Mavi yunus (Cyrtocara moorii) juvenillerinin farklı anestetikler ile transferi: Konsantrasyon ve su kalitesi
Transfer of blue yunus (Cyrtocara moorii) juvenils with different anesthetics: Anesthesia and water quality
Yazar: ESMA SÜMER
Danışman: DOÇ. DR. ERKAN CAN
Munzur Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Su Ürünleri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Su Ürünleri = Aquatic Products

Özet:
Su ürünleri yetiştiriciliğinde 2-fenoksietanol, MS-222 (tricaine) ve benzokain gibi sentetik anestetikler yaygın olarak kullanılmaktadır. Amerika ve İngiltere'de yemeklik balıklarda kullanılmasına yasal olarak izin verilen tek anestetik madde MS-222'dir. İlaç ve Gıda Örgütü (FDA) tarafından MS-222'nin balık vücudundan atılma süresi 21 gün olarak belirtilmiştir. Bu da balıkların pazarlanmasında gecikme yaşanmasına neden olmaktadır. Sentetik anestetiklere karşı iyi bir alternatif seçeneği olarak düşünülen bitkisel ürünlerden elde edilen değişik yağların kullanımları her geçen gün kullanımları artmakta ve çalışmaları sürmektedir. Yapılan araştırmalarda karanfil yağının anestetik etkileri üzerine birçok çalışma gerçekleştirildiği görülmektedir. Bununla birlikte, nane ve lavanta yağlarının anestetik etkisi hakkında çalışma az sayıda olup stok yoğunluğu ve transfer konularında çalışmalara rastlanmamıştır. Çalışma kapsamında öncelikle 100-400 mg L-1 (MS-222 için) ve µl L-1 (Bitkisel anestetikler için) konsatrasyon aralığında anestetiklerle 1:9 oranında etanol ile çözündürülerek efektif dozlar tespit edilmiştir. Sonrasında 4 farklı deneme grubu oluşturularak (3 farklı sedadif dozda,10 ppm, 20, ppm ve 30 ppm ve bir kontrol grubu, anestetik madde ilavesiz) transfer işlemi gerçekleştirilmiştir. Balıklar naylon torbalara konularak içine anestetik madde ilave edildikten sonra 1:3 oranında hava basılarak ve ağzı bantlanarak 6, 12 ve 18 saatlik balık nakliyesi simülasyonuna tabi tutulmuştur.  Çalışma sonuçlandıktan sonra balıklar 72 saat boyunca gözlemlenerek kayıp olup olmadığı tespit edilmiştir. Ayrıca, farklı anestetik madde uygulamaları su kalitesi kriterleri bakımından karşılaştırılmıştır. Sonuç olarak, araştırma, nane ve lavanta yağlarının, tropikal balık türlerinde sentetik anestetiklere alternatif kullanılabileceğini göstermiştir.

Abstract:
Synthetic anesthetics such as 2-phenoxyethanol, MS-222 (tricaine) and benzocaine are widely used in aquaculture. It is the only anesthetic that is legally allowed to use tricaine in edible fish in America and England. The Drug and Food Organization (FDA) reported that the MS-222 was removed from the fish body for 21 days. This causes the marketing of fish to be delayed. The use of different oils from herbal products, which are considered as a good alternative to synthetic anesthetics, is increasing day by day and studies are ongoing. Several studies have been carried out on the anesthetic effects of carnation oil in the investigations. However, the study on the anesthetic effect of mint and lavender oils was scarce and there were no studies on stock density and transfer considerations. Effective doses were determined by dissolving 1: 9 ethanol with anesthetics in the concentration range of 100-400 mg L-1 (for MS-222) and μL L-1 (for plant anesthetics). Afterwards, 4 different groups were prepared (3 different sedative doses, 10 ppm, 20, ppm and 30 ppm and one control group without anesthetic additive). The fish were put into nylon bags and the anesthetic was added and then the fish was transported for 6, 12 and 18 hours with 1: 3 air pressure and mouth taping. After the study was completed, the fish were observed for 72 hours to determine whether they were lost or not. In addition, different anesthetic applications were compared in terms of water quality criteria. As a result, the study showed that mint and lavender oils can be used as natural alternative to synthetic anesthetics in tropical fish species.