Turizm sektöründe iş-aile çatışması: Ankara'daki 4 ve 5 yıldızlı otel işletmelerinde bir araştırma
Work-family conflict in tourism sector: A survey on 4 and 5 star hotels in Ankara
Yazar: MELİKE ÇAKIR
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET YEŞİLTAŞ
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Turizm İşletmeciliği Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Turizm = Tourism
Dizin: Konaklama işletmeleri = Occommodation enterprises ; Otel personeli = Hotel personel ; Oteller = Accomodations for travelers and tourists ; Turizm sektörü = Tourism sector ; Çalışanlar = Workers ; İş-aile çatışması = Work-family conflict

Özet:
Aile ve iş, insan hayatının çok önemli iki alanını oluşturmaktadır. Söz konusu bu iki alanın gerektirdiği rol, talep ve sorumlulukların aynı anda gerçekleşmesi, iş-aile rolleri arasında çatışmasının çıkmasına neden olmaktadır. İş-aile çatışması, bireylerin yaşamlarını ve örgütlerin performansını olumsuz yönde etkilemektedir. İş-aile çatışmasına neden olan etkenlerin başında, ağır ve düzensiz çalışma koşulları yer almaktadır. Dolayısıyla yoğun, stresli ve uzun çalışma saatlerinin olduğu turizm sektörü çalışanları için, iş-aile çatışması kaçınılmaz bir olgudur. Bu doğrultuda, araştırmada; otel işletmesi çalışanlarının yaşadıkları iş-aile çatışmasını belirleyebilmek ve yaşadıkları iş-aile çatışmasının, demografik ve diğer bireysel özelliklerine göre farklılık gösterip göstermediğini tespit edebilmek amaçlanmıştır. Bu amaçla, Ankara'daki dört ve beş yıldızlı otel işletmelerinde çalışan 217 yönetici ve 375 işgörene anket uygulanmıştır.Söz konusu amaca yönelik olarak uygulanan anket, iki bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde, katılımcıların demografik ve diğer bireysel özelliklerine ilişkin çeşitli sorular yer almakta olup, ikinci bölümde iş-aile çatışmasını belirlemeye yönelik 33 ifade bulunmaktadır.Bu araştırmada, katılımcıların yaşadıkları iş-aile çatışmasına ilişkin görüşlerinin bireysel ve çalıştıkları işletmeye özgü özelliklerine göre bir farklılık gösterip göstermediği bağımsız örneklemler için t testi ve varyans analizi ile test edilmiştir.Araştırmada; katılımcıların yaşadıkları iş-aile çatışması boyutlarına ilişkin görüşleri arasında, anlamlı bir farklılık bulunmuş ve katılımcıların zaman temelli iş-aile çatışmasını, diğer iş-aile çatışması türlerine göre daha fazla yaşadıkları belirlenmiştir. Zaman temelli iş-aile çatışmasını, gerilim temelli iş-aile çatışması, davranış temelli iş-aile çatışması ve aile-iş çatışması izlemektedir. Araştırmada, katılımcıların cinsiyetleri, medeni durumları, çocuk sahibi olma durumları, sosyal destek alma durumları, çalıştıkları pozisyonlar ve işletmelerinde çalışma süreleri ile zaman temelli iş-aile çatışması, gerilim temelli iş-aile çatışması, davranış temelli iş-aile çatışması ve aile-iş çatışması boyutları ile genel olarak iş-aile çatışmasına ilişkin görüşleri arasında anlamlı bir farklılık gözlenmemiştir. Diğer taraftan, araştırmaya katılanların yaşadıkları iş-aile çatışmasının, eşlerinin çalışma durumuna, yaşlarına, eğitim düzeylerine, çalıştıkları departmanlara ve turizm sektöründe çalışma sürelerine göre anlamlı farklılıklar gösterdiği saptanmıştır.Anahtar Kelimeler: İş-aile çatışması, Turizm sektörü, Turizm sektöründe iş-aile çatışması.

Abstract:
Family and work are two important fields in a human being?s life. The roles and responsibilities needed by these two happening simultaneously results in a conflict between work-family roles. This conflict negatively affects both the individual?s life and organization?s performance. Main factors causing work-family conflict are irregular and heavy working conditions. It is an inevitable fact for a tourism sector worker that s/he would face work-family conflict sometime because of intense, stressful and long working hours. Bearing this fact in mind, this study aims to reveal work-family conflicts that hotel employees? may be experiencing and to determine whether these conflicts differ in terms of demographic and individualistic characteristics. In order to reach this goal a questionnaire was administered to 217 managers and 375 employees of 4 and 5 star hotels operating in Ankara.The questionnaire consists of two parts, first of which contains questions to determine the demographic and other individualistic characteristics of participants. The second part contains 33 items related to reveal work-family conflict.In this study, using t test for independent samples and variance analyses, whether the opinions on the work-family conflict of the participants vary according to individual and enterprise-related characteristics.Results pointed out a significant difference in perceptions of participants? work-family conflict dimensions and reveal that they are experiencing time based work-family conflict more than other types of work-family conflict. Time based work-family conflict is followed by strained based work-family conflict , behavior based work-family conflict and family-work coflict consecutively. The results showed that there are no significant meaningful differences between gender, marital status, having children, social security status, work positions, work durations and factors that make up work-family conflict of participants. On the other hand meaningful differences were observed between spouse?s employment status, age, educational status, working departments, total employment in tourism sector and factors of work-family conflict.Keywords: Work-family conflict, Tourism sector, Work-family conflict in tourism sector.