Eğitim yöneticilerinin eğitim liderliği davranışlarının öğretmenlerin motivasyonlarına etkileri
The effects of educational managers' educational leadership behaviors on teachers' motivations
Yazar: YAVUZ HAMDİ BİNGÖL
Danışman: PROF. DR. MÜGE YUKAY YÜKSEL
İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Eğitim Yönetimi ve Denetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Eğitim liderliği = Education leadership ; Eğitim yönetimi = Educational administration ; Liderlik = Leadership ; Motivasyon = Motivation ; Okul yöneticileri = School administrators ; Okul yönetimi = School administration ; Ölçekler = Scales ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Bu araştırmanın amacı eğitim yöneticilerinin eğitim liderliği davranışlarının öğretmenlerin mesleki motivasyonlarına olan etkilerini incelemektir. Araştırmada öncelikli olarak eğitim yöneticilerin eğitim liderliği davranışlarının öğretmenlerin motivasyonlarına etki düzeyleri belirlenmiştir. Daha sonra öğretmenlerin mesleki motivasyonlarının cinsiyet, eğitim düzeyi, yaş, meslekteki hizmet yılı ve okuldaki görev süresi değişkenlerine göre farklılaşıp, farklılaşmadığı ortaya konulmuş ve öğretmenlerin mesleki motivasyonları tespit edilmiştir. Daha sonra eğitim yöneticilerinin eğitim liderliği davranışlarının cinsiyet, eğitim düzeyi, yaş, meslekteki hizmet yılı ve okuldaki görev süresi değişkenlerine göre farklılaşıp, farklılaşmadığı ortaya konulmuş ve öğretmenlerin eğitim yöneticilerinin eğitim liderliği davranışlarıyla ilgili algıları tespit edilmiştir. Son olarak da eğitim yöneticilerinin eğitim liderliği davranışlarının öğretmenlerin mesleki motivasyonlarını ne ölçüde yordadığı yorumlanmıştır.
Araştırmanın çalışma grubunu MEB'e ve özel kurumlara bağlı anaokulu, ilkokul, ortaokul ve liselerde görev yapmakta olan her branştan 180 öğretmen oluşturmaktadır.180 öğretmenin 102'si kadın 78'i erkektir. Araştırmada öğretmenlerin mesleki motivasyonlarını belirlemek için Öğretmenlerin Mesleki Motivasyon Ölçeği ve eğitim yöneticilerinin eğitim liderliği davranışlarını belirlemek için Okul Yöneticilerinin Öğretim Liderliği Ölçeği kullanılmıştır.
Öğretmenlerin mesleki motivasyonlarının ve eğitim yöneticilerinin eğitim liderliği davranışlarının bazı değişkenlere (cinsiyet, eğitim durumu, yaş, hizmet yılı, okulda çalıştığı süre) göre incelenmesinin amaç edinildiği bu çalışmada bağımlı ve bağımsız değişkenlerin arasındaki ilişkiye bakabilmek için çok değişkenli varyans analizi (MANOVA) kullanılmıştır.
Eğitim yöneticilerinin eğitim liderliği davranışlarının öğretmenlerin mesleki motivasyonlarını anlamlı düzeyde yordayıp yordamadığını belirlemek amacıyla da basamaklı (stepwise) regresyon analizine başvurulmuştur.
Araştırmadan elde edilen sonuçlara göre öğretmenlerin mesleki motivasyonları ile cinsiyet, yaş hizmet yılı ve okulda çalıştığı süre değişkenleri arasında anlamlı bir farklılık bulunmamakla beraber eğitim durumu değişkeni arasında yüksek lisans lehine anlamlı bir farklılık bulunmaktadır. Bu çalışmada aynı zamanda eğitim yöneticilerinin eğitim liderliği davranışlarıyla cinsiyet, eğitim durumu, yaş, hizmet yılı, okulda çalıştığı süre değişkenleriyle anlamlı bir farklılığa rast gelinmediği sonucuna da ulaşılmıştır.
Araştırmada elde edilen sonuca göre eğitim yöneticilerinin eğitim liderliği davranışları öğretmenlerin mesleki motivasyonunu anlamlı şekilde yordamaktadır. Öğretim liderliğinde amaç ve destek boyutları anlamlı bir etkiye sahipken süreç, değerlendirme çevre uyumu boyutları anlamlı bir etkiye sahip olmamaktadır.

Abstract:
The purpose of this research is to examine the effects of educational leadership behaviors of educational administrators on teachers' professional motivation. In the study, primarily, the effect levels of educational leadership behaviors of educational administrators on teachers' motivation were determined. Then, it was revealed whether the professional motivation of the teachers differed according to the variables of gender, education level, age, years of service in the profession and tenure at the school, and the professional motivations of the teachers were determined. Then, it was revealed whether the educational leadership behaviors of education administrators differed according to the variables of gender, education level, age, years of service in the profession and tenure at school, and teachers' perceptions of educational leadership behaviors of education administrators were determined. Finally, the extent to which educational leadership behaviors of educational administrators predict teachers' professional motivation has been interpreted.
The study group of the research consists of 180 teachers from all branches working in kindergartens, primary schools, secondary schools and high schools affiliated to the Ministry of National Education and private institutions. 102 of the 180 teachers are female and 78 are male. In the study, the Professional Motivation Scale of Teachers was used to determine the professional motivation of the teachers and the Instructional Leadership Scale of the School Administrators was used to determine the educational leadership behaviors of the education administrators.
Multivariate analysis of variance (MANOVA) was used to examine the relationship between dependent and independent variables in this study, which aimed to examine the professional motivation of teachers and educational leadership behaviors of education administrators according to some variables (gender, education status, age, years of service, time worked at school).
Stepwise regression analysis was used to determine whether educational leadership behaviors of education administrators significantly predict teachers' professional motivation.
According to the results obtained from the research, although there is no significant difference between the professional motivation of teachers and the variables of gender, age, years of service and the time they have worked at school, there is a significant difference between the variables of educational status in favor of master's degree. In this study, it was also concluded that there was no significant difference between the educational leadership behaviors of education administrators and the variables of gender, education status, age, years of service, and the time worked at school.