Tıbbi atık yönetiminde tersine lojistik: İzmir ilinde bir uygulama
Reverse logistics in medical waste management: An implication in İzmir
Yazar: BEYZA AYDIN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. HÜSEYİN AVUNDUK
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Üretim Yönetimi ve Endüstri İşletmeciliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Atık yönetimi = Waste management ; Atıklar = Wastes ; Tersine lojistik = Reverse logistics ; Tıbbi atık = Medical waste

Özet:
Atık yönetimi içerisinde tıbbi atıkların toplanması, taşınması, depolanması ve bertaraf edilmesi hassas bir öneme sahiptir. Özellikle şehir hayatında tıbbi atıkların doğru şekilde toplanması ve bertaraf edilmesi halk sağlığı ve çevre açısından kritik bir konudur. Ayrıca sağlık kurumlarının sterilizasyonu, çalışan, hasta sağlığı ve iş güvenliği için de tıbbi atık toplama sürecinin doğru şekilde yönetilmesi gerekmektedir. Bu sürecin sağlıklı işlemesi için gerekli adımlar doğru şekilde atılmazsa, atık toplama ve taşımadan sorumlu personelin sağlığı yüksek tehlike altında olacaktır. Aynı şekilde tıbbi malzemelerin gerekli sterilizasyon işlemlerinden geçmemesi de hastaların sağlığını tehdit etmektedir. Bu nedenle tıbbi atık sürecinin yönetimini Türkiye'de ve Dünya'da inceleyerek doğru uygulamaların ortaya konması son derece önemlidir. 
Bu çalışmada tıbbi atık yönetimi ile ilgili ülkemizde yürürlükte olan Tıbbi Atıkların Kontrolü Yönetmeliği'ne sıkça başvurulmuştur. Ayrıca Avrupa Birliği (AB), Birleşmiş Milletler (BM) ve Dünya Sağlık Örgütü (WHO) tarafından hazırlanan yönergeler ve raporlar da incelenmiştir. Tıbbi atıkların hastaneler ve diğer tüm sağlık kuruluşlarından geri toplatılması işlemi bir tersine lojistik süreci olarak ele alınmalıdır. Tersine lojistik yönetiminde taşıma maliyetlerinin yüksek olması ileri lojistik yönetimi ile tersine lojistik yönetiminin arasındaki en önemli farklardan biridir. Lojistik sürecinin planlanması, araç ve rotaların belirlenmesi, sağlık kurumlarından gelen atık miktarları ve sıklıkları ile araç kapasitelerinin dengelenmesi konuları üzerinde hassasiyet gösterilmesi gerekmektedir. Mevcut düzende tıbbi atıkların toplatılması, taşınması ve bertaraf edilmesi işlemlerinin nasıl yürüdüğünü araştırmak adına İzmir'de hem sağlık kurumları hem de yüklenici firma ile görüşmeler yapılmıştır. Yapılan görüşmeler sonucu durum analizi yapılarak, mevcut düzenin işleyişi, doğru ve geliştirilmesi gereken yönleri ortaya konmuştur.

Abstract:
Medical waste collection, transportation, storage and disposal operations have critical importance in the process of waste management. Especially in social perspective, the collection and the disposal processes are very important for both public health and the environment. Medical waste management should be held carefully for the sterilization of medical institutions, health care workers, patient health and work safety. If the required conditions are not provided sufficiently; medical waste collection and transportation workers' health will be under huge risk. The sterilization of medical materials are also another risky factors which threaten the public health. For this reason, researching and analyzing the process of medical waste management in Turkey and in the world is very important to clarify the proper implications. 
In this thesis, the relevant directive which is constituted by the Turkish Government "The Directive on Control of Medical Waste" is frequently mentioned. Moreover, the regulations and the reports of European Union (EU), United Nations (UN) and World Health Organization (WHO) are also analyzed. The process of collecting the medical waste from health institutions should be considered as a reverse logistics system. High transportation costs are one of the main difference between the straight logistics and the reverse logistics. Logistics operations planning, determine the vehicles and their routes, balancing the waste quantities of the health institutions and the vehicle capacities are critical issues. There are some meetings held with one of the health institutions in İzmir and the contractor company for clarifying the operations on collection, transportation and disposal processes. In the light of these meetings a comprehensive analysis is made presenting the existing structure in all its parts.