Farklı anaçların hafif çukurgöbek yenidünya çeşidinde vejetatif büyüme ve meyve kalitesi üzerine etkileri
The effects of different rootstocks on vegetative growth and fruit quality in the hafif çukurgobek loquat cultivar
Yazar: UĞUR SEZER
Danışman: PROF. DR. ATİLA AYTEKİN POLAT
Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Alıç = Hawthorn ; Anaçlar = Rootstocks ; Ayva = Quince ; Meyve kalitesi = Fruit quality ; Vejetatif büyüme = Vegetative growth ; Yenidünya = Loquat

Özet:
Çalışmanın amacı, farklı anaçların, Hafif Çukurgöbek yenidünya çeşidinin fenolojik özellikleri, vejetatif büyüme ve meyve kalitesi üzerine etkilerinin belirlenmesidir. Denemede, Quince-A, Quince-C, BA-29 ayva klon anaçları ile Alıç ve yenidünya çöğür anaçları üzerine aşılı Hafif Çukurgöbek yenidünya çeşidi kullanılmıştır. Araştırma alanında, anacı BA-29, Quince-A, Quince-C ve Alıç olan bitkiler 1.0 m x 0.5 m, anacı Yenidünya çöğürü olanlar ise 1x1 m. aralıklarla dikilmiştir. Çalışmada yer alan çeşit/anaç kombinasyonlarının fenolojik gözlemleri, meyve pomolojik analizleri, vejetatif büyüme parametleri ve verim özellikleri belirlenmiştir. Meyve kalitesini belirlemek amacıyla her çeşit/anaç kombinasyonundan tesadüfi olarak 50 meyve alınmış ve 5 yinelemeli olarak fiziksel ölçüm ve kimyasal analizler yapılmıştır. Çalışmada, derimi yapılan meyve sayısı bakımından en yüksek değeri (6.3 adet) BA-29 anacı vermiştir. Meyve derimi ilk olarak BA-29 ve Quince-A anaçlarında (17.05.2020) gerçekleşmiştir. Meyve ağırlığı ve meyve boyutları bakımından en yüksek değerler (sırasıyla, 24.8 g, 35.5 mm ve 37.6 mm) BA-29 anacından elde edilirken, bunu Quince-A (23.5 g, 34.9 mm ve 37.3 mm ) takip etmiştir. Et/tohum oranı bakımından en yüksek değer (3.2) Quince-A anacından elde edilirken, en düşük değer (2.5) yenidünya çöğür anacından elde edilmiştir. En yüksek suda çözünebilir kuru madde değeri (%11.3) yenidünya çöğür anacından elde edilirken, en düşük değer (%9.2) Quince-A anacından elde edilmiştir. Titre edilebilir toplam asitlik yönünden en yüksek değer (%0.51) BA-29 anacından elde edilirken, en düşük değer (%0.34)  Quince-A anacından elde edilmiştir. Meyve kabuk ve et renk değerlerinden "L" (parlaklık-matlık) ve "b" (sarı-mavi renk) parametreleri bakımından anaçlar bir birine yakın değerler vermiştir. "a" (kırmızı-yeşil renk) değeri bakımından ise anaçlar arasındaki farklılıklar istatistiksel olarak önemli bulunmuştur. Yıllık sürgün uzunluğu, kalem ve anaç çapı bakımından en yüksek değerleri yenidünya çöğür anacı (sırasıyla, 65 cm, 41.1 ve 43.1 mm) verirken, en düşük değerleri Quince-A (47.6 cm, 27.0 mm ve 34.4 mm) anacı vermiştir. Bitki başına verim bakımından, en yüksek değeri (1051 g) yenidünya çöğür anacı vermiş, bunu BA-29 anacı (955 g) izlemiştir. En düşük verim değeri ise Quince-A (587 g) anacından elde edilmiştir. Birim gövde kesit alanına düşen verim bakımından ise en yüksek değeri Quince-A (1.02 g) ve BA-29 (0.99 g) verirken, en düşük değeri Quince-C anacı (0.57 g) vermiştir. Anaçlar arasındaki bu farklılıklar, istatistiksel olarak önemli bulunmuştur. Çalışmamızın bulgularına göre, gerek erkencilik, gerek verim, gerekse meyve kalitesi bakımından BA-29 anacı öteki anaçlara göre daha başarılı bulunmuştur. Ancak, hangi anacın daha uygun olduğu konusunda kesin yargıya varılabilmesi için çalışmanın devam ettirilmesi gerekmektedir.

Abstract:
The aim of the study is to determine the effects of different rootstocks on phenological characteristics, vegetative growth and fruit quality of the Hafif Çukurgöbek loquat cultivar. In the experiment, Hafif Çukurgöbek loquat cultivar budded on Quince-A, Quince-C, BA-29 quince clone rootstocks and hawthorn and loquat seedlings were used. In the study, the spacing of plants with rootstock BA-29, Quince-A, Quince-C and Hawthorn was 1.0 m x 0.5 m, while plants with loquat seedling rootstock was 1x1 m. Phenological observations, fruit pomological analysis, vegetative growth parameters and yield characteristics of the cultivar/rootstock combinations in the study were determined. In order to determine the fruit quality, 50 fruits were randomly picked from each cultivar/rootstock combination, and physical measurements and chemical analyzes were carried out with five replicates. In the study, BA-29 rootstock yielded the highest value (6.3 units) in terms of the number of harvested fruits. Fruit harvest was firstly realized on BA-29 and Quince-A rootstocks (on 17 May). The highest values in terms of fruit weight and fruit sizes were obtained from BA-29 rootstock (24.8 g, 35.5 mm and 37.6 mm, respectively), followed by Quince-A (23.5 g, 34.9 mm and 37.3 mm). In terms of flesh/seed ratio, the highest value (3.2) was obtained from Quince-A rootstock, while the lowest value (2.5) was obtained from loquat seedling rootstock. While the highest total soluble solids (TSS) value (11.3%) was obtained from loquat seedling rootstock, the lowest value (9.2%) was obtained from Quince-A rootstock. In terms of titratable total acidity, the highest value (0.51%) was obtained from BA-29 rootstock, while the lowest value (0.34%) was obtained from Quince-A rootstock. Rootstocks gave values close to each other in terms of "L" (brightness-dullness) and "b" (yellow-blue color) parameters of fruit skin and flesh color values. Differences between rootstocks in terms of "a" (red-green color) value were found to be statistically significant. In terms of annual shoot length, scion and rootstock diameter, the loquat seedlings (65 cm, 41.1 and 43.1 mm, respectively) gave the highest values, while the lowest values were given by Quince-A (47.6 cm, 27.0 mm and 34.4 mm) rootstock. In terms of yield per plant, loquat seedlings gave the highest value (1051 g), followed by BA-29 rootstock (955 g). The lowest yield value was obtained from Quince-A (587 g) rootstock. In terms of yield per trunk cross-sectional area, Quince-A (1.02 g) and BA-29 (0.99 g) gave the highest value, while Quince-C rootstock gave the lowest value (0.57 g). These differences between rootstocks were found to be statistically significant. According to the findings of our study, BA-29 rootstock were found to be more successful than other rootstocks in terms of earliness, yield and fruit quality. However, it is necessary to continue the work in order to make a definite judgement as to which rootstock is the most suitable.