Müzik eğitiminin otizm spektrum bozukluğu olan çocukların sosyal becerileri üzerindeki etkisi
Music education for children with autism spectrum disordereffect on social skills
Yazar: ORKUN KARAKUŞ
Danışman: PROF. ENVER TUFAN
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Müzik Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Müzik = Music
Dizin: Müzik eğitimi = Music education ; Otizm spektrum bozukluğu = Autism spectrum disorder ; Sosyal beceri eğitimi = Social skills training

Özet:
Müzik eğitiminin otizm spektrum bozukluğu (OSB) olan çocukların sosyal becerileri üzerindeki etkisini inceleyen bu araştırma, müzik eğitiminin; OSB olan çocukların sosyal becerileri başta olmak üzere bilişsel, fiziksel, davranışsal ve sanatsal gelişimlerine katkı sağlaması, müzik eğitiminin OSB olan çocukların eksik yönlerini geliştirmesi, bu alanda çalışan öğretmenlere yol göstermesi ve gelecekteki araştırmalara kaynak oluşturması bakımından önem teşkil etmektedir. Bu araştırma eş zamanlı-paralel karma desen olarak tasarlanmıştır. Araştırmanın deney grubunu OSB tanısı bulunan 7-12 yaşlar arasındaki 6 çocuk oluşturmaktadır. Araştırmanın deney sürecinde her çocuğa 12 hafta, bir ders saati 20-30 dakika olmak üzere haftada 2 kez müzik dersi uygulanmıştır. Yapılan her ders video ile kaydedilmiştir. Araştırmanın nicel bölümünde yarı deneysel desenlerden "tek gruplu aralıklı zaman serisi" kullanılmış ve veriler öntest, aratest ve sontest ile deney grubunda bulunan çocukların özel eğitim öğretmenlerinden, rehber öğretmenlerinden ve kurum müdürlerinden toplanarak yorumlanmıştır. Deneysel sürecin ardından her çocuğa yönelik kaydedilmiş uygulama videolarından 1., 6. ve 12. haftadaki ders videoları özel eğitim kurumlarında çalışmakta olan 4 özel eğitim öğretmenine ve 1 müzik eğitimcisine izletilmiş ardından bu öğretmenlerden öğrencilerin gelişimlerine yönelik görüşler elde edilmiştir. Araştırmanın IBM SPSS Statistics 27.0 (The Statistical Packet for The Social Sciences) paket programı ile yorumlanmış nicel sonuçlarına göre madde bazlı, ölçek bazlı ve faktör bazlı sonuçlarında sıra alma davranışı dışında istatistiksel anlamda bir farklılık olmasa da öntest-aratest ve sontest sonuçlarının aritmetik ortalamasında bir artış görülmüştür. Araştırmanın nitel sonuçlarında ise ilişki kurma, duygu ve davranış yönetimi, duygu düzenleme, olumlu karar verme, öğretmen iletişimi ve diğer alanlardaki birçok konuda olumlu gelişmelerin sağlandığı ortaya çıkarılmıştır. Araştırma kapsamındaki önerilerden viii başlıcaları; ileride yapılması planlanan araştırmalarda deney grubunun seviyeleri bakımından daha homojen ve birbirine yakın öğrencilerden oluşması, uygulamaların daha sık aralıklarla ve daha uzun süreli planlanması ve ileriki araştırmalarda OSB olan öğrencilerin sosyal beceriler alanına yönelik geliştirilen müdahale programlarına müzik eğitiminin etkisinin araştırılması önerilmektedir.

Abstract:
This study, which examines the effect of music education on the social skills of children with autism spectrum disorder (ASD), is important in terms of the fact that music education contributes to the cognitive, physical, behavioral and artistic development of children with ASD, especially their social skills, that music education improves the deficiencies of children with ASD, that it guides teachers working in this field and that it provides resources for future research. This study was designed as a simultaneous-parallel mixed design. The experimental group of the study consists of 6 children between the ages of 7-12 diagnosed with ASD. During the experimental process of the study, each child received music lessons twice a week, each lesson lasting 20-30 minutes for 12 weeks. Each lesson was recorded with a video. In the quantitative part of the study, a "single-group interval time series" from the semi-experimental designs was used and the data were collected and interpreted from the special education teacher, guidance teachers and institution managers of the children in the experimental group with pretest, intertest and posttest. After the experimental process, the lesson videos recorded for each child in the 1st, 6th and 12th weeks were shown to 4 special education teachers and 1 music educator working in special education institutions, and then opinions about the development of the x students were obtained from these teachers. According to the quantitative results of the research interpreted with the IBM SPSS Statistics 27.0 (The Statistical Package for The Social Sciences) package program, although there was no statistically significant difference in the item-based, scale-based and factor-based results except for turn-taking behavior, an increase was observed in the arithmetic mean of the pretest-intermediate and posttest results. In the qualitative results of the research, it was revealed that positive developments were achieved in many areas such as establishing relationships, emotion and behavior management, emotion regulation, positive decision-making, teacher communication and other areas. The main suggestions within the scope of the research are; in future studies planned, the experimental group should consist of more homogeneous and similar students in terms of levels, the applications should be planned at more frequent intervals and for a longer period and in future studies, the effect of music education on the intervention programs developed for the social skills area of students with ASD should be investigated.