Deneysel sepsis oluşturulan ratlarda setirizin ve deksametazon'un TNF-α, interlökin (IL)-1β, IL-2, IL-6, IL-8, IL-10 ve Maresin -1'e etkileri
Effects of cetirizine and dexamethasone on TNF-α, interlukin (IL)-1β, IL-2, IL-6, IL-8, IL-10 and Maresin -1 in rats with experimental sepsis
Yazar: YALÇIN AYDIN
Danışman: PROF. DR. MEHMET KAZİM BÖRKÜ
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / İç Hastalıkları (Veterinerlik) Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: İç Hastalıkları = Internal diseases

Özet:
Sepsis, ölüm nedenleri arasında önde gelen bir konumda bulunmaktadır. Ancak sepsisin etiyopatolojisi henüz tam olarak anlaşılamamıştır. Bu çalışma; çekal ligasyon ve delinme (CLP) yöntemi ile sepsis oluşturulan ratlarda setirizin ve dekzametazonun MaR-1, TNF-α, IFN-γ, IL-1, IL-2, IL-6, IL-8 ve IL-10 düzeylerine etkinliğinin araştırılması amacıyla yapıldı. 

Çalışmada 8-10 haftalık Sprague Dawley cinsi erkek ratlar kullanıldı. Bu ratlar rastgele olarak her bir grupta 7 rat olacak şekilde 7 deney grubuna (grup 1: kontrol, grup 2: sham, grup 3: sepsis, grup 4: sepsis + salin, grup 5: sepsis + setirizin, grup 6: sepsis + deksametazon, grup 7: sepsis + deksametazon + setirizin) ayrıldı. Grup 1 (kontrol) ve grup 2 (sham) dışındaki diğer gruplarda sepsis CLP yöntemiyle oluşturuldu. Grup 4' sadece salin, grup 5'e setirizin, grup 6'ya deksametazon, grup 7'ye setirizin ve deksametazon birlikte uygulandı. 

Deney başlatılmadan önce tüm ratların fiziksel bulguları ve vücut ısıları kaydedildi. Deneyin 4. saatinde kuyruk venlerinden ve deneyin 16. saatinde vücut ısıları tekrar ölçülerek tüm ratlar sakrifiye edilirken kan örnekleri alındı. Ayrıca deneyin 16. saatinde karaciğer, akciğer, kalp ve böbrek dokuları alınarak histopatolojileri yapıldı. 

Sepsis gelişen hayvanlarda vücut sıcaklıklarının belirgin şekilde yükseldiği, genel halsizlik, çevresel uyaranlara karşı duyarsızlık ve hareketsizlik gözlemlendi. Sepsis grubundaki (G3, 4, 5, 6, 7) hayvanlarda nötrofil ve beyaz küre sayısının arttığı, lenfosit sayısının azaldığı tespit edildi. Setirizin ve deksametazon uygulanan (G5, 6, 7) gruplarda nötrofil sayılarında anlamlı azalma gözlemlenirken lenfosit sayılarında ise artış gözlemlenmiştir.
Sepsise bağlı olarak, diğer (G3, 4, 5, 6, 7) gruplarda kayda değer şekilde artan interlökin miktarlarına karşılık MaR-1 miktarlarının anlamlı (p<0,05) olarak azaldığı görüldü. Setirizin ve deksametazon uygulamasının MaR-1 miktarlarını belirgin şekilde arttırdığı interlökin miktarlarını ise anlamlı (p<0,05) bir şekilde azalttığı belirlendi. Setirizin ve deksametazonun kombine olarak uygulanmasının daha etkili olduğu belirlendi. 
Bu çalışma sepsisin tanısı ve izlenmesinde MaR-1'in potansiyel bir biyobelirteç olarak kullanılabileceğini, setirizin ile deksametazonun, özellikle de kombinasyonunun sepsis tedavisinde önemli bir seçenek olabileceğini gösterdi.

Abstract:
Sepsis holds a prominent position among the leading causes of death, yet its etiopathology remains not fully understood. This study aimed to investigate the effectiveness of setirizine and dexamethasone on MaR-1, TNF-α, IFN-γ, IL-1, IL-2, IL-6, IL-8, and IL-10 levels in rats subjected to sepsis induced by cecal ligation and puncture (CLP) method.

Eight to ten-week-old male Sprague Dawley rats were used in the study. These rats were randomly assigned, with 7 rats in each group, to 7 experimental groups (Group 1: control, Group 2: sham, Group 3: sepsis, Group 4: sepsis + saline, Group 5: sepsis + setirizine, Group 6: sepsis + dexamethasone, Group 7: sepsis + dexamethasone + setirizine). Sepsis was induced in groups other than Group 1 (control) and Group 2 (sham) using the CLP method. Group 4 received only saline, Group 5 received setirizine, Group 6 received dexamethasone, and Group 7 received both setirizine and dexamethasone.

Before initiating the experiment, the physical findings and body temperatures of all rats were recorded. At the 4th hour of the experiment, tail vein blood samples were collected, and body temperatures were measured again at the 16th hour when all rats were sacrificed. Additionally, at the 16th hour of the experiment, liver, lung, heart, and kidney tissues were collected for histopathological examinations.

Animals developing sepsis exhibited a significant increase in body temperatures, general weakness, insensitivity to environmental stimuli, and immobility. In the sepsis group (G3, 4, 5, 6, 7), an increase in neutrophil and white blood cell counts and a decrease in lymphocyte counts were observed. In groups treated with setirizine and dexamethasone (G5, 6, 7), a significant decrease in neutrophil counts and an increase in lymphocyte counts were observed.

In response to sepsis, MaR-1 levels significantly decreased (p<0.05) in other groups (G3, 4, 5, 6, 7) despite notable increases in interleukin amounts. It was determined that the application of setirizine and dexamethasone significantly increased MaR-1 levels and simultaneously significantly decreased interleukin levels (p<0.05). The combined application of setirizine and dexamethasone was found to be more effective.

This study demonstrated that MaR-1 could potentially be used as a biomarker in the diagnosis and monitoring of sepsis. Setirizine and dexamethasone, especially in combination, were identified as significant options in the treatment of sepsis.