Sürdürülebilir turizm: Trabzon destinasyonunda Arap turizmi ve sürdürülebilirlik
Sustainable tourism: Arab tourism in Trabzon and sustainability
Yazar: YUNUS EMRE GENÇ
Danışman: PROF. DR. MURAT KAYALAR
İzmir Katip Çelebi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Turizm = Tourism ; İşletme = Business Administration
Dizin: Arap devletleri = Arabian countries ; Araplar = Arabs ; Destinasyon = Destination ; Sürdürülebilir turizm = Sustainable tourism ; Sürdürülebilirlik = Sustainability ; Trabzon = Trabzon

Özet:
Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirliklerinin ardından Katar ve Kuveyt'ten özellikle doğal güzellikleri ve ılıman iklimiyle tanınan İsviçre'de yoğunlaşan Arap turizmi, son yıllarda Türkiye'de, özellikle İstanbul, Sapanca ve Doğu Karadeniz Bölgesi'nde her geçen gün önemini artırmaktadır. Doktora tezi olarak hazırlanan bu çalışmada, 1970'li yıllardan bugüne bütün dünyada uygulanmakta olan sürdürülebilir turizm bütün yönleriyle ele alınmış ve Covid-19 salgınının neden olduğu zorunluluklarla sadece e-anket yöntemi kullanılıp, Trabzon destinasyonunda Arap turizmi ve sürdürülebilirliğine ilişkin araştırmalar yapılmıştır. Bu amaçla önce özgün bir ölçek geliştirilmiştir. Ardından, bu ölçekle Trabzon'u ziyaret etmiş ve/veya ziyaret etmek isteyen 162 katılımcıya, Trabzon'da satılan turistik ürün ve hizmetlerden algılanan memnuniyet düzeyini, Trabzon'u ziyaret etmek istemelerine sebep olan unsurları ve ziyaret öncesinde, sırasında ve sonrasında kendilerinde oluşan Trabzon destinasyon imajında yer alan unsurları belirtmeleri istenmiştir. Ziyaret etmek isteme nedenleri olarak alınan yanıtların oransal değişimi şöyledir: % 13,3 ile doğa, % 10,11 ile dinlenme ve % 9,43 ile fizyolojik ve psikolojik rahatlama görülmektedir. Bunu takip eden sebepler sırasıyla, % 8,1 ile helal yemek, % 8 ile tarihi ve kültür mekânları, % 7,84 ile deniz, % 7,04 ile eğlence, % 6,93 ile sürekli yaşanılan yerden kısa süreliğine ayrılmak, % 6,6 ile din, % 6,25 ile kültür, % 5,6 ile farklı kültürlerden insanlarla tanışmak, % 5,34 ile heyecan, % 4,2 ile macera ve % 1,4 ile spor. Destinasyon imajı olarak 7 unsur belirlenmiş olup, bunlar % 22'lik oranla "Doğa-Tarih-Kültür", % 16'lık oranla "Deniz-Orman-Yağmur" ve % 12,3 ile "Mavi-Yeşil" ve % 9,02 ile "Dindar"lıktır. Katılımcılar Trabzon'da sürdürülebilir Arap turizmi bağlamında "Olanaklar", "Çekicilikler" ve "İstikrar" faktör gruplarına göre sosyo-demografik özellikler açısından değişiklikler göstermektedir.

Abstract:
In recent years, Arab tourism, which has been concentrated in Switzerland, which is known for its natural beauties and mild climate, from Qatar and Kuwait after Saudi Arabia and the United Arab Emirates, has been increasing its importance in Turkey, especially in Istanbul, Sapanca and the Eastern Black Sea Region. In this study, which was prepared as a doctoral thesis, sustainable tourism, which has been applied all over the world since the 1970s, has been discussed in all its aspects, and only e-survey method has been used due to the obligations caused by the Covid-19 epidemic, and researches on Arab tourism and sustainability in Trabzon destination have been carried out. For this purpose, a unique scale for this study, was developed first. Then, with this scale, 162 participants who visited and/or wanted to visit Trabzon were asked about the perceived satisfaction level from the touristic products and services sold in Trabzon, the factors that caused them to want to visit Trabzon, and the Trabzon destination formed in them before, during and after the visit. They were asked to indicate the elements in their image. The proportional change of the answers received as the reasons for wanting to visit is as follows: Nature with 13.3%, resting with 10.11% and physiological and psychological relaxation with 9.43%. The following reasons are, respectively, halal food with 8.1%, historical and cultural places with 8%, sea with 7.84%, entertainment with 7.04%, leaving the place where one lives constantly for a short time, religion with 6.6%, culture with 6.25%, Meeting people from different cultures with 5.6%, excitement with 5.34%, adventure with 4.2% and sports with 1.4%. 7 elements were determined as the destination image, these are "Nature-History-Culture" with 22%, "Sea-Forest-Rain" with 16%, "Blue-Green" with 12.63% and "Religious" with 9.02%. is the liking. In Trabzon, the participants will receive promotions and advertisements in the context of sustainable Arab tourism.
Participants show changes in terms of socio-demographic characteristics according to the "Possibilities", "Attractions" and "Stability" factor groups in the context of sustainable Arab tourism in Trabzon.