Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu olan 11-15 yaş arası bir grup ergende bağlanma özelliklerinin ve ebeveyn tutumlarının araştırılması
An investigation of attachment style and parenting patterns in adhd adolescents between 11-15 years
Yazar: MEHMET ERDEM UZUN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. AYŞE PINAR VURAL
Uludağ Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2011
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Ana-baba tutumu = Parents attitude ; Bağlanma = Attachment ; Ergenler = Adolescents ; Hareketlilik = Mobility ; Hiperaktiviteli dikkat eksikliği bozukluğu = Attention deficit disorder with hyperactivity

Özet:
Bu çalışmada bağlanma düzeyini ve şeklini etkileyecek değişkenleri de göz önünde bulundurarak Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB) tanısı almış hasta grubunu sağlıklı bir grupla bağlanma özellikleri ve ilişkili ebeveyn tutumları bakımından karşılaştırmayı amaçlanmıştır.Çalışmaya yaşları 11-15 yaş arasında olan ve Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu nedeniyle takip edilen 51 hasta ile herhangi bir psikopatoloji saptanmayan 26 kontrol katılmıştır. Deneklere kişisel bilgi formu ve İlişki Ölçekleri Anketi (İÖA), deneklerin ebeveynlerine ise Aile Hayatı ve Çocuk Yetiştirme tutum Ölçeği (AHÇYTÖ) uygulanmıştır.Araştırma sonucunda deneklerimizin İÖA'dan aldıkları puan ortalamalarına bakıldığında tüm bağlanma tipleri bakımından hasta ve kontrol grupları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmamıştır. Hasta grubunda en yüksek ortalama kayıtsız bağlanma alt tipinde, kontrol grubunda en yüksek ortalama güvenli bağlanma alt tipinde görülmüştür. Deneklerin AHÇYTÖ'den aldıkları puan ortalamalarına bakıldığında tüm ebeveyn tutum alt ölçeklerinde hasta ve kontrol grupları arasına istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmamıştır. Hem hasta ve hem de kontrol gruplarında en sık karşılaşılan ebeveyn tutum şekli demokratik tutum ve eşitlik tanıma şeklinde bulunmuştur. Hasta grubunda yaş ile güvenli ve kayıtsız bağlanma alt ölçekleri arasında pozitif yönde ve istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Kontrol grubunun İÖA ve AHÇYTÖ'den aldıkları puanların birbiri ile karşılaştırılması sonucunda kayıtsız bağlanma ile demokratik tutum ve eşitlik tanıma alt ölçeği arasında pozitif yönde ve istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunmuştur.DEHB ve bağlanma süreci arasındaki bağın doğası henüz iyi anlaşılamamış olsa da, ortak perinatal risk faktörlerinin varlığı, ilişkili bir varsayım oluşturuyor gibi görünmektedir.Anahtar kelimeler: Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu, bağlanma, ebeveyn tutumu.

Abstract:
In this study we aimed to investigate the attachment style and parenting pattern of Attention Deficit Hyperactivity Disorder (ADHD) adolescents comparing with healthy controls.Fifty-one patients with ADHD diagnosis between 11-15 years old compared with 26 healthy control group of the same size. Sosiodemographic form and Adolescent Relationship Scales Questionnaire (RSQ) were completed by adolescents while Parental Attitude Research Instrument (PARI) was applied to their parents.No statiscally difference was found between patients and healthy controls as looking at the average points of RSQ for all attachment styles. İn patients group; the highest average points were found in dismissing attachment subtype but in healthy group in secure attachment subtype. The average score of PARI`s all subscales of parenting style did not differ significantly between parents of patients and control groups. İn both patients and control groups, the most common parenting style were egalitarianism and democratic attitude subscale. Comparing the scores of RSQ and PARİ between patients and healthy groups secure and dismissing attachment subscales were pozitively statistically significiant related with age in patients group. İn the helathy group, between dismissing attachment and egalitarianism and democratic attitude parenting subscale were pozitively statically related.Even the relationship between ADHD and attachment style process had not been untersood, common perinatal risc factors are seemed to be an