Gölbaşı (Ankara) yerleşim alanı killerinin şişme potansiyelinin belirlenmesi ve kireç ile iyileştirme
Determination of the swelling potential of Gölbaşi (Ankara) region clays and stabilization with lim
Yazar: YUSUF ZİYA ÖZTÜRK
Danışman: PROF. DR. NAİL ÜNSAL
Gazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İnşaat Mühendisliği Bölümü / İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: İnşaat Mühendisliği = Civil Engineering
Dizin: Kil = Clay ; Kireç stabilizasyonu = Lime stabilization ; Şişme potansiyeli = Swell potential

Özet:
Suya kısmen doygun yada doygun olmayan killi zeminlerde su içeriğinde meydana gelen artışa bağlı olarak zeminde vuku bulan hacimsel artış, ?şişme?, bu davranışa sahip killer de ?şişen killer? olarak tanımlanmaktadır. Şişen killer çeşitli mühendislik yapılarında önemli hasarlara neden olmaktadır. Sonradan oluşacak ekonomik kayıpların önüne geçilebilmesi bakımından şişen killerin tespit edilmesi ve gerekli önlemlerin alınması önem kazanmaktadır. Bu çalışmada, şişebilen zemin özelliği taşıdığı düşünülen Gölbaşı (Ankara) yerleşim alanı killerinin, şişme potansiyelinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Yapılan değerlendirmeler neticesinde, inceleme alanında tümünde olmasa bile lokal olarak şişebilen killerin yer aldığı tespit edilmiştir. İnceleme alanından alınan yüksek plastisiteli kil ?CH? sınıfına giren numunelerin şişme yüzdesi % 3,4 ~ 9,2 aralığında, ortalama % 6,7, şişme basınçları 65 ~ 243 kPa aralığında, ortalama 128 kPa olarak bulunmuştur. Düşük plastisiteli kil ?CL? sınıfına giren numunelerin şişme yüzdesi ise % 1,6 ve % 0,5, şişme basınçları 11 kPa ve 6 kPa olarak bulunmuştur. Hafif yapılar için risk oluşturabilecek, şişme potansiyeli yüksek olarak belirlenen tüm ?CH? killere ağırlıkça farklı oranlarda (%1, %3, %5, %7, %9) kireç maddesi katılarak şişme basıncı ve şişme yüzdelerindeki değişim incelenmiştir. Kireç yüzdesinin =>%5 olduğu durumlarda şişme yüzdesinin ve şişme basıncının önemli ölçüde azaldığı belirlenmiştir.

Abstract:
The increase in volume due to the increase in water content of partially saturated or unsaturated clays is called ?swelling? and clays that possess this behaviour is named as ?swelling clays?. Swelling clays cause considerable damage on various engineering structures. Thus, to prevent future economic losses, it is important to locate the swelling clays and take the necessary measures. In this study, it is aimed to estimate the swelling potential of Gölbaşı (Ankara) region clays, which are thought to have swelling clay properties. The results indicate the local presence of swelling clays. The samples taken from the study area, which can be classified as high-plasticity clays ?CH?, were found to have percentage of swelling between % 3,4 and % 9,2 with an average of % 6,7 and swelling pressures between 65 kPa and 243 kPa with an average of 128 kPa. The samples, which can be classified as low-plasticity clays ?CL?, were found to have percentage of swelling % 1,6 and % 0,5 and swelling pressures 11 kPa and 6 kPa. For all CH clays which have high swelling potential and which are of risk to light structures, the changes in swelling pressure and percentage were investigated after the addition of hydrated lime at different percentages by weight (1%, 3%, 5%, 7%,% 9). It was determined that, the swelling pressure and percentage decreased significantly when the lime percentage is greater than %5.