M. Geldiyev ve G. Alparov tarafından 1926'da hazırlanan "Dil Sapaklığı" kitabının Türkmen Türkçesinin öğretimindeki rolü
The role of "Dil Sapaklığı" on the education of Türkmen Turkish which is prepared by M. Geldiyev and G. Alparov in the 1926
Yazar: MOHAMMAD BASHIR YAWAR
Danışman: PROF. DR. MELEK ERDEM
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Çağdaş Türk Lehçeleri ve Edebiyatları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Dilbilim = Linguistics ; Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Alparov, Gıybadulla = Alparov, Gıybadulla ; Biçimbilim = Morphology ; Dil Sapaklığı = Dil Sapaklığı ; Dil bilgisi = Grammar ; Geldiyev, Muhammed = Geldiyev, Muhammed ; Ses bilgisi = Phonetic ; Türkmence = Turkoman language

Özet:
Bu çalışmada "Dil Sapaklığı"'nın ses ve şekil bilgisi bakımından incelenerek döneminin Türkmen Türkçesinin öğretimindeki rolünün ne kadar önemli olduğu açıklamaya çalışılmıştır.  Aynı zamanda M. Geldiyev'in dönemine ait Türkmen Türkçesine ilişkin Arap harfleriyle yazılmış olan çalışmaları göz önünde bulundurarak M. Geldiyev'in Arap harflerine dayalı geliştirdiği yazı sistemi ayrıntılı biçimde icelenecektir.
      Çalışma "Giriş" bölümü dâhil genel olarak dört bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümünde, Türkmen Türkçesi, 20. yüzyıl ilk çeyreği Türkmen Türkçesine ilişkin Arap harfleriyle yazılan kaynaklar, M. Geldiyev ve G. Alparov'un hayatı ve çalışmalarına dair bilgi verilecektir. İkinci bölümünde "Dil Sapaklığı"'nın ses ve şekil bilgisi olarak iki ana başlık altında dil incelemesi bulunacaktır. Ses bilgisi başlığı altında ünlülerin yazılışı, sınıflandırılması, ünlü uyumu, ses olayları; ünsüzlerin yazılışı, sınıflandırılması, ses olayları, metatez, ünsüz ikizleşmesi ve ünsüz benzeşmesi gibi alt başlıklara yer verilirken şekil bilgisi eklerle sınırlı tutularak yapım ekleri, isim ve fiil yapım ekleri, isim çekim ekleri, fiil çekim ekleri ve fiilimsiler gibi alt başlıklarına yer verilmiştir. Çalışmamın son kısmını oluşturan üçüncü bölümünde ise incelediğimiz eserin transkripsiyonlu metni ile orijinal metnin fotoğrafları bulunmaktadır.
Anahtar Sözcükler: Türkmen Türkçesi, Dil Sapaklığı, ses bilgisi, şekil bilgisi, 					M. Geldiyev, G. Alparov

Abstract:
The purpose of this study is to evaluate phonology and morphology of "Dil Sapaklığı" and its role and importance over Turkmen Turkish language within that period.  At the same time, by consideration of M. Geldiyev era's works which is written in Arabic alphabet, this study also examines the details of writing systems which is developed by M. Geldiyev's using of Arabic alphabet. 
            This study is consisting of four chapters including the introductory chapter. The first chapter focuses on the works and writings of Turkmen Turkish language which is written by Arabic Alphabet in the first quarter of 20th century as well as examining of the life of M.  Geldiyev and G. Alparov and their works. The seconds chapter aims to evaluate phonology and morphology of Turkmen Turkish language "Dil Sapaklığı" under the two main title. Under the phonetic title this study will evaluate the writing of vowels, classification of vowels, the vowels harmony, sounds events, metathesis, consonant twining and consonant affinity. In the second main title while morphology is kept limited to affixes, sub-titles such as morphological affixes, noun and verb affixes, noun conjugation affixes, verb conjugation affixes and noun affixes are covered. The third chapter which is also the last of part of this study is concludıng of transcripts of works in this study as well as the photographs of the original texts in this paper. 
Keywords: Turkmen Turkish, Dil Sapaklığı, phonetics, morphology, M. Geldiyev, G. Alparov