Geniş bir hasta serisinde mikozis fungoidesin alt tiplerinin sıklığının araştırılması ve alt tiplere göre hastalık seyrinin değerlendirilmesi
Investigation of the frequency of the subtypes of mycosis fungoides in A large case series and evaluation of the disease course according the subtypes
Yazar: ÖZGÜR DEMİR
Danışman: PROF. DR. CAN BAYKAL
İstanbul Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Deri ve Zührevi Hast. Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2017
Konu: Dermatoloji = Dermatology
Dizin: Deri neoplazmları = Skin neoplasms ; Lenfoma = Lymphoma ; Mycosis fungoides = Mycosis fungoides ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Prognoz = Prognosis

Özet:
Amaç: En sık görülen primer deri lenfoması olan mikozis fungoides (MF) çok zengin klinik ve histopatolojik bulgulara sahip bir hastalıktır. MF'nin alt tipleri ile ilgili bilgiler son yıllarda giderek artmakla birlikte bunların sıklığı ile ilgili yapılan güncel geniş seri çalışmaları oldukça sınırlıdır. Tek merkezli geniş bir seri içeren çalışmamızda öncelikle MF'nin klinikopatolojik tiplerinin sıklığını belirlemek amaçlandı. Ayrıca takip bilgileri olan hastalarımız zaman içinde evre ilerlemesi ve farklı MF tiplerinin eklenmesi açısından değerlendirilerek MF alt tiplerine göre hastalık seyrinde farklılıklar olup olmadığının incelenmesi ve hangi hastaların daha yüksek progresyon riski taşıdığı konusunda fikir edinilmesi amaçlandı.  
Yöntem: İstanbul Üniversitesi İstanbul Tıp Fakültesi Deri ve Zührevi Hastalıklar Anabilim dalında Ocak 2007-Aralık 2016 tarihleri arasında "Mikozis Fungoides Özel Polikliniği'nde" klinik ve / veya histolojik olarak yeni MF tanısı konulan veya daha önce kliniğimizde tanı konmuş olup en az bir kez bu süre içinde kontrole gelen 505 ardışık hastanın dosyaları retrospektif olarak incelendi. Tüm hastaların demografik bilgileri, tanı konulana kadar geçen süre, tanı anındaki klinik ve / veya histopatolojik MF tipleri, tümör ve büyük hücre transformasyonu varlığı, tanı anındaki hastalık evresi, MF'ye eşlik eden lenfomatoid papüloz ve pitriazis likenoides kaydedildi. Takip kayıtları olan hastalar (453 hasta) bu süreçte ortaya çıkan farklı klinik tiplerin varlığı ve en az bir yıl takibi olan 388 hasta hastalık evresinde ilerleme açısından değerlendirildi.
Bulgular: Çalışmamıza dahil edilen 505 MF hastasının 300'ü (%59) erkek, 205'i (%41) kadın olup hastaların tanı yaşı ortalaması 43,9±17,23 idi. Pediatrik MF hastaları (≤18 yaş) tüm hastaların %9,3'ünü oluşturdu. Hastaların tanıdan önceki lezyon süresinin ortanca değeri 24 ay, kliniğimizde ortalama takip süresi ise 50±56,99 aydı. 
Tanı anında ve / veya takiplerde ortaya çıkan klasik MF dışında 16 ayrı tipten lezyon tespit edildi. Klasik MF dışında en sık folikülotropik MF (%6,7), poikilodermik MF (%6,7) ve hipopigmente MF (%5,9) tipleri saptandı. Daha az sıklıkta %4,4 oranında purpurik MF, %3,2 oranında eritrodermik MF, %2,6 oranında hiperpigmente MF, %1 oranında pitriazis likenodies benzeri MF, her biri %0,8 oranında siringotropik ve granülomatöz MF, %0,5 oranında granülomatöz gevşek deri ve herbiri %0,2 oranında pajetoid retiküloz, interstisyel MF, iktiyoziform MF, ünilezyonel MF ve büllöz MF saptandı. Hastalarımızın %5,6'sında tümör gelişimi, %2,2'sinde büyük hücre transformasyonu görüldü.
