Türk hukukunda sosyal ağ sağlayıcıların denetimi
Audit of social network providers in Turkish law
Yazar: NERİMAN BETÜL KILIÇ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MERVE AYŞEGÜL KULULAR İBRAHİM
Ankara Sosyal Bilimler Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Kamu hukuku = Public law

Özet:
İnternetin dünya genelinde hızla yaygınlaşması ile bu mecralara özgü hukuka aykırılıklarda 
da artış yaşanmaktadır. Devletler, söz konusu ihlalleri önleyebilmek adına hukuki 
düzenlemelere başvurmaktadır. Bu kapsamda sosyal ağ sağlayıcılar, denetim faaliyetlerinin 
önemli aktörlerini oluşturmaktadır. Tez kapsamında sosyal ağ sağlayıcıların denetiminin üç 
farklı boyutu ele alınmıştır. Sosyal ağlarda yer alan ticari reklamların tüketicinin korunması 
mevzuatına uygun olarak yayınlaması hususu, tez kapsamında ilk olarak ele alınan denetim 
kolu olmuştur. Denetimin etkin şekilde gerçekleştirilebilmesi açısından mevzuatta uyum 
sağlanmasına ve yeniliklere ihtiyaç olduğu kanaatine varılarak, sosyal ağ sağlayıcılara mahsus 
bir düzenleme ile karmaşanın önlenebileceği yorumu getirilmiştir. Sosyal ağ sağlayıcıların, 
faaliyet gösterdikleri ülke dolayısıyla elde etmiş olduğu kazançların vergilendirilmesi hususu 
ise bir diğer boyut olarak incelenmiştir. Sosyal ağ sağlayıcıların vergilendirilmesinin gerekliliği 
araştırılarak, bu hususta karşılaşılan engeller ele alınmıştır. Dünyada dijital ekonomi faaliyetleri 
içerisinde ele alınan sosyal ağ sağlayıcıların vergilendirilmesi hususunda kaydedilen 
gelişmeler, önerilen araç ve yöntemler araştırılarak Türkiye'deki hukuki durum 
değerlendirilmiştir. Etkin bir vergilendirme sağlayabilmek için uluslararası iş birliğinin 
sağlanmasının önemi vurgulanmıştır. Son olarak ise kullanıcılar tarafından yayınlanan 
içeriklerin, hukuka uygunluğunun sağlanması noktasında sosyal ağ sağlayıcıların 
sorumlulukları ve bu kapsamda uygulanan denetim faaliyetleri araştırılmıştır. İnternet 
ortamının düzenlenmesine ilişkin Avrupa Konseyi tavsiye kararları ve deklarasyonları ile AB 
hukuku incelenmiş, Türk hukukundaki durum değerlendirilmiştir. Türkiye'nin sosyal ağ 
sağlayıcıların faaliyetlerini denetleyebilmek adına kaydettiği gelişmelerin, olumlu neticeler 
doğuracağı, bunun için yaptırımlar konusunda icraya geçilerek yükümlülüklerin etkin şekilde 
yerine getirilmesinin sağlanması gerektiği kanaatine varılmıştır. Denetim faaliyetleri 
kapsamında ise temel hak ve hürriyetler arasında dengenin kurulması, uygulayıcıların ölçülülük 
ve elverişlilik ilkeleri doğrultusunda hareket etmesi hususlarının hukukun üstünlüğünün 
sağlanması adına elzem olduğu hususu vurgulanmıştır.

Abstract:
With the rapid spread of the Internet throughout the world, there is an increase in illegal 
violations specific to these places. States apply to legal regulations in order to prevent such 
violations. In this context, social network providers constitute important actors in audit 
activities. Within the scope of the thesis, three different dimensions of the control of social 
network providers are discussed. The issue of broadcasting commercial advertisements on 
social networks in accordance with the consumer protection legislation was first discussed 
within the scope of the thesis. In this respect, it has been concluded that there is a need for 
harmonization and innovations in the legislations in order to carry out the audit effectively. It 
has been commented that confusion can be avoided with a special arrangement for social 
network providers. The taxation of the earnings of social network providers due to the country 
in which they operate has been examined as another dimension. The necessity of taxation of 
social network providers has been investigated and the obstacles encountered in this regard 
have been discussed. The developments in the taxation of social network providers, which are 
considered within the scope of digital economy activities in the world, and the proposed tools 
and methods have been researched and the legal situation in Türkiye has been evaluated. The 
importance of international cooperation was emphasized to ensure effective taxation. Finally, 
the responsibilities of social network providers and the audit activities implemented in this 
context in terms of ensuring compliance with the content published by the users with the law 
were investigated. Council of Europe recommendations and declarations and EU law on the 
internet have been examined and the situation in Turkish law has been evaluated. It has been 
concluded that the developments that Turkey has made will lead to positive results, and for this 
reason, it is necessary to implement the sanctions and ensure that the obligations are fulfilled 
effectively. Within the scope of audit activities, it was emphasized that it was necessary to 
establish a balance between fundamental rights and freedoms, and that the practitioners should 
act in line with the principles of proportionality and convenience.