Haber içeriklerinde korku çekiciliği kullanımının okurların sağlık davranışı üzerindeki etkisi: COVID-19 örneği
The effect of using fear appeal in news contents on health behaviour of readers: The case of COVID-19
Yazar: GÜLŞAH GÖNÜLŞEN
Danışman: DOÇ. DR. YASİN BULDUKLU
İzmir Katip Çelebi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Medya Ve İletişim Çalışmaları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Gazetecilik = Journalism ; İletişim Bilimleri = Communication Sciences
Dizin: COVID 19 = COVID 19 ; Haberler = News ; Korku çekiciliği = Fear appeal ; Korunma = Protection ; Korunma güdüsü = Protection motive ; Sağlık iletişimi = Health communication ; Sağlık tutumları = Health attitudes ; İkna = Persuasion

Özet:
Bu çalışmada; pandemi sürecinde gerçekleştirilen her türlü davranışın, bireylerin sağlık durumuna etki edeceği varsayımı ile bu dönemde gerçekleştirilen veya gerçekleştirilmesi beklenen her türlü davranış, sağlık davranışı olarak ele alınmıştır. Bu bağlamda çalışmanın amacı; COVID-19 döneminde yayınlanan haber içeriklerinde korku çekiciliği kullanımının, bireylerin davranış değişikliği oluşturmaya yönelik gerçekleştirdikleri bilişsel değerlendirme süreci üzerindeki etkisini saptamaktır. 
Çalışmanın amacı doğrultusunda Türkiye'de ilk COVID-19 vakasının açıklandığı 11 Mart 2020 ile 11 Eylül 2020 tarihleri arasında, Hürriyet, Sabah, Sözcü ve Habertürk gazetelerinin resmi internet sitelerinde, sağlık ve sağlık ile bağlantılı kategorilerde yayınlanan ve korku çekiciliği içeren toplamda 60 haber içerik analizi yöntemi kullanılarak incelenmiştir. İnceleme sonucunda, korku çekiciliği unsurlarından korku, tehdit ve yanıt etkililiğinin nasıl oluşturulduğu tespit edilerek bunun bireyler üzerindeki etkisini saptamak amacıyla kolayda örneklem yöntemiyle seçilen 418 kişi ile anket çalışması yapılmıştır. 
Bireylerde, tehlikeye yönelik bilişsel değerlendirme sürecini başlatan algılanan duyarlılık, algılanan şiddet, yanıtın algılanan etkililiği ve öz yeterlilik bileşenlerine ilişkin ifadelerin bulunduğu anket, betimsel analiz yöntemiyle analiz edilmiştir.  
Katılımcıların, tehdit duyarlılığına yönelik algılarına en çok etki eden haberlerin, temizlik ve hijyene dikkat etmemenin COVID-19 riskini artırdığına yönelik haberler olduğu, tehdidin algılanan şiddetini COVID-19'un farklı hastalıklara da yol açtığına dair haberlerin artırdığı, yanıtın algılanan etkililiğini en çok artıran haber kaynağının hastalığı deneyimleyen kişiler oluğu ve katılımcıların öz yeterliliklerini en çok etkileyen haberlerin temizlik ve hijyene dikkat etmemenin, virüse yakalanma ve virüsün yayılma riskini artırdığına dair haberler olduğu, çalışmada ulaşılan önemli sonuçlardandır.

Abstract:
In this study; with the assumption that any behavior performed during the pandemic process will affect the health status of individuals, any behavior performed or expected to be performed during this period has considered as health behavior. In this context, the aim of the study is; it is to determine the effect of the use of fear appeal in news content published in the COVID-19 period on the cognitive evaluation process that individuals realise intended to create behavior change.
In accordance to purpose of the study; published between 11 March 2020 and 11 September 2020, when the first COVID-19 case was announced in Turkey, on the official websites of Hurriyet, Sabah, Sozcü and Haberturk newspapers and containing fear appeal in health and health-related categories, a total of 60 news, have been analyzed using the content analysis method. As a result of the examination, it is determined how created fear, threat and response effectiveness which are the elements of fear appeal, in order to determine the effect of this on individuals, a questionnaire study was conducted with 418 people who were selected with the convenience sampling method. 
The questionnaire, which contains statements about the components of perceived sensitivity, perceived violence, perceived effectiveness of the response, and self-efficacy that initiate the cognitive assessment process towards danger, was analyzed by descriptive analysis method. The news that most affected the participants' perceptions of threat susceptibility was the news that not paying attention to cleanliness and hygiene increased the risk of COVID-19, the news that COVID-19 also caused different diseases was increased the perceived severity of the threat, the source of news that increased the perceived effectiveness of the response the most is people who have experienced the disease, and that the news that most affect the self-efficacy of the participants is the news that not paying attention to cleanliness and hygiene increases the risk of catching the virus and spreading the virüs, it is among the important results reached in the study.