Ortaokul öğrencilerinin dörtgenlere ilişkin geometrik muhakemelerinin gelişimi
Development of middle school students' geometric reasoning in the context of quadrilaterals
Yazar: AYHAN KIZILTOPRAK
Danışman: PROF. DR. NİLÜFER YAVUZSOY KÖSE
Anadolu Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Matematik Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Geometri = Geometry ; Matematik eğitimi = Mathematics education ; Matematik öğretimi = Mathematics teaching ; Muhakeme yeteneği = Reasoning ability ; Ortaokul öğrencileri = Secondary school students ; Ortaokullar = Secondary schools ; Tanım = Definition

Özet:
Bu araştırmanın amacı, ortaokul yedinci sınıf öğrencilerinin dörtgenlere (yamuk, paralelkenar, eşkenar dörtgen, dikdörtgen, kare) ilişkin geometrik muhakemelerinin gelişimini incelemektir. Araştırmada verilerin toplanması, çözümlenmesi ve yorumlanmasında nitel araştırma yöntemi benimsenmiş ve bu bağlamda öğretim deneyi kullanılmıştır. Araştırmanın uygulaması, 2017-2018 öğretim yılında Eskişehir il merkezinde sosyo-ekonomik durumu orta-düşük düzeydeki bölgede yer alan bir devlet ortaokulundaki 26 öğrenci ile yürütülmüştür. Bu öğrenciler arasından seçilen dokuz öğrenci araştırmanın odak katılımcılarını oluşturmaktadır. Araştırma sürecinde ön klinik ve son klinik görüşmelerle birlikte 25 ders saati süren sekiz öğretim bölümü tasarlanmıştır. Öğretim bölümlerinin ilk haftasında tanım yapma ve tanım yapmanın özelliklerine ağırlık verilmiştir. Daha sonraki haftalarda öğrencilerin tanım özelliklerini fark etmesi ile birlikte dörtgen çeşitlerini sınıflandırabildikleri görülmüştür. Öğretim sürecinin son bölümünde uygulanan bilardo oyunu etkinlikleri ile öğrencilerin hem bilişsel süreçlerinin hem de kavrama türlerinin açıkça ortaya çıkarılabildiğini göstermiştir. Araştırma sonunda öğrencilerin Duval'in kavrama türlerine göre hazırlanmış geometrik problemlere ilişkin kavramalarının söylemsel kavrama türüne yaklaştığı görülmüştür. Bununla birlikte dörtgen öğretiminde Duval'in ortaya koymuş olduğu kavrama türlerine uygun etkinliklerin sınıf içi uygulamalarındaki etkilerinin son klinik görüşmelere anlamlı derecede yansıdığı belirlenmiştir.

Abstract:
The aim of this study is to investigate the development of geometrical reasoning of seventh grade students associated with quadrilaterals (trapezoid, parallelogram, rhombus, rectangular, square). In the research, qualitative research methods were adopted in collecting, analyzing and interpreting the data and teaching experiment was used in this context. The application of the study was carried out with 26 students in a public secondary school located in the middle-low level region of socio-economic status in Eskişehir city center in 2017-2018 academic year. Nine students selected from these students are the focus participants of the research. In the research process, pre-clinical and post-clinical interviews and eight teaching episodes which lasted for 25 lessons were designed. In the first teaching episode, emphasis was given to the features of definitions and making definitions. In the following teaching episodes, it was observed that the students were able to classify the types of quadrilaterals when they conceptualized the definition features. It has been shown that both the cognitive and perceptual processes of the students can be revealed clearly with the billiard game activities applied in the last part of the teaching process. At the end of the research, it was seen that students' apprehensions of geometric problems which were prepared according to apprehension types suggested by Duval, approached the discursive apprehension type. In addition, it has been determined that classroom activities prepared appropriately for the apprehension types revealed a significant impact on post clinical interviews.