Türkiye ve Avrupa Birliği ülkelerinin sosyal güvenlik harcamalarının teknik etkinlik düzeylerinin değerlendirilmesi: Veri Zarflama Analizi uygulamaları
Evaluation of technical efficiency levels of social security expenditures in Turkey and EU countries: Data Envelopment Analysis applications
Yazar: FERHAT BOLUKÇU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ NAZAN TORUN
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Sağlık Ekonomisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Sağlık Kurumları Yönetimi = Health Care Management ; Sosyal Hizmetler = Social Services
Dizin: Avrupa Birliği = European Union ; Sosyal güvenlik = Social security ; Sosyal harcamalar = Social expenditurese ; Teknik etkinlik = Technical efficiency ; Türkiye = Turkey ; Veri zarflama analizi = Data envelopment analysis

Özet:
Bu çalışmada Türkiye ve AB'ye üye ülkelerin sosyal güvenlik harcamalarının verimlilik düzeylerini belirlemek ve kendi aralarında verimlilik değişimlerini karşılaştırarak değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Ayrıca göreceli verimli olmayan ülkelerin verimli kılınması için referans almaları gereken karar birimlerini tespit etmek ve verimlilik sağlamaları noktasında optimal kaynak kullanımlarına ilişkin değerlendirmelerde bulunulması hedeflenmiştir. Çalışmada Türkiye ve AB'ye üye 27 ülkenin 2008-2016 yılları arasındaki sosyal güvenlik harcamalarına ilişkin verileri kullanılarak etkinlik düzeyleri girdi yönelimli BCC ve CCR VZA modeli kullanılarak ölçülmüştür. Analiz sonucunda Belçika dışındaki tüm ülkeler BCC-VZA'ya göre en az bir kez CCR-VZA'ya göre ise Belçika, Danimarka, Almanya, İrlanda, İspanya, Fransa, İtalya, Litvanya, Lüksemburg, Hollanda, Avusturya, Slovenya, Finlandiya, İsveç ve İngiltere dışındaki tüm ülkeler en az bir kez etkin bulunmuştur. BCC-VZA'ya göre incelenen tüm dönemlerde 18 ülke etkin iken CCR-VZA'ya göre ise 9 ülke etkin bulunmuştur. Ölçek etkinliği bakımından etkin bulunan ülkelerin; Bulgaristan, Çekya, Estonya, Letonya, Macaristan, Malta, Polonya, Romanya, Slovakya ve Türkiye olduğu tespit edilmiştir. Lüksemburg ise tüm yıllarda en düşük ölçek etkinlik skoruna sahip ülke olduğu tespit edilmiştir.

Abstract:
In this study, it was aimed to determine the efficiency levels of social security expenditures of Turkey and EU member states and to evaluate them by comparing productivity changes among themselves. In addition, it is aimed to determine the decision units that relatively inefficient countries should take as a reference in order to make them productive and to make evaluations regarding the optimal resource use in order to achieve efficiency. The study used data related to social security expenditures of Turkey and 27 EU member states between 2008 and 2016, and the effectiveness levels of the countries were measured using the input-oriented BCC and CCR model of the data envelopment analysis. In result of the analysis, according to the BCC model of data enveloping analysis, all countries except Belgium were at least once efficient. According to the CCR model, Belgium, Denmark, Germany, Ireland, Spain, France, Italy, Lithuania, Luxembourg, the Netherlands, Austria, Slovenia, Finland, Sweden and the United Kingdom were found to be inefficient, while the remaining countries were efficient at least once. According to the BCC model results of data envelopment analysis, 18 countries were efficient in all periods studied, while 9 countries were efficient according to the CCR model. In terms of scale effectiveness, Bulgaria, Czechia, Estonia, Latvia, Hungary, Malta, Poland, Romania, Slovakia and Turkey were seen to be scale-effective. Luxembourg has been found to have the lowest scale efficiency score in all years.