Döküm ve metal kaplama işçilerinde fraksiyone ekshale nitrik oksit düzeylerinin solunum fonksiyon testi ile ilişkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between fractional exhaled nitric oxide levels and pulmonary function test among casting and metal coating workers
Yazar: HÜLYA DOĞAN TİRYAKİ
Danışman: PROF. DR. HALİM İŞSEVER
İstanbul Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2017
Konu: Halk Sağlığı = Public Health
Dizin: Döküm fabrikası = Casting factory ; Metal kaplama = Metal coating ; Nitrik oksit = Nitric oxide ; Solunum fonksiyon testleri = Respiratory function tests ; İş sağlığı = Occupational health ; İşçiler = Workers

Özet:
Astım başta olmak üzere birçok solunum sistemi hastalığının takibinde Fraksiyone Ekshale Nitrik Oksit (FeNO) düzeyi ölçümünün önemi son yıllarda gittikçe artmaktadır. FeNO düzeyleri inflamasyonun bir göstergesi olduğu gibi, solunum yollarında irritasyon yapan maddelere akut yanıt olarak artmaktadır. Bu çalışma metal döküm ve kaplamada kullanılan ve işlem sırasında açığa çıkan irritanların tekrarlayan maruziyetleri sonucunda, solunum yollarında inflamasyona yol açıp açmadığını araştırılması ve FeNO ölçüm yönteminin çeşitli iş kollarında periyodik kontrollere eklenmesinin sağlayacağı faydaları belirlemek amaçlanmıştır. 
Kesitsel  tipteki çalışmamız 1 Ocak-15 Ocak 2017 tarihleri arasında İkitelli Organize Sanayisinde döküm ve metal kaplama iş kollarında çalışan 18-65 yaş aralığındaki  99 işçi ile yürütülmüştür. Veriler anket yöntemiyle, yüz yüze görüşme tekniği kullanılarak toplanmıştır.
Döküm ve metal kaplama sektörünün Tehlike Sınıfları Tebliğinde "Çok Tehlikeli " sınıfta yer alması ve çalışan işçilerin erkek olması nedeniyle çalışma kapsamına alınan kişilerin tamamı erkektir. Çalışma grubumuz metal toz ve buharına maruz kalan çalışanlardan oluşup 54 kişidir. Kontrol grubumuz ise metal toz ve buharına maruz kalmayan (sekreterya, montaj paketleme, taşıma vb görevlerde) çalışanlardan oluşup 45 kişidir.
Araştırmaya katılanların yaş, boy, kilo, vücut kitle indeksi (VKİ), bel çevresi, çalışma süresi(yıl), sigara alışkanlığı, mevcut semptomları, koruyucu maske kullanımları sorgulanmış; FeNO düzeyleri ölçülmüş ve solunum fonksiyon testi parametreleri ile arasındaki ilişki incelenmiştir.  Çalışma grubundaki FeNO düzeyleri kontrol grubundan anlamlı düzeyde yüksek bulunmuştur. Yaş, boy, kilo, VKİ, bel çevresi, çalışma süresi ve semptom varlığı ile FeNO düzeyleri arasında anlamlı bir ilişki bulunmazken,  FeNO düzeyi halen sigara içenlerde, bırakmış ya da hiç içmemişlere göre anlamlı düzeyde düşük bulunmuştur. Solunum fonksiyon testi parametreleri ile FeNO düzeyleri arasında ilişki bulunmamıştır. 
FeNO düzeyi ölçümünün ve takibinin, iş yerlerindeki çeşitli solunum yolu irritanlarının hastalık tablosu yapmadan gereken ortamsal ve kişisel tedbirlerin alınması, çalışan sağlığının korunması ve geliştirilmesi için iş sağlığı alanında yapılan periyodik muayene ve tarama çalışmalarında yaygınlaştırılması yararlı olacaktır.

Anahtar kelimeler: FeNO, solunum fonksiyon testi, döküm işçisi, iş sağlığı

Abstract:
The importance of measuring the fractional exhaled nitric oxide (FeNO) level in the follow-up period of many respiratory system diseases, especially asthma, has been increasing in recent years. As FeNO levels are a marker of inflammation, respiratory irritants increase as an acute response. This study aimed to investigate whether the irritants used in metal casting and coatings cause irritation in the respiratory tract as a result of repetitive exposures and to determine the benefits of adding FeNO measurement method to periodical controls in various business branches.
Our cross-sectional study was carried out between January 1 and January 15, 2017 with 99 workers aged between 18 and 65 working in the casting and metal coating sectors at the Ikıtelli Organized Industrial Zone in Istanbul. The data were collected using the face-to-face interview technique.
Since the casting and metal coating sector is classified as very dangerous, all the workers are male. For this reason our study participants  are all male. Our working group consists of employees who are exposed to metal dust and vapor and 54 persons. Our control group consists of 45 people who are not exposed to metal dust and vapor (secretary, assembly packaging, transport etc).
 Age, height, weight, body mass index (BMI), waist circumference, duration of work (years), smoking habits, present symptoms, use of protective masks were investigated. FeNO levels were measured and the relationship between  these parameters and  pulmonary function test parameters was investigated. The FeNO levels in the study group were significantly higher than the control group. While FeNO levels were not significantly correlated with age, height, weight, BMI, waist circumference, duration of study and symptom, FeNO levels were found to be significantly lower in smokers compared to quitters or non-quitters. There was no correlation between parameters of respiratory function test and FeNO levels.
By measuring FeNO levels and following it, it will be helpful to identify the various environmental respiratory irritants at workplaces before they cause illness and take the necessary environmental and personal precautions. The widespread use of FeNO level measurement will be beneficial for the protection and development of workers' health.

Keywords: FeNO, respiratory function test, cast worker, occupational health