Almanya'nın Türk göçmenlere yönelik göç politikaları (1961-1989): Dönemler ve siyasi partiler açısından bir inceleme
Germany's migration policies towards Turkish immigrants (1961-1989): A study in terms of periods and political parties
Yazar: BEYZA KÖKSAL
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET ALİ AKYURT
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı / Siyaset Sosyolojisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Göç politikaları = Migration  policies ; İş gücü göçü = Labour migration ; İşçi göçü = Worker migration

Özet:
Almanya'nın misafir işçi programları ile başlayan yabancı işgücü istihdamı, zaman içerisinde büyük bir göçmen nüfusunun ortaya çıkmasına neden olmuştur. Devlet kontrolünde başlayan planlı yabancı işgücü alımları, zaman içerisinde öngörülemeyen bir seyir almış ve önüne geçilemeyen aile birleşimleri ile sığınmacı göç hareketleri sonucunda Almanya'yı bir göç ülkesi haline getirmiştir. Almanya'nın izlediği göç politikaları ve bu politikalarda etkili olan aktörlerin Türk göçmenlere yönelik tutumları da süreç içinde önemli değişimler geçirmiş ve zaman içerisinde kabullenişe dönüşmüştür. Yaklaşık otuz yıllık bir döneme (1961-1989) odaklanan bu çalışmada, Alman siyasileri ile kamuoyunun Türk göçmenler karşısındaki tutumlarının süreç içindeki dönüşümü tartışılmaktadır. Konuya ilişkin Almanca, Türkçe ve İngilizce araştırmaları tarayıp nitel içerik analizine tabi tutan çalışma, sistematik literatür değerlendirmesi niteliği taşımaktadır.
Üç ana bölümden oluşan çalışmanın ilk bölümünde göç politikası kavramının tanımlarına ve farklı ülkelerdeki uygulanma pratikleri ile sınıflandırmalarına yer verilmiştir. İkinci bölüm Almanya'nın göç politikası tarihinde 1950'ler ile 1960'ları ekonomik gelişme ve işgücü ihtiyacı vurgusuyla, 1970'leri ekonomik krizi takiben işçi alımlarının durdurulması üzerinden; 1980'leri de yabancı yurttaşlar ve kalıcılık tartışmalarını merkeze alarak incelemektedir. Aktörlere ve aralarındaki tartışmalara odaklanan üçüncü ve son bölümde ise, göç politikalarının planlanmasında ve yapımında etkili olan aktörlere, bu aktörlerin arka planı ikinci bölümde verilen ekonomik, sosyal ve siyasi gelişmelerdeki yerleri, tutumları ve eylemlerine yer verilmektedir. Bu bölümde Sosyal Demokrat Parti (SPD), Hristiyan Demokrat Birliği (CDU), Hristiyan Sosyal Birliği (CSU), Hür Demokrat Parti (FDP) ve Yeşiller Partisi'nin (Die Grünen) göçmenlere yönelik tutum ve politikaları, iktidarda veya muhalefette bulunmaları ve ekonomik gelişmelerle ilişkilendirilmiştir. Ayrıca sosyal yardım dernekleri, sendikalar, işveren dernekleri, yerel yönetim gibi göç politikalarında etkili olan diğer aktörlere ve tutumlarına da yer verilmiştir.

Abstract:
The employment of foreign labor, which started with Germany's guest worker programs, has led to the formation of a large immigrant population over time. The planned foreign labor recruitment, which started under state control, took an unpredictable course over time and as a result of unavoidable family reunification and refugee migration flows, Germany became a country of immigration. The immigration policies followed by Germany and the attitudes of the actors effective in these policies toward Turkish immigrants have also significant changes and turned into acceptance over time. In this study, which focuses on a period of approximately thirty years (1961-1989), the transformation of the attitudes of German politicians and public toward Turkish immigrants is discussed. The study analyses German, Turkish and English literature of the subject and uses systematic literature review with qualitative content analyses. 
	This study consists of three main parts. In the first part, definitions of the immigration policy, practices in different countries and classifications of immigration policy are suggested. In the second part, the history of Germany's immigration policy is explained in three sub-titles: 1950s and 1960s: Economic development period and labor need, 1970s: Economic depression and recruitment cessation, 1980s: Foreign citizens and permanence debates. In the third and final chapter, called Actors and Discussions, the actors who are influential in the planning and making of immigration policies and their attitudes, actions and positions in the background of economic, social and political developments given in the second chapter are discussed. In this context, the immigration policies of the Social Democratic Party of Germany (SPD), Christian Democratic Party of Germany (CDU), Christian Social Union (CSU), Free Democratic Party (FDP), The Greens political parties are analyzed in four sections. A correlation has been established between the parties which are in power or in opposition and their attitudes and policies towards immigrants. In addition to political parties, other actors such as social aid associations, trade unions, employers' associations, local governments and their attitudes are also studied.