Ağız solunumu olan çocuklarda ağız diş sağlığı durumunun belirlenmesi
Oral health status of children with mouth breathing
Yazar: ELİF BALLIKAYA
Danışman: PROF. DR. MERYEM UZAMIŞ TEKÇİÇEK
Hacettepe Üniversitesi / Diş Hekimliği Fakültesi / Çocuk Diş Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Diş Hekimliği Uzmanlık, 2015
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry

Özet:
Ballıkaya, E. Ağız Solunumu Olan Çocuklarda Ağız Diş Sağlığı Durumunun
Belirlenmesi. Hacettepe Üniversitesi, Diş Hekimliği Fakültesi, Çocuk Diş
Hekimliği Uzmanlık Tezi, Ankara, 2015. Ağızdan solunum; çocuklarda sık
karşılaşılan önemli bir sağlık problemidir. Solunum sistemindeki bir engel nedeni ile
burundan solunum devam edememekte ve bu durum birey tarafından ağız solunumu
ile tolere edilmektedir. Çocukluk yaş grubunda, üst hava yolunda kısmi ya da tam
tıkanıklık ve hava akımında azalmaya yol açan temel neden adenotonsiller
hipertrofidir. Adenotonsiller hipertrofi en sık ve ciddi olarak 4-8 yaşlar arasında
görülmekte ve ağız solunumu prevalansı %9-40'a kadar dağılım göstermektedir.
Ağızdan solunum, çocuklarda atipik yutkunmaya, çeşitli maloklüzyonlara, düzensiz
kraniyofasiyal gelişime neden olabilmekte, ağız ve diş sağlığını olumsuz
etkileyebilmektedir.
Bu çalışma, H.Ü. Tıp Fakültesi Kulak Burun Boğaz Hastalıkları Anabilim Dalı
Polikliniği'ne başvuran, sistemik sağlık sorunu bulunmayan, adenotonsiller hipertrofi
tanısına bağlı ameliyat endikasyonu konulmuş, ağızdan solunum yapan 150 çocuğun
ağız diş sağlığı durumlarını incelemek üzere planlanmış ve yürütülmüştür. H.Ü
Girişimsel Olmayan Araştırmalar Etik Kurulu Başkanlığı'ndan onay alındıktan sonra,
adenoidektomi/tonsillektomi endikasyonu konulmuş çocuklar, operasyon öncesi
araştırmacı tarafından H.Ü. Diş Hekimliği Fakültesi Çocuk Diş Hekimliği Anabilim Dalı
Kliniği'ne çağırılmış ve veriler hastaların velilerine uygulanan bir anket formu
aracılığıyla toplanmıştır. Velilerden yazılı onam alındıktan sonra, çocukların ağız-diş
muayeneleri ayna, sond ve ünit ışığı altında; hava su spreyi ile dişler kurutularak
yapılmıştır. Diş çürükleri; DMFT/DMFS ve ICDAS II indeksleri ile, diş eti sağlığı ve
plak durumu ile ilişkili kayıtlar ise gingival indeks ve plak indeksi kullanılarak
değerlendirilmiş ve kaydedilmiştir. Ayrıca çocuklarda posterior, anterior ve kanin diş
ilişkileri, çapraşıklık durumu değerlendirilmiştir. Yaşları 3-15 yaş arasında değişen
toplam 150 çocuğun ortalama yaşı 5,92±2,55 olup %51,3'ü erkektir. Diş çürüğü için
ortalama indeksler sırasıyla; dmft=3,81±3,55; dmfs=9,71±1,07; DMFT=0,41±0,96,
DMFS=0,6±1,5 olarak bulunmuştur. Çocukların %67,3'ünde kaviteli diş çürüğü
gözlenmiş olup, ICDAS II indeksi ile değerlendirme yapıldığında tüm dişleri sağlıklı
olan çocuk bulunmadığı, çocukların %15,0'ında başlangıç seviyesinde, %42,0'ında
orta seviyede ve %62,0'ında ise ileri seviyede çürük diş olduğu saptanmıştır.
Çocukların %89,3'ünde gingivitis söz konusudur ve gingivitis yüzdesi posterior
bölgede anterior bölgeye göre anlamlı düzeyde daha yüksektir (p<0,001). Sonuç
olarak, ağızdan solunumun ağız sağlığını olumsuz yönde etkilediği düşünülmektedir.
Bu nedenle özellikle ağızdan solunum yapan çocuklarda diş çürüğü ve periodontal
hastalık riskini azaltmak amacıyla düzenli diş hekimi takibi ve koruyucu programların
uygulanması gerekmektedir.

Abstract:
Ballıkaya, E. Oral Health Status of Children with Mouth Breathing. Hacettepe
University, Faculty of Dentistry, Specialty Thesis in Pediatric Dentistry, Ankara,
2015. Mouth breathing is an important health problem, commonly encountered in
children. Due to an obstruction in the respiratory system, individuals can not breathe
through the nose and tolerate breathing via the mouth. In pediatric age group,
adenotonsillar hypertrophy is the main reason causing partial or complete upper
airway obstruction and reduction in airflow. Adenotonsillar hypertrophy occurs most
frequently and seriously between 4-8 years with the prevalence varying from 9% to
40%. Mouth breathing may cause atypical swallowing, various malocclusions and
irregular craniofacial development as well as may negatively affect oral and dental
health.This study was planned to determine the oral health status of 150 children with
mouth breathing, referred to the Department of Otorhinolaryngology in Hacettepe
University and will be operated because of adenotonsillar hypertrophy. After The
approval of the Local Ethics Committee of Hacettepe University, a questionnaire was
conducted to the parents before the operation. Written informed consents were
obtained from the parents and the children were examined using dental mirrors and
explorers under dental unit lighting by air-drying the teeth. Oral health status was
evaluated with DMFT/S, dmft/s, ICDAS II, dental plaque and gingival indices.
Furthermore, posterior teeth, anterior teeth and canine relationships as well as
crowding were also evaluated. Of the 150 children aged 3-15, 51.3% was male and
the mean age was 5.92±2.55 years. Regarding tooth caries, mean dmft was
3.81±3.55, mean dmfs was 9.71±1.07, mean DMFT was 0.41±0.96 and the mean
DMFS was 0.6±1.5. Among the children, according to the ICDAS II index none had
healthy teeth, 67.3% had cavitated dental caries, 15.0% had initial, 42.0% had
moderate and 42.0% had extensive caries. 89.3% of children had gingivitis and the
prevalence of gingivitis in posterior region was found to be significantly higher than
that of anterior region (p<0,001). In conclusion, to reduce the risk of dental caries and
periodontal disease, regular dental follow-up and preventive programs are needed to
be determined in children with mouth breathing.