Tek ağaçta artım ve büyümenin simulasyonu (sahiçamı örneği)
Simulation of growth and yield at single tree (an example of cluster pine)
Yazar: EMRAH ÖZDEMİR
Danışman: PROF. DR. TAHSİN AKALP
İstanbul Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü
Derece: Yüksek Lisans, 2005
Konu: Ormancılık ve Orman Mühendisliği = Forestry and Forest Engineering

Özet:
Çalışmanın amacı, tek ağacın artım ve büyüme ilişkilerini ortaya koymak suretiyle biranlamda, ağacı kesmeden gövde analizini yapabilmektir. Bu amaçla bir simulasyonmodeli oluşturulmuştur. Bu model dört aşamadan oluşmaktadır.Birinci aşamada, komşuluk ilişkilerinin bir göstergesi olan yarışma endeksi ve yaşdeğişkeni bağımsız, yıllık ortalama göğüs çap artımı bağımlı değişken alınarakregresyon denklemi oluşturulmuştur. Bu regresyon denklemi ile yıllık ortalama çapartımı % 72,1 doğrulukla, 0,1844 standart hata ile tahmin edilmiştir. Yıllık ortalamagöğüs çapı artımları yardımıyla da periyodik göğüs çapları hesaplanmıştır.İkinci aşamada iki ayrı bonitet sınıfı için yaş değişkeni bağımsız, boy değişkeni bağımlıdeğişken alınarak regresyon denklemleri oluşturulmuştur. Daha sonra regresyondenklemleri istatistikleri ile ortalama etrafında I. Bonitet sınıfında % 93,1 doğrulukla0,1431 m. standart hata ile II. Bonitet sınıfında % 95,9 doğrulukla 0,1351 m. standarthata ile periyodik boylar tahmin edilmiştir.Üçüncü aşamada 1.30 m dışındaki diğer kesit yüksekliklerindeki çaplar tahminedilmeye çalışılmıştır. Bunun için öncelikle ağacın gövde şeklinin koni olduğuvarsayılmış ve göğüs çapına bağlı olarak kesit yüksekliklerinde (0,2,4,6,â¦â¦2i m.) koniçapları hesaplanmıştır. Eldeki verilere dayanarak hesaplanan koni çapları bağımsızdeğişken, gerçek çap değerleri bağımlı değişken alınarak (0,2,4,6,â¦. 16 m.) kesityükseklikleri için ayrı ayrı regresyon denklemleri oluşturulmuştur. Bu denklemleryardımıyla kesit yüksekliklerindeki çaplar % 72,5 - % 99 doğrulukla ve 0,0139-0,1152cm. standart hata ile tahmin edilmiştir. 16. m'nin yukarısındaki kesit çapları ise koniçapına eşit alınmıştır.Dördüncü ve son aşamada ise ilk üç aşamada tahmin edilen değişkenler yardımıylaağacın birer yıllık periyotlarla hacim, hacim artım yüzdesi, göğüs boyu şekil katsayısıdeğerleri hesaplanmıştır. Aşamaları açıklanan bu simulasyon modeli MS Excel 2000'inVisual Basic For Application (VBA) özelliğinden yararlanılarak makro olarakprogramlanmıştır.viii

Abstract:
The aim of the study is to bring up the yield and growth relationships of single tree, thatis, to be able to make a stem analysis without cutting tree. A simulation model havebeen formed for this aim.In the first stage of the study, age variable and competition index which are the indicatorof the neighborliness relationships, have been used as independent variables andregression equations formed according to these variables. And then, the annual averagediameter increament have been estimated with 72.1% correctly, 0.1844 standart error bythis regression equation. The periodical basal diameters have been computed with theannual average diameter increaments.In the second stage of the study, regression equations of age - height are formed for twodifferent site qualities. Then, the periodical heights have been estimated around themeans at first site quality class correctly 93.1%, 0.1431 m. standart error and second sitequality class correctly 95.9%, 0.1351m. standart error by regression equation statistics.In the third stage of the study, the diameters of the other section heights have been triedto estimate without using d1,3 diameters. Therefore, firstly the stem form of tree hasbeen supposed a cone and cone diameters on the section heights (0,2,4,6,â¦..2i m.)have been computed depending on the diameter of breast height. Separately regressionequations have been formed for (0,2,4,6,â¦.,16 m.) section heights. In these equations,cone diameters which have been computed to basing on obtained data, are independentvariables and real diameter measurement are dependent variable. And then, diametervalues of section heights have been estimated correctly 72.5%-99% and 0.0139-0.1152cm. standart error by these equations.In the fourth and the last stage of the study; volume, volume increament percentage andbreast height form coefficient values of tree are computed yearly using by the estimatedvariables at the first three stage. This simulation model whose stages have beenexplained above, has been programmed as macro using the MS Excel 2000 Visual BasicFor Application (VBA) functionality.ix