Stratejik karar alma süreci ve muhasebe - Finans bilgi sistemi ilişkisinde bilgi kalitesinin rolü: Kahramanmaraş ilinde yerleşik tekstil işletmeleri üzerinde bir araştırma
The role of information quality in the relationship of strategic decision making and accounting - Finance information system: an research on residential textile enterprises in city of Kahramanmaraş
Yazar: YAHYA GÜNAY
Danışman: PROF. DR. REYHAN AYŞEN WOLFF
Giresun Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Bilgi kalitesi = Information quality ; Bütünleşik bilgi sistemleri = Integrated information systems ; Finansal muhasebe = Financial account ; Karar verme stratejileri = Decision making strategies ; Maliyet muhasebesi = Cost accounting ; Muhasebe ve finansman eğitimi = Accounting and finance education ; Stratejik karar = Strategic decision ; Üretim stratejileri = Production strategies ; İnsan kaynakları bilgi sistemleri = Human resources information systems ; İşletme stratejisi = Business strategies

Özet:
İşletmeler, rekabetin akıl almaz boyutlara ulaştığı günümüz piyasasında ayakta kalabilmek adına karar alma mekanizmalarını hareket ettirerek işletme yapısında ve organizasyonlarında kısa ve uzun vadede en uygun kararı almak mecburiyetindedirler.  Bununla birlikte işletmeleri başarı ya da başarısızlığa götüren etmenler yöneticilerin verdiği kararlar sonucunda ortaya çıkmaktadır. Alınan stratejik kararların işletmelerin geleceklerini belirlediği dikkate alındığında, stratejik yönetimin aslında stratejik karar alma olduğu çok daha net görülebilecektir. Özellikle stratejik kararlar yöneticiler açıcından sürdürülebilirliği sağlamak ve rekabetle baş edebilmek adına oldukça önemli görülmelidir. Bu bağlamda yöneticiler işletme faaliyetleri ile ilgili alacakları kararlarda belirsizliği en aza indirmek ve başarı elde edebilmek için bilgi sistemlerinden yararlanmalıdır. Yöneticilerin ihtiyaç duyduğu en temel bilgiler ise muhasebe - finans bilgi sistemleri aracılığıyla sağlanmaktadır. 
İşletmelerin karar verme mekanizmalarını oluşturan yöneticiler, işletmeleri stratejik açıdan yönetirken ve işletmeye uygun stratejik kararları alırken kullandıkları en önemli bilgi kaynağını muhasebe - finans bilgileri oluşturmaktadır. Stratejik kararlar alınmasında kullanılması elzem olan muhasebe - finans bilgi sistemlerinin doğru, şeffaf, tam, güvenilir ve zamanında olması yani kaliteli olması da oldukça önemli olan bir konu olarak değerlendirilmektedir. 
Bu derece önemli olan bir konuda yapılan bu çalışmada, tekstil sektöründe faaliyet gösteren işletmelerin muhasebe - finans bilgi sistemi bileşenlerinin stratejik karar alma süreci özellikleri üzerindeki etkisini incelemek ve bilgi kalitesinin aracı rolünü tespit etmek amaçlanmıştır. Literatürde stratejik karar alma, muhasebe - finans bilgi sistemi bileşenleri ve özellikle bilgi kalitesinin iş dünyasında kullanımını ölçen araştırmaların oldukça sınırlı olduğu hatta bu üç ölçeğin birlikte kullanıldığı bir çalışmanın olmadığı görülmüştür. Bu durum da araştırmanın gerçekleştirilmesine yöneltmiştir.  
Bu araştırmanın evrenini Türkiye'de sanayileşmenin yoğun olduğu illerden Kahramanmaraş'ta iplik sanayi, dokuma ve boya kasar sanayi, örme ve konfeksiyon sanayinde faaliyet gösteren üretim işletmelerinin yöneticileri oluşturmaktadır. Başlangıçta 330 anket formu verilmiştir. Araştırmaya katılmayı kabul eden 300 katılımcıdan elde edilen anketlerin kullanılabilir olan 250'si ile analizler gerçekleştirilmiştir. 
