Ada turizminde dikkat restorasyon teorisi açısından destinasyon çekiciliği ile destinasyon marka kimliği arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between destination fascination and destination brand identity in terms of attention restoration theory in island tourism
Yazar: GÜLAY KESKİN
Danışman: PROF. DR. AYŞE AKYOL
Trakya Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Turizm = Tourism ; İşletme = Business Administration
Dizin: Adalar = Islands ; Destinasyon = Destination ; Marka = Brand ; Marka kimliği = Brabd identity ; Marka yönetimi = Brand management ; Turizm = Tourism

Özet:
Turizm dünyanın en büyük endüstrileri içinde yer almaktadır. Turizm destinasyonlarına çeşitli nedenlerle yapılan seyahatler, zihinsel sağlığı olumlu yönde etkileyebilmektedir. Dikkat Restorasyon Teorisi (ART) doğanın, insanın ruh sağlığını pozitif olarak etkilediğini açıklamıştır. Ada destinasyonları da benzersiz doğaları, bitki örtüleri ve temiz denizleri ile ziyaretçilerin hoş vakit geçirmelerine, sakin, huzurlu bir tatil deneyimlemelerine fırsat sunmaktadır. Ayrıca; destinasyonlar, sahip oldukları çekici unsurları kullanarak destinasyon marka kimliği oluşturmakta ve turistlerin o destinasyonu tekrar ziyaret etmesine olanak sağlamaktadır. Bu amaca yönelik olarak çalışmanın ilk bölümünde ada turizmi ve Dikkat Restorasyon Teorisi ayrıntılı olarak ele alınarak açıklanmıştır. İkinci bölümde destinasyon çekiciliği, destinasyon çekiciliği ile ilgili kavramlar ve üçüncü bölümde ise destinasyon marka kimliği ile ilgili tanım ve kavramlar açıklanmıştır. Çalışmanın son bölümünde; Marmara Adası, Gökçeada, Cunda, Bozcaada, Avşa ve Paşalimanı adalarına tatil amaçlı gelen yerli turistler ile destinasyon çekiciliği ve destinasyon marka kimliği arasındaki ilişki incelenmiştir. Araştırmaya katılan turistlerin demografik özellikleri değerlendirilmiş daha sonra destinasyon çekiciliği ve destinasyon marka kimliği ölçeklerinin yapısal geçerliği AFA ve DFA ile incelenmiştir. Yapılan analizlerden sonra elde edilen verilere YEM analizi uygulanmıştır. Araştırma sonucunda, destinasyon çekiciliği unsurlarının destinasyon marka kimliği alt boyutları üzerinde anlamlı bir etkisi olduğu sonucuna varılmıştır.

Abstract:
Tourism is one of the largest industries in the world. Travels to tourism destinations for various reasons can positively affect mental health. Attention restoration theory (ART) explained that nature positively affects human mental health. Island destinations, with their unique nature, vegetation, and clean seas, offer the opportunity for visitors to have a pleasant time and experience a calm and peaceful holiday. In addition, destinations create a destination brand identity by using their attractive elements and enable tourists to revisit that destination. For this purpose, in the first part of the study, island tourism and Attention Restoration Theory are discussed and explained in detail. In the second part, the concepts of destination Fascination and in the third part, the definitions and concepts related to the destination brand identity are explained. In the last part of the study; the relationship between local tourists visiting Marmara Island, Gökçeada, Cunda, Bozcaada, Avşa and Paşalimanı for holiday purposes and destination fascination and destination brand identity has been examined.
The demographic characteristics of the tourists participating in the research were evaluated, and then the structural validity of the destination fascination and destination brand identity scales was examined by EFA and CFA. SEM analysis was applied to the data obtained after the analysis. As a result of the research, it was concluded that the elements of destination fascination have a significant effect on the sub-dimensions of destination brand identity.