Avrupa Birliği genişleme sürecinde Türkiye kırsal ve tarımsal politikalar
Turkey in the enlargement process of European Union rural and agricultural policies
Yazar: GÖKHAN GÜNAYDIN
Danışman: PROF. DR. BİRGÜL AYMAN GÜLER
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Yönetimi ve Siyaset Bilimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2006
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
GÜNAYDIN, Gökhan, Avrupa Birliği Genişleme Sürecinde Türkiye Kırsal ve TarımsalPolitikalar,Doktora Tezi,Danışman: Prof. Dr. Birgül AYMAN GÜLER, 417 s.ÖZETTürkiye'nin sosyo ekonomik yaşamında önemli yer tutan tarım sektörü, kapitalizmindeğişen koşullarından önemli oranda etkilenmektedir.?Küresel çağ? olarak adlandırılan ?yeni düzende? Dünya Ticaret Örgütü, UluslararasıPara Fonu, Dünya Bankası gibi küresel aktörler periferi için ?genel politika yapıcı?konumlarını pekiştirirken; ?müktesebatı üstlenme? meşruiyet temelinde Avrupa Birliğiüzerinden ayrıntılı bir politika transferi gerçekleştirilmektedir.Ortak Tarım Politikası (OTP) Avrupa Topluluğu'nun ilk uluslarüstü politika alanıolarak belirlenmesinden bu yana, önemli oranda değişmiştir. Keynesgen Refah Devletidöneminde ?daha fazla verim, daha fazla üretim, Topluluğu tarım ürünlerinde kendineyeter kılma ve tarım üreticisinin yaşam düzeyini diğer sosyal sınıfların düzeyineyaklaştırma? amaçları ile kurgulanan ve uzun yıllar boyunca çok büyük mali olanaklarladesteklenen sektör, kısa sürede hedeflerinin önemli bir bölümüne ulaşmıştır.Merkezi kapitalizmin 1980'lerle birlikte başlayan yeni dönemi, OTP'yi de değişimezorlamıştır. Artan üretim kapasitesinin oluşturduğu ?stok sorunu? nun da tetiklediğisüreçte OTP reformları neoliberal bir yapıya yönelmiş, daha az kamusal kaynak kullanan,piyasacı, üretimi tahrik eden politikaları zaman içinde ortadan kaldıran bir tarımpolitikasının temelleri atılmıştır.Rekabetçilik, girişimcilik, müşteri (tüketici) memnuniyeti, yetki ikamesi (subsidiarite),katılımcılık, yönetişim, çevreye saygı, kaliteyi hedefleme, hayvan refahı ve bitki sağlığınaözen, kırsal kalkınmanın desteklenmesi gibi yaklaşımlar neoliberal OTP reformlarınınmeşruiyet temelleri olarak tanıtılmıştır.Tarım ve genişleme, Avrupa Birliği'nin her zaman birlikte ele aldığı konular olmuştur.Bu bağlamda, Berlin duvarının yıkılmasının ardından ortaya çıkan ?yeni koşullarda?,genişlemenin merkezi Avrupa'ya olan maliyetini indirgeme kaygısı da, OTP'nin gerçekreform kaynağı olarak not edilmelidir.Türkiye'nin tam üyelik koşullarında Ortak Tarım Politikası müktesebatını üstlenmesi;AB'nin o tarihteki üye ülkelerine yönelik tüm ticaret sınırlamalarının kaldırılması yanında,1diğer ülkelere yönelik olarak AB Ortak Gümrük Tarifesi'ne geçilmesi sonucunudoğuracaktır.Bizzat AB'nin, Türkiye'nin üyeliğine yönelik olarak hazırladığı ?Etki DeğerlendirmeRaporu?nda, verili koşullarda ve olası bir üyelikte Türkiye'nin bitkisel ve hayvansal üretimdeseninin çok küçük bir bölümünde AB'ye karşı rekabetçi olabileceği belirtİlmektedir.Buna göre, üyeliğin ilk etkileri, AB'ye karşı tarım ürünleri ticaretinde dışsatımın azalmasıve dışalımın artması şeklinde sonuç doğuracaktır. Yine bu bağlamda olmak üzere, yapılanhesaplamalar, OTP uygulamaları için harcanması gereken kaynak düzeyinin ancak1/6'sının Türkiye'de kullanılabildiğini göstermektedir.Türkiye'de tarım sektörü, özellikle 2000'li yıllarda uygulanan IMF ve Dünya Bankasıodaklı ortodoks mali politikalarla sosyo-ekonomik yönden önemli oranda güç yitirmiştir.İç ticaret hadlerinin hızla tarım aleyhine geliştiği süreçte yerel üretim yapıları kırılmış,tarımsal dışalım miktar ve tutar olarak artmış, kırsal yoksulluk yükselmiş ve bu sürecin?doğal? bir sonucu olarak son bir yılda bir milyonu aşkın insan köylerini terk ederekkentlerin varoşlarına yönelmiştir.Yatırımcı ve kalkınmacı bir tarım politikası temelinde yükselmeyen, AB'nin belirlediğizemin içerisinde kalarak Türkiye'nin kırsal kalkınma deneyim ve birikimini yok sayan bir?OTP müktesebatını transfer? süreci; adaylık, özel statülü üyelik, tam üyelik dönem veseçeneklerinin tümünde, Türkiye'nin tarım sektörünün sosyal ve ekonomik yapısı üzerindeyıkıcı sonuçlar üretmeye adaydır.2

