Reishi mantarı, tarçın ve keçiboynuzunun antibiyotikler ile ventilatör ilişkili pnömoni bakterilerine karşı sinerjik etkisinin araştırılması
Antibiotics of reishi mushroom, cinnamon and carob against ventilator-related pneumonia bacteria investigation of the synergic effect
Yazar: MEHMET ALİ ONAT
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ OĞUZHAN ÖZDEMİR
Batman Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı / Biyoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Biyoloji = Biology

Özet:
Bu çalışmada, tıbbi aromatik mantar ve bitkilerden, reishi mantarı (RM), keçiboynuzu (KB) ve
tarçının (T) iki farklı çözücü ekstraktlarının, (su ve etil alkol) yalın (KB, RM, T), mix (KB+RM, KB+T, 
RM+T) ve bu formülasyonlarının ve bunların antibiyotiklerle kombinasyonları, Pnömoni ilişkili patojen 
bakteriler üzerinde antimikrobiyal (Agar kuyu difüzyon testi, MİK ve MBK testi) ve biyokimyasal 
etkileri (toplam fenolik-flavonoid ve antioksidan aktiviteleri (DPPH, CUPRAC, FRAP testi)
araştırılmıştır. 
Agar kuyu difüzyon testinde RMsu yalın Klebsiella pneumoniae üzerine 30.12 mm, RMalkol yalın yine K.
pneumoniae üzerinde (16.86 mm zon çap) en etkili formülasyon olarak belirlenmiştir. Siprofloksasin 
ilaveli RM+KBsu, K. pneumoniae üzerine (32.49 mm), Siprofloksasin ilaveli RM+Talkol Acinetobacter
baumannii üzerine 37.51 mm inhibisyon zonu, Sefotaksim ilaveli RMsu, K. pneumoniae üzerine 32.48 
mm, Siprofloksasin ilaveli RMalkol Staphylococcus aureus üzerine 32.3 mm inhibisyon zonu ile etkili 
olmuştır. Tsu yalın (19.0 mm zon çap) S. aureus en etkili iken, yalın Talkol ekstraktında ise (14.66 mm zon 
çap) en etkili olduğu bakteri K. pneumoniae olduğu belirlendi. Sefotaksim ilaveli Tsu en yüksek değer 
(31.03 mm zon çap) K. pneumoniae, Sefotaksim ilaveli en yüksek Talkol değer (34.54 mm zon çap) ile S. 
aureus izolatı oldu. KBsu yalın (15.55 mm zon çap) en etkili olduğu bakteri K. pneumoniae iken, yalın 
KBalkol (10.67 mm zon çap) sadece S. aureus'ta etkili olmuştur. Siprofloksasin ilaveli KBsu en yüksek 
değer (31.06 mm zon çap) A. baumannii iken, Sefotaksim ilaveli en yüksek değer KBalkol (33.59 mm zon 
çap) ile A. baumannii olduğu görüldü. RM+Tsu yalın (24.4 mm zon çap) en etkili olduğu bakteri sadece K. 
pneumoniae iken yalın RM+Talkol (12.06 mm zon çap) A. baumannii'de etkili olmuştur. Siprofloksasin 
ilaveli en yüksek değer RM+Tsu (30.41 mm zon çap) S. aureus iken, RM+Talkol ise en yüksek değer 
(37.51 mm zon çap) ile A. baumannii'de etkili oldu. RM+KBsu yalın (13.3 mm zon çap) en etkili olduğu 
bakteri sadece K. pneumoniae iken, RM+KBalkol (16.73 mm zon çap) K. pneumoniae'de etkili olmuştur. 
Siprofloksasin ilaveli RM+KBsu (32.49 mm zon çap) K. pneumoniae iken, Siprofloksasin ilaveli ise en 
yüksek değer RM+KBalkol (35.45 mm zon çap) ile S. aureus olduğu belirlendi. RM+T+KBsu yalın (20.74 
mm zon çap) ve RM+T+KBalkol (13.28 mm zon çap) için sadece en etkili olduğu bakteri sadece K. 
pneumoniae'de etkili olmuştur. Siprofloksasin ilaveli en yüksek değer RM+T+KBsu (30.2 mm zon çap) A. 
baumannii iken, RM+T+KBalkol (35.06 mm zon çap) en yüksek değer ile S. aureus izolatı oldu.
