PAX9 genindeki G-1031A ve T-912C polimorfizmleri ile diş eksikliği (Hypodonti ve Oligodonti) ilişkisinin incelenmesi
Evaluation of relationship between G-1031A and T-912C polymorphisms in PAX9 gene and tooth agenesis (hypodontia and oligodontia)
Yazar: NURETTİN EREN İŞMAN
Danışman: DOÇ. DR. ZAFER SARI
Selçuk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Ortodonti Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2009
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry ; Genetik = Genetics

Özet:
Diş hekimliğinde konjenital (doğumsal) diş eksikliği olguları çok sık karşılaşılan bir anomali çeşididir. Bu olgularda hastaların süt veya sürekli dişlenmelerinde eksiklikler görülmektedir. Bu tür bir dişlenme düzensizliği görüldüğünde, yapılacak tedavi seçenekleri arasında ortodontik yer kapatma, ortodontik yer açma sonrası protetik tedavi, implantoloji ve konservatif tedavi yaklaşımları ve multidisipliner yaklaşımlar yer almaktadır.Konjenital diş eksikliğinin etiyolojisi oldukça karışık olmasına ve halen tam olarak bilinmemesine rağmen genel olarak genetik ve çevresel faktörlerle tarif edilmiştir. Genetik olarak sendromik ve non-sendromik tipleri ile karşılaşılmaktadır. Non-sendromik veya ailesel konjenital diş eksikliği vakalarından ise son yapılan araştırmalara göre Msx1, Pax9 ve Axin2 genlerinde meydana gelen polimorfizmlerin sorumlu olduğu bildirilmektedir. anomalinin genetik temelli bir düzensizlik olduğu bildirilmiştir. Ancak toplumumuzda sık görülen bu olgunun genetik yapısını inceleyen bir araştırma planlaması halen bulunmamaktadır. Bu çalışmamızın amacı, Pax 9 geninin promotor bölgesindeki G-1031A ve T-912C polimorfizmleri ile konjenital diş eksikliği (hipodonti ve oligodonti) ilişkisinin Türk toplumunda incelenmesidir.Çalışma kriterlerine uyan 200 konjenital diş eksikliğine sahip hasta ile 114 adet 32 dişi tam olan kontrol gurubunu oluşturacak birey tespit edildi. Anamnezleri ve bilgilendirilmiş onam imzaları alındı. Periferik kan toplandı ve Bunlardan DNA izole edildi. G-1031A ve T-912C polimorfizmlerini belirlemek amacıyla PCR ? RFLP yöntemi uygulandı. Çalışma sonucunda AC haplotipe sahip bireyler, diğer haplotip guruplarıyla karşılaştırıldıklarında, konjenital diş eksikliği vakalarında kontrol gurubuna nazaran istatistiksel olarak anlamlı bir ölçüde az oranda oldukları görülmektedir (OO=3,88; GA=%95; p = 0,001). GT haplotipine sahip bireylerin oranına bakıldığı zaman istatistiksel olarak diş eksikliği gurubunda daha az oranda olduğu tespit edilmiştir.Sonuç olarak bulguların ışığında Pax9 geninin promotor bölgesindeki G-1031A ve T-912C polimorfizmleri bu genin transkripsiyonel işlevleri üzerine etki etmekte ve insanlarda konjenital diş eksikliği anomalisi ile ilişkili olmaktadır.

Abstract:
In dentistry, hypodontia, the congenital absence of one or a few teeth is one of the most common alterations of the human dentition. The most common permanent missing teeth are the third molars, second premolars and maxillary lateral incisors. The treatment alternatives of this anomali consist of space closure, space openning, prosthodontic therapy, dental implants, conservative applications and multidiciplinar approaches.Although the etiology of the hypodontia is remaining a complex one and there are a lot of unknown features, it is descripted both with genetical and environmental factors. Syndromic and non-syndromic types were described. Non-syndromic or in other words familial hypodontia is caused by mutations in Pax9, Msx1 and Axin2 genes. However, no studies are present to show any clues about the etiological factors beyond this anomaly in Turkish population. The purpose of this study is to investigate the relationships between the 2 different single nucleotide polymorphisms that are G-1031A and T-912C with hypodontia.200 individuals having hypodontia anomaly and 114 normal individuals having all their 32 teeth present were selected for the study. Consents were given and their history records were taken. Blood samples were collected from each individual and DNA was extracted. To determine the polymorphisms of G-1031A and T-912C, PCR-RFLP method was used. The outcomes suggest that the individuals having AC haplotype carrying less risk in having hypodontia compared with the rest of the haplotype groups (OR=3,88; CI=95%; p=0,001). The ratio of GT haplotype is found to be less in the hypodontia group meaning that the GT carriers are in risk group in terms of hypodontia risk.As a conclusion, these results indicate that polymorphisms in the promoter region of Pax9 gene may have an influence on the transcriptional factors and activity of this gene and are associated with hypodontia in humans.