Türk siyasal yaşamına etkileri bakımından İslamcılık ve Necmettin Erbakan
The effects of islamism and Necmetti̇n Erbakan in Turkish political life
Yazar: IŞIL ARPACI
Danışman: YRD. DOÇ. DR. SELAHADDİN BAKAN
İnönü Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2012
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science
Dizin: Erbakan, Necmettin = Erbakan, Necmettin ; İslamcı akımlar = Islamist currents ; İslamcılık = Islamism ; İslamiyet = Islam

Özet:
Bu araştırmada İslam ve İslamcılık bağlamlarında Necmettin Erbakan'ın Türk Siyasal Yaşamına etkileri incelenmiştir. Türkiye'de ve dünyada İslam'ın siyasal alandaki varlığı incelenirken yapılanın aksine bu araştırmada, İslam ve İslamcılık kendi kaynakları üzerinden incelenmiş ve İslam'ı referans alan siyasal bir lider olarak Necmettin Erbakan da İslami terminoloji üzerinden değerlendirilmiştir. Böylelikle Türk siyasal yaşamında kendisini Müslüman olarak tanımlayan bir lideri, Batılı siyasal terminoloji ile yorumlanmaktan kaynaklanan anlamlandırma ve anlama sorunu çözümlenmeye çalışılmıştır.Bu bağlamda araştırmanın İkinci Bölümünde; ilk olarak İslam'ın peygamber dönemi ile başlayan ve dört halife dönemi ile sona eren siyasal uygulamaları ve kavramları tartışılmış ardından İslam'ın siyasal zeminde araçsallaştırıldığı Emeviler ile başlayan dönem incelenmiştir. Her iki dönem arasındaki temel çatışma noktası, İslam ve siyaset arasındaki araçsal ilişkinin gösterdiği değişim yönünde biçimlenmiştir. Üçüncü Bölüm; İslam'ın siyasal zeminde kazandığı üçüncü varlık biçimi olan ?ideoloji? halini ve bir ideoloji olarak İslamcılığın, üç farklı coğrafyada kazandığı görünümleri konu almıştır. Bununla birlikte bu araştırmanın esas aldığı bir kavramsallaştırma olarak; İslamcılık ve siyasal İslam arasındaki farka vurgu yapılmıştır.Araştırmanın Dördüncü Bölümünde Türkiye'de yaşanan siyasal, ekonomik ve toplumsal değişimle birlikte ve dünyadaki değişime de paralel olarak İslam ve İslamcılığın siyasal alanda nasıl konumlandığı incelenmiştir. Altıncı Bölümden itibaren ise Necmettin Erbakan'ın Türk siyasetindeki varlığı siyasal söylemleri ve pratiği, Türkiye'nin yaşadığı dönüşüme eklemlenerek, İslami terminoloji ekseninde değerlendirilmiştir.Böylelikle araştırmanın çıkış noktasını oluşturan ?Necmettin Erbakan'ın, siyasal İslamcı yerine İslam'ın siyasal yöntemleri?ni kullanmış bir lider olarak tanımlanması gerektiği; 24 Ocak kararlarının yarattığı siyasal ve ekonomik liberalleşmenin, Milli Görüş ideolojisinde değişim yaratmayan ancak Milli Görüş partilerini giderek sistem içine çeken bir nitelik gösterdiği ve son olarak İslam'ın Türk siyasetindeki varlığının, söylem düzeyinde laik sistem ile çelişmesi yanında pratikte laik sistemin varlığını güçlendirmiş olduğu sınanarak ortaya konmaya çalışılmıştır.

Abstract:
The effects of Necmettin Erbakan on Turkish Political Life has been reviewed in this study in terms of Islam and Islamism. Unlike the study of presence of Islam in political field in Turkey and the world, this study has reviewed Islam and Islamism through its sources and has assessed Necmettin Erbakan as a political leader taking Islam as reference in terms of Islamic terminology. Hence, this study tries to solve difficulty of understanding and designation caused by interpretation of a leader, who defines himself as Muslim in Turkish political life, with Western political terminology.In this content, in the Second Chapter of study, fistly political practices and concepts have been discussed for the period beginning with the prophet period of Islam and ending with the four caliphs of Islam, and later, instrumentalisation of Islam on political grounds have been assessed. The point of major conflict between both terms has been formed in terms of change shown with instrumental relation between Islam and politics. Third Chapter includes ?ideology? condition of Islam, a form of third entity gained by Islam on political grounds, and appearence of Islamism as an ideology in three different geography. Nevertheless the conceptualization of this study as the basis, the difference between Islamism and political Islam have been emphasized.Fourth Chapter of study has assessed how Islam and Islamism are positioned in political field in parallel with change in the world and with political, economical and social change experienced in Turkey. After 6th Chapter, presence of Necmettin Erbakan in Turkish politics, his political words and practice has been assessed in terms of Islamic terminology by attaching to transformation experienced in Turkey.Thus, it is tried to reveal that Necmettin Erbakan must be defined as ?a leader who used political methods of Islam instead of political Islamist?, that political and economical liberalization created by 24th January decisions has quality that does not make change in ideology of National Opinion, however, draws National Opinion parties inside system, and finally that in practice, the presence of secular system is strengthened, in addition to that presence of Islam in Turkish politics contradicts with secular system at rhetorical level.