Sanayide verimlilik temelli dönüşüm: İnsan kaynağı ve toplam faktör verimliliği ekseninde Sakarya-Kocaeli imalat sanayisinin yapısal analizi
Productivity based transformation in industry: Structural analysis of Sakarya-Kocaeli manufacturing industry in terms of human resource and total factor productivity
Yazar: EZGİ ÜNAL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HASAN ŞENOCAK
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Ekonomi = Economics ; Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri = Labour Economics and Industrial Relations
Dizin: Ekonomik verimlilik = Economic efficiency ; Endüstri 4.0 = Industrial 4.0 ; Sayısal dönüşüm = Digital transformation ; Toplam faktör verimliliği = Total factor productivity ; Verimlilik = Productivity ; Üretim endüstrisi = Production industry ; İnsan kaynakları = Human resources

Özet:
Teknolojik gelişmelerin ve yeni üretim tekniklerinin üretim artışı, verimlilik ve
nihai olarak ekonomik büyüme üzerinde pozitif etkisi olduğu bilinmektedir. Bu
sebeple farklı disiplinlerce uzun süreden beri üzerinde çalışılan bir konu hâline
gelmiştir. Nitekim, IV. Sanayi Devriminin yaratacağı fırsatların anlaşılmasına
yönelik literatürde özel bir çalışma alanı oluştuğu bilinmektedir. Bu kapsamda
çalışmanın temel amacı, yeni sanayi devriminin işgücü piyasaları ve verimlilik
üzerindeki etkisini analiz ederek söz konusu dönüşüm sürecinde ülkemiz imalat
sanayisinin mevcut durumunu yorumlamaktır. Ayrıca, imalat sanayisinde yer alan
işletmelerin toplam faktör verimliliği ekseninde analiz edilerek dijital
dönüşümlerinin önündeki engellerin ve sorunların kanıt temelli yöntemlerle
anlaşılması amaçlanmaktadır.
Bu amaç doğrultusunda, Kocaeli ve Sakarya illerinde yer alan 11.149 imalat
sanayisi işletmesi araştırmanın evrenini oluşturmuş olup, evreni temsilen
tahmindeki tolerans büyüklüğü 0,05; istenilen durumun evrende görülme oranı 0,5;
Alpha yanılma düzeyi 0,09 ve t=1.75 değerleri alınarak örneklem değeri 282 olarak
bulunmuştur. Örneklem değeri doğrultusunda işletmelerle yapılan anket ve veri
analizi sonuçları ile araştırma bulgularının değerlendirilmesi sağlanmıştır.
Araştırmanın sonucunda; işletmelerin yeni sanayi devrimine nitelikli insan
kaynağı yetersizliği, iç ve dış finansal kaynakların yetersizliği ve bölgede Ar-Ge
faaliyetlerini destekleyecek yapının olmaması gibi çeşitli sebeplerle henüz hazır
olmadığı; bölgede düşük kapasite kullanım ve düşük verimlilik sorunu olduğu
bulunmuş; bölge işgücü piyasasında mavi yaka istihdamında %17,12 oranında bir
daralma gerçekleşeceği ve dijital yetkinliklere sahip yeni işgücü ihtiyacı doğacağı
bulunmuştur.
Son olarak, Ar-Ge faaliyetlerinin ve yeni teknolojilerin toplam faktör verimliliği ile
ilişkili olduğu anlaşılarak bu anlamda bölgede işletmelerin inovasyon yatırımları
konusunda desteklenmesi gerektiği sonuçlarına varılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Dijital Dönüşüm, Endüstri 4.0, İnsan Kaynakları, Verimlilik,
Total Toplam Faktör Verimliliği, İmalat Sanayisi

Abstract:
As it is known that the technological developments and new production techniques
have positive influences on production increase, productivity and finally economic
growth, it has become a subject which has been studied for a long time. Thus, it is
also understood that a special study field has been emerged in the literature with
regard to comprehending the opportunities to be created by IV. Industrial
Revolution. In this scope, the main aim of the study is to analyze the effects of the
new industrial revolution on work force market and productivity and then to make
comment about the current state of production industry of our country in the course
of transformation process. Additionally, the aim is to make analysis on enterprises
in terms of total factor productivity and to find out the obstacles and problems on
the way to their dijital transformation through evidence-based methods. In this
regard, the target population of the study is 11.149 production industry enterprises
in Kocaeli and Sakarya cities. Sample size based on this values: tolerance size of
the instruction is 0.05, the rate of visualization in the desired situation is 0,5, Alfa
error level is 0.09 and t = 1.75. Thus, the sample value was founded to be 282.
The study findings have been assessed according to the questionnaires made with
the enterprises and the results of the data analysis in parallel with the sample value.
At the end of the study, the results have been achieved that the enterprises are not
ready to the new industrial revolution due to some reasons such as the lack of
qualified human resources, lack of internal and foreign financial resources and lack
of structure which will support the Research and Development activities in the region; experiencing low capacity usage and low productivity level problem; an
economic constriction with the rate of 17,12% on the employment of blue-collar in
regional workforce market and a new need of workforce will ocur. In addition, the
R&D activities and new technologies means have positive intercourse on total
factor productivity and the enterprises in the region should be supported in respect
of R&D investments.

Key Words: Dijital Transformation, Industry 4.0, Human Resources, Productivity,
Total Factor Productivity, Manufacturing Industry