Okul öncesi dönem çocuklarının cinsiyet kalıp yargılarının öğretmen cinsiyetine göre incelenmesi
Study of gender stereotypes in preschool children according to the teacher gender
Yazar: MEHMET FATİH ŞEYRAN
Danışman: PROF. DR. YASEMİN AYDOĞAN
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Çocuk Gelişimi ve Eğitimi Ana Bilim Dalı / Çocuk Gelişimi ve Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Mesleki toplumsal cinsiyet = Occupational gender ; Okul öncesi öğretmenler = Preschool teachers ; Toplumsal cinsiyet = Gender

Özet:
Bu çalışma, okul öncesi çocukların cinsiyet kalıp yargılarının, öğretmen cinsiyetine göre farklılaşıp farklılaşmadığının incelenmesi amacıyla yapılmıştır. Araştırmada nicel araştırma yöntemlerinden betimsel tarama modeli kullanılmıştır. Kolay ulaşılabilir örneklem yöntemiyle belirlenen çalışma grubuna Ankara ili Gölbaşı ilçesinde iki farklı anaokuluna 2020-2021 ve 2021-2022 eğitim öğretim yıllarında iki yıl süreyle devam eden 60-72 ay grubu çocuklar dahil edilmiştir. Buna göre kadın ve erkek okul öncesi öğretmenlerinden eğitim alan 49'ar çocuktan oluşan aynı yaş grubu (altı yaş) toplam 98 çocuk ve ebeveynleri çalışmaya katılmıştır. Verilerin toplanmasında; araştırmacı tarafından hazırlanan Demografik Bilgi Formu ve Şıvgın (2015) tarafından geliştirilen Toplumsal Cinsiyet Kalıp Yargılarını Ölçme Aracı kullanılmış; toplanan veriler, bilgisayar ortamında SPSS istatistik programı kullanılarak analiz edilmiştir. Verilerin analizinde; ilişkisiz örneklemler için t testi, ikiden fazla bağımsız grup arasındaki verilerin karşılaştırılmasında ise iki faktörlü ANOVA testi kullanılmıştır. Araştırmanın sonucunda; erkek öğretmenlerden eğitim alan çocukların cinsiyet kalıp yargılarının kadın öğretmenlerden eğitim alan çocuklara göre daha düşük olduğu görülmüştür. Erkek öğretmen grubunda bulunan erkek ve kız çocukların aldıkları puanların, kadın öğretmen grubundaki her iki cinsiyetteki çocukların puanlarından yüksek olduğu saptanmıştır. Çalışma grubunu oluşturan çocukların mesleklere yönelik cinsiyet algıları öğretmen cinsiyetine göre farklılık gösterirken, araştırmaya katılan çocukların cinsiyet kalıp yargı puanlarının kendi cinsiyetlerine göre ve anne çalışma durumuna göre anlamlı bir farklılık göstermediği belirlenmiştir. Çalışma sonunda, araştırmacılara, öğretmenlere ve ebeveynlere yönelik önerilere yer verilmiştir.

Abstract:
This study was conducted to examine whether the gender stereotypes of preschool children differ according to the gender of their teachers. The descriptive survey model, which is one of the quantitative methods, was used in this research. The study group determined by the convenience sampling method included same age children who went to two different kindergartens in Gölbaşı district in Ankara during the 2020-2021 and 2021-2022 educational years. Accordingly, a total of 98 children aged six years, 49 of whom were educated by male and other 49 children educated by female pre-school teachers, and their parents participated in the study. Demographic Information Collection Form prepared by the researcher and Gender Stereotypes Measurement Tool developed by Şıvgın (2015) were used as data collection tools. The collected data were analyzed by using the SPSS statistical software. T-test was applied for analyzing the data of  unrelated samples, and the two-factor ANOVA test was applied to compare data between more than two independent groups. At the end of the research; It was observed that the gender stereotypes of the children who educated by male teachers are lower than those educated by female teachers. It was determined that the scores of boys and girls in the male teacher group were higher than the scores of both genders in the female teacher group. While the gender perceptions of the children in the study group towards the professions differed according to the gender of the teachers, it was determined that the gender stereotype scores of the children participating in the research did not show a significant difference according to their gender and the working status of the mother. At the end of the study, recommendations were develoed for researchers, teachers and parents as a conclusion.