Namlu içerisindeki fişekte oluşturulan basıncın menzile olan etkisinin deneysel olarak incelenmesi
Experimental investigation of the impact of chamber pressure on projectile range
Yazar: RAMAZAN YILDIRIM
Danışman: DOÇ. DR. HAŞİM PIHTILI
Fırat Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Makine Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Konstrüksiyon ve İmalat Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Savunma ve Savunma Teknolojileri = Defense and Defense Technologies

Özet:
Bu çalışmada, namlu iç balistiği üzerinde durularak silah sistemlerinin menzilini etkileyen etmenler ve bu etmenler içerisinde namlu iç basıncının menzile olan etkisi araştırıldı. Bu araştırmalar ışığında bir silah sisteminin her atışta aynı olan mermi, ilk hareket basıncının kontrollü bir şekilde değiştirilmesi ve bu değişikliğin ne tür sonuçlara yol açacağını kapsamaktadır. Çalışma deneysel olarak gerçek mühimmat kullanarak gerçekleştirildi. Deneysel çalışma için, bir atış test düzeneği tasarlandı ve imalatı yapılarak, gerçek bir silah ve mermi ile atışlar yapılarak deneysel sonuçları irdelendi. 
Yapılan deneysel çalışma ile, elde edilen veriler değerlendirildiğinde silah sisteminde mermi ilk hareketinin geciktirilmesinin mermi namlu çıkış hızını artırdığı net bir şekilde ortaya konulmuştur. Çalışmada 3 grup halinde deneyler yapılmış, 1. gruptaki fişeklere herhangi bir germe torku uygulanmadan 5 el atış yapılmış ve bu grupta mermi namlu çıkış hızı 387,2m/saniye ölçülürken 2. gruptaki fişeklere 30 Nm tork ile germe uygulanmış ve bu 5 el atışın namlu çıkış hızı ortalaması 395,2 m/saniye ölçülmüştür. Son olarak 3. gruptaki mermilere 60 Nm germe torku uygulanmış ve 5 el atışın namlu çıkış hızı ortalaması 406 m/saniye olarak ölçülmüştür. Bu durumda, deney düzeneğinde gösterildiği gibi merminin ilk hareketi kontrollü bir şekilde geciktirme sistemi sayesinde aynı barut hakkı ile yaklaşık %5 oranında farklı mermi namlu çıkış hızları elde edilebileceği ispatlanmıştır. Mermi namlu çıkış hızı ne kadar yüksek ise o kadar daha uzun menzile atış yapılacağı aşikardır. Bu çalışma, MF.16.46 numarası ile, Fırat Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projesi (FÜBAP) tarafından desteklenmiştir.

Abstract:
In this study, the factors affecting the range of weapon systems, focusing on internal barrel ballistics, and the effect of internal barrel pressure on range were investigated. In the light of these researches, the bullet of a weapon system, which is the same in every shot, includes changing the initial action pressure in a controlled manner and what kind of results this change will lead to. The work was carried out experimentally using live ammunition. For the experimental study, a shooting test setup was designed and manufactured, and the experimental results were examined by shooting with a real gun and bullet.
The experimental data obtained from the study revealed a clear increase in bullet muzzle velocity when the initial bullet movement was delayed in the firearm system. The experiments were conducted in three groups: in the first group, five shots were fired without applying any torsional force to the cartridges, resulting in a muzzle velocity of 387.2 m/s on average; in the second group, cartridges were subjected to 30 Nm of torque, with an average muzzle velocity of 395.2 m/s over five shots; finally, in the third group, cartridges were subjected to 60 Nm of torque, yielding an average muzzle velocity of 406 m/s over five shots. Accordingly, it was demonstrated that by delaying the initial movement of the bullet through a controlled delay system, approximately a 5% variation in bullet muzzle velocities could be achieved with the same gunpowder charge, as shown in the experimental setup. It is evident that the higher the bullet muzzle velocity, the longer the range of the shot. This study was supported by the Firat University Scientific Research Project (FÜBAP) under the reference number MF.16.46.