Okul dışı öğrenme ortamları dersinin ilköğretim matematik öğretmen adaylarının okul dışı öğrenme ortamlarını tasarlama ve uygulama açısından yeterlilik ve özyeterlilik düzeylerine etkisi
The impact of the course "out-of-school learning environments" on the competency and self-efficacy levels of middle school mathematics teacher candidates in designing and implementing out-of-school learning environments
Yazar: AJDA ERDEM
Danışman: DOÇ. DR. ŞÜKRÜ İLGÜN
Kafkas Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Matematik Eğitimi Ana Bilim Dalı / Matematik Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Matematik = Mathematics

Özet:
Bu çalışma, ilköğretim matematik öğretmen adaylarının "Okul Dışı Öğrenme Ortamları"  dersi kapsamında dönem başında ve dönem sonunda okul dışı öğrenme ortamlarını düzenlemeye ilişkin yeterlilik düzeyleri ve okul dışı öğrenme faaliyetine yönelik öz yeterlilik inançları ile bunlar arasındaki ilişkinin ne olduğu hakkında bilgi sahibi olmayı amaçlamaktadır. Araştırmada nicel yöntem araştırma desenlerinden basit deneysel desen kullanılmıştır. Deneme öncesi modellerden "Tek Grup Ön Test-Son Test Modeli" kullanılarak hem işlem öncesinde hem de sonrasında ölçüm alınmıştır. Araştırmanın verilerinin toplanması için örneklem grubuna Bolat ve Köroğlu (2020) tarafından geliştirilen 'Okul Dışı Öğrenmeyi Düzenleme Ölçeği' ve Demir ve Çetin (2021) tarafından geliştirilen "Okul Dışı Öğrenme" faaliyetlerine yönelik öğretmen öz-yeterlik inançlarını belirlemeyi hedefleyen ölçek uygulanmıştır. Araştırmanın örneklemi Kafkas Üniversitesi Dede Korkut Eğitim Fakültesi İlköğretim Matematik Öğretmenliği programı son sınıfında öğrenim gören 30 öğretmen adayından oluşturmaktadır. Verilerin analizinde betimsel istatistikler (aritmetik ortalama, standart sapma), bağımlı t-testi, bağımsız t-testi, tek yönlü varyans (one way anova) ve basit korelasyon kullanılmıştır.  Araştırmaya katılan öğretmen adaylarının okul dışı öğrenme ortalarını düzenlemeye ilişkin bilgi, planlama, uygulama ve değerlendirme algıları başlangıçta orta düzey iken sonradan iyi düzeye pozitif bir yönde bir artış gösterirken; okul dışı öğrenme faaliyetlerine yönelik öz-yeterlilik inançlarının ise alt boyutlarıyla incelendiğinde bilgi ve deneyim inançları ile uygulama ve değerlendirme inançları açısından başlangıçta orta düzeyde iken zayıf düzeye gerilemesi ile düşme eğiliminde olduğu, öğrenmeyi destekleme inançları ile hazırlık inançlarının ise iyi düzeyi koruyarak sabit kaldığı sonucuna ulaşılmıştır.  Elde edilen diğer bir sonuç ise okul dışı öğrenme ortamları dersinin ilköğretim matematik öğretmen adaylarının hem okul dışı öğrenme ortamlarını düzenleme yeterliliği hem de okul dışı öğrenme faaliyetlerine yönelik öz yeterlilik inançlarına etkisinin cinsiyet, akademik ortalama, sosyoekonomik düzeye göre anlamlı farklılaşmasa da okul dışı öğrenme ortamları dersinden sonra öncekine nazaran artış olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Yine öğretmen adaylarının okul dışı öğrenme faaliyetlerine yönelik öz-yeterlilik inançları ile okul dışı öğrenme ortamlarını düzenleme yeterliliği arasında ilişki olduğu; bu ilişkinin ise okul dışı öğrenme faaliyetine yönelik öz-yeterlilik inançları alt boyutlarından 'Hazırlık inançları' öz-yeterliliği alt boyutunun okul dışı öğrenme ortamlarını düzenleme alt boyutlarından 'Uygulama' ve 'Plan' boyutu ile negatif yönde orta düzeyde ilişki içerisinde olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Bu doğrultuda araştırmanın sonuçları ile kullanılan yöntem ve veri toplama araçları dikkate alınarak çeşitli önerilerde bulunulmuştur.

Anahtar Kelimeler: Öğretmen Eğitimi, Matematik Eğitimi, Okul Dışı Öğrenme, Yeterlilik, Öz-Yeterlilik, İlköğretim Matematik, Öğretmen Adayları

Abstract:
This study aims to gain inclined into the competency levels of middle school mathematics teacher candidates in organizing Out-of-School Learning Environments at the beginning and end of the term within the scope of the "Out-of-School Learning Environments" course, as well as their self-efficacy beliefs regarding Out-of-School Learning Environments activities and the relationship between these factors. The study employed a simple experimental design, a type of quantitative research method. Measurements were taken both before and after the intervention using the "Single Group Pre-Test Post-Test Model," one of the pre-experimental designs. To collect the study data, the sample group were administered the "Out-of-School Learning Regulation Scale " developed by Bolat and Koroğlu (2020) and the scale designed by Demir and Çetin (2021) to determine teachers' self-efficacy beliefs towards Out-of-School Learning Environments activities. The sample of the study consists of 30 teacher candidates in their final year of the Middle School Mathematics Teaching program at Kafkas University, Dede Korkut Faculty of Education. Descriptive statistics (arithmetic mean, standard deviation), dependent t-test, independent t-test, one-way ANOVA, and simple correlation were used in data analysis. The results showed that teacher candidates' perceptions regarding knowledge, planning, implementation, and evaluation of Out-of-School Learning Environments were initially at a moderate level but significantly increased to a good level after the course. However, their self-efficacy beliefs towards Out-of-School Learning Environments activities showed a declining trend, with knowledge and experience beliefs, as well as implementation and evaluation beliefs, decreasing from moderate to weak levels, while their beliefs in supporting learning and preparation remained at a good level. Another finding was that although the course had a positive impact on both the competency in organizing Out-of-School Learning Environments and the self-efficacy beliefs towards Out-of-School Learning Environments activities, there were no significant differences based on gender, academic average, or socioeconomic status. Additionally, a relationship was found between the self-efficacy beliefs towards Out-of-School Learning Environments activities and the competency in organizing Out-of-School Learning Environments; specifically, the "Preparation beliefs" sub-dimension of self-efficacy was moderately negatively correlated with the "Implementation" and "Planning" sub-dimensions of organizing Out-of-School Learning Environments. Based on these findings, various recommendations were made considering the methods and data collection tools used in the research.
Keywords: Teacher Education, Mathematics Education, Out-of-School Learning, Competency, Self-Efficacy, Primary Mathematics, Teacher Candidates