Sirkadiyen ritme bağlı olarak uyku uyanıklık durumunun glukoz metabolizması üzerine etkisi
Determination of relation between the glucose metabolism and circadian rhytm depending on sleep quality status
Yazar: AYÇA SEZGİNER
Danışman: PROF. DR. MÜVEDDET EMEL TÜFEKÇİ ALPHAN
İstanbul Okan Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Glükoz = Glucose ; Metabolizma = Metabolism ; Sirkadiyen ritim = Circadian rhythm ; Sosyodemografik özellikler = Socio-demographic characteristics ; Uyanıklık = Wakefulness ; Uyku = Sleep ; Ölçekler = Scales

Özet:
Bu araştırma sirkadiyen ritme bağlı uyku kalite durumu ile glukoz metabolizması arasındaki ilişkiyi saptamak amacıyla yapılmıştır. Araştırma Özel Trakya Hastanesine bağlı Diyet Polikliniğine başvuran 19-65 yaş aralığındaki 109 (86 kadın 23 erkek) sağlıklı birey üzerinde yürütülmüştür. Araştırma verileri anket formu yardımıyla toplanmıştır. Anket formunda bireylere sosyodemografik özellikleri, kendilerinde ve/veya ailelerinde tanısı konmuş hastalık bulunma durumu, beslenme alışkanlıkları ve uyku kalite durumlarını tespit etmeye yönelik sorular sorulmuştur. Beslenme durumları Besin Tüketim Formu ile uyku kalite durumları Pittsburgh Uyku Kalite İndeksi kullanılarak belirlenmiştir. Ayrıca boy uzunluğu, vücut ağırlığı, bel ve kalça çevresi gibi antropometik ölçümler alınmıştır. Bu araştırmaya göre; kadınların yaş ortalaması 39,6 ±10,8 yıl, erkeklerin ise 39 ±12,1 yıldır. Bireylerin %70,6'sı "iyi" uyku kalitesine, %29,4'ü "kötü" uyku kalitesine sahip olduğu bulunmuştur. Bireylerin BKİ ile antropometrik ölçümleri ile uyku kalitesi arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunmamıştır (p>0,05). Bireylerin uyku kalite durumları ile açlık kan şekeri düzeyi arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunmamıştır (p>0,05). Ancak yaş grupları ile açlık kan şekeri düzeyi arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunmuştur (p<0,05). Bu bulguyla, yaş ile açlık kan şekeri düzeyinin doğru orantılı olarak değişiklik göstereceği sonucuna varılmıştır.

Anahtar Kelimeler : Sirkadiyen ritim, Uyku/Uyanıklık durumu, Uyku kalitesi,
Açlık kan şekeri profili

Abstract:
This study is aimed to demonstrate the relation between the glucose metabolism and the circadian rhytm depending on the sleep quality status. A questionare survey was conducted with 109 healthy, 19-65 years old survey (86 females and 23 males) presenting Trakya Hospital's depending on Diet Policlinic at Edirne. The questionnaire covers all the following informations about individuals (social demographic informations, diagnosed disease status of them and/or their families, eating habits and sleep quality status). Their eating habits were determined by using Food Consumption Frequency Form and their sleep quality situations were determined by using Pittsburgh Sleep Quality Index. Furthermore, the anthropometric measurements of participiants were measured such as body weight, height, waist and hip circumference. According to this research; the average age of women is 39,6±10,8 years and the average age of men is 39±12,1 years. It has been found that the %70,6 of the individuals had "good" sleep quality and the %29,4 of them had the"bad" sleep quality. There was no statistically significant differences relation between the body mass index, anthropometric measurements and the sleep quality of individuals (p>0,05). There was no statistically significant relationship between sleep quality status of individuals and fasting blood sugar level (p>0,05). But there was a statistically significant relationship between age groups and fasting blood sugar level (p<0,05). With this finding, it was concluded that age and fasting blood sugar level will be changed in direct proportion.


Keywords: Circadian rhytm, Sleep / Wake status, Sleep quality, Fasting
blood sugar profile