Verilerin analizinde, güvenilirlik, frekans, stratejik karar alma süreci, muhasebe - finans bilgi sistemi bileşenleri ve bilgi kalitesi özellikleri ölçeği bulguları ile açıklayıcı faktör ve alt boyutlar arasında korelasyon analizi, demografik ve işletme özelliklerine göre farklılaşma durumları t testi ve tek yönlü ANOVA tablosu SPSS 22.0 yardımıyla test edilmiştir. Son olarak da doğrulayıcı faktör analizi ve yapısal eşitlik modeli AMOS 24 paket programıyla analiz edilmiş ve sonuçlar yorumlanmıştır.
Araştırma sonucuna göre; muhasebe - finans bilgi sistemlerinden finansal ve yönetim muhasebesi ile nakit-sermaye bütçeleme ve kar planlamanın, stratejik karar alma süreci özelliklerinden olan hiyerarşik merkezileşme ve rasyonelliği etkilediği tespit edilmiştir. Maliyet muhasebesi bilgilerinin ise hiyerarşik merkezileşme ve rasyonelliği etkilemediği görülmüştür. Ayrıca hiyerarşik merkezileşme üzerinden oluşan etkide, bilgi kalitesi özelliklerinin kısmi olarak aracılık rolünün olduğu tespit edilmiştir. Başka bir ifade ile belirtmek gerekir ise; işletme yöneticilerinin stratejik karar alma süreçlerinde muhasebe - finans bileşenlerini etkili olduğu ancak bilgi kalitesi özelliklerin aracılık rolü üstlenmediği tespit edilmiştir.

Abstract:
Businesses have to take best decision in the short and long term in business structure and organizations by moving decision making mechanisms to able to survive in today's market where the competition has reached unbelievable dimensions. At the same time, emerge factors that lead businesses to success or failure because of decisions given by the managers. When take into considered determine of businesses' their future received of strategic decisions, it will be seen much more clearly that actually strategic management is strategic decision making. Especially strategic decisions must be seen that more important in terms of managers on behalf of to ensure sustainability and to cope with competition. In this regarding managers should be benefit from information systems for minimizing uncertainty and achieving success to take their in the decisions to related with business activities. The most basic information that managers need is provided through accounting and finance information systems.
Managers who create the decision-making mechanisms of enterprises, accounting - finance information is used to the most important source of information while strategically managing businesses and making strategic decisions suitable for the business. Which are essential to use of accounting and financial information systems, in making strategic decisions is being evaluated accurate, transparent, complete, reliable and timely namely it is good quality as well about as a very important issue.
In this study which is conducted on a subject of such importance, it has been aimed examine and identify the mediating role of information quality the impact of accounting and financial information system components on strategic decision-making process features to businesses operating in the textile industry. In the literature, it has been seen that accounting and finance information system components and especially of research measuring the use of information quality in the business world is quite  limited even there is no study in these three scales is used together. In this situation has been led to the realization of the research.
The population of this research consists of the managers of the production enterprises operating in the yarn industry, weaving and dye bleaching industry, knitting and apparel industry in Kahramanmaraş, one of the provinces where industrialization is intense in Turkey. Initially, 330 questionnaire forms were given. Analyzes were carried out with 250 available questionnaires obtained from 300 participants who agreed to participate in the research.
In the analysis of data has been tested with the help of one-way ANOVA table SPSS 22.0 for reliability, frequency, strategic decision-making process, accounting - finance information system components and sub-dimensions between correlation analysis and information quality characteristics scale findings with exploratory factor and demographic and t test for differentiation states according to business characteristics. Finally, the results were interpreted and analyzed with the AMOS 24 package program to confirmatory factor analysis and structural equation model.
According to the results of the research; It has been determined that financial and managerial accounting, cash-capital budgeting and profit planning from accounting - finance information systems affect hierarchical centralization and rationality, which are the features of strategic decision making process. It has been observed that cost accounting information does not affect hierarchical centralization and rationality. Additionally it has been detected information quality characteristics have a partial mediating role, which is in effect from through the hierarchical centralization. If it is necessary to in other words, it has been detected accounting and finance components are effective in the strategic decision-making processes of business managers but information quality characteristics do not play a mediating role.