Kentsel dinamikler içerisinde kentsel koruma alanlarının imaj öğesi olarak değerlendirilmesi: Isparta tarihi kent merkezi
The evaluation of urban protected areas as items of image in urban dynamics: The historical city center of Isparta
Yazar: GÖKÇE İNCE
Danışman: PROF. DR. ALİ TÜRK
Süleyman Demirel Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Şehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Şehircilik ve Bölge Planlama = Urban and Regional Planning
Dizin: Kent kimliği = Urban identity ; Kentler = Cities ; Kentsel koruma = Urban conservation ; Markalaşma = Branding

Özet:
Kent kavramı, demografik, ekonomik, sosyal, mekânsal vb. bir çok unsur ile ilgili olarak belirli bir örgütlenme ve uzmanlaşma süreci içerisinde insanların bir arada yaşadığı mekanlar olarak tanımlanabilmektedir. Kentlerin bu yönüyle kentleşme kavramı da,  sosyal ve toplumsal bir değişimi içerisinde barındırmaktadır. Her kentin kendine özgü özellikleri bulunmakta ve bu özellikler kentsel dinamikleri oluşturmaktadır. Bu bağlamda tarihi, kültürel ve doğal değerlere sahip olan koruma alanları bulundukları kent için ayrı bir anlam ifade etmektedir. Tez çalışmasında kentsel koruma alanlarının kentsel dinamikler içerisinde geri planda kalması ve önemli potansiyellere sahip olmalarına rağmen imaj öğesi olarak görülmemeleri temel sorun olarak ele alınmaktadır.
Bu tez çalışması ile kentsel koruma alanlarının kentsel dinamikler içerisinde ön plana çıkarılarak imaj öğesi olarak potansiyellerinin değerlendirilmesi amaçlanmaktadır. Bu çerçevede kentsel koruma alanları ''tanınırlık/bilinirlik, popülerlik, işlevsellik'' kavramlarıyla birlikte değerlendirilmiştir. Çalışmanın odaklandığı asıl nokta ise Isparta İli'nin genel dinamiklerinin sorgulanması ve tarihi kent merkezinin kent içindeki yerinin, öneminin ve imaj potansiyelinin saptanması ile imaj oluşumuna yönelik avantajların/dezavantajların tartışılmasıdır.
Çalışma kapsamında 6 aşamalı bir süreç izlenmiştir. İlk aşamada çalışmanın anahtar kavramlarını da oluşturan kentsel imaj, markalaşma, kentsel koruma ve kent kimliği gibi kelimeler ile literatür taraması ve kaynak araştırması yapılırken ilerleyen aşamalarda anahtar kelimeler çerçevesinde kavramsal açıklamalar ve örnek uygulamalar değerlendirilmiştir. Çalışmada örneklem alan olan Isparta İli özelinde ülke ve bölge içindeki yeri, iklimi, coğrafyası, yerleşim özellikleri, ulaşım olanakları gibi veriler analiz edilerek kentin iç dinamikleri sorgulanmıştır. Isparta tarihi kent merkezine ilişkin alan çalışması kapsamında detaylı teknik ve sosyal analizler yapılarak, kent içerisinde tarihi kent merkezinin imaj potansiyeli değerlendirilmiştir. Aynı zamanda yerel yönetimler ile görüşmeler yapılmış ve koruma amaçlı imar planı, restorasyon projesi, kültürel miras envanteri gibi veriler elde edilmiştir. Son aşamada tez çalışmasının konusuna ve kapsamına ilişkin varılan sonuçlar ve örneklem alan ile ilgili öneriler değerlendirilmiştir.
Sonuç olarak, kent içerisinde geri planda kalmış ve salt koruma anlayışı ile önemini yitirmiş olan kentsel koruma alanlarının imaj öğesi olarak değerlendirilmesine yönelik kavramsal çerçeve ve örnek uygulamalar tartışılarak örneklem alan üzerinden imaj potansiyeli ile ilgili avantaj/dezavantajlar belirlenmiştir. İncelenen örneklem alan çerçevesinde planlama disiplini açısından eleştiriler yapılarak yasal/yönetsel, kavramsal/kuramsal ve uygulamaya yönelik öneriler geliştirilmiştir.

Anahtar Kelimeler: kent, kentsel imaj, markalaşma, kentsel koruma, kent kimliği

Abstract:
The concept of the city, demographic, economic, social, spatial, etc. It can be defined as places where people live together in a certain organization and specialization process in relation to many elements. With this aspect of cities, the concept of urbanization also includes a social and social change. Each city has its own characteristics and these features constitute urban dynamics.. In this context, conservation areas with historical, cultural and natural values have a different meaning for the city where they are located. In the thesis, the main problem is that urban conservation areas remain in the background in urban dynamics and are not seen as an image element despite having important potentials.
With this thesis, it is aimed to evaluate the potential of urban conservation areas as an image element by highlighting them in urban dynamics. In this framework, urban conservation areas were evaluated together with the concepts of "recognition, popularity, functionality". The main focus of the study is to question the general dynamics of Isparta Province and to determine the location, importance and image potential of the historical city center in the city and to discuss the advantages/disadvantages for image formation.
Within the scope of the study, a 6-stage process was followed. In the first stage, while literature review and resource research were conducted with words such as urban image, branding, urban protection and urban identity, which also constitute the key concepts of the study, conceptual explanations and sample applications were evaluated within the framework of keywords in the following stages. In the study, the internal dynamics of the city were questioned by analyzing the data such as its location in the country and the region, climate, geography, settlement characteristics, transportation possibilities, in particular Isparta Province, which is the sample area. Detailed technical and social analyzes were made within the scope of the field study on the historical city center of Isparta, and the image potential of the historical city center within the city was evaluated. At the same time, interviews were held with local governments and data such as conservation development plan, restoration project, cultural heritage ınventory were obtained.
As a result, the conceptual framework and exemplary practices for the evaluation of urban conservation areas, which have remained in the background in the city and have lost their importance with the concept of pure protection, were discussed and the advantages/disadvantages related to the image potential were determined over the sample area.. Within the framework of the sample area examined, legal/administrative, conceptual/theoretical and practical suggestions were developed by making criticisms in terms of planning discipline.

Keywords: city, urban image, branding, urban preservation, urban identity