Fütürizm akımının kostümlere yansıması ve sinemada kullanımı
Reflection of futurism movement on costumes and its usage in cinema
Yazar: SEMA GURUPLAR
Danışman: YRD. DOÇ. DR. YELDA ÖZKOÇAK
Beykent Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İletişim ve Tasarım Ana Sanat Dalı / İletişim Sanatları ve Tasarım Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Giyim Endüstrisi = Clothing Industry ; Sahne ve Görüntü Sanatları = Performing and Visual Arts ; Sanat Tarihi = Art History
Dizin: Fütürizm = Futurism ; Giysi tasarımı = Clothing design ; Kostüm = Costume ; Sahne sanatları = Stage arts ; Sanat akımları = Art trends ; Sinema = Cinema

Özet:
Fütürizm, 19. yüzyılda İtalya'nın Avrupa'daki teknolojik gelişmelere yetişememesine duyduğu tepkiden kaynaklı, edebiyat alanında dönemin önemli şairi Marinetti tarafından 20. yüzyılda gelişmekte olan endüstriyel yapının da etkisiyle Umberto Boccioni, Luigi Russolo, Carlo Cara, Giacomo Balla ve Gino Severini gibi dönemin diğer sanatçılarının da öncülüğünde ortaya çıkan bir sanat akımıdır. Modern bir sanat hareketi anlayışına sahip olan bu akım, İtalya'yı içinde bulunduğu karamsar günlerden kurtarılmasına destek olmuştur. Fütürizm akımında daha çok edebiyat, resim, heykel, seramik, moda, tiyatro mimari ve gastronomi alanlarında eserlere yer verilmiştir.
Ancak, hayatın gerçekleriyle sanatı bir araya getirerek, yeniçağın temposuna ayak uydurmayı felsefe edinmiş olan Fütüristler sadece edebiyat, resim, heykel, seramik ile sınırlı kalmamıştır. 
İtalyan şair Marinetti ve arkadaşları, henüz Birinci Dünya Savaşı başlamadan tiyatro ve sinema için de ilkeler belirlemişlerdir. Fütürizm akımın ilk örneklerinin savaş yıllarında Rus sinemacılar tarafından verildiği bilinmektedir.
Seyirciyi, sıradan insan bakışının ötesine taşımayı amaçlayan sinema, dönemin teknolojisine uygun olarak zaman ve mekân yaratımına gitmiştir. İlk yıllarında tiyatrodan çokça etkilendiği bilinen sinema filmleri, dekor, aksesuar, giysi ve makyajın kullanımı ile birlikte kendine özgü ilkeler yaratmıştır. Sanatı, gerçeklik tarafından üretilmesinden çok onun dengi hatta ötesi olduğunu düşünen sanatçılar sayesinde Fütürizm akımı, geniş kitlelere sinema filmleri ile ulaşmış doğal olarak akımın etkisi giysilere de yansımıştır.
Bu bağlamda çalışmada, giyim biçimlerinin tarihsel süreçte nasıl bir değişime uğradığı ve Fütürizm akımının giyim biçimlerini nasıl şekillendirdiği irdelenmiştir. Manifestolar ışığında Fütürizm giyim biçimlerinin temel ölçütleri belirlenmiş ve ölçütler çerçevesinde IMDB bilim kurgu alt türünde yer alan en iyi 30 Fütüristik film listesinden ilk beş film akımın sinema sanatında kendine edindiği yer ve kostüm kullanımları açısından değerlendirilmeye çalışılmıştır. Çalışmanın temel amacı, modayı ve bir iletişim aracı olan sinemayı birlikte ele alarak, Fütürizm akımın kostümlere yansıması ve  sinemada kullanım biçimleri ortaya konulmasıdır.

Abstract:
Futurism is an art movement pioneered by Marinetti, an important poet of the period of literature, because of the reaction to the inability of Italy to catch the technological development in Europe in the 19th century and leaded by other artists such as Umberto Boccioni, Luigi Russolo, Carlo Cara, Giacomo Balla and Gino Severini by the help of the advanced industrial structure developing in the 20th century. 
This movement of modern art helped to save Italy from pessimistic days of that time. The futurism movement included works mostly in literature, painting, sculpture, ceramics, fashion, textile, theatre architecture and gastronomy.
However, the futurists, who acquired the philosophy of keeping up with the tempo of the new age by combining realities of life and art, were not only limited to writing, painting, sculpture, ceramics.
Italian poet Marinetti and his colleagues set principles for theatre and cinema before the beginning of the First World War. It is known that the first examples of futurism movement were given by Russian filmmakers during the war.
The cinema, aiming at moving the viewer beyond ordinary human perspective, went through time and space creation in accordance with the technology of the time. In the first years, the films, known to be highly influenced by theatre, created unique principles with the use of decor, accessories, clothes and make-up. The movement reached broad masses through motion picture films by artists considering art rather than being produced by genuine, is one of its counterparts, even beyond, and futurist effect naturally reflected in clothes.
In this context, the study examines how clothing style has changed through time and how the futurism movement shaped it. In the light of manifestos fundamental criteria of futuristic clothing have been determined and fifth movie from the list of the best 30 futuristic films in IMDB science fiction subdivision have been tried to be evaluated in terms of the position obtained by the movement in the cinema and the usage of the costumes. The main aim of the study is to reveal the reflection of futurism movement on costumes and the forms of its usage in cinema by discussing both fashion and cinema, which is a means of communication