Erzurum ve Sakarya illerinde faaliyet gösteren çiftliklerde yetiştirilen gökkuşağı alabalığının omega-3 yağ asidi içeriği bakımından incelenmesi
Investigations on omega-3 fatty acid content of rainbow trout cultured in different farms from Erzurum and Sakarya provinces
Yazar: HİLAL BAYIR
Danışman: PROF. DR. MURAT ARSLAN
Atatürk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Su Ürünleri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Su Ürünleri = Aquatic Products

Özet:
Bu çalışmada Erzurum ve Sakarya illerinde faaliyet gösteren çiftliklerde yetiştirilen gökkuşağı alabalığının (Oncorhynchus mykiss) omega-3 yağ asitleri (ekozapentaenoik asit; 20:5n-3; EPA ve dokozahekzaenoik asit; 22:6n-3; DHA) içeriği bakımından incelenmesi amaçlanmıştır. Erzurum ilinde 13, Sakarya ilinde ise 15 çiftlikten ağırlığı 250-300 g olan 3'er adet balık temin edilerek filetoları ayrılmıştır. Elde edilen filetoların yağ ve yağ asidi içeriği belirlenmiştir. Filetoların omega-3 yağ asidi içeriği (EPA+DHA) tespit edildikten sonra, Uluslararası Lipit ve Yağ Asidi Çalışmaları Cemiyetinin (ISSFAL) insan tüketimi için önerdiği haftalık 3,5 g EPA+DHA miktarı baz alınarak, her çiftlik için bir haftada tüketilmesi gereken fileto ve canlı balık miktarı hesaplanmıştır. Her iki ilde faaliyet gösteren çiftliklerden alınan balıklarda fileto randıman oranı %52 olarak tespit edilmiştir. Erzurum ilindeki çiftliklerden alınan balıkların fileto yağ oranı ortalama %2,7±1,7 olarak hesaplanırken, bu oran Sakarya ili için %3,4±2,1 olarak tespit edilmiş olup ortalamalar arasında önemli bir fark bulunmamıştır (P>0,05). EPA+DHA miktarı Erzurum ve Sakarya'dan alınan balıkların filetosu için sırasıyla ortalama 236,2±91,8 ve 193,8±75,1 mg/g yağ olarak tespit edilmiş olup iki il arasında önemli bir fark bulunmamıştır (P>0,05). ISSFAL'ın önerdiği haftalık 3,5 g EPA+DHA miktarını karşılayabilmek için tüketilmesi gereken fileto ve canlı balık miktarları Erzurum ve Sakarya illerinde faaliyet gösteren çiftlikler için sırasıyla 714±215, 896±590 g ve 1374±413, 1723±1135g olarak hesaplanmış olup, iller arasındaki fark istatistik olarak önemli bulunmamıştır (P>0,05). Mevcut sonuçlara göre, yeterli miktarda EPA+DHA alabilmek için Erzurum ve Sakarya'da faaliyet gösteren çiftliklerden temin edilecek balıklardan haftada 2 veya 3 kez tüketilmesi gerekmektedir.

Abstract:
The present work investigates the omega-3-fatty acids (eicosapentaenoic acid; 20:5n-3; EPA and docosahexaenoic acid; 22:6n-3; DHA) contents of rainbow trout (Oncorhynchus mykiss) reared in different farms operating in Erzurum and Sakarya provinces. Three fish from each farm (13 farms for Erzurum; 15 farms for Sakarya), weighting 250-300 g, were collected and fillets were separated for further analysis. Fat and fatty acid contents of the fillets were determined. After detecting the omega-3 fatty acids (EPA+DHA) and lipid contents of the fillets, the amount of fillets and whole fish required to obtain weekly intake of 3.5 g EPA+DHA suggested by International Society for the Study of Fatty Acids and Lipids (ISSFAL) for human consumption were calculated for each farms. The fillet yield was 52%in all circumstances. While the lipid content of the fillet of the fish from the farms operating in Erzurum was 2.7%±1.7, fillets from Sakarya had 3.4%±2.1 lipids, with no significant difference between two provinces (P>0.05). The amount of EPA+DHA for the fillets of fish obtained from Erzurum and Sakarya were determined as 236.2±91.8 and 193.8±75.1 mg/g fat, respectively, with no significant difference between the two provinces (P>0.05). The amount of fillets and whole fish required to obtain weekly intake of 3.5 g EPA+DHA suggested by ISSFAL were calculated as 714±215, 896±590 g and 1374±413, 1723±1135 g for Erzurum and Sakarya, respectively, with no significant difference between two provinces (P>0.05). Based on the present results, required EPA+DHA for healthy purposes could be obtained by consuming the fish from the farms operating in Erzurum and Sakarya approximately two or three times a week depending on the portion size.