Yenidoğanlarda ayak topuğundan kan alma işlemi sırasında kullanılan iki farklı lanset tipinin etkinliğinin karşılaştırılması
Comparison of the efficacy of two different types of lancets used in taking heel blood from neonates
Yazar: ŞADİYE DUR
Danışman: YRD. DOÇ. SERAP BALCI
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Ağrı = Pain ; Bebek-yenidoğmuş = Infant-newborn ; Bebekler = Infant ; Genetik = Genetics ; Kan = Blood ; Topuk = Heel

Özet:
Araştırma, yenidoğanlarda ayak topuğundan kan alma işlemi sırasında kullanılan iki farklı lanset tipinin etkinliğinin karşılaştırılması amacıyla deneysel olarak yapıldı. Veriler, Sağlık Bakanlığı'na bağlı eğitim ve araştırma hastanesinin Yenidoğan Yoğun Bakım Ünitesi'nde Kasım 2013- Ocak 2014 tarihleri arasında yatan ve vaka seçim kriterlerine uygun 70 yenidoğandan elde edildi. Veri toplamada, araştırmacı tarafından hazırlanan bilgi formu, gözlem formu ve Akdovan (1999) tarafından Türkçe'ye uyarlanan "Yenidoğan- Bebek Ağrı Ölçeği (Neonatal Infant Pain Scale NIPS)" kullanıldı. Veriler, ortalama, standart sapma, sayı ve yüzdelik dağılımlar alınarak tek yönlü varyans analizi, Mann Whitney U ve t testi ile değerlendirildi.
Otomatik lanset ve manuel lanset grupları karşılaştırıldığında; postnatal yaşın, doğum boyunun, doğum baş çevresinin, doğum şeklinin ve gestasyonel yaşın  birbirine benzer olduğu bulundu (p> ,05). Topuk kanı alma işleminde otomatik lanset kullanılan yenidoğanların ağrı puanlarının (İşlem sırası= 3,74 ± 1,44; İşlem sonrası= 0,80 ± 1,39 puan) manuel lansete göre (İşlem sırası= 5,74 ± 1,20; İşlem sonrası= 2,23 ± 1,55 puan)  daha az ve aralarındaki farkın ileri derecede anlamlı olduğu (p< ,01) saptandı. Otomatik lanset grubunun işlem sırası ve sonrası ağlama ve işlem süresinin manuel lansete göre daha kısa olduğu ve aralarındaki farkın ileri derecede anlamlı olduğu (p< ,01) belirlendi. 
Yenidoğanlarda topuktan kan alma işleminde kullanılan otomatik lanset, manuel lansete göre ağrının azaltılmasında, işlem süresi ve ağlama sürelerinin kısalmasında daha etkili bir yöntemdir.

Anahtar Kelimeler: Ağrı, Manuel Lanset, Otomatik Lanset, Topuk Kanı Alma, Yenidoğan

Abstract:
An experimental research was carried out to compare the efficacy of two different types of lancets used in taking heel blood from neonates. The data were obtained from 70 neonates satisfying the case selection criteria who stayed at the Newborn Intensive Care Unit of an education and research hospital affiliated with the Ministry of Health between November 2013 and January 2014.   In data collection, the information form and observation form prepared by the researcher and the Neonatal Infant Pain Scale (NIPS) adapted to Turkish by Akdovan (1999) were used.  The data were evaluated with one way analysis of variance, Mann Whitney U and t-test, taking mean, standard deviation, number and percentage distributions.   
When the automatic lancet and manual lancet groups were compared, it was found that postnatal age, length at birth, head size at birth, type of delivery and gestational age were similar (p>,05).  It was discovered that pain scores in neonates in whom automatic lancets were used to take heel blood (during procedure= 3,74± 1,44;  post-procedure =0,80 ± 1,39 points) were lower than that with the manual lancet (during procedure= 5,74 ± 1,20; post-procedure= 2,23 ± 1,55 points), and the difference was very significant (p<,01).   It was found that crying during and after the procedure and length of procedure was shorter in the automatic lancet group than in the manual lancet group, and the difference was very significant (p< ,01).   
The automatic lancet used in blood taking procedure in neonates is a much effective method than the manual lancet in reducing pain and shortening length of procedure and crying time.


Keywords: Pain, Manual Lancet, Automatic Lancet, Taking Heel Blood, Neonate