Parlak ışık terapisinin sağlıklı deneklerde mizaç ve sirkadyen ritmisite üzerine etkisi
The effect of bright light therapy on mood and circadian rhythm in healthy subjects
Yazar: KERİME ÖZBİLEN
Danışman: PROF. DR. MEHMET YÜCEL AĞARGÜN
İstanbul Medipol Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Rüya, Uyku ve Hipnoz Araştırmaları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Psikiyatri = Psychiatry ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Duygudurum = Mood ; Mizaç = Temperament ; Parlak ışık terapisi = Bright light therapy ; Sirkadiyen ritim = Circadian rhythm ; Terapi = Therapy ; Uyku = Sleep

Özet:
Işık, sirkadyen ritmi 24 saatlik günle uyumlu hale getiren en güçlü uyarandır. Ancak özellikle geceleri yapay ışık kullanımının artması ve düzensiz ışık maruziyeti ile birlikte içsel ritim ile dışsal uyaranlar arasındaki senkronizasyon kaybolmakta ve sirkadiyen ritim bozuklukları giderek yaygınlaşarak birçok sağlık problemini beraberinde getirmektedir. Sirkadiyen ritmi düzenlemek için başvurulan yöntemler arasında parlak ışık terapisi farmakolojik olmayan, etkili ve kabul görmüş biyolojik bir yöntem olarak öne çıkmaktadır. Özellikle mevsimsel duygudurum bozukluklarının tedavisinde sıklıkla kullanılan parlak ışık terapisinin yeme bozuklukları, dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu, demans, Alzheimer ve diğer davranışsal sendromlar üzerindeki etkisini araştıran çok sayıda çalışma bulunmaktadır. Ancak literatürde sağlıklı gençlerin duygudurumu üzerindeki etkisini araştıran bir çalışmaya rastlanmamıştır. Bu çalışmada, parlak ışık tedavisinin sağlıklı gençlerde sirkadiyen ritim ve mizaç (duygudurum) üzerindeki etkisi plasebo kontrollü olarak araştırılmaktadır. Çalışma grubuna (n=11) 10 gün boyunca sabah 08:30-10:30 saatleri arasında 30 dk-10.000 lux parlak ışık, kontrol gubuna (n=12) ise diğer parametreler aynı olacak şekilde 600 lux ışık uygulanmıştır. Sonuç olarak, çalışma grubundaki katlımcıların ışık terapisi sonrasında Beck Depresyon Envanteri (BDI) puanında (ilk test ort. = 8,81; son test ort. = 6,45; z = -2,322; p = ,020), Duygudurum Profili (POMS) yorgunluk alt puanında (ilk test ort. = 11,63; son test ort. = 9,27; z = -2,006; p = ,045) ve Duygudurum Ritim Envanteri (MRhI-r) afektif alt puanında (ilk test ortalaması = 2,18; son test ortalaması = 1,10; z = -2,322, p = ,020) anlamlı bir fark olduğu görülmüştür. Kontrol grubunda istatistiksel olarak anlamlı bir fark tespit edilmemiştir.

Abstract:
Light is the strongest stimulator that synchronizes the circadian rhythm with the external dark-light cycle. However, especially with the increase in the use of artificial light at night and irregular light exposure, the synchronization between the internal rhythm and external stimuli disappears and circadian rhythm disorders are becoming common bringing about serious health problems. To regulate the circadian rhythm, bright light therapy stands out as a non-pharmacological and effective biological method. There are many studies investigating the effect of bright light therapy on a large scope of disorders including mood disorders, eating disorders, attention deficit and hyperactivity disorder, dementia, Alzheimer's and other behavioral syndromes. However, to our knowledge, there are not many studies investigating the effect of BLT on healthy young subjects. In the present study, the effect of BLT on mood and circadian rhythm in healthy young subjects was investigated in a placebo-controlled design. The study group (n=11) received 30 min-10,000 lux of bright light between 08:30 and 10:30 in the morning for 10 days, while the control group (n=12) received 600 lux light, with the other parameters being the same. As a result, there was a significant decrease in Beck Depression Inventory (BDI) scores (pre- test mean = 8.81; post-test mean = 6.45; z = -2.322; p = .020), Profile of Mood States (POMS) fatigue sub-scores (pre-test mean = 11.63; post-test mean = 9.27; z = -2.006; p = .045), and Mood Rhythm Instrument (MRhI-r) scores (pre-test= 2,18; post-test mean = 1,10; z = -2,322, p = ,020) of the participants in the study group after light therapy.