Sosyoloji kuramlarında sembol dil ve anlam
Symbol language and meaning in sociology theories
Yazar: FERRUH KAHRAMAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MEVLÜT CEYLAN
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Sosyoloji = Sociology
Dizin: Anlam = Meaning ; Dil = Language ; Sembolik etkileşim = Symbolic interaction ; Semboller = Symbols ; Sosyoloji = Sociology ; Toplum kuramı = Community theory

Özet:
Sosyoloji kuramları içerisinde sembolik etkileşimcilik, yapısalcılık, post
yapısalcılık ve fenemenolojik yaklaşımlar dil, sembol ve anlam üzerinde durmuşlardır.
Ancak hepsinin dil, sembol ve anlamdan anladıkları şeyler farklıdır. Hatta sembol
kelimesinin tanımında bile sosyolojide bir ittifak yoktur. Sosyoloji ve dilbilimlerinde farklı
şekillerde açıklanan sembolün tüm işaretler, dil, dil içerisindeki mecazlar ve simge gibi
farklı anlamları vardır. Bu nedenle çalışmada anlam kargaşasını önlemek için öncelikle
sembol kelimesinin anlamı çalışılmıştır. Bu tez bir literatür çalışmasıdır. Bu nedenle
sembolik etkileşimcilik, yapısalcılık, post yapısalcılık ve fenemenolojik yaklaşımlar,
öncelikle asıl kaynaklarından ve onlar üzerine yapılan çalışmalardan yararlanarak
incelenmiştir. Sembolü yaklaşımının merkezine koyan sembolik etkileşimciliğin simge ve
türevlerine yaklaşımı ele alınmıştır. Sembolik etkileşimcilere göre pek çok çeşidi olan
sembolün en önemlisi dildir. Yapısalcılık da tam bu noktada başlamaktadır. Yapısalcılık,
toplum analizlerinde yapılarla özellikle de dil ve dilbilimsel yapılarla ilgilenir. Bu nedenle
sosyoloji içerisinde dil ve dilbilimsel yapılara öncelik veren kurama yapısalcılık denir. Dil,
sembolik etkileşimcilikte bir sembol olarak, yapısalcılıkta ise bir yapı olarak önemli bir
yere sahiptir. Post yapısalcılık ise yapısalcılıktan farklı olarak, yapı ve yapının bireyler
üzerindeki etkisi üzerinde durmuştur. Fenomenolojik yaklaşımlara göre de sembol ve
dilden ziyade gerçeklik ve anlam daha önemlidir. Gerçeklik, bireylerin algılamalarından
oluşan bir anlamlandırmadır. Asıl önemli olan dış dünyanın gerçekliği değil, bireylerin dış
dünyayı akıl ve duyularla anlamlandırma işidir. Bu görüşüyle Fenomenoloji pozitivizmin
tek ve yegane gerçek görüşüne karşı çıkar. Bu çalışmadayukarıda zikredilen başlıca
sosyoloji kuramlarının, sembol, dil ve anlama yaklaşımları ele alınmış, aralarındaki
benzerlik ve farklar karşılaştırmalı olarak ortaya konulmuştur.
Anahtar Kelimeler: Sosyoloji, Sembol, Dil, Anlam, Yapı.

Abstract:
Within the theories of sociology, symbolic interactionism, structuralism, post structuralism
and phenomenological approaches have focused on language, symbol and meaning. But
what they all understand from language, symbol and meaning is different. Even in the
definition of the word symbol, there is no alliance in sociology. The symbol described in
different ways in sociology and linguistics has different meanings, such as all signs,
language, metaphors within language, and symbols. Therefore, the study primarily studied
the meaning of the word symbol to avoid meaning confusion. This thesis is a literature
study. Therefore, symbolic interactionism, structuralism, post structuralism, and
phenomenological approaches have been studied primarily by leveraging their original
sources and studies on them. His approach to symbols and derivatives of symbolic
interactionism, which puts the symbol at the center of his approach, has been taken.
According to symbolic interactors, the most important of the symbol, which has many
varieties, is the language. This is where structuralism begins. Structuralism deals with
structures in the analysis of society, particularly linguistic and linguistic structures. This is
why it is called structuralism that gives priority to linguistic and linguistic structures within
sociology. Language has an important place in symbolic interactionism as a symbol and in
structuralism as a structure. Post structuralism, on the other hand, has focused on structure
and the impact of structure on individuals, unlike structuralism. According to
phenomenological approaches, reality and meaning are more important than symbols and
language. Reality is semantics of individuals' perceptions. It is not the reality of the outside
world that matters, but the work of individuals to make sense of the outside world through
reason and senses. With this view, phenomenology opposes the one and only true view of
positivism. In this study, the main theories of sociology mentioned above, symbols,
language and understanding approaches were discussed and the similarities and differences
between them were presented comparatively.
Keywords: Sociology, Symbol, Language, Meaning, Scructure