Sağlıklı okul çocuklarında eklem hipermobilite sıklığı ve yaşam kalitesi üzerine etkileri
The frequency of joint hypermobility and effect on quality of life in healthy school children
Yazar: AYŞE SAYGILI
Danışman: UZMAN EMİNE TÜRKKAN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Okmeydanı Eğitim. ve Araştırma. Hastanesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2018
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Eklem gevşekliği = Joint instability ; Eklem hastalıkları = Joint diseases ; Eklemler = Joints ; Yaşam kalitesi = Quality of life ; Çocuklar = Children ; Ölçekler = Scales

Özet:
Giriş: Çocukluk çağında kas iskelet sistemi ağrıları çok sık görülmektedir ve bazen uzun süreli ve tekrarlayıcı  özellikte olabilmektedir. Bu ağrıların önemli sebeplerinden birisinin eklem hipermobilitesi olduğu çeşitli araştırmalar ile gösterilmiştir. Eklem hipermobilitesi olan çocuklarda yaygın kas iskelet sistemi ağrısı, uyku bozuklukları, yorgunluk ve emosyonel bozukluk sık görülür. Kişilerin kendi fiziksel, psikolojik ve sosyal işlevlerinden ne ölçüde memnun olduklarının değerlendirildiği yaşam kalitesinin kronik hastalıklara bağlı olarak azaldığı gösterilmiştir.
Amaç: Bu çalışmanın amacı sağlıklı ilkokul çocuklarında eklem hipermobilite prevalansını saptamak ve eklem hipermobilitesi olmayan çocuklar ile aralarında yaşam kalite farkı varlığının araştırılmasıdır.
Gereç ve Yöntem: T.C. Milli Eğitim Bakanlığı İstanbul İl Milli Eğitim Müdürlüğünden ve S.B.Ü. Okmeydanı SUAM'den gerekli izinler alındıktan sonra Cevdet Şamıkoğlu İlkokulunda eğitim gören, velileri tarafından ve kendilerinin bilgilendirilmiş gönüllü onamı alınmış 8-12 yaş arasındaki sağlıklı çocuklarda 01/11/2016-01/05/2017 tarihleri arasında eklem hipermobilitesi varlığı araştırıldı. Çalışmaya 211 (%55,8) kız, 167 (%44,2) erkek olmak üzere toplam 378 öğrenci dahil edildi. Ortalama yaş 9,9 ± 1,2 (8-12) olarak hesaplandı. Eklem hipermobilitesi tanısı için çocuklarda "Beighton" skoruna bakıldı. Bu skorlara göre çocuklar "eklem hipermobilitesi olan, artmış eklem mobilitesi olan ve eklem hipermobilitesi olmayan" olarak 3 gruba ayrıldı. Beighton skoruna göre 0-4 puan arasındaki öğrenciler hipermobilitesi olmayan gruba (Grup I), Beighton skoru 5-6 puan arasında olanlar artmış eklem mobilitesi grubuna (Grup II) ve 7-9 puan arasındaki öğrenciler eklem hipermobilitesi olanlar grubuna (Grup III) dahil edildi. Tüm çocuklara pediatrik yaşam kalitesi envanteri versiyon 4 uygulandı ve yaşam kalite skorları ölçüldü. Gruplar arasındaki pediatrik yaşam kalite envanteri sonuçları istatistiksel anlamlılık açısından karşılaştırıldı.
Bulgular: Çalışmaya katılan 378 öğrencinin Beighton ortalama skoru 2,4 ± 2,7. Pediatrik yaşam kalite envanteri toplam skor ortalaması 77 ± 13,3. Psikososyal skor ortalaması 77,1 ± 14,6. Fiziksel sağlık skoru ortalaması 76,7 ± 15,4. Beighton skorularına göre 0-4 puan arasında 284 (%75.14) öğrenci saptandı (Grup I). Beighton skoru 4'ün üzerinde olan 94 (%24,8) öğrenci saptandı. 5-6 puan arasında 50 (%13,22)  öğrenci (Grup II) ve 7-9 puan arasındaki 44 (%11,64) öğrenci saptandı (Grup III). Pediatrik yaşam kalite envanteri toplam skor ortalaması, psikososyal skor ortalaması ve fiziksel sağlık skoru ortalaması gruplar için sırasıyla; Grup I için 76,7 ± 13,1 / 76,7 ± 14,3 / 76,8 ± 15,1 ; Grup II için 77,6 ± 13,5 / 78,8 ± 14,8 / 75,3 ±16,3 ; Grup III için 77,8 ± 14,9 / 78,0 ± 16,4 / 77,3 ± 16,5 olarak tespit edildi. Grup I, grup II ve grup III de hastaların yaşları, cinsiyet dağılımı, pediatrik yaşam kalitesi envanteri toplam skoru, psikososyal skoru ve fiziksel sağlık skoru anlamlı (p ˃ 0.05) farklılık göstermemiştir.

