Türkiye'de kriz dönemlerinde uygulanan maliye politikalarının etkinliği (1980-2020)
The efficiency of the fiscal policies performed in crisis periods in Türkiye (1980-2020)
Yazar: FURKAN ŞÜKRÜ BOZKURT
Danışman: PROF. DR. ŞAFAK ERTAN ÇOMAKLI
Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Maliye Ana Bilim Dalı / Maliye Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Maliye = Finance

Özet:
Kapitalist sistemin en önemli açmazlarının başında ekonomik krizler gelmektedir. Ekonomik krizler, kapitalist sistemin doğasında var olan yapısal problemlerdir. Öyle ki; gelişmiş ülke ekonomilerini bile tehdit eden en önemli sorunların başında ekonomik krizler gelmektedir. 1929 Büyük Buhran ve 2008 küresel ekonomik kriz göz önüne alındığında başta dünyanın en büyük ekonomisi olarak görülen Amerika Birleşik Devletleri (ABD) olmak üzere birçok ülkenin resesyon dönemine girdiği görülmüştür. Kaldı ki; gelişmekte olan ülke ekonomileri için durum daha da kötüdür. Zira bu gruptaki ülkeler güçlü ekonomik yapıdan, üretim kapasitesinden, para piyasasından ve bankacılık sisteminden yoksundur. Bu da krizin sosyal ve ekonomik maliyetinin bu ülkelerde artmasına yol açmaktadır. Birçok araştırmacı krizlerin nedenleri ve sonuçları kadar krizlerden çıkışı da araştırmaktadır. Birçok ekonomist kriz dönemlerinde en önemli kurtarıcı olarak hükümetleri görmektedir. Zira hükümetler, krizden çıkış konusunda hiçbir grubun sahip olamayacağı politikalara sahiptir. Hükümetler ekonomik krizlere ekonomi politikalarıyla müdahale etmektedir. Hükümetlerin en önemli ekonomi politikalarının arasında maliye politikaları yer almaktadır. Bu açıdan hükümetler kamu gelirleri, kamu harcamaları ve kamu borçlanması yoluyla ekonomiye müdahale ederek krizin yıkıcı etkisini ortadan kaldırmaya çalışmaktadır. Bu çalışmada esas olarak Türkiye'de meydana gelen krizlerde uygulanan maliye politikaları ele alınacaktır. Bu açıdan çalışmanın amacı; uygulanan maliye politikalarının krizlere olan etkisini araştırmaktır. Bu kapsamda kullanılacak sayısal veriler; kamu gelirleri, kamu harcamaları, bütçe dengesi ve kamu borçlarının yanı sıra gayrisafi yurt içi hasıla (GSYH) olacaktır. Dünyada yaşanan iktisadi dönüşümlerden de esinlenerek çalışmanın başlangıcı olarak 1980 yılı alınmıştır. Zira 1980 yılından itibaren Türkiye gibi birçok ülkede yaşanan Neoliberal dönüşüm iktisadi ve mali açıdan birçok değişime neden olmuştur. Çalışmanın 2020 yılına kadar olmasının nedeni; 2019 yılında meydana gelen koronavirüs salgınının sona ermemiş olmasıdır.

Abstract:
One of the most important dilemmas of the capitalist system is economic crises. Economic crises are structural problems inherent in the capitalist system. In fact, economic crises are one of the most important problems that threaten even the economies of developed countries. Considering the 1929 Great Depression and the 2008 global economic crisis, it has been observed that many countries, especially the United States of America (USA), the world's largest economy, entered a period of recession. Moreover, the situation is even worse for developing country economies. These countries lack a strong economic structure, production capacity, money market and banking system. This leads to an increase in the social and economic cost of the crisis in these countries. Many researchers have studied the causes and consequences of crises as well as the way out of crises. Many economists see governments as the most important savior in times of crisis. This is because governments have policies that no other group can have in terms of crisis recovery. Governments intervene in economic crises with economic policies. Fiscal policies are among the most important economic policies of governments. In this respect, governments try to eliminate the destructive effects of the crisis by intervening in the economy through public revenues, public expenditures and public borrowing. This study will mainly focus on the fiscal policies implemented during the crises in Turkey. In this respect, the aim of the study is to investigate the impact of fiscal policies on crises. The quantitative data to be used in this context will be public revenues, public expenditures, budget balance and public debt as well as gross domestic product (GDP). Inspired by the economic transformations in the world, the year 1980 is taken as the beginning of the study. Since 1980, the neoliberal transformation in many countries such as Turkey has caused many economic and financial changes. The reason why the study is until 2020 is that the coronavirus outbreak that occurred in 2019 has not ended.