Samsun ilinde görev yapan Aile Hekimleri ve Aile hekimliği uzmanlık öğrencilerinin fibromiyalji sendromu hakkında bilgi düzeyleri ve davranışları
Knowledge levels  and behaviours about fibromyalgia  of family medicine doctors  and family medi̇ci̇ne students working in Samsun
Yazar: CELALETTİN AYDOĞMUŞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MUSTAFA YASİN SELÇUK
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Ağrı = Pain ; Doktorlar = Physicians ; Doktorlar-aile = Physicians-family ; Fibromiyalji = Fibromyalgia ; Kronik ağrı = Chronic pain ; Samsun = Samsun ; İntörnlük ve asistanlık = Internship and residency

Özet:
Giriş ve Amaç: FMS (Fibromiyalji Sendromu), etiyolojisi net olarak bilinmeyen,
kronik yaygın kas ağrısı, sübjektif şişlik, uyku bozuklukları, psikiyatrik bozukluklar,
sindirim sistemi bozuklukları, migren, huzursuz bacak sendromu gibi birçok durumla
birliktelik gösteren, bir kas iskelet sistemi hastalığıdır.(1) Bu çalışmada aile hekimleri
ve aile hekimliği asistanlarının Fibromiyalji Sendromu hakkında bilgi düzeylerini ve
davranışlarını öğrenmeyi amaçladık.
Gereç ve Yöntem: Çalışmamız tanımlayıcı tipte kesitsel bir araştırmadır. Samsun
ilinde görev yapan Aile Hekimliği Asistanlarına ve Aile Sağlığı Merkezleri'nde
çalışan Aile Hekimlerine anket formu iletilmiş onamları alındıktan sonra anket formu
yüz yüze uygulanmıştır. Çalışmaya 282 hekim katılmıştır. Sonuçlar SPSS 25 istatistik
paket programı kullanılarak analiz edilmiştir. İstatistiksel anlamlılık için tüm testlerde
p<0,05 olarak kabul edilmiştir.
Bulgular: Çalışmamıza 282 hekim katılmıştır. Katılımcıların %11,7'si Aile Hekimliği
Uzmanı, %32,3'ü Aile Hekimliği Uzmanlığı Asistanı, %3,5'i Sözleşmeli Aile
Hekimliği Uzmanlığı Asistanı ve %52,5'i Pratisyen Hekimlerden oluşmaktadır.
Katılımcıların %57,8'i kendilerine kronik yaygın ağrı şikâyeti ile başvuran hastada ön
tanı olarak FMS düşünmektedir. FMS hakkında eğitim alan grup ön tanı olarak daha
fazla FMS düşündüğünü belirtmiştir. Katılımcıların FMS hakkında daha önce eğitim
alma oranı %38,5'tir. Aile hekimliği uzmanları kendilerini pratisyen hekimlerden
istatistiksel olarak anlamlı derecede FMS konusunda daha bilgili hissetmektedir.
%72,7'si FMS tanı kriterlerini "kısmen" bildiğini ifade etmiştir. Tanı kriterleri
kısmında hekimlerin %46,9'u kronik yaygın ağrının en az 3 ay devam etmesi
gerektiğini belirtmişlerdir. Ağrının özelliğini ise %36,9 oranında doğru bilmişlerdir.
Hekimlerin %47'si FMS'de hassas nokta sayısını doğru işaretlemiştir. Hassas
noktaların işaretlenmesi istenen soruda ise 12 puan üzerinden ortalama 6,3 puan
almışlardır. Tedavi kısmında hekimlerin %80,4'ü "bilişsel davranışçı terapi"
seçeneğini, %73,4'ü Aerobik egzersiz seçeneğini işaretlemişlerdir. 0 ila 93 puan
arasında değerlendirilen FMS toplam bilgi puanı ortalaması 54.6±14.3'tür. Aile
hekimliği uzmanları ve asistanlar pratisyenlerden anlamlı derece daha yüksek puan
iv
almışlardır. FMS konusunda daha önce eğitim alan gruptaki hekimler eğitim
almayanlardan daha yüksek puan almışlardır.
Sonuç: Araştırmamızda Aile hekimlerinin FMS konusuna bilgi düzeylerinin yetersiz
olduğu kanısına varılmıştır. FMS hakkında eğitim alma oranı %38 gibi bir oranda
düşük çıkmıştır. Ortalama bilgi puanı yüksek olan hekimlerin bu konuda eğitim alan
hekimler olduğu görülmüştür. Uzman ve asistan hekimlerin bilgi puanlarının pratisyen
hekimlere göre yüksek olması uzmanlaşmanın önemini vurgulamaktadır.
Anahtar Kelimeler, Fibromiyalji, Kronik Yaygın Ağrı, Fibromiyalji Sendromu, Aile
Hekimliği

Abstract:
Aim: Introduction and Aim: FMS (Fibromyalgia Syndrome) is a musculoskeletal
disease of unknown etiology, which is associated with many conditions such as
chronic widespread muscle pain, subjective swelling, sleep disorders, psychiatric
disorders, digestive system disorders, migraine, restless legs syndrome. (1) In this
study, it is aimed to learn the knowledge levels and behaviors of family physicians and
family medicine residents about Fibromyalgia Syndrome.
Materials and Methods: Our study is a descriptive cross-sectional study. The
questionnaire form was sent to the family medicine residents working in Samsun and
the Family Physicians working in the Family Health Centers, and after their consent
was obtained, the questionnaire was applied face-to-face. 282 physicians participated
in the study. The results were analyzed using the SPSS 25 statistical package program.
For statistical significance, p<0.05 was accepted in all tests.
Results: 282 physicians participated in our study. 11.7% of the participants were
Family Medicine Specialist, 32.3% Family Medicine Specialist Assistant, 3.5%
Contracted Family Medicine Specialist Assistant and 52.5% (n=148) were
Practitioners. FMS in the patient who applied to them with the complaint of chronic
widespread pain. The group who received training on FMS stated that they thought of
FMS more frequently as a preliminary diagnosis. The rate of participants receiving
previous training on FMS is 38.5%. Family medicine specialists feel statistically more
knowledgeable about FMS than general practitioners. 72.7% of the participants stated
that they "partially" knew the diagnostic criteria of FMS. 97.9% of the physicians
correctly marked the complaint of chronic widespread pain in FMS. In the diagnostic
criteria section, 46.9% of the physicians stated that chronic widespread pain should
continue for at least 3 months. They guessed the characteristic of the pain correctly
with a rate of 36.9%. 47% of the physicians correctly marked the number of tender
points in FMS. In the question that was asked to mark the sensitive points, they got an
average of 6.3 points out of 12 points. In the questions in the treatment part, 80.4% of
the physicians chose the "cognitive behavioral therapy" option and 73.4% the aerobic
exercise option. The mean FMS total knowledge score, which was evaluated between
vi
0 and 93 points, was 54.6±14.3. Family medicine specialists and residents scored
significantly higher than general practitioners. Physicians in the trained group scored
higher than those in the untrained group.
Conclusion: In our study, it was concluded that the level of knowledge of family
physicians on FMS was insufficient. The rate of receiving education about FMS was
low at 38%. It was observed that the physicians with a high average knowledge score
were the physicians who received training on this subject. The fact that the knowledge
scores of specialist and assistant physicians are higher than those of general
practitioners emphasizes the importance of specialization.
Keywords, Fibromyalgia, Chronic Widespread Pain, Fibromyalgia Syndrome, Family
Medicine