Baş ağrısı olan hastalarda ağrının özellikleri ve eşlik eden anksiyete-depresyon belirtilerinin incelenmesi
Investigation of pain characteristics and accompanying anxiety-depression symptoms in patients with headache
Yazar: HATİCE TOPRAK KAYDAL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AHMET YILMAZ
Dicle Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine

Özet:
Giriş ve Amaç: Baş ağrıları en sık karşımıza çıkan yakınmalardan biridir. Migren ve gerilim tipi baş ağrıları, depresyon ve anksiyete bozukları gibi komorbid durumlara neden olmaktadır. Baş ağrısı, psikiyatrik bozukluklarda tedaviye uyumu etkilemektedir. Çalışmamızda baş ağrısı olan hastaların, depresyon ve anksiyete bozuklukları ile ilgili belirtilerini ortaya koymayı amaçladık.
Materyal ve Metot: Çalışma kesitsel tanımlayıcı tarzda planlanmıştır. Çalışma için etik kurul onayı alınmıştır. Çalışmaya 311 hasta katılmıştır. Katılımcılara tanımlayıcı özellikleri, baş ağrısı klinik özellikleri, Beck Depresyon Ölçeği (BDÖ) ve Beck Anksiyete Ölçeği (BAÖ) içeren anket uygulanmıştır. Verilerin istatistiksel analizi SPSS 27.0'da yapılmıştır.
Bulgular: Çalışmamızda hastaların %54,7'si 18-30 yaş aralığında, %60,1'i kadın, %82'si lise mezunu, %79,7'si öğrenci, %54,7'si evli, %57,6'sı iyi ekonomik durumda, %63'ü sigara kullanmamakta ve %61,1'i ise alkol kullanmamakta idi. Hastaların %31,8'i 1-2 saat baş ağrısı yaşadıklarını, %36,7'si ağrının alın bölgesinde olduğu, %62,4'ü ağrının zonklayıcı karakterde olduğunu, %40,5'i ağrının biraz şiddetli olduğunu, %56,3'ü ağrının her zaman olabildiğini ve %47,9'u ağrıyı ayda 2-3 defa yaşadıklarını belirtmiştir. Hastaların BDÖ'den aldıkları puanların ortalaması 14,34±9,5, BAÖ'den ise 13,65±12,3 idi. Kadın hastaların BDÖ ve BAÖ'den aldıkları puanlar, erkek hastalara göre daha yüksek bulunmuştur (sırasıyla p<0,001, p<0,001). Sigara kullanan hastaların BDÖ ve BAÖ'den aldıkları puanlar, sigara kullanmayanlara göre daha yüksek bulunmuştur (sırasıyla p<0,001, p=0,013). Hastaların baş ağrı süreleri, şiddetleri, atak geçirme sıklıkları ve ağrı kesici kullanım sıklığı ile BDÖ ve BAÖ'den aldıkları puanlar arasından istatistiksel olarak yüksek düzeyde pozitif yönlü bir korelasyon bulunmuştur (p<0,001).
Sonuç ve Öneriler: Kadın cinsiyet, sigara kullanımı, baş ağrısının şiddetli olması, süresinin uzun olması ve atak sıklığının fazla olması, depresyon ve anksiyete şiddetini arttırdığı belirlenmiştir. Baş ağrısı ile başvuran hastalarda psikiyatrik hastalık varlığı akılda tutulmalıdır.
Anahtar Kelimeler: Primer baş ağrıları, Migren, Gerilim tipi baş ağrısı, Depresyon, Anksiyete

Abstract:
Introduction and Purpose: Headaches are one of the most common complaints. It causes comorbid conditions such as migraine and tension-type headaches, depression and anxiety disorders. Headache affects treatment compliance in psychiatric disorders. In our study, we aimed to reveal the symptoms of depression and anxiety disorders in patients with headache.
Materials and Methods: The study was planned in a cross-sectional descriptive style. Ethics committee approval was received for the study. 311 patients participated in the study. A questionnaire including descriptive characteristics, headache clinical features, Beck Depression Inventory (BDI) and Beck Anxiety Scale (BAI) was administered to the participants. Statistical analysis of the data was done in SPSS 27.0.
Results: In our study, 54.7% of the patients were between the ages of 18-30, 60.1% were women, 82% were high school graduates, 79.7% were students, 54.7% were married, 57% were married. 6 of them were in good economic condition, 63% did not smoke and 61.1% did not drink alcohol. 31.8% of the patients stated that they experienced a headache for 1-2 hours, 36.7% stated that the pain was in the forehead area, 62.4% stated that the pain was throbbing, 40.5% stated that the pain was slightly severe, and 56% stated that the pain was a bit severe. 3% of them stated that pain can occur at any time and 47.9% stated that they experience pain 2-3 times a month. The average scores of the patients on BDI were 14.34±9.5 and on BAI were 13.65±12.3. The BDI and BAI scores of female patients were found to be higher than those of male patients (p<0.001, p<0.001, respectively). The BDI and BAI scores of smoker patients were found to be higher than those of non-smokers (p<0.001, p=0.013, respectively). A statistically high positive correlation was found between the patients' headache duration, severity, frequency of attacks, and frequency of painkiller use and their BDI and BAI scores (p<0.001).
Conclusion and Recommendations: It has been determined that female gender, smoking, severe headache, long duration and high attack frequency increase the severity of depression and anxiety. The presence of a psychiatric disease should be kept in mind in patients presenting with headache.
Keywords: Primary headaches, Migraine, Tension-type headache, Depression, Anxiety