Düzce'nin yeni kentleşme sürecinde açık ve yeşil alanlara yeni fonksiyonlar kazandırılması
The attribution of new functions to open space and green areas in Düzce during the renovation process
Yazar: ZEKİ DEMİR
Danışman: PROF. DR. YALÇIN ÖZGEN
İstanbul Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Peyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2004
Konu: Peyzaj Mimarlığı = Landscape Architecture

Özet:
ÖZETDÜZCE'NİN YENİ KENTLEŞME SÜRECİNDE AÇIK VE YEŞİL ALANLARAYENİ FONKSİYONLAR KAZANDIRILMASIHızla artan kent nüfusuna paralel olarak yapı yoğunlukları ve diğer plansız gelişmeler,yanlış yer seçimleri, kentlerin kırsal alanlarla olan ilişkilerinin kopmasına ve kenttekiyeşil alanların azalmasına neden olmaktadır. Bugün kentlerde yeşil alanlarınyetersizliğinden ve plansız olmasından kaynaklanan sorunlar vardır. Bu sorunlarıgelecek kuşaklar için çözümsüzlüğe itmemek için bu alanların işlevsel olarak yeterli,geleceğe ilişkin gelişmeler için güvenceli olması gerekir Dış mekan etkinlikleri içinyaşayan ve yaşatan bir organizma olan yeşil alanlar, bir kentin yapısındaki çeşitlikullanımlar için uzun süreli bir denge unsurudur. Bu alanları günümüzün sosyal veekonomik koşulları, toplum istekleri ve gereksinimleri ile teknik olanaklar birleştirilerekbütüncül bir yaklaşım anlayışında irdelenmesi ve planlama kararlarının bu görüşleredayalı olarak yürütülmesi bir zorunluluktur.Yeşil alanların başka amaçlar için kullanılması sonucunda, güneş ışığından mahrumevlerimiz, omuz omuza vererek istiflenmiş taş ve beton yığınından ibaret, kurugörünüşlü, aralarında doğa hasretini giderecek en küçük ölçüde yeşil alanlardan yoksunmahallelerimiz, sağlığa zararlı gazların tehdidi altında, hatta endüstriyel kuruluşlarlayan yana planlanmış yerleşim alanlarımız, düzensiz trafiğimiz, vb. her geçen günsorunlar zincirine yeni bir halka eklemektedir.Bu çalışmada, Düzce için bir Yeşil Alan Sistem Önerisinde bulunmak amaçlanmıştır.Günümüzde bu sistemlerle, kentlerimizi sel ve taşkınlardan korunması, hava kirliliğininazaltılması, kente yeni rekreasyon alanlarının kazandırılması, deprem gibi doğalafetlerde insanların açık alan ihtiyaçlarının karşılanması, gecekonduların ve çarpıkkentleşmenin engellenmesi, kente içme suyu sağlayan göl ve baraj havzalarındaki surezervlerinin ve kalitesinin artırılması ve sürekliliklerinin sağlanması amaçlanmaktadır.Araştırmanın ilk bölümünde; yeşil alanların önemi, çalışmanın amacı ve kapsamıverilmiştir.Araştırmanın ikinci bölümünde, açık ve yeşil alanların kentsel açık ve yeşil alan sistemiiçerisindeki tanımı ve yeri, açık ve yeşil alanların sınıflandırılması ve işlevleri, yeşilalanların yerli ve yabancı normlarla karşılaştırılması ve kentsel açık ve yeşil alanlarıetkileyen faktörlere yer verilmiştir.Araştırmanın üçüncü bölümünde kullanılan malzemeler ve yöntem hakkında gereklibilgiler verilmiştir.Dördüncü bölümünde, Düzce Belediyesi mücavir alan sınırları içerisinde yer alanmahalle ve köylerde mevcut olan ve 2001 Düzce Revizyon ve İlave İmar Planındaönerilen yeşil alanlar mahallelere göre alansal büyüklükleri, mülkiyet durumları,kullanım biçimleri varsa adları, pafta, ada, parsel numaraları ile birlikte tablolaraişlenerek herbir yerleşim için yeşil alan envanterleri çıkartılmıştır. Elde edilen buviiienvanterler bir araya getirilerek kent bazında İmar ve İskan Bakanlığının belirlediğinormlar dikkate alınarak analiz edilip kent genelindeki yeşil alan gereksinimi ve açığıbelirlenmiştir. Bunun yanında yapılan anketler ile yeşil alan kullanıcıları ile kullanımmekanı ilişkisi çeşitli yönlerden ele alınarak yeşil alan kullanıcılarının kentte yer alanyeşil alanlardan hoşnut olma düzeyleri ile eğilim ve istekleri saptanmıştır.Araştırmanın sonucunda elde edilen tüm veriler değerlendirilerek Düzce için acilenplanlanması gereken yeşil alan sistemi için bir öneri çalışması yapılmaya çalışılmış, buamaçla kent bütününde bir sistem arayışına ilişkin şema oluşturulmuştur. Bu önerişemasının Düzce Çevre Düzeni Planı yapımı sürecinde bir veri tabanı olarakkullanılması önerilmiştir.ix

Abstract:
SUMMARYTHE ATTRIBUTION OF NEW FUNCTIONS TO OPEN SPACE AND GREENAREAS IN DUZCE DURING THE RENOVATION PROCESSToday Düzce longer has not enough green areas for its rapidly growing population andthe total green areas . At the same time, existing green spaces are not adequate, whelterof scattering in the build up area or quantity and the type of recreation. According tostandards of Ministry of Construction and Housing within municipality boundaries theactive green areas must be at least 10.0 square meters per head. In present study thegreen areas needs on the base of twenty-nine districts within the boundaries of Düzcemunicipality according to the standards of Ministry of Construction and Housing hasbeen examined.The study titled ?The Attribution of New Functions to Open Space and Green Areas inDüzce During the Renovation Process? has five chapters.The first chapter has the explanation of the aim of the study, and its consequence. Thesecond chapter has its general information on the green areas and their functions, thethird chapter has the material and method which used on the this study, the fourthchapter has the information on the green areas which are proposed in the constructionplan and applied have been determined, and it has resulted in the survey of the greenareas. The deficit of green areas has been determined by comparing active green areasneeds which are determined according to the standards of Ministry of Construction andBuilding with the inventure of green areas on Düzce. It is the very necessary to establisha system of the green areas for future development of the city of Düzce. Therefore, inthe conclusion the suggestions devoted to the green area planning and to the most likelyemerging problems related green area systems of the town have been made.x