Nörofibromatozis tip 1 tanılı hastaların klinik özelliklerinin retrospektif olarak incelenmesi
Retrospective investigation of clinical features of patients diagnosed with neurofibromatosis type 1
Yazar: HÜMEYRA YAMAN
Danışman: DOÇ. DR. ALİ AYKAN ÖZGÜVEN
Manisa Celal Bayar Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases

Özet:
Amaç: Çocuk onkoloji polikliniğinde Nörofibromatozis tip 1 (NF1) tanısıyla kayıtlı 
olan hastaların demografik, klinik, laboratuvar bulgularını ve tedavilerini geriye dönük 
değerlendirmek ve bu parametrelerin NF1 bulgularıyla olan ilişkisinin incelenmesidir.     
Yöntem: Çalışmamıza Manisa Celal Bayar Üniversitesi Hastanesi Çocuk Onkoloji 
bölümünde Ocak 2007- Eylül 2022 yılları arasında NF1 tanısı ile izlenen 0-18 yaş 
aralığındaki 76 hasta dahil edilmiştir. Hastaların demografik verileri, antropometrik 
ölçümleri, nörolojik muayene bulguları, klinik özellikleri ve görüntüleme bulguları, 
veri tabanı kayıtları ve dosya bilgilerinden elde edilmiştir.   
Bulgular: Hastaların %44,7'si kız, %55,3'ü erkek, yaş ortalaması 11,35±5,41, ortanca 
yaş 12 idi. Hastaların ortalama takip süresi 6,1 yıl ± 4,1 idi. Hastaların %80,3'ü ilk 
dekatta tanı almıştı. %48,7'sinde aile öyküsü olduğu, %15,8'inde akrabalık mevcuttu. 
Tanı kriterlerinden cafe au lait lekesi (CALL) hastaların %98,7'sinde, aksiller-inguinal 
çillenme %51,3'ünde, kutanöz/subkutanöz nörofibrom %22,4'ünde, pleksiform 
nörofibrom %17,1'inde, Lisch nodülü %30,3'ünde, optik yol gliomu %9,2'sinde, 
iskelet displazisi %30,3'ünde saptandı.  Hastaneye ilk başvuru şikayeti %82,9 
oranında CALL olarak saptanmıştır. Ailesinde NF1 tanılı hasta olması nedeniyle 
başvuran kişi sayısı 5 (%6,6), konvülziyon nedeniyle 3 kişi (%4) ve nörofibrom
pleksiform nörofibrom nedeniyle 3 kişi (%4) olarak saptanmıştır. Hastaların 
%48,7'sinde mutasyon saptandı. Kranial MR görüntülemelerde %73,7 oranında T2
hiperintens lezyonları gözlendi. En sık serebellumda %53,9 oranında, bazal 
ganglionda %46,1, serebrumda %23,7, talamusta %19,7, mezensefalonda %18,4, 
kapsula internada %17,1, ponsta %15,8, hipokampüste %6,6 ve korpus kallozumda 
%3,9 oranında FASI izlemekteydi. FASI tutulum yerleri ile okul başarısı ilişkisi 
incelendiğinde; bazal ganglion tutulumu olan hastaların okul başarısı daha düşük 
olduğu kaydedildi. Nörofibrom varlığı ile FASI tutulum yerleri kıyaslandığında, 
korpus kallozumda veya serebellumda FASI tutulumu olan hastalarda nörofibrom 
görülme oranı daha yüksekti. Kapsula internada FASI lezyonu olan hastalarda Lisch 
nodülü görülme oranı da anlamlı olarak daha yüksek saptandı. Ölçümü kaydedilen 34 
hastanın %25,8'inin boyunun -2 SDS'nin altında olduğu görüldü. Bir hasta puberte prekoks nedeniyle, iki hasta hipotiroidi nedeniyle takip edilmekteydi. Hipotiroidi olan 
iki hastanın da NF1 mutasyonu mevcuttu.  
