Ağız diş sağlığı okuryazarlığının hastaların ağız diş sağlığı ve yaşam kalitesiyle ilişkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship of oral health literacy and patients' oral  HEALTH-related quality of life
Yazar: ADEM BOYUN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ALPER KAPTAN
Sivas Cumhuriyet Üniversitesi / Diş Hekimliği Fakültesi / Restoratif Diş Tedavisi Ana Bilim Dalı
Derece: Diş Hekimliği Uzmanlık, 2023
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Ağız hastalıkları = Mouth diseases ; Ağız sağlığı = Oral health ; Diş sağlığı araştırmaları = Dental health surveys ; Dişler = Teeth ; Sağlık okuryazarlığı = Health literacy ; Yaşam kalitesi = Quality of life

Özet:
Bu çalışmanın amacı hastaların ağız ve diş sağlığı okuryazarlığı seviyelerinin ağız diş sağlığı ve yaşam kalitesiyle ilişkisinin değerlendirilmesidir. 
Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi Restoratif Diş Tedavisi Kliniğine başvuran sistemik olarak sağlıklı 18-65 yaş arası 306 hastaya gönüllülük esasına dayanarak ağız diş sağlığı okuryazarlığı düzeyini ölçen Diş Hekimliğinde Yetişkin Okuryazarlığının Hızlı Tahmini (REALD-30) ölçeği, ağız ve diş sağlığıyla ilişkili yaşam kalitesini düzeyini ölçen Ağız Sağlığı Etki Profili (OHIP-14) ölçeği, sosyodemografik verileri değerlendiren bir ölçek ve bireyin ağzındaki çürük, kayıp, dolgulu diş sayısının toplamını belirlemek için DMFT indeksi uygulanmıştır. Elde edilen veriler SPSS programına yüklenerek verilerin analizi yapıldı. Ağız diş sağlığı okuryazarlığı ile diş fırçalama sıklığı, medeni durum, fakülteye başvuru sebebi, eğitim düzeyi, aylık gelir düzeyi arasında; ağız diş sağlığıyla ilişkili yaşam kalitesi ile en son diş hekimi ziyareti, cinsiyet, fakülteye başvuru sebebi arasında; DMFT skorları ile medeni durum ve fakülteye başvuru sebebi arasında ilişki olduğu görüldü (p<0,05). Sonuç olarak eğitim düzeyi, aylık gelir seviyesi gibi faktörler ASOY seviyesini artırmasına rağmen yüksek ASOY düzeyine sahip bireylerin ASBYK değerleri düşük bulunmuştur.

Abstract:
The aim of this study is to evaluate the relationship between oral and dental health literacy levels of patients and their oral health and quality of life. 
The study carried on a voluntary basis in 306 systemically healthy patients aged 18-65 years who applied to Sivas Cumhuriyet University Faculty of Dentistry Restorative Dentistry Clinic. The Rapid Estimation of Adult Literacy in Dentistry (REALD-30) scale, which measures the oral and dental health literacy level, Oral Health Impact Profile (OHIP 14) scale, which measures the level of dental health-related quality of life, a scale that evaluates sociodemographic data, and the DMFT index to determine the sum of the number of decayed, lost and filled teeth in the individual's mouth were applied to volunteers. The obtained data were loaded into the SPSS program and the data were analyzed. It was observed that there was a relationship between oral health literacy and tooth brushing frequency, marital status, reason for applying to faculty, education level, monthly income; between oral health-related quality of life and last dental visit, gender, reason for applying to faculty; between DMFT scores and marital status and the reason for applying to the faculty. (p<0,05). As a result, although factors such as education and monthly income level increase the OHL level, the OHRQoL values of individuals with high OHL levels were found to be low.