Çok uluslu şirketlerde örtülü kazanç ve örtülü sermaya
Transfer pricing and thin capitailization in the multinational companies
Yazar: HÜSEYİN IŞIK
Danışman: PROF. DR. İHSAN SÜHEYL DONAY
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Mali Hukuk Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2005
Konu: Hukuk = Law

Özet:
Çok uluslu sirketler ticari faaliyetlerini dünya ölçeginde yürütmektedirler. Bufaaliyetler, çok uluslu sirketlerin sınırlar asan mal ve hizmetlerin vergisel sonuçlarıile mesgul olmalarını gerekli kılmaktadır. Mal ve hizmetlerin sınırlar arasıgeçislerinde en az iki ülkenin bulunması, bu tür faaliyetlerde çok uluslu sirketlerinevergi yüklerini minimize etme fırsatı yaratmaktadır. Çok uluslu sirketler için vergiyiazaltmanın bir yolu sirket grubu içindeki fiyatlarla oynayarak; karı, vergi yükü çokolan ülkeden düsük olan ülkeye aktarmaktır. Bu uygulama örtülü kazanç dagıtımı(transfer fiyatlandırması) olarak bilinmektedir. Örtülü kazanç dagıtımının benzeri birkonu da örtülü sermayedir. Küresellesme arttıkça, kaynaklar daha rahat ve daha fazlayer degistirdikçe, örtülü kazanç dagıtımı ve örtülü sermaye uluslararası kuruluslar veulusal devletler için tartısma konusu haline gelmektedir. ABD konu ile ilgili olaraklider konumdadır. OECD, Birlesmis Milletler ve Avrupa Birligi örtülü kazanç veörtülü sermaye konusunda düzenlemeler yaparak ülkelerin vergi sistemleriniuyumlastırmaya çalısmaktadırlar. Kanada, Fransa, Hollanda, Japonya, Almanya vengiltere gibi baslıca endüstrilesmis ülkeler ile Çin ve Rusya gibi diger devletlervergi gelirlerini korumak için, uluslararası kurulusların yaklasımları çerçevesindekendi kurallarını gözden geçirmektedirler. Uluslararası kurulusların ve ülkelerinçabaları, önleyici ve öngörülebilir vergi sistemleri yaratmaktadır. Diger taraftan TürkVergi Sistemi oldukça eski örtülü kazanç ve örtülü sermaye kurallarına sahiptir.Fakat Türk sistemi önleyici ve öngörülebilir bir nitelik tasımamaktadır. Türksisteminin uluslararası uygulamalar çerçevesinde yeniden büyük çapta gözdengeçirilmesi gerekmektedir. Gözden geçirme yabancı yatırımcıların önlerinigörmelerini saglayacak ve vergi gelirlerini de arttıracaktır.

Abstract:
Multinational corporations (MNC) have been dealing their business activitiesaround the world. Their business activities have required the corporations to dealwith the tax consequences of goods and services which are crossing national borders.Since two or more governments are involve in international movements of goods andservices, such movements provide an opportunity for MNCs to minimize theiroverall group tax. One way for an MNC to reduce its tax burden is to manipulateintra group prices to shift profits from a high to a low tax jurisdiction. This practice isknown as transfer pricing. Another similar way is thin capitalization. As the worldbecomes more globalize and recourses become more internationally mobile, thetransfer pricing and thin capitalization issues are moving to the forefront debates forthe international organizations and national tax systems. United States is the leaderon the issue. OECD, United Nation and European Community prepare transferpricing and thin capitalization rules to harmonize national tax systems. Both majorindustrial nations such as Canada, France, Holland, Japan, Germany and UnitedKingdom and other nation such as Russia and China revise their rules based on theinternational organization? approach to protect their tax base. Those international andnational efforts create preventive and predictable tax systems. On the other, handTurkish tax system has very old rules on the transfer pricing and thin capitalization.But Turkish tax system is not preventive and predictable. Lack of mentionedabilities, Turkish system needs an overhaul based on the international practices. Anoverhaul gives the international investors clear view and also protects tax revenues.