Ergenlerde sorunlu internet kullanımı ile dikkat, zamanlama, hiperaktivite ve dürtüsellik düzeyinin ilişkisinin moxo yetişkinlere yönelik çeldirici sürekli performans testi ile değerlendirilmesi
Assessment of the association between problematic internet use of adolescents and attention, timing, hyperactivity, and impulsivity levels with moxo distractor continuous performance test for adults
Yazar: MEHMET SERTÇELİK
Danışman: PROF. DR. MURAT TERZİ
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Sinir Bilimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Nöroloji = Neurology ; Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Davranışsal bağımlılık = Behavioral addiction ; Geç ergenlik = Late adolescence ; Seçici dikkat = Selective attention ; Yönetici işlevler = Executive functions

Özet:
Bu çalışmada sorunlu internet kullanımı olan ergenler ve kontrol grubundaki ergenler arasında internet kullanım özellikleri, amaçları ve dikkat, zamanlama, dürtüsellik ve hiperaktivite düzeylerinin farklılık gösterip göstermediğinin incelenmesi amaçlanmıştır.
Bir çocuk ve ergen ruh sağlığı ve hastalıkları polikliniğine başvuran normal klinik olarak bilişsel işlevsellik gösteren 13-17 aralığındaki ergenler ve aileleri çalışmaya davet edilmiştir. Yarı yapılandırılmış bir görüşme ile aktif psikiyatrik tanı alan ergenler çalışmadan dışlanmıştır. Bağımlılık Profil İndeksi-İnternet Formu puanları kesme değerinin üzerinde olan 34 katılımcı çalışma grubuna, altında olan 34 katılımcı kontrol grubuna alınmıştır. Tüm katılımcılardan Ergenlerde İnternet Kullanımı Değerlendirme Anketi'ni, ebeveynlerinden de sosyodemografik bilgi formu ve Turgay-Çocuk ve Ergenlerde Davranım Bozuklukları için DSM-IV'e dayalı Tarama ve Değerlendirme Ölçeğini doldurmaları istenmiş, tüm katılımcılara MOXO Yetişkinlere Yönelik Çeldirici- Sürekli Performans Testi uygulanmış, elde edilen veriler istatistiksel olarak analiz edilmiştir.
Çalışmanın sonucunda sorunlu internet kullanımı olan ergenlerin kontrol grubuna göre daha yüksek aylık gelire sahip olduğu, daha uzun zamandır ev interneti ve kendisine ait akıllı telefonu olduğu, internette daha uzun zaman geçirdiği ve internete akşamları girme eğiliminde olduğu, interneti daha çok sosyal medyada vakit geçirmek amacıyla kullandığı ve ebeveynleri tarafından daha yüksek dikkatsizlik, hiperaktivite, dürtüsellik ve karşıt olma puanları verildiği saptanmıştır. Gruplar arasında çeldiricili sürekli performans testi sonuçları bakımından anlamlı bir farklılık görülmemiştir.
Sorunlu internet kullanımının ergenlerde uzun süredir internete bağlanıyor olma, uzun süre internette vakit geçirme ve sosyal medya kullanımı amacıyla internete bağlanma ile ilişkili olabileceği görülmüştür. Ölçeklerde sorunlu internet kullanımı ile dikkat, hiperaktivite ve dürtüsellik arasında ilişki görülse de çeldiricili sürekli performans testi sonucunda böyle bir ilişki saptanmamıştır. Sorunlu internet kullanımı ile yürütücü işlevlerin ilişkisinin değerlendirilmesinde nörogörüntüleme yöntemleriyle desteklenen ileri araştırmalara ihtiyaç duyulmaktadır.

Abstract:
The purpose of this study is to determine the difference between adolescents with problematic internet use(PIU), and nonPIU in terms of internet use properties, purposes of internet use and levels of attention, timing, impulsivity, and hyperactivity.
The 13-17 year-old-adolescents and their parents who applied to a child and adolescent psychiatry outpatient clinic were invited to participate in the study and the adolescents who had any psychiatric diagnoses according to a semi-structured interview and cognitive impairment were excluded from the study. The thirty-four participants who had a score above the cut-off level in Addiction Profile Index-Form of Internet were assigned to the study group, and the thirty-four adolescents who had a score below the cut-off level in Addiction Profile Index-Form of Internet were assigned to the study group. All individuals were asked to fill out the Internet Use Properties Assessment Questionnaire for Adolescents and their parents were asked to fill out the Sociodemographic Data Form and Turgay-Screening and Assessment Scale of Conduct Disorders for Children and Adolescents. All participants were administered the Moxo continuous performance test(CPT) for adults. The obtained data were statistically analyzed.
The adolescents with PIU had a higher monthly income, internet connection at home, and a smartphone for a longer time, daily internet use duration, and were more prone to be online in the evenings, and spend time on social media. The parents of adolescents with PIU reported higher levels of inattention, hyperactivity, impulsivity, and oppositional defiant features. There were no statistically significant differences between the two groups in terms of CPT results.
Further investigations which are supported by neuroimaging are needed to determine the relationship between problematic internet use and executive functions.