Türkiye ve İrlanda'daki okul yöneticilerinin okul öz değerlendirme sürecinin amaç boyutuna ilişkin görüşlerinin karşılaştırmalı olarak incelenmesi
A comparative analysis of school administrators' views in Türkiye and Ireland on the purpose dimension of the school self evaluation process
Yazar: NİDA BAŞKURT
Danışman: PROF. DR. METİN ÖZKAN ; DR. MARTİN BROWN
Gaziantep Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Süreç değerlendirme = Process evaluation ; Süreç iyileştirme = Process improvement ; Ölçme ve değerlendirme =   ; Ölçme-değerlendirme araçları = Measurement-evaluation tools ; Öz değerlendirme = Metacognition

Özet:
Bu araştırmada Türk ve İrlandalı ortaokul yöneticilerinin gözüyle okul öz değerlendirme sürecinin amaç boyutu, farklı tecrübe ve bakış açıları ile ele alınmaktadır. MacBeath'in savunucusu olduğu üç mantık yaklaşımı içerisinde bulunan iyileştirme, ekonomik ve hesap verebilirlik mantıkları temel alınarak her iki ülkede okul yöneticilerinin bu mantık yaklaşımlarına göre sahip oldukları görüşleri kıyaslayarak benzerlikleri ve farklılıkları ortaya çıkarmak amaçlanmıştır. Nitel araştırma yöntemlerinden biri olan durum çalışması ile desenlenen bu araştırmada 10 Türk ve 10 İrlandalı katılımcı ile yüz yüze görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Her iki ülkedeki okul yöneticilerinin bakış açıları, amaç boyutu açısından öncelikleri ve bu süreç için önerileri incelenmiştir. Katılımcılar kartopu örneklem yöntemi ile seçilmiştir. Elde edilen veriler betimsel analiz yöntemiyle detaylı olarak incelenmiştir. Türkiye ve İrlanda'daki okul yöneticilerinin okul öz değerlendirmenin amaç boyutu üzerine görüşlerinde önemli benzerlikler ve farklılıkların olduğu ortaya çıkmıştır. Sonuçta Türk okul yöneticilerinin görüşleri iyileştirme mantığına ek olarak hesap verebilirlik mantığı bağlamında da ağır bastığı görülmüştür. Onlara göre okul öz değerlendirme sürecindeki evrak ve iş yükü eğitim öğretimdeki iyileştirmenin önüne geçmiştir. İrlandalı okul yöneticileri ise okul öz değerlendirmenin eğitim öğretimi iyileştirme amacını vurgulamıştır. Her iki ülkedeki yöneticiler de bu süreçte ekonomik mantığın çalışmadığını ifade etmiştir. Tüm katılımcılar, değerlendirme sürecinin amacının ne olduğunun anlaşılmadığı zaman; süreçte aksaklıklar yaşandığını, rehber ve eğitim eksikliğini belirterek okul temelli eğitimlere ihtiyaç duyulduğunu vurgulamışlardır. Bu bağlamda her iki ülkede bulunan eğitim sistemlerinin geliştirilmesi, eğitimler verilerek sürecin daha iyi anlaşılması, iş birliği içerisinde yapılacak faaliyetlerin gerçekleştirilmesi ve üç mantığı da içeren daha nitelikli bir okul öz değerlendirme süreci olması sağlanmalıdır.

Abstract:
This research examines the purpose dimension of school self evaluation processes through the perspectives and experiences of Turkish and Irish secondary school administrators. Based on the three logic approaches advocated by MacBeath - improvement, economic, and accountability logics - the study aims to compare the views of school administrators in both countries regarding these logic approaches, identifying similarities and differences. This research, structured with the case study design, which is among qualitative research methods, involved face-to-face interviews with 10 Turkish and 10 Irish participants. The perspectives of school administrators in both countries, their priorities concerning the aim dimension, and their recommendations for this process were analyzed. Participants were selected using a snowball sampling method, and the gathered data were thoroughly examined through descriptive analysis. Significant similarities and differences were found in the opinions of school principals in Türkiye and Ireland regarding the aim dimension of school self evaluation. Turkish administrators, while acknowledging the improvement logic, seemed to emphasize accountability logic more prominently. They believed that the paperwork and trainings in the self evaluation process had overshadowed improvements in education. Irish school administrators, on the other hand, highlighted the educational improvement aspect of school self evaluation. Both sets of principals expressed that the economic logic did not effectively function in this process. All participants emphasized the need for a better understanding of the purpose of the evaluation process, highlighting deficiencies in guidance, education, and the necessity for a school-based training. In this context, improving the education systems in both countries, providing training to enhance understanding of the process, conducting collaborative activities, and ensuring a more comprehensive school self evaluation process that encompasses all three logics are recommended.