Genel olarak finansal okuryazarlık ve İslami finansal okuryazarlık: Adana ili'nde bir araştırma
Financial literacy in general and Islamic financial literacy: a study in Adana province
Yazar: TOPRAK FERDİ KARAKUŞ
Danışman: PROF. DR. HATİCE DOĞUKANLI
Çukurova Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Adana = Adana ; Ekonomi okuryazarlığı = Economic literacy ; Finansal okuryazarlık = Financial literacy ; Para piyasası = Money market ; Sermaye piyasası = Capital market ; Sermaye piyasası kurumları = Capital markets institutions ; İslami finans teknikleri = Islamic finance techniques

Özet:
Finansal açıdan bakıldığında okuryazarlık, para ve sermaye piyasaları hakkında bilgi sahibi olma ve yorum yapabilme, tasarruf sahibi olma ve hatta doğru yer ve zamanda yatırımlar yapabilme gibi durumlar iken ''islami finansal okuryazarlık'' kavramı da bütün bu kavramların yanısıra her şeyden önce İslami inanca sahip olma, bu inanç üzerine yaşantısını sürdürebilme ve aynı zamanda da para ve her türlü maddi iş ve işlemlerinde İslami kuralları gözetip o kurallara göre hareket etme; aynı zamanda İslami finansal kavramlara yönelik bilgi sahibi olma ve hatta bunları kullanabilme yetkinliği olarak değerlendirilebilir. İslami finans piyasaları özellikle 1980'lerin başında Türkiye'de ve daha da öncesinde dünya çapında uygulamaya konulmuş bir sistem olup, para ve sermaye piyasalarında İslami kural ve şartlara göre iş ve işlem yapmak isteyen kişi ve kurumlara altyapı sağlayan aracı kurumların barındırıldığı bir sistemdir. Gelişmeye son hızla devam eden bu sistem, özellikle İslam ülkelerince ilgi görmekte ve bu bağlamda araştırmaya değer bir konu olarak ele alınabilmektedir. 
Türkiye'de bir çok ilde, özellikle üniversiteler bazında yapılan birkaç çalışmada finansal ve İslami finansal okuryazarlık kavramları incelemeye alınmış ve kişilerin bilgi, tavır, tutumları finansal boyutta araştırılmıştır. Elde edilen sonuçlarda genel olarak finansal okuryazarlık düzeyi ortalama seviyelerde bulunmuş, erkek öğrenci ya da katılımcıların kadınlara görece bilgi düzeylerinin yüksek olduğu gözlemlenmiştir. Elde edilen bulgular, özellikle belirli kitleleri hedef almak isteyen kişi ve kurumlarca bilgi/veri olarak görülüp kullanılabilecek birer kaynak teşkil etmektedir.
Dünya çapında finansal okuryazarlıkla alakalı çalışmalar mevcuttur, bunların arasında önem kazanmış olan bir çalışma, OECD (Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü)  tarafından 12 ülkeden katılım yapan vatandaşlar üzerine uygulanmış, finansal bilgi, finansal davranış ve finansal tutumları gözlemlenmiştir. 
Bu çalışmada, Adana ili içerisinde yaşayan farklı yaş ve meslek gruplarından katılımcılardan oluşan bir anket üzerinden araştırma yapılmış ve bulgular incelenmiştir.
Anket çalışmasının yapıldığı dönem, Mart 2019 – Mayıs 2019 arasındadır. 
Çalışma sonuçlarına göre, katılımcıların genel anlamda finansal bilgileri sıklıkla kullandıkları finansal ürünler olan kredi/banka kartı ve mevduat hesabı gibi finansal ürünler hakkında yüksek olmakla birlikte, kadın katılımcı sayısı daha fazla olmuştur, erkek katılımcıların bilgi düzeyi daha yüksek çıkmıştır. Ayrıca ankete katılan bireyler finansal bilgi konusunda önce çevresine ve banka personellerine danışmaktadır. 
Çalışmada ayrıca islami finansal okuryazarlık konusu da incelenmiş olup, katılımcılarda genel olarak islami finansal okuryazarlık düzeyleri son derece düşük bulunmuştur. Katılımcıların faiz konusundaki inanca yönelik algısı, faizin haram olmadığı şeklinde tespit edilmiştir. 
Çalışmada cinsiyet faktörü ile ankette sorulan sorular üzerinde anlamlı farklılık oluştuğu, meslek ve yaş faktörü ile anket soruları üzerinde ise anlamlı bir farklılık oluşmadığı gözlemlenmiştir.

Abstract:
From a financial point of view, literacy, money and money markets to have information and comments, to have savings and even the right place and time to invest in situations such as; ''Islamic financial literacy '' is the first of all to have an Islamic faith, to sustain its life on this belief, and also to observe Islamic rules in money and all kinds of material works and transactions and to act according to those rules; it can also be considered as an ability to have knowledge and even use Islamic financial concepts. Islamic finance market, especially in the last decade in Turkey and further ahead is a system were implemented worldwide, is a system where there are intermediaries providing infrastructure to the money markets to Islamic rules and conditions by people who want to do business and operations and institutions. This system, which continues to develop rapidly, is of particular interest to Islamic countries and can be considered as an issue worthy of research in this context.
Many provinces in Turkey, especially in universities and Islamic financial been studied in several studies on financial literacy concepts and some people knowledge, behaviors, attitudes have been investigated in financial size. In general, the level of financial literacy was found to be average and it was observed that male students or participants had a higher level of knowledge relative to women. These findings constitute a source that can be seen and used as information/data especially by individuals and institutions wishing to target certain audiences.


There are studies on financial literacy around the world, among which an important study has been implemented by OECD (Organization for Economic Co-operation and Development) on citizens participating in 12 countries and observed financial information, financial behavior and financial attitudes.
In this study, a survey consisting of participants from different age and occupational groups living in Adana was conducted and the findings were examined. The period in which the survey was conducted was between March 2019 and May 2019.
According to the results of the study, although the financial products such as credit / debit card and deposit account, which are the financial products that the participants frequently use financial information in general, are higher, the number of female participants is higher and the level of knowledge of male participants is higher. In addition, the individuals involved in the survey first consult their environment and bank personnel about financial information.
The study also examined the issue of Islamic financial literacy, and the overall level of Islamic financial literacy among participants was found to be extremely low. Participants' perception of the belief in interest was determined that interest was not forbidden.
In the study, it was observed that there was a significant difference between the gender factor and the questions asked in the questionnaire, while there was no significant difference between the questions of profession and age and the questions of the questionnaire.