Madde bağımlılığında travmatik yaşam olayları sıklığı ve ilişkili bellek sorunları
The prevalenceof problems of traumatic life events and related memory problems in the substance addiction
Yazar: ÖZGE KALKAN
Danışman: PROF. DR. AHMET TAMER AKER
İstanbul Bilgi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Bağımlılık = Dependency ; Bellek = Memory ; Bellek bozuklukları = Memory disorders ; Madde bağımlılığı = Drug addiction ; Psikolojik travma = Psychological trauma ; Stres bozuklukları-post travmatik = Stress disorders-post traumatic

Özet:
Madde bağımlılığı ile Travma Sonrası Stres Bozukluğu yüksek oranda komorbid görülen psikiyatrik rahatsızlıklardır. Bağımlılık ile birlikte travmatik yaşam olayları ve Travma Sonrası Stres Bozukluğu (TSSB) sıklığının arttığı bilinmektedir. Aynı zamanda travmatik yaşam olaylarına maruz kaldıkça madde kullanım riski de artmaktadır (Haller ve ark., 2010; Davis ve ark., 2006). Bağımlılık ile travmatik stres arasındaki komorbidiye ek olarak; bağımlılık ve TSSB'nun bazı beyin bölgelerini etkileyerek dikkat ve bellek işlevlerinde bozulmalara yol açtığı bilinmektedir (Bardo ve Bevins, 2000). 
Bu araştırmanın amacı, madde bağımlısı bireylerin travmatik yaşam olayları ve TSSB sıklığını ve madde bağımlılığı ve travmatik stres ile ilişkili dikkat/bellek sorunlarını araştırmaktır. Madde bağımlılığında dikkat ve bellek işlevlerinin değerlendirilmesinin yanı sıra dikkat ve bellek işlevlerindeki bozulmalardaTSSB'nun etkisini araştırmayı amaçlamaktadır. 
Araştırmaya Moodist Psikiyatri ve Nöroloji Hastanesi'nde "Madde Bağımlılığı" tanısı ile yatış yapmakta olan 18-45 yaş arası 42 hasta katılmıştır. Araştırmada 45 yaş ve üzeri olmak, diğer psikiyatrik rahatsızlıklardan birine sahip olmak, nörolojik bir rahatsızlığa sahip olmak dışlama kriterleri olarak belirlenmiştir. Araştırma kapsamında, katılımcılara Bağımlılık Profil İndeksi, Kocaeli Ruhsal Travma Kısa Tarama Ölçeği,Öktem Sözel Bellek Süreçleri Testi (SBST),Wechsler Bellek Ölçeği (WMS-R) Sayı Menzili Testi, Görsel-İşitsel Sayı Dizeleri Testi B Formu (GİSD-B)veWechsler Bellek Ölçeği (WMS-III) Mental Kontrol Testi uygulanmıştır.
Araştırma sonuçlarına göre; madde bağımlısı bireylerin %88'nin bir insanın yaralanma veya ölümüne tanıklık etme, %60'nın çocukluk çağı travması, %57'sinin ise sevdiği yakınının ani ve beklenmedik şekilde kaybına maruz kaldığı bulunmuştur. TSSB sıklıkları incelendiğinde ise; %38'nin TSSB deneyimlediği görülmüştür. Madde bağımlılığı ve eşlik eden TSSB'da dikkat ve bellek performanslarında azalma bulunurken; TSSB'u olan bağımlı bireyler ile TSSB'uolmayan bireyler arasında dikkat ve bellek performansları açısından anlamlı bir fark bulunamamıştır. Sadece opiyat bağımlısı bireylerin, diğer madde kullanımı olan bireylere göre uzun süreli bellek performanslarında anlamlı olarak azalma olduğu görülmüştür. 
Sonuç olarak, madde bağımlılığında travmatik yaşam olayları ve TSSB görülme sıklığının yüksek olduğu literatür ile uyumlu olacak şekilde bulunmuştur. Araştırmanın doğurguları, gelecek çalışmalara yönelik öneriler ve sınırlılıkları tartışılmıştır.

Anahtar Kelimeler:Madde Bağımlılığı, Travma Sonrası Stres Bozukluğu, Dikkat, Bellek

Abstract:
Post Traumatic Stress Disorder and substance abuse are common comorbid psychiatric disorders. It is known that the risk of substance abuse increases with exposure to traumatic life events. Also, addiction is enhance the frequency of Posttraumatic Stress Disorder (PTSD) and traumatic life events (Haller ve ark., 2010; Davis ve ark., 2006). At the same time, it is known that addiction and PTSD cause deficits in attention and memory functions by affecting some brain regions.
The aim of this study was to investigate the traumatic life events and the prevalence of PTSD and related attention / memory problems with substance addiction and PTSD. It was aimed to investigate the effects of PTSD in attention and memory functions as well as to evaluate attention and memory functions in drug addiction (Bardove Bevins, 2000).
The study included 42 patientsagedbetween 18-45 years who were hospitalized in Moodist Psychiatry and Neurology Hospital with the diagnosis of substance abuse. In the study, being 45 years old and above, having one of the other psychiatric disorders and having a neurological disorder were evaluated as exclusion criteria. The Dependency Profile Index (Bapi-K), Kocaeli Mental Trauma Short Screening Scale, Öktem Verbal Memory Processes Test (Öktem-SBST), Wechsler Memory Scale (WMS-R) Number Range Test, Audiovisual Number Strings Test Form B (GISD-B) and Wechsler Memory Scale (WMS-III) Mental Control Test was applied for participants.
It was found that 88% of drug-addicted individuals were witnessed to a person's injury or death, 60% tochildhood trauma, and 57% to the sudden and unexpected loss of their love done.When the frequency of PTSD was examined, it was seen that 38% of the participants experienced PTSD. Substance addiction and comorbid PTSD showed a decrease in attention and memory performance but there was no significant difference in attention and memory performances between dependent individuals with PTSD and non-PTSD individuals. It was observed that only opiate addicts have significantly decreased long-term memory performances compared to individuals with other substance use.
As a result, traumatic life events and PTSD were found to be high in substance dependence. This information is consistent with the literature. The implications of the study, and the suggestions and limitations for the future studies were discussed.

Key Words: Substance Addiction, Post Traumatic Stress Disorder, Attention, Memory