Seçim kuramı temelli aile yılmazlık programının geliştirilmesi
Developing a choice theory based family resilience program
Yazar: YASEMİN KAYGAS
Danışman: PROF. DR. YAŞAR ÖZBAY
Hasan Kalyoncu Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Aile = Family ; Seçim teorisi = Choice theory ; Yılmazlık = Resiliency ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation ; İlişki doyumu = Relationship satisfaction

Özet:
Bu araştırmanın amacı Seçim Kuramı temelli online aile yılmazlık programının aile yılmazlığını artırmadaki etkisini belirlemektir. Araştırmanın çalışma grubunu oluşturmak amacıyla İlişkisel Yılmazlık Ölçeği, İlişki İstikrarı Ölçeğinin alt ölçeği olan İlişki Doyumu Ölçeği ve Kişisel Bilgi Formu kullanılmıştır. Yapılan analizler sonucunda 24 evli kadın her grupta 8 kişi olmak üzere deney, plasebo ve kontrol gruplarına ayrılmıştır. Deney grubuna araştırma kapsamında geliştirilen 8 oturumdan oluşan seçim kuramı temelli online aile yılmazlık programı uygulanırken, plasebo grubuna 8 oturum film izleme uygulaması yaptırılmış, kontrol grubuna ise deneysel işlem sürecinde herhangi bir işlem yapılmamıştır. İlişkisel Yılmazlık Ölçeği program uygulanmaya başlamadan önce ön test, program sona erdikten sonra son test ve son test ölçümünden 8 hafta sonra izleme testi ölçümü almak üzere uygulanmıştır. Elde edilen veriler karışık ölçümler için iki faktörlü varyans analizi kullanılarak analiz edilmiştir. Elde edilen nicel bulguları desteklemek amacıyla izleme testinden 4 hafta sonra deney grubu katılımcıları ile bu görüşmeden 1 hafta sonra ise katılımcıların eşleriyle görüşmeler yapılmıştır. Araştırma sonucunda Seçim Kuramı temelli online aile yılmazlık programının katılımcıların aile yılmazlık düzeylerini artırmada anlamlı düzeyde etkili olduğu ve bu etkinin 8 hafta sonrasında da kalıcı olduğu görülmüştür. Elde edilen bulgular literatür kapsamında tartışılmış ve önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
The aim of this study is to determine the effect of Choice Theory-based online family resilience program on increasing family resilience. Relational Resilience Scale, Relationship Satisfaction Scale, which is a subscale of Relationship Stability Scale, and Demographic Information Form were used to form the study group of the research. As a result of the analyses, 24 married women were divided into experimental, placebo and control groups, with 8 people in each group. While the Choice Theory-based online family resilience program consisting of 8 sessions developed within the scope of the research was applied to the experimental group, placebo groups watched movies for  8 sessions, and no action was taken in the experimental process for the control group. The Relational Resilience Scale was applied to take the pre-test before the program started, the post-test after the program ended, and the follow-up test 8 weeks after the post-test measurement. Data were analyzed using two-factor analysis of variance. In order to support the quantitative findings obtained, interviews were conducted with the participants of experimental group 4 weeks after the follow-up test and with the spouses of the participants 1 week after this interview. The results showed that the online family resilience program based on the Choice Theory was significantly effective in increasing the family resilience levels of the participants and this effect was seemed to be permanent for 8 weeks. The findings were discussed within the scope of previous studies and suggestions and implications were made in accordance.