Deneysel nefrotoksisite oluşturulan tavşanlarda nitrik oksit donörü (L-arginin) ve nitrik oksit sentaz inhibitörlerinin (Aminoguanidin, L-NAME) etkinliği.
The effects of nitric oxide donour (L-arginine) and nitric oxide synthase inhibitors (Aminoguanidine, L-NAME) in experimentally induced nephrotoxicity in rabbits.
Yazar: CUMALİ ÖZKAN
Danışman: PROF. DR. YAKUP AKGÜL
Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / İç Hastalıkları (Veterinerlik) Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2009
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine
Dizin: Gentamisinler = Gentamicins ; Nefrotoksisite = Nephrotoxicity ; Tavşanlar = Rabbits

Özet:
Bu çalışmada gentamisin kullanarak oluşturulan nefrotoksisite olgularında nitrik oksit donörü (L-arginin) ile selektif ve nonselektif (AG, L-NAME) nitrik oksit sentaz inhibitörlerinin etkilerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Çalışmanın materyalini her iki cinsiyetten 48 adet sağlıklı Yeni Zelanda ırkı tavşan oluşturdu. Tavşanlar 8 gruba [I. grup (Kontrol), II. grup (L-arginin), III. grup (Aminoguanidin (AG)), IV. grup (L-NG-nitro arginin metil ester (L-NAME)), V. grup (Gentamisin (GM)), VI. grup (GM+L-arginin), VII. grup (GM+AG) ve VIII. grup (GM+L-NAME)] ayrıldı. Hayvanlara nefrotoksisite oluşturmak amacıyla 10 gün süreyle (10 mg/kg dozda günde 3 defa) intramusküler gentamisin sülfat uygulandı. Ayrıca L-arginin (2gr/L), AG (1gr/L) ile L-NAME (100 mg/L) oral olarak 10 gün süreyle verildi. Deneme süresince (0., 1., 3., 5., 7., 10. ve 15. gün) hayvanların klinik muayeneleri yapılarak, hematolojik ve biyokimyasal analizler için kan ve idrar örnekleri alındı. 15. günde alınan böbrek doku kesitlerinde histopatolojik incelemeler yapıldı. Klinik olarak gentamisin verilen V., VII. ve VIII. grup hayvanlarda durgunluk, halsizlik, iştahsızlık, karın bölgesinde ağrı, kilo kaybı ve poliüri olduğu, VI. grupta ise bu semptomların daha hafif seyirli olduğu gözlendi. Hematolojik parametrelerden WBC değerleri III. ve VIII. gruplarda, Hct ve Hb değerleri V., VI. ve VIII. gruplarda, MCHC değerleri V., VII. ve VIII. gruplarda istatistiksel değişimler belirlendi. Trombosit sayılarında ise I., II. ve IV. gruplar hariç diğer gruplarda istatistiksel olarak önemli değişimler belirlendi. I., II., III. ve IV. gruplarda biyokimyasal parametrelerde önemli bir değişim belirlenmemesine rağmen, sadece serum ve idrar nitrit konsantrasyonları bakımından II. grupta artış, III. ve IV. grupta ise düşüşler belirlendi. Gentamisin verilen V., VII. ve VIII. gruplarda serum BUN ve kreatinin seviyelerinde artış, total protein, albümin ve kreatinin klirensi değerlerinde önemli düşüşler belirlendi. Ancak VI. grupta bu parametrelerde önemli bir değişim gözlenmedi. Gentamisin uygulanan tüm gruplarda (V., VI., VII. ve VIII. grup) idrar GGT, protein ve glikoz düzeylerinde artış olduğu ancak en erken değişimin idrar GGT düzeylerinde olduğu tespit edildi. Serum ve idrar nitrit konsantrasyonlarında V. ve VI. grupta artış olmasına karşın VII. ve VIII. gruplarda ise düşüş gösterdiği belirlendi. Histopatolojik bulguların en şiddetlisi VIII. grupta, en hafif olanı ise VI. grupta gözlendi. Sonuç olarak; gentamisin ilişkili nefrotoksisite olgularında nitrik oksit uyarımının yararlı, nitrik oksit inhibisyonunun ise zararlı etkilerinin olduğu, bu nedenle uzun süreli gentamisin tedavisi gereken durumlarda L-arginin verilmesinin nefrotoksisite şiddetinin azaltılmasında yararlı olacağı kanısına varıldı.

Abstract:
In the present study, the effects of nitric oxide donour (L-arginine) and selective and nonselective nitric oxide synthase inhibitors (AG, L-NAME) were aimed to determine in gentamycine induced nephrotoxicity cases. In this study 48 healthy New Zealand Rabbits in both sexes were used as material of this study. The rabbits were divided into 8 groups [I st group (Control), II nd group (L-arginine), III rd group (Aminoguanidine (AG)), IV th group (L-NG-nitro arginine methyl ester (L-NAME)), V th group (Gentamycine (GM)), VI th group (GM+L-arginine), VII th group (GM+AG) and VIII th group (GM+L-NAME)]. To induce nephrotoxicity at the animal; gentamycine sulphate applied intramuscularly at 10 mg/kg dose, three times a day for 10 days. In addition, L-arginine (2gr/L), AG (1gr/L) and L-NAME (100 mg/L) were given orally for 10 days. During the experimental study, clinical examination of the animals were made. For haematological and biochemical analysis; blood and urine samples were collected at 0, 1, 3, 5, 7, 10 and 15 th days. Histopathological examinations were performed in the kidney tissue which were collected at the 15 th day. Clinically; dullness, weakness, anorexia, pain in the abdomen, weight loss and poliuria were observed in the rabbit at groups V, VII and VIII but in group VI these symptoms were observed milder than V, VII and VIII groups. In the haematologic parameters; WBC in groups III and VIII, Hct and Hb in groups V, VI and VIII, MCHC in groups V, VII, VIII were determined statistically significant changes. With concern to trombocyte counts; statistically significant changes were determined in other groups except for groups I, II and IV. Although biochemical parameters were not changed in groups I, II, III and IV, only serum and urine nitrite concentration increased in group II and decreased in groups III and IV. It was determined that increase of the BUN and serum creatinine concentrations in gentamycine applied groups V, VII and VIII, and significant decreases of the total protein, albumine and creatinine clearance. But, important changes in these parameters were not determined in group VI. It was determinated that increase of the urine GGT, urine protein and urine glucose levels in all gentamycine applied groups (V, VI, VII and VIII) but the most rapid changes were observed in the urine GGT concentration. Although serum and urine nitrite concentration in groups V and VI increased, it was determined that decrease in groups VII and VIII. It was observed that the most severe histopathological findings in group VIII and the mildest symptoms were in group VI. As a result, in gentamycine induced nephrotoxicity cases, it is fact that stimulation of nitric oxide release was useful, inhibition of nitric oxide was harmful. Therefore, administration of L-arginine reduce severity of nephrotoxic effects of gentamycine in the long term gentamycine required treatments.