Türk ve Irak Hukuku'nda kira sözleşmesinin sona ermesi
Termination of lease agreement in Turkish and Iraqi law
Yazar: SUFYAN AMER JASIM JASIM
Danışman: DOÇ. DR. GÖKHAN ŞAHAN
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Irak hukuku = Iraq law ; Kira sözleşmesi = Lease agrement ; Konut = Dwelling house ; Sözleşmeyi sona erdirme hakkı = Contract termination rights ; Türk hukuku = Turkish law ; İşyeri = Work place

Özet:
Türk Hukukunda kira sözleşmesi; 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nda düzenlenirken, Irak Hukukunda kira sözleşmesi Irak Medeni Kanunu'nda düzenlenmiştir. Türk Hukukuna göre kira sözleşmesi, TBK m.299 hükmüne göre; kiraya verenin bir şeyin kullanılmasını veya kullanmayla birlikte ondan yararlanılmasını kiracıya bırakmayı, kiracının da buna karşılık kararlaştırılan kira bedelini ödemeyi üstlendiği sözleşmedir. Kira sözleşmesi türlerinden olan konut ve çatılı iş yeri sözleşmeleri; hem Türk, hem de Irak Hukukunda oldukça önemli bir öneme sahiptir. Türk Hukuku'nda ve Irak Hukuku'nda konut ve çatılı iş yeri kirasına dair birçok benzer hüküm olmakla birlikte; bazı uyuşmazlıkların çözümü konusunda farklı düzenlemeler de bulunmaktadır. İnsanların barınma ihtiyaçlarını gidermek amacıyla yaptıkları konut ve çatılı iş yeri kirası sözleşmeleri, yargısal anlamda birçok uyuşmazlığı ve davayı da beraberinde getirmiştir.  Bu sebeple uygulamada önemli bir yeri olan konut ve çatılı iş yeri kirasının sona ermesi konusunu, Türk Hukuku'nda ve Irak Hukuku'nda mukayeseli olarak incelemek üzere çalışma konumuz olarak belirlemiş bulunmaktayız. 
Çalışmamızın ilk bölümünde; Türk ve Irak Hukuku'nda kira sözleşmesine ilişkin genel açıklamalar yapılmakla birlikte her iki hukuk sisteminde; kira sözleşmesinin özellikleri, tanımı, hukuki niteliği, sözleşmenin tarafları ve kira sözleşmesinin kurulması konularına yer verilmiştir. Çalışmamızın ikinci bölümünde; Türk ve Irak Hukuku'nda konut ve çatılı işyeri kirasının tanımlarına yer verildikten sonra, konut ve çatılı işyeri kirasına ilişkin hükümler, Türk Borçlar Kanunu ve Irak Medeni Kanunu hükümleri temel alınmak ve karşılaştırma yapılmak suretiyle açıklanmıştır. Çalışmamızın üçüncü ve son bölümünde ise, konut ve çatılı iş yerine ilişkin kira sözleşmesini sona erdiren sebepler yine Türk Borçlar Kanunu ve Irak Medeni Kanunu hükümleri temel alınmak suretiyle açıklanarak, iki hukuk sisteminin konut ve çatılı iş yeri kirasına dair kanuni düzenlemeleri kıyaslama yapmak suretiyle karşılaştırılarak açıklanmıştır.

Anahtar Kelimeler: Kira sözleşmesi, Konut ve çatılı iş yeri, Kira sözleşmesinin sona ermesi, Irak Hukukunda kira ilişkisi, Sona erme.

Abstract:
While lease contract is regulated in Turkish Code of Obligations numbered 6098 in Turkish Law, it is regulated in Iraqi Civil Code in Iraqi Law. Pursuant to the provision of Turkish Code of Obligations numbered 299 in Turkish Law; the lease contract is a contract where the lessor lets the lessee to use the something or make use of it while using, the lessee undertakes to pay the rental agreed upon mutually. Lease contracts of housing and roofed place of work that are ranked among the types of lease contracts have a quite important place both in Turkish Law and Iraqi Law. While there are many similar provisions about the housing and roofed place of work rental in Turkish Law and Iraqi Law; different regulations are also available in settlement of some conflicts. The lease contracts of housing and roofed place of work which people entered for the purpose of covering the sheltering needs bring along many judicial conflicts and cases. For this reason, we have determined the subject of termination of the lease contract of housing and roofed place of work having an important place in the practice as our subject of study for investigating this subject comparatively in Turkish Law and Iraqi Law.  
In the first part of our study; while general descriptions are made about the lease contract in Turkish and Iraqi Law, the subjects of specifications, definition, legal characteristics of lease contract, parties of the contract and establishment of the lease contract in both legal systems are given. In the second part of our study; after the definitions of housing and roofed place of work rental are given in Turkish and Iraq Law, the provisions about the housing and roofed place of work rental are described on the basis of the provisions of Turkish Code of Obligations and Iraqi Civil Code and by making comparison. In the third and last part of our study, the reasons terminating the lease contract of housing and roofed place of work are described on the basis of the provisions of Turkish Code of Obligations and Iraqi Civil Code, the legal regulations about the housing and roofed place of work rental of two legal systems are described comparatively.

Key words: Lease contract, Housing and roofed place of work, Termination of lease contract, Lease relation in Iraqi Law, Termination.