Kronik böbrek hastalarında renal fonksiyonların mevsimsel değişimi ve böbrek fonksiyonlarını etkileyen faktörlerin değerlendirilmesi
Evaluation of factors affecting renal function and seasonal variations of renal functions in chronic kidney disease patients
Yazar: HÜSEYİN BUĞRA SERENLİ
Danışman: PROF. DR. GÜLSÜM ÖZKAN
Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı / İç Hastalıkları Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: İç Hastalıkları = Internal diseases
Dizin: Böbrek fonksiyon testleri = Kidney function tests ; Böbrek hastalıkları = Kidney diseases ; Böbrek yetmezliği-kronik = Kidney failure-chronic ; Glomerüler filtrasyon hızı = Glomerular filtration rate

Özet:
Kronik böbrek hastalığı popülasyonun oldukça büyük kısmını etkilemekte ve
zamanla progrese olarak ciddi komplikasyonlara neden olmaktadır. Bu hastalığın klinik
olarak net bir tedavisi olmadığından progresyonunun önlenmesi veya yavaşlatılması ana
tedavi yaklaşımıdır. Tedavide hastalığın progresyon sürecinin hedeflenebilmesi için ise
progresyona etki eden faktörlerin belirlenmesi gerekmektedir. Mevsimsel farklılığın
yanında progresyon sürecine etkisi bulunabilecek faktörler çalışmanın ana araştıma
konusunudur. Çalışmamıza kronik böbrek hastalığı tanısı bulunan 287 hasta dahil
edilmiştir. Bu hastaların tahmin edilen glomerüler filtrasyon hızları, kreatinin, üre,
elektrolitler gibi biyokimyasal kan parametreleri; idrar örneklerinden çalışılan
biyokimyasal parametreleri ve kan basıncı ölçümü değerleri incelenmiştir. Yapılan
analizlerde mevsimler arasında glomerüler filtrasyon hızı, üre, kreatinin, sodyum, ürik asit,
sistolik kan basıncı ve diyastolik kan basıncı değerleri açısından fark saptanmamıştır
(p>0,05). Küçük bir örneklem ile bakılan idrar parametreleri içinde mevsimler arasında
fark saptanmamıştır (p>0,05). Güz mevsiminde hastaların potasyum değeri bahar
mevsiminden daha yüksektir (p=0,018). Kalsiyum değeri kış, bahar ve güz mevsiminde
yaz mevsiminden daha yüksektir (sırasıyla p değerleri <0,001; <0,001; 0,021). Fosfor
değeri de yaz mevsiminde kış mevsiminden daha yüksektir (p=0,008). Hastaların takip
süreçlerinde ortalama glomerüler filtrasyon hızları düşmüştür (p<0,001). Glomerüler
filtrasyon hızı değişimi cinsiyet; komorbidite varlığı; beta blokör, alfa blokör, diüretik ve
allopurinol kullanımı ile değişmemiştir (p>0,05). 60 yaşından büyük olanlarda, kalsiyum
kanal blokörü kullananlarda ve anjiyotensin dünüştürücü enzim inhibitörü
kullanmayanlarda glomerüler filtrasyon hızı daha yavaş azalmaktadır (sırasıyla p değerleri
0,017; 0,045; 0,032). Sonuç olarak kronik böbrek hastalarının takibinde glomerüler
filtrasyon hızı mevsimsel varyasyon göstermemiştir. Yaş ve kalsiyum kanal blokörü
kullanım durumu hastalık progresyonunu etkilemektedir.

Abstract:
Chronic kidney disease has the impact on the large part of the population and
causes serious complications as it progresses over time. Since there is no clinically known
treatment for this pathology, preventing or slowing its progression is the main treatment
approach. With a view to target the progression of the disease in treatment, it is necessary
to clarify the factors affecting the progression. Beside seasonal differences, the factors that
may have an effect on the progression process are the main research topics of our study.
Our study sample includes 287 patients with a diagnosis of chronic kidney disease. With
these patients biochemical blood parameters such as predicted glomerular filtration rates,
creatinine, urea, electrolytes; The biochemical parameters studied from urine samples and
blood pressure measurement values were examined. In our analyzes, no difference was
found between the seasons in terms of glomerular filtration rate, urea, creatinine, sodium,
uric acid, systole and diastole values (p>0,05). There was no difference between seasons in
the urine parameters measured with a small sample (p>0.05). The potassium value of the
patients in the autumn season is higher than in the spring season (p=0.018). Calcium value
is higher in winter, spring and autumn according to summer (respectively p values <0.001;
<0.001; 0.021). Phosphorus value is also higher in summer than in winter (p=0,008). The
mean glomerular filtration rate of the patients decreased at the end of follow-up period
(p<0.001). Glomerular filtration rate change did not differ with gender; presence of
comorbidity; use of beta-blockers, alpha-blockers, diuretics and allopurinol (p>0.05). The
glomerular filtration rate decreases more slowly in those older than 60 years of age,
calcium channel blocker users and non-user of angiotensin-converting enzyme inhibitors
(respectively p values 0,017; 0,045; 0,032). As a result, glomerular filtration rate did not
show seasonal variation in the follow-up of chronic kidney patients. Usage of calcium
channel blockers and age affect disease progression.