Engelli çocuğa sahip ebeveynlerin dindarlık yönelimleri, dini başa çıkma ve red-kabul düzeyleri ile ruh sağlığı göstergeleri arasındaki ilişki
The relationship between religious orientations, religious coping, and rejection/acceptance levels of parents with disabled children and indicators of mental health
Yazar: HAFİZE ALBAYRAK
Danışman: PROF. DR. ALİ ULVİ MEHMEDOĞLU
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı / Felsefe ve Din Bilimleri Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Anksiyete = Anxiety ; Depresyon = Depression ; Dindarlık = Religiousness ; Dini başa çıkma = Religious coping ; Ebeveyn kabul veya reddi = Parantel acceptance-rejection ; Ebeveyn-çocuk ilişkisi = Parents-child relation ; Engelli çocuklar = Disabled children ; Ruh sağlığı = Mental health ; Stres = Stress ; Ölçekler = Scales

Özet:
Araştırmada engelli çocuğa sahip ebeveynlerin dindarlık yönelimleri, dini başa çıkma ve red-kabul düzeyleri ile ruh sağlığı göstergeleri arasındaki ilişki incelenmiştir. Araştırmada nicel yöntemlerden ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırma İstanbul evreninde yapılmıştır. Örneklem belirlenmesinde uygun örneklem belirleme yolu tercih edilmiş ve engelli çocuklara sahip ebeveynlerden araştırmaya gönüllü katılmış 514 kişiden örneklem oluşmuştur. Araştırmaya katılan kişilerin demografik özelliklerini belirleyeme yönelik olarak kişisel bilgi formu, Dini Başa Çıkma Tutumu Ölçeği,  Depresyon Anksiyete ve Stres Ölçeği (DASÖ) Hayat Memnuniyeti Ölçeği (HMÖ) kullanılmıştır. Ölçeklerden toplanan veriler kodlanarak bilgisayar ortamında SPSS paket programı yardımı ile çözümlenmiştir. Ölçekler arasındaki ilişkilerin saptanması amacıyla Pearson korelasyon analizinden yararlanılmıştır. Görüşler arasında anlamlı bir değişkenlik olup olmadığı α = 0.05 anlamlılık seviyesinde test edilmiştir. Araştırma sonucunda olumsuz dini başa çıkma tutumlarının depresyon ile pozitif yönlü anlamlı ilişkisinin olduğu belirlenmiştir. Olumsuz dini başa çıkma tutumunun çocuklarını reddetme eğilimini etkilediği olumlu dini başa çıkma tutumunun ise reddetme eğilimine negatif etkide bulunduğu belirlenmiştir.

Abstract:
In the study, the relationship between religiosity orientations, religious coping and rejection-acceptance levels of parents with disabled children and mental health indicators was examined. Relational screening model, one of the quantitative methods, was used in the research. The research was carried out in the Istanbul universe. Appropriate sampling method was preferred in determining the sample and the sample consisted of 514 people who voluntarily participated in the research from parents with disabled children. Personal information form, Religious Coping Attitude Scale, Depression Anxiety and Stress Scale (DASÖ) Life Satisfaction Scale (HMÖ) were used to determine the demographic characteristics of the people participating in the research. The data collected from the scales were coded and analyzed in computer environment with the help of SPSS package program. Pearson correlation analysis was used to determine the relationships between the scales. Whether there is a significant variability between the views was tested at the α = 0.05 significance level. As a result of the research, it was determined that negative religious coping attitudes were positively and significantly related to depression. It was determined that negative religious coping attitude affected the tendency to reject their children, and positive religious coping attitude had a negative effect on the rejection tendency.