Hastalık yönetimi politikaları: Diyabet örneği
Disease management policy: The case of diabetes
Yazar: HATİCE MUTLU
Danışman: PROF. DR. HAYDAR SUR
Üsküdar Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Sağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Sağlık Yönetimi = Healthcare Management
Dizin: Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Hastalık = Disease ; Sağlık politikası = Health policy ; Sağlık sistemleri = Health systems ; Sağlık yönetimi = Health management

Özet:
Bu araştırmanın amacı; Türkiye'de diyabette hastalık yönetimi ihtiyacının belirlenmesi ve belirlenen ihtiyaçlar kapsamında diyabette hastalık yönetimi politikaları için önerileri ortaya koymaktır. Araştırma, nitel araştırma yöntemlerinden "durum çalışması" yaklaşımı doğrultusunda gerçekleştirilmiştir.
 	Bu kapsamda, "Hekim ve Hemşire Grubu" kapsamında 4 endokrinoloji hekimi, 3 diyabet hemşiresi ve 2 dâhiliye hekimi, "Yönetici ve Akademisyen Grubu" kapsamında sağlık yönetimi alanında çalışma yapmış 6 akademisyen (bunlardan bir tanesi dâhiliye ve bir tanesi aile hekimliği konusunda uzmandır), "Hasta Grubu" kapsamında 6 yetişkin diyabet hastası olmak üzere toplam 21 kişi ile yarı yapılandırılmış mülakat gerçekleştirilmiştir. Araştırma kapsamında toplanan veriler betimsel analiz ve içerik analizi yöntemleri ile değerlendirilmiştir. Verilerin analizinde bilgisayar destekli nitel veri analiz programı olan "New Nvivo Programı" kullanılmıştır. Çözümleme sonucu elde edilen bulgular, ilgili literatüre dayalı olarak tartışılmış ve araştırma amaçları doğrultusunda sonuç ve önerilere ulaşılmıştır.
 	Araştırma kapsamında gerçekleştirilen görüşmelerde; Türkiye'de diyabette hastalık yönetimi yaklaşımına ilişkin politika, mevzuat, sağlık hizmeti sunumu, sağlık sistemi unsurları, multidisipliner çalışma ile ilgili ihtiyaçlar belirlenmiştir.
Katılımcılar tarafından diyabette hastalık yönetimine ilişkin uygulamaların eskiye oranla iyileştiği, fakat gelişim sürecine devam etmesi gerektiği belirtilmiştir.  Özellikle hasta öz yönetimini etkileyecek sürekli hasta takibi ve multidisipliner yapı gibi faktörlerin geliştirilmesi gerektiğini vurgulamışlardır. Katılımcılar, hastayı ve ihtiyaçlarını ön planda tutan, hastaların hayatlarını sağlıklı ve komplikasyondan uzak bir şekilde geçirmelerine yardımcı olacak, sistematik süreç ve kaynak yapılandırılmasına ihtiyaç duyulduğunu ifade etmişlerdir.
Anahtar Kelimeler:  Diyabette hastalık yönetimi, Diyabet yönetimi, Hastalık yönetimi

Abstract:
The purpose of this study was the assessment of the disease management needs for diabetes in Turkey and giving suggestions for disease management policy for diabetes in accordance with the needs assessed. The study was designed as a "case study" of the qualitative approach.  
Within this scope, semi-structured interviews were carried out with 4 endocrinologists, 3 diabetes nurses and 2 internists as part of the "physicians and nurses group", 6 academicians who had done scientific research in the field of healthcare management (1 of them was an internist and one was family physician) as part of the "administrator and academicians group", and 6 adult patients with diabetes as part of the "patients group". Totally, 21 participants took part in this study. The data gathered were analyzed using descriptive and content analysis techniques. "New Nvivo Program", a computer-aided qualitative data analysis program, was used to in the analysis. The findings obtained through descriptive and content analysis were discusses based on the related literature, and corresponding conclusions and suggestions were put forward.
Through the interviews performed in this study, a set of needs concerning regulations, delivery of health care, components of healthcare system, and multidisciplinary work in relation to disease management policy for diabetes in Turkey were identified. 
It was indicated by the participants that disease management practices for diabetes have improved compared to the past although they still need to continue to improve. The participants particularly indicated that the factors such as continuous patient follow-up and multidisciplinary system which could affect patient self-management need to be improved. They also pointed out that a systematic process and resource configuration which prioritize the patients and their needs and help them spend a healthy life without developing complications are needed.

Keywords: Diabetes management, Disease management, Disease management for