Yapı yüzü renklendirilmesi ve aydınlatma ilişkisi
Relationship between facade colours and lighting
Yazar: MİNE YAVUZ
Danışman: PROF. DR. RENGİN ÜNVER
Yıldız Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı / Yapı Fiziği ve Malzemesi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
Aydınlatma tasarımında, çevreyi görsel yolla anlaşılabilir duruma getirme ve iyi bir görüntü elde etmenin yanı sıra görüntünün belli estetik ve mimari kurallara uygun olarak oluşturulması da hedeflenmelidir. Bu hedefe ulaşmak için aydınlığın niceliği ve niteliği gibi aydınlatma tekniğinin temel konularının gerekliliklerine uyulmalıdır. Burada birbirinden bağımsız düşünülemeyecek iki ayrı konu vardır. Bunlardan birincisi, aydınlatmada kullanılan ışığın özellikleri, ikincisi ise aydınlatılan yüzeylerin özellikleridir.Yüzeyler, ancak gün ışığı gibi türsüz ışık altında gerçek renklerinde görünürler. Türlü ışıklar altında ise değişik renkte görünürler. Bugün için lambaların bazıları günışığı rengine benzer özellik gösterseler de renkli ışık yayımlamaktadırlar. Bu durum, aydınlatma tasarımı yapılan ortamlarda aydınlatan ışığın renginin, aydınlatılan yüzeylerin renklerine, görsel algılama konusunun özelliklerine göre seçilmesini zorunlu kılar. Işığın renginin konuya uygun seçilmediği durumlarda yüzeylerin renksel özellikleri bakımından, istenmeyen, abartılı, gerçek dışı ve yanlış görüntüler ortaya çıkabilir. Bu nedenle ışık kaynaklarının ve aydınlattıkları yüzeylerin renksel özellikleri, etkili ve anlamlı bir görünüm oluşturmak için önemli faktörlerdir. Yüzeyi aydınlatan ışığın günışığı ya da yapay aydınlatma olması durumunda yüzeylerde nasıl bir etkinin oluşacağı ve bunların hangi öğelere bağlı olduğunun bilinmesi, bu konuda ki uygulamaların daha doğru yapılmasını sağlar.Günışığının ve yapma ışığın görünür kıldığı yapı yüzeyleri, biçimsel, renksel ve dokusal özellikleri bakımından farklılıklar gösterir, dolayısıyla farklı aydınlatma tasarımları gerektirir. Bu bağlamda, yapı yüzlerinin aydınlatmasında ışık ve renk düzenleri birlikte düşünülmeli ve bu düzenlerin başarılı olabilmesi için ışık kaynaklarının renksel özellikleri, yüzeylerin öz renkleri vb. renk etkileşim değişkenlerinin tümü dikkate alınmalıdır.Bu çalışmada, yapı yüzü renklendirilmesinde kullanılan kimi boyaların ve boyalarla yapı yüzünde oluşturulabilecek renk düzenlerinin, değişik renkli ışıklar altındaki görünen renklerinin belirlenmesi ve yapı yüzü renklendirilmesi ile aydınlatma ilişkisinin ortaya konması hedeflenmiştir.

Abstract:
Artifical light sources used in ligting and facade colors illuminated are important subjects for the artificial ligting.`Light sources? and illuminated surfaces? colour specialities are considered together to compose affective and significant surfaces. The specialities are illumination of quantity and quality (color, direction, shadow, illumination level), luminous reflectance form and colour specialities. These specialities differentiate inherent colours of surfaces. Therefore, surfaces have different perceived colours.Surfaces seem their inherent colour under unchromatic light like daylight. Today, most of the light sources have specialities like daylight, they bring out colourful lights. In artificial lighting planning, luminous colour must be choosen according to colour of facade and properties of visiual perception. On account of visiual perception, unwanted, exaggerated, unreal, wrong views can appear on surfaces, when unsuitable luminous is choosen for illumination. Therefore, the specialities of coloured surfaces and luminous colour are very important data to compose true and significant views.Facade of buildings have textural, formal, colour differences so we need different illumination plannıng. In this context, colourizing surfaces must be considered with light and colour scheme and inherent colour of facade, luminous colour, colour interaction values for successful conceiving.In this examination, to determine perceived colours of different buıldings facade under different light sources and set forth relation of illumination are intended. In this way, good examples will have setting about colour and light applications of facades for designers.