Gaziantep Bey mahallesi geleneksel konut dokusunun incelenmesi: Abdülkadir Kimya evi örneği
Investigation of traditional housing pattern in Gaziantep province Bey neighborhood: The case of Abdülkadir Kimya house
Yazar: MELTEM ÇILĞIN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ BANU ÇELEBİOĞLU
Yıldız Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı / Rölöve-Restorasyon Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Mimarlık = Architecture
Dizin: Gaziantep = Gaziantep ; Geleneksel konut = Traditional dwelling ; Koruma = Conservation ; Restorasyon = Restoration

Özet:
Icomos Türkiye Mimari Mirası Koruma Bildirgesi'nde kültürel mirasın tanımı; "geçmişten bugüne ulaşmış, insanların sahiplik bağı içinde olmaksızın sürekli değişim halinde olan değerlerinin, inançlarının, bilgilerinin ve geleneklerinin bir yansıması olarak betimlenen somut ve somut olmayan tüm varlıklar" olarak yapılmaktadır. Bu bağlamda geleneksel yapılar; yer aldıkları coğrafya ve dönemin yapı biçimlerini, yapım tekniklerini, teknolojisini, yapı malzemelerini ve döneminin kültürel değerlerini taşımaları ve bizlere aktarmaları açısından kültürel mirasımız olarak değerlendirilirler. Bu nedenle geleneksel mimari korunmalı, anlamaya çalışılmalı, belgelenmeli ve gelecek kuşaklara aktarılmalıdır. Yapılan literatür araştırmaları sonucunda çalışma konusu olarak seçilen yapı, yapıldığı coğrafyada özgün plan şeması, yapım tekniği, malzeme özellikleri, enderlik değeri, bütünlüğünü koruması, dönemini temsil etmesi bakımından; belge, anı, estetik değerleri olan, Gaziantep'in toplumsal ve kültürel tarihine ışık tutan bir yapıdır. Gaziantep'in geleneksel konut mimarisinde önemli bir yere sahip bu yapının bir an önce belgelenmesi, tarihsel sürecinin ortaya çıkarılması, analojik çalışmalar ve mimarlık tarihi araştırması sonucunda restitüsyon ve restorasyon yöntemlerinin geliştirilmesi, modern müdahaleler ve eklerle yapının günümüz koşullarına en uygun hale getirilmesi amaçlanmıştır. Bu çalışma; Gaziantep, Bey mahallesinde bulunan Abdülkadir Kimya Evi'nin bulunduğu yerleşim yerindeki benzer tipolojideki yapıların incelenmesini, analoji çalışmalarının yapılmasını, yapının mevcut durumunun ve yapılan çalışmalar neticesinde korunması gereken detaylarının tespitini, restitüsyon ve restorasyon projelerinin oluşturulmasını kapsamaktadır. Çalışmada yer alan çizimler için geleneksel rölöve teknikleri, Fotoğrafla belgeleme yöntemleri kullanılmıştır. Bilgisayar yazılımı aracılığıyla çizimler dijital hale dönüştürülmüştür.

Abstract:
Cultural heritage is defined as in Icomos Turkey Architectural Heritage Protection Declaration; "all tangible and intangible beings that have survived from the past to the present, which are described as a reflection of the values, beliefs, knowledge and traditions of people that are in constant change without being in a bond of ownership". In this context, traditional structures are considered as our cultural heritage in terms of bearing and transferring the building styles, construction techniques, technology, building materials and cultural values of their period. For this reason, traditional architecture should be preserved, tried to be understood, benefited from, documented and transferred to future generations. As a result of the literature research, Abdülkadir Kimya's house is chosen as the subject of this study, has an original plan scheme, its construction techniques and material properties represent its period. It is a rare structure and its integrity is preserved. It is a structure that has documents, memories and aesthetic values and sheds light on the social and cultural history of Gaziantep. In this study, it is aimed to document this building, which has an important place in the traditional residential architecture of Gaziantep, to reveal its historical process, to develop restitution and restoration methods in line with analogical studies, and to make the building most suitable for today's conditions with modern interventions and additions. This study covers the examination of structures with similar typology in the settlement where Abdulkadir Kimya House is located in Bey neighborhood, making analogy studies, determining the current state of the building and the details that need to be preserved as a result of the studies, and creating restitution and restoration projects. Traditional survey techniques and photographic documentation methods were used for the drawings in the study. Drawings were digitized by computer software.