Yeni Türk şiirinde sevgili tipolojileri (1860-1960)
The typologies of beloved in modern Turkish poetry (1860-1960)
Yazar: ALİ SAİT YAĞAR
Danışman: PROF. DR. MEHMET SAMSAKÇI
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Yeni Türk Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Sevgili = Lover ; Tipler = Characters ; Tipoloji = Typology ; Türk edebiyatı = Turkish literature ; Türk şiiri = Turkish poem ; Yeni Türk edebiyatı = New Turkish literature ; Şiir = Poem

Özet:
"Yeni Türk Şiirinde Sevgili Tipolojileri (1860-1960)" adlı çalışmada 100 yıllık bir süreçte 96 şairin şiirleri üzerinden sevgili tipleri incelenmiştir. Şairlerin matbu eserleri inceleme konusu edilmiş, ilgili şairin bütün şiirlerini bir araya getirme amacıyla oluşturulan derleme çalışmaları da göz önünde bulundurulmuştur. "Giriş" kısmında tezin amaç, kapsam ve yöntemi ayrıntılı olarak ele alınmış, aynı konuda yapılan benzer çalışmalardan farkı ve gerekliliği izah edilmiştir. Birinci bölümde şiir incelemelerine teorik bir zemin oluşturmak adına "edebî eserde tip" ve "sevgili tipi" üzerinde durulmuş, Türk şiirinde sevgili tipinin serencamını özetlemek adına klâsik şiirin sevgili tipine ait özelliklere ve bu tip etrafındaki tartışmalara yer verilmiştir. İkinci, üçüncü ve dördüncü bölümler tezin esasını teşkil eden şiir incelemelerini ihtiva etmektedir. Şairler dönemler içinde ancak müstakil olarak irdelenmiştir. Tezin son bölümünü teşkil eden beşinci bölümde sevgililer tematik tasnife tâbi tutulmuş, şairlerin kronolojik bir akış içerisinde müstakil olarak ele alınmasıyla oluşan eksiklik kapatılmıştır. İncelemeler esnasında aydınlatıcı olmak kaydıyla hatıra, edebiyat tarihi, makale gibi yardımcı kaynaklardan faydalanılmıştır; ancak esas hareket noktası şiir metinleri olmuştur. Zira bu tezde şiirlerden hareketle şairlerin aşk hikâyelerini ortaya koymak değil şiir türünde kendine yer bulan sevgililerin tespiti söz konusudur.

Abstract:
In the study titled "The Typologies Of Beloved In Modern Turkish Poetry (1860-1960)", the types of beloveds were examined over the poems of 96 poets over 100 years. The printed works of the poets were examined, and the compilation studies created to bring together all the poems of the related poet were also taken into consideration. In the "Introduction" part, the thesis's aim, scope and method are discussed in detail, and its difference and necessity from similar studies on the same subject are explained. In the First Chapter, "type in literary work" and "beloved type" are emphasized to create a theoretical ground for poetry studies, and in order to summarize the consequence of the beloved type in Turkish poetry, the characteristics of the beloved type of classical poetry and the discussions around this type are included. The Second, Third and Fourth Chapters contain the analysis of the poems that form the basis of the thesis. Poets have been studied in periods only individually. In the Fifth Chapter, which constitutes the last part of the thesis, the beloveds were classified thematically. The deficiencies created by considering the poets individually in a chronological flow were closed. During the examinations, auxiliary sources such as memoirs, literary history and articles were used, provided that they were enlightening; however, the main starting point was the texts of poetry. Because in this thesis, it is not about revealing the love stories of the poets based on the poems but the determination of the beloveds who find their place in the poetry genre.