6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'na göre yürütülen tahkimde yargılama giderleri
Litigation expenses for arbitration which are applied as per code of civil procedure no. 6100
Yazar: FİKRET SAMİ TİYEK
Danışman: DOÇ. DR. EMEL HANAĞASI
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Giderler = Outlays ; Harç = Mortar ; Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu = Code of Civil Procedure ; Kanunlar 6100 sayılı = Laws 6100 numbered ; Masraf = Expenditure ; Tahkim = Arbitration ; Yargılama = Judgement

Özet:
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nda düzenlenen yargılama giderleri, yargılamayla ilişkili olarak yapılmış masraflar ve harçları ifade etmek için kullanılan genel bir kavramdır. Harçlar, masraf ve ücretler ile vekâlet ücreti olarak alt başlıklarda incelenen yargılama giderleri, bireylerin adil yargılanma hakkının alt unsurlarından olan hak arama özgürlüğü, mahkemeye erişim hakkı ve silahların eşitliği ilkeleriyle de doğrudan ilişkilidir. Nitekim, yargılama giderlerinin yüksek olması, kişilerin hakkını aramaktan vazgeçmelerine sebep olabilir. Düşük yargılama giderleri ise, mahkemelerin ağır iş yükü altında kalması ve bu sebeple yargılamanın sürüncemede kalması sonucunu doğurabilir. Bu itibarla, yargılama harç ve giderlerinin belirlenmesinde, sosyal, ekonomik ve siyasi faktörler oldukça etkilidir. 
	Tahkim yargılamasında da yargılama giderlerinin incelenip bireylerin devlet mahkemeleri yerine tahkimi tercih etmelerindeki motivasyon ve bu seçimin etkileri tartışılmalıdır. Zira tahkim, devlet mahkemelerinden farklı, onların gördüğü işlevi gören ayrı bir yargılama usûlüdür. Diğer alternatif uyuşmazlık çözümlerinin aksine, tahkim, devletin yargılama yapma yetkisinin hakem veya hakemlere devredilmesi sayesinde varlık kazanır. Hukukumuzda tahkim, uzun yıllardır uygulanan ve artık belirli bir kitleye ulaşmış uyuşmazlık çözüm biçimi olmasına rağmen, tahkim giderleri, devamlı olarak tartışılmaktadır. Çalışmamızda, Hukuk Muhakemeleri Kanunu uyarınca yürütülen tahkim bağlamında yargılama giderleri başlıklar halinde incelenmiş ve değerlendirilmiştir. Bunun yapılmasındaki amaç, tahkim yargılamasının özel ve nitelikli bir hizmet olması yanında, yargılama giderleri sebebiyle eleştiriye açık olmasıdır.
	Ulusal ve uluslararası tahkimde yargılama giderleri kıyaslanmış, güncel gelişmeler takip edilmiş ve bazı çıkarımlar yapılmıştır. Tahkimin geniş uygulama alanı sebebiyle çıkan sorunlar, ekonomik bir bakış açısıyla değerlendirilmiştir. Medeni usûl hukukunun amacı ve işlevi ile hukukun ekonomik analizine ilişkin belirlemeler, tahkime uyarlanmış ve farklı bir perspektif sağlanmaya çalışılmıştır. 
