Sağlık çalışanı olan ve olmayan bireylerin yeme farkındalığı ve sağlıklı beslenmeye ilişkin tutumlarının incelenmesi
Investigation of mindful eating and healthy nutrition attitudes of individuals who are healthcare professionals and non-health professionals
Yazar: BAŞAK KOCA
Danışman: DOÇ. DR. GÜVEN BEKTEMÜR
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Hamidiye Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı / Halk Sağlığı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics ; Halk Sağlığı = Public Health
Dizin: Bilinçli farkındalık = Mindfulness ; Sağlık personeli = Health personnel ; Sağlıklı beslenme = Healthy nutrition ; Yeme farkındalığı = Mindful eating ; Yeme tutumu = Eating attitudes

Özet:
Amaç: Bu araştırma sağlık çalışanı olan ve olmayan bireylerin yeme farkındalığı ve sağlıklı beslenmeye ilişkin tutumlarının incelenmesi amacıyla yapılmıştır. 
Gereç ve Yöntemler: Araştırma, Mart 2022-Mayıs 2022 tarihleri arasında Türkiye'de sağlık çalışanı olan ve olmayan çalışmaya katılmayı gönüllü olarak kabul eden 18 yaş ve üzeri 398 birey üzerinde yürütülmüştür. Sosyo-demografik özellikler anket formu ile alınmıştır. Bireylerin yeme farkındalığı düzeylerini değerlendirmek için YFÖ-30 ve sağlıklı beslenmeye ilişkin tutumlarını incelemek için ise SBİTÖ uygulanmıştır.
Bulgular: Çalışmaya alınan 398 bireyin % 60,3'ü kadın; % 39,7'si erkektir. BKİ'ye göre bireylerin % 42'si kilolu, % 34,2'si normal, % 23,1'i obezdir. % 61,6'sı üniversite, % 29,4'ü lisansüstü ve % 9'u lise mezunudur. Sağlık çalışanı olan bireylerin % 45,8'i diyetisyen, % 16,4'ü hemşire, %11,4'ü doktor, % 26,4'ü diğer sağlık çalışanıdır. Bireylerin % 69,8'i düzenli fiziksel aktivite yapmazken, % 30,2'si yapmaktadır. % 70,4'ü beslenme eğitimi almamışken, % 29,6'si almıştır. Yeme farkındalığı üzerine cinsiyet, BKİ, sigara kullanımı, beslenme eğitimi alma durumu ve sağlık çalışanı olma durumları etkili bulunurken; sağlıklı beslenmeye ilişkin tutum üzerine BKİ, eğitim, sigara kullanımı, düzenli fiziksel aktivite yapma, beslenme eğitimi alma durumu, çalışma süresi ve sağlık çalışanı olma durumlarının ilişkili olduğu tespit edilmiştir. 
Sonuç: BKİ, sigara kullanımı, beslenme eğitimi alma, sağlık çalışanı olma durumlarının yeme farkındalığı ve sağlıklı beslenmeye ilişkin tutum üzerine etkili bulunurken; cinsiyet faktörünün sadece yeme farkındalığı üzerine etkili olduğu, fiziksel aktivitenin de sadece sağlıklı beslenmeye ilişkin tutum üzerine etkili olduğu bulunmuştur.

Anahtar Kelimeler: Sağlıklı Beslenme, Sağlık Profesyoneli, Tutum, Yeme Farkındalığı

Abstract:
Aim: This research was conducted to examine the mindful eating and healthy nutrition attitudes of individuals who were healthcare professionals and not.
Materials and Methods: The research was conducted on 398 individuals aged 18 and over who voluntarily agreed to participate in the study, with or without health workers, between March 2022 and May 2022 in Turkey. Socio-demographic characteristics were taken with a questionnaire. MEQ-30 was used to evaluate the mindful eating status of individuals, and ASHN was used to examine their attitudes towards healthy nutrition.
Results: 398 individuals participated in the study. 60.3% of them were women and 39.7% men. According to BMI, 42% of individuals are overweight, 34.2% are normal, and 23.1% are obese. 61.6% of them university graduates, 29.4% postgraduates and 9% high school graduates. 45.8% of them who are health workers are dieticians, 16.4% nurses, 11.4% doctors, 26.4% other health workers. While 69.8% do not do regular physical activity, 30.2% do. While 70.4% did not receive nutrition education, 29.6% did. While it was found that gender, BMI, smoking, nutritional education, and being a health worker were effective on mindful eating; it has been determined that BMI, education, smoking, regular physical activity, nutritional education, working time and being a health worker have an effect on attitude towards healthy nutrition.
Conclusion: While BMI, smoking, getting nutrition education, being a health worker were found to be effective on mindful eating and attitudes towards healthy nutrition. It was found that the gender factor was only effective on mindful eating, and physical activity was only effective on the attitude towards healthy nutrition. 

Key Words: Attitude, Health Professional, Healthy Nutrition, Mindful Eating