Turgut Uyar şiirinde cinselliğin politikası
The politics of sexuality in Turgut Uyar's poetry
Yazar: GİZEM SEHER
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ VEYSEL ÖZTÜRK
Boğaziçi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Cinsellik = Sexuality ; Türk edebiyatı = Turkish literature ; Uyar, Turgut = Uyar, Turgut ; Yeni Türk edebiyatı = New Turkish literature ; Şiir = Poem

Özet:
Turgut Uyar şiirinde Dünyanın En Güzel Arabistanı'nın yayımlandığı 1959 yılı modernist bir dönüm noktası olarak kabul edilir. Bu kitaptan önce 1949 yılında yayımlanan Arz-ı Hal ve 1952 yılında yayımlanan Türkiyem kitaplarında, şair çoğunlukla Garip etkisinde ya da vatansever şiirler yazarken, Dünyanın En Güzel Arabistanı ile "İkinci Yeni" şairlerinden biri olarak görülmeye başlanmıştır. Bu tezde, Turgut Uyar'ın şiirinin modernleşmesinin göstergelerinden biri olarak şiir öznesi ve cinsellik arasındaki ilişkiyi değiştirmesi araştırılacaktır. Bu tezin en önemli iddiası, Dünyanın En Güzel Arabistanı ile Turgut Uyar'ın şiir öznesi üzerinden cinselliğe çeşitli işlevler yükleyerek cinsellikle kurulan ilişkiyi değiştirmesinin söz konusu modernist kırılmanın önemli göstergelerinden biri olduğudur. Bu dönüşüm, literatürde bugüne kadar çoğunlukla şairin ve şiir mekânının büyük şehre taşınması argümanına dayandırılarak anlaşılmaya çalışılmıştır. Bu yaklaşım doğru olmakla birlikte, şairin ilk kitaplarında da İkinci Yeni içinde sayılabilecek şiirlerin yer aldığı düşünüldüğünde dönüşümü açıklamada eksik kalır. Şairin ilk iki kitabında şiir öznesi çoğunlukla cinsel alanın içine girmezken, Dünyanın En Güzel Arabistanı ile cinselliğe düzenden kaçmasını, özne olmasını ve beden kazanmasını ve erkeklik kurgusunu değiştirmesini sağlayacak işlevler yüklemiş ve kendini ve dışarıyla ilişkisini cinselliğin sunduğu alanda yeniden düzenlemiştir. Bu tez, bu düzenlemenin şairin şiirinin "İkinci Yenileşmesi"nde önemli bir yeri olduğunu savunur.

Abstract:
1959, the year Turgut Uyar's Dünyanın En Güzel Arabistanı was published, is considered a modernist turning point in his poetry. The poet began to be seen as one of the "Second New" poets with this book, while he had been mainly writing Garip-influenced or patriotic poems in the books Arz-ı Hal published in 1949, and Türkiyem published in 1952. This thesis will investigate how Turgut Uyar's changing the relationship between the poetic subject and sexuality becomes one of the indicators of the modernization of his poetry. The most important claim of this thesis is that with Dünyanın En Güzel Arabistanı, Turgut Uyar's changing the relationship with sexuality by attributing various functions to it through the poetic subject becomes one of the critical indicators of this modernist shift. This shift has been understood in the literature primarily based on the argument that the poet's and poetry's place moved to the big city. Although this approach is correct, considering that we can count several poems in the poet's first books in the Second New, it falls short of explaining this shift. The poetic subject does not generally enter the sexual sphere in the first two books. However, with Dünyanın En Güzel Arabistanı he has attributed functions to sexuality that will enable him to escape from the order, become a subject and embody, and change the fiction of masculinity, and rearrange himself and his relationship with the outside in the field presented by sexuality. This thesis argues that this re-arrangement has an essential role in Uyar's poetry to become one of the "Second New" poets.