Necip Fazıl Kısakürek'in psikobiyografisi
Psychobiography of Necip Fazil Kısakürek
Yazar: AYNİL SUNAY
Danışman: PROF. DR. MEHMET ATALAY
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı / Din Psikolojisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Din = Religion

Özet:
Bu çalışmanın amacı, Cumhuriyet devrinin sanat ve fikir alanında önemli simalarından olan Necip Fazıl Kısakürek'in yaşamını, psikobiyografik perspektifle yorumlayarak eserlerinde serdettiği ifadeler, girdiği mücadele ve benimsediği ideoloji çerçevesinde tahlil etmeye çalışmaktır. Psikolojinin alt dalı olan psikanalizin kavram ve varsayımları temel başvuru kaynağı olmak üzere literatür taramasında edinilen bilgilerle Necip Fazıl'ın yaşamı incelenmiştir. Yöntem olarak psikanalitik kuram esas alınmıştır. Sigmund Freud'un kurduğu, zamanla farklı bakış açılarıyla zenginleştirilen psikanalitik kuram, bağdaştırdığımız bileşenleriyle çalışmamızda adeta takım çantası olarak işlev görmüştür. Sanatçı ve aksiyoner kimliğiyle kendinden söz ettiren bir fikir adamının yaşam öyküsünün ortaya konulması ve dini dönüşümü üzerinden kişiliğinin, temel dinamikler ve destekleyici mahiyetteki kaynaklar ışığında gelişimsel bir bakışla analiz edilmesi amaçlanmıştır. Belirlenen temalar çerçevesinde Necip Fazıl'ın yaşam örgüsünde iç dünyasına yönelip, tutarlı açıklamalar getirilmiş ve yorumlama faaliyeti gerçekleştirilmiştir. Sonuç olarak psikobiyografik bakışla literatürden edinilen veriler yardımıyla geçmiş yaşantılarında, ilerleyen yıllardaki yönelim, karar ve manevralarına basamaklık ederek motivasyon kaynağı oluşturan duygu, güdü, psikolojik tandanslı öğeler tespit edilmiştir. Eserleri ve onun hakkında kaleme alınan kaynaklar baz alınıp psikolojinin sunduğu kavramsal çerçeve ve teorik yapı, kendi betimlemeleriyle karşılaştırmalı incelenerek davranışlarının ve söylemlerinin, iç dünyasındaki bağlantı noktaları ve satır aralarındaki yansımaları belirlenmiştir. Din psikolojisi çerçevesinde dini dönüşümü ve nesne ilişkileri kapsamında bağlanma figürlerine değinilerek Abdülhakim Arvasî'yle özdeşimi analiz edilmiş, ben algısının, yalnızlığının, öfkesinin, kahramanlık idealinin dini temayülleriyle paralel olarak dönüştüğü saptanmıştır. Araştırma sonucunda esas aldığımız kuramın, Necip Fazıl'ın hayatında gerçekleşen hadiselerde ve dönüm noktalarında önemli ölçüde izdüşümlerinin olduğu görülerek incelenen temaların, söz konusu kuramla örtüştüğü tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler: Psikobiyografi, Psikanalitik Kuram, Necip Fazıl Kısakürek,  Necip Fazıl Biyografisi, Sigmund Freud.

Abstract:
The aim of this study is to try to analyze the life of Necip Fazıl Kısakürek from a psychobiographical perspective. The life of Kısakürek was examined with the knowledge gained with the concepts and assumptions of psychoanalysis. The method is based on psychoanalytic theory. The psychoanalytic theory established by Sigmund Freud has functioned as a toolkit in our work with the components we have associated. It is aimed to reveal the life story of an intellectual who stands out with his artist and actioner identity and to analyze his personality with a developmental perspective through his religious transformation. With certain themes, Kısakürek's inner world was directed, explanations were made and interpretation activity was carried out. As a result, with the help of the data obtained from the literature with a psychobiographical perspective, emotions, motives, and psychological traits were identified in his past experiences, which constitute a source of motivation by stepping up his orientation, decisions and maneuvers in the following years. Based on his works and the writings about him, the conceptual framework presented by psychology was compared with his own descriptions, and the connection points in the inner world of his behaviors and discourses were determined. Within the framework of the psychology of religion, his identification with Abdülhakim Arvasi was analyzed by referring to his religious transformation and attachment figures within the scope of object relations, and it was determined that his self-perception, loneliness, anger, and heroic ideal were transformed in parallel with his religious tendencies. It has been observed that this theory has significant projections on the events and turning points in the life course of Kısakürek, and it has been realized that the examined themes overlap with the theory in question.

Keywords: Psychobiography, Psychoanalytic Theory, Necip Fazıl Kısakürek, Necip Fazıl's Biography, Sigmund Freud.