20. yüzyıl başlarında Japonların İstanbul'da enformasyon faaliyetleri: Kobayashi Tetsunosuke'nin "Galata Kulesi'nden" eseri
Japanese intelligence activities in Istanbul at the begining of 20th century: Kobayashi Tetsunosuke and his "Garata to Yori"
Yazar: UĞUR ALTIN
Danışman: DOÇ. DR. H. CAN ERKİN
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Doğu Dilleri ve Edebiyatları Ana Bilim Dalı / Japon Dili ve Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Doğu Dilleri ve Edebiyatı = Eastern Linguistics and Literature ; Tarih = History ; Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Bilgi edinme = Obtain information ; Bilgi toplama = Information gathering ; Japon = Japanese ; Japonya = Japan ; Osmanlı Dönemi = Ottoman Period ; Tetsunosuke, Kobayashi = Tetsunosuke, Kobayashi ; Türk-Japon ilişkileri = Turkish-Japanese relations ; İstanbul = Istanbul

Özet:
Japonya 19. yy. ikinci yarısından itibaren, kapitalist topluma eklemlenme sürecinde yoğun bilgi toplama faaliyetleri gerçekleştirmiştir. Bunlardan biri olarak Osmanlı Devleti'ne yönelik olan kayıtlar geride bırakılmıştır. Japonların o dönemde yazdıkları kendi günlükleri, gezi notları ve mektuplarla olan alış verişleri şu anda bile muhafaza edilmektedir. Bunlar Japonya'daki Türkiye'yle ilgili bilgilerin temelini oluşturduğu düşünülebilir. Bu yüzden bu belgelerin Japon Türk ilişkilerinin tarihi gelişimini incelemek açısından oldukça önemli olduğu söylenebilir.1911 yılında İstanbul'a eğitim için gelen Kobayashi Tetsunosuke dış işleri görevlisi ve daha sonra tercüman, maslahatgüzar gibi görevleri esnasında gönderdiği rapor ve makalelerle Türkiye'nin siyasi, askeri ve diplomatik durumunu aktaran, Japonya'da Türkiye bilgisini oluşturan önder şahsiyetlerden biridir. Kobayashi'nin topladığı bilgiler, dönemin Türkiye'sinin durumunu hertürlü açıdan ele alması bakımından oldukça önemlidir.Dışişleri Bakanlığına bağlı olarak çalışan Kobayashi, Japonya'dan aldığı bursla Türkiye'de eğitim görmüştür. Öğrenci olmasına rağmen Doğu Avrupa'daki Türkiye toprakları, Doğu Avrupa ülkeleri ve Balkan Ülkelerinin durumunu raporlayıp bu bilgileri Osaka Asahi Gazetesi'ndeki Torii Sosen aracılığıyla aktarmıştır. Torii Sosen'in desteğiyle bu bilgiler ?Galata Kulesi'nden? adlı eserde toplanmıştır. Bunların içerisinde Kobayashi'nin Türkiye'de bulunduğu sırada patlak veren Trablusgarp Savaşı, Balkan Savaşları ve I. Dünya Savaşı ile ilgili içerikler ayrıntısıyla kayıt altına almış olup, dönemin Doğu Avrupası ve Balkan Devletleri'nin durumunu anlamak için de nadir belgeler olduğu söylenebilir.Bu çalışmayla Kobayashi Tetsunosuke'nin geride bıraktığı belgelerin incelenmesinin yanısıra, belgelerin içerisindeki insan ilişkileri ağına değinilerek o dönemki Türk-Japon ilişkileriyle ilgili konular ele alınmıştır. Bu sayede Japonya'nın Türkiye'ye karşı yürütülen bilgi toplama faaliyetlerinin nasıl bir yapının içerisinde bulunduğunun ortaya konulması amaçlanmaktadır.

Abstract:
In the second half of 19th century in the process of being a capitalist society, Japan have performed intensive intelligence gathering activities. One of them was towards Ottoman Empire and lots of records have been left behind. As a method of transmitting informations, Japanese diaries, travel notes and letters are well protected even now. These can be thought that are constructing basic informations about Turkey in Japan. So these documents can be said they have extreme importance when researching of Turkish-Japanese relations.In 1911 coming Turkey for having education Kobayashi Tetsunosuke undertakes tasks of officer of Ministry of Foreign Affairs, translator and charge d'affaires and in these period by sending lots of reports and articles and conveying Turkey's political, military, diplomatic situation, he became one of the pioneer figure. İnformations gathered by Kobayashi is so important in the means of mentioning Turkey's every aspect.Kobayashi, as an officer of Ministry of Foreign Affairs, studied in Turkey with the scholarship of Japan. Although being a student, he reported Turkish territories in East Europe, East Europe countries and Balkan countries' situation to Torii Sosen who is worker of Osaka Asahi Newspaper. With the help of Torii Sosen, gathered information is published on book called ?From the Galata Tower?. In this book records the wars broke out when Kobayashi is in Turkey, Tripolitian War, Balkan Wars and First World War and can be said rare documents for knowing East Europe and Balkan Nations situations of that time.With this paper, in addition to analysing documents left behind by Kobayashi Tetsunosuke, with touching many points of Kobayashi's relation network topics of Turkish- Japanese relations are mentioned. So that what kind of characteristic structure of Japanese intelligence gathering activities towards Turkey are aimed to be cleared.