Hipertansiyon hastalarında  renin anjiotensin aldosteron sistemi parametrelerinin kognitif fonksiyonlar ile ilişkisi
Relationship between renin angiotensin aldosterone system parameters and cognitive functions in hypertensive patients
Yazar: SELÇUK ŞEN
Danışman: PROF. DR. YAĞIZ ÜRESİN
İstanbul Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Tıbbi Farmakoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2013
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology ; Kardiyoloji = Cardiology
Dizin: Aldosteron = Aldosterone ; Biliş = Cognition ; Bilişsel işlevler = Cognitive functions ; Hipertansiyon = Hypertension ; Renin = Renin ; Renin anjiotensin sistemi = Renin angiotensin system

Özet:
AMAÇ: Antihipertansif ilaçlar kan basıncını düşürmede benzer etkililik gösterseler de, Renin  Anjiotensin Aldosteron Sistemi (RAAS)üzerine etkileri benzer değildir. Çalışmada RAAS parametrelerinin kognitif fonksiyonlar ile ilişkisinin gösterilmesi hedeflendi.
HASTALAR VE YÖNTEM:  Çalışmaya 41 hipertansiyon hastası dahil edildi. Plazma anjiotensin II, anjiotensin 1-7, anjiotensin IV ve aldosteron konsantrasyonları ELISA yöntemi ile analiz edildi. Plazma Renin Aktivitesinin(PRA) değerlendirilmesi için  RIA yöntemi kullanıldı. Kognitif fonksiyonlar standardize mini mental test (MMSE) ile değerlendiridi. 
BULGULAR: Gönüllüler MMSE skoru>26 puan (n=31) ve MMSE skoru ? 26 puan (n=10) olarak gruplandığında sırasıyla sistolik kan basıncı (SKB) (p<0,05), diyastolik kan basıncı(DKB) (p<0,01), plazma anjiotensin II (p<0,05)  ve anjiotensin 1-7 (p<0,05) konsantrasyonları arasındaki fark anlamlı bulundu. Gönüllüler SKB ?140 mmg (n=20) ve SKB<140 mmHg(n=21) olarak gruplandığında ise MMSE skorları (p<0,05) ve plazma anjiotensin IV (p<0,05)  konsantrasyonları arasındaki fark anlamlı olarak değerlendirildi. PRA ve plazma aldosteron konsantrasyonu ile MMSE arasında anlamlı bir ilişki saptanamadı (p>0,05). Korelasyon analizi ile SKB ve MMSE arasında negatif ilişki olduğu(r= -0,367,  p<0,05), anjiotensin peptid düzeylerinin kendi  aralarında güçlü doğrusal bir ilişki gösterdiği saptandı. 
SONUÇLAR: Çalışmada kan basıncı ve MMSE arasındaki negatif bir ilişkinin saptanması literatürdeki bilgiler ile örtüşmektedir. Plazma anjiotensin IV konsantrasyonu ve kan basıncı arasındaki ilişki ise ilgi çekicidir. Çalışmada saptanan plazma anjiotensin II ve anjiotensin 1-7 konsantrasyonları ile MMSE arasındaki anlamlı ilişki, ACE inhibitörü ve Anjiotensin II reseptör blokeri antihipertansif ilaçların demansı önleme ve kognitif süreçlerde iyileşme göstermelerini destekler niteliktedir. Ancak, RAAS ve kognitif fonksiyonlar arasındaki ilişkinin daha net aydınlatılabilmesi için daha geniş popülasyonlarda prospektif klinik araştırmaların (antihipertansif tedavi öncesi ve sonrası gibi) yapılması gerekmektedir. 
 
Anahtar kelimeler:  Renin, Anjiotensin, Aldosteron, kognitif fonksiyon, hipertansiyon

Abstract:
OBJECTIVE: Although the antihypertensive drugs show similar efficacy on lowering blood pressure, their effects on Renin Angiotensin Aldosterone System (RAAS) are not same. To evaluate the relationship between RAAS parameters and cognitive functions was targeted in this study.
PATIENTS AND METHODS:  41 Hypertensive patients were included in the study. Plasma angiotensin II, angiotensin 1-7, angiotensin IV, plasma aldosterone concentrations were analyzed using ELISA. RIA analysis was used for assessing Plasma Renin Activity (PRA). Cognitive functions were evaluated with Standardized Mini Mental Examination (MMSE).
RESULTS: When volunteers were grouped as MMSE score > 26 points (n=31) and MMSE score ? 26 points(n=10), differences of systolic blood pressure levels (SBP) (p<0,05), diastolic blood pressure levels (DBP) (p<0,01), plasma angiotensin II (p<0,05) and angiotensin 1-7 (p<0,05) concentrations were significant, respectively.  When volunteers were grouped as SBP ?140 mmHg (n=20) and SBP<140 mmHg (n=21), differences of MMSE scores (p<0,05)  and plasma angiotensin IV concentrations (p<0,05) were found as significant. Relationship between PRA & plasma aldosterone concentrations and MMSE scores was not determined (p>0,05). Negative relationship between SBP and MMSE scores (r= -0,367, p<0,05) and strong linear relationship among angiotensin peptide levels  were detected with correlation analysis. 
CONCLUSIONS: In the study, determining the relationship between SBP and MMSE score was compatible with the literature. The relationship between SBP and angiotensin IV was remarkable. The detected significant relationship between MMSE scores and plasma angiotensin II and angiotensin 1-7 concentrations is supporting that ACE inhibitors and angiotensin receptor blockers have been shown to prevent from dementia and improve the cognitive functions. However, prospective clinical trials (such as before and after antihypertensive treatment) on larger populations should be done for enlightening the relationship between RAAS and cognitive functions more clearly. 

Key words: Renin, angiotensin, aldosterone, cognitive function, hypertension