Kaynak tüketim muhasebesinin faaliyet tabanlı maliyetleme ve zaman sürücülü faaliyet tabanlı maliyetleme ile karşılaştırılması: Bir sanayi işletmesinde uygulama
The comparison of resource consumption accounting with activity based costing and time driven activity based costing: An application in an industrial institution
Yazar: GONCA BAŞÇİL
Danışman: DOÇ. DR. ADNAN DÖNMEZ
Akdeniz Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Aktiviteye dayalı bütçeleme = Activity based budgeting ; Aktiviteye dayalı muhasebe = Activity based costing ; Endüstri işletmeleri = Industry businesses ; Muhasebe = Accounting ; Tüketim = Consumption ; Zaman sürücülü faaliyet tabanlı maliyetleme = Time driven activity based costing ; Üretim maliyeti = Production cost

Özet:
Üretim sistemlerinde otomasyonun hızla yaygınlaşması ve bilgi teknolojilerinde yaşanan hızlı gelişmeler ile birlikte üretilen mamul ve hizmetlerde ortaya çıkan çeşitlilik ve üretim maliyetlerinde meydana gelen yapısal değişim geleneksel hacim tabanlı maliyet sistemlerinin mamul veya hizmet maliyetlerinin hesaplanmasında hatalı sonuçlar vermesine neden olmuştur. Bu nedenle genel üretim maliyetlerinin hacim tabanlı ölçülerle ürünlere yüklenmesi ile doğru maliyet bilgilerine ulaşamayan işletmeler Faaliyet Tabanlı Maliyetleme yöntemi çalışmalarına yönelmişlerdir. 
    Faaliyet Tabanlı Maliyetleme, çeşitli maliyet havuzları için farklı maliyet dağıtım anahtarı aracılığıyla ürün veya hizmetlerin Genel Üretim Giderlerinden yararlandıkları ölçüde pay alarak daha doğru bir maliyet ölçümü yapmak için 1980'lerde ortaya çıkmıştır. Ancak Faaliyet Tabanlı Maliyetlemenin oluşturulması, sürdürülmesi, güncellenmesi zor olması ve kullanılmayan kapasiteyi göz ardı etmesi bu yöntemin verimli, güncel ve çağdaş bir yönetim aracı olmasını engellemiştir. Sonuç olarak Faaliyet Tabanlı Maliyetleme' nin uygulama aşamasında ortaya çıkan problemlere çözüm getirmek için yeni nesil maliyet yöntemi olarak Zaman Sürücülü Faaliyet Tabanlı Maliyetleme ve Kaynak Tüketim Muhasebesi ortaya çıkmıştır. 
    Zaman Sürücülü Faaliyet Tabanlı Maliyetleme hem faaliyetlere odaklanan hem de zaman faktörünü dikkate alan bir yöntem iken Kaynak Tüketim Muhasebesi, Faaliyet Tabanlı Maliyetleme ile Alman Maliyet Muhasebesi sisteminin bileşiminden oluşan ve odak noktası kaynak olan bir sistemdir. Zaman Sürücülü Faaliyet Tabanlı Maliyetleme ve Kaynak Tüketim Muhasebesi yöntemi atıl kapasite maliyetlerinin hesaplanmasına olanak tanımaktadır ve hesaplanan atıl kapasite maliyetini ürün veya hizmetlere dağıtmayıp aşırı maliyetlemeyi önleyerek daha gerçekçi maliyet bilgisi ortaya çıkarmaktadır. Diğer iki yöntemden farklı olarak Kaynak Tüketim Muhasebesi, kaynak maliyetlerini sabit ve orantısal olarak gruplandırması, ekonomik gerçekliği daha iyi yansıtan yerine koyma maliyeti üzerinden amortismanı esas alması ve yöneticilere hem kısa hem de uzun vadeli kararlar almasına yardımcı olmasından dolayı daha detaylı ve geniş kapsamlı bir maliyet sistemidir.



Anahtar Kelimeler: Kaynak Tüketim Muhasebesi, Faaliyet Tabanlı Maliyetleme, Zaman Sürücülü Faaliyet Tabanlı Maliyetleme, Alman Maliyet Muhasebesi.

Abstract:
The variety in the products and services produced, and the structural change in the production costs resulting from the speed expansion of automation in the production systems and rapid improvements in the information technologies have caused the traditional volume based costing systems to produce misleading results in calculation of the product or service costs. Therefore, the enterprises that cannot reach the correct cost information by loading the production overheads to the products via volume-based measurements have turned towards the efforts of the Activity Based Costing method.
    Activity Based Costing was brought forward in 1980s in order to make more accurate costing by allowing the products and services to get a share to the extent that they utilize the production overheads through different cost allocation keys for various cost pools. However; difficulties in creation, maintenance, and updating of Activity Based Costing, and ignorance of the unused capacity has prevented this method from being a productive, current, and contemporary management tool. As a result, Time Driven Activity Based Costing and Resource Consumption Accounting have emerged as a next-generation costing model to provide a solution for the problems occurring in the application phase of Activity Based Costing.
    Time Driven Activity Based Costing is a method that both focuses on the activities and takes into consideration the time factor; whereas Resource Consumption Accounting is a system consisting of a combination of the Activity Based Costing and the German Cost-Accounting system, focus of which is resource. Time Driven Activity Based Costing and Resource Consumption Accounting method allow for calculation of the idle-capacity costs, and produce amore realistic cost information by preventing the over-costing without distributing the calculated idle capacity cost to the products or services. Unlike the Activity Based Costing and Time Driven Activity Based Costing methods, RCA is a more detailed and comprehensive costing system as it classifies the resource costs as fixed and proportional costs, grounds on the depreciation over a substitution cost reflecting the economic reality better, and assists the executives in making both short-term and long-term decisions.



Keywords: Resource Consumption Accounting, Activity Based Costing, Time Driven Activity Based Costing, German Cost Accounting.