Yeme bozukluğu hastalarında dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğunun klinik görüşme ve özbildirim ölçekleriyle değerlendirilmesi ve karşılaştırılması
Evaluation and comparison of attention deficit hyperactivity disorder in eating disorder patients by clinical interview and self-report scales
Yazar: SELİN AKIŞIK GENÇ
Danışman: PROF. DR. BAŞAK YÜCEL
İstanbul Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2017
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Beslenme = Nutrition ; Beslenme ve yeme bozuklukları = Feeding and eating disorders ; Beslenme ve yeme bozuklukları = Feeding and eating disorders ; Hiperaktiviteli dikkat eksikliği bozukluğu = Attention deficit disorder with hyperactivity ; Ölçekler = Scales

Özet:
Amaç:  Yeme bozuklukları (YB), beden ağırlığı ile aşırı uğraş ve yeme davranışındaki değişikliklerle giden bir hastalık grubudur. Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB) ise, dikkat süresi kısalığı veya dağınıklığı, kaotik hareketlilik ve fevrilik ile seyreden, belirtileri büyük oranda, hayat boyu süren nörogelişimsel bir bozukluktur. Son yıllarda hem YB hastalarında DEHB sıklığının toplumdan daha sık olduğuna dair araştırma sonuçları, hem de DEHB'li hastalarda YB ve obezite sıklığının toplumdan daha sık olduğuna dair araştırma sonuçları olduğu görülmekte ve bu iki bozukluk arasında bir ilişki olabileceği düşünülmektedir.  Bu çalışmada, YB hasta grubunda DEHB sıklığının klinik görüşme ve özbildirim ölçekleriyle saptanması ve sonuçların birbiriyle karşılaştırılması amaçlanmıştır.

Yöntem: Çalışmamıza, DSM-5'e göre YB tanısı koyulan 59 hasta alınmıştır. Katılımcılara görüşmeci tarafından Demografik Bilgi Formu doldurulmuş , psikiyatrik eştanıların saptanması amacıyla klinik görüşme ve erişkinlerde DEHB tanısı için yapılandırılmış tanı görüşmesi olan  DIVA 2.0 (Diagnostic İnterview for ADHD in adult) yapılmış, özbildirim ölçekleri olan Beck Depresyon Envanteri (BDE) Durumluk ve Sürekli Kaygı Envanteri, Yeme Tutum Testi(YTT) , Rosenberg Benlik Saygısı Ölçeği, Beden Bölgeleri ve Özelliklerinden Hoşnut Olma Anketi , Yeme Bozuklukları Değerlendirme Ölçeği (YBDÖ), Barratt Dürtüsellik Ölçeği-11 ve Erişkin Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu Kendi Bildirim Ölçeği (ASRS-v1.1) uygulanmıştır. Hem klinik görüşmeyle, hem de özbildirim ölçekleriyle DEHB olan ve olmayan hastalar kendi içlerinde kıyaslanarak sonuçlar birbirleriyle karşılaştırılmıştır. 

  Bulgular: Çalışmada klinik görüşme ile DEHB sıklığını %25,4 , özbildirim ölçeği ile DEHB sıklığını ise %32,2 olarak bulundu. Klinik görüşme ile dikkatsizliğin ön planda olduğu DEHB %13,6, hiperaktivite-dürtüselliğin ön planda olduğu DEHB %5,1 ve bileşik tip DEHB %6,8 olarak saptandı. Klinik görüşmeye göre DEHB saptanan hastaların YB alt tiplerine göre dağılımına bakıldığında ise, AN-K'ların %33'ü, AN-TÇ'lerin %17,6'sı, BN'lerin %18,7'si, TYB'lerin %20'si ve TDYB'lerin %44,4'ünün DEHB tanısı aldığı saptandı.  Klinik görüşmeye göre DEHB olan ve olmayan hastalar arasında en düşük kilo, Barratt Dürtüsellik Ölçeği ve özbildirim ölçeği ASRS v1.1'e göre DEHB olma açısından istatistiksel olarak anlamlı farklılık bulunmuş, özbildirim ölçeğine göre DEHB olan ve olmayan hastalar arasında BDE, YBDÖ yeme kısıtlama alt ölçeği puanı, DIVA 2.0'a göre çocuklukta DEHB ve Rosenberg benlik saygısı ölçeği puanı açısından istatistiksel olarak anlamlı farklılık bulunmuştur.

