Bağımsızlık sonrası Azerbaycan'ın enerji politikası ve Türkiye etkisi
After independence Azerbaijan energy policy and effects of Turkey
Yazar: TAPDIG NAJAFALIYEV
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SEMA MÜGE ÖZDEMİRAY
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı / Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Enerji = Energy ; Siyasal Bilimler = Political Science ; Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Azerbaycan = Azerbaijan ; Enerji = Energy ; Enerji güvenliği = Energy security ; Enerji politikaları = Energy policies ; Güvenlik = Security ; Türk-Azerbaycan ilişkileri = Turkish-Azerbaijan relations ; Türkiye = Türkiye ; Uluslararası iş birliği = International cooperation ; Uluslararası stratejik iş birliği = Intenational strategical cooperation

Özet:
Modern zamanların gerçekleri göstermektedir ki, enerji gelişmiş ülkelerde ve daha az gelişmiş ülkelerde, yaşamın çeşitli alanlarında, ekoloji, politika, ekonomi ve diğer alanlarda özel bir ağırlığa sahiptir. Enerji politikaları devlet politikalarının en önemli yanlarından birini oluşturmaktadır. Enerji güvenliği alanında yapılan araştırmalar, farklı ülkelerin bu alanda çeşitli politikaları izlediğini göstermektedir. Azerbaycan Cumhuriyeti'nde de enerji alanında önemli politika yürütülmektedir. Azerbaycan Cumhuriyeti, zengin enerji kaynaklarının verimli kullanılmasıyla uluslararası düzeyde enerji güvenliğinin sağlanmasında kilit aktörlerden biri haline gelmiştir.
Tez, esas olarak Sovyetler Birliği'nin dağılmasından sonra Azerbaycan'ın enerji politikasının oluşumu ve geliştirilmesine ve bu süreçte Türkiye etkisine odaklanmaktadır. Bu doğrultuda enerji politikalarının en önemli araçlarından olan petrol ve doğal gaz politikaları üzerinden Azerbaycan enerji politikası incelenmiştir. Çalışmanın temel amacı Azerbaycan'ın enerji politikası kapsamında petrol ve doğal gaz politikası analiz etmek ve Azerbaycan'ın enerji politikasında Türkiye'nin rolünü incelemektir. Bağımsızlık sonrası kurulan Azerbaycan Devlet Petrol (neft) Şirketi'nin faaliyeti ve "Asrın Anlaşması'nın" imzalanması süreci ve petrol ve doğal gaz endüstrisinde yapılan yatırımlar araştırılmıştır. Sovyetler Birliği'nin dağılmasından sonra belirlenmemiş Hazar'ın hukuki statüsü kapsamında kıyıdaş ülkelerin görüşleri ve Azerbaycan'ın enerji güvenliği kapsamında mevcut tehdit ve tehlikeler araştırılmıştır. Enerji hatları kapsamında Bakü-Novorossisk boru hattı ile başlayan petrol sektöründeki gelişmeler ve Türkiye ile iş birliği kapsamında devam eden TANAP ve TAP gibi doğal gaz projeleri ile yeni bir boyut kazanmıştır.

Anahtar kelimeler: Enerji, Siyaset, Azerbaycan, Türkiye, Güvenlik, Asrın Anlaşması, Hazar

Abstract:
The realities of modern times show that Energy has a special weight in developed and less developed countries, in various areas of life, ecology, politics, economy and other fields. Energy policies constitute one of the most important aspects of state policies. Studies conducted in the field of energy security show that different countries follow various policies in this area. Important policy in the field of energy is also carried out in the Republic of Azerbaijan. The Republic of Azerbaijan has become one of the key actors in ensuring energy security at the international level with the efficient use of rich energy resources.
The thesis mainly focuses on the formation and development of Azerbaijan's energy policy after the collapse of the Soviet Union, and on the impact of this process on Turkey. In this direction, Azerbaijan's energy policy has been analyzed through the oil and natural gas policies, which are the most important tools of energy policies. The main objective of the study was to analyze the context of Azerbaijan's oil and gas policy, energy policy and to examine the role of Turkey in Azerbaijan's energy policy. The activities of the Azerbaijani state-owned oil company established after the independence and the process of signing "The Concept of the Century" and the investments made in the oil and natural gas industry were investigated. After the collapse of the Soviet Union, the views of riparian countries within the scope of the legal status of the undetermined Caspian and the existing threats and dangers within the scope of Azerbaijan's energy security were investigated. with ongoing projects such as TANAP and TAP gas power lines covered by the scope of the Baku-Novorossiysk pipeline through Turkey starts oil sector in the development and cooperation has gained a new dimension.

Keywords: Energy, Azerbaijan, Turkey, Policy, "Contract of the Century". Caspian