Artuklu-Haçlı ilişkileri (Belek b. Behrâm dönemi-1098-1124)
Artuklu-Crusader relations (Belek b. Behram period-1098-1124)
Yazar: MERAL SEVİM
Danışman: PROF. DR. MEHMET ALİ HACIGÖKMEN
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Ortaçağ Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Tarih = History
Dizin: Artuklular = Artuklular ; Haçlılar = Crusaders ; Kudüs Haçlı Krallığı = The Crusader Kingdom of Jerusalem ; Suriye Selçukluları = Syria Seljuks ; Trablus Haçlı Kontluğu = Tripoli Crusader County ; Urfa Haçlı Kontluğu = Urfa Crusade County

Özet:
Artuk Bey, yanında bulunan Türkmen nüfus ile 1063 yılında Gürcistan
bölgesinden Anadolu'ya giriş yapmış ve o günden sonra Selçuklu Sultanlarının
hizmetinde bulunmuştur. Onun ardından oğulları da Selçuklu Devleti hizmetinde yer
almışlar, daha çok Suriye ve Güney Doğu Anadolu'da faaliyetlerde bulunmuşlardır.
1096 yılında başlayan Haçlı Seferlerinde Franklara karşı başarılı mücadeleler
yapmışlardır. Haçlılar ile İlk karşılaşmaları Antakya kuşatmasında olmuş, ardından
Sultan Kılıç Arslan ile 1101 yılında gelen Haçlı Orduları karşısında yapılan başarılı
mücadelelerde yer almışlardır. Sökmen'in, Belih Çayı zaferi, İlgâzi'nin, Kanlı Meydan
zaferi ve Emir Belek'in Haçlı Kontları Joscelin, Galeran ve Kral Baudouin'i esir aldığı
önemli muharebeleri vardır. Gösterdikleri başarılar karşısında İlgâzi, Necmeddin,
Belek b. Behrâm, gazi ve Nûrüddevle ünvanlarını almışlardır. Ayrıca Belek, İslam
birliği adına ordu kumandanlığı görevi yapmıştır. Artuklular, birlikte hareket ederek
Haçlıların Suriye topraklarında ilerlemesinin önünü kesip kalıcı olmalarını
engellerken aynı dönemde kendi beyliklerini kurmayı da başarmışlardır. Ömürlerini
bu mücadeleye adamışlar ve bu yol üzerinde vefat etmişlerdir. Genç sayılabilecek
yaşta vefat etmeleri başarılı mücadelelerinin yarım kalmasına neden olmuştur. Bu
durum Haçlıların elini rahatlatmış, ancak Artuklu beylerinin hayatta iken vurduğu
darbeler onların sonraki seferlerinin karayolu ile olmasının önünü kesmiştir. İleride
gelecek Haçlı birliklerine karşı yapılacak mücadelelere zemin hazırlamışlardır.
Anahtar Kelimeler: Artuklular, Sökmen, İlgâzi, Belek b. Behrâm, Haçlılar.

Abstract:
Artuk Bey entered Anatolia from the Georgian region in 1063 with the
Turkmen population next to him and served the Seljuk Sultans from that day on. After
him, his sons also took part in the service of the Seljuk State, and they mostly engaged
in activities in Syria and Southeastern Anatolia. They fought successfully against the
Franks in the Crusades that started in 1096. Their first encounter with the Crusaders
was in the siege of Antakya, and then they took part in the successful struggles with
Sultan Kılıç Arslan against the Crusaders who came in 1101. There are important
battles in Sökmen, the victory of Belih Stream, the victory of İlgazi in the Bloody
Square, and Emir Belek in which he captured the Crusader Counts Joscelin, Galeran
and King Baudouin. In the face of their success, İlgâzi, Necmeddin, Belek b. They
received the titles of Bahram, gazi and Nûrüddevle. In addition, Belek served as an
army commander on behalf of the Islamic Union. The Artuqids, acting together,
prevented the Crusaders from advancing on Syrian territory and prevented them from
being permanent, while also succeeding in establishing their own principality in the
same period. They devoted their lives to this struggle and died on this road. The fact
that they passed away at a young age caused their successful struggles to be left
unfinished. This situation relieved the Crusaders, but the blows of the Artuqid lords
while they were alive prevented their next expeditions from being by land. They laid
the groundwork for future struggles against the Crusaders.
Keywords: Artukids, Sökmen, İlgâzi, Belek b. Behrâm, Crusaders.