Kabak suyundan kukurbitasin komponentleri eldesi ve deve dikeni meyvesinden soğuk pres yağ eldesi sonrası ortaya çıkan atıklardan silimarin komponentleri eldesi
The obtainment of cucurbitacine components from zucchiniwater and silymarin components from waste milk thistle fruitsafter derivation of oil by cold press
Yazar: DERYA DURAN
Danışman: PROF. DR. SEMİH ÖTLEŞ
Ege Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Gıda Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Gıda Mühendisliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Gıda Mühendisliği = Food Engineering

Özet:
Bu tezde, soğuk pres yöntemi ile yağı çıkartılan deve dikeni meyvelerinden ve ülkemizin birçok alanında yetiştirilen kolaylıkla temin edilebilen kabak bitkisinden insan sağlığına faydalı ilaç etken maddesi üretilmiş ve laboratuvar koşullarında bitmiş ürün eldesi sağlanmıştır.
Ülkemizde yetiştirilmekte olan ve sebze olarak kullanılan kabak bitkisinin suyu çıkarılarak kukurbitasin etken maddesi elde edilmiş ve sinüzite faydası olduğu bilinen maddenin, formülasyon çalışmaları tamamlanarak, sprey formu oluşturulmuştur. Yine aynı şekilde geleneksel kullanıma sahip olan deve dikeni tohumu silimarin adı verilen etken madde içermektedir. Bu etken madde yağda çözünmemektedir. Soğuk pres yağ eldesi sonrası bitkisel posada kalan silimarin flavonolignan bileşiğinden etken madde miktarı standardize edilerek, kendi yağı olan deve dikeni yağı ile karıştırılıp, yumuşak kapsül formülasyon çalışması gerçekleştirilmiştir.
Deve dikeni meyvesinde; aflatoksin, okratoksin, ağır metal, toplam kül, HCl'de çözünmeyen kül, kurutmada kayıp ve yabancı madde analizleri yapılmış, aflatoksin ve okratoksin tespit edilememiş, ağır metal de kurşun ve civa tespit edilememiş, kadmiyum ise 0.061 ppm düzeyinde bulunmuştur. Toplam kül analiz sonucu %4.38, HCl'de çözünmeyen kül ise % 0.01 olarak analiz edilmiştir. Daha sonra soğuk pres işlemine tabi tutularak elde edilen yağda; peroksit değeri, FFA, iyot sayısı, sabunlaşma sayısı, sabunlaşmayan madde miktarı ve yağ asit kompozisyonu incelenmiştir. Yağ asit kompozisyonu incelendiğinde oleik ve linoleik asit açısından zengin olduğu görülmüştür. Küspe de silimarin etken madde miktarı analiz edilmiş ve yumuşak kapsül oluşturulmuştur. Yumuşak kapsülde ise, disintegrasyon zamanı 37±2ºC'de 13 dk, bitkisel preparat miktarı ise ortalama 900 mg olarak tayin edilmiştir.
Kabak sebzesinde, kukurbitasin adı verilen etken madde miktar tayini gerçekleştirilerek sprey formu oluşturulmuş, pH, viskozite, osmolalite, yoğunluk analizleri incelenirken, kukurbitasin etken madde tayini gerçekleştirilmiş ve irritasyon, cilt sensitizasyon, sitotoksisite analizleri yapılmıştır. Ph, osmolilite, özgül ağırlık ve viskozite değerlerinde; pH 25 ºC' de 6.179, osmolalite 630 mOsmol/L, viskozite değeri 55.4 Mpa/s, yoğunluk 1.080 g/cm3 olarak bulunmuştur.

Anahtar sözcükler: kukurbitasin, silimarin, sprey, yumuşak kapsül

Abstract:
In this thesis, milk thistle which oil was extracted after cold press method and zucchini, which is easily grown in many areas of our country the active substance produced useful to human health and the last product obtained in laboratory conditions.
Cucurbitacine active substances obtained from zucchini where grown easily in our country and spray formulation occured with cucurbitacine active ingredients for sinusits. Similarly, the milk thistle seed with traditional use contains the active ingredient called silymarin. This active substance is not soluble in oil. After the cold press, the amount of the active substance from the silymarin flavonolignan compound was standardized and then mixed with its own oil, and the soft gelatin capsule formulation study was carried out.
Aflatoxin, ochratoxin, heavy metal, total ash, ash insoluble in HCl, loss of drying and foreign matter were analyzed at milk thistle seeds. Aflatoxin and ochratoxin were not detected, also lead and mercury were not detected although cadmium was found 0.061 ppm. Total ash result and insoluble ash in HCl were found 4.38% and 0.01% respectively. 
Peroxide value, FFA, iodine number, saponification number, amount of unsaponifiniable matter and fatty acid composition were analyzed at the cold press milk thistle oil. The oil rich in linoleic and oleic acids. The waste from cold press, the amount of active ingredient was analyzed at the waste from cold press and soft capsule was obtained. Disintegration time was determined as 37 minutes at 13 minutes in 37± 2 ° C and the amount of herbal preparation was determined as 900 mg in the soft capsule, 
The amount of active substance which named cucurbitacine was determined in zucchini and a spray form was formed. pH, viscosity, osmolality and density were analyzed . the active ingredient was determined and irritation, skin sensitization and cytotoxicity were analyzed. pH, osmolality, density and viscosity values were 6.179, 630 mOsmol/L, 55,4 Mpa/s, 1.080 g/cm3 found respectively.

Key words: cucurbitacine, silymarin, spray, soft capsule