Postmenapozal osteoporozlu hastalarda SOST gen polimorfizmlerinin araştırılması
Investigation of SOST gene Polymorphisms in Postmenauposal patients with. Osteoporosis
Yazar: ŞÜKRİYE DERYA DEVECİ GÖRÜR
Danışman: DOÇ. DR. HÜSEYİN YÜCE
Fırat Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Tıbbi Biyoloji ve Genetik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2011
Konu: Genetik = Genetics ; Tıbbi Biyoloji = Medical Biology
Dizin: Genler-SOST = Genes-SOST ; Menopoz = Menopause ; Osteoporoz-postmenopozal = Osteoporosis-postmenopausal ; Polimorfizm-genetik = Polymorphism-genetic ; Postmenopoz = Postmenopause

Özet:
Osteoporoz, kemik yoğunluğunda azalma ve mikromimarisinde bozulma ile seyreden multifaktöriyel, sistemik bir iskelet hastalığı olup, kemik kırılganlığında artma ve kırıklara yatkınlıkla karakterizedir. Kadınlarda osteoporozun iki önemli nedeni vardır: Bunlar östrojen eksikliği ve yaşlanmadır. Osteoklast aracılı kemik rezorpsiyonu, osteoblast aracılı kemik yapımının önüne geçmektedir. Bu sürecin en önemli tetikleyicisi östrojen eksikliğidir. Çünkü östrojen, kemik yıkımında görevli sitokinlerin en önemli baskılayıcısıdır. Bu sürecin moleküler boyutunda ise genler devreye girmektedir. Bugüne kadar osteoporozun genetik komponentine yönelik olarak çok çeşitli genler çalışılmıştır. Hedef genlerden biri de 17q12-21 bölgesinde yerleşen SOST genidir. SOST geninde meydana gelen tek nükleotid polimorfizmlerinin, kemik mineral yoğunluğu üzerine etkisini incelemek için prospektif, randomize, kontrollü bir çalışma planlandı. Çalışmaya Fırat Üniversitesi Araştırma Hastanesi Nükleer Tıp polikliniğine başvuran ve kemik mineral yoğunluğu ölçümü ile osteoporoz tespit edilen 126 kadın (Grup I) ile kemik mineral yoğunluğu ölçümünde normal değerler tespit edilen 78 kadın (Grup II) dahil edildi. İki grupta SOST geninin rs177885799, rs17886183, rs851054 ve rs865429 polimorfizmleri PZR yöntemi ile incelendi. rs17885799 polimorfizmi için her iki grupta G allelin artmış sıklığa sahip olduğu tespit edildi. Rs851054 polimorfizminde ise varyant A allelin her iki grupta %100 arttığı gözlendi. rs865429 ve rs17886183 polimorfizmlerinde, varyant allel yönünde değişim tespit edilirken, genotip ve allel sıklıkları açısından gruplar arasında anlamlı bir farklılık tespit edilememiştir.Verilerimizin doğrulanabilmesi için farklı toplumlarda aynı polimorfizmlerin çalışılarak verilerimizin daha fazla çalışmayla desteklenmesine ihtiyaç vardır. Geniş populasyonlarda SOST gen polimorfizmlerinin kemik mineral yoğunluğu üzerine etkilerinin çalışılması osteoporozun tedavisi için yeni seçeneklerin geliştirilmesine yardımcı olacaktır.Anahtar Kelimeler: Postmenapozal osteoporoz, polimorfizm, SOST gen.

Abstract:
Osteoporosis is a multifactorial systemic bone disease that is described as reduction of bone mineral density, destruction of bone microarchitecture and tendency of fracture with increased fragility. Estrogen deficiency and aging are the main factors for woman osteoporosis. Osteoclast mediated bone resorption dominates osteoblast mediated bone mineralization. The most important trigger of this process is estrogen deficiency because estrogen is one of the most important supressor of bone resorptive cytokins. When we look at the molecular basis of osteoporosis, there have been multiple genes that were investigated in association with bone mineral density. Recently, one of the studied genes of osteoporosis is SOST gene which is localized on 17q12-21 region. We performed a randomized, prospective, controlled study to investigate the possible effect of SOST gene single nucleotide polymorphisms on bone mineral density. The study was consisted of postmenopausal 126 women, with complaint of osteoporosis that was detected with bone mineal density measurement (Group I) and 78 women with high bone mineral density (Group II) who applied to Firat University Hospital, Department of Nuclear Medicine. Rs177885799, rs17886183, rs851054, rs865429 polymorphisms of SOST gene were studied with polymerase chain reaction technique. We determined increased G allele frequency for rs17885799 polymorphism in both groups. For rs851054 polymorphism, we detected 100% variant A allele in both groups. For rs865429 and rs17886183 polymorphisms, we established variant allele exchange, but there was not any significant difference between groups for genotype and allele frequencies.Expanded and different population studies are needed to confirm our results. In our opinion, investigation of SOST gene polymorphisms, which effect bone mineral density, could facilitate to improve new treatment modalities for osteoporosis.Key Words: Postmenopausal osteoporosis, polymorphism, SOST gene.