Varoluşçu sosyal hizmette özgürlük, öz-bilinç ve yaşam anlamının otantiklik üzerindeki etkisi: Karma modelli bir araştırma
The effect of freedom, self-consciousness and life meaning on authenticity in existential social work: A mixed model research
Yazar: YUNUS BAYRAM
Danışman: DOÇ. DR. TANER ARTAN
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Sosyal Hizmet Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Felsefe = Philosophy ; Psikoloji = Psychology ; Sosyal Hizmet = Social Work
Dizin: Otantiklik = Authenticity ; Sosyal hizmetler = Social services ; Varoluş = Existence ; Varoluşçuluk = Existentialism ; Yaşamın anlamı = Life meaning ; Özbilinç = Self-consciousness ; Özbilinç yeterliliği = Self-awarenes compatance ; Özgürlük = Freedom

Özet:
Amaç: Varoluşçu sosyal çalışma kuramında otantikliğin, ulaşılması istenen ideal birey ve ilişkinin temel özelliği olduğu görülmektedir. Otantik birey ve otantik ilişki bireyin kendi varoluşuna uygun bir konum alması sonucunda ortaya çıkmaktadır. Yapılan araştırmada bireyin ve ilişkilerinin otantik bir konuma getirilmesinde varoluşsal temalardan özgür iradenin, öz-bilincin ve yaşam anlamının ne derecede etkili olduğu araştırılmıştır.
Yöntem: Araştırma karma model yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın nicel deseninde ve nitel deseninde evren olarak Türkiye'deki genç yetişkinler belirlenmiştir. Nicel desende amaçlı örneklem tekniği ile belirlenen 599 kişi ile nitel desende ise yine amaçlı örneklem tekniği ile belirlenen 60 kişiyle veri toplama süreci gerçekleştirilmiştir. Nicel desendeki veriler, Özgür İrade ve Belirlenimcilik Ölçeği, Öz-bilinç Ölçeği, Yaşam Anlamı Ölçeği, Otantiklik Ölçeği ve Sosyo-demografik Bilgi Formu'ndan oluşan anketler aracılığıyla toplanmıştır. Nitel desendeki veriler, kuramsal ve felsefesi metinler göz önünde bulundurularak araştırmacı tarafından hazırlanan yarı yapılandırılmış görüşme formu aracılığıyla toplanmıştır. Nicel desende elde edilen verilerin yapısal eşitlik modellemesi aracılığıyla ölçüm testleri, yapı testleri, aracılık testleri ve çoklu kareli korelasyon katsayı testleri analiz edilmiştir. Nitel desende elde edilen veriler ise tematik analiz yöntemiyle test edilmiştir.
Bulgular ve Sonuç: Yapılan nicel analizler sonucunda ölçeklerin ölçüm testlerinin yüksek güvenirliliğe (ölçeklerin Cronbach alfa katsayıları .72 ile .78 arasındadır.) ve ortalama uyuma sahip olduğu (ölçeklerin uyum değerleri RMSEA: .06-.08; SRMR: .06-.08; GFI: .90-.94; CFI: .87-.94; TLI: .90-.92; NFI:.90-.92 arasındadır), yapı testlerinin ise ortalama uyuma sahip olduğu görülmektedir (her iki yapı modeli için de uyum değerleri RMSEA = 0.05; CFI = 0.90; GFI= 0.94; SRMR= 0.05 olarak bulunmuştur). Modellerdeki egzojen değişkenlerin tamamı endojen değişkenleri anlamlı ve pozitif bir şekilde yordamıştır. Aracılık testlerinin sonuçlarında ise öz-bilinç, özgür irade ve yaşam anlamının kısmi arabulucuk etkisine sahip olduğunu sonucuna varılmıştır. Nitel desende yapılan tematik analiz sonucunda dört üst tema (özgür irade, öz-bilinç, yaşam anlamı, otantiklik) ve on iki alt tema saptanmıştır. Araştırmada ileri sürülen tüm ana ve alt hipotezler veri sonuçlarıyla doğrulanmıştır. Elde edilen nitel araştırma bulguları nicel desen bulgularını desteklemektedir.

Abstract:
Objective: In the existential theory of social work, it is seen that authenticity is the main feature of the ideal individual and relationship to be achieved. The authentic individual and the authentic relationship emerge as a result of the individual taking a position suitable for his own existence. In the research, it was investigated how effective freedom, self-consciousness and the meaning of life from existential themes are in bringing the individual and his relationships to an authentic position.
Method: The research was carried out with the mixed model method. In the quantitative and qualitative design of the study, young adults in Turkey were determined as the universe. The data collection process was carried out with 599 people determined by the purposive sampling technique in the quantitative design and with 60 people determined by the purposive sampling technique in the qualitative design. The data in the quantitative design were collected through questionnaires consisting of a four-scale socio-demographic information form. The data in the qualitative design were collected through a semi-structured interview form prepared by the researcher considering the theoretical and philosophical texts. Measurement tests, structure tests, mediation tests and multiple square correlation coefficient tests were analyzed by means of structural equation modeling of the data obtained in the quantitative design. The data obtained in the qualitative design were tested with thematic analysis method.
Findings and Conclusion: As a result of the quantitative analysis, it is seen that the measurement tests of the scales have high reliability and average fit, while the structure tests have average fit. All of the exogenous variables in the models significantly and positively predicted the endogenous variables. In the results of the mediation tests, it was concluded that self-consciousness, free will and meaning of life had a partial mediation effect. As a result of the thematic analysis made in the qualitative design, four upper themes (free will, self-consciousness, meaning of life, authenticity) and twelve sub-themes were determined. All the main and sub-hypotheses put forward in the research were confirmed by the data results. The qualitative research findings obtained support the quantitative design findings.