Alkid reçine üretim prosesinin iş sağlığı ve güvenliği açısından incelenmesi
Investigation of alkyd resin production process from the point of view occupational health and safety
Yazar: SİBEL AYDIN DİKE
Danışman: PROF. DR. FATİH SEVİM
Atatürk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Temel İşlemler ve Termodinamik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Kimya Mühendisliği = Chemical Engineering
Dizin: Alkit reçinesi = Alkyd resin ; İş güvenliği = Work safety ; İş sağlığı = Occupational health

Özet:
Kimya endüstrisi, kullanılan hammaddeler, uygulanan üretim yöntemi ve açığa çıkan atıklar nedeni ile meslek hastalıklarının ve iş kazalarının en sık görüldüğü sektörlerden biridir. Bu çalışmanın amacı, reçine üretimi yapılan tesislerde meydana gelebilecek iş kazaları ve meslek hastalıklarının en az seviyeye indirilebilmesi için alınması gereken önlemler hakkında bilgi vermektir.
Alkid, dibazik asitlerin polihidrik alkol ile polikondenzasyon reaksiyonu sonucunda meydana gelen bir tür sentetik reçinedir. Modifikasyonu için yağ yada yağ asitleri kullanılır. İlk sentetik reçine Berzelius tarafından gliserin ve tartarik asit kullanılarak sentezlenmiştir. Daha sonra alkid reçineler endüstriyel ölçekte üretilerek boya ve vernik üretiminde yaygın olarak kullanılmaya başlanmıştır.
Alkid kelimesi alkol ve asit kelimelerin hecelerinin birleşiminden meydana gelmektedir. Poliester kısmı alkid reçinesinin sertliğini belirlerken, yağ ve yağ asidi kısmı ise reçinenin esneklik, yapışma, pigment ıslatma özelliğini ve solventlerde çözünürlüğünü belirler. Reçineler boya ve verniklerin film tabakası meydana getirmesini etkileyen ve aynı zamanda, yapışma, dayanım, fiziksel ve kimyasal etkenlere karşı direnç gibi diğer önemli özelliklerini oluşturan en önemli bileşenlerden biridir. 
Bu çalışmada alkid reçine üretim prosesi ve üretim prosesinde meydana gelebilecek tehlikelere karşı alınması gereken tedbirler ile ilgili bilgiler verilmiştir.

Abstract:
Due to the raw materials used, the method of production employed and the wastes produced, the chemical industry is one of the most common sectors where occupational diseases and occupational accidents take place. The aim of this study is to give information about the accidents that may occur in the resin production facilities and the precautions to be taken in order to reduce the occupational diseases to the minimum level.
Alkyd is a type of synthetic polyester resin which is formed by polycondensation reaction of dibasic acids with polyhydric alcohol. Oil or fatty acids are used for the modification. The first synthetic resin was synthesized by Berzelius by using glycerin and tartaric acid. Then alkyd resins were produced on an industrial scale and started to be widely used in production of paints and varnishes.
Alkyd word is formed from a combination of alcohol and acid syllable words. The polyester part determines the hardness of the alkyd resin while the oil and fatty acid part determines the flexibility, adhesion, pigment wetting property and solubility of the resin in the solvents. Resins are one of the most important components that affect paint and varnishes to form the film layer and at the same time constitute other important properties such as adhesion, strength, resistance to physical and chemical agents.
In this study, information is given about the process of alkyd resin production and the precautions to be taken against the hazards that may occur in the production process.