Ünite sonu değerlendirme, MEB örnek ve 2022 LGS sorularının fen bilimleri dersi 8. sınıf kazanımlarına ve bilimsel süreç becerilerine göre değerlendirilmesi
Evaluation of end of unit evaluation, MoNE sample and 2022 HSEE questions according to 8th grade outcomes of science and scientific process skills
Yazar: ÖZNUR SÖZERİ
Danışman: DOÇ. DR. EYLEM EROĞLU
Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Fen Bilgisi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu çalışmada, Millî Eğitim Bakanlığının 2021-2022 eğitim öğretim yılında LGS'ye yönelik yayınladığı örnek Fen Bilimleri sorularının, MEB 8. sınıf Fen bilimleri ders kitabının sonunda yer alan ünite sonu değerlendirme sorularının ve 2022 yılı çıkmış LGS Fen Bilimleri sorularının 2018 yılı fen bilimleri dersi öğretim programında yer alan kazanımlar ve bilimsel süreç becerileri açından değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden doküman incelemesi yapılmıştır. Verilerin analizinde içerik analizinden yararlanılmıştır. Çalışmada 179 adet MEB Fen bilimleri ders kitabının sonunda yer alan ünite sonu değerlendirme sorusu, 80 adet örnek soru ve 20 adet 2022 LGS Fen Bilimleri sorusu olmak üzere 279 soru kazanımlar ve bilimsel süreç becerileri açısından değerlendirilmiştir. Araştırma sonucunda 2021-2022 eğitim öğretim yılı 2018 FBDÖP (Fen Bilimleri Dersi Öğretim Programı)'ye göre yayınlanan MEB 8. Sınıf Fen bilimleri ders kitabının sonunda yer alan ünite sonu değerlendirme sorularının kazanımlara göre değerlendirme oranı %315, MEB'in 2022 yılında yayınlamış olduğu fen bilimleri örnek sorularının kazanımlara göre değerlendirme oranı %164 ve 2022 LGS fen bilimleri sorularının değerlendirme oranı %33 olduğu tespit edilmiştir. MEB 8.sınıf fen bilimleri ders kitabının sonunda yer alan ünite sonu değerlendirme sorulanın ve örnek soruların kazanımlara göre değerlendirme oranının yüksek çıkmasının sebebi, bazı soruların birden fazla kazanım içermesinden kaynaklanmaktadır. LGS sorularının MEB Fen bilimleri ders kitabının sonunda yer alan ünite sonu değerlendirme soruları ve örnek sorulara göre kazanım kapsamı olarak yetersiz kaldığı sonucuna ulaşılmıştır. Bilimsel süreç becerileri açısından incelendiğinde ise 2022 yılı fen bilimleri dersi çıkmış LGS sorularında en fazla gözlem, yorumlama ve sonuç çıkarma bilimsel süreç becerilerine değinilmiştir. "Gözlem" bilimsel süreç becerisinin 2022 yılı fen bilimleri dersi çıkmış LGS fen sorularındaki yüzdelik oranı %50, "yorumlama ve sonuç çıkarma" bilimsel süreç beceri oranı %45 olarak belirlenmiştir. Fen bilimleri dersi 2022 yılı örnek sorularında "gözlem", "yorumlama ve sonuç çıkarma" bilimsel süreç becerileri diğer becerilere göre daha fazla yer almaktadır. "Gözlem" bilimsel süreç becerisinin 2022 yılı fen bilimleri dersi örnek sorularındaki yüzdelik oranı%60, "yorumlama ve sonuç çıkarma" oranı %48 olarak belirlenmiştir.  LGS soruları ve örnek sorular bilimsel süreç becerileri açısından incelendiğinde benzerlik göstermektedir.

Abstract:
In this study, it is aimed to evaluate the sample science questions published by the Ministry of National Education for the HSEE (High School Transition Exam) during the 2021-2022 academic year, the end-of-unit assessment questions at the end of the MoNE (Ministry of National Education) 8th-grade science textbook, and the 2022 HSEE Science questions in terms of the acquisitions and scientific process skills outlined in the 2018 science curriculum. In the research, document analysis, one of the qualitative research methods, was conducted, involving the content analysis of the data. In the study, 279 questions, including 179 science text book end-unit evaluation questions, 80 sample questions and 20 2022 HSEE science questions, were evaluated in terms of acquisitions and scientific process skills. As a result of the research, the evaluation rate of the unit assessment questions according to the acquisitions in the science textbook published according to the 2021-2022 academic year is %315, the evaluation rate of the science sample questions published by the Ministry of National Education is %164, and the evaluation rate of the 2022 HSEE science questions is %33. The reason why the evaluation rate of unit evaluation questions is higher than the achievements is due to the fact that some questions contain more than one acquisitions. It has been concluded that HSEE questions are insufficient in terms of the scope of learning according to unit evaluation and sample questions. When examined in terms of scientific process skills, "observation", "inference" science process skills were mostly mentioned in the 2022 HSEE science questions. The percentage rate of "observation" science process skill in HSEE science questions was determined as %50, and the rate of "interpretation and inference" science process skill was detemined as %45. Science process skills of "observation", "inter pretation and inference" are more common than other skills in 2022 science  sample questions. The percentage rate of "observation" science process skill in 2022 science  sample questions was determined as %60, and the rate of  "interpretation and deduction" was %48. When the HSEE questions and sample questions are examined in terms of scientific process skills, they exhibit similarities.