Tip 1 diyabetli çocuk ve adölesan hastalarda ventrikül fonksiyonlarının geleneksel ve doku doppler ekokardiyografi ile değerlendirilmesi
Evaluation Of ventricule functions by conventional and tissue doppler echocardiography in children and adolescents with Type 1 diabetes
Yazar: ONUR ÇAĞLAR ACAR
Danışman: PROF. DR. ABDURRAHMAN ÜNER
Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2013
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Diabetes mellitus-tip 1 = Diabetes mellitus-type 1 ; Diastol = Diastole ; Ekokardiyografi-doppler = Echocardiography-doppler ; Ergenler = Adolescents ; Hemoglobin A-glikolize = Hemoglobin A-glycosylated ; Triküspid kapak = Tricuspid valve ; Ventriküler fonksiyon = Ventricular function ; Çocuk = Child

Özet:
Tip 1 diyabet çocukluk çağının en sık rastanılan kronik hastalıklarındandır. Bu çalışmada tip 1 diyabetli çocuk ve adölesanlarda glisemik kontrolün kardiyak fonksiyonlara etkisi konvansiyonel ve doku doppler ekokardiyografi ile incelendi.
HbA1c düzeyine göre diyabetik hasta grubu orta-iyi ve kötü kontrollü olmak üzere 2 gruba ayrıldı. Diyabetik gruplarla yaş, cinsiyet, boy ve kilo bakımından benzer özelliklere sahip kontrol grubu oluşturuldu. 24 saatlik idrarında mikroalbuminüri saptanan diyabetik hastalar çalışmaya alınmadı. Tüm olgulara M mod, 2B, Doppler ve doku Doppler ekokardiyografi yapılarak sağ ve sol ventrikülün sistolik ve diyastolik fonksiyonları değerlendirildi. Tüm çalışma ve kontrol grubundaki hastalara pulse wave Doppler ölçümü sırasında valsalva manevrası yaptırılarak yalancı normal dolum örneği araştırıldı. Gruplar arası değerlerin araştırılmasında One Way Annova testi, gruplar arası bazal değerlerdeki farklılıkların sonuca etkisini engellemek için ?univariate covariance? analiz yapıldı.
Tip 1 diyabetli gruplar ve kontrol grubu cinsiyet, yaş, boy, ağırlık bakımından benzerdi. Diyabetli gruplar arasında hastalık süresi bakımından fark saptanmadı (sırasıyla 4.4+2.5, 4.1+2.6 yıl; p>0.05). M-mod ölçümlerinde gruplar arasında anlamlı fark saptanmadı (p>0.05). Mitral kapak pulse wave Doppler ölçümlerinde E akım hızı, E/A oranı kötü kontrollü grupta iyi kontrollü grup ve sağlıklı çocuk grubuna göre anlamlı olarak düşük bulundu (p<0.05). A akım hızı, DZ, İVGZ, MPİ kötü kontrollü grupta diğer 2 gruba göre anlamlı olarak yüksek saptandı (p<0.05). İVKZ ve EZ değerleri arasında 3 grup arasında istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmadı (p>0.05). Triküspit kapak pulse wave Doppler ölçümlerinde 3 grup arasında anlamlı fark saptanmadı (p>0.05). Mitral kapak lateral anülüs PW doku Doppler ölçümlerinde Em ve Em/Am orta-iyi kontrollü grupta kontrol grubuna göre, kötü kontrollü grupta orta-iyi kontrollü gruba göre anlamlı olarak düşük bulundu (p<0.05). Am, İVGZ ve MPİ kötü kontrollü grupta diğer iki gruba göre anlamlı olarak yüksek bulundu (p<0.05). İVKZ ve Sm değerleri arasında 3 grup arasında anlamlı fark saptanmadı (p>0.05). Triküspit kapak lateral anülüs pulse wave doku Doppler ölçümleride üç grup arasında anlamlı fark saptanmadı (p>0.05). TAPSE değerleri arasında gruplar arasında anlamlı fark saptanmadı..  E/Em orta-iyi ve kötü kontrollü gruplarda kontrol grubuna göre anlamlı olarak yüksek saptandı (p<0.05). E/Et bakımından gruplar arasında anlamlı fark saptanmadı (p>0.05). Pulse wave Doppler sonuçlarına göre orta-iyi kontrollü grubun %13.6?sında, kötü kontrollü grubun %31?inde tip 1 diyastolik disfonksiyon saptandı. Mitral anulus doku Doppler sonuçlarına göre orta-iyi kontrollü grubun %18?inde, kötü kontrollü grubun %40.4?ünde tip 1 diyastolik disfonksiyon tespit edildi.
Tip 1 diyabetin çocuk ve adölesanlarda erişkinlerde olduğu diyastolik fonksiyonlarda bozulma yaptığını saptadık. Sol ventrikül diyastolik fonksiyonlardaki bozulmanın glisemik kontrolle direkt ilişkili olduğu ve kötü metabolik kontrollü çocuklarda diyabetik kardiyomiyopatinin çok daha fazla oranda görüldüğü tespit edildi. Çocuk ve adölesan hastalarda uzun süre HbA1c?nin takibinin yapıldığı, ventrikül fonksiyonlarının belli zaman aralıklarında değerlendirildiği ve hasta sayısının fazla olduğu çalışmalara ihtiyaç vardır.

