Dış ticaret teorilerine sanayi 4.0'dan bakış: Türkiye için ekonometrik bir analiz
A view of foreign trade theories from industry 4.0: An econometric analysis for Turkey
Yazar: BERNA ÖZYETİŞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ YILMAZ ERDEM
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Ekonomi Finans Ana Bilim Dalı / Ekonomi ve Finans Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Ekonometri = Econometrics ; Ekonomi = Economics

Özet:
Dış ticaret teorileri, zaman içindeki gelişiminde ülkelerin ticaretini açıklarken ulusal ve uluslararası pazarın beklenti ve tüketici tercihleri doğrultusunda o anki koşullara göre sanayileşme politikalarına yön vermektedir. Dış ticaret teorileri; klasikten, moderne ve günümüzde ise yaşanan teknolojik ilerleme ve gelişmeler neticesinde rekabet odaklı dış ticaret teorilerine doğru bir süreç yaşandığı görülmektedir.
Bu çalışmada Türkiye'de 1984-2020 dönem aralığında sanayileşme, reel gelir, teknoloji ve dış ticaret arasındaki ilişki ekonometrik yöntemler ile araştırılmıştır. Çalışmada uzun dönem tahminleri için FMOLS tahmincisi, seriler arasındaki nedensellik ilişkisi için ise Granger nedensellik testi kullanılmıştır. FMOLS test sonuçlarında gelir ve dış ticaret arasında pozitif ve istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki tespit edilmiştir. Ancak sanayileşmenin dış ticaret üzerindeki etkisi negatif ve istatistiksel olarak anlamlıdır. Granger nedensellik test sonuçlarında ise ticari dışa açıklık ve patent başvuruları arasında çift yönlü ve ticari dışa açıklık ve gelir arasında çift yönlü bir nedensellik ilişkisi tespit edilmiştir.
Bu çalışmada, dış ticaret, reel gelir ve sanayileşme arasındaki ilişki incelenmiştir. Çalışmanın sonuçları doğrultusunda istikrarlı ve güçlü ekonomi, küresel rekabet gücü ve verimliliğin artırılmasında ve ülkelerin sürdürülebilir büyüme ve kalkınma amaçlarını geliştirmesinde hızla Sanayi 4.0 ve uygulama bileşenlerini stratejik politika hedefi olarak almaları gerekmektedir. Sanayi devrimleri ışığında sanayileşme süreçlerine bakıldığında ise yine dış ticaret teorilerinde yaşandığı gibi rekabet odaklı sanayileşme politikalarına doğru ilerlemektedir. Bu gün gelinen noktada ise dünya ekonomileri ileri teknoloji, dijitalleşme, yeni ve rekabet edilebilir kalitede ürün üretme noktasında sanayi ve dış ticaret politikalarında rekabetçi uygulamalar ile stratejik plan ve programlarını hazırlamalıdırlar. 

ANAHTAR SÖZCÜKLER
Ticari Dışa Açıklık, Reel Gelir, Sanayileşme, Patent,Türkiye

Abstract:
Foreign trade theories, while explaining the trade of countries in their development over time, direct the industrialization policies according to the current conditions in line with the expectations of the national and international market and consumer preferences. Foreign trade theories; From the classical to the modern, and today, as a result of technological progress and developments, it is seen that there is a process towards competition-oriented foreign trade theories.
In this study, the relationship between industrialization, real income, technology and foreign trade in the 1984-2020 period in Turkey was investigated by econometric methods. In the context, FMOLS estimator was used for long-term estimations and Granger causality test was used for the causality relationship between the series.  A positive and statistically significant relationship was found between income and foreign trade in FMOLS test results. However, the effect of industrialization on foreign trade is negative and statistically significant. In the Granger causality test results, a bidirectional causality relationship between trade openness and patent applications and a bidirectional  causality relationship between trade openness and income was determined.
In this study, the relationship between foreign trade, real income and industrialization has been examined. In line with the results of the study, it is necessary to rapidly adopt Industry 4.0 and its application components as strategic policy targets in order to increase the stable and strong economy, global competitiveness and productivity, and to develop the sustainable growth and development goals of the countries. When we look at the industrialization processes in the light of industrial revolutions, it is moving towards competition-oriented industrialization policies, as experienced in foreign trade theories. At the point reached today, world economies should prepare their strategic plans and programs with competitive practices in industrial and foreign trade policies at the point of advanced technology, digitalization, and production of new and competitive quality products.

KEYWORDS
Trade Openness, Real Income, Industrialization, Patent, Turkiye