Konya ilinde tarıma dayalı sanayinin yapısal analizi
Analysis of agri-food industry in Konya province
Yazar: ZEKİ BAYRAMOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. ERDEMİR GÜNDOĞMUŞ
Ankara Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarım Ekonomisi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2007
Konu: Ekonometri = Econometrics ; Ziraat = Agriculture ; İşletme = Business Administration

Özet:
Konya ilinde faaliyet gösteren tarım ve tarıma dayalı sanayi sektörleri input-output modeli kullanılarak analiz edilmiştir. İlde toplam 449 adet tarıma dayalı sanayi işletmesi bulunmaktadır. Örnekleme yöntemi ile 98 tarıma dayalı sanayi işletmesi belirlenmiş ve bu işletmelerle yüz yüze görüşmek suretiyle anket uygulanmıştır. Anket yöntemi ile elde edilen veriler, işletmelerin yapısal özelliklerini, girdi kullanımlarını, girdi temin yerlerini, üretim miktarlarını ve ürün dağılım yerlerini kapsamaktadır.Çalışmada Konya ili tarım ve tarıma dayalı sanayi sektörlerinin nihai taleplerindeki değişmeler karşısında, üretimlerinin nasıl değiştiği ve diğer sektörlerin üretimlerini nasıl etkiledikleri analiz edilmiştir. Bu etki çarpan katsayısı olarak adlandırılmaktadır. Çarpan katsayısı üretim, gelir, istihdam, tamamlayıcı ithalat, brüt katma değer, diğer faktör ödemeleri, elektrik enerjisi ve diğer ara girdiler için hesaplanmıştır. Üretim ve gelir çarpanlarında ilk sırayı su ürünleri sanayi alırken, istihdam ve brüt katma değer çarpanında tarım sektörü almaktadır.Sektörlerin ileri ve geri bağlantı katsayıları hesaplanmış ve kilit sektör belirlemesi yapılmıştır. İleri (0,5585) ve geri (0,4408) bağlantı katsayısı ortalamanın üzerinde olan yem sanayi kilit sektör olarak belirlenmiştir. Ayrıca sektörlerin ithalat yolu ile girdi temin etmelerinin ekonomiye verdikleri kayıp üretim, istihdam ve gelir açısından incelenmiştir. Kullandığı girdinin % 71'ini il dışından alan bitkisel yağ sanayi, ekonomik aktivite kaybı en fazla olan sektör olarak tespit edilmiştir.Konya ili tarım ve tarıma dayalı sanayi işletmeleri ürünlerinin, yıllara göre artan tüketimi ve rakip ithalatı karşılamak için 2008?2015 yılları arasında sektörlere göre artırılması gereken üretim miktarı tahmin edilmiştir. En fazla üretim artışı 2008 yılı için et ve et mamulleri sanayiye aittir. Ayrıca artan üretimle birlikte istihdam ve elektrik enerjisi ihtiyacı da yıllara göre hesaplanmıştır.Sonuç olarak, Konya ili tarım ve tarıma dayalı sanayi işletmelerinin ihtiyacı olan ara girdilerin, il içinden temin edilmesi bütün sektörlerin üretimine, istihdamına ve Konya ilinin kalkınmasına katkı sağlayacaktır.2007, 273 sayfaAnahtar Kelimeler: Tarıma Dayalı Sanayi, İnput-Output Analizi, Tarım sanayi entegrasyonu, Çarpan Analizleri, Sızıntı katsayısı

Abstract:
Agriculture and agri-food industry sectors operating in Konya province were analyzed by using the input-output model. There are 449 agri-food industry businesses operating in the province. 98 agri-food industry businesses were determined by sampling method and questionnaires were applied to these businesses through face-to-face interviews. Data collected by questionnaire method includes structural features of the businesses, their input utilization, their input providers and amounts of production and product distribution areas.The study has analyzed how the production of agriculture and agri-food industry sectors in Konya province have changed and affected production of other sectors due to changes in their final demands. This effect is called the multiplier coefficient. Multiplier coefficient was estimated for production, income, employment, complementary import, gross added value, other factor payments, electrical energy and other intermediate inputs. Fishery products industry takes the first place in production and income multipliers, and agriculture sector ranks the first in gross added value multiplier.Forward and backward linkage coefficient of sectors was calculated and the key sector was determined. Feed industry with forward (0,5585) and backward (0,4408) linkage coefficient above average was determined to be the key sector. Economic loss due to sectors? provision of input through import was also examined in terms of production, employment and income. Vegetable oil industry taking 71% of its input from outside the province was determined to be the sector with the highest lack of economic activity among other sectors.Production amount of agriculture and agri-food industry businesses in Konya province which is required to be increased according to sectors for the years 2008-2015 was estimated in order to meet increased consumption and competitive import. Meat industry has the highest production increase for the year 2008. Furthermore, employment end electrical energy needs due to increased production were estimated according to years.Consequently, provision of intermediate inputs needed by agriculture and agri-food industry businesses in Konya province from the province itself will contribute to the production and employment of all sectors and to the development of Konya province.2007, 273 pagesKey Words:Agri-Food Industry, Input-Output Analysis, Integration of Agriculture and Industry, Multiplier Analysis, Leakage Coefficient