Üniversite öğrencilerinde romantik ilişkilere dair bilişsel süreçler, bağlanma özellikleri ile içselleştirme sorunlarının ilişkisinin incelenmesi
The associations between cognitive processes about romantic relationship, attachment characteristics and i̇nternalizing problems in university students
Yazar: ZEYNEP YENTÜRK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MESUT YAVUZ
İstanbul Aydın Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Akılcı olmayan inançlar = Irrational beliefs ; Anksiyete = Anxiety ; Bağlanma = Attachment ; Bilişsel süreç = Cognitive processes ; Depresyon = Depression ; Duygusal ilişki = Romantic relationship ; Stres = Stress ; Ölçekler = Scales ; Üniversite öğrencileri = University students ; İçselleştirme sorunları = Internalize problems

Özet:
Bu araştırmada üniversite öğrencilerinde romantik ilişkilere dair bilişsel süreçler, bağlanma özellikleri ile içselleştirme sorunlarının ilişkisinin incelenmesi amaçlanmaktadır. Araştırma kesitsel nitelikli bir araştırmadır. İstanbul'da üniversite okuyan 18-35 yaş arası 301 kadın (% 70), 129 erkek (% 30) öğrenci üzerinde gerçekleştirilmiştir. Katılımcılara, "Demografik Bilgi Formu" , "Romantik İlişkilerde Akılcı Olmayan İnançlar Ölçeği (RAİNO)", "Yakın İlişkilerde Yaşantılar Envanteri 2 (YİYE-2) ve "Depresyon, Anksiyete ve Stres Ölçeği (DASS21)" uygulanmıştır. Verilerin analizinde, Bağımsız Örneklemler T Testi Analizi, Pearson Momentler Çarpımı Korelasyon Analizi, Çok Değişkenli Doğrusal Regresyon Analizi ve Mediasyon Analizi kullanılmıştır. İstatistiksel analizler SPSS 21 programı ile yapılmıştır ve anlamlılık değeri p<.05 ve p<.01 olarak belirlenmiştir. Araştırma sonucunda kadın katılımcıların stres puanlarının erkek katılımcılardan anlamlı ölçüde yüksek olduğu bulunmuştur. DASS21 depresyon, anksiyete ve stres alt boyutları ile YİYE-2 kaygılı ve kaçıngan bağlanma ve RAİNO alt ölçekleri arasında pozitif yönde anlamlı korelasyonlar bulunmuştur. Regresyon analizi sonuçlarına göre kaygılı bağlanma ile aşırı beklenti akılcı olmayan inanç puanlarının anksiyete puanları üzerine anlamlı yordayıcı etkisi bulunmaktadır. Kaygılı bağlanma düzeyinin, depresyon ve stres puanlarını anlamlı ölçüde yordadığı görülmektedir. Yapılan Mediasyon analizi sonuçlarına göre kaygılı bağlanma ve anksiyete ilişkisinde aşırı beklenti akılcı olmayan inancının aracı değişken rolü oynadığı görülmektedir. Genç erişkinlerde güvensiz bağlanma tarzı ve romantik ilişkilerde bilişsel hataların ele alınmasının içselleştirme sorunlarının tedavisinde başarıyı artıracağı düşünülmektedir.
Anahtar Kelimeler: Romantik İlişki, Bağlanma, Biliş, İçselleştirme Sorunları

Abstract:
The objective of this study is to investigate the associations between internalizing problems, attachment characteristics and irrational romantic beliefs in university students.   This is a cross-sectional study. This study was conducted on 301 females (70%) and 129 males (30%) whose ages are between 18 and 35 and obtained from universities in İstanbul.  The Demographic Data Form, Irrational Beliefs in Romantic Relationships Inventory (RAINO), Experiences in Close Relationships-Revised (ECR-R), and Depression, Anxiety, Stress Scale (DASS-21) were applied to participants. Independent sample t test, Pearson product moment correlation analysis, multivariate linear regression analysis, and Spss Process Macro mediation analysis were used in data analysis. The statistical analysis were performed by Spss 21 programme and statistical significance level was set as p<.05 and <.01. The stress scores of female participants were higher when compared to male ones. There were significant correlations between DASS-21 depression, anxiety, and stress subscales, ECR-R anxious and avoidant attachment subscales and RAINO subscales. The results of the regression analysis indicated that anxious attachment and over expextations irrational beliefs scores predict the anxiety scores. The results of the regression analysis indicated that anxious attachment and over expextations irrational beliefs scores predict the anxiety scores. The over expectations score play a mediator role between the relationship of anxious attachment and anxiety scores. It may be suggested that focusing on insecure attachment style and cognitive errors in romantic relationships can increase the therapeutic success in young adults.
Keywords: Romantic relationships, Attachment, Cognition, Internalizing Problems