İşyeri nezaketsizliği, tükenmişlik ve iş doyumu ilişkisinde örgütsel adalet algısının aracılık rolü: Muğla ili kamu hastaneleri birliğinde görev yapan hemşireler üzerine bir araştırma
The mediating role of perception organizational justice in the relation between workplace incivility, burnout and job satisfaction: A research on the nurses working in muğla provincial public hospitals association
Yazar: ÇAĞDAŞ IŞIKAY
Danışman: PROF. DR. SONER TASLAK
Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Hemşirelik = Nursing ; İşletme = Business Administration
Dizin: Devlet hastaneleri = State hospitals ; Hemşireler = Nurses ; Hemşirelik = Nursing ; Tükenmişlik = Burnout ; Örgütsel adalet = Organizational justice ; İş doyumu = Job satisfaction ; İşyeri nezaketsizliği = Workplace incivility

Özet:
Bu araştırmanın amacı, işyeri nezaketsizliği ile tükenmişlik ve iş doyumu arasındaki ilişki üzerinde örgütsel adalet algısının aracılık rolünün incelenmesidir. Araştırma, Muğla İli Kamu Hastaneleri Birliği'ne bağlı hastanelerde çalışan hemşireleri kapsamaktadır. Bu araştırmada, hemşirelerde, işyeri nezaketsizliği (meslektaşlar, doktorlar ve yöneticilerden görülen), tükenmişlik, iş doyumu ve örgütsel adalet algısı ile ilgili veriler toplanmıştır. Analiz için kullanılan veriler, iki aylık bir anket uygulaması ile 401 hemşireden toplanmıştır. Veriler kullanılarak güvenilirlik analizi, ortalama ve standart sapma analizi yapıldı. Bundan sonra, demografik özellikler ile değişkenler arasındaki farklılıkları değerlendirmek için t-testi ve varyans analizi uygulanmıştır. Son olarak, değişkenler arasındaki ilişkiyi belirlemek için korelasyon analizi ve ilişkilerdeki aracılık etkisini belirlemek için hiyerarşik regresyon analizi yapılmıştır. Meslektaş nezaketsizliği ile duygusal tükenme, duyarsızlaşma, genel tükenmişlik arasında pozitif ve anlamlı bir ilişki olduğu bulunmuştur.
Araştırmanın sonucunda; meslektaş nezaketsizliği, doktor nezaketsizliği, yönetici nezaketsizliği ile duygusal tükenmişlik, duyarsızlaşma, genel tükenmişlik arasında pozitif yönlü ve anlamlı bir ilişki olduğu belirlenmiştir. Ancak, meslektaş nezaketsizliği, doktor nezaketsizliği, yönetici nezaketsizliği ile dağıtımsal adalet, prosedürel adalet, etkileşimsel adalet, örgütsel adalet algısı, içsel doyum, dışsal doyum, genel iş doyumu arasında ise negatif yönlü ve anlamlı bir ilişki olduğu saptanmıştır. Aynı zamanda, özellikle doktor nezaketsizliğinin, kişisel başarıdaki azalma üzerinde etkili olduğu ancak meslektaş ve yönetici nezaketsizliğinin etkisiz olduğu bulgulanmıştır. Yapılan hiyerarşik regresyon analizinde; meslektaş, doktor, yönetici nezaketsizliği ile duygusal tükenmişlik, duyarsızlaşma, genel tükenmişlik, içsel doyum, genel iş doyumu arasındaki ilişkide örgütsel adalet algısının aracılık rolü olduğu bulgulanmıştır.

Abstract:
The aim of this research is to examine the mediating role of organizational justice perceptions on the relationship between workplace incivility with burnout and job satisfaction. The research includes nurses working in the hospitals affiliated to the Muğla Provincial Public Hospitals Association. In this research, In the nurses, data about workplace incivility (seen by colleagues, doctors and manager), burnout, job satisfaction and perception of organizational justice were collected. The data used for the analysis were collected from 401 nurses with a two-month survey application. Reliability analysis, mean and standard deviation analysis were performed using this data. After that, t-test and variance analysis were applied to evaluate the differences between demographic features and variables. Finally, a correlation analysis to determine the relationship between variables and a hierarchical regression analysis was performed to determine the mediating effect in the relationships.
As a result of the research; It was determined that there is a positive and meaningful relationship between colleague incivilty, doctor incivilty, manager incivilty and emotional exhaustion, depersonalization, general burnout. However, there was a negative and significant relationship between colleague incivilty, doctor incivilty, manager incivilty and distributed justice, procedural justice, interactive justice, organizational justice perception, internal satisfaction, external satisfaction, overall job satisfaction. At the same time, especially doctor incivility has been found to have an impact on the decline in personal achievement, but colleague and manager incivility have been found to be ineffective. In hierarchical regression analysis; the relationship between colleague, doctor, manager incivility and emotional exhaustion, depersonalization, general burnout, intrinsic satisfaction, general job satisfaction has been found to be mediated by the perception of organizational justice.