Yönetici adayı programlarının yönetici adayları ve diğer çalışanlara etkisi
Impact of the management trainee programs on the management trainees and the other employees
Yazar: YAĞMUR ASLAN
Danışman: PROF. DR. NİHAT ERDOĞMUŞ
Yıldız Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / İnsan Kaynakları Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Yetenek yönetimi = Talent management ; Yönetici adayları = Administrator candidate ; Yönetici adayı programları = Management trainee programs ; Yönetici geliştirme = Manager development ; Yönetici yetiştirme = Manager training ; Çalışanlar = Workers

Özet:
İşletmelerin geleceği ile ilgili kritik kararlarda söz sahibi olan yöneticilerin örgüt kültürüne uygun bir şekilde içten yetiştirilmesi ihtiyacı "Yönetici Adayı Programları"nın ortaya çıkmasını sağlamıştır. İlgili programlar kapsamında sınırlı sayıda üstün nitelikli ve yüksek potansiyelli yeni mezun örgüte kazandırılmakta, bu doğrultuda işbaşı yapan çalışanlara farklı yan haklar ve kazanımlar sunulmaktadır. 
Bu çalışma, yönetici adayı programlarının program katılımcıları ve program dışı diğer çalışanlar üzerindeki etkisini anlamaya yönelik bir çalışmadır. Çalışmada göreli yoksunluk ve örgütsel adalet teorileri temel alınmıştır. Çalışmaya teknoloji, banka, ilaç ve hızlı tüketim sektörlerinden yönetici adayı ve program dışı çalışanlardan oluşan 19 katılımcı dahil edilmiştir. Çalışmada veri toplama tekniği olarak mülakat tekniği ve yarı yapılandırılmış form kullanılmıştır. Nitel araştırma yöntemlerinden fenomenolojik analiz deseni kullanılarak veriler analiz edilmiştir. İki araştırmacı tarafından tekrarlanan sabit ifadeler tespit edilmiş, bu ifadeler kavramsallaştırılarak uygun temalar haline getirilmiştir. Bu doğrultuda analizi sağlanan bulgular yorumlanmıştır.  
Bireysel ve örgütsel faktörler doğrultusunda çalışanların yönetici adayı programlarına karşı algısı farklılaşmaktadır. İlgili program içeriği oluşturulurken hak ve kazanım boyutunda diğer çalışanlar ile denge kurulan ve örgüt içi iletişimi doğru şekilde gerçekleştirilen işletmelerde yönetici adayı programlarına bakış açısı olumlu ve destekleyicidir. Yönetici adaylarının kurum içerisinde başarılı olma ve yüksek performans sergileme baskısı hissettikleri, bu nedenle örgütsel adalet algılarının süreçler doğrultusunda oluştuğu tespit edilmiştir. Diğer çalışanların ise hak ve kazanım karşılaştırmaları sonucunda yoksunluk duygusu hissedebildikleri, bu nedenle örgütsel adalet anlayışlarının sonuçlar ve çıktılar doğrultusunda oluştuğu araştırmanın temel bulgusudur.

Abstract:
The need to develop outstanding managers internally in accordance with organizational culture has led to the emergence of management trainee programs. Within the scope of the program, a limited number of high-quality and high-potential new graduates are recruited to the organizations. Personnel engaged in this program are provided with privileges such as different training opportunities and benefits compared to other employees.
In this study, the impact of the management trainee programs on the participants and the other employees regarding the organizational justice and relative deprivation theories has been determined by using the qualitative research method. Within the scope of the study; face-to-face and online interviews were conducted with 19 participants from the technology, banking, pharmaceutical, and FMCG sectors. The semi-structured form was used as the data collection technique.
The data were analyzed by using the phenomenological analysis pattern of qualitative research methods. Repetitive expressions have been identified by two researchers, then these expressions are conceptualized and categorized and arranged in accordance with the theme. In this context, the findings of the analysis were interpreted.
In line with individual and organizational factors, the perception of the management trainee differs. In the establishment of the relevant program content, the balance of rights and acquisitions with the other employees and the correct communication within the organization, the perspective of management trainee programs is positive and supportive. It has been determined that management trainees feel the pressure to be successful and exhibit high performance within the organization and therefore, organizational justice perceptions are formed in line with the processes. It is the main finding of the study that the other employees may feel deprivation as a result of the comparison of benefits, and that their understanding of organizational justice is formed according to the results and outputs.