Vücut yağ oranının akciğer kanserli hastalarda prognostik önemi
Prognostic  importance of body fat ratio on lung cancer patients
Yazar: AHMET AKBAY
Danışman: DOÇ. DR. MUHAMMET ALİ KAPLAN
Dicle Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı / Onkoloji Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2016
Konu: Onkoloji = Oncology
Dizin: Adipoz doku = Adipose tissue ; Akciğer hastalıkları = Lung diseases ; Akciğer neoplazmları = Lung neoplasms ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Prognoz = Prognosis

Özet:
Giriş ve amaç: Akciğer kanseri, kadınlarda ve erkeklerde en sık görülen, tanı ve tedavilerdeki gelişmelere rağmen en fazla ölüme yol açan kanserlerden biridir. Akciğer kanserinde sağkalıma etki eden prognostik faktörler genel olarak; hastalığın evresi, komorbid hastalık varlığı, performans durumu, yaş, cinsiyet, sigara öyküsü, histoloji, vücut kitle indeksi (VKİ) ve kilo kaybıdır. Çalışmamızda bu prognostik faktörlerin yanında, ayrıca vücut yağ oranının akciğer kanserli hastalarda prognoz ve sağkalım üzerine etkisini inceleyip, sağkalımı etkileyen diğer faktörleri de saptamayı amaçladık. 
Materyal ve metod: Eylül 2014-Temmuz 2015 tarihleri arasında Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Onkoloji polikliniğine başvuran, akciğer kanseri tanısı olan hastalar çalışmaya alındı. Hastaların polikiniğe başvuruları sırasında Tanita Body Composition Analayzer cihazı ile ölçülerek vücut yağ oranı ve vücut kitle indeksi (VKİ) belirlendi. Hastaların; cinsiyet, yaş, komorbid hastalık varlığı, sigara öyküsü, kilo kaybı, performans statüsü, histolojik tanı, evre ve sağkalım süreleri kaydedildi. Prognoza etki edebilecek faktörler; tüm hastalar, erken evredeki hastalar ve metastatiklerde ayrı ayrı analiz edildi. 
Bulgular: Toplam 200 hasta çalışmaya alındı. Hastaların 36'sı (%18) kadın ve 164'ü (%82) erkekti. Hastaların median yaşı 56.5 yıl idi. Hastalardan 47'si (%23.5)  KHAK ve 153'ü (%76.5) KHDAK idi. Tüm hastalar ve erken evre hastalarda tek değişkenli analizde; cinsiyet, yaş (<65,>65), histolojik tanı (KHAK, KHDAK), sigara öyküsü ve vücut yağ oranının (>%30, <%30) sağkalıma etkisi istatistiksel olarak anlamlı bulunmadı (p>0.05). Tüm hastalarda VKİ'si [VKİ<30 olan hastalarda median 21.1 ay, VKİ>30 olanlarda 41,5 ay (p=0.042)], performans durumu ECOG  [P1 hastalarda median 21,1 ay, P2 20,4 ay, P3 11,2 ay  (p=0,001)], TNM evresi [M0 olan hastalarda median 31.2 ay ve M1 olan hastalarda 17.6 ay (p<0.001)], son 6 ayda olan kilo kaybı [kilo kaybı olmayan hastalarda median 26.3 ay ve kilo kaybı olan hastalarda ise 20.4 ay  (p=0,021] ve komorbit hastalık durumunun [komorbit hastalığı olanlarda median 16.1 ay ve olmayanlarda ise 25.4 ay (p=0,001)] tek değişkenli analizde sağkalıma etkisi istatistiksel olarak anlamlı bulunmuşlardır. 
Erken evre hastalarda da performans durmu [ P1 hastalarda median 26.3 ay, P2 26 ay ve P3 20.1 ay  (p=0.001),  komorit hastalık durumu [ komorbit hastalığı olanlarda median 26.7 ay ve komorbit hastalığı olmayanlarda 34.6 ay (p=0.018)] ve son 6 ayda olan kilo kaybı [kilo kaybı olmayan hastalarda median 29.2 ay ve kilo kaybı olan hastalarda ise 25.7 ay (p=0.016)] olup tek değişkenli analizde sağkalıma etkisi istatistiksel olarak anlamlı bulunmuşlardır.
Metastatik hastalarda tek değişkenli analizde; cinsiyet, yaş (<65,>65), histolojik tanı (KHAK, KHDAK),  sigara öyküsü, performans durumu, son 6 ayda olan kilo kaybı ve VKİ'inin (>30, <30) sağkalıma etkisi istatiksel olarak anlamlı bulunmadı (p>0.05). Komorbid hastalık varlığı [ komorbid hastalığı olanlarda median 11.4 ay ve komorid hastalığı olmayanlarda ise 19.2 ay  (p=0.012)] ve vücut yağ oranının [<%30 olanlarda median 16.4 ay ve >%30 olanlarda ise 29.2 ay  (p=0.038)] tek değişkenli analizde sağkalıma etkisi istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur. Çok değişkenli analizde ise cinsiyet, yaş (<65 ve >65), histoloji (KHAK ve KHDAK), BMI (<25 ve >25), performans statüsünün sağkalım üzerinde etkisi anlamlı bulunmayıp (p>0.05) , komorbit hastalık (p=0.01) ve vücut yağ oranının (p=0.033) sağkalım üzerinde anlamı etkisi olduğu görülmüştür
Sonuç: Bu çalışmamızda, metastatik akciğer kanseri hastalarında vücut yağ oranın, VKİ ve kilo kaybına göre daha önemli bir prognostik faktör olabileceğini ortaya konmuştur.

