Obstrüktif uyku apne sendromunda kapsamlı oftalmik değerlendirme
Comprehensive ophthalmic evaluation in obstructive sleep apnea syndrome
Yazar: HANDENUR TUNÇ
Danışman: DOÇ. DR. GÜLİN SÜNTER
Marmara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Nöroloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Nöroloji = Neurology
Dizin: Göz hastalıkları = Eye diseases ; Uyku apne sendromları = Sleep apnea syndromes ; Uyku evreleri = Sleep stages

Özet:
Amaç:  Bu çalışmanın amacı, obstrüktif uyku apne sendromu (OUAS) hastalarında optik sinir başı (ONH) değişikliklerini göstermek ve bu değişikliklerle ilişkili retrobulber kan akımı, göz içi basıncı (GİB), retina, koroid, lamina kribroza ve peripapiller sklera gibi parametreleri araştırmaktır. Ayrıca, normal tansiyonlu glokom (NTG) hastaları ile karşılaştırmak ve OUAS ve NTG'de görülen optik atrofi fizyopatolojisinde elastin lifi yıkımının rolünü değerlendirmektir.
Gereç ve Yöntem: Bu prospektif çalışmaya 55 OUAS hastası (21 hafif, 34 ağır), 17 NTG hastası ve 20 sağlıklı kontrol dahil edilmiştir. Toplamda 92 göz incelenmiştir. Katılımcılar STOP-BANG anketini tamamlamış ve OUAS riski taşıyanlara polisomnografi yapılmıştır. Oftalmolojik değerlendirme; GİB ve santral korneal kalınlık (CCT) ölçümleri, retina sinir lifi tabakası (RNFL) ve gangliyon hücre tabakası (GCC) kalınlığı, koroidal kalınlık (ChT), lamina kribroza derinliği (LCD), lamina kribroza kalınlığı (LCT), lamina kribroza eğrilik indeksi (LCCI) ve peripapiller skleral açının (PPS açısı) SD/EDI-OCT ile değerlendirilmesini içermektedir. Renkli Doppler ultrasonografi ile oftalmik arter ve santral retinal arter akım parametreleri değerlendirilmiştir.
Bulgular: OUAS ve NTG gruplarında CCT(F=3,279/p=0.025), RNFL ve LCT'de (F=3,655/p=0.016) anlamlı incelme ve OUAS grubunda PPS açısında (F=3,375/p=0.022) anlamlı azalma tespit edilmiştir. GİB değerleri normal aralıkta idi. Retrobulber akım parametrelerinde gruplar arasında anlamlı bir fark bulunmamıştır. OUAS hastalarında PPS açısı ile yaş (r=-0,289, p=0,044) ve boy uzunluğu (r=-0,283, p=0,048) negatif korele, ortalama GCC kalınlığı (r=0,328, p=0,021), tüm koroid tabakaları (maksimum Nazal ChT 2000 r=0,445, p=0,001), LCD (r=0,443, p=0,001) ve LCCI (r=0,493, p<0,001) ile pozitif korele gelmiştir.
Sonuç: Bu çalışma, OUAS hastalarında PPS açısını inceleyen ilk çalışmadır. OUAS ve NTG grubunda PPS açısını etkileyen ana faktörün ONH'deki destekleyici tabakalara (sklera, koroid, RNFL, lamina kribroza) GİB'in ve okuler perfüzyon bozukluğunun etkisinden ziyade elastin yıkımı gibi  farklı mekanizmaların etkisi olabileceğini düşündürmüştür.

Abstract:
Purpose: The aim of this study is to demonstrate optic nerve head (ONH) changes in patients with obstructive sleep apnea syndrome (OSAS) and to investigate related parameters such as retrobulbar blood flow, intraocular pressure (IOP), retina, choroid, lamina cribrosa, and peripapillary sclera. Additionally, it aims to compare these changes with those in patients with normal-tension glaucoma (NTG) and evaluate the role of elastin fiber degradation in the pathophysiology of optic atrophy seen in OSAS and NTG.
Materials and Methods: This prospective study included 55 OSAS patients (21 mild, 34 severe), 17 NTG patients, and 20 healthy controls. A total of 92 eyes were examined. Participants completed the STOP-BANG questionnaire, and polysomnography was performed on those at risk for OSAS. Ophthalmologic evaluation included IOP and central corneal thickness (CCT) measurements, retinal nerve fiber layer (RNFL) and ganglion cell complex (GCC) thickness, choroidal thickness (ChT), lamina cribrosa depth (LCD), lamina cribrosa thickness (LCT), lamina cribrosa curvature index (LCCI), and peripapillary scleral angle (PPS angle) using SD-OCT. Color Doppler ultrasonography was used to assess ophthalmic artery and central retinal artery flow parameters.
Results: Significant thinning in CCT (F=3.279/p=0.025), RNFL, and LCT (F=3.655/p=0.016) and a significant decrease in PPS angle (F=3.375/p=0.022) were found in the OSAS and NTG groups. IOP values were within the normal range. No significant differences were found in retrobulbar flow parameters among the groups. In OSAS patients, PPS angle was negatively correlated with age (r=-0.289, p=0.044) and height (r=-0.283, p=0.048), and positively correlated with average GCC thickness (r=0.328, p=0.021), all choroidal layers (maximum nasal ChT 2000 r=0.445, p=0.001), LCD (r=0.443, p=0.001), and LCCI (r=0.493, p<0.001).
Conclusion: This study is the first to examine the PPS angle in OSAS patients. It suggests that the main factors affecting the PPS angle in the OSAS and NTG groups might be mechanisms such as elastin degradation rather than the influence of IOP and ocular perfusion abnormalities on the supportive layers of the ONH (sclera, choroid, RNFL, lamina cribrosa).