Abbasi ve Endülüs Dönemi şehir mersiyeleri karşılaştırmaları
Comparisons of Abbasid and Andalusian city elegies
Yazar: MELİKE HASSANEIN
Danışman: DOÇ. DR. SULTAN ŞİMŞEK
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Arap Dili ve Belagatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Doğu Dilleri ve Edebiyatı = Eastern Linguistics and Literature
Dizin: Abbasiler Dönemi = Abbasid Periods ; Arap edebiyatı = Arabian literature ; Endülüs = Andalucia ; Endülüs edebiyatı = Andalusian literature ; Mersiyeler = Dirges ; Şiir = Poem

Özet:
Bu çalışmada Cahiliye döneminden beri Arap edebiyatında önemli bir yere sahip olan mersiye türü içerisinde ortaya çıkan şehir mersiyelerini Endülüs ve Abbasi dönemini esas alarak karşılaştırmalı bir şekilde inceledik. Abbasi ve Endülüs döneminde nazmedilmiş emsal nitelikte başlıca şehir mersiyelerinin edebi tahlillerini yaparak, şairlerinin hayatını ve edebi kişiliğini inceledik ve mersiyenin yazılmasına yol açan tarihi süreçleri ele aldık. Devamında bahsi geçen kasideleri Arapça'dan Türkçe'ye tercümelerini yapıp, dil ve üslup yönünden değerlendirmeye çalıştık. Akabinde iki dönem arasında edebi unsurlar çerçevesinde karşılaştırmalar yaparak çalışmamızı nihayete erdirdik. Çalışmamız bir giriş ve üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde Arap Edebiyatında mersiye türü ve şehir mersiyelerini inceledik. Mersiyenin sözlük ve terim anlamlarını inceleyip, mersiyede işlenen konuları açıkladık. Devamında şehir mersiyelerinin doğuşunu işledik ve tüm edebiyat dönemlerinde gelişimini örneklerle ifade ettik. İkinci bölümde Abbasiler, üçüncü bölümde ise Endülüs dönemi şehir mersiyelerinin nasıl meydana geldiğini ve gelişim sürecini ele aldık, farklı tarihi olaylar sonucunda kaleme alınan mersiyelere örnekler getirdik. Sonuç bölümünde de
konu bütünlüğünü koruyarak genel bir değerlendirme yapıp iki dönemde yazılan şehir mersiyeleri çerçevesinde farklı ve ortak yönleri mülahaza ederek karşılaştırmasını yaptık. Aynı dönemde var olan iki farklı devletin yaşadığı ortak acıları edebi zarafetle şiirlerine nasıl işlediklerini şahit olduk. Bu çalışmada yürek yangınlarından, vatan özleminden doğan nadide şiirleri inceleyeceğiz.
Anahtar Kelimeler: Arap Edebiyatı, Abbasiler Dönemi, Endülüs Dönemi, Mersiye, Şehir Mersiyeleri

Abstract:
In this study, we have analysed city elegies. These are a type of litrary text that occupied an important place in Arabic literature since the era of Jahiliyya. And we have taken comparative study of elegies of the Andalusian and Abbasid periods as a basis for our analysis. We made literary analyses of the main city elegies that were written during the Abbasid and Andalusian periods, examined the lives and literary personalities of their poets, and discussed the historical processes that led to the writing of the elegy. Afterwards, we tried to evaluate the odes mentioned in terms
of language and style by translating them from Arabic to Turkish. Subsequently, we concluded our work by making comparisons between the two periods within the framework of literary elements.
Our study consists of an introduction and three chapters. In the first chapter, the type of elegies and city elegies in Arabic Literature are examined. Dictionary and term meanings of the elegy were examined, and the topics covered in elegies were explained. Afterwards, the birth of city elegies is handled and its development in all literary periods is expressed with examples. In the second chapter, the Abbasid, and in the third chapter, how the Andalusian period city elegies came into being and the development process are discussed, with examples given of elegies written as a result
of different historical events. In the conclusion part the different and common aspects
within the framework of the city elegies written in the two periods have been considered and compared, while maintaining the consistency of the subject in the discussion.
Keywords: Arabic Literature, Abbasid Period, Andalusian Period, Elegies, City Elegies