Koroner yavaş akım fenomeni olan hastaların ekokardiyografik olarak sağ ventrikül fonksiyonunun değerlendirilmesi
Echocardiographic evaluation of right ventricular function in patients with coronary slow flow
Yazar: TUĞBA DİŞİKIRIK
Danışman: YRD. DOÇ. DR. İBRAHİM DÖNMEZ ; YRD. DOÇ. DR. EMRAH ACAR
Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Kardiyoloji Ana Bilim Dalı / Kardiyoloji Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Kardiyoloji = Cardiology

Özet:
Giriş ve Amaç: Koroner Yavaş Akım Fenomeni (KYAF), koroner anjiyografide koroner arterde stenoz olmaksızın damarların distaline kan akımının geçişinin yavaş olması kliniğidir. KYAF, koroner anjiyografilerin yaklaşık %1'inde görülür. KYAF etiyolojisi ve patogenezi henüz yeterince açıklanamamış olmasına rağmen, şu anda KYAF koroner arterlerdeki endotel disfonksiyonu, inflamatuar yanıt, mikrovasküler rezerv disfonksiyonu, subklinik ateroskleroz, hücre ve trombosit anormallikleri ve genetik kaynaklığı olduğu düşünülmektedir.Kararsız anjina en sık görülen klinik tablodur sıklıkla yeniden yatış ve yeniden değerlendirme gerektiren elektrokardiyografik değişikliklerle ilişkili istirahatte tekrarlayan göğüs ağrısı epizodları içerir. Ayrıca ST segment yükselmeli miyokard enfaktüsü (STEMI), ST segment yükselmesiz miyokard enfaktüsü (NSTEMI), ventriküler taşikardi (VT) ve ani kardiyak ölüm ile gelebilir. Literatür sınırlı da olsa, sol ventrikül (LV) sistolik ve diyastolik fonksiyonunun azaldığı, ekokardiyografik modalitelerle değerlendirilen ve farklı sonuçlar veren çalışmalar içermektedir. KYAF'in sağ ventrikül (RV) miyokardiyal fonksiyonu üzerindeki etkisine ilişkin veriler azdır ve araştırılması gerekmektedir.
    Çalışmamızda, KYAF'lı hastalarda Ekokardiyografide RV fonksiyonlarını değerlendirmek ve bunu yaş, cinsiyet açısından eşleştirilmiş bir kontrol grubuyla karşılaştırmayı amaçladık.
         Gereç ve Yöntem: Çalışmaya koroner arter hastalığı şüphesi ile yapılan anjiografilerde koroner yavaş akım izlenen 50 hasta ve kontrol grubu olarak normal koroner arter izlenen 50 hasta olmak üzere toplam 100 hasta dahil edildi. 
         Tüm hastaların ekokardiyografide Triküspit yaprakçık uçları-anulus seviyesinde erken diyastolik dolum akış hızı (triE dalgası), atriyal kontraksiyona bağlı geç diyastolik dolum hızı akış hızı (triA dalgası), triE/A oranı ve triküspit E deselerasyon zamanı (triDT) ölçümleri alındı. Triküspit annüler düzlem sistolik ekstansiyonunu (TAPSE) ölçümü kayıtları alındı. Sağ atriyal basınç, Triküspit yetmezliği (TY) jet hızı, Pulmoner arter basınç (PAB) ölçümleri yapıldı. Sağ ventrikül fraksiyonel alan değişimi (RV FAC) hesaplandı. Lateral triküspit anulusta TDI görüntülemeyi kullanarak erken (triE') ve geç (triA') diyastolik hızları, izovolümetrik gevşeme süresi (triIVRT) ve izovolümetrik kontraksiyon süresi (triIVKT), triE'/A' oranı, triE/E' oranı ve yeni bir parametre olan TE-E' aralığı (triküspit E ile E' arasındaki arasındaki zaman aralığı) ölçüldü.
         Bulgular: Her iki grup arasında yaş, DM, HL, VKİ, cinsiyet, sigara kullanımı açısından istatiksel olarak anlamlı fark saptanmadı. SKB, DKB ve kalp hızı KYAF grubunda daha düşük ve istatiksel olarak anlamlı saptandı ( p=0,024, p=0,031 ve p=0,016). HT'si olan hastalar beklenilenin aksine NKA grubunda fazla olup istiksel olarak anlamlıydı (p=0,025). Genel ekokardiyografik parametrelerden EF, LA, LVED, LVES, PW ve RV bazal çap açısından her iki grup arasında istatiksel olarak fark saptanmadı. IVS kalınlığı ve RA alanı NKA grubunda daha düşük bulunmuş olup istatiksel olarak anlamlıdır (p=0,032 ve p=0,081). Sağ ventrikül sistolik fonksiyonları gösterelen parametreler olarak LV/RV çap oranı, TAPSE, S', sPAB, FAC ve RIMP'de her iki grup arasında istatiksel olarak fark saptanmadı. Sağ ventrikül diyastolik fonksiyonlarını gösteren ekokardiyografik parametreleri olarak triE, triA, triE/A, TE-E', triIVRT, triE', triA', triE/E' ve triDT' de her iki grup arasında anlamlı fark saptanmadı.
Sonuç: Sonuç olarak KYAF'ta sol ventrikülün aksine sağ ventrikül sistolik ve diyastolik fonksiyonları bozulmamaktadır. Bu konuda farklı sonuçlar gözlemlenenen çalışmalar bulunmaktadır. Çok merkezli ve yüksek hasta sayısı gereken çalışmaya ihtiyaç vardır.

