Yer altı suyu-yer üstü suyu etkileşim modeli: Silifke-Göksu deltası örneği
Groundwater-surface water interaction model: A case study in Silifke-Goksu deltaic plane
Yazar: MEHMET EYYÜP KAVŞUT
Danışman: PROF. DR. RECEP YURTAL
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: İnşaat Mühendisliği = Civil Engineering

Özet:
Yer altı suyu ile yer üstü suyu arasındaki etkileşim oldukça karmaşıktır ve bu etkileşimi özellikle de eş zamanlı olarak simüle etmek zorlu bir süreçtir. Bu nedenle yakın zamana kadar iki sistem birbirinden ayrı olarak çalışılmış ve hidrolojik modeller genelde yer üstü veya yer altı su kaynaklarından sadece birine odaklanarak geliştirilmiştir. Bu çalışmada içerisinde nehir, drenaj kanalları, sulak alan ve lagün gibi çeşitli yer üstü suları bulunan Göksu Deltasında yer altı suyu ile yer üstü suyu arasındaki etkileşim araştırılmıştır. Bunun için yer altı ile yer üstü sularını eş zamanlı olarak modelleyebilen GSFLOW (Ground-water Surface-water Flow) birleşik akım modeli kullanılmıştır. GSFLOW, Yağış-Akış Modelleme Sistemi PRMS (Precipitation-Runoff Modeling System) ile Modüler Yer Altı Suyu Akım Modeli MODLFOW-2005'in (Modular Ground-Water Flow Model) birleştirilmesiyle ortaya çıkmıştır. Entegrasyon öncesinde PRMS ile MODFLOW-2005 modelleri kurulmuş ve kalibrasyonları yapılmış, daha sonra GSFLOW kalibre edilmiştir. MODFLOW-2005'in kalibrasyonu kararlı akım şartlarında, modellenen ve ölçülen yer altı su seviyelerinin karşılaştırılmasıyla yapılmıştır. Bunun için arazide belirlenen 18 adet kuyuda bir yıl boyunca statik su seviyeleri ölçülmüştür. Modelleme sonucunda araştırma alanında yer altı ile yer üstü suları arasında sürekli ve dinamik bir etkileşim olduğu sonucuna varılmıştır. Alanı daha iyi temsil edecek şekilde ve daha fazla sayıda kuyuda ölçüm yapılması, arazinin jeolojik enkesitinin belirlenmesi, ayrıntılı topoğrafya haritalarının oluşturulması ve Deltada henüz faaliyete geçmiş olan yeni sulama projesinin de dahil edilerek çalışmanın geliştirilmesi önerilmiştir.

Abstract:
The interaction between groundwater and surface water is quite complex and it is a difficult process to simulate this interaction, particularly simultaneously. Therefore until recently, the two systems have been studied separately and hydrological models have been developed usually focusing on only one of the surface water or groundwater resources. In this study, the interaction between groundwater and surface water was investigated in the Göksu Deltaic Plain which has various surface waters such as river, drainage channels, wetland and coastal lagoon. To this end, the GSFLOW integrated flow model, which can simulate groundwater and surface waters simultaneously, is used. GSFLOW was created by combining surface water model PRMS and groundwater flow model MODLFOW-2005. Before integration, PRMS and MODFLOW-2005 models were established and calibrated, then GSFLOW calibrated. The calibration of MODFLOW-2005 was made under steady state flow conditions, compared with modeled and measured groundwater levels. For this, static water depths were measured for one year in the 18 wells determined in the field. As a result of modeling, it was concluded that there is a continuous and dynamic interaction between groundwater and surface water in the research area. It has been proposed to improve the study by measuring in a larger number of wells to better represent the area, determination of the geological cross section, creating of detailed topographic maps and including the new irrigation project which has been in operation yet.