Dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu ve özgül öğrenme bozukluğu tanısı alan çocuk ve ergenlerde empati becerilerinin, akran zorbalığının ve sosyal desteğin değerlendirilmesi
Evaluation of empathy skills, peer bullying andsocial support in children and adolescents withdiagnosis of attention deficiency hyperactivitydisorder and specific learning disorder
Yazar: CANSU UĞURTAY DAYAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ LEYLA BOZATLI
Trakya Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Akran zorbalığı = Peer victimization ; Empati = Empathy ; Ergenler = Adolescents ; Hiperaktiviteli dikkat eksikliği bozukluğu = Attention deficit disorder with hyperactivity ; Sosyal destek = Social support ; Çocuklar = Children ; Özel öğrenme bozukluğu = Special learning disorder ; Özgül öğrenme güçlüğü = Specific learning disability ; Öğrenme bozuklukları = Learning disorders

Özet:
Bu çalışmada Özgül Öğrenme Bozukluğu ve Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu
tanılı, henüz tedavi başlanmamış çocuk ve ergenlerle kontrol grubunun empati becerileri, akran
zorbalığına katılımları ve algıladıkları sosyal destek değerlendirilmiştir.
Araştırma grubu olarak Trakya Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı
ve Hastalığı Kliniği'ne başvuran, 9-16 yaş arası, Çocuklar için Duygulanım Bozuklukları ve
Şizofreni Görüşme Çizelgesi-Şimdi ve Yaşam Boyu-Türkçe Versiyonu ile Dikkat Eksikliği
Hiperaktivite Bozukluğu ve Özgül Öğrenme Bozukluğu dışında psikopatoloji saptanmayan,
20'sine Özgül Öğrenme Bozukluğu'nun eşlik ettiği 40 Dikkat Eksikliği Hiperaktivite
Bozukluğu ve 20 kontrol olgusu dahil edilmiştir.
 Olgulara KA-Sİ empati eğilim ölçeği formları, Çocuk ve Ergenler için Sosyal Destek
Değerlendirme Ölçeği ve Olweus Öğrenciler için Akran Zorbalığı Anketi uygulanmış,
ebeveynler araştırmacı tarafından hazırlanmış sosyodemografik veri formunu ve Yenilenmiş
Conners Ebeveyn Derecelendirme Ölceği-Kısa Versiyonunu doldurmuştur.
Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu olguları kontrol olgularıyla kıyaslandığında;
duygusal, bilişsel ve toplam empati skorları anlamlı derecede düşük saptanmış, akran
zorbalığına daha çok zorba-kurban olarak katılım gösterdiklerini, daha çok zorbalık yaptıklarını
ve daha çok zorbalığa uğradıklarını bildirmişlerdir. Ayrıca Dikkat Eksikliği Hiperaktivite
Bozukluğu olgularının kontrol olgularına kıyasla arkadaşlardan, aileden, öğretmenden ve
toplam algılanan sosyal destek puanları anlamlı derecede düşük saptanmıştır. Dikkat Eksikliği
Hiperaktivite Bozukluğu ve Özgül Öğrenme Bozukluğu tanılı olgular sadece Dikkat Eksikliği
Hiperaktivite Bozukluğu tanılı olgular ile kıyaslandığında; duygusal, bilişsel ve toplam empati skorları anlamlı derecede düşük saptanmış, Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu ve Özgül
Öğrenme Bozukluğu tanılı olguların sadece Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu tanılı
olgulara göre arkadaşlardan ve aileden algılanan sosyal destek puanları anlamlı derecede daha
düşük saptanmıştır. Çocuklarda zorba ve zorba-kurban gruplarının duygusal, bilişsel ve toplam
empatik eğilim skorlarının hiçbiri grubuna göre anlamlı derecede daha düşük olduğu
saptanmıştır.
 Çalışmamızın sonuçları, Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu ve Özgül Öğrenme
Bozukluğu tanılı olgularda empati becerileri, akran zorbalığı ve sosyal destek konularında
ayrıntılı değerlendirme yapılmasının ve tedavi sürecinde bu faktörlerin ele alınmasının önemini
göstermektedir.

Abstract:
In this study, children and adolescents diagnosed with Specific Learning Disorder and
Attention Deficit Hyperactivity Disorder, who have not been treated yet and the control group
were evaluated based on empathy skills, participation in peer bullying and perceived social
support.
 As a research group, children are 9-16 years old, who applied to Trakya University
Faculty of Medicine, Child and Adolescent Psychiatry Department with Attention Deficit
Hyperactivity Disorder and Specific Learning Disorder based on Affective Disorders and
Schizophrenia Interview Schedule-Now and Lifetime-Turkish Version , without any other
psychopathology were included as 40 Attention Deficit Hyperactivity Disorder, 20 of whom
were accompanied by Specific Learning Disorder and 20 control cases.
 KA-SI Empathy Tendency Scale Forms, Social Support Rating Scale for Children and
Adolescents and Olweus Bully/Victim Questionnaire were applied to the cases, and parents
filled in the sociodemographic data form prepared by the researcher and the Revised Conners
Parent Rating Scale-Short Version.
 When Attention Deficit Hyperactivity Disorder cases are compared with control cases;
emotional, cognitive and total empathy scores were found to be significantly lower, they
reported that they participated in peer bullying more as a bully-victim, they bullied more, and
they were bullied more. In addition, the total perceived social support scores of the Attention
Deficit Hyperactivity Disorder cases from friends, family, teachers were found to be
significantly lower compared to the control subjects. When the cases diagnosed with Attention
Deficit Hyperactivity Disorder and Specific Learning Disorder are compared with the cases
diagnosed only with Attention Deficit Hyperactivity Disorder; emotional, cognitive and total
empathy scores were found to be significantly lower, and the perceived social support scores
from friends and family were found to be significantly lower in the patients diagnosed with
Attention Deficit Hyperactivity Disorder and Specific Learning Disorder than the patients with
only Attention Deficit Hyperactivity Disorder. It was determined that the emotional, cognitive
and total empathic tendency scores of the bully and bully-victim groups were significantly
lower in children than the none group.
 The results of our study show the importance of making a detailed assessment of
empathy skills, peer bullying and social support in patients diagnosed with Attention Deficit
Hyperactivity Disorder and Specific Learning Disorder, and addressing these factors in the
treatment process.