Yenidoğan sarılığı tedavisinde beşikte fototerapinin etkinliği
Efficacy of cradle phototherapy in the management of neonatal hyperbilirubinemia
Yazar: HAMİDE SEVİNÇ GENÇ
Danışman: PROF. DR. ZEYNEP ELMAS İNCE
İstanbul Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2010
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Fototerapi = Phototherapy ; Sarılık-neonatal = Jaundice-neonatal

Özet:
Neonatal hiperbilirubinemi yenidoğanların en sık karşılaşılan sorunlarından biridir. Hiperbilirubinemi tedavisinde en yaygın kullanılan yöntem fototerapidir ve diğer yöntemlere göre yan etkisi daha azdır. Yenidoğan hiperbilirubinemisi tedavisinde değişik fototerapi yöntemleri kullanılmaktadır. Yöntemlerin etkinliğini karşılaştıran bir çok çalışma olmasına rağmen maliyet, hemşire bakımı, anne bebek bağı, fototerapinin bebeğin konforuna etkisi üzerine yapılan çalışmalar sınırlı sayıdadır. Fototerapinin anne bebek bağı ve bebeğin konforu üzerine etkileri konusunda geniş kapsamlı çalışmalara ihtiyaç vardır. Bu çalışmada konvansiyonel fototerapi ile beşikte fototerapi yöntemlerinin etkinlikleri ve bebeğin konforuyla olan ilişkileri karşılaştırılmıştır.Bu çalışma istanbul Üniversitesi, Istanbul Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı'nda Mart 2009 - Aralık 2009 tarihleri arasında yapıldı. Bu tarihler arasında Anabilim Dalı'nın Yenidoğan Bilim Dalı' na başvuran 35 gestasyon haftası ve üzerinde doğmuş, kan değişim sınırında hiperbilirubinemisi olmayan, bilgilendirilmiş onamı alınabilen ailelerin fototerapi uygulanması gereken düşük riskli sarılıklı bebekleri araştırma kapsamına alındı. Çalışmaya alınan 65 bebek hastaneye yatış sıralarına göre 3 gruba ayrıldı. Bebeklerden 23' ü (birinci grup) konvansiyonel fototerapi, 23' ü (ikinci) grup beşikte fototerapi (Bilibed®), 19' u (üçüncü grup) farklı bir beşikte fototerapi cihazı (Bilicot®) ile tedavi edildi. Bilirubin düşüş hızı, fototerapi süresi, bebeklerin davranış skorları değerlendirildi. Fototerapi süresi ortalamaları grup 1'de 12.5± 3.8 st, grup 2'de 13.8± 4.5 st , grup 3'te 13.4± 3.1 saatti. Bilirubin düşüş hızları ortalama grup 1' de 0.17± 0.07 mg/dl/saat, grup 2' de 0.20± 0.07 mg/dl/saat, grup 3' te 0.21± 0.01 mg/dl/saat olarak bulundu. Fototerapi süresi ve bilirubin düşüş hızı açısından üç grup arasında fark bulunmadı. Bebeklerin 8. saat davranış skoru ortalaması grup 1' de 3.4±1.6, grup 2' de 1.4±0.8, grup 3' te 1.3±0.8, 12. saat davranış skoru ortalamaları grup 1' de 2.8±1.6, grup 2' de 2.2 ±1.5, grup 3' te 1.6 ± 0.9 olarak bulundu. Konvansiyonel fototerapideki bebeklerde beşikte tedavi görenlere göre 8 ve 12. saatteki davranış skorlamasının anlamlı olarak yüksek olduğu görüldü (8. saat için p=0.000, 12. saat için p=0.047).Bu bulgulara dayanarak düşük riskli hiperbilirubinemili bebeklerin tedavisinde bebeğin konforu, anne bebek bağı göz önüne alınarak tedavi etkinliği aynı olan beşikte fototerapi yöntemlerinin tercih edilmesinin daha uygun olabileceği sonucuna varıldı.

Abstract:
Neonatal hyperbilirubinemia is one of the most common problems of the newborn. Phototherapy is a widely used and accepted treatment modality for neonatal hyperbilirubinaemia and in comparison to other treatment modalities, has fewer side effects. Different types of devices are used for phototherapy. Although there are a number of studies comparing the efficacy of different phototherapy modalities in the literature, there is not sufficient data about the cost-effectivity, nursing care, mother-infant bonding and the effect of phototherapy on baby?s comfort. Further studies are needed about the effects of phototherapy on mother-infant bonding and baby?s comfort. The aim of this study was to compare the efficacy of cradle phototherapy and conventional phototherapy and their relationship with the baby?s comfort during phototherapy.This study was performed at İstanbul University School of Medicine, Department of Pediatrics in the Division of Neonatalogy between March 2009 ? December 2009. Newborn babies who were born at or later than 35 gestational weeks with bilirubin levels requiring phototherapy but below the cut-off for blood exchange levels were recruited. Informed consents were obtained from the parents of the babies. Sixty-five newborns were included in this study and were divided into three groups according to their date of hospitalization. Twenty-three newborns in group 1 were treated with conventional phototherapy, twenty-three newborns in group 2 were treated with cradle phototherapy (Bilibed®) and nineteen newborns in group 3 with another cradle phototherapy (Bilicot®). Rate of decline in bilirubin levels, duration of phototherapy and the baby?s behavior scores during phototherapy were recorded. The mean durations of phototherapy were 12.5± 3.8, 13.8± 4.5 and 13.4± 3.1 hours in Group 1, 2 and 3, respectively. The decline rate in bilirubin levels were 0.17± 0.07mg/dL/hr in group 1, 0.20± 0.07mg/dL/hr in group 2 and 0.21± 0.01mg/dL/hr in group 3. There were no significant differences in decline rate of bilirubin levels and the duration of phototherapy between groups. Baby?s behavior scores at eighth and twelfth hours were; group 1: 3.4±1.6, group 2: 1.4±0.8, group 3: 1.3±0.8 and group 1:2.8±1.6, group 2: 2.2 ±1.5, group 3: 1.6 ± 0.9 respectively. Newborns treated with conventional phototherapy had significantly higher behavior scores at eighth and twelfth hours than newborns treated with cradle phototherapy (p=0.000, p=0.0479).Based on these findings, cradle phototherapy in the treatment of low risk newborns with hyperbilirubinemia may be more appropriate with similar efficacy of treatment and positive effects on mother-infant bonding and baby? s comfort.