İnsülin kalemi ve insülin pompası kullanan tip 1 diyabetli adolesanların hipoglisemi korkusunun karşılaştırılması
Comparison of fear of hypoglycemia in adolescents with type 1 diabetes using insulin pen and insulin pump
Yazar: ESRA SOLAK
Danışman: YRD. DOÇ. DR. AYŞE ÖZGE DENİZ
Çankırı Karatekin Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Tip 1 diyabet, insüline bağımlı olan diyabet tipidir. İnsülin tedavisi alan tip 1 diyabetli bireylerin en sık karşılaştığı akut komplikasyon ise hipoglisemidir. Sık ve şiddetli hipoglisemi, hipoglisemi korkusunun gelişmesine neden olabilmektedir. İnsülin tedavi şekli, glisemik kontrol üzerinde etkili olması nedeniyle hipoglisemi korkusuyla ilişkili olabilir. Bu bağlamda çalışmanın amacı; insülin kalemi ve insülin pompası kullanan tip 1 diyabetli adolesanların hipoglisemi korkusunu karşılaştırmaktır. Tanımlayıcı ve ilişki arayıcı tipte yapılan araştırmanın verileri Google forms üzerinden kartopu örnekleme yöntemi ile toplanmıştır. Araştırmaya gönüllü 88 adolesan katılmıştır. Veriler, "Tip 1 Diyabetli Adolesan Tanılama Formu" ve "Virginia Üniversitesi Çocuk/Ergen Düşük Kan Şekeri Ölçeği (DKŞÖ)" kullanılarak Mayıs - Eylül 2023 tarihleri arasında toplanmıştır. Veriler, SPSS 16.0 paket programı kullanılarak; bağımsız örneklem t testi, Mann Whitney U testi, Kruskal Wallis Varyans Analizi ve Bağımlı örneklemler t testi ile analiz edilmiştir. Çalışmada insülin pompası kullanan grupta sadece son 12 ay içerisinde ağır hipoglisemi geçiren adolesanların ölçek endişe alt boyutunda anlamlılık belirlenmiştir (p<0.05). İnsülin kalemi kullanan grupta ise, son 12 ay içerisinde ağır hipoglisemi, son 6 ay içerisinde orta hipoglisemi, son 1 ay içerisinde hafif hipoglisemi geçiren ve okula devamsızlığı olan adolesanların DKÇÖ puanlarında; hastaneye yatış, komaya girme, aldıkları diyabet eğitimini yeterli bulma ve eğitim tekrarını isteme durumlarına göre endişe alt boyutunda anlamlı fark bulunmuştur (p<0.05). Çalışma sonucunda, tip 1 diyabetli adolesanların tedavisinde kullanılan insülin pompası ve insülin kalemi yöntemleri ile hipoglisemi korkusu arasında ilişki olmadığı belirlenmiştir. Fakat insülin kalemi kullanan adolesanlarda, hipoglisemi korkusunun tetiklenmesine neden olabilecek hipoglisemiye bağlı akut travmatik deneyimlerin hipoglisemi korkusu ve endişesine neden olduğu sonucuna varılmıştır.

Abstract:
Type 1 diabetes is the type of diabetes that is insulin dependent. The most common acute complication encountered by individuals with type 1 diabetes receiving insulin therapy is hypoglycemia. Frequent and severe hypoglycemia may lead to the development of fear of hypoglycemia. Insulin treatment may be related to the fear of hypoglycemia due to its effect on glycemic control. In this context, the aim of the study is; To compare the fear of hypoglycemia in adolescents with type 1 diabetes using insulin pen and insulin pump. The data of the research, which was conducted in a descriptive and relationship-seeking type, was collected by snowball sampling method via Google forms. 88 volunteer adolescents participated in the research. The data was collected between May and September 2023 using the 'Adolescent with Type 1 Diabetes Diagnostic Form' and the 'University of Virginia Child/Adolescent Low Blood Sugar Scale (C-LBSS)'. Data were collected using the SPSS 16.0 package program; It was analyzed using independent samples t test, Mann Whitney U test, Kruskal Wallis Analysis of Variance and Dependent samples t test. In the study, significance was determined in the anxiety subscale of the scale only in the adolescents who had severe hypoglycemia in the last 12 months in the group using insulin pumps (p<0.05). In the group using insulin pens, adolescents who had severe hypoglycemia in the last 12 months, moderate hypoglycemia in the last 6 months, mild hypoglycemia in the last 1 month, and were absent from school had; (C-LBSS) scores; A significant difference was found in the anxiety sub-dimension according to the situations of hospitalization, being in a coma, finding the diabetes education they received sufficient and requesting repeat education (p<0.05). As a result of the study, it was determined that there was no relationship between the insulin pump and insulin pen methods used in the treatment of adolescents with type 1 diabetes and the fear of hypoglycemia. However, it has been concluded that acute traumatic experiences related to hypoglycemia, which may trigger the fear of hypoglycemia, cause fear and anxiety of hypoglycemia in adolescents using insulin pens.