Bir beceri öğretiminin mesleklerarası eğitim yaklaşımı ile tasarlanması: Sağlık profesyonelleri  birbirlerinden öğrenebilir mi?
Designing a skill teaching with an interprofessional education approach: Can HEALTH professionals learn from EACH other?
Yazar: AYSEL BAŞER
Danışman: PROF. DR. HATİCE ŞAHİN
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Tıp Eğitimi Ana Bilim Dalı / Tıp Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Sağlık Eğitimi = Health Education ; Sağlık Yönetimi = Healthcare Management
Dizin: Beceri eğitimi = Skill training ; Beceri kazandırma = Skill acquiring ; Diş hekimliği eğitimi = Education-dental ; Hemşirelik eğitimi = Education-nursing ; Lisansüstü eğitim = Postgraduate education ; Mesleki eğitim = Vocational education ; Sağlık eğitimi = Health education ; Sağlık eğitimi-dental = Health education-dental ; Sağlık personeli = Health personnel ; Tıp eğitimi = Education-medical

Özet:
Giriş: Dünya Sağlık Örgütü, sağlık çalışanlarının kaliteli bakım sağlama kapasitesini geliştirmek için işbirliği yapmaları gerektiğini bunuda sağlık profesyonellerinin eğitiminde birlikte öğrenme kavramıyla yapılabileceğini belirtmektedir. 
Amaç: Bu çalışmada, sağlık profesyonellerini yetiştiren bir yükseköğretim kurumunda öğretim üyeleriyle yapılan yarı yapılandırılmış derinlemesine görüşmeler sonrasında belirlenen bir beceri başlığının mesleklerarası eğitim yaklaşımıyla, ARCS-V Motivasyon ve ADDIE Öğretim Tasarım modellerini kullanılarak tasarlanması, uygulanması ve bu deneyimin örgüt kültürüne yansıtılması amaçlanmaktadır.
Yöntem: Eylem araştırması olarak planlanan bu çalışmaya İzmir'de sağlık profesyoneli yetiştiren bir yükseköğretim kurumunun tıp, diş hekimliği, sağlık bilimleri fakültesi (beslenme ve diyeteteik, hemşirelik ve fizik tedavi) öğretim üyeleri ve öğrencileri katılmıştır.  Eylem araştırmasının keşif basamağında öğrencilerin sosyodemografik verileri anketle ve MAE başlığı NVIVO program kulanılarak nitel veri analizyle "Kronik Hastalık Yönetimi ve Hasta Güvenliği" olarak belirlenmiştir. Mesleklerarası eğitim (MAE) programı hibrit, üç oturum şeklinde planlanmıştır. İlk oturum çevrimiçi olarak gerçekleştirilmiştir.  Oturumda öğrenci oryantasyonunu sağlamak amacıyla teorik bilgiler sunulmuştur. İkinci oturumda senaryo temelli küçük grup tartışmaları yapılmış, sonrasında gruplara verilen görevlerin işbirliği içerisinde hazırlanması istenmiştir. Üçüncü oturum ise grup görevlerinin ve refleksiyon ödevlerinin geribildirimleri verilerek büyük grupta tartışma yürütülmüştür. Eylem araştırmasının değerlendirme basamağında ARCS-V ile tasarlanan programın değerlendirilmesi için Keller tarafından geliştirilen ARCS-V motivasyon ölçekleri kullanılmıştır. Öğrencilerin MAE hazırbulunuşlarını değerlendirmek için Parsel ve ark.'nın geliştirdiği MAE Hazırbulunuşluk Ölçeği kullanılmıştır. 
Verilerin normal dağılıma uygunluğunu test etmek için  için Shapiro ve Wilk'in testi kullanılmıştır. Hipotez testlerinin analizinde ikili grup karşılaştırmalarında verinin parametrik-nonparametrik olma durumuna göre Ki-Kare, Independent t testi ve Wilcoxon Rank analizi, çoklu karşılaştırmalar için ise Mann Whitne U testi ve One Way ANOVA testleri kullanılmıştır.
