Renal transplantasyon olan hastaların aşılama konusunda bilgi, tutum ve davranışları
The knowledge, attitudes and behaviors of patients with renal transplantation for vaccination
Yazar: TÜRKER ERTÜRK
Danışman: DOÇ. DR. SEYHAN HIDIROĞLU
Marmara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Halk Sağlığı = Public Health
Dizin: Aşılama = Vaccination ; Aşılar = Vaccines ; Böbrek hastalıkları = Kidney diseases ; Böbrek nakli = Kidney transplantation ; Böbrek yetmezliği-kronik = Kidney failure-chronic ; Enfeksiyon = Infection ; İmmünite = Immunity ; İmmünite-aktif = Immunity-active

Özet:
Renal transplantasyon sonrası, immünosüpresif ilaçların da etkisiyle, aşıyla önlenebilir enfeksiyonların, morbidite ve mortaliteyi arttırdığı bilinmektedir. Araştırmamızda, böbrek nakli olanlarda, yapılması uygun olan aşıların uygulanıp uygulanmadığı, hastanın aşı ve aşılanma konusundaki bilgi düzeyleri, bilgi kaynakları ve eğilimlerini saptamak ve demografik veriler ile karşılaştırmak amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem:
Araştırma tanımlıyıcı tiptedir ve Etik Kurul onayı alınmıştır. Acıbadem Üniversitesi International Hastanesi Organ Nakli Merkezinde böbrek nakli yapılmış olan 752 hastadan, 245'i tabakalama yapılarak sistematik örneklem metoduyla saptanmıştır. Hastane kayıtları retrospektif taranmış ve yüz-yüze görüşülerek veriler toplanmıştır. SPSS 22.0 programıyla analiz edilmiştir. Karşılaştırmalarda Pearson'un Ki-kare testi ve Fisher's kesin Ki-kare testi ve Mann Whitney U testi kullanılmış, p<0,05 düzeyi anlamlı kabul edilmiştir.
Bulgular:
245 hasta, 155 'i erkek (%63,3 , yaş ort:44,7) , 90'ı kadın (%36,7 , yaş ort:46,5) idi. 
84'ü (%34,3) böbrek nakli öncesi veya sonrasında bazı enfeksiyon hastalıklarına karşı aşılanılması gerektiğini bildiğini, 161'i (%65,7) bilmediğini belirtmişlerdir. 52'si (%21,2) nakil sonrasında aşılarla ilgili bilgilendirildiğini belirtmiş, 193'ü (%78,8) ise yanıt vermemişlerdir.
Nakil öncesi hemodiyaliz'e girme durumunun aşılar konusunda bilgilendirilmeyle karşılaştırılmasında; istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmamıştır. Böbrek nakli sonrası geçen süreyle, nakil hastalarında yapılması gerekli aşılar konusunda hastaların bilgilendirilmesi ve ayrıca aşı konusunda düşünceleri karşılaştırıldığında; istatistiksel olarak her ikisinde de anlamlı fark saptanmıştır.
Sonuçlar:
Böbrek nakli olmuş hastalar aşılanma konusunda eğitimleri düzenlenmeli, hastanın endişeleri giderilmeli, bağışıklık düzeyi takip edilerek gereğinde ek doz aşılar planlanmalı, merkezlerin imkanları ve hastaların sosyal şartları doğrultusunda aşı takip çizelgesi oluşturulmalı ve takibi sağlanmalıdır.

Anahtar Kelimeler:Böbrek Nakli, Aşılama, Bağışıklama, Enfeksiyon, Böbrek Yetmezliği

Abstract:
Background: Vaccine-preventable infections increase morbidity and mortality in renal transplant recipients. The aim of this study was to investigate the level and the source of information that kidney transplant patients have about vaccination and its association with demographic data. 
Methods/Materials: This study is descriptive and approved by Local Ethics Committee. The study included 245 patients out of 752 that underwent kidney transplantation at the Organ Transplant Center of International Hospital of Acibadem University. The data obtained from patient files in addition to face-to-face interview. Statistical analysis was performed using SPSS 22.0. Pearson Chi-square, Fisher's exact test and Mann Whitney U test were used to compare data and p<0.05 was considered significant.
Results: One hundred fifty-five patients were male (63.3%; mean age, 44.7) and 90 were female (36.7%; mean age, 46.5). Eighty-four (34.3%) patients were aware that they should be vaccinated against some infectious diseases. Fifty-two (21.2%) patients reported that they had been informed about vaccinations after transplantation, whereas 193 (78.8%) patients did not answer this question. Pre-transplant status for hemodialysis was not related to awareness of patients about vaccinations. The patients's level of awareness about the vaccinations was associated with the length of the time interval elapsed after kidney transplantation.
Conclusion: The patients with kidney transplantation should be educated about vaccines. The patients' anxiety about vaccination should be resolved. The immunity level should be monitored, a vaccination schedule should be planned and additional doses should be planned if necessary.
 Keywords: Renal Transplantation, Vaccination, Immunization, Infection, Renal Failure