Antik Yunan'da din, toplum ve siyasal yönetim: Atina örneği
Religion, society and political system in Ancient Greek: The case of Athens
Yazar: CEMRE BELÇİM GÖLBAŞI
Danışman: PROF. DR. YAŞAR SALİHPAŞAOĞLU
Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı / Kamu Hukuku Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hukuk = Law ; Kamu Yönetimi = Public Administration
Dizin: Antik Yunan = Ancient Greece ; Demokrasi = Democracy ; Din = Religion ; Mitoloji = Mitology ; Polis = Police ; Siyasal sistem = Political system ; Siyasi yapı = Political structure ; Toplum = Society ; Yunan mitolojisi = Greek mythology ; Yunanistan-Atina = Greece-Athens

Özet:
Antik Yunan toplumuna özgü bir siyasal örgütlenme modeli olan polis; sosyal, ekonomik ve siyasal bir bütünü temsil eder. Bu anlamda polisin siyasi yapısında ön plana çıkan özellik; polisin, kendisini oluşturan parçalar ile iç içe geçen bir görünüme sahip olmasıdır. Antik Yunan'da yaklaşık olarak binin üzerinde farklı polis yapısı olduğu ve bu polislerin tarihsel süreç içerisinde sabit bir siyasi yönetim anlayışına sahip olmayıp değişikliğe uğradıkları bilinmektedir. Bu polislerden biri olan Atina, doğrudan demokrasi dönemi ile ön plana çıkmış; aynı zamanda döneminde üretilen felsefe eserleri ile günümüz Batı medeniyetinin üzerine inşa edildiği bir yapı olmuştur. Atina, diğer Antik Yunan polislerinde ve sonrasında Roma döneminde de görülen çoktanrılı bir dini inanca sahiptir. Kendine ait bir mitolojisi vardır ve dini bilgilerin kaynağı olarak çoğu zaman bu mitolojik eserlere atıf yapılır. Bu anlamda dini metin olarak Hesiodos ve Homeros gibi şairlerin eserlerinin kabul edildiği görülür. Araştırmanın amacı polisin, toplumsal ve siyasal olarak bir bütün olduğunu ve bu bütünlüğün din ekseninde sağlandığını ortaya koymaktır. Din; polisin sosyal ve siyasi tüm alanlarına işleyen, yön veren ve bağlantı aracı olarak sistemin iskeletini oluşturan bir olgudur. Bu nedenle araştırmada dönemin dini inanışının, toplumun ve siyasal sisteminin özellikleri incelenmiş; bu inceleme ön plana çıkan Atina polisi örneği ile sınırlandırılmıştır. Araştırmada yöntem olarak nitel araştırma yöntemi tercih edilmiş ve birincil kaynak kullanımına özen gösterilmiştir. Bu anlamda dini metinler, dönemin düşünürlerinin felsefi eserleri ve tiyatro gibi edebi eserler kaynak olarak kullanılmıştır. Polisin yapısı, dönemin eserleri ile birlikte incelenerek dinin polise yansıyan izleri tespit edilmiştir. Buna göre din, polisin her alanında gözlemlenen bir olgu olarak; sosyal kesimlerin polisteki rolünden yasa yapma, yönetme ve yargılama faaliyetlerine kadar birçok kurumun varlık ve işlerlik sebebi olarak ortaya konulmuştur.

Abstract:
The polis, a model of political organization unique to ancient Greek society, represents a social, economic and political whole. In this sense, the element that comes to the fore in the political structure of the polis is that society has a feature that is intertwined with itself. It is known that there were more than a thousand different polis structures in ancient Greece and that these polices underwent changes during the historical process and did not have a fixed political management approach. Athens, one of these many polis, came to the fore with it's period of direct democracy; at the same time, it became a structure with the philosophical works produced during its period on which modern Western civilization was built. Athens has a polytheistic religious belief, which is also seen in other Ancient Greek polis and later in the Roman period. It has its own mythology and these mythological works are often referred to as the source of religious information. In this sense, it is seen that the works of poets such as Hesiod and Homer are accepted as religious texts. The aim of the research is to show that the polis is a whole socially and politically and that this integrity is achieved on the axis of religion. Religion is a phenomenon that functions in all social and political areas of the polis, gives direction and forms the skeleton of the system as a means of connection. For this reason, in the research the characteristics of the religious belief, society and political system of the period were examined; and the study was limited to the example of the Athens which came to the fore. In the research, qualitative research method has been preferred as the method and attention has been paid to the use of primary sources. In this sense, religious texts, philosophical works of the thinkers of the period and literary works such as theater have been used as sources. The structure of the polis was examined together with the works of the period and traces of religion reflected in the polis were identified. Accordingly, religion has been put forward as a phenomenon observed in all areas of the polis; as the reason for the existence and functioning of many institutions, from the role of social groups in the police to law-making, management and judicial activities.