Okul öncesi dönemde duygu düzenleme becerilerinin akran ilişkileri üzerindeki yordayıcı etkilerinin incelenmesi
Examining the predictive effects of emotion regulation skills on peer relationships during the preschool period
Yazar: DÖNE KAHVECİ
Danışman: PROF. DR. HÜLYA GÜLAY OGELMAN
Sinop Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Okul Öncesi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırmanın amacı, okul öncesi dönem çocuklarının duygu düzenleme becerilerinin
akran ilişkileri üzerindeki yordayıcı rolünü incelemektir. Araştırmanın örneklem grubunu 2022-
2023 eğitim-öğretim yılında Gaziantep'te Milli Eğitim Bakanlığına bağlı okul öncesi eğitim kurumlarına devam eden 5-6 yaş grubundan 287 çocuk oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplama araçları olarak; Kişisel Bilgi Formu, Duygu Düzenleme Stratejileri Ölçeği, Ladd ve Profilet Çocuk Davranış Ölçeği, Akran Şiddetine Maruz Kalma Ölçeği, Sosyal Beceri Değerlendirme Ölçeği' nin Akran Baskısı ile Başa Çıkma Becerileri alt boyutu kullanılmıştır. Veriler, SPSS 26.0 istatistik analiz programı aracılığıyla analiz edilmiştir. Araştırmada veriler normal dağıldığı için analizde Pearson Momentler Çarpımı Korelasyon Katsayısı ve Basit Doğrusal Regresyon analizi tekniklerinden yararlanılmıştır. Araştırmadan elde edilen sonuçlara göre duygu düzenleme becerilerine ait alt boyutlar ile akran ilişkilerinin değişkenlerinden aşırı hareketlilik, akranlarına karşı asosyal davranışlar gösterme, akranları tarafından dışlanma, akranlarına karşı kaygılı-korkulu olma, akranlarına karşı saldırganlık ve akran şiddetine maruz kalma düzeyleri arasında istatistiksel açıdan olumsuz yönde anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Duygu düzenleme becerilerine ait alt boyutlar ile akran ilişkilerinin değişkenlerinden akranlara karşı yardımı amaçlayan sosyal davranışlar gösterme düzeyi ve akran baskısı ile başa çıkma becerileri arasında olumlu yönde anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Dolayısıyla, duygu düzenleme becerileri arttıkça, akranlarına karşı yardımı amaçlayan sosyal davranışlar gösterme ve akran baskısı ile başa çıkma düzeylerinin arttığı; aşırı hareketlilik, akranlarına karşı asosyal davranışlar gösterme, akranları tarafından dışlanma, akranlarına karşı kaygılı-korkulu olma, akranlarına karşı saldırganlık ve akran şiddetine maruz kalma düzeylerinin azaldığı söylenebilir. Ek olarak duygu düzenleme becerilerine ait alt boyutların, akran ilişkilerinin alt boyutlarını anlamlı bir şekilde yordadığı ortaya çıkmıştır.

Abstract:
The purpose of this study is to examine the predictive role of preschool children's emotion regulation skills on peer relationships. The sample group of the research consists of 5-6 years old 287 children attending pre-school education institutions affiliated with the Ministry of National Education in Gaziantep during the 2022-2023 academic year. The Personal Information Form, Emotion Regulation Strategies Scale, Ladd and Profilet Child Behaviour Scale, Peer Violence Exposure Scale, and Peer Pressure Coping Skills sub-dimension of the Social Skills Assessment Scale were used as data collection tools of the research. Study data were analysed through the SPSS 26.0 statistical analysis program. The Pearson Product Moment Correlation Coefficient and Simple Linear Regression analysis techniques were used in the analysis since the data in the study were normally distributed. According to the results of the research, there is a statistically negative significant difference between the sub-dimensions of emotion regulation skills and the variables of peer relations; namely hyperactivity, showing asocial behaviours towards peers, being excluded by peers, being anxious-fearful towards peers, aggression towards peers and exposure to peer violence. A positive and significant relationship was observed between the sub-dimensions of emotion regulation skills and the level of displaying social behaviours that aim at helping peers, which are among the variables of peer relations, and the ability to cope with peer pressure. Therefore, it can be stated that as emotion regulation skills increase, the level of showing social behaviours aimed at helping peers and coping with peer pressure increases; the levels of hyperactivity, showing asocial behaviours towards peers, being excluded by peers, being anxious-fearful towards peers, aggression towards peers and exposure to peer violence decrease. In addition, it was observed that the sub-dimensions of emotion regulation skills significantly predict the sub-dimensions of peer relationships.