Bulanık karar destek yöntemleri ile demiryolu enerji iletim yöntemi seçimi
Railway energy transmission selection with fuzzy decision support methods
Yazar: SERKAN KOCAKAPLAN
Danışman: PROF. DR. AHMET FEVZİ BABA
Marmara Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Elektrik-Elektronik Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Elektrik Elektronik Mühendisliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Elektrik ve Elektronik Mühendisliği = Electrical and Electronics Engineering

Özet:
Demiryolu tasarım aşamasında enerji iletim yöntemi seçimi, taşımacılık sisteminin enerji verimliliği, çevresel sürdürülebilirlik, işletme maliyetleri, sistem güvenilirliği ve yolcu konforu gibi birçok faktörü etkiler. Enerji iletim sistemi, "Cer tren gücü" terimi, demiryolu taşımacılığındaki bir trenin çeki gücünü ifade eder. Bu, bir lokomotifin taşıdığı yükü ne kadar hızlı ve etkili bir şekilde çekebildiğini belirleyen önemli bir faktördür. Bu sistem, elektrik enerjisini iletmek için farklı teknolojiler kullanır ve bu teknolojilerin seçimi, demiryolu sistemi tasarımının verimliliği ve maliyeti üzerinde önemli bir etkiye sahiptir.
Örneğin, geleneksel enerji iletim yöntemleri olan DC (Doğru Akım) ve AC (Alternatif Akım) sistemleri arasında seçim yapmak, enerji verimliliği, maliyet ve sistem güvenilirliği açısından farklı sonuçlar doğurabilir. Ayrıca, son yıllarda ortaya çıkan inovatif teknolojiler, güneş panelleri, hidrojen yakıt hücreleri gibi yenilenebilir enerji kaynaklarına dayalı enerji iletim sistemleri, demiryolu tasarımında da önemli bir rol oynamaya başlamıştır. Bu nedenle, demiryolu tasarım aşamasında enerji iletim yöntemi seçimi önemlidir ve tasarımcıların tasarım aşamasında dikkatli bir şekilde değerlendirme yapması gerekmektedir. Enerji iletim sistemi seçiminde, sistem verimliliği, maliyet, çevresel sürdürülebilirlik, güvenilirlik, bakım kolaylığı ve işletme maliyetleri gibi faktörlerin yanı sıra, gelecekteki teknolojik gelişmeler de göz önünde bulundurulmalıdır.
Bu çalışmada bulanık karar destek yönteminin elektrikli demiryolu taşımacılığı sistemlerinin tasarım değerlendirilmesinde, enerji iletim yönteminin karar verilmesine yardımcı bir rol oynaması hedeflenmiştir. Bunun için çoklu özellikleri olan bir veri kümesinde en iyi enerji iletim yöntemini belirlemek için bu çalışmada kullanılacak bulanık karar destek yöntemidir. Bu yöntemde, karar verme sürecinde belirsizliği azaltmak ve hesaplamaları kolaylaştırmak için bulanık dilimleme teknikleri kullanılmıştır.

Abstract:
The selection of an energy transmission method during railway design impacts many factors such as energy efficiency, environmental sustainability, operating costs, system reliability, and passenger comfort. The term 'tractive effort' pertains to the pulling capability of a train in railway transportation. The energy transmission system used to supply electric energy to trains utilizes different technologies, and the selection of these technologies by this factor the efficiency and cost of designing a railway system are markedly influenced.
For example, choosing between traditional energy transmission methods such as DC (Direct Current) and AC (Alternating Current) systems can result in different outcomes in terms of energy efficiency, cost, and system reliability. Furthermore, innovative technologies such as energy transmission systems based on renewable energy sources such as solar panels, and hydrogen fuel cells have also started to play an important role in railway design in recent years.
Therefore, the selection of an energy transmission method during railway design is crucial, and designers must carefully evaluate this decision during the design phase. In addition to factors such as system efficiency, cost, environmental sustainability, reliability, maintenance ease, and operating costs, future technological developments should also be taken into consideration.
In this study, the fuzzy decision-making method is aimed to help decision-makers to evaluate the energy transmission method in the design of electric railway transportation systems. The fuzzy decision-making method is used to determine the best energy transmission method in a data set with multiple features. Fuzzy slicing techniques are used to reduce uncertainty and facilitate calculations in the decision-making process.