Bulgular: Çalışmanın bulguları MAE programının öğrencilerin örgüt kültürü algılarını olumlu etkilediğini göstermiştir. Öncesi sonrası karşılaştırmalarda örgüt kültürü ölçeğinin rol boyutunda olumlu anlamda değişim gözlenmiştir. Mesleklerarası eğitim programının etkinliğinin değerlendirilmesi için Mesleklerarası Eğitime Hazırbulunuşluk Ölçeği (MAEHÖ) ve ARCS-V motivasyon tasarım ölçekleri kullanılmıştır. MAEHÖ'inde özellikle eğitim öncesi ve sonrası toplam ölçek boyutunda, takım çalışması ve işbirliği ve mesleki kimlik boyutlarında anlamlı yükselmeler görülmüştür. Aynı zamanda ARCS-V motivasyonel tasarım modeli kullanılarak tasarlanan MAE programı öğrencilerin algılanan motivasyonları üzerindeki etkilerini de test etmiştir. Öğrenme içeriğine gömülen senaryoların, multimedya öğelerin, mesajların, maillerin, refleksiyon ödevleri ve grup görevlerinin öğrencilerin motivayonunu artırdığı ve ilgisini çektiği gösterilmiştir.  Öğrencilerin başarısını değerlendirmek için grup ödevleri, refleksiyon ödevleri ve MAE değerlendirme formu kullanılmış ve öğrencilerin %96.15'i bu eğitimde başarılı olmuştur. 
Sonuç: Bu tez çalışması, sağlık profesyoneli yetiştiren üniversitelere "Kronik Hastalık Yönetimi ve Hasta Güvenliği" başlıklı MAE programında hastayla iyi ilişkiler kuran, gereksinimlerini tanımlayabilen, MA iletişim, işbirlikli liderlik, ekip çalışması, etik, roller sorumlulular ve yaşam boyu öğrenen yetkinliklere sahip sağlık profesyoneli yetiştirmeleri için MAE yaklaşımıyla hazırlanan bir program tasarımı sunmakta ve bunu örgüt kültürüne yansıtılması konusunda literatüre katkıda bulunmaktadır.

Abstract:
Introduction: The World Health Organization emphasized that health professionals should cooperate to provide quality care, and this can be done by learning together in the education of health professionals. 
Aim: In this thesis, it is aimed to design and implement a skill title determined after semi-structured in-depth interviews with faculty members in a higher education institution that trains health professionals with an interprofessional education approach, using ARCS-V Motivation and ADDIE Instructional Design models, and reflecting this experience to the organizational culture.
Method: In this study, which was planned as an action research, faculty members and students of medicine, dentistry, health sciences faculty (nutrition and dietetics, nursing and physical therapy) of a higher education institution training health professional in İzmir participated. In the reconnaissance stage of the action research, the sociodemographic data of the students were determined by a questionnaire and the MAE title was determined as "Chronic Disease Management and Patient Safety" by qualitative data analysis using the NVIVO program. The MAE program is planned as hybrid, three modules. The first module was conducted online. In this module, theoretical information is presented in order to provide student orientation. In the second module, scenario-based small group discussions were made, and then the tasks assigned to the groups were asked to be prepared in cooperation. In the third module, a discussion was carried out in the large group by giving feedback on group tasks and reflection assignments. In the evaluation step of the action research, ARCS-V motivation scales developed by Keller were used to evaluate the program designed with ARCS-V. The MAE Readiness Scale developed by Parsel et al. was used to evaluate students' MAE readiness.
Statistical methods in the thesis study; Shapiro and Wilk's test was used to test the suitability of the data for normal distribution. In the analysis of hypothesis tests, Chi-Square, Independent t test and Wilcoxon Rank analysis were used according to the parametric-nonparametric data in paired group comparisons, and Mann Whitne U test and One Way ANOVA tests were used for multiple comparisons.
Results: The results of the study showed that the MAE program positively affected students' perceptions of organizational culture. In the before and after comparisons, a positive change was observed in the role dimension of the organizational culture scale. Readiness for Interprofessional Learning Scale (RIPLS) and ARCS-V motivation design scales were used to evaluate the effectiveness of the interprofessional education program. Significant increases were observed in the RIPLS, especially in the pre- and post-training total scale, teamwork and cooperation, and professional identity dimensions. At the same time, the MAE program designed using the ARCS-V motivational design model also tested its effects on students' perceived motivation. It has been shown that scenarios, multimedia items, messages, emails, reflection assignments and group tasks added to the learning process increase students' motivation and interest. Group assignments, reflection assignments and MAE evaluation form were used to evaluate the success of the students and 96.15% of the students were successful in this training. 
Conclusion: This study is aimed at universities training health professionals in the MAE program titled "Chronic Disease Management and Patient Safety" to train health professionals who can establish good relations with the patient, define their needs, have MA communication, collaborative leadership, teamwork, ethics, role responsibilities and lifelong learning competencies. It presents a program design prepared with an approach and contributes to the literature on reflecting this to the organizational culture.