Seramik eğitiminde bilgisayar destekli tasarım uygulamalarının değerlendirilmesi
The assessment of computer assisted design practise in ceramic education
Yazar: SEVİNÇ KÖSEOĞLU ULUBATLI
Danışman: YRD. DOÇ. DR. GÜZİN AYRANCIOĞLU
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Güzel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı / Resim-İş Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Artistik seramik = Artistic ceramic ; Bilgisayar destekli eğitim = Computer assisted education ; Bilgisayar destekli tasarım = Computer aided design ; Eğitim = Education ; Sanat eğitimi = Art education ; Seramikler = Ceramics ; Soyut seramik = Abstract ceramic ; Tasarım = Design

Özet:
Bu araştırmanın amacı, seramik tasarımı sürecinde kullanılmakta olan geleneksel yöntem ile bilgisayar destekli tasarım yöntemi kullanılarak ürün oluşturulabilmesi ve iki yöntem sonuncu ortaya çıkan ürünlerin birbiri ile kıyaslanarak değerlendirilmesidir. 
Çalışmanın kuramsal kısmında, seramik sanatı ve tarihçesi, Türkiye?de seramik sanatı ve eğitimi, seramik eğitiminde tasarım ve tasarım yöntemleri, bilgisayar destekli tasarım ve yöntemleri ile seramik eğitiminde bilgisayar destekli tasarım hakkında literatür taranmış ve uygulama çalışması için alt yapı oluşturulmuştur. Uygulama bölümün de ise, 2011-2012 güz döneminde Gazi Üniversitesi, Mesleki Eğitim Fakültesi, Uygulamalı Sanatlar Eğitimi Bölümü, Seramik Eğitimi Anabilim Dalında seramik tasarım yöntemleri dersi almış ve bilgisayar destekli seramik tasarımı dersi almakta olan 3. sınıf 18 tane öğrenci ile yürütülmüştür.
Bu araştırmada, bilgisayar destekli seramik tasarımı dersi kapsamında, seramik eğitiminde ürün oluşturulmasına ilişkin kullanılan geleneksel yöntem ile bilgisayar destekli tasarım yöntemi kullanılarak 18 öğrenci tarafından uygulama yapılmış ve ortaya çıkan ürünler iki yöntem birbirine kıyaslanarak araştırmacı ve alanında uzman iki kişi tarafından çeşitli kriterler göz önünde bulundurularak değerlendirilmiştir. Buna göre, uzmanlar tarafından yapılan değerlendirmeler ayrı ayrı toplanmış, analiz edilmiş ve elde edilen veriler sonuçta bir araya getirilmiştir.
Uygulamanın ilk kısmını oluşturan bölümde öğrencilerden bir işlevsel ve birde işlevsel olmayan obje tasarlamaları istenmiştir. Öğrenciler ilk önce geleneksel tasarım yöntemi olan kağıt tabanlı ortamda elle çizim yapmış daha sonra bilgisayar destekli seramik dersi kapsamında öğretilmekte olan bilgisayar destekli tasarım yöntemlerinden Rhinoceros 4 programı ile bilgisayar ortamında tasarımlarını gerçekleştirmişlerdir.
Bulgular, tasarım geliştirme aşamasında bilgisayar ortamında gerçekleşen ürünler, kağıt tabanlı ortamda gerçekleşen ürünlerle kıyaslanmış ve ilk olarak zamandan tasarruf edildiği ortaya çıkmıştır. Elde edilen verilerin analizi sonucunda; kağıt tabanlı ortam olan geleneksel yöntemle oluşturulan tasarımların kişiye göre değişen el yeteneğinin ön planda olmasından da kaynaklı olarak, el yeteneğinin önemli olmadığı, tamamen öğretilebilir olan bilgisayar destekli tasarım yöntemi ile bilgisayar ortamında geliştirilen tasarımların daha başarılı olduğu gözükmektedir. Buna bağlı olarak da; katılımcının/tasarımcının başarısı, yapılması istenen tasarımdan ziyade tasarım geliştirme ortamına bağlı olduğunu söyleyebiliriz. Ortaya çıkan sonuçlar doğrultusunda da bilgisayar destekli tasarım eğitiminin geleneksel öğretim yöntemine kıyasla öğrenci başarısındaki etkisi ve öğrencilerin tasarım becerilerine etkisinde anlamlı bir fark olduğu sonuca varılmıştır. 