MBK testinin RMsu (0.750 mg/mL) tüm bakteri izolatlarında etkili iken, MİK RMalkol (0.375 
mg/ml) ile sadece Pseudomonas aeruginosa etkili olmuştur. MBK ve MİK testinin RMalkol (0.750
mg/mL) tüm bakterileri izolatlarının genelinde etkili oldu. MBK testinin Tsu (0.750 mg/mL) tüm bakteri 
izolatlarında etkili iken, T hiçbir ekstraktta MİK testinde bakteri izolatında etki göstermedi. MBK ve MİK
testi ile Talkol (0.188 mg/mL) tüm bakteri izolatlarının çoğunluğunda etkili olmuştur. MBK testi KBsu
(0.750 mg/mL) tüm bakteri izolatlarında etkili iken MİK testinde Tsu sadece K. pneumoniae (0.750 
mg/mL) ve S. aureus'da (0.375 mg/mL) etkili olmuştur. MBK ve MİK testi Talkol (0.750 mg/mL) ile tüm 
v
bakteri izolatlarının genelinde etkili olmuştur. MBK testinde ise RM+Tsu (0.750 mg/mL) tüm bakterilerde 
etkili iken MİK testinde RM+T hiçbir bakteri izolatında etkili olmamıştır. MBK testi RM+Talkol (0.012 
mg/mL) A. baumannii'nin sadece 1 izolatında etkili iken diğer bakterilerin çoğunluğunda etkili 
olmamıştır. RM+Talkol (0.750 mg/mL) tüm bakteri izolatlarında etkili olmuştur. RM+KBsu (0.750 mg/mL) 
tüm bakterilerde etkili iken, MİK testinde RM+KB'de K. pneumoniae bakterisinde etkili olmadığı 
görüldü. RM+KBalkol (0.047 mg/mL) ile tüm bakterilerde, RM+KBalkol (0.750 mg/mL) tüm bakteri 
izolatlarında etkili olmuştur. MBK ve MİK testlerinde RM+T+KBsu/alkol (0.750 mg/mL) tüm bakterilerde 
etkili olmuştur. 
Biyokimyasal analizlerde ekstraktlar arasında, en yüksek fenolik madde miktarı değerleri KBalkol
(1.59 mg GAE/mL) ve KBsu (1.32 mg GAE/mL), en yüksek flavonoid madde miktarı değerleri KBsu
ekstraktında (0.15 mg rutin eşdeğeri/mL) tespit edildi. Antioksidan testlerinde en yüksek DPPH radikal 
giderme aktivitesi değeri RMsu (0.35 mg Troloks/mL), en yüksek CUPRAC aktivitesi değerleri KBalkol
(6.07 mg Troloks/mL), KBsu (4.22 mg Troloks/mL) olarak belirlendi. RM+Talkol (3.51 mg Troloks/mL), 
RM+T+KBalkol (1.90 mg Troloks/mL) Tsu (1.75 mg Troloks/mL), en yüksek FRAP aktivitesi değerleri ise 
sırasıyla KBalkol (3.56 mg Troloks/mL) ve KBsu (2.52 mg Troloks/mL) olarak tespit edilmiştir.
Yapılan çalışma sonucunda, zengin fenolik ve antioksidatif özellikleri belirlenen mantar ve 
bitkilerin antibiyotikler ile birleşiminin daha etkili olduğu, ayrıca sinerjik etkinin patojen pnömoni 
izolatlarına karşı antimikrobiyal özelliği arttırdığı tespit edildi. Antibiyotiklerin tıbbi ajanlar ile 
kullanılması, hem etkinliği arttırıp, hem de antibiyotiğe dirençli bakterilerin inhibisyonunu sağlamıştır.

Abstract:
In this study, two different solvent extracts of medicinal aromatic mushrooms and plants, reishi 
mushroom (RM), carob (KB) and cinnamon (T), water and ethyl alcohol extracts, plain (KB, RM, T), mix 
(KB+RM, KB+T, RM+T) and their formulations and their combinations with antibiotics, antimicrobial 
(Agar well diffusion test, MIC and MBK test) and biochemical effects (total phenolic-flavonoid and 
antioxidant activities (DPPH, CUPRAC, FRAP) on Pneumonia-associated pathogenic bacteria) test was 
investigated.
In the agar well diffusion test, RMwater lean was determined as 30.12 mm on Klebsiella 
pneumoniae, and RMalcohol plain was determined as the most effective formulation on K. pneumoniae
(16.86 mm zone diameter). Ciprofloxacin added RM+KBwater on K. pneumoniae (32.49 mm), 
Ciprofloxacin added RM+Talcohol on Acinetobacter baumannii 37.51 mm inhibition zone, Cefotaxime 
added RMwater 32.48 mm on K. pneumoniae, ciprofloxacin added RMalcohol on Staphylocccus aureus 2.3 
mm inhibition 3 effective with the zone. While Twater plain (19.0 mm zone diameter) S. aureus was the 
most effective, it was determined that K. pneumoniae was the most effective in plain Talcohol extract (14.66 
mm zone diameter). The highest value of Twater with Cefotaxime (31.03 mm zone diameter) was K. 
pneumoniae, and the highest value of Twater with Cefotaxime addition (34.54 mm zone diameter) was S. 
aureus isolate. While K. pneumoniae was the most effective bacteria with KBwater plain (15.55 mm zone 
diameter), plain KBalcohol (10.67 mm zone diameter) was effective only in S. aureus. The highest value for 
BP supplemented with ciprofloxacin (31.06 mm zone diameter) was A. baumannii, while the highest 
value for BP supplemented with Cefotaxime was A. baumannii with alcohol (33.59 mm zone diameter). 
