Ferdi ve takım sporcularının yaşam kalitesinin psikolojik performans üzerindeki etkisi
The effect of the quality of life on psychological performance in individual and team athletes
Yazar: SERDAR SUCAN
Danışman: PROF. DR. MAHMUT ÖZDEVECİOĞLU
Erciyes Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2012
Konu: Spor = Sports
Dizin: Psikolojik durum = Psychological status ; Spor = Sports ; Sporcular = Sportsmen ; Takım sporları = Team sports ; Yaşam kalitesi = Quality of life

Özet:
Bu çalışmanın amacı, ferdi ve takım sporcularının, Yaşam Kalitesi (YK)?nin, Psikolojik Performans (PP) düzeyleri üzerindeki etkilerinin tespit edilmesidir. Çalışmaya katılmayı kabul eden 746 gönüllüye üç ayrı bölümden oluşan anket formu uygulandı. Anket formunda, sporcuların sosyo-demografik özelliklerini sorgulamak için 20 soru, Yaşam Kalitesini değerlendirmek için WHOQOL-BREF-TR ve sporcunun zihinsel beceri profilini ortaya çıkarmak için Psikolojik Performans Envanteri yer aldı. Araştırmaya katılan sporcuların %69.4?ü erkek, %30.6?sı kadın, %33.5?i 22-23 yaşlarında ve %65.6?i üniversite öğrencilerinden oluşmuştur. 389 Takım sporcusunun %23.4?ü basketbol, %49.1?i futbol, %19.3?ü hentbol ve %8.2?si voleybol; 357 ferdi sporcunun %38.9?u atletizm, %17.6?sı taekwondo, %23.8?i kayak ve %19.6?sı yüzme branşında yer almaktadır. Yapmış oldukları spor dalına göre sporcular, FS grubu ve TS grubu olarak belirlenmiştir. Ferdi ve Takım sporcuları, sosyo-demografik özellikler, YK ve PP açısından karşılaştırıldı. Sporcu grupların ölçekler sonucunda elde ettikleri ortalamalar arası farkların belirlenmesinde, betimsel istatistik teknikleri kullanıldı. Sporcu gruplardan elde edilen puanların birbirlerinden anlamlı bir şekilde farklılık gösterip göstermediğini belirlemek için Mann-Whitney U Testi ve Kruskal Wallis Testi yapıldı. Değişkenler arasındaki ilişkiyi test etmek için Spearman Korelasyonu uygulandı. Elde edilen veriler IBM SPSS (Version 20.0) bilgisayar programında değerlendirildi ve p<0.05 istatistiksel olarak anlamlı kabul edildi. Sporcuların YK alan puanı ortalamaları, YKP=2.74±1.17, SP=3.63±1.09, BA=14.49±1.50, RA=13.88±1.64, SA=15.34±2.23, ÇA=14.02±1.98 ve UÇA=13.65±1.84 olarak bulundu. Çalışmada gruplar arasında YK alanlarından sadece RA puanları, PP alanlarından ise ÖG, DKK, Gİ, OLE ve TK puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı fark bulundu. Cinsiyet, yaş, iş durumu, ailedeki birey sayısı, yaşadığı bölgedeki durumu, yaşadığı yer, oturduğu ev ve sportif başarısının YK?nin çeşitli alanları için önemli yordayıcı değişkenler olduğu, aynı şekilde, SP, SA, ÇA ve UÇA puanlarının da PP?ın bazı alanları için önemli değişkenler olduğu saptandı. Sonuç olarak, performans skoru açısından fiziksel, fizyolojik, biyomotorik ve psiko-mental tüm verilerkombine olarak değerlendirilmelidir. Ayrıca sporcuların gelecekteki performanslarını olumsuz yönde etkileyen faktörler tespit edilmeli ve bu faktörleri ortadan kaldırabilecek becerilerin uygulanabilmesi için programlar düzenlenmelidir. Anahtar Kelimeler: Spor, yaşam kalitesi, psikolojik performans, ferdi, takım

Abstract:
The purpose of this study is to determine effects the Qualıty of Life (QOL) on Psychological Performance (PP) in individual and team athletes. 746 volunteers who agreed to participate in the study questionnaire, consisting of three distinct parts, applied. The survey form, 20 questions to inquire about socio-demographic characteristics of athletes, to evaluate WHOQOL-BREF-TR and Psychological Performance Inventory to uncover the mental skills of athletes took part in profile. Athletes participating in the study 69.4% male, 30.6% female, 33.5% 22-23 years of age and 65.6% included university students. 389 team athletes (TA) 23.4% basketball, 49.1% football, 19.3% handballand 8.2% volleyball; 357 individual athletes (IA), 38.9% athletism, 17.6% taekwondo, 23.8% ski and 19.6% swimming events. They are made by branches of sports athletes, identified as IA group and the TAgroup. Individual and team athletes, socio-demographic characteristics, QOL and PP were compared. As a resultof the determination of the differences between means obtained from groups of athletes scales, descriptive statistical techniques were used. The scores obtained from groups of athletes from each other in order to determine whether the differences in a meaningful way Mann Whitney U test and Kruskal Wallis test was performed. Spearman Rank Correlation was performed to test the relationship between the variables. Thedata obtained from the IBM SPSS (version 20.0) computer program was evaluated and p<0.05 was considered statistically significant. The mean score sub-scale level of QOL athletes, QOLSS =2.74±1.17, Health(HSS) =3.63±1.09, Physically (PHSS) =14.49±1.50, Psychologic (PSSS) =13.88±1.64, Social(SSS) =15.34±2.23, Environmental (ESS) =14.02±1.98 ve Social Environmental (SES) =13.65±1.84 respectively. In this study, only the PSSS areas of QOL scores between the two groups, theself-confidence areas of PP, attention control, visual and imagery control, positive energy and found no statistically significant difference between the scores of attitude control. Gender, age, employment status, number of individuals in the family, living situation in the region, place of residence, sitting at home and sporting success is important for the various areas of QOL were predicted, similarly HSS, SSS, ESS andSES also of PP to end scores were found to be important variables in some areas. As a result, the performance score of the physical, physiological, bio-motoric and psycho-mental be evaluated in combination with all the data. In addition, factors that adversely affect the future performance of athletes should be identified and organized programs for the implementation of skills that can eliminate these factors. Keywords: Sport, quality of life, psychological performance, individual, team