Sigara kullanan ve kontrol grubunda ağız diş sağlığının ve ağız sağlığı tutumunun karşılaştırılması
Comparison of oral and dental health and oral health attitudes in smokers and control group
Yazar: ANIL DURMAZ
Danışman: DOÇ. DR. SELMA PEKGÖR ; UZMAN DUYGU DURMAZ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Konya Şehir Hastanesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine

Özet:
Amaç: Bu çalışmada sigara kullanan ve kontrol grubunda ağız diş sağlığının ve ağız sağlığı tutumunun karşılaştırılması amaçlandı.
Gereç ve yöntem: Araştırma Konya Şehir Hastanesi'nde 1 Şubat 2024 - 1 Nisan 2024 tarihleri arasında çalışma için onamı alınmış 18 yaş ve üstünde, sigara bırakma polikliniğine başvuran sigara içen 113 hasta ve aile hekimliği polikliniğine rutin izlemler için başvuran benzer sosyodemografik özelliklere sahip 113 sağlıklı birey ile yüz yüze görüşülerek yapıldı. Toplam 226 katılımcı ile tamamlandı. Tüm katılımcılara 14 soruluk sosyodemografik verileri içeren anket formu, 41 soruluk Ağız ve Diş Sağlığına Yönelik Tutum Ölçeği (AST-Ö), 8 kategoriden oluşan ve hastaların ağız içinin muayene edilerek puanlandığı Diş Taraması İçin Ağız Sağlığı Değerlendirme Aracı (ASDA) çizelgesi uygulandı. İstatistiksel analizler Statistical Packet for The Social Science (SPSS) versiyon 23.0 programında yapılmıştır.
Bulgular: Sigara içenlerin (n=113) yaşı 38,8±1,2 yıl, sigara içemeyenlerin (n=113) yaşı 41,1±1,1 yıl bulundu. Sigaraya başlama yaşı 16 (8-40) yıl, günde içilen sigara sayısı 20 (8-80) adet, sigara içilen süre 20 (7-55) yıl ve paket/yıl 24 (10-100) bulundu. Kadınların (p=0,003), bekarların (p=0,001), üniversite ve üzeri olanların (p=0,014), kronik hastalığı olmayanların (p=0,038) ve ilaç kullanmayanların (p=0,007) Ağız ve Diş Sağlığına Yönelik Tutum Ölçeği puanı yüksek bulundu. Sigara kullanımı 20 paket/yıl üzeri olanların duyarlılık (p=0,020) ve önem (p=0,009) alt boyutları puanları, 10-20 paket/yıl içenlere göre düşük bulundu. Sigara içenlerde 40 yaş üzeri olanların (p=0,008), erkeklerin (p=0,021), evlilerin (p=0,001), lise ve altı olanların (p=0,023), düzenli ilaç kullananların (p=0,039) Diş Taraması İçin Ağız Sağlığı Değerlendirme Aracı puanı yüksek bulundu. Sigara içenlerin dil (<0,001), diş etleri ve dokular (<0,001), tükürük (<0,001), doğal diş (<0,001), takma diş (p=0,001), ağız temizliği (<0,001), diş ağrısı (p=0,004) alt parametre puanları içmeyenlere göre yüksek bulundu. Yaş arttıkça Diş Taraması İçin Ağız Sağlığı Değerlendirme Aracı puanının arttığı görüldü (p<0,001). Paket/yıl sayısı arttıkça Ağız ve Diş Sağlığına Yönelik Tutum Ölçeği puanının düştüğü (0,033), Diş Taraması İçin Ağız Sağlığı Değerlendirme Aracı puanının yükseldiği görüldü (p<0,001). Eğitim düzeyi arttıkça Ağız ve Diş Sağlığına Yönelik Tutum Ölçeği puanının arttığı (p=0,004), Diş Taraması İçin Ağız Sağlığı Değerlendirme Aracı puanının azaldığı görüldü. (p<0,001)
Sonuç: Sigara içenlerde ağız diş sağlığı tutumlarının ve ağız içi muayenelerinin içmeyenlere göre kötü olduğu görüldü. Erkeklerin, kadınlara oranla ağız temizliğine daha az önem verdiği ve ağız hijyenine yönelik tutum ve farkındalıklarının daha düşük olduğu gözlendi. Sigara kullanan, erkek, evli, eğitim seviyesi düşük bireylerin ağız içi muayenelerinin daha kötü olduğu saptandı. Sigara kullanan, ileri yaş ve ilaç kullanan bireylerin ağız içi muayenelerinin daha kötü olduğu saptandı. Sigara içilen paket/yıl sayısı arttıkça, ağız diş sağlığı tutumlarının ve ağız sağlığı seviyelerinin daha düşük olduğu görüldü. Sigara içen kişilerde ağız ve diş sağlığı sorunlarının erken teşhisi komplikasyonların önüne geçebilir. Böylece toplumun genel sağlık bilinci ve ağız hijyeni konusunda farkındalığı arttırılabilir.
Anahtar kelimeler: Sigara, Ağız sağlığı tutumu, Ağız diş sağlığı

