Gelişmekte olan ülke kökenli çokuluslu şirketlerin doğrudan yabancı yatırımlarından kaynaklı ters bilgi transferi üzerine bir vaka analizi
A case analysis on reverse knowledge transfer arising from foreign direct investments of developing country origin multinational corporations
Yazar: ŞEVVAL TÖNEL
Danışman: PROF. DR. TÜLAY İLHAN NAS
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Yönetim ve Organizasyon Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: İşletme = Business Administration

Özet:
Gelişmekte olan ülke kökenli şirketlerin son zamanlarda doğrudan yabancı yatırımlarının (DYY) artması çokuluslu şirketlerinin dışarıya yönelik gerçekleştirdiği DYY'ler ile ortaya çıkan bilgi paylaşımlarını incelemeyi önemli hale getirmektedir. Literatürde özellikle Çin, Brezilya, Hindistan gibi gelişmekte olan ülke kökenli şirketlerin uluslararasılaşmalarından ortaya çıkan bilgi paylaşımlarıyla ilgili birçok çalışma bulunmaktadır. Diğer gelişmekte olan ülke kökenli şirketler gibi Türk DYY'lerde bazı sektörlerde dünyadaki sayılı üreticilerden biri haline gelmesi ve yalnızca sermaye girişi yarattıkları için değil, aynı zamanda bilgi paylaşımının kritik bir kaynağı oldukları için önem taşımaktadır. Bundan dolayı Türk kökenli çokuluslu     şirketlerin de diğer gelişmekte olan ülke kökenli şirketler gibi araştırılması değer bir konumda yer almakta ve akademik çalışmalara daha fazla ihtiyaç duyulmaktadır.

Bu gerekçeyle Türk kökenli çokuluslu şirketlerin uluslararasılaşmalarıyla ortaya çıkan bilgi paylaşımları hakkında bilgi sahibi olma ve sürdürülebilir rekabet ortamının yakalanması için Türk kökenli çokuluslu şirketlerin uluslararasılaşma süreçleri üzerinde durularak lokasyonlarda ortaya çıkan bilgi düzeylerinin keşfedilmesi ve ters bilgi transfer (TBT) faydasının ortaya konulması hedeflemektedir. Bu çalışmada vaka analizi yöntemi kullanılarak, gelişmiş ve gelişmekte olan bölgelerde DYY'leri bulunan bir şirketin üst düzey yöneticileri ile yapılan mülakatlara dayanarak elde edilen bulgular değerlendirilmektedir. Bu bulgular sonucunda TBT'nin yalnızca gelişmiş ülkelerden değil aynı zamanda diğer gelişmekte olan ülkelerden de farklı düzeylerde bilgiler elde edilebileceğini göstermektedir. Fayda bazında değerlendirildiğinde TBT'nin, zaman ve maliyet açısından faydalar sağlayarak süreçlerin iyileştirilmesine yardımcı olduğu görülmektedir. Aynı zamanda yeni bir ürün geliştirme, ürün tekliflerinin azaltılması, teknolojik gelişmenin yönlendirilmesi ve eksik bilgi süreçlerinin tamamlanması noktasında da faydalar sağladığı ortaya konulmaktadır.

Abstract:
The recent increase in foreign direct investment (FDI) of companies originating from developing countries makes it important to examine the information sharing that emerges with the outward FDIs of multinational companies. In the literature, there are many studies on information sharing that occurs in the internationalization of companies originating from developing countries such as China, Brazil, and India. Like other developing country origin companies, it is important for Turkish FDIs to become one of the few producers in the world in some sectors and not only because they create capital inflows, but also because they are a critical source of information sharing. For this reason, Turkish origin multinational companies are in a worthy position to be researched like other developing country origin companies and academic studies are needed more.

For this reason, it is aimed to discover the knowledge levels emerging in the locations and to reveal the benefits of reverse knowledge transfer (RKT) by emphasizing the internationalization processes of Turkish multinational companies in order to be informed about the information sharing that occurs with the internationalization of Turkish multinational companies and to achieve a sustainable competitive environment. In this study, using the case analysis method, the findings obtained based on the interviews with the senior managers of an enterprise with FDI in developed and developing regions are evaluated. As a result of these findings, RKT shows that different levels of information can be obtained not only from developed countries but also from other developing countries. When evaluated on a benefit basis, it is seen that RKT helps to improve processes by providing benefits in terms of time and cost. At the same time, it is revealed that it provides benefits in terms of developing a new product, reducing product offers, directing technological development and completing incomplete information processes.