Ekolojik yapı estetik ilişkisinin deneysel olarak irdelenmesi
Experimental analysis of ecologic building-aesthetic relationship
Yazar: ÇİĞDEM YÜCEL
Danışman: PROF. DR. AYSU AKALIN
Gazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2012
Konu: Mimarlık = Architecture
Dizin: Ekolojik mimari = Ecological architecture ; Ekolojik yapı = Ecological structure ; Estetik = Aesthetics ; Sürdürülebilirlik = Sustainability

Özet:
Bu çalışmanın amacı; ekolojik yapı estetik ilişkisinin deneysel olarak irdelenmesidir. Lens Model yöntemiyle gerçekleştirilen deneysel çalışmada, 53 Uludağ Üniversitesi Mimarlık Bölümü 4. sınıf öğrencisi, halk statüsünde denek grubu olarak 25 Uludağ Üniversitesi Bilgisayar Öğretmenliği Bölümü ve 24 Uludağ Üniversitesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü 4. sınıf öğrencileri denek olarak çalışmaya dâhil edilmiş ve kendilerinden 40 yapı imajını değerlendirmeleri istenmiştir. Çalışmaya öğrencilerin yanı sıra mesleğinde en az 10 yıl deneyimli, ekolojik mimarlık alanında birikimi olan toplam 37 mimar da dahil edilmiştir. Deneklerden kendilerine gösterilen imajları, `beğeni', `etkilenme', `karmaşıklık' ve `sürdürülebilirlik' bilişsel kavramları başlıklarında derecelendirmeleri istenmiştir. Bu bilişsel kavramların fiziksel bileşenler ile ilişkisini belirlemek için ise, aynı imajlar `uzman grubu' adı altındaki mimar öğretim elemanlarına (14 kişi) sunulmuş, her bir imaj için 40 fiziksel bileşeni (20 Tasarım ve Estetik ve 20 Sürdürülebilirlik) değerlendirmeleri istenmiştir. Tez kapsamında gerçekleştirilen deneysel çalışmanın ana hipotezi; almış oldukları derslerin de etkisiyle, 4. sınıf mimarlık öğrencilerinin, eko mimarlara benzerlikler göstereceği yönündedir. Özellikle sürdürülebilirlik bilişsel kavramında bu benzerliğin güçlü olacağı varsayılmaktadır. Buna karşın halk olarak nitelenen grubun, imajların yorumlarında eko mimarlardan ve mimarlık öğrencilerinden farklılaşacağı varsayılmaktadır. Çalışma sonucunda ortaya çıkan bulgular, konunun öğrenilebilir ve öğretilebilir olduğunu göstermektedir.

Abstract:
The aim of this study is to search the aesthetic quality of ecological buildings pragmatically. In the experiment which was conducted using the Lens Model method; 53 senior students from Uludag University Department of Architecture and as laypersons; 25 students studying at the Faculty of Computer Teaching and 24 students from Faculty of Turkish Literature were shown the images of 40 buildings. Besides these students;37 eco-architects who are experienced in the job(for at least 10 years) evaluated the images of 40 buildings. They were asked to rate the cognitive concepts of `liking?, `stimulation? `complexity? and `sustainability?. To find out which physical cues gave rise to these cognitive concepts, the same images were also shown to the `expert group? i.e. 14 architect academicians who were asked to evaluate each image using 40 physical cues (20 Design/Aesthetic cues and 20 Sustainability cues). The purpose of the experiment was to examine the level of similarity between senior students? and eco-architects? perceptions in the case of using architectural images. Especially in the cognitive concept of sustainability;it is hypothesized that this resemblance will be strong.In spite of that; it is hypothesized that laypersons will differ from the eco-architects and arcgitecture students in the interpretation of the images. The findings prove that the subject of sustainability can be both learnable and teachable.