Halkla ilişkiler çalışanlarının sosyal paylaşım ağlarında benlik sunumu
Self presentation of public relations employees in social networks
Yazar: AYŞE USTA
Danışman: PROF. DR. SİBEL SERPİL AYDOS
Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Halkla İlişkiler ve Tanıtım Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Halkla İlişkiler = Public Relations

Özet:
Kişinin günlük yaşamda kendisiyle ilgili ortaya koyduğu ve/veya çevresindeki kişilerde gözlemlediği bir durum olan benlik sunumu, halkla ilişkiler önde gelmek üzere pek çok alanda kişilerarası iletişimde belli bir algı ve kanaat oluşturma yaklaşımıyla bütünleşik mühim bir konudur. Özde kişinin kendisi hakkında yaptığı değerlendirmelere istinaden kendisine ilişkin inançlarının bütünü demek olan ve kendine saygı olgusuna dayanak teşkil eden benlik kavramı, psikolojide kilit bir konumda olup doğrudan veya dolaylı etkisi itibariyle çok sayıda disiplinlerarası araştırmayla incelenmiştir. Bir meslek grubu odağında benlik sunumunun nasıl olduğuyla ilgili çalışmalara bakıldığında, gelişen internet teknolojisi sayesinde iletişim kurma ve kendini ifade etme bağlamında bireylere özgür bir ortam sağlayan sosyal medya ile benlik sunumu ilişkilendirmesinin bazı meslekler için yapıldığı görüldüğü halde, halkla ilişkiler çalışanlarına yönelik araştırmalara ise rastlanmamıştır. Bu çerçevede halkla ilişkiler mesleği odağında gerçekleştirilen bu çalışmada, halkla ilişkiler çalışanlarının kendini sunma davranışı bakımından sosyal paylaşım ağları aracılığıyla nasıl bir benlik sunumu yaptıklarının, nasıl bir iletişim gerçekleştirdiklerinin ve paylaşımda bulunurken mesleklerini temsil etme biçimleri itibariyle nasıl bir yaklaşım içerisinde bulunduklarının belirlenmesi amaçlanmıştır. Çalışma, TÜHİD (Türkiye Halkla İlişkiler Derneği) üyesi olan üç ve olmayan iki halkla ilişkiler ajansından beşi yönetici ve on üçü ajans çalışanı toplam on sekiz katılımcı ile yirmi bir başlıkta altmış adet soruyu içeren derinlemesine görüşme formu kullanılarak açık uçlu cevaplandırmaya dayalı görüşmeler yapılarak gerçekleştirilmiştir. Her görüşmecinin konuşması tezin genel çerçevesini oluşturan görüşme formundaki tüm soruları ihtiva eden yirmi sekiz tematik konuyla detaylandırılmış beş ana tema kapsamında irdelenirken, katılımcıların kendi sosyal paylaşım ağlarında paylaştıkları fotoğraflar ise, Instagram paylaşımları nezdinde, içerik analizi ile değerlendirilmiştir. Araştırma bulgularına göre, halkla ilişkiler çalışanlarının sosyal paylaşım ağlarını işle ve kendileriyle ilgili paylaşımlarda bulunarak etkin şekilde kullandıkları belirlenmiş, kişisel tercihlerini yansıtan beğenileri etrafında görsel ve fotoğraflar eşliğinde paylaşım yaptıkları gibi, bireysel kimlik inşasına yönelik paylaşımların yanı sıra mesleki açıdan da varlıklarını ortaya koyacak biçimde davrandıkları görülmüştür. Araştırma sonucunda, iletişimde yeni bir boyut olarak öne çıkan web tabanlı sosyal paylaşım ağlarının halkla ilişkiler mesleğine sağladığı katma değerin mesleğin öneminin farkına varılması ve sektörel mahiyetinin doğru anlaşılabilmesi bakımından oldukça önemli bir konumda olduğu değerlendirilmiştir.

Abstract:
Self-presentation, which is a situation that a person reveals about himself/herself in daily life and/or observes in the people around him/her, is an important issue integrated with a certain perception and opinion formation approach in interpersonal communication in many fields, especially public relations. The concept of self, which basically means the whole of the beliefs about oneself based on the evaluations of the person about himself/herself, and which constitutes the basis for the phenomenon of self-respect, has a key position in psychology and has been studied in many interdisciplinary studies in terms of its direct or indirect effect. When we look at the studies on how self-presentation is in the focus of a professional group, it is seen that the association of self-presentation with social media, which provides a free environment for individuals in the context of communication and self-expression thanks to the developing internet technology, is made for some professions, but there are no studies on public relations employees. In this context, in this study, which was carried out with the focus of the public relations profession, it was aimed to determine what kind of self-presentation public relations employees make through social networks in terms of self-presentation behavior, what kind of communication they make, and what kind of approach they take in terms of the way they represent their profession while sharing. The study was conducted with interviews based on open-ended answers, using an in-depth interview form containing sixty questions under twenty-one headings, with a total of eighteen participants, five of whom were managers and thirteen agency employees, from three public relations agencies that are members of TUHID (Turkish Public Relations Association) and two that are not. While the speech of each interviewer was examined within the scope of five main themes detailed with twenty-eight thematic topics, including all the questions in the interview form, which formed the general framework of the thesis, the photos shared by the participants on their own social networks were evaluated with content analysis in the presence of Instagram shares. According to the research findings, it has been determined that public relations employees use social networks effectively by sharing about their work and themselves, and it has been observed that they share their personal preferences, accompanied by images and photographs, and also act in a way to reveal their professional presence in addition to sharing for the construction of individual identity. As a result of the research, it has been evaluated that the added value provided to the public relations profession by web-based social networks, which stand out as a new dimension in communication, is in a very important position in terms of realizing the importance of the profession and understanding its sectoral nature correctly.