Sosyal sorumluluk projelerinde empati kavramı çerçevesinde hareketli afiş tasarımı serisi
Dynamic poster design series in social responsibility projects within the framework of empathy concept
Yazar: GÜLİZ BOYRAZ
Danışman: DOÇ. MÜGE BURCU ŞEN
Hacettepe Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Grafik Ana Sanat Dalı
Derece: Sanatta Yeterlik, 2022
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Afiş sanatı = Poster art ; Afişler = Posters ; Empati = Empathy ; Grafik tasarımı = Graphic design ; Hareketli afişler = Motion posters ; Projeler = Projects ; Sosyal sorumluluk = Social responsibility ; Tasarım = Design

Özet:
Tasarım açısından sosyal ve ahlaki sorumlulukların tanımlanmaya başladığı ve tasarımcıların dikkatine sunulduğu 1970'li yıllardan itibaren grafik tasarımcının toplumsal sorunlarla ilgilenmesi ve sorumlu bir bakış açısıyla tasarım yapması gerektiğine dair fikirler ön plana çıkmış ve pek çok tasarımcı tarafından kabul görmüştür. Böylece toplumsal fayda gözeten "iyi tasarım" kavramı ortaya çıkmış; tasarımın, gerçek ihtiyaçlara cevap veren yenilikçi ve disiplinler arası bir araç haline dönüşerek tasarımcıların yaptıkları çalışmalarda ahlaki ve toplumsal sonuçları göz önünde bulundurmaları düşüncesi yaygınlaşmıştır. Ancak, tasarımcının rolü üretim ve tüketimin neredeyse sınırsız hale gelerek tasarım tüketimini de hızlandıran 21. yüzyıl tüketim toplumu ile daha da önemli hale gelmiştir.
1970'li yıllardan itibaren tasarımcıya yüklenen mesleki sorumlulukla ve toplumu yönlendirme gücüyle birlikte tasarım sosyal sorumluluk projelerinin önemli bir parçası haline gelmiştir. Toplumun çıkarlarını önceleyen sosyal sorumluluk projelerinin topluma karşı sorumluluk duygusu besleyen profesyonel tasarımcılar tarafından hazırlanmasıyla daha olumlu ve yaygın bir etki ortaya çıkması mümkün olacaktır. Sosyal sorumluluk projelerinde hedef kitleye mesajı en etkili biçimde verebilmek için de insanı tanıyan ve ona ulaşmak için özel duyguları harekete geçiren bir tasarım gereklidir ve böyle bir tasarımda empati anahtar kavramlardan biridir. Empati, insanların dünyayı diğer insanların gözünden görmesini sağlayarak onları birbirine yakınlaştırır ve bu nedenle toplumsal sorunlara karşı farkındalığı arttırma ve bunları çözme konusunda önemli bir kavramdır. Tasarım ise empati kurmak için iyi bir iletişim aracıdır. "Sosyal Sorumluluk Projelerinde Empati Kavramı Çerçevesinde Hareketli Afiş Tasarımı Serisi" isimli bu tez tasarımcıların yaptıkları işlerde topluma ve dünyaya karşı sorumlu olmaları gerekliliği üzerinden tasarımı ele alırken empati kavramının sosyal sorumluluk projelerinde de etkili olabileceği göstermek üzere örnek bir uygulama ortaya koyma amacını taşımaktadır.
Çalışma dört bölüm olacak şekilde oluşturulmuştur. İlk bölümde sosyal sorumluluk olgusunun tanımı, amacı ve önemi, tarih sahnesine çıkışından günümüze değin gelişimi, sosyal sorumluk kavramı oluşturan ilke ve kurallar ele alınmış, bu olgu çerçevesinde grafik tasarımcının rolü göz önünde bulundurularak, tasarım tarihi içerisinde yer alan ve grafik tasarımcının sosyal sorumluluğu hakkında önemli bir yere sahip olan First Things First (İlk Önce Öncelikler) manifestoları incelenmiş ve bunun sonucunda sosyal sorumluluk projelerinde grafik tasarımcının nasıl bir sorumluluk alacağı ve/veya alması gerektiği tartışılmıştır. İkinci bölümde empati kavramının günümüze kadar olan değişimiyle birlikte tanımı yapılarak bileşenleri incelenmiş, empati ile ilgili kuramlar ele alınarak empati kavramının birçok kavramlarla karıştırıldığı düşünüldüğünde bu kavramlarla ilişkisi incelenmiştir. Üçüncü bölümde empati kavramı ile ele alınan sosyal sorumluluk projeleri örnekleri tarihsel bir sıralamayla incelenmiş ve empati kavramını nasıl ele alındığı ve izleyiciye aktarmak istediği mesajlar örnekler üzerinden anlatılmıştır. Son bölümde ise ilk üç bölümde derlenen bilgiler ışığında toplumda çok fazla yer alan ve artık sosyal bir sorun haline gelen kadına şiddetin en son noktası olan kadın cinayetleri konulu afiş tasarımları bir sosyal sorumluluk projesi kapsamında oluşturulmuş ve bununla birlikte teknolojinin bizlere sunduğu iletişim araçlarının da artması ile gelişen hareketli afiş çalışmalarının yapım süreci incelenmiştir.

Abstract:
Since the 1970s, when social and moral responsibilities in terms of design began to be defined and brought to the attention of designers, the ideas that the graphic designer should deal with social problems and design with a responsible point of view came to the fore and were accepted by many designers. Thus, the concept of "good design", which takes care of social benefit, emerged; and the idea that designers should consider moral and social consequences in their work by transforming design into an innovative and interdisciplinary tool that responds to real needs has become widespread. However, the role of the designer has become even more important with the 21st century consumer society, which accelerates design consumption by making production and consumption almost unlimited.
Since the 1970s, design has been an important part of social responsibility projects with the professional responsibility placed on the designer and the power to direct the society. It will be possible to have a more positive and widespread effect if social responsibility projects that prioritize the interests of the society are prepared by professional designers who have a sense of responsibility towards the society. In social responsibility projects, in order to convey the message to the target audience in the most effective way, a design that recognizes people and activates special emotions to reach them is necessary, and empathy is one of the key concepts in such a design. Empathy brings people closer together by enabling them to see the world through other people's eyes and is therefore an important concept in raising awareness of and solving social problems. Design, on the other hand, is a good communication tool for empathy. This thesis, named "Dynamic Poster Design Series in Social Responsibility Projects within The Framework of  Empathy Concept ", aims to present an exemplary application to show that the concept of empathy can also be effective in social responsibility projects, while addressing design through the need for designers to be responsible towards the society and the world in their work.
This study includes four parts. In the first chapter, the definition, purpose and importance of the social responsibility, its development, the principles and rules of the concept of it are discussed; taking into account the role of the graphic designer within the framework of social responsibility, First Things First manifestos which takes place in the history of design and has an important place about the social responsibility of the graphic designer were examined and as a result it is discussed what kind of responsibility the graphic designer will and/or should take in social responsibility projects. In the second part, the definition of the concept of empathy together with its change until today, and the theories related to it and its components are examined, when it is thought that the concept of empathy is confused with many concepts, its relationship with these concepts is examined. In the third chapter, examples of social responsibility projects that are handled with the concept of empathy are examined in historical order and how the concept of empathy is handled and the messages that it wants to convey to the audience are explained through examples. In the last section, in line with the information obtained from the previous sections, poster designs on femicide, which is the last point of violence against women and has become a social problem, were created within the scope of a social responsibility project, and with the increase in the communication tools offered to us by the technology, the poster designs were developed. The production process of the moving poster works is examined.