Adli arama ve önleme araması arasındaki farklılıkların hukuksal boyutları
Legal dimensions of the differences between forensicsearch and preventive search
Yazar: EMRULLAH ÖZEL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ARAS TÜRAY
İstanbul Gedik Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı / Kamu Hukuku Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Hukuk = Law

Özet:
Koruma tedbiri olarak yapılan aramalar, genellikle kişilerin güvenliğini sağlama,
tehlikeli durumları önceden engelleme veya önleme amacı taşır. Bu tür aramalar
genellikle hukuki bir sürecin bir parçası olarak uygulanır ve mahkeme kararı veya
yasa tarafından belirlenen belirli koşullar altında gerçekleştirilir. Hukukumuzda
arama iki şekilde gerçekleşmektedir. Bunlardan ilki adli aramadır. Adli aramalar, bir
suçun soruşturulması veya suçla ilgili delillerin toplanması amacıyla yürütülen resmi
araştırmalardır. Bu tür aramalar genellikle mahkeme kararıyla gerçekleştirilir ve
hukuki süreçlere uygun olarak yürütülür. Adli aramanın bazı sebepleri vardır. Bu
sebepler; suç delillerini toplama, şüpheli kişilerin incelenmesi, suçlu yakalama ve
gözaltına alma, mağdurun güvenliğini sağlama, gizli delillerin tespit edilmesi ve
hukuki süreçler için hakimin karar verme süreçlerini destekleme olarak sıralanabilir.
Önleme araması ise daha çok acil durumlar veya potansiyel tehlikelerin önceden
belirlenmesi ve engellenmesi amacıyla yapılır. Bu tür aramalar, genellikle hızlı ve
etkili bir müdahale sağlamak için güvenlik amacıyla yürütülür. Adli aramada olduğu
gibi önleme aramasının icrası içinde bazı sebepleri vardır. Bu sebepler; güvenlik
kontrolü, özel güvenlik durumları, suç işlemesini önlemek ve kamu düzenini
sağlamak olarak ifade edilebilir. Hukuk sistemimizde her iki arama türü için bazı
farklılıklar vardır. Bu çalışmada da adli arama ve önleme araması arasında bulunan
farklılıkların ortaya çıkartılması ve Yargıtay'ın içtihatlar doğrultusunda farklılıkları
nasıl değerlendirdiği ele alınmış ve değerlendirilmiştir.

Abstract:
Searches conducted as a protective measure generally aim to ensure individuals'
safety, prevent or preempt dangerous situations. Such searches are typically part of a
legal process and are carried out under specific conditions determined by court
orders or laws. In our legal system, searches can occur in two ways. The first is a
judicial search. Judicial searches are official investigations conducted for the purpose
of investigating a crime or collecting evidence related to a crime. These searches are
usually carried out with a court order and in accordance with legal procedures. Some
reasons for judicial searches include collecting evidence of a crime, examining
suspected individuals, apprehending and detaining criminals, ensuring the safety of
victims, identifying hidden evidence, and supporting the decision-making process for
legal proceedings. On the other hand, preventive searches are conducted more for the
purpose of identifying and preventing potential dangers or emergencies. These
searches are usually executed with a focus on providing rapid and effective
intervention for security purposes. Like judicial searches, preventive searches also
have specific reasons for their execution, such as security checks, special security
situations, preventing the commission of a crime, and maintaining public order.
There are some differences in our legal system regarding these two types of searches.
This study aims to reveal and evaluate the differences between judicial searches and
preventive searches and how the Court of Cassation interprets these differences
based on legal precedents.