Ehrlichiosisli köpeklerde sistemik enflamatuvar yanıt sendromunun insidansı
Incidence of systemic inflammatory response syndrome in dogs with ehrlichiosis
Yazar: RAMAZAN ÇAKIN
Danışman: PROF. DR. SERDAR PAŞA
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / İç Hastalıkları (Veterinerlik) Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine
Dizin: Ehrlichia = Ehrlichia ; Köpek hastalıkları = Dog diseases ; Köpekler = Dogs ; Sistemik inflamatuar yanıt sendromu = Systemic inflammatory response syndrome

Özet:
Bu çalışmada, köpeklerde vektörlerle bulaşan ehrlichiosis hastalığının SIRS kriterleri açısından insidansının değerlendirilmesi ve SIRS' nun kriterlerine uygunluk göstermesi durumunda güncel tedavi yaklaşımına ek seçeneklerin belirlenmesi amaçlanmıştır. Araştırmanın hayvan materyalini Aydın Adnan Menderes Üniversitesi Veteriner Fakültesi Hayvan Hastanesi İç Hastalıkları Kliniğine ve İzmir illerindeki özel veteriner kliniklerine çeşitli şikayetler ile getirilen farklı ırk, yaş ve her iki cinsiyetten önceden herhangi bir sağaltım uygulaması yapılmamış ehrlichosisli 40 köpek oluşturdu. Ehrlichiosis tanısı konulan köpekler, hastalıkla ile uyumlu klinik bulgulardan (yüksek ateş, generalize lenfadenopati, iştahsızlık, splenomegali, kas zafiyeti, peteşi, epistaksis, dispne, poliartritis veya deride ekimoz) bir ya da birkaçını gösteren olgulardan seçildi. Klinik olarak ehrlichiosis şüpheli tanısı konulan köpeklerin laboratuvar muayenesi serolojik ve hematolojik değerlendirmeler kapsamında gerçekleştirildi. Herbir hayvanda ehrlichiosis ve ko-enfeksiyonların tanısı ve lökosit sayımı için Vena cephalica antebrachii'den EDTA'lı tüplere 2,5 ml kan alındı. Ehrlichiosis ve koenfeksiyonların tanısı ELISA prensibiyle çalışan ticari hızlı test kiti (Snap 4DX plus, Idexx, USA) araştırıldı. EDTA'lı tüplere alınan kan örneklerinde lökosit (WBC) sayıları otomatik tam kan sayım cihazı ile saptandı. Ehrlichiosis tanısı konulan bütün köpekler SIRS için tanımlanan tam kan ve klinik bulgulardan en az iki veya daha fazla bulguyu gösterenler SIRS için pozitif kabul edildi.  Bu çalışmada kullanılan SIRS kriterleri Silverstein (2015) tarafından önerilen kriterler temelinde belirlendi. Her bir hayvan belirtilen hastalıklar yönünden klinik muayene ve laboratuvar testleri aracılığıyla muayene edildikten sonra 40 ehrlichiosisli köpeğin 34'ünde monoenfeksiyon belirlenirken 7'sinde ise koenfeksiyon tespit edildi. Bu çalışmada, SIRS'unun kriterleri yönünden değerlendirilen ehrlichiosisli 40 köpeğin 29  (%73)'unun SIRS pozitif olduğu belirlendi. Sonuç olarak; ehrlichiosisli köpeklerde SIRS pozitif tespit edilen hayvanlarda muhtemelen miyokardial hasarın olabileceği diüşünülerek gelecekte hastalıkla ilişkili evrelendirme yapılarak miyokardiyal hasarın belirteçlerinin de araştırılabileceği ve ehrlichosisli köpeklerein SIRS' nun kriterlerine göre değerlendirilip güncel sağaltım yaklaşımına ek seçeneklerin belirlenmesinin uygun olabileceği düşünüldü.

Abstract:
The aim of this study was to evaluate the incidence of ehrlichiosis disease transmitted by vectors in dogs in terms of SIRS criteria and to determine additional options to the current treatment approach in the case of compliance with SIRS criteria. The animal material of the study consisted of 40 dogs with different breed, age and of both sexes with ehrlichosis which had not received any treatment presented by various complaints to the Internal Diseases Clinic of Adnan Menderes University Veterinary Faculty and the private veterinary clinics in İzmir provinces. Dogs diagnosed with Ehrlichiosis were selected from one of the clinical findings (high fever, generalized lymphadenopathy, loss of appetite, splenomegaly, epistaxis, dyspnea, polyarthritis) consistent with the disease. The diagnosis of ehrlichiosis and co-infections was made by commercial rapid test kits (Snap 4DX plus, Idexx, USA) working with the ELISA principle. Leukocyte (WBC) counts were determined by automatic blood cell counter in blood samples taken to EDTA tubes. All dogs diagnosed with Ehrlichiosis were found to be positive for SIRS, indicating at least two or more findings of hematology and clinical signs for SIRS. The SIRS criteria used in this study were determined based on the criteria proposed by Silverstein (2015). After each animal was evaluated for the indicated diseases with clinical examination and laboratory tests, ehrlichiosis monoinfection was determined in 33 and coinfection was detected in 7 of of 40 dogs.  In the present study, 29 of 40 dogs (73%) with ehrlichiosis were SIRS positive. As a result; it was thought that myocardial damage may be present in dogs with SIRS positivity and that the markers of myocardial damage may be investigated in the future by disease-related staging. It would also be appropriate to determine the additional options for the current treatment approach according to SIRS criteria.