Gürcistan'dan emek göçlerinin Doğu Karadeniz kıyı kentlerinin sosyo-ekonomik ve mekansal yapısı üzerine etkileri
The effects of labor migration from Georgia on the socio-economic and spatial structure of the Eastern Black Sea coastal cities
Yazar: KERİM TAŞKIN
Danışman: PROF. DR. SELVER ÖZÖZEN KAHRAMAN
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Coğrafya Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Coğrafya = Geography
Dizin: Mevsimlik göçler = Seasonal migrations ; Süreç göçü = Process migration ; Uluslararası göç = International migration ; İş gücü göçü = Labour migration ; İşçi göçü = Worker migration

Özet:
Gürcistan ile Doğu Karadeniz kentleri arasındaki işgücü hareketliliği 30 yıldan daha uzun süredir devam etmektedir. Özellikle 2000'li yılların başından, 2019 yıllına (Pandemi) kadar hareketlilikte yoğunluğun sürekli artmasıyla literatürde kendine yer bulan bir konu olmuştur. Doğu Karadeniz'deki bu hareketlilikle ilgili literatürün genellikle kırsal alanlardaki mevsimlik tarım işleri üzerine odaklandığı belirlenmiştir. Ancak hareketliliğin 2019 yılında pandemi başta olmak üzere bazı temel sebeplerle değişimler yaşadığı ve kentlerde de kendine özgü hareketlilik ağları oluşturduğu dikkat çekmektedir. Kırsal alan odaklı yapılan araştırmalara kentsel alanlardaki araştırmaların da eklenmesi gerekliliği görülmüştür. Araştırmada kırsal ve kentsel alanlara işgücü hareketliliğine katılanların birbirinden farklı birçok özelliğe sahip oldukları belirlenmiştir. Bu çalışmada döngüsel işgücü hareketliliğinin Doğu Karadeniz kıyı kentlerindeki etkilerine odaklanılmıştır. Her kentte farklı etkisi olan Gürcülerin hareketliliklerini, mekânsal, sosyo-kültürel ve ekonomik hayattaki etkileşimlerini belirlemek amaçlanmıştır. Pandemi dönemi etkisi, güncel olaylar gibi hareketliliği etkileyen diğer temel gelişmeler tespit edilmeye çalışılmıştır. Ayrıca bu işgücü hareketliliğinin mevcut uluslararası işgücü hareketliliğinden farklı olarak göçe dönüşmeden uzun yıllar devam etmesi sebebiyle kendine özgü bir hareketlilik sistemi oluşturduğunu ve bu nedenle birden fazla faktörü bir araya getiren göç sistemleri kuramının göçü başlatan argümanlarından faydalanarak bölgesel-uluslararası hareketlilik sistemi model önerisiyle açıklanmaya çalışılmıştır. 

Doğu Karadeniz'in kıyı illerini oluşturan 5 ilden farklı ölçeklerdeki 9 kent araştırma sahası olarak seçilmiştir. Doğu Karadeniz kentlerindeki Gürcülerin işgücü hareketliliklerini, mekânsal, sosyo-kültürel ve ekonomik hayattaki etkilerini ortaya çıkarabilmek için bu araştırmada veri toplama yöntemlerinden anket, mülakat ve gözlemlerden faydalanılmıştır. Anketler kentlerde işgücü hareketliliğine katılan 384 Gürcistan vatandaşıyla yapılmıştır. Nicel araştırma yöntemlerinden, nedensel karşılaştırmalı araştırma yöntemleri ve ilişkisel araştırma yöntemleri araştırmayı açıklayabilmiştir. Regresyon, korelasyon, frekans ve ki-kare testi analizleriyle bulgulara ulaşılmıştır. Araştırmanın nitel kısmını oluşturan mülakatlar, kentlerde Gürcülerle ilişkisi ve bilgisi olan yerli halktan 34 katılımcıyla yapılmış ve veriler içerik analizleriyle yorumlanmıştır. Gürcü işgücü ve yerli halktan olmak üzere verilerin farklı iki taraftan elde edilmesiyle, bulgularda karşılaştırmalar yapılabilmiştir. Saha gözlemleriyle de ulaşılamayan daha spesifik bulgulara ulaşılma imkanı sağlanmıştır. Ayrıca birçok formal verilerin analizleriyle çeşitli bulgulara ulaşılmıştır.

