Enzootik pnömonili kuzularda N-Asetil sistein'in glutatyon parametreleri üzerindeki etkinliğinin araştırılması
Investigation of the efficacy of N-Acetyl cysteine on glutathione parameters in lambs with enzootic pneumonia
Yazar: NECDET SIĞLAN
Danışman: PROF. DR. NAZMİ YÜKSEK
Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / İç Hastalıkları (Veterinerlik) Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine
Dizin: Glütatyon = Glutathione ; Glütatyon peroksidaz = Glutathione peroxidase ; Glütatyon redüktaz = Glutathione reductase ; Glütatyon transferaz = Glutathione transferase ; Kuzular = Lambs ; N-asetilsistein = N-acetylcysteine ; Pnömoni = Pneumonia ; Veteriner hekimlik = Veterinary medicine

Özet:
Bu çalışmada enzootik pnömonili kuzularda N-Asetil Sistein (NAC) uygulanması sonrasında glutatyon parametreleri (Glutatyon Peroksidaz, Glutatyon Redüktaz ve GlutatyonS-Transferaz) ve Total Oksidan (TOS), Total Antioksidan (TAS), C-Reaktif Protein (CRP) ve Prokalsitonin (PCT) parametrelerinin etkinliğinin araştırılması amacıyla yapıldı.  Çalışmanın hayvan materyalini Van'ın Özalp ilçesinde enzootik pnömoni şüphesi bulunan kuzulardan alınan anemnez bilgileri ve yapılan klinik muayeneler sonucunda "Enzootik Pnömoni" teşhisi konularak farklı cinsiyetlere sahip, aynı yaş grubundaki 20 adet hasta kuzu ile kontrol grubu olarak yine aynı yaş ve farklı cinsiyetlere 10 adet sağlıklı kuzu oluşturdu. Enzootik pnömoni teşhisi koyulan kuzular eşit sayıda iki grupta gruplandırıldı. Birinci gruptaki enzootik pnömonili kuzulara N-Asetil Sistein (NAC) + genel tedavi (NAC+GT Grubu) uygulanırken diğer gruptaki hasta kuzulara ise sadece genel tedavi uygulandı. N-Asetil Sistein (NAC) + genel tedavi uygulanan kuzular NAC+GT grubu sadece genel tedavi yapıldı ve GT grup olarak adlandırıldı. Kontrol grubundaki sağlıklı kuzular ve enzootik pnömonili kuzulardan hematolojik ve biyokimyasal analizler için kan örnekleri alındı. Hematolojik parametrelerden WBC, THR ve RDW değerleri kontrol grubundaki sağlıklı kuzulara göre kıyaslandığında istatistiksel olarak anlamlı ve yüksek tespit edilirken, RBC, MCV ve MCHC değerleri ise istatistiksel olarak anlamlı ve düşük tespit edildi. MCH değerinde hem tedavi öncesi hem de tedavi sonrası değerlendirmede kontrol grubuna kıyasla istatistiksel olarak anlamlı bir sonuç tespit edilmez iken HCT değerinde ise tedavi öncesi karşılaştırmada istatistiksel olarak anlamlı bir düşüş görüldüğü halde tedavi sonrası karşılaştırmada ise istatistiksel olarak anlamlı bulunmadı. Enzootik pnöomonili (NAC+GT grubu ve GT grubu) kuzuların tedavi öncesi (0. gündeki) C-RP, PCT ve TOS düzeyleri kontrol grubunun aynı parametreleriyle karşılaştırıldığında önemli düzeyde yüksek tespit edilirken, TAS değerleri ise önemli düzeyde düşük tespit edildi. Tedavi öncesi enzootik pnömoili kuzuların GST, GR ve GPx değerleri ve kontrol grubunu aynı parametreleri karşılaştırıldığında hem tedavi öncesi hem de tedavi sonrası gruplardaki değerler kontrol grubuna kıyasla düşük olup istatistiksel olarak anlamlı olduğu tespit edildi. Hasta grupların tedavi sonrası 14. gündeki C-RP, PCT ve TOS değerleri tedavi öncesi değerlerle karşılaştırıldığında istatisksel olarak anlamlı düzeyde düşük bulunurken GST, GR ve GPx değerlerindeki artışlar istatistiksel olarak anlamlı ve yüksek tespit edildi. Sonuç olarak; enzootik pnömonili kuzularda uygulanacak sağaltımda NAC+GT uygulamasının GT grubuna göre daha hızlı bir etki gösterdiği ve iyileşme sürecini GT grubuna kıyasla daha erken sağladığı gözlendi. Bütün veriler bir bütün olarak değerlendirildiğinde solunum sistemi hastalıklarında uygulanan antibiyotik ve destekleyicinin yanısıra NAC uygulamasının antioksidant parametrelerinde artış sağlanması solunum sistem hastalıklarında tedaviye olumlu yönde katkı sağlaması NAC'ın hastalığın tedavisinde etkin olduğu kanısına varıldı.
Anahtar Kelimeler: Enzootik Pnömoni, Kuzu, N-Asetil Sistein, Glutatyon Parametreleri

