Ortaöğretim okullarında görev yapan yönetici ve öğretmenlerin örgütsel güven, örgütsel destek ve örgütsel bağlılıkları arasındaki ilişki (Bolu ili örnegi)
Relation among organizational trust, organizational support and organizational commitment of the administrators/teachers who are charged in secondary education scools
Yazar: DURSUN EĞRİBOYUN
Danışman: DOÇ. DR. SALİH PAŞA MEMİŞOĞLU
Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi ve Denetimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2013
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Lise öğretmenleri = High schools teachers ; Okul yöneticileri = School administrators ; Ortaöğretim okulları = Secondary education schools ; Örgütsel bağlılık = Organizational commitment ; Örgütsel destek = Organizational support ; Örgütsel güven = Organizational trust ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Araştırmanın amacı; ortaöğretim okullarında görev yapan yönetici ve öğretmenlerin örgütsel güven, örgütsel destek ve örgütsel bağlılıkları arasındaki ilişkiyi belirlemek ve yönetici ve öğretmenlerin demografik özelliklerine göre örgütsel, güven, örgütsel destek ve örgütsel bağlılıkları arasında istatistiksel bakımdan anlamlı farklılıklar olup olmadığını saptamaktır.
Araştırmanın evrenini 2011-2012 Eğitim-Öğretim Yılı?nda Bolu il merkezinde bulunan ortaöğretim okullarında görev yapan yönetici ve öğretmenler oluşturmaktadır. Bu okullarda 90 yönetici ve 722 öğretmen olmak üzere toplam 812 eğitimci görev yapmaktadır. Araştırmada örneklem alma yoluna gidilmemiş, evrenin tamamı üzerinde çalışılmıştır. Araştırma grubu, 72 yönetici ve 529 öğretmen olmak üzere toplam 601 eğitimciden oluşmaktadır.
Bu araştırma, ilişkisel tarama (survey) modelinde bir çalışmadır. Araştırma amacı bakımından da, hem tanımlayıcı hem de açıklayıcı niteliktedir. Araştırmada veriler, yönetici ve öğretmenlerden ölçek yolu ile toplanmıştır. Araştırmada dört ölçme aracı kullanılmıştır. Birincisi, ölçme araçları hakkında açıklayıcı kısa bilgi ile araştırmaya katılanlar hakkında bilgi toplamak amacıyla oluşturulan Kişisel Bilgi Formu?dur. 
Diğer ölçme araçları ise yönetici ve öğretmenlerin örgütsel güven algılarını belirlemek amacıyla kullanılan Örgütsel Güven Ölçeği  (Nyhan ve Marlowe, 1997), yönetici ve öğretmenlerin algıladıkları örgütsel destek algılarını belirlemek amacıyla kullanılan Örgütsel Destek Ölçeği (Eisenberger vd, 1986) ve yönetici ve öğretmenlerin örgütsel bağlılık algılarını belirlemek amacıyla kullanılan Örgütsel Bağlılık Ölçeği (Allen ve Meyer, 1990)?dir.
Bu araştırmada güvenirlik için hem pilot uygulama ile test-tekrar test yöntemi uygulanmış; hem de pilot uygulama ve evrenin tamamı üzerinde yapılan asıl araştırmada Cronbach Alpha değerleri kullanılmış ve araştırmanın sonuçları değerlendirilirken düzeltilmiş madde toplamlarının korelasyonları incelenerek her maddenin ayırt ediciliğine bakılmıştır. Ölçek maddeleri ile ilgili olarak konu alanı uzmanların görüş ve önerilerinin alınması ve pilot uygulama sırasında ölçeğin içeriği ve anlaşılırlığı konusunda herhangi bir sorunla karşılaşılmaması nedeniyle de ölçme araçlarının içerik geçerliliğine sahip oldukları değerlendirilmiştir.
Bu araştırmada ilişkisel çözümleme, korelasyon türü ilişki ile yapılmıştır. Örgütsel güven-örgütsel destek, örgütsel güven-örgütsel bağlılık ve örgütsel destek-örgütsel bağlılık değişkenleri arasındaki ilişkinin düzeyini ve yönünü belirlemek amacıyla parametrik test koşullarının sağlanması durumunda Pearson momentler çarpımı korelasyon katsayısı, sağlanamaması durumunda ise Spearman testi kullanılmıştır. 
Örgütsel güven, örgütsel destek ve örgütsel bağlılığa ilişkin algılar arasındaki ilişkinin matematiksel bir model ile açıklanması ise çoklu doğrusal regresyon analizi ile yapılmış, araştırılan ilişkinin anlamlı olup olmadığını test etmek için de varyans analizi kullanılmıştır. Ayrıca araştırılan algılar arasındaki ilişki, LISREL programı ile standardize edilmiş katsayılara ait path diyagramı ve T değerlerine ait path diyagramı ile de doğrulanmıştır.
Araştırmada, yönetici ve öğretmenlerin örgütsel güven ve örgütsel destek algıları ile örgütsel bağlılık algıları arasındaki ilişki istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur. Bulgular doğrultusunda araştırma sonucunun; çalışanların, örgütlerinin kendilerine bağlı ve destekçi olduğunu hissettiklerinde, güvenlerinin ve örgütsel bağlılıklarının da daha güçlü olduğunu ortaya koyduğu söylenebilir. 
Bu araştırmada elde edilen verilere dayalı olarak ulaşılan bulguların sonucunda Bolu il merkezinde bulunan ortaöğretim okullarında görev yapan yönetici ve öğretmenlerin örgütsel güven algıları ile okul türü, yaş ve cinsiyet; örgütsel destek algıları ile okul türü ve öğrenim durumu; örgütsel bağlılık algıları ile okul türü, öğrenim durumu ve yaş arasındaki farklılık boyutunda ve örgütsel güven- örgütsel destek, örgütsel güven- örgütsel bağlılık, örgütsel destek- örgütsel bağlılık ile örgütsel güven- örgütsel destek- örgütsel bağlılıkları arasındaki ilişkiye ilişkin olarak önerilerde bulunulmuştur.
	

