Hırvatistan'da tarih ders kitaplarında Osmanlı imajı
Ottoman image in croatian history textbooks
Yazar: MİRNA ZUNİC
Danışman: YRD. DOÇ. DR. MEHMET HACISALİHOĞLU
Yıldız Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı / Siyaset ve Uluslararası İlişkiler Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Tarih = History ; Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Ders programları = Curriculum ; Osmanlılar = Ottomans ; Stereotipler = Stereotypes ; İmaj yaratma = Image making

Özet:
Bu çalışmada Hırvatistan'da ders kitaplarında bulunan Osmanlı imajının değişkenliği ile ilgilenilmektedir. Ders kitaplarında var olan imajın konseptini saptayabilmek için iki farklı araştırma yöntemi kullanılmaktadır. İmajoloji ve ders kitabı araştırması, çalışmanın konusuna uygun olan metodolojik çözümü sağlamaktadır. İmajoloji bize, tarihi unutkanlığa karşı stereotiplerin bağışıklığını yaratan mekanizmaların türlerini sunmaktadır. Kuzey-güney, güçlü-zayıf, merkez-çevre mekanizmasının yanısıra stereotiplerin çift kutuplu özeliklerini de ele almak gerekir. Diğer tarafta, ders kitabı araştırması, çalışmada yer alması gereken yeni konuların, ders kitabının oluşum sürecinden görsel malzemelerin açıklanmasına kadar, spectrumunu incelemektedir. Bu metodolojik temele dayanarak 1946 yılından 2005 yılına kadar yayımlanan Hırvat ders kitaplarının analizi yer almaktadır. Analizlerde, bir dönemin tarihsel arka planı, dönemin eğitim sisteminin açıklanması, metin analizi, stereotip ve oto-stereotipin belirlenmesi ve görsel malzemelerin yorumlanmasına yer verilmektedir. Stereotipin veya imajin değişkenlik sürecini tanımlamak için bu faktörler arasında olan ilişkisinin saptanması bu analizlerin hedefidir. Sonuç olarak, söz konusu dönemlerde Osmanlı imajinin değiştiği görülmektedir. Ancak bu imajin yalnızca olumsuza doğru bir düşüş çizgisi şeklinde olmadığı ve bir bağlamda düşüş başka bir bağlamda da olumluya doğru bir yükseliş olduğu da gözlenmektedir. Günlük politikaların değişimine göre Osmanlı imajı bir nevi pekiştirme aracı olarak şekil değiştirmiştir.Anahtar kelimeler: İmajoloji, ders kitabı araştırması, Osmanlı imajı, Hırvat ders kitapları, stereotipler, oto-steroetipler.

Abstract:
This work aims to shed a light on the way Ottoman image in the Croatian textbooks shifted. Image studies and textbook research offered a methodological background appropriate for this subject. Image studies, on the one hand, provided a clear overview in mechanisms which are making stereotype immune to historical oblivion. North-south, strong-weak, central-periphery mechanisms go alongside with bipolar characteristics of stereotypes. On the other hand, textbook research opens a whole spectrum of new subjects that should be introduced in this work (from the writing of textbooks to the illustrations used in these books and their interpretations). According to this methodological background, the Croatian history text books used between 1946 and 2005 are analysed. The analyzes were dealing also with determination of historical background of a certain period, educational system in that period, texts analyses, stereotype and auto-stereotypes analyses as well as interpretation of visual solutions in the relevant books. The goal was to determine connection between all this factors, in order to illustrate the process of stereotyps or image variability. The study concludes that Ottoman image in text books kept changing within the mentioned period. However, it is understood that negative connotations of the Ottoman image were not descending in one straight line. Instead, the image seemed to have shifted accordingly as the political situation in Croatia changed throughout the period the study dealt with.Keywords: Image studies, textbook research, Ottoman image, Croatian textbooks, stereotypes, auto-stereotypes.