Bir üniversite hastanesi doktorlarının d vitamini testi kullanma özellikleri, pozitif sonuçlar ve klinik kararlara etkisi
The effect of vitamin d testing of positive results and clinical decisions in an univercity hospital
Yazar: MELİKHAN KÜÇÜKTAŞÇI
Danışman: PROF. DR. OKAY BAŞAK
Adnan Menderes Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2017
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Doktorlar = Physicians ; Hastaneler = Hospitals ; Hastaneler-üniversite = Hospitals-university ; Vitamin D = Vitamin D ; Vitamin D eksikliği = Vitamin D deficiency

Özet:
AMAÇ:

Vitamin D eksikliği kemik ve kas dokuları üzerinde bazı klinik belirtilere neden olmaktadır. Serum 25-OH Vitamin D eksikliği tanısı, genellikle 20 ng/ml'nin (50 nmol/L) altında serum düzeyi ile konur(1). 

Serum 25-OH Vitamin D testi, günlük uygulamada çok fazla kullanılmakta ve pozitif test sonucu da oldukça yüksek görünmektedir. Riskli gruplar haricinde düşük olarak elde edilen sonuçların birçoğu yalancı pozitiflikler olabilir. Çünkü  serum 25-OH Vitamin D ölçümünde ülkemiz için yeterli standardizasyon çalışması yoktur, uluslararası ortak kabul edilen bir sınır değeri belirlenememiştir, mevsimsel olarak serum 25-OH Vitamin D düzeyi değişebilmektedir ve serum 25-OH Vitamin D düzeyi kontrol edilirken serum Ca-PTH düzeyleri ile birlikte değerlendirilmelidir (2-3) . Bu gibi durumlar da göz önüne alınmadan genellikle Vitamin D takviyesi yapılmaktadır.  

Bu çalışmanın amacı, bir üniversite hastanesinde 2016 yılı içinde yapılan tüm serum 25–OH Vitamin D incelemelerindeki pozitif test sıklığı, test isteme endikasyonları ve klinik vitamin D eksikliği ön olasılıklarını dikkate alarak test sonuçlarının klinik kararlara(tanı-tedavi-takip) etkisini belirlemektir.


Ön Bilgi:

Vitamin D yağda eriyen vitaminler grubunda yer alan, besinlerle de elde edilebilmesine karşılık bir takım biyokimyasal tepkimeler sonucunda vücutta da sentezlenebilen bir hormondur. Ön hormon olarak bulunan vitamin D ultraviyole ışınlarıyla deride aktifleştirilir. Dolayısıyla vitamin D'nin aktifleşmesi kişinin güneşlenme düzeyine, yaşadığı mevsime, bulunduğu coğrafi bölgenin özelliklerine bağlı olarak değişebilmektedir. 

Besinlerle alınan vitamin D miktarı günlük ihtiyacını karşılayacak şekilde değildir (8). Vücutta kolesterolden sentezlenen vitamin D ise previtamin şeklinde karaciğerde birkaç ay depolanabilir.  Kanda 1,25-OH vit D şekli birkaç saat bulunurken,  25-OH vit D 15-20gün kalabilir (4,5,6,7,8) .

Vitamin D düzeylerini en iyi gösteren parametre 25-OH vit D testidir. Bu testin ülkemiz için yeterli standardizasyon çalışması yoktur. Laboratuvarın ölçüm yöntemleri arasında bile belirgin farklılıklar oluşabilmektedir (4) . Klinik semptomların olmadığı durumlarda bakılan serum vit D düzeyleri ise daha fazla yanıltıcı sonuçlara yol açmaktadır.

Vitamin D, A vitamini gibi intoksikasyon tehlikesi oluşturan bir hormondur. Yenidoğanlarda D vitamininin günde 40.000 IU 1-4 ay kullanımı, erişkinde ise günde 100.000 IU birkaç ay kullanımı sonrasında vitamin D intoksikasyonu görülebilmektedir (5) . 

Vitamin D eksikliği düşünülürken, vitamin D tanısı koyarken ya da takviyesi yaparken klinik semptomlar çok iyi değerlendirilmelidir. Testteki yalancı pozitiflikler her zaman akılda tutulmalı, eğer imkanlar dahilinde ise Ca, PTH, P, ALP testi ile tanısal doğrulama yapılmasına dikkat etmek gerekmektedir (2-3-6-7) .

