Türk Ceza Kanunda çalışma ve örgütlenme hürriyeti aleyhine işlenen suçlar
The crimes against working and freedom organisation in the Turkish Penalty Code
Yazar: SALİH KILIÇDAĞI
Danışman: DOÇ. DR. AYDIN BAŞBUĞ
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Hukuk = Law ; Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri = Labour Economics and Industrial Relations

Özet:
Sanayi ve teknolojinin gelişmesi, küreselleşme ve diğer etkenlerle kendi ve diğer çalışanların hakkını korumak, ekonomik ve sosyal yönden iyi durumda olanlarla eşit şartlarda sözleşmeler yapmak amacıyla çalışanlar örgütlenme yoluna gitmişlerdir. İşçi örgütlenmeleri karşı taraf olan sermaye sahiplerinin de örgütlenmeleri sonucunu doğurmuştur. Çalışma hayatı bu örgütlenmeler sayesinde yeni bir içerik ve şekil kazanmıştır. 1982 Anayasası, fertlerin çalışma ve sözleşme hürriyeti ile özel teşebbüs kurma serbestisini tanımakla kalmamış, devlete özel teşebbüslerin milli ekonominin gereklerine ve sosyal amaçlara uygun yürümesini, güvenlik ve kararlılık içinde çalışmasını sağlayacak tedbirler alma görevi vermiştir. Uluslararası sözleşmelerle de çalışma hayatının ve örgütlenme özgürlüğünün korunması amacıyla düzenlemeler kabul edilmiştir.Çalışma ve örgütlenme hürriyetinin korunması ile ilgili olarak 5237 sayılı TCK. nun 117inci maddesinde `iş ve çalışma hürriyetinin ihlali' suçu, 118inci maddesinde ise `sendikal haklarının engellenmesi', 116/2inci maddesinde `işyeri dokunulmazlığının ihlali' suçu, 80inci maddesinde ise `insan ticareti suçu' ve yakın suç tipleri düzenlenmiştir. Bu düzenlemelerle çalışma hayatı ve örgütlenme hürriyetine karşı yapılan ve suç oluşturan eylemler cezalandırılma yoluna gidilmiştir. 5237 sayılı TCK. nun 117/1. maddesinde `iş ve çalışma hürriyetinin ihlali' suçu, aynı maddenin ikinci fıkrasında `sömürü suçu', üçüncü fıkrasında `sömürmek için tedarik, sevk veya nakil etmek suçu', maddenin son fıkrasında ise `anlaşma içeriğini değiştirmeye zorlama ve işin durmasına neden olma suçları' düzenlenmiştir. İş ve çalışma hürriyetinin ihlali suçu; cebir, tehdit veya hukuka aykırı bir davranışla işleneceği belirtilmiştir. Cebir ve tehdit kavramları kanunda tanımlanmıştır. Hukuka aykırı davranış kavramı çok geniş bir kavramdır. Bu kavram içine, suçlarda girmektedir. Bu suçlar, iş ve çalışma hürriyetini ihlal suçunun maddi unsuru haline gelebilmesi mümkündür. Bu durumda ayrıca bu suçtan ceza verilip verilmeyeceği veya fikri içtima kurallarının uygulanıp uygulanmayacağı hususları uygulamada tartışmalıdır. Bu durum kanunilik ilkesine aykırılık teşkil eder.5237 sayılı TCK.nun 118inci maddesinde `Sendikal Hakların Engellenmesi' suçu düzenlenmiştir. Bu maddenin birinci fıkrasında bireysel sendika özgürlüğü, ikinci fıkrasında ise kollektif sendika özgürlüğü korunmuştur. Maddenin ikinci fıkrasında yine bu suçun; cebir, tehdit veya hukuka aykırı bir davranışla işlenebileceği düzenlenmiştir. Hukuka aykırı bir davranıştan neyi anlamak gerektiği hususu tam açık değildir. Ayrıca ortak hüküm başlığı altında düzenlenen suçun ağırlatıcı hallerinin bu suç için uygulanmaması da kanaatimizce bir eksikliktir. Kanun koyucunun bu eksikliği gidermesi gerektiği yönünde doktrinde oluşan görüşe bizde katılıyoruz.Çalışma ve örgütlenme hürriyetinin korunması ile ilgili olarak Uluslararası sözleşmeler yapılmıştır. Bu sözleşmelerle; çalışma ve örgütlenme hürriyeti kavramları açık bir şekilde tanımlanarak, taraf devletlerin bu hakların korunması ve geliştirilmesi açısından gerekli yasal düzenlemeleri yapacakları ve güvence altına alacaklarını taahhüt etmişlerdir. Bu sözleşmelerle, hiçbir kimsenin zorla çalıştırılamayacağı, kişilerin köle veya kul halinde tutulamayacağı, çocukların da yaşlarına göre ağır ve tehlikeli işlerde çalıştırılmayacakları, göçmen işçilere de o ülkede çalışan işçilere tanınan tüm hakların tanınacağı, işe alma ve çıkarmada ırk, dil, din veya benzeri nedenle ayrımcılık yapılamayacağı kabul edilmiştir. Bu çalışmamızla, evrensel ilkelere, Uluslararası sözleşmelere, anayasadaki düzenlemelere değindikten sonra yeni TCK.nunda ki çalışma ve örgütlenme hürriyetini konu edinen suç tipleri incelenmiş, mevcut düzenlemelerin eksik noktaları konusunda tespitlerde bulunularak uygulamada çıkan sorunlar üzerinde çözüm üretmek amaçlanmıştır.

