Kayı ve Aydınpınar dereleri (Tekirdağ) arasında yer alan oligosen marin ve kuaterner alüviyal çökellerin üzerinde oluşmuş toprakların genesisleri, katenasal ve toposequens ilişkileri
Genesis of soils formed on oligocene marine and quaternary alluvial deposits located between Kayı and Aydınpınar streams and the relation with catena and toposequence
Yazar: DUYGU BOYRAZ
Danışman: PROF. DR. CEMİL CANGİR
Trakya Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Toprak Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2003
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Analiz = Analysis ; Entisol = Entisol ; Katena = Catena ; Tekirdağ = Tekirdağ ; Toprak = Soil ; Toprak genesisi = Soil genesis ; İnseptisol = Inceptisol

Özet:
EX ÖZET Trakya Bölgesinde kıyı şeridi boyunca derelerin dikine yararak oluşturduğu katenada Kayı ve Aydmpmar dereleri toposequensi arasında kalan bölge seçilmiştir. Kayı ve Aydmpmar derelerinin oluşturduğu topografya üzerindeki Oligosen marin ve Kuaterner alüviyal çökeller üzerindeki toprakların özelliklerini, toprak oluşum süreçlerini, kökenini ve gelişen olayları belirlemek amacıyla 9 adet toprak profili açılmıştır. Bu profillerden genetiksel horizon esasına göre alınan örneklerin morfolojik, fiziksel, kimyasal, total analizleri yapılmış, mineralojik özellikleri belirlenmiş, zemin mühendisliği özellikleri, arazi kullanım yetenek sınıflan, çeşitli bitki türlerine uygunlukları, storie indeksine göre değerlendirilmesi ve toprak taksonomisine göre sınıflandırılması yapılmıştır. Kıyı şeridinde oluşan dalgalı arazinin daha alçak ve denize doğru eğimli bölgelerinde Kayı ve Aydmpmar dereleri kendi yataklarını Alüviyal çökel ortamıyla alçak arazide oluşturmuştur. KA2 nolu profil Aydınpınar deresinin ve KA3 nolu profil Kayı deresinin yan dere ağzında; alçak araziyi temsil eden KA4, KA5 ve KA8 nolu profiller alüviyal yatakda, yüksek araziyi temsil eden KAİ, KA6, KA7 ve KA9 nolu profiller Oligosen denizel sekilerin çevresinde açılmışlardır. Profillerin temsil ettiği toprakların oluşumunda etken olan, katenasal ve toposequens ilişkilerin etkileri ve sonuçlan incelenmiştir. Araştırma alanı topraklarında hakim kil minerali smektit olarak saptanmıştır. Smektitden sonra az miktarda kaolinit ve paligorskit bulunmuştur. İki profilinde epipedonunda ve/veya ana materyalinde az oranda illit ve hidrobiyotit mevcuttur. Genetiksel oranlan değerlendirdiğimizde; KA2, KA3, KA5, KA6, KA9 profillerinde alkali ve toprak alkalisi elementler solum derinliği boyunca yıkanırken; KAİ, KA7 profillerinde epipedonda birikmiştir. Akarsu yatağının nehir sekilerinde yer alan alüviyal karakterli KA4 ve KA8 profillerinde litolojik kesiklilik nedeniyle genetiksel oranlarda zıt karakterli sonuçlar belirlenmiştir.X Araştırma alam topraklarından KA4 ve KA8 nolu profiller Entisol Ordosu'ndan Typic Xerofluvent Alt Grubunda, İnceptisol Ordosu'ndan KA5 nolu profil Fluventic Haploxerept, KA2 nolu profil Calcic Haploxerept, KAİ, KA3, KA6, KA7 ve KA9 nolu profiller Typic Haploxerept Alt Grubunda sınıflandırılmıştır. Anahtar Kelimeler: Tekirdağ toprakları, toprak genesisi, total analiz, katena ve toposequens, entisoller, inceptisoller

Abstract:
XI ABSTRACT The researched area selected was the catena between the toposequence of Kayi and Aydmpmar streams formed splitting vertically towards the coastal line of Trakya Region. A total of nine representative soil profiles were opened in order to determine soil characteristics, soil genesis, soil origin and ongoing events of soils formed, on Oligocene marine and Quaternary alluvial deposits of the topography formed by Kayi and Aydmpmar streams. Morphological, physical, chemical and total analysis together with determination of mineralogical characteristics, land use capability, suitabilities to the various plant varieties, evaluation to the index of storie and classification according to the soil taxonomy were carried out on the samples taken on the basis of genetic horizon from these profiles. Kayi and Aydmpmar streams formed their beds on low land of alluvial deposits in the coastal area of undulating land which is lower and sloped to the sea. KA2 and KA3 profiles were obtained from the sides of Aydinpinar and Kayi streams, respectively, KA4, KA5 and KA8 Profiles together with KA1, KA6, KA7 and KA9 representing low and high land respectively were obtained from the Oligocene sea terraces. The dominant clay mineral in the area studied was determined to be smectite besides few kaolinite and paligorskite were also found. Few illite and hydrobiyotite were determined in the epipedone and/or parent material of two of the profiles. Regarding the ratios of soil genesis while alkaline and soil alkaline elements leached from the profiles of KA2, KA3, KA5, KA6 and KA9 along the solum depth in the KA1 and KA7 profiles they accumulated in the epipedon. Due to litologic discontinuities contrasting results regarding genetical ratios were determined in KA4 and KA8 profiles of alluvial characteristics located in stream bed's terraces. Soils of the research area were classified as follows: KA4 and KA8 profiles were of Typic Xerofluvent of Entisol Ordo ; KA5 profile was of Fluventic Haploxerept subgroup of İnceptisol Ordo ; KA2 profile was of Calcic HaploxereptXII subgroup; KA1, KA3, KA6, KA7 and KA9 profiles were of Typic Haploxerept subgroup. Key words: Soils of Tekirdağ, soil genesis, total analysis, catena and toposequences, entisols, inceptisols.