Ergene–Meriç nehirleri ve baraj suyu ile sulanan çeltik alanlarındaki su, sediment ve pirinçteki bazı metal kalıntılarının spektroskopik yöntemlerle araştırılması
Investigation with spectroscopic methods of heavy metals pollution in the paddy fields irrigated with Ergene-Meric rivers and dam water
Yazar: BARIŞ CAN KÖRÜKÇÜ
Danışman: DOÇ. DR. CEMİLE ÖZCAN
Kırklareli Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Ana Bilim Dalı / Kimya Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Kimya = Chemistry
Dizin: Analitik kimya = Analytical chemistry ; Atomik soğurma spektroskopi = Atomic absorption spectroscopy ; Ağır metal kirliliği = Heavy metal pollution ; Optik emisyon = Optical emission ; Soğuk buhar = Cold vapor ; Su kimyası = Water chemistry ; Su kirliliği-kimyasal = Water pollution-chemical ; Tarım toprakları = Agricultural soils

Özet:
Trakya Bölgesi, çeltik üretimi açısından Türkiye genelinde önemli bir paya sahiptir.
Bu çalışmada, Trakya topraklarında yetiştirilen çeltik bitkisinin tava sedimenti,
sulama suyu ve bitkinin kavuz ve dane aksamları içeriğindeki ağır metal birikim
düzeyleri araştırılmıştır. Bu amaçla örnekleme yapılacak noktalar belirlenirken
sulama kaynağı odaklı düşünülmüştür. Trakya'nın önemli iki akarsu havzası olan
Ergene ve Meriç Havzaları etrafında yoğunlaşan tarım alanlarında, doğrudan nehir
suları ile sulanan çeltik tavaları tespit edilerek örneklemeler bu noktalardan
yapılmıştır. Belirlenen bu iki su kaynağına ek olarak tarımsal sulama amaçlı
kullanılan Sığırcı Barajı kaynaklı sulanan alanlar da kontrol grubu olarak
örneklemeye dahil edilmiştir. Elde edilen bulgular yasal değerler ve evrensel
literatürler ile kıyaslanarak kirlilik durumları hakkında yorumlar yapılmıştır.
Örnekleme yapılan tava sedimenti, sulama suyu, kavuz ve pirinç aksamları içeriğinde
mikrodalga çözünürleştirme metodu ile toplam krom (Cr), kobalt (Co), nikel (Ni),
kadmiyum (Cd), titanyum (Ti), vanadyum (V), çinko (Zn), kurşun (Pb), arsenik (As)
ve cıva (Hg) metalleri spektroskopik yöntemler ile belirlenmiştir. As ve Hg metalleri
hidrür oluşturmalı ve soğuk buhar atomik absorpsiyon spektroskopisi (HGAAS ve
CVAAS) tekniği ile belirlenirken diğer elementlerin tayininde indüktif eşleşmiş
plazma – optik emisyon spektroskopisi (ICP-OES) tekniği kullanılmıştır.
Su, sediment ve bitki örnekleri için oluşturulan metotların doğruluğu ve kesinliği,
validasyon ve optimizasyon çalışmalarının ardından sertifikalı referans madde
analizleri ile kontrol edilmiştir. Bunun için NIST® CRM® 1640a (trace elements in
natural water), NIST® CRM® 2709a (San Joaquin soil) ve NIST® CRM® 1570a
(trace elements in spinach leaves) sertifikalı referans maddeleri kullanılmıştır.

Abstract:
Thrace, Turkey in terms of rice production has a significant share in the overall. In
this study, the heavy metal accumulation levels of rice paddy plant cultivated in
Trakya soil in field sediment, irrigation water and plant parts of mugwort and grain
plant were investigated. For this purpose, the irrigation source is considered to be
focused while the points to be sampled are determined. In the agricultural areas
concentrated around Ergene and Meric Basins which are two important river basins
of Thrace, samples of rice paddies which were directly watered with river waters
were determined and samples were made from these points. In addition to these two
determined water resources, the irrigated areas from the Sigirci Dam used for
agricultural irrigation were also included as a control group. Interpretations were
made on the pollution situations by comparing the findings with the legal values and
universal literature.
Sampling of field, sediment, irrigation water, mud and rice is done by microwave
dissolution method in total chromium (Cr), cobalt (Co), nickel (Ni), cadmium (Cd),
titanium (Ti), vanadium (V), zinc (Zn), lead (Pb), arsenic (As) and mercury (Hg)
metals were determined by spectroscopic methods. As - and Hg - metals were
determined by hydride generation atomic absorption spectroscopy (HGAAS)
technique while inductively coupled plasma - optical emission spectroscopy (ICP -
OES) technique was used to determine other elements.
The accuracy and precision of the methods established for water, sediment and plant
samples were checked by certified reference material analyzes following validation
and optimization studies. For this, NIST® CRM® 1640a (trace elements in natural
water), NIST® CRM® 2709a (San Joaquin soil) and NIST® CRM® 1570a (trace
elements in spinach leaves) certified reference materials are used.