Türk Ceza Muhakemesi hukukunda hâkimin yasaklılığı, reddi ve çekinmesi
In Turkish Criminal procedure law the institution of prohobition, refusal and recusal of the judge
Yazar: ÜLKEM CANSU AYGÜN KARAKOYUNLU
Danışman: PROF. DR. EKREM ALİ AKARTÜRK
Yeditepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Hukuk = Law

Özet:
ÖZET
Türk ceza muhakemesi hukukunda hâkimin yasaklılığı, reddi ve çekinmesi kurumu adil yargılama yapmak suretiyle maddi gerçeğe ulaşılabilmesinde önemli bir rol oynamaktadır. Nitekim adil yargılama yükümlülüğü olan hâkimin tarafsız olması gerekir. Tarafsızlık hâkimin önüne gelen davada taraflara eşit mesafede durabilmesi ve bunu görüntü olarak sergileyebilmesidir. Hâkimin tarafsızlığının güvence altına alınması gerekmekte olup, bu doğrultuda Ceza Muhakemesi Kanunu'nun (CMK) 22-31. maddelerinde hâkimin yasaklılığı, reddi ve çekinmesi kurumu düzenlenmektedir. Yasaklılık, CMK'da tahdidi olarak sayılan hallerin varlığı durumunda, hâkimin hiçbir şekilde davaya bakamaması veya yargılamaya katılamamasıdır. Ret ise, davada yasaklılık halleri veya tarafsızlığı şüpheye düşürecek sebepler söz konusu olduğunda, tarafların hâkimin davadan çekilmesini talep etmesidir. Yasaklılık hallerinin aksine tarafsızlığı şüpheye düşürecek sebepler somut olaya göre belirlenmektedir. Çekinme, yasaklılık halleri veya tarafsızlığı şüpheye düşürecek sebepler var olduğunda hâkimin davadan bizzat kendisinin çekilmesidir. CMK'nın 32. maddesinde ise, konumu itibariyle tarafsız olması gereken zabıt kâtibinin yasaklılığı ve reddi düzenlenmektedir. Cumhuriyet savcısı açısından tarafsız olup olmadığının sonucuna göre değerlendirilebilecek olan yasaklılık, ret ve çekinme kurumu, CMK'da yer almamaktadır. 
Anahtar Kelimeler: Hâkimin Tarafsızlığı, Hâkimin Yasaklılığı, Reddi ve Çekinmesi, Cumhuriyet Savcısının Tarafsızlığı.

Abstract:
ABSTRACT
In Turkish criminal procedure law, the institution of prohobition, refusal and recusal of the judge plays an important role in reaching the material truth by conducting a fair trial. As a matter of fact, the judge who has the obligation of fair trial must be impartial. Impartiality is the judge's ability to stand at an equal distance to the parties in the case before him or her and to display this publicly. The impartiality of the judge must be guaranteed, and to this end, Articles 22-31 of the Code of Criminal Procedure (CPC) regulate the prohibition, refusal and recusal of judges. Prohibition is the inability of the judge to hear the case or participate in the proceedings in any way in the presence of the circumstances listed in the Criminal Procedure Code. Refusal is the personal withdrawal of the judge from the case whwn there are prohibited circumstances or reasons that may cast doubt on impartiality. Article 32 of the Code of Criminal Procedure regulates the prohibition and refusal of the minutes clerk, who must be impartial due to his/her position. The institution of prohibition, refusal and recusal, which can be evaluated according to the outcome of whether the public prosecutor is impartial or not, is not included in the Criminal Procedure Code. 
Key Words: Impartiality of the Judge, Prohibition of the Judge, Refusal and Recusal of the Judge, Neutrality of the Public Prosecutor.