Avrupa Birliği normları ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu hükümleri ışığında genel işlem şartları
General terms and conditions in the light of EU norms and the Turkish Law of Obligations numbered 6098
Yazar: TUĞÇE TUZCUOĞLU
Danışman: PROF. DR. ABDÜLKADİR ARPACI
Yeditepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Hukuk Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Avrupa Birliği = European Union ; Avrupa Birliği hukuku = European Union law ; Genel işlem şartları = General transaction conditions ; Kanunlar 6098 sayılı = Laws 6098 numbered ; Türk borçlar hukuku = Turkish law of obligations

Özet:
Genel işlem şartları içeren sözleşmelere günlük hayatta sıkça rastlanılmaktadır. Bunun en önemli sebebi, genel işlem şartlarının günlük hayatta getirdiği sözleşme kuruluşundaki kolaylık ve taraflara zaman kazandırma kabiliyetidir. Gerçekten de 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun genel işlem şartlarına ilişkin hükümlerine bakıldığında, şekil serbestisini esas alan, emredici olan, zayıf tarafın çıkarlarının korunmaya çalışıldığı düzenlemeler göze çarpmaktadır. Diğer taraftan, genel işlem şartlarının sözleşmelerdeki uygulama alanının son derece geniş olmasına bağlı olarak, bu sözleşme ilişkisinin işleyişi ile ilgili uyuşmazlıklar her geçen gün artmaktadır. İşte bu çalışmada öncelikle genel işlem şartlarının tarihi gelişimine ve kullanılan temel kavramlara yer verilecek, daha sonra, tanımı, tarafları, unsurları ve benzer kurumlardan farklarından bahsedilecektir. Uygulama açısından en fazla uyuşmazlığın olduğu genel işlem şartlarının denetlenmesi üzerinde durulacak, uyuşmazlıkların çözümü hususunda çözümler önerilecektir. Nihayet son bölümde ise, bilhassa genel işlem şartlarının hükümsüzlüğü ve değiştirme yasağı başlıkları mercek altına alınacak ve bu konularda özellikle uygulamaya yönelik değerlendirmelerde bulunulmaya çalışılacaktır. 

Belirtmek gerekir ki bu tez "TÜBİTAK 2214/A Yurt Dışı Doktora Sırası Araştırma Burs Programı" ile Almanya/Heidelberg Üniversitesi Institüt für ausländisches und internationales Privat und Wirtschaftsrecht' de tez araştırmaları yapılarak tamamlanmıştır.

Abstract:
Contracts including general terms and conditions are commonly present in daily life. The most important reason stems from the ability of general terms and conditions to facilitate the conclusion of contracts and to provide the parties with time savings.

In reality, when focused on the general terms and conditions related provisions of the Turkish Law of Obligations numbered 6098, regulations that are imperative, based on freedom of form principle and preserving the interests of the weaker party are observed.  

On the other hand, disputes arising from the functioning of this contractual relationship due to the vast application area of general terms and conditions in contracts are increasing each day.

This study will firstly focus on the historical development of general terms and conditions and the basic concepts used. Afterwards, the definition, parties, elements and the differences between similar institutions will be examined. 
 
The supervision of general terms and conditions, in which most disputes occur in practice will be investigated and suggestions for their resolutions will be stated.

Lastly, the study will try to shed light on the invalidity of general terms of conditions and examine the prohibition of amendment. Within this scope, evaluations specifically towards practice will be listed.  

It must be noted that this thesis is the product of research conducted in Heidelberg University, Institüt für ausländisches und internationales Privat und Wirtschaftsrecht, Germany with the "TÜBİTAK 2214/A Abroad Doctorate Research Grant Program".