Farklı içeriklerdeki beyazlatıcı diş macunlarının genç daimi diş minesinin yüzey özellikleri üzerine etkisinin In-Vitro olarak incelenmesi
In-Vitro investigation of the effects of whitening toothpastes with various ingredients on the surface properties of young permanent enamel
Yazar: GÖZDE AKIN TEZGEL
Danışman: PROF. DR. EDA HAZNEDAROĞLU
Marmara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Çocuk Diş Hekimliği Ana Bilim Dalı / Pedodonti Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry

Özet:
Amaç: Bu çalışmanın amacı, genç daimi diş minesinde beyazlatıcı diş macunlarının renk ve yüzey pürüzlülüğü üzerindeki etkilerini değerlendirmektir.
Yöntemler: Bu in-vitro çalışmada, 100 adet premolar diş minesi örneği (n=10) 10 deney grubuna ayrılmıştır. Çalışma gruplarında kullanılan diş macunları peroksit, silika, mikro tanecik, enzim, hidroksiapatit, nano hidroksiapatit, mavi kovarin, aktif karbon içerikli farklı beyazlatıcı etken maddelere sahip olan diş macunlarıdır. Tüm diş minesi örneklerinin renk ölçümü spektrofotometre ile başlangıç, renklendirme ve fırçalama sonrası olacak şekilde; yüzey pürüzlülüğü ölçümü ise mekanik profilometre ile başlangıç ve fırçalama sonrası olacak şekilde yapılmıştır. Örnekler, 25 gram diş macunu 40 ml distile su ile karıştırılarak 3600 döngü boyunca bir fırçalama simülatörü kullanılarak yumuşak bir fırça ile fırçalanmıştır. Her gruptan dört diş için optik profilometre olan ile yüzey topografi analizi, fırçalama öncesi ve sonrası olacak şekilde yapılmıştır. Renk değişimleri CIEDE2000 formülasyonu ile hesaplanmıştır. İstatistiksel analizler için SPSS programı kullanılmıştır.
Bulgular: Bromelain, nano hidroksiapatit, silika, mavi kovarin ve aktif karbon içeren beş grup diş macununda yüzey pürüzlülüğünde istatistiksel olarak anlamlı bir azalma bulunmuştur (p<0.05). Renklendirme ile fırçalama sonrası macunların leke çıkarma özelliği gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark oluşturmamıştır (p>0.05). 
Sonuç: Bu in-vitro çalışmanın sonuçlarına göre, hidrojen peroksit, silika ve mikro tanecik içeren beyazlatıcı diş macunlarının genç daimi diş minesinin yüzey pürüzlülüğünü artırdığı, bromelain, nano hidroksiapatit, hidrate silika, mavi kovarin ve aktif karbon içeren beş grup diş macununda yüzey pürüzlülüğünde istatistiksel olarak anlamlı olarak azalttığı bulunmuştur. Renk değişimi tüm macun gruplarında klinik olarak fark edilebilir olup istatistiksel olarak gruplar arasında anlamlı bir fark bulunmamaktadır. Bu çalışma, sağlık profesyonellerinin gençler için beyazlatıcı ürünlerin kullanımının farkında olmalarının ve hastalara ürün önerirken kanıta dayalı kararlar vermelerinin önemini vurgulamaktadır.
Anahtar Kelimeler: Beyazlatıcı diş macunu, yüzey pürüzlülüğü, renk, genç daimi diş minesi.

Abstract:
Objective: This study aims to evaluate the effects of whitening toothpastes on the color and surface roughness of young permanent enamel.
Materials and Methods: In this in-vitro study, 100 extracted premolar enamel samples were divided into 10 experimental groups (n=10 each), based on the toothpaste used which contained various active ingredients such as peroxide, silica, micro particles, enzymes, hydroxyapatite, nano hydroxyapatite, blue covarine, and activated charcoal. Color measurements were performed with a spectrophotometer at baseline, after staining, and after brushing; surface roughness measurements were made with a mechanical profilometer at baseline and after brushing. Samples were brushed using a brushing simulator with 25 grams of toothpaste mixed with 40 ml of distilled water for 3600 cycles. Surface topography analysis was conducted pre- and post-brushing with an optical profilometer. Color changes were calculated using the CIEDE2000 formula. Statistical analysis was performed using SPSS software.
Results: Significant reductions in surface roughness were observed in groups containing bromelain, nano hydroxyapatite, silica, blue covarine, and activated charcoal (p<0.05). No significant difference was found between groups in the stain removal capability of the pastes after staining and brushing (p>0.05).
Conclusion: The findings of this in-vitro study indicate that whitening toothpastes containing hydrogen peroxide, silica, and micro particles increase the surface roughness of young permanent enamel, whereas those containing bromelain, nano hydroxyapatite, hydrated silica, blue covarine, and activated charcoal significantly reduce surface roughness. While color changes were clinically observable across all paste groups, there was no significant statistical difference between them. This study underscores the importance for healthcare professionals to be aware of the use of whitening products in young people and to make evidence-based recommendations to patients.
Keywords: Whitening toothpaste, surface roughness, color, young permanent enamel.