Ortaokul öğrencilerinin bedensel okuryazarlık algıları ile fiziksel aktivite düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
The relationship between the perception of physical literacy and the level of physical activity of middle school students
Yazar: MUAMMER ÖĞRETİR
Danışman: DOÇ. DR. MÜMİNE SOYTÜRK
Manisa Celal Bayar Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı / Beden Eğitimi ve Spor Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Spor = Sports
Dizin: Fiziksel okuryazarlık = Physical literacy

Özet:
Amaç: Çalışmanın amacı, ortaokul öğrencilerinin bedensel okuryazarlık algıları ile fiziksel aktivite düzeyleri arasındaki ilişkiyi incelemektir. Bu ilişkilerin cinsiyet, sınıf, haftalık adım sayısı, duyuşsal bilişsel alan, fiziksel alan ve vücut kitle indeksi gibi değişkenlere göre farklılaşıp farklılaşmadığını araştırmak hedeflenmiştir.
Gereç ve Yöntem: Araştırma, nedensel-ilişkisel tarama modelinde tasarlanmıştır. Nedensel-ilişkisel tarama modeli, değişkenler arasındaki neden-sonuç ilişkilerini anlamak amacıyla kullanılır. Bir büyük şehrin merkezden uzak ilçesinde yer alan dört devlet okulunda öğrenim gören 350 öğrenci örneklem olarak seçilmiştir. Katılımcıların 182'si kız (%52) ve 168'i erkek (%48) öğrencidir. Bedensel okuryazarlık algıları PLAY ölçeği ile ölçülmüş, fiziksel aktivite düzeyleri ise OMRON HJ-320-E Pedometresi ile günlük adım sayıları alınarak belirlenmiştir. Veriler pearson korelasyon ve basit doğrusal regresyon analizleri ile değerlendirilmiş, t-test ve one-way ANOVA testleri ile bağımsız grup karşılaştırmaları yapılmış ve anlamlı farklılıklar sonucunda Tukey post-hoc testi kullanılarak hangi gruplar arasında bu farklılıkların olduğu belirlenmiştir.
Bulgular: Bedensel okuryazarlık algıları ile fiziksel aktivite düzeyleri arasında anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Cinsiyete göre vücut kitle indeksi, duyuşsal bilişsel alan ve çevresel katılım skorları farklılık göstermemiştir. Kız öğrenciler okuma ve matematikte daha başarılı bulunurken, erkek öğrenciler haftalık adım sayısı, yer değiştirme, nesne kontrolü ve denge hareketlerinde daha yüksek performans göstermiştir. Sınıf seviyelerine göre fiziksel performans farklılıkları gözlemlenmiş, ancak adım sayısı, çevresel katılım ve akademik puanlar arasında fark bulunmamıştır. Adım sayısı ile yer değiştirme hareketleri arasında güçlü pozitif ilişki, duyuşsal bilişsel alan ile ise daha düşük pozitif ilişki bulunmuştur. Adım sayısının bedensel aktivite üzerindeki etkisi sınırdadır. Çevresel katılım ve spor saati ile haftalık adım sayısı arasında güçlü pozitif korelasyonlar saptanmıştır.
Anahtar Kelimeler: Bedensel Okuryazarlık, Bedensel Aktivite Düzeyi, Ders dışı sportif etkinlikler, Beden Eğitimi ve Spor, Bedensel Okuryazarlık Algısı

Abstract:
Purpose: The purpose of this study was to examine the relationship between middle school students' perceptions of physical literacy and their physical activity levels. Additionally, it aimed to investigate whether these relationships varied according to variables such as gender, grade level, weekly step count, affective-cognitive domain, physical domain, and body mass index.
Materials and Methods: The research was designed using a causal-comparative (ex post facto) model, which is used to understand cause-and-effect relationships between variables. A sample of 350 students from four public schools in a remote district of a major city was selected. Of the participants, 182 were female (52%) and 168 were male (48%). Perceptions of physical literacy were measured using the PLAY scale, and physical activity levels were determined by daily step counts recorded with the OMRON HJ-320-E Pedometer. The data were analyzed using Pearson correlation and simple linear regression analyses, and independent group comparisons were made using t-tests and one-way ANOVA tests.
Results: A significant relationship was found between perceptions of physical literacy and physical activity levels. Body mass index, affective-cognitive domain, and environmental participation scores did not differ by gender. Female students were found to be more successful in reading and mathematics, while male students showed higher performance in weekly step count, locomotor skills, object control, and balance movements. Physical performance differences were observed by grade level, but no differences were found in step count, environmental participation, or academic scores. A strong positive relationship was found between step count and locomotor movements, and a weaker positive relationship with the affective-cognitive domain. The impact of step count on physical activity was limited. Strong positive correlations were identified between environmental participation, physical education classes, and weekly step count.
Keywords: Physical Literacy, Physical Activity Level, Extracurricular Sports Activities, Physical Education and Sports, Physical Literacy Perception