Ayrılma-bireyleşme sorunları ile evlilik doyumu arasındaki ilişkide sosyo-duygusal ve oyuna yönelik değişkenlerin aracı rolünün incelenmesi
Investigating the mediating roles of socio-emotional and playfulness variables in the relationship between separation-individuation problems and marital satisfaction
Yazar: NAĞME GÖR
Danışman: PROF. DR. GÜLSEN ERDEN
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Ayrılma-bireyleşme sorunları = Separation-individuation problems ; Empati = Empathy ; Evlilik = Marriage ; Evlilik doyumu = Marital satisfaction ; Oyunlar = Plays ; Çift oyunsallığı = Couple playfulness ; Ölçekler = Scales

Özet:
Bu araştırmada, ayrılma-bireyleşme sorunlarından evlilik doyumuna giden yolda empati, duygu düzenleme güçlüğü, yansıtıcı işleyiş/zihinselleştirme, çocukluktan memnuniyet/hoşnutluk, yetişkin eğlence eğilimi ve çift oyunsallığının aracı rolleri incelenmiştir. Bu amaçla, çocukluktan memnuniyet/hoşnutluğu değerlendirmek için Benim Çocukluğum Ölçeği'nin (BÇÖ) geliştirme, geçerlik ve güvenirlik çalışması 329 katılımcının verileri üzerinden yürütülmüştür. Çift oyunsallığını değerlendiren Çiftler için Oyun Ölçeği-I'in (ÇOÖ-I) çeviri çalışması ve Çiftler için Oyun-II'nin (ÇOÖ-II) geçerlik ve güvenirlik çalışması 255 katılımcının verileri üzerinden gerçekleştirilmiştir. İlgili ölçeklerin geçerli ve güvenilir olduğu bulunmuştur. Ana Çalışma kapsamında 392 katılımcıdan elde edilen verilerle araştırma modeli test edilmiştir. Bu veriler Demografik Bilgi Formu, BÇÖ, ÇOÖ-I, ÇOÖ-II, Yetişkin Eğlence Eğilimi Özeliği Ölçeği (YEEÖÖ), Çiftler Uyum Ölçeği (ÇUÖ), Ayrılma-Bireyleşme Envanteri (ABE), Kişilerarası Tepkisellik İndeksi (KTİ), Duygu Düzenleme Güçlüğü Ölçeği-Kısa Form (DDGÖ-16) ve Yansıtıcı İşleyiş Ölçeği-Kısa Form (YİÖ-Kısa Form) aracılığıyla toplanmıştır. Son araştırma modelindeki doğrudan ve dolaylı yollar incelenmiş, ayrılma-bireyleşme sorunlarının YİÖ-Kesinlik, çocukluktan memnuniyet/hoşnutluk, perspektif alma, çift oyunsallığı ve yetişkin eğlence eğilimi üzerinden çeşitli yollar aracılığıyla evlilik doyumunu etkilediğini görülmüştür. Nitel çalışma kapsamında altı katılımcıyla yarı yapılandırılmış görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Yorumlayıcı Fenomenolojik Analiz (YFA) sonucunda 1) Anne-Baba ve Çocuk Etkileşiminde Oyun, 2) Çocuklukta Oyun ile Gelişen Sosyo-Duygusal Beceriler, 3) Yetişkinlikte Oyun: Çocukluktan Yetişkinliğe Devam Eden Oyun, 4) Evlilik Bağlamında Oyun, 5) Türkiye'de Ön Yargıların Gölgesinde Oyunun Yeri olmak üzere beş üst temaya ulaşılmıştır. Araştırma bulgularının klinik psikoloji alanyazınına ve evlilik terapisi uygulamalarına yol göstereceği düşünülmüştür.

Abstract:
The current study investigates the mediating roles of empathy, difficulty in emotion regulation, reflective functioning/mentalization, childhood satisfaction/contentment, adult playfulness, and couple playfulness in the relationship between separation-individuation problems and marital satisfaction. The development, validity, and reliability study of My Childhood Scale (MCS) was conducted to evaluate childhood satisfaction/contentment. The sample consisted of 329 participants. To measure couple playfulness, the translation study of Play Questionnaire-I (PQ-I) and the validity and reliability study of Play Questionnaire-II (PQ-II) were carried out. The sample consisted of 255 participants. The scales were found valid and reliable. In the Main Study, the research model was tested with the data obtained from 392 participants. Demographic Information Form, MCS, PQ-I, PQ-II, Adult Playfulness Trait Scale, Dyadic Adjustment Scale, Separation-Individuation Inventory, The Interpersonal Reactivity Index, The Difficulties in Emotion Regulation Scale-Brief Form and the Reflective Functioning Questionnaire (RFQ-8) were used. The direct and indirect paths were examined. It was found that separation-individuation problems affect marital satisfaction through various ways that include RFQ-Certainty, childhood satisfaction/contentment, perspective taking, couple playfulness and adult playfulness. In the qualitative phase, semi-structured interviews were conducted with six participants. As a result of Interpretative Phenomenological Analysis five super-ordinate themes emerged: 1) Parent and Child Interaction in Play, 2) Socio-Emotional Skills Developed by Play in Childhood, 3) Play in Adulthood: Play that Continues from Childhood to Adult, 4) Play in Marriage, 5) The Role of Play in Turkey in the Shadows of Prejudice. This study would provide significant contributions to clinical psychology literature and marriage therapy practices.