Betonarme okul binalarında güçlendirme ilkelerinin 2007 ve 2019 Türk deprem yönetmeliklerine göre karşılaştırılması
Comparison of strengthening design principles in reinforced concrete school buildings according to the 2007 and 2019 Turkish earthquake regulations
Yazar: MUSTAFA ESAT COŞKUN
Danışman: PROF. DR. ŞENOL GÜRSOY
Karabük Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: İnşaat Mühendisliği = Civil Engineering
Dizin: Betonarme binalar = Reinforced concrete buildings ; Betonarme hesapları = Reinforced concrete calculation ; Betonarme yapılar = Reinforced concrete structures ; Güçlendirme = Strengthening ; Performans analizi = Performance analysis ; Sismik güçlendirme = Seismic strengthening

Özet:
Ülkemiz depremler açısından çok kritik bir konumda bulunmaktadır. Zaman zaman yaşanılan depremler yapılarda büyük yıkımlar oluşturmuş dolayısıyla da depreme dayanıklı yapı tasarım yaklaşımını zorunlu duruma getirmiştir. Bu amaçla deprem yönetmelikleri yayınlanarak yapıların doğru bir şekilde tasarlanması hedeflenmiştir. Diğer taraftan zamanla yeni deprem yönetmelikleri yayınlansa da söz konusu yönetmeliklerdeki tasarım esaslarının doğru anlaşılmaması ve uygulama 
aşamalarında yapılan hatalar maalesef yapıların depremlere karşı dayanımını olumsuz olarak etkilemektedir. Ayrıca depremlere karşı dayanıklı olarak tasarlanan yapılarda zamanla yapısal kusurlar oluşabilmekte ve/veya yeni deprem yönetmeliği koşullarını sağlayamamaktadır. Bu durum mevcut yapıların statik açıdan uygunluğunu kontrol etmemizi ve gerekli durumlarda güçlendirilmesini gerektirmektedir. Bu tez çalışmasının temel amacı betonarme binaların DBYBHY ve TBDY'e göre güçlendirmesi ilişkin tasarım ilkelerinin karşılaştırılarak aralarındaki farklılıkları incelemektir. Bu amaçla Karabük İl Milli Eğitim Müdürlüğüne bağlı betonarme ikiadet okul binasının DBYBHY ve TBDY'e göre Sta4-Cad programıyla performans analizleri yapılarak mevcut ve güçlendirilmiş durumları karşılaştırılmaktadır. Böylece dikkate alınan hem yönetmelik farklılıklarının karşılaştırılması hem de söz konusu okul binalarının güçlendirme maliyetlerinin ekonomik açıdan yorumlanması hedeflenmektedir. Bu amaçla hazırlanan tez çalışması toplam beş bölümden oluşmaktadır. Birinci bölüm giriş bölümü olup, daha önceden yapılmış bazı çalışmalar özetlenmektedir. İkinci bölümde, DBYBHY ve TBDY'de belirtilen onarım ve güçlendirme tasarım ilkeleri verilmektedir. Üçüncü bölümde, bu tez çalışmasında örnek olarak seçilen okul binalarından, bilgi toplanması, gerçekleştirilen deneysel çalışmalar ve analiz yöntemlerinden bahsedilmektedir. Dördüncü bölümde, Sta4-Cad programıyla örnek olarak seçilen okul binalarının modelleri oluşturularak yapısal çözümlemeleri gerçekleştirilmekte ve elde edilen bulgular ve tartışılmaktadır. Beşinci bölümde ise bu tez çalışmasından elde edilen sonuçlar ve öneriler verilmektedir. Bu bölümü kaynaklar dizini izlemektedir.Bu tez çalışmasından elde edilen sonuçlar, Karabük İl Milli Eğitim Müdürlüğüne bağlı örnek olarak seçilen okul binalarının mevcut durumları ile DBYBHY ve TBDY'e yönetmeliklerine göre yeterli performans seviyesini sağlayamadığını ortaya koymaktadır. Yönetmelikler karşılaştırıldığında, söz konusu okul binalarında DBYBHY'nin TBDY'e daha fazla onarım ve güçlendirme işlemleri yapılması gerektiği görülmektedir. Diğer taraftan binalarına güçlendirme kararı verilirken; binanın yaşının, kaba inşaat maliyetinin toplam güçlendirme maliyetine oranının, yapı yaklaşık maliyeti oranının ve güçlendirme maliyetlerinin dikkate alınması önerilmektedir.

Abstract:
Our country is in a very critical position in terms of earthquakes. Earthquakes experienced from time to time have caused great destruction in buildings, thus making earthquake resistant building design approach compulsory. For this purpose, it is targeted to design the structures correctly by publishing earthquake regulations. On the other hand, although new earthquake regulations have been published over time, the wrong understanding of the design principles in the said regulations and the mistakes made during the implementation stages unfortunately negatively affect the 
resistance of the structures against earthquakes. In addition, structures designed to be resistant to earthquakes may occur structural defects over time and/or does not ensure the new earthquake regulation requirements. This situation requires us to check the static compatibility of existing structures and to strengthen them when necessary. The main purpose of this thesis study is to examine the differences between them by compare the design principles of reinforced concrete buildings according to DBYBHY and TBDY. For this purpose, their current and strengthened conditions are 
compared by performance analyses of two reinforced concrete school buildings affiliated to Karabük Provincial Directorate of National Education are made with Sta4-Cad program according to DBYBHY and TBDY. Thus, it is be targeted to compare both the differences in regulations considered and to interpret the retrofitting costs of the said school buildings from an economic point of view. The thesis study prepared for this purpose consists of a total of five chapters. The first chapter is the introduction, and some previous studies are summarized. In the second chapter, the repair and retrofit design principles specified in DBYBHY and TBDY are given. In the third chapter, the school buildings selected as an example in this thesis study, information gathering, the experimental studies carried out and the 
analysis methods are mentioned. In the fourth chapter, the models of the school buildings selected as an example with the Sta4-Cad program are created, their structural analysis is carried out, and the obtained findings are discussed. In the fifth chapter, the results and suggestions obtained from this thesis study are given. This section is followed by the references directory. The results obtained from this thesis study reveal that the school buildings selected as 
an example affiliated to the Karabük Provincial Directorate of National Education cannot provide sufficient performance level according to the regulations of DBYBHY and TBDY with their current situation. When the regulations are 
compared, it is seen that DBYBHY needs to carry out more repair and retrofit works to TBDY in the said school buildings. On the other hand, while deciding to strengthen the buildings; it is suggested to consider the age of the building, the ratio of the rough construction cost to the total retrofit cost, the approximate cost of the building and the retrofit costs.