Otistik çocuklarda çürük oluşum sıklığı, periodontal durum ve beslenme alışkanlıklarının incelenmesi , diş hekimliği yaklaşımları için davranış yönlendirmesinin değerlendirilmesi
Caries prevalence, oral health status and feeding habits of autistic children and evaluation of behaviour management for dentistry
Yazar: IŞIL ÖZGÜL ERDİNÇ
Danışman: PROF. DR. İLKNUR TANBOĞA
Marmara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Pedodonti Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2008
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Beslenme alışkanlıkları = Nutritional habits ; Engelli çocuklar = Disabled children ; Otistik çocuklar = Autistic children

Özet:
Otistik çocuklar, motor becerilerde azalma, yetersiz ağız hijyeni, sürekli ilaç kullanma dolayı diş hekimliği risk grubundadır. Bu çocuklar genellikle diş hekimliği ortamındaki yabancı sesler ve gürültüler yüzünden diş hekimliği muayenesini kabul edemezler. Aileler, diş hekimliği korkularından dolayı otistik çocuklarını düzenli kontroller için diş hekimine götürmekten kaçınırlar. Araştırmamızın amacı otistik çocukların beslenme ve ağız hijyeni alışkanlıklarını belirlemek, bu alışkanlıkların ağız diş sağlığına etkilerini incelemek, otistik çocukları özel eğitimlerle diş hekimliği ortamına kazandırmaktır. Çalışmaya İstanbul Milli Eğitim Bakanlığına bağlı Otistik Çocuklar İlköğretim Okulu'na ve TOHUM Türkiye Otizm Erken Tanı ve Eğitim Vakfı'na devam eden 6?14 yaşları arasında olan 60 çocuk dâhil edilmiş, kontrol grubu olarak Milli Eğitim Bakanlığına bağlı İlköğretim Okuluna devam eden 60 çocuk seçilmiştir. Çocuklar aynı araştırmacı tarafından muayene edilmiş, çocukların ağız hijyeni alışkanlıkları, beslenme alışkanlıklarına ilişkin bilgiler aileler tarafından doldurulan anket formuyla elde edilmiş, bu veriler değerlendirilmiştir. Çalışmaya dâhil edilen çocuklar özel eğitmenler tarafından diş hekimliği yaklaşımları için hedef davranışları içeren özel eğitim programına alınmış ve eğitimler sonrası çocukların davranışları değerlendirilmiştir. Çalışmaya katılan otistik çocukların % 65'inde çürük olduğu, otistik çocukların çürük değerlerinin kontrol grubundan daha düşük olduğu, periodontal sağlıklarının kontrol grubundan daha kötü olduğu belirtilmiştir. Otistik çocukları %50'sinin her gün ilaç kullandığı, ilaç kullanan çocuklarda çürük değerlerinin daha yüksek olduğu tespit edilmiştir. Eğitim programına katılan 11 çocuğun 7'si hedeflenen diş hekimliği davranışlarının tamamını başarıyla tamamlamış, eğitim seanslarıyla çocukların diş hekimliği ortamında uyumlarının arttığı(p>0,05), otistik çocukların diş hekimliği ortamı için eğitilerek koruyucu uygulamaları hiçbir farmakolojik destek almadan kabul ettikleri tespit edilmiştir.

Abstract:
Children with autism are in the risk group for dental health because of their reduced motor skills, medications, weak oral hygiene. These children are often unable to tolerate dental examinations because of the fear associated with sights and sounds in the dental operatory. Parents frequently avoid taking their children with autism for routine examinations because of the children?s fear of dental procedures. The aim of this study is to describe eating behaviour and oral hygiene habits of autistic children and to relate findings to oral health status of autistic children. To train autistic children with autism by special education programs to cooperate during a dental examination was also one of the purpose of this study. Sixty auitistic students who were aged between 6-14 participated to this study. Control group was consisting of 60 non-autistic students of primary government school. Each child was given an oral examination using mirror by one examiner under day light. The parents or caregivers of children were interviewed in order to complete a questionnaire which was designed to complete data on the eating and oral hygiene habits of children. The data obtained from questionnaire were evaluated. Autistic children were included special traning programme by special trainers for behaviour management after training sessions behaviours of autistic children at the dental room evaluated. Caries was found in 65 % of autistic children. The number of children with caries was higher in control group than autistic children but periodontal health of children in control group were better than autistic children. The ratio of autistic children taking medicine every day was %50. The prevelance of caries is higher among the autistic children who are taking medicine every day. Eleven autistic children participated education programme and seven of them have full coperation in dental examination. It is observed that coperation of the autistic children increased by the education(p<0,05). Our investigation demonstrates that children with autism can be trained to cooperate during dental examinations without any medication.