Thorstein Veblen ve Karl Polanyi perspektifinde iktisadi dönüşüm
Economic transformation in perspective of Thorstein Veblen and Karl Polanyi
Yazar: AHMET BARIŞ SERMEN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. HASAN İSLATİNCE
Anadolu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Dönüşüm = Transformation ; Ekonomik değişme = Economic change ; Polanyi, Karl = Polanyi, Karl ; Tüketim = Consumption ; Veblen, Thorstein = Veblen, Thorstein ; Üretim = Production

Özet:
Üretim olanakları ve tüketim ihtiyaçları arasında değişen sınırlar, piyasaların araçsal rasyonali-tesi altında belirlenmektedir. Post-modernist göstergelerin okunaksızlığına karşın, 21. yüzyıl toplumu ile iktisadi gerçekliğin bağları somutlaşmaktadır. Üretim ilişkileri, sermaye lehine de-netimli birer model görünümü kazanmaktadır. Metalaşmanın nihai sonucu olarak ortaya çıkan esnek üretim, işgücü için seçeneksiz bir varoluş biçimine dönüşmektedir. Bireylerin bu dönüşüme yönelik refleksleri, gösterişçi-gösterge tüketim vasıtasıyla manipüle edilebilmektedir. Piyasaların ihtiyaçlarına göre sınırları genişleyen neoliberalizm, kurumsal-kültürel yapıları piyasa mekanizmasına birer girdi olarak dahil etmektedir. Bireyler, iktisadi birimler olarak geliştir-dikleri yaşam anlatısı ile homoeconomicus tipolojisine yakınsamaktadır. Süreç, gelişmiş kültür endüstrisi araçları ile meşruluğunu yeniden üretirken, yerleşik iktisadın argümanları düşünümsel bir yapı biçimini almaktadır. Bu çalışmanın temel motivasyonu açısından metalaşma eğilimi ve bu eğilimin arkasındaki dinamikler, Karl Polanyi'yi işaret etmektedir. Kapitalizmin, evrimsel-antropolojik kritiği ise, Thorstein Veblen'in zengin teorik mirası ile somutlaşmaktadır. Çalışmada, iki büyük sosyal bilimcinin yerleşik paradigmaya karşı geliştirdikleri analizlerin, üretim ve tüketim ilişkilerindeki dönüşümü kavramaya yardımcı olacağı fikri savunulmaktadır.

Abstract:
The limits between production opportunities and consumption needs are determined by the instrumental rationality of the markets. Despite the illegibility of post-modernist indicators, the links between the 21th century society and the economic reality are becoming concrete. Production relations are being formed in a controlled pattern in favor of capital. Flexible production as the ultimate result of commodification has tuned out to be a compulsory form of existence for the labor. The reflexes of individuals towards this transformation can be manipulated by conspicuous-symbolic consumption. Neoliberalism, that expands its limits according to the needs of the markets, appropriates institutional-cultural structures as inputs in the market mechanism. Self narratives of individuals as economic units take after the homoeconomicus typology. While the process reproduces its legitimacy with the tools of the advanced cultural industry, the arguments of mainstream economics take the form of a reflexive structure. In terms of the main motivation of this study, the commodification tendency and the dynamics behind this tendency refers to Karl Polanyi's ideas. On the other hand, evolutionary-anthropological critique of capitalism is materialized in the rich theoretical heritage of Thorstein Veblen. The present study claims that the analyses developed by these great social scientists against the mainstream paradigm will help us understand the transformation of production and consumption relations.