Hümik asit kaplı gümüş nanopartiküllerin (AG-NP) sazan (cyprinus carpio, 1758 l.) balıklarında hematolojik etkileri
Hematological effects of humic acid coated silver nanoparticules (AG-NP) in sazan fish (cyprinus carpio L., 1758)
Yazar: MEHMET ALİ AKILLI
Danışman: DOÇ. DR. ARİF AYAR
Amasya Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Moleküler Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Moleküler Tıp = Molecular Medicine ; Tıbbi Ekoloji ve Klimatoloji = Medical Ecology and Climatology
Dizin: Cyprinus carpio = Cyprinus carpio ; Cyprinus carpio = Cyprinus carpio ; Ekotoksikoloji = Ecotoxicology ; Gümüş = Silver ; Hematoloji = Hematology ; Hümik asit = Humic acid ; Metal nanopartiküller = Metal nanoparticles ; Nanopartiküller = Nanoparticles ; Sazan balıkları = Carps

Özet:
Bu çalışmada, yaygın endüstriyel kullanımı sebebi ile sucul ortamlarda çok fazla miktarlarda bulunan nano malzemelerden biri olan gümüş nanopartiküllerin (AgNP) hümik asit ile kaplanmış formlarının (AgNP+HA) sucul organizmalara etkilerinin incelenmesi amaçlanmıştır. 
Öncelikle çalışmada kullanılan nanopartiküllerin karakterizasyon işlemleri yapılmıştır. Bu amaçla Zeta boyut analizi, Atomik kuvvet mikroskobisi, Elektron mikroskobisi (SEM), UV-Vis spektroskopisi ve Fourier dönüşümlü kızılötesi spektroskopisi (FTIR) gibi yöntemler kullanılmıştır. Daha sonra akvaryumlarda adaptasyonu sağlanmış sazan balıklarına (Cyprinus carpio L., 1758) farklı dozlarda (0,03 ppm AgNP; 0,3 ppm AgNP; 3,0 ppm AgNP; 0,03 ppm AgNP+HA; 0,3 ppm AgNP+HA; 3,0 ppm AgNP+HA) ve farklı sürelerde (4 ve 21 gün) AgNP ve AgNP+HA uygulanmıştır. Sonuçta elde edilen hematolojik değerler birbirleriyle karşılaştırılmıştır.
Analiz sonucunda, kontrol grubuna göre sadece AgNP uygulanan gruplarda doz miktarına bağlı olarak akut ve subkronik sürelerde total lökosit sayılarında artış, lenfosit, eritrosit, hemoglobin ve hematokrit değerlerinde ise istatiksel açıdan anlamlı azalmalar tespit edilmiştir (p<0,05). Buna karşı hümik asitle birlikte yapılan uygulama gruplarında (AgNP+HA) ise doz ve muamele sürelerine bağlı olarak kontrol grubuna dah yakın sonuçlara ulaşıldığı gözlemlenmiştir. 
Elde edilen verilerden akut ve subkronik sürelerin etkisi ile beraber uygulanan dozlara bağlı olarak hümik asit kaplı gümüş nanopartiküllerin meydana getirdikleri toksik etkilerin daha geç ve daha düşük oranlarda olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
In this study, it is aimed to investigate the effects of the humic acid coated forms (AgNP + HA) of silver nanoparticles (AgNP), which is one of the nano materials found in large quantities in aquatic environments due to its widespread industrial use, on aquatic organisms. 
First of all, characterization processes of the nanoparticles used in the study were made. For this purpose, methods such as Zeta size analysis, Atomic force microscopy, Electron microscopy (SEM), UV-Vis spectroscopy and Fourier transform infrared spectroscopy (FTIR) were used. Later, in aquariums, adapted carp fish (Cyprinus carpio L., 1758) in different doses (0,03 ppm AgNP; 0,3 ppm AgNP; 3,0 ppm AgNP; 0,03 ppm AgNP + HA; 0,3 ppm AgNP + HA; 3,0 ppm AgNP + HA) and different durations (4 and 21 days) AgNP and AgNP + HA were applied. The resulting hematological values were compared with each other.
As a result of the analysis, statistically significant decreases in lymphocyte, erythrocyte, hemoglobin and hematocrit values were found in the groups that were applied only AgNP compared to the control group, depending on the amount of dose, in the acute and subchronic periods (p <0.05). On the other hand, in the application groups (AgNP + HA) made with humic acid, results similar to the control group were observed depending on the dose and treatment times.
From the data obtained, it was concluded that the toxic effects of the humic acid coated silver nanoparticles, depending on the doses applied together with the effects of acute and subchronic periods, were later and at lower rates.