Progresif gevşeme egzersizlerinin gebelerin uyku ve yaşam kalitesine etkisi
The effect of progressive relaxation exercises on sleep quality and quality of life of pregnant women
Yazar: ESRA BOZHAN TAYHAN
Danışman: DOÇ. DR. NURGÜL GÜNGÖR TAVŞANLI
Manisa Celal Bayar Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Ebelik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Ebelik = Midwifery ; Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology

Özet:
Amaç: Bu araştırmanın amacı gebelere uygulanan progresif gevşeme egzersizlerinin gebelerin uyku ve yaşam kalitesine olan etkilerini incelemektir.
Gereç ve Yöntem: Araştırma Kasım 2021- Eylül 2022 tarihleri arasında Manisa Şehir Hastanesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Polikliniklerine başvuran gebeler ile randomize kontrollü deneysel çalışma olarak yürütülmüştür. Örneklemi müdahale ve kontrol grubunda yer alan 66 gebe oluşturmuştur.  Veri toplamada Gebe Tanıtım Formu, Pittsburgh Uyku Kalitesi İndeksi (PUKİ) ve Yaşam Kalitesi Ölçeği Kısa Formu (SF-12) kullanılmıştır. İlk izlemde müdahale grubuna veri toplama formları uygulanarak Progresif Gevşeme Egzersizi (PGE) Eğitimi verilmiş ve altı hafta boyunca uygulamaları sağlanmış, kontrol grubuna ise veri toplama formları uygulanmış ve altı hafta boyunca rutin gebelik bakımı almaları sağlanmıştır. İlk izlemi takiben üçüncü ve altıncı haftalarda gebelere PUKİ ve SF-12 tekrar uygulanarak gebelerin uyku ve yaşam kalitesi değerlendirilmiştir. Veriler tanımlayıcı istatistikler, ki kare çapraz tabloları, Independent simple t testi, Repeated Measures test kullanılarak değerlendirilmiştir.
Bulgular: İlk izlemde gebelerin toplam PUKİ puanları benzer olup, ikinci ve üçüncü izlemde müdahale grubu gebelerin toplam PUKİ puanlarının kontrol grubu gebelere göre daha düşük olduğu, aralarındaki istatistiksel farkın anlamlı olduğu tespit edilmiştir (p<0,05). İlk izlemde gebelerin Fiziksel Bileşen Özet (FBÖ-12) ve Mental Bileşen Özet (MBÖ-12) puanları benzer olup, ikinci ve üçüncü izlemde müdahale grubu gebelerin FBÖ-12 ve MBÖ-12 puanlarının kontrol grubu gebelere göre daha yüksek ve aralarındaki fark istatistiksel olarak anlamlıdır (p<0,05). Ayrıca müdahale grubu gebelerin PGE uygulaması ile toplam PUKİ puanının izlemlere göre düştüğü, FBÖ-12 ve MBÖ-12 puanları izlemlere göre yükseldiği saptanmıştır.
Sonuçlar: PGE'yi uygulayan gebelerin uyku ve yaşam kalitesinin olumlu etkilendiği gözlenmiştir.

Abstract:
Aim: To examine the effects of progressive relaxation exercises applied to pregnant women on sleep and life quality of pregnant women.
Materials and Methods: The research was carried out as a randomized controlled experimental study with pregnant women who applied to Manisa City Hospital Obstetrics and Gynecology Clinics. The research sample consisted of 66 pregnant women in the intervention and control groups. 'Pregnant Identification Form', 'Pittsburgh Sleep Quality Index (PUKI)' and Quality of Life Scale (SF-12) were applied to the pregnant women, and Progressive Relaxation Exercise (PGE) training was given to the pregnant women in the intervention group and their practice was provided for six weeks. The control group received routine care. After the first follow-up, PUKI and SF-12 were re-administered to the pregnant women in the third and sixth weeks to evaluate their sleep and quality of life. The data were evaluated using descriptive statistics, chi-square cross tables, Independent simple t test, Repeated Measures test.
Results: In the first follow-up, the total PUKI scores of the pregnant women were similar, and in the second and third follow-ups, the total PUKI scores of the pregnants in the intervention group were lower than those in the control group (p<0.005). In the first follow-up, the FBO-12 and MBO-12 scores of the pregnant women were similar, and in the second and third follow-ups, the FBO-12 and MBO-12 scores of the pregnants in the intervention group were found to be higher than those in the control group (p<0,05). In addition, the PGE application of the pregnants in the intervention group decreased their total PUKI score compared to the follow-ups, also it was determined that the FBO-12 and MBO-12 scores increased compared to the follow-ups.
Conclusion: It was observed that PGE applied to pregnant women had a positive effect on the sleep and quality of life of pregnant women.