Beş farklı nikel-titanyum döner eğe sisteminin yapay kanallarda şekillendirme etkinliklerinin karşılaştırılmalı olarak değerlendirilmesi
Comparative evaluation of the shaping ability of five different nickel-titanium rotary file systems in simulated canals
Yazar: ÖMER BİLGİN
Danışman: DOÇ. DR. DEMET ALTUNBAŞ
Sivas Cumhuriyet Üniversitesi / Diş Hekimliği Fakültesi / Endodonti Ana Bilim Dalı
Derece: Diş Hekimliği Uzmanlık, 2022
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Dental eğeler = Dental files ; Dental pulpa boşluğu = Dental pulp cavity ; Kullanıcı analizi = User analysis ; Kök kanal tedavisi = Root canal therapy

Özet:
Bu çalışmanın amacı, beş farklı NiTi döner eğe sisteminin yapay kanalları şekillendirme etkinliklerinin karşılaştırılmasıdır. 
Çalışmada 100 adet J şekilli kanala sahip şeffaf rezin blok, rastgele beş gruba ayrıldı (n=20). Grup 1 VDW.Rotate (VDW, Münih, Almanya) eğeleriyle, Grup 2 TruNatomy (Dentsply Sirona, Maillefer, Ballaigues, İsviçre) eğeleriyle, Grup 3 HyFlex CM (Coltene Whaledent, Cuyahoga Falls, OH) eğeleriyle, Grup 4 EdgeFile X7 (EdgeEndo; Albuquerque, NM) eğeleriyle ve Grup 5 ProTaper Next (Dentsply Maillefer, Ballaigues, İsviçre) eğeleriyle şekillendirildi. Şekillendirilen bloklardan alınan ve birleştirilen preparasyon öncesi ve sonrası görüntülerinin üzerinde 10 ölçüm noktası tespit edildi. Eğe sistemlerinin kanal preparasyonuna etkisi; kanalın orijinal şeklinde meydana gelen değişim, zip, basamak oluşumu, alet kırığı, deformasyon ve çalışma boyunda meydana gelen değişim yönünden değerlendirildi. Veriler Kolmogorov-Smirnov testi, Tukey testi ve Fisher Exact testlerden Monte Carlo modeliyle istatistiksel olarak analiz edilerek yanılma düzeyi 0,05 olarak alındı. 
1. ölçüm noktasında TruNatomy ve EdgeFile X7 gruplarının ortalama kanal genişliği değerleri ProTaper Next, VDW.Rotate ve HyFlex CM gruplarından fazla bulundu (P < 0,05). EdgeFile X7 grubunun ortalama kanal genişliği değeri 2. ölçüm noktasında VDW.Rotate, HyFlex CM ve ProTaper Next gruplarından; 3. ölçüm noktasında ise VDW.Rotate, TruNatomy ve Hyflex CM gruplarından fazla bulundu (P < 0,05).  4. ölçüm noktasında EdgeFile X7 ve ProTaper Next gruplarının ortalama kanal genişliği değerleri VDW.Rotate, TruNatomy ve Hyflex CM gruplarından fazla bulundu (P < 0,05).  ProTaper Next grubunun ortalama kanal genişliği değeri 5. ölçüm noktasında VDW.Rotate, TruNatomy ve Hyflex CM gruplarından; 6. ölçüm noktasında ise tüm gruplardan fazla bulundu (P < 0,05). 7. ve 8. ölçüm noktasında ortalama kanal genişliği değeri ProTaper Next grubunda diğer gruplardan; TruNatomy grubunda ise VDW.Rotate, HyFlex CM ve EdgeFile X7 gruplarından fazla bulundu (P < 0,05).  9. ve. 10. ölçüm noktalarında VDW.Rotate ve EdgeFile X7 grupları arasında kanal genişliği yönünden fark bulunmazken diğer tüm gruplar arasında fark bulundu (P < 0,05).  ProTaper Next grubu bu iki ölçüm noktasında en büyük ortalama kanal genişliği değerine sahipti. 
