Ankastre buzdolaplarında ayarlanabilen arka ayak konstrüksiyonu
Adjustable back roller construction driven by worm gear in built-in refrigerators
Yazar: ALPER ERDEM
Danışman: YRD. DOÇ. DR. VEDAT TEMİZ
İstanbul Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Makine Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Makine Mühendisliği = Mechanical Engineering
Dizin: Dişli tasarımı = Gear design ; Dişli çark takımı = Gear train ; Dişliler = Gears

Özet:
Ankastre buzdolaplarının kabinet içerisine kurulumları yapılırken cihazın arka tarafına ulaşmak imkansız olduğu için arka ayak yükseklik ayarını ön taraftan yapabilecek bir mekanizmaya ihtiyaç vardır. Özellikle bozuk zeminli yerlerde buzdolabının dengesini sağlayabilmek için dört ayağın bağımsız olarak ayarlanabilmesi gerekmektedir.Bunun için değişik sistemler mevcuttur. Bu tez çalışmasında, tam randımanlı çalışmayan çelik tel ile ayarlanabilen arka ayak konstrüksiyonu iyileştirilmeye çalışılmıştır. Yapılan konstrüktif iyileştirmeler sonucu problem tam olarak çözülemediği için alternatif çözümler incelenmiştir. Bu çözümlerden mevcut buzdolabı konstrüksiyonuna en uygun olduğu düşünülen sonsuz vida sistemi detaylı olarak çalışılarak projelendirilmiştir.Sonsuz dişli tasarımında ilk önce teorik hesaplamalarla mevcut sistemi kaldırabilecek dişli boyutları bulunmuştur. Sistem, dinamik ve ağır yüklere maruz kalmadığı ve çalışma süresinin çok kısa olduğu göz önüne alınarak dişlilerin plastikten yapılmasına karar verilmiştir.İlk denemelerde, hesaplamalarda bulunan dişli boyutlarına çok yakın boyutlardaki numune sonsuz vida ve vida çarkı, dişlileri kapatmaya yarayan ve aynı zamanda yataklayan plastik hızlı prototip olarak kullanılmıştır. Daha sonra POM'dan üretilmiş bir kapama ve merkezleme plastiği mevcut dişlilere göre modifiye edilerek kullanılmıştır. Ek olarak dişli çifti ve yatakları gres ile yağlanmıştır. Sadece bir defa olarak yapılan gresleme işlemi plastik dişliler için yeterlidir. Son duruma göre yapılan denemeler neticesinde sistem zorlanmadan çalışmaktadır ve çelik tel sistemine iyi bir alternatif oluşturmaktadır.

Abstract:
There is a necessity of a mechanism to make the height adjustment of back rollers from the front of the refrigerator during installation process. It is especially needed to adjust the rollers independently for rough floors.Adjustable back roller mechanism, is analyzed and some components of the system are modified for better performance. Alternative design proposals are examined. Worm gear solution is decided to work on in detail because it is better regarding construction.Dimensions of the worm gear are calculated according to load conditions. Calculations and tests are done according to plastic gears (POM, PA6) because of low load applied to the gears.In the first tests, some plastic gears are used with a rapid prototyped housing. Worm gear is deformed mainly because of the rapid prototyped housing causing extreme friction and heat. POM housing is modified according to the gears to prevent this failure. Additionally, the worm gear pair and the bearing detail of the plastic housing are greased against friction. After these adjustments, the tests are repeated and the worm gear system woked without any failure. But the construction can be optimised for better mechanical properties and cost reduction.