Gastroözofageal reflü hastalığının psikopatoloji, mizaç-karakter yönünden incelenmesi: Sağlıklı kontrollerle karşılaştırmalı kesitsel bir çalışma
Psychiatric and personality factors in gastroesophageal reflux disease: A cross-sectional comparison study with healthy controls
Yazar: M. MELİH BİLGİ
Danışman: PROF. DR. BAYBARS VEZNEDAROĞLU
Ege Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Psikiyatri Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2013
Konu: Gastroenteroloji = Gastroenterology ; Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Depresyon = Depression ; Gastroözofageal reflü = Gastroesophageal reflux ; Kişilik = Personality ; Mizaç = Temperament ; Psikopatoloji = Psychopathology ; Psikosomatik tıp = Psychosomatic medicine ; Yaşam kalitesi = Quality of life

Özet:
Amaç: 
Bu çalışmanın amacı GÖRH'ün biyopsikososyal modele uygun olarak psikiyatrik açıdan ele alınması, GÖRH ve alt gruplarının sağlıklı kontrollerle psikopatoloji bakımından olası farklarının araştırılmasıdır.        
Yöntem:
Çalışmaya Aralık 2011 ile Mayıs 2013 tarihleri arasında Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Gastroenteroloji Bölümü Reflü Polikliniğine başvuran, belirlenen kriterlere uygun ve gönüllü 114 reflü hastası ile yaş, cinsiyet ve eğitim bakımından benzer 44 sağlıklı kontrol alınmıştır. Reflü hastaları üst GİS endoskopisi, 24 saatlik intraözofageal impedans, pHmetri monitorizasyonu ile reflü alt gruplarının belirlenmesi sonrası reflü alt grubuna kör psikiyatri asistanına yönlendirilmiştir. Reflü hastaları psikiyatrik açıdan SCID-I ile tanısal; bedensel duyumları abartma ölçeği, anksiyete duyarlılık indeksi-3, Beck Depresyon Ölçeği, mizaç ve karakter envanteri, Toronto Aleksitimi Ölçeği, durumluk-sürekli kaygı envanteri ile psikometrik yönden değerlendirilmiştir. Reflü hastalarının SF-36 hayat kalitesi ölçeği, sosyodemografik ve hastalıkla ilgili verileri reflü kliniği veri tabanından elde edilmiştir. Sağlıklı kontroller aktif psikopatoloji ve reflü hastalığı yönünden incelendikten sonra reflü hastalarıyla aynı psikometrik değerlendirmelere tabi tutulmuştur. Eksen I tanılarının görülme sıklığı yönünden GÖRH ve alt grupları Türkiye toplumu ve birinci basamak sağlık hizmetine başvuranlarla karşılaştırılmıştır. Psikometrik veriler sağlıklı kontrollerle, SF-36 puanları toplum standartları ile karşılaştırılmıştır.
Bulgular: 
39 ERH, 44 NERH, 31 FRH toplam 114 GÖRH olgusu ile 44 sağlıklı kontrol çalışmaya alınmıştır. Reflü grupları ve kontrol grubu arasında yaş, cinsiyet, eğitim durumu yönünden istatistiksel olarak anlamlı fark tespit edilmemiştir. Şimdiki depresyon sıklıkları bakımından reflü grupları temel sağlık hizmetlerine başvuranlara göre NERH dışında tüm gruplarda, Türkiye toplumuna göre tüm gruplarda anlamlı daha sık depresyon saptanmıştır. Şimdiki dönem distimi sıklığı açısından tüm reflü gruplarında Türkiye toplumu ve temel sağlık hizmetlerine başvuranlara göre anlamlı daha sık distimi tanısı tespit edilmiştir. YAB sıklığının temel sağlık hizmetlerine başvuranlara göre ERH ve GÖRH gruplarında, Türkiye toplumuna göre ise tüm reflü gruplarında anlamlı daha sık olduğu saptanmıştır. Şimdiki panik bozukluk sıklığının temel sağlık hizmetine başvuranlara göre sadece GÖRH grubunda, Türkiye toplumuna göre ise FRH dışında tüm reflü gruplarında anlamlı daha sık olduğu tespit edilmiştir. Agorofobi tanısı FRH grubunda temel sağlık hizmetlerine başvuranlar ve Türkiye toplumuna göre anlamlı daha sık konulmuştur. SAB tanısı ele alındığında tüm reflü gruplarında Türkiye toplumuna göre anlamlı daha yüksek sıklıklar tespit edilmiştir. Reflü alt gruplarının kendi aralarında herhangi bir eksen I tanısı sıklığı bakımından anlamlı fark tespit edilmemiştir. 
GÖRH grubunun Beck Depresyon ve zarardan kaçınma puanlarının kontrollere göre istatistiksel olarak anlamlı daha yüksek çıktığı saptanmıştır. Sağlıklı kontrollerin ise kendini yönetme puanlarının GÖRH grubuna göre istatistiksel açıdan anlamlı daha yüksek olduğu saptanmıştır. GÖRH grubu tüm SF-36 alt ölçeklerinde Türk Toplumu Standartlarına göre istatistiksel olarak anlamlı daha düşük puanlar almıştır. Reflü alt grupları ve kontrol grubu arasında istatistiksel açıdan anlamlı fark sadece Beck Depresyon puanında tespit edilmiştir. Tüm reflü alt grupları kontrollere göre anlamlı daha yüksek depresyon puanı almışlardır. İkili karşılaştırmalarda reflü alt grupları arasında istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmamıştır. Reflü alt grupları SF-36 alt ölçekleri puanları bakımından karşılaştırıldığında fiziksel rol güçlüğü, ağrı, sosyal işlevsellik alt ölçeklerinde NERH ve ERH grubu FRH grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı daha yüksek puanlar almışlardır. Reflü alt grupları SF-36 alt ölçek puanları Türk toplum standartları ile karşılaştırıldığında fiziksel işlevsellik, fiziksel rol güçlüğü, canlılık alt ölçeklerinde FRH grubunun toplum standartlarından anlamlı daha düşük puan aldığı saptanmıştır. Emosyonel rol güçlüğü alt ölçeğinde ERH ve FRH grubu; ağrı, genel sağlık algısı, sosyal işlevsellik, ruhsal sağlık alt ölçeklerinde tüm gruplar toplum standartlarından anlamlı daha düşük puan almışlardır.
Sonuç:
Bu çalışmada GÖRH?e alt gruptan bağımsız olarak depresif bozukluk tanısı sıklıkla eşlik etmiştir. Fonksiyonel grubun diğer reflü gruplarına göre hayat kalitelerinin daha düşük olduğu ve bu sonucun yapılan psikiyatrik değerlendirmelerle açıklanamadığı belirlenmiştir. Gelecek çalışmalarda reflü ile eşlik eden psikiyatrik hastalıkların seyrinin nasıl değiştiğinin izlenmesi, her iki hastalığın tedavisinin klinik değişkenleri nasıl etkilediğinin araştırılması, fonksiyonel grubun daha etkin tedavi edilebilmesi için yeni yöntemlerin geliştirilmesi önerilir.

