Üniversite gençlerine yönelik geliştirilen cinsel sağlık ve üreme sağlığı eğitim programının etkinliği
The effectiveness of the sexual health and reproduction health education program for university youth.
Yazar: GÜL PINAR
Danışman: PROF. DR. LALE TAŞKIN
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Doğum ve Kadın Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2008
Konu: Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology
Dizin: T lenfositleri = T lymphocytes

Özet:
Bu çalışma, üniversite gençlerine yönelik geliştirilen cinsel sağlık ve üreme sağlığı (CSÜS) eğitim programının etkinliğinin değerlendirilmesi amacıyla yapılmıştır. Çalışmaya Başkent Üniversitesi Eğitim Fakültesi üçüncü sınıfta okuyan toplam 157 öğrenci alınmıştır. Çalışma, 1.04.2006-1.12.2007 tarihleri arasında gerçekleştirilmiştir. Müdahale araştırması olan bu çalışmada ön test, son test ve kontrol gruplu araştırma deseni kullanılmıştır. Araştırmacı tarafından geliştirilen CSÜS Eğitim Programı çalışma grubundaki öğrencilere toplam 30 saatte (haftada 3 saat olmak üzere 10 hafta) yürütülmüştür. Program konuları dört ayrı modülü içermektedir. Bunlar; ?Gençlerin Cinsel Sağlık Üreme Sağlığı?, ?Kadın-Erkek Üreme Sistemi ve Gebeliğin Oluşumu?, ?Aile Planlaması? ve ?Cinsel Yolla Bulaşan Enfeksiyonlar?dır. Kontrol grubundaki öğrencilere herhangi bir eğitim yapılmamıştır. Eğitimden önce çalışma ve kontrol grubundaki öğrencilere sosyo-demografik özellikleri, cinsel sağlıkla ilgili deneyim ve görüşlerini belirlemek amacıyla ?Kişisel Bilgi Formu? uygulanmıştır. Araştırmaya katılan öğrencilerin cinsel sağlık bilgilerini belirlemek için araştırmacı tarafından geçerlilik ve güvenirliği yapılan ?CSÜS Bilgi Ölçeği? kullanılmıştır. Bu ölçek, CSÜS Eğitim Programı'ndan önce ön test, her modülün sonunda ara test ve programın uygulanmasından sonra ise son test olarak verilmiştir. Aynı ölçek, kontrol grubunda ön test ve son test olarak uygulanmıştır. Çalışma grubundaki öğrencilerin eğitimden önce ve sonra araştırmacı tarafından geliştirilen CSÜS beceri değerlendirme rehberleri aracılığıyla maket üzerinde ?meme muayenesi?, ?testis muayenesi?, ?kadın kondom uygulaması? ve ?erkek kondomu? uygulamasını gerçekleştirme durumları değerlendirilmiştir. Verilerin analizinde; çift noktalı korelasyon testi, ki kare testi, fisher testi, paired samples test, tek yönlü varyans analizi, Mann Whitney U testi, student t testi kullanılmıştır. Çalışma ve kontrol gruplarının son test sonuçlarına göre, çalışma grubunun cinsel sağlık eğitimine ilişkin bilgi düzeylerinde istatistiksel olarak anlamlı bir farklılığın olduğu saptanmıştır (p<0.05). Kontrol grubunun son test sonuçlarına göre ise anlamlı bir farklılığın olmadığı bulunmuştur (p>0.05). Yapılan değerlendirmeye göre, öğrencilerin cinsel sağlık eğitimine ilişkin bilgi ve beceri düzeyleri ile sosyodemografik özellikleri, anne-babanın kişisel ve mesleki özellikleri ve cinsel çalışmaim ve görüşleri arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık bulunmamıştır (p>0.05). Çalışma grubundaki öğrencilerin gerçekleştirdikleri CSÜS uygulamalarının tamamında beceri puan ortalamasının ön teste göre son testte yüksek olduğu bulunmuştur (p<0.05).Anahtar Kelimeler: Cinsel Sağlık, Üreme Sağlığı, Cinsel Eğitim Programı, Üniversite Gençliği

Abstract:
This study is designed to evaluate the effectiveness of the sexual health and reproduction health (SHRH) education program that is developed for university students. A total of 157 students from Baskent University who are at the third class, are taken into the study. This intervention study is performed between April 1st 2006 and December 1st 2007. The design of study included pretest, final test with control groups. The SHRH Education Program that is developed by researcher is fullfilled 30 hours (10 months, 3 hours per week) on students at study group. Education program subjects are ?youth's sexual health and reproduction?, ?male-female reproduction system and the pregnancy?, ?family planning? and ?sexually transmitted diseases?. No educational program has been given to the students at control group. Before the education,"personal information form" is given to determine the socio-demographic characteristics and the experience and opinions related to sexual health of the students in both groups. "The SHRH Knowledge Measure" that validity and reliability is tested by researcher, is used to determine the knowledge of students about sexual health. This measure (questionnaire) is given as the pretest before the SHRH Education Program, as the middle test at the end of each of four program and as the final test after the completion of the program. The same tests (questionnaire) are also applied as preteset and final test in control group. Students in study group are also evaluated by SHRH skill guide before and after the education program for some practical medical examination on model such as ?breast examination?, ?testis examination?, ?women and men condom applications?. The analysis of data are done by double pointed correalation test, Chi square and fisher test, paired sample test, one sided variation analysis, Mann Whitney U test, Student test. According to the final test results statistically significant difference is detected in sexual health knowledge between groups (p<0.05). Control group's final test and pretest results did not show any considerable difference (p>0.05).No statistically significant difference is found out between students' knowledge and skill level about sexual health education and socio-demographic characteristics, parents' personal and occupational characteristics, sexual experiences and opinions (p>0.05). Students in study group received higher points in final test compared to pretest. Final SHRH skill point of students in study group is higher than the pretest of the whole applications' made by students in the final test (p<0.05).Keywords: Sexual Health, Reproduction Health, Sexual Education Program, University Youth.