Yatların tasarımında konfor unsurunu iyileştirmek için sanal gerçeklik uygulaması
Virtual reality application to improve comfort elements in yacht design
Yazar: AYŞE DİDEM ONAY
Danışman: PROF. GÖKDENİZ NEŞER ; PROF. DR. RENGİN ZENGEL ; DOÇ. DR. BURAK ERDENİZ
Dokuz Eylül Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Deniz Bilimleri ve Teknolojisi Ana Bilim Dalı / Gemi İnşaatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Gemi Mühendisliği = Marine Engineering
Dizin: 3D sanal dünyalar = 3D virtual worlds

Özet:
Bu çalışma, yüzer yapılar olarak yatların tasarım öğelerindeki çeşitliliğin insanların konfor algılarını ve duygularını nasıl etkilediğini sanal gerçeklik teknolojisi kullanarak araştırmaktadır. Yat tasarımında, bütünü ele alarak tasarım sürecinin başlatılması konfor unsurunu doğrudan etkilemektedir. Yatlarda dış ve iç mekanların, kullanıcı ihtiyaçları ve insan odaklı tasarım ilkeleriyle uyumlu şekilde tasarlanması hem yaşanabilir hem de çok işlevli alanların oluşturulmasını sağlamaktadır. Bu tür bir yaklaşım, insan konforunu doğrudan etkileyen önemli bir unsurdur. Genel olarak, hareket halindeki yatlarda hareket kaynaklı geçici rahatsızlıkların ortaya çıkabileceği bilinmektedir. Bu rahatsızlıkların oluşumunu, oluşum şiddetini ve etkilerini önemli ölçüde mekân boyutları (hacim), renk ve ışık gibi tasarım unsurlarının belirlediği düşünülmektedir. Bu amaçla, çalışmada belirtilen bu tasarım unsurlarının farklı kombinasyonlarının yer aldığı bir yat modeli sanal ortama aktarılmıştır. Kullanıcıların demografisini yansıtabileceği düşünülen 40 deneğin bu unsurlara verdikleri tepkiler, 18 farklı senaryo temelinde ve bu araştırmada oluşturulan ölçüm yöntemiyle belirlenmiştir. Araştırmada, deneklerin kalp atış hızlarının ölçümü ve gerçek zamanlı puanlama sistemi kullanılarak, tasarım unsurlarının fiziksel ve duygusal durumları ile genel konfor algısı üzerindeki etkileri değerlendirilmiştir. Yapılan değerlendirmeler sonucunda, yat tasarımında kullanılan belirli unsurların kullanıcı konforu üzerinde belirgin etkileri olduğu gözlemlenmiştir. Mekân boyutları, renk ve ışık değişimlerinde, kullanıcılardan alınan verilere göre, özellikle renk ve hacim faktörlerinde belirli bir yönelim olduğu tespit edilmiştir. Tasarım senaryolarının değişiminde kalp hızı ortalamaları izlenmiş ve bu veriler konfor algısı bakımından analiz edilmiştir. Bu sonuçlar, yat tasarım endüstrisine yeni ve kullanıcı odaklı yaklaşımların geliştirilmesine katkı sağlamayı amaçlamaktadır.

Abstract:
The scope of this study is to examine how the diversity in design elements of yachts as floating structures affects people's perceptions of comfort and emotions using virtual reality technology. In yacht design, initiating the design process by considering the whole directly affects the comfort factor. Properly planning the interaction between exterior and interior spaces with the user is crucial in creating liveable and versatile areas. It is generally acknowledged that temporary discomforts induced by motion can occur on moving yachts. The formation, severity, and effects of these inconveniences are thought to be significantly determined by design elements such as space size (volume), colour, and light. For this purpose, a yacht model featuring different combinations of design elements was transferred to a virtual environment. The responses of 40 participants, considered to reflect the demographic of potential users, were determined based on 18 scenarios using a measurement method developed for this study. The research evaluated the effects of design elements on physical and emotional states and overall comfort perception using heart rate measurements and a real-time scoring system. As a result of the evaluations, it was observed that certain elements used in yacht design have significant effects on user comfort. Based on the data collected from users regarding changes in spatial dimensions, colour, and lighting, a specific trend was identified, particularly in the factors of colour and volume. Heart rate variations were monitored during the changes in design scenarios, and these data were analysed in terms of comfort perception. These results aim to contribute to developing new and user-focused approaches in the yacht design industry.