Farklı arazi koşulları için projelendirilen mikro-sulama sistemlerinin ekonomik analizi
Economic analysis of micro-irrigation systems for different field conditions
Yazar: EDİPCAN ARKAN
Danışman: PROF. DR. İSMAİL HAKKI TÜZEL
Ege Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarımsal Yapılar ve Sulama Ana Bilim Dalı / Tarımsal Yapılar ve Sulama Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışmada toprak üstü ve toprak altı damla sulama sistemleri ile ağaç altı mikro sulama sistemleri, büyüklükleri ve eğim koşulları farklı olan arazilerde farklı ekim-dikim aralıklarına sahip bitkilerin yetiştirildiği koşullarda projelendirilmiştir. Çalışma kapsamında gerçek proje uygulamaları yapılan 15 – 120 dekar aralığında 4 ayrı arazi büyüklüğü için farklı projeler üretilmiştir. Çalışmada aynı arazilerin tek yönlü olarak % 5 eğimli olması koşulu ve dikim düzeninin değiştiği meyve bahçeleri için  ayrı projeler olmak üzere toplam 40 sulama sistemi projesi hazırlanmıştır. 
Çalışmadan sağlanan bulgular değerlendirildiğinde; tüm koşullarda arazi büyüklüğü arttıkça birim alan başına düşen toplam maliyetler azalmıştır.  Toprak üstü damla sulama sistemlerinde eğimli arazi koşullarında eğimsiz koşullarına göre toplam maliyetler ortalama olarak %25-%29 arasında artmıştır. Tarla bitkilerinin yetiştirildiği koşullardaki sistemlerin toplam maliyetleri meyve ağaçlarının bulunduğu sistemlere göre % 80 daha yüksek olmuştur. Toprak altı damla sulama sistemlerinin maliyetleri toprak üstü damla sulama sistemlerine göre ortalama olarak %19 daha yüksek bulunmuştur. Toplam maliyetler içerisinde boru ve başlık maliyetleri  %45-%80 arasında değişmiştir. Mini yağmurlama başlıklarının kullanıldığı sistemlerde eğimin maliyetler üzerine önemli bir etkisi görülmemiştir.  Toprak altı ve toprak üstü damla sulama sistemlerinin maliyetleri mini yağmurlama başlıklarının kullanıldığı sistemlere göre sırasıyla %67 ve %42 daha yüksek bulunmuştur.

Abstract:
In this study, drip irrigation, subsurface drip irrigation and under tree micro irrigation systems have been designed for the fields in different sizes and slopes and where plants are grown with different sowing-planting distances. Within the scope of the study, different projects have been produced for 4 with different size of fields of 1,5 - 12 hectares in which real project applications have been made. In this study, a total of 40 irrigation system projects have been prepared for the fields with a slope  of 5% in one direction and for orchards having different planting pattern. As a result of the study, the costs of the pump, system control unit, main and manifold pipes, fittings and lateral pipes and dripper and sprinkler heads that compose the system components were calculated.
When the findings obtained from the study were evaluated collectively; in all conditions, as land size increased, total costs per unit area decreased. In drip irrigation systems, total costs have increased average between 25% and 29% in sloping land conditions. The total costs of the systems under the conditions in which field crops were grown were 80% higher than orchards. The cost of subsurface drip irrigation systems was 19% higher on average than drip irrigation systems. Among the total costs, the cost of all kind of pipes and emitters ranged from 45% to 80%. In systems where mini sprinkler were used, the slope had no significant effect on costs. The costs of subsurface and drip irrigation systems were found to be 67% and 42% higher than the systems using mini sprinkler respectively.