Tek girişli artrosentez işleminde temporomandibular eklem'in ultrasonografi ile değerlendirilmesi
Evaluation of the single puncture arthrocentesis procedure of temporomandibular joint with ultrasonography
Yazar: ELİF BİLGİR
Danışman: DOÇ. DR. DERYA YILDIRIM
Süleyman Demirel Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Ağız, Diş ve Çene Radyolojisi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2016
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Artrosentez = Arthrocentesis ; Manyetik rezonans görüntüleme = Magnetic resonance imaging ; Temporomandibular eklem = Temporomandibular joint ; Temporomandibular eklem hastalıkları = Temporomandibular joint disorders ; Ultrasonografi = Ultrasonography

Özet:
Artrosentez; TME'de ağrının, hareket kısıtlılığının ve enflamasyonun
giderilmesi amacıyla üst eklem boşluğunun yıkanması işlemidir. TME'de effüzyon
sonucunda eklem kapsülünün genişliği artar. Bu çalışmanın amacı literatürde daha
önce değerlendirilmemiş olan; US rehberliğinde tek girişli artrosentez işleminin
etkinliğinin klinik ve US bulgularıyla değerlendirilmesidir. Başlangıç hipotezimiz
"US rehberliğinde artrosentez işlemi klinik düzelmeyle birlikte kapsüler genişliğin
azalmasına neden olur." şeklindedir. Bu çalışmaya 18 yaş üstü 40 hasta (K/E:36/4)
dahil edildi (ortalama yaş ± standart hata; 34.35 ± 2.34 yıl). TME'de rahatsızlık
nedeniyle muayene olmak için başvurup, klinik muayene ve MRG ile değerlendirilip,
artrosentez endikasyonu koyulmuş hastalar çalışma grubunu oluşturdu. Artrosentez
işleminden önce mandibular hareket mesafeleri ve görsel analog skala yardımıyla
hastaların ağrı düzeyleri değerlendirildi. Kapsüler genişlik US ile ölçülüp kaydedildi.
US rehberliğinde artrosentez işlemi uygulandı. İşlemden 1 gün, 7 gün ve 3 ay sonraki
kontrollerde mandibular hareket mesafeleri ve görsel analog skala ile ağrı
değerlendirildi. 3 ay sonraki kontrolde kapsüler genişlik US ile tekrar ölçüldü. Elde
edilen bulgular tedavi öncesi bulgularla karşılaştırılıp, istatistiksel analizlerle
değerlendirildi. Toplam 53 eklem değerlendirildi. İşlem öncesi ve işlem sonrası
ortalama maksimum ağız açıklığı istatistiksel olarak anlamlı derecede arttı (p=0.001).
Kontrollerde palpasyonda hassasiyet, mandibular harekette ve istirahatte ağrı
değerlerinde anlamlı derecede azalma belirlendi (p<0.05). Artrosentez işeminden 3
ay sonraki kapsüler genişlik (ortalama ± standart hata; 1.19 ± 0.06 mm) işlem
öncesindeki ölçümlere (ortalama ± standart hata; 1.73 ± 0.05 mm) göre anlamlı
derecede azdı (p<0.05). Artrosentez TMB'de ağrı ve hareket kısıtlılığının
düzelmesini sağlayan etkili bir metotdur. Artrosentez sonrası kapsül genişliği azalır.
Bu çalışma ile US'nin TME tedavilerinin takibinde umut verici bir teknik olduğu
belirlenmiştir.

Abstract:
Arthrocentesis is an irrigation procedure of joint space according to eliminate
enflammation, pain and joint movement restriction. As a result of effusion capsular
width increases. The aim of this study is to present the clinical and US findings of
US guided single puncture arthrocentesis of TMJ that was not evaluated previously
in the literature. The preliminary hypothesis is "The US guided single puncture
arthrocentesis causes decrease of the capsular width with clinical recovery". This
study has been conducted on 40 patients (F/M: 36/4) over the age of 18 (mean age ±
standart error; 34.35 ± 2.34 year). The patients who were attended with the complaint
of TMJ disorder with arthrocentesis indication that was decided after the clinical and
MRI evaluation. Before the arthrocentesis the mandibular movements measured and
pain has been evaluated with VAS. Capsular width has been measured on US and
than US guided arthrocentesis has been performed. Clinical follow up has been
performed 1 day, 7 days and 3 months after the procedure by measuring the
mandibular movement and VAS of pain. Capsular width has been measured in the
follow up after 3 months by US. The differences about the clinical and US findings
between before and after the procedure has been evaluted and statistically analised. A
total of 53 TMJ were examined. Improvement on mean maximum interocclusal
opening was defined as an significantly increase (p=0.001). The follow-up mean
VAS scores for sensitivity on palpation, pain on mandibular movement and pain at
rest significantly decreased (p<0.05). The capsular width measurement after
arthrocentesis (mean ± standart error; 1.19 mm ± 0.06) was significantly lower than
that before the treatment (mean ± standart error; 1.73 mm ± 0.05) (p<0.05). The
arthrocentesis is an effective treatment for satisfactory immediate relief in pain and
mandibular movement restriction in temporomandibular disorders. US appears to be
a very promising technique in follow up of the treatment of TMJ intracapsullar
disorders.