Mobil telefon radyasyonun erkek genital kanallarında oluşturabileceği yapısal değişimler
Structural changes in the male genital ducts can be created by a mobile phone radiation
Yazar: CANAN ERDEMLİ
Danışman: PROF. SUNA ÖMEROĞLU
Gazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Histoloji ve Embriyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Histoloji ve Embriyoloji = Histology and Embryology
Dizin: Cep telefonu = Mobile phone ; Genitalia-erkek = Genitalia-male ; Radyasyon = Radiation ; Radyasyon dozajı = Radiation dosage ; Radyasyon etkileri = Radiation effects ; Ürogenital sistem = Urogenital system

Özet:
Günümüzde; cep telefonu, kablosuz telefonlar ve telsizgibi elde taşınabilen haberleşme araçları oldukçayaygın olarak kullanılmaktadır. Kişisel haberleşmede kullanılan bu araçlar çalışırkenözellikle kullanıcının baş bölgesineçok yakın mesafede tutulurlar. Bu nedenle bu araçların yoğun kullanımına bağlı olarak kullanıcılar zararlı düzeyde EMA? a etkin kalmışlardır.Teknolojinin hızla değişmesininbir parçası olarak ülkemizde de mobil iletişim araçları; özellikle cep telefonları kullanımı yaygınlaşmış, GSM (Global System for Mobile Communications) operatörlerinin kapsama alanlarını genişletmeleri ve kullanıcısayısının artmasına bağlı olarak servis sunduklarıbaz istasyonları sayı ve yaygınlığı artmıştır. Bunun sonucunda bu iletişim sistemlerinden kaynaklanan manyetik alanlardan etkilenen insan sayısı da artmıştır. 1990?lı yıllarda GSM operatörleri sadece 900megahertz (MHz) radyofrekans (RF) dalgaları ile yayın yapmakta iken yıllar içinde bu konuda beklentilerin artması ile 1800 MHz RF dalgaları kullanılmıştır. Günümüzde rayofrekans dalga şiddeti 2100 MHz değerine ulaşmıştır.Bu çalışmanın amacı,üçüncü nesil cep telefonlarının oluşturduğu 2100 MHz elektromanyetik alana etkin bırakılan sıçanların ductusepididimis ve ductusdeferenste meydana getirebileceği yapısal değişimlerin incelenmesini sağlamaktır.131Çalışmamızda 8 haftalık 36 adet Wistar Albinocinsi erkek sıçanlar kullanıldı. EMA uygulaması, sıçanların konulduğu kafesin yaklaşık 5 cm uzaklığa yerleştirilen EMA jeneratörü ile günde 30 dakika (Türkiye? de tahmin edilen günlük ortalama konuşma süresi), haftada 6 gün olmak üzere 4 ve 8 hafta boyunca yapıldı. Uygulamanın sonunda sıçanlara yapılan yüksek doz ketamin-ksilazin enjeksiyonuile ötenazileri gerçekleştirildi. Ötenazi sonrası sıçanlar sakrifiye edilerek, ductusepididimis ve ductusdeferens dokuları alınıp tartılarak ağırlıkları kaydedildi. Organların değerlendirilmesi için dokulara histokimyasal olarak Hematoksilen-eozin ve Masson trikrom boyamaları ve immünohistokimyasal olarak apoptozisin belirlenmesi için caspase-3 ve vaskülarizasyonun belirlenebilmesi için VEGF immunohistokimyasal boyamaları yapıldı.Yapılan değerlendirmelerde, 1 ay boyunca günde 30 dakika 2100 MHz radyofrekans elektromagnetik alan (RF-EMA) uygulanan sıçan ductusepididimise ait bazı kanallarda spermatozoongözlenmezken, bazı kanallarda da spermatozoon yoğunluğunda azalma olduğu dikkati çekti.Kanallar arası intersitisyel bağ dokuda ödematöz alanlar, bağ dokusu kaybı ve hasarı izlendi. Ayrıca kanallar arası intersitisyel bağ dokuda kontrol ve sham gruplarınagöre göreceli olarak vaskülarizasyonun ileri derecede artmış olduğu gözlendi. Aynı grupta yapılan caspase-3 immunohistokimya boyamasında 1 ay kontrol ve sham gruplarına göre epididimisi oluşturan kanallar arasındaki intersitisyel bağ dokusunu oluşturan yapılarda immünreaktivitenin ( caspase-3 tutulumu) artmış olduğu izlendi.VEGF ile immunohistokimyasal boyama yapılmış sıçan ductus epididimis dokularının incelenmesinde 1aylık EMA uygulaması yapılmış gruplarda 1ay kontrol ve sham gruplarına göre ductusepididimisi oluşturan peritübüler bağ dokusu içindeki damarların endotel hücrelerinde immunreaktivitenin ( VEGF tutulumu) artmış olduğu izlendi132Ductusdeferens ile yapılan değerlendirmelerde, 1 ay boyunca günde 30 dakika 2100 MHz radyofrekans elektromagnetik alan (RF-EMA) uygulanan sıçan ductusdeferens dokularında pseudostratifiye