Ebeveynlerin epileptik nöbet hakkındaki bilgi ve davranışları ile başa çıkma tutumlarının değerlendirilmesi
Evaluation of parents? attitudes, knowledge and coping skills regarding epileptic seizure
Yazar: MUZAFFER TANRIÖVER
Danışman: YRD. DOÇ. DR. OKTAY SARI
GATA / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2012
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Ana-baba = Parents ; Ana-baba tutumu = Parents attitude ; Bilgi = Knowledge ; Davranış = Behavior ; Epilepsi = Epilepsy ; Nöbetler = Seizures ; Çocuklar = Children

Özet:
Giriş ve Amaç: Konvülziyonlar çocukluk çağında sık görülmekte ve ebeveylerin yanlış müdahaleleri nedeniyle olumsuz sonuçlar doğurabilmektedir. Çocukların konvülziyon geçirmesi ebeveynler için önemli psikososyal sorunları beraberinde getirmektedir. Ebeveynlerin daha üzüntülü, daha korkulu, daha endişeli veya daha suçluluk içeren duygular hissetmelerine ve panik hali içinde bulunmalarına neden olabilmektedir. Çalışmamızda konvülziyon geçirme öyküsü bulunan çocukların ebeveynlerinin, konvülziyon hakkındaki bilgi düzeylerini, konvülziyon geçiren çocuğa karşı yaklaşımlarını, ailelerin konvülziyon konusunda gereksinimlerini ortaya çıkarmayı ve başa çıkma tutumlarını belirlemeyi amaçladık.Gereç ve Yöntem: Gülhane Askeri Tıp Akademisi ve Askeri Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları ile Çocuk acil polikliniğine Temmuz 2011-Nisan 2012 tarihleri arasında başvuran ve geçmişinde konvülziyon geçirme öyküsü bulunan 115 çocuğun ebeveynleri ile görüşülerek yapıldı. Hasta örneklemini anketimize katılmayı kabul eden ve geçmişinde en az bir kez konvülziyon geçirme öyküsü bulunan çocukların ebeveynleri oluşturdu. Ebeveynlerin konvülziyon hakkında bilgi ve davranışları ile başa çıkma tutumlarını belirlemek için iki bölümden oluşan anket formu sorumlu hekim gözetiminde ebeveynler tarafından dolduruldu.Bunun için ebeveynlere araştırmacılar tarafından hazırlanan nöbet esnasında yapılması ve yapılmaması gerekenlere yönelik 10 soru soruldu ve her soru 1 puan üzerinden değerlendirildi.Ayrıca Başa çıkma tutumlarını değerlendirmek için 60 sorudan oluşan COPE(Başa çıkma tutumlarını değerlendirme ölçeği) uygulandı. COPE 15 alt ölçekten oluşmaktadır. Bu alt ölçeklerden, Sorun odaklı başa çıkma, Duygusal odaklı başa çıkma ve işlevsel olmayan başa çıkma puanları hesaplanmaktadır.Bulgular: Çalışma grubumuzu yaşları 1 ile 17 yıl arasında değişen (ortalama yaş7,5±4,9) 115 çocuk oluşturdu. Ebeveynlerin yaş ortalaması;34,2±6,0 idiOlguların %50,4'ü (n=58) kız ve %49,6'sı (n=57) erkekti. Soru formunu dolduran ebeveynlerin %59,1'i (n=68) baba ve %40,9'u (n=47) anneydi. Ebeveynlerin %15,7'si alt, %78,3'ü orta ve%6'sı üst gelir düzeyine mensuptu. Ebeveynlerin %73 (n=84)'ünün konvülziyon hakkında bilgisi varken %27 (n=31)'sinin yoktu. Konvülziyon esnasında ebeveynlerin %41,4'ü korku, %38,3ü panik, %26'sı üzüntü ve %6,5'i sakin olduklarını belirttiler. Olguların %75,7'si afebril konvülziyon geçirmiştir. Ebeveynlerin konvülziyon esnasında çocuğa yaklaşımlarını değerlendiren 10 sorunun tamamına %13'ü doğru cevap vermiştir. Ebeveynler nöbet esnasında yapılması gerekenlere yönelik ortalama 10 üzerinden 7 puan almıştır. Ortalamanın altında kalanların oranı %28'dir. Çocukların %72,2'si ilk konvülziyonu ilk 5 yaşta geçirmiştir. Başvurdukları sağlık kuruluşunda ebeveynlerin %44,3'üne (n=51) danışmanlık hizmeti verilmiştir, Konvülziyon ile ilgili alınması gereken önlemler ve yapılması gerekenler ebeveynlerin sadece %56,5'ine (n=65)anlatılmıştır Olguların %88,7'sinin ilk başvurdukları sağlık kuruluşu hastanedir. Anne, Baba, kardeşler ve yakın akrabalarda febril konvülziyon veya epilepsi geçirme öyküsü bulunanların oranı %33,3'dür. Çocuk nöbet geçirirken ilk müdahaleyi %74,8 anne veya baba yapmıştır. Ebeveynlerin %30,2'si 38 derece altını ateş olarak kabul etmiştir. Ebeveynlerin en sık kullandıkları ateş düşürücü %33,9'la ibuprufendir, asetaminofen kullanım oranı ise %24,8'dir. Ebeveynlerin %8,3'ü ateş düşürmek için antibiotik vereceğini belirtmiştir. Soğuk uygulama yaparken kullandığınız su nasıl olmalı sorusuna ebeveynlerin %61,8'i doğru cevap vermiştir. Ebeveynlerin sorun odaklı başa çıkma puanı: 59,2, duygusal odaklı başa çıkma puanı: 54,4 ve disfonksiyonel başa çıkma puanı: 35,4 olarak hesaplandı. Annelerin aktif başa çıkma tutumu babalardan istatiksel olarak daha düşük bulunmuştur (p?0,05). Annelerin geri durma başa çıkma tutumu babalardan istatiksel olarak daha yüksek bulunmuştur (p?0,05). Ailelerin gelir düzeylerine göre 3 ana başa çıkma tutumları arasında istatiksel olarak fark yoktu. (P=0.103),(p=0,947),(p=0,641)Sonuç: Febril Konvülziyonların nadiren, epileptik nöbetlerin ise belli aralıklarla tekrarlama riski bulunduğundan sadece medikal tedaviye odaklanılmamalı aynı zamanda konvülziyon konusunda ebeveynler bilgilendirilmeli, aydınlatılmalı ve konvülziyon esnasında doğru yaklaşım tarzı öğretilmelidir. Ayrıca konvülziyon geçiren çocuğa sahip olmak ebeveynlerin kaygı düzeylerini belirgin olarak artırması, başa çıkma tutumları ise anlamlı düzeyde etkilenmemesi nedeniyle ailelere medikal destek önemlidir.Anahtar Kelimeler: Konvülziyon, Ebeveynler, Çocuk, Başa çıkma tutumları

