Fen lisesi öğrencilerinin öz-düzenlemeli öğrenme becerisine sahip olma durumlarının incelenmesi
Research of sience high school students? having self regulated learning skills
Yazar: OSMAN KARAHAN
Danışman: DOÇ. DR. BURHAN AKPINAR
Fırat Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Programları ve Öğretimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Fen liseleri = Science high school ; Lise öğrencileri = High schools students ; Öz düzenleme becerisi = Self-regulation skill ; Öğrenciler = Students ; Öğrenme = Learning ; Öğrenme yöntemleri = Learning methods

Özet:
Çağımızda bilgi hesaplanamaz bir oranda artmakta ve buna paralel olarak toplumsal gelişim ve değişimler meydana gelmektedir. Bu durum bireylerin yeni bilgi ve beceriler kazanmasını, var olan bilgilerini da sürekli güncellemesini bir ihtiyaç hatta bir zorunluluk kılmıştır. Bireylerin toplumsal gelişim ve değişime ayak uydurabilmeleri ve öğrendiği yeni bilgileri yaşamına aktarabilmeleri, öğrenme faaliyetinin sadece okulda olup biten bir yapıdan çıkıp, hayat boyu devam eden bir süreç haline gelmesiyle mümkün olacaktır.Öz-düzenleme ve bunun bir sonucu olan öz-düzenlemeli öğrenme becerisi, sınıf içinde veya diğer eğitim ortamlarında başarının önemli bir belirleyicisi olmakla birlikte; hayat boyu öğrenmenin temelini oluşturabilecek önemli bir unsurdur. Temel amacı, Fen lisesi öğrencilerini öz-düzenlemeli öğrenme becerisine sahip olma durumlarını çeşitli değişkenler açısından incelemek olan bu çalışmada, bireylerin hayat boyu öğrenmelerine temel oluşturacak öz-düzenlemeli öğrenmeye (self-regulated learning) ve ilişkili olduğu yapı ve kavramlara yoğunlaşılmıştır. Yine bu çalışmada öz-düzenlemeli öğrenme becerisine sahip öğrencilerin özellikleri ve öz düzenlemeli öğrenme ortamının oluşturulmasına yönelik kuramsal bir bakış açısı sunulmaya çalışılmıştır.Tez çalışması dâhilinde öz-düzenleme, öz düzenlemeli öğrenme ve öz-düzenleme stratejileri tanımlanarak; öz düzenlemeli öğrenenlerin karakteristik özellikleri belirtilmeye çalışılmış, öz düzenlemeli öğrenmeyi etkileyen faktörlerin neler olduğu ele alınmıştır. Yine çalışma dâhilinde öz-düzenleme becerilerini geliştiren öğrenme ortamının oluşturulmasında temel alınması gereken ilkelerden bahsedilmiş, böyle bir öğrenme ortamı içerisinde öğrenci, öğretmen ve değerlendirme sürecinin özellikleri hakkında bilgi verilmiştir. Ayrıca öğrencilerin öz-düzenleme becerilerini geliştirmeyi amaçlayan çalışmalar üzerinde durulmuştur.Tez araştırması 2011?2012 eğitim-öğretim yılında Elazığ il merkezinde bulunan Milli Eğitim Bakanlığı (MEB)'e bağlı Fen Liselerindeki öğrenciler üzerinde yapılmıştır. Bu örneklemden elde edilen veriler SPSS programı ile analiz edilmiştir. Verilerin analizinde aritmetik ortalama, frekans, yüzde, ?t? testi ve varyans analizi kullanılmıştır. Verilerin analizinden elde edilen bulgular şöyledir:Fen Lisesi öğrencilerinin öz-düzenlemeli öğrenme becerisi ile ilgili tüm alt boyutların ortalaması bakımından olumlu düzeyde görüş bildirmişlerdir. Tümel anlamda öz düzenlemeli öğrenme hakkındaki öğrenci görüşleri cinsiyet ve sınıf değişkenlerine göre anlamlı farklılık gösterirken; kardeş sayısı, alan, ekonomik düzey ve anne-baba eğitim düzeyi değişkenlerine göre anlamlı düzeyde farklılık göstermemektedir.Öğrenciler alt boyutlara ilişkin genellikle olumlu aralıkta ancak düşük düzeyde görüş belirtmişlerdir. Fen lisesi öğrencileri araştırmanın alt boyutları olan hedef belirleme, öz değerlendirme, yardım alma, çalışma ortamı, öğrenme sorumluluğu, çalışma düzeni, motivasyon, zaman yönetimi, öğrenme stratejileri ve öğrenme kaynakları açısından olumlu görüş belirtirken, hafıza stratejileri ve başarı kaynakları faktörleri hakkında olumsuz görüş belirtmişlerdir. Fen lisesi öğrencileri birçok değişken açısından benzer özellikler göstermişlerdir. Yapılan analizler sonucunda öğrencilerin en yüksek çalışma düzeni faktörü, en düşük ise hafıza stratejileri hakkında görüş belirttikleri görülmüştür. Yine yapılan analizlere göre fen lisesi öğrencileri öğrenme kaynağı olarak en çok yazılı kaynakları en az da ders programını belirtmişlerdir. Ayrıca başarılarına en çok başarma isteklerinin en az ise çok çalışmanın etki ettiğini belirtmişlerdir.

