Ortaöğretim öğrencilerinin kuvvet ve hareket konusuna yönelik grafik kullanma becerilerinin incelenmesi
An examination of secondary school students' skills of using graphics concerning force and movement topics
Yazar: BETÜL ŞEYMA YELTEKİN
Danışman: DOÇ. DR. IŞIL AYKUTLU
Hacettepe Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Fizik eğitimi = Physics education ; Fizik öğretimi = Physics teaching ; Grafik hazırlama = Graphic preparation ; Grafik çizme = Graphic drawing ; Hareket = Motion ; Kuvvet = Force ; Ortaöğretim okulları = Secondary education schools ; Ortaöğretim öğrencileri = Secondary education students

Özet:
Araştırmada, kuvvet ve hareket konusuna yönelik ortaöğretim 11. sınıf öğrencilerinin grafik okuma ve yorumlama ile grafik çizme becerilerini incelemek ve bu becerilerle ilgili karşılaşılan sorunlar varsa, bu sorunları belirlemek amaçlanmıştır. Tarama modeli ile yürütülen çalışma, 2018-2019 eğitim ve öğretim yılında, Ankara il merkezinde yer alan Anadolu Liselerinde öğrenim gören toplam 209, 11. sınıf öğrencisi ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmada veri toplama aracı olarak 13 maddeden oluşan çoktan seçmeli Grafik Okuma ve Yorumlama Beceri Testi (GOYBT) ve 5 maddeden oluşan açık uçlu Grafik Çizme Beceri Formu (GÇBF) kullanılmıştır. GOYBT'nde yer alan çoktan seçmeli sorular için, pilot çalışma sonucunda Cronbach Alfa güvenirlik katsayısı 0.83 olarak bulunmuştur. GÇBF'nda yer alan açık uçlu soruların analizi için ise rubrik kullanılmıştır. Araştırmada elde edilen veriler, parametrik testler kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırmada ayrıca veri toplama araçları ile elde edilen bulguların desteklenmesi amacıyla, öğrencilerin %20'si ile de yarı yapılandırılmış görüşme yapılmıştır. Araştırmanın sonunda, öğrencilerin grafik okuma ve yorumlamada orta düzeyde, grafik çizmede ise düşük düzeyde başarı gösterdikleri sonucuna varılmıştır. Araştırmada, öğrencilerin grafik okuma ve yorumlama becerileri ile grafik çizme becerileri birbirini etkilediği sonucuna ulaşılmıştır. Araştırma sonucunda ayrıca öğrencilerinin grafik eksenleri etiketleme, veri girişi, nokta oluşturma ve grafik çizmede, grafikleri anlama ve yorumlama konularında zorlandıkları belirlenmiştir. Öğrencilerin GOYBT, GÇBF puanlarının cinsiyete göre karşılaştırılması sonucunda kız öğrenciler lehine anlamlı bir farklılık olduğu ortaya çıkmıştır.

Anahtar sözcükler: grafik okuma-yorumlama, grafik çizme, kuvvet ve hareket,  çizgi grafiği, fizik eğitimi

Abstract:
The aim of this study is to examine 11th-graders' skills of reading and interpreting graphics about force and motion, and to determine problems, if there are any, concerning these skills. Conducted in the survey model, this study was realized in the 2018-2019 academic year with the participation of 209 11th-graders enrolled at an Anatolian high school in Ankara. Data collection tools used in the study were a 13-item multiple choice Graphics Reading and Interpreting Skills Test (GRIST) and a 5-item open ended Graphics Drawing Skills Form (GDSF). For the multiple-choice questions in GRIST, Cronbach Alpha reliability coefficient was found to be 0.83 after the pilot study. A rubric was used for the analysis of the open-ended questions in GDSF. The data obtained in the research were analyzed using parametric tests. Additionally, semi-constructed interviews were conducted with 20% of the students in order to support the findings obtained from the data collection tools. At the end of the study, it was concluded that students showed moderate success in reading and interpreting graphics, and low in drawing graphics. It was determined that students' skills of reading and interpreting graphics and their skills of drawing graphics affect one another. It was also determined at the end of the study that students have difficulty in labelling chart axis, in data entry, in forming points and drawing graphics, as well as in understanding and interpreting graphics. As a result of the comparison between students' GRIST and GDSF scores in terms of sex, it was seen that there is a meaningful difference in favour of female students. 

Keywords: reading-interpreting graphics, drawing graphics, force and motion, line chart, physics education