Papaver somniferum L. çiçeklerinin esansiyel yağ içeriği, antimikrobiyal ve antifungal özelliklerinin belirlenmesi
Determination of essential oil composition, antimicrobial and antifungal properties of Papaver somniferum L. flowers
Yazar: ALPARSLAN GÜLTEPE
Danışman: DOÇ. DR. MELTEM DİLEK
Afyon Kocatepe Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Kimya = Chemistry
Dizin: Antifungal ajanlar = Antifungal agents ; Antimikrobiyal aktivite = Antimicrobial activity ; Haşhaş = Poppy ; Papaver somniferum = Papaver somniferum ; Uçucu yağlar = Essential oils

Özet:
Haşhaş bitkisinin ülkemizde ve dünyanın birçok bölgesinde çok eski dönemlerden beri yetiştirildiği bilinmektedir. Milattan 5000 yıl önce Mezopotamya? da yaşamış olan Sümerlerin kullandıkları dilde afyona ait bazı kelimelere ve Asurlara ait bazı kabartmalarda haşhaş resimlerine rastlanıldığı, Avrupa? da da milattan yaklaşık 4000 yıl önce bu bitkinin bilindiği ve tarımının yapıldığı bildirilmektedir. Anadolu? da Hititler döneminden beri haşhaş tarımının yapıldığı bir çok yazar tarafından belirtilmektedir.

Tüm dünyada ekiminden üretimine ve satışına kadar ilgi ile izlenen haşhaş, ülkemizde tohumunun %50 civarında yağ içermesi nedeniyle geleneksel olarak gıda amaçlı, kapsülünün ise ihtiva ettiği morfin, diğer alkaloidlerin ise tıbbi ve bilimsel amaçlı kullanımı yönünden önemli bir endüstriyel bitki olma özelliği taşımaktadır.

Ülkemizde ve dünyada kaliteli parfümeri ve kozmetik ürünlerin kullanımları giderek yaygınlaşmaktadır. Bu yaygınlaşmaya paralel olarak aromatik nitelik taşıyan bitkilerin önemi de tüm dünyada artmaktadır. Zengin bitki florasına sahip ülkemiz kokulu bitkiler açısından da zenginlik göstermektedir. Ne var ki, bir çok bitki türü, aromatik nitelikler taşıdığı bilinmesine karşın, uçucu yağ nitelikleri açısından henüz araştırılmamıştır. Haşhaş çiçeği de uçucu yağ nitelikleri ve optimal üretim koşulları açısından tam olarak araştırılmamış bir bitkidir.

Güzel kokuları ve tedavi edici özellikleri nedeniyle çoğu aromatik bitkiler endüstride ve halk arasında yoğun olarak kullanılmaktadır. Bu çalışmada haşhaş çiçeğinden (Papaver somniferum L.) hidrodistilasyon metodu ile elde edilen uçucu yağların bileşenleri Gaz Kromatografisi (GC) ve Gaz Kromatografisi?Kütle Spektrometresi (GC-MS) metodu ile araştırılmış ayrıca esansiyel yağı karakterize etmek için yoğunluk tayini ve kırılma indisine de bakılmıştır.  
	
Ayrıca çiçekten elde edilen esansiyel yağın biyolojik aktivitesini incelemek amacıyla antibakteriyel özellikleri Disk Difüzyon ve Buyyonda Mikrodilüsyon yöntemleri ile, antifungal özellikleri ise Agar Difüzyon Plak Metodu ile belirlenmiştir. Elde edilen sonuçlara göre haşhaş çiçeği uçucu yağının antimikrobiyal özellik gösterdiği tespit edilmiştir.

Abstract:
It is known that opium poppy has been grown since ancient times in both our country any many parts of the world. Some words similar to opium poppy were found in the language used by Sumerians lived in Mesopotamia 5000 years before Christ and some relief paintings of opium poppy belong to Assyrian were found. It is also known that opium poppy has been known in Europa and used in agriculture since 4000 BC. It is reported by lots of authorities that cultivation of opium poppy has been made in Anatolia since Hittites. 

Opium poppy, which is followed from sowing to selling in the whole world, is an important industrial plant in our country since it is used in the food industry because of its %50 oil content and for medicinal and scientific purposes since it includes morphine and the other alkaloids.

The use of high quality perfumes and cosmetic products in our country and the whole word is becoming widespread. The importance of these aromatic plants in all over the world is parallel with this increase. Our country has also a rich flora of these aromatic plants. However, a lot of kinds of aromatic plants have not been searched about their essential oil content. Poppy flower is a kind of these plants which have not been searched yet about its essential oil content and optimum production conditions.

Lots of aromatic plants have been used in industry and by people because of their perfume and therapeutic properties. In this study volatile oils components, that were obtained from the poppy flower (Papaver somniferum L.) by hydrodistilled method, will be searched by gas chromatography (GC) and gas chromatography-mass spectrometry (GC-MS) methods. Also to characterize the essential oil, the determination of density and index of refraction were examined.

Also in order to examine the biological activity of the essential oil obtained from the flower antibacterial properties were determined by Disc Diffusion Method and Broth Microdilution, antifungal properties were determined by the Agar Diffusion Plate Metod. Obtained according to the results, antimicrobial property has been found in poppy flower volatile oil.