Geri ödemede referans fiyatlandırmanın hipertansiyon ilaç harcamalarına etkileri: 2007 - 2012 dönemi değerlendirmeleri
Effects of reimbursement reference pricing in hypertension pharmaceutical expenditure: 2007 - 2012 period evaluation
Yazar: SEDA KOCABACAK
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET TOP
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sağlık Kurumları Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2015
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration ; Sağlık Kurumları Yönetimi = Health Care Management ; İşletme = Business Administration
Dizin: Bütçeleme = Budgeting ; Fiyatlandırma = Pricing ; Geri ödeme = Reimbursement ; Referans fiyat = Reference price ; Sağlık harcamaları = Health expenditures ; Zaman serileri analizi = Time series analysis ; İlaç endüstrisi = Pharmaceutical industry ; İlaçlar = Drugs ; İndirim = Discount

Özet:
Türkiye'de ilaç fiyatlarının belirlenmesi ve geri ödeme usulleri yasal mevzuat ile düzenlenmiştir. Günümüzde ilaçların perakende satış fiyatları Sağlık Bakanlığı tarafından dış referans fiyatlandırma sistemine göre belirlenmektedir. Geri ödeme sistemi ise Sosyal Güvenlik Kurumu eliyle yürütülmektedir. Geri ödeme kapsamına giren ilaçlar için zorunlu kamu indirimleri ve firmaların tercihine göre özel indirim oranları uygulanarak kamu fiyatı elde edilmektedir. Bununla birlikte eşdeğer gruplarında yer alan ilaçlar için geri ödemede referans fiyatlandırma sistemi uygulanmaktadır. 
Bu çalışmada, geri ödemede referans fiyatlandırmanın ilaç harcamalarına olan etkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. Türkiye'de uygulanan ilaç fiyatlandırma ve geri ödeme süreçlerinin birbiri ile bütünleşik ve etkileşimli yapısı nedeniyle çalışma, geri ödemede referans fiyatlandırma odağında 2007-2012 yılları arasında uygulanan ilaç politikalarının ilaç harcamalarına olan etkilerinin incelenmesi olarak tasarlanmıştır. İlaç çalışma grubu olarak hipertansiyon hastalığının tedavisinde kullanılan ilaçlar seçilmiştir. Verilerin analizlerinde kullanılan oran, endeksleme, istatistiksel farklılıkların önemlilik testleri ve zaman serileri analizleri için Microsoft Office-Excel ve SPSS programları kullanılmıştır. 
Çalışma grubu ilaçlar için yapılan harcamalarda 2010 yılı itibariyle azalma olduğu görülmüştür. Global Bütçenin uygulandığı bu dönemde dış referans fiyatlarının belirlenmesinde uygulanan oranların düşürülmesi, zorunlu kamu indirim oranlarının artırılmasının ve geri ödemde referans fiyatlandırma sisteminin etkili olduğu düşünülmektedir. Geri ödemede referans fiyatlandırmanın eşdeğer grubunda bulunan ilaçlar için yapılan harcamaların kontrolünde etkili olmakla birlikte, daha iyi sonuçların elde edilebilmesi için destekleyici politikalara ihtiyaç olunduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Anahtar Sözcükler 
Geri ödemede referans fiyatlandırma, ilaç harcamaları, ilaç harcamaları kontrol politikaları, global bütçe, ilaçlarda zorunlu kamu indirimleri, dış referans fiyatlandırma, zaman serileri analizi

Abstract:
Determination of drug prices and reimbursement procedures are regulated by legislation in Turkey. Today, the retail price of drugs is determined by the external reference pricing system by the Ministry of Health. The reimbursement system is carried out by the Social Security Institution. Compulsory public reductions and extra discounts according to the preferences of drug companies  the firms are applied for drugs within reimbursement system and public price is calculated. Reimbursement reference pricing procedures are also used for determination of reimbursement price of the drug in case drug is being in an equivalent group. 
In this study it was aimed to evaluate the effects of reimbursement reference pricing method on drug spending. Because of that integrated and interactive nature of pharmaceutical pricing and reimbursement process implemented in Turkey, this study was designed to examine the effects of drug politics on drug spending in the period 2007-2012 on the focus of reference pricing at reimbursement. As drug workgroup, drugs used in the treatment of hypertension disease were selected. Microsoft Office-Excel and SPSS were used to analyze the data for calculating of rate, indexing, statistical significance test of difference and time series analysis.
Payments for drugs in the study group were found to be decreased by the year 2010. During this period, to reduce the applicable rate to determine the external reference price with a global budget and increasing the compulsory public discount rate is thought to be effective. Although reimbursement reference pricing is effective in the control of payment for drugs in equivalent drug groups, there is a need for supportive policies in order to achieve better results.

Key Words
Internal referance pricing (reference pricing in reimbursement), expenditure on pharmaceuticals, control policies of drug expenditure, global budget, compulsory public discount, external reference pricing, time series analysis