Film afişlerinde imgeler: Saul Bass film afişlerinin göstergebilimsel incelemesi
Images on the film posters: The semiotic research of the Saul Bass movie posters
Yazar: KAAN ALP ULUDERE
Danışman: DOÇ. DR. SERKAN ÖZTÜRK
Yalova Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İletişim Sanatları Ana Bilim Dalı / İletişim Sanatları Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts ; Sahne ve Görüntü Sanatları = Performing and Visual Arts
Dizin: Afişler = Posters ; Bass, Saul = Bass, Saul ; Film = Film ; Film afişleri = Film posters ; Grafik sanatlar = Graphic arts ; Grafik tasarımı = Graphic design ; Gösterge bilim = Semiotics ; Göstergebilimsel analiz = Semiotic analysis ; Üstdil = Metalinguistic ; İmge = Image

Özet:
Film afişlerinde anlamın yaratılmasındaki bazı değişkenleri ortaya koymak ve buradan hareketle afiş okumaları yapabilmek üzere yapılan bu çalışma üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde; bir çalışmaya "tasarım" ve tasarım süreci sonunda ortaya konulan bir ürüne "tasar" diyebilmemiz için gerekli koşullar nelerdir? Sorusundan hareketle; tasarım kavramı; tasarı ve tasar terimlerinin açıklanması, tasarım sürecinde adımlar, temel tasarım kuramları, tasarımda konu-öz-biçim-içerik ilişkisi, grafik tasar olarak afiş ve film afişi, afiş tasarımında  tasar'ın yapısal göstergeleri ve film afişi özellikleri ele alınmıştır. Bu bölümde temel tasarım kuramlarında irdelenen, "tasarım öge ve ilkeleri ile organizasyon esasları" ikinci bölümde, "görüntüsel gösterge"ler  başlığı olarak ele alınmıştır. İkinci bölümde; bir "tasar" nasıl okunur? Sorusundan hareketle, gösterge kavramı açıklanmış, göstergelerin sınıflaması yapılarak dilsel gösterge ile görüntüsel gösterge arasındaki farklar ortaya konmuştur. Görüntüsel göstergelerin biçim ve içerik anlamında ele alırken kod, mesaj, göstergebilim kavramı açıklanmış, gösteren-gösterilen ve kod, mesaj, anlamlama, düzanlam, yananlam, üstdil başlıkları açıklanmıştır. Çalışmanın çözümleme aşaması olan üçüncü ve son bölümünde; grafik tasarımcı Saul Bass'ın 1955 ile 1993 yılları arasında tasarladığı ve kendi resmi sitesinde yer alan 23 film afiş tasarımından -amaçlı örnekleme yöntemiyle- seçilen 10 ikonik, simgesel ve illüstratif film afişinin teknik çözümlemeleri Güngör'ün "tasarın birleştirici prensipleri"ne göre "biçim" yönüyle, Roland Barthes'in afiş görüntülerini çözümlemeye olanak sağlayan "üç aşamalı göstergebilimsel çözümleme" örneğine uygun olarak,  "içerik" yönüyle çözümlemeleri yapılmıştır.  Sonuç olarak Saul Bass film afişlerinin,  temsil ettiği filmin ana teması olan kavramı, fotoğrafsız, en az tasar ögesi kullanarak, ikon ve simge yardımıyla anlatan basit ve sade tasarlarının üzerindeki anlamsal değeri, sadece içerik yönüyle değil biçimsel unsurlarıyla da sağladığı ortaya konulmuştur.

Abstract:
This study, which aims to show some variables in the creation of meaning in movie posters and to utilize poster readings depend on this, includes of three sections. Firstly; What are the circumstances for us to name a work "design" and design a product announce at the final of the design process? From the question; concept of design; Explanation of design and design terms, steps in design process, primary design theories, subject-essence-form-content relationship in design, poster and film poster as graphic design, architectural signals of design in poster design and film poster aspects are considered. In this part, "design components and assumptions and organizational assumptions emphasized which are investigated in the primary design theories are considered in the following part as visual signals. Secondly; from the question of how to read a "design"? The concept of the indicator is elucidated, the distinction between the linguistic sign and the visual sign are utilized by distributing the signs. While the visual signs are organized with regard to model and subject, the concept of code, message, sign science has been elucidated, the headings of showing-shown and code, message, meaning, design, connotation and metaphor are elucidated. Thirdly (and last part of the study); the technical investigation of 10 iconic, iconic and descriptive film posters designed by graphic designer Saul Bass between 1955 and 1993 and selected from 23 film posters on their official site - purposeful sampling - according to Güngör's unifying principles of "design", with regard to Roland Barthes's "three-stage semiotic analysis" provided which grants analysis of poster screens,"subject" analysis has been conducted. As a result of this, it has been depicted that Saul Bass movie posters brought the semantic amount on the basic and basic designs that explicit the subject, which is the major theme of the film it presents, with the help of icons and figures, utilizing at least design components, not only with regard to forms of subject but also in its formal components.