Yöneticilerin nöroliderlik ve insan kaynakları yönetimi yeterliliklerine yönelik öğretmen görüşleri
Teachers' opinions on neuroleadership and human resources managementof administrators
Yazar: ÇİĞDEM AKTAŞ ERCAN
Danışman: PROF. DR. TÜRKAN ARGON
Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi ve Denetimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Eğitim yönetimi = Educational administration ; Liderlik = Leadership ; Nöro liderlik = Neuro leadership ; Okul yöneticileri = School administrators ; Yönetsel yeterlik = Managerial competence ; Öğretmen görüşleri = Teacher opinions ; İnsan kaynakları yönetimi = Human resources management

Özet:
Bu araştırmanın amacı, öğretmen görüşleri doğrultusunda okul yöneticilerinin nöroliderlik yeterlilikleri ve insan kaynakları yönetimi yeterliliklerini belirleyerek, aralarındaki ilişkiyi tespit etmek ve öğretmen görüşlerinin kişisel değişkenlerine göre anlamlı fark gösterip göstermediğini ortaya koymaktır. Araştırma Bolu ili merkez ilçeye bağlı resmi ilkokullarda görev yapan 406 öğretmen üzerinde yürütülmüştür. Veri toplama aracı olarak "Kişisel Bilgi Formu", "Nöroliderlik Ölçeği" ve "Yöneticilerin İnsan Kaynakları Yönetimi Yeterlilikleri Ölçeği" kullanılmıştır. Araştırmada Nöroliderlik Ölçeği'nin Türkçe'ye uyarlama çalışmaları yapılmıştır. Verilerin analizinde ilkokul öğretmenlerinin okul yöneticilerine ilişkin nöroliderlik yeterlilikleri ve insan kaynakları yönetim yeterlilikleri görüşlerinin belirlenmesinde aritmetik ortalama ve standart sapma değerleri incelenmiştir. Kişisel değişkenlere göre nöroliderlik ve insan kaynakları yönetimi yeterliliklerine yönelik öğretmen görüşleri arasında farkın anlamlı olup olmadığı belirlenirken normal dağılım göstermediğinden non-parametrik testlerden Mann Wihtney-U Testi ve Kruskal Wallis Testi kullanılmıştır. Nöroliderlik ve insan kaynakları yönetimi arasındaki ilişkiler belirlenirken ise Spearman Rho Sıralama Korelasyon Katsayısı kullanılmıştır. Yapılan analiz sonuçları p<0.05 anlamlılık düzeyinde değerlendirilmiştir.
Öğretmenlerin yönetici nöroliderlik yeterliliklerine ilişkin görüşleri tüm alt boyutlarda "katılıyorum" düzeyinde bulunmuştur. İnsan kaynakları yönetim yeterliliklerine ilişkin öğretmen görüşleri ise insan kaynağının tanınması ve çözümlenmesi alt boyutunda "kararsızım" düzeyinde iken diğer alt boyutlarda ve ölçek toplamında "katılıyorum" düzeyinde olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
xvii
Cinsiyet değişkenine göre, yönetici nöroliderlik yeterliliklerine ilişkin öğretmen görüşleri; ilişkisellik ve adalet alt boyutlarında anlamlı farklılık gösterirken; statü, netlik ve özerklik alt boyutlarına göre anlamlı farklılık göstermemiştir. Liderlikle ilgili seminere katılma durumu değişkenine göre ise öğretmen görüşleri; statü ve özerklik alt boyutlarında anlamlı farklılık gösterirken; netlik, ilişkisellik ve adalet alt boyutlarında anlamlı farklılık göstermediği sonucuna ulaşılmıştır. Yaş değişkenine göre öğretmen görüşleri; ilişkisellik alt boyutunda anlamlı farklılık gösterirken; statü, netlik, özerklik ve adalet alt boyutlarında anlamlı faklılık göstermemiştir. Yönetici yaşı değişkenine göre ise öğretmen görüşlerinin; nöroliderliğin tüm alt boyutlarında anlamlı farklılık gösterdiği sonucuna ulaşılmıştır. Yönetici cinsiyeti, medeni durum, eğitim durumu, çalışılan okul sayısı, hizmet süresi, İKY seminerine katılım değişkenlerinin yönetici nöroliderlik yeterliliklerine ilişkin öğretmen görüşlerini farklılaştırmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
Yönetici cinsiyeti değişkenine göre yöneticilerin insan kaynakları yönetimi yeterliliklerine ilişkin öğretmen görüşleri; insan ilişkileri ve çalışan memnuniyeti alt boyutunda anlamlı faklılık gösterirken, insan kaynakları yönetim yeterliliklerinin diğer alt boyutlarında anlamlı farklılık göstermemiştir. Medeni durum değişkenine göre ise öğretmen görüşleri; insan kaynaklarının ödüllendirilmesi ve değerlendirilmesi alt boyutunda anlamlı bir farklılık gösterirken, insan kaynakları yönetiminin diğer alt boyutlarında anlamlı bir faklılık göstermemiştir. Yönetici yaşı değişkenine göre öğretmen görüşlerinin; insan kaynakları yönetim yeterliliklerinin tüm alt boyutlarında anlamlı farklılık gösterdiği sonucuna ulaşılmıştır. Cinsiyet, yaş, eğitim durumu, çalışılan okul sayısı, kurumdaki hizmet süresi, İKY seminerine ve liderlik seminerine katılım değişkenlerine göre ise yöneticilerin insan kaynakları yönetimi yeterliliklerine ilişkin öğretmen görüşlerinin anlamlı bir farklılık göstermediği sonucuna ulaşılmıştır.
