Sistemik izotretionin kullanan rozase hastalarında tedavi ile  PACAP, CGRP VE VIP düzeylerinin değişimi ve eritem indeksiyle ilişkisinin araştırılması
Changes in PACAP, CGRP AND VIP levels with systemic isotretinoin treatment in rosacea patients and relationship to erythema index
Yazar: YUSUF MERT DÖŞ
Danışman: DOÇ. DR. VİLDAN BAŞ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi  / Deri ve Zührevi Hast. Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Dermatoloji = Dermatology

Özet:
Amaç: Rozase; yüzde eritem, telenjiektazi ve papülopüstüler lezyonlarla karakterize, kronik enflamatuar bir hastalıktır. Patogenezinde immün sistem disfonksiyonu, nörovasküler düzensizlikler ve genetik faktörler önemli rol oynamaktadır. Hastalığın tedavisinde kullanılan yöntemlerden biri olan sistemik izotretinoin, akne tedavisinde sıkça kullanılan bir retinoik asit türevidir ve özellikle papülopüstüler tip rozase tedavisinde tercih edilmektedir. Ancak retinoik asitlerin eritem üzerine olan etkisi tartışmalıdır. Retinoik asitin nöropeptitlerin regülasyonunda rol oynayabildiği bilinmekle birlikte rozase hastalarında etiyolojide etkili olduğu düşünülen Pituiter adenilat siklaz aktive edici protein (Pituitary adenylate cyclase activating polypeptide-PACAP), Vazoaktif intestinal peptid (Vasoactive intestinal peptide-VIP), kalsitonin gen ilişkili peptid (Calcitoinin gene related peptide-CGRP) nöropeptitlerine olan etkileri araştırılmamıştır. Bu çalışmada papülopüstüler tip rozase tanısı almış hastalarda sistemik izotretinoin tedavisinin PACAP, VIP ve CGRP  nörotransmitter düzeyleri üzerindeki etkilerini ve eritem indeksi ile ilişkisini araştırmayı amaçladık. 
Gereç ve Yöntem: Çalışmaya Ağustos 2023-Haziran 2024 tarihleri arasında İstanbul Eğitim ve Araştırma Hastanesi Dermatoloji Kliniğine başvuran, klinik olarak papülopüstüler tip rozase tanısı alan 30 hasta ve 35 kontrol grubu dahil edildi. Hastaların klinik ve demografik özellikleri kaydedildi. Her hasta için  sağ malar, alın, sol malar ve burunda  belirlenen bölgelerden meksametre ile eritem indeksi ölçümleri yapılıp kaydedildi. Rozase şiddeti RASI (Rosacea Area and Severity Index) ile değerlendirildi. Hastalar tedavi öncesi ve sonrasında Hastane Anksiyete Depresyon Ölçeği'ni (Hospital Anxiety Depression Scale) (HADS) tamamladı. Hastaların 0, 4, 8 ve 12. haftada RASI, meksametre ile eritem indeksi ölçümü (aynı noktalardan olacak şekilde) hesaplandı ve fotoğraf çekildi. PACAP, VIP ve CGRP nöropeptit düzeyleri tedavi başlangıcında ve tedavi sonunda (12. hafta)  ölçüldü. Sonuçlar uygun istatistiksel yöntemlerle incelendi. 
Bulgular: Çalışmaya 30 hasta dahil edildi, hastaların tamamı çalışmayı tamamladı. Rozase hastalarında kanda VIP değeri, kontrol grubuna göre anlamlı derecede yüksek bulundu. 12 haftalık izotretinoin tedavisi sonrası  RASI skorlarında, tedavi öncesine göre istatistiksel olarak anlamlı bir azalma gözlenmesine rağmen eritem indeksinde anlamlı iyileşme olmadı. VIP değeri tedavi sonrasında, tedavi öncesine göre istatistiksel olarak anlamlı bir artış gösterdi ancak PACAP ve CGRP değerlerinde anlamlı bir değişiklik saptanmadı.  
Sonuç: İzotretinoin tedavisi, rozase şiddetini azaltmada etkili bulunmuştur. Ancak, eritemde beklenen düzeyde bir iyileşme sağlanamamıştır. Bu durumun, izotretinoin tedavisi sırasında gözlenen VIP düzeylerindeki artış ile ilişkili olabileceği düşünülmektedir. 
Anahtar kelimeler: CGRP, izotretinoin, meksametre, PACAP, rozase, VIP

Abstract:
Aim: Rosacea is a chronic inflammatory disease that is characterised by facial erythema, telangiectasia and papulopustular lesions. The pathogenesis of rosacea is influenced by a number of factors, including immune system dysfunction, neurovascular irregularities and genetic predisposition. Systemic isotretinoin, which represents one of the methodologies employed in the treatment of the disease, is a retinoic acid derivative that is frequently utilized in the treatment of acne and is especially preferred in the treatment of papulopustular rosacea. Nevertheless, the impact of retinoic acids on erythema remains a topic of contention. Although retinoic acid has been demonstrated to regulate neuropeptides, its impact on PACAP, VIP, and CGRP neuropeptides, which are believed to be involved in rosacea pathogenesis, remains unexplored. The objective of this study was to examine the impact of systemic isotretinoin therapy on the levels of PACAP, VIP and CGRP neurotransmitters and its correlation with the erythema index in individuals with papulopustular rosacea.
Materials and Methods: Over the course of the study, conducted between August 2023 and June 2024, 30 patients who had been clinically diagnosed with papulopustular rosacea and 35 controls admitted to the Dermatology Clinic of Istanbul Training and Research Hospital were included in the study. The clinical and demographic characteristics of the patients were documented. For each patient, erythema index measurements were taken from the right malar, forehead, left malar and nose with a Mexameter and recorded. The severity of rosacea was evaluated using the RASI (Rosacea Area and Severity Index). The patients completed the Hospital Anxiety and Depression Scale (HADS) prior to and following the administration of the treatment. At 0, 4, 8 and 12 weeks, the RASI and erythema index measurements (from the same points) were calculated using a Mexameter, and photographs were taken. The neuropeptide levels of PACAP, VIP and CGRP were quantified at the outset and conclusion of the treatment period (week 12). The resulting data were subjected to statistical analysis in accordance with the appropriate methodology.
Results: A total of 30 patients were included in the study, and all patients completed the study. The VIP value in the blood of patients with rosacea was found to be significantly higher than that of the control group. Following 12 weeks of isotretinoin treatment, no significant improvement was observed in the erythema index. However, a statistically significant decrease was noted in RASI scores in comparison to the pretreatment baseline. The VIP value demonstrated a statistically significant increase following treatment in comparison to the pretreatment value. However, no significant change was observed in the PACAP and CGRP values.
  Conclusion: The use of isotretinoin has been demonstrated to be an effective method for reducing the severity of rosacea. However, the anticipated reduction in erythema was not observed. It is hypothesised that this may be associated with the observed increase in VIP levels during isotretinoin treatment.
Key words: CGRP, isotretinoin, mexameter, PACAP, rosacea, VIP.