Gelişimsel dil bozukluğu olan ve tipik gelişim gösteren 4-6 yaş arası çocukların görsel algı becerilerinin betimlenmesi
Description of the visual perception skills of children aged 4-6 with developmental language disorder and typical development
Yazar: BUĞSE DURMUŞ
Danışman: DOÇ. DR. ELÇİN TADIHAN ÖZKAN
Anadolu Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Dil ve Konuşma Terapisi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Dilbilim = Linguistics ; Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Dil bozuklukları = Language disorders ; Görsel algılama = Visual perception ; Çocuklar = Children

Özet:
Bu çalışmanın amacı, tipik gelişim gösteren (TGG) ve gelişimsel dil bozukluğu (GDB) olan çocukların görsel algı becerilerinin betimlenerek karşılaştırılmasıdır. Çalışmanın örneklemini yaşları 48-72 aylar arası değişen, tipik gelişim gösteren (n=30) ve gelişimsel dil bozukluğu olan (n=30) toplam 60 çocuk oluşturmaktadır. Dahil edilme kriterlerini karşılayan çocuklara Frostig Görsel Algı Testi uygulanmıştır. Verilerin analiz edilmesinde SPSS programı kullanılmıştır. Analizler sonucunda TGG çocukların Frostig Görsel Algı Testi alt test ve genel puanlarında GDB olan çocuklardan anlamlı olarak daha yüksek ortalamalara sahip oldukları görülmüştür. GDB olan çocukların dil becerileri ile görsel algı becerileri arasında pozitif yönde anlamlı ilişki olduğu gözlenmiştir. GDB tanılı olup 6 ay ve daha uzun süre terapi alan çocukların görsel algı alt test puanları, 6 aydan kısa süre terapi alan çocuklardan anlamlı olarak daha yüksektir. Cinsiyetin TGG çocuklarda şekil-zemin ayrımı alt testi dışında anlamlı etkisi görülmemiştir. GDB olan çocukların görsel algı becerilerinde cinsiyetin anlamlı bir etkisi yoktur. GDB tanılı olup TEDİL ifade edici dil alt testinden beklenen düzeyin altında puan alan çocukların, TEDİL alıcı ve ifade edici dil alt testlerinin her ikisinden de beklenen düzeyin altında puan alan çocuklara göre göz-motor koordinasyonu, şekil-zemin ayrımı, mekanda konum algısı alt test ve genel puanları daha yüksektir. GDB olan çocukların TGG çocuklara göre Frostig Görsel Algı Testi alt testlerine başlarken verilen yönerge sonrası başlama sürelerinin anlamlı olarak daha kısa olduğu gözlenmiştir. Çalışmadan elde edilen bulgulara göre, GDB olan çocukların değerlendirme ve müdahale süreçlerine görsel algı becerilerinin de dahil edilmesinin gelişimlerini olumlu yönde etkileyeceği sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
The aim of this study is to describe and compare the visual perception skills of children with typical development (TD) and developmental language disorder (DLD). The sample of the study consists of 60 children with typical development (n=30) and developmental language disorder (n=30) aged between 48-72 months. The Frostig Visual Perception Test was administered to children who met the inclusion criteria. SPSS program was used in the analysis of the data. As a result of  the analysis, it was seen that the Frostig Visual Perception Test subtests and general scores of the children with TD were significantly higher than the children with DLD. The results indicated a positive significant relationship between language skills and visual perception skills of children with DLD. The visual perception subtests scores of children with DLD who received therapy for 6-months or longer were significantly higher than those who received therapy for less than 6-months. No significant effect of gender was observed except for the figure-ground discrimination subtest in children with TD. Gender does not have a significant effect on visual perception skills in children with DLD. Eye-motor coordination, figure-ground discrimination, perception of position in space subtests and general scores of children with DLD who score below the expected level in the TEDİL expressive language subtest are higher than the children who score below the expected level in both receptive and expressive language subtests. It was found that the initiation time of children with DLD after the instruction given to the Frostig Visual Perception Test subtests were significantly shorter than the children with TD. Considering the findings obtained from the study, it was concluded that the inclusion of visual perception skills in the evaluation and intervention processes of children with DLD would positively affect their development.