Nöroliderlik ve insan kaynakları yönetimi ölçekleri arasında tüm alt boyutlarda ve toplam puanlarda oldukça yüksek ilişkilerin bulunduğu tespit edilmiştir. Ölçekler arasındaki ilişkiler değerlendirildiğinde en yüksek ilişki İKY toplamı ile statü ve ilişkisellik alt boyutları arasında olduğu belirlenmiştir.

Abstract:
The purpose of this study is to measure the competence of school administrators at neuroleadership and human resources management and determine the correlation between them based on teachers' opinions, and to establish whether there are any significant differences according to the personal variables of teachers' opinions. The study was conducted on 406 teachers employed in state elementary schools in the central district of Bolu. A "Personal Information Form", "Neuroleadership Scale" and "Human Resources Competence Scale for Administrators" were used for collecting data. The Neuroleadership Scale was adapted to Turkish under the study. Arithmetic mean and standard deviation values were analyzed to measure the opinions of elementary school teachers on neuroleadership competence and human resources management competence of school administrators. Since determination of the significance of the difference among the opinions of teachers on the competence of neuroleadership and human resources management does not show a normal distribution, non-parametric tests of Mann Whitney-U Test and Kruskal Wallist Test were used. Spearman Rho Ordering Correlation Coefficient was used in determination of the correlation between neuroleadership and human resources management. The results of the analysis were evaluated at a significance level of p<0.05. 
Teachers' opinions on administrative neuroleadership competence were found to be "agree" in all sub-dimensions. While teachers' opinions on human resources administrative competence were "unsure" in the sub-dimension of recognition and resolution of human resource, it was "agree" in other sub-dimensions and in the total scale. 
While the opinions of the teachers on the neuroleadership competence of administrators based on the gender variable showed a significant difference for the sub-dimensions of relatedness and fairness, they did not show any significant difference for the sub-dimensions of status, certainty and autonomy. For the variable of participation in a seminar on leadership, the opinions of the teachers showed a significant difference in the sub-dimensions of status and autonomy while they did not show any significant difference for the sub-dimensions of certainty, relatedness and fairness. For the variable of age, teachers' opinions showed a significant difference in the sub-dimension of relatedness but did not show any significant difference in the sub-dimension of status, autonomy and fairness. For the variable of administrator's age, the opinions of the teachers showed a significant difference in every sub-dimension of neuroleadership. It was found that the administrator's gender, marital status, academic background, number of schools in the administrator's career, and participation in HRM seminars does not cause a difference in the teachers' opinions with regard to the neuroleadership competence of the administrators. 
For the administrator's gender variable, the teachers' opinions on the administrators' human resources management competence showed a significant difference in the sub-dimensions of human relations and employee satisfaction, they did not show any significant difference in other sub-dimensions of human resources management competence. For the variable of marital status, the teachers' opinions showed a significant difference in the rewarding and evaluation sub-dimensions but did not show any significant difference in other sub-dimensions of human resources management. For the variable of administrator's age, the opinions of the teachers showed a significant difference in every sub-dimension of human resources management competence. For the variables of gender, age, academic background, number of schools in career, the period of service in the current school, participation in HRM seminars, and participation in leadership seminars, the teachers' opinions on the human resources management competence of the administrators did not show a significant difference. 
Considerably high correlations were found in all sub-dimensions and total scores between the neuroleadership and human resources management scales. An assessment of the correlations between the scales revealed that the highest correlation was between the total HRM and the sub-dimensions of status and relatedness.