Dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu olan çocukların ihmal ve istismarında ebeveyn ile ilişkili etmenler
Parental factors associated with child abuse and neglect among children with attention deficit hyperactivity disorder
Yazar: HESNA GÜL BULUT
Danışman: DOÇ. DR. CİHAT KAĞAN GÜRKAN
Ankara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2014
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Ana-baba = Parents ; Hiperaktiviteli dikkat eksikliği bozukluğu = Attention deficit disorder with hyperactivity ; Risk faktörleri = Risk factors ; Çocuk istismarı = Child abuse ; Çocuklar = Children

Özet:
AMAÇ: Bu çalışmanın amacı klinik başvuruda bulunan DEHB'li çocuklar ve kontrol grubunun istismar ve ihmal sıklığı ve türleri açısından karşılaştırılarak, çocuktaki  ve anne babadaki DEHB belirtilerinin şiddeti ile çocuklardaki istismar ve ihmalin ilişkisini araştırmaktır.  Ayrıca anne babalardaki çocukluk travmalarının varlığı ve varsa riske etki eden diğer etmenler hakkında bilgi sahibi olmaktır.  
YÖNTEM: Çalışma grubu, Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları polikliniğine başvuruda bulunan, yeni DEHB tanısı konan, 6-11 yaşları arasında, 100 çocuk ve ailelerinden oluşmuştur. Kontrol grubu, bir ilk ve ortaöğretim okulunda okuyan, 6-11 yaşları arasında, yaş ve cinsiyet olarak çalışma grubuna eşlenerek seçilen 100 çocuk ve ailelerinden oluşmuştur. Çalışma ve kontrol grubundaki çocukların,  ÇGDŞ-ŞY uygulanarak DSM -IV tanı ölçütlerine göre psikiyatrik tanıları belirlenmiştir. Çocuklara, İstismar ve İhmali Değerlendirmeye yönelik bir soru formu uygulanmıştır. Anne ve babalara, Çocukluk Çağı Travmaları Ölçeği, DSM-IV'e Dayalı Erişkin DEB/DEHB Tanı Ve Değerlendirme Envanteri, Conners Ebeveyn Derecelendirme Ölçeği uygulanmıştır. 
SONUÇ: DEHB grubunun fiziksel istismar, duygusal istismar, cinsel istismar, ve ihmal maruziyetinin kontrol grubundan daha yüksek olduğu saptanmıştır. Conners Ebeveyn Ve Öğretmen Derecelendirme Ölçeklerinin toplam puanlarının ve tüm alt ölçek puan ortalamalarının DEHB grubunda anlamlı düzeyde yüksek olduğu saptanmıştır. Uygulanan DSM-IV'e Dayalı Erişkin DEB/DEHB Tanı Ve Değerlendirme Envanteri, Çocukluk Çağı Travmaları Ölçeği skorlarının DEHB grubunun ebeveynlerinde kontrol grubunun ebeveynlerine göre daha yüksek düzeyde olduğu saptanmıştır. DEHB grubundaki çocuklar ihmal açısından incelendiğinde, ihmalle, anne eğitiminin sekiz yıldan az olması, kardeşe sahip olma, ailenin ilk çocuğu olmama, annede ağır düzeyde dikkat eksikliği olması, ve annede DEHB ile ilişkili özelliklerin ağır düzeyde olması arasında anlamlı ilişki saptanmıştır. Duygusal istismarla ilişkili değişkenler arasında önemli olanların erkek cinsiyette olmak, annede hiperaktivite/ impulsivite ve DEHB ile ilişkili özelliklerin varlığı, ve annenin çocukluğunda fiziksel ihmale uğraması olarak belirlenmiştir. Cinsel istismarla ilişkili olarak belirlenen  anlamlı faktörler ise babada ağır düzeyde dikkat eksikliği olması, babada hiperaktivite/impulsivite varlığı ve annenin çocukluğunda duygusal istismar maruziyetidir. Lojistik regresyon analizleri sonucunda annede DEHB ile ilişkili özelliklerin bulunması ve babada ağır düzeyde dikkat eksikliği olmasının ihmali, annede hiperaktivite ve dürtüsellik belirtilerinin varlığının duygusal istismarı, ve annenin çocukluğunda duygusal istismar, babanın çocukluğunda fiziksel ihmal olmasınında cinsel istismarı arttırdığı  saptanmıştır. 
TARTIŞMA: Çalışmamızda klinik başvuru yapan DEHB'li çocuklarda   ihmal ve istismarın daha sık olduğu ortaya konmuştur.  Çalışmanın bulguları DEHB'li çocuklardaki ihmal ve istismarın DEHB'li çocukların belirtileriyle değil anne babanın DEHB belirtileri ve anne babanın çocukluk çağı travmaları ile ilişkili olduğunu düşündürmektedir.

Abstract:
OBJECTİVE: The aim of this study is to determine the association of child abuse and neglect with ADHD, personal risk factors, maternal and paternal factors; compare with healthy control group and have information about the risk factors.
METHOD: Study sample consists of 100 children between ages of 6-11and their families, applied to Ankara University Faculty of Medicine Department of Child and Adolescent Psychiatry with  first diagnosis of ADHD. Control group consisted of 100 primary education and  junior high school children between 6-11 ages and their families. Control group is matced with ADHD group for age and sex. K-SADS-PL is used for the DSM-IV diagnoses of the patients and the control group. Abuse And Neglect Assessment Questionnaire are applied to children. Childhood Trauma Questionnaire, Adult ADD/ADHD DSM IV based diagnostic screening and rating Scale,,Conners Rating Scale for parents are applied to parents.
RESULTS: Child physical abuse, emotional abuse, sexual abuse and neglect were  higher in ADHD group than the control group. Conners parent and teacher  total scores and subscale scores were significantly higher in ADHD group. Adult ADD/ADHD DSM IV Based Diagnostic Screening and Rating Scale  and .Childhood Trauma Questionnaire scores  were higher in ADHD parents group than the control parents. Viewed from child neglect in ADHD group, there were significant intercourse between  the neglect and  less than eight years of maternal education, having siblings, being not the first child of the family, being severe attention deficit in mother, and presence of severe maternal characteristics associated with ADHD.  The important ones among the factors associated with emotional abuse are, male gender, presence of maternal hyperactivity, impulsivity,  and maternal characteristics associated with ADHD, and maternal exposure to physical neglect in her childhood . The determined  significant variables associated with sexual abuse are the presence of severe paternal attention deficit, presence of paternal hyperactivity /impulsivity and maternal exposure to emotional abuse in her childhood. Logistic regression analysis show that presence of maternal characteristics associated with ADHD, and presence of severe attention deficit in father increases the child neglect, presence of hyperactivity, impulsivity in mothers increases the emotional abuse, and maternal exposure to emotional abuse in her childhood,  paternal exposure to  physical neglect in his childhood increases sexual abuse in ADHD children. 
CONCLUSION: In this study, it is noted that child abuse and neglect are more frequent in ADHD. The study's findings suggest that neglect and abuse of ADHD children associated with the ADHD and childhood traumas in parents, not the symptoms of ADHD in children.