Kasas Sûresinin belâgat açısından analizi
Analysis of Sure Kasas in terms of rhetoric
Yazar: AHMET DÜLGE
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ RAMAZAN ŞAHAN
Kocaeli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Temel İslam Bilimleri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Dilbilim = Linguistics ; Din = Religion ; Doğu Dilleri ve Edebiyatı = Eastern Linguistics and Literature

Özet:
Yüce Allah'ın yeryüzünde bizler için iletişim ve ifade aracı olarak yarattığı her dilin, kendisine yüklenen farklı bir hikmeti ve özelliği vardır. Tarih boyunca Yüce Allah insanlığa rehberlik etmek üzere görevlendirdiği elçiler aracılığıyla kulllarına hitap etmiştir. Bu hitabın özellikle de hedef toplum tarafından anlaşılması için toplumun konuştuğu dil ile olmasına özen gösterilmiştir. Nitekim yeryüzüne gönderilen vahyin günümüze ulaşan örnekleri olan Tevrat, Zebûr, İncil ve Kur'ân'ın farklı dillerle indirildiğini görmekteyiz.
Kur'ân'ın inzal edildiği asırda dünyadaki diller arasında Arap dili, edebi ifade yönüyle çok geniş bir birikim ve yelpazeye sahip olan diller arasında öndeydi. Öyle ki Araplar günlük konuşmalarında bile gayet fasih ve etkili konuşmaya dikkat eder, edebi meclislerde gayet belîğ şiirler inşad ederlerdi. Bu olgu, Arapçanın vahiy dili olarak seçilmesinin hikmetini açıkça beyan etmektedir. Böyle ileri bir seviyeye sahip Arapça ayrıca kelime zenginliği ve ilahi mesajı taşıyacak kapasitesi ile vahiy ve ilahi mesajları tam anlamıyla yansıtabilecek bir nitelik sergilemektedir. İşte tam bu noktada Kur'ân'ı hakkıyla tefsir edebilmek için dil kurallarının yanında belâgat ilmine de yeterince vakıf olmak, Kur'ân'ı anlamada hataya düşmemek açısından kaçınılmaz bir gerekliliktir.
Sonuç olarak ilahi bir vasfa sahip, kelime ve cümlelerinin mucizevî bir şekilde dizildiği, hiçbir şüphe ve itiraza mahal vermeyecek kadar açık olan Kur'ân'ı doğru tefsir edecek ve edebi penceresini bizlere açacak olan bilim dalının belâgat ilmi olduğu düşünülebilir.
Bu düşünceden hareketle çalışmamızda nüzul açısından 49. sırada, Mushaf tertibi açısından 28. sırada yer alan Kasas sûresinin belâgat açısından analiz edilmesi hedeflenmiştir. Zira bu sûrede Kur'ân'ın belâği yönünü ortaya koyacak edebi ve sanatsal ifadeler yoğun olarak kullanılmıştır. Bu sûre içerik olarak Hz. Mûsâ'nın çocukluğunu, peygamber oluşunu, Musevîlerin Mısır'dan çıkarılmasını ve Firavun ile ordusunun helakini kapsamaktadır.

Abstract:
We believe that every language Allah Almighty has created as a means of communication and expression of me'ânîng for us on earth has a different wisdom attributed to it. Again, in the Torah and the Psalm, we see the languages of the revelations sent to the world to guide humanity, Syriac in the Bible, and Arabic as the language of the last sent down Qur'an.
It seems that at the time when the Quran was revealed, Arabic was the only language in the world with a wide range of knowledge and spectrum. This situation clearly expresses the wisdom that he was chosen as the language of revelation. So much so that even pre-Islamic Arabs used to speak the daily spoken language very well and effectively, and they said poems.
Although such advanced Arabic also exhibits the richness of words and the capacity to carry the divine message, it is a separate necessity for the person to have an advanced command of the grammar and literary aspects of the language for full insight into the revelation and divine messages in this language.
At this point, it is inevitable to have enough knowledge of the science of eloquence in addition to all the language branches related to the Quran and interpretation in order not to make mistakes in the literary work.
As a result, we can conclude that, apart from social sciences and grammar, the branch that will open the main literary window for us is eloquence in explaining the Qur'an, which is clearly arranged in words and sentences with a divine literature.
On this occasion, in order to emphasize this special importance of rhetoric, it is 49th in the Qur'an, 28th in the order of Mushaf, and consists of 88 verses, which means "stories". We wanted to analyze this chapter, in particular, the childhood of Moses, his being a prophet, the removal of the Jews from Egypt, and the destruction of the Pharaoh and his army.