Türkiye 7. sınıf matematik ders kitabındaki etkinliklerin bilişsel istem düzeylerinin program ve farklı ülkelerle karşılaştırılması
A comparison of the cognitive demand levels of tasks in 7th grade mathematics textbook in turkey with those in the national curriculum and the textbooks of other countries
Yazar: ÖZLEM ENGİN
Danışman: PROF. DR. S. RENAN SEZER
Ankara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / İlköğretim Ana Bilim Dalı / Matematik Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Bilişsel değerlendirme sistemi = Cognitive assessment system ; Ders kitapları = Textbooks ; Etkinlik = Efficiency ; Karşılaştırmalı eğitim = Comparative  education ; Kitaplar = Books ; Matematik = Mathematics ; Matematik dersi = Mathematics lesson

Özet:
Bu araştırmanın ilk amacı, Türkiye İlköğretim 6-8. Sınıflar Matematik Dersi Öğretim Programı'nda (İMDÖP) 7. sınıflar için önerilen etkinlikler ile Türkiye'yi temsil eden 7. sınıf matematik ders kitabında bulunan etkinliklerin bilişsel istem düzeylerinin kıyaslanmasıdır. Araştırmanın ikinci amacı 2011 Uluslararası Matematik ve Fen Eğilimleri Araştırması'nda (Trends in International Mathematics and Science Study [TIMSS]) (8. sınıf) ve İMDÖP'ün 7. sınıfında yer alan ortak matematik konuları kapsamında, Türkiye'yi, Amerika Birleşik Devletleri'ni ve Singapur'u temsil eden matematik ders kitaplarında yer alan etkinliklerin bilişsel istem düzeylerinin karşılaştırılmasıdır. Verilerin elde edilmesi ve analizinde nitel yöntemler kullanılmıştır. Etkinlikler, Etkinlik Analizi Rehberi'nde (Stein, Smith, Henningsen ve Silver, 2000) yer alan "ezberleme", "bağlantısız yöntemler", "bağlantılı yöntemler", "matematik yapma" şeklindeki dört bilişsel istem düzeyine göre kodlanmıştır. Daha sonra bu etkinlikler dört bilişsel istem düzeyinden hangisini gerektirdiğine göre karşılaştırılmıştır. Araştırmanın sonuçları Türkiye'yi temsil eden 7. sınıf matematik ders kitabında yer alan etkinliklerin bilişsel istem düzeylerinin İMDÖP'te öngörülen düzeyden yüksek olduğunu göstermektedir. Ülkelerin ders kitapları arasında yapılan karşılaştırmaya göre, bilişsel istem düzeyi yüksek etkinlik bulundurma oranları Türkiye, Amerika Birleşik Devletleri ve Singapur için sırasıyla %88, %54 ve %81'dir. Her bir ülkede yüksek düzeydeki bilişsel istem gerektiren etkinliklerin büyük kısmı bağlantılı yöntemler kategorisinde yer almaktadır. Sonuçlardan yola çıkarak Türkiye'nin ders kitaplarında matematik yapma düzeyindeki etkinliklerin oranının artırılması önerilmiş, ayrıca ders kitapları yazım ve kullanımındaki ilgililerin (yazar, kitap inceleme kurulu üyeleri, öğretmen gibi) bilişsel istem düzeyleri hakkında bilgilendirilmesinin gerekliliği vurgulanmıştır.

Abstract:
The first purpose of this study is to compare the cognitive demand levels of tasks proposed in Middle School Mathematics Curriculum for 6th-8th Grades in Turkey (Türkiye İlköğretim 6-8. Sınıflar Matematik Dersi Öğretim Programı [İMDÖP]) for 7th grade and the tasks encountered in the 7th grade mathematics textbook that represents those used in Turkey for that grade. The second goal of the study is to compare the cognitive demand levels of tasks in mathematics textbooks that represent Turkey, United States of America and Singapore, based on the topics that are covered both in Trends in International Mathematics and Science Study (TIMSS) 2011 (8th grade) and 7th grade İMDÖP. Qualitative methods were used to collect and analyze the data. The tasks were coded according to the four cognitive demand levels stated as "memorzation", "procedures without connections", "procedures with connections" and "doing mathematics" in Task Analysis Guide (Stein, Smith, Henningsen and Silver, 2000). The percentage of tasks requiring each of the four cognitive demand levels were then compared. The results of the research demonstrate that the cognitive demand levels of tasks in the 7th grade textbook, representing Turkey, are higher than of those proposed in İMDÖP for the 7th grade. Another finding based on international comparisons, is that the percentage of tasks requiring a higher cognitive demand level in the representative textbooks are 88%, 54%, and 81% respectively for Turkey, United States of America and Singapore. In each country, the majority of the tasks requiring a higher cognitive demand level were in the cathegory of procedures with connections. Based on these results, it is recommended that the percentage of tasks requiring the cognitive demand level of doing mathematics should be increased. In addition, those concerned with writing/using textbooks such as those in supervisory boards, authors, and teachers should familiarize themselves with the cognitive demand levels.