Yüksek alaşımlı Invar 36 malzemesinin MIG kaynağı ile birleştirilebilirliğinin araştırılması
Investigation of the mergenability of high alloy Invar 36 material with MIG welding
Yazar: SELÇUK TOMBUL
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA BOZ
Karabük Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İmalat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Metalurji Mühendisliği = Metallurgical Engineering

Özet:
Bu çalışmada, gaz metal ark (MIG) kaynak yöntemi ile Invar36 (ASTM A36) çelik malzemesinin kaynaklanabilirliği araştırılmıştır. Bu amaçla, Invar36 çelik malzemesine talaşlı imalat yöntemi ile X ve V kaynak ağıları açılmıştır. Seramik altlık kullanılarak, fikstür üzerine yerleştirilmiş ve ilave metal (AWS 5.14 ERNi-1) ile birleştirme işlemi yapılmıştır. X kaynak ağzı geometrisine sahip numuneler için farklı parametreler uygulanarak toplamda 19 paso, V kaynak ağzı geometrisine sahip numuneler için ise 18 paso uygulanmıştır. Kaynaklı numunelerin kaynaklanabilirliğini tespit etmek amacıyla numunelere tahribatlı ve tahribatsız muayene yöntemleri ve kimyasal analiz ile mikroyapı çalışmaları yapılmıştır. Deneysel sonuçlara göre; TS EN ISO 15614-1:2004/A2:2012 test değerlendirme standardına göre kaynaklı numunelerin 180o eğme testlerinde kaynaklı bağlantı bölgelerinde herhangi bir deformasyon görülmemiştir. Aynı değerlendirme standardına göre X ve V kaynak ağız geometrisine sahip numunelerin ana malzeme, ITAB ve kaynak bölgelerinden alınan  
sertlik sonuçlarına göre kaynak ağzı geometrisinin sertliğe önemli bir etkisinin olmadığı tespit edilmiştir. Görsel muayene sonuçlarına göre, bütün kaynaklı numunelerin birleşme bölgeleri TS EN ISO 5817 standardına göre değerlendirilmiş ve yapısal bir bozukluk olmadığı tespit edilmiştir. TS EN ISO 23277 değerlendirme standardına göre yapılan sıvı penetrant muayenesi sonucu numunelerde herhangi bir çatlağa, yanma oluğu ve gözeneğe rastlanmamıştır. Deneysel çalışmaların sonucunda, bütün kaynaklı numunelerin birleşme bölgesinde meydana gelen mikroyapısal değişiklikte önemli farklılıklar gözlenmemekle beraber, ısı tesiri altında kalan bölgenin (ITAB) genişlediği ve aşırı deformasyona uğramış bölgede sertliğin arttığı görülmüştür.

Abstract:
In this study, the weldability of Invar36 (ASTM A36) steel material was investigated by gas metal arc (MIG) welding method. For this purpose, X and V welding mouth was opened to Invar36 steel material by means of machining method and the metal was placed on the fixture by using a ceramic base and joint metal (AWS 5.14 ERNi-1) was made. For the samples with X weld geometry, a total of 19 passes were applied by applying different parameters, and 18 passages were applied for the samples with V geometry. In order to determine weldability of welded samples, visual inspection, destructive testing, magnetic particle test, radiographic control, liquid penetrant examination, ultrasonic test, tensile test, bending test, hardness analysis, notch impact test, macro test and chemical analysis and microstructure studies were carried out. According to experimental results; According to TS EN ISO 15614-1: 2004 / A2: 2012 test evaluation standard, no damage was observed in welded connection areas in 180o bending tests of welded samples. According to the same evaluation standard, the weld  
geometry of the samples having X and V weld mouth geometry has no significant effect on hardness according to hardness results obtained from main material, ITAB and welding regions. According to the results of the visual inspection, the joints of all welded samples were evaluated according to TS EN ISO 5817 standard and it was determined that there was no structural defect. As a result of liquid penetrant examination according to TS EN ISO 23277 evaluation standard, no cracks, pitting and pores were observed in the samples.

As a result of the experimental studies, no significant differences were observed in the microstructural changes occurring in the junction region of all welded samples.