Kurala dayalı ve ihtiyari para politikası tartışmaları kapsamında Taylor kuralının analizi: Teori ve Türkiye örneği
Analysis of Taylor rule with in the context of rule based monetary policies and specific rule discretionary policies discussion: Theory and an application on Turkey
Yazar: ESMA ERDOĞAN
Danışman: PROF. DR. HARUN BAL
Çukurova Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Kurala dayalı sistemler = Rule-based systems ; Merkez Bankası = Central Bank ; Para politikaları = Monetary policies ; Taylor Kuralı = Taylor Rule

Özet:
Merkez bankasının para politikasını kurala dayalı mı yoksa ihtiyari bir şekilde mi yürütülmesi gerektiği konusu iktisat literatüründe uzun zamandır tartışılan önemli konulardan birisidir. İktisatçılar ve politika uygulayıcıları para politikasının bir kural çerçevesinde uygulanması gerektiği ve ihtiyari politikaların ekonomide zaman tutarsızlığı problemine yola açabileceği konusunda hem fikirlerdir. Fakat literatür de uygulanacak kuralın ne olması gerektiği konusunda halen bir fikir birliği sağlanamamıştır. Ayrıca MB'nin uygulayacağı kural politika uygulamaları konusunda da literatür de farklı uygulamalar mevcuttur. Bu farklı uygulardan biride Taylor kuralıdır. Söz konusu kural, MB'nin ekonominin kurala bağlı olarak kısa dönemli nominal faiz oranı düzeyini belirlenmesini gerektiğini ifade etmektedir.
Çalışmada 2001:08-2017:09 dönemi için ekonomik aktörler tarafından anlaşılması kolay ve uygulama açısından basit bir kuralı temsil eden döviz kuru değişkenin model dâhil edildiği genişletilmiş Taylor Kuralının Türkiye ekonomisi için geçerliliği test edilmiştir. Çalışmada analiz yöntemi olarak GMM yöntemi tercih edilmiştir. Söz konusu yöntemin tercih edilme sebebi zayıf varsayımlar altında dahi güçlü ve tutarlı katsayılara ulaşılmasını mümkün kılarak, tahmin edicilerin tutarlılığına bağlı güçlü varsayımlarda bulunmasıdır.
Taylor kuralı analiz sonucunda elde edilen katsayılar MB'nin politika kararlarında sadece enflasyon açığı tepki katsayısının etkili olduğu, çıktı açığı ve döviz kuru açığı tepki katsayılarının politika kararlarında enflasyon açığı tepki katsayısı kadar etkili olmadığı tespit edilmiştir. Çalışmadan elde edilen bulgular literatürde yer alan çalışmaları destekler nitelikte olup söz konusu kuralın daha çok düşük enflasyon oranı ve istikrarlı büyüme oranlarına sahip ekonomilerde geçerli olabileceği sonuca ulaşılmıştır.

Abstract:
Whether the central bank's monetary policy should be based on rules or voluntarily is one of the important issues discussed for a long time in the economic literature. Economists and policy makers agree that monetary policy must be applied within the framework of a rule, and that voluntary policies may lead to the problem of time inconsistency in the economy. However, there is still no consensus on what should be the rule in the literature. There are also different applications in the literature on rule-policy applications that the central bank will apply. One of these different practices is Taylor rule. The rule implies that the central bank central bank's should set the short-term nominal interest rate level depending on the rule of the economy.
On the economic actors side, on study period for 2001: 08-2017: 09; the exchange rate variable, which is easy to understand and represent a simple rule in terms of implementation, is included as a model. And the validity of extended Taylor's rule is tested for Turkey's economy. The GMM ( Generalized method of moments) method was chosen as the method of analysis in the study. The reason why this method is preferred is, even under weak assumptions making it possible to achieve strong and consistent coefficients and offering strong assumptions depending on consistency estimators.
The coefficients obtained by Taylor rule analysis shows that only the inflationary response coefficient is effective in the central bank's policy decisions. Output deficit and exchange rate openness coefficient is not as effective as inflationary response coefficient in policy decisions. Findings obtained from the study are supportive of the studies in the literatüre. That mentioned rule is lead to be valid on economies with a lower rate of inflation and steady growth rates.