Ekim zamanının Amik Ovası koşullarında yetiştirilen mısır (Zea mays L.) çeşitlerinde silaj ve  tane verimine etkisi
Effect of sowing time on silage and grain yield of some corn (Zea mays L.) cultivars grown under Amik Lowland conditions
Yazar: MERVE ATASEVER
Danışman: PROF. DR. ŞABAN YILMAZ
Mustafa Kemal Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışma, Hatay ekolojik koşullarında ekim zamanının ana ürün olarak yetiştirilen mısır çeşitlerinde silaj ve tane verimine etkisini belirlemek amacıyla 2017 yılında Amik ovası koşullarında çiftçi tarlasında yürütülmüştür. Çalışmada materyal olarak; P31P41, 70 May 82 (FAO 700), DKC 6590 (FAO 700) ve Carella F1 (FAO 700) kullanılmıştır. Bitki materyali olarak seçilen çeşitlere 3 farklı ekim zamanı (25 Şubat, 14 Mart, 30 Mart) uygulanmıştır. Deneme tesadüf bloklardan bölünmüş parseller deneme desenine göre üç tekrarlamalı olarak yürütülmüştür. İncelenen özellikler yönünden ekim zamanı ve mısır çeşitleri arasında önemli farklılıklar çıkmıştır.
Araştırmada farklı ekim zamanlarında ve farklı silajlık mısır çeşitlerinde; bitki boyu, yaprak sayısı, tepe püskülü çıkarma süresi, sap çapı, yaprak ağırlığı, sap ağırlığı, koçan ağırlığı, yeşil ot verimi, kuru ot verimi, ham protein oranı, ADF, NDF, KMT, NEL, NYD, SKMO özellikleri; tanelik mısır çeşitlerinde ise koçan püskülü çıkarma süresi, ilk koçan yüksekliği, koçan boyu, koçan çapı, koçanda sıra sayısı, sırada tane sayısı, bindane ağırlığı, tane verimi özellikleri incelenmiştir.
Ekim zamanlarının, bitki boyu, yaprak sayısı, koçan boyu ve koçan çapı özellikleri dışında incelenen diğer tüm özelliklerde istatistiksel olarak önemli olduğu saptanmıştır.
Farklı ekim zamanlarında; en yüksek yeşil ot verimi (8510 kg/da) 25 Şubat, en düşük yeşil ot verimi (7293 kg/da) 30 Mart ekiminde, en yüksek kuru ot verimi (2627 kg/da) 25 Şubat, en düşük kuru ot verimi (2283 kg/da) 30 Mart ekiminde, olup en yüksek ham protein oranı (% 8.365) 25 Şubat, en düşük ham protein oranı (% 6.859) 14 Mart ekiminde, en yüksek ADF oranı (% 23.24) 14 Mart, en düşük ADF oranı (% 21.35) 30 Mart ekiminde, en yüksek NDF oranı (%54.58) 30 Mart, en düşük NDF oranı (% 44.72) 25 Şubat ekiminde, en yüksek bindane ağırlığı (375.8 g) 25 Şubat tarihli ekim olup, en düşük bindane ağırlığı ise (340.6 g) 30 Mart tarihli ekimde, en yüksek tane verimi (1390 kg/da) 14 Mart, en düşük tane verimi (1177 kg/da) 30 Mart ekim zamanında olduğu saptanmıştır.

Abstract:
This study was carried out to determine the effect of silage and grain yield on maize varieties grown as the main product in Hatay ecological conditions in the field of farmers in the conditions of Amik Plain in 2017. In the study; P31P41, 70 May 82 (FAO 700), DKC 6590 (FAO 700) and Carella F1 (FAO 700) cultivars were used. Three different sowing times (25 February, 14 March, 30 March) were applied to the cultivars selected as the plant material. The experiment was conducted according to split plot in randomized block design with three replications. Significant differences were found among the sowing times and maize cultivars on the examined characteristics.
In this study, plant height, leaf number, time of tassel forming, stem diameter, leaf weight, stem weight, ear weight, fresh herbage yield, dry herbage yield, crude protein ratio, ADF, NDF, DMI, NEL, RFVand DDM properties in terms of grain silage maize culticars and time of silk forming, height of first ear forming on the stem, ear height, ear diameter, seed line number of ear, grain number on seed line of ear, 1000 grain weight and grain yield characteristics in terms of grain maize cultivars were investigated.
Sowing time affected significantly all evaluated features expect for plant height, leaf number, ear height and ear diameter.
At the different sowing times; the highest fresh herbage yield (8510 kg da-1), the least fresh herbage yield (7293 kg da-1), the highest dry herbage yield (2627 kg da-1), the least dry herbage yield (2283 kg da-1), the highest crude protein ratio (8.37 %), the least crude protein ratio (6.86 %), the highest ADF ratio (23.24 %), the least ADF ratio (21.35 %), the highest NDF ratio (54.58 %), the least NDF ratio (44.72 %), the highest 1000 grain weight (375.8 g), the least 1000 grain weight (340.6 g), the highest grain yield (1390 kg da-1) and the least grain yield (1177 kg da-1) were obtained on 25 February, 30 March, 25 February, 30 March, 25 February, 14 March, 14 March, 30 March, 30 March, 25 February, 25 February, 30 March, 14 March, and 30 March sowing times, respectively.