Gestasyonel diyabetli kadınların öz yeterlilik düzeyleri ve etkileyen faktörlerin belirlenmesi
Determination of self efficacy levels and its affecting factors of women with gestational diabetes
Yazar: PELİN BULDAĞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ NURİYE PEKCAN
Üsküdar Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / Hemşirelik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology

Özet:
Gestasyonel Diyabetes Mellitus, anne ve fetüs için hem kısa ve hem de uzun vadede komplikasyonlara sebep olmaktadır. Öz yeterlilik bireyin gelecekte karşılaşabileceği güç durumların üstesinden gelmede ne derecede başarılı olabileceği konusundaki inancıdır. Öz yeterlilik ve sosyal desteğin yüksek olması hastalıkların yönetiminde olumlu etki göstermektedir. Bu çalışma gestasyonel diyabetli gebelerin öz yeterlilik düzeylerini ve etkileyen faktörleri saptamak amacıyla yapılmıştır.
Araştırma, 30 Mart-30 Ağustos 2023 tarihleri içerisinde Ümraniye Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nin Kadın Hastalıkları ve Doğum Poliklinikleri'nde insülin kullanan 209 gebe ile gerçekleştirilmiştir. Verilerin değerlendirilmesinde, sosyodemografik, obsetrik ve gestasyonel diyabete ilişkin bilgileri içeren Tanıtıcı Bilgi Formu ve Gestasyonel Diyabette Öz Yeterlilik Ölçeği kullanılmıştır. Veriler Mann-Whitney U" test (Z-tablo değeri), "Kruskal-Wallis H" test (χ2-tablo değeri), Bonferroni, ve Spearman korelasyon analizi ile değerlendirildi. 
Çalışmada yer alan gestasyonel diyabetli gebelerin öz yeterlilik ölçeğinden aldığı toplam puan 91.64±11.82'dir. Gestasyonel diyabetli gebelerin gebelik sayısı, yaşayan çocuk sayısı, düşük kürtaj sayısı, gebelik öncesi BKİ'si (Beden Kitle İndeksi), ilk gebelik izlemi yapılan hafta, gestasyonel diyabet tanısı alınan hafta ile ölçeğin alt boyutları arasında negatif korelasyon; eğitim düzeyi, eş eğitim düzeyi, gebeliğin planlı olması, eşin gebeliği istemesi, yardımcı üreme tekniklerini kullanma, gebelikteki izlem sayısı, gebelik haftası, düzenli doktor izlemi yaptırma, gestasyonel diyabet eğitimi alma, gebelik öncesi danışmanlık alma, gebelikte alınan toplam kilo ile ölçeğin alt boyutları arasında pozitif korelasyon tespit edilmiştir. 
Gestasyonel diyabetli gebelerin Diyet-kilo yönetimi, komplikasyon önlemleri, beslenme eğitimine uyum ve tıbbi tedavi uygulamalarını yönetebilmeleri için öz yeterliliklerini artırmaya yönelik eğitim ve danışmanlık sağlanmalıdır.
Anahtar Kelimeler: gestasyonel diyabet, öz yeterlilik, riskli gebelik

Abstract:
Gestational Diabetes Mellitus causes complications for both the mother and the fetus in the short and long term. Self-efficacy is the individual's belief about how successful he or she can be in overcoming difficult circumstances he or she may face in the future. High self-efficacy and social support have a positive impact on the management of diseases. This study was conducted to determine affecting factors and the self-efficacy levels of pregnant women with gestational diabetes.
The research was carried out at the Gynecology and Obstetrics Polyclinics of Ümraniye Training and Research Hospital between 30 March and 30 August 2023 with 209 pregnant women using insulin. In order to evaluate the data a introductory information form including information on sociodemographic, obstetric, and gestational diabetes and self-efficacy scale in gestational diabetes were used. Data were evaluated with "Mann-Whitney U" test (Z-table value), "Kruskal-Wallis H" test (x2-table value), Bonferroni, and Spearman correlation analysis. 
The total score of pregnant women with gestational diabetes in the study from self-efficacy scale was 91.64±11.82. There is a negative correlation between sub-dimensions of scale and the number of pregnancies of pregnant women with gestational diabetes, the number of living children, the number of abortions, pre-pregnancy BMI(Body Mass Index), the week of first pregnancy follow-up, the week of gestational diabetes diagnosis. While there is a positive correlation between sub-dimensions of the scale and partner's desire for pregnancy, use of reproductive techniques, number of follow-ups during pregnancy, week of pregnancy, receiving gestational diabetes education, and total weigh gain during pregnancy. 
Training ve consulting should be provided to increase self-efficacy of pregnant women with gestational diabetes so that they can manage diet-weight management, complications precautions, compliance of nutrition education and medical treatment practices.
Keywords: gestational diabetes, self-efficacy, high-risk pregnancy