygulamanın çimlenme ve çıkışı artırmada uygun olduğu sonucuna varılmıştır.

Abstract:
This study was conducted out to determine germination and seedling growth of oily and confectionary sunflower at low and high temperature stresses in the Laboratory of Department of Field Crops, Faculty of Agriculture, University of Ankara in 2010. Seeds of sunflower hybrids of Sirena (oil type), Confeta CL (confectionary type) were used as material. Seeds of the hybrids was immersed in distilled water, KNO3 (500 ppm) and GA3 (150 ppm) with duration of 4, 8 and 12 hours and germinated at 15, 25 and 35oC between filter papers. Germination percentage (%), mean germination time (day), shoot and root length (cm), seedling fresh and dry weight (g/plant) were measured at 10th day. Emergence test was performed by using sterile sand. Both control and primed seeds were sown at 3 cm depth and emergence percentage was determined after ten days. The experiments were established as three factors factorial design with four replications.Results showed that seeds of Sirena treated with 8 and 12 hours gave the minimum time to germinate at 35oC. The longest root was obtained from primed seeds with 12 hours at 15oC while seeds treated with 8 hours gave the highest shoot length at 25oC. The lowest germination time was measured in seeds primed with distilled water with 8 hours. It was concluded that KNO3 showed better performance under both low and high temperature and treatment duration of 12 hours was suitable for improving germination and emergence.