Z kuşağının sı̇yası̇ aday tercı̇hlerı̇nde polı̇tı̇k aı̇dı̇yet ve dı̇ndarlığın rolü: Mültecı̇lı̇k konusuna ı̇lı̇şkı̇n deneysel bı̇r çalışma
The role of political affiliation and religiosity in the political candidate preferences of generation Z: An experimental study regarding refugee subject
Yazar: SERKAN KIRIKÇI
Danışman: PROF. DR. ZEKİYE BERİL AKINCI VURAL
Ege Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Halkla İlişkiler ve Tanıtım Ana Bilim Dalı / Halkla İlişkiler ve Tanıtım Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Halkla İlişkiler = Public Relations ; İletişim Bilimleri = Communication Sciences
Dizin: Halkla ilişkiler = Public relations ; Siyasal iletişim = Political communication

Özet:
Bu doktora tezi, Z kuşağının siyasal aday tercihlerini incelemek amacıyla sosyal kimlik kuramı, özgünlük kuramı ve sosyal karşılaştırma kuramı çerçevesinde kapsamlı bir araştırma yürütmüştür. Z kuşağının, sosyal grupların ve bireylerin davranışlarını anlamada temel teşkil eden bu teorik yaklaşımlar doğrultusunda, dindarlık ve mültecilere yönelik söylemlerin siyasal aday tercihlerindeki rolü ele alınmıştır.
Çalışmanın başlangıcında, sosyal kimlik kuramının temel önermelerinden yola çıkarak, Z kuşağına mensup bireylerin, kendi gruplarının değerlerini temsil eden ve bu grubu güçlendiren adaylara oy verme eğiliminde oldukları varsayılmıştır. Özgünlük kuramı ise, bireylerin sahip oldukları özgün özelliklerin, sosyal gruplar içinde belirgin hale geldiğini ve karar süreçlerini etkilediğini öne sürmektedir. Bu bağlamda, Z kuşağında dindar olan bireylerin, dindar olmayanlara göre, siyasal aday tercihlerinin farklılık göstereceği düşünülmüştür. Sosyal karşılaştırma kuramı da bireylerin kendi sosyal grupları içindeki diğer bireylerle kendilerini karşılaştırarak, grup normlarına uygun davranışlar sergilediklerini savunmaktadır.
Araştırmanın kavramsal çerçevesi, Z kuşağının sosyal kimliği ve siyasal aday tercihlerini açıklamak adına siyasal katılım ve kimlik kavramlarıyla desteklenmiştir. Bu bağlamda, deneysel bir çalışma ile hipotezler test edilmiştir. Deney gruplarına, dindarlık, politik aidiyet ve mültecilere yönelik tutum ölçekleri uygulanmış, bu ölçeklerden elde edilen veriler doğrultusunda Z kuşağının mevcut durumları belirlenmiştir.
Bulgular, Z kuşağından katılımcıların %94'ten fazlasının mültecilere yönelik olumsuz bir tutuma sahip olduğunu göstermektedir. Ayrıca, katılımcıların dinin etkisini hissetme oranının düşük olduğu, katılımcıların %63'ünün dindarlık skorlarının düşük olduğu gözlemlenmiştir. Bu bulgular, literatürde Z kuşağının dindarlık oranlarındaki düşüş ve dini kurumlara güven oranlarının azalması ile uyumlu sonuçlar sunmaktadır.
Deneysel araştırmada katılımcılara dindarlık ve mültecilere yönelik söylem bakımından manipüle edilmiş siyasal iletişim afişleri gösterilmiş ve bu afişlere
verdikleri yanıtlar incelenmiştir. İlk hipotez, Z kuşağından seçmenlerin siyasal adayın dindarlık ve mültecilere yönelik söylemlerine göre oy verme niyetlerinin farklılık göstereceği yönündedir. Bulgular, Z kuşağının mültecilerin ülkeden gönderilmesini destekleyen adaylara oy verme olasılığının daha yüksek olduğunu göstermektedir. Dindar olmayan adaylara yönelik daha olumlu tutum sergileyen katılımcılar, dini söylemlerden ziyade mültecilere yönelik söylemlere daha fazla önem vermektedir.
İkinci hipotez, Z kuşağından seçmenlerin siyasal adaya yönelik tutumlarının, adayın dindarlık ve mültecilere yönelik söylemlerine göre farklılık göstereceğidir. Sonuçlar, mültecilerin ülkeden gitmesini destekleyen adaylara yönelik daha olumlu tutumların mevcut olduğunu ortaya koymaktadır. Üçüncü hipotez, siyasal adayla algılanan benzerliklerin, adayın dindarlık ve mültecilere yönelik söylemlerine göre farklılık göstereceği yönündedir. Bulgular, Z kuşağının mültecilerin ülkeden gönderilmesini destekleyen adaylarla daha fazla özdeşleştiğini göstermektedir.
