Türkiye akarsularında mevsimsel trend analizi
Seasonal trend analysis in the streamflows of Turkey
Yazar: ENİSE NEYRAN CEBE
Danışman: PROF.DR. BİHRAT ÖNÖZ ; PROF.DR. EMİNE BEYHAN YEĞEN
İstanbul Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Hidrolik ve Su Kaynakları Mühendisliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: İnşaat Mühendisliği = Civil Engineering
Dizin: İklim değişikliği = Climate change

Özet:
Bir rastgele değiskenin değerlerinde zamana bağlı olarak azalma ya da artma olmasınatrend denir. Akarsuların su miktarlarındaki trendin incelenmesi su kaynaklarınınplanlanması ve isletilmesi açısından son derece önemlidir. Bu değisimin belirlenmesiamacıyla çesitli arastırmalar yapılmaktadır. Akım trendlerinin belirlenmesindeparametrik ya da parametrik olmayan testler uygulanır. Parametrik testler verilerinnormal dağılıma uygun olması halinde iyi sonuçlar verir. Parametrik olmayan testler isetoplumun rastgele değiskeninin dağılımından ve parametrelerinden bağımsızdırlar. Butestler verilerin düzenlenmis örnekteki sıraları ile ilgilidir. Dağılımların genelliklenormal olmaması nedeniyle parametrik olmayan testlerle çalısmak daha iyidir.Buçalısmada Türkiye'nin 26 akarsu havzasından 24'üne ait toplam 108 akım gözlemistasyonuna ait aylık ortalama akım verileriyle çalısılmıstır. ?lk asamada bu verilereparametrik olmayan Mevsimsel Mann-Kendall testi uygulanmıstır. ?kinci asamadaverilere mevsimsel trendlerin homojenliği için ?2 testi uygulanmıstır. Son asamada isehavza bazında trend analizi yapılmıstır.Türkiye'deki akarsularda azalan yönde trendgözlenmistir. Bu gözlem Türkiye'nin batı, orta ve güney bölgelerinde söz konusudur.Türkiye'nin kuzeyinde ise önemli bir değisim söz konusu değildir. Havza bazındayapılan analizde de trend gözlenmistir.Anahtar Kelimeler: ?klim Değisimi, Mevsimsel Trend, Homojenlik, Mann-Kendall

Abstract:
Trend is a change (decrease/increase) of the values of a random variable. It is veryimportant to determine the trend of the amount of water in the rivers in differentperiods of time for suitable planning and management of the water resources. There aredifferent works to determine this change. For the determination of streamflow trends,parametric and nonparametric tests have been used. If data fit to normal distribution,parametric tests give good results. Nonparametric tests are independent of distributionand parameters of a random variable. These tests are related to the ranks in thearranged sample of the data. Generally, the distributions are not normal. So the use ofnonparametric tests give good results. In this study, firstly, Seasonal Mann-Kendall test,which is a nonparametric test, has been applied to the mean monthly flow data of 108stations in 24 basins in Turkey. Secondly, ?2 test has been applied to the data for thehomogenity of seasonal trends. Finally, the trend analysis on basin basis has beenapplied to the data. The Seasonal Mann-Kendall test showed, that the mean monthlyflow data of Turkey in the west, middle and south regions show a trend in the decreasingdirection. In the north region of Turkey, there is not an important change. Also theanalysis on basin basis shows a trend.Keywords: Climate Change, Seasonal Trend, Homogenity, Mann-Kendall