Piperidin halkası taşıyan bazı heterosiklik bileşiklerin sentezi, yapısının aydınlatılması ve biyolojik aktivitelerinin incelenmesi
Synthesis, structural elucidation and investigation of the biological activities of some heterocyclic compounds carrying piperidine ring
Yazar: ZEFİNE UĞRAŞ
Danışman: PROF. DR. BEDİA KAYMAKÇIOĞLU
Marmara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Farmasötik Kimya Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology

Özet:
Amaç: Bu çalışmada 4-metilpiperidin başlangıç maddesinden hareketle yeni pirazolin bileşiklerin sentezlenmesi, yapılarının aydınlatılması ve antikanser etkinliklerini incelemek için çeşitli kanser hücre hatlarında antiproliferatif aktivite çalışmalarının yapılması amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Birinci adımda 4-metilpiperidin başlangıç maddesinden 4-(4-metilpiperidin)benzaldehit bileşiği sentezlenmiştir. İkinci adımda, aldehit bileşiğinin baz katalizörü varlığında reaksiyonu sonucu şalkon bileşikleri sentezlenmiştir. Son aşamada, şalkon bileşiklerinin asidik ortamda siklokondensasyonu sonucu pirazolin bileşikleri sentezlenmiştir. Sentezlenen bileşiklerin yapıları IR, 1H-NMR, 13C-NMR ve mass spektrumları ile aydınlatılmıştır. Pirazolin bileşiklerinin hücre hatlarında antiproliferatif aktiviteleri incelenmiş, etkili olan bileşikler için apoptoz çalışmaları gerçekleştirilmiştir. Bileşiklerin floresans özellikleri floresans mikroskobu altında görüntülenmiştir.
Bulgular: Pirazolin bileşiklerinin antiproliferatif aktivite sonuçları incelendiğinde; bileşiklerin sağlıklı hücrelerde sitotoksisite göstermediği ve bazı bileşiklerin A-549 ve MCF-7 hücre hatlarında sitotoksik özelliğe sahip olduğu görülmüştür. Apoptoz çalışmalarına göre sentezlenen bileşiklerden A-549 ve MCF-7 hücre hatlarında aktivite gösteren bileşikler apoptozu indükleyerek etki göstermiştir. Ayrıca sentezlenen bileşikler floresans mikroskobunda incelendiğinde bazı bileşiklerin floresans özelliğe sahip olduğu bulunmuştur. 
Sonuç: Kanser hücre hatlarında aktivite gösteren bileşiklerin apoptoz indükleyiciler olarak değerlendirilebileceği ayrıca sağlıklı hücrelerde nontoksik olmalarına bakılarak florofor olarak düşünülebileceği sonucuna ulaşılmıştır.

Anahtar kelimeler: Sentez, pirazolin, kanser, apoptoz, floresans

Abstract:
Objective: This study aimed to synthesize new pyrazoline compounds from the 4-methylpiperidine starting material, elucidate their structures, and carry out antiproliferative activity studies in various cancer cell lines to examine their anticancer activities.
Material and Methods: In the first step, 4-(4-methylpiperidine)benzaldehyde compound was synthesized from the starting material of 4-methylpiperidine. In the second step, chalcone compounds were synthesized by reacting the aldehyde compound under base catalysis. In the last step, pyrazoline compounds were synthesized as a result of cyclocondensation of chalcone compounds in an acidic medium. The structures of the synthesized compounds were elucidated by IR, 1H-NMR, 13C-NMR, and mass spectra. Antiproliferative activities of pyrazoline compounds in cell lines were investigated, and apoptosis studies were carried out for effective compounds. The fluorescence properties of the compounds were visualized under fluorescence microscopy. 
Results: Considering the antiproliferative activity results of pyrazoline compounds; it was observed that the compounds did not show cytotoxicity in healthy cells and some compounds had cytotoxic properties in A-549 and MCF-7 cell lines. According to apoptosis studies, the synthesized compounds having antiproliferative activity in A-549 and MCF-7 cell lines showed an effect by inducing apoptosis. In addition, when the synthesized compounds were examined under fluorescence microscopy, some compounds were found to have fluorescence properties.
Conclusion: It has been concluded that the compounds showing antiproliferative activity in cancer cell lines can be evaluated as apoptosis inducers and can be considered as fluorophores considering their nontoxicity in healthy cells.

Keywords: Synthesis, pyrazoline, cancer, apoptosis, fluorescence