7075 alumınyum alaşımına tane ınceltme ıslemının mekanık ozellıklerıne etkısı
Effect of grain refining process on 7075 aluminum alloy on mechanical properties
Yazar: ADNAN KAHVECİ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. NAZIM KUNDURACI ; PROF. DR. SÜLEYMAN CAN KURNAZ
Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Metalurji ve Malzeme Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Metalurji Mühendisliği = Metallurgical Engineering

Özet:
7075 Alüminyum alaşımı, düşük yoğunluk, yüksek mukavemet ve yüksek korozyon direnci gibi özelliklerinden dolayı, havacılık-uzay ve otomotiv sanayinde sıklıkla kullanılan bir alaşımdır. Bu alaşımlara uygulanan ısıl işlem ile mekanik özellikleri önemli seviyede geliştirilebilmektedir. Öte yandan son çalışmalar gösteriyor ki 7075 serisi alüminyum alaşımlarına ilave edilen eser miktardaki alaşım elementlerinin mekanik özellikleri daha da artırabileceği yönündedir. Bu çalışmada 7075 alüminyum alaşımına farklı oranlarda ilave edilen Al-5Ti-1B tane incelticinin mikroyapısal, mekanik özellikler ve ısıl işlem üzerindeki etkileri incelenmiştir. Bu amaçla 7075 alüminyum alaşımı içerisine ağırlıkça %0, %0,5 ve %1 oranında Al5Ti1B tane inceltici ilave edilmiştir. Akabinde çözeltiye alınarak yaşlandırma uygulanan alaşımların döküm durumu, çözelti alınmış halleri ve ısıl işlem sonrası özellikleri incelenmiştir. Çalışma sonucu tane incelticinin hem çökelme sertleşmesi uygulanan numunelerde hem de uygulanamayan numunelerde mikroyapısal olarak değişikliklere sebep
olduğu gözlemlenmiştir. Tane inceltici ilave edilmeyen alaşımın sertlik değeri, ilave edilip ısıl işlem uygulanan alaşıma göre %47.5 oranında artış göstermiştir. Çekme testi sonucu elde edilen verilere göre tane inceltici ilave edilen ve çökelme sertleşmesi uygulanan alaşımın çekme mukavemetinin, tane inceltici ilave edilemeyen alaşıma göre %111 oranında daha yüksek olduğu tespit edilmiştir.

Abstract:
7075 Aluminum alloy is an alloy that is frequently used in the aerospace and automotive industries due to its low density, high strength and high corrosion resistance. With the heat treatment applied to these alloys, a significant increase in their mechanical properties is obtained. On the other hand, the latest trends are that trace amounts of alloying elements added to 7075 series aluminum alloys can further increase the mechanical properties. In this study, the effects of Al-5Ti-1B grain refiner added to 7075 aluminum alloy at different rates on microstructural, mechanical properties and heat treatment were investigated. For this purpose, Al5Ti1B grain refiner was added to 7075 aluminum alloy at a rate of 0,5% and 1% by weight. Afterwards, the base and heat treatment conditions of the alloys, which were aged by solution, were examined. As a result of the study, it was observed that the grain refiner caused microstructural changes on both the precipitation hardened samples and the non-applicable
alloys. The hardness value of the alloy without grain refiner was increased by 47.5% compared to the alloy that was added and precipitation hardening. According to the data obtained as a result of the tensile test, the tensile strength of the alloy with the addition of grain refiner and precipitation hardening was 111% higher than the alloy without grain refiner.