Kanser hastalarında geleneksel ve tamamlayıcı tedavi kullanımının hasta yakınmalarına etkisi
The effect of tranditional and complementary therapy use on patient complaints i̇n cancer patienst
Yazar: ZİŞAN ŞEN
Danışman: PROF. DR. HİCRAN YILDIZ
Bursa Uludağ Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / Hemşirelik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Hemşirelik = Nursing ; Onkoloji = Oncology
Dizin: Kanser hastaları = Cancer patients ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Tamamlayıcı tedaviler = Complementary therapies ; Tıp-geleneksel = Medicine-traditional ; Ölçekler = Scales

Özet:
Çalışma, kanser hastalarında geleneksel ve tamamlayıcı tedavi kullanımının
semptomlara etkisinin değerlendirilmesi amacıyla planlanmıştır. Tanımlayıcı
nitelikteki araştırmanın evrenini 2022 yılında bir kemoterapi ünitesinde tedavi gören
tüm hastalar, örneklemini ise bu hastalar arasından çalışmaya katılmayı kabul eden
131 hasta oluşturmuştur. Veriler, araştırmacılar tarafından hazırlanan ve
sosyodemografik özellikleri içeren anket formu, Tamamlayıcı ve Alternatif Tıp
Yaklaşımları Ölçeği (TATYÖ), SF36 Yaşam Kalitesi Ölçeği ve Nightingale
Semptom Değerlendirme Ölçeği aracılığı ile toplanmıştır. Verilerin
değerlendirilmesinde, yüzdelikler, ortalamalar, t testi, One-Way Annova testi
Pearson korelasyon testi kullanılmıştır. Olguların %42,7'sinde meme kanseri ve
%19,1'inde akciğer kanseri tanısı vardır. Olguların %18,3'ü tamamlayıcı ve alternatif
tedaviler konusunda bilgi sahibidir. Olguların %5,3'ü daha önce tamamlayıcı ve
alternatif tedavi yöntemi kullandığını ifade etmektedir. Hastalar geleneksel ve
tamamlayıcı tedavi yaklaşımlarından, daha çok besinsel (yoğurt, kırmızı et ve
sebzeler) yaklaşımları kullanmayı tercih etmektedir. Bunu sırasıyla, bilişsel-
davranışsal terapiler ve manipulatif yaklaşımlar (dua etme, gülme ve namaz kılma)
ile bitkisel yaklaşımlar (ıhlamur, kuşburnu çayı ve vitamin) izlemektedir. Olguların
TATYÖ bilişsel alt boyut puanının sosyodemografik özelliklerden cinsiyete, bitkisel
alt boyut puanının yaşa, TATYÖ toplam puanının yaşa göre anlamlı farklılık
göstermektedir (p<0,05). Olguların TATYÖ bilişsel alt boyut puanının
sağlık/hastalıkla ilişkili özelliklerden ameliyat olma durumuna; TATYÖ toplam
puanının kanser türüne göre anlamlı farklılık göstermektedir (p<0,05). Olgularda,
TATYÖ puanı ile Nightingale Semptom Değerlendirme Ölçeği ve SF 36 Yaşam
Kalitesi Ölçeği puanları arasında anlamlı ilişkiler olduğu görülmektedir (p<0,05).
Olgularda geleneksel ve tamamlayıcı tedavi yöntemleri kullanımı, semptom düzeyini
ve yaşam kalitesini etkilemektedir.

Abstract:
The study was planned to evaluate the effect of traditional and
complementary treatment use on symptoms in cancer patients. The population of the
descriptive study consisted of all patients treated in a chemotherapy unit in 2022, and
the sample consisted of 131 patients who agreed to participate in the study. The data
were collected through the questionnaire form prepared by the researchers and
containing sociodemographic characteristics, the Complementary and Alternative
Medicine Approaches Scale (CAM), the SF36 Quality of Life Scale and the
Nightingale Symptom Rating Scale. Percentages, averages, t-test, One-Way Annova
test and Pearson correlation test were used to evaluate the data. 42,7% of the cases
were diagnosed with breast cancer and 19.1% were diagnosed with lung cancer.
18,3% of the cases are knowledgeable about complementary and alternative
treatments. 5,3% of the cases stated that they had previously used complementary
and alternative treatment methods. Patients prefer to use nutritional (yogurt, red meat
and vegetables) approaches rather than traditional and complementary treatment
approaches. This is followed by cognitive-behavioral therapies and manipulative
approaches (praying, laughing and praying) and herbal approaches (linden, rosehip
tea and vitamin), respectively. CAM cognitive sub-dimension scores of the subjects
differed significantly from sociodemographic characteristics according to gender,
vegetative sub-dimension scores differed significantly according to age, and CAM
total scores differed significantly according to age (p<0,05). One of the
health/disease-related features of the patients' CAM cognitive sub-dimension score,
being operated; The total score of CAM differs significantly according to the type of
cancer (p<0,05). In the cases, it was observed that there was a significant relationship
between the CAM score and the Nightingale Symptom Assessment Scale and SF 36
Quality of Life Scale scores (p<0,05). The use of traditional and complementary
treatment methods in the cases affects the symptom level and quality of life.