Fibromyalji sendromu ile subklinik ateroskleroz arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between fibromyalgia syndrome and subclinical atherosclerosis
Yazar: ENES GÜL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ BÜLENT YILDIZ
Sivas Cumhuriyet Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Radyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Radyoloji ve Nükleer Tıp = Radiology and Nuclear Medicine
Dizin: Ateroskleroz = Atherosclerosis ; Fibromiyalji = Fibromyalgia ; Karotis arterleri = Carotid arteries ; Karotis intima media = Carotid intima media

Özet:
Fibromyalji Sendromu (FMS) yaygın vücut ağrısı, spesifik anatomik bölgelerde artmış hassasiyet ve yorgunluk, irritabl barsak sendromu, uyku bozukluğu gibi klinik durumların eşlik ettiği kronik bir kas-iskelet sistemi hastalığıdır. FMS osteoartritten sonra en sık gözlenen romatizmal hastalıktır. Kullanılan tanı kriterlerine göre prevalansı %2-8 arasında değişmektedir. FMS'nin etyolojisi bilinmemekte ve patofizyolojisi tam olarak açıklanamamaktadır.
Dünya genelindeki ölüm sebebleri arasında, koroner arter hastalığı ve iskemik serebrovasküler hastalıklar en önde gelen yerlerini korumaktadırlar. Bu iki hastalığın ortak etyopatogenezinde yer alan subklinik aterosklerozu tespit etmek önemlidir. Ateroskleroz, damar duvarının intima ve mediya tabakalarını tutan ilerleyici olan damar lümenini daraltan multifaktöriyel bir hastalıktır.
Gelecekteki vasküler olayların güçlü bir belirleyicisi olan karotis intima media kalınlığı (KİMK) erken dönem aterosklerozu saptamak için kullanılır. Fibromyalji sendromu ile ateroskleroz arasında ilişki olabileceği önceki çalışmalarda gösterilmiştir. Bu çalışmada Fibromyalji Sendromu ile subklinik ateroskleroz arasındaki ilişki değerlendirilmiştir.
Bu çalışma FMS hastaları ile sağlıklı gönüllülerin karşılaştırıldığı tek merkezli prospektif bir çalışmadır. Ocak 2020 ve Nisan 2020 arasında, Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi'nde aterosklerotik risk faktörü olmayan 20 FMS hastası ve 20 gönüllü çalışmaya dahil edildi. Tüm katılımcıların ayrıntılı öykü ve laboratuar sonuçları kaydedildi ve B-mod ultrasonografi ile karotis intima media kalınlıkları ölçüldü. Hasta grubu semptom sürelerine göre ( ≤ 5 yıl, > 5 yıl) ikiye ayrıldı. Semptom süresi 5 yıl ve altında olan grupta 9 hasta, 5 yıldan fazla olan grupta 11 hasta vardı.
Hasta ve kontrol grubunun yaş ve vücut kitle indeksi ile kreatinin dışındaki laboratuvar değerleri karşılaştırıldığında istatistiki açıdan benzerdi. Kreatinin değeri farklı olmakla birlite iki grupta da normal aralıktaydı. Sağ ana karotis arter intima media kalınlığı (RKİMK) ortalaması hasta grubunda 0,5 (±0,07) mm, kontrol grubunda 0,43 (±0,05) mm; sol ana karotis arter intima media kalınlığı (LKİMK) ortalaması hasta grubunda 0,5 (±0,06) mm, kontrol grubunda 0,43 (±0,05) mm bulunmuş olup hasta grubunda anlamlı yüksek olduğu görülmüştür. Ayrıca ortalama karotis intima media kalınlığı (OKİMK) hasta grubunda 0,52 (±0,05) mm, kontrol grubunda 0,43 (±0,03) olarak bulunmuş olup hasta grubunda anlamlı yüksektir. Hasta grubun subgrup analizinde yaş dışındaki temel karakteristik özellikler ve RKİMK-LKİMK-OKİMK değerleri her iki grupta benzerdi.
Çalışmamızda önceki çalışmaları destekler nitelikte Fibromyalji hastalarında KİMK'nın arttığı gösterilmiştir. Bu çalışmada farklı olarak hastalar semptom süresine göre karşılaştırılmış olup aralarında KİMK'ı açısından anlamlı fark olmadığı görülmüştür.
Sonuçta FMS enflamatuvar bir hastalık olmamasına rağmen KİMK'da artışa neden olmaktadır ve endotel disfonksiyonuna neden olabileceği düşünülmektedir.
Anahtar kelimeler: Fibromyalji Sendromu, subklinik ateroskleroz, karotis intima media kalınlığı

Abstract:
Fibromyalgia Syndrome (FMS) is a chronic condition causing pain, stiffness, and tenderness of the muscles, tendons, and joints. It is also characterized by restless sleep, tiredness, fatigue, anxiety, depression, and disturbances in bowel functions. FMS is the most common rheumatic disease after osteoarthritis. Its prevalence is between 2-8% according to the diagnostic criteria. The etiology of FMS is still unclear and its pathophysiology has not been fully explained yet.
Coronary artery disease and ischemic cerebrovascular diseases are the number one cause of death globally. It is important to identify subclinical atherosclerosis in the common etiopathogenesis of these two diseases. Atherosclerosis is the multifactorial inflammatory disease of the vasculature that affects large- and medium-sized arterial vessels. It is related to spesifically the intima and media layers of the vascular wall.
The Carotid Intima Media Thickness (CIMT) is a valid marker of early atherosclerosis and thus, it has the potential to detect cardiovascular disease in its subclinical phase. In the literature there are studies about the relationship between fibromyalgia and atherosclerosis. In this study, the relationship between Fibromyalgia Syndrome and subclinical atherosclerosis were evaluated.
This study is a single-center prospective study comparing FMS patients with healthy volunteers. Between January 2020 and April 2020, 20 FMS patients and 20 volunteers who were not atherosclerotic risk factors were included in the study at Sivas Cumhuriyet University Hospital. Details of history and laboratory test results of all participants were recorded. The carotid intima media thicknesses were measured by B-mode ultrasonography. The patient group was divided into two according to the duration of the symptoms as ≤ 5 years and > 5 years. There were 9 patients in the group with a symptom duration of 5 years and less, and 11 patients in the group with more than 5 years.
When the age and body mass index and the laboratory values other than creatinine were compared in the patient and control groups, there were no statistically significant. Although the creatinine value was different, it was in the normal range in both groups. Mean right carotid artery intima media thickness (RCIMT) was 0.5 (± 0.07) mm in the patient group, 0.43 (± 0.05) mm in the control group; mean left carotid artery intima media thickness (LCIMT) was 0.5 (± 0.06) mm in the patient group, 0.43 (± 0.05) mm in the control group. It was significantly high in the patient group compared to control group. In addition, the mean carotid intima media thickness (MCIMT) was 0.52 (± 0.05) mm in the patient group and 0.43 (± 0.03) in the control group. It was also significantly high in the patient group compared to control. In the subgroup analysis of the patient group, the main characteristic features and the values of RCIMT-LCIMT-OCIMT were similar in both groups except for patients age.
Similar to previous studies, in our study, it has been shown that CIMT increases in patients with Fibromyalgia. On the other hand, according to the duration of the symptom, there were no significant difference between patients in terms of CIMT.
As a result, although FMS is not an inflammatory disease, it causes an increase in CIMT and endothelial dysfunction.
Keywords: Fibromyalgia Syndrome, subclinic atherosclerosis, carotid intima media thickness