Sarı çay akarı polyphagotarsonemus latus (banks)    (acarına: Tarsonemıdae )'un sebze seralarına bulaşma yolları üzerine bir araştırma
The study on dispersal process of broad mite polyphagotarsonemus latus (banks) (acarina: tarsonemidae) to vegetable greenhouses
Yazar: UTKU YÜKSELBABA
Danışman: PROF. DR. HÜSEYİN GÖÇMEN
Akdeniz Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Yapılan bu çalışmada Polyphagotarsonemus latus (Banks)'un sebze seralarına bulaşmasında rol oynayan faktörler ve bulaşma zamanı araştırılmıştır.

Bu amaçla, 2004 güz ve 2005 yılı boyunca Antalya ilinin Çakırlar beldesi ve Kumluca ilçesindeki biber, patlıcan ve domates seraları ve bu seraların çevresinde çalışmalar yapılmıştır. Yapılan çalışmada bitki örneklemesi yapılmasının yanında sarı yapışkan tuzaklardan da yararlanılmıştır.
Elde edilen sonuçlara göre, Pamuk beyazsineği Bemisia tabaci (Genn.) sera içine akarın bulaşmasında son derece önemli rol oynarken thrips, afid ve galeri sineği gibi diğer uçucu böceklerin rolünün önemsiz olduğu saptanmıştır. Akarın taşınmasının sera içinde ve dışında daha çok eylül, ekim ve kasım aylarında gerçekleştiği, aralık ayında ise taşınmanın düşük oranda olduğu tespit edilmiştir. Diğer aylarda ise taşınma görülmemiştir. Akarın rüzgar yardımıyla taşınması ile ilgili bulguya rastlanılmamıştır.
Sarı yapışkan tuzaklarda bir beyazsinek ergininin 1 ila 8 arasında akarı taşıyabildiği saptanmıştır. Taşınma ve akar populasyonu en fazla biberde en az da domateste görülmüştür.
	Laboratuvarda B. Tabaci, Frankliniella occidentalis (Pergande) ve liriomyza trifolii (Burgess) ile yapılan taşınma çalışmalarında en önemli türün B. tabaci olduğu saptanmış, F.  occidentalis ile sarı çay akarının taşınması önemsiz bulunurken, L. trifolii ile sarı çay akarının taşınması tespit edilememiştir. Canlı bir beyazsinek ergininin akar yoğunluğu ve zamana bağlı olarak 18 kadar akarı bacaklarında, ağız parçalarında ve antenlerinde taşıyabildiği saptanmıştır.

Abstract:
In this study, the infestation period of Polyphagotarsonemus  latus (Banks) (broad mite) and the role of factors for infestation were investigated in vegetable greenhouses. 
The study was carried out in tomato, green pepper and eggplant growing greenhouses located in two regions (Cakirlar and Kumluca) of Antalya between autumn 2004 and 2005.  In this study sticky traps and plant sampling were used during the sampling period.
 The results of samplings showed that  cotton whitefly Bemisia tabaci (Genn) played a central role in dispersal of broad mite into greenhouse and other carriers of broad mite such as thrips, aphids and leaf miners were not played an important role in transport mechanism of this pest. Phoresy was higher in and out of greenhouses in September, October and November. The level of dispersal was very low in December and was not observed in the rest of year. Also, the wind-born dispersal of broad mite was not detected in current study.
The carrying capacity of whitefly ranged from 1 to 8 broad mites. The population density of P. latus was highest on greenhouse-grown pepper and lowest on tomato. Phoresy was also highest on pepper.  
In laboratory studies, B.tabaci was found to be predominant species carrying broad mites, while broad mite was carried with Frankliniella occidentalis (Pergande) occasionally, Liriomyza trifolii (Burgess)was not detected as carry of broad mite. Depend on broad mite density and coploument time, B. tabaci had up to 18 mites carrying on legs, mouthparts and antenna.