hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
Gelir unsurlarında devamlılık niteliği
Continuity in the elements of income
Yazar: ASLI ELVAN KATİÇ
Danışman: DOÇ. DR. DOĞAN GÖKBEL
Anadolu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hukuk = Law

Özet:
Gelir Vergisi Kanunu'na göre gerçek kişilerin gelirleri gelir vergisine tabi olup gelir bir gerçek kişinin bir takvim yılı içerisinde elde ettiği kazanç ve iratların safi tutarıdır. Verginin konusunun bu şekilde belirlenmesine karşın kanunda gelire ilişkin bir tanım mevcut değildir. Bu çalışmada öncelikle gelirin tanımına değinilmiş ve çalışmanın amacı doğrultusunda bu tanımda devamlılığın ne derecede yer bulduğu tespit edilmeye çalışılmıştır. Yine kanuni bir tanımı bulunmayan devamlılık ve arızilik kavramları açıklandıktan sonra devamlılık kavramının vergi mevzuatındaki yerine değinilmiştir. Çalışma kapsamında devamlılık asıl olarak GVK'nin gelir unsurlarının tespitine ilişkin hükümleri bakımından ele alınmıştır. Devamlılığın gelir unsurunun tespiti bakımından önem arz ettiği faaliyetler belirlenmiştir. İdarenin ve yargının söz konusu faaliyetlerin devamlı sayılması için getirdiği ölçütlerle birlikte uygulamadaki durum tespit edilmiştir. Son olarak, devamlılığın kanuni bir tanımının yapılıp yapılamayacağı tartışılmıştır.

Abstract:
According to the Income Tax Law, the income of natural persons is subject to income tax and income is the net amount of earnings and revenues obtained by a natural person within a calendar year. Although the subject of the tax is determined in this regard, there is no definition of income in the law. In this study, first of all, it has been tried to define income and to determine the extent to which continuity is included in this definition in line with the purpose of the study. Again, after explaining the concepts of continuity and transitoriness, which do not have a legal definition, the importance of the concept of continuity in the tax legislation is mentioned. Within the scope of the study, continuity is mainly discussed in terms of the provisions of the Income Tax Law regarding the determination of income components. The activities for which continuity is important in terms of the determination of the element of income are determined. The situation in practice has been determined together with the criteria introduced by the administration and the judiciary for these activities to be considered as continuous. Finally, it is discussed whether a legal definition of continuity can be made.
Ekonomik büyüme ile gelir dağılımı ilişkisi: Azerbaycan örneği
Relationship between economic growth and income distribution: Azerbaijan case
Yazar: ELNUR BAYRAMOV
Danışman: PROF. DR. ETHEM ESEN
Anadolu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Azerbaycan = Azerbaijan ; Ekonomi = Economy ; Ekonomik büyüme = Economic growth ; Gelir dağılımı = Income distribution ; Granger Nedensellik Testi = Granger Causality Test ; Johansen Eşbütünleşme Testi = Johansen Cointegration Test

Özet:
Bu çalışmada Azerbaycan ekonomisinde ekonomik büyüme ile gelir dağılımı arasındaki ilişki incelenmiştir. Azerbaycan ekonomisi için 1995-2021 dönem verileri kullanılarak zaman serisi analizi yapılmıştır. Çalışmada yapılan Johansen eşbütünleşme analiz sonucuna göre, değişkenler arasında uzun dönemli anlamlı ilişki tespit edilmiştir. Değişkenler arasındaki nedensellik ilişkisini incelemek için Granger nedensellik testi kullanılmıştır. Elde edilen sonuçlara göre Azerbaycan ekonomisinde söz konusu dönemde gelir dağılımını ölçmek için kullanılan Gini katsayısından ekonomik büyümeye doğru ve işsizlikten Gini katsayısına doğru tek yönlü nedensellik ilişkisi tespit edilmiştir. Ekonomik büyüme ve gelir dağılımı arasındaki karşılıklı ilişkileri incelemek için etki-tepki fonksiyonları incelenmiş ve son olarak varyans ayrıştırma analizi yapılmıştır. Elde edilen sonuçlara göre, Azerbaycan ekonomisinde ekonomik büyüme istikrarlı bir şekilde arttığında gelir dağılımı belirli ölçüde etkilenmektedir. Bu sebeple ekonomik büyüme sağlanırken adaletli bir gelir dağılımının oluşması için uygun ekonomik politikaların düzenlenmesi ve bu politikaların etkin bir şekilde gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Abstract:
In this study, the relationship between economic growth and income distribution in the Azerbaijan economy was examined. For the Azerbaijan economy, time series analysis was used by using the data for the period 1995-2021. According to the results of the Johansen cointegration analysis conducted in the study, a long-term significant relationship was found between the variables. Granger causality test was used to examine the causal relationship between the variables. According to the results obtained, a one-way causality relationship was determined from the Gini coefficient, which was used to measure the income distribution in the Azerbaijan economy, to economic growth and from unemployment to the Gini coefficient. In order to examine the interrelationships between economic growth and income distribution, impulse-response functions were examined and finally variance decomposition analysis was performed. According to the results obtained, income distribution is affected to a certain extent when the economic growth in the Azerbaijani economy increases steadily. For this reason, it is necessary to organize appropriate economic policies and implement these policies effectively in order to ensure a fair income distribution while achieving economic growth.
Ceza muhakemesinde yargılamanın yenilenmesi
Retrial in criminal procedure law
Yazar: AHMET CAN DULDA
Danışman: PROF. DR. HAKAN KARAKEHYA
Anadolu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hukuk = Law

