Antarktika Yarımadası ve çevresinde yayılış gösteren likenleşmiş mantar cinsleri Amandinea m. choisy, Buellia de not. ve Tetramelas norman'a ait türlerin taksonomik ve ekolojik yönden araştırılması ve DNA barkodlamaları
Taxonomical and ecological investigations and DNA barcoding of lichenized fungi species belong to Amandinea m. choisy, Buellia de not. and Tetramelas norman genera in the Antarctic Peninsula
Yazar: MERVE KAHRAMAN
Danışman: PROF. DR. MEHMET GÖKHAN HALICI
Erciyes Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı / Botanik Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Biyoloji = Biology ; Botanik = Botany
Dizin: Antarktika = Antarctica ; Bitki taksonomisi = Plant taxonomy ; Biyoekoloji = Bioecology ; Biyoloji = Biology ; Kutup bölgesi = Polar region ; Moleküler analiz = Moleküler analysis ; Moleküler biyoloji = Molecular biology ; Moleküler markerler = Molecular markers

Özet:
ÖZ
Bu çalışmada Antarktika Yarımadası ve çevresinde yayılış gösteren likenleşmiş mantar cinsleri Amandinea, Buellia ve Tetramelas'a ait türlerin taksonomik ve ekolojik yönden araştırılması ve DNA barkodlamalarının yapılması amaçlanmıştır. Bu doğrultuda tez danışmanı tarafından Antarktika Yarımadası'nda bulunan çeşitli adalardan toplanan üç cinse ait örnekler anatomik, morfolojik, kimyasal, moleküler ve ekolojik açıdan irdelenmiştir. Çalışmada toplanan liken örnekleri ilk olarak anatomik-morfolojik olarak teşhis edilmiş, daha sonra tüm örneklerde DNA izolasyonları gerçekleştirilmiş ve büyük bir kısmından nrITS ve mtSSU sekans verileri elde edilmiştir. Elde edilen veriler, genBANK'taki veriler ile filogenetik ağaçlara dönüştürülmüş ve yorumlamaları yapılmıştır. Örneklerden bazılarında teşhisi teyit etmek ve ek bilgi sağlamak için ince tabaka kromotografisi gerçekleştirilmiştir. 
Yapılan çalışma sonucunda çalışılan örneklerin Amandinea cinsinden 6 türe (A. babingtonii, A. coniops, A. norconiops, A. latemarginata, A. petermannii, A. falklandica), Buellia cinsinden 8 türe (B. aethalea, B. badia, B. epigaea, B. frigida, B. pycnogonoides, B. rodseppeltii, B. subfrigida) ve Tetramelas cinsinden 4 türe (T. anisomerus, T. granulosus, T. darbishirei ve T. pulverulentus) ait olduğu belirlenmiştir. Tez sonucunda Antarktika için yeni kayıt olan iki tür belirlenmiştir: B. badia, B. epigaea. B. badia. Ayrıca yalnızca kıtasal Antarktika'dan bilinen B. rodseppeltii türü ilk defa Antarktika Yarımadası'ndan rapor edilmiştir. 
Öte yandan tez kapsamında üç cins ilk defa moleküler açıdan detaylı şekilde incelenmiştir. Amandinea babingtonii, Buellia rodseppeltii, Buellia subfrigida türlerine ait nrITS verileri, Amandinea falklandica, Amandinea norconiops, Amandinea petermannii, Tetramelas granulosus türleri için hem nrITS hem de mtSSU verileri ve B. russa ve T. anisomerus türlerine ait mtSSU verileri literatürde ilk defa elde edilmiştir. Veriler literatüre katkı sağlaması açısından SCI kapsamndaki bir dergiye gönderilmiş ve incelenme sürecindedir. Tez kapsamında elde edilen toplam 82 veri (56 nrITS, 26 mtSSU) GenBANK'a yüklenmiştir.

Abstract:
In this study, it is aimed to investigate the taxonomic, ecological aspects and DNA barcoding of the species belong to Amandinea, Buellia and Tetramelas genera in the Antarctic Peninsula. In this direction, samples of these three genera collected from various islands in the Antarctic Peninsula by thesis supervisor were examined anatomicaly, morphologicaly, chemicaly, molecularly and ecologicaly. The lichen samples collected in the study were first identified anatomically and morphologically, then DNA isolation was performed in all samples and nrITS and mtSSU sequence data were obtained from most of them. Phylogenetic trees made with the generated data and current data uploaded in genBANK and their interpretations were made. In some of the samples, thin layer chromotography was performed to confirm the diagnosis and provide additional information.
As a result of the study, it was determined that studied samples belong to 6 species in Amandinea genus (A. babingtonii, A. coniops, A. norconiops, A. latemarginata, A. petermannii, A. falklandica), 8 species of Buellia genus (B. aethalea, B. badia, B. epigaea, B. frigida, B. pycnogonoides, B. rodseppeltii, B. subfrigida) and 4 species of Tetramelas genus (T. anisomerus, T. darbishirei, T. granulosus and T. pulverulentus). As a result of the thesis, two new records for Antarctica were determined and reported: B. badia and B. epigaea. In addition, B. rodseppeltii, known only from continental Antarctica, was reported for the first time from the Antarctic Peninsula.
On the other hand, within the scope of the thesis, three genera were examined in detail from a molecular point of view for the first time. nrITS data of Amandinea babingtonii, Buellia rodseppeltii, Buellia subfrigida species, both nrITS and mtSSU data of Amandinea falklandica, Amandinea norconiops, Amandinea petermannii, Tetramelas granulosus, and mtSSU data for B. russa and T. anisomerus was obtained at the first time in literature. The datas have been sent to a SCI journal to contribute to the literature and is in the process of being reviewed. A total of 82 datas (56 nrITS, 26 mtSSU) obtained within the scope of the thesis were uploaded to GenBANK.