Lise öğrencilerinde akran zorbalığı, kendine zarar verme davranışı ve öz-şefkat arasındaki ilişki ve bu ilişkide öz-şefkatin aracı rolü
Peer bullying, self-harm behavior, and self-compassion: The relationship and mediating role of self-compassion in high school students
Yazar: ÜMMÜGÜLSÜM TUNCEL
Danışman: PROF. DR. YENER ÖZEN
Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Akran zorbalığı ve kendine zarar verme davranışı, ergenlerin gelişimini olumsuz etkileyen önemli sorunlardır. Bu durum, gençlerin ruh sağlığını desteklemek ve önleyici müdahaleler geliştirmek için bu konuların incelenmesini gerektirmiştir. Bu ihtiyaçtan yola çıkarak yapılan bu çalışmanın amacı, ergenlik döneminde akran zorbalığı, kendine zarar verme davranışı ve öz şefkat arasındaki ilişkiyi incelemek ve bu ilişkide öz şefkatin aracı rolünü ortaya koymaktır. Çalışma, Bitlis ilindeki liselerde öğrenim gören 716 öğrenciden elde edilen verilerle gerçekleştirilmiştir. Veri toplama sürecinde, Öz-Şefkat Ölçeği Kısa Formu, Akran Zorbalarını Belirleme Ölçeği, Akran Kurbanlarını Belirleme Ölçeği, Kendine Zarar Verme Davranışı Değerlendirme Envanteri ve araştırmacı tarafından hazırlanan Kişisel Bilgi Formu kullanılmıştır. Veri analizi SPSS 26 ile yapılmış, çeşitli korelasyon ve testler uygulanarak, Hayes (2013) yöntemine göre aracılık analizleri gerçekleştirilmiş ve bootstrap ile dolaylı etkiler incelenmiştir. Bu araştırmada, ergenlerde öz-şefkatin, akran zorbalığı ve kendine zarar verme davranışı arasındaki ilişkide aracılık rolü üstlendiği saptanmıştır. Elde edilen bulgular, öz-şefkat düzeyinin artmasının, zorbalığa maruz kalma ve zorbalık yapma olasılığını azaltırken, kendine zarar verme davranışlarını da önleyici bir etkiye sahip olduğunu göstermektedir.

Abstract:
Peer bullying and self-harming behaviors are significant issues that negatively impact the development of adolescents. Addressing these issues requires an in-depth examination to support youth mental health and develop preventive interventions. Accordingly, this study aims to investigate the relationship between peer bullying, self-harming behaviors, and self-compassion during adolescence, as well as to reveal the mediating role of self-compassion in this relationship. The study was conducted with data collected from 716 high school students in Bitlis, Turkey. The data collection process utilized the Self-Compassion Scale-Short Form, the Peer Bully Identification Scale, the Peer Victim Identification Scale, the Self-Injury Assessment Inventory, and a Personal Information Form developed by the researcher. Data analysis was performed using SPSS 26, with various correlation and significance tests applied. Mediation analyses were conducted following the Hayes (2013) approach, and indirect effects were examined using the bootstrap method. The findings revealed that self-compassion plays a mediating role in the relationship between peer bullying and self-harming behaviors in adolescents. The results indicate that an increase in self-compassion reduces the likelihood of being exposed to or engaging in bullying and serves as a protective factor against self-harming behaviors.