Çatak (Van)-Uzuntekne ve yakın çevresinin fiziki coğrafyası
Physical geography of Çatak (Van)-Uzuntekne and nearby environment
Yazar: HALİL ZORER
Danışman: PROF. DR. ALİ FUAT DOĞU
Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Fiziki Coğrafya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2005
Konu: Coğrafya = Geography

Özet:
Toros Orojenik Kuşağı'nın doğu uzantısı olan Kavuşşahap Sıradağları üzerindebulunan inceleme alanı, Van ili Çatak ilçesine bağlı Uzuntekne ve yakın çevresinikapsamaktadır. Van ilinin 80 km güneyinde yer alan ve 95 km2'lik bir alanı kapsayan çalışmaalanı, Basra ve Van gölü havzalarını ayıran su bölümü çizgisi üzerinde bulunması açısındanda önemlidir.Van Gölü güneyinde yer alan araştırma alanı, daha çok Paleozoik ve Kuaterner yaşlıkayaçlardan oluşmaktadır. Çalışma alanında iki farklı seviyede aşınım yüzeyi bulunmaktadır.Bunlardan birinci seviye 2430 m ile 2600 m'ler arasında, ikinci seviye ise 2700 m ile 2870m'ler arasında değişen yükseltilere sahiptir. Bu aşınım yüzeylerinden bazıları, karstikşekillerden olan dolinlerle arızalı bir görünüm arz etmektedir.Çalışma alanının batısında 3200 ve 2700 m'ler arasında çok sayıda sirk mevcuttur.Özellikle kuzeybatıya bakan yamaçlarda bulunan sirkler belirgin izler taşımaktadır. ncelemealanında bu sirkler tarafından beslenen, KB-GD doğrultusunda uzanan iki buzul vadisibulunmaktadır.Araştırma alanının en büyük morfolojik birimi K-G yönlü uzanışa sahip olanUzuntekne Polyesidir. Doğusunda K-G yönlü bir fayla sınırlanan Uzuntekne Polyesinin etrafıyüksek dağlarla ve mevsimlik akarsuların oluşturduğu birikinti koni ve yelpazeleri ileçevrilidir. Bunlardan en büyüğü Karabulak deresinin oluşturduğu Karabulak yelpazesidir. Dikyamaçlarla çevrelenmiş olan polye tabanı, etrafındaki yükseltilerden 500-600 m dahaaşağıdadır. Polye tabanının en düşük yükseltisi 2238 m ile Uzuntekne geçici gölününkuzeyinde bulunan, yaz aylarında da bir bataklık halinde gözlenen alandır. Karasal ikliminegemen olduğu alanda polye, ilkbahar aylarında eriyen karlar ve yağan yağmurlar sonucundabir göl karakteri kazanmaktadır.Çalışma alanında bulunan toprak türleri, zonal, azonal ve intrazonal olmak üzeredeğişik tiplere ve özelliklere sahiptir. nceleme alanında ran-Turan fitocoğrafik bölgesinikarakterize eden step formasyonu hakim durumdadır.

Abstract:
Survey field, on East end of the Orogenic Belt of Toros of Kavuşahap Mountains, hascovered Uzuntekne and its surround, Çatak, Van. The survey field is 80 km of south of Vanand is 95 km2. It is important because it is on the line dividing Lake Basra and Lake Vandistricts.The field has been formed by formations aging to the Paleozoik and Quaternaryperiod. In this field there are two different (surface of erosion ) The first stage is between2430 m and 2600 m The second stage is between 2700 abd 2870 m.On the West of survey field, between 3200 and 2700 m, there are a lof of cirqueEspecially, on North-West, these are the most visible. There are two glacial valley feeded bythese cirques.The biggest morfological structure is Uzuntekne polje. It is surrounded by highmountains, seasonal rivers. The biggest of them is Karabulak. Polye is getting a lake in springseasons with the waters of snows and rains.Soil kinds have some different formation such as zonal, azonal and intrazonal. It isgenerally observed that there is a step formation characterazing phito-geographic region ofIran-Turan.