Özet:
Ceza muhakemesinde amaç, maddi gerçekliğin ortaya çıkarılmasıdır. Çeşitli sebeplerden dolayı muhakeme aşamasında meydana gelen adli hata, çok daha sonra fark edilebilmekte ve maddi gerçekliğin tam anlamıyla ortaya çıkmasına engel olabilmektedir. Kesin hüküm halini almış ve adli hata içeren hükümlere karşı başvurulabilecek en kapsamlı olağanüstü kanun yolu, yargılamanın yenilenmesidir.
İlk derece mahkemesi tarafından verilen hüküm, olağan kanun yollarının tüketilmesi neticesinde kesinlik kazanmaktadır. İtiraz, istinaf ve temyiz kanun yollarının tüketilmesiyle beraber, olağanüstü kanun yollarına başvuru söz konusu olmaktadır. Ceza Muhakemesi Kanununda olağanüstü kanun yolları başlığı altında düzenlenen yargılamanın yenilenmesi kurumu, kesin hükmün dokunulmazlığını sarsan ve aynı fiile karşı tekrardan yargılama yolu açan yegâne kanun yoludur. 
Anahtar Sözcükler: Kanun yolu, Olağan kanun yolları, Yargılamanın yenilenmesi, Muhakemenin iadesi, Kesin hüküm.

Abstract:
The purpose of criminal procedure is to reveal the material reality. The judicial error that occurs during the trial phase due to various reasons can be noticed much later and may prevent the material reality from being fully revealed. The most comprehensive extraordinary legal remedy that can be applied against judgments that have become final judgments and that contain judicial errors is the institution of retrial.
The judgment rendered by the court of first instance becomes final as a result of exhaustion of ordinary legal remedies. With the exhaustion of objection, appeal and appeal legal remedies, an application to extraordinary legal remedies comes into question. The institution of retrial, which is regulated under the title of extraordinary legal remedies in the Code of Criminal Procedure, is the only legal remedy that undermines the immunity of final judgment and opens a retrial against the same act.
Keywords: Legal remedies, Ordinary legal remedies, Retrial, Final judgment.
Sakarya Meydan Muharebesi'nin askeri stratejisi
Military strategy of Sakarya Field Battle
Yazar: ONUR DİRİK
Danışman: PROF. DR. KEMAL YAKUT
Anadolu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Türk İnkılap Tarihi = History of Turkish Revolution

Özet:
Sakarya Meydan Muharebesi, uygulanan askerî strateji bakımından istisnai özellikler gösteren bir
harekâttır. Bu muharebe sırasında verilen "Hattın değil sathın savunulması" emri bu konuda en çok örnek gösterilen ve üzerinde durulan husus olmuştur. Bu emir ve onunla beraber uygulanan strateji zaman zaman, o tarihe kadar görülmemiş "Hareketli" ve "Derinlikte" savunmaya örnek bir uygulama olarak anılmıştır. Hatta bu stratejinin modern savunma konseptlerini de etkilediği belirtilerek günümüzde yaygın olarak bilinen "oynak" veya "aktif" savunmanın bir öncüsü olduğu şekilde tespitlere de rastlanılmaktadır. Sakarya Meydan Muharebesi'nin dikkati çeken bir diğer önemli yönü de Yunan ordusu geri bölge derinliğinde icra edilen harekât bakımında gösterdiği zenginliktir. Bu uygulamalar İkinci Dünya Savaşı'ndan sonraki yıllarda batılı askeri doktrinde "Derin Harekât" olarak da nitelendirilmektedir. Böylece bu muharebenin özgün niteliğinin kuşku götürmez bir gerçeklik olduğu anlaşılmaktadır. Burada akla gelen ilk soru, "Bu istisnai uygulamaların hayata geçirilmesindeki temel etken veya etkenlerin neler olabileceği?" sorusu olmuştur.

