Ebû Nasr Serrâc et-Tûsî ve tasavvufî görüşleri
Ebû Nasr Serrâc et-Tûsî and his views on sufism
Yazar: NEŞET BODUR
Danışman: PROF. DR. ETHEM CEBECİOĞLU
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Tasavvuf Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Din = Religion
Dizin: Ebu Nasr es-Serrac = Ebu Nasr es-Serrac ; Sufi = Sufi ; Tasavvuf = Mystic

Özet:
Bu tezin amacı Serrâc et-Tûsî'nin tasavvuf anlayışını ve Serrâc'ın tasavvufa yaptığı katkıları ortaya koymaktır. Ayrıca Serrâc'ın yalnız mutasavvıf olmadığı; zamanının önde gelen ilim adamlarından biri olduğu vurgulanmıştır.
Bu çalışmada Serrâc'ın Lumâ' adlı eseri esas alınmıştır. Eserin yanı sıra Serrâc'ın tasavvufî görüşleri ile ilgili yapılan çalışmalar ve yazılan makalelerden yararlanılmıştır. Neticede Serrâc'ın tasavvufî görüşlerine daha kolay ulaşma imkânı sağlanmıştır.
Serrâc'ın en önemli özelliği ilimleri tasnif ederek tasavvufu dini bir ilim olarak isimlendirmesidir. Onun önemli bir çabası da tasavvufun menşeini Hz. Peygamber'e dayandırmak olmuştur. Ona göre tasavvuf Hz. Peygamber ve ashap döneminde mevcuttu. Dolayısıyla tasavvuf sonradan ortaya çıkan bidat değildir. 
	Diğer önemli bir husus da, Serrâc tasavvufun gerçek olanı ile gerçek olmayanını birbirinden ayırmış ve sürekli bunun mücadelesini vermiştir. Serrâc hem sûfîleri hem de sûfî geçinenleri uyarmış; yanlış yolda gidenlerin yanlışlarını ortaya koymuştur. Sûfî geçinen ancak Kur'ân ve sünnet dışı tutum ve davranışlar sergileyenlerin gerçek mutasavvıf olamayacaklarını söylemiştir. Gerçek sûfîlerin özelliklerini detaylı bir şekilde belirtmiştir.
Serrâc gerçek mutasavvıfların adeta bir portresini çizmiştir. Onun bu düşünceleri dönemini ve sonraki dönemleri etkilemiştir. Onun fikirleri günümüz tasavvufu için de büyük öneme haizdir.

Abstract:
The aim of this thesis is to present Serrâc et-Tûsî's understanding of Islamic Sufism and his contributions to the field of Sufism. It also emphasizes that Serrâc is not only a Sufi, but also one of the leading scholars of his time.
This study is based on Serrâc's work Lumâ. In addition to this work, it also benefited from other studies and articles on Serrâc's mystical views. As a result, it provided an easier access to Serrâc's mystical views.
The most important characteristic of Serrâc is classifying various disciplines and renaming them as mystical religious science. Another one of his important efforts was to base the origins of Sufism to Prophet Mohammed. According to Serrâc, Sufism was present during the Prophet's and his Companions' era. Thus, Sufism is not a bid'ah that emerged later on. 
Another important aspect is that Serrâc distinguished between the real and unreal areas of Sufism and constantly struggled in this regard. Serrâc warned both Sufis and those who pretended to be Sufis. He exposed the mistakes of those who lost their way. He said that those who pretend to be Sufis, but display attitudes and behaviours in contrast with the Qur'an and Sunnah, cannot be true Sufis. He stated the characteristics of real Sufis in a detailed manner. 
Serrâc literally painted a picture of real Sufis. His ideas have influenced both his era and the following ones. Those ideas are also of great importance for today's Sufism.