Bazı yeni 4,5-dihidro-1h-1,2,4-triazol-5-on türevlerinin sentezi ve biyolojik aktivitelerinin incelenmesi
Synthesi̇s and bi̇ologi̇cal acti̇vi̇ti̇es of some novel  4,5-di̇hydro-1h-1,2,4-tri̇azol-5-one deri̇vati̇ves
Yazar: MAKBULE ESRA SİNİM
Danışman: DOÇ. DR. MUSTAFA CALAPOĞLU
Süleyman Demirel Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Biyokimya = Biochemistry ; Kimya = Chemistry

Özet:
Heterosiklik bileşiklerin yapısı ve kimyası, yıllardır ilginç bir çalışma alanı olmuştur. 1,2,4-triazol-5-on bileşiklerinin sentezi, kimyasal ve biyolojik davranışlarının incelenmesi, biyolojik, tıbbi ve tarımsal nedenlerle son yıllarda daha da önem kazanmıştır. 1,2,4-triazol ve 1,2,4-triazol-5-on bileşikleri antifungal, antimikrobiyal, hipoglisemik, anti-hipertansif, analjezik, antiparazit, antiviral, anti-inflamatuar, anti-tümör ve anti-HIV özellikleri gibi geniş bir spektrumda biyolojik aktiviteler sergiledikleri bildirilmektedir.
Bu çalışmada, dokuz yeni 4,5-dihidro-1H-1,2,4-triazol-5-on (2),3-alkil-4-amino-4,5-dihidro-1H-1,2,4-triazol-5-ones'in 2-formilfenoksi asetik asit ile reaksiyonundan sentezlenmiştir. Sentezlenen bileşikler elementel analiz, IR, 1H NMRve13C NMR spektrum verileri ile de karakterize edilmiştir. Sentezlenen bileşikleri in vitro antioksidan aktiviteleri üç farklı yöntemle (indirgeme gücü, serbest radikal giderme ve metal şelatlama aktivitesi) analiz edilmiştir. Ayrıca, alkali comet tayini, sentezlenen bileşiklerin periferal kan lenfositlerindeki (PBL)genotoksik potansiyelinin araştırılmasında kullanıldı.
Antioksidan standartlara göre karşılaştırıldığında, sentezlenen bileşiklerin tümü doza-bağımlı olarak serbest radikal giderme ve demir şelatlama yeteneklerin oldukça zayıf olduğu gözlenmiştir. Jel elektroforezi kullanılarak yapılan DNA fragmantasyonu deneyinde, bileşik 88, 93, 94, 95 ve BHA ile muamele edilen hücrelerin çekirdeğindeki kromatin ve DNA halkalarda doza-bağlı parçalanma olduğu belirlenmiştir. Bileşik 92'nin ise gen koroyucu ajan olarak en etkili bileşik olduğu bulunmuştur.

Abstract:
The chemistry of heterocyclic compounds has been an interesting field of study for a long time. The synthesis of novel 1,2,4-triazole-5-on derivatives and investigation of their chemical and biological behavior have gained more importance in recent decades. 1,2,4-Triazole and 4,5-dihydro-1H-1,2,4-triazol-5-one derivatives are reported to possess a broad spectrum of biological activities such as antifungal, antimicrobial, hypoglycemic, antihypertensive, analgesic, antiparasitic, hypocholesteremic, antiviral, anti-inflammatory, antitumor, antioxidant and anti-HIV properties.
In this study, nine novel 4,5-dihydro-1H-1,2,4-triazol-5-one (2) were synthesized by the reactions of 3-alkyl-4-amino-4,5-dihydro-1H-1,2,4-triazol-5-ones with 2-Formylphenoxy acetic acid and characterized by elemental analyses and IR, 1H NMRand13C NMR spectral data. The synthesized compounds were analyzed for their in vitro antioxidant activities in three different methods (reducing power, free radical scavenging and metal chelating activity). In addition,the alkaline comet assay was used to investigate genotoxicity potential of the synthesized compounds in the peripheral blood lymphocytes (PBLs).
All the synthesized compounds showed quite weak efficacy in their free radical scavenging and iron chelating abilities in a dose-dependent manner, compared to the standards. DNA fragmentation assay using gel electrophoresis showed clear dose-dependant fragmentation in the chromatin and DNA rings within the nucleus of cells treated with compound 88, 93, 94, 95 and BHA. The compound 92 was proved to be the most potent compound as a genoprotective agent.