Abstract:
Sakarya Field Battle constitutes a unique nature in the military history regarding the military strategy applied within. The well-known order of the Commander-in Chief, as to "defend the surface, not the line" given during this war has been the most exemplary and emphasized argument having been raised in this regard. This order and the pertaining strategy implemented along with it, have often been referred to as an exemplary application of "Mobile" and "Deep" defense, which had not been seen until that time in the military literature. It has even been elevated to the allegation that this strategy has mainly influenced the modern military defensive concepts, and it has played a role of precursor for the widely known contemporary doctrines of "Flexible" or "Active" defense. Whatever as the case could be defined, that a quite exceptional strategy was implemented in the Sakarya Field Battle remains as an unquestionable reality. However, the defense in depth is not the only aspect of the battle doctrine that makes the difference. Another unprecedented aspect of the Sakarya Field Battle is that the concept of deep operations in the Greek Army rear area, which was later recalled as "Deep Operations" after the Second World War. As such, it is concluded that the original character of this battle is an undoubted phenomena. The first question that comes to mind at this point is, "What could be the main factor or factors paving the way for the implementation of such exceptional practices?"
Çocukların zekâ düzeylerinin çevresel ve gelişimsel etmenler açısından incelenmesi
Examination of children's intelligence levels in terms of environmental and developmental factors
Yazar: ESRA KOCATÜRK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ BİLGE BAL SEZEREL
Anadolu Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Özel Eğitim Ana Bilim Dalı / Özel Yetenekliler Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu çalışma çocukların zekâ düzeylerinin çevresel ve gelişimsel etmenler açısından incelenmesini içermektedir. Çalışmanın katılımcılarını 2016-2023 yılları arasında tanılama amacıyla ÜYEP Merkezi'ne başvuruda bulunan 988 ebeveyn ve çocukları oluşturmaktadır. Veriler ebeveynlerin başvuru esnasında doldurduğu başvuru formları ve ÜYEP Merkezi'nde uygulanan Anadolu-Sak Zekâ Ölçeği aracılığıyla toplanmıştır. Çalışmada çevresel ve gelişimsel etmenler ile çocukların zekâ düzeyleri arasındaki ilişkiyi incelemek amacıyla Kruskal-Wallis H Testi ve Mann Whitney U Testi kullanılmıştır. Yapılan analizler sonucunda çocukların zekâ puanlarına bağlı olarak çevresel etmenlerden ebeveyn eğitim düzeyi, aile yapısı, kardeş sayısı ve okul türü değişkenleri arasında anlamlı farklılık olduğu bulunmuştur. Gelişimsel etmenlerde ise çocukların konuşmaya başlama yaşı, okumaya başlama yaşı, yazmaya başlama yaşı arasında anlamlı farklılık olduğu, ancak yürümeye başlama yaşında anlamlı farklılık olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
This study examines children's intelligence levels in terms of environmental and developmental factors. The participants of the study consisted of 988 parents and their children who applied to the UYEP Center for diagnosis between 2016-2023. The data were collected through the application forms filled out by the parents during the application and the Anadolu-Sak Intelligence Scale conducted at the UYEP Center. In the study, Kruskal-Wallis H Test and Mann Whitney U Test were used to examine the relationship between environmental and developmental factors and the intelligence levels of their children. As a result of the analysis, it was found that there was a significant difference between the environmental factors such as parental education level, family structure, number of siblings and school type depending on the intelligence scores of the children. In terms of developmental factors, it was concluded that there is a significant difference between the age at which children began to speak, the age at which they began to read, and the age at which they began to write, but there was no significant difference in the age at which they began to walk.
Liselerde öğrenen örgüt yapısı ile öğretmenlerin 21. yüzyıl becerileri: Eskişehir ili örneği
Learning organization structure and teachers' 21st century skills in high schools: The case of Eskişehir province
Yazar: HAKAN ŞAHİN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ EREN KESİM ; PROF. DR. AHMET AYPAY
Anadolu Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırmanın amacı,liselerdeki görevli öğretmenlerinkurumlarını öğrenen okul olarak algılamaları ile 21. Yüzyıl becerileri kullanma düzeyleri arasındaki ilişkiyi Eskişehir İli örneği üzerinden ortaya koymaktır.
Araştırmada nicel araştırma yöntemlerinden ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın evrenini 2022-2023 yılı bahar döneminde Eskişehir ilindeki ortaöğretim okullarında görevli 3601 öğretmen oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemini bu evrenden rastlantısal örnekleme yöntemi ile seçilen 402 öğretmen oluşturmuştur. Araştırma verilerinin toplanmasında araştırmacı tarafından geliştirilen "21. Yüzyıl Becerileri Kullanımı Ölçeği", "Öğrenen OkulÖlçeği" ve "Kişisel Bilgi Formu" kullanılmıştır. Toplanan veriler SPSS 21 ve AMOS 24 paket programları aracılığıyla çözümlenmiştir.Araştırmanın verileri tanımlayıcı istatistiksel analizler, bağımsız örneklem t-testi, anova, Pearson korelasyon katsayıları ve basit doğrusal regresyon analizi hesaplamaları ile çözümlenmiştir.
Araştırma sonucunda öğretmenlerin hem 21. yüzyıl becerileri kullanım düzeyleri hem de kurumlarını öğrenen okul olarak algılama düzeyleri yüksekolarak tespit edilmiştir. Ayrıca öğretmenlerin 21. yüzyıl becerileri kullanımlarının görev yaptıkları kurumların öğrenen okul yapısına sahip olma düzeylerine ilişkin algılarının anlamlı bir yordayıcı olduğu belirlenmiştir.

