Psikotik hastalar ve ana-babalarının mizaç ve karakter özelliklerinin kontrol grubu ve ana-babaları ile karşılaştırılması
Comparison of temperament and character properties of psychotic patients and their parents with control group and their parents
Yazar: MUSTAFA ÇELİK
Danışman: PROF. DR. AYLİN ULUŞAHİN
Hacettepe Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Psikiyatri Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2008
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Karakter = Character ; Kişilik özellikleri = Personality traits ; Mizaç = Temperament ; Psikotik bozukluklar = Psychotic disorders

Özet:
Bu çalışma psikotik bozuklukları süreklilik varsayımı kapsamında ele alarak mizaç ve karakter boyutlarının endofenotip olarak kabul edilmesinin mümkün olup olmadığını değerlendirmek amacıyla yapıldı. Bu amaçla akut psikoz geçiren hastalar ve onların anne babaları ile psikotik bir hastalığı olmayan kontrol grubu ve onların anne babalarındaki mizaç ve karakter özellikleri karşılaştırıldı. Çalışmaya Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Psikiyatri servisi ve polikliniği, Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi kapalı erkek ve kadın psikoz servisleri ve Eskişehir Yunus Emre Devlet Hastanesi Psikiyatri servisi ve polikliniğinde izlenen toplam 112 hasta ve bunların hayatta olan, ulaşılabilen ve çalışmaya katılmayı kabul eden ana-babaları alındı. Kontrol grubunda ise çoğunluğu hastane personeli 66 kişi ve bunların ana-babaları yer aldı. Hastalar, ana-babaları ve kontrollerin ruhsal hastalıkları DSM-IV Eksen I Bozuklukları için yapılandırılmış klinik görüşme (SCID-I) ile değerlendirildi. Hastalar, ana-babaları, kontroller ve onların ana-babalarının doldurduğu mizaç ve karakter envanteri (MKE) ile kişilik özellikleri ve hastaların değerlendirilmesiyle doldurulan Pozitif ve Negatif Sendrom Ölçeği (PANSS) ile psikotik atağın pozitif, negatif ve genel psikopatoloji boyutları belirlendi. Hastaların MKE puanları hem Türk toplumu için normatif değerlerle hem de kontrollerle karşılaştırılırken hasta ve kontrol grubu ana-babalarının MKE puanları birbirleriyle karşılaştırıldı. Hastaların MKE puanları ile PANSS puanları arasındaki korelasyona bakıldı. Hastaların zarardan kaçınma puanlarının normatif değerlerden yüksek, kendini yönetme puanlarının ise düşük olduğu bulundu. Hastalarla kontrollerin karşılaştırılmasında ise bu iki ölçekte benzer şekilde anlamlı fark bulunurken, ilave olarak hastaların kendini aşma puanının kontrollerden yüksek olduğu saptandı. Şizofreni hastalarından oluşan alt grup kontrollerle karşılaştırıldığında ise tüm psikoz grubuna benzer şekilde zarardan kaçınma puanları kontrollerden fazla kendini yönetme puanları ise düşük bulundu. Hastaların ana-babaları ile kontrol ana-babalarının MKE ölçek puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı fark bulunamadı. Hastaların MKE ölçek puanları ile PANSS boyutları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir korelasyon bulunamadı.

Abstract:
This study aims to determine whether temperament and character dimensions are endophenotypes assuming psychotic disorders in a continuum. For this reason temperament and character properties of acute psychotic patients and their parents compared with a control group and their parents. Hundred and twelve patients from Hacettepe University Medical Faculty Hospital psychiatry ward and outpatient clinics, Ankara University Medical Faculty Hospital psychiatry ward, and Eskişehir Yunus Emre State Hospital psychiatry ward and their parents who are alive, reachable and approving to attend study were recruited. Control group consisted of 66 persons most being hospital staff and their parents. Psychiatric disorders in patients, their parents and controls were evaluated with Structured Clinical Interview for DSM IV diagnosis (SCID). Personality characteristics of patients, their parents, controls and their parents were evaluated using Temperament and Character Inventory (TCI) and positive, negative and general psychopathology dimensions of psychotic attack were determined by Positive and Negative Syndrome Scale (PANSS). TCI scores of patients were compared both with normative values for Turkish population and with controls. Harm avoidance scores of patients were higher and self directedness scores were lower than normative values. In the comparison of patients and controls these two scales and self transcendence were found to be significantly different. No statistically significant difference could be found between TCI scores of patient and control parents. Also no statistically significant correlation was found between TCI subscales and PANSS dimensions.