Şizofreni hastalarında sanat terapi uygulamasının pozitif ve negatif belirtiler ile aleksitimi düzeyine etkisi
The effect of art therapy implications with positive and negative specific symptoms and alexithymic levels in schizophrenia disease
Yazar: CEMRE GÜNAY
Danışman: PROF. DR. SELMA DOĞAN
Üsküdar Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / Psikiyatri Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Affektif semptomlar = Affective symptoms ; Belirti ve semptomlar = Signs and symptoms ; Hemşirelik = Nursing ; Tedavi = Treatment ; Şizofreni = Schizophrenia

Özet:
Bu araştırma, şizofreni hastalarında "Sanat Terapi" uygulamasınınhastaların pozitif ve negatif belirtileri ile aleksitimi düzeyilerine etkisini değerlendirmek amacıyla randomize kontrollü modelde yapılmıştır. Araştırma İstanbulBakırköy Prof.Dr. Mazhar Osman Ruh Sağlığı ve Sinir Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde gerçekleştirilmiştir. Araştırmaya  Nisan 2017tarihinde kronik hasta kliniklerinde yatarak tedavi gören 51 şizofreni hastası dahil edilmiştir. Katılımcılar randomizasyon yöntemi ile yapılandırılmış sanat terapisi grubu(17), yapılandırılmamış sanat etkinliği grubu  (17) ve standart bakım alan gruba  (17)  atanmıştır. Programdan önce her üç gruptaki katılımcılara "Sosyodemografik Veri Formu", "Pozitif ve Negatif Sendrom Ölçeği (PANSS)", "Toronto Aleksitimi Ölçeği-20 (TAÖ-20)" uygulanmıştır. Yapılandırılmış Sanat Terapisi  grubundaki katılımcılar 8 hafta süreyle, haftada iki gün 90 dakika sürecek şekilde 'Sanat Terapi' uygulamasına (dans-hareket, müzik-ritim, sinematerapi-şiir-biblioterapi, drama) alınmıştır. Yapılandırılmamış Sanat Etkinliği grubundaki katılımcılar 8 hafta süreyle, haftada iki gün 90 dakika sürecek şekilde 'Yapılandırılmamış Sanat Etkinliği' çalışmasına alınmıştır. Uygulama süresince yapılandırılmış sanat terapi grubundan dört, yapılandırılmamış sanat etkinliği grubundan dört kişi çalışmadan ayrılmşıtır. Çalışmanın örneklemi 43 olarak belirlenmiştir. Program sonrası katılımcılara ön testte uygulanan ölçekler tekrar uygulanmıştır. 
       Verilerin istatistiksel değerlendirilmesinde SPSS (Statistical Package for Social Sciences) 20.0  paket programı kullanılarak,t-test, ANOVA, paired samples t test, post Hoc analizler Tukey testi ve ki-kare testleri kullanılmıştır. Bulgular değerlendirildiğinde; her üç gruptaki katılımcıların sosyodemografik verileri (yaş, cinsiyet, medeni durum, eğitim durumu, psikiyatrik hastalık süresi, psikiyatri hastanesinde kalış süresi, sanatsal faaliyetlere ilişkin görüşler) benzer bulunmuştur (p>0.05).  Uygulamadan önce, PANSS (PANSS genel, PANSS pozitif belrtiler alt grubu, PANSS negatif belirtiler alt grubu, PANSS genel psikopatoloji alt grubu) ve TAÖ  (TAÖ genel, TAÖ-A, TAÖ-B, TAÖ-C) puanları benzer bulunmuştur. Uygulamadan sonra yapılan ölçümlerde yapılandırılmış sanat terapisi grubundaki katılımcılarınPANSS ve TAÖ genel ve alt grup puan ortalamaları;yapılandırılmamış sanat etkinliği grubuna ve standart bakım alan gruba göre anlamlı ölçüde düşmüştür (p<0.001).AyrıcaYapılandırılmamış sanat etkinliği grubundaki katılımcılarınPANSS ve TAÖ genel ve alt grup puan ortalamalarıdastandart bakımalan gruba göre anlamlı düzeyde gerileme göstermiştir (p<0.001). Standart bakım alan gruptaki katılımcılarınn uygulama öncesi ve uygulama sonunsa PANSS ve TAÖ genel ve alt grup puan ortalamaları istatistikselolarak anlamlı farklılık göstermemiştir (p>0.05). 
Sonuç olarak, Sanat Terapisi uygulamasının şizofreni hastalarınınpozitif ve negatif belirtileri ile aleksitimi düzeyini azaltıcı bir etkisi olduğu söylenebilir. 
Anahtar sözcükler: Sanat Terapi, Şizofreni, Pozitif ve Negatif Belirtiler, Alekstimi, Hemşirelik.

Abstract:
THE EFFECT OF ART THERAPY IMPLICATIONS WITH POSITIVE AND NEGATIVE SPECIFIC SYMPTOMS AND ALEXITHYMIC LEVELS IN SCHIZOPHRENIA DISEASE

Abstract

This study was conducted in a randomized controlled model to evaluate the effect of "Art Therapy" on patients' positive and negative symptoms and alexithymia levels in schizophrenic patients. Research was done at Istanbul Bakırköy  Mazhar Osman Mental Health and Neurological Disease Training and Research Hospital. A total of 51 schizophrenic patients living inpatient treatment in chronic ill patients clinics were included in the study in April 2017. Participants were divided into three groups as art therapy group (17), unstructured art activity group (17) and standard care group (17) structured by randomization method. "Sociodemographic Data Form", "Positive and Negative Syndrome Scale (PANSS)" and "Toronto Alexithymia Scale-20 (TAS-20)" were applied to the participants in all three groups before the program. Participants in the Structured Arts Therapy group were given 'Art Therapy' (dance-movement, music-rhythm, cinematherapy-poetry-bibliotherapy, drama) for 8 weeks, two days a week for 90 minutes. Participants included to  the Unstructured Art Activity group were taken to the 'Unstructured Art Activity' study for 8 weeks, 90 minutes two days a week. Four participants from the structured art therapy group and four from the unstructured art activity group leaved from  research during the course of the application. The sample of the study was set as 43. After the program, the scales  applied at pre-test to the participant were applied again.
T-Test, ANOVA, paired samples t test, post hoc analyzes Tukey test and chi-square tests were used in statistical evaluation of the data using SPSS 20.0 package program. When the findings are evaluated; sociodemographic data (age, gender, marital status, educational status, duration of psychiatric illness, duration of stay in psychiatric hospital, views on artistic activities) of participants in all three groups were found to be similar (p> 0.05). Before applying, scores of PANSS (PANSS general, PANSS positive verbal subgroup, PANSS negative symptom subgroup, PANSS general psychopathology subgroup) and TAS (TAS general, TAS-A, TAS-B, TAS-C) were found to be similar. PANSS and TAI general and subgroup mean scores of participants in the art therapy group structured in post-practice measures were found decreased(p <0.001) compared to the unstructured art activity group and the standard care group. In addition, PANSS and TAS general and subgroup score averages of participants in unstructured arts activity group also showed a significant decline relative to the standard care group (p <0.001). Before and after the application there was no statistically significant difference between the PANSS and TAS general and subgroup mean scores of the participants in the standard care group (p> 0.05).
As a result, it can be said that the application of Art Therapy is a reducing effect of positive and negative statements and alexithymia level of schizophrenia patients.
Key words: Art Therapy, Schizophrenia, Positive and Negative Symptoms, Alexithymia , Nursing.