Öğretmenlerin başarılı zekâ kuramına dayalı öğretme stillerinin incelenmesi (Diyarbakır ili örneği)
The analysis of teachers' teaching styles based on the theory of successful intelligence (Example of Diyarbakır city)
Yazar: RABİA DAĞTAN
Danışman: PROF. DR. İLHAMİ BULUT
Dicle Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Eğitim Programları ve Öğretim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Başarılı Zeka Kuramı = Successful Intelligence Theory ; Diyarbakır = Diyarbakır ; Öğretim = Teaching ; Öğretim yöntemleri = Teaching methods ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Bu araştırmanın amacı, öğretmenlerin başarılı zekâ kuramına dayalı öğretme stillerinin belirlenmesine yöneliktir. Sternberg tarafından geliştirilen başarılı zekâ kuramı bireylerin üstbilişsel düşünme becerilerinin geliştirilmesini hedefler. Bu araştırmanın amacı doğrultusunda; Paloş ve Maricutoui (2006) tarafından geliştirilen, 23 maddeden oluşan "Başarılı Zekâ Öğretim Stili Ölçeği (BZÖSÖ)" Türkçe 'ye uyarlanmıştır. Diyarbakır ili merkez ilçelerindeki resmi ortaöğretim kurumlarında görev yapan 6 branştan 273 öğretmen bu araştırmanın örneklemini oluşturmuştur. Dilsel eşdeğerlilik için ölçeğin orijinal formu ile Türkçe formundan alınan puanlar arasında pozitif yönlü, yüksek bir korelasyon tespit edilmiştir. BZÖSÖ'nün Türkçe formunun yapı geçerliliği Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) ve Doğrulayıcı Faktör Analizi uygulanarak test edilmiştir. AFA'da BZÖSÖ'nün orijinal formunda olduğu gibi Türkçe formunda hafıza, analitik düşünme, yaratıcı düşünme ve uygulamalı düşünme olarak dört alt boyutunun olduğu saptanmıştır. Uyarlanan ölçek, orijinal form ile uyumlu olup varyansın %61'ini açıklayan bir yapıya sahiptir. DFA'da belirtilen uyum indekslerinin kabul edilebilir sınırlar içerisinde olduğu görülmüştür. Cronbach Alfa iç tutarlılık katsayısı ölçeğin geneli için .95; ölçeğin alt boyutları için ise sırasıyla .82, .83, .86 ve .87 şeklinde bulunmuştur. Madde korelasyonlarının tüm maddeler için .30 alt sınırını geçtiği tespit edilmiştir. İkinci aşamada veriler cinsiyet, eğitim durumu, branş ve kıdem değişkenlerine göre betimsel olarak analiz edilmiştir. Verilerin analizinde aritmetik ortalama, frekans, yüzde, t-testi, tek yönlü varyans analizi, Scheffe ve LSD testleri kullanılmıştır. Değişkenler bakımından gruplar arasında anlamlı bir farklılık tespit edilmemiştir. Ancak öğretmenlerin başarılı zekâ kuramı çerçevesinde öğretim stillerine yönelik öz algılarının çok yüksek düzeyde olduğu saptanmıştır. Modern eğitim sistemlerinde eğitimin kalitesini artırmak için öğretmenlerin analitik, yaratıcı ve uygulamalı düşünme becerilerini geliştirmelerine yönelik farkındalık oluşturulması önem arz etmektedir.
 
Anahtar Sözcükler: Başarılı zekâ kuramı, öğretim stili, hafıza becerileri, analitik düşünme, yaratıcı düşünme, uygulamalı düşünme.

Abstract:
The purpose of this research is to determine teachers' teaching styles based on the theory of successful intelligence. Successful intelligence theory developed by Sternberg aims at developing metacognitive abilities og individuals both in academic their studies and in their life. Within the aim of this research, the Teaching Styles for Successful Intelligence Questionnaire (TSI-Q) including 23 items, and developed by Palos and Maricutoui (2006) was adapted to Turkish. The sample of this research was composed of 273 teachers from six different branches working at high schools. In the linguistic equivalence study, it was obtained that there were strong, positive and significant correlations between responses of the participants to the English and Turkish forms of the scale. The construct validity of the TSI-Q's Turkish form was tested by means of exploratory factor analysis (EFA) and confirmatory factor analysis (CFA). According to the results of EFA, a four-factor structure explaining 61% of total variance was parallel to the original form of the scale. The fit indice reported in CFA were ratified this four-factor structure. The emerging factors were called as memory, analytical thinking, reproductive thinking and practical thinking as in the original form of the scale. Within the scope of the reliability, Cronbach's alpha internal consistency coefficient of the TSI-Q was calculated .95, and internal consistency coefficients for subscales was respectively found out .82, .83, .86 and .87. The item analysis result revealed that item total correlations were over the threshold value of .30. At the second stage, the data was analysed in accordance with the variables of gender, education level, branch, and seniority descriptively. In order to analyze the data obtained from the research, descriptive statistics (frequency, percentage, arithmetic mean, standard variation), independent sampling t-test, one-way analysis of variance, Scheffe and LSD tests were used. No signifacant differences were found between opinions of teachers towards their teaching styles based on the theory of successful intelligence in terms of variables. However, it was discovered that within the framework of successful intelligence theory, the self-perceptions of the teachers on their teaching styles were quite high. Within the context of the successful intelligence; creating an awareness for analytical, creative and practical thinking skills of the teachers plays significant role in increasing the quality of education in modern educational systems.

Key Words: Theory of successful intelligence, teaching styles, memory skills, analytical thinking, creative thinking, practical thinking.