Çocukluk çağı travmaları, psikolojik sağlamlık ve bilişsel esnekliğin depresyon üzerindeki etkisi
The effect of childhood traumas, psychological resilience and cognitive flexibility on depression
Yazar: ESRA KARAKURT
Danışman: DOÇ. DR. YILDIZ BİLGE
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Hamidiye Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Klinik Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Bilişsel esneklik = Cognitive flexibility ; Depresyon = Depression ; Psikolojik sağlamlık = Resilience ; Çocukluk çağı travmaları = Childhood traumas

Özet:
Amaç: Bu çalışmada; yetişkinlerde depresyonun çocukluk çağı travmaları, psikolojik sağlamlık ve bilişsel esneklik ile ilişkisinin ve çocukluk çağı travmaları, psikolojik sağlamlık ve bilişsel esnekliğin depresyonu yordama düzeyinin tespit edilmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Çalışmada veriler Demografik Bilgi Formu, Beck Depresypon Envaneri (BDE), Çocukluk Çağı Travmaları Ölçeği (CTQ-33), Connor-Davidson Psikolojik Sağlamlık Ölçeği (CD-RISC) ve Bilişsel Esneklik Envanteri (BEE) kullanılarak toplanmıştır. Veriler, 18-63 yaş aralığında 398 katılımcıdan Kasım-2023 ve Ocak-2024 tarihleri arasında kartopu örnekleme yöntemi ile toplum örnekleminden toplanmıştır. Yapılan analizlerde araştırmanın sürekli değişkenleri arasında ilişki bulunup bulunmadığını belirlemek amacıyla Pearson Momentler Çarpım ve Spearman Korelasyon Katsayısı yöntemi; çocukluk çağı travmaları, psikolojik sağlamlık ve bilişsel esnekliğin depresyon için yordayıcı olup olmadığını belirlemek amacıyla Çoklu Doğrusal Regresyon Analizi ve sosyo-demografik değişkenlere göre çocukluk çağı travmaları, psikolojik sağlamlık, bilişsel esneklik ve depresyon  puanlarının farklılaşıp farklılaşmadığını belirlemek amacıyla Bağımsız Gruplar t-Testi, Tek Yönlü Varyans Analizi, Mann-Whitney U testi ve Kruskal Wallis testi uygulanmıştır. Bulgular: Elde edilen bulgulara göre, araştırmanın sürekli değişkenleri arasında değişen düzey ve yönlerde korelasyon olduğu; çocukluk çağı travmaları, psikolojik sağlamlık ve bilişsel esnekliğin depresyonu yordadığı; demografik değikenlere göre sürekli değişkenlerin anlamlı farklılık gösterdiği görülmüştür. Sonuç: Çalışma sonucunda depresyon, çocukluk çağı travmaları, psikolojik sağlamlık ve bilişsel esnekliğin ilişkili olduğu ve çocukluk çağı travmaları, psikolojik sağlamlık ve bilişsel esnekliğin depresyonu yordadığı belirlenmiştir. Ayrıca genç yetişlik döneminin, işsizliğin, düşük gelir düzeyinin ve herhangi bir psikiyatrik tanı almış olmanın depresyon için risk faktörü olabileceği tespit edilmiştir.

Abstract:
Aim: The aim of this study was to determine the relationship between depression and childhood traumas, psychological resilience and cognitive flexibility in adults and to determine the predictive power of childhood traumas, psychological resilience and cognitive flexibility for depression. Materials and Methods: Data were collected using the Demographic Information Form, Beck Depressive Inventory (BDI), Childhood Trauma Questionnaire (CTQ-33), Connor-Davidson Resilience Scale (CD-RISC) and Cognitive Flexibility Inventory (CRI). Data were collected from 398 participants between the ages of 18-63 between November-2023 and January-2024 from the community sample by snowball sampling method. Pearson Product Moment and Spearman Correlation Coefficient method was used to determine whether there was a relationship between the continuous variables of the study; Multiple Linear Regression Analysis to determine whether childhood traumas, psychological resilience and cognitive resilience are predictors of depression; and Independent Groups t-Test, One-Way Analysis of Variance, Mann-Whitney U and Kruskal Wallis tests were applied to determine whether childhood traumas, psychological resilience, cognitive resilience and depression scores differed according to socio-demographic variables. Results: The results showed that there were correlations between the continuous variables of the study at varying levels and directions; childhood traumas, psychological resilience and cognitive flexibility predicted depression; and continuous variables showed significant differences according to demographic variables. Conclusion: As a result of the study, it was determined that depression, childhood traumas, psychological resilience and cognitive flexibility were related and childhood traumas, psychological resilience and cognitive flexibility predicted depression. In addition, it was determined that young adulthood, unemployment, low income and having any psychiatric diagnosis may be risk factors for depression.