Hayat bilgisi ders kitaplarında yer alan ölçme ve değerlendirme araçlarının incelenmesi
Investigation of the measurement and evaluation tools in life science lesson books
Yazar: MELTEM CEVAHİR BATMAZ
Danışman: PROF. DR. HAKAN DÜNDAR
Kırıkkale Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İlköğretim Sınıf Öğretmenliği Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Ders kitapları = Textbooks ; Eğitim araçları = Educational tools ; Hayat bilgisi = Life science ; Hayat bilgisi dersi = Life science lesson ; Kitaplar = Books ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation ; Ölçme-değerlendirme araçları = Measurement-evaluation tools

Özet:
Bu çalışma, Hayat Bilgisi 2 ve 3. sınıf ders kitaplarında yer alan ölçme ve değerlendirme araçlarının incelenmesi amacıyla yapılmıştır. Araştırmada tarama modellerinden doküman incelemesi kullanılmıştır. Çalışmanın verileri geliştirilen formlarla birlikte MEB Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığınca 2020-2021 Eğitim-Öğretim yılında ders kitabı olarak okutulan ilkokul Hayat Bilgisi 2 ve 3. sınıf ders kitaplarından ve Hayat Bilgisi Dersi Öğretim Programından (İlkokul 1, 2 ve 3. Sınıflar)  elde edilmiştir. Elde edilen verilerin analizinde betimsel ve içerik analizi kullanılmıştır. Çalışma sonucunda, Hayat Bilgisi 2 ve 3. sınıf ders kitaplarında en fazla açık uçlu (uzun cevaplı) ölçme ve değerlendirme aracına yer verildiği bulunmuştur. Hayat Bilgisi 2. sınıf ders kitabında ölçme ve değerlendirme araçlarına en fazla 1. ünitede, en az ise 2. ünitede yer verilirken Hayat Bilgisi 3. sınıf ders kitabında ise en fazla 1. ünitede, en az ise 3. ünitede yer verildiği sonucuna ulaşılmıştır. Hayat Bilgisi 2 ve 3. sınıf ders kitaplarında dersin tüm kazanımlarına yönelik ölçme ve değerlendirme araçlarına yer verildiği sonucuna ulaşılmıştır. Hayat Bilgisi 2. sınıf ders kitabında yer alan 50 kazanımdan 35'inin kitapta yer alan ölçme ve değerlendirme araçlarıyla desteklendiği, yedisinin kısmen desteklendiği, sekizinin ise desteklenmediği sonucuna ulaşılmıştır. Hayat Bilgisi 3. sınıf dersinin 45 kazanımından 37'sinin kitapta yer alan ölçme ve değerlendirme araçlarıyla desteklendiği, üçünün kısmen desteklendiği, beşinin ise desteklenmediği bulunmuştur. Hayat Bilgisi 2 ve 3. sınıf ders kitabında en fazla bilişsel alana yönelik ölçme ve değerlendirme araçlarının olduğu bulunmuştur. Ayrıca Hayat Bilgisi 2. sınıf ders kitabında yer alan ölçme ve değerlendirme araçlarının Yenilenmiş Bloom Taksonomi basamaklarından en fazla hatırlama, en az üretme/yaratma; 3. sınıf ders kitabında ise en fazla hatırlama, en az değerlendirme basamağına yönelik olduğu görülmüştür.

Abstract:
This study was carried out to examine the measurement and evaluation tools in the 2nd and 3rd grade Life Science textbooks. Document analysis, one of the scanning models, was used in the research. The data of the study, together with the developed forms, were obtained from the 2nd and 3rd grade Life Science textbooks and the Life Science Curriculum (Primary School 1st, 2nd and 3rd Grades) taught as textbooks in the 2020-2021 academic year by the Ministry of Education Board of Education and Discipline. has been done. Descriptive and content analysis were used in the analysis of the data obtained. As a result of the study, it was found that the most open-ended (long-answer) measurement and evaluation tools were included in the 2nd and 3rd grade Life Science textbooks. It has been concluded that while measurement and evaluation tools are included in the 1st unit at most and in the 2nd unit at least in the 2nd grade Life Science textbook, in the 3rd grade Life Science textbook, they are included in the 1st unit at most and at least in the 3rd unit. It has been concluded that measurement and evaluation tools for all achievements of the course are included in the 2nd and 3rd grade Life Science textbooks. It was concluded that 35 of the 50 acquisitions in the Life Science 2nd grade textbook were supported by the measurement and evaluation tools in the book, seven of them were partially supported, and eight of them were not. It was found that 37 of the 45 acquisitions of the 3rd grade Life Science course were supported by the measurement and evaluation tools in the book, three of them were partially supported, and five of them were not. It was found that the measurement and evaluation tools for the cognitive domain were mostly used in the 2nd and 3rd grade Life Science textbooks. In addition, from the Revised Bloom Taxonomy steps of the measurement and evaluation tools in the Life Science 2nd grade textbook, remembering the most, producing/creating the least; In the 3rd grade textbook, it was seen that it was mostly for remembering and least for evaluation.