FMF tanılı hastaların atak dönemindeki inflamatuar değerlerinin, sağlıklı erişkinlerin inflamatuar değerlerinin parametreler halinde prospektif incelenmesi
Prospective investigation of the inflammatory values of patients diagnosed with FMF during the attack period and the inflammatory values of healthy adults in terms of parameters
Yazar: AHMET KILINÇ
Danışman: DOÇ. DR. MUHAMMED OKUYUCU
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: İç Hastalıkları = Internal diseases

Özet:
Giriş: Ailevi Akdeniz Ateşi (FMF) hastalığının en sık görülen ülke Türkiye olup, 
hastalar belirli aralıklarla kontrole gelmekte olup mevcut tanılı ve kontrole gelen hasta 
sayısı her geçen gün artmaktadır. Yapacağımız çalışmada FMF tanılı hastaların akut 
inflamatuar değerleri ve demir eksikliği parametreleri değerlendirilecektir. Her bir 
parametre ayrı ayrı değerlendirilecek olup çıkacak olan sonuçlarla mevcut hastalığın 
inflamasyon durumunu yansıtması açısından değerlendiren klinisyene farklı bir bakış 
açısı katacaktır. Klinisyenlerin FMF tanılı hastaları değerlendirmelerinde 
çalışmamızda elde edeceğimiz kıymetli veriler sonraki çalışmalara ışık tutacaktır. 
Yöntem: Çalışmamızda Ondokuz Mayıs Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi İç 
hastalıkları Anabilim Dalı Romatoloji bölümünde takip edilen FMF tanılı, demir 
eksikliği bulguları olan hastalar ve Genel Dahiliye bölümünde kronik hastalığı, ilaç 
kullanımı, gebeliği, malignitesi olmayan hastaların onamı alınarak prospektif 
çalışılması planlandı. Toplam 125 FMF tanılı hasta ve 90 kontrol grubu olacak şekilde 
215 hastanın onamı alınarak verileri çalışmaya dahil edildi. Verilerin SPSS 
programıyla istatiksel analizi yapılarak sonuçlar analiz edildi. 
Bulgular: Çalışmamıza 215 hasta dahil edilmiştir. Bunların 125 FMF hastası olup, 80 
hasta atak döneminde, 45 hasta ise atak döneminde değildi. 90 hasta ise kontrol grubu 
olarak katılmıştır. Hasta grupları arasında yaş ve cinsiyet açısından anlamlı fark yoktu 
(p>0,05). Çalışmaya dahil edilen hastalardan CRP/albümin oranı (CAR), 
fibrinojen/albümin oranı (FAR), nötrofil/lenfosit oranı (NLR), trombosit/lenfosit oranı 
(TLR), demir (Fe),  demir bağlama kapasitesi (DBK) ve ferritin değerlerinin FMF 
tanılı hastalar ile kontrol grubundaki hastaların karşılaştırılması yapıldı. Ayrıca atak 
dönemindeki FMF hastalarının, atak döneminde olmayan hastalar ile karşılaştırılması 
aynı parametreleri ile ayrı ayrı yapıldı. Çalışmamızda değerlendirilen parametreler 
açısından FMF ile kontrol grubu hastaları arasında anlamlı fark olduğu saptanmıştır 
(p<0,001).  Aynı şekilde FMF atak dönemi ve atak döneminde olmayan hastaların 
karşılaştırıldığında da DBK haricinde anlamlı fark saptanmıştır (p<0,001). 
Sonuç: CAR, FAR, NLR, TLR, Fe, ferritin değerleri kolay ulaşılabilen bütün 
laboratuvar da çalışılabilen ve rahat hesaplanabilen belirteçlerdir. FMF hastalığını 
değerlendirmede ve FMF hastalığının atak dönemi ve atak olmayan dönemi ile 
ayrımında kullanılabilecek bir inflamasyon belirteci olarak kullanılabilir.

Abstract:
Summary: Prospective Analysis of Inflammatory Values of FMF Patients During 
Attack Period Compared to Inflammatory Values of Healthy Adults 
Introduction: Turkey is the country with the highest prevalence of Familial 
Mediterranean Fever (FMF). Patients regularly come in for check-ups, and the number 
of diagnosed and monitored patients is increasing daily. In this study, the acute 
inflammatory values and iron deficiency parameters of FMF patients will be evaluated. 
Each parameter will be individually assessed, and the results will provide a different 
perspective for the clinician evaluating the inflammation status of the disease. The 
valuable data obtained in our study will illuminate future studies for clinicians 
evaluating FMF patients. 
Methods: Our study planned a prospective analysis with informed consent from 
patients diagnosed with FMF who have iron deficiency findings, followed in the 
Rheumatology Department of Ondokuz Mayıs University Medical Faculty Hospital, 
and from patients without chronic diseases, medication use, pregnancy, or malignancy 
in the General Internal Medicine Department. A total of 215 patients, including 125 
FMF patients and 90 control group patients, were included in the study. Statistical 
analysis of the data was performed using the SPSS program, and the results were 
analyzed. 
Results: A total of 215 patients were included in our study, comprising 125 FMF 
patients (80 in the attack period and 45 not in the attack period) and 90 control group 
patients. There was no significant difference in age and gender between the patient 
groups (p>0.05). The comparison of CRP/albumin ratio (CAR), fibrinogen/albumin 
ratio (FAR), neutrophil/lymphocyte ratio (NLR), platelet/lymphocyte ratio (PLR), iron 
(Fe), total iron-binding capacity (TIBC), and ferritin values between FMF patients and 
control group patients was conducted. Additionally, a comparison of the same 
parameters was made between FMF patients in the attack period and those not in the 
attack period. A significant difference was found between FMF and control group 
patients in terms of the evaluated parameters (p<0,001). Similarly, a significant 
difference was found between FMF patients in the attack period and those not in the 
attack period, except for TIBC (p<0,001). 
iv 
Conclusion: CAR, FAR, NLR, PLR, Fe, and ferritin values are easily accessible 
markers that can be measured in all laboratories and calculated effortlessly. These can 
be used as inflammation markers to evaluate FMF disease and differentiate between 
the attack and non-attack periods of FMF.