Anonim şirkette kayyım
Curator in the joint-stock company
Yazar: AYŞE GÜLİN GÜRALP
Danışman: DOÇ. DR. OĞUZ ATALAY
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2005
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration

Özet:
ÖZET Türk Medeni Kanunu hukuki işlemlerini doğrudan doğruya yapamayacak durumda olan kişilerin menfaatlerinin korunması amacıyla belirli bir veya birkaç işin görülmesi veya belli bir malın idaresi için kayyımlık kurumunu kabul etmiştir. Kayyım atanmasının sadece Medeni Kanunda yer alan tüzel kişilere tanınan bir imkan olmayıp, Türk Ticaret Kanununda düzenlenen tüzel kişiler de bu müesseseden yararlanabilirler. Her ne kadar kayyım atanması fiil ehliyetinin kısıtlanması durumunda başvurulacak bir yol değilse de, yani kayyımlık ehliyete etki etmiyorsa da, kanun tüzel kişilerin fiil ehliyetinin geçici olarak ortadan kalkması halinde bu yola gidilmesi gerektiğine işaret etmiştir Bir tüzel kişinin ve özellikle de bir anonim şirketin bazen sadece belirli bir veya birkaç ismin görülmesi, bazen geçici olarak fiil ehliyetini kaybeden şirketin malvarlığı ilişkilerinin sürdürülmesi, malvarlığının yönetilmesi ve yerine göre de iflasın ertelenmesi kararı ile birlikte alınacak geçici bir koruma tedbiri olarak şirketin tamamen yönetilmesi veya şirketi yönetim ve temsile yetkili kişilerle birlikte yetkili kılınması suretiyle kayyım atanabilmesi de mümkündür. Yargıtay'ın yerleşmiş içtihatları doğrultusunda anonim şirkete kayyım asliye ticaret mahkemesi tarafından atanır. Bu çalışmada atama kararının hukuki niteliği incelenmiş ve bunun geçici bir hukuki koruma tedbiri olduğu görülmüştür. Gerçek kişilere atanan kayyım bakımından Türk Medeni Kanununda, aksi belirtilmiş olmadıkça, vasi hakkındaki hükümlerin uygulanacağı düzenlenmiştir. Anonim şirket bakımından ele alındığında, şirket ile kayyım arasındaki hukuki ilişkiye uygulanacak hükümlerin sadece Medeni Kanunda kayyımlıkla ilgili olarak düzenlenmiş hükümler olmadığı, bu hükümlerin bu ilişki bakımından bazen uygulama alanı bulamadığı, bazen de yetersiz kaldığı görülmektedir. Anonim şirket ile kayyım arasındaki hukuki ilişkinin kendine özgü yapısı olan bir iş görme sözleşmesi obuası dolayısıyla; bu çalışmada sözkonusu ilişki ve ilişkiye uygulanacak hükümlerin neler olabileceği incelenmiştir.Bu ilişkiye, Türk Medeni Kanununun vasi baklandaki hükümleri yanında, hakkında kanunda hususi düzenleme bulunmayan hususlarda,niteliğine ve yapısına uygun düştüğü nispette benzediği sözleşme tiplerine ilişkin kanun hükümlerinin, özellikle ve çoğunlukla vekalet sözleşmesine ilişkin hükümlerin, temsile ilişkin hükümlerin ve anonim ortaklıklara ilişkin hükümlerin kıyas yoluyla uygulanması ve gerekirse Borçlar Kanununun genel hükümlerine de başvurulması gerekir. VI

Abstract:
ABSTRACT The Turkish Civil Code has laid down the concept of curatorship for the performance of a specifîc piece of business ör for the management of a property in order to protect the benefits of the persons who are unable to perform their legal transactions by themselves.The assignment of a curator is not only a possibility for the legal persons laid down in the Turkish Civil Code, but also for the persons mentioned in the Turkish Commercial Code as well. Although it is not a method to be applied for, in case the acting capacity of a person is restricted, in other words curatorship does not affect the acting capacity of the person it has been appointed for, the Code has put fonvard that this method shall be applied when a legal person has temporarily lost its acting capacity. Sometimes for the performance of a specifîc piece of business of a legal entity and especailly of a joint-stock company, sometimes for the management of a property of a joint-stock company, in other words for the continuation of the joint stock company's property relations which has temporarily lost its capacity to act and sometimes as a temporary legal protection measure to be taken together with the postponement of the bankruptcy decision which will enable the curator to manage the joint-stock company ör which will authorize the curator together with the persons who are authorized to manage and represent the joint-stock company. According to the certain precedents of the Court of Appeals, a curator is appointed to a joint-stock company by the commercial court. in this study, the legal characteristics of the appointment decision was examined and it was found out that it is a temporary legal protection measure. As for the curator who is appointed to real persons, it is laid down in the Turkish Civil Code that the provisions related to the guardianship shall be applied to the curator except as otherwise provided in the Code. When the matter is handled from the joint-stock company point of view, it is obvious that the provisions to be applied to the relation between the curator and the joint- stock company cannot be only those laid down in the Turkish Civil Code. Sometimes, it is not possible to apply those provisions to this relation and sometimes they are insufficient for the relation. Since this legal relation is VIIregarded as a suigeneris work contract, in this study, the said legal relation and the provisions to be applied to this relation have been studied. it was found out that, besides the provisions of the Turkish Civil Code relating to guardianship, in cases where there is no specifîc regulations, the provisions related to similar contracts as long as they are applicaple to its character and quali£ications, especially and usually the provisions related to mandate, representation and the provisions related to joint-stock companies shall be applied by analogy on the relation between the curator and the joint-stock company. in case it is necessary, the provisions of the Code of Obligations shall be applied as well.