Din ve değerler psikolojisi bağlamında affetmeyi geliştirme psikoegitim programının ergenlerin umutsuzluk düzeyi ve manevi iyi oluşuna etkisinin incelenmesi
The effect of the psychoeducation program for developing forgiveness in the context of psychology of religion and values on the hopelessness level and spiritual well-being of adolescents
Yazar: EMİNE AYBALA ÖZAN
Danışman: PROF. DR. ORHAN GÜRSU
Akdeniz Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Din = Religion ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Affetmek =   ; Ergenlik = Puberty ; Umutsuzluk = Hopelessness

Özet:
Araştırmada, din ve değerler temelli Affetmeyi Geliştirme Psikoeğitim Programının (AGPEP) ergenlerin affetme kararı, affetme, umutsuzluk, bilinçli farkındalık ve manevi iyi oluş düzeylerine etkisinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Araştırmanın amacı doğrultusunda 2022-2023 Eğitim-Öğretim Yılında Özel Antalya OSB Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi'nde öğrenim gören 20 (9 kız ve 11 erkek) dokuzuncu ve onuncu sınıf öğrencisine araştırmacı tarafından geliştirİLMİŞ AGPEP uygulanmıştır. AGPEP, toplam dokuz haftaya yayılmış, haftada bir gün 50-60 dakikalık olmak üzere toplam dokuz oturum yürütülmüştür. AGPEP'in ilk oturumu öncesinde çalışma grubuna ilişkin affetme kararı, affetme, umutsuzluk, bilinçli farkındalık ve manevi iyi oluş ölçümleri yapılmış ve bu ölçümler son oturumun tamamlanmasının ardından tekrarlanmıştır. Katılımcıların AGPEP öncesindeki ön-test skorları ile AGPEP sonrası son-test skorları SPSS 26.00'da bağımlı örneklem t-testi kullanılarak karşılaştırılmıştır. Araştırmadan elde edilen bulgulara göre 9 haftalık AGPEP sonrasında katılımcıların affetme kararı, kendini affetme, başkalarını affetme ve toplam affetme puanları anlamlı şekilde yükselmiştir. İlaveten katılımcıların eğitim sonrası umutsuzluk düzeylerinde anlamlı bir düşüş ortaya çıkmıştır. AGPEP'in bir diğer çıktısı olarak da katılımcıların bilinçli farkındalık ve manevi iyi oluşlarında anlamlı artışlar gözlemlenmiştir.
Anahtar Kelimeler: Din psikolojisi, ergenlik, affetme, affetme müdahaleleri, umutsuzluk, bilinçli farkındalık, manevi iyi oluş.

Abstract:
In the study, it was aimed to determine the effect of religion and values-based Forgiveness Enhancement Psychoeducation Program (AGPEP) on adolescents' decision to forgive, forgiveness, hopelessness, mindfulness and spiritual well-being levels. In line with the aim of the study, the AGPEP developed by the researcher was applied to 20 (9 girls and 11 boys) ninth and tenth grade students studying at Private Antalya OSB Vocational and Technical Anatolian High School in the 2022-2023 academic year. The AGPEP was spread over a total of nine weeks and nine sessions of 50-60 minutes were conducted one day a week. Forgiveness decision, forgiveness, hopelessness, mindfulness and spiritual well-being measurements were made before the first session of the AGPEP and these measurements were repeated after the completion of the last session. The pre-test scores of the participants before the AGPEP and post-test scores after the AGPEP were compared using dependent sample t-test in SPSS 26.00. According to the findings of the study, the participants' decision to forgive, self-forgiveness, forgiveness of others and total forgiveness scores increased significantly after the 9-week AGPEP. In addition, there was a significant decrease in the participants' hopelessness levels after the training. As another outcome of AGPEP, significant increases were observed in participants' mindfulness and spiritual well-being.
Keywords: Adolescence, forgiveness, forgiveness interventions, hopelessness, mindfulness, spiritual well-being, psychology of religion.