Emval-i Metruke kaynaklı günümüze uzanan hukuki uyuşmazlıklar
Legal Disputes Originating From Abandoned Properties Extending To The Present
Yazar: ZEYNEP KÜBRA POYRAZ
Danışman: PROF. DR. NURAN KOYUNCU
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Hukuk = Law ; Kamu Yönetimi = Public Administration
Dizin: Emval-i metruke = Emval-i metruke ; Ermeniler = Armenians ; Hukuki uyuşmazlıklar = Legal disputes ; Kamu hukuku = Public law ; Mahkemeler = Law courts ; Mülkiyet hakkı = Property right ; Mülkiyetin kısıtlamaları = Limitation of ownership ; Tazminat = Compensation ; Uyuşmazlık = Incompatibility

Özet:
Günümüzde Ermeniler, soykırım iddiaları temelinde Türkiye'den çeşitli taleplerde bulunmaktadır. I. Dünya Savaşı sırasında Osmanlı Devleti'nde sevk ve iskan edilen, Türkiye'den kaçan, kaybolan kişilerin geride bıraktıkları mallara ilişkin olarak çıkarılan emval-i metruke mevzuatı olarak nitelenen kanunlar, Ermeniler tarafından hiçbir zaman kabul edilmemiş ve söz konusu malların kendilerine ait olduğu iddiaları sürekli gündeme getirilmiştir. 
Bu çalışmada emval-i metrukeye ilişkin günümüzde aynen iade veya tazminat istemleriyle Türk mahkemelerinde açılan davalar ele alınmıştır.  Çalışmada emval-i metruke mevzuatının kapsamı belirlenmiş, ulusal mahkemelerin çeşitli içtihatlarından yararlanılarak bu mallara ilişkin hukuki tahliller yapılmıştır. Emval-i metruke mevzuatı kapsamında devlete intikal eden mallarla ilgili bugün yapılan aynen iade ve tazminat istemlerinin mümkün olmadığı neticesine ulaşılmıştır. Bu kişilerin mülkiyet hakkı ihlalleri iddialarıyla Anayasa Mahkemesi ve Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine başvurdukları görülmektedir. Çalışmada mülkiyet hakkı ihlali iddialarıyla yapılacak başvuruların da çeşitli sebeplerle kabulünün mümkün olmadığı görülmüştür.
Çalışmada sevk ve iskan kararının tarihi ve hukuki boyutlarıyla değerlendirilmesine yer verilerek süreç bir bütün olarak incelenmiş ve çeşitli arşiv belgeleri, mahkeme kararları da değerlendirilerek çalışma özgün hale getirilmiştir.
Sonuç olarak bu çalışmanın emval-i metruke meselesine ilişkin özellikle son dönemde ortaya konmuş bilimsel çalışmalardan ve en önemlisi konuya ilişkin güncel davalardan yararlanılarak literatüre katkı sağlaması ve yine emval-i metrukeyle ilgili olarak Türkiye'nin ileride karşısına çıkması muhtemel hukuki sorunlara ışık tutması hedeflenmektedir.

Abstract:
Today, Armenians make various demands from Turkey based on the genocide allegations. The laws, referred to as the law of abandoned properties, which were enacted regarding the properties left behind by those who were relocation and resettled during the First World War, fled from Turkey, disappeared or permanently displaced were never accepted by the Armenians, and the claims that the properties in question belonged to them were constantly brought to the agenda.
In this study, the lawsuits filed in Turkish courts with the same refund or compensation claims regarding abandoned properties are discussed. In the study, the application scope of the law of abandoned properties were determined and legal analyzes were made regarding these properties by using various case-laws of the national courts. It has been concluded that the same refund and compensation claims made today regarding the properties transferred to the state within the scope of the law of abandoned properties are not possible. It is seen that these people applied to the Constitutional Court and the European Court of Human Rights with claims of violation of property rights. In the study, it has also been seen that the applications made with the claim of violation of property rights cannot be accepted for various reasons.
In the study, the process was examined as a whole by giving place to the relocation and resettlement decision with its historical and legal dimensions, and the study was made original by evaluating various archive documents and court decisions.
As a result, it is aimed that this study will contribute to the literature by making use of the recent scientific studies on the issue of abandoned properties and most importantly, the current lawsuits on the subject, and to shed light on the possible legal problems that Turkey may face in the future regarding the abandoned properties.