Obstruktif uyku apne sendromlu obez çocuk ve adölesanlarda impuls osilometre ve spirometre ile solunum fonksiyonlarının ve IDEAL-IQ sekans MR ile karaciğer yağlanmasının değerlendirilmesi
Evaluation of respiratory functions with impulse oscillometry and spirometry and liver fattyness with IDEAL-IQ sequence MRI in obese children and adolescents with obstructive sleep apnea syndrome
Yazar: SERCAN ÖZTÜRK
Danışman: PROF. DR. AHMET ANIK
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases

Özet:
Obezite, sıklığı giderek artan ve beraberinde komorbiditeler barındıran önemli bir sağlık sorunudur. Bu araştırmanın amacı, obez çocuk ve adölesanlarda tıkayıcı uyku apne sendromu (TUAS) sıklığının belirlenmesi ve TUAS'lılarda solunum fonksiyonları ile karaciğer yağlanmasının değerlendirilmesidir.
Araştırmaya beden kitle indeksi (BKİ) %95 persentilin üzerindeki obez çocuklar dahil edildi. Antropometrik ölçümler yaş ve cinsiyetlerine göre ceddcozum.com üzerinden Türk çocuklarının referansına göre değerlendirildi. Obezitesi olan çocuk ve adölesanlarda TUAS polisomnografi ile değerlendirildi. Skorlamada Amerikan Academy of Sleep Medicine (AASM) 2014 v2.5 kriterleri kullanıldı. Hipopne nazal akımın %30 azalıp %3 desatürasyonu veya arousal olarak tanımlandı. Solunum fonksiyonları Jaeger MasterScreen IOS sistemi ile impuls osilometri (İOS) ve spirometri ile değerlendirildi. Karaciğer yağlanması "iterative decomposition of water and fat with an echo asymmetry at least-square estimation-iron quantification (IDEAL-IQ)" sekans karaciğer manyetik rezonans görüntüleme (MRG) ile değerlendirildi. Ek olarak tüm olgular adenoid hipertrofisi (AH) açısından Kulak Burun Boğaz Hastalıkları uzmanı tarafından değerlendirildi.
Araştırmaya polisomnografisi gerçekleştirilmiş 74 olgudan solunum fonksiyon testleri gerçekleştirilen 66 olgu dahil edildi. Olguların %51,5'i kızdı ve yaş ortalamaları 12,9±3,0 yıldı. Ortanca BKİ persentili %99,7 (99,0-99,9); %95 persentil vücut ağırlıklarına göre vücut ağırlığı %125,7 (114,6-147,3) ve %37,9'u sınıf I obez, %24,2'si sınıf II obez, %37,9'u sınıf III obezdi. Olguların %33,3'ünde (n=22) TUAS saptandı. TUAS'lı olgularda ortanca apne-hipopne indeksi 9,4/saatti (2,3-16,4). Olguların %22,7'sinde (n=15) anlamlı AH saptandı. AH'lilerde TUAS daha sıktı (%45,5'e karşı %11,4; p=0,002). İOS parametrelerinden 5 Hz'den 20 Hz'ye kadar olan frekans parametrelerinde ve R5-20 Hz'de TUAS varlığında orta ve büyük etki büyüklüklerinde daha yüksek dirençler saptandı. AH olmayan olgularda sadece R5-20 Hz'de anlamlı yükseklik saptanırken diğer parametrelerde de benzer etki büyüklüklerinin devam ettiği saptandı. ROC analizinde TUAS'ı öngördürmede 0,05'in üzerinde zR15 Hz'nin %63,6 duyarlılığa ve %65,9 özgüllüğe (EAA:0,687 [%95 GA: 0,543-0,831], p=0,014); 0,10'un üzerinde zR20 Hz'nin %68,2 duyarlılığa ve %65,9 özgüllüğe (EAA:0,691 [%95 GA: 0,547-0,835], p=0,012); 0,58'in üzerinde R5-20 Hz'nin %68,2 duyarlılığa ve %79,1 özgüllüğe (EAA:0,738 [%95 GA: 0,594-0,882], p=0,002) sahip olduğu görüldü. AH'nin dışlandığı olgularda duyarlılık ve özgüllük sırası ile zR15 Hz için %66,7 ve %66,7 (EAA:0,703 [%95 GA: 0,503-0,904], p=0,048); zR20 Hz için %75,0 ve %66,7 (EAA:0,705 [%95 GA: 0,512-0,898], p=0,033) ve R5-20 Hz için %66,7 ve %86,8'di (EAA:0,783 [%95 GA: 0,598-0,968], p=0,003). Spirometrik değerlendirmede gruplar arasında farklılık izlenmedi. Ortanca karaciğer yağ oranı %7,0'ydi (3,4-9,9) ve %63,3'ünde (n=38) yağlı karaciğer mevcuttu. Ortanca karaciğer yağ oranı TUAS'lı olgularda (%9,8 [7,2-17,8]), TUAS olmayan olgulardan daha yüksekti (%4,5 [2,6-8,7], p<0,001). Yağlı karaciğer varlığı TUAS olgularında daha sıktı (%95,2'ye karşı %46,2; p<0,001). AH olmayan olgularda da sonuçlar benzerdi. ROC analizinde TUAS'ı öngördürmede karaciğer yağ oranının %7,0'nin üzerinde %85,7 duyarlılığa ve %69,2 özgüllüğe (EAA:0,833 [%95 GA: 0,732-0,933], p<0,001) sahip olduğu görüldü. AH'nin dışlandığı olgularda duyarlılık %100,0 ve özgüllük %73,5'ti (EAA:0,877 [%95 GA: 0,780-0,975], p<0,001).
