Tuzlarda, tuzlanmış ve ıslatılmış ham derilerdeki bakteriyel popülasyonun incelenmesi
Examination of bacterial population in salt, salted and soaked raw hides
Yazar: DİDEM BERBER
Danışman: PROF. DR. MERAL BİRBİR
Marmara Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2009
Konu: Biyoloji = Biology

Özet:
Bu çalışmada deri kalitesini olumsuz yönde etkileyen bakteriler, Deri Organize Sanayi Bölgesi Tuzla-İstanbul'daki farklı tabakhanelerden toplanan tuz (n=40), tuzlanmış ham deri (n=36), ıslatılmış deri (n=34) ve ıslatma sıvısı (n=19) örneklerinde incelenmiştir. İncelediğimiz derilerin büyük çoğunluğunun (%83) yurtdışından geldiği belirlenmiştir. Tuzlanmış ham deri örneklerinin pH'sı, %nem içeriği, %kül miktarı ve %tuz doygunluğu miktarları belirlenerek bu derilerde toplam mezofil ve halofil, toplam proteolitik ve lipolitik mezofil ve halofil bakteri sayıları saptanmıştır. Tuz örneklerinde toplam aşırı halofil, toplam proteolitik ve lipolitik aşırı halofil bakteri sayıları, ıslatılmış derilerde ve ıslatma sıvılarında toplam mezofil, toplam proteolitik ve lipolitik mezofil bakteri sayıları saptanmıştır. Antimikrobiyal maddenin etkinliği, deri fabrikasından ıslatma işlemi boyunca farklı sürelerde alınan ana ıslatma sıvılarında incelenmiştir. Antimikrobiyal maddenin konsantrasyonu iki katına çıkarıldıktan sonra (0.8 g/l) ana ıslatma sıvısındaki bakteri türleri API test yöntemi ile saptanmıştır. Ayrıca incelenen örneklerde Archaea ve Bacteria popülasyonu Floresans in situ Hibridizasyonu (FISH) tekniği ile incelenmiştir. Tuzlanmış ham derilerin tamamında bakteri gelişimi için pH değeri (pH 6-9) ve %28'inde nem içeriği (%49-66) ideal olarak bulunmuştur. Derilerin %25'inde (%10-14) kül miktarının, %22'sinde ise tuz doygunluğunun (%65-84) mezofil bakterilerin gelişimi için uygun olduğu belirlenmiştir. Tuzlama işlemine rağmen önemli sayıda proteolitik ve lipolitik mezofil ve halofil bakteriler (105-106 kob/g) derilerden izole edilmiştir. Tuz ve tuzlanmış ham deri örneklerinin çoğunda, proteolitik ve lipolitik aşırı halofil bakteriye rastlanılmıştır. Tuzlarda bu bakterilerin sayısının düşük olduğu (102-104 kob/g), tuzlanmış ham derilerde ise sayının arttığı (102-106 kob/g) gözlenmiştir.Islatılmış deri örneklerinin %97'sinde proteolitik ve lipolitik mezofil bakteri sayılarının oldukça yüksek olmasına (105-108 kob/g) rağmen, ıslatma sıvısının ancak %42'sinde bu bakteri sayılarının yüksek olduğu (105-106 kob/ml) saptanmıştır. FISH yöntemi ile tuz ve tuzlanmış ham derilerde Archaea, ıslatılmış deri ve ıslatma sıvılarında Bacteria popülasyonun yoğun olduğu gözlenmiştir.Islatma işleminde antimikrobiyal madde konsantrasyonunun ön ıslatma işleminde 0.4 g/l'ye ve ana ıslatma işleminde 0.8 g/l'ye çıkarılması ile toplam mezofil bakteri sayısı kontrol altına alınmıştır ve Bacillus, Brevibacillus, Enterobacter, Pseudomonas, Enterococcus, Lactococcus, Aerococcus, Vibrio, Staphylococcus, Kocuria ve Micrococcus cinslerine ait bakteriler antimikrobiyal madde uygulanmış ana ıslatma sıvılarından izole edilmiştir. Sonuç olarak tuzlama işleminin yetersiz olduğu, bu nedenle tuzlanmış ve ıslatılmış derilerde bakteri faaliyetinin oldukça yoğun olduğu ve ıslatma işleminde kullanılan antimikrobiyal madde konsantrasyonun yetersiz kaldığı saptanmıştır. Bu sorunların çözülmesinin deri kalitesini arttırmaya yardımcı olacağını düşünmekteyiz.

Abstract:
In the present study, the bacteria affecting hide quality adversely were examined in salt (n=40), salted hide (n=36), soaked hide (n=34) and soak liquor (n=19) samples obtained from different tanneries in Leather Organized Tannery Region, Tuzla-İstanbul. Most of the hides examined (83%) were imported from abroad. The pH, moisture content %, ash content %, salt saturation %, total mesophilic and extremely halophilic, total proteolytic and lipolytic mesophilic and extremely halophilic bacterial counts were determined in the salted hides. Total extremely halophilic, total proteolytic and lipolytic extremely halophilic bacterial counts in the salt samples and also total mesophilic, total proteolytic and lipolytic mesophilic bacterial counts in the soaked hides and soak liquors were investigated. The efficacy of antimicrobial substance was examined in the soak liquors taken from the tannery during main soaking process at the different treatment times. After the concentration of antimicrobial substance was 2-fold increased (0.8 g/l), bacterial species in the soak liquors were identified by API test method. Furthermore, in all the examined samples Archaea and Bacteria population was investigated by fluorescence in situ hybridization (FISH) method. In salted hides, the pH values in all samples (pH 6-9) and moisture content (49-66%) in 28% of samples were found to be appropriate for bacterial growth. It was determined that ash content in 25% (10-14%) of hides and salt saturation in 22% (65-84%) of hides were suitable for the growth of mesophilic bacteria. Despite the salt-curing, proteolytic and lipolytic mesophilic and extremely halophilic bacteria (105-106 CFU/g) were isolated from the hides in considerable numbers. In the most samples of salt and salted hides, proteolytic and lipolytic extremely halophilic bacteria were observed. These bacterial counts were low (102-104 CFU/g) in the salt samples whereas they were high in the salted hides (102-106 CFU/g).Although proteolytic and lipolytic mesophilic bacteria (105-108 CFU /g) were substantially high in 97% of the soaked hide samples, they were high only in 42% of the soak liquors (105-106 CFU /ml). It was observed that Archaea population was dominant in the salt and salted hide samples whereas intensity of Bacteria population in the soaked hides and soak liquors was detected by FISH method.The number of mesophilic bacteria was taken under control by increasing the concentration of antimicrobial substance to 0.4 g/l in first and 0.8 g/l in main soaking process and genera of Bacillus, Brevibacillus, Enterobacter, Pseudomonas, Enterococcus, Lactococcus, Aerococcus, Vibrio, Staphylococcus, Kocuria and Micrococcus were isolated in the main soak liquor containing antimicrobial substance. In conclusion, it was determined that salt-curing was inadequate. Hence, bacterial activity was considerably high in the salted and soaked hides and also the concentration of antimicrobial substance used in the soaking process was insufficient. It is believed that eliminating of these problems will facilitate to increase hide quality.