Türkiye'de ilköğretim düzeyinde T.C. inkılâp tarihi ve Atatürkçülük dersi öğretimi (1981-2018)
Teaching Turkish Republic revulotion history and Kemalism in primary education in Turkey (1981-2018)
Yazar: ORHAN ZEYBEK
Danışman: DOÇ. DR. REFİK TURAN
Aksaray Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İlköğretim Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Atatürkçülük = Kemalism ; Ders kitapları = Textbooks ; Tarih = History ; Tarih dersi = History lesson ; Tarih eğitimi = History education ; Türk inkılap tarihi ve Atatürkçülük dersi = Turkish revolution history and Kemalism lesson ; Öğretim programları = Teaching curriculums ; İlköğretim okulları = Primary education schools ; İlköğretim öğrencileri = Primary education students ; İnkılap tarihi = Revolution history

Özet:
Bu araştırma; 1981 yılından itibaren temel eğitim ikinci kademede (ortaokullarda) uygulanmakta olan "Türkiye'de ilköğretim seviyesinde Türkiye Cumhuriyeti İnkılâp Tarihi ve Atatürkçülü Dersi Öğretimini (1981-2018)" konu almıştır.
Araştırmanın amacı; 1981 yılından 2018 yılına kadar geçen süre içerisinde ilköğretim T.C. İnkılâp tarihi ve Atatürkçülük dersinde öğretim programları içerisinde yer alan dersin amaçları, konu içerikleri, haftalık ders saatleri, uygulandığı tarih aralıkları, programın genel yaklaşımları belirlemektir. Ayrıca bu programlara dayalı olarak yazılan ders kitaplarında meydana gelen içerik ve fiziki değişiklikleri ortaya koymak da araştırmanın amaçları arasındadır.
Bu araştırmada Milli Eğitim Bakanlığı tarafından yayınlanan öğretim programları ve bu programlara dayalı yazılmış ders kitapları nitel araştırma yöntemi olan doküman taraması yöntemi ile incelenecek, veri analizinde ise betimsel analiz ve içerik analizi kullanılacaktır.
Yapılan araştırma sonucunda 1981 yılından 2018 yılına kadar olan süreçte öğretim programında 12 aşamada değişikliğe gitmiştir. 1998 yılında dersin amaç ve kapsamı en geniş boyuta ulaşmışken 2005 yılından itibaren dersi amaç ve kapsamı giderek daralmıştır. Ders işleniş süresi 2009-2010 yıllarında haftalık 3 ders saati, diğer dönemlerde 2 ders saati olarak gerçekleşmiştir. 1998 yılında dersin hedef sayısı 49, amaç sayısı ise 216 iken, 2005 yılından itibaren kazanım sayıları giderek azalmıştır. Öğretim programlarında Atatürkçülük konu ve kazanımlarının azalması dikkat çekicidir. 1998 yılına kadar MEB tarafından hazırlanan ders kitapları okutulmuş, 1998'den sonra özel yayınevlerinin ders kitapları da okutulmaya başlanmıştır. Araştırmada 16 farklı ders kitabı içerik ve fiziksel yönlerden incelenmiştir. 1981-1998 yılları arasında basılan ders kitapları aynı özellikleri taşırken 1998'den sonra yayınlanan ders kitaplarının okuma metinleri, ünite hazırlık ve değerlendirme soruları ve soru şekilleri değişmiştir. Araştırma sonunda belirlenen sorunlara dayalı olarak araştırmacı tarafından ortaya konulan önerilere yer verilmiştir.

Abstract:
This research examines Turkish Republic Revulotion History and Kemalism course that has been lectured since 1981 in the secondary level (secondary school) of the basic education. The aim of the research is to represent the objectives, content, weekly hours, date range that the course has been offered and general approach of the curricula related to the course. Besides, examining the content and physical changes that took place in the coursebooks that were developed on aforementioned curricula is also among the aims of the research. 
The research employs document analysis that is a qualitative research method to examine the curricula provided by National Ministry of Education and coursebooks that were developed on those curricula. The data analysis includes descriptive and content analysis. The research results show that there were changes in the curricula of the course twelve times between 1981 and 2018. While the objectives and content of the course reached the maximum in 1998, they gradually became narrow starting from 2005. The weekly number of hours for the course were three in 2009 and 2010 while it was two in the other eras. While the number of aims was 49 and attainments was 216 in 1998, the number of attainments decreased since 2005. It is notable that the subject and attainments of Kemalism decreased. The coursebooks prepared by National Ministry of Education were used until 1998 and since then other coursebooks prepared by private publishing companies were also used. In the research, sixteen different coursebooks were examined in terms of content and physical aspects. While the coursebooks that were published between 1981 and 1998 were similar, reading passages, unit preparation and evaluation questions and questions types changed in others published later then. In the end, the researcher states some suggestions over the detected problems.