Doğum eyleminde uygulanan solunum ve tensel uyarılma tekniklerinin gebenin doğum ağrısını algılamasına etkisi
The effects of the breathing and skin stimulation technics used during labor on the labor pain perception of the pregnant woman
Yazar: GÜLAY YILDIRIM
Danışman: Y.DOÇ.DR. NEVİN ŞAHİN (HOTUN)
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Doğum ve Kadın Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2001
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
7.0ZET Araştırma annelerin doğum eyleminde balam ve desteğe olan gereksinimleri ve hemşirenin bu gereksinimi karşılamadaki rolüne dikkati çekmek üzere doğum eyleminde uygulanan solunum ve tensel uyarılma tekniklerinin gebenin doğum ağrısını algılamasına etkisini belirlemek amacıyla deneysel olarak planlanmıştır. Araştumanın evrenini SSK Bakırköy Doğumevi, Kadm ve Çocuk Hastalıkları Hastanesine 01-01-2000, 01-09-2000 tarihleri arasında başvuran, gönüllülük esas alınarak olasılıksız örneklem yöntemi ile seçilen, 38-42. gebelik haftasında olan, yüksek riskli olmayan, normal spontan doğum yapması beklenen, primipar gebeler oluşturmuştur. 20 deney, 20 kontrol grubu olmak üzere 40 vaka ile çalışılmıştır. Araştırmada veriler; gebe kadınların demografik, obstetrik özelliklerini belirlemek amacıyla geliştirilen Tanıtıcı Bilgi Formu, ağrının şiddetini tanımlamada kullanılan Vizüel Anolog S kala, ayrıca İzlem Formu, Gözlem Formu ve Doğum Sonrası Görüşme Formu ile elde edilmiştir. Doğum eyleminin başında ( latent faz ) deney ve kontrol grubunda yer alan gebelerle birebir görüşülerek Tanıtıcı Bilgi Formu doldurulmuştur. Deney grubunda yer alan gebelere doğum eylemi, tensel uyarılma va solunum teknikleri hakkında eğitim verilmiş ve doğum eylemi süresince gebenin yanında kalınmıştır. Solunum ve tensel uyarılma ( kendisinin uygulayacağı ve hemşirenin destekleyiceği masajlar ) tekniklerini uygulaması, pozisyon değişikliği yapması ve gevşemesi konusunda gebe desteklenmiştir. Kontrol grubu gebeler doğumhanede yapılan rutin işlemler dahilinde izleme bırakılmış, eğitim ve destekleyici hemşirelik bakımı verilmemiştir. Doğum eylemi süresince dilatasyon 2cm, 4cm, 6cm, 8cm ve 10cm olduğunda deney ve kontrol grubu gebelerden Vizüel Analog Skala (VAS) üzerinde hissettikleri ağrının şiddetini sözel olarak ifade etmeleri istenmiş ve alman ifadeler İzlem Formuna kaydedilmiştir. Dilatasyon döneminin aktif fazmda kontrol ve deney grubu gebeler gözlenerek Gözlem Formu ve doğum sonu annelerle birebir görüşülerek de Doğum Sonu Görüşme Formu doldurulmuştur. 79Tanıtıcı özellikler, dilatasyon dönemi ve doğum sonu görüşmeye ilişkin bulgular; yüzdelik ortalama, Ki kare ( Chi - Square ), Fisher Exact testleri ile değerlendirilmiştir. Aynı zamanda dilatasyon dönemi bulguların değerlendirilmesinde bağımsız grublarda t testide kullanılmıştır. Araştırmanın hipotezleri doğrultusunda yapılan istatistiksel incelemede;. Annelerin tanıtıcı özellikleri, gebelik öyküsü, doğuma ilişkin hazırlık, doğuma ilişkin düşünce ve beklentiler yönünden aralarında önemli bir farklılık olmadığı saptanmıştır. Doğum eylemi ve nonfarmakolojik ağrı kontrol yöntemleri ( solunum ve tensel uyanıma ) hakkında eğitim ve hemşirelik desteği alan annelerin almayan annelere oranla doğum eyleminde doğuma yönelik olumsuz duygusal tepkilerinin daha az olduğu ve bu tür olumsuz duygularla daha iyi başa çıktıkları, doğum ağrısının şiddetini daha düşük ifade ettikleri, doğum ağrısı ve doğum eylemi hakkında daha olumlu düşündükleri belirlenmiştir. Çalışmada elde edilen bulgular, doğum öncesi herhangi bir hazırlığı olmayan gebelere doğum eyleminin latent fazmda doğum eylemi ve nonfarmakolojik ağrı kontrol yöntemleri ( solunum ve tensel uyanıma ) hakkında verilen eğitim ve hemşirelik desteğinin gebelerin doğum ağrısını daha az algılaması, doğuma daha iyi adapte olması ve daha doyurucu bir doğum deneyimi yaşamalarında etkili olduğunu göstermiştir. Anahtar Kelimeler : Ağn yönetimi, destekleyici hemşirelik bakımı, doğum ağnsı, doğum deneyimi, Vizüel Analog Skala 80

