İstismar ve ihmale maruz kalan ergenlerin duygu düzenleme stratejileri ve sosyal dışlanma algılarının incelenmesi
Investigation of emotion regulation strategies and social perceptions of abused and neglected adolenscents
Yazar: YASEMİN KARAGÖZ
Danışman: DOÇ. DR. ÖZDEN KUŞCU
Selçuk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Çocuk Gelişimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
İstismar ve ihmale maruz kalan ergenlerin duygu düzenleme stratejileri ve sosyal dışlanma algısını incelemeyi amaçlayan bu araştırmada betimsel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı bünyesinde Konya İl Müdürlüğüne bağlı yatılı çocuk kuruluşlarında korunma ve bakım altında bulunan 12-18 yaş arası toplam 168 ergen oluşturmaktadır. Ergenlerin 110'u kız, 58'i erkektir. Araştırmada ergenlere ilişkin demografik bilgileri belirlemek amacıyla araştırmacı tarafından oluşturulan "Kişisel Bilgi Formu", duygu düzenleme stratejilerini tespit etmek amacıyla Phillips ve Power (2007) tarafından geliştirilen ve Duy ve Yıldız (2012) tarafından Türkçe'ye uyarlanan "Ergenler İçin Duygu Düzenleme Ölçeği" ve sosyal dışlanma algılarını belirlemek amacıyla Gilman, CarterSowell, Dewall, Adams, & Carboni (2013) tarafından geliştirilen ve Akın, Uysal ve Akın (2016) tarafından Türkçe'ye uyarlanan "Ergenler İçin Ostrasızm (Sosyal Dışlanma) Ölçeği" kullanılmıştır. Araştırma verilerinin analizinde ilişkisiz örneklemler için t-testi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA) kullanılmıştır. Araştırmanın sonucunda; fiziksel istismar, duygusal istismar ve ihmalin ergenlerin duygu düzenleme stratejileri puanlarında istatistiksel olarak anlamlı farklılık oluşturmadığı, cinsel istismara maruz kalan ergenlerin içsel işlevsel ve içsel işlevsel olmayan duygu düzenleme stratejileri alt boyutları arasında istatistiksel açıdan anlamlı farklılık olduğu, fiziksel istismar öyküsü bulunan ergenlerin Dışlanma alt boyut puanlarının anlamlı olarak daha düşük olduğu, cinsel istismara maruz kalma durumunun dışlanma alt boyutu ve toplam puanını istatistiksel olarak anlamlı etkilediği, duygusal istismar ve ihmalin sosyal dışlanma algısı üzerinde anlamlı farklılık oluşturmadığı, kızların erkeklere kıyasla içsel işlevsel olmayan ve dışsal işlevsel duygu düzenleme stratejilerini kullandığı, erkeklerin ise kızlara göre daha fazla dışsal işlevsel olmayan duygu düzenleme stratejilerini tercih ettiği, 0-1 yıl arası kuruluş bakımında kalan ergenlerin, 4-6 yıl arası kuruluş bakımında kalan ergenlere göre daha fazla içsel işlevsel olmayan duygu düzenleme stratejilerini benimsedikleri, yaş, aile ile iletişim halinde olma ve psikiyatrik ilaç kullanma durumlarının ergenlerin duygu düzenleme stratejileri üzerinde farklılık oluşturmadığı, 16-17 yaş grubu ergenlerin, 14-15 yaş grubu ergenlere göre sosyal dışlanma algılarının daha yüksek olduğu, cinsiyet, kuruluş bakımında kalma süresi, aile ile iletişim halinde olma ve psikiyatrik ilaç kullanma durumlarının ergenlerin sosyal dışlanma algıları üzerinde anlamlı bir farklılık yaratmadığı belirlenmiştir. 
Anahtar Kelimeler: Cinsel İstismar; Duygu Düzenleme; Duygusal İstismar; Fiziksel İstismar; İhmal; Sosyal Dışlanma

Abstract:
In this study, which aims to examine the emotion regulation strategies and social exclusion perception of adolescents who are exposed to abuse and neglect, the descriptive survey model was used. The study group of the research consists of a total of 168 adolescents between the ages of 12-18 who are under protection and care in residential children's institutions affiliated to the Konya Provincial Directorate within the Ministry of Family and Social Services. Of the adolescents, 110 were girls and 58 were boys. The "Adolescent Personal Information Form" created by the researcher to determine the demographic information about adolescents in the study, the "Emotion Regulation Scale for Adolescents" developed by Phillips and Power (2007) and adapted to Turkish by Duy and Yıldız (2012) to determine emotion regulation strategies, and the "Adolescent Personal Information Form" developed by Gilman, Carter Sowell, Dewall, Adams, & Carboni (2013) to determine social exclusion perceptions and by Akın, Uysal and Akın (2016) The "Ostracism (Social Exclusion) Scale for Adolescents", which was adapted to Turkish, was used. In the analysis of the research data, t-test and one-way analysis of variance (ANOVA) were used for unrelated samples. As a result of the research; physical abuse, emotional abuse and neglect did not make a statistically significant difference in the emotion regulation strategies scores of adolescents, there was a statistically significant difference between the internal functional and internal dysfunctional emotion regulation strategies sub-dimensions of adolescents exposed to sexual abuse, the exclusion sub-dimension scores of adolescents with a history of physical abuse were significantly lower, the exclusion sub-dimension of sexual abuse exposure size and total score were statistically significant, emotional abuse and neglect did not make a significant difference on the perception of social exclusion, girls used intrinsic dysfunctional and extrinsic functional emotion regulation strategies compared to boys, while boys preferred extrinsic dysfunctional emotion regulation strategies more than girls, adolescents who stayed in institutional care for 0-1 years were more likely than adolescents who stayed in institutional care for 4-6 years that they adopted internal dysfunctional emotion regulation strategies, that age, being in contact with the family and using psychiatric drugs did not make a difference on the emotion regulation strategies of adolescents, that adolescents aged 16-17 had higher perceptions of social exclusion than adolescents aged 14-15, that gender, length of stay in institutional care, being in contact with the family and using psychiatric drugs had a significant impact on adolescents' perceptions of social exclusion. It has been determined that it does not make a difference. 
Key Words: Sexual Abuse; Emotion Regulation; Emotional Abuse; Physical Abuse; Neglect; Social Exclusion