Farklı irrigasyon ajanlarının kök dentinindeki erozyona etkisinin süreye bağlı olarak incelenmesi
Investigation of the effect of different irrigation agents on root dentin erosion in a time-dependent manner
Yazar: ÖMER FERŞAT OKUMUŞ
Danışman: PROF. DR. SADULLAH KAYA
Dicle Üniversitesi / Diş Hekimliği Fakültesi / Endodonti Ana Bilim Dalı
Derece: Diş Hekimliği Uzmanlık, 2022
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Dentin = Dentin ; Diş erozyonu = Tooth erosion ; Kök kanal tedavisi = Root canal therapy ; Kök kanalı irrigantları = Root canal irrigants ; İrrigasyon = Irrigation

Özet:
Amaç

Endodontik tedavi ile kök kanal sisteminin organik ve inorganik artıklardan arındırılıp mikroorganizma ve yan ürünlerinin ortadan kaldırılması, preparasyonu ve üç boyutlu olarak sızdırmaz bir biçimde doldurulması amaçlanır. Bu sebeple çeşitli şekillendirme yöntemleri ve farklı irrigasyon ajanları kullanılır. Fakat kompleks yapıdaki kök kanal sisteminden şekillendirmeyle oluşan debris ve doku artıklarının, dentin yüzeyine de zarar vermeden uzaklaştırılması için çoğu zaman birden fazla irrigant gerekmektedir.
İrrigasyon ajanı seçiminde aranan ideal özellikleri tek bir solüsyonla sağlamak mümkün değildir. Bundan dolayı da endodontide birçok solüsyon araştırılmış ve kullanıma sunulmuştur. Son irrigasyon solüsyonu olarak inorganik doku çözücü etkisinden dolayı kulanılan şelasyon ajanı Etilendiamintetraasetikasit (EDTA), endodontide uzun yıllardır altın standart olarak gösterilmektedir. Ancak düşük antimikrobiyal etkisi, NaOCl ile kombine kullanımda etkisinin kısıtlanması, 1 dakikadan fazla kullanımda kök dentininde erozyona neden olabilmesi gibi olumsuzluklar da göz önüne alındığında araştırmacılar çalışmalarında uzun yıllardır endodontik tedavide EDTA'ya alternatif bir şelatör arayışına girmişlerdir.
Bu çalışma, farklı irrigasyon ajanları kullanılarak dentin yüzeyinde 1 ve 3 dakikalık temas süresine bağlı olarak oluşabilecek erozyon miktarını karşılaştırmayı amaçlamaktadır.
 
Gereç ve Yöntem

Bu çalışmada ortodontik veya periodontal nedenlerle çekilmiş 70 adet tek kök, tek kanal ve tek apikal foramene sahip insan mandibular premolar dişleri kullanıldı. Dişlerin kuronları, kök boyunu standardize etmek amacı ile mine- sement sınırından itibaren kök ucuna kadar 15 mm olacak şekilde su soğutması altında aeratör yardımıyla kesilerek ayrıldı. Kök kanalları Reciproc R25 eğesi kullanılarak genişletildi. Dişler rastgele seçilerek, son irrigasyon ajanı %17 EDTA, % 18 Etidronik asit (EA) ve % 10 Glikolik asit (GA) olacak şekilde 3 ana gruba (n:20) ve bir kontrol grubuna (n:10) ayrıldı. Bu üç solüsyon da kendi içlerinde iki alt gruba ayrılıp (n:10) 1 ve 3 dakika boyunca sonik aktivasyon cihazı olan VDW EDDY (VDW Gmbh, Münih,Germany) ile aktive edildi. İrrigasyon sonrası distile suda bekletilen örnekler bukkolingual olarak ikiye ayrıldı. Köklerin koronal, orta ve apikal bölgelerinde oluşan erozyon miktarı Taramalı Elektron Mikroskobu (SEM) altında x2000 büyütmede incelendi. Örneklerin değerlendirilmesi üçlü skorlama sistemine göre yapıldı.
Bulgular

