Şeker pancarı (Beta vulgaris) tohumlarında nacl ile yapılan priming uygulamalarının tuza tolerans üzerine etkileri
The effects of primining with nacl on salt tolerance in sugar beet (Beta vulgaris) seeds
Yazar: FATMA YILMAZ
Danışman: PROF. DR. HÜSEYİN ÖZKAN SİVRİTEPE
Konya Gıda ve Tarım Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bitkisel Üretim ve Teknolojileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Beta vulgaris = Beta vulgaris ; Tolerans analizi = Tolerance analysis ; Çimlenme = Germination ; Ön hazırlama etkisi = Priming

Özet:
Libellule ve Mohican şeker pancarı çeşitlerinde tohum çimlenmesi ve fide gelişiminin ilk aşamalarında tuza toleranslarının geliştirilmesi amacı ile NaCl çözeltileriyle gerçekleştirilen priming uygulamalarının etkileri araştırılmıştır. Her iki şeker pancarı çeşidi tohumlarında da 16 oC'de farklı NaCl konsantrasyonları ile (0, 50, 100, 150, 200, 250 ve 300 mM) 24 saat priming uygulamaları yapılmıştır. NÇO, OÇS ve Çİ parametreleri açısından kontrol grubu tohumları ile farklılık meydana getirmeyen 250 mM NaCl ile 24 saat 16 oC'de priming uygulamasının şeker pancarı tohumları için uygun bir protokol olduğu belirlenmiştir.
Priming uygulaması ve ardından kurutma uygulamalarının bitkinin tuza toleransını geliştirmesi üzerine olan etkilerini belirleyebilmek için yapılan diğer denemenin ilk aşamasında başlangıçta şeker pancarı tohumları üzerine geliştirilmiş olan bu protokol kullanılmıştır. Her iki çeşidin tohumlarına priming uygulaması yapılmış ve daha sonra her iki çeşidin tohumlarının yarısına yüzeysel kurutma uygulaması yapılırken, diğer yarısı orijinal nemine kadar geriye kurutulmuştur. Daha sonra, hem yüzeysel olarak hem de orijinal nemine kadar geriye kurutulan tohumlar NaCl'ün farklı konsantrasyonları (0, 50, 100, 150, 200 ve 250 mM) kullanılarak çimlendirme testlerine tabi tutulmuşlardır. NÇO, OÇS ve Çİ sonuçlarının yanı sıra FGİ, TO ve Tİ sonuçları da priming uygulamasının şeker pancarı çeşitlerinde tuza toleransın geliştirilmesinde oldukça başarılı olduğunu göstermiştir. Libellule çeşidinin tuza tolerans yeteneği Mohican çeşidine göre daha fazla olmasına rağmen, priming ve kurutma uygulamaları sonucunda, Mohican çeşidinin tolerans indeksindeki artış Libellule çeşidine oranla daha fazla olmuştur.

Abstract:
The effects of priming applications with NaCl solutions were investigated in order to improve seed germination and salt tolerance in the early stages of seedling development in sugar beet cvs. 'Libellule' and 'Mohican'. Both sugar beet cultivars were primed at 16 °C with different NaCl concentrations (0, 50, 100, 150, 200, 250 and 300 mM) for 24 hours. It was determined that priming treatment with 250 mM NaCl at 16 °C for 24 hours, which did not make any difference with the seeds of the control group in terms of NGR, MGT and GI parameters, was a suitable protocol for sugar beet seeds.
This protocol, which was originally developed for sugar beet seeds, was used in the first stage of the other experiment to determine the effects of priming treatment and subsequent drying treatments on the development of salt tolerance of the plant. Priming was applied to the seeds of both cultivars, and then half of the seeds of both cultivars were surface dried, while the other half was dried-back to their original moisture content. Then, seeds dried both superficially and back to their original moisture were subjected to germination tests using different concentrations of NaCl (0, 50, 100, 150, 200 and 250 mM). In addition to the results of NGR, MGT and GI, the results of SVI, TR and Tİ showed that priming was quite successful in improving salt tolerance in sugar beetIcultivars. Although the salt tolerance ability of cv. 'Libellule' is higher than cv. 'Mohican', the increase in tolerance index of Mohican variety was higher than Libellule variety as a result of priming and drying treatments.