Depresyon hastalarında tekrarlayıcı transkranyal manyetik uyarım tedavisinin periferik beyin kaynaklı nörotrofik faktör ve glial hücre kaynaklı büyüme faktörü düzeylerine etkisi ve tedavi yanıtı ile ilişkisinin değerlendirilmesi
Effect of repetitive transcranial magnetic stimulation therapy on peripheral brain-derived neurotrophic factor  and glial cell-derived neurotrophic factor levels in depression patients and evaluation of the relationship with the treatment response
Yazar: DUDU DEMİRÖZ
Danışman: UZMAN İSMET ESRA ÇİÇEK
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Konya Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Psikiyatri Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Biliş = Cognition ; Bilişsel işlev = Cognitive function ; Depresif bozukluk = Depressive disorder ; Depresyon = Depression ; Sinir büyüme faktörleri = Nerve growth factors ; Tedavi = Treatment ; Transkraniyal manyetik uyarı = Transcranial magnetic stimulation

Özet:
Amaç: rTMU'nun nöroendokrinolojik süreçler, nörotransmitter sistemleri ve nörotrofik faktörler üzerinde bir etkiye sahip olduğuna dair hipotezler mevcuttur. Bu çalışmada rTMU tedavisinin BDNF ve GDNF düzeylerine etkisi ve bu değişimin klinik değişkenler ve bilişsel fonksiyonlarla ilişkisini değerlendirmeyi amaçladık.
Yöntem; Çalışma 1 Haziran 2019- 30 Kasım  2019 tarihleri arasında, Psikiyatri Kliniği'ne başvuran DSM-5 tanı kriterlerine göre Major Depresif Bozukluk (MDB) tanısı ile rTMU tedavisine yönlendirilen 33 hasta ve benzer sosyodemografik özelliklere sahip 33 sağlıklı gönüllü ile yapılmıştır. rTMU tedavisi öncesinde ve sonrasında serum BDNF ve GDNF düzeyleri ölçüldü. Ayrıca rTMU tedavisi öncesinde ve sonrasında hastalara Klinik Global İzlenim Ölçeği (KGI) ve Hamilton Depresyon Derecelendirme Ölçeği (HDDÖ) uygulandı. Kontrol grubunun da BDNF ve GDNF düzeyleri değerlendirilip, bilişsel testler ve klinik değerlendirme ölçekleri uygulandı.
Bulgular: rTMU tedavisi öncesinde serum BDNF ve GDNF düzeylerinin kontrol grubuna göre düşük olduğu tespit edildi. rTMU tedavisi sonrası serum BDNF ve GDNF düzeylerinde artış görüldü. rTMU tedavisi ile depresyon şiddetini gösteren klinik testlerde anlamlı azalma saptanmıştır. rTMU tedavi öncesinde hastalar tüm bilişsel testlerde kontrollere göre daha düşük performans gösterdi. rTMU tedavisi sonrası hastaların nörobilişsel performanslarında iyileşme gözlendi. Serum BDNF ve GDNF düzeyleri ile nörobilişsel testler arasındaki ilişki değerlendirildi. Serum GDNF düzeylerinin hastalarda İSÖT alt bölümlerinden sözel öğrenme, bozucu etki, gecikmiş hatırlama bölümleri ile pozitif yönlü ilişkisi saptanmıştır. rTMU tedavi sonrası serum BDNF ve GDNF düzeylerinin nörobilişsel test sonuçları ile anlamlı bir ilişkisi olmadığı görülmüştür. 
Sonuç: Çalışmamızda depresyon hastalarında rTMU tedavisi öncesi BDNF'nin sağlıklı kontrollere göre düşük olduğu, rTMU tedavisi ile BDNF ve GDNF'nin yükseldiği saptanmıştır. rTMU sonrası bilişsel işlevlerde iyileşme görülmüştür. Bu konuda daha geniş örneklemli, nörotrofik faktörleri etkileyebilecek değişkenlerin dışlandığı, sham kontrollü çalışmalara ihtiyaç vardır. 
Anahtar kelimeler: BDNF, Bilişsel işlevler, GDNF, Major depresyon, rTMU

Abstract:
Objectives: There are hypotheses that rTMS has an effect on neuroendocrinological processes, neurotransmitter systems and neurotrophic factors. In this study, we aimed to evaluate the effect of rTMS treatment on serum BDNF and GDNF levels and the relationship between this change and clinical variables and cognitive functions.
Methods: The study was conducted between June 1, 2019 and November 30, 2019, with 33 patients who were referred to the Psychiatry Clinic with the diagnosis criteria of Major Depressive Disorder (MDD) and 33 healthy volunteers with similar sociodemographic characteristics. Serum BDNF and GDNF levels were measured before and after rTMS treatment. In addition, Clinical Global Impression Scale (CGI) and Hamilton Depression Rating Scale (HAM-D) were administered to patients before and after rTMS. BDNF and GDNF levels of the control group were evaluated and cognitive tests and clinical evaluation scales were applied
Results: It was found that serum BDNF and GDNF levels were lower compared to the control group before rTMS treatment. Serum BDNF and GDNF levels increased after rTMS treatment. There was a significant decrease in clinical tests showing the severity of depression with rTMS treatment. Patients showed lower performance in all cognitive tests compared to the control group before rTMS treatment. Improvement in neurocognitive performance of patients was observed after rTMS treatment. The relationship between serum BDNF and GDNF levels and neurocognitive tests was evaluated. GDNF levels were found to be positively correlated with verbal learning, disruptive effects, and delayed recall sections from AVLT sub-sections in patients. It was observed that serum BDNF and GDNF levels did not significantly correlate with neurocognitive test results after rTMS treatment
Conclusion: In our study, it was found that BDNF was lower in depression patients before rTMS compared to healthy controls, BDNF and GDNF levels increased with rTMS treatment. Cognitive functions improved after rTMS. There is a need for sham-controlled studies with larger samples and excluding variables that may affect neurotrophic factors.
Keywords: BDNF, Cognitive functions, GDNF, Major depressive disoerder, rTMS.