K562 hücrelerinde doksorubisine karşı gelişen dirence nitrik oksitin etkisi
Effect of ni̇tri̇c oxi̇de for emergi̇ng resi̇stance agai̇nst doxorubi̇ci̇n i̇n K562 cells
Yazar: SİBEL ÜLKÜ
Danışman: DOÇ. DR. LEMAN YALÇINTEPE GÜNEŞTUTAR
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Biyofizik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Biyofizik = Biophysics
Dizin: Apoptozis = Apoptosis ; Doksorubisin = Doxorubicin ; Glikoproteinler = Glycoproteins ; Hücreler = Cells ; Lösemi = Leukemia ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Nitrik oksit = Nitric oxide ; İlaçlara direnç = Drug resistance

Özet:
Ülkü, S. K562 Hücrelerinde Doksorubisine Karşı Gelişen Dirence Nitrik Oksitin Etkisi, İstanbul Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Biyofizik Anabilim Dalı. Yüksek Lisans Tezi. İstanbul. 2013
Hematoljik kanserlerde antikanser ilaçların kullanımı hala en etkili tedavi yöntemidir. Ancak tedavi sırasında hastalık tekrarlayabilmektedir. Tedaviye henüz dahil edilmemiş ilaçlara karşı çapraz direnç gelişebilmektedir. Bir kısım kemoterapötik ilaçlar bazı kanser hücrelerinde olumlu sonuç verirken diğer kanser hücrelerinde etkileri sınırlı kalabilir. Bu nedenle farklı sitotoksik maddelerin, farklı hücrelerdeki etkilerinin tam olarak aydınlatılması oldukça önemlidir. ABC taşıyıcı protein ailesi, apoptozun (programlı hücre ölümü) baskılanması, çoğalmanın artması, ilaç hedef etkileşimindeki değişiklikler, ilaç inaktivasyonu gibi sebepler sitotoksik ajanlara karşı direncin gelişimine sebep olmuştur. Apoptozdaki bozukluklar kanser hücrelerinin sayısının artmasıyla sonuçlanabilir. 
Nitrik oksitin (NO) kanser biyolojisinde özellikle kanser metastaz (yayılma), hücre ölümü, neovaskülarizasyon (yeni damarlanma)  ve immun cevabın başlamasını da içeren birçok olayda etkili olabileceği görülmüştür. Artmış NO üretiminin hücrelerde kanser gelişiminde rol oynadığı bilinmektedir. NO vericiler ile NO'e maruz kalmak, bazı antikanser ilaçların aktivitelerinide düzenlemektedir. Doksorubisine karşı direnç gelişmesi ile artan P-glikoprotein anlatımına bağlı olarak K562D (dirençli) ve K562S (duyarlı) hücrelerde, doksorubisinin hücre dışına salınım ve hücre içinde tutulumu kinetiklerini gösteren çalışmalar yapılmıştır. Bu çalışmada ise P-gp (P-glikoprotein)  substratı olarak Rho123 (Rodamin123) ve P-gp kanalının inhibitörü olarak verapamil kullanıldı. NO'in ilaç direnci üzerine etkisinin belirlenmesi amacı ile NO vericisi olarak SNAP varlığında akım sitometresi ile apoptoz analizleri yapıldı. Yapılan analizler sonucunda K562S hücrelerin apoptoz değerleri, K562D hücrelerin apoptoz değerleri ile karşılaştırıldı. K562D hücrelerinde SNAP varlığında ortalama apoptoz değerlerinin gerilediği gösterilmiştir.

Anahtar Kelimeler: K-562, doksorubisin, P-gp, apoptoz, NO vericisi (SNAP)

Abstract:
Ülkü S.  Effect of Nitric Oxide for emerging resistance against doxorubicin in K562 cells. İstanbul University, İnstitute of Health Science, Depatment of Biophysics. Master Thesis. İstanbul. 2013
In hematologic cancers use of anticancer drugs is still most effective method of therapy. However, disease may recur after treatment. Cross - resistance can  develop against drugs  which aren't yet included in treatment. Some chemotherapeutic drugs give positive results in some cancer  cells while their action may be limited in  other cancer cells. Therefore,  complete  elucidation of distinct cytotoxic substances in different cells is considerably significant. ABC transporter protein family, suppresion of apoptosis (programmed cell death), increase of proliferation, changes in drug-target interactions, drug inactivation  have caused resistance  to cytotoxic  agents. Defects in apoptosis may result in increase of cancer cells number. It's known that nitric oxide (NO) play important role in cancer biology, particularly many events including cancer metastasis, cell death, neovascularization and also initiation of immune response. Increased NO production in cells is known to play a role in cancer development. In K562D (resistant) and K562S (sensitive) cells, studies that shown doxorubicin efflux kinetics in relation to increasing p-gp expression with emergence of doxorubicin resistance were done. In this study, as a p-gp substrate rho 123 (rhodamine dye) and as a p-gp channel inhibitor verapamil were used. With the goal of determining NO effect on drug resistance apoptosis analyses by flow cytometry were done in the presence of SNAP as a NO donor. As a result of these analyses, apoptosis values of K562S cells were compared with apoptosis values of K562D cells. Average apoptosis values have been shown to decrease in K562D cells in the presence of SNAP.

Keywords: K-562, doxorubisin, P-gp, apoptosis, NO donor (SNAP)