Bulanık çıkarım sistemleri kullanılarak sürdürülebilir tedarikçi seçim probleminin incelenmesi
Research of the sustainable supplier selection problem using fuzzy inference systems
Yazar: TURGUT HACIVELİOĞULLARI
Danışman: DOÇ. DR. NURULLAH UMARUSMAN
Aksaray Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Bulanık çıkarsama = Fuzzy inference ; Sürdürülebilirlik = Sustainability ; Tedarik zinciri = Supply chain ; Tedarik zinciri yönetimi = Supply chain management ; Tedarikçi ilişkiler = Supplier evaluation ; Tedarikçi seçim = Supplier selection ; Tedarikçiler = Suppliers

Özet:
Çevresel bozulma ve sosyal eşitsizlik endişelerine karşılık ortaya çıkan sürdürülebilirlik kavramı kamu ve özel sektörü sürdürülebilirlik politikalarını ve uygulamalarını takip etmeye zorlamıştır. Bu sektörlerdeki işletmelerin tedarikçilerini sürdürülebilirlik kriterlerine göre seçmesi önemlidir. Bu seçim süreci piyasa şartlarına, devlet politikalarına ve işletmenin coğrafi konuma göre değişiklik gösterebilir. Sosyal, çevresel ve ekonomik uygulamaların tedarik zinciri yönetimine entegrasyonunu ifade eden sürdürülebilir tedarik zinciri yönetiminde tedarikçi seçimiyle ekonomik, sosyal ve çevresel boyutlar arasında denge sağlanarak olası sorunlar bertaraf edilebilir.  Bu çalışmada araç üstü ekipman sektöründe faaliyet gösteren bir işletmenin sürdürülebilir tedarikçi seçim problemi bulanık çıkarım sistemleri çerçevesinde ele alınmış ve mamdani-tipi bulanık çıkarım sistemi kullanılarak bir model önerilmiştir. Önerilen modelde tedarikçilerin performans düzeyi ve sürdürülebilirlik düzeyi aynı kurallara göre eş zamanlı olarak elde edilmiştir. Daha sonra tedarikçilerin performans düzeyi ve sürdürülebilirlik düzeyine göre işletme için uygun tedarikçiler belirlenmiştir. Ayrıca önerilen modeldeki kurallar kullanılarak tedarikçi performans düzeyi ve sürdürülebilirlik düzeyi için kriterler arasında farklı öncelik sıralamasının olduğu belirlenmiştir.

Abstract:
The sustainability concept that was generated on the concern of environmental degradation and social inequality has forced public and private sector to trace the sustainability policies and practices. The choices of the enterprises in these sectors are vital whether they choose their suppliers as per sustainability criteria. This choice period may vary according to market conditions, government policies and geographical location of the enterprise. The expected problems of sustained supply chain management which is meant the integration of social, economic and environmental practices to the supply chain management; could be compensated by balancing those. Sustainable supplier selection problem of a enterprice which is operating in On-Veichle Equipment Business is handled in this study under the concept of fuzzy inference systems and a model is suggested by using mamdani-type fuzzy inference systems. The performance and sustainability levels of the suppliers has been got simultaneously according to the same rules. subsequently, suitable suppliers were determined according to the performance and sustainability level of suppliers. Also, different priority sorting between criteria for the suppliers performance and sustainability levels was determined by using the rules of the model proposed.