Sol meme kanseri radyoterapisinde nefes tutma tekniğinin risk altındaki organ dozları üzerine etkisinin dozimetrik olarak karşılaştırılması
Dosimetric comparison of the effect of BREATH-holding technique on organ doses at risk in left breast cancer radiotherapy
Yazar: SEHER ŞAHİN
Danışman: DOÇ. DR. EMİNE CANYILMAZ
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Sağlık Fiziği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Radyasyon Onkolojisi = Radiation Oncology
Dizin: Doz-cevap ilişkisi-radyasyon = Dose-response relationship-radiation ; Dozimetre = Dosimeter ; Meme hastalıkları = Breast diseases ; Meme neoplazmları = Breast neoplasms ; Nefes = Breath ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Radyometri = Radiometry ; Radyoterapi = Radiotherapy ; Radyoterapi-bilgisayar yardımlı = Radiotherapy-computer assisted

Özet:
Meme kanseri radyoterapi (RT)'sinde hedef hacimde iyi bir doz dağılımı sağlamak kadar riskli organlar (OAR)'in korunması da önemlidir. Bu nedenle nefes tutma [Breath-Hold (BH)] tekniği ile yapılacak RT'de OAR'i hedef hacimden uzaklaştırarak RT dozlarını azaltmayı amaçladık.  
Daha önce RT almış ve tedavilerini tamamlamış 10 sol meme kanseri tanılı hasta çalışmaya dahil edildi. Hastaların hem [Free Breathing (FB)] hem de BH tekniği ile alınmış farklı bilgisayarlı tomografi (BT) görüntüleri tedavi planlama sistemi (TPS)'ne aktarılarak her hasta için 2 ayrı VMAT tekniği ile tedavi planı yapıldı. Yapılan planlarda doz hacim histogramı (DVH) kullanılarak hedef hacim, kalp, LAD, ipsilateral akciğer, kontralateral akciğer, tüm akciğer, karşı meme, brakial pleksus, tiroid ve özofagusun aldığı dozlar karşılaştırıldı.
FB ve BH teknikleri ile yapılan tedavi planlarının dozimetrik olarak karşılaştırılması sonucu, BH tekniği ile yapılan tedavi planlarında kalp, LAD ve ipsilateral akciğer dozlarındaki azalmanın istatistiksel olarak anlamlı (p<0.05) olduğu görülmüştür. Kontralateral akciğerin V5 değeri FB tekniğinde istatistiksel olarak daha düşük (p=0.043) bulunmuştur. Tüm akciğerin Dmax, Dmean, V10 değerleri istatistiksel olarak daha düşük (p<0.05) bulunmuştur. Karşı meme, tiroid, brakial pleksus ve özofagus için BH tekniği ile yapılan planlarda istatistiksel olarak bir fark görülmemiştir. Her iki planlama tekniğinde planlanan hedef hacim (PTV) referans izodoz tarafından yeteri kadar sarılmıştır. 
Sol meme kanseri tanısıyla RT endikasyonu konan hastalarda BH tekniği ile hedef hacmin alması istenilen dozdan ödün vermeden, kalp, LAD, ipsilateral akciğerin aldığı dozların düşürülebileceği ve uygulanabilir bir yöntem olduğu görülmüştür.

Abstract:
In breast cancer radiotherapy (RT), it is important to protect the organs at risk (OAR) as well as to provide a good dose distribution at the target volume. Therefore, we aimed to reduce RT doses by removing the OAR from the target volume in RT to be performed with the breath-hold [Breath-Hold (BH)] technique.
10 patients with a diagnosis of left breast cancer who had previously received RT and completed their treatment were included in the study. Different computed tomography (CT) images taken with both [Free Breathing (FB)] and BH techniques were transferred to the treatment planning system (TPS), and a treatment plan was made for each patient with 2 separate VMAT techniques. In the plans made, doses of target volume, heart, LAD, ipsilateral lung, contralateral lung, whole lung, contralateral breast, brachial plexus, thyroid and esophagus were compared using dose volume histogram (DVH).
As a result of the dosimetric comparison of the treatment plans made with the FB and BH techniques, it was seen that the reduction in the heart, LAD and ipsilateral lung doses in the treatment plans made with the BH technique was statistically significant (p<0.05). The V5 value of the contralateral lung was found to be statistically lower (p=0.043) in the FB technique. Dmax, Dmean, V10 values of the whole lung were found to be statistically lower (p<0.05). There was no statistical difference in the plans made with the BH technique for the contralateral breast, thyroid, brachial plexus and esophagus. In both planning techniques, the planned target volume (PTV) was adequately surrounded by the reference isodose.
It has been seen that the doses taken by the heart, LAD, ipsilateral lung can be reduced and it is a feasible method without compromising the desired dose for the target volume with the BH technique in patients with RT indication due to the diagnosis of left breast cancer.