COVID-19 salgınının borsa endeksleri üzerindeki etkisinin analizi: G7 ülkeleri ve Türkiye
Analysis of the impact of the COVID-19 pandemic on stock market indices: G7 countries and Turkey
Yazar: ÖZLEM GÜNTÜRK
Danışman: DOÇ. DR. CENGİZHAN YILDIRIM
Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: ARDL Sınır Testi = Autoregressive Distributed Lag Bounds Test ; Borsa = Stock exchange ; Borsa endeksi = Stock exchange index ; COVID 19 = COVID 19 ; G-7 ülkeleri = G-7 countries ; Pandemiler = Pandemics ; Türkiye = Türkiye

Özet:
İlk kez 2019 yılı Aralık ayında Çin'in Vuhan eyaletinde görülen ve neredeyse bütün dünyaya yayılan COVID-19 salgını dünya genelinde başta sağlık alanında olmak üzere sosyal ve ekonomik hayata etki etmiş ve pek çok alanda olduğu gibi ülke borsalarında da salgının etkileri hissedilmiştir. Bu çalışmada, G7 ülkeleri ve Türkiye borsalarının seçilmiş ana endeksleri; Almanya için DAX endeksi, Amerika için DOW-JONES endeksi, İngiltere için FTSEE100 endeksi, Fransa için CAC40 endeksi, İtalya için FTSE MIB 40, Japonya için NIKKEI 225 endeksi, Kanada için S&P/TSX endeksi ve Türkiye için BIST-100 endeksinin günlük kapanış fiyatları ve bu ülkelerdeki günlük toplam COVID-19 vaka sayısı arasındaki eşbütünleşme ilişkinin araştırılması amaçlanmıştır. 11 Mart 2020 ve 10 Mart 2022 tarihleri arası dönemi kapsayan ve günlük verilerin kullanıldığı çalışmada ülke borsalarının seçilmiş ana endeksleri ve toplam vaka sayısı arasındaki eş bütünleşme ilişkisi ARDL sınır testi yaklaşını ile analiz edilmiş ve uzun dönem katsayıları yorumlanmıştır. Uzun dönem ilişkisi incelendikten sonra Hata Düzeltme Modeli kullanılarak kısa dönemli katsayılar incelenmiştir. Elde edilen ARDL sınır testi sonuçlarına göre analize konu bütün ülkelerin COVID-19 günlük vaka sayısı ile endeks değerleri arasında eşbütünleşme ilişkisinin olduğu tespit edilmiştir. Katsayı tahminleri sonucunda uzun dönemde Kanada açısından günlük vaka sayısı ve endeks değeri arasında negatif yönlü, geri kalan ülkeler açısından ise pozitif yönlü bir ilişkinin olduğu tespit edilmiştir. Kısa dönemde Kanada, Fransa, Almanya ve Türkiye endeks değerleri ile günlük vaka sayısı arasındaki ilişki negatif yönlü iken İtalya, İngiltere ve ABD'de pozitif yönlü olduğu tespit edilmiş, Japonya açısından ise kısa dönemde serilerin etkileşim içinde olup olmadığı ile ilgili herhangi bir tespit yapılamamıştır.

Abstract:
The COVID-19 epidemic, which was first seen in Wuhan, China in December 2019 and spread almost all over the world, affected social and economic life, especially in the field of health, and the effects of the epidemic were felt in the country's stock markets as in many areas. In this study, it was aimed to investigate the cointegration relationship between daily closing prices of selected main indexes of G7 countries and Turkish stock markets; DAX index for Germany, DOW-JONES index for America, FTSEE100 index for England, CAC40 index for France, FTSE MIB 40 for Italy, NIKKEI 225 index for Japan, S&P/TSX index for Canada and BIST-100 index for Turkey and the daily total number of COVID-19 cases in these countries. In the study which covers the period between March 11, 2020 and March 10, 2022 and using daily data, the cointegration relationship between the selected main indices of the country stock markets and the total number of cases were analyzed with the ARDL bounds test approach and the long-term coefficients were interpreted. After examining the long-term relationship, the short-term coefficients were examined using the Error Correction Model. According to the ARDL border test results obtained, it has been determined that there is a cointegration relationship between the daily number of COVID-19 cases and the index values of all countries subject to the analysis. As a result of the coefficient estimations, it has been determined that there is a negative relationship between the number of daily cases and the index value for Canada in the long term, and a positive relationship for the rest of the countries. In the short term, the relationship between Canada, France, Germany and Turkey index values and the number of daily cases was negative, while it was positive in Italy, England and the USA. In terms of Japan, it was not possible to determine whether the series interacted in the short term.