Romantik ilişkilerde öznel iyi oluşun pozitif şemalar benliğin ayrımlaşması ve bazı demografik değişkenler açısından incelenmesi
Investigation of subjective well-being in romantic relationships in terms of positive schemas differentiation of self and varios demographic variables
Yazar: MUSTAFA POLAT
Danışman: DOÇ. DR. DURMUŞ ÜMMET
Marmara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Benlik ayrımlaşması = Self discrimination ; Demografik değişkenler = Demographic variables ; Duygusal ilişki = Romantic relationship ; Pozitif şemalar = Positive schemas ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation ; Öznel iyi oluş = Subjective well-being

Özet:
Bu çalışmada romantik ilişkisi olan bireylerin, romantik ilişkideki öznel iyi oluş
düzeylerinin pozitif şemalar, benliğin ayrımlaşması ve bazı demografik 
değişkenler(yaş, cinsiyet, doğum sırası, eğitim düzeyi, algılanan sosyoekonomik 
düzey, ilişki durumu-evli, sevgili/flört, nişanlı/sözlü-, ilişki süresi, partnerle tanışma 
biçimi, daha önce romantik ilişki deneyiminin olup olmama durumu, partner ile 
görüşme sıklığı, yaşanılan yerleşim birimi, çalışma durumu çocuk sahibi olup olmama 
durumu, kronik rahatsızlığı olup olmama durumu) açısından incelenmesi 
amaçlanmıştır.
Araştırmanın evreni romantik ilişkisi olan(evli, nişanlı/sözlü, flört/sevgili) 18 yaş 
üzeri bireylerden oluşmaktadır. Araştırmanın örneklemini kolay ulaşılabilir 
örnekleme yöntemiyle ulaşılan 803(% 83 Kadın) katılımcı oluşturmaktadır. Veri 
toplamak amacıyla Kişisel Bilgi Formu, Romantik İlişkilerde Öznel İyi Oluş Ölçeği, 
Pozitif Şema Ölçeği ve Benliğin Ayrımlaşması Ölçeği kullanılmıştır. 
Bu araştırmada, ilişkisel tarama modelinin alt desenleri olan "nedensel karşılaştırma 
deseni, yordayıcı araştırma deseni ve açıklayıcı araştırma deseni" kullanılmıştır. 
Verilerin istatistiksel analizinde SPSS Statistics 22 paket programı kullanılmıştır.
Çalışmada kullanılan ölçeklerin ve alt ölçeklerin iç tutarlılık değerlerinin kabul edilir 
düzeyde olduğu tespit edilmiştir. Araştırmanın amaçları doğrultusunda Pearson 
Momentler Çarpımı Korelasyonu, Çoklu Regresyon Analizi, Bağımsız Grup t Testi 
Tekniği, Tek Yönlü Varyans Analizi (ANOVA) Tekniği, Kruskal Wallis-H Testi, 
Levene Testi, Post-hoc (Scheffe, Dunnett T3, Tukey HSD, Bonferroni) testleri, Mann 
Whitney U testi kullanılmıştır. 
Katılımcıların romantik ilişkilerde öznel iyi oluş düzeyi ile pozitif şema düzeyleri ve 
benliğin ayrımlaşması düzeyleri arasında pozitif yönde anlamlı ilişkiler bulunmuştur. 
Katılımcıların pozitif şema düzeyleri ve benlik ayrımlaşma düzeyleri romantik 
ilişkilerdeki öznel iyi oluş düzeylerini pozitif yönde anlamlı şekilde yordadığı 
sonucuna ulaşılmıştır. Katılımcıların romantik ilişkideki öznel iyi oluş düzeyleri yaş, 
algılanan sosyo-ekonomik düzey, ilişki durumu(evli, sevgili/flört, nişanlı/sözlü), ilişki 
süresi, görüşme sıklığı, çalışma durumu, çocuk sayısı ve kronik rahatsızlığın olup
olmaması değişkenlerine göre anlamlı farklılık göstermiştir. Katılımcıların romantik 
ilişkideki öznel iyi oluş düzeyleri cinsiyet, doğum sırası, eğitim düzeyi, tanışma 
biçimi, daha önce başka romantik ilişki deneyimi olup olmaması ve yaşanılan yer 
birimi değişkenlerine göre anlamlı bir farklılık göstermemiştir.

Anahtar kelimeler: Romantik ilişkilerde öznel iyi oluş, pozitif şemalar, benliğin ayrımlaşması

Abstract:
In this study, it was aimed to examine the subjective well-being levels of individuals in 
romantic relationships in terms of positive schemas, differentiation of self and some 
demographic variables(age, gender, birth order, education level, perceived 
socioeconomic level, relationship status-married, lover/dating, engaged/spoken-, 
duration of relationship, way of meeting with the partner, whether there was a previous 
romantic relationship experience, frequency of meeting with the partner, place of 
residence, employment status, whether or not they have children, whether they have a 
chronic illness or not). 
The sample of the study consists of 803 individuals (83% female) over the age of 18, 
who are in a romantic relationship, who can be reached by easily accessible sampling 
method. Personal Information Form, Subjective Well-Being in Couple Relationship 
Scale, Positive Schema Scale and Differentiation of Self Inventory Revised were used to 
collect data.
SPSS Statistics 22 package program was used in the statistical analysis of the data. It 
was determined that the internal consistency values of the scales and subscales used in 
the study were at an acceptable level. For the purposes of the research, Pearson ProductMoment Correlation, Multiple Regression Analysis, Independent Group t-Test, OneWay Analysis of Variance (ANOVA), Kruskal Wallis-H Test, Levene Test, Post-hoc (Scheffe, Dunnett T3, Tukey HSD, Bonferroni) tests, Mann Whitney U test was used.
There was a significant positive correlation between the participants' levels of subjective 
well-being in couple relationships and their levels of positive schema and differentiation 
of the self. It was concluded that the participants' positive schema levels and selfdifferentiation levels positively predicted their subjective well-being levels in romantic 
relationships. Subjective well-being levels of the participants in the romantic relationship 
differed significantly according to the variables of age, perceived socio-economic level, 
relationship status (married, lover/dating, engaged/spoken), duration of relationship, 
frequency of meeting with the partner, employment status, number of children, and 
presence of chronic illness. The subjective well-being levels of the participants in the 
romantic relationship did not show a significant difference according to the variables of
gender, birth order, education level, meeting style, whether there was any other romantic 
relationship experience before and the place of residence.

Keywords: Subjective well-being in couple relationships, positive schemas, differentiation of self