Ilımlı kuru iklim bölgesi mevcut aile sağlığı merkezi enerji etkin iyileştirme önerileri
Existing family health center in moderate dry climate zone energy effective improvement recommendations
Yazar: AHMED BİLAL GÜLEŞEN
Danışman: DOÇ. DR. HATİCE DERYA ARSLAN
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı / Bina Bilgisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Mimarlık = Architecture
Dizin: Aile sağlığı merkezi = Family health center ; Enerji etkin yapı = Energy efficient building ; Enerji performans analizi = Energy performance analysis

Özet:
Yaşam sürecinde içinde bulunulan ekonomik sıkıntılar ve toplumsal bilinçsizlikler çevremizde çeşitli problemlere yol açmaktadır. Bu problemlerin en büyüklerinden bir tanesi de bilinçsiz enerji tüketimi olarak karşımıza çıkmaktadır. Enerjinin bilinçsiz olarak tüketilmesinin en büyük sebeplerinden bir tanesi de mevcut yapılaşmanın hem inşaat hem de yapı ömrü boyunca enerjiyi gereksiz olarak tüketmesidir. Ancak geçmişte ortaya çıkan enerji krizi ile birlikte enerji etkin bina tasarımı kavramı ortaya çıkmıştır. Bu tasarım biçiminde asıl amaç bina kullanıcısının konfor koşullarını bozmadan, çevreye verilen zararı en aza indirerek enerjinin verimli kullanılması ve maliyetlerin minimuma indirilmesini sağlamaktır.
Bu çalışmada Türkiye genelinde uygulanan aile sağlığı merkezileri (ASM) enerji etkin iyileştirme önerisi konu alınmıştır. ASM projesi üzerinden enerji analizi yapılması ve bu analizler sonucunda sunulan önerilerin tasarım kriterleri arasına eklenerek gelecekte planlanacak olan aile sağlığı merkezi projelerinin enerji etkin geliştirilmesi amaçlanmaktadır. Bu amaç doğrultusunda öncelikle gerekli literatür taraması yapılarak; enerji etkin tasarım, enerji etkin bina tasarım parametreleri ve enerji etkin yapı analizi ile ilgili gerekli kavramlara yer verilmiştir. Çalışmanın devamında analizleri yapılacak olan ılımlı kuru iklim bölgesinde bulunan Konya ili özelinde uygulanan İsmil Aile Sağlığı Merkezi projesi ilgili idari birimlerden elde edilmiştir. Elde edilen projenin mevcut durumu ve iyileştirme önerileri için hazırlanan modeller üzerinden ArchiCAD programı, EcoDesigner STAR eklentisi ve VELUX DayLight Visualiser programları yardımı ile elektrik enerjisi kullanımı, fosil yakıt tüketimi, ısıtma-soğutma yükleri ve aydınlatma analizleri yapılmıştır. Elde edilen veriler doğrultusunda mevcut yapının bina kabuğunda yapılan malzeme iyileştirmelerinin enerji korunumuna yardımcı olduğu, saydam yüzeylerinde yeni tasarım önerisinin aydınlatma ve ısıtma yüklerinde enerji kazanımı sağladığı, ve çatı yüzeyine eklenen fotovoltaik paneller ile elektrik enerjisinin karşılanabileceği tespit edilmiş ve uygulamalarda kullanımı önerilmiştir.

Abstract:
Economic difficulties and social unconsciousness in the life process lead to various problems in our environment. One of the biggest of these problems is unconscious energy consumption. One of the biggest reasons for the unconscious consumption of energy is that the existing construction consumes energy unnecessarily during both construction and building life. However, with the energy crisis in the past, the concept of energy efficient building design has emerged. The main purpose of this type of design is to ensure efficient use of energy and minimization of costs by minimizing the damage to the environment without disturbing the comfort conditions of the building user.
In this study, a proposal for energy efficient improvement of family health centers (FHC) applied throughout Turkey is discussed. It is aimed to perform energy analysis on the FHC project and to develop energy efficient family health center projects to be planned in the future by adding the suggestions presented as a result of these analyzes to the design criteria. In line with this purpose, first of all, the necessary concepts related to energy-efficient design, energy-efficient building design parameters and energy-efficient building analysis are given by making the necessary literature review. The İsmil Family Health Center project, which is applied in Konya province, located in the moderate dry climate zone, which will be analyzed in the rest of the study, was obtained from the relevant administrative units. Electrical energy use, fossil fuel consumption, heating-cooling loads and lighting analyses were carried out with the help of ArchiCAD program, EcoDesigner STAR plug-in and VELUX DayLight Visualiser programs on the models prepared for the current status of the project and improvement suggestions. In line with the data obtained, it was determined that the material improvements made in the building envelope of the existing building help energy conservation, the new design proposal on the transparent surfaces provides energy savings in lighting and heating loads, and the photovoltaic panels added to the roof surface can meet the electrical energy and are recommended for use in applications.