Değişkenlerin normal dağılımdan gelme durumları araştırılırken birim sayıları nedeniyle Shapiro Wilk's analizinden yararlanıldı. Sonuçlar yorumlanırken anlamlılık düzeyi olarak p<0,05 kullanıldı. Bölgelere ve gruplara göre dentin erozyon skorunun karşılaştırılmasında Kruskal Wallis testi ve çoklu karşılaştırmalar için Dunn testi kullanıldı. Alt gruplara göre dentin erozyon skorunun karşılaştırılmasında Mann-Witney U testi kullanıldı.
Tüm deney gruplarında 1 ve 3 dakikalık süreler incelendiğinde; her iki periyotta da EDTA, EA, GA grupları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunamadı (p>0.05).
Sonuç

Dentin erozyonunun incelendiği bu çalışmada EA, GA ve EDTA'nın irrigasyon ajanı olarak kök kanallarında 1 dk'lık süreyle uygulanmaları yeterlidir. Her üç solüsyon da klinik uygulamalarında birbirlerine alternatif olarak kullanılabilirler.

Abstract:
Aim

The goal of endodontic treatment is to clean the root canal system of organic and inorganic residues, eliminate microorganisms and their by-products, and prepare and fill them in a three-dimensional leakproof manner. As a result, various shaping methods and irrigation agents are employed. However, more than one irrigant is usually required to remove the debris and tissue residues formed by shaping from the complex root canal system without damaging the dentin surface.
It is not possible, in irrigation agent selection, to provide the ideal properties sought with a single solution. Thus, many solutions have been investigated and put into use in endodontics. The chelating agent Ethylenediaminetetraaceticacid (EDTA), which is used as the final irrigation solution owing to its inorganic tissue-dissolving effect, has been shown as the gold standard in endodontics for many years. Together with that, when hitches like its low antimicrobial effect, limitation of its effect in combination with NaOCl, and its potential to cause erosion in root dentin in more than 1-minute use are considered, researchers have sought in their studies an alternative chelator to EDTA in endodontic treatment for many years.
This study aims to compare the amount of erosion that can take place depending on the contact time of 1 and 3 minutes on the dentin surface using different irrigation agents. 


Material and Method

Seventy human mandibular premolar teeth with a single root, single canal and single apical foramen that were extracted for orthodontic or periodontal reasons were used in this study. The crowns of the teeth were cut and separated 15 mm from the enamel-cementum border to the root tip under water cooling with the help of an aerator to standardize the root length. Root canals were expanded up to the Reciproc R25 file. The teeth were randomly selected and divided into three main groups (n:20) with the final irrigation agent 17% EDTA, 18% Etidronic acid (EA), and 10% Glycolic acid (GA), and a control group (n:10). These three solutions were divided into two subgroups (n:10) and activated for 1 and 3 minutes with a sonic activation device, VDW EDDY (VDW Gmbh, Münih,Germany). Samples kept in distilled water after irrigation was divided buccolingually. The amount of erosion in the coronal, middle, and apical regions of the roots was examined under Scanning Electron Microscope (SEM) at x2000 magnification. Evaluation of the samples was made according to the triple scoring system.
Result
The use of Shapiro Wilk's was made because of the number of units while investigating the normal distribution of the variables. While interpreting the results, p<0.05 was used as the level of significance. The Kruskal Wallis test was used to compare the dentin erosion score in accordance with the regions and groups, and multiple comparisons were examined with Dunn's test. Mann-Whitney U test was used to compare dentin erosion scores according to subgroups.
When the duration of 1 and 3 minutes were examined in all experimental groups, no statistically significant difference between EDTA, EA, and GA groups in both periods (p>0.05) was found.
Conclusions

In this study, in which dentin erosion was examined, it is sufficient to apply EA, GA, and EDTA for 1 minute as irrigation agents in the root canals. All three solutions can be alternatives to each other in clinical applications.