Kök hücre çalışmalarının ortaya çıkardığı sorunlara etik ve teolojik bir yaklaşım
A theological and ethical approach towards the problems stemmed from stem cell studies
Yazar: LÜTFİYE GÜLAY BİLGİN
Danışman: PROF. DR. ŞABAN ALİ DÜZGÜN
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Kelam Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2011
Konu: Din = Religion
Dizin: Etik = Ethics ; Kur'an-ı Kerim = Koran ; Kök hücreler = Stem cells ; Tıp etiği = Medical ethics ; İslamiyet = Islam

Özet:
İnsan hayatının temel yapısını oluşturan kök hücreler, aynı zamanda sınırsız bölünme ve her türlü vücut hücresine dönüşebilme kabiliyetine sahip olması sebebiyle de özellikle 2000'li yılların başından itibaren üzerinde en çok araştırma yapılan konulardan biri olmuştur. İnsan neslinin sağlığı ve geleceği bakımlarından büyük önem kazanan kök hücre çalışmaları, tıp ve biyoloji gibi fen bilimlerini ilgilendirdiği kadar insanın biyolojik ve psikolojik yapısı ve geleceği üzerinde taşıdığı büyük önem itibariyle de etik ve teoloji gibi sosyal bilimlerin de ilgi odağı haline gelmiştir.Henüz yeni gelişen ve tıbbi ve biyolojik bir çalışma alanı olan kök hücre araştırmaları, (insanın var oluş sürecini ilgilendirmesi ve etkilemesi ve insan neslinin geleceğini ilgilendirmesi gibi temel faktörler nedeniyle), birçok etik ve teolojik tartışmaların ortaya çıkmasına sebep olmuştur. Bu tartışmaların ortaya çıkmasında kök hücre araştırmalarının nerede başlayıp nerede durması gerektiği, insan hayatının başlangıcı meselesi, insan onuru meselesi, insan genetiğinin korunması gibi temel tartışma alanları başat rol oynamıştır.Mevcut tez, tıbbi etiğin altından kalkamadığı yukarıda bahsi geçen biyo-etik problemlere İslam düşüncesinin temeli olan Kuran anlayışının bir çözüm alanı geliştireceğini ve büyük bir katkı sunacağını savunmaktadır. Mevcut çalışma, bu savunmayı yaparken, İslam tıp etiğinin metodunu kullanarak ortaya koyduğu tezi üç temel konu başlığı altında incelemeyi planlamıştır. Birinci bölümde, Kök Hücre çalışmalarının tarihi süreci ilgili gelişmeler ortaya konmuştur. İkinci bölümde, Kök Hücreler üzerinde yapılan çalışmalar tıbbi etik açıdan incelenmiştir. Üçüncü bölümde ise Kök Hücre çalışmalarının Kur'an açısından incelenmesi ve değerlendirilmesi yapılmıştır.

Abstract:
As the Stem Cells form the basis of human life system and have many vital features such as segmentations and mutation into somatic cells they have been become a focus of medical and biological researches especially from the years 2000 onwards. Stem Cell studies are not only important for the life sciences but also for social sciences, because they have been pertinent to human body and to the future of human life, and for this reason theology and ethics have paid a closer attention to the new developments occurring on the stem cell surveys.As the stem cell studies are involved in human body and future of human life they have caused intense debates and disputes among the specialists related to medical ethics. Because the specialists on medical ethics have been unable to come to term with these bioethical issues Islamic Theology, Qur?an, challenged to make a viable solutions to the issues related to ethical disputes coming as a result from stem cell studies.As a result this thesis maintains that Qur?an?s philosophy constitutes a good ground to the ethical problems deriving from the stem cell research and it aims to prove its case through using the method of Islamic Medical Ethic and examining three main topics in three sections. In the first section, the developments in stem cell research will chronologically be examined. In the second section ethical debates and disputes related to stem cell studies will be analyzed. In the third section, stem cell studies will be scrutinized through the lenses of Qur?an and the views of Islam will be made clear and the ultimate synthesis will be reached.