İşitme engelli güreşçilerde statik denge ve proprioseptif duyuları etkileyen alt ekstremite değişkenlerinin incelenmesi
Examination of lower extremity variables which effects the statical balance and proprioceptive receptors in hearing impaired wrestlers
Yazar: ALİ OZAN ERKILIÇ
Danışman: PROF. DR. ÖMER ŞENEL ; DOÇ. DR. ALİ ÖZKAN
Gazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Spor = Sports
Dizin: Alt ekstremite = Lower extremity ; Denge = Equilibrium ; Güreş = Wrestling ; Güreşçiler = Wrestlers ; Postural denge = Postural balance ; Propriyosepsiyon = Proprioception ; Spor = Sports ; Sporcular = Sportsmen ; İşitme engelliler = Hearing impaired

Özet:
Sporun diğer engel türlerinde olduğu gibi işitme engelli bireylerde de zihinsel, fiziksel ve psikolojik gelişim üzerinde olumlu etkiye sahip olduğu bilinmektedir. Denge, güreş gibi mücadele sporlarında alt ekstremitelerin spor dalına özgü olarak kullanımından etkilenebilmektedir. Bu bağlamda çalışmanın amacı, işitme engelli güreşçilerde statik denge ve proprioseptif duyuları etkileyen alt ekstremite değişkenlerinin incelenmesidir. Bu çalışmaya Ankara'daki Şampiyon sporcular spor kulübünde güreş yapan ve işitme engelliler takımda yer alan yaşları 18-22 arasında değişen toplam 12 işitme engelli güreşçi gönüllü olarak katılmıştır. Çalışma öncesinde katılımcıların her birine çalışma ile ilgili ayrıntılı bilgi verilmiş olup, testler uygulanmadan önceki 24 saat içerisinde spor yapmamaları gerektiği belirtilmiştir. Öncelikle katılımcıların antropometrik ölçümleri (boy uzunluğu, vücut ağırlığı, çevre-çap ölçümleri) alınmış olup, sonrasında çevresel ölçüm yöntemiyle bacak hacim ve kütle ölçümleri alınmış ve son olarak da statik denge, proprioseptif duyu ve anaerobik performans ölçümü ve bacak kuvvet testleri yapılmıştır. Elde edilen verilerinin analizinde Windows işletim sisteminde çalışan SPSS 16.0 paket programı kullanılmıştır. İstatistiksel analizde tüm veriler için tanımlayıcı istatistik (ortalama ve standart sapma) uygulanmıştır. Elde edilen bacak hacim ve kütlesi, vücut ağırlığı, çevre ve uzunluk, bacak kuvveti, anaerobik performans değerler ile propriseptif duyu ve statik denge arasındaki ilişki Pearson Çarpım Momentler Korelasyon analizi kullanılarak belirlenmiştir. Anlamlılık 0,05 olarak alınmıştır. Güreşçilerin diz fleksiyon ve ekstansiyon kuvvetinde en yüksek maksimal istemli diz kuvveti değerleri 60° deki kasılmalar sırasında elde edilmiştir. Alt ekstremite 45° proprioseptif ölçümleri ile Squat Sıçrama (watt) ile arasında (r=0,35, p=0,03) ve Aktif Sıçrama (watt) arasında (r=0,48, p=0,04) istatistiksel olarak pozitif yönlü anlamlı bir ilişkiye rastlanmıştır. Güreşçilerin statik denge ölçümleri ile boy, kilo, yağ yüzdesi ve bacak kütlesi-hacmi değerleri arasındaki ilişkileri incelendiğinde, statik denge ölçümleri göz açık sağ ayak statik denge ACOPY ile sağ bacak kütle ölçümleri (r=0.46, p=0.03) ve sağ bacak hacmi (r=-0.04, p=0.02) arasında istatistiksel olarak pozitif yönlü anlamlı bir ilişkiye rastlanırken diğer değişkenler arasında herhangi bir ilişki bulunmamıştır. Güreşçilerin statik denge ölçümleri ile sıçrama değerleri arasındaki ilişkiler incelendiğinde statik denge ölçümlerinden sadece göz açık sağ ayak statik denge y eksen merkezine yapılan ortalama basınç ile aktif sıçrama (r=-0.60, p=0.04) ve aktif sıçrama (r=-0.50, p=0,03) watt arasında istatistiksel olarak pozitif yönlü anlamlı bir ilişki olduğu tespit edilmiştir. Güreşçilerin statik denge ölçümleri ile 600 N.m-1, 1500 N.m-1 ve 2400 N.m-1 kuvvet değerleri arasındaki ilişkiler incelendiğinde; gözler açık sağ ayak statik denge sağa sola salınım (MLSD) ile 600 N.m-1 sağ diz kuvveti hamstring-quadriceps oranı arasında (r=0.72, p=0.01) anlamlı bir ilişki olduğu, 1500 N.m-1 Göz Açık Sağ Ayak Statik Denge Sağa Sola Salınım Standart Sapma(MLSD) ile 1500 N.m-1 sağ diz kuvveti hamstring-quadriceps oranı arasında (r=0.73, p=0.01) anlamlı bir ilişki olduğu ve  2400 N.m-1 göz açık sağ ayak statik denge öne geriye salınım (FBSD) ile 2400 N.m-1 sağ diz ekstansiyon kuvvet (r= -0.61, p=0.04) ve 2400 N.m-1 sağ diz kuvveti hamstring-quadriceps oranı arasında (r=0.71, p=0.01) anlamlı bir ilişki olduğu tespit edilmiştir. Sonuç olarak, çalışmaya katılan işitme engelli güreşçilerin statik denge ve proprioseptif duyularını etkileyen alt ekstremite değişkenlerinin farklılık gösterdiği tespit edilmiştir. Bu bulgulara göre güreşçilerin statik denge ve proprioseptif duyularına özgü antrenman planlamasının çeşitlendirilmesinin sporcuların performans ve müsabaka skorlarını iyileştireceği düşünülmektedir.