Anahtar Kelimeler: Gastroözofageal reflü hastalığı, depresyon, hayat kalitesi.

Abstract:
Objective:
Objective of this study is to observe psychiatric aspects of gastroesophageal reflux disease (GERD) in the light of biopsychosocial model and to search possible psychopathological differences between GERD, subgroups of GERD and healthy controls. 
Method:
114 GERD patients and 44 healthy controls with similar sociodemographic variables of sex, age and education were recruited in our study. GERD patients were included prospectively due to our inclusion criteria from people who admitted to Ege University Faculty Of Medicine Gastroenterology Department Reflux Clinic between December 2011 and May 2013. GERD patients were examined with upper GIS endoscopy, 24 hour intraesophageal empedance, 24 hour pH monitorization for determining reflux subgroup. The GERD patients were informed about our study and those who gave written consent referred to psychiatry resident for further evaluation. The psychiatry resident were blind to patient?s reflux subgroup in order to reduce bias. Reflux patients were evaluated with SCID-I (Structured Clinical Interview For DSM-IV Axis I Disorders) for psychiatric diagnoses and the somatosensory amplification scale, anxiety sensitivity index-3, Beck Depression Scale, temparement and character inventory, Toronto Alexithymia Scale, state-trait anxiety inventory for psychometric measurements. Sociodemographic data, characteristics of reflux disease and SF-36 data of reflux patients were taken from reflux clinic database. Healthy controls were evaluated for active psychopathology and reflux disease and then they were assessed with same psychometric tests like reflux group. The prevalences of psychiatric disorders obtained from reflux groups were compared with prevalences of psychiatric disorders in Turkish Society and primary health care centre. Psychometric data were compared with healthy controls except SF-36 data which were compared with Turkish population standarts.
Results:
39 erosive reflux (ERD), 44 non-erosive reflux (NERD), 31 functional reflux (FRD) totally 114 GERD patients and 44 healthy controls were enrolled in our study. Reflux groups and control group showed no statistical differences according to age, sex, education in comparisons. The current depression frequencies were higher in reflux groups except NERD than primary health care applicants. All reflux groups revealed significantly higher current depression prevalences than Turkish society. Current dysthymic disorder was detected significantly more frequent in all reflux groups than both of Turkish Society and primary health care applicants. Generalized anxiety disorder was determined significantly more frequent in all reflux groups than Turkish Society and also more than primary health care applicants in ERD and GERD group. Prevalence rates of current panic disorder was found significantly higher in only GERD group than primary health care applicants but all reflux groups except FRD demonstrated higher prevalence rates than Turkish Society. Agoraphobia was detected more frequent in FRD group than both primary health care applicants and Turkish Society. Social anxiety disorder was diagnosed significantly more frequent in all reflux groups than Turkish Society. Reflux groups didn?t show significant difference in prevalance of any axis I disorder. 
GERD group had significantly higher scores than control group in Beck Depression Inventory and harm avoidance. Healthy controls had significantly higher points in self-directedness than GERD group. GERD group demonstrated significantly lower points in all scales of SF-36 compared to Turkish Society Standarts. The only significant difference between reflux subgroups and control group was founded in Beck Depression scores. All of the reflux subgroups showed significantly higher depression scores than controls. There was no significant difference in the comparison of Beck Depression scores between the reflux subgroups. NERD and ERD groups had significantly higher scores than FRD group in SF-36 scales of role limitation due to physical problems, bodily pain, social functioning. FRD group demonstrated significantly lower points than Turkish Society Standarts in physical functioning, role limitation due to physical problems, energy and vitality scales. ERD and FRD groups had lower scores in role limitation due to emotional problems and all reflux groups had lower scores in bodily pain, general perception of health, social functioning, mental health compared to Turkish Society Standarts. 
Conclusion:
In this study, GERD was often accompanied by the depressive disorder regardless of reflux subgroup. Functional group had lower scores of quality of life compared to other reflux subgroups and this result couldn?t be explained with psychiatric assessments. In the future studies to follow up the course of GERD and comorbid psychiatric diseases, to search treatment effects of diseases on both clinical outputs and to improve new treatment methods for effective management of functional group might be suggested. 

Key Words: Gastroesophageal reflux disease, depression, quality of life.