Diyaliz transplantasyon ve kronik  böbrek hastalarında D vitamini düzeyleri ile trombosit belirteçleri arasında ilişkinin değerlendirilmesi
Evaluation of the correlation between vitamin D levels and thrombocyte markers in patients with dialysis, transplantation and chronic kidney disease
Yazar: KÖNÜL AHMADOVA
Danışman: PROF. DR. GARİP ŞAHİN
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Nefroloji = Nephrology
Dizin: Biyobelirteçler = Biomarkers ; Böbrek hastalıkları = Kidney diseases ; Böbrek nakli = Kidney transplantation ; Böbrek yetmezliği-kronik = Kidney failure-chronic ; Kan trombositleri = Blood platelets ; Renal diyaliz = Renal dialysis ; Vitamin D = Vitamin D

Özet:
Diyaliz, Transplantasyon ve Kronik  Böbrek Hastalarında D vitamini Düzeyleri ile Trombosit Belirteçleri Arasında İlişkinin Değerlendirilmesi, Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Tıp Fakültesi İç Hastalıkları Anabilim Dalı Tıpta Uzmanlık Tezi, Eskişehir, 2020. Kronik böbrek hastalığı(KBH)'nda 25(OH)D3 düzeylerinin düşük olduğu bilinmektedir. Bu hastalarda D vitamini replasmanının mortalite üzerine olumlu etkileri olduğu gösterilmiştir. Çalışmamızda D vitamininin pleiotropik etkilerinden çok az bilinenlerinden birisi olan trombosit belirteçleri üzerine olan etkisi değerlendirildi.  Evre 3-4 KBH, diyaliz ve Renal transplantasyon yapılan hastalarda D vitamini replasmanı öncesinde ve sonrasında trombosit fonksiyon belirteçleri olan MPV, PDW, PCT'ye bakıldı. 25(OH)D3 düzeyi  <20 ng/mL(<50 nmol/L), Evre 3-4 KBH olan 32, en az 3 aydır diyaliz tedavisi olan 25, renal transplantasyon yapılmış 24 hasta ve kontrol grubu olarak 40 sağlıklı kişi alındı. D vitamini replasmanı (8 hafta süresince haftada 1 kez 50.000 IU oral vitamin D verilen) öncesinde ve sonrasında trombosit belirteçleri değerlendirildi.  D vitamini replasmanı öncesinde ve sonrasında grup içi ve gruplar arası karşılaştırmada MPV değeri için istatistiksel olarak anlamlı farklılık bulunmadı. Korelasyon analizleri incelendiğinde renal transplantasyon grubunda ΔMPV ile Δvitamin D arasında istatistiksel olarak anlamlı düzeyde negatif yönde ilişki (r=0,422 p<0.05),  ΔPDW ile ΔVitamin D arasında istatistiksel olarak anlamlı düzeyde pozitif yönde ilişki saptandı. Sağlıklı kontrol grubunda Δ vitamin D  ile Δtrombosit sayısı arasında anlamlı düzeyde negatif ilişki saptandı (r=-0.493, p<0.05). Diyaliz grubunda Δ Vitamin D ile Δ MPV arasında anlamlı düzeyde negatif yönde ilişki saptandı (r=-0,422 p<0,05).  Diyaliz ve renal transplantasyon hastalarında  özellikle D vitamini ile MPV arasında önemli düzeyde korelasyon bulunmuştur. D vitamini eksikliğinde artan MPV nedeni ile olabilecek tromboza bağlı kardiyovasküler olayların önlenmesinde D vitamini replasmanının  ve antiagregan tedavinin faydalı olabileceği düşünülmüştür. 
 
