Covıd-19 pandemi sürecinde küçülme uygulamaları: Bursa otel işletmeleri örneği
Downsizing practices during the Covid-19 pandemic process: The example of Bursa hotel businesses
Yazar: DAMLA TEZ
Danışman: PROF. DR. AYDIN YILMAZER
Sakarya Uygulamalı Bilimler Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Turizm İşletmeciliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Turizm = Tourism

Özet:
İşletmeler yoğun rekabet koşulları, teknolojinin hızlı bir şekilde gelişiyor olması, pazar koşulları gibi faktörler nedeniyle yeni strateji arayışına girerek farklı yönetim anlayışına yönelmişlerdir. Günümüzde yaygın kullanılan modern yönetim yaklaşımlarından bir tanesi de küçülme (downsizing) uygulamalarıdır. Turizm sektörünün hızlı bir şekilde gelişmesi ve krizlere hassas bir yapısının olması nedeni ile turizm işletmeleri yöneticileri kimi zaman gelişen kriz durumlarından kurtulmak, kimi zaman da fırsatları değerlendirmek adına küçülme uygulamalarını tercih etmektedirler. Küçülme uygulamalarına ilişkin turizm alanında yapılan çalışmaların diğer sektörlere göre daha az olduğu görülmektedir. Yapılan çalışmaların çoğu ise, küçülme uygulamalarının çalışan üzerine etkisini belirlemeye yöneliktir. Ayrıca Covid-19 salgını kapsamında otel işletmelerinde gerçekleştirilen küçülme uygulamalarına ilişkin çalışmanın olmaması araştırmanın önemini ortaya koymaktadır.  Bu tez çalışmasının amacı, özellikle turizm sektörünü büyük ölçüde etkileyen Covid-19 salgın krizi kapsamında, otel yöneticilerinin küçülme uygulamalarına yönelik bakış açıları belirlemektir. Bu amaç doğrultusunda Bursa ilindeki dört ve beş yıldızlı otel işletmelerinde faaliyet gösteren 40 yönetici ile yarı-yapılandırılmış mülakat gerçekleştirilmiş, elde edilen verilerin çözümlenmesinde içerik analizinden yararlanılmıştır. Araştırmanın sonucunda; Covid-19 salgını nedeniyle işletmelerin faaliyetlerini durdurmak zorunda kaldıkları, dolulukların azalması nedeniyle de gelir ve personel kaybı yaşadıkları görülmektedir. Otel işletmeleri yöneticileri özellikle kriz dönemlerinde küçülme uygulamanın gerekli olduğunu belirtmektedirler. Çoğu işletmede Covid-19 kapsamında ve daha öncesinde küçülme stratejisi uygulanmamıştır. Uygulanan işletmeler de ise, iş gücü azaltma ve ürün ve hizmet çeşidi azaltma stratejileri kullanılmıştır. Covid-19 döneminde işletmelerin küçülmeye gitmemesinin nedeni ise, o dönemde işletmelerin kapalı tutulmasıdır. Otel işletmelerinin çoğu küçülme stratejileri içerisinden yeniden yapılanma ve ürün ve hizmet çeşidi azaltma stratejilerini doğru bulmaktadır. Küçülme sürecinde personellerin katılımının sağlanmasına önem gösterilmektedir. Küçülme uygulamalarının olumlu olarak; giderin azaltılması, işletmenin sürdürülebilirliğinin sağlanması ve verimsiz kaynakların elenmesi; olumsuz olarak ise; kalite ve verimliliğin azalması, imaj zedelenmesi etkilerinin olduğu yönündeki görüşler çoğunluğu oluşturmaktadır. İşletmelerin küçülmeye gitmelerindeki en önemli etkenler ekonomik kriz ve salgın hastalıklardır. Küçülme stratejisinin işletme adına olumlu sonuçlanması için stratejik bir plan doğrultusunda ilerleme kaydedilmesi gerekmektedir. Ayrıca "tasarruf" kavramının katılımcılardan sıkça duyulması da önemli bir bulgudur.

Abstract:
Due to factors such as intense competition conditions, rapid development of technology and market conditions, businesses have turned to a different management approach by seeking new strategies. One of the modern management approaches that are widely used today is downsizing applications. Due to the rapid development of the tourism sector and its sensitive structure to crises, the managers of tourism enterprises sometimes prefer downsizing practices in order to get rid of developing crisis situations and sometimes to take advantage of opportunities. It is seen that the studies on the downsizing practices in the field of tourism are less than in other sectors. Most of the studies are aimed at determining the effect of downsizing practices on employees. In addition, the lack of work on downsizing practices in hotel businesses within the scope of the Covid-19 epidemic reveals the importance of the research. The aim of this thesis study is to determine the perspectives of hotel managers on downsizing practices, especially within the scope of the Covid-19 epidemic crisis, which has greatly affected the tourism sector. For this purpose, semi-structured interviews were conducted with 40 managers operating in four and five star hotels in Bursa, and content analysis was used in the analysis of the obtained data. As a result of the research; It is seen that businesses have to stop their activities due to the Covid-19 epidemic, and they experience loss of income and personnel due to the decrease in occupancy. Hotel management managers state that it is necessary to apply downsizing, especially in times of crisis. In most businesses, the downsizing strategy has not been implemented within the scope of Covid-19 and before. In the applied enterprises, the strategies of reducing the workforce and reducing the variety of products and services were used. The reason why businesses did not shrink during the Covid-19 period is that businesses were kept closed at that time. Most of the hotel businesses find the restructuring and product and service variety reduction strategies among the downsizing strategies correct. It is important to ensure the participation of the personnel in the downsizing process. As the downsizing practices are positive; cost reduction, business sustainability and elimination of inefficient resources; in a negative way; The majority of the views are that there is a decrease in quality and productivity, and the effects of image damage. The most important factors in the downsizing of businesses are the economic crisis and epidemics. In order for the downsizing strategy to result in a positive outcome for the business, it is necessary to make progress in line with a strategic plan. It is also an important finding that the concept of "savings" is frequently heard from the participants.