Bir iletişim biçimi olarak yıllık faaliyet raporları: Kurumsal sosyal sorumluluk odağında bir analiz
Annual reports as a form of communication: An analysis with a focus on corporate social responsibility
Yazar: TUĞÇE GARİP
Danışman: PROF. DR. GİLMAN SENEM GENÇTÜRK HIZAL
Başkent Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Halkla İlişkiler ve Tanıtım Ana Bilim Dalı / Halkla İlişkiler ve Tanıtım Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Halkla İlişkiler = Public Relations

Özet:
İnsan ilişkilerinde başarılı olmanın temel yollarından biri, diğer insanlarla etkili bir iletişim kurabilmektir. İletişim, yalnızca konuşma ve bilgi paylaşımı değil, aynı zamanda algıların anlamlandırılması, yorumlanması, ikna becerileri ve imaj yönetimini de kapsayan bir ilişkidir. Halkla ilişkiler (PR) ise, şirketler ile toplum arasında bu iletişim kanallarını kurma, güçlendirme ve koruma süreçlerini içermektedir. Halkla ilişkiler sayesinde şirketler, toplumun krizlere karşı verikleri tepkileri yönetir, itibarlarını oluşturur ve korurlar. Aynı zamanda zor durumları hassasiyetle yönetirken şirket içi iletişimi de sağlam tutarlar. Bu bağlamda, finansal halkla ilişkiler de halkla ilişkilerin bir alt dalı olarak özellikle yatırımcılar, hissedarlar ve diğer finansal paydaşlarla etkili bir iletişim kurmayı hedeflemektedir. Şirketler için toplumla olan güven ilişkisi ve itibar kadar, finansal paydaşlarıyla kurdukları güvenli iletişim de kritik bir rol üstlenmektedir. Yatırımcı ilişkileri kapsamında sunulan yıllık faaliyet raporları ise hem finansal performans hem de toplumsal sorumluluk konularını bir arada ele alarak bu iki yönlü iletişimi güçlendirmektedir. Özellikle Türkiye'de 2000'li yıllardan itibaren faaliyet raporlarının, sadece finansal verilerle sınırlı kalmayıp Kurumsal Sosyal Sorumluluk (KSS) gibi toplumsal konuları da ele alması, şirketlerin paydaşlarıyla olan iletişim stratejilerinde önemli bir değişime işaret ettiğini göstermektedir. Kurumsal Sosyal Sorumluluk (KSS), bir şirketin sadece ekonomik çıkarlar için değil, toplumsal refahı artırmak ve çevresel sürdürülebilirliğe katkı sağlamak amacıyla yaptığı faaliyetleri kapsamaktadır. KSS uygulamaları ise şirketlerin toplum içindeki varlıklarını sürdürmelerine ve toplumla olan ilişkilerini güçlendirmelerine yardımcı olmaktadır. Bu bağlamda, yıllık faaliyet raporları hem finansal halkla ilişkiler hem de genel halkla ilişkiler için kritik bir araç konumundadır. Aynı zamanda bu raporlar, yatırımcı ilişkileri ve KSS uygulamalarıyla şirketlerin hem topluma hem de paydaşlarına karşı güven kazanmasına olanak tanımaktadır. Türkiye'de 2000'li yıllardan itibaren faaliyet raporlarının incelendiği bu araştırmada, Türkiye Halkla İlişkiler Derneği'nin 1. Altın Pusula Ödülleri'nden itibaren Finansal İletişim-Yatırımcı İlişkileri kategorisinde ödül almış olan altı şirketin Kurumsal Sosyal Sorumluluk uygulamaları içerisinde yer alan konular kategorileştirilerek anahtar kelime olarak belirlenmiştir. Kurumsal Sosyal Sorumluluk kavramını yıllık faaliyet raporları içerisinde anlamlandırmak amacıyla doküman analizi yöntemi tercih edilmiştir. Analiz sonucunda özellikle sürdürülebilirlik ilkelerinin benimsenmesinin ardından raporların içeriğinde önemli değişiklikler görülmüş ve rapor içerisinde kategorileştirilen anahtar kelimelerin kullanım oranı sıklıklarının da bu değişime eşlik ettiği sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
One of the main ways to be successful in human relations is to be able to communicate effectively with other people. Communication is not only about talking and sharing information, but also about interpreting and interpreting perceptions, persuasion skills and image management. Public relations (PR) is the process of establishing, strengthening and maintaining these channels of communication between companies and society. Through PR, companies manage society's reactions to crises, build and protect their reputation. At the same time, they keep internal communication intact while managing difficult situations with sensitivity. In this context, financial public relations, as a sub-branch of public relations, aims to establish effective communication with investors, shareholders and other financial stakeholders. Secure communication with financial stakeholders plays a critical role for companies as much as their trust relationship and reputation with society. Annual reports presented within the scope of investor relations strengthen this two-way communication by addressing both financial performance and social responsibility issues together. The fact that annual reports, especially in Turkey since the 2000s, are not limited to financial data but also address social issues such as corporate social responsibility (CSR) indicates a significant change in companies' communication strategies with their stakeholders. Corporate social responsibility (CSR) encompasses the activities that a company undertakes not only for economic interests but also to increase social welfare and contribute to environmental sustainability. CSR practices help companies maintain their presence in society and strengthen their relations with society. In this context, annual reports are a critical tool for both financial public relations and general public relations. At the same time, these reports, investor relations and CSR practices allow companies to gain the trust of both society and their stakeholders. In this study, which examines annual reports in Turkey since the 2000s, the topics included in the corporate social responsibility practices of six companies that have received awards in the Financial Communication-Investor Relations category since the 1st Golden Compass Awards of the Public Relations Society of Turkey were categorized and identified as keywords. In order to make sense of the concept of corporate social responsibility in annual reports, document analysis method was preferred. As a result of the analysis, it was concluded that significant changes were observed in the content of the reports, especially after the adoption of sustainability principles, and the frequency of use of the keywords categorized in the report accompanied this change.