Karma belirtili olan ve olmayan majör depresif bozukluk hastalarında duygusal şemalar ve metakognisyonların karşılaştırılması
Comparison of emotional schemas and metacognitions in major depressive disorder patients with and without mixed symptoms
Yazar: FATMA NUR KARAKAYA
Danışman: PROF. DR. ÖMER ŞENORMANCI
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Bursa Yüksek İhtisas Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Psikiyatri Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Bilişsel şemalar = Cognitive schemas ; Depresif bozukluk = Depressive disorder ; Depresyon = Depression ; Üstbiliş = Metacognitive

Özet:
Amaç: Karma özellikli depresyon; majör depresif bozukluk için tüm kriterleri
karşılayan ve yükselmiş ruh hali, grandiyözite, her zamankinden daha konuşkan
olma, fikir uçuşmaları veya yarışan düşünceler, enerji artışı veya amaca yönelik
etkinlik artışı, uyku ihtiyacında azalma, riskli etkinliklere aşırı katılma şeklindeki
manik/hipomanik semptomlardan en az üçünü içeren depresyon dönemini
tanımlamaktadır. Depresif bir atak sırasında karma özelliklerin varlığı, daha
şiddetli ve/veya kronik depresif ataklar, ataklar arasındaki remisyonların daha kısa
olması, daha yüksek nüks oranı, antidepresan tedavi sırasında maniye kayma
riskinde artış, daha yüksek komorbidite oranları (en önemlisi anksiyete
bozuklukları ve/veya madde kullanım bozuklukları) ve daha yüksek intihar
girişimi riski ile ilişkilidir.
Çalışmamızın amacı daha önce psikopatolojiyle
ilişkisi gösterilmiş olan duygusal şemalar ve metakognisyonların, majör depresif
bozukluktaki karma belirtilerle olan ilişkisini incelemektir.
Yöntem: Çalışmamıza dahil edilme ölçütlerine uygun olan 95 MDB hastası
alındı. Hastalar HSL-32 ölçeğine göre karma özellikli olan grup ve pür depresyon
grubu olarak ayrıldı. ÜBÖ-30 ve LDŞÖ ile iki grup arasında ilgili fenomenler
araştırıldı. İki grup arasında sosyodemografik özelliklerin karşılaştırılmasında Ki-
kare testi kullanıldı. Gruplar arasında niceliksel verilerin karşılaştırılmasında
Student t testi ve Mann-Whitney U testi kullanıldı. Spearman korelasyon analizi
kullanılarak HSL-32 ölçek puanları ve diğer ölçek puanları arasındaki
korelasyonlar araştırıldı. Son olarak karma belirtilerin yordayıcılarını bulmak
amacıyla lojistik regresyon analizi yapıldı.
Bulgular: Karma özellikli depresyon ve pür depresyon grupları arasında,
demografik ve klinik özellikler açısından istatistiksel olarak anlamlı fark
bulunamadı. İki grup arasında ölçek puanları açısından istatistiksel olarak anlamlı
fark bulunamadı. HSL-32 puanları ile ÜBÖ-30 puanları ve yaş ve eğitim durumu
arasında istatistiksel olarak anlamlı düzeyde korelasyon saptanmadı. HSL-32
puanları ile LDŞÖ-"Kontrol" ve LDŞÖ "Hissizlik" alt ölçek puanları arasında
viiistatistiksel olarak anlamlı düzeyde korelasyon bulundu. Lojistik regresyon
analizine göre karma belirti yordayıcısı olarak ÜBÖ-"Bilişsel Güven" faktörü
bulundu.
Sonuç: Çalışmada karma özellikli depresyon grubunun pür depresyon
grubuna göre hissizlik ve kontrolün azlığı duygusal şemalarının daha belirgin
aktive olduğu, karma özellikler ile hissizlik ve kontrol duygusal şemaları arasında
ilişki olduğu bulunmuştur. Katı duygusal şemalar, adaptif duygusal şemalar ve
duygular hakkında olumsuz inançlar her iki grupta benzer puanlar almıştır.
Yararsız üstbilişsel faktörler her iki grupta da yüksek saptanmasına rağmen pür
depresyon grubunda karma özellikli gruba göre daha yüksektir. Pür depresyon
grubunda bilişsel güven eksikliği daha yüksek bulunmuştur. Bilişsel güvenin
yüksek olması karma özelliklerin bir yordayıcısı olabilir. Bu konuda daha çok
sayıda araştırmaya ihtiyaç vardır.
Anahtar Kelimeler : MDB, karma belirtiler, üstbilişsel faktörler, duygusal şema

Abstract:
Aim: Mixed depression is defined as depression episode that includes at least three of
the manic/hypomanic symptoms in addition to the criteria for major depressive
disorder. This manic/hypomanic symptoms includes elevated mood, grandiosity,
being more talkative than usual, flight of ideas or racing thoughts, increased energy
or goal-directed activity, decreased need for sleep, excessive participation in risky
activities.
Presence of mixed features during a depressive episode is associated with more
severe and/or chronic depressive episodes, shorter remissions between episodes,
higher relapse rate, increased risk of mania shift during antidepressant treatment,
higher comorbidity rates (most notably anxiety disorders and/or substance abuse) and
a higher risk of suicide attempts. The aim of our study is to investigate the
relationship between emotional schemas and metacognitions, which have been
shown to be related to psychopathology, and mixed symptoms in majör depressive
disorder.
Method: 95 patients with major depressive disorder were included in our study.
Patients were divided into mixed depression group and pure depression group
according to the HCL-32 scale. Related phenomena investigated between the two
groups with MCQ-30 and LESS. Chi-square test is used to compare
sociodemographic characteristics between the two groups. Student t test and Mann-
Whitney U test were used to compare quantitative data between groups. Correlations
between HCL-32 scale scores and other scale scores were compared using Spearman
correlation analysis. Finally, logistic regression analysis was performed to find
predictors of mixed symptoms.
Findings: There was no statistically significant difference between the mixed
depression and pure depression groups in terms of demographic and clinical
characteristics. No statistically significant difference was found between the two
groups in terms of scale scores. No statistically significant correlation was found
between HCL-32 scores and MCQ-30 scores, age and educational status. A
ixstatistically significant correlation was found between HCL-32 scores and LESS-
"Control" and LESS "Numbness" subscale scores. According to logistic regression
analysis, MCQ-30 "Cognitive Confidence" factor was found as a predictor of mixed
symptoms.
Conclusion: In this study, it was found that the numbness and control emotional
schemas were more prominently activated in the mixed-specific depression group
than the pure depression group, and there was a relationship between the mixed
features and the numbness and control emotional schemas. Rigid emotional schemas,
adaptive emotional schemas, and negative beliefs about emotions scored similarly in
both groups. Although unhelpful metacognitive factors were found to be higher in
both groups, they were higher in the pure depression group than in the mixed-
featured group. Cognitive lack of confidence was found to be higher in the pure
depression group. High cognitive confidence may be a predictor of mixed traits.
More research is needed on this subject.