Son dönem böbrek yetmezlikli hastalarda depresif semptomlar, beslenme durumu ve sitokinler arasındaki ilişki
Relationship between depressive sykptoms, nutritional status and cytokines in end stage renal disease patients
Yazar: HAVVA CİLAN
Danışman: PROF. DR. OKTAY OYMAK
Erciyes Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2007
Konu: Nefroloji = Nephrology ; Psikiyatri = Psychiatry

Özet:
Amaç: Son dönem böbrek yetmezlikli hastalarda depresyon, inflamatuar sitokinler vebeslenme durumu arasındaki iliskiyi arastırmak ve depresyonu saptanan hastalarda verilenantidepresan tedavinin etkinligini, inflamatuar sitokin düzeylerine ve beslenme durumuüzerine etkisini degerlendirmektir.Hastalar ve Yöntem: Bu prospektif çalısmaya 40 HD, 40 SAPD hastası ve 20 saglıklı kisialınmıstır. Altmıs bes yasın üstü, agır hastalık durumu, son iki hafta içerisinde geçirilmissiddetli infeksiyon varlıgı, özgeçmisinde depresif bozukluk tanısı almıs ve tedavi görmüsolanlar, diger psikiyatrik bozukluk tanısı olanlar ve /veya antidepresan kullanımı olan kisiler,çalısmaya dahil edilmedi. BUN, serum kreatinin, trigliserit, total kolesterol, total protein,albümin düzeyleri, hemoglobin konsantrasyonu, hematokrit, beyaz küre sayısı vesedimantasyon hızı hastaların dosyalarından kaydedildi. High Sensitive CRP (hs-CRP),sitokinler (IL?1, IL?6, TNF-7) ve prealbümin düzeyleri için kan örnekleri baslangıçta veantidepresan tedavi sonrasında alındı. Tüm deneklere psikiyatrik muayene ve psikometriktestler Beck Depresyon Ölçegi (BDÖ), Hamilton Depresyon ve Anksiyete Ölçegi (HAM-D veHAM-A) yapıldı. Depresif bozukluk tanısı DSM-IV ölçütleri dikkate alınarak kondu. Depresifbozukluk saptanan hastalara sekiz hafta süre ile antidepresan tedavi verildi. Tedavi sonrasındaçalısma parametrelerine tekrar bakıldı ve sonuçlar degerlendirildi.Bulgular: Çalısma grupları arasında (kontrol, SAPD ve HD) yas ortalaması ve cinsiyetdagılımı açısından istatistiksel olarak anlamlı farklılık yoktu. Her iki diyaliz grubu arasındaortalama diyaliz süresi açısından anlamlı farklılık yoktu. SDBY'li hastaların % 23.8'indetedavi gerektiren depresif bozukluk saptandı. Depresif bozukluk görülme oranı SAPDgrubunda % 25, HD grubunda % 22.5 idi. Her iki grup degerlendirildiginde depresif bozuklukgörülmesi açısından anlamlı farklılık saptanmadı. BDÖ ve HAM-D skorları açısından, kontrolgrubu ile SAPD grubu arasında anlamlı farklılık yoktu (sırasıyla p=0.241, p=0.499). HD veSAPD grupları arasında; beslenme parametrelerinden Hb, hct, albümin, VKG ve SGD açısındananlamlı bir farklılık saptanmadı. T. protein HD grubunda (p=0.037), prealbumin, t. kolesterolve trigliserit ise SAPD grubunda (p=0.004, p= 0.025, p=0.030) anlamlı olarak yüksek saptandı.Depresif bozuklugu olan ve olmayan diyaliz hastalarında beslenme parametrelerikarsılastırıldıgında anlamlı bir farklılık saptanmadı. HD ve SAPD grupları arasında,inflamasyon parametrelerinden BK, hs-CRP açısından anlamlı farklılık yoktu. Sedimantasyonhızı SAPD grubunda (p=0.025), TNF-7, IL?1 ve IL?6 ise HD grubunda (p=0.007, p=0.002,p=0.002) anlamlı olarak yüksek saptandı. Depresif bozuklugu olan ve olmayan diyaliz hastalarıinfalamasyon parametreleri açısından karsılastırıldıgında, SAPD grubunda depresif bozukluguolanlarda sedimantasyon hızı anlamlı olarak yüksek saptandı (p=0,037). Diger inflamatuarparamatrelerde anlamlı farklılık saptanmadı. Depresif bozuklugu olan HD ve SAPDhastalarının tedavi öncesi ve sonrası beslenme parametreleri karsılastırıldıgında sadece HDgrubunda total protein ve trigliserit degerleri anlamlı olarak yüksek saptandı (p=0,038,p=0,043). Depresif bozuklugu olan HD ve SAPD hastalarında, tedavi öncesi ve sonrasıinflamasyon parametreleri karsılastırıldıgında, SAPD hastalarında antidepresan tedavisonrasında IL?1 ve IL?6 düzeylerinde anlamlı artıs (p=0,014, p=0,028) dısında belirgin birdegisiklik saptanmadı. Depresif bozuklugu olan diyaliz hastalarının antidepresan tedavisonrasında psikometrik ölçüm degerlerinde azalma saptandı [BDÖ (22.9 ± 4.5, 15.4 ± 5.4p=0,000), HAM-D (21.3 ± 7.4, 13.4 ± 7.2 p=0,000), HAM-A (7.6 ± 3.4, 3.6 ± 2.3 p=0,000)].Sonuç: Bu çalısmanın sonuçları depresif bozuklugun diyaliz hastalarında sık görülen birpsikopatoloji oldugunu; depresif durumun, hastaların beslenme durumunu ve inflamasyonparametrelerini genel olarak etkilemedigini ve antidepresan tedavinin bu parametrelerdebelirgin degisiklige yol açmadıgını göstermektedir.

