Hastane dışı kardiyak arrest hastalarında postresüsitatif yapılan görüntülemelerin değerlendirilmesi
Evaluation of postresusitative imagings in out of hospital cardiac arrest patients
Yazar: BİLGE DENİZ TAYFUN KOÇOĞLU
Danışman: PROF. DR. ASIM KALKAN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Prof. Dr. Cemil Taşcıoğlu Şehir Hastanesi / Acil Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Acil Tıp = Emergency Medicine

Özet:
Amaç: Bu çalışmada üçüncü basamak bir eğitim hastanesinin acil servis biriminde hastane dışı kardiyopulmoner arrest (HDKA) nedeniyle getirilen olguların beyin bilgisayarlı tomografisi (BBT) sonuçları değerlendirilerek beyinde patoloji saptanma sıklığının ve etki eden parametrelerin ortaya konması amaçlanmıştır.
Yöntem: Kesitsel tipte olan bu çalışma, Prof Dr. Cemil Taşcıoğlu Şehir Hastanesi Acil Tıp Kliniğine 02.12.2015 ile 02.12.2022 tarihleri arasında başvuran HDKA olgularının dosyalarının retrospektif olarak değerlendirilmesiyle gerçekleştirilmiştir. HDKA'lı 18 yaş ve üstü, spontan dolaşımın sağlanması sonrası BBT çekimi yapılan 132 hasta çalışmaya dahil edilmiştir. BBT görüntüleri nöroradyoloji alanında çalışan uzman bir radyolog tarafından değerlendirilerek akut ve kronik bulgular kaydedilmiştir.
Bulgular: Çalışmaya 132 hasta dahil edilmiştir. Olguların %55,3'ü erkekti ve yaş ortalaması 66,35 ± 14,46 yıldı (min – max: 19 - 93). BBT sonucuna göre olguların %37,9'unda herhangi patoloji saptanmazken, %43,9'unda kronik bulgular olan kronik iskemi (%32,6), atrofi (%23,5), kitle (%4,5), kemik yapılarda kronik bulgu (%3,0), anevrizma (%0,8) saptandı. Olguların %10,6'sında ise akut bulgular olan ödem (%6,1), subaraknoid kanama (%3,8), akut iskemi (%3,8), hematom-hemoraji (%3,8) ve hipoksik iskemik ensefalopati (%2,3) saptandı. Yaş değerindeki artışın BBT'de akut ya da kronik bulgu saptanması açısından bağımsız bir risk faktörü olduğu belirlendi (OR: 1,040 [1,012 - 1,070], p = 0,006). Bununla birlikte, yaş değerindeki azalışın (OR: 0,967 [0,938 – 0,997], p = 0,032) ve BBT çekimine kadar geçen sürede artışın (OR: 1,589 [1,048 – 2,408]) BBT'de akut bulgu pozitifliği açısından bağımsız birer risk faktörü olduğu görüldü. BBT'de kronik ya da akut bulgu saptanmasını yaş >62 kesim noktasında %72 sensitivite ve %54 spesifite ile (p = 0,002), akut bulgu saptanmasını ise <66 kesim noktasında %79,2 sensitivite ve %57,4 spesifite ile (p = 0,025) istatistiksel olarak anlamlı düzeyde öngörebildiği saptandı.
Sonuç: Sonuç olarak HDKA vakalarında yaş artışı ile birlikte akut ve kronik bulgular artarken, HDKA olarak başvuran daha genç popülasyonda akut bulgu saptanma olasılığı artmış olarak bulunmuştur. Ek olarak BBT çekimi için 3-4 saatlik bir zaman aralığı daha anlamlı bulunmuştur.
Anahtar Kelimeler: Kardiyak Arrest, Post-resüsitasyon, Görüntüleme

Abstract:
Aim: In this study, the aim was to reveal the frequency of pathology detection in the brain and the parameters affecting it by evaluating the results of computerized cranial tomography (CCT) in cases brought to the emergency department of a tertiary education hospital due to out-of-hospital cardiopulmonary arrest (OHCA).
Methods: This cross-sectional study was conducted by retrospectively evaluating the files of OHCA cases who visited the Emergency Medicine Clinic of Prof. Dr. Cemil Taşcıoğlu City Hospital between 02.12.2015 and 02.12.2022. A total of 132 patients aged 18 years and older with OHCA, who underwent CCT after spontaneous circulation, were included in the study. CCT images were evaluated by a specialist radiologist working in the field of neuroradiology, and acute and chronic findings were recorded.
Results: The study included 132 patients. Of the cases, 55.3% were male, and the mean age was 66.35 ± 14.46 years (min - max: 19 - 93). According to the CCT results, no pathology was detected in 37.9% of the cases, while the following chronic findings were observed in 43.9%: chronic ischemia (32.6%), atrophy (23.5%), mass (4.5%), chronic findings in bone structures (3.0%), and aneurysm (0.8%). Acute findings were found in 10.6% of the cases, including edema (6.1%), subarachnoid hemorrhage (3.8%), acute ischemia (3.8%), hematoma-hemorrhage (3.8%), and hypoxic ischemic encephalopathy (2.3%). An increase in age was determined to be an independent risk factor for the detection of acute or chronic findings in CCT (OR: 1.040 [1.012 - 1.070], p = 0.006). However, a decrease in age (OR: 0.967 [0.938 – 0.997], p = 0.032) and an increase in time to CCT (OR: 1.589 [1.048 – 2.408]) were found to be independent risk factors for the presence of acute findings in CCT. An age value above the cut-off point of 62 showed 72% sensitivity and 54% specificity (p = 0.002) in predicting chronic or acute findings in CCT, while an age below the cut-off point of 66 showed 79.2% sensitivity and 57.4% specificity (p = 0.002) in predicting the detection of acute symptoms at a statistically significant level.
Conclusion: In conclusion, while acute and chronic findings increased with advancing age in OHCA cases, the likelihood of detecting acute findings increased in the younger population. Additionally, a 3-4 hour time interval was found to be more significant for CCT acquisition.
Keywords: Cardiac Arrest, Post-resuscitation, Imaging