Lomber ve batın ameliyatı sonrası postoperatif bakımda uygulanan erken mobilizasyon ve sakız çiğneme yönteminin bağırsak fonksiyonlarına etkisi
The effect of early mobilization and gum chewing method applied in postoperative care after lumbar and abdominal surgery on intestinal functions
Yazar: NİL BETİGÜL GÜZ
Danışman: PROF. DR. HEDİYE ARSLAN ÖZKAN
Yeditepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Sağlık Bilimleri Ana Bilim Dalı / Hemşirelik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
ÖZET
Güz, N. B. (2024). Lomber ve Batın Ameliyatı Sonrası Postoperatif Bakımda Uygulanan Erken Mobilizasyon ve Sakız Çiğneme Yönteminin Bağırsak Fonksiyonlarına Etkisi. Yeditepe Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Hemşirelik ABD., Master Tezi. İstanbul.
Bu çalışmada, lomber ve batın ameliyatları sonrası postoperatif bakımda erken mobilizasyon ve sakız çiğneme yöntemlerinin bağırsak fonksiyonlarına etkileri incelenmiştir. Çalışmanın temel amacı sakız çiğneme yönteminin ameliyat sonrası dönemde bağırsak hareketlerine etkisini belirlemektir. Araştırma, Kocaeli/Gebze'de bulunan bir sağlık merkezinde, Ekim 2022-Haziran 2023 tarihleri arasında gerçekleştirilmiştir. Bunun yanı sıra mide ve ince/kalın bağırsak cerrahisi ile lomber ameliyatı uygulanan hastaları içeren randomize kontrollü bir deneysel tasarıma sahip olan çalışmada örneklem, ameliyat öncesi ve sonrası dönemde sakız çiğnemeyi tolere edebilen, 18-70 yaş arasında olan, zihinsel engeli veya algılama sorunu olmayan ve iletişimde güçlük çekmeyen, genel anestezi altında ameliyat edilen 60 hasta üzerinden oluşturulmuştur. Hastalar iki gruba ayrılmıştır: Bir grup erken mobilizasyon ve sakız çiğneme (deney grubu), diğer grup ise sadece erken mobilizasyon (kontrol grubu) almıştır. Sakız çiğneme işlemi, nazogastrik sondalar çıkarıldıktan sonra günde üç defa, her seferinde 30 dakika süreyle, hastalar ilk gaz ve dışkılarını çıkana kadar uygulanmıştır. Bulgular, erken mobilizasyon ve sakız çiğneme yöntemlerinin, ameliyat sonrası bağırsak hareketlerini hızlandırarak gaz çıkarma ve ilk dışkılama sürelerini kısalttığını göstermiştir. Bu sonuçlar, postoperatif bakım protokollerine nonfarmakolojik yöntemlerin dahil edilmesinin, hastaların iyileşme sürecini hızlandırabileceğini ve hastanede kalış süresini kısaltabileceğini ortaya koymaktadır. Tüm bunların sonucu olarak bu araştırma, lomber ve batın ameliyatları sonrasında uygulanan erken mobilizasyon ve sakız çiğneme yöntemlerinin, bağırsak fonksiyonlarının hızla normale dönmesine olumlu katkı sağladığını ve postoperatif iyileşme sürecine önemli bir katkı sunduğunu göstermiştir. Bu bulgular, hemşirelik uygulamasında ve postoperatif bakım protokollerinde bu nonfarmakolojik yöntemlerin daha geniş bir uygulama alanı bulmasını teşvik etmektedir. Mevcut çalışma ile postoperatif dönemde bağırsak hareketlerini teşvik edici nonfarmakolojik yöntemlerin önemi vurgulanmış, hemşirelik bakımının kalitesini artırma potansiyeline sahip olduğu ortaya konulmuştur.
ANAHTAR KELİMELER: Ameliyat sonrası, bağırsak hareketleri, sakız çiğneme, erken mobilizayon

Abstract:
ABSTRACT
Güz, N. B. (2024). The Effect of Early Mobilization and Gum Chewing Method on Bowel Functions in Postoperative Care After Lumbar and Abdominal Surgery. Yeditepe University Health Sciences Institute, Nurses Department, Master's Thesis. Istanbul.
In this study, the effects of early mobilization and gum chewing methods on bowel functions after lumbar and abdominal surgeries in postoperative care were examined. The main purpose of the study is to determine whether these non-pharmacological methods accelerate bowel movements in the postoperative period. The research was conducted at a health center located in Kocaeli/Gebze, between October 2022 and June 2023. Additionally, the study has a randomized controlled experimental design that includes patients undergoing stomach and small/large intestine surgeries as well as lumbar surgeries. The sample was formed from 60 patients who were able to tolerate gum chewing before and after surgery, aged between 18-70, without mental disabilities or perception problems, and not experiencing difficulties in communication, who underwent surgery under general anesthesia. Patients were divided into two groups: one group received early mobilization and gum chewing (experimental group), while the other group received only early mobilization (control group). The gum chewing process was applied three times a day, each session lasting for 30 minutes, after the removal of nasogastric tubes, until the patients passed gas and had their first bowel movement. Findings indicate that early mobilization and gum chewing methods accelerated postoperative bowel movements, shortening the times for passing gas and the first bowel movement. These results suggest that incorporating non-pharmacological methods into postoperative care protocols can speed up the healing process for patients and reduce hospital stay duration. As a result, this research has shown that early mobilization and gum chewing methods applied after lumbar and abdominal surgeries positively contribute to the rapid normalization of bowel functions and significantly support the postoperative healing process. These findings encourage the broader application of these non-pharmacological methods in nursing practice and postoperative care protocols. The current study highlights the importance of non-pharmacological methods that stimulate bowel movements in the postoperative period, demonstrating their potential to enhance the quality of nursing care.
KEYWORDS: Postoperative, bowel movements, gum chewing, early mobilization