"Afganistan'da sinemanın bir propaganda aracı olarak kullanılması
Using of movie as propaganda vehicle in Afghanistan
Yazar: MOJIBURRAHMAN RAHIMI
Danışman: DOÇ. DR. H. HALE KÜNÜÇEN
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Radyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: Radyo-Televizyon = Radio and Television ; Sahne ve Görüntü Sanatları = Performing and Visual Arts

Özet:
Bu tez çalışmasının amacı, Afganistan sinemasındaki propaganda'nın ortaya konulmasıdır. Bütçesini mevcut sistemden alması dolayısıyla 1980 ? 1990 yılları arasında en çok film üreten Afghan Film kurumu devletin etkisi altında kalmış ve rejim ley'ine propaganda aracı haline gelmiştir. Bu çalışmada propaganda kavramı ve propaganda ? sinema ilişkisi araştırılarak, özellikle Afganistan'daki siyasal değişimlerini yansıtan Eng. Latif Ahmed'inin Farar (Firar) - 1984), Saboor Sarbaz (Asker Sabur) - 1985), Parendahaye Mahajer (Göçmen Kuşlar) - 1986, Nur Hashim Abir ile Sideeq Barmak'ın Oruj (Şehit) - 1995) ve Sideeq Barmak'ın Osama (Üsame) - 2002 adlı beş uzun metrajlı filmde propaganda unsurunun yer aldığı ortaya konulmaya çalışılmıştır. Bu amaçla sözü edilen beş film Fransız göstergebilimcisi A. J. Gremias tarafından geliştirilen göstergebilimsel dörtgen yöntemi ile zaman, uzam ve film karakterleri açısından çözümlenmiştir.Bu çözümlemelerin sonucunda Afganistan'da diğer kitle iletişim araçları gibi sinemanın de devletin tekelinde olması nedeniyle Afghan Film kurumu tarafından çekilen filmlerin propaganda aracı olarak kullanıldığı ve ağırlıklı olarak propaganda unsurunun yer aldığı ortaya konulmuştur. Ayrıca Japonya ? Hollanda ? Afghan Film kurumunun ortak yapımı olan Sideeq Barmak'ın yönetmenliğini yaptığı Osama (Üsame) - 2002 adlı uzun metrajlı filmde de bütçesinin yabancı kaynaklar tarafından temin edilmesine rağmen Taliban yönetiminde halkın karşılaştığı sorunlar propaganda yapılarak anlatıldığı ortaya konulmuştur.Anahtar Sözcükler1.Propaganda2.Propaganda ve Sinema3.Afganistan Sineması4.Afganisan Sinemasında Propaganda5.Beş filmin çözümlemesi

Abstract:
The aim of this study is to demonstrate the propaganda linking Afghan cinema. ?Afghan film? which produced most of it?s films in1980-1990, is under the effect of political regimes and films produced by the institution mostly serves for the system since it gets its budget from the government. So, in this study, different kinds of propagandas will be manifested by searching propaganda and its relationship with the cinema particullarly in the five long lenght films which demonstrate political changes in Afghanistan such as Farar (Escape) - 1984), Saboor Sarbaz (Soldier Saboor) - 1985 and Parendahaye Mahajer (Migrant Birds) - 1986) and Oruj (martyr) - 1995 and Osama (Usama) - 2002 of which the first three directed by Engineer Lafi Ahmadi, the fourth and the fifth by Nur Hashim Abir and Sideeq Barmak and Sideeq Barmak, respectively. For this purpose the five films have been analyzed by means of time, space and charachters with a quadrangle method developed by a French semiologist A. J. Gremias.According to the analyzing results, it has been found that the films produced by ?Afghan Film? in Afghanistan like other parts of media mostly demonstrates the regimes propaganda since the İnstitution is monopolized by the systems. Furthermore, long lenght Osama - (2002) produced by Japan, Holland and ?Afghan film? together and directed by Sideeq Barmak has also been found to propagandize the problems people were facing with during Taliban regime despite of getting it?s budget from the foreign sources.Kay Words1.Propaganda2.Propaganda and cinema3.Cinema of Afghanistan4.Propaganda in Afghanistan cinema5.Five movie?s analysis