Grafik tasarım ilkelerine göre haber infografiklerinin incelenmesi
Examination of news infographics according to graphic design principles
Yazar: BURAK BAŞKAYA
Danışman: DOÇ. DR. AHMET ÇETİNKAYA
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Gazetecilik Ana Bilim Dalı / Bilişim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Gazetecilik = Journalism
Dizin: Gazetecilik = Journalism ; Görsel okuryazarlık = Visual literacy ; Veri gazeteciliği = Data journalism ; Veri görselleştirme = Data visualization ; İnfografik = Infographic

Özet:
Günümüzde kitle iletişim teknolojilerinin özellikle ekonomik, sosyal ve kültürel başta olmak üzere hayatın her alanına etki etmesi sonucunda, gazetecilik pratikleri de bundan etkilenmiştir. Gazetecilerin okuyuculara ulaştırması gereken haberlerin içerdiği veri miktarının artması sonucunda haber infografikleri ortaya çıkmıştır. Haber infografikleri yazı öğelerinin yanında grafik tasarım öğeleri içermesi sebebiyle geleneksel haber üretiminden farklı bir sürece sahiptir. 
Bu çalışma dört bölümden oluşmaktadır. İkinci bölümde ham veriden veri gazeteciliğine olan süreç ve bu süreç içerisinde görsel okuryazarlığın önemine değinilmektedir. Üçüncü bölümde infografiklerin ilk örneklerinden günümüze doğru gelişimi ve bugünkü şekilleri, içlerinde kullanılan grafik tasarım ilkeleri ve veri görselleştirme tekniklerine yer verilmiştir. Bu bölümler ışığında ise bir görsel okuryazarlık anketi oluşturulmuştur. Araştırmanın dördüncü bölümünde bu anket katılımcılara uygulanarak infografiklerin, bu infografiklerde kullanılan unsurların ve grafik tasarım ilkelerinin okuyucular tarafından ne kadar anlam bulduğu t-testi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA), tekrarlı ölçümler ANOVA ve korelasyon gibi istatistiksel testler kullanılarak analiz edilmiş ve yorumlanmıştır.
Araştırma sonucunda kişilerin cinsiyet, yaş, eğitim, meslek ve gelir durumlarına göre infografik okuryazarlık puanlarının farklılaştığı görülmüştür. Katılımcıların iyi tasarlanmış infografiklerde verilen bilgileri, orta ve kötü tasarlanmış infografiklere göre daha iyi bir şekilde ayırt ettiği görülmüştür. Katılımcıların infografik tasarım unsurlarını ve veri görselleştirme tekniklerini tanıma konularında zayıf olduğu tespit edilmiştir.

Abstract:
In today's world, as mass communication technologies impact all aspects of life, especially economic, social, and cultural areas, journalism practices have also been influenced. The increase in the amount of data that journalists need to convey to readers has led to the emergence of news infographics. News infographics differ from traditional news production processes because they include graphic design elements alongside textual elements.
This study consists of four sections. The second section discusses the process from raw data to data journalism and emphasizes the importance of visual literacy within this process. The third section covers the development of infographics from their earliest examples to the present day, the graphic design principles used within them, and data visualization techniques. Based on these sections, a visual literacy survey was created. In the fourth section of the research, this survey was administered to participants, and the comprehension of infographics, the elements used in these infographics, and the graphic design principles by readers were analyzed and interpreted using statistical tests such as t-test, one-way analysis of variance (ANOVA), repeated measures ANOVA, and correlation.
The research results indicate that infographic literacy scores vary according to individuals' gender, age, education, occupation, and income levels. Participants were found to better distinguish information presented in well-designed infographics compared to moderately and poorly designed ones. It was also determined that participants were weak in recognizing infographic design elements and data visualization techniques.