Tuz stresi altındaki elma fidanlarında SNP ve CaSiO3 uygulamasının MDSOS1 ve MDNHX1 genlerinin ifadeleri üzerine etkisi
The effect of SNP and CaSiO3 application on the expression of MDSOS1 and MDNHX1 genes in apple seedlings under salt stress
Yazar: MERVE KILIÇ
Danışman: PROF. DR. EMİNE ARSLAN
Selçuk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Biyoloji = Biology

Özet:
Tuz stresi, özellikle kurak ve yarı kurak bölgelerde bitkilerin gelişimini etkileyerek ürün verimliliğini ve kalitesini sınırlandıran önemli stres faktörlerinden biridir. Toprakta su potansiyelinin azalması sonucunda tuz konsantrasyonunun artması bitki hücrelerinin ozmotik potansiyelini düşürmektedir. Çeşitli kimyasal maddelerin uygulanmasıyla bitkilerin tuzu belli ölçüde tolere edebilmesi sağlanabilmektedir. Stres koşulları altında meyve ağaçları üzerine etkileri henüz bilinmeyen sodyum nitropurissid (SNP) ve kalsiyum silikat (CaSiO3) kimyasallarının araştırılması önem arz etmektedir.
Çalışmamızda, MM106 anacında istatiksel olarak çok önemli bir fark görülmemesine rağmen M9 anacında 1 aylık süreçte 1 mM SNP ve 2 mM CaSiO3 dozlarında hem SOS1 hemde NHX1 genlerinin ifadesi azalarak tuzsuz kontrole yaklaşmıştır. 4 aylık süreç sonunda M9 anacında hem SOS1 geninin hem de NHX1 geninin ifadesi 2 mM CaSiO3 dozu hariç tüm dozlardan artarak bitkinin tuza toleransını artırmıştır. MM106 anacında ise SOS1 geninin ifadesinde bir değişiklik gözlenmezken NHX1 geninin ifadesini sadece 4 mM'lık SNP dozu ve diğer CaSiO3'ın 3 dozunda azaltmıştır. Hem M9 hem MM106 anaçlarında 1 ve 4 aylık stres uygulaması ve tedavi sonucunda gen ifadeleri birbirine genelde paralellik göstermesine rağmen, 4 aydan sonra CaSiO3'ın en yüksek dozunun (2 mM) her iki genin her iki kontrolden de ifadesini oldukça düşürmüştür. Bu da bu dozun bitki için toksik etki yapmış olabileceğini düşündürmüştür.

Abstract:
Salt stress is one of the important stress factors limiting crop yield and quality, especially affecting the growth of plants in arid and semi-arid regions. Increased salt concentration as a result of reduced water potential in the soil lowers the osmotic potential of plant cells. By applying various chemical substances, plants can be able to toss salt to a certain extent. It is important to investigate the effects of SNP and CaSiO3 on fruit trees under stress conditions.
In this study, although there was no statistically significant difference in MM106, there was a decrease in the expression of both SOS1 and NHX1 genes at 1 mM SNP and 2 mM CaSiO3 doses in the M9 seedlings for 1 month. At the end of 4 months, the expression of both the SOS1 gene and the NHX1 gene in the M9 seedlings increased from all doses except 2 mM CaSiO3 doses, increasing the salt tolerance of the plant. In the MM106 seedlings, there was no change in the expression of the SOS1 gene, the expression of the NHX1 gene was reduced only by of 4 doses mM SNP and 3 doses CaSiO3. Although the gene expression in both M9 and MM106 seedlings was generally parallel to 1 and 4 months of stress and treatment results, the highest dose of CaSiO3 (2 mM) after 4 months significantly reduced expression of both genes in both controls. This suggests that this dose may have been toxic to the plant.