Konulu tefsir bağlamında et-Tefsiru'l-Mevdui li Suveri'l-Kur'ani'l-Kerim isimli eserin incelenmesi
Study of at-Tafsirul Mevdui li Suveri'il Quran'el Kareem within the context of topical tafsir
Yazar: MUHAMMED EMİN ŞİMŞEK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MUSTAFA KESKİN
Gaziantep Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Tefsir Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Din = Religion
Dizin: Hz. Muhammed = Hz. Muhammed ; Kur'an-ı Kerim = Koran ; Müslim, Mustafa = Müslim, Mustafa ; Tefsir = Commentary ; İslamiyet = Islam

Özet:
Kur'an'ı anlama arayışı ilk dönemden itibaren hep var olmuştur. Hz. Peygamber döneminde karşılaşılan her problem veya anlaşılmayan herhangi bir konu Hz. Peygamber tarafından açıklığa kavuşturulmuştur. Sonraki dönemlerde yeni sorun ve konuların ortaya çıkmasıyla bu yeni sorun ve konuların çözümünü Kur'an'da arama çabası hep var olmuştur. Günümüz ihtisaslaşma döneminde ise Kur'an'daki her bir konunun Kur'an'ın bütünlüğü içerisinde ele alınıp ayrıntılı bir şekilde açıklanması veya surelerin kendi içerisinde anlam haritasının ortaya çıkarılmaya çalışılması demek olan Konulu Tefsir, Kur'an'ı anlama gayretinin bir sonucu olarak ortaya çıkmıştır. İncelediğimiz et-Tefsiru'l-Mevdui li Suveri'l-Kur'ani'l-Kerim isimli eser, sure eksenli Konulu Tefsir olarak Kur'an'ın tamamını bir usule göre tefsir eden ilk eserdir. 
Birinci bölümde, tefsir kelimesinin sözlük ve terim anlamları incelenmiş, ilk müfessir olan Hz. Peygamberin Kur'an'ı tefsir etme yöntemi ve sahabenin tefsir etme şekli ele alınmıştır. Yanı sıra tefsir ilminin önemi, Kur'an'ı tefsir edecek kişide bulunması gereken özellikler ile tefsir ekolleri incelenmiştir. Bu bağlamda konulu tefsirin -Tefsiru'l-Mevdui- sözlük ve terim anlamları incelenmiş, konulu tefsirin çeşitleriyle ilgili yapılan çalışmalar hakkında bilgiler verilmiş ve konulu tefsirin tarihi ve önemine dair bilgiler aktarılmıştır. 
İkinci bölümde ise eserin temel özellikleri genel bir yaklaşım çerçevesinde tespit edilerek zikredilmiştir. Daha sonra eserin tefsir metodolojisi incelenmiş ve farklı surelerden örnekler verilerek eserde takip edilen yöntem belirlenmeye çalışılmıştır. Bu bağlamda eserin tefsir yöntemini daha iyi anlamak ve eserde takip edilen yöntemin eserin başında ifade edilen usule uygun olup olmadığını tespit etmek için örnek sure incelemesi yapılmıştır. Bu çerçevede verilen örnekler üzerinde konuya ilişkin kanaat ve tespitler ortaya konulmuştur. Çalışma tezin sonuç kısmıyla tamamlanmıştır.

Abstract:
There has been always a quest to understand Quran. When the Prophet Muhammad ( pbh) was alive, every problem or an issue was found a solution by himself. Later when he passed away from this world, Muslims tried to find a solution against from Quran for new problems occurred in their time. In the era of recent specialization, a new approach emerged and that was topical tafsir which means any subject is discussed in detail within the whole Quranic context and also every surah is sorted out within its own meaning map. That, of course, was a result of effort understanding Quran. Here what we handle At-tafsirul Mevdui li Suveri'l-Quran'il Kareem is the first example which tries to interpret according to this holistic approach.
In the first part, we have analyzed the lexical and term meaning of tafsir and how the prophet interpreted himself as being the very first mufassir of Quran and the way of companions of his. And also, we have investigated the importance of tafsir, the qualities should be had by the mufassir and tafsir ecoles. Within this context topical tafsir – At-tefsirul Mevdui, we have studied lexical and term meanings and we have given information about its types, history and its importance.
In the second part, we handle out the basic features of this book within a wholistic approach. Later, we have analyzed its method and upon giving examples from different surahs we have tried to state the way of the book follows. In this context, we have given examples from different surahs to understand better of its method and to determine if it is coherent with its method. We have tried to set forth our findings and opinions upon the topic. We have completed our thesis by a conclusion part.