Refik Durbaş'ın çocuk şiirleri üzerine bir inceleme
A review on Refik Durbaş's children's poems
Yazar: AYŞE ÖZDEMİR
Danışman: DOÇ. DR. AHMET İHSAN KAYA
Gaziantep Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Ana Bilim Dalı / Türkçe Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Durbaş, Refik = Durbaş, Refik ; Türk şiiri = Turkish poem ; Türkçe dersi = Turkish lesson ; Türkçe eğitimi = Turkish education ; Çocuk edebiyatı = Children’s literature ; Çocuk şiirleri = Children poems ; Çocuğa görelik = Child relativity ; Şiir = Poem

Özet:
Bu araştırmanın amacı Refik Durbaş'ın çocuk şiirlerinin çocuğa görelik ilkeleri bakımından incelemektir. Nitel araştırma modeli kullanılan bu çalışmada veriler doküman incelemesi yöntemiyle elde edilmiştir. Bu çalışmanın dokümanlarını Refik Durbaş'ın Bez Bebekle Kuklası, Yaramaz Şiirler, Kırmızı Kanatlı Kartal, Kar Üstünde Beyaz Bulut, Şaşkın Baykuş, Kuyruğu Zıp Zıp Kanguru, Çırak Çıktı Çocukluğum, Büyüsün Düşler ve Nar Düştü Kar Üstüne olmak üzere dokuz şiir kitabı oluşturmuştur.  Refik Durbaş'ın 229 şiiri çocuğa görelik ilkesi bakımından içerik (tema ve konu, kişiler, dil ve anlatım ve plân) ve biçim (boyut, kağıt, kapak ve ciltleme, sayfa düzeni, harfler ve punto ve resimler) olmak üzere iki ana başlık altında incelenmiştir. Şiirlerdeki tema ve konunun belirlenmesinde 2019 Türkçe Dersi Öğretim Programı esas alınmıştır.   İncelenen dokuz şiir kitabının biçimsel ve içerik özellikleri hakkında şu sonuçlara ulaşılmıştır: Programda yer alan on altı temadan kullanım sıklığına göre sırasıyla  Doğa ve Evren, Çocuk Dünyası, Birey ve Toplum, Milli Kültürümüz, Hak ve Özgürlükler, Zaman ve Mekân, İletişim ve Duygular olmak üzere sekizine yer verilmiştir. Kişilerden en çok hayvan, insan, fantastik öge ve bitkiler yer almıştır.  Şairin, imgelerden ve  edebi sanatlardan oluşan bir üsluba sahip olduğu görülmüştür. Eserler biçim açısından incelendiğinde ise kitapların hitap ettiği yaş aralığının ve sayfa numaralarının belirtilmediği şiirlerin genelinde yazım ve imla kurallarının ihmal edildiği tespit edilmiştir. Bununla birlikte görseller açısından  resimlerin şiirlerle bir bütünlük arz ettiği görülmüştür.
Anahtar sözcükler: Refik Durbaş, Çocuk Şiiri, Çocuğa Görelik İlkesi

Abstract:
In this research, it is aimed to examine the children's poems of Refik Durbaş in terms of the principles of relativity to the child. In this study, in which qualitative research model was used, the data were obtained by document review method. The documents of this study were composed of nine poetry books by Refik Durbaş: Bez Bebekle Kuklası, Yaramaz Şiirler, Kırmızı Kanatlı Kartal, Kar Üstünde Beyaz Bulut, Şaşkın Baykuş, Kuyruğu Zıp Zıp Kanguru, Çıkar Çıktı Çocukluğum, Büyüsün Düşler And Nar Düştü Kar Üstüne. It was examined that Refik Durbaş's 229 poems are divided into two main headings, content (theme and subject, persons, language and expression and plan) and form (size, paper, cover and binding, page layout, letters and fonts and pictures) in terms of the principle of being suitable for children. In the determination of the theme and subject in the poems, the 2019 Turkish Lesson Curriculum was taken as a basis. In terms of the formal and content features of the nine poetry books examined, the following results were obtained: According to the frequency of use of the sixteen themes in the program, respectively, Nature and Universe, Child's World, Individual and Society, Our National Culture, Rights and Freedoms, Time and Space, Communication and Emotions as eight are included. Animal, human, fantastic item and plant was in the context of people. It was seen that the poet has a style consisting of images and literary arts. When the works were examined in terms of form, it was determined that the age range and page numbers addressed by the books were not specified, and the rules of spelling and spelling were neglected in general of the poems.

Keywords: Refik Durbas, Nursery Rhymes, Child-Friendly Principle.