Birleşmiş Milletler barışı koruma harekatlarının hukuki esaslarının değerlendirilmesi
Evaluation of legal foundations of United Nations peace- keeping operations
Yazar: AYTEKİN CANDEMİR
Danışman: PROF. DR. RAUF VERSAN
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2007
Konu: Hukuk = Law

Özet:
Hazırlanan tez ile, Birleşmiş Milletler Antlaşması'nda telaffuz edilmemesinerağmen, geçmişte ve günümüzde uluslar arası barış ve güvenliği sağlamadaBirleşmiş Milletler tarafından sıkça icrasına başvurulan bir yöntem olarak ortayaçıkan Barışı Koruma Harekatları'nın hukukiliğini ve ortak hukuksal esasları ortayakoyulmaya çalışılmıştır.Tezde öncelikle, BM Antlaşması'nda sıkça geçen ve incelenmesinde faydamütalaa edilen kavramlar ile Barışı Koruma Harekatları ile birlikte literatüre girenyeni kavramlara açıklık getirmek hedeflenmiş müteakiben, BM Örgütü'nün enönemli görevi olan uluslar arası barış ve güvenliğin sağlanması konusundaBM organlarının yetki dağılımı, hukuka aykırı bir fiilin varlığı durumundauyuşmazlıkların barışçı yollardan çözümü ve uyuşmazlıkların zorlayıcı önlemlerleçözülmesi konusunda yöntemler ile BM organlarının olaya müdahaleleri ilegeçmişte ve günümüzdeki icra edilen barışı koruma harekatlarında ilgili organlarınyetki dağılımlarının değerlendirilmesi yapılmıştır.Milletler Cemiyeti Dönemi'ndeki örneklerde ele alınarak, BM barışı korumaharekatı faaliyetlerinin mukayeseli tarihsel gelişimi, karar mekanizmasınınoluşumları ve geçmişte/günümüzde devam eden örnek boyuttaki Barışı KorumaHarekatları ile ilgili kararlar ve hukuksal statü tartışılarak, yapıla-geliş özellikleri vetemel ilkeler üzerinde durulmuş, örnek uygulamaların ardındaki BirleşmişMilletler'de alınan kararlara göre hukuksal boyut irdelenmiş ve genel birdeğerlendirmeye tabi tutularak Barışı Koruma Harekatlarının dayandırıldığıhukuksal esaslar ortaya konulmaya ve belli sonuçlara ulaşılmaya çalışılmıştır.Sistem; uluslar arası barış ve güvenliğin bozulması halinde, BMAntlaşması'nın ilgili bölümlerinin yetkili organlara tanıdığı geniş inisiyatifçerçevesinde ve pragmatik olarak ?Barışı Koruma Kuvvetlerini? ortaya çıkarmıştır.Genel olarak elde edilen başarılı sonuçlar; barış ve güvenliğin bozulduğu veyatehdit edildiği hallerde barışı koruma kuvvetlerinin kullanılmasını, örgütün devamlıve vazgeçilmez bir siyaseti haline getirmiştir.

Abstract:
The legality and common legal foundations of the United Nations Peacekeepingoperations, emerging as a method its execution of which is resorted by theUnited Nations so frequently with a view to ensuring international peace andsecurity in the past and nowadays, despite having not been pronounced in theUnited Nations Charter have tried to be put forth with the dissertation beingprepared.First of all, in the dissertation, clarification of the concepts frequently beingreferred in the United Nations Charter and the scrutiny of which is considereduseful and new concepts entering the literature as a result of United Nations PeacekeepingOperations has been aimed and following this, mandate allocation ofUnited Nations organs in relation to ensuring peace and security which is the mostsignificant duty of United Nations institutions, peaceful settlement of disputes incase of a presence of an illegal act and the methods concerning the settlement ofdisputes via enforcement measures and the intervention of United Nations organsin the incidents and mandate allocation of the concerned organs in peace keepingoperations having been executed in the past and being executed nowadays havebeen evaluated.Handling the examples during the period of the League of Nations,discussing the comparative historical development of United Nations Peacekeepingactivities, the evolution of decision-making mechanism and the resolutionsrelating with the sample United Nations Peace-keeping operations which continuedin the past and continue nowadays, the implementation features and core principleshave been emphasized, the legal dimension has been scrutinized in accordancewith the resolutions having been taken in the United Nations beyond the exemplarypractices and subjected to a general assesment, the legal foundations that peacekeepingoperations are based on have been put forth and to reach certainconclusions has been tried.The system has pragmatically introduced peace-keeping force within theframework of the comprehensive initiative that related chapters of United NationsVCharter have granted to the competent organs. Successful outcomes beingreached generally have brought the use of peace keeping forces as a permanentand indispensable policy of the institution in case the peace or security is distortedor threatened.