Abstract:
Aim: The aim of this study was to investigate the relationship between depression, nutritionalstatus and inflammatory cytokines in end-stage renal disease (ESRD) patients. In the patientsdepression was observed, we also assessed the effects of antidepressant treatment on thenutritional status and inflammatory cytokines.Patients And Methods: In this prospective study, 40 HD, 40 CAPD patients and 20 healthypeople were included. The patients over age 65, who had any serious illness, as severeinfection in the last 2 weeks, medical history of depression and/or treatment for depressionwere excluded. BUN, serum creatinine, triglyceride, cholesterol, total protein, albumin levels,hemoglobin concentration (Hb), hematocrit (hct), white blood cell count (WBC) anderythrocyte sedimentation rate (ESR) has been recorded from registry. Blood samples weretaken before and after antidepressant treatment for the high sensitive CRP (hs-CRP),cytokines (IL31, IL36, TNF-6) and prealbumin levels. All patients were psychologicallyevaluated and the psychometric tests were done by using Beck Depression Inventory (BDI),Hamilton Depression Rating Scale (HDRS), and Hamilton Anxiety Rating Scale (HARS).The diagnosis of depressive disorder was confirmed by Diagnostic and Statistical Manual ofMental Disorder, Fourth Edition (DSM-IV). Antidepressant drugs were given for 8 weeks tothe depressive patients and the same parameters were checked again and the results wereassessed.Results: In this study there was no significant difference in terms of age and gender betweengroups (CAPD, HD, control) and no significant difference was observed in terms of meandialysis time between HD and CAPD groups. Depressive disorder rate was % 23.8 in ESRDgroup (% 25 in CAPD group, % 22.5 in HD group). There was no significant difference fordepressive disorder rate between HD and CAPD groups. There was no difference in BDI andHDRS scores between control group and CAPD group (P=0.241, p=0.499 respectively).When the nutritional parameters were assessed we did not observe any important differencefor Hb level, hct, serum albumin level, BMI and SGA between HD and CAPD groups. Serumtotal protein level was higher in HD patients compared to CAPD patients (p=0.037), Serumprealbumin, triglyceride and cholesterol levels were higher in CAPD patients compared to HDpatients (p=0.004, p= 0,025, p=0,030 respectively). No significant difference was determinedbetween dialysis patients with and without depressive disorder in terms of nutritional statusparameters. When the inflammation parameters were assessed we did not observed significantdifference for WBC, hs-CRP levels between HD and CAPD groups. ESR was higher inCAPD patients compared to HD patients (p=0.025). TNF-6, IL31 and IL36 levels werehigher in HD patients compared to CAPD patients (p=0.007, p=0.002, p=0.002 respectively).When we compared inflammation parameters between dialysis patients with and withoutdepressive disorder, ESR was higher in depressive patients in CAPD group compared todepressive patients in HD group (p=0.037). No significantly difference were observed forother inflammation parameters including WBC, hs-CRP, TNF-6, IL31 and IL36 levels.When we assessed nutritional parameters of the depressive patients, total protein andtriglyceride values were higher in HD group compared to CAPD patients before and afterantidepressant treatment (p=0.038, p=0.043 respectively). When we evulated inflammationparameters of the depressive patients, IL?1 and IL?6 levels were found higher in CAPD groupcompared to HD patients before and after antidepressant treatment (p=0.014, p=0.028respectively). The psychometric measurement values of the depressive in dialysis patientsdecreased significantly following antidepressant treatment [BDI (22.9 ± 4.5, 15.4 ± 5.4p=0,000), HDRS (21.3 ± 7.4, 13.4 ± 7.2 P = 0,000), HARS (7.6 ± 3.4, 3.6 ± 2.3 p=0.000)].Conclusion: This study suggest that depressive disorder is a common psychopathology indialysis patients, in general, depression has no significant effect on nutritional status andinflammation parameters. We did not observe any important effect of antidepressant therapyon the nutritional status and inflammatory cytokine levels of depressive dialysis patients.