Hemşirelerin farmakoloji bilgi düzeylerinin değerlendirilmesi
An evaluation of nurses pharmacological knowledge
Yazar: DİLBER IŞIKLI
Danışman: PROF.DR. MUAMMER ELMAS
Selçuk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Farmakoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Yaptığımız bu çalışmada sağlık bakım eğitiminin, hemşirelik bakım kalitesinin ve hasta güvenliğinin geliştirilmesine katkı sağlayabilmek için hemşirelerin farmakoloji bilgi düzeyleri değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Bu amaçla, temel farmakoloji, hemşirelerin yasal ve etik sorumlulukları ile ilaç kategorileri bölümlerinden oluşan 38 soruluk bir anket geliştirildi. Mevcut yatak kapasitesi 1000'in üzerinde olan Ankara, Eskişehir, Kayseri, Konya, Sivas ve Kırıkkale illerindeki hastaneler arasından yatak sayıları, aylık yatan hasta sayıları, aylık yapılan ameliyat sayıları ve bilişim alt yapıları değerlendirilerek 6 hastane belirlendi. Belirlenen bu hastanelerin dahiliye, cerrahi, yoğun bakım ve acil bölümlerinde çalışan 500 hemşireden 264'ü ankete katıldı.Temel farmakoloji alanında hemşireler 30 puan üzerinden 7.6-10.3 arasında; hemşire sorumluluk alanında 40 puan üzerinden 21.1-26.1 arasında ve ilaç kategorileri alanında ise 30 puan üzerinden 17.7-20.1 arasında puan aldıkları görüldü. Temel farmakoloji ve hemşire sorumlulukları alanlarında yoğun bakım hemşirelerinin cerrahi hemşirelerinden istatistiksel açıdan önemli derecede yüksek puan aldıkları belirlendi. Mezun olunan okula ve hizmet yılına göre yapılan değerlendirmede ise önemli bir farlılık belirlenemezken; sadece ilaç kategorileri alanında Sivas Sultan I.İzzettin Keykavus Devlet Hastanesi hemşirelerinin, Konya Numune Hastanesi hemşirelerinden daha başarılı (p<0.05) olduğu gözlendi. Ayrıca ?ilaç uygulama hatası yaptınız mı??sorusuna olumlu cevap verenlerin testteki başarı ortalamalarının benzer olduğu tespit edildi.Katılımcı hemşirelerin kendileri tarafından önemli, başka meslektaşları tarafından ise yüksek oranda ilaç uygulama hatası yaptıklarına inandıkları ve bu durumun mezun olunan okul, çalışılan kliniğe göre değişmediği saptandı. Hemşirelerin ilaç uygulama hatalarının azaltılması ve önlenmesi için okul ve hizmet sırasındaki eğitimin artırılması ile hataların tespitinin çok faydalı olacağına inandıkları tespit edildi.

Abstract:
The purpose of this study was to evaluate nurses? pharmacological knowledge in order to develop and improve the quality of health care education, nursing care and patient safety. To this end, a survey containing 38 questions aimed at measuring nurses? knowledge of basic pharmacology, the ethical and legal responsibilities pertaining to drug administration, and drug categories was designed. Six hospitals with over one thousand available patient beds in the cities of Ankara, Eskişehir, Kayseri, Konya, Sivas and Kırıkkale were selected on the basis of bed number, number of patients in a given month, number of operations performed in a given month, and the hospital?s data processing infrastructure. 264 of the 500 nurses working in the internal medicine, surgical, intensive care and emergency units of these hospitals participated in the survey.The nurses earned 7.6-10.3 out of 30 points on the section on basic pharmacology, 21.1-26.1 out of 40 points on the section on nurses? responsibilities, and 17.7-20.1 out of 30 points on the section on drug categories. The nurses working in Intensive Care Units scored significantly higher (p<0.05) than their colleagues working in surgical units on both the basic pharmacology and the nurses? responsibilities sections. There was no evidence of a difference in test performance according to educational level or number of years of work experience. Only on the section about drug categories did the nurses at Sivas Sultan I. İzzettin Keykavus State Hospital perform significantly better (p<0.05) than those at Konya Numune Hospital. Furthermore, those nurses who answered the question, ?Have you ever made an error while administering drugs?? positively performed similarly on the test questions.It was observed that the participating nurses believed that they themselves had made significant errors in drug administration and that their colleagues made such errors at a high rate; and that this situation persists regardless of educational level or the clinic worked in. It was determined that these nurses believe that increased education during