Tarama çamurlarının anyonik katkılar kullanılarak geotekstil tüpler ile susuzlaştırılması
Dewatering of dredged sludge with geotextile tubes by using anionic additives
Yazar: ESER ŞENGÜL
Danışman: YRD. DOÇ. DR. SAADET ARZU BERİLGEN
Yıldız Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Geoteknik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: İnşaat Mühendisliği = Civil Engineering

Özet:
Ülkemizde son yıllarda deniz ve derelerin kirlenmesine çözüm getirilmesi bakımından dipsel çamurlar taranmakta, elde edilen yüksek su muhtevasına sahip bu zeminler önceden belirlenmiş alanlara depolanmakta veya tekrar denize bırakılmaktadır. Rezervuarlara pompalanan çamurların kısa süre içerisinde etkin olarak ve içeriğindeki çevreye zararlı kimyasal maddeler en aza indirgenerek susuzlaştırılabilmesi ülke ekonomisine ve çevre sağlığına büyük katkı sağlayacaktır. Literatürde yapılan çalışmalar dipsel tarama çamurlarının bu yöntemle susuzlaştırılması sonrasında deşarj edilen suyun genellikle tekrar kullanılacak veya ilave iyileştirme yapılmadan doğal ortama bırakılabilecek kalitede olduğunu göstermektedir. Tüp içerisine doldurulan malzemede %65'e varan hacim küçülmeleri çok kısa süreler içinde (kendi halinde konsolidasyona bırakılması durumuyla karşılaştırılınca) oluşmaktadır. 
Bu çalışmada İstanbul ve çevresinde yapılan deniz ve dere tabanı tarama çalışmalarında elde edilen tarama çamurlarının geotekstil tüpler ve katkı maddeleri yardımıyla en etkin şekilde nasıl susuzlaştırılabileceğinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Literatürde deniz ve dere tabanlarından elde edilen yüksek su muhtevasına sahip bu tip zeminlerin, geotekstil malzemeden hazırlanmış tüpler içinde susuzlaştırılmasına dair davranışını laboratuvar ve arazide araştırmaya yönelik birçok farklı deney düzeneği bulunmaktadır. Bu proje kapsamında literatürdeki örneklere benzer olarak hazırlanmış bir deney sisteminde geotekstil tüp içerisindeki çamura katkı maddeleri eklenmeden ve farklı oranlarda değişik katkı maddeleri eklenerek çamurun geotekstil tüp içerisindeki davranışı incelenmiştir. Geotekstil tüp içerisine yerleştirilmiş çamurdan drene olan su miktarları anlık (1 dakika), 10 dakika, 30 dakika ve 1 günlük sürelerle kaydedilerek susuzlaştırma zamanı, ilk durumdaki katı madde miktarı ve susuzlaştırma işlemi sonucundaki katı madde miktarı belirlenerek birbiriyle karşılaştırılmış, böylece kurulan sistemin filtreleme etkinliği belirlenmiştir. Ayrıca geotekstil tüpler ile susuzlaştırma yöntemi kullanılarak susuzlaştırılan zemin numuneleri üzerinde (filtre keki) değişen endeks özelliklerinin belirlenmesine yönelik zemin endeks deneyleri ve mukavemet parametrelerindeki değişimi belirlemek amacıyla mukavemet deneyleri (veyn) yapılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Susuzlaştırma, geotekstil tüpler, zemin iyileştirilmesi, geotekstil

Abstract:
Basal muds are being dredged in Turkey as a remediation to the pollution of seas and creeks and the soils, which have high-water contents, are deposited in predetermined areas or are released back to the seas. Effective dewatering of the pumped muds in reservoirs within a short period and minimizing its chemical contents is an important contribution to the economy and environmental health. Previous studies have shown that discharged water from dredged material following such a dewatering can be re-used or released in to the environment without further treatments. Material placed in geotextile tubes experience volume losses that reach 65% within a very short time when compared to self-weight consolidation.
In this study, the most effective dewatering approach utilizing geotextile tubes and additives for the material dredged from the sea and creek beds in and around Istanbul will be researched. In the literature, there are many experimental apparatus to investigate the dewatering behavior of such high water content soils obtained from the base of seas and creeks with tubes made from geotextiles. In this project, the behavior of dredged material without additives and treated with varying amounts of additives placed in geotextile tubes were researched using a apparatus similar to those suggested in the literature. The effectiveness of the designed system was determined by recording the amount of drained water from the mud within geotextile tubes instantaneously (at 1 minute), at 10 minute, at 30 minute and 1 day intervals to compare solid matters before and after dewatering. Furthermore, the changes in the properties of the soil samples dewatered by the geotextile tubes (i.e., filter cakes) were determined through index tests and vane shear strength tests.

Keywords: Dewatering, Geotextile Tubes, Soil Improvement, Geotextile