Alevi Bektaşi inancında ocak sistemi: Musa-i Hardi Ocağı örneği
The hearth system in Alevi Bektashi Faith: Musa-i Hardi̇'s hearth example
Yazar: OZAN DEMİRCİ
Danışman: PROF. DR. SERDAR SAĞLAM
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Alevi Bektaşi Kültürü Ana Bilim Dalı / Alevi Bektaşi Kültürü Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Din = Religion ; Halk Bilimi (Folklor) = Folklore  ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Aleviler = Alawis ; Alevilik = Alawiism ; Din sosyolojisi = Religious sociology ; Halk bilimi = Folklore ; Musa-i Hardi = Musa-i Hardi ; Ocaklar = Ocaks ; İnançlar = Beliefs

Özet:
Alevi Bektaşi inancı eski Türk inançlarını içerisinde barındıran ve Türklerin İslam'ı kabulünden sonraki dönemde bu eski inançları İslami perde altında yaşatan bir inanç sistemidir. Tasavvuf cereyanıyla yoğrulan bu inanç sistemi bir bakıma da Anadolu halk Müslümanlığı olarak tanımlanabilir. Anadolu Aleviliği bir sentez inanç olup bölgeden bölgeye, yöreden yöreye hatta köyden köye ritüel bağlamında değişiklikler arz edebilmektedir. Alevi yolunda "yol bir sürek binbir" ifadeleriyle özetlenen bu durum hâlâ günümüzde varlığını korumaktadır. Alevi Bektaşi inancının yüzyıllardan beridir ayakta durabilmesinin ve günümüze ulaşmasını sağlayan temel prensiplerden biri hiç şüphesiz ki Alevi Bektaşi inanç önderlerinin soy ailelerini ifade eden "ocak" kavramıdır. Alevi Bektaşi inanç sisteminde faaliyet gösteren ocaklardan biri de soy olarak On İki İmam'dan İmam Rıza'ya bağlı olan Musa-i Hardi Ocağı'dır. Musa-i Hardi Ocağı, Malatya ili Pütürge ilçesi Hüsükuşağı köyü-yöresi- çevresinde faaliyet gösteren bir ocak olup ocağın dede ve talipleri genellikle İstanbul Küçükçekmece bölgesinde yaşamaktadır. Çalışmada Alevi Bektaşi inancının genel hatları ve ritüelleri, Musa-i Hardi Ocağı'nın tarihi ve inançsal uygulamaları üzerinde durulmuştur. Bununla birlikte ocağın Alevi erkânına göre ibadet, erkân, gelenek, söylence vb. halk bilimsel detayları da kaynak kişilerden derlenerek nitelikli gözlem yöntemiyle ortaya koyulmuştur.

Abstract:
Alevi Bektashi faith system is a belief system which contains the old Turkish beliefs and keeps the old beliefs under the Islamic rule after Turks embraced Islam. This belief system, which is blended with the flow of sufism, can in a way be defined as the Anatolian folk Muslimness. Anatolian Alevism is a synthesis belief and it may present changes from region to region, from area to area and even from village to village in the ritual context.  This situation, which is summarized with the expression of "Yol bir sürek binbir" (one path, a thousand and one practices) on the path to Alevism, still exists today.One of the basic principles that has allowed Alevi Bektashi faith system to survive for centuries and reach today is undoubtedly  the concept of hearth which expresses the families of Alevi-Bektashi faith leaders. One of the hearths constituting the belief system of Alevi Bektashi is the Musa-i Hardi's Hearth, which is the descendant of Imam Rıza from the Twelve Imams. Musa-i Hardi's Hearth is an hearth operating in Hüsükuşağı village of Pütürge district of Malatya and in its neighbourhood,  the leaders and disciples of hearth generally live in Küçükçekmece district of Istanbul. The study will focus on the general lines and rituals of the belief of Alevi-Bektashi faith and the historical and religious practices of Musa-i Hardi's Hearth. Furthermore, according to the Alevi seniors of the herath,worship, religious practices, tradition and myth will be compiled from the source individuals and will be revealed by qualitative observation method.