8. sınıf öğrencilerinin fen bilimlerindeki başarılarının bilimsel epistemolojik inançlarına ve cinsiyetine göre incelenmesi
Observation terms of secondary school 8th grade students successes epistemological beliefs
Yazar: AYŞE SATMAZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ELMAZİYE TEMİZ
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Programları ve Öğretim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Bilimsel epistemolojik inançlar = Scientific epistemological beliefs ; Cinsiyet = Gender ; Fen bilgisi = Science ; Fen bilgisi dersi = Science lesson ; Fen bilgisi eğitimi = Science education ; Ortaokul öğrencileri = Secondary school students ; Öğrenci başarısı = Student achievement

Özet:
Bu araştırmada ortaokul 8. sınıf öğrencilerinin fen bilimlerindeki başarılarının bilimsel epistemolojik inançları ve cinsiyetine göre incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmada alt sorular düzeyinde bilimsel epistemolojik inanç düzeyinin, bilimsel epistemolojik inançla cinsiyet değişkeni arasındaki ilişkinin, Merkezi Sınav (TEOG) Sınavı fen bilimleri başarı puanlarının cinsiyet değişkenine göre dağılımı ve Merkezi Sınavın fen bilimleri başarı puanları ile bilimsel epistemolojik inançları arasındaki ilişkinin ortaya konması da amaçlanmıştır. Araştırmanın evrenini 2016-2017 eğitim öğretim yılında Çanakkale il merkezindeki tüm ortaokullarda eğitim gören öğrenciler oluştururken, örneklemi ise kolay ulaşılabilirlik ve zaman açısından Çanakkale il merkezindeki altı ortaokul oluşturmuştur. Veriler bu altı okuldan rast gele seçilen şubelere devam eden 361 sekizinci sınıf öğrencisinden toplanmıştır.  Öğrencilerin bilimsel epistemolojik inanç düzeyini belirlemek için Elder (1999) tarafından geliştirilen, Acat, Tüken ve Karadağ  (2010) tarafından Türkçeye uyarlanan "Bilimsel Epistemolojik İnançlar Ölçeği" ve öğrencilerin ikinci dönem girdikleri Merkezi Sınavın fen bilimleri sonuçları kullanılmıştır.
Araştırma nicel araştırma deseninde olup ilişkisel tarama modelindedir. SPSS 21. kullanılarak gerçekleştirilen verilerin analizinde; normallik testlerinin ardından araştırma sorularına yönelik frekans ve yüzdeler hesaplanmış, ortalama ve standart sapma puanları belirlenmiş, Mann Whitney U-testi Kruskal-Wallis testi yapılmıştır. 
Araştırma bulgularına göre öğrencilerin bilimsel epistemolojik inançlar ölçeğinin alt boyutlarında; "akıl yürütme", " bilgi üretme"  ve "bilginin değişirliği" nde yüksek düzeyde, "bilginin kaynağı" nda orta düzeyde, "otorite ve doğruluk" ta ise düşük düzeyde inançlara sahip oldukları tespit edilmiştir. 
Öğrencilerin bilimsel epistemolojik inançlarının cinsiyet değişkenine göre kız öğrenciler lehine anlamlı bir farklılık olduğu tespit edilmiştir. Öğrencilerin Merkezi Sınavın fen bilimleri başarı puanlarında ise cinsiyet değişkenine göre anlamlı bir farklılık tespit edilmemiştir. Öğrencilerin Merkezi Sınavın fen bilimleri başarı puanları ile bilimsel epistemolojik inançları arasında ters yönde ilişki tespit edilmiştir.
Anahtar Kelimeler: Merkezi Sınav (TEOG), epistemoloji, bilimsel epistemolojik inanç

Abstract:
In this study, it is aimed to examine the achievements of 8th grade students in science by their scientific epistemological beliefs and gender. The aim of this study is to determine the relationship between scientific epistemological belief level, scientific epistemological belief and gender variable, Central School Exam (TEOG), Science success scores according to gender variables, and the relationship between scientific epistemological beliefs of the Central Exam.
The population of this study was all the secondary schools in the center of Çanakkale province, during the 2016-2017 academic year, while the sample was consist of six secondary schools in the center of Çanakkale, because of easy accessibility and time. The data were gathered from 361 8th grade students who were studying at randomly selected branches of these schools. "The Scientific Epistemological Beliefs Scale",  which was developed by Elder (1999) and adapted to Turkish by Acat, Tüken and Karadağ (2010) and the students' TEOG science test results that the students had in the second term were used in order to determine the level of scientific epistemological belief of the students.
The research is in the quantitative research design and in the relational screening model. In the analysis of the data using SPSS 21; After the normality tests, the frequencies and percentages for the research questions were calculated, mean and standard deviation scores were determined, and the Mann Whitney U-test Kruskal-Wallis test was performed.
According to the findings of the research, in the sub-dimensions of the scientific epistemological beliefs of the students, the results that students have  high level beliefs at  "reasoning ", "knowledge generation" and  "change of information ",  midlevel  beliefs at "source of information" and low level beliefs at "authority and accuracy" have been founded.
There is a significant difference in scientific epistemological beliefs of students according to gender variable in favor of female students. There was no significant difference in the achievement scores of the students in the Central Exam according to the gender variable. There is a negative relationship between scientific achievement scores and scientific epistemological beliefs of students.
Keywords: TEOG exam, epistemology, scientific epistemological belief