	Çalışmada, sadece Hukuk Muhakemeleri Kanunu ve ulusal, ad hoc tahkim değil; uluslararası tahkim kuruluşlarının düzenlemeleri, uluslararası tahkim davaları ve kurumsal tahkim de incelenmiş ve hukukumuz bağlamında öneriler getirilmiştir. Nitekim, tahkim yargılamasındaki yüksek maliyetler, özellikle hakem ücretleri ve idari masraflar, hukukî danışmanlık hizmeti ve avukatlık ücretleri, yüksek maliyetli olmaları sebebiyle ciddi şekilde eleştirilmektedir. Bizim hukukumuzda da, tahkimin sınırlı ölçekte uygulanıyor olmasının sebepleri benzerdir. Dolayısıyla bireylerin tahkime başvurma konusunda irade gösterebilmeleri, devlet mahkemeleri yerine tahkim yolunu tercih edebilmelerinin önünde, masrafların durmaması için yapılabilecekler, giderlerin azaltılması amacıyla getirilebilecek düzenlemeler, örnek alınabilecek uygulamalar tartışılmış ve bazılarının Türk hukukunda uygulanmak üzere uygun olduğu sonucuna varılmıştır. Sonuç olarak, Hukuk Muhakemeleri Kanunu uyarınca tahkimde yargılama giderleri incelenmiş, ancak bu yapılırken, yabancı hukuklardan ne şekilde ve hangi ölçüde faydalanılabileceği üzerinde de düşünülmüş ve sorunlara somut çözüm önerileri getirilmeye çalışılmıştır.
Anahtar Kelimeler: 1- Tahkim 2- Yargılama Giderleri 3- Tahkimde Yargılama Giderleri 4- Hakem Ücreti 5- Harçlar ve Masraflar

Abstract:
The litigation expenses which are regulated in the Code of Civil Procedure no 6100 is a general concept used to express the costs and fees incurred in connection with the litigation. Legal expenses, which are referred to under the sub-headings as fees, expenses and fees, and attorney's fees, are also directly related to the principles of right to legal remedies, right to access to court and equality, which are sub-elements of individuals' right to a fair trial. As a matter of fact, the high costs of litigation may cause people to give up on seeking their rights. Low litigation costs, on the other hand, may result in the courts being under heavy workload and therefore procrastinating legal proceedings. In this respect, social, economic and political factors are very effective in determining the court fees and expenses.
	In arbitration proceedings, the motivation for individuals to prefer arbitration over state courts and the effects of this choice should be discussed by examining the costs of litigation. Yet arbitration is a separate trial procedure that is different from state courts and has the same function as they do. In contradistinction to other alternative dispute resolution solutions, arbitration comes into existence through the transfer of state jurisdiction to the arbitrator or arbitrators. Although the arbitration is a form of trial that has been practiced for many years and has currently reached a certain audience in our jurisdiction, the expenses of arbitration are constantly discussed. In this study, litigation expenses in the context of arbitration conducted in accordance with the Code of Civil Procedure have been examined and evaluated under headings. The purpose of this is the fact that the arbitration proceedings are not only a special and qualified service, but also open to criticism due to the litigation costs.
	In national and international arbitration, litigation costs have been compared, current developments have been followed and certain inferences have been made. The issues arising from the wide application area of arbitration have been evaluated from an economic point of view. The purpose and function of the civil procedure law and the determinations regarding the economic analysis of the law have been adapted to arbitration with a view to provide a different perspective.
	In the study, in addition to the Code of Civil Procedure and national, ad hoc arbitration; also the regulations of international arbitration institutions, international arbitration cases and corporate arbitration were examined and suggestions were made in the context of our law. As a matter of fact, the high costs in arbitration proceedings, especially arbitrator's fees and administrative costs, legal consultancy service and attorney's fees, are severely criticized due to high costs associated. In our jurisdiction, the reasons for the limited use of arbitration are similar. Therefore, it has been discussed that what can be done in order to avoid the individuals showing their will to apply to arbitration, to prefer arbitration instead of state courts, to avoid costs, arrangements that can be brought to reduce costs, practices that can be taken as examples, and it has been concluded that some of which are good fits for implementation in Turkish law. As a result, litigation expenses in arbitration in accordance with the Code of Civil Procedure have been examined, but while doing this, it has been analysed on how and to what extent foreign laws can be benefited from, with a view to bring tangible solutions to the issues.
Keywords: 1- Arbitration 2- Litigation Expenses 3- Litigation Expenses in Arbitration 4- Arbitrator's Fee 5- Fees and Costs