Gebelerde gestasyonel diabetes mellitus taramasında oral glukoz tolerans testi yapılması ile HOMA-IR hesaplanmasının karşılaştırılması
Comparison of oral glucose tolerance test and calculation of HOMA-IR in the screening of gestational diabetes mellitus in pregnant women
Yazar: BURAK KANAT
Danışman: DOÇ. DR. KENAN TOPAL
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Adana Şehir Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Diabet-gebelik sırasında = Diabetes-gestational ; Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Gebelik = Pregnancy ; Glükoz tolerans testi = Glucose tolerance test ; Ölçekler = Scales ; İnsülin direnci = Insulin resistance

Özet:
Giriş ve Amaç: Gestasyonel diabetes mellitus (GDM), ilk defa gebelik durumunda tespit edilen veya gebelikte başlayan karbonhidrat intoleransı olarak tanımlanır. Tarama testi olarak kullanılan Oral Glukoz Tolerans Testi (OGTT) uzun ve aşamalı bir test olduğu için uyum sağlamakta sıkıntılar yaşanabilmektedir. Çalışmamızda erişkinlerde açlık insülin ve açlık glukoz değerleri bakılarak insülin direncini gösteren Homeostasis Model Assessment – Insulin Resistance  (HOMA-IR) hesaplamasını kullandık. GDM taraması için başvuran 24-28 haftalık gebelerde 75 gr OGTT ile HOMA-IR tetkiklerini karşılaştırdık.
Gereç ve yöntem: Bu kesitsel araştırma; 1 Nisan 2020 ve 30 Haziran 2020 tarihleri arasında Adana Şehir Hastanesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Poliklinikleri'ne 75 gr OGTT testi için başvuran 24-28. gestasyonel haftalar arasındaki 107 gebe hasta üzerinde gerçekleştirilmiştir. Katılımcıların sosyodemografik verileri kaydedildikten sonra rutin yapılan OGTT' ne ek olarak antropometrik, kan basıncı ve insülin değeri ölçümleri yapıldı. Geçmiş tıbbi öyküsü, egzersiz-beslenme ile ilgili bilgi düzeylerini ve davranışlarını sorgulayan yapılandırılmış bir anket formu yüz yüze görüşülerek uygulandı. Veriler SPSS 22 programı kullanılarak analiz edildi. Verilerin analizi için iki örneklemli t testi, One way-Anova, Mann-Withney U, Kruskal Wallis, Ki-kare testleri ve Spearman's korelasyon analizi kullanıldı. P<0,05 olan değerler anlamlı kabul edildi.
Bulgular: Katılımcıların yaş ortalaması 29,27±5,76 yıl idi. Katılımcıların % 43,9'u düşük eğitimli, % 75,7'si çalışmıyor, % 39,3'ü orta gelirli, % 80,4'ü çekirdek aileye sahip idi. İnsülin direnci olan katılımcılarda gebelik öncesi VKİ ve şimdiki VKİ anlamlı yüksek saptandı. GDM tanısı ile bu değerler anlamlı fark etmemekteydi. İnsülin direnci olmayanlarda insülin direnci olanlara göre günlük yürüyüş süresi anlamlı olarak yüksekti. İnsülin direnci olanlarda olmayanlara göre açlık kan şekeri, 1.saat kan şekeri, 2.saat kan şekeri, açlık insülini ve HOMA-IR değerleri anlamlı olarak daha yüksekti.  İnsülin direnci olanlarda GDM tanısı anlamlı olarak daha fazla tespit edildi.
Sonuç: Aile hekimleri olarak birinci basamakta gebelik takibinde büyük sorumluluğumuz vardır. GDM taramasında OGTT sonuçları GDM tanısı koymuş olmasa bile, antropometrik ölçümlere ve insülin direncine dikkat etmeli, hastalarımızı egzersiz ve sağlıklı beslenme konusunda bilgilendirmeliyiz.

Abstract:
Aim: Gestational diabetes mellitus (GDM) is defined as carbohydrate intolerance that is detected for the first time during pregnancy or that begins during pregnancy. Since the Oral Glucose Tolerance Test (OGTT), which is used as a screening test, is a long and gradual test, there may be difficulties in adapting. In our study, we used the Homeostasis Model Assessment – Insulin Resistance (HOMA-IR) calculation, which shows insulin resistance by looking at fasting insulin and fasting glucose values in adults. We compared 75 g OGTT and HOMA-IR tests in 24-28 weeks pregnant women who applied for GDM screening.
Materials and Methods: This cross-sectional study; It was carried out on 107 pregnant patients between 24-28 weeks of gestation who applied to Adana City Hospital Gynecology and Obstetrics Polyclinics between April 1, 2020 and June 30, 2020 for 75 g OGTT test. After recording the sociodemographic data of the participants, anthropometric, blood pressure and insulin values were measured in addition to the routine OGTT. A structured questionnaire questioning past medical history, exercise-nutrition-related knowledge and behaviors was administered through face-to-face interviews. Data were analyzed using the SPSS 22 program. Two-sample t-test, One way-Anova, Mann-Withney U, Kruskal Wallis, Chi-square tests and Spearman's correlation analysis were used for data analysis. P values <0.05 were considered significant.
Results: The mean age of the participants was 29.27±5.76 years. 43.9% of the participants were low-educated, 75.7% unemployed, 39.3% middle-income, 80.4% had a nuclear family. Pre-pregnancy BMI and current BMI were found to be significantly higher in participants with insulin resistance. These values were not significantly different with the diagnosis of GDM. Daily walking time was significantly higher in those without insulin resistance than in those with insulin resistance. Fasting blood glucose, 1st hour blood glucose, 2nd hour blood glucose, fasting insulin and HOMA-IR values were significantly higher in patients with insulin resistance. GDM diagnosis was significantly higher in those with insulin resistance.
Conclusion: As family physicians, we have a great responsibility in pregnancy follow-up in primary care. Even if OGTT results in GDM screening do not diagnose GDM, we should pay attention to anthropometric measurements and insulin resistance, and inform our patients about exercise and healthy nutrition.