Polikistik böbrek hastalarında ambulatuvar kan basıncı monitorizasyonu sonuçlarının değerlendirilmesi
Evaluation of ambulatory blood pressure monitorization results in polycystic kidney patients
Yazar: HAMDULLAH SAYILAN
Danışman: DOÇ. DR. EKREM KARA
Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Nefroloji = Nephrology
Dizin: Böbrek hastalıkları = Kidney diseases ; Hipertansiyon = Hypertension ; Kan basıncı = Blood pressure ; Kan basıncı monitörleri = Blood pressure monitors ; Polikistik böbrek hastalıkları = Polycystic kidney diseases

Özet:
Giriş ve Amaç: Hipertansiyon (HT), otozomal dominant polikistik böbrek hastalığında (ODPKBH) yaygındır ve toplam böbrek hacminin artması, renin-anjiyotensinaldosteron sisteminin aktivasyonu ve böbrek hastalığının ilerlemesi ile ilişkilidir. Hipertansiyon, ODPKBH olan bireylerin %50-75'inde, belirgin renal yetmezlik başlamasından önce erkenden ortaya çıkar ve son dönem böbrek yetmezliğine (SDBY) ilerlemeyle ve kardiyovasküler nedenlerden ölümle ilişkilidir. Kan basıncında meydana gelen değişimlere ''variabilite'' denilmektedir. Güncel çalışmalarda KB variabilitesinin artmış hedef organ hasarı ve kardiyovasküler olaylarla ilişkili olduğu saptanmıştır. Biz bu çalışmamızda ODPKBH'da önemli bir progresyon faktörü olan hipertansiyonu 24 saatlik ambulatuvar kan basıncı ölçümü (AKBÖ) ile değerlendirilerek bu hastalarda kan basıncı variabilitesini, dipping durumunu, kontrolsüz hipertansiyon, beyaz önlük hipertansiyonu ve maskelenmiş hipertansiyon sıklığını göstermeyi amaçladık. 
 
Materyal-Metod: Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi, T.C Rize Eğitim ve Araştırma Hastanesi Nefroloji polikliniğinde ODPKBH tanısı ile takipli 50 hasta ile kontrol grubu olarak yaş, cinsiyet ve tahmini glomerüler filtrasyon hızı (GFH) seviyeleri benzer 50 adet tip 2 diyabetes mellitusa bağlı diyabetik nefropatili olmak üzere toplamda 100 hipertansif hasta kesitsel olarak çalışmaya alındı. Tüm hastalara 01.07.2018 tarihinden itibaren 24 saatlik AKBÖ yapıldı. Demografik ve laboratuvar veriler nefroloji poliklinik kontrollerindeki takipler sırasında rutin olarak istenilen tetkiklerden hasta dosyaları ve hastane kayıt sistemi incelenerek elde edildi. Tüm hastaların sistolik ve diyastolik KB değerleri (gündüz, gece, ortalama ve standart sapma olarak) kaydedildi. Kan basıncı variabilite katsayıları (VK) hem sistolik (SKB-VK) hem de diyastolik (DKB-VK) kan basınçları için ayrı ayrı hesaplandı. Hastaların tahmini GFH değerleri MDRD formülü ile hesaplandı. 
 
Bulgular: Çalışmaya 50 adet ODPKBH tanılı, 50 adet de diyabetik nefropatili hasta dahil edildi. Gruplar yaş, cinsiyet, BKİ ve antihipertansif ilaç çeşidi açısından benzerdi. 
iv 
 
İncelenen tüm hastaların yaş ortalaması 56.3±11.4 (min:17-maks:76) yıl olup %54'ü erkekti. Hastaların %62'sinde (her iki grupta da eşit oranda) kontrolsüz HT mevcut iken, iki grup arasında beyaz önlük HT ve maskelenmiş HT sıklığı açısından fark görülmedi. Non-dipper HT paterninin ODPKBH grubunda anlamlı olarak daha sık olduğu görüldü (ODPKBH grubunda %90, diyabetik hasta grubunda %58). Araştırmaya dahil edilen tüm hastaların gündüz ölçülen SKB ortalaması 133.2±17.8 (min:98maks:184) mm Hg, gündüz SKB-VK ortalaması 11.9±2.6 (min:6.8-maks:18.9), gece ölçülen SKB ortalaması 130.3±18.6 (min:86-maks:178) mm Hg, gece SKB-VK ortalaması 9.9±3.2 (min:4.1-maks:21.2), 24 saatlik total SKB ortalaması 132.5±17.4 (min:99-maks:175) mm Hg ve 24 saatlik total SKB-VK ortalaması 12.0±2.4 (min:7.1maks:17.8) idi. Diyastolik kan basınçlarına (DKB) bakıldığında; gündüz ölçülen DKB ortalaması 83.9±12.4 (min:51-maks:110) mm Hg, DKB-VK ortalaması 13.8±3.4 (min:5.7-maks:26.1), gece ölçülen DKB ortalaması 81.9±13.3 (min:43-maks:129) mm Hg, gece DKB-VK ortalaması 11.6±3.4 (min:4.1-maks:24.9), 24 saatlik total DKB ortalaması 83.5±12.0 (min:51-maks:116) mm Hg ve 24 saatlik total DKB-VK ortalaması 14.1±3.0 (min:7.3-maks:25.7) idi. ODPKBH tanılı hastaların gündüz ölçülen SKB-VK değeri, toplam SKB-VK değeri, gündüz ölçülen OAB-VK değeri ve toplam OAB-VK değeri DM tanılı hastalardan anlamlı olarak düşük iken gece ölçülen DKB değeri anlamlı olarak yüksek bulundu (p<0.005). Diğer taraftan çalışma grupları arasında gündüz ölçülen SKB değeri, gece ölçülen SKB ve SKB-VK değerleri, 24 saatlik toplam SKB değeri, gündüz ölçülen DKB ve DKB-VK değerleri, gece ölçülen DKB-VK değeri, 24 saatlik toplam DKB ve DKB-VK değerleri, gündüz ölçülen OAB değer, gece ölçülen OAB ve OAB-VK değerleri ve toplam OAB değeri açısından istatistiksel olarak anlamlı bir fark saptanmadı (p>0.05). 
 
