Yalın tedarik zinciri uygulamasındaki gerekli faktörlerin bilişsel haritalandırma yöntemi ile belirlenmesi ve risklerin ANP ile önceliklendirilmesi: Havacılık organizasyonlarında bir uygulama
Determination of required factors in lean supply chain implementation with cognitive mapping method and prioritization of risks with ANP: An application in aviation organizations
Yazar: ESRA YELKEN
Danışman: PROF. DR. AYŞE KÜÇÜK YILMAZ
Anadolu Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Sivil Havacılık Yönetimi Ana Bilim Dalı / Sivil Havacılık Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Sivil Havacılık = Civil Aviation

Özet:
Havacılık Tedarik zincirindeki tüm aktörler ile en çok temas eden ve hizmetleri son müşteriyi
etkileyen aktör yer hizmetleri firmalarıdır. Bunun için havacılık yer hizmeti firmaları
emniyetten ödün vermeden zaman baskısına nasıl yanıt verebilir sorusunun yanıtı yalınlık
olabilir. Bu çalışmada amaç, Yalın tedarik zinciri yönetimi hakkında genel bir bakış sağlamak
ve Havacılık kuruluşlarından yer hizmetleri firmalarının tedarik zincirinin yalınlıkla
birleştirebilmesi için gerekli faktörlerin belirlenmesi ve analizini sağlamaktır. Bir diğer amaç ise uygulanabilirliğindeki risklerin belirlenmesini/sınıflandırmasını sağlamaktır. Sonuç olarak ilk aşamada literatürde belirlenen 20 adet başarı faktörlerinin kendi aralarında neden-sonuç ilişkisinin değerlendirilmesi için yer hizmetleri sektörü çalışanlarıyla görüşülmüş ve
katılımcıların ortak olarak en önemli gördükleri faktörler uygulama süreci ile organizasyonel alt yapı olmuştur. Bunun yanı sıra kendileri belirledikleri faktörlerin bilişsel haritalandırması Decision Explorer programı kullanılarak analiz edilmiştir. Buna göre kalifiyeli personel, maliyet, sistemi/süreçleri yeniden tasarlamak, otomatize etmek, eğitim olmak üzere 5 ortak faktör ortaya çıkmıştır. Son olarak risklerin belirlenmesi ve önceliklendirilmesi için BOCR temelli ANP yöntemi Super Decision programı kullanılarak yapılmıştır. Literatür araştırması sonucu Faydalar için 7, Fırsatlar için 8, Maliyet için 4 ve Risk için 9 kriter bulunmuştur. İkili karşılaştırma sonucunda ana kriterler için en önemli kriter risk faktörü 0,677 ile olmuştur. En az önemli kriter ise fırsat ana kriteri 0,046 ile olmuştur. Fayda ana kriteri için en önemli alt kriter maliyetlerin azaltılması, fırsatlar için müşteri memnuniyeti, maliyet için kaynaklara erişilebilirlik maliyeti ve risk için kâr marjı olmuştur.

Abstract:
In the aviation supply chain, the actors that interact most with all other stakeholders and whose
services impact the end customer the most are ground handling companies. Therefore, the
answer to how aviation ground handling companies can respond to time pressure without
compromising safety could be simplicity. This study aims to provide a general overview of
Lean supply chain management and to identify and analyze the necessary factors for integrating
Lean principles into the supply chains of ground handling companies in the aviation industry.
Another aim is to identify and classify the risks associated with its applicability. Consequently,
in the first stage, interviews were conducted with employees in the ground handling sector to
evaluate the cause-and-effect relationship among the 20 success factors identified in the
literature, and the factors that participants collectively considered most important were the
implementation process and organizational infrastructure. Additionally, the cognitive mapping
of the factors they identified was analyzed using the Decision Explorer program. According to
this analysis, five common factors emerged: qualified personnel, cost, redesigning
systems/processes, automation, and training. Finally, to identify and prioritize the risks, the
ANP method based on BOCR was used with the Super Decision program. The literature review
resulted in 7 criteria for Benefits, 8 for Opportunities, 4 for Costs, and 9 for Risks. According to
pairwise comparisons, the most important criterion among the main criteria was the risk factor
with a score of 0.677. The least important criterion was the opportunity main criterion with a
score of 0.046. For the benefit main criterion, the most important sub-criterion was cost
reduction; for opportunities, it was customer satisfaction; for costs, it was the cost of access to
resources; and for risks, it was the profit margin.