Veraset ve intikal vergisinde istisnalar ile tarifenin oransal yapı açısından değerlendirilmesi ve analizi
Evaluation and analysis of exclusions and rates of inheritance and gift tax
Yazar: MURAT GÖNÜL
Danışman: PROF. DR. ŞÜKRÜ KIZILOT
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Maliye Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Ekonomi = Economics ; Hukuk = Law
Dizin: Veraset = Inheritance ; Veraset vergisi = Inheritance tax ; Vergi Kanunu = Tax Code ; Vergi hukuku = Tax law ; Vergi istisnası = Tax exclusion ; Vergi mevzuatı = Tax legislation ; Vergi tarifesi = Tax schedules ; Vergilendirme = Taxation ; Vergiler = Taxes

Özet:
Veraset ve intikal vergisi, ölüm olayı sonucunda veraset yoluyla ve çeşitli şekillerde sağlar arasında gerçekleşen karşılıksız intikalleri konu alan genel bir servet vergisidir. Servet transferi üzerinden alınan bir vergi olan veraset ve intikal vergisi, ülkemizde 1926 yılında, 797 sayılı Veraset ve İntikal Vergisi Hakkında Kanun ile uygulanmaya başlanmış, zaman içinde çeşitli değişikliklere uğrayarak, 1959 yılında, 7338 sayılı Veraset ve İntikal Vergisi Kanunu ile günümüzdeki şeklini almıştır. Günümüze gelene kadar, çeşitli değişikliklere uğrayan veraset ve intikal vergisi, toplam vergi gelirleri içerisindeki payının oldukça düşük seyretmesi itibariyle mali fonksiyonundan ziyade, sosyo ? ekonomik fonksiyonuyla ve vergi sistemindeki tamamlayıcı özelliği ile ön plana çıkmaktadır.Çalışmamızın konusu olan veraset ve intikal vergisinin istisnaları, mali olmaktan çok sosyo - ekonomik amaçlarla düzenlenmiş olması; tarife yapısı ise, verginin karakteri itibariyle diğer vergilerden ayrılan artan oranlılığıyla dikkat çekmektedir. Verginin istisnaları, ağırlıkla, ivazsız intikallerin taraflarının akrabalık ilişkilerine göre belirli bir ayrıma tabi tutulması, örf ve adetler ve insani değerler dahilinde sıkça karşılaşılan ve toplumsal fayda sağlayan bazı kurumlar lehine gerçekleşen bir kısım karşılıksız servet transferlerinin vergi dışı tutulması gibi sosyal amaçlar doğrultusunda düzenlenmiştir. Verginin tarifesi ise, veraset yoluyla ve sağlar arasında gerçekleşen diğer karşılıksız intikalleri farklı oranlara tabi tutan, bununla birlikte veraset yoluyla gerçekleşenler dışındaki ivazsız intikalleri, tarafları arasındaki akrabalık ilişkisine göre ayıran, artan oranlı bir yapı göstermektedir.Çalışmamızın amacı, servet transferleri üzerinden alınmakta olan bir vergi olan, veraset ve intikal vergisinin istisnalarının ve tarife yapısının analizidir. Bu amaç doğrultusunda, çalışmanın ilk bölümünde, servet vergileri, servet vergilerinin kapsamı, nitelikler ve çeşitleri ile ilgili bilgi verilmiş, bir servet vergisi olan veraset ve intikal vergisinin amaçları, yapısı, fonksiyonlar ve uygulama yöntemlerine yer verilmiş ve veraset ve intikal vergisinin bazı yabancı ülkelerdeki genel görünümü, istisnaları ve tarif yapısı ele alınmaya çalışılmıştır. Çalışmamızın ikinci bölümünde, veraset ve intikal vergisinin, istisnaları ve tarifesinin günümüze gelene kadar geçirdiği aşamalar ve günümüzde uygulanmakta olan hali açıklanma çalışılmıştır. Çalışmamızın son bölümünde ise, veraset ve intikal vergisinin istisna ve tarifesi ile ilgili karşılaşılan sorunlar ve bu sorunlara yönelik çözüm önerileri ortaya konulmaya çalışılmıştır.

Abstract:
Inheritance and gift tax is a general wealth tax which its subject is transfer of wealth by means of inheritance or gratuitous transfers amongst living. Inheritance and gift tax, which is a tax imposed on wealth transfers, first began to execute in 1926, by the Law no. 797 on Inheritance and Gift Tax. In 1959, after various changes in that period of time, by the Law no. 7338 on Inheritance and Gift Tax, it became the same status as it is today. Because of the fact that it has a very small percentage in the total tax revenues, it stands out with the extra ? fiscal function rather than fiscal function.The exclusions of inheritance and gift tax, which are an essential part of this study, come into prominence with the fact that it was imposed by extra ? fiscal purposes rather than fiscal ones. The rates of inheritance and gift tax, which are another main part of this study, stands out with its uniqe progressive structure. The exclusions of inheritance and gift tax are arranged in order to achieve certain extra ? fiscal goals such as creating a difference, in terms of rates, between close family members and other individuals for gratuitous transfers and making certain gratuitous transfers motivated by unwritten laws of the society tax free. The rates of inheritance and gift tax on the other hand, has a progressive structure which creates a distinction between wealth transfers by means of inheritance and other gratuitous transfers, and a distinction between parties of certain transfers.The aim of this study is to analyse the exclusions and rates of inheritance and gift tax which is a tax imposed on wealth transfers. In order to achieve such aim, in the first chapter of the study, there are some explanations relating to wealth taxes, the scope, character and variety of wealth taxes and also, there are certain explanations conserning tha aim, structure, functions and some forms of executions of inheritance and gift tax. Furthermore, explanations concerning various applications of inheritance and gift tax in various foreign countries are given in the first chapter of the study. In the second chapter, exclusions and rates of inheritance and gift tax in Turkey are tried to be explained from as they used to be, to as it is today. Finally, in the last chapter, problems which we came across when analysing the inheritance and gift tax in Turkey are exposed and some suggestions about particular problems are made.