Beden eğitimi öğretmenlerinin duygusal zeka düzeylerinin mesleki öz yeterlik ve problem çözme becerilerini belirlemedeki rolünün incelenmesi
The role of emotional i̇ntelligence in occupational self-efficacy and problem solving skills of physical education teachers
Yazar: MÜGE KARAMEHMETOĞLU
Danışman: PROF. DR. F. HÜLYA AŞÇI
Marmara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Öğretmenliği Ana Bilim Dalı / Spor Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Beden eğitimi = Physical education ; Beden eğitimi ve spor dersi = Physical education and sports lesson ; Duygusal zeka = Emotional intelligence ; Kişiler arası ilişkiler = Interpersonal relations ; Kişiler arası çatışma = Interpersonal conflict ; Mesleki yeterlilik = Professional competence ; Problem çözme = Problem solving ; Problem çözme becerisi = Problem solving ability ; Öz yeterlilik = Self-efficacy ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Bu araştırmanın amacı; beden eğitimi öğretmenlerinin duygusal zekâ düzeylerinin, mesleki öz yeterliliklerini ve kişilerarası problem çözme becerilerini yordayıp yormadığını incelemektir. Ayrıca, mesleki kıdeme ve cinsiyete göre problem çözme, mesleki yeterlilik ve duygusal zeka düzeyindeki farklarda araştırmada test edilmiştir.  
Çalışmanın örneklemini İstanbul ilinden olasılıksız örnekleme yöntemlerinden uygun örnekleme yöntemi ile seçilmiş 114 kadın (Xyaş= 31.66 ± 7.57), 116 erkek (Xyaş= 32.92 ± 7.87), toplam 230 (Xyaş= 32.27 ± 7.73) beden eğitimi öğretmeni oluşturmuştur. Katılımcılara Kişisel Bilgi Formu, Schutte Duygusal Zeka Ölçeği, Öğretmen Öz Yeterlilik Ölçeği ve Kişilerarası Problem Çözme Envanteri uygulanmıştır. Katılımcıların cinsiyet ve mesleki kıdemlerine göre duygusal zekâ, mesleki öz yeterlilik ve problem çözme becerilerinde fark olup olmadığını belirlemek amacıyla bağımsız gruplarda t testi kullanılmıştır.  Duygusal zekânın mesleki yeterlik ve problem çözme becerisini belirlemedeki rolünü test etmek amacıyla ise Hiyerarşik Regresyon Analizi uygulanmıştır.
Yapılan analizler sonucunda mesleki kıdeme göre beden eğitimi öğretmenlerinin duygusal zekâ, mesleki öz yeterlik ve kişilerarası problem çözme becerilerinde anlamlı fark bulunamamıştır.  Öte yandan, cinsiyete göre; mesleki öz yeterliliğin öğretim stratejilerini kullanmaya yönelik öz yeterlilik alt boyutunda ve kişilerarası problem çözme becerisinin probleme olumsuz yaklaşma ve kendine güvensizlik alt boyutlarında anlamlı fark bulunurken, cinsiyete göre öğretmenlerin duygusal zeka düzeylerinde fark bulunamamıştır. Hiyerarşik regresyon analiz sonuçları duygusal zeka düzeyinin mesleki öz yeterliliğin öğrenci katılımına yönelik, öğretim stratejilerini kullanmaya yönelik ve sınıf yönetimine yönelik tüm öz yeterlilik alt boyutlarının yordayıcısı olduğunu ve bu değişkenlerle duygusal zeka arasında pozitif bir ilişki olduğunu göstermiştir.  Bunun yanı sıra, duygusal zeka düzeyinin kişilerarası problem çözme becerisinin ısrarcı-sebatkar problem çözme ve yapıcı problem çözme alt boyutları ile pozitif yönde; sorumluluk almama, kendine güvensizlik ve probleme olumsuz yaklaşma alt boyutlarını ile negatif yönde ilişkili olduğu bulunmuştur.
Araştırma sonucunda; beden eğitimi öğretmenlerinin duygusal zeka düzeyi artarken, kendilerinde algıladıkları mesleki öz yeterlilik algılarının ve kişilerarası problem çözme becerilerinin de arttığı tespit edilmiştir. Duygusal zekanın artışıyla birlikte öğretmen, derse yüksek düzeyde öğrenci katılımı sağlayabilmekte, çeşitli öğretim stratejilerini eğitim öğretime uyarlayabilmekte, sınıf yönetiminde daha etkili olmaktadır ve kendini mesleki açıdan daha yeterli görebilmektedir. Bunun yanı sıra, yine duygusal zeka yükseldikçe öğretmenin, problem çözümüne olumlu katkı sağlayan probleme yapıcı yaklaşma davranışı artış gösterirken, problemin çözümünü engelleyen probleme olumsuz yaklaşma, sorumluluk almama ve kendine güvensiz davranış biçimi azalmaktadır.


Anahtar kelimeler: Beden eğitimi, duygusal zeka, öz yeterlilik, kişilerarası problem çözme.

Abstract:
The purpose of this research was to determine the role emotional intelligence in predicton of occupational self-eficacy and interpersonal problem solving skill of physical education teachers. The study was also aimed to examine the differences in occupational self-efficacy, emotional intelligences and interpersonal problem solving skill of physical education teachers with regard to sex and year of experience. 
The sample of this study consist of 114 female (Mage= 31.66 ± 7.57) and 116 male (Mage= 32.92 ± 7.87), totally 230 (Mage= 32.27 ± 7.73) physical education teachers in İstanbul who were seleceted by using convenient sampling. Personal information form, Schutte emotional intelligence scale, the occupational self-efficacy scale of the teacher, the interpersonal problem solving inventory were administered to all participants. For testing sex and year of experience differences in occupational self-efficacy, emotional intelligences and interpersonal problem solving skill of physical education teachers independent t-test was used. The role of emotional intelligence in predicton of occupational self-efficacy and interpersonal problem solving skill of physical education teachers,  hierarchial regression analysis was conducted.
Results indicated no significant differences in interpersonal problem solving skill, occupational self-efficacy and emotional intelligences wtih regard to sex and year of experiences. There was a significant sex differences in the teaching strategies self-efficiacy subscale of occupational self-efficacy and negative approach to problem solving and lack of self-confidence subscales of interpersonal problem solving skills. On the other hand, no significant sex difference was found in emotional intelligent.  
The results of hierarchial regression analysis showed that the emotional intelligence predicted the self-efficacy of the student participation, the class management and the usage of teaching strategies subscales of occupational self-efficacy and the relationship between emotional intelligence and these variables were positive. Analysis also revealed positive correlation between the emotional intelligence and self assertive and constructive problem solving subscales of interpersonal problem solving and negative correlation between the sub-dimensions of the lack of responsibility, the lack of confidence and the handling problems.
In conclusion,  as the emotional intelligence of the pyhsical education teachers is increased, their perception of occupational self efficacy and their skill of interpersonal problem solving are increased. Higher emotional inteligence lead teacher to encourage students participation in the lesson, use different strategies in the lesson and more effective in class management, there by s/he feel more satisfied with his/her occupation. Besides, as emotional intellegience is increased, use the constructive problem solving approaches is increased while their negative attitude hindering problem solving, lack of responsibility and lack of self-confidence are decreased.



Key words: Physical education, emotional intelligence, self-efficacy, interpersonal problem solving