Ayn Rand'ın objektivizm felsefesi üzerine bir değerlendirme
An evaluation on Ayn Rand's philosophy of objectivism
Yazar: SERKAN ŞÜKRÜ YILDIRIM
Danışman: PROF. DR. HAKAN GÜNDOĞDU
Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Felsefe Ana Bilim Dalı / Felsefe Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Felsefe = Philosophy
Dizin: Ahlak = Morality ; Akıl = Reason ; Bencillik = Egoizm ; Görev = Duty ; Kapitalizm = Capitalism ; Mistisizm = Mysticism ; Nesnelcilik = Objectivism ; Rand, Ayn = Rand, Ayn ; Özdeşlikler = Identities ; Özgecilik = Altruism

Özet:
Bu doktora tezinde Ayn Rand'ın (1905-1982) objektivizmi incelenmiş, argümanlarının ulaştığı sonuçları destekleyip desteklemediği üzerine değerlendirmeler yapılmıştır. Rand, objektivizm'i akla, mantığa ve insan tabiatının gereklerine dayandırarak temellendirir; bu nedenle de onun insan hayatına rehberlik edebilecek bir felsefe olduğunu öne sürer. Bu doğrultuda, objektivizmin neliğine ve temel problem alanlarına ilişkin kendi sistematik tanımlarını ortaya koyar. Objektivist sisteminin unsurlarını ontoloji, epistemoloji, etik, politika ve sanat olarak belirler. Objektivist felsefesinin bir ögesi olan metafizik, evrenin doğasını bir bütünlük olarak inceleyen felsefenin alt bölümüdür. Epistemoloji; kaynakları ve onaylamaları dâhil olmak üzere bilginin temel doğasını araştırır. Etik, temel erdemin akıl olarak görüldüğü ve en yüksek ahlaki amacın, bencil mutluluğun peşinden gitmek olarak belirlendiği alandır. Politikada bireyciliği ele alan tek sistem olduğu iddia edilen kapitalizm temellendirilmeye çalışılır. Sanat ise insanın kendine ve varlığına ilişkin temel görüşünü somut hâle getirebildiği bir etkinlik olarak değerlendirilir. Ayn Rand'ın Objektivist felsefesinin tüm bu sözü edilen bileşenleri arasında sistematik ve bütünleşik bir bağlantı mevcuttur. Bu çalışmada Ayn Rand'ın objektivizminde haklı bulduğumuz düşünceleri belirttiğimiz gibi onun olgulara dayandığını ileri sürdüğü objektivizmini temellendirme noktasında yaşadığı problemleri de ortaya koyduk.

Abstract:
In this doctoral dissertation, Ayn Rand's (1905-1982) objectivism is examined, and evaluations are made on whether her arguments supported the conclusions she reached. Rand grounds objectivism on reason, logic, and the necessities of human nature; therefore, she argues that it is a philosophy that can guide human life. Accordingly, she suggests her systematic definitions for what objectivism is and its main problem areas. She determines the elements of the objectivist system as ontology, epistemology, ethics, politics, and art. Metaphysics, an element of objectivist philosophy, is a subsection of the philosophy that examines the nature of the universe as a whole. Epistemology explores the fundamental nature of knowledge, including its resources and affirmations. Ethics is the field in which the fundamental virtue is seen as reason, and the highest moral aim is determined as the pursuit of selfish happiness. In politics, capitalism, which is claimed to be the only system that deals with individualism, is tried to be grounded. On the other hand, art is considered an activity in which a person can embody his basic view of himself and his existence. There is a systematic and integrated connection between all those components of Ayn Rand's objectivist philosophy. In this study, we have stated the thoughts that we find justified in Ayn Rand's objectivism, as well as the problems she experienced in grounding her objectivism, which she claims has a factual perspective.