İstanbul'daki seçilmiş karma işlevli yapıların kentsel ve çevresel sürdürülebilirlik bağlamında irdelenmesi
Inspection of selected multi-functional buildings in Istanbul in the context of urban and environmental sustainability
Yazar: GÜLAY DUDUOĞLU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SÜLEYMAN BALYEMEZ
İstanbul Aydın Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı / Mimarlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
Canlı yaşamının devam edebilmesi, içinde yaşadığımız gezegenin ekolojik dengesine ve sağlıklı doğal çevrenin varlığına bağlıdır. Ancak, insan faaliyetlerinin olumsuz etkileri ile gerçekleşen doğal çevre tahribatı, bütün toplumların birlik içerisinde çözmesi gereken ortak bir problem olarak karşımıza çıkmaktadır. Çözüm, sürdürülebilirlik olgusunu bütüncül bir şekilde ele alarak, öğrenmek ve uygulamaktır. 
Sürdürülebilirlik olgusunun en önemli uygulama alanı, dünya nüfusunun yarısını barındıran ve yoğun yapılaşmış çevreye sahip kentlerdir. Kentsel sürdürülebilirliğin sağlanması, içinde barındırdığı canlıların yaşam mekanları olan yapıların sürdürülebilirliğinin sağlanması ile gerçekleşebilir. Sürdürülebilirliğin bütüncül şekilde sağlanabilmesi, mimari ve kentsel sürdürülebilirlik olgusunun bir arada ele alınmasına bağlıdır. Mimari sürdürülebilirliğin sağlanması ise, uluslararası platformlarda yeşil bina olarak nitelendirilen çevre dostu yapıların, yaşam döngüleri boyunca çevreye etkileri düşünülerek tasarlanması ve uygulanması ile başarılabilir.
Metropol kentlerde yoğun nüfus artışı ve değişen yaşam koşulları, insanları, günlük ihtiyaçlarını tek bir çatı altında karşılayabilecekleri karma işlevli yapı tipolojisine çekmiştir. Bu sebeple çalışmada, kentin önemli merkez noktalarında, ana arterler ile ilişkilendirilmiş, büyük hacimlere sahip karma işlevli yapı tipolojisinin kente etki potansiyellerinin incelenmesi gerekli görülmüştür. 
Bu çalışmanın amacı, İstanbul'dan seçilmiş karma işlevli yapıları, kentsel ve çevresel kriterler bağlamında incelemektir. Derin bir literatür araştırması sonucunda bu tez çalışması kapsamında üretilen özgün kriterler çerçevesinde, Zorlu Center, Akasya Acıbadem ve Metropol İstanbul projeleri değerlendirilmiştir. Çalışma sonunda, sürdürülebilirliğe katkı sağlamak ve karma işlevli yapıların kente ve çevreye olumsuz etki potansiyellerini azaltmak amacı ile yapılan değerlendirme sonucu elde edilen bulgular tartışılmıştır. 

Anahtar Kelimeler: Kentsel Sürdürülebilirlik, Çevresel Sürdürülebilirlik, Karma İşlevli Yapılar, İstanbul

Abstract:
The survival of living things depends on the ecological balance of the planet we live in and the existence of a healthy natural environment. However, natural environmental damage caused by the negative effects of human activities emerges as a common problem that all societies must solve in unity. The solution is to learn and apply the phenomenon of sustainability in a holistic manner.
The most important application area of the concept of sustainability is the cities that host half of the world's population and have a densely built environment. Providing urban sustainability can be achieved by ensuring the sustainability of the buildings that are the living spaces of the living creatures they contain. Ensuring sustainability in a holistic way depends on addressing the concept of architecture and urban sustainability together. Ensuring architectural sustainability can be achieved by designing and applying environmentally friendly buildings, which are described as green buildings in international platforms, considering their effects on the environment throughout their life cycle.
Intense population growth and changing living conditions in metropolitan cities have drawn people to a mixed-function building typology where they can meet their daily needs under a single roof. For this reason, in the study, it was deemed necessary to examine the impact potentials of the mixed-function building typology with large volumes, which are associated with main arteries at important central points of the city.
The purpose of this study is to examine the mixed function buildings selected from Istanbul in the context of urban and environmental criteria. Zorlu Center, Akasya Acıbadem and Metropol Istanbul projects selected from the city of Istanbul were evaluated within the framework of the urban and environmental criteria suggested by the literature study. At the end of the study, the findings obtained as a result of the evaluation made in order to contribute to sustainability and to reduce the negative impact potential of mixed function buildings on the city and the environment were discussed.

Keywords: Urban Sustainability, Environmental Sustainability, Multi-functional Buildings, ,Istanbul