XIII. yüzyıl'da Anadolu Selçukluları ve Latinler
The Anatolian Seljuks and Latins in 13. century
Yazar: ASLI YENİGÜLLÜ
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA DAŞ
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Karşılaştırmalı Tarih Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Tarih = History
Dizin: Anadolu Selçukluları = Anatolian Seljuks ; Haçlı seferleri = Crusades ; Latinler = Latins ; Selçuklular = Seljuks ; Türk-Latin ilişkileri = Turkish-Latin relations

Özet:
Ortaçağ Avrupa tarihinin en önemli olaylarından birisi olan Haçlı Seferleri neticesinde birbirleri ile karşılaşan Doğu ve Batı arasındaki ilişkiler başlangıçta siyasi ve askeri mücadeleler şeklinde gelişme gösterdi.  Haçlılar, I. Haçlı Seferi sırasında Urfa, Antakya, Kudüs ve Trablus'ta, III. Haçlı Seferi sırasında Kıbrıs'ta ve IV. Haçlı Seferi sırasında Konstantinopolis'te kurdukları Latin Devletleri sayesinde hâkimiyet alanlarını genişletme olanağı buldu. Bu seferlere karşı kendilerini korumak zorunda kalan Anadolu Selçuklu Devleti Sultanları Haçlılar ile Anadolu'da karşılaşarak çeşitli mücadeleler yaşadı. Ancak III. Haçlı Seferinin ardından gelişmeye başlayan ilişkiler zamanla askeri mücadeleler şeklinden çıkarak diplomatik, ticari- ekonomik ve kültürel alanları da etkiledi. Özellikle IV. Haçlı Seferinin ardından Bizans İmparatorluğunun uğradığı saldırı sonrasında yaşadığı parçalanma Selçukluların işini kolaylaştırarak onlara hareket serbestliği sağlamış ve bu parçalanmadan yararlanan Selçuklular Anadolu'da önemli şehirleri fethetme imkânı bulmuşlardı.
13. yüzyılda I. Gıyaseddin Keyhüsrev döneminde Antalya'nın alınmasının ardından Latinler ile yapılan anlaşma ve ardından oğulları I. İzzeddin Keykavus ile Alaaddin Keykubad dönemlerinde geliştirilen ilişkiler Selçukluları gücünün doruğuna ulaştırdı. İki toplum arasında başlayan diplomatik ilişkiler sonraki dönemlerde gelişerek devam etti. Selçuklular ilerleyen dönemlerde ticaretin yanında askeri alanlarda Latinlerden yararlanırken, diğer devletlere karşı ittifak arayışlarında da birbirlerine yardım etmişlerdi. İki toplum arasında kurulan bu zorunlu ilişkiler zamanla toplumların birbirlerini yakından tanıyarak kültürel etkileşim kurmasına da olanak sağladı.




Anahtar Kelimeler: Haçlı Seferleri, Latinler, Anadolu Selçukluları, Anadolu Selçukluları ve Latin Temasları.

Abstract:
The relationship between East and West that encountered each other as a result of the Crusades which were some of the most important events in medieval Europe History, made progress as political and military struggle. The Crusaders acquired an opportunity to enlarge its domination for the sake of Latin (Crusaders) states which they set up during the First Crusade in Edessa, Antioch, Jerusalem and Tripoli, during the Third Crusade in Cyprus and during Fourth Crusade in Constantinople. Sultans of Anatolian Seljuks who had to protect themselves against Latins' military expeditions, encounter with crusaders through various campaigns in Anatolia. As a matter of course early involvements occurred by means of military campaign. However, with the lapse of time the relationship that had started progressing after Third Crusade affected diplomatic, commercial-economic and cultural areas too. Especially after the fall of Constantinople in the Fourth Crusade and dissolution of Byzantine Empire, Seljuks started to move freely and gained a chance to conquer the important cities of Anatolia.
In 13th century, owing to the agreement with Latins which was signed after Selcuks' conquest of Antalya in the reign of Gıyaseddin Keyhüsrev I and permanent development of the relations in the reign of Keyhüsrev's sons, İzzeddin Keykavus  I and Alaaddin Keykubad, Seljuks achieved the peak of its power and wealth. The diplomatic relationship between Seljuks and Latins continued making progress in the following periods. While the Seljuqs benefited from Latins in the field of military alongside of commerce, Seljuks and Latins afforded assistance to each other in seeking alliance against other states. In course of time this compulsory relationship that was established between Seljuks and Latins created an opportunity to set up a cultural interaction between two parties.




Keywords: The Crusades, Latins, Seljuks of Anatolia, Contacts between Seljuks of Anatolia and Latins