Maternal kafeterya diyeti ve omega-3 takviyesinin yetişkinlik döneminde hipotalamustaki iştah ile ilişkili gen ekspresyon düzeylerine etkisi
The effects of maternal cafeteria diet and omega-3 supplementation on levels of gene expressions related to appetite in hypothhalamus in adulthood
Yazar: NUR ALDAKI
Danışman: DOÇ. DR. ZEYNEP CAFEROĞLU AKIN
Erciyes Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı / Beslenme ve Diyetetik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics

Özet:
MATERNAL KAFETERYA DİYETİ VE OMEGA-3 TAKVİYESİNİN YETİŞKİNLİK DÖNEMİNDE HİPOTALAMUSTAKİ İŞTAH İLE İLİŞKİLİ GEN EKSPRESYON DÜZEYLERİNE ETKİSİ
Nur ALDAKI
Erciyes Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü
Beslenme ve Diyetetik Anabilim Dalı
Yüksek Lisans Tezi, Temmuz 2023
Danışman: Doç. Dr. Zeynep CAFEROĞLU AKIN


ÖZET 
Gebelik ve laktasyon sürecindeki sağlıksız beslenme, fetal programlanma aracılığıyla yetişkin dönemde birtakım sonuçlara yol açabilmektedir. Bu çalışmada kafeterya diyeti ile beslenen annelere yapılan omega-3 takviyesinin, yavruların yetişkin dönem hipotalamusundaki pro-opiyomelanokortin (Pomc), nöropeptit-Y (Npy) ve agouti-ilişkili protein (Agrp) mRNA gen ekspresyon düzeyleri üzerine etkilerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Gestasyon ve laktasyon dönemi boyunca; Batı tarzı beslenmenin modellendiği enerjisi yüksek, fazla miktarda yağ ve şeker içeren kafeterya diyeti ya da kontrol diyeti (standart laboratuvar yemi) alan ve 300 mg/kg/gün omega-3 takviyesi yapılan C57BL/6J cinsi farelerin yavruları üç haftalık olduğunda sütten kesilerek her grupta 4 erkek ve 4 dişi olacak şekilde 8 grup (n=64) oluşturulmuştur: maternal kafeterya diyeti – yavru kafeterya diyeti (KAF)F0–(KAF)F1, maternal kafeterya diyeti – yavru kontrol diyeti (KAF)F0–(KON)F1, maternal kafeterya diyeti+omega-3 takviyesi – yavru kafeterya diyeti (KAF+ω-3)F0–(KAF)F1, maternal kafeterya diyeti+omega-3 takviyesi – yavru kontrol diyeti (KAF+ω-3)F0–(KON)F1, maternal kontrol diyeti – yavru kafeterya diyeti (KON)F0–(KAF)F1, maternal kontrol diyeti – yavru kontrol diyeti (KON)F0–(KON)F1, maternal kontrol diyeti+omega-3 takviyesi – yavru kafeterya diyeti (KON+ω-3)F0–(KAF)F1 ve maternal kontrol diyeti+omega-3 takviyesi – yavru kontrol diyeti (KON+ω-3)F0–(KON)F1. Gruplar 8 hafta boyunca takip edilmiş ve deney sonunda fareler sakrifiye edilerek kan ve doku örnekleri alınmış, RNA izolasyonu yapılmıştır. Çalışma sonucunda, (KAF+ω-3)F0–(KON)F1 grubunun Agrp ve Npy mRNA gen ekspresyon düzeyleri; (KAF)F0–(KON)F1, (KON)F0–(KAF)F1 ve (KON+ω-3)F0–(KAF)F1 gruplarından daha düşük bulunmuştur (p<0.05). Aynı zamanda, (KAF+ω-3)F0–(KON)F1 grubunun Agrp mRNA gen ekspresyon düzeyi (KON)F0–(KON)F1 ve (KON+ω-3)F0–(KON)F1 gruplarından da düşükken, Npy mRNA gen ekspresyon düzeyi ise (KAF)F0–(KAF)F1 grubundan düşüktür (p<0.05). Farelerin Pomc mRNA gen ekspresyon düzeyleri açısından gruplar arasında istatistiksel açıdan anlamlı fark oluşmamıştır (p>0.05). Bu çalışmayla maternal kafeterya diyeti tüketimi ve/veya omega-3 takviyesinin, yavruların yetişkinlik döneminde oluşabilecek iştah ile ilişkili gen ekspresyonları üzerine etkileri ortaya konmuştur. Sonuç olarak, maternal beslenme yavrunun gelecekteki sağlığını etkileyebilmektedir.
Anahtar Kelimeler: Gen ekspresyonu; Kafeterya diyeti; Maternal diyet; Omega-3 yağ asitleri

