Yaşlılarda üriner inkontinans yaşam kalitesi yordayıcıları olarak ölüm kaygısı, bilişsel durum, susuzluk şiddeti, tamamlayıcı destekleyici terapi kullanımının değerlendirilmesi
Evaluation of death anxiety, cognitive status, thirst severity, use of complementary supportive therapy as predictors of quality of life in urinary incontinence in the elderly
Yazar: RABİA BAYRAMBEY
Danışman: PROF. DR. YELİZ AKKUŞ
Kafkas Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Geriatri = Geriatrics
Dizin: Bilişsel işlevler = Cognitive functions ; Susuzluk = Thirst ; Tamamlayıcı tedaviler = Complementary therapies ; Yaşam kalitesi = Quality of life ; Yaşlılar = Aged ; Yaşlılık = Old age ; Ölüm kaygısı = Death anxiety ; Ölüm korkusu = Fear of death ; Üriner inkontinans = Urinary incontinence

Özet:
Bu çalışma yaşlılarda üriner inkontinans yaşam kalitesi yordayıcıları olarak ölüm kaygısı, bilişsel durum, susuzluk şiddeti, tamamlayıcı destekleyici terapi kullanımının değerlendirilmesi amacıyla ilişkisel tarama modeli kullanılarak yapılmıştır. Çalışmanın örneklemini Şubat 2022-Eylül 2022 tarihleri arasında örnekleme kriterlerine uyan Kars şehir merkezinde yer alan bir devlet ve bir üniversite hastanesine tanı ve tedavi amacıyla başvuran 60 yaş üstü 368 birey oluşturmuştur. Veriler Çalışma verileri "Tanıtıcı Bilgi Formu",  "Uluslararası İdrar Kaçırma Anketi Kısa Formu (ICIQ-SF)", "Ölüm Kaygısı Ölçeği (ÖKÖ)", "Eğitimsizler İçin Mini Mental Durum Testi (MMSE-E)", "Susuzluk Şiddeti Vizuel Analog Skala (VAS)", ve "Tamamlayıcı ve Destekleyici Tedavi (TDT) Yöntemlerini Kullanım Durumunu Belirleme Formu"  kullanılarak toplanmıştır. Veriler SPSS v.23 paket programı kullanılarak analiz edilmiştir. Verilerin analizinde bağımsız gruplar t testi,  tek yönlü varyans analizi (ANOVA), Pearson korelasyon analizi ve çoklu doğrusal regresyon analizi kullanılmıştır. Yaşlı bireylerin ölçek puan ortalamaları sırasıyla ICIQ-SF 12.44±3.659 (orta düzeyde) ÖKÖ 6.93±1.987 (orta düzeyde), MMSE-E 24.65±2.795 (yüksek düzeyde), Susuzluk şiddeti-VAS 67.42±20.434 (ortalamanın üzerinde) olduğu belirlenmiştir. Üriner inkontinans için yaşlı bireylerin %88.9'u TDT'yi hiç kullanmadığını ifade etmiştir. ICIQ-SF puan ortalaması ile ölüm kaygısı arasında anlamlı bir ilişki saptanmamıştır. ICIQ-SF puan ortalaması ile susuzluk şiddeti-VAS arasında anlamlı ilişki olduğu ve yapılan çoklu doğrusal regresyon analizine göre susuzluk şiddeti değişkeninin üriner inkontinans yaşam kalitesi üzerinde anlamlı yordayıcı olduğu saptanmıştır. Sonuç olarak susuzluk şiddeti üriner inkontinans yaşam kalitesinin önemli bir yordayıcısıdır. Bu bağlamda inkontinansı olan yaşlı bireylerde susuzluk şiddetinin değerlendirilmesi ve azaltılmasına yönelik farklı çalışmaların yapılması önerilmiştir.

Abstract:
This study was conducted using a correlational screening model to investigate death anxiety, cognitive status, thirst severity, and the use of complementary supportive therapy as predictors of urinary incontinence related quality of life in the elderly. The sample of the study consisted of 368 individuals over the age of 60 who applied to a state and a university hospital in the province center of Kars between February 2022 and September 2022 for diagnosis and treatment. The study data were collected using the "Introductory Information Form", "International Consultation on Incontinence Questionnaire - Short Form (ICIQ-SF)", "Scale of Death Anxiety (SDA)", "Mini-Mental State Examination for the Illiterate (MMSE-I)", "Thirst Severity Visual Analog Scale (VAS)", and "Form for Determining the Use of Complementary and Supportive Therapy (CST) Methods". The data were analyzed using SPSS v.23 package program. Independent samples t-test, one-way analysis of variance (ANOVA), Pearson correlation analysis, and multiple linear regression analysis were used in the analysis of the data. The mean scale scores of the elderly individuals were 12.44±3.659 on the ICIQ-SF (moderate level), 6.93±1.987 on the SDA (moderate level), 24.65±2.795 on the MMSE-I (high level), and 67.42±20.434 on the Thirst Severity-VAS (above average). For urinary incontinence, 88.9% of the elderly individuals stated that they had never used CST. No significant relationship was found between the mean ICIQ-SF score and death anxiety. There was a significant relationship between the mean ICIQ-SF score and thirst severity-VAS, and thirst severity was found to be a significant predictor of urinary incontinence quality of life, according to the results of the multiple linear regression analysis. In conclusion, thirst severity is an important predictor of urinary incontinence related quality of life. In this context, it is recommended to conduct further research to evaluate and reduce the severity of thirst in elderly individuals with incontinence.