Trabzon İmparatorluğu'nun sosyal, ekonomik ve kültürel hayatı (1204-1461)
Social, economic and cultural life of the Empire of Trebizond (1204-1461)
Yazar: TEBESSÜM YILDIZ
Danışman: DOÇ. DR. MURAT KEÇİŞ
Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Tarih = History
Dizin: Ekonomik hayat = Economic life ; Ekonomik yapı = Economic structure ; Karadeniz = Black Sea ; Kültürel yapı = Cultural structure ; Sosyal hayat = Social life ; Sosyal yapı = Social structure ; Sosyokültürel yaşam = Socio-cultural life ; Ticaret = Trade ; Trabzon İmparatorluğu = Trabzon Empire

Özet:
"Trabzon İmparatorluğu'nun Sosyal, Ekonomik ve Kültürel Hayatı (1204-1461)" adını verdiğimiz bu çalışmamız giriş, üç ana bölüm ve sonuçtan meydana gelmektedir. Giriş bölümünde konuya bütünlük kazandırmak amacıyla Trabzon İmparatorluğu'na adını veren Trabzon şehrinin adı, fizikî coğrafyası hakkında bilgi verilip, tezimizde kullanmış olduğumuz dönemin kaynakları tanıtılmıştır. Birinci bölümde, Trabzon İmparatorluğu'ndaki idari yapı ele alınmıştır. Birinci bölümün ikinci kısmında ise bölgedeki demografik yapı ve bu demografik yapıdaki değişim süreci incelenmiştir. Sosyo-ekonomik tarih araştırmalarının temelinde yatan nüfus olgusu özenle incelenmesi gereken bir unsur olduğu için Trabzon İmparatorluğu'nda yaşayan halkın nüfus miktarı ve nüfusun yapısında yaşanan değişimler dönemin kaynaklarının verdiği bilgiler dâhilinde ortaya konulmaya çalışılmıştır. Tezimizin ikinci bölümünde ise; Trabzon İmparatorluğu'nun ekonomisi ve bu ekonomiye etki eden faktörler ele alınmıştır. Buradan hareketle bölgenin ticari bakımdan önemi, Türklerin Karadeniz ticaretine dâhil olma süreçleri ve Trabzon İmparatorluğu ile ilişkileri incelenerek; Venedik ve Ceneviz'in Karadeniz ticaretindeki rolleri, Moğolların Karadeniz ticaretinde nasıl rol aldıkları, Trabzon'dan İran'a uzanan seyahat güzergâhı ve ticarî boyutları değerlendirilmiştir. Trabzon İmparatorluğu'nun özellikle XIII. yüzyılın ikinci yarısında demografik yapısında görülen değişim ve bu değişimle birlikte ortaya çıkan ekonomik faaliyetlerdeki canlanma incelenmiştir. Üçüncü bölümde; bölgede yaşanan yoğun ticari ilişkiler neticesinde kültürel alandaki etkileşimler değerlendirilerek, bölgedeki kültürel etkileşimin mimariye etkileri incelenmiştir. Sonuç olarak; XIII. ve XV. yüzyıllarda Doğu Karadeniz Bölgesi'nde hüküm süren Trabzon İmparatorluğu'nun sosyal, ekonomik ve kültürel faaliyetlerindeki gelişmeler imparatorluğun çevresindeki Türklerle ilişkileri ekseninde incelenmiş ve kaynakların imkân verdiği ölçüde detaylı bir şekilde ortaya konmaya çalışılmıştır.

Abstract:
This study, which we call "Social, Economic and Cultural Life of the Empire of Trebizond (1204-1461)", consists of introduction, three main sections and results. In the introduction section, the name of the city of Trebizond, which gives the name of the Trebizond Empire, is given information about the physical geography and the sources of the period we used in our thesis are introduced. In the first section, the governing structure of the Trebizond Empire is discussed. In the second part of the first section, the demographic structure in the region and the process of change in this demographic structure are examined. Since the population phenomenon underlying socio-economic history studies is a factor that needs to be examined carefully, the amount of population living in the Trebizond Empire and the changes in the structure of the population have been tried to be put forward within the information provided by the sources of the period. In the second section of our thesis; the economy of the Trebizond Empire and the factors affecting this economy are discussed. From this point of view, the importance of the region in terms of trade, the process of Turkish participation in the Black Sea trade and the relations with the Trebizond Empire were examined. The role of Venetians and Genoese in the Black Sea trade, the role of the Mongols in the Black Sea trade, the travel route from Trebizond to Iran and its commercial dimensions were evaluated. Trebizond Empire's change in the demographic structure especially in the second half of the 13th century and the revival in economic activities with this change are examined. In the third section; As a result of the intense commercial relations in the region, the interactions in the cultural field were evaluated and the effects of cultural interaction in the region on architecture were examined. As a result; in the 13th and 15th centuries the developments in the social, economic and cultural activities of the Trebizond Empire, which reigned in the Eastern Black Sea Region, were examined in the axis of the relations of the empire with the Turks around it and it was tried to be put forward in detail as far as the resources allow.