Yeşilova ofiyolitinin (Güneybatı Türkiye) uzaktan algılama teknolojileri kullanılarak litolojik haritalaması
Lithological mapping of yeşilova ophiolite (Southwestern Turkey) using remote sensing technologies
Yazar: ALPER ŞEN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MUTLU ÖZKAN
Kocaeli Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Jeoloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Jeoloji Mühendisliği = Geological Engineering
Dizin: Likya napları = Lycian nappes ; Melanj = Melange ; Ofiyolit = Ophiolite ; Uzaktan algılama = Remote sensing

Özet:
Bu çalışmada, Batı Toroslar'da bulunan Yeşilova ofiyoliti ve ofiyolitik melanjına ait litolojik birimlerin tanımlanması ve haritalanması için ASTER (Advanced Spaceborne Thermal Emission and Reflection Radiometer) multispektral uydu verileri kullanılmıştır. Yeşilova ofiyolitine ait litolojik birimleri belirlemek için ASTER L1T veri setinin görünür-yakın kızılötesi (VNIR) ve kısa dalga kızılötesi (SWIR) bantlarına bant oranlama ve Temel Bileşen Analizi (PCA) yöntemleri uygulanmıştır. VNIR-SWIR spektral bantlarında uygulanan bant oranları (B1/B2, B3/B4, B4/B5, B4/B8, B5/B3 ve (B6+B9)/(B7+B8)) ve PCA yönteminin seçili temel bileşenlerinin (PC1, PC2, PC3, PC4 ve PC5) aldatıcı renkli kompozit görüntüleri, çalışma alanındaki ana litolojik birimlerin (peridotit, gabro, radyolaryalı çört, amfibolit ve karbonatlı kayaçlar) haritalanmasında ve ofiyolitik kayaçların tanımlanmasında etkili sonuçlar sağlamıştır. ASTER'in kızılötesi termal (TIR) bantlarına uygulanan mafik kayaç indeksi, kalsit indeksi ve kuvars indeksi gibi indeksleri de Yeşilova ofiyolitine ait mafik-ultramafik litolojilerinin bölgesel ölçekte belirlenmesinde başarılı sonuçlar sunmuştur. Sonuç görüntülerinin doğrulanması saha çalışmalarıyla gerçekleştirilmiş ve saha verileriyle tutarlı olduğu görülmüştür. Bu bağlamda, sunulan uzaktan algılama tekniklerinin çalışma alanındaki ofiyolit ve ofiyolitik melanjlara ait litolojik birimlerin haritalanmasında etkili ve yararlı bir yaklaşım olduğuna dair kanıtlar sunulmuştur. Sonuç olarak, ASTER veri setinin Toroslar gibi karmaşık jeolojik yapıya sahip bölgelerde litolojik haritalama çalışmaları için önemli bir araç olduğu değerlendirilmiştir.

Abstract:
This study presents the use of ASTER (Advanced Spaceborne Thermal Emission and Reflection Radiometer) multispectral satellite data for the identification and mapping of lithological units from the Yeşilova ophiolite and ophiolitic mélange in the Western Taurides, Turkey. To delineate the lithological units of the Yeşilova ophiolite, band rationing and Principal Component Analysis (PCA) techniques were applied to the visible-near infrared (VNIR) and shortwave infrared (SWIR) bands of the ASTER L1T data set. The band ratios calculated from VNIR-SWIR spectral bands (B1/B2, B3/B4, B4/B5, B4/B8, B5/B3, and (B6+B9)/(B7+B8)) and the selected principal components (PC1, PC2, PC3, PC4, and PC5) of the PCA method, along with their false-color composite images, yielded effective results in mapping the main lithological units (peridotite, gabbro, radiolarian chert, amphibolite, and carbonate rocks) and identifying the ophiolitic rocks within the study area. Additionally, mafic rock index, calcite index, and quartz index, applied to the thermal infrared (TIR) bands of ASTER, provided successful results in delineating the mafic-ultramafic lithologies of the Yeşilova ophiolite at a regional scale. The validation of the resultant images was carried out through field studies, and they were found to be highly consistent with the field data. In this context, the presented remote sensing techniques provide evidence that they are an effective and useful approach for mapping the lithological units of ophiolites and ophiolitic mélanges in the study area. Consequently, the ASTER data set is considered to be a valuable tool for lithological mapping studies in geologically complex regions such as the Taurides.