Okul öncesi dönemde Rusça-Türkçe konuşan (İki dilli) çocukların dil gelişimini etkileyen faktörler: Antalya örneği
The factors affecting language development of russian-turkish speaking (Bilingual) children in preschool period: Antalya sample
Yazar: GÖKÇE PINAR ŞENBAKAR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ZEYNEP GENÇER BALOĞLU
Pamukkale Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Dil Bilimleri ve Kültür Araştırmaları Ana Bilim Dalı / Dil Bilimleri ve Kültür Araştırmaları Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Dilbilim = Linguistics ; Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Alıcı dil becerileri = Receptive language abilities ; Antalya = Antalya ; Dil edinimi = Language acquisition ; Dil gelişimi = Language development ; Okul öncesi eğitim = Preschool education ; Okul öncesi çocuklar = Preschool children ; Psikodilbilim = Psycholinguistics ; Rusça = Russian ; Türkçe = Turkish ; İki dilli = Bilungualism

Özet:
Bu çalışma, Antalya'da Rusça-Türkçe konuşan (iki dilli) okul öncesi dönemdeki çocuklarda dil gelişimlerini etkileyen faktörleri araştırmaktadır. Çalışma iki aşama olarak tasarlanmıştır. Birinci aşamada, 2-6 yaş grubu çocukların dil gelişimini etkileyerek her iki dildeki dil yeterliliklerinin farklılaşmasına neden olabilecek faktörler incelenmiştir. Araştırma kapsamında değerlendirilen faktörler; ikinci dile maruz kalınan yaş, dile maruz kalma sıklığı ve ebeveyn dil kullanımı olarak sınırlandırılmıştır. Buna ek olarak, ebeveynlerin dil kullanımı etkileyen faktörler incelenmiştir. Veriler ebeveynlere uygulanan anket formuyla toplanmıştır. İkinci aşamada, 4-6 yaş grubu okul öncesi eğitimine devam eden çocukların Rusça ve Türkçe alıcı dil beceri düzeyleri incelenmiştir. Veri toplama aracı olarak anket formu ve Dillerarası Sözcük Bilgisi (DSB) testi kullanılmıştır. 

Birinci aşamanın sonucunda, ikinci dile maruz kalınan yaşın, dile maruz kalma sıklığının, anaokuluna devam etme durumunun ve ebeveyn dil kullanımının çocukların dil yeterliliklerini ve dil gelişimlerini etkilediği tespit edilmiştir. Ayrıca annenin çocuğuyla kullandığı dilin, çocukların konuşmayı tercih ettiği dilde ve daha iyi oldukları dilde etkili olduğu tespit edilmiştir. Ebeveyn dil kullanımında ise toplumsal ve kültürel faktörler ile toplumda baskın olmayan dilin Türkiye'deki ve dünyadaki konumunun etkili olduğu gözlemlenmiştir. İkinci aşamanın sonucunda, çocukların Rusça ve Türkçe alıcı dil becerilerinin çocukların ebeveynlerinin ana diline, ebeveynlerinin dil kullanımına ve ikinci dile maruz kaldıkları yaşa göre farklılaştığı tespit edilmiştir. Buna ek olarak çocukların, Rusça ve Türkçe isim anlama alt testinden aldıkları puanların toplamının eşit olduğu, ancak Rusça ve Türkçe fiil anlama alt testinde Türkçede daha iyi performans sergiledikleri görülmüştür.

Abstract:
This study investigates the factors affecting the language development of Russian-Turkish bilingual preschoolers in Antalya. The study was designed in two stages. In the first stage, the factors that may affect the language development in children aged 2–6 and cause the differentiation of language proficiency in both languages were examined. The factors were limited by age of L2 onset, length of language exposure, and parents' language use. In addition, the factors influencing parents' language use were examined. Data was collected using a parental questionnaire. In the second stage, the Russian and Turkish receptive language skills of preschool children aged 4-6 were examined. Cross-Linguistic Lexical Tasks (CLT) and the parental questionnaire were used as data collection tools.

As a result of the first stage, we found out that age of L2 onset, length of language exposure, attendance to preschool and parents' language use effects the language proficiency and language development of children. Moreover, it was determined that the mother's language use to child impacts the language preferred by children and the language children spoke better. In addition, we observed that social and cultural factors are effective in the parents' language use along with the non-dominant language's status in Turkey and in the World. As a result of the second stage, it was determined that the children's Russian and Turkish receptive language skills differ according to the parents' mother tongue, parents' language use and age of L2 onset. In addition, we observed that the sum of scores of the children in the Russian and Turkish noun comprehension subtests was equal, but in the Russian and Turkish verb comprehension subtests, they performed better in Turkish.