Özel eğitim ve kaynaştırma sınıflarına devam eden hafif düzeyde zihinsel engelli öğrenciler ile normal gelişim gösteren öğrencilerin yalnızlık düzeylerinin karşılaştırılması
Comparison of loneliness levels of normally developed students with mildly mentally retarded students attending special education and inclusion classes
Yazar: HATİCE ALLAHVERDİ
Danışman: PROF. DR. PINAR TINAZ
İstanbul Arel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Genel Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Eğitim psikolojisi = Education psychology ; Kaynaştırma eğitimi = Inclusive education ; Yalnızlık = Loneliness ; Yalnızlık düzeyleri = Loneliness level ; Zihinsel engelliler = Mentally retardation ; Özel eğitim = Special education ; Özel eğitime muhtaç çocuklar = Handicapped children who need special education

Özet:
Bu çalışmada ortaokul özel eğitim sınıflarına ve kaynaştırma sınıflarına devam eden hafif düzeyde zihin engelli öğrenciler ile normal gelişim gösteren öğrencilerin yalnızlık düzeyleri karşılaştırılmıştır. Öğrencilerin cinsiyetinin, sınıf düzeylerinin, kardeş sayılarının, doğum sıralarının ve yakın arkadaş sayılarının yalnızlık düzeylerine etkisi incelenmiştir.
Araştırma grubunu, 2016-2017 eğitim öğretim yılında İstanbul ili Şişli, Beyoğlu, Fatih, Kağıthane, Eyüp ve Sarıyer İlçelerine bağlı resmi ortaokulların 5.,6.,7. ve 8. Sınıf düzeyindeki normal gelişim gösteren öğrenciler  ile bu sınıflardaki okuma-yazma bilen hafif düzeyde zihinsel engelli tanısı almış kaynaştırma öğrencileri ve okul bünyesindeki özel eğitim sınıflarındaki okuma yazma bilen hafif düzeyde zihinsel engelli tanısı almış  öğrenciler oluşturmuştur. Araştırmaya normal gelişim gösteren 90 öğrenci, özel eğitim sınıflarına devam eden 93 hafif düzeyde zihinsel engelli öğrenci ile kaynaştırma sınıfına devam eden 89 hafif düzeyde zihinsel engelli öğrenci olmak üzere toplam 272 öğrenci katılmıştır.  Öğrencilerin yalnızlık düzeyleri ile ilgili veriler "Çocuklar için Okul Temelli Yalnızlık Ölçeği" (Kaya, 2005) ile toplanmıştır. Kişisel özelliklere (cinsiyet, sınıf düzeyi, kardeş sayısı, doğum sırası ve yakın arkadaş sayısı) ilişkin verilerin toplanması için ise araştırmacı tarafından hazırlanan "Kişisel Bilgi Formu" kullanılmıştır.	
Veriler, SPSS 21.0 paket programı kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırmanın sonucunda, kaynaştırma öğrencilerinin yalnızlık düzeylerinin, özel eğitim sınıfı öğrencilerinden ve normal gelişim gösteren öğrencilerden yüksek olduğu görülmüştür. 
Özel eğitim sınıfı, kaynaştırma ve normal gelişim gösteren öğrencilerin yalnızlık düzeylerinin cinsiyet, sınıf düzeyi ve doğum sırasına göre farklılaşmadığı görülmüştür.
Özel eğitim sınıfı öğrencilerinin yalnızlık düzeyleri ile kardeş sayısı değişkeni arasında anlamlı bir fark bulunmuştur. Araştırma sonucunda, hiç kardeşi olmayan ve 5 ve daha fazla kardeşi olan öğrencilerin yalnızlık düzeylerinin diğer kardeş sayılarına sahip öğrencilerden daha yüksek olduğu görülmüştür. Kaynaştırma öğrencilerinin ve normal gelişim gösteren öğrencilerin yalnızlık düzeyleri ile kardeş sayısı değişkeni arasında anlamlı bir fark bulunmamıştır. 
Özel eğitim sınıfı öğrencileri ve kaynaştırma öğrencilerinin yalnızlık düzeyleri ile yakın arkadaş sayısı değişkeni arasında anlamlı bir farklılık bulunmuştur. Araştırma sonucunda hiç yakın arkadaşı olmayan (kaynaştırma öğrencilerinde) ve 1 tane yakın arkadaşı (özel eğitim sınıflarında) olanların yalnızlık düzeyinin yüksek olduğu görülmüştür. Normal gelişim gösteren öğrencilerin yalnızlık düzeyleri ile yakın arkadaş sayısı arasında anlamlı bir fark bulunmamıştır.

Abstract:
In this study, the levels of loneliness of mildly mentally retarded students attending secondary school special education classes and integration classes were compared with normal developed students. The effects of gender, class levels, sibling numbers, birth order and close friends on the level of loneliness of the students were examined.
The research group is composed of 5th , 6th, 7th. and 8th grade students of the official secondary schools with normal development, literate students diagnosed with mild mental retardation in these classrooms and other literate students diagnosed with mental retardation in special education classes in same schools affiliated to Şişli, Beyoğlu, Fatih, Kağithane, Eyüp and Sarıyer Provinces of Istanbul in the academic year 2016-2017. In the research, there were a total of 272 students, including 90 students with normal development, 93 mildly mentally retarded students attending the special education classes and 89 mildly mentally retarded students attending the inclusion class. The data on the loneliness levels of the students were collected with the "School-Based Loneliness Scale for Children" (Kaya, 2005). "Personal Information Form" prepared by the researcher was used to collect data about personal characteristics. (gender, class level, number of siblings, order of birth and number of close friends).
The data were analyzed by using the SPSS 21.0 package program. As a result of the research, it was revealed that loneliness levels of integration students were higher than students of special education class and students with normal development. 
Loneliness levels of students in special education classes, mainstreaming and with normal development did not differ according to gender, class level and birth order.
There was a significant difference between the loneliness levels of the students of the special education class and the variant of their sibling number. As a result of the research, it was seen that the loneliness levels of students who have no siblings and have 5 or more siblings were higher than those who have other numbers of siblings. There was no significant difference between the loneliness level of the other two groups (students with normal development and the mainstreaming students) and the number of siblings variant.
There was a significant difference between the loneliness levels and the number of close friends in the special education class students and mainstreaming students. As a result of the research, it was revealed that the level of loneliness was found to be high in those who had no close friends (inclusion students) and one close friend (in the special education classes). There was no significant difference between the level of loneliness and the number of close friends in normal developed students.