1. ölçüm noktasında TruNatomy eğeleri, VDW.Rotate, HyFlex CM ve ProTaper Next eğelerinden; EdgeFile X7 eğeleri ise ProTaper Next eğelerinden daha az transportasyon meydana getirdi (P < 0,05).  2. ölçüm noktasında ProTaper Next eğeleri VDW.Rotate, TruNatomy ve EdgeFile X7 eğelerinden; HyFlex CM eğeleri ise TruNatomy eğelerinden daha fazla transportasyon meydana getirdi (P < 0,05). 3. ölçüm noktasında ProTaper Next eğeleri VDW.Rotate ve EdgeFile X7 eğelerinden; HyFlex CM eğeleri ise VDW.Rotate, TruNatomy ve EdgeFile X7 eğelerinden daha fazla transportasyon meydana getirdi (P < 0,05).  5. ölçüm noktasında HyFlex CM eğeleri diğer gruplardan daha az transportasyon meydana getirirken ProTaper Next eğeleri TruNatomy, HyFlex CM ve EdgeFile X7 eğelerinden daha fazla transportasyon meydana getirdi (P < 0,05). 6. ölçüm noktasında TruNatomy eğeleri ProTaper Next eğelerinden; HyFlex CM ve EdgeFile X7 eğeleri ise VDW.Rotate, TruNatomy ve ProTaper Next eğelerinden daha az transportasyon meydana getirdi (P < 0,05). 7. ölçüm noktasında ProTaper Next, VDW.Rotate ve TruNatomy eğeleri HyFlex CM ve EdgeFile X7 eğelerinden daha fazla transportasyon meydana getirdi (P < 0,05). 8. ölçüm noktasında ProTaper Next ve TruNatomy eğeleri HyFlex CM ve EdgeFile X7 eğelerinden, VDW.Rotate eğeleri ise HyFlex CM eğelerinden daha fazla transportasyon meydana getirdi (P < 0,05).  9. ölçüm noktasında TruNatomy eğeleri VDW.Rotate, HyFlex CM ve ProTaper Next eğelerinden daha fazla transportasyon meydana getirdi (P < 0,05). 
1., 3., 4., 5. ve 8. ölçüm noktalarında transportasyon yönü açısından gruplar arasındaki farklılık anlamlı bulundu (P < 0,05). Apikal bölgede genellikle eğimin dış tarafına, orta üçlü bölgesinde ise genellikle eğimin iç tarafına doğru transportasyona eğilim bulundu. Basamak oluşumu yönünden gruplar arasında fark bulunmadı (P > 0,05). Grupların hiçbirinde alet kırığı ve zip oluşumu gözlenmedi. Gruplarda kullanılan ana apikal eğeler deformasyon yönünden karşılaştırıldığında EdgeFile X7 grubunda istatistiksel olarak yüksek oranda deformasyon meydana geldi (P < 0,05). Grupların çalışma boyu değişimi arasındaki fark önemsiz bulundu (P > 0,05). 
Çalışmada elde edilen bulgulara göre tüm eğeler incelenen 10 ölçüm noktasında da transportasyon meydana getirdi. Hyflex CM ve EdgeFile X7 eğeleri orta ve koronal bölgede transportasyon yönünden güvenilir bulundu. ProTaper Next sistemiyle orta ve koronal bölgede daha geniş kanal preparasyonu elde edildi. Eğri kanallarda EdgeFile X7 eğeleriyle apikal bölgede diğer eğelere göre geniş bir preparasyon sağlanırken sistem transportasyon yönünden de güvenilir bulundu.

Abstract:
The aim of the present study is to compare the shaping ability of five different NiTi rotary file systems on simulated canals.
In the study, 100 transparent resin blocks with J-shaped canals were randomly divided into five groups (n=20). Group 1 was shaped with VDW. Rotate (VDW, Munich, Germany) files, Group 2 was shaped with TruNatomy (Dentsply Sirona, Maillefer, Ballaigues, Switzerland) files, Group 3 was shaped with HyFlex CM (Coltene Whaledent, Cuyahoga Falls, OH) files, Group 4 was shaped with EdgeFile X7 (EdgeEndo); Albuquerque, NM) files and Group 5 was shaped ProTaper Next (Dentsply Maillefer, Ballaigues, Switzerland) files. Ten measurement points were detected on the pre-and post-preparation images taken from the shaped blocks and superimposed. Effect of file systems on canal preparation was evaluated for the change in the original shape of the canal, zip, ledge formation, instrument fracture, deformation and change in working length. The data were statistically analyzed using the Kolmogorov-Smirnov test, Tukey test and the Monte Carlo version of the Fisher Exact tests, and the error level was taken as 0.05.
