Kuvöz ve radyant ısıtıcı ortamında, topuktan kan alma işleminin yenidoğanların fizyolojik parametrelerine ve ağrı ve stres düzeylerine etkisi
Effect of heel prick blood collection on physiological parameters and pain and stress levels of neonates in an incubator and radiant warmer environment
Yazar: SEZİN KEZİBAN GÜRSU
Danışman: PROF. BİRSEN KARACA SAYDAM
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Ebelik Ana Bilim Dalı / Ebelik Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Ana-çocuk sağlığı = Maternal-child health ; Ağrı = Pain ; Ağrı ölçümü = Pain measurement ; Bebek-yenidoğmuş = Infant-newborn ; Çocuk hastanesi = Children's hospital

Özet:
ÖZET
Giriş: Doğumdan itibaren ilk 28 gün olarak tanımlanan yenidoğan döneminde en sık hastane yatış nedenlerinden biri İndirekt Hiperbilirubinemi (IHB)'ye bağlı yenidoğan sarılığıdır. Yenidoğanların tedavi amaçlı yatırıldıkları Yenidoğan Yoğun Bakım Üniteleri (YYBÜ); yoğun tıbbi bakıma ihtiyaç duyan yenidoğanların tedavilerinin yapıldığı, gerektiğinde devamlı yaşam desteği ve yoğun bakım olanaklarının sağlandığı birimlerdir. YYBÜ'nde yenidoğanlar, ısı kontrolünü sağlamada kuvöz veya radyant ısıtıcılı yatak sistemlerinde yatmaktadır. İHB tanısı ile YYBÜ'lerinde yatan yenidoğanların en sık maruz kaldığı işlem bilirubin seviyelerinin takibi için topuk kanı alınmasıdır. Bu çalışma, kuvöz ve radyant ısıtıcı ortamında topuktan kan alma işleminin yenidoğanların fizyolojik parametreleri ile ağrı ve stres düzeylerine etkisini ortaya koymak amacıyla yapılmıştır. 

Gereç yöntem: Dr. Behçet Uz Çocuk Hastanesi YYBÜ'de, Haziran 2023 – Aralık 2023 tarihleri arasında yapılan randomize kontrollü bir çalışmadır. Topuk kanı alımı işlemi süresince, 2500-4000 gr ağırlığında ve 37-41 doğum haftasında olan, İHB tanılı 36 radyant ısıtıcı ortamı, 36 kuvöz ortamı olmak üzere toplam 72 yenidoğan gözlenmiştir. Veriler, Bilgilendirilmiş Gönüllü Onam Formu, Yenidoğan Tanıtıcı Bilgi Formu (Ek 1), Yenidoğan İzlem Formu (Ek 2) kullanılarak toplanmıştır. İstatistiksel analizler SPSS Version 25.0 kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Nümerik değişkenlerin (Ateş, SpO2, Kalp Tepe Atımı (KTA)) analizinde gruplar arası ve ölçüm zamanları arası farklılığı, etkileşimi değerlendirmek amacıyla Tekrarlayan ölçümlerde varyans analizi kullanılmıştır. Ölçüm zamanları arasındaki ikili karşılaştırmalarda Bonferroni Testi kullanılmıştır. İlk ölçüm 2 grup arasında Bağımsız İki Grup t-Test ile karşılaştırılırken 2. ve 3. ölçümlerin karşılaştırılmasında Kovaryans Analizi kullanılmıştır. Ağrı skorlarının analizinde Brunner-Langer kullanılmıştır. Brunner-Langer sonrası zamanlar arası ikili karşılaştırmalarda Benjamini correction uygulanmıştır. Ağrı skorlaması yapan iki gözlemci arasında farklılık Wilcoxon İşaretli Mertebeler Testi ile karşılaştırılmıştır. Gözlemciler arası uyum Weighted Kappa2 analizi ile incelenmiştir. Tüm analizlerde anlamlılık düzeyi 0.05 olarak belirlenmiştir.
Bulgular: Kuvöz ve radyant ısıtıcı grupları arasında yenidoğanların ölçülen tüm parametreler açısından iki grup arasındaki fark istatistiksel olarak anlamlı değildir (p>0,05). Kuvözde ve radyant ısıtıcı ortamında, yenidoğanların fizyolojik parametreleri ve ağrı stres puanlarını karşılaştırıldığında, ağrı stres puanlarında, SpO2 ve KTA düzeylerinde anlamlı bir fark olmadığı (p>0,05) ancak vücut ısısında radyant ısıtıcı ortamında kuvöz ortamına göre anlamlı düzeyde bir artış (p<0,05) olduğu saptanmıştır. İki grupta da topuk kanı alma işlemi süresince, tüm parametrelerin ölçüm zamanları (öncesi, sırası, sonrası) arasında vücut ısısı, SpO2, KTA, ağrı ve stres düzeylerinin değişimi açısından fark anlamlı bulunmuştur (p<0,05).

