Duygusal sermayenin iş doyumu ve işten ayrılma niyeti üzerindeki etkisinde mesleki tükenmişliğin aracı rolü: İstanbul ilinde devlet hastaneleri ile özel hastanelerde çalışan hemşireler üzerinde bir araştırma
Mediator role of job burnout in the effect of emotional capital on job satisfaction and turnover intention: A research on nurses working at public hospitals and private hospitals in Istanbul
Yazar: AHMET YALÇINKAYA
Danışman: PROF. DR. CEM CÜNEYT ARSLANTAŞ
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Yönetimi ve Organizasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Duygusal sermaye = Emotional capital ; Hemşireler = Nurses ; Tükenmişlik-mesleki = Burnout-professional ; İş doyumu = Job satisfaction ; İşten ayrılma niyeti = Turnover intention

Özet:
Son yıllarda üzerinde çalışılmakta olan önemli bir konu niteliğindeki duygusal sermayenin bilhassa hizmet sektöründe çalışanlar açısından oldukça önemli bir sermaye kaynağı olduğu belirtilmektedir. Bu doğrultuda, sağlık kuruluşlarında çalışan hemşirelerin de duygusal sermaye düzeylerinin belirlenmesi ve hemşirelerin sahip olduğu duygusal sermayenin başka değişkenlerle olan ilişkilerinin incelenmesi bir gereklilik olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu bağlamda, yapılan bu çalışmada Covid-19 sürecinde İstanbul ilindeki devlet hastaneleri, özel hastaneler ve üniversite hastanelerinde çalışmakta olan hemşirelerin duygusal sermaye düzeylerinin iş doyumları ve işten ayrılma niyetleri üzerindeki etkisinin ve bu etkide mesleki tükenmişliğin aracı bir role sahip olup olmadığının araştırılması amaçlanmıştır. 
Çalışma kapsamında nicel araştırma yöntemi kullanılmış olup, bu doğrultuda İstanbul ilindeki devlet hastaneleri, özel hastaneler ve üniversite hastanelerinde Covid-19 sürecinde aktif şekilde görev yapan 885 hemşire üzerinde, amaçlı örnekleme ve kartopu örnekleme tekniklerinden yararlanılarak 15 Kasım 2021 ile 15 Şubat 2022 tarihleri arasında bir anket çalışması gerçekleştirilmiştir. Anket formunda 7 soruluk Kişisel Bilgi Formu, Newman vd. (2015) tarafından geliştirilip Tutcu (2018) tarafından Türkçe diline uyarlanan 30 maddelik Duygusal Sermaye Envanteri, Maslach ve Jackson (1981) tarafından geliştirilip Çam (1991) tarafından Türkçe diline uyarlanan 22 maddelik Maslach Tükenmişlik Envanteri, Brayfield ve Rothe (1951) tarafından geliştirilip Yoon ve Thye (2002) tarafından kısaltılan, Kuşluvan ve Kuşluvan (2005) tarafından Türkçe diline uyarlanan 5 maddelik İş Doyumu Ölçeği ile Mobley, Horner ve Hollingsworth (1978) tarafından geliştirilip Örücü ve Özafşarlıoğlu (2013) tarafından Türkçe diline uyarlanan 3 maddelik İşten Ayrılma Niyeti Ölçeği kullanılmıştır. Katılımcılardan toplanan veriler SPSS-22 programı aracılığıyla analiz edilmiştir. 
Yapılan araştırma sonucunda; sağlık kuruluşlarında çalışan hemşirelerin duygusal sermaye düzeylerinin mesleki tükenmişlik düzeyleri, iş doyumları ve işten ayrılma niyetleri üzerinde anlamlı etkisi olduğu, hemşirelerin tükenmişlik düzeylerinin iş doyumları ve işten ayrılma niyetleri üzerinde anlamlı etkisi olduğu, hemşirelerin duygusal sermaye düzeylerinin iş doyumları ve işten ayrılma niyetleri üzerindeki etkisinde mesleki tükenmişliklerinin aracı rolü olduğu bulguları elde edilmiştir. Araştırma bulguları yazında daha önce gerçekleştirilmiş çalışmaların bulgularıyla benzeşmekte olup, çalışmada elde edilen bulguların ileride yapılabilecek başka çalışmalar ve sağlık kuruluşları açısından yararlı olacağı öngörülmektedir.

Abstract:
It has been specified that emotional capital which is an important topic studied in the last years, is a very vital capital source in terms of employees working especially at service sector. In this regard, it is seen that identifying emotional capital levels of nurses working at healthcare organizations and investigating their emotional capital with other variables is mandatory. Within this scope, it is aimed for this study to examine the effect of emotional capital levels of nurses working at public hospitals, private hospitals and university hospitals in Istanbul during Covid-19 on their job satisfaction and turnover intention, and whether or not there is a mediator role of occupational burnout in this effect. 
In the study, quantitative research method was used; thus, a survey was conducted on 885 nurses working actively at public hospitals, private hospitals and university hospitals in Istanbul during Covid-19 by using purposive and snowball sampling techniques between 15th of November, 2021 and 15th of February, 2022. In survey form; there are Personal Information Form consisting of 7 questions, Emotional Capital Inventory developed by Newman et al. (2015) and adapted into Turkish by Tutcu (2018) with 30 statements, Maslach Burnout Inventory developed by Maslach and Jackson (1981) and adapted into Turkish by Çam (1991) with 22 statements, Job Satisfaction Scale developed by Brayfield and Rothe (1951), shortened by Yoon and Thye (2002) and adapted into Turkish by Kuşluvan and Kuşluvan (2005) with 5 statements, and Turnover Intention Scale developed by Mobley, Horner and Hollingsworth (1978) and adapted into Turkish by Örücü and Özafşarlıoğlu (2013) with 3 statements. Data gathered from participants was analysed via SPSS-22 program. 
As the result of the research, the findings that emotional capital level of nurses working at healthcare organizations has significant effect on their occupational burnout level, job satisfaction, and turnover intention; their burnout level has significant effect on their job satisfaction, and turnover intention; and occupational burnout has mediator role in the effect of emotional capital level of nurses on their job satisfaction and turnover intention, are reached. Findings of this research are similar with the findings of previous studies made before in literature, and it is thought that research findings would be beneficial for both further studies and healthcare organizations.