Ratlarda oluşturulan hiperhomosisteinemi modelinde levetirasetam ve valproik asidin damar üzerine karşılaştırmalı etkileri
Comperative vascular effects of leveti̇rasetam andvalproate with hyperhomocysteinemia in rat models
Yazar: SELİM GÖKDEMİR
Danışman: PROF. DR. SİBEL ÖZYAZGAN
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Cerrahpaşa Tıp Fakültesi / Tıbbi Farmakoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology
Dizin: Geleneksel farmakoloji = Ethnopharmacology ; Hayvan deneyleri = Animal experimentation ; Homosistein = Homocysteine ; Kan damarları = Blood vessels ; Levetirasetam = Levetiracetam ; Sıçanlar = Rats ; Valproik asit = Valproic acid

Özet:
Hiperhomosisteinemi; ateroskleroz ve kardiyovasküler hastalık (KVH) açısından risk faktörü ise de, ilişkinin temelleri tam aydınlatılamamıştır. Hcy'nin yarattığı hasar, ateroskleroz ve KVH'nın nedeni olduğu birçok çalışmada gösterilmiştir [1-3]. Hiperhomosisteinemi epilepside gösterilmiş olup, bu durum valproat, topiramat, okskarbazepin gibi anti-epileptiklerin kronik kullanımıyla advers etkiler olarak çıkabilmektedir [4]. Çalışmamızda 1 ay süresince sıçanların içme sularına L-metionin eklenerek oluşturulan hiperhomosisteinemi durumunda valproat ve levetirasetam antiepileptik ilaçların intraperitoneal enjeksiyonu sonrası hiperhomosisteineminin ve birlikte uygulanan antiepileptik ilaçların sıçan aorta kasılma, gevşeme yanıtları üzerine yaptığı etkiler, izole damar banyosu sisteminde gruplar arası karşılaştırmalı olarak incelenmiştir.
Sıçanlar 6 gruba ayrılmış olup izole organ sisteminde tüm gruplara öncelikle noradrenalin (NA), takibinde asetilkolin (ACh) ve son olarak gliseril trinitrat (GTN) uygulanmıştır. Dozlar, 10 üzeri logaritma doz-yanıt grafileri (M) şeklinde 10-9-10-4 mol/Laralığında şeklinde gösterilmiştir. 
NA-kasılma çalışmalarında lev-Lev+L-Met grupları arasında istatistiksel olarak anlamlı fark tespit edilmiştir (p≤0,05). Bunun dışında anlamlı bir fark saptanmamıştır (p˃0,05). 
ACh ile damar gevşeme yanıtlarında (Kontrol Inhmax=12,65 ± 2,09, L-Met Inhmax=50,05±7,43) Kontrol-L-Met (p≤0,05), Kontrol-Valp+L-Met (p≤0,01), gruplarının karşılaştırılması sonrasında istatistiksel düzeyde anlamlı veya ileri anlamlı farklar tespit edilmiştir. Diğer gruplar arasında istatistiksel anlamlı fark tespit edilmemiştir (p˃0,05).
	GTN ile damar gevşeme yanıtlarına bakıldığında yapılan hiçbir grup karşılaştırmasından anlamlı bir sonuç elde edilmemiştir (p˃0,05).
Sonuç olarak çalışmamız hiperhomosisteineminin damar kasılma, gevşeme yanıtları üzerine olan etkilerini tekrar göstermiş, bu etkilerin özellikle valproatkullanımında diğer gruplara göre daha fazla olduğunu istatistiksel olarak ortaya koymuştur. Çalışmamız sonucunda elde edilen bu veriler epilepsi hastalığında damar sağlığı açısından tedavi seçimine ışık tutacaktır.

Abstract:
Hyperhomocysteinemia is a risk factor for atherosclerosis and cardiovascular disease however, its basic underlying mechanism is not fully understood. Hyperhomocysteinemia has been observed in epilepsy in relation with antiepileptic drugs like valproate, topiramate and oxcarbazepine. 
In the present study, L-metionin was added to drinking water of rats for 1 month to develop hyperhomocysteinemia. Same time, daily intraperitoneal injections of valproate and levetirasetam were performed. The effects of hyperhomocysteinemia and antiepileptic drugs were comperatively investigated through organ bath.
In this study 6 group of rats had been used. NA, followed by Ach and GTN were applied in organ bath system. Agonist doses were expressed as ten base logarithm (M) through 10-9,10-8,10-7,10-6,10-5,10-4 mol/Lin dose-response graph.
NA contraction comparisons between lev and Lev+L-Met groups showed statistical significance(p≤0,05) however, no significant difference was observed among other groups.
Ach relaxation comparisons between Control-L-Met (Control Inhmax=12,65 ± 2,09, L-Met Inhmax=50,05±7,43) (p≤0,05), Control-Valp+L-Met(p≤0,01), groups showed statistical significance. Between other groups, no significance was observed.
In GTN relaxation, non of the treatment groups showed statistically significant change.
Our study again emphasized on the detrimental effects of hyperhomocysteinemia on aorta relaxation and showed that it is more with valproate when compared with other treatment groups. In terms of vascular side effects, we believe that the results of our study will be useful in choosing appropriate drugs for medical treatment of epilepsy.