Baş boyun radyoterapisinde volümetrik ark tedavi tekniği uygulanan hastalarda flattening filter free kullanımının etkisi
The effect of using flattening filter free at volumetric arc therapy in case of head and neck cancers
Yazar: EZGİ KİRAZ ERGEN
Danışman: PROF. DR. ENİS ÖZYAR
Acıbadem Mehmet Ali Aydınlar Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Radyasyon Onkolojisi Ana Bilim Dalı / Sağlık Fiziği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Fizik ve Fizik Mühendisliği = Physics and Physics Engineering
Dizin: Doz-cevap ilişkisi-radyasyon = Dose-response relationship-radiation ; Nazofarengeal neoplazmlar = Nasopharyngeal neoplasms ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Radyasyon dozajı = Radiation dosage ; Radyasyon onkolojisi = Radiation oncology ; Radyoterapi = Radiotherapy ; Radyoterapi-yoğunluk ayarlı = Radiotherapy-intensity-modulated

Özet:
Düzleştirici filtresiz ışınların (FFF) klinik alanda kullanımına yönelik ilgi giderek artmaktadır. Bu çalışmada, 15 nazofarenks kanserli hastanın tedavi planlamasında VMAT tekniği uygulanarak kullanılan düzleştirici filtreli (FF) ve düzleştirici filtresiz (FFF) enerji modları hedef volümler, kritik yapılar ve normal dokulara verilen dozlar açısından karşılaştırılmıştır. Her iki teknikte hedefte doz sarımı aynıdır. Tüm hastaların tedavi planları 6 MV enerjide, 3 tam ark tekniğiyle, Eclipse tedavi planlama sistemi kullanılarak optimize edilmiştir. FF ışınlı planlarda 600 MU/dk doz hızı, FFF ışını kullanılan planlarda 1400 MU/dk doz hızı kullanılmıştır. FF ve FFF teknikleri kıyaslandığında FFF planlarında tüm PTV'lerin maksimum ve D%1 dozları artmıştır. Maksimum dozlar FFF planlarında PTV56, PTV60 ve PTV70 için sırasıyla %1,26, %0,52 ve %0,52 oranında daha yüksek bulunmuştur. PTV60 ve PTV70 için ortalama dozlar FFF planlarında sırasıyla %0,33 ve %0,17 oranında artmıştır. Her iki teknikte beyin sapı, spinal kord ve optik sinirler için maksimum doz değerleri aynıdır. Gözler, lensler ve kiazma için FFF tekniğinde sırasıyla %13, %16 ve %4 oranında daha düşük maksimum dozlar gözlenmiştir. Parotis, kohlea, özefagus, larenks ve oral kavitenin ortalama dozları her iki teknikte benzer çıkmıştır. MU değeri FFF planlarında FF planlara kıyasla %29 oranında artış göstermiştir. Her iki teknik klinik parametreler açısından benzer bulunmuştur.


Anahtar kelimeler: Düzleştirici filtresiz ışınlar, nazofarenks karsinomu, volümetrik
ayarlı ark terapi, TrueBeam.

Abstract:
There is a growing clinical interest in use of flattening filter-free (FFF) beams.  In this study, VMAT treatment planning by using flattening filter (FF) and flattening filter-free (FFF) modes in 15 patients with nasopharyngeal carcinoma were compared in terms of dose to target volumes, and critical structures. In both techniques, the dose coverage is selected to be same to be comparable. Treatment plans for all patients were optimized by using the Eclipse treatment planning system with 6 MV energies and 3 full-arc techniques. 600 MU / min dose rate was used for the FF beam plan, and 1400 MU / min dose rate was used for the plan using the FFF beam. When FF and FFF techniques were compared, it is observed that maximum and D% 1 doses of all PTVs in FFF plans were higher than FF plans. The maximum doses were found to be 1.26%, 0.52% and 0.52% higher for PTV56, PTV60 and PTV70 in FFF plans, respectively. The rise in the mean doses for PTV60 and PTV70 in FFF plans were observed 0,33% and 0,17%, respectively. For all PTVs it was also seen that the dose rate difference was not significant in the FFF plans. Both techniques gave the same maximum doses to brain stem, spinal cord, and optic nerves. It was observed  that the eyes, lenses, and optic chiasm were reveived lesser maximum doses of 13%, 16% and 4%, respectively, in the FFF technique. The mean doses of parotid glands, cochleas, esophagus, larynx and oral cavity were similar in both techniques. MU values increased by 29% in FFF plans compared to FF plans. The both techniques in this study were sufficient to meet the clinical requirements and seems to be similar. More studies are needed to evaluate the clinical results of these techniques.


Key words: Flattening filter-free beams, nasopharyngeal carcinoma, volumetric
modulated aec therapy, TrueBeam.