Kadın multipl skleroz hastalarında cinsel işlev bozukluğu ve partner cinsel şiddet ilişkisi
Sexual dysfunction and partner sexual violence relationship in women with multiple sclerosis
Yazar: BEGÜM CENGİZLER
Danışman: DOÇ. DR. MESRURE KÖSEOĞLU
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Hamidiye Uluslararası Tıp Fakültesi / Nöroloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Nöroloji = Neurology

Özet:
Giriş ve Amaç: Cinsel işlev bozukluğu (CİB) Multpl Sklerozlu (MS) hastalarda oldukça yaygın olarak görülen ancak, özellikle kadınlarda, yeterince değerlendirilmeyen bir durumdur. Çalışmamızda Relapsing Remitting MS (RRMS) tanısı ile takip edilen kadın hastalarda CİB oranını belirlemek, demografik ve klinik özellikleri ile ilişkisini değerlendirmek, partner cinsel şiddeti ile ilişkisini belirlemek amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Çalışmaya 01.10.2022- 01.04.2014 tarihleri arasında, SBÜ Bakırköy Prof. Dr. Mazhar Osman Ruh Sağlığı ve Sinir Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi Nöroloji klinikleri ve demyelinizan hastalıklar poliklinik takipli 18- 65 yaş aralığında, dahil edilme ve dışlama kriterlerini karşılayan, çalışmaya katılmayı kabul eden 200 RRMS kadın hasta dahil edildi. Hastaların cinsel yakınmaları sorgulandı; klinik ve demografik verileri, lezyon lokalizasyonları kaydedildi. Genişletilmiş Özürlülük Durum Ölçeği (Expanded Disability Status Scale, EDSS), Beck Depresyon Ölçeği (Beck Depression Inventory, BDI), Multipl Skleroz Yakınlık ve Cinsellik Sorgulama Ölçeği (Multipl Sclerosis Intimacy and Sexuality Questionnaire-19, MSISQ-19), Kadın Cinsel İşlev Ölçeği (The Female Sexual Function Index, FSFI), Golombok-Rust Cinsel Doyum Ölçeği Kadın Formu (The Golombok-Rust Inventory of Sexual Satisfaction, GRISS), Yakın Partner İlişkilerinde Kadının Maruz Kaldığı Cinsel Şiddet Ölçeği (Sexual Coercion in Intimate Relationship, SCIRS) uygulandı. 
Bulgular: Çalışmaya katılan 200 RRMS tanılı kadın hasta MSISQ-19 ölçeği ile değerlendirildi, 113'ünde (%56,5) CİB saptandı. İleri yaş, uzun ilişki süresi, artmış özürlülük durumu, uzun hastalık süresi ve menapoz cinsel işlevlerde bozulma ile ilişkili bulundu. Beyin sapı ve torakal lezyon varlığında CİB oranının arttığı saptandı. Yapılan regresyon analizinde EDSS puan artışının CİB riskini 2,262 kat artırdığı, beyin sapında lezyon olmamasının ise CİB riskinde anlamlı derecede azalmaya neden olduğu saptandı. CİB varlığında ile kadın MS hastalarının partner cinsel şiddetinin artmış olduğu bulundu. 
Sonuç: Araştırmamız MS hastalarında cinsel işlev bozukluğunun sıklığını ve önemini bir kez daha göstermiştir. Cinsel işlevler yaş, hastalık süresi, EDSS gibi faktörlerden etkilenmektedir. Cinsel işlev bozukluğu hemen tüm hastalarda sorgulanmalı; önemli bir sağlık sorunu olan kadına yönelik partner cinsel şiddeti açısından dikkatli olunmalıdır.
Anahtar Kelimeler: Multipl Skleroz, Cinsel İşlev Bozukluğu, Partner Cinsel Şiddet

Abstract:
Introduction and Aim: Sexual dysfunction (SD) is a common but often under-evaluated condition in patients with Multiple Sclerosis (MS), especially in women. This study aims to determine the prevalence of SD in women with Relapsing Remitting MS (RRMS), to evaluate its relationship with demographic and clinical characteristics, and to identify its association with partner sexual violence.
Materials and Methods: The study was conducted between 01.10.2022 and 01.04.2024 at the Neurology Clinics and Demyelinating Diseases Polyclinics of SBÜ Bakırköy Prof. Dr. Mazhar Osman Mental Health and Neurological Diseases Training and Research Hospital. A total of 200 female patients with RRMS, aged between 18-65, who met the inclusion and exclusion criteria and agreed to participate in the study, were included. The sexual complaints of the patients were questioned; their clinical and demographic data, as well as lesion localizations, were recorded. The Expanded Disability Status Scale (EDSS), Beck Depression Inventory (BDI), Multiple Sclerosis Intimacy and Sexuality Questionnaire-19 (MSISQ-19), The Female Sexual Function Index (FSFI), The Golombok-Rust Inventory of Sexual Satisfaction Female Form (GRISS), and Sexual Coercion in Intimate Relationships Scale (SCIRS) were administered to the participants.
Results: Out of the 200 women with RRMS who participated in the study, 113 (56.5%) were found to have SD as assessed by the MSISQ-19 scale. Advanced age, longer relationship duration, increased disability, longer disease duration, and menopause were found to be associated with deterioration in sexual functions. The presence of brainstem and thoracic lesions was found to increase the rate of SD. Regression analysis showed that an increase in EDSS score increased the risk of SD by 2.262 times, while the absence of brainstem lesions significantly reduced the risk of SD. It was also found that the presence of SD was associated with an increase in partner sexual violence in female MS patients.
Conclusion: This study once again demonstrates the prevalence and importance of sexual dysfunction in MS patients. Sexual functions are affected by factors such as age, disease duration, and EDSS. Sexual dysfunction should be questioned in almost all patients, and attention should be paid to partner sexual violence, which is an important health issue for women.
Keywords: Multiple Sclerosis, Sexual Dysfunction, Partner Sexual Violence