Doğal gaz piyasasının İdare Hukuku açısından incelenmesi
Analysis of natural gas market in terms of Administrative Law
Yazar: GÜLDEN KILIÇ
Danışman: PROF. DR. MELTEM KUTLU GÜRSEL
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı / Kamu Hukuku Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Doğal gaz = Natural gas ; Doğal gaz piyasası = Natural gas market ; Lisans = Licence ; İdare hukuku = Administrative law

Özet:
Türkiye'de Doğal Gaz Piyasası 4646 sayılı Kanunla düzenlemiş ve piyasa faaliyetleri; ithalat, üretim, iletim, doğal gazın depolanması, toptan satış, doğal gazın ihracı, doğal gazın şehir içi dağılımı ve sıkıştırılmış doğal gaz dağıtımı ve iletimi olarak sayılmıştır. Sayılan piyasa faaliyetlerinin yürütümü hakkında lisans usulü öngörülmüş ve doğal gaz piyasasında bağımsız bir düzenleme ve denetimin sağlanması için Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu görevlendirilmiştir.
Doğal gaz piyasası, rekabetçi ve doğal tekel niteliğinde kısımları bünyesinde barındıran bir ağ endüstrisidir. Doğal gazın üretildiği yerden boru hatları ile vasıtası ile tüketildiği yere iletimi ve tüketicilere dağıtımı doğal tekel niteliğinde, doğal gaz üretimi ve pazarlaması ise rekabetçi niteliğe sahip aşamalar olarak değerlendirilmektedir. Doğalgaz piyasasının farklı özelliklere sahip kısımlardan meydana gelmesi karşısında, piyasa faaliyetlerinin hukuki rejimi de farklı karakter özellikleri göstermiştir. Nitekim doğal gaz piyasası faaliyetlerinden, doğal tekel niteliğindeki iletim, depolama ve dağıtım faaliyetleri kamu hizmeti niteliğinde görülmüş, diğer faaliyetler bakımından rekabetçi piyasa ortamı oluşturulmak istenmiştir.
Bu şekilde birbirinden farklı hukuki rejime sahip piyasa faaliyetlerinin yürütümü için öngörülen lisans yöntemi de, iletim, depolama ve dağıtım faaliyeti bakımından, kolluğa ilişkin ruhsatlardan bazı yönleri ile ayrılmış ve kamu hizmetinin gördürülme usulü olan ruhsat vasfını almıştır. Serbest piyasa faaliyeti niteliğinde değerlendirilen diğer faaliyetler de, tam anlamıyla serbest piyasa rejimine tabi tutulmamış, EPDK'nın bunlar üzerindeki düzenleme ve denetleme yetkileri belirli ölçüde saklı tutulmuştur.
Anahtar Kelimeler: Doğal gaz, doğal gaz piyasası, doğal gaz piyasası faaliyetleri, lisans verme usulü.

Abstract:
Natural gas market in Turkey was regulated with the law no 4646 and market activities were listed as import, production, transmission, storing natural gas, wholesale trade, export of natural gas, inner-city distribution of the natural gas and distribution and transmission of compressed natural gas. License procedure was provided for execution of listed market activities and Energy Market Regulatory authority was appointed for independent regulation and audit in natural gas market.
Natural gas market is a network industry incorporating competitive and natural monopoly qualities. Transmission of natural lines from the area where it is generated to the consumption point via the pipelines and distribution of consumers is of natural monopoly, natural gas generation and marketing are the steps with competitive quality. As the natural gas market comprise of different parts, legal regime of the market activities show different character features. Transmission, storage and distribution activities having the quality of natural monopoly of natural gas market activities were considered as the public service and competitive market environment was created for other activities.
License method provided for the execution of market activities with different legal regime is different from licenses related to the law enforcement in terms of transmission, storing and distribution activity in some aspects and gained the quality of license for getting public service performed. Other activities considered as the free market activity were not subject to free market regime completely and authorities of regulation and audit of EPDK are reserved certainly.
Keywords: Natural gas, natural gas market, natural gas market activities, procedure of licensing.