İş tatmininin sanal kaytarma davranışına etkisi: Bir alan araştırması
The effect of cyberloafing on job satisfaction: A field study
Yazar: NESLİHAN TEOMAN
Danışman: DOÇ. DR. TAYFUN YILDIZ
Ardahan Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / İşletme Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Sanal kaytarma = Cyberloafing ; Çalışanlar = Workers ; Ölçekler = Scales ; İş doyumu = Job satisfaction

Özet:
Bilgisayar kullanımı, telekomünikasyon ekipmanları ve internetin yaygın kullanımı ofislerdeki ve işletmelerdeki bütün kategorilerde önemli değişimlere sebep olmuştur. Teknolojinin gelişmesiyle internet kullanımı yalnızca iş yerlerinde kalmayıp evlere de gelmiştir. İnternet kullanımının iyi yanlarının olmasına rağmen kötüye kullanımının da olduğu ortaya çıkmıştır. Literatürde "Sanal Kaytarma" olarak bilinen kavram çalışanların mesai saatleri kapsamında iş ile alakası olmayan internet kullanımı olarak ifade edilmektedir. Ancak daha sonra yapılan birçok çalışmada, tezin ilgili kısımlarında da bahsedildiği üzere, sanal kaytarmanın olumlu yanlarının da olabileceği ifade edilmiştir. 
Araştırmaya konu olan İş Tatmini ise çalışanların çalıştıkları kurumlarındaki memnuniyetlik derecesini ifade etmektedir. Bu araştırmanın amacı Sanal Kaytarma ile İş Tatmini Arasındaki İlişki ve Etkiyi tespit etmektir. Araştırma Ardahan ilinde bulunan sınır kapılarında çalışanlar üzerinde etkinin olup olmadığını saptamaktır. Bu amaç doğrultusunda araştırma örneklemini 236 çalışan oluşturmaktadır. Geniş bir tarama yapılarak araştırmada anket tekniği kullanılmıştır.
Sanal Kaytarma değişkeni için Örücü ve Yıldız (2014)'ın "İşyerinde Kişisel İnternet ve Teknoloji Kullanımı: Sanal Kaytarma" adlı makalede kullanılan "Sanal Kaytarma Ölçeği" kullanılacaktır. Örücü ve Yıldız tarafından uygulanan anketin ilk 8 sorusunda önemli ve sonraki 6 sorusunda ise önemsiz sanal kaytarma faaliyetleri ölçülmektedir. Veis vd. (1967) tarafından iş tatminini ölçmek amacıyla geliştirilen, Baycan (1985) tarafından Türkçe'ye çevrilerek güvenirlik ve geçerlilik analiz çalışmaları yapılmış olan 20 soruluk "Minnesota İş Tatmini Ölçeği" kullanılacaktır. Minnesota iş tatmini ölçeğinin 12 sorusu içsel tatmini, 8 sorusu ise dışsal iş tatminin belirlenmesine yöneliktir. Yapılan istatistiksel analizlerle elde edilen neticelerde Sanal kaytarma ile İş Tatmini arasında ve her iki değişkenlerin alt boyutlarının da birbiri ile etkilerinin analizleri yapılmış anlamlı olarak hem pozitif etki hem de negatif etki yarattıkları sonucuna ulaşılmıştır.
Araştırmada demografik özelliklerin sanal kaytarma ve iş tatmini davranışındaki etkisinde farklılık gösterip göstermediğine de bakılmıştır. Araştırma doğrultusunda ele alınan demografik özellikler; cinsiyet, medeni durum, yaş ve eğitim düzeyi üzerinden incelenmiştir. Analiz neticesinde demografik özellikler ile sanal kaytarma ve iş tatmini arasında anlamlı farklılıklar olduğu saptanmıştır.
Literatür taraması yapıldığında sanal kaytarma ile iş tatmini arasındaki ilişki ve etkiyi tespit etmek amacıyla yapılan araştırmaların az sayıda olduğu saptanmıştır. Bu araştırma neticesi itibariyle tespit edilen sonuçların hem özel sektöre hem de kamu yönetimine katkılar sağlayacağı düşünülmektedir.

Abstract:
The widespread use of computers, telecommunications equipment and the Internet has led to significant changes in all categories of offices and businesses. With the development of technology, the use of the internet has not only come to homes but also to workplaces. It has been revealed that although there are good aspects of internet use, there are also abuses. Known as "Virtual Loafing" in the literature, it constitutes the use of the internet that is not related to work within the scope of working hours of the employees.
Job Satisfaction, which is the subject of the research, expresses the degree of satisfaction of the employees in the institutions where they work. The aim of this research is to determine the Effect between Cyberloafing and Job Satisfaction. The research is to determine whether there is an effect on the employees at the border gates in Ardahan province. For this purpose, the research sample consists of 236 employees. The survey system and survey technique were used in the study, which was based on the effectual screening model.
For the cyberloafing dimension, the "Virtual Loafing Scale" developed by Örücü and Yıldız (2014) in their article titled "Personal Internet and Technology Use at Work: Cyberloafing" by including certain questions of the scale used in previous studies will be used. In the first 8 questions of the questionnaire administered by Örücü and Yıldız, important cyberloafing activities are measured and in the next 6 questions unimportant cyberloafing activities are measured. Veis et al. (1967) to measure job satisfaction, translated into Turkish by Baycan (1985), reliability and validity analysis studies were carried out, and the "Minnesota Job Satisfaction Scale" consisting of 20 questions will be used. The Minnesota job satisfaction scale was created to determine internal satisfaction with 12 questions and external job satisfaction with 8 questions. As a result of the statistical analysis, it was concluded that there is an effect between cyberloafing and job satisfaction, and the effects of the sub-dimensions of both variables were analyzed and they created both negative and positive effects.
In the study, it was also examined whether demographic characteristics differ in the effect of cyberloafing and job satisfaction. Demographic characteristics discussed in the direction of the research; gender, marital status, age and education level. As a result of the analysis, it was determined that there were significant differences between demographic characteristics, cyberloafing and job satisfaction.
When the literature was reviewed, it was determined that there were few studies conducted to determine the relationship and effect between cyberloafing and job satisfaction. It is thought that the results determined as a result of this research will contribute to both private sector management and public sector management.