Türk yükseköğretiminde finansman politikaları (1984-1994) /
Yazar: FATMA SERBEST
Danışman: Y.DOÇ.DR. TALİP CAN
Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Yönetimi ve Planlaması Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 1997
Konu: Ekonomi = Economics ; Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Finansman = Financing ; Yükseköğretim = Higher education ; Üniversiteler = Universities

Özet:
Bu araştırma ile Türk Yükseköğretiminde Finansman Politikaları 1984-1994 dönemini kapsayacak şekilde incelenmiştir. Araştırmada tarama ve betimleme yöntemleri kullanılmış, ekonomik ağırlıklı faktörlerle ilgili veriler toplanmıştır. Verilerin çözümlenmesinde yüzdeler kullanılmıştır. Araştırmanın birinci bölümünde problem, amaç, araştırmanın önemi, sayıltılar, araştırmanın sınırlılıkları ve tanımlara yer verilmiştir. Araştırmanın ikinci bölümünde araştırmayla ilgili literatüre, üçüncü bölümünde yöntem kısmına yer verilmiştir. Dördüncü bölümde araştırmanın alt problemlerine ilişkin bulgular ve yorumlar yer almıştır. Araştırmada, "Planlı kalkınmanın 1984-1994 yıllarını kapsayan on yıllık döneminde yükseköğretime ayrılan finansman payı yeterli olmuş mudur?" sorusuna cevap aramak amacıyla, yükseköğretime ayrılan cari ödenekler, yatırım ödenekleri, transfer ödenekleri incelenmiş; yükseköğretim harcamaları eğitim sürecini etkileyen finansman faktörü açısından değerlendirilmiştir. Dördüncü bölümde Türk Yükseköğretim Sistemi ve finansmanı ele alınmıştır. Eğitime ayrılan finansman miktarı üretim ve kalkınmayı etkileyeceğinden, hem yıllar itibariyle finansman miktarı, hem de ayrılan finansmanın üniversiteler arasındaki paylaşımı açısından 1984-1994 dönemindeki yükseköğretim finansman miktarı değerlendirilmiştir. Bulguların çözümlenmesi ile şu sonuçlar ortaya çıkmıştır. Yükseköğretimdeki okullaşma oranları kalkınma plan hedefleri üzerinde gerçekleşmiştir. 1984 yılında %9 olarak gerçekleşen yükseköğretim okullaşma oranı 1994 yılında %26.1'e ulaşmıştır. Buna rağmen henüz gelişmiş ülkelerdeki okullaşma oranına ulaşılamamıştır. Yükseköğretim harcamalarının GSMH içindeki payında yeterli düzeyde yükselme olmamıştır. Yükseköğretim harcamalarında sayısal bir artış gözlenmesine rağmen, konsolide bütçe içindeki bütçe oranında fazla bir değişiklik olmamıştır. Aynı şekilde katma bütçe harcamaları içindeki yükseköğretim harcamalarının payı da yeterli bir düzeye ulaşmamıştır. Araştırmada ele alınan 1984-1994 yıllarında her dönemde, yükseköğretime bütçeden ayrılan finansman miktarı cari fiyatlarla büyük oranda artmasına rağmen bu artış oranı reel fiyatlarla çok düşük bir seviyede kalmıştır. Üniversitelerin bütçe teklifleri ile tahsis edilen bütçe ödenekleri arasında da denge sağlanamamıştır. Tahsis edilen bütçe ödenekleri teklif edilen ödeneklerin çok gerisinde kalmıştır.Anahtar Kelimeler: Yükseköğretim, finansman, harcama

Abstract:
This study is about the investigation of financing policies of Turkish Higher Education in period of 1984-1994. Survey and descriptive research methods were used in this study, the data was gathered from the economics datums and was interprated by using the percentage method. In the first chapter of the study, problem, aim, significance of the study, limitations, assumptions and dcfmations were investigated. In the second chapter literature and in the third chapter method and procedure were investigated. In the forth chapter, results and discussion parts were investigated. In this study, to find the answer of "was the financing number for hihgher education sufficient in the period of 1984-1994", current allocation, investment allocation and transfer allocation were investigated and financing factor affecting education process in higher education spending were researched. Because the financial allotment for education will effect the productivity and development, financing at higher education for the period 1984-1994 has been evaluated from the point of yearly allocation and allotment to each unuversity.The findings of the study are summarized as follows: Percentage of number of higher education institutions has increased above the developmental plan target, percentage of institulization was 9% in 1984 and has reached to 26.1% percent in 1994. Despite of this, it still has not reached to the level of developed nations. There was not any increase of higher education spending in Gross National Product (GNP). Even it seems that there is an increase in higher educational spending numbers, there has not much change in consolidated budget in regards to higher educational budget, it seems that the allotment for higher educational spending within supplementary budget has not reached to satisfactory level either. The years 1984-1994, taken into consideration in this research, shows that the budget of higher education has increased greatly in current numbers. This increase has stayed at very low level in real numbers. There has not been a balance between the universities budget proposal and the allocation from the national budget. The allocated budget has been for behind the proposed budged needs.Key Words: Higher Education, Financing, Spending