Zihinsel engelli bireylere evde bakım veren aile üyelerinin yaşadıkları güçlükler
Difficulties of family members caring for mentally disabled individuals at home
Yazar: MEHMET TABAŞ
Danışman: DOÇ. DR. HASAN HÜSEYİN TAYLAN
Üsküdar Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Sosyal Hizmet Ana Bilim Dalı / Sosyal Hizmet Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Sosyal Hizmetler = Social Services
Dizin: Aile = Family ; Bakım verenler = Caregivers ; Evde bakım hizmetleri = Home care services ; Zihinsel engelliler = Mentally retardation ; Zorluk = Difficulty

Özet:
Ailede engelli bir çocuğun dünyaya gelmesiyle birlikte aile üyelerinin yaşantıları, duyguları ve düşünceleri olumsuz yönde etkilenmektedir.
Bu araştırmada zihinsel engelli bireylere evde bakım veren aile üyelerinin yaşadıkları güçlükleri belirlemek amacıyla yapılmıştır. Kocaeli Gebze Sosyal Hizmet Merkezi Müdürlüğünün evde bakım hizmetinden faydalanan gönüllü katılımcılara yer verilmiştir. Veriler bakım veren aileler ve zihinsel engellilere ilişkin Bilgi Toplama Formu,  zihinsel engelli bireyin evde bakımında karşılaşılan güçlüklere yönelik Bilgi Toplama Formu ve Bakım Verme Yükü Ölçeği kullanılarak yüz yüze görüşme yöntemiyle araştırmacı tarafından toplanmıştır. Verilerin istatistiksel analizinde yüzdeler ve ortalamalara verilmiştir. Ayrıca tek yönlü varyans analizi, bağımsız gruplarda t testi ve pearson korelasyon analizleri kullanılmıştır. 
	Çalışmamıza 97 kadın ve 27 erkek zihinsel engelli yakını katılmıştır. Katılımcıların % 73,4'ünün zihinsel engelli bireye 17-24 saat bakım verdikleri, bakım sürecinde en çok tedavi, ekonomi ve ulaşım konularında desteğe ihtiyaç duydukları görülmüştür. Bakım hizmeti veren aile üyelerinin bakım yükü ölçeği puanı ortalaması 39,52±15,839 olarak bulunmuştur. Araştırmaya katılım gösteren aile üyelerinin cinsiyeti, yaşı, medeni durumu, çocuk durumu, aile yapısı, sosyal güvencesi ve engelli bireye yakınlık derecesi bakım yükünü etkilememektedir (P>0.05). Bakım veren aile üyelerinin eğitim durumu, gelir durumu ve çalışma durumu ile bakım yükü arasında anlamlı bir ilişkinin olduğu saptanmıştır (P<0.05).
Sonuç olarak bakım veren aile üyelerinin zihinsel engellilik hakkındaki bilgi düzeylerinin ve maddi imkânlarının düzeltilmesi, ailelerin bakım verirken yaşadıkları güçlüklerle baş edebilme seviyelerini yükselteceği ve bakım yüklerini azaltacağı düşünülmektedir. 
Anahtar Kelimeler: Aile, bakım veren, bakım yükü, güçlükler, zihinsel engelli

Abstract:
With the birth of a disabled child in the family, the lives, feelings and thoughts of the family members are adversely affected.
	This study was conducted to determine the difficulties experienced by family members who provide home care for people with intellectual disabilities. 124 volunteer participants benefiting from home care services of Kocaeli Gebze Social Service Center Directorate were included. Data were collected by face-to-face interviews by using the Information Gathering Form for caregiving families and mentally retarded individuals, the Information Gathering Form for Difficulties Encountered in Home Care of mentally retarded People and the Caregiver Burden Scale. Percentages and averages were included in the statistical analysis of the data. In addition, one-way analysis of variance, independent samples t-test and pearson correlation analysis were used.
Key words: Family, caregiver, care burden, difficulties, mental disability
	97 female and 27 male mentally disabled relatives participated in the study. It was seen that 73.4% of the participants gave care to mentally disabled individuals for 17-24 hours, and they mostly needed treatment, economy and transportation support during the care process. The average care burden score of the family members providing care was found to be 39.52 ± 15.839. Gender, age, marital status, child status, family structure, social security and closeness to disabled individuals do not affect the care burden of the family members participating in the study (P>0.05). It was found that there is a significant relationship between education, income and working status of caregiving family members and care burden (P<0.05).
As a result, it is thought that correcting the level of knowledge and financial opportunities of caregiving family members about mental disability will increase the level of coping with the difficulties experienced by caregivers and reduce the burden of care.