Salmeterol ve flutikazon içeren aerosollerde etkin madde miktar tayin yöntemi geliştirilmesi, validasyonu ve partikül büyüklüğü yöntemine uygulanması
Development and validation of assay method and application to particle size in aerosols containing salmeterol and fluticasone
Yazar: FIRAT NALBANTOĞLU
Danışman: PROF. DR. TİJEN ÖNKOL
Gazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Farmasötik Kimya Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology
Dizin: Adrenal korteks hormonları = Adrenal cortex hormones ; Akciğer hastalıkları-obstrüktif = Lung diseases-obstructive ; Astım = Asthma ; Bronkodilatör ajanlar = Bronchodilator agents ; Doz tayini = Dose determination ; Kromatografi-yüksek basınçlı-sıvı = Chromatography-high pressure-liquid ; Miktar tayini = Determination ; Miktar tayini = Determination ; İlaç değerlendirme = Drug evaluation ; İlaç veriş-inhalasyon = Administration-inhalation

Özet:
Astım ve kronik obstrüktif akciğer hastalıkları sık karşılaşılan solunum yolu hastalıklarıdır. Bu hastalıkların tedavisinde etki hızı, yan etkinin azlığı, düşük doz gibi avantajları nedeniyle lokal uygulama daha çok tercih edilmektedir.  Nefes yardımı ile solunum yolu üzerinden hedef organ olan akciğer ve soluk borusuna ilacın iletilmesi ile lokal uygulama gerçekleştirilmektedir. Lokal tedavide kullanılan preparat tiplerinden biri ise itici gazda süspande olmuş ilaç etkin maddelerini taşıyan ve her bir aktivasyonda vücuda belirli bir oranda doz gönderen basınçlı ölçülü inhaler preparatlardır. Bu tez çalışmasında, astım ve kronik obstrüktif akciğer hastalığına endike salmeterol ksinafoat/flutikazon propiyonat etkin maddelerini içeren basınçlı ölçülü doz inhaler formülasyonların partikül büyüklüklerinde etkin madde miktar tayini gerçekleştirmek amacıyla analiz yöntemi geliştirilmiştir. Analiz yönteminde partikül büyüklüğünü ayırmak için Andersen Katlı İmpaktör cihazı kullanılmıştır. Andersen Katlı İmpaktör ile partikül büyüklüklerine göre ayrılan maddelerde ise Yüksek Basınçlı Sıvı Kromatografisi (HPLC) cihazı ile miktar tayini gerçekleştirilmiştir. Geliştirilen yöntem Avrupa Farmakopesine göre valide edilerek, World Medicine İlaç Sanayi ve Tic. A.Ş. tarafından üretilecek ticari serilerin rutin kalite kontrol testlerine uygun olduğu doğrulanmıştır. Bu tez çalışması T.C. Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı "Kuru Toz İnhaler (KTİ) Ve Ölçülü Doz Aerosol İnhaler (ÖDİ) Ürünlerin Türkiye'de İlk Yerli Jenerik Farmasötik Form ve Dozlarının Belirtilen Ürünler İçin Formül, Analitik Metod ve Proses Geliştirme Çalışmalarının Yapılması" adlı 00919.STZ.2011-1 kodlu San-Tez projesi kapsamında gerçekleştirilmiştir.

Abstract:
Asthma and chronic obstructive pulmonary disease (COPD) are respiratory diseases with high prevalence. These diseases are rather treated locally because of the advantages as decreased dose, onset time and decreased side effects compared to systemic application. The drug is delivered to the respiratory way and the lungs with the help of respiration locally. One of the main apparatus which carries the drug particles in a form of suspension in a propellant gas and sends the drug in a deterred dose in each activation, is called metered dose pressured inhaler. An analysis method to determine salmeterol and fluticasone propiyonate, which are used for treatment of asthma and COPD, in particles of pressured metered dose inhalers is developed in this thesis study. Andersen Cascade Impactor is used to collect particles in accordance of the particle size. High Performance Liquid Chromatography is used to determine the drugs in the particles accumulated according to their size. Analytical method is validated in guidance of European Pharmacopeia and the suitability of the developed analytical method for the routine quality control use is confirmed with validations conducted. This thesis study is part of the 00919.STZ.2011-1 San-Tez project "Formulation, Analytical Method and Process Development Activities for First Local Manufacturing Generic Dry Powder Inhaler and Aerosol Inhaler Products' Pharmaceutical Forms and Dosages" of Turkish Ministry of Science, Industry and Technology.