Ankara Yazma Eserler Bölge Müdürlüğü Milli Kütüphane Koleksiyonunda Bulunan Şeyh Hamdullah'a ait Mushaf-ı Şerif'in tezyini yönden değerlendirilmesi
Evaluation Of Sheiks Hamdullah's Mushaf-ı Sherif Placed İn National Library Collection Of Ankara Regional Directorate Of Manuscripts Rare Books in terms Of decoration
Yazar: FATIMA HUMEYRA YÜKSEL
Danışman: DOÇ. DR. PINAR TOKTAŞ
Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Geleneksel Türk Sanatları Ana Sanat Dalı / Geleneksel Türk Sanatları Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: El Sanatları = Crafts ; Güzel Sanatlar = Fine Arts ; Sanat Tarihi = Art History
Dizin: El sanatları = Handicrafts ; Geleneksel Türk sanatı = Traditional Turkish art ; Güzel sanatlar = Fine arts

Özet:
Araştırma konusu Ankara Yazma Eserler Bölge Müdürlüğü Milli Kütüphane Yazmalar Koleksiyonu'nda bulunan 06 Mil Yz A 6375 No'lu Mushaf-ı şerif'in tezhip özelliklerinin incelenerek belgelenmesidir. 06 Mil Yz A 6375 no'lu Mushaf-ı şerifin cild, serlevha, zahriye, sûrebaşları, güller ve duraklar müzehheptir. Esere ilişkin bilgiler dijital veriler üzerinden ve araştırmacı tarafından çekilen fotoğraflardan elde edilmiştir. XVI. yüzyıla ait Mushaf-ı şerif'in müzehhep sayfalarının teknik, renk, motif ve kompozisyon özellikleri belgelenmiş, birebir çizimleri yapılmıştır. Elde edilen veriler çözümlenerek analiz edilmiş ve tablolar halinde yorumlanmıştır. Ayrıca eserde incelenen motif tipolojileri tablo haline getirilmiştir. Araştırma sonucunda Mushaf-ı şerif'te zer-ender-zer, çift tahrir, zemini boyalı klasik tezhip tekniğinin uygulandığı, hatayi grubu motifler ile birlikte rumi ve bulut motifinin kullanıldığı anlaşılmıştır. Desen açısından simetrili desen uygulandığı, zemin rengi olarak altın ve bedahşi laciverdinin kullanıldığı görülmüştür. Eserin müzehhibi hakkında bilgi bulunmadığından motif ve desen açısından aynı döneme ait farklı yazma eserdeki tezhip bezemeleri ve yayınlar üzerinden karşılaştırılmalar yapılmıştır. Bu karşılaştırmalar sonucunda eserin klasik döneme ait olduğu anlaşılmıştır. Araştırma konusundan esinlenerek XVI. yüzyıl dönem sanat anlayışını yansıtan 3 özgün eser oluşturulmuştur.

Abstract:
As the subject of research, it is aimed to examine and document the illumination features of Mushaf-ı Şerif numbered 06 Mil Yz A 6375, which is in the National Library Manuscripts Collection of Ankara Manuscripts Regional Directorate. 06 Mil Yz A 6375 numbered Mushaf-ı Sharif's binding manuscript, font page (Serlevha), bookback page (Zahriye), surah heads (sûrebaşı), roses (güller), pauses (duraklar) and last page (hatime sayfası) are illuminated. Information about the work was obtained from digital data and photographs taken verbatim. The technical, color, motif and composition features of the illuminated pages of the Mushaf-ı Sharif from the XVI. century were documented and exact drawings were made. The data obtained was analyzed and interpreted in appropriate tables. In addition, the motif typologies analyzed in the work have been tabulated. As a result of the research, it was understood that zer-ender-zer, double tahrir, classical illumination techniques with painted background were applied in the Mushaf-ı Sharif, and rumi and cloud motifs were used along with hatayi group motifs. In terms of pattern, it was seen that a symmetrical pattern was applied and gold and dark blue were used as the background color. Since there is no information about the author of the work, comparisons were made in terms of motifs and patterns. Upon detailed examination, it is understood that the work belongs to the classical period. Inspired by the research topic, three original works reflecting the artistic approach of the XVI. century were created.