İzmir yapılarında bezeme unsuru olarak çini
Tile as a decorational element in Izmir buildings
Yazar: BURCU ERAY
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HASAN UÇAR
Ege Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sanat Tarihi Ana Bilim Dalı / Sanat Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Sanat Tarihi = Art History
Dizin: Binalar = Buildings ; Mimari özellikler = Architectural characteristics ; Süslemeler = Ornamentations ; Yapılar = Buildings ; Çini = Tile ; Çini sanatı = Tile art ; İzmir = Izmir

Özet:
İzmir Yapılarında Bezeme Unsuru Olarak Çini adlı çalışmamız, Geç Osmanlı Dönemi, Birinci Ulusal Mimarlık ve Cumhuriyet Dönemlerinde inşa edilmiş yirmi altı yapıyı süsleyen çinileri kapsamaktadır. Dini yapılardaki çiniler, genellikle Geç Osmanlı Döneminin 18. yüzyılında aynı anda yerleştirilenleri yansıtmaktadır. Sivil mimaride ise Geç Osmanlı Döneminin 19. yüzyıl örnekleriyle Birinci Ulusal Mimarlık ve Cumhuriyet Dönemlerinin 20. yüzyıl Kütahya üretimleri de görülmektedir.
	Çini süslemeli olan İzmir yapıları, katalog bölümünde yapı türü ve kullanım amacına göre gruplandırılmıştır. Yapıların mimari özelliklerinden sonra çinilerin, tarihi dönemleri, ustası, yapıdaki yeri, form, malzeme, teknik ve kompozisyonlarına değinilmiştir.
	Yapılardaki konumları, alınlık, duvar, pencere, kapı, konsol, kubbe kasnağı ve minare gibi çeşitli alanlardadır. Beyaz-krem hamurlu çiniler, tek renk sırlı veya şeffaf renksiz sır altına çok renk boyamalı tekniğindedir. Kompozisyonlar, bitkisel, geometrik, mimari, nesne, sembolik motifler ile beraber yazı unsurlarıyla çeşitlilik gösterir. Bütün pano kompozisyonlarının yanı sıra, panolardaki bordür, köşelik ve levha bölümlerine göre farklı kompozisyon düzenlemeleri tasarlanmıştır.
	Çalışmamızda değindiğimiz çiniler, tüm özellikleri ve teknikleri ile Kütahya üretimine örnekler veren nadir eserler arasındadır.

Abstract:
Our study called Tile as a Decorational Element in İzmir Buildings, covers the tiles that decorate twenty-six buildings built in Late Ottoman Period, First National Architecture and Republican Periods. Tiles in religious buildings are usually reflects samples what the placed at the same time in the 18th century of the Late Ottoman Period. In civil architecture, 19th century examples of the Late Ottoman Period, as well as the 20th century Kütahya productions of the First National Architecture and Republican Periods can be seen.
İzmir buildings with tile decorational are grouped they are according to the type of building and purpose of use in the catalog section. After the architectural features of the buildings, the historical periods of the tiles, the craftsman, their place in the building, their forms, materials, techniques and compositions are explained.
Their positions in the buildings are in various areas such as pediment, wall, windows, door, console, dome pulley and minaret. White-cream color clay tiles are single color glaze or multi color painting technique under transparent colorless glaze. The compositions varies with vegetal, geometric, architectural element, object, symbolic motifs and writing elements. Apart from the whole panel composition, different composition editings is designed according to the bordures, corners and plate sections of the panels.
The tiles we mentioned in our study are among the rare works that provide examples of Kütahya production with all their features and techniques.