Şizofreni hastalarında ve birinci derece yakınlarında obsesif - kompulsif belirtiler ve bunların eşik altı psikotik belirtilerle ilişkisi
Obsessive compulsive symptoms in schizophrenia patients and their first degree relatives and its relation to subclinical psychotic symptoms
Yazar: BARIŞ SANCAK
Danışman: DOÇ. DR. GÜLİZ ÖZGEN HERGÜL
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Bakırköy Prof. Dr. Mazhar Osman Ruh Sağlığı ve Sinir Has. Eğt. ve Arş. Hastanesi / Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2018
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Aile = Family ; Belirti ve semptomlar = Signs and symptoms ; Hasta yakınları = Patient nearness ; Obsessif kompülsif bozukluk = Obsessive compulsive disorder ; Psikotik bozukluklar = Psychotic disorders ; Şizofreni = Schizophrenia

Özet:
AMAÇ: Bakırköy Prof. Dr. Mazhar Osman Ruh Sağlığı ve Sinir Hastalıkları Eğitim ve
Araştırma Hastanesi'ne bağlı Zeytinburnu Toplum Ruh Sağlığı Merkezi'nde Şizofreni
tanısı ile takip edilmekte olan hastalarda ve bu hastaların birinci derece yakınlarında (anne,
baba, kardeş ve evlat) obsesif kompulsif semptom (OKS) varlığının uygun yöntemsel kriterlerle araştırılması ve var olan
OKS'nin klinik/subklinik psikotik semptomlarla ilişkisinin araştırılması amaçlanmıştır.
GEREÇ VE YÖNTEM: Çalışmamıza, Bakırköy Prof. Dr. Mazhar Osman Ruh Sağlığı ve
Sinir Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi'ne bağlı Zeytinburnu Toplum Ruh Sağlığı
Merkezi'nde takip edilen 110 Şizofreni hastası ve bu hastaların birinci derece yakınları
dahil edilmiştir. Hastalara ve yakınlarına, tanıyı netleştirmek ve diğer eksen 1 tanıları
dışlamak için SCID-I (DSM-IV Eksen-I Bozuklukları İçin Yapılandırılmış Klinik Görüşme
Formu), OKS şiddetini ölçmek için Yale Brown Obsesyon Kompulsiyon Ölçeği
uygulanmıştır. Hastalarda psikotik semptom şiddeti Pozitif ve Negatif Sendrom Ölçeği ile,
hasta yakınlarında ise eşik altı psikotik belirtiler ve psikoza yatkınlık Şizotipal Kişilik
Ölçeği ile değerlendirilmiştir.
BULGULAR: Şizofreni hastalarında klinik düzeyde anlamlı OKS sıklığı %41.8, hasta
yakınlarında %28.2 olarak bulunmuştur. Klozapin tedavisi alan hasta grubunun, diğer
gruplara göre anlamlı düzeyde daha sık OKS gösterdiği görülmüştür. OKS olan hastalarda
PANSS pozitif ve genel alt ölçek puanları yüksek tespit edilmiştir. OKS olan hasta
yakınlarında ise "Bilişsel-Algısal Şizotipi" ve "Kişilerarası Şizotipi" puanları diğer gruba
göre anlamlı düzeyde yüksek bulunmuştur. OKS olan hastaların birinci derece
yakınlarında, diğer gruba göre artmış OKS ya da psikoza yatkınlık tespit edilmemiştir.
SONUÇ: Çalışmamız şizofreni hastalarında ve hasta yakınlarında obsesif kompulsif
fenomenlerin sık görüldüğünü göstermektedir. Hastalarda ve birinci derece yakınlarında
OKS ile psikotik semptomların pozitif yönde ilişkili olduğu görülmekle birlikte, bu iki
semptom grubunun kuşaklar arasındaki geçişinin birbirinden bağımsız olduğu öne
sürülebilir.

Abstract:
AIM: It is aimed to investigate the presence and relationship of OCS and
clinical/subclinical psychotic sympthoms in patients with schizophrenia who have been
followed up by Zeytinburnu Community Mental Health Center and their first degree
relatives (parents, siblings and children), with appropriate methodological criteria.
METHOD: 110 patients with Schizophrenia who have been followed up by Zeytinburnu
Community Mental Health Center which is a part of Bakırköy Mental and Nervous
Diseases Education and Research Hospital and their 110 first degree relatives were
included in our study. Patients and their relatives, were assesessed by SCID-I (Structured
Clinical Interivew for the DSM-IV Axis I Disorder) for clarifying the diagnosis and
excluding any other Axis-I disorder and Yale Brown Obsession Compulsion Scale for OCS
severity. In patients, psychotic sympthom severity assessed by the Positive and Negative
Syndrome Scale and in relatives, subclinical psychotic sympthoms and predispostion to
psychosis assessed by Schizotyphal Personality Scale.
RESULTS: In patients with schizophrenia and their first degree relatives, the presence of
clinically significant OCS was found 41.8% and 28.2%, respectively. Patients who is on
clozapine found to be have higher OCS rates than other medications. Patients who has
OCS found to have higher PANSS positive and general scores. Relatives who has OCS
found to have significantly higher "Cognitive-Perceptual Schizotypy" and "Interpersonal
Schiztypy"scores, when compared to other group. It was not found any significantly higher
OCS or predispostion to psychosis in first degree relatives of patients who has OCS.
CONCLUSION: In our study, it has been shown that obssessive compulsive
phenomenons in schizophrenia patients and their first degree relatives are frequently seen.
In both patients and their relatives, OCS and psychotic symptoms are positively
correlated, but these two symptom group could be passed between generations indepently
from each other.