Non-alkolik yağlı karaciğer hastalığında (NAYKH) oksidan ve antioksidan düzeylerinin değerlendirilmesi
Evaluation of oxidant and antioxidant levels in non-alcoholic fatty liver disease (NAYKH)
Yazar: AHMET AKTAŞ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. TEKİN YILDIRIM
Bozok Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2017
Konu: Gastroenteroloji = Gastroenterology
Dizin: Antioksidanlar = Antioxidants ; Karaciğer hastalıkları = Liver diseases ; Karaciğer yağlanması = Fatty liver ; Oksidanlar = Oxidants ; Oksidatif stres = Oxidative stress

Özet:
GİRİŞ: Non-alkolik yağlı karaciğer hastalığı (NAYKH), alkol almayan kişilerde görülen alkole bağlı yağlı karaciğer hastalığının histolojik özellikleri gösteren bir karaciğer hastalığıdır. NAYKH'nın patogenezi halen tam bilinmemektedir. Gelişmiş ülkeler başta olmak üzere NAYKH sıklığı tüm dünyada giderek artmaktadır.  Oksidatif stres, NAYKH patogenezinde önemli bir rol oynamaktadır. NAYKH' da oksidatif stres rolünün öneminin artmasına yönelik yayınlanan çalışmaların sayısı artmaktadır. Bu çalışmada Non-Alkolik Yağlı Karaciğer Hastalığında oksidan ve antioksidan düzeylerinin değerlendirilmesi amaçlanmaktadır. Böylelikle NAYKH olan hastaların oksidan ve antioksidan durumları ve NAYKH evreleri ile oksidatif stres arasındaki ilişki gösterilebilecektir.
MATERYAL-METOD: Çalışmaya USG ile karaciğerde steatozis saptanan 60 hasta ile 20 sağlıklı dahil edildi. Hepatosteatoz saptanan hastalar USG de ekojenite artışına göre grade1, grade2, grade3 olarak 3 gruba ayrıldı. NAYKH olanlar ve kontrol grubunda rutin biyokimyasal ölçümler ve Total Oksidan Status (TOS), Total Antioksidan Status (TAS), Süperoksid Dismutaz (SOD) ve Lipid Hidroperoksit(LPO) düzeyleri çalışıldı ve Oksidatif Stres İndeksi (OSI) hesaplanarak SPSS 18 programı kullanılarak veriler karşılaştırıldı. Yapılan test sonucunda bulunan p değeri anlamlı bulunduğunda, farklılığın hangi gruplardan kaynaklandığını bulmak için çoklu karşılaştırma testleri kullanıldı. p<0.05 değeri istatistiksel olarak anlamlı kabul edildi.
BULGULAR: Yapılan istatistik verilerine göre karaciğer yağlanması olan grupta kontrol grubuna göre BMI, bel çevresi, kilo, sistolik ve diyastolik tansiyon değerleri anlamlı derecede yüksek saptanmıştır (p<0.05). Total Oksidan Status (TOS)  kontrol grubuna göre anlamlı derecede yüksek saptandı (p<0.05). Total Antioksidan Kapasite (TAS) (p=0.91) ve Süperoksid Dismutaz (SOD) (p=0,49) düzeyleri kontrol grubuna göre düşük olmasına rağmen istatistiki olarak anlamlı bulunmadı. Lipid hidroperoksid düzeyi kontrol grubuna göre daha yüksek bulunmasına rağmen istatistiksel olarak anlamlı bulunmadı (p=0,33). Oksidatif Stres İndeksi (OSI) kontrol grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı derecede yüksek bulundu (p<0,05). Karaciğer yağlanmasının şiddeti arttıkça TOS ve LPO düzeylerini artmış olarak, TAS ve SOD düzeylerini azalmış olarak bulduk ancak istatistiksel olarak fark bulunmadı. Steatohepatit grubunda steatohepatit olmayan NAYKH grubuna göre TOS (p= 0,793) ve LPO (p= 0,644) değerleri daha yüksek bulunmasına rağmen istatistiksel olarak fark saptanmadı. OSI steatohepatit grubunda steatohepatit olmayan NAYKH grubuna göre yüksek bulunmasına rağmen istatistiksel olarak fark bulunmadı (p= 0,872).
SONUÇLAR: Oksidatif stres yoluyla protein oksidasyonunun önlenmesi NAYKH patogenezinin oluşturulması için güçlü bir araç olarak kullanılabilir. Bu nedenle, protein oksidasyonunu inhibe etmek için etkili antioksidan tedavinin ve artmış oksidatif stres altında olan NAYKH'lı hastalarda TAS düzeylerinin yükseltilmesi terapötik bir seçenek olarak değerlendirilebilir.

Abstract:
BACKGROUND: Non-alcoholic fatty liver disease (NAFLD) is a liver disease that shows histologic features of alcohol-induced fatty liver disease in non-alcoholics. The pathogenesis of NAFLD is still unknown. Especially in advanced countries, the frequency of NAFLD is increasing all over the world. Oxidative stress plays an important role in the pathogenesis of NAFLD. The number of published studies on the increase of the oxidative stress role of nitric oxide synthase (NAFL) in NAFLD is increasing. In this study, it is aimed to evaluate oxidant and antioxidant levels in Non Alcoholic Fatty Liver Disease. Thus, the relationship between oxidant and antioxidant status and oxidative stress and NAFL stages of patients with NAFLD may be demonstrated.
MATERIALS and METODS: Sixty patients diagnosed with USG and steatosis in the liver were included in the study and 20 healthy controls were included. Patients diagnosed with hepatosteatosis were classified as grade 1, grade 2, grade 3 according to the increase in echogenicity in USG. Routine biochemical measurements and total antioxidant status (TOS), total antioxidant status (TAS), superoxide dismutase (SOD) and lipid hydroperoxide levels were studied and Oxidative Stress Index (OSI) was calculated and compared using SPSS 18 program in the patients with NAFLD and control group. When the p value found in the test result was significant, multiple comparison tests were used to find out which groups the difference originated from. A value of p <0.05 was considered statistically significant.
RESULTS: BMI, waist circumference, weight, systolic and diastolic blood pressure were significantly higher in the liver fat group compared to the control group (p <0.05). Total Oxidant Status (TOS) was significantly higher than control group (p <0.05). Total Antioxidant Capacity (TAS) (p = 0.91) and Superoxide Dismutase (SOD) (p = 0.49) levels were not statistically significant compared to the control group. Although lipid hydroperoxide level was higher than control group, it was not statistically significant (p = 0,33). Oxidative Stress Index (OSI) was found to be statistically significantly higher than control group (p <0,05). We found that TAS and LPO levels increased as the severity of liver fat increased, but TAS and SOD levels decreased, but we could not detect a statistical difference. There was no statistically significant difference between the steatohepatitis group and the non-steatohepatitis groups in terms of TOS (p = 0,793) and LPO (p = 0.644). Although OSI steatohepatitis group was higher than non-steatohepatitis group, there was no statistically difference (p = 0.872).
CONCLUSIONS: The inhibition of protein oxidation by oxidative stress can be used as a powerful tool for the formation of the pathogenesis of NASH. Thus, elevating TAS levels in patients with NASH with increased antioxidant treatment and increased oxidative stress to inhibit protein oxidation may be considered a therapeutic option.