Salvia cadmica bitkisinin fitokimyasal analizi
Phytochemical analysis of Salvia cadmica
Yazar: SERPİL KOÇAK
Danışman: DOÇ. DR. MUSTAFA CALAPOĞLU
Süleyman Demirel Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Kimya = Chemistry

Özet:
Bu çalışmada, Salvia cadmica Boiss.  bitkisinin etil asetat, metanol ve su özütleri antioksidan ve enzim inhibisyon aktivitelerini belirlemek için araştırıldı. Antioksidan aktivitesi, radikal süpürüm, indirgeme gücü, şelatlama etkisi ve fosfomolibyum testleri kullanılarak belirlendi.
Antioksidan aktivite analizlerinde, su özütü,  şelatlama etkisi, ABTS katyon radikal süpürüm ve FRAP deneylerinde (Sırasıyla; 8.82 μmol EDTAEs/g kuru bitki, 102.23 ve 97.96 µmol troloks eşdeğer (TEs)/g kuru bitki) dikkat çekici bir aktivite sergilemesine karşın; metanol özütü, fosfomolibden, DPPH radikal temizleme ve CUPRAC testlerinde (Sırasıyla; 311.96, 54.71 ve 59.89 µmol TEs/g kuru bitki) güçlü bir aktivite gösterdi. 
Enzim inhibisyon aktivite analizlerinde, özütlerin, asetilkolinesteraz (AChE), butirilkolinesteraz (BChE), α-amilaz, α-glukosidaz ve tirozinaz enzimleri üzerindeki inhibisyon etkileri araştırıldı. Test sonuçlarına göre, özütler AChE, BChE ve tirozinaz enzimleri üzerinde hiçbir aktivite göstermedi. Öte yandan, metanol özütü, α-amilaz ve α-glukosidaz enzimleri üzerinde belirgin bir aktivite segiledi (Sırasıyla; 102.28 ve 869.21 µmol ACEs/g kuru bitki). 
Biyolojik aktivite testlerine paralel olarak, özütlerin fitokimyasal içeriği de incelendi. Metanol özütü hem fenolik hem de flavonoit bileşikler bakımından zengin bulundu (Sırasıyla; 64.98 μmol GAEs/g kuru bitki ve 12.96 μmol REs/g kuru bitki). Toplam fenolik ve toplam flavonoit bileşik analizleri yanı sıra, özütlerde RP-HPLC ile 23 ayrı fenolik ve flavonoit türü bileşik tayini de gerçekleştirildi. Sonuçlar, metanol özütünde apigenin, kafeik asit, klorojenik asit, ferulik asit, hesperidin, kamferol, luteolin, p-kumarik asit, protokateşik asit ve rosmarinik asit bulunduğunu gösterdi.

Abstract:
In this study, the ethyl acetate, methanol and water extracts of Salvia cadmica Boiss was investigated for the antioxidant and enzyme inhibitory activities. Antioxidant activity was determined by using radical scavenging, reducing power, chelating effect and phosphomolybdenum assays. 
In the antioxidant activity assays, methanol extract exhibited strong activity in phosphomolybdenum, DPPH radical scavenging and CUPRAC assays, (311.96, 54.71, and 59.89 µmol TEs/g dry plant, respectively) whereas the water extract showed remarkable activity in chelating effect, ABTS radical scavenging and FRAP assays (8.82 µmol EDTAEs/g dry plant, 102.23, and 97.96 µmol TEs/g dry plant, respectively). 
In the enzyme inhibitory activity assays, the extracts were analyzed for their inhibitory activities on acetylcholinesterase (AChE), butyrylcholinesterase (BChE), α-amylase, α-glucosidase and tyrosinase. According to the results of this assay, the extracts showed no activity on AChE, BChE and tyrosinase. On the other hand, methanol extract showed considerable activity on α -amylase and α-glucosidase (102.28 and 869.21 µmol ACEs/g dry plant, respectively).
In parallel to the biological activity tests, phytochemical composition of the extracts was also studied. Methanol extract was found rich in both phenolic and flavonoid compounds (64.98 µmol GAEs/g dry plant and 12.96 µmol REs/g dry plant, respectively). In addition to the qualitative chromatographic analysis, quantification of twenty-three individual compounds was also determined by RP-HPLC in the extracts. Results indicate that methanol extract contained considerable amounts of apigenin, caffeic acid, chlorogenic acid, ferulic acid, hesperidin, kaempferol, luteolin, p-coumaric acid, protocatechuic acid, and rosmarinic acid.