Aile Sağlığı merkezi'ne başvuran hipertansif hastaların hipertansiyon bilgi düzeyi, tedaviye uyumu ve ilişkili faktörlerin değerlendirilmesi
Hypertensive applicant to family health centerpatients' hypertension knowledge level, treatmentevaluation of compatibility and related factors
Yazar: BAYRAM ÖZGÜR ÖZDEN
Danışman: PROF. DR. BERRİN TELATAR
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Fatih Sultan Mehmet Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine

Özet:
Amaç: Aile sağlığı merkezlerine başvuran hipertansif hastaların hipertansiyon 
bilgi düzeyleri, tedaviye uyumu ve ilişkili faktörlerin değerlendirilmesi amacıyla 
yapılan bu çalışma tanımlayıcı, kesitsel ve tek merkezli bir çalışmadır.
Gereç ve Yöntem: Çalışmanın evreni 15 Ağustos 2023 ve 15 Ekim 2023 
tarihleri arasında aile sağlığı merkezine başvuran hipertansif hastalardan çalışmaya 
katılmayı kabul eden 284 hasta oluşturdu. Çalışma verileri 15 ifadeden oluşan 
sosyodemografik özellikler formu, Hipertansiyon Bilgi Düzey Ölçeği ve Hill-Bone 
Hipertansiyon Tedavisi Uyum Ölçeği kullanıldı. Çalışma verileri SPSS 22.0 programı 
ile analiz edildi. Verilerin normal dağılım göstermediği saptandı. Bu nedenle 
analizlerde parametrik olmayan testler kullanıldı. Tanımlayıcı veriler için sayı ve 
yüzde; niceliksel veriler için minimum, maksimum, ortalama, standart sapma ve 
medyan testleri yapıldı. İkili grupların karşılaştırılması için Mann-Whitney U, ikiden 
fazla grupların karşılaştırılmasında Kruskal-Wallis, niceliksel veriler ve ilişkisel 
analizler için Spearman korelasyon testleri yapıldı. Etki analizi için doğrusal (Linear) 
regresyon testi yapıldı. Analizlerde p<0,05 değeri anlamlı kabul edildi. 
Bulgular: Çalışmada hastaların bilgi düzeyleri ortalamanın üstünde, tedavi 
uyumlarının diğer çalışmalara göre yüksek, 66 yaş ve üzeri grubun tedavi uyumu 
anlamlı yüksek, eğitim düzeyi yüksek hastaların bilgi düzeyleri anlamlı yüksek, geliri 
yüksek olan hastaların bilgi düzeyleri ve tedavi uyumları anlamlı yüksek, evli 
hastaların bilgi düzeyleri anlamlı yüksek, tansiyon ilacının adını ve dozunu bilen 
hastaların bilgi düzeyleri ve tedavi uyumları anlamlı yüksek bulundu. Hastaların bilgi 
düzeyleri ile tedavi uyumları arasında pozitif yönde ve düşük düzeyle anlamlı ilişki 
saptandı. Hastaların bilgi düzeylerinin tedavi uyumunu %22,4 oranında etkilediği 
saptandı. Hastaların yaşı arttıkça bilgi düzeylerinin düştüğü fakat tedavi uyumlarının
anlamlı şekilde arttığı görüldü. Çalışma sonucunda; hipertansiyon bilgi düzeyi arttıkça 
tedavi uyumunun da arttığı saptandı.
xi
Sonuç: Hipertansiyon, yaygınlığı ve birçok komplikasyona yol açma 
potansiyeli nedeniyle bir halk sağlığı sorunudur. HT farkındalığını artırmak ve HT 
kontrol oranlarını iyileştirmek için sağlık politikaları belirlemek, toplum düzeyinde 
önlemler uygulamak ve bu çabaları sürekli olarak sürdürmek esastır. Hastaların 
medikal tedaviye ve yaşam tarzı değişikliklerine uyumu, tedavinin etkinliğini artırmak 
ve kontrol oranlarını yükseltmek için zorunlu bir gerekliliktir. Özellikle birinci 
basamak sağlık kuruluşlarına başvuran ve HT tanısı konan hastalara, hastalıkları ve 
tedavi konusunda eğitim verilmeli ve eğitimin sonuçları bir sonraki başvurularında 
kontrol edilmelidir.
Anahtar kelimeler: Aile Sağlığı Merkezi, Bilgi Düzeyi, Hipertansiyon, Tedavi 
Uyumu

Abstract:
Aim: This study, conducted to assess the hypertension knowledge levels, 
treatment adherence, and associated factors of hypertensive patients attending family 
health centers, is a descriptive, cross-sectional, and single-center study. 
Materials and Methods: The population of the study comprised 284 
hypertensive patients who agreed to participate and sought care at family health centers 
between August 15, 2023, and October 15, 2023. The study utilized a 
sociodemographic characteristics form consisting of 15 items, the Hypertension 
Knowledge Level Scale, and the Hill-Bone Hypertension Treatment Adherence Scale. 
The data were analyzed using the SPSS 22.0 program. It was determined that the data 
did not exhibit a normal distribution; therefore, non-parametric tests were employed 
in the analyses. Descriptive statistics included counts and percentages, while 
minimum, maximum, mean, standard deviation, and median tests were conducted for 
quantitative data. Mann-Whitney U tests were used for the comparison of binary 
groups, Kruskal-Wallis tests for comparisons involving more than two groups, and 
Spearman correlation tests for quantitative data and relational analyses. Linear 
regression analysis was performed for impact analysis. A significance level of p <0.05 
was considered statistically significant. 
Results: In the study, patients exhibited above-average levels of knowledge, 
and their treatment adherence was found to be higher compared to other studies. In the 
group aged 66 and above; their treatment adherence was significantly higher. Patients 
with higher education levels demonstrated significantly higher knowledge levels. 
Similarly, patients with higher income levels showed significantly higher knowledge 
levels and treatment adherence. Married patients also exhibited significantly higher 
levels of knowledge. Moreover, patients who were knowledgeable about the name and 
dosage of their antihypertensive medication showed significantly higher levels of 
knowledge and treatment adherence. A positive and statistically significant 
relationship was observed between patients' knowledge levels and treatment 
adherence, with knowledge levels influencing treatment adherence by 22.4%. As 
xiii
patients' age increased, their knowledge levels decreased, but treatment adherence 
significantly increased. The study concluded that as hypertension knowledge levels 
increased, treatment adherence also increased.
Conclusion: Hypertension is a public health problem due to its prevalence and 
potential to cause many complications. To raise awareness of HT and improve HT 
control rates, it is essential to determine health policies, implement measures at the 
community level, and continuously maintain these efforts. Patients' compliance with 
medical treatment and lifestyle changes is a mandatory requirement to increase the 
effectiveness of treatment and increase control rates. Especially patients who apply to 
primary health care institutions and are diagnosed with HT should be educated about 
their disease and treatment, and the results of the training should be checked at their 
next visit.
Keywords: Family Health Center, Hypertension, Knowledge Level, Treatment 
Adherence