Çocuk edebiyatımızda serüven romanları üzerine bir inceleme
A study on advanture novels in children's literature
Yazar: NESLİHAN GÜREL
Danışman: YRD. DOÇ. DR. HULUSİ GEÇGEL
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türkçe Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Roman = Novel ; Türkçe eğitimi = Turkish education ; Türkçe öğretimi = Turkish teaching ; Çocuk edebiyatı = Children’s literature

Özet:
İnsanın keşfetme, tanıma-tanımlama ihtiyacı; yaş, cinsiyet, kültürel alt yapı gibi nedenlerle oldukça karmaşık bir hale gelmekte; bu unsurlarla çeşitlilik gösteren duygu ve düşünce dünyası insanın bir üretimi olan edebiyatı da etkilemektedir. İnsanın sınıflandırılmasıyla ortaya çıkan çocukluk dönemi, çocuğu kendi içinde inceleyen; onun ihtiyaçlarını keşfetmeye çalışan bir disiplin doğurur. Bu ise, bilimin en büyük destekleyicisi olan edebiyatta yeni bir yazın dönemi başlatır. Önceleri yaş farkı gözetmeksizin yazılan kitaplar çocuklara göre uyarlanırken daha sonra hedef kitlesi çocuklar olan bir yazın dönemi başlar.Çocuklar için uyarlanan kitapların başında serüven (macera) kitapları gelmektedir. Çünkü serüven, yeniliğe, yeni yerleri keşfetmeye, soru sormaya, heyecan duymaya, tehlikeye atılmaya eğilimli çocukların ihtiyaçlarını karşılayabilecek bir türdür.Serüven romanları önceleri sadece olayın ön planda tutulduğu, heyecan unsurunun yoğun olarak incelendiği zayıf eserler olarak görülürken türler arasındaki yakınlaşma, etkileşim ile bu türde verilen eserlerde de biçimsel özellikler geliştirilerek psikolojik çözümlemelere yer verilmiştir.Günümüzde çocukların ilgiyle takip ettiği, birden fazla baskı yaparak çok satan kitaplar listesine giren serüven romanlarının niteliği yıllardır tartışılmaktadır. Bazı araştırmacılar serüven romanlarının yapay bir kurguya, gerçekdışı kahramanlara sahip olduğunu ve bu nedenle çocuk kitaplarında bulunması gereken özellikleri karşılamadığını düşünmektedir. Buna karşın nitelikli serüven romanlarının 10-12 yaş arası serüven çağı olarak adlandırılan dönemde çocukların okuma alışkanlığını geliştirdiğini; heyecan unsurlarıyla eğlendirirken çatışma unsurlarıyla problem çözmeye yönlendirdiğini düşünenler de vardır.Dört ana bölümden oluşan çalışmanın ilk bölümünde çocuk ve edebiyat kavramları üzerinde durulmuş, serüven romanının tanımı ve gelişimine değinilmiştir. Çalışmada ele alınan problem tanımlanarak araştırmanın amacı, önemi ve sınırlılıkları belirtilmiştir.Araştırmanın yönteminin yer aldığı ikinci bölümde, verilerin toplanması, çözümlenmesi ve yorumlanmasında izlenen yol ile ilgili açıklamalar yer almış, araştırmanın evren ve örneklemi ortaya koyulmuştur.Araştırmanın amacına dayalı olarak ortaya koyulan bulgular bölümünde çocuk edebiyatımız içinde yer alan Aytül AKAL'ın dört kitaptan oluşan `Süper Gazeteciler' serisi, Fatih ERDOĞAN'ın iki kitaptan oluşan `Mavibulut Macera' serisi Mavisel YENER'in dört kitaptan oluşan `Dolunay Dedektifleri' serisi, çocuk yazınında uygun görülen ölçütler dahilinde incelenmiştir. Çalışmada en az iki seriden oluşan ve yasadışı olayların konu alındığı kitaplar yer almıştır.Kahramanların konuşmaları ve davranışları yoluyla arkadaşlık, yardımlaşma, çocuk-yetişkin ilişkisi, eleştirel düşünmenin önemi gibi hususlara vurgu yapılan kitaplarda kurguyu oluşturan olaylar heyecan unsurları ve ipuçlarıyla geliştirilmiş; olumsuz davranışlar sergileyen kişilerin toplum içindeki saygınlıklarını kaybederek cezalandırıldıklarına dikkat çekilmiştir.

Abstract:
The human need of discovering, understanding-defining, turns out to be much complicated due to the reasons as age, gender and cultural background; and the world of imagination diversified with these actors, also influences the literature, which is also a human production. The childhood, defined by the classification of individual, develops a discipline, to analyze the child in himself to discover his needs. That also launches a new term in literature as the outstanding supporter of science. Starting with adaptation of books to the children, literature moves to a new phase of producing books directly targeting the children.The initial genre of books adapted to the children is the adventure novels. Adventure is a genre of innovations, discovery of new places, developing questions, excitement and ventures to meet the children needs.Adventure novels initially perceived to be weak for focusing solely on the adventure and the tension itself but as the articulation among genres began to increase, the interaction brought upon new adventure novels with original forms and deeper psychological analysis.The literary values of adventure novels, which are popular among children, have been subject to discussion for years. Some researchers claim that adventure novels placed in bestseller lists are artificial fictions composed of unreal characters, and therefore do not prove the needs of a the young readers. Some others, on the other hand suggest that successful adventure novels with adequate literary base have positive effects on reading habits of children of 10-12 age, function both as an entertainment medium and ease orientation to life in terms of problem solving.Consists of four main sections in the first part of the study focused on children and literature, concepts, and development has been referred to the definition of adventure novels. Study dealt with the problem by defining research objectives, importance and limitations are stated.Where the second part of the research method, data collection, analysis and interpretation took place viewed the explanation about the way the survey and sampling of the universe has been revealed.In this study, Aytül AKAL?s four-book serial `Süper Gazeteciler?, Mavisel YENER?s four-book serial `Dolunay Dedektifleri? and Fatih ERDOĞAN?s two-book serial `Mavibulut Macera?, as the examples of children?s literature, have been analyzed for meeting the appropriate criteria. Serials of minimum two books are chosen and adventure-criminal genre is preferred.Hero of the speech and behavior by friendship, solidarity, child-adult relationships, critical thinking importance of such issues as the emphasis in the books fiction by events exciting elements and hints improved, the negative behaviors of people in the community respect their losing punished of attention.