Es-Seyyid el-Hâcc Muhammed Şükrî ibn Ahmed 'Atâ- Müntehabât-ı Mesnevî (İnceleme-metin- sözlük)
Es-Seyyid el-Hâcc Muhammed Şukri ibn Ahmed 'Atâ- Muntehabât-i Masnavi (Examination-text- dictionary)
Yazar: İBRAHİM İŞBİLİR
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET ÖZDEMİR
Kocaeli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Türk Dili ve Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Es-Seyyid el-Hacc Muhammed Şükri İbn Ahmed Ata = Es-Seyyid el-Hacc Muhammed Şükri İbn Ahmed Ata ; Mesnevi = Mathnawi ; Müntehabat = Müntehabat ; Türk edebiyatı = Turkish literature ; Şerh = Commentary

Özet:
Mevlânâ Celâleddîn-i Rûmî'nin oldukça geniş bir coğrafyada tanınmış eseri olan Mesnevî, Türk-İslam kültür dairesinin içerik bakımından en zengin başyapıtlarından bir tanesidir. Geçmişten günümüze kadar Mesnevî hakkında pek çok araştırma ve inceleme yapılmıştır. Bu münasebetle toplumların dünyasında büyük bir Mesnevî kültürü ve buna bağlı eserler oluşmuştur. Bu bağlamda oluşan eserlerden biri de altı ciltten oluşan Mesnevî'nin birinci cildinden seçtiği beyitlerin şerhinden oluşan Es-Seyyid El-Hac Muhammed Şükri İbn Ahmed 'Ata'nın Müntehabât-ı Mesnevî adlı eseridir. Bu çalışmada da bu eser incelenmiştir.
Çalışmada, "Giriş" bölümünde Es-Seyyid El-Hac Muhammed Şükri İbn Ahmed 'Ata'nın yaşamı ve edebî kişiliği hakkında bilgiler verilmiştir. "Birinci Bölüm"de Türkçe Mesnevî şerhleri konusu ile ilgilenilmiştir ve bu şerhlerin sınıflandırılması yapılmıştır. Bu sınıflamadan sonra ilk bölümde Müntehabât-ı Mesnevî'nin biçim ve içerik yönünden değerlendirilmesi yapılmıştır. Buradaki incelemede Müntehabât-ı Mesnevî'nin diğer Mesnevî şerhleriyle benzer yönleri belirtirilirken farklı olan ve dikkat çeken diğer hususlar da ayrı bir başlık altında incelenmiştir. "İkinci Bölümde" Müntehabât-ı Mesnevî'nin çeviriyazı yöntemi ile çevirisine yer verilmiştir. 
Çalışmamızın son bölümünde ise "Şerh Sözlüğü" başlığıyla kelime ve kavramların anlamlarıyla şârihin verdiği anlamlar göz önünde bulundurularak şârihin ifade ettiği anlamlardan oluşan bir sözlük hazırlanmıştır.

Anahtar Kelimeler:  Es-Seyyid El-Hac Muhammed Şükri İbn Ahmed 'Ata,  Müntehabât-ı Mesnevî, Mesnevî, Şerh, Çeviriyazı.

Abstract:
Masnavi which is work of the Mevlana Celaleddin-i Rumi known in wide geography is one of the most contentful masterpiece of Turkish-Islamic World. From past to present, lots of examination and research have been done about Masnavi. For that reason; in the world of societies, composed a big Masnavi culture consequently, that culture is brought into being literary works. Muntehabat-ı Masnavi is one of the literary work which is composed in this context. It is written by Es-Seyyid El-Hacc Muhammed Şükri Ibn Ahmed Ata. It consists of explanations selected couplet from first volume of Masnavi which is formed in six volume. In this paper, Muntehabat-ı Masnavi is analysed.
At the entrance of this work explained life and literary identity of Es-Seyyid El-Hacc Muhammed Şükri Ibn Ahmed Ata. In the first chapter, explanation of Turkish Masnavi was identified and categorised. After this categorisation, Muntehabat-ı Masnavi was evaluated in terms of content and form. Evaluation consists of similarity and differences between explanation of other Masnavis and Muntehabat-ı Masnavi. In addition to this, other conspicuous points were added in the paper. Second chapter of the study was situated in translation of Muntehabat-ı Masnavi. When the work was translated, the translator's technique was used.
At the end of the study, a dictionary which consists meaning of words and terms was prepared while giving the meaning which was expressed by the descriptor. All meanings and words were collected under "Explanation Dictionary".

Key Words: Es-Seyyid El-Hacc Muhammed Şükri Ibn Ahmed Ata,  Muntehabat-ı Masnavi,  Masnavi,  Explanation, Transcription.