Abstract:
Introduction and Objective: Convulsions are frequently seen during childhood period and may result in undesired conditions due to inappropriate interventions by parents. Having seizuring children brings about important psychosocial issues for parents. It may cause parents to be more worried, more scared, and make them feel more guilty and get them into panic state. In our study, we aimed at determining attitudes, approach towards seizuring children, knowledge level and coping skills of parents whose children have a history of seizure.Material and methods: We conducted this study by interviewing 115 parents whose children have a history of seizure. They applied to Gulhane Military Medical Academy and Military Medical Faculty Pediatrics Department, Emergency Pediatrics Section between July 2011 to April 2012. Our patient sample consists of parents whose children have at least once convulsive history in past and parents who gave consent to take part in the study. In order to determine the knowledge,behaviour and coping skills of parents regarding convulsion of their children, parents filled the survey consisting of two parts under supervision of attending physician. In this survey 10 questions about things to do or not to do during convulsive attack, prepared by investigator and asked to parents and evaluated over 1 point for each question. In addition to evaluate coping skills, COPE scale formed from 60 questions is conducted. COPE includes 15 subsurveys. In these subsurveys, points from problem-focused, emotion-focused and dysfunctional coping are calculated.Findings: Our study group includes 115 children whose age ranges between 1 to 17 years(mean age 7,5±4,9 ). Parents mean age was 34,2±6,0. Of cases, 50,4% were female(n=58) and 49,6% were male(n=57). Of parents filling survey, 59,1% were father(n=68) and 40,9% were mother(n=47). Of families, 15,7% were from low income, 78,3% were from middle income and 6% were from high income. 73% of parents(n=84) have knowledge about convulsion and 27% of parents(n=31) do not have any knowledge about convulsion. During convulsion, 41,4% of parents stated that they were fear, 38,3% of parents stated that they were panic, 26% of parents stated that they were worry and 6,5% of parents stated that they were calm. 75,7% of case were afebrile convulsion. Regarding 10 questions evaluating parents approach towards seizuring children during convulsion, 13% of parents responded true. Parents got 7 over 10 points scale about survey of things to do during convulsion. Rate of those under average was 28%. 72.2% of children had their first episode of convulsion under age 5. 44,3% of parents (n=51) were given counseling about convulsions by health care institution they applied. Only 56,5% of parents(65) were told about measures and precautions to be taken during convulsion. For 88,7% of cases, first health institution they applied is hospital. 33,3% of cases have history of febril convulsion in their first and second degree relatives. First intervention were given by parents for 74,8% of cases. 30,2% of parents have accepted under 38 degree as fever. The most common used antipyretic was ibuprofen by 33,9% and acetaminophen by 24,8%. 8,3% of parents indicated that they would give antibiotic to decrease fever. Question about which water should be used during cold application were answered correct by 61,8% of parents. Points of parent about problem-focused coping, emotion-focused coping and dysfunctional coping were 59,2 , 54,4 and 35,4 respectively. Active coping manner of mothers were statistically lower than that of fathers (p<0,05). Refraining coping attitude of mothers were statistically higher than that of fathers (p<0,05). There were no statistically difference between income levels and coping skills of families. (P=0.103),(p=0947),(p=0641)Conclusion: Owing to the risk that febril convulsions recur rarely and epileptic seizures recur at certain intervals, not only management should not be focused on medical treatment but also parents should be informed, illuminated about convulsions and educated about true approach towards seizuring children.Key Words: Convulsion, Parents, Child, Coping attitudes