Aile hekimliği polikliniğine başvuran 65 yaş üstü hastaların yaşlı istismarı açısından değerlendirilmesi
Evaluation of elderly abuse in patients over 65 years ofage admitted to the family medicine outpatient clinic
Yazar: ERHAN BAŞTUĞ
Danışman: DOÇ. DR. DERYA İREN AKBIYIK
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Dışkapı Yıldırım Beyazıt Eğitim Ve Araştırma Hastanesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Aile hekimliği = Family practice ; Geriatri = Geriatrics ; Yaşlılar = Aged ; Yaşlılık = Old age ; İstismar = Abuse

Özet:
Giriş ve Amaç: Sağlık hizmetlerin gelişmesi, kişilerin sağlık hizmetlerine
erişimin kolaylaşması, sağlığı koruma ve geliştirme konusunda toplumsal
bilincin artması, beslenme ve çevre şartlarının göreceli olarak iyileşmesi ile artan
teknolojik gelişmeler yaşam standartlarını yükselmektedir. Bu değişimler
ile ortalama insan ömrü uzamakta ve yaşlı nüfusun toplam nüfus içindeki
oranı artmaktadır. Artan yaşlı nüfus ile birlikte, başka sağlık ve sosyal sorunlar
ortaya çıkmaktadır. Bu sorunlardan biriside yaşlıların yaşlı istismar
ve ihmalidir. Bu araştırma Aile Hekimliği Polikliniğine başvuran 65 yaş üstü
hastalarda demografik yapılarına göre yaşlı istismarını belirlemek amacıyla
yapılmıştır. Bu araştırmayla, incelemeye dahil olan yaşlıların hangi ihmal ve
istismar türüne maruz kaldığının saptanması, yaşlı bireyin demografik yapısının
istismar türüne etkisinin araştırılması ve Aile hekiminin istismarı tanıma,
bildirme ve önleme hususlarında fikir sahibi olunması hedeflenmiştir.

Gereç ve Yöntem: Bu çalışmaya, 1 Şubat 2020 ve 1 Mart 2020
tarihleri arasında Dışkapı Yıldırım Beyazıt Eğitim Araştırma Hastanesi Aile
Hekimliği polikliniklerine başvura 65 yaş üstü hastalar dahil edilmiştir. Katılımcılara,
sosyodemografik bilgileri ve yaşlı istismar tarama testi ile ilgili sorular içeren bir yüz yüze anket uygulandı. Elde edilen veriler değerlendirildi.

Bulgular: Bilişşel fonksiyonu yerinde, fiziksel yetilere sahip hastalar
ile yapılmış bu çalışmada yaşlı istismarı %28.3 bulunmuştur. Yaşlı istismarı,
Kadınlarda erkeklere göre daha fazla bulunmuştur (p = 0.017). Yaş arttıkça
istismar daha fazla görülmüştür. (p < 0, 005). Öğrenim seviyesi yükseldikçe
yaşlı istismarı görülme oranı azalmaktadır. Yaşlı istismar ve ihmali; sosyal
güvencesi olamayanlarda, eşi vefat etmiş olanlarda ,yakının evinde yaşayanlarda,
kronik hastalığı olanlarda, sigara kullananlarda, protez gözlük işitme
cihazı vs kullananlarda, hobi dışarı çıkma, düzenli bedensel hareket gibi alışkanlığı
olmayanlarda ve sosyal yaşama aktif katılım konusunda istekli olmayan
bireylerde yüksek bulunmuştur. (p < 0,05).

Sonuç: Yaşlı istismarı toplumda çok yaygındır, istismar yaşlının sosyodemografik
yapısına göre değişiklik göstermektedir. Yaşlı ihmal ve istismar
belirtileri gösteren hastaya kapsamlı geriyatrik değerlendirme yapılmalı. Aile
hekiminin geriyatrik değerlendirme için yeterli bilgi ve donanımı olması gerekir.
Hastada yaşlı istismar ve ihmali tespit edilmesi durumunda öncelikle
bildirim yapılmalı, sonra tanı, tedavi ve rehabilitasyon için diğer kurumlar ile
işbirliği yapılmalı.

Abstract:
Aim: Depending on improved health services, easier access of people
to health services, increased social awareness on health protection, relative
improvement of nutritional and environmental conditions and increasing technological
developments, living standards are rising. Because of this changes
average human life is getting longer and the proportion of the elderly to the
total population is increasing. With the growing elderly population, other health
and social issues arise. One of these problems is elderly abuse and neglect
of the elderly. This research was conducted to determine the abuse of the elderly
according to their demographic structure inpatients over 65 years old
who applied to the Family Medicine Outpatient Clinic. With this research,
it was aimed to determine the type of neglect and abuse of the elderly who
were included in the study, to investigate the effect of the demographic structure
of the elderly person on the type of abuse and to give an idea about the
recognition, reporting and prevention of abuse by the family physician.

Materials and Methods: This study included patients over 65 years
of age who applied to Dışkapı Yıldırım Beyazıt Training and Research Hospital
Family Medicine polyclinics between February 1, 2020 and March 1, 2020. A
face-to-face questionnaire with questions about sociodemographic information and elderly abuse screening test was applied to the participants. The data
obtained were evaluated.

Findings: Elderly abuse was found as 28.3% in this study, which
was performed with patients with physical abilities, with cognitive function
in place. Elder abuse was found more in Women than in Men (p = 0.017). As
age increased, abuse was more common (p < 0, 005). As the level of education
increases, the rate of elderly abuse is decreasing. Elder abuse and neglect was
found to be high among those who could not have social security, in those
whose spouse has passed away, in those who live in the home of the relatives,
in those with chronic diseases, smokers, in those who use prosthetic glasses,
hearing aids etc., and individuals who are not willing to participate in social
life actively (p < 0.05).

Conclusions: Elder abuse is very common in society. The abuse varies
according to the socio-demographic structure of the elderly. A comprehensive
geriatric assessment should be made to the patient showing signs of
neglect and abuse. The family doctor should have sufficient knowledge and
adequate background for geriatric evaluation. In case the patient is found to
be abused and neglected, notification should first be made, then cooperation
with other institutions should be made for diagnosis, treatment and rehabilitation