Karizmatik liderlik davranışlarının kolektif öğretmen yeterliği üzerindeki rolü
The role of charismatic leadership behavior on collective teacher effi̇cacy
Yazar: HİLMİ SANCI
Danışman: DOÇ. DR. SEVAL KOÇAK
Uşak Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Eğitim Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Karizma = Charisma ; Karizmatik liderlik = Charismatic leadership ; Kolektif yeterlik = Collective aficiency ; Liderlik = Leadership ; Yeterlik =   ; Öğretmen yeterliliği = Teacher proficiency

Özet:
Kolektif öğretmen yeterliği algılarının gelişmesinde ve olumlu okul çıktılarının oluşmasın da en önemli faktörlerden birinin de  liderlik davranışlarının olduğunu söylemek mümkündür. Bu çalışmada bu nedenden dolayı liderlik türlerinden olan karizmatik lider davranışlarının kolektif öğretmen algıları arasındaki, ilişkilerin tespit edilmesi amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda resmi ortaöğretim kurumlarında görev yapan öğretmen görüşlerine göre karizmatik liderlik davranışlarının kolektif öğretmen algıları üzerindeki rolü nedir? sorusuna cevap aranmıştır. Karizmatik liderlik ve kolektif öğretmen yeterliliği değişkenleri arasındaki ilişkilere odaklanan bu çalışmada ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırma evrenini 2022-2023 eğitim öğretim yılında Amasya ili Merkez ve ilçeler olmak üzere resmi ortaöğretim kurumlarında görev yapan 1550 öğretmen oluşturmuştur.
Araştırmanın örnekleminin belirlenmesinde gönülülük esasına göre tüm evrene ulaşılmış olup, 1027 öğretmen çalışmaya dahil edilmiştir. Araştırma kapsamında verilerin elde edilmesinde Conger- Kanungo(1994) tarafından  geliştirilen ve M. Özdemir ve Pektaş (2020) tarafından Türkçeye uyarlanan Karizmatik Liderlik Ölçeği (KLÖ); ve  Zincirli ve Demir (2021) tarafından geliştirilen ''Kolektif Yeterlik Ölçeği'' (KYÖ) kullanılmıştır Verilerin analizinde tek yönlü varyans analizi (ANOVA), bağımsız örneklemler t-Testi, pearson momentler çarpımı katsayısı ve hiyerarşik regresyon analizleri kullanılmıştır. Elde edilen bulgulara göre hem karizmatik liderliğin hem de kolektif öğretmen yeterliliğinin ortaöğretim kurumlarında görev yapan öğretmenler tarafından yüksek yüzeyde algılandığı belirlenmiştir. Karizmatik liderlik davranışları ile kolektif öğretmen yeterlik düzeyleri arasında istatistiksel olarak anlamlı, pozitif yönlü ve orta düzeyde bir ilişkinin olduğu saptanmıştır.

Abstract:
The leadership behaviours are thought to be one of the most important factors in the development of collective teacher perceptions and the formation of positive school outcomes. Accordingly, In this study, it is aimed to determine the relationships between charismatic leader behaviors, which are types of leadership, and collective teacher perceptions. For this purpose, the teachers working in public secondary education institutions are asked "What is the role of charismatic leadership behaviors on collective teacher perceptions?" and an answer to this question is sought. Relational survey model was used in this study, which focuses on the relationships between charismatic leadership and collective teacher efficacy variables.
The research population consisted of 1550 teachers working in public secondary education institutions in Amasya city center and its districts in the 2022-2023 academic year Stratified sampling method was used to determine the sample of the study, and 1027 teachers were included it. The Charismatic Leadership Scale (CLS), which was developed by Conger-Kanungo (1994) and adapted into Turkish by M. Özdemir and Pektaş (2020), was used to obtain data within the scope of the research. The "Collective Efficiency Scale" (CES) developed by Zincirli and Demir (2021) was also used in the study. One-way analysis of variance (ANOVA), independent samples t-Test, Pearson product-moment coefficient and hierarchical regression analyzes were used in the analysis of the data. According to the findings, it was determined that both charismatic leadership and collective teacher efficacy were perceived at a high level by teachers working in secondary education institutions. It was determined that there is a statistically significant, positive and moderate relationship between charismatic leadership behaviors and collective teacher efficacy levels.