Hastalarımızın büyük çoğunluğu (%94,3) tanı anında erken evrede iken takip sürecinde hastaların %3,6'sında ileri evreye (evre IIB ve üstüne) geçiş saptandı. Takip sırasında 29 (%6,4) hastada ikinci bir tip eklenirken, 22 (%4,8) hastada ise tümör ve / veya büyük hücre transformasyonu görüldü.
Sonuç: Çalışmamızda folikülotropik, poikilodermik, hipopigmente ve purpurik alt tipler klasik tip dışında MF'nin en sık görülen alt tiplerini oluşturdu. Olgularımızın tanı sırasındaki alt tiplere göre seyirleri göz önüne alındığında dijitat parapsoriasis, hipopigmente MF, purpurik MF, pitriazis likenoides benzeri MF'nin daha iyi seyirli olmalarının yanı sıra lenfomatoid papülozun MF'ye eşlik etmesinin ve çocukluk çağı MF'sinin iyi prognoz göstergesi olabileceği düşünüldü. Buna karşın folikülotropik MF alt tipinin, erkek cinsiyetin ve dermatopatik lenfadenopati varlığının progresyon açısından riskli olduğu görüşü ön plana çıktı.

Abstract:
Objective: Mycosis fungoides (MF), the most common primary skin lymphoma, shows a very rich clinical and histopathological variety. While the knowledge on variants of MF has increased in recent years, current studies performed with extensive series about their frequency is very limited. Main goal of our large single-center series was to determine the frequency of clinicopathologic types of MF. Furthermore patients under follow-up were evaluated in terms of stage progression over time and the addition of other MF types in order to determine whether there are differences in the course of the disease based on the MF subtypes and to figure out the patient profile that has a higher risk of progression. 
Methods: Totally 505 consecutive MF patients newly diagnosed or at least once examined at "Mycosis Fungoides Special Outpatient Clinic" of Istanbul University, Istanbul Medical Faculty, Department of Dermatology and Venereology, between January 2007 and December 2016 were included in this retrospective study. Demographic information of the patients, clinical and / or histopathological types of the disease at diagnosis, occurence of tumors and large cell transformation, stage of disease at diagnosis and association with lymphomatoid papulosis and pitriasis lichenoides were recorded. Cases with follow-up records were evaluated about development of other variants of MF and stage progression in the period. 
Results: Among 505 patients included in the study, with a mean age of 43.9±17.23 years, 300 (59%) were male and 205 (41%) were female. Pediatric MF cases (≤18 years) accounted for 9.3% of all patients. The median value of the duration of patients' lesions prior to diagnosis was 24 months and the mean follow-up period in our clinic after diagnosis was 50±56.99 months. 
In addition to the classical type of MF 16 other subtypes of lesions were detected at the time of diagnosis and / or follow-up. The most frequent types of MF were found as folliculotropic MF (6.7%), poikilodermatous MF (6.7%) and hypopigmented MF (5.9%) following classical variant. Less frequent types were detected as purpuric MF (%4.4), erythrodermic MF (%3.2), hyperpigmented MF (2.6%), pitriasis lichenodies-like MF (%1), syringotrophic and granulomatous MF (each %0.8), granulomatous slack skin (%0.5) and pagetoid reticulosis, interstitial MF, ichthyosiform MF, unilateral MF and bullous MF (each %0.2). Tumor development and large cell transformation were seen in 5.6% and %2.2 of our patients, respectively.
The majority of our patients (94.3%) were in the early stage at the time of diagnosis and progression to upper stages (stage IIB and above) was detected in 3.6% of the patients during the follow-up period. In 29 (%6.4) patients diffent subtypes of MF occured while 22 (%4.8) patients had tumor and / or large cell transformation in the follow-up period.
Conclusion: In our study, folliculotropic, poikilodermatous, hypopigmented and purpuric subtypes were the most common subtypes of MF following classical type. Considering the course of MF subtypes at diagnosis, digitate parapsoriasis, hypopigmented MF, purpuric MF, pitriasis likenoides-like MF seems to be subtypes with relatively mild course and lymphomatoid papulosis associated MF and childhood MF could be additional good prognostic indicators. In contrary, folliculotropic MF, male gender and the presence of dermatopathic lymphadenopathy may be high risk indicators about progression.