Tip 2 diyabetli hastaların protein tüketimi ve fiziksek aktivite düzeylerinin sarkopeni ile ilişkisinin belirlenmesi
Determination of the relationship between protein consumption and physical activity levels of patients with type 2 diabetes with sarcopenia
Yazar: ELİF ŞAHİNER
Danışman: DOÇ. DR. ÖZLEM SOYLUK SELÇUKBİRİCİK
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Diabetes mellitus-tip 2 = Diabetes mellitus-type 2 ; Fiziksel aktivite = Physical activity ; Kas distrofileri = Muscular dystrophies ; Kaslar = Muscles ; Proteinler = Proteins

Özet:
Giriş: Sarkopeni, kas gücünde ve kas kütlesinde azalma ile karakterize olup fonksiyonel kapasitede ciddi düzeyde bozulmaya neden olabilmektedir. Yaşlanma ile beraber görülen sarkopeni, primer olarak sınıflandırılırken, başka sebeplere bağlı gelişen sarkopeni sekonder sarkopeni olarak adlandırılmaktadır. Tip 2 diyabet sarkopeniye sebep olabilen sekonder sebeplerden biridir. Özellikle kontrolsüz diyabetin, inflamatuvar sitokin salınımında artış, dengesiz beslenme, fiziksel inaktivite, obezite, nöropati ve vasküler komplikasyonlar gibi patogenetik mekanizmalar aracılığı ile sarkopeniye neden olduğu düşünülmektedir. Bu çalışmada tip 2 diyabet tanısı ile izlenen hastalara sarkopeni taraması yapılarak sarkopeni durumunun hastaların beslenme özellikleri, fiziksel aktivite düzeyi, yaşam kalitesi, diyabet komplikasyonları ve glisemik kontrol parametreleri ile olan ilişkisinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. 
Materyal ve Metod: Çalışmaya İstanbul Tıp fakültesi Diyabet polikliniğinde izlenen 174'ü kadın, 75'i erkek olmak üzere toplam 249 tip 2 diyabetli hasta dahil edilmiştir. Tüm hastalar sarkopeni açısından SARC-F ölçeği ile değerlendirilip hepsinin antropometrik ölçümleri, kas gücü ölçümleri, kas kütlesi ölçümleri yapılmıştır. Biyokimyasal parametreleri dosya kayıtlarından elde edilen hastalara yaşam kalitesini, kırılganlık ve malnütrisyon riskini, fiziksel aktivite düzeyini ve günlük aktivitelerde bağımlılık düzeyini değerlendirmek üzere belirli ölçekler uygulanmış ve hepsinden 24 saatlik besin tüketim kaydı alınmıştır.
Bulgular:Çalışmada SARC-F ölçek puanı  ≥ 4 olan katılımcılar sarkopenik olarak değerlendirilmiş ve 77 hasta sarkopenik hasta grubunu oluşturmuştur.Sarkopenik hasta grubunda kadın oranı, yaş ortalaması, ortalama HbA1c değeri ve diyabet komplikasyon sıklığı ile diyabet süresi sarkopenisi olmayan hastalara göre anlamlı düzeyde daha yüksek saptanmıştır (p<0.05). Sarkopenisi olan hastaların oturarak geçirdikleri süre daha fazla iken fiziksel aktivite düzeyleri, yaşam kalitesi, düşme oranı, günlük enerji ve protein alımı anlamlı düzeyde daha düşük bulunmuştur(p<0.05). 
Sonuç: Çalışmada kontrolsüz seyreden uzun süreli diyabet, fiziksel inaktivite ve dengesiz beslenme sarkopeni gelişimi açısından önemli risk faktörleri olarak saptanmıştır. Diyabetik hastalarda sarkopeni, yaşam kalitesini, bireylerin günlük aktivitelerinde başkasına bağımlılık ve kırılganlık durumunu, düşme riskini olumsuz etkilemektedir. Komplikasyonları gelişmiş diyabetlilerde sarkopeni görülme olasılığı daha yüksektir. SARC-F ölçeği sarkopeni riski yüksek hastaları belirlemede etkin bir yöntem olarak kullanılabilir. 
Anahtar Kelimeler: tip2 diyabet, sarkopeni, kırılganlık, yaşam kalitesi, fiziksel aktivite, 
malnütrisyon, total enerji alımı, protein miktarı, protein oranı.

Abstract:
Introduction: Sarcopenia is characterized by a decrease in muscle strength and muscle mass and may cause serious deterioration in functional capacity. While sarcopenia seen with aging is classified as primary, sarcopenia developing due to other reasons is called secondary sarcopenia. Type 2 diabetes is one of the secondary reasons that can cause sarcopenia. Especially uncontrolled diabetes is thought to cause sarcopenia through pathogenetic mechanisms such as increased inflammatory cytokine release, malnutrition, physical inactivity, obesity, neuropathy and vascular complications. In this study, it was aimed to evaluate the relation of sarcopenia status with patients' nutritional properties, physical activity level, the quality of life,the complications of diabetes and glycemic control parameters by scanning sarcopenia in patients who were followed up with the diagnosis of type 2 diabetes.
Material and method: A total of 249 patients with type 2 diabetes, including 174 women and 75 men that werefollowed in Diabetes Outpatient Clinic of İstanbul Faculity of Medicine, were included in the study. All patients were evaluated with the SARC-F scale for sarcopenia and anthropometric measurements, muscle strength measurements and muscle mass measurements were performed. The patients, whose biochemical parameters were obtained from the file records, were applied certain scales to evaluate the quality of life, the risk of fragility and malnutrition, the level of physical activity and the level of dependence in daily activities, and 24-hour food consumption record was taken from all of them.
Finding: In the study, participants with a SARC-F scale score of ≥ 4 were evaluated as sarcopenic and 77 patients constituted the sarcopenic patient group. The rate of women, the avarageof  age, the average of HbA1c value, and the frequency of complications of diabetes were significantly higher in the sarcopenic patient group than in patients without sarcopenia (p <0.05). While patients with sarcopenia spent much more their time on sitting, their physical activity levels, the quality of life, falling rate, daily energy and protein intake were inspected  significantly lower (p <0.05).
Results: In the study, uncontrolled prolonged diabetes, physical inactivity and unbalanced nutrition intake were identified as important risk factors for the development of sarcopenia. In diabetic patients, sarcopenia adversely affects the quality of life, the dependency and vulnerability of individuals in their daily activities, and the risk of falling. 
Patients with developed complication of diabetes are more likely to experience sarcopenia. The SARC-F scale can be used as an effective method to identify patients at high risk of sarcopenia.
Key Words: type2 diabetes, sarcopenia, fragility, the quality of life, physical activity, malnutrition, total energy intake, protein amount, protein ratio