Yöntem ve gereç:

Çalışmamız tanımlayıcı bir araştırmadır. Adnan Menderes Üniversitesi Hastanesinde 1 OCAK 2016 – 31 ARALIK 2016 tarihleri arasında yapılan tüm serum 25-OH vit D testleri değerlendirmeye alındı. Ön araştırmada yaklaşık 16 bin defa testin yapıldığı saptanmıştır. Veriler hastane kayıtlarından elektronik olarak elde edilip ve test istemi ile ilgili tüm bilgiler, oluşturulan veri tabanına işlenecektir. Aynı kişide yapılan birden fazla test uygulamaları dikkate alındı. Bir yıl içinde test istenen tüm hastaların içinden rastgele seçilecek 800 hastanın klinik dosyalarına erişildi ve D vitamini ile ilişkili tüm veriler ayrıca kaydedilip değerlendirildi. Çalışma için hastane yönetiminden idari izin ve Tıp Fakültesi Etik Kurulundan onay alındı. Veriler bir istatistik paket programında işlenerek istatistiksel olarak değerlendirildi

Abstract:
AİM:

Vitamin D deficiency causes some clinical symptoms on bone and muscle tissues. Serum 25-OH Vitamin D deficiency is diagnosed with serum levels below 20 ng / ml (50 nmol / L) (1).

The serum 25-OH Vitamin D test is used too much in daily practice and the positive test result seems to be quite high. Apart from the risk groups, many of the results obtained as low can be false positives. Because there is not enough standardization work for our country in the measurement of serum 25-OH vitamin D, internationally accepted limit value is not determined, seasonal serum 25-OH Vitamin D level can be changed and when serum 25-OH Vitamin D level is controlled, serum Ca-PTH levels should be evaluated together (2-3). Vitamin-D supplementation is usually done without consideration of such situations.

The aim of this study is to determine the effect of test results on clinical decisions, taking into account the preliminary probabilities of clinical vitamin D deficiency with a positive test frequency in all vitamin serum 25-OH vit D assays performed in a university hospital in 2016 and indications for testing.

Preliminary information:
            
Vitamin D is a hormone that can be synthesized in the body as a result of a number of biochemical reactions, although it can be obtained with a group of vitamins and vitamins. Vitamin D, which is an anterior hormone, is activated by ultraviolet rays. Therefore, the activation of vitamin D can vary depending on the person's level of sunbathing, the season in which he lives, and the characteristics of the geographical region in which he is living.

The amount of vitamin D taken with food is not enough to meet daily needs (8). Vitamin D, which is synthesized from cholesterol in the body, can be stored in the form of previtamin for several months in the liver. Kanda 1,25-OH vit D is present for several hours while 25-OH vit D can remain for 15-20 days (4,5,6,7,8).

The best indicator of vitamin D levels is the 25-OH vit D test. This test does not have enough standardization work for our country. Significant differences can occur even among laboratory measurement methods (4). Serum vitamin D levels in the absence of clinical symptoms lead to more misleading results.

Vitamin D is a hormone that creates a danger of intoxication like vitamin A. Vitamin D intoxication can be seen in newborns when vitamin D is used 40,000 IU a day for 1-4 months, and for adults, 100,000 IU a day for a few months (5).

Clinical symptoms should be assessed very well when considering Vitamin D deficiency, diagnosing vitamin D, or when taking vitamin D supplements. The false positives in the test should always be kept in mind, and if possible, careful attention should be paid to the diagnostic verification with the Ca, PTH, P, ALP test (2-3-6-7).

Materials and methods:

Our work is a descriptive research. All serum 25-OH vit D tests performed between January 1, 2016 and December 31, 2016 at Adnan Menderes University Hospital were evaluated. It has been found that about 16 thousand tests have been made in the preliminary investigation. The data will be obtained electronically from the hospital records and all information related to the test request will be processed into the database created. More than one test application on the same person was taken into account. Within a year, the clinical files of 800 patients to be randomly selected from all the patients who were asked to be tested were accessed and all data related to vitamin D were recorded and evaluated. Administrative permission from the hospital administration and approval from the Ethics Committee of the Faculty of Medicine were taken for the study. The data were statistically evaluated by being processed in a statistical package program.