7-12 yaş arası çocuklarda damar yolu açma işlemi sırasında oluşan korku ve ağrıyı azaltmada stres topunun etkisi
The effect of stress ball on recuding fear and pain during vascular access in children between 7-12 years
Yazar: MERİH AYAZ
Danışman: DOÇ. DR. AYŞE SONAY TÜRKMEN
Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Hemşirelik = Nursing ; Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Ağrı = Pain ; Dikkat dağıtma = Distraction ; Dikkat çekme = Getting attention ; Kan alma = Bloodletting ; Korku = Fear ; Stres = Stress ; Stres topu = Stress ball ; Çocuklar = Children

Özet:
Bu çalışma, 7-12 yaş arası çocuklarda damar yolu açma işlemi sırasında oluşan ağrı ve korkuya stres topunun etkisini belirlemek amacıyla randomize kontrollü deneysel araştırma türünde yapılmıştır. Çalışmanın verileri 1 Ağustos-31 Ekim 2020 tarihleri arasında Karaman Eğitim ve Araştırma Hastanesi Çocuk Hastalıkları Servisine gelen 7-12 yaş arası çocuklardan elde edilmiştir. Örneklem büyüklüğü her grup için 58 çocuk olmak üzere toplam 116 çocuk olarak belirlenmiştir. Veri toplamada "Görüşme ve Gözlem Formu, Children's Fear Scale (CFS), Wong-Baker Faces, Stres Topu ve Kronometre" kullanılmıştır. Veriler bilgisayar ortamında sayı, yüzde, ortalama, standart sapma, t testi, Krusskal Wallis, Mann Whitney U testi, ki kare, Anova, Tukey ileri analizi ile değerlendirilmiştir.
Yapılan tez çalışmasında, çocukların korku ve ağrı durumları açısından stres topu ve kontrol grubu arasındaki farklılık incelenmiştir. İşlem öncesi çocukların korku ortalama acısından gruplar arası anlamlı farklılık olmadığı belirlenmiştir (p>0,05). İşlem sonrası çocukların korku puan ortalaması stres topu grubu için 0,34±0,61 iken kontrol grubu için 2,91 ± 0,68 olarak belirlenmiştir Çocukların korku puan ortalaması açısından gruplar arası fark istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur (p<0,01). Çocukların ağrı durumu açısından gruplar arası fark incelendiğinde ise; stres topu grubundaki çocukların ağrı düzeyinin (0,81±1,06) kontrol grubundaki çocukların ağrı düzeyinden (4,09±0,60) anlamlı derecede daha düşük olduğu görülmüştür. Çalışma sonucunda damar yolu açma işlemi sırasında stres topu sıkmanın  çocukların korku ve ağrı düzeyini düşürdüğü bulunmuştur. Bu bulgular doğrultusunda damar yolu açma işleminde stres topu kullanımının yaygınlaştırılması önerilmektedir.

Abstract:
This study was conducted in a randomized controlled experimental study to determine the effect of stress ball on pain and fear during vascular access in children between 7-12 years. The data of the study were obtained from children aged 7-12 who came to the Karaman Training and Research Hospital Pediatrics Service between August 1 and October 31, 2020. The sample size was determined as 116 children, 58 for each group. "Interview and Observation Form, Children's Fear Scale (CFS), Wong-Baker Faces, Stress Ball and Stopwatch" were used in data collection. Data were evaluated in computer environment by number, percentage, mean, standard deviation, t test, Krusskal Wallis, Mann Whitney U test, Tukey forward analysis and Pearson correlation analysis.
In the thesis study, the difference between the stress ball and control groups in terms of children's fear and pain conditions was examined. It was determined that there was no significant difference between the groups in terms of the mean fear of children before the procedure (p>0.005). The mean fear score of the children after the procedure was 0.34±0.61 for the stress ball group, while it was 2.91 ± 0.68 for the control group. The difference between the groups in terms of the fear score average of the children was found to be statistically significant (p<0.01). When the difference between the groups in terms of children's pain status is examined; It was observed that the pain level of the children in the stress ball group (0.81 ± 1.06) was significantly lower than the pain level of the children in the control group (4.09 ± 0.60). As a result of the study, it was found that squeezing a stress ball during the vascular access procedure reduced the fear and pain level of children. In line with these findings, it is recommended to popularize the use of stress balls in vascular access.