Türk devlet geleneğinde danışmanlık kurumu: Kutadgu Bilig örneği
Institution of consultancy in turkish state tradition: Thecase of Kutadgu Bilig
Yazar: KIYMET SEDA DURMUŞ
Danışman: DOÇ. DR. ÖZGÜR ÖNDER
Kütahya Dumlupınar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration
Dizin: Danışmanlar = Consultants ; Danışmanlık = Consulting ; Değişim = Change ; Gelenekler = Traditions ; Geleneksel yöntemler = Traditional methods ; Kamu yönetimi = Public administration ; Kutadgu Bilig = Kutadgu Bilig ; Yapısal değişme = Structural change

Özet:
Bu çalışmada devlet yönetiminin olmazsa olmaz kavramı olan danışmanlık kurumu, Türk devlet geleneğine ait kadim bilgiler içeren eser Kutadgu Bilig üzerinden incelenmiştir. Türklerin İslamlaşma çağını ifade eden 11. Yüzyılda kaleme alınan eser, İslam öncesi şifahi kültür özelliklerini ve İslamlaşma sonrası Türk devlet geleneğinde yaşanan değişimi içerisinde barındırması yönüyle zengin bir geleneğin mirasıdır.
Hakikat bilgisi olan mutluluğa devlet hizmetinde bulunarak ulaşmanın imkanına dair fikri öğretiler içeren Kutadgu Bilig'de, eski Türk devlet geleneğine ait kavramlarla bir yönetim geleneği ortaya konmaktadır. Bu yönetim geleneğinde hükümdardan sonraki en önemli kişi danışmanlardır. Devletin varlık amacı olan adaleti tesis etme görevi, kut sahibi hükümdara ait olsa da, hükümdarla yakın ilişki içerisinde bulunan danışmanlar da bilgisi ve tecrübesi ile yönetimin bir parçası kabul edilir. Kutadgu Bilig'deki danışmanlık kavramı, devlet yönetiminde aklın ve bilginin önemine dikkat çekerken, istişare etmenin Kuran'da müminin özelliği olarak yer almasına da atıfta bulunur. Kutadgu Bilig'de, danışmanların akıl bilgi ve gönül üçgeninde alınmış isabetli kararlardaki rolü büyüktür. Türk devlet geleneğinde danışmanlık, denge ve denetleme mekanizması olma özelliğiyle, devlet yönetiminde etkinlik sağlamıştır.
Anahtar Kelimeler: Kutadgu Bilig, Danışmanlık, Türk Devlet Geleneği

Abstract:
This study reviews institution of consultancy in state through Kutadgu Bilig, which includes very important information about Turkish state legacy. Kutadgu Bilig was written in 11th century known as Islamization period of Turks, because of this reason Kutadgu Bilig both includes pre-Islamic period's şifahi culture features and changes of post İslamic period in the context of Turkish state legacy.
Kutadgu Bilig includes a govarnance philosphy with concepts of old Turkic political organizations along with some thought about reaching happines through state service. Although establishing justice, seen as the fundamental role of state, belongs to the ruler who holds the 'kut', advisors with knowledge, experience and good relationship with the ruler had been accepted as a part of government. Institution of consultation in Kutadgu Bilig signifies that in govarnance, wisdom and knowledge are significant components and also refers to counseling as a feature of faithful believer as the Koran states. Kutadgu Bilig states that advisors have very important roles of making decisions in important events by using mind, knowledge and heart triangle, and also argues that advisors are significant for balancing the power of ruler when deemed necessary.
Keywords: Kutadgu Bilig, Concultancy, Turkish State Tradition