Afiş tasarımında üç boyutlu deneysel tipografi kullanımı ve bir uygulama
3D experimental in poster design typography use and an app
Yazar: NUREVŞAN KARADUMAN
Danışman: DOÇ. MEHMET FERRUH HAŞILOĞLU
Atatürk Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Heykel Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Afiş sanatı = Poster art ; Deneysel tipografi = Experimental typography

Özet:
Yazı geçmişten günümüze önemli bir iletişim aracı olmakla beraber zaman içerisinde
biçimsel değişimlere uğramasıyla yalnızca bir iletişim ögesi olmaktan çıkmış ve tipografiyle
beraber bir tasarım ögesine dönüşmüştür. Afiş ise toplumla görsel iletişim kurma bağlamında
önemli bir yere sahiptir. Yazıya ruh ve kişilik kazandırma gücüne sahip olan tipografi, afişin
içinde barındırdığı en önemli malzemelerden biri olmuştur. Afiş tasarımında tipografiyi
kullanmanın pek çok farklı yöntemi vardır ve bu yöntemlerden biri de boyutlandırılmış
tipografinin deneysel bir ifadeye bürünmüş halidir. Rastlantısallığın ön planda olduğu deneysel
tipografiye üçüncü boyutun da eklenmesiyle birlikte adeta iki boyutlu bir düzlemde üç boyutlu
heykeller meydana gelmiş ve bunlar tasarıma zenginlik katarak afişi görsel açıdan da
güçlendirmiştir. Sınırlı bir alanda sınırsızlık sanatı olan afiş, yüzeyinde boyutlandırılmış
deneysel tipografinin kullanımı ile birlikte etki gücünü artırıcı bir nitelik kazanmıştır.
Bu doğrultuda hazırlanan çalışmanın temel amacı anlık bir tüketim unsuru olan afiş
tasarımında kullanılan alışılagelmiş tipografinin dışında deneysel bir tavırla yapılmış boyutlu
tipografinin afişin dikkat çekme gücüne nasıl bir katkı sağladığını incelemektir. Konu, afişin
dikkat çekme boyutu kapsamında, izleyici ile arasında kurduğu kontak noktasında tipografinin
etki gücüne farklı bir boyuttan bakarak incelenmiştir. Bu bağlamda iki boyutlu bir yüzey olan
afişte, deneysel bir tavır sergilenerek oluşturulmuş üç boyutlu nitelikte olan tipografi
kullanımına ilişkin örnekler incelenmiş ve bir uygulama örneği ile desteklenmiştir.

Anahtar Kelimeler: Afiş tasarımı, tipografi, üç boyutlu tipografi, deneysel tipografi.

Abstract:
Although writing has been an important communication tool from the past to the
present, it has gone from being just a communication element with its formal changes over time.
It has turned into a design element with typography. The poster, on the other hand, has an
important place in the context of visual communication with society. Typography, which has
the power to give soul and personality to the writing, has been one of the most important
materials in the poster. There are many different methods of using typography in poster design,
and one of these methods is the experimental expression of dimensional typography. With the
addition of the third dimension to the experimental typography, where randomness is at the
forefront, three-dimensional sculptures were formed on a two-dimensional plane, adding
richness to the design and strengthening the poster visually. The poster, which is the art of
limitlessness in a limited area, has gained a quality that increases its impact power with
experimental typography sized on its surface.
The main purpose of the study, prepared in this direction, is to examine how dimensional
typography made with an experimental attitude, apart from the conventional typography used
in poster design, which is an instant consumption element, contributes to the power of the poster
to attract attention. The subject has been examined within the scope of the attention-grabbing
dimension of the poster, by looking at the impact power of typography from a different
dimension at the point of contact with the audience. In this context, examples of the use of
three-dimensional typography created by displaying an experimental attitude on the poster,
which is a two-dimensional surface, were examined and supported with an application example.

Keywords: Poster design, typography, three-dimensional typography, experimental typography.