COVID-19 pandemisinin kentsel ulaşımda mikromobiliteye etkisi
The impact of the COVID-19 pandemic on micromobility in urban transportation
Yazar: DİLEK KESER
Danışman: DOÇ. DR. ÖMÜR KAYGISIZ
Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Şehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Şehircilik ve Bölge Planlama = Urban and Regional Planning
Dizin: COVID 19 = COVID 19

Özet:
Sanayi devrimi ile motorlu araçların üretimi ve kullanımının yaygınlaşması, kentlerde yayılmaları, nüfus artışını ve birçok sorunu beraberinde getirmiştir. Bu sorunlara yönelik teknolojinin de gelişmesiyle alternatif ulaşım türleri ortaya çıkmıştır. Son zamanlarda trafik sıkışıklığı ve hava kirliliğine çözüm olarak kullanımı popüler hale gelen mikromobilite araçlar hafif, taşınabilir, çevre dostu olması açısından kent içi ulaşımda tercih edilmektedir. Literatürde birden fazla tanımı olan mikromobilite kavramı genel olarak "ağırlığı 350 kg'dan fazla olmayan, hızı 25 km/sa'i geçmeyen, motursuz ya da elektrik destekli olan, bireysel ya da paylaşımlı olarak kullanılabilen" araçları kapsamaktadır. Bu ulaşım türüne talebin daha da artmasında 2019 yılı sonlarında ortaya çıkan ve tüm dünyayı etkisi altına alan COVID-19 pandemisi etkili olmuştur. Bu dönemde belirli kurallara uygun yaşamak zorunlu hale gelmiş, sosyal mesafenin korunması gerekliliği ulaşım alışkanlıklarını da değiştirmiş, kentlerdeki kısıtlamalar insanları toplu ulaşım araçlarından uzaklaştırarak bisiklet, yürüme gibi açık havada sosyal mesafeyi koruyan ulaşım tercihlerine yönlendirmiştir.
Çalışmanın amacı; kent içi ulaşımda mikromobilitenin yerinin, kentte kullanım alanlarının anlaşılması ve pandemideki değişiminin gözlemlenerek farkındalığının artmasını sağlamaktır. Ülkemizde mikromobilitenin kapsamının net olarak bilinmemesi ve salgın sürecinde bu alternatif ulaşım türlerine talebin artması, bu araçları kentsel ulaşımda etkin bir hale getirmiştir. Çalışmada pandemi öncesi ve sonrasında bisiklet, skuter gibi araçlara olan talebin değişimi analiz edilerek, bu araçların kent içi ulaşımda sağladığı faydalar ve eksiklikler tespit edilmiştir. Tez sürecinde yerli - yabancı literatürden, bilimsel raporlardan, yasa ve yönetmeliklerden, haberlerden faydalanılmıştır. Ayrıca istatistiki verilerden yararlanılmış ve kullanıcıların davranışlarını tespit etmek için anket çalışması yapılmıştır.
Çalışma sonucunda pandeminin dünya genelinde mikromobilite araç kullanımını artırdığı; ancak ülkemizde bu durumun fırsata dönüştürülemediği görülmüş ve bu araçların ülkemizdeki durumunu iyileştirmek için öneriler getirilmiştir. Bu açıdan tez çalışmasının mikromobilite konusundaki gelecek çalışmalara yol gösterici olması ve ve yerli literatüre katkı sağlanması hedeflenmiştir.

Anahtar Kelimeler: Kent İçi Ulaşım, Mikromobilite, COVID-19

Abstract:
The industrial revolution and the spread of the production and use of motor vehicles have brought about the expansion of cities, population growth and many problems. With the development of technology for these problems, alternative forms of transportation have emerged. Recently, micromobility vehicles, which have become as a solution to traffic congestion and air pollution, are preferred in urban transportation in terms of being lightweight, portable and environmentally friendly. The concept of micromobility, which has more than one definition in the literature, is generally not more than "weights of 350 kg, its speed is not more than 25 km/h, it is moterless or electrically supported, it includes tools that can be used individually or in shared form". The COVID-19 pandemic, which emerged at the and of 2019 and affected the whole world, was effective in further increasing the demand for this type of transportation. In this period, it has become necessary to live in accordance with certain rules, the necessity of maintaining social distance has also changed transportation habits, and the restrictions in cities have led people away from public transportation vehicles and directed them to transportation preferences that maintain social distance in the open air such as cycling and walking.
The aim of the study; to understand the place of micromobility in urban transportation, its usage areas in the city and to increase the awareness by observing its change in the pandemic. The fact that the scope of micromobility in our country is not known clearly and the increase in demand for these alternative types of transportation during the epidemic process has made these vehicles effective in urban transportation. In the study, the change in demand for vehicles such as bicycles and scooters before and after the pandemic was analyzed and the benefits and deficiencies of these vehicles in urban transportation were determined. During the thesis process, domestic and foreign literature, scientific reports, laws and regulations, news were used. In addition, statistical data was used and a survey was conducted to determine the behavior of the users.
As a result of the study, the pandemic has increased the use of micromobility vehicles worldwide; however it has been seen that this situation can not ve turned into an opportunity in our country and suggestions have been made to improve the situation of these vehicles in our country. In this respect, it is aimed that the thesis study will guide future studies on micromobility and contribute to the domestic literature.

Keywords: Urban Transport, Micromobility, COVID-19