Helicobacter pylori varlığının, aspartat aminotransferaz-trombosit sayısı oranı ve fibrozis-4 indeksi kullanılarak hepatik fibrozisin değerlendirilmesi üzerindeki etkisi
The effect of helicobacter pylori presence on assessment of hepati̇c fi̇brosi̇s using aspartate aminotransferase to platelet ratio and fibrosis-4 index
Yazar: ALİ ÇAĞATAY BOZKINA
Danışman: DOÇ. DR. GÖKSEL BENGİ
Dokuz Eylül Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı / İç Hastalıkları Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Gastroenteroloji = Gastroenterology
Dizin: Aspartat aminotransferaz = Aspartate aminotransferases ; Fibroz = Fibrosis ; Helicobacter pylori = Helicobacter pylori ; Hepatit = Hepatitis ; Kan trombositleri = Blood platelets ; Karaciğer hastalıkları = Liver diseases

Özet:
Amaç: Kronik karaciğer hastalıklarında fibrozisin erken saptanması, doğru değerlendirilmesi ve takibi hastalık prognozunu olumlu etkilemektedir. Fibrozisin belirlenmesinde altın standart yöntem biyopsi olmakla birlikte, bu yöntem pratik değildir. Bu nedenle fibrozisin belirlenmesi için indirekt biyokimyasal fibrozis testleri geliştirilmiştir. Bu testler AST, ALT ve trombosit sayısı gibi H. pylori'nin de etki edebildiği gösterilmiş çeşitli faktörler kullanılarak yapılmaktadır. Bu nedenle H. pylori'nin indirekt biyokimyasal fibrozis testleri üzerine etkisinin aydınlatılması gerekmektedir. Çalışmamızda, H. pylori varlığının karaciğer fibrozisini değerlendirmekte kullanılan indirekt fibrozis testlerinden APRI ve FIB-4 skorları üzerine etkisinin saptanmasını amaçladık.  
Materyal ve Metot: Çalışmaya Dokuz Eylül Üniversitesi Hastanesi Gastroenteroloji Bilim Dalı Poliklinikleri'nden takipli, Ocak 2006 - Ocak 2021 yılları arasında mide ve karaciğer biyopsisi olan, 18 yaş üzerindeki 190 hasta dahil edilmiştir. Hastalar karaciğer histopatolojik inceleme sonuçlarına göre hafif (F0-1), orta (F2-3) ve ileri (F4-6) fibrozis olarak üç gruba ayrılmıştır. Ayrıca mide histopatolojik incelemelerine göre de H. pylori varlığı ve yokluğu açısından iki gruba ayrılmıştır. Hastaların demografik, klinik, laboratuvar, görüntüleme ve histopatolojik özellikleri incelenmiştir ve gruplar karşılaştırılmıştır. 
Bulgular: Çalışmaya dahil edilen 190 hastanın; 100'ü (%52,6) kadın, 90'ı (%47,4) erkektir. Hastaların ortalama yaşı 53,39 ± 12,68 yıl, medyan yaşı 55 yıldır. 135 (%71) hastada H. pylori tespit edilirken, 55 (%29) hastada H. pylori tespit edilmemiştir. H. pylori saptanan ve saptanmayan grup arasında AST, ALT, trombosit sayısı, INR, FIB-4, APRI açısından anlamlı bir fark saptanmamıştır. 
              Bu üç grup APRI açısından değerlendirildiğinde; hafif-orta ve ileri fibrozis grupları arasında anlamlı fark mevcuttur (p<0.001). Ancak orta ve ileri fibrozis grupları arasında anlamlı bir fark yoktur (p>0.05). FIB-4 açısından değerlendirildiğinde; hafif, orta ve ileri fibrozis grupları arasında anlamlı bir fark bulunmaktadır (p<0.001). Bu üç grup, ayrı ayrı, H. pylori'nin APRI ve FIB-4 skorlarının üzerine etkisi açısından analiz edilmiştir ve anlamlı bir farklılık saptanmamıştır.
Sonuç: H. pylori varlığının FIB-4 ve APRI üzerine anlamlı istatistiksel bir etkisi saptanmamıştır. H. pylori'den bağımsız olarak, karaciğer fibrozisinin değerlendirilmesinde FIB-4 ve APRI skoru güvenle kullanılabilir. 
Anahtar Kelimeler: Helicobacter pylori, karaciğer fibrozisi, APRI, FIB-4

Abstract:
Objective: Early detection, accurate evaluation and follow-up of fibrosis in chronic liver diseases affect the prognosis of the disease positively. Although biopsy is the gold standard method for determining fibrosis, this method is not practical. Therefore, indirect biochemical fibrosis tests have been developed to determine fibrosis. These tests are performed using various factors such as AST, ALT and platelet count, which have been shown to affect H. pylori as well. Therefore, the effect of H. pylori on indirect biochemical fibrosis tests should be clarified. In our study, we aimed to determine the effect of the presence of H. pylori on APRI and FIB-4 scores, which are indirect fibrosis tests used to evaluate liver fibrosis.
Material and Method: The study included 190 patients over the age of 18 who had gastric and liver biopsy between January 2006 and January 2021, followed by Dokuz Eylul University Hospital Gastroenterology Department Polyclinics. Patients were divided into three groups as mild (F0-1), moderate (F2-3) and advanced (F4-6) fibrosis according to liver histopathological examination results. In addition, according to the histopathological examination of the stomach, it was divided into two groups in terms of the presence and absence of H. pylori. Demographic, clinical, laboratory, imaging and histopathological characteristics of the patients were examined and the groups were compared.
Results: Of the 190 patients included in the study; 100 (52.6%) were female and 90 (47.4%) were male. The mean age of the patients was 53.39 ± 12.68 years, and the median age was 55 years. H. pylori was detected in 135 (71%) patients, and H. pylori was not detected in 55 (29%) patients. There was no significant difference between the H. pylori detected and undetected groups in terms of AST, ALT, platelet count, INR, FIB-4, APRI.
            When these three groups are evaluated in terms of APRI; There was a significant difference between mild-moderate and advanced fibrosis groups (p<0.001). However, there was no significant difference between moderate and advanced fibrosis groups (p>0.05). When evaluated in terms of FIB-4; there is a significant difference between mild, moderate and advanced fibrosis groups (p<0.001). These three groups were analyzed separately for the effect of H. pylori on APRI and FIB-4 scores, and no significant difference was found.
Conclusion: There was no statistically significant effect of the presence of H. pylori on FIB-4 and APRI. Unrelated to H. pylori, FIB-4 and APRI scores can be used safely in the evaluation of liver fibrosis.
Keywords: Helicobacter pylori, liver fibrosis, APRI, FIB-4