Türkçe kaynak metinlerin Türkçe öğretiminde kullanılabilirliği
The use of Turkish source texts in the education of turkish
Yazar: MEHTAP ÖZDEN
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA S. KAÇALİN
Marmara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türk Edebiyatı Bölümü / Türkçe Eğitimi Ana Bilim Dalı / Türkçe Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2009
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Dil öğrenme yöntemleri = Language learning methods ; Dil öğretimi = Language teaching ; Edebi metinler = Literary texts ; Metin = Text ; Metinden öğrenme = Text learning ; Türkçe öğretimi = Turkish teaching ; Öğretim = Teaching ; İlköğretim okulları = Primary education schools

Özet:
Çalışma, Türkçe kaynak metinlerin dil eğitiminde, kültür ve değerlerin çocuklara aktarılmasında kullanılma imkânının tespiti için yapılmıştır. Türkçe kaynak metinlerden 14. yüzyıla ait mesnevî türü eserler ve bu tür eserlerin içinde yer alan kısa hikâyeler malzeme olarak belirlenmiştir. 14. yüzyıl ve mesnevî türü eserlerle yapılan sınırlandırmadan sonra kaynak metinlerin taranması aşamasına geçilmiştir. Bu yüzyıla ait başlıca eserler taranmış ve Anadolu sahasında yazılan ilk iki büyük eser Mantıku't-Tayr ve Garîb-nâme adlı mesnevîlerden metinlerin seçilmesine karar verilmiştir. Bu iki mesnevîden on dört metin seçilmiş, seçilen metinlerde kullanılan kelimelerde anlam karışıklığını önlemek için metinlerin eski yazıları da okunarak çeviri yazıları, dil içi çevirileri yapılmış, sözlükleri hazırlanmış ve nesre dönüştürülmüşlerdir. Hikâyeler yazıldığı dönem olan 14. yüzyıl resim sanatını yansıtan resimlerle resimlenmiştir.Metinler, okunabilirliklerinin anlaşılması için Türkçe eğitimi alanında çalışan uzmanlara, çocuk edebiyatı yazarlarına, Türkçe eğitimi lisans öğrencilerine ve 11-15 yaş arasındaki çocuklara okutulmuştur. Bu aşamadan sonra metinlerde bazı düzenlemeler yapılmış ve daha sonra 11-15 yaş arasındaki farklı çocuklara sunulmuştur. Çocukların metinlerle iletilen davranış, kültür, değer ve bilgileri anladıkları görülmüştür. Metinlerin psikoloji, sosyoloji, kültür değerleri ve dil eğitimi alanlarındaki yerlerinin belirlenmesi ile çalışma tamamlanmıştır.Mesnevîler yazıldıkları dönemde Türkçeyi ve Türk kültürünü yeni yetişen kuşaklara aktarmada araç olarak kullanılmıştır. Metinlerde cemiyet hayatının bütün ihtiyaçlarının karşılandığı, sosyal ve manevî dünyanın hiçbir unsurunun atlanmadığı görülmektedir. Bu sebeple Türkçenin 14. yüzyıla ait kaynak metinlerinin çocuk edebiyatı ve dil eğitiminde kullanılabilir olduğu tespit edilmiştir.

Abstract:
This research had been done to determine the using possibility of Turkish written sources to transfer the children in language education. Mesnevi writings which belongs to 14 th. century and short storys determined as materials. After classification of 14. th century and mesnevi writings, passed to scaning stage of written sources. Writings belong to Mantıku?t-Tayr and Garib-name mesnevis which has been firstly written in Anatolia has selected. Fourteen writings picked and to avoid the meaning complication, translation writings has been done by reading the old versions of textures and dictionarys has been prepared. Storys pictured by 14 th. century pictures.Textures readed to experts works in Turkish education system, child letter writers, Turkish Education undergraduates and children ages changes between 11-15 to understand the readability. After this stage some arrangements has done on textures and distribute to different children ages changes between 11-15. Had been seen that, children could understand the manner, culture, value and knowledge which transfered by textures. To determine their place in psychology, sociology, culturel and language education, research has been finished.Mesnevis used to transfer the Turkish language and culture to young breeds in their written century. In textures, it has been seen that all needs of community life supplyed greatly and social and spiritual elements presented. according to those reasons, it has been understanded, writings belong to 14 th. century are usefull for child litterature and language education.