Kur'an ayetleri bağlamında tedrici metodun eğitime katkısı
The contribution of the gradual method to education in the context of the Qur'anic verses
Yazar: YASEMİN YEL
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET NURULLAH AKTAŞ
Batman Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Din = Religion
Dizin: Davet = Invitation ; Eğitim = Education ; Tedric = Graduality ; Tefsir = Commentary

Özet:
Kur'an'ın toplumun ıslahı için ürettiği çözümlerde bireyi eğitirken aşamalı metot olan tedriciliği uyguladığı; önce farkındalık oluşturduğu, ardından doğru olanı gösterdiği sonra ikaz ve en son kesin men ile istenilen istikamete sağlıklı bir şekilde değişimi gerçekleştirdiği görülmektedir. Hz. Peygamber, bireysel ve toplumsal değişiklikleri ilahi vahyin gölgesinde tedrici metotla; belli bir plân ve program çerçevesinde önemlilerden başlamak suretiyle adım adım, sabır ve kararlılıkla yürütmüştür. O, insanların ve şartların sosyo-psikolojik yapılarını dikkate aldığı için kısa sürede üstün bir başarı elde etmiştir. Bu coğrafyada insanları istenilen istikamette eğitmekle görevlendirilen Hz. Peygamber, ortalama yirmi üç yılda Kur'an'ın izinde, sabırla sürdürdüğü tedrici metotla hedefine ulaşmıştır. Bu hususta ilham aldığımız Kur'an'ın nâzil olduğu çok kültürlü yapı; dini, dili, etnik yapısı farklı ortam, tebliğ ve nüzûl sürecinde uygulanan tedrici metod bize en güzel örnektir. Bu bakış açısıyla hazırladığımız çalışmamız giriş ve iki ana bölümden oluşmaktadır: Giriş bölümünde konunun önemi, tezin amacı, konu hakkında yapılmış çalışmalar ve tezde başvurulan yöntemler yer almaktadır. Birinci bölümde nüzûl kavramına ve nüzûl sürecine yer verilmektedir. Daha sonra tedric kavramı, tedrici metodu gerektiren hususlara, tedrici metodun hikmetlerine; Mekkî ve Medenî ayetlerin özelliklerine, muhteva ve üslûp farklılıklarına, ilahi hükümlerin tedricen vaz' edilişine dikkat çekilmektedir. İkinci bölümde eğitimin tanımına yer verildikten sonra, nitelikli eğitimin özellikleri üzerinde durulmaktadır. Kur'an-ı Kerim'den seçilen kıssalar öncülüğünde çocuklarda ve yetişkinlerde eğitim konusu işlenmektedir. Davet sürecinde tedricilik başlığı altında; Hz. Peygamber'in insanı eğitme, geliştirme, değiştirme ve dönüştürme amaçlı davet faaliyetleri; kısa sürede üstün bir başarıya ulaşmasına vesile olan tedrici metodu uygulama şekli ve hitap özellikleri üzerinden serdedilmektedir.

Abstract:
While the Qur'an was educating the individual in the solutions it produced for the improvement of the society, it applied the gradual method, which is the gradual method. The Qur'an first created awareness, then showed the right thing, then made a healthy change to the desired direction with a warning and finally a definite prohibition. Hz. Muhammad, individual and social changes, in the shadow of divine revelation, with the gradual method; within the framework of a certain plân and program, starting from the important ones, step by step, with patience and determination. He has taken into account the socio-psychological structures of people and conditions. For this reason, it achieved great success in a short time. The Prophet reached his goal in an average of twenty-three years, with the gradual method he followed in the footsteps of the Qur'an and patiently. Our source of inspiration, the Qur'an, was revealed to a multicultural society with a rich religious, linguistic and ethnic structure. In this sense, the Qur'an, with its gradual method in the process of notification and revelation, is the best example for us. Our study, which we have prepared with this point of view, consists of an introduction and two main parts: In the introduction part, "the importance of the subject, the aim of the thesis, the studies on the subject, the methods used in the thesis" are included. In the first chapter, the subjects of "the concept of nüûl and the process of nüûl" are given. Then, "the concept of gradual, the issues that require the gradual method, the wisdom of the gradual method; Attention is drawn to the characteristics of the Makki and Madani verses, the differences in content and style, and the gradual preaching of divine decrees. In the second part, we included the definition of education; We focused on the characteristics of quality education. The subject of education in children and adults was handled under the leadership of the stories selected from The Qur'an. Under the heading of gradualism in the invitation process; We examined The Prophet's invitation activities aimed at educating, developing, changing and transforming people. We focused on the application and addressing features of the gradual method in the Qur'an, which was instrumental in the Prophet achieving a superior success in a short time.