Sonuç: Çalışmamızda 8-12 yaş sağlıklı çocuklarda eklem hipermobilitesi sıklığı %24,8 olarak bulunmuştur. Sonuçlarımız,  eklem hipermobilitesinin çocuk hastalarda yaşam kalitesini etkilemediğini göstermektedir  ancak bu konuda daha kapsamlı çalışmalara ihtiyaç vardır.

Abstract:
Background: Musculoskeletal pain is common in childhood and may be long-lasting and recurrent. Several studies have shown that one of the major causes of musculoskeletal pain  in children is joint hypermobility. In children with joint hypermobility, generalized musculoskeletal pain, sleep disorders, fatigue and emotional disorders are common. It is well known that that the quality of life in which evaluates people satisfaction about their physical, psychological and social functions is reduced by chronic diseases.
Aim: The aims of this  study is to assess the prevalence of joint hypermobility in healthy primary school children and to compare the quality of life scores of children with joint hypermobility and age-matched healthy controls.
Material and Methods: After the institutional review board approval of Ministry of National Education and Okmeydani SUAM hospital, the presence of joint hypermobility was investigated in healthy primary school children between the ages of 8-12 years who were educated in Cevdet Şamıkoğlu Primary School. A total of 378 students, 211 (55.8%) female and 167 (44.2%) male, were included in the study. The mean age was 9,9 ± 1,2 (8-12) years. "Beighton Hypermobility score" was used for the diagnosis of joint hypermobility. Children were divided into 3 groups: Students between 0-4 points were determined as no joint hypermobility (Group I), students between 5-6 points were included in the group of increased joint mobility (Group II) and students between 7-9 points were included in the group of joint hypermobility (Group III).
Quality of life scores were measured by applying pediatric quality of life inventory version 4 to all children. The pediatric quality of life inventory results between the groups were compared in terms of statistical significance.
Results: The mean Beighton score of 378 students participating in the study was 2,4 ± 2,7. Mean pediatric quality of life inventory total score was 77 ± 13,3. Mean psychosocial score was 77,1 ± 14,6. Mean physical health score was 76,7 ± 15,4. According to beighton scores, 284 (71,14%) students between 0-4 points were found (Group I). 94 (24,8%) students with beighton score higher than 4 were found. 50 (13,22%) students between 5-6 points were found (Group II) and 44 (11,64) students between 7-9 points were found (Group III). Mean pediatric quality of life inventory total score, psychosocial and physical health score for the groups were; 76,7 ± 13,1 / 76,7 ± 14,3 / 76,8 ± 15,1 for Group I; 77,6 ± 13,5 / 78,8 ± 14,8 / 75,3 ± 16,3 for Group II; And 77,8 ± 14,9 / 78,0 ± 16,4 / 77,3 ± 16,5 for Group III. The age, gender distribution, pediatric quality of life inventory total score, psychosocial score and physical health score of group I, group II and group III did not differ significantly (p ˃ 0,05).

Conclusion: In our study, the prevalance of joint hypermobility among healthy children aged between 8-12 years of age was 24,8%. Our results revealed that children with joint hypermobility do not have lower quality scores compared to their healthy peers.