Bakteriyel selüloz üretimi ve enzim tutuklanmasında kullanılması
Bacterial cellulose production and its use for enzyme immobilization
Yazar: FEVZİYE ÜNLÜ
Danışman: PROF. DR. ÖZFER YEŞİLADA
İnönü Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı / Biyoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Biyoloji = Biology

Özet:
Bakteriyel selüloz (BS) bazı bakteriler tarafından sentezlenen bir eksopolisakkarittir. BS selüloz yüksek saflık, yüksek su tutma kapasitesi, mekanik dayanıklılık, geniş yüzey alanı gibi üstün özellikleriyle oldukça dikkat çekici bir biyopolimerdir. Bu polimer pek çok uygulamada kullanılabilmektedir. Üretimi ve uygulamaları üzerine pek çok çalışma vardır. BS'nin mikroorganizma ve enzim tutuklanmasında tutuklama ajanı olarak kullanımına yönelik çalışmalar da vardır.
Bu çalışmada, iyi bir BS üreticisi olan Gluconacetobacter xylinus NRRL B-759 (Komagataeibacter xylinus) kullanılmıştır. Çalışmada öncelikle bu bakterinin dut posası atığı özütü besiyerinde BS üretim potansiyeli araştırılmıştır. Bu amaçla inkübasyon süresi, sıcaklık ve pH'nın BS üretimi üzerine etkisi test edilmiştir. Daha sonra elde edilen BS'nin karakterizasyonu yapılmıştır.
Enzimleri tutuklamak için çeşitli matriksler (destek materyalleri) kullanılmaktadır. BS çevre dostu bir polimerdir ve enzim tutuklama matriksi olarak çevre dostu materyallerin kullanımı önemlidir. Bu nedenle, BS'nin enzim tutuklama matriksi olarak kullanılabilirliğini test etmek için Trametes trogii ATCC 200800 ile tekrarlı-kesikli koşullarda üretilmiş lakkaz enzimi (pek çok uygulamada kullanılabilen bir enzim) BS üzerine tutuklanmış ve tutuklanmış enzimin optimum sıcaklık ve pH'sı saptanmıştır. Daha sonra da, tutuklanmış enzimin çevre kirliliği oluşturan boyar maddelerin renk gideriminde tekrarlı olarak kullanılabilirliği araştırılmıştır.
Sonuçlar dut posası atığı besiyerinin BS üretiminde kullanılabilecek iyi bir doğal besiyeri olabileceğini, bu ortamda üretilen BS'nin lakkaz enzimini tutuklamak için kullanılabileceğini ve tutuklanmış enzimin tekstil boyalarının renginin gideriminde tekrarlı olarak uygulanabileceğini göstermiştir.
Anahtar Kelimler: Bakteri selülozu, Boyar madde renk giderimi, Dut posası atığı özütü, Lakkaz, Tutuklama

Abstract:
Bacterial cellulose (BC) is an exopolysaccharide synthesized by some bacteria. It is a remarkable biopolymer with its superior properties such as high purity, high water retention capacity, mechanical strength and large surface area. This polymer can be used in many applications and there are many studies on production of BC and its applications.
In this study, Gluconacetobacter xylinus NRRL B-759 (Komagataeibacter xylinus), which is a good BC producer, was used. In the study, firstly, the BC production potential of this bacterium in the mulberry pomace waste extract medium was investigated. For this purpose, the effects of incubation time, temperature and pH on BC production were tested. Then, the obtained BC was characterized.
Various enzyme immobilization matrices (support materials) are used for the immobilization of enzymes. BC is an environmentally friendly polymer and the use of environmentally friendly materials as enzyme immobilization matrix is important.
Therefore, to test the usability of BC as an enzyme immobilization matrix, laccase enzyme (an enzyme that can be used in many applications) produced under repeated-batch conditions with Trametes trogiiATCC 200800 was immobilized on BC and the optimum temperature and pH of the immobilized enzyme were determined. Then, the repeated use of the immobilized enzyme in the decolorization of dyes that cause environmental pollution was investigated.
The results showed that mulberry pomace waste extract medium can be a good natural medium that can be used in BC production, BC produced in this medium can be used to immobilize laccase enzyme, and the immobilized enzyme can be applied repeatedly in textile dye decolorization.
Keywords: Bacterial cellulose, Dye decolorization, Immobilization, Laccase, Mulberry pomace waste extract