Yüksek yargıda 2010-2020 yılları arasında karara bağlanan ölümle sonuçlanan tıbbi uygulama hatası davalarının incelenmesi
Investigation of fatal medical malpractice cases concluded between 2010-2020 in the high judiciary
Yazar: ANIL ÇAĞRI KABAL
Danışman: PROF. DR. OSMAN CELBİŞ
İnönü Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Adli Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Adli Tıp = Forensic Medicine
Dizin: Danıştay = Council of State ; Otopsi = Autopsy ; Tıbbi kötü uygulama = Medical malpractice ; Yanlış teşhis ve tedavi = Malpractice ; Yargı kararları = Judicial decisions ; Yargıtay kararları = Supreme court decisions ; Yüksek yargı = Supreme courts ; Ölüm = Death

Özet:
Amaç: Tıbbi uygulama hatası iddiası ile açılan ceza ve tazminat davalarının sayısı ülkemizde ve dünyada giderek artmaktadır. Tüm tıbbi uygulama hatası iddiaları içerisinde ölümle sonuçlanan tıbbi uygulama hatası iddialarının oranı azımsanmayacak ölçüdedir. Tıbbi uygulama hatası sonucu doğabilecek en trajik sonucun ölüm olduğu yadsınamaz bir gerçektir. Tüm bu sebeplerle çalışmamızda yüksek yargı (Danıştay-Yargıtay) temyiz kararları incelenerek ölümle sonuçlanan tıbbi uygulama hatası olgularının genel olarak irdelenmesi ve bu olgularda otopsinin önemi üzerinden bilirkişilik ve yargılama süreçlerinin daha sağlıklı ilerlemesine yardımcı olabilecek tespitler ortaya konması amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Çalışmamızda; yüksek yargı (Danıştay-Yargıtay) temyiz karar tarihleri 2010-2020 yılları arasında olan ölümle sonuçlanan tıbbi uygulama hatası iddiası ile görülen dâhil etme ve dışlama kriterlerimize göre belirlenen 380 yüksek yargı temyiz kararı incelenmiştir.
Bulgular: Yargıtay Ceza Daireleri temyiz kararlarındaki otopsi yapılmayan olgularda aynı bilirkişi kurumu tarafından verilen raporlar arasında çelişki varlığı, otopsi yapılan olgulardakine göre anlamlı ölçüde fazla bulunmuştur (p<0.05). Yargıtay Hukuk Daireleri temyiz karalarındaki otopsi yapılmayan olgularda esasa ilişkin yeniden yargılamada kullanılmak üzere ek bilirkişi raporuna ihtiyaç varlığı, otopsi yapılan olgulardakine göre anlamlı ölçüde fazla bulunmuştur (p<0.05). 
Sonuçlar: Çalışmamızdan elde edilen veriler ölümle sonuçlanan tıbbi uygulama hatası iddiasıyla görülen davalarda otopsi yapılmasının somut maddi gerçeğe ulaşmayı kolaylaştırdığını, yüksek yargı mercilerinin nihai kararlarını vermesini hızlandırdığını ve bilirkişilik ile yargılama süreçlerinin daha sağlıklı işlemesini sağladığını gözler önüne sermektedir. Bu nedenle ölümle sonuçlanan tıbbi uygulama hatası iddialarında şartlar el verdiği ölçüde otopsi yapılmasının sağlanması gerekmektedir. Otopsi yapılmamasının neden olduğu belirsizlikler ve dezavantajlar yargılama süreçlerinde sadece hekimlerin ve sağlık idarelerinin üzerine yüklenmemelidir.

Abstract:
Aim: The number of criminal and compensation cases with the claim of medical malpractice is increasing in our country and in the world. Among all, the proportion of fatal medical malpractice claims is substantial. The most tragic outcome of medical malpractice is death. Therefore, our aim is to study fatal medical malpractice cases by examining the high court appeal decisions, to reveal the findings that can help the expert and trial processes to progress more healthily, based on the importance of autopsy.
Materials and Methods: In our study; 380 high court appeal decisions, between 2010 and 2020, determined according to our inclusion and exclusion criteria, with the allegation of fatal medical malpractice, were examined.
Findings: The contradiction between the reports of same expert agency in the cases without autopsy was significantly higher than the cases with autopsy (p<0.05). The need for an additional expert report to be used in the retrial on the merits in the cases without autopsy in the appeal decisions of the Court of Cassation Civil Chambers was significantly higher than the cases with autopsy (p<0.05).
Results: The data from our study reveal that autopsy in fatal medical malpractice cases facilitates reaching the concrete material truth, accelerates the final decisions of the high judicial authorities, ensures a healthier functioning of the expert witness and trial processes. Therefore, it is necessary to perform an autopsy in fatal medical malpractice cases as circumstances allow. The uncertainties and disadvantages of not performing an autopsy should not be burdened only on physicians and health administrations during the judgement process.