Edirne il merkezinde öğrenim gören lise öğrencilerinde yeme bağımlılığının değerlendirilmesi
Evaluation of food addiction among high school students in Edirne city center
Yazar: ESRA ŞENGÜZEL
Danışman: DOÇ. DR. SERDAR ÖZTORA
Trakya Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2017
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Bağımlılık = Dependency ; Beslenme = Nutrition ; Beslenme bozuklukları = Nutrition disorders ; Beslenme incelemeleri = Nutrition surveys ; Beslenme ve yeme bozuklukları = Feeding and eating disorders ; Edirne = Edirne ; Ergenler = Adolescents ; Lise öğrencileri = High schools students ; Obezite = Obesity

Özet:
Yeme bağımlılığı literatürde son yıllarda üzerinde durulan ve aydınlatılmaya çalışılan, obezite, yeme bozuklukları ve bağımlılık bozuklukları ile ilişkili bir davranışsal bağımlılık olabileceği düşünülen bir kavramdır. Adolesan dönemin hem obezite hem de yeme bozuklukları ve bağımlılık davranışları için risk taşıdığı bilinmektedir. Bu doğrultuda çalışmamızın amacı; yeme bağımlılığı için riskli bir grup olabilecek lise öğrencilerinde yeme bağımlılığının araştırılmasıdır.
Çalışmamızın evrenini Edirne il merkezinde bulunan 24 lisede öğrenim görmekte olan 7805 öğrenci oluşturmaktadır. Çalışmamız için yapılan minimum örneklem hesaplamasında %1 fark %95 güvenilirlikle anlamlı bulmak için en az 167 öğrencinin çalışmaya alınması gerektiği bulundu. Çalışmaya katılmayı kabul eden ve ebeveyn onamı bulunan 1425 öğrenci çalışmaya dahil edilerek evrenin %18,3'üne ulaşıldı. Katılımcılara 49 sorudan oluşan bir anketle birlikte yeme bağımlılığını değerlendirmek üzere Yale Yeme Bağımlılığı Ölçeği'nin DSM-V'e göre yeniden düzenlenen ikinci versiyonu uygulandı. Ayrıca araştırmacı tarafından katılımcıların boy ve kiloları ölçülerek kaydedildi. İstatistiksel yöntem olarak tanımlayıcı istatistikler, Mann-Whitney U, Kruskall–Wallis H ve Ki-kare analiz testleri kullanıldı.
	Çalışmamızda katılımcıların %11,2'sinde yeme bağımlılığı saptandı. Bu oranın yeme bağımlılığı şiddet kategorilerine dağılımı; %2,7 hafif, %2,2 orta derecede, %6,3 ağır yeme bağımlılığı şeklindeydi. Katılımcılarımızın yeme bağımlılığı semptom skoru ortalaması ise 2,26 idi. Kız öğrencilerde, obezlerde, herhangi bir şekilde kilo verme çabası içinde olanlarda, ailesinde/evinde fazla kilolu/obez kişiler bulunanlarda, sosyal medyaya fazla vakit ayıranlarda ve yeme ile ilgili herhangi bir sorunu olduğunu düşünen katılımcı grubunda daha yüksek yeme bağımlılığı oranları ve yeme bağımlılığıyla istatistiksel anlamlı ilişki saptandı. Ayrıca emosyonel yemenin yeme bağımlılığına etki edebileceği sonucuna ulaşıldı.
Ülkemizde Yale Yeme Bağımlılığı Ölçeği'nin ikinci versiyonu ile yürütülen ilk örnek olan çalışmamızda literatüre katkı sağlayacak sonuçlara ulaşılmıştır. Hakkında daha pek çok araştırma yapılmasına ihtiyaç duyulan yeme bağımlılığı için çalışmamızın gelecekteki çalışmalara yol gösterici olacağı düşünülmektedir. Beslenmenin yaşamın erken döneminde değerlendirilmesi ve gerekli önlemlerin alınmasının önemi, çalışmamızda ortaya konan verilerle pekişmektedir. Birinci basamak yaklaşımında, özellikle adolesan değerlendirmesinde çalışmamızın da gösterdiği veriler ışığında hareket etmek, beslenme ve ilişkili faktörleri sorgulamak, obezite riskini öngörmek, olası yeme bağımlılığı belirtilerini saptayabilmek önem arz etmektedir.

Abstract:
Food addiction is a term which has recently gained increasing attention and is thought to be a behavioral addiction related to obesity, eating disorders and addictive disorders. It is known that adolescents are at increased risk of developing obesity alongside eating disorders and addictive behaviors. In this direction, the purpose of our study is to investigate food addiction in high school students who are at high risk. 
The universe of our study is composed of 7805 students studying in 24 different high schools in Edirne city center. The minimum sample size for our study was found to be 167 students with 95% confidence interval and significance level of 0.01. A total of 1425 students who agreed to participate and had parental consent were included in the study to reach 18.3% of the universe. A questionnaire consisting of 49 questions and Yale Food Addiction Scale Version 2.0 which is revised based on DSM-5 were applied to assess food addiction. In addition, height and weight of the participants were measured and recorded by the researcher. Descriptive statistics, Mann-Whitney U, Kruskal-Wallis H and Chi-square analysis tests were used as statistical methods.
In our study, 11.2% of participants were found to have food addiction. Severity ratio of food addiction was 2.7% mild, 2.2% moderate and 6.3% severe. The mean food addiction symptom score was found to be 2.26. Statistically significant increased risk was observed in rates of food addiction among participants who are female, obese, in effort of losing weight in any way, who share living environment with overweight/obese people or family members,  who spend a lot of time on social media and who think there is a problem with their eating habits. It is also concluded that emotional eating might affect food addiction.
Our study achieved results that will contribute to the literature as the first study carried out with the Yale Food Addiction Scale Version 2.0 in our country. More studies should be conducted to shed a light on the subject and our study can serve as a guide to future studies in food addiction. The importance of assessing nutrition in early stages of life and taking necessary precautions is reinforced with our study results. In the primary care approach, especially in the evaluation of adolescents, questioning nutrition and related factors, anticipating the risk of obesity and identifying the symptoms of a possible food addiction should be important aspects to remember as a conclusion of our study.