stereosilyalı epiteli oluşturan hücrelerin düzenleniminde 1 ay kontrol ve sham gruplarına göre bozulma, hücre çekirdeklerinde yer değiştirmeler, lamina propriyayı oluşturan gevşek bağ dokusunda ayrılmalar dikkati çekti. Caspase-3ile immunohistokimyasal boyama yapılmış sıçan ductus deferens dokularının incelenmesinde 1 ay kontrol, 1 ay sham ve 1 ay uygulama gruplarında belirgin bir fark izlenmedi. VEGF ile immunohistokimyasal boyama yapılmış sıçan ductus deferens dokularının incelenmesinde, 1 ay uygulama grubunda damar endotel hücrelerindeki immünreaktivitenin kontrol 1 ay ve sham 1 ay grubundaki immünreaktiviteye göre artmış olduğu dikkati çekti.2 ay boyunca günde 30 dakika 2100 MHz radyofrekans elektromagnetik alan (RF-EMA) uygulanan sıçan ductusepididimisine ait kanalların bazılarında spermatozoon kaybı gözlendi. epitel hücrelerinin düzenleniminde bozulma yüksekliğinde yer,yer azalmalar, stereosilya kaybı izlendi. Kanallar arası intersitisyel bağ dokuda ödematöz alanların varlığı ve 2 aylık kontrol ve sham grubuna göre kanlanmanın arttığı belirgin olarak gözlendi. Aynı grupta caspase-3ile immunohistokimyasal boyama yapılmış sıçan ductus epididimis dokularının incelenmesinde , 2 ay kontrol ve 2 ay sham grubuna göre ductusepididimisi oluşturan kanallar arası intersitisyel bağ dokusunda artmış immünreaktivite gözlendi. Yine aynı grupta VEGF ile immunohistokimyasal boyama yapılmış sıçan ductus epididimis dokularının incelenmesinde 2 ay kontrol ve sham gruplarına göre ductusepididimisi oluşturan peritübüler bağ dokusu içindeki damarların endotel hücrelerinde immunreaktivitenin ( VEGF tutulumu) artmış olduğu izlendi.1332ay boyunca 2100 MHz RF-EMA etkin bırakılan uygulama grubuna ait sıçan ductus deferens ile yapılan değerlendirmede pseudostratifiye stereosilyalı epitel ile altındaki lamina propriyada ayrılmalar ve düzenlenim bozuklukları dikkati çekti. Caspase-3ile immunohistokimyasal boyama yapılmış sıçan ductus deferens dokularının incelenmesinde 2ay kontrol, 2 ay sham ve 2 ay uygulama gruplarında caspase-3 immunohistokimya boyamada gruplar arasında immünreaktivite farkı gözlenmedi. VEGF ile immunohistokimyasal boyama yapılmış sıçan ductus deferens dokularının incelenmesinde 2 ay uygulama grubunda ise 2 ay kontrol ve 2 ay sham grubuna göre VEGF immünreaktivitesi damar endotel hücrelerinde belirgin olarak dikkati çekti.Çalışmamızda deney gruplarının ductus epididimis ve ductus deferensağırlıkları karşılaştırıldığında çalışma sonucunda gruplar arasında istatistiksel olarak ağırlık bakımından anlamlı bir değişikliğin olmadığı gözlendi.Sonuç olarak, üçüncü nesil cep telefonlarının oluşturduğu 2100 MHz? lik EMA? nın erkek genital kanallarında yapısal bazı değişikliklereneden olduğu gözlend

Abstract:
Nowadays, mobile phones, hand-held communication devices, such as portable phones and wireless are widely used in. While these tools are used in personal communication they are kept very close to the head by the user. Therefore, depending on the heavy use of users of these tools to harmful levels of EMS to have exposured.As part of the rapid change in technology, in our country the mobile communication tools particularly use of mobile phones pervaded,GSM (Global System for Mobile Communications) operators expanded their coverage and service offerings depending on the increased number of users and base stations.As a result of that, the number of people affected by magnetic fields caused by thesecommunication systems has increased.While in the 1990s GSM operators were broadcasting with only 900 megahertz (MHz) radio frequency (RF) waves, over the years 1800 MHz RF waves are used with increasing expectations in this regard. Today, the severity of radio-frequency wave reached 2100 MHzThe purpose of this study is to examine the third-generation mobile phone 2100 MHz electromagnetic field created by the ductus epididymis and ductus deferenste enabled the rats can arise the structural changes.135In our study, 36 Wistar-Albino male rats of 8 weeks were used. EMS