Yıldız Çini Fabrika-i Hümâyûnu üretimi art nouveau eserler
Art nouveau artifacts of Yıldız Çini Fabrika-i Hümayunu products
Yazar: SUNA CANAN AYDIN ALTAY
Danışman: DOÇ. DR. AYŞE PELİN ŞAHİN TEKİNALP
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sanat Tarihi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Sanat Tarihi = Art History
Dizin: Abdülhamid II = Abdülhamid II ; Art Nouveau akımı = Trend of Art Nouveau ; Modernleşme = Modernization ; Modernleşme = Modernization ; Sanat akımları = Art trends ; Yıldız Çini Fabrikası = Yıldız Tile Factory ; Çini = Tile ; Çini sanatı = Tile art ; Üretim = Production

Özet:
1890'lı yılların başında Sultan II. Abdülhamid'in emri ile Yıldız Sarayı bahçesine kurdurulan Yıldız Çini Fabrika-i Hümâyûnu, Osmanlı Sanayisi'nin önemli bir adımı olmakla birlikte, aynı zamanda Batı'lı devletlere karşı da bir prestij göstergesi olmuştur.
Yıldız Çini Fabrika-i Hümâyûnu, üretime geçtiği 1894 yılından, üretimin durdurulduğu 1909 yılına kadar geçen süre içerisinde Avrupa üretimi porselen eşyalarla rekabet edebilecek kalitede ve Osmanlı Modernleşmesi'nin takip edilebildiği eşsiz eserler üretmiştir. Fabrikanın üretime geçtiği ilk yıllarda, eserler üzerinde Fransız Sévres ve Limogés porselenlerinin yoğun etkileri görülmektedir. Ayrıca fabrikanın saray için üretim yaptığı 15 yıllık dönem içerisinde, özellikle 19. yüzyılın ikinci yarısında, Avrupa'da moda olan Art Nouveau akımının etkisi ile imal edilen porselen objeler oldukça dikkat çekicidir.
Çalışmamızın ana konusunu oluşturan Art Nouveau eserler, Avrupa örnekleri ile büyük benzerlikler taşımakla birlikte, fabrikanın ressam kadrosunda yer alan yerli ve yabancı sanatçılar tarafından Osmanlı estetik beğenisi ile yoğrularak yorumlanmıştır. Günümüzde farklı müze ve özel koleksiyonlarda yer alan bu değerli eserler incelenmiş ve değerlendirilmeye çalışılmıştır.


Anahtar Sözcükler: Yıldız Çini Fabrika-i Hümâyûnu, II. Abdülhamid, İstanbul, Osmanlı Modernleşmesi, Osmanlı Sanayileşmesi, Art Nouveau, Porselen.

Abstract:
At the beginning of 1890s, Yıldız Çini Fabrika-i Hümâyûnu, which has been established by the orders of Sultan Abdulhamid II at the Yıldız Palace garden, has not only been an important step for the Ottoman Industry, but has also become a mean to manifest its prestige towards western societies.
Starting from its establishment in 1894 till 1909, the year the factory ceased production, the Yıldız Çini Fabrika-i Hümâyûnu, have produced unique works, which could compete with European products based on which Ottoman Modernization can be traced. 
During its early years of production, the products seem to be highly influenced by the works of the French Sévres and Limoges porcelains. Especially at the second half of the 19th century, while the factory was manufacturing for a 15 years of span, the effects of the Art Nouveau movement, that has been influential in Europe, are remarkable on porcelain objects.
This thesis focuses on the Art Nouveau style works of this factory. Even though the products of this factory exhibit strong similarities to the European products, the local and foreign painters working for the factory have interpreted them with an Ottoman aesthetic taste. This thesis examines these Porcelain objects distributed in different collections and museums.



Key Words: Yıldız Çini Fabrika-i Hümâyûnu, Abdülhamid II, Istanbul, Ottoman Modernization, Ottoman Industry, Art Nouveau, Porcelain.