Küreselleşme ve yeni liberal politikaların yetişkin eğitimi ve 
kurumları üzerindeki etkisi: Batı Akdeniz örneği (Antalya, Isparta ve Burdur illeri)
Impact of globalization and neo-liberal policies on adult education and institutions:the sample of West Mediteranean (Antalya, Isparta, Burdur)
Yazar: HANDAN ŞEKER
Danışman: DOÇ. DR. HAVVA EYLEM KAYA
Süleyman Demirel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Eğitim kurumları = Education establishments ; Halk eğitim merkezleri = Public education centres ; Neo-liberalizm = Neo-liberalism ; Yetişkin eğitimi = Adult education

Özet:
ÖZET
1960'larda bir kavram olarak kullanılmaya başlanan küreselleşme, daha çok 1980'li yıllarda vurgulanmıştır.  Bunun yanı sıra 1980'li yıllardan sonra kendini hissettirmeye başlayan yeni liberal politikalar, küreselleşmenin arka planını oluşturan en temel düşünce haline gelmiştir. Bir taraftan küreselleşmenin ekonomik, politik, sosyal ve kültürel alanda bilgi ve teknoloji temelli, değişimi öngören yaklaşımı hakim olmuş; diğer yandan yeni liberal politikaların piyasa temelli, bilgiye ulaşmada ekonomik güce yaptığı vurgu kendini göstermiştir. Eğitim de, söz konusunu olan bu çıkmazda sıkışmış ve piyasanın gerisinde kalmamak adına değişimlere uyum sağlama problemiyle yüzleşmiştir. Bu bağlamda eğitimin önemli bir parçası olan yetişkin eğitiminin de söz konusu değişimlerden etkilenmesi kaçınılmaz olmuştur. 
Cumhuriyetten önce gönüllü din ve yardım kuruluşlarınca yürütülen yetişkin eğitimi, daha sonraki zamanlarda kamu hizmeti alanına bürünmüş, devlet kuruluşlarınca ele alınmış, gönüllü kuruluşların alanındaki belgelerde, yasa ve yönetmeliklerde, şura ve kalkınma planlarında da yerini almıştır. Amaçsal bağlamda ise ilk zamanlar örgün eğitim kurumlarından yararlanamayan bireylere sonradan bir öğrenim olanağı yaratma amacı güden yetişkin eğitimi, zamanla küresel güçlerin piyasa temelli ekonomik güç, kar amaçlılık gibi söylemleri içerisinde tümleyici bir rol üstelenerek yaşam boyu sürmesi gereken "eğitsel bir ihtiyaç alanı" haline dönüşmüştür. Bu dönüşüm de beraberinde işgücü piyasalarında yetiştirilmesi gerektiği düşünülen insan profiline yönelik kriterlerin artmasına neden olmuştur. Ayrıca bireylerin piyasaya yabancılaşmamak ve çağın ihtiyaçlarına cevap verebilmek adına kendilerini sürekli geliştirmesi gerektiği düşüncesini de empoze etmeye çalışmıştır. Bu ise zamanla yaşam boyu öğrenme anlayışına paralel olarak kurumların artan işgücü ihtiyacını karşılama amacı ile Türkiye'de yetişkin eğitimi ve kurumlarından olan Halk Eğitimi Merkezlerinin önemini arttırmış ve katılımın geçmişe nazaran artış göstermesi gözlenen bir durum haline gelmiştir.