RM+Twater bare (24.4 mm zone diameter) was the most effective bacteria only K. pneumoniae, while bare 
RM+Talcohol (12.06 mm zone diameter) was effective in A. baumannii. While RM+Twater (30.41 mm zone 
diameter) S. aureus had the highest value with ciprofloxacin addition, RM+Talcohol was effective in A. 
baumannii with the highest value (37.51 mm zone diameter). While RM+KBwater (13.3 mm zone 
diameter) was the most effective bacteria only K. pneumoniae, RM+KBalcohol (16.73 mm zone diameter) 
was effective in K. pneumoniae. While RM+KBwater (32.49 mm zone diameter) with ciprofloxacin added 
was K. pneumoniae, S. aureus with the highest value RM+KBalcohol (35.45 mm zone diameter) with 
ciprofloxacin added. For RM+T+KBwater bare (20.74 mm zone diameter) and RM+T+KBalcohol (13.28 mm 
zone diameter) only the most effective bacteria was effective only in K. pneumoniae. The highest value 
with ciprofloxacin supplementation was RM+T+KBwater (30.2 mm zone diameter) A. baumannii, while 
the highest value was S. aureus isolate with RM+T+KBalcohol (35.06 mm zone diameter).
vii
While the RM of the MBC test (0.750 mg/mL) was effective in all bacterial isolates, only P. 
aeruginosa was effective with the MIC RM (0.375 mg/mL). RMalcohol (0.750 mg/mL) of MBC and MIC 
test was effective in all bacteria isolates. While Twater (0.750 mg/mL) of the MBC test was effective in all 
bacterial isolates, T did not affect any of the extracts in the bacterial isolate in the MIC test. By MBC and 
MIC testing, Talcohol (0.188 mg/mL) was effective in the majority of all bacterial isolates. MBC test KBwater
(0.750 mg/mL) was effective in all bacterial isolates, while in the MIC test T was effective only (0.750 
mg/mL) K. pneumoniae and (0.375 mg/mL) S. aureus. MBC and MIC test was effective in all bacterial
isolates with Talcohol (0.750 mg/mL). While RM+Twater (0.750 mg/mL) was effective in all bacteria in the 
MBC test, RM+T was not effective in any bacterial isolate in the MIC test. While the MBC test 
RM+Talcohol (0.012 mg/mL) was effective in only 1 isolate of A. baumannii, it was not effective in the 
majority of other bacteria. RM+Talcohol (0.750 mg/mL) was effective in all bacterial isolates. While 
RM+KBwater (0.750 mg/mL) was effective in all bacteria, it was not found to be effective in K. 
pneumoniae bacteria in RM+KB in the MIC test. RM+KBalcohol (0.047 mg/mL) was effective in all 
bacteria, RM+KBalcohol (0.750 mg/mL) was effective in all bacterial isolates. In MBC and MIC tests, 
RM+T+KBwater/alcohol (0.750 mg/mL) was effective in all bacteria.
Among the extracts in biochemical analysis, the highest phenolic content values were found in 
KBalcohol (1.59 mg GAE/mL) and KBwater (1.32 mg GAE/mL), and the highest flavonoid substance content 
values were found in KBwater extract (0.15 mg routine equivalent/mL). In antioxidant tests, the highest 
DPPH radical scavenging activity value was determined as RMwater (0.35 mg Trolox/mL), the highest 
CUPRAC activity value was determined as KBalcohol (6.07 mg Trolox/mL), KBwater (4.22 mg Troloks/mL). 
RM+Talcohol (3.51 mg Trolox/mL), RM+T+KBalcohol (1.90 mg Trolox/mL) Twater (1.75 mg Trolox/mL), the 
highest FRAP activity values were KBalcohol (3.56 mg Trolox/mL) and KBwater (2.52 mg Trolox/mL).
As a result of the study, it was determined that the combination of fungi and herbs, whose rich 
phenolic and antioxidant properties were determined, with antibiotics was more effective, and the 
synergistic effect increased the antimicrobial property against pathogen pneumonia isolates. The use of 
antibiotics with medicinal agents both increased efficacy and inhibited antibiotic-resistant 
bacteria.