Öğretmenlerin toplumsal cinsiyet eşitliği, örgütsel dışlanma ve örgütsel engel algıları arasındaki ilişki
The relationship between teachers' perceptions of social gender equality, organizational ostracism and organizational obstruction
Yazar: AYHAN KANDEMİR
Danışman: PROF. DR. ŞENAY SEZGİN NARTGÜN
Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi ve Denetimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Branş öğretmenleri = Branch teachers ; Ortaokul öğretmenleri = Secondary school teachers ; Toplumsal cinsiyet = Gender ; Ölçekler = Scales ; Örgütsel dışlanma = Organizational ostracism ; Örgütsel engeller = Organizational obstacles ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Bu araştırmanın amacı öğretmenlerin toplumsal cinsiyet eşitliği, örgütsel dışlanma ve örgütsel engel algıları arasındaki ilişkiyi belirlemektir. Araştırmanın çalışma evrenini 2020-2021 eğitim-öğretim yılında Bolu ili ve ilçelerinde kamu okullarında görev yapan 1078 ortaokul öğretmeni oluşturmuştur. Veriler çevrim içi olarak toplanmış ve 493 ortaokul öğretmenine ait veri araştırma kapsamına dahil edilmiştir. Araştırmada tarama modeli kullanılmıştır. Veri toplanmasında öğretmenlerin demografik özelliklerini belirleyebilmek amacıyla kişisel bilgi formu, araştırmacı tarafından geliştirilen "Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Ölçeği", Abaslı (2019) tarafından geliştirilen "Örgütsel Dışlanma Ölçeği", Töremen (1999) tarafından geliştirilen ve Yıldız (2011) tarafından geçerlilik ve güvenirlik çalışması tekrar yapılan "Örgütsel Engeller Ölçeği" ve Coşkun, Durak ve Elgin (2012) tarafından geliştirilen "Kendini Sansürleme İsteği Ölçeği" kullanılmıştır. Verilerin çözümlenmesinde frekans, yüzde, Mann Whitney U testi, Kruskal Wallis testi, sperman sıra farkları korelasyonu ve basit doğrusal regresyon analizi testlerinden yararlanılmıştır.   
Araştırma bulguları incelendiğinde çalışmaya katılan öğretmenlerin toplumsal cinsiyet eşitliği algılarının aile yaşamı, okul yaşamı, sosyal yaşam, iş yaşamı alt boyutları ile ölçek genelinde "büyük ölçüde katılıyorum", aile etkisi alt boyutunda "tam katılıyorum"; örgütsel dışlanma ölçeğinin yalnızlaştırma ve hiçleştirme alt boyutları ile ölçek genelinde "kesinlikle katılmıyorum"; örgütsel engeller ölçeğinde ise "katılmıyorum" düzeyinde olduğu sonucu bulunmuştur. İlaveten öğretmen algılarının bazı demografik özelliklere göre istatistiksel olarak anlamlı farklılık gösterdiği sonucu bulunmuştur. Ayrıca araştırmada yer alan değişkenler arasında düşük düzeyli pozitif ve negatif yönlü anlamlı ilişkiler olduğu görülmüştür. Son aşamada toplumsal cinsiyet eşitliğinin düşük düzeyli olsa da anlamlı biçimde örgütsel dışlanma ve örgütsel engelleri yordadığı sonucuna ulaşılmıştır.

ANAHTAR KELİMELER: Toplumsal Cinsiyet Eşitliği, Örgütsel Dışlanma, Örgütsel Engeller

Abstract:
The aim of this research was to determine the relationship between teachers' perceptions of social gender equality, organizational ostracism, and organizational obstruction. The study universe of the research consisted of 1078 secondary school teachers working at public schools in Bolu province in the 2020-2021 academic year. The data was collected online and data from 493 secondary school teachers was included within the scope of the research. A correlational survey model was used in the study. To determine the demographic characteristics of the teachers in data collection, the personal information form, "The Social Gender Equality Scale" developed by the researcher, "Organizational Ostracism Scale" developed by Abaslı (2019), "Organizational Obstruction Scale" developed by Töremen (1999), and the validity and reliability study of which was reviewed by Yıldız (2011), and "The Willingness to Self-Censor Scale" developed by Coşkun, Durak, and Elgin (2012) were used. Frequency, percentage, Mann Whitney U, Kruskal Wallis, Spearman rank correlation, and simple linear regression analysis tests were used to analyze the data.
The findings of the research indicated that the social gender equality perceptions of the teachers who participated in the study were "I strongly agree." throughout the scale and under family life, school life, social life, and working life subdimensions; "I totally agree" under family effect subdimension, "I strongly disagree" throughout the organizational ostracism scale and under slight and isolate sub-dimensions, "I disagree" in the organizational obstruction scale. Besides, teacher perceptions indicated a statistically significant difference according to some demographics characteristics. Furthermore, there were low-level positive and negative oriented significant relationships between the variables in the study. Finally, social gender equality, although low-level, significantly predicted organizational ostracism and organizational obstruction.

KEY WORDS: Social Gender Equality, Organizational Ostracism, Organizational Obstruction