Milli edebiyat dönemi Türk romanında batılılaşma (1908?1923)
Westernization in Turkish novel in national literature period (1908?1923)
Yazar: ÖZCAN BAYRAK
Danışman: PROF. DR. İBRAHİM KAVAZ
Fırat Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Yeni Türk Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2009
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Batılılaşma = Westernization ; Edebiyat = Literature ; Milli edebiyat = National literature ; Roman = Novel ; Türk edebiyatı = Turkish literature

Özet:
Osmanlı İmparatorluğunun yeni bir medeniyetin eşiğine doğru başlayan sürüklenişi, batılılaşma sürecini yaşatır. Batılılaşma 1839 yılında ilan edilen Tanzimat Fermanı'yla asıl kırılma noktasını yaşar. Batı'yı tanıma ve batılı unsurları yaşama arzusu sistemli bir değişim sürecini getirir. Toplumsal düzeyde gerçekleşen bu değişim süreci, toplumu oluşturan her alanda kendini gösterir. Bu çalışmamız batılılaşma sürecinde görülen bu değişimin, Milli Edebiyat dönemi romanlarına yansıyan unsurların tespitine yöneliktir.Çalışmamız iki bölümden oluşmaktadır. İlk bölümde batılılaşmanın tarihi süreci, edebiyata yansımaları ve fikir akımları hakkında bilgiler yer almaktadır.Çalışmanın temelini oluşturan ikinci bölümde Milli Edebiyat dönemi (1908?1923) yılları arasında basılan, 43 romanı batılılaşma açısından ele aldık. Toplumun temelini oluşturan bireyin davranış ve düşünce boyutundaki değişim sürecini sosyoloji, psikoloji ve felsefe gibi bilim dallarından hareketle belirginleştirmeye çalıştık. Batılılaşma sürecinin kültürel yapıda ve mekânlarda oluşturduğu değişim gözler önüne serdik. Yanlış batılılaşma süreci ve bu süreçle oluşan toplumsal çöküşün romanlara yansımalarını tespite çalıştık.Çalışmamızın ikinci bölümünde romanlarda geçen yabancıları ve bu yabancıların toplum hayatındaki konumlarını ele alarak, yanlış batılılaşma sürecindeki fonksiyonlarını belirledik.Milli Edebiyat döneminde batılılaşmanın nasıl bir süreç geçirdiğini anlatan sonuç bölümünden sonra, çalışmamıza katkı sağlayan geniş bir kaynakçaya yer verdik.

Abstract:
The drift of Ottoman Empire to a new civilization kept the westernization period alive. Westernization had its actual breaking point with rescript of Gülhane declared in 1839.The desire of knowing the west and having the western elements in their life brought a systematic change period. This change period happening at the social plane made its presence felt in all areas forming the society.Our work intends to detect the elements of this change seen in westernization period which reflected to novels of National Literature period.Our work is composed of two parts.In the first part there are information about the historical process and reflections of westernization and opinion movements.In the second part which is the main part of the work we examine 43 novels printed in National Literature Period between the years of 1908-1923 in terms of westernization. We try to concretize the change process in the behavioural and ideational dimension of individual which forms the basis of society from the points of sciences such as sociology and philosophy. We reveal the change caused by westernization in cultural structure and locality. We try to detect the wrong westernization change and the reflection of the social breakup to novels caused by this change process.In the second part of our work by approaching foreigners in novels and the positions of these foreigners in the social life , we detect the functions of these foreigners in the wrong westernization period.After the conclusion part which tells what kind of a process westernization had in the National Literature Period , we give place to a bibliography which contributes to our work.