Enderûnlu Fâzıl – Zenân-nâme (Tenkitli metin)
Enderûnlu Fâzıl – Zenân-nâme (Edition critique)
Yazar: EMİRCAN TURAN
Danışman: DOÇ. DR. FURKAN ÖZTÜRK
Akdeniz Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Enderunlu Fazıl = Enderunlu Fazıl ; Eski Türk edebiyatı = Old Turkish literature ; Türk edebiyatı = Turkish literature ; Zenanname = Zenanname

Özet:
Enderûnlu Fâzıl, edebiyatımızda mahallileşme denildiğinde akla gelen ilk şairlerimizden biridir. Fâzıl, Özellikle mesnevilerinde iç ve dış gerçekliği çok iyi bir biçimde yansıtmıştır. Bu çalışma Enderûnlu Fâzıl'ın Zenân-nâme adlı mesnevisinin tenkitli metninin hazırlanmasını esas almaktadır. Zenân-nâme üzerine daha önce bazı çalışmalar yapılmıştır. Fakat yapılan çalışmaların birçoğu eserin belli başlı bölümlerini parça parça çevirmekten öteye gitmemiştir. Eser üzerine ilk bilimsel çalışma Nebiye Öztürk tarafından 2002 yılında yapılmıştır. Ancak yapılan bu çalışma da bazı yönleriyle eksikler içermektedir. Bu eksiklikler de eserin tam olarak anlaşılmasını engellemiştir. Bu sebeple de eserin tekrardan daha detaylı ve titiz bir biçimde ele alınması bir ihtiyaç haline gelmiştir.
Zenân-nâme'nin tenkitli metni hazırlanırken ilk olarak eserin nüshalarının tespiti üzerinde çalışılmış ve 30 Zenân-nâme nüshası temin edilmiştir. Daha sonra tespit edilen nüshalar belirli kriterlere göre değerlendirilmiştir. Yapılan değerlendirmeler sonucunda tenkitli metinde olması gereken nüshalar belirlenmiştir. Daha sonra belirlenen 8 nüshayla tenkitli metin kurulmuştur. Kurulan metindeki her bir beyit üzerinde özenle durulmuş ve vezin kontrolü ile beyitlerin sağlaması yapılmıştır. Tenkitli metinde kullanılan 8 nüshanın aparatı dipnotta gösterilmiştir.
Anahtar Kelimeler: Zenân-nâme, Enderûnlu Fâzıl, tenkitli metin, Divan edebiyatı

Abstract:
Enderûnlu Fâzıl is one of the first poets that comes to mind when localization is mentioned in our literature. Especially in his masnavis, Fâzıl reflected the inner and outer reality very well. This study is based on the preparation of the critical text of Enderûnlu Fâzıl's masnavi called Zenân-nâme. Some studies have been done on Zenân-name before. However, most of the studies have not gone beyond translating certain parts of the work piece by piece. The first scientific study on the work was done by Nebiye Öztürk in 2002. However, this study also contains some shortcomings. These shortcomings have prevented the full understanding of the work. For this reason, it has become a necessity to deal with the work again in more detail and meticulously.
While preparing the critical text of the Zenân-nâme, firstly, the determination of the copies of the work was studied and 30 copies of the Zenân-nâme were obtained. Then, the identified copies were evaluated according to certain criteria. As a result of the evaluations, the copies that should be in the critical text were determined. Afterwards, the critical text was established with 8 selected copies. Each couplet in the established text was carefully emphasized and the couplets were checked by meter control.  The apparatus of the 8 copies used in the critical text is shown in the footnote.
Keywords: Zenân-nâme, Enderûnlu Fâzıl, critical text, Divan Literature