Kök kanal patlarının ve dolgularının radyopasitesi
Radiopacity of root canal sealers and fillings
Yazar: OLGU KOCA
Danışman: PROF. DR. BİLGE HAKAN ŞEN
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü
Derece: Doktora, 2010
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Densitometre = Densitometer ; Dental materyaller = Dental materials ; ISO = ISO ; Kök kanal dolgu materyalleri = Root canal filling materials ; Kök kanal tedavisi = Root canal therapy ; Radyografi = Radiography

Özet:
Bu çalışmanın amacı, 7 farklı kök kanal patının dijital ve konvansiyonel radyografi yöntemleri ile elde edilen alüminyum eşdeğerlerini karşılaştırmak ve insan premolar dişlerinde direkt dijital yöntem ile ölçülen kök kanal patlarının radyopasitenin etkisini araştırmaktır.Kök kanal patlarından 0,2?1 mm arasında değişen kalınlıklarda standart disk içerisinde alüminyum penetrometre ile beraber okluzal film ve fosfor plak kullanarak görüntüler elde edildi. Kök kanal patlarının optik densitesi transmisyon densitometresi ile, ortalama gri değerler ise dijital analiz ile değerlendirildi. Çalışmamızın ikinci aşamasında, 45 adet insan küçük azı dişi kullanıldı. Dişler ProTaper F5 kanal eğesine kadar şekillendirildi ve ProTaper F5 güta-perkası ile kanal dolgusu tek kon yöntemi ile yapıldı. Dişlerin standardize edilmiş görüntüleri alüminyum penetrometre ile beraber Digora fosfor plak sistemi ile elde edildi. Görüntüler güta-perka ve kanal patı uygulandıktan sonra tekrarlandı. Kök kanal dolgularının ortalama gri değerleri kanal patı uygulaması öncesi ve sonrasında 3 ayrı seviyede ( 2 mm, 6 mm, 10 mm) Image Tool programı ile ölçüldü.Çalışmamızın birinci bölümünde tek yönlü varyans analizi, t testi ve NPar testi kullanıldı, ikinci bölümünde ise tek yönlü varyans analizi, ANCOVA kovaryans analizi ve Mann-Whitney testi ile değerlendirme yapıldı.Tüm kanal patlarının 0,2?0,4 mm kalınlıktaki radyopasite değerleri ISO yönergesinin gerektirdiği 3 mm-Al eşdeğerinin altındaydı. Kanal patları 0,5 mm kalınlıktan 1 mm'ye kadar 3 mm-Al eşdeğer sınırını aşmaktaydı.Dijital görüntüleme yönteminin sonuçlarına göre en radyopak kanal patı 6,15 mm-Al ile AH Plus oldu (p>0,05). En radyopak kanal patından en radyolusent kanal patına doğru yapılan sıralama ise; GuttaFlow, Epiphany, iRoot SP, Sealapex, Diaket, PCS şeklindeydi. Konvansiyonel görüntüleme yönteminin kullanıldığı örneklerde en radyopak kanal patı 6,23 mm-Al ile GuttaFlow oldu (p>0,05). En radyopak kanal patından en radyolusent kanal patına doğru yapılan sıralama ise; AH Plus, Epiphany, iRoot SP, Sealapex, Diaket, PCS şeklindeydi. Bununla birlikte bu doktora çalışmasında değerlendirilen tüm materyallerin radyopasiteleri, her iki görüntüleme sistemi ile birbirinden faklı olarak ölçüldü.Çalışmamızın ikinci aşamasında da; Kök kanal patı ile ölçülen radyopasite değerleri arasında anlamlı bir korelasyon gözlenmedi (p>0,01). 2 mm seviyesinde Epiphany?AH Plus ve iRoot SP?AH Plus arasında anlamlı bir fark olduğu gözlendi (p<0,05). AH Plus tüm seviyelerde radyopasitede artışa neden olurken (p<0,01), Epiphany ve iRoot SP ise 2 mm seviyesinde radyopasitede az da olsa azalmaya neden oldu (p>0,01). iRoot SP'nin ortalama pat kalınlığı, her kesit seviyesinde en yüksekti. AH Plus grubunda 2 ile 10 mm ve 6 ile 10 mm kesit seviyeleri arasında istatistiksel olarak anlamlı farklar elde edildiSonuç olarak; kök kanal dolgu materyalleri için düzenlenen ISO yönergesi dijital sistemler için yeni modifikasyonlara ihtiyaç duymaktadır. Buna ek olarak, kök kanal patları güta-perka ile beraber kullanıldıklarında kendi radyopasite karakterleri ve kalınlıklarına göre etki etmektedir.

