Geliştirilen duygusal zeka eğitimi programının ortaöğretim dokuzuncu sınıf öğrencilerinin duygusal zeka düzeylerine etkisi
The effect of developed emotional intelligence training programme on the levels of emotional intelligence of 9th grade students at high school
Yazar: ŞAHNUR TUFAN
Danışman: DOÇ. DR. METİN PİŞKİN
Ankara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitimde Psikolojik Hizmetler Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Duygusal zeka = Emotional intelligence ; Eğitim = Education ; Eğitim programları = Education programs ; Eğitim psikolojisi = Education psychology ; Ortaöğretim = Secondary education ; Zeka = Intelligence ; Ölçekler = Scales ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation ; Öğrenciler = Students

Özet:
Bu çalışmanın amacı, geliştirilen duygusal zeka eğitimi programının ortaöğretim dokuzuncu sınıf öğrencilerinin duygusal zeka düzeylerine etkisi incelemektir.Araştırmanın bağımsız değişkeni olan duygusal zeka eğitimi verilmeden önce Duygusal Zeka Yeterlilik Ölçeği (DZYÖ) öntest olarak uygulanmıştır. Öntest sonucunda duygusal zeka puanları düşük olan öğrenciler tesadüfi olarak deney, kontrol ve plasebo olmak üzere üç gruba ayrılmışlardır. Bu çalışma her grupta 15 olmak üzere toplam 45 öğrenci üzerinde gerçekleştirilmiştir. Deney grubuna 10 oturumluk Duygusal Zeka Eğitimi Programı, plasebo grubuna öğrencilerin sevdiği etkinliklere yönelik 7 oturumluk bir program uygulanmıştır. Kontrol grubuna ise hiçbir program uygulanmamıştır. Deney grubuna uygulanan toplam 10 oturumluk Duygusal Zeka Eğitimi Programı bir psiko-eğitim programıdır. Goleman'ın bahsettiği özfarkındalık, özyönetim, sosyal farkındalık ve ilişki yönetimi yeterlilik alanları dikkate alınarak oluşturulmuştur. Duygusal Zeka Eğitimi Programının her bir oturumu haftada bir defa gerçekleştirilmiştir. Birinci oturum öğrencilerle tanışma ve program hakkında bilgi verme, ikinci oturum duyguların farkına varma, üçüncü oturum duyguları ifade etme, dördüncü oturum duyguları yönetebilme, beşinci oturum duyguları kontrol etme, altıncı oturum iyimserlik, yedinci oturum motivasyon, sekizinci oturum empati, dokuzuncu oturum etkili iletişim ve onuncu oturum programı sonlandırma olarak belirlenmiştir.Deney grubuna ve plasebo grubuna uygulanan programlardan sonra üç gruba da sontest uygulanmıştır. Deney, plasebo ve kontrol grubunun sontest ortalama puanlarını karşılaştırmak için ilişkisiz örneklemler için tek faktörlü ANOVA; her bir grubun öntest-sontest ortalama puanlarının karşılaştırılmasında ise ilişkili örneklemler için t-testi kullanılmıştır.Araştırma verileri analiz edildiğinde, deney, kontrol ve plesebo gruplarının sontest ortalama puanları karşılaştırıldığında, deney grubu ve plasebo grubu öğrencilerinin sontest ortalama puanları arasında anlamlı bir fark gözlenmediği, ancak deney grubu öğrencilerinin puanının kontrol grubu öğrencilerinin puanlarından anlamlı bir biçimde daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Bulgular ayrıca, kontrol ve plasebo gruplarının öntest ve sontest ortalama puanları arasında bir fark gözlenmemesine karşın deney grubunun sontest ortalama puanının öntest ortalama puanından anlamlı bir biçimde daha yüksek olduğunu göstermektedir. Bu sonuç, geliştirilen Duygusal Zeka Eğitimi Programı'nın, dokuzuncu sınıf öğrencilerinin duygusal zeka düzeyleri üzerinde belirli oranda etkili olduğunu göstermektedir.

Abstract:
The aim of the current study is to search the effect of developed emotional intelligence training programme on the levels of emotional intelligence of 9th grade students at high school.Emotional Intelligence Competency Scale had been applied as pre-test before being given the emotional intelligence training. According to the result of this scale, by using random selection procedure, the students with low scores were divided into three groups as treatment, control and placebo. The total number of the students in these three groups was 45. EmotionalIntelligence Training Programme including 10 sessions was applied to treatment group and the programme including 7 sessions which were related to the most favourite activities determined by the students was applied to placebo group. No programme was applied to control group. Emotional Intelligence Training Programme is a psycho-educational programme. It was formed by paying attention to Goleman?s competencies such as self-awareness, self-management, social management and relationship management. Each session of Emotional Intelligence Training Programme was applied once a week. The first session is the acquaintance with the students and giving information about the programme. The second session is being aware of emotions. The third session is expressing emotions. The fourth session is being able to manage emotions. The fifth session is controlling emotions. The sixth session is optimism. The seventh session is motivation. The eighth session is empathy. The ninth session is effective communication and the tenth session is ending the programme.After appliying the programmes, the post-test was done for the three groups. One way ANOVA for post-test scores of the three groups and t-test for related groups for pre-test-post-test scores of each group were used for measurement.When the research data were analyzed and the post-test scores of treatment, placebo and control groups were compared, no significant difference was observed between the treatment and placebo groups? post-test scores, but the post-test scores of treatment group was defined significantly higher than the post-test scores of control group. Besides findings pointed out that there was not a significant difference between the pretest-posttest scores of control and placebo groups. However, a significant difference between the pretest-posttest scores of treatment group was found. This result points out that Emotional Intelligence Training Programme applied to the 9th graders is effective in a certain extent.