Kuzey Anadolu fay zonu'nun doğu kesimindeki tektonik hareketlerin blok modelleme ile incelenmesi
Investigation with block modelling of the tektonic movements in the eastern section of the North Anatolian fault zone
Yazar: AYYÜCE KARTAL
Danışman: DOÇ. DR. FATİH POYRAZ
Sivas Cumhuriyet Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Geomatik Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Geomatik Mühendisliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Jeodezi ve Fotogrametri = Geodesy and Photogrammetry
Dizin: Basınç gerilmesi = Compressive stress ; GPS = Global Positioning System ; Kuzey Anadolu fay zonu = North Anatolian fault zone ; Çekme gerilme testi = Tensile stress test

Özet:
Bu tez çalışmasında, aktif bir tektoniğe sahip, Avrasya ve Anadolu Plakasının sınırını oluşturan Kuzey Anadolu Fay Zonu' nun doğu kesiminin blok hareketleri ve gerinim birikimleri incelenmiştir. Çalışma alanına ilişkin gerinim birikimini ve kayma miktarlarını elde etmek için çalışmada uygulanacak yöntemlere uygun olan 10 adet TUSAGA-Aktif istasyonlarından yararlanarak bir GNSS ağı oluşturulmuştur. Çalışmada kullanılan hız verileri GAMİT/GLOBK yazılımları kullanılarak değerlendirilmiştir. Bu ağdaki ölçü verileri ile hesaplanmış hız vektörlerini girdi verisi olarak kabul eden Geodsuit programı yardımıyla Gerinim analizi ve Blok modelleme çalışmaları yapılmıştır. Bu sayede elde edilen sonuçların, çalışma bölgesinin tektonik yapısıyla, uyuşumu incelenmiştir.
Gerinim analizi sonucunda elde edilen çalışma alanına ilişkin gerinim alanı incelendiğinde KAFZ' ın sağ yanal atımlı fay karakterine uygun olarak, KB -GD yönünde sıkıştığını ve KD-GB yönünde genişlediğini görülmektedir. Kısacası, bölgenin tektonik yapısıyla uyum sağladığı ve anlamlı bir birikimin varlığı söz konusudur. 
Modelleme çalışmasında fay ve blok geometrisini oluşturmak için MTA'nın aktif fay haritasından yararlanılmıştır. Fayın yapısal özellikleri analiz edilerek, fayın tek segmentli ve üç segmentli oluşumundaki değişimlerini incelemek için iki farklı model oluşturulmuştur.  
Birinci modelde; fay hattının çalışma alanı boyunca yapısının tek segment olduğunu kabul ederek değerlendirildiğinde, fay doğrultusu yönünde sağ yönlü kayma (Strike-slip) miktarının 20.9 ± 1.2 mm/yıl ve eğim yönündeki kaymanın (Dip-slip) 1.5 ± 1.0 mm/yıl sıkışma rejimi oluşturduğu görülmektedir.
İkinci modelde ise blok sınırlarını oluşturulan fayın üç ayrı segmenti değerlendirildiğinde Reşadiye, Suşehri, Refahiye segmentlerinde fay doğrultusu yönünde sağ yönlü kayma miktarlarının sırasıyla 21.1 ± 1.3 mm/yıl, 21.1 ± 1.3 mm/yıl, 21.3 ± 1.3 mm/yıl olarak hesaplanmış ve eğim yönündeki kaymalarının ise sırasıyla 1.2 ± 1.0 mm/yıl, 2.5 ± 1.0 mm/yıl, 2.5 ± 1.0 mm/yıl değerlerinde sıkışma rejimi oluşturdukları görülmektedir. Fay doğrultusu ve eğim yönündeki kaymaların değerlerinin hız alanıyla uyumlu ve fayın karakterini yansıttığı düşünülmektedir.


Anahtar kelimeler: Kuzey Anadolu Fay Zonu, Deprem, Gerinim, Blok Modelleme.

Abstract:
In this thesis study, block movements and strain accumulation of the eastern part of the North Anatolian Fault Zone, which forms the boundary of the Eurasian and Anatolian Plate, which have an active tectonics, were investigated.
A GNSS network has been created by using 10 TUSAGA-Active stations that are suitable for the methods to be applied in the study in order to obtain the strain accumulation and shear amounts related to the study area.
The speed data used in the study were evaluated using GAMIT / GLOBK software.
Strain analysis and block modeling studies have been made with the help of Geodsuit program, which accepts as input data the velocity vectors calculated with measurement data in this network. In this way, of the results obtained was investigated compatibility with its tectonic structure of the study area.
When the strain area related to the region obtained as a result of strain analysis is examined, it can be seen that KAFZ is compressed in the NW-SE direction and expands in the NE-SW direction in accordance with the right lateral faulth character. In short, the region's harmony with its tectonic structure and there is a meaningful accumulation.
In the modeling study, to create the fault and block geometry was used the active fault map of the MTA. By analyzing the structural properties of the fault, For to examine the changes in the single segment and three segment formation of the fault were created the two different models.
In the first model; when evaluated accepting that the as one segment of structure along the working area of the fault line is observed 20.9 ± 1.2 mm / year of amount right direction slip (strike-slip) in fault of the direction rangeand and created a compression regime 1.5 ± 1.0 mm / year of slip (dip-slip) in the slope direction.
In the second model, When the fault of the block borders is evaluated as three separate segments, In the Reşadiye, Suşehri, Refahiye segments, was observed which were calculated as 21.1 ± 1.3 mm / year, 21.1 ± 1.3 mm / year, 21.3 ± 1.3 mm / year, respectively, and created a compression regime the 1.2± 1.0 mm / year, 2.5 ± 1.0 mm / year, 2.5 ± 1.0 mm / year  respectively of slips in slope direction. It is thought that the values of the shifts in the direction of the fault and the slope direction are compatible with the speed area and reflect the character of the fault.


Key Words: North Anatolian Fault Zone, Earthquake, Strain, Block Modeling.