Hemşirelerde algılanan stres ve psikolojik iyi oluş: Psikolojik esnekliğin aracı rolü
Perceived stress and psychological well-being in nurses: The mediating role of psychological flexibility
Yazar: MÜGE COŞĞUN
Danışman: PROF. DR. NESLİHAN GÜNÜŞEN
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / Psikiyatri Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Bu çalışmanın amacı, hemşirelerde algılanan stres düzeyi ve psikolojik iyi oluş arasındaki ilişkide psikolojik esnekliğin aracı rolünü incelemektir. 
Araştırma tanımlayıcı- kesitsel tiptedir. Çalışma Türkiye'nin İzmir ilinde bir üniversite hastanesinde gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın örneklemini amaçlı örnekleme yöntemine uygun olarak seçilen çalışma deneyimi en az altı ay olan ve çalışmaya katılmaya gönüllü olan 279 hemşire oluşturmuştur. Araştırmanın verileri "Tanıtıcı Bilgi Formu", "Algılanan Stres Ölçeği", "Warwick-Edinburgh Mental İyi Oluş Ölçeği" ve "Psikolojik Esneklik Ölçeği" kullanılarak yüz yüze toplanmıştır. İlişkilerin belirlenmesinde ve kurulan hipotezlerin test edilmesinde yapısal eşitlik modeli (YEM) kullanılmıştır. Araştırma verilerinin analizinde hemşirelerin tanımlayıcı özelliklerinin saptanması ve gösterimi için sayı ve yüzde dağılımı kullanılmıştır. Pearson korelasyon analizi aracılığyla değişkenler arasındaki ilişki test edilmiştir. Araştırma modelinin test edilmesinde ve yol analizinin yapılmasında AMOS 25 (Analysis of Moment Structures) paket programından yararlanılmıştır.
Hemşirelerin Algılanan Stres Ölçeği (ASÖ) toplam puan ortalaması 43.45±7.07. Warwick-Edinburgh Mental İyi Oluş Ölçeği (WEMİOÖ) toplam puan ortalaması 49.67±10.24 ve Psikolojik Esneklik Ölçeği (PEÖ) toplam puan ortalaması 126.68±18.89 olarak bulunmuştur. Algılanan stres ile psikolojik iyi oluş arasında negatif yönde anlamlı ilişki (p<0.01); algılanan stres ile psikolojik esneklik arasında negatif yönde anlamlı ilişki (p<0.01); psikolojik iyi oluş ile psikolojik esneklik arasında pozitif yönde anlamlı bir ilişki (p<0.01) olduğu belirlenmiştir. Algılanan stres ve psikolojik iyi oluş arasındaki ilişkide psikolojik esnekliğin aracılık yaptığı belirlenmiştir (p<0.001).
Hemşirelerin psikolojik iyi oluşunu artırmak için stres yönetimi ve psikolojik esneklik temelli müdahaleler önem taşımaktadır. Özellikle, stresle başa çıkma becerilerinin geliştirilmesinin ve psikolojik esnekliğin artırılmasının, hemşirelerin psikolojik iyilik hallerini korumalarına destek sağlayacağı düşünülmektedir.
Anahtar Sözcükler: Algılanan Stres, Hemşire, Psikolojik Esneklik, Psikolojik İyi Oluş

Abstract:
The aim of this study is to examine the mediating role of psychological flexibility in the relationship between perceived stress level and psychological well-being in nurses. 
The study is descriptive-cross-sectional type. The study was conducted in a university hospital in Izmir, Türkiye. The sample of the study consisted of 279 nurses with at least six months of working experience and who volunteered to participate in the study, selected in accordance with the purposive sampling method. The data were collected face-to-face using the "Descriptive Information Form", "Perceived Stress Scale", "Warwick-Edinburgh Mental Well-Being Scale" and "Psychological Flexibility Scale". Structural equation modeling (SEM) was used to determine the correlations and test the hypotheses. In the analysis of the research data, quantitative and percentage distribution was used to determine and represent the descriptive characteristics of the nurses. Pearson correlation analysis was used to test the relationship between variables. AMOS 25 (Analysis of Moment Structures) package program was used to test the research model and path analysis.
The mean total score of the Perceived Stress Scale (PSS) was 43.45±7.07, the mean total score of the Warwick-Edinburgh Mental Well-Being Scale (WEMWBMS) was 49.67±10.24 and the mean total score of the Psychological Flexibility Scale (PFS) was 126.68±18.89. There was a significant negative correlation between perceived stress and psychological well-being (p<0.01); a significant negative correlation between perceived stress and psychological flexibility (p<0.01); and a significant positive correlation between psychological well-being and psychological flexibility (p<0.01). Psychological flexibility mediated the relationship between perceived stress and psychological well-being (p<0.001).
Stress management and psychological flexibility-based interventions are important to increase the psychological well-being of nurses. In particular, it is thought that developing stress coping skills and increasing psychological flexibility will support nurses to maintain their psychological well-being.
Keywords: Nurse, Perceived Stress, Psychological Flexibility, Psychological Well-Being