Türk yapım projelerinde tekrarlanan işlerin (rework) sebepleri ve proje performansı üzerindeki etkileri
Causes of rework and its effects on project performance in turkish construction projects
Yazar: AYŞE NUR ÇEKİRDEK
Danışman: PROF. DR. ELÇİN FİLİZ TAŞ
İstanbul Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı / Proje ve Yapım Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Mimarlık = Architecture ; İnşaat Mühendisliği = Civil Engineering

Özet:
Yapım projelerinde, maliyetlerin beklenenden yüksek çıkması, finansal planlamanın kötü yapılması ve işin müşteriye zamanında teslim edilememesi gibi önemli problemlerle karşılaşılmaktadır. Bu problemler yapım projelerinin performansını ve verimliliğini düşürmektedir. Bu duruma sebep olan en önemli faktörlerden biri tekrarlanan işlerdir.
Proje sürecinde, hatalar, ihmaller ve değişiklikler sıklıkla meydana gelir ve bu durum proje sürecinin farklı aşamalarında tekrarlanan işlere yol açmaktadır. Birçok ülkede yapılan çalışmalar, tekrarlanan işlerin, farklı iş kategorilerinin maliyetini % 3 ile % 30 arasında arttırdığını ve farklı çalışma kategorilerinde gecikmelere neden olduğunu göstermiştir. Bu gecikmelerin planlanan sürelerinin % 10'dan % 77'ye çıkmasına neden olduğu sonucuna varılmıştır. Ayrıca, tekrarlanan işler, müşterilerin ve yüklenicilerin memnuniyetsizliğine neden olmaktadır.
Yurtdışında yapılan çalışmalara bakıldığında, tekrarlanan iş nedenleri, tekrarlanan iş sınıflandırma sistemleri, tekrarlanan işleri azaltmaya yönelik önlemler ile ilgili birçok çalışma bulunmaktadır ve her bir araştırmacı kendi tanım ve yaklaşımını ortaya koyarak araştırmasını yapmıştır.
Bu tez kapsamında kullanılan tanım: "İlk yapılış sırasında doğru bir şekilde tamamlanmamış bir işlevin ya da aktivitenin gereksiz bir çaba harcanarak tekrar yapılması işidir." Bu tanım proje sürecinin hem tasarım hem de yapım aşamasını kapsamaktadır. Bu nedenlerden dolayı bu tanım kabul edilerek araştırma yapılmıştır.
Tekrarlanan işler yapım projelerinde ekstra maliyete ve süre gecikmesine yol açmaktadır. Proje katılımcıları için ekstra maliyet ve süre gecikmesi ciddi bir problemdir. Bu tez çalışmasının amacı, Türk yapım projelerinde maliyet ve süre gecikmesine yol açan tekrarlanan işlerin sebeplerini ve bu sebeplerin proje performansına etkisini tespit etmektir. Bunun sonucunda ise proje performansını arttırmak için alınacak önlemler hakkında yorum yapılmıştır.
Tez kapsamında yapılan alan araştırmasında Türk yapım projelerinde hem tasarım hem de yapım aşamasında bulunan tecrübeli 33 kişi ile yüzyüze görüşme yapılmıştır. Bu görüşmede alan araştırması kapsamında hazırlanan tekrarlanan işlerin oluşma sıklığını ve proje performansına etkisini belirlemek amacıyla anket uygulanmıştır.
Anket bulgularına göre tasarım aşamasında en sık karşılaşılan ve proje performansına en çok etki eden tekrarlanan iş sebebi "Statik, elektrik, tesisat ve mimari proje koordinasyon eksikliği"dir. Görüşülen kişiler, Türk yapım projelerinde tasarım aşamasında projeler arasında koordinasyonun olmadığını söylemişlerdir. Bunun azaltılabilmesi için tasarım aşamasında projeler çakıştırılmalı ve daha yapım aşamasına geçmeden yapılabilirlik kontrolleri yapılmalıdır.
Yapım aşamasında en sık karşılaşılan ve proje performansına en çok etki eden tekrarlanan iş sebebi "Zaman sınırlandırılmasından kaynaklı baskı"dır. Görüşülen kişiler, Türk yapım projelerindeki zaman sınırlandırmasından dolayı tasarım aşaması bitmeden yapım aşamasına başlanıldığını belirtmişlerdir. Tasarım aşaması bitmeden yapım aşamasına başlanıldığı için proje uyuşmazlıkları, hatalar ya da eksiklikler ile karşılaşılmaktadır. Bu durum da projenin ekstra maliyet ve süre gecikmesi ile sonlanmasına sebep olmaktadır. Bu nedenle görüşülen kişiler verilen sürenin tasarım aşamasında daha verimli kullanılıp tasarım bittikten sonra yapım aşamasına geçilmesi gerektiğini önermektedirler.
