Türkçe öğretmeni adaylarında okuduğunu ve dinlediğini anlama becerilerinin karşılaştırılması
Comparison of reading and listening comprehension skills of Turkish teacher candidates
Yazar: GİZEM NUR DEMİR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ Ü. YAHYA AYDIN
Düzce Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Ana Bilim Dalı / Türkçe Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Aday öğretmenler = Candidate teachers ; Dinleme = Listening ; Dinleme becerisi = Listening skill ; Dinleme-anlama = Listening-understanding ; Okuma-anlama = Reading-comprehension ; Okuma-anlama becerisi = Reading-comprehending skill ; Türkçe eğitimi = Turkish education ; Türkçe öğretimi = Turkish teaching

Özet:
Bu çalışmanın amacı, Türkçe öğretmeni adaylarında farklı metin türlerine göre okuduğunu ve dinlediğini anlama becerilerini karşılaştırmaktır. Bu amaca yönelik olarak Ateşman formülü ile okunabilirlikleri hesaplanan ve orta güçlükte olan iki bilgilendirici, iki öyküleyici metin ile aynı şaire ait iki şiire yönelik okuduğunu ve dinlediğini anlama testlerindeki sorular, uzman görüşleri alınarak araştırmacı tarafından oluşturulmuştur. Yapılan araştırmanın çalışma grubu, kolay ulaşılabilir örnekleme yöntemi ile seçilmiştir. Çalışma grubunu oluşturan Düzce Üniversitesi Türkçe Eğitimi Bölümü öğrencileri, ulaşım ve erişim kolaylığı nedeniyle tercih edilmiştir. Araştırmanın çalışma grubu, 167 lisans öğrencisinden oluşmaktadır. Çalışmanın verileri SPSS programı kullanılarak analiz edilmiştir. Verilerin normalliğini ölçmek amacıyla Lilliefors düzeltmeli Kolmogorov-Smirnov Testi kullanılmıştır. Verilerin p değerinde anlamlı bir fark vardır. Veriler normal değildir. Bu sebeple, parametrik olmayan ilişkili grupları karşılaştırmak için Wilcoxon İşaretli Sıralar Testi ve parametrik olmayan grupları karşılaştırmak için Kruskal Wallis H Testi uygulanmıştır. Araştırmada elde edilen verilerin analiz edilmesi sonucunda, bilgilendirici ve öyküleyici metinlerde dinlediğini anlama puan ortalamalarının, okuduğunu anlama puan ortalamalarından daha yüksek olduğu tespit edilmiştir. Şiir türünde ise okuduğunu anlama puan ortalamalarının, dinlediğini anlama puan ortalamalarından daha yüksek olduğu ortaya çıkmıştır. Türkçe Öğretmenliği Bölümü lisans öğrencilerinden 1 ve 2. sınıf öğrencilerinin, 3 ve 4. sınıf öğrencilerine göre uygulanan testlerde daha başarılı olduğu görülmüştür. Okuma ve Dinleme Eğitimi derslerine giren öğrencilerin daha yüksek puanlar alması beklenirken elde edilen verilere göre bu dersleri henüz görmemiş öğrenciler daha yüksek sonuçlar almışlardır. Bu durumda 1 ve 2. sınıf öğrencilerinin okuma ve dinleme becerilerinin daha gelişmiş olduğu ortaya çıkmıştır.

Anahtar Kelimeler: Okuma, Dinleme, Okuduğunu Anlama, Dinlediğini Anlama, Metin Türleri

Abstract:
The aim of this study is to examine the comprehension of reading comprehension and listening comprehension skills of Turkish teacher candidates according to different text types. For this purpose, two informative, two storytelling texts with moderate difficulty and readability calculated with the Ateşman formula and two poems belonging to the same poet were created by the researcher by receiving expert opinions. The study group of the research was selected with easy sampling method. Students of the Department of Turkish Education at Düzce University were preferred due to the ease of transportation and proximity to the researcher. The study group of the research consists of 167 undergraduate students. The data of the study were analyzed using SPSS program. In order to measure the normality of the data, the Lilliefors corrected Kolmogorov-Smirnov Test was used to compare nonparametric related groups, and the Wilcoxon T Test to compare nonparametric groups, and the Kruskal Wallis H Test. As a result of analyzing the data in the research, it was determined that the comprehension score averages were higher than the reading comprehension score averages in informative and narrative texts. In the poetry type, it is revealed that the reading comprehension scores are higher than the listening comprehension scores. It has been determined that the 1st and 2nd year students from the undergraduate students of Turkish Language Teaching Department are more successful in the tests applied than the 3rd and 4th year students. While the students who attend the Reading and Listening Education courses are expected to get higher scores, the students who have not yet taken these courses according to the data obtained have obtained higher results. In this case, it can be said that the reading and listening skills of the 1st and 2nd grade students are more developed.

Keywords: Reading, Listening, Reading Comprehension, Listening Comprehension, Types of Text