İbn hişâm'ın Şerhu Şuzûri'z-Zeheb isimli eserinde dil ekollerine yaklaşımı -Bağdat, Mısır ve Endülüs dil ekolleri bağlamında-
Ibn Hisham's approach to language schools in his work called şarhu Şuzûri'z-Zeheb -In the context of Baghdad, Egyptian and Andalusian language schools-
Yazar: SEFA DURMUŞ
Danışman: DOÇ. YUSUF AKÇAKOCA
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Dilbilim = Linguistics ; Din = Religion

Özet:
Tezimizin ilk amacı İbn Hişâm en-Nahvî'nin dil ekolleri karşısındaki konumunu Şerhu Şuzûri'z-Zeheb isimli eseri özelinde tespit etmek ve değerlendirmektir. Çalışmadaki ikinci amaç ise İbn Hişâm'ın tercih ve tenkitlerinin dil edinimi açısından etkilerini yine Şerhu Şuzûri'z-Zeheb'deki metodu özelinde tespit edebilmektir. Gramer ihtilaflarını aktarmanın dil öğreniminde ne yönde etkili olduğunun görülebilmesi yönünden çalışmamızın sadece ekollerle ilgili bilgilerin derlenmesi açısından değil dil öğretimi yönünden de alanına katkı sağlayacağı kanaatindeyiz.
Bir giriş ve iki bölümden oluşan çalışmanın giriş kısmında tezin konusu, amacı, kapsamı, konu ile ilgili önceki çalışmalar, tezin önemi, problemi ve yöntem üzerinde durulmuştur. Birinci bölümde İbn Hişâm'ın hayatı, eserleri, ilmi kişiliği ve Arap dili ekolleri ile ilgisi aktarılmıştır. Dil ekolleri açısından İbn Hişâm'ın konumu görüş, tercih ve tenkitleri, istişhaddaki metodu (ayet, hadis ve şiirle örneklendirme veya delillendirmesi) ve genel olarak sözünü ettiği dil otoritelerinin kimler olduğu diğer kitapları da dikkate alınıp özet olarak verilmiştir. İkinci bölümde ise İbn Hişâm'ın Şerhu Şuzûri'z-Zeheb isimli eseri özelinde dil ekollerine yaklaşımı ele alınmıştır. Şerhu Şuzûri'z-Zeheb ile ilgili özet bir bilgi aktarımından sonra eserde geçen dil ekolleri otoritelerinin görüşleri ve ibn Hişâm'ın bunlar karşısında tercih tenkit ve metodoloji açısından bulunduğu konuma dair tespit ve değerlendirmelerde bulunulmuştur.

Abstract:
The primary aim of the thesis is to determine and evaluate position of Ibn Hisham al-Nahwi in relation to the schools of language, especially in the context of his work titled Sharhu Shuzur al-Zeheb. The second aim of the study is to establish the effects of Ibn Hisham's preferences and criticisms in terms of language acquisition, in terms of his method in Sharhu Shuzur al-Zeheb similarly. We believe that our study will contribute to it's field not only in the collection of information about the schools but also in the field of language teaching, in terms of seeing how transferring grammatical disagreements is effective in language learning.
In the introduction of the study, which consists of an introduction and two sections, we focus on the subject, purpose, scope, previous studies with regards to the subject, the importance of the thesis, the problem and the method. In the first section, Ibn Hisham's life, works, scientific personality and his relationship with Arabic language schools are conveyed. Ibn Hisham's position in terms of language schools, his views, preferences and criticisms, his method in istishhad (his exemplification or evincing with verses, hadith and poetry) and who the language authorities he mentioned are in general, are indicated by taking into account his other books as a summary. As for the second section, Ibn Hisham's approach to language schools is discussed in here, within the context of his work titled Sharhu Shuzur al-Zaheb. After a brief information about Sharhu Shuzur al-Zaheb, the opinions of the language school authorities mentioned in the work and Ibn Hisham's position against these opinions in terms of preferences, criticisms and methodology are determined and evaluated.