Bezelye (Pisum sativum  L.) ile buğdayın (Triticum aestivum L.) birlikte yetiştirilmesinde farklı ekim oranları ve sistemlerinin tane verimi ve verimle ilgili özelliklere etkisi
The effects of different sowing systems and ratios on grain yield and yield components in intercropping of pea (Pisum sativum  L.) and wheat (Triticum aestivum L.)
Yazar: AYBEGÜN TON
Danışman: PROF. DR. ADEM EMİN ANLARSAL
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu araştırma Çukurova Üniversitesi Ziraat Fakültesi ve İsveç Ziraat Bilimleri Üniversitesi Araştırma Alanlarında yürütülmüştür. Çukurova Üniversitesi Ziraat Fakültesi Araştırma Alanında bezelye+buğday birlikte üretiminde farklı ekim uygulamalarının tane verimi ve verimle ilgili özelliklere etkisini incelemek amacıyla yürütülen deneme 2014 ve 2015 yılı sonbaharında tesadüf blokları deneme desenine göre dört tekrarlamalı olarak kurulmuştur. Birlikte üretimde elde edilen bezelye ve buğday tane verimleri saf buğday ve saf bezelye verimlerinden daha düşük bulunmuştur. Birlikte üretim uygulamalarından elde edilen toplam tane verimleri ise saf bezelyeden yüksek, saf buğdaydan ise düşük bulunmuştur.Aynı sırada %50 ve %67 bezelye içeren birlikte üretim sistemlerinden diğer birlikte üretim sistemlerine kıyasla daha yüksek toplam tane verimi elde edilmiştir. İsveç Ziraat Bilimleri Üniversitesinde bezelye+buğday birlikte üretiminde farklı bezelye çeşitlerinin ve ekim oranlarının azot kazanımı üzerine etkisinin incelendiği deneme 2017 yılında tesadüf blokları deneme desenine göre dört tekrarlamalı olarak kurulmuştur. Toplam tane verimi bakımından saf üretim ve birlikte üretim uygulamaları arasında önemli bir fark bulunmamıştır. Birlikte üretimde her iki bezelye çeşitinde de, tanede fikse edilen azot miktarı, saf ekimlere göre daha az olmuştur. Her iki denemede birlikte üretimin bitki büyüme kaynaklarını saf ekimlere göre daha etkili kullandığı ortaya konmuştur.

Abstract:
This research was conducted at Cukurova University, Faculty of Agriculture and Swedish University of Agriculture Science at the Research Area of Field Crops Department. This research was conducted to determine the effect of different seeding rates and methods on the grain yield and yield components of wheat and pea intercrops at Agriculture Faculty of Cukurova University. Field trails were organized in randomized complete blocks design with four replications at the autumn of 2014 and 2015. Grain yields of intercropped pea and wheat were less than sole crop pea and  sole crop wheat.  Total grain yield of intercrops was higher than sole crop pea, but it was lower than sole crop wheat. Total grain yield of intercrops including 50 % or 67 % of pea at the same row was high compared to other intercrops. On the other hand, effect of different pea cultivars and sowing rates on the yield and the nitrogen acquistion in pea and wheat intercrops was investigated at the Swedish University of Agriculture Science in 2017. This experiment design was replicated four times in a randomized complete blocks experiment design. Differences between the intercrops and sole crops were no significant for total grain. Amount of N2 fixed in pea in the intercrops for grain was less than sole crop pea cultivars. In both experiment it was found that intercrops use environmental sources for plant growth factors more efficiently than the sole crops for grain production.