Ankara ölçeğinde 1960 – 2022 konut mimarisinin gelişim süreci ve ahşap kullanımı
The development process of the housing architecture in Ankara scale 1960 – 2022 and the use of wood
Yazar: CÜNEYT AKINCI
Danışman: PROF. DR. HAMZA ÇINAR
Gazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Ağaç İşleri Endüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Ağaç İşleri = Wood Products ; Mimarlık = Architecture

Özet:
Ankara ölçeğinde 1960-2022 arasında konut mimarisinin gelişim ve değişim süreçleri ve bu süreç içerisinde ki konutlarda ahşap kullanımının değişimi incelemeye konu olmuştur. Ankara ölçeğinde 1960-2022 yılları arasında Ankara konut mimarisinin değiştiği,  yoğun göç aldığı, bununla birlikte konut sahibi olmanın yaşam ve bir yatırım aracı olarak görüldüğü, bu sürecin getirdiği paradigma değişimleri ile kentsel görünümün değiştiği, bunların sonucunda bu süreçlerde ahşap kullanımının konutlar üzerinde ki değişiminin gözlemlenmesi ve incelenmesi anlamlı durmaktadır. Bu çalışmada Çankaya ve Keçiören ilçelerinin mimari değişiminde konutlarda ahşap kullanımında benzerlik ve farklılıkları yirmişer yıllık periyotlar halinde incelemek, ahşap malzeme ve diğer malzemelerin kıyaslamaları yapılarak ahşap kullanımının yaygınlığı ve gelişim sürecini tespit etmek amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda, 1960'ların başında başkent Ankara: gecekondu diye tabir edilen devlet arazilerine Anadolu'dan göç ile gelen halk tarafından çok kısa sürede inşa edilen ve aile içinde değişen nüfus ile eklemlenerek büyüyen bir yapıda olan konutlar ile daha çok bürokrat ve devlet memurları tarafından tercih edilen az katlı apartmanlar olarak konut ihtiyacı giderilmeye çalışılmış, genç cumhuriyetin bir devlet politikası olarak az katlı müstakil, belirli bir mimari plan çerçevesinde oluşturulmaya çalışılan mahalleler ve devlet yapılarının toplandığı mimari bir aks çevresinde inşa edilen konutlar ile bu çerçevede yapılan makro planlar ile belirli bir düzen korunmaya çalışılmıştır, Ankara Bahçelievler Mahallesi 1960 ve öncesi bu plana uygun tasarlanarak hayata geçirilmiştir, dönemin yapı kullanımına uygun olarak cephe detaylarında ahşap kendini sıkça göstermektedir Ancak konutun bir yaşam alanı olmasından öte bir yatırım aracı olarak görülmeye başlanması ile değişen paradigma tüm makro planları etkilemiş, tamamen kazanç odaklı bir gelişim ve mikro ölçekte başlayarak tüm şehri ele geçiren düzensizlik sonucunu oluşturmuştur, 1980 ve 2000'li yıllara gelindiğinde ortaya çıkan Mesa Koru evleri ve benzeri tüm konut tiplerinin bir arada yapılaştığı site tipi konutlaşma bu yılların getirdiği konut değişim tipolojisidir, ahşap kullanımı ve estetik kaygılarda bozulan şehir planına uygun olarak değişim gösterir. Tüm bu bulgular ele alındığında konutlarda kullanılan malzemelerde büyük değişikliklere yol açmış, estetik ve dayanım için kullanılan konut malzemeleri tamamen kazanç odaklı sahte ve aslını taklit eden malzemelere dönüştüğü gözlemlenmiştir.

Abstract:
With this study, the development and change processes of residential architecture between 1960 and 2022 on the scale of Ankara and the change in the use of wood as a material in the houses in this process were tried to be examined. With our study, which started approximately 35 years after the proclamation of the Republic, the fundamental human rights, the right to life and property, changed between 1960 and 2022 in Ankara's housing understanding, the intense migration of Ankara and the paradigm shifts brought about by the use of housing as an investment tool. The process brought about by the change of transportation and housing in terms of material scale and the change in the use of wood on the houses in all these processes have been tried to be observed and examined. Ankara, the capital of the young republic at the beginning of the 1960s: The residences, which were built in a very short time by the people who migrated from Anatolia to the state lands called slums, and which have a structure that grows by being articulated with the changing population in the family, are mostly preferred by bureaucrats and civil servants. In addition, as a state policy of the young republic, low-rise apartments were tried to be created within the framework of a certain architectural plan, and a certain order was tried to be maintained with the residences built around an architectural axis where state buildings were gathered and macro plans made within this framework. However, with the housing being seen as an investment tool rather than a living space, the changing paradigm has disrupted all these macro plans, resulting in a purely profit-oriented development and disorder that has taken over the entire city, starting on a micro scale. Housing materials used for aesthetics and strength have completely turned into profit-oriented fake and imitating materials. In this study, the comparisons of other materials used in housing construction in the focus of wood material, by examining the similarities and differences in the use of wood in the housing change and in the housing construction process, and afterwards in the use of wood in the two largest districts of Ankara, Çankaya and Keçiören, which meet the definitions of change written above, are presented in tables. It aims to put forward a perspective and to make various suggestions for the housing structures to be built in the coming years on the scale of Ankara