Plazma destekli farklı tedavi protokollerinin dental eroziv lezyonlar üzerindeki etkisi
The impact of various plasma-assisted treatment protocols on dental erosive lesions
Yazar: SEVGİ YILMAZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖZGE KAM HEPDENİZ
Süleyman Demirel Üniversitesi / Diş Hekimliği Fakültesi / Restoratif Diş Tedavisi Ana Bilim Dalı
Derece: Diş Hekimliği Uzmanlık, 2022
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Azı dişleri = Molar ; Diş aşınması = Tooth abrasion ; Diş erozyonu = Tooth erosion ; Diş remineralizasyonu = Tooth remineralization ; Mikroskopi-elektron taramalı = Microscopy-electron scanning ; Plazma = Plasma ; Spektrometri = Spectrometry ; Tedavi = Treatment ; Tedavi planlama = Treatment planning ; Yüzey özellikleri = Surface properties

Özet:
Bu in vitro çalışmanın amacı, beş farklı remineralizasyon materyali ve non
termal atmosferik basınçlı plazma uygulamasının birlikte veya tek olarak
kullanımlarının erozyona uğramış diş mineleri üzerindeki etkisinin
değerlendirilmesidir.
Çalışmada 195 adet çekilmiş üçüncü molar dişlerin kökleri uzaklaştırıldı ve
bukkal yüzeyleri açıkta kalacak şekilde akrilik rezin içerisine gömüldü. Dişlerin açıkta
kalan bukkal yüzeylerine polisaj uygulandı. Bukkal mine yüzeyi üzerinde 4×4 mm'lik
bir alan oluşturuldu ve bu alan dışındaki yüzeyler çift kat tırnak cilası ile örtülendi.
Örnekler rastgele olacak şekilde 13 gruba ayrıldı (n=15). Gruplar; Grup 1: negatif
kontrol ve Grup 2: sadece erozyon uygulanan pozitif kontrol olmak üzere erozyon
siklusu boyunca uygulanacak remineralizasyon materyali ve plazma uygulamasına
göre belirlendi. Çalışmada remineralizasyon materyali olarak Nupro Novamin içerikli
profilaksi patı, Elmex Sensitive Professional Repair&Prevent, Credentis Curodont
Protect, Heydent H-Nanoseal ve Prevdent Desensident kullanıldı. Örneklerin Vickers
mikrosertlik ölçümleri başlangıç, 2 dk'lık asit uygulamasını içeren başlangıç erozyonu
sonrası ve erozyon siklusu sonrası olmak üzere üç kere tekrarlandı. Erozyon siklusu 5
gün boyunca günde 6 kez uygulandı. Erozyon siklusu süresince örneklere sitrik asit ve
remineralize edici materyaller uygulandı. Plazma içeren gruplarda plazma uygulaması,
siklusun ilk günü ilk asit atağından sonra 5 dk olacak şekilde gerçekleştirildi. Örnekler
sitrik asit ve remineralizasyon ajanı uygulaması dışında kalan sürede yapay tükürük
içerisinde bekletildi. Erozyon siklusu sonrası örneklerin yüzey morfolojisi atomik
kuvvet mikroskobu ve taramalı elektron mikroskobu ile, elementel kimyasal bileşimi
enerji dağılım spektrometresi ile analiz edildi. Vickers mikrosertlik verilerinin
istatistiksel değerlendirmesinde Kolmogorov Smirnov ve Shaphiro Wilk testleri ile
Varyans analizi (ANOVA) ve Bonferroni analizi kullanıldı (p<0,05).
Mikrosertlik testleri sonuçları değerlendirildiğinde, erozyon siklusu sonrası
tüm grupların negatif kontrol grubu olan Grup 1'den istatistiksel olarak anlamlı
derecede düşük mikrosertlik değerleri sergilediği belirlendi (p<0.05). Grup 2'ye ait
mikrosertlik değerlerinin Grup 9 ve Grup 12'ye ait mikrosertlik değerlerine oranla
istatistiksel olarak anlamlı düzeyde daha az olduğu gözlendi(p<0.05). Çalışmada
kullanılan remineralizasyon materyallerinin plazma ile birlikte kullanımlarının tek
başlarına kullanımlarına oranla istatistiksek olarak anlamlı olmayan daha yüksek
mikrosertlik değerleri göstediği tespit edildi (p >0.05).
Pürüzlülük değerleri incelendiğinde, en yüksek değer Nupro Novamin içerikli
profikalsi patı materyalinin uygulandığı Grup 3'de elde edilirken, en düşük pürüzlülük
değeri negatif kontrol grubu olan Grup 1'de elde edildi. Prendent Desensident
materyalinin uygulandığı Grup 7 dışında remineralizasyon materyallerinin tek başına
uygulandığı grupların (Grup 3-6) yüzey pürüzlülükleri değerlerinin, remineralizasyon
ajanlarının plazma ile kombine kullanıldığı gruplara (Grup 9-13) oranla daha yüksek
olduğu gözlendi.