Abstract:
THE EFFECTS OF MATERNAL CAFETERIA DIET AND OMEGA-3 SUPPLEMENTATION ON LEVELS OF GENE EXPRESSIONS RELATED TO APPETITE IN HYPOTHHALAMUS IN ADULTHOOD
Nur ALDAKI
Erciyes University, Institute of Health Sciences 
Department of Nutrition and Dietetics
Master's Degree Thesis, July 2023
Supervisor: Assoc. Prof. Dr. Zeynep CAFEROĞLU AKIN

ABSTRACT
Unhealthy nutrition during pregnancy and lactation can lead to some consequences in the adulthood through fetal programming. In this study, it was aimed to determine the effects of omega-3 supplementation to cafeteria diet fed mothers on pro-opiomelanocortin (Pomc), neuropeptide-Y (Npy) and agouti-related protein (Agrp) mRNA gene expression levels in the hypothalamus of the adult offspring. The offspring of C57BL/6J mice, who received a cafeteria diet (a high-energy, high-fat, and sugar-containing diet modeled on a Western-style diet) or control diet (chow) and supplemented with 300 mg/kg/day omega-3 throughout the gestation and lactation period, were weaned when they were three weeks old, and divided into 8 groups (4 males and 4 females in each group, n=64): maternal cafeteria diet – offspring cafeteria diet (CAF)F0–(CAF)F1, maternal cafeteria diet – offspring control diet (CAF)F0–(CON)F1, maternal cafeteria diet+omega-3 supplementation – offspring cafeteria diet (CAF+ω-3)F0–(CAF)F1, maternal cafeteria diet+omega-3 supplementation – offspring control diet (CAF+ω-3)F0–(CON)F1, maternal control diet – offspring cafeteria diet (CON)F0–(CAF)F1, maternal control diet – offspring control diet (CON)F0–(CON)F1, maternal control diet+omega-3 supplementation – offspring cafeteria diet (CON+ω-3)F0–(CAF)F1 and maternal control diet+omega-3 supplementation – offspring control diet (CON+ω-3)F0–(CON)F1. The groups were followed for 8 weeks, and at the end of the experiment, the mice were sacrificed, blood and tissue samples were taken, RNA was isolated. As a result of the study, Agrp and Npy mRNA gene expression levels of the (CAF+ω-3)F0–(CON)F1 group were found to be lower than the (CAF)F0–(CON)F1, (CON)F0–(CAF)F1, and (CON+ω-3)F0–(CAF)F1 groups (p<0.05). Agrp mRNA gene expression level of the (CAF+ω-3)F0–(CON)F1 group was also lower than (CON)F0–(CON)F1 and (CON+ω-3)F0–(CON)F1 groups, while the Npy mRNA gene expression level was lower than (CAF)F0–(CAF)F1 group (p<0.05). There was no statistically significant difference between the groups in Pomc mRNA gene expression levels of mice (p>0.05). This study revealed the effects of maternal cafeteria diet consumption and/or omega-3 supplementation on appetite-related gene expressions that may occur in offspring in adulthood. As a result, maternal nutrition can affect the future health of the offspring.
Keywords: Gene expression; Cafeteria diet; Maternal diet; Omega-3 fatty acids