  Sonuç: YB hasta grubunda DEHB sıklığı, hem klinik görüşme hem de özbildirim ölçekleriyle toplumdan yüksek bulunmuştur. Çalışmamız, literatürde klinik görüşme ile YB grubunda DEHB araştıran ilk çalışmadır. Özbildirim ölçekleriyle YB grubunda DEHB araştıran literatür çalışmalarına göre, çalışmamızda DEHB sıklığı daha fazla saptanmıştır.  Literatürden farklı olarak, DEHB alt tiplerinden en sık dikkatsizliğin ön planda olduğu tip DEHB saptanması ve YB alt tiplerinden en sık AN-K ve TDYB'de DEHB saptanması önemli bir bulgudur.

Abstract:
Objective:  Eating disorders (ED) are a group of illnesses that involve obsessions with body weight and changes in eating behaviors. Attention deficit hyperactivity disorder (ADHD) is a neurodevelopmental disorder with sypmtoms that substantially last a lifetime such as shortness or lack of attention, chaotic activity, and impulsiveness. During the last few years, research show that ADHD in patients with ED, and ED and obesity in patients with ADHD are seen more often than the general population, therefore it is thought that a relationship between these disorders could exist. The aim of this study is to determine the frequency of ADHD in a group of ED patients, based on self-reports and clinical interviews, and comparing the results.

Method:  59 patients diagnosed with ED according to DSM-5 were included in our study. Participants filled out Demographic information forms, clinical interviewing to determine psychiatric comorbidity and DIVA 2.0 (Diagnostic İnterview for ADHD in adult) were conducted by the interviewer, self-report scales such as Beck Depression Inventory (BDI), State-Trait Anxiety Inventory, Eating Attitudes Test (EAT), Rosenberg Self-Esteem Scale, Body Regions and Proportions Satisfaction Survey, Eating Disorders Evaluation Scale (EDES), Barratt Impulsivity Scale-11 and Adult ADHD Self-Report Scale (ASRS-v1.1) were done. Patients with and and without ADHD were checked in their own separate groups and results were compared. 

Results:  In the study,  clinical interviews have shown ADHD frequency as %25,4, and self-reports have shown ADHD frequency as %32,2. Clinical interviews have shown Inattentive type ADHD as %13,6,  hyperactive-impulsive type ADHD as %5,1, and combined type ADHD as %6,8. Based on clinical interviews, the percentage of ED patients diagnosed with ADHD were:  %33 of AN-restrictive subtype , %17,6 of AN-binge-purge subtype , %18,7 of BN , %20 binge eating disorder, and %44,4 of Other Specified Feeding and Eating Disorders(OSFED). Clinical interviews have shown a statistically significant difference between patients with and without ADHD based on lowest weight, Barratt Impulsivity Scale, and Adult ADHD Self-Report Scale (ASRS-v1.1). Self-reports have shown a statistically significant difference between patients with and without ADHD based on BDI, EDES eating restriction subscale score, having ADHD at childhood according to DIVA 2.0, and Rosenberg Self-esteem Scale. 
Conclusion:  Both clinical interviews and self-reports have shown the frequency of ADHD in the ED patient group to be higher than the general population. Our study, researching ADHD in an ED group via clinical interviews, is a first in literature. Unlike the studies in literature researching ADHD in ED groups via self-report scales, ADHD has been found to be more frequent in our study. Unlike the literature, it is important to note that Inattentive type ADHD has been found to be the most frequent, and ADHD has most frequently been found in AN-restrictive and OSFED subtypes of ED.