Sosyal teorideki iktidar düşüncesi temelinde halkla ilişkiler ve Türkiye'de halkla ilişkilerin gelişimi
Public relations in the basis of power in social theory thought and development of public relations in Turkey
Yazar: NESRİN CANPOLAT
Danışman: PROF. DR. AYDEMİR OKAY
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Halkla İlişkiler ve Tanıtım Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2011
Konu: Halkla İlişkiler = Public Relations
Dizin: Halkla ilişkiler = Public relations ; Sosyal düşünce = Social thought ; Türkiye = Turkey ; İktidar = Government ; İktidar ilişkileri = Government relations

Özet:
İktidar ve halkla ilişkiler terimlerinin kavramsal iskeletinin çıkarılması, bu iki terimin bağlantılandırılması, kurallar dizisinin saptanması, bunların gözlem ve deneyimden gelen somut malzemeyle ilişkilendirilmesi, araştırmanın çıkış noktasıdır. Bu noktadan hareketle Türkiye'de hedef kitlelerle iletişimde yapılan uygulamalar temelinden, halkla ilişkiler uygulamalarının neler olduğunu belirlemek ve bunun üzerinden Türkiye'de halkla ilişkilerin gelişim sürecini ve halkla ilişkiler davranışının niteliğini ortaya çıkarmak amaçlanmaktadır.Çalışmanın birinci bölümünde sosyal teorideki iktidar düşüncesi, asimetrik ve simetrik iktidar kavramları, iktidarın araçları analiz edilmiş, halkla ilişkiler ve iktidarın bağlantı noktaları saptanmış, iktidar çeşitleri bağlamında halkla ilişkiler modelleri irdelenmiş ve halkla ilişkilerin asimetrik ve simetrik boyutu değerlendirilmiştir. İkinci ve üçüncü bölümde ise iktidar kavramı ve araçları bağlamında Cumhuriyet öncesi dönemden 2000 yılına Türkiye'de yapılan halkla ilişkiler uygulamaları saptanmıştır. Dördüncü bölümde de ?case study? yöntemi temelinde yapılan belge tarama, içerik analizi ve derinlemesine görüşme yöntemleri sonucu elde edilen veriler değerlendirilmiştir. Bu çalışmalar sonucunda Türkiye'de halkla ilişkilerin gelişimi konusunda çıkarımlarda bulunulmuş ve halkla ilişkiler davranışının asimetrik ve simetrik yönü saptanmıştır.Türkiye'de halkla ilişkilerin gelişim süreci tarih öncesi; devlet görevlilerinin halkla ilişkiler ajanı olarak kullanıldığı dönem; halkla ilişkiler ajanı olarak resmi basının kullanıldığı dönem; Milli Mücadele Dönemi; toplumsal fayda temelinde yürütülen halkla ilişkiler uygulamaları dönemi; modern siyasal halkla ilişkilerin başlangıcı, profesyonel halkla ilişkiler için alt yapı hazırlıkları dönemi; halkla ilişkiler alanında yeni başlangıçlar ve hızlı gelişmeler dönemi; halkla ilişkilerin kamu ve özel sektörde niceliksel olarak yaygınlaştığı ve alanın profesyonelleştiği dönem şeklinde sekiz dönem olarak belirlenmiştir. Halkla ilişkiler davranışı açısından ise Türkiye'de ağırlıkla tek yönlü simetrik ve çift yönlü asimetrik halkla ilişkiler davranışı söz konusudur. Ancak çift yönlü simetrik uygulamalar da varlık göstermektedir.

Abstract:
The starting point is to form the conceptual framework of power and public relations terms, connection of these two terms, determine the rules, connecting these with the concrete material coming from observation and experience. Starting from this point and the basis of application done by the institutions in Turkey about communication with target masses, it is aimed to determine what are the applications in public relations and from this point to determine the development process of public relations in Turkey.In the first part of the study, power thought in social theory, asymmetric and symmetric power aspects, the tools of power were analyzed, the connection points of public relations and power were detected, in the scope of power types, public relation models were analyzed and asymmetric and symmetric dimensions of public relations were determined. In the second part, the public relations application works during the transition period between pre-Republic and multi-party system done by the establishments in Turkey were determined. In the third part, the public relations through multi-party period till 2000 applied by establishments were determined. In the fourth part, data obtained as a result of document scanning, content analysis and in depth discussion methods done in the basis of case study method were analyzed.With this evaluation, some implications were made about the development of public relations in Turkey.The deveopment of public relations in Turkey is determined as eight parts such as pre history, period when the government officer was used as public relations agent; period when the official press was used as public relations agent, National Struggle Period; period when the public relations applications carried out in the basis of social benefit; begining of modern political public relations; period when there is infrastructure preparations made for professional public relations; new beginings and rapid developments period in the public relations area; period when public relations spread quantitatively in public and private sector and become professionalized.