İş özellikleri algısının iş bütünleşmesi üzerindeki etkisi (İDO A.Ş.'de bir uygulama)
The effect of the perception of job characteristics on job engagement (An analysis of Performance evaluation in call centers İstanbul Seabus Corp)
Yazar: HÜSEYİN TALHA DEMİRBAŞ
Danışman: PROF. DR. ERDAL TEKARSLAN
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Bölümü / İşletme Ana Bilim Dalı / Örgütsel Davranış Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: İş özellikleri = Job charecteristic ; İşe bağlılık = Job involvement ; İşle bütünleşme = Work engagement

Özet:
Bu çalışmada; çalışanların, temel iş özellikleri algısının, iş bütünleşmesi üzerindeki etkisi araştırılmıştır. Araştırmada iş özellikleri algısı ve iş bütünleşmesi kavramlarını ölçen iki ölçek ve araştırmanın geçerliliğini test eden iki ölçek olmak üzere toplam dört ölçek kullanılmıştır. İş Özellikleri Algısı Ölçeği, Hackman ve Oldham'ın geliştirmiş olduğu İş Teşhisi Anketi'nden, İş Bütünleşmesi Ölçeği ise May, Gilson ve Harter'ın çalışmalarından alınmıştır. İş özellikleri algısını; beceri çeşitliliği, işin bütünlüğü, işin anlamlılığı, özerklik ve geri bildirim temel faktörleri oluşturmaktadır. Araştırmada, literatüre uygun olarak beceri çeşitliliği, işin bütünlüğü ve işin anlamlılığı faktörleri birleştirilerek işin hissedilen anlamlılığı boyutu elde edilmiştir. İşin hissedilen anlamlılığı, özerklik ve geri bildirim boyutlarının, genel olarak iş bütünleşmesi üzerindeki etkileri tek tek incelenmiştir.Araştırma, İstanbul Deniz Otobüsleri A.Ş. Genel Merkez ve bağlı birimlerinde çalışan 540 kişiye uygulanmıştır. Oluşturulan regresyon modeli sonucunda, incelenen işletmede, iş bütünleşmesini etkileyen temel iş özelliğinin geri bildirim boyutu olduğu tespit edilmiştir. Bunu işin hissedilen anlamlılığı boyutu takip etmektedir. Araştırma yapılan işletmede, özerklik boyutunun, iş bütünleşmesi üzerinde küçük miktarda bir negatif etkisi olduğu belirlenmiştir.Yapılan araştırmada incelenen işletmenin, genel olarak sektör yapısı, yapılan işin niteliği ve çalışanların kullandığı teçhizatın maliyetleri göz önüne alındığında; çalışanlar gerçekleştirdikleri işlerde, özerk çalışma koşullarından ziyade üstler tarafından yapılan düzenli geri bildirim ve yönlendirmeleri, iş bütünleşmesinin oluşması açısından tercih etmektedir.

Abstract:
The purpose of this study is to investigate whether the job characteristics have an effect on the job engagement of the employees. Four different scales are used in this survey. The first scale is design to measure the employees? perception towards characteristics of their job. The second scale is constructed to evaluate the level of employees? job engagement. Two more scales are used in this study to test the validity of the research. The Job Characteristics scale is taken from Hackman and Oldham?s Job Diagnostic Survey and Job Engagement Scale is taken from May, Gilson and Harter?s study.The job characteristics model consists of five dimensions which are skill variety, task identity, task significance, autonomy and job feedback. In this study, in order to be consistent with the literature, we combine the skill variety, task identity and task significance dimension to form the Experienced Meaningfulness of the Work dimension. Experienced Meaningfulness of the Work, autonomy and job feedback dimensions are then examined separately.The research was conducted among 540 workers of the Istanbul Seabus Corp. The results of the regression analysis indicated that the job feedback has the strongest influence on Job Engagement among all dimensions of the Job Characteristics Model and the Experienced Meaningfulness of the Work found to be the second most influential dimension. A negative but low correlation is found between autonomy and Job Engagement.Considering the general structure of the sector, the characteristics of the job and the cost of the equipments being used, the preferences of workers about job feed back rather than autonomy is found understandable.