Mustafa Irgat'ın şiirlerinde aidiyetsiz kimlik ve dil
Unaffiliated identity and language in Mustafa Irgat's poems
Yazar: ÖZGE ATASOY
Danışman: DOÇ. DR. HASAN AKTAŞ
Bayburt Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Aidiyet = Belonging ; Irgat, Mustafa = Irgat, Mustafa ; Kimlik = Identity ; Türk edebiyatı = Turkish literature ; Yeni Türk edebiyatı = New Turkish literature ; Şairler = Poets ; Şiir = Poem

Özet:
Mustafa Irgat, şiir serüvenine başladığı 1970 yılından vefat ettiği 1995 yılına kadar ortaya koyduğu şiirlerle uç bir noktada yer almıştır. İkinci Yeni etkisinde ve ötesinde bir şiir geliştiren Mustafa Irgat, 1970'li yılların şiirinde görünmeye başlar. 1970 Kuşağı içerisinde şiir yazmayı ve yayımlamayı sürdüren Mustafa Irgat, 1980 Sonrası şiirde de etkinlik gösterir. Şair kimliğinin oluşmaya başladığı 1970'li ve 1980'li yılların genel edebiyat ortamından etkilenmeyerek özgün ve özerk bir şiir ortaya koyar. İlk şiirlerinden itibaren kendi tarzını oluşturan Mustafa Irgat, ne 70 Kuşağına ne de 80 Kuşağına bağlı kalmayarak Ece Ayhan'ın "sivil şiir", "sıkı şiir" diye tanımladığı türden bir şiir yazmıştır. Aykırı duruşuyla dikkatleri çeken Mustafa Irgat, hayatı boyunca yaşadığı aidiyet ve kimlik sorunsallığı neticesinde aidiyetsiz bir kimliği benimser. Aidiyet ve kimlik kavramları; felsefe, psikoloji, sosyoloji gibi pek çok alana etki etmiş kavramlardır. Edebiyatta ise bireysel yönden ön plan çıkmış olup, varoluş meselesi ile desteklenerek ele alınmıştır.
Aidiyet ve kimlik kavramları, Mustafa Irgat'ın şiir anlayışını etkileyen önemli kavramlardır. Özellikle hayatı temel alındığında yaşadığı varoluşsal çatışmalar, onun aidiyetsiz bir kimliği benimsemesine etken olmuştur. Bunun sonucunda inşa ettiği aidiyetsiz kimliği; dilini, edebi ve fikri yönünü etkilemiştir. Nitekim aidiyetsiz kimlik kavramı, Mustafa Irgat şiirinin ana izleğini oluşturur. Mustafa Irgat, şiirlerinde aidiyetsiz kimlik kavramını ön plana çıkarmış ve bu kavram çerçevesinde bir şiir dünyası kurmuştur. Mustafa Irgat'ın şiirlerinde iktidar karşıtlığı net bir şekilde görülmektedir. Onun iktidarla yaşadığı çatışma, aidiyet ve kimlik kavramlarıyla bağlantılıdır. Nitekim Mustafa Irgat, iktidarla yaşadığı çatışma sonucunda aidiyetsiz bir kimliğe bürünmüş ve şiirlerinde de iktidarla hiçbir ilişkisi olmayan aidiyetsiz kimlikleri işlemiştir. Aidiyetsiz bir kimliği benimseyen Mustafa Irgat, dilin aidiyetlerine de dâhil olmaz. Yerleşik dilin tüm kurallarını bozarak kendi şiir dilini kurar. Bu çalışmada, Mustafa Irgat'ın şiirlerindeki aidiyetsiz kimlik kavramının kullanım hususiyetleri ve şiir dilinin irdelenmesi amaçlanmıştır. Bu doğrultuda Mustafa Irgat'ın şiirleri, aidiyetsiz kimlik kavramı ekseninde değerlendirilmiş ve şiir dilinin felsefi arka planı ortaya konulmuştur.

Abstract:
Mustafa Irgat's poems were at their most intense from 1970, the beginning of his poetry career, until his death in 1995. Mustafa Irgat, a poet who developed a poem under the influence of the İkinci Yeni and beyond, appears in 1970s poetry. Mustafa Irgat was still active in poetry after 1980, having continued to produce and publish poems during the 1970 Generation. He composes an original and independent poem, unaffected by the broader literary climate of the 1970s and 1980s when his poet identity was forming. Mustafa Irgat, who developed his style from his earliest poems, did not belong to the 70th or 80th Generations and authored a type of poem that Ece Ayhan described as "civil poetry," or "strict poetry." Mustafa Irgat takes a non-belonging persona as a result of the challenge of belonging and identification he has experienced throughout his life, attracting attention with his deviant posture. Belonging and identity are notions that have inspired a wide range of disciplines, including philosophy, psychology, and sociology. In literature, on the other hand, the individual aspect has emerged, and it has been addressed by bolstering the issue of existence. 
Mustafa Irgat's interpretation of poetry is influenced by essential notions such as belonging and identity. He adopted a non-belonging identity as a result of his existential struggles, especially when his life was utilized as a basis. As a result, his language, literary, and intellectual qualities were influenced by his unaffiliated identity. The concept of identity without belonging is, in fact, the central theme of Mustafa Irgat's poetry. Mustafa Irgat's poems introduced the issue of identification without belonging to the foreground, establishing a poetry universe around it. Mustafa Irgat's poems are full of anti-authoritarian sentiment. His struggle with authority is intertwined with ideas of belonging and identity. In truth, Mustafa Irgat adopted a non-belonging identity as a result of his fight with authority, and he explored unaffiliated identities that had nothing to do with power in his poems. Mustafa Irgat does not belong to the language's assets because he takes an unaffiliated identity. He creates his own poetic language by breaking all of the rules of the established language. The purpose of this study is to look at how the concept of unaffiliated identification is used in Mustafa Irgat's poems, as well as the language of poetry. In this way, Mustafa Irgat's poems were assessed along the axis of the concept of unaffiliated identification, and the philosophical underpinnings of the poetic language were disclosed.