Kentsel arkeolojik sitlerde koruma, yönetim ve sunum: Milas Uzunyuva örneği
Conservation, management and presentation in urban archaeological sites: The example of Milas Uzunyuva
Yazar: PERİHAN DÖNERTAŞ
Danışman: PROF. DR. YAŞAR SELÇUK ŞENER
Gazi Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Kültür Varlıklarını Koruma Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Arkeoloji = Archeology
Dizin: Kentsel arkeoloji = Urban archaeology ; Kentsel koruma = Urban conservation ; Kentsel koruma alanları = Urban conservation areas ; Muğla-Milas-Uzunyuva = Muğla-Milas-Uzunyuva ; Tarihi koruma = Historic preservation

Özet:
Kentsel arkeolojik alanlar, tarihi, geleneksel ve modern unsurları bünyesinde barındıran çok yönlü bileşenlerdir. Bu bileşenleri oluşturan unsurların korunarak, bu alanların devamlılığının sağlanması hassas bir koruma planlaması ve interdisipliner bir çalışma ile yapılabilir. Modern yaşantının sürdürüldüğü kentsel doku, bu doku içerisindeki arkeolojik kalıntılar ve geleneksel unsurlar üçlüsü birbirlerini tamamlayabilmelidir. Farklı dönemlerin ve yaşam tarzlarının izlerini görebilmek, koruyup yaşatabilmek için iyi bir tarihi araştırmanın yanı sıra alanın mevcut özelliklerinin analiz edilmesi gerekir. 
Kentsel arkeolojik alanlar, farklı zamanlara ait kültürlerin izlerini taşırlar bu da her kentin kendine has özellik barındırmasında önemli rol oynar.  Zamanla ortaya çıkan bu stratigrafi o kentin kimliğini ve hafızasını oluşturur. Kentlerdeki yerleşim alanları içerisinde ortaya çıkan ve arkeolojik doku barındıran alanlar, arkeolojik sit alanı olarak koruma altına alınmaktadır. Bazı alanlarda geleneksel unsurları da barındıran bu oluşumlar çoğu zaman III. Derece Arkeolojik Sit Alanı ve Kentsel Sit Alanı olarak belirlenmekte ve koruma ve kullanma dengesi sağlanmaya çalışılmaktadır. Ancak bu arkeolojik alanlar ve kentsel alanlar farklı koruma ve çalışma dinamikleri olan dokulardır ve bu nedenle aynı alanda farklı koruma ve kullanım şartlarına sahiptirler. Bu sebeple Modern yerleşimin devam ettiği alanlarda ortaya çıkan arkeolojik unsurlar ve geleneksel sivil mimarlık örneklerinin bulunduğu alanlar Kentsel Arkeolojik Sit Alanı olarak belirlenmeli ve doku yoğunluğu ve niteliği doğrultusunda kendi içerisinde derecelendirilmelidir. 
Bu çalışmada, arkeolojik doku barındıran kentsel alanlara ilişkin mevcut tanımların kavramsal olarak, önerilerin de kuramsal olarak irdelenmesi ve kentsel arkeolojik sit kavramının daha yaygın olarak kullanılmasının sağlanmasına yönelik Muğla İli, Milas İlçesinde yer alan Uzunyuva Kentsel Arkeolojik Sit Alanı çalışılmıştır.

Abstract:
Urban archaeological sites are versatile components that incorporate historical, traditional and modern elements. Preserving the elements that make up these components and ensuring the continuity of these areas can be done with a sensitive conservation planning and an interdisciplinary study. The urban area in which modern life is maintained, the archaeological remains in this area and the traditional elements should complement each other. In order to see, preserve and keep the traces of different periods and lifestyles alive, it is necessary to analyze the existing characteristics of the area as well as a good historical research.
Urban archaeological sites include the traces of cultures belonging to different times, which play an important role in each city having its own characteristics. This stratigraphy that emerged over time forms the identity and memory of that city. Areas in urban settlements that contain archaeological texture are taken under protection as archaeological sites. These formations, which also contain traditional elements in some areas, are often determined as 3rd degree Archaeological Site and Urban Site, and a balance of protection and use is tried to be achieved. However, these archaeological sites and urban areas are textures with different protection and working dynamics, and therefore they have different protection and usage conditions in the same area. For this reason, the archaeological elements that emerged in the areas where the modern settlement continues and the areas where traditional civil architecture examples are found should be determined as Urban Archaeological Sites and should be graded within themselves in accordance with the texture density and quality. 
In this study, Uzunyuva Urban Archaeological Site located in Milas District of Muğla Province was studied in order to examine the existing definitions of urban areas containing archaeological texture conceptually and the proposals theoretically and to ensure that the concept of urban archaeological site is used more widely.