Abstract:
In this study, glutathione parameters (Glutathione Peroxidase, Glutathione Reductase and GlutathioneS-Transferase) and Total Oxidant (TOS), Total Antioxidant (TAS), C-Reactive Protein (CRP) and Procalcitonin (PCT) of N-Acetyl Cysteine (NAC) administration in lambs with enzootic pneumonia was carried out to investigate the effect on the parameters. The animal material of the study was determined by the anamnesis information obtained from lambs with suspected enzootic pneumonia in the Özalp district of Van, and as a result of clinical examinations, 20 patient lambs of different genders, of the same age group, and 10 lambs of the same age and different sexes as the control group, healthy lamb. Lambs diagnosed with enzootic pneumonia were grouped into two groups with equal numbers. While N-Acetyl Cysteine (NAC) + general treatment (NAC+GT Group) was applied to the lambs with enzootic pneumonia in the first group, only the general treatment was applied to the sick lambs in the other group. Lambs treated with N-Acetyl Cysteine (NAC) + general treatment NAC + GT group was treated only with general treatment and was called GT group. Blood samples were taken for hematological and biochemical analyzes from healthy lambs and lambs with enzootic pneumonia in the control group. WBC, THR and RDW values of hematological parameters were found to be statistically significant and higher when compared to healthy lambs in the control group, while RBC, MCV and MCHC values were found to be statistically significant and low. While no statistically significant result was found in the MCH value compared to the control group both in the pre-treatment and post-treatment evaluation, while a statistically significant decrease was observed in the HCT value in the pre-treatment comparison, it was not statistically significant in the post-treatment comparison. C-RP, PCT and TOS levels of lambs with enzootic pneumonia (NAC+GT group and GT group) before treatment (on day 0) were found to be significantly higher when compared with the same parameters of the control group, while TAS values were found to be significantly lower. When the GST, GR and GPx values of lambs with enzootic pneumonia before treatment and the same parameters of the control group were compared, the values in both pre-treatment and post-treatment groups were lower than the control group and were found to be statistically significant. The C-RP, PCT and TOS values of the patient groups on the 14th day after treatment were found to be statistically significantly lower when compared to the pre-treatment values, while the increases in I GST, GR and GPx values were found to be statistically significant and high. As a result; It was observed that NAC+GT application in the treatment of lambs with enzootic pneumonia showed a faster effect compared to the GT group and provided the healing process earlier than the GT group. When all the data were evaluated as a whole, it was concluded that besides the antibiotics and supplements applied in respiratory system diseases, NAC application increased the antioxidant parameters, contributed positively to the treatment in respiratory system diseases, and NAC was effective in the treatment of the disease.

Keywords: Enzootic Pneumonia, Lamb, N-Acetyl Cysteine, Glutathione Parameters