İslâm hukukunda nikâhı sonlandıran haller (Hanefî-Şafiî mezhebi özelinde)
The cases that terminate marriage in İslamic law (Specific to the Hanafi-Shafi sect)
Yazar: ZEKİ GÜNBEY
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SEZAİ BEKDEMİR
Yozgat Bozok Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Din = Religion
Dizin: Boşanma = Divorce ; Hanefiler = Hanifies ; Kur'an-ı Kerim = Koran ; Mezhepler = Sects ; Nikah = Marriage ; İslam hukuku = Islamic law ; İslamiyet = Islam ; Şafiler = Shafis

Özet:
İslâm dini insanın ferdî ve ictimaî hayatının bütününü kapsayacak şekilde düzenlemeler getirmiş, bununla kişiyi Allah'ın razı olduğu bir hayat yaşamaya sevk etmek ve kişinin hem dünya hem de ahiret mutluluğunu kazanmasını istemiştir. Öyle ki bu düzenlemeler çocuğun anne karnına düşmesinden hayatın sonuna kadar hatta ondan sonrasını bile içine almaktadır. Aile ile ilgili nikâh, mehir, talâk, iddet gibi konular da bu düzenlemeler arasındadır. 
Aile olmak, cinsel arzu ve ihtiyaçlarını meşru´ şekilde karşılamak, gelecek için hayırlı nesiller yetiştirmek kastıyla kadın ve erkeğin nikâh bağıyla bir araya gelmesi demektir. Aile olmak sorunsuz, problemsiz, her şeyin mükemmel olduğu bir yapı demek değildir. Önemli olan bu problemlerin halledilmesi ve aile birlikteliğinin devam etmesidir. Ancak bazen eşlerin evlilik hayatını bu problemler veya farklı nedenlerle sonlandırmak istemesi de bu hayatın bir gerçeğidir. 
İslâm hukukunda eşler arasında geçinmenin mümkün olmadığı, evliliğin kişilere ve topluma zarar verdiği durumlarda boşanma meşru´ bir yol olarak görülmüştür. İslâm dini talâk hakkını da normalde erkeğe vermiş, erkeğin boşamaya yanaşmadığı ve kadın tarafından evliliğin devamı istenmediği hallerde de bir bedel karşılığında veya hâkim kararıyla boşanmaya izin verilmiştir.
Bu çalışmada talâk kavramının tanımı, meşru´ oluşunun delilleri, boşayan ve boşanan açısından şartlar, talâkın çeşitli açılardan sınıflandırılması ilk bölümde, devamında  talâkla ilgili kavramlar; tefvîz, tefrik, fesih, îlâ, liân ve zıhâr konu bütünlüğü sağlanması ve okuyucunun zihninde soru kalmaması için yine birinci bölümde ele alınmaktadır. İctihad farklarının geçmişte olduğu gibi günümüz insanının sorunlarına çözüm sunan bir rahmet olduğu bilinciyle ikinci bölümde Hanefî ve Şâfiî mezhebi arasında talâk ile ilgili meseleler iki ekolün kendi kaynaklarından delilleriyle ele alınmaktadır. Ayrıca bazı durumlarda diğer ekollerin ve fakihlerin görüşüne de günümüzdeki problemlere çıkış yolu sunduğu için yeri geldiğinde değinilmiştir.

Abstract:
The religion of Islam has brought regulations to cover the whole of the individual and social life of the person, and with this, it wants to lead the person to live a life that Allah is pleased with and to gain happiness both in this world and in the hereafter. So much so that these regulations include the birth of the child in the mother's womb until the end of life and even after that. Issues such as marriage, mahr, talaq, and idda related to the family are among these regulations.
Being a family means meeting the sexual desires and needs legitimately and bringing men and women together with the aim of raising good generations for the future. Being a family does not mean a structure where everything is perfect. The important thing is to solve these problems and to continue the family unity. However, it is also a fact of life that sometimes spouses want to end their married life for these problems or for other reasons.
In Islamic law, divorce is seen as a legitimate way in cases where it is not possible to live between spouses and marriage harms individuals and society. The religion of Islam normally gave the right of talaq to the man, and in cases where the man did not want to divorce and the woman did not want the continuation of the marriage, divorce was allowed in return for a price or by the decision of a judge.
In this study, the definition of the concept of talaq, the proofs of its legitimacy, the conditions in terms of the divorced and the divorced, the classification of talaq from various aspects, in the first part, the concepts related to talaq; tafviz, tafrik, termination, ilâ, lian and zıhar are discussed in the first chapter in order to ensure the integrity of the subject and not to leave any questions in the mind of the reader. With the awareness that ijtihad differences are a mercy that offers solutions to the problems of today's people as in the past, in the second part, the issues related to talaq between the Hanafi and Shafi'i sect are discussed with the evidences from the sources of the two schools. In addition, in some cases, the views of other schools and jurists are also mentioned when appropriate, as they offer a way out for today's problems.