Servikal malign lenf nodlarında primer tümörün belirlenmesine yardımcı ultrasonografi kriterlerinin saptanması ve histopatolojik korelasyon
Determination of sonographic criteria which help to identify primary tumor in malign cervical lymph nodes and histopathologic correlation
Yazar: REFİKA SÖYLEMEZ ERBAKIRCI
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA ÖZTÜRK
Erciyes Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Radyodiagnostik Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2011
Konu: Radyoloji ve Nükleer Tıp = Radiology and Nuclear Medicine
Dizin: Biyopsi = Biopsy ; Biyopsi-iğne = Biopsy-needle ; Boyun = Neck ; Lenf nodları = Lymph nodes ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Ultrasonografi = Ultrasonography ; Ultrasonografi-doppler = Ultrasonography-doppler ; Ultrasonografi-renkli doppler = Ultrasonography-color doppler ; Uterin servikal neoplazmlar = Uterine cervical neoplasms

Özet:
Giriş ve Amaç: Servikal lenf nodları birçok patolojik süreç tarafından etkilenmektedir. Lenfoma, metastaz ve tüberküloz gibi hastalıklara bağlı sık tutulan bir bölgedir. Boyun da tespit edilen malign kitlelerin %80'i metastatik karakterdedir. Klinik olarak malign lenf nodlarında, primere yönelik ayırıcı tanısının yapılması güçtür. Primer lezyonların tedavi seçenekleri farklı olduğu için tanısal yöntemler çok önemlidir. İzlenecek yol, öncelikle iyi bir fizik muayene ve anamnez sonrasında radyolojik tetkikler ve ince iğne aspirasyon biopsisi olmalıdır. Ultrasonografi, servikal lenf nodlarının saptanmasında, değerlendirilmesinde ve takip aşamasında radyolojik tetkikler arasında seçilecek ilk görüntüleme yöntemidir. Bu çalışmada malign lenf nodlarının ayırıcı tanısına ve primer tümörü saptamaya yardımcı olabilecek sonografik kriterleri tespit etmek amaçlanmıştır.Gereç ve Yöntem: Çalışmaya ultrasonografi de malign servikal lenf nodu özelliği gösteren ve histopatolojik korelesyonu yapılan 119 olgu alınmıştır. Lenf nodlarını değerlendirirken gri skala ultrasonografi ile boyut, şekil, eko paterni, ekojenik hilus, intranodal sınır, kistik nekroz, koagülasyon nekrozu, kalsifikasyon, renkli Doppler ultrasonografi ile vasküler dağılım, spektral Doppler ultrasonografi ile vasküler direnç (rezistivite indeks, pulsatilite indeks) kriter olarak kullanılmıştır.Bulgular: Her bir kriterin çalışmaya dahil edilen gruplarda görülme sıklığı belirlendi ve karşılaştırılması yapıldı. Hiperekoik eko paterni tiroid karsinom metastaz kaynaklı lenf nodlarında %39, retiküler eko paterni lenfoma olgularında %26, kalsifikasyon %33 tiroid karsinom kaynaklı lenf nodlarında, rezistivite ve pulsatilite indeks parametreleri lenfoma olgularında düşük değerde saptanıp istatistiksel olarak malign lenf nodlarının ayırıcı tanısında anlamlı kabul edildi (p<0.05).Sonuç: Servikal malign lenf nodlarının değerlendirilmesinde hiperekoik eko paterni, retiküler patern, kalsifikasyon, düşük rezistivite ve pulsatilite indeks kriterleri primer tanıyı saptamada kullanılabilmektedir.

Abstract:
Introduction and Objective: Cervical lymph nodes are affected by several pathological processes. It is a commonly involved region by lymphoma, metastasis and tuberculosis. 80% of malign masses, detected in neck, have metastatic character. Clinically, it is difficult to make a differential diagnosis for primary lesions of malign lymph nodes. As the treatment options of primary lesions are different, diagnostic methods are quite important. A good anamnesis and physical examination, followed by radiological evaluations and fine-needle aspiration biopsy, should be the way that will be followed. Among the radiological evaluations, sonograhpy is the first-line imaging modality in the detection, assessment and follow-up of cervical lymph nodes. In the present study, it was aimed to identify sonographic criteria, which could help to differential diagnosis of malign lymph nodes and to detect primary tumor.Material and Method: 119 cases with features of malign cervical lymph node in sonography and, in which histopathological correlation was performed, included in the present study. Following features were used as criteria in the assessment of lymph nodes: size, shape, echo pattern, echogenic hilus, intranodal border, cystic necrosis, coagulation necrosis and calcification by grey scale sonography, vascular distribution by color-Doppler sonography and vascular resistance (resistivity index, pulsatility index) by spectral Doppler sonography.Findings: Incidences of each criteria were detected in groups included to study and compared. While hyperechoic pattern and calcification were detected in the lymph nodes originated from thyroid carcinoma as 39.4% and 33.3%, respectively, reticular pattern (26.2%) and low resistive and pulsatility indices were detected in the lymph nodes originated from lymphoma. These criteria were found as statistically significant in the differential diagnosis of malign lymph nodes (p<0.05).Conclusion: In the assessment of malign cervical lymph nodes, hyperechoic echo pattern, reticular pattern, calcification and low resistivity and pulsatility indices can be used to identify the primary diagnosis.