Fonolojik kısa süreli bellek deposundan sorumlu beyin bölgelerinin transkranyal manyetik uyarımla değerlendirilmesi
Evaluation of brain regions which are responsible for phonological short term memory storage by transcranial magnetic stimulation
Yazar: GÖRKEM ALBAN
Danışman: PROF. DR. TAMER DEMİRALP
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Sinir Bilimi Ana Bilim Dalı / Sinirbilim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Nöroloji = Neurology ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Bellek = Memory ; Beyin = Brain ; Ses = Voice ; Transkraniyal manyetik uyarı = Transcranial magnetic stimulation ; Çalışma belleği = Working memory

Özet:
Tezin Adı. Fonolojik Kısa Süreli Bellek Deposundan Sorumlu Beyin Bölgelerinin Transkranyal Manyetik Uyarımla Değerlendirilmesi, İstanbul Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Sinirbilim ABD. Yüksek Lisans Tezi. İstanbul.Çalışma belleği, dikkat yardımıyla bilgiyi çevrimiçi tutan, kısa süreli depolayan ve manipüle edip geri çağırabilen bir bellek sistemidir. Çalışma belleğinin çok bileşenli modeli, ?merkezi yöneticiye? bağlı olarak çalışan ?fonolojik döngü? ve ?görsel-mekansal yazboz tahtası? olarak isimlendirilen iki alt sistemden oluşmaktadır. Fonolojik döngü ise ?fonolojik depo? ve ?sessiz tekrarlama? bileşeninden oluşmaktadır. Bu çalışmada sağlıklı katılımcılarda Transkranyal Manyetik Uyarım (TMU) kullanılarak fonolojik deponun nöroanatomik lokalizasyonu araştırılmıştır. Uyarım yapılacak alanlar literatür ışığında 3x3 lük bir matrisin merkezinde sol supramarjinal girus olacak şekilde belirlenmiştir. Çalışma belleği görevi olarak Sternberg görevinin görsel versiyonu anlamsız heceler kullanılarak uygulanmış, bellek setindeki uyaranlardan 250, 300, 350 veya 400 ms sonra tek uyarım TMU veya plasebo uyarım yapılmış, deneklerin problar karşı reaksiyon zamanları ve görevlerdeki doğruluk oranları kaydedilmiştir. İstatistiksel analizler inferiyor pariyetal korteksin ventral bölgesinin (supramarginal girusun üst ve arka kısmı) uyarımı ile elde edilen reaksiyon zamanlarının plasebo uyarımla elde edilenlerden anlamlı derecede daha kısa olduğunu göstermiştir. Ayrıca, hedef uyaranlara verilen yanıtların doğruluğu, TMU alan ve zamanından bağımsız olarak bellek setindeki uyaranlar sessel benzer olduğunda anlamlı derecede artmıştır. Çalışma belleğine alternatif olarak önerilen Gömülü Süreçler modelinde, fonolojik depo yerine uzun süreli bellekteki temsilleri aktive eden ?dikkat odağı? mekanizması ileri sürülmüştür. Bulgularımız fonolojik deponun varlığını desteklemekle birlikte dikkat odağıyla da uyumludur.Anahtar Kelimeler: çalışma belleği, fonolojik depo, transkranyal manyetik uyarım, supramarjinal girus, inferiyor pariyetal korteks

Abstract:
Evaluation of Brain Regions which are Responsible for Phonological Short Term Memory Storage by Transcranial Magnetic Stimulation. İstanbul University, Institute of Health Sciences, Neuroscience Department. Master Thesis. İstanbul.Working memory is a memory system which keeps information online, stores it for short term, manipulates and recalls it. The multi-component model of working memory is constructed by two sub-systems called ?phonological loop? and ?visio-spatial sketchpad?, which are controlled by the ?central executive?. Phonological loop consists of two parts, ?the phonological store? and ?the rehearsal system?. In this study, the neuroanatomical localization of the phonological store was investigated by applying Transcranial Magnetic Stimulation (TMS) in healthy subjects. The stimulation sites were determined by placing a 3x3 matrix such that the left supramarginal gyrus is located at its center. A visual version of the Sternberg task with non-word stimuli was used as the working memory task; either a single pulse TMS or placebo stimulation was applied 250, 300, 350 or 400 ms after the presentation of the memory-set stimuli; and the response times and accuracy of the subjects to probe stimuli were recorded. Statistical analyses showed that the reaction times after the stimulation of the ventral region of the inferior parietal cortex (upper and posterior part of the supramarginal gyrus) were significantly shorter than those obtained after placebo stimulation. Additionally, independent from the site and time of the TMS stimulation, the accuracy of the target responses was significantly higher when the memory-set items consisted of phonologically similar stimuli compared with the non-similar ones. In the Embedded Processes approach that has been proposed as an alternative model to the working memory, the ?focus of attention? that activates the representations in the long term memory replaces the phonological store. While our findings support the presence of the phonological store, they are also compatible with the ?focus of attention?.Key Words: working memory, phonological store, transcranial magnetic stimulation, supramarginal gyrus, inferior parietal cortex