Kültüre dayalı uyum programının uluslararası öğrencilerin üniversiteye uyumuna etkisi
The effect of culture based adjustment program on international students' adaptation
Yazar: AMAL SAMİ ABD ULFATTAH AL KHATİB
Danışman: PROF. DR. DİLEK YELDA KAĞNICI
Ege Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Açımlayıcı sıralı karma yöntem = Exploratory sequential mixed method desig ; Kültür = Culture ; Kültürel uyum = Cultural adaptation ; Uluslararası öğrenciler = International student ; Uyum = Adaptation ; Yabancı uyruklu öğrenciler = Foreign domestic students ; Çok kültürlülük = Multiculturalism ; Üniversite öğrencileri = University students ; Üniversiteler = Universities

Özet:
Dünya genelinde uluslararası öğrenci sayısı her geçen yıl artış göstermektedir. Durum böyle olunca uluslararası öğrencilerin uyum sürecinde yaşadığı problemler araştırmalara konu olmaktadır. Bu araştırma kapsamında uluslararası öğrencilerin uyum sürecini iyileştirmeye yönelik çokkültürlü yeterlikleri ve Berry'nin kültürleşme modelini temel alan bir psikoeğitim programı geliştirilmiş ve programın etkisi incelenmiştir. Buna bağlı olarak mevcut araştırmanın amacı geliştirilen kültüre dayalı uyum programının uluslararası öğrencilerin üniversiteye uyumuna etkisini ölçmek ve öğrencilerin programa ilişkin görüşlerini incelemektir.
Araştırmada nitel ve nicel verilerin bir arada kullanıldığı karma araştırma desenlerinden ardışık açıklayıcı desen kullanılmıştır. İlk aşamada programın etkililiği deneysel desenlerden ön test, son test, izleme ölçümlü kontrol gruplu seçkisiz model kullanılarak ölçülmüş, sonraki aşamada kültüre dayalı uyum programına katılan öğrencilerin programa ilişkin görüşleri alınmıştır. Çalışma grubu, 2021-2022 eğitim öğretim yılında Ege Üniversitesi ve Dokuz Eylül Üniversitesi'nde öğrenim gören ve çalışma için gönüllü olan 34 uluslararası öğrenciden oluşmuştur. Öğrenciler deney, karşılaştırma (plasebo) ve kontrol grubuna seçkisiz atanmıştır. Deneysel işlem çerçevesinde kontrol grubuna hiçbir müdahale yapılmamış, deney ve karşılaştırma grupları ile sekiz oturumluk uygulama gerçekleştirilmiştir. Veriler Üniversite Yaşamı Ölçeği ve odak grup görüşmesi formu aracılığıyla toplanmıştır. Toplanan nicel verilerin analizinde tekrarlı ölçümler için varyans analizi kullanılırken nitel veriler için içerik analizi yöntemine başvurulmuştur.
Araştırma sonucunda kültüre dayalı uyum programının üniversiteye uyumun alt boyutlarından kişisel ve sosyal uyumu anlamlı düzeyde etkilediği; üniversite ortamına uyum, duygusal uyum, flört ilişkileri ve akademik uyum boyutlarını anlamlı düzeyde etkilemediği tespit edilmiştir. Deney grubuna katılan uluslararası öğrenciler kültüre dayalı uyum programının beklentilerine göre daha kapsamlı olduğunu; duygusal, sosyal ve kişisel alanda katkılarının olduğunu, liderin kendileri gibi yabancı uyruklu olmasının avantaj olduğunu ve program süresinin daha uzun olması gerektiğini belirtmişlerdir. Araştırmanın son bölümünde elde edilen nicel ve nitel bulgular bütünleştirilerek yorumlanmıştır.
Son olarak; programın etkisine pandemi şartları dışında bakılması, program süresinin artırılarak içeriğinin zenginleştirilmesi, uyumun alt boyutları ile ilgili daha çok araştırma yapılması, programın etkisine farklı bölgelerde yaşayan uluslararası öğrenciler üzerinde bakılması gibi uygulayıcı ve araştırmacılara yönelik öneriler sunulmuştur.

Abstract:
The number of international students around the world is increasing every year. As such, the problems experienced by international students in the adaptation process are the subject of research. Within the scope of this research, a psychoeducation program based on the multicultural competencies and Berry's acculturation model was developed to improve the adaptation process of international students and the effect of the program was examined. Accordingly, the aim of the current research is to measure the effect of the Culture-based Adaptation Program on the adaptation of international students to the university and to examine the opinions of students about the program.
In the research, explanatory sequential design, one of the mixed research designs in which qualitative and quantitative data are used together, was used. In the first stage, the effectiveness of the program was measured using the experimental design with pre-test and post-test control group, and in the next stage, the opinions of the students who participated in the culture-based adaptation program were taken. The study group consisted of 34 international students who were studying at Ege University and Dokuz Eylul University in the 2021-2022 academic year and volunteered for the study. Students were randomly assigned to the experimental, placebo and control groups. Within the framework of the experimental process, no intervention was performed in the control group, and 8 sessions of practice were conducted with the experimental and placebo groups. Data were collected through the University Life Scale and the focus group interview form. In the analysis of the quantitative data, repeated measures ANOVA was used, while the content analysis method was used for qualitative data.
As a result of the research, it was found that the Culture-based Adaptation Program significantly affected personal and social adaptation, which are sub-dimensions of adaptation to university; whereas it did not significantly affect the adaptation to the university environment, emotional adjustment, dating relationships and academic adjustment. International students participating in the experimental group stated that the Culture-based Adaptation Program was more comprehensive than their expectations; and it made contributions in the emotional, social and personal areas. The students also stated that it is an advantage for the leader to be a foreigner like themselves and the duration of the program should be longer. In the last part of the study, the quantitative and qualitative findings were integrated and interpreted.
Finally; suggestions for practitioners and researchers were presented, such as measuring the impact of the program outside the pandemic conditions, enriching the content by increasing the duration of the program, conducting more research on the sub-dimensions of adaptation, and examining the impact of the program on international students living in different regions.