Geç ergenlik ve genç yetişkinlik dönemlerinde iyimserlik seviyesinin alt boyutlarının psiko-sosyal işlevselliğe göre ruh sağlığı semptomatolojisi açısından incelenmesi
Investigating sub-dimensions of optimism level in the manner of psycho-social functioning in terms of mental health symptomatology in late adolescents and young adults
Yazar: FATİH GÖKÇEK
Danışman: PROF. DR. MEHMET KEMAL ARIKAN
Üsküdar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Klinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Ergenler = Adolescents ; Ergenlik = Puberty ; Genç yetişkinler = Young adult ; Kötümserlik = Pessimism ; Psikolojik iyi oluş = Psychological well being ; Psikososyal bozukluklar = Psychosocial disorders ; Ruh sağlığı = Mental health ; Semptom = Symptom ; İyimserlik = Optimism

Özet:
Dünya literatüründe iyimserliğin alt boyutlarının psiko-sosyal işleyiş ve ruh sağlığı semptomatolojisi açısından inceleyen çalışmaların sayısı oldukça azdır. Durum geç erkenlik ve genç yetişkinlik yaşam aralığına gelince ise sayı daha da düşmektedir. Bu nedenle, bu çalışmada herhangi bir kötü olay öncesi ve sonrası olmaksızın iyimserlik ve iyimserliğe ait olan varoluşsal boşluk, amaç ve anlam eksikliği, var olan anlam ve anlam arayışı alt boyutlarının; psikososyal işleyişe ait olan bağlılık, kararlılık, iyimserlik, ilişkililik, mutluluk ve iyi oluş alt boyutlarının ve ruh sağlığı ile ilişkili semtomatolojik açıdan Somatizasyon, Obsesyon-Kompülsiyon, Depresyon, Anksiyete, Kişilerarası Alınganlık, Hostilite, Fobik Anksiyete, Paranoid Düşünceler ve Psikotisizm ile ilişkileri incelenmiştir. Alt boyutlarının dağılımının katılımcıların sosyodemografik özellikleri bağlamında da ele alınmıştır. İyimserlik ve psikososyal işleyiş boyutları tarafından yordayıcı doğrusal regresyon analizi bulgularında göre, bağlılık (β=0,28; p<0,05), kararlılık (β=0,26; p<0,01), ilişkililik (β=0,41; p<0,001) ve toplam (β=1,39; p<0,001) puanları hayatın amacını anlamlı düzeyde yordamaktadır. Toplam iyi oluş puanının yüksek oluşu hayatın amacını yordamakla birlikte, bağlılık, kararlılık ve ilişkililik boyutları hayatın amacını pozitif yönlü etkilemektedir. Hayatın amacını yordayıcı psikolojik belirtileri incelemek için yapılan doğrusal regresyon analizi bulgularında göre depresyon (β=-0,43; p<0,01) puanları hayatın amacını negatif yönlü ve anlamlı düzeyde etkilemektedir.

Abstract:
The literature is apparently deficient in terms of sub-dimensions of optimism which is associated with psycho-social functioning and mental health symptomatology. The number of studies is not also sufficient in regard to investigation of late adolescent and young adults. Therefore, optimism and sub-dimensions which are existential void, lack of meaning or purpose, present meaning and searching for meaning were investigated with engagement, perseverance, connectedness and happiness which are related with psycho-social functioning and Somatization, Obsession-Compulsion, Interpersonal Sensitivity, Depression, Anxiety, Hostility, Phobic Anxiety, Paranoid Ideation and Psychoticism in terms of mental health symptomatology. Sub-dimensions also were investigated in the manner of socio-demographic attributes. Optimism and psychosocial functioning in manners of perseverance (β=0,26; p<0,01), connectedness (β=0,41; p<0,001), engagement (β=0,28; p<0,05) and total wellbeing (β=1,39; p<0,001) has significant effect on purpose in life. Total wellbeing also has positive effect on perseverance, connectedness and engagement. In the linear regression analysis, depression (β=-0,43; p<0,01) is seen that significantly and negatively affected by purpose in life.