Tüketicilerin etnosentrik tüketim eğilimleri ile sosyo-politik tutumları arasındaki ilişkiler
The relationships between consumers' ethnocentric tendencies and socio-political attitudes
Yazar: ULVİ CENAP TOPÇU
Danışman: YRD. DOÇ. DR. SELİM SAİD EREN
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Etnosentrizm = Ethnocentrism ; Sosyopolitik = Socio-political ; Tüketici tutumları = Consumer attitudes ; Tüketiciler = Consumers ; Tüketim = Consumption ; Tüketim davranışları = Consumption behaviours ; Tüketim kültürü = Consumption culture ; Yabancı ürünler = Foreign products

Özet:
Bu çalışmanın amacı, tüketicilerin sahip oldukları sosyo-politik tutumlarla tüketim eğilimleri arasındaki ilişkileri çözümlemektir. Bu amaçla çalışmada, yerli ürün yargısının biçimlendirici etkisini dikkate alarak, tüketici etnosentrizmi eğilimi ve yabancı ürün satın alma niyetinin, ele alınan sosyo-politik tutumlar ile arasındaki ilişkiler çözümlenmektedir.
Birinci bölümde, teorik altyapı, irdelenen değişkenlerin ve değişkenler arası ilişkilerin tartışılması ile kurulmaktadır. Bu amaçla etnosentrizm kavramı kültür ve kimlik, grup üyeliği, grup dayanışması ve öteki ile kurulan ilişki bağlamında; tüketici etnosentrizmi kavramı tüketimin kültürel ve sosyal temelleri, tüketici etnosentrizminin kökenleri, yerli ürün yargısı ve yabancı ürün satın alma niyeti bağlamında ve tüketici etnosentrizmi eğilimi ölçeği (CETSCALE) dikkate alınarak; konu edilen sosyo-politik tutumlar olan milliyetçilik, vatanseverlik ve muhafazakârlık genel özellikleri bağlamında tartışılmaktadır.
Sonraki bölümde, araştırmanın kavramsal modeli oluşturulmuş ve hipotezler geliştirilmiştir. Sonrasında, örneklem ve veri toplama yöntemi açıklanarak, 303 kişiden elde edilen verilerin analizlerinin bulguları ortaya konulmuştur.
Verilerin analiz edilmesi ve öne sürülen hipotezlerin sınanması ile ulaşılan sonuçlar, üçüncü bölümde tartışılmaktadır. Buna göre milliyetçilik, vatanseverlik ve muhafazakârlığın tüketici etnosentrizmi eğilimini pozitif yönde etkilediği; vatanseverliğin ve tüketici etnosentrizminin yabancı ürün satın alma niyetini negatif yönde etkilediği saptanmıştır. Diğer taraftan milliyetçilik ve muhafazakârlığın, yabancı ürün satın alma niyetini negatif yönde etkilediğine ve yerli ürün yargısının yabancı ürün satın alma niyeti üzerinde biçimlendirici etkisine dair herhangi bir bulgu tespit edilememiştir. Ayrıca çalışmanın sonunda uygulamacılara ve araştırmacılara yönelik öneriler sunulmaktadır.

Abstract:
The purpose of this study is to investigate the relationships between socio-political attitudes and consuming tendencies of consumers. Hence the relationships between consumer ethnocentrism tendency, local product judgment moderated intention to buy foreign products and related socio-political attitudes are analyzed.
In the first section, the theoretical base is structured by discussion of the investigated variables and the relationships between them. To that end, the variables are discussed as, ethnocentrism in the context of culture and identity, group membership, solidarity and the relationship with the others; consumer ethnocentrism in the context of cultural and social means of consuming, antecedents of consumer ethnocentrism, domestic product judgment, intention to buy foreign products and consumer ethnocentrism tendency scale (CETSCALE); related socio-political attitudes, nationalism, patriotism and conservatism in the context of their general characteristics.
In the next section, theoretical and conceptual model are developed and hypothesis are offered. Then sampling and data collection method are explained and findings of analysis of data collected from 303 participants are presented. 
Results obtained by analysis' of data and hypothesis tests are discussed in the third section. Hereafter it is confirmed that nationalism, patriotism and conservatism are positively related to consumer ethnocentric tendencies; patriotism and consumer ethnocentrism are negatively related to intention to buy foreign products. On the other hand, no evidence is revelead to confirm that nationalism and conservatism are related to intention to buy foreign products and domestic product judgment has moderating effect on intention to buy foreign products. Also, managerial implications and future research recommendations are presented at the end.