Hidrojenin bitki kaynaklı biyoaktif moleküllerin ekstraksiyonu üzerine etkisi
The effect of hydrogen on the extraction of plant derived bi̇oactive molecules
Yazar: MUHAMMED ALLAM ELNASANELKASIM
Danışman: PROF. DR. DUREYT VEZİROĞLU
Iğdır Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Gıda Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Gıda Mühendisliği = Food Engineering
Dizin: Antioksidan aktivite = Antioxidant activity ; Biyoaktif bileşikler = Bioactive compounds ; Kabuklar = Shells ; Meyveler = Fruits ; Sebzeler = Vegetables ; Özütleme = Extraction

Özet:
Bu çalışmada, domates, turuncu havuç, yeşil elma, limon ve kırmızı lahana gibi farklı sebze meyve kabukları ve bitki yaprakları biyoaktif moleküllerinin ekstraksiyonu üzerine hidrojenin etkisi belirlenmiştir. Bu amaçla domates kabukları, turuncu havuç yenilebilir kısmı, yeşil elma ve limon kabukları, ile kırmızı lahana yapraklarından klasik yöntem ile saf su, hidrojenle zenginleştirilmiş su (HZS), etanol: su (%; 50:50), etanol: HZS (%; 50:50), magnezyum: su (w/v; 16g: 100 ml) ve magnezyum: etanol: su (w/v/v; 16g:50ml:50ml) solvent olarak kullanılan ekstraktlar üretilmiştir ve ekstraktların bazı fizikokimyasal özellikleri araştırılmıştır.  HZS ile elde edilen ekstraktların, toplam fenolik madde, antosiyanin madde, toplam flavonoid ve antioksidan aktivitesi açısından en yüksek sonuçlara sahip olduğunu belirlenmiştir. HZS ekstraktlarının toplam fenolik madde, toplam antosiyanin, toplam flavonoid ve antioksidan aktivitesinin (ABTS+ giderme ve DPPH) sırasıyla 9.041- 49.151 mgGAE/g KE (kuru ekstrakt), 2.883- 40.734 mg/g KE, 8.960- 13.312 mg QE/g KE, 8.357- 24.247 mmol TE/g KE ve 8.4- 20.910 mg AAE/g KE arasında olduğu belirlenmiştir. Çalışmada kullanılan meyve kabuk ve yaprak ekstraktlarının renk (a*, C*, H) değerleri ile antosiyanin içeriği arasında pozitif lineer korelasyon olduğu tespit edilmiştir. Çözücülerin dielektrik sabitinin büyümesi ile polaritelerinin, dolayısıyla çıkarma güçlerinin de yükselmesi sonucunda saf su ile elde edilen ekstraktların, etanol: su (50:50) ekstraktlarına göre daha etkili olduğu görülmüştür. Sonuç olarak, HZS ekstraksiyonu ile örneklerin fenolik bileşikler ve antioksidan aktiviteleri açısından en yüksek verimleri elde edilmiştir. İlk kez tarafımızca geliştirilen, ucuz ve uygulaması kolay olan bu yöntemin diğer ekstraksiyon yöntemlerine alternatif olabileceği söylenebilir.

Abstract:
In this study, the effect of hydrogen on the extraction of bioactive molecules from different vegetable fruit peels and plant leaves (tomato, orange carrot, green apple, lemon and red cabbage) was determined. For this purpose, pure water, hydrogen-rich water (HRW), ethanol: water (%; 50:50), ethanol: HRW (%; 50:50), magnesium: water (w/v; 16g: 100ml) and magnesium: ethanol: water (w/v/v; 16g:50ml:50ml) were used as solvents to extract bioactive compounds from tomatoes, green apples, lemon peels, edible part of orange carrot and red cabbage leaves. In this study, the extrcats of the tomato, orange carrot, green apple, lemon peel and red cabbage leaf obtained with HRW showed the highest levels of total phenolic substances, anthocyanin substances, total flavonoids and antioxidant activity. Total phenolics, total anthocyanins, total flavonoids and antioxidant activity (ABTS+ and DPPH) of HRW extracts were determined as 9.041- 49.151 mg GAE/g DE (dry extract), 2.883- 40.734 mg/g DE, 8.960-13.312 mg QE/g DE, 8.357-24.247 mmol TE/g DE and 8.4- 20.910 mg AAE/g DE, respectively. It was determined that there was a positive linear correlation between the color (a*, C*, H) values and the anthocyanin contents for the fruit peel and leaf extracts. It has been shown that pure water extracts have better results than ethanol: water (50:50) extracts, as the dielectric constant of the solvents increases when the polarity of the solvent increases and the extraction power also increases. As a result, the highest yield of phenolic compounds, antioxidant activities and extraction of fruit-vegetable peel bioactives was obtianed by HRW and it can be said that this method, which was developed by us for the first time, is inexpensive and easy to apply, can be an alternative to other extraction methods.