Otizm spektrum bozukluğu olan çocukların serbest zaman etkinliğine katılım durumlarının annelerinin yaşam doyumları ve umutsuzluk düzeylerine etkisinin incelenmesi
Investigation of the effect of participation in the free time activity of children with autism spectrum disorder on the life satisfied and hopeople levels of the mothers
Yazar: BURCU KÜRKCÜ
Danışman: PROF. DR. ZİYA BAHADIR
Erciyes Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Spor = Sports

Özet:
OTİZM SPEKTRUM BOZUKLUĞU OLAN ÇOCUKLARIN SERBEST ZAMAN ETKİNLİĞİNE KATILIM DURUMLARININ ANNELERİNİN YAŞAM DOYUMLARI VE UMUTSUZLUK DÜZEYLERİNE ETKİSİNİN İNCELENMESİ
Burcu KÜRKCÜ
Erciyes Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü
Beden Eğitimi ve Spor Anabilim Dalı
Yüksek Lisans Tezi,Mayıs, 2024.
Danışman: Prof. Dr. Ziya BAHADIR

ÖZET
Bu çalışmanın amacı, OSB'li çocukların serbest zaman etkinliklerine katılım durumlarının, annelerinin yaşam doyumu ve umutsuzluk düzeylerine etkilerini incelemektir. Araştırma otizm spektrum bozukluğu olan çocukların serbest zaman etkinliğine katılım durumlarının annelerinin yaşam doyumları ve umutsuzluk düzeylerine etkisini belirlemek amacıyla betimsel tarama (survey) ve ilişkisel tarama modelinde uygulanmıştır. Araştırma, Kayseri ili Millî Eğitim Bakanlığı'na bağlı Özel Eğitim ve Rehabilitasyon merkezlerinde eğitim gören otizm spektrum bozukluğuna sahip bireylerin anneleri üzerinde gerçekleştirilmiştir. Evren, 2022-2023 yılları arasında bu merkezlerdeki eğitim gören öğrencilerin annelerinden oluşmaktadır. Örneklem ise 18 farklı özel eğitim ve rehabilitasyon merkezinden seçilen 580 öğrenci arasından tesadüfi yöntemle seçilerek 300 öğrencinin annelerinden oluşturulmuştur. Araştırmada veri toplama aracı olarak kişisel bilgi formu, Diener ve arkadaşları (1985) tarafından geliştirilen "Yaşam Doyum Ölçeği" ve Beck ve diğerleri (1974) tarafından geliştirilen, Durak ve Palabıyıkoğlu (1994) tarafından Türkçe 'ye uyarlanan umutsuzluk ölçeği uygulanmıştır. Verilerin analizinde Kolmogorov-Smirnov testi ile verilerin normal dağılıma uygunluğu incelenmiş ve çarpıklık-basıklık değerleri değerlendirilmiştir. George ve Mallery (2019) normallik varsayımı için ±2 aralığını kabul edilen sınırlar olarak belirtmektedir. Bu çalışmada incelenen çarpıklık ve basıklık değerlerinin bu kabul edilen sınırlar içinde olduğu gözlemlenmiştir. Ayrıca, değişkenlerin normallik ve doğrusallık varsayımları göz önünde bulundurularak regresyon analizine uygunluğu değerlendirilmiştir. Yapılan analizler arasında yüzde, frekans, t-testi, tek yönlü varyans analizi, üç ve daha fazla grup arasındaki karşılaştırmalar için LSD testi, Pearson korelasyonu ve regresyon analizleri bulunmaktadır. Analizler IBM SPSS 26 programı kullanılarak gerçekleştirilmiştir (George, 2019). Sonuç olarak, OSB'li bireylere sahip annelerin çocuklarının rekreatif etkinliklere katılımı, hayata daha olumlu ve umutlu bir bakış açısı geliştirmelerine katkıda bulunmaktadır. Bu durum, yaşam doyumları ve umutsuzluk düzeylerinin mevcut demografik etkenler tarafından daha fazla etkilendiği şeklinde tespit edilmiştir.
Anahtar Kelimeler: Otizm spektrum bozukluğu; Umutsuzluk düzeyi; Yaşam doyumu, serbest zaman etkinliği

Abstract:
INVESTIGATION OF THE EFFECT OF PARTICIPATION IN THE FREE TIME ACTIVITY OF CHILDREN WITH AUTISM SPECTRUM DISORDER ON THE LIFE SATISFIED AND HOPEOPLE LEVELS OF THE MOTHERS
Burcu KÜRKCÜ
Erciyes University, Institute of Health Sciences
Physical Education and Sports Department
M.Sc. Thesis, May 2024
Supervisor: Prof.Dr. Ziya BAHADIR
ABSTRACT
The purpose of this study is to examine the impact of participation in leisure activities by children with ASD (Autism Spectrum Disorder) on the life satisfaction and levels of hopelessness of their mothers. The research was conducted using a descriptive survey and correlational research model to determine the effect of the participation status of children with ASD in leisure activities on the life satisfaction and levels of hopelessness of their mothers. The study was conducted on mothers of individuals with ASD who were receiving education at Special Education and Rehabilitation centers affiliated with the Ministry of National Education in Kayseri province. The population consists of mothers of students attending these centers between the years 2022 and 2023. The sample was formed by randomly selecting 300 mothers from among 580 students selected by random sampling from 18 different special education and rehabilitation centers. As data collection tools, a personal information form, the "Satisfaction with Life Scale" developed by Diener and colleagues (1985), and the hopelessness scale adapted into Turkish by Durak and Palabıyıkoğlu (1994) from the scale developed by Beck et al. (1974) were used. The normality of the data was examined using the Kolmogorov-Smirnov test, and the skewness and kurtosis values were evaluated. George and Mallery (2019) state ±2 as the accepted limits for the normality assumption. It was observed that the skewness and kurtosis values examined in this study were within these accepted limits. In addition, the suitability of the variables for regression analysis was evaluated considering the assumptions of normality and linearity. The analyses conducted included percentages, frequencies, t-tests, one-way analysis of variance, LSD tests for comparisons between three or more groups, Pearson correlation, and regression analyses. The analyses were performed using IBM SPSS 26 program (George, 2019). As a result, it was found that the participation of mothers of individuals with ASD in recreational activities contributed to the development of a more positive and hopeful outlook on life for their children. This situation was determined to be more influenced by current demographic factors on their life satisfaction and levels of hopelessness.
Keywords: Autism Spectrum Disorder;  Level of hopelessnes;  Life satisfaction; Free-time activity.