Sosyal medyada müzakereci demokratik kamusal alanın oluşma imkanını müzakere pratiklerinden anlamak: X (Twitter) spaces örneği
Understanding the possibility of establishing a deliberative democratic public sphere in social media from negotiation practices: the example of X (Twitter) spaces
Yazar: MUHAMMET ABDULLAH YANARATEŞ
Danışman: PROF. DR. HİKMET KIRIK
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science
Dizin: Sosyal medya = Social media

Özet:
Kolektif bir karardan etkilenenlerin, kararların içeriğine ilişkin sonuç niteliğindeki müzakereye katılma hakkına, fırsatına ve kapasitesine sahip olduğu fikrine dayanan normatif bir demokratik meşruiyet teorisi olarak tanımlanan müzakereci demokrasi; vatandaşların karar verme süreçlerine aktif katılımını gerektirmektedir. Büyük ölçüde Jürgen Habermas'ın etkisi altında gelişen müzakereci demokrasi, temelde vatandaşların genele ilişkin konular hakkında kısıtlanmamış şekilde ifade özgürlüğünün ve bilgi aktarımının mümkün olduğu kamusal alanda gerçekleşen rasyonel ve eleştirel müzakerelere dayanmaktadır. Müzakereci demokratlar arasında, müzakereci demokrasinin temel dayanağı olan müzakere süreçlerinin meşru ve rasyonel kararlar alabilmesi için katılım, eşitlik, karşılıklılık, gerekçelendirme, düşünümsellik, empati, samimiyet ve çoğulculuk gibi bazı demokratik kriterleri karşılaması gerektiği konusunda bir mutabakat bulunmaktadır. Yine müzakereci demokratlar için bağımsız ve eleştirel medya; kamusal alanın oluşmasında, gelişmesinde, genişlemesinde ve kamusal tartışmaların yayılmasında kritik bir öneme sahiptir. Daha geniş malumata nispeten kolay ve hızlı erişim fırsatını, daha farklı kesimlerden daha fazla insanın sesini duyurabilme olanağını, insanların üretilen medya içeriklerine katkıda bulunma imkanını sağladığı için ve en önemlisi yüksek etkileşimli doğasından dolayı yeni medya; müzakereci kamusal alanın inşaası için dolayısıyla müzakereci demokrasinin tesisi için yeni bir imkan olarak değerlendirilmektedir. 

Bu tez çalışması sosyal medya tabanlı müzakereci bir kamusal alanın imkanını müzakerelerin kalitesine odaklanarak ölçmeyi amaçlamaktadır.Bu amaçla, müzakereci demokratların görüşlerinden yola çıkarak hazırlanan ve ideal müzakere kriterlerinden oluşan müzakere kalite indeksine referansla X (Twitter) Spaces'te gerçekleştirilen sohbetlerdeki konuşmalar ve her bir konuşmanın bir diğeri ile ilişkisi içerik analizi kullanılarak incelenmiştir. Bu tez çalışmasının araştırma evrenini sosyal medyada gerçekleştirilen İsrail-Hamas Savaşı'yla ilgili Türkçe sohbetler; çalışma evrenini 7 Ekim 2023 tarihinde Hamas'ın İsrail'e El Aksa Tufanı Operasyonu ile gerçekleştirdiği saldırıdan sonra X (Twitter) Spaces'te gerçekleştirilen konuyla alakalı sohbet kayıtları oluşturmaktadır. Maksatlı örnekleme ile belirlenen bu çalışmanın örneklemini ise El Aksa Operasyonun yapıldığı 7 Ekim 2023 tarihinden 7 Kasım 2023 tarihine kadarki bir aylık süre içerisinde gerçekleştirilen başlangıcı ve kapanışı ile kayıt altına alınmış 3 saatten kısa tartışma içerikli X (Twitter) Spaces sohbet odası kayıtları oluşturmaktadır.

Abstract:
Deliberative democracy is based on the idea that individuals affected by a collective decision have the right, opportunity, and capacity to participate in consequential deliberation about the content of the decisions. Defined as a normative theory of democratic legitimacy, deliberative democracy requires the active participation of citizens in decision-making processes. Deliberative democracy, which developed largely under the influence of Jürgen Habermas, is fundamentally based on rational and critical negotiations that take place in the public sphere, where citizens' unrestricted freedom of expression and the information transfer on general issues are possible. There is a consensus among deliberative democrats that deliberative processes, which are the fundamental basis of deliberative democracy, must meet certain democratic criteria such as participation, equality, reciprocity, justification, reflexivity, empathy, sincerity and pluralism in order to make legitimate and rational decisions. According to deliberative democrats, independent and critical media have a critical importance in the formation, development and expansion of the public sphere and the dissemination of public debates. Because it provides the opportunity to have relatively easy and quick access to broader information, the opportunity to make the voices of more individuals from different segments heard, and the opportunity for people to contribute to the media content produced, and most importantly, because it has a highly interactive nature; new media is considered as a new opportunity for the construction of a deliberative public sphere and therefore for the establishment of deliberative democracy. 

This thesis study aims to measure the possibility of a social media-based deliberative public sphere by focusing on the quality of negotiations. For this purpose, with reference to the negotiation quality index, which is prepared based on the views of deliberative democrats and consists of ideal negotiation criteria; conversations in X (Twitter) Spaces and the relationship of each speech unit with each other were examined using the content analysis research technique. The general population of this thesis study consists of Turkish conversations about the Israel-Hamas War on social media, and the target population of this thesis consists of the relevant chat rooms records held on X (Twitter) Spaces after Hamas's attack on Israel that wasOperation Al-Aqsa Flood on October 7, 2023. The sample of this study, determined by purposeful sampling, consists of X (Twitter) Spaces chat room records with a discussion content of less than 3 hours, recorded with its beginning and closing within a one-month period from October 7, 2023, when Operation Al-Aqsa Flood was carried out, to November 7, 2023.