Gemi inşa sürecinde ana makine ve jeneratör seçimi:AHP, TOPSIS, PROMETHEE uygulaması
The selection of main engine and generator in the course of vessel building: AHP, TOPSIS, PROMETHEE application
Yazar: SÜMEYRA UZUN
Danışman: PROF. DR. HALİM KAZAN
Gebze Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Analitik hiyerarşi süreci = Analytical hierarchy process ; Gemi inşaatı = Shipbuilding ; Gemiler = Ships ; Jeneratörler = Generators ; Karar verme = Decision making ; Makineler = Machinery ; PROMETHEE yöntemi = PROMETHEE yöntemi ; TOPSIS = TOPSIS ; TOPSIS = TOPSIS ; İnşaat = Construction

Özet:
Karar verme karşılaşılan durumlar karşısında en uygun tepkinin verilmesidir. Fakat karşılaşılan problem belli bir amaç doğrultusunda belli ölçütlere göre birden fazla alternatif arasından olabilir. Böyle bir karar problemi karşısında çok ölçütlü karar verme yöntemlerine başvurmak en uygun çözüme ulaşmayı sağlamaktadır.
Çalışma 4 ana bölümden oluşmaktadır. İlk bölüm olan giriş bölümünde konuya kısa bir giriş yapılmış çalışmanın nasıl şekilleneceği anlatılmıştır. İkinci bölümde karar verme ve AHP, TOPSIS ve PROMETHEE yöntemleri ayrıntılı olarak ele alınmıştır. Üçüncü bölümde literatür taraması yapılmıştır. Dördüncü bölümde ana makine, beşinci bölümde ise jeneratör kavramları anlatılmıştır. Altıncı bölümde ise çalışmanın asıl bölümünü oluşturan uygulama safhası ele alınmıştır.
Bu çalışmada NB 25 Wartsila balıkçı gemisi projesine uygun ana makine ve jeneratör seçimi problemi ele alınmıştır. Toplam 12 kriter belirlenmiş ve bu kriterlere göre 7 ana makine ve 7 jeneratör arasından projeye en uygun makineye karar verilmeye çalışılmıştır. Karar problemine AHP, TOPSIS ve PROMETHEE yöntemleriyle çözüm getirilmeye çalışılmış ve bulunan sonuçlar karşılaştırılmıştır. AHP uygulaması sonucu ana makine sıralaması Wartsila, MAN, MAK, Daihatsu, ABC, RRM-Bergen, Niigata şeklinde, jeneratör sıralaması ise Perkins, Daihatsu, Guascor, Cummins, Mitsubishi, CAT, Yanmar şeklindedir. TOPSIS uygulaması sonucu ana makine sıralaması Daihatsu, Wartsila, MAN, MAK, RRM-Bergen, Niigata şeklinde, jeneratör sıralaması ise Yanmar, Cummins, CAT, Daihatsu, Mitsubishi, Perkins, Guascor şeklindedir. PROMETHEE uygulaması sonucu ana makine sıralaması Wartsila, MAN, MAK, ABC, Daihatsu, RRM-Bergen, Niigata şeklinde, jeneratör sıralaması ise Perkins, Daihatsu, Guascor, Mitsubishi, Cummins, Yanmar, CAT şeklindedir.
Yapılan uygulama sonucunda AHP ve PROMETHEE yöntemlerinin yakın sonuçlar verdiği gözlemlenmiştir. Ana makine için AHP ve PROMETHEE sonuçları gerçek durumla tutarlılık göstermiştir. Jeneratör için ise TOPSIS sonucu tutarlıdır.



Anahtar kelimeler: Karar Verme, AHP, TOPSIS, PROMETHEE

Abstract:
Decision making is giving the most appropriate response towards the encountered situations.But, the problem encountered can be among various alternatives in terms of a certain purpose according to certain criteria.Against a decision problem, referring to MCDM method in achieving the optimal solution provides convenience.
Study is composed of four main sections.The first, introduction section to the subject, a brief introduction  was provided, how the study will  be shaped was studied. In the second, decision-making and AHP, TOPSIS and PROMETHEE methods were discussed in detail. In the third, literature screening was done. In the fourth, the main engine, in the fifth, generator concepts were studied. In the sixth, the implementation phase which constitutes the main part of the study was discussed.
 In this study, main engine and generator selection problem appropriate to the project of NB 25 Wartsila fishing vessel was addressed. In total,12 criteria were identified and according to these criteria, the most suitable machine among 7th host and generator was tried to be decided for the project. Decision making problem was tried to be solved by AHP, TOPSIS and PROMETHEE methods, and the results found  were compared. As a result of AHP, the main engine ranking is in the form of  Wartsila, MAN, MAK, DAIHATSU, ABC, RRM-Bergen, NIIGATA, while generator ranking is in the form of PERKINS, DAIHATSU, GUASCOR, CUMMINS, MITSUBISHI, CAT, YANMAR. As a result of TOPSIS, the main engine ranking is in the form of DAIHATSU, Wartsila, MAN, MAK, RRM-Bergen, NIIGATA, while generator ranking is in the form of YANMAR, CUMMINS, CAT, DAIHATSU, MITSUBISHI, PERKINS, GUASCOR. As a result of PROMETHEE, the main engine ranking is in the form of Wartsila, MAN, MAK, ABC, DAIHATSU, RRM-Bergen, NIIGATA, while generator ranking is in the form of  PERKINS, DAIHATSU, GUASCOR, MITSUBISHI, CUMMINS, YANMAR, CAT.
         The results of the application of AHP and PROMETHEE methods have been observed to give results that are closer to the machine. For the main machine, AHP and PROMETHEE results have actually shown consistency with the result chosen for the project. For the generator , TOPSIS result is consistent.



Keywords:Decision Making, AHP,TOPSIS, PROMETHEE