Geç preterm (34-36+6 gebelik haftası ) dönemde yapılan antenatalkortikosteroid tedavisinin maternal, fetal ve neonatal etkileri /
Yazar: BÜŞRA AYTAÇ
Danışman: PROF. DR. ESRA ESİM BÜYÜKBAYRAK
Marmara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Kadın Hastalıkları ve Doğum Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology

Özet:
Amaç: Çalışmamızın amacı kliniğimizde geç preterm dönemde antenatal kortikosteroid uygulaması yapılıp yapılmaması konusunu netleştirmek amacıyla retrospektif olarak son 5 yıldaki bu grup hasta dosyalarının taranması, maternal, fetal ve neonatal etkilerinin araştırılması hedeflenmiştir. Böylece, geç preterm dönemde (34 ile 36+6 haftalar arasında) yapılan antenatal kortikosteroid tedavisinin maternal fetal ve neonatal etkileri konusunda literatüre katkı sağlamak amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Marmara Üniversitesi Pendik Eğitim ve Araştırma Hastanesi Kadın Hastalıkları ve Doğum kliniğine 2018-2023 yılları arasında başvuran ve 34 ve 36+0/6 gebelik haftasında olan ve bu haftalar arasında antenatal kortikosteroid tedavisi alan tekil ve ikiz 199 gebe ve 209 bebek çalışmaya alınmıştır. Çalışma kriterlerine uygun olan hastaların bilgileri hastane Origo Bilgi Sisteminden taranmıştır.
Bulgular: Çalışmamızda ortalama steroid yapılma haftası 34,5±0,7 olarak bulunmuştur. Bebeklerin 153'üne (%73,2) 34. haftada,46 'sına (%22) 35. haftada, 10(%4,8) bebeğe de 36.haftada steroid yapılmıştır. Solunum patolojileri toplamda 67 (%32,1) bebekte izlenmiştir ve en sık gözlenen solunum patolojisi TTN (Yenidoğan Geçici Takipnesi) 59 (%28,2) bebekte gelişmiştir. Antenatal kortikosteroid tedavisi alan bebeklerden sadece 1 (%0,5) bebekte neonatal hipoglisemi gelişmiştir. Hipoglisemi gelişen bebek incelendiğinde diyabetik anne bebeğidir ve 34 .haftada antenatal kortikosteroid tedavisi almıştır .Gestasyonel diyabet tanısı olmayan ve gestasyonel/ pregestasyonel diyabet tanısı olan gebelerin steroid sonrası maternal kan şekeri bozukluk sıklığı sırasıyla 35(%21,6) ve 27(%75) (p<0,001) olarak bulunmuştur. Vücut kitle indeksi normal ve yüksek olan gebelerden doğan bebeklerin solunum patolojisi sıklığı, nörolojik patoloji sıklığı, gastrointestinal, metabolik ve diğer patolojilerinin sıklıkları ,APGAR, hastanede yatış süreleri, umblikal kord ph değerleri birbirlerinden farklı bulunmamıştır. Toplamda 199 gebeden 69 (%34,7) hastada streoid tedavisine bağlı maternal enfeksiyon gelişmiş, tek ve iki steroid yapılan gebelerin steroid sonrası maternal enfeksiyon sıklığı 17(%54,8) ve 52(%31) (p=0,018) olarak bulunmuştur. Gestasyonel diyabeti olmayanların ve olanların steroid sonrası maternal enfeksiyon sıklıkları 62(%38) ve 7(%19,4) (p=0,035) olarak raporlanmıştır.

