6. sınıf sosyal bilgiler dersinde karikatür kullanımının erişiye göre değerlendirmesi
6th grade social studies lessons according to criteria evaluation of the use of cartoon
Yazar: EROL KOÇOĞLU
Danışman: PROF. DR. RAMAZAN SEVER
Atatürk Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / İlköğretim Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2012
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Eğitim = Education ; Eğitim etkinliği = Effectiveness of training ; Eğitim hizmetleri = Education services ; Karikatür = Caricature ; Kavram karikatürleri = Concept cartoons ; Sosyal bilgiler dersi = Social studies course ; Sosyal bilgiler öğretimi = Social studies teaching ; Öğrenci başarısı = Student achievement ; Öğretim = Teaching ; Öğretim yöntemleri = Teaching methods

Özet:
Görsellerin insan hayatında etkisinin artmasıyla görsel okuryazarlık, eğitim-öğretim ortamlarında kazandırılması gereken en önemli becerilerden biri olarak kabul edilmiştir. Görsellerin eğitim-öğretim ortamına sağladığı birçok katkı vardır. Bunların en önemlileri ön bilgileri harekete geçirme, bilgileri bütünleştirme; anlamayı, zihinde yapılandırmayı ve öğrenilenin hatırlanmasını kolaylaştırma gibi katkılardır. Bu nedenle, görsel okuma ve görsel, sunu yapılandırmacı yaklaşımın da etkisiyle, `Sosyal Bilgiler Dersi Öğretim Programı'nda yerini almıştır. Özellikle karikatür gibi mizaha dayalı görseller, akademik başarının yanında tutumu da olumlu yönde etkileyebilmektedir. Bu durum; dinleme/izleme, konuşma, okuma, yazma becerileriyle Sosyal Bilgiler dersi öğrenme alanının karikatür gibi görsellerle desteklenmesini gerekli kılmaktadır.Çalışmada, Sosyal Bilgiler dersi yeryüzünde yaşam ünitesi öğrenme alanında karikatür kullanılmasının akademik başarıya, derse karşı tutuma ve öğrenilenin kalıcılığına etkisi incelenmektedir. Yapılan çalışmada da Sosyal Bilgiler derslerinde karikatür kullanımının öğrencilerin akademik başarısına ve tutumlarına olan etkileri tespit edilmiştir. Bu amaçla ön test-son test, deney ve kontrol gruplu deneysel bir çalışma yapılmıştır. 6. sınıf Sosyal Bilgiler dersi ?Yeryüzünde Yaşam? ünitesinde işlenen konularda deney grubu öğrencilerine karikatür ürünlerine dayalı olarak geliştirilen etkinlikler uygulanmıştır. Araştırma süresi, Yeryüzünde Yaşam ünitesi süresi ile sınırlandırılmış, deney grubunda uygulama süreci bizzat araştırmacı tarafından yürütülmüştür. Ayrıca çalışmada verileri toplamak amacıyla akademik başarıyı ölçen bir başarı testi ve öğrencilerin Sosyal Bilgiler dersine ilişkin tutumlarını ölçmek üzere Tutum Ölçeği uygulanmıştır. Başarı testi, ilgili ünite kazanımlarını karşılayacak şekilde hazırlanarak geçerlik ve güvenirlikleri tespit edilmiştir. Bu amaçla, 6. sınıf yeryüzünde yaşam ünitesinin kazanımlarına yönelik karikatürler hazırlanmış ve öğrencilere uygulanmıştır. Çalışmanın sonunda, karikatür destekli eğitim-öğretimin, öğretiminde oluşabilecek kavram yanılgılarını gidermede, akademik başarıyı, kalıcı öğrenmeyi ve derse karşı tutumu arttırmada etkili olduğu sonucuna ulaşılmıştır.Anahtar Kelimeler: Sosyal Bilgiler öğretimi, Karikatür, Kavram karikatürü, Ölçme ve Değerlendirme

Abstract:
Visual literacy has been considered as one of most important skills that are expected to bring in educational environments due to visuals? increasing effect on daily life. There are various contributions of visuals to educational environments. The important examples of those contributions are activating knowledge, integrating knowledge, facilitating understanding, constructing in the mind, and facilitating remembering what is learnt. For this reason, visual reading and visual presenting was integrated in Social Sciences Course Program beside the effect of constructivist approach. Visuals based on humor, especially cartoons, may positively affect attitude as well as academic achievement. Therefore, social sciences learning areas should be supported with visuals like cartoons for the skills of listening/watching, speaking, reading, and writing.In this study, it was investigated that how using cartoons in the Life on Earth learning area in social sciences course affect academic achievement, attitude towards course itself, and permanence of what is learnt. For this reason, an experimental study including pre-test, post-test, and experimental and control groups was done. The experimental group students who was learning 6th grade topic ?Life on Earth? were administered some activities developed based on cartoons. Research space was limited with Life on Earth topic, and all activities were administered by the researcher himself. In order to collect data in the study, an achievement test measuring academic achievement, and an attitude scale measuring students? attitudes towards Social Sciences course were administered. Achievement test was prepared by the researcher to meet the necessary objectives of the topic, and test?s reliability and validity was checked out. Therefore, cartoons for the 6th grade topic Life on Earth were prepared according to its objectives, and administered to students. At the end of the study, it was found that education supported with cartoons helped in eliminating misconceptions in grammar, rising academic achievement, and increasing attitude toward the social science course.Key Words: Social Science Education, Cartoon, Concept cartoon, Measurement and assessment