Cumhuriyet Döneminde basında etik bağlamda ortaya konulan uygulamalar ve bir meslek örgütü: Basın Konseyi
The introduced practices on press ethics in the Republican era and a professional organization: Press Council
Yazar: İBRAHİM SENA ARVAS
Danışman: PROF. DR. MURAT ÖZGEN
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Gazetecilik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2010
Konu: Gazetecilik = Journalism ; Tarih = History ; İletişim Bilimleri = Communication Sciences
Dizin: Basın = Press ; Basın ahlakı = Press ethics ; Basın konseyleri = Press councils ; Basın tarihi = Press history ; Basın özgürlüğü = Press freedom ; Etik = Ethics ; Meslek ahlakı = Professional ethics ; Mesleki örgütlenme = Career Organization ; Türk basını = Turkish press ; Türk siyasi tarihi = Turkish political history ; Öz denetim = Autocontrol

Özet:
Tez çalışmamızın amacı, basının sorumluluklarını belirlemek, bunların yerine getirilebilmesi için gerekli olan özdenetim olgusunu tanımlayarak, özdenetim uygulamalarının dünyadaki ve Türkiye'deki gelişimini araştırmak, bu çerçevede ülkemizdeki tek özdenetim mekanizması olan Basın Konseyi'nin tarihini, işleyişini ve çalışmalarını incelemektir.Çalışmanın amacını oluşturan varsayımlardan en önemlisi; sosyal anlamda demokratik bir yapının oluşturulabilmesi için basındaki özdenetim mekanizmasını işleten kuruluşların gerekli olduğudur.Çalışmamızda veri toplama tekniği olarak, kaynak tarama ve görüşme yöntemleri kullanılmıştır. Dolayısıyla tez çalışmamız, gerek basında özdenetim kavramı, gerekse bu kavramın dünyada ve Türkiye'deki uygulanışı üzerine yapılmış çeşitli çalışmaları toparlayıcı bir niteliğe sahiptir.Birinci bölümde; basın alanında özdenetimin oluşma ve kurumsallaşma süreci araştırılmıştır. Bu bağlamda önce bir mesleki etik tanımı yapılmış ve meslek etiğinin basın alanındaki özgürlük kavramı ile etkileşiminden söz edilmiştir. Daha sonra söz konusu özgürlüklerin, farklı siyasal rejimlerdeki pratiklerinin belirlenmesi amaçlanmıştır.Çalışmanın ikinci bölümünde ise, özdenetim uygulamalarının Türkiye'deki gelişimine değinilmiştir. Dolayısıyla özdenetimin tarihsel süreç içerisinde, Türkiye'deki siyasal gelişmelerin etkisi ile oluşan ?denetim? uygulamalarından kurtularak, hangi şartlarda ve nasıl ortaya çıktığı anlatılmaya çalışılmıştır.Üçüncü ve son bölümde, ikinci bölümde söz edilen özdenetim uygulamalarının en önemli temsilcisi ve Türkiye'deki tek özdenetim mekanizması olma özelliğini elinde bulunduran Türk Basın Konseyi ele alınmıştır. Basın Konseyi, oluşumuna zemin hazırlayan gelişmelerden, tarihçesi, amaçları ve yapısına kadar birçok özelliğiyle incelenmiştir.

Abstract:
The aim of this thesis is; to condition the responsibilities of the press, defining the self control fact that is needed to fulfill the responsibilities of the press, to quest the development of self control executions in the world and in Turkey, to analyse the Press Council?s history, process and work which is the only self control contrivance in our country in this context.The most important assumption that initiates the aim of this work is; the need of the establishments which operates the self control executions in press in order to form a democratic structure in the social field.Source scaning and interview methods were used as the data gathering of this study. Consequently this thesis has a gathering nature of the various studies on both self control in press and of its execution in the world and Turkey.In the first chapter, the coming into being of self control in press and its institutionalization is researched. İn this context, first of all professional ethics is described and the interaction between professional ethics and the freedom of press is mentioned. Followingly it aims to condition the practices of the freedoms on different political systems.On the second chapter of the study, the development of self control in Turkey is mentioned. Accordingly it is tried to express how and in which conditions did, the ?control? that has been formed by the political developments in Turkey, came in to being.On the third and last chapter of the study, the most important representative of self control executions and The Turkish Press Council that holds the features to be the only self control mechanism, that is mentioned on the second chapter, is paraprased. The press council is analysed according to many of its features including the evolution of its groundwork to its history, aims and structure.