Böbrek nakli hastalarında diyetle günlük potasyum ve magnezyum alımı ilemetabolik sendrom arasında /
Yazar: MERVE OLPAK YILMAZ
Danışman: PROF. DR. MURAT HAYRİ SİPAHİOĞLU
Erciyes Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Nefroloji = Nephrology
Dizin: Beslenme = Nutrition ; Böbrek hastalıkları = Kidney diseases ; Böbrek nakli = Kidney transplantation ; Böbrek yetmezliği-kronik = Kidney failure-chronic ; Diyet = Diet ; Magnezyum = Magnesium ; Metabolik sendrom = Metabolic syndrome ; Potasyum = Potassium

Özet:
AMAÇ:Böbrek nakli hastalarında diyetle alınan günlük potasyum ve magnezyum miktarı
ile metabolik sendrom arasındaki ilişkiyi değerlendirmek
GEREÇLER VE YÖNTEM: Çalışmaya Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi Nefroloji
Bilim Dalı tarafından takip edilmekte olan 91 renal transplant alıcısı dahil edildi. Hastaların
detaylı tıbbi öyküsü alınarak boy, kilo ve bel çevresinden oluşan antropometrik ölçümleri ile
sistolik ve diastolik kan basıncı (SKB ve DKB) ölçümleri yapıldı. Hastalardan 12 saat
açlıktan sonra alınan venöz kan örneklerinden tam kan sayımı, açlık kan glukozu, kreatinin,
HDL, LDL, trigliserid değerleri çalışıldı. 24 saatlik idrar örneklerinden magnezyum ve
potasyum ölçümü yapıldı. NCEP-ATP III kriterleri kullanılarak MS bulunan hastalar
belirlendi.
Bulgular: Çalışmaya alınan hastaların 51'inde (% 56) MS tespit edildi. Hipertansiyon ve
yüksek TG metabolik sendrom tanısı alan hastalarda en sık karşılaşılan MS komponenti
oldular. [74 hastada (% 81.3) hipertansiyon, 49 hastada (% 53.8) yüksek TG mevcuttu].MS
olan 51 hastanın yaş ortalaması 46.1±11.0 yıl, MS olmayan 40 hastanın yaş ortalaması
43.4±11.4 yıldı. MS olan hastaların 31'i (%60.8) erkek, 20'si (%39.2) kadındı. MS olan ve
olmayan hastalar arasında yaş ve cinsiyet açısından istatistiksel olarak anlamlı fark
saptanmadı (p>0.05). Metabolik sendromu olan hasta grubunda VKİ, bel çevresi anlamlı
olarak daha yüksekti ( p değerleri sırasıyla p:0.002, p<0.001). Metabolik sendromu olan hasta
grubunda DM tanısı ve antihipertansif kullanımı daha fazla saptandı (p değerleri sırasıyla p:
0.034, p:0.041). Hasta grupları arasında 24 saatlik idrar Mg ve K açısından anlamlı fark
saptanmadı (p>0.05). MS olan hasta grubunda 24 saatlik idrarda Na ve tuz atılımı anlamlı
olarak daha fazlaydı ( p değerleri sırasıyla p:0.049, p:0.049).
Sonuç: Sonuç olarak renal transplant hasta populasyonumuzda MS sıklığı genel populasyona
kıyasla artmış olarak bulundu. Hipertansiyon ve yüksek TG metabolik sendrom tanısı alan
viii
hastalarda en sık karşılaşılan MS komponenti oldular. MS için bilinen risk faktörlerine ek olarak
Mg ve K alımının ilave bir risk faktörü olup olmadığı araştırılmış ancak kesitsel yapılan bu çalışmada
söz konusu maddeler ile MS arasında ilişki gösterilememiştir.
Anahtar kelimeler: Magnezyum, Metabolik sendrom, Potasyum, Renal transplantasyon,

Abstract:
Aim: To evaluate the relationship between dietary intake of potassium and magnesium in
renal transplant patients and metabolic syndrome
Materials and methods: The study consists of 91 patients with renal transplant who were
monitored in outpatient clinic by Erciyes University Medicine Faculty Nephrology
Department. After receiving detailed medical history of the patients, anthropometric
measurements such as weight, height and waist circumferences were recorded and systolic
and diastolic blood pressures (SBP and DBP) were measured. Complete blood cell count, ,
fasting blood glucose, creatinine, HDL, LDL, triglyceride values were analyzed in venous
blood samples which were taken from patients after 12 hours of fasting. Patients with MS
were identified using the NCEP-ATP III criteria.
Findings: MS was detected in 51 (56%) patients. They were the most common MS
component in patients with hypertension and high TG metabolic syndrome. [74 patients
(81.3%) had hypertension and 49 patients (53.8%) had high TG]. The mean age of 51 patients
with MS was 46.1 ± 11.0 years, and the mean age of 40 patients without MS was 43.4 ± 11.4
years. Of the patients with MS, 31 (60.8%) were male and 20 (39.2%) were female. There
was no statistically significant difference between patients with and without MS in terms of
age and sex (p> 0.05). BMI and waist circumference were significantly higher in patients with
metabolic syndrome (p values: p = 0.002, p <0.001, respectively). The diagnosis of DM and
antihypertensive use were higher in patients with metabolic syndrome (p: 0.034, p: 0.041,
respectively). There was no significant difference between patient groups in terms of Mg and
K for 24 hours (p> 0.05). In the patient group with MS, Na and salt excretion in 24-hour urine
was significantly higher (p values of p = 0.049 and p = 0.049, respectively).
Conclusion: In conclusion, we identified higher MS prevalence in our patients with renal
transplant comparing to general population. Hypertension and high TG were the most
frequent MS components in patients with metabolic syndrome. In addition to the known risk
factors for MS, Mg and K were investigated whether intake is an additional risk factor but in
this cross-sectional study no relationship was found between the substances ( Mg and K) and
MS.
Key words: Magnesium, Metabolic Syndrome, Potassium, Renal transplantation