Akut solunum yolu hastalıklı kedilerde akciğer hasarının belirlenmesinde akciğere özgü bazı epitel ve endotel hasar biyobelirteçlerinin değerlendirilmesi
Evaluation of some LUNG specific epithelial and endothelial damage biomarkers in the determination of LUNG damage in cats with acute respiratory disease
Yazar: NİMET İSMAİLOĞLU
Danışman: PROF. DR. MAHMUT OK
Selçuk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / İç Hastalıkları (Veterinerlik) Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine

Özet:
Sunulan projenin birincil amacı, akut solunum yolu hastalıklı kedilerde akciğer hasarının varlığını belirlemek için akciğere özgü bazı epitelyal ve endotelyal hasar biyobelirteçlerin kullanılabilirliğini değerlendirmektir. İkincil amacı ise hastalığın teşhisinde bu biyobelirteçlerden hangilerinin güvenilir diagnostik öneme sahip olduğunu ortaya koymaktadır.
  Bu araştırmanın materyalini, farklı ırk ve yaşlarda 40 Akut solunum sıkıntı sendromlu (ARDS)'li ve 20 sağlıklı kedi oluşturdu. Akut solunum sıkıntı sendromlu kedilerde akut başlangıçlı solunum güçlüğü (72 saat), taşipne ve dinlenme esnasında zor nefes alma, kosta abdominal ya da abdominal solunum tipi, oskultasyonda çıtırtı veya yaş raller belirlendi. Pnömonili kedilerin akciğerinin bazı bölgelerinden oskültasyonda ses alınımı (afoni) yeterince duyulamadı. Toraks radyografilerinde akciğer loplarında bilateral yaygın infiltrat oluşumu gözlemlendi.  Tüm kedilerden bir kez antikogulantlı ve antikoagulantsız kan örneği alındı. K3-EDTA'li kan örneğinden tam kan sayımı yapıldı. Heparinli kan örneklerinde kan gazı ölçümü yapıldı. Serumdan endotelin-1 (ET-1), Asimetrik dimetilarjinin (ADMA), sürfaktan-D (SP-D), sE-selektin, nitrik oksit (NO) büyüme farklılaşma faktör-15 (GDF-15) ve interlökin-6 (İL-6) düzeyleri ELİSA kiti ile ölçüldü. 
 ARDS'li 40 kedinin uygulanan tedavi ile 23'u iyileşirken, 17'si öldü. Kan gazı parametrelerinde istatistiki açıdan farklılık gözlenmedi. Akut solunum sıkıntı sendromlu kedilerin serum ET-1, SP-D, sE-selektin, İL-6 ve GDF-15 konsantrasyonlarında önemli artış belirlendi. Ayrıca ARDS'li kedilerin granülosit (Gra) ve monosit (Mon) sayısında anlamlı artış tespit edildi. 
Sonuç olarak ARDS'li akut akciğer ve endotel hasar biyobelirteçlerinden serum ET-1 İL-6, sE-selektin, SP-D ve GDF-15  konsantrasyonlarının önemli oranda arttığı belirlendi. Akut akciğer hasarının belirlenmesinde ET-1, sE-selektin, SP-D ve GDF-15 biyobelirteçlerin kullanılabilir ve güvenilir diagnostik değere sahip olduğu tespit edildi.
Anahtar kelimeler: Kedi, ARDS; epitel  hasar belirteç, endotel hasar biyobelirtec

Abstract:
The primary aim of the present project was to evaluate the utility of some lung-specific biomarkers of epithelial and endothelial damage for to determine the presence of lung injury in cats with acute respiratory disease. The secondary aim was to determine which of these biomarkers have reliable diagnostic significance in the diagnosis of the disease.
The material of this study consisted of 40 cats with acute respiratory distress syndrome (ARDS) and 20 healthy cats of different breeds and ages. In cats with acute respiratory distress syndrome (ARDS), acute onset of respiratory distress (72 hours), tachypnea and difficult breathing at rest, costal abdominal or abdominal respiratory type, crackling or wet rales on auscultation were determined. In cats with pneumonia, some areas of the lung could not be adequately sounded during auscultation. Thoracic radiographs showed bilateral diffuse infiltrate  in the lung lobes. Blood samples with and without anticoagulant were taken once from all cats. Complete blood count was performed from the blood sample with K-EDTA. Blood gas measurement was performed in heparinized blood samples. Endothelin-1 (ET-1), asymmetric dimethylarginine (ADMA), surfactant-D (SP-D), sE-selectin, nitric oxide (NO), growth differentiation factor-15 (GDF-15) and interleukin-6 (IL-6) levels were measured in serum by ELISA kit.
Of fourty cats with ARDS, 23 recovered and 17 died. No statistically significant difference was observed in blood gas parameters. There was a significant increase in serum ET-1, SP-D, sE-selectin, IL-6 and GDF-15 concentrations in cats with acute respiratory distress syndrome. There was also a significant increase in granulocyte (Gra) and monocyte (Mon) counts in cats with ARDS.
In conclusion, serum concentrations ET-1, IL-6, sE-selectin, SP-D and GDF-15, which are biomarkers of acute lung and endothelial injury, were significantly increased in ARDS patients. It was determined that ET-1, sE-selectin, SP-D and GDF-15 biomarkers have usable and reliable diagnostic value in the determination of acute lung injury.
Key words: Cat, ARDS; epithelia damage marker, endothelial damage marker