Çift dilli yetişen ve tek dilli yetişen okul öncesi çocukların yönetici işlev becerilerinin incelenmesi ve  karşılaştırılması
Examination and comparison of executive function skills of bilingual and monolingual preschoolers
Yazar: BÜŞRA TÜLKAY
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖZLEM OĞUZ
Üsküdar Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Dil ve Konuşma Terapisi Ana Bilim Dalı / Dil ve Konuşma Terapisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Dilbilim = Linguistics ; Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology

Özet:
Çalışmanın amacı, Türkçe ve Kürtçe konuşan çift dilli ve Türkçe konuşan tek dilli 3-6 yaş okul öncesi çocukların yönetici işlev becerilerinin incelenmesi ve karşılaştırılmasıdır. Bu amaç doğrultusunda çalışmaya 3-6 yaş arası 30 Türkçe konuşan ve 30 Türkçe ve Kürtçe konuşan olmak üzere toplam 60 çocuk dahil edilmiştir. Verilerin toplanmasında tezin yazarı tarafından oluşturulan Katılımcı Bilgi Formu ve YİYDDE kullanılmıştır. İstatiksel analizler IBM SPSS Statistics v.26 kullanılarak yapılmıştır. Çift dilli katılımcılar YİYDDE alt boyutlarından ketleme (p=0.011), çalışma belleği (p=0.001) ve planlamada (p=0.001) tek dilli katılımcılara göre anlamlı derecede yüksek skorlar elde etmiştir, toplam skor açısından yine çift dilli katılımcılar tek dilli katılımcılara göre anlamlı derecede yüksek skorlara sahiptir (p=0.028).  Erkek katılımcılar kız katılımcılara göre ketleme alt boyutunda anlamlı düzeyde daha yüksek skorlar edinirken (p=0.004), değiştirme, duygusal kontrol, çalışma belleği, planlama ve ölçek toplam skoru açısından cinsiyete göre anlamlı bir farklılık görülmemiştir. Bu çalışmanın bulguları çift dilliliğin yönetici işlevler üzerinde olumlu etkisi olduğunu kanıtlar niteliktedir. Araştırmanın sonuçlarından yola çıkarak çift dilliliğin bilişsel gelişim süreçlerine katkıda bulunacağına dair fikir yürütülebilir.

Abstract:
The aim of this study is to examine and compare the executive function skills of bilingual preschool children who speak Turkish and Kurdish with those of monolingual children who speak only Turkish. A total of 60 children aged 3-6 years, including 30 monolingual Turkish speakers and 30 bilingual Turkish and Kurdish speakers, were included in the study. Data were collected using the Participant Information Form and the Behavior Rating Inventory of Executive Function - Preschool Turkish Version (BRIEF-P), developed by the thesis author. Statistical analyses were conducted using IBM SPSS Statistics v.26. Bilingual participants scored significantly higher than monolingual participants in the BRIEF-P subdomains of inhibition (p=0.011), working memory (p=0.001), and planning (p=0.001), as well as in the overall score (p=0.028). Male participants scored significantly higher than female participants in the inhibition subdomain (p=0.004), while no significant gender differences were observed in the subdomains of shifting, emotional control, working memory, planning, or in the overall scale score. The findings of this study suggest that bilingualism has a positive impact on executive functions. Based on the results of the study, it can be inferred that bilingualism may contribute to cognitive development processes.