Sonuç: ODPKBH ve diyabetik nefropati hastalarında kontrolsüz HT benzer oranlarda ve sık görülen bir sorundur. Beyaz önlük HT ve maskelenmiş HT sıklığı açısından 2 grup arasında fark yoktur. Non-dipper HT paterni ODPKBH'da daha sık iken kan basıncı variabilitesi ise diyabetik nefropatili hastalarda anlamlı olarak daha yüksektir.

Abstract:
Introduction and Aim: Hypertension (HT) is common in autosomal dominant polycystic kidney disease (ADPKD) and is associated with increased total renal volume, activation of the renin-angiotensin-aldosterone system, and progression of renal disease. HT has been reported to occur in 50-75% of individuals with ADPKD early before the onset of significant renal failure, and it is associated with progression to end-stage renal disease (ESRD) and death from cardiovascular causes. Variations in blood pressure (BP) are called BP variability. Current studies have shown that BP variability is associated with increased target organ damage and cardiovascular events. In this study, we aimed to evaluate hypertension, which is an important progression factor in ADPKD, by 24-hour ambulatory blood pressure measurement (ABPM) and to show BP variability, dipping status, uncontrolled, white coat and masked hypertension frequency in these population. 
 
Material-method: A total of 100 hypertensive patients (age, sex, and estimated glomerular filtration rate (e-GFR) levels matched 50 ADPKD and 50 diabetic nephtopathy patients) were included in the cross-sectional study. All patients underwent 24-hour ABPM. Demographic and laboratory data were obtained from hospital registry system by examining patient files. Systolic and diastolic BP values (mean daytime, night, 24 hour total) of all patients were recorded. Blood pressure variability coefficients (BP-VC) were calculated separately for both systolic (SBP-VC), diastolic (DBP-VC) and mean arterial blood pressures (MAP-VC). Estimated e-GFR (ml/min) values of patients were calculated with MDRD formula. 
 
Results: A total of 100 hypertensive patients (50 patients with ADPKD and 50 patients with diabetic nephropathy) were included in this study. The groups were similar in terms of age, gender, BMI and type of antihypertensive drugs. The mean age of all 
vi 
 
patients was 56.3 ± 11.4 (min: 17-max: 76) years and 54% were male. Uncontrolled HT was present in 62% of the patients (equal in both groups). There was no difference between the groups in terms of the frequency of white coat HT and masked HT. However, non-dipper HT pattern was found to be significantly more frequent in ADPKD group (90%) compared with diabetics (58%). 24 hour ABPM and BP variability values of all patients included in the study were as follows: mean daytime SBP: 133.2 ± 17.8 (min: 98-max: 184) mm Hg, mean daytime SBP-VC: 11.9 ± 2.6 (min: 6.8-max: 18.9), mean night SBP: 130.3±18.6 (min:86-max:178) mm Hg, mean night SBP-VC: 9.9±3.2 (min:4.1-max:21.2), mean 24 hour total SBP: 132.5±17.4 (min:99-max:175) mm Hg and mean 24 hour total SBP-VC: 12.0±2.4 (min:7.1max:17.8), mean daytime DBP: 83.9±12.4 (min:51-max:110) mm Hg, mean daytime DBP-VC: 13.8±3.4 (min:5.7-max:26.1), mean night DBP: 81.9±13.3 (min:43-max:129) mm Hg, mean night DBP-VC: 11.6±3.4 (min:4.1-max:24.9), mean 24 hour total DBP: 83.5±12.0 (min:51-max:116) mm Hg and mean 24 hour total DBP-VC: 14.1±3.0 (min:7.3-max:25.7). Compared with diabetic group, daytime SBP-VK, 24 hour total SBP-VK, daytime MAP-VK and 24 hour total MAP-VK values were significantly lower and mean night DBP values were significantly higher in ADPKD group. There were no statistically significant difference between the two groups in terms of mean daytime SBP, mean night SBP and SBP-VC, mean 24 hour total SBP, mean daytime DBP and DBP-VC, mean night DBP-VC, mean 24 hour total DBP and DBP-VC, mean daytime MAP, mean night MAP and MAP-VC and mean 24 hour total MAP values (p>0.05). 
 
Conclusion: Uncontrolled HT is a common problem in patients with ADPKD and diabetic nephropathy. There was no difference between the two groups in terms of the frequency of uncontrolled HT, white coat HT and masked HT. Non-dipper HT pattern was more frequent in ADPKD, whereas blood pressure variability was significantly higher in patients with diabetic nephropathy.