Polikliniğe başvuran postmenopozal hastalarda sarkopeninin değerlendirilmesi /
Yazar: AYLİN YILMAZ
Danışman: PROF. DR. ASLI TUFAN ÇİNÇİN
Marmara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Geriatri = Geriatrics
Dizin: D vitamini bağlayıcı protein = Vitamin D binding protein ; Kalça kırıkları = Hip fractures ; Osteoporoz-postmenopozal = Osteoporosis-postmenopausal

Özet:
Giriş ve Amaç: Sarkopeni genellikle geriatrik popülasyonda görülen , postmenopozal
dönemde gelişen hormonal değişikliklerden de etkilenen multifaktöriyel bir iskelet kası
hastalığıdır. Kişilerin fonksiyonelliğini olumsuz etkileyerek hayat kalitesini düşürür.
Çalışmamızda postmenopozal kadınların sarkopeni durumunun değerlendirilmesi
hedeflenmiştir.
Gereç ve Yöntem: Araştırmamıza Nisan 2024 ve Ağustos 2024 tarihleri arasında, Marmara
Üniversitesi Pendik Eğitim ve Araştırma Hastanesi Geriatri ve Genel Dahiliye polikliniğine
başvuran postmenopozal 300 kadın dahil edilmiştir. Hastaların yaşı, medeni durumu,
meslekleri, alışkanlıkları, komorbiditeleri, kullandıkları ilaçlar, antropometrik ölçümleri,
laboratuvar değerleri ve son bir yıl içinde yaptırdıkları kemik mineral dansitometri değerleri
kayıt edilmiştir. Sarkopeni riski tarama amaçlı SARC-F skoru (Strength, Assistance in walking,
Rise from a chair, Climb stairs,and Falls); kas kuvveti ölçümü için el kavrama kuvvet ölçümü,
kas kütlesi ve yağ oranı ölçümleri için biyoimpedans analizi (BİA) kullanılmıştır. Sadece kas
kuvveti kaybı olanlar olası sarkopeni, kas gücü kaybına kas kütlesi düşüklüğü eşlik edenler
konfirme sarkopeni kabul edilmiştir. 4 metre yürüme testi ile kas fonksiyonu değerlendirlmiş;
konfirme sarkopenisi ve kas fonksiyon kaybı olan kişiler ciddi sarkopenik olarak
adlandırılmıştır. Olası, konfirme ve ciddi sarkopeni "sarkopeni" başlığı altında toplanmış; bu
hasta grubunda, yağ oranı >%41 gelenler sarkopenik obez (SO) olarak sınıflandırılmıştır.

Sadece sarkopenisi (sarkopenik non-obez- S) olanlar, sadece obezitesi (non-sarkopenik obez-
O) olanlar, her ikisine de sahip olmayanlar (non-sarkopenik non-obez-NSNO) diğer vücut

fenotiplerini oluşturmuştur. Fonksiyonellik için Katz Günlük Yaşam Aktivitesi (GYA) ve
Lawton-Brody Enstrümental Günlük Yaşam Aktivitesi skalası (EGYA); yaşam kalitesi
değerlendirmesi için ise EQ-5D-3L (European Quality of Life - 5 Dimensions - 3 Levels) testi
kullanılmıştır. Taranan değerlerin sarkopeni üzerine olan etkileri tek değişken analizleri ve
çoklu değişken Cox regresyon analizleri ile değerlendirilmiştir. Vücut fenotipleri ve
fonksiyonellik arasındaki ilişki ise Bonferroni düzeltmesi yapılarak hesaplanmıştır.
Bulgular: Değerlendirilen hastaların %44,7'si (n:134) sarkopenik bulunmuştur. Sarkopenik
grubun %47.8'i (n=64) 65 yaş altında iken; %52.2'si (n=70) geriatrik bireydir. Sarkopenik
grupta kronik hastalık sayısı, kullanılan ilaç sayısı ve polifarmasi durumu anlamlı derecede
yüksek saptanmıştır (p 0,005, p 0,036, p 0,011). Benzer etyolojilere sahip olan osteoporoza
sarkopenik grupta daha fazla rastlanmış; osteosarkopenisi olanlar katılımcıların %16,3'ünü

(n=49) oluşturmuştur. Düşme öyküsü ve düşme korkusu sarkopenik grupta daha çok görülmüş
olup; düşme korkusunun daha çok düşme deneyimi olan ve osteoporotik hastalarda olduğu
gözlemlenmiştir. Albümin, testosteron ve IGF-1 düzeyleri sarkopenik grupta daha düşük
görülmüş (p 0,022, p 0,004, p 0,034); estradiol düzeyleri arasında anlamlı bir fark
saptanmamıştır (p 0,314). Postmenopozal sarkopeni risk faktörlerini belirlemek için yapılan
Cox regresyon analizinde yaşın (TO: 1,07 GA: 1,046-1,108, p <0,001), osteoporozun (TO: 0,80
GA: 0,39-1,65, p 0,034) ve vazomotor semptom varlığının (TO: 0,43 GA: 0,24-0,76, p 0,004)
sarkopeni üzerine olumsuz etkilerinin olduğu gösterilmiştir. Katılımcılarımızın %15,4'ü
(n=46) sarkopenik obezite tanısı almıştır. Vücut fenotipleri ile fonksiyonellik arasındaki ilişki
incelenmiştir. Sarkopenik non-obez hastalar günlük yaşam aktivitesinde (GYA) daha bağımlı,
non-sarkopenik obez hastalar GYA'da daha bağımsız bulunmuştur (sırasıyla p değeri: 0,002;
0,001).Sarkopenik non-obez hastalar enstrümental günlük yaşam aktivitesinde (EGYA) daha
bağımlı, Non-sarkopenik obez hastalar EGYA'da daha bağımsız bulunmuştur (sırasıyla p
değeri : 0,001; 0,001).
Sonuç: Postmenopozal hastalara sağlık hizmeti veren branş doktorlarının sarkopeni hakkında
bilgi sahibi olması, sarkopeni açısından riskli hastaların önlem ve tedavi stratejilerine geriatrik
döneme ulaşmadan başlanması; sağlıklı yaşlanma, fonksiyonellik korunması ve yaşam
kalitesinin arttırılması açısından önem arz etmektedir.

