Farklı tuzluluk ve yıkama suyu oranlarına sahip sulama sularının ıspanak (Spinacia oleracea L.) gelişimi, verimi ve drenaj suyu kalitesine etkisi
Effects of irrigation water with different salinity and leacing fraction on spinach (Spinacia oleracea L.) growth, yield and drainage water quality
Yazar: FAZİLET ERDEM
Danışman: DOÇ. DR. SEMA KALE ÇELİK
Süleyman Demirel Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarımsal Yapılar ve Sulama Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu tez çalışması; farklı tuzluluk ve yıkama oranlarına sahip sulama sularının ıspanak bitkisinin gelişimi, verimi ve toprak ile drenaj suyu tuzluluğuna etkisinin belirlenmesi amacıyla saksı denemeleri şeklinde serada yürütülmüştür. Araştırma, 5 farklı sulama suyu tuzluluğu (T1=0 dS m-1, T2=1.0 dS m-1, T3=2.5 dS m-1, T4=5 dS m-1ve T5=7.5 dS m-1) ve 3 farklı Yıkama Suyu Oranı (Y1=%10, Y2=%20, Y3=%30) konuları tesadüf parsellerinde faktöriyel düzende 3 tekrarlamalı olmak üzere ele alınmıştır.
Araştırma sonuçlarına göre; sulama suyu tuzluluğu ile bitki yaş ve kuru ağılıkları arasında önemli ve negatif bir ilişki bulunmuştur. Sulama suyu tuzluluk düzeyi arttıkça verim; yaş ağırlık olarak %3, %27, % 48 ve % 72 düzeyinde, kuru ağırlık olarak %11, % 35, % 63 ve % 66 düzeyinde azalma göstermiştir. Sadece yıkama suyu oranı açısından ele alındığında yıkama suyu miktarı arttıkça elde edilen verim artmıştır. Sulama suyu tuzluluk düzeyi arttıkça yıkama suyunun etkinliği azalmıştır. Y1 konusunda oransal verim azalması T2 ve T3 konusunda yaklaşık %30 civarında iken T4 ve T5 konularında % 50-75 arasında değişmiştir.
Bitki yaş ağırlıkları açısından elde edilen verilere yapılan varyans analizi sonucunda sulama suyu tuzluluğu-ıspanak verimi interaksiyonu istatistik olarak önemli bulunmuştur (P<0.05). En yüksek verim 91.57 gr saksı-1 ile T1Y3 konusunda, en düşük verim ise 22.93 g saksı-1 değeri ile en yüksek tuz düzeyi ve en düşük yıkama suyu oranı konusu olan T5Y1 konusunda elde edilmiştir.
Uygulanan sulama suyu tuzluluğunun artışına paralel olarak toprakta biriken tuz miktarı da artış göstermiştir. Yıkama suyu oranının artması ise biriken tuz düzeylerinin azalmasına yol açmıştır. Sulamalar sonunda drene olan suların tuzluluk düzeyleri uygulanan sulama suyu tuzluluk seviyesinin artmasına paralel olarak artış göstermiştir. Yıkama suyu miktarının artması ise drenaj suyu tuzluluğunun azalmasına neden olmuştur.

Anahtar Kelimeler: Sulama suyu tuzluğu, Yıkama suyu oranı, Ispanak, Verim

Abstract:
The study was conducted as a pot experiment in a greenhouse to define the effects of irrigation water having different salinity and leaching fraction on spinach (Spinacia oleracea L.) growth, yield and drainage water quality. The study was carried out utilizing 5 different irrigation water salinities (T1=0 dS m-1 ,T2=1.0 dS m-1,T3=2.5 dS m-1,T4=5 dS m-1 ve T5=7.5 dS m-1) and 3 different leaching fractions (Y1=%10,Y2=%20,Y3=%30) in randomized block design with factorials with 3 replications.
According to the results of the research significant and negative relationship was observed between the water salinity and dry and wet plant weight. The yield as fresh and dry weight decreased as much as 3%, 27%, 48% and 72% and 11%, 35%, 63% and 66% respectively, when irrigation water salinity levels increased. When only the amount of leaching water is taken into consideration, the yield obtained increased as leaching fraction increased. As the irrigation water salinity increases, the efficiency of the leaching water decreases. The relative yield reduction in Y1 was about 30% for T2 and T3, and between 50 and 75% for T4 and T5.
Irrigation water salinity and spinach yields interaction was found statically significant in terms of the plant fresh weight (P<0.05). The highest yield was obtained from T1Y3 (91.57 g pots-1), while the lowest yield from T5Y1 (22.93 g pot-1)
In parallel with the increase of the salinity of the applied irrigation water, the amount of salt accumulated in the soil also increased. Increasing the fraction of leaching has resulted in a decrease in the salt levels in soil. The salinity levels of the leaching water increased in parallel with the increase in the salinity level of the applied irrigation water. The increase in the amount of leaching water has caused the salinity of the drainage water to decrease.

Key Words: Irrigation water salinity, Leaching fraction, Spinach, Yield