Siyasal iletişim uygulamalarında seçmen davranışlarını motive eden faktörler: Değer beklenti kuramları bağlamında siyasal kimlikler üzerinden bir araştırma
Factors motivating voter behaviors in political communication practices: A study on political identities in the context of value expectation theorys
Yazar: YILMAZ TÜRKER SANDIKCI
Danışman: PROF. DR. ÜMİT ARKLAN
Süleyman Demirel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Halkla İlişkiler ve Tanıtım Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Halkla İlişkiler = Public Relations ; Siyasal Bilimler = Political Science ; İletişim Bilimleri = Communication Sciences
Dizin: Beklenti kuramı = Expectancy theory ; Motivasyon = Motivation ; Seçmen davranışı = Voter behaviour ; Seçmenler = Voters ; Siyasal beklentiler = Political expectations ; Siyasal değerler = Political values ; Siyasal iletişim = Political communication ; Siyasal reklam = Political advertising ; Siyasi kimlik = Political identity ; Siyasi seçimler = Political elections

Özet:
Seçmen tutum ve davranışlarını istenen yönde etkilemek amacıyla özellikle
seçim dönemlerinde yoğun bir biçimde yararlanılan siyasal iletişim uygulamaları, son 
yıllarda siyasal aktörler tarafından gerek konvansiyonel gerekse yeni medya 
ortamlarında sıklıkla kullanılmaktadır. Çoğunlukla doğaçlama ilerlemeyen bir yapıda 
ve belirlenen hedefler doğrultusunda kurgulanan siyasal iletişim uygulamalarında 
siyasal aktörler seçmen motivasyonunu sağlamak amacıyla birtakım faktörlerden 
yararlanmaktadır. Seçmenler ise alternatif parti ya da adaylar arasında bir seçimde 
bulunurken siyasal iletişim uygulamaları aracılığıyla maruz kaldıkları bu faktörleri 
zihinsel süzgecinden geçirerek kararlarını olumlu ya da olumsuz yönde 
oluşturabilmektedir. Olumlu ya da olumsuz karar verme süreci içerisinde seçmenleri 
birtakım motive edici faktörler daha fazla etkilerken diğerlerini daha az etkilemekte
ya da hiç etkilememektedir. Zira seçmenlerin motive edilmesine yönelik yararlanılan 
faktörlerin etkinliği seçmen profillerine bağlı olarak değişime uğrayabilmektedir. Söz 
konusu değişimin nedensel boyutlarının ortaya çıkarılmasına odaklanan bu çalışma, 
değer-beklenti kuramlarının genel önermesi çerçevesinde seçmen/siyasal kimlik 
motivasyonunu açıklamayı amaçlamaktadır. Belirlenen amaç doğrultusunda İstanbul 
seçmenlerine yönelik gerçekleştirilen alan araştırmasından elde edilen bulgular
istatistiksel analiz yöntemleri ile çözümlenerek yorumlanmaktadır. Basit rastlantısal olmayan
örneklemin esas alındığı araştırmada, seçmen ve siyasi kimliklerin siyasal değer ve 
siyasal beklentilerinin; hak ve özgürlük unsurlarına ilişkin siyasal değerler/beklentiler,
milli unsurlara ilişkin siyasal değerler/beklentiler, dini unsurlara ilişkin siyasal 
değerler/beklentiler ve ekonomik unsurlara ilişkin siyasal değerler/beklentiler olmak 
üzere sekiz alt boyuttan meydana geldiği; siyasal değerler ile siyasal beklentiler ve alt 
boyutları arasında çoğunlukla orta düzeyde pozitif yönlü ilişkinin olduğu; siyasal 
değerlerin siyasal beklentiler üzerinde etkisinin bulunduğu; seçmen ve siyasi kimlik 
profillerinin ise siyasal değer ile siyasal beklenti ve alt boyutlarında birçok açıdan
farklılaştığı sonuçlarına ulaşılmıştır.

Abstract:
Political communication applications, which are used extensively especially 
during election periods, have been frequently used by political actors in both 
conventional and new media environments in recent years to influence voter attitudes 
and behaviors in the desired way. Political actors make use of some motivating factors 
to provide voter motivation in political communication practices, which are mostly 
built in a non-improvised structure and in line with the determined targets. Voters, on 
the other hand, can make their decisions positively or negatively by mentally filtering 
these factors that they are exposed to via political communication practices when they 
make an election among alternative parties or candidates. Although some motivating 
factors affect voters more in the positive or negative decision-making process, they 
affect others less or not at all because the effectiveness of the factors used to motivate 
the voters may change depending on the voter profiles. Focusing on uncovering the 
causal dimensions of the change in question, the present study aimed to explain the 
voter/political identity motivation within the framework of the general proposition of 
value-expectancy theories. In line with this purpose, the findings obtained from the 
field study conducted for Istanbul voters were analyzed and interpreted with statistical 
analysis methods. In the study that was based on a simple random sample, it was found 
that the political values and expectations of voters and political identities were affected 
by eight sub-dimensions, political values/expectations related to rights and freedom 
elements, political values/expectations related to national elements, political 
values/expectations related to religious elements, and political values/expectations 
related to economic elements; that there is mostly a moderate and positive relationship 
between political values and political expectations and sub-dimensions; political 
values have an effect on political expectations; and it was concluded that voter and 
political identity profiles differ in many aspects in terms of political values, political 
expectations, and sub-dimensions.