Çok katlı çelik yapıların yangın etkisinde davranışlarının incelenmesi
Investigation of the behavior of the multi storey steel buildings under fire
Yazar: TANER ÖZER
Danışman: PROF. AHMET ZAFER ÖZTÜRK
Yıldız Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Yapı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: İnşaat Mühendisliği = Civil Engineering
Dizin: Yangın davranışı = Fire behavior ; Yangın yalıtımı = Fire insulation ; Çelik yapılar = Steel structures

Özet:
Muhendislik malzemelerinin dayanimi artan sicaklik ile azalmaktadir. Celik için de durum ayni iken, çeligin avantaji yanici olmamasidir. Yanginin ardindan dayanimini tamamen geri kazanabilmektedir. Yangin esnasinda, celik onemli bir miktar isi enerjisini emer. Yanginin ardindan, celik ortam sicaklığına sogudugunda tekrar eski haline donmektedir. Bu isitma ve sogutma cevrimleri esnasinda, tekil olarak celik elemanlar biikiilebilir veya zarar gorerek tasiyici ozelligini kaybeder. Mevcut yanginlann incelenmesi sonucunda, korumasiz celik elemanların yangin dayanimini konu alan deneyler ve hesaplama yontemleri iizerine calismalar yapilmistir.Ayrica, celik yapilarda yangin guvenligi icin belli ozelliklerde celik turleri gelistirilmistir. Bu celikler "Yangina Direncli Celikler" (YDC) diye adlandirılmaktadir. Bunlar temel olarak termomekanik olarak işlem gormus, bu şekilde siradan yapi celiklerine gore daha iyi performans gosteren malzemelerdir. YD celik turleri de, siradan celiklerin ferrit-perlit mikro yapisina sahip olmak ile birlikte yapilarındaki molibden ve krom mevcudiyeti mikro yapiyi 600 °C'de bile kararli hale getirmektedir. Bu celikler yaklasjk 600 °C sicaklıga maruz kaldiklannda akma dayanimlannin en az iicte ikisine kadanni sergilerler. Bu acidan bakildiğında, YD celiklerinin yangina karsi tabii bir korumasi vardir.Yangindan korunma esas olarak, yanginda binen yiik, yanginin sjddeti ve kullanilan yapi elemanlannin turune bagli olarak; celik kolon ve kirisjerin boya koruma, celik kolon ve kirislerin tabanca ile püskurtulerek uygulanan koruyucu malzeme ile kaplanmasi, celik kolon ve kiri§lerin beton icine alinmasi veya siva ile kaplanmasi, celik kolon ve kirisjerin yangina dayanikli alcipan plakalaria kaplanmasi celik kolon ve kirisjerin yangina dayanikli yalitim plakalari ile kaplanmasi gibi yontemlerle de yapisal direnc saglanabilmektedir.Anahtar Kelimeler: Yangin ve celik, yangina direncli celikler, yangin yiikii, yangindan koruma

Abstract:
The strength of engineering materials decrease with increasing temperature. This deduction is also valid for steel, however the advantage of steel is its property of uncombustibility. It can recover its strength completely after fire. During fire, steel absorbes a considerable amount of heat energy and after fire when it was cooled to the ambient temperature, it recovers itself. During these cycles of heating and cooling, the steel elements, individually, can be bent or damaged and therefore lose its characteristic of bearing the whole structure of the building. Upon review of the current fires, fire resistance of unprotected steel members on the subject of the experiment and calculation methods have been studied.Besides, the steels of particular specifications have been developed for the fire safety of steel structures. These types of steels are named as "Fire Resistant Steels (FRS)". These steels are thermomechanically treated, so it can perform better than the ordinary structure steels. The FR steels have the same structure of perlite-ferrite as the ordinary steels but the presence of molibdenum and chromium stabilizes the structure even at 600 °C. These steels exhibit at least the two thirds of their yield strength when exposed to heat. From this point of view the FR steels have a natural protection against fire.The fire protection depend essentially on the fire load, the intensity of fire and the types of sthe structural elements. The structural resistance can be provided by dying of steel columns and beams, coating with protective substances of steel columns and beams, immersing of steel columns and beams in concrete, covering of steel columns and beams with plaster plates, covering and coating of steel columns and beams with isolating plates.Keywords: Fire and steel, fire resistant steels, fire load, fire protection