Sahraaltı Afrika devletlerinin denge politikaları: Bölgesel bir analiz
The balancing policies of Sub-Saharan African states: A regional analysis
Yazar: BEGÜM GÜN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MÜRSEL BAYRAM
Ankara Sosyal Bilimler Üniversitesi / Bölge Çalışmaları Enstitüsü / Afrika Çalışmaları Ana Bilim Dalı  / Afrika Çalışmaları Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Afrika = Africa ; Afrika ülkeleri = African countries ; Denge politikası = Balanced policy ; Realizm = Realism ; Sahraaltı Afrika = Sub-Saharan Africa ; Uluslararası ilişkiler = International relations ; Uluslararası politika = International policy

Özet:
"Sahraaltı Afrika Devletlerinin Denge Politikaları: Bölgesel Bir Analiz"
DıĢ politikaları pre-kolonyal döneme kadar uzanan Sahraaltı Afrika devletleri,
günümüze kadar hem kıta içi hem de kıta dıĢı güç mücadelelerine sahne olmuĢtur. Sömürgecilik
dönemi ile birlikte bağımsızlığını kaybeden kıta ülkeleri bağımsızlıklarını kazanabilmek adına
da mücadele yürütmüĢtür. Bağımsızlıktan sonra ortaya çıkan devletleĢme sürecinde Avrupa
ülkeleri tarafından din, dil, etnik grup gözetilmeden çizilen sınırlar ve kıtaya yapılan
müdahaleler ile doğal bir devletleĢme süreci geçirmeyen bu ülkeler; iç savaĢ, yolsuzluk,
yoksulluk, altyapı yetersizliği ve teknik bilgi eksikliği gibi pek çok sorunla karĢılaĢmıĢtır. Bu
sorunların yanı sıra bağımsızlıkları ekseriyetle Soğuk SavaĢ dönemine denk gelen kıta ülkeleri,
iki kutuplu sistemin güç mücadelesine de sahne olmuĢtur. Doğu Bloku-Batı Bloku kutuplaĢması
Afrika ülkelerine zaman zaman fayda sağlarken zaman zaman da zarar vermiĢtir. Sömürgecilik
tecrübesinin verdiği hayatta kalma güdüsüyle, güçlü olmayan Afrika devletleri denge
politikasına ihtiyaç duymuĢtur. Dolayısıyla, Sahraaltı Afrika devletlerinin dıĢ politikaları
ağırlıklı olarak hayatta kalma ve devletin temel altyapı, teknik bilgi gibi eksikliklerini
giderebilmek için çıkar odaklı olmuĢtur. Hem hayatta kalmak hem de çoğunluğu ekonomik
olmak üzere çıkar elde etmek için çeĢitli dıĢ iliĢkiler kuran Afrika devletlerinin bu iliĢkileri neye
göre kurduğu, neyi dengelediğini araĢtırmak bu çalıĢmanın temel amacını oluĢturmaktadır. Bu
amaca ulaĢmak için Sahraaltı Afrika‟da bulunan coğrafi olarak ayrılmıĢ her dört bölgeden iki
ülke vaka çalıĢması için seçilmiĢtir. Bu ülkelerin belirlenmesinde yurt dıĢı diplomatik misyon
sayısı, askeri ve ekonomik gücü belirleyici olmuĢ; bu parametreler üzerinden her bölgeden en
güçlü ve en zayıf devlet belirlenerek dıĢ politikalarındaki temel motivasyonlar ve eğilimleri
incelenmiĢtir.
Ülkelerin hayatta kalma mücadeleleri, hangi dıĢ güce ne için ihtiyaç duyduğu, hangi
ülkeden nasıl bir çıkar elde ettiği araĢtırılırken bu kavramlara ağırlık veren realist teoriden
istifade edilmiĢ, seçilen ülkelerin dıĢ politikalarındaki temel eğilimler karĢılaĢtırılarak
tartıĢılmıĢtır.
Anahtar Kelimeler: Sahraaltı Afrika, Realizm, Denge Politikası

Abstract:
"The Balancing Policies of Sub-Saharan African States: A Regional Analysis"
Sub-Saharan African states, whose foreign policies date back to the pre-colonial period,
have been the scene of both intra-contiential and extra-continental power struggles until today.
Continental countries, which lost their independence with the colonial period, also struggled to
gain their independence. In the process of statehood that emerged after independence, these
countries did not undergo a natural stateization process due to the borders drawn by European
countries without regard to religion, language, ethnic group, and the interventions made to the
continent; they have faced many problems such as civil war, corruption, poverty, insufficient
infrastructure and lack of technical knowledge. In addition to these problems, the continental
countries, whose independence mostly coincided with the Cold War period, also witnessed the
power struggle of the bipolar system. While the Eastern Bloc-Western Bloc polarization has
benefited African countries from time to time, it has sometimes harmed African countries. With
the survival instinct given by the colonial experience, the weak African states needed a balance
policy. Therefore, the foreign policies of Sub-Saharan African states have been predominantly
interest-oriented in order to survive and to overcome the deficiencies of the state such as basic
infrastructure and technical knowledge. The main purpose of this study is to investigate how
African states, which have established various foreign relations in order to survive and to gain
benefits, mostly economic, establish these relations and what they balance. To achieve this goal,
two countries from every four geographically separated regions in Sub-Saharan Africa were
selected for the case study. The number of foreign diplomatic missions, military and economic
power were decisive in the determination of these countries. Based on these parameters, the
strongest and weakest states from each region were determined and the main motivations and
trends in their foreign policies were examined.
While researching the countries' struggles for survival, which foreign power they need
for what, and what kind of benefit they get from which country, the realist theory that focuses
on these concepts has been utilized, and the main trends in the foreign policies of the selected
countries have been compared and discussed.
Key Words: Sub-Saharan Africa, Realism, Balance Policy