Anakentlerin mali sorunları: İstanbul Büyükşehir Belediyesi örneği
Finance problems of metropolitan cities: Example of İstanbul Metropolitan Municapility
Yazar: ŞEYDA SIRTAŞ
Danışman: PROF. DR. NİHAT FALAY
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Maliye Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration ; Maliye = Finance

Özet:
Kentlerin tarihinde, iki tarihsel dönüşüm önemli olmuştur. Bu dönüşümlerden ilki olansanayileşme, kırsal kesimden kentte yoğun bir göçe neden olmuş; bu da nüfus artışını vekentsel sorunları beraberinde getirmiştir. Kentlerin mekansal olarak büyümesi anakentlerioluşturan temel etkenlerin başında gelmiştir. Dolaylı olarak sanayileşme, anakentlerinoluşmasına neden olmuştur. Sanayileşme tüm dünyada benzer etkiler göstermiş ancakkoşulları farklı olan bölgeler, bu etkenleri kendi iç yapılarına göre şekillendirmiştir.Kentleri etkileyen ikinci bir dönüşüm de, küreselleşmedir. Küreselleşme, ademimerkezileşmeye doğru bir hareketi beraberinde getirmektedir. Merkezi devletin eğitim, sağlıkgibi hizmet alanlarından çekilmesi anakentlerde yerel yönetimlerin bir çok alandasorumluluklarının artmasına neden olmuştur. Aynı zamanda anakentlerin kaynak temelindeaynı ölçüde bir artış olmamıştır. Artan sorumluluklar ve durgun ya da azalan kaynaklarınbileşkesi, anakentler açısından birçok zorluklara neden olmuştur. Bu, özellikle merkeziyetçiyönetime sahip ülkelerde geçerlidir. Bu ülkelerde, sorumluluklar yerel yönetimleredevredilmekte ve aynı zamanda merkezi yönetim transferleri de azaltılmaktadır.Birçok anakent yönetiminin, bu duruma yanıtı aynı şekilde olmaktadır.Sorumluluklar ve mali kaynaklar arasındaki bu dengesizliğin çözümü için anakent yönetimlerihizmetlerin özelleştirilmesi, belediye şirketlerinin özel firmalara devredilmesi, borçlanmaşeklinde kaynak bulmaya çalışmaktadırlar. Bu da hem yönetimlerin mali özerkliğinizedelemekte hem de hizmetlerin kamusal nitelikten uzaklaşmasına neden olmaktadır.

Abstract:
Two historical transformations have been most important in the history of cities. Thefirst of these transformations was industrialization which prompted mass migration from ruralareas to cities. This brought a rise in population and in urban problems. The spatial growth ofcities is one of the main factors in the formation of metropolitan cities. Indirectly industrialization created the metropolitan city. While the general character of industrializationwas similar all over the world, the specific conditions of different regions such as internalstructures shaped its effects differently.A second transformation that has affected cities is globalization. Globalization iseverywhere accompanied by a movement toward decentralization. As central governmentsdevolve functions to lower levels of government, metropolitan governments have had to takeon increased responsibilities in many fields; education, health, and public services. At thesame time the resource bases of the metropolitan governments have not seen a comparativeincrease. The combination of increasing responsibilities and essentially stagnant, or evendecreasing, resources has created a number of difficulties. This is particularly true in countrieswith centralized governance structures. In these countries responsibilities have been devolvedand at the same time central government transfers have been cut.The responses of most metropolitan governments have been similar. To solve thisimbalance between responsibilities and financial resources, they have tried privatizingservices, either by outsourcing or by turning over municipal companies to private control, andassuming debt. Both of these approaches damage financial autonomy and change thecharacter of ?public? services.