Boğsak karayolu tünelleri (Taşucu-Mersin) jeoteknik tasarımı
Geotechnical design of Boğsak highway tunnels (Taşucu-Mersin)
Yazar: DURSUN ERİK
Danışman: PROF.DR. AZİZ ERTUNÇ
Süleyman Demirel Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Jeoloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2004
Konu: Jeoloji Mühendisliği = Geological Engineering

Özet:
IIIÖZETMersin ve Antalya illerini bir birine bağlayan devlet kara yolu üzerindebulunan Taşucu-Ovacık arasındaki kesimin projesi hazırlanırken Km: 102+800-104+000 arasında kalan kesimde tünel gereksinimi ortaya çıkmıştır. Bu nedenleBoğsak tünelleri olarak adlandırılan tünellerin Jeoteknik olarak tasarlanmasıamaçlanmıştır.Bu çalışma kapsamında tünel geçkisini de içine alan bölgenin, genel jeolojive mühendislik jeolojisi haritaları yapılmıştır. Tünel geçkisinin Geyikdağı birliğineait Üst Permiyen yaşlı Yığılıtepe Formasyonu, Alt Triyas yaşlı Katarası Formasyonuve Orta Triyas yaşlı Keçilidağ Formasyonları içinde açılacağı belirlenmiştir. Tünelgeçkisi üzerinde 4 adet karotlu sondaj yapılmış, sondaj karotlarından elde edilenörneklerin gerekli fiziksel ve mekanik özelliklerini belirlemeye yönelik laboratuvardeneyleri gerçekleştirilmiştir. Süreksizlik ölçümleri ve laboratuvar verileri birliktedeğerlendirilerek, RMR, Q ve GSI ya göre tünelin içinden geçeceği kaya kütlesininen iyi, en kötü ve normal koşullar için sınıflandırmaları yapılmıştır. Buna göre tünelgeçkisinin kaya kütlelerinin RMR ve Q sınıflandırma sistemlerine göre normalkoşullar için orta ve zayıf kaya sınıfında yer aldıkları belirlenmiştir. Açık kazıalanlarında şev stabilitesi analizleri yapılarak, tünelin giriş ve çıkış kesimlerinin şevtasarımları yapılmıştır. Kaya kütlesi sınıflama sistemleri ve laboratuvar verilerindenelde edilen sonuçların analitik değerlendirmesi ile tünel kazısı sırasında ortayaçıkacak olan gerilme-deformasyon analizleri yapılmış ve destek-kaya etkileşimleri vedestek üzerinde meydana gelecek deformasyonlar belirlenerek, uygun destekçözümleri ortaya konulmuştur..Bütün bu çalışmalardan yararlanılarak 1200 m uzunluğundaki Boğsaktünellerini de içine alan 1900 m lik kesimin 5 yapısal bölge için ayrı ayrı jeotekniktasarımı yapılmıştır.Anahtar Kelimeler: Boğsak tünelleri, ilksel gerilme, jeoteknik tasarım, kaya kütlesisınıflaması, kazı-destek, şev dizaynı,

Abstract:
IVABSTRACTIt was found necessary to build a tunnel between 102+800-104+1000Kilometers w?hen a project was prepared on the section of road between Taşucu andOvacık, which are found on the state road which connect Mersin and Antalya. Thisproject aims to geotechnicall plan the tunnels which were named the Boğsak tunnels.In the scope of this project, general geological and engineering geologicalmaps were done in the areas the tunnel is to pass through and the surrounding area. Itwas determined that the tunnel excavated through the Upper Permian aged YığılıtepeFormation, the Lower Triassic aged Katarası Formation and the Middle Triassic agedKeçilidağ Formation which belong to the Geyikdağı Unit.Four core drills were done on the tunnel area and laboratory experimentswere done to identify the necessary physical and mechanical characteristics of thesamples obtained from the core drills. On evaluating the laboratory data and the jointmeasurements, the rock mass of the area the tunnel will pass through was classifiedinto the best, the worst and normal conditions according to RMR, Q and GSI.According to this, it was determined that the rock masses of the tunnel area, fornormal conditions according to the RMR and Q classification system, occurred in themiddle and weak groups. Slope designs were done on the entrance and exit areas ofthe tunnel by doing slope stability analyses on open-excavation areas.Analytic evaluation of the rock mass classification systems and the resultsfrom the laboratory experiments were carried out. Also stress-deformation analyseswere done during the tunnel excavation. On determining the deformations on thesupport-rock effect with support, suitable support solutions were determined.Using all the data from this study, the 1900 m area, in which the Boğsaktunnel caven an area of 1200 m, was saperated into 5 areas and separate geotechnicaldessings were done.Key Words: Boğsak tunnels, primary stres, geotechnica desing, rock massclassification, excavation-support, slope design,