Bu tezin sonucunda, Gürcülerin kentsel alanlardaki ve her kentte farklı özelikleri ortaya konulmuştur. Hareketliliği etkileyen olaylar ve etkileri sonucunda hareketlilikteki köklü değişiklikler belirlenmiştir. Pandemi dönemi etkileri ve hareketliliğin güncel durumu değerlendirilmiştir. Doğu Karadeniz'in kentsel alanlarında kırsal alanlara göre; hareketlilik desenlerinin ve kalış sürelerinin, demografik özelliklerinin, çalıştıkları işlerin, sosyal ve kültürel ağlarının, mekânsal etki ve dağılımlarının oldukça farklılıklar gösterdiği görülmüştür. Hareketliliğin gelecekte daha verimli olması ve devamlılığı için önerilerde bulunulmuştur.
Anahtar Kelimeler: Uluslararası emek göç, Doğu Karadeniz Kentleri, Döngüsel hareketlilik, Gürcistan

Abstract:
The labor mobility between Georgia and the cities of the Eastern Black Sea region has been ongoing for more than 30 years. Particularly, from the early 2000s until 2019 (the onset of the pandemic), this mobility intensified significantly, making it a topic of interest in the literature. It has been observed that the literature on this mobility in the Eastern Black Sea region generally focuses on seasonal agricultural work in rural areas. However, it is noteworthy that this mobility underwent changes in 2019 due to some fundamental reasons, particularly the pandemic, and that it also formed unique mobility networks in urban areas. This highlights the need to include urban-focused research alongside studies concentrated on rural areas. The research determined that those participating in labor mobility in rural and urban areas possess many distinct characteristics. This study focuses on the effects of cyclical labor mobility on the coastal cities of the Eastern Black Sea region. The aim is to identify the movements of Georgians, which vary in each city, and to determine their interactions in spatial, socio-cultural, and economic life. The study also seeks to identify the impact of fundamental developments, such as the pandemic and other current events, on this mobility. Additionally, due to the fact that this labor mobility has continued for many years without turning into migration, unlike existing international labor mobility, it has formed a unique mobility system. Therefore, an attempt has been made to explain this phenomenon with a regional-international mobility system model, using the arguments of migration systems theory, which brings together multiple factors initiating migration.

Nine cities of varying scales from five provinces along the Eastern Black Sea coast were selected as research sites. To reveal the effects of Georgian labor mobility on the spatial, socio-cultural, and economic life in Eastern Black Sea cities, this research utilized surveys, interviews, and observations as data collection methods. The surveys were conducted with 384 Georgian citizens participating in labor mobility in the cities. The study employed quantitative research methods, including causal-comparative research methods and correlational research methods, to explain the phenomenon. The findings were obtained through regression, correlation, frequency, and chi-square test analyses. The qualitative part of the research involved interviews with 34 local participants who had knowledge of and relationships with Georgians in the cities, and the data were interpreted through content analysis. By obtaining data from both Georgian laborers and the local population, the findings could be compared. Field observations also provided access to more specific findings that could not be obtained through other means. Moreover, various findings were reached through the analysis of numerous formal data.

As a result of this thesis, the characteristics of Georgians in urban areas and the distinct features of each city were revealed. The fundamental changes in mobility due to influential events and their effects were identified. The impact of the pandemic period and the current state of mobility were assessed. It was observed that in urban areas of the Eastern Black Sea region, compared to rural areas, the patterns and durations of mobility, demographic characteristics, types of jobs worked, social and cultural networks, and spatial impact and distribution show significant differences. Recommendations were made to ensure more productive and sustained mobility in the future.
Keywords: International labor migration, Eastern Black Sea Cities, Cyclical mobility, Georgia