Hematoloji kliniğinde 2004-2008 yılları arasında takip edilen akut lösemili hastaların demografik özellikleri ve tedavi süresince görülen komplikasyonları
The demographic features and treatment complications of acute leukemi̇a pati̇ents followed by hematology clinic between 2004-2008
Yazar: ADEM KARBUZ
Danışman: PROF. DR. BAHATTİN TUNÇ
Sağlık Bakanlığı / Ankara Dr. Sami Ulus Çocuk Sağl. ve Has. Eğt. ve Arş. Hast. / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2009
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases

Özet:
Amaç: Çalışmamızda, hastanemiz hematoloji kliniğinde 2004 yılından sonra tanı alıp takip edilen akut lösemili hastaların retrospektif olarak epidemiyolojik ,klinik ve laboratuar özelliklerin saptanması ve kemoterapi aldıkları süre içinde endokrinolojik, nefrolojik, gastrointestinal, kardiyak, infeksiyöz, hematolojik, nörolojik, alerjik ve diğer sistem komplikasyonların incelenmesi planlanarak, hematoloji kliniklerinde tedavi verilecek ve takip edilecek lösemili hastalara yaklaşımda katkıda bulunmak amaçlandı.

Yöntem:Çalışmaya Dr Sami Ulus Çocuk Sağlığı ve Kadın Doğum Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi Hematoloji Kliniğinde 01.01.2004 - 31.12.2008 tarihleri arasında akut lösemi tanısıyla takip edilen 97 hasta dâhil edildi. Hastaların yaş ve cinsiyetleri, geldikleri bölge, başvuru anındaki yakınmaları, özgeçmiş ve soy geçmiş özellikleri, başvuru anındaki fizik muayene bulguları, tam kan sayımları, tam biyokimya tetkikleri, tam idrar tetkikleri, hepatit paneli, kemik iliği aspirasyon incelemesi, sitogenetik incelemesi, immun fenotiplendirmesi, beyin omurilik sıvı incelemesi, posterior-anterior akciğer grafisi, tüm kemik grafisi, abdominal ultrasonografi ve ekokardiyografi bulguları  kaydedilerek demografik özellikleri saptandı. Ayrıca induksiyon tedavisini bitiren ve / ve ya tedavi başladıktan sonra kaybedilen 94 hasta da, kemoterapi aldıkları süre içerisindeki gastrointestinal, kardiyak, infeksiyöz, nefrolojik, hematolojik, nörolojik, endokrinolojik, alerjik ve diğer sistem komplikasyonlar yönünden  değerlendirildi.

Bulgular: Olguların yaş ortalaması 71,9 ay + 5 ay olup, 2-201 ay arasında değişmekte idi. Olguların %64.9'u erkek, %35.1'i kız cinsiyet idi. Olguların %84.5'i ALL, %15.5'i AML idi. ALL'li hastaların %76.8'i B-prekursör, %14.6'si T-hücreli lösemi idi. Olgularda en sık saptanan başvuru yakınması %63.9 ile ateş ve %57.7 ile halsizlik idi. Olgularda en sık saptanan fizik muayene bulgusu %77,3 ile hepatomegali ve %68 ile solukluk idi. Olguların %53.6'sında başvuru anındaki hemoglobin değeri <8 gr/dl idi. Olguların %24'ünde beyaz küre sayısı >50.000 /mm3, %49.5'unda trombosit değeri <50.000 /mm3 idi. Olguların %32.5'unda kemik grafilerinde radyolojik bulgu tespit edildi. Olgularda kemik iliği blast oranı arttıkça radyografik bulgularda daha fazla görüldü. Olguların %58'inde kromozom bozukluğu tespit edildi. Olguların %62'si yüksek risk grubunda, %38'i düşük risk grubunda idi. Olgularda kemoterapi süresince görülen başlıca komplikasyonlar; %22,3 olguda hidronefroz, %23,4 olguda hiperglisemi, %8,5 olguda hipertansiyon, %4,2 olguda sol ventrikül disfonksiyonu, %73,4 olguda karaciğer enzimlerinde en az beş katlık artış, %43,6'da mukozit, %20,2 olguda tiflitis, %90 olguda en az bir kez febril nötropenik atak, %28.7 olguda l-asparaginaz alerjisi, %9,5 olguda hastalığa uyum sorunu ve %7,4 olguda depresyon saptandı.

Sonuç olarak, çocukluk çağı lösemisi hem hastalığın doğal seyri hem de kullanılan kemoterapötik ilaçlara bağlı olarak birçok sistemi ilgilendiren komplikasyonlara yol açabilme potansiyeline sahip olan ve multidisipliner yaklaşımla takip ve tedavi edilmesi gereken bir hastalıktır.

Abstract:
Aim:Our aim was to analyze the acute leukemia patients diagnosed after 2004 retrospectively.their epidemiological,clinical and laboratuar features were determined and within  that time period who were treated with chemotherapy, their endocrinological, nephrological, gastrointestinal, cardiac, infectious, hematological, neurological,allergic and other systemic complications were analyzed in order to contribute to theropeutic approsches of of such patients.

Methods: A total of 97 patients, who were diagnosed with acute leukemia,were recruited to our study between 01.01.2004-31.12.2008 from the department of Hematology of Dr.Sami Ulus Children and Woman's health education and research hospital.Their age,gender,living region,complaints at the time of diagnose,their past medical and famialy history,physical finding at the time of diagnose,laboratuary anylases results including complete blood count with diffe..blood chemistry,urinalysis,hepatits serology,bone marrow (BM)  aspiration,peripheral smear,cytogenetic analysis of BM and immunophenotyping were performed.Additionally their cerobrospinal fluid,lung roentgenogram,bone scans,abdominal ultrasonography,echocardiography results were analyzed.

94 of the patients were assesed in terms of their endocrinological, nephrological, gastrointestinal, cardiac, infectious, hematological, neurological, allergic and other systemic complications.

Results: mean age of the cases was 71,9 months +5 and age interval was 2-201 months.%64,9 of the cases were male and %35,1 of them were female.%84,5 of the subjects suffered from ALL and %15,5 of them suffered from AML.For the ALL cases, %76,8 of them were diagnosed with B precursor leukemia,%14,6 of them  were diagnosed with T cell leukemia.The most common manifestations at the time of diagnose were fewer with a %63,9 ratio , and fatigue with a %57,7 ratio.the most common physical findings were hepatomegaly w,ith a %77,3 ratio and pallor with a %68 ratio.,%53,6 of the cases had hemoglobin level below 8 gr/dl.%24 of the cases had WBC>50.000 mm/3, %49,5 had platelet count <50.000/mm3 at the time of diagnosis.%32,5 of the patients found to have possitive finding in their bone scans.as t blas ratio in BM was increased,positive finding in bone scans also increased.%.. Patients had cytogenetic derangements. %62 of the patients was among the high risk and remaining %38 were among the low risk population. Complications seen  during chemotherapy treatment were hydronephros in %22,3, hyperglycemia in %23,4, hypertension in %8,5, left ventricule dysfunctation  in %4,2, five fold increase in hepatic enzymes in %73,4,mucozitis in %43,6, typhilitis in %20,2, at least one episode of febrile neutropenic attack in %90, allergy to l-asparaganiase in %28,7, compliance problem in %9,5, and depression in %7,4 of the patients.

In conclusion, childhood leukemia has the potential to cause complications in many systems due to the both disease itself and chemotherapy medications used for the treatment. Multidisciplinary management and follow up are prerequisites.