Sağlık çalışanlarının ekolojik ayak izi farkındalığını etkileyen faktörlerin belirlenmesi
Determining the factors affecting the ecological footprint awareness of healthcare professionals
Yazar: BERKAN ERTUĞRUL
Danışman: DOÇ. DR. ŞEMSİNNUR GÖÇER
Yozgat Bozok Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı / Halk Sağlığı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Halk Sağlığı = Public Health

Özet:
Bu çalışma kesitsel tipte olup, sağlık çalışanlarının ekolojik ayak izi farkındalık düzeylerini ve bunu etkileyen faktörlerin belirlenmesi amacıyla yapılmış olup, Yozgat Bozok Üniversitesi Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezinde çalışan 312 katılımcıyla yürütülmüştür.  Araştırmanın verileri katılımcıların sosyodemografik özellikleri ve Ekolojik Ayak İzi Farkındalık Ölçeği (EAİFÖ) ile toplanmış ve SPSS (Statictical Package for Social Sciences) 18.0 paket programıyla analiz edilmiştir. Analiz yöntemlerinde, Kolmogorov-Smirnov normallik testi yapılmıştır ve test sonucunda EAİFÖ ve alt boyutlarının normallik dağılımına uygun olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Verilerin istatistiksel analizinde ikili grupların karşılaştırılmasında Man-Whitney U testi, üç ve üzeri grubun karşılaştırılmasında ise Kruskal-Wallis H testi kullanılmış olup bağımsız değişken ile bağımlı değişken arasındaki ilişkinin yönünü ve gücünü belirlemek amacıyla Spearman Korelasyon analizi, bağımsız değişkenin bağımlı değişken üzerindeki etkisini tanımlamak amacıyla Binary Logistic Regresyon analizi uygulanmıştır. EAİFÖ ve alt boyutlarından elde edilen istatistiksel bulgular sonucunda; sağlık çalışanlarının farkındalık düzeyinin en yüksek olduğu alt boyut yasalar iken en düşük olduğu alt boyut ulaşım şeklinde tespit edilmiştir. Sağlık çalışanlarının ekolojik ayak izi farkındalıklarını etkileyen faktörler; çevre eğitimi almış olmak, çevresel konularda bir başkasına tavsiyede bulunmak, çevresel düzensizliklere karşı müdahalede bulunmak, çevresel korunmaya yönelik ilgili olmak, çevresel faaliyetlerde bulunmak, en uzun kentsel bölgede yaşamış olmak, çevresel yasalardan haberdar olmak, çevresel faaliyetlerde bulunmak, kadın cinsiyette ve hemşire olmak şeklinde belirlenmiştir.

Abstract:
This study is cross-sectional and was conducted to determine the ecological footprint awareness levels of healthcare professionals and the factors affecting it, and was conducted with 312 participants working at Yozgat Bozok University Health Application and Research Center. The data of the study were collected with the sociodemographic characteristics of the participants and the Ecological Footprint Awareness Scale (EAİFÖ) and analyzed with the SPSS (Statictical Package for Social Sciences) 18.0 package program. In the analysis methods, the Kolmogorov-Smirnov normality test was performed and as a result of the test, it was concluded that EAIFÖ and its sub-dimensions did not comply with the normality distribution. In the statistical analysis of the data, the Man-Whitney U test was used to compare binary groups, the Kruskal-Wallis H test was used to compare three or more groups. Spearman Correlation analysis was used to determine the direction and strength of the relationship between the independent variable and the dependent variable, and Binary analysis was used to identify the effect of the independent variable on the dependent variable. Logistic Regression analysis was applied. As a result of the statistical findings obtained from EAIFÖ and its sub-dimensions; It was determined that the sub-dimension in which the awareness level of healthcare professionals was highest was laws, while the sub-dimension was lowest in transportation. Factors affecting the ecological footprint awareness of healthcare professionals; Having received environmental education, advising others on environmental issues, intervening against environmental irregularities, being interested in environmental protection, engaging in environmental activities, having lived in an urban area for the longest time, being aware of environmental laws, engaging in environmental activities, being a female and being a nurse.