Ağrı ili organik tarım potansiyelinin belirlenmesi üzerinebir araştırma
A research on determining the organic farming potentialof Ağrı province
Yazar: HARUN SOLHAN
Danışman: DOÇ. DR. EMRAH KUŞ
Iğdır Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Organik Tarım İşletmeciliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: İşletme = Business Administration

Özet:
Tarımsal üretimde kimyasal içerikli girdi kullanımın her geçen gün artması, organik
tarımsal üretimi çağımızın en önemli konularından birisi haline getirmektedir. Türkiye'de
önemli bir tarım potansiyeline sahip olan Ağrı İli'nin bakir topraklara sahip olması; tarımsal
üretimde kimyasalların yoğun kullanılmaması ve son yıllardaki göçler sebebiyle tarımsal
faaliyet kaynaklarının üzerinde bulunan insan baskısının giderek azalması gibi hususlar,
organik tarım gerçekleştirmek isteyen üretici ve işletmeciler için son derece uygun bir
zemin sunmaktadır. Bu çalışmadaki amaç, Ağrı İl'inde organik faaliyet için gerçekten de
böyle bir zeminin oluşup oluşmadığını araştırmak ve ilin organik tarım potansiyelini
belirlemektir. Araştırmanın veri setini, Türkiye İstatistik Kurumu, Tarım ve Orman
Bakanlığı ve Karayolları Genel Müdürlüğü verileri oluşturmaktadır. Ağrı ve bölgesinde
organik olarak sürdürülen tarımın yapılabilirliğinin ortaya konulması amacıyla 5 madde
üzerinde durulmuştur. Bunlar; Ağrı İlinde bulunan üreticilerin yapısı, organik tarımın
gerçekleştirilemeyeceği arazilerin il içerisinde kapladığı alanın büyüklüğü, seçilmiş bazı
organik ürünlerin üretilmesi ile elde edilebilecek gelir miktarı, üretimde kimyasal içerikli
gübrelerin ve ilaçların kullanım miktarı ile beşeri ve tarımsal altyapıdır. Araştırma
sonuçlarına göre, il içerisinde bulunan işletmeci ve üreticilerin dünya üzerinde bulunan
üretim faaliyetine paralel olarak, aile bireylerinden oluşan, aile tipi olarak adlandırılan
üreticilerin bir araya gelerek oluşturduğu bir modelden bahsetmek mümkündür. İl
içerisinden büyük sanayi tesislerinin bulunma oranı son derece az ve tarım arazilerine
uzaktır. Buna göre, organik tarım mevzuatı dikkate alındığında organik üretim
yapılamayacak arazi oranının tarım yapılabilir arazisi içerisindeki payının çok düşük olduğu
belirlenmiştir. İlde üretim yapılan alanın sadece %8,16'sında gübreleme yapıldığı ve bu
alanın sadece %0,11'inde ilaç kullanıldığı belirlenmiştir. İlin beşeri ve sosyal sermaye
durumu incelendiğinde ise işletmeci ve üreticilerin oluşturduğu aile tipi işletmeciliğin
yapısında az da olsa bir zayıflık olduğu, kalifiyeli eleman ve işgücü ihtiyacının
karşılanmasında herhangi bir eksikliğin olmadığı tespit edilmiştir. Organik faaliyetlerin
önündeki en büyük engelin birlikte hareket eksikliğidir. Bu sorun, yatırımcıların bölgeye
çekilmesi ve organik tarım işletmecileri ile bir araya gelinmesiyle çözülebilir. Ayrıca, devlet
teşvikleri ve yerel idarelerin organik tarım üretimini teşvik etme ve etkili destekleme
politikalarının uygulanmasıyla organik tarıma geçiş sürecinde yaşanılan yüksek maliyetlerin
en aza indirilmesi önemli katkılar sağlayacaktır.

Abstract:
The increase in the use of chemical-containing inputs in agricultural production
makes organic agricultural production one of the most important issues of our age. The
province of Ağrı, which has important agricultural potential in Turkey, has untouched
lands; Issues such as the intensified use of chemicals in agricultural production and the
gradual reduction of human pressure on agricultural activity resources due to migrations in
recent years provide an extremely suitable basis for producers and operators who want to
realize organic agriculture. The aim of this study is to investigate whether such a ground is
indeed formed for organic activity in Ağrı Province and to determine the organic agriculture
potential of the province. The data set of the research consists of the data of the Turkish
Statistical Institute, the Ministry of Agriculture and Forestry and the General Directorate of
Highways. In order to reveal the feasibility of organic agriculture in Ağrı and its region, 5
items were emphasized. These; The structure of the producers in the province of Ağrı, the
size of the area covered by the lands where organic agriculture cannot be carried out in the
province, the amount of income that can be obtained from the production of some selected
organic products, the amount of use of chemical fertilizers and pesticides in production, and
human and agricultural infrastructure. According to the results of the research, it is possible
to talk about a model that is formed by the producers and producers in the province, which
are called family type, in parallel with the production activities in the world. The rate of
large industrial facilities in the province is extremely low and far from agricultural lands.
Accordingly, considering the organic agriculture legislation, it has been determined that the
share of the land where organic production cannot be made in the arable land is very low. It
was determined that only 8.16% of the production area in the province was fertilized and
pesticides were used only in 0.11% of this area. When the human and social capital
situation of the province is examined, it has been determined that there is a slight weakness
in the structure of the family-type business created by the operators and producers, and
there is no deficiency in meeting the need for qualified personnel and workforce. The
biggest obstacle to organic activities is the lack of joint action. This problem can be solved
by attracting investors to the region and coming together with organic agricultural
operators. In addition, it will make significant contributions by minimizing the high costs
experienced during the transition to organic agriculture, with government incentives and the
implementation of effective support policies and incentives for organic agriculture
production by local administrations.