60-72 aylık çocukların fen öğrenme motivasyonlarının okul öncesi öğretmenlerinin fen öğretimine yönelik görüş ve uygulamaları açısından incelenmesi
Examining the science learning motivation of 60-72 month old children in terms of pre-school teachers' views and practices on science teaching
Yazar: İLKE ATEŞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ALİ YİĞİT KUTLUCA
İstanbul Aydın Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Okul Öncesi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırmanın temel amacı, 60-72 aylık çocukların fen öğrenme motivasyonlarının okul öncesi öğretmenlerinin fen öğretimine yönelik görüş ve uygulamaları açısından incelenmesidir. Araştırmanın ikincil amacı ise okul öncesi öğretmenlerinin fen öğretimi konusundaki pedagojik görüşlerinin ve sınıf ortamındaki uygulamalarının incelenmesidir. Araştırmanın amaçlarına ulaşılabilmek için nitel araştırma yöntemlerinden olan durum çalışması kullanılmıştır. Araştırma 2022-2023 eğitim öğretim yılında İstanbul ilinde MEB'e bağlı resmi olarak faaliyet gösteren okul öncesi eğitim kurumlarında görev yapan dört okul öncesi öğretmeni ve 60-72 aylık 80 çocuğun katılımı ile gerçekleştirilmiştir. Katılımcılar amaçlı örnekleme yönteminden ölçüt örnekleme yöntemine göre seçilmiştir. Öğretmenlerin her birinin değişik bir konu alanını ele almış olmaları, farklı mesleki deneyime sahip olmaları ve bu durumların karşılaştırılmasından dolayı bütüncül çoklu durum deseni kullanılmıştır. Araştırmada veri toplama araçları olarak Yarı Yapılandırılmış Görüşme Formu, Gözlem Rubriği ve Bilim Motivasyonu Ölçeği kullanılmıştır. Katılımcı öğretmenlerden fen öğretimine yönelik görüşme sorularını yanıtlamaları ve seçtikleri bir konu alanı özelinde fen öğretim uygulaması yapmaları istenmiştir. Öğretmenlerin kendilerine yöneltilen görüşme sorularına verdikleri yanıtlar ve gözlem rubriği ile elde edilen veriler tümevarımsal içerik analizi yaklaşımıyla analiz edilmiştir. Verilerin analiz edilmesi sürecinde tema ve kavramsal kategoriler oluşturulmuştur. Ardından sürekli karşılaştırma yöntemi ile öğretmenlerin kavramsallaştırmaları arasında kıyaslama yapılarak özetlenmiştir. Analiz sonucunda katılımcı öğretmenlerin fen öğretimine yönelik bulgulara ve sonuçlara ulaşılmıştır. Araştırmanın son kısmında çocuklara ölçek uygulanmış ve fen motivasyonları analiz edilmiştir. 
Araştırmada ulaşılan ilk sonuç, okul öncesi öğretmenlerinin fen öğretimi konusunda sahip oldukları bilgileri, sınıftaki fen öğretimi uygulamalarına yeterince yansıtamadıklarıdır. Katılımcı öğretmenlerin, fen öğretiminde farklı yaklaşımları benimsedikleri ancak uygulama sırasında geleneksel öğrenme yöntemlerini uyguladıkları tespit edilmiştir. Bununla birlikte katılımcı öğretmenlerin fen öğretim uygulamaları, materyal yetersizliği, müfredat bilgisi eksikliği, okulun fiziki şartları gibi dışsal sınırlılıklardan olumsuz etkilendiği sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca katılımcı öğretmenlerin öğrencilerle kısmen etkileşimli bir öğretim süreci yürüttükleri tespit edilmiştir. Araştırmada son olarak katılımcı çocukların, fen motivasyonlarının yüksek olduğu, sınıflar arasında anlamlı bir farklılık bulunmadığı tespit edilmiştir. Araştırmada ulaşılan bu sonuçlar ilgili alan yazın temelinde ilişkilendirilerek tartışılmış ve bu doğrultuda öneriler sunulmuştur.

Abstract:
The main purpose of this study is to examine the views and practices of 60-72 month-old students' motivation to learn science towards science teaching in the pre-school period. The secondary aim of the research is to examine the pedagogical approach to science teaching in preschool education and its applications in the classroom environment. Case study, which is one of the qualitative research methods, was used to achieve the aims of the research. It was carried out with the initiation of four pre-school teachers and 80 children aged 60-72 months, working in the pre-school education period officially operating in the province of Istanbul in the 2022-2023 academic year. Participants were selected according to the criterion sampling method from the purposive sampling method. The holistic multi-case design was used because the teachers had different professional experiences, each model covered a subject area, and compared these situations. Semi-structured Interview Form, Observation Rubric and Science Motivation Scale were used as data collection tools in the research. Participant question education was asked to answer the interviews about science teaching and to make science teaching practices specific to a subject area they aimed. The answers given by the teachers to the interview questions and the data obtained with the observation rubric were analyzed with the inductive content analysis approach. In the process of analyzing the data, open codes and conceptual categories were created. Then, it was summarized by comparing the continuous comparison method and the teachers' conceptualizations. As a result of the analysis, the findings and results regarding the science teaching of the participating teachers were reached. In the last part of the study, the scale was applied to the children and their science motivation was analyzed.
The first conclusion reached in the study is that pre-school teachers cannot adequately reflect their knowledge on science teaching to science teaching practices in the classroom. It was determined that the participant teachers adopted different approaches in science teaching but applied traditional learning methods during the practice. However, it was concluded that the participant teachers were negatively affected by external limitations such as science teaching practices, lack of material, lack of curriculum information, and physical conditions of the school. In addition, it was determined that the participant teachers carried out a partially interactive teaching process with the students. Finally, it was determined that the participating children had high science motivation and there was no significant difference between the classes. These results reached in the research were discussed in relation to the relevant literature, and suggestions were presented in this direction.