Meme kanseri radyoterapisinde farklı tedavi tekniklerinin cilt dozlarının değerlendirilmesi
The evaluation of skin doses in different treatment methods on breast cancer radiotheraphy
Yazar: SULTAN ULAĞ
Danışman: PROF. DR. AYŞE HİÇSÖNMEZ
Ankara Üniversitesi / Nükleer Bilimler Enstitüsü / Medikal Fizik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Fizik ve Fizik Mühendisliği = Physics and Physics Engineering
Dizin: Doz-cevap ilişkisi-radyasyon = Dose-response relationship-radiation ; Meme hastalıkları = Breast diseases ; Meme neoplazmları = Breast neoplasms ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Radyometri = Radiometry ; Radyoterapi = Radiotherapy ; Radyoterapi-bilgisayar yardımlı = Radiotherapy-computer assisted ; Radyoterapi-yoğunluk ayarlı = Radiotherapy-intensity-modulated ; Termolüminesans = Thermoluminescence

Özet:
Bu tez çalışması, farklı radyoterapi teknikleri ile tedavi edilen meme/göğüs duvarı hastalarının cilt dozlarının incelenmesi amacı ile yapılmıştır. Yoğunluk ayarlı radyoterapi (YART) ve volumetrik ayarlı ark terapi (VMAT) gibi farklı radyoterapi teknikleri kullanılarak tedavi edilen hastaların ciltlerine termolüminesans dozimetreler (TLD) yerleştirilmiş ve cilt dozları hesaplanmıştır. TLD' ler kullanılmadan önce kalibrasyonu yapılmıştır. Farklı radyoterapi tekniklerinden elde edilen cilt dozları incelenmiştir.
Çalışmada, 12 hastaya forward (ileri planlama) YART tekniği (alan içinde alan), 5 hastaya inverse (ters planlama) YART tekniği (dinamik MLC kullanılarak), 6 hastaya VMAT tekniği ve 1 VMAT tekniği ile tedavi edilen hastaya nefes kontrollü radyoterapi uygulanarak tedavi edilmiştir. Tüm meme hastalarında dozimetreler iç alan giriş noktasına, göğüs duvarı ışınlanan hastalarda ise göğüs duvarı skarı üzerine yerleştirilmiştir ve dozimetrelerden alınan ölçüm sonuçları incelenmiştir. Ortalama cilt dozu düşüşünün alan içinde alan tekniği uygulanan hastalarda %25, dinamik YART tekniği uygulanan hastalarda %34, VMAT uygulanan hastalarda %29 ve VMAT+ABC tekniği uygulanan hastada %21 olduğu belirlenmiştir. Meme ve göğüs duvarı hastalarında en yüksek doz düşüşünün dMLC tekniğinde olduğu ve göğüs duvarı hastalarında en az doz düşüşünün FinF tekniğinde olduğu görülmüştür.
Sonuçta, meme koruyucu cerrahi ve mastektomi uygulanan hastalarda farklı radyoterapi teknikleri uygulanmış ve tekniklerden bağımsız olarak cilt dozlarının düşük olduğu görülmüştür. Mastektomi uygulanan hastalarda cilt hedef alanda olduğundan cilt dozunu arttırıcı etkiye sahip bolus kullanılarak cilt dozu arttırılabilir.

Abstract:
The purpose of this thesis is to evaluate the skin doses of breast cancer patients being treated with different radiotherapy techniques. Thermoluminescence dosimeters were placed on the skins of patients being treated with different radiotherapy techniques such as Intensity Modulated Radiation Therapy (IMRT) and Volumetric Modulated Arc Therapy (VMAT). The calibration of thermoluminescence dosimeters (TLD) was done before usage. Being obtained from different radiotherapy techniques, skin dose measurements were analyzed.
In this study, 12 patients were treated with forward IMRT (field in field) technique, 5 patients were treated with inverse IMRT technique, 6 patients were treated with VMAT technique and 1 patient was treated with VMAT technique using Active Breathing Control Radiotherapy. Dosimeters were placed on the lowest area on breast patients whereas they were placed on the scar of patients who were beamed on the chest wall and measurements from dosimeters were analyzed. It was determined that average skin dose was 25% on the patients being treated with field in field technique, 34% on the patients being treated with dynamic IMRT, 29% on the patients being treated with VMAT and 21% on the patient who was treated with VMAT using Active Breathing Control radiotherapy. It was observed that the highest dose reduction in breast and chest wall patients was in the dMLC technique and the least dose reduction in chest wall patients was in the FinF technique.
Therefore, skin doses of breast/chest wall beamed patients had no significant difference between them and it was observed that skin doses were low independently of techniques.Since the skin is in the target area in patients undergoing mastectomy, the skin dose can be increased by using bolus that increases the skin dose.