Erişkin tipi diffüz gliomların tiplendirilmesinde moleküler yöntemlere alternatif olarak immünhistokimyasal biyobelirteçlerin kullanımı
Use of immunohistochemical surrogate biomarkers as an alternativeto molecular methods in classifying adult-type diffuse gliomas
Yazar: FATMA GÜNDOĞDU
Danışman: PROF. DR. AYŞE FİGEN SÖYLEMEZOĞLU
Hacettepe Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Tıbbi Patoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Patoloji = Pathology

Özet:
Erişkin tipi IDH (izositrat dehidrogenaz)-mutant difüz gliomlar, 1p/19q kodelesyonunun varlığı ya da yokluğuna göre astrositom, IDH-mutant ve oligodendrogliom, IDH-mutant ve 1p/19q kayıplı olarak iki gruba ayrılmaktadır. Astrositomların derecelendirmesinde 2021 Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) sınıflamasında yer alan değişikliğe göre CDKN2A/B homozigot delesyonu (HD) içeren tümörler, mikrovasküler proliferasyon ve/veya nekroz içermeseler dahi derece 4 olarak sınıflandırılmaktadır. Günümüzde IDH-mutant difüz gliomların tanısında ve derecelendirmesinde erişimi zor ve pahalı moleküler yöntemlerin kullanımı zorunlu hale gelmiştir. Biz bu çalışmada moleküler yöntemlere alternatif olabilecek erişimi daha kolay ve ucuz immünhistokimyasal (İHK) vekil biyobelirteçler bulmayı hedefledik. Hacettepe Üniversitesi Tıbbi Patoloji Anabilim Dalı'nda 2014-2021 yılları arasında tanı almış 93 astrositom ve 73 oligodendrogliom vakası kullanılarak doku mikrodizinleri hazırlanmıştır. Bunlardan elde edilen kesitlere 1p/19q ve CDKN2A FISH çalışmaları ile H3K27me3 ve MTAP İHK çalışmaları yapılmıştır ve boyamalar iki gözlemci tarafından değerlendirilmiştir. CDKN2A HD ile MTAP ekspresyon kaybı arasındaki ilişki ve 1p/19q kodelesyonu ile H3K27me3 ekspresyon kaybı arasındaki ilişki incelenmiştir. CDKN2A HD bakılan 161 tümörün 25'inde (%15,1) delesyon saptanmışken, birinci gözlemci 164 tümörün 30'unda (%18,1), ikinci gözlemci 29'unda (%17,5) MTAP kaybı saptamıştır.  CDKN2A FISH'e alternatif olarak MTAP'ın sensitivitesi %88, spesifisitesi %95,52-96,27 olarak hesaplanmıştır. Oligodendrogliomların %67,1-68,5'inde, astrositomların ise %21,1-22,6'sinde H3K27me3 ekspresyon kaybı görülmüştür. 1p/19q FISH'e alternatif olarak H3K27me3'ün sensitivitesi %77,42-76,34, spesifisitesi %65,75-67,12 olarak hesaplanmıştır.  Sonuç olarak, MTAP İHK çalışması CDKN2A FISH için güvenilir bir vekil biyobelirteç iken; H3K27me3 İHK çalışması 1p/19q FISH çalışmasına alternatif olabilecek sensitif ve spesifik bir belirteç değildir.

Abstract:
Adult-type IDH (isocitrate dehydrogenase)-mutant diffuse gliomas are divided into two groups as astrocytoma, IDH-mutant and oligodendroglioma, IDH-mutant and 1p/19q codeleted, on the basis of 1p/19q status. According to the 2021 World Health Organization (WHO) classification; astrocytomas containing CDKN2A/B homozygous deletion (HD) are graded as grade 4 even in the absence of microvascular proliferation and/or necrosis. Nowadays, the use of difficult-to-access and expensive molecular methods has become mandatory in the diagnosis and grading of IDH-mutant diffuse gliomas. In this study, we aimed to find accessible and cheap immunohistochemical (IHC) surrogate biomarkers that could be an alternative to molecular methods. Tissue microarrays were prepared using 93 astrocytoma and 73 oligodendroglioma cases diagnosed between 2014-2021 in Hacettepe University Department of Medical Pathology. 1p/19q and CDKN2A FISH and H3K27me3 and MTAP IHC studies were performed and two observers evaluated the staining. The relationship between CDKN2A HD and loss of MTAP expression and the relationship between 1p/19q codeletion and loss of H3K27me3 expression were investigated. CDKN2A HD was detected in 25 (15.1%) of 161 diffuse gliomas, while the first observer detected MTAP loss in 30 (18.1%) out of 164, and the second observer in 29 (17.5%). As an alternative to CDKN2A FISH, the sensitivity and specificity of MTAP were calculated as 88% and 95.52-96.27%. Loss of H3K27me3 expression was observed in 67.1-68.5% of oligodendrogliomas, and 21.1-22.6% of astrocytomas. As an alternative to 1p/19q FISH, the sensitivity of H3K27me3 was 77.42-76.34% and the specificity as 65.75%-67.12%. In conclusion, MTAP IHC appears to be a reliable surrogate biomarker to CDKN2A FISH however loss of H3K27me3 expression is not sensitive and specific enough as an alternative to 1p/19q FISH.