Nano boyutta gümüş/çinko katkılı pigment baskı uygulanmış kumaşların antibakteriyel özelliklerinin araştırılması
Investigation antibacterial properties of nanosize silver/zinc blended pigment print applied fabrics
Yazar: ÖZLEM BİLGET
Danışman: DOÇ. DR. MUSTAFA TUTAK
Erciyes Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tekstil Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Tekstil ve Tekstil Mühendisliği = Textile and Textile Engineering

Özet:
Pigment baskı günümüzde tekstil endüstrisinde uygulama kolaylığı ve ard işlem gerektirmemesinden dolayı yaygın bir şekilde kullanılmaktadır. Tekstil ürünlerinin her geçen gün çeşitlenmesi, ?Teknik tekstil?, ?Nanoteknoloji?,  kavramları ile her geçen gün daha da artmaktadır. Bu ilerlemeler kapsamında antibakteriyellik kavramı gün geçtikçe daha da önemli bir hal almaya başlamıştır. Bu çalışma kapsamında nano düzeydeki anti bakteriyel ajanların yüzeye diğer yöntemlere kıyasla daha kolay ve ekonomik olan pigment baskı yöntemi ile uygulanması yöntemi araştırılmıştır.
Tekstil ürünlerinde antibakteriyel özellik sağlanması, üretilen ürünün hijyenikliği açısından önemlidir. Tekstil liflerinin üzerinde bulunan hastalık yapıcı bakterilere karşı etkili olması o ürünün kullanıcısı açısından tercih edilmesini sağlamaktadır. Yüksek lisans tezi kapsamında nano boyutta gümüş, çinko ve gümüş/çinko karışımları eklenmiş olan pigment baskı patları pamuk, polyester ve 67/33 pamuk/polyester kumaşlara standart baskı işlemi uygulanmıştır. Çalışma kapsamında Orgaprin Red RV( CI Pigment Red 2) ve Orgaprin Blue BX (CI Pigment Blue 15:0) renklendiricileri ile üç farklı kumaşa pigment baskı yapılmıştır. Ardından ASTM E 2149-01 standartına göre antibakteriyel dayanımı ile ilgili testler yapılarak, analiz edilmiştir.
Çalışma kapsamında işlemli ve işlemsiz kumaşların ASTM E 2149-01 standardına göre antibakteriyel özelliklerinin yanında, renk ölçümleri, ışık haslığı, sürtme haslığı, SEM görüntüleri, kalınlık değişimi, gramaj değişimi sonuçları analiz edilmiştir. 
Elde edilen sonuçlara göre, nano boyutta gümüş, çinko ve gümüş/çinko katkı malzemelerinin farklı oranlarda baskılı yüzeyler üzerinde aktif noktalar oluşturarak antibakteriyel özellik sağladığı belirlenmiştir. Bu katkı maddelerinden gümüş?ün renk değişimi üzerinde etkili olmasına rağmen çinko katkılı kumaşlarda çok fazla renk değişimi olmadığı görülmüştür. Yapılan katkı işlemlerinin pigment baskı sürtme haslığını kumaş tipine bağlı olarak düşüşler olduğu saptanmıştır. 

Anahtar Kelimeler: Pigment baskı, nano-tekstiller, nano boyutta gümüş/çinko, antibakteriyellik

Abstract:
Nowadays pigment print is used widely because of its ease of use and no need of additional procedure.  Day by day diversified textile products are appearing and ?Technical Textiles?, ?Nanotechnology? notions are multiplied. 'In the context of this development, the concept of antibacterial becomes increasingly important'. In the framework of this study we analysed and compared the pigment print way on the surface with nano size antibacterial agents which are easier and economical than the other print ways.  
In textile products, providing antibacterial property is important in terms of product?s cleanliness.  The effectiveness of the product against to disease-causing bacteria on textile fibers is a cause to be preferred by its users. In this master's thesis, antibacterial properties of pigment print pats in which is added nano size silver, zinc and silver/zinc blends by applying classical print process for cotton, polyester and 63/37 cotton/polyester fabrics were investigated after fixing conditions. In this work, pigment print was performed on three different fabrics with Orgaprin Red RV(CI Pigment Red 2) and Orgaprin Blue BX (CI Pigment Blue 15:0) colourant. According to the ASTM E 2149-01 Standard, the analisis of the antibacterial resistance have been carried out through testing.
In scope of this study, according to Standard ASTM E 2149-01 results of colour measurement, light fastness, friction fastness, SEM images, thickness change and weight change as well as antibacterial properties of treated and untreated fabrics were investigated.
According to the results obtained from the measurements, it was determined that nano size silver, zinc and silver/zinc additive materials provided antibacterial property by occurring in different ratios active points on printed surfaces. There is influence of silver on colour change, but there was not too much colour change on zinc-added fabrics. As a result of additive processes, it was found that decreases occurred on pigment print friction fastness depending on fabric type.

Keywords: Pigment print, nano-textiles, nano size silver/zinc, antibacterial