Abstract:
Background and Aim: Sarcopenia is a multifactorial skeletal muscle disease commonly
observed in the geriatric population, influenced by hormonal changes that occur during the
postmenopausal period. It negatively affects the functionality of individuals and reduces their
quality of life.. This study aims to evaluate the sarcopenia status of postmenopausal women.
Materials and Methods: In our study, a total of 300 postmenopausal women who applied to
the Geriatrics and General Internal Medicine outpatient clinic of Marmara University Pendik
Training and Research Hospital between April 2024 and August 2024 were included. Data on
patients' age, marital status, occupations, habits, comorbidities, medications, anthropometric
measurements, laboratory values, and bone mineral density measurements performed in the
past year were recorded. The SARC-F score (Strength, Assistance in walking, Rise from a
chair, Climb stairs, and Falls) was used to assess the risk of sarcopenia; handgrip measurements
were utilized for muscle strength assessment, and bioimpedance analysis (BIA) was employed
to measure muscle mass and body fat percentage. Individuals with only muscle strength loss
were classified as having probable sarcopenia, while those with muscle strength loss
accompanied by low muscle mass were classified as having confirmed sarcopenia. The 4-meter
walking test was used to evaluate muscle function, and individuals with confirmed sarcopenia
and muscle function loss were designated as having severe sarcopenia. Probable, confirmed,
and severe sarcopenia were collectively categorized under the term "sarcopenia," and among
this patient group, those with a body fat percentage greater than 41% were classified as
sarcopenic obese (SO). Those with only sarcopenia (sarcopenic non-obese - S), those with only

obesity (non-sarcopenic obese - O), and those without either condition (non-sarcopenic non-
obese - NSNO) constituted the other body phenotypes. The Katz Activities of Daily Living

(ADL) scale and the Lawton-Brody Instrumental Activities of Daily Living (IADL) scale were
used to assess functionality, while the EQ-5D-3L test was employed to evaluate quality of life.
The effects of the screened values on sarcopenia were assessed through univariate analyses and
multivariable Cox regression analyses. The relationship between body phenotypes and
functionality was calculated using Bonferroni correction.
Results: Of the evaluated patients, 44.7% (n=134) were found to be sarcopenic. Among the
sarcopenic group, 47.8% (n=64) were under the age of 65, while 52.2% (n=70) were geriatrics.
The number of chronic diseases, the number of medications used, and the status of
polypharmacy were significantly higher in the sarcopenic group (p=0.005, p=0.036, p=0.011).

Osteoporosis, which shares similar etiologies, was found to be more prevalent in the sarcopenic
group, with individuals having osteosarcopenia constituting 16.3% (n=49) of the participants.
A history of falls and fear of falling were more commonly observed in the sarcopenic group,
with the fear of falling being particularly noted among those with prior fall experiences and
osteoporotic patients. Levels of albumin, testosterone, and IGF-1 were found to be lower in the
sarcopenic group (p=0.022, p=0.004, p=0.034), while no significant difference was observed
in estradiol levels (p=0.314). Cox regression analysis conducted to identify risk factors for
postmenopausal sarcopenia revealed that age (OR: 1.07, 95% CI: 1.046-1.108, p<0.001), the
presence of osteoporosis (OR: 0.80, 95% CI: 0.39-1.65, p=0.034), and the existence of
vasomotor symptoms (OR: 0.43, 95% CI: 0.24-0.76, p=0.004) had negative effects on
sarcopenia. Additionally, 15.4% (n=46) of our participants were diagnosed with sarcopenic
obesity. The relationship between body phenotypes and functionality was examined.
Sarcopenic non-obese patients were found to be more dependent in daily living activities
(DLA), while non-sarcopenic obese patients were more independent in DLA (p values: 0.002;
0.001, respectively). Similarly, sarcopenic non-obese patients exhibited greater dependence in
instrumental activities of daily living (IADL), whereas non-sarcopenic obese patients were
more independent in IADL (p values: 0.001; 0.001, respectively).
Conclusion: Our study highlights the importance of awareness regarding sarcopenia among
specialists providing healthcare services to postmenopausal patients. It underscores the
significance of initiating preventive and treatment strategies for at-risk patients before they
reach the geriatric stage. This approach is crucial for promoting healthy aging, preserving
functionality, and enhancing the quality of life.