Gestasyonel diyabetes mellitus ile adipositokin düzeylerinin ilişkisi
The relation between gestational diabetes mellitus and adipocytokin levels
Yazar: GÜL İNCİ TÖRÜN
Danışman: DOÇ. DR. DİLEK TÜZÜN
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2019
Konu: Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları = Endocrinology and Metabolic Diseases
Dizin: Adipokinler = Adipokines ; C reaktif protein = C reactive protein ; Diabet-gebelik sırasında = Diabetes-gestational ; Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Rezistin = Resistin ; Visfatin = Visfatin ; İrisin = Irisin

Özet:
Amaç: Gestasyonel diyabet mellitus (GDM) gebelik sırasında ilk kez ortaya çıkan glukoz tolerans bozukluğu olarak tanımlanır. GDM tanısının konması anne ve bebek açısından oldukça önemlidir. Bu çalışmada, insülin ve glukoz metabolizması üzerine etkileri olduğu bilinen yağ dokusundan salgılanan adipositokin olarak isimlendirilen adiponektin, resistin, visfatin, irisin ve akut faz reaktanı C-reaktif protein (CRP) testlerinin GDM tanısı alan gebelerle sağlıklı gebelerde karşılaştırılması ve bu parametrelerin GDM fizyopatolojisinde ve erken tanısındaki yerinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntemler: Çalışmamıza, gönüllü katılım formunu dolduran 18-45 yaş aralığında 24-28. gebelik haftaları arasında 75 g oral glukoz tolerans testi (OGTT) ya da 100 gr OGTT yapılmış 100 gebe alındı. Bunlardan 50 sağlıklı gebe kontrol grubunu oluşturuken, diğer 50 GDM tanısı almış gebe ise GDM grubunu oluşturmakta idi. Gebelerin antropometrik ölçümleri yapıldı. Hastaların rutin tetkikleri sırasında istenen açlık plazma glukoz (APG), hemoglobin A1c (HbA1c), 75 g OGTT veya 100 g OGTT, kan üre azotu  (BUN), kreatinin, potasyum, sodyum, albümin, kalsiyum, düşük dansiteli lipoprotein (LDL), trigliserit (TG), tam kan sayımı, tiroid stimulan hormon (TSH), serbest T4 (sT4), 25 hidroksi (OH) vitamin D sonuçları kaydedildi. Gebelerin rutin tahlileri için açlık sırasında alınan kan örneklerinden adiponektin, irisin, visfatin, resistin ve CRP düzeyleri çalışıldı.
Bulgular: GDM ve sağlıklı gebelerin vücut kitle indeksleri (VKİ) karşılaştırıldığında GDM grubunun VKİ'si istatistiksel olarak anlamlı olarak daha fazla idi (p<0,001). GDM grubunda beyaz kan hücresi (WBC) kontrol grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı olarak daha fazla idi (p<0,000). İki grup açlık kan şekeri ve HbA1c değerleri açısından karşılaştırıldığında GDM grubunda açlık kan şekeri istatistiksel olarak anlamlı olarak daha yüksek idi (sırasıyla p<0,01 ve p=0,002). GDM grubunda kreatinin ve sodyum değerleri arasında istatistiksel anlamlı olarak kontrol grubuna göre daha yüksekti(sırasıyla p=0,001 ve p=0,036). Her iki grup lipid parametreleri (LDL, TG) açısından karşılaştırıldığında GDM grubunda LDL ve TG düzeyleri kontrol grubuna göre istatistiksel anlamlı olarak daha yüksek saptandı (sırasıyla p=0,038 ve p=0,004). Serbest T4 GDM grubunda kontrol grubuna göre istatiksel olarak anlamlı olacak şekilde düşüktü (p=0,011). GDM'li hastalarla normal glukoz toleransına sahip gebeler karşılaştırıldığında serum adiponektin düzeyleri anlamlı olarak düşük (p<0,001)  ve serum resistin ve CRP düzeyleri anlamlı olarak yüksek saptandı (sırasıyla p=0,000 ve p=0,027). Serum irisin ve visfatin düzeylerinde ise gruplar arasında anlamlı fark saptanmadı (sırasıyla p=0,942 ve p=0,324). Adiponektin düzeyi ile diğer parametreler arasındaki korelasyon analizinde; adiponektin düzeyi ile VKİ, APG, visfatin ve resistin arasında negatif korelasyon saptanırken irisin düzeyi arasında pozitif korelasyon olduğu gösterildi. Resistin ile CRP düzeyleri arasında pozitif korelasyon saptanırken adiponektin düzeyi arasında negatif korelasyon saptandı. İrisin ile adiponektin düzeyleri arasında pozitif korelasyon saptanırken kilo ve VKİ düzeyi arasında negatif korelasyon saptandı. Visfatin ile adiponektin düzeyleri arasında negatif korelasyon saptandı.
Sonuç: Bu çalışmada, GDM hastalarında saptanan serum resistin ve CRP düzeylerindeki yükselme ve adiponektin düzeylerindeki azalmanın insülin direnci gelişimi ve glukoz metabolizma değişikliklerinde rol oynayabileceği düşünülmektedir. Bu konuda daha ileri çalışmalara ihtiyaç vardır

