Elatmanın önlenmesi davası
Actio negatoria
Yazar: ALİ SUPHİ KURŞUN
Danışman: DOÇ. DR. AYŞE ARAT
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı / Özel Hukuk Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Elatmanın önlenmesi davası = Actio negatoria ; Türk Medeni Kanunu = Turkish Civil Code ; Türk medeni hukuku = Turkish civil law

Özet:
TMK m. 683/f. II'de düzenlenen elatmanın önlenmesi davası, eşyanın gasbı sonucunu doğurmayan her türlü aynî hak ihlaline karşı açılan davadır. Bu çalışma ile, elatmanın önlenmesi davasının Türk medenî hukuku bakımından etraflıca incelenmesi amaçlanmıştır. Çalışma, dört kısma ayrılmıştır.
İlk kısım, elatmanın önlenmesi davası ile benzer veya ilişkili olan davaların, elatmanın önlenmesi davasından ayırt edilmesine ayrılmıştır. Böylelikle, elatmanın önlenmesi davasının hangi davaları dışlayacağı ve hangi davalarla yarışabileceği ortaya konulmaya çalışılmıştır.
İkinci kısımda, elatmanın önlenmesi davasının hukuki niteliği ve temel özellikleri belirtildikten sonra, uygulama alanı mercek altına alınmıştır. Bu çerçevede, elatmanın önlenmesi davasının taşınmaz ve taşınırlar ile sınırlı aynî haklardaki uygulama alanı açıklanmaya gayret edilmiş ve nispi hak sahiplerinin elatmanın önlenmesi davasını açabilip açamayacakları sorgulanmıştır.
Üçüncü kısım, elatmanın önlenmesi davasının maddi hukuk bakımından şartlarını konu edinmiştir. Bu kapsamda, "aynî hakka mevcut veya gelecekte doğabilecek elatmanın olması" ve "aynî hak sahibinin elatmaya katlanma yükümlülüğünün bulunmaması" şartları üzerinde durulmuştur.
Dördüncü kısımda, elatmanın önlenmesi davasının medenî usul hukuku boyutu, maddi hukuka ve uygulamaya faydası olduğu ölçüde ele alınmıştır. Bu anlamda, dava şartları, dava ve taraf ehliyeti gibi konular kapsam dışı bırakılarak; görev ve yetki, taraf sıfatı, ispat yükü ve hüküm konuları bakımından incelemeler ve değerlendirmeler yapılmıştır.

Abstract:
Actio Negatoria is a lawsuit filed against any violation of real rights that does not result in the usurpation of the goods. With this study, it is aimed in detail in terms of Turkish civil law for the Actio Negatoria. The study is divided into four parts.
The first part is allocated to distinguishing cases similar to or related to the Actio Negatoria. In this way, it has been tried to show which cases will be excluded and which cases can be compete with the Actio Negatoria.
In the second part, after the legal nature and basic features of Actio Negatoria have been specified, the field of application has been scrutinized. In this framework, efforts have been made to explain the field of application of the lawsuit for Actio Negatoria in immovable and movable properties and limited real rights and it has been questioned whether the relative right holders can suit the action for Actio Negatoria.
The third part dealt with the substantive law conditions of Actio Negatoria. In this context, the conditions of "the existence of an existing or future entitlement to the real right" and "the owner of the real right does not have the obligation to endure" are emphasized.
In the fourth part, the civil procedural law dimension of Actio Negatoria is discussed insofar as it benefits the substantive law and practice. In this sense, by excluding the issues such as case conditions, litigation and party competence; examinations and evaluations were made in terms of competent and authorized court, standing, burden of proof and decision.