Bankacılık sektöründe kredi taleplerinin büyüme üzerine etkileri: Hanehalkı kredileri üzerine seçilmiş ülke uygulamaları
The effects of loan demands in the banking sector on economic growth: Selected country practices on household loans
Yazar: ARDA TEKİRDAĞ
Danışman: PROF. DR. LEVENT ÇİNKO
Marmara Üniversitesi / Bankacılık ve Sigortacılık Enstitüsü / Bankacılık Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Bankacılık = Banking ; Ekonometri = Econometrics ; Ekonomi = Economics
Dizin: ARDL Sınır Testi = Autoregressive Distributed Lag Bounds Test ; Bankacılık sektörü = Banking sector ; Bireysel krediler = Consumer loans ; Finansal sistem = Financial system ; Hanehalkı = Household ; Kredi arzı = Credit supply ; Kredi talepleri = Credit demands ; Krediler = Credits ; Ticari bankalar = Commercial banks

Özet:
Son 20 yılda düşen enflasyon, artan harcanabilir gelir, yükselen varlık fiyatları ve güçlü sermaye akımları neticesinde hanehalkı kredileri (HK) gelişmekte olan ülkelerde (GOÜ) gelişmiş ülkelere (GÜ) göre daha hızlı artış göstermiştir. Ancak HK'da görülen hızlı artış 2008 yılında yaşanan küresel krizinde gösterdiği gibi bir takım risklerin ve kırılganlıkların da ortaya çıkmasına neden olmuş ve HK ile GSYH büyümesi arasında olduğu savunulan pozitif ilişkinin sorgulanmasına yol açmıştır. Bu çerçevede, birbirine emsal sayılabilecek olan Türkiye, Brezilya, Çin, Hindistan, Endonezya, Meksika, Rusya ve Güney Afrika için bu sorunun cevabı araştırılmıştır. Bu kapsamda, ilk olarak ekonomideki çevrimsel hareketler ile hanehalkı ve firma kredi talebinden hangisinin daha yüksek ilişkiye sahip olduğu korelasyon analizi ile araştırılmış ve incelenen sekiz ülke için de HK'nın GSYH dalgalanmaları ile daha yüksek bir ilişkiye sahip olduğu bulunmuştur. İkinci olarak hanehalkı ve firma kredi talebi ile GSYH arasındaki kısa ve uzun dönem ilişkinin varlığı eşbütünleşme analizi ile araştırılmış ve seriler arasında uzun dönemli bir ilişkinin varlığı saptanmıştır. Ayrıca, VECM ve ARDL yöntemleri ile kısa dönemde değişkenler arasında dengeden sapmalar olduğu ve bunların ülkelere göre değişmekle birlikte zamanla uzun dönem değerlerine yakınsandıkları görülmüştür. Son olarak ise HK talebine verilecek şokların ekonomik büyüme üzerinde 12 çeyrek boyunca ki etkisi VAR (Etki-Tepki) analizi ile araştırılmış ve Çin, Brezilya, Türkiye, Meksika, Rusya ve Güney Afrika'da HK talebine verilen şokların önce reel GSYH büyümesini pozitif etkilediği ve zaman içerisinde bu etkinin negatife döndüğü saptanmıştır. Endonezya ve Hindistan'da ise GSYH'nin şoklara ilk andan itibaren negatif tepki verdiği ve tepkinin gücünün ilk 3-4 çeyrekte artığı görülmüştür.

Abstract:
For the last 20 years, as a result of the decline in inflation, increase in disposable income, rising asset prices, and strong capital flows, household loans (HL) have increased faster in developing countries than developed. However, as witnessed during the global financial crisis in 2008, some risks and vulnerabilities have emerged due to the sharp increase of the HL in this period, which led to the questioning of the positive relationship between HL and GDP growth. In order to answer this question, as peer countries, Turkey, Brazil, China, India, Indonesia, Mexico, Russia, and South Africa have been covered in this research. In this context, firstly, correlation analysis was performed to find out which type of loan has higher correlation with business cycle and the results showed that HL had a higher correlation with GDP cycle for all the eight countries. Secondly, cointegration analysis was applied to prove the existence of short and long-term relationship between loan demand of household and firm with GDP growth. Although the speed at which dependent variable returns to equilibrium varies according to the countries, VECM and ARDL methods displayed that series, deviating from the equilibrium in the short-term, converge back to equilibrium in the long-term. Finally, VAR analysis was used to find out the impulse response of the GDP growth to the HL demand shock over 12 quarters. The results underline that GDP growth has positive response to HL shock at first in China, Brazil, Turkey, Mexico, Russia, and South Africa and later on turns into a negative response over time. Whereas, in Indonesia and India, GDP growth has a negative response to the shocks from the beginning, which get higher in the first 3-4 quarters.