Ebeveynleri boşanmış ve boşanma sürecinde olan 9-12 yaş arasındaki çocukların, boşanmaya uyum ve depresyon düzeylerinin incelenmesi
The examining of the adaptation to divorce and depression levels of the 9-12 year old children whose parents are divorced or in the process of divorce
Yazar: GERÇEM DEMİR TEK
Danışman: PROF. DR. ABBAS TÜRNÜKLÜ
Dokuz Eylül Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Aile Eğitimi ve Danışmanlığı Ana Bilim Dalı / Aile Eğitimi ve Danışmanlığı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Boşanma = Divorce ; Boşanmış aileler = Divorced families ; Depresyon = Depression ; Ebeveyn-çocuk ilişkisi = Parents-child relation ; Ebeveynler = Parents ; Sosyal destek = Social support ; Uyum = Adaptation ; Uyum bozuklukları = Adjustment disorders ; Uyum düzeyi = Adjustment level

Özet:
Çalışmanın temel amacı, ebeveynleri, boşanmış ve boşanma sürecinde olan 9-12 yaş arasındaki çocukların, boşanmaya uyum ve depresyon düzeylerini incelemektir. 
Bu çalışma, nicel bir çalışmadır. Çalışma grubu, 9-12 yaş arasındaki ebeveynleri boşanma aşamasında olan 70, boşanmış, velayet değişikliği için mahkemelere başvuran ebeveynlerin 39 çocuğundan oluşmaktadır. Çalışmanın bağımsız değişkenleri, cinsiyet, yaş, anne babanın eğitim durumu, aylık geliri, çocukların kardeş sayısı, evde yaşadığı kişiler, anne babanın boşanma durumu, evden ayrılan ebeveyniyle görüşme sıklığı, anne babanın boşanmalarından sonraki evlilik durumları, çocukların hayatındaki değişiklikler iken, bağımlı değişkenleri, "Çocuklar için Boşanmaya Uyum Ölçeği" ile "Çocuklar için Depresyon Ölçeği"dir. Verilerin çözümlenmesinde, SPSS istatistik paket programından yararlanılmıştır. Katılımcıların demografik özelliklerine göre, Çocuklar için Depresyon Ölçeği ve Çocuklar için Boşanmaya Uyum Ölçeği ile ölçeğin alt ölçekleri olan Çatışma ve Kötü Uyum, Depresyon ve Kaygı ile Sosyal Destek puanlarına ilişkin karşılaştırmalarda t testi, tek yönlü varyans ve korelasyon analizi kullanılmıştır.   
Boşanma oranlarındaki artışa paralel olarak bu konuda ülkemizde yapılan araştırmaların sınırlı sayıda olmasından yola çıkılarak, boşanmış ve boşanma sürecindeki çiftlerin 9-12 yaş arasındaki çocuklarıyla yapılan bu araştırmanın yararlı olacağı düşünülmektedir. Daha önce bu konuyla ilgili yapılan çalışmalarda, ebeveynleri boşanmış ya da boşanmamış çocukların boşanmaya uyum, kaygı ve depresyon düzeylerinin çalışıldığı görülmüş; ancak, ebeveynleri boşanma sürecinde olan çocuklarla, boşanmış çocukların boşanmaya uyum ve depresyon düzeylerini inceleyen bir çalışmaya rastlanmamıştır. Ayrıca, daha önce yapılan çalışmaların, Milli Eğitim'e bağlı okullarda öğrenimine devam eden anne babası boşanmış ve boşanmamış çocuklarla yapıldığı görülmüştür. Yapılan bu çalışma, İzmir Adliyesi, Aile Mahkemeleri'nde, boşanma davaları sonuçlanmış, "Velayet Değişikliği" ya da boşanma sürecinde olup "Boşanma ve Velayet" davaları için başvuran anne babaların 9-12 yaş arasındaki çocuklarıyla çalışılmıştır.
Yapılan çalışma sonucunda, 9-12 yaş arasında, ebeveynleri boşanan ve boşanma aşamasında olan çocuklar incelendiğinde, ebeveynleri boşanan çocukların boşanma aşamasındakilere göre, boşanmaya daha iyi uyum sağladıkları sonucuna ulaşılmıştır.
Ayrıca, yapılan çalışmayla cinsiyete göre depresyonun, kız ve erkek çocuklarda birbirine çok yakınken boşanmaya uyumun kızlarda erkeklere oranla daha yüksek olduğu bulunmuştur. Ancak, ebeveynleri boşanmış ve boşanma sürecinde olan çocuklar incelendiğinde, depresyon, kaygı düzeyleri, çatışma ve uyum problemleri yaşamalarında bir farklılık görülmemektedir.
Ebeveynleri boşanmış ve boşanma sürecindeki çocukların, babalarının gelir durumu ile boşanmaya uyum ve depresyon düzeyleri arasında anlamlı farklılık olmadığı; ancak babaların gelir durumu ile boşanmaya uyum ölçeğinin alt ölçeği olan sosyal destek puanları arasında anlamlı bir farklılık olduğu, geliri yüksek olan babaların çocuklarının daha fazla sosyal destek algıladıkları sonucuna ulaşılmıştır.
Yapılan çalışmada, ebeveynleri boşanmış ve boşanma sürecindeki 9-12 yaşındaki çocukların, ebeveynleriyle görüşme sıklığı ile boşanmaya uyumları arasında pozitif bir ilişki olduğu, ebeveynleriyle sık görüşen çocukların boşanmaya daha kolay uyum sağladığı görülmüştür. Ebeveynleriyle hiç görüşmeyen çocukların haftada bir görüşenlere göre daha yüksek kaygı ve olumsuz uyum puanları olduğu anlaşılmıştır.  
Çalışma sonucunda, ebeveynleri boşanan ve boşanma sürecinde olan çocukların, kardeş sayıları fazla olanların depresyon ölçeği puanlarının, daha az kardeşi olan ya da hiç olmayanlara göre daha düşük, sosyal destek ölçeği ve boşanmaya uyum ölçeğine ait puanlarının ise, daha yüksek olduğu sonucuna varılmıştır.

