Safra kanallarının manyetik rezonans kolanjiyopankreatografi ile anatomik değerlendirmesi
Anatomic investigation of bile ducts via magnetic resonance cholangiopancreatography
Yazar: TAHİR FATİH DİKİCİ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ZELİHA FAZLIOĞULLARI
Selçuk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Anatomi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Anatomi = Anatomy
Dizin: Anatomi = Anatomy ; Karaciğer = Liver ; Kolanjiyopankreatografi-endoskopik retrograd = Cholangiopancreatography-endoscopic retrograde ; Manyetik rezonans görüntüleme = Magnetic resonance imaging ; Radyografi = Radiography ; Safra kanal hastalıkları = Bile duct diseases ; Safra kanalları = Bile ducts ; Safra kesesi = Gallbladder

Özet:
İntrahepatik ve ekstrahepatik safra kanallarında görülebilen çeşitli anatomik varyasyonlar, cerrahi girişimlerde değişik problemlere yol açabilmektedir. Bu nedenle çalışmamızda, normal vakalarda safra kanallarının anatomik varyasyonlarının görülme sıklığını ve tiplerini araştırmayı amaçladık.
Çalışmada Selçuk Üniversitesi Tıp Fakültesi Radyoloji Anabilim Dalı'nda manyetik rezonans kolanjiyopankreatografi (MRKP) çekilen 303 olgunun (146 erkek, 157 kadın) görüntüleri üzerinde değerlendirme yapılmıştır. Bu vakalarda intrahepatik ve ekstrahepatik safra kanallarının varyasyonları ile safra kesesinin anatomik varyasyonları belirlenmiştir. Bu vakalarda yaş, cinsiyet, safra kanallarında taş olması da kaydedilmiştir. Ayrıca bu vakaların biliyer konfluens açısı, ductus choledochus'un  ductus pancreaticus ile birleşmeden önceki çapı (çap1) ve birleşimi ile oluşan kanalın çapı (çap2), ductus choedochus ile ductus pancreaticus'un ayrı ayrı duodenum'a girdiği vakalarda ise ductus choedochus'un duodenum'a girmeden hemen önceki çapı ve kısa sistik kanal uzunluğu ölçülmüştür.
Çalışma sonucunda hepatik kanallarla ilgili olarak 12 vakada (%4) ductus hepaticus sinister'e açılan ductus segmentalis posterior dexter anomalisi, 26 vakada (%8,6) ductus hepaticus dexter ve ductus hepaticus sinister'in birleşim düzeyinde ductus segmentalis posterior dexter ile oluşturduğu trifurkasyon varyasyonu, 15 vakada (%5) ductus hepaticus communis'e açılan aberran sağ hepatik kanal varyasyonu belirlendi. Ductus cysticus ile ilgili 20 vakada (%6.6) uzun sistik kanal varyasyonu, 8 vakada (%2,6) ductus cysticus'un medial birleşim varyasyonu, 7 vakada (%2,3) da kısa sistik kanal varyasyonu tespit edildi. Panktreatobiliyer seviyede ise 7 vakada (%2,3) ductus choledochus ile ductus pancreaticus'un ayrı ayrı duodenuma açıldığı tespit edilmiştir. Safra kesesinin lokalizasyon değerlendirmesi sonucunda ise; 4 olguda (%1,3) safra kesesinin yukarı lokalizasyonlu, 7 olguda (%2,3) transfer lokalizasyonlu yerleşimi tespit edilmiştir.
Bu araştırmalar ışığında; yaş ile konfluens açısı arasında negatif yönde bir ilişki, yaş ile çap1 ve çap2 arasında pozitif yönde bir ilişki, uzun sistik kanal varyasyonu ile taş oluşumu arasında, yine uzun sistik kanal varyasyonu ile çap1 ve çap2 arasında, cinsiyet ile ductus hepaticus sinister'e açılan ductus segmentalis posterior dexter anomalisi arasında anlamlı ilişki olduğu bulunmuştur.
Günümüzde kullanılan MRKP tekniği ile noninvaziv olarak safra yollarının anatomik değerlendirmesi ve varyasyonlarının belirlenmesi; cerrahi planlamaya yardımcı olması, operasyonlar sırasında oluşabilecek komplikasyonların en aza indirilmesi ve transplantasyon cerrahisinde yardımcı olması yönünden önemlidir.

Abstract:
A variety of anatomic variations seen in intrahepatic and extrahepatic bile ducts may cause different kinds of problems in surgical intervention.For this reason, in this study it was aimed to investigate prevalence and types of anatomic variations of bile ducts in normal cases.
In this study an evaluation was conducted on 303 (146 male, 157 female) magnetic resonance cholangiopancreatography images (MRCP) which were taken at Selcuk University, Medical Faculty, Department of Radiology. In these cases, intrahepatic and extrahepatic bile duct variations and anatomic variations of gallbladder were determined.In this cases, age, gender and stones in the bile duct are evaluated.Moreover, bilier confluence angle, diameter (D1) of choledochductbefore merging with pancreatic duct, diameter of duct which is formed by choledoch duct and pancreatic duct (D2) were measured. If choledochal duct and pancreatic duct were entered separatedly to the duodenum, the diameter (D3) of choledochal duct before entering duodenum as wellas short cystic duct length were measured.
In consequence of the study corresponding with hepatic canals; in 12 cases (4%) right posterior sectorial duct anomaly opening into left hepatic ducts, in 26 cases (8,9%) trifurcation variation formed with right posterior sectorial duct on combination level of left hepatic ducts and right hepatic ducts, in 15 cases (5%) aberrant right hepatic canal variation opening into common hepatic duct were found. Corresponding with ductus cysticus; in 20 cases (6,6%) long cystic duct variation, in 8 cases (2,6%) a medial cystic duct insertion, in 7 cases (2,3%) short cystic channel variation were found. On panktreatobiliyer level in 7 cases (2,3%) it is found that choledoch duct and pancreatic duct opened to duodenum separately. As a result of investigation of gallbladder localization, it is found that in 4 cases (1,3%) gallbladder was high localized and in 7 cases (2,3%) it was transfer localized.
In the light of this reaserch; negative corelation between age and confluence angle, positive corelation between age and the D1 and D2, positive corelation between long cystic duct variation and biliar stone occuring as well as D1 and D2 measures were observed. Also, between right posterior sectorial ductopening into left hepatic duct anomaly and gender, significant corelation were determined.
	Anatomic investigation of bile ducts with non-invasive MRCP technique and defining variations are important in terms of helping surgical planning, minimizing possible complications occurring during operations and helping transplantation surgery.