Sinemada arketip kullanımı: Caotica Ana filminin arketipler bağlamında çözümlenmesi
Archetypes within the cinema: An analysis of the film Caotica Ana in the context of archetypes
Yazar: SEMRA CAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET ALİ GÖNGEN
Gaziantep Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İletişim ve Toplumsal Dönüşüm Ana Bilim Dalı / İletişim ve Toplumsal Dönüşüm Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Arketip = Archetype ; Film çözümleme = Film analysis ; Mitoloji = Mitology ; Psikoloji = Psychology ; Sinema = Cinema

Özet:
Carl Gustav Jung, bilinçdışını kişisel ve kolektif olarak ikiye ayırmakta ve kolektif bilinçdışında kümelenen otonom örüntüler için arketip ifadesini kullanmaktadır. İnsanlığın ilk deneyimleriyle oluşan arketipler, insanlık tarihi boyunca tekrarlanarak bilinçdışında kümelenir ve simgeler aracılığıyla bilince yansırlar. Bu çalışmada arketiplerin sinema filmlerine yansımasını belirlemek amacıyla Caotica Ana filmi nitel araştırma yöntemi olan söylem analiziyle incelenmiştir. Bu bağlamda birinci bölümde arketiplerin kuramsal temeli olarak Carl Gustav Jung'un geliştirdiği Analitik Psikoloji ve onun öncülü olan Psikanaliz kuramı verilmiş ve arketiplerin bilince yansıdığı alanlar olarak mitolojide, dinlerde ve kültürde arketip temalara bakılmıştır. İkinci bölümde ise özelde arketiplerin ve psikolojinin sinemaya yansıması değerlendirilmiş olup Caotica Ana filmi arketipler bağlamında söylem analiziyle çözümlenmiştir. Filmin çözümlenmesinde belirlenen arketipler Jung'un temel olarak belirlediği anne arketipi, yaşlı bilge arketipi, anima ve animus arketipleri, gölge ve persona arketipleri ve kahraman arketipi ile Joseph Campbell'ın oluşturduğu kahramanın yolculuğu monomitosunda ortaya çıkan eşik bekçisi ve haberci arketipleridir. Çalışma, kültürlerin ve toplumların tarihsel süreçlerle geçirdiği değişime rağmen aynı özsel ifadeleri taşıdığını göstermekte; böylelikle sosyal bilimler açısından yapılacak çalışmalara dair belirli bir bakış açısı sunmaktadır.

Abstract:
Carl Gustav Jung divide sunconscious as collective and personal, and the autonomous patterns which heap together in collective unconscious, he calls 'archetype'. By repeating throughout the human history, archetypes, which originate in early mankind experiences, heap together in unconscious and by the means of symbols they reflect on the conscious. In this study the movie called Caotica Ana is examined by use of content analysis method, a qualitative research method, to determine the reflection of archetypes on movies. In this regard in first chapter this study puts forward Carl Gustav Jung's Analytical Psychology and its initial theory of Psycho analysis as theoretical basis of archetypes, and examines archetypal themes in culture, religions and mythology as the reflections of the archetypes on conscious. As to second chapter the reflection of archetypes and psychology on movie is perused in private and the movie called Caotica Ana analysed by content analysis method in the context of archetypes. The determined archetypes in this analysis are these: mother archetype, old-wise archetype, anima and animus archetypes, shadow and persona archetypes and the hero archetype (which are Jung's basic determinations) and also threshold guardian and herald archetypes of Joseph Campbell's hero's journey monomyth. The study demonstrates that although the cultures and societies changes through historical processes they carry the same essential expressions, thus, offers a specific point of view to the studies concerning in terms of social sciences.