Türk medyasının dönüşen yüzü: Fenomen gazeteciler örneği
The transforming face of Turkish media: The example of influencer journalists
Yazar: MUSTAFA AKBAYIR
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA ŞEKER
Akdeniz Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Gazetecilik Ana Bilim Dalı / Gazetecilik Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Gazetecilik = Journalism
Dizin: Dijital demokrasi = Digital democracy ; Türk medyası = Turkish media ; Yeni gazetecilik = New journalism ; Yeni medya = New media

Özet:
Çalışmada medya araçlarında yaşanan dönüşüm ele alınmaktadır. İnternet teknolojilerinin hızlı gelişimi dünyayı dijital bir dönüşüme zorlamaktadır. Bu dönüşüm gazetecilik faaliyetlerini de doğrudan etkilemektedir. Özellikle sosyal medya platformlarının kurulması, bilginin paylaşılma hızını arttırmıştır. Sosyal medya platformları arasında yer alan ve mikro-blog haber paylaşım sitesi olan Twitter/X, gündem belirleme gücünü elinde tutmaktadır. Kullanıcılarına oluşturdukları profiller aracılığı ile haberlerini paylaşma imkânı sunan platform, haber alma ve paylaşma işlevini en başarılı şekilde yerine getiren sosyal medya platformudur. Bu bilgiler ışığında tezin amacı, medyanın içerisinden geçmekte olduğu dönüşümü başarılı bir şekilde açığa çıkarabilmektir. Bu dönüşüm, Twitter/X profillerine sahip sosyal medya fenomenlerinin kitlelerin haberdar olma isteklerine doğrudan cevap verebildikleri önermesi ile açıklanmaktadır. Kitleler, haber alma edimlerini fenomen gazeteciler üzerinden gerçekleştirmektedir. Giderek artan bir hızla sosyal medya platformlarına kayan haber alma ve verme işlevleri, gelecekte geleneksel basının ortadan kalkması ile neticelenecektir. 
Çalışmada nicel ve nitel karma metodoloji birlikte kullanılmıştır. Haber analizleri, nicel içerik analizi ve eleştirel söylem analizi yöntemleri ile gerçekleştirilmiştir. Haberlere uygulanan nicel içerik analizi, haber gönderilerinin elde ettiği geri bildirim başarısını ortaya koymaktadır. Aynı zamanda haber söyleminin açığa çıkarılabilmesi adına eleştirel söylem analizi uygulanmıştır. Sosyal medya profillerinin ideolojik eğilimlerinin haber söylemine yansımaları araştırmanın derinlik kazanabilmesi adına önemli görülmektedir. Araştırmanın örnek olayı 7 Ekim 2023 tarihinde Hamas'ın İsrail'e yönelik gerçekleştirdiği "El Aksa Tufanı" adlı operasyonudur. Saldırının gerçekleştiği gün olan 7 Ekim ile 10 Ekim 2023 tarihleri arasında Twitter/X profillerinden paylaşılan gönderiler incelenmektedir. Araştırma örnekleminde yer alan fenomen gazeteciler, "SprinterFactory, İbrahim Haskoloğlu, Cüneyt Özdemir, Nevşin Mengü." şeklindedir. Geleneksel gazetelerin sosyal medya temsilleri ise, "BBC News (World), BirGün Gazetesi, Yeni Şafak Gazetesi, Sözcü Gazetesi." şeklindedir. Tez çalışmasının ileri sürdüğü varsayımlar kanıtlanarak, sosyal medya fenomeni gazetecilerin paylaştığı haberlerin, geleneksel gazetelerin sosyal medya temsillerinin üretimlerine oranla daha fazla geri bildirim aldığı saptanmıştır. Sonuç olarak sosyal medya fenomeni gazeteciler haber üretimlerinde daha başarılı görülmektedir.
Anahtar Kelimeler: Söylem, Haber, Gazetecilik, Sosyal Medya, Fenomen.

Abstract:
This study discusses transformation of media tools. The rapid development of internet technologies forces the world into a digital transformation. This transformation also directly affects journalistic activities. Especially the establishment of social media platforms has increased the speed of information sharing. Twitter/X, a micro-blogging news sharing site among social media platforms, holds the power to set the agenda. The platform, offers its users the opportunity to share their news through the profiles they create, is the social media platform that fulfills the function of receiving and sharing news most successfully. In the light of this information, the aim of the thesis is to successfully reveal the transformation the media is going through. This transformation is explained with the premise that social media influencers with Twitter/X profiles can respond directly to the masses' desire to be informed. The masses realize their news gathering through influencer journalists. The functions of receiving and giving news, which are increasingly shifting to social media platforms, will result in the disappearance of the traditional press in the future.
The study uses quantitative and qualitative mixed methodology together. News analysis is carried out with quantitative content analysis and critical discourse analysis methods. Quantitative content analysis applied to the news reveals the feedback success achieved by the news posts. Concurrently, critical discourse analysis is applied in order to reveal the news discourse. The reflections of the ideological tendencies of social media profiles on news discourse are considered important for the research to gain depth. The case study of the research is the "Al-Aqsa Flood" operation carried out by Hamas against Israel on October 7, 2023. The study examines the posts shared from Twitter/X profiles between October 7, the day of the attack, and October 10, 2023. The influencer journalists in the research sample are "SprinterFactory, İbrahim Haskoloğlu, Cüneyt Özdemir, Nevşin Mengü." The social media representations of traditional newspapers are as follows: "BBC News (World), BirGün Gazetesi, Yeni Şafak Gazetesi, Sözcü Gazetesi." By proving the assumptions of thesis study, we found that the news shared by social media influencer journalists received more feedback than the news produced by the social media representatives of traditional newspapers. As a result, social media influencer journalists are seen as more successful in their news production.
Keywords: Discourse, News, Journalism, Social Media, Influencer.