Üniversite öğrencilerinde akıllı telefon bağımlılığı: Rekreatif faaliyetlere katılım davranışları ve serbest zaman yönetimi üzerine bir araştırma
Smartphone addiction in university students: A study on freetime management and behaviors of participation in recreational activities
Yazar: SİNEM GEDİK
Danışman: DOÇ. DR. DENİZ MERTKAN GEZGİN
Trakya Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Rekreasyon Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Spor = Sports
Dizin: Akıllı telefonlar = Smartphones ; Bağımlılık = Dependency ; Boş zamanları değerlendirme = Leisure activities ; Rekreasyonel aktiviteler = Recreational activities ; Teknolojik bağımlılık = Technological dependence ; Zaman yönetimi = Time management ; Üniversite öğrencileri = University students

Özet:
Bu tez araştırmasında üniversite öğrencilerinin rekreatif faaliyetlere katılım davranışları ve serbest zaman yönetimi ile akıllı telefon bağımlılığı arasındaki ilişkiler incelenmiştir. Araştırmanın katılımcılarını, 2020-2021 eğitim-öğretim yılı bahar döneminde Türkiye'de farklı üniversitelerin farklı bölümlerinde öğrenim gören 591 üniversite öğrencisi oluşturmaktadır. İlişkisel tarama yöntemi ile desenlenen çalışmanın veri toplama sürecinde kişisel bilgi formu, Rekreatif Faaliyetlere Katılım Formu, Boş Zaman Yönetimi Ölçeği, Akıllı Telefon Bağımlılığı Ölçeğinden yararlanılmıştır. Verilerin analizinde betimsel istatistiklerden, rekreatif faaliyetlere katılım düzeyi açısından üniversite öğrencilerinin akıllı telefon bağımlılığı düzeyleri arasında anlamlı bir farkın olup olmadığını ortaya koymak için tek yönlü varyans analizinden (One-way ANOVA), boş zaman yönetimi ölçeği ve alt boyutları ile akıllı telefon bağımlılığı ölçeği arasındaki ilişkiyi tespit etmek amaçlı ise Pearson korelasyon katsayısı tekniğinden yararlanılmıştır. Ayrıca akıllı telefon bağımlılığı üzerinde boş zaman yönetimi ve alt boyutlarının olası etkisini incelemek amacıyla adımsal regresyon analizinden yararlanılmıştır.
Araştırmanın bulgularına göre üniversite öğrencilerinin akıllı telefon bağımlılığının düşük seviyede olduğu, serbest zaman yönetim düzeyinin ise akıllı telefon bağımlılığı düzeyine göre daha yüksek olduğu tespit edilmiştir. Üniversite öğrencilerinin rekreatif faaliyetlere katılım düzeyleri incelendiğinde "yürümek", "topla oynamak", "akraba ziyaretleri yapmak", "dışarıda yemek yemek" ve "piknik yapmak" gibi rekreatif faaliyetlerin sıklıkla tercih edildiği görülmektedir. Rekreatif faaliyetler açısından yapılan analizler sonucunda ise bazı fiziksel, sosyal, kültürel ve sanatsal, turistik ve diğer rekreatif faaliyetlere katılan üniversite öğrencilerinin katılmayanlara göre akıllı telefon bağımlılığının daha düşük düzeyde olduğu ortaya çıkmaktadır. Ayrıca, üniversite öğrencilerinin akıllı telefon bağımlılığı düzeyi ile serbest zaman yönetim düzeyi arasında ise çok düşük düzeyde negatif yönde anlamlı bir ilişki olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca akıllı telefon bağımlılığı ile boş zaman yönetimi ölçeğinin alt faktörlerinden "programlama" arasında zayıf düzeyde negatif yönde, "değerlendirme" arasında çok zayıf düzeyde negatif yönde ve "amaç belirleme ve yöntem" arasında ise çok zayıf düzeyde negatif yönde anlamlı ilişki tespit edilmiştir. Akıllı telefon bağımlılığı ile "boş zaman tutumu" arasında çok zayıf düzeyde pozitif yönde anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Son olarak boş zaman yönetimi ölçeği "programlama" alt boyutunun araştırmada akıllı telefon bağımlılığının en güçlü yordayıcılarından biri olduğu ortaya çıkmıştır. Araştırmanın sonucu olarak serbest zamanını programlama ve amaç açısından iyi bir şekilde yöneten, özellikle de serbest zamanlarında bazı rekreatif faaliyetlere katılan üniversite öğrencilerinin akıllı telefon bağımlılık riskinin düşük olacağı söylenebilir. Elde edilen bulgular alanyazındaki çalışmalara göre tartışılmış ve bazı öneriler sunulmuştur.

Abstract:
In this thesis research, the relationships between university students' participation in recreational activities and free time management skill levels and smartphone addiction were examined. The participants of the thesis research are 591 university students studying in different departments of different universities in Turkey in the spring term of the 2020-2021 academic year. Personal information form, Recreative Activities Participation Form, Leisure Management Scale and Smartphone Addiction Scale were used in the data collection process of the study, which was designed with the relational screening method. One-way analysis of variance-ANOVA to reveal whether there is a significant difference between the levels of smartphone addiction of university students in terms of the level of participation in recreational activities, from descriptive statistics in the analysis of the data, if it is to determine the relationship between the leisure management scale and its sub-dimensions and the smartphone addiction scale Pearson's correlation coefficient technique was used. In addition, stepwise regression analysis was used to examine the possible effect of leisure management and its sub-dimensions on smartphone addiction.
According to the findings of the study, it was determined that university students' smartphone addiction level was low and their free time management level was higher than their smartphone addiction level. When the level of participation of university students in recreational activities is examined, it is seen that "walking", "playing with the ball", "visiting relatives", "eating out" and "having a picnic" are frequently preferred recreational activities. As a result of the analyzes made in terms of recreational activities, university students participating in some physical, social, cultural and artistic, touristic and other recreational activities have a lower level of smartphone addiction compared to those who do not. In addition, it has been determined that there is a very low negative significant relationship between the level of smartphone addiction of university students and the level of free time management. In addition, a weak negative correlation was found between smartphone addiction and "programming", one of the sub-factors of the leisure management scale, a very weak negative relationship between "evaluation" and a very weak negative relationship between "goal setting and method". A very weak positive and significant relationship was found between smartphone addiction and "leisure time attitude". Finally, the "programming" sub-dimension of the leisure management scale was found to be one of the strongest predictors of smartphone addiction in the research. As a result of the research, it can be said that university students who manage their free time well in terms of programming and purpose, and especially participate in some recreational activities in their free time, will have a low risk of smartphone addiction. The findings were discussed according to the studies in the literature and some suggestions were presented.