Yetişkin bireylerde algılanan duygusal istismar ve psikolojik iyi oluşun öz tiksinme ile ilişkisi
Relationship of perceived emotional abuse and psychological well-being with self-disgust in adult individuals
Yazar: SENA MUTLU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HİLAL EYÜPOĞLU
İstanbul Arel Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Bu araştırmada, yetişkin bireylerin algıladıkları duygusal istismar ve psikolojik iyi oluş düzeylerinin öz tiksinme ile ilişkisi ve bu değişkenlerin bireylerin demografik özelliklerine bağlı olarak farklılık gösterip göstermediği incelenmektedir. Araştırmanın örneklemi, yaşları 18 ve 65 aralığında 240 kadın, 212 erkek olmak üzere toplam 452 katılımcıdan oluşmaktadır. Katılımcılara "Bilgilendirilmiş Onam Formu", "Demografik Bilgi Formu", "Yetişkinler için Algılanan Duygusal İstismar Ölçeği (YADİÖ)", "Psikolojik İyi Oluş Ölçeği (PİOÖ)" ve "Öz Tiksinme Ölçeği (ÖTÖ)" uygulanmıştır. Verilerin analizi için Bağımsız Gruplar t-Testi, Tek Yönlü Varyans Analizi ve Pearson Korelasyon Analizi kullanılmıştır. Elde edilen sonuçlara göre algılanan duygusal istismar ile psikolojik iyi oluş düzeyleri arasında negatif yönlü anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Algılanan duygusal istismar ve öz tiksinme alt boyutları arasında pozitif yönlü bir ilişki gözlenmiştir. Psikolojik iyi oluş ile öz tiksinme alt boyutları arasında negatif yönlü bir ilişki olduğu tespit edilmiştir. Demografik özelliklerin değişkenler ile ilişkisi incelendiğinde katılımcıların, cinsiyetlerine göre algılanan duygusal istismar ve psikolojik iyi oluş puanlarının farklılaşmadığı, öz tiksinme puanlarının ise farklılaştığı bulunmuştur. Yaş gruplarına göre üç değişken için de anlamlı farklılaşma olduğu, eğitim durumlarına göre farklılaşma olmadığı görülmüştür. İlişki durumlarına göre katılımcıların, algılanan duygusal istismar, psikolojik iyi oluş, öz tiksinme alt boyutlarından davranış odaklı öz tiksinme düzeylerinin farklılaştığı ancak bir diğer alt boyut olan fiziksel görünüm odaklı öz tiksinme düzeylerinde farklılaşma olmadığı bulunmuştur. Çalışma durumlarına göre ise katılımcıların, algılanan duygusal istismar ve psikolojik iyi oluş düzeylerinin farklılaştığı ancak öz tiksinme düzeylerinin farklılaşmadığı görüşmüştür. Araştırma bulguları ilgili literatür çerçevesinde tartışılmıştır.
Anahtar Kelimeler: algılanan duygusal istismar, psikolojik iyi oluş, öz tiksinme.

Abstract:
In this study, the relationship between perceived emotional abuse and psychological well being of adults and self disgust and whether these variables differ depending on the demographic characteristics of the individuals are studied. The sample of the stu dy consists of total of 452 participants, 240 women and 212 men, aged between 18 and 65. Informed Consent Form, Demographic Information Form Perceived Emotional Abuse Scale for Adults, Psychological Well Being Scale and Self Disgust Scale were applied to the participants. Independent Groups t Test, One Way Analysis of Variance and Pearson Correlation Analysis were used for the analysis of the data. According to the results obtained, a significant negative relationship was found between per ceived emotional abuse and psychological well being levels. A
positive relationship was observed between perceived emotional abuse and self disgust sub dimensions. It has been found that there is a negative relationship between psychological well being an d self disgust sub dimensions. When the relationship between demographic characteristics and variables was examined, it was found that the emotional abuse and psychological well being scores of the participants did not
differ according to their gender, whi le their self disgust scores differed. It was observed that there was a significant difference for all three variables according to age groups, and there was no differentiation according to educational status. It was found that the behavior oriented self d isgust levels of the participants differed according to their relationship status, but there was no difference in the levels of physical appearance oriented self disgust, which is another sub dimension. It was seen that the perceived emotional abuse and ps ychological well being levels of the participants differed according to their working status, but their self disgust levels did not. The research findings were discussed within the framework of the relevant literature.
Key Words: perceived emotional abuse, psychological well-being, self-disgust