Küreselleşme ve din
Globalization and religion
Yazar: ŞAHİN GÖNÜL
Danışman: PROF. DR. ZEKİ ARSLANTÜRK
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı / Din Sosyolojisi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Din = Religion ; Sosyoloji = Sociology

Özet:
"Küreselleşme ve Din" adlı çalışmamız, küreselleşme ve din arasındaki ilişkiyi, etkileşimi ve muhtemel sonuçlarını konu etmektedir. 
Küreselleşme, günümüzde yaşanan birçok değişimi anlamamız için kilit bir kavram halini almıştır. Birçok sosyolog,  küreselleşme kavramını, insanlık tarihinde yeni bir aşamayı,  postmodern bir süreci tanımlamak için kullanmaktadır. Çalışmamızda küreselleşmeyi daha iyi anlamak için birçok kuramdan, verilerden, gözlemlerden faydalanılmıştır ve görünen odur ki küreselleşme, ekonomik, siyasi, kültürel birçok unsurun yeniden şekillendiği, kartların yeniden dağıtıldığı önemli bir süreçtir. 
Çalışmamızda dini algılayışların, dini pratiklerin ve yaygın dini grupların bu süreç ile etkileşimi analiz edilmeye çalışılmıştır. Analizlerdeki karmaşık hatta tezat unsurlar, küreselleşmenin kendi doğasından kaynaklanmaktadır. Mesela kimileri küreselleşmenin ulusları, dini grupları parçalara ayırdığını, çeşitlendirdiğini söylerken, kimileri küreselleşmenin farklılıkları bir araya getirdiğinden bahsetmektedir. Üstelik her iki taraf somut örnekler ve verilerle iddiasını kanıtlamaktadır. Bu tür karmaşık hatta tezat veriler sebebiyle birçok sosyolog küreselleşmeyi bir kaos olarak tanımlamaktadır. 
Araştırmamız, birbirine zıt görünen bu verileri ekosistem ve fizik bilimi penceresinden yorumlamış,  çeşitliliği, kaos gibi görünen unsurları, aslında bir denge kurmanın yapı taşları olarak okumuştur.  Oluşan yapıyı en yalın şekilde özetlemek için "mozaik küre"  metaforu kullanılmıştır. Mozaik küre, modernist dönem bloklarının parçalanıp, karıştırılıp sonra bir küre etrafında bir araya getirilmesidir. Küreselleşme, ekonomik, siyasi, kültürel blokları parçalara ayırdığı gibi dini blokları da farklı yaklaşımlara bölmektedir. Bir yandan dini çeşitliliği arttırmakta, bir yandan ortak değerlerin farkına varılmasını sağlamaktadır. Bu sürecin küresel teolojik bir bilinç ile nihayetlenip nihayetlenmeyeceğini ise zaman gösterecektir. 
Anahtar Kelimeler: "Küreselleşme" "Din" "Sosyoloji"

Abstract:
Our study titled "Globalization and Religion" deals with the relationship and interaction between globalization and religion and possible consequencesof these. 
Globalization has become a key concept for us to understand many of the changes experienced today. Many sociologists use the concept of globalization to describe a new phase in human history, a postmodern process. In our study, many theories, data and observations have been used to better understand globalization, and it seems that globalization is an important process in which many economic, political and cultural elements are reshaped and the cards are redistributed.
In our study, we tried to analyze the interaction of religious perceptions, religious practices and common religious groups with this process. The complex and even contradictory elements in the analyzes arise from the nature of globalization itself. For example, while some say that globalization divides and diversifies nations and religious groups, others say that globalization brings differences together. Moreover, both sides prove their claims with concrete examples and data. Because of such complex and even contradictory data, many sociologists define globalization as chaos.
Our research interpreted these seemingly contradictory data from the perspective of ecosystem and physical science, and read diversity and elements that seem like chaos, as the building blocks of establishing a balance. The metaphor of "mosaic sphere" was used to summarize the resulting structure in the simplest way. The mosaic sphere is the fragmentation of modernist period blocks, mixing and then bringing them together around a sphere. Just as globalization divides economic, political and cultural blocks into pieces, it also divides religious blocks into different approaches. On the one hand, it increases religious diversity, and on the other hand, it ensures awareness of common values. Time will tell whether this process will end with a global theological consciousness or not.
Keywords:  "Globalization" "Religion" "Sociology"