Obez çocuk ve adölesanlarda IDEAL-IQ sekans MRG ile ölçülen karaciğer yağ oranı ve İOS ile ölçülen zR15, zR20 ve R5-20 Hz parametreleri TUAS'ı öngördürmektedir.

Abstract:
Obesity is a significant health problem with rising prevalence and associated comorbidities. This study aims to determine the frequency of obstructive sleep apnea syndrome (OSAS) in obese children and adolescents and to evaluate pulmonary functions and the presence of fatty liver in those with OSAS.
Children with obesity, defined as having a body mass index (BMI) above the 95th percentile, were included in the study. Anthropometric measurements were assessed according to age and gender, based on the Turkish children's reference on ceddcozum.com. OSAS was evaluated in obese children and adolescents using polysomnography. The American Academy of Sleep Medicine (AASM) 2014 v2.5 criteria were employed for scoring. Hypopnea was defined as a 30% reduction in nasal airflow and a 3% desaturation or arousal. Pulmonary function was assessed using impulse oscillometry (IOS) and spirometry with the Jaeger MasterScreen IOS system. Hepatic fat content was evaluated using liver magnetic resonance imaging (MRI) with an (iterative decomposition of water and fat with echo asymmetry and least-squares estimation for iron quantification) IDEAL-IQ sequence. Additionally, all patients were examined by an otorhinolaryngologist for adenoid hypertrophy (AH).
The study included 66 patients who underwent pulmonary function tests out of 74 patients who had polysomnography. Of the participants, 51.5% were girls, and the mean age was 12.9±3.0 years. The median BMI percentile was 99.7% (99.0-99.9), with body weights at 125.7% (114.6-147.3) of the 95th percentile body weight. Among the patients, 37.9% were classified as class I obese, 24.2% as class II obese, and 37.9% as class III obese. OSAS was identified in 33.3% (n=22) of the patients. The median apnea-hypopnea index was 9.4/hour (2.3-16.4) in those with OSAS. Significant AH was observed in 22.7% (n=15) of the patients. OSAS was more common in patients with AH (45.5% vs. 11.4%; p=0.002). Higher resistances were found in the IOS parameters from 5 Hz to 20 Hz and R5-20 Hz at medium and large effect sizes in the presence of OSAS. In patients without AH, a significant elevation was found only in R5-20 Hz, while similar effect sizes were observed in other parameters. ROC analysis indicated that a zR15 Hz above 0.05 had a sensitivity of 63.6% and a specificity of 65.9% (AUC: 0.687 [95% CI: 0.543-0.831], p=0.014); a zR20 Hz above 0.10 had a sensitivity of 68.2% and a specificity of 65.9% (AUC: 0.691 [95% CI: 0.547-0.835], p=0.012); a R5-20 Hz above 0.58 had a sensitivity of 68.2% and a specificity of 79.1% (AUC: 0.738 [95% CI: 0.594-0.882], p=0.002) for predicting OSAS. In patients in which AH was excluded, the sensitivity and specificity were 66.7% and 66.7% for zR15 Hz (AUC: 0.703 [95% CI: 0.503-0.904], p=0.048); 75.0% and 66.7% for zR20 Hz (AUC: 0.705 [95% CI: 0.512-0.898], p=0.033) and 66.7% and 86.8% for R5-20 Hz (AUC: 0.783 [95% CI: 0.598-0.968], p=0.003). Spirometric analysis didn't reveal any significant differences between the two groups. The median hepatic fat content was 7.0% (3.4-9.9%), and 63.3% (n=38) of the patients had fatty liver. The median hepatic fat content was higher in OSAS patients (9.8% [7.2-17.8]) compared to those without OSAS (4.5% [2.6-8.7], p<0.001). The presence of fatty liver was more frequent in patients with OSAS (95.2% vs. 46.2%; p<0.001). The results were similar in patients without AH. ROC analysis indicated that a hepatic fat content above 7.0% had a sensitivity of 85.7% and a specificity of 69.2% (AUC: 0.833 [95% CI: 0.732-0.933], p<0.001) for predicting OSAS. In patients in which AH was excluded, the sensitivity and specificity were 100.0% and 73.5% (AUC:0.877 [95% CI: 0.780-0.975], p<0.001).
Hepatic fat content measured by IDEAL-IQ sequence MRI along with zR15, zR20 and R5-20 Hz parameters measured by IOS are predictors of OSAS in obese children and adolescents.