Acephate ve mephosfolan insektisitlerinin insan lenfosit kültüründe genotoksik etkileri
The genotoxic effects of acephate and mephospholan insecticides in human lymphocytes culture
Yazar: DENİZ ÖZKAN
Danışman: DOÇ. DR. DENİZ YÜZBAŞIOĞLU
Gazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Biyoloji = Biology ; Genetik = Genetics
Dizin: Comet tekniği = Comet assay ; Kardeş kromatid değişimi = Sister chromatid exchange ; Kromozom düzensizlikleri = Chromosome aberrations ; Mikroçekirdek = Micronucleus ; Organofosfat = Organophosphate ; Periferik lenfositler = Peripheral lymphocytes ; Pestisitler = Pesticides

Özet:
Bu çalışmada, organfosofatlı insektisit olan Acephate ve Mephosfolan'ın insan lenfositlerinde meydana getirdiği genotoksik etkiler kromozomal anormallikler (KA), kardeş kromatid değişimleri (KKD), mikronükleus (MN) ve comet test yöntemleri ile araştırılmıştır. Ayrıca, Acephate ve Mephosfolan'ın mitotik indeks (Mİ), replikasyon indeksi (Rİ) ve nükleer bölünme indeksi (NBİ) üzerine etkileri olup olmadığı da incelenmiştir. Acephate ve Mephosfolan'ın farklı dozları (Acephate için 12,5; 25; 50; 100 ve 200 ?g/ml, Mephosfolan için 0,125; 0,25; 0,50; 1,00 ve 2,00 µg/ml) 24 ve 48 saat süreyle insan periferal lenfostilerine in vitro koşullarda uygulanmıştır. Acephate ve Mephosfolan her iki uygulama süresinde kromozom anormallik frekansında doza bağlı bir artışa neden olmuştur. Her iki insektisitin en fazla meydana getirdiği kromozomal anormallik kromatid ve kromozom kırığıdır. Acephate ve Mephosfolan tüm uygulama süreleri ve dozlarda KKD/hücre ve MN frekanslarını da doza bağlı olarak artırmıştır. Her iki kimyasal mitotik indeksi doza bağlı olarak düşürmüştür. Ancak replikasyon indeksi ve nükleer bölünme indeksini etkilememiştir. Comet testinde ise comet kuyruk uzunluğu ve kuyruk yoğunluğunu kontrole göre önemli oranda artırdıkları gözlenmiştir. Bu çalışmada uygulama ve kontrol grupları arasında KA, KKD, MN ve Mİ frekanslarında önemli düzeyde farklılıklar gözlenmesi, Acephate ve Mephosfolanın kültüre edilmiş insan periferal lenfositlerinde klastojenik, mutajenik, anojenik ve sitotoksik olduğunu, ayrıca izole edilmiş lenfositlerde comet oluşumu bu kimyasalların primer DNA hasarına neden olduğunu göstermiştir.

Abstract:
In this study, genotoxic effects of organophosphorus insecticides Acephate and Mephospholan were investigated using chromosomal aberrations (CA), sister chromatid exchanges (SCE), micronucleus (MN) and comet assay methods in human peripheral lymphocytes. Effects of Acephate and Mephospholan on mitotic index (MI), replication index (RI) and nucleer division index were also investigated. Different concentrations of Acephate and Mephospholan (for Acephate 12,5; 25; 50; 100 and 200 ?g/ml, for Mephospholan 0,125; 0,25; 0,50; 1,00 and 2,00 µg/ml) were treated to human peripheral lymphocytes in vitro both 24 and 48 h. Acephate and Mephospholan were significantly increased the frequency of chromosome aberrations in all treatment times in a dose dependent manner. The most common chromosomal aberration induced by both insecticides were chromatid and chrosome breaks. Acephate and Mephospholan increased SCE/cell and MN frequencies dose dependently in all treatment times and doses. Both chemicals decreased mitotic index dose dependently, however replication index and nucleer division indices were not effected. In comet assay significant increase in tail lenght and tail intensity was observed in treatment groups when compared with control groups. In this study significant differences in CA, SCE, MN and MI frequencies between treatment and control groups indicated that Acephate and Mephospholan are clastogenic, mutagenic, aneugenic and cytotoxic in cultured human peripheral lymphocytes, and also formation of comet in isolated lymphocytes showed that these chemicals caused primer DNA damage.