1990 sonrası İran'ın Suriye politikalarının analizi
The analysis of iran policy in Syria after 1990
Yazar: SHALALEH ZABARDASTALAMDARI
Danışman: PROF. DR. CEMALETTİN TAŞKIRAN
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı / Uluslararası İlişkiler Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: 1990 sonrası = After 1990 ; Bölgesel güç = Regional power ; Güvenlik = Security ; Jeopolitik = Geopolitic ; Suriye = Syria ; Uluslararası güç = International power ; Uluslararası ilişkiler = International relations ; Uluslararası iş birliği = International cooperation ; Uluslararası politika = International policy ; İran = Iran

Özet:
Son birkaç yıldır Suriye krizi uluslararası sistemdeki en önemli konulardan biri haline gelmiş ve dünyadaki birçok ülkenin dikkatini çekmiştir. Suriye, bölgesel ve uluslararası güçlerin hedeflerine ve rollerine dayanan,  bir rekabet alanı ve yeri olmuştur. Rusya, Amerika, İran, Suudi Arabistan, İsrail ve Türkiye etkili küresel ve bölgesel aktörler olarak bu alanda belirleyici bir rol oynamaya başlamış ve hala devam eden krizle oynamaktadırlar.  Bu çalışma, Suriye'nin jeopolitiği ve İran eylemlerinin neden ve nasıl Suriye krizine yönelik olduğunu ve Suriye'ye yönelik İran'ın, Rusya, Amerika, Suudi Arabistan, Türkiye ve İsrail'e karşı yaklaşımları incelemektedir. İran İslam Cumhuriyeti'nin ulusal çıkarları göz önüne alındığında, bu konuyla ilgili bu çalışmada kapsamlı bir inceleme yapılmıştır. Soğuk Savaş sonrası uluslararası sistemdeki yapı ve güç mücadelesi kurulan yeni jeopolitik sistemle açıklanmıştır. Soğuk Savaş'ın hemen sonrasındaki dönemde 'Suriye Krizi' tartışılmıştır. Bu çalışmanın hipotezi, İran'ın Suriye'deki politikasının güvenlik ve ulusal çıkarlarına yönelik olduğunu ve İsrail ve Amerika Birleşik Devletleri'nde ülkenin güvenlik ve ulusal çıkarları ile ilgili tehditleri politikalarla çapraz uyumlu hale getirme girişimi olduğunu göstermektedir.  İran'ın ulusal çıkarları doğrultusunda Rusya, Türkiye, Amerika, Suudi Arabistan ve İsrail'in Suriye krizindeki etkileri tartışılmaktadır.

Abstract:
In the past few years, the Syrian crisis has become one of the most important issues in the international system and has attracted the attention of many countries in the world. Syria has become a competitive area and place, based on the goals and roles of regional and international powers. Russia, Iran, America, Saudi Arabia and Turkey as an effective international and regional actors have begun to play a decisive role in this area and still play in the ongoing crisis. This study focus on the Syria  geopolitics, İran's action in  and towards   the crisis in Syria and the effect of Russia, America, Saudi Arabia, Turkey and  Israel on Iran's Syria politics after crisis have been investigated. Considering the national interests of the Islamic Republic of Iran, a comprehensive study has been made on this issue. This study discusses the main parameters of the power struggles in  Syria and its structure after he post-Cold War in geopolitics context. The hypothesis suggests that the İran's foreign policy in Syria is based on security and national interests and the Russia's policy in the Syrian crisis is an attempt to create a balance in the international system and confronting existing threats posed by the United States and Israel over the security and national interests of the country. In line with Iran's national interests, Russia, Turkey, USA, Saudi Arabia, and Israel's effect on Iran's Syria politics have been discussed.