Atatürk Döneminde parlamento faaliyetleri (1920 -1938)
The parliament activities at Atatürk period (1920-1938)
Yazar: CENGİZ ŞAVKILI
Danışman: PROF. DR. TEMUÇİN FAİK ERTAN
Ankara Üniversitesi / Türk İnkılap Tarihi Enstitüsü
Derece: Doktora, 2011
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science ; Türk İnkılap Tarihi = History of Turkish Revolution
Dizin: Atatürk Dönemi = Atatürk Period ; Meclis-i Mebusan = Ottoman Parliament ; Milletvekili = Deputy ; Parlamenter sistem = Parliamentary system ; Parlamento = Parliament ; Siyasi faaliyetler = Political activities ; TBMM = Turkish Grand National Assembly ; TBMM Hükümeti = TBMM Government ; TBMM I. Dönem = TBMM I. Period ; TBMM II. Dönem = TBMM II. Period ; TBMM III. Dönem = TBMM III. Period ; TBMM IV. Dönem = TBMM IV. Period ; TBMM IX. Dönem = TBMM IX. Period

Özet:
Atatürk döneminde (1920-1938) Meclis'e baktığımızda karşımıza beş dönem çıkmaktadır. I. Dönem TBMM (1920-1923) üye kayıt defterine 437 milletvekili yazılı olmasına rağmen, birçok nedenlerden dolayı geniş bir halk tabanına dayalı TBMM'ye katılan milletvekili sayısı 378 olmuştur. I. Dönem TBMM, Türk Ulusal Kurtuluş Savaşını başarıyla tamamlayan ve bugünkü Türkiye Cumhuriyeti Devleti'nin temellerini atan Meclis olarak bilinmektedir.II. Dönem TBMM'ye (1923-1927) 333 milletvekili seçilmiştir. Birçok alanda faaliyette bulunan II. Dönem TBMM, yaptığı inkılâplar sayesinde modern esaslarla devleti yeniden kurmuş ve devletin kurumsallaşmasını büyük ölçüde sağlamıştır.III. Meclis'teki (1927-1931) 333 milletvekilinden yüzde 57.32 memur ve asker kökenlilerden oluşmuştur. III. Meclis Döneminde yapılan inkılâplar vasıtasıyla Cumhuriyet'in temelleri pekiştirilerek, rejim koruma altına alınmıştır.IV. Dönem TBMM'ye (1931-1935) 348 milletvekili seçilmiştir. IV. Dönem TBMM Döneminde yoğun bir çalışma temposu içine girilerek, millîleştirme faaliyetlerine devam edilmiş, çıkarılan kanunlar vasıtasıyla devlet teşkilatı alanında düzenlemeler yapılmıştır.444 milletvekilinin görev yaptığı V. TBMM (1935-1939) dönemi, devlet örgütlenmesinde kurumsallaşmanın devam ettiği ve çağdaş uygarlığa ulaşabilmek için her alanda atılımların yapıldığı bir dönem olmuştur.

Abstract:
When we have a look at the parliament at Atatürk period (1920-1938), we come across with five periods. Although 437 deputies written to the first term Turkish Grand National Assembly (1920-1923) registry book, due to many reasons the number of deputies participating to Turkish Grand National Assembly who are based on a broad based of people, were 378. The first term Turkish Grand National Assembly is rightly known as the Assembly that has successfully completed the Turkish National Liberation War and laid the foundation of the Republic of Turkey.For the second term Turkish Grand National Assembly (1923-1927) 333 deputies were elected. The second term Turkish Grand National Assembly operating in many areas re-established the state with modern bases and ensured the institutionalization of the state on a great extent.57.32 per cent of 333 deputies who served in the third term Assembly (1927-1931) consisted of officers and soldiers. The regime has been taken under protection by hardening the foundations of the Republic through the reforms done during the third Assembly term.348 deputies were elected to the fourth term Assembly (1931-1935). During the fourth term Assembly period by entering into an intensive pace of work, nationalization activities continued and arrangements were made in the state organization by the laws promulgated.The fifth Turkish Grand National Assembly (1935-1939) period at which 444 deputies were in charge, were a period in which institutionalization of state organization continued and progresses were done in all areas to reach contemporary civilization.