Olba Geç Roma Dönemi seramik buluntuları
Olba Late Roman Period pottery finds
Yazar: SAFİYE AYDIN
Danışman: PROF. DR. AYŞE EMEL ERTEN
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Arkeoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Arkeoloji = Archeology
Dizin: Arkeolojik eserler = Archaeological materials ; Dağlık Kilikya = Rough Cilicia ; Manastır = Monastery ; Olba Tapınak Devleti = Olba Temple State ; Seramikler = Ceramics ; Tiyatro = Theatre ; Tiyatro binaları = Theatre buildings

Özet:
Çalışmamızın konusunu Dağlık Cilicia kentlerinden biri olan Olba'da tiyatro ve manastır yapılarında 2010-2018 yılları arasında açığa çıkarılan seramiklerin özellikleri oluşturmaktadır. Bu kapsamda dijital yöntemler ile çizilen ve kataloğa alınan seramikler birçok yayın çalışması kullanılarak sınıflandırılıp tanımlanmış ve tarihleme yapılmıştır. Çalışmamızda iç kesimde kırsal bir merkez olarak tanımlanabilecek kentin seramik geleneği ile sosyal ve ekonomik yapısı hakkında birtakım öncü önermeler/değerlendirmeler yapmak ve sonuçlara ulaşmak amaçlanmaktadır. Seramikler aynı zamanda kentin önemli siyasal, kültürel ve dinsel süreçten geçtiğini gösteren Geç Roma Dönemi yerleşim tarihine ışık tutmasının yanısıra, tiyatro ve manastır yapılarının kullanım süreleri ve geçirdikleri evrelerin tespit edilmesine de kaynak oluşturmaktadır. Çalışma sonucunda Akdeniz havzasında bilinen ve popüler olan Geç Roma seramiklerinin Olba'da ortaya çıkardığı genel tablo ile kırsal bir kentin yeme-içme alışkanlığı, sözü edilen tabloyu etkileyen unsurlar (yol/ulaşım bağlantıları, kırsal ekonomi) göz önünde bulundurularak değerlendirilmektedir. Olba'da ele geçen ithal seramikler ve amphoralar, kentte özellikle MS 6. yüzyıl ile 7. yüzyılın başlarına kadar devam eden ekonomik canlılığın anlaşılması bağlamında önem taşımaktadır. Sözü geçen yüzyıl bölgede ekonomik canlılığın devam ettiği dönemi yansıtmakta olup Olba'nın sahip olduğu yol ağıyla birlikte kıyı kentleriyle iletişimde olduğunu ve güçlü ticari bağlara sahip olduğunu göstermektedir. Kaba seramikler de genel olarak bölgedeki seramik geleneğiyle benzer özelliklere sahiptir.

Abstract:
Our work is based on the definition of the characteristics of the ceramics uncovered between 2010 and 2018 in the theatre and monastery structures of Olba, one of the cities of Rough Cilicia. Within the scope of our study, ceramics were sketched and catalogued using digital techniques, and then classified, defined and dated by consulting numerous publications. A number of pioneering suggestions made in this work aimed to demonstrate that the ceramic tradition and the socio-economic structure of the city define it as an inland rural centre. The study of the ceramics enabled us to determine the phases and usage period of the theatre and the monastery, in addition to shedding light on the history of the Late Roman Period settlement and demonstrating that the city had undergone significant political, cultural and religious processes. As a result of the study, a general representation of the Late Roman ceramics in Olba, known and popular in the Mediterranean basin, was revealed, and the eating and drinking habits of the rurally placed city were evaluated by taking into account the factors affecting this tableau (road/transport links, rural economy). The imported ceramics and amphorae found in Olba are important, especially in the context of understanding the economic viability of the city in the 6th century until the beginning of the 7th century AD. That century reflected a period of continued economic viability in the region which showed that Olba was in contact with coastal cities and had strong commercial links via the road network. The coarse ware pottery generally has similar characteristics to the ceramic tradition in the region.