Çağdaş sanatta cinsellik ve erotizm olgusu /
Yazar: METİN İNCE
Danışman: Y.DOÇ.DR. MUSTAFA TOPRAK
Anadolu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü
Derece: Sanatta Yeterlik, 1996
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Cinsellik = Sexuality ; Erotizm = Erotism ; Modern sanat = Modern art ; Resimler = Pictures

Özet:
Çağdaş anlayış ve yaklaşıma göre birey olarak insan, biyolojik yapıya sahip toplumsal ve kültürel bir varlık olup, bilişsel, duyuşsal ve yaşamsal davranışlarıyla (kendine özgü) bir bütün'dür. Yapısı ve yaradılışı gereği insan, sağlıklı, dengeli, uyumlu, kendini tanıyabildiği ölçüde de anlamlı yaşama; yaşamını en iyi biçimde düzenleyip sürdürme, bunun için gizil gücünü kullanma, gerekli olanaklardan yararlanma ve giderek kendini gerçekleştirme ve tanıma gereksinimi içindedir. Bu bağlamda "bütün bilim sanat" modern (çağdaş) insan yaşamının temel, vazgeçilmiş öğeleridir. Bu öğeler modern insan yaşamının gerekleri doğrultusunda birbirini destekler, tamamlar ve bütünler. Bunların yokluğu, eksikliği ya da yetersizliği durumunda, modern insan yaşamında önemli çarpıklık, eksiklik ve yetersizlikler görülür. Sanatta "çağdaşlık anlayışı", çağımızda oluşup gelişen "modern" sanatla sınırlı olmayan, onunla birlikte asli yapılan ve üsluplarıyla geçmişten gelerek çağımıza ulaşan "geleneksel" sanatı da kapsar bir bütüncü çağdaşlık anlayışına erişir. 20.yüzyıl, tüm dünyada ve Türkiye'de yeni oluşumların, onlara bağlı olarak da özellikle görsel etkileşimlerin sürekli yaşandığı bir dönem şeklinde tanımlanabilir. Yüzyılın başlarında gerçekleşen psikanaliz uygulamaları, cinsellik ve erotik düşünce alanlarının insanın kendi dışında yaratılan biçim ve görüntüler,güzelliğin toplumdaki işleviyle olan bağlılığına ters bir anlayışla ortaya çıkar; teknoloji çağı, insanın kendini tanımaya ve tanımlamaya olan gereksinimine uygunluğu ölçüsünde insanı maddi yaşamı ve manevi gereksinimleri arasında ikilemlere sürükler. Aynı dönemde, iletişim ortamına paralel olarak, basılı yayınların, insan yaşamına girerek etkinliğini artırması ile karşı karşıya gelinir. İnsanın kendi bedeniyle işlev ve estetiğin birleşeceği bir yaşam biçiminde; bir dinsel tören, ya da ölüm, bedenin fiziksel görselliği dışında bu görselliğin üstünde belli imajlarda taşıması sanatta en çok kullanılan, dünyayı saran iletişim ağının vazgeçilmez bir öğesi halini alır. İnsanlararası iletişim aracı olan resim, yaşamı ve anlamlarını örgütlediği için toplumda kurallarına karşı bir başkaldırı niteliğini taşımaktadır. Sanatta bu varolan başkaldırı yaşamın sürdürülmesi anlamında insan cinselliği ve erotik düşgücünün sürdürülmesi bakımından önemli bir nedendir. Popüler kültürün (ve hatta kültürün) dişi imgesi, (mitleştirilmiş kadın da dahil) erkeğin uzağına bir yerlere sürüp attığı ancak o uzaklıkta kendisiyle endişesiz, gönül rahatlığıyla ilişkiler kurabileceği bircinsel nesneyi ikame eder. Ama asıl, erkeklerin kadına karşı, erkeğin dişiye karşı mücadelesi kendi ile mücadelesi biçimine dönüşür. Cinsel anlatımlar erotik öğelerle birleşen kompozisyonlar, resimsel anlatım açısından incelenip uygulamaya dönüştüğünde soyut resim ile aynı noktada buluşur. Çünkü nesneler sözcüklerinden soyulduğu an, tıpkı bilinçaltının görselleştirildiğinde gösterilen yaklaşım gibi, insan için hiçbir şey ifade etmeyen, daha doğrusu kendi doğasına yakıştırılan yapay anlamından arınıklaştırılan, salt lekelerden oluşan bir yapı sergiler. viErotik anlatım, hem çizginin gücü, hem de boyanın etkisi ile resimsel kurallar içerisinde, çarpıcı hale getirilir. Yüzeyin biçim ve boyutunda, malzemelerle sanatçının kendi yaşantısından hareketle bu elemanlardan yararlanabilme isteği ve becerisiyle çağdaş, aynı zamanda özgün ürünler ortaya koyulur. Toplumsal yaşamla, erotik resim arasındaki ifadelendirme farkını, biçim ve görüntüsünün parçaları arasındaki doğal akış giderir, çoğalmasına katkıda bulunur. Bu oluşum bedensel anlatımın tanımladığı ve anlamlandırdığı, bir uzamı gözler önüne serer; hiçbir koşula bağımlı kalmayan soyut biçimselliği meydana getirir. Bu bedensel dilin resimle, resmin de erotizmle içice geçtiği yeni bir oluşumun, yeni bir anlatımıdır. vıı

