Huzurevinde yaşayan yaşlıların yaşam kalitesi ve yaşam kalitesini etkileyen faktörler
Quality of life and releated factors of older people in nursing home
Yazar: NİLAY ERCAN
Danışman: PROF. DR. OYA NURAN EMİROĞLU
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Halk Sağlığı Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Halk Sağlığı = Public Health ; Hemşirelik = Nursing
Dizin: Hemşirelik = Nursing ; Huzurevleri = Nursing homes ; Yaşlılar = Aged

Özet:
Araştırma, Huzurevinde yaşayan yaşlıların yaşam kalitesi ve yaşam kalitesini etkileyen faktörlerin incelenmesi amacıyla tanımlayıcı olarak yapılmıştır. Araştırmanın evrenini, Ankara ili belediye sınırları içerisinde bulunan üç farklı huzurevinde yaşayan 402 yaşlı oluşturmaktadır. Araştırma örneklemini, 65 yaş ve üzeri, iletişim kurabilen, işitme sorunu ve demansı olmayan 186 yaşlı oluşturmuştur. Araştırma verilerinin toplanmasında yaşlıların tanıtıcı özellikleri ve huzurevi özelliklerini içeren bilgi formu ve yaşam kalitesini değerlendirmek için Dünya Sağlık Örgütü Yaşam Kalitesi Ölçeği Yaşlı Modülü (WHOQOL-OLD) kullanılmıştır. Araştırmadan elde edilen veriler SPSS 11.5 programında değerlendirilmiştir. Verilerin değerlendirilmesinde tek yönlü varyans analizi (ANOVA) ve bağımsız gruplarda t testi kullanılmıştır. Araştırmadan elde edilen bulgulara göre yaşlıların %52.2'si 75-84 yaş aralığında, %69.9'u dul, %47.8'sinin en az iki kronik hastalığının olduğu, %33.4'ü okur yazar olmadığı, %12.5'nin sosyal güvencesinin olmadığı belirlenmiştir. Araştırmaya katılan yaşlıların yaşam kalitesi WHOQOL-OLD temel alanları puan ortalamaları değerleri ?Duyusal Yetiler? 15.82±3.73; ?Özerklik? 12.49±2.86; ?Geçmiş, Bugün ve Geleceğe Ait Aktiviteler? 11.80 ± 3.3; ?Sosyal Katılım? 12.35±3.22; ?Ölüm Ve Ölmek? 11.63±3.49; ?Yakınlık? 11.80 ± 3.2 ve Toplam Skor 76.11±16.8 olarak bulunmuştur. Yaşlıların medeni durum, meslek, sosyal güvence, kronik hastalık durumu ile yaşam kalitesi alanları arasında bir ilişki bulunmamıştır. Sosyoekonomik düzeyin, boş zaman aktivitelerinin, huzurevi aktivitelerine katılma durumunun, aile, huzurevi sakinleri ve çalışanları ile ilişkilerin, sağlık personeline ulaşım durumunun WHOQOL-OLD alanları ile ilişkili olduğu saptanmıştır. Araştırma sonuçları doğrultusunda yaşlı bakımında yer alan hemşirelerin yaşlının yaşam kalitesini artırmada yaşlıyı sosyodemografik özelliklerini göz önüne alarak yaşlının ailesi ve diğer sakinlerle iyi iletişim içinde olmasını sağlaması ve huzurevinde düzenlenen aktivitelere katılmasını desteklemesi önerilmektedir.Anahtar kelimeler; Yaşlı, Yaşam Kalitesi, WHOQOL-OLD, Hemşirelik, Huzurevi

Abstract:
The research is carried out as a descriptive study to determine the quality of life and related factors of older people who live in nursing homes. The population of research was consisted of 402 older people who live in public Nursing Homes within the provincial borders of Ankara. The sample of survey was consisted of 186 older people who 65 years old and upper, nondemented and not hearing impairment. Data for the research was collected by questionaire form developed to determine the descriptive characterisitics of the older people and characterisitics of nursing home and the quality of life was evaluated by using World Health Organization Quality of Life Instrument Older Adults Module (WHOQOL-OLD). Data analysis was performed using SPSS 11.5 software. Data analysis were done One Way Anova and t test. According to the research, 52.2% of participants are among 75-84 years, 69.9% were widower, %47.2 had least two chronic illness, 33.4% were illiterate, 12.5% didn?t have social insurance. The mean values of the domain scores of the WHOQOL-OLD were as follows: ?Sensory-Abilities? 15.82±3.73; ?Autonomy? 12.49±2.86; ?Past-Present-and-Future-Activities? 11.80 ± 3.3; ?Social-Participation? 12.35±3.22; ?Death-and-Dying? 11.63±3.49 and ?Intimacy? 11.80 ± 3.2. The mean values for the total module score were 76.11±16.8. Marital status, job, social insurance, number of chronic illnesses weren?t found relation with quality of life of older people. Socioeconomic status, lesiure time activities, participate the activities of nursing home, relationship with family, residents and employee were found correlated with different subscales of WHOQOL-OLD. According to these findings, nurses in a nursing home should asses the sociodemographic characteristics of older people and support the older people to enhance good relation with family members and other residents. And also nures should encourage the old people to participate the nursing home activities.Key Words; Older people, Quality of life, WHOQOL-OLD, Nursing, Nursing home