Mahmuthacılı deresi havzası yağışlarının erosiv potansiyellerinin belirlenmesi
Determining erosivity potantiel of Mahmuthacılı river basin rainfall
Yazar: FATMA BETÜL OKURER BUCAK
Danışman: DOÇ. DR. İRFAN OĞUZ
Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Toprak Bilimi ve Bitki Besleme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Toprak erozyonu = Soil erosion

Özet:
Yağış erosivitesi (R-faktör) erozyon çalışmalarında çok önemli bir faktördür ve toprak erozyonu üzerinde çok önemli bir etkiye sahiptir. Erozyon indeksi (EI) yağışın kinetik enerjisi ve yağış intensitesinin bir ürünüdür. Üniversal Toprak Kaybı Eşitliği (USLE) ve Revize  Üniversal  Toprak  Kaybı  Eşitliği  (RUSLE)eşitliklerinin  yağış-yüzeyakışı tanımlayan esas faktörü olan R,her bir müstakil erosiv yağış olayının erozyon indeksini hesaplamak  için  emek,  zaman  ve  sürekli  tutulan  yağış  yoğunluğu  kayıtlarına  ihtiyaç duyar.Bu  çalışmada  Mahmuthacılı  Deresi  Havzası  yağış  erosivitesinin  zamansal  ve  yersel dağılımını değerlendirmek ve  yıllık ortalama  erosivitesini hesaplamak amaçlanmıştır.Bu amaçla, birbirine yakın konumlandırılmış üç yağış istasyonunun plüviograf verileri analiz  edilmiş  vebireysel  yağışların  yağış  süreleri,  kinetik  enerjileri  ve  maksimum intensiteleri hesaplanmıştır.Çalışmada R faktör değerleri ayrı ayrı USLE ve RUSLE yaklaşımlarına  göre  hesaplanmıştır.  Mahmuthacılı  havzasının  R  faktör  değeri  USLE metoduna göre 11,52-47,38 t-m ha-1, RUSLE metoduna göre 102,16-220,99 MJ mmha-1saat-1yıl-1arasında değişmiştir.Ortalama yıllık R değeri USLE yaklaşımına göre 24.29t-m  ha-1ve RUSLE metodolojisine göre 160MJ  mmha-1saat-1yıl-1olmuştur. USLE  ve RUSLE  metotlarına  göre  her  üç istasyona  ait  R  faktör  değerleri  istatistiksel  olarak karşılaştırılmıştır. İstatistiksel değerlendirmeye göreyağış istasyonlarının erosiv yağış potansiyelleri oldukça farklı bulunmuştur.2019,203Sayfa

Anahtar Kelimeler: Erosivite, RFaktör, Erozyon, Yağış, Mahmuthacılı havzası

Abstract:
Rainfall erosivity (R-factor) is a very important factor in soil erosion studiesand it has a great influence on soil erosion. Erosion index (EI)is a product of rainfall kinetic energy and  rainfall  intensity. The  calculationof  the  erosion  index  (EI)for each  individual erosive rainfall event, which is basic to the determination of the rainfall-runoff erosivity factor R of the Universal Soil Loss Equation (USLE)  and Revised Universal Soil Loss Equation  (RUSLE),  is laboriousand  time-consuming  and  requires a  continuous  record of rainfall intensity. This study aims to evaluate the temporal and spatial distribution of rainfall erosivity and to calculate average annual rainfall erosivity in Mahmuthacılı River watershed. For this purpose, pluviographs  data  of three rain  stations which  is  close  to  each  other  were analyzedand  were  calculated  rainfall  durations,  kinetic  energy  and  the  maximum intensity  of  each  individual  erosive  rainfall.  In  the  study,  the  R factor  values  were calculated separately for both USLE and RUSLE approaches.The R factor value of the Mahmuthacılı watershedhas variedfrom  11,52-47,38  t-mha-1for USLE  methodand 102,16-220,99  MJ  mm  ha-1hour-1year-1 according  to  the  RUSLE  method.The  average yearly R  factor  value  of  the  Mahmuthacılı watershed  is  24.29  ton-m  ha-1for  USLE approachand160,00  Mj  mm  ha-1hour-1year-1for  RUSLE  method. The R  factor  values according  to  USLE   and  RUSLE  methods  of  all  threestations were  statistically compared.According to statistic evaluation, the erosive potentials of rainfall were found quite variablein rain stations.2019, 203pages

Keywords:Erosivity, RFactor, Erosion, Rainfall, Mahmuthacılıwatershed