Özel sağlık işletmelerinde iş sağlığı ve güvenliği
Occupational health and safety in private health care organizations
Yazar: NEVZAT DEVEBAKAN
Danışman: PROF. DR. ALİ NAZIM SÖZER
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2007
Konu: Sağlık Kurumları Yönetimi = Health Care Management ; Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri = Labour Economics and Industrial Relations
Dizin: Sağlık işletmeleri = Health care organizations ; İş sağlığı = Occupational health

Özet:
Günümüzün üretim teknolojilerinde meydana gelen köklü değişiklikler bir taraftan üretim araçlarını artırmış, diğer taraftan sağlık ve güvenlikle ilgili farklı sorunların oluşmasına yol açmıştır. İş kazaları ve meslek hastalıklarının ve güvensiz çalışma ortamının neden olduğu ekonomik ve sosyal kayıpları bertaraf etme gayreti, çalışan ve bakmakla yükümlü oldukları açısından ne kadar insani bir yaklaşım ise, kıyasıya bir rekabetin yaşandığı çalışma yaşamındaki işveren için de o kadar ekonomik bir yaklaşımdır.Çalışanların sağlıklı ve güvenli bir ortamda çalışmasının önündeki engeller, günümüzün modern insan kaynakları yönetiminin en önemli sorunlarından birisi olmaya devam etmektedir. İş kazaları ve meslek hastalıklarının önlenmesinde İSG önlemlerinin büyük etkisi bulunmaktadır. Gerçekten de iş sağlığı ve güvenliği kavramı günümüzde dar anlamda işçi sağlığının korunmasının ötesine geçmiştir.Sağlık çalışanları bir taraftan sağlığını kaybetmiş ya da sağlığından şüphe edenlere hizmet verirken, bir taraftan da hizmetin özelliğinden kaynaklanan birçok risk ve tehlikeye maruz kalmaktadır. Bu yönü ile tüm dünyada olduğu gibi ülkemizde de sağlık işletmeleri sağlık ve güvenlik açısından en riskli işletmeler kategorisinde sıralanmaktadır. Başka bir ifade ile sağlık işletmelerinde meydana gelen iş kazaları ve meslek hastalıkları sonuçları itibariyle diğer sektörlerdeki iş kazası ve meslek hastalıklarına göre daha ölümcül sonuçlar doğurmaktadır. Genel olarak çalışma yaşamının tüm alanlarında, özelde de sağlık işletmelerinde çalışanların iş sağlığı ve güvenliğinin (İSG) sağlanmasında Devletin, işverenin ve çalışanların yükümlülükleri bulunmaktadır. Bu nedenle araştırmada, ?sağlık işletmelerinde çalışanlar devletin, işverenin ve kendilerinin İSG konusundaki yükümlülükleri ne ölçüde yerine getirmektedir? sorusuna yanıt aranmıştır.Araştırma sorusunun muhtemel cevapları bu çalışmanın dördüncü bölümündeki alan araştırması kısmında araştırılmıştır. Bu kısımda İSG'nin sağlanmasında temel taraflar olan Devlet, işveren ve çalışan yükümlülüklerinin İzmir ilindeki özel hastanelerde çalışan hemşireler tarafından, ?Sağlık İşletmelerinde İş Sağlığı ve Güvenliği? anketi ile değerlendirilmesini kapsayan bir araştırmaya yer verilmiştir. Bu araştırma ile bir taraftan İSG'nin sağlanmasında devletin, işverenin ve çalışanların yükümlülükleri ile ilgili veriler, oluşturulmuş hipotezler aracılığı ile ayrı ayrı değerlendirilmiş, diğer taraftan katılımcıların son 6 ayda maruz kaldıkları risk ve tehlikeler analiz edilmiştir.

Abstract:
Radical changes in production technologies have increased the number of means of production, while on the other hand they have given rise to various problems on health and security. While efforts to eliminate the economic and social losses caused by work- related accidents, occupational diseases and insecure working environment imply a human approach for working people, on the other hand they imply an economic approach for the employer, who works in a highly competitive environment.Barriers preventing the working people to work in a healthy and safe environment continue to be the most important problems faced in Human Resources management. Occupational health and safety measures have an important impact on prevention of work-related accidents and occupational diseases. As a matter of fact, ?occupational health and safety? (OHS) measures have now become more important than the basic health care of workers in narrow sense.While healthcare employees provide service to patients, they are exposed to a series of risks and dangers originating from the very nature of the service they provide. In this respect, like those all over the world, also in Turkey, healthcare organizations range among the most risky organizations in terms of health and safety. In other words, work accidents and professional diseases occurring in this field bring about more serious and even lethal consequences than those occurring in other sectors. Generally in all fields of working life, particularly in field of healthcare, OHS brings responsibilities to the state, employer and the employees themselves. Thus, the main question tackled throughout the study is ?to what extent do the employees working in field of healthcare, their employers and the state meet the requirements of their responsibilities??Probable answers to this question were searched by means of a fieldwork explained in the fourth chapter of the study. The fieldwork was made by means of a questionnaire carried out among the nurses working in private hospitals of the province of Izmir. With this research, while data on responsibilities of the state, employees and employers were analyzed statistically by means of hypotheses, risks and perils experienced by the sample group were assessed in terms of OHS.