Sosyal hizmet uzmanlarının sorun çözme becerileri üzerine bir araştırma
A research on problem solving skills of social workers
Yazar: SAKİNE ÇİĞDEM KOÇ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. FİLİZ DEMİRÖZ
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyal Hizmet Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Sosyal Hizmetler = Social Services
Dizin: Mesleki yeterlilik = Professional competence ; Problem çözme becerisi = Problem solving ability ; Sosyal hizmet uzmanları = Social workers ; Sosyal hizmetler = Social services ; Uzmanlar = Specialists

Özet:
Bu araştırmada, sosyal hizmet uzmanlarının sosyo-demografik, sosyal yaşamlarına, mesleki eğitim süreçlerine ve iş yaşamlarına ilişkin özellikleri; bu özellikler ile sosyal sorun çözme envanter sonuçları arasındaki ilişkiler; sosyal hizmet uzmanlarının sosyal sorun çözme beceri düzeyleri ele alınmıştır.  İlişkisel tarama modelinde ele alınan bu çalışmada, Türkiye'deki Sosyal Hizmet Uzmanları Derneği'ne üye olan, 1.803 sosyal hizmet uzmanından, anket formunu dolduran 87 sosyal hizmet uzmanına ulaşılmıştır.  Sosyal Hizmet Uzmanları Derneği e-posta grubu aracılığıyla, derneğe üye sosyal hizmet uzmanlarına gönderilen "online anket" yoluyla bilgi toplanmıştır. Araştırmaya katılan sosyal hizmet uzmanlarının Sosyal Sorun Çözme Envanterden aldıkları puan ortalamalarına göre sorun yönelim konusundaki başarısının %66,5; sorun çözme becerileri konusundaki başarısının %68,49 ve genel olarak sosyal sorun çözme becerilerindeki başarısının %67,64 olduğu tespit edilmiştir. 
Sosyal hizmet uzmanlarının aylık gelir miktarı ve yaş arttıkça sosyal sorun çözme envanterinden alınan beceri puanlarının arttığı tespit edilmiştir. Boşanmış ya da şehir merkezinde yaşayan sosyal hizmet uzmanlarının envanter puanlarının diğerlerine göre daha yüksek olduğu görülmüştür. Diğer yandan, yetiştikleri aile yapısının, yetiştikleri ailedeki ilişki yapısının, duygusal ilişkilerinin ve eşle ilişkilerinin sosyal sorun çözme becerileri üzerindeki etkisi istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur. Tek ebeveynli aile yapısına ya da engelleyici ilişki yapısına sahip olanlar ile eşleriyle ya da duygusal ilişkileri daha kötü olanların envanter puanlarının daha yüksek olduğu tespit edilmiştir. Sosyal hizmet uzmanlarının sosyal hizmet eğitimi sonrasındaki mesleki yeterlilik düzeyi arttıkça, envanterden aldığı puan da artmaktadır. Sosyal hizmet alanındaki hizmet süresi arttıkça sosyal sorun çözme beceri puanı da artmaktadır. Bulgular doğrultusunda, sosyal hizmet uzmanlarının sahip oldukları sosyo-demografik, sosyal yaşam, mesleki eğitim süreci ve iş yaşamı özellikleri açısından sorun çözme becerileri üzerinde kişisel faktörlerden çok çevresel faktörlerin etkili olduğu belirlenmiştir. Diğer yandan, olumsuz özelliklere sahip olan katılımcıların envanterden aldıkları puanların daha yüksek olduğu tespit edilmiştir. Olumsuz gibi algılanan özelliklerin günlük yaşamda daha çok sorunla karşılaşmaya neden olması nedeniyle, sorun çözmeye dair daha çok deneyim kazandırdığı, problem çözme konusundaki becerinin deneyimle ilişkili olduğu bulunmuştur. 

Anahtar Sözcükler:  
Sosyal Hizmet, Sosyal Hizmet Uzmanı, Problem Çözme Becerileri, Sosyal Sorun Çözme Becerileri, Sosyal Sorun Çözme Envanteri

Abstract:
In this study, socio-demographic and social life properties of social workers, properties related to vocational training and working life; the relationship between these characteristics and Social Problem Solving Inventory results; levels of social problem solving skills of social workers is discussed. In this study discussed the relational screening model, the specified 87 social workers,  from 1803 social workers in Turkey are members of the Social Workers Association, has been reached through unmeasured element sampling method through which they have an equal chance of being selected all the elements in the universe. The information's were collected through sending "online survey" to association members via e- mail group of Social Workers Association. Considering the average scores from Social Problem Solving Inventory, the success of social workers in problem orientation 66,5 %; in problem-solving skills 68,49 % and overall social problem solving skills 67,64 % was found.
When increasing the number of personality characteristics, are facilitating professional studies, and monthly income amount that social workers have, has been determined that the score of Social Problem Solving Inventory increased. It was found that the inventory scores of social workers, who are divorced and living in the city center, have higher scores than others. The impact of growing up family structure and relationship structure in family atmosphere, couple and emotional relationships on social problem solving skills were found to be statistically significant.  It was found that the Inventory scores of social workers, who have single parent and inhibitive family structure and whose couple and emotional relationships are bad, have higher scores than others. When the professional qualification level gained after the professional education and length of service in the field of social service increases, it was found that the Social Problem Solving Inventory scores also increased. According to findings, in terms of social workers' socio-demographic, social life, Professional training and working life properties, it was determined that environmental factors are more effective than personal factors. On the other hand, the participants having the negative characteristics have been found to have higher scores obtained from inventory. Due to cause encounter more problems in everyday life features such as perceived negative, it gained more experience of problem solving has been found to be associated with the experience of skills in problem solving.

Key Words: 
Social Work, Social Worker, Problem Solving Skills, Social Problem Solving Skills, Social Problem Solving Inventory