Çalışmamızda tek doz yapılanlarla çift doz yapılanlar karşılaştırıldığında kortikosteroid tedavisi sonrası daha fazla maternal enfeksiyon gelişmiştir ve diyabetik gebelerin diyabeti olmayan gebelere kıyasla daha az maternal enfeksiyon geliştiği gözlemlenmiştir. Kronik hastalığı olmayanların ve olanların steroid sonrası maternal enfeksiyon sıklıkları arasında fark izlenmemiştir. Tek ve iki doz steroid uygulanan gebelerin bebeklerinin yenidoğan yoğun bakım yatış süresinde kısalmaya sebep olmuştur. Bebeklerin solunum patolojik özelliklerinin tekil ve çoğul gebelik olma durumuna göre karşılaştırıldığında solunum patolojileri ve diğer patolojiler arasında farklı bulunmamıştır.
Anahtar Kelimeler: Geç preterm doğum, antenatal kortikosteroid tedavisi,preterm doğum, kortikosteroid etkileri, kortikosteroid yan etkileri
Sonuç: Geç preterm dönemde yapılan kortikosteroid tedavisinin yenidoğanın başta solunum patolojileri olmak üzere olumlu etkisi izlenmiştir, ciddi maternal/ neonatal yan etkisi izlenmemiştir.

Abstract:
Objective: The aim of our study is to clarify the issue of administering antenatal corticosteroids in the late preterm period in our clinic by retrospectively reviewing the medical records of this patient group over the last 5 years and investigating the maternal, fetal, and neonatal effects. Thus, it is aimed to contribute to the literature on the maternal, fetal, and neonatal effects of antenatal corticosteroid treatment administered in the late preterm period (between 34 and 36+6 weeks).
Materials and Methods: A total of 189 pregnant women and 199 babies, who were admitted to the Department of Obstetrics and Gynecology at Marmara University Pendik Training and Research Hospital between 2018 and 2023, were included in the study. These participants were at 34 to 36+6 weeks of gestation and received antenatal corticosteroid treatment during this period. Data of the patients who met the study criteria were retrieved from the hospital's Origo Information System.
Results: In our study, the average week of steroid administration was found to be 34.5±0.7. Steroids were administered to 153 (73.2%) of the babies at 34 weeks, 46 (22%) at 35 weeks, and 10 (4.8%) at 36 weeks. Respiratory pathologies were observed in 67 (32.1%) of the babies, with the most common being TTN (transient tachypnea of the newborn) in 59 (28.2%) babies. Neonatal hypoglycemia developed in only 1 (0.5%) baby who received antenatal corticosteroid treatment; this baby was born to a diabetic mother and received treatment at 34 weeks. The frequency of maternal blood sugar disorders post-steroid was found to be 35(21.6%) ve in those without a diagnosis of gestational diabetes and 27(75%) in those with a diagnosis of gestational or pregestational diabetes (p<0.001). No differences were found in the frequency of respiratory pathologies, neurological pathologies, gastrointestinal, metabolic, and other pathologies, APGAR scores, hospitalization durations, or umbilical cord pH values of babies born to mothers with normal and high body mass indexes. Maternal infection related to steroids developed in 69 (34.7%) of the 199 pregnant women. The frequency of maternal infection after steroid administration was found to be 17 (54.8%) in those who received a single dose and 52 (31%) in those who received two
iv
doses (p=0.018). The frequency of maternal infection post-steroid was reported as 62 (38%) in those without gestational diabetes and 7 (19.4%) in those with gestational diabetes (p=0.035). Our study observed that more maternal infections developed in those who received a single dose compared to those who received two doses, and fewer maternal infections occurred in diabetic pregnant women compared to non-diabetic pregnant women after corticosteroid administration. No differences were observed in the frequency of maternal infections post-steroid between those with and without chronic diseases. Administration of single or double doses of steroids led to a reduction in the duration of neonatal intensive care unit stay. No differences were found in respiratory pathologies and other pathologies of babies based on whether the pregnancies were singleton or multiple.
Conclusion: Antenatal corticosteroid treatment administered in the late preterm period has been observed to have positive effects on newborns, particularly in reducing respiratory pathologies, and no serious maternal/neonatal side effects were observed.
Keywords: Late preterm birth, antenatal corticosteroid treatment, preterm birth, effects of corticosteroids, corticosteroid side effects