Ceza sorumluluğunun şahsiliği ilkesi
The principle of individual criminal liability
Yazar: VEYSEL CANDAN CANOĞLU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SESİM SOYER GÜLEÇ
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı / Kamu Hukuku Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Ceza hukuku = Criminal law ; Cezai sorumluluk = Criminal liability ; Cezaların şahsiliği ilkesi = Principle of individual criminal responsibility ; Türk Ceza Kanunu = Turkish Penal Code ; Tüzel kişilik = Legal personality ; Uluslararası hukuk = International law

Özet:
Kolektif sorumluluğun hâkim olduğu ilkel dönemlerden günümüze kadar olan süreçte, ceza hukukundaki sorumluluk anlayışında köklü değişimler yaşanmıştır. Merkezi otoritenin güçlenerek cezalandırma yetkisini tekeline alması, şahsi intikam usulünün terk edilmesi, toplum yerine bireyi esas alan liberal düşüncenin benimsenmesi ve suçlulukla mücadelede yeni yöntemlerin bulunması gibi birtakım gelişmelere bağlı olarak ceza sorumluluğunun şahsiliği ilkesi, modern ceza hukukunun temel ilkelerinden biri hâline gelmiştir.
Ceza sorumluluğunun şahsiliği ilkesine göre kişi, yalnızca kendi işlediği suçtan dolayı sorumlu tutulabilmektedir. Bunun dışında her ne sebeple olursa olsun, üçüncü kişinin işlemiş olduğu suç nedeniyle kişinin cezai sorumluluğuna gidilmesi mümkün değildir. 
Çalışmamızın birinci bölümünde, ceza hukukundaki sorumluluk türleri, ceza sorumluluğunun şahsiliği ilkesinin kapsamı, sonuçları, ceza hukukundaki bazı kavramlardan farkı ve tarihi gelişimi incelenmektedir. 
İkinci bölümde konu, uluslararası ceza hukuku bağlamında ele alınmaktadır. Bu kapsamda ceza sorumluluğunun şahsiliği ilkesinin uluslararası hukukta ortaya çıkışı ve gelişimi açıklandıktan sonra, ceza sorumluluğunun şahsiliği ilkesiyle ilgili evrensel ve bölgesel nitelikteki uluslararası belge ve yargı kararları irdelenmektedir. 
Üçüncü bölümde ise Türk Ceza Hukukundaki bazı suç tipleri üzerinde durulmaktadır. Ceza sorumluluğunun şahsiliği ilkesi açısından uygulamada sıklıkla görülen ve tartışmalı nitelik taşıdığını düşündüğümüz çeşitli kanuni hükümler sistematik bir şekilde değerlendirilmektedir

Anahtar Kelimeler: Cezai Sorumluluk, Şahsilik İlkesi, Ceza Hukukunda Sorumluluk Türleri, Tüzel Kişiler, Uluslararası Ceza Hukuku

Abstract:
In the process from the ancient periods when collective liability prevailed to the present day, there have been radical changes in criminal liability. The principle of individual criminal liability has become one of the basic principles of modern criminal law, depending on some developments such as the monopolization of the power of punishment by the central authority, the prohibition of personal revenge, the adoption of liberalism based on individualism and the discovering new methods in the fight against crime.
According to the principle of individual criminal liability, a person can only be held liable for his own crime. Apart from this, for whatever reason, it is not possible to punish a person for a crime committed by a third person.
In the first part of our study, the types of liability in criminal law, the scope, consequences, difference from some concepts in criminal law and historical development of the principle of individual criminal liability are examined. 
In the second part, the subject is evaluated in the context of international criminal law. After explaining the emergence and development of this principle in international law, the relevant universal and regional international documents and judicial decisions are examined. 
In the third part, some crimes in the Turkish Criminal Law are discussed. In terms of this principle, various articles of codes, which are frequently seen in practice and discussed, are systematically evaluated.

Keywords: Criminal Liability, Principle of Individual, Types of Liability in Criminal Law, Legal Entities, International Criminal Law