Anadolu seramiğinde kuş ögeleri
Bird patterns in anatolian ceramics
Yazar: ŞERİF GÜNYAR
Danışman: PROF.DR. ZEHRA ÇOBANLI
Anadolu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Seramik Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts

Özet:
Tarih sahnesi boyunca olagan üstü bir yaratık olarak algılanan kus figürü, ilkeltoplumların sembol ve degerlendirmelerinde, tanrısallık ve bagımsızlık kavramlarında,kutsal dogurganlık ve ruhun sembolü olarak algılanmıs ve totemlestirilmistir. Kusfigürü, gökyüzünü temsil eden, gelecekten haber getiren, ölen ruhları öte dünyayagötüren ve yeniden canlı olarak gökten asagı indiren, gökle yer arasında aracılık yapankutsal bir hayvan olarak kabul edilmistir.Anadolu sembolizminde ise; kus figürünün ayrıcalıklı bir yeri vardır. Bazensevgi ve sevgiliyi bazen de ölen kisinin ruhunu temsil eder. Kuvvet ve gücün sembolüolarak, gelecekten haber getiren ve ruhları öbür dünyaya götüren kutsal bir hayvanolarak algılanmıs ve ilk kez Anadolu yerlesim yerlerinden biri olan Çatalhöyükfresklerinde kullanılmıstır. Daha sonra da mühürlerde, seramik formlarda ve seramikçanak-çömlek bezemelerinde betimlenmistir. Anadolu Selçuklu sanatında ve Osmanlısanatının çinilerinde ve seramiklerinde bolca kullanılmıstır. Çagdas seramik sanatındaise, kus figürü, birçok sanatçının kullanmaktan haz aldıgı bir hayvan olarakçalısmalarda betimlenmistir.Bu çalısma dört bölümden olusmaktadır. Birinci bölümde; Anadolu Seramigindekus figürünün anlamı, kinci bölümde; Tarih öncesi dönemlerde kus figürününbetimlenmesi, Üçüncü bölümde; Seramik Teknikleri, Anadolu Selçukluları ve Osmanlıdönemi seramik sanatında kus figürü kullanımı, Dördüncü bölümde ise; SeramikSanatına genel bir bakıs ve Kus figürü kullanan bazı seramik sanatçıları incelenmistir

Abstract:
The bird figure, which has been considered as an extraordinary creature throughout thescene of history, was seen as the symbol of divine fertility and spirit and was totemisedin symbols and evaluations, concepts of divinity and freedom of primitive civilizations.The bird figure was considered as a divine animal which represents heaven, bringsinformation from the future, takes spirits of dead people to the other world, and againbrings them down from heaven, and mediates between the earth and heaven.In Anatolian symbolism, on the other hand, the bird figure has an exceptionalplace. It sometimes stands for love and the beloved, and other times it represents thespirit of a dead person. It was considered as a divine animal which, as the symbol ofpower and strength, brings information from the future and takes the spirits to the otherworld, and it was first used on frescos in Çatalhöyük, which is a settlement in Anatolia.Later it was portrayed on ceramic forms and pottery decorations. It was usedextensively in Anatolian Seljukian art and tiles and ceramics of Ottoman art. And inmodern ceramic art, the bird figure has been portrayed on works of arts as an animalwhich is a pleasure to use to many artists.This work consists of four chapters. The First Chapter discusses the meaning of the birdfigure in Anatolian Ceramics; the Second Chapter discusses the portrayal of the birdfigure in Prehistorical periods, the Third Chapter discusses Ceramic Techniques, use ofthe bird figure in Anatolian Seljukians and ceramic art of the Ottoman period, and theFourth Chapter presents an overview of the Ceramic Art and some ceramic artists whouse the bird figure.