Konya evlerinde cephe tasarımları
Facade designs in Konya houses
Yazar: HASAN ÇELEBİ
Danışman: PROF. DR. HAŞİM KARPUZ
KTO Karatay Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı / Mimarlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Mimarlık = Architecture ; Sanat Tarihi = Art History
Dizin: Avrupa mimarisi = European architecture ; Cephe tasarımı = Facade design ; Geleneksel konut mimarisi = Traditional house architecture

Özet:
Konya yüzyıllar boyunca farklı medeniyetlere ev sahipliği yapmış farklı kültürleri bünyesinde barındırmıştır. Konya konut mimarisi bakımından Anadolu'nun özgün ve nitelikli şehirlerinden birisidir.  Bu bakımdan Konya evleri korunması gereken kültür mirasımızın son örnekleridir. Çalışmanın konusu Konya il merkezinde XIX.-XX. yüzyıllar arasında inşa edilen geleneksel ve Avrupa mimarisi etkisinde gelişen konutların cephe tasarımlarını incelemektir. Bu dönemde yaşanan kültürel, teknolojik, ekonomik ve siyasi faktörler her dönemde olduğu gibi insanların yaşam alanlarının ve çevrelerinin oluşmasında önemli bir etken olmuştur.
Araştırmanın temelini literatür taraması, arşiv kaynaklarını tarama ve saha çalışmaları oluşturmaktadır. Yapılar yerinde gözlem metodu ile yeniden çizilmiştir. Cephe görünüşleri, kesitler, tablolar, yapı katalogları ve fotoğraflar evlerin tanıtımına katkı sağlayan malzemelerdir.
Bu araştırmada XIX.-XX. yüzyıllar arasında Konya kent merkezinde bulunan 8 evin kronolojik olarak cephe özellikleri genel tasarım, malzeme ve teknik, giriş tasarımları, kat silmeleri, saçak, çıkma ve pencere formları başlıkları altında kataloglanarak karşılaştırılmalı incelenmiştir. Binaların dönem üslup özellikleri mimarlık tarihi bakımından değerlendirilmiş, bina cephelerini oluşturan unsurların değişimi ve gelişimi belirlenmiştir.

Abstract:
Konya has hosted different civilizations and different cultures for centuries. Konya is one of the unique and qualified cities of Anatolia in terms of residential architecture.  In this respect, Konya houses are the last examples of our cultural heritage that should be preserved. The subject of the study is to examine the façade designs of the houses built between the XIXth and XXth centuries in Konya city center, which developed under the influence of traditional and European architecture. Cultural, technological, economic and political factors experienced in this period have been an important factor in the formation of people's living spaces and environments as in every period.
The basis of the research is literature review, archival sources and field studies. The buildings were redrawn with the on-site observation method. Facade views, sections, tables, building catalogs and photographs are the materials that contribute to the introduction of the houses.
In this research, the chronological facade features of 8 houses in Konya city center between the XIXth and XXth centuries were cataloged under the headings of general design, material and technique, entrance designs, floor moldings, eaves, overhangs and window forms and examined comparatively. The period style characteristics of the buildings were evaluated in terms of architectural history, and the change and development of the elements that make up the building facades were determined.