Sonuç: NF1 hastalığının klinik özelliklerinin iyi bilinmesi sayesinde hastaların erken 
tanı almaları, ailelerin bilgilendirilmesi ve genetik danışmanlık verilmesi, takibin 
planlı yapılması sağlanmış olacaktır. Malignite riski topluma göre artmış olup ilişkili 
komplikasyon riski nedeniyle hastaların takibinin düzenli yapılması gerekmektedir. 
NF1 büyük bir gen ailesine sahiptir, bu nedenle patogenez ve seyrinin açıklanabilmesi, 
tedavi yöntemleri geliştirilmesi önemlidir.  Bunun için yapılacak daha fazla çalışmaya 
ihtiyaç duyulmaktadır.  
Anahtar kelimeler: Nörofibromatozis, T2-hiperintens lezyon, FASI

Abstract:
Objective: To retrospectively evaluate the demografic, clinical, laboratory findings and 
treatments of patients registered with the diagnosis of Neurofibromatosis type 1 (NF1) 
in pediatric oncology outpatient clinic and to investigate the relationship between these 
parameters and NF1 findings.  
Method: In our study, 76 patients aged 0-18 years who were diagnosed with NF1 
between January 2007 and September 2022 in the Department of Pediatric Oncology, 
Manisa Celal Bayar University Hospital were included. Demografic data, 
anthropometric measurements, neurological examination findings, clinical features 
and imaging findings of the patients were obtained from database records and file 
information. 
Results: 44.7% of the patients were female, 55.3% were male, mean age was 
11.35±5.41 years, median age was 12 years. The mean follow-up period was 6.1 
years±4.1 years. The diagnosis was made in the first decade of life in 80.3% of the 
patients. 48.7 % had a family history and 15.8% had consanguinity. Among the 
diagnostic criteria, cafe au lait macula was found in 98.7%, axillary-inguinal freckling 
in 51.3%, cutaneous/subcutaneous neurofibroma in 22.4%, plexiform neurofibroma in 
17.1%, Lisch nodüle in 30.3%, optic tract glioma in 9.2%, skeletal dysplasia in 30.3%. 
The first complaint at presentation to the hospital was cafe au lait macula in 82.9%. 
The number of people who presented to the hospital because of having a family 
member with a diagnosis of NF1 was 5 (6.6%), 3 (4%) because of convulsion and 3 
(4%) neurofibroma-plexiform neurofibroma. Mutation was detected in 48.7% of the 
patients. On cranial MR imaging, T2-hyperintensity lesions were observed in 73.7%. 
The most common FASI was 53,9% in the cerebellum, 46.1 % in the basal ganglia, 
23.7% in the cerebrum, 19.7% in the thalamus, 18.4% in the mesencephalon, 17.1% 
in the capsula interna, 15.8% in the pons, 6.6% in the hippocampus and 3.9% in the 
corpus callosum. When the relationship between FASI involvement sites and school 
achievement was analysed, it was noted that patients with basal ganglion involvement 
had lower school achievement. When the presence of neurofibroma was compared 
with the sites of FASI involvement, the rate of neurofibroma was higher in patients 
with FASI involvement in the corpus callosum or cerebellum. The incidence of Lisch 
nodules was also significantly higher in patients with FASI lesions in the capsula 
interna. Of the 34 patients whose measurements were recorded, 25.8% had a height 
below -2 SDS. One patint was being followed up because of puberty precox and two 
patients were being followed up because hypothyroidism. Both patients with 
hypothyroidism had NF1 mutation. 
Conclusion: A good knowledge of the clinical features of NF1 disease will enable 
patients to be diagnosed early, families to be informed, genetic counselling to be 
provided and follow-up to be planned. The risk of malignancy is increased compared 
to the general population and patients should be followed up regularly because of the 
risk of associated complications. NF1 has a large gene family, therefore it is important 
to explain the pathogenesis and course and to develop treatment methods. More studies 
are needed fort his purpose.  
Keywords: Neurofibromatosis, T2-hyperintens lesions, FASI