Dördüncü hipotez, Z kuşağından seçmenlerin siyasal iletişim mesajının hedef kitlesi olma durumlarının, siyasal adayın dindarlık ve mültecilere yönelik söylemlerine göre farklılık göstereceğidir. Sonuçlar, Z kuşağının mültecilerin ülkeden gönderilmesini destekleyen adaylar tarafından gönderilen mesajların daha fazla hedefi olduklarını göstermektedir.
Bu çalışma, Z kuşağının siyasal aday tercihlerini anlamada dindarlık ve mültecilere yönelik söylemlerin etkili olduğunu göstermiştir. Bulgular, Z kuşağının genel olarak mültecilere olumsuz baktığını ve dindarlık seviyelerinin düşük olduğunu ortaya koymaktadır. Bu sonuçlar, Z kuşağının siyasal tercihlerinde mültecilere yönelik söylemlerin belirleyici olduğunu doğrulamakta ve dindar olmayan adaylara yönelme eğilimini pekiştirmektedir. Çalışma, Z kuşağının sosyal kimlik, özgünlük ve sosyal karşılaştırma kuramları çerçevesinde ele alındığında, siyasal aday tercihlerini anlamada önemli katkılar sunmaktadır.

Abstract:
This dissertation conducted a comprehensive research within the framework of social identity theory, authenticity theory and social comparison theory in order to examine the political candidate preferences of Generation Z. In line with these theoretical approaches, which constitute the basis for understanding the behavior of Generation Z, social groups and individuals, the role of religiosity and discourses on refugees in political candidate preferences is discussed.
At the beginning of the study, based on the basic premises of social identity theory, it was assumed that individuals belonging to Generation Z tend to vote for candidates who represent the values of their own group and strengthen this group. Authenticity theory, on the other hand, suggests that individuals' unique characteristics become prominent within social groups and affect their decision- making processes. In this context, it was thought that religious individuals in Generation Z would differ in their political candidate preferences compared to non-religious individuals. Social comparison theory argues that individuals exhibit behaviors in accordance with group norms by comparing themselves with other individuals in their social groups.
The conceptual framework of the research was supported by the concepts of political participation and identity in order to explain the social identity and political candidate preferences of Generation Z. In this context, hypotheses were tested with an experimental study. Religiosity, political affiliation and attitudes towards refugees scales were applied to the experimental groups, and the current situation of Generation Z was determined in line with the data obtained from these scales.
The findings show that more than 94% of Generation Z participants have a negative attitude towards refugees. In addition, it was observed that the rate of feeling the influence of religion was low and 63% of the participants had low religiosity scores. These findings are in line with the literature on the decline in the religiosity rates of Generation Z and the decrease in their trust in religious institutions.
In the experimental study, participants were shown political communication posters manipulated in terms of religiosity and discourse towards refugees and their responses to these posters were analyzed. The first hypothesis is that voting intentions of Generation Z voters will differ according to the political candidate's discourse on religiosity and refugees. The findings show that Generation Z is more likely to vote for candidates who support the expulsion of refugees from the country. Participants who have more positive attitudes towards non-religious candidates attach more importance to discourses on refugees rather than religious discourses.
The second hypothesis is that the attitudes of Generation Z voters towards a political candidate will differ according to the candidate's religiosity and discourse on refugees. The results reveal that there are more positive attitudes towards candidates who support the departure of refugees from the country. The third hypothesis is that perceived similarities with the political candidate will differ according to the candidate's religiosity and rhetoric towards refugees. The findings show that Generation Z identifies more with candidates who support the expulsion of refugees from the country.
The fourth hypothesis is that Generation Z voters' being the target audience of the political communication message will differ according to the political candidate's religiosity and rhetoric towards refugees. The results show that Generation Z voters are more targeted by messages sent by candidates who support the expulsion of refugees from the country.
This study has shown that religiosity and rhetoric towards refugees are effective in understanding Generation Z's political candidate preferences. The findings reveal that Generation Z generally have a negative view of refugees and have low levels of religiosity. These results confirm that discourses on refugees are determinant in Generation Z's political preferences and reinforce the tendency to turn towards non-religious candidates. The study makes important contributions to understanding Generation Z's political candidate preferences within the framework of social identity, authenticity and social comparison theories.