Covid-19'a yakalanan bireylerde dini başa çıkma (Amasya örneği)
Religious coping with individuals getting Covid-19 pandemic (Amasya sample)
Yazar: RAMAZAN ÖNCÜL
Danışman: PROF. DR. ŞABAN HAKLI
Hitit Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Din = Religion ; Psikoloji = Psychology

Özet:
2019 yılında Aralık ayında Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) tarafından Çin'in Hubei bölgesinde 
Wuhan kentinde deniz mahsülleri pazarında, sebebi belli olamayan fazlaca pnömoni hastası 
tesbit edilmiş ve bildirilmiştir. İlk defa 12 Ocak 2020'de bu tür şikâyetlerin nedenlerinin yeni 
tip bir koronavirüs olduğu (2019-nCoV) belirtilmiş ve 11 Şubat 2020 tarihinde bu salgın
"Covid-19" pandemisi olarak adlandırılmıştır. Özellikle hastalığın tedavisi için herhangi bir yol
ve yöntem belirlenememesi nedeniyle bu salgın insanlarda korku, tedirginlik ve strese sebep 
olmuş ve bu duygular da insanların davranış şekillerinde bozulmalara ve psikolojik 
sağlamlıklarında olumsuzluk durumunu ortaya çıkarmıştır. Bir şeye inanma yani din, hayatta 
karşımıza çıkan zor durumlara karşı bizi güçlü kılan, bize zorluklar karşısında güç veren 
özelliktir. Ayrıca din, insanlara karşısına çıkan problemlerin karşılığını vereceğini vaad 
etmektedir. Olağanüstü bir olay ve problemle baş başa kalan bireyler bu olayı anlamaya 
çalışırken diğer taraftan karşısına çıkan olaylarla dininden destek alarak başa çıkmaktadır. 
Hayatta karşı karşıya kaldığımız salgınlar, hastalıklar, tehlikeler veya bizi strese sokan 
olaylarla baş edebilmek ve bu durumdan kurtulmak için başa çıkma yöntemleri 
kullanmaktayız. Olumsuz durumlarla karşı karşıya kaldığımız bu gibi durumlarda ortaya 
koyduğumuz bu çabanın dini yönelimi ise dini başa çıkma metodumuzu ortaya koymaktadır. 
Bazı kişiler Allah'tan yardım isterken, bazı kişiler ise dinden uzaklaşma davranışı 
gösterebilmektedir. Bu çalışmada Amasya il ve ilçelerinde ikamet eden ve resmi olarak Covid19 tanısı alıp hastalığa yakalanmış kişilerin bu hastalığa yakalandıklarında bu hastalığın bir 
sağlık sorunu mu olduğunu düşündükleri yoksa hastalığı bir ceza olarak mı nitelendirdikleri, 
bu hastalıkla başa çıkmada dini başa çıkma yöntemlerine başvurup başvurmadıkları, hastalık 
sürecinde dini inanç ve ibadetlerinde farklılıklar olup olmadığı ve alternatif tıp yöntemlerine 
başvurup başvurmadıklarını ortaya koymak amaçlanmıştır.
Çalışmanın evrenini Amasya il merkezi ve ilçelerinde yaşayan ve 2020-2021-2022 yıllarında 
Covid-19 salgınana yakalanan hastalar oluşturmaktadır. Örneklem olarak da tesadüfi 
örneklem yöntemi ile seçilen bireyler ile derinlemesine görüşme yapılmıştır. Başkale'nin
(2016) çalışmasında derinlemesine görüşmelerde örneklemin yaklaşık 30 kişi olması
gerektiğini ifade etmiştir. Buradan hareketle çalışmanın örneklemini 31 katılımcı
oluşturmaktadır. Bu katılımcıların cinsiyetlerine göre homojen olarak dağılımlarına dikkat 
edilmiştir. Kullanılan yöntem ise nitel araştırma yöntemlerinden biri olan mülakat tekniğidir. 
Elde edilen veriler betimsel analiz yöntemiyle çözümlenmiştir. 
Araştıma neticesinde varılan sonuç Covid-19 hastalığına yakalanan bireylerin çoğunluğu bu 
hastalığı küresel bir sağlık sorunu olarak görmektedirler. Covid-19 hastalığına yakalanan 
bireylerin bu hastalığa yakalandıklarında inanç durumlarını sorgulamadıklarını, dini başa 
çıkma yöntemlerini kullandıklarını, bu hastalıkla birlikte dini inanç ve ibadetlerinde farklılık 
olduğunu belirtmişlerdir. Bu hastalığa yakalanan bireylerin büyük çoğunluğunun Covid-19 
hastalığı ile başa çıkmak için alternatif tıp'a yönelmekle birlikte dini başa çıkma yöntemlerine 
başvurdukları ortaya çıkmıştır.

Abstract:
In December 2019, the World Health Organization (WHO) detected and reported many 
pneumonia patients of unknown cause in the seafood market in Wuhan, China's Hubei region. 
It was stated for the first time on January 12, 2020 that the causes of such complaints were a 
new type of coronavirus (2019-nCoV), and on February 11, 2020, this epidemic was called the 
"Covid-19" pandemic. Especially since no way and method could be determined for the 
treatment of the disease, this epidemic caused fear, uneasiness and stress in people, and these 
feelings caused deterioration in the behavior of people and a negative situation in their 
psychological resilience. Believing in something, that is, religion, is the feature that makes us 
strong against difficult situations in life and gives us strength in the face of difficulties. In 
addition, religion promises people that the problems they encounter will be rewarded. 
Individuals who are left alone with an extraordinary event and problem, while trying to 
understand this event, on the other hand, cope with the events they encounter by getting 
support from their religion. We use coping methods to cope with and get rid of epidemics, 
diseases, dangers or events that stress us in life. The religious orientation of this effort, which 
we put forward in such situations when we are faced with negative situations, reveals our 
religious coping method. While some people seek help from Allah, some people may behave 
away from religion. In this study, whether people residing in Amasya provinces and districts 
who have been diagnosed with Covid-19 officially and have the disease think that this disease 
is a health problem or whether they describe the disease as a punishment, whether they resort 
to religious coping methods to cope with this disease, It is aimed to reveal whether there are 
differences in their religious beliefs and worship during the process and whether The
population of the study consists of patients living in Amasya city center and its districts and 
caught in the Covid-19 epidemic in the years 2020-2021-2022. As a sample, in-depth 
interviews were conducted with individuals selected by random sampling method. In his study, 
Başkale (2016) stated that the sample should be approximately 30 people in in-depth 
interviews. From this point of view, the sample of the study consists of 31 participants. 
Attention was paid to the homogeneous distribution of these participants according to their 
genders. The method used is the interview technique, which is one of the qualitative research 
methods. The obtained data were analyzed by descriptive analysis method.
The conclusion reached as a result of the research is that the majority of individuals suffering 
from Covid-19 see this disease as a global health problem. They stated that individuals who 
contracted the Covid-19 disease did not question their belief status when they contracted this 
disease, they used religious coping methods, and that there was a difference in their religious 
beliefs and worship with this disease. It has been revealed that the majority of individuals 
suffering from this disease turn to alternative medicine to cope with the Covid-19 disease, but 
also resort to religious coping methods.