Geçmişten günümüze su ürünleri ile ilgili yasal düzenlemelerin incelenmesi ve yayınlanmış olan sirküler  ve tebliğlerin dil balığı balıkçılığıyla ilişkilendirilmesi
Changes in Turkish fisheries legislation on sole fishing and investigation of temporal and spatial changes in production amount in relation to fisheries legislation
Yazar: ALİ CANBOLAT
Danışman: PROF. DR. CANER ENVER ÖZYURT
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Su Ürünleri Avlama ve İşleme Teknolojisi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Su Ürünleri = Aquatic Products

Özet:
Dil balığı (Solea solea), Türkiye'de başta Doğu Akdeniz kıyıları olmak üzere avcılığı yapılan, sıklıkla küçük ölçekli balıkçılık faaliyetlerinin konusu olan ekonomik değeri yüksek bir türdür. Bu çalışma kapsamında ülkemizde dil balığı avcılığının zamansal ve mekânsal durumu Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından yayınlanmış erişime açık istatistikler ile yine kaynağı TÜİK olan mikroveri seti kullanılarak incelenmiştir. Elde edilen veriler ışığında dil balığı av miktarının zamana, illere, av bölgelerine, tekne boyları ve av araçlarına göre durumu ortaya konulmuştur. Ayrıca, Türkiye Balıkçılık Mevzuatı ve bu mevzuatın dil balığı ile ilgili bölümleri incelenmiş, dil balığı ile ilgili kararlar tespit edilmiştir. Türün av miktarındaki değişim genel balıkçılık teorileriyle ilişkilendirilmiş, elde edilen veriler balıkçılarla yapılan yüz yüze görüşmelerle doğrulanmıştır. Böylece Türkiye'de dil balığı avcılığının yapısal özellikleri belirlenmeye çalışılmıştır.
Dil balığı avcılığının balıkçılık mevzuatında ve Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerinde yer almaya başlaması 2000 yılına denk gelmektedir. Dil balığı 2007 yılına kadar Pisi balığı ile birlikte, 2007 yılından itibaren Pisi balığından bağımsız olarak istatistiklere yansımıştır. 2007 – 2010 yılları arasında 1000 tonun üstüne kadar çıkan av miktarı 2010 yılından sonra düşüş trendine girmiş, günümüze kadar olan dönemde ise 300 – 400 ton arasında değişkenlik göstermiştir. Dil balığı avcılığı Doğu Akdeniz kıyılarında yoğunluk kazanmakta olup av aracı olarak fanyalı uzatma ağlarının daha çok kullanıldığı görülmektedir. Ülkemizde dil balığı avcılığının % 60'ı 12 metreden küçük tekneler tarafından yapılmaktadır.

Anahtar Kelimeler: Dil balığı, Solea solea, Türkiye balıkçılık mevzuatı

Abstract:
Sole (Solea solea) is a species of high economic value that is caught in our country, especially on the Eastern Mediterranean coast, and is often the subject of small-scale fishing activities. Within the scope of this study, the temporal and spatial situation of sole fisheries in our country was examined using accessible statistics published by the Turkish Statistical Institute (TUIK) and the microdata set, also sourced by TUIK. In the light of the data obtained, the status of the sole catch according to time, provinces, hunting areas, boat lengths and fishing gear is revealed. In addition, Turkish Fisheries Legislation and the sections of this legislation regarding sole fish were searched and decisions regarding sole fish were determined. The change in the species' catch amount was associated with general fishing theories, and the data obtained was confirmed by face-to-face interviews with fishermen. Thus, the structural characteristics of sole fishing in Türkiye were tried to be determined.
Sole fishing began to be included in the fisheries legislation and Turkish Statistical Institute (TUIK) data in 2000. Sole was reflected in the statistics together with flounder until 2007, and independently of sole since 2007. The catch amount, which reached over 1000 tons between 2007 and 2010, entered a downward trend after 2010, and has varied between 300 and 400 tons in the period until today. Sole fishing is increasing on the Eastern Mediterranean coasts, and gill nets are seen to be used more as fishing tools. In our country, 60% of sole fishing is done by boats smaller than 12 meters.

Keywords: Flounder, Solea solea, Turkish fishing legislation