Yurt dışında yaşayan Türk çocuklarının Türkçe kullanımına yönelik motivasyonlarının Öz Belirleme Kuramı açısından incelenmesi
Examining the motivations of Turkisch children living abroad to use Turkisch in terms of Self-Determination Theory
Yazar: SULTAN AKSU
Danışman: DOÇ. DR. MAZHAR BAL
Akdeniz Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Yurt Dışındaki Türk Çocuklarına Türkçenin Öğretimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Dış Türkler = Turkish diaspora ; Motivasyon = Motivation ; Türk çocukları = Turkish children ; Türkçe = Turkish ; Türkçe eğitimi = Turkish education ; Türkçe öğretimi = Turkish teaching ; Yurt dışı = Abroad ; Öz belirleme = Determination of essense

Özet:
Yurt dışında yaşayan vatandaşlarımıza Türk milli kültür öğelerini ulaştırmak ve yurtdışında doğan Türk çocuklarına bu öğelerin öğretiminin yapılarak milli değerlerin aktarımını sağlamak için Türkiye Cumhuriyeti'nin çalışmalar yaptığı bilinmektedir. Özellikle yurtdışında doğan Türk çocuklarına bilginin ulaşması ve sürekliliğinin sağlanması için T.C. Milli Eğitim Bakanlığının çalışmaları sonucunda, bazı ülkelerde Türk okulları açılırken bazılarında ise ek dersler vasıtası ile aktarımların yapıldığı söylenebilir. Bu kapsamda MEB tarafından geliştirilen Türkçe ve Türk Kültürü ders programı ile yurt dışında yaşayan Türk çocuklarının milli değerlere yönelik tutumlarını arttırmayı amaçladığı söylenebilir.
Eğitim sürecinde karşılaşılan durumlardan hareketle yapılan bu çalışmanın konusu, yurt dışında yaşayan Türk çocuklarının Türkçe kullanımına yönelik motivasyon kaynaklarının belirlenmesidir. Motivasyon kaynakları, Edward Deci ve Richard Ryan tarafından geliştirilen Öz Belirleme Kuramı açısından incelenmiştir. Bu amaçla yurt dışında yaşayan Türk çocuklarının Türkçe kullanımı açısından kendilerini özerk ve yeterli hissetmeye yönelik görüşleri ile sosyal ilişkilerinde Türkçeyi kullanma durumları belirlenmiştir.
Bu amaç doğrultusunda nitel araştırma yöntemi ile gerçekleştirilen bu çalışma, durum incelemesi ile desenlenmiştir. Belçika'da yaşayan Türk çocuklarının Türkçe kullanımına yönelik motivasyonlarının Öz Belirleme Kuramı açısından incelenmesine dayanan bu çalışmada bütüncül tekli durum deseni kullanılmıştır. Çalışma desenine uygun olarak 12-18 yaş arası Belçika'da yaşayan 42 Türk çocuğu araştırmanın çalışma grubunu oluşturmuştur. Çalışmanın yöntemine uygun olarak, 42 katılımcı ile birebir görüşmeler yapılarak yarı yapılandırılmış form ile veriler elde edilmiştir. Veriler, içerik analizi ile çözümlenmiştir.
Elde edilen verilerden hareketle Öz Belirleme Kuramı açısından tüm yaş grupları genel olarak değerlendirildiğinde; kuram içerisinde yer alan özerklik, yeterlik ve ilişkili olma boyutları ile alınan cevapların ilişkili oldukları görülmektedir. Bu boyutlar içerisinde yer alan motivasyon kaynaklarına bakıldığında ise tüm yaş gruplarında dışsal düzenleme (talep), içe dönük düzenleme (mecburiyet, koşullu özgüven), belirlenmiş düzenleme ve birleşik düzenlemeye bağlı olarak dışsal motivasyon öğesinin baskın olduğu fakat yaşın artışı ile doğru orantılı olarak dışsal motivasyon öğesinin içselleştirme ve entegrasyon süreci içerisinde değişim göstererek içsel motivasyon öğelerinin artmasına sebep olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Aynı zamanda amotivasyon durumunun ise tüm yaş gruplarında yatsınamayacak düzeyde varlığını gösterdiği sonuçlarına ulaşılmıştır.

Abstract:
It is known that the Republic of Turkey is working to deliver Turkish national cultural elements to our citizens living abroad and to ensure the transfer of national values by teaching these subjects to Turkish children born abroad. It can be said that as a result of the efforts of the Ministry of National Education to reach Turkish children born abroad and ensure continuity, Turkish schools were opened in some countries, while transfers were made through additional courses in others. In this context, it can be said that the Turkish and Turkish Culture curriculum developed by the Ministry of National Education aims to increase the attitudes of Turkish children living abroad towards national values.
The subject of this study, which is based on situations encountered in the education process, is to determine the sources of motivation for the use of Turkish by Turkish children living abroad. Motivational sources were examined in terms of Self-Determination Theory developed by Edward Deci and Richard Ryan. For this purpose, the views of Turkish children living abroad to feel autonomous and competent in terms of using Turkish and their use of Turkish in their social relations were determined.
For this purpose, this study, which was carried out with the qualitative research method, was designed with a case study. The holistic single case design was used in this study, which is based on the examination of the motivation of Turkish children living in Belgium for the use of Turkish in terms of Self-Determination Theory. In accordance with the study design, 42 Turkish children aged 12-18 living in Belgium formed the study group of the research. In accordance with the method of the study, one-on-one interviews with 42 participants were made and data were obtained with a semi-structured form. The data were analyzed by content analysis.
Based on the data obtained, when all age groups are evaluated in general in terms of Self-Determination Theory, it is seen that the dimensions of autonomy, competence and relatedness in the theory and the answers received are related. When we look at the sources of motivation within these dimensions, it is seen that the extrinsic motivation is dominant in all age groups, depending on the extrinsic regulation (demand), ıntroverted regulation (necessity, conditional self-confidence), determined regulation and unified regulation, but extrinsic motivation is directly proportional to the increase in age It has been concluded that the ınternal motivation elements change by changing within the ınternalization and ıntegration process. At the same time, it was concluded that the amotivation status showed an undeniable presence in all age groups.