Samsun yöresinde doğal bir merada gübreleme ve üstten tohumlamanın ot verimi, botanik kompozisyon ve otun mineral dengesi üzerine etkileri
Effect of fertilization and over seeding on hay yield, botanical composition and mineral balance of a natural pasture in Samsun region
Yazar: DUYGU ALGAN
Danışman: PROF. DR. İBRAHİM AYDIN
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Dekara 5-6 kg'dan daha fazla azotlu gübre uygulanan otlak alanlarında, birkaç yıl sonra buğdaygillerden ibaret tek yanlı bir vejetasyon tipi oluşmaktadır. Meralarda gübrelemenin muhtemel bir olumsuz etkisi de, otlayan hayvanlarda mineral madde dengesizliğinden kaynaklanan bazı hastalık risklerini arttırmasıdır. Bu araştırma, sürdürülebilir bir verimlilik açısından, meralarda gübreleme ve üstten tohumlama işlemlerinin etkisini belirlemek için yapılmıştır.
Araştırma, iki yıllık bir süre için "Tesadüf Bloklarında Bölünmüş Parseller" deneme desenine uygun olarak kurulmuştur. Deneme desenine göre, her bir kombinasyon için ana parselde tohumlama işlemi ve alt parsellerde ise azotun (0, 6 ve 12 kg N da-1), fosforun (0, 6 ve 12 kg P2O5 da-1) ve potasyumun (0 ve 8 kg K2O da-1) kombinasyonları yer almıştır. Üstten tohumlama işleminde, baklagillerden yonca (Medicago sativa L.) ve ak üçgül (Trifolium repens L.), buğdaygillerden domuz ayrığı (Dactylis glomerata L.), mavi ayrık (Agropyron intermedium (Host.) Beauv.) ve çok yıllık çim (Lolium perenne L.) kullanılmıştır.
Tohumlanan parsellerin kuru ot verimi (331.0 kg da-1), tohumlama yapılmayanlara göre (306.7 kg da-1) daha fazla olmuştur. Üstten tohumlanan parsellerde sadece domuz ayrığı ve yonca bitkilerinin rekabet edebildikleri belirlenmiştir. Gübrelenmeyen parsellerde ortalama kuru ot verimi dekara 204.4 kg iken, N0P12K8, N6P12K8, N12P6K8 ve N12P12K8 uygulamalarında ise ortalama kuru ot verimleri sırasıyla dekara 333.4, 338.2, 444.8 ve 533.1 kg olmuştur. Bu sonuçlar, kaba yemlerin mineral içeriğinin (selenyum ve bakır hariç) ve bazı mineraller arasındaki oranın hayvanlarda sağlık sorunları için önemli bir risk oluşturmayan düzeyde olduğunu göstermiştir. Bununla birlikte, otun nitrat içeriğinin gebe hayvanlar için risk taşıdığı belirlenmiştir. Bu çalışmanın sonuçları, hayvanlarda bir sağlık problemi oluşturmaksızın benzer mera şartlarında yüksek verimlilik amacıyla N12P6K8 ve N12P12K8 ve/veya ekonomik sürdürülebilirlik amacıyla N0P12K8 ve N6P12K8 kombinasyonlarının kullanılabileceğini göstermiştir.

Abstract:
In the grazing areas administered more than 5-6 kg of nitrogen fertilizer consists of a one-sided type of vegetation composed of grasses after a few years. In addition, a possible adverse impact of fertilized rangelands is to increase the risk of certain diseases caused by mineral imbalances in grazing animals. Therefore, this study was carried out to determine effects of fertilization processes and some forage seeds top-dressed (over-seeding) to the soil surface in rangelands in terms of sustainable productivity.
The research will be designed according to the "Split Plot Randomized Complete" experimental design for two years. Over seeding is at main plots and 3 N doses (0, 6 and 12 kg N da-1), 3 P doses (0, 6 and 12 kg P2O5 da-1) and 2 K doses (0 and 8 kg K2O da-1) is at sub-plots. The forage seeds top-dressed to the soil surface in the study were composed of some grasses alfalfa (Medicago sativa L.), white clover (Trifolium repens L.), cocks foot (Dactylis glomerata L.), wheatgrass (Agropyron intermedium (Host.) Beauv.) and perennial ryegrass (Lolium perenne L.).
Seeding (331.0 kg da-1) increased the average hay yield of the rangalend compared to non seeding (306.7 kg da-1). It determined that only the cocks foot and alfalfa top-dressed to the soil surface were competed to the present forage plants in the rangeland. Some combinations of N, P and K (N0P12K8, N6P12K8, N12P6K8 and N12P12K8) had higher average hay yields (333.4, 338.2, 444.8 and 533.1 kg da-1, respectively) compared to N0P0K0 combination (204.4 kg da-1). These results indicated that mineral content (except for selenium and copper) and the ratio between some minerals of forages found to be at a level that does not pose a significant risk to health problems in animals. However, it has been determined that the nitrate content of the grass carries a risk for pregnant animals. The results of the present study indicated that without creating a health problem in animals, in the similar pasture conditions, N12P6K8 and N12P12K8 combinations may be used for high productivity and/or N0P12K8 and N6P12K8 for economic sustainability.