İnsan gıda kaynağı olarak çekirge tüketimine yönelik toplum algısı
Public perception of grasshopper consumption as a food source
Yazar: AYŞE NİLÜFER GÜLDAMLA
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SEDA OĞUR
Bitlis Eren Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Gıda Güvenliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Gıda Mühendisliği = Food Engineering

Özet:
Bu tez çalışmasında, sağlıklı yetişkin bireylerin alternatif gıda kaynağı olarak çekirge tüketimine yönelik algıları araştırılmıştır. Çekirgenin görüntüsü, tadının merak uyandırması, besin içeriği, dine uygunluğu ve besin zenginleştirmede kullanımları açısından insanların tüketebilme durumları sorgulanmıştır. Araştırma; Türkiye genelinde rastgele örnekleme yöntemiyle seçilen 514 katılımcı ile gerçekleştirilmiştir. Verilerin istatistiksel analizi IBM SPSS 25.0 ve SmartPLS 3.0 programlarında yapılmıştır.
Katılımcıların %80,2'si "farklı tatları denemekten hoşlandığım için çekirge tükebilirim", %79,2'si "ucuz protein kaynağı olduğu için çekirge tüketebilirim", %75,5'i "tüm esansiyel aminoasitleri barındırdığı için çekirge tüketebilirim", %67,1'i "çekirge unundan besin zenginleştirme yapılan ürünleri tüketebilirim", %65,2'i "üç büyük dinde (Yahudilik, Hristiyanlık, Müslümanlık) yenilmesinde sakınca görülmediği için çekirge tüketebilirim" soru ifadelerine "kesinlikle katılmıyorum" yanıtını vermiştir. Bu yüzden, katılımcıların çoğunluğunun çekirge tüketimine yönelik algısının negatif yönde olduğu tespit edilmiştir.
Ancak oluşturulan hipotezlerin geçerliliğinin değerlendirilmesi amacıyla yapılan nedensellik analizleri neticesinde; çekirgelerin besin değeri içeriğinin, bireylerin tadı merak edildiği için çekirge tüketim durumlarına etkisi pozitif yönlü (0,730) olarak bulunmuştur (p<0,05). Görüntüsüne rağmen çekirge tüketiminin, bireylerin tadı merak edildiği için çekirge tüketim durumlarına etkisi pozitif yönlü (0,277) olarak belirlenmiştir (p<0,05). Tadı merak edildiği için çekirge tüketiminin, bireylerin çekirge unundan besin zenginleştirme yapılan gıdaları tüketim durumlarına etkisi pozitif yönlü (0,797) olarak saptanmıştır (p<0,05). Bu bulguların sonucunda; çekirgelerin besin değerine yönelik toplumun bilinçlenmesi sağlanırsa, çekirgenin tadının da merak edilip tüketim isteğinin olumlu yöne dönebileceği tespit edilmiştir. Ayrıca, çekirgelerin tüketimine yönelik düzenlenecek kampanyalarla görüntüsüne rağmen tadı merak edildiği için ve tadının merak edilmesinden dolayı da çekirge unundan besin zenginleştirme yapılan gıdaların tüketilme isteği üzerine olumlu etkisinin olabileceği görülmüştür.

Abstract:
In this thesis, the perceptions of grasshopper consumption as an alternative food source by healthy adults were investigated. The consumption of grasshoppers has been investigated in terms of their appearance, taste, nutritional content, suitability to religion, and usage as a food enrichment. 514 randomly selected participants were interviewed in this research. Results were analyzed using IBM SPSS 25.0 and SmartPLS 3.0 programs.
80.2% of the respondents strongly disagreed about the question of "I can consume grasshoppers because I like to try different flavors," 79.2% strongly disagreed about the question of "I can consume grasshoppers because it's a cheap protein source," 75.5% strongly disagreed about the question of "I can consume grasshoppers because it contains all essential amino acids," 67% strongly disagreed about the question of "I can consume products that are enriched with grasshopper flour," 65.2% strongly disagreed about the question of "I can consume grasshoppers because it is allowed to be consumed in three major religions (Judaism, Christianity, Islam)." Therefore, the perception of most of the participants about grasshopper consumption was negative.
Causality analyzes were conducted to test of validity of hypotheses. Both the nutritional content (0.730) and the appearance of grasshopper (0.277) have a positive effect on grasshopper consumption, since individuals are curious about its taste (p<0.05). The curiosity of grasshopper taste has a positive effect on the consumption of foods enriched with grasshopper flour (0.797) (p<0.05). As a result, it has been determined that if awareness of the society is increased about the nutritional value of grasshopper, the taste of grasshoppers may be wondered, and the consumption desire can turn in a positive direction. If awareness of the society is increased, despite its appearance, people are curious about grasshopper taste. Hence campaigns for grasshopper consumption may positively affect the desire to consume food enriched with grasshopper flour.