Çinko uygulamasının buğday çeşitlerinde tane verimine, bazı verim öğelerine ve tanede çinko içeriğine etkisi
Effects of zinc applications on grain yield, some yield compenents and grain zinc content of different wheat varieties
Yazar: FATMA DURAN
Danışman: PROF. DR. İLKNUR AKGÜN
Süleyman Demirel Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışmada, ekmeklik (Triticum aestivum L.) ve makarnalık (Triticum durum L.) buğday çeşitlerinde çinko uygulamalarının bazı tarımsal özellikler üzerine etkilerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Araştırma Isparta koşullarında 2009-2010 ürün yılında tesadüf bloklarında bölünmüş parseller deneme planına göre 3 tekerrürlü olarak kurulmuş ve ana parsellere çeşitler (ekmeklik buğday çeşidi: Altay 2000 ve Gün 91; makarnalık buğday çeşidi: Kızıltan 91 ve Kunduru 1149), alt parsellerde çinko dozları (0, 0.9, 1.8, 2.7 ve 3.6 kg/da Zn) yerleştirilmiştir. Ekim, parsel ekim mibzeri ile m2'ye 500 tohum düşecek şekilde yapılmıştır. Bütün parsellere dekara 4 kg P2O5 ve 8 kg N hesabıyla azotlu ve fosforlu gübre uygulanmıştır. Çinko gübresi olarak çinko sülfat kullanılmıştır.Araştırma sonucunda, incelenen özelliklere çinko uygulamalarının etkisi önemli bulunmuş, fakat buğday çeşitlerine göre farklılık göstermiştir. Denemede çinko uygulaması bitki boyu, başakta tane sayısı, metrekaredeki başak sayısı, biyolojik verim, tane verimi, hasat indeksi, tanede protein oranı ve tanede çinko miktarı gibi özellikleri olumlu yönde etkilemiş ve belirli bir doza kadar önemli artış sağlamıştır. Yüksek dozda çinko uygulaması incelenen tarımsal özellikleri olumsuz yönde etkilemiş ve istatistiksel anlamda önemli azalmalar meydana getirmiştir.Bir yıllık sonuçlara göre tane verimi yönünden değerlendirme yapıldığında 0.9 kg/da çinko uygulaması tavsiye edilebilir. Ancak doz önerimi konusunda kesin yargıya ulaşabilmek için denemenin birkaç yıl yürütülmesi yararlı olacaktır.Anahtar Kelimeler: Buğday, çinko uygulaması, verim, verim unsurları, Zn.2011, 53 sayfa

Abstract:
In this study, determination of effect of different zinc application on some agricultural properties of bread wheat (Triticum aestivum L) and durum wheat (Triticum durum L) was aimed. Study was carried out during 2009-2010 production season in Isparta on split-plot design in randomized blocks with 3 replications and bread wheat (Altay 2000, Gün 91) and durum wheat (Kızıltan 91, Kunduru 1149) varieties were placed in main plots whereas zinc application rates (0, 0.9, 1.8, 2.7 and 3.6 kg/da Zn) were placed in sub-plots. Sowing was done by plot sowing machine providing 500 seeds per m2. Phosphorus and nitrogenous fertilizers providing 4 kg of P2O5 and 8 kg of N were applied. Zinc sulfate was used as zinc fertilizer.Results showed that zinc application had significant effect on properties examined and effect of wheat varieties had varying effects. Zinc application had positive effects on plant height, number of grain in spike, number of spike per square meter, biological yield, grain yield, harvest index, protein content in grain, zinc content in grain and important increase was noted until certain doses. Higher doses of zinc application negatively affected agricultural properties examined and significant decreases occurred.According to one-year study results, 0.9 kg/da might be suggested for grain yield. However in order to reach a final decision, studies lasting another few years would be useful.Keywords: wheat, zinc application, yield, yield properties, Zn.2011, 53 pages