Ümit Ünal filmlerinde kara film estetiği ve kadın temsilleri
Film noir aesthetics and representations of women in Ümit Ünal's films
Yazar: DİLARA POMAY
Danışman: PROF. DR. MERAL SERARSLAN
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Radyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı / Radyo-Televizyon ve Sinema Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Sahne ve Görüntü Sanatları = Performing and Visual Arts
Dizin: Femme-fatale = Femme-fatale ; Kadınlar = Women ; Kara film = Film noir ; Sinema = Cinema ; Temsil = Representation ; Türk sineması = Turkish cinema ; Ünal, Ümit = Ünal, Ümit

Özet:
Kara Film (Film Noir), sinemanın evrenselleşmiş kendine has türlerinin aksine hem sinemasal hem de toplumsal değişikliklere ayak uydurabilmiş ve bu sayede sinema sanatı içindeki varlığını kabullendirmiştir. Bunun yanında içeriği sayesinde modernleşmenin ve sanayileşmenin getirdiği toplumsal etkileri, kimlik sorunlarını, kadın temsillerini ele alıp filmlerine farklı bir anlatım tarzıyla yansıtmayı başarmıştır.
Çalışmada kara filmin ortaya çıkışından günümüze kadar geçirdiği süreçler incelenmiştir. Ayrıca sinemada, özellikle klasik anlatı özelliklerini taşıyan filmlerdeki kadın temsilleri ile kara filmlerdeki kadın temsilleri karşılaştırılmıştır. Kara filmlerin klasik ve alışılmış olandan ayrılarak yeni bir kadın karakter olan femme-fatale'in doğuşuna imza atmış olması bu dönüşümünün incelenmesi bakımından önemlidir. Bu film tarzının Türk sinemasına nasıl yansıdığına örnek olması açısından yönetmen Ümit Ünal'ın "9" (2002), "Ara" (2007)  ve "Nar" (2011) filmleri kara film ve femme-fatale kadın karakterler kapsamında analiz edilmiştir. Bu doğrultuda çalışmada literatür taraması ve betimsel analiz yöntemleri kullanılmıştır. Sonuç olarak; kara film yapısı belirgin özelliklerle klasik olandan ayrılmakta ve kadın karakterlerin sinema perdesindeki sunum biçimi de kara filmlerin özelliklerine göre klasik olandan ayrılarak daha güçlü, ihtiraslı, şehvetli ve tehlikeli bir şekilde yansıtılmaktadır. Yönetmen Ümit Ünal'ın üç filmi üzerinden yapılan çözümlemede, kara film unsurlarını filmlerinde kullandığı görülmektedir. Fakat kadın temsillerin femme-fatale özelliklerini yeterince yansıtmadığı, Türk sinemasındaki kara filmlerin ve femme-fatale karakter yapısının Hollywood'daki eşdeğerlerine göre daha küçük çapta değiştiği kanısına varılmıştır. Çalışma kapsamında ele alınan üç filmden sadece Ara filmindeki kadın karakterlerin femme-fatale özelliklerini daha fazla taşıdığı görülmüştür.

Abstract:
Film Noir, which has found a wide place in cinema with a different narrative style, is the one of these elements. Opposite to universalized unique genres of cinema, film noir has been able to keep up with both cinema and social changes, and thus has accepted its existence in the art of cinema. Since their content; it has managed to reflect the social effects of modernization and industrialization, identity problems, representations of women skillfully and also reflect it in a different narrative style. 
In this study, the processes of film noir from born to the present were examined. In addition to this, the representations of women in films with classical narrative features and the representations of women in films noir were compared. It is important in terms of examining this transformation that films noir have separated from the classical and conventional and have signed the born of a new female character, femme-fatale. Director Ümit Ünal's films "9" (2002), "Ara" (2007) and "Nar" (2011) are analyzed within the scope of film noir and femme-fatal female characters in order to became an example of how this film style is reflected in Turkish cinema. In this direction, literature review and descriptive analysis methods were used in the study. As a result; the film noir structure differs from the classical one with specific features and reflects a unique style. As a result; The film noir composition differs from the classical one with specific features and reflects a unique style. Therefore, the presentation style of female characters on the screen is separated from the classical one according to the characteristics of films noir, so is reflected in a stronger, passionate, sensual and dangerous way. In the analysis performed to the three films of director Ümit Ünal, it is seen that the elements of film noir are used skillfully in the films. However, it has been concluded that female representations do not efficiently reflect the femme-fatal characteristics, and that the composition of films noir and femme-fatale characters in Turkish cinema has changed to a lesser extent than their Hollywood equivalents. Of the three films considered within the scope of the study, only the female characters in the film Ara had more femme-fatale features.