Acil servise başvuran kafa travması olgularında optik sinir kılıf çapının tekrarlayan yatak başı ultrasonografik ölçümünün tanıdaki ve hasta takibindeki yeri
Role of consecutive bedside ultrasonographic measurement of optic nerve sheath diameter in diagnostic and follow up of  patients presenting with head trauma in emergency department
Yazar: ÖZGE DAĞTEKİN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. FUNDA KARBEK AKARCA
Ege Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Acil Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2015
Konu: İlk ve Acil Yardım = Emergency and First Aid
Dizin: Acil servis-hastane = Emergency service-hospital ; Acil tıp = Emergency medicine ; Beyin yaralanmaları = Brain injury ; Glasgow koma ölçeği = Glaskow coma scale ; Göz = Eye ; Kafa yaralanmaları = Head injuries ; Optik sinir = Optic nerve ; Ultrasonografi = Ultrasonography ; Yaralar ve yaralanmalar = Wounds and injuries

Özet:
Travmatik beyin hasarına (TBH) bağlı kafa içi basınç artışı, tüm dünyada genç nüfusta mortalite ve morbiditenin en önemli nedenlerinden biridir. Erken tanı ve tedavi ile olumsuz sonuçların önüne geçebilmek mümkündür.
Günümüzde travmatik beyin hasarının tanısında ve takibinde kraniyal bilgisayarlı tomografi (BT) ilk tercih olarak kullanılmaktadır, ancak vital durumu stabil olmayan hastalarda kullanışlı değildir ve çekilen her tomografi ile radyasyon maruziyeti artmaktadır. Ultrasonografi (USG) ile optik sinir kılıf çapının (OSKÇ) ölçümü, kafa içi basınç artışının (KİBA) saptanmasında yeni bir yöntem olarak araştırılmaktadır.
Çalışmamızda USG ile OSKÇ ölçümünü kraniyal BT'de lezyon varlığı ile kıyaslayarak TBH'de USG'nin tanıda kullanılabilirliğini araştırdık. Ayrıca TBH saptanıp acil serviste kontrol kraniyal BT ile izlenen hastalarda, eş zamanlı OSKÇ ölçümleri yapılarak USG'nin hasta takibindeki yeri de araştırılmıştır. Hastalar Glasgow koma skoruna (GKS) göre gruplandırılıp, ROC analizi sonucu OSKÇ sınır değeri 5.1 mm olarak belirlenerek  istatistiksel analizler yapılmıştır. Ayrıca 5.8 mm sınır değeri ile de istatistikler tekrarlanmıştır. OSKÇ ile GKS arasında orta derecede (r=-0.384) ancak çok anlamlı (p<0.001) bir negatif korelasyon saptanmıştır. 
 OSKÇ sınır değeri 5.8 mm alındığında pozitif prediktif değerinin yüksek olduğu görülmüştür, ancak 5.8 mm değerinde BT'de lezyon varlığını saptamada yetersiz olduğu görülmüştür. KİBA'nın direkt olarak değerlendirildiği farklı ölçüm metodları ile OSKÇ ölçümünün kıyaslandığı çalışmalarla daha anlamlı veriler elde etmek mümkün olabilir.
Bizim çalışmamızda amacımız kontrol BT yerine USG ile takibin güvenilirliğini incelemekti, hafif kafa travması grubunda  OSKÇ'nin klinik verilerle değerlendirildiğinde acil serviste intrakraniyal basınç artışı izleminde kullanılaileceği düşünülmüştür. 6. ve 24. saat kraniyal BT bulgularında progresyon ile eş zamanlı OSKÇ ölçümlerindeki progresyon karşılaştırıldığında, OSKÇ'nin negatif prediktif değerinin yüksek olduğu (%89.5) görülmüştür, bu nedenle hafif kafa travması grubunda, bu hastaların acil servis izleminde OSKÇ ölçümünün klinik bulgularla birlikte bir dışlama kriteri olarak kullanılabileceği yönünde ipuçlarına ulaştık.
Optik sinir kılıf çapının orta ve ciddi kafa travmasında izlem parametresi olarak kullanılmasıyla ilgili daha fazla sayıda hasta ile yapılacak ve daha sensitif ölçüm metodları ile kıyaslandığı çalışmalara ihtiyaç vardır.

Abstract:
Intracanial pressure increase due to traumatic brain injury, is one of the most common reasons for mortality and morbidity among young population. It is possible to prevent negative outcomes by early diagnose and treatment.
Cranial computerized tomoghraphy is utilized as the first choice for diagnose and follow up of  traumatic brain injury, but is not suitable for patients with unstable vital signs and radiation exposure is increased with every tomographic scan. Optic sheath nerve diameter (ONSD) measurement by ultrasonography (US) is being investigated as a new method for diagnosing intracranial pressure increase.
In our study ONSD measurement by US is compared with the presence of lesion in CT to investigate the diagnostic convenience of US in TBI. Also, in patients who are diagnosed with TBI and are followed-up with serial cranial CTs in emergency department , simultaneous  sonographic ONSD measurements are made and thus the role of US in patient follow-up is researched. Statistical analysis are made after patients are grouped according to their Glasgow Coma Scores (GCS), and determining 5.1mm as the cut-off value for ONSD via ROC analysis. Statistical analysis are repeated for 5.8mm taken as the cut off value. Corelation of medium degree( r = -0.384) and  negative corelation of high significance(p<0.001) between ONSD and GCS are found.
When ONSD cut-off value is taken as 5.8mm, it is seen that it has a high positive predictive value ; but at 5.8mm value  it is found to be insufficient at determining  presence of lesion in CT. It may be possible to obtain data of higher significance via studies in which ONSD measurement is compared with  directly evaluated ICP increase by different measurement methods. 
In our study, our aim was to research the reliability of patient follow up with US instead of control CT scans. In  mild head trauma group, evaluated with clinical findings, ONSD is thought to be convenient in the follow-up of intracranial pressure increase. When progression in 6th and 24th hour cranial CT findings  and  simultaneous ONSD measurement are compared, it is found  that ONSD has high(89%) negative predictive value,  thus,  in  mild head trauma group, we thought  that evaluated with clinical findings, ONSD measurement may be used as an exclusion criteria.
More studies conducted with more patients and more sensitive measurement modalities are needed for optic nerve sheath diameter to be used as a follow up parameter in medium and serious head trauma.