Proje tabanlı öğrenme yönteminin fen bilgisi öğretmen adaylarının çevre okuryazarlığına etkisi
The effects of project based learning method on the preservice science teachers' environmental literacy
Yazar: ŞAFAK YUCASU
Danışman: PROF. DR. FİKRİYE KIRBAĞ ZENGİN
Fırat Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / İlköğretim Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Aday öğretmenler = Candidate teachers ; Fen bilgisi = Science ; Fen bilgisi eğitimi = Science education ; Proje temelli öğrenme yöntemi = Project based learning method ; Çevre eğitimi = Environmental education ; Çevre okuryazarlığı = Environmental literacy ; Öğrenme = Learning ; Öğrenme yöntemleri = Learning methods ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Bu araştırma ile çevre dersinde kullanılan proje tabanlı öğrenme yönteminin ilköğretim Fen Bilgisi öğretmenliği öğrencilerinin çevre okuryazarlığına etkisini araştırmak amaçlanmıştır. Bu amaçla proje tabanlı öğrenme yönteminin bireylerin çevre okuryazarlığının alt boyutları olan çevreye yönelik farkındalık, bilgi, tutum, duyarlılık, davranış ve problem çözme becerisi üzerine etkisi incelenmiştir. Araştırma, 2013-2014 öğretim yılının bahar döneminde Fırat Üniversitesi Eğitim Fakültesi Fen Bilgisi Öğretmenliği Anabilim Dalı 3. sınıf öğretmen adayları ile 15 hafta süresince, Çevre Eğitimi dersinde yürütülmüştür. Çalışma grubunu 55 öğretmen adayı oluşturmaktadır. Araştırmada tek gruplu öntest-sontest deseni kullanılmıştır. Çevre Eğitimi dersi, öğretmen adaylarının aktif oldukları, proje tabanlı öğrenme yöntemi ile oluşturulan etkinliklerle işlenmiştir. Süreç boyunca öğretmen adayları bilimsel ölçüm yapan araçları (probeware) kullanarak çevre konuları ile ilgili projeler geliştirmişlerdir. Aynı zamanda Çevre Eğitimi dersinde sanal sınıf (Blackboard öğrenme yönetim sistemi) uygulamasına da yer verilmiştir. Araştırmada veri toplama aracı olarak, çevreye yönelik bilgi, tutum, duyarlılık, davranış, farkındalık ve problem çözme becerisi ölçme araçları kullanılmıştır. Ayrıca dersin sonunda öğretmen adaylarının, dersin işlenişi hakkındaki görüşlerinin öğrenilmesi amacıyla her bir öğretmen adayı ile yarı yapılandırılmış görüşmeler yapılmıştır.
Araştırmada, nicel ve nitel araştırma yöntemlerinin birlikte kullanıldığı karma yöntem kullanılmıştır. Proje tabanlı öğrenme yöntemiyle hazırlanan Çevre Eğitimi dersi öncesi ve sonrasında uygulanan ölçme araçları çevreye yönelik bilgi, tutum, duyarlılık ve davranış alt boyutları için nicel, problem çözme alt boyutu için hem nicel hem nitel, farkındalık alt boyutu için ise nitel yöntemlerle analiz edilmiştir. Bu amaçla nicel analizler için Microsoft Excel 2010 elektronik tablo programı ve SPSS (Statistical Package for Social Sciences) 17 paket programı kullanılmıştır. Nitel analizler için ise farkındalık alt boyutunda ve yarı yapılandırılmış görüşmelerin analizi için içerik analizi, problem çözme alt boyutunda ise betimsel analiz kullanılmıştır. 
Elde edilen verilerin analizlerine göre; kullanılan ölçme araçlarının öntest ve sontest karşılaştırmasında, her boyutta sontest lehine anlamlı bir artış bulunmuştur. Bu sonuç, proje tabanlı öğrenme yöntemine göre hazırlanan çevre eğitimi dersinin çevre okuryazarlığının her boyutunda olumlu etki bıraktığını göstermektedir. Ayrıca yarı yapılandırılmış görüşmeler sonucunda ise; proje tabanlı öğrenmenin çevre eğitiminde etkili olduğu ve hazırlanan projelerle bilimsel araştırma yapabilme becerisi kazandıkları belirlenmiştir.

Abstract:
With this research it is aimed that investigate to project-based learning method that used in Environmental Courses elementary science teaching students' on the effect of environmental literacy. For this purpose, project-based learning method was examined impact on knowledge, attitudes, awareness, sensitivity, behaviour and problem solving skills subscales of environmental literacy of individuals. Research was conducted the spring term of the academic year 2013-2014, Firat University, Faculty of Education, Department of Science Teacher Education 3. Grade preservice teachers during the 15-week course at the Environmental Courses. Study group included 55 preservice teachers. Single group pre-test and post-test model were used in this study. The Environmental Courses was processed activities set up by teacher candidates were active to the project-based learning method. Throughout the process preservice teachers have developed projects related to environmental issues engaged of by using scientific measurement tools (probeware). At the same time Environmental Course virtual classroom (Blackboard learning management system) application has been given place. Data collection tool in the research used knowledge for the environment, attitude, sensitivity, behavior, awareness and problem solving skills measuring tools. Also end of the course was conducted semi-structured interviews with each of the preservice teachers in order to learn their views about the course.
In the study, mixed method is used that combines quantitative and qualitative research methods. Environmental Course prepared by project-based learning method were analyzed measuring means which are applied before and after knowledge of the environment, attitudes, and behaviors sensitivity sub-dimensions for quantitative, both quantitative and qualitative sub-dimensions for problem solving and awareness for the subscales with qualitative methods. For this purpose, for quantitive analysis SPSS (Statistical Package for Social Sciences) 17 and Excel 2010 were used. Also for qualitive analysis, semi-structured interviews content analysis was used to about the awareness sub dimension and the descriptive analysis were used problem solving sub dimension.
According to the analysis of data obtained pre-test and post-test comparison of measurement tools was found a significant increase in favor of the post test all of sub-dimensions. This result, Environmental Course prepared by project-based learning method showed that a positive impact of environmental education course' environmental literacy in all dimensions. In addition, as a result of semi-structured interviews; project-based learning method to be effective in environmental education and projects prepared by preservice teachers determined to gain the ability to do scientific research.