Bazı 1,4 dion bileşiklerinin N- ve S- nükleofillerle reaksiyonlarından yeni bileşiklerin sentezi ve karakterizasyonu
The synthesis and characterization of new compounds from the reactions of some 1,4-diones with N- and S- nucleophiles
Yazar: GÜLAY PAŞAOĞLU GÖNÜL
Danışman: DOÇ. DR. SİBEL ŞAHİNLER AYLA
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Kimya Ana Bilim Dalı / Organik Kimya Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Kimya = Chemistry
Dizin: Alifatik aminler = Aliphatic amines ; Naftakinonlar = Naphthoquinones ; P-benzokinon = P-benzoquinone ; Tiyoller = Thiols

Özet:
Bu çalışmanın amacı; birçok hastalığın tedavisinde kullanılan kinon (dion) bileşiklerinin piperazin ve tiyol nükleofillerle reaksiyonlarından yeni bileşiklerin sentezlenmesi ve spektroskopik yöntemlerle karakterizasyonun yapılmasıdır. Başlangıç maddesi olarak 2,3-diklor-1,4-naftakinon (1a)ve 2,3,5,6-tetrakloro-1,4-benzokinon (p-kloranil) (1b) bileşikleri kullanılmıştır. 
Çalışmanın ilk aşamasında, 2,3-dikloro-1,4-naftakinon (1a) bileşiğinden yola çıkarak N- sübstitüe bileşikler elde edilmiş, daha sonra bu bileşiklerin tiyol nükleofilleriyle reaksiyonları incelenmiştir. Bu amaçla 2,3-dikloro-1,4-naftakinon (1a) ve 1-(4-Bromo-2-florobenzil)piperazin (2) bileşiğinin kloroformda Na2CO3 varlığında oda sıcaklığındaki reaksiyonundan 2-(4-(4-bromo-2-florobenzil)piperazin-1-il)-3-kloronaftalen-1,4-dion (3) bileşiği sentezlendi. Sentezlenen 2-(4-(4-bromo-2-florobenzil)piperazin-1-il)-3-kloronaftalen-1,4-dion (3) bileşiğinin de farklı S- nükleofiller ile reaksiyonları gerçekleştirerek yeni N-, S- substitiüe naftakinon türevleri (5, 7, 9, 11, 13, 15, 17, 19, 21, 23) elde edildi.  Ayrıca 2,3-dikloro-1,4-naftakinon (1a) ile İodo-1H-indol (34)'in diklorometanda Na2CO3 varlığında oda sıcaklığındaki reaksiyonundan ise N,N- sübstitüe (35) bileşiği sentezlendi.
Çalışmanın ikinci aşamasında ise 2,3,5,6-tetrakloro-1,4-benzokinon (p-kloranil) (1b) ile 1-(4-Bromo-2-florobenzil)piperazin (2)'nin kloroformda trietilamin varlığında oda sıcaklığındaki reaksiyonundan yeni 2-(4-(4-bromo-2-florobenzil)piperazin-1-il)-3-5-6-triklorosikloheksa-2,5-dien-1,4-dion (24) ve 2,5-bis(4-(4-bromo-2-florobenzil)piperazin-1-il)-3,6-dikolorosikloheksa-2,5-dien-1,4-dion (25) bileşikleri sentezlendi. Sentezlenen (24) bileşiği başlangıç maddesi olarak kullanıldı ve farklı S- nükleofiller ile reaksiyonları gerçekleştirerek yeni mono-, bis, tris- substitiüe benzokinon türevleri (26, 28, 29, 31, 32, 33) elde edildi. Sentezlenen yeni bileşikler kromotografik yöntemlerle saflaştırıldı.
Tezin son aşamasında ise karakterizasyon çalışmaları gerçekleştirildi. Bileşiklerin yapıları FTIR, MS, 1H-NMR, 13C-NMR ve UV-Vis gibi spektroskopik yöntemler ile aydınlatıldı.

Abstract:
The aim of this study is the synthesis of new compounds from the reactions of quinone (dione) compounds used which are in the treatment of many diseases with piperazine and thiol nucleophiles and their characterization by spectroscopic methods. 2,3-dichloro-1,4-naphthoquinone (1a) and 2,3,5,6-tetrachloro-1,4-benzoquinone (p-Chloranil) (1b) compounds were used as starting materials.
In the first step of the study, N-substituted compounds were obtained starting from the 2,3-dichloro-1,4-naphthoquinone (1a) compound and then the reactions of these compounds with thiol nucleophiles were investigated. For this purpose, 2-(4-(4-bromo-2-florobenzil)piperazin-1-il)-3-kloronaftalen-1,4-dion (3) is obtained from the reaction of 2,3-dichloro-1,4-naphthoquinone (1a) and 1-(4-Bromo-2-fluorobenzyl)piperazine (2) at chloroform in the presence of Na2CO3 at room temperature. The synthesized 2-(4-(4-bromo-2-fluorobenzyl)piperazin-1-yl)-3-chloronaphthalene-1,4-dione (3) compound was also reacted with different S- nucleophiles to obtaine new N-, S-substituted naphthoquinone derivatives (5, 7, 9, 11, 13, 15, 17, 19, 21, 23). In addition, N,N-substituted compound (35) was synthesized from the reaction of 2,3-dichloro-1,4-naphthoquinone (1a) and Iodo-1H-indole (34) at dichloromethane in the presence of Na2CO3 at room temperature. 
 In the second step of the study, 2-(4-(4-bromo-2-fluorobenzyl)piperazin-1-yl)-3-5-6-trichlorocyclohexa-2,5-diene-1,4-dione (24) and 2,5- Bis(4-(4-bromo-2-fluorobenzyl)piperazin-1-yl)-3,6-dichlorocyclohexa-2,5-diene-1,4-dione (25) compounds were synthesized from the reaction of 2,3,5,6-tetrachloro-1,4-benzoquinone (p-Chloranil) (1b) and 1-(4-Bromo-2-fluorobenzyl)piperazine (2) at chloroform in the presence of triethylamine at room temperature. The synthesized compound (24) was used as the starting material and new mono-, bis, tris-substituted benzoquinone derivatives (26, 28, 29, 31, 32, 33) were obtained by performing reactions of compound 24 with different S-nucleophiles. Novel compounds were purified by chromatographic methods.

In the last step of the thesis, characterization studies were carried out. The structures of the compounds were elucidated by spectroscopic methods such as FTIR, MS, 1H-NMR, 13C-NMR and UV-Vis.