Tarayıcı elektron mikroskobu analizi sonucunda Grup 2'de belirgin bir
demineralizasyon görüntüsü izlendi. Remineralizasyon materyali ve plazma
uygulaması yapılan tüm örneklerde demineralizasyon görüntüsünün farklı oranlarda
örtülendiği görüntüler ile karşılaşıldı. Örneklerin, yüzey enerji dağılım spektrometresi
analizi sonuçları, Grup 3'de en yüksek kalsiyum oranı değerlerini, Grup 2'de ise en
düşük kalsiyum değerlerini gösterdi. Flor oranının tüm gruplar arasında Grup 10'da
en yüksek oranı sergilediği görüldü. Gruplar arasında karbon oranları kıyaslandığında;
Grup 2'de Grup 10 dışındaki gruplardan daha yüksek oranda karbon oranı belirlendi.
Grup 8'de karbon oranının kontrol grupları olan Grup 1 ve Grup 2'ye kıyasla oldukça
düşük olduğu, oksijen ve kalsiyum oranının ise yüksek olduğu gözlendi.
Bu çalışmanın sınırları içerisinde; Novamin, arginin, P11-4,
floroaluminokalsiyum silika, nanohidroksiapatit ve plazma uygulamalarının erozyon
lezyonlarında remineralize edici bir etki sergileyebildiği söylenebilir. Plazma
uygulamasının remineralizasyon materyallerinin etkilerini olumlu yönde etkilediği
sonucuna varılabilir.

Abstract:
The aim of this in vitro study is to evaluate the effect of five different
remineralization materials and non-thermal atmospheric pressure plasma application
either used together or alone on eroded tooth enamel.
In the study, the roots of 195 extracted third molar teeth were removed and
embedded in acrylic resin with their buccal surfaces exposed. The exposed buccal
surfaces of the teeth were polished. A 4×4 mm area was created on the buccal enamel
surface and the surfaces outside this area were covered with a double layer of nail
polish. The samples were randomly divided into 13 groups (n=15). According to the
remineralization material and plasma application to be applied throughout the erosion
cycle, groups were determined as Group 1: negative control and Group 2: positive
control with erosion only. Remineralization materials used in the study included Nupro
Sensodyne prophylaxis paste with NovaminNupro, Elmex Sensitive Professional
Repair&Prevent, Credentis Curodont Protect, Heydent H-Nanoseal and Prevdent
Desensident. Vickers microhardness measurements of the samples were repeated three
times: the initial 2-minute acid application, post-initial erosion, and post-erosion cycle.
The erosion cycle was applied 6 times a day for 5 days. During the erosion cycle, citric
acid and remineralizing materials were applied to the samples. Plasma administration
in plasma-containing groups was carried out for a duration of 5 minutes after the first
acid attack on the first day of the cycle. Apart from the period when citric acid and
remineralization agent were applied, the samples were kept in artificial saliva. After
the erosion cycle, the surface morphology of the samples was analysed by atomic force
microscopy and scanning electron microscope, and their elemental chemical
composition was analysed by energy dispersive spectrometry. Kolmogorov Smirnov
and Shapiro Wilk tests, analysis of variance (ANOVA) and Bonferroni analysis were
used for statistical evaluation of Vickers microhardness data (p<0.05).
When the results of microhardness tests were evaluated, it was determined that,
after the erosion cycle, all groups showed, at a statistically significant level, lower
microhardness values than Group 1, the negative control group (p<0.05). It was
observed that the microhardness values of Group 2 were, at a statistically significant
level, lower than the microhardness values of Group 9 and Group 12(p<0.05). It was
determined that the use of remineralization materials together with plasma showed, at
a statistically insignificant level, higher microhardness values compared to their
individual use (p >0.05).
The analysis of the roughness values indicated that the highest value was
obtained in Group 3 where the prophylactic paste material containing Nupro Novamin
was applied, while the lowest roughness value was obtained in Group 1 which was the
negative control group. It was observed that the surface roughness values of the groups
in which the remineralization materials were applied individually (Group 3-6) were
higher than the groups in which the remineralization agents were used in combination with plasma (Group 9-13), except for Group 7 where the Prendent Desensident
material was applied.
As a result of scanning electron microscope analysis, a distinct
demineralization image was observed in Group 2. In all samples where
remineralization material and plasma were applied, images were obtained where
demineralization image was covered at different rates. The results of the surface
energy dispersive spectrometry analysis of the samples showed the highest calcium
values in Group 3 and the lowest calcium values in Group 2. Of all groups, the highest
fluorine ratio was determined in Group 10. The comparison of the carbon ratios
between the groups suggested that the carbon ratio determined in Group 2 was higher
than all groups with the exception of Group 10. It was observed that the carbon ratio
in Group 8 was quite low compared to the control groups, Group 1 and Group 2, while
the oxygen and calcium ratios were higher.
Within the boundaries of this study, it can be said that novamin, arginine, P11-
4, fluoroaluminocalcium silica, nanohydroxyapatite and plasma applications can
exhibit a remineralizing effect in erosion lesions. It can be concluded that plasma
application positively impacts the effects of remineralization materials.