Mekânsal organizasyonda yönlendirme ile yön bulma sisteminin irdelenmesi: Konya Adliyesi örneği
Analysis of spatial organization and navigation with wayfinding system: a case study of Konya Courthouse
Yazar: BEYZA ÇINAR
Danışman: PROF. DR. GÜZİN DEMİRKAN TÜREL
KTO Karatay Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
Yön bulma, insanların iç ve dış mekânlarda rahat hareket etmeleri ve hedeflerine ulaşmaları için sergiledikleri bir davranış biçimidir. Kişinin gideceği yere ulaşmak için sarfettiği mekânsal hareket, çevresel uyarılar ile zihinde oluşturularak mekânsal oryantasyonu sağlamakta ve bunun sonucunda yön bulma süreci oluşmaktadır. Mekânsal organizasyon ve yönlendirmenin yanlışlığı ve eksikliğinden kaynaklı yön bulma sorunu genellikle büyük ölçekli, karmaşık fonksiyonlu yapılarda karşımıza çıkmaktadır. Bu tür yapılarda yön bulma sorunu kullanıcılar için zaman kaybı, stres, karmaşa gibi sorunlar oluşturmaktadır. Adliye yapıları da barındırdıkları fonksiyonlar ile belirli ölçütlerde tasarlanması gereken karmaşık fonksiyonlu yapı grubunda bulunmaktadır. Bu tez çalışmasında, adliye yapısı kullanıcıları için mekân organizasyonu ve yönlendirme sistemleri göz önünde bulundurularak adliye yapılarında yön bulma davranışının araştırılması amaçlanmaktadır. Bu amaç doğrultusunda; yön bulma davranışını etkileyen bireysel ve çevresel faktörlerin belirlenmesi, mekânsal algınının yön bulma davranışına etkisinin incelenmesi, Konya Adliyesi üzerinde gözlem ve anket yapılarak adliye binasının yönlendirme sisteminin ve mekânsal organizasyonunun değerlendirilmesi hedeflenmektedir. Çalışma alanı olarak belirlenen Konya Adliyesi' nde yön bulmaya yönelik gözlem yapılmış ve kullanıcılarının çalışma alanında yön bulma ile ilgili bakış açılarını anlamaya yönelik soruların bulunduğu bir anket uygulanmıştır. Adliye binası mekânsal organizasyonu incelenerek ve anket sonuçları analizi yapılarak Konya Adliyesi'nde yön bulmaya yönelik değerlendirmeler yapılmıştır.

Abstract:
Wayfinding is a form of behaviour that people exhibit in order to move comfortably in indoor and outdoor spaces and to reach their goals. The spatial movement of the person to reach the destination is created in the mind with environmental stimuli and provides spatial orientation and as a result, the orientation process occurs. The wayfinding problem caused by the inaccuracy and deficiency of spatial organisation and orientation is generally encountered in large-scale, complex functional buildings. In such buildings, wayfinding problem creates problems such as time loss, stress and confusion for the users. Courthouse buildings are also in the group of complex functional buildings that should be designed in certain criteria with the functions they contain. In this thesis, it is aimed to investigate wayfinding behaviour in courthouse buildings by considering space organisation and orientation systems for courthouse users. For this purpose; it is aimed to determine the individual and environmental factors affecting wayfinding behaviour, to examine the effect of spatial perception on wayfinding behaviour, and to evaluate the orientation system and spatial organisation of the courthouse building by making observations and surveys on Konya Courthouse. In Konya Courthouse, which was determined as the study area, observations were made for wayfinding and a questionnaire with questions to understand the users' perspectives on wayfinding in the study area was applied. By examining the spatial organisation of the courthouse building and analysing the survey results, evaluations were made for wayfinding in Konya Courthouse.