Komşuyu dilenci yap politikası araçlarının makroekonomik istikrar ile ilişkisi: Türkiye ve ticari ortakları üzerine ekonometrik analizler
The relationship between beggar-thy-neighbour policy tools and macroeconomic stability: Econometric analyses for Turkey and its trading partners
Yazar: FERHAT ÖZTUTUŞ
Danışman: PROF. DR. SEVDA YAPRAKLI
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Ekonomi = Economics

Özet:
Komşuyu dilenci yap (KDY) politikası, uluslararası politik ekonomi bağlamında ülkeler arasındaki iktisadi ve siyasi ilişkileri açıklamada kullanılabilen kavramlardan biridir. KDY politikası uygulamaları bir bütün olarak ülkelerin iktisadi savunma mekanizmalarını ortaya koymaktadır. Ayrıca, ülkelerin ekonomilerini geliştirmek için kasıtlı ya da kasıtsız olarak başvurdukları KDY politikaları, çoğu kez ticari ortakların makroekonomik istikrarını olumsuz etkilemektedir.
Bu çalışmada KDY politikası araçlarının makroekonomik istikrar ile ilişkisi kavramsal, teorik ve ekonometrik boyutta ele alınmaktadır. Konuya ilişkin olarak yapılan dar kapsamlı çalışmalar, KDY politikası göstergeleri ile makroekonomik istikrar arasında negatif ilişkiler olduğunu göstermektedir. Bu çalışmada ise, KDY politikası göstergeleri ve makroekonomik istikrar arasındaki ilişkilerin yönü ve büyüklüğü daha detaylı bir şekilde incelenmektedir. Bu amaçla, Türkiye'nin on ticari ortağının KDY politikası uygulamalarına ilişkin sekiz göstergesinin Türkiye'nin makroekonomik istikrarını temsil eden altı temel gösterge üzerindeki etkileri 1990 – 2021 yıllarını kapsayan bir dönem için araştırılmıştır. Analizler için birim kök ve anlamlılık testlerinin yanı sıra zaman serisi analizleri metotlarından biri olan Gecikmesi Dağıtılmış Otoregresif Modeli (ARDL)-Sınır Testi yaklaşımından yararlanılmış ve elde edilen sonuçlar doğrultusunda politika önerilerinde bulunma imkânı elde edilmiştir.
Zaman serisi analizleri sonuçları, ticari ortaklarca uygulanan KDY politikalarının Türkiye'nin makroekonomik istikrarı üzerindeki etkisi çoğunlukla negatif olduğunu göstermektedir. Analiz sonuçlarına çerçevesinde Türkiye'nin, ticari ortakların KDY tipi politikalarına karşılık makroekonomik istikrarı, özellikle dış dengeyi, sürdürmek için "etkili ve de etkin" politikalar belirlemesi gerektiği ifade edilebilir. Zira Türkiye bu şekilde uluslararası arenadaki iktisadi ve siyasi gücünü koruyabilecek ya da daha da artırabilecektir.

Abstract:
Beggar-thy-neighbour (BTN) policy is one of the concepts that can be used to explain the economic and political relations between countries in the context of international political economy. BTN policy implementations as a whole present the economic defence mechanism of countries. In addition, the BTN policies deliberately or unintentionally implemented by countries to develop their own economies often negatively affects the macroeconomic stability of trading partners.
In this thesis, the relationships between BTN policy instruments and macroeconomic stability are discussed in conceptual, theoretical, and econometric dimensions. The limited-scope studies on the subject show that there are negative relationships between the BTN policy indicators and macroeconomic stability. In this study, the direction and magnitude of the relationships between BTN policy indicators and macroeconomic stability are examined in more detail. For this purpose, the effects of eight BTN indicators applied by Turkey's trading partners on six fundamental indicators representing Turkey's macroeconomic stability are investigated based on the period between 1990 and 2021. For the analysis, in addition to unit root and significance tests, Autoregressive-Distributed Lag Model (ARDL)-Boundary Test approach, which is one of the methods of time series analysis, is used and it has been possible to make policy recommendations in line with the results obtained.
The results of time series analysis indicate that the effect of the BTN policies implemented by the trading partners on Turkey's macroeconomic stability is mostly negative. According to the analysis results, it is possible to state that Turkey should determine "efficient and effective" policies in order to preserve macroeconomic stability, especially external balance, against the BTN-type policies of trade partners. In this way, Turkey will be able to maintain or further increase its economic and political power in the international arena.