Wolf Rayet bileşenli V444 Cyg çift yıldız sisteminin fotometrik ve tayfsal özellikleri
Photometric and spectroscopic characteristics of Wolf Rayet star V444 Cyg
Yazar: FİGEN ZEHRA ERİŞ
Danışman: DOÇ. DR. FEHMİ EKMEKÇİ
Ankara Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Astronomi ve Uzay Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: Astronomi ve Uzay Bilimleri = Astronomy and Space Sciences

Özet:
Fotometrik dönemi 4.212 gün, bileşenlerinin tayf türleri O6/WN5 olan V444 Cyg sisteminin IUE moröte tayfları ve A.Ü. Gözlemevi'nde yapılan fotometrik gözlemleri kullanılarak çift yıldız sisteminin fotometrik ve tayfsal özellikleri incelendi. Sistemin fotometrik gözlemleri Ankara Üniversitesi Gözlemevi'ndeki Maksutov teleskobuna bağlı SSP-5A fotometresi kullanılarak yapıldı. Sistemin B ve V bandı ışık eğrileri Wilson-Devinney programı ile analiz edilerek MWR=12.50 M?, MO=29.13 M?, RWR=7.43 R?, RO=7.12 R?, TWR=30,000 K, TO=38,000 K olarak hesaplandı. Bileşenlerin tam küresel geometrik yapıda oldukları ancak WR bileşeninin çevresel zarfının asimetrik yapıda olduğu, bu nedenle ışık eğrisinin modellenebilmesi için bu asimetrik yapının dikkate alınması gerektiği belirlendi. Ayrıca sistemin IUE uydusu aracılığıyla alınmış toplam 109 adet tayfı NASA'nın IUE aşivinden alınarak incelendi. Bu tayflardan çizgi tanısı yapılarak evreye bağlı çizgi değişimleri, radyal hızları ve süreklilik akılarındaki değişimler değerlendirildi. Süreklilik altında kalan toplam akı miktarında 0.00 evresinden başlayarak 0.50 evresine kadar hafif ve düzenli bir artışın meydana geldiği ve ardından 0.00 evresine doğru azalma gösterdiği belirlendi. Bu durum O bileşeninin ışığının sistemin ışınımına düzenli ve sabit bir katkı yaptığı ve hakim ışınım olduğu şeklinde değerlendirilmektedir. Süreklilik toplam akısının 0.50 evresi civarında gösterdiği azalma WR yıldızının sıcak çekirdeğinin O bileşeni tarafından örtülmesi olarak yorumlandı. CIV, NIV ve HeII çizgilerinin radyal hızları incelenerek, en yüksek hızın çevresel zarfta oluşan CIV çizgisinden ve en düşük hızların da daha derinlerde oluşan NIV çizgisinden elde edildiği, yani çevresel zarfın asimetrik ve katmanlı bir yapıya sahip olduğu belirlendi. CIV çizgisinden ortalama hız değeri (rüzgar hızı) 2326 km/sn olarak bulundu. Si II çizgi profilin evreye bağlı değişiminden bileşenlerin rüzgarları arasında bir etkileşimin var olabileceği üzerinde duruldu.

Abstract:
Photometric and spectroscopic characteristics of O6 + WN5 binary system, V444 Cyg, are studied. Photometric B and V observations were carried out between August and October 2007 by using the SSP-5A photometer attached to the Maksutov telescope at the Ankara University Observatory. B and V bands light curve analysis were made using Wilson-Devinney (version of 2004) programme. The following parameters were obtained : MWR=12.50 M?, MO=29.13 M?, RWR=7.43 R?, RO=7.12 R?, TWR=30,000 K, TO=38,000 K. It is found that both components have a full spherical geometry, whereas the circumstellar envelope of the WR component has an asymmetric structure. It is determined that this asymmetry needs to be taken into consideration during modelling of the system?s light curve. Moreover, a series of 109 spectrograms of the system taken by the IUE satellite were obtained from NASA?s IUE archive for line identification and determination of line profile variability with phase, line radial velocities and variability in continuum fluxes. The integrated continuum flux level (between ??1200-2000 Å) shows a mild and regular increase from orbital phase 0.00 upto 0.50 and then decreases in the same way back to phase 0.00. This is evaluated as the O companion making a constant and regular contribution to the system?s UV light and as being the dominant source. The small decrease seen in continuum flux at around orbital phase 0.50 is regarded as the eclipse of the hot WR nucleus by the O companion. Radial velocities of the CIV, NIV and HeII lines are calculated and it is found that CIV line, which is formed within the circumstellar envelope has the highest velocity while NIV line, which comes from within deeper layers of the envelope has the lowest velocity. This shows that the circumstellar envelope has both asymmetric and multi-layer envelope. The average radial velocity calculated from the CIV line (wind velocity) is found to be 2326 km/sn. A phase dependent variability was observed in Si II line profile. It is inferred that this dependence may be the result of the wind-wind interaction of the components.