İş yaşam dengesi bakışıyla hastane personelinin genetik algoritma yöntemi ile çizelgelenmesi
Scheduling of hospital staff with genetic algorithm method in terms of work-life balance
Yazar: MURAT SERDAR EMEK
Danışman: YRD. DOÇ. DR. HALİL İBRAHİM KORUCA
Süleyman Demirel Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Endüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve Kontrol = Computer Engineering and Computer Science and Control ; Endüstri ve Endüstri Mühendisliği = Industrial and Industrial Engineering

Özet:
İş-yaşam dengesi, çalışanların iş hayatında ve özel hayatlarında üstlendikleri görev ve sorumlulukların yerine getirilmesi ve her iki alan arasındaki çatışmanın en düşük seviyede tutulması hali olarak tarif edilebilir. Bu ancak hem iş, hem de özel hayata zaman ayırmakla mümkün olabileceği için çalışanların kendi belirleyebileceği haftalık çalışma süresi, işe başlama saatleri ve/veya zaman dilimlerinin düzenlenmesi ile sağlanabilir. İşletmelerde, yapılan işin özelliği, çalışanın nitelik ve niceliklerine göre personel ihtiyacı, işe başlama saati ve çalışma süresi değişim gösterebilmektedir. Örneğin; bir hastanenin haftanın farklı günlerinde, günün farklı saatlerinde ve farklı bölümlerinde ihtiyaç duyulan doktor ve hemşirelerin nitelik ve nicelikleri, hastaların gün içindeki yoğunluğuna göre değişim gösterir. Tüm çalışanların isteklerine uygun işe başlama saati ve haftalık çalışma süresini dikkate alan haftalık/ aylık programlar düzenlenebilir düşüncesinden yola çıkılarak, iş ve yaşam arasında bir dengenin kurulmasına katkı sağlayan yöntem ve yazılım geliştirilmesi çalışmanın temelini oluşturmaktadır. 
İş yaşam dengesi bakış açısıyla, çalışanın istediği haftalık çalışma süresi ve işe başlama saatleri talepleri ile işletmenin ihtiyaç duyduğu saatlerde personel sayısı talepleri (işe başlama saati ve çalışma süresi) dikkate alınarak ve personel çizelgelemesini imkân sağlayan esnek bir prototip yazılım geliştirilmesi amaçlanmıştır.
Geliştirilen yazılımda, hastane yönetiminin ihtiyaç duyduğu personellerin nitelik ve nicelik yönünden çeşitli kriterlere göre, günlük/ haftalık/ aylık talepleri veri tabanına kaydedilecektir. İşletmenin mevcut personeli (doktor, hemşire vd.) ve işletmenin ihtiyaç duyduğu ve veri tabanına kaydedilmiş talepler üzerinden kendi isteklerine uygun, haftalık çalışma süresi kadar ve yine kendi belirleyebileceği çalışmak istediği günlerdeki işe başlama saatleri ve dilimlerine her bir personel kendisi veri tabanına kaydedebilecektir. Daha sonra geliştirilen yazılım çalıştırılarak hastanenin haftalık ve/veya aylık olarak, hastanede çalışan doktor, hemşire ve diğer personellerin istekleri doğrultusunda atamalar gerçekleştirilecektir. Atama işlemleri üç yöntem ile; a)öncelik kurallarına (çalışanın yaşı, kıdemi vs.) göre, b)dengeleme algoritması (çalışanların isteklerini adalet ve denge gözerek), c)genetik algoritma ile çalışan isteklerini en iyileme yapılabilecektir. Yazılım çizelgeleme butonuna basılması ile atamalar seçilen yönteme uygun olarak; çalışan her bir personele aylık veya haftalık olarak hangi gün ve saatlerde çalışacağının listesi ve hastane yönetimine hangi günlerde kimlerin çalışacağını gösteren bir liste çıkarılabilmektedir.

Anahtar Kelimeler: İş yaşam dengesi, çalışma süresi, çizelgeleme, genetik algoritma

Abstract:
Work-life balance can be described as fulfilment of the duties and responsibilities of workers in their private and business lives in addition, minimizing the clash between business and private lives. This can be possible only with separating fair time for private life as well as work life while providing self-scheduled weekly working hours, work starting hours and arrangement of time periods. In enterprises, aspect of work, personnel requirement in relation with the quality and quantity of worker, start time of work and work hours varies in enterprises.
For example, the main idea of this study is to develop a method to balancing work and private life to determining qualities and quantities of doctors and nurses to fulfil the needs for different departments of a hospital, considering of numbers of patients at different hours of a day, a self-scheduled working plan regulated systematically as far as weekly or monthly.
In this study, within the view point of work-life balancing, considering demands of workers towards the weekly work hours and the personnel requirements at the hours that employer need, a prototype software will be developed which can fulfil the requirements of workers and enterprises.
Developed Software can record the numbers and attributes of required personnel with aspects of daily, weekly and monthly to database.
Developed Software will used to record the needs of enterprise and personnel demands with synchronizing the needed working hours of enterprise and selection of personnel. Personnel can record her or his work assignments by herself or himself after defining their own working time so that monthly and weekly schedules can be obtained. The weekly and / or monthly schedules of the hospital will be obtained by running the software to be developed according to the request of doctors and nurses. The assignments will be obtained according to one of the following three methods: a) priority rules (the age of the employee, seniority, etc.), b) a balancing algorithm, c) genetic algorithm. By using the scheduling button, the software will be able to give weekly or monthly staff working hours and a list showing the working personnel to hospital managers in each day after assignments are made.

Keywords: Work life balance, working time, scheduling, genetic algorithm