Antandros pişmiş toprak figürinleri
Terracotta figurines from Antandros
Yazar: TUNCAY KÜÇÜK
Danışman: PROF. DR. GÜRCAN POLAT
Ege Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Arkeoloji Ana Bilim Dalı / Klasik Arkeoloji Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Arkeoloji = Archeology
Dizin: Antandros = Antandros ; Arkeoloji = Archaeology ; Figürün = Figurine ; Pişmiş toprak eserler = Terracotta works

Özet:
Bu çalışma ile Antandros'ta 2000-2012 yılları arasında ele geçen pişmiş toprak figürinler tipolojik ve ikonografik açıdan incelenmiş ve aynı zamanda söz konusu figürinler kronolojik açıdan bir zaman dilimi içine oturtulmaya çalışılmıştır. Antandros Nekropolisi ve yerleşim alanından ele geçen 248 adet figürin kronolojik olarak Geç Arkaik Dönem'den Hellenistik Dönem sonuna değin süren bir zaman dilimi içinde üretilerek birçok işlevle kullanılmıştır. Çalışma içindeki figürinler; Dinsel ve Dinsel İçerikli Figürinler, Kadın Figürinleri, Erkek Figürinleri, Çocuk Figürinleri, Grotesk Figürinler, Masklar, Hayvan Figürinleri, Diğer Figürinler, Kalıp ve Plakalar başlığı altında incelenmiştir. Antandros'ta ele geçen figürinler arasında çok sayıda Ana Tanrıça figürini ile onu sayısal olarak takip eden Aphrodite figürini bulunması bahse konu tanrıçaların Antandros'taki tapınımını göstermesi bakımından önemlidir. Ayrıca Batı Anadolu kentleri içinde yoğun olarak görülen diğer dinsel içerikli kimlikler arasında sayılan Eros, Hierodoulos, Tapınak Oğlanı, Herme figürinlerinin Antandros'ta da ele geçmesi kentin dinsel hayatının çeşitliliğine vurgu yapmaktadır. Bu dinsel kimlikler arasında yer alan ve genel olarak Hellenistik Dönem'e tarihlendirilen Hierodoulosların çok sayıda ele geçmesi mezar hediyesi olarak ve diğer kültlerde yoğun olarak kullanıldığına işaret etmektedir. Çalışma içinde değerlendirilen figürinlerin büyük bir bölümü Kadın Figürinleri'nden (101 adet) oluşmaktadır. Bu grup içinde değerlendirilen figürinlerinin geneli sadece baş bölümü olarak korunduğundan ve tanrısal bir kimliği vurgulayacak bir atribüye ve nasıl bir kompozisyona sahip olduklarını bilemediğimizden Kadın Başları başlığı altında incelenmiştir. Antandros'ta yerel figürin üretimine işaret edebilecek tek bir kalıp parçası değerlendirmeye tabi tutulmuştur. Tahta oturan tanrıçayı tipini yansıtan kalıp şu an için Antandros'taki üretim merkezinin varlığını göstermesi bakımından yegane örnektir.

Abstract:
This thesis examines the terracotta figurines discovered in Antandros between 2000-2012 from a typological, chronological, and iconographic perspective. 248 figurines with varying functions and dating from the Archaic Period to the end of the Hellenistic Period were unearthed in the necropolis and settlement of Antandros. The figurines in question have been examined within the following groups: religious figurines and those with religious themes, female figurines, male figurines, child figurines, grotesque figurines, masks, animal figurines, other figurines, and moulds and plaques. The large presence of figurines depicting the Mother Goddess, followed by figurines of Aphrodite suggests that these goddesses were worshipped in Antandros. In addition, the existence of important religious figures such as Eros, Hierodoulos, temple boy, and Herme is an indication of the variety in religious life in Antandros. The high number Hierodoulos figurines imply that they were used as grave offerings and in other cults. The group examined under the title 'Female Figurines' consists mainly of female figurine heads. Since their position, composition, and attributes (if any) are not preserved, it is not possible to determine their identities. A mould fragment of a seated goddess has been studied within this thesis. It is important as it may indicate local terracotta figurine production in Antandros.