Orman yollarından kaynaklanan sedimantasyonun uluslararası toprak kaybı denklemi ile belirlenmesi (Kastamonu/Araç yöresi)
Determining of sedimentation from forest roads by universal soil loss equation (Kastamonu /Arac region)
Yazar: RAMAZAN ERDEM
Danışman: DOÇ. DR. KORHAN ENEZ
Kastamonu Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Orman Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Ormancılık ve Orman Mühendisliği = Forestry and Forest Engineering
Dizin: Eğim = Slope ; Orman yolları = Forest roads ; Sedimantasyon =   ; Toprak erozyonu = Soil erosion ; Yağmur = Rain ; Yağışlar = Rainfall

Özet:
Bu çalışma, Kastamonu-Araç yöresinde farklı eğim gruplarındaki orman yollarından kaynaklanan gerçek sedimantasyon miktarının belirlenerek, "Uluslararası Toprak Kaybı Denklemi (USLE)" ile kıyaslanmasını amaçlamıştır. Bu amaç doğrultusunda orman yollarına sediment tuzakları kurulmuş ve tuzaklarda biriken sediment miktarları tekrarlı (iki sene) olarak ölçülmüştür. Böylelikle elde edilen gerçek sedimantasyon miktarları ve hesaplanan USLE sedimantasyon değerleri kıyaslanarak, USLE modelinin çalışma alanında uygunluğu belirlenmiştir.

Çalışma kapsamında gerçek sediment miktarlarının hesaplanmasında her bir eğim grubunda (%2-4 toprak orman yolu, %4-6 toprak orman yolu, %6-8 toprak orman yolu, %8-12 stabilize orman yolu) yer alan orman yollarına 10'ar adet toplamda 40 adet, kontrol alanı olan meşcere içerisine 1'er adet olmak üzere toplamda 4 adet sediment tuzağı kurulmuş ve değerlendirilmiştir.

Çalışma sonucunda eğim gruplarına göre gerçek sedimantasyon miktarı ve USLE değerleri sırasıyla ilk sene için, %2-4 eğim grubu toprak orman yolunda 2,1 t ha-1, 6,26 t ha-1, %4-6 eğim grubu toprak orman yolunda 2,48 t ha-1, 19,45 t ha-1, %6-8 eğim grubu toprak orman yolunda 5,57 t ha-1, 38,56 t ha-1, %8-12 eğim grubunda bulunan stabilize orman yolunda ise 2,52 t ha-1, 30,18 t ha-1 olarak hesaplanmıştır. İkinci sene için, %2-4 eğim grubu toprak orman yolunda 2,89 t ha-1, 7,39 t ha-1, %4-6 eğim grubu toprak orman yolunda 5,24 t ha-1, 22,96 t ha-1, %6-8 eğim grubu toprak orman yolunda 7,58 t ha-1, 45,53 t ha-1, %8-12 eğim grubunda bulunan stabilize orman yolunda ise 3,42 t ha-1, 35,63 t ha-1 olarak hesaplanmıştır.

Tüm değerlendirmeler sonucunda erozyon tahmin yöntemi olan USLE'nin çalışma yöresinde bu eğim gruplarında yer alan orman yollarında iyi bir performans göstermediği gözlemlenmiştir.

Abstract:
This study was carried out aiming to determine the actual amount of sedimentation originating from forest roads in different slope groups in Kastamonu-Arac Region with the comparison by using "International Soil Loss Equation" (USLE). In accordance with this purpose, sediment traps have been established in the forest roads and sediment amounts accumulated in the traps has been calculated repetitively (two years). Within this respect, by comparing actual sedimentation amounts calculated with USLE sedimentation values, suitability of USLE model determined for the study area. 

Within the scope of the study, actual sedimentation amounts have been calculated 10 units for each slope group in total 40 units (2-4% soil forest road, 4-6% soil forest road, 6-8% soil forest road, 8-12% stabilized forest road), and for the control area, 1 of each strand and a total of 4 sediment traps were installed and evaluated.

As a result of the study, the actual sedimentation rates and USLE values for the slope groups are calculated as 2,1 t ha-1, 6,26 t ha-1 in 2-4% soil forest road, 2,48 t ha-1, 19,45 t ha-1 for the 4-6% soil forest road, 5,57 t ha-1, 38,56 t ha-1 for the 6-8% soil forest road, 2,52 t ha-1, 30,18 t ha-1 for the, 8-12% stabilized forest road in the first year. For the second year, the values are calculated as 2,89 t ha-1, 7,39 t ha-1 in 2-4% soil forest road, 5,24 t ha-1, 22,96 t ha-1 for the 4-6% soil forest road, 7,58 t ha-1, 45,53 t ha-1 for the 6-8% soil forest road, 3,42 t ha-1, 35,63 t ha-1 for the, 8-12% stabilized forest road.

As a result of all the evaluations, it was observed that USLE, which is the erosion estimation method, did not perform well in the forest roads in these slope groups in the study area.