Anahtar Kelimeler:  Diyaliz, Transplantasyon ve Kronik  Böbrek Hastalarında D vitamini Düzeyleri ile Trombosit Belirteçleri Arasında İlişkinin Değerlendirilmesi, Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Tıp Fakültesi İç Hastalıkları Anabilim Dalı Tıpta Uzmanlık Tezi, Eskişehir, 2020. Kronik böbrek hastalığı(KBH)'nda 25(OH)D3 düzeylerinin düşük olduğu bilinmektedir. Bu hastalarda D vitamini replasmanının mortalite üzerine olumlu etkileri olduğu gösterilmiştir. Çalışmamızda D vitamininin pleiotropik etkilerinden çok az bilinenlerinden birisi olan trombosit belirteçleri üzerine olan etkisi değerlendirildi.  Evre 3-4 KBH, diyaliz ve Renal transplantasyon yapılan hastalarda D vitamini replasmanı öncesinde ve sonrasında trombosit fonksiyon belirteçleri olan MPV, PDW, PCT'ye bakıldı. 25(OH)D3 düzeyi  <20 ng/mL(<50 nmol/L), Evre 3-4 KBH olan 32, en az 3 aydır diyaliz tedavisi olan 25, renal transplantasyon yapılmış 24 hasta ve kontrol grubu olarak 40 sağlıklı kişi alındı. D vitamini replasmanı (8 hafta süresince haftada 1 kez 50.000 IU oral vitamin D verilen) öncesinde ve sonrasında trombosit belirteçleri değerlendirildi.  D vitamini replasmanı öncesinde ve sonrasında grup içi ve gruplar arası karşılaştırmada MPV değeri için istatistiksel olarak anlamlı farklılık bulunmadı. Korelasyon analizleri incelendiğinde renal transplantasyon grubunda ΔMPV ile Δvitamin D arasında istatistiksel olarak anlamlı düzeyde negatif yönde ilişki (r=0,422 p<0.05),  ΔPDW ile ΔVitamin D arasında istatistiksel olarak anlamlı düzeyde pozitif yönde ilişki saptandı. Sağlıklı kontrol grubunda Δ vitamin D  ile Δtrombosit sayısı arasında anlamlı düzeyde negatif ilişki saptandı (r=-0.493, p<0.05). Diyaliz grubunda Δ Vitamin D ile Δ MPV arasında anlamlı düzeyde negatif yönde ilişki saptandı (r=-0,422 p<0,05).  Diyaliz ve renal transplantasyon hastalarında  özellikle D vitamini ile MPV arasında önemli düzeyde korelasyon bulunmuştur. D vitamini eksikliğinde artan MPV nedeni ile olabilecek tromboza bağlı kardiyovasküler olayların önlenmesinde D vitamini replasmanının  ve antiagregan tedavinin faydalı olabileceği düşünülmüştür. 
 
Anahtar Kelimeler: 25(OH)D3(kolekalsiferol), Kronik Böbrek Hastalığı(KBH),   Diyaliz, Renal Transplantasyon, MPV, PCT, PDW.

Abstract:
Evaluation of the Correlation Between Vitamin D Levels and Thrombocyte Markers in Patients with Dialysis, Transplantation and Chronic Kidney Disease. Eskişehir Osmangazi University, Faculty of Medicine, Department of Internal Medicine, Thesis of Medical Specialty, 2020. 25(OH)D3 levels are known to be lower in patients with chronic renal disease (CKD). Vitamin D supplementation has been shown to have beneficial effects on mortality in these patients. In our study, we have evaluated the pleiotropic effect of vitamin D on thrombocyte markers, which is known very little by most. The main thrombocyte function markers (MPV, PDW and PCT) were obtained in patients which underwent dialysis, renal transplantation and patients with grade 3-4 CKD before and after vitamin D supplementation. 40 healthy individuals were chosen as control group and 24 patients underwent renal transplantation, 25 patients underwent dialysis for at least 3 months, 32 patients were diagnosed as grade 3-4 CKD. All of the patients above had 25(OH)D3 levels <20ng/mL (<50nmol/L). Thrombocyte markers were evaluated before and after vitamin D supplementation (which was given 50.000 IU orally once a week for 8 weeks). Statistically no significant difference were found between MPV values in- and across- group comparison before and after vitamin D supplementation. After the correlation analyses were reviewed, statistically significant negative correlation was found (r=-0,422 p<0.05) between ΔMPV and ΔVitamin D in renal transplantation group. Also statistically significant positive correlation was found between ΔPDW and ΔVitamin D. In the control group with healty participants, a statistically significant negative correlation was found (r=-0,493 p<0.05) between ΔVitamin D and ΔThrombocyte count. In the dialysis group a statistically significant negative correlation was found (r=-0,422 p<0.05) between ΔVitamin D and ΔMPV. A significant correlation was found particularly between Vitamin D and MPV in dialysis and renal transplantation patients. In order to prevent cardiovascular events due to thrombosis caused by Vitamin D deficiency which increases MPV, it has been thought that Vitamin D supplementation and antiaggregant therapy might be beneficial. Keywords: 25(OH)D3(cholecalciferol), Chronic Renal Disease (CRD), Dialysis,   Renal Transplantation, MPV, PCT, PDW.