Anne babalıktan pişmanlık ölçeğinin geliştirilmesi
Development of the parenting regret scale
Yazar: BEYZANUR ÇALIŞKAN
Danışman: PROF. DR. LÜTFÜ İLGAR
Biruni Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology

Özet:
Bu araştırmanın temel amacı anne ve babaların anne veya babalıktan pişmanlık durumlarını değerlendirebilen geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı geliştirmektir. Bu amaç doğrultusunda nicel bilimsel araştırma modellerinden genel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın örneklemi basit seçkisiz örnekleme yöntemiyle belirlenmiştir. Örneklem Türkiye'de yaşayan, en az bir öz çocuğa sahip olan ve araştırmaya katılmayı gönüllü olarak kabul eden 721 katılımcıdan oluşmaktadır. Araştırmada geçerli ve güvenilir sonuçlar elde edebilmek için benzer özellikteki üç farklı gruptan veri toplanmıştır. Ölçme aracının geçerliğini tespit etmek için birinci uygulama (N= 370) verileri üzerinde Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA), ikinci uygulama (N= 250) verileri üzerinde Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) ile Yakınsama (convergent) – Ayrışma (discriminant) geçerliği ve üçüncü uygulama (N= 101) verileri üzerinde Ölçüt Bağıntılı Geçerlik analizi yapılmıştır. Ölçme aracının güvenirliğini incelemek için ise Cronbach's Alpha (α) katsayısı, eşdeğer yarılar (split-half) yönetimi ve madde toplam test korelasyonu ile alt %27- üst %27 bağımsız gruplar t-testi sonuçları incelenmiştir. AFA sonucunda varyansın %59.64'ünü açıklayan, 21 maddeden oluşan iki boyutlu ölçek elde edilmiştir. DFA sonucunda elde edilen indeksler (χ2= 551.08, sd(df)=182, χ2/sd=3.02, p=.00, RMSEA=.090, SRMR=.091, GFI=.83, AGFI=.78, NFI=.95, NNFI.96, PGFI=.65, CFI=.97, RFI=.95, IFI=.97) model ile uyumludur. Analiz sonuçları yapıya ilişkin yakınsama-ayrışma ve ölçüt bağıntılı geçerliğin (r=.697) anlamlı olduğunu göstermektedir. Ölçme aracının iç tutarlılık güvenirliği için hesaplanan Cronbach's Alpha (α) değeri .943, Spearman Brown değeri .778 olarak hesaplanmıştır. Madde analizi kapsamında elde edilen madde toplam test korelasyonu değerleri (.554 - .784) ile t-değerlerinin (p<.01) anlamlı olduğu tespit edilmiştir. Araştırma bulguları "Anne-Babalıktan Pişmanlık Ölçeği"nin geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı olduğunu göstermektedir.

Abstract:
The aim of this study is to create a valid and reliable tool for measuring parental regret. The general screening model, a quantitative research method, was used for this purpose. The sample consisted of 721 participants living in Turkey who has at least one child and voluntarily agreed to participate in the study, selected through simple random sampling. To ensure the validity and reliability of the study's results, data were collected from three distinct groups with similar characteristics. To assess the measurement tool's validity, we conducted an Exploratory Factor Analysis (EFA) on the first application's data (N= 370), Convergence-Dissociation validity with Confirmatory Factor Analysis (CFA) on the second application's data (N= 250), and Criterion Related Validity analysis on the third application's data (N= 101). To assess the reliability of the measurement tool, we examined Cronbach's Alpha (α) coefficient, equivalent halves management, and item total test correlation, as well as the results of the lower 27% - upper 27% independent groups t-test. The results of the exploratory factor analysis (EFA) yielded a two-dimensional scale comprising of 21 items, which accounted for 59.64% of the variance. The confirmatory factor analysis (CFA) produced indices (χ2= 551.08, sd(df)=182, χ2/sd=3.02, p=.00, RMSEA=.090, SRMR=.091, GFI=.83, AGFI=.78, NFI=.95, NNFI=.96, PGFI=.65, CFI=.97, RFI=.95, IFI=.97) that are consistent with the model. The analyses indicate that the construct has significant convergent-divergent and criterion-related validity (r=.697). The measurement tool also demonstrates high internal consistency reliability with a Cronbach's Alpha (α) value of .943 and a Spearman Brown value of .778. The item analysis revealed significant item total test correlation values ranging from .554 to .784 and t-values (p<.01). The research findings indicate that the 'Parenting Regret Scale' is a valid and reliable tool for measurement.