Prematüre bebeklerde nazal noninvazif mekanik ventilasyon desteğinin uygulanmasında kontrol listesi kullanımının burun yaralanmalarını önlemede etkinliği
Effectiveness of using A checklist in prevention of nasal injuries in premature infants on nasal non-invasive mechanical ventilation
Yazar: SULTAN GÜNER BAŞARA
Danışman: PROF. DR. HÜSNİYE ÇALIŞIR ; PROF. DR. MÜNEVVER KAYNAK TÜRKMEN
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Bebek-prematür = Infant-premature ; Bebek-yenidoğmuş = Infant-newborn ; Bebekler = Infant ; Burun = Nose ; Kontrol yöntemleri = Control methods ; Ventilatörler-mekanik = Ventilators-mechanical ; Yaralar ve yaralanmalar = Wounds and injuries

Özet:
Amaç: Çalışmanın amacı prematüre bebeklerde nazal noninvazif mekanik ventilasyon desteği uygulanmasında kontrol listesi kullanımının burun yaralanmalarını önlemede etkinliğinin incelenmesidir.
Gereç ve Yöntem: Araştırma 15 Haziran 2020-30 Ağustos 2021 tarihleri arasında yarı deneysel olarak yenidoğan yoğun bakım ünitesinde noninvazif mekanik ventilasyon desteği alan prematüre bebeklerle yapıldı. Örneklem kontrol grubu (n=52) ve çalışma grubu (n=52) olmak üzere toplam 104 bebekten oluştu. Kontrol grubundaki bebekler rutin bakım aldılar. Çalışma grubundaki bebeklere noninvazif mekanik ventilasyon uygulayan hemşire ve hekimlere kontrol listesi kullanımı ve noninvazif mekanik ventilasyon desteği hakkında eğitim verildikten sonra, çalışma grubundaki bebeklerin noninvazif mekanik ventilasyon uygulanması süresince tüm işlemlerde, bakım, gözlem ve değerlendirmede kontrol listesi kullanıldı. Veriler Bebek Bilgi Formu, Burun Bütünlüğü ve Basınç Yarası Şiddeti Çizelgesi, Yenidoğan Cilt Durum Değerlendirmesi ve Prematüre Bebek Ağrı Profili ile toplandı. Verilerin değerlendirilmesinde tanımlayıcı istatistikler, ki-kare, t testi, Mann-Whitney U testi ve Wilcoxon testi kullanıldı.
Bulgular: Gruplar arasında yüz bölgesi basınç yarası varlığı açısından istatistiksel olarak anlamlı fark bulundu. Gruplar arasında sağ burun içi, sol burun dışı (p=0,027), sol burun içi (p<0,001), filtrum (p=0,002) ve burun septumunda (p<0,001) basınç yarası şidddeti açısından istatistiksel olarak anlamlı fark vardır. Çalışma ve kontrol grupları arasında burun ucu, burun septumu, burun deliği, üst dudak, sağ yanak ve sol yanak cilt durum puanları açısından istatistiksel olarak anlamlı fark olduğu tespit edildi (p<0,05). Çalışma grubundaki bebeklerin 2. 3. 4. 5.gün sabah ve akşam ağrı puanları, kontrol grubundakilere göre anlamlı düzeyde daha düşük olduğu saptandı.
Sonuç: Çalışmada yenidoğan yoğun bakım ünitesinde nazal noninvazif mekanik ventilasyon uygulanan prematüre bebeklerde kontrol listesi kullanımının, başta ve yüzde basınç yarası oluşumunu önlediği, bebeklerde cilt durum puanı ve ağrı puanını düşürdüğü sonucuna varıldı. Bu durum nazal noninvazif mekanik ventilasyon desteği öncesi hazırlık, bakım, gözlem ve değerlendirmenin kontrol listesine göre yapılmasının önemini göstermektedir.
Anahtar Kelimeler: Prematüre bebek, noninvazif mekanik ventilasyon, burun yaralanması, cilt yaralanması, kontrol listesi kullanımı

Abstract:
Objective: Purpose of the study to examine the effectiveness of using a checklist in preventing nasal injuries in premature infants receiving Nasal Noninvasive Mechanical Ventilation (NİMV) support.
Materials and Methods: The study was conducted semi-experimentally in premature babies who received noninvasive mechanical ventilation support in the neonatal intensive care unit between 15 June 2020 and 30 August 2021. The sample consisted of a total of 104 infants, the control group (n=52) and the study group (n=52). Babies in the control group received routine care. After the nurses and physicians who applied nasal NİMV to the babies in the study group were trained on the use of the checklist and nasal NİMV support, the checklist was used in all procedures, care, observation and evaluation of the babies in the study group during the NİMV application. In both groups, data were collected with Baby Information Form, Nasal Integrity and Pressure Sore Severity Chart, Newborn Skin Condition Assessment, Premature Baby Pain Profile. Data were evaluated with descriptive statistics, chi-square, t test, Paired Sample test, Mann-Whitney U test, and Wilcoxon test.
Results: Nearly 98.1% of the babies in the study group and 75% of the babies in the control group were delivered by cesarean section. It was found that there was a statistically significant difference between the groups in terms of the presence of pressure sores in the facial region. A statistically significant difference was found between the groups in terms of pressure ulcer severity in the right intranasal, left nasal (p=0.027), left intranasal (p<0.001), philtrum (p=0.002) and nasal septum (p<0.001). When the skin condition scores of the study and control groups were compared, a statistically significant difference was found in terms of the skin condition scores of the nasal tip, nasal septum, nostril, upper lip, right cheek and left cheek (p<0.05). It was determined that the morning and evening pain scores of the babies in the study group on the 2nd, 3rd, 4th and 5th days were significantly lower than those in the control group.
Conclusion: In the study, it was concluded that the use of checklist in premature infants who underwent nasal NİMV in the neonatal intensive care unit prevented the formation of pressure sores on the head and face, and decreased the skin condition score and pain score in infants. This situation shows the importance of making preparation, maintenance, observation and evaluation according to the checklist before nasal NİMV support.
Keywords: Premature infants, noninvasive mechanical ventilation, nose injury, skin injury, use of checklist