Türkiye belediyecilik uygulamasının gelişimi, hukuki yapılanması ve samsun örneği
The  development of Turkey municipality administration,its legal structure and Samsun as an example of it
Yazar: PINAR AKIN
Danışman: PROF. DR. EYYUP GÜNAY İSBİR
İstanbul Aydın Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı / Kamu Hukuku Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Hukuk = Law ; Kamu Yönetimi = Public Administration
Dizin: Belediye hizmetleri = Municipal services ; Belediyeler = Municipalities ; Büyükşehir belediyeleri = Metropolitan municipality ; Hukuki yapı = Judical structure ; Kamu Hukuku = Public Law ; Türkiye = Turkey ; Yerel yönetimler = Local administrations ; Örgütsel yapılanma = Organizational structuring

Özet:
Anayasada Türk İdare Teşkilatlanması merkezden yönetim ve yerinden yönetim ilkesine göre gerçekleşmektedir Bunların kuruluş, görev ve esasları kanunla belirlenmektedir. Bu birimlerden biri olan Belediyeler ve Büyükşehir belediyesinin yapısal olarak ele almaktayım, hem belediyelerin hem de büyükşehir belediyeleri tarihsel süreç içerinde nasıl oluşturulduğu, belediye ve büyükşehir belediyesi arasındaki farklılıkları, sınırları, görev ve yetkilerini işleyişi, hukuki, mali yapısını, yönetim birimleri, organları, sınırları, bütçesi vb. özellerini ele almaktadır. Tezin birinci bölümünde amacını, önemini, yöntem ve sınırlılıklarını ele aldım. Belediyeler ve Büyükşehir Belediyelerin ülkenin genel yapısı için ne anlam ifade ettiği bu bölümde anlaşılmaktadır. 
İkinci bölümde Belediye ve Büyükşehir Belediyelerinin tarihi süreç içerisindeki gelişimi ele aldım. Belediye Osmanlı devletindeki kadılık sistemine kadar dayandırılmıştır. Avrupa devletlerle ticari, siyasi ilişkiler ve yurt dışına çıkan elçilerin beledi yönetim sistemi görmeleri ve bunu Osmanlıda uygulamaları ile başlamıştır. Osmanlı devletinde şehremaneti ile başlayan belediye yapısı kurulmaya başlayarak, Cumhuriyet dönemine kadar devam etmiştir. Cumhuriyetin ilk yıllarında ülkenin içinde bulunduğu durum ve sorunların olması belediye hizmetlerin uygulanması ve geliştirilmesi ilk aşamada ikinci plana atılmıştır. Osmanlı yapısı belediye teşkilatlanması devam etmiştir.1930 yıllardan sonra belediye kanunları çıkarılmaya başlanması ve belediye reformlarının uygulamaya başlamasıyla yeniden bir düzenleme içerisine girilmiştir.
Üçüncü bölümde ise, Belediye ve Büyükşehir Belediyelerinin yönetimine kuruluşuna genel bir bakış açısı yapıldıktan sonra, sınırlar hukuki yapısı, görev-yetki ve sorumlukları, belediye ve büyükşehir belediyesi organları, bütçesi, gelir ve giderleri ele alınmıştır. Türkiye'de bazı mahalli müşterek nitelikli sorunların olması ve göçlerin fazlaca artması sebebi ile belediyelerin ulaşım, alt yapı, imar, bütçe gibi birçok konuya yetersiz kalması sonucu büyükşehir belediyeleri oluşturulmuştur.2000'li yıllardan itibari ile 16 büyükşehir belediyesi oluşturulmuştur.2014 seçimleri ile ise 13 Büyükşehir eklenmiştir. Türkiye'de belediyeler mali yönetim, insan kaynakları, hizmet sunulması bakımından büyükşehir belediye yapısı oluşuncaya kadar koordineli bir şekilde işleyişini sürmüştür. Belediyeler ve büyükşehir belediyeleri yapısal olarak farklılar oluşturmuş olsa bile yönetim birimlerinin oluşumu yapısı kuruluş şekli birbirine benzerlik gösterdiğini görmekteyiz. Büyükşehirlerin oluşması kentleşmeyle orantılı şekilde gelişmiştir. Şehirlerin giderek kalabalık hale gelmesi eğitim, ekonomik, sağlık, ulaşım gibi faktörlerin yetersizliği Belediyelerin Büyükşehir Belediyesine dönüşmesinin sebeplerinden biri olmuştur. 
Ülkemizdeki anayasal çerçevede kabul edilen yerel yönetim birimleri İl Özel İdareleri, Belediyeler ve Köylerdir oluşmaktadır. Anayasal düzenlemeler çerçevesince 1984 yılında getirilen yeni düzenlemeyle belediye yönetim sistemi değiştirilmiş ve belli merkezlerde Büyükşehir Belediyeleri oluşturulmuştur. Yerel yönetim birimlerinden olan Belediye ve Büyükşehir Belediyeleri hukuki düzenlemelerini kanunlar çerçevesinde ele aldım. 
Kurulduğu günden itibaren büyükşehir belediyeleri, ülkemizde, yerel yönetimlerin en dinamik, en hızlı gelişen ve yayılan birimi olmuştur. Ülkemizde ise yaklaşık elli dokuz milyon insan büyükşehir belediye sınırları içinde yaşamaktadır. Aynı zamanda ülkemizde büyükşehir modeli uygulanmaya başlandığı günden bu yana genişleyerek gelişmeye devam etmekte, belki de ilerleyen zamanlarda yerel yönetimler bazında ülkenin tamamının büyükşehir modeli sisteminde yönetileceği öngörülmektedir. 
Tezin son bölümünde Samsun Belediye ve Büyükşehir belediye yapısına geçiş süreçleri ve bu süreç içerisinde Büyükşehir Belediyesi haline geldikten sonra şehrin gelişimi ele aldım. Ayrıca Samsun kentleşme sürecinde neler yaşandığı ve büyüyen şehir olarak Samsun değişiminden bahsedilmiştir. Samsun Belediyeler Birliği ve Büyükşehir Belediyesi stratejik planlamaları, gelişen ağ içerinde Samsunun nasıl bir yönde geliştiği bahsettim. Karadeniz Bölgesinde Büyükşehir Belediyeleri içerisinde Samsun ili ticaret, ulaşım, turizm, sağlık, eğitim gibi alanları ile de önemli hale gelmiştir.  

