Uluslararası göç hareketliliği bağlamında göçmenlere yönelik sağlık hizmetleri ve politikaları: Türkiye ve İtalya karşılaştırması
Health services and policies for immigrants in the context of international migration mobility: Comparison between Türkiye and Italy
Yazar: GÖKHAN ÖZCAN
Danışman: DOÇ. DR. MUSTAFA ÇOBAN
Akdeniz Üniversitesi / Akdeniz Uygarlıkları Araştırma Enstitüsü / Akdeniz Göç Araştırmaları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science ; Sosyoloji = Sociology ; Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Entegrasyon =   ; Göç politikaları = Migration  policies ; Göç yönetimi = Migration management

Özet:
Akdeniz Havzası, tarih boyunca göçmenlik olgusunun yoğun olarak yaşandığı bir bölge
olmuştur. Bu bölge, göçmen kaynağı, hedef ve transit ülkeleri bir araya getiren bir coğrafyaya
sahiptir. Günümüzde ise göç hareketlerinin ana hedefi genellikle Avrupa Birliği (AB) ülkeleri
olmaktadır. 20. yüzyılda meydana gelen Birinci Dünya Savaşı (1914-1918) ve İkinci Dünya
(1939-1945) Savaşı ile soğuk savaşın neden olduğu nüfus hareketleri; Akdeniz'e kıyısı olan
AB ülkelerine veya Türkiye gibi gelişmekte olan ülkelere doğru düzensiz göç hareketlerine yol
açmıştır. Türkiye UNCHR verilerine göre dünya da en fazla göçmen nüfusuna ev sahipliği
yapan ülkelerin başında gelmektedir. Ayrıca İtalya'da aynı şekilde binlerce düzenli ve düzensiz
göçmeni çatısı altında barındırmaktadır. Bu durum ülkelerinin vatandaşlık, sağlık ve çalışma
gibi birçok farklı noktada politika üretmelerine sebep olmuştur. Bu politikaların en başında da
göçmenlere yönelik uygulanan sağlık politikaları yer almaktadır. Çünkü göçmenlerin sağlığı
aynı zamanda o ülkenin toplum sağlığını çok yakından ilgilendirebilmektedir. Bu nedenle bu
çalışmada Türkiye ve İtalya'nın Düzensiz göçmenlere yönelik sunulan sağlık politikalarının
analizi amaçlanmıştır. Çalışmanın sınırlılıklarını Akdeniz'in doğusunda yer alan Türkiye ile
Orta Akdeniz bölgesinde bulunan İtalya'nın örneklem olarak seçilmesi oluşturmaktadır. Sağlık
politikalarında, Türkiye; "Açık Kapı" politikası ve Suriyeli vatandaşlara "geçici koruma"
statüsü verilmesini onaylamıştır. Bu kapsamda tüm göçmenlere ücretsiz birinci basamak sağlık
hizmetleri sunmakta ve çeşitli projelerle geçici koruma altındaki Suriyelilerin sağlık
durumlarını iyileştirmektedir. İtalya, düzensiz göçmenleri kapsayan evrensel sağlık hizmeti
sunmakta, yasal statülerinden bağımsız olarak temel insan haklarını koruyan bölgesel idare ve
kamu-özel sağlık hizmeti sağlayıcılarının entegrasyonunu içermektedir.
Yapılan bu çalışmada, nitel araştırma yöntemleri arasında yer alan literatür taramasına
dayalı betimsel analiz yöntemini kullanılmıştır. Literatürde var olan araştırmalar, tez
çalışmasının konusuyla ilgili olarak kapsamlı bir şekilde gözden geçirilerek incelenmiştir. Bu
araştırma sürecinde, tezler, ilgili makaleler, kitaplar, raporlar ve diğer akademik kaynaklar
taranarak uygun ve güvenilir veriler toplanmıştır. Ardından toplanan bu veriler betimsel analiz
sürecinden geçilerek düzenlenip yorumlanarak tez çalışmasının hedeflediği olgularla
ilişkilendirilmesi sağlanmıştır.

Abstract:
The Mediterranean Basin has been a region where immigration has been intense
throughout history. This region has a geography that brings together immigrant source,
destination and transit countries. Nowadays, the main target of migration movements is
generally European Union (EU) countries. Population movements caused by the First World
War (1914-1918) and the Second World War (1939-1945) and the Cold War in the 20th
century; It has led to irregular migration movements towards EU countries bordering the
Mediterranean or developing countries such as Türkiye. According to UNCHR data, Türkiye is
one of the countries hosting the largest immigrant population in the world. In addition, Italy
hosts thousands of regular and irregular immigrants alike. This situation has caused countries
to produce policies on many different points such as citizenship, health and work. The most
important of these policies are the health policies implemented for immigrants. Because the
health of immigrants may also be closely related to the public health of that country. Therefore,
this study aims to analyse the health policies offered by Türkiye and Italy towards irregular
immigrants. The limitations of the study are the selection of Türkiye, located in the east of the
Mediterranean, and Italy, located in the Central Mediterranean region, as samples. In health
policies, Türkiye; It has approved the "Open Door" policy and the granting of "temporary
protection" status to Syrian citizens. In this context, it provides free primary health care services
to all immigrants and improves the health status of Syrians under temporary protection with
various projects. Italy offers universal health care covering irregular immigrants, regardless of
their legal status. It involves the integration of regional administration and public-private
healthcare providers that protect fundamental human rights.
The descriptive analysis method based on literature review, which is among the
qualitative research methods, was used. The existing studies in the literature were
comprehensively reviewed and examined regarding the subject of the thesis. During this
research process, appropriate and reliable data were collected by scanning theses, relevant
articles, books, reports and other academic sources. Then, these collected data were organized
and interpreted through the descriptive analysis process and were associated with the facts
targeted by the thesis study.