        Anahtar sözcükler; akciğer kanseri, prognostik faktörler, vücut yağ oranı

Abstract:
ABSTRACT
Introduction: Lung cancer, the most common malignancy seen in male and female population, remains the leading cause of death despite new diagnostic and therapeutic approach. Prognostic factors associated with overall survival include tumor grade, presence of comorbid disease, performance status, age, gender, cigarette smoking, histology, body mass index (BMI) and weight loss. In this study, we aim to evaluate the association between body fat mass and prognosis as well as with other factors affecting the survival. 
Materials and Methods: Patients with diagnosis of lung cancer between period of September 2014 and July 2015 in Dicle University Faculty of Medicine Oncology Department Outpatient Clinic were included in this study. Body fat mass and body mass index (BMI) were evaluated by Tanita Body Composition Analyzer. Patients gender, age, presence of comorbid disease, cigarette smoking, weight loss, performance status, histology, tumor grade and overall survival were recorded. Prognostic factors were seperately analysed in both metastatic and early stage lung cancer patients.
Results: Results: 200 patients were included in this study. 36 (%18)  patients women and 164 (%82) were men. The median age of patients was 56.5 years. 47 (%23.5) patients SCLC and 153 (%76.5) were NSCLC. No statistically significant role of gender, age (<65,>65), histology (SCLC, NSCLC), cigarette smoking, body fat ratio (>%30, <%30)   on overall survival was found in all patients including early stage lung cancer(p>0.05). The role of Body mass index (BMI<30 MS: 21.1 mo, BMI>30 MS: 41,5 mo) (p=0.042), performance status (P1, MS: 21.1 mo, P2, MS: 20.4 mo, P3, MS:11.2 mo) (p=0,001), TNM grade (M0, MS: 31.2 mo, M1, MS: 17.6 mo) (p<0.001), weight loss within the last 6 months (negative, MS: 26.3 mo, positive , MS: 20.4 mo)  (p=0,021) and comorbid disease status ( present, MS: 16.1 mo, absent, MS: 25.4 mo) (p=0,001) on overall survival were statistically significant.In early stage lung cancer patients, performans status (P1; MS 26.3 mo, P2; MS 26 mo, P3; MS 20.1 mo (p: 0.001)), status of comorbid conditions ( 26.7 mo if present, 34.6 mo if absent (p=0.018)), weight loss in the last six months ( absence of weight loss, median 29.2 mo; presence of weight loss, median 25.7 mo (p: 0.016)) were found to be statistically significant effect on survival rate. 
In metastatic patients analysis, no statistically significant affect of gender, age (<65,>65), histology (SCLC, NSCLC), cigarette smoking, performance status, weight loss within the last 6 months and body mass index (>30, <30) on overall survival were found (p>0.05), but comorbid disease status ( present, MS: 11.4 mo, absent, MS: 19.2 mo) (p=0.012), body fat ratio (<%30, MS: 16.4 mo;  >%30, MS: 29.2 mo)(p=0.038). In multivariate analysis, no statistically significant affect of gender, age (<65,>65), histology (SCLC, NSCLC), cigarette smoking, performance status, weight loss within the last 6 months and body mass index (>25, <25) on overall survival were found (p>0.05), but comorbid disease status (p=0.01) and body fat ratio (p=0.033). 
Conclusion: In this study, in patients with metastatic lung cancer, it demonstrated that body fat mass may be more important prognostic faktor than BMI and weigth loss.
	
Keywords; lung cancer, prognostic factors, body fat mass