Neoliberal politikaların yeni kentsel yoksullar üzerindeki etkisi: Ankara atık toplayıcıları örneği
The effect of neoliberal policies on the new urban poors: The case of Ankara waste pickers
Yazar: MERVE AKDEMİR
Danışman: PROF. DR. TAYFUN ÇINAR
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı / Yönetim Bilimleri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration ; Siyasal Bilimler = Political Science
Dizin: Ambalaj atıkları = Packaging waste ; Atık kağıt toplayıcıları = Waste paper picking ; Kayıt dışı ekonomi = Informal economy ; Kentler = Cities ; Neo-liberalizm = Neo-liberalism ; Yoksulluk = Poverty

Özet:
Yeni kentsel yoksulluk, kentlerde özellikle enformel sektör üzerinden görülmektedir. Neoliberal dönemde; enformel sektörün, kalkınma paradigmasında formel sektörün karşısında konumlandırılmasının aksine formel sektör ile yakın ilişki kurarak yeni bir tür ekonomi oluşturduğu iddia edilmiştir. Yeni kentsel yoksullar ise bu ekonominin yoksul emekçilerini oluşturmuşlardır. Bu dönüşüm Ankara atık toplayıcıları üzerinden ele alınmıştır.
Tez kapsamında hukuksal düzenlemelere bakılarak, atık toplayıcılarının mevzuattaki konumları ile çalışma koşulları arasındaki ilişki incelenmiştir. Bunun için atık toplayıcıları, ilçe belediyeleri ve lisanslı toplama ayrıştırma tesisleri ile derinlemesine mülakatlar yapılmıştır. Ambalaj atığı toplanmasında enformel olarak çalışan atık toplayıcıları, sürecin formel kesimi olan lisanslı firmalar tarafından da desteklenmektedirler. Fakat bakanlık ve belediyelerce yapılan hukuksal ve yönetsel düzenlemeler, toplayıcılar üzerinde sürekli bir baskı yaratarak toplayıcıların yaşam koşullarını kötüleştirmektedir. Göç ile kentlerde yaşamak zorunda kalan bu kişilerin, ekonomik yoksulluk ile beraber siyasi ve kültürel yoksunluk yaşadıkları; 2000'lerden sonra ise devletin sermaye lehine yaptıkları düzenlemeler neticesinde durumlarının giderek kötüleştiği görülmüştür. Enformel sektörü, kuralsızlığı üzerinden karlarını artıran sermayenin desteklemesine rağmen; burada çalışan güvencesiz kişilerin sırf enformel sektörde çalışıyor oldukları için emek gücü üzerindeki baskıya daha çok maruz kalarak yoksunluğu daha şiddetli yaşadıkları tezi iddia edilecektir.



Anahtar Kelimeler: Yeni Kentsel Yoksulluk, Enformel Sektör, Neoliberalizm, Ambalaj Atığı, Atık Toplayıcıları.

Abstract:
New urban poor is observed in cities, especially through the informal sector. In neoliberal age, it has been argued that informal sector has conducted a new form economy by bonding close associations with the formal sector although it has been positioned against formal sector in the development paradigm. New urban poor, on the other hand, form the poor laborers of this economy.  This transformation is discussed over Ankara waste pickers.
Within the scope of the thesis, the relationship between the working conditions of the waste pickers and their situation in legal documents will be examined by analyzing the legal regulations. To this end, in-depth interviews were conducted with waste pickers, county municipalities and licensed collection and separation facilities. The waste pickers who work informally in the collection of packaging waste are supported by the licensed firms which form the formal fraction of the mechanism. However, the legal and executive regulations performed by the ministry and the municipalities worsen their life conditions by creating a constant pressure. It has been observed that those who were forced to live in cities due to the immigration experienced political and cultural deprivation along with economic poverty and after 2000s their conditions have worsened due to the government's regulations in favor of the capital. It will be argued that despite the support of the formal sector which increases their own profit upon irregularity, those who work in informal sector experience the poverty more severely by being subjected to the more pressure on the labor power, just because they work in informal sector.


Key Words: New Urban Poverty, Informal Sector, Neoliberalism, Packaging Waste, Waste Pickers.