Kazakistan'daki mısır üreticilerinin girdi kullanım düzeylerinin ve iklim değişikliği stratejilerinin saptanması üzerine bir araştırma
A research on determination of input usage levels and climate change strategies of maize farmers in Kazakhstan
Yazar: ZHANSAYA BOLATOVA
Danışman: PROF. SAİT ENGİNDENİZ
Ege Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarım Ekonomisi Ana Bilim Dalı / Tarım Ekonomisi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Tıbbi Ekoloji ve Klimatoloji = Medical Ecology and Climatology ; Ziraat = Agriculture ; İşletme = Business Administration
Dizin: Mısır tohumu = Corn seed ; Sosyoekonomik analiz = Socio-economic analysis ; Tarımsal girdiler = Agricultural inputs ; İklim değişikliği = Climate change

Özet:
Araştırmanın ana amacı, Kazakistan'ın Almatı bölgesinde dane mısır üretimi yapanüreticilerin girdi kullanım düzeylerini analiz etmek ve iklim değişikliğine karşı uyguladıkları stratejileri ortaya koymaktır. Araştırmada, oransal örnekleme ile Almatı bölgesindeki 96 mısır üreticisinden yüz yüze anket yöntemiyle veriler derlenmiştir. Verilerin analizinde işletmeler mısır üretim alanı büyüklüğüne göre üç gruba ayrılmıştır (≤15 ha, 16-50 ha, ≥51 ha). Öncelikle üreticilerin sosyo ekonomik özellikleri ortaya konulmuş, daha sonra mısır üretiminin ekonomik analizi yapılmıştır. Bunu takiben, mısır üretiminde girdi kullanımı analiz edilmiş ve üreticilerin iklim değişikliği  konusundaki tutum ve davranışları incelenmiş, aldıkları önlemler değerlendirilmiştir. Araştırmada üretici tutum ve davranışlarının, görüş ve beklentilerinin ortaya konulmasında Likert ölçeğinden yararlanılmıştır. Üreticilerin çevresel duyarlılıklarını analiz etmek için Yeni Çevresel Pardigma analizi yapılmıştır. Üreticilerin girdi seçimi ve kullanımında önem verdikleri kriterleri belirlemek için Bulanık Eşli Karşılaştırma Yöntemi kullanılmıştır. Mısır üretiminde girdi kullanım etkinliğini analiz etmek için Veri Zarflama Yönteminden yararlanılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre; İşletmelerde ortalama mısır üretim alanı 112.63 hektardır. Ortalama mısır üretim miktarının 961192.91 kg, hektara mısır veriminin ise 8534.07 kg olduğu saptanmıştır. Üretici eline geçen ortalama mısır fiyatı 1.44 TL/kg'dır. Hektara ortalama mısır üretim masrafı 3987.05 TL olarak hesaplanmıştır. Mısır üretiminden hektara elde edilen ortalama net kar 8302.01 TL olarak saptanmıştır. Üreticilerin girdi seçme ve kullanmada en fazla önem verdikleri kriterin girdi fiyatı olduğu saptanmıştır. Etkinlik analizi sonuçlarına göre, 96 mısır üreticisinin ortalama etkinliği ölçeğe sabit getiri varsayımı altında 0.74, ölçeğe değişken getiri varsayımı altında ise 0.95 olarak hesaplanmıştır. Üreticilere tarımsal üretimlerini kuraklığın nasıl etkilediği sorulduğunda, %40.8'i çok, %37.8'i biraz, %12.2'si orta düzeyde etkilediğini, geriye kalanlar ise hiç etkilemediğini ya da çok az etkilediğini ifade etmişlerdir. Üreticilerin iklim değişikliğine karşı aldıkları en önemli önlem dayanıklı ve uygun çeşitler seçmektir.

Abstract:
The main purpose of the research is to analyze the input usage levels of farmers producing maize in Kazakhstan's Almaty region and to reveal the strategies they apply against climate change. In the research, data were collected from 96 maize farmers in Almaty region by proportional sampling by face to face survey method. In the analysis of the data, the farms were divided into three groups according to the size of the maize production area (≤15 ha, 16-50 ha, ≥51 ha). First of all, the socio-economic characteristics of the farmers were revealed, then the economic analysis of maize production was performed. Subsequently, the use of inputs in maize production was analyzed, the attitudes and behaviours of farmers on climate change were examined, and the measures they took were evaluated. Likert scale was used to reveal the productive attitudes and behaviours, opinions and expectations in the study. A New Environmental Paradigm analysis was conducted to analyze the environmental sensitivity of farmers. Fuzzy Paired Comparison Method was used to determine the criteria that farmers attach importance to in the selection and use of inputs. Data Envelopment Method was used to analyze the efficiency of input use in maize production. According to the research results; the average maize production area in the farms is 112.63 hectares. It was determined that the average maize production amount was 961192.91 kg, and the maize yield per hectare was 8534.07 kg. The average maize price received by the farmers is 1.44 TL / kg. The average maize production cost per hectare was calculated as 3987.05 TL. The average net profit per hectare from maize production has been determined as 8302.01 TL. It has been determined that the most important criterion for the farmers in selecting and using inputs is the input price. According to the efficiency analysis results, the average efficiency of 96 maize farmers was calculated as 0.74 under the assumption of constant return to scale and 0.95 under the assumption of a variable return to scale. When the farmers were asked how drought affected their agricultural production, they stated that it affected 40.8% a lot, 37.8% a little, 12.2% moderately, and the rest had no or little effect. The most important precaution that farmers take against climate change is to choose resistant and suitable varieties.