İnfertil hastalardaki over rezerv testlerinden amh (anti-müllerian hormon) ile ovaryan arter doppler ölçümleri arasındaki ilişki
The relationship between amh (anti-mullerian hormon) and ovarian artery doppler measurements from ovarian reserve tests in infertil patients
Yazar: DİLARA CAN
Danışman: DOÇ. DR. SÜMEYRA NERGİZ AVCIOĞLU
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Kadın Hastalıkları ve Doğum Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology
Dizin: Antimüllerian hormon = Antimullerian hormone ; Arterler = Arteries ; Kısırlık = Infertility ; Kısırlık-kadın = Infertility-female ; Over = Ovary ; Over rezervi = Ovarian reserve ; Ultrasonografi-doppler = Ultrasonography-doppler

Özet:
Amaç: Ultrasonografi (USG) ile yapılan antral folikül sayısı (AFC) over rezervini en iyi şekilde yansıtmasına rağmen, AFC'nin ölçümü için erken foliküler fazda ultrasonografi gerekmektedir. Folliküllerin sayısını direkt olarak yansıtan ve gonadotropinlerden bağımsız, siklus içi ve arası varyasyonu oldukça az olan, gerçek rezerv belirteci olarak anti-Mülleriyan Hormon (AMH) son zamanlarda giderek artan oranda çalışılmaktadır. Over rezervini değerlendirmede diğer bir parametre, stromal damarlarda yapılan Doppler ölçümüdür. Dominant folikül etrafındaki vaskülarizasyonda ve stromal dokuda ölçüm yapılır. Stromal vaskülarizasyonu görmekte yaşanan zorluk veya ölçülen kan akım hızının düşük olması over rezervinin azaldığını gösterir. Hormonal rezerv testleri ve ultrasonografik verilerinin hangisinin daha yararlı olduğunu gösteren net bir sonuç bulunmamaktadır. Bu çalışmada infertil kadınlarda AMH ve ovaryan arter Doppler ölçümleri arasındaki ilişkinin araştırılması amaçlanmıştır.
Gereç Yöntem: Çalışma Aydın Adnan Menderes Üniversitesi Uygulama ve Araştırma Hastanesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Anabilim Dalı Kliniğinde tamamlandı. Analitik ve prospektif kohort olarak planlanan çalışmamız 01.04.2021 ile 01.04.2022 tarihleri arasında gerçekleştirilmiştir. Çalışmamıza kliniğimize ayaktan veya sevk ile başvuran primer infertil kadınlar dahil edilmiş olup kontrol grubu kullanılmamıştır. Başvuru sırasında infertil hastaların demografik bilgileri (yaş, VKİ, gravida, parite, infertilite süresi), jinekolojik hikayesi (son adet tarihi, korumasız ilişki süresi), rutin laboratuvar tetkikleri (AMH, FSH, E2) literatür doğrultusunda geliştirilen olgu rapor formuna kaydedilmiştir. Ovaryan arter Doppler ölçümleri (ovaryan arter Doppler S/D, ovaryan arter Doppler PSV, ovaryan arter Doppler PI, ovaryan arter Doppler RI), transvajinal ultrasonografi ölçümleri (endometrial kalınlık, over hacmi) değerlendirdi ve olgu rapor formuna kaydedildi.
Bulgular: Çalışmaya 36 primer infertil kadın dahil edilmiştir. Yaş ile AMH arasında negatif yönde istatistiksel olarak anlamlı düzeyde bir ilişki saptanmıştır. Sol over hacmi ile sol ovaryan arter Doppler PI ölçüm değeri arasında pozitif yönde, endometrial kalınlık ile sol ovaryan arter Doppler PI ve sol ovaryan arter Doppler RI ölçüm değerleri arasında negatif yönde istatistiksel olarak anlamlı düzeyde bir ilişki saptanmıştır. Yaş ile sağ ovaryan arter Doppler PSV, sol ovaryan arter Doppler PSV arasında pozitif yönde, sağ ovaryan arter Doppler PI arasında negatif yönde, son adet tarihinin üzerinden geçen süre ile endometrial kalınlık arasında pozitif yönde istatistiksel olarak anlamlı derecede ilişki tespit edilmiştir. Sol over hacmi ile FSH arasında negatif yönde istatistiksel olarak anlamlı düzeyde bir ilişki saptanmıştır.
