Türkmenistan'ın Çin politikası ve stratejik ilişkileri
Turkmenistan's China politics and strategic relations
Yazar: TOYLY ERGASHEV
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ BARIŞ ADIBELLİ
Kütahya Dumlupınar Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Doğal gaz boru hatları = Natural gas pipelines ; Ekonomik ilişkiler = Economic relations ; Ticari ilişkiler = Trade relations ; Türkmenistan = Turkmenistan ; Uluslararası ilişkiler = International relations ; Uluslararası politika = International policy ; Uluslararası stratejik iş birliği = Intenational strategical cooperation ; Uluslararası ticaret = International trade ; Çin = China

Özet:
Uzun yıllar Sovyetler Birliğine karşı bağımsızlık mücadelesi veren Orta Asya ülkeleri 1991'de bağımsızlığını kazanarak kendi kimliklerini ve devletlerini tekrardan inşa etme yoluna gitmiştir. Türkmenistan bildiğimiz gibi Orta Asya ülkeleri arasında en çok enerji kaynaklarına sahip dünya genelinde 4 sırada yer almaktadır. Türkmenistan'ın 1991 yılı öncesi ve sonrası diğer ülkeler ile olan dış politikasını ele alındı. Özellikle Çin Halk Cumhuriyeti ile olan ilişkileri ele alındı. SSCB döneminde Türkmenistan'ın Çin ile olan ikili ilişkileri nasıl başladığı ve bağımsızlık sonrasından günümüze kadar ki iki devlet arasındaki birçok alandaki antlaşmalara değinilmiştir. Ayrıca tez 'in ikinci ve üçüncü bölümlerinde Türkmenistan'ın iki devlet başkanının Çin ile yaptıkları antlaşmalarda ne seviyeye geldiği ve bu antlaşmaların daha çok enerji kaynakları üzerinden devam edip kültürel, eğitim, turizm ve bunun gibi birçok alandaki gelişmelere değinilecektir. Bununla beraber Çin ile Aşkabat arasındaki yıllık ihracat ve ithalat meseleleri ve Doğu Türkistan konusundaki Türkmenistan'ın tutumu ele alınacak. Günümüzde İpek ve Demir yolu gibi projelerin yürürlüğe koyma çabaları ve iki ülke arasındaki bu ticari ilişkilerde yaşanan sorunlara değinilecektir. Çin Hükümeti'nin Orta Asya ülkelerine karşı olan politik anlayışı ve Orta Asya üzerinden oynamak isteği oyunlara karşı Türkmenistan'ın tutumu gibi konular üzerinde yoğunlaşılacaktır. Bunlara ek olarak 'ta Türkmen Gaz'ının Çin'e uzanan boru hattı ile alakalı ve Hazar Denizi havzası gibi meseleler üzerinde durulacaktır.

Abstract:
Central Asia Countries had been struggling to gain their independence from SSCB for a long time. They were under control of SSCB untill 1991 year. In 1991, When they became independence, they immediatly started to build their own nations and states. And Turkmenistan was one of the countris which comes at the front of these countries. Turkmenistan is also the fourthest country in producing natural gas in the world. In our thesis, we are going to focus on the foreign policies of Turkmenistan with other countries and especially its relations with China. We will try to explain it before SSCB periods and after independence time together. We explained how started Turkmenistan and China relations during the SSCB and how these two countries relations come to now by devoloping without any problems. Additionaly, it will be explained on the second and third chapter of our thesis which are about Turkmenistan and China relations during two leaders period of time. And what kind of collective agreements they signed and that agreements' position from now and on. These two country' relations especially focused on Natural Resources, Cultural, Education and Turizm sectors. However, it will be explaing such as many points among Turkmenistan and China relations. As we know that Ashgabat and China are deep relationships as economical and other points and in our thesis we will be expounding some issues such as the problems of East Turkic self governed country in China and Turkmenistan's attitude in that problems as an the same nations through China. There are many projects between these two countries and one of the projects of them is Silk Road and Rail Road projects from China to Turkmenistan and Europe. This manner will be expounding in our thesis. I will also maintain to China and Central Asia political relations and the big game of China over Central Asia Countries. And Turkmenistan's attitude through China' policy. In additon to all this, the paper will explain the pipeline from Turkmenistan to China and Caspian Sea manners.