Van kedilerinde manyetik rezonans görüntüleme (MRG) ile beyinde (Encephalon) morfometrik ölçümler
Morphometric measurements in the brain (Encephalon) by magnetic resonance imaging (MRI) in van cats
Yazar: VEYSEL DELİBAŞ
Danışman: PROF. DR. ZAFER SOYGÜDER ; PROF. DR. CEMİL GÖYA
Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Veterinerlik Anatomisi Ana Bilim Dalı / Anatomi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Anatomi = Anatomy ; Morfoloji = Morphology ; Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine

Özet:
Mazisi yaklaşık olarak otuz dört milyon yıl öncesine dayanan kediler (Felidae) modernleşen dünyada ilgisi hızla artan pet hayvan bakımının önemli bir unsuru olmuştur. Eşsiz bir ırk olan ve kültürünün en önemli temsilcisi halinde bulunan Van kedisi; diğer kedi ırklarından farklı olarak birçok morfolojik farklılığa sahiptir. Bu çalışma; kedi türünün önemli bir temsilcisi olan Van kedisinin beyin dokusunu manyetik rezonans görüntüleme (MRG) yöntemi ile morfolojik olarak görüntülemek, anatomik yönden inceleyerek çeşitli morfometrik ölçümler elde etmek, elde edilen bu ölçümler doğrultusunda Van kedilerinde beyin asimetrisi durumunu ayrıca erkek -dişi cinsiyetler arası farklılıkları belirlemek ve veteriner hekimlikte MRG yönteminin kullanılabilirliğini belirtmek amacıyla yapıldı. Çalışmada 10 dişi, 10 erkek olmak üzere toplam 20 adet erişkin Van kedisi kullanıldı. Hayvanlar ketamin-xylazin kombinasyonu ile anesteziye alındı. Anestezi altındaki hayvanların manyetik rezonans görüntüleme cihazı ile midsagittal ve axial kesitli görüntüleri elde edildi. Her iki kesitten elde edilen imajlar DICOM formatında işlenmek üzere iş istasyonuna aktarıldı. Radyolojik görüntü işleme-arşivleme programı Enlil PACS kullanılarak morfometrik ölçüm değerlerinin alınması gerçekleştirildi. Morfometrik ölçüm değerlerinin istatistiki olarak analizi yapıldı. Yapılan analiz sonuçları incelendiğinde; cerebrum'un yüksekliği hariç çoğu morfometrik ölçüm parametresinin erkek Van kedilerinde daha yüksek olduğu görülmüştür (p<0.05). Ayrıca Van kedilerinde beyin asimetrisi durumu irdelenmiş ve Van kedilerinin hemispherium cerebri dexter yönlü beyin asimetrisi sergilediği tespit edilmiştir. Dişi Van kedilerinde cortex frontalis dexter yönlü bölgesel bir beyin asimetrisinin de var olduğu sonucuna varılmıştır (p<0.05). Sonuç olarak herhangi bir dokunun morfolojik veya morfometrik yönden incelenmesinde geleneksel anatomik yöntemleri kullanmaktansa hem elde edilecek sonuçların güvenlik marjının yüksek olması hem de incelenecek hayvanın yaşam konforunu bozmadan kısa bir sürede sonuç alınması amacıyla radyolojik görüntüleme tekniklerinin (MRG, BT, vb.) veteriner anatomi alanındaki çalışmalarda ve veteriner hekimlik eğitiminde rahatlıkla kullanılabileceği vurgulanmıştır.

Abstract:
Cats (Felidae), whose history dates back approximately thirty-four million years, have become an important element of pet care, whose interest is rapidly increasing in the modernizing world. Van cat, which is a unique breed and the most important representative of its culture; Unlike other cat breeds, it has many morphological differences. This study; to morphologically image the brain tissue of the Van cat, an important representative of the cat species, with the magnetic resonance imaging (MRI) method, to obtain various morphometric measurements by examining it from an anatomical perspective, to determine the brain asymmetry situation  as well as the differences between male and female genders in line with these measurements in van cats, and This study was conducted to indicate the usability of the MRI method in veterinary medicine in. A total of 20 adult Van cats, 10 female and 10 male, were used in the study. Animals were anesthetized with ketamine-xylazine combination. Midsagittal and axial cross-sectional images of animals under anesthesia were obtained with a magnetic resonance imaging device. The images obtained from both sections were transferred to the workstation to be processed in DICOM format. Morphometric measurement values were taken using the radiological image processing-archiving program Enlil PACS. Statistical analysis of morphometric measurement values was performed. When the results of the analysis are examined; It was observed that most morphometric measurement parameters, except the height of the cerebrum, were higher in male Van cats (p<0.05). In addition, brain asymmetry in Van cats was examined and it was determined that Van cats exhibited brain asymmetry in the hemispherium cerebri dexter. It was concluded that there was also a regional brain asymmetry in the cortex frontalis dexter direction in female Van cats (p<0.05). As a result, in the morphological or morphometric examination of any tissue, radiological imaging techniques should be used instead of traditional anatomy because the safety margin of the results is high, results are obtained in a very short time and do not disrupt the living comfort's of the animal to be examined. Therefore, in this study, it was emphasized that imaging techniques (MRI, CT, etc.) can be easily used in veterinary anatomy studies and education.