Difüzyon testi ve akciğer volümleri ölçümünün göğüs hastalıklarında ayırıcı tanıda yeri
The importance of diffusing capacity and lung volume measurements in diffential diagnosis in pulmonology
Yazar: BİNNAZ ZEYNEP YILDIRIM
Danışman: PROF. DR. TUNÇALP DEMİR
İstanbul Üniversitesi / Cerrahpaşa Tıp Fakültesi / Göğüs Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2011
Konu: Göğüs Hastalıkları = Chest Diseases
Dizin: Akciğer volüm ölçmeleri = Lung volume measurements ; Difüzyon = Diffusion ; Göğüs hastalıkları = Thoracic diseases ; Karbonmonoksit = Carbon monoxide ; Testler = Tests ; Teşhis-ayırıcı = Diagnosis-differential

Özet:
Amaç: Bu tez çalışmasının amacı, Göğüs Hastalıkları pratiğinde sıkça kullanılan karbon monoksit difüzyon testinin endikasyonlarını, çeşitli hastalıklarda kullanımını ve alınan sonuçların klinik kullanımdaki anlamlarını değerlendirmektir.Materyal ve Metod: İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı'nda Kronik obstrüktif akciğer hastalığı (KOAH), Astım, Bronşiektazi, Sarkoidoz, İnterstisyel Akciğer Hastalığı(İAH), Sistemik Skleroz(SS) ve Multiple Skleroz(MS) tanıları ile takip edilmiş ve spirometri, karbon monoksit difüzyon kapasitesi ölçümü(DLCO) ve akciğer volümleri ölçümü yapılmış toplam 84 hastanın verileri retrospektif olarak poliklinik ve yatış dosyalarından alındı. Yaş, tanı, sigara hikayesi, forse vital kapasite (FVC), FVC yüzdesi, forse ekspratuar volüm 1.saniye (FEV1), FEV1 yüzdesi, FEV1/FVC değeri, DLco, DLco yüzdesi, DLCOnun alveoler volüme(VA) oranı DLco/VA, DLco/VA yüzdesi, total akciğer kapasitesi (TLC), TLC yüzdesi, rezidüel volüm (RV), RV/TLC, fonksiyonel rezidüel kapasite (FRC), FRC yüzdesi incelendi. Sarkoidoz ve SS dışındaki interstisyel akciğer hastalıkları SDİAH olarak belirtildi.Çalışmanın biyoistatistiksel çözümlemesinde, değişkenler ortalama, standart sapma, frekans ve yüzdeler ile tanımlandı, gruplar arası frekans ve yüzdelerin kıyaslanmasında Ki-kare testi kullanıldı. Normal dağılıma uygun ölçümsel değişken ortalamalarının karşılaştırılması için, iki grup kıyaslamasında t testi, ikiden fazla grup ortalamasının karşılaştırılmasında ?Tek yönlü Varyans analizi? (One-Way ANOVA), ANOVA ile anlamlı fark bulunan değişkenlerde alt grupların arasındaki farkların yorumlanması için alt grupların ikili kıyaslamalarında da post-hoc ?Bonferroni? testi (denek sayısı ve homojenlik denetlemesine bağlı olarak) kullanıldı.Bulgular: FVC, FVC%, FEV1, FVC% ,FEV1/FVC MS ve Astım gruplarında diğer hastalık gruplarından anlamlı derecede daha yüksekti(p<0001). En düşük FVC ve FEV1 mutlak değer ve yüzde olarak KOAH grubunda saptandı(p<0,0001). En yüksek DLCO% değeri Astım grubunda (%87) saptanırken (MS%71, SS%53, SDİAH%48, Sarkoidoz%74, Bronşiektazi %69, KOAH%55) DLCO/VA% değeri %93 ile Bronşiektazi grubunda saptandı. DLCOnun tüm hastalık gruplarında FEV1 ve FVC ile orantılı gittiği (p<0,0001), ancak DLCO/VA dikkate alındığında bu ilişkinin kaybolduğu (sırasıyla p=0,189 ve p=208) gözlendi.Sonuç: Karbon monoksit difüzyon testi birçok hastalığın tanı, takip, evreleme ve tedavi düzenlenmesinde göğüs hastalıkları pratiğinde önemli bir yere sahiptir. Doğru endikasyon ile ve doğru şekilde yapılan bir difüzyon testi, gerek obstrüktif akciğer hastalıklarında, gerek restriktif akciğer hastalıklarında, gerekse sistemik hastalıkların akciğer üzerindeki etkilerin değerlendirilmesinde yeri doldurulamayacak bir araçtır.

Abstract:
Aim: To evaluate the indications of carbon monoxide diffusing capacity(DLCO) test in various pathologies and the clinical value of the results obtained by this test.Material and Method: Information was gathered retrospectively from case files of a total number of 84 patients who were diagnosed with COPD, Asthma, Bronchiectasis, Sarcoidosis, Interstitial Lung Disease, Systemic Sclerosis and Multiple Sclerozis and who went through spirometry, carbon monoxide diffusing capacity and lung volume measurements in Pulmonology Department of Istanbul Universıty Cerrahpasa Medical Faculty. The variables examined were age, diagnosis, smoking history, FVC, %FVC , FEV1, %FEV1, FEV1/FVC , DLco, %DLco, DLco/VA, %DLco/VA, TLC, %TLC, RV, RV/TLC, FRC and %FRC. Interstitial lung diseases other than Sarcoidosis and SS were abraviated as SDİAH.In the biostatistical analysis of the sudy, the variables were identified by Means, Standart Deviation, frequency and percentages. Ki-kare test was used in comparing intergroup frequency and percentages. T test was used in comparing the means of regularly distributed measured variables. ?One-Way Variant analysis? (One-Way ANOVA) was used in comparing more than two groups and for variables found statistically significant by ANOVA post-hoc ?Bonferroni? test was performed in order to interpret subgroup differences (depending upon the number of subjects and homogenity inspection).Findings: FVC, %FVC, FEV1, %FEV1, FEV1/FVC were significantly higher in MS and Asthma groups(p<0001). The lowest FVC and FEV1 was detected in the COPD group(p<0,0001). While the highest %DLCO was detected in the Asthma group (%87) (MS%71, SS%53, SDİAH%48, Sarkoidoz%74, Bronşiektazi %69, KOAH%55), %DLCO/VA was rhe highest in the Bronchiectasis group (93%). DLCO was observed to be correlated with FEV1and FVC in all groups (p<0,0001), however when DLCO/VA was taken into consideration, this correlation was lost (sırasıyla p=0,189 ve p=208).Conclusion: Carbon monoxide difüsing capacity is a vital tool in pulmonology practice in the diagnosis , evaluation of prognosis, severity assesment and treatment of many diseases. A carbon monoxide diffusing test performed correctly and for the right indications present invaluable information on both obstructive and restrictive lung diseases and also guides in evaluating the effects of sistemic diseases on respiratory system.