Cypermethrin ve cyphenothrin'in sazan balıklarına toksik etkisinin patomorfolojik yönden değerlendirilmesi
Pathomorphological evaluation of toxic effect of cypermethrin and cyphenothrin in common carp
Yazar: GÖZDE YÜCEL
Danışman: PROF. İBRAHİM AYHAN ÖZKUL
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Patoloji (Veterinerlik) Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2014
Konu: Patoloji = Pathology ; Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine
Dizin: Balıklar = Fishes ; Cypermethrin = Cypermethrin ; Cyphenothrin = Cyphenothrin ; Cyprinus carpio = Cyprinus carpio ; Histoloji = Histology ; Histopatoloji = Histopathology ; Sazan balıkları = Carps ; Östradiol = Estradiol

Özet:
Bu çalışmada, sentetik piretroitlerden olan cypermethrin ve cyphenothrinin belirlenen sublethal dozları (2 µg/l ve 5 µg/l) juvenil Cyprinus carpio (sazan) balıklarına 15, 30, 45, 60, 75 gün süreyle uygulandı. Belirlenen günlerde yedişer balığın nekropsileri yapılarak toksik etkileri patomorfolojik yönden değerlendirildi. Cypermethrin ve cyphenothrinin endokrin sisteme olan etkilerini değerlendirmek amacıyla pozitif kontrol olarak 17β-estradiol (E2) (25 µg/l) verilerek gonadlar da histopatolojik yönden incelendi. Cypermethrin ve cyphenothrin grubuna ait balıkların solungaçlarında hiperemi, telangiektazi, epitelyal lifting ve branşitis ile karşılaşıldı. Böbreklerde kanama ve beyinde hiperemi dikkati çekti. Gonadlarda ise cypermethrin ve E2 grubuna ait sadece birer balıkta testiste dejenerasyon ve birer balıkta ovaryumda ödem ile karşılaşıldı. Cyphenothrin grubuna ait bir balıkta ovaryumda ooforitis, bir balıkta ise testiste dejenerasyon görüldü. Solungaçlarda oluşan hiperemi ve telangiektazi ile beyinde meydana gelen hiperemi bulguları birlikte değerlendirildiğinde; cypermethrin ve cyphenothrinin balıklarda dolaşım bozukluğuna yol açabilecekleri sonucuna varıldı. Bu çalışmada, gonadlarda az sayıda lezyon görülmesi nedeniyle sentetik piretroitlerin endokrin sisteme olan etkileri saptanmadı.

Anahtar Sözcükler: Cypermethrin, cyphenothrin, Cyprinus carpio (sazan) balığı, 17β-estradiol (E2), histopatoloji.

Abstract:
In this study, immature Cyprinus carpio (common carp) were exposed to sublethal concentrations of the synthetic pyrethroids, cypermethrin (2 µg/l)  and cyphenothrin (5 µg/l) for 15, 30, 45, 60, 75 day periods.  Necropsies of seven fish of all groups were performed at the specified experimental days, toxic effects were evaluated in terms of pathomorphology. For evaluating of endocrine disrupting effects of cypermethrin and cyphenothrin, 17β-estradiol (E2) (25 µg/l) was used as positive control and E2 exposed gonads were histopathologically examined. In the group of cypermethrin ve cyphenothrin, hyperemia, telangiectasia, epithelial lifting and branchitis were determined in the gills. Haemorrhagia in kidneys and hyperemia in brain were recorded. In the gonads of one fish of cypermethrin and E2 groups, degeneration in testis and edema in ovaries were encountered. Oophoritis in ovary and degeneration in testis were observed in only one male and female fish of cyphenothrin group. In conclusion, cypermethrin and cyphenothrin may cause to vascular disorders in fishes when hyperemia and telangiectasia in gills and hyperemia in brain are evaluated together. In this study, endocrine disrupting effects of synthetic pyrethroids were not detected with confidence since the occurrence of lesions were very few in the gonads.


Key words: Common carp (Cyprinus carpio), cypermethrin, cyphenothrin, 17β- estradiol (E2), histopathology