Kayseri ekolojik koşullarında kuru fasulye (Phaseolus vulgaris L.) çeşitlerinin verim ve verim unsurlarının değerlendirilmesi
Evaluation, yield and yield components of some dry bean varieties (Phaseolus vulgaris L.) under Kayseri ecological conditions
Yazar: AYŞE BARAN
Danışman: DOÇ. DR. SANCAR BULUT
Erciyes Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışma Kayseri ekolojik koşularında yetiştirilen fasulye (Phaseoluş vulgaris L.) çeşitlerinin verim ve verim unsurlarının değerlendirilmesi üzerine yapılmıştır. Araştırma 2015 yılında Erciyes Üniversitesi Tarımsal Araştırma ve Uygulama Merkezine ait merkez kampüste bulunan deneme alanında, tesadüf blokları deneme desenine göre 3 tekerrürlü olarak kurulmuş ve yürütülmüştür. Denememizde; Akman-98, Alberto, Aras-98, Batallı, Berrak, Dermason, Önceler-98, Şahin-90 ve Göynük-98 fasulye çeşitleri ile Kayseri'de ve Develi İlçesinde yaygın olarak kullanılan Çomaklı, Kızık ve Gömeç yerel fasulye popülasyon kullanılmıştır.
Araştırmada elde edilen sonuçlara göre; çıkış süresi 8.0-10.33 (gün), metrekaredeki bitki sayısı 17.67-23.33 (adet), %50 çiçeklenme süresi 48-57 (gün), fizyolojik olgunlaşma süresi 83-88.33 (gün), bitki boyu 24.93 -43.80 (cm), ilk bakla yüksekliği 8.48-12.83 (cm), bitkide ana dal sayısı 1.53-2.83 (adet), bitkide bakla sayısı 9.97-21.50 (adet), bitkide tane sayısı 29.87-72.20 (adet), birim alan tane verimi 89.33-237.33 (kg/da), hasat indeksi 17.03-28.80 (%) ve ham protein oranı 18.29-28.96 (%) değerleri elde edilmiştir. Çalışılan tüm parametreler yönünden çeşitler arasındaki farklar önemli olmuştur. Topraktaki nemden daha kısa sürede yararlanarak hızlı çıkış gösterip yüksek boylanabilen ve kısa sürede olgunlaşan Batallı ve Dermason; daha fazla bakla oluşturmasına bağlı olarak bitkide daha fazla tane oluşturabilen Akman-98; dekara yüksek verim sağlayan Alberto ve Göynük-98; ayrıca yüksek kalitenin göstergesi olan en yüksek protein oranına sahip Önceler-98 ve Şahin-90 çeşitleri Kayseri ve benzer ekolojiler için tavsiye edilebilir.

Abstract:
This study was conducted to determine yield and yield components of dry bean (Phaseoluş vulgaris L.) cultivars under Kayseri ecological conditions in 2015 crop growing season in Erciyes University, Agricultural Farm. Eight dry bean cultivars, Akman-98, Alberto, Aras-98, Batallı, Berrak, Dermason, Önceler-98, Şahin-90 ve Göynük-98 and three land races, Çomaklı, Kızık and Gömeç from Develi, Gömeç and Kızık towns were used as plant material. The experimental design was a randomized complete block with three replication.
The emergence day was between 8.0-10.33 (day), plant number per m2 was between 17.67-23.33 (plant), 50% flowering date was between 48-57 (day), physiologic maturity date was between 83-88.33 (day), plant height was between 24.93 -43.80 (cm), main brunch number/plant was between 1.53-2.83, pod number plant was between 9.97-21.50, seed number plant was between 9.97-21.50, seed yield was between 893.3-2373.3 kg/ha, harvest index was between 17.03-28.80% and crude protein content was between 18.29-28.96 %. Among the tested cultivars, all of the investigated plant parameters were significant. The bean cultivars Batallı and Dermason, (having faster soil moisture absorbing, faster seedling emergence, higher plant heights and earlier maturing cultivars) Akman-98 (having higher pods and seeds), Alberto and Göynük-98 (higher yielding cultivars) Önceler-98 and Şahiner (having higher protein content that is the major indicator of quality) could be suggested for Kayseri and similar ecological conditions.