Ankara civarında yetişen ferulago aucheri boiss. ve ferulago pauciradiata boiss. & heldr. (apiaceae) türleri üzerinde farmasötik botanik yönünden araştırmalar
Pharmaceutical botanical investigations on ferulago aucheri boiss. and ferulago pauciradiata boiss. & heldr. species growing in the vicinity of Ankara
Yazar: BÜŞRA CUMHUR
Danışman: PROF. DR. CEYDA SİBEL KILIÇ
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Farmasötik Botanik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Botanik = Botany ; Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology ; Mikrobiyoloji = Microbiology
Dizin: Ankara = Ankara ; Apiaceae = Apiaceae ; Endemikler = Endemics ; Farmasötik botanik = Pharmaceutical botany ; Ferulago = Ferulago ; Kumarinler = Coumarins ; Yağlar-uçucu = Oils-volatile

Özet:
Çalışmamızda amaç Türkiye için endemik olan F. aucheri ve F. pauciradiata bitkilerini farmasötik botanik açıdan karşılaştırmaktır. Bu doğrultuda türlerin morfolojik ve anatomik çalışmaları gerçekleştirilmiş meyve, pedunkul, ışın, pedisel, gövde ve yaprakları karşılaştırılmıştır. Her iki türün herba, kökünden ayrıca F. pauciradiata bitkisinin meyvesinden hazırlanan ekstrelerle antimikrobiyal çalışmalar gerçekleştirilmiştir. Aynı bitki kısımlarından uçucu yağ analizi ve miktar tayini yapılmıştır. Bitkilerin ihtiva ettikleri kumarin grupları incelenmiştir.
Uçucu yağ analizinde F. pauciradita için kök majör bileşenleri γ-terpinen, p-simen, 2,5-dimetoksi-p-simen olarak, herba majör bileşeni 2,5-dimetoksi-p-simen, meyve majör bileşeni bornil asetat olarak belirlenmiştir. F. aucheri için kök majör bileşeni α-pinen, herba majör bileşenleri α-pinen, limonen, 2,5-dimetoksi-p-simen olarak belirlenmiştir. Yapılan antimikrobiyal çalışmada belirli ekstrelerden çalışma mikroorganizmalarımıza karşı inhibitör etki görülse de belirlenen MİK değerleri, pozitif kontrol olarak kullanılan antimikrobiyallerle kıyaslandığında saptanan etkinin zayıf aktivite olarak değerlendirilebileceği sonucuna varılmıştır. Kromatografik analiz sonucunda F. pauciradiata bitkisinin herba ve kök kısımlarında prantşimgin maddesinin bulunduğunu söyleyebiliriz.

Abstract:
Our study was aimed to compare the plants named F. aucheri and F. pauciradiata which are endemic in Turkey with respect to Pharmaceutical Botany. In order to achieve this goal, morphological and anatomical studies were performed on these species and on their fruits, peduncle, ray, pedicel, stems and the leaves, and they compared with each other. The antimicrobial tests were conducted on the extracts of both species' aerial parts, roots and F. pauciradiata's fruits. Essential oil analysis and quantitation were tested using the same parts of the plants. Coumarin content of the plants was also studied. 
For essential oil analysis of F. pauciradiata, the major components are specified as, γ-terpinene, p-cymene, 2,5-dimethoxy-p-cymene in roots, for aerial parts major component was 2,5-dimethoxy-p-cymene and for fruit, it was bornyl acetate. For essential oil analysis in F. aucheri, major components are specified as, α-pinene for the roots, α-pinene, limonene, 2,5-dimethoxy-p-cymene for aerial parts. Even though some extracts seemed to show inhibitory effects on tested microorganisms when comparing with positive controls it was understood that we can consider this effect as poor. As a result of the chromatographic analyses, we can say that prantschimgin is present in F. pauciradiata roots and aerial parts.