Cerrahi kliniklerde çalışan hemşirelerin tıbbi hata eğilimi ile tükenmişlik düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examining the correlation between medical error tendencies and burnout levels of the nurses working at surgical clinics
Yazar: GAMZE GÜNDOĞDU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SEMA KOÇAŞLI
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Sağlık Eğitimi = Health Education
Dizin: Cerrahi = Surgery ; Genel cerrahi = General surgery ; Hemşireler = Nurses ; Hemşirelik = Nursing ; Hemşirelik araştırmaları = Nursing research ; Perioperatif hemşirelik = Perioperative nursing ; Tükenmişlik = Burnout ; Tükenmişlik sendromu = Burnout syndrome ; Tıbbi hatalar = Medical errors

Özet:
Hemşireler, sağlığın korunmasında, geliştirilmesinde, yaşam kalitesinin arttırılmasında ve hastanın yerine getiremediği günlük ihtiyaçlarının karşılanmasında doğrudan görevli olan sağlık profesyonelleridir. 
Bu araştırma, cerrahi kliniklerde çalışan hemşirelerin tıbbi hata eğilimleri ile tükenmişlik düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi amacıyla tanımlayıcı ve kesitsel olarak yapılmıştır. Araştırma, 11.11.2015-20.09.2016 tarihleri arasında Ankara ilindeki 3 eğitim araştırma hastanesinin cerrahi kliniklerinde çalışan 338 hemşire ile yürütülmüştür. Araştırmada Veri Toplama Formu, Maslach Tükenmişlik Ölçeği ve Hemşirelikte Tıbbi Hataya Eğilim Ölçeği kullanılmıştır. Sorular araştırmacılara birebir görüşme yöntemiyle uygulanmıştır.
Araştırmaya katılan hemşirelerin %82,20'sinin daha önce tıbbı hata kavramını duyduğu, %80,9'unun tıbbi hata ile ilgili bir eğitim aldığı ve %55,0'inin de tıbbi hataların önlenebilir olduğunu düşündükleri saptanmıştır. Hemşirelerin tıbbi hataya eğilim ölçeği alt boyutuna ilişkin aldıkları en yüksek puan ilaç ve transfüzyon uygulamaları (4,47±0,538), en düşük puan ise hasta izlemi ve malzeme güvenliği (3,99±0,686) konularında olduğu görülmüştür. Maslach tükenmişlik ölçeği alt boyut puanları bakımından cinsiyet, medeni durum, çocuk sahibi olma ve hastalık durumları arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık bulunmamıştır (p>0,05). Duygusal tükenme ile tıbbi hata eğilimi alt boyutları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunmazken (p>0,05), duyarsızlaşma ve kişisel başarıda azalma ile tıbbi hata eğilimi alt boyutları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunmuştur (p<0,05). 
Sonuç olarak, cerrahi kliniklerde çalışan hemşirelerin tıbbi hata yapma eğilimi ile tükenmişlik düzeyleri arasında kısmen bir ilişki olduğu görülmüştür.

Anahtar Kelimeler: Cerrahi Hemşireliği, Tıbbi Hata, Tükenmişlik Sendromu

Abstract:
Examining the Correlation Between Medical Error Tendencies and Burnout Levels of the Nurses Working at Surgical Clinics
Nurses are healthcare professionals who are directly in charge of protection and promotion of health, improve the quality of life and meet the daily needs of the patients that they can not carry out by themselves. 
This study was conducted with the methods of descriptive and cross-sectional research on the purpose of examining the correlation between medical error tendencies and burnout levels of the nurses working at surgical clinics. A total of 338 nurses working at surgical clinics of three main training and research hospitals situated in Ankara attended to the research conducted between the dates of November 11, 2015 to September 20, 2016. The Maslach Burnout Inventory Manual, Malpractice Trend Scale in Nursing and questionnaire were benefited during the research. Questions were asked to the participants by using the method of face-to-face.
It has been detected that 82,20 percent of the nurses attending the study have heard about the concept of medical error before, 80,9 percent of those have attended a training about medical error and 55,0 percent of those think that medical errors are preventable. The highest scores of nurses are applications of medication and transfusion (4,47±0,538), while their lowest scores are on the topics of following-up of patients and material safety (3,99±0,686) according to the subdimensions of malpractice trend scale in nursing. According to the subdimension scores of the Maslach Burnout Inventory, there aren't any statistically significant findings on the topics of sex, marital status, childbearing or sickness (p>0,05). Although there isn't any statistically significant correlation between the subdimensions of emotional exhaustion and medical error tendencies (p>0,05), a statistically significant correlation detected between the subdimensions of desensitisation and decrease in personal success with medical error tendencies (p<0,05).
As a result, a partial association has been observed between medical error tendencies and burnout levels of the nurses working at surgical clinics.

Keywords: Burnout Syndrome, Medical Error, Surgical Nursing