Dünya`da ve Türkiye`de gelir yoksulluğu ve insani yoksulluğun analizi ve çözüm önerileri
The Analyses of income poverty and human poverty in the world and in Turkey and the suggestions
Yazar: ORKUN ÖZBEK
Danışman: PROF. DR. COŞKUN CAN AKTAN
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Maliye Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2001
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Gelir dağılımı = Income distribution ; Yoksulluk = Poverty

Özet:
Dünya ekonomisinin dayandığı kapitalist sistemin, özellikle 1970'li yıllardan itibaren başlayan ve kâr marjının giderek azalmasından kaynaklanan nedenle bir kriz içine girmesi, bazı sorunların giderek derinleşmesine yol açmıştır. 1980'li yılların başından itibaren hız kazanan neo-liberal politikalar ve küreselleşme olarak empoze edilen süreç ise bu sorunları yaygmlaştırmıştır. Söz konusu sorunların başında ise, odağında gelirin eşitsiz paylaşımının olduğu gelir yoksulluğu ve insani yoksulluk sorunu gelmektedir. Türkiye de, gelişmiş ya da az gelişmiş olduğuna bakılmaksızın tüm dünyayı etkileyen bu sorunu ağır biçimde yaşayan ülkelerden biridir. 1980 yılında ekonomik politikaların temellerinin köklü bir biçimde dönüştürülmesiyle başlayan süreç, dünyadakine benzer bir gelişme göstermiştir. Üretime yönelik politikalardan çok, mali sermayeye önem veren politikaların tercih edilmesi ve neo-liberal uygulamaların sosyal devlet anlayışını geri plana itmesiyle birlikte, gelir dağılımı sorunu da siyasal iktidarların fazla önemsemediği bir konu haline gelmiştir. Bu anlayış; günümüzde yüz milyonlarla ifade edilen açlık sınırı altında yaşayan yoksulların ve her ülkede gruplar arasındaki gelir dengesizliğinin giderek artması, az gelişmiş ülkelerin zengin ülkelerce neredeyse tamamen gözden çıkarılması, en zengin birkaç yüz kişinin gelirinin en yoksul onlarca ülkenin gelirine eşit olması gibi, çarpıcı eşitsizlik sonuçlarına yol açmıştır. Çalışmamızda, gelir yoksulluğu ve insani yoksulluğun gelişme süreçleri, gelir dağılımın konusuna çeşitli iktisadi akımlarca nasıl bakıldığı, dünyadaki ülke gruplarına göre yoksulluğun görünümü, analizi ve bu analizler sonucu sorunun önlenebilmesi/hafifletilmesi açısından uygulanması gereken politika önlemleri, açıklanmaya çalışılmıştır.

Abstract:
The capitalist system the world economy was based on, underwent a crisis due to diminishing profit margins since 1970s. This development gave rise to deepening of some problems. From the beginning of 1980s the pursuance of neo- liberal policies and the process of globalization lead to the spread of these problems. The most important problem was income poverty and human poverty due to unfair distribution of income. Turkey is one of the countries experiencing this problem, which hits all the countries, no matter how developed they are. Economic policies in Turkey had been radically changed in 1980 and the ensuing developmental process was much like in the rest of the world. Due to policies focusing on financial capital rather than on production and also because of neo-liberal practices the social state approach gradually disappeared. The resulting problem of unfair income distribution was very much ignored and neglected by the governments. This approach gave rise to a striking inequality between people and countries such as the existence of hundred millions of people living on the threshold of starvation and the gradual increase of income discrepancies between different groups in all countries and the readiness of rich countries to sacrifice the poor ones and the fact that the income of a few hundred rich people is equal to that of tens of poorest countries. In this study the income poverty, the developmental process of human poverty, the approach of various economic schools to income distribution and poverty in various countries in the world were taken up and after analyzing these problems, the necessary political measures to prevent/alleviate them were put forward.