Çalışan ergenlerin öfke yönetiminde roy adaptasyon kuramı temelli hemşirelik yaklaşımının etkisi
The effect of roy adaptation theory based nursing approach on working adolescents anger management
Yazar: SATI BOZKURT
Danışman: PROF. DR. OLCAY ÇAM
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Psikiyatri Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2010
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Ergenler = Adolescents ; Hemşirelik = Nursing ; Roy Adaptasyon Modeli = Roy Adaptation Model ; Uyum = Adaptation ; Çalışan çocuklar = Working children ; Öfke = Anger

Özet:
Bu araştırmada öncelikle öfke bileşenleri ve ruhsal belirtiler taranmış ve tarama sonuçlarından yararlanarak bir öfke yönetimi müdahalesi planlanmıştır. Araştırmanın amacı planlanan müdahalenin etkisinin incelenmesidir.Araştırma, yarı yapılandırılmış, yarı deneysel desende ön test, son test değerlendirmeli ve kontrol gruplu olarak planlanmıştır. Ödemiş Mesleki Eğitim Merkezi'nde yapılmıştır. Araştırmanın evrenini 249 öğrenci (çırak) oluşturmuştur. Tarama çalışması sonucunda araştırmaya katılma kriterlerine uygun olan 60 öğrenci (30 deney grubu, 30 kontrol grubu) örneklemi oluşturmuştur.Araştırmada veriler; Bilgi Formu, Sürekli Öfke ve Öfke Tarz Ölçeği (SÖÖTÖ), Çok Boyutlu Öfke Ölçeği (ÇBÖÖ), Kısa Semptom Envanteri (KSE) kullanılarak toplanmıştır. Sonuçlar % 95 güven aralığında, anlamlılık p<0,05 düzeyinde değerlendirilmiştir.Araştırmada kullanılan ölçeklerin, bu çalışma için alt ölçek iç tutarlık katsayıları; KSE için, .74 ile .95 arasında; SÖÖTÖ için, .64 ile .85 arasında; ÇBÖÖ için, .88 ile .98 arasında değişmektedir.Uygulanan hemşirelik yaklaşımı sonucu ön test-son test (SÖÖTÖ, ÇBÖÖ ve KSE) ölçümleri arasındaki farklılık bakımından deney ve kontrol grupları arasında deney grubu lehine anlamlı bir fark bulunduğu görülmüştür. Ayrıca deney grubunun ön-son test puanları arasındaki fark da son-test lehine anlamlı bulunmuştur.Tarama çalışması sonucunda, öfke ile ruhsal belirtiler arasında pozitif ve anlamlı ilişkililer saptanmıştır. Deneysel çalışmadan edilen bulgular ise, RAM temelli hemşirelik yaklaşımının öfke yönetimi sağlanmada etkili olduğunu göstermektedir. Elde edilen bulgulara dayanarak araştırma hipotezleri doğrulanmıştır. Bulgular ve çalışma sürecinde deneyimlerden elde edilen sonuçlar doğrultusunda öneriler sunulmuştur.

Abstract:
In this study, primarily anger components and psychiatric symptoms have been scanned and an anger management intervention has been planned via benefiting from these scanning results. The aim of the study is the examination of the effect on planned interventions.Research has been planned as semi-structured, semi-experimental design with evaluated in the pre-test, post-test and control group. It has been applied in Odemis Vocational Training Center. 249 Students have created the population of the research. In the end of the survey, 60 participants who are suitable for participating criteria?s to the research have comprised the sample.In the study, Knowledge Form, the State Trait Anger Expression Inventory (STAXI), Multidimensional Anger Scale (MAS), and Brief Symptom Inventory (BSI) have been used for gathering data. Results have been evaluated on 95% confidence interval and significance has been assessed on p<0.05 level.Subscale internal consistency coefficients of the scales used in this study have varied between 0.74 - 0.95 for BSI, between 0.64-0.85 for the STAXI, between 0.88- 0.98 for the MAS. As a result of nursing approach that has been applied, measuring the difference on pretest-post test results it has been found that there is a significant difference in terms of the experimental group between the experimental and control groups. Moreover, the difference between pre-and post test scores of experimental group has been significant, in favor of the post-test.Positive and significant relations have been determined between anger and mental symptoms. The findings from experimental work have shown that the RAM-based nursing approach is effective to anger management. Research hypothesis has been confirmed based on the findings. Some suggestions have been offered in accordance with the results of experiences obtained from the working process and findings.