İzmir ilinin kentsel kesiminde sera sebzeleri tüketiminin analizi üzerine bir araştırma
A research on analysis of greenhouse vegetables consumption in urban area of Izmir province
Yazar: GİZEM ÖZÇINGIRAK
Danışman: PROF. DR. SAİT ENGİNDENİZ
Ege Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarım Ekonomisi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışmanın amacı; İzmir'in Konak, Karşıyaka ve Bornova ilçelerinde taze (yaş) sera sebzesi tüketimine yönelik hane halkı yapısını, tüketim eğilimlerini ve tercihlerini analiz etmektir. Bu amaçla oransal örnek hacmi formülünden yararlanarak Karşıyaka, Konak ve Bornova ilçe merkezlerinde yaşayan 139 hane halkı üyesinden anket yöntemiyle veriler derlenmiştir. 
Toplanan verilerin analizinde, öncelikle hane halklarının demografik ve sosyo-ekonomik özellikleri ortaya konulmuş, daha sonra sera sebzeleri satın alma ve tüketim davranışları analiz edilmiştir. Hane halklarının sera sebzeleri satın alma ve tüketiminde önem verdikleri faktörlerin, gelecek eğilim ve beklentilerinin değerlendirilmesinde beşli likert ölçeği kullanılmıştır. Hane halklarının sera sebzeleri satın almada önem verdikleri kriterleri ortaya koymak amacıyla Bulanık Eşli Karşılaştırma (BEK) yönteminden yararlanılmıştır. Hane halklarının sera sebzeleri tüketimini etkileyen sosyo-ekonomik faktörlerin analizinde lojistik regresyon (logit) modelleri oluşturulmuştur. 
Araştırma sonuçlarına göre, görüşülen hane halkı üyelerinin %67.63'ü kadın, %32.37'si ise erkektir. Hane halklarının ortalama aylık geliri 4554.32 TL olarak hesaplanmıştır. Hane halkı üyelerinin %49.64'ünün sera sebzeleri konusunda bilgili veya çok bilgili olduğu belirlenmiştir. %31.65'i az bilgili olduğunu belirtmiştir. Hane halklarının %71.22'si sera sebzesi tüketmektedir. Hane halklarının sera sebzesi tüketiminde dikkate aldıkları en önemli kriter tazeliktir. Bunu sırasıyla hijyen, tat ve lezzet izlemektedir. Hane halklarının sera sebzesi satın almaları sırasında en fazla önem verdikleri kriter fiyattır, diğer önem verilen kriterlerin sırasıyla renk, şekil, koku ve lezzet olduğu saptanmıştır. Sera sebzesi tüketmediğini belirten hane halkı üyelerinin ise hormonlu olduğu ve kimyasal madde içerdiği düşüncesi ile sera sebzesi tüketmediği belirlenmiştir. Tüketicilerin sera sebzesi tüketme olasılığını bireyin çalışıyor olması, ailesindeki birey sayısı ve hane halkının geliri pozitif yönde etkilemektedir. 
Hane halklarının tükettikleri sera sebzelerinin, tüketim miktarlarının ve tüketimi etkileyen faktörlerin farklı bölgelerde araştırmalarla saptanması, sera sebze yetiştiriciliğine üretim ve pazarlama aşamasında yön verilmesi açısından önemli katkılar sağlayabilecektir.

Abstract:
The aim of this study was to analyze household consumption, consumption trends and preferences of fresh greenhouse vegetables in Konak, Karsiyaka and Bornova districts of Izmir. For this purpose, data have been evaluated by survey method from 139 household members which live in Karsiyaka, Konak and Bornova district.
In data analysis, firstly the demographic and socio-economic characteristics of the households have been determined, and then the purchase and consumption behaviors of their for greenhouse vegetables have been analyzed. The important factors for purchasing and consumption of greenhouse vegetables and  future trends and expectations of households have been assessed from the Likert scale. Fuzzy Comparison method have been used to determine the criteria of households to purchase greenhouse vegetables. Logistic regression (logit) models were formed in the analysis of socio-economic factors affecting greenhouse vegetables consumption of household. 
According to the results, 67.63% of household members were female and 32.37% were male. The average monthly income of households was calculated as 4554.32 TL. It was determined that 49.64% of the household members were knowledgeable or very knowledgeable and 31.65% determined as less knowledgeable about greenhouse vegetables. The most important criteria that households take into account the consumption of greenhouse vegetables is freshness. This has been followed by hygiene, taste and flavor. The most important criterion for households in the purchase of greenhouse vegetables was price, while other important criteria are color, shape, smell and flavor respectively. It was determined that some household members do not consume greenhouse vegetables because of hormones and chemical substances. The possibility of consumers consume greenhouse vegetables positively affects the number of individuals in the family and the household income.
Determination of the greenhouse vegetable consuming of householders, researches in different regions affects consumption amounts and factors consumption and giving direction to greenhouse vegetable cultivation during the production and marketing stages.