Lise kimya ?asitler ve bazlar? konusunda yapılandırmacılığa dayalı bir aktif öğrenme uygulaması
An active learning application based on constructivism for the subject of ?acid and bases? in high school chemistry lesson
Yazar: BURÇİN ACAR
Danışman: PROF. DR. LEMAN TARHAN
Dokuz Eylül Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Bölümü / Ortaöğretim Fen ve Matematik Alanları Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2008
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Sunulan tez çalışmasında, lise kimya dersi programında yer alan ?Asitler ve Bazlar? Ünitesine ilişkin yapılandırmacılığa dayalı aktif öğrenme materyalinin; 10. sınıf sayısal bölüm öğrencilerin başarılarına, kavram yanılgılarının oluşumunun engellenmesine, kimya dersine karşı tutumlarına ve ayrıca uygulama sürecinin, öğrencilerin aktif öğrenmeye yönelik düşüncelerindeki değişimlere etkilerinin araştırılması hedeflenmiştir. Araştırmanın ilk aşamasında, tez kapsamında geliştirilerek geçerlik ve güvenirliği belirlenmiş ?Asitler ve Bazlar Ünitesi Başarı Testi?, konuyu daha önce görmüş olan 11. sınıf öğrencilerine uygulanarak öğrencilerinin ?Asitler ve Bazlar? Ünitesine yönelik kavram yanılgıları ve öğrenme zorlukları belirlenmiştir. Çalışmanın ikinci aşamasında, literatürde ve araştırma kapsamında belirlenen kavram yanılgıları ve öğrenme zorlukları göz önünde bulundurularak ?Asitler ve Bazlar? Ünitesine yönelik yapılandırmacılığa dayalı aktif öğrenme materyali geliştirilmiş ve ardından pilot uygulaması yapılmıştır. Geçerlik ve güvenirliği belirlenen aktif öğrenme materyalinin asıl uygulaması, İzmir Buca Lisesi'nde öğrenim gören 10. sınıf sayısal bölüm öğrencileriyle gerçekleştirilmiştir. Çalışmada yer alan örneklem grubuna, ?Asitler ve Bazlar? Ünitesinin öğrenilmesine temel oluşturan konu ve kavramlara yönelik bilgi düzeylerinin belirlenmesi amacıyla, ?Asitler ve Bazlar Ünitesi Hazır Bulunuşluk Testi? uygulanmış ve ardından hazırlık dersleri ve bireysel çalışmalar öğrencilerin bilgi eksiklikleri ve bazı kavram yanılgıları giderilmiştir. Hazır bulunuşluk ve tutumları yönünden anlamlı bir fark göstermeyen; İzmir Buca Lisesi'ndeki 2 farklı 10. sınıftan biri rasgele deney ve diğeri kontrol olarak seçilmiş, ?Asitler ve Bazlar? Ünitesinin öğrenimi; deney grubunda yapılandırmacılığa dayalı aktif öğrenme materyali, kontrol grubunda ise öğretmen merkezli geleneksel yaklaşım ile gerçekleştirilmiştir. Her iki grupta da öğretim, aynı öğretmen tarafından dört haftalık bir süreçte toplam 20 ders saatinde tamamlanmıştır.Uygulamalar sonrasında, her iki gruba yönlendirilen ?Asitler ve Bazlar Ünitesi Başarı Testi? ( BL-D=80.76; BL-K=47.83) ve ?Kimya Dersine Karşı Tutum Ölçeği? ( BL-D=88.57; BL-K=71.13) sonuçları; deney grubu öğrencilerinin, kontrole kıyasla anlamlı düzeyde daha yüksek ortalama puanlara sahip olduğunu ve dolayısıyla aktif öğrenme materyalinin, geleneksel öğretime kıyasla, öğrencilerin başarılarını arttırmada, kavram yanılgılarının oluşumu engellemede ve derse karşı tutumlarının olumlu yönde gelişiminin sağlanmasında oldukça etkili olduğunu göstermiştir. Aktif öğrenme uygulaması sürecinin 1., 3. ve 4. haftalarının son dersinde deney grubu öğrencilerine yöneltilen ?Aktif Öğrenme Değerlendirme Ölçeği? sonuçlarından, öğrencilerinin aktif öğrenmeye yönelik olumlu düşüncelerinin ilerleyen etkinliklerle birlikte anlamlı düzeyde arttığı belirlenmiştir (F=79.81, p<0.05). Sonuçlar, öğrencilerin büyük bir çoğunluğunun aktif öğrenme uygulamalarıyla; çalışma isteklerinin, kimya dersi başarılarının, öz güvenlerinin, arkadaşlık ilişkilerinin arttığı yönünde olumlu düşünceler sergilediklerini, kimyanın diğer konularında ve ayrıca diğer derslerde de bu tür uygulamaların yapılması isteklerini ortaya koymuştur. Uygulama öğretmeniyle gerçekleştirilen yarı yapılandırılmış görüşmelerden, aktif öğrenme uygulamalarının; öğrencilerin başarılarını, derse ve araştırmaya olan ilgi ve motivasyonlarını arttırdığı ve aktif öğrenmenin yaygın olarak uygulanabilirliğinin sağlanması amacıyla da programların yeniden düzenlenmesi, alt yapı sorunlarının giderilmesi ve öğrenci, öğretmen, yönetim ve hatta velilere yönelik hazırbulunuşluk eğitimlerin verilmesi gerekliliği sonuçlarına ulaşılmıştır.

