Örgütsel adalet ve iş tatmini ilişkisinde performans değerlendirme kriterlerine ilişkin algının etkisi
The effect of perception related with performance appriasal criteria on organizational justice and job satisfaction relationship
Yazar: PINAR BAYHAN KARAPINAR
Danışman: PROF. DR. AZİZE ERGENELİ
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Bölümü / İşletme Ana Bilim Dalı / İşletme Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2010
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Bankalar = Banks ; Performans değerlendirme = Performance evaluation ; Örgütsel adalet = Organizational justice ; İş doyumu = Job satisfaction

Özet:
Bu çalışmanın amacı yöntemsel ve dağıtımsal adalet algılamaları ile iş tatmini ilişkilerini ve bu ilişkiler üzerinde performans değerlendirme sistemi kriterlerinin düzenleyici etkilerini incelemektir. Bu amaçla performans değerlendirme sistemi kriterleri kapsamında, performans değerlendirme kriterlerinin bilinmesi, performans değerlendirme kriterlerinin geçerliliği, performans değerlendirme sonrası geribildirimin varlığı ve geribildirim alan bireylerin değerlendirme sonrası geribildirimden tatmin olma dereceleri ele alınmıştır.Çalışmanın örneklemini alan araştırmasının yapıldığı bir bankanın Ankara'daki 22 şubesinde 1 yıldan fazla çalışan personeli oluşturmaktadır. Veriler anket kullanılarak toplanmış, toplam 270 anket dağıtılmış ve bunlardan 223 tanesi % 82,6'lık dönme oranı ile geri dönmüştür. Modelde yer alan değişkenler arasındaki doğrusal ve düzenleyici etkilerin ölçülmesi amacıyla doğrusal ve hiyerarşik regresyon analizleri uygulanmıştır.Yapılan analizler sonucunda yöntemsel ve dağıtımsal adaletin iş tatmini üzerindeki anlamlı ve olumlu etkisi doğrulanmıştır. Elde edilen verilere göre performans değerlendirme kriterlerinin bilinmesi, performans değerlendirme kriterlerinin geçerliliği ve geribildirim alan bireylerin değerlendirme sonrası geribildirimden tatmin olma dereceleri yöntemsel adalet ve iş tatmini üzerindeki etkisinde düzenleyici rolü bulunmaktadır. Şöyle ki; değerlendirme kriterlerinin bilindiği, kriterlerin geçerli olduğu ve bireylerin geribildirimden tatmin oldukları durumlarda yöntemsel adaletin iş tatmini üzerindeki etkisi daha güçlü olmaktadır. Diğer taraftan performans değerlendirme kriterlerinin dağıtımsal adalet ve iş tatmini ilişkisinde düzenleyici etkileri bulunmamıştır.Özetle, bu çalışma performans değerlendirme kriterlerinin, bireylerin adalet algılamaları ve iş tatminleri arasındaki ilişkide düzenleyici etkilerini inceleyerek örgütsel adalet ve performans değerlendirme literatürüne katkıda bulunmuştur.

Abstract:
The purpose of this study is to examine the relationships between procedural and distributive justice and job satisfaction relationships and moderating effects of performance appraisal criteria on these relationships in the performance appraisal setting. With this purpose in the context of performance appraisal, knowledge of the performance appraisal criteria, validity of performance appraisal criteria, performance feedback, feedback satisfaction were taken as performance appraisal criteria.The sample of the study includes the employees, who work more than 1 year, of 22 branches of a bank in Ankara, Turkey. Data was collected by survey. Totally 270 questionnaire were distributed. Of the 270 questionnaire, a total of 223 responded, for a response rate of 82.6 %. Linear and hierarchical regressions were conducted to explore the main and moderating effects of the study variables.The findings significantly postulated main effects of procedural and distributive justice on job satisfaction. According to the data obtained, presumed moderating effects of knowledge of the performance appraisal criteria, validity of performance appraisal criteria and feedback satisfaction on procedural justice- job satisfaction relationship were supported. Such that, procedural justice have stronger effect on job satisfaction when individuals have knowledge of the performance appraisal criteria, valid appraisal criteria and satisfied with the performance feedback. On the other hand none of the performance appraisal criteria have found to be moderating effect on distributive justice- job satisfaction relationship.Overall, in summary this study contributes to the justice and performance appraisal literature by explicitly examining moderating effects of performance appraisal characteristics on relationships between justice perceptions and job satisfaction.