Adölesan yüzücülerde beslenme durumunun akdeniz diyet kalite indeksine göre değerlendirilmesi
Assessment of nutritional status in adolescent swimmers according to the mediterranean diet quality index
Yazar: GİZEM ÇAĞLAR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HANDE SEVEN AVUK
İstanbul Bilgi Üniversitesi / Lisansüstü Programlar Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı / Beslenme ve Diyetetik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Adolesanlar =   ; Akdeniz diyeti = Mediterranean diet ; Diyet kalitesi = Diet quality ; Spor performansı = Athletic performance ; Yüzme = Swimming

Özet:
Adölesan dönem, ergenlik belirtilerin ortaya çıkmasıyla başlayan, fizyolojik, psikolojik ve sosyal değişimle karakterize, çocukluktan yetişkinliğe kadar tanımlanan kademeli bir geçiş dönemidir. Optimum gelişme ve büyüme için adölesan dönemde atılan dengeli beslenmenin aşılanması oldukça önemlidir. Çalışmamız, İstanbul ilinde bulunan çeşitli spor kulüpleri ve İstanbul Büyükşehir Belediyesi spor tesislerinde profesyonel yüzücülerle yürütülmüştür. Akdeniz diyet skorunun belirlenmesi ve antropometrik ölçümler ile beslenme alışkanlıkları arasındaki olası ilişkinin saptanması amacıyla keşitsel tipte gerçekleştirilmiş bir araştırmadır. Çalışma, 10-18 yaş grubundaki gönüllü 77 erkek (%52,4) ve 70 kız (%47,6) olmak üzere toplam 147 yüzücünün katılımıyla gerçekleştirilmiştir. Anket formu araştırmaya katılan yüzücülerle yüz yüze görüşme yöntemiyle toplanmıştır. Anket formunda demografik özellikler, beslenme alışkanlıkları, fiziksel aktivite durumu ve antropometrik ölçümlerden oluşan 34 sorudan oluşmaktadır. Adölesanların ortalama BKİ değeri 18,64±2,36 kg/m2'dir. Adölesan yüzücülerin %73,5'u yaşa göre normal, %15'i zayıf, %9,5'i hafif şişman ve %2,0'ı şişmandır. Kadın yüzücülerin günlük enerji alımı ortalama 1883,9±519,0 kkal/gün, erkeklerin ise 2071,15±604,76 kkal/gün olarak bulunmuştur. Yüzücülerin %39,46'sının düşük, %2,72'sinin yeterli enerji kullanılabilirliğine sahiptir. Kadınların KIDMED puanı 7,33±2,22, erkeklerin ise KIDMED puanı 7,12±1,99 bulunmuştur (p>0,05). Adölesan yüzücülerin %6,8'inin diyet kalitesi çok düşük, %49'unun orta ve %44,2'inin optimal diyet kalitesine sahip olduğu saptanmıştır. KİDMED ölçek puanı düşük olan yüzücülerin B1, B2, B12, folik asit, potasyum, omega-3 alım düzeyi diyet kalitesi optimal olanlara göre düşüktür (p<0,05). Yaş, boy uzunluğu, vücut ağırlığı ve BKİ değerleri ile KİDMED indeksi arasında istatistiksel olarak negatif yönde ilişki bulunmuştur (p<0,05). Sonuç olarak, adölesan yüzücülerin diyet kalitesinin ortalama düzeyde olduğu, sporcuların optimal sağlık ve performans için diyet kalitesinin iyileştirilmesinin önemli olduğu düşünülmektedir.

Abstract:
Adolescence is a gradual transition period from childhood to adulthood that begins with the emergence of pubertal symptoms and is characterized by physiological, psychological and social change. It is very important to instill a balanced diet during adolescence for optimum development and growth. Our study was conducted with professional swimmers in various sports clubs and İstanbul Metropolitan Municipality sports facilities in Istanbul. It is a cross-sectional study conducted to determine the Mediterranean diet score and to determine the possible relationship between anthropometric measurements and eating habits. The study was conducted with the participation of a total of 147 volunteer swimmers, 77 boys (52.4%) and 70 girls (47.6%) in the 10-18 age group. The survey form was collected by face-to-face interview with the swimmers participating in the research. The survey form consists of 34 questions regarding demographic characteristics, nutritional habits, physical activity status and anthropometric measurements. The average BMI value of adolescents is 18.64±2.36 kg/m2. 73.5% of adolescent swimmers are normal for age, 15% are underweight, 9.5% are slightly obese and 2.0% are obese. The average daily energy intake of female swimmers was 1883.9±519.0 kcal/day, while that of men was 2071.15±604.76 kcal/day. 39.46% of swimmers have low energy availability and 2.72% have sufficient energy availability. The KIDMED score of women was 7.33±2.22, and the KIDMED score of men was 7.12±1.99 (p>0.05). It was determined that 6.8% of adolescent swimmers had very low diet quality, 49% had medium and 44.2% had optimal diet quality. B1, B2, B12, folic acid, potassium and omega-3 intake levels of swimmers with low KİDMED scale scores are lower than those with optimal diet quality (p<0.05). There is a difference between age, height, body weight and BMI values and KİDMED index. A statistically negative relationship was found (p<0.05). As a result, it is thought that the diet quality of adolescent swimmers is at an average level and it is important to improve the diet quality of athletes for optimal health and performance.