Öğrenme ortamları olarak atölyeler: Bir özel ilkokul örneği
Workshops as learning environments: A special primary school example
Yazar: MELEK GÜNERİGÖK
Danışman: DOÇ. DR. GÜLGÜN BANGİR ALPAN
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Teknolojisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Atölye = Workshop ; Eğitim ortamı = Educational environment ; Özel okullar = Special schools ; Öğrenme ortamı = Learning environment ; İlkokullar = Primary schools

Özet:
Yaşantılar sonucu gerçekleşen öğrenmenin niteliği, etkileşimde bulunulan çevrenin koşulları ve olanakları ile yakından ilişkilidir.  Öğrenme ortamı da anılan çevrelerden biridir. Öğrenme ortamı kavramı çoğunlukla okulu çağrıştırmaktadır. Okuldaki öğrenme ortamlarını fiziki yapı, donanım, personel, yöntem-teknik, eğitim programları gibi birçok öge biçimlendirmektedir. Bu çalışmanın konusu öğrenme ortamı olarak özel bir okul kapsamında yer alan atölyelerin incelenmesidir. Fiziki yapıyı çağrıştıran atölyelerin işleyişi aslında donanım, personel, yöntem-teknik, eğitim programı gibi ögelerle çalışan bir sistemler bütünüdür. Çalışmaya konu olan atölyelerin hedefi öğrenciler için bireysel farklılıklara duyarlı ders dışı özgür ve alternatif öğrenme ortamı oluşturmaktır. Literatürde atölye ve laboratuvar derslerine ilişkin çalışmalar bulunsa da öğrenme ortamı olarak ders dışı atölyelerin özellikle bir ilkokulda uygulanmasına ilişkin herhangi bir çalışmaya rastlanmamıştır. Bu araştırmada amaç öğrenme ortamları olarak özel okuldaki atölyelerle ilgili öğrenci, veli ve öğretmen görüşlerini ve araştırmacı gözlemlerini betimlemektir. Bu çalışmada derinlemesine veri toplanabilmesi için nitel araştırma yöntemi; desen olarak da olgubilim kullanılmıştır. Paydaş görüşlerine, deneyimlerine  ve araştırmacı gözlemlerine yer verilmiştir. Araştırmanın çalışma grubunu; Ankara'nın Gölbaşı ilçesindeki bir özel ilkokulda öğrenim görmekte olan araştırmaya gönüllü olarak katılan ilkokul öğrencileri (10), velileri (10) ve öğretmenleri (7) oluşturmuştur. Katılımcıları belirlemede seçkisiz olmayan örnekleme yöntemlerinden bir amaçsal örnekleme türü olan "uygun örnekleme" kullanılmıştır. Verilerin toplanmasında yarı yapılandırılmış görüşme formlarından ve gözlemlerden yararlanılmıştır. Katılımcılarla birebir yapılan görüşmeler 30-50 dk sürmüştür. Gözlemler ise araştırmacı tarafından hazırlanan yarı yapılandırılmış gözlem formu ile yapılmıştır. Toplam 10 atölye farklı zamanlarda gözlenmiştir. Veri analizi çalışmasında görüşme ve gözlem kayıtları ile içerik analizi yapılmıştır. Kayıtlar iki araştırmacı tarafından satır satır okunarak içerik kodları oluşturulmuştur. Kod listelerinden birbirleriyle ilişkili olanlar bir araya getirilerek tematik kodlama yapılmıştır. Tematik kodlamalarda araştırmanın soruları ile olan iç ve dış tutarlılığa dikkat edilmiştir. Kodlamalar karşılaştırılmış ve "Güvenirlik= Görüş Birliği / Görüş Ayrılığı + Görüş Birliği x 100" formülüyle görüş birliği yüzdesi hesaplanmıştır. Kodlayıcılar arasındaki güvenirlik katsayısı 0.90 bulunmuştur.  Miles ve Hubermann'a (1994) göre kodlayıcılar arasındaki güvenirliğin %80' den fazla olması, güvenirlik için yeterlidir. Araştırma bulgularının katılımcı görüşlerine ilişkin alıntılarla desteklenmesi, yöntem ve örneklem seçiminin ayrıntılı açıklanması, araştırmacılardan birinin ilgili kurumda öğretmen olması araştırmanın geçerliğinin sağlanması yönündeki çabalara örnek olarak gösterilebilir. Araştırmanın ilgi çekici sonuçları şöyledir:  Atölyeler, öğrencilere öğrenci merkezli yaparak yaşayarak özgür öğrenme ortamları sunmaktadır. Onların merak duygusunu artırmaktadır. Akran öğrenmesine zemin hazırlamaktadır. En sevilen atölyeler el sanatları ve ekoloji atölyeleridir. Ekoloji atölyelerinde doğal ve sağlıklı ürünler üretilmektedir. Atölyelerdeki karma yaş uygulaması zaman zaman atölye yönetimini güçleştirmektedir. Daha çok bahçenin kullanıldığı, çok materyalli geniş mekânlar hayal edilen atölyelerdir. Sonuçlar doğrultusunda ders dışı atölye uygulamalarının öğretmen yetiştiren kurumlar da dâhil tüm eğitim kurumlarında yer alması ve planlanması yönünde önerilerde bulunulmuştur.

