Özel gereksinimli çocuklara sahip anne-babaların depresyon ve umutsuzluk düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examination of the relationship between depression andhope levels of parents with special needs children
Yazar: TAHA YASİN ARICI
Danışman: PROF. DR. SEVDA ASQAROVA
Üsküdar Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Çocuk Gelişimi Ana Bilim Dalı / Çocuk Gelişimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Ana-baba = Parents ; Motivasyon = Motivation ; Umutsuzluk = Hopelessness ; Özel gereksinimli çocuklar = Children with special needs

Özet:
Bu çalışmada özel gereksinimli çocuklara sahip olan anne ve babaların
yaşadıkları problemlerden dolayı, umutsuzluk ve depresyon düzeylerinde ilişkinin ne
ölçüde etkilendiğinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu kapsamda araştırmada İstanbul-
Avcılar bölgesinde ikamet eden ve özel gereksinimli çocuklara sahip anne ve babadan
anket tekniği kullanılarak veriler toplanmıştır. Araştırmaya katılanların demografik
verilerine yönelik sorulara frekans analiz uygulanmış, verilerin dağılımı "n" ve "%"
olarak tablolarda sunulmuştur. Sonrasında, araştırmada kullanılan Beck Umutsuzluk ve
Beck Depresyon ölçeğine ait ifadelerin ortalama ve standart sapmaları
değerlendirilmiştir. Beck Umutsuzluk ve Beck Depresyon ölçeğinin demografik verilere
göre farklılık gösterip göstermediği anlamlılık testleri ile analiz edilmiştir. Hangi
analizin kullanılacağına karar vermeden önce, verilerin normal dağılıma uyup uymadığı
Kolmogorov-Smirnov ve Shapiro-Wilk sınamaları ile değerlendirilmiştir. Normal
dağılıma uymayan verilerin; analizi için ikili karşılaştırmalarda Mann Whitney U testi,
ikiden fazla değişkenin karşılaştırılmasında ise; Kruskal-Wallis H testi kullanılmıştır.
Anlamlı çıkan analizlerde hangi gruplar arasında fark olduğunun belirlenmesi için
Mann Whitney U testi ile ikili karşılaştırmalar yapılmıştır. Umutsuzluk ve Depresyon
arasındaki ilişki Spearman Korelasyon testi ile değerlendirilmiştir. Araştırmanın
analizinde SPSS v23 istatistik programı kullanılmıştır. Yapılan analizler sonrasında
ulaşılan bulgulara göre depresyon ile gelecek duygusu, motivasyon kaybı, gelecek ile
ilgili beklenti ve umutsuzluk ölçeği geneli arasında pozitif yönde ileri düzeyde
istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki belirlenmiştir. Sonuçlara göre; umutsuzluk düzeyi
attığında, depresyon düzeyinin artacağı, aynı şekilde depresyon düzeyinin artması ile
birlikte umutsuzluk düzeyinin artacağı değerlendirilmektedir.

Abstract:
In this study, it was aimed to determine to what extent the relationship was
affected by the levels of hopelessness and depression due to the problems experienced
by the parents of children with special needs. In this context, data were collected from
mothers and fathers residing in Istanbul and having children with special needs, using
the questionnaire technique. Frequency analysis was applied to the questions regarding
the demographic data of the participants, and the distribution of the data was presented
in the tables as "n" and "%". Afterwards, the mean and standard deviations of the
expressions of the Beck Hopelessness and Beck Depression Scale used in the study
were evaluated. Whether the Beck Hopelessness and Beck Depression scale differs
according to demographic data was analyzed with significance tests. Before deciding
which analysis to use, whether the data fit the normal distribution was evaluated by
Kolmogorov-Smirnov and Shapiro-Wilk tests. Data that do not conform to the normal
distribution; Mann Whitney U test in pairwise comparisons for analysis, and in
comparison of more than two variables; Kruskal-Wallis H test was used. Pairwise
comparisons were made with the Mann Whitney U test to determine between which
groups there was a significant difference in the analysis. The relationship between
hopelessness and depression was evaluated with the Spearman Correlation test. SPSS
v23 statistical program was used in the analysis of the research. According to the
findings obtained after the analysis, a positive and statistically significant relationship
was determined between depression and the feeling of the future, loss of motivation,
expectation about the future, and the overall hopelessness scale. According to the
results; It is considered that when the level of hopelessness decreases, the level of
depression will increase, and likewise, the level of hopelessness will increase with an
increase in the level of depression.