Kazak Türkçesindeki eş anlamlı kelimelerin yapısı üzerine bir inceleme
A review on the structure of synomous words in Kazak Turkish
Yazar: ASSYLZAT YERTAYEVA
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ADEM YELOĞLU
Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Dil bilgisi = Grammar ; Eş anlam = Synonym ; Eş anlamlı kelimeler = Synonymous words ; Kazakça = Kazakh language ; Sözlük = Dictionary ; Yakın anlamlı = Close meaning

Özet:
Eş anlamlılık, bir kelimenin anlamını içeren başka bir kelime ya da kelime grubu olması halidir. İletişimin çok yaygın olmadığı dönemlerde farklı coğrafyalarda aynı anlama gelen farklı kelime veya kelime grupları çok fazladır. Eğitimin yaygın olmadığı, ortak edebi dilin yaygınlaşmadığı ve ağız grupları arasındaki iletişimin güçlü olmadığı geniş coğrafyalarda telaffuz ve söz varlığındaki çeşitlilik normaldir. Bu sebeple aynı anlama gelen pek çok kelime veya kelime grubunun olması ve bu söz varlığının sözlüklere alınması eş anlamlılık bağlamında bir zenginlik gibi görülebilir. Ancak Kazakistan özelinde ele aldığımızda bağımsızlığını elde edene kadar Rusçanın resmi dil ve edebiyat dili olarak yüksek statülü dil Kazakçanın ise alt statülü dil olarak algılanması gibi sebepler Kazak Türkçesinin edebi dil olarak gelişimini yavaşlatmıştır. Çarlık ve Sovyet dönemlerinde uygulanan kültür ve dil politikalarının sonucu olarak da aynı kelimenin bölgelere göre söylenişlerinin Kazak dili sözlüğüne alınması ile sözlüklerde yer alan ancak sadece fonetik farklara dayanan sahte bir eş anlamlı sözcükler alanını ortaya çıkarmıştır.
Tezimizin konusu Kazak Türkçesindeki Eş Anlamlı Kelimelerin Yapısı Üzerine Bir İncelemedir. Çalışmada Kazak Türkçesinde Eş Anlamlı Kelimeler Sözlüğünden tespit edilen örnekler yapı bakımından incelenerek değerlendirilmeye çalışılmıştır.

Abstract:
A synonym is another word or group of words or phrase that contains the same meaning of the word. In times when communication is not very common,there are too many different words or phrases that have the same meaning in different geographies. In large geographies where education and a common literary language is not widespread or the communication between dialect groups is not strong, the variation in pronunciation and vocabulary is normal. For this reason, the existence of many words or phrases that have the same meaning and the inclusion of this vocabulary in dictionaries can be seen as a richness in the context of synonymy. However, when we consider Kazakhstan in particular, the reasons such as the perception of Russian as the official language and literary language, and Kazakh as a low-status language, slowed down the development of Kazakh Turkish as a literary language until it achieved its independence. As a result of the cultural and language policies implemented in the Tsarist and Soviet periods, the pronunciation of the same word according to the regions was included in the Kazakh language dictionary, and a false synonymous field was revealed in the dictionaries but based only on phonetic differences.
The subject of our thesis is a review on the Structure of Synonyms in Kazakh Turkish. In the study, the samples determined from the Dictionary of Synonyms in Kazakh -Turkish were tried to be evaluated by examining them in terms of structure.