Doğrudan yabancı sermaye yatırımları ile ekonomik kalkınma ilişkisi
Economic development relationship wtth foreign direct investment
Yazar: HASAN BATMAZ
Danışman: DOÇ. DR. CEMİL SERHAT AKIN
Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Doğrudan yabancı sermaye yatırımları = Foreign direct investments ; Ekonomik etki = Economic effect ; Ekonomik kalkınma = Economic development ; Nedensellik = Causality ; Panel veri modelleri = Panel data models ; Yabancı sermaye = Foreign capital ; Yabancı sermaye yatırımları = Foreign capital investments

Özet:
II. Dünya savaşından itibaren önem kazanan kalkınma ekonomisinde azgelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerin kalkınmayı başarabilmeleri için çeşitli teoriler ortaya atılmıştır. Fakat tüm teorileri baktığımızda, bu ülkelerin genel sorununun sermaye yetersizliği olduğu konusunda bir fikir birliği söz konusudur. Bu çalışmada, 1990-2019 dönemlerine ait yıllık veriler ile 88 ülkenin kalkınma endeksi ile doğrudan yabancı yatırımlar arasındaki nedensellik ilişki araştırılmıştır. Yapılan nedensellik sonuçlarına göre, düşük gelir ve alt orta gelir düzeyini kapsayan gelir grubu için içeriye doğrudan yabancı yatırımların ülkelerin kalkınma düzeylerinin bir nedeni olmadığı görülmektedir. Fakat üst orta gelir ve yüksek geliri kapsayan gelir grubu için içeriye yapılan doğrudan yabancı yatırımların ülkelerin kalkınma düzeylerinin nedeni olarak görülmektedir. Diğer bir değişken olan dışarı yapılan doğrudan yabancı yatırımların düşük gelir ve alt orta gelir grubu için ülkelerin kalkınma düzeyinin nedeni olarak görülmemektedir. Fakat üst orta gelir ve yüksek geliri kapsayan gelir grubu için dışarıya yapılan doğrudan yabancı yatırımların ülkelerin kalkınma düzeylerinin nedeni olarak görülmektedir. Son değişken Gayrisafi Yurtiçi Hasıla (yüzdelik değişim) her iki gelir grubu için kalkınma düzeylerinin nedeni olarak görülmektedir.

Abstract:
Various theories have been put forward to achieve development of underdeveloped and developing countries in the development economy, which has gained importance since the World War II. But when we look at all the theories, there is a consensus on this general issue as to lack of capital. In this study, with 1990-2019 annual data has been investigated the relationship between the development index of 88 countries and foreign investments. According to the results of causality, it is seen that inward foreign direct investments are not a reason for the development levels of the countries for the income group that includes low income and lower middle income levels. But, it is seen as a reason for the development levels of the countries for the income group that includes high income and higher middle income levels. Outward foreign direct investment, which is another variable, is not seen as the reason for the development level of countries for low income and lower middle income group. However, for the high middle income and high income income group, outward foreign direct investment is seen as the cause of development levels. The last variable, Gross Domestic Product (percentage change), is seen as the reason for development levels for both income groups.