Coleoptera takımına ait fındık zararlılarında virüs tespiti ve biyolojik mücadelede kullanım potansiyeli
Determination of virüs from coleopteran pests of hazelnut and the potential usage as biological control agent
Yazar: KAZIM SEZEN
Danışman: PROF.DR. ZİHNİ DEMİRBAĞ
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2004
Konu: Biyoloji = Biology

Özet:
ÖZET Kızılağaç yaprak böceği, Agelastica alni (L.) (Coleoptera: Chrysomelidae), gün dönümü böceği, Amphimallon solstitiale (L.) (Coleoptera: Scarabaeidae), fındık yaprak deleni, Anoplus roboris (Sufr.) (Coleoptera: Curculionidae), fındık kurdu, Balaninus nucum (L.) (Coleoptera: Curculionidae) ve adi mayıs böceği, Melolontha melolontha (L.) (Coleoptera: Scarabaeidae), Coleoptera takımına ait önemli fındık zararlılarıdır. Şu ana kadar bu zararlılar ile mücadele büyük oranda kimyasal ilaçlar ile yapılmaktadır. Kimyasal ilaçların yan etkilerinin keşfedilmesi, bilim adamlarım daha etkili ve daha güvenli bir mücadele yöntemi geliştirmeye sevk etmiştir. Bu çalışmada, Coleoptera takımına ait olan A. alni, A. solstitiale, A. roboris, B. nucum ve M. melolontha' 'da patojenik virüslerin tespiti, izolasyonu, karakterizasyonu, histopatolojisi, infeksiyon özelliği, konak hassasiyeti ve horizontal enfeksiyonu araştırıldı. Adi mayıs böceği larvalarında bir viral enfeksiyon belirlendi. Yapılan ışık mikroskobu, elektron mikroskobu ve moleküler çalışmalar sonucunda tespit edilen virüsün entomopoxviridae familyasından Melolontha melolontha entomopoxvirüsün yeni bir izolatı olduğu belirlendi (MmEPV-TR). Işık ve elektron mikroskobu sonuçlarına göre, virüse ait sferoidlerin uzunluğu 5,45+2,34 um, genişliği ise 2,89±1,13 um olarak tespit edildi. Mikroskobik çalışmalara ilave olarak virüsün varlığı ayrıca fusolin geni için özel prob kullanarak DNA-DNA hibridizasyon yöntemi ile moleküler olarak da tespit edildi. Yapılan bioassay çalışmaları MmEPV'nin ikinci-üçüncü evre M. melolontha larvaları üzerinde çok etkili olduğunu gösterdi. En yüksek insektisidal etki 7,5x1 06 sferoid/ml konsantrasyonla % 93,3 olarak belirlendi. Yapılan çalışmalar, dünyada ikinci Türkiye için ilk ve tek izolat olan M. melolontha entomopoxvirüsün, M. melolontha larvaları ile biyolojik mücadelede etkili bir ajan olarak kullanılabileceği sonucunu ortaya koymuştur. Anahtar Kelimeler : Melolontha melolontha, Mikrobiyal Mücadele, Entomopoxviriis VI

Abstract:
SUMMARY Determination of Viruses from Coleopteran Pests of Hazelnut and the Potential Usage as Biological Control Agent Alnus beetle, Agelastica alni (L.) (Coleoptera: Chrysomelidae), summer chafer, Amphimallon solstitiale (L.) (Coleoptera: Scarabeidae), hazelnut leave holer, Anoplus roboris (Sufr.) (Coleoptera: Curculionidae), hazelnut weevil, Balaninus nucum (L.) (Coleoptera: Curculionidae) and common cockchafer, Melolontha melolontha (L.) (Coleoptera: Scarabaeidae) are very important hazelnut pests belong to Coleoptera order. Up to now, the chemical pesticides have been mostly utilized to control these pests. However, recent concern on the hazardous effects of chemical pesticides made scientists consider findining more effective and safer control agents. In this study, the isolation, characterization, histopathology, infection, host spectrum and horizontal infection of pathogenic viruses were investigated on the coleopteran hazelnut pests, A. alni, A. solstitiale, A. roboris, B. nucum and M. melolontha. The viral infection was observed only in the larvae of common cockchafer. Morphological, microscopical and molecular studies of the virus showed that the virus is an entomopoxvirus called MmEPV-TR. This study is the first record of M melolontha entomopoxvirus in Turkey. It is also the second isolate in all over the world. Based on the results of light and electron microscopy studies, the lenght of spheroids was 5,45+2,34 um, the width of spheroids was 2,89±1,13 urn. The presence of virus was also demonstrated by DNA-DNA hybridization assay using fusolin gene specific probe of Choristoneura fumiferana (Lepidoptera: Tortricidae) entomopoxvirus. The bioassays carried out to determine the infectivity of the MmEPV showed that it is very effective on the second-third instar larvae of M. melolontha. The highest insecticidal activity determined on M melolontha larvae was 93,3 % with 7,5x1 06 spheroids/ml dosage. Our results showed that Turkish isolate of M. melolontha entomopoxvirus will provide a means of obtaining new control opportunities more proper than with conventional techniques of insecticides applications. Key words: Melolontha melolontha, Microbial Control, Entomopoxvirus VII