Hastanelerde sıfır atık yönetimi: Bir hastane örneği
Zero waste management in hospitals: A hospital example
Yazar: SEDA ÖZALP
Danışman: PROF. DR. CANSEL ATİNKAYA
İstanbul Yeni Yüzyıl Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Sağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Sağlık Yönetimi = Healthcare Management

Özet:
Sıfır atık yönetimi (SAY), atıkların %100 geri dönüştürülmesini ve atık malzemelerin tamamının geri kazanılmasını içeren bir yaklaşım olup son yıllarda tüm dünyada yaygın olarak uygulanmaktadır. Bu çalışmanın amacı, Süreyyapaşa hastanesinde çalışan tüm personellerin yaşı, cinsiyeti, eğitim düzeyleri, atık yönetimine ilişkin aldıkları eğitimler, mevcut görevleri, ne kadar süredir çalıştıkları vb. kriterlerin çalışanların SAY konusundaki farkındalık, algı ve davranışları ile anlamlı düzeyde bir ilişkisi olup olmadığının incelenmesidir. Araştırma verileri, 01.04.2024-30.05.2024 tarihleri arasında Süreyyapaşa Hastanesi'nde görev yapan 299 sağlık çalışanına anket uygulaması ile elde edilmiştir. Bu araştırmada ölçeğin güvenilirliği ve yapısal geçerliliği "Cronbach's Alpha" testi ile belirlenmiş ve Gül (2020) tarafından oluşturulmuş ölçekten faydalanılmıştır. İstatistiksel analiz ve hesaplamalar için MSExcel 2010 ve IBM SPSS22.0 kullanılmıştır. Verilerin analizinde birbirinden bağımsız iki örnekleme ait ortalamalar arasındaki farkların anlamlılığı t-testi yöntemi ile, iki veya daha fazla örneklem grubunun ortalamaları arasında farkın anlamlılığı Anova testleri ile incelenmiştir. Farklılığın hangi gruptan kaynaklandığı post-hoc testleri ile belirlenmiştir. Araştırmaya katılan hastane çalışanlarının demografik özelliklere ve sorulara verdikleri cevapların değerlendirilebilmesi için aritmetik ortalama ve frekans değişkenleri ile betimsel analiz gerçekleştirilmiştir. Elde edilen veriler neticesinde, hastane personellerin genel olarak atık yönetimi ve sıfır atık projesi hakkında bilgi sahibi olduğu, ancak bilgi düzeylerinin, farkındalık ve kişisel davranışlarının bazı demografik özelliklere göre değişiklik gösterdiği tespit edilmiştir. Temizlik görevinde çalışan personellerin diğer çalışanlara göre atıkların yönetiminde belirgin olarak daha bilinçli olduğu belirlenmiştir. Bu sonuç, temizlik personellerinin görevleri kapsamında çevrenin temiz ve düzenli olmasından sorumlu olmaları ile ilişkilendirilmiştir.

Abstract:
The zero-waste concept has been adopted as an approach that includes 100% recycling of waste and recovery of all waste materials, and has begun to be widely implemented all over the world in recent years. The aim of this study is to determine whether criteria such as age, gender, education levels of all personnel working at Sureyyapasa hospital, the training they have received on waste management, their current duties, and how long they have been working have a significant relationship with the employees' awareness, perception and behavior regarding ZWM. Research data was obtained by applying a survey to 299 healthcare professionals working at the hospital between 01.04.2024-30.05.2024. In this study, the reliability and structural validity of the scale were determined by the "Cronbach's Alpha" test and the scale created by Gul (2020) was used. MS-Excel 2010 and IBM SPSS22.0 were used for statistical analysis and calculations. In the analysis of the data, the significance of the differences between the means of two or more sample groups was examined using the t-test method and Anova tests. Post-hoc tests were used to determine which group caused the difference. Descriptive analysis was carried out with arithmetic mean and frequency variables in order to evaluate the demographic characteristics of the hospital employees participating in the research and their answers to the questions. As a result of the study, it was determined that the staff working at the hospital were generally knowledgeable about waste management and zero waste project, but their knowledge levels, awareness and personal behaviors varied according to some demographic characteristics. The most significant difference is that it is determined that the personnel working in cleaning duties are much more conscious than other employees. This result was associated with the fact that the cleaning personnel are responsible for keeping the environment clean and tidy as per their job description.