Gastrointestinal sistem endoskopisi için sedasyon uygulanan yetişkin hastalarda prosedürel oksijen maske uygulamasının solunumsal komplikasyonlara ve hemodinamik parametrelere etkisinin araştırılması
Effect of procedural oxygen mask application on respiratory complications and hemodynamic parameters in adult patients undergoing sedation for gastrointestinal system endoscopy
Yazar: AYDOĞAN ÇELİK
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET YILMAZ
Sağlık Bakanlığı / Kocaeli Şehir Hastanesi / Anesteziyoloji ve Reanimasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Anestezi ve Reanimasyon = Anesthesiology and Reanimation

Özet:
Amaç: Bu çalışmada, hastanemizin endoskopi ünitesinde gastrointestinal sistem endoskopisi için sedasyon uygulanan yetişkin hastalarda, prosedürel oksijen maske (POM) uygulamasının solunumsal komplikasyonlar ve hemodinamik parametrelere etkisinin araştırılması amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Çalışma, 10 Haziran 2022- 30 Kasım 2022 tarihlerinde Kocaeli Derince Eğitim ve Araştırma Hastanesi Endoskopi Ünitesi'nde prospektif olarak yapıldı. 18-70 yaş arası, ASA 1-2 risk grubunda olan ve gastroenterolojik girişim için sedasyon uygulanacak hastalar çalışma için bilgilendirilerek onamları alındı ve çalışmaya toplam 350 hasta dahil edildi. Hastalar, POM grubu (200 kişi) ve NK grubu (150 kişi) olmak üzere iki gruba ayrıldı. POM grubuna prosedürel oksijen maske ile oksijen uygulaması yapılırken, NK grubuna nazal kanül ile oksijen uygulanması yapıldı. Hastaların demografik verileri, sigara kullanma durumu, gastroenterolojik işlem türü, işlem süresi, eşlik eden hastalıklar, ASA risk skoru, işlem öncesi Ramsay Sedasyon Skalası Skorları, işlem sırasında takip edilen hemodinamik ve solunumsal parametreler, uygulanan sedatif ajanların dozları ve derlenme süreleri standart hasta takip formuna kaydedildi.
Bulgular: Hastaların yaş ortalaması 50,0±11,94 olarak saptandı. POM grubunun yaş ortalamasının NK grubuna göre daha yüksek olduğu belirlendi (p=0,01, p<0,05). Hastaların %67,7'si (n=237) kadın ve %32,3'ü (n=113) erkekti. Ayrıca, %58,9'unda (n=206) yandaş hastalık mevcuttu. İşlem öncesi değerlendirmede; 257 kişinin (%73,4) ASA risk skoru 2 olarak belirlendi. Gruplar arasında cinsiyet, BMI, yandaş hastalık varlığı açısından anlamlı fark bulunmadığı görüldü (p>0,05). POM grubunda yer alan hastalarda ASA risk skoru 2 olarak belirlenen kişilerin oranının NK grubunda yer alan kişilere göre anlamlı olarak yüksek olduğu görüldü (p=0,006, p<0,01). Komplikasyonlar göz önünde bulundurulduğunda; POM grubunda hipoksi (p=0,028, p<0,05) ve bulantı-kusma (p=0,022, p<0,05) görülme olasılığının anlamlı olarak daha düşük olduğu belirlendi. POM grubunda intraoperatif ve derlenme ortalama SPO2 değerlerinin NK grubuna göre anlamlı olarak yüksek olduğu saptandı (p<0,001). POM grubunda intraoperatif ve derlenme ortalama ETCO2 değerlerinin NK grubuna göre anlamlı olarak yüksek olduğu saptandı (p<0,01 ve p<0,001). POM grubunda intraoperatif ortalama solunum sayısı, sistolik kan basıncı, diastolik kan basıncı ve ortalama arteriyel basıncı değerlerinin daha düşük olduğu belirlendi (p<0,001).
Sonuç: Gastrointestinal sistem endoskopisi işlemleri sırasında sedasyon uygulanan hastalarda oksijen uygulama yöntemi olarak POM kullanılması yüksek SPO2 değerleri sağladı ve hemodinamik parametreler daha stabil seyretti. Ayrıca POM uygulanan hastalarda kontrol grubuna göre daha düşük hipoksi insidansı görüldü. Bu olumlu sonuçlarla sedasyon uygulanan gastrointestinal endoskopi işlemlerinde oksijen uygulama yöntemi olarak POM kullanılmasının klasik nazal kanül oksijen uygulanmasına göre daha güvenle kullanılabileceği kanaatindeyiz.
Anahtar Kelimeler: Prosedürel Oksijen Maske, Nazal Kanül, Gastrointestinal Endoskopi, Hipoksi, Sedasyon

Abstract:
Aim: This study aimed to investigate the effect of procedural oxygen mask (POM) application on respiratory complications and hemodynamic parameters in adult patients who underwent sedation for gastrointestinal endoscopy in the endoscopy unit of our hospital.
Material and methods: The study was conducted prospectively in the endoscopy unit of Derince State Hospital between 10 June 2022 and 30 December 2022. Patients between the age of 18-70, had ASA 1-2 risk score and sedated for gastroenterological intervention were informed and their consent was obtained for the study. A total of 350 patients were included and they were divided into two groups: POM group (200 people) and NC group (150 people). While the POM group was administered oxygen with a procedural oxygen mask, the NC group was administered oxygen via a nasal cannula. Demographic data, smoking status, gastroenterological procedure type, procedure duration, comorbidities, ASA risk score, Ramsay Sedation Scale Scores before the procedure, hemodynamic and respiratory parameters monitored during the procedure, doses of sedative agents applied and recovery times of the patients were recorded in the standard patient follow-up form.
Results: The mean age of the patients was 50.0±11.94 years. The mean age of the POM group was higher than the NC group (p=0.01, p<0.05). 67.7% (n=237) of the patients were female and 32.3% (n=113) were male. 58.9% of the patients (n=206) had comorbidities. In pre-procedural evaluation, The ASA score of 257 patients (73.4%) was determined as 2. There was no significant difference between the groups in terms of gender, BMI, and presence of comorbid diseases (p>0.05). The rate of patients identified as ASA risk score 2 in the POM group was significantly higher than in the patients in the NC group (p=0.006, p<0.01). Considering the complications; It was determined that the probability of hypoxia (p=0.028, p<0.05) and nausea-vomiting (p=0.022, p<0.05) was significantly lower in the POM group. Intraoperative and recovery mean SPO2 values in the POM group were significantly higher than the NC group (p<0.001). However, intraoperative and recovery mean ETCO2 values of the POM group were found to be significantly higher than the NC group (p<0.01 and p<0.001). Intraoperative mean respiratory rate, systolic blood pressure, diastolic blood pressure and mean arterial pressure values were determined to be lower in the POM group (p<0.001).
Conclusion:  Using POM as an oxygen administration method in patients sedated during gastrointestinal endoscopy procedures, provided significantly higher SPO2 values and more stable hemodynamic parameters. Additionally, POM group had a lower incidence of hypoxia compared to the NC group. Thanks to these positive results, we conclude that using POM as an oxygen application method in gastrointestinal endoscopy procedures with sedation can be used more safely compared to classical nasal cannula oxygen.
Key Words: Procedural Oxygen Mask, Nasal Cannula, Gastrointestinal Endoscopy, Hypoxia, Sedation