Multipl miyelomlu hastalarda ağrının yaşam kalitesine etkisi
The effect of pain on quality of life in patients with multiple myeloma
Yazar: BÜŞRA ÇEVİK
Danışman: PROF. DR. ASİYE AKYOL
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / İç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı / İç Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hematoloji = Hematology ; Hemşirelik = Nursing ; İç Hastalıkları = Internal diseases
Dizin: Ağrı = Ağrı ; Hemşirelik = Nursing ; Multipl miyelom = Multiple myeloma ; Yaşam kalitesi = Quality of life

Özet:
Multipl Miyelomlularda ağrının yaşam kalitesi üzerine etkisini belirlemek amacıyla yapılan araştırma İzmir Bozyaka Eğitim ve Araştırma Hastanesi ve Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Onkoloji Bilim Dalı Berna Türek Kemoterapi Merkezi Hematoloji bölümünde ayaktan takip edilen MM tanılı 45 hastayla Temmuz 2022-Ekim 2022 tarihleri arasında yürütülmüştür. Verilerin toplanmasında Hasta Tanıtım Formu, "McGill Melzack Ağrı Soru Formu", "EORTC QLQ-C30 ve MY20 Yaşam Kalitesi Ölçeği" ve periferal nöropatiyi dışlamak amacıyla Kemoterapiye Bağlı Periferal Nöropati Değerlendirme Ölçeği kullanılmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde sayı-yüzde, min-maks-ortanca-sıra ortalaması, Kruskal Wallis H ve Mann Whitney U testi ve Bonferroni düzeltmesinden yararlanılmıştır ve anlamlılık düzeyi (p<0,05) olarak belirlenmiştir. Bulgular: Araştırmaya katılan bireylerin yaş ortalamasının 63,02±10,54, %55,6'sının kadın, %46,7'sinin Evre III'te, %62,2'sinin kronik hastalığının, %46,7'sinin kemikte litik lezyonu ve %8,9'unun kırığı olduğu, %64,4'ünün analjezik ve %53,3'ünün parasetamol kullandığı, ağrının en sık bacaklar, ayak ve diz (%80) en az baş ve boyunda (%8,9) görüldüğü, %73'ünün hareketle ağrısının arttığı ve %60'ının ağrısını azaltmak için ilaç tedavisi kullandığı belirlenmiştir. Ağrı ile yaş grubu, cinsiyet, medeni durum, hastalık evresi, tanı süresi, hastanın aldığı tedavi, kronik hastalık varlığı, analjezik kullanımı ve ağrıyı azaltan yöntemler; yaşam kalitesi ile analjezik kullanımı ve ağrıyı azaltan yöntemler arasında anlamlı bir farklılık saptanmıştır. MM'lilerin genel yaşam kalitesinin (60,00±23,14) orta düzeyde ve yaşam kalitesi ölçeklerinde fonksiyonel alt boyut puanlarının semptom alt boyut puanlarından yüksek, en sık görülen semptomların yorgunluk (49,38±27,68) ve ağrı (43,33±29,17) en az görülen semptomun bulantı kusma (4,44±16,44) olduğu saptanmıştır. Hastaların semptom ve tedavi yan etkileri puanı arttıkça genel ve fonksiyonel skalalar yaşam kalitesi puanının azaldığı, fonksiyonel skalalar puanı arttıkça genel yaşam kalitesi puanının arttığı bulunmuştur. Ağrı ile genel yaşam kalitesi ve fonksiyonel skalalar puanı arasında negatif; semptom ve tedavinin yan etkileri puanı arasında pozitif yönde ilişki olduğu belirlenmiştir. Sonuç: Ağrının sık yaşanan semptomlardan biri olduğu ve artmasının genel yaşam kalitesi ve fonksiyonel bağımsızlık düzeylerini olumsuz etkileyerek semptom yükünü arttırdığı bulunmuştur. Anahtar Kelimeler; Ağrı, Multipl Miyelom; Yaşam Kalitesi, EORTC QLQ-C30; EORTC QLQ-MY20; Hemşirelik, Hematoloji Hemşireliği

Abstract:
The study, which was conducted to determine the effect of pain on the quality of life in patients with Multiple Myeloma, was carried out between July 2022 and October 2022 with 45 patients with MM who were followed up in the Hematology Department of Izmir Bozyaka Training and Research Hospital and Ege University Faculty of Medicine, Department of Medical Oncology, Berna Türek Chemotherapy Center. Patient Information Form, "McGill Melzack Pain Questionnaire", "EORTC QLQ-C30 and MY20 Quality of Life Scale" and Chemotherapy-Induced Peripheral Neuropathy Assessment Scale to exclude peripheral neuropathy were used to collect data. Number-percentage, min-max-median-rank mean, Kruskal Wallis H and Mann Whitney U test and Bonferroni correction were used in the evaluation of the data, and the level of significance was determined as (p<0.05). Results: The mean age of the individuals participating in the study was 63.02±10.54, 55.6% were female, 46.7% had Stage III, 62.2% had chronic disease, 46.7% had bone disease. lytic lesion and 8.9% fractures, 64.4% used analgesics and 53.3% paracetamol, the pain was most common in the legs, feet and knees (80%) and at least in the head and neck (8%, 9), 73% of them had increased pain with movement and 60% of them used drug therapy to reduce their pain. Pain and age group, gender, marital status, disease stage, duration of diagnosis, treatment received by the patient, presence of chronic disease, analgesic use and methods to reduce pain; A significant difference was found between quality of life and analgesic use and methods that reduce pain. The general quality of life (60.00±23.14) of MM patients is moderate and the functional sub-dimension scores in the quality of life scales are higher than the symptom sub-dimension scores, and the most common symptoms are fatigue (49.38±27.68) and pain (43, 33±29.17), the least common symptom was nausea and vomiting (4.44±16.44). It was found that the general and functional scales quality of life score decreased as the symptom and treatment side effects scores of the patients increased, and the overall quality of life score increased as the functional scales score increased. Negative between pain and general quality of life and functional scales score; It was determined that there was a positive correlation between the symptoms and the side effects of the treatment score. Conclusion: It was found that pain is one of the frequently experienced symptoms and its increase negatively affects the general quality of life and functional independence levels and increases the symptom burden. Keywords; Pain, Multiple Myeloma; Quality of Life, EORTC QLQ-C30; EORTC QLQ-MY20; Nursing, Hematology Nursing