Koronavirüs döneminde uygulanan vergi harcamalarının değerlendirilmesi: Türkiye örneği
Assessment of tax expenditures applied during the Coronavirus period: The example of Turkey
Yazar: HATİCE CANDAN
Danışman: DOÇ. DR. SAMİ BUHUR
Balıkesir Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Maliye Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Maliye = Finance

Özet:
2019'un sonlarında Çin'in Wuhan kentinde deniz ürünleri ve canlı hayvan 
satan bir marketten ortaya çıktığı ve Dünya Sağlık Örgütü tarafından pandemi olarak 
ilan edilen sars-covid-19 virüsü insanlık tarihinde derin izler bırakan bulaşıcı bir 
hastalıktır. 2020'nin şubat aylarında hızla yayılarak daha çok etkisini göstermiştir.
Günümüzde küresel ticaret hacminin artması salgının yayılımını daha da 
kolaylaştırmıştır. Bu dönemde virüse karşı alınan önleyici tedbirler virüsün bulaşma 
hızını azaltmaya neden olsa da alınan tedbirlerin ekonomiye geri dönüşü negatif 
yönde olmuştur. Ülkeler salgının yarattığı olumsuz durumu en aza indirgemek, 
ekonomide toparlanmayı sağlamak ve salgın nedeniyle meydana gelecek piyasa 
aksaklıkların yol açacağı olası sosyal sorunlara da engel olmak için öncelikli olarak 
maliye politikası önlemlerini aktif hale getirmiştir. Yine bu aşamada ülkeler, salgının 
ekonomi üzerindeki menfi etkilerini azaltmak, etkin ve daha hızlı sonuçlar almak 
amacıyla vergi harcamalarını genişletilerek maliye politikasını dinamik bir şekilde 
salgınla müdahale aracı olarak kullanmaya başlamışlardır. 
Türkiye'de vergi harcamaları çeşitlendirilerek ve arttırılarak pandeminin 
ekonomi üzerindeki olumsuz sonuçları engellenmeye çalışılmıştır. Bu çalışmada 
seçilmiş OECD ülkeleri ve Türkiye'nin genel ekonomik durumu ele alınmış ve 
salgının ekonomi üzerindeki negatif etkilerini azaltmaya yönelik uygulanan maliye 
politikası araçlarından olan vergi harcamalarının tanımlaması yapılmış, covid-19 
sürecindeki etkilerini vurgulama amacıyla değerlendirmeler yapılmıştır. Aynı 
zamanda ülkelerin pandemi öncesi ve sonrasında vergi harcama tahminleri 
kullanılarak makroekonomik göstergeler içindeki payına yer verilmiştir. Araştırmaya 
konu olan veriler değerlendirildiğinde Türkiye'de ve seçilmiş OECD ülkelerinde 
pandemi döneminde vergi harcamalarını arttırarak salgının olumsuz seyri azaltılmaya 
çalışılmıştır.

Abstract:
The sars-covid-19 virus, which appeared in a grocery store selling seafood
and live animals in Wuhan, China, at the end of 2019 and was declared a pandemic
by the World Health Organization, is an infectious disease that has left deep traces in
human history. In February of 2020, it spread rapidly and showed more effect.
Today, the increase in global trade volume has further facilitated the spread of the
epidemic. Although the preventive measures taken against the virus in this period led
to a reduction in the transmission rate of the virus, the return of the measures taken to
the economy was negative. Countries have activated fiscal policy measures primarily
in order to minimize the negative situation created by the epidemic, to ensure
recovery in the economy and to prevent possible social problems caused by market
disruptions that will occur due to the epidemic. Again, at this stage, countries have
begun to dynamically use fiscal policy as a means of responding to the epidemic by
expanding tax expenditures in order to reduce the negative effects of the epidemic on
the economy and get effective and faster results.
By diversifying and increasing tax expenditures in Turkey, it has been tried to
prevent the negative consequences of the pandemic on the economy. In this study,
the general economic situation of selected OECD countries and Turkey was
discussed and tax expenditures, which are one of the fiscal policy tools applied to
reduce the negative effects of the epidemic on the economy, were defined and
evaluations were made to highlight their effects in the COVID-19 process. At the
same time, the share of countries in macroeconomic indicators was included using
tax expenditure estimates before and after the pandemic. When the data subject of
the research were evaluated, it was tried to reduce the negative course of the
epidemic by increasing tax expenditures during the pandemic period in Turkey and
selected OECD countries.