N-sübstitüe-2-piridil-n-sübstitüe-2-hidroksibenzil amin türevlerinin sentezi, hekzaklorosiklotrifosfazen ile reaksiyonları ve oluşan ürünlerin yapılarının aydınlatılması
The synthesis of n-substitue-2-pyridil-n-substitue-2-hydroxybenzyl amine derivatives, the reactions with hexachlorocyclotriphosphazene and characterization of the products
Yazar: YASEMİN SÜZEN
Danışman: DOÇ. DR. HAKAN DAL
Anadolu Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2010
Konu: Kimya = Chemistry
Dizin: Spektroskopik yöntemler = Spectroscopic methods

Özet:
Bu tez çalışmasında, ilk aşamada çeşitli metil sübstitüe 2-aminopiridin ile salisilaldehit, 5-klorosalisilaldehit ve 5-bromosalisilaldehit'in kondenzasyon reaksiyonlarından oniki adet Schiff bazı (S1-S12) elde edildi. Bu Schiff bazlarının sodyum borohidrür ile indirgenmesinden N-sübstitüe-2-piridil-N-sübstitüe-2-hidroksibenzil amin ligantları (L1-L12) hazırlandı. Hekzaklorosiklotrifosfazen (P3N3Cl6) ile hazırlanan L1-L12 ligantlarının çeşitli çözücü ortamlarındaki nükleofilik sübstitüsyon reaksiyonlarından spiro- (1-12a) ve ansa- türü (12b) fosfazen bileşikleri sentezlendi. Elde edilen halkalı spiro- ve ansa- fosfazen bileşiklerinin çeşitli primer aminler ile reaksiyonundan full-sübstitüe halkalı fosfazen bileşikleri (13-16) elde edildi. İkinci aşamada, mono- ve di-spiro 2,2'-dihidroksi bifenil sübstitüe hekzaklorosiklotrifosfazenin L7 ve L10 ile reaksiyonundan 17, 18, 20 ve 21 bileşikleri elde edildi. Bileşik 17 ve 20'nin pirolidin ile reaksiyonundan full-sübstitüe 19 ve 22 bileşikleri sentezlendi. Tüm yeni bileşiklerin yapıları element analizi, MS, FT-IR, 1H-, 13C- ve 31P-NMR ve HETCOR spektroskopik yöntemleri ile aydınlatıldı. Bileşiklerden bir kısmının yapılarının aydınlatılmasında COSY ve HMBC ileri NMR teknikleri kullanıldı. Ayrıca bileşik 1, 4 ve 5'in kristal yapıları X-ışınları kristallografisi yöntemi ile incelendi.

Abstract:
In this study, at first stage, twelve Schiff bases (S1-S12) were obtained from the condensation reactions of several methyl substitue 2-aminopyridines with salicylaldehyde, 5-chlorosalicylaldehyde and 5-bromosalicylaldehyde. N-substitue-2-pyridil-N-substitue-2-hydroxybenzyl amine ligants (L1-L12) were prepared with reduction of these Schiff bases with sodium borohydride. Spiro- (1-12a) and ansa- (12b) type phosphazenes were synthesized at several solvent medium by nucleophilic substitution reactions of L1-L12 ligants that are prepared with hexachlorocyclotriphosphazene (N3P3Cl6). Full-substitue cyclo- phosphazene compounds (13-16) were synthesized from the reaction of spiro- and ansa- phosphazene compounds with several primer amines. Then, compounds 17, 18, 20 and 21 were obtained by the reactions of mono- and di-spiro- 2,2'-dihydroxy biphenyl substitue hexachlorocyclotriphosphazene with L7 and L10. Full-substitue compounds 19 and 22 were synthesized from the reaction of compounds 17 and 20 with pyrrolidine. The characterizations and spectral investigations of all compounds have been made by elemental analyses, MS, FT-IR, 1H-, 13C- ve 31P-NMR and HETCOR. Determination of the structure of some compounds were elucidated by further NMR methods like COSY and HMBC. In addition, crystal structures of compounds 1, 4 and 5 were determined by the X-ray crystallography techniques.