Akne vulgariste hastalık algısı ve hastalık şiddeti arasındaki ilişki
Relationship between illness perception and disease severity in acne vulgaris
Yazar: MEHMET SUPHİ ÇİNPOLAT
Danışman: YRD. DOÇ. DR. SELMA KORKMAZ
Trakya Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Deri ve Zührevi Hast. Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2016
Konu: Dermatoloji = Dermatology
Dizin: Akne vulgaris = Acne vulgaris ; Algı = Perception ; Anksiyete = Anxiety ; Depresyon = Depression ; Deri hastalıkları = Skin diseases ; Hastalık = Disease ; Hastalık şiddeti indeksi = Severity of illness index

Özet:
Akneli hastalarda düşük benlik saygısı, özgüvende azalma, sosyal fobi, sosyal ilişkilerde zorluklar, keyifsizlik ve ağrı gibi psikosomatik bulgular, anksiyete ve depresyon prevalansında artma meydana gelmektedir.
Çalışmamızda Trakya Üniversitesi Tıp Fakültesi Deri ve Zührevi Hastalıklar Anabilim Dalı Polikliniği'ne başvuran akne vulgarisli hastaların, hastalık şiddetiyle hastalık algısı bileşenleri, depresyon ve anksiyete düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlandı. Çalışmaya, yaşları 18-24 arasında değişen 94'ü kadın, 29'u erkek 123 akne vulgarisli hasta dahil edildi. Tüm hastalara sosyodemografik ve klinik veri formu, Hastalık Algısı Ölçeği'nin gözden geçirilmiş formu (HAÖ), Hastane Anksiyete ve Depresyon Ölçeği (HADS) uygulandı. Hastalık şiddeti, Global Akne Derecelendirme Sistemi (GADS) ile değerlendirildi.
Ölçek sonuçlarına göre; HAÖ'nün hastalık tipi boyutunun tek alt ölçeği olan hastalık tipi-kimlik alt ölçeği puanları bakımından akne şiddetleri arasında anlamlı bir fark izlenmedi. HAÖ'nün hastalık hakkındaki görüşler boyutunun alt ölçeklerinden olan süre (akut/kronik), kişisel kontrol, tedavi kontrolü, hastalığı anlayabilme, süre (döngüsel) ve duygusal temsiller alt ölçekleri puanları bakımından akne şiddetleri arasında anlamlı bir fark belirlenmedi. HAÖ'nün hastalık hakkındaki görüşler boyutunun alt ölçeklerinden biri olan sonuçlar alt ölçeği puanları orta şiddetli grupta hafif şiddetli gruba göre anlamlı olarak daha yüksekti, diğer şiddet grupları arasında (hafif şiddetli-şiddetli, orta şiddetli-şiddetli) sonuçlar alt ölçeği puanları bakımından anlamlı bir fark tespit edilmedi. HAÖ'nün hastalık nedenleri boyutunun alt ölçekleri olan kaza veya şans, psikolojik atıflar, risk etkenleri ve bağışıklık alt ölçekleri puanları bakımından akne şiddetleri arasında anlamlı bir fark yoktu. Anksiyete ve depresyon düzeyleri bakımından akne şiddetleri arasında anlamlı bir fark saptanmadı. Ayrıca anksiyete ve depresyon için risk altında olan ve olmayan hastaların akne şiddetleri arasında anlamlı bir fark bulunmadı.                    
Sonuç olarak; akne vulgaris, sadece bir deri hastalığı olarak düşünülmemeli; hastalık algısı, anksiyete bozukluğu, depresyon ve eşlik edebilecek diğer psikiyatrik durumlar da incelenmelidir. Hastalar; hastalığın sebep olabileceği duygudurum bozukluğu, endişe ve stres ile başa çıkabilmeleri için, psikiyatrik destek gerekliliği açısından dikkatle değerlendirilmelidir. 

Anahtar kelimeler: Akne vulgaris; algı; anksiyete; depresyon.

Abstract:
Patients with acne experience low self-esteem, social phobia, difficulties in social relationships, psychosmatic symptoms such as malaise and pain, anxiety and depression.
In our study, we aimed to examine the relationship between disease severity and ilness perception components, depression and anxiety levels of the patients with acne vulgaris who applied to Trakya University Medical School Skin and Venereal Diseases Clinic. 123 patients with acne vulgaris, 94 of which are female and 29 are male, their age varying between 18-24, were included in the study. Sociodemographic and clinical data form, The Revised İllness Perception Questionnaire (IPQ-R), Hospital Anxiety and Depression Scale (HADS) were applied to all patients. Disease severity was evaluated by using Global Acne Grading System (GAGS).
According to the scaling results; there was no significant difference found between acne severities in terms of identity subscale points, being the only subscale of the illness identity section of IPQ-R. According to the timeline (acute/chronic), personal control, treatment control, illness coherence, timeline (cyclical) and emotional representation subscale scores, which are subcales of the illness perception section of IPQ-R, no significant difference was found between acne severities.  Consequences subscale scores, one of the subscales of illness perception section of IPQ-R, were found significantly higher in moderate severity group than mild severity group.  Consequences subscale scores did not show any significant difference between the other severity groups (mild severity group-severe group, moderate severity group-severe group). According to accident or chance, psychological attributions, risk factors and immunty subscale scores, which are the subscales of the causes section of IPQ-R, there was no significant difference between acne severities. We did not found any significant difference between acne severities in terms of anxiety and depression levels. Moreover, no significant difference was found between acne severities in patients with and without the risk of developing anxiety or depression.
In conclusion, acne vulgaris, should not be considered only as a skin disease; also illness perception, anxiety disorder, depression and potential accompanying psychiatric conditions should be questioned as well. Patients should be evaluated carefully in terms of need for psychiatric support to help them cope with mood disorders, anxiety and stress caused by the disease.

Key word: Acne vulgaris; perception; anxiety; depression.