Kültürel duyarlılığın toplumsal uyuma etkisinde sosyal sermayenin aracı rolü
The mediating role of social capital in the impact of cultural sensitivity on social adaptation
Yazar: ZEYNEP EKMEKÇİ
Danışman: PROF. DR. FATMA GEÇİKLİ
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Halkla İlişkiler Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Halkla İlişkiler = Public Relations ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Kültürel duyarlılık = Cultural sensivity ; Sosyal sermaye = Social capital ; Sosyal uyum = Social adjustment ; Yapısal eşitlik modeli = Structural equation model

Özet:
21. yüzyıl çeşitli nedenlerden (göç, savaş, iletişim teknolojilerindeki gelişmeler,
eğitim, ticaret ve turizm gibi) dolayı çok kültürlü toplumların bir arada yaşama pratiği
geliştirdiği bir dönemdir. Farklılıkların bir arada ve belirgin olduğu böylesi toplumlarda
uyumlu bir şekilde toplumsal yaşamı sürdürmenin birtakım güçlükleri vardır. Bu
çalışmada ortaya çıkan güçlüklerin kültürel duyarlılık ve sosyal sermaye kavramları ile
aşılabilmesinin izleri aranmaktadır. Bu bağlamda çok kültürlü bir toplum olan Alman'da
işçi göçüyle başlayan Türk varlığının izleri sürülmüş ve toplumsal uyumun kültürel
duyarlılık ve sosyal sermaye ile ilişkisi irdelenmiştir. Çalışmada Almanya'da yaşayan
Türklere çevrim içi anket uygulanmıştır. Anket çalışması demografik sorular, kültürel
duyarlılık ölçeği, sosyal sermaye ölçeği ve algılanan toplumsal uyum ölçeği olmak üzere
dört bölümden oluşmaktadır. Çalışmada Yapısal Eşitlik Modellemesiyle (YEM) kültürel
duyarlılığın toplumsal uyuma etkisinde sosyal sermayenin aracı rolü incelenmiştir. Elde
edilen bulgular neticesinde, kültürel duyarlılığın toplumsal uyuma doğrudan, sosyal
sermayenin ise azalarak da olsa bir aracı etkisi olduğu belirlenmiştir. Ayrıca, kültürel
duyarlılık düzeyinin eğitim durumuna göre, sosyal sermaye düzeylerinin Almanya'da ve
Türkiye'de eğitim durumlarına göre, toplumsal uyum düzeylerinin Almanya'da veya
Türkiye' doğmuş olma durumuna göre farklılık gösterdiği belirlenmiştir.
Anahtar Kelimeler: Kültürel duyarlılık, sosyal sermaye, toplumsal uyum, yapısal
eşitlik

Abstract:
The 21st century is a period in which multicultural societies develop the practice of
living together due to various reasons (such as migration, war, developments in
communication technologies, education, trade and tourism). There are some difficulties
in maintaining a harmonious social life in such societies where the differences are
together and prominent. In this study, traces of overcoming the emerging difficulties with
the concepts of cultural sensitivity and social capital are sought. In this context, the traces
of the Turkish existence that started with the migration of workers in Germany, which is
a multicultural society, were traced and the relationship of social cohesion with cultural
sensitivity and social capital was examined. In the study, an online questionnaire was
applied to Turks living in Germany. The survey consists of four parts: demographic
questions, cultural sensitivity scale, social capital scale and perceived social cohesion
scale. In the study, the mediating role of social capital in the effect of cultural sensitivity
on social cohesion was examined with Structural Equation Modeling (SEM). As a result
of the findings, it has been determined that cultural sensitivity has a direct effect on social
harmony and social capital has a mediating effect, albeit decreasing. In addition, it has
been determined that the level of cultural sensitivity differs according to the education
level, the level of social capital differs according to the educational status in Germany
and Turkey, and the level of social cohesion differs according to the status of being born
in Germany or Turkey.
Keywords: Cultural sensitivity, social capital, social cohesion, structural equality