Çukurova bölgesinde soğan (Allium cepa L.) yetiştiriciliğinde organomineral gübrelerin verim ve kaliteye etkileri
The effects of organomineral fertilizers on the yield and quality of onion growing (Allium cepa L.) in Çukurova region
Yazar: EMİNE DAŞ
Danışman: PROF. DR. HAYRİYE YILDIZ DAŞGAN
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışma, Çukurova bölgesinde soğan (Allıum cepa) yetiştiriciliğinde organomineral gübrelerin verim ve kalite üzerine etkilerini ortaya koymak amacıyla gerçekleştirilmiştir. Çalışmada, organomineral ve mineral gübreler ile farklı kombinasyonlar yapılmıştır. Mineral taban gübresi için Toros firmasına ait ve içeriği % 15.15.15 NPK olan gübre kullanılırken, organomineral taban gübresi için Hexaferm firmasına ait içeriği % 9.9.9 NPK+ % 20 organik madde olan gübre kullanılmıştır. Üst gübreleme için organomimeral gübre kaynağı Organiksa firmasının Ormin Gold % 15.15.15 NPK+iz elementler içeren gübresi, mineral üst gübre kaynağı olarak amonyum sülfat ((NH4)2SO4), fosforik asit (H3PO4) ve potasyum sülfat (K₂SO₄)   kullanılmıştır. Çalışmada 6 farklı mineral ve organomineral gübre kombinasyonu seçilmiştir. Bunlar (OMG:OrganoMineralGübre, MG:MineralGübre) ; 1) Sıfır gübre (gübre yok), 2) OMG(%0)+MG(%100),  OMG(%25)+MG(%75),  OMG(%50)+ MG(%50), OMG(%75)+MG(%25) ve OMG(%100)+MG(%0)'dır. Organomineral gübrelerin etkilerini görmek üzere, soğan bitkilerinde büyüme ve gelişme parametreleri olarak; en uzun yaprak boyu, yaprak sayısı, yalancı gövde çapı, yaprak alanı, yeşil aksam taze ağırlığı incelenmiştir.  Baş soğan verimi, ortalama baş ağırlığı, baş çapı, baş yüksekliği, baş şekil indeksi, L, a, b renk karekterleri, soğanlarda sertlik ölçülmesi, dış kabuk sayısı, etli yaprak sayısı, etli yaprak kalınlığı, pH, EC, SÇKM, titre edilebilir asitlik, toplam kuru madde, uçucu aroma bileşikleri, C vitamini, toplam fenol, toplam flavanoid madde tayini, nitrat içerikleri, soğan bitkisi yapraklarında ve baş soğanda mineral besin maddesi analizleri yapılmıştır. Sonuç olarak verim ve baş soğan özellikleri açısından organomineral ve mineral gübrelerin yarı yarıya kullanıldığı OMG(%50)+MG(%50) uygulaması ön plana çıkmıştır ve kontrol olarak sadece mineral gübre uygulamasından daha başarılı bulunmuştur.

Abstract:
This study was carried out to reveal the effects of organomineral fertilizers on yield and quality in onion (Allium cepa L.) cultivation in Çukurova region. In the study, different combinations were made with organomineral and mineral fertilizers. For mineral base fertilization, the fertilizers belonging to Toros company, whose content was 15.15.15% Nitrogen-Phosphorus-Potassium, and the content of Hexaferm company for organomineral base fertilizer containing 9.9.9% Nitrogen-Phosphorus-Potassium+20% organic matter were used. For top fertilization, Ormin Gold fertilizer of Organiksa company, which was an organomimeral fertilizer source, contains 15.15.15% Nitrogen-Phosphorus-Potassium+trace elements. Ammonium sulfate ((NH4)2SO4), phosphoric acid (H3PO4) and potassium sulfate (K₂SO₄) were used as mineral top fertilizer sources. In the study, 6 different mineral and organomineral fertilizer combinations were chosen. These were (OMF:OrganoMineralFertilizer MF:MineralFertilizer) 1) Zero fertilizer (no fertilizer), 2) OMF(%0)+MF(%100),  OMF(%25)+MF(%75),  OMF(%50)+MF(%50), OMF(%75)+MF(%25) ve OMF(%100)+MF(%0). In order to see the effects of organomineral fertilizers, on growth, yield and onion head quality the following measurments and analysis have been done: the longest leaf length, leaf number, plant neck thickness, leaf area, shoot fresh weight were examined. Onion total yield, average onion weight, onion diameter, onion height, onion shape index, L, a, b colors, onion firmness, outer skin peel number, onion fleshy leaf number, fleshy leaf thickness, onion pH, EC, SSC, titratable acidity, total dry matter content, volatile aroma compounds, vitamin C, total phenol, total flavanoid substances, nitrate contents, mineral nutrient contents of onion plant leaf and head. As a result, the application of OMF(%50)+MF(%50), in which organomineral and mineral fertilizers are used in half, has come to the fore in terms of yield and onion quality characteristics. It was found to be more successful than only mineral fertilizer application used as a control.