Küresel iklim değişikliğine yönelik hukuksal düzenlemeler, karbon ticareti
Legal regulations on global climate change, carbon trading
Yazar: METİN ÜNER
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SİNAN KUL
Bayburt Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Disiplinlerarası Organik Tarım İşletmeciliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Hukuk = Law ; Kimya = Chemistry ; Çevre Mühendisliği = Environmental Engineering
Dizin: Küresel ısınma = Global warming ; Uluslararası anlaşmalar = International agreements ; Çevre = Environment ; İklim değişikliği = Climate change

Özet:
Özellikle son yüzyıllarda yaşanan ve farklı kesimlerce sık sık dile getirilen iklim değişikliği, günümüzde küresel çapta önemli bir sorun haline gelmiştir. Yapılan bilimsel çalışmalar bu sorunun ciddiyetini ortaya koymuş ve tüm dünya genelinde geç de olsa fark edilmesini sağlamıştır. Değişen dünya düzeni ve gelişmekte olan ülkelerin fosil yakıtları kullanarak elde etmek istediği enerjiyi değişen iklime tercih etmeleri sorunun başlıca kaynağıdır. Bütün insanlığı ilgilendiren bu küresel sorunun çözüme kavuşturulması ise, tüm dünya ülkelerinin bir araya gelerek alacağı kararlar ve atacağı adımlarla mümkün görülmektedir. Yapılan bu çalışmada nitel araştırma modeli benimsenmiş, veri toplama ve analiz yöntemi uygulanarak uluslararası sözleşmelerden, bilimsel araştırmalardan, bilimsel tez çalışmalarından, dergi, makale, kitle iletişim araçları ve çevrimiçi kaynaklardan yararlanılmıştır. Çalışmada küresel iklim değişikliğinin geniş kapsamda ele alınması hedeflenmiş ve iklim değişikliğine neden olan sera gazları arasında yer alan karbondioksit gazının atmosfere salınımının azaltılmasına yönelik küresel ölçekte hangi hukuki düzenlemelerin ve anlaşmaların yapıldığı, alınan kararların uygulanabilirliği, iklim üzerinde olumlu etkilerinin olup olmadığı, özellikle de Paris Anlaşması'nda alınan kararlardan sonra karbon salınımının azaltılması noktasında karbon ticareti uygulamasının küresel ölçekte ve Türkiye'de uygulanabilirliğin artırılmasına yönelik ne gibi hukuksal düzenlemelerin yapılması gerektiği konuları ele alınmıştır. Yapılan değerlendirmeler sonucunda Paris Anlaşması, kendisinden önce yapılan anlaşmalara nazaran uygulanabilirlik açısından daha gerçekçi olsa da gelinen noktada yeterli görünmemektedir. Bu nedenle öncelikle karbon ticareti uygulamasının gelişmiş ülkeler ve gelişmekte olan ülkeler olarak iki ayrı başlık altında yeniden ele alınması ve küresel boyutta Birleşmiş Milletler tarafından caydırıcı hukuki düzenlemelerin yapılması gerekmektedir. Söz konusu hukuki düzenlemeler ile gerektiği durumlarda cezai müeyyidelerin de uygulanması ile net bir tavır alınmalı ve iklim değişikliğinin önlenmesi noktasında bir sonuca ulaşılmalıdır. Türkiye'de iklim değişikliğinin önlenmesine yönelik karbon ticareti noktasında kanun, mevzuat ve yönetmelik gibi hukuki uygulamalar mevcut değildir. Bu itibarla Türkiye'nin Çevre Kanunu başlığı altında tekrardan hukuki bir düzenleme yaparak karbon ticareti uygulamasına olanak tanımalı ve iklim değişikliği konusunda üzerine düşeni yapmalıdır.

Abstract:
Climate change, especially experienced in the last centuries and frequently mentioned by different segments, has become an important global problem today. Scientific studies have revealed the seriousness of this problem and made it known all over the world, albeit late. The changing world order and the fact that developing countries prefer the energy they want to obtain by using fossil fuels to the changing climate is the main source of the problem. Resolving this global problem, which concerns all humanity, seems possible with the decisions and steps to be taken by all the countries of the world by coming together. In this study, qualitative research model was adopted, data collection and analysis method were applied, and international conventions, scientific researches, scientific thesis studies, journals, articles, mass media, and online resources were used. In the study, it is aimed to deal with global climate change in a wide scope and which legal regulations and agreements have been made on a global scale to reduce the emission of carbon dioxide gas, which is among the greenhouse gases that cause climate change, to the atmosphere, the applicability of the decisions taken, whether they have positive effects on the climate, especially the Paris Agreement. After the decisions taken in the Resolution, the issues of what kind of legal arrangements should be made to increase the applicability of the carbon trade application on a global scale and in Turkey at the point of reducing carbon emissions were discussed. As a result of the evaluations, although the Paris Agreement is more realistic in terms of applicability compared to the agreements made before it, it does not seem sufficient at the point reached. For this reason, first of all, it is necessary to reconsider the carbon trade application under two separate headings as developed countries and developing countries, and deterrent legal arrangements should be made by the United Nations on a global scale. A clear stance should be taken and a conclusion should be reached in the prevention of climate change, with the aforementioned legal regulations and the application of penal sanctions when necessary. In Turkey, there are no legal practices such as laws, regulations and regulations at the point of carbon trade for the prevention of climate change. In this respect, Turkey should make a legal regulation again under the title of Environmental Law, allow the application of carbon trading and do its part in climate change.