application was fulfilled with EMS generator placed about 5 cm away from the cage of rats 30 minutes per day (Turkey's estimated daily average talk time) during 4 and 8 weeks, 6 days perweek.At the end of the application euthanasia was performed with high-dose ketamine-xylazine injection in rats. After euthanasia, rats were sacrificed, ductus epididymis and ductus deferens were isolated and weights were recorded by weighing. For the evaluation of organs hematoxylin-eosin and Masson's trichrome staining histochemically, for the determination of apoptosis caspase-3 staining by immunohistochemistry and in order to determine vascularization Immunohistochemical staining of VEGF was performed.In the assessments; while 30 minutes a day for 1 month 2100 MHz radiofrequency electromagnetic applied fields (RF-EMF) of the rat ductus epididymis sperm was not observed in some channels, a reduction in sperm density in some of the channels drewattention. Loss and damageof ligamentwas observed In cross-channel interstitial ligamentwhere edematous take in. In addition, it was observed that vascularization was higly increased relative to the control and sham groups in cross-channel interstitialligament. Examination ofthe ductusdeferenstissues ofrats, while 30 minutes a day for 1 month 2100 MHz radiofrequency electromagnetic applied fields (RF-EMF) of the rat ductus deferens in 1 month EMF experimental grup according to the 1 month control and sham, the distortionin the cells which are made the pseudostratified epitelium, 136displacements inthe cellnucleus, leavesthe looseconnective tissue ofthe laminapropria was noticed. Madebycaspase-3immunohistochemical staininganalysis ofrattissuesductus deferens, There wasno significant difference1 month control, 1 month sham ande 1 month experimental groups. MadebyVEGFimmunohistochemical staininganalysis ofrattissuesductus deferens, the increased immunreactivity in vessel endotelial cells had benn seen in 1 month experimental group according to the 1 month control and 1 month sham groups.30 minutes a day for 2 month 2100 MHz radiofrequency electromagnetic applied fields (RF-EMF) of the rat ductus epididymis, loose of sperm was observed in some channels. Decreases inheightfrom place to placeorderdistortionof epithelial cells, sperm was observed. İn interstitialconnective tissuebetween channels the presence ofedematousareas, accordding to the 2-monthcontrol and shamgroupweresignificantlyincreasedblood supply had been seen significantly. analysis ofratductusepididymistissues in the same groupwith theCaspase-3 immunohistochemical staining, according to2 month control and 2 month sham groupsin the interstitialconnective tissue inthe cross-channelforming ofthe ductusepididymisincreasedimmunoreactivitywas observed. In the samegroup, examination ofthe ductusepididymistissues ofratswithVEGFimmunohistochemical staining, vessels in the peritubular connective tissue which is made ductus epididimis channels, the increased immunreactivity had been seen.In the evaluationof 30 minutes a day for 2 month 2100 MHz radiofrequency electromagnetic applied fields (RF-EMF) of the rat ductus deferens, pseudostratifiedepitheliumandlamina propriaat the bottom, separation and disorders oforganization drew attention. İn analysis made137bycaspase-3immunohistochemical stainingofrattissuesductus deferens, there was nodifference inimmunoreactivitybetween 2 month control, 2 month sahm and 2 month experimental groups caspase-3 immunohistochemistrystaining. MadebyVEGFimmunohistochemical staininganalysis ofrattissuesductus deferens, the increased immunreactivity in vessel endotelial cells had benn seen in 2 month experimentalgroup according to the 2 month control and 2 month sham groups.In our study,the experimental groupscompared withthe ductusepididymisandductus deferensweights, there was nostatisticallysignificant changein terms of weight.As a result,the third-generationmobile phonesgenerated2100 MHzEMFcausedsome structural changeswere observed inthe male genitalducts.