Gelişimsel yetersizliğe sahip çocuğu olan annelerin çocuklarını kabul red davranışları ve aile yaşam kalitesi algıları
Acceptance and rejection behaviours and life quality perceptions of mothers who have developmentally disabled children
Yazar: SEDA BİRŞAN ŞENGÜN
Danışman: DOÇ. DR. ONUR KÖKSAL
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Çocuk Gelişimi ve Ev Yönetimi Eğitimi Ana Bilim Dalı / Çocuk Gelişimi ve Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Aile hayatı = Family life ; Aile kabul-red kuramı = Family acceptance and rejection theory ; Anneler = Mothers ; Gelişim bozuklukları = Developmental disabilities ; Yaşam kalitesi = Quality of life

Özet:
Araştırmanın amacı, gelişimsel yetersizliği olan çocuk annelerinin çocuklarını kabul red davranışları ve aile yaşam kalitesi algılarını incelemektir. Araştırma, ölçeklerden alınan puanlar arasındaki ilişkiyi ortaya koymak amacıyla ilişkisel tarama modelinde yürütülmüştür. Araştırmanın örneklem grubu, Konya ilinde yaşayan ve gelişimsel yetersizliğe sahip çocuğu olan 250 anneden oluşmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak "Kişisel Bilgi Formu", "Ebeveyn Kabul Red Ölçeği Kısa Formu (EKRÖ)" ve "Beach Center Aile Yaşam Kalitesi Ölçeği" kullanılmıştır.
Araştırma analizlerinde gelişimsel yetersizliği olan çocuk annelerinin gelişimsel yetersizliği olan çocuğun cinsiyeti değişkenine göre kabul red davranışları ve aile yaşam kalitesi algıları alt ölçek puanları arasında anlamlı farklılık olup olmadığı Mann-Whitney U Testi ile incelenmiştir. Ayrıca annelerin; yaşları, sahip oldukları çocuk sayısı ve gelişimsel yetersizliği olan çocuklarının yaşlarına göre çocuklarını kabul red davranışları ve aile yaşam kalitesi algıları alt ölçek puanları arasında anlamlı bir fark olup olmadığı Kruskal Wallis H Testi testi ile belirlenmiştir.
Araştırma sonuçlarına göre, gelişimsel yetersizliği olan çocuk annelerinin çocuklarına karşı kabul ve red davranışları üzerinde çocuğun yaşının, çocuğun cinsiyetinin, annenin yaşının önemli bir faktör olmadığı belirlenmiştir. Gelişimsel yetersizliği olan çocuk annelerinin kabul red davranışları incelendiğinde; annelerin sahip olduğu çocuk sayısı ile ebeveyn kabul red ölçeği toplam puanları arasında anlamlı bir farklılık bulunmuştur. 
Annelerin yaş gruplarına göre, Aile Yaşam Kalitesi algıları incelendiğinde, Yetersizliğe ilişkin Destek alt ölçeğinde anlamlı bir farklılık bulunmuştur. Buna göre annelerde yetersizliğe ilişkin desteğin en yüksek olduğu yaş grubunun 33-37 yaş olduğu belirlenmiştir. Ayrıca annelerin, Aile Yaşam Kalitesi alt alanlarından, Aile Etkileşimi, Ebeveynlik, Duygusal Yeterlik, Fiziksel/ Materyal/ Finansal Yeterlik alanlarını ve Aile Yaşam Kalitesini annenin yaşının etkilemediği belirlenmiştir. Annelerin, aile yaşam kalitesini çocuk sayısının, gelişimsel yetersizliği olan çocuğun cinsiyeti ve yaşının etkilemediği belirlenmiştir.
Anahtar Kelimeler: Anne, Çocuk, Anne Kabul Reddi, Aile Yaşam Kalitesi, Gelişimsel Yetersizliği Olan Çocuk.

Abstract:
The purpose of this study is to examine acceptance-rejection behaviors and family quality of life perceptions of mothers who have children with developmental disabilities. The research was conducted in accordance with relational survey model on the purpose of demostrating the relationship between scores which were obtained from the scales.  It consist of 250 mothers who live in Konya and have children with developmental disabilities. In the study, "Personal İnformation Form", "The Parental Acceptance-Rejection Questionnaire-Short Form"(PARQ) and Beach Center Family Quality of Life Scale (BSFQOLS) were used as data gathering tools.
In the research analyses, the Mann-Whitney U test was used to examine whether there was a significant difference between in maternal acceptance / rejection behaviors and family life quality perception subscale scores in accordance with the gender of the children with developmental disabilities. In addition, the Kruskal Wallis H test was used to determine whether there was a significant difference among the maternanl acceptance / rejection behavior in terms of the developmentally disabled children's ages, family life quality perception subscale scores and the age, the number of children they have.
According to the results of the research, it was determined that the child's age and gender, and the mother's age are not important factors in mother's acceptance and rejection behaviors against their developmentally disabled children. When the mother's acceptance / rejection behaviors of mothers were examined, significant difference was found among the number of children they have and their total scores of the parental acceptance rejection scale.
When the perceptions of Family Life Quality were analyzed according to the age groups of the mothers, a significant difference was found in the Disability-Related Support subscale. Accordingly, it was determined that the age group with the highest Disability-Related Support was the 33-37 age group. Also, it was determined that the mothers' age did not affect Family interaction, Parenting, Emotional Well-being, Physical / Material Well-being and  developmentally disabled child and the number of children mothers have did not affect the quality of the family life.
Key Words: Mother, Child, Mothers' Acceptance-Rejection, Family Quality of Life, Children with Developmental Disabilities.