Diyarbakır ili atık su hidroelektrik güç potansiyelinin incelenmesi
Investigation of wastewater hydroelectric power potential in Diyarbakır city
Yazar: MÜCAHİT YALÇIN
Danışman: PROF. DR. TAMER BAĞATUR
Dicle Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: İnşaat Mühendisliği = Civil Engineering
Dizin: Atık su arıtma sistemleri = Waste water treatment systems ; Hidroelektrik = Hydroelectric ; Hidroelektrik santralleri = Hydroelectric power plants

Özet:
İnsan nüfusunun sürekli artması ve su kaynakların sınırlı olması, suyun kullanıldıktan sonra tekrar kullanıma uygun hale getirilmesini mecburi hale getirmiştir. Endüstriyel gelişmeler ve insan nüfusundaki hızlı artışlar suların kirlenmesini de hızlandırmıştır. Buna benzer birçok faktör göz önüne alındığında, yeryüzündeki suyu son derece tasarruflu kullanmamız elzemdir. Doğada insan ve diğer faktörlerin kullanıp kirlettiği suyun temizlenip tekrar döngüye katılmasını sağlamak gerekmektedir. Zira su gerekli işlemler yapılıp temizlendikten sonra doğaya bırakıldığında dolaylı olarak birçok canlı ve cansız varlığın temiz kalmasına da sebep olacaktır. Bütün bu sebeplerden dolayı atık su arıtma tesislerinin kurulması hayati önem arz etmektedir. Atık su arıtma tesisleri atık suların temizlenip tekrar kullanılabilir duruma getirilmesi amacıyla kurulmaktadır. Son yıllarda dünyada ve özellikle Türkiye'de önem verilen çevreci politikalar sebebiyle atık su arıtma tesislerinin kurulumuna hayli önem verilmiştir. Ayrıca ülkemizde söz konusu tesislerin kurulumu için devlet teşviki ve desteklemesi yapıldığından dolayı hız kazanmıştır. Hâlihazırda ülkemizin birçok şehrinde söz konusu tesisler mevcut veya kurulum aşamasındadır. Özellikle büyük şehirlerde bulunan tesislerde; yüksek nüfus, sanayileşme ve diğer faktörlerden dolayı atık su arıtma tesislerinde yüksek debiye sahip su giriş çıkışları gözlenmektedir. Suyun hidroelektrik enerjisine dönüşmesi için en önemli faktörlerden biri debi olduğundan dolayı bu yüksek debiye sahip söz konusu suları elektrik üretiminde kullanmak gayet makul ve mantıklı bir hareket olacaktır. Zira işletmesi genellikle belediyelerde olan bu tesislerden üretilecek elektrik hem tesisin enerji ihtiyacını, hem bakım masraflarını karşılayacak, fazla üretilen enerji de münferit kuruluşlara satılıp elde edilen gelirle farklı hizmetler yapılabilecektir. Su çıkış noktaları, dere yatakları olduğu için uygun düşü değerleri elde edilip uygun bir hidroelektrik santral inşa edildiğinde bu tesislerden hidroelektrik enerji elde edilebileceği düşünülmektedir. Bu çalışmada, daha önceki araştırma ve bilimsel verilerden faydalanılarak Diyarbakır ili için atık su arıtma tesislerinin hidroelektrik güç potansiyeli incelenmiştir. Yaklaşık olarak 5 m'lik bir düşü ve ortalama atık su debi miktarı 1-2 m3/s için aylık 50.000 kWh değerinde elektrik enerjisi elde edilebileceği tahmin edilmektedir.

Abstract:
The continued increase in human population and limited water resources have forced water to be reused after use. Industrial developments and rapid increases in the human population have also accelerated water contamination. Considering the many factors like this, it is essential that we use water on earth to be extremely efficient. In nature, it is necessary to use human and other factors to ensure that the water polluted is cleaned and re-enaced. Because once the water is done and cleaned up, it will indirectly leave a lot of living and dead creatures to be kept clean. For all these reasons, the installation of wastewater treatment plants is vital. Waste water treatment plants are installed to clean and reuse wastewater. In recent years, the installation of wastewater treatment plants has been very important, especially in Turkey and in the world.In addition, the state has gained speed because of its incentive and support for the installation of such facilities in our country. Currently, in many cities of our country, such facilities exist or are in the process of installation. Especially in large cities, water inlet outlets with high flow are observed in wastewater treatment plants due to high population, industrialization and other factors. Since the flow is one of the most important factors for water to become hydroelectric energy, it would be reasonable and reasonable to use these high flow water in the production of electricity. The electricity produced from these facilities, which are usually in municipalities, will provide both the plant's energy needs and maintenance costs, and the excess energy will be sold to individual organizations and different services will be offered. Water outlet points are thought to be hydroelectric energy from these plants when appropriate shower values are obtained and a suitable hydroelectric power plant is built. In this study, the potential for hydroelectric power of wastewater treatment plants for Diyarbakır province has been analyzed by utilizing previous research and scientific data. It is estimated that a head of approximately 5 m and an average amount of wastewater flow can be obtained at 50,000 kWh/month for1-2 m3/s.