Japon-Osmanlı modernleşmesi karşılaştırmalı bir değerlendirme
Japanese-Ottoman modernization a comparative evaluation
Yazar: TANRIKUT MAHMUT YÖRÜK
Danışman: PROF. DR. VARİS ÇAKAN
Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Genel Türk Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Tarih = History
Dizin: Japonya = Japan ; Modernleşme = Modernization ; Osmanlı Devleti = Ottoman State ; Osmanlı Dönemi = Ottoman Period ; Osmanlı tarihi = Ottoman history

Özet:
Bu çalışma, Japonya ve Osmanlı Devleti'nin 19. yüzyıldaki modernleşme sürecini; idarî, iktisadî ve eğitim yönleriyle ele alarak değerlendirmeyi amaçlamıştır. Bu kapsamda tez çalışmasında, Japonya ve Osmanlı Devleti'nin modernleşme sürecinde giriştiği uygulamaların yanı sıra; her iki devleti de modernleşmeye sürükleyen etmenlerin altyapılarının incelenmesi noktasında, ilgili ulusal ve uluslararası literatür taraması yapılmıştır. Modernleşme çalışmaları içerisinde Japonya ve Osmanlı Devleti gibi kültürel mirası Batılı olmayan devletlerin geçirmiş olduğu modernleşme süreçleri 19. yüzyılda gözle görülebilir şekilde hız kazanmıştır. Japonya'da İmparator Meiji Devri ve Osmanlı Devleti'nde II. Mahmut Döneminde hız kazanan bu reform ve ıslahat çalışmaları, her iki devletin de içinde bulunduğu ve öncelik verdiği alanlara göre çeşitlilik göstermiştir. Benzer dönemde olsa da Japonya'nın ve Osmanlı Devleti'nin modernleşme çalışmalarının birbirinden farklı önceliklere sahip olmasının en temel nedeni; iki devletin içinde bulunduğu coğrafi konjonktür ve toplum-kültür yapısı olmuştur. Başlangıcının ve sonunun net çizgilerle çizilemediği modernleşme olgusu, devamlılığı olan bir süreç olduğundan; Osmanlı Devleti Döneminde başlatılan modernleşme çalışmaları, her ne kadar istenilen sonucu vermemişse de Türkiye Cumhuriyeti Devleti'ne miras kalmıştır. Japonya ise modernleşme sürecine girerek modern Japonya'nın doğuşunu sağlamış; Asya başta olmak üzere bütün dünya tarafından kabul görecek nitelik ve güce ulaşmıştır. Bu doğrultuda her iki devletin de izlemiş olduğu idarî, iktisadî ve eğitim alanlarına yönelik yapılan reformlar incelenerek karşılaştırmalı bir değerlendirmesi yapılmıştır.

Abstract:
This study examines the modernization process of Japan and the Ottoman Empire in the 19th century; It aimed to evaluate by considering administrative, economic, and educational aspects. In this context, the thesis study is about the practices of Japan and the Ottoman Empire in the modernization process. The point of examining the infrastructures of the factors that drove both states to modernization, the relevant national and international literature review was conducted. Among the modernization efforts, the modernization process of non-Western states such as Japan and the Ottoman State, which has a cultural heritage, has visibly accelerated in the 19th century. These reforms which gained momentum during the Emperor Meiji Period in Japan and the Mahmud II period in the Ottoman Empire varied according to the areas in which both states were involved and prioritized. Despite being in a similar period, the main reason why the modernization efforts of Japan and the Ottoman Empire have different priorities is the geographical conjuncture and social-cultural structure in which both states are located. Since the beginning and end of modernization cannot be drawn with clear lines, it is a continuous process. Although the modernization efforts initiated during the Ottoman Empire did not yield the desired result, it was inherited by the Republic of Turkey. Japan, on the other hand, entered the modernization process and provided the birth of modern Japan and reached the quality and power to be accepted by the whole world, especially in Asia. In this direction, the reforms made in the administrative, economic and educational fields followed by both states; It has been examined and a comparative evaluation was made