Kahramanmaraş koşullarında artan azot dozlarının anason (Pimpinella anisum L.)'da verim ve kalite özellikleri üzerine etkisinin belirlenmesi
Determination of the effect of increasing nitrogen doses on yield and quality traits of anise (Pimpinella anisum) in Kahramanmaras conditions
Yazar: FURKAN AKGÜL
Danışman: DOÇ. DR. OSMAN GEDİK
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Anason dünyadaki şifalı bitkiler arasında çok önemli bir yere sahip olup, tarımının ve veriminin artırılması önemlidir. Bu çalışmada artan azot dozlarının anasonda (P. anisum)  verim ve kalite özellikleri üzerine etkisi araştırılmıştır. Deneme 2019-20 kışlık yetiştirme döneminde kurulmuştur. Denemede İzmir (P1) ve Konya (P2) olmak üzere iki farklı anason popülasyonu ve 0, 3, 6, 9, 12, 15 kg da-1 N olmak üzere 6 farklı gübre dozu kullanılmıştır. Deneme bölünmüş parseller deneme deseninde popülasyonlar ana parsellere, alt parsellere ise gübre dozları gelecek şekilde 3 tekerrürlü olarak kurulmuştur. Denemede alınan gözlemlerin sonuçlarına göre; bitki boyu (48.30-54.98 cm), toplam dal sayısı (16.10-20.83 adet bitki-1), meyveli dal sayısı (5.80-7.50 adet bitki-1), şemsiye sayısı (11.10-17.26 adet bitki-1), tohum verimi (45.48-59.66 kg da-1), 1000 tohum ağırlığı (2.49-4.17 g), protein oranı (%15.63-20.38), sabit yağ oranı (%12.42-17.60) sabit yağ verimi (5.81-10.15 kg da-1), uçucu yağ oranı (%1.50-2.33) ve uçucu yağ verimi (0.71-1.19 l da-1) gibi özellikler incelenmiştir. Tohum verimi ve kalite özelliklerine göre Konya popülasyonu daha yüksek değerlere sahip olmuştur. Bitki boyu dışındaki özellikler artan azot dozlarından etkilenmiş ve tohum verimi en yüksek 12 kg da-1 N dozu uygulamasında belirlenmiştir.

Abstract:
Anise has a very important place among the medicinal plants in the world and it is important to increase its cultivation and productivity. In this trial, the effect of increasing nitrogen doses on the yield and quality propertys of anise (P. anisum) was investigated. The trial was established during the 2019-20 winter growing period. In the research, two different anise populations, Izmir (P1) and Konya (P2), and 6 different fertilizer doses of 0, 3, 6, 9, 12, 15 kg da-1 N were used. In the split-plot trial design, the populations were founded in the main plots and the fertilizer doses were in the sub-plots, with 3 replications. According to the results of the observations taken in the study; plant height (48.30-54.98 cm), total number of branches (16.10-20.83 plants-1), number of branches with fruits (5.80-7.50 plants-1), number of umbrellas (11.10-17.26 plants-1), seed yield ( 45.48-59.66 kg da-1), 1000 seed weight (2.49-4.17 g), protein rate (15.63-20.38 %), fixed oil rate (12.42-17.60 %) fixed oil yield (5.81-10.15 kg da-1), Properties such as essential oil rate (1.50-2.33%) and essential oil yield (0.71-1.19 l da-1) were examined. Konya population had higher values according to seed yield and quality property. Characteristics other than plant height were affected by increasing nitrogen doses and the highest seed yield was obtained at 12 kg da-1 N dose application.