Sanat seramiğinde bir anlatım aracı olarak seramik sırlarının kullanımı
The use of ceramic glazes as an expression means in art ceramics
Yazar: YOLANDA SELİN KAPLAN
Danışman: DOÇ. HASAN BAŞKIRKAN
Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Seramik ve Cam Tasarımı Ana Sanat Dalı / Seramik Tasarımı Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Anlatım = Expression ; Aventürin sırlar = Aventurine glazes ; Krakle sırlar = Crackle glaze ; Krater = Crater ; Kül = Ash ; Sanat = Art ; Seladon = Seladon ; Seramikler = Ceramics ; Sır = Glaze ; Temmoku sırları = Temmoku glazes

Özet:
İnsanların yerleşik hayata geçmeleri ile toprak kapların kullanımının ilişkili olduğu düşünülmektedir. İhtiyaçlar doğrultusunda ilkel yollarla şekillendirilen bu kaplardaki sağlamlık gereksinimi, insanın çeşitli çözümler geliştirmesine yol açmıştır. İlk seramik kapların, yoğun kıvamlı balçıkla sıvanmış olan sepetlerin ateşte pişirildikten sonra sertlik kazanması sonucu elde edildiği tahmin edilmektedir. Bir sonraki adımda, deri sertliğindeki formun yüzeyinin çakıl taşı, hayvan boynuzu gibi malzemeler yardımıyla perdahlanarak pekiştirilmesi ve su geçirgenliğinin azaltılarak pişirilmesi hedeflenmiştir. Pişirimler esnasında yakıt olarak kullanılan odun gibi organik malzemelerin küllerinin bünye üzerinde parlak etkiler bırakması ile seramik sırı ortaya çıkmıştır.
Tesadüf sonucu elde edilen sır, bilinçli çalışmalar sonucu çeşitli gelişim ve değişimler göstermiş, uygulandığı bünyeye yalıtım, hijyen ve dekorasyon gibi özellikler kazandıran bir malzeme olarak insan hayatında yerini almayı başarmıştır. Çeşitlerinin de rastlantılar sonucu ortaya çıkmasıyla insana görsel anlamda zenginlikler sunan sır kullanımı, seramiğin ayrılmaz bir parçası hâline gelmiştir. Başlarda, endüstriyel ve artistik olmak üzere iki başlık altında sınıflandırılmış olan sırlar, bugün ise sanatçının sanatsal söylemini daha fazla kuvvetlendirme isteği, farklılık arayışı ve malzemenin sınırlarını zorlama arzusu ile de seramikte yardımcı malzeme olmaktan çıkıp, tek başına kullanılabilen bir malzeme olarak yer almaya başlamıştır. 
Tez metninin Birinci Bölümü'nde, çalışmanın amacı, yöntemi ve planına değinilmiştir. 
İkinci Bölüm'de, seramik sırlarının tanımı ve tarihçesi kısaca açıklanarak, sırların uygulandıkları formlar, seramik sırlarıyla çalışan sanatçı ve eser örnekleri üzerinden incelenmiştir. 
Üçüncü Bölüm'de ise geleneksel sır ve sırlama kullanımının özellikle genç sanatçılar tarafından farklı bir bakış açısı ile yeniden yorumlanması yine sanatçı ve eser örnekleri üzerinden vurgulanmaya çalışılmıştır. 
Bu çalışmada sonuç olarak seramik sırlarının, çoğunlukla yalın formlar üzerinde sanatsal bir ifade dili oluşturduğu fikrine ulaşılmıştır.

Abstract:
It is thought that the utilization of earthenware pots is closely connected to the adoption of settled life. The need for durability in these pots, which were shaped in primitive ways in line with the people's needs, led people to develop various solutions. It is estimated that the first ceramic pots were obtained as a result of the hardening of the baskets after firing, which were plastered with thick mud. In the next step, it was aimed to reinforce the surface of the leather-hard form by burnishing with the help of materials such as pebbles and animal horns, and to fired it by reducing its water permeability. Ceramic glaze emerged as the ashes of organic materials that were used as a fuel during firing (such as wood) left a bright effect on the body.
The glaze, which was obtained coincidentally, has shown various developments and changes as a result of conscious studies, and has succeeded in taking its place in human life as a material that gives features such as insulation, hygiene and decoration to the body to which it is applied. With the developments of its varieties as a result of coincidence, the use of glaze, which offers visual richness to people, has become an inseparable part of ceramics. Glazes, which were previously classified under two groups as industrial and artistic, have started to take place as a stand-alone material rather than being an auxiliary material in ceramics due to the artists' desire to further strengthen their artistic discourse, the search for difference and the desire to push the limits of the material.
In the First Chapter of this thesis, the aim, method and plan of the study are described.
In the Second Chapter, the definition and history of ceramic glazes are briefly explained, and the forms in which glazes are applied are examined through examples of artists who work with ceramic glazes along with their works.
In the Third Chapter, the reinterpretation of the traditional glaze and its utilization, especially by young artists, with a different point of view, is emphasized through the examples of artists and their works.
As a result of this study, it has been suggested that ceramic glazes mostly create an artistic expression language on unpretentious forms.