Türkiye'deki diş hekimleri arasında periodontal hastalıklar nedeni ile antibiyotik reçete edilme düzeylerinin incelenmesi
Evaluation of prescribing trends of antibiotics during the treatment of periodontal diseases in Turkey
Yazar: TOYLY HOJAGELDIYEV
Danışman: PROF. DR. KORKUD DEMİREL
İstanbul Üniversitesi / Diş Hekimliği Fakültesi / Periodontoloji Ana Bilim Dalı / Periodontoloji Bilim Dalı
Derece: Diş Hekimliği Uzmanlık, 2020
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Antibiyotikler = Antibiotics ; Antibiyotikler = Antibiotics ; Bakteriler = Bacteria ; Diş hekimleri = Dentists ; Diş hekimliği = Dentistry ; Periodontal hastalıklar = Periodontal diseases ; Reçeteler = Prescriptions ; Tedavi = Treatment ; İlaç reçeteleri = Drug prescriptions

Özet:
Periodontal hastalıkların mekanizması çok faktörlü ve oldukça karmaşıktır. Mikrobiyal dental plak patojenleri ve ürünleri enflamatuvar süreci başlatmakta ve ilerlemesinde etkili olmaktadır. Bu hastalık ile ilişkili yüzlerce bakteri türü bulunduğundan dolayı periodontitisin başarılı tedavisi oldukça zordur. American Academy of Periodontology (AAP)'e göre, inatçı ve agresif periodontitis vakalarında, ateş ve lenfadenopatinin eşlik ettiği akut enfeksiyonlar (periodontal abse, nekrotizan ülseratif gingivitis ve periokoronitis), ve periodontitise yatkın kılan sistemik durumları olan hastalara mekanik tedaviye ek olarak antimikrobiyaller reçete edilebilir. Bunların aksine, gingivitis ve hafif kronik periodontitis vakalarında antibiyotik tedavisi gerekmez. Antimikrobiyallerin ek olarak kullanılmasının faydalarının ispat edilmesine rağmen, yan etkiler ve yükselen antibiyotik direncinden dolayı dikkatli bişekilde uygulanmalıdır. Akılcı ilaç kullanımı; tanının doğru bir şekilde konulmasını takiben, mevcut ilaç tedavileri arasından hastaya en uygun olanının belirlenmesi ve bu tedavinin doğru uygulanması şeklinde özetlenebilir. Akılcı olmayan reçete yazımı, ülkemizde olduğu gibi diğer ülkelerde de görülen evrensel bir sorundur. Bu konuda en sık rastlanılan örnekler arasında; uygunsuz antibiyotik seçimi, gereksiz yere fazla sayıda ilaç kullanımı, gereksiz yere pahalı ilaç kullanımı, yeni ilaçların kullanılması konusunda aceleci davranılmasıdır. Yapılan araştırmalarda diş hekimliğinde antibiyotik kullanımında endikasyona uygun antibiyotik yazılmadığı, gerekmediği halde antibiyotik yazıldığı, ve antibiyotiklerin doz ve kullanım sürelerinde hatalar yapıldığı belirlenmiştir. Antibiyotiklerin gereksiz ve yanlış kullanımı sonucu gelişen en önemli sorun dirençtir. Ancak ne yazık ki ülkemizde akılcı ilaç kullanımı örnekleri ile ilgili sınırlı sayıda çalışma mevcuttur. Çalışmamızda, çeşitli periodontal patolojilerde ve periodontal işlemlerde antibiyotik kullanımı eğilimine dair anket hazırlanarak İstanbul Diş hekimleri Odası üyelerine mail yolu ile ve dişhekimleri gruplarına sosyal medya üzerinden gönderilmiştir ve Survey Monkey platformunda yanıtlanması istenmiştir. 289 yanıt alınmıştır. Çeşitli periodontal durumlarda ve periodontal işlemlerde diş hekimlerinin sistemik antibiyotik reçete etme eğilimi incelenmiştir. Yapılan değerlendirme sonucunda periodontal bulgularda endikasyonu olduğu halde reçete etmemeyi tercih eden ve endikasyonu olmadığı halde reçete etmeyi tercih eden hekimlerin olduğu, cerrahi ve cerrahi olmayan periodontal işlemlerde antibiyotik reçete etme eğiliminin çok yüksek oranda olduğu, 15 yıldan daha fazla deneyimi olan, uzmanlığı olmayan ve muayenehanede çalışan hekimlerin daha çok oranda antibiyotik reçete etmeyi tercih ettikleri gözlemlenmiştir.

Abstract:
The mechanism of periodontal diseases are multifactorial and very complex. Pathogens in microbial dental plaque and their products initiate the inflammation process and causes it to advance. Successful treatment is very difficult to achieve as there are hundreds of species that are associated with the disease. According to American Academy of Periodontology (AAP) antimicrobials may be prescribed adjacent to mechanical therapy in refractory and aggressive periodontitis cases, in patients with fever and lymphadenopathy adjacent to acute periodontal infections (periodontal abscess, acute necrotizing ulcerative gingivitis, pericoronitis), and in patients that have systemic diseases which makes them prone to periodontitis. It is not necessary to prescribe antibiotics in gingivitis and slight to moderate chronic periodontitis cases. Benefits of adjunct use of antimicrobials have been proven, but they have to be used cautiously because of side effects and development of resistance to antibiotics. Rational use of medicines means determining the best medicine for patients after correct diagnosis and appropriate use of medicine. İrrational prescription of medicine is a global problem. The mostly encountered examples are irrational selection of antibiotics, use of excessive amount of medicine, selecting expensive medicine when there are cheaper alternatives. According to several studies antibiotics are prescribed even when they are not indicated and there is a flaw in duration of use and dose. The main problem associated with irrational use of antibiotics is development of microbial resistance. Sadly, there are limited number of studies analyzing rational use of medicine in our country. In our study, survey that is composed of questions about use of antibiotics in several periodontal pathological conditions and periodontal procedures was sent to members of İstanbul Diş Hekimleri Odası through mail and to groups of dentists through social media and requested them to answer it on Survey Monkey platform. 289 dentists completed the questionnaire. Prescription trends of dentists in several periodontal pathological conditions and periodontal procedures was analyzed. According to the results of the study, trends toward prescribing antibiotics when they are not indicated and not prescribing antibiotics when they are indicated, trend toward irrational prescribing of antibiotics during nonsurgical and surgical periodontal procedures was found and trend toward prescribing antibiotics was higher among dentists that have been in practice for more than 15 years, dentists without specialty training and dentists in private dental practice.