Hareketli ortalama, üstel düzeltme ve trend analizi yöntemleri ile talep tahmini: İlaç sektöründe bir uygulama
Demand forecast with moving averages, exponential smoothing and trend analysis methods: An application in the pharmaceutical sector
Yazar: BÜNYAMİN SALİH GÜL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ TUĞBA SARI
Konya Gıda ve Tarım Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası Ticaret ve İşletmecilik Ana Bilim Dalı / İşletme Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Satış tahmini = Sales forecast ; Talep = Demand ; Talep tahmini = Demand estimation ; Trend analizi = Trend analysis ; Zaman serileri analizi = Time series analysis ; Üstel düzeltme = Exponential smoothing ; İlaç sektörü = Pharmaceutical sector

Özet:
Talebe yönelik tahmin çalışmaları tüm sektörlerde olduğu gibi ilaç sektörü için de son derece önemlidir. İlaç tedarik zincirinin kesintisiz ve etkin bir şekilde yönetilmesi, doğru ve güvenilir talep tahminine bağlıdır. İlaç sektöründe faaliyet gösteren firmaların üretimlerini, stoklarını, hammadde tedariklerini ve satışlarını etkili bir şekilde planlayıp yönetebilmeleri için, ürüne ait talebin isabetli bir şekilde tahmin edilmesi gereklidir. 
Bu doğrultuda bu çalışmada, ilaç sektöründeki yöneticilerin stratejik planlama aşamasında alacağı kararlarda kullanılmak üzere, geçmiş dönemlere ait satış verileri analiz edilerek, gelecekteki ilaç talebine yönelik bir tahmin yapılması hedeflenmiştir. Çalışma kapsamında Türkiye'de üretilen ve satışa sunulan, kronik bir hastalığın tedavisinde kullanılan bir ilacın 12 aylık satış verileri zaman serisi yöntemleri ile analiz edilmiştir. Yapılan analizlerde, hareketli ortalama, ağırlıklı hareketli ortalama, üstel düzeltme, trend analizi ve Holt'un trend içeren üstel düzeltme yöntemleri kullanılmıştır. Çalışmada alternatif yöntemler kullanılarak gerçekleştirilen tahminlerin birbirine yakın olduğu ve sektör tarafından kabul edilebilir aralıkta hata verdiği belirlenmiştir. Bahse konu yöntemler arasında, kullanılan veri setine en uygun olup en iyi tahmin sonucunu veren yöntemin ise trend analizi olduğu tespit edilmiştir.
Anahtar Kavramlar: Talep tahmini, satış tahmini, zaman serisi analizi, hareketli ortalama, üstel düzeltme, trend analizi, ilaç sektörü.

Abstract:
As in every industry, demand forecast is extremely important for the pharmaceutical industry. Continuous and efficient management of the pharmaceutical supply chains depend on accurate and reliable demand forecasting. The companies operating in the pharmaceutical industry need to predict the future product demand accurately in order to effectively plan and manage their production, stocks, raw material procurement and sales. 
In this study, it is aimed to make an accurate forecast for the future pharmaceutical demand based on the analysis of past sales data. In the case application of the study, future demand of a pharmaceutical product which is produced and marketed in Turkey for treatment of a chronic disease was forecasted. The 12-month sales data of the pharmaceutical product obtained from the database of the producer company and analyzed by a set of alternative time series methods. Demand forecasts methods that are used in this study include moving averages, weighted moving averages, exponential smoothing, trend analysis and Holt's exponential smoothing. Afterwards the alternative methods are compared based on mean absolute percentage error.
The results of the study reveal that, forecasting accuracy of the alternative methods are close to each other and the corresponding error rates are quite low. In between these methods, the one that gives the most accurate forecasting is trend analysis method. 
Keywords: Demand forecast, sales forecast, time series analysis, moving averages, exponential smoothing, trend analysis, pharmaceutical sector.