İş Sağlığı ve Güvenliği Eğitiminin Millî Eğitim Bakanlığı tarafından yayınlanan öğretim programlarına entegrasyonun incelenmesi
Examining the integration of occupational health and safety education into curriculum published by The Ministry of national education
Yazar: ÖMER KARABULUT
Danışman: DOÇ. DR. PINAR BAYKAN
Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İş Sağlığı ve Güvenliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri = Labour Economics and Industrial Relations
Dizin: Eğitim programları = Education programs ; Güvenlik kültürü = Safety culture ; Mesleki eğitim = Vocational education ; Öğretim programları = Teaching curriculums ; İş güvenliği = Work safety ; İş sağlığı = Occupational health ; İş sağlığı ve güvenliği = Occupational health and safety

Özet:
İş sağlığı ve güvenliği (İSG)'nin temel amacı sağlıklı ve güvenli bir çalışma ortamının oluşturulmasıdır. Sağlıklı ve güvenli bir çalışma ortamının oluşmasında en önemli faktörün insanlar olduğu düşünüldüğünde güvenlik kültürü ile donatılmış bir topluma ihtiyaç duyulmaktadır. Güvenlik kültürünün oluşturulabilmesi için daha küçük yaşlarda sağlık ve güvenlik eğitimleri verilmeli ve farkındalık artırılmalıdır. Bu bağlamda ülkemizde bakanlıklar tarafından gerekli adımlar atılmış ve İSG dersinin eğitime entegrasyonuna yönelik iş birliği yapılmıştır. Bu çalışmada Millî Eğitim Bakanlığı tarafından yayımlanan öğretim programlarında iş sağlığı ve güvenliğinin eğitime entegrasyonunun incelenmesi amaçlanmıştır. Çalışma nitel araştırma yöntemlerinden biri olan doküman inceleme yöntemi ile yürütülmüştür. Veri toplama aracı olarak Milli eğitim bakanlığı tarafından okul öncesi, orta öğretim, lise ve mesleki eğitim kademeleri için yayınlanan öğretim programları doküman olarak kullanılmış ve elde edilen veriler içerik analizine tabi tutulmuştur. İSG konu alanlarının tüm derslerin öğretim programlarına yansımasını saptayabilmek için her bir kademenin öğretim programları incelenmiş ve Sağlık, Tehlike, Risk, Güvenlik, Önlem, Acil durum, Emniyet, Korunma, İş Sağlığı ve Güvenliği, Görev ve Sorumluluklar, Ekipman, Trafik kuralları kelimeleri analiz birimi olarak belirlenmiştir. Çalışma sonucunda iş sağlığı ve güvenliği konu analiz birimlerine göre öğretim programlarında bulunan kazanımlar incelendiğinde İlkokul Öğretim Programının "Hayat Bilgisi, Rehberlik, Fen bilimleri, Beden Eğitimi ve Oyun, Sosyal Bilgiler ve Trafik Güvenliği" derslerinde, Ortaokul Öğretim Programının "Sosyal Bilgiler, Fen Bilimleri, Beden Eğitimi ve Rehberlik" derslerinde, Lise Öğretim Programının "Beden Eğitimi, Kimya, Rehberlik, Sağlık Bilgisi ve Trafik Kültürü, Coğrafya ve Fizik" derslerinde bazı kazanımlara rastlanmıştır. Ayrıca mesleki eğitim öğretim programlarına baktığımızda iş sağlığı ve güvenliği konu alanlarına yönelik kazanımlara rastlanmıştır. Ancak çalışmada önemli görülen tespitlerden biri mesleki eğitim veren okullarda İSG'nin ders olarak müfredat programlarında yer almamasıdır. Mesleki eğitimde İSG farkındalığının meslek öncesinde kazandırılması açısından İSG dersinin öğretim programlarında ve müfredatta ayrı bir ders olarak yer alması önerilmektedir.

Abstract:
The main purpose of occupational health and safety (OHS) is to create a healthy and safe working environment. Considering that people are the most important factor in the creation of a healthy and safe working environment, a society equipped with a safety culture is needed. In order to create a safety culture, health and safety training should be given at younger ages and awareness should be increased. In this context, necessary steps have been taken by the ministries in our country and cooperation has been made for the integration of the OHS course into education. In this study, it is aimed to examine the integration of occupational health and safety into education in the curriculum published by the Ministry of National Education. The study was carried out with the document analysis method, which is one of the qualitative research methods. As a data collection tool, the curricula published by the Ministry of National Education for pre-school, secondary education, high school and vocational education levels were used as documents and the data obtained were subjected to content analysis. In order to determine the reflection of the OHS subject areas in the curriculum of all courses, the curricula of each level were examined and the words of Health, Hazard, Risk, Safety, Precaution, Emergency, Safety, Protection, Occupational Health and Safety, Duties and Responsibilities, Equipment, Traffic rules determined as the unit of analysis. As a result of the study, when the achievements in the curriculum according to the occupational health and safety subject analysis units are examined, in the "Life Science, Guidance, Science, Physical Education and Game, Social Studies and Traffic Safety" courses of the Primary School Curriculum, the "Social Studies, Science, In the "Physical Education and Guidance" courses, some achievements were found in the "Physical Education, Chemistry, Guidance, Health Information and Traffic Culture, Geography and Physics" courses of the High School Curriculum. In addition, when we look at vocational education and training programs, gains regarding occupational health and safety subject areas have been found. However, one of the important findings in the study is that OHS is not included in the curriculum as a course in vocational education schools. It is recommended that the OHS course  be included as a separate course in the curriculum vocational education in order to gain awareness of OHS in before the profession.