Bir eğitim ve araştırma hastanesine herhangi bir nedenle başvuran 40 yaş altı erişkinlerin kardiyovasküler hastalıklar risk faktörleri hakkındaki bilgi düzeylerinin ve sağlıklı yaşam biçimi davranışlarının değerlendirilmesi
Evaluation of knowledge levels about cardiovascular diseases risk factors and healthy lifestyle behaviors of adults under 40 years who admitted to a training and research hospital for any reason
Yazar: İBRAHİM BERBEROĞLU
Danışman: UZMAN HÜSEYİN AKSOY
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Adana Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine

Özet:
Amaç: Kardiyovasküler hastalıklar (KVH) dünyada ve ülkemizde en önemli mortalite ve morbidite nedenlerinden birisidir. Bu çalışmada 40 yaş altı erişkinlerin kardiyovasküler hastalıklar risk faktörleri hakkındaki bilgi düzeylerinin ve sağlıklı yaşam biçimi davranışlarının değerlendirilmesini amaçladık.
Gereç ve yöntem: Bu araştırma kesitsel olarak 01.06.2023 – 31.07.2023 tarihleri arasında Adana Şehir Eğitim ve Araştırma Hastanesine herhangi bir nedenle başvuran, çalışmaya alınma kriterlerine uygun 40 yaş altı erişkinler ile gerçekleştirilmiştir. Katılımcıların sosyodemografik verileri, özgeçmiş ve soygeçmişleriyle ilgili verileriyle sağlık durumu ve alışkanlıklar, sağlık durumu davranışlarına yönelik verileri kaydedilip katılımcılara Kardiyovasküler Hastalıklar Risk Faktörleri Bilgi Düzeyi Ölçeği (KARRİF-BDÖ) ve hareket düzeylerini saptamak için Birinci Basamak İçin Fiziksel Aktivite Anketi (BBFAA) uygulanmıştır. Veriler SPSS 25.0 programı kullanılarak analiz edilmiştir.
Bulgular: Çalışmaya katılan 384 katılımcının yaş ortalaması 33,3±6,2 idi.  Katılımcıların % 64,3 'ü kadın, %76,5'i lise veya üzeri eğitim düzeyine sahip, %14,6'sının gelir düzeyi yüksekti. Katılımcıların Kardiyovasküler Hastalıklar Risk Faktörleri Bilgi Düzeyi Ölçeği puan ortalaması 20,9±3,9 olarak bulundu. Kişilerin kendi ya da anne veya babalarının eğitim düzeyleri arttıkça bilgi düzeylerinin de arttığı bulundu (p<0,001, p=0,002, p=0,002). BBFAA'ya göre katılımcıların % 58,3'ü hareketsiz, % 31,8'i az hareketli, % 9,9'u ise orta derecede hareketliydi ve hareketli gruba uyan hiç kimse tespit edilmedi. Kişilerin gelir ve eğitim düzeyleri arttıkça fiziksel aktivite ve hareketlilik düzeylerinin de arttığı saptandı (p=0,001, p=0,032). Akdeniz diyetine uymaya gayret edenlerin oranı %32 olarak bulundu. Fiziksel aktivite davranışları bekar bireylerde yüksek iken daha hareketli kategorideki katılımcıların stres yönetimi davranışlarının ve olumlu insan ilişkileri davranışlarının da yüksek olduğu bulundu (p=0,044, p=0,028 , p=0,036). Hareketsiz katılımcıların gıda etiketlerini okuma oranının anlamlı olarak düşük olduğu bulundu (p=0,006). Kadın katılımcıların sağlıkla ilgili bilgi araştırması konusunda daha aktif oldukları ve yakın çevreleri ile daha çok olumlu iletişim kurdukları tespit edildi (p=0,043, p=0,003).
Sonuç: Genç erişkinlerin kardiyovasküler hastalıklar için değiştirilebilir risk faktörleri konusunda bilgi düzeylerinin artması ve yaşam tarzlarının düzenlenmesi için aile hekimleri tarafından düzenli takipleri yapılmalıdır. Düzenli eğitimler ve hatırlatmalarla bu grubun kronik hastalık taramaları açısından farkındalığının artırılması sağlanmalıdır.

Abstract:
Aim: Cardiovascular diseases (CVD) are one of the most important causes of mortality and morbidity in the world and in our country. In this study, we aimed to evaluate the knowledge levels and healthy lifestyle behaviors of adults under the age of 40 about cardiovascular disease risk factors.
Methods: This cross-sectional study was conducted with adults under the age of 40 who applied to Adana City Training and Research Hospital for any reason between 01.06.2023 and 31.07.2023 and met the inclusion criteria. The participants' sociodemographic data, data on their personal and family history, health status and habits, and health status behaviors were recorded, and the Cardiovascular Diseases Risk Factors Knowledge Level Scale and the Physical Activity Questionnaire for Primary Care were applied to the participants to determine their exercise levels. The data were analyzed using SPSS 25.0 program.
Results: The average age of the 384 participants in the study was 33.3±6.2. 64.3% of the participants were women, 76.5% had high school education or above, and 14.6% had high economic levels. The average score of the participants on the Cardiovascular Diseases Risk Factors Knowledge Level Scale was found to be 20.9±3.9. It has been found that as people's own or their mother's or father's education level increases, their knowledge level also increases (p<0,001, p=0,002, p=0,002). According to the physical activity survey for primary care, 58.3% of the participants were sedentary, 31.8% were less active, 9.9% were moderately active and no one fitting the active group was identified. It was found that as people's economic and education levels increase, their physical activity and mobility levels also increase (p=0,001, p=0,032). The rate of those who try to follow the Mediterranean diet was found to be 32%. While physical activity behaviors were high in single individuals, stress management behaviors and positive human relations behaviors of participants in the more active category were also found to be high (p=0,044, p=0,028 , p=0,036). It was found that sedentary participants were significantly less likely to read food labels (p=0,006). It was determined that female participants were more active in researching health-related information and had more positive communication with their close circle (p=0,043, p=0,003).
Conclusion: Young adults should be followed up regularly by their family physicians to increase their knowledge about modifiable risk factors for cardiovascular diseases and to regulate their lifestyles. The awareness of this group in terms of chronic disease screening should be increased through regular training and reminders.