Prediyaliz ve diyaliz hastalarında testosteron seviyesi ve kırılganlıkla olan ilişkisi
Association of serum testosterone levels with frailty and predialysis and dialysis patients
Yazar: CAFER CIRIK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MURAT ŞAHİN
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları = Endocrinology and Metabolic Diseases
Dizin: Böbrek hastalıkları = Kidney diseases ; Böbrek yetmezliği-kronik = Kidney failure-chronic ; Kırılganlık = Frailty ; Renal diyaliz = Renal dialysis ; Testosteron = Testosterone

Özet:
Amaç: Testosteron hormonu eksikliği kas gücünde azalma ve kırılganlıkta artışa neden olur. Kronik böbrek hastalığında (KBH) testosteron seviyesi düşmektedir. Bu çalışma, prediyaliz ve diyaliz hastalarında testosteron seviyesi ile kırılganlık arasındaki ilişkiyi göstermeyi amaçlamıştır.
Gereç ve Yöntemler: Çalışmaya 38 hemodiyaliz hastası, 35 prediyaliz kronik böbrek hastası olmak üzere toplamda 73 hasta alındı. Kırılganlık, Fried's Kırılganlık Skalası (FKS) ile değerlendirildi. Tüm hastaların biyokimyasal verileri dosyalarından kaydedildi ve ayrıca total testosteron seviyeleri ölçüldü. Bulgular: Çalışmaya alınan hastaların yaş ortalaması, 59±14,05 ve vücut kitle indeksi, 25±3,21 kg/m2 saptandı. Fried's kırılganlık skalasına göre hastalar sağlam (n=24, %32,8), prekırılgan (n=26, %35,6), kırılgan (n=23, %31,5) olmak üzere üç gruba ayrıldı. Gruplar arasındaki demografik veriler, kırılganlık parametreleri (kas gücü ve yürüme hızı) ve biyokimyasal veriler karşılaştırıldığında yaş anlamlı düzeyde kırılgan grupta daha yüksek (p=0,018), total testosteron seviyeleri ise anlamlı düzeyde daha düşük saptandı (sırasıyla, 385,8±15, 299,9±16 ve 194,2±17, p<0,001). Post-hoc analiz yapıldığında yaş, sağlam ile prekırılgan (p=0,007) ve sağlam ile kırılgan (p=0,002) grupları arasında istatiksel olarak anlamlı düzeyde daha yüksekti. Total testosteron seviyeleri sağlam ile prekırılgan (p<0,001), sağlam ile kırılgan (p<0,001), prekırılgan ile kırılgan (p<0,001) arasında istatiksel olarak anlamlı düzeyde daha düşüktü. Total testosteron düzeyi ile metabolik parametreler ve FKS fiziksel bileşenleri arasındaki korelasyon açısından ise, total testosteron düzeyi ile yürüme hızı arasında anlamlı negatif ilişki (r=-0,516, p<0,001), kas gücü ile anlamlı pozitif ilişki saptandı (r=0,695, p<0,001). Sonuç: Biz prediyaliz KBH'lı ve hemodiyaliz hastalarında ileri yaş ve testosteron eksikliğinin, kırılganlık gelişimine katkıda bulunduğunu düşünmekteyiz. Anahtar Kelimeler: Hemodiyaliz, Fried's Kırılganlık Skalası, Kırılganlık, Kronik Böbrek Hastalığı, Total Testosteron

Abstract:
Objectives: Deficiency of testosterone hormone causes decreased muscle strength and increased frailty. Testosterone level decreases in chronic kidney disease (CKD). The aim of this study is to show the relationship between testosterone level and frailty in predialysis and dialysis patients.
Materials and Methods: A total of 73 patients, 38 hemodialysis patients and 35 predialysis chronic kidney patients, were included in this study. Frailty was assessed by Fried's frailty scale (FKS). Biochemical data of all patients were recorded from their files and also total testosterone levels were measured. Results: The mean age of the patients in the study was 59±14,05 and body mass index of them was 25±3,21 kg/m2. According to Fried's frailty scale, patients were divided into three groups as robust (n=24, 32,8%), prefrail (n=26, 35,6%) and frail (n=23, 31,5%). The demographic data, frailty parameters (muscle strength and walking speed) and biochemical data between the groups were compared, the age was significantly increased in the frail group (p=0,018), while the total testosterone levels were significantly decreased (385,8±15, 299,9±16 and 194,2±17, respectively, p<0,001). When post-hoc analysis was performed, the age was statistically significant increase between the robust and prefrail (p=0,007) and robust and frail (p=0,002) groups. Total testosterone levels were statistically significant decrease between robust and frail (p<0,001), robust and frail (p<0,001), prefrail and frail (p<0,001). In terms of correlation between total testosterone level and metabolic parameters and FKS physical components, a significant negative correlation was found between total testosterone level and walking speed (r=-0,516, p<0,001), also a significant positive relationship with muscle strength (r=0,695, p<0,001). Conclusions: This study suggested that advanced age and testosterone deficiency contribute to the development of frailty in patients with predialysis CKD and hemodialysis. Key Words: Frailty, Fried's Frailty Scale, Hemodialysis, Chronic Kidney Disease, Total Testosterone