Miyokard infarktüsü geçirmiş hasta grubunda risk faktörü olarak kolestrol ester transfer protein (CETP) gen lokosundaki kritik polimorfizmlerin incelenmesi /
Yazar: HÜLYA YILMAZ
Danışman: PROF. DR. TURGAY İSBİR
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Moleküler Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2000
Konu: Moleküler Tıp = Molecular Medicine

Özet:
6. ÖZET Bu çalışmada 118 sağlıklı ve 86 myokard infarktüsü tanısı konmuş hastada lipid profilleri, CETP gen polimorfizmleri (Msp1, Taq1A, Taq1B, BarnHI, Rsa1 ve EcoNI) ve Lipoprotein lipaz Pvu II gen polimorfizmi saptanmış ve bu polimorfizmleri n myokard infarktüsündeki etkisinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Serum lipid düzeyleri enzimatik metodlarla tayin edilmiştir. Toplam 204 örnekten elde edilen DNA'lardan gen polimorfizmlerini saptamak için Polimeraz Zincirleme Reaksiyonu (Polymerase Chain Reaction, PCR), Restriksiyon Fragmanı Uzunluk Polimorfizmi (Restriction Fragment Lenght Polymorphism, RFLP) ve agaroz jel elektroforezi teknikleri kullanılmıştır. Çalışmamızda MI grubunda kontrole göre CETP M1M1 genotipinin, CETP Taq B1B1 genotipi ve B1 allelinin, CETP Bam H2H2 genotipinin, CETP R1R2 genotipinin, CETP EcoNI E2 alleli ( p= 0.007) ve LPL Pvu II P(+) allelinin yüksek frekansta olduğu; CETP M1M2 genotipinin (p=0.001) ve Bam H1H1 genotipi ve H1 allelinin ise kontrole göre düşük frekansta olduğu saptanmıştır. MI ve kontrol grubu arasında Taq1A genotip ve allel dağılımı açısından istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki gözlenmemiştir (p>0.05). Hasta ve kontrol grubunda M2M2 genotipine sahip bireylerin yüksek HOL-koiesterol düzeylerine (p- 0.012); Taq B1B1 genotipi ve B1 allelinine sahip olanların 35 mg/dl'den düşük HDL-kolesterol düzeylerine sahip oldukları gözlenmiştir. MI Grubunda LPL P(+,-) genotipli ve P (-) alleli taşıyan bireylerde totai-kolesterolün > 200 mg/dl ve LDL> 130 mg/dl olması arasında ilişki gözlenmiştir (p=0.05). MI grubunda Taq A1A2 genotipi (4.68 kat), Taq A2 alleli (6.66 kat) ve Msp M1 allelini (1.3 kat) taşıyanlarda obezite riskinin ; M1M1 genotipi (1.5 kat),Taq A1A2 (p= 0.003) genotipi ve A2 allelini (p= 0.014) taşıyanlarda diabet riskinin arttığı ; Msp M1 allelini taşıyanlarda sol atriyum dilatasyonu riskinin (1.4 kat) arttığı gözlenmiştir. Kontrol grubunda Taq A2A2 genotipi (p=0.03), Taq A2 alleli (p=0.013) ve Bam H1H1 (p=0.045) genotipinin yüksek total-kolesterol; Taq A2A2 yüksek 77trigliserid (p=0.012), Taq A2A2 (p=0.062), Taq A2 alleli (p=0.042) ve Bam H1H1 (p=0.011) genotipinin yüksek LDL-kolesterol, Taq A2A2 (p= 0.013) ve Rsa R1R1 (p=0.017) genotipinin yüksek VLDL-kolesterol ve Taq A2A2 (p=0.012), Taq A2 alleli (0.052) ve Rsa R1R1 (0.021) genotipinin yüksek BMI değerleriyle ilişkili olduğu gözlenmiştir. Taq A1 allelininin düşük total-kolesterol (p-0.041), trigliserid (p=0.023), LDL-kolesterol (p=0.076), VLDL-kolesterol (p=0.025) ve BMI (p=0.012) düzeyleri ile ilişkili olduğu gözlenmiştir. Sonuç olarak, Türk populasyonunda CETP geni Msp 1, Taq1B, EcoN1 gen polimorfizmleri ve LPL geni Pvu II gen polimorfizminin MI gelişiminde etkili olduğu gözlenmiştir, özellikle CETP Msp 1 ve Taq1B gen polimorfizmlerinin düşük HDL-kolesterol düzeyleriyle ilişkili olduğu belirlenmiştir. Kolesterol ester transfer protein Taq1A gen polimorfizminin aterojenik lipoprotein ve MI hastalarında obezite ve diabet gelişiminde etkili olduğu gözlenmiştir. 78

Abstract:
7. SUMMARY In this study, Cholesterol Ester Transfer Protein (CETP) (Msp 1, TaqlA, TaqlB, Bam HI, Rsa1 ve EcoNI) and lipoprotein lipase Pvu II gene polymorphisms and lipid profile were studied in the healthy persons and patients with acute or old myocardial infarction. PCR (Polymerase Chain Reaction), RFLP (Restriction Fragment Length Polymorphism), and agarose gel electrophoresis techniques were used to determine the genotypes. Serum lipid levels were measured enzymatically. B1B1, M1M1 and R1R2 genotypes and B1 and E2 alelles of CETP, and Pvu II P (-) allele of LPL were high, in contrast H1H1 and M1M1 genotypes, and H1 allele of CETP were lower in Ml groups as compared with control group. There was no significant differences relating TaqlA genotype and allele frequencies between Ml and control groups (p>0.05). Serum HDL-cholesterol levels were high in both patient and control group with Msp M2M2 genotype, in contrast, HDL-cholesterol levels were observed lower than 35 mg/dl in both groups with Taq B1 B1 genotype and Taq B1 allele. There was relation between total-cholesterol higher than 200 mg/dl and LDL- cholesterol higher than 130 mg/dl in Ml group with Pvu II P(+,-) genotype and Pvu II P(-) allele. Taq A1A2 genotype, Taq A2 allele and Msp M1 allele,and Taq A1A2 genotype, Taq A2 allele and Msp M1M1 genotype increased in Ml group with obesity and diabet, respectively. Msp M1 allele frequency was high in Ml patient with dilation of left atrium. In control group, total-cholesterol levels related with A2A2, H1H1 genotypes, triglyceride levels related with A2A2 genotype, LDL-cholesterol levels related with A2A2, H1H1 genotypes and A2 allele, VLDL-cholesterol levels related with A2A2, R1R1 genotypes, body mass index related with A2A2, R1R2 genotypes and A2 allele increased. Total-cholesterol, triglyceride, 79LDL-cholesterol, VLDL-cholesterol levels and body mass index decreased related with Taq A1 allele. As a conclusion, Mspl, TagIB and EcoNI polymorphisms of CETP gene and Pvu II polymorphism of LPL gene were observed associated with development of myocardial infarction. Particularly Msp 1 and TaqlB gene polymorphisms of CETP were found related with low HDL-cholesterol levels. Our results suggest that TaqlA gene polymorphisms of CETP may be associated with atherogenic lipoprotein variation and also cause the predisposition to obesity and diabet in Ml patient. 80