Toplumsal kültürel yapının kadın liderlik olgusu ve algısı üzerine etkileri
Effects of the social cultural structure on the phenomenon andperception of female leader
Yazar: GİZEM ERGÜL
Danışman: YRD. DOÇ. DR. HAKAN ARIKAN
Kırıkkale Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Sosyoloji = Sociology
Dizin: Ekonomi = Economy ; Kadınlar = Women ; Liderlik = Leadership ; Sosyokültürel etki = Socio-cultural impact ; Sosyokültürel yapı = Socio-cultural structure ; Toplumsal cinsiyet = Gender

Özet:
Türkiye' de 1923' ten günümüze toplumsal cinsiyet anlayışı ve uygulamaları genelde pozitif bir gelişim gösterse de kadınların, sosyal ve kamusal alanda yer alma ve/veya alamama sorunu günümüze değin devam ede gelmiştir. Bu tezde Türkiye'nin tarihsel, sosyo- kültürel, ekonomik ve diğer faktörlere bağlı olarak inşa edilmiş ve dinamik olan kadın algısının; kadının toplumda, sosyal ve kamusal alanda karşılaştıkları birçok sorundan biri olan kadınların yöneticilik ve liderlik pozisyonlarındaki durumları analiz edilmiştir. Değişen kadın yönetici ve lider anlayışının inşa edilmesi süreci ve Türkiye'ye özgü şartlar dikkate alınarak cinsiyet teorileri, sosyal inşacılık ve sosyal psikolojik teorileri başta olmak üzere liderlik kuramları tezde teorik çerçeveyi sağlamıştır.
Özellikle siyasi ve ekonomik yönetici ve liderlik pozisyonlarında kadın algısı, imajı, rolü, statüsü, avantaj ve dezavantajlı durumlarına odaklanılarak kadının algısal, reel görünümleri ile kadının kendini algılayışları ve reel durumları arasındaki destekleyici ve çatışan unsurlar sosyolojik bir bakış açısı ile incelenmiştir. Cinsiyete bağlı sosyal eşitsizlik perspektifinden yola çıkarak hukuki olarak eşitliği destekleyen yapıya rağmen, kadın cinsiyetine ilişkilendirilerek yaratılan imaj, algı, önyargı, tutum ve kültürel kalıpların uygulamada yarattığı dışlanma, aşağılanma, ayrımcılık, şiddet, cam tavan sendromu gibi negatif etkiler özellikle elle alınmıştır.
Türkiye'de kadınların siyasi ve ekonomik kamusal alanlarda yöneticilik-liderlik pozisyonlarında yer alması hususunda yaşadıkları sadece cumhuriyet tarihi içerisinde özetlenmeye çalışılmayıp günümüzde bu pozisyonlarda bulunan bazı kadın siyasi ve ekonomik kadın lider ve yöneticilere ilişkin veriler birincil ve ikincil kaynaklara dayandırılarak sunulmuştur. Siyasi alanda her partiden iki kişi, bağımsız bir kişi olacak şekilde kadın milletvekilleri araştırmaya dahil edilmiş, hem literatür taraması hem de yüz yüze mülakat teknikleri kullanılarak bilgi toplanmıştır. Ekonomik alanda ise 2017 yılında Fortune Dergisi tarafından belirlenen ''En Güçlü 50 İş Kadını'' listesinden 15 iş kadını araştırmaya dahil edilmiştir. Bu alanda ikincil kaynaklardan faydalanılarak, bilgi ve belge analizi yapılmıştır.
Anahtar kelimeler: Kadın, Toplumsal Cinsiyet, Liderlik, Ekonomi, Siyaset

Abstract:
Although the understanding of and implementations concerning the social gender have had a positive development in general in Turkey since 1923, the problem of inclusion and/or exclusion of women in the social and public realms has continued until today. The present thesis analyses the dynamic perception of women in Turkey, which has been built depending on a number of historical, socio cultural, economic and other factors, and the status of the women in the positions of management and leadership, which constitutes one of the many problems they encounter in the social and public realms. Taking the process of the establishment of the changing understanding towards female managers and leaders and the conditions specific to Turkey into consideration, the leadership theories, especially the gender theories, the social constructivism and the social psychology theories, have provided the theoretical framework for the thesis. 
Focusing especially on the perception, image, roles, status, advantages and disadvantages of women at the positions of political and economic management and leadership, the perceptional and real images of women, as well as the supportive and conflicting elements between the self-perception and the real status of women have been investigated from a sociological point of view. Based upon a perspective of social inequality depending on the gender, negative effects such as the exclusion, humiliation, discrimination, violence and glass ceiling syndrome created in the practice by the image, perception, prejudice, attitudes and the cultural patterns associated with the female gender in spite of the structure legally supporting the equality have particularly been addressed. 
What women experience in terms of occupying the management-leadership positions in the political and economic public domains in Turkey have not been tried to be summarized only for the period constituting the history of the Republic of Turkey, but the data belonging to a number of female political and economic leaders and managers who currently occupy such positions have also been presented based on the primary and subsidiary sources. In the political realm, female members of the parliament have been included in the study with a distribution of two MPs from each political party and one independent MP, and information has been collected by employing both the literature review and the face-to-face interview techniques. As for the economic realm, 15 businesswomen taking part in the "Most Powerful 50 Businesswomen" list created by the magazine Fortune in 2017 have been included in the study. In this realm, the information and document analyses have been conducted by utilizing the subsidiary sources. 
Keywords: Women, Gender, Leadership, Economy, Politics