Konut yapılaşmasındaki dönüşüm süreçlerinin mahalle dokusu üzerinde incelenmesi: Bostancı mahallesi
Examination of transformation processes in housing construction on the district patter: Bostancı district
Yazar: NİYAZİ BURAK ÖZBİLGİÇ
Danışman: DOÇ. DR. YAPRAK ÖZEL
İstanbul Ticaret Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İç Mimarlık ve Çevre Tasarımı Ana Bilim Dalı / İç Mimarlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Mimarlık = Architecture ; İç Mimari ve Dekorasyon = Interior Design and Decoration
Dizin: Geleneksel konut = Traditional dwelling ; Kalıcı konutlar = Permanent residences ; Konut mimarisi = Housing architecture ; Tarihi konut dokusu = Historical building tissue ; İç mimari = Interior architecture

Özet:
Geçmişten günümüze dek insanlığın barınma eyleminin karşılığı konut ile başlamıştır. Yerleşik hayat konut çevreleri ile beraber günümüz kent yapılarını oluşturmuştur. Avrupa'da başlayan sanayileşme ve modern hayat konut yapılarını ve kent yaşamını değiştirmiştir. Avrupa ve Anadolu'nun arasında bir köprü olan İstanbul Osmanlıdan günümüze dek bu değişimi en çok hissedildiği şehir olmaktadır. Dünya kentlerinden biri olan İstanbul'un gelişimi, kent dokusu ile beraber konut yapısında gözlenmektedir. Konut plan yapısı ile başlayan bu değişim bireyin tanık olduğu en ufak yerleşim birimi olan mahallerde hissedilmektedir.
İstanbul'un Anadolu Yakasındaki en eski ve günümüzün gözde ilçelerinden olan Kadıköy, cumhuriyet yıllarına kadar sürdürmüş olduğu sayfiye görüntüsünü gelişen kent yapısı ile kademeli olarak mahalle birimlerinde yaşamıştır. Kadıköy merkezde başlayan apartmanlaşmalar, sahile komşu mahallerinde yer alan müstakil yapıların yerlerini yüksek katlı yapılara bırakarak devam etmiştir. Konut üzerinde başlayan ve devamında mahalle içerinde değişimin incelenmesine yönelik belirlenen Bostancı Mahallesi, Kadıköy ilçesinin en doğusunda, Marmara Denizi ile E5 çevre yolu arasındaki bağlantıya sahip tek mahallesi olmaktadır.
Değişimin incelenmesine yönelik yapılan çalışmada mahalle, yıllara göre oluşan konut yoğunluğuna bağlı üç ayrı bölüm olarak ayrılarak, gözlem ve fotoğraflama dışında belirlenen yapı gruplarına ait yapı bilgileri arşiv çalışmasıyla elde edilmiştir. Hava fotoğraflarına başvurularak yıllara göre oluşan yoğunluk, alınan bilgiler ile karşılaştırılmıştır. Elde edilen bilgiler doğrultusunda, dönüşümün yıllara göre yaşam mekânlarında oluşturulduğu farklılaşmaların tespit edilmesi bu çalışmanın yola çıkış amacını oluşturmaktadır.

Abstract:
From the past to the present, housing has corresponded to sheltering act of humanity. Settled life has formed today's urban structures together with residential environments. Industrialization and modern life that started in Europe changed housing structures and urban life. Istanbul, which is a bridge between Europe and Anatolia, has been the city where this change has been felt the most since the Ottoman Empire. The development of Istanbul which is one of the worlds biggest cities is observed in the housing structure together with the urban structure. This change which started with the housing plan structure is felt in the smallest residential units witnessed by the individual.
Kadıköy, which is one of the oldest and today's favourite districts on the Anatolian side of Istanbul, has gradually lived in neighbourhood units with its developing urban structure, which has the appearance of a summer resort that it has maintained until the years of the republic. The apartment buildings that started in the centre of Kadıköy continued leaving the place of the detached buildings in the neighbourhoods to the coast way with high-rise buildings. Bostancı District, which started on the residence and was determined to examine the change in the neighbourhood afterwards is the only neighbourhood in the east of Kadıköy district which has a connection between the Marmara Sea which is the southern border and the E5 ring road which forms the northern border.
In the study conducted to examine this change, the neighborhood was divided into three separate sections depending on the housing density formed according to the years and the building information of the determined building groups apart from observation and photography was obtained through archive work. By using aerial photographs, the density formed by years was compared with the information received. In line with the information obtained, the purpose of this study is to determine the differentiations that the transformation is created in living spaces according to the years.