İklim göstergelerinin sinyal analizi yöntemleri ile incelenmesi
An investigation of climate indices via signal analysis methods
Yazar: SEHER GÜRSOY
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ YAKUP SABRİ ÖZKAZANÇ
Hacettepe Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Elektrik-Elektronik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Elektrik ve Elektronik Mühendisliği = Electrical and Electronics Engineering

Özet:
İklim, belirli bir bölgedeki sıcaklık, hava basıncı, nem, yağış miktarı, rüzgar hızı, Güneş ışığı, fırtına gibi olayların uzun süre boyunca meydana gelen değişimidir.  İklim indeksi, iklimin durumunu ve iklim sistemindeki değişiklikleri tanımlar.  İklim indeksi bir zaman serisiyle temsil edilir ve iklim sisteminin özelliklerine etki eden hava basıncı, hava sıcaklığı, yağış, Güneş radyasyonu gibi atmosferik parametreler ile deniz yüzeyi sıcaklığı, buz örtüsü gibi atmosferik olmayan ölçülebilir parametrelerden oluşur. Bu tez kapsamında yeryüzündeki farklı bölgelerde yer alan ve iklim sistemine etki eden parametrik göstergeler incelenmiştir. Pasifik Okyanusu, Atlantik Okyanusu, Hint Okyanusu, Antartika (Güney) Okyanusu, Arktik Okyanusu ve yeryüzündeki çeşitli noktalardaki karaların mevsimsel döngüleri incelenmiştir. Bunun yanı sıra Güneş'ten gelen radyasyonun yerküredeki iklim olaylarına etkisini incelemek için Güneş Lekesi ve Güneş Akısı indeksleri de incelenmiştir. 
Tez çalışmasında veri setlerinin döngülerini belirlemek için güç izgesi analizi ve özilinti yöntemleri kullanılmıştır. İklim göstergelerinin birbirleriyle olan ilişkisini incelemek için ise çapraz ilinti yönteminden yararlanılmıştır. Toplam 44 iklim göstergesinin  mevsimsel döngüsü tespit edilmiş, 1936 adet çapraz ilinti analizi ile yapılmış ve sonuçlar irdelenmiştir. Analiz sonuçlarında verilerin periyotlarının yerküre üzerindeki diğer doğal olaylarla ilişkisi araştırılmıştır. Çapraz ilinti sonuçlarında ise, birbirine uzak bölgelerin ilişkisi tespit edilmiştir. Bir bölgede meydana gelen iklim olayı belirli süre sonra diğer bölgede etkisini göstermektedir. 
Bu analizlerde birçok veri setinin Güneş Lekesi Sayısı ve Güneş Akısı indeksleriyle çapraz ilintilerinin bu veri setlerinin periyotlarıyla ilişkili olduğu görülmüştür. Güneş'in yerküre iklimi üzerinde etkili olan en temel bir olgu olduğu da tez çalışması sonuçları arasında ifade edilebilir.

Abstract:
Climate is the change in temperature, air pressure, humidity, precipitation, wind speed, sunlight, storm over a long period of time and in a particular area. The climate index defines changes in climate and climate system. In this thesis, parametric indices affecting the climate system in different regions of the world are examined. The seasonal cycles of the Pacific Ocean, the Atlantic Ocean, the Indian Ocean, the Antarctic Ocean, the Arctic Ocean and land in various regions have been examined. In addition to this, the sunspot number and solar irradiance indexes were also examined to examine the effect of radiation from the Sun on climate events in the earth. 
In this thesis, power spectrum analysis and autocorrelation method were used to find the cycles of data sets. The cross correlation method is used to examine the relationship of data to each other. 44 data sets were analyzed for seasonal cycle and 1936 cross correlation are made for relation between two data. The results of the analysis show that the periods of data are related to other events on the globe. As a result of the cross correlation analysis, it can be said that the climate phenomenon occurring in one region affected the other region after a certain period of time. 
In this thesis study, correlations of solar indices with many data sets are related to their own period. The effect of the sun on the climate can also be expressed in the results of the thesis study.