Doğu ve Batı Akdeniz bölgeleri için kızılçam (Pinus brutia ten. ) meşcere tipi verim tablolarının düzenleme ve orman amenajmanında kullanılabilme olanakları
Arrangement of yield tables for brutia pine (Pinus brutia ten. ) stand types and the use facilities of them in forest management activities of regional forests located in state-owned of the Eastern and Western Mediterranean forest regions
Yazar: RAMAZAN ÖZÇELİK
Danışman: PROF.DR. HAKKI YAVUZ
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Orman Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2002
Konu: Ormancılık ve Orman Mühendisliği = Forestry and Forest Engineering
Dizin: Akdeniz bölgesi = Mediterranean region ; Ayırma analizi = Separation analysis ; Kızılçam = Red pine ; Meşcereler = Stands ; Varyans analizi = Variance analysis ; Örnekleme yöntemleri = Sampling methods

Özet:
ÖZET Kızılcam ağaç türü (Pinus brutia Ten.) Meşcere Tipi Verim Tablolarının (Deneysel Verim Tablosu) oluşturulabilme ve Orman Amenajmanı çalışmalarında kullanılabilme olanaklarının araştırıldığı bu çalışmada, Adana, Mersin, Antalya ve Muğla Orman Bölge Müdürlükleri için Orman Genel müdürlüğü, arşivlerinden elde edilen geçmiş plan dönemlerine ilişkin envanter karneleri ile Anamur Orman İşletme Müdürlüğünde yapılan örnek alan ölçümlerine ilişkin bilgiler veri kaynağı olarak kullanılmıştır. Bölge müdürlükleri için sağlanan envanter karnelerinde, var olan meşcere tipleri, üç bonitet sınıfına ayrılmıştır. Bu biçimde ayrılan 27 meşcere tipinden, yeterli sayıda envanter karnesi bulunan meşcere tiplerinden ortalama 40'ar karne rasgele yöntemle seçilmiş, diğer meşcere tiplerinden ise, elde edilebilen sayıda envanter karnesi araştırma materyali olarak kullanılmıştır. Bölge müdürlükleri için, geçmiş plan döneminde plan üniteleri için yapılmış bulunan hacim ve hacim artımı tabloları kullanılarak, her bölge müdürlüğünde üç bonitet sınıfı için ayrı hacim ve hacim artım tabloları oluşturulmuştur. Dört bölge müdürlüğünde, her meşcere tipi ve bunların farklı bonitet sınıflan için bu envanter karneleri, hacim ve hacim artım tabloları kullanılarak, meşcere tiplerinin hektarda ortalama hacim ve hacim artımları hesaplanmış ve Meşcere Tipi Verim Tablolarına aktarılmıştır. Bölge müdürlüklerinde, üç bonitet sınıfı için düzenlenen Meşcere Tipi Verim Tablosu değerlerinin (hacim ve hacim artımı) gerek farklı bölge müdürlüklerindeki aynı bonitet sınıflan, gerekse bir bölge müdürlüğündeki farklı bonitet sınıflan için karşılaştırmaları yapılmıştır. Çağ karışıklığı gösteren ve göstermeyen meşcere tipleri ise, her bir bölge müdürlüğündeki farklı bonitet sınıflan için karşılaştırılmıştır. Düzenlenen Meşcere Tipi Verim Tablolarının meşcereye uygunluğunun denetimi amacıyla üç meşcere tipi ve bunların farklı bonitet sınıflan için 263 adet örnek alan ölçümü yapılmış ve elde edilen verilerle Meşcere Tipi Verim Tablosu verileri karşılaştırılmıştır. Kızılcam türü için dört bölge müdürlüğünde yürütülen bu çalışmalar ve yapılan istatistiksel değerlendirmeler sonucu, üç bonitet sınıfına ayrılan meşcere tiplerinin bölge müdürlükleri ve arazi çalışması verileri itibariyle hacim ve hacim artımları yönünden önemli farklılıklar göstermediği, ancak aynı bölge müdürlüğünün farklı bonitet sınıflan için anlamlı farklılıkların bulunduğu belirlenmiştir. Buna karşın, çağ sınıfında karışıklık gösterenBu sonuçlara göre, İşletme amacı korama, sosyal ve kültürel fonksiyonlu orman alanları ile, özellikle odun üretimi amacıyla ayrılan işletme sınıflarında, birkaç metre küp bakım etası verilerek, sağlık ve temizlik kesimleri öngörülen meşcerelerde meşcere tipi verim tablolarının kullanılması, ilke olarak, ağaç serveti envanterinin yeterli doğruluk derecesinde, zaman, emek ve para yönünden uygulamada yapılandan daha uygun koşullarda yapılmasını sağlayabilecek niteliktedir. Gerek duyulduğu takdirde, bu tablo verileri gençleştirme darılarının hacim ve hacim artımı tahminleri için de kullanılabilir niteliktedir. Anahtar Kelimeler: Orman Envanteri, Meşcere Tipi Verim Tablosu (Deneysel Verim Tablosu), Kızılcam, Örnekleme yöntemi, Aynına Analizi, Varyans Analizi VI

Abstract:
SUMMARY Arrangement of Yield Tables for brutia Pine (Hnus brutia Ten.) Stand Types and The Use Facilities of Them in Forest Management Activities of Regional Forests Located in State-Owned of The Eastern and Western Mediterranean Forest Regions. The aim of this study was to arrange yield tables of stand type (empirical yield table) for existing Brutian Pine stand types and the using facilities in management activities to be carried out in natural distribution of the species in the Eastern and Western Mediterranean Forest Regions. In order to realize this, randomized data related to growing stock and increment for all of sampled stands of Adana, Mersin, Antalya and Muğla Regional Forests have been used obtained from sampled stand types of those regional forests indicated above. For this reason, the stand types have been classified into tree site classes in the study. In this context, from each regional forty sample plots selected by using of inventory sheets data of these regional forests. The sample plots selection from each regional forests has been taken into consideration to represent the actual structure of the forests. In addition, by using the data related growing stock and increment tables of regional forest, the growing stock, volume, and increment of the different site classes of each stand types have been determined. After this evaluation, yield tables of stand types of regional forest has been arranged. The arranged yield tables of the stand types for each site class, compared with each other as to their volume and increment values. On the other hand, the yield tables of stand types in same site classes have been compared with between the regional forest. As well, the different site classes compared with the same stand type within a regional forest. In the same time, the comparison of mixed and pure stand types which are in the developing stage has been compared for each different site classes within the regional forest. In addition, for checking of comparison the differences between the arranged yield tables and stand types of forest regions, 263 sample plots have been sampled in Anamur Forest Enterprise. According to final evaluation, it is found that there are not any statistically differences between the same yield tables of the stand types from stand points of volume and increment values in the regional forests. But, it is determined that these are significant differences in both between the mixed and pure stands of the site classes of the stand types which one in the developing stage. WFinally, the arranged yield tables of the stand types is advisable to use for growing stock inventory, especially in the stand which one in the tending stage. In addition it could be recommended the findings provided by this study, are more practicable, economical and safe than today's practice used in the Turkey's forestry. At the same time, the finding could be used in estimation of volume and increment values in regeneration areas. Keywords: Forest Inventory, Yield Table of Stand Types (Empirical Yield Table), Pirms brutia Ten., Sampling Methods, Discriminant Analysis, Analysis of Variance vra