Roma ve Türk Hukuku`nda istisna akti
Independent contract in Roman Law and Turkish Law
Yazar: MEHMET ALİ CANAVCI
Danışman: DOÇ.DR. NADİ GÜNAL
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk (Roma Özel Hukuku) Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Hukuk = Law ; Siyasal Bilimler = Political Science ; Tarih = History

Özet:
Roma Hukukunda (Türk - sviçre Borçlar Hukuku'nda olduğu gibi) istisna akdi,rızai akit kabul edildiğinden, müteahhit ile iş sahibi arasındaki anlaşma ile yanitarafların bu husustaki iradelerinin uyuşması (consensus) ile meydana gelir. Geçerlilikyönünden, herhangi bir şekle tabi değildirHem Roma Hukuku'nda hem de modern hukuklarda istisna akdi tam iki tarafaborç yükleyen bir akittir.Roma Hukukunda olduğu gibi Türk Hukukunda da eser sözleşmesinin bir unsuru,Borçlar Kanununun 355'nci maddesinden anlaşılacağı üzere, müteahhidin iş sahibiadına ücret karşılığında bir eser (sonuç) yaratacağı konusunda anlaşmış olmalarıdır.En önemli fark ise, Roma Hukukunda, istisna akdinden söz edebilmek için,müteahhide (conductor), meydana getireceği eser için gerekli malzemenin mutlaka işsahibi tarafından verilmesi gerekir.. Türk Hukukunda malzemenin hangi tarafça teminedildiği esas itibariyle müteahhidin sorumluluk çerçevesini değiştirmektedir.Türk Hukukunda, gerek iş sahibi gerek müteahhit gerçek kişi olabileceği gibi,tüzel kişi de olabilir. Roma hukukunda ise tüzel kişi kavramı gelişmiş olmadığından, işsahibinin ve müteahhidin gerçek kişi olması gerektiğinden bahsetmek yanlışolmayacaktır.Roma Hukukunda, klasik dönemde, locatio conductio operis'den doğan borç bir?facere? borcu olduğu için, işi yüklenen kişiye sıkı sıkıya bağlı kabul ediliyorduDolayısıyla Klasik dönemde müteahhitten başka bir kişinin bu borcu yerine getirmesimümkün değildir; conductor işi bizzat yapmalıdır. Iustinianus döneminde busözleşmeden doğan iş yapma borcu artık kişisel nitelik taşımamaktadır.Müteahhidin borçları başlığını taşıyan BK.md.356/II'ye göre ise, bugün, müteahhitimal olunacak şeyi bizzat yapmaya veya kendi idaresi altında yaptırmaya mecburdur. Yanibugün genel kural, bu borcun kişiselliğidir

Abstract:
Since independent contactor agreement is accepted as consensual contractin Roman Law (as in Turkish-Swiss Law of Contract), it is made upon anagreement between the contractor and the employer, i.e. upon the consensusbetween parties. From the aspect of validity, it does not a strict format.Both in Roman Law and modern laws independent contractor agreementis an agreement that puts both parties under obligation.In Turkish Law, as in Roman Law, a condition of the independentcontractor agreement in Turkish Law, as can be understood from Article 355 ofthe Law of Obligations, is that the contractor and the employer come into anagreemnet requiring that the contractor shall produce a a work in return for afee.The most important difference is that in Roman Law, in order to makeindependent contractor agreement, the material needed by the contractor forproducing the work he promises must be provided by the employer. In TurkishLaw, the party by whom the material is provided changes the responsibilities ofthe contractor.In Turkish Law both the employer and the contractor can both be anartificial person or a real person. Since the concept of artificial person is notdeveloped in Roman Law, it would not be wrong to sya that both the employerand the contactor shall be real persons.Since an obligation rising out of locatio conductio operis was a ?facere?obligation in Roman Law in the classical period, it was accepted to be strictlyunder the obligation of the contractor. Therefore in the Classical period thefulfillment pf the obligation by another person other than the contractor wasnot possible; the contractor must do the work personally. In Iustinianus? period,the obligation of work rising out of this agreement did not involve a personalaspect.According to Article 356/II of the Law of Obligations having the title of?Obligations of the Contractor,? the contractor is obliged to do the workpersonally or have someone who is under his control do it.