Murt, kekik ve aynısefa bitki esansiyel yağlarının antibakteriyel etkinliği
Antibacterial activity of myrtus, thyme and calendula essential oils
Yazar: ALİ BOZKAYA
Danışman: DOÇ. DR. AZİME KÜÇÜKGÜL ; DR. ÖĞR. ÜYESİ PINAR ERECEVİT SÖNMEZ
Munzur Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Su Ürünleri Ana Bilim Dalı / Su Ürünleri Yetiştiriciliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Su Ürünleri = Aquatic Products

Özet:
İnfeksiyöz (bakteri, virüs, parazit, mantar) kaynaklı hastalıklar yetiştiricilik ünitelerinde en sık görülen nedenler olup balıkların sağlığına yönelik ciddi tehdit oluştururlar. Bakteriyel enfeksiyonlar ise böyle stres durumlarındaen ciddi enfeksiyonlara neden olurlar. Uzun yıllardır hastalıkların tedavisinde antibiyotik uygulamaları kurtarıcı rol üstlenmiş ancak antibakteriyel direnç oluşumu tedavisel ve çevresel sorunlarına neden olmuştur. Bu nedenle son yıllarda antibiyotiklere alternatif yeni tedavi olanakları geliştirilmiş ve doğal bitkilerden elde edilen bitki uçucu yağlarının terapötik uygulamaları üzerinde durulmuştur.  
Bu çalışmada infeksiyöz etkenlerin başında gelen bakteriyel kökenli hastalıklara karşı alternatif tedavi olarak değerlendirilen bitki uçucu yağlarının antibakteriyel etkinliği üzerinde durulmuştur. Bu amaçla halilibrahim zahter (Satureja thymbra L.), aynısafa (Calendula officinalis L.) ve murt (Myrtus communis L.) uçucu yağları; gr (-) olan Pseudomonas aeruginosa, Klebsiella pneumoniae ve gram (+)  olan Enterococcus faecalis ve Staphylococcus aureus bakterilerine maruz bırakılmış disk difüzyon ve mikrodilüsyon broth yöntemleri ile sonuçlar değerlendirilmiştir. Uçucu yağlara ait majör bileşenler C. officinalis için α-Kadinol (%29.4) ve δ-Kadinen (%19,7); M. communis için Eucalyptol (%38,44) ve α–Pinene (%25,13); S. thymbra için Gamma-Terpinene (%21,89) ve timol (19.38) olarak bulundu. Antimikrobiyal etkinlik duyarlılık test sonuçları incelendiğinde;  M. communis uçucu yağı tüm bakteriler üzerinde mikrobisid etki gösterdi. K. pneumoniae (28 mm) üzerinde en yüksek; S aureus (12,3 mm) ise en düşük etki izlendi.  S. thymbra uçucu yağı K. pneumoniae dışındaki tüm bakteriler üzerinde mikrobisid etki; C. officinalis ise P. aeruginosa ve S. aureus (10.3 mm) üzerinde mikrobiyostatik; K. pneumoniae (14.3 mm) ve E. faecalis (19.6 mm) de mikrobisid etki gösterdi. Tüm uçucu yağlar için MİK değerleri 12.5 µL - 100 µL aralığında izlendi. 
Çalışma bulgularımız gösteriyor ki bitki uçucu yağları patojen bakterilerin üremelerini durduracak inhibitör konsantrasyonlarda, hastalıklar üzerinde etkili bir tedavi şekli oluşturabilecek profil özelliği taşımaktaysa da konu üzerinde daha kapsamlı çalışmalarla desteklenmesi gerekmektedir.

Abstract:
Diseases originating from infectious (bacteria, virus, parasite, fungus) are the most common causes in aquaculture units and pose a serious threat to the health of fish. Bacterial infections, on the other hand, cause the most serious infections in such stress situations. Antibiotic applications have played a saving role in the treatment of diseases for many years, but the formation of antibacterial resistance has caused therapeutic and environmental problems. For this reason, in recent years, alternative treatment possibilities to antibiotics have been developed and the therapeutic applications of plant essential oils obtained from natural plants have been emphasized. 
In this study, the antibacterial activity of plant essential oils, which is considered as a alternative treatment against bacterial diseases, which is one of the leading infectious agents, was emphasized. For this purpose, essential oils of halilibrahim zahter (Satureja thymbra L.), calendula (Calendula officinalis L.) and murt (Myrtus communis L.) were exposed to gram (-) Pseudomonas aeruginosa, Klebsiella pneumoniae and gram (+) Enterococcus faecalis and Staphylococcus aureus bacteria and the results were evaluated by disc diffusion and microdilution broth methods. The major components of essential oils were α-Kadinol (29.4%) and δ-Kadinen (19.7%) for C. officinalis; Eucalyptol (38.44%) and α–Pinene (25.13%) for M. communis; Gamma-Terpinene (21.89%) and thymol (19.38) were found for S. thymbra. When the antimicrobial efficacy susceptibility test results are examined; M. communis essential oil showed a microbicidal effect on all bacteria. The highest effect had on K. pneumoniae (28 mm) and had the lowest on S aureus (12.3 mm). S. thymbra essential oil has a microbicidal effect on all bacteria except K. pneumoniae; C. officinalis was microbiostatic on P. aeruginosa and S. aureus (10.3 mm); K. pneumoniae (14.3 mm) and E. faecalis (19.6 mm) also showed microbicide effect. MIC values for all essential oils were monitored in the range of 12.5 µL - 100 µL.
Our study findings show that although plant essential oils have inhibitory concentrations that will stop the growth of pathogenic bacteria, they have a profile that can create an effective treatment method on diseases, but it needs to be supported by more comprehensive studies on the subject.