Şanlıurfa halk kültüründe kuş
Birds in Şanlıurfa folk culture
Yazar: ALİ NUR HAYIRLI
Danışman: PROF. DR. CENGİZ GÖKŞEN
Osmaniye Korkut Ata Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Halk Bilimi (Folklor) = Folklore  ; Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Halk bilimi = Folklore ; Halk kültürü = Folk culture ; Hayvan besleme = Animal feeding ; Hayvanlar = Animals ; Kuşlar = Birds ; Türk edebiyatı = Turkish literature ; Türk halk edebiyatı = Turkish public literature ; Şanlıurfa = Şanlıurfa

Özet:
Şanlıurfa, halk kültürü açısından ülkemizdeki zengin şehirlerimizden biridir. Bu zenginliği oluşturan unsurlardan biri de güvercin başta olmak üzere kuşçuluktur. Bu çalışmada Şanlıurfa halk kültüründe kuşlar ve kuşçuluk ile ilgili halk kültürü unsurları, kuş türleri, hastalık ve tedavi yöntemleri incelenmiştir. Çalışmanın amacı, Şanlıurfa'nın sosyal, kültürel ve ekonomik hayatında ayrı bir yeri olan kuşçuluğu detaylı bir şekilde incelemektir. Çalışma sürecinde alan araştırması ve literatür tarama yöntemleri kullanılmıştır. Çalışmamız Giriş dışında iki ana bölümle birlikte Sonuç, Kaynakça ve Ekler kısımlarından oluşmaktadır.
Birinci bölümde Türk Kültüründe Kuş başlığı altında Türk mitolojisinde, Türk edebiyatında, Türklerin kültür hayatında ve inançlarında kuşların yeri tespit edilmeye çalışılmıştır. Bu tespitlerle ilgili örnekler verilmiştir.
Çalışmanın ikinci bölümünde ise Şanlıurfa halk hayatındaki kuşlar hakkında bilgi verilmiştir. Şanlıurfa'da kuşlarla ilgili inançlar, Şanlıurfa halk edebiyatında kuşlar, Şanlıurfa'da yetiştirilen kuş türleri ve bunların bakımlarıyla ilgili bilgiler kaynak kişilerden derlenmiştir.
Çalışmanın sonuç kısmında, çalışma neticesinde Şanlıurfa halk hayatında kuşçuluğun yeri ve önemiyle ilgili tespitler ve öneriler maddeler halinde sıralanmıştır. Kuşçuluğun farklı yönleri yanında, Şanlıurfa'da birçok insan için bir yaşam biçimi olduğu, sosyokültürel ve ekonomik açıdan ayrı bir yeri olduğu tespit edilmiştir.  Kaynakça kısmında, çalışmanın hazırlanması sırasında faydalanılan yazılı ve sözlü kaynaklar ayrı başlıklar altında verilmiştir. Ekler kısmında ise Şanlıurfa'nın kültürel değerleri ile Şanlıurfa'da bulunan kuş türlerinin ve kuşçuların fotoğrafları verilmiştir. 
Anahtar Sözcükler: Şanlıurfa, Halk Kültürü, Kuş, Kuşçuluk

Abstract:
Şanlıurfa is one of the richest cities in our country in terms of folk culture. One of the factors that make up this wealth is bird-breeding, especially pigeon. In this study, birds and bird culture in Şanlıurfa folk culture, bird species, disease and treatment methods were examined. The aim of this study is to examine the aviculture which has a special place in the social, cultural and economic life of Şanlıurfa in detail. Field research and literature survey methods were used in the study process. Our study consists of two main chapters with the exception of Introduction, Conclusion and References.
In the first chapter, birds 'place in Turkish culture is tried to be determined in Turkish mythology, Turkish literature, Turks' cultural life and beliefs. Examples of these determinations are given.
In the second part of the study, information is given about birds in Şanlıurfa public life Information about the beliefs about birds in Şanlıurfa, birds in Şanlıurfa folk literature, bird species raised in Şanlıurfa and their care were collected from the source persons.
In the conclusion part of the study, the findings and recommendations regarding the place and importance of aviculture in Şanlıurfa public life are listed as articles. In addition to different aspects of aviculture, it has been determined that there is a way of life for many people in Şanlıurfa and that it has a distinct place in terms of socio-cultural and economic aspects. In the bibliography section, the written and oral sources used during the preparation of the study are given under separate headings. In the annexes, cultural values of Şanlıurfa and photographs of bird species and birdmen in Şanlıurfa are given.
Key Words: Şanlıurfa, Folk Culture, Birds, Aviculture