Dini cemaat-siyasal parti ilişkisi bağlamında İskenderpaşa Cemaati-Refah Partisi örneği
The sample of İskenderpaşa Congregation-Welfare Party in the context of religious congregation-political party relationship
Yazar: SİNAN ÖZTEKİN
Danışman: DOÇ. DR. CENGİZ SUNAY
Kocaeli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı / Siyaset ve Sosyal Bilimler Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science ; Sosyoloji = Sociology ; İletişim Bilimleri = Communication Sciences
Dizin: Cemaatler = Communities ; Eleştirel söylem çözümlemesi = Critical discourse analysis ; Refah Partisi = Refah Party ; Siyasi partiler = Political parties ; Tarikatlar = Religious orders ; İdeoloji = Ideology ; İskender Paşa = İskender Pasha

Özet:
Bu çalışmanın amacı, Türkiye Cumhuriyeti tarihinin en önemli İslamcı partilerinden olan Refah Partisi'nin, insan kaynağı ve ekonomik güç bağlamında Türkiye'nin en önemli cemaatlerinden olan İskenderpaşa Cemaati ile olan ilişkisini söylem analizi metoduyla ortaya çıkarmaktır. Ek olarak çalışma, İskenderpaşa Cemaati lideri Esad Coşan'ın makalelerinin analizini yaparak Refah Partisi Genel Başkanı Necmettin Erbakan ile Coşan'ın liderlik çatışmasının arka planını ortaya çıkarmayı amaçlamaktadır. Bu doğrultuda çalışmanın ilk bölümünde ideoloji ve söylem kavramları ilişkisel çerçevede incelenmiş, İslamcılık ideolojisinin Türkiye'deki ve Kuzey Afrika, İran, Pakistan gibi bölgelerdeki tarihsel gelişiminden bahsedilmiştir. Böylece İslamcılığın Türkiye'deki en önemli temsilcilerinden Millî Görüş Hareketi'nin hem Türk siyasal hayatındaki serüveni kronolojik olarak verilmiş hem de düşünsel temellerine değinilmiştir. İkinci bölümde, Türkiye'deki birtakım önemli dini cemaat ve tarikatların Türk siyasal hayatında nasıl bir etki yarattığı incelenmiştir. Çalışmanın üçüncü bölümünde İskenderpaşa Cemaati'nin en önemli yayın organı olan İslam dergisinin başmakalelerinin söylem analizine yer verilmiştir. Sonuç olarak Türk siyasal hayatında tek partili dönemden sonra farklı örneklerine rastlanılan dini grup-siyasal parti ilişkisinin İskenderpaşa Cemaati-Refah Partisi üzerinden söylemsel olarak tespiti yapılmıştır.

Abstract:
Through discourse analysis method, this study aims to disclose the relationship between Welfare Party, foremost Islamist political party in the history of modern Turkey and İskenderpaşa Congregation, in the context of human resources and economic power. It also examines İskenderpaşa Congregation's leader, Esat Coşan's, articles to reveal the background of leadership conflict between him and Welfare Party Chairman Necmettin Erbakan. Hence, the first chapter analyzes the concepts of ideology and discourse in a relational framework, and discusses the historical development of Islamist ideology in Turkey and its counterparts such as North Africa, Iran, and so on. Besides, it chronologically documents the venture of Millî Görüş Movement, and touches upon its intellectual foundations. The second chapter surveys multiple remarkable religious communities and tariqas, and their impact on the Turkish political life. The third chapter conducts discourse analysis method on the selected editorials of İslam, leading publication of İskenderpaşa Congregation. As a result, this thesis detects the discourses on the relationship between religious congregations and political parties, of which different examples can be observed in the Turkish political life after single-party period, over İskenderpaşa Congregation-Welfare Party.