Çevrimiçi işbirlikli öğrenmenin fen bilgisi öğretmen adaylarının bilimsel muhakeme becerileri, motivasyonları ve fen öğretimine yönelik öz- yeterliklerine etkisi
The impact of online cooperative learning on preservice science teachers' scientific reasoning, motivation and science teaching efficacy beliefs
Yazar: AYŞEGÜL ÇİÇEKDAĞ
Danışman: DOÇ. DR. ÖZGECAN TAŞTAN KIRIK
Çukurova Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Aday öğretmenler = Candidate teachers ; Fen bilgisi eğitimi = Science education ; Fen bilgisi öğretimi = Science teaching ; Motivasyon = Motivation ; Muhakeme yeteneği = Reasoning ability ; Pedagojik inanç = Pedagogical belief ; Çevrimiçi öğrenme = Online learning ; Ölçekler = Scales ; Öz yeterlilik = Self-efficacy ; İşbirlikli öğrenme = Cooperative learning

Özet:
Bu araştırmanın amacı çevrimiçi işbirlikli öğrenme yönteminin fen bilimleri öğretmen adaylarının bilimsel muhakeme becerileri, motivasyonları ve fen öğretimine yönelik öz yeterliliklerine etkisini incelemektir. Araştırmada yarı-deneysel desenlerden eşitlenmemiş kontrol gruplu desen kullanılmıştır. Bu araştırma, 2020-2021 eğitim- öğretim yılı bahar döneminde gerçekleştirilmiştir. Araştırma, Adana'da bir üniversitede öğrenim gören Fen Bilimleri Öğretmenliği 3.sınıftaki 54 öğretmen adayıyla 7 hafta süresince yürütülmüştür. Araştırmanın deney grubunu 28 öğretmen adayı, kontrol grubunu ise 26 öğretmen adayı oluşturmuştur. Fen Öğretimi II dersinde gerçekleştirilen çalışmada deney grubu öğrencilerine çevrimiçi ortamda işbirlikli öğrenme yöntemi ile öğretim yapılırken, kontrol grubuna çevrimiçi ortamda tüm-sınıf tartışması uygulanmıştır. Araştırmanın verileri "Lawson Mantıksal Düşünme Testi"(LMDT), "Öğrenmede Güdüsel Stratejiler Ölçeği" (ÖGSÖ) ve "Fen Öğretimine Yönelik Öz-Yeterlik İnancı Ölçeği" (FÖYÖİÖ) kullanılarak toplanmıştır. LMDT, ÖGSÖ ve FÖYÖİÖ öğretmen adaylarına ön test ve sontest olarak uygulanmıştır. Grupları ön test ve son test LMDT puanları açısından kıyaslamak için bağımsız gruplar t - testi kullanılmıştır. LMDT ön test sonuçlarına göre gruplar arasında anlamlı bir farklılık yoktur. LMDT son test verilerinin analizi sonucunda deney grubu lehine anlamlı bir farklılık bulunmuştur. Kontrol ve deney grubu öğretmen adayları arasında ÖGSÖ öntest puanları açısından anlamlı bir fark olup olmadığını belirlemek amacıyla, içsel hedef düzenleme (İHD), dışsal hedef düzenleme (DHD), öğrenmeye ilişkin kontrol inancı (ÖİKİ)ve sınav kaygısı (SK) alt boyutları için bağımsız gruplar t-testi, öğrenme ve performansla ilgili özyeterlik algısı (ÖPÖA) ve görev değeri (GD) alt boyutu için ise Mann Whitney U yapılmıştır. Sonuçlara göre deney ve kontrol grubu öğrencileri arasında ÖGSÖ ön test puanları açısından anlamlı bir farklılık görülmemiştir. Gruplar arasında ÖGSÖ alt boyutları açısından son testlerde anlamlı bir fark olup olmadığını belirlemek amacıyla her alt boyut için bağımsız gruplar t-testi yapılmıştır. Sonuçlara göre gruplar arasında İHD, DHD ve ÖİKİ açısından anlamlı bir farklılık gözlemlenmezken; GD, ÖPÖA ve SK açısından anlamlı bir farklılık bulunmuştur. Kontrol ve deney grubu öğretmen adayları arasında, FÖYÖİÖ ön test puanları açısından anlamlı bir fark olup olmadığını belirlemek amacıyla; alt boyutlardan fen öğretiminde sonuç beklentisi (FÖSB) puanları Mann Whitney U, fen öğretimi ile ilgili kişisel özyeterlik inançları (FÖKÖY) puanları ise ANOVA ile analiz edilmiştir. Elde edilen sonuçlara göre gruplar arasından anlamlı bir farklılık bulunmamıştır. FÖSB ve FÖKÖY son test puanları ANOVA ile analiz edilmiştir. Bulgulara göre gruplar arasında sontest FÖSB puanları açısından anlamlı bir fark görülürken FÖKÖY puanları açısından anlamlı bir farklılık olmadığı tespit edilmiştir. Sonuç olarak çevrimiçi işbirlikli öğrenme yönteminin tüm-sınıf tartışmasına kıyasla fen öğretmen adaylarının bilimsel muhakeme becerilerini, motivasyonlarını ve fen öğretimi sonuç beklentilerini arttırdığı söylenebilir. Genel olarak, bilimsel muhakeme becerileri, motivasyon ve fen öğretimine yönelik öz yeterliliği olumlu yönde etkilediği tepit edilen çevrimiçi işbirlikli öğrenmenin, pandemiden sonra bile öğretmen adaylarının eğitiminde kullanılmada etkili bir yöntem olduğu düşünülmektedir.

