Vortioksetin'in antinosiseptif etkinliğinin ve altta yatan olası mekanizmaların değerlendirilmesi
Vortioksetin'in antinosiseptif etkinliğinin ve altta yatan olası mekanizmaların değerlendirilmesi
Yazar: ZELİHA NUR MUTLU
Danışman: DOÇ. DR. ÖZGÜR DEVRİM CAN
Anadolu Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Farmakoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology
Dizin: Antidepresif ajanlar = Antidepressive agents ; Ağrı = Pain ; Ağrı ölçümü = Pain measurement ; Opioidler = Opioids ; Vortioksetin = Vortioxetine

Özet:
Vortioksetin multimodal etki mekanizmasına sahip görece yeni bir antidepresandır. Bu ilacın antidepresan etkisinin mekanizması kesin olarak bilinmemekle birlikte söz konusu etkinin serotonerjik reseptör aktivitesinin doğrudan modülasyonu ve serotonin taşıyıcısının inhibisyonu ile ilişkili olduğu düşünülmektedir. Santral sinir sisteminde monoaminerjik nörotransmisyonu güçlendiren ilaçların analjezik etki potansiyeline sahip olduğu bilgisinden hareketle, bu çalışmada vortioksetin'in antinosiseptif etkinliği araştırılmıştır.
Vortioksetin'in antinosiseptif etkinliği kuyruk sıkıştırma ve sıcak plaka testleri ile değerlendirilmiştir. Elde edilen bulgular, bu ilacın uygulandığı 5 ve 10 mg/kg dozlarda farelerde mekanik ve termal nosiseptif uyaranlar ile indüklenen akut ağrıya karşı santral antinosiseptif etkinliğe sahip olduğunu ortaya koymuştur. Vortioksetin'in söz konusu etkinliğine opioiderjik mekanizmaların olası katılımını aydınlatmak üzere non-selektif opioid reseptör antagonisti bir ajan olan nalokson; serotonerjik mekanizmaların olası katılımını aydınlatmak üzere serotonin sentez inhibitörü bir ajan olan p-klorofenilalanin (PCPA) ve katekolaminerjik mekanizmaların olası katılımını aydınlatmak üzere de katekolamin sentez inhibitörü bir ajan olan alfa-metil-para-tirosin (AMPT) kullanılmıştır. Mekanistik çalışmalardan elde edilen veriler nalokson, PCPA ve AMPT ön-uygulamalarının 5 mg.kg-1 vortioksetin ile indüklenen akut antinosiseptif etkiyi ortadan kaldırdığına işaret etmiştir. Bu bulgulardan hareketle, vortioksetin'in akut antinosiseptif etkinliğine opioiderjik, serotonerjik ve katekolaminerjik sistemlerin aracılık ettiği sonucuna ulaşılmıştır. Vortioksetin'in antinosiseptif etki mekanizmasının tam olarak aydınlatılması için spesifik reseptör alt-tip blokörleri ile yapılacak kapsamlı çalışmalara gereksinim duyulmaktadır.

Abstract:
Vortioxetine is a relatively new antidepressant with a multimodal mechanism of action. The mechanism of antidepressant action of this drug is not known, but it is thought to be related to direct modulation of serotonergic receptor activity and inhibition of serotonin transporter. The antinociceptive efficacy of vortioxetine was investigated in this study based on the knowledge that drugs that enhance monoaminergic neurotransmission in the central nervous system have potential for analgesic activity.
The antinociceptive efficacy of vortioxetine was evaluated by tail-clip and hot-plate tests. The findings showed that the drug, at doses of 5 and 10 mg/kg, has central antinociceptive activity in mice, against mechanical and thermal nociceptive stimuli induced acute pain. Naloxone, a non-selective opioid receptor antagonist, p-chlorophenylalanine (PCPA), an inhibitor of serotonin synthesis, and alpha-methyl-para-tyrosine (AMPT), an inhibitor of catecholamine synthesis were used to elucidate the possible involvement of opiodergic, serotonergic and catecholaminergic mechanisms to the mentioned antinociceptive effect of vortioxetine, respectively. Data from the mechanistic studies indicated that naloxone, PCPA and AMPT pre-treatments abolished the acute antinociceptive effect induced by 5 mg/kg dose of vortioxetine. Based on these findings, it was concluded that the acute antinociceptive activity of vortioxetine was mediated by opioidergic, serotonergic and catecholaminergic systems. Comprehensive studies with specific receptor subtype blockers are needed to fully elucidate the antinociceptive mechanism of action of vortioxetine.