İlkokul öğretmenleri ve velilerin kendileri ile velilerin çocuklarına ilişkin dijital okuryazarlık yeterlilik algıları
Perceptions of digital literacy competence related to primary school teacher and parents themselves with their children
Yazar: FEYZA NUR ÖÇAL
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET ARİF ÖZERBAŞ
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / İlköğretim Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Ebeveynler = Parents ; Sayısal = Digital ; Sayısal ortam = Digital media ; Teknoloji kullanımı = Technology utilization ; Teknoloji okuryazarlığı = Technology literacy ; Veliler = Parents ; Yeterlilik = Sufficiency ; İlkokul öğrencileri = Primary school students ; İlkokul öğretmenleri = Primary school teachers ; İnternet = Internet

Özet:
Yaşam boyu öğrenmeyle bireylerdeki mekân, zaman ve yaş gibi faktörlerden bağımsız öğrenme ihtiyacı teknolojik hareketlerin zeminini oluşturmaktadır. İnsanların var olan gelişmeleri takip edebilme, bu gelişimleri yaşamlarıyla bütünleştirebilmeleri için iyi bir dijital okuryazar olmaları gerekmektedir. Genel bir ifade ile dijital okuryazarlık; dijital teknolojiler kullanarak bilgiye ulaşma, eleştirel yaklaşabilme; bilgiyi ayıklama, kullanma, analiz edebilme, sentezleyebilme olarak tanımlanmaktadır. Dijital yaşamda bireylerin güvenli hareket edebilme, bilgiye ulaşabilme ve bilgiyi paylaşabilme, var olan yeniliklerden haberdar olabilme gibi eylemleri gerçekleştirebilmek için dijital okuryazarlık yeterliliğine sahip olması gerekir. Burada en büyük sorumluluk anne-baba ve öğretmenlere düşmektedir. Bu araştırma Ankara ili, merkez ilçelerinde yer alan ilkokul öğretmenleri ve velilerin kendileri ile velilerin çocuklarına ilişkin dijital okuryazarlık yeterlilik algılarını belirli değişkenlere göre incelemek amacıyla; ilişkisel tarama modeline uygun olarak planlanıp, gerçekleştirilmiştir. Araştırma örneklemi seçilirken seçkisiz örnekleme yöntemlerinden "tabakalı örnekleme" kullanılmıştır. Araştırma 400 öğretmen, 356 veli üzerinde gerçekleştirilmiştir. Dijital Okuryazarlık Değerlendirme Ölçeği veli ve öğretmenlere uygulanmış olup, bağımsız iki grubun karşılaştırılmasında normal dağılım gösteren durumlarda ilişkisiz ölçümler için t-testi, normal dağılım göstermeyen durumlarda ise Mann Whitney U testi uygulanmıştır. İkiden fazla gruplar için normal dağılım gösteren durumlarda ilişkisiz ölçümlerde tek yönlü ANOVA, normal dağılım göstermeyen durumlarda Kruskal Wallis H-testi uygulanmıştır. Araştırma sonucuna göre ilkokul öğretmenlerinin dijital okuryazarlık yeterlilik algıları üzerinde cinsiyet, okuttukları sınıf düzeyi, gelir, ikamet ettikleri yer etkili bir değişken değildir.  Fakat yaş, öğrenim durumu, kıdem, kullandıkları dijital araç sayısı, kişisel bir bilgisayara ve sürekli internet bağlantısına sahip olma durumları, internet kullanma sıklıkları ilkokul öğretmenlerinin dijital okuryazarlık yeterlilik algıları üzerinde etkili bir değişkendir. Araştırma sonucuna göre öğretmenler kendilerini dijital okuryazarlık bakımından "Çok Yeterli" hissetmektedir. Velilerin dijital okuryazarlık yeterlilik algıları üzerinde cinsiyet, herhangi bir işte çalışma durumu, öğrenim durumu, gelir, ikamet ettikleri yer, çocuklarının okudukları sınıf düzeyi, kullandıkları dijital araç sayısı, kişisel bir bilgisayar ile sürekli internet bağlantısına sahip olma durumları ve internet kullanma sıklığı etkili bir değişkenken; yaş etkili bir değişken değildir. Veliler kendilerini dijital okuryazarlık bakımından "Çok Yeterli" hissetmektedirler. Velilerin çocuklarına ilişkin dijital okuryazarlık yeterlilik algıları üzerinde yaş, gelir, ikamet yeri, öğrenim durumu, internet bağlantısına sahip olma durumu etkili bir değişken değildir. Fakat cinsiyet, bir işe sahip olma durumu, sınıf düzeyi, kullandıkları dijital araç sayısı, kişisel bilgisayara sahip olma durumu ve internet kullanma sıklığı velilerin çocuklarına ilişkin dijital okuryazarlık görüşleri üzerinde etkili olmuştur. Veliler dijital okuryazarlık bakımından çocuklarını "Orta Yeterli" düzeyde hissetmektedir. Velilerin ve çocukların ölçekten aldıkları ortalama puanları karşılaştırıldığında veliler kendilerini dijital okuryazarlık bakımından çocuklarından daha yeterli hissetmektedir.


Anahtar kelimeler: Okuryazarlık, Dijital, Dijital Okuryazarlık.

Abstract:
Along with the lifelong learning, the learning needs of individuals become a basis for future developments in technology. In order to follow new developments and integrate these developments into their lives, one should have a certain amount of capabilities in digital literacy. Ordinarily, the digital literacy is defined as; the ability of individuals to appropriately use digital tools to access information, a critical thinking approach; extract, utilize, analyse  and synthesis the given information. The movement of individuals can secure the digital lives, to share information and to Access information, you must have the digital literacy competence to perform actions such as be aware of the existing innovation. In this case it is the responsibility of those parents and teachers. This study is being carried out in accordance with the relational model to examine  teachers and parents in primary schools based on their assessment in the ability of digital literacy with specific variables. This research was conducted 400 teacher and 356 parents. The sample was created using the stratified sampling method. This research is used the data collection instrument was selected as "The Digital literacy Assessment Scale" and it was utilised to gather data from parents, teachers. The one-way analysis of variance (ANOVA), Kruskal Wallis H,  independent t-test and Mann Whitney is being used to analysis the collected data. According to the results of the study gender, grade level, income, place of residence variables are not influential on the digital literacy competence perceptions of primary scholl teachers. Teachers are feels very adequate in terms of digital literacy. According to the results of the study gender, working status, education level, place of residence, income, grade level, the number of digital tools used to connect to the internet, the frequence of internet usage, continuous have a internet connection, to have a personel computer variables are influential on the digital literacy competence perceptions of the parents.
The parent are feels very adequate in terms of digital literacy. According to the results of the study gender, working status, grade level, the frequence of internet usage,  to have a personel computer are influential on the digital literacy competence perceptions the children of the parents. The parents believe that it is sufficient in terms of children's digital literacy. According to the research results themselves than their parents, they feel adequate children in terms of digital literacy.


Key Words: Literacy, Digital, Digital Literacy.