Koruma kapsamındaki özel gereksinimli öğrencilerin eğitim süreçlerine yönelik durum tespiti: Kurum görevlileri ve öğrenci görüşleri
A case study on educational process of the students with special needs and under the protection coverage: Opinions of institutional officials and students
Yazar: GÖKMEN GÜLER
Danışman: DOÇ. DR. ÇİĞDEM APAYDIN
Akdeniz Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi, Teftişi, Planlaması ve Ekonomisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Eğitim sistemi = Education system ; Eğitim sorunları = Education problems ; Zihinsel engelli çocuklar = Mentally retarded children ; Zihinsel engelliler = Mentally retardation ; Çocuk Koruma Kanunu = Child Protection Law ; Özel eğitim kurumları = Special education institutions ; Özel eğitime muhtaç çocuklar = Handicapped children who need special education ; Özel gereksinimli çocuklar = Children with special needs ; Öğrenci görüşleri = Opinions of students

Özet:
Bu araştırmanın amacı koruma kapsamındaki özel gereksinimli öğrencilerin eğitim süreçlerinin kurum görevlileri ve öğrenci görüşlerine göre değerlendirilmesidir. Bu amaçla 2019–2022 yıllarında Antalya ili Büyükşehir merkezinde bulunan 7 hafif düzey zihinsel engelli öğrenci ve Antalya Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğünde görevli 1 yönetici, 2 rehber öğretmen, 1 Hemşire, 1 Öğretmen ve 1 Bakım personeli ile görüşmeler yapılmıştır. Araştırmadan elde edilen veriler, araştırmacı tarafından geliştirilen yarı yapılandırılmış görüşme formuyla toplanmıştır. Öğrenciler ile yapılan görüşmeler ses kayıt cihazı ile kaydedilmiş ve verilerin transkriptleri içerik analizi yöntemiyle analiz edilmiştir. Yapılan analiz sonucunda elde edilen sonuçlara göre; koruma kapsamındaki özel gereksinimli öğrencilerin okulda ve okulun düzenlediği okul dışı etkinliklerde mutlu oldukları, okuldaki diğer öğrenciler ve öğretmenler ile iletişim kurarak etkileşim içerisinde oldukları fakat okul yöneticileri ile tam bir etkileşim içerisine giremedikleri görülmektedir. Koruma kapsamındaki özel gereksinimli öğrencilerin meslekler hakkında bilgi sahibi olmamaları meslekler ile ilgili ileriye dönük planlama yapamamalarına sebep olmaktadır. Okullarda görevli olan öğretmen ve yöneticiler ile Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüklerinde çalışan görevlilerin özel gereksimli öğrencilere mesleklerin tanıtımı ile ilgili eğitim vermeleri gerektiği sonucuna ulaşılmaktadır. Kalabalık sınıflarda bulunan koruma kapsamındaki özel gereksinimi olan kaynaştırma öğrencilerinin gereksinimleri doğrultusunda yeterli eğitimi alamadıkları ve sınıfların tipik gelişim gösteren öğrencilere göre tasarlanmasından dolayı problemler yaşadıkları görülmektedir. Öğrencilerin yaşadıkları bu problemler karşısında okul rehberlik öğretmenlerinin daha aktif rol alması, okul yöneticilerinin ise sınıf ve derslikleri düzenlerken özel gereksinimi olan öğrencilerin gereksinimlerine göre düzenlemeler yapmaları gerektiği bulgusuna ulaşılmıştır. Araştırmaya göre özel gereksinimli öğrencilerin en az ortaöğretimi tamamlamaları gerektiği buna bağlı olarak yüksek öğrenim basamağını da erişimlerinin sağlanması gerektiği ortaya çıkmaktadır. Özel eğitimde tanılama, değerlendirme ve yerleştirme bir bütün olarak ele alınmalı, sınıflara ilk defa yerleştirilen öğrencilerin gözlem ve takipleri çok iyi yapılarak gereksinimlerine uygun tanısı konulmamış öğrencilerin yeniden tanılama ve yerleştirilmeleri ile ilgili sürecin başlatılması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır

Abstract:
The purpose of this research is to determine the situation regarding the education processes of students with special needs to be evaluated them according to the opinions of institution officials and students. For this purpose, 7 mild mentally retarded students and 1 administrator, 2 guidance teachers, 1 nurse, 1 teacher and 1 care staff working in Antalya Provincial Directorate of Family and Social Services were interviewed in 2019-2022. The data obtained from the research were collected with the 'Semi-Structured Interview Form' developed by the researcher. The interviews with the students were recorded with a voice recorder and the transcripts of the data were analyzed using the 'Content Analysis' method. According to the results obtained as a result of the analysis; It is seen that the students with special needs who are in the formal education age within the scope of protection are happy at school and happy in the extra-curricular activities organized by the school, they interact by communicating with other students and teachers at the school, but they cannot interact fully with the school administrators. The fact that students with special needs are not informed about occupations within the scope of protection causes them to be unable to make future plans regarding occupations.It is concluded that the teachers and administrators working in the schools and the officials working in the Provincial Directorates of Family and Social Services should provide training on the promotion of professions to students with special needs.It is seen that inclusive students with special needs within the scope of protection in crowded classrooms cannot receive adequate education in line with their needs and they experience problems because the classrooms are designed for students with typical development.In the face of these problems experienced by the students, it was found that the school guidance teachers should take a more active role and the school administrators should make arrangements according to the needs of the students with special needs while arranging the schoolrooms and classrooms. Institution officials state that students with special needs should complete at least secondary education, and that students should also study higher education in line with their needs. Diagnosis, assessment and placement in special education should be considered as a whole and it was concluded that the re-diagnosis and placement process should be started without delay by making very good observations of the students who were not diagnosed in accordance with their needs, and the follow-up of the students who were placed in the classrooms for the first time