Biyofili kavramının yabancılaşma ve aidiyet problemleri kapsamında mekan tasarıma etkisi: Biyoaidiyet
The effect of the concept of biophilia on space design in the context of alienation and belonging problems: Biobelonging
Yazar: DÜRDANE AKSOY DOLU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖZGÜ ÖZTURAN
Akdeniz Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İç Mimarlık Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: İç Mimari ve Dekorasyon = Interior Design and Decoration

Özet:
İnsanlar sosyal varlıklar olarak aidiyet duygusuna sahiptir, bu da başka insanlarla bağlantı kurmayı amaçlar ve son derece kuvvetli bir arzudur. Aidiyet, bir insana, topluma ya da bir gruba olabileceği gibi bir mekana karşı bağlılık, sorumluluk şeklinde de karşımıza çıkabilir. İnsanlar kendilerine tanıdık gelen mekanlarda kendilerini daha güvende hissederler ve bu koşul gerçekleştikten sonra da aidiyet duygusu geliştirirler. Sanayi Devrimi, teknolojideki hızlı gelişimle birlikte insanoğlunun yaşamında önemli bir dönüm noktasıdır. Özellikle Sanayi Devrimi sonrasında ortaya çıkan yabancılaşma kavramı ise, insanların kendilerini bir yere, bir topluma ya da herhangi bir şeye ait hissedememeleri olarak düşünülebilir. Sanayi Devrimi ile birlikte üretkenlik artarken, insanların doğayla olan bağı çoğunlukla kopmuştur ve kendine özgü bir hayat tarzı olan insan, endüstriyel çalışmanın bir parçası haline gelmiştir. Bu durum da insanların kendilerine ve diğer insanlara karşı duyarsızlaşmasına sebep olmuştur. Yabancılaşma kavramına çözüm arayışları günümüzde de devam etmektedir ve çözüm önerisi olarak, pek çok doğa temelli tasarım yaklaşımı ortaya çıkmıştır. Bunlardan birisi olan ve Eric Fromm tarafından 196o'lı yıllarda ortaya atılan "biyofili" kavramıdır ve bu kavram insanların doğal ortamları tercih etmesine neden olan içgüdüsel bir dürtüdür. Ayrıca, biyofili teorisi insanlar ve diğer canlı organizmalar arasında psikolojik bağların da olduğunu savunur. Biyofilik tasarım ise doğa ile mekanlar arasında bir bağ kurarak insanların refah düzeyinin artmasını hedefleyen bir tasarım yaklaşımıdır. Biyoaidiyet ise biyofilik tasarım ilkeleri ve mekan aidiyet unsurlarının bir kesişimi sonucunda oluşmuş yeni bir kavramdır. Bu çalışmanın amacı; hangi biyofilik tasarım ilkelerinin mekan aidiyetine etki ettiğini araştırmak ve biyoaidiyet unsurlarının yabancılaşma problemine bir çözüm olup olmadığını analiz etmektir. Bu çalışmada yabancılaşmanın daha az olduğu ve mekan aidiyetinin yüksek olduğu geleneksel yapılardan modernizmin de etkilendiği iki önemli geleneksel yapı  olan Geleneksel Türk evleri ve Geleneksel Japon evleri örneklem yerleri olarak belirlenmiştir ve bu yapılarda biyoaidiyet unsurlarının aranması bu çalışmanın yöntemini oluşturmuştur.

Abstract:
People are social beings and have a sense of belonging. Belonging is an extremely powerful desire, and therefore, people aim to establish connections with others. Belonging can manifest as attachment, responsibility, or loyalty towards a person, community, group, or even a place. People feel safer and develop a sense of belonging in familiar places. The Industrial Revolution, along with rapid technological advancements, marks a significant milestone in human history. Particularly, the concept of alienation that emerged after the Industrial Revolution refers to individuals not being able to feel connected to a place, society, or anything else. While productivity increased with the Industrial Revolution, the bond between humans and nature was mostly severed, and individuals with their unique lifestyles became part of industrial work. This situation led to people becoming indifferent towards themselves and others. The search for solutions to alienation continues today, and as a proposed solution, various nature-based design approaches have emerged. One of these approaches is the concept of "biophilia," proposed by Eric Fromm in the 1960s, which is an instinctive urge that leads people to prefer natural environments. Additionally, the biophilia theory argues for psychological connections between humans and other living organisms. Biophilic design is an approach that aims to enhance people's well-being by establishing a connection between nature and spaces. Biobelonging on the other hand, is a newly emerged concept resulting from the intersection of biophilic design principles and elements of place attachment. The purpose of this study is to investigate which biophilic design principles impact place attachment and to analyze whether biobelonging elements provide a solution to the problem of alienation. Traditional Turkish houses and traditional Japanese houses, which are significant traditional structures influenced by modernism, have been chosen as sample locations in this study, where alienation is less prominent, and place attachment is high. Exploring the elements of biobelonging within these structures forms the methodology of this study.