Kadının dini ve sosyal hayattaki yeri (Erzurum örneği )
The place of women in religious and social life (Example of Erzurum)
Yazar: MEHMET AKİF ERYAKTI
Danışman: DOÇ. LOKMAN CERRAH
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Din = Religion ; Sosyoloji = Sociology

Özet:
Bu çalışma, Erzurum'daki kadınların dini ve sosyal hayatlarını incelemeyi amaçlamaktadır. Elde edilen veriler görüşme yöntemi ile kadınların eğitim durumu, ibadet alışkanlıkları, dini hassasiyetleri, kamusal alandaki temsilleri ve dini değerlere yaklaşımları gibi çeşitli boyutlarda değerlendirilmiştir. Araştırmada, kadınların namaz, oruç ve diğer dini ibadetlerini yerine getirirken geleneksel normlar ile modern yaşam koşulları arasında nasıl bir denge kurdukları ele alınmıştır. Elde edilen veriler, toplumsal cinsiyet rollerinin dini pratiklerin zaman ve mekân üzerindeki düzenlemelerinde belirleyici bir rol oynadığını göstermiştir. Kadınların çoğunlukla ibadetlerini ev ortamında gerçekleştirmeyi tercih etmelerinin, toplumsal normlara uyum sağlama çabası ve dini mekânlara erişimde yaşanan zorluklarla ilişkili olduğu saptanmıştır. Bunun yanında, modernleşme sürecinin etkisiyle kadınların dini hayata katılımlarının daha bilinçli ve aktif bir hale geldiği gözlemlenmiştir. Sosyal medya ve diğer organizasyonlar, dini bilgiye erişim konusunda önemli bir rol oynamaktadır. Ayrıca, iş hayatı ve ev içi sorumlulukların bir arada yürütülmesi, kadınların dini vecibelerini yerine getirme süreçlerini daha karmaşık hale getirmektedir. Bu durum, dini pratiklerin kadınların yaşamlarında sadece manevi bir unsur olmadığını, aynı zamanda toplumsal bağları güçlendiren, kimlik oluşturmayı destekleyen ve kültürel değerlerin aktarılmasında önemli bir araç olduğunu ortaya koymaktadır. Erzurum bölgesinde yapılan bu araştırma, dini pratiklerin bireysel ve toplumsal boyutlarını anlamaya yönelik bir perspektif sunmayı amaçlamaktadır.

Abstract:
This study aims to examine the religious and social lives of women in Erzurum. The data were collected through interviews and evaluated in various dimensions such as women's educational backgrounds, prayer habits, religious sensitivities, representation in the public sphere, and approaches to religious values. The study addresses how women balance traditional norms and modern living conditions while performing religious practices such as prayer, fasting, and other acts of worship. The findings reveal that gender roles significantly influence the timing and spatial arrangements of religious practices. It was found that women predominantly prefer performing their worship in domestic settings due to their efforts to align with societal norms and challenges in accessing religious spaces. Furthermore, the effects of modernization have been observed to render women's participation in religious life more conscious and active. Social media and other organizations play a crucial role in accessing religious knowledge. Additionally, balancing professional work with domestic responsibilities complicates the process of fulfilling religious obligations for women. This dynamic underscores that religious practices are not only a spiritual element in women's lives but also a significant tool for strengthening social bonds, supporting identity formation, and transmitting cultural values. This research, conducted in the Erzurum region, aims to provide a perspective on the individual and social dimensions of religious practices.