Abstract:
SUMMARY The study was planned experimentally to determine the care and support needs of the mother during labor and to give attention to the role of the nurse in meeting these needs by investigation the effects of the breathing and skin stimulation technics used during labor on the labor pain perception of the pregnant woman. The universe of the study is formed of 38 to 42 weeks primipar pregnant women, not being under high risk, who were expected to delivery normal spontonously and were chosen by sampling without probability method by willing being the criteria from women who attended to SSK Bakırköy Maternity and Child Hospital between 01-01-2000, 01- 09-2000. 40 women were studied by 20 being experiment and 20 being control groups. The data were collected by Informative Knowledge Form which was developed to determine the demographic, obstetric characteristics of pregnant women, Visual Analog Scale Which was used for the definition of the strength of the pain, Impression Form, Observation Form and Interview After Birth Form. At the beginning of the labor ( latent phase ) informative knowledge form were filled by one to one conservation with the pregnant women in experiment and control groups. To the pregnant women in experiment group education on labor, skin stimulation, breathing technics were given and they were accompanied during the labor. Pregnant women were supported for the application of breathing and skin stimulation ( massages which could be applied by them and could be supported by the nurse ) technics, changing of position and relaxing. The pregnant women in the control group were observed in the routine of the hospital and were not given labor education and supportive nurse care. During labor at 2cm, 4cm, 6cm, 8cm and 10cm dilatation, pregnant women in the experiment and control groups were asked to tell the strength of their pain by words on the Visual Analog Scale and the statements were saved on the Impression Form. At the active phase of dilatation Observation Form was filled by the observation of pregnant women at control and experiment groups and Interview After Birth Form was filled by one to one conservation with the mothers after birth. 81The findings for informative characteristics, dilatation period and conservation after birth were determined by percentage mean, Chi-Square, Fisher Exact tests. At the same time in determination of the findings of dilatation period t-test was used in independent groups. In the statistical investigation towards the hypothesis of the study ;. For the informative characteristics, pregnancy history, preparation for birth, thought and expectation of birth, significant difference was observed.. It was determined that the mothers who received education and nurse support on the labor and nonfarmacologic pain control methods ( breathing and skin stimulation ) had less negative emotional reactions towards labor during labor and deal with these kind of negative thoughts better, described labor pain strength lower, had better thoughts of labor pain and labor process than mothers not receiving education and nurse support. The results of the study showed that the education and nurse support on labor and nonfarmacologic pain control methods ( breathing and skin stimulation ) given to the pregnant women who did not have any preparation before birth at the latent phase of labor was effective on the less feeling of labor pain, better adaptation for labor and a more satisfactory labor experimentation of pregnant women. Key Words : Pain management, supportive nursing care, labor pain, labor experience, Visual Analog Scale ( VAS) 82