Beden eğitimi ve spor/oyun derslerine katılan kaynaştırma öğrencilerinin okul sosyal davranışlarının akran reddi açısından öğretmen görüşlerine göre incelenmesi
Investigation of school social behaviors of inclusion students participating in physical education and sports/games classes in terms of peer rejection according to teachers' views
Yazar: NİHAL SEVİNÇ KIRAL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ CANAN SAYIN TEMUR
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Spor Bilimleri Ana Bilim Dalı / Beden Eğitimi ve Spor Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Spor = Sports

Özet:
Bu araştırma beden eğitimi ve spor/oyun derslerine katılan kaynaştırma öğrencilerinin okul sosyal davranışları ile akran reddi arasındaki ilişkinin öğretmen görüşlerine göre incelenmesi amacıyla yapılmıştır. Tanımlayıcı/betimsel ve ilişkisel tarama modelinde kurgulanan araştırmaya, Milli Eğitim Bakanlığına bağlı resmi ilkokullarda çalışan beden eğitimi ve oyun derslerinden sorumlu 102 sınıf öğretmeni ve resmi ortaokullarda çalışan 105 beden eğitimi ve spor öğretmeni olmak üzere toplam 207 öğretmen katılmıştır. Araştırma kapsamında Boyce (2015), tarafından geliştirilen, Han' ın (2022), Türkçeye uyarlayarak geçerlik ve güvenirlik çalışmasını yaptığı "Oyun, Spor ve Fiziki Etkinlikler Dersi Akran Reddetme Ölçeği Öğretmen Formu" adıyla literatüre kazandırdığı ölçek veri toplama aracı olarak kullanılmıştır. Ayrıca "Okul Sosyal Davranış Ölçeği" araştırmada veri toplamak için kullanılmıştır. Veri analizi yapılırken, iki bağımsız grup karşılaştırması için tüm gruplardaki gözlem değerleri 30'un üzerinde ise "Independent Sample T Testi" ile analiz edilmiştir. İki bağımsız grup karşılaştırmasında gözlem değerleri 30'un altında olan veriler araştırmaya dâhil edilmemiştir. İkiden fazla grup olması durumunda ise gözlem değerleri 30'un altında olduğu için ANOVA testinin non-parametrik alternatifi olan "Kruskal-Wallis Testi" kullanılmıştır. Elde edilen bulgular, kaynaştırma öğrencilerinin fiziksel görünüşleri, konuşma becerileri, problemli davranışları ve sosyal becerilerdeki yetersizliklerinden dolayı akran reddine uğradıkları yönündedir. Akran reddinin en çok, bedensel yetersizliği, otizm spektrum bozukluğu, dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu olan kaynaştırma öğrencilerini etkilediği ortaya çıkmıştır. Aynı zamanda, öğretmenlere ait bazı demografik veriler ile akran reddi arasında anlamlı bir ilişki olduğu belirlenmiştir. Sonuç olarak, öğretmen görüşleri, kaynaştırma öğrencilerinin yaşıtlarına göre daha düşük sosyal yeterliliğe ve daha fazla olumsuz sosyal davranışa sahip olduklarını işaret etmektedir. Bu durumun, akranları tarafından daha fazla reddedilmelerine neden olduğu sonucuna varılmıştır.
Anahtar Kelimeler: Akran reddi, beden eğitimi ve spor/oyun, kaynaştırma eğitimi, okul sosyal davranışları, özel gereksinimli öğrenciler

Abstract:
This research was conducted to examine the relationship between school social behavior and peer rejection of inclusive students participating in physical education and sports/games classes, according to the teachers' opinions. The research, designed in the descriptive and relational scanning model, was conducted by students who are responsible for physical education and games classes in public primary schools affiliated to the Ministry of National Education. A total of 207 teachers participated, including 102 classroom teachers and 105 physical education and sports teachers working in public secondary schools. Within the scope of the research, the scale developed by Boyce (2015), adapted into Turkish by Han (2022) and adapted to the literature as "Games, Sports and Physical Activities Lesson Peer Rejection Scale Teacher Form" was used as a data collection tool. In addition, the "School Social Behavior Scale" was used to collect data in the study. During the data analysis, if the observation values in all groups were above 30 for two independent group comparisons, they were analyzed with the "Independent Sample T Test". Data with observation values below 30 in two independent group comparisons were not included in the study. When there were more than two groups, the "Kruskal-Wallis Test", a nonparametric alternative to the ANOVA test, was used because the observations were less than 30. The results indicate that mainstreamed students are subject to peer rejection because of their physical appearance, language skills, problem behaviors, and lack of social skills. It was found that inclusion students with physical disabilities, autism spectrum disorder, attention deficit hyperactivity disorder, and language and speech disorders were most likely to experience peer rejection. At the same time, it was found that there was a significant relationship between some teacher demographics and peer rejection. As a result, teachers' opinions indicate that inclusive students have lower social competence and more negative social behavior than their peers. The conclusion was that they were more likely to be rejected by their peers as a result of this situation.
Keywords: Peer Rejection, Physical Education and Sports/Games, Inclusive Education, School Social Behaviors, Students with Special Needs