Dayton Barışı ve Bosna Hersek'te sınır inşaa sorunu
Dayton Peace and bordering problems in Bosnia and Herzegovina
Yazar: DARKO RADIC
Danışman: DOÇ. DR. NURCAN ÖZGÜR BAKLACIOĞLU
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science ; Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Bosna-Hersek = Bosnia-Herzegovina ; Dayton Barış Anlaşması = Dayton Peace Agreement ; Sınır = Boundary ; Sınır belirleme = Boundary determination ; Uluslararası ilişkiler = International relations ; Uluslararası politika = International policy

Özet:
Bosna Hersek'te barışçıl bir çözüm bulma ve askeri çatışmalara son vermeyi amaçlayan Dayton Barış Görüşmeleri sırasında ülkenin anayasası ve toprak dağılımı bağlamında tarafların tümü için kabul edilebilir bir çözüme ulaşmak elzem hale gelmişti. Bu süreçte, ülke içindeki sınırların belirlenmesi ve inşasında, ve görüşmelere katılan taraflar arasındaki güç ilişkilerini tanımlamada başvurulan kriter ve yöntemler bağlamında karşılaşılan engeller bu tezin ışık tutmaya çalıştığı sorulardan sadece birkaçıdır. Sınırların oluşturulması ve yeniden belirlenmesi süreçlerinde başvurulan temel kriter olarak etnik kimlik, bugün dahi "Biz" ve "Onlar" ayrımını ortaya koyan ve Bosna Hersek halkının günlük yaşamını şekillendiren görünmez sınırları oluşturmuştur. Dayton'la, Bosna Hersek Federasyonu ile Sırp Cumhuriyetini birbirinden ayıran Entiteler Arası Sınır Hattı oluşturulmuş ve böylelikle çatışma sonrası Bosna Hersek toplumunda farklı etnik grupların üyeleri arasındaki sosyal gerçekliği ve ilişkileri şekillendiren ve belirli bir toplumun kimleri kapsayıp kimleri kapsamayacağını belirleyen bir düzen tesis edilmiştir. Entiteler Arası Sınır Hattını değiştirme süreci iki örnek üzerinden incelenmiştir: Usora ve Doboj beldeleri arasındaki sınırı hattı üzerinde toprakların değiş-tokuşu; ve Dobrinja sınır yerleşiminde Entiteler Arası Sınır Hattı için başvurulan uluslararası tahkim süreci. Bu örnekler sınırların etnik kimlikler doğrultusunda dahi değiştirilebildiğini göstermektedir. Bu kapsamda gerçekleştirilen araştırma etnik kökene dayalı mekansal dağılımın ve etnik kimliklerin tümüyle Entiteler Arası Sınır Hattı ile örtüştüğünü göstermektedir. Dolayısıyla bu tez çalışmasında sınır ve kimliklerin birbirinden ayrılmaz ve karşılıklı ilişki içindeki konseptler olduğuna, ve bir elmanın iki yarısı olarak görülmeleri gerektiğine vurgu yapılmaktadır.

Abstract:
During the Dayton Peace Negotiations in an attempt to find a peaceful solution and resolve the military conflict in Bosnia and Herzegovina, it was necessary to create mutually acceptable solution regarding the constitutional and territorial reorganization of the country. Obstacles that are found along the process, criteria and methods which are used for mapping and construction of the internal borders, as well as the power relations between the parties involved into the negotiations are just some of the questions which this thesis is trying to illuminate. The ethnic identity as the crucial criteria was used for bordering and rebordering processes, creating the invisible borders that even today made the distinction between ethnically "Us" and "Others" and shaping the daily life practices of citizens of Bosnia and Herzegovina. Dayton created Inter-Entity Boundary Line that separates the Federation of Bosnia and Herzegovina and the Republic of Srpska produce the order which includes and excludes, shape the social reality and relation between different ethnic group members in the post-conflict society of Bosnia and Herzegovina. The process of changing the Inter-Entity Boundary Line that is examined through two study cases, the case of exchanging the territories between border municipalities of Usora and Doboj as well as the case of the international arbitration on Inter-Entity Boundary Line at the border settlement of Dobrinja, shows that the borders are even changed in accordance with ethnic identities. This research shows that the ethnically based spatial distribution and ethnic identities are completely overlaps with the Inter-Entity Boundary Line. Therefore, this thesis higly pointing that the borders and identities are inseparable mutully related concepts that must be understood as the different sides of the same coin.