İnflamatuar barsak hastalığı olan bireylerde hastalık tipi, aktivitesinin cinsel yaşantı ve hayat kalitesi üzerine etkisi
The influence of disease type and activity to sexual life and health quality in inflammatory bowel disease
Yazar: ESRA BULUT
Danışman: PROF. DR. MURAT TÖRÜNER
Ankara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2015
Konu: Gastroenteroloji = Gastroenterology
Dizin: Anksiyete = Anxiety ; Cinsel birleşme = Coitus ; Cinsel bozukluklar = Sex disorders ; Depresyon = Depression ; Yaşam kalitesi = Quality of life ; İnflamatuar bağırsak hastalıkları = Inflammatory bowel diseases

Özet:
Giriş: İnflamatuar Barsak Hastalığında (İBH) azalmış hayat kalitesi ve cinsel disfonksiyon görülmektedir. Ancak farklı kültürler ve sosyokültürel değişiklikler nedeniyle ülkeler arasında bazı farklılıklar olabilmektedir. Bu çalışmada Türk İBH hastalarında cinsel disfonksiyon sıklığı ve hayat kalitesi düzeyini değerlendirmeyi amaçladık.
Yöntem: Çalışmamızda 112 İBH hastasını (Ülseratif kolitli 64 hasta: %57) ve kontrol grubu olarak 42 kişiyi değerlendirdik. Bütün hastaların ve kontrol grubunun üç anket (SF 36, Hastane Anksiyete ve Depresyon Ölçeği (HAD), Arizona Cinsel Yaşantılar Ölçeği(ACYÖ)) doldurması istendi. Demografik özellikler toplandı ve her hasta için hastalık aktivitesi belirlendi. bulgular: Değerlendirilen bütün hastalarda demografik özelliklerde (yaş, hastalık aktivitesi, cinsiyet, eğitim) farklılık görülmedi. Beklendiği gibi yatan hastalarda ayaktan hastalara göre ciddi hastalık sıklığının fazla olduğu görüldü. Sigara içenler ve daha önce içmiş olanlar Crohn hastalarında daha sıktı ama alkol kullanımında değişiklik belirlenmedi. HAD-D skorları Ülseratif Kolit (ÜK) ve Crohn Hastalığı (CH) olanlarda kontrol grubuna göre daha yüksek bulundu (8 vs 5). Ama iki hasta grubu arasında farklılık görülmedi. HAD-A skorları ÜK ve kontrol grubuna göre CH grubunda ciddi olarak yüksek saptandı (p:0,01). ÜK ve kontrol grubunda farklılık bulunmadı. Kadın hastalarda anksiyete skorlarının daha yüksek olduğu belirlendi, depresyon skorları ve cinsiyet arasında ilişki görülmedi. HAD-A ve HAD-D skorları eğitim seviyesi ile pozitif ilişkili olarak bulundu. SF 36 skorları incelendiğinde, beklendiği gibi kontrol grubuna göre her iki hastalık grubunda skorların daha kötü olduğu; ÜK ve CH grubunda farklılık olmadığı görüldü. Cinsel disfonksiyon sıklığının her üç grupta farklı olduğu; ancak ciddi hastalığı olanlarda daha sık cinsel disfonksiyon olduğu tespit edildi (%61 vs %73).
Sonuç: ÜK, CH, kontrol grupları arasında cinsel disfonksiyon skorları açısından farklılık bulunmadı. Ancak kontrol grubuna göre ÜK ve CH grubunda hastalık aktivitesi arttıkça daha fazla cinsel disfonksiyon olduğu görüldü. Hastalık aktivitesinin anksiyete ve depresyon skorlarıyla pozitif ilşkili olduğu bulundu; bunun yanında hayat kalitesiyle hastalık aktivitesi arasında negatif ilişki olduğu saptandı. Anksiyete ve depresyonun eğitimli grupta daha sık olduğu görüldü.

Abstract:
Background : In Inflammatory Bowel Diseases (IBD) patients, there is an impaired quality of life (QoL) and sexual dysfunction. However, there might be some differences between countries because of different cultures and socio-economical alterations. In this study, we aimed to evaluate the frequency of sexual dysfunction and the level of QoL in Turkish IBD patients.
Methods : We evaluated 112 IBD patients (64 patients with Ulcerative colitis: 57%) and 42 control subjects. All patients and control subjects were asked to fill three questionnaires (SF 36, Hospital Anxiety and Depression Scales (HAD), Arizona Sexual Experience Scale (ASEX)). Demographic characteristics are collected and disease activity was determined for each patient.
Results : In all evaluated patients, demographic data (age, disease activity, gender, education) was not differ from each other. Inpatient subjects had more severe disease than outpatient subjects as expected.Smokers and ex-smokers were more frequent in Crohn's Disease group whereas there were no difference in alcohol consumption.
HAD-D scores were significantly higher in both Ulcerative colitis (UC) and Crohn's Disease (CD) patients when compared to control group (8 vs 5). However, there was no difference between 2 disease groups. HAD-A scores were significantly higher in CD group when compared to UC and control subjects (p:0.01). There was no difference between UC and control group. Female patients had more anxiety scores, there were no correlation between depression scores and gender. Both HAD-D and HAD-A scores are positively correlated with educational status. When SF-36 scores were evaluated, in both disease groups, scores were worse than control group as expected, whereas there was no difference between UC and CD patients. Sexual dysfunction frequency was different between three groups, however, patients with more severe disease had more sexual dysfunction (61% vs 73%).
Conclusions : In conclusion, we found no difference between CD/UC groups and control group for sexual dysfunction scores. However, with the increase in disease activity, both UC and CD patients have more sexual dysfunction than control subjects. Disease activity was also found to be positively correlated by anxiety and depression score whereas, there was a negative correlation between disease activity and QoL. Anxiety and depression were seen more frequently in highly educated subgroup.