Ankilozan spondilitli hastalarda hastalık aktivitesinin uyku bozukluklarına etkisi
The effect of disease activity to sleep disorders in patients with ankylosing spondilitis
Yazar: ALİ KARATAŞ
Danışman: PROF. DR. TAHSİN MURAT TURGAY
Ankara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2015
Konu: Romatoloji = Rheumatology
Dizin: Ankiloz = Ankylosis ; Pittsburg uyku kalitesi ölçeği = Pittsburg sleep quality index ; Spondilit-ankilozan = Spondylitis-ankylosing ; Tümör nekroz faktörleri = Tumor necrosis factors ; Uyku = Sleep ; Uyku bozuklukları = Sleep disorders

Özet:
Giriş:Ankilozan spondilit tanısı alanlardaki uyku bozukları sırt ağrısı,kronik hastalığa eşlik eden depresyon ve anksiyete sebebiyle sık görülen semptomlardandır. Bizim çalışmamızdaki amacımız ankilozan spondilitli hastalarda ,hastalık aktivite skoru olan (BASDAİ)nin ve fonksiyonel skorunun (BASFİ) uyku kalitesi üzerine korelasyonunu değerlendirmektir. Uyku kalitesi birçok ölçekle değerlendirilebilir.  Hastanın kendi  uyku kalitesini değerlendirdiği testler hem daha ekonomik  hem daha çok uyum sağlanabilen testlerdir. Bizim çalışmamızda uyku kalitesini değerlendirmek amacı ile son bir aylık uyku kalitesinin subjektif bir göstergesi olarak kullanılan   'pittsburg uyku kalitesi indeksi'(PUKİ) ile kullanılmıştır. Uyku kalitesinin bozuk olması veya olmaması  kullanılan tedavilerin terapötik etkinliğinin dolaylı bir göstergesi olacaktır.
Gereç ve Yöntem : Çalışmaya Ankara üniversitesi Tıp Fakültesi Romatoloji  Kliniği'ne başvuran 143 AS  ve 143 sağlıklı gönüllüye Pittburg Uyku Kalitesi İndeksi(PUKİ) yöneltilmiştir. Hastalar ile ilgili BASDAİ, BASFİ, ESR,CRP ve HLA-B27  bilgileri dosyalarından edinilmiştir.
Bulgular: Yaş ve cinsiyet açısından farklılık olmamasına karşın  subjektif uyku kalitesi, uyku latansı, uyku bozukluğu, gündüz fonksiyonları, toplam PUKİ skoru açısından kontrol grubu daha iyi bulunmuştur.  Hasta özellikleri   kıyaslandığında  BASDAİ,BASFİ,CRP  cinsiyetin kadın olması, anti-TNFtedavi almama ve evli olma ile PUKİ skorunun 5'in üzerinde olup olmaması yani uyku bozukluğu varlığı  arasında istatiksel olarak anlamlı bir ilişki saptanmıştır. Spearman korelasyon analizi  ile BASDAİ,BASFİ, CRP artışı ile uyku bozukluğu arasında pozitif korelasyon saptanmıştır.
Sonuç: Elde ettiğimiz veriler göstermiştir ki; hastalık aktivitesi ve onu yansıtan diğer parametreler ile uyku bozuklukları arasında doğrudan bir ilişki vardır. Anti-TNF tedaviler hastaların diğer semptomları ile birlikte uyku problemlerini de düzeltmektedir.

Anahtar sözcükler: Ankilozan spondilit, Uyku bozuklukları,PUKİ, Hastalık Aktivitesi, Anti-TNF

Abstract:
Objectives :Sleep disturbances in patients with ankylosing spondilitis are common symptoms due to concomitant back pain, depression and anxiety.Our aim in our study in patients with ankylosing spondylitis, to evaluate disease activity score (BASDAI) and the functional score (BASFI)  correlated to sleep quality. Sleep quality was assessed on many scales. Self report  sleep quality tests are both  economical and easy to apply. Our study used' Pittsburg Sleep Quality Index' (PSQI) that shows subjective sleep quality of last month for monitoring the quality of sleep. It will  be an indirect indicator of therapeutic effectiveness according to sleep disturbances exist or not.
Materials and Methods: Ankara University Faculty of Medicine, Rheumatology admitted to the AS 143 and 143 healthy volunteers was appliedPittburg Sleep Quality Index (PSQI). BASDAI , BASFI, ESR, CRP and HLA-B27 has been extracted patients' files.
Results: The control group in terms of subjective sleep quality, sleep latency, sleep disturbance, daytime function total PSQI score was better although there is no differences in terms of age and gender. The patient characteristics compared BASDAI, BASFI,CRP, female sex, DMARD and/or NSAID theraphy , being married is statiscally  associated more than 5 of PSQI scores that means sleep disturbances presence. Spearman correlation analysis demonstratesBASDAI, BASFI,CRP increase  were positively correlated with sleep  disturbances.
Conclusion: The data showed that we have obtained; disease activity and other parameters that reflect disease activity, have a direct relationship with sleep disturbances. Anti-TNF treatment also improves other symptoms of patients with sleep problems.

Keywords: Ankylosing spondylitis, sleep disorders, PSQI, disease activity, anti-TNF