Taekwondo hakemlerine yönelik yıldırma (Mobbing) davranışlarının araştırılması
An examination of intimidation (Mobbing) experienced by taekwondo referees
Yazar: ÖZLEM ÇAKIR
Danışman: DOÇ. DR. GÜLSÜM BAŞTUĞ
Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Rekreasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Spor = Sports
Dizin: Hakemler = Arbitrators ; Hakemler-spor = Referees ; Mobbing = Mobbing ; Psikolojik istismar = Psychological maltreatment ; Taekwondo = Taekwondo

Özet:
Bu çalışma, Taekwondo hakemlerine yönelik yıldırma (mobbing) davranışlarının bazı değişkenlere göre incelenmesi amacıyla yapılmıştır. Araştırmanın örneklemini Türkiye Taekwondo Federasyonu'na bağlı aktif görev yapan 73 kadın, 157 erkek gönüllü (n:230) hakem oluşturmaktadır. Çalışmada araştırmacı tarafından Taekwondo hakemlerinin demografik değişkenlerini (cinsiyet, yaş, medeni durum, eğitim düzeyi, unvan, hakemlik süresi) belirlemek için kişisel bilgi formu kullanılmıştır. Hakemlerin (mobbing) yıldırma davranışlarına maruz kalma durumlarını belirlenmek için Hacıcaferoğlu (2014) tarafından geliştirilen "Salon Sporları Hakemlerine Yönelik Mobbing Ölçeği" kullanılmıştır. Araştırmada elde edilen verilerin analizi SPSS 23,0 istatistik paket programıyla test edilmiş ve analizlerde frekans, yüzde, std. Sapma, ortalama hesaplamaları, t-testi ve tekyönlü varyans analizi (ANOVA) kullanılmıştır. Analiz sonuçlarında 0,05 anlamlılık düzeyi dikkate alınmıştır.
Sonuç olarak, Taekwondo hakemlerinin yıldırma (mobbing) davranışlarına maruz kalma durumları ile yaş, cinsiyet, medeni durum, unvan ve meslek yılı arasında anlamlı farklılık bulunmamıştır. İstatistiksel olarak anlamlılık olmamasına rağmen, kadın hakemlerin erkek hakemlere oranla yıldırma davranışlarına daha fazla maruz kaldığı belirlenmiştir. Medeni durumu evli olmayan hakemlerin yıldırma davranışlarına evli olanlardan daha fazla maruz kaldığı, lisansüstü eğitim almış hakemlerin yıldırma davranışlarına maruz kalma ortalamalarının diğerlerine göre daha yüksek olduğu tespit edilmiştir. Hakemlik mesleğine yeni başlayan, tecrübesi az olan hakemlerin yıldırma davranışlarına daha az maruz kaldıkları, üst düzey müsabakaları yöneten uluslararası hakemlerin yıldırma davranışlarına daha fazla maruz kaldığı tespit edilmiştir. 
Anahtar Kelimeler: Taekwondo,  Hakem, Yıldırma (Mobbing).

Abstract:
Aim of that study is examine mobbing behaviors towards Taekwondo referees in terms of some variations. Sample of the study is active-working 73 female and 157 male (n:230) Taekwondo referees who are members of Turkey Taekwondo Federation. Personal Demographic form is used for learning demographic properties of referees such as gender, age, marital status, education, title, duration of profession). In order to determine mobbing conditions of referees, "Mobbing Scale for Hall Sports Referees" developed by Hacıcaferoğlu (2014) is used. Data gathered during the study was examined using SPSS 23,0 and results were tested using frequency, percentage, standard deviation, mean, t-test and ANOVA. 0,05 was accepted as level of significance. 
According to the results, it is seen that there is not a significant relationship between facing with mobbing and age, gender, marital status, title and duration of profession of participants. Despite the fact that it is not statistically significant, it is seen that female referees face with mobbing behaviors more comparing with males. It is seen that single participants face with mobbing more than married ones and referees with a degree of Master`s Thesis face with mobbing more comparing with others. It is also seen that referees who has few years at the profession face with lower level of mobbing comparing with experienced ones and referees participating in high-level and international matches face with more mobbing behaviors comparing with others. According to those results, it can be suggested that several studies must be held related with the topic, similar studies must be held at other branches, training programs about mobbing must be prepared and applied to trainers and sportmen-sportwomen, there must be activities increasing awareness at this topic and handbooks must be prepared.     

Keywords: Taekwondo, Referee, Mobbing