Fenerbahçe semtinde 19. yüzyılda inşa edilen sayfiye köşklerinin incelenmesi ve koruma sorunları üzerine bir araştırma
A research on the architectural features and conservation problems of summer residences built in Fenerbahce in the 19th century
Yazar: GÜLEN GÖKÖZ
Danışman: DOÇ. DR. AYNUR ÇİFÇİ
Yıldız Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı / Rölöve-Restorasyon Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
Sayfiye kelimesi arapça kökenli olup, yazlık ve yazlık ev anlamlarını taşımaktadır.Buharlı makinelerin icat edilmesiyle ulaşım kolaylaşınca insanlar bazı mevsimlerigeçirmek ve dinlenmek için sayfiyelere gitmeyitercih etmişlerdir.İstanbul?da sayfiye yaşamı Bizans Döneminden başlayarak görülen ve 1980'lere kadarvarlığını sürdüren bir gelenektir. Bizans döneminde sayfiyeye gitmek imparator vesaray çevresine özgü bir alışanlık iken, Osmanlı Devleti zamanında sayfiyeye gitmealışkanlığının halk tarafından da benimsendiği görülmektedir.Tez konusu olarak seçilen Fenerbahçe Semti Anadolu yakasındaki en önemli sayfiyeyerleşmelerinden biridir.19. yy. sonunda Haydarpaşa?dan başlayan ve Bağdat Caddesi paralelinde devam edendemiryolu ile banliyö seferlerinin başlaması, ardından Fenerbahçe iskelesine deuğrayan Avrupa yakası ile Anadolu yakası arasında vapur seferlerinin konulmasıbölgenin halkın tercih ettiği birsayfiyemekanı olma özelliği kazanmasınısağlamıştır.Tez kapsamında 19. yy.'da Fenerbahçe bölgesinde inşa edilen sayfiye köşklerinin,mimari özelliklerini ve koruma sorunlarını incelemek için çeşitli araştırmalar yapılmıştır.Fenerbahçe Semti?nde mimari açıdan özgünlüğünü koruyan azsayıda sayfiye köşkününxvigünümüze ulaşabildiği ve bölgenin doğal peyzajının büyük ölçüde yok olduğu tespitedilmiştir.Köşklerin mimari özelliklerini ve koruma sorunlarını incelemek için yapılan çeşitliaraştırmalar doğrultusunda; günümüze ulaşmış sayfiye köşkleri ile bunlara ait ek yapıve çevresel mimari öğelerinin belgelenmesi, geleceğe dönük koruma amaçlı önlemleralınabilmesi, günümüze ulaşamamış yapı grupları hakkında ise veri toplanarak mimaribelgeleme yapılması amaçlanmıştır.Anahtar kelimeler: Sayfiye, 19.yüzyıl, Fenerbahçe,Köşk, Koruma

Abstract:
The word 'Sayfiye', arabic in origin, meanssummer resort orsummer house. After theinvention ofsteamengines, when transportation became easier people have preferredto go to 'sayfiye'forliving in specific seasons and resting.The 'Sayfiye' life in Istanbul has been present as a tradition up until 1980's since theByzantine period. In the Byzantine period going to 'Sayfiye' was a tradition for theroyalty and the emperor, butin theOttoman period thistradition was adopted also bythe public. The district of Fenerbahce, the area that is selected as the topic of thethesis, is one of the most important 'Sayfiye' settlements on the Anatolian side ofIstanbul.In the end of 19th century Fenerbahce has become a publicly accepted 'Sayfiye'location after the beginning of the suburban train services on the newly constructedrailway line beginning from Haydarpaşa and passing in the parallel direction of theBağdat Avenue along with the addition of the ferry lines between the European andAsian sidesthat passfromthe Fenerbahce dock.In the thesis, a research is on the architectural features and conservation problems ofthe Summer Residences('Sayfiye' Kiosks) constructed in the Fenerbahce district in thexviii19th century. It has observed that only a handful of Summer Residences ('Sayfiye'Kiosks) have kepttheir originalstature in Fenerbahce district and the natural landscapeofthe area is destroyed to a great extent.It is aimed to document the Summer Residences('Sayfiye' Kiosks) that are still presentwith information on their curtilage and the properties of their architectural elementsas well asthe buildingsthat are notstill present by collecting information and to takeprecautionsfortheir conservation in the future, in accordance with the research madeto investigate the architecturalfeatures and the conservation problems ofthe kiosks.Keywords: Summer Resort, 19th century, Fenerbahce, Kiosk, Conservation