2008 kriz sonrası Türkiye ve Doğu Avrupa şirketlerinde nakit tutma belirleyicileri
Determinants of cash holding in Turkey and Eastern Europeancountries after the 2008 crisis
Yazar: BİLLUR BATUMAN
Danışman: PROF. DR. MEHMET BAHA KARAN
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Muhasebe Finansman Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Ekolojik kriz = Ecological crisis ; Ekonomik kriz 2008 = Economical crisis 2008 ; Finansal kriz = Financial crisis ; Kurumsal nakit tutma = Corporate cash holdings ; Küresel kriz = Global crises ; Nakit yönetimi = Cash management ; Şirketler = Companies

Özet:
Bu çalışmanın amacı Türkiye'nin de içinde yer aldığı Orta ve Doğu Avrupa ülke
şirketlerinde nakit tutma dinamiklerini 2008 Küresel Krizi'nin de etkisini yansıtarak
değerlendirmektir. Çalışmada Bulgaristan, Çekya, Estonya, Hırvatistan, Letonya,
Litvanya, Macaristan, Polonya, Romanya, Slovakya, Slovenya ve Türkiye'de
faaliyet gösteren borsaya kote finansal olmayan firmaların 2003-2016 yılları arası
yılsonu mali tablo verileri ile bu ülkelere ait makroekonomik değişkenler
kullanılmıştır. Nakit tutma belirleyicileri olarak ar-ge harcamaları, büyüme fırsatı,
yatırım (duran varlık), firma büyüklüğü, kaldıraç, kâr payı, borç yapısı, nakit akım,
nakit akım değişkenliği, net işletme sermayesi ve varlık getirisi ile enflasyon, özel
sektöre sağlanan yurtiçi kredi (%), GSYH yıllık büyüme oranı, hukukun üstünlüğü
endeksi ve toplam piyasa değeri kullanılmıştır. Değişkenler arası ilişki panel veri
regresyon yöntemlerinden havuzlanmış, rassal ve sabit etkiler modelleri ile analiz
edildikten sonra; gecikmeli nakit tutma değişkeni modele dahil edilerek dinamik
panel veri oluşturulmuş ve genelleştirilmiş momentler yöntemi (GMM) ile analiz
tekrarlanmıştır. Bulgular, 2008 krizine kadar sürekli azalan nakit tutma
oranlarının, kriz sonrası her yıl arttığını göstermiştir. Firmaların nakit tutma
oranını açıklamada gecikmeli nakit tutma değişkeni diğer tüm değişkenlerden
daha etkilidir. Ayrıca, kriz sonrası dönem; kriz öncesi ve tüm yıllar ortalaması ile
karşılaştırıldığında firmaların hedef nakit seviyelerine ulaşma sürelerinin uzadığı
görülmektedir. Bu durum, kriz sonrasında hedef nakit seviyesine ulaşma
maliyetinin, bu nakit seviyesinde olmama maliyetine göre daha ağır bastığının
işaretidir.

Abstract:
This study aims to evaluate the determinants of corporate cash holding in Central
and Eastern European countries, including Turkey, by reflecting the 2008 Global
Crisis. In the study, the year-end financial statement data of non-financial firms
listed on the stock exchange and macroeconomic variables of Bulgaria, the
Czechia, Estonia, Croatia, Latvia, Lithuania, Hungary, Poland, Romania,
Slovakia, Slovenia and Turkey between years 2003-2016 are used. Research
and development (R&D) expenditures, growth opportunity, tangible capital
expenditures, firm size, leverage, dividend, debt structure, cash flow, cash flow
volatility, net working capital and return on assets with the macroeconomic
variables of inflation, domestic credit provided to private sector (%), GDP growth
rate, rule of law index and total market value are used as cash holding variables.
The relationship between variables was analyzed by pooled, random and fixed
effects models from panel data regression methods; the dynamic panel data was
created by adding the lagged cash holding variable to the model and the analysis
was repeated with the generalized moments method (GMM). The findings show
that cash holding rates, which decreased continuously until the 2008 crisis,
increased every year after the crisis. In explaining the cash holding ratio of firms,
the lagged cash holding variable is more effective than all other variables. In
addition, the post-crisis period; when compared to the pre-crisis and all-year
averages, it is seen that the time period to reach the target cash levels of the
firms is prolonged. This is a sign that the cost of reaching the target cash level
after the crisis outweighs the cost of not being at that cash level.