Firma kaynakları ve rekabet stratejilerinin ihracat performansı üzerinde etkisi: Seçilmiş tarım ürünleri ihracatı üzerinde bir uygulama
The effect of company resources and competitive strategies on export performance: A study on selected agricultural product export
Yazar: AHMAD AHMADI GHABANKANDI
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA TANYERİ
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / İşletme Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Kaynak temelli yaklaşım = Resource based approach ; Rekabet = Competition ; Rekabet stratejileri = Competition strategies ; Tarım ürünleri = Agricultural products ; İhracat = Export

Özet:
Günümüzde, ekonomi dünyasında özellikle uluslararası ticaret alanında, işletmeler kendi Pazar paylarını korumak için ve sürdürülebilir rekabet üstünlüğü yakalamak için gün geçtikçe daha zor şartlar ile karşılaşmaktadırlar. Firmalar üstün bir performans elde etmek için ciddi bir yarış içindedirler. İhracat performansı literatüründe işletmelerin üstün ve sürdürebilir bir rekabet avantajı ve sonuçta ortalama üstü bir performans elde etmeleri için iki önemli yaklaşım söz konusudur. 
Birincisi firmanın içten dışa bakış yaklaşımı olarak, kaynak temelli (RBV) adlandırılan görüşüdür. Kaynak temelli yaklaşım(RBV)'ya göre işletmeler üstün bir performansa erişmek için kendi kaynak ve yeterliklerini kullanmaktadırlar. Bu kaynakların bileşimi ve etki derecesi zaman sürecinde değişmektedir. İkinci görüş ise, dışarıdan içeriye bir yaklaşım olarak, kökü ünlü strateji ve rekabet stratejiler konusunda büyük payı ve emeği olan bilim adamı M.E Porter tarafından ortaya konulan sürdürülebilir rekabet üstünlüğü kuramına dayanan rekabet stratejileri yaklaşımıdır.
Bu tez çalışması, işletmelerin sürdürülebilir üstünlük ve sonucunda ortalama üstü bir performansı elde etmek için,  bu iki görüşü karşılaştırmalı olarak incelemiştir. Firma kaynakları ve rekabet stratejilerinin ihracat performansı üzerine etkisinin değerlendirmesi için, İran Tarım sektöründe ihracat yapan işletmeler seçilmiştir. Sosyo-ekonomik etkisi yüksek olan ve tarım ürünleri ihracatında önemli paya sahip olan seçilmiş tarım ürün gruplar olarak belirlenmiştir. Seçilen ürün grupları Yaş meyve ve sebze, safran, Fıstık, Kuru üzüm, Hurma, Tıbbi ve aromatik bitkiler, Balık ve su ürünleri,  Meyve suyu ve konsantreler olmak üzere, sekiz gruba ayrılmaktadır. İstatistiksel örneklem için İran Ticaret Geliştirme Kurumu sitesinde bulunan veri tabanında kayıtlı olan tarım ürünleri ihracatçılar listesinden yararlanmıştır. Veriler anket formu ve yüz yüze yapılan mülakat yoluyla elde edilmiştir. Toplanan veriler analizi için SPSS 16 programına yüklenmiştir. Araştırmanın hipotezlerini test edilmesi için korelasyon analizi, varyans analizi (ANOVA), LSD testi, T-Test ve çoklu değişkenli regresyon analizleri yapılmıştır. Yapılan analizler sonucu, istatistiksel açıdan bağımsız değişkenler olarak somut kaynaklar, soyut kaynaklar ve rekabet stratejilerinin etkisi ihracat performansı üzerinde istatistiksel olarak desteklemiştir. 
Araştırmada yapılan yol analizi (Path Analysis) sonucunda, ihracat performansının sadece kaynaklar ve ya sadece rekabet stratejilerden etkilenmesi söz konusu olmadığını ve bu iki faktörün etkileşimi birlikte ihracat performansını daha güçlü bir şekilde etkilediğini desteklemiştir.  

Anahtar Kelimeler : Firma kaynakları, Rekabet Stratejileri, İhracat Performansı, Tarım Ürünleri İhracatı.

Abstract:
Nowadays, especially in the field of international trade in the world economy, businesses are faced with to protect their own market share and sustainable becoming increasingly difficult conditions to capture a competitive advantage.
Companies are in a serious competition to achieve superior performance. In the literature of strategic management ,company to achieve a sustainable competitive advantage and as a result, there are two main methods to achieve superior performance.
The first is the company's sincere gaze out approach. as resource-based (RBV) is called vision. Resource-based approach (RBV) argues that businesses should use inimitable resources and their ability to access superior performance. composition and efficiency of these resources have changed in the time period. The latter view, as an outside-in approach, based on the competitive advantages of the theory put forward by M. Porter competitive strategy approach.
This research for sustainable business advantage and to obtain an above-average performance as a result of these two views is examined as comparative. For the evaluation of company resources and influence on the export performance of competitive marketing strategy, the exporting enterprises in the agricultural sector is selected. Socio-economic impact of high agricultural product groups have been identified.
The selected product groups are Fresh Fruits and Vegetables, Saffron, Pistachios, Raisins, Dates, Medicinal and Aromatic Plants, Fish and Fishery Products, including Fruit Juices and Concentrates are divided into eight groups. This product exporters businesses of the Group are determined for samples from 273 businesses benefiting from the Cochran's sample size formula. Information was obtained through questionnaires and interviews. Program of SPSS 16 is loaded into the program to analyze the collected data. To test the hypotheses of the research, Correlation analysis, analysis of variance (ANOVA) and multiple regression analysis was performed. With the path analysis done as another result of the analysis, the export performance of the only sources and or not just those affected by the strategy and to have a stronger relationship with the export performance of the two major factors are supported.

Keywords: Firm Resources, Competitive Strategy, Export Performance, Agricultural Products Export.