Benzinli bir motorun performans ve emisyon karakteristiklerinin belirlenmsi için bulanık uzman sistem tasarımı
Design of a fuzzy expert system for defination of gasoline engines performance and emission characteristics
Yazar: ŞAKİR TAŞDEMİR
Danışman: PROF.DR. NOVRUZ ALLAHVERDİ
Selçuk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Elektronik ve Bilgisayar Sistemleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2004
Konu: Elektrik ve Elektronik Mühendisliği = Electrical and Electronics Engineering

Özet:
ÖZET YÜKSEK LİSANS TEZİ BENZİNLİ BİR MOTORUN PERFORMANS VE EMİSYON KARAKTERİSTİKLERİNİN BELİRLENMESİ İÇİN BULANIK UZMAN SİSTEM TASARIMI ŞakirTAŞDEMİR Selçuk Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Bilgisayar Sistemleri Eğitimi Anabilim Dalı Danışman : Prof. Dr. Novruz ALLAHVERDİ 2004, 86 sayfa Jüri Jüri Jüri Prof. Dr. Novruz ALLAHVERDİ Doç. Dr. Ahmet ARSLAN Yrd. Doç. Dr. Can ÇINAR Hızla gelişen teknoloji sayesinde, özellikle yapay zeka uygulamaları ile bilgisayar, hayatımızın her alanına girmiş durumdadır. Bu alanlardan biride otomotivdir. Otomotiv sektöründe taşıtların tasannu, arıza teşhisi, yüksek performans elde edilmesi, güvenli ve verimli çalışmasına kadar birçok alanda bilgisayar kullanılmaktadır. Bilgisayarın kullanılması ile yapay sinir ağlan, genetik algoritma gibi yapay zeka uygulamalarının kullanımı da hızla artmıştır. Bu çalışmada; benzinli bir motorun performans ve emisyon karakteristiklerinin belirlenmesi için bir yapay zeka tekniği olan Bulanık Uzman Sistem (BUS) tasarlanmıştır. Tasarlanan BUS 'ta giriş parametreleri olarak avans ve motor devri, çıkış parametreleri olarak motor performansım belirleyen moment, güç, özgül yakıt tüketimi ve emisyon değeri için hidrokarbon seçilmiştir. Bir uzman yardımıyla BUS tasarlanmış ve Matlab bilgisayar yazılımının Fuzzy Logic Toolbox' ından faydalanılarak sonuçlar alınmıştır. Gerçekleştirilen BUS 'ta alman sonuçlar ile aynı motor üzerinde uzman tarafından yapılmış deney sonuçlarının istatistiksel analizi yapılmıştır. BUS 'tan alman sonuçların deneysel sonuçlara %97,24 yaklaşık sonuçlar verdiği tespit edilmiştir. Böylece bir BUS 'un motor performansım ölçmede kullanılabilirliği gösterilmiştir. Anahtar Kelimeler: Bulanık Uzman Sistem, Bulanık Kontrol, Bulanık Küme, Motor Performansı, Emisyon Karakteristikleri

Abstract:
ABSTRACT M.S. Thesis Design Of A Fuzzy Expert System For Definition Of Gasoline Engines Performance And Emission Characteristics ŞakirTAŞDEMİR Selçuk University Graduate Scholl of Natural and Applied Sciences Computer System Education Brabch Advisor: Prof. Dr. Novruz ALLAHVERDİ 2004, 86 Pages Jury: Prof. Dr. Novruz ALLAHVERDİ Jury: Doç. Dr. Ahmet ARSLAN Jury: Yrd. Doç. Dr. Can ÇINAR Thanks to expeditious improvements in technology particularly with artificial intelligence applications, computers have come into every aspect of our life. One of these application areas is automotive industry. In many areas of automotive sector, from vehicle design, diagnostic, obtaining high performance, safety to efficiency, computers are in use. With the use of computers, artificial intelligence applications, like artificial neural networks, genetics algorithm, have come into use. In this study, a fuzzy expert system (FES), which is an artificial intelligence application technique to determine the performance and emission characteristics of a gasoline engine, has been designed. For the designed FES, advance and engine speed as input parameters have been chosen ; torque, power, specific fuel consumption which determines engine performance have been chosen as output parameters and, for emission value, hydrocarbon has been chosen. FES has been designed with help of an expert and Fuzzy Logic Toolbox of MATLAB® has been used to get the results. Realized FES and results of experiment conducted by the expert have been compared and their statistical analyses have been performed. It has been observed that the results of FES are 97.24% similar to those of experimental results. Thus, it has been shown that a FES can be used as motor performance measurement tool. Key Words: Fuzzy Expert System, Fuzzy Control, Fuzzy Sets, Engine Performance, Emission Charecteristics. 11