Abstract:
The aim of this study is to investigate the effect of the online cooperative learning method on pre-service science teachers' scientific reasoning skills, motivation and self-efficacy towards science teaching. Non-equivalent control group design, one of the quasi-experimental designs, was used in the study. It was conducted with 54 junior pre-service science teachers in the spring semester of the 2020-2021 academic year at a university in Adana for 7 weeks. The experimental and control group consisted of 28 and 26 students, respectively. In the study carried out in the Science Teaching II course, the experimental group students received online cooperative learning instruction, while the control group received online whole-class discussion.The data were collected by using "Lawson Classroom Test of Scientific Reasoning (LCTSR)", "Motivated Strategies for Learning Questionnaire (MSLQ)" and "Science Teaching Efficacy Belief Instrument-Form B (STEBI-B)". LCTSR, MSLQ and STEBI-B were administered to pre-service teachers as pre and post-test. Independent samples t-test was used to compare the groups in terms of pre and post-LCTSR scores. The pre- LCTSR results showed that there was no significant difference between the groups. However, there was a significant difference in favor of the experimental group, as determined by the analysis of the post-LCTSR data. In order to compare the groups in terms of pre-MSLQ scores, independent samples t-tests were conducted for the subscales of intrinsic goal orientation (IGO), extrinsic goal orientation (EGO), control of learning beliefs (CLB) and test anxiety (TA), and Mann Whitney U was performed for the self-efficacy for learning and performance (SELP) and task value (TV) subscale. According to the results, there was no significant difference between the experimental and control groups in terms of pre-MSLQ scores. To determine whether there was a significant difference between the groups in terms of post-MSLQ subscales, independent samples t-test was performed for each subscale. The findings show that there was no significant difference between the groups in terms of IGO, EGO, and CLB, but there was a significant difference in terms of TV, SELP, and TA in favor of the experimental group. To determine whether there was a significant difference between the groups in terms of pre-MSLQ scores, Mann Whitney U was used to analyze the scores of science teaching outcome expectancy (STOE) and ANOVA was used to analyze personal science teaching efficacy (PSTE) scores. Results show that there was no significant difference between the groups in terms of pre-STOE and pre-PSTE. Post-STOE and PSTE scores were analyzed by ANOVA. According to the results, there was a significant difference between the groups in terms of post-STOE scores in favor of the experimental group while there was no significant difference in terms of post-PSTE scores. It can be concluded that online cooperative learning increased pre-service science teachers' scientific reasoning skills, motivation, and science teaching outcome expectancy compared to whole-class discussion. In general, considering its positive effects on scientific reasoning skills, motivation and science teaching self-efficacy, online cooperative learning is an effective method to be used in the pre-service science teacher education even after the pandemic.