Etil alkol kullanımının doğrudan biomarkerı olan etil glukuronidin saçta analizine yönelik valide yöntem geliştirilmesi
Development of validated method for ethyl glucuronide analysis which is direct biomarker of ethanol usage
Yazar: ALPERAY GİRİŞBAY
Danışman: PROF. DR. SERAP ANNETTE AKGÜR
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Bağımlılık Toksikolojisi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Adli Tıp = Forensic Medicine ; Halk Sağlığı = Public Health ; Kimya = Chemistry

Özet:
Alkolün kötüye kullanımı sadece ülkemizde değil dünyada da büyük bir sorun oluşturmaktadır. Dünya genelinde 2 milyar insanın alkol kullandığı ve bu insanların 73,6 milyonunda tanı konulmuş alkol kullanım bozukluğu olduğu bildirilmektedir. Alkol kullanım bozukluğunun, hastalıkların yanı sıra pek çok kazaya, dolayısıyla yaralanma ve ölümlere sebep olduğu bilinmektedir. Dünya Sağlık Örgütü (WHO) raporunda 2012 yılı kayıtlarına göre ülkemizde yaklaşık 1,95 milyon kişide tanı konulmuş alkol kullanım bozukluğu ve yaklaşık olarak 577 bin kişide alkolizm olduğu bildirilmektedir/.
Alkol kullanım bozukluğu olan kişilerin tanı ve tedavisinde kişilerin takibi için ve alkol ile ilgili meydana gelen medikolegal durumlarda olayların yetkililer tarafından doğru bir şekilde aydınlatılması aşamasında alkol biomarkerlarının bilinmesi ve bu kişilerin bu bilgilerle birlikte değerlendirilmesi önemlidir.
Son yıllarda bilim insanları yaygın olarak kullanılan kan ve idrar gibi biyolojik materyallere göre geriye dönük kullanımı değerlendirmek için kullanılabilen alternatif materyaller üzerinde çalışmalar gerçekleştirmektedir. Bu materyallerin en başında saç analizleri gelmektedir. Bu tez çalışmasında, saç materyalinde etil alkol kullanımının doğrudan biomarkerı olan etil glukuronidin (EtG) analizine yönelik sıvı kromatografisi tandem kütle spekrometresiyle(LC-MS/MS) bir yöntem geliştirilmiştir. Geliştirilen bu yöntem seçicilik, doğrusallık, belirtme altı sınırı(LOD), tayin alt sınırı(LOQ), geri kazanım ve matriks etkisi gibi validasyon parametreleri dâhilinde değerlendirilmiştir.

Abstract:
Abuse of alcohol occurs as a huge public health problem for all around the world not just in our country. There are 2 billions of people using alcohol and 73.6 million of them have diagnosed for alcohol using disorder. It's known that alcohol using disorder causes many illnesses and also causes injuries and deaths. In WHO(World Health Organization)'s 2012 report 1.95 million people have diagnosed alcohol using disorder in our country and approximately 577 thousand of them have alcoholism.
Knowing alcohol biomarkers is helpful for diagnose and rehabilitation for the people who have alcohol using problems and also correct evaluation of people who has medicolegal issues because of the alcohol usage.
In recent years scientists works on alternative matrixes which can enable to make retrospective analysis to common used matrixes such as blood and urine. And hair is the primary matrix for this purpose. In accordance with all these information, it's developed a validated liquid chromatographic tandem mass spectrometric (LC-MS/MS) method for ethyl glucuronide (EtG) analysis in hair matrix in this thesis. And this method is studied for selectivity, linearity, limit of detection (LOD), limit of quantitation (LOQ), and recovery and matrix effect validation parameters.