Okul öncesi dönemde gelişimsel gecikme gösteren çocukların oyun davranışları ve normal gelişim gösteren akranları ile karşılaştırılması
Play behaviors of children with developmental delays in the preschool period and their comparison with their peers with normal development
Yazar: FATMA TOKER
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ NİHAN FEYMAN GÖK
Çankırı Karatekin Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Çocuk Gelişimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Kalıtımsal ve çevresel faktörler gelişim üzerinde etkili olmakta, bazı çocuklar bir veya daha fazla gelişim alanında akranlarına göre gecikmeler yaşamaktadır. Gelişimi değerlendirme ve desteklemede oyun etkili bir araçtır. Oyun davranışları çocuğun yaşına ve gelişim düzeyine göre farklılık göstermektedir. Bu çalışmada okul öncesi dönemde gelişimsel gecikme gösteren çocukların oyun davranışlarının incelenerek normal gelişim gösteren akranları ile karşılaştırılması amaçlanmıştır. Araştırmada nicel araştırma desenlerinden nedensel karşılaştırma yöntemi kullanılmıştır. Çalışma grubunu 2022-2023 eğitim öğretim yılında Erzurum ilinde MEB'e bağlı devlet anaokulu ve anasınıflarına devam eden 49-71 aylık 30 normal gelişim gösteren ve 30 gelişimsel gecikme gösteren toplam 60 çocuk oluşturmaktadır. Çocuklara Denver-2 Gelişimsel Tarama Testi uygulanmış, normal gelişim gösteren ve gelişimsel gecikmesi olan çocuk grupları belirlenmiştir. Her iki grup için Metin Aslan(2017) tarafından geliştirilen "36-71 aylık Çocuklar İçin Oyun Davranış Ölçeği" çocukların öğretmenleri tarafından doldurulmuştur. Veriler incelendiğinde normal dağılım görüldüğünden grupların karşılaştırılması için Parametrik testlerden Bağımsız Örneklem t-Testi analizi kullanılmıştır. Tüm çocuklarda ve normal gelişim gösteren çocuklarda erkeklerin kızlara göre daha çok itiş-kakış oyunları oynadığı görülürken, gelişimsel gecikme gösteren çocuklarda cinsiyet oyun davranışlarında herhangi bir fark yaratmamıştır. Yaş değişkenine bakıldığında tüm çocuklarda ve normal gelişim gösteren çocuklarda oyun davranışları farklılık göstermemiş, gelişimsel gecikme gösteren çocuklarda 61-71 aylık çocukların sessiz davranışı daha çok sergilediği görülmüştür. Normal gelişim gösteren ve gelişimsel gecikme yaşayan çocukların oyun davranışları karşılaştırıldığında, gelişimsel gecikme yaşayan çocukların sessiz davranış ve itiş kakış oyunlarını normal gelişim gösteren akranlarına göre daha fazla tercih ettiği, sosyal oyunları ise daha az tercih ettiği görülmüştür. Gelişimsel gecikme gösteren çocukların akranlarına göre farklılık görülen oyun davranışlarının desteklenmesi önerilmektedir.
Anahtar Sözcükler: Gelişimsel gecikme, Oyun, Oyun davranışları, Okul öncesi dönem.

Abstract:
Hereditary and environmental factors have an impact on development, and some children experience delays in one or more developmental areas compared to their peers. Play is an effective tool in assessing and supporting development. Play behaviors vary according to the age and developmental level of the child. In this study, it was aimed to examine the play behaviors of children with developmental delay in preschool period and to compare them with their peers with normal development. Causal comparison method, one of the quantitative research designs, was used in the study. The study group consisted of a total of 60 children aged 49-71 months, 30 normally developing and 30 developmentally delayed children aged 49-71 months attending state kindergartens and preschools affiliated to the Ministry of National Education in Erzurum in the 2022-2023 academic year. The Denver-2 Developmental Screening Test was applied to the children, and the groups of children with normal development and children with developmental delay were determined. For both groups, the "Play Behavior Scale for 36-71-month-old Children" developed by Metin Aslan (2017) was completed by the children's teachers. When the data were analyzed, since normal distribution was observed, Independent Sample t-Test analysis, one of the parametric tests, was used to compare the groups. In all children and children with normal development, boys played more rough and tumble plays than girls, while gender did not make any difference in play behaviors in children with developmental delay. When the age variable was examined, play behaviors did not differ in all children and children with normal development, while 61-71-month-old children exhibited quiet behavior more in children with developmental delay. When the play behaviors of children with normal development and children with developmental delay were compared, it was observed that children with developmental delay preferred silent behavior and rough and tumble plays more than their peers with normal development, while they preferred social plays less. It is recommended to support the play behaviors of children with developmental delay that differ from their peers.
Keywords: Developmental delay, Play, Play behaviors, Preschool period.