Elit kadın basketbolcularda alt ekstremite kas kuvveti ve propriyoseptif komponentler arasındaki ilişki
Relationship between lower extremity muscle strength and proprioceptive components for elite women basketball players
Yazar: MUSTAFA ORHUN AYAN
Danışman: PROF. DR. SAFİNAZ YILDIZ
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Spor Hekimliği Ana Bilim Dalı / Egzersiz Fizyolojisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Fizyoloji = Physiology ; Fizyoterapi ve Rehabilitasyon = Physiotherapy and Rehabilitation ; Spor = Sports
Dizin: Alt ekstremite = Lower extremity ; Basketbol = Basketball ; Basketbolcular = Basketball players ; Duruş = Posture ; Kadın basketbolcular = Women basketball players ; Kadınlar = Women ; Kas kuvveti = Muscle strength ; Propriyosepsiyon = Proprioception ; Spor = Sports ; Sporcular = Sportsmen

Özet:
Çalışma, propriyosepsiyonun farklı komponentlerinin (konsentirik ve eksentirik eklem pozisyon hissi ve eklem hareket hızı) kendi arasında, kuvvete ait değişkenlerle (konsentirik ve eksentirik kasılmaya ilişkin mutlak ve rölatif değerler, pik kuvvete ulaşma açısı ve süresi) ve postürel stabiliteyle olan ilişkisini araştırmak üzere planlandı. Çalışma, elit kadın basketbolcular (n=20) ve sedanterler (n=20) üzerinde yapıldı. Katılımcıların sırasıyla alt ekstremite dizilimini içeren fizik muayeneleri, postürel stabilite ölçümleri (Biodex Balance System SD), izokinetik dinamometrede (Cybex Humac NORM) hamstring konsentirik ve eksentirik kas kuvveti ölçümleri ve aynı izokinetik dinamometrede propriyosepsiyon ölçümleri yapıldı. Ardından, çift ayak ve tek ayak postürel stabilite testleri, platformun 12-4 seviyeleri arasında gerçekleştirildi. Takiben, izokinetik kas kuvvet ölçümleri; yüzüstü pozisyonda, 0-120°'lik eklem hareket açıklığı içerisinde, 60°⁄sn ve 240°⁄sn açısal hızlarda, con/ecc modda gerçekleştirildi. Son olarak propriyosepsiyon, izokinetik kas kuvvet ölçümünde pik kuvvetin oluştuğu açıları ve 45°'de eklem pozisyonunu; 60°⁄sn ve 240°⁄sn açısal hızlarda eklem hareket hızını belirleme düzeyi ile test edildi. İstatistiksel analizler IBM SPSS 21 paket programı ile yapıldı ve önem düzeyi 0,05 olarak belirlendi (p<0,05). Basketbolcuların sedanterlere kıyasla daha uzun boylu, fazla kilolu, kuvvetli, postürel stabilite açısından daha iyi, ancak propriyoseptif komponentlerde ve alt ekstremite statik dizilimi açısından iki grup katılımcılarının benzer seviyede olduğu saptandı. Kasılma tipi ve eklem hareket hızının propriyosepsiyon düzeyini etkilemekte olduğunu, test edilen eklem hareket açısının etki düzeyi için daha fazla araştırma gerektiğini söyleyebiliriz. Propriyosepsiyon, kas kuvveti ve postürel stabilitenin büyük oranda birbiriyle doğrusal ilişkili olmadığı; ancak kas kuvveti daha yüksek, pik kuvvete daha kısa sürede ulaşan kişilerin propriyosepsiyon ve postürel stabilite düzeylerinin daha iyi olduğu bulundu. Sonuç olarak egzersiz fizyolojisi ve antrenman bilimleri çerçevesinde birim özellikler arasında bazı ilişkisel yaklaşımlar geliştirilse bile; her birim özelliğin kendi içerisinde ayrı olarak değerlendirilmesi gerektiğini önerebiliriz. Yaralanmalardan korunma, performans geliştirme ve rehabilitasyon amaçlı egzersizlerin her birim özelliğe özgü analizlerin sonrasında düzenlenmesi gerektiğini önerebiliriz.

Abstract:
Relationship between proprioceptive components (position based proprioception and velocity based proprioception), strength parameters (concentric and eccentric, absolute and relative peak torque values, angle of peak torque and time to peak torque) and postural stability both on double and single legged were studied in this thesis. Elite level adult women basketball players (n = 20) and sedentary adult women (n = 20) were participated. Physical examination for lower extremity static alignment, postural stability tests on ''Biodex Stability System SD'', isokinetic hamstring muscle strength test in prone position, with con/ecc mode, at 60°⁄s ve 240°⁄s on ''Cybex Humac NORM'' and proprioception tests were analyzed respectively. Statistical analyses were done by ''IBM SPSS 21'' software program and 0,05 was determined as a significance level (p < 0.05). Lower extremity static alignment parameters were similar between groups. Basketball players were longer, had more weight, were stronger and had better postural stability significantly; but both groups are similar in their proprioception level. Proprioception is affected by contraction type and velocity of joint motion, but more research is needed for joint angle effect. There were few correlations between proprioception, strength and postural stability parameters. Participants who were stronger or had ability to reach peak torque level quicker, had better proprioception and postural stability levels. In conclusion, from the standpoint of physiology and exercise science even though there are significantly important but low level correlation, every fitness components might be analyzed individually. Exercise programs for injury prevention, performance enhancement and rehabilitation might be developed according to seperate and individual assessment of each parameters.