Adıyaman Müzesi'ndeki 12. ve 13. yy. samsat seramiklerinin motif restitüsyonu ve örnek uygulamalar
Motif restitution of 12th and 13th century samsat ceramics in Adiyaman Museum and sample applications
Yazar: HÜLYA AK
Danışman: PROF. HALİL YOLERİ
Dokuz Eylül Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Seramik ve Cam Tasarımı Ana Sanat Dalı
Derece: Sanatta Yeterlik, 2023
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts

Özet:
Samsat, tarihsel süreç içerisinde coğrafi ve stratejik konumundan dolayı önemli bir merkez olmuş, 20. yy.da başlayan incelemeler ve kazı çalışmalarıyla buranın önemi açığa çıkarılmıştır. Özellikle 1964-1990 yılları arasında Samsat Höyüğü'nde yapılan kazılarda çıkarılan seramik buluntular, teknik ve dekor çeşitlilikleriyle dikkat çekmiştir. Geçmiş uygarlıkların tarih, yaşayış ve kültürünü anlamak için en önemli araçlardan biri olan seramik eserler; Samsat'ta ortaya çıkan niteliksel zenginliğe sahip örnekleriyle, bu bölgede yapılan ve yapılacak çalışmalara da zemin hazırlamıştır.
Çalışma kapsamında Adıyaman Müzesi ve müze deposunda bulunan, Samsat Höyüğünden çıkarılan çeşitli form ve tekniklerde üretilmiş seramikler, yüzlerce seramik kırık parça incelenmiştir. Bu buluntular gözden geçirildikten sonra, çoğunluğu etütlük kırık parçalardan oluşan seramiklerden, 12. ve 13. yy.a ait sırlı ve bezemeli örnekler çalışma kapsamına alınmıştır. Bu örneklerin bünye, astar ve sır yapısı arkeolojik ve arkeometrik yaklaşımlarla incelenip tanımlandıktan sonra, üzerlerindeki bezemeler vektörel tabanlı grafik tasarım programı olan CorelDRAW'da tamamlanarak renklendirilmiş ve katalog haline getirilmiştir. Tamamlanan bu motiflerden dört adedinin birebir formu, kalıp şekillendirme yöntemiyle üretilmiş, reprodüksiyonları yapılmıştır. 
Çalışmanın amacı, geçmişin izlerinden günümüzü aydınlatacak ipuçlarına sahip seramik eserleri, kendi bakış açısı ve disiplini içerisinde değerlendirmektir. Bu değerlendirme, müze örnekleri, güncel kaynak araştırmaları ve oluşturulan yeni restitüsyon kataloğu ile ortaya koyulmaya çalışılmış, örnek uygulamalarla yapılan çalışma desteklenmiştir.
Anahtar Kelimeler: seramik, bezeme, dekor, Samsat, motif, restitüsyon.

Abstract:
Samsat has been an important center due to its geographical and strategic location in the historical process, and the importance of this place was revealed with the investigations and excavations that started in the 20th century. Especially the ceramic artifacts unearthed during the excavations at the Samsat Mound between 1964 and 1990 attracted attention with their technical and decorative diversity. Ceramic artifacts, which are one of the most important tools for understanding the history, life and culture of past civilizations, have laid the groundwork for the studies carried out and to be carried out in this region with the qualitatively rich examples revealed in Samsat.
 Within the scope of the study, ceramics from the Samsat Mound in various forms and techniques and hundreds of ceramic pieces found in the Adıyaman Museum and museum storage were analyzed. After reviewing these artifacts, glazed and decorated examples from the 12th and 13th centuries were included in the study.
After the composition, engobe and glaze structure of these samples were examined and defined with archaeological and archaeometric approaches, the decorations on them were completed and colored in CorelDRAW, a vector-based graphic design program, and catalogued. The exact forms of four of these completed motifs were produced by mold shaping method and reproductions were made.
                The aim of the study is to evaluate ceramic artifacts, which have clues that will illuminate the present from the traces of the past, within its own perspective and discipline. This evaluation was tried to be put forward with museum examples, current source researches and the new restitution catalog created, and the study was supported with sample applications.
Keywords: Ceramic, ornament, decoration, Samsat, motif, restitution.