Arazi ve arsa düzenlemelerinin geri dönüşüm işlemlerinde yargı kararlarına dayalı çözüm önerileri
Solution offers in the recovery process of land readjustments based on judicial decisions
Yazar: SİNEM HACIOSMANOĞLU
Danışman: PROF. DR. HÜLYA DEMİR
Yıldız Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Harita Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Geomatik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Mühendislik Bilimleri = Engineering Sciences

Özet:
Bir idari işlem olan arazi ve arsa düzenleme çalışmalarına (AAD) karşı ilgilisi tarafından açılan davalar sonucunda yıllar geçtikten sonra bile yürütmeyi durdurma ve nihayetinde iptal kararları verilebilmektedir. AAD'nin mahkeme tarafından iptali ardından ne tür bir işlem tesis edileceği hususu ise yasa ve uygulama yönetmeliklerinde henüz açıklanmamaktadır.
Bu sebeple, AAD'yi yapan idareler ve düzenleme sonuçlarının kontrol ve tescil edildiği kadastro ve tapu müdürlükleri bakımından, AAD'nin iptali ardından yapılacak işlemler hususunda tereddütler yaşanmaktadır.
AAD'nin idari yargı tarafından iptali; düzenleme sınırının tümünde veya tek bir parsel bazında olabilir. Ancak, geri dönüş işleminde çoğu zaman başka parseller de etkilenmektedir.
AAD, yetki ve şekil eksikliği yönünden hukuka aykırı bulunarak iptal edildiyse; idare aynı yolla bir idari karar alınarak bu eksikliği giderebilmektedir. Ancak, AAD, sebep, konu ve maksat yönlerinden iptal edilmişse; bu durumda işlemin tamamen yok sayılması ve yapıldığı tarihten başlayarak makul bir süre içerisinde ortadan kaldırılması gerekmektedir. AAD'nin tamamı iptal edildiğinde, düzenleme öncesine dönülmesi zeminde fiili yapılaşma henüz oluşmamışsa kolay olmaktadır. Yapılaşmanın olduğu bölgelerde ise geri dönüş teknik olarak mümkün olmakta, ancak; geri dönüş ile birlikte yeni bir imar uygulaması yapılmaması halinde uygulama açısından zorluklar yaşanmaktadır. Bu durumda geri dönüşüm işlemi tapu nezdinde tescil edilmemektedir. Münferit olarak; tek bir parsel bakımından iptal kararı verildiğinde ise; bu parselin diğerlerinden ayrı tutularak düzenleme öncesine döndürülmesi teknik olarak olanaksızdır. Çünkü; tüm parsellerden düzenleme ortaklık payı kesilmektedir. Bir parselden yapılan kesinti geri alındığında bu tüm parselleri ve dağıtım işlemlerini de etkilemektedir.
Bu çalışmada, imar uygulamalarının yargıya taşınması ve iptali hakkında genel bilgilendirme yapılarak, arsa düzenlemelerinin idari yargı kararı ile iptali sonucu oluşan yeni durum hukuk sistemimizde incelenmiş; uygulayıcıların belirli bir standartta ve hukuka uygun şekilde geri dönüşüm çalışmalarını tamamlamaları için geri dönüşüm çalışmaları ile ilgili seminerler, makaleler ve yayın organları, yürürlükteki yasa, yönetmelik ve üst mahkeme kararları emsal olarak incelenerek yargı kararları ışığında geri dönüşüm işleminde dikkat edilmesi gereken hususlar detaylı olarak ele alınmış; karşılaşılan sorunlara çözüm önerileri getirilmiş ve geri dönüşüm işlemleri, kontrol ve tescil aşaması olan tapu ve kadastro nezdinde değerlendirilmiştir.

Abstract:
Land Readjustment (LR) is an administrative procedure, therefore, even years later, the opposing party may file suitcases and motions could be granted for stay of execution and eventually annulment. Laws and implementing regulations do not specify yet what kind of a procedure would followed after the annulment of LR by the court.
Hence, LR authorities and the directorates of land registry and cadastre that control and register the readjustment results experience confusion regarding the procedures to be followed after LR annulment.
Annulment of LR by administrative justice may cover the entire readjustment borders or one single parcel. However, usually other parcels also are affected by recovery process.
If LR is cancelled based on contrariety to law due to lack of authority and formality, an administrative decision may be issued and these shortcomings may be remedied. However,  if the LR is annulled due to reason, subject and intention, then the entire process must be considered null and recovered within reasonable time starting from the initiation date. When the entire LR is annulled, it is easy to recover to the original state if construction on the ground did not occur yet. In the areas where construction has been initiated, recovery is technically possible, however, there are difficulties in practice if a new zoning implementation is not made with recovery. In this case, the recovery process cannot be registered by the land registry departments. Individually, if the annulment decision is made for only one single parcel, it is technically impossible to separate this parcel from the others and recover to original state. Because, readjustment partnership share is deducted from all parcels. If a deduction from one parcel is recovered, this affects all parcels and distribution processes.
This study provides general information on judicial procedures and annulment of zoning implementations, examines the new situation in our legal system as a result of annulment of land readjustment by administrative justice; seminars, articles and publications, laws and regulations in force, and as precedent, high court decisions  on recovery procedures were reviewed in order for the implementers to complete the recovery process in line with a certain standard and in compliance with the law,  and elaborates issues to take into account regarding recovery procedures in light of the rulings; offers solutions for the problems that are encountered, and tackles recovery procedures in terms of land registration and cadastre for control and registration stages.