Türkiye'de öğretmenlere yönelik hazırlanan mesleki hizmet içi eğitim programlarının değerlendirilmesi
Evaluation of in-service teacher training programs prepared for teachers in Türkiye
Yazar: SÜMEYYE ÇAĞLAR
Danışman: DOÇ. DR. TARIK SOYDAN
Ankara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Öğretmenlerin mesleki gelişimlerinin sürekli olarak desteklenmesi, öğrenci başarısının ve eğitimin niteliğinin artırılması açılarından gereklidir. Bu bağlamda, hizmet içi eğitim programları öğretmenlerin bilgi, beceri ve yetkinliklerini geliştirmeleri amacıyla düzenlenmektedir. Etkili hizmet içi eğitim programlarının içerik odaklı olması, aktif öğrenmeyi teşvik etmesi, uzman mentorluğu içermesi, iş birliğini teşvik etmesi, iyi uygulamalarla örneklenmesi, geri bildirim yapma fırsatları ve yeterli süre sağlanması gibi temel özelliklere sahip olması beklenmektedir. 

Araştırmada, Millî Eğitim Bakanlığı (MEB) Öğretmen Yetiştirme ve Geliştirme Genel Müdürlüğü'nün hazırladığı hizmet içi öğretmen eğitimi programlarının içeriğinin Koehler ve Mishra'ın (2014) Teknolojik Pedagojik Alan Bilgisi (TPAB) bilgi ve bileşenlerini içerme durumu ve Darling- Hammond'ın (2017) çizdiği etkili mesleki gelişim programlarının özelliklerini içerme durumunun belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu doğrultuda, MEB tarafından ilgili web sitesinde yayınlanan hizmet içi eğitim programları ve belgeleri doküman analizi yöntemiyle incelenmiştir.  

Yapılan doküman analizinde eğitim programlarının en fazla Teknolojik Pedagojik Alan Bilgisi (TPAB) bileşenine odaklandığı görülmektedir. Bu durum, programların öğretmenlerin birden fazla bilgiyi entegre etmelerine yönelik hazırlandığını göstermektedir. Etkili öğretmen eğitimi programlarının özellikleri çerçevesine göre, düzenlenen öğretmen eğitimlerinin, etkili öğretmen eğitimi programların kriterlerini içerik odaklı olması, aktif katılımı desteklemesi gibi konularda temel olarak karşıladığını, ancak meslektaş iş birliğinin artırılması, uzman rehberliği ve geri bildirim içermesi gibi alanlarda iyileştirme gereksinimi olduğunu göstermektedir. 
 

Araştırma bulgularına dayalı olarak hizmet içi eğitim programlarının öğretmenlerin mesleki gelişimine katkıları ortaya konulurken aynı zamanda programların iyileştirilmesi gereken yönlerine de ışık tutulmaya çalışılmıştır. Elde edilen sonuçlar doğrultusunda, eğitim politikalarının belirlenmesi ve mevcut hizmet içi eğitim programlarının daha etkili ve verimli hale getirilmesi için öneriler sunulmuştur. Özellikle öğretmenlerin görüşlerinin ve ihtiyaçlarının dikkate alınması, eğitimlerin daha fazla uygulamalı ve sınıf içi deneyimlerle desteklenmesi, mentorluk ve geri bildirim gerekliliği önerilmiştir.

Abstract:
Supporting the continuous professional development of teachers is essential for enhancing student achievement and improving the quality of education. In this context, in-service training programs are organized to help teachers develop their knowledge, skills, and competencies. Effective in-service training programs should be content-focused, promote active learning, include expert mentorship, encourage collaboration, exemplify good practices, provide opportunities for feedback, and allocate sufficient time.

This study aims to evaluate the extent to which the in-service teacher training programs prepared by the Ministry of National Education's General Directorate of Teacher Training and Development incorporate the components of Technological Pedagogical Content Knowledge (TPACK), as defined by Koehler and Mishra (2014), and the characteristics of effective professional development programs outlined by Darling-Hammond (2017). For this purpose, the in-service training programs and documents published on the Ministry's website were examined through document analysis.

The document analysis revealed that the training programs primarily focus on the components of TPACK, indicating that they are designed to help teachers integrate multiple areas of knowledge. Regarding the framework for effective teacher training programs, the findings show that the programs meet the basic criteria of being content-focused and supporting active participation. However, areas such as enhancing peer collaboration, including expert guidance, and providing feedback require improvement.

Based on the research findings, while demonstrating the contributions of in-service training programs to teachers' professional development, efforts were made to highlight areas needing improvement. In line with the results, recommendations were provided for shaping educational policies and enhancing the effectiveness and efficiency of current in-service training programs. It was particularly suggested that teachers' opinions and needs be considered, that training sessions include more practical, in-class experiences, and that mentorship and feedback be emphasized.