9-12 aylık bebeklerde tamamlayıcı beslenme ve bunu etkileyen faktörler
Complementary feeding practices of infants aged 9- 12 months and related factors
Yazar: ŞULE AKTAÇ
Danışman: PROF. DR. MUAZZEZ GARİPAĞAOĞLU
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Pediatrik Temel Bilimler Ana Bilim Dalı / Çocuk Beslenmesi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics ; Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Anne sütü = Milk-human ; Bebek bakımı = Infant care ; Bebek beslenmesi = Infant nutrition ; Bebekler = Infant ; Beslenme = Nutrition

Özet:
Çalışma, 9-12 aylık bebeklerde tamamlayıcı beslenme uygulamalarını ve bu uygulamalarda etkili olabilecek bebek ve aileye ilişkin faktörleri belirlemek amacıyla yapılmıştır. Çalışma; İstanbul Üniversitesi, İstanbul Tıp Fakültesi, Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı'nın, Çocuk Sağlığı İzlem Polikliniği'nde 1 Şubat-30 Eylül 2011 tarihleri arasında ardısıra başvuran 9 ve 12 aylık toplam 243 bebekle yürütüldü.Bebeklerin antropometrik ölçümleri alındı, 24 saatlik besin tüketimleri kaydedildi. Bebeklere ve ailelere ilişkin demografik bilgileri içeren yapılandırılmış anket formu yüzyüze görüşülerek dolduruldu. Ağırlık, boy ölçümleri ve standart sapma (SS) skorları Neyzi ve arkadaşlarının Türk çocukları için geliştirdikleri standartlara göre değerlendirildi. Günlük alınan enerji ve besin öğeleri bilgisayar ortamında besin analizprogramı (Bebis) kullanılarak hesaplandı. Elde edilen değerler Türkiye'ye özgü önerilerle karşılaştırıldı. İlk 6 ay sadece anne sütü verilme oranı %58,0, 9 ve 12. aylarda anne sütüne devam etme oranı ise sırasıyla %79,0, % 72,6 idi. Altıncı ayda tamamlayıcı besinlere başlama oranı %66,3'dü. İlk başlanan tamamlayıcı besinlerin %24,0 sebze püresi, %21,0 çorba çeşitleri, %20,0 meyve püresi ve %12,0 muhallebi olduğubelirlendi. Demir, iyot ve D vitamini alımı yetersiz, enerji ve diğer besin öğeleri yeterli hatta fazla alınmaktaydı. Et en az tüketilen besinler arasında idi. Bebeklerin öğün saatlerinin düzensiz olduğu, kahvaltının saat 11:00'e, öğle öğününün 16:00'ya, akşamın ise 21:30'a kayabildiği gözlendi. Bulgularımıza göre 9-12 aylık bebeklerin günlük beslenmeleri ile demir, iyot, D vitaminini yetersiz aldıkları, besinler arasında özellikle et, tavuk ve balığı yetersiz tükettikleri, öğünlerin düzensiz olduğu belirlendi. Sonuç olarak tamamlayıcı beslenme konusunda benzer çalışmaların farklı merkezlerde yapılmasının ve ailelerin bu konuda etkin yöntemler kullanılarak bilinçlendirilmesinin yararlı olacağı düşünüldü.

Abstract:
In this study, it was aimed to determine the complementary feeding practices of 9 and 12 month-old infants and the relating factors. The study was carried out at Well Child Clinic of the Istanbul Medical School in Istanbul University, between February 1st to September 30th 2011 and included consecutively chosen 243 infants aged 9 and 12 months. Anthropometric measurements and 24-hour food consumption recalls were carried out and a structured questionnaire was filled by using face-to-face interview method. Turkish reference curves were used to evaluate weight, height and standard deviation scores of infants. 24-hour dietary recalls were analyzed by Bebis software program and compared to Turkish nutritional recommendations. Rate of full breastfeeding was 58.0% at 6th month. Rate to continue breastfeeding was 79.0% at9th month,72.6% at 12thmonth. The initiation rate of complementary feeding at 6 month was determined to be 66.3%. Iron, iodine and vitamin D intake was insufficient, energyand other nutrients were consumed enough and even more. The leastconsumed food was meat group. Meal hours were irregular, and it was observed that meal times might be at 11:00 for breakfast, at 16:00 for lunchand at 21:30 for dinner. In conclusion 9 and 12 month-old infants had low dietaryintake for iron, iodine, and vitamin D. Meat, poultry and fish consumption were low.Mothers needed efficient counseling on complementaryfeeding and similar studies should be carried out in different centers.