Görme engelli kadınlarda toplumsal cinsiyet algısı ve üreme baskısı arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between gender perception and reproductive coercion visually impaired women
Yazar: MEVRA EKSİN
Danışman: DOÇ. DR. EBRU GÖZÜYEŞİL
Çukurova Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Bu araştırma görme engelli kadınlarda toplumsal cinsiyet algısı ve üreme baskısı arasındaki ilişkiyi değerlendirmek amacıyla 15 Ocak -15 Mayıs 2024 tarihleri arasında tanımlayıcı tipte yürütülmüştür. Araştırmanın evrenini, Altı Nokta Görme Engelliler Derneği'nin 31 şubesine kayıtlı 1700 görme engelli kadın oluşturmuştur. Örneklem büyüklüğü prevelansı 0,02, %5 hata oranı ve %95 güven aralığında 120 kadın olarak hesaplanmıştır. Yaşanabilecek kayıplar göz önüne alınarak örneklem sayısı yaklaşık %15 arttırılarak araştırma 135 kadın ile tamamlanmıştır. Araştırmada veriler, telefonla görüşme yöntemi ve yüz yüze görüşme yöntemi kullanılarak toplanmıştır. Verilerin toplanmasında, "Kişisel Bilgi Formu", "Toplumsal Cinsiyet Algısı Ölçeği" ve Üreme Baskısı Ölçeği" ölçekleri kullanılmıştır. Veriler IBM SPSS Statistics 18.0 programı ile değerlendirilmiştir. Kritik anlamlılık değeri p<0,05 olarak alınmıştır. 
Görme engelli kadınların Toplumsal Cinsiyet Algısı Ölçeği ve Üreme Baskısı Ölçeği puan ortalaması sırasıyla 94,54±13,42, 0,45±1,27'dır. Araştırmada görme engelli kadınların Toplumsal Cinsiyet Algısı puan ortalamaları ile medeni durum, çocuk sayısı, eğitim durumu, çalışma durumu, engelli maaşı alma durumu, gelir durumu algısı, sağlık güvencesi ve yaşanılan bölge değişkenleri arasında istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmuştur (p<0,001; p<0,05). Engelli maaşı alma ve sağlık güvencesi değişkenleri ile Üreme Baskı Ölçeği ortanca puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmıştır (p<0,05). Görme engelli kadınların toplumsal cinsiyet algıları ile üreme baskıları arasında anlamlı ilişki saptanmamıştır (r=-0,092 ve p>0,05).
Araştırma sonucunda, görme engelli kadınların toplumsal cinsiyet algılarının olumlu olduğu, üreme baskısı yaşamadıkları, toplumsal cinsiyet algısı ile üreme baskısı arasında ilişki olmadığı belirlenmiştir. 

Anahtar Sözcükler: 	Toplumsal cinsiyet, üreme, baskı, görme engelli bireyler, kadınlar

Abstract:
This research was conducted as a descriptive study between January 15 and May 15, 2024, in order to evaluate the relationship between gender perception and reproductive coercion in visually impaired women. The population of the research consists of 1700 visually impaired women registered in 31 branches of Six Dots Association for the Visually Impaired. The sample size was calculated as 120 women with a prevalence of 0.02, an error rate of 5%, and a confidence interval of 95%. Considering possible losses, the number of samples was increased by approximately 15% and the research was completed with 135 women. In the study, data were collected using the telephone interview method and face-to-face interview method. "Personal Information Form", "Gender Perception Scale" and Reproductive Coercion Scale" scales were used to collect data. The data were evaluated with the IBM SPSS Statistics 18.0 program. The critical significance value was taken as p<0,05.
The mean scores of visually impaired women on the Gender Perception Scale and the Reproductive Coercion Scale are 94,54±13,42 and 0,45±1,27, respectively. In the study, a statistically significant difference was found between the gender perception average scores of visually impaired women and the variables of marital status, number of child, educational status, employment status, disability pension receipt, income status perception, health insurance and region of residence (p<0,001; p<0,05). A statistically significant difference was found between the variables of receiving disability pension and health insurance and the median scores of the Reproductive Coercion Scale (p<0,05). No significant relationship was found between visually impaired women's gender perceptions and reproductive coercion (r=-0,092 and p>0,05).
As a result of the research, it was determined that visually impaired women's gender perceptions were positive, they did not experience reproductive coercion, and there was no relationship between gender perception and reproductive coercion.

Key Words: Gender, reproduction, coercion, visual impaired persons, women