Anahtar Kelimeler: Gestasyonel Diyabetes Mellitus, adiponektin, irisin, visfatin, resistin, C-reaktif protein

Abstract:
Aim: Gestational Diabetes Mellitus (GDM) is known as the glucose tolerance disorder that occurs during pregnancy for the first time. Diagnosing GDM is very important for the mother and the baby. In this study, the purpose was to compare the adiponectin, resistin, visfatin, irisin and acute phase reactant C-reactive protein (CRP) tests, which are called adipocytokine that is excreted from the fat tissue that is known to have effect on insulin and glucose metabolism in pregnant women diagnosed with GDM and in healthy pregnant women; and to evaluate the place of these parameters in early diagnosis.
Material and Methods: A total of 100 pregnant women who underwent 75 g oral glucose tolerance test (OGTT) or 100 g OGTT between gestational weeks 24-28 years aged 18-45 years and who completed the voluntary participation form were included in the present study. Among these, 50 healthy pregnant women constituted the Control Group; and the other 50 pregnant women who were diagnosed with GDM constituted the GDM Group. Anthropometric measurements of the participants were made. The Fasting Plasma Glucose (FPG), Hemoglobin A1c (HbA1c), 75g OGTT or 100g OGTT, blood urea nitrogen (BUN), creatinine, potassium, sodium, albumin, calcium, low density lipoprotein (LDL), triglyceride TG), complete blood count, thyroid stimulating hormone (TSH), free T4 (fT4), 25 hydroxy (OH) vitamin D results, which are asked during routine follow-ups of the patients, were recorded. The adiponectin, irisin, visfatin, resistin and CRP levels were examined from the blood samples that were taken during fasting for routine tests of pregnant women.
Results: When body mass index (BMI) of the GDM and the healthy pregnant women were compared, the BMIs of GDM group were higher at a statistically significantly level (p<0,001). The white blood cell count (WBC) was higher in the GDM group at a significant level than in the control group (p<0,000). When the two groups were compared in terms of fasting blood glucose and HbA1c values, the fasting blood glucose levels of the GDM group was significantly higher (p<0,01 and p=0,002, respectively). The creatinine and sodium levels were significantly higher in the GDM group than in the control group (p=0,001 and p=0,036, respectively). When both groups were compared in terms of the lipid parameters (LDL, TG), the LDL and TG levels were higher at a significant level in the GDM group than in the control group (p=0,038 and p=0,004, respectively). The free T4 was lower in the GDM group at a significant level compared to the control group (p=0,011). When the patients with GDM and the pregnant women with normal glucose tolerance were compared, the serum adiponectin levels were significantly lower (p<0,001); and the serum resistin and CRP levels were higher at a significant level (p=0,000 and p=0,027, respectively). No significant differences were detected between the groups in terms of serum irisin and visfatin levels (p=0,942 and p=0,324, respectively). In the correlation analysis between the adiponectin level and other parameters, it was determined that there was a negative correlation between the adiponectin level and the BMI, APG, visfatin and resistin; however, there was a positive correlation between the irisin levels. Although a positive correlation was detected between the resistin and CRP levels, a negative correlation was detected between the adiponectin levels. Although a positive correlation was detected between the irisin and adiponectin levels, a negative correlation was detected between the weight and BMI levels. A negative correlation was detected between the visfatin and adiponectin levels.
Conclusion: In this study, it was considered that the high serum resistin and CRP levels and the low adiponectin levels in GDM patients might play role in the development of insulin resistance and glucose metabolism changes. Further studies are needed on this subject.

Keywords: Gestational Diabetes Mellitus, adiponectin, irisin, visfatin, resistin, C-reactive protein