Bireysel kredilerin tüketici fiyat endeksine etkisi: Türkiye örneği (2005-2020)
The effect of personal loans on consumer price index: The case of Turkey (2005-2020)
Yazar: TUĞÇE ADIMLI
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ OSMAN MURAT TELATAR
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı / İktisat Teorisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Bireysel krediler = Consumer loans ; Krediler = Credits ; Tüketici fiyat indeksi = Consumer price index ; Zaman serileri analizi = Time series analysis

Özet:
Bu çalışmanın amacı, Türkiye ekonomisinde 2005Q4-2020Q1 dönemine ilişkin üçer aylık
verileri kullanarak konut kredisi, taşıt kredisi, ihtiyaç kredisi ve bireysel kredi kartlarından oluşan
bireysel krediler ile Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) arasındaki ilişkiyi Johansen Çok Değişkenli
Eşbütünleşme Testi ve VAR sistemi tahmini uygulanarak incelemektir. Bu kapsamda bağımlı
değişken olarak TÜFE kullanılırken, bağımsız değişken olarak konut kredisi, taşıt kredisi, ihtiyaç
kredisi, bireysel kredi kartları ve toplam tüketici kredileri kullanılmıştır. Çalışmada değişkenler
arasındaki ilişkinin tespit edilmesi amacıyla üç ayrı model oluşturulmuştur. Birinci modelde toplam
tüketici kredilerinin TÜFE üzerindeki etkisini analiz etmek amacıyla TÜFE bağımlı, toplam
bireysel krediler de bağımsız değişken olarak kullanılmıştır. İkinci modelde her bir bireysel kredi
türünün enflasyon üzerindeki etkisini ayrı ayrı tespit edebilmek amacıyla TÜFE bağımlı değişken
olurken, konut kredisi, taşıt kredisi ve ihtiyaç kredisi bağımsız değişken olarak ele alınmıştır.
Üçüncü modelde ise bireysel kredi kartı kullanımının TÜFE üzerindeki etkisini analiz etmek
amacıyla TÜFE bağımlı ve bireysel kredi kartı kullanımı bağımsız değişken olarak kullanılmıştır.
Ayrıca her bir modele kontrol değişken olarak M2 para arzı ve reel efektif döviz kuru değişkenleri
de eklenmiştir.
Johansen yaklaşımından elde edilen sonuçlara göre değişkenler arasında herhangi bir uzun
dönem ilişkisi bulunmamaktadır. Ayrıca VAR sistemi tahmininden elde edilen varyans ayrıştırması
ve etki-tepki grafikleri sonuçlarına göre ise bireysel kredi türlerinden tüketici fiyatlarına doğru
herhangi bir ilişki tespit edilememiştir. Son olarak, değişkenler arasındaki nedensellik ilişkilerinin
tespiti için gerçekleştirilen Granger nedensellik testi sonuçlarına göre bireysel kredi türleri ile
TÜFE arasında herhangi bir nedensellik ilişkisi de mevcut değildir. Buna karşın para arzı ile TÜFE
arasında karşılıklı nedensellik bulunurken, reel efektif döviz kurundan TÜFE'ye doğru tek yönlü
bir nedensellik söz konusudur.
Anahtar Kelimeler: Bireysel Krediler, Tüketici Fiyat Endeksi, Doğrusal Zaman Serisi
Analizi

Abstract:
The purpose of this study is to analyze quarterly data for the 2005Q4-2020Q1 period of
housing loans, vehicle loans, personal finance credits and personal credit cards of the impact on
Consumer Price Index (CPI) using Johansen Multivariate Cointegration Test and VAR system
estimation in Turkey. In this context, while the CPI is used as the dependent variable, housing
loans, vehicle loans, personal finance credits, personal credit cards and total consumer loans are
used as independent variables. In the study, three different models were analyzed in order to
determine the relationship between variables. In the first model, in order to analyze the effect of
total consumer loans on CPI, CPI is used as the dependent variable, while total consumer loans are
used as an independent variable. In the second model, in order to determine the effect of each
personal loans types on inflation separately, the CPI is the dependent variable, while the housing
loans, vehicle loans and personal finance credits are considered as independent variables. In the
third model, in order to analyze the effect of personal credit cards on CPI, CPI is used as the
dependent variable, while personal credit cards is used as an independent variable. In addition, M2
money supply and real effective exchange rate variables are added to each model as control
variables.
According to the results obtained from the Johansen approach, there is no long-term
relationship between variables. According to the impulse-response graphics and variance
decomposition results obtained from the VAR system estimation, there is no relationship from
personal loans types to CPI. Finally, according to the results of the Granger causality test
conducted to determine the causality relationships between variables, there is no causality
relationship between personal loans types and the CPI. On the other hand, while there is mutual
causality between the money supply and the CPI, there is a one-way causality from the real
effective exchange rate to the CPI.
Keyword: Personal Loans, Consumer Price Index, Linear Time Series Analysis