Abstract:
The aim of this study is to investigate the relationship between the level of 21st century skills use of high school teachers and their perception of their institutions as learning schools through the case of Eskişehir.
Correlational survey model has been used in the study. The population of the study consists of 3601 teachers working in secondary schools in Eskişehir province in the spring semester of 2022-2023. The sample of the study consisted of 402 teachers selected from this population by random sampling method. "21st Century Skills Scale", "Learning School Scale" and "Personal Form" developed by the researcher were used to collect the research data. The data were analyzed through SPSS 21 and AMOS 24 package programs. The data were analyzed by descriptive statistical analysis, independent sample t-test, ANOVA, Pearson correlation coefficients and simple linear regression analysis calculations.
As a result of the research, it has been determined that teachers' level of using 21st century skills is high and their level of perceiving their institutions as learning schools is high. In addition, it has been determined that teachers' use of 21st century skills is a significant predictor of their perceptions of the level of their institutions as learning schools.
Öğretim üyelerinin profesyonel sermayeleri ile akademik yaşamları arasındaki ilişki
The relationship between the professional capital and academic life of faculty members
Yazar: BEKİR BURAK SOYER
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ YÜCEL ŞİMŞEK ; DOÇ. DR. BARIŞ USLU
Anadolu Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırmanın amacı, Türkiye'de yükseköğretim kurumlarında görev yapan öğretim üyelerinin mevcut beşeri, sosyal ve karar sermayesi boyutlarından oluşan profesyonel sermaye düzeyleri ile nitelikli bir akademik yaşamın oluşturulması için gerekli olan mevcut motivasyon, memnuniyet ve beklenti düzeyleri arasındaki ilişkileri incelemektir. Nicel araştırma yöntemlerinden ilişkisel tarama deseninin kullanıldığı bu araştırmada veriler geliştirilen iki farklı ölçek yardımıyla toplanmıştır. Araştırmanın çalışma evrenini Türkiye'de görev yapan tüm öğretim üyeleri, örneklemini ise olasılığa dayalı örnekleme yöntemlerinden tabakalı örnekleme ile belirlenen 34 üniversitede görev yapan 782 öğretim üyesi oluşturmaktadır. Araştırma verileri betimsel analizler, korelasyon analizi ve regresyon analizleri ile çözümlenmiştir. Geliştirilen ölçeklerin geçerlik ve güvenirlik çalışmaları kapsamında ise açımlayıcı ve doğrulayıcı faktör analizlerine başvurulmuştur. Elde edilen bulgular ışığında, Türkiye'deki yükseköğretim kurumlarında görev yapan öğretim üyelerinin sahip oldukları profesyonel sermaye ve akademik yaşam düzeylerine ilişkin mevcut durum ile belirlenen 38 demografik değişken arasındaki ilişkiler incelenmiştir. Ulaşılan sonuçlar temelinde karar vericiler ve yükseköğretim kurumu yöneticilerine yönelik değişim ve dönüşüm odaklı öneriler sunulmuştur.

