Yeni kamu işletmeciliği anlayışının personelin niteliği, iş ve sosyal yaşamına etkileri: Devlet üniversiteleri idari personel örneği
The affects of the new public management approach on public servant's qualities, job: The case of administrative staff of state universities
Yazar: ALEV KORUK
Danışman: PROF. DR. ONUR ENDER ASLAN
Ankara Sosyal Bilimler Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı / Kamu Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration
Dizin: Kamu personel sistemleri = Public personnel systems ; Kamu personeli = Public personnel ; Türk kamu yönetimi = Turkish public administration ; Üniversite personeli = University personnel ; İdari personel = Administrative personnel

Özet:
1980'li yılların ardından küreselleşme ile tüm dünyanın hızla değişen ekonomik, toplumsal ve siyasal düzeni, kamu yönetiminde yeni arayışların ortaya çıkmasına sebep olmuştur. Bu arayışların içinde "Yeni Kamu Yönetimi, Yeni Kamu İşletmeciliği, Yönetişim" gibi pek çok yaklaşım ön plana çıkmıştır. Yeni bakış açıları geliştiren bu yaklaşımlarla kamu yönetiminde yeni uygulamalar da sahneye konmuştur. Kamu yönetiminin yeniden ele alınış biçimleri, kimi zaman devletler ve kamu sektörü tarafından takdir edilerek hızla benimsenmiş, kimi zaman da değişimden etkilenen çeşitli çevrelerce yoğun eleştirilere maruz kalmıştır. Kamu sektörünün daha verimli, etkin ve hesap verebilir hale getirilebilmesi için piyasa mekanizmalarını kullanan işletmeci ve özel sektör temelli anlayış olarak özetlenebilecek yeni kamu işletmeciliği, günümüzdeki etkili konumuyla halen araştırmaya değer bir kuram olarak varlığını sürdürmektedir. Bu nedenle çalışmada, kuramsal çerçeve olarak yeni kamu işletmeciliği seçilmiştir. 
      	Çalışmada öncelikle, yeni kamu işletmeciliği yaklaşımının kuramsal desteği, temel özelikleri ile hakkındaki eleştirilere değinilmiştir. Ardından, kamu yönetimi unsurlarından olan kamu personel rejimini genel anlamda ne şekilde dönüştürdüğü ele alınmış ve Türk devlet üniversiteleri idari personeli özelinde araştırma sürdürülmüştür. Yeni kamu işletmeciliği anlayışla geliştirilen uygulama ve süreçlerin, dönüştürdüğü kamu personel rejimi ile Türkiye'de devlet üniversiteleri idari teşkilat yapısı ve personeli üzerinde; personelin niteliği, iş ve sosyal yaşamı açısından ne gibi değişikliklere yol açtığının cevabı aranmıştır. Bu cevaba ulaşmak amacıyla, Türkiye'de devlet üniversitelerinde görev yapan 389 idari personel ile anket çalışması gerçekleştirilmiştir. Ayrıca örneklem olarak seçilen devlet üniversitelerinden 6 personel birimi yöneticisi ve çeşitli statülerde görev yapan 12 idari personel ile derinlemesine mülakat çalışmaları yapılmış ve içerik analizi yöntemiyle elde edilen bulgularla anket çalışması desteklenmiştir. Araştırmanın sonucunda yeni kamu işletmeciliği ilke ve uygulamalarının, devlet üniversiteleri idari teşkilat yapısı ile personelinin niteliği, iş ve sosyal yaşamına etkileri analiz edilmiş ve çalışmanın sonuç kısmında değerlendirmelere yer verilmiştir.

Abstract:
The rapidly changing economic, social and political order of the whole world with globalization after the 1980's have led to the emergence of new trends in public administration. Many approaches such as New Public Management, New Public Management and Governance have come to the fore in these trends. New practices in public administration have come along with these approaches developing new perspectives The reconsideration of public administration has sometimes been appreciated and quickly adopted by states and the public sector, and sometimes it has been subjected to intense criticism from various groups affected by the change. New public management, which can be summarized as a managerial and private sector-based approach that uses market mechanisms to make the public sector more efficient, effective and accountable, continues to exist as a theory that is worth for researching with its current relevance nowaday. For this reason, new public management was chosen as the theoretical framework in study.
	In thesis, first of all, the theoretical supports, basic features and criticisms of the new public management approach were mentioned. Then, how it transformed the public personnel regime, one of the elements of public administration, were generally discussed and the research was designed specifically for the administrative staff of Turkish state universities. The answers to what kind of changes it has caused to the public personnel regime transformed by the practices and processes developed with the new public management approach to the administrative organizational structure and staff of Turkish state universities were searched. In order to research these answers, a survey was conducted with 389 administrative staff working at state universities in Turkey. In addition, in-depth interviews were conducted with 6 human resources unit managers and 12 administrative staff with different statuses of the universities, and the survey was supported with the findings obtained via content analysis. As a result, the effects of new public management principles and practices on the administrative organizational structure of state universities and the quality, business and social life of their staff, were analyzed and evaluations were included in the conclusion.