Ümmehâtü'l-mü'minîn'in hadis rivayeti
Narration of the hadiths by the Ummahat al-mu'minin
Yazar: ZEHRA ÇELİK
Danışman: PROF. DR. AYNUR URALER
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel Bilimler Ana Bilim Dalı / Hadis Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Din = Religion
Dizin: Hadis = Hadith ; Rivayetler = Rumours ; Sünnet = Sunna ; Ümmehatü'l-mü'minin = Mothers of believers ; İslamiyet = Islam

Özet:
Hz. Peygamber'in hanımları Kur'ân-ı Kerim'de "Ümmehâtü'l-mü'minîn" vasfıyla anılan saygın bir konuma sahiplerdir. Hz. Peygamber'in ev halini en iyi bilen kimseler olmaları yanı sıra hayatın her alanında nasıl davranılması gerektiğini bizzat Allah Resûlü'nden öğrenen bu güzide hanımlar, Hz. Peygamber'in vefatından sonra sahâbe ve tâbiînin dini öğrenmede sıkça başvurduğu kimseler olmuşlardır. Bu çalışmada Hz. Peygamber'in hanımlarının hayatı ve hadis rivayeti ele alınmıştır. Sahâbe hayatını konu alan eserlerden yararlanılarak Hz. Peygamber'in hanımlarının hayatı ve naklettikleri hadis sayıları, çalışmanın Birinci Bölümü'nde sunulmuştur. İkinci Bölüm'de ise rivayet sayısı en fazla olan hanımdan başlanarak Ahmed b. Hanbel'in el-Müsned adlı eserinde kaydedilen hadisleri incelenmiş, râvilerinin nitelikleri ve kullandıkları sigalar tespit edilerek Hz. Peygamber'in hanımlarının hangi vesilelerle hadis rivayet ettiği incelenmiştir. En çok hadisi bulunan ve tezin sınırlılığı sebebiyle çalışmanın dışında tutulan Hz. Âişe'den sonra sırasıyla Hz. Ümmü Seleme, Hz. Meymûne, Hz. Ümmü Habîbe, Hz. Hafsa, Hz. Cüveyriye, Hz. Safiyye, Hz. Zeyneb bint Cahş ve Hz. Sevde'nin hadis rivayeti bulunmaktadır. Hz. Peygamber'in hanımları, kendilerine yöneltilen sorulara cevap verme, yanlış uygulamaları düzeltme, fetva verme ve dini vecibeleri yerine getirme gibi daha çok hayatın içinden doğal bir saikle ve ihtiyaç sebebiyle hadis rivayet etmişlerdir. Bunun yanı sıra başta ibadetler ve aile hayatıyla ilgili olmak üzere pek çok rivayet Ümmühâtü'l-mü'minîn tarafından ortak nakledilmiştir.

Abstract:
The wives of the Prophet Muhammad have respected position in the Qur'an, they were referred as "Ummuhat al-mu'minin". In addition to being the people who knew Prophet's home situation the best, these distinguished women who learned how to behave in every aspect of life from the Messenger of Allah. After the death of the Prophet, they were people who were frequently consulted by the companions and followers in learning religion. In the second part of the paper, starting from the lady with most narrations, Ahmad b. Hanbal's hadith recorded in his work al-Musnad were examined, qualities of narrators and the ways to receive hadith they used were determined has been examined on which occasions the wives of the Prophet narrated hadiths. After Aishah bint Abi Bakr, who had the most hadiths and was excluded from the study because of the limitation of the theis, respectively consist of Umm Salama, Maymuna bint al-Harith, Umm Habiba, Hafsa bint Umar, Juwayriya bint al-Harith, Safiyya bint Huyayy, Zaynab bint Jahsh, Sawda bint Zam'ah's hadith narration the wives of the Prophet narrated hadiths with a natural reasons and reasons of necessity, such as answering the questions directed to them, correcting wrong practices, giving fatwas and fulfilling religious obligations. In addition to this, many narrations, especially about worship and family life, were shared by Ummuhat al-mu'minin.