Obsesif kompulsif bozukluk tanısı olan bireylerde ve sağlıklı bireylerde üst biliş düzeylerinin, farkındalık ve problem çözme becerisi üzerindeki etkisinin incelenmesi
Investigation of the effects of metacognition levels on problem solving and awareness in with obsessive-compulsive diagnosis individuals and healthy individuals
Yazar: MEHTAP ÇAKIR
Danışman: DOÇ. DR. CUMHUR TAŞ
Üsküdar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Klinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
OKB'li bireyler ile herhangi bir psikiyatrik tanı almamış bireylerin üst biliş düzeylerinin birbirinden farklı olduğu bilinmektedir. Buna bağlı olarak, üst biliş süreçlerinin, farkındalık ve kişilerarası problem çözme becerilerinin üzerinde de etkiye sahip olabileceği düşünülmektedir. Bu araştırmada da OKB tanısı almış bireylerde ve Sağlık Kontrol Grubu'nda üst biliş düzeylerinin, farkındalık ve problem çözme becerisi üzerindeki etkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. Bu araştırmada,  NP feneryolu polikliniğinde 18-40 yaş arası DSM-V e göre OKB tanısı almış 30 bireyle ve rastgele seçilmiş olan 30 kontrol grubuyla çalışılmıştır. Araştırma verilerinin toplanması amacıyla katılımcılara, Sosyodemografik Veri Formu, sadece OKB tanısı almış bireyler için Yale Brown Obsesyon Kompulsiyon Ölçeği ( Y- BOCS), Meta biliş Ölçeği (MCQ-30), Bilinçli Farkındalık Ölçeği( BİFÖ) ve Kişilerarası Problem Çözme Envanteri( KPÇE) uygulanmıştır. Araştırmada elde edilen verilerin analizi SPSS( Statistical Package for Social Sciences)  20 paket programı ile yapılmıştır. Araştırma bulgularına göre, Deney ve kontrol grupları arasında yapılan ortalama karşılaştırmalarında tüm KPÇE, KPÇE altındaki "Probleme olumsuz yaklaşma", "Kendine güvensizlik", tüm MCQ-30, MCQ-30 altındaki "Bilişsel Farkındalık"," Kontrol edilemezlik ve Tehlike" ve "Düşünceleri Kontrol Etme İhtiyacı" alt ölçeklerinde gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark olduğu(p<0,05) tespit edilmiştir. Ayrıca, OKB tanısı bulunan kişilerin sağlıklı kişilere göre daha çok skor topladığı görülmüştür. Bu durum karşısında, OKB tanılı bireylerin bu iki ölçekteki skorlarının, birbirlerine nispeten paralel şekilde birlikte azaldığı ya da arttığı tespit edilmiştir. Bu ikili haricinde ki ikili ölçek karşılaştırmalarında ölçekler arası anlamlı bir korelasyon bulunamamıştır. (p>0,05).  

Anahtar kelimeler: OKB, Üst biliş, Problem çözme, farkındalık

Abstract:
It is known that individuals with obsessive compulsive disorder (OCD) and individuals without any diagnosis have different metacognitive levels. Consequently, It is believed that metacognitive processes have an influence on awareness and problem solving skills. İn this research, it is intended that metacognitive processes have an influence on awareness and problem solving skills in individuals with obsessive compulsive disorder and individuals without any diagnosis. In this research,  This study has been carried out 30 individuals with diagnosis OCD according to DSM-V between the ages 18-40 in NP Feneryolu Polyclinic and 30 control groups which is randomly selected. In order to collect research data, Sociodemographic Form, Yale-Brown Obsessive Compulsive Scale (Y-BOCS) for individuals with OCD, Consious Awareness Scale(CAS), Metacognitive Questionnaire-30 (MCQ-30) and İnterpersonal Problem Solving Ability İnventory(IPSAI) are implemented. The analysis of the data collected in the research is made through SPSS( Statistical Package for the Social Sciences) with 20 package programs. The findings of research study show that there is statistically significant difference between experimentel groups and control groups on all IPSAI- subscales of IPSAI negative approaches to problems, lack of self-confidence and all MCQ-30- subscales of MCQ-30 cognitive awareness, uncontrollable and dangerous, need to control thought. Also, ıt show that people with OCD score up much more than individuals without any diagnosis. Under these circumstances, it have been detected that the scores of individuals with OCD on these binary scales increase or decrease relatively in paralel. Apart from  these two scales, ıt hasn't been found any correlations on other binary scales between goups. 
Keywords:  OCD, Interpersonal problem solving skillls, consious awareness, metacognition