Sıçanlarda diyabetle indüklenen alzheimer modelinde sodyum-glukoz ko-transporter inhibitörlerinin etkilerinin incelenmesi
Investigation of the effects of sodium-glucose CO-transporter inhibitors in diabetes-induced alzheimer model in rats
Yazar: AYŞE NUR YAVUZ
Danışman: PROF. DR. LEVENT KABASAKAL
Marmara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Farmakoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology
Dizin: Alzheimer hastalığı = Alzheimer disease ; Dapagliflozin = Dapagliflozin ; Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Diabetes mellitus-tip 2 = Diabetes mellitus-type 2 ; Farmakoloji = Pharmacology ; Hayvan deneyleri = Animal experimentation ; Phlorizin = Phlorizin ; Psikofarmakoloji = Psychopharmacology ; SGLT = SGLT ; Sıçanlar = Rats

Özet:
Amaç: Bu tez çalışmasında T2DM ile indüklenen AH modelinde non-selektif sodyum-glukoz ko-transporter (SGLT) inhibitörü florizin ile SGLT2 inhibitörü dapagliflozinin etkileri ve etki mekanizmalarının aydınlatılması amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Çalışmamızda 8 hafta yüksek yağlı diyet ile beslenme ve 4. haftanın sonunda düşük doz streptozotosin uygulaması ile diyabet indüklü AH modeli oluşturulmuştur. Streptozotosin uygulamasının ardından 4 haftalık tedavi başlanmıştır. Deney süresince sıçanların hiperglisemi durumları, kan glukoz ölçümü, oral glukoz tolerans testi ve insülin tolerans testi ile; kognitif bozuklukları ise yeni obje tanıma testi, pasif sakınma testi ve Morris'in su tankı testi ile değerlendirilmiştir. Sıçanlardan elde edilen serum ve çeşitli dokularda ilgili parametrelerin biyokimyasal ve histolojik analizleri yapılmıştır. 
Bulgular: Florizin ve dapagliflozin, diyabetik ve kognitif bozuklukları düzeltmiş ve biyokimyasal analizler bu sonuçları desteklemiştir. Histolojik analize göre pankreas, hipokampüs ve serebral korteks dokularında AH grubuna göre düzelme saptanmış, immünohistokimyasal analizlerde hipokampüs ve serebral kortekste AH grubunda artan amiloid-1-42 ve tau protein ekspresyonu azalmıştır. 
Sonuçlar: Bu tez çalışmasından elde edilen sonuçlara göre non-selektif SGLT inhibitörü florizin ve SGLT2 inhibitörü dapagliflozin T2DM indüklü AH hastalığında iyileştirici etki göstermiştir.

Abstract:
Objective: In this thesis, it was aimed to elucidate the action and mechanism of action of the non-selective sodium-glucose co-transporter (SGLT) inhibitor phlorizin and the SGLT2 inhibitor dapagliflozin in the T2DM-induced AD model.
Material and Methods: In our study, the T2DM-induced AH model was created with high-fat diet for 8 weeks and low-dose streptozotocin administration at the end of the 4th week. After streptozotocin administration, 4-week treatment was started. During the experiment, the hyperglycemia status of rats were evaluated with blood glucose measurement, oral glucose tolerance test, and insulin tolerance test; cognitive impairments were evaluated with the novel object recognition test, passive avoidance test and Morris' water maze test. Biochemical and histological analyzes of the relevant parameters were performed in serum and tissues obtained from rats.
Results: Phlorizin and dapagliflozin improved diabetic and cognitive impairments, and biochemical analyzes supported these results. According to the histological analysis, pancreatic, hippocampus and cerebral cortex tissues showed improvement compared to the AD group, and immunohistochemical analyzes showed increased amyloid-1-42 and and tau protein expression in the hippocampus and cerebral cortex in the AD group.
Conclusion: According to the results obtained from this thesis study, non-selective SGLT inhibitor florizin and SGLT2 inhibitor dapagliflozin showed curative effects in T2DM-induced AD disease.