Kültür endüstrisi olgusunun özel bir görünümü olarak günümüz Türk toplumunda eğlencenin ideolojik temellendirilmesi
The ideological basis of amusement in Turkish society as a special phenomenon of the fact of culture industry
Yazar: AYŞEGÜL BİLSİN
Danışman: DOÇ.DR. SUNA BAŞAK
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı / Sosyoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science ; Sosyoloji = Sociology ; İletişim Bilimleri = Communication Sciences

Özet:
Kitle toplumlarında eğlence, kültür endüstrisi üreticisi egemen güçlertarafından oluşturularak kitlelere sunulmaktadır. Kar mantığıyla çoğunluğa hitapetmeye çalışan kültür endüstrisi, standart olarak asgari anlayış düzeyinde seriimalat sonucunda oluşturduğu ürünleri kitlelere eğlence aracılığıyla aktarır.Profesyonellerce üretilen bu ürünler, kitlelere hayatın zorluklarından kaçışolarak sığınacakları dinlenceler olurken, aslında profesyoneller tarafındandüşünme, eleştirme yeteneklerinin zedelenmesi yönünde bir içerik taşırlar.Böylece kitleleri edilgenleştiren, verilenleri almakla yetinen bir müşteri halinegetiren kültür endüstrisinin eğlence şekilleri ve Türk toplumu üzerinde meydanagetirdiği etkileri, literatür araştırmamızın temelini oluşturmaktadır.Bu araştırmamızda kitlelerin içinden çıkan bir kültür sorunu yanılsamasınıdışarıda bırakmak amacıyla ?kitle kültürü? kavramı yerine ?kültür endüstrisi?kavramı kullanıldı. Halkın kendi birikimlerinden çıkan, emek harcayarak ve aletkullanarak bilinçli bir çaba sonucunda ortaya çıkardığı ?kültür?den farklı olarakkültür endüstrisinin, egemen güçlerce, kitlelerin egemen düşünceye bağlılığınayönelik üretiminin yol açtığı süreçler değerlendirildi. Çoğulcu kuramın kitlelerinerişemediği kültürel ürünlere artık ulaşma imkanını sağladığı ve onlarıbilgilendirdiği için demokratikleştirici olduğunu savundukları kültür endüstrisiniFrankfurt Okulu, kitleleri tahakküm altına almanın ve manipüle etmenin aracıolarak görmekte ve kitlelerin sorgulama yeteneklerini körelttiği içineleştirmektedirler. Frankfurt Okulu'nun eleştirel kuramından hareketleincelediğimiz kültür endüstrisinin görünümü olarak eğlence olgusu, siyaset,sosyoloji ve iletişim alanlarının mezcedildiği bir niteliktedir. Kültür endüstrisininve eğlencenin ayrı ayrı incelendiği, ardından ortak paydalarının değerlendirildiğive Türk toplumuna yansımalarının sunulduğu araştırmamızda, bu olgularınideolojik yönü tespit edilmeye çalışıldı. Bu amaçla içerikleri aynılaşan ve asgariseviyede hazırlanan eğlence içeriklerinin Türk toplumunun dünyayı algılayışıüzerindeki etkilerini aktarması, eğlenceyi sınıflandırması, bilgisayar ve oyunteknolojisindeki gelişmeler konusunda ayrıntılı tespitlerde bulunması açısındanliteratüre bir katkıda bulunuldu.

Abstract:
Entertainment in mass societies presented to the people is developedby the sovereign powers, producers of the culture industry. These productswhich are professionally created are the resorts for most people trying toescape from the difficulties of life. However their contents are very harmful tothe abilities of thinking, criticizing of the professionals. Types ofentertainment of the culture industry which make the people passive andconvert them to the purchasers satisfied with the things offered to them andthe effects of these kinds of entertainment on the Turkish society are thebasis of our literature search.To exclude the illusion of cultural problem arise from the masses theconcept of ?culture industry? is employed in our research instead of theconcept of ?mass culture?. Theory of pluralism has defended that industrialculture ensures the masses to access the cultural products which areinaccessible at the past and is very democratic as it informs them. Howeverthe Frankfurt School perceives the industrial culture as a tool to dominateand manipulate the societies and criticizes as it dulls the ability of questioningof the people. Based on the critical theory of the Frankfurt School it is foundthat the appearance of the industrial culture which we are examining is amixture of the concept of entertainment, politics, sociology andcommunication. This study contributed to the literature as it quotes theeffects of the entertainment contents on the Turkish society, which are verysimilar to each other and prepared at the lowest level, classifies theentertainment and makes detailed evaluations on the developments aboutthe computer and game technologies.