Fındıkta külleme hastalığı ve Bacillus subtilis izolatları kullanılarak mücadele olanaklarının araştırılması
Investigation of powdery mildew disease in hazelnut and control opportunities using  Bacillus subtilis isolates
Yazar: GÜLSEVİM ÇİLİNGİR
Danışman: PROF. DR. KAZIM SEZEN
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Biyoloji = Biology
Dizin: Bacillus subtilis = Bacillus subtilis ; Biyolojik mücadele = Biological control ; Mantar hastalıkları = Mycoses

Özet:
Fındık üretimi ülkemiz ekonomisinde önemli bir tarım alanına sahiptir. Bu nedenle fındığın kalitesi ve verimi son derece önemlidir. Fındıktaki külleme hastalığı iki farklı fungal etmen tarafından meydana getirilir.  Külleme ile mücadelede uygulanan kültürel önlemler yeterli olmayıp günümüzde çok yoğun şekilde kalıntı sorunu olan kimyasal mücadele yöntemleri de tercih edilmektedir. Uzun yıllardan beri bitki hastalıklarıyla mücadelede etkisini kısa sürede göstermesinden ötürü kimyasal ilaçlar kullanılmakta ve bunun sonucunda da doğal denge tahrip olup çevre ve insan sağlığı ciddi derecede tehdit altına girmektedir. Tüm bu olumsuzlukların azaltılması yönünde yapılacak çalışmalarda, başta biyolojik mücadele olmak üzere diğer mücadele metotlarının kullanımının yaygınlaştırılması gerekmektedir. Biyolojik mücadele bilindiği gibi hedef odaklı, doğaya ve insana zarar vermeyen doğal dengeyi koruyan bir mücadele şeklidir. Çalışmamızda fındıkta kimyasal maddeler kullanılmadan biyolojik yollarla zararlı etmenin inhibe edilmesi amaçlamıştır. Bu çalışmada fındık yapraklarında Phylactinia guttata ve Erysiphe sp.'ye karşı Bacillus subtilis suşları kullanıldı. Türkiye'de bu mantar izolatlarının mikrobiyal mücadelesi ile ilgili literatüre göre herhangi bir çalışma bulunmamaktadır. Bu amaçla farklı alanlardan izole ve karakterize edilen KTÜ mikrobiyoloji laboratuvarından temin edilen Bacillus subtilis AG3, N5, B1, B4 ve TP4 suşlarının laboratuvarda bitki patojeni olan Fusarium sp. üzerinde ve arazide ise fındık patojeni olan Phylactinia guttata ve Erysiphe sp. üzerinde inhibisyon testleri gerçekleştirildi. Yapılan laboratuvar ve arazi çalışmalarının sonucuna göre B. subtilis AG3 ve N5 izolatlarının her iki fungus üzerinde en yüksek inhibisyon etkisine sahip olduğu belirlendi. Her iki bakteriyel suşun fungusun yaprakta büyümesini inhibe ederek yaprak veriminin kaybolmamasını sağladığı tespit edildi. Ayrıca antifungal etkiye sahip bileşen kimyasal olarak analiz edildi.

Abstract:
Hazelnut production holds an important agricultural role in our country'seconomy. For this reason, the quality and yield of hazelnuts are extremely important. Powdery mildew disease in hazelnuts is caused by two different fungal factors. Cultural preventative measures, applied in the fight against powdery mildew, are not sufficient. Therefore, chemical control methods are preferred today, despite problems associated with the residue. For many years, chemical treatments have been used to fight against plant diseases quickly, however, as a result, the natural balance of the environment is destroyed and human health is seriously threatened. In the studies to be carried out to reduce these disadvantages, theuse of other control methods, particularly biological control, should be expanded. As it is known, biological control is a target-oriented strategy that does not harm nature and humans, and preserves the natural balance of the environment. In our study, we aimed to inhibit the harmful effects on hazelnuts by biological means, with out using chemical substances. In this study, Bacillus subtiliss trains were used against Phylactina guttata and   Erysiphe sp. on hazelnut leaves. According to the literature, there are no studies on the microbial control of these fungal isolates in Turkey. For this purpose, inhibition tests were performed on the plantpathogen Fusarium sp.  in the laboratory and on the hazelnut pathogen Phylactinia guttata ve Erysiphe sp.  in the field, with the Bacillus subtilis AG3, N5, B1, B4 and TP4 strain swhich were obtained from the KTU microbiology laboratory, which wer isolated and characterised from differentareas. According to the results of the laboratory and field studies, it was determined that B. subtilis AG3 and N5 isolates had the highest inhibition effect on both fungi. It was determined that both strains inhibited the growth of the fungus on the leaves and ensured that theleaf yield was not lost. Inaddition, the component with antifungal effect was chemically analysed.