Profesyonelliğe aday sporcularda özel egzersiz planlamalarının total fms skorlarına ve yaralanmalardan korunmaya etkisi
Effects of special exercise programs on fms scores and injury prevention in pre-professional young football players
Yazar: ENGİN DİNÇ
Danışman: PROF. DR. BÜLENT BAYRAKTAR
İstanbul Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Spor Hekimliği Ana Bilim Dalı / Spor Hekimliği Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2015
Konu: Spor = Sports

Özet:
PROFESYONELLİĞE ADAY SPORCULARDA ÖZEL EGZERSİZ PLANLAMALARININ TOTAL FMS SKORLARINA VE YARALANMALARDAN KORUNMAYA ETKİSİ
Giriş
Futbolda doğru hareket paternlerinin kullanılması, yaralanma sonrası rehabilitasyon ve koruyucu hekimlik açısından önemlidir. Functional Movement Screen (FMS), hareket paternleri ve asimetrilerini saptama olanağı veren testleriyle bir değerlendirme metodu olmasının yanında, düzeltici egzersiz programlarıyla bozuk hareket paternlerini iyileştirmek için kurgulanmış bir düzeltme stratejisidir. Bu çalışmada FMS testleme ve düzeltme yöntemleri temel alınarak özel fonksiyonel egzersiz programlaması yapılmış ve genç futbolcularda hareket kapasitesini artırarak yaralanma risklerini azaltmak amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem
Çalışmaya Türkiye Süper liginde mücadele eden bir kulübün alt yapısında spor faaliyetlerine devam eden 14-19 yaş grubu aralığındaki 67 erkek futbolcu katıldı. Fonksiyonel hareket paternleri FMS testleme protokolü ile değerlendirildi. FMS protokolünde Derin Çömelme (Deep Squat), Yüksek Adımlama (Hurdle Step), Çapraz Adımlama (In-Line Lunge), Omuz Hareketliliği (Shoulder Mobility), Aktif Düz Bacak Kaldırma (Active Straight Leg Raise), Gövde Stabilite (Trunk Stability Push Up) ve Rotasyon Stabilite (Rotatory Stability) testleri yer aldı. FMS skorları göz önünde bulundurularak 24 kişilik çalışma ve 43 kişilik kontrol grubu oluşturuldu. Çalışma grubuna dahil edilen sporcular, 4'er haftalık mobilizasyon, stabilizasyon ve integrasyon bölümlerinden oluşan 12 haftalık özel egzersiz programını haftada iki kez 1'er saatlik seanslar halinde gerçekleştirdiler. 12 hafta sonunda 18-21 seans çalışmayı tamamlamış çalışma grubu ve kontrol grubu sporcularının FMS testleri tekrar uygulandı ve video ile kayıt edildi. Hemen sonrasında test skorları aynı araştırmacı tarafından video görüntüleri ile kontrol edildi. Total yaralanmalar 1 sezon boyunca kayıt edilerek kotakt ve non-kontakt olmak üzere değerlendirildi.



Bulgular
Çalışma grubu toplam FMS skorlarından total FMS (p≤0,001), derin çömelme (p≤0,001),  yüksek adımlama (p<0,05), çapraz adımlama  (p≤0.001), gövde stabilite (p≤0.001) değerlerinde 12 hafta sonunda  istatistiksel olarak anlamlı artış gözlenirken, kontrol grubunda total FMS, derin çömelme ve gövde stabilite değerlerinde anlamlı artış gözlendi (sırasıyla p≤0,001; p<0,05; p≤0,01). Kontrol grubundaki yaralanma insidansı çalışma grubundakinden anlamlı olarak daha yüksekti (p<0,05).
Sonuç
12 hafta sonunda çalışma grubunda total FMS skorlarında ve hareket paternlerinde meydana gelen olumlu değişimler istatistiksel olarak anlamlı bulundu. Özel egzersiz programına alınan sporcularda bir sezon boyunca maruz kaldıkları yaralanmaların şiddeti kontrol grubuna göre daha az bulundu. Bu sonuç istatistiksel olarak anlamlı idi. Kontrol grubunda total FMS skorlarında meydana gelen olumlu değişimler sezon içinde yapılan antrenmanlara ve özellikle tedavi programlarının fonksiyonel hareket paternlerine uygun olarak planlamasına bağlı olabileceği düşünüldü.

Abstract:
EFFECTS OF SPECIAL EXERCISE PROGRAMS ON FMS SCORES AND INJURY PREVENTION IN PRE-PROFESSIONAL YOUNG FOOTBALL PLAYERS
Introduction
In soccer correct movement patterns are essential for athletic performance, post injury rehabilitation and injury prevention. Functional Movement Screen (FMS) is an assessment tool for screening movement patterns and asymmetries, and also a corrective strategy with FMS corrective exercises. This study aimed to increase movement capacity and to reduce injury risk in young soccer players by implementing a special functional exercise program based on FMS screening and correctives.
Methods
67 young male athletes 14-19 years of age from a Turkish Super League Football Club Academy participated in the study. Functional movement patterns were evaluated with Functional Movement Screen assessment protocol. Deep Squat, Hurdle Step, In-Line Lunge, Shoulder Mobility, Active Straight Leg Raise, Trunk Stability Push Up, and Rotatory Stability were examined in FMS. Considering the FMS scores the number of intervention and control groups were defined as 24, and 43 respectively. Intervention program was composed of 1hour twice a week sessions in total of 12 weeks with 4 weeks of mobility, 4 weeks of stability, and 4 weeks of integration exercises. At the end of 12 weeks intervention and control groups were re-evaluated with FMS protocol. Contact and non-contact sports injuries recorded during one season. 
Results
In intervention group there was statistically significant difference in increase in total FMS scores (p≤0,001), deep squat (p≤0,001), hurdle step (p<0,05), inline lunge (p≤0.001), trunk stability push up (p ≤0.001). In control group total FMS, deep squat, and trunk stability push up scores increased with a statistical difference  (p≤0,001; p<0,05; p≤0,01 respectively). The incidence of non-contact injury in control group was higher than intervention group (p<0,05).  

Conclusions
In this study 12 weeks of special functional exercise program showed improvements in movement patterns in intervention group. Control group had also improvements in some scores which may be due to learning effect of the testing procedure. Intervention group had lower injury rates in the season which may reflect the importance of correct movement patterns in injury prevention. In young football players, periodic movement screening and proper corrections with functional training is valuable in order to create better movement capacity to build better physical performance and more effective injury prevention.