Vitamin D takviyesinin apikal lezyon iyileşme hızı üzerindeki etkisinin araştırılması: Prospektif, randomize klinik çalışma
Investigation of the effect of vitamin D supplementation on apical lesion healing rate: Prospective, randomized clinical trial
Yazar: EDANUR MARAŞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ BANU ARICIOĞLU
Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi / Diş Hekimliği Fakültesi / Endodonti Ana Bilim Dalı
Derece: Diş Hekimliği Uzmanlık, 2022
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Kemik ve kemikler = Bone and bones ; Kök kanal tedavisi = Root canal therapy ; Periapikal doku = Periapical tissue ; Radyografi = Radiography ; Vitamin D = Vitamin D ; Yara iyileşmesi = Wound healing

Özet:
Amaç: Bu çalışmanın amacı, D vitamini takviyesinin periapikal lezyon iyileşme hızı 
ve yeni oluşan kemik kalitesi üzerindeki etkisinin radyografik ve biyokimyasal olarak 
değerlendirilmesidir. 
Gereç ve yöntem: Bu çalışmaya, 5 mm ve üzeri çapta periapikal lezyon tespit edilen 
mandibular molar dişe sahip, serum 25(OH)D seviyeleri 20-30 ng/mL aralığında bulunan, 
sistemik olarak sağlıklı erkek bireyler dahil edildi. Toplamda 73 birey randomize olarak 
çalışma (n=37) ve kontrol (n=36) grubuna ayrıldı. Çalışma grubuna D vitamini takviyesi 
yapılarak serum 25(OH)D seviyesi optimum düzeyde (30-50 ng/mL) korunurken, serum 
25(OH)D seviyesi <30 ng/mL (yetersiz) düzeylerde olan kontrol grubuna ise herhangi bir 
takviye verilmeden takip edildi. Periapikal lezyona sahip dişler standart bir endodonti 
protokolü kullanılarak tedavi edildi. Pre-operatif ve 3-6-9-12. ay kontrol radyografileri aynı 
pozlama ayarlarında, paralel teknik kullanılarak periapikal radyografi tekniği ile elde edildi. 
Takip süresince serum 25(OH)D düzeyleri kemilüminesans yöntem ile; TNF-α düzeyleri 
ELISA kiti kullanılarak ölçüldü. Lezyon alanındaki küçülme mm2 olarak, kemik kalitesi 
fraktal analiz ile hesaplandı. Pre-opertatif ve takip değerleri Mann-Whitney U testi ile 
istatistiksel olarak analiz edildi (p<0.05).
Bulgular: Çalışma grubunda kontrol grubuna kıyasla lezyon alanında anlamlı 
derecede daha fazla azalma tespit edildi ( p<0.05). Çalışma ve kontrol grupları arasında fraktal 
analiz değerleri, Molven kriterleri skorları ve TNF-α düzeyleri açısından anlamlı bir fark 
bulunmadı ( p>0.05).
Sonuç: Optimum D vitamini seviyesinin (30-50 ng/mL) endodontik tedavi başarısı 
üzerinde olumlu etkisi olduğu tespit edilmiştir. Bu çalışmanın limitleri dahilinde, uygun 
görüldüğü durumda takviye ile D vitamini seviyesinin optimum düzeye çıkarılmasının 
periapikal lezyonlu dişlerin iyileşme sürecinde yararlı olabileceği sonucuna varılabilir.
Anahtar kelimeler: Kök kanal tedavisi, Periapikal iyileşme, Periapikal lezyon 
Vitamin D

Abstract:
Aim: This study aimed to evaluate the effect of vitamin D supplementation on the 
healing rate of periapical lesion and the quality of newly formed bone radiographically and 
biochemically.
Material and Method: Systemically healthy male subjects with a periapical lesion of 
5 mm or more in diameter with mandibular molar teeth, and serum 25(OH)D levels in the 
range of 20-30 ng/mL were included in this study. A total of 73 individuals were randomly 
divided into study (n=37) and control (n=36) groups. The serum 25(OH)D level was 
maintained at an optimal level (30-50 ng/mL) by supplementing the study group with vitamin 
D, while the control group, whose serum 25(OH)D level was <30 ng/mL (deficient), was 
followed up without any supplementation. Teeth with periapical lesions were treated using a 
standard endodontic protocol. Pre-operative and 3-6-9-12th monthly control radiographs were 
obtained with the periapical radiography technique using the parallel technique at the same 
exposure settings. During the follow-up, serum 25(OH)D levels were measured by 
chemiluminescence method, while TNF-α levels were measured using an ELISA kit. The 
reduction in the lesion size was calculated in mm2, and the bone quality was calculated by 
fractal analysis. Pre-operative and follow-up values were statistically analyzed with the MannWhitney U test (p<0.05). 
Results: A significantly greater reduce in the lesion size was identified in the study 
group compared to the control group (p<0.05). There was no significant difference between 
the study and control groups in terms of fractal analysis values, Molven criteria scores, and 
TNF-α levels (p>0.05). 
Conclusion: It has determined that the optimum vitamin D level (30-50 ng/mL) has a 
positive effect on the success of endodontic treatment. Within the limits of this study, it can 
be concluded that optimizing the vitamin D level with supplementation, if appropriate, may 
be beneficial in the healing process of teeth with periapical lesions.
Key words: Root canal treatment, Periapical healing, Periapical lesion, Vitamin D