Psikologların psikolojik dayanıklılık düzeyleri ile ikincil travma düzeyleri arasındaki ilişki: 6 şubat 2023 kahramanmaraş merkezli deprem bölgesi örneklemi
The relationship between psychologists' psychological resilience levels and secondary trauma levels: A Sample from the earthquake zone of the 6 february 2023 kahramanmaraş-centered earthquake
Yazar: BURCU DEMİREL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ZEKERİYA KÖKREK
İstanbul Ticaret Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Uygulamalı Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Bu çalışmanın amacı, Kahramanmaraş merkezli depremde görev almış psikologların psikolojik dayanıklılık düzeyleri ile ikincil travma düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesidir. Ayrıca, psikolojik dayanıklılık ve ikincil travma seviyelerinin demografik faktörlere bağlı olarak değişip değişmediği de araştırılmıştır. Çalışma, ilişkisel tarama modeline dayalı olarak gerçekleştirilmiştir. Örneklem, Kahramanmaraş merkezli  depremde görev almış 126 psikologtan oluşmuştur. Veri toplama aracı olarak Demografik Bilgi Formu, İkincil Travmatik Stres Ölçeği ve Yetişkinler için Psikolojik Dayanıklılık Ölçeği kullanılmıştır. Bulgular, psikolojik dayanıklılığın ikincil travmatik stresi negatif yönde yordadığını göstermiştir. Ayrıca, çeşitli demografik değişkenlere göre psikolojik dayanıklılık ve ikincil travmatik stres düzeylerinde anlamlı farklılıklar olduğu tespit edilmiştir. Daha önce benzer görevlerde deneyim sahibi olmanın ve kısa süreli travmatik olaylara maruz kalmanın psikolojik dayanıklılığı artırabileceği, uzun süre travma mağdurlarıyla çalışmanın ise ikincil travmatik stres riskini artırabileceği bulunmuştur. Sonuç olarak, afet ve travma alanında çalışan profesyonellerin psikolojik dayanıklılıklarını artırmak için eğitim programları ve müdahale stratejileri geliştirilmesi, ikincil travmatik stresi önlemek ve yönetmek için kurumsal politikalar ve destek sistemleri oluşturulması önerilmektedir.

Abstract:
The aim of this study is to examine the relationship between the psychological resilience levels and secondary trauma levels of psychologists who took part in the earthquake centered in Kahramanmaraş. In addition, it was also investigated whether the levels of psychological resilience and secondary trauma vary depending on demographic factors. The study was conducted based on the relational survey model. The sample consisted of 126 psychologists who participated in the earthquake centered in Kahramanmaraş. Demographic Information Form, Secondary Traumatic Stress Scale and Psychological Resilience Scale for Adults were used as data collection tools. The findings showed that psychological resilience negatively predicted secondary traumatic stress. In addition, there were significant differences in the levels of psychological resilience and secondary traumatic stress according to various demographic variables. It was found that having previous experience in similar tasks and short-term exposure to traumatic events may increase psychological resilience, while working with trauma victims for a long time may increase the risk of secondary traumatic stress. In conclusion, it is recommended to develop training programs and intervention strategies to increase the psychological resilience of professionals working in the field of disaster and trauma, and to establish institutional policies and support systems to prevent and manage secondary traumatic stress.