Düzeni bozulan bedenin yeni düzen arayışı: Fibromiyalji  
hastalarının ağrı deneyimleri İ.Ü. İstanbul Tıp Fakültesi Fibromiyalji Polikliniğinde antropolojik bir çalışma
The broken body: searching for new order, pain experience of fibromyalgia patients an anthropological study at İ.U. İstanbul Medical School, Fibromyalgia Clinic
Yazar: BAHAR TAYMAZ
Danışman: PROF. DR. İNCİ USER
Yeditepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Antropoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Antropoloji = Anthropology ; Halk Sağlığı = Public Health ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Antropoloji = Anthropology ; Antropolojik analiz = Anthropological analysis ; Ağrı = Pain ; Damgalama = Stigmatization ; Fibromiyalji = Fibromyalgia ; Hastalar = Patients ; Kronik ağrı = Chronic pain ; Medikalizasyon = Medicalization

Özet:
Sağlık alanındaki eşitsizlikler, hasta hakları, öznel deneyimler, medikalizasyon ve hastalık inşası gibi meseleleri inceleyen sağlık ve hastalık antropolojisi, kronik ağrı konusuna getireceği disiplinlerarası yaklaşımla ağrının incelenmesi için niteliksel araştırma yöntemlerinin kullanılabileceğini önermektedir. Bu araştırma, kronik ağrının barındırdığı bireysel, sosyal ve kültürel anlamlar ile ağrının cinsiyet, eğitim seviyesi, yaş ve sosyo ekonomik unsurlara bağlı olarak değişip değişmediği konularını, düzeni bozulan beden ve sosyal yaşam bağlamında sembolik antropoloji temelinde ele almaktadır. Fibromiyalji yaygın beden ağrısıyla birlikte uykusuzluk, yorgunluk, unutkanlık ve sindirim sisteminde yaşanan sorunlar gibi çeşitli belirtilerin bir araya gelmesiyle tanımlanan bir sendromdur . Fibromiyalji hastalarını çözüm aramaya yönelten nedenlerden birisi deneyimlenen yaygın kronik ağrının ortadan kaldırılarak, düzeni bozulan bedenin ve sosyal yaşamın yeniden bir düzene kavuşması ihtiyacıdır. Bir sağlık sorunu olarak fibromiyaljinin sadece tıbbın ilgi alanına girdiği düşünülebilir. Ancak tıp, bireylerin deneyimlediği ağrılar ile sosyal yaşamları arasındaki dinamik ilişkinin anlaşılabilmesini sağlayan veriyi göz ardı edebilir. Araştırmada öznel bir deneyim olan ağrının katılımcıların sosyal ve iş hayatında ne tür değişikliklere yol açtığı, sağlık sektörü ve çalışanlarıyla olan etkileşimleri, internetin sağlık alanındaki kullanımının ağrı ve fibromiyalji algısı üzerindeki etkileri, ağrının geçmiş, şimdi ve gelecekteki yaşam beklentilerini nasıl şekillendirdiği gibi konularla ilgili sorular sorulmuştur. Kronik ağrının bireylerin sosyal hayatını her yönüyle etkileyerek zaman içinde değişen çözümler üretmelerini gerektiren bir sağlık durumu olduğu ve fibromiyalji bağlamında kadın bedeninin internetin de katkısıyla tıp tarafından medikalize edildiği ve damgalandığı sonucuna varılmıştır.


Anahtar kelimeler: Kronik ağrı, fibromiyalji, sağlık ve hastalık antropolojisi, medikalizasyon, damgalanma

Abstract:
Anthropology of health and disease, examining issues such as inequalities in health, patient rights, subjective experiences, medicalization and illness construction, suggests that qualitative research methods can be used to examine pain with an interdisciplinary approach to chronic pain. This research examines the individual, social and cultural meanings of chronic pain and whether the pain experience is changed depending on gender, education level, age and socioeconomic factors on the basis of symbolic anthropology in the context of disrupted body order and social life. Fibromyalgia is a syndrome characterized by a combination of chronic pain and various symptoms such as insomnia, fatigue, forgetfulness and problems in the digestive system. One of the reasons leading to the search for solutions of fibromyalgia patients is the need to regain the order of disorganized body and social life by eliminating the chronic pain experience. As a health problem, fibromyalgia may only be considered to be of medical interest, but medicine may ignore the data needed to understand the dynamic relationship between the pain experienced by individuals and their social lives. In the research, questions were asked about pain as a subjective experience and how this experience changed the participants' social life, their interactions with the health sector and their employees, the effects of the internet on health perception of pain and fibromyalgia, and how pain affects past, present and future life expectancies. It has come to the conclusion that chronic pain is the health condition that requires individuals to change their social life in every way and produce solutions that change over time, and that in the context of fibromyalgia, the female body is medicalized and stigmatized by the internet.


Keywords: Chronic pain, fibromyalgia, anthropology of health and disease, medicalization, stigmatization