Hava kargo taşımacılığında performansı etkileyen makroekonomik faktörler: Avrupa örneği
Macroeconomic factors affecting performance in air cargo transportation: The European case
Yazar: FİRDEVS DİDEM GÖÇMEN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ BİRSEN AÇIKEL
Eskişehir Teknik Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Sivil Havacılık Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Sivil Havacılık = Civil Aviation
Dizin: Sivil havacılık = Civil aviation ; Uluslararası hava taşımacılığı = International air transportation

Özet:
Hava kargo taşımacılığı, dünya ticaret hacminin büyük bir bölümünü karşılayan, 
ekonomik ve sosyal faydalar yaratan önemli endüstrilerden biridir. Farklı görevlerle 
donatılmış birden çok aktörün yer aldığı bu endüstrisinin başarısı, içerde pazar 
oyuncularının performansına bağlıyken; aynı zamanda dışsal faktörlerle ve makro 
ekonomik göstergelerle de yakın ilişki içerisindedir. Bu çalışmada, hava kargo 
taşımacılığı endüstrisinin performansını yönlendiren makro ekonomik değişkenlerin 
etkilerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Bu amaçla ilk olarak hava kargo ve hava kargo 
taşımacılığının gelişimi, kavramsal olarak ifade edilmiş ardından hava kargo 
taşımacılığında sektöre özgü performans değerlendirilmesinde esas alınan göstergeler 
incelenmiştir. Çalışmanın uygulama bölümünde, Avrupa'da en yoğun hava kargo 
taşımacılığı yapan ülkelerin hava kargo performansı ile makro ekonomik göstergeler 
arasındaki ilişki, panel veri analizi ile incelenmiştir. Araştırma sonuçlarına göre kısa 
dönemde ekonomik büyümedeki %1'lik artışın hava kargo taşımacılığını %0.619 
oranında pozitif yönde, nüfus artışının da hava kargo taşımacılığını %1.206 oranında 
pozitif yönde etkilediği belirlenmiştir. Dış ticaret hacmi kısa dönemde hava kargo 
hacmini incelenen ülkeler özelinde negatif yönde etkilerken; uzun dönemde pozitif yönde 
etkilemektedir. Doğrudan yabancı yatırımın incelenen ülkeler genelinde hava kargo 
taşımacılığı üzerinde anlamlı bir etkisi bulunamazken havalimanlarından kalkış sayısı, 
tüm dönemler açısından hava kargo trafiğini olumlu etkileyen unsurdur. Havayolu yolcu 
taşımacılığı özelinde talebi etkileyen makro değişkenlerin literatürde daha çok 
incelendiği fakat hava kargo taşımacılığı üzerine uzun ve kısa dönemleri sonuçların, 
ülkeler arası farklılıkların da dikkate alınarak incelendiği çalışma sayısının az olduğu 
değerlendirildiğinde çalışmanın literatüre katkı sağlayacağı değerlendirilmektedir.

Abstract:
Air cargo transportation is one of the significant industries that constitutes a 
substantial share of global trade volume, generating economic and social benefits.The 
success of this industry, which involves multiple actors with different roles, depends on 
the performance of market players internally, as well as being closely related to external 
factors and macroeconomic indicators. This study aims to examine the effects of 
macroeconomic variables that drive the performance of the air cargo transportation 
industry. For this purpose, the development of air cargo and air cargo transportation is 
first conceptually expressed, and then the indicators used for performance evaluation 
specific to the sector in air cargo transportation are examined. In the application section 
of the study, the relationship between air cargo performance and macroeconomic 
indicators in the countries with the most intensive air cargo transportation in Europe is 
analyzed using panel data analysis. According to the research results, a 1% increase in 
economic growth positively affects air cargo transportation by 0.619% in the short term, 
while population growth positively affects air cargo transportation by 1.206%. While 
foreign trade volume negatively affects air cargo volume in the short term for the 
examined countries, it positively affects it in the long term. While direct foreign 
investment does not have a significant effect on air cargo transportation across the 
examined countries, the number of departures from airports positively affects air cargo 
traffic in all periods. Considering that the macro variables affecting demand in airline 
passenger transportation have been more extensively examined in the literature, but there 
are few studies that investigate the short and long-term results on air cargo transportation 
while considering differences between countries, this study is expected to contribute to 
the literature.