Hemodiyaliz tedavisi alan ve böbrek transplantasyonu yapılan hastalara bakım verenlerin bakım yükünün karşılaştırılması
Comparison of the care burden of caregivers of patients undergoing hemodialysis and renal transplantation
Yazar: İDRİS YILDIZ
Danışman: DOÇ. DR. MEHTAP KAVURMACI
Atatürk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / İç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Bakım verenler = Caregivers ; Bakım verme yükü = Caregiver burden ; Böbrek hastalıkları = Kidney diseases ; Böbrek nakli = Kidney transplantation ; Renal diyaliz = Renal dialysis

Özet:
Amaç: Bu araştırmanın amacı hemodiyaliz tedavisi alan ve böbrek transplantasyonu yapılan hastalara bakım verenlerin bakım yüklerinin karşılaştırılmasıdır.
Materyal ve Metot: Tanımlayıcı türde olan araştırma 10.07.2019-26.06.2020 tarihleri arasında yapılmıştır. Araştırmanın evrenini ilgili tarihler arasında Atatürk Üniversitesi Araştırma Hastanesi Hemodiyaliz Ünitesi ve Transplantasyon Polikliniğine kayıtlı hastalar ve bu hastaların primer bakım veren yakınları oluşturmuştur. Araştırma örneklemini araştırmaya alınma kriterlerini sağlayan 142 kişi alınmıştır. Verilerin toplanmasında Hasta Tanıtım Formu, Bakım Veren Tanıtım Formu ve Zarit Bakıcı Yük Ölçeği kullanılmıştır. Veriler SPSS 22.0 programı kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırma verilerinin değerlendirilmesinde tanımlayıcı istatistikler, Mann-Whitney U, Kruskal-Wallis H, Independent Samples t test, One-Way Anova analizleri kullanılmıştır.  
Bulgular: Araştırma sonucunda HD tedavisi alan ve BT yapılan hastaların yaş ve başka hastalık varlığı parametreleri dışında tanıtıcı özellikleri açısından benzer olduğu saptanmıştır. HD alan bireylerin bakım yükü puan ortalamaları, BT olan bireylerin bakım yükü puan ortalamalarından yüksektir ve aradaki fark istatistiksel olarak anlamlıdır. HD alan hastaların ve bakım vericilerin tanıtıcı özellikleri ile Zarit Bakıcı Yükü Ölçeği puan ortalamaları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmamaktadır. BT olan bireylere bakım verenlerden evli ve 36-50 yaş arasında bulunanların bakım yükü puanı diğer gruplara göre daha yüksektir. 
Sonuç: Araştırma sonucunda HD tedavisi alan bireylere bakım verenlerin bakım yükü puan ortalamalarının BT olan bireylere bakım verenlerden yüksek olduğu saptanmıştır. Bakım yükü HD hastalarının bakımında hemşirelerin ele alması gereken önemli bir konudur. 

Anahtar Kelimeler: Bakım veren, bakım yükü, böbrek transplantasyonu, hemodiyaliz

Abstract:
Aim: The aim of this study is to compare the care burden of those who receive hemodialysis treatment and care for patients who undergo kidney transplantation.
Material and method: This descriptive study was conducted between 10.07.2019-26.06.2020. The population of the study was composed of the patients enrolled in the Atatürk University Research Hospital Hemodialysis Unit and Transplantation Outpatient Clinic and their primary care relatives. 142 people who met the research sample for the criteria of being included in the research were taken.The Patient Data Form, The Caregiver Data Form and Zarit Caregiver Burden Scale were used as data collection tools. The data were analyzed using SPSS 22.0 program. Descriptive statistics, Mann-Whitney U, Kruskal-Wallis H, Independent Samples t test, One-Way Anova analyzes were used to evaluate the research data.
Results: As a result of the research, it was found that patients who received HD treatment and who underwent CT were similar in terms of their introductory characteristics, except for age and other disease parameters. Care burden score averages of individuals receiving HD are higher than the care burden average of individuals with CT, and the difference is statistically significant. There is no statistically significant difference between the diagnostic characteristics of HD patients and caregivers and the Zarit Caregiver Burden Scale averages. The care burden score of those who care for individuals with CT, who are married and who are 36-50 years old, is higher than other groups.
Conclusion: It was determined that caregivers were high in CT. It is an important issue that nurses should address in the care of HD patients.

Key Words: Caregiver, care burden, kidney transplantation, hemodialysis