Sarıveliler folklorü ve yörükleri
Sariveliler's folklor and nomads
Yazar: HAYRİYE NUR YÜKSEL
Danışman: DOÇ. DR. CANER IŞIK
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Halk Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Halk Bilimi (Folklor) = Folklore  ; Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Festivaller = Festivals ; Gelenekler = Traditions ; Halk bilimi = Folklore ; Karaman-Sarıveliler = Karaman-Sarıveliler ; Mersin-Taşeli = Mersin-Taşeli ; Yörükler = Yuruks

Özet:
Geçmişten günümüze kadar Yörük kelimesinin kimleri kapsadığı hakkında çok çeşitli görüşler  bulunmaktadır. Günümüzde Yörük kelimesi "yörü-, yürü-" kelime kökünden gelen, yürüyen anlamındaki "Yürük" kelimesiyle kullanılır. Yörükler sürekli göç ettiklerinden kendilerine yürüyen Türk denilmiştir. Göçebe yaşam tarzı yaşayan Yörükler Anadolu'nun çeşitli yerlerine, siyasal baskılar, dönemin devlet adamlarının uyguladığı iskân politikaları, otlak yerlerinin yetmemesi, aşiret kavgaları, kız kaçırma sonrası küslükler, yerleşik hayatın cazipliği gibi sebeplerle dağılmışlar ve zaman içerisinde de buralara yerleşerek yerleşik yaşam tarzını benimsemişlerdir. Bu çalışmada Taşeli'nde şu anda göçerliği devam ettiren Sarıkeçili Yörükleri ile zamanla yerleşik hayata geçerek "yatuk" adını alan Yörükler ele alınmıştır. Çalışmanın temelinde, Taşeli'nin merkezinde kurulu olan Sarıveliler ilçesi vardır. 
Çalışma 6 bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde Yörüklük Folklorü ve Sarıveliler üst başlığı işlenmektedir. Yörüklük tarihi, Yörüklüğün yöre ile ilişkisi, Sarıveliler tarihi, günümüzde Sarıveliler işlenir. 
İkinci bölümde; Sarıveliler'de halk edebiyatı üst başlığı işlenir. Bu başlıkta yöresel halk şairlerinden şiirler, kaynak  kişilerden alınan ağıtlar ve maniler, halk hikâyeleri, masallar ve efsaneler ele alınmıştır. 
Üçüncü bölümde; Sarıveliler'de halk inançları, adetleri ve halk ilimleri üst başlığı işlenir. Bu başlıkta nazar inancı, öenmli bir ermiş olan Aksakal Ümm-i Sinan ve türbesi, Yeşil Direk Mağarası inancı, Büyülü Dede ve türbesi, Taşeli'nde halkın birbirine karşı durumları ve düşünceleri, sağaltım şifa ele alınmıştır. 
Dördüncü bölümde; Sarıveliler'de halk ekonomisi, el sanatları, giyim kuşam süslenme üst başlığı işlenmektedir. Bu başlıkta halk ekonomisi, el sanatları ve giyim, kuşam, süslenme konuları ele alınmıştır. 
Beşinci bölümde; Sarıveliler'de halk eğlenceleri, geçiş törenleri ve festivaller üst başlığı işlenir. Bu başlıkta halk eğlenceleri başlığında yetişkin ve çocuk oyunları, geçiş törenleri başlığında doğum, sünnet, okula başlama, askere gönderme, düğün ve ölüm konuları, festivaller başlığında I. Geleneksel Sarıveliler Karac'oğlan ve Yayla Şenliği başlığında Karacaoğlan ve ilçe ile ilişkisi ve çevre ile etkileşimleri ele alınmıştır. En son sonuç bölümü ile tüm bölümlerden elde edilen çıkarımlar yer almaktadır. 
Anlatımlara bazı yerlerde fotoğraflar da eklenmiştir. Bitmek üzere olan konargöçerlik ve ardından süregelen Yörüklük kültürü bu çalışmada ele alınmıştır. 

Anahtar Kelimeler: Yörük, Sarıveliler, Taşeli, Sarıkeçililer, Karacaoğlan

Abstract:
From the past to the present day, there are various opinions about who includes the word Yörük. Nowadays the word Yörük is used with the word" yörü-, yürü - "which comes from the root of the word," Yürük " which means walking. Since the yörüks have migrated constantly, they have been called the Turks.
Nomadic lifestyle living Yörükler different parts of Anatolia, political pressures, the settlement policies of the statesmen of the period, not enough grassland places, tribal fights, girl abduction , sedentary life, such as the attractiveness of the dispersed reasons and over time settled here and adopted the sedentary lifestyle.
In this study, Sarikeçili Yörüklerini, which continues to migrate in Taşeli, and the Yörüks, which has been named as "yatuk", were taken into the sedentary life over time. The foundation of the study is Sariveliler district, which is located in the center of Taşeli.
The work consists of 6 parts. In the first part, Nomad folklore and Sariveliler top title are covered. History of nomadism, relationship of nomadism with the locality, history of Sariveliler , today  Sariveliler are processed.
In the second part; sariveliler's top title of folk literature is processed. In this title, poems from local folk poets, lamentations and manies taken from sources, folk stories, tales and legends are discussed.
In the third section; sariveliler's folk beliefs, customs and folk sciences top title is processed. In this title, nazar belief, Aksakal Ümm-I Sinan and his tomb, green pole cave belief, magical Dede and his tomb, the people against each other in Taşeli States and thoughts, Healing Treatment were discussed.
In the fourth section; sariveliler's public economy, crafts,clothing decoration top title is processed. In this title, the subjects of folk economy, crafts and clothing, kuşam, ornamentation are discussed.
In the fifth section; sariveliler's public entertainment, transition ceremonies and festivals are handled the top title. In this title, adult and children's games in the title of public entertainment, transition ceremonies in the title of birth, circumcision, starting school, sending to the military, wedding and death issues, festivals in the Title I. Traditional Sariveliler Karac'oğlan and Highland Festival title Karacaoğlan and its relationship with the district and its interactions with the environment were discussed.
Inferences from all sections are included with the most recent concluding section. Photographs have also been added to the narratives in some places. The concluding concertoism and the ongoing Yörüklük culture were discussed in this study.

Key Words: Yoruk, Sariveliler, Taşeli, Sarıkeçililer, Karacaoğlan