Sınıf öğretmenlerinin uzaktan eğitim dönemindeki mesleki mutluluk durumlarının incelenmesi
Examination of class teachers' professional happiness during thedistance education period
Yazar: SEMA NUR SEMERCİ
Danışman: PROF. DR. OSMAN AKANDERE
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Sınıf Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Mesleki coşku = Professional enthusiasm ; Mesleki tutum = Vocational attitude ; Mutlu okul = Happy school ; Mutluluk = Happiness ; Sınıf öğretmenleri = Class teachers ; Uzaktan eğitim = Distance education ; Öğretmen tutumu = Teacher attitude ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Tüm dünyada olduğu gibi bireylerin ve ülkenin gelişimi için eğitim son derece önemlidir Eğitimin temel
amacı topluma sağlıklı, kendini tanıyan, kendini tüm yönleriyle kabul eden, kendine yetebilen, mutlu
bireyler kazandırmaktır. Bireyin kendini tanımasında ve kendini kabul etmesinde ise en önemli rolü
eğitim üstlenmektedir. Eğitim sistemi bir bütün olduğundan bu sistemi oluşturan tüm ögeler birbirini
etkiler. Bu sistemin en önemli ögesi işletici konumdaki öğretmendir. Ülkenin kalkınması için de eğitim
kalitesinin yüksek olmasına ihtiyaç vardır. Nitelikli öğretmen demek nitelikli toplum demektir bunun için
öğretmenlerin mesleki kalitesi ve yaşam kalitesi yükseltilerek performanslarının yükselmesi
sağlanmalıdır dolayısıyla öğretmen mutlu olursa okuldaki performansı yükselecek ve bu durum öğrenci
başarısını da etkileyecektir. Bu araştırmanın amacı sınıf öğretmenlerinin uzaktan eğitim dönemindeki
mesleki mutluluk durumlarının incelenmesidir. Literatür taranmasıyla kavramsal kısmı oluşturulan bu
araştırma bir nitel fenomenoloji araştırmasıdır. Bir olguyu yaşayan insanların deneyimlerinden öz
çıkarmak için yapılan araştırmaya fenomenoloji (olgu bilim) araştırması denir. Hayatımızda
karşılaştığımız fakat üzerinde detaylı düşünmediğimiz deneyimleri içeren bir inceleme türüdür. Bu
araştırma, sınıf öğretmenliği branşında görev yapan toplam 76 öğretmene ulaşılarak gerçekleştirilmiştir.
Görüşmeler, araştırmacı tarafından hazırlanan yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılarak
gerçekleştirilmiş, katılımcılar pandemi nedeniyle ulaşma kolaylığına göre telefon, internet veya e-posta
ile araştırmacının sorularına cevap vermişlerdir. Katılımcılar belli bir sistematikte kodlanmıştır (KÖ1,
KÖ2, EÖ1, EÖ2…). Verilerin analizinde içerik analizi yöntemi kullanılmıştır. Her bir katılımcının
açıklaması kullanılarak kodlar oluşturulmuştur. Daha sonra bu kodlar üç ana tema altında toplanarak bazı
genellemelere ulaşılmıştır. Bunlar "Öğretmenlerin mesleki beceri algısının mutluluk durumuna etkisi",
"Öğretmenlerin, öğrenci, veli ve idarecilerle iletişiminin mutluluğa etkisi" ve "Öğretmenlerin serbest
zaman değerlendirme ve aidiyet duygularının mutluluğa etkisi" şeklindedir. Öğretmenlerden alınan
yanıtlar doğrultusunda, 3 ana tema 15 alt temaya ayrılmıştır. Uzaktan eğitim dönemindeki mesleki
mutluluk kavramının incelenmesi nedeniyle konu ile ilişkili olan uzaktan eğitim, mesleki doyum, iş
doyumu, mutluluk, öznel iyi oluş, gibi kavramları içermesinden dolayı bazı sınırlamalara gidilmiştir. Bu
araştırmada tez konusu ile ilgili 2004-2020 yılları arasında yapılmış toplam 20 tez ve 25 makale
incelenmiştir. Araştırma sonucunda öğretmenlerin mesleki mutluluklarını etkileyen birçok değişkenin
bulunduğu, bu değişkenler arasında mesleki beceri algısı, öğrenci, veli ve idarecilerle iletişim, serbest
zaman değerlendirme ve aidiyet değişkenlerinin mesleki mutlulukla ilişkili olduğuna yönelik bulgulara
ulaşılmıştır. Araştırma sonuçlarından hareketle öğretmen mutluluğunun arttırılması için uzaktan eğitim
dönemine uyumlu hizmet içi eğitimler verilmesi ve öğretmen mutluluğunun önemi ile ilgili öğretmenlik
lisans programlarındaki farklı dersler kapsamında vurgulanması önerilmektedir. Türkiye'de öğretmen
mutluluğuna yönelik araştırmaların kısıtlı olduğu görüldüğünden bu alanda daha fazla araştırma
yapılması önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler: Mutluluk, öznel iyi oluş, uzaktan eğitim, mesleki mutluluk, mesleki doyum, iş doyumu

Abstract:
As in the whole world, education is extremely important for the development of individuals and the
country. The main purpose of education is to bring healthy, self-aware, self-accepting, self-sufficient and
happy individuals to the society. Education plays the most important role in the individual's selfknowledge and self-acceptance. Since the education system is a whole, all the elements that make up this
system affect each other. The most important element of this system is the teacher in the operating
position. For the development of the country, there is a need for a high quality of education. A qualified
teacher means a qualified society. For this reason, teachers' professional quality and quality of life should
be increased and their performance should be increased. The aim of this research is to examine the
professional happiness of classroom teachers in the distance education period. This research, the
conceptual part of which was created by reviewing the literature, is a qualitative phenomenology
research. Research to extract essence from the experiences of people who have experienced a
phenomenon is called phenomenology research. It is a type of study that includes experiences that we
encounter in our lives but that we have not thought about in detail. This research was carried out by
reaching a total of 76 teachers working in the classroom teaching branch. The interviews were conducted
using a semi-structured interview form prepared by the researcher, and the participants answered the
researcher's questions by telephone, internet or e-mail, depending on the ease of access due to the
pandemic. Participants were coded in a certain systematic way (KÖ1, KÖ2, PT1, PT2…). Content
analysis method was used in the analysis of the data. Codes were created using the description of each
participant. Later, these codes were gathered under three main themes and some generalizations were
reached. These are "The effect of teachers' perception of professional skills on happiness", "The effect of
teachers' communication with students, parents and administrators on happiness" and "The effect of
teachers' leisure time and sense of belonging on happiness". In line with the answers received from the
teachers, 3 main themes were divided into 15 sub-themes. Due to the examination of the concept of
occupational happiness in the distance education period, some limitations have been made because it
includes concepts such as distance education, professional satisfaction, job satisfaction, happiness,
subjective well-being, which are related to the subject. In this research, a total of 20 theses and 25 articles
made between 2004-2020 on the subject of the thesis were examined. As a result of the research, it was
found that there are many variables that affect the professional happiness of teachers, among these
variables, the perception of professional skills, communication with students, parents and administrators,
leisure time and belonging are related to professional happiness. Based on the results of the research, it is
recommended to provide in-service trainings compatible with the distance education period in order to
increase teacher happiness and to emphasize the importance of teacher happiness within the scope of
different courses in teaching undergraduate programs. Since studies on teacher happiness in Turkey are
limited, more research is recommended in this area.

Keywords: Happiness, subjective well-being, distance education, professional happiness, job satisfaction, job satisfaction