Anahtar kelimeler: Öğrenme ortamları, Atölye, İlkokul

Abstract:
The quality of learning as a result of experiences is closely related to the conditions and possibilities of the interaction environment. The learning environment is one of the aforementioned circles. The concept of learning environment mostly evokes the school. Many elements, such as physical structure, equipment, staff, method-technique, and education programs, shape the learning environments in the school. The subject of this study is to examine the workshops within a private school as a learning environment. The functioning of the workshops that evoke the physical structure is actually a whole system that works with items such as equipment, personnel, method-technique, training program. The aim of the workshops subject to the study is to create a free and alternative learning environment that is sensitive to individual differences. Although there are studies on workshops and laboratory lessons in the literature, no studies on the implementation of extracurricular workshops, especially in a primary school, have not been encountered. The purpose of this study is to describe the views of students, parents and teachers and researcher observations about workshops at the private school as learning environments. In this study, qualitative research method to collect in-depth data; The phenomenon was also used as a pattern. Stakeholder views, experiences and researcher observations are included. The study group of the research; Primary school students (10), parents (10) and teachers (7) who voluntarily participated in the research that is studying in a private primary school in Ankara's Gölbaşı district. One of the non-random sampling methods, "appropriate sampling", which is a purposeful sampling type, was used to identify the participants. Semi-structured interview forms and observations were used in collecting the data. One-to-one interviews with participants took 30-50 minutes. Observations were made with a semi-structured observation form prepared by the researcher. A total of 10 workshops were observed at different times. In the data analysis study, interview and observation records and content analysis were done. Content codes were created by reading the records line by line by two researchers. Thematic coding was carried out by bringing together related ones from the code lists. In thematic coding, attention was paid to internal and external consistency with the questions of the research. The codings were compared and the percentage of consensus was calculated with the formula "Reliability = Consensus / Disagreement + Consensus x 100". The coefficient of reliability among the coders was 0.90. According to Miles and Hubermann (1994), the reliability between encoders is more than 80%, it is sufficient for reliability. Supporting the findings of the research with quotations about the participants' opinions, explaining the method and sample selection in detail, being one of the researchers as a teacher in the relevant institution are examples of the efforts to ensure the validity of the research. The interesting results of the research are as follows: Workshops provide students with a free learning environment by living student-centered. It increases their sense of curiosity. It prepares the ground for peer learning. Favorite workshops are handicraft and ecology workshops. Natural and healthy products are produced in ecology workshops. The mixed age practice in the workshops sometimes makes the management of the workshop difficult. Wide spaces with many materials, where more gardens are used, are workshops that are imagined. In line with the results, suggestions were made to plan and apply extra-curricular workshops in all educational institutions, including teacher training institutions.

Key Words: Learning environments, Workshop, Primary School