Acil serviste kontrast madde sonrası akut böbrek hasarının risk grubundaki hastalar üzerinde araştırılması
Study of post-contrast acute kidney injury on high-risk patients in the emergency department settings
Yazar: MUHİTTİN SELÇUK ÖZKAN
Danışman: PROF. DR. ASLIHAN ÜNAL
Akdeniz Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Acil Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Nefroloji = Nephrology ; Radyoloji ve Nükleer Tıp = Radiology and Nuclear Medicine ; İlk ve Acil Yardım = Emergency and First Aid
Dizin: Acil servis-hastane = Emergency service-hospital ; Acil tıp = Emergency medicine ; Böbrek = Kidney ; Hipersensitivite = Hypersensitivity ; Kontrast maddeler = Contrast media

Özet:
Giriş ve Amaç: Günümüzde acil servislerde en yaygın kullanılan görüntüleme modalitelerinden biri kontrastlı bilgisayarlı tomografi (BT) olmuştur. Böbrek fonksiyonları kötü olan hastaların görüntülemesi kontrast madde nefropatisi endişesi nedeniyle kontrastsız yapılabilmektedir. Ek olarak çekim öncesi böbrek fonksiyon değerlerinin beklenmesi acil servis kalış sürelerini uzatmaktadır. Çalışmamızda acil serviste kontrast madde uygulamaları sonrası risk grubundaki hastalarda akut böbrek hasarı (ABH) gelişip gelişmediği ve sonuçları araştırıldı.   
Gereç ve Yöntem: Üçüncü basamak bir eğitim hastanesinde retrospektif olarak gerçekleşen araştırmada 6 yıllık dönemde pulmoner BT anjiyografi (BTA) ve toraks BT görüntülemesi yapılan bazal GFR değeri ≤45 mL/dak/1.73 m2 olan hastalar incelendi. Pulmoner BTA görüntülemesi yapılan 77 ve toraks BT görüntülemesi yapılan 439, toplam 516 hasta çalışmaya dahil edildi. Gruplar Propensity Score Matching (PSM) metoduyla çalışma değişkenlerine göre 1:1 eşleştirildi. Olası risk faktörleri ile (yaş, cinsiyet, acil servis BFT, triaj skalası, vital bulgular, HT, DM) sonlanımların (renal replasman tedavi (RRT) gereksinimi, ABH gelişimi, 30 günlük mortalite) ilişkisinin incelendiği analizler önce tüm hastalarda, sonrasında eşleştirme öncesi ve sonrası gruplarda tekrarlandı. İstatistiki analizler R veri terminali ve SPSS 20.0 kullanılarak yapıldı.
Bulgular: Eşleme öncesi gruplar karşılaştırıldığında mortalite (p=0,210) ve RRT gereksinimi (p=0,803) açından gruplar arasında fark saptanmazken, pulmoner BTA grubunda ABH (p<0,001) daha yüksek oranda saptandı. PSM metoduyla 1:1 eşleme sonrası gruplar arasında mortalite (p=0,362), RRT (p=0,681) ve ABH (p=0,150) sonlanımları açısından fark saptanmadı. 
Sonuç: Çalışmamızda risk grubunda kabul edilen eGFR ≤45 mL/dak/1.73 m2 olan hasta popülasyonunda intravenöz kontrast madde maruziyeti ile mortalite, RRT gereksinimi ve ABH gelişimi açısından neden-sonuç ilişkisi saptanmadı.  
Anahtar kelimeler: Kontrast Madde Sonrası Gelişen Akut Böbrek Hasarı, Kontrast Madde Nefropatisi, Propensity Score Matching

Abstract:
Introduction: Contrast enhanced computed tomography is one of the most ordered imaging modalities nowadays in emergency departments. Especially for vascular diagnoses, contrast media is essential to use. Due to the concern of contrast induced nephropathy, patients have decreased renal functions occasionally and selectively not been exposed to CECT. Additionally waiting for patient's renal function test results before obtaining CECT imaging leads to longer ED length of stay and slowdown ED operations in general. In our study, we analyzed post-contrast acute kidney injury and its outcomes on high-risk patients in the emergency department settings. 
Materials and Method: This study conducted in a tertiary care university teaching hospital, patients with a baseline GFR of ≤45 mL/min/1.73 m2 who underwent pulmonary CT angiography (CTA) and thoracic CT imaging over a 6-year period were retrospectively evaluated. 77 patients who underwent pulmonary CTA, 439 patients who underwent thorax CT imaging and in total 516 patients were included in study. The groups were matched 1:1 according to the study variables with the propensity score matching method. Analyzes examining the relationship between potential risk factors (age, gender, baseline renal function tests, triage scale, vital signs, HT, DM) and outcomes (requirement for renal replacement therapy (RRT), development of AKI, 30-day mortality) were analyzed in all patients, then repeated in pre-matched and post-matched groups. Statistical analyzes were performed using the R data terminal and SPSS 20.0.
Results: When the pre-matched groups were compared, there was no difference between the groups in terms of mortality (p: 0.210) and RRT requirement (p: 0.803), while AKI (p<0.001) was found to be higher in the pulmonary CT angiography group. There was no difference between the groups in terms of mortality (p: 0.362), RRT (p: 0.681), and AKI (p: 0.150) after 1:1 matching with the propensity score matching method.
Conclusion: In our study, in the high-risk patient population which eGFR ≤45 mL/min/1.73 m2, no cause-effect relationship was found between exposure to intravenous contrast media and mortality, the need for renal replacement therapy, and the development of acute kidney injury.
Key Words: Post Contrast Acute Kidney Injury, Contrast Induced Nephropathy, High-Risk Patient, Propensity Score Matching