Öğretmen adaylarının özetleme becerilerinin geliştirilmesi
Developing the summary skills of prospevtive teacher
Yazar: LATİFE YÜKSEL
Danışman: DOÇ. DR. KENAN DEMİR
Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Programları ve Öğretim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Aday öğretmenler = Candidate teachers ; Mesleki beceriler = Professional skills ; Özetleme = Summarizing ; Öğreten becerileri = Teaching skills ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Bu çalışmada öğretmen adaylarının okudukları bilgilendirici bir metni nasıl özetledikleri üzerinde durulmuş ve metin özetleme becerilerinin geliştirilmesi amaçlanmıştır. Kontrol gruplu ön- son test deneysel desenin kullanıldığı araştırmada öğretmen adaylarının özetleme becerilerini geliştirmek için çevrimiçi 5 ders saati süren "Üretken Bir İş: Özetleme" etkinlikleri yapılmıştır. Özetleme çalışmasına etkin olarak katılan 14 öğretmen adayı deney 1; dinleyici olarak katılan 13 öğretmen adayı deney 2 ve katılmayan 21 öğretmen adayı ise kontrol grubunu oluşturmuştur.Çalışmanın başında ve sonunda öğretmen adayları okul öncesi eğitim programından verilen 899 kelimelik metni özetlemiştir. Özetlerin puanlanmasında bütüncül dereceli puanlama anahtarı kullanılmış ve elde edilen nicel veriler parametrik olmayan testlerle karşılaştırılmıştır. Öğretmen adaylarının özet metinleri ve özetleme etkinliklerine ilişkin nitel görüşleri betimsel olarak incelenmiştir. Nitel veriler üzerinde yapılan bu inceleme sonucunda metne yaklaşım ve içerik oluşturma ana temaları ortaya çıkmıştır. 
Nicel verilerin karşılaştırılması sonucunda özetleme çalışmalarına etkin katılan deney 1 grubu öğrencilerinin özet metinlerinin, çalışmaları dinleyen deney 2 ve çalışmalara katılmayan kontrol grubundaki öğrencilerin özet metinlerinden anlamlı derecede iyi olduğu ortaya çıkmıştır. Deney 2 ve kontrol grubu öğrencilerinin özetleme puanları arasında ise anlamlı bir farkın olmadığı belirlenmiştir. Çalışmadan elde edilen nitel sonuçlara göre öğretmen adaylarının genel olarak özet yazarken kaynak metindeki başlığı kullanma eğiliminde oldukları, kaynak metnin bakış açısını ve kip özelliklerini özet metne yansıttıkları belirlenmiştir. Ayrıca öğretmen adayları özetleme etkinlikleri sayesinde özetlemeyi daha iyi öğrendiklerini ifade etmiştir.

Abstract:
This study emphasizedon, how teacher candidates summarize an informative text they read and aimed to improve their text summarization skills? In the research where the pre-posttest experimental pattern with control group was used, "A Productive Job: SUMMARIZATION" activities lasting 5 course hours were carried out online to improve the summarization skills of candidate teachers. In addition, 14 teacher candidates who actively participated in the summarization study were included in Experiment 1; 13 teacher candidates who participated as listeners constituted the experiment 2 and other21 teacher candidates who did not participate constituted the control group. At the beginning and end of the study, the candidate teachers summarized the 899-word text given from the preschool education program. A holistic scoring key was used to score the abstracts and the obtained quantitative data were compared with non-parametric tests. The abstract texts of the teacher candidates and their qualitative opinions on the summarization activities were examined descriptively. As a result of this examination on qualitative data, the main themes of approach to text and content creation have emerged.While, accordingtothe result of quantitative data comparison, it was found that the abstract texts of the experimental group 1students who actively participated in the summarization studies were significantly better than the abstract texts of the students in the experimentalgroup2,who listened to the studies and the students in the control group who did not participate in the studies. It was determined that there was no significant difference between the summarization scores of the students of experimentalgroup2 and the control group. However, according to the qualitative results obtained from the study, it was determined that teacher candidates generally tended to use the title in the source text while writing the abstract, that reflected the perspective and mode features of the source text to the summary text. In addition, teacher candidates stated that they learned to summarize better through summarization activities.