Göç yönetimi değil kamu yönetimi: Göç yönetimini yeniden düşünmek
Public administration, not migration management: Reconsidering migration management
Yazar: ŞENOL UZUN
Danışman: PROF. DR. BARIŞ ÖVGÜN
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı / Yönetim Bilimleri Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration ; Siyasal Bilimler = Political Science ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Göç yönetimi = Migration management ; Göçler = Migrations ; Göçmenler = Emigrants ; Kamu yönetimi = Public administration ; Yönetim = Management ; Yönetim sistemleri = Management systems

Özet:
Göç, herhangi bir nedenle insanların yaşadıkları mekânı değiştirerek kendilerine geçici veya daimi yeni bir yerleşim yeri edindikleri, sosyal, ekonomik, kültürel vb. çeşitli neticeleri olan ve bu bakımdan toplumların biçimlenmesine etkide bulunan dinamik bir olgudur. Göç hareketleri bakımından çağımıza damgasını vuran olay ise ulus devlet düzenin bir neticesi olan ve en az iki ulus devlet arasında cereyan eden uluslararası göç hareketleridir. Devlet sınırları arasındaki insan hareketlilikleri olarak uluslararası göçler, ulus devletlerin egemenlik, ülkesellik ve ulus unsurlarıyla; ekonomik ve toplumsal yapısıyla ve siyasetiyle yakından ilişkilidir. Bu durum uluslararası göç olgusunu ulus devletler için önemli bir yönetim konusu haline getirmektedir.

Çalışmada, tarihinin en yoğun göç hareketlerine maruz kaldığı ve farklı kategorilerden ülkede bulunan göçmen sayısının beş buçuk milyonu aştığı son on yıllık süreçte Türkiye'nin göç yönetimi ve politikaları konu edinilmektedir. Bu dönem yoğun ve karmaşık uluslararası göç hareketlerinin yanı sıra Türkiye'nin ilk kapsamlı göç kanunun yürürlüğe girmesi ve göç yönetiminden sorumlu ilk sivil ve uzmanlığa dayalı göç teşkilatının faaliyete geçmesi bakımından önem taşımaktadır. Bununla birlikte söz konusu dönem, uluslararası göçlere bağlı olarak ortaya çıkan yönetsel zorlukların aşılması noktasında başta hükümet, siyasi partiler ve akademi olmak üzere birçok aktörün Türkiye'nin göç yönetimi örgütlenmesine ilişkin uygun bir model arayışı içerisinde olması bakımından dikkat çekmektedir.

Türkiye'nin göç yönetiminin ve politikalarının sistem teorisi çerçevesinde analiz edildiği çalışmada, göç yönetimi örgütsel alanla sınırlandırılmayıp göç ve göçmenlerle ilgili tüm kurum, kuruluş, politika ve faaliyetleri içeren bir bütün olarak ele alınmaktadır. Göç yönetiminin bir kamu yönetimi meselesi olduğunun ileri sürüldüğü çalışmada, mevcut sistemden hareketle Türkiye'nin göç yönetimindeki boşluklar tespit edilmekte ve yönetimi geliştirme çabaları için önerilerde bulunulmaktadır.

Abstract:
Migration is people's changing their place of living and acquiring another temporary or permanent place of residence for any reason, and in this respect a dynamic phenomenon that has social, economic, cultural etc. consequences and an influence on the shaping of societies. One event that left a mark on our times in terms of migration movements is the international migration movements, which are a result of the nation-state order and take place between at least two nation-states.  International migration as a human movement across the state borders is closely related with the sovereignty, territoriality and nation elements of nation states as well as their economic and social structure and politics. This makes international migration phenomenon an important administration issue for nation states.

This study covers the migration management and policies of Turkey within the past decade, when it had to face the most intense migration movements in its history and the number of migrants with various status exceeded 5.5 million. This period is significant in terms of intense and complex international migration movements, as well as the enactment of Turkey's first comprehensive migration law and the founding of the first civilian and specialized migration institution responsible for migration management. However, the period in question is worth attention due to the fact that many actors, especially the government, political parties and academia are in search of a suitable model for Turkey's migration management organization that can overcome the administrative difficulties arising from international migration.

In this study, in which Turkey's migration management and policies are analyzed within the framework of systems theory, migration management is not viewed as limited to the organizational context, but tackled as a whole that involves all institutions, organizations, policies and activities relevant to migration and migrants. In this study, which argues that migration management is a public administration issue, gaps in Turkey's migration management are identified reviewing the current system and recommendations are made towards management improvement efforts.