Üniversite öğrencilerinde alkol kullanım bozuklukları ve kişilik özellikleri ile ilişkisi ve risk faktörleri: Depresyon ve sosyal kaygı bozukluğu
The relationship between alcohol use disorder and personality traits, and risk factors in university students: Depression and social anxiety disorder
Yazar: ELİF BERBERCUMA
Danışman: PROF. DR. NESRİN DİLBAZ
Üsküdar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Klinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Alkol içme = Alcohol drinking ; Depresyon = Depression ; Kişilik özellikleri = Personality traits ; Risk faktörleri = Risk factors ; Sosyal davranış bozuklukları = Social behavior disorders ; Sosyal kaygı = Social anxiety ; Zararlı alışkanlıklar = Harmful habits ; Üniversite öğrencileri = University students

Özet:
Bu çalışma, üniversite öğrencilerinde alkol kullanım sıklığı, alkol kullanım bozukluğu yaygınlığı ve ilişkili psikolojik faktörlerin incelenmesini hedeflemiştir. Araştırma kapsamında Türkiye'de farklı üniversitelerde eğitim gören lisans öğrencileriyle çalışma yürütülmüştür. Anket çalışmasına kabul eden 1017 öğrenciye Demografik Bilgi Formu, Liebowitz Sosyal Kaygı Ölçeği, Zung Depresyon Ölçeği, İntihar Davranış Anketi, Alkol Kullanım Bozukluğu Tanıma Testi, On Maddelik Kişilik Ölçeği ve İçme Nedenleri Ölçeği-Gözden Geçirilmiş Form uygulanmıştır. Araştırmada, alkol alan ve almayan katılımcıların demografik ve bireysel değişkenleriyle araştırma değişkenleri karşılaştırılmış ve alkol aldığını belirten katılımlarda alkol kullanımı ile sosyal anksiyete, depresyon, intihar düşüncesi, kişilik özellikleri ve içme nedenleri arasındaki ilişki incelenmiştir.
Araştırmada elde edilen bulgulara göre, katılımcılar arasında alkol kullanım bozukluğu ölçütlerini karşılayacak düzeyde alkol kullanımı olduğu saptanan katılımcıların oranı %13,3 olarak bulunmuştur. Alkol alan katılımcılarda, demografik ve alkol kullanımına ilişkin değişkenler bakımından kişilik özellikleri, alkol kullanım bozukluğu boyutları ve içme nedenleri boyutlarının anlamlı düzeyde farklılaştığı görülmüştür. Ayrıca, alkol kullanım bozukluğu ile içme nedenleri boyutlarının depresyon, intihar düşüncesi ve sosyal anksiyete kaygı ya da kaçınma boyutları ile pozitif ilişkili olduğu saptanmıştır. Kişilik özellikleri ile karşılaştırıldığında ise, ilişkili olan kişilik boyutlarının sorumluluk, yumuşak başlılık ve dışadönüklük olduğu görülmüştür.
Alkol kullanımı ve içme nedenlerini yordayan değişkenler incelendiğinde, alkol kullanım ve içme nedenlerinin tüm alt boyutlarını yordayıcı değişkenlerin depresyon ve intihar düşüncesi olduğu görülmektedir. Ayrıca, alkol kullanım bozukluğu bağımlılık belirtileri alt boyutunun sosyal anksiyete kaçınma boyutu tarafından yordandığı sonucu elde edilmiştir. Sonuçlar doğrultusunda, depresyon, intihar düşüncesi ve sosyal anksiyete belirtilerinin olmasının alkol kullanım bozukluğu için risk faktörü oluşturabileceği görülmektedir. İleri çalışmalarda, üniversite öğrencilerine yönelik önleyici ve koruyucu müdahalelerin söz konusu bulgular kapsamında yapılandırılabileceği düşünülmektedir. 

Anahtar Kelimeler: Alkol Kullanımı, Sosyal Fobi, Kişilik Özellikleri, İçme Nedenleri

Abstract:
This study aimed to investigate the prevalence of alcohol use, prevalence of alcohol use disorders and related psychological factors among university students. The study was conducted with undergraduate students studying in different universities in Turkey. Demographic Information Form, Liebowitz Social Anxiety Scale, Zung Depression Scale, Suicide Behavior Questionnaire, Alcohol Use Disorders Identification Test, Ten-Item Personality Scale and Drinking Motives Scale-Revised Form were applied to 1017 students who accepted to participate the survey research. In this study, demographic and individual variables and research variables of alcohol and non-alcoholic participants were compared and the relationship between alcohol use, social anxiety, depression, suicidal ideation, personality characteristics and causes of drinking were investigated.
According to the findings of the study, it was found that 13.3% of the participants were found to have problematic alcohol use to meet the alcohol use disorder criteria. It was observed that personality traits, alcohol abuse dimensions and drinking motives dimensions differed significantly in terms of alcohol use related personal information. In addition, the dimensions of alcohol use disorder and drinking motives were positively correlated with depression, suicidal ideation and anxiety or avoidance dimensions of social phobia. When the personality traits are compared, it is seen that the related personality dimensions are responsibility, aggreableness, and extraversion.
When the variables predicting alcohol use and drinking causes are examined, it was found  that the variables predicting all sub-dimensions of alcohol use and drinking motives are depression and suicidal ideation. In addition, the results of alcohol use disorder addiction symptoms sub-dimension were predicted by the dimension of social anxiety avoidance. According to the results, it can be seen that depression, suicidal ideation and social anxiety symptoms may constitute a risk factor for alcohol use disorder. Further studies suggest that preventive and preventive interventions for university students can be structured within the scope of these findings.

Keywords: Alcohol Usage, Personality, Drinking Motives, Social Anxiety