Cadra cautella Walker (Lepidoptera: Pyralidae)'nın yumurta-larva parazitoiti Chelonus oculator Panzer (Hymenoptera: Braconidae)'un biyolojisi ve davranışı üzerinde araştırmalar
Studies on biology and behaviour of Chelonus oculator Panzer (Hymenoptera: Braconidae), an egg-larval parasitoid of Cadra cautella Walker (Lepidoptera: Pyralidae)
Yazar: HİLAL TUNCA
Danışman: PROF.DR. NEŞET KILINÇER
Ankara Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2005
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışma ile yumurta-larva parazitoiti Chelonus oculator'un konukçusu Cadra cautetta üzerinde dört farklı sıcaklık derecesinde (15±1°C, 20±1°C, 25±1°C, 3Q±1°C ) %60-70 orantılı nem ve 16:8 aydınlık:karanlık koşullarda bazı biyolojik özellikleri incelenmiş, ayrıca 25°C'de, parazitoitin temel parazhleme davranışlan ve süperparazttizmin etkileri belirlenmiştir. Parazitoitin en uzun yaşam süresi 43± 0.89 gün ile 20°C'de, en kısa yaşam süresi 17.12±1 gün ile 30°C'de belirlenmiştir. Parazitoitin gelişme süresi sıcaklığın 15°C'den 20, 25 ve 30°C'ye çıkmasıyla kısalmıştır. Dişi parazitoitin gerçek doğurganlığı 25°C'de en yüksek seviyededir. Ayrıca sıcaklık artışının parazitoitin ergin büyüklüğünü olumlu yönde etkilediği bulunmuştur. Cinsiyet oranının 15°C dışında diğer üç sıcaklık derecesinde erkekler lehinde olduğu belirlenmiştir. Parazitoitin gelişme eşiği 12.5°C, termal konstantı ise 489.3gün derece olarak hesaplanmıştır. Parazitoitin parazrtlenmiş ve parazitlenmemiş konukçularda davranışları test edilmiş, parazitoitin parazitlenmiş konukçuları algıladığı ve bu nedenle de farklı tepkilerde bulunduğu belirlenmiştir. Süperparazitizm 'çalışmalarında iki parazitleme arasındaki süre, konukçu yoğunluğu, çiftleşmenin süperparazitizme olan etkisi belirlendikten sonra konukçu yumurtaları 1, 2, 3 kez parazitletilmiş. ve parazitletme sonucu oluşan bireylerin gelişme süreleri, ergin büyüklükleri ve çıkış oranlan belirlenmiştir. Sonuçlara göre, 2 ve 3 kez parazitletilmiş konukçulardan çıkış yapan parazitoitlerin gelişme süreleri, 1 kez parazitletilen konukçulardan çıkış yapan parazitoitlerin gelişme sürelerinden daha uzun bulunmuştur. Parazitoitin ergin büyüklüğü de süperparazitizmden etkilenmiştir. İki ve üç kez parazitletilmiş konukçulardan çıkış yapan parazitoitler, bir kez parazitletilen konukçulardan çıkış yapan parazhoitlerden daha küçüktürler. Bir kez parazitletilen konukçularda %63.25'lik, iki kez parazitletilen konukçularda % 42.79'luk, üç kez parazitletilen konukçularda %37.50'lik başarılı bir parazitoit çıkışı saptanmıştır. 2005, 92 sayfa Anahtar kelimeler: Chelonus oculator, sıcaklık, biyoloji, davranış, süperparazitizm.

Abstract:
this study, some biological relations between an egg-larval parasitoid Chelorms oculator and a host Cadra cautella were investigated at four different temperatures (15±l°C, 20±1°C, 25±1°C, 30±1°CX 60-70 % relative humidity and 16L:8D photoperiod. In addition oppositional behaviour and the effect of superparasttism were determined at 25°C. Adult longevity was 43±0.89 days at 20°C, whereas it decreases to 17±1 days at 30°C. Development time decreased significantly with increasing temperature within the range of 15-30°C. The realised fecundity of the female parasitoid was found to be high at 2S°C. However, The size of the adult parasitoid was affected positively with increasing temperature. The sex ratio was male biased, except at 15°C. The temperature threshold for Chelorms oculator was 12.5°C and the number of degree- days required for their development was 489.3. The behaviour of parasitoid on parasitized and unparasitized host was tested. It was seen that Parasitoid perceived the parasitized hosts and showed different reactions to these hosts. In the study of superparasitism, firstly the effects of the time on two parasitisation, host density and mating were determined on the superparasitism. Parasitoid were reared from eggs of Cadra cautella containing 1, 2, and 3 parasitoid eggs. The effects of superparasitism on the development times, adult size and survival rates were investigated. As a result, development time was found to be significantly longer when the host was two or three times parasitized, as opposed to one parasitoid eggs. Abo parasitoid adult size was affected by superparastism, with significantly smaller parasHoids eclosing from host containing two or three, as opposed to one parasitoid egg. Chelorms achieved to eclose from singly parasitized host in a rate of 63.25 %, which decreased to 42.79 %, in the host with two eggs, and 37.50 % in the host with three eggs. 2005, 92 pages Key Words: Chelorms oculator, temperature, biology, behaviour, superparasitism.