Sismik yöntemlerle gaz hidratların aranması
Investigation of gas hydrates by seismic methods
Yazar: MİNE GÜRELİ
Danışman: PROF. DR. EMİN DEMİRBAĞ
İstanbul Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Jeofizik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: Jeofizik Mühendisliği = Geophysics Engineering

Özet:
Tez çalışması kapsamında 07 ve 14 numaralı hatlara ait sismik kesitlerde BSR seviyelerinin görüldüğü kısımlara karmaşık sismik nitelik analizleri ve AVO analizi uygulanmıştır. Sismik yansıma verileri MTA-İTÜ-Cambridge Üniversitesi ekibi tarafından 1998 yılında Batı Karadeniz Havzasının güney kesiminde, Bartın ? Amasra açıklarında toplanmıştır. BSR seviyeleri okyanusal kesimlerde oluşan gaz hidratların varlığını gösteren tipik sismik kanıtlardır. Yapılan son ölçümlere göre gaz hidratlar, organik karbon açısından en geniş global rezervdir. Tez çalışmasında gaz hidrat anamolilerini modellemek için MATLAB programı altından çalışan bir düz çözüm programı yazılmıştır. Program, iki katı ortam arasındaki ara yüzeye ait yansıma genliklerini modellemek için Zoeppritz Denklemlerini kullanmaktadır. Üç farklı yeraltı modeli seçilmiştir. Tüm modellerde üst ortam örtü kayacı olarak kil, alt ortam ise suya doygun (Model 1), gaz hidrata doygun (Model 2) ve gaza doygun (Model 3) kumtaşıdır. Oluşturulan model grafiklerinde Model 1 ve Model 2'de yansıma genlikleri geliş açına bağlı olarak pozitif artan değerler alırken Model 3'de ise negatif artan değerler almaktadır. Ayrıca 07 ve 14 numaralı hatlara ait sismik verilerin bir kısmına BSR seviyesini farklı perspektiflerden görebilmek için karmaşık sismik nitelik analizleri uygulanmıştır. İlave olarak 07 numaralı hattın BSR seviyesini daha yüksek çözünürlükte görebilmek için Disco Focus programında gerekli modüller kullanılarak AVO niteliklerinden sıfır ofset kesiti oluşturulmuştur. Yığma öncesi AVO analizleri için super gather işlemi, 07 numaralı hattın CDP verilerine uygulanmıştır. Bu işlem sonucunda super CDP gather daki genlik değişimi daha belirgin hale gelmiştir. Sonuçlar gösteriyor ki ofsete bağlı yansıma genlik değişimi eğer yeterli ofset uzunluğu sağlanabilmişse direkt gaz hidrat göstergesi olarak kullanılabilir.

Abstract:
In this thesis, the complex seismic attribute analysis and AVO analysis were applied to seismic sections line-14 and line-07 where Bottom-Simulating Reflections (BSR) levels observed. The seismic data were collected on offshore Bartın-Amasra coast in the southern margin of the Western Black Sea Basin by MTA-ITU-Cambridge University colloboration in 1998. BSR levels are the typical seismic signature for most oceanic occurrences of gas hydrates. By the latest estimates, gas hydrates are the largest global reservoir of organic carbon, even greater than all conventional hydrocarbons. In this thesis, a forward method which runs a MATLAB programme is written to model the gas hydrate anomalies. The programme uses the Zoeppritz Equations to model the reflection amplitude from an interface between two solid medium. Three different subsurface model were chosen. For all models, the upper medium was clay and the lower medium was either water (Model 1), gas hydrate (Model 2) or gas (Model 3) saturated sandstone. The reflection ceofficient curves for Model 1 and 2 are all positive with increasing amplitude by incidence angle. On the other hand, the reflecition coefficients for Model 3 are all negative values and increasing with incidence angle. Also, complex seismic trace analysis were applied to a part of seismic data from line 07 and line 14 to observe the BSR levels in a different perspective. In additon, a zero-offset section AVO attribute was generated for line 07 by means of Disco-Focus software modules to observe the BSR levels in higher resolution. For pre-stack AVO analysis, a supergather process was applied to CDP gathers of line 07 to observe amplitude-versus-offset changes at BSR level. After this process the amplitude changes were became more clear in the super CDP gathers. The results show that change in reflection amplitude with offset can be used as a direct gas hydrate indicator if enough offset lengths are provided.