Bipolar bozukluğuna sahip ve kognitif bozukluğu olmayan parkinson hastalığına sahip 55 yaş üstü bireylerin sağlıklı kişilerle P300-olaya ilişkin potansiyel yöntemiyle karşılaştırılması
Comparison of bipolar disorder, non-dementia parkinson disease and healthy controls with P300 event-releated potential method in 55+ aged individuals
Yazar: ÖMER SÖNMEZ
Danışman: PROF. DR. İBRAHİM EMRE BORA
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Sinirbilimler Ana Bilim Dalı / Klinik Sinirbilimler Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Nöroloji = Neurology ; Psikiyatri = Psychiatry ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Bipolar bozukluk = Bipolar disorder ; EEG =   ; Olay ilişkili potansiyeller = Event related potentials ; Parkinson hastalığı = Parkinson disease

Özet:
Giriş ve amaç: Bu çalışmada 55 yaş ve üzeri Bipolar bozukluk teşhisi almış olgularda görülebilen Parkinson hastalığı riskinin P300 olaya ilişkin potansiyel yöntemi ile çalışılması amaçlanmıştır. İşitsel ve görsel seyrek uyaran paradigmalarının uygulandığı bu çalışmada P300 tepe genlik ve tepe latans değerleri ile Bipolar bozukluk ve bilişsel bozulması olmayan İdiyopatik Parkinson hastalığı teşhisi almış olgu gruplarıyla birlikte sağlıklı kontroller değerlendirilmiştir.
Yöntem: Çalışmaya 18 Bipolar bozukluk, 9 İdiyopatik Parkinson hastalığı teşhisi almış olgularla birlikte 10 sağlıklı kontrol dahil edilmiştir. Katılımcılardan Bipolar olgularına tüm değerlendirme araçları uygulanırken, Parkinson olgularına MMSE ve MOCA nöropsikolojik değerlendirmesi ile işitsel ve görsel seyrek iki uyaranlı paradigmaları uygulanmıştır. Sağlıklı kontrollere MMSE ve işitsel ve görsel seyrek iki uyaranlı yapılmıştır. Çalışmaya dahil edilen Bipolar bozukluk olgularının Hareket Bozuklukları Derneği kriterlerine göre Parkinson risk skorları hesaplanmıştır. Risk skoruna göre yüksek risk Parkinson ya da düşük risk Parkinson şeklinde gruplara bölünmüşlerdir. Grupların P300 analizlerini karşılaştırmak için tepe genlik, ortalama genlik ve tepe latans ölçümleri Fz, Cz ve Pz elektrotlarından alınan kayıtların uyarandan sonraki 300-600 ms arasında yapılmıştır.
Bulgular: Analizlerde işitsel seyrek uyaran paradigmasında tepe genlik [F(3,28)=1,889; p=.120], tepe latans [F(3,28)= ,771; p=.533] ölçümlerinde ve görsel seyrek uyaran paradigmasında tepe genlik [F(3,31)=,515; p=.515], tepe latans [F(3,31)= 1,383; p=.252] bulgularında gruplar arası bir fark görülmemiştir. Bipolar olgularına uygulanan nöropsikolojik test ve Parkinson risk skorları ile Fz, Cz, Pz P300 tepe genlik ve tepe latans değerleri arasında korelasyon sonuçları bulunmuştur.
Sonuç: Çalışma bulguları 55 yaş ve üstü Parkinson riski olan yüksek ve düşük olan Bipolar olgularının P300 analizleriyle Parkinson olgularından farklı olmadığını göstermektedir. Anlamlı çıkan korelasyon sonuçları ileri yaş Bipolar olgularının olaya ilişkin potansiyeller yöntemiyle bilişleri hakkında bilgi alınabileceğini göstermiştir.
Anahtar sözcükler: P300, Parkinson hastalığı, Bipolar bozukluk, Parkinson riski, Olaya ilişkin potansiyel, İşitsel, Görsel

Abstract:
Introduction and Aim: This study aimed to investigate the risk of Parkinson's disease (PD) in individuals aged 55 and over who have been diagnosed with Bipolar Disorder (BD), utilizing the P300 event-related potential (ERP) method. The research employed auditory and visual oddball paradigms to evaluate P300 peak amplitude and peak latency values across groups: individuals diagnosed with BD, those with Idiopathic Parkinson's Disease (IPD) without cognitive impairment, and healthy controls.
Methods: A total of 37 participants were included in the study, comprising 18 individuals with BD, 9 with IPD, and 10 healthy controls. For the BD group, all evaluation tools were utilized, while the IPD group underwent the Mini-Mental State Examination (MMSE), Montreal Cognitive Assessment (MOCA), and auditory and visual oddball paradigms. Healthy controls were administered the MMSE and the auditory and visual oddball paradigms. The Parkinson's risk scores for the BD group were calculated according to the criteria set by the Movement Disorders Association, categorizing them into high-risk and low-risk groups. To compare the P300 analyses among the groups, measurements of peak amplitude, average amplitude, and peak latency were conducted within the 300-600 ms window post-stimulus, using recordings from the Fz, Cz, and Pz electrodes.
Results: The analysis revealed no significant differences between the groups in terms of peak amplitude and peak latency measurements in both auditory [F(3,28)=1.889; p=.120 for amplitude, F(3,28)= .771; p=.533 for latency] and visual sparse stimulus paradigms [F(3,31)=.515; p=.515 for amplitude, F(3,31)= 1.383; p=.252 for latency]. However, significant correlations were observed between neuropsychological test scores and Parkinson's risk scores in the BD group, as well as Fz, Cz, and Pz P300 peak amplitude and latency values.
Conclusion: The findings indicate that BD patients aged 55 and over, whether at high or low risk for Parkinson's, exhibit similar P300 analyses to those with IPD. The significant correlation results suggest that the ERP method can provide valuable insights into the cognitive functions of older BD patients.
Keywords: P300, Parkinson's disease, Bipolar disorder, Risk of Parkinson's disease, Event-releated potential, Auditory, Visual