Bir özneleşme örneği olarak İstanbul'da dindar üniversite gençliği
The university religious youth in İstanbul as an example subjectification
Yazar: ÖZLEM AVCI
Danışman: YRD. DOÇ. SİBEL YARDIMCI
Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Bölümü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı / Genel Sosyoloji ve Metadoloji Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2010
Konu: Sosyoloji = Sociology
Dizin: Dindarlık = Religiousness ; Dini farklılıklar = Religious differences ; Dini kimlik = Religious identity ; Dini semboller = Religious symbols ; Gençlik = Youth ; Günlük yaşam = Daily life ; Modernleşme = Modernization ; Öznellik = Subjectivity ; Üniversite öğrencileri = University students ; İslami ideoloji = Islamic ideology

Özet:
Bu araştırmada din sosyolojisinin, din ve toplum arasındaki bir etkileşimin bir sonucu olarak ortaya çıkan ve toplumsal bir gerçeklik alanını inceleyen bir disiplin olmasından hareket edilmiştir. Böylece sosyolojinin dinin içeriğini değil, insan ilişkileri bağlamını incelemesi gerekliliği düşüncesinden hareketle üniversitede okuyan dindar gençlerin yaşam biçimleri ve dindarlık ölçütleri üzerinde durulmuştur. Özellikle bu dindar gençlerin bireysel ve toplumsal ihtiyaçları çerçevesinde aşkın bir varlıkla olan ilişkilerini hangi ölçüde kurdukları, modernlikle birlikte dini değer ve kurallara yükledikleri anlamlar ve böylece farklılaşan dini yaşam biçimleri ve dindarlık algıları çözümlenmeye çalışılmıştır.Bu çalışmanın temel hareket noktası olarak ele alınan üniversite okuyan ve dini bir kimliğe sahip olan gençlerinin gündelik yaşamlarında dini değerlerin, kuralların ve pratiklerin yeri ve önemi, değişen toplumsal koşullar da göz önünde bulundurularak incelenmeye çalışılmıştır. Bu nedenle, Türkiye'de 1980 sonrasında yaşanan ekonomik, toplumsal ve siyasal değişimlerden hareketle İslami yaşam biçimlerinde görülen değişimler üzerinde durulmaktadır.Kendisini ?dindar? olarak tanımlayan, dini davranış biçimlerini ve ibadetlerini gündelik yaşamın merkezine koyarak ya da gündelik yaşam alanının boşluklarına dini alışkanlık ve değerlerini yerleştiren üniversite gençlerinin dindarlık algılamaları ve biçimleri çözümlenmeye çalışılmıştır. Bu nedenle İstanbul'daki vakıf ve devlet üniversitelerinde okuyan 60 öğrenci ile derinlemesine görüşmelere yapılarak, birçok değişken ekseninde bu algılamalar ve görünümler anlaşılmaya ve açıklanmaya çalışılmıştır.ANAHTAR KELİMELER: Özneleşme, Dindarlık, Dini gruplar, İslami gençlik, İslami yaşam biçimleri, İslami tüketim, İslam'ın modernleşmesi, Modernliğin yerelleşmesi.

Abstract:
The departure point of this study is the idea that sociology of religion is a discipline that has emerged as a result of the interaction between religion and society and has been analysing a space of social reality. Thus the study mainly focuses on the life styles and criteria of religiousness among the devout university students considering the necessity for sociology to review the context of human relationships rather than the content of religion. The thesis especially intends to analyse the extent to which these religious young people establish a relationship with a transcendental being in regard to their social and individual needs, the meaning they attribute to religious values and rules along with modernity and thus their changing religious life styles and images/perceptions of religiousness.By taking the changing social conditions into account, the study examines the position and the importance of the religious values, rules and the practices in the everyday lives of the young university students with religious identities, who are also considered as the starting point of the thesis. Therefore the study also focuses on the changes on Islamic life forms with regards to the economic, social and political changes experienced after 1980 in Turkey.What is attempted to analyse in this study is that the images of religiousness and forms of religiousness of university youth, who define/call themselves as ?religious? and place their forms of religious behaviour and services at the centre of their daily life or put their religious habits and values in the margins of everyday life. For that reason the study attempts to explain all these perceptions and views in the light of bilateral talks that held with 60 students studying in the state and private universities in Istanbul.KEY WORDS: Subjectification, Religiousness, Religious groups, Islamic youth, Islamic forms of life, Islamic consumption, Modernisation of Islam, Localisation of Islam.