Süne (Eurygaster spp.)'den izole edilmiş entomopatojen fungusların morfolojik ve moleküler yöntemlerle teşhisi ve patojenitelerinin belirlenmesi
Morphological and molecular identification of entomopathogenic fungi isolated from sunn pests (Eurygaster spp.) and determination of their pathogenicity
Yazar: ESRA GÜL
Danışman: PROF. DR. FİKRET DEMİRCİ
Ankara Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Süne (Eurygaster spp.) buğday ve arpanın en önemli zararlılarından biridir. Bu çalışmada enfekteli sünelerden entomopatojen funguslar izole edilmiş ve hif ucu alınarak saflaştırılmıştır. Fungusların morfolojik teşhisinde konidi verici hücreler, konidi şekli ve büyüklüğü, koloni rengi gibi özellikler kullanılmıştır. Fusarium türlerinin moleküler teşhisinde TEF gen bölgesinin sekansı için ef1-ef2 primerleri, diğer fungusların moleküler teşhisinde ise ITS4-ITS5 primerleri kullanılmıştır. Elde edilen 98 izolattan 28'i Beauveria bassiana, 18'inin Isaria farinosa, 2'sinin Lecanicillium spp., 1'inin Purpureocillium lilacinum, 2'sinin Clonostachys rosea olduğu tespit edilmiştir.14 izolatın tanımı yapılamamış, geri kalan 33 izolatın ise Fusarium, Penicillium, Trichoderma, Aspergillus ve Mucor cinslerine ait olduğu belirlenmiştir. 
Patojenite denemelerinde 15 izolat değerlendirilmiştir. İnokulasyon tarihinden sonra 6, 9, 12 ve 15. günlerde ölü böcekler sayılmıştır. Süne'de en yaygın ve en virulant fungus türünün Beauveria bassiana olduğu belirlenmiştir. En virulant olan Beauveria bassiana izolatlarından BB-34 ve AF-4 9.günde, E-5-1/2 ise 12. günde %100 ölüme neden olmuştur. Isaria farinosa izolatlarında en virulantı olan Ko-Ka-2 numaralı izolat 15. günde %95.3 ölüme neden olmuştur.  Di-Ka-11/1 numaralı Lecanicillium lecanii izolatı ise 15. günde %86.3 ölüm oluşturmuştur. Ayrıca, mukoz gelişim oranı en yüksek izolat Di-Ka-11/1 Lecanicillium lecanii izolatı olmuştur. Bu çalışma Türkiye'de sünedeki entomopatojen fungusların tespiti ve patojenite testleri bakımından en geniş kapsamlı çalışma olmuştur.

Abstract:
Sunn pests is one of the most important pest of wheat and barley. In this study, entomopathogenic fungi were isolated from infected sunn pests and purified by taking hyphal tips. Morphological identification of fungi were performed using characteristic features such as conidiogenous cells, conidial sizes and shape and color of the colonies. Molecular identifications of Fusarium spp. isolates were performed using ef-ef2 primers for sequencing TEF region. ITS4-ITS5 primers were used for other fungal isolates. Total 98 isolates were obtained, of this isolates, 28 Beauveria bassiana, 18 Isaria farinosa, 2 Lecanicillium spp., 1 Purpureocillium lilacinum, 2 Clonostachys rosea were identified. 14 isolates were not identified. Other 33 isolates were in Fusarium, Penicillium, Trichoderma, Aspergillus ve Mucor genera. 
15 isolates were evaluated in pathogenicity tests. Insect cadavers were counted on 6, 9, 12 and 15 days after inoculation. Beauveria bassiana was determined as the most common and virulent fungus on sunn pests. The most virulent Beauveria bassiana isolates BB-34 and AF-4 caused 100% death on 9th day. Another virulent isolate E-5-1/2 caused 100% death on 12th day. Ko-Ka-2, the most virulent Isaria farinosa isolate, caused 95.3% death on 15th day. Lecanicillium lecanii isolate Di-Ka-11/1 caused 86.3% death on 15th day. Moreover, Lecanicillium lecani isolate Di-Ka-11/1 was the highest in terms of the mycosis development. This study is the most comprehensive study related to identification and pathogenity of entomopathogenic fungi infecting sunn pest in Turkey.