Psikolojik danışmanların otantiklik düzeyleri ve kültüre duyarlı psikolojik danışma yeterlik algıları arasındaki ilişkide bilişsel esneklik düzeylerinin aracılık rolü
The mediator role of cognitive flexibility levels in the relationship between authenticity levels and multicultural counseling competence perceptions of psychological counselors
Yazar: MEHMET BUĞRA AKALIN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ZEHNİ KOÇ
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Bilişsel esneklik = Cognitive flexibility ; Kültürlerarası duyarlılık = Intercultural sensitivity ; Mesleki yeterlilik = Professional competence ; Otantiklik = Authenticity ; Psikologlar = Psychologists ; Psikolojik danışma = Psychological counseling ; Psikolojik danışmanlık = Psychological consulting ; Yeterlilik = Sufficiency

Özet:
Bu araştırmanın temel amacı, psikolojik danışmanların otantiklik düzeyleri ile kültüre duyarlı psikolojik danışma yeterlik algıları arasındaki ilişkide bilişsel esneklik düzeylerinin aracılık rolünü incelemektir. Ayrıca psikolojik danışmanların kültüre duyarlı psikolojik danışma yeterlik algıları toplam ve alt boyut puanlarının cinsiyetlerine, öğrenim düzeylerine ve mesleki deneyimlerine göre farklılaşıp farklılaşmadığı araştırılmıştır. Araştırmada ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubu, Türkiye'nin çeşitli illerinde yaşayan 493'ü kadın 124'ü erkek olmak üzere toplam 617 psikolojik danışmandan oluşmaktadır. Veri toplama aşamasında "Kişisel Bilgi Formu", "Otantiklik Ölçeği", "Çok Kültürlü Psikolojik Danışma Yeterlikleri Ölçeği" ve "Bilişsel Esneklik Envanteri" kullanılmıştır. Verilerin analizinde Pearson Momentler Çarpımı Korelasyon Katsayısı, bağımsız örneklem t-testi ve tek yönlü çok değişkenli varyans analizi (MANOVA) kullanılmıştır. Çalışma sonucunda psikolojik danışmanların otantiklik düzeyleri, bilişsel esneklik düzeyleri ve kültüre duyarlı psikolojik danışma yeterlik algıları arasında pozitif yönlü anlamlı ilişkiler olduğu tespit edilmiştir. Buna ek olarak otantiklik düzeylerinin kültüre duyarlı psikolojik danışma yeterlik algıları üzerindeki doğrudan etkisi anlamsız bulunurken, toplam ve dolaylı etkisi anlamlı bulunmuştur. Bu bağlamda psikolojik danışmanların bilişsel esneklik düzeylerinin otantiklik düzeyleri ve kültüre duyarlı psikolojik danışma yeterlik algıları arasındaki ilişkide tam aracılık rolü üstlendiği bulgusuna ulaşılmıştır. Ayrıca psikolojik danışmanların kültüre duyarlı psikolojik danışma yeterlik algıları toplam puanları ile bilgi ve beceri alt boyut puanları cinsiyetlerine göre farklılaşmazken, farkındalık alt boyutu puanlarının cinsiyetlerine göre farklılaştığı görülmüştür. Bunun yanında psikolojik danışmanların kültüre duyarlı psikolojik danışma yeterlik algıları toplam ve alt boyut puanlarının öğrenim düzeylerine ve mesleki deneyimlerine göre farklılaşmadığı bulunmuştur. Sonuçlar ilgili alanyazın çerçevesinde tartışılmış ve değerlendirilmiştir. Son olarak çalışmanın bulgularından yola çıkarak araştırmacılara ve uygulayıcılara yönelik önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
The main aim of this study is to investigate the mediator role of cognitive flexibility levels in the relationship between authenticity levels and multicultural counseling competence perceptions of psychological counselors. In addition, it was investigated whether the total and sub-dimension scores of multicultural counseling competence perceptions differ according to gender, education level and professional experience. Relational screening model was used in the research. The study group is 617 psychological counselors, 493 women and 124 men, living in various cities of Turkey. "Personal Information Form", "Authenticity Scale", "Multicultural Counseling Competencies Scale" and "Cognitive Flexibility Inventory" were used in data collection phase. Pearson Product Moments Correlation Coefficient, independent sample t-test and one-way multivariate analysis of variance (MANOVA) were used while analyzing data. As a result of the study, it was determined that there were positive and significant relationships between authenticity levels, cognitive flexibility levels and multicultural counseling competence perceptions. In addition, direct effect of authenticity levels on multicultural counseling competence perceptions was insignificant, while its total and indirect effects were significant. In this respect, it was found that cognitive flexibility levels have a full mediating role in the relationship between authenticity levels and multicultural counseling competence perceptions. Also, while total scores of multicultural counseling competence perceptions and knowledge and skill sub-dimensions' scores did not differ according to gender, it was found that scores of the awareness sub-dimension differed according to gender. In addition, it was found that total and sub-dimensions' scores of the psychological counselors' multicultural counseling competence perceptions did not differ according to education level and professional experience. The results were discussed and evaluated within framework of relevant literature. Finally, suggestions were made for researchers and practitioners based on the findings of study.