Kentlerde dikey bahçe uygulamalarının sürdürülebilir kalkınmaya etkisi: İstanbul kent meydanları üzerinden öneriler
The effect of vertical gardening in cities on sustainabledevelopment: Suggestions on İstanbul city squares
Yazar: ESMA ÖZALP
Danışman: DOÇ. DR. GÖZDE ÇAKIR KIASIF
Haliç Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı / Mimarlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
Dikey bahçe; akarsularda, nehir kenarlarında, kayalarda, mağaralarda ve dağlık
bölgelerde doğal olarak yetişen bitkilerin, nüfus yoğunluğunun artışıyla kentlerde kişi
başına düşen yeşil alanın azalması ve meydana gelen çevresel sorunlar neticesinde
dikey bahçelerin taşıyıcı sistemler yardımıyla bitkisel alanların bina cephelerine
tasarlanması düşüncesi ile ortaya çıkmış bir tasarım olgusudur. Kentlerdeki hızlı nüfus
artışı sonucu meydana gelen yapılaşma ve kentleşme sonucunda kişi başına düşen yeşil
alan miktarının azalmasına yol açmıştır. Bu durum, sürdürülebilir kentler kazanmak
için yapılan araştırmaları önemli kılmıştır. Dikey bitkilendirmenin; binaların yazın
soğuk, kışın sıcak olmasını sağlayarak ısı kaybını azaltmak, doğal bir ısı ve ses
yalıtımını sağlamak, havadaki kiri tozu temizlemek, kent iklimini dengede tutmak,
kentte doğa ile iç içe bir yaşam ortamı oluşturmak, kentin sosyal ortamlarına katkıda
bulunmak, kentliler için yeni bir istihdam alanı yaratmak ve kentin estetik değerlerini
yükseltmek başta olmak üzere pek çok faydaları bulunmaktadır. Dikey bahçelerin
özellikle kent meydanlarına da çok büyük katkısı bulunmaktadır.
Araştırma materyali olarak İstanbul Kenti'nde; Beyoğlu, Üsküdar ve Kadıköy
İlçeleri seçilmiştir. Dikey bahçelerin bu ilçelerde uygulanabilecek alanlar ve öneri
dikey bahçe tasarımlarının hazırlanması konusunda bu çalışma yapılmıştır. Bu
araştırma iki aşamalı olarak yürütülmüştür. Çalışmanın birinci aşamasında, konu ile
alakalı literatür taramaları yapılmıştır. Çalışmanın ikinci aşamasında ise; araştırma
alanı olarak seçilen ilçelerdeki meydanlar incelenmiştir.
Tez kapsamında İstanbul'da uygulanabilecek dikey bahçelerin işlevleri çevresel,
sosyal ve ekonomik açıdan değerlendirilerek, kentin ve uygulanan meydanın
sürdürülebilirliğine katkı sağlayacak önerilerin geliştirilmesi amaçlanmıştır.
Sürdürülebilirlik açısından sağlıklı kentler için, dünyada doğru bir şekilde uygulanmış
dikey bahçe örneklerinde görüldüğü gibi doğal bitki örtüsüne dayalı sürdürülebilir
düşey yeşil sitem tasarımlarının oluşturulması gerekmektedir.
Bu çalışmanın amacı meydanlarda uygulanabilecek olan ve uygulanacak
meydana farklı bir perspektif kazandırdığı düşünülen dikey bahçelerin
yaygınlaştırılması adına; İstanbul Kenti'nin trafik ve yaya yoğunluğunun olduğu
meydanlarda uygulanabilecek cepheleri tespit edip ve bu amaçla bölge ve çevre
koşullarına uygun dikey bahçe önerileri sunmaktır.
Anahtar Kelimeler: Sürdürülebilirlik, Kentsel sürdürülebilirlik, Meydan, Dikey
bahçeler

Abstract:
Vertical garden; It is a design phenomenon that emerged with the idea of
designing vertical gardens on the facades of buildings with the help of carrier systems
as a result of the decrease in the green area per capita in cities due to the increase in
population density of plants that grow naturally in streams, riversides, rocks, caves and
mountainous areas and environmental problems. As a result of the rapid population
growth in cities and urbanization, the amount of green space per capita has decreased.
This situation has made researches to gain sustainable cities important. Vertical
planting; Reducing heat loss by ensuring that buildings are cold in summer and warm
in winter, providing natural heat and sound insulation, removing dirt and dust from the
air, keeping the urban climate in balance, creating a living environment in touch with
nature in the city, contributing to the social environment of the city, creating a new
environment for the citizens. It has many benefits, especially creating employment and
increasing the aesthetic values of the city. Vertical gardens also make a great
contribution especially to city squares.
In the city of Istanbul as research material; Beyoğlu, Üsküdar and Kadıköy
Districts were selected. This study has been carried out on the areas where vertical
gardens can be applied in these districts and the preparation of proposal vertical garden
designs. This research was carried out in two stages. In the first stage of the study,
literature reviews related to the subject were made. In the second stage of the study;
The squares in the districts selected as the research area were examined.
Within the scope of the thesis, the functions of vertical gardens that can be
implemented in Istanbul are evaluated in terms of environmental, social and economic
aspects, and it is aimed to develop suggestions that will contribute to the sustainability
of the city and the applied square. For sustainable cities, sustainable vertical green
system designs based on natural vegetation should be created, as can be seen in the
examples of vertical gardens applied correctly in the world.
The aim of this study is to spread the vertical gardens that can be applied in the
squares and that are thought to give a different perspective to the square to be applied;
It is to identify the facades that can be applied in the squares of Istanbul City where
there is traffic and pedestrian density, and for this purpose, to offer vertical garden
proposals suitable for the region and environmental conditions.
Keywords: Sustainability, Urban sustainability, Square, Vertical gardens