Abstract:
SUMMARY A human being as an individual according to civilized understanding and approach is a social and cultural being with a biological structure, and he is a "whole" with his cognitive, emotional and life experiences. A human being, by his nature, needs to have a healthy, stable and meaningful life; to organize his life as good as possible and to use his secref powerto do this; to get benefit from the necessary chances, to realize and to know himself within time. In this context "whole science art" are the basic factors of modern man's life. Those factors support and complete each other parallel to the modern man's life requirements. In case of absence, lack or insufficiency of any of these factors, there appear some gaps, distortion and inadequecy. The "civilization understanding" in art is not limited to the "modern" art developed in our era; together with the "modern" one, it also includes the "traditional" art which neached today's world with its main constructions and styles, therefore it reaches to an understanding of "complete" civilization. The 20m century can be described as a period full of new formations and, dependently, visual interactions throughout the world as nell as in Turkey. The psychoanalysis applications developed at the beginning of the century ccur as a contradiction to sex and erotic thought areas, forms and vision vuicreated beyond man's his own self and to the function of beauty in society. Technology era causes man to have dilemmas between his material life and moral requirements in accordance with his need to know and describe himself. Within the same period, parallel to the communication setting, one can observe the increased influence of printed media in man's life. In a life style in which the human being's his own body and function and easthetics are combined; a religious ceremony or death, the images of the body beyond its physical visuality are the factors which are the most common in art and inevitable ones of the communication network. Painting, an interpersonal communication means, has the quality of challenge to the rules in a society because it organizes life and its meanings. That challenge in art is a significant reason in terms of continuing man's sex and erotic imagination in the sense of leading a life. The female image including the mythological woman in the popular culture (and even in the culture) signifies a sexual object easily establish some relations with her without any trouble. But, in fact, the struggle of man against woman, male against female, transforms to a struggle with his own self. Sexual expressions, the compositions combining with erotic factors -when examined in terms of pictorial expression and put into practice- transact with abstract painting. The reason for that is when the objects are removed from their words, just as the approach shown when subconscious is visualized, they exhibit a structure which has only stains and which means nothing to ixthe man. That is to say, they are removed from their artifical meanings given to their own nature. Erotic expression becomes attractive within pictorial rules with the power of lines as nell as the effect of paints. With the materials and the artists his own life experiences as nell as with the desire and talent to use those elements, some original works are produces in the form and size of the surface. The expression difference between community life and erotic painting is omitted by natural flow between the forms and visions; it contributes it to increase. That formation presents a scope which body expression describes; and it creates an abstract formation with no obligation. That is a new way of expression in which body language and painting; and painting and erotism are mixed.