CCI4 ile deneysel oksidatif stres oluşturulan sıçanlarda Lactarius deliciosus ve Agrocybe cylindracea türlerinin karaciğer koruyucu ve antioksidan rollerinin belirlenmesi
Determination of hepatoprotective and antioxidant roles of Lactarius deliciosus ve Agrocybe cylindracea species against CCI4-induced experimental oxidative stress in rats
Yazar: SONGÜL HASAR
Danışman: PROF. DR. KENAN DEMİREL ; YRD. DOÇ. DR. ABDULAHAD DOĞAN
Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Biyokimya = Biochemistry ; Biyoloji = Biology ; Botanik = Botany

Özet:
Yenilebilir mantarlar polifenollar, polisakkaridler, karotenoidler, vitaminler ve mineral içerikleri nedeniyle önemli antioksidan özelliklere sahiptirler. Bu çalışmada, CCI4 ile deneysel oksidatif stres oluşturulan sıçanlarda Lactarius deliciosus (L.) Gray, (Lac.) ve Agrocybe cylindracea (DC.) Maire, (Agr.) mantar türlerinin karaciğer koruyucu ve antioksidan rollerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. 36 adet sıçan 6 deney gruba ayrılmıştır: (Kontrol, CCI4, CCI4+%15 Lac, %15Lac, CCI4+%15 Agr ve %15Agr grupları). 50 günlük muamele sonunda; Lac ve Agr katılımlı yemle beslenen ratların serum enzimlerinden aspartat aminotransferaz (AST), alanin aminotransferaz (ALT), laktat dehidrogenaz (LDH) enzim seviyeleri ve lipit profili, beyin, böbrek, dalak, eritrosit ve karaciğer dokularında antioksidan savunma sistemi enzim aktiviteleri ile redükte glutatyon (GSH) seviyeleri ve malondialdehit (MDA) içerikleri tespit edilerek değerlendirilmiştir. 
Elde edilen sonuçlara göre; CCI4 serum AST, ALT ve LDH enzim seviyeleri ve doku supernatant MDA içerikleri kontrol grubuna göre önemli düzeyde artarken, Lac ve CCI4+%15 Lac ilaveli yem grubu bu enzim seviyelerini CCI4 grubuna göre önemli oranda düşürdüğü görülmüştür. Diğer yandan, CCI4+Agr serum AST ve ALT ve beyin MDA düzeyleri kontrol ve CCI4 grubuna göre önemli oranda artarken, Lac ve Agr mantar gruplarında genel olarak CCI4 göre, LDL_C düzeyinde düşme, HDL_C de ise artmaya neden olduğu belirlenmiştir. Lac ve Agr mantarları çeşitli dokularda bakılan antioksidan savunma sistemi enzimlerinde ise dalgalanmalara neden olmuştur. 
Sonuç olarak, Lac ilaveli yem ile beslenilen sıçanlar CCI4 oksidatif hasarına karşı karaciğer koruyucu ve antioksidan rolünün olabileceği belirlenirken, halk tarafından tüketilen Agr ilaveli yem ile beslenilen sıçanlarda ise oluşan oksidatif hasara karşı genel anlamda koruyucu olmadığı, aksine beyin hasarı potansiyeline sahip olabileceği sonucuna varılmıştır. 

Anahtar kelimeler: Agrocybe cylindracea, Antioksidan savunma sistemi, CCI4, Lactarius deliciosus, Lipid peroksidasyonu, Mantar, Oksidatif stres, Rat Serum enzimleri.

Abstract:
Edible mushrooms possess important antioxidant properties due to polyphenols, polysaccharides, carotenoids, vitamins and mineral contents. This study was aimed to determine the hepatoprotective and antioxidants effects of Lactarius deliciosus (L.) Gray, (Lac) and Agrocybe cylindracea (DC.) Maire, (Agr) species against CCI4- induced oxidative stress in rats. 36 rats were divided into six experimental groups: (Control, CCI4, CCI4+15%Lac, 15%Lac, CCI4+15%Agr and 15%Agr groups). At the end of 50 days experiment, aspartate aminotransferase  (AST), alanine aminotransferase (ALT) lactate dehydrogenase (LDH) levels, lipid profile, antioxidant defense systems (ADS) enzymes activity, reduced glutathione (GSH) levels and malondialdehyde (MDA) contents in the brain, kidney, spleen, erythrocytes and liver tissues of rats were evaluated. 
According to results, while levels of serum AST, ALT and LDH and MDA content of different tissues significantly increased in CCl4 as compared to those of control, these enzymes levels were significantly decreased in Lac and CCl4+15%  Lac supplementation feed group according to CCl4. On the other hand, levels of serum AST and ALT and brain MDA content in CCl4+Agr were significantly increased according to Control and CCl4. Lac and Agr mushrooms generally caused decrease in LDL_C and increase in HDL_C according to CCl4. These mushrooms caused fluctuations in ADS enzymes observed different tissues. 
As a conclusion,  while Lac mushroom may have a role of liver protective and antioxidant against CCI4 oxidative damage in rats, it was observed that Agr mushroom consumed by the public was not generally protective against the oxidative damage, whereas, Agr may have a damage potential in brain.

Keywords: Agrocybe cylindracea, Antioxidant defense system, CCI4, Lactarius deliciosus, Lipid peroxidation, Mushroom, Oxidative stress, Rat, Serum enzymes.