Adrenal insidentalomalı hastalarda subklinik hiperkortizoleminin  öngörülebilmesi  için adenom boyutlarının kullanılması
İn patients with adrenal incidentaloma using adenoma dimensions to prediction of  subclinic hypercortisolemia
Yazar: GÜLSÜM CEREN TERZİOĞLU
Danışman: PROF. DR. ABDULLAH SERKAN YENER
Dokuz Eylül Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: İç Hastalıkları = Internal diseases
Dizin: Adenomlar = Adenoma ; Adrenal bez hastalıkları = Adrenal gland diseases ; Adrenal bez neoplazmları = Adrenal gland neoplasms ; Adrenal bezler = Adrenal glands ; Cinsiyet = Gender ; Cushing sendromu = Cushing syndrome ; Hidrokortizon = Hydrocortisone ; Kadınlar = Women ; Kortizon = Cortisone

Özet:
AMAÇ : Adrenal insidentaloma, adrenal bez patolojileri ile ilişkili olmayan nedenlerle yapılan radyolojik görüntülemeler ile saptanan adrenal kitlelerdir. Çalışmamızın amacı; adrenal insidentaloma tanılı hastalarda kortizol hipersekresyonun öngörülmesinde eşik değer oluşturabilecek adenom boyutunun saptanabilmesidir.

YÖNTEM : Çalışmamıza Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Endokrinoloji Bilim Dalı 'nda adrenal adenom nedeniyle takip edilen 741 hasta dahil edildi. Hastalar retrospektif olarak incelendi.

BULGULAR : Hastaların 204 'ü  erkek, 537 'si kadındı. Ortalama tanı yaşı 57.73 ± 10.53 'tü. Adrenal insidentalomaların ortalama boyutları 25.07 cm ± 10.89 cm idi. 741 hastanın 464 'ü bilateraldi. Aİ tanılı hastalarda kortizol hipersekresyonuna progresyon oldukça bazal kortizol ve 1 mg DST sonrasında bakılan kortizol değerlerinde artış olduğu görüldü. Tüm hastalar değerlendirildiğinde 1 mg DST sonrası bakılan kortizol seviyesi ile adenom boyutları arasında anlamlı ve pozitif yönde orta düzeyde ilişki saptandı ( r = 0.449 ; p < 0.01 ). NFA ve SCS tanılı hastalarda bakılan 1 mg DST sonrası kortizol seviyesi ile adenom boyutu arasında pozitif yönde ve anlamlı ilişki bulundu ( r = . 413 , p < .01 ). 

Çalışmamızda SCS tanısını öngörmede 21.5 mm adenom boyutu eşik değer olarak saptandı. Kadınlarda SCS görülme riskinin erkeklere göre 4.12 kat fazla olduğu bulundu ( p = 0.003 ). Yaş arttıkça SCS olma riskinin 1.06 kat arttığı görüldü ( p < 0.001 ). Kadın cinsiyet ve 21 mm 'den büyük olan adenom boyutu birlikte değerlendirildiğindeyse SCS görülme oranının 4.489 kat arttığı görüldü.

TARTIŞMA : Çalışmamız sayesinde Aİ hastalarında HPA aksının değerlendirilmesi kadın cinsiyet ve adenom boyutu 21 mm ve üzeri değerler ile sınırlı olabileceği sonucuna varıldı.

ANAHTAR KELİMELER : Adrenal boyutu, Adenom insidentaloma, Nonfonksiyone adenom, Subklinik Cushing Sendromu, Kadın cinsiyet

Abstract:
OBJECTİVE : Adrenal incidentalomas are adrenal masses detected by radiological imaging performed for reasons unrelated to adrenal gland pathologies. Our work purpose; the aim is to detect the size of adenoma, which can create a threshold value in the prediction of cortisol hypersecretion in patients with a diagnosis of adrenal incidentaloma. 

METHODS : 741 patients followed for adrenal adenoma at Dokuz Eylul University 
Faculty of Medicine Endocrinology Science were included in this study. Patients  analyzed as retrospective.

RESULTS : Of the patients, 204 were male and 537 were female. The mean age at diagnosis 57.73 ± 10.53. The mean size of adrenal incidentalomas was 25.07 cm ± 10.89 cm. 464 of 741 patients were bilateral adenoma. Progression to cortisol hypersecretion is quite high in patients with AI and an increase in cortisol values measured after 1 mg of DST. When all patients are evaluated, a significiant and positive moderate correlation was found between the cortisol level measured after 1 mg of DST and size of the adenoma ( r = 0.449 ; p < 0.01 ).  A positive and significant correlation was found between cortisol level and adenoma size after 1 mg DST in patients with NFA and SCS ( r = .413 , p < .01 ). In our study, 21.5 mm adenoma size was determined as the threshold value in predicting the diagnosis of SCS.

CONCLUSION : Thanks to our study, it was concluded that the evaluation of HPA
axis in Aİ patients may be limited to female gender and adenoma size values of 21 mm and above.

KEY WORDS : Adrenal size, Adenoma incidentaloma, Nonfunctional adenoma, Subclinical Cushing's Syndrome , Female gender