Lise ögrencilerinde tüketilen atıştırmalık paketli besinlerin sürdürülebilirlik kriterleri ve bireye özgü parametreler üzerine etkileri açısından incelenmesi
Investigation of snack packaged foods consumed by high school students in terms of sustainability criteria and their effects on individual-specific parameters
Yazar: ELİF İŞLİYEN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MERVE TOKPUNAR
Biruni Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı / Beslenme ve Diyetetik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics

Özet:
Yeni nesil diyetler sürdürülebilirliği vurgulamaktadır ve bu doğrultuda paketli besinlerdeki sürdürülebilirlik kriterleri önem kazanmakta olup adölesanlarda atıştırmalık paketli besin tüketimi diğer yaş gruplarına kıyasla daha yüksektir. Bu çalışma lise öğrencilerinde tüketilen atıştırmalık paketli besinlerin sürdürülebilir beslenme kriterlerine uygunluğunun incelenmesi ve bu ürünlerin tüketiminin bireye özgü bazı parametrelerle ile ilişkisinin değerlendirilmesi amacıyla planlanmış ve yürütülmüştür. Çalışma Ocak-Mart 2024 tarihleri arasında İstanbul'un Beylikdüzü ilçesinde yer alan Beyfen Koleji'nde gerçekleştirilmiştir. Çalışmaya katılan öğrenciler ile yüz yüze görüşme sağlanmış ve veri toplama formu ve Biyoelektrik Impedans Analiz cihazı ile ölçüm yapılarak bireylerin sosyo-demografik özellikleri, beslenme alışkanlıkları, antropometrik ölçümleri, atıştırmalık paketli besinlerin tüketim sıklığı, 24 saatlik besin tüketimleri sorgulanmış; daha sonrasında öğrencilerin tükettikleri atıştırmalık paketli besinler nitel ve nicel sürdürülebilirlik kriterleri açısından incelenmiştir. Nitel ve nicel sürdürülebilirlik kriterleri açısından incelenen atıştırmalık paketli besinler arasında en sürdürülebilir besinin süt olduğu tespit edilmiştir. Çalışmamızda öğrencilerin cinsiyete göre atıştırmalık paketli besin tüketim miktarları incelendiğinde bisküvi, siyah çay, granül kahve, ayran, limonata, maden suyu, gazlı içecek, granola, glutensiz ekmek tüketim miktarları istatistiksel açıdan önemli bulunmuştur (p<.05). Tüketilen atıştırmalık paketli besin gruplarından günlük olarak içeceklerin tüketim miktarı ile BKİ arasında pozitif yönde önemli bir ilişki bulunmuştur (p<.05). Sonuç olarak öğrencilerin sürdürülebilirlik açısından atıştırmalık paketli besinler arasında daha az sürdürülebilirliğe sahip olan ürünleri tükettikleri ve bu tüketilen atıştırmalık paketli besinlerin bireylerin beslenme alışkanlıklarını ve vücut kompozisyonlarını etkilediği saptanmıştır.

Abstract:
New generation diets emphasise sustainability and in this direction. sustainability criteria in packaged foods are gaining importance and consumption of snack packaged foods is higher in adolescents compared to other age groups. This study was planned and conducted to examine the compliance of snack packaged foods consumed by high school students with sustainable criteria and to evaluate the relationship between the consumption of these products and some individual-specific parameters. The study was conducted between January and March 2024 at Beyfen College in Beylikdüzü district of Istanbul. Face-to-face interviews were conducted with the students participating in the study and the socio-demographic characteristics. eating habits. anthropometric measurements. frequency of consumption of snack packaged foods. and 24-hour food consumption of the individuals were questioned by using the data collection form and Bioelectrical Impedance Analysis device; then the snack packaged foods consumed by the students were examined in terms of qualitative and quantitative sustainability criteria. Milk was found to be the most sustainable food among the snack packaged foods analysed in terms of qualitative and quantitative sustainability criteria. In our study, when the amount of snack packaged food consumption of students according to gender was analysed, the amount of biscuit, black tea, granulated coffee, ayran, lemonade, mineral water, carbonated drink, granola, gluten-free bread consumption was found to be statistically significant (p<.05). A significant positive correlation was found between the amount of daily consumption of beverages among the snack packaged food groups and BMI (p<.05). As a result, it was determined that students consumed less sustainable products among snack packaged foods in terms of sustainability and that these consumed snack packaged foods affected the eating habits and body composition of individuals.