Bodrum Yarımadasında Leishmaniasis epidemiyolojisinin araştırılması
The investigation of epidemiology of Leishmaiiasis in Bodrum peninsula
Yazar: NASER REZAEİ AZİZİ SEVİL
Danışman: PROF. DR. YUSUF ÖZBEL
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Parazitoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2008
Konu: Parazitoloji = Parasitology
Dizin: Leishmaniasis-visceral = Leishmaniasis-visceral ; Parazitoloji = Parasitology

Özet:
Türkiye'de diğer Akdeniz havzası ülkelerinde olduğu gibi, insan kutanöz ve visseral leishmaniasisi ile kanin leishmaniasis önemli bir halk sağlığı sorunudur. Çalışmamızda, daha önceki yıllarda hem kutanöz (KL) hem de visseral leishmaniasis (VL) olgularının bildirildiği fakat gerek kanin leishmaniasis (KanL) prevalansı gerekse vektör Phlebotomus türlerinin yaygınlığı ve yoğunluğu hakkında bilgi bulunmayan Bodrum Yarımadası'nda bu verilerin oluşturularak epidemiyolojik parametrelerin ortaya konulması amaçlanmıştır.Bodrum yarımadası 8x8 km2'lik gridlere bölünerek örneklemelerin yapılacağı lokaliteler belirlenmiştir. KanL prevalansının belirlenmesi için yarımadada bulunan iki köpek barınağı ve 3 köyden toplam 124 köpekten düz ve EDTA'lı kan örnekleri toplanmış, ayrıca lenfadenopatisi olan 10 köpekten lenf aspirasyonu yapılarak parazit üretilmeye çalışılmıştır. Serolojik olarak IFAT, direkt kan örneği ve beyaz hücrelerden elde edilen DNA örneklerine ise PZR (Primer: 13A ? 13B) uygulanmıştır. 124 köpekten 15'i testlerden herhangi biriyle pozitif bulunmuş ve genel KanL prevalansının %12,09 olduğu belirlenmiştir.Kum sineklerinin toplanması işlemi 50 lokalitede gerçekleştirilmiş ve toplanan örneklerden yapılan tür tayinleri sonucunda, bölgede 10 Phlebotomus (Phlebotomus (Phlebotomus) papatasi, P. (Paraphlebotomus) alexandri, P. (Paraphlebotomus) similis, P. (Paraphlebotomus) jacusieli, P. (Adlerius) brevis, P. (Adlerius) simici, P. (Larroussius) tobbi, P. (Larroussius) neglectus, P. (Larroussius) mascittii, P. (Larroussius) perfiliewi) ve 3 Sergentomyia türü (Sergentomyia theodori, S. minuta ve S. dentata) bulunduğu saptanmıştır. Phlebotomus türlerinden, VL'in kanıtlanmış vektörü olan P. tobbi (%35,93) ve kutanöz leishmanaisis olası vektörü olan P. similis'in (%10,15) dominant türler olduğu görülmüştür.Bodrum yarımadasında KanL prevalansının yüksek olması ve uygun vektör türün dağılımının KanL ile paralellik göstermesi, bu bölgede VL açısından önemli bir bulgu olarak değerlendirilmiş ve önlem alınması için gerekli yerlere bilgi verilmiştir. Çalışmamızda iki ayrı örnekten elde edilen DNA ile uyguladığımız PZR'de, beyaz hücrelerle daha hassas sonuçlar alınmış ve 13A-13B primerlerinin kullanılması durumunda beyaz hücrelerden DNA eldesinin daha uygun olacağı kanaatine varılmıştır.

Abstract:
Human cutaneous and visceral leishmaniasis and canine leishmaniasis are important public health problems in Turkey like other Mediterranean countries. In our study we aimed to collect data base on epidemiological parameters in Bodrum Peninsula, where human cutaneous and visceral cases were reported in the past without any data on prevalance of canine leishmaniasis and distribution of vector Phlebotomus speciesBodrum peninsula was divided into 8x8 km2 grids (sections) in order to determine the sampling localities for collecting sandflies. Venous blood samples were collected into sera tubes and EDTA tubes from 124 dogs living in two dog shelters and 3 villages and lymph node aspiration samples for parasite isolation were collected from 10 dogs in order to determine canine leishmaniasis prevalance in peninsula.IFAT and blood and buffy coat PCR using 13A ? 13B primers were performed. Fifteen dogs out of 124 were found to be positive with at least one of the tests and canine leishmaniasis mean prevalance was determined as 12,09% in peninsula.Sandflies were collected from 50 different localities and identification results were as follows: There was 10 Phlebotomus (Phlebotomus (Phlebotomus) papatasi, P. (Paraphlebotomus) alexandri, P. (Paraphlebotomus) similis, P. (Paraphlebotomus) jacusieli, P. (Adlerius) brevis, P. (Adlerius) simici, P. (Larroussius) tobbi, P. (Larroussius) neglectus, P. (Larroussius) mascittii, P. (Larroussius) perfiliewi) and 3 Sergentomyia species (Sergentomyia theodori, S. minuta ve S. dentata). P. tobbi (%35,93), the proven vector of visceral leishmaniasis and P.similis (%10,15), probable vector of cutaneous leishmaniasis were found to be dominant species.The parallellism of high prevalance of canine leishmaniasis and dominance of suitable vector species in Bodrum peninsula suggested as an important data on visceral leishmaniasis and reported to public authorities in order to give more importance on control measures of the disease.In our study, more sensitive results were obtained with buffy coat PCR in comparison with blood PCR and buffy coat DNA samples were suggested in order to perform PCR with 13A-13B primers.