Behçet hastalığı seyrinde görülen klinik heterojenite ve fenotipik farklılıklara yol açan adaptif ile doğal bağışıklık ve inflamazom yanıtındaki farkların immünolojik açıdan incelenmesi
Immunological investigation of adaptive and innate immunity and inflammasome response differences leading to clinical heterogeneity and phenotypic variations in the course of behçet's disease
Yazar: RABİA DENİZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ CAN ERZİK
Marmara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Tıbbi Biyoloji ve Genetik Ana Bilim Dalı / Tıbbi Biyoloji ve Genetik Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Genetik = Genetics ; Romatoloji = Rheumatology ; Tıbbi Biyoloji = Medical Biology

Özet:
Amaç: Behçet hastalığı (BH), kronik, sistemik inflamatuvar bir hastalıktır. Oral aft, genital ülser ve üveit temel triad olmakla birlikte, vasküler, nörolojik ve gastrointestinal tutulum önemli morbidite kaynaklarıdır. Bu çalışmada, BH'nin farklı fenotiplerinde (mukokutanöz, oküler ve vasküler) doğal ve adaptif bağışıklık yollarının rolü ve immünopatogenezdeki etkileri incelenmiştir. Ayrıca, bu süreçlerin tedaviye yönelik hedefler sunması amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Aktif ve remisyon dönemlerindeki BH hastalarından alınan serum örneklerinde ELISA yöntemiyle sitokin düzeyleri belirlenmiş ve PBMC'lerden transkriptom analizleri yapılmıştır. Gen ekspresyon profilleri, fenotipler arası farklılıkları değerlendirmek için analiz edilmiştir.
Bulgular: 41 aktif BH (K/E: 9/32), 35 remisyon BH (K/E: 9/26) ve 9 sağlıklı kontrol dahil edilmiştir. Aktif BH grubunda IFN-gama düzeyleri remisyon grubuna göre yüksekti (p=0,022). IL-35 düzeyleri sağlıklı kontrollerde daha fazlaydı (p=0,05). IL-17 ilişkili sitokinler oküler aktif BH'de daha düşük, mukokutan ve vasküler gruplarda yüksekti. Transkriptom analizleri, doğal bağışıklığın tüm fenotiplerde ortak ancak adaptif bağışıklığın fenotipler arasında farklılık gösterdiğini ortaya koymuştur. Vasküler BH grubunda VEGF, HIF1A ve FLT3 gen ekspresyonları belirgin şekilde artmıştır.
Sonuç: Bu çalışma, BH fenotiplerinde doğal ve adaptif bağışıklık yollarının farklı roller oynadığını göstermektedir. Özellikle oküler BH'de IL-17 yanıtının düşük olması, bu fenotipteki tedavi yanıtlarını açıklayabilir. Bulgular, BH'nin immünopatogenezine yönelik önemli bilgiler sunarak yeni tedavi stratejileri için potansiyel hedefler belirlemiştir.

Abstract:
Objective: Behçet's disease (BD) is a chronic, systemic inflammatory condition. While the classic triad includes oral ulcers, genital ulcers, and uveitis, vascular, neurological, and gastrointestinal involvement also significantly contribute to morbidity. This study aimed to investigate the roles of innate and adaptive immune pathways in different BD phenotypes (mucocutaneous, ocular, and vascular) and their impact on immunopathogenesis, providing insights into potential therapeutic targets.
Materials and Methods: Serum samples collected from BD patients during active and remission phases were analyzed for cytokine levels using ELISA. Transcriptomic analyses were conducted on RNA obtained from peripheral blood mononuclear cells (PBMCs) to evaluate gene expression profiles and inter-phenotypic differences.
Results: The study included 41 active BD patients (M/F: 9/32), 35 in remission (M/F: 9/26), and 9 healthy controls. IFN-gamma levels were significantly higher in the active BD group compared to the remission group (p=0.022). IL-35 levels were higher in healthy controls (p=0.05). IL-17-related cytokines were lower in ocular active BD patients but elevated in mucocutaneous and vascular groups. Transcriptomic analyses revealed that innate immunity plays a shared role across phenotypes, while adaptive immunity differs significantly among them. In the vascular BD group, genes related to angiogenesis and hematopoiesis, such as VEGF, HIF1A, and FLT3, were markedly overexpressed.
Conclusion: This study highlights the distinct roles of innate and adaptive immune pathways in BD phenotypes. The reduced IL-17 response in ocular BD may explain the limited success of IL-17 blockade in this group. These findings provide novel insights into BD immunopathogenesis and offer potential therapeutic targets for phenotype-specific interventions.