Firma büyümesinde finans dışı etkiler analizi: TOBB Türkiye 100 firmaları üzerine bir çalışma
Non-financial impacts analysis on firm growth: A study on TOBB Turkey 100 companies
Yazar: AYÇA KULAKSIZ
Danışman: DOÇ. DR. MELİKE METERELLİYOZ
TOBB Ekonomi ve Teknoloji Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Büyüme = Growth ; Firma büyüklüğü = Firm size ; Firmalar = Firms ; Lojistik regresyon modelleri = Logistic regression models ; Regresyon = Regression ; Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği = The Union of Chambers and Commodity Exchanges of Türkiye

Özet:
Ekonomik nedenlerden dolayı firmalar için büyüme önem taşımaktadır. Bu çalışma, TOBB Türkiye 100 programına 2020 ve 2021 dönemi başvuru yapan firmaların net satış geliri büyümesi esas alınarak büyümelerine ve firmaların başarılı olmasına etki eden dinamiklerin incelenmesini amaçlamaktadır.  Bu amaç doğrultusunda, büyüme ve başarılı olma durumlarını anlamaya yönelik 2020 ve 2021 için bağımsız değişkenler ile regresyon ve lojistik regresyon modelleri kurulmuştur. Daha sonra 2020 dönemine başvuruda bulunan firmaların verileriyle elde ettiğimiz regresyon ve lojistik regresyon modelleriyle 2021 dönemime başvuruda bulunan firmaların büyüme oranı ve başarı durumu tahmin edilmiştir. Elde edilen sonuçlara göre çalışan sayısındaki değişimin her iki dönemde de ciro artışını pozitif yönde etkilediği görülmektedir. Firma yaşı arttığında büyüme oranı azalmaktadır. Tarım, ormancılık ve balıkçılık sektöründe faaliyet gösteren firmaların diğer sektörlerdeki firmalara oranla daha az büyüdüğü ve başarılı olma olasılığının daha az olduğu görülmüştür. Doğu Anadolu Bölgesi'nde yer alan firmaların büyüme oranının ve başarılı olma olasılığını İstanbul, Batı Marmara ve Batı-Doğu Karadeniz Bölgelerine göre daha az olduğu tespit edilmiştir. Başarı durumu tahmini için ise oluşturulan 2020 dönemi başarı durumu lojistik regresyon modelinin 2021 dönemi doğru tahmin etme oranı %77 olarak hesaplanmıştır. 2021 döneminde başvuran firmaların verileri ile 2021 yılı başarı durumu lojistik regresyon modelinin doğruluk oranı %81,6 olarak bulunmuştur. Doğruluk oranları kıyaslandığında 2021 dönemi lojistik regresyon modelinin daha iyi bir tahmin modeli olduğu ortaya çıkmaktadır.

Abstract:
Due to economic pressures, growth is given importance for companies. This study aims to examine the dynamics that affect the growth and success of companies applying to the TOBB Turkey 100 program for the 2020 and 2021 periods, based on their net sales revenue growth. In line with this goal, regression and logistic regression models with independent variables for 2020 and 2021 were established for the growth and success section. Then, with the regression and logistic regression models we obtained with the data of the companies applying for the 2020 period, the growth rate and success status of the companies applying for the 2021 period were estimated. According to the results obtained, it is seen that the change in the number of employees has a positive effect on the increase in turnover in both periods. The growth rate decreases as the age of the firm increases. It has been observed that the companies operating in the agriculture, forestry and fisheries sectors have grown less than the companies in other sectors and are less likely to be successful. It has been determined that the growth rate and probability of success of the companies in the Eastern Anatolia Region are lower than those in Istanbul, West Marmara and West-East Black Sea Regions. For the estimation of the success situation, the correct prediction rate of the 2021 period of the 2020 period logistic regression model was calculated as 77%. The accuracy rate of the logistic regression model of the success status of 2021 with the data of the companies applying in the 2021 period was found to be 81.6%. When the accuracy rates are compared, it turns out that the 2021 logistic regression model is a better forecasting model.