Üniversite öğrencilerinde akıllı telefon bağımlılığı düzeyi ve sağlıklı yaşam biçimi davranışları
Level of smartphone addiction and healthy lifestyle behaviors in university students
Yazar: YASİN SERİM
Danışman: PROF. DR. NİLGÜN ÖZÇAKAR ; UZMAN GİZEM LİMNİLİ
Dokuz Eylül Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Akıllı telefonlar = Smartphones ; Bağımlılık = Dependency ; Bağımlılık analizi = Dependence analysis ; Cep telefonu = Mobile phone ; Sağlıklı yaşam = Healthy life ; Yaşam tarzı = Life style ; Üniversite öğrencileri = University students

Özet:
Kullanım alanının genişlemesi ile sadece bir iletişim aracı olmaktan çıkan akıllı telefonlar iş yaşamı, eğlence ve sosyal ilişkilerin bir parçası haline gelmiştir. Akıllı telefonlar günlük yaşamımızı kolaylaştırmakla birlikte, bağımlılık düzeyinde problemli kullanımı durumunda fiziksel, psikiyatrik sağlık sorunları ve bazı sosyal problemlerle ilişkili olabileceği düşünülmektedir. Üniversite dönemi akıllı telefon bağımlılığı açısından riskli olmakla beraber sağlıklı yaşam biçimi davranışlarının kazanılması ve geliştirilmesi için de önemli bir süreçtir. Bu çalışmada üniversite öğrencilerinde akıllı telefon bağımlılığı düzeyi ve sağlıklı yaşam biçimi davranışları arasındaki ilişkinin araştırılması amaçlanmıştır.
Kesitsel analitik tipteki çalışma, İzmir Dokuz Eylül Üniversitesi Tınaztepe Yerleşkesindeki Denizcilik, Fen-Edebiyat, Hukuk, Mimarlık, Mühendislik, İşletme Fakültelerine kayıtlı öğrencilerden 911'i ile yüz yüze anket yöntemi uygulanarak Nisan-Mayıs 2019 tarihlerinde yapılmıştır. Kullanılan veri formu öğrencilerin sosyodemografik ve bazı özellikleri, Akıllı Telefon Bağımlılığı Ölçeği- Kısa Form (ATBÖ-KF) ve Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları Ölçeği-2 (SYBDÖ-2)'yi içermektedir. Elde edilen veriler, SPSS 22.0 programında ki-kare, t testi ile ANOVA testleri kullanılarak değerlendirildi. İstatistiksel anlamlılık için p<0,05 kabul edildi.
Katılımcıların %34,1'i akıllı telefon bağımlılığı açısından riskli bulunmuştur. Yapılan analizlerde kadın cinsiyet (p=0,049), sevgilinin olmaması (p=0,042), kendini akıllı telefon bağımlısı olarak görme (p<0,001), gün içinde uykusuzluk şikayetinin olması (p<0,001) ve uyku kalitesini kötü olarak değerlendirme (p<0,001) akıllı telefon bağımlılığı riski ile ilişkili bulunmuştur. Akıllı telefon bağımlılığı riski olanların, SYBDÖ-2 puan ortalamaları istatistiksel olarak anlamlı düşük bulunmuştur. Çok değişkenli lojistik regresyon analizi sonucu sadece kadın cinsiyet değişkeni istatistiksel anlamını yitirmiştir.
Akıllı telefon bağımlılığı ve sonuçları ile alakalı objektif veriler ve kesinleşmiş tanı kriterleri ile belirleyicileri ve nedenselliği araştırmak için daha fazla çalışmaya ihtiyaç vardır.
Anahtar kelimeler: Akıllı telefon, bağımlılık, sağlıklı yaşam biçimi davranışları

Abstract:
With the expansion of the area of use, smartphones, which cease to be just a means of communication, have become part of business, entertainment, and social relationships. While smartphones make our daily lives easier, it is thought that in case of problematic use at the level of addiction, it may be associated with physical, psychiatric health problems and some social problems. The university period is risky for smartphone addiction, but it is also an important process for the acquisition and development of healthy lifestyle behaviors. This study aimed to investigate the association between the level of smartphone addiction and healthy lifestyle behaviors in university students.
The cross-sectional analytical type study was conducted between April and May 2019 by applying a face-to-face survey method with 911 of the students enrolled in the Maritime, Science-Literature, Law, Architecture, Engineering, and Business Faculties of Izmir Dokuz Eylül University Tınaztepe Campus. The data form used includes the sociodemographic and some characteristics of the students, the Smartphone Addiction Scale- Short Form (ATBÖ-KF), and the Wellness Format Behaviors Scale-2 (SYBDÖ-2). The data obtained were evaluated using ANOVA tests with a-square, t-test in spss 22.0 program. P.05 was accepted for statistical significance.
34.1% of respondents perceived it risky for smartphone addiction. In the analysis, the lack of female sex (p=0.049), the absence of a lover (p=0.042), seeing yourself as a smartphone addict (p<0.001), having a complaint of insomnia during the day (p.001) and poor assessment of sleep quality (p.001) were associated with the risk of smartphone addiction. Those at risk of smartphone addiction, the averages of SYBDÖ-2 points were found to be statistically significantly lower. As a result of multivariate logistical regression analysis, only the female gender variable has lost it's statistical meaning. More work is needed to investigate objective data and finalized diagnostic criteria and predictors and causality related to smartphone addiction and consequences.
Keywords: Smartphone, addiction, healthy lifestyle behaviors