Akut lösemi tanısı ile takip edilen olgularda transfüzyon ilişkili demir birikimi
Iron toxicity related to transfusion in acute leukemia cases
Yazar: CELALETTİN HEREK
Danışman: DOÇ. DR. OSMAN YOKUŞ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Bağcılar Eğitim ve Araştırma Hastanesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Hematoloji = Hematology ; İç Hastalıkları = Internal diseases
Dizin: Demir = Iron ; Ferritin = Ferritin ; Kan transfüzyonu = Blood transfusion ; Lösemi = Leukemia

Özet:
Amaç:Akut lösemi tanılı hastalarda transfüzyon ilişkili demir toksisitesinin,tedavi başlangıcından itibaren hangi aylarda ne şekilde ortaya çıktığını ve transfüzyon miktarıyla ilişkisini göstermek
Gereç ve Yöntem: Çalışmaya Ocak 2015-Aralık 2019 tarihleri arası Sağlık Bilimleri Üniversitesi (SBÜ) İstanbul Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi (SUAM) Hematoloji Kliniği'nde akut lenfoid lösemi ve akut myeloid lösemi tanısı konularak ,yatırılarak tedavi edilen ve tedavisi öncesinde bazal ferritin değeri ile tedavinin 1.ayı, 1-3.ayı, 3-6.ayı ya da 6-12.ayları arasında en az bir kez eş zamanlı olarak demir,demir bağlama kapasitesi, crp ve ferritin değeri bakılan hastalar belirlendi.Transferrin saturasyonu serum demir düzeyinin, total demir bağlama kapasitesine bölünerek hesaplandı.Hastaların bakılan ferritin değerleri arasında uygulanan transfüzyon sayıları alındı.Hastaların demografik özellikleri ve tanıları incelendi.Ferritin değerlerine göre demir yüklenmesi ile transfüzyon sıklığının ilişkisi araştırıldı.
Bulgular: Çalışmamıza toplam olarak 50 hasta dahil edildi. Bu hastaların 29'u (%58) erkek, 21'i (%42) ise kadındı. Dahil edilen hastaların tanı esnasındaki ortalama yaşı 57 ± 20,4 yıldı. Otuz iki (%64) hasta akut miyeloid lösemi (AML) iken 18 hasta (%36) akut lenfoblastik lösemi (ALL) tanısına sahipti. Medyal serum ferritin değeri AML grubunda 247 μg/L, ALL grubunda ise 237 μg/L idi. Serum ferritin değeri tedavinin 3-6. ayında maksimum değerine çıktı (medyan değer 1500 μg/L). . 3-6. ay ölçümlerinde AML grubunda, ALL grubuna göre istatistiksel olarak daha fazla sayıda serum ferritin >1000 olan hasta mevcuttu (P=0,011). Tedavinin 3-6. ayları arasında hayatta olan 23 hasta mevcuttu. Bu dönemde serum ferritin değeri >1000 μg/L olan hasta sayısı AML grubunda 14 (%87,5), ALL grubunda ise yalnızca 2 (%12,5) idi. Demir yüklenmesi olan hasta sayısı açısından AML ve ALL grupları arasında istatistiksel anlamlı bir fark mevcuttu (P=0,011). Bu dönemde demir yükselmesi olan hastalar medyan toplam 42,5 ünite eritrosit süspansiyonu transfüzyonu alırken, demir yüklenmesi olmayan hastalar 23 ünite eritrosit transfüzyonu almıştı. Demir yüklenmesi olan hastalar olmayan hastalarla mukayese edildiğinde istatistiksel olarak anlamlı derecede fazla sayıda eritrosit transfüzyonu almışlardı (P=0,003). Hem AML hem de ALL hasta grubunda en fazla transfüzyon yapılan dönemin tedavinin ilk ayı olduğu görüldü. Hem AML hem de ALL gruplarında tedavi ilerledikçe eritrosit transfüzyon sayılarının istatistiksel olarak anlamlı derecede azaldığı izlendi (P<0.001).
Sonuç:Akut lösemili hastalarda transfüzyon ilişkili demir toksisitesi önemli bir komplikasyondur ve tedavinin ilk aylarından itibaren artarak ,3-6 ay arası belirgin bir hale gelir.Hem AML tanılı hastalar hem de ALL tanılı hastaların en çok transfüzyon ihtiyacı ilk ay olup,sonrasında bu ihtiyaç belirgin olarak azalır.AML tanılı hastalarda ,ALL tanılı hastalara göre ilk aylarda yüklenme daha belirgindir.Çalışmamızın akut lösemili hastalarda gelecekte yapılacak benzer prospektif ve yüksek örneklemli çalışmalarla desteklenerek erken dönemde yapılacak demir uzaklaştırıcının daha iyi sonuçlar verebileceğine dair ışık tutabileceğine inanıyoruz.
Anahtar Kelimeler:Akut lösemi,transfüzyon,ferritin,demir yüklenmesi

Abstract:
Purpose:We aimed to determine how transfusion-related iron toxicity occurs in patients diagnosed with acute leukemia, in which months since the beginning of treatment and its relationship with the amount of transfusion.
Materials and Methods: A total of 50 patients were included in our study. 29 of these patients were male(58%) and 21 were female(42%).The mean age of the patients included at diagnosis was 57 ± 20.4 years. Thirty-two (64%) patients were diagnosed with acute myeloid leukemia (AML), while 18 (36%) had acute lymphoblastic leukemia (ALL). The medial serum ferritin value was 247 μg / L in the AML group and 237 μg / L in the ALL group. Between the 3rd and 6th months of treatment, serum ferritin value is increased to its maximum value (median value 1500 μg / L). Between the 3rd and 6th months of treatment, there were statistically more patients with serum ferritin> 1000 in the AML group compared to the ALL group (P = 0.011). There were 23 patients who survived between 3 and 6 months of treatment. During this period, the number of patients with serum ferritin value> 1000 μg / L was 14 (87.5%) in the AML group and only 2 (12.5%) in the ALL group. There was a statistically significant difference between the AML and ALL groups in terms of the number of patients with iron overload (P = 0.011). In this period, patients with iron elevation received a total of 42.5 units of erythrocyte suspension transfusions while patients without iron overload received 23 units of erythrocyte transfusions. They received a statistically significantly larger number of erythrocyte transfusions when compared to patients without iron-loading patients (P = 0.003). It was concluded that the most transfused period in both AML and ALL patient groups was the first month of treatment. It was observed that the erythrocyte transfusion numbers decreased statistically significantly in both AML and ALL groups as treatment progressed (P <0.001).
Conclusion: Transfusion-related iron toxicity is an important complication in patients with acute leukemia, and increases from the first months of treatment, becoming apparent between 3 and 6 months of treatment. Both the patients with AML and ALL have the most necessity for transfusion in the first month, and then this decreases significantly. In patients diagnosed with AML, iron overload is more prominent in the first months than patients with ALL. We believe that if our study is supported by similar prospective and high-sample studies in the future in patients with acute leukemia, it may shed light on the early removal of iron removal.
Keywords: Acute leukemia, transfusion, ferritin, iron overload