Lineer ftalosiyanin polimerlerinin sentezi ve bazı özelliklerinin incelenmesi
The synthesis of the linear phthalocyanine polymers and investigation some of their properties
Yazar: SAFİYE BOZKURT SARIIŞIK
Danışman: PROF. DR. HALİM AYRANCI ; PROF. DR. VEFA AHSEN
Marmara Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Anorganik Kimya Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2007
Konu: Kimya = Chemistry

Özet:
Anahtar Kelimeler : Yarı Simetrik Ftalosiyanin, Asimetrik Ftalosiyanin, Polimer,Sıvı KristalKoordinasyon bileşiklerinin önemli bir üyesi olan ftalosiyaninler; pigment, katalizör,kimyasal sensör gibi konularda uygulama alanları bulmuşlardır. Ftalosiyaninlergünümüz teknolojik ürünleri arasında önemli bir yer tutmakta ve sıvı kristal, non-lineer optik, foto dinamik terapi iyono elektronik, lazer boyası, bilgisayarteknolojisinde vb. alanlarda da yoğun olarak araştırılmaktadır.Isıya, ışığa, yükseltgen olmayan asitlere ve bazlara karşı oldukça dayanıklıolan ftalosiyaninler sübstitüe grup içermedikleri sürece organik çözücülerdeçözünmezler. Ftalosiyanin molekülüne çeşitli sübstitüe gruplar bağlanarakçözünürlük özellikleri iyileştirilebilir.Ftalosiyanin türevleri aromatik dinitrillerden çeşitli reaksiyon şartlarında eldeedilirler. Bu çalışmada tetrahidrofuran içerisinde trietilamin varlığında 4,5-didodesiltiyo-diimino indolin ve 4-nitro-1,3,3-triklorisoindolinin reaksiyonu sonucuftalosiyanin türevleri sentezlendi (9a,9b). Sentezlenen bu ftalosiyanin türevleri Na2Sile yarı simetrik ve asimetrik aminli ftalosiyanin bileşiklerine indirgendi (10,11). 10bileşiği susuz NiCl2 ile kinolin içerisinde tepkimeye sokularak yarı simetrik metalliftalosiyanin bileşiği elde edildi (12). 10 ve 11 bileşiklerinin K2CO3 varlığındadiklormetan içinde asit klorür ile reaksiyonu sonucu dimerik (13) ve polimerik (14)ftalosiyanin bileşikleri sentezlendi.Literatürde bulunmayan bu bileşiklerin (10,11,12,13) yapıları, elementelanaliz, FT-IR, UV-Vis, NMR ve kütle spektrumları verileri ile aydınlatılmış, sıvıkristal özellikleri incelenmiştir. Polimerik ftalosiyanin bileşiğinin çözünürlüğüaraştırılarak organik solventlerde ve sülfat asidinde çözünmediği saptanmıştır.Termal gravimetrik analiz sonucuna göre yüksek sıcaklıklara (~ 300 0C) dayanıklıolduğu bulunmuştur.Ocak, 2007 Safiye BOZKURT SARIIŞIK

Abstract:
ABSTRACTThe Synthesis of the Linear Phthalocyanine Polymers andInvestigation some of Their PropertiesKey Words: Semi symmetrical phthalocyanine, asymetrical phthalociyanine,polymer, liquid crystalPhthalocyanines, which are important members of the coordinationcomponents, are commonly used in some implementation areas, like pigments,catalysts and chemical sensors. Phthalocyanines have an important role intechnological products and they were mostly investigated for the liquid crystals,catalysts, non-linear optics, photo-dynamic therapies, ionized electronics, lazerpaints, computer technology.Phthalocyanines which are rather resistant to heat, light, non oxidant acidsand bases, can not be solved in organic solvents unless they contained substitutedgroups. Phthalocyanine molecule?s solubility properties can be improved bysubstitution of different groups.Phthalocyanine derivatives are synthesized from aromatic dinitrils byvarious reaction conditions. In this study, the phthalocyanine derivatives weresynthesized by the reaction of 4,5-didodecylthio-diimino indoline and 4-nitro-1,3,3-trichlorisoindoline in tetrahidrofuran with existence of trietil amine (9a,9b).Synthesized phthalocyanine derivatives were reduced to asymmetrical and semisymmetrical phthalocyanines that contains amines by Na2S (10,11). Semisymmetrical metallo phthalocyanine compound was obtained by reaction ofcompound 10 with anhydrous NiCl2 in quinoline (12). Dimeric (13) and polymeric(14) phthalocyanine compounds were synthesized by the reaction of compound 10 and 11with acid chloride in existence of K2CO3 in dicholorometan.The structures of these compounds (10,11,12,13), which are not previouslypublished in literature, were characterized by elemental analysis, and FT-IR, UV-Vis, NMRdata and mass spectra, and their liquid crystal characteristics were determined. The solubilityof polimeric phthalocyanine compound was investigated and it was found that this compoundis insoluble in organic solvents and sulphyric acid. According to the result of thermalgravimetric analysis it was found that the compound was resistant to high temperatures (> 3000C).January, 2007 Safiye BOZKURT SARIIŞIK