Ortaokul matematik öğretmenlerinin öğretmen özerklik algıları ve öğretim stili tercihleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examination of the relationship between secondary school mathematics teachers' perceptions of teacher autonomy and teaching style preferences
Yazar: BEYZA BACA
Danışman: DOÇ. DR. NECLA EKİNCİ
Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Programları ve Öğretim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Okullarda öğrencilerin en çok zorlandığı derslerin başında matematik dersi gelmektedir.
Matematiğin diğer derslere göre daha soyut bir ders olması buna sebep olarak
gösterilebilir. Şüphesiz ki matematik dersindeki başarısızlığın nedenini tek bir faktöre
bağlamak yetersiz olacaktır. Bu faktörlerden öğretmen faktörü eğitim sisteminin en temel
yapıtaşı kabul edilmektedir. Bu bağlamda söz edilen öğretmen faktörü öğrencilerin
bireysel farklılıklarını göz önüne alarak öğrenmeye rehber olması beklenmektedir. Bu
araştırmanın amacı ortaokul matematik öğretmenlerinin özerklik algı ile öğretme stili
tercihleri arasındaki ilişkiyi incelemektir. Bu bağlamda matematik öğretmenlerinin
özerklik algıları ve öğretim stili tercihi düzeyleri belirlenerek, bazı değişkenlere (cinsiyet,
kıdem, eğitim durumu) göre karşılaştırılması yapılarak her iki kavram arasındaki ilişki
durumu ele alınmıştır.
Araştırmada nicel araştırma modellerinden olan ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır.
Araştırmanın verileri Gaziantep iline bağlı Şahinbey ve Şehitkâmil ilçelerinde bulunan
devlet ortaokullarında görevli 223 ortaokul matematik öğretmeninden oluşan örnekleme
Öğretmen Özerklik Algısı Ölçeği ve Matematik Öğretmenleri Öğretim Stili Ölçeği
uygulanarak elde edilmiştir. Verilerin çözümlenmesinde betimsel ve karşılaştırma
istatistiklerinden, çoklu regresyon analizinden yararlanılmıştır. 
Araştırmanın temel sonuçları şöyle özetlenebilir: (1) Öğretmenlerin genel özerklik
düzeyleri orta düzeydedir. (2) Öğretmenlerin uzman, kişisel model, kolaylaştırıcı ve
temsilci öğretim stillerini kullanma tercihleri yüksek, otoriter öğretim stilini kullanma
tercihleri orta düzeydedir. (3) Öğretmen özerkliği alt boyutları ile öğretmenlerin
kullandıkları öğretim stilleri arasında anlamlı ilişkiler bulunmaktadır. (4) Öğretmen
özerkliği öğretmenlerin uzman, kolaylaştırıcı ve otoriter öğretim stillerini kullanma
düzeylerindeki değişimin anlamlı yordayıcısıdır. Bu bağlamda bulgular, öğretmen
özerkliğinin öğretim stilleri üzerinde etkili bir faktör olabileceğini göstermektedir.
Öğretmenlerin daha yüksek özerklik düzeyine sahip olmaları, öğrenci merkezli, esnek ve
özgün öğretim yaklaşımlarını benimsemelerini kolaylaştırabilir. Bu sonuçlar, okullarda
öğretmen özerkliğinin desteklenmesi gerektiği yönünde değerlendirilmektedir.

Abstract:
Mathematics is one of the most difficult courses for students in the education. The reason
is that mathematics is a more abstract course compared to the other courses. It is
undoubtedly that there is not a single factor of failure in mathematics. The teacher factor
is accepted as the most fundamental factor in education system. In this context, the teacher
factor is expected to be a guide to learning by considering the individual differences of
students.
The aim of this study is to investigate the relationship between teacher autonomy and
teaching styles of secondary school mathematics teachers. In this context, teacher
autonomy and teaching style preference levels of mathematics teachers were determined,
and they were compared according to some variables such as gender, seniority and
educational status, and the relationship between both concepts was analyzed.
In this research, correlational survey model, which is one of the quantitative research
models, was used. In order to collect data, Teacher Autonomy Perception Scale and
Mathematics Teachers' Teaching Style Scale were administered to 223 secondary school
mathematics teachers working in public schools located in Şahinbey and Şehitkamil
districts of Gaziantep. 
Descriptive and comparative statistics, and multiple regression analysis were used in the
analysis of the data. The main results of the research can be summarized as follows;
The general autonomy levels of teachers are at an intermediate level. Teachers'
preferences for using expert, personal model, facilitator, and representative teaching
styles are high, their preferences for using authoritarian teaching style are moderate.
There is a significant relationship between the sub-dimensions of teacher autonomy and
teaching styles. Teacher autonomy is a significant predictor of the change in teachers'
levels of using expert, facilitative and authoritarian teaching styles.
The findings show that teacher autonomy is an effective factor on teaching styles. It is
indicated that the more teachers have a high level of autonomy, the more they adopt
student-centered, flexible, and genuine teaching approaches. These results state that
teacher autonomy should be supported in schools.