Orta Karadeniz Bölgesindeki lüfer balığının (Pomatomus saltatrix, Linnaeus, 1766) biyolojik özellikleri ile üreme özellikleri üzerine histolojik ve makroskobik tespitler
Histological and macroscobic detection on the biological features with reproductive characteristics of the bluefish (Pomatomus saltatrix Linnaeus, 1766) in the Middle Blacksea Region
Yazar: ELİF SEDA ÖZBEK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SEDAT GÖNENER
Sinop Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Avlama ve İşleme Teknolojisi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Su Ürünleri = Aquatic Products

Özet:
Bu çalışmada Orta Karadeniz Bölgesi'nde avlanan lüfer balığı (Pomatomus saltarix Linnaeus, 1766)'na ait biyolojik özellikler ile üreme özelliklerinin belirlenmesi, belirlenen bu özelliklerin histolojik ve makroskobik tespitler ile ortaya konması amaçlanmaktadır. Bu kapsamda 2015-2016, 2016-2017 ve 2017-2018 yılları av sezonu içerisinde avlanan 815 adet lüfer balığının (Pomatomus saltarix Linnaeus, 1766) biyometrik ölçümleri yapılmıştır. Üç avlanma sezonu süresince amatör balıkçıların ve ticari balıkçı gemilerinin avladıkları lüfer balığı (Pomatomus saltarix Linnaeus, 1766)'na ait örneklerde her bir birey için total boy, çatal boy, standart boy, toplam ağırlık, gonad ağırlığı, cinsiyet ve eşeysel olgunluk safhası, oosit çapı verileri; populasyon için ise boy-ağırlık ilişkisi, boy kompozisyonu, boy-boy ilişkisi, cinsiyet kompozisyonu değerleri hesaplanmıştır. Hesaplanan tüm parametreler cinsiyet ve zaman faktörlerine bağlı değişimler açısından istatistik olarak test edilmiştir. Örneklenen bireylerin total boyu 11,00±0,23-37,00±0,23 cm arasında ve vücut ağırlıkları 12,78±3,83-498,39±3,83 g arasında değişiklik göstermiştir. Dişi ve erkek oranları 2015-2016 sezonunda 0,88:1; 2016-2017 sezonunda 1,96:1; 2017-2018 sezonunda 2,80:1 olarak belirlenmiştir. Elde edilen histolojik bulgular ile makroskobik bulgular karşılaştırıldığında makroskobik olarak yumurtladığı değerlendirilen balıkların gonadlarından histolojik kesit alınarak incelendiğinde yumurtlama sonrası foliküllere rastlanılamamıştır. Çalışma kapsamında incelenen bireylerin % 46.87'si yasal avlanma boyunun altındaki bireylerden oluşmaktadır. Çalışma sonucu, yasal avlanma boyunun üzerinde olan bireylerin dahi cinsi olgunluğa ulaştıkları halde üreme şansı bulamadıklarını ortaya koymaktadır. 
Anahtar Kelimeler: Lüfer (Pomatomus saltatrix), Orta Karadeniz, Sinop, Populasyon Dinamiği

Abstract:
In this study, it is aimed to determine the biological features and reproductive characteristics of the bluefish (Pomatomus saltatrix Linnaeus, 1766) that fishing in the Middle Blacksea Region and to present of these determined features with histological and macroscopic findings. In this context, biometric measurement of 815 bluefish (Pomatomus saltatrix Linnaeus, 1766) fished during 2015-2016, 2016-2017, 2017-2018 fishing season were conducted. During the three fishing seasons, total length, fork length, standart length, gross weight, gonad weight and sexual maturity, oocyte diameter data for each individual in the samples of the bluefish caught by amateur fishermen and commercial fishing boat were calculated. And lenght-weight relation, length composition, length-weight relation, sex composition data were also calculated. All calculated parameters were tested statistically in terms of variations due to sex and time factors. The total length sampled individuals showed a change between 11,00±0,23 to 37,00±0,23 cm and body weight showed a change between 12,78±3,83 to 498,39±3,83 g. The rate of female and male were determined as 0.88:1 in 2015-2016 season, 1,96:1 in 2016-2017 season and 2,80:1 in 2017-2018 season. The obtained histological findings and macroscopic findings were compared. When the gonads of fish evaluated as macroscopically ovulated were examined by histological section, follicles were not found after ovulation. 46.87% of the individuals provided within the scope of the study are composed of individuals under the legal landing size. As a result of study, it is revealed that even individuals who are above legal landing size do not have a chance to reproduce when they the sexual maturity length. 
Keywords: Bluefish (Pomatomus saltatrix), The Middle Black Sea, Sinop, Population Dynamics