NRF2 sinyal yolağının sülfasalazin ile aktivasyonunun endotel bağımlı damar yanıtlarına etkisi
Effect of sulfasalazine on endothelium-dependent vascular response by the activation of NRF2 signalling pathway
Yazar: MUHAMMED İKBAL SÖNMEZ
Danışman: PROF. DR. AHMET GÖKHAN AKKAN
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Tıbbi Farmakoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology
Dizin: Antioksidanlar = Antioxidants ; Antiromatizmal ajanlar = Antirheumatic agents ; Aort = Aorta ; Endotelyum-vasküler = Endothelium-vascular ; Glükoz = Glucose ; Hayvan deneyleri = Animal experimentation ; Nitrik oksit = Nitric oxide ; Nükleer faktör-E2-ilişkili faktör 2 = Nuclear factor-E2-related factor 2 ; Sinyal nakli = Signal transduction ; Sülfasalazin = Sulfasalazine

Özet:
Çalışmamızda yüksek glukoz inkübasyonuyla meydana gelen endotel disfonksiyonuna sülfasalazinin etkisi araştırıldı. Oluşan tedavi yanıtının antioksidan, nitrik oksit ve Nrf2 aktivasyon yolakları üzerindeki etki mekanizması aydınlatılmaya çalışıldı.
Wistar Albino sıçanlardan çıkarılan aortalar temizlenerek izole organ deneylerine hazırlandı. Kontrol grupları normal Krebs çözeltisinde, yüksek glukoz grupları ise 44 mM derişikte Krebs çözeltisinde iki saat bekletildi. Tedavi gruplarında ise damarlar önce sülfasalazin, SP600125 ve U0126 ajanlarıyla otuz dakika inkübe edildikten sonra normal veya yüksek glukozlu Krebs çözeltisinde bekletildi. İzole organ deneyleriyle kasılma – gevşeme yanıtları değerlendirilirken, ELİSA yöntemi ile biyokimyasal ölçümler (nitrik oksid sentaz, total antioksidan parametre, total oksidan parametre, heme oksijenaz-1, adezyon molekülleri) yapıldı.
Yüksek glukoz grubunun kasılma yanıtları ve Emax kasılma değeri kontrole göre anlamlı ölçüde artarken, gevşeme yanıtları ve Emax gevşeme değeri anlamlı ölçüde azaldı. Yine yüksek glukoz grubunda kontrole göre eNOS ve TAS düzeylerinde anlamlı azalma varken TOS düzeyleri anlamlı düzeyde arttı. Sülfasalazin tedavi grubunda kasılma yanıtları ve Emax kasılma değeri yüksek glukoz grubuna göre anlamlı düşüş gösterirken, gevşeme yanıtları ve Emax gevşeme değeri anlamlı ölçüde artarak kontrolle benzer düzeylere geldi. Sülfasalazin tedavi grubunda yüksek glukoz grubuna göre eNOS  ve TAS düzeylerinde anlamlı artış varken TOS düzeyleri anlamı düzeyde azaldı. ERK inhbitörü (U0126) inkübe edilen grupta sülfasalazin tedavi grubuna göre gevşeme yanıtları ve Emax gevşeme değeri anlamlı olarak (p<0,0001) azaldı. Sülfasalazin tedavisiyle anlamlı olarak azalan HO – 1 düzeyleri ERK inhibitörü ile tekrar artış gösterdi. 
Sonuçta sülfasalazin yüksek glukozlu damarlarda eNOS indüksiyonu, antioksidan etki ve özellikle ERK yolağı üzerinden Nrf2'yi aktive ederek endotel disfonksiyonunu azalttı.


Anahtar Kelimeler: Yüksek glukoz, sülfasalazin, Nrf2, ERK, rat aorta

Abstract:
We investigated the effect of sulfasalazine on endothelial dysfunction induced by high glucose incubation. We also tried to elucidate the response of the treatment on antioxidant, nitric oxide and Nrf2 activation pathways.
To evaluate the contraction-relaxation response, aorta was dissected from Wistar Albino rats, cleaned from peripherial tissues and mounted on organ bath system. The vessels of control and high glucose group were incubated in normal and 44mM high glucose for two hours respectively. For the treatment group, the vessesls were treated with sulphasalazine, SP600125 and U0126 for 30 minutes, followed by additional incubation period of two hours in the normal and high glucose Krebs solution. Biochemical analysis was done with the ELISA method.
In high glucose group, the contraction response and Emax contraction values were significantly increased (p <0.0001) in comaprision to control whereas, relaxation response and Emax relaxation values were significantly decreased (p <0.0001). In the high glucose group, the levels of eNOS (p <0.05) and TAS (p <0.001) decreased significantly whereas TOS (p <0.05) levels increased significantly. The sulphasalazine treatment group showed significant decrease in contraction response and Emax contraction values compared to the high glucose group (p <0.0001) although, the relaxation response and Emax relaxation values significantly increased (p <0.0001) in parallel to control.
Sulfasalazine treatment group showed significant increase in eNOS (p <0.001) and TAS (p <0.05) levels whereas, TOS (p <0.001) levels decreased significantly compared to high glucose group. In ERK inhibitor (U0126) group, relaxation response and Emax relaxation values were significantly (p <0.0001) decreased than that of sulfasalazine treatment group. HO – 1 enzyme levels decreased significantly (p <0.001) with sulfasalazine treatment and increased again with ERK inhibitor (p <0.05).
In conclusion, sulfasalazine has reduced endothelial dysfunction in high glucose vessels by activating eNOS, antioxidant effect and particularly by inducing Nrf2 via ERK pathway


Key Words: High glucose, sulfasalazine, Nrf2, ERK, rat aorta.