Ortaöğretim kurumları müdürlerinin liderlik özelliklerinin analizi: İstanbul örneği
Analysis of leadership characteristics of secondary education institution principals: The case of Istanbul
Yazar: İSMAİL ÇETİNKAYA
Danışman: DOÇ. DR. İLKAY KANIK
Beykent Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / İnsan Kaynakları ve Örgütsel Değişim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Liderlik = Leadership ; Liderlik modelleri = Leadership models ; Müdürler = Directors ; Ortaöğretim = Secondary education ; Ortaöğretim kurumları = Secondary education institutions ; İstanbul = Istanbul

Özet:
Toplumun geleceğinin şekillenmesinde en önemli etken, eğitim öğretim hizmetinin verildiği okullardır. Hayata ve yüksek öğretime hazırlaması görevinden dolayı da ortaöğretim kurumları önemli bir role sahiptir. Eğitim öğretimin uygulanmasında birinci derecede sorumlu okul müdürleridir. Ortaöğretim kurumları öğrenci, öğretmen, veli ve okulun dış çevresi gibi unsurlarla bütün olarak düşünülmelidir. Okul müdürünün eğitim öğretimi amacına uygun gerçekleştirebilmesi için okulu bütün unsurlarıyla birlikte düşünmeli ve yönetmelidir. Okul müdürünün iyi ve tecrübeli bir eğitimci olmasının yanında lider özellikleri ile okulun bütün unsurlarına motivasyon ve düzen sağlamalıdır. Okul ve çevresi ile okul müdürünün lider özelliklerinin uyuşması okulun amaçlarının gerçekleştirilmesi için önemli bir etken olacaktır. Okul müdürünün lider özelliklerinin bilinmesi ve sağlıklı bir analiz yapılabilmesi için kişilik özelliklerinin de tespit edilmesi gerekmektedir. 

Bu çalışmada önce ortaöğretim kurumlarının tarihsel gelişimi ele alınmıştır. Sonra yönetim ve okul yönetimi ile ilgili bilimsel literatür ele alınmıştır. Liderlik ve kişilikle ilgili tanımlama ve sınıflandırmalara bilimsel çalışmalar referans alınarak çalışmada yer verilmiştir. Liderlik sınıflandırmasında dokuz tip liderlik sitili, kişilik sınıflandırmasında enneagram kişilik tipleri referans alınmıştır. Müdürlerin liderlik özelliklerini analiz etmek için DLSÖ uygulanmıştır. Bunun yanında liderliğe etkisi olduğu düşünülen kişilik tiplerini belirlemek amacıyla EKÖ uygulanarak enneagram kişilik tipleri belirlenmiş ve liderliğe etkisi araştırılmıştır. Araştırma İstanbul ilindeki lise müdürlerinin gönüllü katılımı ile yapılmıştır. Araştırma sonucunda liderlik stilleri ile kişilik tipleri arasındaki ilişkilerin birçoğunun anlamlı olduğu tespit edilmiştir.

Abstract:
The most important factor in shaping the future of society is the schools where education and training services are provided. Secondary education institutions also play an important role due to the task of preparing students for life and higher education. School principals are primarily responsible for the implementation of education and training. Secondary education institutions should be considered as a whole with elements such as students, teachers, parents and the external environment of the school. The school principal should think and manage the school with all its elements in order to be able to carry out the education in accordance with the aim. In addition to being a good and experienced educator, the school principal should provide motivation and harmony to all elements of the school with its leading characteristics. The harmonization between the school and its environment and the principal characteristics of the school principal will be an important factor in achieving the school's goals. In order to know the leader characteristics of the school principal and make a healthy analysis, the personality traits should be determined.

In this study, firstly the historical development of secondary education institutions is discussed. Then the scientific literature on management and school management is discussed. The definitions and classifications related to leadership and personality are included in the study with reference to scientific studies. Leadership classification is based on nine types of leadership style, personality classification is based on EKÖ. In order to analyse the leadership characteristics of the principals, DLSÖ was applied. In addition, to determine personality types thought to have an impact on leadership, by applying EKÖ enneagram personality types were determined and its effect on leadership was investigated. The research was conducted with the voluntary participation of high school principals in Istanbul. As a result of the research, most of the relationships between leadership styles and personality types were found to be significant.