Erzurum ili seçim coğrafyası: (2015-2018 Milletvekili Genel Seçimleri)
Erzurum province election geography: (2015-2018 Parliamentary General Elections)
Yazar: SERDAR EK
Danışman: PROF. DR. SELVER ÖZÖZEN KAHRAMAN
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Coğrafya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Coğrafya = Geography ; Siyasal Bilimler = Political Science
Dizin: Coğrafi bölge = Geographic area ; Coğrafi dağılış = Geographical distribution ; Coğrafya = Geography ; Erzurum = Erzurum ; Milletvekili = Deputy ; Seçim bölgeleri = Election district ; Seçimler = Elections

Özet:
Bu tezde Doğu Anadolu'nun önemli merkezlerinden biri olan Erzurum'un seçim 
coğrafyası mahalle ölçeğinde araştırılmıştır. Tezde Erzurum'daki seçmenlerin, seçmen
davranışları sosyolojik, sosyo-psikolojik ve rasyonel yaklaşım kullanılarak belirlenmiştir.
Tezde Erzurum ilinin seçim coğrafyası belirlenmesi hedeflenmiştir. Bu kapsamda 7 Haziran 
2015/ 1 Kasım 2015 ve 24 Haziran 2018 Miletvekili Genel Seçimleri incelenmiştir. Tezde 20 
ilçe ve 1188 mahalle ölçeğinde idari birim, ekonomik seviye, nüfus, eğitim, yaş, kimlik ve seçim 
verileri başta olmak üzere 55 farklı değişken kullanılmıştır. Tezi üç farklı yöntem
oluşturmaktadır. Birinci yöntemde ekonomik ve demografik (yaş ve eğitim) veriler kullanılarak 
K-kümeleme Analizi uygulanmıştır ve mahalleler kendi içinde sınıflandırılmıştır. İkinci 
yöntemde ilk yöntem ile sınıflandırılan mahallelere, mahallelerin kimlik yapısı verileri ve
partilerin 7 Haziran/ 1 Kasım 2015/ 24 Haziran 2018 Milletvekili Genel Seçim sonuçları 
kullanılarak Tek Yönlü Varyans Analizi (ANOVA) yapılmıştır. Üçüncü yöntemde ise AK Parti 
ve HDP'nin 7 Haziran/ 1 Kasım 2015/ 24 Haziran 2018 Milletvekili Genel Seçim sonuçları 
Lokal Moran's Analizine (LISA) tabi tutulmuştur. 
Erzurum'un özgün yapısı seçimlerde kırılmaların ortaya çıkmasını sağlamıştır ve bu 
kırılmalardan dolayı Erzurum'daki seçmenler çevre illere göre farklı profillere sahip olmuştur.
Bu kırılmalar Erzurum'daki ilçe ve mahalle ölçeğinde farklılıklar göstermektedir. Erzurum'da 
temelde dört kırılma tespit edilmiştir. Söz konusu bu kırılmalar: Türk- Kürt, Eğitimli- Eğitimsiz, 
Zengin- Fakir ve Sünni- Alevi'dir. Bu kırılmalar neticesinde Erzurum halkının büyük bir 
çoğunluğunun sosyo-psikolojik olarak oy verdikleri anlaşılmıştır. Özellikle Türk–Kürt ve 
Alevi–Sünni kimlik farklılıkları, kısmen ekonomik yapı seçmen tercihlerine yansımıştır. Ayrıca
Erzurum'da kırsal mahallelerden kentsel mahallelere doğru gidildikçe sol partilerin oylarının 
artığı tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler: Seçim Coğrafyası, Seçmen Davranışı, LISA Analizi, Erzurum

Abstract:
In this thesis, it was researched in the neighborhood of Erzurum, which is an important 
region of Anatolia. In the thesis, the voters in Erzurum, the electorate, the socio-psychological 
and those who do not have sufficient equipment. In the thesis, the selective area of Erzurum 
province is targeted. This plan is suitable for the General Elections of 7 June 2015 / November 
2015 and 24 June 2018. In the thesis, there are 55 different choices including lifestyle, economic 
level, population, education, age, identity and choices in 20 districts and 1188 neighborhoods. 
Thesis is three different methods. In the first, the approach and neighborhoods in terms of 
economic and demographic (age and education) planning were planned within themselves. In 
the secondary method, one-way analysis of variance (ANOVA) results with the first method 
and the neighborhoods, the structure of the neighborhoods and the results of the parties' 7 June 
/ 1 November 2015 / 24 June 2018 Parliamentary General Elections. The third method is the 
AK Party and HDP's 7 June / 1 November 2015 / 24 June 2018 Deputy General Election results 
were analyzed by Lokal Moran's Analysis (LISA).
The unique structure of Erzurum led to the emergence of breaks in the elections, and 
because of these breaks, the voters in Erzurum had different profiles compared to the 
surrounding provinces. These breaks show differences in district and neighborhood scales in 
Erzurum. Basically, four fractures were detected in Erzurum. These fractures in question are: 
Turkish-Kurdish, Educated-Uneducated, Rich-Poor and Sunni-Alevi. As a result of these 
fractures, it was understood that the majority of the people of Erzurum voted sociopsychologically. Especially the Turkish-Kurdish and Alevi-Sunni identity differences are 
partially reflected in the economic structure voter preferences. In addition, it has been
determined that the votes of the left parties increase as one moves from rural to urban 
neighborhoods in Erzurum.

Keywords: Election Geography, Voter Behavior, LISA Analysis, Erzurum