Kazım Karabekir'in din, toplum ve eğitim ile ilgili düşüncelerinin din eğitimi açısından değerlendirilmesi
Evaluation of Kazım Karabekir's religious, social and educational thoughts in terms of religious education
Yazar: TAHİR KÜÇÜK
Danışman: DOÇ. DR. HASAN DAM
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Din = Religion ; Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Din = Religion ; Din anlayışı = Understanding of religion ; Din eğitimi = Religious education ; Din-toplum ilişkileri = Religious-society relations ; Eğitim düşüncesi = Education thought ; Kazım Karabekir Paşa = Kazım Karabekir Pasha ; Sosyal düşünce = Social thought ; Toplum = Society

Özet:
Türk Kurtuluş Savaşı'nın şüphesiz en önemli kilometre taşlarından biri olan Kazım Karabekir Paşa, askeri kişiliğinin yanısıra -pek bilinmese de- eğitimci kişiliğiyle de ön plana çıkan bir devlet adamıydı. Bu çalışmada onun eğitimci kişiliğini referans alarak Türkiye'de din eğitiminin alt ve üst sınırlarının nasıl çizilmesi gerektiğini; kullanılacak yöntem ve tekniklerin nasıl belirleneceğini, dünyada benzeri pek görülmeyen devlet eliyle din eğitimine yaklaşımın nasıl olması gerektiğini açıklamaya çalıştık. Üç kısma ayırdığımız bu çalışmanın ilk kısmında Kazım Karabekir'in kimliğinden bahsettik. Kazım Karabekir'in küçük yaşta babasız kalması onu derinden etkilemiş, bu yüzden o hayatı boyunca babasız çocuklara karşı hep hassas olmuştur. Entelektüel ve modern kişiliğinin ışığında çocuklara yapılacak en büyük iyiliğin iyi bir eğitim vermek olduğuna inanan Karabekir Paşa, hayatı boyunca bu çalışmada da yer verdiğimiz üzere çok sayıda eser yaratmıştır. 
Çalışmanın ikinci kısmında ise iyi bir değerlendirme yapmak adına Kazım Karabekir'in din, eğitim ve toplum hakkındaki görüşlerini tarihi ve edebi kaynaklardan yararlanarak tespit etmeye çalıştık. Cumhuriyetin ilanını takip eden yıllarda bu görüşleri yüzünden kendi yol arkadaşları tarafından saf dışı bırakılan Kazım Karabekir, kanaatimizce dini olgulara duygusal yaklaşımının kurbanı olmuş; diğer taraftan dinin işlevselliğinden faydalanmak isterken, gericilikle suçlanmıştır.
Çalışmanın üçüncü ve son kısmında ise önceki kısımlarda ayrıntılı bir şekilde aktardığımız Karabekir Paşa'nın dini, toplumsal ve eğitim ile ilgili fikirlerini modern din eğitimi açısından değerlendirdik. Dikkatlice incelendiğinde görülecektir ki, siyasi sebeplerden ötürü sürekli arka plana atılan bu önemli devlet adamı, dönemin şartlarına rağmen modern, zengin ve özgün bir din eğitimi taslağı hazırlamış ancak hayata geçirmeye fırsat bulamamıştır.

Anahtar Sözcükler:  Kazım Karabekir, Din, Din Eğitimi, Eğitim, Toplum

Abstract:
Kâzım Karabekir Pasha, one of the most important milestones of the Turkish War of Independence, was a statesman who came to the forefront with his educational personality (despite not very well known), besides his military personality. In this study, we explained how to draw the upper and lower limits of religious education in Turkey with reference to his educator personality; we tried to explain how to identify the methods and techniques to be used and how to approach religious education given by the government which is not so common  in the world. In the first part of this work we have divided into three parts, we have mentioned the identity of Kazim Karabekir. Kazim Karabekir's absence from fatherhood at a young age deeply affected him, so he was always sensitive to fatherless children throughout his life. Karabekir Pasha, who believes that the greatest benefit to children (in the light of his intellectual and modern personality) is to give a good education, has created a lot of works throughout his life as we have mentioned in this work.
In the second part of this work, we tried to determine Kazım Karabekir's views about religion, education and society by using historical and literary sources in order to make a good evaluation. Kazim Karabekir, in our opinion, became a victim of his emotional approach to religious events; on the other hand he has been blamed while trying to take advantage of religion's functionality.
 In the third and final part of this study, we evaluated Karabekir Pasha's religious, social and educational ideas that we have conveyed in detail in the previous sections in terms of modern religious education. It will be seen when examined carefully that this important statesman, constantly in the background due to political reasons, prepared a modern, rich and original religious education proposal in spite of the conditions of his time, but did not have the opportunity to apply it.

Key Words:  Kazim Karabekir, Religion, Religious Education, Education, Society