Birinci basamak hekimlerinin yaşlı istismarı ve ihmali konusundaki farkındalıkları ve istismarı araştırma düzeyleri
Primary care physicians' awareness and level of investigation in elder abuse and negligence
Yazar: ÖZGE ÖZOKCU GÜREL
Danışman: PROF. DR. AZİZE DİLEK GÜLDAL ; UZMAN GİZEM LİMNİLİ
Dokuz Eylül Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Aile hekimliği = Family practice ; Birinci basamak sağlık hizmetleri = Primary health care ; Doktorlar = Physicians ; Doktorlar-aile = Physicians-family ; Farkındalık = Awareness ; Psikolojik istismar = Psychological maltreatment ; Yaşlılar = Aged ; Yaşlılık = Old age ; İstismar = Abuse

Özet:
Amaç: Yaşlılık dönemi; bireylerin bağımlılıklarının arttığı, kazalara açık hale geldikleri, fiziksel ve zihinsel yeteneklerinin azaldığı, pek çok kronik sorunla baş etmek durumunda kalınan bir dönemdir. Bu durumun hem yaşlı birey hem de bakım verenler açısından olumsuz önemli sonuçları mevcuttur. Yaşlı istismarının verdiği zararların önüne geçmenin belki de en etkili yolu, istismarının varlığından şüphelenmek ve bu durumu ortaya çıkarmaktır. Bu çalışmanın amacı aile hekimlerinin herhangi bir nedenle kendilerine başvuran yaşlı hastalarda ihmal ve istismar belirtilerini ne kadar fark ettikleri ve bununla ilgili nasıl davrandıklarını saptayabilmektir.
Yöntem: Kesitsel analitik desendeki bu çalışma, 2018 Aralık tarihinde İzmir merkez ilçelerinde çalışan 268 aile hekimi ile gerçekleştirilmiştir.  Hekim sayısı 11 ilçenin hekim nüfusuna göre oranlı olarak bölüştürülerek, her ilçede rastgele seçilen ASM'lerdeki doktorlar gönüllülük ilkesine göre dahil edilmiştir. Veri toplama araçları olarak demografik bilgiler ve yaşlı istismarı sorgulama deneyimini içeren bir anket ile istismar ya da ihmal olasılığı içeren olgular hazırlanmıştır.  Olgular ile ilgili istismar düşünülüp düşünülmediği, düşünülürse ne yapılacağı araştırılmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde ve analizinde IBM SPSS (The Statistical Package for Social Sciences) 22.0 istatistik paket programı kullanılmış; ki-kare, t-testi, korelasyon ile ANOVA testi yapılmıştır. p değeri <0,05 istatistiksel olarak anlamlı kabul edilmiştir.
Bulgular: Araştırmaya katılan 268 katılımcının 115'i kadın (%42,9), yaş ortalaması 49,76±7,39 (min:29 maks:67); mesleki yıl ortalaması 24,82±7,65'tir (min:1 maks:40). 64 katılımcı (%23,8) bu konuda eğitim almıştır. Çalışmanın sonuçları istismarın varlığından şüphe duyma ortalama puanının 7,47±7,98 ve 4,79±3,229 (min :0, maks:16) olduğunu göstermiştir. Yaşlı yakınlarının tepkisi, kurum desteğinin eksikliği ve yeterli zaman olmaması sorgulamadaki en önemli engeller olarak görülürken; kötüye kullanımı belgelemek istismar yönetiminde en sık karşılaşılan zorluk olmuştur. 145 katılımcı istismarı tespit etme, yönetme ve sorgulamanın fazla zaman aldığını düşünmüştür.
Sonuç: Çalışmamızda; hekimlerin yaşlı istismarını yeterince sık akıllarına getirmedikleri; akıllarına getirdiklerinde de yeterince müdahale etmedikleri saptanmıştır.

Abstract:
Aim: Senescence is a period in which individuals' addiction increases, they are more vulnerable to accidents, their physical and mental skills decrease and they need to deal with plenty of chronic diseases. There are significant negative consequences of this period both for the elderly individual and the caretakers of the individual. One of the most effective methods of preventing negative consequences of elder abuse is to suspect the existence of it and try to reveal the abuse. This study aims to investigate primary care physicians' level of awareness in understanding the signs of elder abuse and negligence and their reaction when they are consulted by elderly patients for any particular reasons. 
Method: This analytical cross-sectional study was conducted in December 2018 with 268 primary care physicians who worked in central districts of Izmir. The number of physicians was divided proportionally based on physician-to-population ratio in 11 districts and randomly selected physicians in each district participated in the study on voluntary basis. A questionnaire which includes physicians' demographic data and their experience in investigation of elder abuse, and sample cases which consist of the possibility of elder abuse and negligence are prepared as data collection tools. It was investigated that whether the participants would suspect the possibility of the existence of elder abuse and how they would react to given cases. In the analysis and evaluation of research data IBM SPSS (The Statistical Package for Social Sciences) 22.0 was utilised and chi-square, t-test, correlation and ANOVA test were conducted. P-value<0.05 was accepted statistically significant.
Findings:115 of 268 participants were female (%42,9), mean age was 49,76±7,39 (min:29 max:67) and mean year of experience was 24,82±7,65 (min:1 max:40). 64 of the participants (23,8%) received training about elder abuse. The findings of the study revealed that the mean score of the suspicion of abuse was 7,47±7,98 and the mean score of taking actions against them was 4,79±3,229 (min :0, max:16)  The reaction of the patients' relatives, the lack of instituional support and the lack of time were found as the most significant obstacles and providing evidence was found as the most significant problem for the management of elder abuse. 145 participants stated that identification, management, and investigation of elder abuse and negligence take a lot of time.
Results: In the study, it was found that primary care physicians did not intervene adequately even when they suspected elder abuse and negligence sufficiently frequently.