Çocuğu buhar inhalasyon tedavisi alan annelerin öz yeterlilik ve kaygı durumlarının buhar inhalasyon uygulamalarına etkisi
The effects of the self sufficiency and anxiety levels of mothers, whom their children are receiving nebulized inhalation treatment, on the application of nebulized inhalation practices
Yazar: AYŞE ŞAHİN
Danışman: PROF. DR. DUYGU ARIKAN
Atatürk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Anksiyete = Anxiety ; Anneler = Mothers ; Hemşirelik = Nursing ; Çocuk hastalıkları = Child diseases ; Çocuklar = Children ; Öz yeterlilik = Self-efficacy ; İlaç veriş-inhalasyon = Administration-inhalation

Özet:
Amaç: Çocuğu buhar inhalasyon tedavisi alan annelerin öz yeterlilik ve kaygı durumlarının buhar inhalasyon uygulamalarına etkisini değerlendirmektir.
Materyal ve Metot: Araştırma, Erzurum il merkezinde, Erzurum Kamu Hastaneler Birliği'ne bağlı olan Bölge Araştırma Hastanesi Çocuk Servisi'nde Ocak 2015 – Mart 2017 tarihleri arasında gerçekleşmiştir. Araştırmanın evrenini, veri toplama tarihleri arasında Erzurum Bölge Eğitim Araştırma Hastanesi çocuk servisinde yatan, buhar inhalasyon tedavisi alan 0-4 yaş arası çocukların anneleri (376 kişi) oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemini; Aralık 2015-Mayıs 2016 tarihleri arasında çocuk servisinde yatan, çocukları buhar inhalasyon tedavisi alan, 0-4 yaş arası çocuk sahibi olan ve araştırmaya katılmayı kabul eden 300 anne oluşturmuştur. Veriler; Veri Toplama Formu, Buhar İnhalasyon Uygulaması Kontrol Listesi, Durumluk Kaygı Ölçeği ve Öz-Etkililik-Yeterlik Ölçeği kullanılarak toplanmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde; ortalama, sayı, yüzdelik dağılımı, Kruskal Wallis varyans analizi, Mann-Whitney U testi, t testi, Anova ve korelasyon analizi kullanılmıştır.
Bulgular: Araştırmada, annelerin Öz-Etkililik-Yeterlik ölçeği toplam puan ortalamasının 79.60±15.23 ve Durumluk Kaygı ölçeği toplam puan ortalamasının 37.07±4.95 olduğu bulunmuştur. Ölçeklerin alt ve üst sınırları göz önünde bulundurularak annelerin Öz-Etkililik-Yeterlik düzeylerinin orta, Durumluk kaygı durumunun hafif düzeyde olduğu saptanmıştır. Annelerin Öz-Etkililik-Yeterlik ile Durumluk Kaygı Düzeyleri arasında ilişki olmadığı saptanmıştır (p>0.05)
Sonuç: Annelerin; öz yeterlilik ve kaygı durumlarının, buhar inhalasyon uygulama aşamalarından bazıları (hortumun bir ucunun nebülizatöre diğer ucunun ise inhalasyon maskesinin altına yerleştirme, doğru dozda ilacı çocuk nefes alıp vermeye başlayınca hazneye boşaltma, çocuğa maskede ilaç kalmayıncaya kadar sakin nefes aldırma, uygulamadan sonra maskeyi uygun atık kutusuna atma) üzerine etkisinin olduğu belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler: Anne, buhar inhalasyonu, hemşire, kaygı, öz-yeterlilik.

Abstract:
The Effects of the Self Sufficiency and Anxiety Levels of Mothers, Whom Their Children are Receiving Nebulized Inhalation Treatment, on the Application of Nebulized Inhalation Practices
Purpose: The purpose of this study is to determine the effects of self sufficiency and anxiety levels of the mothers whom children are receiving nebulized inhalation treatment on the application of nebulized inhalation practices.
Material and Method: This study was conducted at the city center of Erzurum, at the Erzurum Regional Training and Research Hospital, Pediatrics Ward, which is a member of Erzurum Public Hospitals Union, between January 2015 and March 2017. The universe of this study consists of mothers of 376 pediatric patients aging from 0 to 4 years old, who were admitted to the Erzurum Regional Training and Research Hospital, Pediatrics Ward and received nebulized inhalation treatment. The sample of this study consists 300 mothers who agreed to participate in this study and have their child admitted to the Pediatrics Ward between December 2015 and May 2016. The data was gathered using Data Gathering Form, Nebulized Inhalation Application Checklist, Situational Anxiety Scale and Self Effectiveness-Sufficiency Scale. The mean value, number, percentage distrubition, Kruskal-Wallis one-way analysis of variance, Mann-Whitney U test, t test, Anova and correlation analysis methods were used for the interpretation of the data gathered.  
Results: The mean of mothers total Self-Efficiancy-Sufficiency score was found 79.60 ± 15.23 and total Situational Anxiety score was 37.07 ± 4.95. Considering the minimum and maximum borders of the scales, the self efficiancy sufficiency level of mothers was found moderate, and the situational anxiety level was found low. No correlation was found between Self-Efficiency-Sufficiency and Situational Anxiety levels of mothers (p>0.05). 
Conclusion: This study suggests that self sufficiency and anxiety levels of mothers effect several aspects of nebulized inhalation applications to some extent such as; succesfully connecting the one end of tube to the nebulizer and the other end to the bottom of the inhalation mask, dispensing the right amount of medicine to the reservoir when the child starts breathing, encouraging the child to calmly breathe until the dispensed medicine is used, discarding the mask to the appropriate waste bin after the application.     

Key Words: Mother, nebulized inhalation, nurse, anxiety, self sufficiency