Taze fasulye (Phaseolus vulgaris L.) genotiplerinin kuraklık stresine olan tepkilerinin belirlenmesi
Determination of response of common bean (Phaseolus vulgaris L.) genotypes to drought stress
Yazar: TAYLAN ÖZPAY
Danışman: YRD. DOÇ. DR. FİKRET YAŞAR
Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Fasulye = Bean ; Kuraklık = Drought ; Oksidatif stres = Oxidative stress

Özet:
Bu çalışmanın amacı Anadolu'nun çeşitli bölgelerinden toplanan ve Phaseolus vulgaris L. türüne ait olan Gevaş Bodur64 (GB64), Samsun100 ( S100), Samsun95 (S95), 4F-89 Fransız (4F-89), Gevaş Sırık57 (GS57), Gevaş Sırık26 (GS26), Samsun96 (S96), Sırık Barbunya (SB), Kırkgünlük (KG), Oturak Barbunya (OB) gibi fasulye genotiplerinin kuraklık stresine tolerans mekanizmalarını ve kurağa toleransta kullanılabilecek etkin seçim parametrelerini belirlemesidir. On farklı fasulye genotipine ait fideler, iklim koşulları kontrol altında tutulan yetiştirme odasında, Hoagland besin çözeltisi içeren kaplarda kültüre alınmıştır. Kuraklık stresi uygulaması için besin çözeltisine %10 oranında Polietilen Glikol (PEG6000) eklenmiştir. Uygulama sonrasında yapraklarda Nisbi Su İçeriği (NSİ), klorofil miktarı ile, antioksidatif enzim aktiviteleri (SOD: Süperoksit dismutaz; CAT: Katalaz; APX: Askorbat peroksidaz) belirlenmiştir. Ayrıca bitkilerin kök, gövde ve yapraklarında lipid peroksidasyon ürünü olan malondialdehid (MDA) miktarları ile potasyum (K), kalsiyum (Ca), demir (Fe), çinko (Zn) ve mangan (Mn) iyonlarının birikimleri incelenmiştir. Araştırma sonucunda, antioksidant enzim aktivitelerinin kurağa tolerans üzerinde çok etkili olduğu; kurak koşullarda yaşayabilen fasulye genotiplerinin antioksidatif enzim sistemlerini duyarlı genotiplere göre çok daha aktif kullandıkları belirlenmiştir. Oksidatif zararlanma derecesini belirten MDA ve toplam klorofil miktarları, enzim aktiviteleri ile paralel sonuçlar vermiş ve kurağa tolerans derecesinin belirlenmesinde fasulyede incelenen biyokimyasal parametrelerin kullanılabileceği gösterilmiştir.Anahtar kelimeler: Fasulye, Phaseolus vulgaris L., kuraklık, oksidatif stres, enzim aktivitesi, iyon birikimi, klorofil, polietilen glikol

Abstract:
The aim of this study was to determine the tolerance mechanisms of ten different bean (Phaseolus vulgaris L.) genotypes collected from variants parts of Anatolia like Gevaş Bodur64 (GB64), Samsun100 ( S100), Samsun95 (S95), 4F-89 Fransız (4F-89), Gevaş Sırık57 (GS57), Gevaş Sırık26 (GS26), Samsun96 (S96), Sırık Barbunya (SB), Kırkgünlük (KG), Oturak Barbunya (OB) and to determine the important selection parameters for drought tolerance. Fort this purpose, 10 % of poliethylen glycol (PEG6000) was added into Hoagland nutrient medium for the drought treatment to plants grown in the growth chamber. Beside vegetative growth of plants, physiological and biochemical reactions of plants, to drought such as relative water content, total chlorophyll amount, activities of antioxidant enzymes such as (SOD), (CAT) and (APX) were determined. Moreover, malondyaldehyte (MDA), a lipid peroxidation product in roots, stems and leaves of the plants and accumulations of some ions Potassium (K), calcium (Ca), iron (Fe), zinc (Zn), manganese (Mn) were investigated. At the end of the study, it was determined that antioxidant enzyme activities were important on drought tolerance of bean genotypes which could live in drought involvements could use the andioxidative enzyme activity more actively than (susceptible) genotypes. The content of MDA showing the oxidative in jury level and total chlorophyll amount antioxidant are similar results in parallel to enzyme activity and such biochemical parameters could use in determination of drought tolerance levels in bean.Key words: Bean, Phaseolus vulgaris L. drought, oxidative stress, enzyme activity, ion accumulation, chlorophyll, polyethylen glycol