Anonim şirketin temsili
Representation of the joint stock company
Yazar: AHMET HASAN KILIÇ
Danışman: PROF. DR. HAYRİ BOZGEYİK
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Anonim şirketler = Joint stock companies ; Fiil ehliyeti = Capacity to act ; Temsil = Representation ; Temsil yetkisi = Representative authority ; Tüzel kişilik = Legal personality ; Yetkisiz temsil = Unauthorized representation ; Yönetim kurulu = Board directors

Özet:
Tüzel kişiliğe ilişkin hukuk politikalarının gereği olarak anonim şirket, yaradılış gereği insana özgü niteliklere bağlı olanlar dışındaki bütün haklara ve borçlara ehildir. Şirket, kanunun belirlediği organlara sahip olmakla fiil ehliyetini kazanır ve iradesini organları aracılığıyla açıklar. Şirketin fiil ehliyetinin kullanım şekillerinden biri de temsil yetkisidir. Temsil, bir kişinin hukuki sonuçları başka bir kişinin hukuk alanında doğmak üzere o kişinin adına hukuki işlem yapmasıdır. Temsil yetkisini haiz organların yaptığı işlemler, doğrudan şirket tüzel kişiliği tarafından yapılmış kabul edilir. Bu kapsamda şirket hak kazanır ve borç altına girer. Organ temsili, temsil türlerinden biri olup, iradi temsil ile kanuni temsilden farklıdır. Organ mevkiinde olanlar, şirketin iradi temsilcisi olmayıp, bizatihi iradesini ilk elden ve aracısız olarak kullanır. Dolayısıyla organ temsili, hukuki işlem güvenliğinin gerçekleştirilmesi ile şirketin, pay sahiplerinin ve üçüncü kişilerin haklarının korunmasında önemli işlev görür.
Kural olarak, anonim şirketin temsil yetkisi yönetim kuruluna aittir. Ancak şirketin bulunduğu aşamaya göre temsil yetkisi farklı organlar ve kişiler tarafından kullanılır. Temsil yetkisi; tescil ile tasfiye arasındaki olağan dönemde yönetim kuruluna, tasfiyede tasfiye memurlarına, iflasta iflas organlarına, konkordatoda komisere ve kayyımlıkta kayyıma aittir. Çalışmada anonim şirketin temsil esasları, şirketin kuruluşundan terkinine kadar tüm aşamalarını kapsayacak şekilde, bütüncül ve teorik bir yöntemle, literatür incelemesi yapılarak ve bazı ülke hukuklarıyla karşılaştırmalı olarak ele alınmıştır. Ortaya konulan çıktılarla, daha sonra yapılacak bilimsel çalışmalara ve yargı kararlarına bir not değeri olarak katkı sağlanması amaçlanmaktadır.
Anahtar Kelimeler: Anonim şirket, fiil ehliyeti, işletme konusu, temsil, tüzel kişi, yetki aşımı, yetkisiz temsil, yönetim kurulu.

Abstract:
As a requirement of legal policies regarding legal personality, a joint stock company is entitled to all rights and obligations except those that are inherently dependent on human characteristics. By having the organs determined by the law, the company gains the capacity to act and declares its will through its organs. One of the ways in which the company's capacity to act is used is the power of representation. Representation is when a person takes legal action on behalf of another person with legal consequences arising in the field of law. Transactions made by the organs having the authority to represent are considered to be made directly by the legal entity of the company. In this context, the company gains rights and incurs debt. Organ representation is one of the types of representation and is different from voluntary representation and legal representation. Those who are in the position of the organ are not the voluntary representatives of the company, but use their own will at first hand and without an intermediary. Therefore, organ representation plays an important role in ensuring the security of legal transactions and protecting the rights of the company, shareholders and third parties.
As a rule, the representation authority of the joint stock company belongs to the board of directors. However, the power of representation is used by different organs and persons, depending on the stage of the company. The authority to represent belongs to the board of directors in the ordinary period between registration and liquidation, liquidator in liquidation, bankruptcy organs in bankruptcy, commissioner in concordat and trustee in trusteeship. In the study, the principles of representation of the joint stock company are discussed in a holistic and theoretical way, by making a literature review and in comparison with the laws of some countries, covering all stages from the establishment of the company to its cancellation. With the outputs, it is aimed to contribute as a note value to the scientific studies and judicial decisions to be made in the future.
Keywords: Joint-stock company, capacity to act, subject of activity, representation, legal entity, ultra vires, agency without authority, board of directors.