Spina bifida'lı çocuklarda üst ekstremite ve gövde kas kuvvetinin solunum fonksiyonlarına etkisi
The effect of upper extremity and body muscle force on respiratory functions in children with spina bifida
Yazar: BÜŞRA ILICA
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ALİS KOSTANOĞLU
Bezm-i Alem Vakıf Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Fizyoterapi ve Rehabilitasyon = Physiotherapy and Rehabilitation
Dizin: Beden = Body ; Fonksiyonel yetkinlik = Functional competency ; Kas kuvveti = Muscle strength ; Solunum fizyolojisi = Respiratory tract physiology ; Solunum fonksiyon testleri = Respiratory function tests ; Spinal disrafizm = Spinal dysraphism ; Çocuk hastalıkları = Child diseases ; Çocuklar = Children ; Üst ekstremite = Upper extremity

Özet:
Spina Bifida (SB) embriyolojik dönemde 2-6. haftalar arasında nöral tüpün kapanmasındaki defekte bağlı olarak meninkslerin ve sinirlerin protrüzyonuna neden olan bir doğum kusurudur. SB'de kas-iskelet sistemi, sinir sistemi, genitoüriner sistem problemlerinin yanında solunum sistemi problemleri de ortaya çıkmaktadır. Solunum sistemi problemleri primer problem olmadığı için değerlendirmede de ikinci planda kalmaktadır. Bu nedenle SB'de solunum sistemi problemlerinin nedenleri, değerlendirilmesi ve rehabilitasyonuna dair çalışmalar oldukça azdır. Bu çalışmanın amacı SB'li çocuklarda üst ekstremite ve gövde kas kuvveti ile solunum fonksiyonlarının değerlendirilmesinden hareketle kas kuvvetinin solunum fonksiyonlarına etkisini araştırmaktır. Araştırma kapsamında 5-18 yaşları arasında değişen 33 (15 kız, 18 erkek) SB tanısı almış ve 30 (15 kız, 15 erkek) sağlıklı olguyla çalışıldı. Çalışmaya sadece üst lumbal, alt lumbal ve sakral etkilenimli SB'li olgular dahil edildi, torakal etkilenimin varlığı dışlanma kriteri olarak belirlendi. Olguların demografik verileri ve klinik bilgileri çalışmacı tarafından hazırlanan forma kaydedildi. Üst ekstremite ve gövde kas gücü ölçümünde manuel kas testi kullanıldı. Tüm olgulara solunum fonksiyon testi (SFT) ve göğüs çevre ölçümü yapıldı. SB'li olguların günlük yaşamdaki fonksiyonel yeteneği PEDI'nin Fonksiyonel Beceriler alt başlığı kullanılarak değerlendirildi. Veri analizi için SPSS v.20 programı kullanıldı. Gruplar karşılaştırıldığında hem üst ekstremite ve gövde kas gücü hem de SFT sonuçları SB'li grupta anlamlı olarak daha düşüktü (p<0.05). Gruplar arasında yapılan istatiksel analizde aksillar ve epigastrik bölgelerde yapılan göğüs çevre ölçümünde SB'li olgularda sağlıklı olgulara göre anlamlı olarak düşük bulundu (p<0.05). Kız ve erkek SB'li olgular arasında fonksiyonel becerilerde anlamlı fark yoktu (p>0.05). Lezyon seviyesi üst segmentlere ilerledikçe fonksiyonel becerilerin kendine bakım ve mobilite parametrelerinin anlamlı düzeyde azaldığı görüldü (p<0.05). SB'li olgularda ambulasyon seviyesi iyileştikçe FVC ve FEV1 değerleri de anlamlı düzeyde artış gösterdi (p<0.05). Sonuç olarak çalışmamız üst lumbal, alt lumbal ve sakral seviyeli SB'li çocuklarda üst ekstremite ve gövde  kas kuvvetinde azalmanın olduğu ve bu güçsüzlüğün solunum fonksiyonlarını ve günlük yaşamdaki fonksiyonel becerileri etkilediğini göstermiştir. 

Anahtar kelimeler: Spina Bifida, solunum fonksiyonu, fonksiyonel beceriler, lezyon seviyesi

Abstract:
Spina Bifida (SB) is a birth defect that causes protrusion of the meninges and nerves due to defect in the closure of the neural tube between 2-6. weeks of embryological period.  In addition to musculoskeletal, nervous and genitourinary system problems, respiratory system problems also occur in SB. Mostly, respiratory problems are of secondary importance in the evaluation of SB because they are not seen as a primary problem. Therefore, there are few studies on the causes, evaluation and rehabilitation of respiratory system problems in SB. The aim of this study was to investigate the effect of muscle strength on pulmonary functions by evaluating the respiratory functions with the muscle strength of upper extremity and trunk in children with SB. In the scope of the research, 33 (15 female, 18 male) patients aged between 5 and 18 years were diagnosed with SB and 30 (15 female, 15 male) healthy subjects were studied. Only the patients with SB at the upper lumbar, lower lumbar and sacral level were included in the study, and the presence of thoracic effects was determined as an exclusion criterion. The demographic data and clinical information of the cases were recorded to the forms that prepared by the investigator. For the measurement of upper extremity and trunk muscle strength, manual muscle test was used. Pulmonary function test (PFTs) was performed to all cases and their chest excursion measurement were measured. The functional ability of patients with SB was estimated using the PEDI's Functional Skills sub-title. SPSS v.20 program was used for data analysis. When the groups were compared, both upper extremity and trunk muscle strength and PFTs results were significantly lower in the children with SB (p<0.05). In the statistical analysis between the groups, chest excursion measurement in axillary and epigastric levels was found to be significantly lower in patients with SB compared to the healthy ones (p<0.05). There was no significant difference in functional skills between female and male patients with SB (p>0.05). Values of self-care and mobility parameters of functional skills decreased as level of lesion ascends to upper segments of the spine (p<0.05). FVC and FEV1 values increased significantly as the ambulation level in patients with SB improved. In conclusion, our study showed that patients with SB at the upper lumbar, lower lumbar and sacral level had decreased upper extremity and trunk muscle strength and this weakness affected their pulmonary functions and functional skills in daily life.

Keywords: Spina Bifida, pulmonary function, functional skills, level of lesion