Abstract:
Introduction and Aim: Coronary Slow Flow Phenomenon (CSFP) is the clinical manifestation of slow passage of blood flow distally in coronary arteries without stenosis observed during coronary angiography. CSFP is seen in approximately 1% of coronary angiographies. Although the etiology and pathogenesis of CSFP have not been fully explained yet, it is currently believed that CSFP is associated with endothelial dysfunction, inflammatory response, microvascular reserve dysfunction, subclinical atherosclerosis, cell and platelet abnormalities, and genetic factors. Unstable angina is the most common clinical presentation, often including episodes of recurrent chest pain requiring readmission and reevaluation with associated electrocardiographic changes. Additionally, it can present with ST-segment elevation myocardial infarction (STEMI), non-ST-segment elevation myocardial infarction (NSTEMI), ventricular tachycardia (VT), and sudden cardiac death. Although limited, the literature includes studies evaluating left ventricular (LV) systolic and diastolic function using echocardiographic modalities, yielding different results. Data regarding the impact of CSFP on right ventricular (RV) myocardial function are limited and need further investigation.

In our study, we aimed to evaluate RV functions using echocardiography in patients with CSFP and compare them with a control group matched for age and gender.

Materials and Methods: The study included a total of 100 patients, with 50 patients exhibiting coronary slow flow on angiography due to suspected coronary artery disease, and 50 patients in the control group with normal coronary arteries. Echocardiographic measurements were obtained for all patients, including early diastolic filling velocity (triE wave), late diastolic filling velocity related to atrial contraction (triA wave), triE/A ratio, and tricuspid E deceleration time (triDT) at the level of tricuspid leaflet tips to annulus. Tricuspid annular plane systolic excursion (TAPSE) measurements were recorded. Measurements were also taken for right atrial pressure, tricuspid regurgitation (TR) jet velocity, and pulmonary artery pressure (PAP). Right ventricular fractional area change (RV FAC) was calculated. Early (triE') and late (triA') diastolic velocities, isovolumetric relaxation time (triIVRT), isovolumetric contraction time (triIVCT), triE'/A' ratio, triE/E' ratio, and a new parameter called TE-E' interval (time interval between tricuspid E and E') were measured using tissue Doppler imaging in the lateral tricuspid annulus.

Results: There were no statistically significant differences between the two groups in terms of age, diabetes mellitus (DM), hyperlipidemia (HL), body mass index (BMI), gender, or smoking status. Coronary slow flow group had lower and statistically significant values for systolic blood pressure (SBP), diastolic blood pressure (DBP), and heart rate (p=0.024, p=0.031, and p=0.016, respectively). Patients with hypertension (HT) were unexpectedly more prevalent in the control group, and this difference was statistically significant (p=0.025). Among the general echocardiographic parameters, ejection fraction (EF), left atrium (LA), left ventricular end-diastolic diameter (LVED), left ventricular end-systolic diameter (LVES), posterior wall thickness (PW), and RV basal diameter showed no statistically significant differences between the two groups. Interventricular septum thickness and right atrial area were lower in the control group and statistically significant (p=0.032 and p=0.081, respectively). Parameters reflecting right ventricular systolic function, such as the LV/RV diameter ratio, TAPSE, S', systolic PAP (sPAP), RV FAC, and right ventricular index of myocardial performance (RIMP), showed no statistically significant differences between the two groups. Echocardiographic parameters reflecting right ventricular diastolic function, including triE, triA, triE/A, TE-E', triIVRT, triE', triA', triE/E', and triDT', showed no significant differences between the two groups.

Conclusion: In conclusion, unlike the left ventricle, both systolic and diastolic functions of the right ventricle are not impaired in CSFP. However, there are studies with different results on this subject. Multicenter studies with larger patient populations are needed.