Yerel yatırım taraflılığı ve nedenleri: Türkiye örneği
Home bias and determinants of home bias: an investigation for Turkey
Yazar: ARZU ŞAHİN
Danışman: PROF. DR. HATİCE DOĞUKANLI
Çukurova Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2014
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Hisse senetleri = Stocks ; Türkler = Turks ; Yatırımcılar = Investors ; Yatırımlar = Investments

Özet:
Son yıllarda sınır ötesi menkul kıymet ticaretindeki önemli artışa ve uluslararası yatırımın birçok engelinin ortadan kalkmasına rağmen yatırımcıların hala portföylerindeki yerel hisse senetlerine aşırı ağırlık verdiği görülmektedir. Yerel yatırım taraflılığı (home bias veya domestic bias) olarak ifade edilen ve finans literatüründe tartışma konusu olmaya devam eden bu olgu standart varlık fiyatlama teorisi ile çelişmektedir ve hisse senedi portföylerinin uluslararası çeşitlendirme faydası ile ters düşmektedir. Hisse senedi yerel yatırım taraflılığı için birçok kurumsal ve davranışsal açıklama ortaya koyulmuş ancak taraflılığın kalıcı boyutuna en iyi açıklamalar psikolojik eğilimler ile sağlanmıştır.
Bu çalışmada hisse senedi yerel yatırım taraflılığının nedenlerinin Türk yatırımcıları açısından incelenmesi amaçlanmıştır. Bu çerçevede, Türk yatırımcılarının 2001-2010 yılları arasında yabancı hisse senedi yatırımı yaptığı 20 hedef ülkeye göre belirlenen yerel taraflılık düzeylerinde döviz kuru riski, direkt maliyetler, benzerlik, kültürel faktörler, kurumsal yönetim, sermaye pazarı özellikleri ve ekonomik özellikler faktörlerinin etkisi analiz edilmiştir. Uluslararası sermaye varlıkları fiyatlama modeli gösterge alınarak belirlenen yerel yatırım taraflılığı bağımlı değişkeni üzerinde 15 değişken ile temsil edilen yedi faktörün etkisi panel veri analizi yöntemleri kullanılarak araştırılmıştır.
Analiz sonuçlarına göre Türk yatırımcılarının uluslararası hisse senedi yatırımlarında yerel yatırım taraflılığının temel belirleyicileri, benzerlik ve kültürel faktörlerdir. Ayrıca ekonomik gelişmişlik göstergelerinden dış ticaret hacmi ve direkt maliyet göstergelerinden stopaj vergisi oranının da Türk yatırımcısının yabancı hisse senedi yatırım kararlarında düşük düzeyde etkisi bulunmaktadır. Türk yatırımcıları, çeşitlendirme olanağından yoksun, kurumsal yönetim düzeyi zayıf, coğrafi açıdan uzak ve az gelişmiş de olsa aşina olunan ve kültürel olarak yakın pazarlara hisse senedi yatırımı yapmayı tercih etmektedir. Bu bulgular, Türk yatırımcılarının uluslararası hisse senedi yatırımlarında kurumsal faktörlerden çok davranışsal faktörlerden etkilenme eğiliminde olduğunu ortaya koymaktadır. Aşina olunmayan pazarlarda yüksek bilgi maliyetine maruz kalmak veya bilgisel dezavantajda olduğunu algılamak Türk yatırımcılarının yabancı yatırımlardan uzaklaşmalarına neden olmaktadır.

Abstract:
However, despite the dramatic increase in cross-border securities trading and the removal of many formal barriers to international investment during the past decades, investors still overweight domestic stocks in their portfolios. This phenomenon, referred to as the home bias or domestic bias, that continues to be a puzzle in the financial literature, is inconsistent with standard asset pricing theory and runs counter to the benefits of international diversifications of equity portfolios. Numerous institutional and behavioral explanations have been advanced for the home bias but psychological biases remain the most likely candidates to explain its persistent magnitude.
The aim of this research is to analyze the determinants of the equity home bias for Turkish investors. In this context, the roles of exchange rate risk, direct costs, familiarity, cultural factors, corporate governance, stock market characteristics and economic features as factors causing homes bias were examined for 20 target countries invested in between 2001 and 2010. Panel Regression Anaysis is employed to examine the impact of seven factors proxied by 15 variables on the dependent variable, equity home bias, calculated using International Capital Asset Pricing Model as a benchmark.
Analysis results suggest that main determinants of Turkish investors home bias in international equity investments are familiarity and cultural factors. Besides, foreign trade volume as a proxies for economic development and withoulding tax rate as a proxies for direct costs slightly affect the foreign equity investment decisions of Turkish investors. Turkish investors prefer to allocate their stocks investment in countries that are familiar and culturally close even if these markets are deprived of the possibility of diversification, geographically distant and frontier markets with weak corporate govarnance. These findings revesals that Turkish investors tend to be affected by behavioral factors rather than institutional factors in international equity investments. Exposing to high information cost or having perception of informational disadvantage in unfamiliar markets caused to move Turkish investors away from foreign investments.