Trigeminal nevralji tedavisinde botulinum toksininin etkinliğinin araştırılması
Investigation of the effectiveness of botulinum toxin in trigeminal neuralgia treatment
Yazar: FURKAN ASAN
Danışman: PROF. DR. FERAY SAVRUN
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Cerrahpaşa Tıp Fakültesi / Nöroloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Nöroloji = Neurology
Dizin: Botulinum toksinleri = Botulinum toxins ; Multipl skleroz = Multiple sclerosis ; Nevralji = Neuralgia ; Tedavi = Treatment ; Trigeminal sinir = Trigeminal nerve

Özet:
Amaçlar: Trigeminal nevralji (TN) hastaların birçoğunda farmakolojik yöntemler ile kontrol altına alınabilmektedir. Medikal tedaviye dirençli olgulara cerrahi tedavi seçenekleri uygulanmaktadır. Son yıllarda TN tedavisinde botulinum toksini tip A'nın (BTX-A) etkinliği bildirilmektedir. Fakat farklı etiyolojik ve klinik özellikleri olan TN hastalarında BTX-A tedavisinin etkinliğini öngörecek faktörler bilinmemektedir. Bu çalışmada farklı etiyolojiye sahip TN hastalarında BTX-A tedavisinin etkinliği ve bu etkinliği öngörecek faktörleri araştırmak amaçlanmıştır.
Gereç ve yöntem: Cerrahpaşa Tıp Fakültesi, BTX-A uygulama merkezimizde TN tanısı ile BTX-A uygulanan 53 hasta çalışmaya dahil edildi. Hastaların dosyaları retrospektif olarak incelenerek demografik ve klinik özellikleri, görüntüleme bulguları, uygulanan BTX-A miktarı, uygulama öncesi ve sonrasındaki ağrı şiddeti ile sıklığı bilgileri elde edildi. Ağrı şiddeti ve/veya sıklığında %50 ve üzerindeki azalma tedavi etkinliği olarak kabul edildi.  
Bulgular: Hastaların %41,5'i primer TN (TN-P), %58,5'i multiple skleroz ilişkili TN (TN-MS) tanı grubundaydı. Gruplar arasında cinsiyet, yaş, hastalık başlangıç yaşı arasında farklılık saptanmadı. TN-P grubunda hastalık süresi TN-MS grubuna göre daha uzundu. Hastaların %54,7'si paroksismal ağrıya ek olarak sürekli devam eden ağrı tarif etmekteydi. Hastaların %22,6'sında öncesinde cerrahi tedavi, %22,6'sında sistemik hipertansiyon öyküsü bulunmaktaydı. BTX-A uygulanan hastaların %49,1'inde tedavi etkin olarak saptandı. BTX-A etkinliğinin sistemik hipertansiyonu olan ve daha önce girişimsel tedavi uygulanan hastalarda daha az, sürekli ağrı eşlik eden ve TN-P grubunda yer alan hastalarda daha fazla olduğu görüldü (p<0,05). 
Sonuç: BTX-A, santral sensitizasyonun göstergesi olarak kabul edilen sürekli ağrının eşlik ettiği TN hastalarında daha etkin bulunmuştur. Girişimsel tedavi yöntemleri nedeniyle trigeminal sinirde nöron kaybı gerçekleşmiş olan TN hastalarında daha az etkin olarak bulunmuştur.

Abstract:
Aim: Trigeminal neuralgia (TN) can be controlled by pharmacological methods in many patients. Surgical treatment options are used in patients who are resistant to medical treatment. The effectiveness of botulinum toxin type A (BTX-A) has been reported in the treatment of TN in recent years. However, the factors predicting the effectiveness of BTX-A treatment in TN patients with different etiological and clinical features are unknown. In this study, it was aimed to investigate the effectiveness of BTX-A treatment and factors predicting this efficacy in TN patients with different etiology.
Material and Method: 53 patients who treated with BTX-A in our BTX-A application center in Cerrahpaşa Medical Faculty with the diagnosis of TN were included. The files of the patients were analyzed retrospectively and demographic and clinical features, imaging findings, amount of BTX-A administered, pain severity and frequency before and after the application were obtained. Pain severity and / or frequency reduction of 50% and above was considered as therapeutic efficacy.
Results: 41.5% of the patients were in the primary TN (TN-P) and 58.5% were in the multiple sclerosis related TN (TN-MS) diagnosis group. There was no difference between the groups in terms of gender, age, disease onset age. Disease duration was longer in the TN-P group than in the TN-MS group. 54.7% of the patients described continuous pain in addition to paroxysmal pain. 22.6% of the patients had a history of surgical treatment and 22.6% had a history of systemic hypertension. Treatment was found to be effective in 49.1% of patients who received BTX-A. It was observed that BTX-A efficacy was less in patients with systemic hypertension and who underwent interventional treatment, and more in patients in the TN-P group and patients with continuous pain (p <0.05).
Conclusion: BTX-A was found to be more effective in TN patients with continuous pain, which is considered as an indicator of central sensitization. It was found to be less effective in TN patients who had neurone loss in the trigeminal nerve due to interventional treatment methods.