Abstract:
It is known that sports have a positive effect on mental, physical, and psychological development in individuals with hearing impairment, as in other types of disabilities. Balance can be affected by the specific use of the lower extremities in combat sports such as wrestling. In this context, the aim of the study was to examine the lower extremity variables affecting the static balance and proprioceptive senses in hearing-impaired wrestlers. A total of 12 hearing-impaired wrestlers between the ages of 18-22, who wrestled in the Champion athletes sports club in Ankara and were in the hearing-impaired team, voluntarily participated in this study. Before the study, each of the participants was given detailed information about the study, and it was stated that they should not exercise within 24 hours before the tests were applied. Firstly, the anthropometric measurements (height, body weight, circumference-diameter measurements) of the participants were taken, then leg volume and mass measurements were taken using the circumferential measurement method, and finally, static balance, proprioceptive sense, anaerobic performance measurements, and leg strength tests were performed. SPSS 16.0 package program for the Windows operating system was used in the analysis of the data obtained. Descriptive statistics (mean and standard deviation) were applied for all data in statistical analysis. The relationship between the obtained leg volume and mass, body weight, circumference and length, leg strength, anaerobic performance values, the proprioceptive sense, and static balance were determined using Pearson Product-Moment Correlation analysis. The significance was taken as 0.05. The highest voluntary knee strength values in knee flexion and extension strength of wrestlers were obtained during contractions at 60 °/sn. Statistically significant high positive correlation (p<0,05) was found between the lower extremity 45 °/sn proprioceptive measurements with Squat Bounce (watts) (r = 0.35, p = 0.03) and Active Leap (watts) (r = 0.48, p = 0.04). When the relationships between the wrestlers' static balance measurements and the values of height, weight, fat percentage, and leg mass-volume were examined, static balance measurements eye open right foot static balance ACOPY with right leg mass measurements (r = 0.46, p = 0.03) and right leg volume ( r = -0.04, p = 0.02), a statistically significant positive correlation between observed, there was no relationship between other variables. When the relationships between wrestlers' static balance measurements and jump values were examined, it was found that there was a statistically positive and significant relationship between only the static balance measurements of the right foot while the eye was open, the average pressure applied to the center of the static balance y-axis, active jump (r = -0.60, p = 0.04) and active jump (r = -0.50, = 0.03 ) watts. When the relationships between the static balance measurements of the wrestlers and 600 N.m-1, 1500 N.m-1, and 2400 N.m-1 force values were examined, it was found that there was a significant relationship between eyes open right foot static balance swing left to right (MLSD) and 600 Nm-1 right knee strength hamstring-quadriceps ratio (r = 0.72, p = 0.01), there was a significant relationship between the 1500 Nm-1 eye open right foot static balance right left swing standard deviation (MLSD) and 1500 Nm-1 right knee strength hamstring-quadriceps ratio (r = 0.73, p = 0.01) and there was a significant relationship between 2400 Nm-1 eye open right foot static balance forward and backward swing (FBSD) 2400 Nm-1 right knee extension strength (r = -0.61, p = 0.04) and the 2400 Nm-1 right knee strength hamstring-quadriceps ratio (r = 0.71, p = 0.01). As a result, it was determined that lower extremity variables affecting the static balance and proprioceptive senses of the hearing-impaired wrestlers participating in this study were different. According to these findings, it is thought that diversity in the training planning specific to the static balance and proprioceptive senses of the wrestlers will improve the performance and competition scores of the athletes.