Türkçe öğretim merkezlerinde görev yapan öğretim elemanlarının eğitim durumları, akademik faaliyetleri ve eğitim-öğretim süreçlerinde yaşadıkları sorunlar
Educational status, academic activities and problems encountered by teachers working in Turkish language teaching centres during education and training processes
Yazar: HAZAL ÇEŞİT
Danışman: DOÇ. DR. MUSTAFA KAYA
Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Türkçe Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature

Özet:
Bu çalışmanın amacı, Türkçe Öğretim Merkezlerinde (TÖMER) görev yapan öğretim elemanları ile ilgili bir durum analizi yapmak ve öğretim elemanlarının yaşadıkları sorunları tespit etmektir. Çalışmanın ilk boyutunda nitel araştırma desenlerinden durum çalışması yapılırken ikinci boyutunda yarı yapılandırılmış görüşme yoluyla veriler toplanmıştır. Çalışmada nitel araştırma yöntemi kullanılmış ve bu araştırma durum desenine göre yürütülmüştür. Araştırmanın çalışma evrenini Türkiye'de TÖMER'lerde görev yapmakta olan öğretim elemanları oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklem grubunu seçkisiz örnekleme ile belirlenmiş, TÖMER'lerde görev yapan 14 eğitici oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak araştırmacı tarafından geliştirilen "Yapılandırılmış Görüş Bildirim Formu (YGBF)" ile "Öğretim Elemanı Kontrol Formu (ÖEKF)" kullanılmıştır. Araştırma kapsamında veriler toplanırken TÖMER'lerde görev yapan 14 eğiticiden görüş alınmıştır. TÖMER'lerde görev yapan öğretim elemanlarıyla ilgili bilgi toplanırken incelenen TÖMER'lerden 91'inin de öğretim elemanlarıyla ilgili bilgilere ulaşılmıştır. Toplanan verilerin analizi yapılırken YGBF'de nitel veri çözümleme araçlarından içerik analizi, ÖEKF'de ise nitel veri analiz tekniklerinden betimsel analiz kullanılmıştır.
Araştırma sonucunda TÖMER'lerde çalışan öğretim görevlilerinin maddî imkânsızlıklar ve altyapı eksikliğinden, planlama ve yönetim sorunlarından, sınıf ve ders düzenlemesine yönelik uygulamalardan, dil ve dil bilgisi öğretiminden, materyal eksikliğinden, ölçme ve değerlendirme uygulamalarından kaynaklanan birtakım sorunlar yaşadıkları tespit edilmiştir. Türkçenin yabancı dil olarak öğretilmesine yönelik bir lisans programının olmayışının eğitim-öğretim uygulamalarına olumsuz yansıdığı görülmüş, TÖMER'lerin uluslararası ölçütlere göre akredite edilmesi gerektiği saptanmıştır. Türkçenin yabancı dil olarak öğretimine yönelik düzenlenen sertifika programlarının bu alanın işleyişini olumsuz yönde etkilediği bulgulanmıştır. TÖMER'lerde çalışan öğretim görevlilerinin bir kısmının Maarif Vakfı tarafından hazırlanan programı incelemedikleri görülmüş, inceleyen öğretim görevlilerinden büyük bir kısmının ise programın Diller için Avrupa Ortak Başvuru Metnine uygun hazırlandığını düşündüğü tespit edilmiştir. Ayrıca TÖMER'lerde görev yapan müdürlerin, müdür yardımcılarının ve öğreticilerin genel itibariyle lisans, yüksek lisans ve doktora mezuniyetlerinin Türk Dili ve Edebiyatı bölümünden olduğu tespit edilmiş ve incelenen kişilerin Türkçenin yabancı dil olarak öğretimine yönelik yayın yüzdeliğine bakıldığında yayın sıklıklarının az olduğu görülmüştür.

Abstract:
The objective of this study is to conduct a case analysis of the teaching staff working in Turkish Language Teaching Centres (TÖMER) in order to identify any potential issues they may be facing. In the first phase of the study, a case study, one of the qualitative research designs, was employed, while in the second phase, data were collected through semi-structured interviews. The qualitative research method was utilised throughout the study, and it was conducted in accordance with the case design. The study population consisted of lecturers working in TÖMERs in Turkey. The sample group consisted of 14 instructors working in TÖMERs who were selected at random. The researcher developed two data collection tools, the 'Structured Opinion Form (SIF)' and the 'Instructor Control Form (ICF)', which were used in the study. During the course of the research, opinions were sought from 14 instructors working in TÖMERs. In addition, information about the instructors working in TÖMERs was gathered from 91 of the TÖMERs examined. While analysing the collected data, content analysis, one of the qualitative data analysis tools, was used in the PDSF, and descriptive analysis, one of the qualitative data analysis techniques, was used in the TECF.
As a result of the research, it was found that the lecturers working at TÖMERs encountered some problems arising from financial impossibilities and lack of infrastructure, planning and management problems, classroom and course organization practices, language and grammar teaching, lack of materials, and measurement and evaluation practices. It has been observed that the absence of an undergraduate program for teaching Turkish as a foreign language has a negative impact on education practices, and it has been determined that TÖMERs should be accredited according to international criteria. It has been found that certificate programs for teaching Turkish as a foreign language affects the functioning of this field negatively. It was observed that some of the lecturers working at TÖMERs did not study the program prepared by the Maarif Foundation, and most of the lecturers who studied it thought that the program was prepared in accordance with the Common European Framework of Reference for Languages. In addition, it was determined that the principals, deputy principals and instructors working in TÖMERs generally had undergraduate, master's and doctoral degrees in the Turkish language and literature department, and when the percentage of publications on the teaching of Turkish as a foreign language was analyzed, it was seen that the frequency of publications was low.