Dijital dönüşüm uygulamalarının muhasebe mesleğine etkisi üzerine bir araştırma
Investigation of the effect of digital transformation applications on the accounting profession
Yazar: AHMET ERKAN
Danışman: PROF. DR. OSMAN BAYRİ
Süleyman Demirel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Muhasebe Finans Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Bilgisayarlı muhasebe = Computerized accounting ; Genel muhasebe = General account

Özet:
Dijital Dönüşüm tüm dünyada olduğu gibi Türkiye'de de birçok uygulama
alanını etkilemiştir. Bu durumdan öncelikli olarak etkilenen mesleklerden biri de
muhasebe mesleğidir. Muhasebenin uygulama alanını etkileyen kanunlar (vergi,
SGK, TMS, TFRS vb.), sistemsel yenilikler, güncellemeler vb. değişiklikler,
muhasebe meslek mensuplarının iş yükünü oldukça arttırmaktadır. Muhasebe meslek
mensupları iş performanslarını artırmak, iş yükünü hafifletmek, zamandan tasarruf
sağlayabilmek, hızlı ve isabetli kararlar verebilmek için dijital dönüşüm
uygulamalarını oldukça fazla kullanmaktadırlar. Bu duruma bağlı olarak bu
araştırmanın amacı, muhasebe meslek mensuplarının dijital dönüşüm
uygulamalarının kullanımının; algıladıkları fayda, algıladıkları kullanım kolaylığı,
algıladıkları davranışsal kontrol, sübjektif normlar, işe uyum, çıktı kalitesi, sonuç
gösterilebilirlik, kullanım niyeti ve kullanım davranışlarının etkilerini araştırmaktır.
Araştırma kapsamında geliştirilen modelin verilerin desteklenip desteklenmediğini
araştırmak için Batı Akdeniz Bölgesi'ndeki muhasebe odalarına kayıtlı meslek
mensuplarından 393 kişiye anket uygulanmıştır. Bu araştırmada, açımlayıcı faktör
analizi uygulanmış elde edilen veri setleri SPSS istatistik paket programıyla analiz
edilmiştir. Ortaya çıkan faktörlerin birbiriyle ilişkisinin tespiti içinde korelasyon
analizi yapılmıştır. Katılımcıların demografik özelliklerine istinaden t testi, tek yönlü
varyans analizi yapılmıştır. Araştırma sonucunda SMMM'lerin DDU'ya pozitif
baktıkları tespit edilmiş, SMMM'lerin personellerinin DDU'yu algılayamamasını ve
sistemdeki güncellemeleri işlerinde engel veya zorluk olarak gördükleri sonuçlarına
ulaşılmıştır. Ayrıca oluşturulan modelde ADK ile AKK arasında pozitif yönlü güçlü
bir ilişki tespit edilmiştir. Eğitim seviyesi arttıkça DDU'yu benimsemenin daha da
arttığı tespit edilmiş son olarak gençlerin ileri yaştaki SMMM'lere göre DDU'yu
daha fazla benimsedikleri sonucuna ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Dijital Dönüşüm Uygulamaları, Serbest Muhasebeci Mali Müşavir, Muhasebe Mesleği

Abstract:
Digital Transformation has affected many application areas in Turkey as well as all over the world . The accounting profession is one of the professions affected by this situation. Laws affecting the field of application of accounting (tax, SGK, TMS, TFRS, etc.), systemic innovations, updates, etc. changes significantly increase the workload of professional accountants. Professional accountants use digital transformation applications to increase their work performance, ease their workload, save time, and make fast and accurate decisions. The aim of the research is to determine the use of digital transformation applications by professional accountants; To investigate the effects of perceived usefulness, perceived ease of use, perceived behavioral control, subjective norms, job adaptability, output quality, result demonstrability, intention to use and usage behaviors. In order to investigate whether the model developed within the scope of this research is supported by the data, a survey was administered to 393 professionals registered in the accounting chambers in the Western Mediterranean Region. The obtained data sets were analyzed with the SPSS  statistical package program. In this research, exploratory factor analysis was applied. Correlation analysis was performed to determine the relationship between the resulting factors. Based on the demographic characteristics of the participants, t test and one-way analysis of variance were performed. As a result of the research, it was determined that CPAs viewed DDU positively, and it was concluded that CPAs saw their staff's inability to perceive DDU and updates in the system as obstacles or difficulties in their work. Additionally, a strong positive relationship was detected between ADK and AKK in the created model. It has been determined that the adoption of DDU increases as the education level increases, and finally, it has been concluded that young people adopt DDU more than older CPA's.

Keywords: Digital Transformation Applications, Certified Public Accountant Accountant