Su ürünleri araştırmalarında yaşam modelleri ve kullanılan istatistiksel yöntemler
Life models and the statistical methods used in aquaqulture researches
Yazar: HÜLYA SAYĞI
Danışman: PROF.DR. ATİLLA GÖKAY ALPBAZ ; PROF.DR. ŞANSLI ŞENOL
Ege Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Su Ürünleri Yetiştiriciliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2007
Konu: Su Ürünleri = Aquatic Products ; İstatistik = Statistics
Dizin: Sağkalım modelleri = Survival models

Özet:
Bu tez çalışması, Türkiye'deki ve Dünyadaki Su Ürünleri ile ilgiliyetiştiricilik, avcılık ve temel bilimler gibi alanlarda kullanılanistatistiksel yöntemlerin bir profilini oluşturmak amacıyla yapıldı. İlkolarak, Türkiye'deki Su Ürünleri Fakültelerine tamsayım yöntemiyleposta surveyi ile yapılan anket çalışmasına göre yaşam modelliyle ilgilihiçbir araştırmanın olmadığı saptandı. Uluslararası SCI-A yayınlarda ise,sadece %60'ında istatistiksel yöntem kullanıldığı, bunlar arasında%1.18'inde yaşam modeli uygulandığı, ancak, dil balığı ile ilgili hiçbiryaşam modeliyle ilgili yayının olmadığı saptandı.Yaşam modelinin dil balıklarında uygulanmasının iki önemlinedeni vardır. Bunlardan ilki, Dil balığının yüksek ekonomik değeresahip olması, diğeri ise yapılan literatür araştırmasında dil balığına özgübir sağkalım analizinin bulunmamasıdır.Bu çalışmada, Solea solea (Dil Balığı) anaçlarının; adaptasyonu veyumurtlatılması amacıyla doğadan farklı yöntemler ile avlanan dilbalıklarında, yarı parametrik yaşam modellerinden olan sabit ve zamanabağlı açıklayıcı değişkenli Cox regresyon modeli kullanılarak dil balığıile ilgili ele alınan değişkenlerle ölümü etkileyen risk faktörleribelirlendi. Dil balığı yaşam modellemesi sonucunda yaşam süresiüzerinde en önemli faktörün av yöntemi olduğu ve hormonuygulamasının ise etkili olmadığı görüldü.Anahtar Sözcükler: Dil balığı, Sağkalım analizi, Kaplan-Meier, Coxregresyon

Abstract:
This thesis study has been accomplished in order to constitute a profile ofthe statistical methods used in the fields such as cultivation, fishing and basicsciences related with the Aquaculture in Turkey and the World. First of all, ithas been determined with the questionaire made with mail survey using themethod of complete census at the Faculties of Aquaculture in Turkey that thereis no research related with the life models. It has been concluded in theinternational SCI-A publications that the statistical method is used only in the60%, and among them, the life model is used in the 1.18%, however there is nopublication related with the life model of the scaldfish.There are two important reasons of the implementation of the life model in thescaldfish. The first of these reasons is that the scaldfish has a high economicvalue, and the other is that there is no analysis of survival specific to thescaldfish that has been made in the literature research.In this study, by using the fixed and time dependant Cox regressionmodel with the explanatory variant that is one of the half parametric models, thevariants discussed related with the scaldfish and the risk factors affecting deathhave been determined in the scaldfish caught with different methods fromnature with the purpose of adaptation and ovulation of the spawner Solea sloea(Sole.). In the conclusion of the life modelling of the Scaldfish, it has beenobserved that the most important factor in the lifespan is the method of fishing,and that the hormone application is not effective.Key Words: Solea solea (Sole.), Survival analysis, Kaplan-Meier, Coxregression