Çizgi filmlerle kavram öğretimi: Pepee ve Caillou örneği
Concept teaching through cartoons: Pepee and Caillou case
Yazar: MUSTAFA KÖROĞLU
Danışman: DOÇ. DR. EYYUP COŞKUN
Mustafa Kemal Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türkçe Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Caillou = Caillou ; Kavram öğretimi = Concept teaching ; Pepee = Pepee ; Çizgi film = Animated film

Özet:
Bu çalışmada Pepee ve Caillou çizgi filmlerinin kavram öğretimi açısından değerlendirilmesi ve karşılaştırılması amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda Pepee ve Caillou çizgi filmlerinin 20'şer bölümü kavram öğretimi, öğretilen kavram türleri, kavramı öğretenler, dış anlatıcının işlevi ve kullanılan günlük iletişim kalıpları bakımından incelenmiştir. Betimsel tarama yöntemine dayalı olarak yapılan çalışmada, araştırmacı tarafından geliştirilen "Kavram Öğretimi Değerlendirme Formu" ve "Dış Anlatıcının İşlevi Formu" kullanılmıştır. Ölçme araçlarının geliştirilmesinde alan yazın taramasından yararlanılmış, uzman görüşü alınmış ve kodlayıcılar arası uyum düzeyine bakılmıştır. Verilerin çözümlenmesinde betimsel istatistik teknikleri (frekans, yüzde, ortalama vb.) kullanılmıştır.

Araştırma sonuçlarına göre, Pepee çizgi filminde 25 ana kavram, bu ana kavramları açıklamak ve desteklemek için ise 226 yardımcı kavram tespit edilmiştir. Caillou çizgi filminde ise 20 ana kavram, bu ana kavramları açıklamak ve desteklemek için 254 yardımcı kavram tespit edilmiştir. Ana kavramların tekrarlanma sıklığı Pepee'de (f=526) iken Caillou'da  (f=142)'dir. Tüm kavram kullanımları içinde Pepee'de ana kavram kullanımı %33.33 yardımcı kavram kullanımı %66 iken Caillou'da ana kavram kullanımı % 17.35 yardımcı kavram kullanımı %82.64'tür. 

Pepee'de tespit edilen 26 ana kavramdan 19'u somut, 7'si ise soyuttur. Caillou'da 20 ana kavramın 18'i somut 2'si soyuttur. Pepee'de tespit edilen 226 yardımcı kavramın 156'sı somut, 70'i soyuttur. Caillou'da 254 yardımcı kavramın 202'si somut, 52'si soyuttur. Pepee'de ana kavramların %84.6'sı isim %15.3'ü fiil; yardımcı kavramların %64.6'sı isim, %35.4'ü fiil türündedir. Caillou'da ise ana kavramların %80'i isim, %20'si fiil; yardımcı kavramların %70.5'i isim %29.5'i fiil türündedir. 

Pepee'de ve Caillou'da kullanılan günlük iletişim kalıplarının çoğunluğu durumsal günlük iletişim kalıplarıdır. En fazla kullanılan günlük iletişim kalıpları Pepee'de "merhaba" (f=87), "yaşasın" (f=42), "aferin" (f=23) iken Caillou'da ise "merhaba" (f=37), "teşekkür ederim" (f=23), "vay canına"dır (f=23). 

Pepee'de ve Caillou'da dış anlatıcının işlevi farklılık göstermektedir. Pepee'de dış anlatıcı çoğunlukla kahramanla iletişim/yönlendirme (f=146) işlevi yaparken Caillou'da ise duygu akarımı (f=66) ve düşünce aktarımı (f=58) işlevi yapmaktadır.

Pepee ve Caillou'da en çok kullanılan kavram öğretim tekniği "doğrudan gösterim" tekniğidir. Pepee'de 69 kavram "şarkı" tekniği ile öğretilirken Caillou'da 104 kavram "vurgu tekniği" ile öğretilmiştir.

Abstract:
In this study, it was aimed to evaluate and compare the cartoons "Pepee" and "Caillou" in terms of concept teaching.  Twenty episodes of Pepee and Caillou were analyzed in terms of concept teaching, types of concepts taught, elements / individuals conveying concepts, function of the heterodiegetic narrator and daily communicative structures used for this purpose. "Concept Teaching Evaluation Form" and "Function of the Heterodiegetic Narrator Form" developed by the researcher were used in this descriptive study. Literature review was applied for improving the measuring instruments, expert opinion was asked, and consistency between the coders was taken into consideration. Descriptive statistics techniques (frequency, percentage, mean, etc.) were used for data analysis.   

According to the results of the study, 26 key concepts and 226 related concepts to define and support the key concepts were determined in Pepee cartoons.  However, 20 key concepts and 254 related concepts were defined in Caillou cartoons. While frequency of key concepts was (f=526) in Pepee, it was (f=142) in Caillou. Additionally, while use of key concepts was found as 33.33% and related concepts as 66% in Pepee, use of key concepts was found as 17.35% and related concepts as 82.64% in Caillou. 

19 out of 26 key concepts were concrete, and the remaining 7 were abstract in Pepee cartoons. However, 18 out of 20 key concepts were concrete, and 2 of them  were abstract in Caillou cartoons. While 156 out of 226 related concepts were concrete, and the remaining 70 were abstract in Pepee cartoons, 202 out of 254 related concepts were concrete and 52 of them were abstract in Caillou cartoons.  84.6 % of the key concepts in Pepee were nouns, and 15.3 % of them were verbs, but 64.6 % of the related concepts were nouns and 35.4 % of them were verbs. On the other hand, 80 % of the key concepts in Caillou were nouns, and 20 % of them were verbs, yet 70.5 % of the related concepts were nouns, and 29.5 % of them were verbs.  

Most of the daily communicative structures used in Pepee and Caillou cartoons were situational. While mostly used daily communicative structures were "hello" (f=87), "hurray" (f=42) and "well done" (f=23) in Pepee cartoons, they were "hello" (f=37), "thank you" (f=23) and "wow" (f=23) in Caillou cartoons.   

Functions of the heterodiegetic were different in Pepee and Caillou. While the heterodiegetic mostly communicated with/guided the protagonist in Pepee cartoons (f=146),  he / she transferred feelings (f=66) and opinions (f=58) in Caillou cartoons.  

"Direct demonstration" technique was the most applied concept teaching technique in Pepee and Caillou cartoons. 69 concepts were taught through "songs" in Pepee cartoons; however, 104 concepts were taught through "emphasis" technique in Caillou cartoons.