Müzakereci demokrasi bağlamında internet özgürlüğü ve devletin müdahalesi
Internet freedom within the context of deliberative democracy and government's interference
Yazar: MISRA TAN
Danışman: PROF. DR. ABDURRAHMAN EREN
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Demokrasi = Democracy ; Devlet müdahalesi = State intervention ; Kitle iletişimi = Mass communication ; Müzakereci demokrasi = Agonistic democracy ; Sansür = Censorship ; Sayısal gözetim = Digital surveillance ; İletişim özgürlüğü = Communication freedom ; İnternet = Internet

Özet:
İnternet, kamunun kullanımına açılmasının ardından son otuz yılda bir değer olarak çevrimiçi küresel bilgi akışının ortaya çıkmasını sağlamıştır. Bu akışa erişim klasik kitle iletişiminin tek yönlülüğünün aşılması, kamunun bilgilenmesi ve siyasi tartışmalara katılmasında bir imkan yaratarak demokrasi teorisinin tartışma konusu haline gelmiştir. Bu kapsamda siyasi katılımın katılımcıların bilgilendirilmesi yoluyla niteliğini, İnternet aracılığıyla katılımın genişletilmesiyle niceliğini artıran ve seçkinci yaklaşımı reddeden müzakereci demokrasi ürettiği ulusal ve bölgesel ölçekli katılım araçlarıyla öne çıkmıştır. Fakat katılım araçlarından yararlananların bilgiye erişimlerinin en önemli aracı küresel bilgi akışına erişim engelleme, unutulma hakkı, dijital gözetleme, büyük veri aracılığıyla siyasi manipülasyon gibi araç ve yöntemlerle müdahale edilebilmektedir. Ağın düzenlenmesine dair uluslararası güç mücadeleleri ve ayrıca bazı devletlerin ulusal ağlarını kurarak toplumlarını küresel ağdan koparmayı hedeflemeleri neticesinde ağda bölünme tehlikesinin ortaya çıktığı da görülmektedir. Çalışmada İnternet özgürlüğüne dair farklı ülke ve bölgelerin mevzuat ve içtihadının incelenmesi yoluyla demokrasilerin teminatı niteliğindeki bu akışta kesintilere sebep olan sorunların tespiti ve yargılamalarda bu akışın korunması amacıyla nasıl bir yaklaşımın benimsenebileceğinin açıklanması hedeflenmiştir. İnternet özgürlüğüne devletin müdahalelerinin meşru sınırları aşarak sansür teşkil edip etmediğinin tespitinde müdahalenin küresel bilgi akışına etkilerinin de ilke olarak değerlendirmeye tabi tutulması ve ölçülülük ilkesinin orantılılık unsuru altında yapılan dengelemede küresel bilgi akışının yarışan bir değer olarak kullanılması önerilmektedir.

Abstract:
The global flow of information online came into existence and became an asset by virtue of the Internet which was brought to public use thirty years ago. Access to this flow enabled informed public participation, overcome of unidirectional nature of mass communication, and became a topic for the theory of democracy. Within this scope, deliberative democracy denied an elitist approach, and improved quality and quantity of political participation through informed publics and the Internet. It came forward with its national- and regional-scale participation tools. But access to the global flow of information, which is an asset to users of these participation tools, may be interfered by several means, such as blocking of access, right to be forgotten, digital surveillance, political manipulation through big data. Moreover, the risk of fragmentation emerged because of international power struggles for regulation of the global network and some countries' efforts to build national networks to disconnect their people from the global one. It is intended in this study to identify the issues disrupting the flow of information -a necessity for democracy- through the analysis of regulations and case law of various countries and regions, and to establish an approach for judges to preserve the flow. It is proposed to use global flow of information online as one of the competing values while balancing the competing interests as a part of the proportionality test, to evaluate the effect of an interference on the global flow, and to determine if government's interference with Internet freedom may be treated as legitimate or as censorship.