Türkiye'de yetişen Oxytropis DC. (Fabaceae) cinsinin, altcins Oxytropis ve Euoxytropis boiss. türlerinin gövde ve yaprak anatomik özelliklerinin incelenmesi ve bunların taksonomik önemi
Stem and leaf anatomical properties of the genus Oxytropis DC. (Fabaceae), subgenus Oxytropis and Euoxytropis boiss. and their taxonomic implications
Yazar: TOLGA PELİT
Danışman: DOÇ. DR. FERHAT CELEP
Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Anatomi = Anatomy ; Biyoloji = Biology ; Botanik = Botany

Özet:
Bu çalışmada, Türkiye'de yayılış gösteren Oxytropis cinsinin,  altcins Euoxytropis ait 5 türünün, gövde ve yaprak anatomisi incelenmiş ve detaylı anatomik özellikleri ortaya konulmuştur. Alt cins Euoxytropis altında dört seksiyon yer almaktadır: Seksiyon Dolichocarpon (O. argyroleuca, Türkiye Florasında yer alan O. fominii türü O. argyroleuca türünün sinonimi olmuştur), Seksiyon Chrysantha (O. pallasii ve O. pilosa), Seksiyon Eumorpha (O. aucheri) ve Seksiyon Orobia Bunge ve tek türle temsil edilmektedir (O. lazica Boiss.). Gövde ve yaprak anatomik özelliklerinden taksonomik öneme sahip epidermis, sklarenkima, korteks, floem ve ksilem tabaka sayısı, palizat parankiması, üst epidermis, alt epidermis ve bunların ebatları, çalışılmıştır. Sonuçlara göre, gövde ve yaprak anatomik özelliklerinden, epidermis, sklarenkima, korteks, floem ve ksilem, tabaka sayısı türlere özgü ayırt edici karakterler değildirler. Gövde özelliklerinin ölçüm sonuçları değerlendirildiğinde, Seksiyon Dolichocarpon'a ait O. argyroleuca ve O. fominii (O. argyroleuca türünün sinonimi) türlerinin, çalışılan diğer türlerden epidermis eni, korteks hücrelerinin eni ve boyu, floem hücrelerinin eni ve boyu açısından nispeten daha küçük olduğu tespit edilmiştir. Bu bulgular, O. fominii türünün O. argyroleuca altında sinonim olarak değerlendirilmesini desteklemiştir.  Geriye kalan türler içinde, gövde anatomik özelliklerinin ebatları açısından belirgin bir farklılık görülmemiştir. Yaprak anatomik özelliklerinin ölçümlerinden Seksiyon Eumorpha içinde yer alan O. aucheri türünün diğer türlerden nispeten daha büyük epidermis hücreleri olduğu görülmektedir. Sadece gövde ve yaprak anatomik karakterleri ele alındığında,  bu karakterlerin taksonomik öneminin düşük olduğu anlaşılmıştır. Anatomik verilerle birlikte morfolojik, palinolojik, tohum yüzey özellikleri veya karyolojik özellikler de kullanılarak taksonomik sorunların çözümünde faydalı olunacağı belirtilmiştir.

Abstract:
In this study, stem and leaf anatomical properties of 5 Oxytropis species in the subgenera Euoxytropis were studied. In the subgenus Oxytropis, there are three sections: Section Dolichocarpon (O. argyroleuca, O. fominii synonym of O. argyroleuca), Section Chrysantha (O. pallasii and O. pilosa) and Section Eumorpha (O. aucheri). and section Orobia Bunge (O. lazica Boiss.). In the stem and leaf anatomy, some taxonomically important characters i.e. the number of epidermis, sclarenchyma, cortex, phloem and xylem layers in stem and size of palizad paranchyma, upper and lower epidermis in leaf were studied. According to the results, the number of epidermis, sclarenchyma, cortex, phloem and xylem layers in stem anatomy is not taxonomically important characters. The stem measurements shown that epidermis width, cortex width and length, phloem width and length of O. argyroleuca, O. fominii synonym of O. argyroleuca are gradually smaller than the other species. According to the leaf measurements, epidermis cell size of O. aucheri is larger than the other species. In overall evaluation, anatomic properties of the stem and leaf have low taxonomic value. Anatomic characters would be combine the other morphologic, palynologic, seed morphologic and caryologic properties to solve taxonomic problems