Türkiye'de kalkınma anlayışının dönüşümü: Bütüncül planlamadan stratejik planlamaya
Transformation of development perspective in Turkey: From comprehensive planning to strategic planning
Yazar: ERKAN MUNİROĞLU
Danışman: YRD. DOÇ. DR. MELTEM KAYIRAN
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Maliye Ana Bilim Dalı / Maliye Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Ekonomi = Economics ; Kamu Yönetimi = Public Administration ; Maliye = Finance
Dizin: Bütüncül düşünme = Holistic thinking ; Bütüncül planlama = Comprehensive plannig ; Ekonomi = Economy ; Ekonomi politikaları = Economic policies ; Kalkınma = Development ; Kalkınma planları = Development plans ; Kalkınma politikaları = Development policies ; Kamu ekonomisi = Public economy ; Stratejik planlama = Strategic planning

Özet:
Türkiye'de planlama çalışmalarına 30 Eylül 1960 yılında Devlet Planlama Teşkilatı'nın (DPT) kurulması ile birlikte hız verilmiş; ilk önce 1962 yılı için bir yıllık program hazırlanmış ve uygulanmış; sonra 1963 yılında 1963-1967 yıllarını kapsayan ve kalkınma için içe dönük-ithal ikameci sanayileşmeye dayalı bir stratejiyi benimseyen Birinci Beş Yıllık Kalkınma Planı yürürlüğe girmiştir. 24 Ocak 1980 yılında ise, yani Dördüncü Beş Yıllık Kalkınma Planı'nın yürürlükte olduğu bir tarihte alınan istikrar tedbirleri ile birlikte kalkınma yolunda yeni bir aşamaya geçilmiştir. İçe dönük-ithal ikameci bir stratejiden dışa dönük-ihracata dayalı bir stratejiye evrilen kalkınma stratejisi ile birlikte kamu yönetimi anlayışı ve beraberinde planlama anlayışı da dönüşmüştür. Böylece yeni planlama anlayışı ile bir yandan bürokratik yönetme biçiminden yönetişime doğru yönetsel bir dönüşüm yaşanırken diğer yandan ulusal kalkınmadan bölgesel kalkınmaya doğru evrilen iktisadi bir dönüşüm de yaşanmıştır. Bütüncül planlamadan stratejik planlamaya veya ulusal kalkınmadan bölgesel kalkınmaya evrilen bu sürecin detaylı bir şekilde analiz edilmesi geleceğin kalkınma politikaları açısından önem taşımaktadır. Bu nedenle bu çalışma, kalkınma planları penceresinden Türkiye'de kalkınma ve planlama anlayışının dönüşümüne odaklanmaktadır. 




Anahtar Kelimeler: Kalkınma, Planlama, Bütüncül Planlama, Stratejik Planlama

Abstract:
The preparation of planning in Turkey begins in 1960 with the establishing of State Plannig Organization (DPT). At first, yearly programme is prepared and implemented in 1962, then in 1963 First Five Years Development Plan which includes 1963-1967 period and which prefers import-substitution industrialization strategy for development, comes into force. In 1980, the time of Fourth Five Years Development Plan still in progress, because of the accepting stabilization programme, Turkey passes to new development strategy which prefers export oriented industrialization. This change takes place with new public administration approach which changes the type of planning. Thus, on one hand the new type of planning transforms the form of public administration which called bureaucratic into governance, transforms the national development approach to regional development approach on the other hand. Comprehensively analaysing this transformation process is important for new development policies. That's why this study focuses on transformation of development and planning perspective in Turkey with the eye of development plans.



Keywords: Development, Planning, Comprehensive Plannig, Strategic Planning,