Şehir hastanelerinde sağlık emek sürecinin dönüşümü
Transformation of health labour process at the city hospitals
Yazar: MERVE KAYADUVAR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AHMET NAZMİ ÜSTE
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı / Kamu Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Hastaneler = Hospitals ; Kamu Yönetimi = Public Administration ; Sağlık Kurumları Yönetimi = Health Care Management
Dizin: Devlet hastaneleri = State hospitals ; Emek süreci = Labour process ; Hastaneler = Hospitals ; İstihdam = Employment ; İş gücü piyasası = Labour market ; İş güvencesi = Job security ; İş güvenliği = Work safety ; Şehir hastaneleri = City hospital

Özet:
1980'li yıllardan itibaren gelişmiş ve gelişmekte olan bir çok kapitalist ülkede uygulanmaya başlayan neoliberal politikalar kapsamında, Türkiye'de de önemli yapısal değişiklikler gerçekleştirilmiştir. Bu değişikliklerin en kapsamlılarından biri, sağlık hizmetleri alanında 2003 yılında uygulamaya geçirilen Sağlıkta Dönüşüm Programı (SDP)'dır. SDP kapsamında neoliberal sağlık "reformları" bütünsel bir program şeklinde ortaya koyulmuştur. Bu reformların tamamlayıcı olarak, 2005 yılında yapılan bir yasal düzenleme ile Kamu Özel Ortaklığı (KÖO) modeli, sağlık alanında uygulamaya geçirilmiştir.  KÖO modeli ile sağlık tesislerinin yaptırılması kapsamında "Şehir Hastaneleri Projesi" uygulanmaya başlanmış, ardarda yapılan ihaleler sonrasında hemen inşaatları başlayan şehir hastaneleri, 2017 yılı itibariyle hizmete açılmaya başlamıştır. 2021 yılı itibariyle 13 şehir hastanesi hizmete girmiş ve 6 şehir hastanesi yapım aşamasında bulunmaktadır.
Sağlıkta Dönüşüm Programı'nın ikinci fazı olarak nitelendirilen şehir hastaneleri, sağlık hizmeti üretim sürecinde yönetsel ve mekânsal bir dönüşüm gerçekleştirmiştir. Bu dönüşümle birlikte sağlık emek süreci üzerinde önemli değişiklikler ortaya çıkmıştır. Bu çalışmanın amacı, şehir hastanelerinin sağlık emek sürecinde ortaya çıkardığı etkilerin emek süreci kuramı çerçevesinde bütünlüklü bir çözümlemesini yapmaktır. Bu bağlamda, şehir hastaneleriyle birlikte sağlık emek sürecinde yeni bir emek rejimi ortaya çıktığı ve bu rejimin Neoliberal Emek Rejiminin bir türü olarak "Abulik Emek Rejimi" olarak tanımlanabileceği çalışmanın temel savını oluşturmaktadır. Çalışmada bu argümanlar nitel araştırma metodu kullanılarak yapılan alan araştırmasının bulguları ile desteklenmeye çalışılmıştır. Adana Şehir Hastanesi ve Mersin Şehir Hastanesinde gerçekleştirilen alan araştırması kapsamında derinlemesine mülakat, grup görüşmeleri, katılımcı ve katılımcı olmayan gözlem teknikleriyle veri toplanmıştır.

Abstract:
Within the context of neoliberal policies which began to be implemented in the developed and developing capitalist countries since the 1980s, in Turkey, too, significant structural changes have been made in the health services. One of these comprehensive changes is the Health Transformation Programme (HTP) which was put into practice in 2003 in the health service sector. In the context of the HTP, neoliberal health "reforms" were put forward as a holistic program. As a complement of these reforms, with a legislative regulation made in 2005, public private partnership (PPP) model was put into practice in the health sector. In the scope of building health facility via the PPP model, "City Hospitals Project" was initiated.   City hospitals which were started to be built immediately after the consecutive tenders have begun to put into service by year of 2017. As of 2021, there are 13 city hospitals which were opened and 6 city hospitals whose constructions are on-going. 
The city hospitals which are described as the second phase of the Health Transformation Programme made way for an administrative and spatial transformation in the process of health service production. Through this transformation, fundamental changes were emerged on the health labour process. This study aims to make a complete analysis of the effects brought about by the city hospitals into the health labour process within the framework of labour process theory. In this regard, the fundamental argument of this study is that with the city hospitals, a new labour regime emerged in the health labour process and this regime could be described as "Abulic Labour Regime" as a type of the Neoliberal Labour Regime. These arguments were supported through the findings of the case study made using a qualitative research design. Within the context of the case study carried out in the Adana City Hospital and Mersin City Hospital, data is collected through the techniques of in-depth interviews, group discussion, participant observation and nonparticipant observation.