Bilirkişilerde yetkinlik ve yeterliliklerin değerlendirilmesi
Evaluation of competences and sufficiency in experts
Yazar: MURAT KAYAHAN AKSUNGUR
Danışman: DOÇ. DR. KENAN KAYA
Çukurova Üniversitesi / Bağımlılık ve Adli Bilimler Enstitüsü / Adli Bilimler Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Adli Tıp = Forensic Medicine ; Hukuk = Law
Dizin: Adli bilimler = Forensic sciences ; Bilirkişi = Expert ; Karşılaştırmalı hukuk = Comparative law ; Yeterlilik = Sufficiency ; Yetkinlik = Competence

Özet:
Bilirkişilerde Yetkinlik Ve Yeterliliklerin Değerlendirilmesi
Bilirkişiler, hukukun uygulanması ve maddi gerçeğin ortaya çıkarılmasında
yargılamada etkin rol oynayan, kendi uzmanlık alanlarında yetkin ve yeterli
olarak adalet sistemine yardımcı olan uzman kişilerdir. Bilirkişilerin alanında
uzman olmaları ve bu uzmanlığa hakim olabilme becerisi hukukun
uygulanmasında büyük öneme sahiptir. Bilirkişilik sisteminin genel tanımı ile
birlikte, bilirkişilerin hukuk sistemimizde ve diğer hukuk sistemlerinde yetkin ve
yeterli olma şekil ve esasları çalışmamızda incelenmektedir. Adli bilimler ve
bilirkişilik sisteminin birbirleriyle ilişkisi, bu ilişkinin önemi ve yargılamaya
etkilerinin ortaya konması hedeflenmektedir.
Çalışmamızda, bilirkişilik ve bilirkişi kavramlarını genel hatlarıyla
incelenmiştir. Yetkinlik ve yeterlilik kavramlarının hukuk sistemimizdeki karşılığı
ortaya konmuş, ve karşılaştırmalı hukukta ele aldığımız diğer ülke modelleri ile
karşılaştırılmıştır. Ulusal ve uluslararası yetkili kurum ve kuruluş raporları,
kanunlar, bilimsel araştırmalar ile birlikte güncel yüksek yargı kararları ele
alınarak ülkemiz hukuk sistemi içerisinde bilirkişilerin yetkinlik ve yeterlilikleri
değerlendirilmiştir.
Uygulamada aynı uzmanlık ve özel bilgi konusunda alınan farklı bilirkişi
raporlarının farklı sonuçlar verdiği, inceleme yapan bilirkişinin uzmanlığının
yeterli olup olmadığının belirli bir standarta bağlanamadığı, bilirkişilik
kurumlarının her birinin kendine has ve birbirlerinden farklı kurallarla çalıştığı,
bilirkişiliğe kabul, atama ve değerlendirilme esaslarının yetersiz olduğu sonucuna
ulaşılmıştır. Bu eksikliklerin yargılama sürelerini uzattığı ve beklenen yararın
sağlanamdığı görülmüştür. Tüm bu incelmeler sonucu ulaşılan bilgiler ışığında
bilirkişilerin yetkin ve yeterli olmaları konusunda belirli bir bilimsel standart
ölçünün oluşturulmasının, bu standartın tek bir elden yürütülerek ülke geneline
yayılmasının önemi ve gerekliliği ortaya konmuştur.
Anahtar Sözcükler: Bilirkişi, Adli Bilimler, Yetkinlik, Yeterlilik, Karşılaştırmalı
Hukuk

Abstract:
Evaluation of Competences and Sufficiency in Experts
Experts are who play an active role in the application of the law and the
discovery of material truth in the proceedings, who are competent and adequately
assist the justice system in their fields of expertise. The fact that experts are
experts in their field and the ability to master this specialty is of great importance
in the application of law. Along with the general definition of the expert system,
the ways and principles of experts being competent and sufficient in our legal
system and other legal systems are examined in our study. It is aimed to reveal the
relationship between forensic sciences and the expert system, the importance of
this relationship and its effects on the trial.
In our study, the concepts of expert and expertise were examined in general
terms. The equivalence of the concepts of competence and sufficiency in our legal
system has been revealed, and it has been compared with other country models
that we consider in comparative law. The competence and competencies of experts
within the legal system of our country have been evaluated by considering the
reports of national and international authorized institutions and organizations,
laws, scientific research, as well as current high judicial decisions.
Finally the conclusion has been reached that, In practice different expert
reports on the same data and specific information gives different results,, the
expertise of the expert who conducts the examination cannot be tied to a certain
standard, that each of the expert institutions works with its own and different
rules, and that the principles of admission, appointment and evaluation of an
expert are insufficient. It has been observed that these deficiencies have prolonged
the trial periods and the expected benefit has not been achieved. In the light of the
information obtained as a result of all these studies, the importance and necessity
of creating a certain scientific standard measure for the competence and
sufficiency of experts and spreading this standard throughout the country by
conducting it in one hand has been revealed.
Keywords: Expert, Forensic Sciences, Competence, Sufficiency, Comparative Law