Duhok (Kuzey Irak) ilinde sulardan faydalanma
Benefit from water in Duhok province (Northern Iraq)
Yazar: ABDULMAJEED MUSHEER ARIF ARIF
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA TANER ŞENGÜN
Fırat Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Coğrafya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Coğrafya = Geography
Dizin: Akarsular = Streams ; Coğrafi özellikler = Geographical properties ; Irak-Duhok = Irak-Duhok ; Kuyular = Wells ; Kuzey Irak = Northern Iraq ; Su = Water ; Su kaynakları = Water resources ; Yer altı suları = Ground waters

Özet:
Bu çalışmada, Irak'ın kuzeyinde bulunan Duhok ilinde sulardan faydalanma konusu araştırılmıştır, Birinci bölümde Duhok ilinin coğrafi konumu anlatılmaktadır, Irak'ın başkenti olan Bağdatı (470 km) uzaklıktadır. Doğudaki boylam (42.20.55) ve (44.18.19) ile kuzeyden (36.10.36) ve (37.23.24) enlemleri arasında yer alır, yani ekvatorun kuzeyinde ılıman iklim bölgesinde yer almaktadır. Dış dünyada ve Irak içesinde seçkin bir konuma sahiptir, (Zaho, Akre, Amadiyah, şeyhan, Berdereş) olan (7) ilçelerden oluşur ve alan olarak en büyüğü Amadiyah ilçesidir.  Amadiyah ilçesi'nin toplam alanı 2773.32km2 'dır ve Duhok ilçelerinin en küçüğüdür. Duhok ilçesinin toplam alan ise 1014.2km2 'dır. İkinci bölümde ise Duhok ilinin coğrafi özellikleri anlatılmaktadır, fiziki olarak jeolojik ve jeomorfolojik, toprak özellikleri, iklim ve bitki örtüsü özellikleri oluşturmaktadır. Beşeri özellikleri ise Nufüs ve Yerleşme, ekonomik, sanayi özelliklerden oluşmaktadır. Üçüncü bölüm ise Duhok ilindeki su kaynaklarının belirlenmesi, su kaynaklarından faydalanma ve bu kaynağın yüzeyinde veya yeraltında bulunan sulardan oluşumu ve yüzeyindeki suyun (Dicle Nehri ve kolları, Habur, Büyük Zab, Hazir, Ruyi Şin, Zinta Nehirdir) , Bu nehirlerden Böylece saatte (21150 metre küp) içme ve evsel kullanma suyu olarak faydalanmaktadır. Ayrıca sanayi için Büyük Zap nehrinden günlük 1300 litre ve Hazir nehrinden 1 milyon litre suyu sanayi için kullanılmaktadır. Ayrıca Büyük Duhok Barajı, toplam suyu 52 milyon metreküp olup sadece içme ve evsel için faydalanmaktadır. Bir yılda toplam 4 milyon metreküp Ve çok sayıda küçük barajlar vardır, toplam 56 küçük baraj bulunmaktadır, Bu barajların su sağlandığı (12769588 metreküp) ve sadece tarım için kullanılmaktadır, Yeraltı suları ise kaynak ve kuyulardan oluşmaktadır. Duhok ilinde 3048 kaynak vardır, Toplam suları (1982.96 L/ s) olup, kaynak suyundan büyük oranıda, tarımda  (% 46.2) oranında faydalanmaktadır, Ardından içme ve evsel kullanma (% 33.9), hayvanları sulama (% 14.1) ve cilt hastalıkları (% 5.7) ve sanayide (% 0,3) faydalanmaktadır. Duhok ilinde toplam 4336 kuyu vardır, toplam kuyu sularından (787.42 L/D). Kuyu suyundan yararlanma,  büyük oranında tarımda (% 56.7) , ardından içme ve evsel kullanma (% 46.6) ve sanayide (% 2.7) şeklinde faydalanılmaktadır.

Abstract:
In this study, the benefits characteristic of the water in the province of Duhok in the north of Iraq was investigated. The geographical location of Duhok province away from the Iraqi capital (470 km). It is located between longitude (42.20.55) and (44.18.19) in the east and latitudes north (36.10.36) and (37.23.24), that is, in the northern temperate zone of the equator, it has a distinguished position in the outside world and in Iraq.  The Duhok government consists of (7) districts (Zaho, Akre, Amadiyah, Şeyhan, Berdereş), the largest one is Amadiyah district in terms of area, and Duhok district is the smallest. The total area of Duhok district is (1014.2 km2). the second part consists of the geographical features of Duhok province, physical geological, geomorphological, soil features, climate and vegetation characteristics. Human characteristics consist of population, settler, economic and industrial characteristics. The third part includes of the determination of water resources in the province of Duhok, the use of water resources, the surface water and underground water. The Tigris River and its branches, Habur, Big Zab, Hazer, Ruyi Shin, Zinta River, from these rivers thus pruduce about 21150 cubic meters per hour,  this water is used for drinking and domestic purposes, 1300 liters of water from the Great Zab river and 1 million liters from the Hazir river is used for industry. In addition, the capacity of the Duhok big dam is (52) million cubic meters of water, (4) million cubic meters is only used for drinking and domestic purposes in one year. There are many small dams, a total of 56 small dams, their total water (12769588 cubic meters) used only for agriculture. The underground water consists of springs and wells, there are (3048) springs In the province of Duhok. The total capacity of these springs is (1982.96 l/h),  (46.2%) percentage is used for agriculture, (33.9%) is used for drinking and domestic purpose, (14.1%) for watering animals, (5.7%) for skin diseases, and  (0.3%) for industry. In addition, there are (4336) wells, their total capacity is (787.42 l / min), (46.6%) is used for agriculture, (56.7%) for drinking and domestic use, and (2.7%) for industry.