Nitril oksit ve amidoksim kullanarak yeni hetero halkalı bileşiklerin sentezi
Synthesis of new heterocyclic compounds by using nitrile oxide and amidoxime
Yazar: YEŞİM SANİYE KARA
Danışman: PROF. DR. HİKMET AĞIRBAŞ
Kocaeli Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2009
Konu: Kimya = Chemistry

Özet:
3,4-disübstitüe-1,2,4-oksadiazol-5(4H)-on (3) ve 3,4-disübstitüe-1,2,4-oksadiazol-5(4H)-tiyon (4) bileşiklerindeki C=N, C=O ve C=S gruplarına ait 13C NMR kimyasal kaymalarına sübstitüentin etkisi ?, ?+ ve ?- polar sübstitüent sabitleri kullanılarak incelendi. (3) serisinde C=N ve C=O grupları en iyi korelasyonları ? polar sübstitüent sabitiyle verdi. Korelasyon katsayıları r: -0.9564 (C=N) ve r :-0.9348 (C=O) olarak bulundu. (4) serisinde C=N grubu en iyi korelasyonu ? polar sübstitüent sabitiyle verirken, C=S grubu en iyi korelasyonu ?- polar sübstitüent sabitiyle verdi. Korelasyon katsayıları r: -0.8317 (C=N) ve r :-0.8969 (C=S) olarak bulundu. Sübstitüentin etkisine, indüktif ve rezonans etkilerin katkılarının ayrı ayrı incelenmesi amacıyla F ve R değerleri kullanılarak DSP analizi uygulandı. Bu analiz sonucunda (3) serisinde C=N grubunun korelasyon katsayısı 0.9837'ye yükselirken, C=O grubunun korelasyon katsayısı 0.9714'e yükseldi. (4) serisinde ise C=N grubunun korelasyon katsayısı 0.9451'ye yükselirken, C=S grubunun korelasyon katsayısı 0.9290'a yükseldi. (3) ve (4) serilerinde C=N, C=O ve C=S gruplarında ters indüktif etki görüldü.Ayrıca 3-(Sübstitüefenil)-cis-4,5-bis(hidroksi metil)-4,5-dihidroisoksazol (5) bileşiğinde C=N, C4, C5, C12 ve C14 nolu karbonlarının 13C NMR kimyasal kaymalarına sübstitüentin etkisi ?, ?+ ve ?- polar sübstitüent sabitleri kullanılarak incelendi. C4, C12 karbonları en iyi korelasyonu ?+ polar sübstitüent sabitiyle verirken, C5, C14 karbonları en iyi korelasyonu ?- polar sübstitüent sabitiyle verdi. Korelasyon katsayıları r: -0.9698 (C4), r:-0.9198 (C12), r:-0.9208 (C5) ve r:-0.9935 (C14) olarak bulundu. Burada da, DSP analizi daha iyi sonuçlar vermiştir.Anahtar Kelimeler: Nitril oksit, 1,3-Dipolar siklokatılma, Etilkloroformat, Tiyolama, TLC, IR, NMR, Korelasyon analizi, Sübstitüent etki

Abstract:
Substituent effects on 13C NMR chemical shifts of C=N, C=O and C=S in 3,4-disubstitued-1,2,4-oxadiazole-5(4H)-ones (3) and 3,4-disubstitued-1,2,4-oxadiazole-5(4H)-thiones (4) were investigated by using ?, ?+ ve ?- polar substituent constants. In series (3), the correlation coefficients were found as r: -0.9564(?) (C=N) and r:-0.9348(?) (C=O) with SSP analysis. In series (4), the correlation coefficients were found as r: -0.8317(?) (C=N) ve r:-0.8969(?-) (C=S) with SSP analysis. In order to investigate the contribution of inductive and resonance effects seperately, DSP analysis was applied by using F and R values. As a result of this analysis, the correlation coefficient of the C=N group arised to 0.9837, while the correlation coefficient of the C=O group arised to 0.9714 in series (3). In series (4), the correlation coefficient of the C=N group arised to 0.9451, while the correlation coefficient of the C=S group arised to 0.9290. Reverse inductive effect was observed on C=N, C=O ve C=S groups of both series (3) and (4).In addition, substituent effect on 13C NMR chemical shifts of C=N, C4, C5, C12 ve C14 carbon atoms in 3-(substitued phenyl)-cis-4,5-bis(hydroxymethyl)-4,5-dihydroisoxazoles (5) were investigated by using ?, ?+ ve ?- polar substituent constants. In series (5), the correlation coefficients were found as r:-0.9698(?+) (C4), r:-0.9198(?+) (C12), r:-0.9208(?-) (C5) and r:-0.9935(?-) (C14) with SSP analysis. Here, DSP analysis also gave better results.Keywords: Nitrile oxide, 1,3-Dipolar cycloaddition, Ethyl chloroformate, Thiation, TLC, IR, NMR, Correlation analysis, Substituent effect