Hipersensitivite pnömonisi tanısı konmuşhastalarımızın retrospektif olarak incelenmesi
Hypersensitivity pneumonia has been diagnosedretrospective examination of our patients
Yazar: BÜŞRA ADIGÜZEL GÜNDOĞDU
Danışman: PROF. OĞUZ UZUN
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Göğüs Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Göğüs Hastalıkları = Chest Diseases

Özet:
Amaç: Hipersensitivite Pnömonisi (HP) immun aracılı çeşitli antijenlerin
inhalasyonuna bağlı olarak ortaya çıkan interstisyel bir akciğer hastalığıdır. HP
oldukça karmaşık bir hastalık olup klinik özellikleri ve sonuçları
aydınlatılamamıştır. HP birçok interstisyel ve interstisyel olmayan hastalıklarla
karışabilmektedir. Dünyada ve ülkemizde HP ile ilgili yeterince çalışma yoktur. Bu
çalışmanın amacı; HP tanılı hastaların klinik, radyolojik ve histopatolojik
özelliklerini ortaya koymak, neden olan antijenleri belirlemek ve gerekli önlemlerin
alınmasını sağlamak, tedavi sonuçlarını ortaya koymak ve HP'nin tanınırlığını
arttırmaktır.
Gereç ve Yöntem: Tanımlayıcı bu çalışmaya Ocak 2007 ve Ocak 2023 tarihleri
arasında Samsun Ondokuz Mayıs Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi göğüs
hastalıkları polikliniklerine başvuran HP ile takipli hastalar dahil edildi. Klinikleri,
görüntülemeleri, histopatolojleri ve tedavileri retrospektif olarak incelenerek güncel
rehberlere göre sınıflandırıldı. Hastalar nonfibrotik ve fibrotik olarak ayrılarak SPSS
20.0 yazılımı ile istatiksel analizi yapıldı.
Bulgular: Çalışmamıza 217 hasta dahil edildi ve en sık başvuru şikayeti nefes
darlığı idi(%90). Çalışmamızdaki hastaların %88'inde neden olan maruziyet tespit
edildi ve en sık nedenin "ahır" olduğu görüldü. Eski sınıflandırmaya göre %14 akut
HP, %35 subakut HP ve %51 kronik HP grubunda olan hastalar, yeni rehberlere
göre %56 nonfibrotik ve %44 fibrotik olarak sınıflandırıldı. Fibrotik HP hastaların
daha yaşlı olmakla birlikte (p<0.001), daha fazla sigara öyküleri (p=0.014) olduğu
saptandı. Fizik muayenede çomak parmak (p=0.005) ve oskültasyonda ral (p<0.001)
fibrotik HP'de nonfibrotik HP'ye göre daha yaygındı. HP için tipik HRCT bulguları
nonfibrotik HP'de daha sık görülmekteydi (p<0,001). Sigara içen hastaların
bronkoalveolar lavajlarında lenfositoz daha az tespit edildi (p<0,05).
Sedimentasyonun yüksek olması nonfibrotik HP'de daha anlamlı idi (p=0,004).
Tedavide kortikosteroid kullanımı semptomların düzelmesini (p=0.00) ve
radyolojinin düzelmesi ya da stabil seyretmesini (p=0,006) sağladı. Fibrotik HP'de
antifibrotik ilaç kullanımı radyolojik ilerlemeyi engellemede (p=0,016) ve klinik
iyileşmede (p=0,022) yardımcı oldu.

5
Sonuç: Bu çalışma ülkemizde ve dünyadaki HP ile ilgili en büyük vaka serilerinden
biridir. HP'nin İAH içerisinde ülkemizde de önemli bir yere sahip olduğunu
göstermektedir. Diğer ülkelerde yapılan çalışmalardan farklı olarak HP'ye yol açan
antijenin kırsal bölgede yaşayanlarda "ahır", şehirde yaşayanlarda ise "küflü ev"
olduğu tespit edildi. Fibrotik HP, nonfibrotik HP'e göre yüksek oranda olması (%44)
ülkemizde HP'nin erken dönemde tanınmadığının göstergesi olduğunu düşünüyoruz.
HP'nin önlenebilmesi ve erken dönemde tanı ve tedavi edilebilmesi için hem
hekimlerin bu konuda bilinçlendirilmesi hem de kamu otoritesinin HP'ye yol açan
bu nedenler (ahır ve küflü ortamda yaşamak) hakkında halkı bilinçlendirilerek
gerekli önemlerin alınmasının önemli olduğunu düşünüyoruz.

Anahtar Kelimeler: Hipersensitivite Pnömonisi; interstisyel akciğer hastalığı;
nonfibrotik; fibrotik

Abstract:
Objective: Hypersensitivity Pneumonitis (HP) is an interstitial lung disease caused
by immune-mediated inhalation of various antigens. HP is a highly complex disease
and its clinical features and outcomes have not been elucidated. HP can be confused
with many interstitial and non-interstitial diseases. There are not enough studies on
HP in the world and in our country. The aim of this study was to reveal the clinical,
radiologic and histopathologic features of patients diagnosed with HP, to determine
the causative antigens and to ensure that necessary precautions are taken, to reveal
the treatment results and to increase the recognition of HP.
Materials and Methods: This descriptive study included patients with HP who
presented to the chest diseases outpatient clinics of Samsun Ondokuz Mayıs
University Medical Faculty Hospital between January 2007 and January 2023. Their
clinics, imaging, histopathology and treatment were retrospectively analyzed and
classified according to current guidelines. Patients were divided into nonfibrotic and
fibrotic and statistical analysis was performed with SPSS 20.0 software.
Results: 217 patients were included in our study and the most common presenting
complaint was dyspnea (90%). Causal exposure was identified in 88% of the patients
in our study and the most common cause was "barn". According to the old
classification, 14% of the patients were classified as acute HP, 35% as subacute HP
and 51% as chronic HP. According to the new guidelines, 56% were classified as
nonfibrotic and 44% as fibrotic. Fibrotic HP patients were older (p<0.001) and had
more smoking history (p=0.014). On physical examination, clubbing (p=0.005) and
auscultatory rales (p<0.001) were more common in fibrotic HP than in nonfibrotic
HP. HRCT findings typical for HP were more common in nonfibrotic HP (p<0.001).
Lymphocytosis was less common in bronchoalveolar lavage of smokers (p<0.05).
Elevated sedimentation was more significant in nonfibrotic HP (p=0.004).
Corticosteroid treatment resulted in improvement of symptoms (p=0.00) and
improvement or stability of radiology (p=0.006). In fibrotic HP, the use of
antifibrotic drugs helped to prevent radiologic progression (p=0.016) and clinical
improvement (p=0.022).

7
Conclusion: This study is one of the largest case series on HP in our country and in
the world. It shows that HP has an important place in ILD in our country. Unlike the
studies conducted in other countries, the antigen causing HP was found to be "barn"
in rural areas and "moldy house" in urban areas. We think that the high rate of
fibrotic HP compared to nonfibrotic HP (44%) is an indication that HP is not
recognized at an early stage in our country. In order to prevent HP and to diagnose
and treat it at an early stage, we think that it is important for both physicians to raise
awareness of this issue and the public authority to take the necessary measures by
raising public awareness about these causes of HP (living in a barn and moldy
environment).

Keywords: Hypersensitivity Pneumonitis; interstitial lung disease; nonfibrotic;
fibrotic