Tip 2 diyabetik hastalarda nonalkolik yağlı karaciğer hastalığı sıklığı ve noninvaziv biyokimyasal belirteçler ile değerlendirilmesi
The frequency of nonalcoholic fatty liver disease in TYPE 2 diabetic patients and its evaluation with noninvasive biochemical markers
Yazar: OĞUZHAN GÜNGÖR
Danışman: DOÇ. DR. BANU BÖYÜK
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Bakırköy Prof. Dr. Mazhar Osman Ruh Sağlığı ve Sinir Has. Eğt. ve Arş. Hastanesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: İç Hastalıkları = Internal diseases
Dizin: Biyobelirteçler = Biomarkers ; Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Diabetes mellitus-tip 2 = Diabetes mellitus-type 2 ; Karaciğer hastalıkları = Liver diseases ; Karaciğer yağlanması = Fatty liver ; Ölçekler = Scales

Özet:
Amaç:Tip 2 diyabet hastalarında nonalkolik yağlı karaciğer hastalığı
sıklığını tespit etmek, sıklığını etkileyen faktörleri ve NAYKH tanısında
kullanılabilecek noninvaziv biyokimyasal endekslerin tanısal değerini saptamayı
amaçladık.
Gereç ve Yöntem:Kartal Dr. Lütfi Kırdar Şehir Hastanesi İç Hastalıkları
Diyabet polikliniğinde takipli, 18 yaş üstü, Tip 2 DM tanılı, dosyalı, güncel kan
tetkikleri ve abdomen USG'si olan 316 hasta dahil edildi.Diyabet dışı nedenlere
bağlı karaciğer hastalığı olan, gebe olan, kronik alkol kullanımı olan, malignite
tanılı, bariatrik cerrahi veya barsak rezeksiyonu öyküsü olan hastalar çalışmaya
dahil edilmedi.Hastaların yaş, cinsiyet, diyabet süresi, VKİ değeri, FIB-4 skoru,
APRI skoru, NAFLD fibrozis skoru, abdomen USG bulguları, HbA1c, TSH, total
kolesterol, LDL kolesterol, trigliserit, non-HDL kolesterol, kullandığı insülin
dozu, oral antidiyabetik ajan kullanımı, antihiperlipidemik ajan kullanımı
değerlendirildi.
Bulgular:Tip 2 DM hastalarında, USG ile saptanan NAYKH prevalansı
%89.7 bulundu. Tip 2 DM tanılı, HT hastalarında NAYKH prevalansı %91.9
olarak görüldü. Tip 2 DM tanılı, NAYKH hastalarında HT prevalansı %75.7
olarak görüldü.Yaş (p=0,041), Diyabet Süresi (p=0,024), VKİ (p<0,0001), APRI
(p=0,003), Serum Trigliserit (p=0,001) ve Kullanılan İnsülin Dozu (p=0,025)
düzeylerinin USG gruplarına göre anlamlı düzeyde farklı olduğu tespit edildi.
Sonuç: Tip2 DM hastalarında, ultrasonografik NAYKH prevalansı
yüksektir. NAYKH sıklığı ve derecesi; obezite, hipertrigliseridemi, hipertansiyon
varlığı ile ilişkilidir.NAYKH'da fibrozis tahmini için geliştirilen NFS, orta-ileri
hepatosteatoz tahmini için; APRI skoru, hepatosteatoz varlığı ve derecesi tahmini
için yol gösterici olabilir.

Anahtar Kelimeler: NAYKH prevalansı, tip 2 DM,hepatosteatoz, FIB-4
skoru, NFS, APRI skoru

Abstract:
ABSTRACT

Aim:The aim of the study, to determine the frequency of nonalcoholic fatty liver
disease in type 2 diabetes patients, the factors affecting its frequency andto
determine the diagnostic value of noninvasive biochemical indices that can be
used in the diagnosis of NAFLD.
Materials and methods:316 patients who were followed up in the Internal
Medicine Diabetes Polyclinic of Kartal Dr. Lütfi Kırdar Şehir Hastanesi, over the
age of 18, diagnosed with Type 2 DM, followed with file, current blood tests and
abdominal USG available were included. Patients with liver disease due to causes
other than diabetes, pregnant, chronic alcohol use, diagnosis of malignancy,
history of bariatric surgery or bowel resection were not included in the study.
Patients' age, gender, duration of diabetes, BMI value, FIB-4 score, APRI score,
NAFLD fibrosis score, abdominal USG findings, HbA1c, TSH, total cholesterol,
LDL cholesterol, triglyceride, non-HDL cholesterol, insulin dose used, oral
antidiabetic agent use, antihyperlipidemic agent use were evaluated.
Results:The prevalence of NAFLD detected by USG was 89.7% in type 2 DM
patients. The prevalence of NAFLD was 91.9% in patients with type 2 DM and
HT.The prevalence of HT was found 75.7% in NAFLD patients with type 2 DM.
Age (p=0.041), Diabetes Duration (p=0.024), BMI (p<0.0001), APRI (p=0.003),
Serum Triglyceride (p=0.001) and Insulin Dose Used (p=0.025) levels in USG
groups, was found significantly different.
Conclusion:The prevalence of ultrasonographic NAFLD is high in patients with
type 2 DM. NAFLD frequency and degree; is associated with the presence of
obesity, hypertriglyceridemia, and hypertension. NFS, developed for the
prediction of fibrosis in NAFLD, can be useful for the prediction of moderate-to-
advanced hepatosteatosis; The APRI score can be useful for the estimation of the
presence and degree of hepatosteatosis.

Keywords: NAFLD prevalence, type 2 DM, hepatosteatosis, FIB-4 score, NFS,
APRI score