Abstract:
Aim: The aim of this study was to compare oral dental health and oral health attitude in smokers and healthy control group.
Materials and methods: The study was conducted at Konya City Hospital between February 1, 2024 and April 1, 2024 by face-to-face interviews with 113 smoking patients aged 18 years and older who applied to the smoking cessation outpatient clinic and 113 healthy individuals with similar sociodemographic characteristics who applied to the family medicine outpatient clinic for routine follow-ups. It was completed with a total of 226 participants. All participants were administered a 14-question questionnaire including socio-demographic data, the 41-question Attitudes Toward Oral and Dental Health Scale (AST-Ö), and the Oral Health Assessment Tool for Dental Screening (ASDA) chart, which consists of 8 categories and is scored by examining the inside of the mouth of the patients. Statistical analyses were performed using Statistical Packet for The Social Science (SPSS) version 23.0 program.
Results: The age of smokers (n=113) was 38.8±1.2 years and the age of nonsmokers (n=113) was 41.1±1.1 years. The age at initiation of smoking was 16 (8-40) years, the number of cigarettes smoked per day was 20 (8-80), the duration of smoking was 20 (7-55) years and pack/year was 24 (10-100). Females (p=0.003), singles (p=0.001), those above high school (p=0.014), those without chronic diseases (p=0.038) and those who did not use medication (p=0.007) had higher scores on the Attitudes Towards Oral and Dental Health Scale. The sensitivity (p=0.020) and importance (p=0.009) subscale scores of smokers who smoked more than 20 pack/year were lower than those who smoked 10-20 pack/year. Among smokers, those who were over 40 years of age (p=0.008), males (p=0.021), married (p=0.001), high school graduates (p=0.023), and regular drug users (p=0.039) had higher Oral Health Assessment Tool for Dental Screening scores. The sub-parameter scores of tongue (<0.001), gums and tissues (<0.001), saliva (<0.001), natural teeth (<0.001), dentures (p=0.001), oral hygiene (<0.001), and toothache (p=0.004) were higher in smokers compared to non-smokers. As the age increased, the Oral Health Assessment Tool for Dental Screening score increased (p<0.001). As the number of pack/years increased, the score of the Attitude Towards Oral and Dental Health Scale decreased (0.033), and the score of the Oral Health Assessment Tool for Dental Screening increased (p<0.001). As the level of education increased, the score on the Attitudes Towards Oral and Dental Health Scale increased (p=0.004), and the score on the Oral Health Assessment Tool for Dental Screening decreased (p<0.001).

Conclusion: It was observed that oral dental health attitudes and oral examinations were worse in smokers compared to non-smokers. It was observed that men gave less importance to oral hygiene and had lower attitudes and awareness towards oral hygiene compared to women. It was found that smokers, male, married, and individuals with low educational level had worse oral examinations. It was found that smokers, older individuals and individuals taking medication had worse intraoral examinations. It was observed that the higher the number of cigarette pack/year smoked, the lower the oral and dental health attitudes and oral health levels. Early diagnosis of oral and dental health problems in smokers can prevent complications. Thus, general health awareness and oral hygiene awareness of the society can be increased.
Keywords: Smoking, Oral health attitudes, Oral dental health