Siyasal şiddetin araçsallaştırılması bağlamında dini radikalizm ve aşırıcılık
Religious radicalism and extremism in the context of instrumentalization of political violence
Yazar: BÜŞRA SAYDUT
Danışman: DOÇ. DR. MESUT ŞÖHRET
Gaziantep Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı / Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science
Dizin: Araçsallaştırma = Instrumentalization ; Aşırıcılık = Extremism ; Fanatizm = Fanaticism ; Radikalleşme = Radicalism ; Siyasal şiddet = Political violence ; İslami radikalizm = Islamic radicalism ; Şiddet = Violence

Özet:
Şiddet, farklı disiplinler tarafından ele alınan bir konu olmakla birlikte zamana ve topluma göre değişen bir olgu olarak kabul görmektedir. Bu nedenle şiddet ortaya çıktığı her alanda tehlikelere dikkat çeken bir kavram olarak değerlendirilmektedir.Dolayısıyla olumsuz sonuçlanma ihtimali büyük, kandırılma ve korkutma eylemlerinde kullanışlı ve oldukça negatif bulunan şiddet kavramının siyasi alanda yer bulması şiddetin amaçlar doğrultusunda araçsallaştırılmasına neden olmuştur. Bu bağlamda çalışmada önemle vurgulanan durum, siyasal şiddetin her zaman amaç olmadığı ve genellikle gözlendiği şekli ile bir araç olduğudur. Siyasal şiddet, kendisini sadece bir sonuç olarak değil ulaşılması hedeflenen yolda yönetmek, bölmek ve zarar vermek amaçlı bir yöntem olarak düşündürmektedir. Yöntem olarak şiddetin hedefini oluşturmada ise günümüzde küreselleşmeninde etkisiyle dini olgular kullanılmaktadır. Dinde aşırılığa giden ve kendi haklılıklarına olan inançlarında ciddi tutum ve davranışlar sergileyen birey veya örgütler, kitleleri harekete geçirmek ve inançlarını siyasal alanda da canlı tutabilmek adına çok defa şiddet gösterilerine başvurmuşlardır. Dolayısıyla tezin amacı, şiddet gösterilerinin hedef ve sebeplerini ortaya koyarak, bireylerin manipüle edilmesi doğrultusunda eylemlerde bir araç olarak kullanılmalarının önüne geçebilmek olarak belirlenmiştir. Bu bağlamda tezin hipotezi, şiddetin siyasal alanda yer edinmesi bir amaç veya sonuç olarak değil aksine bir araç olarak görülüyor olduğu fikri üzerine kurulmuştur. Tez içerisinde bu araçsallaştırmanın sebep ve sonuçları belgelere dayalı analiz yöntemiyle araştırılıp, sunulmaktadır. Öncelikle siyasal şiddetin tanımı yapılıp kavramının anlaşılması amaçlanmış, böylelikle dini radikalizm ve aşırıcılık olgusuna giden yolu açmak ve kavramın hangi yöntemlerle bu alanda yer bulduğu ortaya konulması hedeflenmiştir. Son olarak ise dini radikalizm ve aşırıcılığın önünde durulması tavsiyeler sıralanmış ve dünyadan örneklerle durum ortaya konulmuştur.

Abstract:
Although violence is a subject handled by different disciplines, it is accepted as a phenomenon that changes according to time and society. For this reason, violence is considered as a concept that draws attention to dangers in every area where it occurs. Therefore, the fact that the concept of violence, which has a high probability of negative results, is useful in deception and intimidation and is quite negative, has found its place in the political arena, causing violence to be instrumentalized in line with its aims. In this context, the situation emphasized in the study is that political violence is not always the goal and is a tool as it is generally observed. Political violence suggests itself not only as a result, but as a method to rule, divide and harm in the way it is aimed to be achieved. As a method, religious phenomena are used today, with the effect of globalization, in creating the target of violence. Individuals or organizations that go to extremes in religion and display serious attitudes and behaviors in their belief in their own righteousness have resorted to violent demonstrations many times in order to mobilize the masses and keep their beliefs alive in the political arena. Therefore, the aim of the thesis has been determined as to prevent the use of violence as a tool in actions in line with the manipulation of individuals by revealing the goals and reasons for the demonstrations of violence. In this context, the hypothesis of the thesis is based on the idea that the establishment of violence in the political arena is not seen as an end or a result, but rather as a tool. In the thesis, the reasons and results of this instrumentalization are researched and presented with the analysis method based on documents. First of all, it was aimed to define and understand the concept of political violence, thus, it was aimed to open the way to the phenomenon of religious radicalism and extremism and to reveal the methods in which the concept found its place in this field. Finally, recommendations to stay in front of religious radicalism and extremism are listed and the situation is presented with examples from the world.