Suç bağlamında ebeveyn kabul-reddi ve ahlaki gelişimin ilişkisi
Parental acceptance-rejection and moral development in context of crime
Yazar: EBRU AYTAR ERBAŞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ CAN OZAN TUNCER
Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi / Güvenlik Bilimleri Enstitüsü / Suç Araştırmaları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Ebeveyn kabul reddi ve ahlaki gelişimin ilişkisine odaklanan bu çalışmada suç davranışı temel alınmıştır. Bu kapsamda araştırmanın ilk bölümünde suça ilişkin açıklayıcı ve betimleyici özellikler, ebeveyn kabul-red kuramı, ahlak gelişimine dair kuramlar, işbirliği olarak ahlak kuramı ve ilişkili araştırmalara yer verilmiştir. Kırıkkale Keskin T Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumunda çeşitli suçlardan hükümlü/tutuklu olarak bulunan 332 erkeğin katılımı ile veriler yüzyüze toplanmıştır. Veriler Sosyo-Demografik Bilgi Formu, Ebeveyn Kabul-Red Ölçeği Anne-Baba Formları, Öz Ahlaki Değerlendirme Ölçeği, Toplum Ahlaki Değerlendirme Ölçeği ve İşbirliği Olarak Ahlak Ölçeği aracılığı ile toplanmıştır. Toplanan verileri analiz etmek amacıyla SPSS 27 kullanılmıştır. Nicel araştırma yöntemi ile yürütülen çalışmada T Test, Tek Faktörlü Varyans Analizi (One-Way ANOVA), Tek Yönlü MANOVA Analizi, Pearson Korelasyon Analizi ve Çok Değişkenli Doğrusal Regresyon Analizi kullanılmıştır. Araştırma sonucuna göre suçlu bireylerin hem anne hem de baba reddi puanları anlamlı düzeyde yüksek bulunurken baba reddi puanlarının anne reddi puanlarına göre daha fazla olduğu görülmüştür. Ayrıca baba kabul-reddi değişkeninin işbirliği olarak ahlak ölçeğinin alt boyutları olan aile, itaat, grup, karşılıklılık, adalet değişkenini anlamlı ve olumsuz olarak yordadığı; anne kabul-reddinin ise adalet değişkenini anlamlı ve olumlu olarak yordadığı görülmüştür. Katılımcıların öz-ahlaki değerlendirme puanları (ort.=8.2), toplumsal-ahlaki değerlendirme puanlarına göre (ort.=4.9) yüksek bulunmuştur.

Abstract:
This study focuses on the relationship between parental acceptance rejection and moral development proceeded on the basis of criminal behavior. In this context, in the first part of the research, explanatory and descriptive features of crime, parental acceptance-rejection theory, theories of moral development, morality as cooperation theory and related research are included. Data were collected face to face with the participation of 332 men convicted/detained for various crimes in Kırıkkale Keskin T Type Closed Prison. Data were collected through Socio-Demographic Information Form, Parental Acceptance-Rejection Scale, Parent Forms, Self-Moral Evaluation Scale, Community Moral Evaluation Scale, and Morality as Cooperation Scale. SPSS 27 was used to analyze the collected data. T Test, One-Way ANOVA, One-Way MANOVA Analysis, Pearson Correlation Analysis and Multivariate Linear Regression Analysis were used in the study carried out with quantitative research method. According to the results of the research, both maternal and paternal rejection of delinquent individuals was found to be significantly higher, while paternal rejection was found to be higher than maternal rejection. In addition, it was found that the father acceptance-rejection variable significantly and negatively predicted the sub-dimensions of the moral scale as cooperation, family, obedience, group, reciprocity, and justice; mother acceptance-rejection predicted the justice variable significantly and positively. Participants' self-moral evaluation scores (mean=8.2) were found to be higher than their social-moral evaluation scores (mean=4.9).