Teknoloji kabul modeli (TAM) ile Libya hastanelerinde kullanılan laboratuvar bilgi sisteminin kullanılabilirliğini etkileyen faktörler
Factors affecting the usability of laboratory information system used in Libyan hospitals by using technology acceptance model (TAM
Yazar: SAID MILAD MOHAMED RABHA
Danışman: DOÇ. DR. AYBABA HANÇERLİOĞULLARI
Kastamonu Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Malzeme Bilimi ve Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve Kontrol = Computer Engineering and Computer Science and Control

Özet:
Bilgi sistemi araştırması, başarılı bir bilgi teknolojisi uygulaması yoluyla endüstrinin hizmet yönetimini ve koordinasyonunu geliştirmesine yardımcı olabilir. Bugün birçok hastane, kâğıtsız ve filmsiz çalışma gereksinimlerini karşılamak için laboratuvar bilgi sistemi gibi çeşitli sağlık bilgi teknolojisini uygulamaktadır. Laboratuvar bilgi sistemi, sağlık uzmanları, hastalar ve laboratuvarlar arasındaki bilgi akışını yönetmek için gereklidir ve sadece laboratuvar operasyonlarını değil, aynı zamanda kişiselleştirilmiş klinik bakımı da optimize edecek şekilde tasarlanmalıdır. Bu çalışmanın amacı, Libya hastanelerinde kullanılan laboratuvar bilgi sisteminin kabulünü ve kullanılabilirliğini etkileyen çeşitli faktörleri analiz ve entegre etmektir. Aynı zamanda bu analizi, teknoloji kabul modeli ışığında, bilgisayar kaygısı, öz-yeterlik, kullanıcı ara yüzü tasarımı, eğitim, yaş, eğitim düzeyi ve sistem deneyimi dâhil olmak üzere yedi dış değişken için genişletmektir. Bu amaca yönelik olarak araştırma modelinin incelenmesi için nicel araştırma modeli seçildi ve veriler, laboratuvar bilgi sistemini kullanan teknisyenler, kimyagerler ve hekimlerden elde edilmiştir. Örnekleme büyüklüğü 250 olarak belirlendi ve veriler, açıklayıcı faktörler ve laboratuvar bilgi sisteminin güncel kullanımı arasındaki ilişkiyi analiz etmek için yapısal eşitlik modellemesi kullanılarak analiz edildi. Verileri analiz etmek ve hipotezleri test etmek için Smart PLS yazılımı kullanıldı. Sonuçlar, laboratuvar bilgi sisteminin gerçek kullanımının, davranışsal niyet, eğitim düzeyi, ara yüz tasarımı, algılanan fayda, algılanan kullanım kolaylığı, teknik eğitim ve sistem deneyiminden önemli ölçüde ve olumlu yönde etkilendiğini göstermektedir. Bu çalışmada ayrıca, sonuçların etkileri tartışıldı ve ileriye dönük araştırmalar için önerilerde bulunuldu.

Abstract:
Information system research can help the industry improve its service management and coordination via a successful information technology implementation. Many hospitals have implemented various healthcare information technologies, such as laboratory information system, in order to deal with paperless and filmless operation requirements. A laboratory information system is necessary to manage the flow of information between health care providers, patients, and laboratories and it should be designed to optimize not only laboratory operations but also personalized clinical care. The objective of this study is to analyze and integrate several factors impacting the acceptance and usability of the laboratory information system used at Libyan Hospitals. In the light of the technology acceptance model, and extending it to seven external variables including computer anxiety, self-efficacy, user interface design, training, age, educational level and system experience. For this purpose, quantitative research was chosen for examining the research model, and the data were obtained from technicians, chemists, and physicians using the laboratory information system. The sample size is (N=250); therefore, the data were analyzed using structural equation modeling to analyze the relationship between explanatory factors and actual use of the laboratory information system. SmartPLS software was utilized to analyze the data and test the hypotheses. The results indicate that the actual use of the laboratory information system significantly and positively affected by behavioral intention, education level, interface design, perceived usefulness, perceived ease of use, training, system experience. The implications of the outcomes are discussed, and suggestions for future research are made.