AHP temelli TOPSIS ile finansal performans analizi: Bilişim sektörü üzerine uygulama
Analyzing the companies in the information technology sector interms of financial performance: An application on Borsa İstanbul
Yazar: SANİYE AYAZ KAYAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ EMİNE KARAÇAYIR
Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Yönetim Bilişim Sistemleri Ana Bilim Dalı / Yönetim Bilişim Sistemleri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Yönetim Bilişim Sistemleri = Management Information Systems

Özet:
Bilişim sektörü, teknolojik gelişmeler ve dijitalleşmenin hızlandığı günümüzde ekonominin birçok alanında çarpan etkisi yaratmakla beraber üretim, iletişim ve bilgiye erişim modellerini de dönüştürmüştür. Firmaların mali tablolarında yer alan veriler arasındaki ilişkinin incelenmesi finansal analiz, faaliyetlerinden elde ettiği sonuçları finansal göstergelerle değerlendirmesi ise finansal performans ile gerçekleştirilmektedir. Bu bağlamda finansal analiz ve performans bilişim sektöründeki firmaların büyüme stratejilerini belirlemesi, yatırım kararlarını alması ve rekabet avantajı sağlaması açısından büyük öneme sahiptir. Çünkü finansal göstergeler, şirketin mali sağlığını ve etkinliğini ölçmenin yanı sıra, şirketin dijital dönüşüm sürecinde ne kadar verimli olduğuna dair önemli ipuçları sunmaktadır. 
Çalışmada, Borsa İstanbul'da işlem gören bilişim sektörü firmalarının 2021-2023 yılları arasındaki finansal performansı, AHP temelli TOPSIS yöntemi ile analiz edilmiştir. Firmalarının seçiminde 2021-2023 yılları arasında borsada aktif faaliyet göstermiş olması ve hesaplamada kullanılan oranlar itibari ile verilerinin tam olması dikkate alınmıştır. Bu sebeple sektörde 2021-2023 dönemi için 23 firma verileri ile analiz gerçekleştirilmiştir. Elde edilen bulgular, lider firmaların güçlü yönlerini, zayıf performans gösteren şirketlerin ise iyileştirmesi gereken noktaları ortaya koymaktadır. Mevcut literatür incelendiğinde, BİST'te bilişim sektöründe AHP temelli TOPSIS yöntemiyle yapılan 2021-2023 dönemlerini kapsayan performans analizine rastlanılmamıştır. Çalışma, bu yönüyle önemli bir boşluğu doldurmakta ve sektörel analizlere hem teorik hem de pratik düzeyde katkı sağlamaktadır. Çalışma, sektörde stratejik karar alma süreçlerine somut öneriler sunarak, şirketlerin rekabet avantajını artırmayı hedeflemektedir.
Borsa İstanbul'da 2021-2023 yılları arasında bilişim sektöründe faaliyet gösteren 23 şirketin finansal performanslarının değerlendirildiği çalışma sonuçlarına göre; farklı yıllarda LINK, ARDYZ, MIATK, MTRKS ve EDATA'nın başarılı performans sergilerken INGRM, ARENA, DGATE ve DESPC'in alt sıralarda yer aldığı tespit edilmiştir.

Abstract:
In today's world where technological developments and digitalization are accelerating, the IT sector has created a multiplier effect in many areas of the economy, and has also transformed production, communication and information access models. The examination of the relationship between the data in the financial statements of companies is carried out with financial analysis, and the evaluation of the results obtained from their activities with financial indicators is carried out with financial performance. In this context, financial analysis and performance are of great importance for companies in the IT sector to determine their growth strategies, make investment decisions and provide competitive advantage. Because financial indicators, in addition to measuring the financial health and efficiency of the company, provide important clues about how efficient the company is in the digital transformation process. In the study, the financial performance of IT sector companies traded on Borsa Istanbul between 2021-2023 was analyzed with the AHP-based TOPSIS method. In the selection of companies, it was taken into account that they had been actively operating on the stock exchange between 2021-2023 and that their data was complete in terms of the ratios used in the calculation. For this reason, an analysis was carried out with the data of 23 companies in the sector for the 2021-2023 period. The findings reveal the strengths of leading companies and the points that weakly performing companies need to improve. When the current literature is examined, no performance analysis covering the 2021-2023 periods was found in the IT sector at BIST using the AHP-based TOPSIS method. In this respect, the study fills an important gap and contributes to sectoral analyses both theoretically and practically. The study aims to increase the competitive advantage of companies by offering concrete suggestions for strategic decision-making processes in the sector. According to the results of the study evaluating the financial performances of 23 companies operating in the IT sector at Borsa Istanbul between 2021-2023; It was determined that LINK, ARDYZ, MIATK, MTRKS and EDATA showed successful performance in different years, while INGRM, ARENA, DGATE and DESPC were in the lower ranks.