Acemhöyük'te asur ticaret kolonileri çağı ölü gömme adetleri
The burial customs at acemhöyük during the assyrian trade colonies period
Yazar: HAMZA EKMEN
Danışman: PROF. DR. ALİYE ÖZTAN
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Arkeoloji Ana Bilim Dalı / Arkeoloji Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2012
Konu: Arkeoloji = Archeology
Dizin: Acemhöyük = Acemhöyük ; Asur Ticaret Kolonileri Çağı = Period of Assyrian Trade Colony ; Törenler = Ceremonies ; Ölü gömme = Burying the dead ; Ölü gömme adetleri = Tradition of burying the dead

Özet:
M.Ö. II. binin başlarında Kuzey Suriye-Kuzey Mezopotamya şehirleri ile Anadolu arasında gelişen yoğun ticari faaliyetler, farklı kültürlerin ve inançların karşılaşmasına ve kaynaşmasına zemin hazırlamıştır. Toplumların inançları, ölü gömme adetleri, öteki dünya anlayışları, onların kültürleri hakkında önemli bilgiler vermektedir. Asur Ticaret Kolonileri Çağı'nın, en önemli kentlerinden olan Acemhöyük'te, elli yıldır sürdürülen kazılarda açığa çıkarılan, yerleşim içi mezarlar ve yerleşim dışında Arıbaş Mezarlığı'nda bulunan mezarlar, dönemin ölü gömme gelenekleri ile var olan bilgilere önemli katkılar yapmıştır. Yerleşim yerinde, genellikle evlerin tabanları altına yapılan gömülerin çoğu, basit toprak mezar türündedir. Bunun yanında üzeri seramik parçalı mezar ve kap mezar birer örnekle temsil edilmektedir. Yön birliği göstermeyen söz konusu mezarlara, genellikle bebek ve çocuklar gömülmüştür. Yerleşim içi mezarlar, ölü hediyeleri bakımından zayıf mezarlardır. Yakarak gömülen bir örnek dışında, mezarların tamamına bireyler, ceset halinde ve hoker pozisyonda gömülmüştür. Arıbaş Mezarlığı'nda tespit edilen yüz altmış yedi mezarın çoğu, kremasyon gömülerden oluşmaktadır. Üç evreli olduğu anlaşılan mezarlık, Acemhöyük'ün Asur Ticaret Kolonileri Çağı'na ait bir halk mezarlığıdır. Mezarlıkta, basit toprak, küp, kap ve basit yakarak gömme mezarlar olmak üzere dört farklı mezar tipi tespit edilmiştir. Farklı mezar tipleri ve gömü biçimleri görülmesine rağmen, ölü hediyelerinin mezar tiplerine göre farklılık göstermediği tespit edilmiştir. Bu hediyelerin birçoğu, Acemhöyük yerleşim alanında benzerlerine rastlanan eşyalardır. Arıbaş Mezarlığı ile çağdaş mezarlık ve yerleşimlerde ele geçen buluntularla yapılan karşılaştırmalar sonucunda, Arıbaş Mezarlığı'nın Kani?- Karum II. yapı katı ile Eski Hitit Çağı aralığında kullanılmış olduğu anlaşılmıştır.

Abstract:
At the beginning of the 2nd Millennium BC, the intensive trade relations established between the North Syrian and North Mesopotamian cities with Anatolia resulted in meeting and joining of different cultures and believes. The burial customs of past societies?, their beliefs and their ideas about afterlife provide important information regarding their cultures. At Acemhöyük, which is one of the most important centers of the Assyrian Trade Colonies Period in Anatolia, the ongoing excavations for overthan 50 years have revealed both intramural and extramural cemeteries (Arıbaş Cemetery) which provide important data regarding the burial customs of this particular period. Within the settlement, most of the graves are simple earth graves which were buried beneath the house floors. Besides, two other types are represented by single examples: a simple earth grave covered with pottery sherds and an urn burial. Most of the intramural burials belong to infants and children with no unity in orientation. All burials are very poor in terms of the grave gifts. Accept one urn burial all other corpses are buried in hocker position. At the Arıbaş Cemetery, most of the 167 graves uncovered so far are cremation burials. This cemetery which has three sub-phases represent a communal cemetery of ordinary people of the Assyrian Trade Colonies Period. At the cemetery four different types of burials have been detected: simple earth graves, pithos graves, urn burials and simple cremation burials. Despite the different grave types no such disparity exists regarding the grave gifts. Most of the grave gifts represent well-known objects from the settlement. Based on the comparisons with materials from contemporary settlements and cemeteries Arıbaş Cemetery is dated to a period between the 2. Building Level of Kani?- Karum and Old Hittite Period.