Akkaraman ve Orta Anadolu Merinosu ırkı koyunların üreme özelliklerinin belirlenmesi
Determination of reproductive properties characteristics of Akkaraman and central Anatolian merino sheep
Yazar: KORAY UĞUR
Danışman: DOÇ. DR. ALİ KARABACAK
Selçuk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Zootekni Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışma; Konya Bahri Dağdaş Uluslararası Tarımsal Araştırma Enstitüsünün Küçükbaş hayvancılık ünitesinde yetiştirilen Akkaraman ve Orta Anadolu Merinosu koyun ırklarının üreme özelliklerinin belirlenmesi amacıyla yapılmıştır. Çalışma 182 baş Akkaraman ve 707 baş Orta Anadolu Merinosu koyun üzerinde yürütülmüştür. Araştırma sonuçlarına göre; Akkaraman koyunlarda incelenen özelliklerden en yüksek kuzu doğum oranı (% 36.92) 3. zaman dilimi (10:01-16:00)'ine denk gelen gündüz saatlerinde gerçekleştiği tespit edilmiştir. Doğan kuzuların % 51.28'i dişi, % 48.72'si erkek olarak gerçekleşmiştir. Kuzu cinsiyetinin doğum tipi üzerine etkisi istatistiki olarak (P>0.05) önemsiz, kuzu cinsiyetinin günün farklı saatlerine göre dağılımı (P<0.05) ve doğum tipinin doğum zamanı üzerine etkisi (P<0.05) önemli, ana yaşının farklı periyotlar'daki kuzulama sayıları ve oranlarına etkisi istatistiki olarak önemsiz bulunmuştur.
Orta Anadolu Merinos Koyunlarda incelenen özelliklerinden en yüksek kuzu doğum oranı gündüz saatlerinde gerçekleşmiş olup; bu doğumların % 26.95'nin 3. zaman diliminde (10:01-16:00),  %25,57'sinin de (04:01-10:00)  2. zaman diliminde olduğu görülmüştür. Cinsiyet bakımından % 51.76'sı dişi, % 48.24'ü erkek, ana yaşı bakımından % 23.80 oranla 189 baş kuzu ile 2 yaşlı analar oluşturduğu, ikizlik oranları bakımından 6 yaşlı anaların % 20 oranla en yüksek doğumun gerçekleştiği, doğum tipi bakımından ise kuzuların % 78.09'u tekiz % 21.91'i ikiz olarak doğduğu tespit edilmiştir. Kuzu cinsiyetinin doğum tipi ve doğum zamanı üzerine etkisi, ana yaşının doğum zamanı üzerine etkisi (P<0.05) istatistiki olarak önemli, doğum tipinin doğum zamanı üzerine etkisi (P>0.05) ise önemsiz bulunmuştur.
Anahtar Kelimeler: Akkaraman, Orta Anadolu Merinosu, Koyun, Üreme, Kuzu,  Doğum zamanı

Abstract:
This study was conducted to determine the reproductive characteristics of Akkaraman and Central Anatolian Merino sheep breeds grown in Ovine livestock unit of Konya Bahri Dağdaş International Agricultural Research Institute. The study was conducted on 182 head Akkaraman and 707 head Central Anatolian Merino sheep. According to the results of the research; the highest Lamb birth rate (36.92%) 3 of the characteristics examined in akkaraman sheep.1 with the birth rate (25.13%), which is concentrated during daylight hours equivalent to the time period (10:01-16:00).It was found to take place during the Quiet Hours of the night, which coincided with the time period (22:01-04:00). In terms of sex distribution, 51.28% were female and 48.72% were male. The effect of lamb sex on birth type was statistically insignificant, the distribution of lamb sex according to different times of day (p<0.05), the effect of birth type on birth time was significant (p<0.05), and the number and rates of lambing in different periods of dam age were statistically insignificant.
The highest Lamb birth rate in the Central Anatolian Merino sheep was 26.95% (10:01-16:00) and occurred during daylight hours compared to 25.57% (04:01-10:00), 51.76% female, 48.24% male, 23.80% in terms of dam age and 189 head lambs with 2 older mothers, twins in terms of 6 older age mothers (20%) in terms of birth type, 78.09% of lambs 21.91% of single were found to be born twins. The effect of lamb sex on birth type, the effect of lamb sex on birth time, the effect of dam age on birth time (p<0.05) were statistically significant and the effect of birth type on birth time  were insignificant.
Keywords: White Akkaraman, Central Anatolian Merino, Sheep, Breeding, Lamb, time of Birth