İzmir ve Selanik liman kentlerinin gelişim süreçlerinin karşılaştırmalı analizi (1650-1750)
Comparative development process study of port cities İzmir and Salonica (1650-1750)
Yazar: NESLİHAN ÜNAL
Danışman: YRD. DOÇ. DR. BİLGİN ÇELİK
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Karşılaştırmalı Tarih Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2013
Konu: Tarih = History
Dizin: Kent tarihi = Urban history ; Kentsel gelişme = Urban development ; Liman şehirleri = Port cities ; Osmanlı Devleti = Ottoman State ; Osmanlı Dönemi = Ottoman Period ; Yunanistan-Selanik = Greece-Selanik ; İzmir = Izmir

Özet:
İzmir ve Selanik liman kentlerinin gelişim süreçlerinin karşılaştırmalı bir analizini yapan bu doktora tezinin amacı, her iki kentin gelişimine etki eden olgular arasındaki ilişkileri değerlendirmektir. Bu amaç doğrultusunda, 1650-1750 arasındaki dönem tercih edilmektedir. Çünkü bahsi geçen yıllar, Osmanlı Devleti üzerindeki kapitalist etkilerin yoğunluk kazandığı bir süreci ifade etmektedir. Öte yandan İzmir ve Selanik kentlerinin bu dönem ki, gelişimini incelemek; söz konusu sürecin, Osmanlı'ya olan etkilerinin de ele alınması anlamına gelmektedir.İki kent üzerine yapılan bir araştırma olması dolayısıyla bu tezin benimsediği yöntem, karşılaştırmalı tarih yöntemidir. Bu yöntem sayesinde, İzmir ve Selanik'in konumlarında belirleyici olan unsurlara, yani benzerliklere ve farklılıklara vurgu yapılarak, her iki kentin sosyo-ekonomik gelişimi kıyaslanmaktadır.Belirtilen amaç ve yöntem dâhilinde tezin birinci bölümünde öncelikle kent kavramı, kentleşme ve kapitalizm ilişkisi ele alındıktan sonra Doğu ve Batı kenti, Osmanlı kentinin genel karakteri ve dönemin iktisadi vaziyeti hakkında bilgi verilmektedir. Bunu izleyen ikinci ve üçüncü bölümlerde, ayrı ayrı İzmir ve Selanik kentleri incelenerek; her bir kentin fiziki, demografik, idari, ekonomik ve sosyal yapıları üzerinde durulmaktadır. Böylelikle elde edilen veriler, sonuç bölümünde karşılaştırılarak, İzmir ve Selanik kentleri hakkında genel bir değerlendirme yapılmaktadır.Özetle, bu dönemin gelişmelerinin sonraki yüzyılları da etkilediği fikrinden hareketle; amacı, yöntemi ve dönem tercihi ile bu tezin, hem kent tarihi araştırmalarına hem de sonraki yüzyıllara dair yapılan çalışmalara bir altyapı oluşturması hedeflenmektedir.Anahtar Kelimeler: Osmanlı kenti, İzmir ve Selanik, Kent Araştırmaları, Kent Tarihi, Kapitalizm, Kentleşme ve Kapitalizm

Abstract:
The purpose of this doctoral dissertation, which conducts a comparative analysis of the developmental process of coastal towns Izmir and Salonica, is to evaluate phenomena contributed to the progress of these two towns. In accordance with this purpose, the period between 1650 and 1750 is chosen because this period signifies a process with a concentrated capitalist influence on The Ottoman Empire. In addition, evaluating the developmental course of Izmir and Salonica during this period also means dealing with this course?s effect on the Ottoman Empire.As this is a study which is conducted on two towns, the method of this study is Comparative History Method. Through this method, developmental levels of both towns are compared and contrasted by placing emphasis on determining factors in the positions of Izmir and Salonica; that is, both towns are dealt with by adressing differences and similarities between them.Within the specified purpose and method, after the concept of ?urban? and the relatonship between urbanization and capitalism have been dealt with, information is given about East and West towns, general chracteristics of Ottoman Town and economical condition of the period. In the following second and third sections, Izmir and Salonica cities have been studied and each city?s physical, demographical, administrative, economical and social structures have been analysed respectively. The data obtained in this way are compared in the final section and a general evaluation on the cities of Izmir and Salonica is thus carried out.To sum up, judging from the idea that the developments of this period affected the following centuries; this thesis, with its purpose, method and period choice, is aimed to establish an infrastructure for both researchs into town history and studies on the following centuries.Keywords: Ottoman Town, Izmir and Salonica, Research into Towns, Town history, Urbanization and Capitalism