Sayı sembolizmi açısından Kur'an'da yer alan sayılara genel bir bakış
An overview of the numbers in the Qur'an in terms of number symbolism
Yazar: ZAFER ALİ ÇAĞLAR
Danışman: DOÇ. DR. DURAN ALİ YILDIRIM
Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Din = Religion

Özet:
İnsanlık tarihi boyunca sayılar, hayatımızın her alanında var olagelmiş ve bilimsel gelişmede etkin rol oynamıştır. Teknolojik açıdan birçok keşfin temelinde, sayılar üzerine kurgulanmış bir gerçeklik bulunmaktadır. Evrende bulunan âheng ve düzenin arka planında hikmete dayalı bir yaratılışın yattığı görülmektedir. Kader kavramı, aynı zamanda her şeyin bir ölçü ve plan dâhilinde yaratıldığını bizlere göstermektedir. Zamâna ve mekâna âit her varlığın aynı zamanda matematiksel ve sayısal bir değer üzerine kurgulandığı söylenebilir. 
İnsanoğlu, kâinâtta var olagelen ilâhî yasaları keşfederek hayâtını îmâr etme çabasına girişmiştir. Kâinâtı en iyi şekilde anlamlandırabilmek için hikmete dayalı bu ince kurgunun ardındaki sayısal ve rakamsal ifâdeleri keşfetmek ve doğru yorumlamak gereklidir. Özellikle Kur'an'da yer alan sayısal ifâdeler, kâinâttaki düzen ve yaratılışa ilişkin evrensel nitelikli bilgileri bizlere sunmaktadır. Farklı kültürlerde dahî aynı sayılara önem verilmesi, sayıların evrensel nitelikte olduğunu bize göstermektedir. Tarihte sayı sembolizminin ortaya çıkmasında ilâhî kitaplarda yer alan sayısal bilgilerin etkili olduğu ve belli başlı sayılar üzerine bu alanın şekillendiği de söylenebilir. Bu bilgiler, ilâhî nitelikli olduğu için özellikle semâvî din mensupları tarafından genel kabûl görmüştür.  Bu bağlamda beşerî dinlerde bile aynı sonuçlara ulaşıldığının görülmesi, sayıların evrensel nitelikte oluşunu göstermektedir. Sayılar ve rakamlar, evrendeki düzeni bize gösteren birer delîl niteliğindedir. Kurânda yer alan kevnî nitelikli sayıların fizik dünyayla bağlantısı doğrudan olduğu gibi ibadetlere ilişkin sayılarda bile bu bağlantının bulunduğu söylenebilir. Kurân bizâtihî sayının kendisine kutsallık ve gizem atfetmemiştir. Kutsal olan sayısının kendisi veya onun yansıttığı düzen değil bilakis o düzeni ortaya koyan yaratıcı varlık ve onun kudretidir. Kur'an'da yer alan sayılara ilişkin değerlendirme yaparken, hadîs metinlerini de dikkate almak daha geniş açılımlara kapı aralayacaktır. Genellikle bu alanda yapılan çalışmalar, belli başlı sayılara yönelik kısmî nitelikli çalışmalardır. Geleceğimizin imâr ve inşâsında, kâinât yasalarını keşfedip genel geçer formüllere ulaşmak, ilmî terakkî ve teknolojik gelişmenin anahtarı konumundadır.

Abstract:
Throughout the history of humanity, numbers have existed in all areas of our lives and have played an active role in scientific development. In the basis of many technological discoveries, there is a reality built on numbers. It is seen that a creation based on wisdom lies in the background of the harmony and order in the universe. The concept of destiny also shows us that everything is created within a measure and plan. It can be said that every entity belonging to time and space is also built on a mathematical and numerical value.
Mankind has attempted to reconstruct his life by discovering the divine laws that exist in the universe. In order to make the best sense of the universe, it is necessary to discover and correctly interpret the numerical and numerical expressions behind this fine structure based on wisdom. Especially the numerical expressions in the Qur'an provide us with universal information about the order and creation in the universe. The fact that the same numbers are given importance even in different cultures shows us that the numbers are universal. It can also be said that the numerical information in the divine books was effective in the emergence of number symbolism in history and this field was shaped on certain numbers. Since this information is of divine quality, it has been generally accepted by the members of the heavenly religions. In this context, the fact that the same results are achieved even in human religions shows that the numbers are universal. Numbers and figures are a proof that shows us the order in the universe. It can be said that the natural numbers in the Qur'an have a direct connection with the physical world, and this connection is found even in the numbers related to worship. The Qur'an does not attribute sanctity and mystery to the number itself. It is not the divine number itself or the order it reflects, but the creative being and its power that reveals that order. When evaluating the numbers in the Qur'an, considering the hadith texts will open the door to wider expansions. Generally, studies in this field are partial studies on certain numbers. In the zoning and construction of our future, discovering the laws of the universe and reaching generally accepted formulas is the key to scientific progress and technological development.