Pterjiumda neopterin düzeylerinin ve kinürenin yolağının değerlendirilmesi
Evaluation of neopterin levels and kynurenine pathway in pterygium
Yazar: BİLGE KILIÇARSLAN
Danışman: PROF. DR. TERKEN BAYDAR
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Farmasötik Toksikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology
Dizin: Biyobelirteçler = Biomarkers ; Göz hastalıkları = Eye diseases ; Gözyaşları = Tears ; Kinürenin = Kynurenine ; Neopterine = Neopterine ; Pterjium = Pterygium ; Triptofan = Tryptophan ; İndoller = Indoles

Özet:
Kılıçarslan, B., Pterjiumda Neopterin Düzeylerinin ve Kinürenin Yolağının Değerlendirilmesi, Hacettepe Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Farmasötik Toksikoloji Programı Doktora Tezi, Ankara, 2018. Pterjium, konjonktiva dokusunun kornea üzerine doğru ilerlediği, inflamatuvar ve dejeneratif bir göz hastalığıdır. Patogenezinde ultraviyole ışınlar, p53 tümör baskılayıcı gen, immünolojik ve inflamatuvar mekanizmalar gibi etmenlerin rol oynadığı bilinmesine rağmen etiyolojisinin belirsizliğini koruması ve çok sık tekrar eden bir klinik seyir göstermesi nedeniyle, bu patolojide neopterin gibi yenilikçi biyogöstergelere gereksinim vardır. Neopterin, hücresel immün aktivasyonu ifade eden konjuge olmayan bir pteridindir ve birçok patolojinin erken tanı ve seyrinde önemli bir biyogösterge olarak kabul edilmektedir. Hücresel immüniteyi yansıtan diğer bir gösterge, bulunduğu dokuda triptofanı tüketerek kinürenin oluşmasında rol oynayan indolamin 2,3-dioksijenaz (İDO) enzimidir. Bu tez çalışmasında, pterjiumda neopterin konsantrasyonları ve İDO aktivitesini ifade eden kinürenin/triptofan oranı belirlenerek immün aktivasyon durumu değerlendirilmiştir. Bu amaçla pterjium hastalarında (n=31) ve sağlıklı kontrol grubunda (n=32) neopterin, triptofan ve kinürenin düzeyleri ölçülmüştür. İmmün aktivasyonun sistemik değerlendirilmesinde serum, lokal değerlendirilmesinde ise gözyaşı örnekleri kullanılmıştır. Pterjium hastalarında serum neopterin konsantrasyonları ve kinürenin/triptofan oranının kontrol grubuna göre yüksek ve birbirleri ile ilişkili olduğu bulunmuştur (p<0,05). Bu durum, immün stimülasyonun göstergesi olan İDO aktivitesinin pterjiumda indüklendiğini ve hastalığın patogenezinde immünolojik yolakların, özellikle de T-hücre aracılıklı immünitenin katkısı olduğunu göstermektedir. Elde edilen sonuçlara göre neopterin gibi biyogöstergelerin pterjium kliniğinde kullanım potansiyeli olduğu düşünülmektedir.

Anahtar Kelimeler: pterjium, neopterin, kinürenin, triptofan, biyogösterge
Bu tez, Hacettepe Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Koordinasyon Birimi'nin THD-2017-16538 numaralı projesi ile desteklenmiştir.

Abstract:
Kilicarslan B., Evaluation of Neopterin Levels and Kynurenine Pathway in Pterygium, Hacettepe University Institute of Health Sciences Ph.D. Thesis in Pharmaceutical Toxicology, Ankara, 2018. Pterjium is an inflammatory and degenerative eye disease in which conjunctival tissue grows onto cornea. Despite the fact that factors such as ultraviolet radiation, p53 tumor suppressor gene, immunologic and inflammatory mechanisms play a role in the pathogenesis, its etiology remains unclear. High recurrence rates of pterygium reveals the need for innovative biomarkers such as neopterin in clinical practice. Neopterin is an unconjugated pteridine which expresses cellular immunity and is considered to be an important biomarker in the early diagnosis and prognosis of many pathologies. Another indicator that reflects cellular immunity is the enzyme indoleamine 2,3-dioxygenase (IDO), which plays a role in the formation of kynurenine by consuming tryptophan in the tissues. In this study, immunological activation status was evaluated in pterygium by determination of neopterin concentrations and the ratio of kynurenine/tryptophan, which reflects IDO activity. For this purpose, neopterin, tryptophan and kynurenine levels were measured in pterygium patients (n=31) and healthy control group (n=32). Serum samples were used for systemic evaluation of immune activation and tear samples were used for local evaluation. Compared to control group, serum neopterin concentrations and kynurenine/tryptophan ratio were increased and found to be related to each other in pterygium patients (p<0.05). This demonstrates that IDO activity, an indicator of immunostimulation, is induced in pterygium and immunologic pathways, particularly T-cell mediated immunity, contribute to the pathogenesis of the disease. Our results have been pointed out that neopterin is an important biomarker for diagnosis and monitoring pterygium.

Keywords: pterygium, neopterin, kynurenine, tryptophan, biomarker
This thesis was supported by Hacettepe University Scientific Research Projects Coordination Unit with the project numbered THD-2017-16538.