Abstract:
Developing industry and technology, globalism and with other factors, in order to protect own and other workers rights, in order to make equal agreements with the people who are good in economical and social state the workers have been organised. Being organised of workers has caused the capital owners also getting organised. The working life has got a new shape and content because of these organisations. The 1982 constitution not only accepts the person?s working, agreement freedom and creating free enterprise but also gives government to take precautions about free enterprises. It means that the free enterprises should work in stability and trust also it must work according to the social aims and national economy. In order to save organisation freedom and working life, international agreements have been accepted.In the number 5237 of TCK ( Turkish penalty code) protect of the working and organisation freedom; ın the article 117 ?the spoil of work and working freedom?, in the article 118 ?to hinder union rights?, in the article 116/2 ?the spoil of work site immunity? and in the article 80 ?crime of human trade? and crimes like these have been organised. With these organised articles, the movements aganist these articles have been punished. In the number of 5237 of TCK, in its 117/1 article ?the spoil of work and working freedom?, in the same article (117/2) ?crime of exploit, crime of impel and transport?and in the last part of article 117 ? forcing to change the index of agreement and cause to stop the work? have been re organised.The spoil of work and working freedom; violence, threat or the behaviour which is against to law is clearly explained. The meaning of violence and threat is also explained in law. Behaviour against to law is a very large concept. There are crimes in this concept. It is possible that these crimes may be material element of the crime of ? the spoil of work and working? In this position, a punishment will be given or not or mental assembly rules will be applied or not can be discussed.This condition is against to principles of law. In 5237 number of TCK, in its 118th article ?union rights hindrance ? crime has been coordinated ın the first paragraph personal union freedom, in the second paragraph the collective union freedom is saved. Also in the second paragraph the crime; it can be done with violence, threat or behavior against law is coordinated. What can be understood from a behaviour which is against to law is not very clear. In addition to that, the aggravate state of the crime which is organised under the headline of common authority is deficiency for our opinion we agree for the doctrin which the lawmaker should solve this deficiency.İnternational contracts has been made about the protection of the freedom of working and organising work. In these contracts, the meanings of working and freedom of organisation are clearly described, governments will make the necessary legal coordinations, and they have undertaken to guareantee them. In these agreement, it is said that noone will force the person to work, people can not be seen as slaves, noone will make the children work in heavy and dangerous duties, immigrants wil have the egual rights with the workers whq live in the country, while taking a person in a job or finishing his job, noone can differ people because of their nations, language, religion or for other reasons. In our study, we have taken attention to universal laws, international agreements and constitution after that types of crimes about working and organised freedom in the new TCK have been examined and it was aimed to find solutions to the missing points and proplems of the existing system.