Nesnelerin interneti (IoT) ve siber güvenlik: Bilgi teknolojisindeki dijital dönüşüm ile veri analitiği üzerine bir çalışma
Internet of things (IoT) and cyber security: A study on data analytics with digital transformation in information technology
Yazar: DUYGU KOÇ
Danışman: PROF. DR. YUSUF ZİYA AYIK
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Yönetim Bilişim Sistemleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Yönetim Bilişim Sistemleri = Management Information Systems

Özet:
Bu tezin konusu nesnelerin interneti ve siber güvenlik kavramları bağlamında gelişen dijital dönüşümün bireysel, kurumsal ve ulusal anlamda yarattığı değişiklikleri incelemektedir. Dijital dönüşüm süreci bilgi teknolojilerindeki köklü değişimlerle birlikte veri analitiği, siber güvenlik ve nesnelerin interneti gibi kritik altyapılarda evrim yaratmıştır. Bu çalışma bu alanlarda dijital dönüşümün etkilerini incelemeyi amaçlamaktadır. 
Günümüzde çeşitli cihazların ve nesnelerin internet aracılığıyla veri alışverişini gerçekleştirmesi bir trend haline gelmiştir. Bu teknoloji ev aletlerinden endüstriyel makinelere ya da sağlık cihazlarına kadar geniş bir yelpazede kullanılmaktadır.  IoT'nin yaygınlaşması operasyonel süreçleri dönüştürürken bu teknolojilerin güvenliği ve verinin yönetilmesi zorlukları da beraberinde getirmiştir. Bu bağlamda kullanılan her cihazın topladığı verinin değerlendirilmesi ve güvenliğinin sağlanarak karar verme süreçlerine dahil edilmesi son derece kritiktir.  Bu süreçlerin oluşturduğu dijital dönüşüm verilerin etkin bir şekilde kullanılmasını ve analiz edilmesini gerektirmektedir. 
IoT cihazlarıyla elde edilen büyük veri setleri, veri analitiği araçları ve yöntemleri kullanılarak işlenmektedir. Bu analizler neticesinde işletmeler müşteri davranışlarını anlamlandırır, operasyonel verimlilik arttırılır ve stratejik kararlar alınır. Tez çalışmasında da veri analitiği tekniklerinin IoT verileri üzerindeki uygulamaları ve bu süreçlerin nasıl optimize edilebileceği ele alınmaktadır.
Dijital dönüşümün temellerini oluşturan IoT cihazlarının sınırlı güvenlik özellikleri ve güncelleme yetenekleri, cihazları potansiyel hedef haline getirerek saldırılara açık hale getirir. Tez çalışmasıyla birlikte bu sistemlerdeki siber güvenliğin önemine değinilmiş, sebepleri ele alınarak olası önlemler incelenmiştir. 
Tez çalışmasında, dijital dönüşümün iş süreçlerindeki rolü vurgulanmış, beraberindeki teknolojilerin sunduğu fırsatlarla birlikte karşılaşılan engellere ve siber güvenlik zorluklarına yer verilmiştir. Ayrıca siber güvenlik stratejilerinin ve veri analitiği uygulamalarının entegrasyonunun önemini ortaya koymaktadır. Veri analitiği süreçlerinin optimize edilmesi için araştırmaların ve gelişmelerin takip edilmesi gerektiği vurgulanmıştır. 
İşletmeler bazında bir değerlendirme yapılması açısından çok kriterli karar verme tekniklerinden yararlanılarak uygun strateji için sıralandırma yapılarak işletmelerin gelecek hedeflerine yönelik uygun adımlar atmasındaki harita oluşturulmaya çalışılmıştır. Sonuç itibariyle dijital dönüşüm sürecinde çeşitli alanların entegrasyonu gerek güvenlik gerek veri yönetimi bakımından başarılı bir dijital dönüşüm için kritik öneme sahiptir.

Anahtar Kelimeler: Nesnelerin İnterneti, Siber Güvenlik, Dijital Dönüşüm, Veri Analitiği

Abstract:
This thesis examines the changes brought about by the evolving digital transformation in the context of the Internet of Things (IoT) and cybersecurity on individual, corporate, and national levels. The digital transformation process has revolutionized critical infrastructures such as data analytics, cybersecurity, and the Internet of Things with fundamental changes in information technologies. This study aims to explore the effects of digital transformation in these areas.
Today, the exchange of data through the internet by various devices and objects has become a trend. This technology is utilized across a wide range of applications, from household appliances to industrial machines and healthcare devices. While the proliferation of IoT is transforming operational processes, it also brings challenges related to the security and management of these technologies and the data they generate. In this context, it is crucial to evaluate the data collected by each device and ensure its security to incorporate it into decision-making processes. The digital transformation process necessitates the effective use and analysis of this data.
Large datasets obtained from IoT devices are processed using data analytics tools and methods. As a result of these analyses, businesses can understand customer behaviors, enhance operational efficiency, and make strategic decisions. The thesis addresses the application of data analytics techniques on IoT data and explores how these processes can be optimized.
The limited security features and update capabilities of IoT devices, which form the foundation of digital transformation, make them potential targets for attacks, exposing them to vulnerabilities. This thesis highlights the importance of cybersecurity in these systems, discussing the causes and examining possible preventive measures.
The study emphasizes the role of digital transformation in business processes, addressing the opportunities provided by emerging technologies along with the challenges and cybersecurity issues faced. It also underscores the importance of integrating cybersecurity strategies and data analytics applications. The need for continuous research and tracking of developments to optimize data analytics processes is highlighted.
For evaluating businesses, multi-criteria decision-making techniques are utilized to rank suitable strategies, creating a roadmap for businesses to take appropriate steps towards their future goals. Ultimately, the integration of various areas within the digital transformation process is crucial for successful digital transformation in terms of both security and data management.

Keywords: Internet of Things, Cyber Security, Digital Transformation, Data Analytics