Postmenapozal kadınlarda hormon replasman tedavisinin insülin rezistansı üzerine etkisi /
Yazar: ZÜLFİKAR POLAT
GATA / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 1998
Konu: Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları = Endocrinology and Metabolic Diseases ; Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology
Dizin: Menopoz = Menopause ; Osteoporoz-postmenopozal = Osteoporosis-postmenopausal ; Östrojen eksikliğini giderme tedavisi = Estrogen replacement therapy ; İnsülin direnci = Insulin resistance

Özet:
ÖZET Postmenapozal kadınlarda koroner arter hastalığı(KAH), hipertansiyon, inme, osteoporoz ve fraktürler önemli sağlık problemlerini oluşturur iken sağlık harcamalarının da önemli bir kısmını oluşturmaktadır. Bu nedenle postmenapozal kadınlarda profiaktik olarak hormon replasman tedavisi yapmanın kadınları MI,hipertansiyon, fraktür ve demans riskinden koruyacağı ve yaşam kalitesini artıracağı görüşü hakim olmuştur. İnsülin rezistansı ve hiperinsülineminin atherosklerozu hızlandırarak kardiovasküler sistem(KVS) hastalıklarının patogenezinde rol oynadığı iddia edilmektedir.HRT'nin insülin rezistansına etkisi konusunda bir çoğu hassas olmayan yöntemlerle yapılmış çelişkili yayınlar mevcuttur.Bu nedenle bizde insülin rezistansını ölçmede en hassas teknik olarak gösterilen hiperinsülinemik öglisemik klemp tekniği ile HRT nin insülin direnci üzerine olan etkisini araştırmayı amaçladık. Bu çalışmada, DM,glukoz tolerans bozukluğu, VKİ> 30 kg/m2 olanlar ve herhangi bir sistemik hastalığı olan postmenapozal kadınlar çalışma dışı bırakıldı. Olguların hiperinsülinemik öglisemik klemp tekniği ile insülin rezistansı ölçüldü. Bu hastalarda De-Fronzo'nun formülüne göre insülin rezistansı saptanan (Mort<4) 15 hastaya Premarin tb. (0.625 mg konjüge östrojen) 1x1 ve farlutal tb.(medroksiprogesteron asetat) 1x1 başlandı. 3 ay sonra yapılan muayene ve tetkikler yinelendi.. HRT'nin üçüncü ayında insülin direncini gösteren Mort değerinde ortalama % 28'lik bir artış (p<0.001),LDL-K. değerinde %12,9'luk bir düşüş (p<0.044),HDL-K. değerinde % 17'lik bir artış (p<0.016) ve total K.de % 9,1'lik bir düşüş (p<0.016) saptandı. Buna karşın bazal glisemi,C peptid ve trigliserid değerlerinde istatiksel olarak anlamlı bir değişiklik saptanmadı. SONUÇ OLARAK: Hormon replasman tedavisi ile olgularımızda bugün artık aterosklerozun patogenezinde önemli yer tuttuğu gösterilen hiperinsülinemi ve insülin direncinde bir azalma tespit ettik. Bunun yanısıra kan lipid düzeylerinde tespit ettiğimiz yararlı değişiklikler, hastaların klimakterik yakınmalarında önemli derecelerde azalma bize HRT'nin osteoporozun yanısıra kardiyovasküler hastalık profilaksisi için de kullanılabileceğini düşündürmektedir. 56

Abstract:
SUMMARY While coronary heart disease, hypertension, stroke, osteoporosis and fractures at postmenapausal women are causing important health problems, they also take most parts of the health costs. Because of this.using HRT at postmenapausal women for preventing them from Ml, hypertension, fracture and dementia and for increasing the health status of them is getting more acceptance. Insulin resistance and hyperinsulinemia by enhancing the atherosclerosis play a role in pathogenesis of CVS.There are contradictory articles for the effect of the HRT insulin resistance.So we aimed to investigate the effect of the HRT on insulin resistance by using the most specific technique, namely, hyperinsulinemic euglycemic clamp method. Postmenopausal women with DM, glucose intolerance, any of systemic disease and BMI graeter then 30kg/m2 were not included in this study. First of all, insulin resistance of postmenopausal women were meausured by hyperinsulineamic euglysemic clamp technique. Premarin tb. (0.625 mg conjugated equine estrogen) 1x1 and farlutal tb.(5mg medroxyprogesteron acetate) 1x1 were administrated to 15 patients with insulin resistance according to the scale of De Fronzo (M mean<4). After 3 months.these physical examinations and laboratory studies were repeated. At 3rd month of HRT, a 28% increase (p<0.001) in M mean value which shows the insulin resistances 2,9% decrease (0.044) at LDL K.,17% increase at HDL K.and 9,1% (p<0,016) decrease at total K.levels were found. However, there were not statisticaly significant differences at basal glycemia, c peptid and triglyceride levels. As a result; by HRT, we found out a decrease in insulin resistance and hyperinsulinemia which is accepted to take an important role in pathogenesis of atherosclerosis today. In addition beneficial changes in blood lipid levels and certain decreases in climacteric complaints that we determined lead us to the idea that HRT can be used for prophylaxis of the CVD, beside osteoporosis. 57