Anahtar Kelimeler: Belediye, Büyükşehir Belediyesi, Samsun Büyükşehir Belediyesi

Abstract:
Based on its Constitution the Turkish Administrative Organization is governed by the principle of decentralization and decentralization. Their establishment, duties and principles are determined by law. In frames of this thesis work I am objected at the structure of Municipalities and the Metropolitan municipality that is one of these units and questions about how the municipalities and the metropolitan municipalities are formed within the historical process, the differences between the municipality and the metropolitan municipality, the boundaries, the functioning of the duties and authorities, the legal, financial structure, management units, bodies, borders, budget etc. are discussed. The first part of the thesis is based on its purpose, importance, methods and limitations. This chapter makes it clear to understand what does Municipalities and Metropolitan municipalities mean for the general structure of the country.
The second chapter is about the development of Municipality and Metropolitan Municipalities throughout the history. The Municipality dates back to the government system in the Ottoman State. It had begun with economical and political relations with European countries, with outbound envoys management systems and as well as  with its application process in Ottoman Empire. The municipal structure, which began with the city council in the Ottoman state, lasted until the Republican period. Because of the circumstances and problems in the early years of the Republic at first the implementation and development of the municipal services were put into the second stage. 
The Ottoman structure continued at the municipality organisations. After the 1930s, a new regulation was introduced together with beginning of the enacted laws of the municipality and the implmentations of municipal reforms.
In the third chapter, after a general overview of the establishment of the Municipality and Metropolitan municipalities, the issues about the legal structure of the boundaries, duty-powers and responsibilities, municipal and metropolitan municipality organs, budget, income and expenses are discussed. As a result of the high number of local problems and immigration in Turkey, the metropilitan municipalities have been formed by municipalities due to the insufficient access to many issues such as transportation, infrastructure, zoning and budget of the second ones. As of the year 2000, 16 metropolitan municipalities were formed.In the 2014 elections, 13 metropolitan cities were added. The municipalities in Turkey continued to work coordinated in terms of financial management, human recourses and service provision until the metropolian municipal were formed. Even though municipalities and metropolitan municipalities have constituted structural differences, we see that the formation of the administrative units are similar in structure. The formation of metropolitan cities has developed in proportion to urbanization. As cities become increasingly crowded, the lack of educational, economic, health, and transportation factors has been one of the reasons for the transformation of Municipalities into the Metropolitan Municipality. 
The local government units, that are accepted in the constitutinal framework of our country, consist of Special Provincial Administrations, Municipalities and Villages. With the new regulation introduced in 1984, the municipal administration system was changed and metropolitan municipalities were established in certain centers. The legal regulations of Municipalities and Metropolitan Municipalities, which are one of the local government units, are reviewed within the framework of the laws.
Metropolitan municipalities are one of the most dinamic, rapid developed and spread unit of local government in our country since the fisrt day they were founded. Approximately fifty-nine million people live within the borders of metropolitan municipalities in our country. At the same time, the metropolitan model in our country has been expanding since the day it was implemented and it is foreseen that the whole country will be managed in the metropolitan system in the future.
The last chapter of the thesis is based on the transition process of Samsun Municipal into the Metropolitan municipality and the development of the city after becoming Metropolitan municipality in this time frame. In addition, some elements in the urbanization process of Samsun and Samsun as a growing city has been mentioned. I pointed out Samsun Municipalities Union and Metropolitan Municipality strategic planning and the development direction of Samsun in the developing network. Among Metropolitan Municipalities Samsun has earned importance in the spheras of trade, transportation, tourism, health and education in the Black Sea Region.

Keywords: Municipality, Metropolitan Municipality, Samsun Metropolitan Municipality