Üniversite öğrencilerindeki problemli internet kullanımı, algılanan anne baba tutumları ve kişilik özellikleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
The investigation of the relationship among university students' problematic use of internet, perceived parental attitudes and personality characteristics
Yazar: BEYZA KAPUDERE
Danışman: PROF. DR. HANNA RAŞEL SCHERLER
Hasan Kalyoncu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Ana-baba tutumu = Parents attitude ; Kişilik özellikleri = Personality traits ; Problem davranış = Problem behavior ; Tutum ölçekleri = Attitude scales ; Ölçekler = Scales ; Üniversite öğrencileri = University students ; İnternet = Internet ; İnternet kullanımı = Internet use

Özet:
Bu araştırmada, üniversite öğrencilerinin problemli internet kullanım düzeyleri, algılanan anne baba tutumları ve kişilik özellikleri arasındaki ilişki incelenmiştir. Araştırmanın örneklemini 2019-2020 eğitim öğretim yılında, Hasan Kalyoncu Üniversite'sinde okuyan 258' i kadın, 161' i erkek, toplam 419 öğrenci oluşturmaktadır. Araştırmanın verileri, Problemli İnternet Kullanım Ölçeği, Anne-Baba Tutum Ölçeği ve Beş Faktör Kişilik Envanteri Kısa Formu (Big Five Personality Inventory-Short Form) ve Genel Bilgi Formu uygulanarak toplanmıştır. Elde edilen veriler, bağımsız örneklem t- Testi ve Tek Yönlü Varyans analizi (ANOVA) testleri kullanılarak analiz edilmiştir. Algılanan Anne Baba Tutumları, Beş Faktör Kişilik Özellikleri ve Problemli İnternet Kullanımı arasındaki ilişki Pearson Korelasyon analizi yöntemi kullanılarak incelenmiştir. Anne Baba Tutum Ölçeği puanları ile Beş Faktör Kişilik Ölçeği puanlarının Problemli İnternet Kullanım Ölçeği puanlarını yordama düzeyini belirlemek için Çoklu Regresyon yöntemi kullanılarak incelenmiştir. Anne baba tutumlarının kişilik özelliklerini ne düzeyde yordadığını incelemek amacıyla regresyon analizi yapılmıştır. Regresyon analizi sonuçları değerlendirildiğinde; problemli internet kullanımını, kişilik özelliklerinden özdisiplin/sorumluluk ve duygusal dengesizlik alt boyutlarının yordadığı, anne baba tutumlarından ise; koruyucu-istekçi ve otoriter anne-baba tutumu alt boyutlarının yordadığı bulunmuştur. Anne baba tutumu alt boyutlarının kişilik özellikleri alt boyutlarını yordayıp yordamadığına bakıldığında sonuçların şu şekilde olduğu görülmüştür; özdisiplin/sorumluluk, deneyime açıklık ve uyumluluk alt boyutlarını, demokratik tutumun yordadığı, koruyucu-istekçi ve otoriter anne baba tutumlarının yordamadığı görülmüştür. Duygusal dengesizlik alt boyutunu, demokratik ve koruyucu-istekçi anne baba tutumlarının yordadığı ancak otoriter anne baba tutumunun yordamadığı görülmüştür. Dışadönüklük alt boyutunu ise, anne baba tutumlarının yordamadığı bulunmuştur. Elde edilen bu veriler, ilgili literatürde yer alan çalışmalar doğrultusunda tartışılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Anne baba tutumları, Problemli internet kullanımı, Kişilik özellikleri

Abstract:
In this study, the relationship between problematic internet usage levels, perceived parental attitudes and personality traits of university students is investigated. The sample of the research consists of 419 students of which 258 are females and 161 are males studying at Hasan Kalyoncu University in the 2019-2020 academic year. Data was collected by the application of the Problematic Internet Usage Scale, Parent Attitude Scale and Five Factor Personality Inventory Short Form and General Information Form. Data was analyzed by independent samples t-Test and One Way ANOVA. The relationship between Perceived Parental Attitudes, Five Factor Personality Traits and Problematic Internet Use among university students was investigated throught the application of Pearson Correlation analysis method. Multiple Regression Analysis was conducted to determine the predictive level of the Parenting Attitude Scale scores and Five Factor Personality Scale scores. Regression analysis was conducted to examine the level of predicting personality traits of parental attitudes. Regression analysis results showed that self-discipline / responsibility sub-dimension of personality traits, emotional imbalance sub-dimensions and protective-requestor and authoritarian subdimensions of parental attitudes predicted problematic internet use. Regression analysis results showed that; democratic and protective-willing parent attitudes predicted Emotional imbalance sub-dimension while protective-willing and authoritarian parental attitudes did not. It was concluded that democratic and protective-willing parental attitudes predicted Emotional imbalance while authoritarian parental attitudes did not. And it was found that parental attitudes din not predict the extraversion sub-dimension. These results were discussed in accordance with the studies in the related literature.

Keywords: Parent attitudes, Problematic internet use, Personality traits.