Hormonal problemlerin ve hormonal değişimlerin opera sesi üzerindeki etkileri /
Yazar: CEMRENAZ OKAN
Danışman: PROF. PINAR UÇMAN KARAÇALI
Dokuz Eylül Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Sahne Sanatları Ana Sanat Dalı / Opera Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Sahne ve Görüntü Sanatları = Performing and Visual Arts
Dizin: Doğum = Delivery ; Emzirme = Breast feeding ; Gebelik = Pregnancy ; Hormon replasman tedavisi = Hormone replacement therapy ; Hormonlar = Hormones ; Menopoz = Menopause ; Opera = Opera ; Ses = Voice ; Ses sanatları = Sound arts ; Ses sağlığı = Vocal health

Özet:
Hormonal dengelerin yaşam kalitesi ve sağlık üzerinde önemli etkileri vardır. Hormonlarda oluşabilecek değişimler ve bozulmalar bu sebeple insan hayatını derinden etkiler. Bu tezde; bu etkilerle ortaya çıkan durumlar, opera sanatçıları bazında değerlendirilmiş, insan sesini etkileyen hormonal döngü ve rahatsızlıklar araştırılmıştır. Hormonal sebeplerle seste oluşan değişiklikler, diğer meslek gruplarıyla kıyaslandığında opera sanatçılarının kariyerlerini de doğrudan etkilediği için daha büyük bir problem haline dönüşebilir. Bu tezde profesyonel ses sanatçısının sesinde oluşabilecek problemlerin hormonal sebeplere de dayanabileceğini farketmesi ve bu durumu yönetme bilinci kazanması hedeflenmiştir.

Bu çalışmada daha çok kadınlardaki hormonal denge ve değişimlerin doğrudan veya dolaylı yoldan sese etkileri derlenerek ele alınmıştır. Kadınlardaki menstrüasyon (adet kanaması), PMS (adet öncesi sendromu), hamilelik, menopoz gibi süreçlerde hormon seviyeleri değişir. Östrojen ve progesteron, bu süreçlerde başroldeki hormonlardır ve bu hormonlardaki dalgalanmalar opera sesini etkileyebilir. Bu dönemler, kadınlarda hormonların sese olan etkilerinin en çok hissedildiği dönemlerdir. Yukarıda belirtilen dönemlerin sese olan etkileri hakkında birçok araştırma, bulgu ve makale bu çalışmada ele alınmıştır. Ayrıca hormonların vücutta gerçekleştirdikleri doğal döngülerin ve dalgalanmaların sese olan etkilerinin yanında, doğum kontrol yöntemlerinin (kontraseptifler) kullanımı ile menopoz döneminde üretimi azalan hormonların yerine sentetik hormon koyularak uygulanan HRT (hormon replasman tedavisi) ve bunların profesyonel ses sanatçısında oluştarabileceği etkiler incelenmiştir. Hormonal bozulmalara bağlı tiroid rahatsızlıkları, büyüme hormonundaki ve ACTH (böbrek üstü bezini uyaran hormon) bozuklukları da seste oluşturabileceği etkiler bakımından ele alınmıştır. Bu olgular ve durumlara bağlı kullanılan ilaç veya tedavilerin etkileri doğal olarak kadınları kapsadığından, kadın seslerinin hormonal değişimlere daha çok maruz kaldığı anlaşılmıştır.

Ele alınan bilgilerin, araştırmaların ve tecrübelerin farkındalığı profesyonel ses sanatçısının kendisini daha iyi tanımasına da yardımcı olacaktır. Opera sanatçıları, ses sağlığını ve performans hayatını mümkün olan en iyi şekilde geçirmek ister. Opera sanatçılarının veya sanatçı adaylarının bu tezde ele alınan bilgiler konusunda bilinçlenmesi, kariyer hayatını daha profesyonel şekilde yürütmesini sağlayacaktır. Ayrıca bu çalışmayla; sanatçının hormonlara bağlı gelişen durumları tespit edip yönetme kabiliyeti geliştirmesi, gerekirse doktor veya öğretmen yardımı almasında gecikmemesi sağlanmak istenip, bu durumun sanatçı ya da sanatçı adayının kariyerine, eğitimine fayda sağlaması amaçlanmıştır.

Abstract:
Hormonal balances have important effects on the quality of life and health. Therefore, changes and deteriorations that may occur in hormones, deeply affect human life. In this thesis, the situations that emerged with these effects were evaluated for the specific case of the opera artists,  as well as hormonal cycles and disorders affecting the human voice were investigated. Changes in voice due to hormones can be a big problem for opera singers since it  directly affectes the career of an opera singer if compared to other professions. In this thesis, it is aimed to inform professional singers that the problems that occur in the voice may be caused by hormonal changes and  help them develop the ability to manage this situation.

In this study, mostly, the direct or indirect effects of hormonal changes in female voice are compiled and discussed. Hormone levels change during menstruation, PMS, pregnancy, giving birth, breastfeeding and menopause. In women, estrogen and progesterone are the leading hormones in these cycles and fluctuation levels of these hormones may affect the operatic voice. In this thesis many important research, findings and articles about the hormonal changes those mentioned above has been studied. In addition to that, HRT (hormone replacement therapy),  replacing the hormones which  production decrease during menopause, and the use of birth control methods (contraceptives) and their effects on the professional voice were examined as well as  hormonal fluctuations and their effects on voice. Thyroid disorders due to hormonal disruptions and gormonal inbalances, growth hormone and ACTH disorders are also discussed in terms of their effects on voice. It has been understood that female voices are more prone to be affected by hormonal changes since hormonal changes mostly occur in women. 

 Awareness of the information, research and experiences discussed in this study will also help opera singers to get to know themselves better. Opera singers want to spend their vocal health and performance life in the best way possible. The professional career of opera artists is supported by the information discussed in this thesis. Also with this study; it is aimed to develop the ability of the artist to detect and manage the situations caused by hormones and not to delay getting the help of a doctor or teacher if necessary, and this situation is aimed to benefit the career and education of the artist.