Çocukların kimyasal, biyolojik, radyolojik ve nükleer (KBRN) tehdit ve tehlikelerden korunmasına yönelik farkındalıklarını artırmada animasyon destekli eğitimin rolü
The role of animation supported education in raising children's awareness for the protection of children from chemical, biological, radiological and nuclear (CBRN) threats and hazards
Yazar: ENİS KARAKUŞ
Danışman: PROF. DR. AYŞE HANDAN DÖKMECİ
Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Acil Yardım ve Afet Yönetimi Ana Bilim Dalı / Kimyasal, Biyolojik, Radyolojik, Nükleer (Kbrn) ve Toksikolojik Afetler Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Acil Tıp = Emergency Medicine ; Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Halk Sağlığı = Public Health
Dizin: KBRN = CBRN

Özet:
Geçmişten günümüze, dünyada meydana gelen Kimyasal, Biyolojik, Radyolojik ve Nükleer (KBRN) olayları
incelendiğinde, toplum üzerinde sosyal, fiziksel ve psikolojik yıkımlara neden olduğu açıkça görülmektedir. Bu yıkımların en fazla etkilediği grup ise çocuklardır. Ancak, literatür taramaları sonucunda genel olarak afetlerin çocuklar üzerindeki etkileri ele alınmış olsa da, KBRN tehditleri özelinde yapılmış çalışma sayısı çok azdır. Bu durum, çocukların KBRN olaylarına maruz kalması durumunda yaşayabilecekleri etkilerin daha detaylı bir şekilde ele alınması gerektiğini göstermektedir. Bu çalışma, ortaokul 7. sınıf öğrencilerine yönelik animasyon destekli KBRN eğitiminin etkinliğini göstermektedir. Ayrıca, katılımcıların KBRN bilgi düzeylerindeki artışı vurgulamaktadır. Bu eğitimlerde, kendi hazırlanan çizgi/animasyon filmler kullanılarak öğrencilerin farkındalık düzeylerini artırmak ve bilgi düzeylerini yükseltmek hedeflenmektedir. Çalışmada öncelikle KBRN Bilgi Testi Geliştirmesi yapılmıştır. KBRN bilgi testi geliştirme çalışmasına katılan 100 ortaokul 7. sınıf öğrencisinin %50'si erkek, %50'si kız öğrencilerden oluşmaktadır. Geçerlik ve güvenirlik analizi sonuçlarına göre, KBRN Bilgi Testi, KBRN bilgisini ölçmede geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı olarak tespit edilmiştir. Ardından katılımcılara eğitim öncesi KBRN Bilgi Testi uygulanmıştır. Katılımcılara çizgi/animasyon ve sunum olarak eğitim verildikten sonra KBRN Bilgi Testi tekrar uygulanmıştır. Bu testin yanı sıra, eğitim memnuniyeti ve animasyon görüş ölçekleri
katılımcılara uygulanmıştır. Yapılan çalışma, ortaokul 7. sınıf öğrencilerine yönelik animasyon destekli KBRN eğitiminin, katılımcıların KBRN ve ilk yardım bilgi düzeylerinde belirgin bir artış sağladığını ve eğitimden memnuniyetlerinin yüksek olduğunu göstermektedir. Öncesinde düşük düzeyde olan KBRN bilgi düzeyi, animasyon eğitimi sonrasında önemli ölçüde yükselmiş ve öğrencilerin KBRN
tehditleri hakkındaki farkındalıkları ve ilk yardım konusundaki bilgi düzeyleri artmıştır. Bu çalışma, ortaokul 7. sınıf öğrencilerine yönelik animasyon destekli KBRN eğitiminin etkinliğini ve katılımcıların KBRN bilgi düzeylerindeki artış göstererek, animasyonun eğitimde etkili bir araç olduğu, animasyonun öğrenme sürecini daha keyifli hale getirdiği vurgulamaktadır. Ayrıca, çocukların KBRN tehditleri konusunda bilinçlendirilmesi ve acil durumlarda doğru müdahaleler yapabilme becerisinin artırılmasının önemini ortaya koymaktadır.

Abstract:
When we look from past to present and consider the Chemical, Biological, Radiation and Nuclear (CBRN) events that have occurred in the world, it is clearly seen that there are factors such as social, physical and psychological destruction on society. Those groups this destruction that are most affected are children. Although the effects of disasters on children are generally discussed in the literature, the number of studies on CBRN threats is quite low. This situation claims that the effects that children may experience if exposed to CBRN events need to be considered in more detailed. This study refers to effectiveness of animation-supported CBRN education for 7th grade secondary school students. It also highlights the increase in participants' CBRN acknowledge standards. In these trainings, it is supported to increase students' awareness and knowledge levels by using own prepareted cartoon/animation films. In the study, firstly CBRN Knowledge Test Development was carried out. On the one hundred secondary school 7th grade students who participated in the CBRN ackknowledge test development study, 50% were boys and 50% were girls. According to the results of the validity and reliability analysis, the CBRN Knowledge Test has been determined to be a valid and reliable measurement tool in measuring CBRN knowledge. After that, the CBRN Knowledge Test was administered to the participants before the training. After the participants were given training in line-animation and presentation studies, the CBRN Knowledge Test was administered again. Besides to this test, training satisfaction and animation opinion scopes were applied to the participants. The study claims that animation-supported CBRN learning for 7th grade secondary school students provided a important increase in the participants' CBRN and first aid knowledge levels and that their satisfaction with the training was high. The low CBRN level later increased to a higher level with the animation training, and students' awareness of CBRN threats and first aid knowledge and skills increased. Considering the results of the study, this study, which was conducted focusing on 7th grade secondary school students, examines how animation-supported CBRN education and the increase in the knowledge levels of the participants are how effective animation is in education. It also made the learning time more enjoyable. In addition, it clearly demonstrates the importance of raising children's knowledge and awareness about CBRN threats and helping them make on-site interventions in emergency situations.