Temporomandibular eklem disfonksiyonlu bireylerde kondile ait kemik değişikliklerinin dental volümetrik tomografi ile değerlendirilmesi
The evaluation of condylar bone changes in the individuals with temporomandibular joint dysfunctions using dental volumetric tomography
Yazar: DOĞAN DURNA
Danışman: PROF. DR. AHMET BERHAN YILMAZ
Atatürk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Ağız, Diş, Çene Hastalıkları ve Cerrahisi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2011
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Radyografi-dental = Radiography-dental ; Temporomandibular eklem = Temporomandibular joint ; Temporomandibular eklem hastalıkları = Temporomandibular joint disorders ; Tomografi = Tomography

Özet:
Son yıllarda diş hekimliği radyolojisinde kullanılmaya başlayan cone-beam computed tomography (CBCT) veya dental volumetrik tomografi (DVT) sistemleri ile maksillofasiyal bölgenin sert dokularının her üç düzlemde de incelenmesi mümkündür. Bu tez çalışmasının amacı; TME disfonksiyon şikâyeti olan genç ve erişkin bireylerdeki kondile ait kemik değişikliklerinin DVT ile semptomatik ve etiyolojik yönden incelemektir.TME disfonksiyonuna ait şikâyetlerle başvuran toplam 50 hastadaki 100 eklemin sert dokularından kondile ait kemik değişiklikleri dental volumetrik tomografi ile incelendi. Temporomandibular eklemde oluşan bu kemik değişiklikleri yaş, cinsiyet ve parafonksiyonel aktivite gibi etiyolojik; ağrı, ses ve hareket değişikliği gibi semptomatik bulguların varlığında değerlendirildi.Toplam 100 eklemin CBCT görüntülerinde 62 kondilde herhangi bir kemik değişikliği mevcut değilken; 38 kondilde kemik değişikliği tespit edilmiştir. Bu değişikliğin türü 14 kondilde düzleşme, 19 kondilde osteofit ve 5 kondilde ise erozyon formasyonu şeklindeydi. Çalışmamızdan elde ettiğimiz sonuçlara göre kondiler kemik değişikliği ile cinsiyet, ses ve hareket değişikliği arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunmamışken; ağrı, yaş ve parafonksiyonel aktivitenin (diş sıkma ve gıcırdatma) varlığı açısından ilişki anlamlı tespit edilmiştir.Mevcut incelememizde yaşla birlikte morfolojik değişikliklerin sıklığında bir artış söz konusuydu. Buna ilaveten diş sıkma ve gıcırdatma gibi fonksiyon dışı mastikatör kas aktiviteleri ile eklem üzerinde oluşan aşırı yüklenme TME deki kemik değişikliklerinin etiyolojisine katkıda bulunmaktadır. Bununla birlikte semptomatik eklem bulguları ile osteoartrozunun spesifik bulgularının varlığı açısından anlamsız ilişkiler tespit edilmiştir. Bu durum hastayı bize getiren sebebin osteoartroz bulguları olmadığını düşündürmektedir. Bu nedenle eklem osteoartrozunun spesifik bulgularının varlığı açısından klinik semptomlara sahip disfonksiyonlu bireylerin kontrol gurubu bireylerden farklılaşıp farklılaşmadığını test etmek için ilave çalışmalara ihtiyaç duyulmaktadır.Anahtar kelimeler: Dental volümetrik tomografi, Disfonksiyon, Temporomandibular Eklem, Kondiler kemik

Abstract:
It has become possible to examine the hard tissues in maxillofacial region at three planes by recent use of cone-beam computed tomography (CBCT) or dental volumetric tomography (DVT) in dental radiology. The aim of this thesis is to study condylar bone changes in young and adult individuals with TME dysfunction complaints from symptomatic and etiologic perspectives by using DVT.The condylar bone changes in hard tissues of 100 joints of total 50 patients who applied with TME dysfunction complaints were examined with dental volumetric tomography. These bone changes, occurred on the temporomandibular joints, were evaluated with the etiologic findings like age, sex, and parafunctional activity (bruxism and clenching) and symptomatic findings like pain, sound, and change of movement.In CBCT images of total 100 joints, 62 condyles had no bone changes while in 38 condyles bone changes were observed. The type of this change was in the form of flattening in 14 condyles, osteofit in 19 condyles and erosion formation in 5 condyles. According to the results we obtained in our research, there was no significant statistical relationship between condylar bone change and sex, sound, and change of movement whereas significant relationship was observed in terms of pain, age, and parafunctional activity.In our study, there was an increase in the frequency of morphological changes with increase in age. In addition to this, masticatory muscular activities like bruxism and clenching and overload occurring on the joint contributed to the etiology of bone changes in TME. However, there was found to be insignificant relationships between symptomatic joint findings and specific findings of osteoarthrosis. These make us think that the reason for the patient?s application would not be osteoarthrosis. Therefore, there need to be additional researches to test if there would be differences between the individuals with clinical symptoms and the control group in terms of the existence of specific findings of joint osteoarthrosis.Key Words: Dental Volumetric Tomography, Joint Dysfunction, Temporomandibular Joint, Condylar Bone