Yapısal kırılmaları dikkate alan güncel ekonometrik teknikler: Kırılgan beşli ülkelerinde ihracata ve ithalata dayalı büyüme hipotezinin sınanması
Current econometric techniques taking consideration of structural breaks: Testing the export and import based growth hypothesis in the fragile five countries
Yazar: ATİLLA AYDIN
Danışman: PROF. DR. BURCU KIRAN BAYGIN
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Ekonometri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Ekonometri = Econometrics

Özet:
Zaman serisi analizlerinde kullanılan yöntem ve tekniklerde son yıllarda önemli gelişmeler görülmektedir. Geleneksel ekonometride zaman serilerinin durağan olduğu varsayılmaktadır. Bir başka ifadeyle zaman serilerine gelen şokların geçici olduğu kabul edilmektedir. Ancak yapılan çalışmalar iktisadi zaman serilerinin çoğunun durağan bir yapı sergilemediğini göstermiştir. Bu gelişmeyle birlikte zaman serilerine yönelik ekonometri teknikleri değişim göstermeye başlamıştır. Durağan olmayan zaman serileriyle çalışıldığında yanıltıcı sonuçlar ortaya çıkmıştır. Bu bağlamda zaman serilerinin durağanlığının araştırılması ekonometride büyük önem kazanmıştır. Zaman serilerinin grafiğinin çizilmesi veya otokorelasyon ve kısmi otokorelasyonlarını gösteren korelogram diyagramları yardımıyla durağanlığa ilişkin ipuçları elde edilmeye çalışılmıştır. Ancak bu konudaki asıl gelişme, birim kök testlerinin geliştirilmesiyle gerçekleşmiştir. Geleneksel birim kök testlerinin önemli bir sakıncası, zaman serilerinde meydana gelen yapısal değişimleri ele almamasıdır. Bu bağlamda yapısal kırılmalı birim kök testleri geliştirilmiş ve yapısal kırılmanın varlığı halinde geleneksel birim kök testlerinin birim kökün kabulüne doğru eğilimli olması problemi giderilmeye çalışılmıştır. Durağan olmayan serilerle çalışıldığında ortaya çıkan sahte regresyon sorunu ise eşbütünleşme analizleriyle aşılmıştır. Tıpkı birim kök testlerinde olduğu gibi geleneksel eşbütünleşme testleri de yapısal kırılmanın varlığı durumunda, değişkenler arasında eşbütünleşme ilişkisinin olmadığını öne süren temel hipotezin kabulüne doğru eğilimli olmaktadır. Bu çerçevede yapısal kırılmaları dikkate alan eşbütünleşme testleri geliştirilmiştir. Bu çalışmada birim kök ve eşbütünleşme testleri tanıtılmış, yapısal kırılmaları dikkate alan testlerin geleneksel testlere olan üstünlüğü ortaya konmuştur. Ayrıca yapısal kırılmalı birim kök ve eşbütünleşme testlerinin birbirlerine göre zayıflık ve üstünlükleri tartışılmıştır. Çalışmanın amacı, zaman serisi analizlerinde doğru yöntem ve tekniklerin kullanılmasının sağlanmasıdır. Bu bağlamda ekonometri çalışmalarındaki yöntem sorununun çözümüne katkı sağlanması hedeflenmektedir.
Çalışmanın uygulama bölümünde güncel ekonometri teknikleri kullanılarak kırılgan beşli ülkeler için dış ticaret ile ekonomik büyüme arasındaki ilişkiler araştırılmıştır. Uygulama bölümünün amacı, dış ticaret ile büyüme arasındaki ilişkilere yönelik olarak geliştirilen çeşitli hipotezlerin güncel ekonometri teknikleri ile sınanmasıdır. Çalışma boyunca yapısal kırılmalı testler yoğun bir şekilde kullanılmış ve en tutarlı sonuçların elde edilmesi amaçlanmıştır. Bu çalışmanın sonucunda kırılgan beşli ülkelerin tamamı için ihracata dayalı büyüme ve büyümeye dayalı ihracat hipotezleri geçerli bulunmamıştır. İthalata dayalı büyüme ve büyümeye dayalı ithalat hipotezleri Hindistan dışındaki ülkeler için doğrulanmıştır. Ayrıca ithalat ve ihracat değişkenleri tüm kırılgan beşli ülkeler için birbirini pozitif olarak etkilemektedir.

