Arınma tedavisini tamamlamış alkol bağımlılığı tanısı alan erişkin hastaların nörobilişsel işlevler, dürtüsellik ve zihin kuramı açısından sağlıklı gönüllülerle karşılaştırılması
Comparison with in terms neurocognitive functions, impulsivity and theory of mind between alcohol dependence diagnosed adults and healthy volunteers
Yazar: FEYZA ERSAN
Danışman: PROF. DR. FİGEN KARADAĞ
Maltepe Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2014
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Alkol içme = Alcohol drinking ; Alkolizm = Alcoholism ; Bağımlılık = Dependency ; Bilişsel işlevler = Cognitive functions ; Dürtüsel davranış = Impulsive behavior ; Nöropsikolojik testler = Neuropsychological tests ; Zihin kuramı = Theory of mind ; Ölçekler = Scales

Özet:
Amaç: Dürtüsellik, karar verme, risk alma ve yürütücü işlevlerde bozukluk kronik alkol kullanımı ve alkol bağımlılığı gelişimi için önemli risk etkenleridirler. Bu çalışmada arınma tedavisi tamamlanmış DSM-IV tanı ölçütlerine göre Alkol Bağımlılığı tanısı alan hastaların dikkat, bellek, yürütücü ve motor işlevler, duygusal yüz ifadelerini tanıma gibi çeşitli bilişsel yetilerini, karar verme, risk alma ve dürtüselliği yaş ve cinsiyetçe eşleştirilmiş sağlıklı gönüllülerle karşılaştırmayı amaçladık.
Yöntem: Çalışmamızda 29 arınma tedavisini tamamlamış alkol bağımlılığı (AB) tanısı alan hasta ile 30 eşleştirilmiş sağlıklı kontrol grubu tanıya yönelik SCID-I ile değerlendirilmiş olup AB tanısı alan grubun alkol kullanım şiddetini belirlemek için BAPİ ve MATT verilmiştir ve her iki gruba sırasıyla Gözlerden Zihin Okuma Testi, Wisconsin Kart Eşleme Testi, Balon Analog Risk Testi, Stop Sinyal Testi, Rey İşitsel Sözel Öğrenme Testi, İz sürme testi, Görsel Kopyalama Testi, Sayı Sembolleri Testi, Stroop Testi, İşitsel Üçlü Sessiz Harf Sıralaması, Sayı Menzili Testi, Kontrollü Kelime Çağrışım Testi ve Kategori Akıcılık Testi uygulanmıştır.
Bulgular:  AB tanısı alan grupta dürtüsellik düzeyinin yüksek, özellikle dikkat ve bellek işlevleri olmak üzere yürütücü işlevlerde kontrol grubuna göre bozukluğun belirgin olduğu görüldü. Alkol kullanmayı bırakma süresine göre değerlendirildiklerinde uzun süredir alkol kullanmayı bırakmış AB tanısı olan hastalarda da yürütücü işlev bozuklarının kısmen devam ettiği görülmektedir.
Sonuç: Yürütücü, bilişsel ve davranışsal işlevlerdeki bozukluğun AB için bir risk faktörü olduğu, kronik alkol kullanımının da bu işlevlerde bozulmaya sebep olacak beyin hasarına sebep olduğu gerçektir. Çalışmamızda arınma tedavisinden sonra da bulguların devam ettiği görülmüştür. 

Anahtar Sözcükler: Alkol Bağımlılığı, Barratt Dürtüsellik Ölçeği, Nöropsikolojik Testler, Nörobilişsel İşlevler

Abstract:
Amaç: Dürtüsellik, karar verme, risk alma ve yürütücü işlevlerde bozukluk kronik alkol kullanımı ve alkol bağımlılığı gelişimi için önemli risk etkenleridirler. Bu çalışmada arınma tedavisi tamamlanmış DSM-IV tanı ölçütlerine göre Alkol Bağımlılığı tanısı alan hastaların dikkat, bellek, yürütücü ve motor işlevler, duygusal yüz ifadelerini tanıma gibi çeşitli bilişsel yetilerini, karar verme, risk alma ve dürtüselliği yaş ve cinsiyetçe eşleştirilmiş sağlıklı gönüllülerle karşılaştırmayı amaçladık.
Yöntem: Çalışmamızda 29 arınma tedavisini tamamlamış alkol bağımlılığı (AB) tanısı alan hasta ile 30 eşleştirilmiş sağlıklı kontrol grubu tanıya yönelik SCID-I ile değerlendirilmiş olup AB tanısı alan grubun alkol kullanım şiddetini belirlemek için BAPİ ve MATT verilmiştir ve her iki gruba sırasıyla Gözlerden Zihin Okuma Testi, Wisconsin Kart Eşleme Testi, Balon Analog Risk Testi, Stop Sinyal Testi, Rey İşitsel Sözel Öğrenme Testi, İz sürme testi, Görsel Kopyalama Testi, Sayı Sembolleri Testi, Stroop Testi, İşitsel Üçlü Sessiz Harf Sıralaması, Sayı Menzili Testi, Kontrollü Kelime Çağrışım Testi ve Kategori Akıcılık Testi uygulanmıştır.
Bulgular:  AB tanısı alan grupta dürtüsellik düzeyinin yüksek, özellikle dikkat ve bellek işlevleri olmak üzere yürütücü işlevlerde kontrol grubuna göre bozukluğun belirgin olduğu görüldü. Alkol kullanmayı bırakma süresine göre değerlendirildiklerinde uzun süredir alkol kullanmayı bırakmış AB tanısı olan hastalarda da yürütücü işlev bozuklarının kısmen devam ettiği görülmektedir.
Sonuç: Yürütücü, bilişsel ve davranışsal işlevlerdeki bozukluğun AB için bir risk faktörü olduğu, kronik alkol kullanımının da bu işlevlerde bozulmaya sebep olacak beyin hasarına sebep olduğu gerçektir. Çalışmamızda arınma tedavisinden sonra da bulguların devam ettiği görülmüştür. 

Anahtar Sözcükler: Alkol Bağımlılığı, Barratt Dürtüsellik Ölçeği, Nöropsikolojik Testler, Nörobilişsel İşlevler