İlkokul yöneticilerinin mizah tarzları ile öğretmenlerin stres yaşama düzeyleri arasındaki ilişki ve bazı değişkenlere göre incelenmesi
Examining relationship between primary school administrators' humor style and teachers' percieved stress level according to some variables
Yazar: ÜMMÜ GÜLSÜM DİNÇ
Danışman: PROF. DR. NECATİ CEMALOĞLU
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Mizah tarzları = Humor styles ; Okul yöneticileri = School administrators ; Stres = Stress ; Öğretmenler = Teachers ; İlkokul öğretmenleri = Primary school teachers ; İlkokullar = Primary schools

Özet:
Bu araştırmanın amacı, Ankara Büyükşehir Belediyesi sınırları içerisinde bulunan Çankaya ilçesindeki ilkokullarda görev yapan öğretmenlerin algılarına göre, okul yöneticilerinin kullandıkları mizah tarzları ile öğretmenlerin stres yaşama düzeyleri arasındaki ilişkiyi saptamak ve bu ilişkiyi bazı değişkenlere göre incelemektir. Araştırma, ilişkisel tarama modelindedir. Araştırmanın evrenini Ankara ili Çankaya ilçesindeki farklı sosyo-ekonomik seviyelerde (düşük, orta, yüksek) bulunan 75 resmi ilkokulda görev yapan 1636 öğretmen oluşturmaktadır. Evrene ilişkin örneklem çok aşamalı örnekleme (multi-stage sampling) yöntemi ile belirlenmiştir. Birinci aşamada tabakalı örnekleme (satrified sampling) yöntemi; ikinci aşamada ise basit seçkisiz örnekleme (simple random sampling)  yöntemi kullanılmıştır. Örneklem için belirlenen ilçede bulunan 30 okuldan 311 öğretmene ulaşılmış; ancak 11 anket analiz öncesi çıkartılmıştır. Araştırmada, veri toplama araçları olarak Mizah Davranışları Ölçeği ve Algılanan Stres Ölçeği kullanılmıştır. Verilerin analizinde parametrik testler; n, aritmetik ortalama, pearson momentler çarpımı korelasyon katsayısı, regresyon analizi, independent sample t-testi ve tek yönlü varyans analizi kullanılmıştır. Araştırma sonucunda; okul yöneticilerinin çok fazla mizah kullanmadıkları, kullandıkları mizah türünde ise daha çok onaylayıcı mizah tarzını tercih ettikleri; okul yöneticilerinin kullandığı alaycı ve reddedici mizah tarzının öğretmenlerde strese neden olduğu; kadın öğretmenlerin algılarına göre okul yöneticilerinin daha çok alaycı mizahı, erkek öğretmenlere göre ise okul yöneticilerinin daha fazla üretici-sosyal mizahı tercih ettikleri; ileri yaştaki öğretmenlerin okul yönericilerinin daha çok alaycı mizahı kullandıklarını algıladıkları; okul öncesi öğretmenlerine göre okul yöneticilerinin daha çok onaylayıcı mizahı tercih ettikleri ve öğretmenlerin sosyo-ekonomik düzeylerinin okul yöneticilerinin mizah tarzları ve stres arasında bir rolü olmadığı, mesleği bırakmayı düşünen öğretmenlerin, okul yöneticilerinin daha fazla alaycı ve reddedici mizahı kullandıklarını ileri sürdükleri ve stres yaşadıkları bulgularına ulaşılmıştır.

Abstract:
The aim of this study is to determine the relationship between primary school administrators' humor styles and teachers' percieved stress level, and the examination of this relationship according to some variables. This research is conducted with relational screening model. The population of the research includes 1636 teachers who work at 75 state primary schools at three different socio-economic levels (low, medium, high) of Çankaya district of Ankara. Multi-stage sampling method has been used in order to determine the sample from the population. At the first stage, stratified sampling method has been used and at the second stage, simple random sampling method has been used. 311 teachers who work at 30 different schools located in the selected district have been reached; however 11 of the questionnaires have been left out. As the data collection tool, Humor Behavior Scale and Percieved Stress Scale have been utilized. For the analysis of the data, parametric tests; n, arithmetic mean, pearson product-moment correlation coefficient, regression analysis, independent samples t-test and one-way anova have been used. The findings of the research show that school administrators exhibit low-level of humor and they mostly prefer approving humor style; their cynical and rejectionist humor style causes distress among teachers; they opt for a cynical humor style according to the perceptions of the female teachers, while male teachers are in the opinion that they mostly prefer producing-social humor style; they opt for a cynical humor style according to the elderly teachers while pre-school teachers are in the opinion that they mostly prefer approving humor style. Moreover, it has been concluded from the findings that the socio-economic level of the teachers has no effect on the administrators' humor style and distress, and that the teachers who consider leaving their jobs assert that school administrators often exhibit cynical and rejectionist humor style which causes distress among them.