Sınıf öğretmenlerinin problem çözme becerisini kazandırmaya yönelik öz-yeterlikleri ile ilköğretim öğrencilerinin problem çözme becerileri arasındaki ilişki
The relationship between classroom teachers? self-efficacy in developing problem solving skills and elementary school students? problem solving skills
Yazar: KADER ARKAN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. Z. NURDAN BAYSAL
Marmara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / İlköğretim Ana Bilim Dalı / Sınıf Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Mesleki yeterlilik = Professional competence ; Problem çözme = Problem solving ; Problem çözme becerisi = Problem solving ability ; Sosyal bilgiler dersi = Social studies course ; Sınıf öğretmenleri = Class teachers ; Yeterlilik = Sufficiency ; Öz yeterlilik = Self-efficacy ; Öz yeterlilik algısı = Self-efficacy belief ; Öğrenme yöntemleri = Learning methods ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Bu araştırmanın amacı sınıf öğretmenlerinin sosyal bilgiler dersinde problem çözme becerisini kazandırmaya yönelik öz-yeterlik düzeyleri ile ilköğretim 4. ve 5. sınıf öğrencilerinin problem çözme becerileri arasındaki ilişkiyi ortaya koymaktır. İlişkisel tarama modelinde tasarlanan araştırmanın amacı doğrultusunda aşağıdaki sorulara yanıt aranmaktadır:1."Öğretmenler için Problem Çözme Becerisini Kazandırma Öz-yeterlik Ölçeği"nin geçerlik ve güvenirliği ne düzeydedir?2.Sınıf öğretmenlerinin sosyal bilgiler dersinde problem çözme becerisini kazandırmaya yönelik öz-yeterlikleri ne düzeydedir ve cinsiyete, okuttukları sınıf düzeyine, mesleki kıdeme, mezun olunan üniversiteye, probleme dayalı öğrenmeye yönelik teorik bilgiye sahip olma durumuna ve probleme dayalı öğrenmeyi sınıflarında kullanma durumuna göre anlamlı olarak farklılaşmakta mıdır?3.İlköğretim 4. ve 5. sınıf öğrencilerinin problem çözme becerisi algıları ne düzeydedir ve cinsiyete, sınıf düzeyine, ailede öğretmen olma durumuna, sosyal bilgiler dersi başarı ortalamalarına ve okul türüne göre anlamlı olarak farklılaşmakta mıdır?4.Sınıf öğretmenlerinin sosyal bilgiler dersinde problem çözme becerisini kazandırmaya yönelik öz-yeterlikleri ile 4. ve 5. sınıf öğrencilerinin problem çözme becerisi algıları arasında anlamlı bir ilişki var mıdır?Araştırmanın evrenini 2009-2010 eğitim öğretim yılında İstanbul ilindeki okullarda görev yapan 4. ve 5. sınıf öğretmenleri ile bu öğretmenlerin öğrencileri oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemini, 2009-2010 eğitim öğretim yılında İstanbul ilindeki devlet ve özel okullarda görev yapan ve 4. ve 5. sınıf okutan öğretmenler arasından kota örnekleme yöntemiyle seçilen 230 öğretmen ve bu okullarda 4. ve 5. sınıfta okuyan 802 öğrenci oluşturmaktadır.Araştırmada öğretmenler için araştırmacı tarafından geliştirilen cronbach alpha güvenirlik katsayısı ,958 olan "Öğretmenler için Problem Çözme Becerisini Kazandırma Öz-yeterlik Ölçeği", öğrenciler için ise Serin, Bulut-Serin ve Saygılı (2010) tarafından geliştirilen cronbach alfa katsayısı ,80 olan İlköğretim Çocukları için Problem Çözme Envanteri" kullanılmıştır.Ölçek geliştirme ile ilgili elde edilen verilerin analizinde kapsam geçerliği indeksi hesaplanmış, açımlayıcı faktör analizi yapılmış ve cronbach alfa değeri hesaplanmıştır. Öğretmen ve öğrenciler ile ilgili elde edilen verilerin analizinde aritmetik ortalama, standart sapma, bağımsız örneklem t-tesi, tek yönlü varysans analizi (ANOVA) ve pearson momentler çarpım korelasyon katsayısı teknikleri kullanılmıştır. Anlamlılık düzeyi ,05 olarak kabul edilmiştir.Araştırmadan elde edilen bulgular şunlardır:1.Yapılan geçerlik ve güvenirlik hesaplamalarına göre "Öğretmenler için Problem Çözme Becerisini Kazandırma Öz-yeterlik Ölçeği" 4 faktörden oluşan, geçerli ve güvenilir bir ölçme aracıdır.2.Sınıf öğretmenlerinin sosyal bilgiler dersinde problem çözme becerisini kazandırmaya yönelik öz-yeterlikleri yüksek düzeydedir ve cinsiyete, okuttukları sınıf düzeyine, mesleki kıdeme göre anlamlı olarak farklılaşmazken; öğrenim durumuna, probleme dayalı öğrenmeye yönelik teorik bilgisi olma durumuna ve probleme dayalı öğrenmeyi derslerinde kullanma durumlarına göre anlamlı olarak farklılaşmaktadır.3.Öğrencilerin problem çözme becerisine sahip olma düzeylerini belirlemek amacıyla hesaplanan aritmetik ortalama ve standart sapma değerlerine göre öğrenciler kendilerini yüksek düzeyde problem çözebilir olarak algılamaktadır. Öğrencilerin problem çözme becerisine sahip olma durumları cinsiyete, ailede öğretmen olma durumuna, okul türüne göre anlamlı olarak farklılaşmazken; sınıf düzeyine ve sosyal bilgiler dersi başarı ortalamalarına göre anlamlı olarak farklılaşmaktadır.4.Sınıf öğretmenlerinin sosyal bilgiler dersinde problem çözme becerisini kazandırmaya yönelik öz-yeterlikleri ile 4. ve 5. sınıf öğrencilerinin bu beceriye sahip olma düzeyleri arasındaki ilişki durumunu belirlemek amacıyla yapılan pearson çarpım momentler korelasyon analizine göre aralarında anlamlı ve negatif yönlü zayıf bir ilişki bulunmuştur.

