Enflasyon hedeflemesi ve Türkiye değerlendirmesi
Inflation targeting and Turkey experience
Yazar: HASAN SENCER PEKER
Danışman: PROF. DR. SERDAR ALTINOK
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Bölümü / İktisat Ana Bilim Dalı / İktisat Politikası Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Enflasyon = Inflation ; Enflasyon hedeflemesi = Inflation targeting ; Fiyat istikrarı = Price stability ; Para politikaları = Monetary policies ; Türk ekonomisi = Turkish economy

Özet:
1970'li yıllardaki fiyat istikrarı probleminin ardından, uzun dönemde para politikasının temel amacının fiyat istikrarı olması gerektiği konusunda, otoriteler arasında fikir birliği oluşmuştur. 1970'ler ve 1980'lerin çalışmaları, aktif para politikaları uygulayarak, hasıla ve istihdamın sürdürülebilir düzeylerinin üzerinde tutulmasının mümkün olmadığını göstermiştir. Bu kanıtlar ışığında para otoriteleri, takdir yetkisine dayalı stratejileri terk ederek, parasal bir çapa içeren stratejileri benimsemişlerdir.Parasal hedeflemenin, faiz oranının ve döviz kurunun çapa olarak belirlendiği stratejilerin sonuç vermemesi, birçok ülkeyi enflasyon ile mücadelede yeni para politikaları arayışı içine sokmuştur. 1990'ların başında ilk defa Yeni Zelanda tarafından uygulanmaya başlanan enflasyon hedeflemesi rejimi, Yeni Zelanda ve daha sonra uygulandığı ülkelerdeki başarılı sonuçları sayesinde, birçok ülkede uygulanmıştır.Türkiye'de ise enflasyon hedeflemesi 1990'ların sonlarına doğru tartışılmaya başlanmış ve 2001 yılı sonunda enflasyon hedeflemesi rejimine geçiş hazırlıkları da bu tartışmaları hızlandırmıştır. Yapılan hazırlıkların ardından Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası 2002 yılından itibaren örtük enflasyon hedeflemesi uygulamış, Ocak 2006 tarihine kadar gerekli önkoşulları sağlamıştır.Bu çalışmada, enflasyon hedeflemesi rejimini fiyat istikrarının sağlanması konusundaki en etkili araç olarak gören Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının uygulamada bu güne kadarki başarısının tartışılması amaçlanmıştır. İki aşamada yapılan bu araştırmanın birinci aşamasında teorik inceleme yapılmış ve diğer para politikaları ile karşılaştırılarak Türkiye'nin de içinde bulunduğu gelişmekte olan ülkeler grubundaki enflasyon hedeflemesi uygulamaları incelenmiştir. Daha sonra ise, gerçek rakamların üzerinde değerlendirmelerin yapıldığı vaka çalışmalarıdır.Dört bölümden oluşan bu çalışmanın birinci bölümünde, para politikası ve merkez bankacılığı başlığı altında para politikaları, amaçları ve hedefleri açıklanmıştır. İkinci Bölümde, enflasyon hedeflemesi modeli teorik ve uygulama yönleri ele alınacak, kullanılacak araçla ve gerekli önkoşullar incelenmiştir. Üçüncü bölümde ise enflasyon hedeflemesi rejiminin avantajları, dezavantajları ve uygulamadaki zorluklara değinilmiş ve daha sonra ise gelişmiş ve gelişmekte olan ülkeler açısından gereklilikleri ve uygulanabilirliği incelenmiş, son olarak da ülke uygulamalarına değinilerek küresel krizin enflasyon hedeflemesine etkisi ele alınmıştır. Dördüncü ve son bölümde ise, söz konusu rejim Türkiye açısından tartışılmıştır. Türkiye'de enflasyon hedeflemesinin uygulanabilmesi için gerekli önkoşullar, gerekli kanuni değişiklikler, ekonomik yeterlilikler enflasyon hedeflemesine geçişin zamanlaması incelenecek, örtük ve açık enflasyon hedeflemesi dönemlerinin performansı değerlendirilmiştir.Anahtar Kelimeler: Enflasyon Hedeflemesi, Fiyat İstikrarı, Para Politikası

Abstract:
Following the price stability problem in 1970s, a consensus has been developed among authorities that basic aim of monetary policy in long term must be price stability. The theoretic, empiric and practical studies of 1970s and 1980s showed that it is impossible to maintain output and employment at over sustainable level by applying active monetary policy. So monetary authorities have adopted strategies based implicit or explicit monetary anchor left the strategies based on discretionary power.The failure of the strategies of monetary targeting, interest rate and exchange rate targeting has forced many countries to seek for a new monetary policy to struggle with inflation. Inflation targeting regime, put into practice in New Zealand in early 1900s, has been started to be applied as monetary policy strategy in countries.As for Turkey, inflation targeting policy has become an issue in the late 1990s and with the ignition of preparations and arrangements in late 2001, the arguments raised. Following the preparations, Central Bank of the Turkish Republic, applied implicit inflation targeting as from 2002, obtained preconditions and started inflation targeting regime as from 2006.In the study, it is aimed to discuss the argument if inflation targeting policy of Central Bank of the Turkish Republic who considers the inflation targeting regime as the most influent instrument in obtaining and maintaining price stability. In the study?s, which was carried out with two methods, first step, the inflation targeting experiments are examined in developing countries group ?which Turkey belongs to- by comparing to other monetary policies. Second step, is a case study in which real numbers and rates are evaluated.In first chapter of this study which consists of four chapters, under the title of monetary policy and central banking, the monetary policies and the aims and targets of monetary policies are explained. In second Chapter, inflation targeting model is examined in terms of theory and application then the instruments and required preconditions are studied. In third Chapter, the advantages, disadvantages and problems in application are mentioned and then applicability in both developed and developing countries is examined and lastly, the experiments of applier countries experiments and the effects of global financial crisis? on inflation targeting are studied on. In forth and last chapter, the regime is discussed in term of Turkey. Turkey?s preconditions for inflation targeting, required legal arrangements, economical sufficiency and transition timing are examined and the performance of Turkey during implicit and open inflation targeting periods is evaluated.Keywords: Inflation targeting, Price Stability, Monetary Policy