Süperior servikal gangliyonektomi uygulanan sıçanlarda trigeminal nükleus c-fos aktivitesinin ve mast hücre sayısı ve içeriklerinin değerlendirilmesi
Süperior servikal gangliyonektomi uygulanan sıçanlarda trigeminal nükleus c-fos aktivitesinin ve mast hücre sayısı ve içeriklerinin değerlendirilmesi
Yazar: ERKAN KILINÇ
Danışman: DOÇ. DR. FATMA TÖRE
Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Fizyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Fizyoloji = Physiology
Dizin: Baş ağrısı = Headache ; Dura mater = Dura mater ; Ganglion = Ganglia ; Genler-FOS = Genes-FOS ; Mast hücreleri = Mast cells ; Migren hastalıkları = Migraine disorders ; Sempatektomi = Sympathectomy ; Sıçanlar = Rats

Özet:
Migren baş ağrısı, toplumsal maliyeti fazla olan ve etkili tedavilere gereksinim duyan en sık görülen ağrı sendromlarından birisidir. Dura mater sinirler tarafından yoğun bir şekilde innerve edilmiştir ve çok sayıda mast hücresi tarafından kuşatılmıştır. Trigeminal nositeptif aktivasyondan dolayı dura materde meydana gelen nörojenik inflamasyonun migren patofizyolojisinde rolü olduğu düşünülmektedir. Ayrıca migren sempatik yetmezlik ile de ilişkilendirilmiştir. Bu çalışmada, kısa süreli sempatektominin dura mater mast hücre sayısı ve trigeminal nukleustaki c-fos ekpresyonu üzerine etkilerini araştırmak amaçlanmıştır. Deneylerde 20 erkek sıçan kullanılmıştır. Birinci grup sempatektomize; anestezi altında boyun orta hat boyunca kesilerek sol süperior servikal sempatik gangliyon çıkarıldı. Anesteziden uyandıktan sonra sıçanlara kendi kafeslerinde beş gün boyunca yeterli yiyecek ve su verilerek takip edildi. İkinci grup sham opere; gangliyon ve sinirlere dokunuldu fakat çıkarılmadı. Üçüncü grup kontrol; hiçbir uygulama yapılmadı. Dördüncü grup, pozitif kontrol; c- fos ekspresyonunu indüklemek için iki farklı model kullanıldı. Birinci modelde nazal mukozaya % 5' lik 50 µl formalin uygulandı ve ikinci modelde 0,3 ml non-heparinize otolog kan tüberkülin şırınga ile bir dakika boyunca sisterna manga içine enjekte edildi (1 ml).Sıçanlar anestezi altında önce fosfat tampon (PBS) solüsyonu daha sonra da % 4' lük paraformaldehit kullanılarak intrakardiyak perfüze edildi. Dura mater toluidin mavisi ile boyandı ve beyin sapı c-fos için indirek immünohistokimyasal olarak işaretlendi. Verilere Kruskal-Wallis testi uygulandıktan sonra Dunn `un çoklu grup karşılaştırmaları testi kullanılarak istatistiksel analiz yapıldı. Sempatektomi, dura materde, hem ipsilateral hem de kontralateral tarafta mast hücre sayısını anlamlı derecede artırdı (p<0,01) ve trigeminal nukleusta aynı tarafta c-fos ekpresyonunu da anlamlı derecede artırdı. Kısa süreli sempatektominin neden olduğu mast hücre sayısında meydana gelen değişme, mast hücre-sinir etkileşiminin ve nörojenik inflamasyonun bir kanıtıdır. Mast hücre sonuçları ile birlikte trigeminal nukleustaki c-fos aktivitesi, süperior servikal gangliyonektominin deneysel migren modeli olabileceğini göstermektedir.Anahtar kelimeler: Migren, Dura mater, sempatektomi, mast hücresi, c-fos

Abstract:
Migraine headache is one of the most common pain syndromes, with high societal costs, still requiring more efficient treatments. Dura mater is densely innervated and invested by plenty of mast cells. Neurogenic inflammation in dura mater due to trigeminal nociceptive activation has been implicated for pathophysiology of migraine. Migraine is also associated with sympathetic insuffiency. In this study it is intended to investigate the effects of short-term sympathectomy on number of mast cells in dura mater and c-fos expression in trigeminal nucleus. In the experiments 20 male sıçans were used. Group 1 Sympathectomized: Under anaesthesia, left superior servical sympathetic ganglion removed via incision by center line at neck area. Rats recovered in individual cages with tap water and food available ad libitum for five days. Group 2 Sham: Ganglion and nerves were exposed but not dissected. Group 3 Control: No treatment was done. Group 4 Positive control: Two different models were used for inducing c-fos expression. One is 50 µl % 5 formalin applied to nasal mucosa, and second is otolog 0.3 ml of autologous non-heparinized blood was injected into the cisterna magna over about 1 min via a tuberculin syringe (1 ml).Under deep anaesthesia, rats were perfused intracardiacally with phosphate buffer saline (PBS), followed by 4% paraformaldehyde. Dura maters stained with toluidine blue, and brainstems were labelled by indirect immunohistochemistry for c-fos. Statistical analysis was performed using Kruskal-Wallis test followed by Dunn?s multiple comparison test. Sympathectomy significantly increased number of mast cells in ipsilateral and contralateral dura maters (p<0.001) and the c-fos expression in ipsilateral side trigeminal nucleus. Change in number of mast cell by short term sympathectomy is a proof of mast cell-nerve interaction and neurogenic inflammation. Together with results of mast cells and the c-fos activity in trigeminal nucleus suggests that superior cervical ganglionectomy can be experimental model of migraine.Key words: Migraine, Dura mater, sympathectomy, mast cell, c-fos