Uluslararası varlık fonu tecrübelerinden Türkiye varlık fonuna bakış
A look at the Turkish asset fund from international asset fund experience
Yazar: GÜRKAN DANIK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ RESÜL YAZICI
Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Türkiye Varlık Fonu = Turkiye Wealth Fund ; Uluslararası finansal piyasalar = International financial markets ; Uluslararası finansman kurumları = International financing corporations ; Uluslararası işletmeler = International enterprises ; Varlık fonları = Wealth funds ; Yatırım fonları = Mutual funds

Özet:
Ulusal Varlık Fonları son 10 yılda popülerlik kazanmış ve 2001 yılından günümüze kadar
birçok ülkede varlık fonları sayısı artış göstermiştir. Dünya genelinde kurulmuş olan varlık
fonlarının temel kaynağı ise ülkelerin elde etmiş olduğu petrol ihracatı gelirlerinden, yüksek
döviz rezervlerinden ve cari işlem fazlalıklarından oluşmaktadır.
Son yıllarda varlık fonlarının yaygınlık göstermesinin en büyük nedeni ise küresel ekonomik
şartlar doğrultusunda yaşanan ani değişimler olmuştur. Bu değişimler kimi ülkeler için
avantaj kimi ülkeler içinde dezavantaj sağlamıştır. Söz konusu bu avantaj ve dezavantajlar
ülkelerin ekonomik durumlarını gözden geçirmelerini ve yeni önlemler almalarına zemin
oluşturmuştur.
Varlık fonları ise küresel ekonomik değişimler sonucunda ülkelerin yaşayabileceği her türlü
ekonomik şok ve dalgalanmaların önüne geçmek ve gelecek neslin refahını sağlayarak,
ekonomik istikrarı sağlamayı amaçlayan bir önlemler bütünü olarak karşımıza çıkmıştır.
Örnek olarak petrol gibi doğal kaynak zengini ülkeler olan Körfez Ülkeleri 1970'li yıllarda
yaşanan petrol krizi sonrası petrol fiyatlarındaki ani artışlarla ihracat gelirlerini büyük ölçüde
arttırmışlar ve bu fazla gelirlerini ise varlık fonları kurarak değerlendirmişlerdir. Yine aynı
şekilde Asya Ülkelerinde artan enerji talebi doğrultusunda büyük dış ticaret fazlalıkları elde
edilmiş ve bölgede yeni varlık fonları kurulmuştur.
Finansal sistemin en yeni uygulamalarından biri olan varlık fonu ülkemizde de kurulmuş ve
kurulması ile birlikte de birçok tartışmanın odak noktası haline gelmiştir. Bu çalışmamızda
finansal sistemin en yeni uygulaması olan ulusal varlık fonlarının tarihsel gelişimi, yapısı,
faaliyetleri, yönetimini ve uluslararası standartlarla uyumu incelenmiştir. Bu inceleme
yapılırken de dünya genelinde kendini ispatlamış ve başarılı olmuş 4 ülkenin varlık fonu ele
alınmıştır. Çalışmanın 3'ncü bölümünde ise Türkiye Varlık Fonu tüm yönleri ile tanımlanmış
ele aldığımız 4 ülkenin varlık fonları ile karşılaştırılarak fonun tüm artı ve eksi yönleri
belirlenmiştir.
Çalışmamızın son bölümünde ise kurulduğu günden bugüne kadar tartışmalara konu olan
Türkiye Varlık Fonu'nun eleştirilen yönleri ele alınmış ve bu eleştirilere yönelik çözüm
önerileri sunulmuştur. Bu doğrultuda 2016 yılına kurulan Türkiye Varlık Fonu'nun Türkiye
ekonomisi içerisindeki rolü ve olası etkileri değerlendirilmiştir.

Abstract:
Sovereign Wealth Funds have gained popularity in the last 10 years and the number of asset
funds has increased in many countries since 2001. The main source of the asset funds
established worldwide is the oil export revenues, high foreign exchange reserves and current
account surpluses.
The most important reason for the increase in asset funds in recent years has been the sudden
changes in global economic conditions. These changes have provided advantages for some
countries and disadvantages for others. These advantages and disadvantages have led the
countries to review their economic situation and take new measures.
Asset funds have emerged as a set of measures aimed at preventing economic shocks and
fluctuations that may be experienced by countries as a result of global economic changes and
ensuring economic stability by ensuring the welfare of the next generation.
For instance, Gulf Countries, which are rich in natural resources such as oil, have increased
their export revenues to a great extent with the sudden increases in oil prices after the oil crisis
in the 1970s and utilized these surplus revenues by establishing asset funds. Likewise, in line
with the increasing energy demand in Asian countries, large foreign trade surpluses were
achieved and new asset funds were established in the region.
The asset fund, one of the newest applications of the financial system, was established in our
country and became the focus of many discussions with its establishment. In this study,
historical development, structure, activities, management and compliance with international
standards of national asset funds, which is the newest application of financial system, are
examined. In the course of this review, the asset fund of the four proven and successful
countries around the world was discussed. In the 3rd part of the study Turkey Fund Assets
that we have dealt with all aspects of 4-defined asset funds with the funds of the country it is
determined by comparing all the pros and cons of direction.
In the last part of our study is the day on which the committee dealt with the subject of
controversy until today criticized aspects of Turkey's Assets Fund and offered solutions to
address these criticisms. Founded in 2016 this line was evaluated in the role and potential
impact of Turkey Turkey's economy Assets Fund.