Okul öncesi dönem çocuklarının mizaç özellikleri ile zorba-kurban-pasif zorba çocuk davranışları arasındaki ilişkinin incelenmesi
To examine the relationship between pre-school children's personality and bully-victim child behaviours
Yazar: SEZİN HÜSREVOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. VUSLAT OĞUZ ATICI
Mersin Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Okul Öncesi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırmada, okul öncesi dönem çocuklarının mizaç özellikleri ile zorba-kurban-pasif zorba çocuk davranışları arasındaki ilişki incelenmiştir. Araştırmada nicel yöntemlerden "ilişkisel tarama (survey)" modeli kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubuna, 2023-2024 eğitim öğretim yılında Kayseri ili, Kayseri Valiliği İl Milli Eğitim Müdürlüğü'ne bağlı iki bağımsız anaokulunda 48-72 aylar arasında bulunan 157 çocuk dahil edilmiştir. Araştırmanın verileri, "Zorba ve Kurban Davranışlarını Değerlendirme Formu ve "Çocuklar için Mizaç Ölçeği" ile elde edilmiştir. Araştırmadan elde edilen verilerin analizinde, normal dağılım gösteren verilerde parametrik bağımsız örneklem t Testi ve tek yönlü varyans analizi (ANOVA), normal dağılım göstermeyen verilerde non-parametrik Mann Whitney U ve Kruskal Wallis H testler kullanılmıştır. Verilerin analizinde cinsiyet ve yaşa ilişkin dağılımlar için betimsel analiz yapılmıştır. Çocukların "Çocuklar için Mizaç Ölçeği" ve "Zorba Kurban Davranışları Değerlendirme Formu" puanları arası ilişki olup olmadığının, ilişki varsa hangi düzeyde ve yönde bir ilişki olduğunun belirlenmesinde non-parametrik testlerden Spearman Brown Korelasyon analizi uygulamıştır. Analiz sonucunda; pasif zorba çocuk davranışlarının 4 yaşa göre 5-6 yaşlarında daha fazla görüldüğü belirlenmiştir. Mizacın alt boyutu olan dikkat ve sebat düzeyi ile zorba çocuk davranışları arasında negatif yönlü düşük düzeyli bir ilişki saptanmıştır. Mizacın yakınlık ve uyum alt boyutu ile pasif zorba çocuk davranışları arasında düşük düzeyli negatif yönlü bir ilişki belirlenmiştir. Duygusal duyarlığı ortanın üzerinde yüksek, dikkat ve sebat mizaç özelliği yüksek olan çocukların pasif zorba çocuk davranışlarının daha az olduğu bulunmuştur. Kurban çocuk davranışları ile mizaç alt boyutları arasında ise anlamlı bir ilişki bulunmamıştır.

Abstract:
In this research, it was examined the relationship between pre-school children's personality and bully-victim-passive bully child behaviours. In the research, "correlational survey design" in the quantitative methods were used. The population of study group of the research consists of 157 children (48-72 months in the pre-school period) that study 2023-2024 academic year in two preschools attached National Education Department of Kayseri were included. Quantitative datas in the research was attained by the "Bully and Victim Behaviours Assesment Form" and the "Characteristic Form of Children". Analyses of quantitative datas were attained by research, parametric tests (independent sample t-test and one-way ANOVA) are used in datas showing normal distrubition, non-parametric tests (parametrik Mann Whitney U ve Kruskal Wallis H) are used in datas showing non-normal distribution. Analyses of quantitative datas which is related to gender and age distribution, "descriptive analyse" was used. To determine whether there is a relationship of children points "Characteristic Form of Children" and "Bully and Victim Behaviours Assesment Form"; if there is a relationship, which level and direction of this, Sperman Brown Correlation Analyse from non-parametric tests was used. The results of the research; passive bully behaviors were more common in 5-6 ages children than 4 age children. There was a low negative relationship between attention and persistance level of subdimension of personality and bully child behaviors. There was seen a low negative relationship between closeness and adaptation sub dimension of personality and passive bully child behaviors. The children whose level of emotional sensitivity are normal-high and level of attention and persistance are high, showed less passive bully behaviors. The relationship between victim child behaviors and personality subdimensions was not found.