Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu olan 6-8 ve 10-12 yaşlarındaki çocuklarda metilfenidat tedavisinin uyku yapısı üzerine etkisi: polisomnografik araştırma
Effect of methylphenidate on sleep architecture in children aged 6-8 and 10-12 years with attention deficit hyperactvity disorder: polysomnographic investigation
Yazar: NURCİHAN KİRİŞ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. UĞUR SEÇİL BİNOKAY
Çukurova Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Fizyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2009
Konu: Fizyoloji = Physiology

Özet:
Dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu (DEHB) olan çocuklarda metilfenidat tedavisinin uyku yapısı üzerine etkilerinin araştırıldığı polisomnografi çalışmaları sonuçları henüz açıklık kazanmamıştır.Araştırmamızın amacı, 6-8 ve 10-12 yaş olmak üzere iki yaş grubu DEHB olan çocuklarda, 6 aylık uzun etkili metilfenidat (concerta) tedavisinin uyku yapısı üzerine etkisini objektif (polisomnografi) ve subjektif (uyku anketi) yöntemler ile incelenmesidir.Araştırma gruplarını, ilk defa DEHB tanısı alan, eş tanı (komorbid) bozukluğu bulunmayan, 21 erkek çocuk oluşturmuştur. Araştırma gruplarına, metilfenidat tedavisi öncesi ve 6 aylık metilfenidat tedavisi sonrasında, tüm gecelik polisomnografi ve uyku anketleri (Pittsburgh Uyku Kalitesi İndeksi ve Epworth Uykululuk Skalası) uygulanmıştır.Polisomnografi ve uyku anketlerinden elde edilen verilerin, iki yaş grubu arasında, metilfenidat tedavisi öncesi ve metilfenidat tedavisi sonrası karşılaştırmalarında, istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmamıştır. Buna karşın, 6-8 yaş grubunun metilfenidat tedavisi öncesi ve sonrası polisomnografi kaydı karşılaştırmasında evre 1 sıklığında anlamlı azalma ve 10-12 yaş grubunun metilfenidat tedavisi öncesi ve sonrası polisomnografi kaydı karşılaştırmasında REM süresinde anlamlı artma saptanmıştır. Diğer taraftan, yaş gruplarının uyku anketleri sonuçlarının karşılaştırmasında, metilfenidat tedavisi açısından istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmamıştır.Sonuç olarak, metilfenidat tedavisinin iki yaş grubu arasında karşılaştırmasında, uyku yapısı üzerine anlamlı etkisi bulunmamıştır. Metilfenidilat tedavisinin öncesi ve sonrasında 6-8 yaş grubunun karşılaştırmasında, tedavi sonrasında evre 1 süresinde anlamlı azalma ve 10-12 yaş grubunun karşılaştırmasında REM süresinde anlamlı artmanın bulunması, DEHB olan çocukların uyku yapısı üzerine metilfenidat tedavisinin olumlu etkileri olduğunu göstermektedir.Anahtar sözcükler: Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB), Çocuklar, Polisomnografi, Metilfenidat Tedavisi, Uyku Yapısı.

Abstract:
Findings of polysomnographic studies investigating effects of methylphenidate on sleep architecture in children with Attention Deficit Hyperactivity Disorder (ADHD) haven?t yet gained clarityThe aim of our study was to investigate the effects of six month long-acting methylphenidate (concerta) treatment on sleep architecture by means of objective (polysomnography) and subjective (sleep questionnaire) methods in two different age groups of children with ADHD which one of was 6-8 and the other 10-12 years oldTwenty one boys were included in the study group who were first diagnosed as ADHD without comorbidity. Full night polysomnography and sleep questionnaires (Pittsburgh sleep quality index and Epworth sleepiness scale) before taking methylphenidate medication and after taking six month methlphenidate medication were applied to study groupsBased on polysomnography and sleep questionnaires, there was not found statistically significant difference between data obtained before and after methylphenidate medication, for the two age groups.Nevertheless, when polysomnographic records were analyzed, significant decrease for sleep stage 1 was found before and after methlyphenidate medication in 6-8 age group and, a significant increase for duration of REM sleep was found before and after methlyphenidate medication in 10-12 age group. Additionally, there was not found significant difference when the results of sleep questionnaires were compared in terms of methylphenidate medicationIn conclusion, there was not found significant effect of methylphenidate medication on sleep architecture in comparison of the two age groups. When compared before and after methylphenidate medication, the findings of decrease for sleep stage 1 for 6-8 age group and increase for duration of REM sleep for 10-12 age group showed that positive effects of methylphenidate medication on sleep architecture in children with ADHD.Key Words: Attention Deficit Hyperactivity Disorder (ADHD), Children, Polysomnography, Methylphenidate Medication, Sleep Architecture