Tip 1 bipolar bozuklukta tedavi uyumunu etkileyen faktörler
Factors affecting the treatment compliance in  bipolar disorder type l
Yazar: NEŞE BURCU BAL
Danışman: PROF. DR. HÜSEYİN HAMDİ ÖZSAN
Ankara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Psikiyatri Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2015
Konu: Psikiyatri = Psychiatry

Özet:
Tip 1 Bipolar Bozuklukta Tedavi Uyumunu Etkileyen Faktörler
Anahtar kelimeler: bipolar bozukluk, tedavi, tedavi uyumu
Amaç: Bu çalışmada, remisyonda olan bipolar bozukluk hastalarında tedavi uyum düzeylerinin belirlenmesi, tedaviye uyum üzerine etkili olabilecek faktörlerin çok yönlü olarak tespit edilmesi, bu sonuçlar ışığında tedavi uyumunu bozan etkenlerin ortadan kaldırılması ve uyumu artırmak için alınabilecek önlemlerin belirlenmesi amaçlanmaktadır.
Yöntem: Araştırmanın örneklemi Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi (AÜTF) Psikiyatri Anabilim Dalı Polikliniği'ne Ekim 2014 - Temmuz 2015 tarihleri arasında doğrudan başvuran ve Bipolar bozukluk tip I tanısıyla takip edilmekte ve remisyonda olan 50 hastadan oluşmaktadır. Dahil edilme ölçütlerine uygun bulunan 50 hasta, bilgilendirilmiş yazılı onamları alındıktan sonra ayrıntılı sosyodemografik veri formu ile birlikte, Kısa Uluslararası Nöropsikiyatrik Görüşme (MINI Plus 5.0.0), Hamilton Depresyon Derecelendirme Ölçeği (HAM-D), Young Mani Derecelendirme Ölçeği (YMDÖ), Kısa İşlevsellik Değerlendirme Ölçeği (FAST), İçgörünün Üç Bileşenini Değerlendirme Ölçeği,  UKU Yan Etki Değerlendirme Ölçeği, Algılanan Sosyal Destek Ölçeği (ASDÖ) ve Tıbbi Tedaviye Uyum Oranı Ölçeği (MARS) ile değerlendirilmiştir. 
Bulgular: hastaların tedavi uyumu toplam puanları cinsiyete (p<0,05), çalışma durumuna (p<0,05), medeni duruma (p<0,05), yakınına göre tedavi uyumu (p<0,05) ve yaygın anksiyete bozukluğuna (şimdi- geçen 6 ay) (p<0,05) göre istatistiksel olarak anlamlı farklılık göstermektedir. Tedavi uyum toplam puanı ile düzenli ilaç kullanım süresi (p<0.01) ve içgörünün üç bileşenini değerlendirme ölçeği toplam puanı (p<0,01) arasında aynı yönlü istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki saptanmıştır. Tedavi uyum toplam puanı ile UKU yan etki değerlendirme ölçeği psikolojik yan etkiler altölçeği toplam puanı (UKU1) (p<0,01) ve tüm yan etkiler toplam puanı (UKUtoplam) (p<0,05) ölçek puanları arasında ise ters yönlü istatistiksel olarak anlamlı ilişki bulunmuştur.
Sonuç: Bipolar bozuklukta hastanın evli olması, düzenli bir işte çalışıyor olması, içgörüsünün yüksek olması tedavi uyumunu olumlu yönde etkilerken kullanılan tedavinin yan etkileri tedavi uyumunu oumsuz yönde etkilemektedir. Bu sonuçlar doğrultusunda, bipolar bozukluk hastalarının iş yaşamının ve sosyal hayatının desteklenmesi, hastalık ve tedavi konularında ayrıntılı bilgilendirilmesi amacıyla psikoeğitime ağırlık verilmesinin önemli olduğu sonuçlarına ulaşılabilmektedir.

Abstract:
Factors Affecting The Treatment Compliance In  Bipolar Disorder Type I 
Keywords: bipolar disorder, treatment, treatment compliance
Objective: In this study it is aimed to determine the level of treatment compliance and the factors that may affect the treatment compliance in many aspect. In light of these results it is aimed to identify the precautions to eliminate those factors disrupting the treament compliance and to increase the treatment compliance.
Method: 50 patients followed up with bipolar disorder type I in remission who applied to Ankara University Faculty of Medicine, Psychiatry Hospital between October, 2014 and July, 2015 comprise the study sample. Patients gave written informed consent and they were evaluated wih detailed sociodemographic data form, The Mini International Neuropsychiatric Interview (MINI Plus 5.0.0), Hamilton Depression Scale (HAM-D), Young Mania Rating Scale (YMRS), Functioning Assesment Short Test (FAST), Schedule for Assesing the Three Components of Insight, UKU Side Effect Rating Scale, The Multidimensional Scale of Perceived Social Support (MSPSS) and Medication Adherence Rating Scale (MARS).
Results: Total score of treatment compliance differed statiscally among patients depending on the gender (p<0,05), working condition (p<0,05), marital status (p<0,05), treatment compliance according to a relative (p<0,05) and precence of generalized anxiety disorder (present and previous 6 months) (p<0,05). It is found that the total score of treatment compliance has statistically significant relationship with the duration of regular medication use (p<0.01) and with the total score of Schedule for Assesing the Three Components of Insight (p<0.01). On the other hand, it has statistically significant inverse relationships with Psychological Side Effects Subscale of UKU Side Effect Rating Scale (UKU1) (p<0,01), and total UKU score (UKU total) (p<0,05).

Conclusion: In bipolar disorder; while being married, working in a regular job, having high insight affect treatment compliance positively, side effects of the medication affect treatment compliance adversely. According to this results it can be inferred that supporting the working and social life of patients with bipolar disorder, focusing on psychoeducation to inform patients about the disorder and treatment issues are important.