Yekta Kopan'ın hikâyelerinin psikanalitik açıdan incelenmesi
A psychoanalytic analysis of Yekta Kopan's stories
Yazar: FEYZANUR KİRAZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ GAYE BELKIZ YETER ŞAHİN
Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Edebi eserler = Literary works ; Hikaye kitapları = Story books ; Kopan, Yekta = Kopan, Yekta ; Postmodernizm = Postmodernism ; Psikanaliz = Psychoanalysis ; Türk edebiyatı = Turkish literature ; Yeni Türk edebiyatı = New Turkish literature

Özet:
Psikanalitik edebiyat kuramının temeli 19. yüzyılda Sigmund Freud tarafından atılmıştır. Freud, psikanaliz yöntemlerini başta sanatçılara uygulamıştır. Daha sonra Freud'un öğrencileri psikanalizi edebî eserlere uygulamaya başlayınca psikanaliz ve edebiyat aynı ortak paydada yer almıştır. Yani psikanalitik edebiyat kuramı, sanatçı-dan esere ya da eserden sanatçıya yönelik bir inceleme yöntemidir. Bir edebî eser sanatçısından ayrı düşünülemez. Çünkü bir edebî eser sanatçısının hayatından, düşüncelerinden ve ruh dünyasından izler taşır. Edebî eserdeki kahramanların çözümlenmesin-de psikoloji önemli bir yere sahiptir. İnsan davranışlarının bilinçaltı ve bilinçdışı süreçlerine sahip olan psikanaliz, edebiyatta önemli bir yer tutar. Psikanalistler, insan davranışlarının pek çoğunun bilinçaltı tarafından yönlendirildiğini savunurlar. Dolayısıyla bir edebî eserin psikanalitik incelemesi yapılırken kahramanların psikolojik yapılarıyla ilişki kurulur.
2000 yılında yayımlanan ilk hikâye kitabının ardından günümüz Türk edebiyatında adından söz ettirmeye başlayan Yekta Kopan eserlerini postmodernist çizgide kaleme alır. Yekta Kopan, bireye, bireyin iç dünyasına ve varoluş sorunlarına hikâyelerinde geniş yer verir. Yekta Kopan, hikâyelerinde kahramanların psikolojisi üzerinde yoğunlaşmış bir yazardır. Bu sebeple Yekta Kopan'ın hikâyeleri psikanalitik açıdan incelenmeye oldukça uygundur. Bu çalışmada Yekta Kopan'ın hikâyeleri bilinçaltı, bilinçdışı, bilinç akımı, iç monolog, kişilik bozuklukları, cinsellik, yabancılaşma, yalnızlık, intihar ve cinayet, Oedipus kompleksi gibi psişik durumlar açısından incelenmiştir.

Anahtar Kelimeler: Yekta Kopan, Hikâye, Analitik Psikoloji, Jung, Postmodernizm

Abstract:
The foundation of psychoanalytic literary theory was laid by Sigmund Freud in the 19th century. Freud applied psychoanalysis methods primarily to artists. Later, when Freud's student started to apply psychoanalysis to literary works, psychoanalysis and literature also took place on the same common denominator. In psychoanalytic literature theory, the methods of analysis are directed from the work of art to the aut-hor and from the author to the work of art. The literary work can not be separated from its artist. Because a literary work carriess traces of the artist's life, thoughts and spirit world. Psychology has great importance in the formation of characters in literary texts. Psychoanalysis, which has subconscious and un conscious processes of human behaviour, has an important place in literature. Psychoanalysts are argued that behaviour of the human is often directed by the subconscious. Therefore, while making a psychoanalytic of a literary work, a relationship is established with the psychological structures of the heroes.
After the first story book published in 2000, Yekta Kopan who started to make a name for himself in todays's Turkish literature is one of the authors, of postmodernist works. Yekta Kopan gives wide space to the individual's inner world and existence problems in his stories. Yekta Kopan is a writer who foceses on the psychology of the heroes in his stories are quite suitable for psychoanalytic analysis. Yekta Kopan's stories were studied from the aspectcs subconscious, unconscious, stream of of consciousness, internal monologue, personality disorders, sexuality, alienation, loneliness, psychic states, suicide and murder, Oedipus komplex.

Key words: Yekta Kopan, Story, Analytical Psychology, Jung, Postmodernism.