Okul binaları ve örgüt kültürü
School buildings and organizational culture
Yazar: EMEL YILMAZ
Danışman: DOÇ. DR. ALİ AKSU
Dokuz Eylül Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi ve Denetimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2014
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Okul binaları = School buildings ; Okul kültürü = School culture ; Ortaokul öğrencileri = Secondary school students ; Örgüt kültürü = Organizational culture ; Öğrenci algısı = Students perceptions ; İlköğretim okulları = Primary education schools ; İlköğretim öğrencileri = Primary education students

Özet:
Bu araştırma ile, ilköğretim okulu öğrencilerinin okul binalarının fiziksel koşullarına ve okullarındaki örgütsel kültüre ilişkin algılarını belirlemek; öğrencilerin bu algılarının, onların bireysel özelliklerine, öğrenim özelliklerine ve öğrenim gördükleri okulun özelliklerine göre farklılık gösterip göstermediğini saptamak; öğrencilerin algılarına göre okul binalarının fiziksel koşullarının okul kültürünü yordama gücünü ortaya çıkarmak ve ulaşılan bulgular doğrultusunda uygulayıcılara ve araştırmacılara öneriler getirmek amaçlanmıştır.

Araştırmanın örneklemini, 2010-2011 eğitim-öğretim yılı İzmir ili 5 anakent ilçesinde yer alan 25 ilköğretim okulunda öğrenim gören 746 ikinci kademe (6, 7 ve 8. sınıf) öğrencisi oluşturmaktadır. Araştırma verileri "Okul Binası Değerlendirme Ölçeği Öğrenci Formu" ve "Okul Kültürü Ölçeği" olarak adlandırılan ölçekler ile toplanmıştır. Araştırmada 5 alt probleme yanıt aranmış ve verilerin çözümlenmesinde aritmetik ortalama, standart sapma, t testi, tek yönlü varyans çözümlemesi (F testi), Scheffee önemlilik testi ve çoklu regresyon analizi kullanılmıştır. 

Araştırmanın bulguları aşağıdaki gibi özetlenebilir:
İlköğretim okulu ikinci kademe öğrencileri, okul binalarının fiziksel koşullarını ve okul kültürünü iyi düzeyde algılamaktadır. 
Öğrencilerin okul binalarının fiziksel koşullarına ilişkin algıları arasında; okullarının büyüklüğüne, sınıf düzeylerine ve okullarının yaşına göre önemli farklılık bulunurken; cinsiyetlerine, okullarındaki öğrenim sürelerine ve okullarının statüsüne göre önemli farklılık bulunmamaktadır. 
Öğrencilerin okul kültürüne ilişkin algıları; cinsiyetlerine, sınıf düzeylerine, okullarının statüsüne ve okullarının büyüklüğüne göre önemli farklılık gösterirken; okullarındaki öğrenim sürelerine ve okullarının yaşına göre önemli farklılık göstermemektedir. 
Öğrencilerin okul binalarının fiziksel koşullarına ilişkin algıları okul kültürüne ilişkin algılarının anlamlı bir yordayıcısıdır. "Genel görünüm" alt boyutu okul kültürünü pozitif yönde ve anlamlı derecede yordamaktadır. Diğer alt boyutlar ise okul kültürünün anlamlı bir yordayıcısı değildir.

Sonuç olarak, öğrenci algılarına göre okul binalarının fiziksel koşullarının okul kültürü toplam varyansının %27'sini açıklamakta olduğu belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler: Okul binaları, örgüt kültürü, okul kültürü.

Abstract:
The aim of this research is to determine the primary school students' perceptions about school buildings' physical conditions and school culture; to find out whether there are any significant differences in terms of their individual and educational features as well as their schools' properties; to determine the predictive power of school buildings' physical conditions for school culture, and to offer suggestions to the practitioners and the researchers in the light of the findings.

The research sample consisted of 746 students (sixth, seventh and eighth grade students) in 25 primary schools in five districts within the boundaries of Izmir Metropolitan Municipality in the 2010-2011 academic year. The data for the research were collected using the "School Building Assessment Scale Students Form" and "School Culture Scale". Five sub-problems were answered in the research and the data were analyzed using arithmetic means, standard deviations, t-Test, One Way ANOVA (F-test), Scheffee Test of Significance, and analysis of multiple regression.
 
The findings of this research are summarized below:
Primary school students' perceptions of the school buildings' physical conditions and school culture are quite positive.
While students' perceptions of the school buildings' physical conditions vary significantly in terms of the students' grade levels, and the size and age of the school; they do not vary in terms of such variables as their gender, the time spent in the current school and school type. 
Students' perceptions of school culture show significant differences in terms of the students' grade levels, their gender, and the type and size of the school. Students' perceptions of school culture do not vary in terms of the time spent in the current school and school age.
Students' perceptions about school buildings' physical conditions is a significant predictor of their school culture perceptions. "General appearance" sub-dimension of school buildings' physical conditions predicts school culture positively and significantly. The other sub-dimensions of school buildings' physical conditions are not significant predictors of school culture.  

Consequently, according to student perceptions, school buildings' physical conditions explain 27% of the variance associated with the school culture.

Keywords: School buildings, organizational culture, school culture.