Okul yaşam kalitesini etkileyen faktörler: Öğretmenler üzerine bir araştırma
Actors affecting the quality of school life: A study on teachers
Yazar: HATİCE ÇAKIR AĞIRMAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ EMRE TOPRAK
Erciyes Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi, Teftişi, Planlaması ve Ekonomisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Okul yaşam kalitesi = Quality of school life ; İş-yaşam dengesi = Work-life balance ; İşe bağımlılık = Workaholism

Özet:
Araştırmanın amacı, öğretmenlerin okul yaşam kalitelerine bazı demografik değişkenlerin, iş-yaşam dengesinin ve işe bağımlılığın etkisini belirlemektir. Bu amaçla, 2021-2022 eğitim öğretim yılında İç Anadolu'da bulunan büyükşehir statüsündeki bir ildeki farklı okul türlerinde görev yapan 515 öğretmenden veriler toplanmıştır. Verilerin toplanmasında; kişisel bilgi formu, Okul Yaşam Kalitesi Öğretmen Ölçeği, İş-Yaşam Dengesi Ölçeği, İşe Bağımlılık Ölçeği kullanılmıştır. Verilerin analizi, karar ağacı yöntemi kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Araştırma sonucunda, öğretmenlerin okul yaşam kalitesi düzeylerine, okul yönetimi, okula yönelik duygular, öğrenci-öğrenci, statü ve öğretim programı alt boyutuna ortak olarak etki eden en önemli değişkenin haftalık ders saati olduğu belirlenmiştir. Öğretmenler alt boyutunu ortak olarak etkileyen en önemli değişkenin öğrenci sayısı olduğu görülmüştür. Öğretmenlerin iş yaşam dengesi ve iş-yaşam uyumu puanları arttıkça okul yaşam kalitelerinin toplamı ile öğretmenlere, okula yönelik duygulara, öğrenciöğrenci iletişimine dair okul yaşam kalitelerinin arttığı belirlenmiştir. Öğretmenlerin iş takıntı düzeyi alt boyutu puanları arttıkça okul yaşam kalitelerinin toplam puanları ile okula yönelik duygular ve öğrenci-öğrenci iletişimi alt boyutlarına ilişkin okul yaşam kalitelerinin düştüğü görülmüştür. İş-yaşam dengesi yüksek olan öğretmenlerin okul yönetimine bağlı okul yaşam kalitesi düzeylerinin işe bağımlılıktan etkilenmediğibelirlenmiştir. İş takıntı düzeyi düşük olan öğretmenlerde iş-yaşam uyum düzeyi arttıkça okul yönetimine ve öğretmenlere dair okul yaşam kalitelerinin arttığı belirlenmiştir. İş-yaşam uyum düzeyi yüksek olan öğretmenlerde iş kontrolünü sağlayanların, öğrenci-öğrenci iletişimine dair okul yaşam kalitelerinin yüksek olduğu belirlenmiştir.

Abstract:
The aim of the study is to determine the effects of some demographic variables, worklife balance, and work dependency on teachers' school life quality. For this purpose, data were collected from 515 teachers working at different school types in a metropolitan city at Central Anatolia in the 2021-2022 academic year. Personal information form, School Life Quality of Teacher Scale, Work-Life Balance Scale, and Work Addiction Scale were used for collecting the data. Decision tree method was used for the data analysis. In the research, it was determined that weekly course hours were the most important variable affecting the school life quality together with some other dimensions and the number of students affects teacher subdimension the most. As the work-life balance and work-life harmony scores of the teachers increased, it was determined that the sum of the school life quality and the school life quality regarding teachers, feelings towards the school, and student-student communication increased. As the teachers' work obsession was increased, a decrease in the school life quality, feelings towards school and student-student communication were observed. It has been determined that the school life quality levels of teachers with high work-life balance were not affected by work dependency. It was determined that as the worklife adjustment level of teachers with low work obsession increased; the quality of school life regarding school management and teachers increased and the teachers with a high work-life adjustment level had a high quality of school life regarding studentstudent communication and those who provided job control.