Abstract:
The aim of this study is to examine the relationships between the current professional capital levels of faculty members working in higher education institutions in Turkey, which consist of human, social and decision capital dimensions, and their current motivation, satisfaction and expectation levels, which are necessary for the creation of a qualified academic life. In this correlational survey study, one of the quantitative research methods, data were collected with the help of two different scales. The population of the study consists of all faculty members working in Turkey and the sample consists of 782 faculty members working in 34 universities determined by stratified sampling. The research data were analyzed through descriptive analysis, correlation analysis and regression analysis. EFA and CFA were utilized to determine the validity and reliability of the developed scales. In the light of the findings, the relationships between the current situation regarding the professional capital and academic life levels of faculty members working in higher education institutions in Turkey and 38 demographic variables were revealed, and on the basis of the results obtained, recommendations focused on change and transformation were presented for decision makers and higher education institution administrators.
YPSK ile aspartam içeren farmasötik preparatlardaki aspartam miktarının tayini
Determination of aspartam in pharmaceutical preparations containing aspartam using HPLC
Yazar: EKİN AYDIN
Danışman: PROF. DR. GÖKSEL ARLİ ; DR. ÖĞR. ÜYESİ MURAT SOYSEVEN
Anadolu Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Analitik Kimya Ana Bilim Dalı / Analitik Kimya Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Kimya = Chemistry
Dizin: HPLC =   ; Tabletler = Tablets

Özet:
Aspartam çok yaygın bir şekilde kullanılan yapay bir tatlandırıcıdır. Bu çalışmada, çeşitli sıvı ve tablet numuneleri içerisinde bulunan aspartamın tayini için hızlı, ucuz, hassas, sağlam ve tekralanabilir YPSK-ELSD yöntemi geliştirilmiş ve doğrulanmıştır. Kromatografik ayırım izokratik olarak gerçekleştirilmiş olup C18 (4.6 x 150mm, 3.5 µm) özelliklerine sahip kolon kullanılmıştır. Mobil fazın bileşimi (Su: ACN):(80:20, v/v) oranlarına sahip organik karışımdan oluşmaktadır ve yöntemin akış hızı 1,00 mL dk-1 olarak uygulanmıştır. ELSD sıcaklığı 50 ºC'ye ayarlanmıştır.  Kolon fırını sıcaklığı 30 °C ve enjeksiyon hacmi 10 µL olarak belirlenmiştir. YPSK-ELSD sisteminde Gain değeri: 7, Filtre değeri: 10 olarak ayarlanmıştır. Geliştirilen YPSK-ELSD yönteminde sırasıyla 0.69 ve 2.28  µg mL-1 LOD ve LOQ değerleri olarak hesaplanmıştır. Geri kazanım değerlerinin %86.04 - %110.58 aralığında olduğu belirlenmiştir. Uygulanan YPSK-ELSD yönteminin %BSS  değeri %1'in altında olduğu belirlenmiştir. ASP'nin alıkonma süresi 3.5 olarak raporlanmıştır. YPSK-ELSD yönteminde Analiz süresi 6 dk olarak belirlenmiştir. ELSD'de N2 gaz basıncı 350 kPa'ya ayarlanmıştır. Bu çalışmada geliştirilen ve valide edilen YPSK-ELSD yönteminin rutin ASP tayinlerinde kullanılabileceğini göstermektedir.

Abstract:
Aspartame is a widely used artificial sweetener. In this study, a fast, inexpensive, sensitive, robust and reproducible YPSK-ELSD method was developed and validated for the determination of aspartame in various liquid and tablet samples. Chromatographic separation was performed isocratically and a column with C18 (4.6 x 150mm, 3.5 µm) characteristics was used. The composition of the mobile phase consists of (Water: ACN):(80:20, v/v) organic mixture and the flow rate of the method was applied as 1.00 mL min-1. The ELSD temperature is set to 50 ºC. Column furnace temperature was determined as 30 °C and injection volume was determined as 10 µL. In the YPSK-ELSD system, the Gain value is set to 7, the Filter value is set to 10. In the developed YPSK-ELSD method, LOD and LOQ values of 0.69 ve 2.28  µg mL-1 were obtained, respectively, and the recovery values were determined to be in the range of 86.04% - 110.58%. It was determined that the %BSS value of the applied YPSK-ELSD method was below 1%. The retention time of ASP was reported as 3.5. Analysis time was determined as 6 minutes in the YPSK-ELSD method. In ELSD, the N2 gas pressure is set to 350 kPa. It shows that the YPSK-ELSD method developed and validated in this study can be used in routine ASP determination.