Türkiye'de çalışan kadınların iş-yaşam dengesini sağlamaya yönelik aile dostu politikaların değerlendirilmesi
Evaluation of family-friendly policies to ensure the work-life balance of working women in Turkey
Yazar: ALEYNA ÇAKIR
Danışman: DOÇ. DR. YELİZ YEŞİL
Trakya Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri = Labour Economics and Industrial Relations ; İşletme = Business Administration
Dizin: Aile dostu uygulamalar = Family friendly practices ; Kadınlar = Women ; Çalışan kadınlar = Working women ; İş-yaşam dengesi = Work-life balance

Özet:
Bir toplumun gelişmesinde kadın önemli rol oynamaktadır. Çok eski zamanlardan günümüze kadar kadının çeşitli rol ve sorumlulukları olsa bile toplumdaki yeri birtakım rollerin dışına çıkamamıştır. Bu roller başta anne rolü olmak üzere; yemek yapımı, yaşlı bakımı, gündelik ev işleri vb. roller olarak karşımıza çıkmaktadır. Kadına yüklenen bu algı emek piyasalarına girişte bazı zorluklara sebep olurken, bir yandan da rol ve sorumluluklarını yerine getirmekte zorlanan kadınlar için uzun süreli istihdam sağlanmasını zorlaştırmaktadır. Kadının çalışma hayatında yer alması, ücretsiz aile işçisi konumundan çıkarak bir ücret karşılığında emek piyasasında yer bulması ise sanayi devrimi ile başlamıştır. Fakat, sanayi devriminden günümüze kadar kadınların emek piyasasında bazı ayrımcılıklara uğradıkları bir gerçektir. Bunlardan bazıları işe alım sürecinde ayrımcılık, düşük ücret verme, sözel ve cinsel tacize maruz kalma, cam tavan sendromu, iş ve yaşam dengesi mücadelesi, kadına yönelik olumsuz tavırlar, örf ve geleneklerdir. Kalıplaşmış birçok algının sonucu olarak ortaya çıkan bu sorunlar kadına emek piyasasının dışında roller biçmekte olup kadın iş ve aile arasında sıkışıp kalabilmektedir. Bu sebeple iş yaşamının uyumlaştırılması amacıyla aile dostu politikalar geliştirilmektedir. Bu politikalar iş ile aile yaşamını dengelemeyi amaçlamaktadır. Dünya sürekli değişim ve gelişim içindedir. Bununla birlikte çalışan kadınların sayısı günümüzde önemli bir artış göstermiştir. Bu artış aynı zamanda aile yapısında da birtakım değişiklikler yaratmıştır. Ayrıca, kadına yüklenen rol ve sorumlulukları da değiştirmiştir. Anne rolüyle ve ev yaşamındaki işleriyle ön plana çıkan kadın sorumluluklarını erkek bireyle de paylaşmaya başlamıştır. Bunun sonucunda ise "İş-Yaşam Dengesi" gibi yeni bir kavram meydana gelmiş; devletin çalışan kadınlara kolaylık sağlaması amacıyla geliştirdiği yeni politikalar doğmuştur.
Çalışan kadının iş ve özel hayatı arasındaki dengesini sağlamasında önemli rol oynayan bu politikalar "Aile Dostu Politikalar" olarak adlandırılmaktadır. Aile dostu politikalar çalışan bireyler için iş-özel yaşam dengesini sağlamaya yönelik devletin ürettiği birtakım politikalar olarak tanımlanır. Bu politikalar, hem iş hayatındaki sorumlulukların hem de aile yaşamındaki sorumlulukların yerine getirilmesinde bir denge görevi görmelidir. Örneğin bu uygulamalar genellikle esnek çalışma modelleri, ebeveyn izinleri, çocuk bakımı için kolaylık sağlayıcı programlar, kreş uygulamaları gibi uygulamalar olarak karşımıza çıkmaktadır. Çalışan böylece iş-özel yaşam dengesini daha kolay kurabilmektedir.

Anahtar Sözcükler: Çalışan Kadın, İş-Yaşam Dengesi, Aile Dostu Politikalar.

Abstract:
Women play an important role in the development of a society. Even if women have various roles and responsibilities from ancient times to the present, their place in society has not been able to go beyond certain roles. These roles, especially the mother role; cooking, elder care, daily housework, etc. appear as roles. While this perception imposed on women causes some difficulties in entering the labor market, it also makes it difficult to provide long-term employment for women who have difficulties in fulfilling their roles and responsibilities. The fact that women took part in working life, leaving the position of unpaid family worker and finding a place in the labor market for a wage started with the industrial revolution. However, it is a fact that women have faced some discrimination in the labor market since the industrial revolution. Some of these are discrimination in the recruitment process, low wages, exposure to verbal and sexual harassment, glass ceiling syndrome, struggle with work and life balance, negative attitudes towards women, customs and traditions. These problems, which arise as a result of many stereotypical perceptions, assign roles to women outside the labor market, and women can be stuck between work and family. For this reason, family-friendly policies are developed in order to harmonize business life. These policies aim to balance work and family life. The World is in constant cgange and development. However, the number of working women has increased significantly today. This increase has also created some changes in the family structure. It also changed the roles and responsibilities imposed on women. The woman, who came to the forefront with her role as a mother and her work in home life, started to share her responsibilities with the male individual as well. As a result, a new concept such as "Work-Life Balance" has emerged; New policies developed by the state to facilitate working women have emerged.
These policies, which play an important role in ensuring the balance between work and private life of working women, are called "Family Friendly Policies". Family-friendly policies are defined as a set of policies produced by the state to provide work-life balance for working individuals. These policies should act as a balance in the fulfillment of responsibilities in both business life and family life. For example, these applications generally appear as applications such as flexible working models, parental leave, convenience programs for child care, nursery applications. Thus, the employee can establish a work-private life balance more easily.

Keywords: Working Women, Work-Life Balance, Family Friendly Policies.