Alkol kullanımına yönelik uygulanan dijital müdahalelerin değerlendirilmesi: meta-analiz
Evaluation of Digital Interventions for Reducing Alcohol Consumption: A Meta-Analysis Study
Yazar: BEYZA NUR ATAOĞLU
Danışman: PROF. DR. DİLŞAD SAVE ; PROF. DR. SEYHAN HIDIROĞLU
Marmara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Uyuşturucu Alışkanlığı ve Alkolizm = Drug Addiction and Alcoholism

Özet:
Giriş ve amaç: Dünya nüfusunun yaklaşık yarısı alkol kullanmaktadır ve her yıl yaklaşık 3 milyon alkol ilişkili ölüm gerçekleşmektedir. Neden olduğu hastalık yükü ve erken ölümler göz önüne alındığında alkol kullanımının hala önemli bir halk sağlığı sorunu olarak varlığını sürdürmektedir. Teknoloji hızla gelişirken, toplumsal yapılar ve bireylerin sağlık hizmetlerine yönelik ihtiyaçları da değişim göstermektedir. Bu değişim doğrultusunda sağlık hizmetlerinin sunumunda dijitalleşme önemli bir adım olarak öne çıkmaktadır. Bu çalışmada alkol kullanımını azaltmayı hedefleyen dijital müdahalelerin  etkinliğinin değerlendirilmesi amaçlanmaktadır. 

Gereç ve Yöntem: Bu meta-analiz çalışmasına Scopus, PubMed, Web of Science veri tabanlarında 2014 - 2023 yıllarında yayınlanmış ve dijital alkol müdahalelerin etkinliğinin değerlendirildiği randomize kontrollü çalışmalar dahil edilmiştir. İntention to treat analizi yapılmayan çalışmalar dışlanarak 22 çalışma ile analiz gerçekleştirilmiştir.

Bulgular: Çalışmalar bir tanesi çok merkezli olmak üzere toplam 12 farklı ülkede yürütülmüştür. En sık uygulanan müdahale internet tabanlı müdahaler olmak üzere internet, telefon ve bilgisayar tabanlı müdahalelerin etkisi değerlendirilmiştir. Alkol kullanımı değerlendiren çalışmalar için etki büyüklüğü 0,21'dir (95% CI: 0,13-0,29). Ağır alkol kullanımı için etki büyüklüğü 0,30'dur (95% CI: 0,11-0,49). AUDIT puanlarındaki değişiklikte 0,23'lük bir etki büyüklüğü (95% CI: 0,16-0,30) saptanmıştır. Ayrıca dijital müdahalelerin gençlerin alkol kullanımlarını azaltmada istatistiksel olarak anlamlı olduğu ancak etkisinin düşük olduğu görülmüştür.

Sonuç: Bulgular, dijital müdahalelerin alkol kullanımını azaltmada sınırlı bir etkinlik sağlamasına rağmen, alkolle ilgili zararlara karşı halk sağlığını sürdürmede değerlidir. Bu etki büyüklükleri, alkolün kötüye kullanımıyla ilişkili sağlık yükleri göz önünde bulundurulduğunda, geleneksel yöntemleri tamamlayabileceğini göstermektedir. Teknoloji sağlık hizmetlerine entegre olmaya devam ettikçe, dijital çözümlerin bağımlılık tedavisi ve önleme stratejilerinde giderek daha önemli bir rol oynayacağı öngörülmektedir. Türkiye'de, halk sağlığı profesyonellerinin ve politika yapıcıların dijital müdahaleleri alkol azaltma girişimleri içinde önceliklendirmeleri ve uygulamaları sağlığı geliştirme ve koruyucu sağlık hizmetlerinin sunumunda önemli faydalar sağlayacaktır.

Abstract:
Introduction and aim: Approximately half of the world's population consumes alcohol, and approximately 3 million alcohol-related deaths occur each year. Considering the disease burden and premature deaths it causes alcohol use is a severe public health problem. As technology develops rapidly, social structures and individuals' needs for health services also change. In line with this change, digitalization stands out as an important step in the delivery of health services. This study aims to evaluate the efficacy of digital interventions designed to mitigate alcohol use.

Materials and methods: This meta-analysis incorporates randomized controlled trials published from 2014 to 2023, sourced from databases including Scopus, PubMed, and Web of Science. Studies were selected based on the criterion of employing intention-to-treat analysis, resulting in the inclusion of 22 trials. 

Findings: The analysis spans 12 countries, featuring one multicenter study. Internet-based interventions were the most frequently employed, with evaluations of telephone and computer-based interventions. The weighted effect size for studies assessing overall alcohol consumption was 0.21 (95% CI: 0.13–0.29). For binge drinking, the effect size was 0.30 (95% CI: 0.11–0.49). Furthermore, the change in AUDIT scores revealed an effect size of 0.23 (95% CI: 0.16–0.30). Lastly these effect sizes were slightly lower and statistically significant in young people.

Conclusion: The findings indicate that while digital interventions yield limited effectiveness in reducing alcohol consumption, they represent a valuable asset in the public health arsenal against alcohol-related harm. The modest effect sizes suggest that these interventions can complement traditional method. As technology continues to integrate into healthcare, it is anticipated that digital interventions will play an increasingly integral role in addiction treatment and prevention strategies. It is essential for Turkish public health professionals and policymakers to prioritize and implement these digital interventions within alcohol reduction initiatives.