Ekonomik öneme sahip endemiklerin doku kültür teknikleri ile çoğaltılması /
Yazar: BENGİ BABA
Danışman: PROF.DR. ALİ KAMİL YÜREKLİ
Ege Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 1995
Konu: Biyoloji = Biology
Dizin: Doku kültürü = Tissue culture ; Endemikler = Endemics

Özet:
ÖZET Bu çalışma bitki gen kaynaklarının korunması ve endemik bitkilerin üretilebilmesi için planlanmıştır. Bu amaç için doku kültür yön temleri kullanılmıştır. Deney materyali olarak, Astragalus tmoleus var, tmoleus, Digitalis cariensis, Sideritis.sipylea, Stachys tmolpa ve Thymus sipyleus bitkileri seçilmiştir. Doku kültürü sırasında gerekli olan sterilizasyon zamanı, Digita lis cariensis tohumları için %10'luk sodyum hipokloritte 10 dakika, diğer türlerin tohumları için ise %4,5'luk sodyum hipokloritte 10 dakika olarak bulunmuştur. Diğer eksplantların sterilizasyonu, %4,5 luk Sodyum hipokloritte, A. tmoleus var tmoleus'ta 8, S. tmolea ' da 10 dakika; %10'luk Sodyum hipokloritte S. sipylea ve T. sipyleus ' ta 9, Digitalis cariensis için ise 10 dakika sürdürülmüştür. Kullanılan kültür ortamları MS ve Heller ortamları yanı sıra, MS de modifikasyon yapılarak elde edilen ortamlar kullanılmıştır.Bu ortamlar Naftelen asetik asit ve Benzil adenin'in çeşitli derişimleri ile desteklenmiştir. Modifiye ortamlar, MS ortamının amonyum, nitrat, NaHpPO,, kalsiyum, klorür, mangan, tiamin ve nikotinik asit miktarlarının değiştirildiği (1) ve (2) nolu ortamlar olmuştur. T. sipyleus tohumları Heller, D. cariensis tohumları MS+(0,4:3;NAA: BA) ve diğer türlerin tohumları (1) nolu ortamlarda çimlendirilmiştir. T. sipyleus ve D. cariensis eksplantları MS+(0,4:3; NAA: BA) ortamında kallus verirken, diğerlerinin eksplantları (2)+(2:2;NAA: BA) ortamında kallus vermişlerdir. Stachys tmolea'nın kallusları (2)+(2: 0,04;NAA:BA) ortamında, Sideritis sipylea kallusları ise Heller+(1:5; NAArBA) ortamında en yüksek biyomas vermişlerdir. A. tmoleus var, tmoleus ve S. tmolea'nın kallusları (2)+(2:0,04 ; NAA: BA), S. sipylea ve T. sipyleus kallusları ise MS+(0,4: 3 ;NAA:BA) ortamlarında rejenere olmuşlardır. A. tmoleus var, tmoleus ve S. tmolea'nın rejenerantları (2)+(2:0,04 ;NAA: BA), T. sipyleus re jenerantları ise MS+(0,4:3; NAA: BA) ortamlarında çoklu sürgün vermişlerdir. A. tmoleus var, tmoleus ve S. tmolea'nın sürgünleri MS+(0,04 :2; NAA: BA) »T.sipyleus sürgünleri ise MS+(0,4:3;NAA: BA) ortamlarında köklenmiştir. 56

Abstract:
6. SUMMARY This study was planned in order to preserve plant gene sources and propagate endemic plants. Tissue culture techniques were used for this purpose. Astragalus tmoleus var. tmoleus. Digitalis cariensis, Sideritis sipylea, Stachys tmolea ve Thymus sipyleus plants were se lected as experimental material. Sterilization time which is needed for tissue was 10 minutes in 10% Sodium Hypocloride solution for Digitalis cariensis seeds and 10 minutes in 4.5% Sodium Hypoclorite solution for other species. Ste rilization times of other explants in 4.5% Sodium Hypoclorite were 8 minutes for A. tmoleus var tmoleus, 10 minutes for S. tmolea and 10% Sodium Hypoclorite were 9 minutes for S. sipylea and T.si0yleus, 10 minutes for Digitalis cariensis. MS and Heller media were used for culture. Also, modified MS media by us were used too. These media used with the different concentrat ion of Naftelen acetic acid and Benzyl Adenin. Modified MS media were obtained by the changing the amonuts of ammonium, nitrate, NaHpPO, calcium, chloride, manganase, thiamine ve nicotinic acid. By this way (1). and (2). media were formed. T. sipyleus seeds were germinated in Heller media, D. cariensis seeds were germinetad in MS+(0,4:3;NAA: BA) and the other seeds were germinated in (1 ).medium. Cal li formations were obtained in MS+(0,4:3 ;NAA:BA) medium from the explants of T. sipyleus and D. cariensis and in (2)+(2:2;NAA:BA) medium from the other specieses1 explants. The calli from S. tmolea in (2)+(2:0,04;NAA: BA) and from S. sipylea in Heller+(1 :5;NAA:BA) media formed the highest biomass rate. The calli from A. tmoleus and S. tmolea in (2)+(2:0,04;NAA: BA) medium and the from S. sipylea and T. sipyleus in MS+ (0,4,:3;NAA:BA) medium were regenerated. The regenerates from A. tmoleus and S. tmolea in (2)+(2:0,04;NAA:BA) medium and the regenerates from T. sipyleus in MS+(0,4:3;NAA:BA) medium were shooted. The shootings of A. tmoleus var, tmoleus and S. tmolea in MS+(0,04 :2;NAA: BA) and the shootings of T. sipyleus in MS+(0,4:3;NAA: BA) medium were rooted. 5*7