Remisyondaki ülseratif kolit hastalarında uyku bozukluğunun hastalık aktivasyonu üzerine etkisi
The effect of sleep disorders on activation ofulcerati̇ve cholitis in remission
Yazar: GÜL YAVUZ
Danışman: PROF. DR. TARKAN KARAKAN
Gazi Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2016
Konu: Gastroenteroloji = Gastroenterology
Dizin: Hastalık = Disease ; Hastalık şiddeti indeksi = Severity of illness index ; Kolit-ülseratif = Colitis-ulcerative ; Uyku = Sleep ; Uyku bozuklukları = Sleep disorders ; İnflamatuar bağırsak hastalıkları = Inflammatory bowel diseases

Özet:
İnflamatuvar barsak hastalıkları (İBH) ince barsak ve kolonun etyolojisi ve
patogenezi tam aydınlatılamayan, remisyon ve alevlenmelerle seyreden immun
ilişkili kronik bir hastalık grubudur. Uyku bozukluğu inflamatuvar sitokinlerin
salınımını artırarak hastalığı kötüleştirirken, hastalığın kötüleşmesi de uyku
bozukluğunu kötüleştirir. Bu çalışmada, uyku bozukluğunun remisyondaki
ülseratif kolit hastalarında hastalık aktivasyonu üzerine etkisinin incelenmesi
amaçlandı.
Klinik remisyonda olan 50 ülseratif kolit hastası, kronik hastalığı olmayan
50 kontrol grubu ile çalışma yapıldı. Hastalık aktivasyonu mayo skoru, uyku
kalitesi pitsburg uyku kalite indeksi, epworth uyku kalite indeksi, beck depresyon
ölçeği ile belirlendi. Sigara ve alkol kullanımı, ek hastalıkları, tutulum yeri, ÜK ve
diğer hastalıkları için kullandığı ilaçlar soruldu. Bazal melatonin hormonu, lökosit
sayısı, nötrofil sayısı, hemoglobin, serum albumin düzeyi, sedimentasyon hızı, c
reaktif protein çalışıldı. Hasta grubu 3 ay takip edildikten sonra uyku tüm hastalar
kontrole çağrıldı. Takip süresinde atak geçirip geçirmediği, tedaviye uyumları,
sigarayı bırakıp bırakmadıkları, stres durumları, antibiyotik ve NSAİİ kullanıp
kullanmadıkları soruldu, bazılarından melatonin hormonu bakıldı.
Hasta grubunun %46 sında uyku bozukluğunun olması ile uyku
bozukluğunun remisyon döneminde de yüksek oranda olduğu, bazal melatonin
seviyesi uyku bozukluğu olanlarda ve olmayanlarda anlamlı düzeyde farklılık 
olduğu saptanmıştır(p<0,05). Uyku bozukluğu olmayan hastaların hiç birisinde
atak görülmemişken, uyku bozukluğu olan hastaların %27,3'ünde atak görülmüş,
%72,7'sinde ise atak görülmemiştir. Uyku bozukluğu ile atak görülme durumu
arasında anlamlı düzeyde bir ilişki bulunmaktadır (p<0,05).
Literatürde remisyondaki ülseratif kolit hastalarında da uyku
bozukluğunun anlamlı olarak yüksek bulunduğu, bir kısım çalışmalarda 6 aylık, 1
yıllık ve 2 yıllık takiplerde uyku bozukluğunun hastalık aktivasyonunu artırdığı
yönünde sonuçlara ulaşılmıştır.

Abstract:
Inflammatory bowel disease (IBD) is a chronic immun-mediated small
intestine and bowel disease which is characterized by remissions and
exacerbations and the ethiology and pathogenesis is not full understood.
Sleep disorder worsens disease by inflamatory cytokins, disease also
worsens the sleep disorder. In this study we aimed to research the effect of sleep
disorders on activation of ulcerative cholitis in remission.
Research made with 50 ulcerative cholitis patient and 50 healthy control
group patient Diseasea ctivasion is measured by Mayo Score, sleep quality is
measured with Pittsburgh sleep quality index, epworth sleepiness scale and beck
depression inventory. Cigarette, alcohol, otherdiseases, drugs for ulcerative
cholitis and other diseases and region of disease is questioned. Basal melatonin
level, White blood cell count, hemoglobin, serume albümin level, sedimentation
rate, c reactive protein is measured.
After 3 months follow-up, patiens who have sleep disorder are called and
questioned for ulcerative cholitis attack, stress, use of antibiotics and NSAID,
compliance to treatment, cigarette. Melatonin level is measured from some
patients. 46% of patients have sleep disorder and sleep disorder is frequntly seen
with remission of disease. Basal melatonin level is significiantly high in patients
with or without sleep disorder(p<0,05). )After 3 months follow up of 25 patients 
who have no sleep disorders have no attack, 22 patients with sleep disorder, 6
(27,3%) of these patients have 1 or more attack, but that was significiant (p<0,05).
In literature sleep disorders are seen significiantly high in remission
ulcerative colitis patients. In some studies results, sleep disorders have effect on
activation of disease in 6 months, 1 year, 2 year followups is found.