Abstract:
The aims of this study were to compare the aluminum equivalent values of radiopacity of seven different root canal sealers which were obtained by means of digital and conventional radiographic methods and to investigate the effect of root canal sealers on radiopacity of root fillings in human premolars by means of direct digital radiography.Standard discs of the sealers with thicknesses from 0.2 mm to 1 mm were exposed together with an aluminum step wedge by using occlusal films and storage phosphor plates and the images were obtained. Optical density of the sealers was evaluated by transmission densitometry and mean gray values were assessed by digital analysis.In the second part of the study, forty five human premolar teeth were prepared with ProTaper instruments up to F5 file. The root canals were then filled with three sealers (AH Plus, Epiphany, iRoot SP) with single ProTaper F5 gutta-percha cone. Standardized images of teeth with an aluminum step-wedge were obtained by using Digora storage phosphor plates. The images of teeth were re-obtained after gutta-percha and sealer application. The mean gray values (MGVs) of root fillings were measured before and after sealer application at 3 different levels (2 mm, 6 mm, and 10 mm from apex) by using the Image Tool program.In the first part of the study, one-way analysis of variance, t test and NPar test were used for statistical evaluation. In the second part, the data were analyzed by using one-way analysis of variance, analysis of covariance and Mann-Whitney tests.All materials having a thickness of 0.2-0.4 mm showed radiopacity below 3 mm of aluminum equivalent value, which is a recommendation by ISO. The sealers with a thickness from 0.5 mm to 1.0 mm exceeded the recommended 3-mm aluminum equivalent value.According to digital radiographic findings, the most radiopaque root canal sealer in 1-mm standard disks was AH Plus, with an aluminum equivalent value of 6.15 mm (p<0.05). The order from the most radiopaque to the most radiolucent root canal sealer was as follows: AH Plus, Guttaflow, Epiphany, iRoot SP, Sealapex, Diaket, PCS. With conventional radiography, the most radiopaque material was GuttaFlow with an aluminum equivalent value of 6.23 mm (p<0.05). The order from the most radiopaque to the most radiolucent was as follows: Guttaflow, AH Plus, Epiphany, iRoot SP, Sealapex, Diaket, PCS. Although the materials evaluated in this study had different radiopacities with two different imaging systems.In the second part of the study, there was no significant correlation (p>0.05) between the measured root canal sealer thickness and sealer radiopacities at all levels. There was a significant difference between Epiphany?AH Plus and iRoot SP?AH Plus sealers on radiopacity of root fillings at 2 mm level (p<0.01). AH Plus caused an increase on the radiopacity of the root fillings at all levels (p<0.01), but Epiphany and iRoot SP caused a slightly decrease in the radiopacity of the root fillings at 2 mm (p>0.01). iRoot SP had the highest thickness as a sealer in root canals at all levels. There was a significant difference by means of sealer thickness between 2?6 mm and 6?10 mm levels in AH Plus group (p<0.05).Overall, The International Standards Organization standard for the radiopacity of dental root canal sealing materials needs modifications for digital systems. In addition, when sealers are used in conjunction with gutta-percha, they can affect the radiopacity of the root canal filling according to their type and thickness.