Smyrna Agora Bazilikası
Agora Basilica of Smyrna
Yazar: BURAK YOLAÇAN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. AKIN ERSOY
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Arkeoloji Ana Bilim Dalı / Klasik Arkeoloji Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2013
Konu: Arkeoloji = Archeology
Dizin: Agora = Agora ; Bazilika = Basilica ; Klasik Roma mimarisi = Classical Rome architecture ; Mimari özellikler = Architectural characteristics ; Roma Dönemi = Roman Period ; Smyrna = Smyrna

Özet:
Batı Anadolu?da Roma mimarlığının anıtsal örneklerinden biri olan Smyrna Agora Bazilikası Smyrna Antik Kentinin Agorasında bulunmaktadır. Bir Roma sivil bazilikası olan yapı idari ve ticari fonksiyonlarının yanında aynı zamanda bir prestij yapısıdır. 170 metre uzunluğu, 29 metre genişliği ve 20 metre yüksekliğiyle Smyrna Agorasının hem mimari hem de düşünsel anlamda odağı konumunda olan yapı kendine özgü birçok özellik sergilemektedir. Bir bodrum kat üstünde 3 kat yükselen yapının 4 galerili olan bodrum katı temel olarak bir teras işlevi görmektedir. Agora avlu alanı ile ilişkisi çok kısıtlı olan bodrum kat daha çok Kuzey Cadde ile ilişkidedir. Yapının 1. katı 3 neften oluşmaktadır. Yan neflerden daha geniş ve yüksek bırakılmış olan orta nef yapının içinde bir odak noktası oluşturarak dikkati batı taraftaki tribunalis?e yöneltmektedir. Yan nefler üzerinde yer alan 2. katlar hem yapı içindeki kullanım alanın arttırmak hem de agora avlu alanı için bir seyir terası yaratmak için kullanılmıştır.Orta nefi sınırlayan kırmızı renkli sütunlar ve aralarında bulunan kemerler ile iç mekanında görsel bir karşıtlık yaratılan yapı dış görünüşü ile de agoradaki diğer yapılardan ayrılır; orta bölümünde bulunan propylon ile vurgulanan yapı süsleme özellikleri ile de diğer yapılardan ayrı bir şekilde vurgulanmıştır.Roma mimarisinin bir ürünü olan bazilika yapılarının Anadolu?daki gelişimi açısından önemli bir durak noktası olan Smyrna Agora Bazilikası Asyatik bazilikaların tarihsel ve mimari gelişimi açısından çok değerli bilgiler vermektedir.  Yapı, M.S. 178 yılında bodrum katına eklenen kemerli bir altyapı ile yükseltilebilmiştir ve şu anda alanda görülen yapıya ait kalıntılar M.S. 178 depremi sonrası yapılan imalata ait olmasına rağmen yapının tarihi M.Ö. 3. yy?a kadar gitmektedir.



Anahtar Kelimeler: Bazilika, Sivil Bazilika, Smyrna, Agora, Roma Mimarlığı

Abstract:
Agora Basilica of Smyrna, one of the monumental examples of Roman Architecture in Western Anatolia, is found on the northern side in the Agora of Smyrna. Basilica?s main function is juridical and commercial however it is also a prestige building.Basilica, 170 meters long, 29 meters wide and 20 meters high, is the main focal point in the agora; both  architecturally and intellectually. Building rises 3 stories on top of a basement floor with 4 galleries; basement floor?s main function is to serve as a platform. Basement floor?s connection with the agora courtyard is limited; its connection with the North Street is more pronounced. First floor of the building consists of 3 galleries. Central nave, wider and higher than side naves, directs the attention to the tribunalis on the west end of the central nave. Second floors over side naves are used to create additional space inside the building as well as serving as balconies to the agora courtyard.
With its central nave?s red coloumns and arches between those coloumns a contrast has been created inside the building. The propylon and the decoration of the building façade serve to separate the basilica from other buildings in the agora.
Agora Basilica of Smyrna provides us with valuable information in the historical and architectural development of Asiatic Basilicas which are derived from the Western Basilicas.Building has been raised on top of arches in the basement floor after the earthquake in A.D. 178. and while the majority of the remains seen on site today are the result of the rebuilding phase after the earthquake in A.D. 178 building itself dates back to 3. century B.C.



Keywords: Basilica, Civil Basilica, Smyrna, Agora, Roman architecture