Doğu Karadeniz bölgesi (Hamsiköy-Trabzon) adakit benzeri asidik porfirlerin minerolojik, petrografik ve petrolojik açıdan incelenmesi
Mineralogical, petrographical and petrological investigation of the adakite like rocks of Hamsiköy area (Maçka-Trabzon-Turkey)
Yazar: MURAT KETENCİ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. İBRAHİM UYSAL
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Jeoloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Jeoloji Mühendisliği = Geological Engineering

Özet:
?Adakit benzeri asidik porfirlerin mineralojik, petrograifk ve petrolojik açıdan incelenmesi? isimli bu çalışma ile inceleme alanında Geç Kretase yaşlı yitim kökenli volkanitler ve Orta Eosen yaşlı adakitik asit porfirler olmak üzere iki ana birim ayırtlanmıştır.Bu çalışmada özellikle adakit benzeri asidik porfirlerin mineralojik, petrograifk ve petrolojik özellikleri incelenmiş, köken ve jeodinamik evrim süreçleri ortaya konulmuştur. Ana mineral olarak plajiyoklas, alkali feldispat, kuvars, amfibol ve az miktarda FeTi-oksit içermektedir.Tonalit porfirlerdeki amfibol mineralleri üzerinde yapılan 40Ar/39Ar yaşlandırması ile 43.76 ? 0.36 milyon yıl soğuma yaşı elde edilmiştir. Jeokimyasal ve petrolojik veriler, söz konusu porfirlerin adakit karakterli olduklarını, genellikle I-tipi, metaluminden peralumin karaktere doğru bir değişim sunmakla birlikte, yüksek potasyumlu kalk-alkalen ve kalk-alkalen yönsemeye sahip olduklarını göstermiştir.Kayaçların göreceli yüksek Rb-Sr ve Sm-Nd izotop bileşimleri, bu kayaçların alt kabuksal kaynaklı olabileceklerine işaret etmektedir. Tüm veriler birleştirildiğinde, çalışılan adakit porfirlerin, Orta Eosen'de, Pontid alt kabuğunun kısmi ergimesiyle oluştugu, kısmi ergime sonucu oluşan ergiyiğin önemli derecede fraksiyonlaşmadığı anlaşılmaktadır. Bu bilgiler ışığı altında, kayaçların söz konusu dönemde kıta-kıta çarpışmasını takip eden extansiyonel rejimde gelişmiş olduklarını işaret etmektedir.

Abstract:
In this study ? titled mineralogical, petrographical and petrological investigation of adakite like asidic porphyries of Hamsiköy area, Northeastern Turke?? two different units were determined, these are Late Cretaceous aged subduction related volcanics and Mid- Eocene aged adakite acid porphyries.With this study particually mineralogical, petrographical and petrological characteristics of adakite like acidic porphyries were determined and their origins and geodynamic evolution terms were put forward.Adakite like porphyries contain plagioclase, alkali feldspar, quartz, amphibole as main minerals and with less amount of Fe-Ti. The cooling age of these rocks were obtained as 43,76 ±0,36 Ma with 40Ar/39Ar age determination on amphibolite (hornblende) separate. Geochemical and petrological data showed that these porphyries are adakite in characteristics, generally I-type and although they present a changes from metaluminous to peraluminous, but they demonstrate a high potassium calc-alkaline and calc-alkaline charecteristics.The relatively high Rb-Sr and Sm-Nd isotopic composition of the rocks point out that these rocks might belong to lower mantle crust source. When all data were put together, adakite porphyries studied were formed with partial melting of lower crust. It is understood that the melt occurred with partial melting has not been fractionated of substantial degree. Under the light of these information, it can be said that these rocks were developed during the term mentioned above, in an extantional regime following continent-continent collision event.