Horasan buğdayının (Triticum turanicum jakubz) farklı ekim zamanlarına ve ekim sıklıklarına tepkisinin belirlenmesi
Response of khorasan wheat (Triticum turanicum jakubz)to different sowing dates and sowing densities
Yazar: MURAT ÇALIŞKAN
Danışman: PROF.DR. TEVRİCAN DOKUYUCU
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalısma, Kahramanmaras kosullarında Horasan buğdayının ekimzamanlarına ve ekim sıklıklarına tarımsal özellikler, fenolojik dönemler ve kalitekriterleri bakımından tepkisini belirlemek amacıyla 2005-2006 üretim sezonundayürütülmüstür. Arastırma tesadüf blokları deneme deseninde faktöriyel düzenlemeyegöre üç tekrarlamalı olarak yürütülmüstür. Arastırmada çesit olarak Horasanbuğdayına (Triticum turanicum Jakubz) ait bir yerel çesit ile güncel bir makarnalıkbuğday çesidi olan Zenit (Triticum durum Desf), 27 Ekim, 28 Kasım ve 17 Ocaktarihlerinde 300, 450 ve 600 tohum/m2 ekim sıklıklarında ekilmistir. Çesitler;metrekaredeki basak sayısı (MBS), basaktaki tane sayısı (BTS), basaktaki taneağırlığı (BTA), bitki boyu (BB), bin tane ağırlığı (BinTA), biyolojik verim (BV), taneverimi (TV), hasat indeksi (H?), vejetatif periyot (VP), tane dolum periyodu (TDP),hektolitre ağırlığı (HA), tane protein oranı (TPO), tane sertliği (TS) ve kül oranı (KO)bakımından karsılastırılmıstır.Çesitlerin aralarındaki farklar MBS ve KO yönünden önemsiz, diğerkarakterler yönünden ise önemli bulunmustur. Zenit çesidi ve yerel çesidin taneverimleri sırasıyla 451.7 kg/da ve 306.6 kg/da olmustur.Ekim zamanlarının incelenen bütün karakterler üzerine etkisi önemli olmusve ekim tarihi geciktikçe tane veriminde önemli azalmalar olmus; ekim zamanlarınaöre (27 Ekim, 28 Kasım, 17 Ocak) sırasıyla 515.6, 395.7 ve 226.2 kg/da TV eldeedilmistir.Ekim sıklıklarının MBS, BTS, BTA, BB, BV ve TV üzerine etkisi önemlibulunmustur. Ekim sıklıklarına (300, 450 ve 600 tohum/m2) göre sırasıyla 350.9,386.7 ve 399.9 kg/da TV elde edilmistir. Kalite ile ilgili özellikler çesitlere ve ekimzamanlarına göre önemli ölçüde değisirken, uygulanan ekim sıklıklarındanetkilenmemistir.

Abstract:
This study was carried out to determine the response of Khorasan wheat tosowing dates and sowing densities in Kahramanmaras conditions in 2005-2006 cropseason. This research was conducted according to factorial arrangement inrandomized complete block design with three replications. In the research, a landrace of Khorasan wheat (Triticum turanicum Jakubz) and Zenit (Triticum durumDesf) common variety useing in the region, was sown on 27 October, 28 Novemberand 17 January dates and with 300, 450 and 600 seeds m-2 sowing densities. Varietieswere compared for head number in a square meter (HNm-2), number of grains perhead (GN/H), grain weight per head (GW/H), plant height (PH), thousand grainsweight (1000-GW), biologic yield (BY), grain yield (GY), harvest index (HI),vegetative period (VP), grain filling period (GFP), hectoliter weight (HW), grainprotein ratio (GPR), vitreousness (V), ash ratio (AR).Differences between varieties were not significant for HNm-2 and AR, but weresignificant for the other characters. Grain yields of Zenit variety and land race were4517 kg ha-1 and 3066 kg ha-1 respectively.Effects of sowing dates on all investigated characters were significant and GYsignificantly decreased because of delaying sowing date. Grain yields on the dates(27 October, 28 November, 17 January) were determined as 5156, 3957 and2262 kg ha-1 respectively.Effects of sowing densities on HNm-2, GN/H, GW/H, PH, BY and GY weresignificant. GY in sowing densities were determined as 3509, 3867 and 3999 kg ha-1300, 450 and 600 seeds m-2 respectively. Traits related with quality significantlychanged by the cultivars and sowing dates, not changed by sowing densities.