Dış kaynaklı sebeplere baktığımızda "ekonomik etmenler" en sık karşılaşılan ve proje performansına en çok etki eden tekrarlanan iş sebebidir. Özellikle Türkiye'deki ekonomik dalgalanmalar yapım sektörünü ciddi şekilde etkilemektedir. Bunun için ekonomik dalgalanmalar göz önünde bulundurularak iş planlamaları ve bütçe planlamaları yapılmalıdır.
Sonuç olarak hem tasarım hem de yapım aşamasında proje planlamasının ve kontrolünün ve proje planlamasını ve kontrolünü yapan kalifiye kişilerin önemi büyüktür. Firmalar projeye başlamadan önce iş planlaması, bütçe ve yönetim planlaması ve yapım başladıktan sonra düzenli denetlemeler için kaynak ve zaman ayırmalıdır. Görüşülen kişilerin ortak görüşü olarak tekrarlanan işlerin azaltılabilmesi için planlamaya, programlamaya ve proje yönetimine oldukça önem verilmelidir.
Tekrarlanan işlerin azaltılması için kaynak ve zaman ayırmayan firmalar, süre gecikmesi ve ekstra maliyetle karşılaşmaya devam edeceklerdir. Bu firmalar zarar etmeyi sürdürecek ve sektördeki rekabet güçlerini kaybedeceklerdir.

Abstract:
In construction projects, significant problems such as higher costs than expected, poor financial planning and inability to deliver the work to the customer are encountered. These problems reduce the performance and efficiency of the construction projects. One of the most important factors causing this situation is rework.
In the project process, errors, omissions and changes often occur, and this leads to rework at different stages of the project process. Studies in many countries have shown that rework increases the cost of different categories of work by between 3% and 30%, and causes delays in different work categories. It was concluded that the planned duration of these delays increased from 10% to 77%. In addition, rework cause dissatisfaction with customers and contractors.
There are many research on rework reasons, rework classification systems, measures to reduce rework, and each researcher has carried out his research by introducing his own definition and approach.
The definition used in this thesis is: "The unnecessary effort of re-doing a process or activity that was incorrectly implemented the first time." This definition covers both the design and the construction phase of the project process. For these reasons, this definition was accepted and research was conducted.
Rework lead to extra cost and time delay in construction projects. Extra cost and time delay for project participants is a serious problem. The purpose of this thesis is to determine the causes of rework leading to cost and time delay in Turkish construction projects and the effect of these causes on project performance. As a result, measures were taken to improve the project performance.
In the field research conducted within the scope of the thesis, face-to-face interviews were conducted with 33 experienced people in Turkish construction projects. In this interview, a questionnaire was applied in order to determine the frequency of reworks and its effects on the project performance.
According to the survey findings, the most common and effective cause of rework in the design phase is: "Static, electrical, installation and architectural project lack of coordination". The interviewees said that there was no coordination between the projects in Turkish construction projects during the design phase. In order to reduce this, projects should be overlaid during the design phase and feasibility checks should be carried out before going into construction.
The most common and effective cause of rework during construction is: "Pressure from time limitation". The interviewees stated that the construction phase started before the design phase ended due to the time limitation in Turkish construction projects. As the construction phase is started before the design phase is completed, project disputes, errors or deficiencies are encountered. This causes the project end with extra cost and time delay. Therefore, the interviewees suggest that the given time should be used more efficiently during the design phase and the construction phase should be completed after the design is finished.
When we look at the external causes, the most common and effective cause of rework is: "economic factor". Economic fluctuations, especially the construction sector in Turkey is seriously affected. For this, business planning and budget planning should be made considering economic fluctuations.
As a result, project planning and control, as well as qualified people who plan and control projects are important in both design and construction phases. Companies should allocate resources and time for business planning, budget and management planning and regular audits before construction begins. In order to reduce rework as common opinion of the interviewees, planning, programming and project management should be given great importance.
Companies that do not allocate resources and time to reduce rework will continue to face time delay and extra costs. These companies will continue to suffer losses and lose their competitive power in the sector.