Kültürel proleterleşme ile sınanma: sınıf ve kültür bağlamında İstanbul çeperindeki alevilerin siyasal hareketliliği
Being tested wi̇th cultural proletari̇ani̇zati̇on: the poli̇ti̇cal mobi̇li̇ty of alevi̇s i̇n the peri̇phery of istanbul i̇n the context of class and culture
Yazar: SELFET DURAN
Danışman: DOÇ. DR. DERYA FIRAT ŞANNAN
Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı / Genel Sosyoloji ve Metadoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Sosyoloji = Sociology
Dizin: Aleviler = Alawis ; Kültürel sermaye = Cultural capital ; Proleterleşme = Proletarianization ; Siyasal toplumsallaşma = Political socialization ; Siyasi olaylar = Political events ; Sosyal hareketler = Social movements ; Sosyal hareketlilik = Social activity ; Sosyal olaylar = Social events ; İslami hareketler = Islamic movements ; İstanbul = Istanbul

Özet:
Bu çalışma Türkiye'nin en önemli ve dinamik toplumsal gruplarından biri olan Alevilerin son yıllarda artan toplumsal siyasal hareketliliği ile ilgilidir. Büyük kentlerin çeperlerinde bulunan mahallelerdeki sokak çatışmaları, bu mahallelerin Gezi eylemlerinde oynadıkları önemli rol ve Alevilerin Gezi eylemlerine katılan toplam içindeki payları bu hareketliliğin en önemli işaretleridir. Çalışma, Alevilerin siyasal-toplumsal hareketliliğini bellek, sınıf ve kültür bağlamında soruşturmaktadır. Alevi hareketliliğinin temel motivasyon kaynağı İslamcı hareketin yükselişidir. Aleviler İslamcı hareketin yükselişine paralel olarak toplumsal ve siyasal bir aktör haline gelmiştir. Ancak Aleviler ile Sünni İslamcılar arasındaki ilişki kategorik bir kültürel ya da mezhepsel karşıtlıktan ibaret değildir. İslamcı siyasal iktidar devlet alanını kontrol etmeye başladığından itibaren hemen her alanda yapısal dönüşüm ve reformları hayata geçirmiştir. Alanın işleyiş ve kurallarını değiştirmeye yönelik iktidar müdahaleleri Alevilerin alan içi mücadelelerini sekteye uğratmıştır. Bu nedenle Alevilerin son yıllardaki toplumsal siyasal hareketliliğinin nedenlerinden birisi de sınıfsal yeniden üretim imkanlarındaki daralmadır. İslamcı siyasal iktidarın sermayeleşen kültürel ideolojik kodlarından ve sınıfsal yeniden üretim için gerekli ekonomik sermayeden yoksun bir topluluk olan Aleviler kültürel proleterleşme sürecinin öznesi durumundadır. Çalışmada, Alevi hareketliliği bu kültürel proleterleşme sürecine bir itiraz olarak değerlendirilmektedir.




Anahtar Kelimeler: Alevi hareketliliği, İslamcı hareket, kültürel sermaye, alan, yeniden üretim, kültürel proleterleşme, sokak siyaseti

Abstract:
This study concerns with increasing social and political mobility of Alevis as one of the most important and dynamic social groups of Turkey in recent years. The most important signs of this mobility are that street clashes in the neighborhoods located in periphery of large cities, playing an important role of these neighborhoods in the Gezi Actions and participating of Alevis intensely in this action. This study investigates the social and political mobility of Alevis in the context of memory, class and culture. Basic motivation of the mobility of Alevis is the rise of the Islamist movement in Turkey. Alevis have become a social and political actor in parallel with the rise of the Islamist movement. However, the relationship between Sunni Islamists and Alevis is not just a cultural or sectarian categorical opposition. Ever since Islamist agents have begun to invade the state field, they have implemented structural changes and reforms in almost every field. Interventions of government aim at changing the functioning and the rules of the field have hindered the struggles of Alevis in this field. Therefore, one of the causes of social and political mobility of Alevis in recent years is the contraction in the class reproduction possibility of the Alevis. Alevis have been become the subject of the cultural proletarianization process as they are a community devoid of economic capital required for class reproduction and the Islamic government's cultural and ideological codes that have become cultural capital. In the study, mobility of Alevis has been interpreted as opposition to this cultural proletarianization process.



Key Words: mobility of Alevis, Islamist movement, cultural capital, field, reproduction, cultural proletarianization, street politic