Bireysel emeklilik sistemi, finansal açıdan değerlendirilmesi ve OYAK modeli uygulaması
Individual retirement system, evaluation of financial aspects and application of OYAK model
Yazar: SERKAN AHMET KARABACAK
Danışman: PROF. DR. METİN KAMİL ERCAN
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Muhasebe Finansman Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Sigortacılık = Insurance ; Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri = Labour Economics and Industrial Relations ; İşletme = Business Administration
Dizin: Finansal düzenleme = Financial arrangemenet ; Fon yönetimi = Fund management ; Fonlar = Funds ; OYAK = OYAK ; Sosyal güvenlik sistemleri = Social security systems ; Sosyal sigortalar = Social insurances ; Tamamlayıcı sektör = Complementary sector ; Özel emeklilik = Private pension ; Özel emeklilik fonları = Private pension funds

Özet:
Türkiye'de ve Dünya'da 1990'lı yıllardan itibaren benzer nedenlerle ortaya çıkan sosyal güvenlik krizleri ve birinci basamak emeklilik sistemlerinde bozulan aktüeryal dengeler neticesinde, sosyal güvenlikte reform çalışmaları başlamıştır. Bu dönemde, her ne kadar özelleşen ve sorumluluğun devletten bireye doğru kaydığı sosyal güvenlik reformları ağırlık kazansa da, ikinci ve üçüncü basamak tamamlayıcı emeklilik sistemlerinin oluşturulması için devletin düzenleyici ve denetleyici rolüne ihtiyaç duyulmuştur. Birçok ülkede, ikinci basamakta zorunlu üyelik esaslı mesleki emeklilik sistemlerini, ilerleyen yıllarda gönüllülük esaslı bireysel emeklilik sistemleri takip etmiştir. Yapılan reformlarda emeklilik yatırım fonlarının ülke ekonomisine sağladığı faydalar önemli bir sebep olarak gözükse de, bireylerin tasarruf oranlarını arttırmak ve emeklilik yıllarındaki refah düzeyini mümkün olduğunca çalışma yıllarındaki seviyeye yaklaştırmak asıl amaç olmuştur. Sosyal güvenlikte çok ayaklı yapının literatürdeki tanımı olan tamamlayıcı emeklilik bazı ülkelerde ikinci ve üçüncü basamakta ayrı reformlara tabi olurken, bazı ülkelerde bütün olarak düşünülüp bütünsel reforma gidilmiştir. Türkiye'de hâlihazırda farklı hukuki altyapıya tabi dağınık yapıdaki ikinci basamak mesleki emeklilik kuruluşlarının işleyişi devam ederken, 2003 yılında başlatılan bireysel emeklilik sistemi ile süregelen tasarruf sorununa çözüm bulunmaya çalışılmıştır. Gelinen noktada, hem bireysel emeklilik sistemi gerekli fon ve üye büyüklüğüne ulaşamamış, hem de ikinci basamak tamamlayıcı emeklilik düzenli bir işleyişe ve verimliliğe kavuşturulamamıştır. Bu tezde,  ikinci basamak mesleki emeklilik kuruluşları arasında süreklilik ve işleyiş açısından ön plana çıkan Ordu Yardımlaşma Kurumu ile gelişme süreci devam eden bireysel emeklilik sistemi karşılaştırmalı olarak incelenerek tamamlayıcı emeklilik için öneriler oluşturulmuştur. Bu çalışma, tamamlayıcı emekliliği bir bütün olarak, üyelik, finansal yapı, işleyiş, hukuki yapı, denetim, devletin sisteme katkısı, riskin yönü ve derecesi gibi alt başlıklarda inceleyerek Türkiye için uygulanabilecek bir öneri sunmaktadır.

Abstract:
Worldwide social security crisis with similar reasons beginning from 1990s and collapsing actuarial balances in public pillar social security systems resulted in reform attempts in social security. Meantime, although more private and individual social security reforms appeared, goverment's regulatory and monitory role is needed to constitute second and third pillar supplementary pension systems. In many countries, voluntary individual pension systems followed mandatory occupational pension systems. Even though pension mutual funds' contribution to the economy was seen as the primary reason, increasing individual saving ratio and securing welfare level in the retirement span as much as in working ages was the real aim for social security reforms. Whereas supplementary pension, which is description in literature of multi-pillar pension systems, was subjected to different reforms in second and third pillar, it was subjected to engaged reforms in some countries. In Turkey, while functioning of many second pillar occupational pension contitutions with different legal basis was already proceeding, onging saving problem was tired to be solved by individual pension system in 2003. At this point, neither individual pension system reached the needed fund an participant level, nor second pillar supplementary pension attained an organised and prolific running. In this thesis,  OYAK (Turkish Armed Forces Assistance Fund), which has come to the forefront among the second pillar occupational pension constitutions in terms of sustainability and runnin, is comparatively analyzed with developing individual pension system and propasals for supplementary pension in Turkey was submitted. This study, analyzes supplementary pension as whole from the point of membership,  financial structure, legal structure, auditing, risk, goverment's contribution and role.