Otizm spektrum bozukluğu olan bireylerde hareket eğitimiyle birlikte uygulanacak glütensiz diyetin motorik, sosyal ve akademik becerilere etkisi
The effect of gluten-free diet in combination with movement training on motor, social and academic skills in individuals with autism spectrum disorder
Yazar: MUHAMMET DOĞUHAN KARUÇ
Danışman: PROF. DR. UĞUR ABAKAY
Gaziantep Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Spor = Sports
Dizin: Beceri = Skill ; Beceri eğitimi = Skill training ; Glutensiz beslenme = Gluten free diet ; Hareket = Movement ; Motor beceriler = Motor skills ; Otistik bozukluklar = Autistic disorder ; Otizm spektrum bozukluğu = Autism spectrum disorder ; Sosyal beceri = Social skill ; Zihinsel engelli çocuklar = Mentally retarded children ; Çocuk gelişme bozuklukları-yaygın = Child development disorders-pervasive

Özet:
Bu çalışma; Otizm ve spektrum bozukluğu olan bireylerde hareket eğitimiyle birlikte uygulanacak glütensiz diyetin motorik, sosyal, ve akademik becerilere etkisini incelemek için yapılmıştır. Bu çalışmada, zihinsel yetersizliği olan bireylerin akademik performanslarını değerlendirmek için Milli Eğitim Bakanlığı Özel Eğitim Rehberlik ve Danışmanlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü (2009) tarafından geliştirilen başarı değerlendirme formu veri toplamakta ve fiziksel uygunluk parametrelerini ölçmektedir. Araştırmanın evrenini Gaziantep ili, Şahinbey ilçesinde bulunan Vakıflar Bölge Müdürlüğüne bağlı GAZİANTEP OTİZM VAKFI'nda eğitim alan otizm ve spektrum bozukluğu tanısı almış 10 – 20 yaş arasındaki çocuklar oluşturmaktadır. İstatistiksel işlemler için SPSS 22.0 programı kullanılmıştır. Normallik ve homojenlik sınamasının ardından ön son testler arasındaki farklar için bağımlı gruplarda t testi,  tekrarlı ölçümler için tek yönlü varyans analizi ve LSD düzeltme testi yapılmıştır. Değerler minimum, maksimum, ortalama ve standart sapma şeklinde sunulmuştur ve 0.05 anlamlılık düzeyinde incelenmiştir. Yapılan istatistiksel analize göre eşleme becerileri, taklit becerileri, yönerge takip becerileri, görsel destek kullanımı, alıcı dil becerileri, ifade edici dil becerileri, oyun müzik becerileri, motor becerileri, sosyal beceriler becerilerinde gruplar arası anlamlı farklılık bulunmuştur (p<0.05). Sonuç olarak, otizm spektrum bozukluğu olan bireylerde hareket eğitimiyle birlikte uygulanacak glütensiz diyetin, motorik, sosyal ve akademik becerilere olumlu etkileri olduğu söylenebilir.

Abstract:
This study was conducted to examine the effects of gluten-free diet with movement training on motor, social, and academic skills in individuals with autism and spectrum disorders. In order to collect data in the study, the performance determination form for individuals with intellectual disabilities prepared by the Ministry of National Education, General Directorate of Special Education, Guidance and Counseling Services (2009) was used to determine their educational performance in the measurements of physical fitness parameters. The population of the study consisted of children between the ages of 10 and 20 who were diagnosed with autism and spectrum disorders who received education in GAZİANTEP AUTISM FOUNDATION affiliated to the Regional Directorate of Foundations in Şahinbey district of Gaziantep province. SPSS 22.0 program was used for statistical procedures. After normality and homogeneity tests, t-test in dependent groups, one-way analysis of variance for repeated measures and LSD correction test were performed for the differences between the pre-post tests. Values were presented as minimum, maximum, mean and standard deviation and analyzed at 0.05 significance level. According to the statistical analysis, significant differences were found between the groups in matching skills, imitation skills, instruction following skills, use of visual support, receptive language skills, expressive language skills, play music skills, motor skills, social skills skills (p<0.05). As a result, it can be said that gluten-free diet to be applied together with physical training has positive effects on motoric, social and academic skills in individuals with autism spectrum disorder.