10-14 yaş arası çocukların sosyal medya bağımlılığı ile obezite farkındalığının değerlendirilmesi
Evaluation of social media addiction and obesity awareness of children between 10-14 years old
Yazar: SULTAN İLAY DEMİR
Danışman: DOÇ. DR. İRFAN ŞENCAN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Bilkent Şehir Hastanesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine ; Psikiyatri = Psychiatry ; Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Bağımlılık = Dependency ; Ergenler = Adolescents ; Ergenlik problemleri = Adolescence problems ; Farkındalık = Awareness ; Obezite = Obesity ; Çocuklar = Children ; İnternet bağımlılığı = Internet addiction

Özet:
Giriş ve Amaç: Teknoloji ve internet hayatımızın değişmez bir parçası haline gelmiştir. Yeni bir tanım olan sosyal medya bağımlılığı bireyleri fiziksel, psikolojik ve akademik yönden olumsuz etkiler. Sosyal medya bağımlılığının neden olabileceği hareketsiz yaşam tarzı, obezite için iyi bilinen bir risk faktörüdür. Tüm dünyada her yaş grubunda obezitenin giderek artması, özellikle çocukluk çağında başlayan obezitenin kişiye ve ülkeye getirdiği yükler ciddi bir halk sağlığı sorunu haline gelmiştir. Ergenlik dönemi, madde ve davranışsal bağımlılıklarla, yeme bozuklukları ve ilintili hastalıklara daha yatkın olunan bir dönemdir.
Bu çalışmada ergenlik döneminde olan çocukların sosyal medya bağımlılıkları ile obezite farkındalık düzeylerini değerlendirip, aradaki ilişkiyi saptadıktan sonra bu konudaki toplumsal bilgi ve farkındalık düzeyini arttırmayı hedeflenmiştir.  
Gereç ve Yöntem: Araştırmamız analitik-kesitsel tipte bir araştırma olup evrenimizi 06.06.2022-13.06.2022 tarihleri arasında Konya Yunak ilçesi merkez ortaokullarında eğitim gören 10-14 yaş arası çocuklar oluşturmaktadır. Katılımcılara 3 ana bölümden oluşan anket formu uygulanmıştır. Anket formunun ilk bölümü araştırmacılar tarafından hazırlanan katılımcıların sosyo-demografik özelliklerini belirlemeye yarayan Kişisel Bilgi Formu, ikinci bölümü Ergenlerde Sosyal Medya Bağımlılığı Ölçeği (ESMBÖ), üçüncü ve son bölümü ise Obezite Farkındalık Ölçeğinden (OFÖ) oluşmaktadır. Anket formu Yunak ilçe merkez ortaokullarına gidilerek kişiler ile yüz yüze görüşülerek uygulanmıştır. Araştırmaya 228 kişi dahil edilmiştir. Verilerin analizi SPSS 22 programı ile gerçekleştirilmiştir, istatistiksel anlamlılık p<0.05 olarak alınmıştır. 
Bulgular: Çalışmamıza katılan 228 kişinin %23,2'sinin fazla kilolu, %10,1'inin obez olduğu ve bir günde ortalama 128,88 dk sosyal medya kullandıkları tespit edildi. Katılımcıların ESMBÖ toplam puan ortalamasına göre 18,20±7,542 ile düşük seviyede bağımlılık düzeyine, OFÖ toplam puan ortalamasına göre 56,39±7,761 ile iyi düzeyde farkındalığa sahip olduğu ve sosyal medya bağımlılığı ile obezite farkındalık puanları arasında negatif yönde anlamlı bir korelasyon olduğu saptandı. Beden kitle indeksi (BKİ) ile sosyal medya bağımlılığı puanı arasında pozitif yönde anlamlı olmayan bir korelasyon var iken obezite farkındalığı ile negatif yönde anlamlı bir korelasyon saptandı. Düzenli egzersiz ile her iki ölçek puanı arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki tespit edildi.  Bir günde sosyal medyada geçirilen süre ile sosyal medya bağımlılığı puanı arasında pozitif yönde, obezite farkındalığı ile negatif yönde anlamlı bir korelasyon olduğu saptanmıştır.