Bu araştırmada; Türkiye'de yaşanan değişimler göz önünde bulundurularak, küreselleşme ve yeni liberal politikaların yetişkin eğitimi ve kurumları (özellikle Halk Eğitimi Merkezleri) üzerindeki etkilerinin neler olduğu sorgulanmaya çalışılmıştır. Bu doğrultuda da; yetişkin eğitiminin ve kurumlarından en yaygın olarak bilinen Halk Eğitimi Merkezleri'nin eleştirel perspektifle ele alınması amaçlanmıştır. 2015 yılında tamamlanan bu araştırmada, Antalya Azize Kahraman Halk Eğitimi Merkezi, Isparta Halk Eğitimi Merkezi ve Burdur Mehmet Akif Ersoy Halk Eğitimi Merkezi örneklem olarak seçilmiştir. Verilerin analizi için TÜBİTAK Ulusal Genç Araştırmacı Kariyer Geliştirme Programı (3501) çerçevesinde tamamlanan 113K066 nolu ve "Türkiye'de HEM, SEM ve İŞKUR Örneğinde Yetişkin Eğitimi ve Yaşam Boyu Öğrenme Uygulamalarına İlişkin Bir Araştırma" başlıklı projenin yöntem deseni doğrultusunda nicel ve nitel olmak üzere toplamda iki yöntem kullanılmıştır. Nicel yöntem için anket tekniği kullanılmış ve 538' i kadın ve 227'si erkek olmak üzere toplamda 765 kursiyere anket uygulanmıştır. Nitel yöntem için ise, derinlemesine bilgi edinmek amacıyla, görüşme tekniği kullanılmıştır. Görüşülen kitle içerisinde, yukarıda belirtilen Halk Eğitimi Merkezlerindeki yöneticiler (her bir il için üç yönetici olması koşuluyla, 1 kadın ve 8 erkek olmak üzere toplamda 9 kişi) ile anket uygulanan kursiyerlerin eğitmenleri (her bir il için 16 eğitmen olması koşuluyla, 35 kadın 13 erkek olmak üzere toplamda 48 kişi) yer almaktadır. Nicel veriler, SPSS programı yardımıyla tablolaştırılıp analiz edilirken; nitel veriler ise kategorik içerik perspektifine göre analiz edilmiştir.

Abstract:
ABSTRACT
	Globalization considered as a concept in 1960's was generally emphasized in 1980's. In addition, neo liberal politics that make itself evident, was the basic characteristic of idea creating background of globalization after the same year. When globalization's approach, foreseeing information and technology based change in economic, political, social and cultural area, had the dominance, the emphasize to economic power of neo liberal politics showed up on the way of getting market based information. Education was stuck in this pincer, and came across against orientating issues with changes in order not to fall behind the market. As an important part of education, it was hard for adult education not to affect from that kind of changes in this context. 
	Conducted by volunteer religion and charities before republic period, adult education grew into a public service, was taken by public institutions and take its place in documents under volunteer institutions, basic laws, National Education Councils, progress plans and government programs. Although adult education aimed at creating an educational opportunity for individuals who could not benefit from formal education institutions in the earlier stages, it transformed into an educational requirement area that needed to maintain lifelong by playing complementary role within the expressions of market based economic power, profit and intentionality of global power over time. This transformation caused an increase in criteria to human profile needed to be developed in workforce markets. Moreover, it made individuals impose upon that they had to develop themselves all the time in order not to become estranged to the market and to meet the requirements of the time. And this increased the significance of Public Education Centers, which are adult education institutions to meet labor force at Turkey, in parallel with lifelong learning intelligence in time, and the increase in participation became a noticeable situation when compared to the past.
This research examines the institutional operation and quality of adult education in consideration of the aspects of decisions taken in the legal guidance with the experienced changes reflecting on the adult education in Turkey. Accordingly, the objective of this study is to address the public education centers, known to be the most prevalent among the institutions, which provide adult education in an institutional and educational fashion with a critical perspective. Antalya Azize Kahraman Public Education Center, Isparta Public Education Center and Burdur Mehmet Akif Ersoy Public Education Center have been selected as the sample in this research, which has been completed in 2015. Two methods in total have been used as qualitative and quantitative in line method pattern and 765 questionnaires were applied totally including 538 women and 227 men trainees of the project titled as "A Research on Lifelong Learning Praxis and Adult Education in the Sample of Public Education Center, Continuing Education Center and Turkish Employment Agency in Turkey" number 113K066, which has been completed in the framework of the Scientific And Technological Research Council Of Turkey (TUBITAK) National Young Researcher Career Development Program (3501) for data analysis. The interview technique has been used to have depth information for qualitative method. Managers in the Public Education Centers (3 manages for each province, 9 people in total, 1 woman, and 8 men) and trainers to which survey has been applied (16 trainers for each province, 48 in total, 35 women, and 13 men) have been included in the interview edaudience. While quantitative data are having been analyzed with SPSS program by making charts; qualitative data have been analyzed in accordance with the categorical content perspective.