Çocuklarda otizm spektrum bozukluğunun M-CHAT (modified checklist for autism in toddlers/ değiştirilmiş erken çocukluk dönemi otizm tarama ölçeği) ve TIDOS (three-item direct observation screen/ üç maddelik direk gözlemsel tarama) tarama testleri ile değerlendirilmesi
Çocuklarda otizm spektrum bozukluğunun M-CHAT (modified checklist for autism in toddlers/ değiştirilmiş erken çocukluk dönemi otizm tarama ölçeği) ve TIDOS (three-item direct observation screen/ üç maddelik direk gözlemsel tarama) tarama testleri i̇le değerlendirilmesi
Yazar: SEDA TOPÇU
Danışman: PROF. DR. BETÜL ULUKOL
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı / Sosyal Pediatri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Otistik bozukluklar = Autistic disorder ; Otizm spektrum bozukluğu = Autism spectrum disorder ; Teşhis testleri = Diagnostic tests ; Çocuklar = Children ; Ölçekler = Scales

Özet:
Otizm Spektrum Bozukluğu, sosyal alanda farklı derecelerde bozulma, iletişim ve davranış
alanlarında sorunlar, bilişsel gelişmede gecikme ile seyreden heterojen bir nöropsikiyatrik bozukluktur.Bu araştırmadaki amacımız çocuklarda otizm spektrum bozukluğunu gözleme dayalı bir test olan TIDOS ve ebeveynin çocuğun gelişimi hakkında verdiği bilgilere dayanan M-CHAT tarama testleri ile değerlendirmek ve OSB etiyolojisinde bazı faktörlerin rolünü araştırmaktır.Tarama testlerinin kullanıldığı boylamsal analitik bir araştırma olan bu çalışmanın örneklemini;Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Sosyal Pediatri Polikliniğine 2015 yılında sağlıklı çocuk izlemi ve aşı uygulanması için getirilen çocuklardan random olarak seçilmiş ve ailesi araştırmaya katılmayı kabul etmiş 16-38 aylık 511 çocuk oluşturmuştur. Çocukları OSB açısından taramak üzere her çocuk için MCHAT ve TIDOS olmak üzere iki farklı değerlendirme testi uygulanmıştır. Ayrıca M-CHAT taramasında otizm riski tespit edilen olgulara M-CHAT/F görüşmesi de yapılmıştır.Her iki tarama testinden birinde ya da her iki testte risk saptanan çocuklar Ankara Üniversitesi Çocuk Psikiyatri Kliniği'nde bir öğretim üyesi tarafından değerlendirilmiş, klinik yaklaşım ile birlikte standart tanısal
plan olan Otizm Tanısal Gözlem Programı-2 (ADOS-2) uygulanarak OSB açısından kesin tanı
konulmuştur. Araştırmaya dahil edilen 511 çocuğun yaş ortalaması 26,5 ay olup çocukların 263'ü kız, 248'i erkektir. Kırk altı olgu M-CHAT pozitif, M-CHAT pozitif olan olguların 18'i M-CHAT/F pozitif ve 5 olguda da TIDOS pozitif bulunmuştur. Toplamda M-CHAT/F pozitif olan 18 olgunun 16'sı ve TIDOS pozitif olan 5 olgunun aileleri Çocuk Psikiyatrisi değerlendirmesini kabul etmiştir. Psikiyatriye giden 5 çocuk otizm tanısı almıştır. Tanı alan çocukların 2'sinin M-CHAT ve TIDOS testleri pozitif, 2'sinin yalnızca TIDOS'u pozitif, birinin yalnızca M-CHAT/F'ı pozitiftir. Araştırmamızda otizm sıklığı 104'te
1'dir. Yapılan testlerin duyarlılıkları sırasıyla TIDOS için %80 ve M-CHAT için %60'dır. TIDOS'un özgüllüğü %99,8, M-CHAT'in özgüllüğü %96 bulunmuştur. TIDOS'un PTD'i %80, M-CHAT'inki ise %14 olup, NTD'leri benzerdir.
Sağlıklı çocuk izleminde OSB taraması için M-CHAT ve TIDOS beraber yapıldığında OSB
taraması çok daha etkili yapılmış olacaktır.Böylece OSB'li olgulara erken tanı ile erken müdahale edebilmek mümkün olacaktır.
Anahtar Kelimeler: Otizm, Tarama, M-CHAT, TIDOS

Abstract:
Evaluation of Autism Spectrum Disorders in Children by Using M-CHAT (ModifiedChecklist
for Autism in Toddlers) and TIDOS (Three-Item Direct Observation Screen)
Autism spectrum disorders are a heterogeneous set of conditions that present with various
degrees of impairments in social interaction, behavior, and communication and latency of cognitive development. The purpose of this study is to evaluate the ASD in children with TIDOS which is an observational screening tool and M-CHAT which base on parents information about development of their child. A total of 511 children aged 16 months to 38 months who had admitted to Ankara University, Division of Social Pediatrics for healthy child care visits or vaccination between May 2015 and December 2015 and whose parents accepted to enroll the study formed the sample of this longitudinal analytic study. Two different screening programs; M-CHAT and TIDOS were used to screen the children for ASD. M-CHAT/F was performed to the children whose M-CHAT screening test positive for ASD. A Child Psychiatrist from Ankara University, Department of Child Psychiatry evaluated the
children whose M-CHAT positive by using ADOS-2. The average age of 511 children (263 girls and 248 boys) were 26.5 months. Forty six of 511 children had M-CHAT positive screening test. Twenty-three parents (parents of 16 of 18 M-CHAT/F positive children and all TIDOS positive children) accepted further evaluation by child psychiatrist. In total, 5 children were diagnosed as ASD. Two of those children had both M-CHAT/F and TIDOS positive tests, 1 of 5 children had only M-CHAT/F test and 2 of 5 had only TIDOS positive tests.
In current study, the prevalence of the autism was found 1/104. The sensitivity of TIDOS and M-CHAT for autism were found %80 and %60; respectively and the specifity of TIDOS and
M-CHAT were found %99.8 and %96; respectively. The PTD of TIDOS and M-CHAT were found %14
and % 80; respectively and the NTDs of the tests were found similar.
The combined use ofM-CHAT and TIDOS tests should support more effective screening of
ASD in the healthy child care visits. This intervention may lead the early diagnosis and treatment of ASD.
Keywords: Autism, Screening, M-CHAT, TIDOS