İlkokul öğrencilerinin okuma motivasyonlarının incelenmesi
Examination of primary school students' motivation to read
Yazar: İBRAHİM AYBERK KIVRAK
Danışman: PROF. DR. EMRE ÜNAL
Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Sınıf Öğretmenliği Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Okuma = Reading ; İlkokul öğrencileri = Primary school students

Özet:
Bu çalışmada ilkokul 4.sınıf öğrencilerinin okuma motivasyonlarının çeşitli değişkenler açısından incelenmesi amaçlanmıştır. Betimsel tarama yöntemi kullanılan çalışma Gaziantep İli, Şehitkâmil İlçesi'ne bağlı 4 devlet ilkokulunda öğrenim gören 400 adet 4.sınıf öğrencisi ile gerçekleşmiştir. Araştırma 2022-2023 Eğitim Öğretim yılı içerisinde yürütülmüştür.
Veri toplama aracı olarak Wang ve Guthrie (2004) tarafından geliştirilen "Okuma Motivasyonu Ölçeği" kullanılmıştır. Yıldız (2010) tarafından Türkçe'ye çevrilen ve Durmuş (2014) tarafından açıklayıcı faktör analizi yapılarak yeniden uyarlanan bu ölçek alınan izinler doğrultusunda araştırmada kullanılmıştır.
Kolmogorov-Smirnov normallik testi uygulanan verilerin normal dağılım göstermesi sonucunda istatiksel analizlerde T-Testi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA) ve farkların hangi gruplar arasında olduğunu belirlemek için LSD testi uygulanmıştır. Katılımcıların cinsiyetleri, okul öncesi eğitim durumu, kendilerine ait kütüphaneye sahip olma durumuna göre anlamlı farklılığı T-Testi kullanılarak analiz edilmiştir. Katılımcının anne ve babasının eğitim durumuna göre anlamlı farklılığını test etmek için tek yönlü varyans analizi (ANOVA) testi kullanılmıştır.
Araştırmada bulguların analiz edilmesi ile kız öğrencilerin okuma motivasyonları erkek öğrencilerden anlamlı olarak daha yüksek çıkmıştır. Okuma motivasyonu anne eğitim durumuna göre anlamlı farklılık göstermemiştir. Fakat baba eğitim durumuna göre anlamlı farklılıklardan söz etmek mümkündür. Ortaokul mezunu babaların çocukları en düşük okuma motivasyonuna sahipken, Lise mezunu babaların çocukları en yüksek okuma motivasyonuna sahiptir. Okuma motivasyonunda okul öncesi eğitim alma faktörünün etkisi incelendiğinde, okul öncesi eğitim almış öğrencilerde okuma motivasyonu yüksek çıkarken okul öncesi eğitim almamış öğrencilerde bu motivasyonun daha düşük çıktığı görülmüştür. Evlerinde kendilerine ait bir kütüphanesi olan öğrencilerin evlerinde kütüphane olmayan öğrencilere göre okuma motivasyonlarının anlamlı olarak daha yüksek çıktığı sonucuna varılmıştır. Elde edilen sonuçlar diğer okuma motivasyonu üzerine yapılmış araştırmalar ile karşılaştırılmış ve sonuç bölümünde önerilerde bulunmuştur.

Abstract:
In this study, it was aimed to examine the reading motivation of primary school 4th grade students in terms of various variables. The study, in which descriptive survey method was used, was carried out with 400 4th grade students studying in 4 public primary schools in Şehitkamil District of Gaziantep Province. The research was conducted during the 2022-2023 academic year.
The "Reading Motivation Scale" developed by Wang and Guthrie (2004) was used as a data collection tool. This scale, which was translated into Turkish by Yıldız (2010) and re-adapted by Durmuş (2014) by explanatory factor analysis, was used in the research in line with the permissions obtained.
As a result of the Kolmogorov-Smirnov normality test, it was concluded that the data conformed to the normal distribution, and as a result, T-Test, one-way analysis of variance (ANOVA) and LSD test were applied to determine which groups the differences were between the statistical analysis. T-Test was used to determine whether there was a significant difference according to gender, having received preschool education and having their own or a shared library at home. One-way analysis of variance (ANOVA) test was used to determine whether there was a significant difference according to the educational status of the mother and father. 
With the analysis of the findings in the study, the reading motivation of female students was found to be significantly higher than male students. Reading motivation did not differ significantly according to maternal education level. However, it is possible to talk about significant differences according to the education level of the father. While children of fathers who are secondary school graduates have the lowest reading motivation, children of fathers who are high school graduates have the highest reading motivation. When the effect of preschool education factor on reading motivation was examined, it was seen that reading motivation was high in students who received preschool education, while this motivation was lower in students who did not receive preschool education. Significantly, it was concluded that the students who had their own library at home had higher motivation to read than the students who did not have a library at home. The results obtained were compared with other studies on reading motivation and suggestions were made in the conclusion section.