Klinik laboratuvarlarda çalışanların hasta güvenliği uygulamalarına yaklaşımı
Approach of clinical laboratory employees to patient safety practices
Yazar: ÖZLEM MUSLUK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ NEVCİVAN GÜLDAŞ
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Sağlıkta Kalite Geliştirme ve Akreditasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Hastaneler = Hospitals ; Sağlık Kurumları Yönetimi = Health Care Management
Dizin: Güvenlik = Security ; Güvenlik önlemleri = Safety measures ; Hasta güvenliği = Patient safety ; Hastalar = Patients ; Laboratuvar personeli = Laboratory personnel ; Laboratuvarlar = Laboratories ; Laboratuvarlar-hastane = Laboratories-hospital

Özet:
Giriş ve Amaç: Hastadan numune alınmasından sonuçların bildirilmesi ve yorumlanmasına
kadar geçen süreç doğru tanımlanmazsa oluşabilecek hatalar hastanın tanı ve tedavisini
olumsuz etkileyecek ve hastanın iyileşme sürecini uzatarak hasta güvenliğini tehlikeye
sokacaktır. Bu araştırma klinik laboratuvar çalışanlarının hasta güvenliği uygulamalarını
değerlendirmek, farklı meslek grupları arasındaki değişkenliği tanımlamak amacıyla
planlanmıştır.
Yöntem: Tanımlayıcı tipte hazırlanan araştırma 15 Haziran-15 Ağustos 2018 tarihleri
arasında gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın örneklemini bir üniversite klinik laboratuvarlarında
çalışan 130 personel oluşturmuştur. Verilerin toplanmasında katılımcıların demografik
bilgilerini içeren altı sorudan oluşan anket, hasta güvenliği yaklaşımlarını içeren 48 sorudan
oluşan 5' li Likert Tipi ölçek kullanılmıştır. Araştırmada elde edilen verilerin gruplar arası ya
da gruplar içinde anlamlı farklılık olup olmadığını test etmek için Mann Whitney U-testi ve
Kruskal Wallis H-testi, ikili grupların ölçümü için Mann Whitney U-testi kullanılmıştır.
Sorular arasındaki ilişkinin derecesi ve yönü için ise Spearman testi uygulanmıştır.
Bulgular: Katılımcıların %34,6'sının 40-49 yaş arasında, %64,6'sının kadın, %48,5'inin
tekniker/teknisyen olduğu, %77,7'sinin de hasta güvenliği ile ilgili eğitim, seminer vb.
katıldığı saptanmıştır. Katılımcıların çalıştıkları laboratuvarlara göre "Bu Laboratuvarda İnsan
Kaynağı Yeterlidir", "Reddedilen Numuneler Kayıt Altına Alınır ve Raporlanır", "Elle ve
Otomatik Çalışılan Testler İçin Panik Değerler ve Panik Değer Bildirim Sürecine Yönelik
Kurallara Uyulur", "Hasta ve Çalışan Güvenliği Açısından Prosedür ve Talimatlar Vardır ve
Yeterlidir" ve "İşimi Yapmak İçin Gerekli Eğitimi Aldım" sorularına verdikleri cevaplar
arasında istatistiksel olarak yüksek derecede anlamlı farklılıklar görülmüştür (p<0,001),
(p=0,001), (p<0,001), (p=0,001), (p=0,001). Meslek değişkenlerine göre "Hasta Tanımlama 
Barkotu Olmayan, Ancak Etiketli Numunelerde Hata Olma Olasılığı Yüksektir" sorusuna
verilen cevaplar arasında istatistiksel olarak yüksek derecede anlamlı farklılık görülmüştür
(p=0,001).
Sonuç: Hizmetlerin hasta güvenliği açısından güvenli bir şekilde sürdürülebilmesi için,
klinik laboratuvarlarda çalışanların hasta güvenliği kültürünü benimsemeleri ve bütün iş
süreçlerinde kullanmaları gerekmektedir.
Anahtar Kelimeler: Hasta güvenliği; Klinik laboratuvar.

Abstract:
Introduction and Aim: If the process from sampling to reporting and interpreting the patient
is not correctly defined, any errors that may occur will adversely affect the diagnosis and
treatment of the patient and will prolong the patient's healing process and endanger patient
safety. This study was planned to evaluate the clinical safety of patients in the clinical
laboratory and to define the variability among different occupational groups.
Method: This descriptive study was conducted between 15 June and 15 August 2018. The
sample of this study consisted of 130 personal working in a university clinical laboratory.
datas were collected by using sociodemographic information form and patient safety
approach form. The Mann Whitney U-test and the Kruskal Wallis H-test were used to test
whether there was a significant difference between the groups in the groups; Mann Whitney
U-test was used for the measurement of bilateral groups. Spearman test was used for the
degree and direction of the relationship between the questions.
Results: It was found that 34.6% of the participants were between 40-49 years of age, 64.6%
of them were women, 48.5% of them were technicians / technicians, and 77.7% of them
participated in patient safety education. There were statistically significant differences
between the participants' responses to "Human resources are sufficient in this laboratory",
"Denied Samples Are Registered and Reported", "Panic Values and Panic Value Notification
Process rules are complied for Manual and Automated Tests", "Procedures and Instructions
for Patient and Employee are Safety and Adequate", "I received the necessary training to do
my job" questions and the laboratories they studied (p<0.001), (p<0.001), (p < 0.001), (p <
0.001), (p=0.001).According to occupational variables, there was statistically significant
difference between the answers given to the question "Patient non identificated, but
Probability of Failure in Labeled Specimens (p = 0.001).
4
Conclusion: In order for the Services to be maintained safely in terms of patient safety,
employees in clinical laboratories should adopt the patient safety culture and use them in all
work processes.
Key Words: Patient safety; Clinical laboratory.