Bir grup Konya kiliminin tasarım ilkeleri açısından değerlendirilmesi
Evaluation of a group of Konya rugs in terms of desing principles
Yazar: ELİF FATMA CAMKIRAN
Danışman: PROF. DR. HAFİZE MELEK HİDAYETOĞLU
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Geleneksel Türk Sanatları Ana Sanat Dalı / Geleneksel Türk Sanatları Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: El Sanatları = Crafts ; Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Dokumacılık = Weaving ; Dokumalar = Weavings ; Kilimler = Rugs ; Konya = Konya ; Tasarım = Design ; Tasarım ilkeleri = Design principles

Özet:
Geleneksel sanatlardan biri olan dokumacılık, tekstil ürünleri içinde önemli bir yere sahiptir. Bulunduğu zamanın geleneklerini, kültürünü, yaşam tarzını anlatan belge niteliğinde önemli bir sanattır.  Gereksinimlerden dolayı ortaya çıkan dokumalar ilk çağlardan bu yana insanoğlunun kültür tarihiyle birlikte sürekli değişimini sürdürmüştür. Bu değişimler hem teknik hem de kompozisyon açısından gelişim göstermiştir. Dokumacıların herhangi bir tasarım eğitimi almadıkları göz önüne alındığında içgüdülerle eserlerini ürettikleri görülmektedir. Günümüze kadar gelen bu eserlerde bir tasarım gücü görülmektedir.  Bu sebeple bu çalışmada tasarım öğe ve ilkelerinin kilim dokumaları ile ilişkisi araştırılmış ve ortaya çıkan sonuçlardan esinlenerek yeni tasarımların oluşması amaç edinilmiştir.
Araştırmanın konusu, Bir Grup Konya Kiliminin Tasarım İlkeleri Açısından Değerlendirilmesidir. Konu dört ana bölümden oluşmaktadır.
Tezin birinci bölümünde, konunun tanımı, amacı ve önemine değinilmiştir. İkinci bölümde, tez kapsamında seçilen kilimlerin ait olduğu, Konya ili tarihi ve coğrafyası araştırılmıştır. Devamında Konya ili düz dokuma yaygıları tarihi ve çeşitleri hakkında bilgiler verilmiştir. Üçüncü bölümde, başlıca tasarım öğe ve ilkeleri kaynaklardan alınan bilgilere göre anlatılmıştır. Dördüncü bölümde, kilimlerin tasarım öğe ve ilkeleri açısından incelemesi yapılmıştır. Kilimlerde tasarım öğeleri ve ilkeleri değerlendirmesi yapılırken kilimlerin kompozisyonu ve kilim yüzeyinde bulunan biçimleri en yalın şekilde AutoCAD programında ayrı ayrı çizilmiştir. Edinilen bilgiler sonucunda kilimlerin biçimleri ve kompozisyonları örnek alınarak tasarım öğe ve ilkelerine uygun tasarımlar yapılmıştır. Bu tasarımlar AutoCAD programında çizilmiş ve renklendirilmiştir. Her kilim için en az bir adet kilim tasarlanmıştır. Aynı kilim üzerinden oluşturulan tasarımlardan bir tanesinin renklendirilmesi yapılmıştır. Diğer renklendirmesi yapılmayan tasarımlar da katalog sonunda yer almaktadır. Son olarak araştırmanın değerlendirmesi ve sonucu yazılarak tez tamamlanmıştır.

Abstract:
Weaving, one of the traditional arts, has a very important place in textile products. It is an important art as a document describing the traditions, culture and lifestyle of the time. Weaving, which emerged due to the needs, has continued its continuous change with the cultural history of mankind since the early ages. These changes have improved both in terms of technique and composition. Considering that the weavers do not have any design education, it is seen that they produce their works with instincts. For these reasons, in this study, the relationship of design elements and principles with rug weavings was investigated and it was aimed to create new designs inspired by the results.
The subject of the research; Evaluation of a Group Konya Rugs in Terms of Design Principles. The subject consists of 4 main sections.
In the first part of the thesis, the definition, purpose and importance of the subject are mentioned. In the second chapter, the history and geography of Konya province, to which the rugs selected within the scope of the thesis belong, were investigated. Subsequently, information was given about the history and types of flat weaving mats in Konya. In the third chapter, the design elements and principles are explained according to the information obtained from the sources. The concepts of repetition, rhythm, contrast, balance, dominance and emphasis, which are the main design elements, point, line, color, texture, stain, form and design principles are explained. In the fourth chapter, rugs are examined in terms of design elements and principles. While evaluating the design elements and principles in rugs, the composition of the rugs was drawn individually in the simplest manner. The shapes on the rug surface were drawn in AutoCAD. As a result of the information obtained, designs were made in accordance with the design elements and principles by taking the forms and compositions of the rugs as an example. These designs are drawn and colored in AutoCAD program. At least one rug is designed for each rug. One of the designs created on the same rug was colored. Other designs without coloring are also available at the end of the catalog. Finally, the evaluation and conclusion of the research was written. The thesis has been completed by writing the bibliography.