Lider ve astların duygusal zeka faktörleri ile lider üye etkileşimi arasındaki ilişkilere yönelik bir araştırma
A research intended to relationship between leader and member's emotional intelligence factors and leader-member exchange
Yazar: SEDA ERDOĞAN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. GÜVEN ORDUN
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Örgütsel Davranış Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Duygusal zeka = Emotional intelligence ; Lider-üye etkileşimi = Leader-member exchange ; Liderler = Leaders ; Liderlik = Leadership

Özet:
Duygusal zeka pek çok alanda olduğu gibi liderlik alanında da oldukça dikkat çeken bir
kavramdır. Buradan hareketle, bu tez çalışmasında liderin ve üyelerin duygusal zekalarının
lider-üye etkileşim kalitesini lider ve üyelerin kendi algılamaları ile ilişkilerini ve duygusal
zekanın lider-üye etkileşim kalitesini açıklamada etkisinin olup olmadığı araştırılmıştır.
Araştırmada lider-üye etkileşim kalitesini ve duygusal zekayı ölçmek için ayrı birer ölçek
kullanılmıştır. Bu çalışmada Lider-Üye Etkileşim (LÜE) ilişkisi; etki, katkı, vefa ve
profesyonel saygı'yı da içeren çok boyutlu yaklaşımla ele alınmıştır. Lider-Üye Etkileşimi
için Liden ve Masyln tarafından geliştirilen çok boyutlu Lider-Üye Etkileşimi Ölçeği (LMXMDM)
kullanılmıştır. Duygusal zeka için ise Wong ve Law tarafından geliştirilen WLEIS
duygusal zeka ölçeği kullanılmıştır. Duygusal zekayı; kendi duygularını tanıma, başkalarının
duygularını tanıma duyguları kullanma ve duyguları yönetme boyutları oluşturmaktadır.
Araştırma kapsamında literatüre uygun olarak, kendi duygularını tanıma ve başkalarının
duygularını tanıma boyutları duyguların farkındalığı, duyguları kullanma ve duyguları
yönetme boyutları da duyguların yönetimi boyutları olarak yeniden adlandırılmıştır.
Duyguların farkındalığı ve duygularının yönetimi boyutlarının lider-üye etkileşimi boyutları
üzerindeki anlamlılığı tek tek incelenmiştir.
Araştırma Türkiyede bir bölgede gelişmekte olan bir yerel market zinciri çalışanlarına
uygulanmıştır. Gerçekleştirilen analizler sonucunda astların duygusal zekalarının kendi
algılarına göre ölçülen lider-üye etkileşim kalitesi arasında pozitif ve anlamlı ilişkiler tespit
edilirken, liderin duygusal zekası ile lider algısına göre ölçülen lider-üye etkileşim kalitesi
arasında ilişki tespit edilememiştir. Astların duygusal zekları ve lider-üye etkileşim kalitesine
göre oluşturulan regresyon modelinde astların duygusal zekalarının duyguların yönetimi
boyutunun lider-üye etkileşim kalitesini açıklamada etkili olduğu görülmüştür.
Yapılan araştırmada araştırmanın yapıldığı işletmede, yüksek kalitede ilişki algılayan astların
iç grup veya dış grup algısının oluşmasında duygusal zekaları etkili iken, liderler açısından iç
grup veya dış grup üyelerinin seçimi kendi duygusal zekaları ile ilişkili değildir.
Anahtar Kelimeler: Duygusal Zeka, Lider-Üye Etkileşimiz

Abstract:
Emotional intelligence is a concept that has gained considerable importance in leadership
field as other lots of field. Depending on this notion, the purpose of this study is to investigate
whether emotional intelligence of leaders and followers have an effect on leaders and
followers perceptions of LMX quality.
Two different scales are used in this survey. LMX scale of Liden and Maslyn, LMX-MDM is
used which has been constructed by four dimension affect, loyalty, contribution and
professional respect. Emotional Intelligence scale of Wong and Law, WLEIS is used.
Emotional intelligence model consist of four dimensions which are self emotional appraisal,
others emotional appraisal, use of emotion and regulation of emotion. In this study, in order to
be consistent with the literature, we combine and rename the self emotional appraisal, others
emotional appraisal dimensions to form the emotional awareness dimension, and combine and
rename use of emotion and regulation of emotion dimensions to form the management of
emotions. The significance Management of Emotions, Emotional Awareness dimensions
affect on LMX dimensions are examined.
The research was conducted among workers of a retail company in Turkey. The results show
that there is a significant relationship between members emotional intelligence and LMX, but
there is no relationship between leaders emotional intelligence and LMX. The results of
regression analysis indicated that members emotional intelligence dimension, management of
emotions, has strong influence on LMX.
In this research, the members who perceive high quality LMX, emotional intelligence of
members has an impact of these dimensions on being in-group or out-group. But this
condition is not valid for leaders.
Key Words: Emotional Intelligence, Leader-Member Exchange