Sonuç: Çalışmamızda AMH ile Doppler ölçüm parametreleri arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki saptanmamıştır. Ovaryan arter doppler ultrasonografi parametrelerinin ölçülmesinin over rezervini predikte etmede tek başına kullanılamayacağı anlaşılmıştır.. Over rezervini predikte etmede AMH'a benzer şekilde siklus bağımsız olarak kullanılamayacağı öngörülmüştür. Literatürdeki diğer çalışmalardan farklı olarak, özellikle siklus bağımsız olarak ovaryan arter doppler ultrasonografi ölçümleri AMH ile birlikte değerlendirildiğinde yararlı olacaktır
Anahtar kelimeler: Doppler ultrasonografi, over rezervi, anti-müllerian hormon

Abstract:
Aim: Although antral follicle count (AFC) with ultrasonography (USG) best reflects ovarian reserve, transvaginal ultrasonography (TV-USG) is required for the measurement of AFC in the early follicular phase. For these reasons, anti-Müllerian Hormone (AMH) has been increasingly studied recently as a real reserve marker, which directly reflects the number of follicles and is independent of gonadotropins and has very low intra- and inter-cycle variation. Another parameter to evaluate the ovarian reserve is the Doppler measurement made in the stromal vessels. Measurements are made in the vascularization and stromal tissue around the dominant follicle. Difficulty in seeing stromal vascularization or low blood flow velocity indicates decreased ovarian reserve. There are no clear results showing which hormonal reserve tests and ultrasonographic data are more useful. In this study, it was aimed to investigate the relationship between AMH and ovarian artery Doppler measurements obtained in routine laboratory and examination performed in infertile women.
Material Method: The study was completed in Aydın Adnan Menderes University Practice and Research Hospital, Department of Obstetrics and Gynecology. Our study, which was planned as an analytical and prospective cohort, was carried out between 01.04.2021 and 01.04.2022. Primary infertile women who applied to our clinic as an outpatient or referral were included in our study, and the control group was not used. At the time of admission, demographic information (age, BMI, gravida, parity, infertility duration), gynecological history (last menstrual period, unprotected intercourse duration), routine laboratory tests (AMH, FSH, E2) of infertile patients were recorded in a case report form developed in line with the literature. Ovarian artery Doppler measurements (ovarian artery Doppler S/D, ovarian artery Doppler PSV, ovarian artery Doppler PI, ovarian artery Doppler RI), transvaginal ultrasonography measurements (endometrial thickness, ovarian volume) were evaluated and recorded in the case report form.
Results: 36 primary infertile women were included in the study. There was a statistically significant negative correlation between age and AMH. A statistically significant correlation was found between left ovarian volume and left ovarian artery Doppler PI measurement value in a positive direction, and between endometrial thickness and left ovarian artery Doppler PI and left ovarian artery Doppler RI measurement values in a negative direction. A statistically significant correlation was found between age and right ovarian artery Doppler PSV, left ovarian artery Doppler PSV in a positive direction, between right ovarian artery Doppler PI in a negative direction, and between the time elapsed since the last menstrual period and endometrial thickness in a positive direction. There was a statistically significant negative correlation between left ovarian volume and FSH.
Conclusion: In conclusion, no statistically significant relationship was found between AMH and Doppler measurement parameters in our study. It was understood in our study that the measurement of ovarian artery Doppler ultrasonography parameters cannot be used alone to predict ovarian reserve. Unlike other studies in the literature, it is especially valuable to perform Doppler ultrasonography measurements of the ovarian artery regardless of the cycle. It has been predicted that it cannot be used independently of the cycle, similar to AMH, to predict ovarian reserve.
Keywords: Doppler ultrasonography, ovarian reserve, anti-mullerian hormone