Anahtar kelimeler: Tip 1 diyabetes mellitus, HbA1c, diyastolik disfonksiyon, miyokardiyal performans indeksi, TAPSE

Abstract:
Type 1 diabetes is one of the most commonly observed chronic diseases during childhood. In this study, the effect of glycemic control on cardiac functions was evaluated by conventional and tissue doppler echocardiography in children and adolescents.
Diabetic patient group was divided into two as moderately-well and poor controlled based on HbA1c level. A control group that has similar characteristics with diabetic groups in terms of age, sex, height and weight was generated. Diabetic patients who had microalbuminuria in 24-hour urine were excluded from the study. All patients were undergone M mode, 2B, Doppler and tissue Doppler echocardiography, and systolic and diastolic functions of right and left ventricules were assessed. False positive  filling sample was studied by making all patients within study and control groups perform valsalva maneuver during pulse wave Doppler measurement. Oneway Anova test was used to study intergroup relationships, and ?univariate covariance? analysis was performed in order to prevent the effect of the differences in basal values on the outcome.
Type 1 diabetes groups and control group were similar in terms of sex, age, height and weight.  No difference was seen between diabetic groups based on the duration of the disease ( 4.4+2.5, 4.1+2.6 year; p>0.05, respectively). No significant difference was detected between groups in terms of M-mode measurements (p>0.05). E flow rate in mitral valve pulse wave Doppler measurements was found to be lower in control group with poor E/A ratio compared to well-controlled group and children group (p<0.05). A flow rate, DT, IVRT and MPI were significantly higher in poor-controlled group compared to other 2 groups (p<0.05). In terms of IVRT and ET values, no statistically significant difference was detected between 3 groups (p>0.05). No significant difference was detected in tricuspid valve pulse wave Doppler measurements between 3 groups (p>0.05). Em and Em/Am were found to be significantly lower in poor-controlled group compared to moderately-well controlled group during mitral valve lateral anulus PW tissue Doppler measurements (p<0.05). Am, IVRT and MPI were found to be higher in poor controlled group compared to other two groups  (p<0.05). No significant difference was found between 3 groups in terms of IVCT and Sm (p>0.05). No significant difference was found between 3 groups in tricuspid valve lateral anulus pulse wave tissue Doppler measurements (p>0.05). There was no significant difference between groups in terms of TAPSE values. E/Em was found to be higher in moderately-well and poor-controlled groups compared to control group (p<0.05). No significant difference was observed between groups in terms of E/Et (p>0.05). Based on pulse wave Doppler results, type 1 diastolic dysfunction was observed in 13.6% of moderately-well controlled group and 31% of poor-controlled group. According to mitral anulus tissue Doppler results, type 1 diastolic dysfunction was detected in 18% of moderately-well controlled group and 40.4% of poor controlled group.
We observed that type 1 diabetes caused a deterioration in diastolic functions in children and adolescents as in adults. It was detected that the deterioration in left ventricular diastolic functions was directly related to glycemic control, and diabetic cardiomyopathy had a higher ratio in children with poor metabolic control. Further studies with long-term HbA1c follow-up in children and adolescent patients, evaluating ventricule functions in certain time intervals and with higher number of patients are required.