Anaokullarında okuma yazma öğretimine ilişkin erken çocukluk öğretmenleri ve alan uzmanı akademisyenlerin görüşlerinin erken okuryazarlık bağlamında incelenmesi
An examination of the views of early childhood teachers and academics on literacy teaching in kindergartens in the context of early literacy
Yazar: KÜBRA VARUL
Danışman: PROF. DR. BELMA TUĞRUL
İstanbul Aydın Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Okul Öncesi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırmada, erken çocukluk öğretmenleri ve alan uzmanı akademisyenlerin anaokullarında okuma yazma öğretiminin erken okuryazarlık bağlamına ilişkin görüşlerini incelemek amaçlanmıştır. Araştırma, İstanbul ilinde Millî Eğitim Bakanlığı'na bağlı anaokullarında okuma yazma öğretimi yapan 10 erken çocukluk öğretmeni, okuma yazma öğretimi yapmayan 10 erken çocukluk öğretmeni ve alanında uzman 11 akademisyen ile gerçekleştirilmiştir. Katılımcıların örneklem seçimi, ölçüt örnekleme yöntemi ile belirlenmiştir. Bu doğrultuda erken çocukluk öğretmenlerinin anaokullarında okuma yazma öğretimi yapıp yapmadığı; alan uzmanı akademisyenlerin ise erken çocukluk eğitimi ve erken okuryazarlık alanında uzman olması ölçüt alınmıştır. Araştırma, seçilen örneklemden nitel veri toplamak amacıyla tasarlanmış ve bu süreçte nitel araştırma yöntemlerinden durum çalışması deseni kullanılmıştır. Erken çocukluk öğretmenleri için yarı yapılandırılmış görüşme formu ve alan uzmanı akademisyenler için tavsiye mektubu veri toplama aracı olarak kullanılmıştır. Veri toplama araçları, okuma yazma öğretimi ve erken okuryazarlık alanında uzman iki akademisyenden uzman görüşü ve onayı alındıktan sonra etik kurul onayına sunulmuştur. Ardından, anaokullarında okuma yazma öğretimi yapan ve yapmayan erken çocukluk öğretmenleri ile yarı yapılandırılmış görüşme formu aracılığıyla birebir görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Alan uzmanı akademisyenlerin görüş ve tavsiyeleri ise tavsiye mektubu aracılığıyla toplanmıştır. Elde edilen nitel veriler, tümevarımsal içerik analizi yöntemi ile analiz edilmiştir.
Erken çocukluk öğretmenlerinin ve alan uzmanı akademisyenlerin, anaokullarında okuma yazma öğretiminin erken okuryazarlık bağlamına ilişkin sonuçlarına ulaşılmıştır. Anaokullarında okuma yazma öğretimi yapmayan erken çocukluk öğretmenleri ve alan uzmanı akademisyenlerin, anaokullarında formal okuma yazma öğretimi yerine, erken okuryazarlık becerilerinin geliştirilmesini savundukları tespit edilmiştir. Okuma yazma öğretimi yapan erken çocukluk öğretmenlerinin ise, anaokullarında okuma yazma öğretiminin yapılmasını savundukları tespit edilmiştir. Ayrıca, okuma yazma öğretimi yapılmasını savunan erken çocukluk öğretmenlerinin, okuma yazma öğretimi kapsamında resmi bir eğitim almadıkları halde, anaokullarında ilkokul düzeyinde okuma yazma öğretimi yapabildiği sonucuna ulaşılmıştır. Araştırmada elde edilen tüm sonuçlar, ilgili literatür temelinde tartışılmış; bu doğrultuda araştırmacılara, uygulayıcılara, ailelere, karar vericiler ve konuya ilişkin kaynak geliştirenlere yönelik öneriler sunulmuştur.

Abstract:
In this study, it was aimed to examine the views of early childhood teachers and academicians who are experts in the field on the early literacy context of literacy teaching in kindergartens. The study was conducted with 10 early childhood teachers who teach literacy in kindergartens affiliated to the Ministry of National Education in Istanbul, 10 early childhood teachers who do not teach literacy, and 11 academicians who are experts in the field. The sample selection of the participants was determined by the criterion sampling method. In this direction, it was taken as a criterion whether the early childhood teachers were teaching literacy in kindergartens or not, and the field expert academicians were experts in the field of early childhood education and early literacy. The research was designed to collect qualitative data from the selected sample and in this process, case study design, one of the qualitative research methods, was used. A semi-structured interview form for early childhood teachers and a letter of recommendation for academics were used as data collection tools. The data collection tools were submitted to the ethics committee for approval after receiving expert opinion and approval from two academicians who are experts in the field of literacy teaching and early literacy. Afterwards, one-on-one interviews were conducted with early childhood teachers who teach and do not teach literacy in kindergartens through a semi-structured interview form. The opinions and recommendations of field expert academicians were collected through a letter of recommendation. The qualitative data obtained were analysed by inductive content analysis method.
The results of early childhood teachers and field expert academicians regarding the early literacy context of literacy teaching in kindergartens were reached. It was found that early childhood teachers and academics who do not teach literacy in kindergartens advocate the development of early literacy skills instead of formal literacy teaching in kindergartens. It was found that early childhood teachers who teach literacy advocated for literacy teaching in kindergartens. In addition, it was concluded that early childhood teachers who advocated literacy teaching were able to teach literacy at primary school level in kindergartens, although they did not receive formal training in literacy teaching. All the results obtained in the study were discussed on the basis of the relevant literature; in this direction, suggestions were presented for researchers, practitioners, families, decision makers and those who develop resources on the subject.