Ayrıca katılımcının/tasarımcının, uygulama esnasında zamanının büyük çoğunluğunu istenilen ürünü çeşitlendirip tasarlamaktan çok kağıt ortamına aktarımda yani projelendirme aşamasında harcadığı görülmektedir. Oysaki bilgisayar ortamında gerçekleştirilen tasarımlarla tasarımcı yaratıcılığını ortaya çıkarabilecek zamanı fazlasıyla bulmakta ve farklı alternatifler sağlayarak beğeniye göre üretime geçilmesini sağlamaktır. Böylelikle bilgisayar desteği sayesinde hızlı hatta kısa zamanda gerçeğe çok yakın üç boyutlu görünümü ve neredeyse sıfır hata ile detaylı sonuçlar alınabilmekte ve bu sayede hem tasarım hem de üretim aşamasında verim ve kalite artmaktadır. Bu bulgular doğrultusunda da, bilgisayar destekli seramik tasarımı derslerinin önemine yönelik ve ileride yapılabilecek bilimsel araştırmalara dair öneriler sunulmuştur.

Abstract:
The purpose of this study is to compare and evaluate the traditional way and computer assisted ceramic creation and design method in the ceramic production procedure.
In the theorical part of this study, the ceramic art and its history, the ceramic art in Turkey and its education, design and design techniques in ceramic education, computer assisted design and techniques and computer assisted education in ceramic education are scanned and a infrastructure is established for practice. The practical part of the study is constituted by the actual practice of 18 third-year student who successfully completed the course of ?The Methods of Ceramic Design? in 2011-2012 fall semester and also currently enrolled for the course of ?Computer Assisted Ceramic Design? at the Gazi University, Faculty of Vocational Education, Department. of Applied Arts.
In this study, 18 students, who actively enrolled in the course of ?Computer Assisted Ceramic Design? utilised the traditional and computer assisted techniques in ceramic design. These designs are later evaluated by two experienced and specialist people in the frame of various criterias. After all, the evaluations of the specialists are collected, analyzed, and the results are added to the end of this study.
In the part which constitudes the first part of the study, the students are asked to design one functional an done non-functional object. Firstly, students designed their works by using traditional method of drawing on the paper. Secondly, the students are asked to design their works by using Rhinoceros 4, one of the computer assisted design methods.
During the process of design and development, the outcomes of the traditional methods and the outcomes of the computer assisted methods are compared and the first finding is the conservation of time during the design process. As a result of the analysis of the findings, the importance of individual talent, showed to have great importance in traditional method. In the computer assisted method, it showed that talent is teachable and students proved to be more succesful with the computer assisted design. As a result of this, we can say that the success rate of a participant/designer depends on not only what is asked to be designed but also the ability of design development opportunities. In the enlightment of the results of this comparison, it is obvious that computer assisted design process helps students to be more successful and it also helps them to develop their design abilities. 
In addition, participant/designer spends most of their time in the creation process. This detains them from diversfying and enhansing their Works. On the other hand, the designer, who utilises the computer assisted method, finds plenty of time to reflect her creativity while creation and time for alternative designs. This way, with the support of computer assist, it is easier and quicker to get detailed results with no mistakes and results with 3-D imaging almost like real. As a result, the quality and efficiency is increased. In the enlightment of these findings, some suggestions are made about the importance of the course of ?Computer Assisted Ceramic Design? and possible future academic studies.