Diyabetik bireylerin erişkin bağışıklanma durumları ve zona hastalığı hakkındaki bilgi düzeyinin sorgulanması
Investigation of adult immunization status of diabetic individuals and their knowledge levels about herpes zoster disease
Yazar: NUR KÖKER
Danışman: DOÇ. DR. GÜZİN ZEREN ÖZTÜRK
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Şişli Hamidiye Etfal Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine

Özet:
Amaç: Bu çalışmada diyabet hastası olan bireylerin aşı farkındalığının ve zona
hastalığı hakkındaki bilgi düzeyinin sorgulanması amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Çalışmamız, Şişli Hamidiye Etfal Sağlık Uygulama ve
Araştırma Merkezi Aile Hekimliği polikliniğine bir aylık süre zarfında herhangi bir
sebeple başvuran 50 yaş ve üstü diyabetik bireyler ile yapılmıştır. Katılımcılara
tarafımızca hazırlanan 28 soruluk anket yüz yüze uygulanmıştır. Anket soruları,
katılımcıların sosyodemografik bilgilerini, erişkin aşılanma durumlarını, erişkin
aşılanma konusundaki genel yaklaşımlarını, erişkin dönemde hangi aşıları olduklarını,
zona hastalığı hakkındaki bilgi düzeylerini, zona aşısını bilme durumlarını
sorgulamaktadır. Anket çalışmasının tamamlanmasının ardından, elde edilen
verileriyle katılımcıların farkındalık durumları değerlendirilmiştir. Tüm istatistiksel
analizler IBM SPSS sürüm 25.0 kullanılarak gerçekleştirilmiştir. p<0.05 istatistikçe
anlamlı kabul edilmiştir.
Bulgular: Çalışmaya katılan 167 kişi değerlendirildiğinde 103 kişinin (%61,7)
diyabet ek olarak kronik hastalığı bulunmaktadır. Diyabete en çok eşlik eden hastalığın
75 kişi (%72,8) ile hipertansiyon olduğu, ikinci sıklıkta 67 kişi (%65) ile hiperlipidemi
olduğu görülmektedir. Aşılamanın her yaşta yapılabileceğine inanan 134 kişi (%80,2)
kişi bulunmasına karşın, erişkin dönemde yapılan aşıların tehlikeli olabileceğini
düşünen 61 kişi (%36,5) kişi bulunmaktadır. Zona hastalığını daha öncesinde duyan
101 kişi (%60,5) kişi bulunmaktadır. Buna karşın zona aşısını bilen 19 kişi (%11,4)
bulunmaktadır. Zona aşısı yaptırmak isteyen 48 kişi (28,7) bulunmaktadır. Zona aşısı
yaptırmak istemeyen 39 kişi (%32,8) aşıdan habersizdir. Zona bilgi anket toplam puanı
ile eğitim düzeyi arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık saptanmıştır
(p<0.001). Diyabet hariç kronik hastalığı olmayanlar, olanlara kıyasla bilgi anketinden
daha fazla puan almışlardır (p<0.001). Daha önce zona hastalığını duyan bireylerin
duymayanlara kıyasla zona bilgi anket puanı daha yüksek bulunmuştur (p<0.001).
Daha önce zona hastalığı geçirenlerin zona bilgi anket toplam puanı, geçirmeyenlere
kıyasla daha yüksek bulunmuştur (p<0.001). Zona aşısı yaptırmak isteyen bireylerin,
istemeyenlere kıyasla zona bilgi anket toplamı daha yüksektir (p<0.001). Eğitim
düzeyi arttıkça zona aşısı olmak isteyenlerin oranı artmıştır (p<0.001).
Sonuç: Diyabetik bireylerin erişkin aşılanma konusunda farkındalığa sahip
olmadığı ve bu bireylerde ağır seyredebilecek zona hastalığına dair bilgi düzeylerinin
yetersiz olduğu saptanmıştır.
Anahtar Kelimeler: Diyabetes mellitus,erişkin aşılanma,herpes zoster,zona
aşısı

Abstract:
Objective: The aim of this study is to examine the level of knowledge that
patients with diabetes have regarding immunization, vaccination, herpes zoster
disease, and the herpes zoster vaccine.
Materials and Methods: Our study was conducted at the Family Medicine
Polyclinics of the Health Sciences University Şişli Hamidiye Etfal Training and
Research Hospital for a duration of one month. Patients aged 50 and older who had
been diagnosed with diabetes were exemined in this study. Patients aged 50 and older
who had been diagnosed with diabetes were included in this study. The survey,
comprising 28 questions developed by our team, was administered to participants in
person under our supervision. The survey covered topics such as participants'
sociodemographic information, their history of adult vaccinations, their general
attitudes towards adult vaccination, the adult vaccines they had received, their level of
knowledge about herpes zoster disease, and their awareness of the herpes zoster
vaccine. Subsequently, participants' awareness levels were assessed based on the
survey data. All statistical analyses were conducted using IBM SPSS version and 25.0.
p<0.05 was considered statistically significant.
Results: In the study involving 167 participants, it was observed that 103
individuals (61.7%) had at least one chronic disease in addition to diabetes. The most
common accompanying disease among diabetes patients was hypertension, with 75
individuals (72.8%), followed by hyperlipidemia with 67 individuals (65%). A
noteworthy finding is that 134 participants (80.2%) believed that vaccinations could
be done at any age, while 61 individuals (36.5%) expressed concerns about the safety
of vaccinations in adulthood. There are 101 individuals (%60,5) who have heard of
herpes zoster before, whereas only 19 individuals (11.4%) were aware of the herpes
zoster vaccine. Notably, 48 participants (28.7%) expressed a desire to get the shingles
vaccine, while 39 people (32.8%) who did not wish to get the herpes zoster vaccine
were unaware of the vaccine. A statistically significant difference was found between
the herpes zoster knowledge survey total score and education level (p<0.001). Those
who did not have a chronic disease other than diabetes received higher scores from the
knowledge survey compared to those who did (p<0.001). Individuals who had heard
of shingles before had a higher herpes zoster knowledge survey score compared to
those who had not heard of herpes zoster (p<0.001). The total herpes zoster knowledge
survey score of those who had shingles before was found to be higher than those who
had not (p<0.001). Individuals who want to get vaccine have a higher herpes zoster
knowledge survey total than those who do not want to (p<0.001). As the education
level increases, the proportion of people who want to be vaccinated against herpes
zoster increases (p<0.001).
Conclusion: It has been identified that individuals with diabetes have a low
level of awareness regarding adult vaccination, and their knowledge about the
potentially severe herpes zoster disease is also limited.
Key Words: diabetes mellitus, adult vaccination, herpes zoster, herpes zoster
vaccine