Deneysel diabet oluşturulan ratlarda finasteride'nin oksidatif stres ve apoptozis üzerine etkileri
Effects of finasteride on oxidative stress and apoptosis in experimental diabetes induced rats
Yazar: AHMET EMİN KELEK
Danışman: DOÇ. DR. DİLEK AKŞİT
Balıkesir Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Farmakoloji ve Toksikoloji (Veterinerlik) Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine
Dizin: Antioksidanlar = Antioxidants ; Apoptozis = Apoptosis ; Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Diabetes mellitus-deneysel = Diabetes mellitus-experimental ; Finasteride = Finasteride ; Hayvan deneyleri = Animal experimentation ; Oksidatif stres = Oxidative stress ; Sıçanlar = Rats

Özet:
Diyabet insülin eksikliği veya insülinin etkisiz kalması sonucu meydana gelen
kronik metabolik bir sendromdur. Reaktif oksijen türlerinin yapımı ve yıkımı
arasındaki dengeyi bozan hiperglisemi, oksidatif stresi çeşitli mekanizmaları
tetikleyerek ortaya çıkardığı düşünülmektedir. Çalışmada ratlarda deneysel olarak
oluşturulan diyabet modelinde 5α-redüktaz enzim inhibitörü olan Finasteridenin
oksidatif stres, apoptozis ve antioksidanlar üzerine olan etkilerini araştırmak
amaçlandı.
Bu çalışmada 32 adet Sprague Dawley cinsi erkek rat 4 gruba ayrıldı. Kontrol
(Fizyolojik tuzlu su 0.2 ml i.p. yolla tek doz), Diyabet (Streptozotosin 50 mg/kg
dozda 0.2 ml i.p. yolla tek doz), Finasteride (Finasteride 14 gün 30 mg/kg dozda
gavaj yoluyla fizyolojik tuzlu su içerisinde), Diyabet+Finasteride (Streptozotosin 50
mg/kg dozda 0.2 ml i.p. yolla tek doz+Finasteride 14 gün 30 mg/kg dozda gavaj
yoluyla fizyolojik tuzlu su içerisinde) grubu olarak belirlendi. Kontrol grubu ile
diyabet grubu karşılaştırıldığında istatiksel olarak malondialdehid düzeyinde anlamlı
bir artış, süperoksit dismutaz ve total antioksidan seviyelerinde anlamlı bir azalma,
diyabet+finasteride grubu diyabet grubuyla karşılaştırıldığında istatiksel olarak
malondialdehid düzeyinde anlamlı bir azalma, süperoksit dismutaz ve total
antioksidan seviyelerinde ise anlamlı bir artış olduğu görüldü. Pankreasın
histopatolojik incelemesinde diyabet grubunda; endokrin komponentte Langerhans
adacık hücre dejenerasyonu, atrofisi ve konturlarında düzensizleşme ile stoplazmik
kısımda vakuolizasyon, piknotik hücrelerde histolojik hasar olduğu,
Diyabet+Finasteride grubunda ise ılımlı bir düzelme tespit edildi.
İmmunohistokimyasal değerlendirme sonucunda diyabet grubunda kontrol grubuna
göre apoptozisin arttığı (Bcl-2 de düşüş, Bax da artış), diyabet+finasteride grubunda
ise diyabet grubuna göre önemli bir değişikliğin olmadığı gözlendi.
Sonuç olarak; Finasteride uygulamasının diyabette antioksidan ve koruyucu
etkisinin düşük düzeyde olduğu, anti-apoptotik etkisinin ise istatiksel açıdan anlamlı
olmadığı belirlenmiştir.
Anahtar Kelimeler: Antioksidan, apoptozis, finasteride, rat

Abstract:
Diabetes is a chronic metabolic syndrome that occurs as a result of insulin
deficiency or ineffectiveness. Hyperglycemia, which disrupts the balance between
the production and destruction of reactive oxygen species, is thought to cause
oxidative stress by triggering various mechanisms. In this study, it was aimed to
investigate the effects of Finasteride, a 5α-reductase enzyme inhibitor, on oxidative
stress, apoptosis and antioxidants in an experimental diabetes model in rats.
In this study, 32 Sprague Dawley male rats were divided into 4 groups. Control
(Physiological saline 0.2 ml ip single dose), Diabetes (Streptozotocin 50 mg/kg 0.2
ml ip single dose), Finasteride (Finasteride in physiological saline 30 mg/kg 14 days
by gavage), Diabetes+Finasteride (Streptozotocin 50 mg/kg 0.2 ml ip single
dose+Finasteride in physiological saline 30 mg/kg 14 days by gavage) determined as
a group. Statistically significant increase in malondialdehyde level, significant
decrease in superoxide dismutase and total antioxidant levels in the diabetes group
compared to the control group. Diabetes+finasteride group was compared with the
diabetes group, a statistically significant decrease in malondialdehyde level and
significant increase in superoxide dismutase and total antioxidant levels were
observed. In the histopathological examination of the pancreas, in the diabetes group;
Langerhans islet cell degeneration in the endocrine component, atrophy and
irregularity in the contours, vacuolization in the cytoplasmic part, and histological
damage in the pycnotic cells. In the diabetes+finasteride group a modest
improvement was observed histopathologically. It was observed that apoptosis
increased (decrease in Bcl-2, increase in Bax) in the diabetes group compared to the
control group, and there was no significant change in the diabetes+finasteride group
compared to the diabetes group immunohistochemically.
As a result; It was determined that the antioxidant and protective effects of
Finasteride application in diabetes were low, and the anti-apoptotic effect was not
statistically significant.
Keywords: Antioxidant, apoptosis, finasteride, rat