Abstract:
GÜNAYDIN Gökhan, Turkey In The Enlargement Process Of European UnionRural And Agricultural Policies, Master?s Thesis, Advisor: Prof. Birgül AYMANGÜLER, 417 s.ABSTARCTThe agricultural sector which takes an important place in Turkey?s socio-economiclife is being effected seriously by the changing circumstances of the capitalism.In this ?new order? called the ?global era?, while the global actors such as IMF,WTO and WB reinforce their status as the policy makers for the periferies, a detailedpolitical transfer is made via the EU on the legitimacy basis by ?adopting the acquis?.The Common Agricultural Policy (CAP) has remarqably changed since it hasbeen defined as the first EU?s supra-national policy. The sector, which has beenfictioned with the aims of ?more yield- more production, to make the community self-sufficient and to raise the level of life of the producers to a certain level closer to othersocial classes? and that has been supported with big financial opportunities, hasrealized an important part of its aims during the Keynes Prosperity State.The new era of the central capitalism which has started in 80ies, has forced theCAP for change. In this period which has also been challenged with the ?question ofstock?, the CAP reforms have been directed towards a neo-liberal structure whichuses less public resources, market-oriented and that has created the basis of a policythat has lifted the policies which used to force for more production.The approaches such as the competition, enterpreuneurship, consumer (customer)satisfaction, subsidiarity, participation, governance, respect for environment, aimingquality, animal welfare, attention to plant health, supporting the rural developmenthave been introduced as the basis of legitimacy of the CAP?s neo-liberal reforms.Agriculture and enlargement have always been two issues considered together bythe EU. Therefore, the concern to reduce the costs of enlargement for the CentralEurope, following the new conditions after the fall of the Berlin Wall, should be notedas the real source of the CAP?s reforms.1Turkey?s adoption of the CAP regulation under the full membership conditionswill result with the acceptance of the EU Common Custom?s tariff to other countrieswhile lifting all the limitations against all EU countries of then.In EU?s own ?Issues Arising from Turkey?s Membership Perspective Report?,under the conditions mentioned above and in case of possible membership, it is saidthat Turkey?s a very small part of plant and animal production capacity will becompeting against the EU. Therefore, the first effects of the membership will be moreimportation and less exportation from and to EU. Still under these circumstances, theaccounts made, showed that only 1/6 of the cost level from the CAP implementationsneeded can be used for Turkey.The Agriculture Sector in Turkey, especially with the orthodox financial policiesdictated by the IMF and WB, has lost a lot of power socio-economically. During theperiod in which the rapid developments of the internal commerce level against theagriculture, the structures for local production have been broken, agriculturalexportation has raised as amount and cost, the rural poverty has raised, and as anatural result of this period, more than a million people left their villages andmigrated to the suburbs of cities.A period of transferring the CAP acquis under all circumstances such ascandidature, full membership, special statutes? periods and options, which has not abasic policy on investment and development, which is limited within the basis definedby the EU and ignores Turkey?s experiences and knowledges on rural development, isa possibility to cause destructive results on Turkey?s agriculture sector and social andeconomic structures.2