Çağdaş Türk resminde güvercin teması
Pigeon theme in contemporary Turkish painting
Yazar: AHMET FATİH ÖZMEN
Danışman: PROF. DR. AHMET DALKIRAN
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Resim Ana Sanat Dalı / Resim Sanat Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Güvercinler = Pigeons ; Hayvanlar = Animals ; Modern resim sanatı = Modern painting art ; Resim sanatı = Painting art ; Resimler = Pictures ; Tema = Theme

Özet:
"Çağdaş Türk Resminde Güvercin Teması" konulu Sanatta Yeterlik/Doktora tez çalışması kapsamında amaç, güvercin figürünün çağdaş Türk resim sanatındaki kullanımına dair örneklerin incelenmesi ve elde edilen bulguların bir kaynakta toplanmasıdır. Zira geçmişten günümüze köklü milletlerin sahip oldukları kültür unsurlarının, diğer birçok alanda olduğu gibi sanat alanında da yoğun şekilde kullanıldığı görülmektedir. Bu bağlamda, söz konusu kültür unsurları içerisinde güvercin figürünün olduğunu da söylemek yanlış olmayacaktır. Bu nedenle güvercin figürünün çağdaş Türk resim sanatında ne şekilde ve ne anlamlarda kullanıldığının araştırılması ve ilgili figürün resim sanatındaki yansımalarına ait örneklerinin tespit edilerek kullanım esaslarına ait değerlendirmelerin bir başlık altında toplanarak ilgili literatüre katkıda bulunulması ve bu yolla alan araştırmacılarına yeni bir kaynak oluşturulmasının oldukça önem arz ettiği düşünülmüştür.
Türk resminde Osman Hamdi Bey ve Hoca Ali Rıza gibi usta ressamların birkaç eserinde güvercin figürü görülmektedir. Ancak söz konusu sanatçılar ilgili figürü eserlerinde başat unsur olarak kullanmamışlardır. Ayrıca çağdaş Türk sanatı 1950 sonrası siyasi, ekonomik ve kültürel değişimlerden çokça etkilenmiş, sanatçıların biçim, konu ve anlam açısından daha bireysel eserler üretmesini sağlamıştır. Bu kapsamda araştırma, 1950-2020 yılları arasında çağdaş Türk resim sanatı içerisinde eser üreten sanatçılardan; Aydın Ayan, Bünyamin Balamir, Faruk Cimok, Ferruh Başağa, Funda İyce Tuncel, Hüseyin Yıldırım, Kadir Şişginoğlu, Orhan Peker, Önder Aydın ve Söbütay Özer'e ait güvercin teması görülen eser örnekleri ile sınırlıdır. İncelenmek üzere seçilen sanatçıların araştırma konusu kapsamındaki istikrarlı tutumları tercih edilmelerinde referans olmuştur. 
Genel tarama modelinin esas alındığı araştırmada, nitel araştırma yöntem ve teknikleri kullanılmıştır. Nitel verileri elde edebilmek için araştırma sürecinde "doküman incelemesi ve görüşme" yöntemi kullanılmıştır. Görüşmelerde veri toplama aracı olarak, "Sanatçı Görüşme Formu" kullanılmıştır. Görüşmeler, telekonferans ve e-posta yolu ile yapılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Çağdaş Türk Resmi, Güvercin, Resim Sanatı

Abstract:
The aim of the Proficiency in Art / Doctorate thesis named "Pigeon Theme in Contemporary Turkish Painting" is to analyze the samples of the pigeon figure usage in contemporary Turkish painting and to gather the findings in a resource. Because it is seen that from past to present the cultural factors of the long-established nations are used intensly in the art field as in many other fields. In this context, it wouldn't be wrong to say that the pigeon figure is whitin the said cultural factors. For this reason, it is thought that it is very important to research how and in what meanings the pigeon figure is used in contemporary Turkish painting and determining the examples of the reflections of the relevant figure in the art of painting, contributing to the relevant literature by gathering the evaluations of usage principles under one heading and in this way, to create a new resource for field researchers.
Pigeon figures are seen in some works of master painters such as Osman Hamdi Bey and Hoca Ali Rıza in Turkish painting. However, the said artists did not use the relevant figure as the principal element in their works. Also contemporary Turkish art was greatly influenced by the political, economic and cultural changes after 1950, enabling artists to produce more individual works in terms of form, subject and meaning. Whitin the scope, the research is limited to examples of works with the theme of pigeon among the artists who produced works in Contemporary Turkish painting between 1950-2020 such as; Aydın Ayan, Bünyamin Balamir, Faruk Cimok, Ferruh Başağa, Funda İyce Tuncel, Hüseyin Yıldırım, Kadir Şişginoğlu, Orhan Peker, Önder Aydın and Söbütay Özer. The selected to be examined artists' steady attitude within the scope of the research subject has been a reference in their preference.
Qualitative research methods and techniques were used in the study based on the general survey model. In order to obtain qualitative data, "document analysis and interview"method was used in the research process. In the interviews, "Artist Interview Form" with a voice recorder, camera and e-mail were used as a data collection tool.

Keywords: Contemporary Turkish Painting, Pigeon, Painting Art