Geçiş ekonomilerinde reform sürecinin değerlendirilmesi
The assessment of the reform process in transition economies
Yazar: SOLONGO JANTSAN
Danışman: PROF. DR. İNCİ KUZGUN
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Ekonomi = Economy ; Ekonomi politikaları = Economic policies ; Ekonomik reform = Economic reform ; Geçiş ekonomisi = Transition economies ; Yenilik = Innovation ; Özelleştirme = Privatization

Özet:
Bu çalışmada geçiş ekonomilerinin sosyalist merkezi planlama ekonomisinden serbest piyasa ekonomisine geçiş süreci değerlendirilmektedir. Çalışmamızın amacı geçiş reformunu incelemek ve geçiş ekonomilerinde son çeyrek asırdır yaşanan geçiş deneyimlerinden  ders çıkararak geçiş süreci için en uygun stratejiyi, reform paketini ve iktisat yaklaşımını ortaya çıkarmaktır. Bu amaç doğrultusunda geçiş ekonomilerine önerilen reform stratejisi ve politika paketleri ele alınmış, geçiş ülkelerinin uyguladıkları reformları ve sonuçları, gösterdikleri performans ve son gelinen durumu üzerine geniş çaplı analiz yapılmıştır. Çalışmamız, yoğun olarak klasik geçiş ekonomileri olan Orta ve Doğu Avrupa, Baltık ülkeleri ve Bağımsız Devletler Topluluğunu kapsamakla beraber yeni geçiş dalgasını oluşturması beklenen Orta Doğu ve Akdeniz ülkeleri için de yeni geçiş stratejisi ve  yaklaşımı konusunda öneride bulunmaktadır. 
Bu bağlamda geçiş ekonomilerinin başlangıç koşulları, geçiş stratejileri, reform paketleri, makro ekonomik performansları ve ortaya çıkan gelişmeleri, özelleştirme, kurumsallaşma, devletin üstlendiği rol, özel sektör ve girişimciliği gibi geçiş reformunun temel öğeleri ve son gelinen durumlar değerlendirmiştir. Çalışmanın neticesinde piyasa ekonomisine geçiş sürecinin aslında kurallar ve kurumların bir bütün olarak dönüşümünü ifade ettiğini, dolayısıyla geçiş sürecinin en önemli reformunun kurumsal dönüşüm olduğunu ve bu bağlamda kurumsal değişimin altını çizen evrimsel- kurumsal iktisat gibi kurumsal yaklaşımı benimseyen alternatif iktisat ekollerinin geçiş sürecinde daha etkili olduğunu ortaya koymuş olduk.

Abstract:
In this study, the transition process of transition economies from socialist centrally planning to free market economy is evaluated. The aim of this study is to analyse the transition reform and to define the most appropriate strategy, reform package and economic approach for transitional reform by taking a lesson from the transition experiences in the last quarter of a century in transition economies. With this purpose in mind, reform strategies and policy packages which are recommended to transition economies are addressed, a wide analysis was done on reforms of transition countries and their results, their performances and the recent circumstances. Our study mostly make recommendations about the extent of the Central and Eastern Europe, Baltic States and Commonwealth of Independent States which are classical transition economies and also new transition strategies and approach for Middle East countries which are expected to create the new transition wave.
In this scope, key elements of transitional reform are evaluated such as initial conditions of the transition economies, transition strategies, reform packages, macroeconomic performances and developments, privatization, institutionalization, government?s role, private sector and entrepreneurship. As the result of the study, we have revealed that in fact, transition process to market economy means transformation of the rules and institutions as a whole, therefore, the most important reform of the transition process is institutional transformation and in this horizon, alternative schools of economics which internalize institutional approach such as evolutionary-institutional economics which underlines institutional change are more effective for transition process.