Abstract:
In recent years, significant developments have been observed in time series analysis. In traditional econometrics, time series are assumed to be stationary. In other words, shocks to time series are considered to be temporary. However, studies have shown that the majority of macroeconomic time series do not exhibit a stationary structure. When working with non-stationary time series, econometric analyzes give misleading results. When classical regression analysis is performed with non-stationary time series, results can be obtained as if there is a relationship even if there is no relationship between the variables. This situation is called spurious regression in econometrics. In this context, it is important to investigate the stationarity of the series in time series analysis. Examining the time path graph of the series is used as a visual method in the investigation of stationarity. Even if a definite judgment cannot be reached by graphical analysis, it is possible to obtain clues about stationarity. Another visual method is to analyze the correlogram graph, which shows correlations and autocorrelations for the time series. Preliminary information about the stationarity of the series can be obtained by examining the values of autocorrelation and partial autocorrelation within a certain time period in the correlogram graph.
However, the main development in this regard was realized with the development of unit root tests. A major drawback of traditional unit root tests is that they do not address structural changes that occur in time series. In this context, unit root tests with structural break have been developed and in case of structural break, the problem of traditional unit root tests tending towards acceptance of unit root has been tried to be resolved. The spurious regression problem that arises when working with non-stationary series has been overcome by cointegration analyses. Just like unit root tests, traditional cointegration tests tend to accept the basic hypothesis, which suggests that there is no cointegration relationship between variables in the presence of structural break. In this framework, cointegration tests have been developed that take into account structural breaks. In this study, unit root and cointegration tests are introduced, and the superiority of tests that take into account structural breaks over traditional tests is demonstrated. In addition, the weaknesses and advantages of structural break unit root and cointegration tests relative to each other are discussed. The aim of the study is to ensure that correct methods and techniques are used in time series analysis. In this context, it is aimed to contribute to the solution of the method problem in econometric studies.
In the application part of the study, the relations between foreign trade and economic growth for fragile five countries were investigated by using current econometric techniques. The concept of the fragile five refers to the countries that were most adversely affected by the expansionary monetary and fiscal policies of the USA in 2012. The purpose of the application section is to test various hypotheses developed for the relationship between foreign trade and growth with current econometrics techniques. In this framework, the fragile five countries were analyzed separately and their foreign trade-growth relations were examined. Considering that all of the fragile five countries have entered into globalization and liberalization tendencies at similar dates, it is aimed to reveal the mechanisms by which liberal economic policies affect the foreign trade-growth relationship. Structural break tests were used extensively throughout the study and it was aimed to obtain the most consistent results. As a result of this study, export-led growth and growth-based export hypotheses were not found to be valid for all fragile five countries. Import-led growth and growth-based import hypotheses were confirmed for countries other than India. In addition, import and export variables affect each other positively for all fragile five countries.
As a result of the study, it is seen that some common results have been obtained for the fragile five countries. For example, the export-led growth hypothesis was found to be invalid for all the fragile five countries. It is important to achieve such a result when it is evaluated that the countries set the export-based growth policy as the target. It has been concluded that export-based growth processes in fragile five countries originate from imports. In addition, the dependence of exports on imports is one of the common results for the fragile five countries. In this context, by evaluating the common results, economic policies for the fragile five countries are suggested in the conclusion part of the study. Particular attention was paid to the sectoral structure of exports and structural change proposals were made in this regard. In addition, the import-led growth hypothesis was confirmed for all countries except India. It is considered that the import-led growth hypothesis is largely due to input imports. Policy recommendations were also made regarding this mechanism, and it was emphasized that productivity increase and domestic production of inputs should be encouraged. In addition, it has been evaluated that macroeconomic stability should be ensured because foreign trade is closely related to the economy of the countries.