Pandemi döneminde haydarpaşa numune eğitim ve araştırma hastanesi aile hekimliği polikliniklerine başvuran hastaların Covıd-19 farkındalık düzeylerinin Covıd-19 korkusu, depresyon, anksiyete ve stres düzeyleri ile ilişkisi
The relationship between Covid-19 awareness levels and Covid-19 fear, depression, anxiety and stress levels of patients applying to the haydarpaşa numune education and research hospital family medicine outpatient clinics during the pandemic period
Yazar: ÖMER EYMEN SAĞLAM
Danışman: DOÇ. DR. EMİNE ZEYNEP TUZCULAR VURAL
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Haydarpaşa Numune Eğt. ve Arş. Hastanesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine

Özet:
Amaç: Çalışmamızda katılımcıların COVID-19 Farkındalık düzeylerinin COVID-19 Korkusu, depresyon, anksiyete ve stres düzeyleri ile ilişkisinin araştırılması amaçlanmıştır.

Gereç ve Yöntem: Kesitsel, tanımlayıcı nitelikteki araştırmamız 1 Temmuz 2022 ve 1 Eylül 2022 tarihleri arasında, Haydarpaşa Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi Aile Hekimliği polikliniklerine herhangi sebeple başvuran bireylere uygulandı. Çalışma katılma kriterlerini karşılayan ve katılmayı kabul eden toplam 295 kişi ile yürütüldü. Veriler araştırmacı tarafından literatür araştırmasına dayanarak hazırlanan katılımcı bilgi toplama formu, COVID-19 Farkındalık Ölçeği, COVID-19 Korkusu Ölçeği, Depresyon Anksiyete Stres-21 Ölçeği uygulanıp SPSS istatistik paket programında analiz edildi.

Bulgular: Çalışmamıza katılan 295 bireyin; COVID-19 Farkındalık Ölçeği-Bulaşma Tedbiri Farkındalığı (BTF), Güncel Gelişmeleri Takip Farkındalığı (GGTF), Hijyen Tedbiri Farkındalığı (HTF) açısından her 3 alt boyutta da orta düzeyde COVID-19 farkındalığına sahip olduğu bulunmuştur. Katılımcılarımızın COVID-19 Korkusu düşük- orta düzeyde olarak bulunmuştur. DASS-21 Anksiyete puan ortalaması 4,47±4,57 (aralık 0-21), DASS-21 Depresyon puan ortalaması 5,09±4,88 (aralık 0-21), DASS-21-Stres puan ortalaması 5,77±4,61 (aralık 0-21) olduğu tespit edilmiştir. Katılımcılarımızın %73,9'unun COVID-19 Enfeksiyonu geçirdiği, %83,4'ünün aşı olurken, aşı olanların %51,1'inin Biontech aşısı olduğu saptanmıştır. Katılımcıların %14,9'u COVID-19 pandemi döneminde yeni bir psikiyatrik hastalık tanısı almıştır. Aşı olan bireylerin COVID-19 Farkındalık Ölçeği-Güncel Gelişmeleri Takip Farkındalığı ve COVID-19 Korkusu puan ortalaması aşı olmayan bireylere göre daha yüksek olarak saptanmıştır. Kadın katılımcıların COVID-19 Farkındalık Ölçeği-Bulaşma Tedbirleri Farkındalığı ve Hijyen Tedbirleri Farkındalığı, gelir durumu düşük seviyede olanların ve pandemi öncesi psikiyatrik hastalık tanısı olanların COVID-19 Farkındalık Ölçeği-Bulaşma Tedbirleri Farkındalığı, aşı olan bireylerin COVID-19 Farkındalık Ölçeği-Bulaşma Tedbirleri Farkındalığı ve Güncel Gelişmeleri Takip Farkındalığı, evli bireylerin, 1.derece yakınlarından COVID-19 enfeksiyonu nedeniyle yoğun bakımda yatışı olanların, COVID-19 Enfeksiyonu nedeniyle yoğun bakımda yatanların COVID-19 Farkındalık Ölçeği-Güncel Gelişmeleri Takip Farkındalığı, çalışma düzeninde değişiklik olanların COVID-19 Farkındalık Ölçeği-Hijyen Tedbirleri Farkındalığı istatistiksel olarak anlamlı derecede yüksek saptanmıştır. Dul bireylerin, COVID-19 enfeksiyonu nedeniyle gelir kaybı olanların, kronik hastalığı olanların, sürekli ilaç kullananların, COVID-19 enfeksiyonu nedeniyle hastanede yatarak tedavi alanların, aşı olanların COVID-19 korkusu istatistiksel olarak anlamlı şekilde daha yüksektir. DASS-21 Ölçek verilerine göre ilköğretim mezunu bireylerin depresyon, anksiyete ve stres puanları, COVID-19 enfeksiyonu nedeniyle gelir kaybı, kronik hastalığı olanların, COVID-19 Pandemi döneminde psikiyatrik tanı alanların anksiyete ve stres puanları istatatiksel olarak anlamlı derecede yüksek çıkmıştır. COVID-19 Farkındalık Ölçeği-Güncel Gelişmeleri Takip Farkındalığı (GGTF) puanı ile COVID-19 Farkındalık Ölçeği-Hijyen Tedbiri Farkındalığı (HTF) ve COVID-19 Korkusu Ölçek puanı puanı arasında pozitif yönlü istatistiksel olarak anlamlı bir fark saptanmıştır. COVID-19 Farkındalık Ölçeği-Hijyen Tedbiri Farkındalığı (HTF) puanı ile COVID-19 Korkusu Ölçek puanı ve DASS-21 Anksiyete, depresyon, stres puanları arasında pozitif yönlü istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki saptanmıştır. COVID-19 Korkusu Ölçek puanı ile DASS-21 Anksiyete, depresyon ve stres puanları arasında pozitif yönlü istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki tespit edilmiştir. DASS-21 ölçeğinin depresyon, anksiyete ve stres alt boyut puanları arasında da pozitif yönlü istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki saptanmıştır.