Anahtar Sözcükler: Boşanma, boşanmaya uyum, depresyon.

Abstract:
The basic aim of this thesis is to examine the adaptation and depression levels of the children at the age of 9-12, whose parents are divorced and in the process of divorcement. 
This thesis is a quantitative work. The working groupof this thesis  consists of 70 childrenwhose parents are in the process of divorcement  and 39 children whose parents are divorced and applied to the courts to get the custody  of the children, and all these children are at the age of 9-12. The independent variables are ; age, gender, educational backgrounds of the parents, monthly income of the parents, number of the siblings, the number of the people living in the same house together, the status of the parents divorcement, the frequency of meeting the parent who left the house, the marriage situation of the parents after getting divorced from each other and the alteration of the childrends lifes. The dependent variables of the thesis are "The Adaptation Scale Of The Devorcement  For The Children " and "The Depression Scale OfTthe Children". To analysis the datas ; the Statistical Package Programme of SPSS is used. According to the demografic features of the participants; The Scale Of Depression For Children And The Scale Of Adaptation To The Divorcement For Children, also it's subscales; Conflict and Bad Adaptation, The T Test at Comparing The Depression And Anxiety and Social Support Scores,  Unilateral Variance and Correlation Analysis are used at this work.
Being worked with  the children at ages between 9 and 12 whose parents are divorced or at the process of the divorcement; this thesis is thougt to be useful on the basis of the increase of divorce rates and the limited researches in parallel with that. It's seen that the level of depression, anxiety and the adaptation to the divorcement of the children at the age of 9-12 are worked in the former researches but; there isn't any research of examining the adaptation of divorcement and depression levels of the childrens whose parents are divorced and in the process of divorcement. And also previous researches were worked with the children whose parents were divorced or together attending to the government schools. But at this research, it is worked with the children at the age of 9-12 whose parents are divorced,  applied  for "custody change" or for divorcement and custody to the Domestic Relations Courts in Administration Of Justice in Izmir.
At this reseacrh; it's discovered that the 9-12 aged children whose parents are already divorced are much more adapted to the divorcement examining to the children whose parents are in the process of divorcement. 
It's also seen that the depression levels are  equal between the girls and boys while the girls adaptation rates to the divorcement are much more higher from the boys. But there isn't any difference observed  about the depression levels,  anxiety levels, conflict and adaptation levels when its examined that children  whose parents are divorced and whose parents are in the process of divorcement.
It's observed that there isn't a meaningful difference between their fathers income and their adaptation to the divorcement and depression levels of the children whose parents are divorced or at the process of divorcement; but a significant difference is observed between  their social support scores which is a subscale of the Adaptation To The Divorcement Scale and their fathers montly income. It came to a conclusion that the children whose fathers' montly incomes are higher perceive more social support.
At this research, it's also observed that there is a positive correlation between the frequency of meeting their parents and getting adapted to the divorcement whose parents are divorced and whose parents are at the process of divorcement of the children at the age of 9-12. The children who meet their parents more often gets adapted to the divorcement  much more easier. It appeared that the children who do not meet their parents  have high anxiety and negative adaptation scores comparing with the children who meet their parents once a week.
As a conclusion of the research, the childrens depression scale rates are nominal who has more siblings comparing to the children who have less siblings or have any sibling; but their social support scale and the scale of  adaptation  to the divorcement  rates are supernal.

Keywords: Divorcement, Adaptation to the Divorcement, Depression.