Diabetes Mellitus tanılı hastaların glisemik regülasyon durumuna göre tıbbi beslenme tedavisi hakkındaki bilgi ve becerilerinin değerlendirilmesi
Evaluation of the knowledge and skills of patients with DiabetesMellitus on medical nutrition therapy according to glycemic regulation status
Yazar: BITA MOTAMEDIAN
Danışman: DOÇ. DR. GÜLŞAH YENİDÜNYA YALIN
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics

Özet:
Bu çalışmada Diabetes Mellitus tanılı hastaların glisemik kontrol durumlarına göre tıbbi beslenme bilgi ve beceri düzeylerinin değerlendirmesi amaçlanmıştır. Çalışmaya İstanbul Tıp Fakültesi Diyabet Polikliniği'nde takip edilen Diabetes Mellitus tanılı hastalar (n: 105) dahil edilmiştir. Hastalar, HbA1c (HbA1c ≤%8 ve >%8) ve beslenme bilgisi değerlendirme anketinden elde ettikleri beslenme bilgi skoru (BBS) düzeylerine göre (BBS ≤12 ve >12) iki grup şeklinde sınıflandırılarak sosyo-demografik, klinik ve laboratuar özellikleri karşılaştırılmıştır. HbA1c düzeyleri ile BBS, eğitim durumu, sosyoekonomik düzey arasında anlamlı bir ilişki bulunmazken; düzenli fiziksel aktivite ile ters yönlü bir ilişki , HbA1c düzeyleri ile mesai süresi arasında ise pozitif yönde bir ilişki bulunmuştur. BBS ile çalışma durumu, sosyoekonomik düzey, düzenli fiziksel aktiviteve diyabet süresi gibi faktörler arasında anlamlı bir ilişki bulunmazken; eğitim durumu, hobilerle ilgilenmek ve beslenmeyle ilgili internet araştırması yapmak ile anlamlı ve pozitif yönlü bir ilişki, yaş ile ters yönde bir ilişki saptanmıştır. Tip 1 DM'de BBS anlamlı olarak daha yüksek belirlenmiştir. BBS arttıkça HDL daha yüksek ve trigliserid daha düşük olma eğiliminde izlenmiştir. Sonuç olarak bu çalışmaya katılan diyabetik hastalarda HbA1c düzeyleri ile BBS arasında önemli bir ilişki tespit edilmemiştir. Diyabet hastalarında glisemik regulasyonun iyileştirilmesinde tek başına tıbbi beslenme bilgisinin iyi olması yeterli olmayabileceğinden hastaların beslenme ile ilgili bilgilerini günlük yaşam aktivitelerine yansıtabilmeleri ve uygun beslenme davranış modellerini geliştirebilmeleri açısından motive edilmeleri hedeflenmelidir.

Anahtar kelimeler: Diabetes Mellitus, HbA1c, Tıbbi Beslenme Tedavisi, Beslenme Bilgi Düzeyi.

Abstract:
This study aims to evaluate the medical nutrition knowledge of diabetic patients about their glycemic control status. Diabetes Mellitus patients (n: 105) being followed up at the Diabetes Outpatient clinic of Istanbul Medical Faculty were included in the study. Patients were classified into two groups according to HbA1c (HbA1c ≤ 8% and > 8%) and nutritional knowledge scores (NKS≤12 and >12). NKS was obtained from the Nutrition Knowledge Questionnaire. Patients' socio-demographic, clinical, and laboratory features were compared between the groups. While there was no significant relationship between HbA1c levels and BBS, educational status, and socioeconomic level; A negative relationship was found between regular physical activity and a positive relationship between HbA1c levels and working hours. There was no significant relationship between NKS and employment status, socioeconomic status, regular physical activity, and duration of diabetes. There was a significant relationship between NKS and education degree, interest in leisure time activities, and performing internet research regarding nutrition, and an inverse relationship with age. NKS was significantly higher in patients with type 1 DM. As NKS increased, there was a tendency towards higher HDL and lower triglyceride levels. In conclusion, no significant relationship was detected between HbA1c and NKS in diabetic patients participating in this study. An Adequate level of nutritional knowledge may not be sufficient to maintain good glycemic regulation in patients with diabetes mellitus. Patients should be motivated to reflect their nutritional knowledge in daily living activities.

Keywords: Diabetes Mellitus, HbA1c, Medical Nutrition Therapy, Nutrition Knowledge Level.