Türk sinemasında Doğu temsili
The representation of East in Turkish cinema
Yazar: MAHMUT KEMAL AÇIKYOL
Danışman: PROF. DR. MERAL SERARSLAN
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Radyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı / Radyo-Televizyon ve Sinema Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Sahne ve Görüntü Sanatları = Performing and Visual Arts
Dizin: Doğu Anadolu bölgesi = Eastern Anatolia region ; Doğu kültürü = Eastern culture ; Doğu toplumu = Eastern society ; Modernizm = Modernism ; Sinema = Cinema ; Temsil = Representation ; Türk sineması = Turkish cinema ; Ötekileşme = Otherisation ; Ötekilik = Otherness

Özet:
Bu çalışma doğu kökenli Türkiye vatandaşlarının, Türk sinemasında hangi bağlamda temsil edildiğini saptamak adına kaleme alınmıştır. Üç bölümden oluşan tezin ilk bölümünde; Modernleşme kavramının kapsamı, temsil kavramı ve temsil çalışmaları üzerine araştırma yapılmıştır. Öteki ve ötekileştirmenin tarihsel evrimi çalışma kapsamına dâhil edilerek modernlik, temsil ve öteki arasındaki bağıntı incelenmiştir. "Türk Modernleşmesi Bağlamında Sinemada Doğu Temsili" başlığı altındaki ikinci bölümde; sinemanın temsiller üzerinden inşa ettiği üretimler incelenmiştir. Popüler kültürün en önemli aygıtı olan sinema ile temsil ilişkisi ve filmlerdeki temsil pratikleri bu bölümün odak noktası olmuştur. Teorik çerçeve dâhilinde modernleşme ve Türk modernleşmesi arasındaki etkileşim incelenmiştir. Bu bağlamda Türk sinemasında öteki söyleminin doğu ve doğululuk temsillerinde açığa çıktığı görülmüştür. Son bölümde ise, Türkiye sinemasındaki doğu temsillerinde ortaya çıkan öteki ve ötekileştirmenin izlekleri aranmıştır. Bu kapsamda çalışmanın örneklemi 1982-2016 yılları arasında çekilmiş, öteki ve ötekileştirme öğeleri taşıdığı varsayılan Türkiye yapımı beş film üzerinden hareketle oluşturulmuştur. Bu doğrultuda beş film; filmlerin öyküsü, karakterleri, diyalogları, konum, ataerkillik ve modernlik-ilkellik bağlamında ele alınarak öteki ve ötekileştirmeye dair ayrıntılı bir şekilde analiz edilmiştir.

Abstract:
This study was written to determine Turkish citizens whom have eastern origins are represented in Turkish cinema. In the first part of the thesis, which consists of three parts; Research has been done on the scope of the concept of modernization, the concept of representation and representation theories. The relationship between modernity, representation and the other has been examined by including the historical evolution of the other and othering within the scope of the study. In the second section under the title "Eastern Representation in Cinema in the Context of Turkish Modernization"; The productions that cinema has built over representations are examined. Representation relationship with cinema, which is the most important device of popular culture, and representation practices in films have been the focus of this section. Within the theoretical framework, the interaction between modernization and Turkish modernization is examined. In this context, it has been seen that the discourse of other in Turkish cinema is revealed in the representations of east and orientalism. In the last section, themes of the other and othering that emerge in representation of east in Turkish cinema were searched. In this context, the study sample was taken as five movies that have been made between 1982 and 2016, that assumed to have themes of the other and othering. In this direction; five films, the stories of the films, characters, dialogues, location, patriarchy, and modernity-primitiveness are analyzed in detail regarding the other and othering.