Aile mahkemesi uzmanlarının hukuki niteliğinin ve  raporlarının değerlendirilmesi
Evaluation of the legal status and reports of family court experts
Yazar: EBRU YENİGÜL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ŞÜKRAN AKGÜN
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Hukuk = Law ; Sosyal Hizmetler = Social Services
Dizin: Aile mahkemeleri = Family courts ; Hukuki işlemler = Legal processes ; Hukuki yapı = Judical structure ; Hukuksal esaslar = Legal aspects ; Raporlar = Reports ; Sosyal hizmet uzmanları = Social workers ; Sosyal hizmetler = Social services ; Uzmanlar = Specialists

Özet:
Aile mahkemeleri bünyesinde çalışan sosyal hizmet uzmanlarının 	hukuki nitelikleri ve bu uzmanların hazırladıkları raporların yargı kararlarına etkisini tespit etmek amacıyla hazırlanan bu çalışma,  aile mahkemelerinde sosyal hizmet uygulaması, uzmanların görevleri ve hukuki nitelikleri, uzmanların hazırladıkları raporlar ve uygulamada karşılaştıkları sorunlar adlı üç bölümden oluşmaktadır. 
Bu tez çalışmasının amacı, uzmanların görevleri bağlamında hukuki niteliklerini değerlendirmek, uzmanların çalışma koşulları ile sosyal inceleme raporu (SİR) hazırlama süreçlerini incelemek, SİR'lerin yargı kararlarını ne ölçüde etkilediğini Yargıtay içtihatları eşliğinde ortaya koymak ve uzmanların yaşadıkları sorunlara ilişkin çözüm önerileri sunmaktır.
Çalışmada akademik yazın taraması ve uzmanlarla yapılan yazılı görüşmeler kullanılmıştır.
Mevzuatta uzmanların görev tanımlarının muğlak olmasının ve hukuki niteliklerinin belirsiz olmasının, uzmanların görevlerini tam ve olması gerektiği gibi yerine getirmelerine engel olduğu; bazı mahkeme ve Yargıtay kararlarında uzmanlardan bilirkişi olarak bahsedilebildiği; uzmanların görevlendirildikleri her davada araç temininde yaşanan sıkıntılar nedeniyle ev, iş yeri ve okul ziyaretleri gerçekleştiremedikleri; fiziki koşulların yetersizliği nedeniyle çoğu zaman eksik incelemeyle rapor hazırlamak zorunda kaldıkları; bu ve benzeri nedenlerle raporların işlevlerini tam olarak yerine getiremediği ve yargı kararlarına yön vermekte yetersiz kaldığı sonuçlarına varılmıştır.

Değerlendirmeler sonucunda, uzmanların hukuki niteliklerinin ve görev tanımlarının yasal dayanağa kavuşması, uzmanların yeterli bilgi ve tecrübeye sahip olmalarını sağlamak amacıyla belli aralıklarla hizmet içi eğitimlere tabi olmaları, Adalet Bakanlığı tarafından aile mahkemelerinin fiziki koşullarının iyileştirilerek diğer mahkemelerden bağımsız bir yapıya kavuşturulması, çocukların yargılama sürecini en az hasarla atlatabilmeleri ve menfaatlerinin zarar görmemesi için elverişli ortamın yaratılması ile adli görüşme odalarının sayısının artırılması gerektiği düşünülmektedir.
Anahtar Kelimeler: Sosyal hizmetler, sosyal hizmet uzmanı, aile mahkemesi, sosyal inceleme raporu.

Abstract:
This study, which focuses on the legal status of the social service experts who work in the family courts and the impact of their reports on legal rulings, is composed of three sections, namely, the implementation of social service in the family courts, the mandate and legal status of social service experts, and the reports of the social service experts along with the problems encountered in the implementation.
The purpose of this thesis is to assess the legal status of the experts in the context of their mandate; to examine the working conditions of the experts and their preparation phase of social examination report (SER), to present what extent SERs affect the legal rulings in light of the Supreme Court precedents and to propose solutions for the difficulties that the experts face.  
Academic literature review and written interviews with experts are used in the study.
As a result of the study, it is found that the ambiguity of the job definition of the experts and the lack of regulations on the legal status of the experts in the legislation leads to the inability of the experts to fulfill their duties completely; the social service experts are seen as experts in some legal rulings and Supreme Court decisions; the experts cannot make field visits due to difficulties in the procurement of vehicles while they should make home, work and school visits in each case they are tasked with; the experts often have to prepare reports with incomplete examination because of the inadequacy of physical conditions in courthouses; SERs are insufficient to give direction to the legal rulings due to the deficiency and weakness of the content. 

In order to overcome these problems, it has been achieved that the establishment of a legal basis for the legal status and mandate of the experts, in-service training at regular intervals to ensure that the experts have sufficient knowledge and experience; improving the physical conditions of family courts by the Ministry of Justice and establishing a structure independent from other courts; creating a favorable environment and increasing the number of judicial interview rooms to overcome the judicial process with the least damage for children and to prevent the harm of their interests are necessary.
Key Words: Social services, social service expert, family court, social examination report.