Farklı nikel titanyum eğelerin kök kanal şekillendirmede ve retreatmenttaki etkinliklerinin değerlendirilmesi
Evaluation of root canal shaping ability and retreatment effectiveness of different nickel titanium files
Yazar: HAKAN GÖKTÜRK
Danışman: DOÇ. DR. ALİ ÇAĞIN YÜCEL
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Endodonti Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2011
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Dental aygıtlar = Dental instruments ; Dental materyaller = Dental materials ; Kompozit reçineler = Composite resins ; Kök kanal dolgu materyalleri = Root canal filling materials ; Kök kanal tedavisi = Root canal therapy ; Nikel = Nickel ; Titanyum = Titanium

Özet:
Bu çalışmanın amacı 34-35° eğimli ve S şekilli kanala sahip rezin bloklarda beş farklı Ni-Ti eğenin (HeroShaper, Mtwo, ProTaper Universal, RaCe, Revo-S) kök kanal şekillendirmede etkinliklerinin ve dört farklı Ni-Ti döner retreatment eğesi (D-RaCe, Mtwo R, ProTaper Universal Retreatment Files, R-Endo) ile el eğelerinin retreatmenttaki etkinliklerinin düz köklü dişlerde değerlendirilmesidir.75 adet 34-35° eğimli ve 75 adet S şekilli kanala sahip toplam 150 blok HeroShaper, Mtwo, ProTaper Universal, RaCe ve Revo-S eğeleri ile genişletilmiştir (n=15 rezin blok). Preparasyon öncesi ve sonrası kaydedilen görüntülerdeki kanal şekli üzerinde bir bilgisayar çizim programı yardımıyla değerlendirme yapılmıştır. Preparasyon zamanı, kanaldan sapmalar ve alet deformasyonları kaydedilmiştir.Bu çalışmanın sonucunda RaCe eğelerinin her iki kanal tipinde diğer eğelere göre kanalı daha merkezi bir şekilde genişlettiği ve daha kısa zamanda preparasyonu tamamladığı tespit edilmiştir. Hiç eğe kırılmasına rastlanmamıştır. Her iki kanal tipinde de kanaldan en fazla sapma HeroShaper ve Revo-S gruplarında meydana gelmiştir.Retreatment etkinliğinin değerlendirilmesi için 75 adet düz tek köklü, tek kanallı diş, K tipi eğeler ile genişletildikten sonra güta-perka ve AH Plus kanal patı ile soğuk lateral kondenzasyon yöntemine göre doldurulmuştur. Dişler her bir grupta 15 diş olacak şekilde rastgele beş gruba ayrılmıştır. Kök kanal dolgusu D-RaCe, Mtwo R, ProTaper Universal Retreatment eğeleri, R-Endo veya el eğeleri (Hedström eğeler ve Gates Glidden frezler) kullanılarak uzaklaştırılmıştır. Retreatment işlemi sırasında oluşan hatalar, apikalden taşan dolgu miktarı ve retreatment zamanı kaydedilmiştir. Ayrıca kanal duvarlarının temizliği mesio-distal ve bukko-lingual yönden alınan iki radyografide ve köklerin longitudinal olarak ikiye ayrılması ile stereomikroskopta X10 büyütmede artık dolgu materyali miktarı tespit edilerek değerlendirilmiştir. Elde edilen veriler istatistiksel olarak değerlendirilmiştir.Mtwo R grubunda 10 eğe, ProTaper Universal Retreatment grubunda 2 ve R-Endo grubunda 1 eğe kırılmıştır. Mtwo R grubu hariç tüm gruplar apikalden debris taşmıştır. Ni-Ti döner retreatment eğeleri el eğelerinden daha çabuk kanal dolgusunu uzaklaştırmıştır. ProTaper Universal Retreatment grubu D-RaCe grubu hariç tüm gruplardan istatistiksel olarak daha hızlı bulunmuştur. Hiçbir grup kök kanal dolgusunu tam olarak uzaklaştıramamıştır. El eğesi grubu kanalın apikal, orta ve koronal üçlüsünde diğer gruplara göre daha az artık kanal dolgusu bırakmıştır.Sonuç olarak karşılaştırılan hiçbir sistem tam olarak kanal dolgusunu uzaklaştıramamıştır. El eğesi grubu kanal dolgusunu uzaklaştırmak için diğer gruplara göre daha çok zamana ihtiyaç duymaktadır. Bununla beraber retreatment işlemi sırasında özellikle Ni-Ti döner eğelerde kırık oluşma riski yüksektir.

Abstract:
The aim of this in-vitro study is to evaluate the root canal shaping ability of five different Ni-Ti rotary instruments (HeroShaper, Mtwo, ProTaper Universal, RaCe, Revo-S) on simulated root canals with 34-35° curve and S shaped resin blocks and retreatment effectiveness of four Ni-Ti rotary retreatment instruments (D-RaCe, Mtwo R, ProTaper Universal Retreatment Files, R-Endo) and hand files on straight root canals.A total of 150 simulated canals with 34-35° curve (75) and S shaped (75) in resin blocks were prepared with HeroShaper, Mtwo, ProTaper Universal, RaCe, and Revo-S instruments (n =15 resin blok in each case). Pre- and post-instrumentation images were recorded and assessment of canal shape was completed with a computer image analysis program. The instrumentation time, canal aberration, and instrument deformation were also recorded.According to our results, on an average, canals prepared with RaCe instruments remained better centered compared with those enlarged with other instruments and took less instrumentation time in both of the canal types. No instrument fractured during preparation. HeroShaper and Revo-S groups were created more canal aberration in both of the canal types.A total of 75 single-rooted teeth with a single straight canal were instrumented with K-files and filled using cold lateral compaction of gutta-percha and AH Plus sealer for evaluation of retreatment efficiency. The teeth were randomly divided into five groups of 15 specimens each. The root fillings were removed with D-RaCe, Mtwo R, ProTaper Universal Retreatment files, R-Endo or manual instruments (Hedström files and Gates Glidden burs). For all roots, the following data were recorded: apical extrusion, operating time (time of retreatment) procedural errors, duration of retreatment. Additionally canal wall cleanliness was investigated through radiographically from two directions: mesio-distal and bucco-lingual and the roots were split longitudinally and evaluated in stereomicroscope with 10X magnification for residual filling material. Data were evaluated statistically.Ten instruments fractured in the Mtwo R group, two in the ProTaper Universal Retreatment group, and one in the R-Endo group. All instruments except for Mtwo R showed extrusion of debris. The rotary Ni-Ti retreatment files proved to be faster than the hand instruments in removing root filling materials. ProTaper Universal R was significantly faster than the other groups except for D-RaCe. No system removed the root filling materials entirely. The manual instruments group had less filling material in coronal, middle, and apical thirds of the root canals than the other groups.As a result, complete removal of root filling did not occur with any of the instrument systems investigated. Hand instruments group needed more time to remove fillings than the other groups. Nevertheless during retreatment there is a risk of instrument breakage, especially rotary Ni-Ti instruments.