Sjögren sendromu ve sistemik skleroz hastalarında yutma işlevinin elektrofizyolojik olarak değerlendirilmesi
Electrophysiological evaluation of swallowing function in patients with sjögren's syndrome and systemic sclerosis
Yazar: İREM BAŞ
Danışman: PROF. DR. NİLDA TURGUT
Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Nöroloji Ana Bilim Dalı / Klinik Nörofizyoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Nöroloji = Neurology ; Romatoloji = Rheumatology

Özet:
Amaç: Sjögren sendromu, tükürük ve göz yaşı bezlerinde lenfositik infiltrasyon sonucu oluşan göz ve ağız kuruluğu ile karakterize otoimmun bir hastalıktır. Hastaların yaklaşık yarısında nörolojik komplikasyonlar gelişmektedir. Disfaji ise Sjögren sendromlu hastaların dörtte üçünde görülmektedir. Bu komplikasyon, tükürük salgısının azalmasına ve özefajiyal dismotiliteye bağlanmaktadır. Sistemik skleroz cilttte ve bağ dokusunda kalınlaşma ve sertleşme ile karakterize otoimmun bir hastalıktır. Bazı hastalarda sadece cilt tutulumu gelişirken bazı hastalarda kan damarları, iç organ, sindirim sistemi tutulumu da gözlenmektir. Özefagus hipomotilitesi sklerodermada gelişen önemli ve tanı koydurucu klinik bulgulardan biridir. Özefageal disfaji etyolojisini ortaya koymada manometri çalışmaları ve orofaringeal disfajiyi değerlendirilmek amacıyla kullanılan videofluoroskopi incelemeleri yöntemler arasında olup, invaziv, pahalı ve riskli bir yöntem olup yeterli değildir subjektif sonuç vermektedir. Bu incelemelerin yerine yan etkisi olmayan, objektif sonuç veren elektrofizyolojik yöntemlerle subklinik orofaringeal disfajinin saptanması alınacak sağaltım önlemleri açısından faydalı olabilir. Sjögren sendromunda ve Sistemik sklerozda ise orofaringeal yutmayı elektrofizyolojik olarak değerlendiren çalışma sayısı kısıtlı ve farklı teknikler ile incelenmiştir. 
Çalışma planı: Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi İç Hastalıkları Anabilim Dalı Romatoloji Bilim Dalı'nda takipli Sjögren sendromu olan 16 hasta ile sistemik skleroz tanısı olan ola 21 hasta alındı. Hastaların yaş, cinsiyet, hastalık süresi, eşlik eden hastalıklar değerlendirildi. Normal kontrol grubu 20 hasta ile dışlama kriteleri dikkate alınarak belirlendi. Disfaji klinik bakısı tüm hastalar için yapıldı Disfaji derecelendirmesinde (DD) Ertekin ve ark. nın skalası kullanıldı. Elektrofizyolojik olarak hasta ve sağlıklı tüm gönüllüler yutmaya yönelik elektrofizyolojik (EF) değerlendirmeye tabi tutuldu. Bu değerlendirmede 3 ayrı çalışma uygulandı: 1. Tek Yutma Analizi, 2. Disfaji Limiti, 3. Bardaktan Su İçme Testi
Bulgular: Disfaji limiti normal kontrol grubunun tamamında >20 ml iken skleroderma tanılı 21 hastanın 13 ünde (%61,9) disfaji limiti 20 ml den düşük saptandı, Sjögren tanılı hastalarda disfaji limiti 16 hastanın 13 ünde (%81,3) kontrol değerden düşük bulundu. 100 ml bardaktan su içme testi ile ardışık yutma değerlendirildi, yutma sayısı skleroderma tanılı 8 hastada (%50) ve sjögren tanılı 9 (%42,9) hastada kontrol gruba göre artmış bulundu.
Sonuç: Çalışmamızda orofaringeyal disfajiyi değerlendridiğimiz hastaların elektrofizyolojik yöntemler ile disfaji değerlendrimesi yapılmıştır. Ardışık su yutma testi ve disfaji limiti testinde her iki hasta grubunda yüksek oranda patolojiler saptanmış olup disfaji tanı ve izleminde bu testlerin kullanımının yararlı olabileceği gözlendi.

Abstract:
Objective: Sjögren's syndrome is an autoimmune disease characterized by dry eyes and mouth as a result of lymphocytic infiltration in the salivary and lacrimal glands. Neurological complications develop in approximately half of the patients. Dysphagia is seen in three-quarters of patients with Sjögren's syndrome. This complication is attributed to decreased salivation and esophageal dysmotility. Systemic sclerosis is an autoimmune disease characterized by thickening and hardening of the skin and connective tissue. While only skin involvement develops in some patients, blood vessels, internal organs and digestive system involvement are also observed in some patients. Esophageal hypomotility is one of the important and diagnostic clinical findings in scleroderma. Manometry studies to reveal the etiology of esophageal dysphagia and videofluoroscopy examinations used to evaluate oropharyngeal dysphagia are among the methods. Detection of subclinical oropharyngeal dysphagia with electrophysiological methods that do not have side effects and give objective results, instead of these examinations, may be beneficial for the treatment measures to be taken. In Sjögren's syndrome and Systemic sclerosis, the number of studies evaluating oropharyngeal swallowing electrophysiologically is limited and examined with different techniques.
Methods: Sixteen patients with Sjögren's syndrome and 21 patients with systemic sclerosis who were followed up in Tekirdağ Namık Kemal University, Department of Internal Medicine, Department of Rheumatology were included. The age, gender, duration of the disease, and concomitant diseases of the patients were evaluated. The normal control group was determined by considering the exclusion criteria with 20 patients. Dysphagia clinical examination was performed for all patients In the dysphagia rating (DD), Ertekin et al. scale was used. Electrophysiologically ill and all healthy volunteers underwent electrophysiological (EF) evaluation for swallowing. In this evaluation, 3 separate studies were applied: 1. Single Swallow Analysis, 2. Dysphagia Limit, 3. Drinking Water from a Glass Test.
Results: While the dysphagia limit was >20 ml in the whole of the normal control group, the dysphagia limit was found to be lower than 20 ml in 13 (61.9%) of 21 patients with scleroderma. In patients with Sjögren's diagnosis, the dysphagia limit was lower than the control value in 13 (81.3%) of 16 patients. found. Sequential swallowing was evaluated with the 100 ml glass drinking test, and the number of swallows was found to be increased in 8 (50%) patients with scleroderma and 9 (42.9%) patients with sjogren's disease compared to the control group.
Conclusion: In our study, patients whose oropharyngeal dysphagia were evaluated were evaluated for dysphagia by electrophysiological methods. In the sequential water swallow test and dysphagia limit test, high rates of pathologies were detected in both patient groups, and it was observed that the use of these tests could be useful in the diagnosis and follow-up of dysphagia.