Sebeb-i nüzûle konu olan şahıslar
People subject to cause of revelation
Yazar: HASAN KILIÇ
Danışman: PROF. DR. MUHAMMED FATİH KESLER
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Din = Religion
Dizin: Kur'an-ı Kerim = Koran ; Nüzul = Nuzul ; Sebeb-i nüzul = Cause of the revelation ; Şahıslar = Characters

Özet:
Kur'an'ın hidayet rehberi olması sadece uhrevî saadet yollarını göstermesiyle değil, insanların dünyevî ihtiyaçlarını karşılaması, ortaya çıkan problemlere çözüm üretmesiyle de alakalıdır. Bu itibarla nâzil olan ayetlerin ekseriyetinin nüzûl ortamından izler taşıdığını söyleyebiliriz. Ancak Kur'an, ihtiva ettiği mesajları evrensele taşımak için, olayın geçtiği mekânı, zamanı veya şahısları zikretmemiştir. Genellikle teferruat gibi algılanan bu hususlar ayetin tarihî bağlamına, oradan da vahyin maksadına nüfuz edebilmek için büyük bir öneme hâizdir. Bu sebeple biz de "Sebeb-i nüzûle konu olan şahıslar" isimli bu tezimizde tefsir, hadis, siyer ve tarih gibi kaynaklardan istifadeyle tarihî bağlamı dikkate alarak, haklarında doğrudan veya dolaylı bir şekilde ayet veya sûre nâzil olan kişileri tespit etmeye çalıştık.
Çalışmamız bir giriş ve üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde sebeb-i nüzûl ilmiyle ilgili teferruata girmeden genel ve kısa bir bilgi verdik. İkinci bölümde haklarında Mekkî sûre veya ayetlerin nâzil olduğu kişileri tespit edip, bunları müslümanlar ve müşrikler şeklinde sınıflandırarak konuyu bu bağlamda ele aldık. Üçüncü bölümde ise haklarında Medenî ayet veya ayetler inzâl edilen kişileri müslümanlar, yahudiler ve münafıklar şeklinde yine iki başlık altında sınıflandırdık. Çalışmamızın en önemli kısmını oluşturan ikinci ve üçüncü bölümlerde konuyla ilgili rivayetleri değerlendirek, nüzûl ortamında Kur'an'ın konu aldığı kişilerin söz ve davranışlarının neler olabileceğini tespite çalıştık. Böylece Kur'an'ın nüzûl ortamında ifade ettiği manayı göz önüne alarak, vahyin maksadını anlamaya gayret gösterdik.

Anahtar kelimeler: Kur'an, nüzûl ortamı, tarihî bağlam.

Abstract:
The Koran is the guide for finding the right path, as it not only indicates to the ways of ethereal bliss but also meets people's earthly needs and produces solution to problems. In this respect, most of the verses revealed bear revelation environment's traces. However, as the Koran intends to give universal messages, it never mentions about the place, time or people related to the occurrence. These aspects, generally regarded as details, are of great significance to penetrate firstly into the historical context of the verse and then to the purpose of revelation. Therefore, the thesis "People Subject to The Cause of Revelation" tries to specify the people, about whom a verse or sura was directly or indirectly revealed, by availing from tafsirs, hadiths, prophet's biography and historical texts in the light of historical context.
The study consists of an introduction and three chapters. The first chapter gives overall and brief information about the cause of revelation discipline without detail. The second chapter, specifies the people, about whom Meccan sura or verses were revealed; categorizes them as Muslims and polytheists; and deals with the issue accordingly. The third chapter also classifies people, about whom Medinan sura or verses were revealed, into two: Muslims, hypocrite and Jews. The second and third chapters -the most important parts of the study- tries to find out statements and behaviours of people, subjects of the Koran, in revelation environment by evaluating narratives. Thus, denotation of the Koran in revelation environment was studied to comprehend the purpose of revelation.
Keywords: The Koran, revelation environment, historical context.