Bilişsel beceri odaklı geliştirilmiş sanal gerçeklik uygulamasının genç yetişkinlerin dikkat becerilerine olan etkisinin incelenmesi
Investigating the effect of cognitive skill-oriented virtual reality application on attention skills of young adults
Yazar: MEHMET KAAN İLDİZ
Danışman: PROF. DR. CUMHUR TAŞ ; DR. ÖĞR. ÜYESİ TUĞÇE BALLI
Üsküdar Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Nörobilim Ana Bilim Dalı / Nörobilim Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Nöroloji = Neurology
Dizin: EEG =   ; Sanal gerçeklik = Virtual reality

Özet:
Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu (DEHB) ile ilişkili birçok semptom günlük yaşamımızı tanı grubunda dahil olmasak da olumsuz etkileme potansiyeli taşımaktadır. Geleneksel tedavi yöntemlerinin sınırlılıklarına alternatif olarak sanal gerçeklik kullanımı, sağlıklı bireylerin ilişkili semptomlarına olumlu katkı sağlayabilme potansiyeli taşımaktadır. Bilinçli Farkındalık (mindfulness) yöntemleri bir diğer yardımcı sağlık hizmetidir ve sanal gerçeklik sistemleri içinde yaygın bir şekilde kullanılabilmektedir.
Bu doğrultuda bu çalışmanın temel amacı DEHB'li bireyler ile ilgili semptomların mindfulness aktiviteleri ve dikkat aktiviteleri temel alınarak geliştirilen bir sanal gerçeklik oyununun etkisini incelemektir.
Katılımcılar, sanal gerçeklik grubu ve kontrol grubu olmak üzere iki gruba randomize edilmişlerdir. 10-25 yaş arası 40 katılımcı araştırmaya dahil edilmiştir. Sanal gerçeklik grubu 6 hafta haftada 2 saat toplamda 12 saat geliştirilen uygulamayı test ederken kontrol grubu 2 haftada 1 kez 1 saat sanal gerçeklik uygulamasını toplamda 3 saat içerisinde tamamlamıştır. Yetişkin DEHB öz değerlendirme, dikkat, dürtüsellik, depresyon, sistem kullanılabilirlik ölçeği ve dinlenme hali EEG kaydı alınmıştır.
Çalışma sonucunda gruplar arasında D2 dikkat testi performans ve yüzdelik skorlarında anlamlı fark tespit edilmiştir. Gruplar arası değerlendirmede sağ beyin delta bölgesinde, grup içi kontrol grubunda F7,F8 ve Fz elektrotu teta beta oranında anlamlı fark tespit edilmiştir. Diğer parametrelerde anlamlı fark tespit edilemese de iyileştirici etki olarak yorumlanabilen farklar tespit edilmiştir.
Dikkat aktiviteleri gerçekleştirmek ve bilinçli farkındalık uygulamaları gerçekleştirmek adına geliştirilen bir sanal gerçeklik uygulamasının DEHB ile ilişkili semptomlara olumlu yönde katkı sağlayabilecek bir sanal ortam sağlamaktadır.

Anahtar Kelimeler: Sanal Gerçeklik, Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu, Tedavi, Bilişsel İşlevler, Teknolojik Müdahaleler

Abstract:
Investigating the Effect of Cognitive Skill-Oriented Virtual Reality Application on Attention Skills of Young Adults
Attention Deficit Hyperactivity Disorder (ADHD) is associated with numerous symptoms that have the potential to negatively impact our daily lives. As an alternative to the limitations of traditional treatment methods, the use of virtual reality holds the potential to positively contribute to the related symptoms. Mindfulness techniques are another auxiliary health service that can be extensively utilized within virtual reality systems.
In this context, the primary aim of our study is to investigate the effect of a virtual reality game developed based on mindfulness and attention activities on the symptoms related to individuals with ADHD.
In the conducted study, there are 40 participants divided into a virtual reality group and a control group. Participants were randomized into two groups: the virtual reality group and the control group. The virtual reality group tested the developed application for a total of 12 hours, 2 hours per week for 6 weeks, while the control group completed the virtual reality application in a total of 3 hours, with 1 hour every two weeks. Adult ADHD self-assessment, attention, impulsivity, depression scales, system usability scale, and resting-state EEG recordings were obtained.
As a result of the study, a significant difference was found between the groups in D2 attention test performance and percentage scores. In the intergroup evaluation, a significant difference was found in the Sağ brain delta region, F7, F8 and Fz electrode theta beta ratio in the in-group control group. Although no significant difference was detected in other parameters, differences that can be interpreted as an improvement effect were detected.
Translated with DeepL.com (free version)A virtual reality application developed for performing attention activities and mindfulness practices provides a virtual environment that can positively contribute to symptoms associated with ADHD.
Keywords: Virtual Reality, Attention Deficit Hyperactivity Disorder, Treatment, Cognitive Functions, Technological Interventions