Sonuç ve Öneriler: Çalışmamızda egzersizin hem sosyal medya bağımlılığını azaltmada hem de obezite farkındalığını artırmada yardımcı olduğu; bir günde sosyal medyaya ayrılan süre ile sosyal medya bağımlılığı arasında pozitif, obezite farkındalığı arasında negatif ilişki olduğu; BKİ yükseldikçe obezite farkındalığının düştüğü; sosyal medya bağımlılık puanı yüksek olan  kişilerde obezite farkındalığının düşük olduğu öne çıkan sonuçlardandır. Buradan çıkan sonuçlar doğrultusunda koruyucu ve önleyici sağlık hizmetlerinin temelini oluşturan birinci basamak sağlık hizmetlerinde çocuk ve ergenlere yönelik verilen bağımlılık eğitimlerinin sayısının arttırılması, eğitim içeriğinde sosyal medya bağımlılığına büyük ölçüde yer verilmesi gerektiğini düşünmekteyiz. Ayrıca eğitim programına fiziksel aktivitenin önemi, sağlıklı ve dengeli beslenme gibi diğer başlıklar da eklenmelidir. Bu eğitimler hem çocuk hem de velileri kapsayacak şekilde hazırlanmalıdır. Böylelikle hem bağımlılığın, hem obezitenin hem de obeziteye bağlı oluşacak komplikasyonların önüne geçilmesi sağlanacaktır.

Abstract:
Background and Purpose: Technology and the internet have become an indispensable part of our lives. Social media addiction, which is a new definition, negatively affects individuals physically, psychologically and academically. sedentary lifestyle, which may be caused by social media addiction, is a well known risk factor for obesity. The gradual increase in obesity in all age groups all over the world, and the burdens of obesity, especially in childhood, have become a serious public health problem. Adolescence is a period in which people are more prone to substance and behavioral addictions, eating disorders and related diseases. In this study we aimed to investigate social media addiction and obesity awereness and their relationship in adelosence. Second goal of our study is increasing public knowledge and awereness about relationship of social media addiction and obesity. 
Methods: Our research is an analytical-cross-sectional type of research and our universe consists of children aged 10-14, who were educated in the central secondary schools of Konya Yunak between 06.06.2022 and 13.06.2022. A questionnaire consisting of 3 main parts was applied to the participants. The first part of the questionnaire consists of the Personal Information Form, which is prepared by the researchers to determine the socio-demographic characteristics of the participants, the second part consists of the Social Media Addiction Scale for Adolescents(SMASA), and the third and last part consists of the Obesity Awareness Scale(OAS). The questionnaire was applied by going to Yunak district center secondary schools and interviewing the people face to face. 228 students were included in the study. The analysis of the data was performed with the SPSS 22 program, the statistical significance was taken as p<0.05.
Results: It was determined that 23,2% of the 228 people who participated in our study were overweight, 10,1% were obese, and they used social media for an average of 128,88 minutes a day. It was determined that the participants had a low level of addiction with 18,20±7,542 according to the SMASA total score, a good level of awareness with 56,39±7,761 compared to the total score of the OAS, and there was a negative significant correlation between social media addiction and obesity awareness scores. While there was a non-significant positive correlation between body mass index (BMI) and social media addiction score, a negative significant correlation was found with BMI and obesity awareness. It was determined that there is a significant correlation between regular exercise and both questionnaire. There was a positive correlation between the time spent on social media in a day and the social media addiction score, and a negative correlation with obesity awareness.
Conclusion and Suggestions: In our study, we found that exercise helps both in reducing social media addiction and increasing obesity awareness; there is a positive relationship between the time spent on social media in a day and social media addiction, and a negative relationship between obesity awareness; As BMI increases, obesity awareness decreases; It is among the prominent results that the awareness of obesity is low in people with high social media addiction scores and the tendency of adolescents to use social media is higher. In line with the results, it was concluded that the number of addiction trainings given to children and adolescents in primary health care services, which form the basis of protective and preventive health services, should be increased and social media addiction should be included in the education content to a large extent. In addition, other topics such as the importance of physical activity, healthy and balanced nutrition should be added to the training program. These trainings should be prepared to include both children and parents. In this way, it will be ensured that both addiction, obesity and obesity-related complications will be prevented.