Lise öğrencilerinin öfke kontrolleri, saldırganlık eğilimleri ve tolerans düzeylerinin spora katılım açısından değerlendirilmesi
Assessment of high school student's anger control, agressive tendencies and tolerance levels in terms of participating in sport
Yazar: SELMA ÇAVDAR
Danışman: PROF. DR. ARSLAN KALKAVAN
Trabzon Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Spor = Sports
Dizin: Hoşgörü = Tolerance ; Lise öğrencileri = High schools students ; Saldırganlık = Aggressiveness ; Spor = Sports ; Spor faaliyetleri = Sport activities ; Öfke = Anger ; Öfke kontrolü = Anger control ; Öfke-kızgınlık eğilimi = Dispositional anger

Özet:
Araştırmanın amacı, lise öğrencilerinin Öfke Kontrolleri, Saldırganlık Eğilimleri ve Tolerans düzeylerinin belirlenmesi ve aralarındaki ilişkinin incelenmesidir. Nicel araştırma yaklaşımı çerçevesinde gerçekleştirilen çalışmada örneklem grubunu Trabzon İlinde merkez ve merkeze bağlı ilçelerde öğrenim gören 842 öğrenci oluşturmaktadır. Veri toplama aracı olarak Sürekli Öfke ve Öfke İfade Tarz Ölçeği, Saldırganlık Ölçeği, Tolerans Ölçeği ve kişisel bilgi formu kullanılmıştır. Verilerin çözümlenmesinde istatiktik analiz olarak t-test, ANOVA, Tukey çoklu karşılaştırma ve Pearson Korelasyon testi kullanılmıştır. Analiz sonuçlarına göre saldırganlık ölçeğinin Fiziksel Saldırganlık (FS) boyutunda, cinsiyet, okul türü, spor dalı, aile gelir durumu ve baba eğitim durumu değişkenleri; Sözel Saldırganlık (SS) boyutunda, okul türü, spor dalı, aile gelir durumu değişkenleri; Öfke (ÖAB) boyutunda, okul türü, spor dalı, aile gelir durumu değişkenleri; Düşmanlık (DAB) boyutunda, okul türü, aile gelir durumu, baba eğitim durumu değişkenleri; Dolaylı Saldırganlık (DS) boyutunda, okul türü ve aile gelir durumu değişkenleri arasında anlamlı farklılık tespit edilmiştir. Sürekli öfke ve öfke ifade tarz ölçeğinin Sürekli Öfke (SÖ) boyutunda, okul türü ve aile gelir durumu değişkenleri; Dışa Öfke (DÖ) ve İçe Öfke  (İÖ) boyutunda cinsiyet ve okul türü değişkenleri; Öfke Kontrol (ÖK) boyutunda, cinsiyet, okul türü ve aile gelir durumu değişkenleri arasında anlamlı farklılık olduğu ve öfke ve saldırganlık arasında yüksek düzeyde, pozitif ve anlamlı ilişki olduğu tespit edilmiştir. Tolerans ile cinsiyet, aile gelir durumu ve baba eğitim durumu değişkenleri arasında anlamlı farklılık tespit edilmiştir. Araştırma sonucunda spora katılımın öğrencilerin fiziksel saldırganlık ve sözel saldırganlık düzeyleri üzerinde negatif etkisi olduğu görülmüştür.
Anahtar Kelimeler: Lise, Öfke, Saldırganlık, Spor, Tolerans.

Abstract:
The objective of the research is to delve into the high school students' anger managements, agressive tendencies and tolerance levels and to determinerelationships among them. In this research which is conducted within the framework of quantitative research approach, the sample of the study is consisted of 842 (N=311 Female, N=511 Male) students of high school in thecity-center and districts of Trabzon. So asto collect the input, personal information form, theTrait Anger and State Anger Scales, Aggression Scale and Tolerance Scale were used by the researcher. For the analysis of data phase of the research, t-test, analysis of variance (ANOVA), Tukey's multiple comparison test and Pearson's correlation test were used as statistical methods. The study showed thataccording to the conclusion of the analysis of the aggressiveness scale there is a meaningful difference among the changeables as gender, school type, sport, family revenue status and father education statusin the PA (physical aggression) dimension; the variables as type of school, type of sport, family income status in VA (verbal agression) and A (anger) dimensions; the variables as type of school, family revenue status, father education statu sin H(hostility) dimension; the variables as school type and family income status in DS (indirect aggression) dimension. It was also detected that there is a significant difference among the changeables as gender, type of school and family income status in the scale of trait anger and anger scale in the TA (trait anger) dimension of the Trait Anger and State Anger scales;  the variable as type of school and family income in AO (anger-out) and AI (anger-in) dimensions; the variables as gender, type of school and family income statusin CA (control of anger) dimension; just the variabla family income and there is a high level of positive and significant connection among anger and aggression. It was also found that there is a significant difference among the variables as tolerance, gender, family income status and father's educational background. As a outcome of the study, it was marked that participation in sports was negative effective on students' level of physical and verbal aggression. 

Keywords: Agression, Anger, High School, Sport, Tolerance.