Maydos Kilisetepe Höyüğü arkaik dönem boyalı seramikleri
Archaic period painted ceramics in Maydos Kilisetepe Mound
Yazar: BETÜL SARAÇOĞLU
Danışman: PROF. DR. GÖKSEL SAZCI
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Arkeoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Arkeoloji = Archeology
Dizin: Arkaik Dönem = Archaic Period ; Kaplar = Pots ; Maydos Kilisetepe Höyüğü = Maydos Kilisetepe Tumulus ; Seramikler = Ceramics ; Süslemeler = Ornamentations

Özet:
Gelibolu Yarımadası'nda Çanakkale ili Eceabat ilçesi, Kilye Koyu'nun güneyindeki
Maydos Kilisetepe Höyüğü, 200×180 metre ölçülerinde ve denizden 33 metre
yüksekliktedir. 1982 yılında Mehmet Özdoğan tarafından gerçekleştirilen yüzey
araştırmasında tespit edildikten sonra 2010 yılında Prof. Dr. Göksel Sazcı başkanlığında
başlatılan bilimsel kazılar günümüzde hala devam etmektedir. Maydos'un batı ve kuzeybatı
kısımlarında yapılan kazı çalışmalarında, üstten başlayarak aşağıya doğru Bizans, Roma,
Klasik, Arkaik, Geometrik, Demir Çağı ve Tunç Çağlar'ına tarihlenen sekiz tabaka ortaya
çıkarılmıştır. 2010 yılından itibaren daha çok Tunç Çağı tabakaları üzerine çalışmalar
yapılmıştır.
Bu tez çalışmasında 2010-2018 yılları arasında Maydos Kilisetepe Höyüğü
Kazısı'nda bulunan Erken/Orientalizan Arkaik, Orta/Olgun Arkaik ve Geç Arkaik Dönem
boyalı seramikleri incelenmiştir. Her bir seramik parçası teknik özellikleri ve üzerindeki
bezeme ögeleri göz önüne alınarak tarihlendirilmiştir. Erken dönem seramiklerinin üzerinde
daha çok dalgalı-düz bantlar ve bitkisel bezemeler ile yaban keçisi stilli betimlemeler söz
konusuyken, geç dönemde ise yaban keçisi stili tamamen ortadan kalkar, insan ve hayvan
figürlerinin ön planda olduğu atlı sahneleri vb. bezemeler seramikler üzerinde yerini alır.
Maydos'ta MÖ 7. ve 6. yüzyıla tarihlenen kap parçalarının çoğunluğu çark yapımı, iyi
derecede pişmiş, kompakt hamurlu, açık ve koyu renk astarlıdır. Siyah figür tekniği
kullanılarak boya ile yapılan bezemelerin detayları kazıma ile gösterilirken, kırmızı figür
tekniğinde ise bezemeler boya ile yapılıp, detayları da boyama ile verilir. Kazı da geometrik,
bitkisel, bant/şerit, meander, ışın, nokta, damla, insan-hayvan figürlü ve yaban keçisi stilli
betimlemelerin yer aldığı, mutfak/pişirim, servis/sunum ve depolama gibi farklı amaçlarla kullanılan tabak, kâse, testi, skyphos, krater, dinos, oinochoe, kylix ve amphora benzeri
çeşitli kap parçaları ele geçmiştir. Ayrıca birkaç seramik parçasının hamurunun kaba, pişme
derecesinin orta ve bezemenin oldukça basit olması, bu yerleşimde bir atölye olabileceğini
düşündürmektedir. MÖ 7. ve 6. yüzyıllarda Klazomenai'deki geometrik, dalgalı çizgili, düz
bantlı, meanderli, kuşlu, rozet-lotuslu ve yaban keçisi stilli bezemelerin yer aldığı seramikler
ile Troia'da ele geçen yaban keçisi stilli, insan-hayvan figürlü ve bitkisel bezemeli seramik
parçalarının benzerleri Maydos yerleşiminde de görülmektedir.

Anahtar Kelimeler: Maydos Kilisetepe Höyüğü, Arkaik Dönem, Seramik,
Bezemeler, Kap Formları

Abstract:
Maydos Kilisetepe Mound, which is located south of Kilye cove, Eceabat district of
Çanakkale province on the Gallipoli Peninsula, measures 200×180 meters and is 33 meters
above sea level. After being identified during the survey conducted by Mehmet Özdoğan in
1982, the scientific excavations started under the direction of Prof. Dr. Göksel Sazcı in 2010
still continue today. Eight levels dating back to the Byzantine, Roman, Classical, Archaic,
Geometric, Iron Age and Bronze Age were unearthed in the excavations carried out in
western and northwestern parts of Maydos. Since in 2010, more studies have been carried
out on the Bronze Age levels.
In this study Early/Orientalizing Archaic, Middle/Mature Archaic and Late Archaic
(Layer VIII ) Period painted ceramics of Maydos Kilisetepe mound were 2010-2018 between
the years investigated. Each piece of ceramic is dated by considering its technical features
and decorations. While there are mostly wavy-flat bands and herbal decorations and wild
goat-style descriptions on the early period ceramics, in the late period, the wild goat-style
disappears completely, horsemen with human and animal figures in the foreground, such as
battle scenes etc. decorations take place on ceramics. In Maydos BC 7th-6th century dated
the majority of pot parts it is light and dark coated wheel made, well cooked, compact clay.
While the details of the decorations made with paint using the black figüre technique are
shown by scraping, in the red figüre technique the decorations are made with paint and the
details are given by painting. Excavation is also geometrical, herbal, band/strip, meander,
ray, point, drop, human-animal figüre, with inscriptions and wild goat-style descriptions,
used for different purposes such as kitchen/firing, service/presentation and storage
platesbowls, jugs, skyphos, krater, dinos, oinochoe, kylix and amphora like various pot form pieces were recovered. In addition the clay of several ceramic pieces is rough, the degree of
cooking is medium and the decoration is quite simple, suggests that there might be a
workshop in this settlement. BC 7th and 6th in the centuries seen in Klazomenai geometric,
wavy stripes, flat bands, meander, bird, floral-lotus and wild goat-style decorations with
ceramics on the ceramic pieces with wild goat-style, human and animal figures and vegetal
decoration uncovered in the ancient city of Troy are also found in Maydos settlement.

Keywords: Maydos Kilisetepe Mound, Archaic Period, Ceramic, Decorations,
Vessel Forms