Obstrüktif uyku apne sendromu ve ölümcül kardiyovasküler olay riski arasındaki ilişki
Association between obstructive sleep apnea syndrome and risk of fatal cardiovascular events
Yazar: SELMA TÜRKER
Danışman: DOÇ. DR. CÜNEYT ARDIÇ
Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Anketler = Questionnaires ; Kalp hastalıkları = Heart diseases ; Kalp yetmezliği = Heart failure ; Kardiyovasküler hastalıklar = Cardiovascular diseases ; Kardiyovasküler sistem = Cardiovascular system ; Risk faktörleri = Risk factors ; Uyku apne sendromları = Sleep apnea syndromes ; Ölçekler = Scales

Özet:
Amaç: Bu çalışmada, SCORE algoritması kullanılarak hesaplanan ölümcül kardiyovasküler olay riski
ile STOP-BANG anketi kullanılarak gruplandırılan obstrüktif uyku apne sendromu riski arasındaki
ilişkiyi incelemek amaçlanmıştır.
Gereç-Yöntem: Tanımlayıcı tipteki bu araştırma, Rize Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi Eğitim ve
Araştırma Hastanesi Aile Hekimliği polikliniğine 40 ve 70 yaş arasındaki 262 katılımcı ile
gerçekleştirilmiştir. Katılımcılara poliklinik ziyareti esnasında STOP-BANG anketi uygulanmış ve
SCORE algoritması kullanılarak kardiyovasküler hastalık riskine göre bireyler kategorize edilmiştir.
Bulgular: Çalışmamızda, katılımcıların SCORE puanı ile STOP-BANG skorları arasında pozitif
yönde, orta kuvvette bir ilişki saptanmıştır (r=0,617 p<0,001). SCORE algoritması katılımcıların
çeşitli sosyodemografik özellikleri (cinsiyet, medeni durum, yaşanılan yer, eğitim durumu, sigara,
alkol kullanımı, yaş, çocuk sayısı, hipertansiyon), antropometrik ölçümleri(boy, kilo, vücut kitle
indeksi, bel çevresi, boyun çevresi, sistolik ve diyastolik kan basıncı), laboratuvar değerleri (açlık kan
şekeri, üre, kreatinin, glomerüler filtrasyon hızı, ürik asit, total kolesterol, trigliserit, HDL-K, LDL-K,
sodyum, CRP, demir, demir bağlama kapasitesi, ferritin, TSH, HbA1c, WBC, monosit, RBC,
hemoglobin, hematokrit, platelet), laboratuvar parametre oranları (total kolesterol/HDL-K,
trigliserit/HDL-K, LDL-K/HDL-K, monosit/HDL-K, nötrofil/HDL-K, platelet/lenfosit,
lenfosit/monosit, CRP/albümin) ve çeşitli indekslerle (visseral adipozite indeksi, lipit birikim ürünü,
indeksi) ilişkili bulunmuştur (p<0,05). Oluşturulan lineer regresyon modelinde SCORE puanını
tahmin etmede; yaş, cinsiyet, alkol kullanımı, üre, kreatinin, glomerüler filtrasyon hızı, demir
değerleri, lenfosit/ monosit oranı ve platelet/ lenfosit oranı etkili bulunmuştur. Ayrıca yapılan ROC
analizi sonucunda SCORE≥10 olma durumunu öngörmede; optimum Glomerüler filtrasyon eşik
değeri 94,5 mL/dk/1,73 m2(duyarlılık %68,5/özgüllük %69,2), optimum açlık kan şekeri eşik değeri
97,5 (duyarlılık %72,3/özgüllük %76,9), optimum HbA1c eşik değeri 5,85 (duyarlılık %80,8/özgüllük
%78,3) olarak bulunmuştur.
Sonuç ve Öneriler: Sağlık sistemi ile ilk temas noktası olan aile hekimliği uzmanlarının, obstrüktif
uyku apnesi sendromu açısından sorgulayıp riskli olduğunu saptadığı hastaları, kardiyovasküler
hastalık risk faktörleri açısından da ele almaları gerekir. Kardiyovasküler hastalık açısından riskli
bulunan hastalarda değiştirilebilir risk faktörleri tekrar değerlendirilmelidir. Primer koruma
kapsamında tıbbi müdahalelerin uygulanmasıyla, kardiyovasküler hastalığa bağlı mortalitenin
azaltılması yönünde önemli adımlar atılmış olur. Böylelikle aile hekimliği temel ilkelerinden olan
kapsamlı bakım ilkesinin gerekleri yerine getirilir. Uygulanan bu tutum; hastanın bir bütün olarak ele
alınıp, koruyucu sağlık hizmetleri kapsamında da değerlendirilmesine olanak sağlar.
Anahtar kelimeler: Obstrüktif uyku apne sendromu, kardiyovasküler hastalık risk faktörleri,
SCORE, STOP-BANG anketi

Abstract:
Objective: In this study, it was aimed to examine the relationship between the risk of fatal
cardiovascular events calculated using the SCORE algorithm and the risk of obstructive sleep apnea
syndrome grouped using the STOP-BANG questionnaire.
Materials and Methods: This descriptive study was conducted in Rize Recep Tayyip Erdogan
University Training and Research Hospital Family Medicine outpatient clinic with 262 participants
between the ages of 40 and 70. The STOP-BANG questionnaire was applied to the participants during
the outpatient clinic visit and the individuals were categorized according to the risk of cardiovascular
disease using the SCORE algorithm.
Results:In our study, a positive, moderately strong correlation was found between the SCORE scores
and the STOP-BANG scores of the participants (r=0.617 p<0.001). The SCORE algorithm is
associated with various sociodemographic characteristics of the participants (gender, marital status,
place of residence, educational status, smoking, alcohol use, age, number of children, hypertension),
anthropometric measurements (height, weight, body mass index, waist circumference, neck
circumference, systolic and diastolic blood pressure), laboratory values (fasting blood glucose, urea,
creatinine, glomerular filtration rate, uric acid, total cholesterol, triglyceride, HDL-C, LDL-C, sodium,
CRP, iron, ferritin,TSH, HbA1c, WBC, monocytes, RBC, hemoglobin, hematocrit, platelet),
laboratory parameter ratios (total cholesterol/HDL-C,triglyceride/HDL-C,LDL-C/HDL-C,
monocytes/HDL-C,neutrophil/HDL-K,lymphocyte/monocyte,CRP/albumin), various indices (visceral
adiposity index, lipid accumulation product, index) (p<0,05). In estimating the SCORE score in the
linear regression model; Age, gender, alcohol use, urea, creatinine, glomerular filtration rate, iron
values were found to be effective. In addition, in predicting wsa found to be SCORE≥10 as a result of
the ROC analysis; optimum Glomerular filtration threshold 94.5 mL/min/1.73 m2 (sensitivity
68,5%/specificity 69,2%), optimum fasting blood glucose threshold 97.5 (sensitivity 72.3%/specificity
76.9%), optimum HbA1c threshold 5.85(sensitivity 80,8%/specificity 78,3%).
Conclusions: Family medicine specialists, should consider patients who are questioned and found to
be risky in terms of obstructive sleep apnea syndrome in terms of cardiovascular disease risk factors.
With the implementation of medical interventions within the scope of primary prevention, important
steps are taken towards reducing mortality due to cardiovascular disease.
Keywords:Obstructive sleep apnea syndrome, cardiovascular disease risk factors, SCORE, STOPBANG
questionnaire