Kanser tanısı almış ve kanser tanısı almamış çocuklarda akdeniz diyet kalite indeksi ile yaşam kalitesi arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between the mediterraneanean diet quality index and quality of life in children diagnosed with cancer and not diagnosed with cancer
Yazar: ALEYNA NUR KÜÇÜK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SEDA ÇİFTÇİ
İzmir Demokrasi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics

Özet:
Çocukluk çağı kanserlerinde hastalık ve tedavi kaynaklı çeşitli nedenlerle beslenme durumunda kötüleşme meydana gelebilmektedir. Yeterli beslenme bu hastalarda tedavinin getirdikleriyle başa çıkmada kritik rol oynamaktadır. Kanser tanısı almış ve kanser tanısı almamış çocuklarda malnütrisyon sıklığının, yaşam kalitesinin, malnütrisyon, antropometrik ölçümler ve Akdeniz Diyet Kalite İndeksi (KIDMED) ile Çocuklar İçin Yaşam Kalitesi Ölçeği (ÇİYKÖ) arasındaki ilişkinin, ebeveyne ait faktörlerin kanser gelişim riski ile ilişkisinin değerlendirilmesi amacıyla planlanan bu çalışma İzmir Tepecik Eğitim ve Araştırma Hastanesi Çocuk Onkoloji Kliniği ve Çocuk Sağlığı İzlem Polikliniğinde yürütülmüştür. Çalışmaya 43 kanser tanısı almış, 43 kanser tanısı almamış çocuk katılmıştır. Bireylere demografik özellikler, antropometrik ölçümler, besin tüketim kaydı ve besin sıklık formunu içeren anket ile birlikte KIDMED ve ÇİYKÖ ölçeği uygulanmıştır. Olgu grubunun çoğunluğunu hematolojik kanserli hastalar oluşturmaktadır. Kontrol grubunda anne ve baba eğitim düzeyi olgu grubuna göre daha yüksektir (p<0.05). Antropometrik ölçümler açısından olgu ve kontrol grubu arasında anlamlı fark saptanmamıştır. Üst orta kol çevresi beden kütle indeksine göre daha yüksek malnütrisyon saptamaktadır (p=0.035). Solid tümörlü bireylerde çok zayıf-zayıf birey oranı hematolojik kanserlilere göre daha yüksektir (p=0.027). KIDMED puanları açısından olgu ve kontrol grubu arasında anlamlı fark saptanmamıştır. ÇİYKÖ ortalaması olgu grubuna göre kontrol grubunda daha yüksektir (p<0.001). Olgu grubunda ÇİYKÖ ile Fiziksel Sağlık Toplam Puanı (FSTP) ve Psikososyal Sağlık Toplam Puanı (PSTP) arasında, antropometrik ölçümlerin her biri ile kendi arasında pozitif korelasyon saptanmıştır. Kontrol grubunda ÇİYKÖ ile KIDMED, FSTP ve PSTP arasında pozitif, ÇİYKÖ, antropometrik ölçümler arasında negatif, KIDMED ile antropometrik ölçümler arasında negatif, antropometrik ölçümlerin her biri ile kendi arasında pozitif anlamlı korelasyon saptanmıştır. Besin tüketim kaydına göre olgu grubunun günlük enerji alımı kontrol grubuna göre anlamlı olarak daha düşüktür. Yaş gruplarının çoğunda D vitamini, folat ve demir alımı yetersiz bulunmuştur. Kanserli çocuklarda yeterli besin alımının sağlanması önem arz etmektedir. Bu çocukların Akdeniz diyetine uyumlarının arttırılması yaşam kalitesine olumlu etki sağlayabilir.

Abstract:
In childhood cancers, nutritional status may deteriorate due to various reasons such as disease and treatment. Study which was planned to evaluate frequency of malnutrition, quality of life, malnutrition, anthropometric measurements and relationship between Mediterranean Diet Quality Index (KIDMED) and Pediatric Quality of Life Inventory (PedsQL) in children with and without cancer, and relationship between parental factors and risk of cancer development, conducted in İzmir Tepecik Training and Research Hospital, Pediatric Oncology Clinic and Child Health Follow-up Polyclinic. 43 children diagnosed with cancer and 43 children without cancer participated in study. KIDMED and PedsQL were applied to individuals with questionnaire including demographic characteristics, anthropometric measurements, food record and food frequency form. Majority of case group had hematological cancer. Education level of parents in control group is higher than in case group (p<0.05). Anthropometric measurements did not significantly differ between groups. Mid-upper arm circumference detects higher malnutrition than body mass index (p=0.035). Children with solid tumors were more likely to be very thin/underweight (p=0.027). No significant difference was detected between case and control groups in terms of KIDMED. PedsQL was higher in control group (p<0.001). In case group, positive correlation was found between PedsQL and Physical and Psychosocial Health Summary Score, and between anthropometric measurements with each other. In control group, positive correlation was found between PedsQL and KIDMED, Physical and Psychosocial Health Summary Score, negative correlation between PedsQL and anthropometric measurements, negative correlation between KIDMED and anthropometric measurements, and positive correlation between anthropometric measurements with each other. According to food records, daily energy intake of case group was significantly lower than control group, with inadequate intake of vitamin D, folate, and iron in most of age groups. It's important to ensure adequate nutritional intake in children with cancer. Increasing adaptation of these children to Mediterranean diet may have positive impact on their quality of life.