Dikim operatörüne yönelik iş eğitiminin üretimin kalite ve verimliliğine etkisi
The effect of job training for sewing operators to quality and productivity of production
Yazar: NEZAHAT ÇETİN
Danışman: PROF. DR. TUBA VURAL
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Giyim Endüstrisi ve Moda Tasarımı Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2014
Konu: Giyim Endüstrisi = Clothing Industry ; Tekstil ve Tekstil Mühendisliği = Textile and Textile Engineering
Dizin: Hazır giyim endüstrisi = Ready made wear industry ; Ürün kalitesi = Product quality ; İş eğitimi = Job training ; İş gücü verimliliği = Labour productivity

Özet:
Türk hazır giyim sektörü, yüksek kalitede ürünlerin üretildiği bir yapıya dönüşmelidir. Bu dönüşüm, üretimin kalite ve verimliliğinin üst seviyeye çıkarılmasıyla sağlanabilir. Üretimde kullanılan girdilerin verimli ve etkin olmasıyla bu amaca ulaşılır. Hazır giyim sektörünün en önemli girdilerinden biri çalışandır. Üretimin verimliliği ve kalitesinin arttırılması, çalışanların eğitimiyle doğru orantılı olarak değişmektedir. 
Hazır giyim üretiminde çalışanların eğitimi, genelde hizmet içi eğitim yöntemleriyle sağlanmaktadır. Çalışanlar bu eğitimler sayesinde becerilerini arttırmaktadır. İş yapma becerisinin artması hem üretim kalitesine hem de üretim verimliliğine etki etmektedir.
Araştırmanın amacı, hataları önlemeye yönelik olarak hazırlanan iş eğitimi programının askeri hazır giyim işletmesinde uygulanmasıyla, bu eğitimin üretimin kalite ve verimliliğe olan etkisinin belirlenmesidir.
Araştırmada, deneysel araştırma modellerinden biri olan kontrol grubu ve örneklemi olmayan "Kontrol Grupsuz Son Test Model" yöntemi uygulanmıştır. İşletmedeki altı aylık kalite kontrol raporları analiz edilerek üretimin hata nedenleri belirlenmiştir. Neden-sonuç Diyagramı ve Beyin Fırtınası Tekniğinden yararlanılarak üretimin en önemli hata nedeni belirlenmiştir. Üretim hatalarının önemli kısmı çalışan değişiminden kaynaklanmaktadır. Bu üretim hatalarını önlemek amacıyla dikim operatörlerine yönelik bir İş Eğitimi Programı hazırlanmıştır. İşletmede üretim, giysi türlerine göre A, B, C ve D gruplarına ayrılmıştır. Eğitim için üretim hatasının en fazla meydana geldiği B grubu seçilmiştir. Öncelikle bu gruptaki dikim operatörlerinin işlem bilme durumları tespiti yapılmış ve tabloları oluşturulmuştur. 
Eğitimde dikim işleminin fazla olmasından dolayı "Eğitim Elbisesi" modeli çalışılmıştır. Eğitim elbisesi modelinin dikim aşamaları, kaliteyi etkileme derecelerine göre birincil, ikincil ve üçüncül işlemler olarak sınıflandırılmıştır. Bu bilgilerden yararlanılarak, dikim operatörlerinin eğitimde çalışacakları işlemler belirlenmiştir. Eğitim, B grubundan seçilen 10 dikim operatörüne 15 günlük bir uygulamayla yapılmıştır. Dikim operatörlerinin eğitim süresince gözlemleri yapılmış, üretim ve hata miktarları kaydedilmiştir.
Eğitim verileri değerlendirilerek hata ve verimlilik yüzdeleri hesaplanmış ve ardından grafik ve tabloları oluşturulmuştur. Verimlilik hesaplamalarında "Verimliliğin etkinlik ve etkililiğin ürünü olarak tanımlanması" modeli uygulanmıştır. Eğitimin birinci günü ile on beşinci günü arasındaki verimlilik ve hata değerlerinin değişimi analiz edilmiştir. Buradan eğitimin üretimin verimlilik ve hatalarını ne yönde değiştirdiği belirlenmiştir. 
Verimlilik büyüme oranları hesaplanarak, eğitimin verimliliğe sağladığı katkının ne oranda olduğu tespit edilmiştir. Eğitim sonuçlarına göre, işletmedeki dikim operatörlerinin işlem bilme durumlarının esas alındığı sınıflandırma tabloları yapılmıştır. 
Araştırma sonucunda; iş eğitiminin üretimin verimliliğini arttırdığı ve üretim hatalarını azalttığı tespit edilmiştir. Ayrıca eğitimle üretimde çalışan dikim operatörlerinin işlem bilme seviyelerinde anlamlı artışlar sağlanmıştır.

Abstract:
Turkish clothing industry should return a structure for the production of high quality products. This transformation can be achieved by increasing to the upper level of the production quality and efficiency. It is achieved this goal while the inputs are used to production are effective and efficient. One of the most important ingredients of the apparel industry is working. Improving the productivity and quality of production, varies linearly with the training of staff.
Training of employees who work in the garment industry is usually provided with in-service training. Employees increase their skills through this training. İncrease of the working capability has affected both production efficiency and producton quality. 
The aim of the research, it is to determine the impact on the production quality and efficiency of this training by the implementation  of job training programs that prepared in order to prevent the errors in military garment plant.
In the study, one of experimental research models which is the non- control group and sampling "No Control Group Final Test" method was applied. Six monthly quality control reports  of company were analyzed and causes of defects of production were identified. The most important cause of the fault in production has been identified by utilizing Cause-and-Effect diagram and Brainstorming Technique. The most important part of production defects resulted from the variation of employees. A Job Training Program for sewing operators intended to prevent this production defects has been prepared. Production of company are divided into A, B, C and D groups which based on the garment types. B group that  the maximum production defects have occured was selected for training. First,  it was detected the status of the operation capability of sewing operators in this group and tables were created. 
In training, model of Battle Dress was studied due to it has many sewing operation. Sewing stages of battle dress model are classified as a primary, secondary and tertiary operations according to the degree affect the quality. By utilizing these datas, it was determined operations that sewing operators will work in training. Training were made with an application fifteen days to ten sewing operators from the selected in group B. The observations of sewing operators were made during training and then production and defect quantities were recorded. 
Percentages of error and productivity were calculated by evaluating  training datas and then graphs and tables were created. The model which productivity is defined as the product of the efficiency and effectiveness was applied for calculations of productivity. The change of productivity and error values which are between the fifteenth day with the first day of the training was analyzed. From here, it is determined that training  affects on productivity and quality of production in what direction.
Productivity growth rates calculated and  the contribution to the efficiency of training has been found to be in what proportion. According to the results of training, it was made the classification tables which based on status of the operation capability of sewing operators in manufacturing.
As a result of research; it was determined that job training has increased the efficiency of production and has reduced production defects. Furthermore, it has been achieved increase in levels of operation capabilities of sewing operators in manufacturing owing to training.