Multiple sklerozlu bireylerde interosepsiyon ile fiziksel aktivite ve duygu durum arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigating the relationship between interoception, physical activity, and emotional state in individuals with multiple sclerosis
Yazar: FİRUZE AYGÜN
Danışman: DOÇ. DR. ENDER AYVAT
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Nörolojik Fizyoterapi Ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı / Nöroloji Fizyoterapistliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Fizyoterapi ve Rehabilitasyon = Physiotherapy and Rehabilitation

Özet:
Bu çalışma MS'li bireylerde interosepsiyon ile fiziksel aktivite ve duygu durum arasındaki ilişkiyi incelemek amacı ile yapıldı. Çalışmaya 20-60 yaş aralığında, Genişletilmiş Özür Durum Ölçeği (EDSS) skoru  5,5 olan, son 3 ay içerisinde atak geçirmemiş olan, nörolog tarafından MS tanısı almış 44 birey dahil edildi. Tüm bireylerin fiziksel ve bilişsel değerlendirmeleri yapıldı. Tüm bireylerden öncelikle demografik bilgiler alındı. Fiziksel aktivite subjektif olarak Godin Serbest Zaman Egzersiz Anketi ile, objektif olarak ise SenseWear aktivite monitörü ile 7 gün boyunca ölçüm alınarak değerlendirildi. Algılanan yorgunluk; Düzenlenmiş Yorgunluk Etki Ölçeği ve Yorgunluk Şiddet Ölçeği ile değerlendirilirken, ölçülen yorgunluk 6 Dakika Yürüme Testi ile, interosepsiyon; İnteroseptif Duyu Ölçeği ile, anksiyete; Hamilton Anksiyete Ölçeği, depresyon; Hamilton Depresyon Ölçeği, aleksitimi ise; Toronto Aleksitimi Ölçeği kullanılarak bireyler değerlendirildi. Katılımcıların yaş ortalaması 45,27±8,53, VKİ ortalaması 24,49±4,77, hastalık durasyon ortalaması ise 13,8±6,28 yıldı. İnterosepsiyon ile demografik bilgiler arası ilişkiler incelendiğinde sadece hastalık durasyonu ile pozitif yönlü düşük düzeyde istatistiksel olarak anlamlı ilişki bulundu (r=0,298 ve p<0,005). İnterosepsiyon ile objektif ve subjektif ölçülen fiziksel aktivite arasındaki ilişkiler incelendiğinde istatistiksel olarak anlamlı ilişki bulunmadı (p>0,005). İnterosepsiyon ile ölçülen ve algılanan yorgunluk arasındaki ilişkiler incelendiğinde Düzenlenmiş Yorgunluk Etki Ölçeği ile pozitif yönlü iyi (r=0,679 ve p<0,005) düzeyde ve Yorgunluk Şiddet Ölçeği ile pozitif yönlü orta (r=0,412 ve p<0,005) düzeyde istatistiksel olarak anlamlı ilişki bulundu. İnterosepsiyon ile ölçülen yorgunluk, anksiyete, depresyon ve aleksitimi arasındaki ilişkiler incelendiğinde istatistiksel olarak anlamlı ilişki bulunmadı (p>0,005). Çalışmamız sonucunda interosepsiyonun algılanan yorgunluğu etkilediği gösterilmiştir. Yorgunluğa dair elde edilen veriler, interosepsiyonun dolaylı olarak fiziksel aktiviteyi etkileyebileceği ve bu nedenle klinikte hem değerlendirme hem de tedavide interosepsiyonun göz önüne alınması gerektiğini düşündürmektedir.

Abstract:
This study was conducted to investigate the relationship between interoception, physical activity, and emotional state in individuals with Multiple Sclerosis (MS).The study included 44 participants aged between 20-60 years, with an Expanded Disability Status Scale (EDSS) scores ranging  5.5, who had not experienced a relapse in the last 3 months and had been diagnosed with MS by a neurologist. Comprehensive physical and cognitive assessments were conducted for all participants. Initially, demographic information was collected. Physical activity was assessed self-reported by using the Godin Leisure-Time Exercise Questionnaire and objectively assessed using the SenseWear activity monitor over a week period. Perceived fatigue was assessed using the Modified Fatigue Impact Scale and the Fatigue Severity Scale, while measured fatigue was evaluated with the 6-Minute Walk Test. Interoception was measured using the Interoceptive Sensory Scale. Anxiety was assessed with the Hamilton Anxiety Rating Scale, depression with the Hamilton Depression Rating Scale, and alexithymia with the Toronto Alexithymia Scale. The average age of the participants was 45.27±8.53 years, the average Body Mass Index (BMI) was 24.49±4.77, and the average disease duration was 13.8±6.28 years. Analysis of the relationship between interoception and demographic information revealed a statistically significant positive low correlation with disease duration (r=0.298 and p<0.005). No statistically significant relationships were found between interoception and both objectively and subjectively measured physical activity (p>0.005). Examination of the relationships between interoception and fatigue revealed a statistically significant positive good correlation with the Fatigue Impact Scale (r=0.679 and p<0.005) and a positive moderate correlation with the Fatigue Severity Scale (r=0.412 and p<0.005). No statistically significant relationships were found between interoception and measured fatigue,anxiety, depression, or alexithymia (p>0.005). The findings of this study demonstrate that interoception influences perceived fatigue.The data suggest that interoception may indirectly affect physical activity, thereby highlighting the importance of considering interoception in both evaluation and treatment within clinical practice.