Sonuç: COVID-19 Pandemisi bireylerin hem fiziksel hem ruhsal sağlığını önemli ölçüde olumsuz etkilemiştir. COVID-19 Farkındalığı bulaşma tedbirleri, doğru bilgi edinme, hijyen tedbirlerin uygulanması gibi konularda pandemi ile mücadelede önem arz etmektedir. Aile hekimleri bireylerin COVID-19 Farkındalık düzeylerinin COVID-19 Korkusu depresyon, anksiyete ve stres düzeyleri ile ilişkisini göz önünde bulundurarak COVID-19'un tedavisinin ve yönetiminin yanısıra korunma, farkındalığı ve korkuyu değerlendirmek, anksiyete, depresyon gibi psikolojik hastalıkları ve stresi yönetmek gibi COVID-19 hastalığının tedavisi kadar önem taşıyan görevleri üstlenmelidir.

Anahtar Kelimeler: COVID-19 farkındalık düzeyi, COVID-l9 korkusu, anksiyete, depresyon, stres

Abstract:
Objective: In our study, we aimed to investigate the relationship between the COVID-19 Awareness levels of the participants and the COVID-19 Fear, Depression, Anxiety and Stress levels. 

Materials and Methods: The materials of our cross-sectional, descriptive study were individuals who applied to Haydarpaşa Numune Training and Research Hospital Family Medicine outpatient clinics for any reason between July 1st, and September 1st, 2022. The study was conducted with a total of 295 people who met the participation criteria and agreed to participate. The participants were first asked to fill in the participant information collection form prepared by the researcher based on the literature and then the COVID-19 Awareness Scale, COVID-19 Fear Scale, Depression Anxiety Stress-21 Scale. The data was analyzed using the SPSS statistical package program. Statistical significance level was accepted as p <0.05.

Results: Regarding 295 individuals who participated in our study; In terms of COVID-19 Awareness Scale-Contagion Precaution Awareness (CPA), Awareness of Following Current Developments (AFCD), Hygiene Precaution Awareness (HPA), it was found that the participants had moderate COVID-19 awareness in all 3 sub-dimensions. Our participants' fear of COVID-19 was found to be low to moderate. Mean DASS-21 Anxiety score was 4.47±4.57 (range 0-21), DASS-21 Depression mean score 5.09±4.88 (range 0-21), DASS-21-Stress mean score 5.77. We determined that 73.9% of our participants had been diagnosed with COVID-19 infection in the past, 83.4% were vaccinated, 51.1% of those who were vaccinated were vaccinated with Biontech. 14.9% of the participants were diagnosed with a new psychiatric illness during the COVID-19 pandemic period. The mean score of COVID-19 Awareness Scale-Monitoring Awareness and COVID-19 Fear of vaccinated individuals was found to be higher than non-vaccinated individuals. 
COVID-19 Awareness Scale-Contagion Precautions and Hygiene Measures Awareness of female participants, COVID-19 Awareness Scale-Contagion Precautions Awareness of those with low income and pre-pandemic psychiatric illness, COVID-19 Awareness Scale-Contagion Precautions and Current Developments Awareness of vaccinated individuals, COVID-19 Awareness Scale-Current Developments Awareness of married individuals, participants with personal history of treatment in the intensive care unit or 1st degree relatives who were hospitalized in intensive care due to COVID-19 infection, COVID-19 Awareness Scale-Hygiene Measures Awareness of those who had a change in working order were found to be statistically significantly higher.
The fear of COVID-19 was statistically significantly higher among widowed individuals, those with a loss of income due to COVID-19 infection, those with chronic diseases, those on continuous medication, those who were hospitalised due to COVID-19 infection, and those who were vaccinated. According to DASS-21 Scale data, depression, anxiety and stress scores of primary school graduates, participants with loss of income due to COVID-19 infection, anxiety and stress scores of those with chronic diseases and psychiatric diagnoses during the COVID-19 Pandemic period were statistically significantly higher. A positive statistically significant correlation was found between the COVID-19 Awareness Scale-Awareness of Following Current Developments score and the COVID-19 Awareness Scale-Hygiene Precaution Awareness (HPA) and COVID-19 Fear Scale scores. A positive statistically significant correlation was found between the COVID-19 Awareness Scale-Hygiene Precaution Awareness (HPA) score and the COVID-19 Fear Scale score and DASS-21 Anxiety, depression, and stress scores. A positive statistically significant relationship was found between the COVID-19 Fear Scale score and the DASS-21 Anxiety, depression and stress scores. A statistically significant positive correlation was found between DASS-21 Anxiety scale score and DASS-21 Depression and Stress scores. A statistically significant positive correlation was also found between the DASS-21 Depression scale score and the DASS-21 Stress score.

Conclusion: The COVID-19 Pandemic has significantly affected both the physical and mental health of individuals. Awareness of COVID-19 is important in the fight against the pandemic in matters such as contagion measures, obtaining correct information, and implementation of hygiene measures. Family physicians should evaluate awareness levels of individuals and consider fear, depression, anxiety and stress levels related to COVID-19, as well as the prevention, treatment and management of COVID-19.

Keywords: COVID-19 awareness levels, fear of COVID-19, anxiety, depression, stress