Hekimlerde manevi zeka ölçeğinin geçerlilik ve güvenilirlik çalışması
Study on the validity and reliability of the spiritual intelligence scale in physicians
Yazar: NİDA AKKUŞ
Danışman: DOÇ. DR. YASEMİN KILIÇ ÖZTÜRK
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İzmir Tepecik Eğt. ve Arş. Hast. / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine

Özet:
Amaç: Bu çalışmanın amacı 2011 yılında Kumar ve Mehta tarafından geliştirilen, Erduran ve Ekşi tarafından Türkçe'ye uyarlanarak ergenlerde geçerlik ve güvenirliği incelenen  Manevi Zekâ Ölçeği'nin Hekimlerde geçerlilik güvenilirliğini incelemektir. 
Materyal ve Metot: Metodolojik araştırma niteliğinde olan bu çalışma; Şubat – Haziran 2023'te Google anket dosyası ile hekimlerin kayıtlı telefon numaralarına anket formu iletilerek 301 gönüllü hekim ile gerçekleştirilmiştir. Anket formunun ilk kısmında sosyodemografik bilgileri içeren sorular Anketin ikinci kısmında ise 2011 yılında Kumar tarafından geliştirilen ve Türkçe adaptasyonu ile geçerlik ve güvenilirlik çalışması Erduran Tekin ve Ekşi tarafından yapılan Manevi Zeka Ölçeği yer almıştır. 
İstatistiksel veri analizi IBM SPSS Statistics 26.0 paket programı (IBM Corp., Armonk, New York, ABD) kullanılarak yapıldı. Manevi zekâ ölçeği için yapı geçerliliği, ölçüt bağıntılı geçerlilik, iç tutarlılık güvenilirliği, iki yarı test güvenilirliği (iki yarıya bölünmüş) ve madde analizi yöntemleri kullanıldı. Yapı geçerliliği için elde edilen veriler üzerinde Açıklayıcı Faktör Analizi (AFA) ve Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) yapılmıştır.
Bulgular: Manevi Zeka Ölçeği'nin Cronbach alfa katsayısı 0,807 olarak hesaplandı. Ölçeğin Barlett sphericity testi 1253,557 (p <0,001), ve Kaiser-Meyer-Olkin katsayısı (KMO) 0,806 bulundu ve verilerimizin AFA için uygun olduğuna karar verildi. 
Yapılan faktör analizi sonucunda maddelerin Eigenvalues 1'den büyük 4 faktör altında toplandığı ve 4 faktörün kümülatif varyansın %47,563'ünü açıkladığı belirlendi Doğrulayıcı faktör analizi sonucu ise χ2/df =2.086, p=<0.001olarak hesaplandı.  
Sonuç: Manevi zeka ölçeğinin hekimlerde kullanılabilecek güvenilir ve geçerli bir ölçek olduğu saptandı (α=0.807). 
Anahtar Kelimeler: Manevi zeka, geçerlilik, güvenilirlik, spiritüel bakım, spiritualite

Abstract:
Purpose: The aim of this study is to examine the validity and reliability of the 
Spiritual Intelligence Scale, developed by Kumar and Mehta (2011) and adapted to Turkish by Erduran and Ekşi, and its validity and reliability examined in adolescents.
Materials and Methods: This study, which is a methodological research; In February – June 2023, the questionnaire was sent to the registered phone numbers of the physicians with the Google questionnaire file and it was carried out with 301 volunteer physicians. In the first part of the questionnaire, questions containing sociodemographic information were included.
Statistical data analysis was performed using the IBM SPSS Statistics 26.0 package program (IBM Corp., Armonk, New York, USA). Construct validity, criterion-related validity, internal consistency reliability, two-half test reliability (divided into two halves) and item analysis methods were used. Explanatory Factor Analysis (EFA) and Confirmatory Factor Analysis (CFA) were performed on the data obtained for construct validity.
Results: The Cronbach's alpha coefficient of the Spiritual Intelligence Scale was calculated as 0.807. The Barlett sphericity test of the scale was found to be 1253.557 (p <0.001), and the Kaiser-Meyer-Olkin coefficient (KMO) was 0.806, and it was decided that our data were suitable for EFA.
As a result of the factor analysis, it was determined that the items were gathered under 4 factors with Eigenvalues greater than 1 and 4 factors explained 47.563% of the cumulative variance. The result of the confirmatory factor analysis was calculated as χ2/df =2.086, p=<0.001. 
Conclusion: Spiritual intelligence scale was found to be a reliable and valid scale that can be used by physicians (α=0.807).
Keywords: Spiritual intelligence, validity, reliability, spiritual care, spirituality