Kurumsal sosyal sorumluluğa yeni bir bakış: Paydaş teorisi
A new perspective on corporate social responsibility: Stakeholder theory
Yazar: MUAMMER SARIKAYA
Danışman: PROF. DR. CELİL KOPARAL
Anadolu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Yönetim ve Organizasyon Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2008
Konu: İşletme = Business Administration

Özet:
Kurumsal sosyal sorumluluk, işletmelerin faaliyet gösterdikleri toplumlarda meşruiyet kazanmaları ve varlıklarını sürdürebilmeleri için yerine getirmekle yükümlü oldukları faaliyetlerdir. Paydaş teorisi, kurumsal sosyal sorumluluğu işletmelerin paydaşlarına karşı ekonomik, yasal, etik ve gönüllü sorumlulukları olarak tanımlamakta ve bu sorumlulukların işletmelerin paydaş ağına göre değişebileceğini öngörmektedir. Ayrıca paydaş teorisi, kurumsal sosyal sorumluluğun, işletmelerin ilişkide bulunduğu, etkilediği ve etkilendiği paydaşların önceliklerini dikkate alarak belirlenmesi gerektiğini ve bu önceliklerin paydaş özelliklerinden yararlanarak oluşturulabileceğini vurgulamaktadır. Böylece yapılan kurumsal sosyal sorumluluk uygulamalarının hem işletme hem de toplum için daha fazla katma değer sağlayacağını savunmaktadır.Bu araştırmanın amacı, evrende yer alan işletmelerin paydaş önceliklerini, kurumsal sosyal sorumluluk uygulamalarını ve bu uygulamalardaki paydaş önceliklerini paydaş teorisi açısından değerlendirmek ve paydaşların özellikleri ve öncelikleri arasındaki ilişki ve etki düzeyini belirlemektir. Bu bağlamda yapılan araştırma sonucunda, paydaşların özelliklerinin gerek paydaş önceliklerini gerekse kurumsal sosyal sorumluluk uygulamalarındaki önceliklerini etkilediği ve aralarında anlamlı bir ilişki olduğu ortaya çıkmıştır. Teoriyi destekler nitelikte olan bu araştırma aynı zamanda kurumsal sosyal sorumluluğun, paydaş yaklaşımı açısından uygulanabilir olduğunu göstermektedir.

Abstract:
Corporate social responsibility is the set of activities that businesses have to perform to gain legitimacy in the society and to ensure sustainability. The stakeholder theory defines social responsibility as a business?s economic, legal, ethical and discretionary responsibilities towards its various stakeholder groups and suggests these responsibilities to be changeable according to a business?s stakeholder network. The stakeholder theory also emphasizes that businesses have to define their social responsibilities according to the priorities of stakeholders who affect and are affected by the business? activities, and also suggest that this priorities can be composed with the help of stakeholder attributes. In this manner, the theory argues that corporate social responsibility implementations will create more added value for both businesses and the society.The purpose of this research is to evaluate the stakeholder priorities, corporate social responsibility implementations and stakeholder priorities of the businesses in the universe of the research from a stakeholder theory perspective and to determine the relationship and effect level between stakeholders? attributes and priorities. Results show that stakeholder attributes influence stakeholder priorities and priorities in corporate social responsibility implementations and that there is a significant relationship between the variables. This research, which supports the related theory also shows corporate social responsibility to be applicable from a stakeholder theory perspective.