Abstract:
In this present thesis, it was aimed to investigate the effectiveness of active learning material based on constructivism related to the Unit of ?Acid and Bases?, in the curriculum of high school chemistry lesson, on 10th grade students? learning achievements, remedying formation of misconceptions, attitudes towards chemistry and also the improvement of students? beliefs about active learning. At the first step of the study; ?Acid and Bases Achievement Test?, which had validity and reliability, was administrated 11th grade students who had been taught ?Acid and Bases?, to determine students? misconceptions and learning difficulties. At the second stage of the study, active learning material based on constructivism was developed by considering students? misconceptions and learning difficulties, which had been determined in the literature review and in the context of the research, and then the material piloted for the reliability. The active learning material was applied on 10th grade students attending in İzmir Buca High School. Prior to the treatment, pre-test was applied to determine students? understandings related to the basic concepts and subjects to learn the Unit of ?Acid and Bases?, and then students? misconceptions and lack of knowledge were remedied with preparatory lesson and also individual studies. Students from two classes were stratified randomly to experimental and control group. The instruction of the Unit of ?Acid and Bases? was accomplished with active learning material in experimental group and with teacher-centred traditional approach in the control group. Both the groups were taught by the same component chemistry teacher during the twenty teaching periods in four weeks.The results of the ?Acid and Bases Achievement Test? ( BL-D=80.76; BL-K=47.83) and ?Attitudes towards Chemistry scale? ( BL-D=88.57; BL-K=71.13), which were administrated to both groups after the instructions, showed that experimental group students had significantly higher scores than those in the control group. The results were also indicated that instruction with active learning material was very effective on remedying formation of misconceptions, development of learning achievement and positive attitudes toward chemistry. The results of the ?Active Learning Assessment Scale?, which applied on experimental group students after the 1.,2. and 3. weeks, showed that students? positive beliefs about active learning were improved during the process (F=79.81, p<0.05). Results indicated that most of the students thought that active learning provided them to improve their motivations to study, chemistry achievements and relationships between friends, and they also became more self-confidence. According to the semi-structured interviews with teachers, it was determined that active learning improved students? achievements, motivations and interest to chemistry lesson and also research. Teacher indicated that curriculum should be reorganised, infrastructure problems should be eliminated and students, teachers, school management and also students? parents should be instructed about active learning.