İş yaşam kalitesi, psikolojik güçlendirme, iş tatmini ve iş performansı ilişkisi: Turizm sektöründe bir uygulama
The relationship between quality of work life, psychological empowerment, job satisfaction and job performance: An application in the tourism sector
Yazar: ALİ ÇAĞLAR
Danışman: PROF. DR. CAN DENİZ KÖKSAL
Akdeniz Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Psikolojik güçlendirme = Psycholojical empowerment ; Turizm = Tourism ; İş doyumu = Job satisfaction ; İş performansı = Job performance

Özet:
Turizm sektöründe iş görenlerin performansını çeşitli faktörler etkilemektedir. Bu araştırmada turizm sektöründe iş yaşam kalitesi, psikolojik güçlendirme ve iş tatmini değişkenleri ile iş performansı arasındaki ilişkilerin belirlenmesi ve bu değişkenlerin iş performansını açıklama düzeyinin ortaya çıkarılması amaçlanmıştır. Çalışmanın amacı doğrultusunda oluşturulan ölçek seti aracılığıyla, Antalya'da otellerde çalışan 318 personelden nicel veri toplanmıştır.  Araştırmanın örneklem grubunun özelliklerini tespit edebilmek amacıyla frekans analizi yapılmıştır. Değişkenler arasındaki ilişkiler korelasyon katsayılarına bakılarak belirlenmiştir. Diğer değişkenlerin iş performansını açıklama düzeyini belirlemek için iş performansı bağımlı değişken olarak tanımlanmış ve çoklu regresyon tekniğinden yararlanılmıştır. Değişkenlere ait diğer çıkarımsal istatistikler için t-testi ve ANOVA yapılmıştır. Araştırma sonuçlarına bakıldığında iş performansı, iş yaşam kalitesi, iş tatmini ve psikolojik güçlendirme arasında anlamlı ve pozitif bir ilişki olduğu görülmüştür. İş performansı ve psikolojik güçlendirme ile iş tatmini ve iş yaşam kalitesi arasındaki ilişkiler güçlü iken, diğer değişkenler arasındaki ilişkilerin ise orta seviyede olduğu görülmüştür.  İş performansının bağımlı değişken olarak belirlendiği çoklu regresyon analizi sonuçlarına göre iş yaşam kalitesi, iş tatmini ve psikolojik güçlendirme, iş performansını %53,9 seviyesinde açıklamaktadır.  Bağımsız değişkenler arasında, psikolojik güçlendirmenin iş performansını en çok açıklayan değişken olduğu görülmüştür. Araştırmada değişkenlerin alt boyutlarının çoklu regresyona dahil edilmesi durumunda bağımsız değişkenlerin iş performansını açıklama oranının %59,4 olduğu belirlenmiş, regresyona anlamlı katkı sağlamayan alt boyutların analizden çıkartılması ile diğer değişkenlerin iş performansını %59,3 düzeyinde açıkladığı görülmüştür. Bunun yanı sıra, erkek çalışanların psikolojik güçlendirme düzeylerinin kadın çalışanlardan fazla olduğu, çalışan yaşı arttıkça iş tatmin düzeylerinin arttığı, iş performansı düzeyinin orta yaş gruplarında en yüksek seviyede olduğu ve iş yaşam kalitesi değerlerinin üst yaş grubunda en yüksek seviyede olduğu görülmüştür. 20 yaş altı ve az tecrübeli çalışan grubunda ise psikolojik güçlendirme puanlarının en düşük seviyede olduğu tespit edilmiştir. Araştırmadan elde edilen bulgularla literatüre teorik ve pratik katkılar sunulmuştur. Araştırmanın kısıtları göz önünde bulundurularak ileride yapılacak araştırmalara yönelik öneriler getirilmiştir.

Abstract:
Various factors impact the performance of those working in the tourism sector. This study aimed to determine the relationships among the variables of quality of work life, psychological empowerment, job satisfaction and job performance in the tourism sector, and to identify to what extent these variables predict job performance. Quantitative data were collected from 318 personnel working in hotels in Antalya through the scale set created in line with the purpose of the study. Frequency analysis was performed in order to determine the characteristics of the sample group of the study. The relationships between the variables were determined by looking at the correlation coefficients. In order to determine the extent to which job performance is predicted by the other variables, job performance was defined as the dependent variable and multiple regression technique was used. For the other inferential statistics on the variables, t-test and ANOVA were performed. Based on the results of the research, a significant and positive relationship was found between job performance, quality of work life, job satisfaction and psychological empowerment. While the relationship between job performance and psychological empowerment and the one between job satisfaction and quality of work life were strong, those between the other variables were found to be moderate. According to the results of the multiple regression analysis, in which job performance was determined as the dependent variable, it was determined that quality of work life, job satisfaction and psychological empowerment explained job performance at the level of 53.9%. Among the independent variables, psychological empowerment was found to explain job performance the most. In the study, when the sub-dimensions of the variables were included in the multiple regression, it was found that the independent variables explained job performance at the level of 59.4%, and it was observed that the variables explained work performance at the level of 59.3% when the sub-dimensions that did not contribute significantly to the regression were removed from the analysis. In addition, it was found that the psychological empowerment levels of male employees are higher than female employees, that the level of job satisfaction increases as the age of the employee increases, that the level of job performance is at the highest level in the middle age groups, and the quality of work life values are at the highest level in the upper age group. It was determined that the level of psychological empowerment is the lowest in the group of employees under the age of 20 and with less experience. Based on the findings reached through the research, theoretical and practical contributions were made to the literature, and suggestions were made for future research, considering the limitations of the current research.