Kayısı kükürtlemede çalışan işçilerde kükürt dioksit gazının solunum üzerine etkisinin araştırılması /
Yazar: NURHAN KÖKSAL
Danışman: DOÇ. DR. H. CANAN HASANOĞLU
İnönü Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Göğüs Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 1999
Konu: Göğüs Hastalıkları = Chest Diseases

Özet:
ÖZET Kükürt dioksit (SO2) gıdaların korunmasında yaygın olarak kullanılan ve pek çok zararlı etkisiyle endüstriyel ve çevresel kirliliğe neden olan bir maddedir. Malatya ilinde kayısı kükürtlemesinde çalışan işçiler işlem sırasında yüksek konsantrasyonda SO2 gazına maruz kalmaktadır. Çalışmamız kayısı kükürtleme sırasında ortaya çıkan SO2 gazının sağlıklı işçilerin solunum sistemine etkisini araştırmak amacıyla düzenlenmiştir. Yaşlan 15-69 (31,29±14,66) arasında değişen 69 erkek kayısı işçisi çalışmaya alındı. İşçilerin maruz kaldıkları havadaki SO2 konsantrasyonu ölçüldü. Tüm işçilerin SO2 gazı maruziyetinden önce ve sonra semptomları değerlendirildi, akciğer muayeneleri ve solunum fonksiyon testleri yapıldı. İşçilerin kısa süreli maruz kaldıkları SO2 gazı konsantrasyonu 106,6 - 721.0 ppm (342,0+195,3) arasında değişiyordu. Gözde yanma ve batma, nefes darlığı, öksürük, burun akıntısı, burunda kaşıntı ve boğazda gıcık hissi S O2 maruziyeti sırasında arttı (pO.001). Semptomların çoğu 1 saat sonunda kendiliğinden geçti veya şiddeti azaldı. SO2 maruziyeti öncesi ve sonrası akciğer muayene bulgularında anlamlı bir fark yoktu. FVC, FEVı, FEVı/FVC, PEF, FEF25-75, Vmax25, Vmaxso, Vmax75 değerlerinde S02 maruziyetinden sonra belirgin azalma görüldü. Ortalama azalma miktarı sırasıyla; 0.16 L, 0.39 L, % 5.22, 1.39 L, 0.82 L/sn, l.,03 L/sn, 0.75 L/sn ve 0,45 L/sn olarak bulundu. P değeri FVC için 0,05, diğer parametreler için ise < 0,001 olarak bulundu. FEVı, FEVı/FVC ve FEF25-75'de olan azalma FVC'deki azalmadan daha fazlaydı. Buda SCVnin bronkokonstriksiyon etkisinin ön planda olduğunu düşündürdü Sonuç olarak, kayısı kükürtlemesinde çalışan işçilerde işlem sırasında, kısa sürede ve yüksek konsantrasyonda SO2 maruziyetinin akut olarak mukozalarda irritasyona yol açtığı ve özellikle obstrüktif tipte olmak üzere solunum fonksiyonlarında bozulmaya neden olduğu gösterilmiştir. 41

Abstract:
SUMMARY Sulfur dioxide (S02) is a ubiquitous hazardous product widely used in industrial processes and environmental pollution. Occupational S02 exposure of the workers at higher concentrations emerges during the apricot sulfurization to obtain dry apricot product.. Workers are exposed to high concentrations of S02 during apricot sulfurization in the city of Malatya. The aim of this study was to investigate the effect of S02, which came out during the sulfurization of apricot, on respiratory system in the apricot workers. The study included 69 healthy male workers. The subjects were between 15-69 (31,29±14,66) years of age, and they were all actively involved in dried apricot manufacturing. The level of S02 in the air, which all workers were exposed to, was also measured. The pre and post S02 exposure symptoms of all workers were noted along with the results of their lung physical examination and pulmonary functions. The S02 levels ranged between 106,6 and 721,0 ppm (342,0±195,3). It was observed that there was an increase on eye irritation, dyspnea, cough, feeling of sore throat and nose irritation during the post S02 exposure period. These symptoms disappeared except cough, within one hour after exposure to the normal air. There was no significant difference between the findings of-!ur.g physical examinations performed pre and post S02 exposure period. However, a significant decrease was observed in the level of FVC, FEVi, FEVyFVC, PEF, FEF25.75, Vmax25, Vmax5o, Vmax75 during the post exposure period and mean decrease in the pulmonary function test were, 0.16 L, 0.39 L, 5.22 %, 1.39 L, 0.82 L/sc, l.,03 L/sc, 0.75 L/sc and 0,45 L/sc respectively. The level of decrease in FEV,, FEVi/FVC and FEF25-75 was higher than the level of decrease in FVC. These findings suggested that the effect of S02 on pulmonary function test was mostly obstructive pattern In conclusion, this study showed that exposure to high level of S02 for a short period, causes irritation on mucous membranes and decrease in pulmonary functions (especially in obstructive pattern) during the process of apricot sulfurization. 42