Fen bilimleri öğretmenlerinin derslerinde okul bahçelerini kullanma durumlarının incelenmesi: Tokat ili örneği
The evaluation of the use of school gardens by science teachers in their lectures: Case of city of Tokat
Yazar: GAMZE GÜLEN
Danışman: PROF. DR. AYKUT EMRE BOZDOĞAN
Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Fen Bilgisi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Branş öğretmenleri = Branch teachers ; Fen bilgisi dersi = Science lesson ; Fen bilgisi eğitimi = Science education ; Fen bilgisi öğretimi = Science teaching ; Okul bahçeleri = School gardens ; Öğretmen görüşleri = Teacher opinions

Özet:
Bu araştırmada, fen bilimleri öğretmenlerinin derslerinde okul bahçelerini kullanma durumlarının çeşitli değişkenler açısından bütünsel olarak değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Araştırma Tokat ilindeki ortaokullarda görev yapan 53 erkek ve 60 kadın olmak üzere toplam 113 fen bilimleri öğretmeni ile gerçekleştirilmiştir.  Öğretmenlerin okul bahçesi kullanım durumlarının belirlenmesi amacıyla araştırmacı tarafından geliştirilen ve iki bölümden oluşan Okul Bahçesi Kullanım Durumu Anket Formu uygulanmıştır. Anket formunun ilk bölümünde öğretmenlere ait cinsiyet, kıdem yılı, mezuniyet durumu, okutmakta oldukları sınıf seviyesi gibi demografik bilgiler yer alırken formun ikinci bölüm ise okul bahçesi kullanım durumuyla ilgili açık uçlu sorulardan oluşmaktadır. Araştırmanın problemini daha detaylı inceleyebilmek için hem nitel hem de nicel verilerden yararlanılan karma yöntem (mixed method) kullanılmıştır. Araştırma verileri fen bilimleri öğretmenlerinden yüz yüze olarak araştırmacı tarafından toplanmıştır. Araştırmanın alt problemlerine yönelik verilerin istatistiksel çözümleri için betimsel istatistik yöntemlerinden frekans ve yüzde kullanılırken, çoklu cevaplara sahip sorularda ise 26.0 paket programı ve çoklu cevap analizi kullanılmıştır. Açık uçlu sorular ise içerik analizine göre analiz edilmiştir. Araştırma sonuçları öğretmenlerin neredeyse yarısının derslerinde okul bahçelerini kullandığını, kullanan öğretmenlerin ise çoğunluğunun okul bahçesini düzensiz aralıklarla ve dersin anlatımı amacıyla kullandığını göstermektedir. Ayrıca ortaokul 5., 6., 7. ve 8. sınıf seviyeleri öğrenme alanları açısından incelendiğinde, öğretmenlerin okul bahçelerini en fazla "Fiziksel Olaylar" öğrenme alanında kullandığı görülmektedir. Bunun yanında öğretmenlerin bahçe kullanımı sırasında en fazla sınıf yönetimine ilişkin sorunlar yaşadığı ve bunu bahçenin fiziki yetersizliği ile öğrencilerin dikkat dağınıklığı ve mevsimsel sorunların takip ettiği tespit edilmiştir. Derslerinde okul bahçesini kullanmayan öğretmenlerin ise okul bahçesini kullanmama sebeplerinin başında bahçedeki öğrenci yoğunluğunun fazla olması gelmektedir. Ayrıca bunu bahçenin fiziki yetersizliği ve sınıf yönetimine ilişkin sebeplerin takip ettiği belirlenmiştir. Bununla beraber öğretmenler okul bahçesini daha etkili ve verimli kullanma adına meslektaşlarına çeşitli önerilerde bulunmuştur. Bu önerilerin başında ise bir etkinlik yapmadan önce etkinliğin mutlaka planlanması gerektiği ifadesinin geldiği belirlenmiştir. Bunun yanı sıra öğretmenlerin okul bahçesi kullanımının, öğrencilerin psikomotor, bilişsel ve duyuşsal becerilerinin gelişimine destek sağladığını ifade ettikleri belirlenmiştir.

Abstract:
The purpose of this study is the evaluation of use of school gardens by science teachers during their classes in regards to different variables. This study is conducted with a total amount of 113 middle-school science teachers (53 male and 60 female) working in elementary schools in the city of Tokat, Turkey. In order to evaluate the status of use of school gardens by the teachers, a questionnaire consisting of two parts (the questionnaire for the status of use of school gardens) developed by the researcher is applied to the teachers. While the first part of the questionnaire contains demographic information regarding teachers' gender, seniority, graduation status, and the grade level of the teachers, the second part of the questionnaire contains open-ended questions regarding the use of school gardens. In this study, a mixed method combining both quantitative and qualitative data is used in order to examine the research topic in more detail. The research data in this study was collected by the researcher from the science teachers in person. Descriptive statistical methods of frequency and percentage were used for statistical solutions of the data for the sub-problems of the study, while the SPSS 26.0 package program and Multiple Response analysis were used for the questions with multiple answers. Open-ended questions are analyzed according to content analysis. The results of the research show that almost half of the teachers use the school gardens in their lectures, and the majority of the teachers who do use the school garden at irregular intervals and as a replacement of classes for the purpose of lecturing. In addition, in terms of learning categories for middle-school 5th, 6th, 7th, and 8th grades, it is seen that teachers mostly use the school gardens in the "Physical Events" learning category. Moreover, it has been determined that teachers mostly experience classroom management problems followed by the physical inadequacy of the school garden and the distraction of students and seasonal problems while using the school garden in their lectures. The main reason for teachers who do not use the school garden in their lessons is the high density of students in the garden. In addition, it was determined that the physical insufficiency of the garden and the reasons related to classroom management were followed. However, teachers made various suggestions to their colleagues in order to use the school garden more effectively and efficiently. It was determined that the first of these suggestions is that the school garden activity should be planned beforehand. Additionally, the teachers stated that the use of school gardens supports the development of students' psychomotor, cognitive and affective skills.