Performans değerleme yöntemleri; performans değerleme yöntemi tercihlerinin belirlenmesine yönelik bir araştırma ve model önerisi
Performance evaluation methods; a research and model propos for the determination of the preferences towards the evaluation methods
Yazar: İSMAİL ÖZDEMİR
Danışman: PROF. NEVİN DENİZ
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Yönetim ve Organizasyon Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2007
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Performans = Performance

Özet:
Herkesin aynı teknolojilere aynı hızla erişme olanağını bulabilidiği günümüzde,rekabet üstünlüğü yaratan faktörlerde büyük değişim yaşanmış, insan ve insankaynakları yönetimi, organizasyonların rekabet gücü açısından stratejik bir unsurhaline gelmiştir. Bu gelişme, çalışanın iş ortamındaki rolünün; yüksek zihinselfonksiyonlar, yaratıcılık, kapsamlı bir bilgi düzeyi gerektiren daha karmaşık bir yapıyabürünmesine neden olmuştur. Artık, rekabette bir adım öne geçmek isteyenorganizasyonlar, yeni yüzyıla ancak zeki, çok iyi eğitim görmüş, çok yönlü teknolojibilgisine sahip, küresel düşünen, zihinsel esnekliği olan elemanlarlahazırlanabileceklerini kabullenmişlerdir.Çalışanların, işteki başarı düzeyini ve yeteneklerinin, işin nitelik ve gereklerinene ölçüde uyduğunu araştırma ve gelişim rotasını çizme amacına hizmet edenperformans değerlendirme; diğer insan kaynakları yönetimi süreçlerinin başarısıüzerinde önemli rol oynar.Performans değerlendirme sürecinin etkinliği üzerinde belirleyici olanetkenlerin tasarım sürecinde göz önünde bulundurulması gereklidir. Bu bağlamda,değerlendirmenin, sosyal yönü göz ardı edilmeyerek, süreçten etkilenen kısmınsayısal olarak en büyüğünü teşkil eden değerlendirilenlerin (astlar), ihtiyaç vetercihlerinin, performans değerlendirme sisteminin tasarım veya seçim aşamasındadikkate alınması ve de aktif olarak katılımlarının desteklenmesi, sistemin başarısınaönemli katkı sağlayacaktır.Bütün bunların ışığında, bu çalışmada performans değerlendirme yöntemlerive kamu çalışanı devlet memurlarının değerlendirme yöntemlerine yönelik tercihlerive bu tercihler üzerinde etkili olan faktörler üzerinde durulmuştur.Çalışmanın birci bölümünde, performansın tanımı ve performans üzerindeetkili olan faktörler; kişisel, örgütsel ve çevresel etmenler başlıklarında ayrıntılı olarakincelenmiştir.Çalışmanın ikinci bölümünde, performans değerlendirme kavramının tarihselsüreç içindeki gelişimi, tanımı, önemi, amacı, yararları, tasarımında göz ünündebulundurulması gereken faktörler üzerinde durulmuştur.Çalışmanın üçüncü bölümünde ise; değerlendirme yöntemleri klasik ve çağdaşdeğerlendirme yöntemleri adı altında incelenmiş ve aralarındaki temel farklar ortayakonulmuştur. Ayrıca günümüz kamu kesiminde kullanılmakta olan değerlendirmesisteminin yol haritasından bahsedilerek, zafiyetleri üzerinde ayrıntılı olaraktartışılmıştır.Çalışmanın dördüncü ve son bölümünde ise, değerlendirme yöntemine yöneliktercihlerini tespit etmek üzere bir araştırma yapılmıştır. Araştırmada, veri toplamayöntemi olarak 40 sorudan oluşan bir anket kullanılmıştır. Elde edilen verilerinistatistiksel analizi yapılmış ve elde edilen sonuçlara dayanılarak, çağdaşgereksinimleri karşılayacak yeni bir performans değerlendirme modeli önerilmiştir.

Abstract:
In today?s world where everybody has the same hi-speed access to similartechnologies, a major change has been lived among the factors that form the rivalitysuperiority. Human and human resources management has become a strategicalissue from the competence power of the organisations point of view. Thisdevelopment has caused the role of the worker in the business media to transforminto a complex structure that requires high mental functions, creativity and broadknowledge level. Thus, the organisations which would like to go one step further fromthe others have admitted that they can get prepared for the next century throughvery well educated, multi-diversity technology friendly, globally thinking, mentallyflexible workers.The concept of performance evaluation which serves for the success level ofthe workers in the office, the way how appropriate they are for the quality andrequirements of the job and for drawing the development route plays an importantrole on the success of the other human management processes.The factors taht are effective on perfermance evaluation period should beconsidered during the design stage. In this constraint, not ignoring the social side,the consideration of the needs and preferences and the active participation of thecommanded group who constitute the majorly influenced section due to the processin the design or selection period of the performance evaluation system will add valuefor the success of the system.Under the above circumstance, in this study, performance evaluation methodsand the preferences of the civil servants about the evaluation methods and thefactors that are effective on these preferences were studied.The definition of performance and the factors that are effective onperformance were analyzed under the titles of organisational and environmentalfactors in the first section of this study.The historical evolution of the performance evaluation concept, the definition,significance, aim, benefits and the factors that should be considered in the designstage were handled in the second part of the study.The evaluation methods were analyzed under two sections such as classicaland modern methods. The major differences between these two methods have beenpresented. On the other hand, the missing sides of the today?s evaluation systemwere discussed by refering to its road map in the third section of the study.A research was conducted for the determination of the preferences towardsthe evaluation methods. A questionnaire including 40 questions has been used. Thestatistical analysis of the acquired data has been conducted and a new performanceevaluation model meeting the modern requirements was proposed.