Bariatrik cerrahi hastalarında vücut farkındalığı ve etkileyen faktörlerin incelenmesi
Investigation of body awareness and affecting factors in bariatric surgery patients
Yazar: ÜMİT VARLI
Danışman: DOÇ. DR. İLKNUR NAZ GÜRŞAN
İzmir Katip Çelebi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Fizyoterapi ve Rehabilitasyon = Physiotherapy and Rehabilitation
Dizin: Beden algısı = Body image ; Farkındalık = Awareness ; Obezite = Obesity ; Obezite cerrahisi = Bariatric surgery ; Vücut kitle indeksi = Body mass index ; Yaşam kalitesi = Quality of life

Özet:
Giriş-Amaç: Günümüzde sıklıkla görülen obezitenin tedavisinde, bariatrik cerrahi (BC) belirgin ve kalıcı kilo kaybına olanak sağlar ve en etkin tedavi şeklidir. Çalışmamızın amacı, BC hastalarında vücut farkındalığı etkilenişini ve vücut farkındalığını etkileyen faktörleri incelemektir.
Materyal-Metot: Çalışmamıza İzmir Çiğli Bölge Eğitim Araştırma Hastanesi Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Polikliniğinde takipli en az 6 ay önce BC geçirmiş 81 hasta ile kontrol grubu için beden kütle indeksi (BKİ) 18-24,9 kg/m2 arasında olan 40 kişi dâhil edildi. Katılımcıların vücut farkındalıkları Vücut Farkındalığı Anketi (VFA) ile, ağrı durumları Vizüel Analog Skalası (VAS) ile, vücut kompozisyonları biyoelektrik empedans cihazı ile, eklem pozisyon hissi (EPH) fotoğraflama yöntemi ile, fiziksel aktivite durumları Uluslararası Fiziksel Aktivite Anketi-Kısa Formu (IPAQ) ile, yaşam kaliteleri Short Form-36 (SF-36) ile, depresyon durumları Beck Depresyon Ölçeği (BDÖ), bilişsel durumları Montreal Bilişsel Değerlendirme Ölçeği (MBDÖ) ile değerlendirildi. Grupların karşılaştırılmasında Mann Whitney-U ve Ki Kare testi, grup içi korelasyon analizlerinde Spearman korelasyon analizi uygulandı.
Bulgular: Çalışmamızın vücut farkındalıklarının karşılaştırmasında BC grubunda, kontrol grubuna kıyasla daha yüksek seyrettiği görüldü (p=0,002). Grup içi korelasyon analizine göre vücut farkındalığı ile ilişkili parametrelerde BC grubunda VFA; BDÖ (r=-0,409, p=0,016) ve EPH ile (r=-0,223, p=0,046) negatif yönlü, kadın cinsiyet (r=0,481, p=0,013), MBDÖ (r=0,277, p=0,012) ve SF-36 (p<0,05) ile pozitif yönlü korelasyon gösterdi. BC grubunda VFA'nın IPAQ ve VAS ile korelasyon göstermediği saptandı (p>0,05). 
Sonuç: Bariatrik cerrahi hastalarının vücut farkındalıkları cerrahi sonrası yüksek bulunmuştur. Ayrıca BC hastalarında vücut farkındalığı kadın cinsiyet, bilişsel durum, depresyon durumu, eklem pozisyon hissi ve sağlıkla ilgili yaşam kalitesi ile ilişkilidir.

Anahtar Kelimeler: Obezite, Bariatrik Cerrahi, Vücut Farkındalığı, Beden Kütle İndeksi, Yaşam Kalitesi.

Abstract:
Introduction-Aim: In the treatment of obesity, which is frequently seen today, bariatric surgery (BS) allows significant and permanent weight loss and is the most effective treatment method. The aim of our study is to investigate the body awareness and affecting factors of body awareness in BC patients.
Material- Method: In our study, 81 patients who had undergone BS at least 6 months ago and 40 people with a Body Mass Index between 18-24,9 kg/m2 for the control group were included in the İzmir Çiğli Regional Training and Research Hospital, Endocrinology and Metabolic Diseases Polyclinic. The body awareness of the participants was evaluated with the Body Awareness Questionnaire (BAQ), pain with Visual Analog Scale (VAS), body composition with bioelectrical impedance device, joint position sense (JPS) with photography method, physical activity status with International Physical Activity Questionnaire-Short Form (IPAQ), quality of life with Short Form-36 (SF-36), depression with Beck Depression Inventory (BDI), and cognitive status with Montreal Cognitive Assessment Tests (MoCA). Mann Whitney-U and Chi-Square tests were used for comparison of the groups, and Spearman correlation analysis was used for in-group correlation analysis.
Results: In the comparison of body awareness of our study, it was observed that it was higher in the BS group compared to the control group (p=0.002). According to the results of the correlation analysis in the group, in the BS group, the parameters related to BAQ were negative with the BDI (r=-0.409, p=0.016) and the deviation in JPS (r=-0.223, p=0.046); it showed a positive correlation with female gender (r=0,481, p=0,013), MoCA (r=0.277, p=0.012) and SF-36 (p<0,05). It was found that BAQ in the BS group did not correlate with any physical activity score and pain (p>0.05). 
Conclusion: Body awareness of BS patients was found to be high after surgery. In addition, body awareness is associated with female gender, cognitive state, depression, joint position sense, and health-related quality of life in BS patients.

Keywords: Obesity, Bariatric Surgery, Body Awareness, Body Mass Index, Quality of Life