Vergi uygulamalarında mülkiyet hakkı ihlallerinin Anayasa Mahkemesi ve Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'ne yapılan bireysel başvuru kararları ışığında incelenmesi
Examination of violations of property rights in tax practices in light of individual applications to the Constitutional Court and the European Court of Human Rights decisions
Yazar: ECEM SANDIKCI KOCABAY
Danışman: PROF. DR. HAKAN HOTUNLUOĞLU
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Maliye Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Hukuk = Law

Özet:
Mülkiyet kavramı tarihsel süreçte oldukça eskiye dayanan bir kavramdır. Mülkiyet kavramının ilk insan toplulukları ile ortaya çıkmasının ardından hukuk düzenin oluşmaya başlaması ile bir hak olarak da kabul edilmeye başlamıştır. Modern hukuk sisteminde kullanılan mülkiyet hakkının temeli Roma Hukuku ile belirlenmiştir. Türk hukuk tarihinde de Orta Asya Türk Devletleri'ne kadar geçmişe uzanan mülkiyet hakkı, zaman içinde anayasal düzenlemelerde de yerini almıştır. Halen uygulanmakta olan 1982 Anayasası'nda mülkiyet hakkı, temel bir hak ve özgürlük olarak düzenlenmiştir. 10.03.1954 tarihinde Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin ve mülkiyet hakkını düzenleyen 1. No'lu Protokolün 6366 sayılı kanun ile onaylanması sonucu uluslararası olarak bu hak güvence altına alınmıştır.
Her devlet egemenlik yetkisinin sonucu olarak kamusal finansmanı sağlamak adına vergisel düzenlemeler yapmaktadır. Vergi ve benzeri mali yükümlülüklere ilişkin düzenlemeler kişilerin ekonomik varlıklarında azalamaya neden olmaları sebebi ile mülkiyet hakkına yönelik müdahaleler olarak kabul edilir. Vergisel düzenlemelerin kişilerin mülkiyet hakkını doğrudan veya dolaylı olarak etkilemesi nedeniyle belirli koşullara uygun olarak tesis edilmesi beklenir. Bu koşullar Anayasa Mahkemesi ve Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi tarafından ilkesel olarak ortaya konmuştur ve her başvuru özelinde incelenmektedir.

Abstract:
The concept of property is a very old notion in the historical process. After the emergence of the concept of property with the first human societies, it started to be accepted as a right with the formation of the legal order. The basis of the property right used in the modern legal system was determined by the Roman Law. The right to property, which dates back to the Central Asian Turkish States in the history of Turkish law, has also taken its place in constitutional regulations over time. In the current constitution, the 1982 Constitution, the right to property is regulated as a fundamental right and freedom. As a result of the approval of the European Convention on Human Rights and the Protocol No. 1, which regulates the right to property, on 10.03.1954 with the Law No. 6366, it has been secured internationally. 
As a result of its sovereign authority, every state makes tax regulations in order to provide public finance. Regulations on taxes and similar financial liabilities are considered as interventions to property rights, since they cause a decrease in the economic assets of individuals. Since tax regulations directly or indirectly affect the property rights of individuals, they are expected to be established in accordance with certain conditions. These conditions have been set forth in principle by the Constitutional Court and the European Court of Human Rights, and each application is examined individually.