İkinci dil olarak Kürtçe öğretimi fêrkırına zımanê Kurdî wekî zımanê duyem /
Yazar: HEWA SALAM KHALID KHALID
Danışman: DOÇ. DR. HAYREDDİN KIZIL
Dicle Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kürt Dili ve Kültürü Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Dilbilim = Linguistics

Özet:
Bu çalışmanın ana konusu ı̇kı̇ncı̇ dı̇l olarak Kürtçe öğretı̇mı̇dir. Dil öğretimi
alanında diğer dillerden çok geride kalan Kürtçenin, modern bir yöntem üzerine kurulu
sistemli bir öğretim programına ihtiyacı olduğu malumdur. Bunun için çalışmada şu
soruların cevabını aradık: Nasıl bir yöntem böyle bir öğretim programını oluşturmaya
ve Kürtçeyi öğretmeye uygundur? Bu sorunun cevabı bu alandaki mevcut boşluğu
doldurma konusunda bir zemin oluşturacaktır. Bu amaç doğrultusunda tezde dil
öğretiminde kullanılan temel yöntemler açıklanıp irdelenmiştir. Kaynaklara ve Koya
Üniversitesi'nde çalışan Kürt olmayan öğretim görevlileri ile yapılan görüşmelere
dayanarak IKB'nde1 Kürtçe öğretiminde karşılaşılan sorunlar analiz edilmiştir.
Tezde dil öğretim yöntemleri açıklanıp Kürtçeye uyarlandıktan sonra gelişmiş
dünya dilleri gibi Kürtçenin de iletişimsel dil öğretimi (communicative language
teaching) yönteminden oldukça faydalanılabileceği sonucuna vardık. Nitekim diğer
yol ve yöntemlerin aynı görevi göremeyeceği tarafımızdan kabul edilmektedir. Bu
doğrultuda, tezin ekinde gelişmiş bir bilgisayar programına dayanılarak Kürtçe
öğretim sınıflarında kullanılması için yetkin bir öğretim programı sunulmuştur.
Araştırma; giriş, dil öğretim yöntemleri, dil öğretim yöntemlerinin Kürtçeye
uyarlanması, Kürtçe öğrenim ve öğretiminde karşılaşılan engeller, sonuç, kaynak ve
eklerden oluşmaktadır. Ekler kısmında, Kürtçenin ikinci dil olarak öğretimi için
hazırlanmış bir öğretim programı mevcuttur.

Abstract:
Teaching Kurdish as a second language is the main area of the research.
Generally, Kurdish language Teaching is not a developed field, and it does need a
modern teaching program to be applied in the classrooms. The main questions of the
research are that which language teaching method can be applied to such program?
What are the obstacles in front of learning Kurdish language? The aswere of these
questions becomes a key point to fill the gap. For this reason, all the main methods for
teaching a second language and the obstacles in front of it would be studied and
analyzed. This will be supported by the sources and the interviews that were done at
Koya University with non-Kurdish teachers.
After studying the methods and applying them on Kurdish language, it would
be clearer that communicative language teaching method is also applicable for Kurdish
language teaching similar with the other languages in the world. However, the other
methods would not have the same ability. To fill the gap, an applicable program
supported by a computer software would be offered. This new program is designed to
be applied in the Kurdish language teaching classes. Also, it would become a part of
the solution to the mentioned problemes.
In general, the thesis included introduction, the methods and approaches of
teaching the second language, applying them on Kurdish language, the obstacles in
front of Kurdish language teaching and learning, conclustion, bibliography and index.
The main index is a model program to teach Central Kurdish as a second language.