Sosyal bilgiler dersinde kanıt temelli öğrenmenin öğrencilerin eleştirel düşünme eğilimlerine ve derse yönelik tutumlarına etkisi
The effect of evidence-based learning in social studies on students critical thinking dispositions and attitudes towards the course
Yazar: SONAY DOĞAN
Danışman: PROF. DR. AHMET ŞİMŞEK
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Sınıf Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Eleştirel düşünce = Critical thinking ; Kanıt temelli öğrenme = Evidence based learning ; Sosyal bilgiler = Social studies

Özet:
Beceri temelli eğitimin geleneksel bilgi temelli eğitimin yerini aldığı günümüz eğitim anlayışında bu becerilerin öğretimine yönelik uygulamalı araştırmalar önem kazanmıştır. Bu amaçla araştırmada Sosyal bilgiler dersinde kanıt temelli öğrenmenin 4. sınıf öğrencilerinin eleştirel düşünme eğilimlerine ve derse yönelik tutumlarına etkisini incelemek amaçlanmıştır. Araştırma 2022-2023 eğitim-öğretim yıllarında İstanbul'un Esenyurt ilçesinde bir devlet okulunda öğrenim görmekte olan 4. sınıf öğrencile-ri ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın çalışma grubunu 4. sınıflardan rastgele örneklem yoluyla se-çilmiş 2 farklı şube olan 4C ve 4F sınıflarının her birinden 20 deney, 20 kontrol grubu olmak üzere toplamda 40 öğrenci oluşturmuştur. Sosyal bilgiler dersi kapsamında deney grubuna etkisi araştırılan kanıt temelli öğrenme ile ilgili etkinlikler uygulanırken kontrol grubuna ise mevcut öğretim programı uygulanmıştır. Araştırmada nicel araştırma desenlerinden olan ön test-son test kontrol gruplu yarı deneysel desen kullanılmıştır. Veri toplama araçları olarak ilkokul 3. ve 4. sınıflar için Uluçınar ve Akar (2021) tarafından geliştirilen Eleştirel Düşünme Eğilimleri Ölçeği ve Ulu-Kalın ve Topkaya (2017) tarafından geliştirilmiş olan İlkokul 4. Sınıf Sosyal Bilgiler Dersine Yönelik Tutum Ölçeği kulla-nılmıştır. Ölçekler aynı zamanda deney grubunun kalıcılık ölçümlerimde de kullanılmıştır. Elde edilen veriler SPSS programı kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırmadan elde edilen veriler parametrik test-lerin ön koşullarını karşılamadığı için verilerin analizinde parametrik olmayan Mann-Whitney U, Wil-coxon İşaretli Sıra Testi ve Kruskal-Wallis H Testi kullanılmıştır. Verilerin analizi sonucunda kanıt temelli öğrenmenin uygulandığı deney grubunun eleştirel düşünme ve derse yönelik tutum ön test-son test puanları arasında son test lehine anlamlı farklılık olduğu tespit edilmiştir. Deney ve kontrol gru-bunda yer alan öğrencilerin eleştirel düşünme eğilimi ve derse yönelik tutum son test puanları arasında da deney grubu lehine anlamlı bir farklılık olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca kanıt temelli öğrenmenin eleştirel düşünme eğilimi ve derse yönelik tutum son test-kalıcılık puanları da incelenmiş olup kanıt temelli öğrenmenin öğrencilerin eleştirel düşünme eğilimini ve derse yönelik tutumları olumlu olarak geliştirdiği görülmüştür. Konu bağlamında öneride bulunulmuştur.

Abstract:
In today's educational paradigm, where skills-based education has replaced traditional knowledge-based education, practical research on the teaching of these skills has gained importance. With this aim, the study investigated the impact of evidence-based learning in social studies on 4th-grade stu-dents' critical thinking dispositions and attitudes towards the subject. The research was conducted du-ring the 2022-2023 academic year at a public school in Esenyurt district, Istanbul. The study group consisted of randomly selected 4th-grade students from two different classes, 4C and 4F, with 20 stu-dents in each class (20 in the experimental group and 20 in the control group). While evidence-based learning activities related to social studies were implemented for the experimental group, the control group received the regular curriculum. The study utilized a pre-test-post-test control group quasi-experimental design, a quantitative research method. Data were collected using the Critical Thinking Dispositions Scale developed by Uluçınar and Akar (2021) for primary school grades 3 and 4, and the Attitude Scale towards 4th-grade Social Studies developed by Ulu-Kalın and Topkaya (2017). These scales were also used for the retention measurements of the experimental group. The collected data were analyzed using the SPSS program. Since the data obtained from the research did not meet the prerequisites for parametric tests, the non-parametric Mann-Whitney U test, Wilcoxon Signed-Rank test and Kruskal-Wallis H test were used for data analysis. The results indicated a significant differen-ce in favor of the post-test scores for critical thinking dispositions and attitudes towards the subject in the experimental group where evidence-based learning was implemented. Furthermore, the study examined the retention scores of critical thinking dispositions and attitudes towards the subject, revea-ling that evidence-based learning positively enhanced students' critical thinking dispositions and attitu-des towards the subject. Recommendations were provided within the context of the findings.