Türkiye'de bölgesel kalkınma ajansları yatırım desteklerinin bölgesel gelir dağılımı üzerine etkisi
The effect on regional income distribution of investment supports regional development agencies in Turkey
Yazar: CANSU GÜVEN
Danışman: DOÇ. DR. METİN DUYAR
Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı / İktisat Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Bölgesel farklılıklar = Regional differences ; Bölgesel kalkınma = Regional development ; Bölgesel kalkınma ajansları = Regional development agencies ; Gelir dağılımı = Income distribution ; Panel veri modelleri = Panel data models ; Yatırım teşvikleri = Investment incentives

Özet:
Sanayi devrimi sonrasında dünyada belirli merkezlerde yoğunlaşan makineleşme
süreciyle birlikte, bölgelerarası farklar hızla artmaya başlamıştır. Günümüzde
ülkelerin ekonomik gelişimini yavaşlatan bu sorun, 1900 lü yıllarda ciddi seviyelere
ulaşmış ve çeşitli sosyo-ekonomik problemlere sebep olmuştur. Bu sorunun
çözümüne yönelik dünyadaki ilk çalışma 1933 yılında TVA örgütlenmesi olmuştur.
Bölgelerarası farklara yönelik başarılı sonuçlar gösteren bu örnek çalışmanın
ardından, İkinci Dünya Savaşı yılları sonrasında Avrupa ülkeleri de bölgesel bazlı
çalışmalara yönelerek, TVA benzeri Bölgesel Kalkınma oluşumları gün yüzüne
çıkmaya başlamıştır. Bu bağlamda hazırlanan çalışma, Türkiye'de Bölgesel
Kalkınma Ajanslarının ulusal kalkınma planları doğrultusunda belirlediği bölgesel
planlara dayanarak yapılan yatırım desteklerinin, bölgesel düzeyde Gini Katsayısı
üzerinde yarattığı etkinin tespit edilmesi amacıyla ortaya çıkmıştır.
Bu çalışma, Ajanslarca verilen yatırım desteklerinin, 2010 ile 2016 dönem aralığında
bölgesel düzeyde gelir dağılımına etkisini test etmek amacıyla hazırlanmıştır.
Bölgesel Gini Katsayı değerleri ile Ajansların yıllık proje ve faaliyet destek
tutarlarının bölgesel Yatırım Destek Tutarı (YDT) olarak analize dahil edildiği
çalışmada Ajans etkisi, Panel Veri Analizi dahilinde FGLS yöntemi ve çeşitli testler
uygulanarak incelenmiştir. Çalışma sonucunda Türkiye'de Bölgesel Kalkınma
Ajanslarının yatırım destekleri arttıkça, gelir dağılımının iyileşmesi ve Gini Katsayı
değerini 0 a yaklaştırması öngörülmektedir. Bu tahmin sonuçlarının testi için;
çalışmada kullanılan birimler arası ilişkinin testinde yatay kesit bağımlılığı testleri
yapılmıştır. Bu testler sonucunda, birimler arası ilişkinin varlığı tespit edilmiştir.
Daha sonra birimlerde heteroskedasitenin test edilmesi için modifiye edilmiş Wald
Testi yapılmış, serilerde değişen varyans sorunu gözlenmiştir. Serilerde
otokorelasyon sorunu ise bulunmamıştır. Çalışmanın sonucunda elde edilen bulgular
tahminin istatistiki olarak anlamlı olduğunu göstermektedir. Yani BKA yatırım
destekleri ile gini katsayısı arasında negatif yönlü bir ilişki vardır.

Abstract:
Along with the mechanization process concentrated in certain centers around the
world after the Industrial Revolution, regional differences have begun to increase
rapidly. The regional development disparities that have slowed the economic
development of countries have reached serious levels in the 1900's and have caused
various socio-economic problems. The first study in the world to solve this problem
was the TVA organization in 1933. Following this case study showing successful
results for regional differences, after the Second World War, European countries
began to work in regional based work, and the formation of TVA-like Regional
Development Agency started to come to light. The study at this context has emerged
on the necessity of evaluating effect on the Gini Coefficient at the regional level of
investment supports what made based regional plans which determined at line with
national development plans of Regional Development Agencies in Turkey.
This work was prepared to test the effect on income distribution at the regional level
of ınvestment supports the Development Agencies for 2010-2016 period range. The
Agency effect has been investigated with the FGLS method within the scope of
Panel Data Analysis and various tests. At the result of the study is estimated the
approach the value "0"of Gini Coefficient and to contribute to optimal distribution, at
the case increased of investment support Regional Development Agencies in Turkey.
In the test of estimation results; firstly cross section dependency between each other
Regional Levels were made tests,The cross section dependency tests showed that
there was an inter-unit relationship. Than later Modified Wald test is made for testing
heteroskedasticity in units, varying variance problem has been observed in the series.
There isn't the autocorrelation problem in the series. Findings obtained as a result of
the study show that the estimation is statistically significant. In other means, at the
between BKA investment support and gini coefficient was found a negative
relationship.