Abstract:
In our age, knowledge is in computably increasing and in parallel with this situation, social change and development occur. This situation necessitates even obliges the individuals to get new knowledge and abilities and update their existing knowledge and abilities. Individuals? keeping up with social change and development and transferring new knowledge to their lives depend on the condition that learning activities should be an ongoing process rather than being a process only at school.Self regulating and resultant self regulated learning ability is not only an important determiner of the success in the class or other training environments but also is an important ability which can underlie the lifelong learning. Main purpose is to analyze science high school students? self regulated learning abilities from the point of different variables in this study, It has been concentrated on the self regulated learning which will underlie their lifelong learning and related constructions and concepts. Also in this study, It has been tried to present corporate perspective to the qualifications of the students who have self regulated learning ability and setting of self regulated learning environment.Within the thesis study, self regulation, self regulated learning and self regulation strategies has been described, It has been tried to indicate the characteristic features of the students who learns by self regulation, It has been discussed what are the factors that affect self regulate learning. Also within the study, It has been mentioned about the necessary principles while forming learning environments that improves the self regulation abilities. It has been given information about the student, teacher and features of the evaluation process. Also, It has been emphasized the studies that aims to improve the students? self regulation abilities.The thesis research has been carried out on students in the Science High School which depends on the ministry of national education in the city center of Elazığ in 2011-2012 academic years. The data that obtained from this sample have been analyzed by SPSS program. In the analyses of the data, arithmetic mean, frequency, percentage, T test and variance have been used. The findings of the analysis of the data are as follows:They expressed a positive level opinion about the average of the all factors related to Science High School Students? self regulated learning abilities. In the general terms, students views about the self regulated learning indicates a significant difference in terms of gender and class variable but, it doesn?t indicate a significant difference in terms of number of siblings, department, economic level and parents' education level.The students expressed a low level opinion about the sub-factors although they are generally among the positive range. While the science high school students indicate a positive opinion in terms of sub-factors of targeting, self evaluation, getting help, work environment, learning responsibility, working order, motivation, time management, learning strategies and learning resources, they indicated negative opinion in terms of memory strategies and success resources. The science high school students show similar features in terms of many variables. At the end of the analysis, It has been seen that the students presented their opinion the highest in working order and the lowest in memory strategies. Also, according to the analysis, the science high school students indicate written sources as the most used learning source and the curriculum as the least used learning source. Also, the students indicate that will to succeed effects their success the most and working hard effects their success the least.