Memet Baydur tiyatrolarında kadın
Woman at Memet Baydur theaters
Yazar: EMİNE NUR ŞEN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HALİL HADİ BULUT
Manisa Celal Bayar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Yeni Türk Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Baydur, Mehmet = Baydur, Mehmet ; Feminist sanat = Feminist art ; Feminizm = Feminism ; Kadınlar = Women ; Tiyatro = Theatre ; Tiyatro oyunları = Theater plays ; Toplumsal cinsiyet = Gender ; Türk edebiyatı = Turkish literature ; Yeni Türk edebiyatı = New Turkish literature

Özet:
Feminizmin, feminist hareketin ve feminist edebiyatın dünyada ve
Türkiye'deki gelişim süreçlerinden bahsederek bu gelişim ışığında Memet Baydur
tiyatrolarında kadın karakterlerin fonksiyonlarını incelemek bu tezin temel amacını
oluşturmaktadır.
Memet Baydur'un tiyatrolarında kadının konumu incelenmeden önce "Giriş"
bölümünde kadın hareketinin dünyadaki ve Türkiye'deki gelişimi ortaya konulmuştur.
Dünyada öne çıkan kadın hareketlerinden bahsedildikten sonra Türkiye'de kadın
hareketi adına atılan adımlardan söz edilmiştir. Feminist kuram ve edebiyat
eleştirisinin gelişimi hakkında bilgi verildikten sonra Memet Baydur'un yaşamı ve
sanatı ele alınmıştır.
Memet Baydur'un tiyatro yazarlığına genel bir bakışın ardından "Memet
Baydur Tiyatrolarında Kadın" ana başlıklı bölümde yazarın yirmi oyunu, kadını
konumlandırma şekilleri bakımından incelenirken yazarın diğer eserlerinden de
faydalanılmıştır. Oyunlardaki başkişi konumunda kadın, ahlaki ve toplumsal normlar,
baskı ve şiddet, eğitim, evlilik, cinsellik olmak üzere temelde altı fonksiyonla
incelenen kadın konusuna feminist bir açıdan yaklaşılmıştır. Oyunlardaki kadınların
metin bağlamında fonksiyonları incelenmiştir. Bu incelemeler yapılırken metne bağlı
eleştiri ve feminist eleştiri yöntemlerinden yararlanılmıştır.
Sonuç bölümünde ise Memet Baydur'un kadın karakterleri arka planda
konumlandırmadığı; kadınların eğitim seviyeleri, duygu durumları ve imkânları
dâhilinde bir gelişim kaydettiği ancak yazarın bu gelişim için herhangi bir çözüm
önerisinde bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Kadın, Memet Baydur, Feminizm, Toplumsal Cinsiyet

Abstract:
The main purpose of this thesis is to examine the functions of female characters
in Memet Baydur theaters in the light of this development by talking about the
development processes of feminism, feminist movement and feminist literature in the
world and in Turkey.
Before examining the position of women in Memet Baydur's theaters, the
development of the women's movement in the world and in Turkey has been revealed.
After mentioning the prominent women's movements in the world, the steps taken on
behalf of the women's movement in Turkey were mentioned. After giving information
about the development of feminist theory and literary criticism, Memet Baydur's life
and art are discussed.
After an overview of Memet Baydur's playwriting, in the section titled
"Women in Memet Baydur Theaters", the author's twenty plays were analyzed in terms
of the way they positioned women, while other works of the author were also used.
The subject of women, which is basically examined with six functions, namely, the
woman in the protagonist position in the plays, moral and social norms, oppression
and violence, education, marriage, and sexuality, has been approached from a feminist
perspective. The functions of the women in the plays were examined in the context of
the text. While making these studies, text-based criticism and feminist criticism
methods were used.
In the conclusion part, it is stated that Memet Baydur does not position the
female characters in the background; It was concluded that women made a progress
within their education levels, emotional states and possibilities, but the author did not
offer any solution for this development.

Keywords: Women, Memet Baydur, Feminism, Gender