Sonuç: Radyant ısıtıcı ortamında, kuvöz ortamına göre vücut ısısında anlamlı bir yükselme görülse de yenidoğanın fizyolojik parametrelerini etkileyecek yaşamsal bir öneme sahip olmadığı görülmektedir. 
İnvaziv ve travmatik bir işlem olan topuktan kan alımı sonrası yenidoğanın fizyolojik parametreleri ile ağrı ve stres düzeyinin işlem öncesi stabil durumuna dönmesi için yakın takip edilmesi ve biraz süre tanınması, araştırma sonuçlarımızın ileride yapılacak çalışmalar için temel oluşturması, yapılacak çalışmalarda farklı yöntemlerin denenmesi/uygulanması, yenidoğanların YYBÜ'nde bulundukları bakım ortamına yönelik kullanım rehberlerinin hazırlanması ve protokollerin oluşturulması önerilebilir. 
Anahtar Kelimeler; Kuvöz; radyant ısıtıcı; yenidoğan; ebe; ağrı ve stres

Abstract:
Abstract
Introduction: One of the most common causes of hospitalization in the neonatal period, defined as the first 28 days after birth, is neonatal jaundice due to Indirect Hyperbilirubinemia (IHB). Neonatal Intensive Care Units (NICUs), where newborns are admitted for treatment purposes, are units where babies requiring intensive medical care are treated and, when necessary, continuous life support and intensive care facilities are provided. Incubators and radiant heated bed systems are used to provide temperature control in the NICU. This study was conducted to reveal the effects of heel prick blood collection in an incubator and radiant heated environment on the physiological parameters, pain and stress levels of newborns.

Materials and methods: This is a randomized controlled study conducted in Dr. Behçet Uz Children's Hospital NICU between June 2023 and December 2023. During the heel prick blood collection procedure, a total of 72 newborns, 36 in radiant warmer environments and 36 in incubators, weighing 2500-4000 gr and at 37-41 weeks' gestation, with IHB diagnosis were observed. Data were collected using the Informed Voluntary Consent Form, Newborn Identifier Information Form (Appendix 1), and Newborn Follow-up Form (Appendix 2). Statistical analyses were performed using SPSS Version 25.0. In the analysis of numerical variables (Fever, SpO2, Peak Heart Rate (HPR)), variance analysis was used in repeated measurements to evaluate the differences and interactions between groups and between measurement times. Bonferroni Test was used in pairwise comparisons between measurement times. The first measurement was compared between the two groups with Independent Two Group t-Test, while Analysis of Covariance was used in the comparison of the 2nd and 3rd measurements. Brunner-Langer was used in the analysis of pain scores. Benjamini correction was applied in the pairwise comparisons between the times after Brunner-Langer. The differences between the two observers who made pain scores were compared with the Wilcoxon Signed Rank Test. The agreement between the observers was examined with Weighted Kappa2 analysis. The significance level was determined as 0.05 in all analyses.

Findings: The difference between the incubator and radiant warmer groups in terms of all measured parameters of the newborns was not statistically significant (p>0.05). When the physiological parameters and pain stress scores of the newborns were compared in the incubator and radiant warmer environment, it was found that there was no significant difference in pain stress scores, SpO2 and KTA levels (p>0.05), but there was a significant increase in body temperature in the radiant warmer environment compared to the incubator environment (p<0.05). During the heel prick procedure in both groups, the difference in terms of changes in body temperature, SpO2, KTA, pain and stress levels between the measurement times (before, during, after) of all parameters was found to be significant (p<0.05).

Conclusion: Although there is a significant increase in body temperature in the radiant heater environment compared to the incubator environment, it is seen that it does not have a vital importance that will affect the physiological parameters of the newborn.
It can be recommended that after the heel prick blood collection, which is an invasive and traumatic procedure, the physiological parameters of the newborn, pain and stress levels should be closely monitored and some time should be given for them to return to their pre-procedure stable state, that our research results should form the basis for future studies, that different methods should be tried/applied in the studies to be conducted, that user guides should be prepared and protocols should be established for the care environment where the newborns are in the NICU.
Keywords; Incubator; radiant heater; newborn; midwife; pain and stress