Isırgan otundaki (Urtica dioica) bazı fenolik bileşiklerin incelenmesi
Research on some phenolic components of nettle (Urtica dioica)
Yazar: BUKET YALÇIN
Danışman: PROF. DR. SEMİH ÖTLEŞ
Ege Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Gıda Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Gıda Mühendisliği = Food Engineering

Özet:
Bu tezde ısırgan otu (Urtica dioica) yetişen bölgelerden çeşitli örnekler alınarak fenolik bileşik içerikleri ve bu içeriklerdeki farklılıklar incelenerek kıyaslamaları yapılmıştır. Isırgan otu özellikle kıyı kesimlerde yetişmektedir. Bu özellik dikkate alınarak ülkemizin kıyı kesimlerinden (Akdeniz, Ege, Karadeniz ve Marmara Bölgeleri) ısırgan otu örnekleri toplanmıştır.Sağlık üzerinde olumlu etkileri olan bitkisel kaynaklı biyolojik olarak aktif bileşiklere fenolik bileşikler denilmektedir. Fenolik bileşiklerin koroner kalp hastalığı, yüksek kan basıncı, diyabet, kanser, enflamatuar, viral ve parazitik hastalıklar, psikotik bozukluklardaki yararlı etkilerini araştıran bilimsel çalışmaların sayısı hızla artmaktadır.Isırgan otu, ılıman bölgelerde, duvar diplerinde, harabelikler ve otluk alanlarda, kültür bitkileri arasında, su ve yol kenarında yetişir. Azotça zengin, verimli topraklarda bol miktarda bulunmaktadır. Bitki besin maddelerince zengin, aydınlık yerleri, sıcak ve ılıman iklimi sevmektedir. Dünyanın her yerinde yaygın bir dağılıma sahiptir. Türkiye'de de çeşitli bölgelerde yetişmektedir.Toplanan ısırgan otu örneklerin fenolik yapıları, toplam fenol içerikleri ve antioksidan aktiviteleri incelenmiştir. Kök, gövde ve yaprak kısımları olarak ayrılan ısırgan otları, bu bölümler arasındaki fenolik içerik ve miktar farkları belirlenebilmesi amacıyla ayrı ayrı analiz edilmiştir.Isırgan otu (kök, gövde ve yaprak) örnekleri fenolik yapıları kantitatif ve kalitatif olarak Yüksek Basınç Sıvı Kromatografisi- Diyot Dizinli Dedektörü (HPLC-DAD) ile analiz edilmiştir. Toplam fenol içerikleri Folin-Ciocalteu tayin metodu ile belirlenirken, antioksidan aktiviteleri ise bitkisel örneklerde yaygın olarak kullanılan ve tek elektron transfer (SET) prensibine dayanan DPPH (2,2-difenil-1-pikrilhidrazil) yöntemi ile belirlenmiştir.

Abstract:
In this thesis types of nettles (Urtica dioica) are collected from different region to analyses of phenolic compounds and the difference of them. Nettles are specially grown in the coastal part. According to this kind of properties, nettle samples are collected from coastal part of (Mediterranean, Aegean, Black sea and Marmara) Turkey.Phenolic compounds could be defined as biologically active, herbal and have positive effects on health. The scientific researches are increased about the positive effect of phenolic compounds into coronary heart disease, high blood pressure, diabetes, cancer, inflammative, viral and parasitic disease, psychotic disorders.Nettles are grown in mild climate areas, bottom of barriers, ruins and grassy places, between cultivated plants, street and water runnels. It could be found in nitrogen riched and fertilized soils. This plant prefers nutrient riched and lighted places, hot and mild climate. It has broad distribution of the world. It is also grown in the different region of Turkey.Phenolic profile, total phenol compounds and antioxidant activities of nettle samples are analysed. Nettles are separated to the part of root, stalk and leaves. Then these part of nettle are analysed to understand the difference of phenolic compounds and amount of them.Nettle (root, stalk and leaves) samples were analysed by using High-Performance Liquid Chromatography with Diode-Array Detection (HPLC-DAD) to qualitative and quantitative determination of the phenolic compounds. Total phennolic components were measured by using Folin-Ciocalteu method. The antioxidant activity was measured by using DPPH (2,2-diphenyl-1-picrylhydrazyl) which is generally used for herbal samples and based on single electron transfer (SET).