Türkiye'de muhalefet basını: Yarın gazetesi
Oppositional press-media: The Yarın newspaper
Yazar: M. MESUT BALLI
Danışman: PROF. DR. NURETTİN GÜZ
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Gazetecilik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: Gazetecilik = Journalism
Dizin: Basın tarihi = Press history

Özet:
Yarın gazetesinin yayınlandığı dönemlerde Türk basın tarihi bir asırlık bir ömrü tamamlamış bulunmaktaydı. Fakat yaşanan gelişmeler basını sık sık başlangıç noktasına geri götürdü.İlk gazete de birçok yenilik gibi ?Batı?nın etkisinde çıkartıldı. Türkiye, bir taraftan yenilikleri yerleştirmeye katkıda bulunan, diğer taraftan kamuoyu oluşturma aracı olan ilk basın organları ile tanışmaya başladı. Basın-yayın geliştikçe de basını yakından ilgilendiren düzenlemeler geldi. Bazen basın özgürlüğü lehine bazı yasal düzenlemeler yapılırken, bazen de yasaklamalarla karşılaşıldı.Türk basını, Milli Mücadele dönemine ?amir düzenleme? olarak 1909 tarihli matbuat kanunu ile girdi.Bu dönemde basın organları temelde ikiye ayrıldılar. Bir kısmı milli mücadeleyi destekleyenlerden oluşurken, diğer kısmını ise milli mücadele karşısındakilerden oluşmaktaydı. Basını, Cumhuriyetin ilanından sonra ?hükümet yanlıları? ve ?muhalif? basın olarak adlandırılabilecek ?Ankara? ve ?İstanbul? basını olarak ikiye ayırabiliriz. 1925 Takrir-i Sükûn Kanunu ile basın sıkı bir şekilde denetim altına alındı. Bundan birkaç yıl sonra basında muhalif sesler yeniden çıkmaya başladı.Cumhuriyet Türkiye'sinin ikinci çok partili siyasal yaşam denemesinin gerçekleştirdiği Serbest Cumhuriyet Fırkası denemesi sırasında tekrar muhalefet basını oluştu. 1931 tarihli yeni basın kanunu ile basındaki muhalif sesler tekrar kısıldı. Bu durum 1946 yılına kadar devam etti.İkinci dünya savaşının sonucunda oluşan yeni dengeler gereği basında yeniden farklı sesler çıkmaya başladı.

Abstract:
History of Turkish journalism had completed a life of a century during the eras in wich the Yarin Newspaper was being published, but the developments often took the journalism to the starting point.Like the other developments, the first newspaper was published under the influence of the West. Turkish society started to meet the first press media wich on the one hand contributed to accommodating the innovations and on the other hand created public opinion.As the press-media developed, the regulations regarding the press were made. While some legal regulations were created in favor of freedom of press, sometimes there were some cencorship and bans.Turkish press-media entered the period of National Independence War with the Press Law dated 1909 as a principle regulation. During this period press-media were separated into two. Some supported the national independence movement, whereas the others opposed it. We can also separate the Turkish press-media after the declarition of the Turkish Republic into two: Ankara and Istanbul press, wich can be called pro-goverment and oppositional press. With the `Takrir-i Sükûn? Law, dated 1925, the Turkish press-media was controlled heavily. Nevertheless, oppositional voices started to increase after few years.Oppositional press-media was formed during the period of `Serbest Cumhuriyet Fırkası? in wich multi-party political life was experienced for the second time in Republican Turkey. With the new press law, dated 1931, oppositional voices in press-media were supressed. This situation continued until 1946.As a result of the new balances wich were formed after the end of the WWII, the different voices started to increase again.