Ortaokul öğrencileri için bir yurttaşlık okuryazarlığı eğitim programının geliştirilmesi ve uygulamasının değerlendirilmesi
Developing a citizenship literacy education program for secondary students and evaluation of implementation
Yazar: MEHMET TOPAL
Danışman: DOÇ. DR. SİBEL OĞUZ HAÇAT
Kastamonu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Sosyal Bilgiler Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Yurttaşlık okuryazarlığı demokratik bir toplum yapısında temel rol oynar. Bireylerin yurttaşlık okuryazarlığı yetkinliklerini geliştirmek için okullarda sistematik çalışmalar yapılmalıdır. Okullar, öğrencilerin yurttaşlık okuryazarlığı eğitimi almaları için tasarlanmalı, kullanılan öğretim yaklaşımları ve edinilen bilgileri uygulamaları için fırsatlar sunmalıdır. Bu araştırmanın amacı yurttaşlık okuryazarlığı eğitim programı yolu ile öğrencilerin demokratik sürece başarılı bir şekilde katılabilmeleri için gerekli bilgi ve beceriler ile donatmak ve yurttaşlık okuryazarlığı yetkinliklerinin artması için tasarlanan öğretim yaklaşımlarının etkililiğini ortaya koymaktır. Araştırma eylem araştırması ile desenlenmiştir. Araştırmanın çalışma grubunu 2022-2023 eğitim öğretim yılında Düzce ili Kaynaşlı ilçesinde bir ortaokulda öğrenim gören 25 öğrenci ve ebeveynleri oluşturmaktadır. Çalışma 14 hafta 35 saatlik bir süreci kapsamaktadır. Araştırmada veri toplama araçları olarak akademik başarı testi, yurttaşlık modeli ölçeği, yarı yapılandırılmış öğrenci-veli görüşme formaları ve öğrenci günlükleri kullanılmıştır. Araştırmanın nicel verileri bağımlı örneklem t testi ile çözümlenirken; nitel veriler içerik analiz ile çözümlenmiştir. Araştırma bulgularına göre yurttaşlık okuryazarlığı eğitim programının öğrencilerin akademik başarılarını artırdığı, yurttaşlık okuryazarlığı yetkinliklerini geliştirdiği tespit edilmiştir. Görüşme formlarından ve öğrenci günlüklerinden elde edilen analizlere göre eğitim programına yönelik öğrenci ve ebeveynlerin olumlu değerlendirmelerde bulundukları belirlenmiştir. Genel anlamda nicel ve nitel yaklaşımlar yolu ile elde edilen bulguların birbirini desteklediği tespit edilmiştir. Araştırma bulgularından hareketle yurttaşlık okuryazarlığı ortaokullarda ayrı bir ders olarak okutulabilir. Verilerin daha fazla popülasyona genellenebilmesi için daha büyük çalışma grupları ile araştırmalar yapılabilir.

Abstract:
Civic literacy plays a fundamental role in the structure of a democratic society. Systematic studies should be carried out in schools to improve individuals' civic literacy competencies. Schools should be designed for students to receive civic literacy education, providing opportunities for them to apply the teaching approaches used and the knowledge acquired. The aim of this research is to equip students with the necessary knowledge and skills to successfully participate in the democratic process through the civic literacy education program and to reveal the effectiveness of teaching approaches designed to increase their civic literacy competencies. The research was designed with action research. The study group of the research consists of 25 students and their parents studying in a secondary school in Kaynaşlı district of Düzce province in the 2022-2023 academic year. The study covers a period of 14 weeks and 35 hours. Academic achievement test, citizenship model scale, semi-structured student-parent interview forms and student diaries were used as data collection tools in the study. While the quantitative data of the research were analyzed with the dependent sample t test; Qualitative data were analyzed with content analysis. According to the research findings, it has been determined that the civic literacy education program increases students' academic success and improves their civic literacy competencies. According to the analysis obtained from the interview forms and student diaries, it was determined that students and parents made positive evaluations about the education program. In general, it has been determined that the findings obtained through quantitative and qualitative approaches support each other. Based on the research findings, civic literacy can be taught as a separate course in secondary schools. Research can be conducted with larger study groups so that the data can be generalized to a larger population