Mekansal ekonometri ve bir uygulama
Spatial econometri and an application
Yazar: GÖKHAN KONAT
Danışman: YRD. DOÇ. DR. FATMA ZEREN
İnönü Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Ekonometri Ana Bilim Dalı / Ekonometri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Ekonometri = Econometrics
Dizin: Ekonometri = Econometrics ; Mekansal ekonometri yaklaşımı = Spatial econometrics approach

Özet:
Mekansal ekonometri, regresyon modellerinde mekansal etkilerle başa çıkmak için yöntemler topluluğudur. Mekansal etkiler, mekansal okorelasyon (kesitsel bağımlılık) ve mekansal heterojenlik (kesitsel durağanlık) içerir. Mekansal ekonometri, yatay kesit ve panel verilere uygulanan regresyon modellerinin mekansal otokorelasyon ve mekansal değişkenlik etkileriyle uğraşan alt dalıdır. Waldo Tobler'e göre doğanın temel kuralı "Her şey diğer şeylerle ilişkilidir. Fakat yakın olanlar uzak olanlardan daha fazla ilişkilidir." şeklindedir. Yani yakınsal düzeyde incelenen verilerde bağımlılık ve etkileşim (otokorelasyon) ortaya çıkmaktadır. Mekansal etki yatay kesit bağımlılığın özel bir boyutu olan mekansal bağımlılığın bir sonucu ve mekânsal değişkenlik de yatay kesit verilerinin özel bir değişkenlik durumudur. Geçmiş kaynaklarda model, mekan ve coğrafya ile ilgilenmiştir. Bu nedenle mekansal ekonometrik uygulamalar öncelikli olarak bölgesel olarak sonra şehir ve mülk iktisadında ve sonra da coğrafyada kullanılmıştır. Buna rağmen güncel kaynaklarda ve son zaman çalışmalarında mekansal ekonometrik metotlar yukarıda sayılanlarla birlikte talep analizi çalışmalarında, uluslar arası iktisat, iş gücü iktisadı, milli iktisat ve yerel milli finans, tarımsal ve çevresel iktisat gibi iktisadın daha geleneksel ampirik çalışmalarında kullanılmaya başlanılmıştır. Mekansal hata ölçüm hatasının ya da model belirleme hatasının sonucu olabilir veya her ikisinin birleşiminin sonucu olabilir.



Anahtar Kelimeler: Mekansal otokorelasyon, mekansal değiĢkenlik, mekansal hata,mekansal bağımlılık, mekansal etki.

Abstract:
Spatial econometri is collection of methods to deal with spatial effects in regression models. Spatial effects consists of spatial autocorrelation (cross-sectional dependence) and spatial heterogeneity (cross-sectional stability). Spatial econometri is sub branch which is interested in effects of spatial autocorrelation and spatial variable effects of regression models applied to cross sectional and panel data of econometrics. According to Woldo Tobler, basic rule of nature "is that everythings is connected other things but ones near is more connected than ones far away." That is in data which is studied in proximal level dependence and effection (autocorrelation) occurs spatial effect is a result of spatial dependence which is a special dimension of cross sectional dependence and spatial variability is also a special variaty case of cross sectional data. The model was interested in spatial and geography in past literature. Therefore, spatial econometric application was used at first locally and then in city and property economy and last in geography. Despite of that, spatial econometric methods in contemprary resourches and recent studies is began to be used in more tradational empirically studies of economy (such as in studies of demend analysis, international economy, labour economy, national economy, local finance, agriculture and envirementional economy) together ones mentioned before. Spatial error can be result of measure error or model misspecification or of combining of both.



Key Words: Spatial autocerralation, spatial variability, spatial error, spatial dependence, spatial effect.