A ve B kişilik tiplerinin boş zaman davranışlarının kıyaslanması
The comparison of the leisure activities of type A and B personalities
Yazar: CEREN AYDIN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ÇAĞIL HALE ÖZEL
Anadolu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Turizm İşletmeciliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Turizm = Tourism
Dizin: Boş zamanları değerlendirme = Leisure activities ; Kişilik tiplemeleri = Personality types ; Kişilik özellikleri = Personality traits ; Motivasyon = Motivation ; Tip A kişilik = Type A personality ; Tip B kişilik = Type B personality ; Turizm işletmeleri = Tourism businesses

Özet:
Bireylerin boş zaman aktivite tercihlerini ve boş zaman aktivitelerine katılım amacını etkileyen unsurlardan biri, bireylerin sahip olduğu kişilik özellikleridir. Bireylerin kişilikleri göz önüne alındığında, kişisel farklılıklar, bireylerin boş zamanlarında ne tür aktivitelerde bulunduğunu etkilemektedir. Bireylerin boş zamanlarında kendini ifade etmede karşılaştığı kısıtlamalar, günün diğer zamanlarında hissettiği kısıtlamalara kıyasla daha düşüktür. Bu nedenle bireyler, kendi benliklerini boş zamanlarında daha iyi ifade edebilirler. Bu noktadan hareketle bu tez çalışması, A ve B kişilik tiplerinin boş zaman davranışlarının kıyaslanmasını amaçlamaktadır. Bu bağlamda, çalışma kapsamında söz konusu kişilik tiplerinin hangi güdülerle boş zaman aktivitelerine yöneldiği ve hangi boş zaman aktivitelerini tercih ettiği araştırılmıştır. Bireylerin kişilik tiplerinin ortaya çıkarılmasında Ayırıcı Özellik Kuramı kapsamında ele alınan A ve B tipi kişilik modelinden yararlanılmıştır. Araştırmada nicel araştırma yöntemi kullanılmıştır. Veriler, anket tekniği ile elde edilmiştir. Anketler, 11 Mayıs-15 Haziran 2015 tarihleri arasında Eskişehir ilinin Odunpazarı ve Tepebaşı ilçelerinde, boş zaman aktivitelerinin gerçekleştiği mekânlardan toplanmıştır. Elde edilen verilerin analiz edilmesinde, Faktör analizi, ki kare testi, çapraz tablo ve T testinden yararlanılmıştır. Faktör analizi sonucunda, A ve B kişilik tiplerini boş zaman aktivelerine katılmaya güdüleyen faktörler belirlenmiştir. Bu faktörler; Sosyalleşme,  Kişisel Gelişim ve Başarma, Rekabet, Yenilenme ve Rahatlama, Kaçış ve Keşfetme'dir. Analizler sonucunda Rekabet faktörünün kişilik tipine göre farklılaştığı görülmüştür. Ayrıca, tez çalışması kapsamında A ve B kişilik tiplerinin katılmayı tercih ettiği boş zaman aktivitelerinin farklılaştığı ortaya çıkarılmıştır. Tez çalışmasının sonuçları, boş zaman hizmeti sunan işletmeler tarafından hangi kişilik tipinin hangi güdülerle hangi boş zaman aktivitesini seçtiğinin bilinmesi, bu işletmelerin potansiyel müşterileriyle doğru bir iletişim kurması bağlamında önemlidir. Çalışmadan elde edilen sonuçlardan hareketle, boş zaman hizmeti sunan işletmelere kişilik tiplerinin isteklerine göre hizmet sunabilmeleri ve bu kişilik tiplerine uygun pazarlama karmaları oluşturabilmeleri için önerilerde bulunulmuştur.


Anahtar Sözcükler: Güdüler, Boş zaman, Boş zaman aktiviteleri, A ve B kişilik tipleri.

Abstract:
One of the elements that affect the choice of leisure activities and the aim of performing these activities of an individual is the personality type that individual has. When the personalities of individuals are considered, such differences affect the types of activities individuals do in their leisure time. Restraints regarding expressing oneself in leisure time are less in number compared to the restraints felt in other times of the day. As a result, individuals can express themselves much better in their leisure time. Keeping this in mind, the research aims to compare the leisure activities of A and B type personalities. In this regard, by what motive the subject personality type is directed to leisure activities and which leisure activities he chooses is investigated in this research. In determining the personality types of individuals, the research benefited from the A and B type personality models discussed under the coverage of Trait Theory. Quantitative research method was used in the research. The data was collected with questionnaire technique. The questionnaires were collected in Odunpazarı and Tepebaşı districts of Eskişehir, where leisure activities take place, between May 11th, 2015 and June 15th,, 2015. In analyzing the data, Chi-square tests, crosstabs and T-tests were used. Factors motivating the A and B type personalities to attend certain leisure activities were determined by factor analysis. Factors were named as: Socialization, Personal Growth and Success, Competition, Renewal and Relaxation, Escaping and Discovery. After the analysis, it was determined that the Competition factor differs according to the personality type of the individual. Furthermore, it was discovered that leisure activities that A and B personality type individuals choose to attend are different. This research is important for the institutions specialized on leisure activities, in regard to which personality type chooses which leisure activity with what motives. It is also important to create the accurate communication with the potential clients. Suggestions, based on the results obtained from the research, were made to the institutions specialized on providing leisure activities so that they could provide desired services according to the desires of the personality types and create suitable marketing mixes for these personalities.


Keywords: Motives, Leisure, Leisure Activities, A and B Personality types.