İlköğretim matematik öğretmeni adaylarının cebir konusundaki pedagojik alan bilgilerinin gelişiminin incelenmesi
An examination of development of pedagogical content konowledge of prospective middle school mathematics teachers on algebra
Yazar: ÖMER ŞAHİN
Danışman: PROF. DR. YASİN SOYLU
Atatürk Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / İlköğretim Ana Bilim Dalı / Matematik Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2016
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Aday öğretmenler = Candidate teachers ; Cebir = Algebra ; Matematik dersi = Mathematics lesson ; Matematik eğitimi = Mathematics education ; Matematik öğretimi = Mathematics teaching ; Pedagojik alan bilgisi = Pedagogical content knowledge ; İlköğretim okulları = Primary education schools

Özet:
Bu çalışmada ilköğretim matematik öğretmeni adaylarının cebir konusuna yönelik pedagojik alan bilgi gelişimleri PAB'ın üç alt bileşeni bağlamında incelenmiştir. Bu araştırmanın çatısını oluşturan PAB alt bileşenleri sırasıyla; alan bilgisi, öğrencileri anlama bilgisi ve öğretimsel stratejiler bilgisidir. 
Bu araştırmada öğretmen adaylarının cebir konusundaki PAB gelişimlerini incelemek amacıyla karma araştırma desenlerinden açıklayıcı-doğrulayıcı araştırma deseni kullanılmıştır. Bu çalışmanın nicel verilerinin elde edilmesi sürecinde deneysel olmayan araştırma desenlerinden betimsel araştırmanın bir çeşidi olan enlemesine araştırma yöntemi kullanılmıştır. Çalışmanın nitel kısmında ise durum çalışması yöntemi kullanılmıştır. Çalışmanın katılımcılarını Türkiye'de yer alan bir üniversitenin ilköğretim matematik eğitimi anabilim dalında öğrenim gören 44 birinci, 44 ikinci, 44 üçüncü ve 44 dördüncü sınıf olmak üzere toplam 176 öğretmen adayı oluşturmaktadır. Öğretmen adaylarının PAB gelişimlerini incelemek amacıyla mülakat, gözlem (gözlem notları, ders video kayıtları, sınıf içi gözlem formu), her alt bileşen ile ilgili cebire yönelik bilgisi testleri veri toplama araçları olarak kullanılmıştır.  CABT (Cebir Alan Bilgi Testi) ve toplam puanların normal dağıldığı için öğretmen adaylarının CABT ve tüm testlerden elde edilen toplam puan ortalamalarının karşılaştırılmasında Tek Yönlü ANOVA testi kullanılmıştır. CÖABT (Cebir Öğrencileri Anlama Bilgi Testi) ve CÖSBT (Cebir Öğretimsel Stratejiler Bilgi Testi) puanları normal dağılmadığı için öğretmen adaylarının CÖABT ve CÖSBT puan ortalamalarının karşılaştırılmasında parametrik olmayan testlerden Kruskal-Wallis testi kullanılmıştır.
Çalışma sonunda öğretmen adaylarının PAB alt bileşenlerine yönelik bilgi düzeylerinin sınıf düzeyine göre doğru orantılı bir şekilde geliştiği görülmüştür. Bu gelişim ikinci sınıftan üçüncü sınıfa geçişte devam etmekle beraber yavaşlamaktadır. Buna rağmen PAB gelişiminin hızı dördüncü sınıfta tekrar arttığı görülmüştür. Yani öğretmen adaylarının öğrencilerle birebir etkileşimine imkan veren Öğretmenlik Uygulaması ve Okul Deneyimi gibi derslerin PAB gelişiminde önemli rol oynadığı söylenebilir. Ayrıca öğretmen adaylarının PAB alt bileşenlerine yönelik bilgilerinin istenilen seviyede olmadığı da görülmüştür. Zaten öğretmen adaylarının cevapları genel olarak kısmen doğru kategorilerinde yoğunlaşmasından yola çıkarak, öğretmen adaylarının PAB'larının yetersiz olduğu söylenebilir.


Anahtar Sözcükler: Pedagojik alan bilgisi, öğretmen adayı, öğretmen eğitimi, cebir

Abstract:
In this study, Pedagogical Content Knowledge (PCK) developments of prospective middle school mathematics teachers pertaining to algebra were investigated with regard to three sub-components of PCK. The PCK sub-components, the framework of this study, are content knowledge, knowledge of student understanding and knowledge of instructional strategies. 
Explanatory-confirmatory research design, one of the mixed methods research designs, was used in this study to investigate PCK developments of prospective teachers regarding algebra. Cross-sectional study method, as a type of descriptive research and one of the non-experimental research designs, was used to collect quantitative data in the study. In the qualitative part of the study, case study was used. The participants of the study were composed of 176 prospective teachers studying in the elementary mathematics education department of a university in Turkey, who were first, second, third, and fourth year students with equal numbers. Interview, observation (observation notes, lesson video recordings, in-class observation form), knowledge test for algebra related with each sub-component were used as the instruments for the purpose of examining prospective teachers' PCK development. One way ANOVA test was used to compare the means of the total scores of the prospective teachers obtained from Algebra Content Knowledge Test (ACKT)  and all tests since ACKT and total score are normally distributed. Kruskal-Wallis test, which is a non-parametric test, was used to compare the means of prospective teachers' Algebra Knowledge of Student Understanding Test(AKSUT) and Algebra knowledge of instructional Strategies Test (AKIST)  scores since these scores are not normally distributed.
According to the results of the study, it was observed that knowledge levels of the prospective teachers in terms of PCK sub-components has developed as directly proportional depending on the class level. This development continued during the passing from second year to third year while it decelerates. In spite of this, it was observed that the development of PCK accelerated again in the fourth year. That is, it can be concluded that the courses enabling prospective teachers to directly interact with students such as Teaching Practice and School Experience have an important role in PCK development. In addition, it was also observed that the knowledge of prospective teachers in terms of PCK sub-components was not at the desired level. In addition, considering the general centrality of prospective teachers' answers on the partially true categories, it can be already concluded that prospective teachers' PCK is inadequate.




Keywords: Pedagogical content knowledge, preservice teacher, teacher
education, algebra