Arama kurtarma ekiplerinin beslenme alışkanlıkları ve fiziksel aktivite düzeylerinin değerlendirilmesi
Evaluation of nutritional habits and physical activity levels of search and rescue teams
Yazar: BEYZA MERİÇ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ FEYZA NUR BEKLER
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Doğal Afetlerin Risk Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics

Özet:
Tanımlayıcı tipteki bu çalışmada, Marmara Bölgesinde bulunan bazı illerdeki arama kurtarma ekiplerinin beslenme alışkanlıkları ve fiziksel aktivite düzeylerinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Çalışma için herhangi bir örneklem seçilmemiş ve katılımcılara ulaşmada elverişlilik yöntemi kullanılmıştır. Çalışmaya gönüllü 116 kişi katılmıştır. Veri toplama aracı olarak; araştırmacı tarafından hazırlanan bir sosyo- demografik form, kişilerin beslenme alışkanlıklarını ve besin tüketim sıklıklarını kapsayan anket ve Uluslararası Fiziksel Aktivite Ölçeği (kısa form) kullanılmıştır. 

Beslenme alışkanlıkları açısından katılımcıların %47,8'i günde 2 ana öğün tüketmekte ve %35,3'ü ara öğün tüketmemektedir. %56,9'u öğün atlamaktadır ve en çok atlanan öğün %50,7 ile öğle yemeğidir. Yemek yeme hızı %52,6'sı normal hızda, günlük su tüketimi %49,1 ile 1-2 litre arasındadır. %65,5'i 6-8 saat uyumakta ve %39,7'si gece geç saatte besin tüketmektedir. Besin tüketim sıklığına bakıldığında ise, yumurta ve süt ürünleri haftada 2-3 kez, peynir çeşitleri her gün tüketilmektedir. %46,6 her gün beyaz ekmek, %90,5 her gün kahve-çay tüketmektedir. İstatistiksel analizlerde, su tüketimi ile çalışılan kurumlar arasında anlamlı ilişki bulunmuştur (p<0,05). 1 litreden az su tüketenler çoğunlukla AFAD'da, 3-4 litre tüketenler itfaiyede çalışmaktadır.



Uluslararası Fiziksel Aktivite skorları açısından, katılımcıların toplam fiziksel aktivite skoru 3348,31 bulunmuştur. Oturma ve şiddetli fiziksel aktivite puanları çalışılan kurumlara göre anlamlı farklılık göstermiştir (p<0,05). Sivil Toplum Kuruluşu çalışanlarının oturma puanları, AFAD ve itfaiyede çalışanlardan yüksektir. Şiddetli fiziksel aktivite puanları, itfaiyede çalışanlarda daha yüksektir. Yürüme ve orta fiziksel aktivite puanlarında anlamlı fark bulunmamıştır (p>0,05). Boy kilo endeksine göre katılımcıların %47,41'i (n=55) fazla kilolu bulunmuştur.

Araştırma sonucunda katılımcılarda sağlıklı beslenme konusunda düşük farkındalık ve yanlış beslenme alışkanlıkları gözlemlenmiş, işlenmiş gıdaların fazla tüketimi sağlıklı beslenmeyi engellemiştir. Fiziksel aktivite düzeyleri de AFAD'da en düşük, itfaiyede en yüksek olarak bulunmuştur. Sonuç olarak, bireylerin yaşam tarzlarında değişiklikler yapması ve sağlıklı beslenme alışkanlıkları geliştirmesi, bireylerin fiziksel aktivite düzeylerinin artırılması gerekmektedir.

Abstract:
In this descriptive study, it is aimed to evaluate the eating habits and physical activity levels of search and rescue teams in certain provinces of the Marmara Region. No sampling was selected for the study, and a convenience sampling method was used to reach the participants. A total of 116 volunteers participated in the study. The data collection tools included a socio-demographic form prepared by the researcher, a questionnaire covering the participants' eating habits and food consumption frequency, and the International Physical Activity Questionnaire (short form).

Regarding eating habits, 47.8% of the participants consume 2 main meals per day, and 35.3% do not have any snacks. 56.9% skip meals, with the most skipped meal being lunch (50.7%). 52.6% eat at a normal pace, and 49.1% consume 1-2 liters of water daily. 65.5% sleep 6-8 hours, and 39.7% consume food late at night. In terms of food consumption frequency, eggs and dairy products are consumed 2-3 times a week, and cheese varieties are consumed daily. 46.6% consume white bread every day, and 90.5% consume coffee or tea daily. Statistical analysis showed a significant relationship between water consumption and the institutions worked for (p<0.05). Those who consume less than 1 liter of water mostly work at AFAD, while those consuming 3-4 liters mostly work at the fire department.



Regarding International Physical Activity scores, the total physical activity score of the participants was found to be 3348.31. Sitting and vigorous physical activity scores showed significant differences across the institutions (p<0.05). Employees of Non-Governmental Organizations (NGOs) had higher sitting scores compared to those working at AFAD and the fire department. The vigorous physical activity scores were higher in those working at the fire department. No significant difference was found in walking and moderate physical activity scores (p>0.05). According to Body Mass Index, 47.41% (n=55) of the participants were found to be overweight.

As a result of the research, low awareness of healthy eating and incorrect eating habits were observed among the participants, and excessive consumption of processed foods hindered healthy eating. Physical activity levels were found to be lowest in AFAD, and highest in the fire department. In conclusion, individuals need to make changes in their lifestyles and develop healthy eating habits, as well as increase their physical activity levels.