Centaurea L. cinsi üzerinde farmakognozik araştırmalar
Pharmacognosic research on genus Centurea L.
Yazar: SELİN TUFAN
Danışman: PROF. DR. NUR TAN
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Farmakognozi Ana Bilim Dalı / Farmakognozi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology

Özet:
Günümüzde özellikle immun sistemin baskılandığı; AIDS, diyabet, lösemi gibi hastalıklarda, organ tansplantasyonu sonrasında ve geniş spekturumlu antibiyotik kullanımında hayati tehlike taşıyan invaziv fungal enfeksiyonların görülme sıklığı artmıştır. Halihazırda kullanımda olan antifungal ilaç gruplarının sahip olduğu maliyet ve toksisite gibi dezavantajlarının kullanımlarını kısıtlamasının yanında bahsi geçen antifungal ilaç gruplarına karşı gelişen direnç tedavi etkinliklerini olumsuz etkilemektedir. Bu nedenle, başta Candida auris (14 Nisan 2020-Amerika'da 1060 klinik vaka) olmak üzere Candida dubliniensis ve Candida inconspicua suşlarına karşı özgün, yeni ilaç molekülü keşfi önem kazanmıştır. Özellikle kullanımda olan üç antifungal ilaç grubuna karşı da dirençli olan suşları bulunan Candida auris türünün tehdit seviyesi Center for Disease Control and Prevention tarafından "acil" olarak belirlenmiştir. 
Bu araştırma C. dubliniensis, C. inconspicua, C. auris, C. albicans ve C. krusei suşlarına karşı yeni öncül moleküllerin bulunmasına odaklanmıştır. Literatür taramaları sonucunda seskiterpen lakton yapısındaki bileşiklerin yüksek antifungal potansiyelleri göz önünde bulundurularak daha önce sekonder metabolitleri araştırılmamış olan Centaurea salicifolia var. salicifolia ve Centaurea polypodiifolia var. polypodiifolia taksonlarından doğal moleküller izole edilerek yapıları aydınlatılmıştır. Çalışmalar esnasında her iki taksondan da izole edilen cynaropicrin üzerinde yarı-sentez çalışmaları yapılmıştır. Çalışma sonucunda yedi doğal seskiterpen lakton, iki yarı-sentetik seskiterpen lakton ve üç flavonoit elde edilerek antifungal duyarlılık testleri yapılmıştır.
Tüm ekstreler 250 µg/mL konsantrasyonda ve saf maddeler 62,5-500 µg/mL konsantrasyon aralığında MİK değerleri vermiştir. Saf maddelerin hepsi, Candida krusei dışında, ekstrelerden daha yüksek aktivite göstermiştir. CP-11 kodlu madde (Aguerin B) tüm saf maddelerle aynı veya daha yüksek aktivite göstermiştir.

Abstract:
Nowadays, the incidence of life-threatening invasive fungal infections has increased especially in immunosuppressed cases such as AIDS, diabetes, leukemia diseases, organ transplantation and broad-spectrum antibiotic use. In addition to limited use of current antifungal drug groups by reason of their disadvantages, toxicity and cost, the development of fungal resistance affects their treatment efficiency adversely. Thus, discovery of novel, new antifungal molecules against Candida dubliniensis, Candida inconspicua and Candida auris in particular (14 April 2020-1060 clinical case in USA). The threat level of the Candida auris, which has strains resisted to all three of available antifungal drug groups, has been identified as "urgent" by the Center for Disease Control and Prevention.
 	This research is focused on discovery of new lead compounds against C. dubliniensis, C. inconspicua, C. auris, C. albicans and C. krusei. As literature suggested, sesquiterpene lactones have high potential as antifungal agents therefore, Centaurea salicifolia var. salicifolia and Centaurea polypodiifolia var. polypodiifolia subjected to extraction and isolation of natural compounds. Semi-synthetic derivatives were also obtained from cynaropicrin which isolated from both taxa. The research yielded seven natural sesquiterpene lactones, two semi-synthetic sesquiterpene lactones and three flavonoids. All of the extracts and molecules were subjected to antifungal susceptibility tests. 
	The extracts showed MIC values at 250 µg/mL and natural compounds and their derivatives Show MIC values between 62,5-500 µg/mL MIC values. All of the natural compounds were more effective than extracts except Candida krusei. CP-11 (Aguerin B) showed equal or greater activity against all of the strains.