Enflasyon beklentilerinin oluşum şeklinin enflasyon üzerindeki etkileri ve dezenflasyon programı uygulamasındaki sonuçları
The effects of the inflanationary expectations formation process on inflation and the concequences on the disinflation programs
Yazar: ALİ İHSAN GÜNGÖR
Danışman: PROF.DR. SERDAR KILIÇKAPLAN
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Ekonometri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Ekonometri = Econometrics ; Ekonomi = Economics

Özet:
Bu çalışmanın amacı, ülkemizdeki enflasyon beklentilerininoluşumunda uyarlanmış ve rasyonel ögelerin ne ölçüde etkili olduğunu ortayakoymak ve beklenti oluşum sürecinin dezenflasyon programlarının maliyetleriüzerindeki etkileriyle ilgili yazın çerçevesinde ülkemizde maliyetsiz birdezenflasyonun mümkün olup olmadığını değerlendirmektir.Ekonomik yazında beklentilerin uyarlanmış ve/veya rasyonel şekildeoluştuğu kabul edilmektedir. Realitede beklentilerin oluşumu hem uyarlanmışhem de rasyonel ögeleri içermekte ve bu ögelerin beklenti oluşumsürecindeki ağırlıkları farklılık göstermektedir. Bu ağırlıklar, uygulanacakdezenflasyon programlarının maliyetleri üzerinde belirleyici olmaktadır.Enflasyondaki %1'lik bir düşüşün işsizlikte ve üretimde yarattığı değişimyazında dezenflasyonun maliyetinin ölçümünde(fedakarlık oranı)kullanılmakta ve fedakarlık oranının minimize edilebilmesi, ekonomikbirimlerin beklentilerinin mümkün olduğunca geçmişten bağımsız vegeleceğe yönelik faktörler dikkate alınarak oluşturulması ile mümkünolabilmektedir. Bu konudaki yazın, beklentilerin oluşumunda geleceğe yönelikfaktörlerin ağırlığının %50'nin üzerinde olması halinde dezenflasyonunmaliyetsiz olabileceğini işaret etmektedir.Bu kapsamda Klasik En Küçük Kareler yöntemi kullanılmak suretiyleülkemiz için yapılan ampirik çalışmada, enflasyon beklentilerinin oluşumundageleceğe yönelik faktörlere verilen ağırlığın %37 olduğu sonucunaulaşılmıştır. Dolayısıyla, ekonomik birimlerimizin beklentilerini oluştururkensadece geçmiş tecrübeleri dikkate almak suretiyle değil, rasyonel şekilde dedavrandıkları anlaşılmıştır. Öte yandan bulunan bu %37'lik ağırlık, maliyetsizdezenflasyon için gerekli olan %50'lik değerin altında kalmaktadır. Dolayısıylaülkemizde enflasyonu düşürmenin kısa vadede bazı maliyetleri olacağıgörülmektedir. Bu bakımdan uygulanan politikaların başarısı için, toplumunbeklentilerinin yönlendirilmesi ve geçmişe dönük yapışkanlıkların ortadankaldırılması önem taşımaktadır.

Abstract:
The aim of this study is to determine the weights of the adaptive andrational elements of the expectation formation process in Turkey and todiscuss whether a costless disinflation may be possible for the Turkisheconomy in the context of the literature on the effects of nature of expectationformation process on the cost of disinflation.According to the economic literature the expectations may be formedadaptively and/or rationally. In reality, the expectation formation contains bothadaptive and rational elements and the weights of the adaptive and rationalelements of the expectation formation may differ in every economy. Theseweights have a deterministic effect on the costs of disinflation process. Inliterature, these costs are measured by calculating the change in the outputor unemployment following a one percent fall in inflation and called as the?sacrifice ratio?. Minimizing the sacrifice ratio for an economy is a matter offormation of the expectations independent from the past elements and bytaking into account all of the relevant information available in a forwardlooking sense, implying that as rational as possible. The literature states thatin a case where the weight of the forward looking component of theexpectations is more than 50%, a costless disinflation process is possible.Our empirical study showed that the weight of the forward lookingcomponent of Turkish economic agents? inflationary expectations formation is37%. So, the Turkish economic agents do not only consider the pastexperiences, but also behave rationally. On the other hand, the rationalcomponent of expectations formation of the Turkish economic agents isbelow 50%, meaning a lower percentage than the necessary condition of acostless disinflation process. This means that in Turkey a disinflation processwill have some short term costs. In sake of the success of the disinflationpolicies, the expectations of the public should be managed and the stickinessrelated with the past inflation experiences should be abolished.