COVID-19 yoğun bakımda çalışan hekimlerde tükenmişlik sendromunun araştırılması
Investigation of burnout syndrome in physicians working in COVID-19 intensive care unit
Yazar: ÜMİT AKOL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ FİKRET SALIK
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Diyarbakır Gazi Yaşargil Eğt. ve Arş. Hast. / Anesteziyoloji ve Reanimasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Anestezi ve Reanimasyon = Anesthesiology and Reanimation
Dizin: COVID 19 = COVID 19 ; Doktorlar = Physicians ; Korona virüs enfeksiyonları = Coronavirus enfections ; Korona virüsler = Coronaviridae ; Tükenmişlik = Burnout ; Tükenmişlik sendromu = Burnout syndrome ; Tükenmişlik-mesleki = Burnout-professional ; Yoğun bakım = Intensive care ; Yoğun bakım üniteleri = Intensive care units

Özet:
Amaç: Bu çalışmada,  COVID-19 pandemi süecinde yoğun bakım ünitemizde çalışan hekimlerde tükenmişlik seviyesini araştırmayı amaçladık. 
        Gereç ve yöntem: Çalışmamızda, COVID-19 pandemisinin hekimler üzerindeki etkisini araştırdık. Çalışmamız, COVID-19 pandemi sürecinde yoğun bakımda çalışan hekimlerle yüz yüze görüşerek anket yöntemi ile yapılmıştır. Kesitsel tipte olan bu çalışmaya, S.B.Ü Gazi Yaşargil Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde COVID-19 yoğun bakımda görev almış 100 hekim dâhil edildi. Araştırmamıza katılanların tükenmişlik seviyelerini belirlemek için hekimlere,  Maslach Tükenmişlik Ölçeği (MTÖ) ve sosyodemografik veri formu anketleri uygulandı. Verileri analiz edebilmek için SPSS 16 (Statistical Package for the Social Sciences) paket programı kullanıldı. 
         Bulgular: Çalışmamaya katılan 100 hekimin,  yaş ortalamaları 34,7±6,36 olarak değerlendirildi. Çalışmaya dâhil edilen kişilerin 66'sı erkek, 34'ü kadındı, 25 ' i bekâr 75 'i evliydi, 61'i çocuk sahibiydi 39 ' u çocuk sahibi değildi. Araştırmamıza katılan hekimlerin tükenmişlik seviyelerini belirlemek için, MTÖ'den aldıkları puanların ortalamalarına bakıldığında; Duygusal Tükenme (DT) alt boyut puan ortalaması 27,3±6,14, Duyarsızlaşma (D) alt boyut puan ortalaması 16,3±4,41, Kişisel Başarı (KB) alt boyut puan ortalaması 28,6±4,33 olarak görüldü. Araştırmamızda kadın hekimlerin ve ayda 4'ten fazla nöbet tutan hekimlerin kendilerini daha duyarsız hissetikleri görüldü. Çalışmamızda, COVID-19 yoğun bakımda kendi istekleriyle çalışmayan ve COVID-19 yoğun bakımda çalıştıklarından dolayı emekli olmadan mesleklerinden ayrılmayı düşünen hekimlerde daha fazla duygusal tükenme (DT) olduğu bulundu.  Evli hekimlerin kendilerini daha başarılı hissetikleri saptandı.
         Sonuç: Araştırmamız sonucunda, COVID-19 yoğun bakımda çalışan hekimlerde tükenmişlik seviyelerinin ciddi boyutlara ulaştığı ve pandemi sürecinde yoğun bakımda çalışan hekimlerin kendilerini daha duyarsız hissetikleri görüldü. Sonuç olarak, tükenmişlik problemi tıp fakültesi yıllarında başladığı göz önüne alınmalıdır. Doktorların psikolojik durumları öğrencilik dönemlerinden başlayarak izlenmelidir ve daha problemler ortaya çıkmadan çözülmelidir. Aksi takdirde, zaten en fazla tükenmişlik oranlarının görüldüğü doktorluk mesleğinde, yıkıcı etkileri çok fazla olan COVID-19 hastalığı gibi pandemilerle karşılaşıldığında hekimler kendilerini daha çaresiz hissedeceklerdir. Bu sorun tüm toplum sağlığını etkileyecektir.
       Anahtar Sözcükler: COVID-19, hekim, yoğun bakım, tükenmişlik

Abstract:
Aim: In this study, we aimed to investigate the level of burnout in physicians working in our intensive care unit during the COVID-19 pandemic.
          
       Materials and methods: Our study was conducted with face-to-face interviews with physicians working in the intensive care unit during the COVID-19 pandemic, using a survey method. This cross-sectional study included 100 physicians who worked in the COVID-19 intensive care unit at Gazi Yaşargil Training and Research Hospital. Participants were asked to fill out Maslach Burnout Scale (BBI) and sociodemographic data form questionnaires. In our study, we investigated the effect of the COVID-19 pandemic on physicians. Data analysis was performed using the SPSS 16 (Statistical Package for the Social Sciences) package program.
          
        Results: The mean age of the 100 physicians we evaluated in our study was evaluated as 34.7±6.36. Of the people included in the study, 66 were men and 34 were women. 25 of the people included in the study were single, 75 of them were married. Of those included in the study, 61 had children and 39 did not. When the mean scores of the people included in the study were examined; Emotional Exhaustion (DT) sub-dimension mean score was 27.3±6.14, Depersonalization (D ) sub-dimension mean score was 16.3±4.41, Personal Achievement (PD) sub-dimension mean score was 28.6±4.33 detected. In our study, it was observed that female physicians and physicians who were on duty more than 4 times a month felt more insensitive. In our study, it was found that physicians who did not work in the COVID-19 intensive care unit voluntarily and who were considering leaving their profession before retiring because they worked in the COVID-19 intensive care units had more emotional exhaustion (DT). In our study, it was determined that married physicians felt more successful.
         
         Conclusion: As a result of our research, it was seen that the burnout levels of the physicians working in the COVID-19 intensive care unit reached serious levels and the physicians working in the intensive care unit during the pandemic felt more insensitive. As a result, it should be taken into account that the problem of burnout started during the medical school years. Starting from the studentship period, the psychological conditions of people should be constantly monitored and problems should be tried to be solved before they occur. Otherwise, physicians will feel more helpless when faced with pandemics such as COVID-19 disease, which has devastating effects in the profession of medicine, where the highest burnout rates are already seen. This problem will affect the whole public health
         Keywords:COVID-19,physician,intensivecare,burnout