Anahtar Kelimeler: Örgütsel güven, örgütsel destek ve örgütsel bağlılık.

Abstract:
The main aim of this research is to determine relation among organizational trust, organizational support and organizational commitment of the administrators/teachers who are charged in secondary education schools. Furthermore we have intended  to determine if there is statistically meaningful differences among organizational trust, organizational support and organizational commitment of administrators/teachers according to demographic variables.  
The target audience of this research were administrators/teachers who are charged in secondary education schools in provincial centre of Bolu in 2011-2012 academic year. 90 administrators and 722 teachers in all 812 educators were in employ in this schools.  The sample wasn?t taken in the research and it was worked  on all universe. 601 usable surveys have been gathered for this research.
This research is a survey in the form of model.  The research is both descriptive and explanatory in terms of aim. The datas in the research were collected from administrators and teachers via a scale. Four survey instruments were used in the research. The first one was personal inquiry form that was created for a short explanatory information about survey instruments and a collecting knowledge with respect to participants to survey. The other survey instruments were Organizational Trust Inventory  (Nyhan & Marlowe, 1997), Survey of  Perceived Organizational Support (Eisenberger et al., 1986) and Organizational Commitment Questionnaire (Allen & Meyer, 1990).
In this research the test- retest reliability was applied for reliability test during pilot study and furthermore, Cronbach?s alpha was used  for  pilot study and main research  that was done on all universe.  Additionally corrected item-total corelations and item-total statistics were analysed whilst the results of the research were evaluated.                                It was verified that survey instruments had applicability to contents because advices and suggestions of  subject experts about education were taken relativ to scale items and any  problem wasn?t encountered through on contents and clarity of scale during pilot study. 
The relational analysis was done with correlational comparison in this research.  Pearson product-moment correlation coefficient or Spearman rank-order correlation was used in accordance with test requirements for determination of relation?s level and direction  among variables of organizational trust-organizational support and organizational commitment. 
The multiple regression analysis was used  for explanation of relation among perceptions relating to  organizational trust-organizational support and organizational commitment  with an arithmetical model. The variance analysis was done for testing whether the explored relation was meaningful.  Moreover the relation among the explored perceptions  was certified  with path diagram relating to standardized coefficients and path diagram relating to T-values in LISREL?s program.	
According to research?s results, statistically a meaningful relation was found among perceptions of organizational trust, organizational support and organizational commitment of the administrators/teachers. According to the findings of this research, we can state that the trusts and organizational commitments of the administrators/teachers will be stronger when they feel that their organizations are supporter and bound up in them.
It was made suggestions in the difference?s dimensions among school typ, age, gender and organizational trust?s perceptions of the administrators/teachers who were charged in secondary education schools in provincial centre of Bolu; among school  typ, education level and their organizational support?s perceptions; among school  typ, education level, age and their organizational commitment?s perceptions and finally relating to relation among organizational trust- organizational support, organizational trust-organizational commitment, organizational support-organizational commitment and organizational trust-organizational support-organizational commitment by reason of  achieved findings based on the accessed datas in this research.

	
Key words: Organizational trust, organizational support and organizational commitment.