1960-1980 dönemi Türk sinemasının tarih yazımı çerçevesinde değerlendirilmesi: Agâh Özgüç
The evaluation of Turkish cinema between 1960 and 1980 within the frame of historiography: Agâh Özgüç
Yazar: EMRAH DOĞAN
Danışman: PROF. DR. NİLÜFER TİMİSİ NALÇAOĞLU
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Radyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2016
Konu: Sahne ve Görüntü Sanatları = Performing and Visual Arts
Dizin: Sanat tarihi = Art history ; Sinema = Cinema ; Tarihçilik = Historiography ; Türk sineması = Turkish cinema ; Özgüç, Agah = Özgüç, Agah

Özet:
Agâh Özgüç, profesyonel hayatına 1960 yılında bir gazeteci olarak başlayan ve Türkiye'de uzun bir zamandan beri popüler konuları yazan önde gelen bir sinema tarihçisidir. Türk sinema tarihyazımında önemli bir rol oynamasına rağmen, onun cinsellik, kadın, yönetmenler ve kronolojik film tarihi çalışmaları dışında, Türk sinemasında yerellik, toplumcu gerçekçilik-milli-devrimci sinema, sinemanın ekonomik yapısı ve sinema ile televiyon ilişkisi hakkında açıklayıcı görüşleri yoktur. Onun bu çalışmaları sinemayla ilgili yüzeysel bilgiler vermektedir. Bundan dolayı bu çalışma, onun makaleleri üzerine odaklanarak, 1960-1980 döneminde Türk sinemasında karanlıkta kalan yanları aydınlatacaktır. Bu amaçla, tarihyazımı ve sinema tarihyazımı yaklaşımları tartışılarak Agâh Özgüç'ün sinema tarihyazımı metodolojisi anlaşılmaya çalışılmıştır. Aynı zamanda kendisiyle röportaj yapılarak Türk sinemasının iç yüzü anlaşılmak istenilmiş, önemli metinleri sayesinde Türk sinemasının önemli konuları incelenmiş ve kitapları tartışılarak sinema ve sinema tarihyazımı hakkındaki düşünceleri sorgulanmıştır. Bu araştırma bir sinema tarihçisinin Türk ulusal sinemasının gelişmesine nasıl katkıda bulunduğunu anlamaya yönelik bir çalışmadır. Aynı zamanda bu çalışma gelişen Türk sineması araştırmalarının bir parçasıdır. Türk sinema çalışmalarında yararlı birbirinden farklı kaynak olmasına rağmen, bu tez, kültürel yaşamımızda sinemamızın merkezi konumunun sağlamlaştırmasına, sanat ve film konusunda gelecekteki çalışmaları cesaretlendirmeye ve sanat mirasımız ile görsel tarihimizin korunmasında gelecekte yapılacak araştırmalara katkı sunacaktır.
Anahtar Kelimeler: Tarihyazımı, sinema tarihyazımı, tarihçi, ulusal sinema, Türk sineması.

Abstract:
Agâh Özgüç, a prominent cinema historiographer who started his professional life as a journalist in 1960, wrote about popular topics in Turkey for a long period. Despite playing a significant role in Turkish cinema historiography, there is not enough information what he thinks about localness, discussions of social realist-national-revolutionist cinema, the economic structure of cinema, the relationship between cinema and television without gender, female, directors and studies of chronological film history. The overall image that emerges from his articles describe superficial representation of cinema. Whereupon this study focuses on his texts to illuminate dark side of Turkish cinema in the period of 1960-1980. For this reason, different kind of historiography and cinema historiography approaches have been discussed to understand Agâh Özgüç's accounts of cinema history and his methodology. This is also based on interviews him to find out more about Turkish cinema, in which I examine in detail the key themes and issues of Turkish cinema. I critically analyse his articles and books to comprehend his thoughts about cinema and cinema historiography. This research adds nuance to understand how a cinema historian contributed to the development of Turkish national cinema. This study is also part of a growing body of research on Turkish cinema studies. Even though there various useful sources on Turkish cinema history, this thesis will contribute to future research on similar topics to emphasise that cinema is central to our cultural life, will highlight the importance of the arts and film and will help to protect our visual history and artistic patrimony.
Keywords: Historiography, cinema historiography, historiographer, national cinema, Turkish cinema.