Duygusal emek davranışları ve tükenmişlik düzeyleri ile emeklilik kararı arasındaki ilişkinin incelenmesi: Bağımsız çalışanlar üzerine bir araştırma
Examining the relationship between emotional labor behaviors and burnout levels an retirement decision
Yazar: ASLI ELMADİBİ
Danışman: PROF. DR. ÖZLEM ÇAKIR
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Ana Bilim Dalı / İnsan Kaynakları Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri = Labour Economics and Industrial Relations ; İşletme = Business Administration
Dizin: Duygusal emek = Emetional labor ; Emeklilik = Pension ; Karar verme = Decision making ; Tükenmişlik = Burnout ; Tükenmişlik düzeyi = Burnout level ; Çalışanlar = Workers

Özet:
Bağımsız çalışanların duygusal emek davranışları ve tükenmişlik düzeyleri ile emeklilik kararı arasındaki ilişkinin incelenmesi amacını taşıyan tez çalışmasında, öncelikle bu kavramlar açıklanmaktadır. Özellikle müşteri memnuniyeti ön planda olan bağımsız çalışanların, duygularını düzenleyerek kendilerinden istenilen veya beklenilen davranışları sergilemesi gerekmektedir.  Duygusal emek davranışları ise örgütün çalışanlardan beklediği davranışları sergilemesi anlamına gelmektedir. Çalışma hayatı boyunca bu davranışları sergileyen çalışanların tükenmişlik düzeylerinin farklılık göstermesi beklenmektedir. Tükenmişlik kavramı, yoğun etkileşim halinde olan çalışanlarda ortaya çıkan psikolojik bir sendrom olarak tanımlanmaktadır. Özellikle emekli olmayı düşünen çalışanların emeklilik kararı almasında duygusal emek davranışları ve tükenmişlik düzeyleri arasında ilişki olacağı düşünülmektedir. 
Dünyayı etkisi altına alan Covid-19 pandemisine ilişkin anket formunda yer alan sorular ile bağımsız çalışanlar üzerindeki etkisine de değinilmiştir. Araştırmada nicel veri toplama araçlarından anket kullanılmıştır. Araştırmanın evreni, Muğla ilinde yaşayan bağımsız çalışanlar olarak belirlenmiştir. Basit tesadüfi örneklem tekniği ile ulaşılan 431 katılımcıdan uygun olmayan anketlerin çalışma dışarısında bırakılmasıyla 397 bağımsız çalışan ile çalışma yürütülmüştür.
Analiz sonuçları incelendiğinde, bağımsız çalışanların demografik özelliklerine göre duygusal emek davranışları ile cinsiyet, yaş, eğitim düzeyleri ve gelir düzeyleri arasında farklılık olduğu tespit edilmiştir. Tükenmişlik düzeylerine bakıldığında ise, yaş, eğitim düzeyleri, gelir düzeyleri ve çalışma süreleri bakımından anlamlı farklılıklar ortaya çıkmıştır.  Duygusal emek davranışları ile emeklilik kararı arasındaki ilişki incelendiğinde, derinden rol yapma davranışı ve doğal duygular ile emeklilik kararı arasında pozitif yönlü anlamlı bir ilişki tespit edilirken, yüzeysel rol yapma davranışıyla negatif yönlü anlamlı bir ilişki olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca, tükenmişlik düzeyleri, duygusal, zihinsel ve fiziksel tükenme düzeyleri ile emeklilik kararı arasında pozitif yönlü anlamlı bir ilişki tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler: Duygusal Emek, Tükenmişlik, Emeklilik Kararı

Abstract:
In the thesis study, which aims to examine the relationship between the emotional labor behaviors and the levels of exhaustion and the retirement decision of independent employees, these concepts are first described. In particular, independent employees with customer satisfaction at the forefront must regulate their emotions and demonstrate their desired or expected behaviors. Emotional labor behaviors mean the organization is demonstrating the behaviors it expects from employees. Employees who demonstrate these behaviors throughout their work life are expected to vary their levels of exhaustion. The concept of exhaustion is defined as a psychological syndrome that occurs in people who are engaged in intense interaction. It is thought that there will be a relationship between emotional labor behaviors and levels of exhaustion in the retirement decision of employees who are particularly considering retiring.
The questions included in the survey form for the Covid-19 pandemic, which has been influenced by the world, and the impact it has on independent employees. The survey was used from quantitative data collection tools. The universe of the study was determined as independent workers living in the province of Muğla. Work with 397 independent employees was carried out by leaving unsuitable surveys out of work from 431 participants, which were achieved by simple random sampling technique.
When the analysis results were analyzed, it was determined that there was a difference between emotional labor behaviors and gender, age, education levels and income levels based on demographic characteristics of independent employees. When looking at the levels of exhaustion, there have been significant differences in age, education levels, income levels and working times. When the relationship between emotional labor behaviors and the retirement decision was examined, it was determined that there was a positive positive relationship between deeply role-playing behavior and natural feelings and the retirement decision, and a negative meaningful relationship with superficial role-playing behavior. In addition, a positive meaningful relationship has been established between the levels of exhaustion, emotional, mental and physical exhaustion, and the retirement decision.

Keywords: Emotional Labor, Burnout, Retirement Decision