Elit kadın ve erkek boks sporcularının, boksu erken bırakma nedenlerinin incelenmesi: Bir fenomenoloji çalışması
An investigation of the reasons why elite female and male boxing athletes early quiting boxing: A phenomenology study
Yazar: ZİKRİ TAKIM
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MELEK YEŞİM ALBAYRAK KURUOĞLU
Haliç Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı / Beden Eğitimi ve Spor Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Spor = Sports

Özet:
Boks, M.Ö. 3000 yılından günümüze kadar gelen bireysel ve Olimpik bir spor dalıdır. Bu tez çalışmasında boks sporuna yönelip, sporculuk kariyeri elit seviyeye geldikten sonra erken yaşta bırakma kararı alan sporcuların, boks sporunu neden bıraktığı, nitel araştırma desenlerinden fenomenoloji yöntemiyle incelenmiştir. Amaçlı örnekleme yöntemiyle oluşturulan araştırma grubuna, araştırmanın amacı ve kapsamı anlatılmış, imzalı onam formu alınmıştır. Araştırma grubu, 4 erkek, 3 kadın olmak üzere toplam 7 katılımcıdan oluşmuştur. Erkek katılımcılar "BBE", kadın katılımcılar "BBK" kod adıyla, destekleyici sorular soran araştırmacı ise "ZT" olarak kodlanmıştır. Katılımcılara boks sporuna yönlenme, sürdürme, bırakmalarına sebep olan kırılma noktası ve diğer nedenler ana başlıklarında yarı yapılandırılmış görüşme soruları yöneltilmiştir. Gerek duyulduğunda destekleyici sorulardan yararlanılmıştır. Tüm görüşmeler akıllı telefonların ses kayıt özellikleri ile kaydedilmiş ve sonrasında araştırmacı tarafından düz metinle deşifre edilmiştir. Deşifre sonucunda "boksa yönlenme" ve "boksu bırakma" odak konularında toplam 7 kategoriye ve 14 koda ulaşılmıştır.  Boksu bırakma konusunda adaletsizlik, antrenör faktörü, kişisel sebepler ve motivasyon kategorilerinde kayırmacılık, eşleşme adaletsizliği, yetersiz antrenör, istismar, spor yaralanması, maddi yetersizlik, aile etkisi ve motivasyon kaybı kodlarına ulaşılmıştır. Elde edilen kodlarda katılımcıların verdiği cevaplardaki sübjektif anlamlara ulaşılmaya çalışılmıştır. Sonuç olarak erkek boksörlerin "maddi kaygılar", kadınların ise "antrenör faktörü" sebebiyle, daha da derinde 1 kadın katılımcıda "istismar" sebebiyle boksu bıraktığı sonucuna ulaşılmıştır. Bu araştırma, erkek ve kadın boksörlerin "kayırmacılık" sebebiyle sporu erken yaşta bırakmak zorunda kaldığını ortaya çıkarmıştır. Tüm bu sebepler ışığında araştırma grubunun adölesan dönemde boksa başlamış olduğu düşünüldüğünde "çocuk koruma" ve "etik" konularına önem verilmesi ve eğitim programlarının düzenlenmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
Boxing is an individual and olympic sport that has been dated to 3000 BC. In this thesis project, the reasons why athletes who reached an upper level in their boxing careers at an early age decided to quit the sport were examined using the subjective research patterns of phenomenology. The research group that was created using purposive sampling method consisted of 4 male and 3 female, a total of 7 participants. Male participants were coded as "BBE" female participants as "BBK" and the researcher asking accommodating questions as "ZT." The participants were asked semi-structured interview questions about their orientation in the direction of boxing, reasons for quitting, the breaking point that led to quitting, and other factors. Accommodating questions were used when necessary. All interviews were recorded with smartphones and then transcribed into text by the researcher. Accordingly, a total of 7 topic and 14 codes were identified in the focus areas of "orientation towards boxing" and "quitting boxing." In terms of quitting boxing, codes for favoritism, unfair matching, inadequate coaching, abuse, sports injuries, financial restrictions, family influences and loss of motivation were identified under the topics of injustice, coach factor, personal reasons, and motivation. The codes obtained from the participants responses were examined for the purpose of understanding the subjective indications. As a result, it was concluded that male boxers quit due to "financial concerns" and female boxers, especially one female participant, quit due to "abuse." This research revealed that both male and female boxers were forced to quit the sport at an early age due to "favoritism." Taking into account all the reasons, it is concluded that importance should be given to "child protection" and "ethics" issues, and training programs should be organized, when it is thought that the research group started boxing in adolescence.