Kanserli çocuklar için uyku değerlendirme ölçeği adölesan ve ebeveyn formunun geliştirilmesi
Development of the sleep assesment scale for children with cancer: Adolescant and parents form
Yazar: AYŞE ARICIOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. MURAT BEKTAŞ
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Ergenler = Adolescents ; Güvenilirlik ve geçerlilik = Reproducibility of results ; Kanser hastaları = Cancer patients ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Uyku = Sleep ; Çocuklar = Children ; Ölçek geliştirme = Scale development

Özet:
Amaç: Bu çalışmanın amacı; Kanserli Çocuklar İçin Uyku Değerlendirme Ölçeği Adölesan Ve Ebeveyn Formunun geliştirilmesi, geçerlilik ve güvenirliğinin değerlendirilmesidir.
Yöntem: Bu çalışmanın örneklemini 12-18 yaş arası İzmir Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Onkoloji Kliniği ve Dokuz Eylül Üniversitesi Nevvar-Salih İşgören Çocuk Hastanesi Onkoloji Kliniğinde yatmakta olan ve polikliniğe başvuru yapmış olan adölesan ve ebeveyni oluşturmaktadır. İzmir Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Onkoloji Kliniği ve Dokuz Eylül Üniversitesi Nevvar-Salih İşgören Çocuk Hastanesi Onkoloji Kliniğinde tedavi gören adölesan ve ebeveynlerden onam alınan 147 adölesan ve ebeveyni oluşturmuştur. Veriler 01.09.2016-31.11.2017 tarihleri arasında toplanmıştır. Ölçeğin kapsam geçerliliği, çocuk onkoloji ve hematoloji alanlarından 16 uzmanın görüşüne başvurularak değerlendirilmiştir. Verilerin analizinde sayı/yüzde, t testi, korelasyon analizi, Cronbach α güvenirlik katsayısı ve faktör analizi yöntemleri kullanılmıştır.
Bulgular: Kanserli Çocuklar İçin Uyku Değerlendirme Ölçeği'nin yapı geçerliliğin sağlanmasında Doğrulayıcı Faktör Analizi kullanılmıştır. Yapılan bu analizde Adölesan Formu'nda uyum indeksleri, RMSEA=0.04, CFI=0.97, NNFI=0.96 ve NFI=0.89 ve Ebeveyn Formun'da ise RMSEA=0.06, CFI=0.95, NNFI=0.94 ve NFI=0.87 olarak bulunmuştur. Güvenirliğin sağlanmasında ölçeğin genelinin Cronbach α güvenirlik katsayısı adölesan formu için, .87 ebeveyn formu için ise .86 olarak bulunmuştur. Ölçeğin yapı geçerliği ile ilgili faktör analizi sonuçları verilerin modelle uyumlu olduğunu, dört faktörlü yapıyı doğruladığını, ölçeğin madde ve alt boyutlarının ölçekle ilişkili olduğunu, her bir alt boyuttaki maddelerin kendi faktörünü yeterli olarak tanımladığını göstermiştir.
Sonuç: Yapılan analizler ve değerlendirmeler sonucu Kanserli Çocuklar İçin Uyku Değerlendirme Ölçeği Adölesan Ve Ebeveyn Formunun, geçerlik ve güvenirliği yüksek bulunmuştur. Bu sonuçlar geliştirilen ölçeğin Türkiye'de yapılacak araştırmalar için geçerli ve güvenilir bir ölçüm aracıdır.
Anahtar kelimeler: Kanser, Adölesan, Uyku, Uyku Kalitesi Geçerlik ve Güvenirlik

Abstract:
Aim: The aim of this study is; Sleep Assessment Scale for Children with Cancer The development of the Adolescent and Parental Form is an assessment of its validity and reliability.
Methods: he sample of this study is composed of adolescents and parents who lived in İzmir Ege University Medical Faculty Hospital Oncology Clinic and Dokuz Eylul University Nevvar-Salih İşgören Children's Hospital Oncology Clinic between the ages of 12-18 and who applied for polyclinic. İzmir Ege University Medical Faculty Hospital Oncology Clinic and Dokuz Eylül University Nevvar-Salih İşgören Children's Hospital Oncology Clinic established 147 adolescents and parents who were treated from adolescents and their parents. The data were collected between 01.09.2016 and 31.11.2017. Scale validity of the scale was assessed by consulting the opinions of 16 specialists in the fields of child oncology and hematology. In the analysis of the data, number / percentage, t test, correlation analysis, Cronbach α reliability coefficient and factor analysis methods were used.
Findings: The Validation Factor Analysis was used to determine the construct validity of the Sleep Assessment Scale for Children with Cancer. In this analysis, the compliance indices were found as RMSEA = 0.04, CFI = 0.97, NNFI = 0.96 and NFI = 0.89 in the Adolescent Form and RMSEA = 0.06, CFI = 0.95, NNFI = 0.94 and NFI = 0.87 in the Parent Form. For reliability, the Cronbach alpha reliability coefficient for the overall scale was found to be .86 for the .87 parental form and .86 for the parental form. Factor analysis results of the construct validity of the scale showed that the data confirms that the model is consistent with the model, that it confirms four factors, that the items and subdimensions of the scale are related to the scale, and that the items in each subdimension adequately define their own factor.
Conclusion: The results of the analyzes and evaluations made are as follows: The Sleep Assessment Scale for Children with Cancer Adolescent and Parental Form were found to have high reliability and validity. These results are valid and reliable measurement tool for research to be held in Turkey's development scale.
Key Words: Cancer, Adolescant, sleep,  sleep quality
Validity and Reliability.