Abstract:
The purpose of this survey is to prove the correlation between the level of self-efficacy of classroom teachers in developing students? problem solving skills in a social sciences course and the problem solving skills of 4th and 5th grade elementary school students.The following questions seek answers regarding the aforementioned purpose:1.What is the degree of ?Reliability and Validity of the Scale of Self-Efficacy of Classroom Teachers in Developing Students? Problem Solving Skills??2.What is the level of self-efficacy of classroom teachers in developing students? problem solving skills in a social sciences course and does it vary based on sex, level of the class taught, seniority in teaching, university of graduation, or of having theoretical knowledge of the problem based learning and utilizing it in their classes?3.What is the level of problem solving skill perception of 4th and 5th grade elementary school students and does it vary based on sex, level of the class, having a teacher among the family members, social sciences course grade averages and school type?4.Is there a correlation between the self-efficacy of classroom teachers in developing students? problem solving skills in a social sciences course and the problem solving skill perception of 4th and 5th grade elementary school students?The sampling of the survey consists of 230 teachers chosen by the quota sampling method from the teachers teaching 4th and 5th grades who were employed in the public and private schools in Istanbul during the 2009 - 2010 academic year and 802 students from the 4th and 5th grades of these schools. For teachers, ?Scale of Self-Efficacy of Classroom Teachers in Developing Students? Problem Solving Skills? with a ,95 Cronbach Alpha reliability coefficient, which was developed by the surveyor, has been used and for students ?Problem Solving Inventory for Children at the Level of Primary Education (PSIC)? with a ,89 Cronbach Alpha coefficient, which was developed by Serin, Bulut-Serin and Saygılı (2010), has been used. In the analysis of the data acquired regarding the development of the scale, a content validity index has been calculated, exploratory factor analysis has been performed and a Cronbach Alpha coefficient value has been calculated. In the analysis of the data acquired regarding the teachers and students, the arithmetic mean, standard deviation, independent samples "t" test, one way analysis of variance (ANOVA) and the Pearson product moment correlation coefficient techniques have been used.The findings of the survey are as follows:1.According to the validity and reliability calculations ?Scale of Self-Efficacy of Classroom Teachers in Developing Students? Problem Solving Skills? is a valid and reliable method that consists of 4 factors.2.The competence of classroom teachers in developing students? problem solving skills is high and while it does not vary based on sex, level of the class taught, nor seniority in teaching; it does vary based on the educational background, having theoretical knowledge regarding problem based learning and utilizing problem based education in teaching.3.According to the arithmetic mean and standard deviation values that are calculated to determine the students? degree of having problem solving skills, the students perceive themselves as highly capable of solving problems. While the possession of problem solving skills does not vary based on sex, having a teacher among the family members, nor school type; it does vary based on the level of the class and social sciences course grade averages.4.According to the Pearson Product Moment Correlation Coefficient Analysis, which is performed to determine the correlation between the competence of classroom teachers in developing students? problem solving skills in a social sciences course and the levels of problem solving skills of 4th and 5th grade students, a weak significant negative correlation has been found.