Hedonik tüketim ve faydacı tüketim eğilimleri bağlamında internet üzerinden yapılan alışverişler: Fırat Üniversitesi öğrencileri üzerine bir araştırma
Online shopping in the context of hedonic consumption and utilitarian consumption tendencies: A study on Fırat University students
Yazar: KHAİRULLAH NAZARİ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ YUNUS GÜLCÜ
Fırat Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Girişimcilik ve Yenilikçilik (Disiplinlerarası) Ana Bilim Dalı / Girişimcilik ve İnovasyon Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Faydacılık = Utilitarianism ; Hedonik model = Hedonic model ; Hedonizm = Hedonism ; Sanal alışveriş = Virtual shopping ; Tüketim = Consumption ; Tüketim davranışları = Consumption behaviours ; Çevrimiçi alışveriş = Online shopping ; Üniversite öğrencileri = University students ; İnternet = Internet

Özet:
İnsanlar günlük yaşamlarında; zamanlarının büyük bir kısmını tüketim ve tüketimle ilgili faaliyetlerle geçirirler. Tüketiciler kendi istekleri doğrultusunda alışveriş yaparlar. Satın almaları ihtiyaç ve istekleri karşılamak içindir. Kendi geliştirdikleri karar kriterlerine göre karar verirler ve tüketim sonunda seçimlerini kendileri değerlendirirler. Tüketiciler birçok satın alma kararı verir. Araştırmacılar, ne satın aldıklarını, nereden aldıklarını ve ne kadar satın aldıklarını öğrenmek için tüketicilerin satın alımlarını analiz edilir. Tüketicilerin internet üzerinden alışveriş ve geleneksel alışveriş alışkanlıklarından, güdülerinden en esas ve önemli olanları faydacı ve hedonik güdülerdir. Duygusal ihtiyaçların giderilmesi noktasında hedonik tüketimin yapıldığı, akılcı davranışlar sergilenerek yapılan alışverişlerin de faydacı tüketim açısından değerlendiği bilinmektedir.
Bu çalışma ile öğrencilerin hedonik satın alma ve faydacı satın alma motivasyonlarının online alışverişte satın alma davranışları üzerindeki etkisinin tespit edilmesi amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda, Fırat Üniversitesi'nde öğrenim gören öğrencilerden elde edilen toplam 472 anket sonucu incelenmiştir.
   Bu amaçla çalışmanın değişkenleri arasındaki ilişkiyi incelemek için ise korelasyon ve regresyon analizleri yapılmış elde edilen bulgular doğrultusunda online perakendecilere öneriler sunulmuştur. Ayrıca toplanan verilerin demografik özelliklere göre fark analizi yapılmıştır. Verilerin analizinde, normal dağılım görülen örneklemlerde gruplar arasındaki farkı test etmek için t-testi ve ANOVA testi ve değişkenler arasındaki ilişki ve etki düzeyi için ise korelasyon ve regrasyon analizleri kullanılmıştır.
Online alışveriş sıklığında kadın öğrencilerin erkek öğrencilere göre daha fazla alışveriş yaptıkları erkek öğrencilerin kredi kartı kullanımında, kadın öğrencilerin kapıda ödeme seçeneğini daha fazla tercih ettikleri, Erkek öğrencilerin en fazla teknolojik ürünler, kadınların ise ayakkabı, kıyafet, takı vs ve kozmetik, temizlik ve bakım ürünlerini tercih etmişlerdir.  Hedonik Satın Alma Davranışlarında kadınların, 401TL-800TL (orta düzey) gelir düzeyine sahip öğrencilerin, ayda ve Haftada bir ve birkaç kez alışveriş yapan Hedonik Satın Alma Davranışlarının daha yüksek olduğu, kredi kartı kullanımının fırsatları yakalama. Maceracı alışveriş motivasyonunda kapıda ödeme seçeneği tercih edildi sonucuna ulaşılmıştır.  
Öğrencilerin Faydacı Satın Alma Davranışlarının cinsiyetine göre anlamlı farklılık oluşmamıştır. 801TL ve üstü gelir düzeyine sahip öğrencilerin, İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesinde eğitim gören öğrencilerin, Ayda veya haftada birkaç alışveriş yapan Kredi kartı kullanan öğrencilerin Faydacı Satın Alma Davranışlarının daha yüksek olduğu görülmüştür. Öğrenciler Kredi kartı kullanımında Elverişli Seçim İçin Alışveriş ve Maliyeti Düşürmek İçin Alışveriş yaptıkları sonucuna ulaşılmıştır
Anahtar Kelimeler: Hedonik Tüketim, Faydacı Tüketim, Online Alışveriş, Üniversite Öğrencileri.

Abstract:
People in their daily lives; spend most of their time in consumption and consumption-related activities. Consumers shop according to their own wishes. Their purchase is to meet their needs and wants. They decide according to the decision criteria they have developed and evaluate their choices at the end of consumption. Consumers make many purchasing decisions. Researchers analyze consumers' purchases to find out what they buy, where they buy it, and how much they buy. The most fundamental and important motives among consumers' online shopping and traditional shopping habits are utilitarian and hedonic motives. It is known that hedonic consumption is made at the point of meeting emotional needs, and shopping made by displaying rational behaviors is also valued in terms of utilitarian consumption.
In this study, a total of 472 survey results obtained from Fırat University students were examined. In this context, with the data obtained from the students studying at Fırat University, the effect of the students' hedonic purchasing motivation and utilitarian purchasing motivation on the online shopping behavior was determined. For this purpose, correlation and regression analyzes were performed to examine the relationship between the variables of the study, and suggestions were presented to online retailers in line with the findings. In addition, a difference analysis was made according to the demographic characteristics of the collected data. In the analysis of the data, t-test and ANOVA, test and correlation relationship, regression effect analyzes were used to test the difference between groups in samples with normal distribution.
In the frequency of online shopping, female students shop more than male students. Male students prefer the option of paying at the door more in the use of credit cards. Male students mostly prefer technological products, while women are shoes, clothes, jewelry, etc. preferred their products. Capturing opportunities in Hedonic Purchasing Behaviors of women, students with 401TL-800TL (mid-level) income level, using credit cards, who shop once a month or a few times a week, have higher Hedonic Purchasing Behaviors. It was concluded that the option of paying at the door was preferred in the motivation of adventurous shopping.
There was no significant difference according to the gender of the students' Utilitarian Purchasing Behaviors. It has been observed that the Utilitarian Purchasing Behaviors of students with an income level of 801 TL and above, students studying at the Faculty of Economics and Administrative Sciences, and students using credit cards who make a few purchases a month or a week are higher. It has been concluded that the students shop for the convenient choice and to reduce the cost in the use of credit cards.
Keywords: Hedonic Consuption, Utilitarian Consuption, Online Shopping, University Students.