Okul yöneticilerinin liderlik tarzları ile işe olan yaratıcı katılımları arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relation between the leadership styles of school principals and their creative involvement at work
Yazar: MERVE ŞAKAR
Danışman: YRD. DOÇ. DR. NUR ÇAYIRDAĞ ACAR
İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Yönetimi ve Denetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Liderlik = Leadership ; Okul yöneticileri = School administrators ; Yaratıcılık = Creativity

Özet:
Bu çalışma, okul yöneticilerinin liderlik tarzları ile işe olan yaratıcı katılımları
arasındaki ilişkiyi ortaya koymak amaçlanmıştır.
Araştırma evrenini 2016 yılı İstanbul İl Merkezi, Bakırköy, Bağcılar,
Küçükçekmece, Bahçelievler ilçelerinde faaliyet gösteren okul yöneticileri
oluşturmuştur. Araştırmanın örneklemi basit tesadüfi örneklem yöntemi ile seçilen
149 okul yöneticisini kapsamaktadır.
Yöneticilerin 94‟ünü kadınlar, 55‟ini erkekler oluşturmaktadır. 120 yönetici
devlet okulunda, 29 yönetici özel okulda çalışmaktadır. Araştırmada yöneticilerin
demografik özellikleri hakkında bilgi toplamak için "Kişisel Bilgi Formu‟‟,
yöneticilerin liderlik özelliklerini belirlemek için " Liderlik Tarzları Ölçeği" ve işe
olan yaratıcı katılımlarını incelemek için „İşe Olan Yaratıcı Katılım Ölçeği‟
kullanılmıştır.
Araştırmada elde edilen verilerin değerlendirilmesinde iki bağımsız grup
arasındaki karşılaştırmalarda bağımsız örneklem t-testi, ikiden fazla bağımsız grup
arasındaki karşılaştırmalarda Tek yönlü varyans analizi (ANOVA) kullanılmıştır.
Sürekli değişkenler arasındaki ilişkilerin saptanmasında korelasyon tekniği
kullanılmıştır.Yapılan bağımsız örneklem t-testleri sonucunda liderlik tarzı alt ölçeklerinden
sadece otokratik liderlik tarzında cinsiyete ve okul türüne göre anlamlı farklılıklar
olduğu demokratik, hümanist, bürokratik ve karizmatik liderlik tarzlarının ise
katılımcıların mezun oldukları üniversiteye, eğitim durumuna, okul türüne,
cinsiyetlerine, yöneticilik yaptıkları eğitim düzeyleri, yöneticilik kıdemlerine ve
mesleki kıdemlerine göre anlamlı farklılıklar görülmediği bulunmuştur. Otokratik
liderlik kadın yöneticilerde erkek yöneticilere göre ve özel okullarda devlet
okullarına göre anlamlı derecede daha yüksektir.
Ayrıca yöneticilerin işe olan yaratıcı katılımları da mezun oldukları
üniversiteye eğitim durumuna okul türüne, cinsiyetlerine yöneticilik yaptıkları eğitim
düzeylerine, yöneticilik kıdemlerine ve mesleki kıdemlerine göre anlamlı farklılıklar
göstermemektedir.
Bu çalışmanın üçüncü araştırma sorusunda okul yöneticilerinin işe olan
yaratıcı katılımları ile liderlik tarzları arasındaki ilişki incelenmiştir. Liderlik
ölçeğinin alt boyutları ile işe olan yaratıcı katılım değişkeni arasında hesaplanan
Pearson korelasyon değerlerine göre işe olan yaratıcı katılım ile en yüksek ilişkinin
hümanist liderlik tarzı arasında ve en düşük ilişkinin ise bürokratik liderlik tarzı
arasında olduğu bulunmuştur.
Bu araştırmanın sonucunda bürokratik lider özellikleri taşıyan yöneticilerin
yaratıcı katılımları en düşük çıkmıştır. Sadece talimatlar ve kurallara bağlı kalmayı
tercih etmiş yöneticilerin yaratıcı fikirler ortaya koyması ya da ortaya atılan yaratıcı
fikirleri desteklemesi nispeten daha zor olarak nitelendirilebilir. Günümüzde başarıya
giden yol, yenilikçi ve yaratıcı olmaktan geçmektedir bu da hümanist liderlerce
sağlanabilir.

Abstract:
This study aims to investigate the relation between the leadership styles of school principals and their creative involvement at work.
	Population of the study was school principals working at Bakirkoy, Bagcilar, Kucukcekmece, Bahcelievler in the year of 2015-2016. As the sample of the study,149 school principals were chosen randomly.  
	Among  them 94 were women and 55 were men. One hundred-twenty school principals worked at state schools and 29 of them at private ones. For collecting data, Demographic Information Form, Leadership Styles Questionnaire, and Creative Involvement at Work Scale were used. 
	For data analysis, independent samples t-test, one-way analysis of variance and Pearson correlation techniques were used.   
	Results showed otocratic leadership style significantly higher for women than men and for private schools than public schools. Democratic, hümanist, bureaucratic and charismatic leadership styles and creative involvement at work results were not significantly change according to the demographic information. The strongest correlation between creative involvement at work and leadership styles were between humanistic leadership and the weakest correlation were between bureaucratic leadership.