Mimaride saydamlık-opaklık kavramları ve cephelerin algılanmasına etkileri
Transparency-opacity concepts in architecture and their effects on perception of facades
Yazar: DERYA ELMALI
Danışman: DOÇ.DR. AYŞE SAĞSÖZ
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2005
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
ÖZET Modern Mimarlık Dönemine kadar toplumsal yapı ve teknolojinin imkan verdiği ölçüde yapı cephelerine hakim olan opaklık, bu dönemde yerini saydamlığa bırakmış ve saydamlık 20. yüzyıl mimarisinde yükselen bir değere dönüşmüştür. Mimarinin yorumlanmasında etkili olan kavramlar olarak saydamlık ve opaklık kullanıcıları etkilemektedir. Bu bağlamda çalışmanın amacı, mevcut uygulamalarda cephe oluşumunda oldukça etkili olan saydamlık ve opaklık kullanımının, algısal açıdan kullanıcıyı etkileyip etkilemediği ve işlevsel açıdan kullanıcı beklentileriyle örtüşüp örtüşmediğini tespit etmektir. Çalışma 4 ana bölüm ile kaynaklar ve eklerden oluşmaktadır: Birinci Bölümde, çalışmanın amacı belirlenmiş, saydamlık ve opaklık kavramları ve kullanım alanları tanımlanmış, bu kavramların mimarideki yeri ve tarihi süreci hakkında bilgi verilmiştir. İkinci Bölümde, öncelikle saydamlık ve opaklık kavramlarının mimarideki algısı ve bu algıya dayalı çeşitleri saptanmıştır. Daha sonra ise uygulama kısmına geçilerek sorun belirlenmiş, çalışmada izlenen yol ve yöntemler gerekçeleriyle sunulmuş; konu ile ilgili yapı türleri sınıflaması ve anket çalışması tanıtılmıştır. Üçüncü Bölümde, bilgisayar ortamına aktarılan anket verilerine göre, SPSS programında gerçekleştirilen Çapraz Tablo ve Faktör Analizi ile Ki-kare Testi ve Ki-kare Homojenlik Testlerinden elde edilen bulgular ve irdelemeler yer almıştır. Dördüncü bölümde ise elde edilen bulgulara dayanan sonuçlar ve çalışmada ele alınan konu ve kullanılan yöntem ile ilgili ilerideki çalışmalara referans olabilecek öneriler sunulmuştur. Beşinci Bölümde kaynaklar, Altıncı Bölümde ise çalışmada kullanılan anket formu, yapı türleriyle ilgili mevcut çalışmalar ve bulgular kısmında verilemeyen ek bulgu tabloları verilmiştir. Anahtar Kelimeler: Cephe, Saydamlık, Opaklık, Algı, Kavramsal ve Maddesel Saydamlık-Opaklık VI

Abstract:
SUMMARY Transparency-Opacity Concepts in Architecture and Their Effects on Perception of Facades Opacity which was dominant on the facades of buildings to the Modern Architecture according to the character of society and technology of the day has left its position to transparency and transparency has changed to a value which has been coming up in the 20th. century architecture. These concepts which are effective on the interpretation of architecture affect the user. In this context, the aim of this study is to determine whether the usage of transparency and opacity on the facades of buildings affect the user for the perceptional point and conflict with the functional point or not. Study consists of four main chapters, references and appendixes: In the first chapter, the aim of study is determined, transparency and opacity concepts and their fields of usage are defined, information are given about the field and historical development of these concepts in architecture. In the second chapter, firstly the perception of these concepts in architecture and their types according to this perception are defined. Then definition of the problem, its method and reasons are presented, and finally the classification of building types and questionnaire connected to the study are defined. In the third chapter, the findings and analysis of the questionnaire with SPSS programme according to Crosstabs and Factor Analyzes, Chi-square and Chi-square Homogeneous Tests are examined and presented. In the fourth chapter, the results of research and suggestions for later researches are presented. In the fifth chapter, references are presented. In the sixth chapter, questionnaire, other studies about the building types and appendix finding tables are given. Key Words: Facade, Transparency, Opacity, Perception, Conceptual and Physical Transparency-Opacity VII