Alkol ve madde kullanım bozukluğu tanısı ile yatarak tedavi gören olgularda görsel ve işitsel bellek performansları
Visual and auditory memory performances in inpatient treatment of alcohol and substance use disorder diagnosis
Yazar: BERFİN RUKEN TAŞKIN
Danışman: PROF. DR. HAKAN COŞKUNOL
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Ruh Sağlığı ve Psikiyatri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Psikiyatri = Psychiatry ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Alkol içme = Alcohol drinking ; Alkolizm = Alcoholism ; Bellek = Memory ; Görsel bellek = Visual memory ; Madde kullanım bozuklukları = Substance-related sdisorders ; Yatan hastalar = Inpatients ; İşitsel bellek = Auditory memory

Özet:
Kullanım bozukluğu yaratma potansiyeline sahip maddelerin kronik kullanımında gözlenen artış güncel bir küresel sorundur. Alkol ve diğer kullanım bozukluğuna sebep olabilen maddeleri bağımlılık derecesinde kullanmak bireyin bellek gibi yönetici bilişsel fonksiyonlarında bazen geri dönüşü olabilen bazen de kalıcı olabilen hasarlara yol açmaktadır.
Çalışmanın örneklemini Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalına bağlı Madde Bağımlılığı yataklı servis bölümünde Nisan 2021 – Haziran 2021 tarihleri arasında yatarak tedavi gören, DSM-5'e göre 10 tanesi alkol, 10 tanesi madde kullanım bozukluğu tanısı almış toplam 20 olgu oluşturmuştur. Katılımcı olmanın içleme ve dışlama kriterleri elde edilecek bulguların çalışmanın amacına en doğru şekilde hizmet edebilmesi için dikkatle belirlenmiştir. Görsel bellek performansını ölçmede Benton Görsel Bellek Testi, işitsel bellek performansını ölçmede ise Wechsler Bellek Ölçeği - Sözel Çağrışım Çiftleri-I Alt Testi kullanılmıştır. Bellek ölçümleri katılımcı olguların hastane yatışlarının üçüncü ve onuncu günlerinde olacak şekilde ilk test ve son test ölçümleri şeklinde iki defa alınmış, ölçümler esnasında performansta etkili olabilecek olası öğrenme etkisini en az düzeye düşürmek amacıyla karşı dengeleme tekniği ve kullanılan ölçeğe göre belirlenen çeşitli farklı stratejiler kullanılmıştır.
Beklendiği üzere her iki tanı grubunda da ilk test ve son test performansları bakımından anlamlı bir performans artışı (iyileşme) bulunmuştur fakat grupların performansları birbirlerinden her iki ölçüm zamanında da görsel ve işitsel bellek bazında anlamlı şekilde farklılaşmamıştır.
Bağımlılık alanında planlanacak önleme, tedavi ve rehabilitasyon programlarının ve ilgili politikaların oluşturulmasında bağımlılığın bireyin bellek fonksiyonu üzerinde yarattığı hasarın bilinmesinin faydalı bir kazanım olacağı düşünülmektedir.

Anahtar Kelimeler; Alkol Kullanım Bozukluğu; Madde Kullanım Bozukluğu; Görsel Bellek; İşitsel Bellek

Abstract:
Visual and Auditory Memory Performances in Inpatient Treatment of 
Alcohol and Substance Use Disorder Diagnosis
The worldwide increase in the use of substances that have potantial to create a substance use disorder diagnosis is a global mental health issue. Substance use can cause detrimental results on cognitive functions that may be either short-term damage or a persistent functional loss.
The sample of this study is composed of patients who had an impatient treatment on Ege University Medical Faculty Hospital department of Psychiatry Dependence Ward with Alcohol or Substance Use Disorder diagnosis between April 2021 – June 2021. Sample had total 20 diagnosed patients, 10 of them had an alcohol use disorder diagnosis while rest of them had substance use disorder diagnosis. Choosing criterias for sample were carefully determined in order to have consistent results. Benton Visual Retention Test was used to test visual memory performance while Wechsler Memory Scale-Verbal Paired Associations subtest was used to test auditory memory performance through the sample. Memory performance scores were collected two times as a pre test and post test method through the study and they were on patients'third and tenth days on treatment. In order to minimize any possible learning effect on memory performances, different methods on scales as well as counter-balancing method were used through data collecting processes.
As expected, an increased performance was found between testing times on two patient groups while there is no significant performance difference between groups' visual and auditory memory performances through testing times.
Differentiating functional dysfunctions caused by substance use is an important factor in order to planning prevention, treatment and rehabilitation programmes and increasing the success rate of these programmes. Investigating substance use caused damages on different memory types may lead useful new stretegies for any future prevention or rehabilitation programmes related to dependence field.

Keywords; Alcohol Use Disorder; Substance Use Disorder; Visual Memory; Auditory Memory