Düzenli egzersiz yapan atlarda yulaf yerine kurutulmuş şeker pancarı posası kullanımı
Replacement of oats with dried sugar beet pulp in exercised horses
Yazar: EMEL GÜRBÜZ
Danışman: PROF.DR. BEHİÇ COŞKUN
Selçuk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hayvan Besleme ve Beslenme Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2005
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine

Özet:
6. ÖZET S.Ü. Sağlık Bilimleri Enstitüsü Hayvan Besleme ve Beslenme Hastalıkları Anabilim Dalı DOKTORA TEZİ/KONYA-2005 "Düzenli egzersiz yapan atlarda yulaf yerine kurutulmuş şeker pancarı posası kullanımı" Emel GÜRBÜZ Danışman Prof. Dr. Behiç COŞKUN Bu araştırma, at rasyonlarında yulaf yerine soya küspesi ve yağ ilave edilerek protein ve enerji yönünden desteklenmiş kurutulmuş melaslı şeker pancarı posası kullanılmasının egzersiz sırasındaki bazı kan parametreleri ve nabız sayılan üzerine etkisi ile rasyonun sindirilme dereceleri üzerine etkisini incelemek amacıyla yapılmıştır. Araştırma 4x4 latin kare metoduna göre yürütülmüştür. Denemenin her bir dönemi 21 günü adaptasyon, 4 günü kan alma ve 6 günü sindirim denemesi olmak üzere 31 gün, toplam 124 gün sürdürülmüştür. Denemede, enerji ve protein yönünden dengelenmiş olan 4 farklı konsantre yem; kontrol grubu, % 12.5 KMŞPP, % 25 KMŞPP ve % 37.5 KMŞPP ilave edilmiş grup olmak üzere atlara canlı ağırlığın % 1.2'si kadar verildi. Aynı şekilde kaba yem olarak kullanılan çayır kuru otu canlı ağırlığın % 1.2' si kadar verilerek, bir hayvana canlı ağırlığın % 2.4'ü kadar yem sağlandı. Atların canlı ağırlıkları arasında bireye bağlı ve döneme bağlı farklılıklar bulunurken rasyonun canlı ağırlıklar üzerinde etkisi bulunmamıştır. Su tüketimlerinde döneme bağlı farklılıklar şekillenirken kurutulmuş melaslı şeker pancarı posasının rasyona ilave edilmesi su tüketimlerini etkilememiştir. 64Egzersiz testi uygulanan atlardan alınan kan numunelerinde plazma laktik asit, glikoz, kolesterol ve trigliserid düzeyleri arasında rasyonlara bağlı olarak farklılık önemli çıkmamıştır (P>0.05). Egzersize bağlı olarak plazma laktik asit ve trigliserid düzeyleri artarken, plazma glikoz düzeyleri düşmüş, plazma kolesterol düzeyleri ise düzensiz bir seyir izlemiştir. Kurutulmuş melaslı şeker pancarı posası tüketen atlarda dışkı kura maddesi ve ADF'si düşmüştür. Dört farklı rasyonu tüketen atlarda, klasik ve indikatör metoduyla yapılan sindirim denemesinde rasyonlara göre besin maddelerinin sindirilme dereceleri arasında farklılık önemli bulunmamıştır (P>0.05). Nabız sayılan arasında rasyonlara göre farklılık önemli bulunmazken, dönemlere göre nabız sayılan incelendiğinde egzersiz sonrası 5 dk adeta yürüyüşten sonra ve egzersizden 45 dk sonrasındaki farklılık önemli bulunmuştur. Atlara göre nabız sayılan incelendiğinde ise 5 dk'lık tıns koşu sonrasındaki farklılık önemli bulunmuştur (PO.05, PO.01). Nabız sayılan egzersize bağlı olarak artmıştır. Düzenli egzersiz yaptınlan atlarda, yulaf içeren rasyonla karşılaştınldığında rasyona kurutulmuş melaslı şeker pancarı posasının ilave edilmesi performans kriteri olarak değerlendirilen laktik asit, glikoz, kolesterol ve trigliserid gibi bazı kan parametrelerini ve nabız sayılarını etkilememiş, bazı besin maddelerinin sindirilme dereceleri ve atların su tüketimleri üzerine olumlu veya olumsuz etkisi olmamıştır. Aynı zamanda kurutulmuş melaslı şeker pancarı posası tüketen grupların hiçbirinde sağlık problemi yaşanmamıştır. Bu çalışma sonuçlarına bakarak rasyonun enerjisi ve proteini ayarlandığı takdirde yulaf yerine kurutulmuş melaslı şeker pancarı posasının at beslemede rahatlıkla kullanılabileceği söylenebilir. 65

Abstract:
7.SUMMARY "Replacement of oats with dried sugar beet pulp in exercised horses" This research has been done in order to study the effects of molasses added to dried beet pulp (MSBP) supported by vegetable fat and soy bean meal instead of oat from the stand point of energy and protein on some blood parameters, heart rate and digestibility rate during the exercise. This research has been performed by using the 4x4 Latin Square method. The trail has been carried out in 124 days. Each period which is totally 31 days consists of 21 adaptation days, 4 blood sampling days and 6 digestion experiment days. In the trail, 4 different kinds of concentrated feed which is balanced within energy and protein were given to the control group, %12.5 MSBP added group, %25 MSBP added group and %37.5 MSBP added group. In the amount of %1.2 of the live body weight. In the same way grass hay which is used as forage was also given in the amount off % 1.2 of the live body weight. And by this way each horse was fed in the amount of %2.4 of it's body weight. Although there are differences according to the trail subject and period in the live body weight, no diet effect has been found in the live body weight. No differences has been found in the blood samples of the horses which are applied exercise test in the aspects of plasma lactic acid, glucose, cholesterol and triglyceride levels according to the diets. (P>0.05). Related with the exercise while the level of plasma lactic acid and triglyceride was increasing, the level of plasma glucose was decreasing and the level of plasma cholesterol follow irregular progress. The dry matter of the manure and ADF levels decresed in the horses which were fed by MSBP. 66No differences has been found in the digestion levels of the nutrient materials according to the diets in the digestion trails which were performed by classical and indicator method and performed in horses consuming four different diets. (P>0.05). While the differences of the heart rates according to the diets were not important, the differences of the heart rates after 5 minutes walking and 45 minutes exercise were found statistically important. When the heart rates of the horses were examined the difference in 5 minutes trout running has been found statistically important. (PO.05, PO.01). The heart rates increased acoording to the exercises. In the regular exercised horses, when MSBP addition to the diets is compared with oat including diets neither positive nor negative effects has been found in the level of some nutrient material digestibilty and water consumption and has not affected blood parameters such as lactic acid, glucose, cholesterol, triglycerid levels considered as a performance criteria and heart rates. At the same time in the groups which are consuming MSBP have not had health problem. According to the results of this research, if the energy and the protein of the diets is adjusted, MSBP can be used safely instead of oat in horse feeding. 67