Mobil sağlık hizmeti ile takip edilen ve ayaktan izlenen tip 2 diyabetik hastalarda sarkopeninin değerlendirilmesi
Evaluation of sarcopenia in type 2 diabetic patients followed by mobile health service
Yazar: ESRA BORA
Danışman: PROF. DR. SEMA BASAT
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Ümraniye Eğitim ve Araştırma Hastanesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı / İç Hastalıkları Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: İç Hastalıkları = Internal diseases
Dizin: Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Diabetes mellitus-tip 2 = Diabetes mellitus-type 2 ; Hasta takibi = Follow up studies ; Kas distrofileri = Muscular dystrophies ; Mobil uygulama = Mobile application ; Sağlık hizmetleri = Health services ; Teletıp = Telemedicine

Özet:
Giriş-Amaç: Mobil sağlık uygulamaları hem hastalar hem de sağlık hizmeti verenler için taşınması ve erişilmesi kolay olan, sağlık durumunu izlemek ve iyileştirmek için kullanılan kablosuz cihazlar olarak tanımlanmaktadır. Bu çalışmada mobil sağlık uygulamaları ile uzaktan izlenen ve ayaktan poliklinik takibinde olan tip 2 diyabetik hasta gruplarında kas gücü, kas kütlesi, fiziksel performansını değerlendirmeyi amaçladık.
Gereç ve Yöntem: Çalışmamız prospektif bir çalışmadır. Temmuz 2019-Temmuz 2021 tarihleri arasında Sağlık Bilimleri Üniversitesi Ümraniye Eğitim ve Araştırma Hastanesi İç Hastalıkları Polikliniğinde izlenen tip 2 diyabet tanılı 25-50 yaş grubunda 100 hasta çalışmaya dahil edildi. Hastalar mobil sağlık hizmetiyle takip edilen ve ayaktan izlenen grup olmak üzere 2 gruba ayrıldı. Mobil sağlık hizmeti hekim ve hastaların cep telefonlarına yüklenen bir aplikasyon aracılığıyla sağlandı. Hastaların adım sayıları, ağırlık takipleri ve kan glıkoz değerleri günlük olarak takip edildi. Diğer grupta ise hastalara yalnızca poliklinik takipleri sırasında ölçümler yapıldı. Tüm katılımcıların boy, kilo, VKİ, SARC-F anketi skoru, kas gücünü değerlendirmek için el kavrama gücü ölçümü, kas kitlesini değerlendirmek için biyoelektrik empedans analizi, 4 metre yürüme hızı testi, glukoz düzeyleri 0-3. ve 6. ay takiplerinde kaydedildi. Her iki grupta bu değerler karşılaştırıldı. Verilerin değerlendirilmesinde istatistiksel anlamlılık düzeyi 0,05 olarak belirlendi.
Bulgular: Altı ay sonunda mobil sağlık hizmeti verilen gruptaki hastaların yağsız vücut kas kütlesi ve yağsız vücut kas kütle indekslerinin ayaktan izlenen gruba göre hafif arttığı, takiplerde ayaktan izlenen grupta 6 ay sonunda kas kütlesinin azaldığı gözlendi. Ancak takiplerde mobil sağlık hizmeti verilen grupta kilo ve VKI artışı yokken ayaktan izlenen grupta istatistiksel olarak anlamlı bir artış izlendi (p<0.05). Mobil sağlık hizmeti alan grupta kas gücünde 3. ay ve 6. ayda anlamlı artış olup (p<0.01) ayaktan izlenen grupta 6 ay sonunda kas gücü azalmış olarak izlendi (p<0.01).  Mobil izlenen grup ayaktan izlenen gruba göre kas gücünü korumuş ve kilo almamış olarak görüldü. 3.ve 6.ayda mobil grupta olası sarkopeni varlığı oranı kontrol grubuna göre anlamlı düzeyde daha düşük olarak bulundu.
Sonuç: Bu çalışmada mobil sağlık hizmetleri ile izlenen hastaların kas gücünün arttığını ve ağırlık ve VKİ'de artış olmadığını gösterdik. Ayaktan izlenen grupta ise kas gücünde azalma ve ağırlık ve VKİ'nde artış olduğunu saptadık. Mobil sağlık teknolojileriile izlenen tip 2 diyabetli hastaların gerekli tedavi düzenlemelerinin uzaktan yapılabilmesi sayesinde ayaktan izlenen hastalara göre kas gücü daha iyi korunmaktadır.

Anahtar Kelimeler: Mobil hizmet, Sarkopeni, Tip 2 Diyabetes mellitus

Abstract:
Introduction-Aim: Mobile health apps are defined as wireless devices that are easy to carry and access for both patients and healthcare providers, used to monitor and improve health. In this study, we aimed to evaluate muscle strength, muscle mass and physical performance in type 2 diabetic patient groups who are monitored remotely with mobile health applications and are in outpatient clinic follow-up.
Material-Method: Our study is a prospective study. Between July 2019 and July 2021, 100 patients in the 25-50 age group with type 2 diabetes were included in the study, which was monitored at the Internal Medicine Polyclinic of Health Sciences University Ümraniye Training and Research Hospital. Patients were divided into 2 groups as the group followed by mobile health service and the group monitored on an outpatient basis. Mobile health care was provided through an application installed on the mobile phones of physicians and patients. Patients' step counts, weight follow-up and blood glucose values were monitored daily. In the other group, the patients were measured only during outpatient follow-up. Height, weight, BMI, SARC-F questionnaire score, hand grip strength measurement to evaluate muscle strength, bioelectric impedance analysis to evaluate muscle mass, 4 meter walking speed test, glucose levels were recorded at 0-3 and 6 months follow-up. These values were compared in both groups. The level of statistical significance in the evaluation of the data was determined as 0.05.
Results At the end of six months, it was observed that the lean body muscle mass and lean body muscle mass indices of the patients in the group providing mobile health services increased slightly compared to the group monitored from the outpatient group, and the muscle mass decreased at the end of 6 months in the group followed up on an outpatient basis. However, while there was no increase in weight and BMI in the group with mobile health services in the follow-up, a statistically significant increase was observed in the outpatient group (p<0.05). There was a significant increase in muscle strength in the group receiving mobile health services at the 3rd month and 6th month (p<0.01), and in the outpatient group, muscle strength decreased at the end of 6 months (p<0.01).  The mobile-monitored group was seen as maintaining muscle strength and not gaining weight compared to the outpatient group. 3.ve the rate of possible sarcopenia presence in the mobile group at 6 months was significantly lower than in the control group.
Conclusion: In this study, we showed that patients monitored with mobile health services had increased muscle strength and no increase in weight and BMI. In the outpatient group, we found that there was a decrease in muscle strength and an increase in weight and BMI. Thanks to the fact that the necessary treatment arrangements of patients with type 2 diabetes monitored by mobile health technologies can be made remotely, muscle strength is better protected than outpatient patients.
 
Keywords: Mobile service, Sarcopenia, Type 2 Diabetes mellitus,