Azygos sisteminin çok kesitli bilgisayarlı tomografiyle incelenmesi
Examination of the azygos system with multislice computed tomography
Yazar: GÜLSÜM DERYA AKTAŞ
Danışman: PROF. MUZAFFER SİNDEL
Akdeniz Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Anatomi Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Anatomi = Anatomy
Dizin: Anatomi = Anatomy ; Azgos veni = Azygos vein ; Morfolojik özellikler = Morphological properties ; Tomografi-x ışınlı-bilgisayarlı = Tomography-x ray-computed

Özet:
Azygos sistemi; sırt, toraks duvarı, abdominal duvar ve mediastinal iç organlardan deoksijenize kanı toplayan, columna vertebralis'in sağında ve solunda uzanan venöz yollardan oluşur. V. cava superior veya v. cava inferior'daki olası bir tıkanıklıkta, iki büyük ven arasında yaşamsal değerde bir by-pass görevi üstlenir. Karmaşık embriyolojik gelişimi nedeniyle çok sayıda varyasyonu bulunan bu ven sistemini, acil ve elektif tanıda en çok tercih edilen tetkiklerden biri olan BT yardımıyla tanımlamayı amaçladık.
Geçirilmiş toraks cerrahisi öyküsü, akciğerde kitlesi, akut koroner hastalığı olmayan; yaşları 18 – 87 arasında değişen 150 erkek ve 150 kadın bireyin toraks bilgisayarlı tomografi görüntüleri retrospektif olarak incelendi. 3 mm kesit kalınlığında elde edilen görüntüler PACS (Picture Archiving and Communication Systems) ve SYNGO-VIA iş istasyonuna aktarılarak aksiyel, koronal ve sagittal görüntüler elde edildi. V. azygos'un v. cava superior'a açıldığı seviye ve bu seviyedeki v. azygos ve v. cava superior çapları; v. hemiazygos ve v. hemiazygos accessoria'nın var olup olmadığı, var olan hastalarda çapları, sonlanma seviyeleri; arcus venae azygos tepe noktasının seviyesi tespit edildi ve v. azygos'un seyri değerlendirildi. Ölçümler yapıldıktan ve kategorik veriler değerlendirildikten sonra veriler IBM SPSS 23.0 paket programı ile analiz edildi.
300 bireyin 68'inde v. azygos, v. hemiazygos ve v. hemiazygos accessoria venlerinin tümü mevcuttu. 211 bireyde v. azygos ve v. hemiazygos bulunurken, v. hemiazygos accessoria yoktu. 21 bireyde ise yalnızca v. azygos mevcuttu. V. hemiazygos ve v. hemiazygos accessoria'nın varlığı, v. azygos çapında istatistiksel olarak anlamlı bir farka sebep olmamaktaydı. V. azygos'un ortalama çapı 6,37 mm, v. hemiazygos'un ortalama çapı 3,95 mm, v. hemiazygos accessoria'nın ortalama çapı 3,12 mm, v. cava superior'un transvers çapının ortalama değeri 15,71 mm, v. cava superior'un antero-posterior çapının ortalama değeri ise 20,74 mm olarak bulundu. V. azygos ve v. cava superior çapları, yaş ile pozitif yönlü korelasyon göstermekteydi. V. hemiazygos her iki cinsiyette de en sık 9. torakal vertebra seviyesinde, v. hemiazygos accessoria en sık 8. torakal vertebra seviyesinde v. azygos'a dökülmekteydi. V. azygos - v. cava superior birleşiminin en sık 5. torakal vertebra seviyesinde olduğu görüldü. V. azygos sadece 23 bireyde orta hattın sağında seyretmekteydi, 55 yaş ve üstündeki bireylerde orta hattın soluna geçme oranı istatistiksel olarak anlamlı derecede yüksekti.
Bu çalışmanın sonuçlarının toraks bölgesini ilgilendiren girişimsel prosedürlerde ve BT yorumlamalarında radyologlara ve cerrahlara yol gösterici nitelikte olacağını düşünüyoruz.

Abstract:
Azygos system; it consists of venous pathways running to the right and left of the vertebral column, collecting deoxygenated blood from the back, thoracic wall, abdominal wall, and mediastinal viscera. In a possible blockage in the superior or inferior vena cava, it acts as a vital by-pass between two large veins. We aimed to define this vein system, which has many variations due to its complex embryological development, with the help of computed tomography, which is one of the most preferred examinations in emergency and elective diagnosis.
Thoracic computed tomography images of 150 male and 150 female individuals aged between 18 and 87 years who did not have a history of previous thoracic surgery, lung mass, and acute coronary disease were analyzed retrospectively. Axial, coronal and sagittal images were created by transferring the images obtained with 3 mm section thickness to PACS (Picture Archiving and Communication Systems) and SYNGO-VIA workstation. The level at which the azygos vein opens into the superior caval vein and the diameters of the azygos vein and caval vein at this level; presence of hemiazygos vein and hemiazygos accessoria vein, their diameters and termination levels in existing patients; the level of arcus venae azygos peak was determined, and the course of azygos was evaluated. After the measurements were made and the categorical data were evaluated, the data were analyzed with the IBM SPSS 23.0 package program.
In 68 individuals azygos, hemiazygos and accessory hemiazygos veins were present. In 211 individuals azygos and hemiazygos veins were present, accessory hemiazygos vein was absent. In 21 individuals, only azygos vein was present. The presence of hemiazygos and accessory hemiazygos veins did not cause a statistically significant difference in azygos vein diameter. The mean diameter of the azygos vein is 6.37 mm, the mean diameter of the hemiazygos vein is 3.95 mm, the mean diameter of the hemiazygos accessoria vein is 3.12 mm, the mean value of the transverse diameter of the superior vena cava is 15.71 mm, the mean value of the antero-posterior diameter of the superior vena cava was found to be 20.74 mm.
Diameter of azygos vein and superior vena cava diameters were positively correlated with age. Hemiazygos vein drained most frequently at the thoracic 9th vertebral level, accessory hemiazygos vein most frequently drained into azygos at the thoracic 8th vertebra level in both sexes. Azygos vein – superior vena cava junction was most common at the level of the thoracic 5th vertebra. Azygos vein coursed to the right of the midline in only 23 individuals, and the rate of passing to the left of the midline was statistically significantly higher in individuals aged 55 and over.
We think that the results of this study will guide clinicians and surgeons in interventional procedures involving the thoracic region and in computed tomography interpretations.