Aile Hekimliği Polikliniğine başvuran hastalarda psikiyatrik semptomların taranması
Screening for psychiatric symptoms in patients admitted to the family medicine polyclinic
Yazar: ÇAĞRI BATU HASANBAŞ
Danışman: DOÇ. DR. ÖZLEM POLAT
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı / Aile Hekimliği Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine ; Psikiyatri = Psychiatry

Özet:
Amaç: Aile hekimliği, birinci basamak sağlık hizmetlerinde ayrışmamış hastayı karşılaması hastalara bütüncül yaklaşması açısından eşsiz bir yere sahiptir. Birinci basamağa her disiplinden hastalığa sahip bireyler başvurabilmektedir. Psikiyatrik yakınmaları olan hastalar da bunların önemli bir bölümünü oluşturmaktadır. Yaptığımız çalışmanın amacı; aile hekimliği polikliniğine başvuran hastalarda SCL-90-R kullanılarak psikiyatrik semptomların sıklığını tespit etmektir.
Gereç ve Yöntem: Prospektif anket çalışması olan çalışmamız Ağustos 2023-Şubat 2024 tarihleri arasında gerçekleşmiştir. Çalışmamız aile hekimliği polikliniğine farklı sebeplerle başvuran 435 hastanın katılımıyla gerçekleşmiştir. Çalışmamızda Dünya'da ve ülkemizde psikopatolojilerin saptanmasında ve değerlendirilmesinde sıklıkla kullanılan 90 sorudan oluşan SCL-90-R anketi çalışmaya katılmaya gönüllü bireylere yüz yüze uygulanmıştır. Toplanan veriler, IBM SPSS versiyon 26 programına aktarılmış ve değerlendirilmiştir. Anketin 10 alt ölçeğine ait ortalama puanlar 0-1,5 arası normal, 1,51-2,5 arası araz düzeyi yüksek, 2,51-4 arası araz düzeyi çok yüksek olarak değerlendirilmiştir. İstatistiksel anlamlılık p<0,05 olarak kabul edilmiştir.
Bulgular: Çalışmamızda yer alan 435 kişinin, 149'u (%34,3) erkek, 286'sı (%65,7) kadındı. Genel yaş ortalamaları   38,58 ± 0,63, erkeklerin 41,61 ± 1,07,  kadınların  37 ± 0,76 olarak bulunmuştur. Kadın hastalarda Depresyon, Obsesif-Kompülsif bozukluk, Somatizasyon, Anksiyete ve Genel Semptom İndeksleri oranlarının erkeklerden anlamlı derecede yüksek bulunmuştur. (p<0.05-p<0.001). Ayrıca tüm semptomlar 18-40 yaş aralığında yüksek olmakla birlikte Öfke-Düşmanlık ve Anksiyete semptomları anlamlı şekilde diğer yaş gruplarına göre yüksek bulunmuştur. Doğurganlık çağındaki kadınlarda (18-49 yaş) Öfke-Düşmanlık ve Paranoid düşünce semptomları anlamlı düzeyde yüksek bulunmuştur. Evli olmayan bireylerde evli olan bireylere göre kişilerarası duyarlılık anlamlı düzeyde yüksek bulunmuştur. Bireylerin %49,65'inde en az bir psikiyatrik semptom açısından araz düzeyi yüksek veya çok yüksek saptanmıştır.
Sonuç: Katılımcıların neredeyse yarısında, en az bir psikiyatrik semptom açısından araz düzeyi yüksek veya çok yüksek olarak çıkması toplumumuzda psikiyatrik yakınmaların ne denli sık olduğunu göstermektedir. Ayrıca tüm psikiyatrik yakınmaların kadın hastalarda daha yoğun görülmesi ve özellikle Depresyon, Ansksiyete, Obsesif-kompülsif ve Somatizasyon gibi semptomların anlamlı düzeyde yüksek görülmesi kadınlarımızın sosyal hayatta birçok zorlukla karşılaştığının göstergesidir.
Anahtar Kelimeler: Aile Hekimliği, Psikiyatri, Semptom, SCL-90, SCL-90-R

Abstract:
Objective: Family medicine has a unique place in primary health care in terms of welcoming undifferentiated patients and approaching patients holistically. Individuals with diseases from all disciplines can apply to primary care. Patients with psychiatric complaints also constitute a significant portion of them. The purpose of our study is; to determine the frequency of psychiatric symptoms via SCL-90-R in patients applying to the family medicine outpatient clinic.

Materials and Method: Our study, which is a prospective survey study, was conducted between August 2023 and February 2024. Our study was conducted with the participation of 435 patients who applied to the family medicine clinic for different reasons. In our study, the SCL-90-R questionnaire, consisting of 90 questions that are frequently used in the detection and evaluation of psychopathologies in the world and in our country, was administered face to face to individuals who volunteered to participate in the study. The collected data were transferred to IBM SPSS version 26 program and evaluated. The average scores of the 10 subscales of the survey were considered as normal between 0 and 1.5, as high level of symptoms between 1.51 and 2.5, and as very high levels of symptoms between 2.51 and 4. Statistical significance was accepted as p<0.05.

Results: Of the 435 people included in our study, 149 (34.3%) were men and 286 (65.7%) were women. The overall age average was found to be 38.58 ± 0.63, 41.61 ± 1.07 for men and 37 ± 0.76 for women. Rates of Depression, Obsessive-Compulsive disorder, Somatization, Anxiety and General Symptom Indexes were found to be significantly higher in female patients than in males. (p<0.05-p<0.001). In addition, although all symptoms were higher in the 18-40 age range, Anger-hostility and Anxiety symptoms were found to be significantly higher than other age groups. Anger-hostility and Paranoid ideation symptoms were found to be significantly higher in women of childbearing age (18-49 years). Interpersonal sensitivity was found to be significantly higher in unmarried individuals than in married individuals. The symptom level was found to be high or very high in terms of at least one psychiatric symptom in 49.65% of the individuals.

Conclusion: The fact that almost half of the participants had a high or very high level of symptoms in terms of at least one psychiatric symptom shows how common psychiatric complaints are in our society. In addition, the fact that all psychiatric complaints are more common in female patients and that symptoms such as Depression, Anxiety, Obsessive-compulsive and Somatization are observed to be significantly higher is an indicator of the difficulties our women experience in social life.

Keywords: Family Medicine, Psychiatry, Symptom, SCL-90, SCL-90-R