Bir otoyol inşaatı çalışmasında risk faktörlerinin iş kazalarının oluşumu üzerine etkilerinin istatistiksel analizi
Statistical analysis of the effect of risk factors on the occurance of occupational accidents in a motorway construction
Yazar: SERKAN BAYRAKDAR
Danışman: DOÇ. DR. FERDİ CİHANGİR
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Maden Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Maden İşletme Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Maden Mühendisliği ve Madencilik = Mining Engineering and Mining

Özet:
Bu tez çalışmasında, Trabzon ilinde bir inşaat firmasında işçi sağlığı ve iş güvenliği konusunda çalışmalar yapılmış olup, bu çalışmalar ışığında iş kazalarının ağırlıklı olarak hangi nedenlerden kaynaklandığı araştırılmıştır. Bu kapsamda iş güvenliği terminolojisinde olan yıllık eğitim planlaması ve uygulaması, yıllık çalışma planı ve uygulaması, risk analizleri, kurul toplantıları, acil durum eylem planları, saha denetlemeleri ve işçilerin kişisel özelliklerinin iş kazalarının oluşumu üzerindeki etkilerine yönelik bir veri tabanı oluşturulmuştur. Daha sonra bu veriler üzerinde ki-kare istatistiksel analizleri uygulanmıştır. Tüm iş güvenliği uygulamaları ve işçilerin kişisel bilgileri aralarında bağlantı ve ilişki kurma testi olan ki kare testi ile (SPSS) ortamında incelenmiştir. 
Elde edilen bulgulara göre, saha denetlemelerinde gözlemlenen riskler ve bu risklerin giderilme oranı ile iş kazalarının gerçekleşme oranı arasında zıtlık tespit edilmiştir. Aynı şekilde eğitimlere katılım oranı arttıkça iş kazalarında düşüşlerin olduğu gözlemlenmiştir. Özellikle Covit-19 salgınına denk gelen yıllarda salgın kuralları neticesinde kurul toplantılarının ve eğitime katılanların sayısında büyük düşüşler olmuştur. Bu durum iş kazalarının artışına sebep olmuştur. 
Bununla birlikte, işçilerin eğitim durumu, yaşı, medeni halleri ve iş deneyimlerinin de kazaların gerçekleşmesinde etkilerinin olduğu tespit edilmiştir. Buna göre, işçilerin eğitim durumu yükseldikçe iş kazalarının sayısı düşmektedir. Aynı şekilde işçinin iş deneyimi arttıkça iş kazalarının oranı azalmaktadır. 
Bu tez çalışmasında yapılan Ki-kare analizlerinden elde edilen sonuçlara göre, eğitim düzeyinin yüksek olması, iş yerindeki iş güvenliği eğitimlerine katılımların yüksek olması, çalışma ortamındaki risk etmenlerinin önüne geçilmesi, acil durum planlarının anlatılması, teknik ekibin iş güvenliği hususundaki toplantıları, işçilerin artan nitelikleri iş kazalarının engellenmesinde pozitif etki sağlamaktadır.


Anahtar Kelimeler: Otoyol inşaat çalışmaları, iş güvenliği, iş kazası, iş eğitimleri, işçi kalifikasyonu, ki-kare analizi, SPSS

Abstract:
In this thesis, studies on occupational health and safety were carried out in a construction company in the province of Trabzon, and in the light of these studies, the reasons for which occupational accidents are mainly caused were investigated. In this context, a database has been created on the effects of annual training planning and implementation, annual work plan and implementation, risk analyzes, board meetings, emergency action plans, field inspections and personal characteristics of workers on the occurrence of occupational accidents, which are in occupational safety terminology. Then, chi-square statistical analyzes were applied on these data. All occupational safety practices and personal information of workers were examined in the chi-square test (SPSS), which is a test for establishing a connection and relationship between them.
According to the findings, a discrepancy was found between the risks observed in field inspections and the rate of elimination of these risks and the rate of occurrence of occupational accidents. Likewise, it has been observed that there is a decrease in occupational accidents as the rate of participation in training increases. Especially in the years coinciding with the Covid-19 epidemic, there has been a great decrease in the number of board meetings and training participants as a result of the epidemic rules. This has led to an increase in occupational accidents.
In addition, it has been determined that the education level, age, marital status and work experience of the workers also have an effect on the occurrence of the accidents. Accordingly, as the education level of the workers increases, the number of occupational accidents decreases. Likewise, as the work experience of the worker increases, the rate of work accidents decreases.
According to the results obtained from the Chi-square analyzes made in this thesis study, the high level of education, high participation in occupational safety training at the workplace, prevention of risk factors in the working environment, explaining the emergency plans, meetings of the technical team on occupational safety, increasing qualifications of the workers at work. It has a positive effect on preventing accidents.

Keywords: Highway construction works, occupational safety, occupational accident, job training, worker qualification, chi-square analysis, SPSS