Ortaokul öğrencilerinin çevre sorunlarına yönelik metaforik algıları
Metaphorical perceptions of secondary school students about environmental problems
Yazar: ÖMER FARUK DOĞAN
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET MUTLU
Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Fen Bilgisi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Fen bilgisi = Science ; Fen bilgisi dersi = Science lesson ; Fen bilgisi eğitimi = Science education ; Metafor = Metaphor ; Ortaokul öğrencileri = Secondary school students ; Çevre sorunları = Environmental problems ; Öğrenci algısı = Students perceptions

Özet:
Araştırmanın amacı; yarınların büyükleri olan orta okul seviyesindeki öğrencilerin, çevre sorunlarına yönelik metaforik algılarını tespit etmektir. Araştırmanın çalışma grubunu Muş ilinde bulunan sosyal- ekonomik düzeyleri farklı 5 ortaokulun 5, 6, 7, 8. kademelerinde öğrenim gören 496 öğrenci oluşturmaktadır. Ancak; öğrencilerin tek metafor üretmemeleri, anlamsız metafor üretmeleri ve boş form vermeleri nedeniyle 310 öğrenci ile çalışma grubuna devam edilmiştir. 
Çalışma ile ilgili veriler nitel araştırma yöntemlerinden olgu bilim deseni kullanılarak elde edilmiştir. Öğrencilere "çevre sorunları... gibidir. çünkü;..." yazılı form dağıtılmıştır. Öğrencilerden ilk boşluğa çevre sorunlarına yönelik benzetim yapmalarını, ikinci boşluğa ise nedenini yazmaları istenmiştir. İçerik analizi tekniğinden yararlanılarak veri analizi yapılmıştır. Öğrencilerden elde edilen veriler ortak başlıklar altında toplanarak kategorilendirilmiş ve bilgisayar ortamına sistematik olarak kaydedilmiştir. Toplanan veriler frekans tablosu haline getirilerek sayısal bulgular yorumlanmıştır. Elde edilen verilere göre, öğrencilerin çevre sorunlarına yönelik olarak 310 metafor ürettiği belirlenmiştir. Veriler ışığında öğrencilerin oluşturdukları metaforlar ortak özellikleri dikkate alınarak 17 farklı kategori altında toplanmıştır. Sonuç olarak ortaokul öğrencilerinin metafor üretmede çok zorlanmadıkları gözlemlenmekle beraber oluşturulan metaforların yaşanılan çevre ile kısıtlı kaldığı belirlenmiştir. Öğrencilerin ürettikleri metaforlardan çevre sorunlarının yaşam kalitesini düşüreceğini ve çevreyi yaşanmaz hale getireceğini düşündükleri anlaşılmaktadır. Çalışma sonucuna göre, öğrencilerin çevre sorunlarına yönelik duyarlılıkları düşük değil fakat yeterli seviyeye ulaşamamıştır.

Abstract:
Purpose of the research; to identify the metaphoric perceptions of middle school students, who are the elders of tomorrow, on environmental problems. The study group of the study consists of 496 students attending 5, 6, 7 and 8 levels of 5 secondary schools with different social-economic levels in Muş. But; As the students did not produce single metaphors, they produced meaningless metaphors and gave empty forms, the study group was continued with 310 students.
Data related to the study were obtained by using case science design which is one of the qualitative research methods. The students were given a written form, "It's like environmental problems ... because ...". Students were asked to simulate environmental problems in the first space and write the reason in the second space. Data analysis was performed by using content analysis technique. The data obtained from the students were categorized under common headings and recorded systematically on computer. The collected data were transformed into frequency tables and numerical findings were interpreted. According to the obtained data, it was determined that students produced 310 metaphors for environmental problems. In the light of the data, the metaphors formed by the students were collected under 17 different categories considering their common characteristics. As a result, it has been observed that middle school students are not having difficulty in producing metaphors but metaphors created are limited to the environment they live in. It is understood from the metaphors that students think that environmental problems will decrease the quality of life and make the environment uninhabitable. According to the results of the study, the sensitivity of the students towards environmental problems is not low but it has not reached a sufficient level.