Rotenone ile oluşturulan deneysel Parkinson modelinde dişi ve erkek sıçanların beyin dokusunda oluşan nörodejenerasyonun MMP-2 ve MMP-9 immünolokalizasyonu yönünden değerlendirilmesi
The evaluation of neurodegeneration in MMP-2 and MMP-9 immunolocalization in the brain tissue of female and male rats in the experimental Parkinson model with Rotenone.
Yazar: FATMANUR OCAKÇI
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ZEYNEP DENİZ ŞAHİN İNAN
Sivas Cumhuriyet Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Histoloji ve Embriyoloji Ana Bilim Dalı / Histoloji ve Embriyoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Histoloji ve Embriyoloji = Histology and Embryology
Dizin: Beyin = Brain ; Matriks metalloproteinaz 2 = Matrix metalloproteinase 2 ; Matriks metalloproteinaz 9 = Matrix metalloproteinase 9 ; Matriks metalloproteinazlar = Matrix metalloproteinases ; Nörodejeneratif hastalıklar = Neurodegenerative diseases ; Parkinson hastalığı = Parkinson disease ; Rotenon = Rotenone ; Substantia nigra = Substantia nigra ; Sıçanlar = Rats

Özet:
Parkinson hastalığı (PH), substantia nigra pars kompaktada (SNPc) yer alan dopaminerjik nöronların kaybı ile karakterize edilen, sık görülen nörodejeneratif hastalıklardan biridir. Serbest radikal aracılı oksidatif hasar, bozulmuş mitokondriyal kompleks I aktivitesi ve nöroinflamasyon gibi biyokimyasal süreçlerin PH'ya neden olduğu düşünülse de nedeni tam olarak anlaşılamamıştır. Cinsiyet, Parkinson gibi nörodejeneratif hastalıkların insidansını ve doğasını etkileyen önemli bir faktördür. Dolaşımda yer alan steroit hormonlar, bu insidans farklılığının nedenlerinden biri olarak görülmüştür. 
Rotenone, Deneysel Parkinson modeli oluşturmak için kullanılan bir pestisittir. Kan-beyin bariyerini geçebilir. Reaktif oksijen türleri (ROS) üretimini artırarak nöronlara ve matrikse zarar vererek Parkinson hastalığını taklit eder. Matriks metaloproteazlar (MMP), yaralanma, nörogenez, aksonal büyüme, anjiyogenez, miyelinogeneze, demiyelinizasyon sonrası doku yeniden modellenmesinde rol oynayan enzimlerdir.  Merkezi sinir sisteminde aşırı aktive olmuş MMP'ler, hücre dışı matrikse (ECM), bazal laminaya ve endotel hücrelerinde sıkı bağlantılara saldırarak kan-beyin bariyerinin geçirgenliğinin artmasıyla birlikte çeşitli bozukluklara neden olur. 
Bu çalışmada, Rotenon ile oluşturulan deneysel PH'lı Wistar albino dişi ve erkek sıçanlarda 24 saat, 7. gün, 15. günlerde SNPc bölgesinde tirozin hidroksilaz (TH), jelatinaz A (MMP-2), jelatinaz B (MMP-9) immünolokalizasyonunun zamana bağlı değişimleri değerlendirilerek ve Parkinson hastalığında cinsiyete bağlı farklılıkların olup olmadığı belirlenmek istenmiştir.
Yapılan histopatolojik ve immünohistokimyasal deneyler sonucu elde edilen verilere göre, deneysel Parkinson hastalığı oluşturulmuş dişi ve erkek sıçanlarda beynin SNPc bölgesinde TH ve MMP-2 immünolokalizasyonu zamana bağlı olarak azalmış, buna karşılık MMP-9 immünolokalizasyon seviyesi artmıştır.

Abstract:
Parkinson's disease (PD) is one of the common neurodegenerative diseases characterized by the loss of dopaminergic neurons in the substantia nigra pars compact (SNPc). Although biochemical processes such as free radical-mediated oxidative damage, impaired mitochondrial complex I activity, and neuroinflammation are thought to cause PH, the cause is not fully understood. Gender is an important factor influencing the incidence and nature of neurodegenerative diseases such as Parkinson's. Steroid hormones in the circulation were seen as one of the reasons for this difference in incidence.
Rotenone is a pesticide used to create the Experimental Parkinson's model. It can cross the blood-brain barrier. It mimics Parkinson's disease by increasing the production of reactive oxygen species (ROS) and damaging neurons and matrix. Matrix metalloproteases (MMP) are enzymes that play a role in tissue remodeling after injury, neurogenesis, axonal growth, angiogenesis, myelinogenesis, and demyelination. In the central nervous system, over-activated MMPs attack the extracellular matrix (ECM), basal lamina, and tight junctions in endothelial cells, causing various disorders with increased permeability of the blood-brain barrier.
In this study, it was determined that tyrosine hydroxylase (TH), gelatinase A (MMP-2), gelatinase B (MMP-9) immunolocalization in the SNPc region at 24 hours, 7 days, and 15 days in Wistar albino female and male rats with experimental PH-induced with Rotenone. It was aimed to determine whether there are gender-related differences in Parkinson's disease by evaluating the time-dependent changes.
According to the data obtained as a result of histopathological and immunohistochemical experiments, TH and MMP-2 immunolocalization in the SNPc region of the brain decreased depending on time, whereas the MMP-9 immunolocalization level increased in male and female rats with experimental