Hadis-tarih ilişkisi ve Buhârî'nin et-Târîhu'l-Evsat'ındaki metodu
The tradition-history relation and method of Buhari in his Târîhu'l-Evsat
Yazar: NİLGÜN ÖKSÜZ
Danışman: PROF. DR. ALİ YARDIM
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2004
Konu: Din = Religion
Dizin: Et-Tarihu'l-Evsat = Et-Tarihu'l-Evsat ; Hadis = Hadith ; Tarih = History ; İslam dini = Islam religion ; İslam tarihi = Islamic history

Özet:
ÖZET Hz. Peygamber'in hayatı ve savaşlarıyla ilgili hadisler Siyer ve Meğâzî ilimlerinin teşekkül etmesinde, etkili olmuştur. Muhaddislerin, hadislerin senedlerinde yer alan râvîlerin güvenilirliklerini araştırmaları da, Rical Tarihi ilmini ortaya çıkarmıştır. Bu bakımdan, Hadis, Siyer, Meğâzî ve Râviler Tarihi ilimleri birbirinden bağımsız değildir. Ancak, muhaddislerin tarihle asıl ilgileri, hadislerin senedlerindeki râvîleri araştırmalarıyla başlamıştır. Onların bu faaliyetleri, Kur'ân-ı Kerîm ve Hz. Peygamber'i doğru anlamak ve dîni doğru yaşamak içindi. Bu nedenle müslümanlar, Kur'ân-ı Kerîm'in açıklayıcısı ve uygulayıcısı olan Resûlullah'ın söz, fiil ve takrirlerini güvenilir kimselerden almaya çalışmışlar, kendilerinden rivayette bulundukları şahıslar hakkında bilgi toplamışlardır. Bu bilgileri, et- Târîh adıyla te'lif ettikleri kitaplarda kaydetmişlerdir. Bunun yanısıra, tabakât, şehir tarihi, vefeyât, cerh-ta'dîl gibi, şahısları tanıtan pek çok eser kaleme almışlardır. Bu tür çalışmalar, olayları kronolojik olarak sıralayan tarih kitapları değildir. Yalnız, içerdikleri bilgiler bakımından, tarihe zengin malzeme sağlayan kaynaklardır. Buhârî'nin et-Târih'ul-Evsat adlı eseri de, hadis râvîlerini tanıtmaktadır. O, eserinde, klâsik tabakât kitaplarında olduğu gibi, hadisçileri, isimleri, künyeleri, hoca ve talebeleri, doğum-ölüm tarihleri, hadis nakletmedeki durumları, seyahat ettikleri ilim merkezleri, şahsî veya îtikâdî görüşleri vb. hakkında bilgiler vermiştir. Buhârî'nin kitabını orijinal kılan Özellik ise, kronolojik usûle göre tertîb edilmesidir. Bu bakımdan, et-Târîh'ul-Evsat, bu sahada çalışma yapacak olanlar için, örnek teşkîl etmiştir. IV

Abstract:
ABSTRACT The Prophet's sayings concerning his life and battles has effected the constitution of Siyar and Magazi. The traditionalists researching the reliance of the ravis taking part in the receipts of the traditions, has conformed the Rical History. On this respect Hadith, Siyar and Râvis' History depend on eachother. But the real concern of the traditionalists on history began with their research on the ravis in the document of the Prophet's sayings. This work of the was due to understanding the Prophet correctly and leading a true religious life. The muslims have therefore tried to take the sayings acts and depositions of the Prophet, who is the explanator and conformer of the Quran, from trustful persons and have accumulated information about the persons, whom they have narrated the traditions from. They have recorded this information in books they've written under the name et-Târîh. Furthermore they've written a large number of works like tabakât, towns' history, vefeyât, cerh-ta'dîl. Such works are not history books setting up the events in a cronologic order. But they are in respect of the information, which they are including, sources providing an abundance of materials for history. Buhari's work entitled "at-Târîh'uI Avsat" informs us about the Râvis of Hadith. I n h is b ook, h e h as g iven i nformation a bout t radionalists, t heir n ames, partonymics, scholar and succecsors, birth-death dates, their situations in narrating traditions, education centers which they travelled to, their personal opinions and opinions about faith like in the classical tabakât books. As regards the characteristic, which makes Buhârî's work orijinal is that it is ordered after a cronological method. On this respect, "et-Târîh'ul-Avsat", has constituted a pattern for the persons who seek to work in this branch. V.