Panik bozukluğu tanısı olan hastalarda kişilik profilleri ile bağlanma stillerinin ilişkisinin araştırılması
The relationship between attachment styles and personality profiles in patients diagnosed with panic disorder
Yazar: GAMZE İNAL KIZILKAN
Danışman: PROF. DR. SERVET EBRİNÇ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Hamidiye Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Klinik Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Bağlanma stilleri = Attachment styles ; Kişilik = Personality ; Kişilik profilleri = Personality profiles ; Panik bozukluk = Panic disorder ; Psikiyatrik hastalar = Psychiatric patients ; Ölçekler = Scales

Özet:
Amaç: Bu çalışmada panik bozukluk tanısı olan hastalarda Cloninger'in psikobiyolojik modeli açısından kişilik örüntülerinin ve bağlanma stillerinin birbiriyle ilişkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. Ulaşılan sonuçlar doğrultusunda panik bozukluğu hastalarında sağaltımın, kişilik ve bağlanma stillerine göre düzenlenmesinin tedavi sonucu üzerinde olumlu katkı sağlayacağı düşünülmektedir. Ayrıca panik bozukluğu tanısı almış hastalarda hem bağlanma stillerinin hem kişilik örüntülerinin bir arada incelendiği ilk çalışma olması nedeniyle literatüre katkı sağlamak amaçlanmaktadır.
Gereç-Yöntem: Çalışmaya 18- 65 yaş aralığında, Gebze Fatih Devlet Hastanesi Psikiyatri Polikliniği'ne Ocak 2019-Mayıs 2019 tarihleri arasında başvuran, DSM 5 tanı kriterlerine göre Panik bozukluk tanısı almış 65 gönüllü katılımcı dahil edilmiştir. Katılımcılara test ortamında Sosyodemografik Bilgi Formu, Mizaç ve Karakter Envanteri (MKE) ve Erişkin Bağlanma Biçimi Ölçeği (EBBÖ) uygulanmıştır. Normal dağılım gösteren nicel verilerin iki grup karşılaştırmalarında Student t Test, normal dağılım göstermeyen verilerin iki grup karşılaştırmalarında ise Mann Whitney U testi kullanıldı. Normal dağılım gösteren üç ve üzeri grupların karşılaştırmalarında One-way Anova Test ve ikili karşılaştırmalarında Bonferroni test; normal dağılım göstermeyen üç ve üzeri grupların karşılaştırmalarında ise Kruskal Wallis test ve ikili karşılaştırmalarında Bonferroni Dunn test kullanıldı. Değişkenler arası ilişkilerin değerlendirilmesinde Pearson Korelasyon Analizi kullanıldı. Ölçeklerin geçerlilik güvenilirlik değerlendirmelerinde Reliability analiz yapılmıştır.
Bulgular: Olguların KY puanları ile kaygılı/ikircikli bağlanma puanları arasında negatif yönlü orta düzeyde anlamlı ilişki; YA ve kaçıngan bağlanma puanları arasında negatif yönlü anlamlı zayıf ilişki; ÖB ve güvenli bağlanma puanları arasında pozitif yönlü anlamlı zayıf ilişki; SE ile kaygılı/ikircikli bağlanma puanları arasında negatif yönlü anlamlı zayıf ilişki; İY ile kaçıngan bağlanma puanları arasında negatif yönlü anlamlı zayıf ilişki saptanmıştır. Ayrıca çeşitli değişkenlere (yaş, eğitim durumu, medeni durum, panik atak öyküsü) göre EBBÖ ve MKE puanlarında istatistiksel olarak anlamlı farklar saptanmıştır.
Sonuç: Çalışma sonucunda Panik bozukluğu tanısı alan hastalarda kişilik örüntüleri ile bağlanma stillerinin birbiriyle; medeni durum, gelir durumu, fiziksel hastalık varlığı, eğitim durumu ve yaş gibi değişkenlerin kişilik özellikleri ve bağlanma stilleri ile ilişkili olduğu görüldü.

Abstract:
Aim: The aim of this study is to investigate the relationship between personality patterns and attachment styles in terms of Cloninger's psychobiological model in patients with panic disorder. According to the results, it is thought that the regulation of treatment according to personality and attachment styles will contribute positively to the outcome of treatment in panic disorder patients. In addition, it is aimed to contribute to the literature since it is the first study that examined both attachment styles and personality patterns in patients with panic disorder.
Materials and Method: Sixty-five volunteers who were admitted to the Psychiatry Outpatient Clinic of Gebze Fatih State Hospital between January 2019 and May 2019 and diagnosed with panic disorder according to DSM 5 diagnostic criteria were included in the study. Sociodemographic Information Form, Temperament and Character Inventory (TCI) and Adult Attachment Style Scale (AAS) were administered to the participants. Student's t-test was used for comparison of two groups of quantitative data with normal distribution, and Mann Whitney U test was used for comparison of two groups of data that were not normally distributed. One-way Anova Test test was used for comparison of three and more groups with normal distribution and Bonferroni test was used for dual comparison; Kruskal Wallis test was used for comparisons of three or more groups that were not normally distributed and Bonferroni Dunn test was used for dual comparison. Pearson Correlation Analysis was used to evaluate the relationships between variables. Reliability analysis was performed for the validity and reliability of the scales.
Results: There was a significant negative correlation between SD (self directedness) scores and anxious / ambivalent attachment scores; negatively significant weak relationship between NS (novelty seeking) and avoidant attachment scores; positively significant weak relationship between RD (reward dependence) and secure attachment scores; negative correlation between P (persistence) and anxious / ambivalent attachment scores; negative correlation between C (cooperativeness) and avoidant attachment scores. In addition, statistically significant differences were found in AAS and TCI scores according to various variables (age, educational status, marital status, history of panic attacks).
Conclusion: As a result of the study, personality patterns and attachment styles were compared with each other and found to be corelated in patients with panic disorder; the variables such as marital status, income status, presence of physical illness, educational status and age were found to be related to personality traits and attachment styles.