For the first measurement point, the mean canal width values of TruNatomy and EdgeFile X7 groups were found to be higher than ProTaper Next, VDW.Rotate and HyFlex CM groups (P < 0.05). For the 2nd measurement point, the mean canal width value of the EdgeFile X7 group was found to be higher than VDW.Rotate, HyFlex CM and ProTaper Next groups. For the third measurement point, the mean canal width value of the EdgeFile X7 group was found to be higher than VDW.Rotate, TruNatomy and Hyflex CM groups (P < 0.05). For the the 4th measurement point, the mean canal width values of the EdgeFile X7 and ProTaper Next groups were found to be higher than the VDW.Rotate, TruNatomy and Hyflex CM groups (P < 0.05). For the fifth measurement point, the mean canal with value of ProTaper Next group was found to be higher than VDW.Rotate, TruNatomy and Hyflex CM groups. At the sixth measurement point, the mean canal with value of ProTaper Next group was found to be higher than all groups (P < 0.05). At the 7th and 8th measurement points, the mean canal width value for the ProTaper Next group was found to be higher compared to the other groups. At the 7th and 8th measurement points, the mean canal width value of TruNatomy group was found higher than VDW.Rotate, HyFlex CM and EdgeFile X7 groups (P < 0.05). For the 9th and 10th measurement points, while there was no difference in canal width between VDW.Rotate and EdgeFile X7 groups, there was a difference between all other groups (P < 0.05). The ProTaper Next group had the largest mean canal width value at these two measurement points. 
At the first measurement points TruNatomy files produced less transportation than VDW.Rotate, HyFlex CM and ProTaper Next files; EdgeFile X7 produced less transportation than ProTaper Next files (P < 0.05). At the second measurement point, ProTaper Next files produced more transportation from VDW.Rotate, TruNatomy and EdgeFile X7 files; HyFlex CM files produced more transportation than TruNatomy files (P < 0.05). At the third measurement point, ProTaper Next files produced more transportation compared to VDW.Rotate and EdgeFile X7 files; HyFlex CM files produced more transportation than VDW.Rotate, TruNatomy and EdgeFile X7 files (P < 0.05). For the fifth measurement point, HyFlex CM files induced less transportation than the other groups, while ProTaper Next files produced more transportation than TruNatomy, HyFlex CM and EdgeFile X7 files (P < 0.05). At the sixth measurement point, while TruNatomy files produced less transportation than ProTaper Next files; HyFlex CM and EdgeFile X7 files produced less transportation than VDW.Rotate, TruNatomy and ProTaper Next files (P < 0.05). At the 7th measurement point, ProTaper Next, VDW.Rotate and TruNatomy files produced more transportation than HyFlex CM and EdgeFile X7 files (P < 0.05). At the 8th measurement point, ProTaper Next and TruNatomy files produced more transportation than HyFlex CM and EdgeFile X7 files and VDW.Rotate files produced more transportation than HyFlex CM files (P < 0.05). At the 9th measurement point, TruNatomy files produced more transportation than VDW.Rotate, HyFlex CM and ProTaper Next files (P < 0.05). 
There was a significant difference between the groups in terms of transportation direction at the 1st, 3rd, 4th, 5th and 8th measurement points (P < 0.05). A tendency to transportation was found in the apical region, generally towards the outer side of the curve, and in the middle third region, towards the inner side of the curve. There was no difference between the groups in terms of ledge formation (P > 0.05). The fracture of the instrument and zip formation were not observed in any of the groups. When the master apical files used in the groups were compared in terms of deformation, statistically high rate of deformation occurred in the EdgeFile X7 group (P < 0,05). There was no difference between the working length change of the groups (P > 0.05).
According to the results of the study, all files produced transportation at all 10 measurement points examined. Hyflex CM and EdgeFile X7 files were found to be reliable in terms of transportation in the middle and coronal regions. Wider canal preparation was obtained in the middle and coronal region with the ProTaper Next system. In curved canals, EdgeFile X7 files provided a wider preparation in the apical region compared to other files, while the system was found to be reliable considering the transportation.