Kentsel açık mekanlarda örtü sistemlerinin değişimi/dönüşümüve mekanın örtü ile temsili
Transformation/transition of structure systems in open urban spaces and presentment of space by structure
Yazar: AYŞE AZAKLI
Danışman: DOÇ. DR. ARZU KALIN
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Peyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Peyzaj Mimarlığı = Landscape Architecture

Özet:
Fiziksel olarak yapılar ve boşlukların bir araya gelmesinden oluşan kent için, yapılar ne kadar önemli ise sosyal mekânların kente karakterini veren ve aynı zamanda estetik ve işlevsel nitelikleriyle tasarlanan bu yapıların üst örtüleri de o kadar önemlidir. Günümüz kent yapısında örtü de devinime uğramış ve tek fonksiyonlu olmaktan çıkıp mekânı örtmekten başka işlevlere de sahip olmuştur. Kent kullanıcısı' ile birlikte, 'yer' ile birlikte ve mekânın daha 'çok', daha 'büyük' bir bileşeni olarak tanımlanmıştır. Bu tez, mekânın kendini temsil eden bileşeni olarak örtü kavramını ele almakta, bir mekân bileşeni olarak örtünün mekânı temsil eden bir unsura dönüşüm sürecini kuramsal olarak tanımlamaya ve günümüz kentsel mekanlarından seçilen özgün örnekler üzerinden açıklamaya çalışmaktadır. Bu bağlamda tezde, insanın mekânda örtüyle etkileşimi, dilde bireyin durum halleri ile özdeşleştirilmiş ve kullanıcının örtü ile etkileşimi "Kentsel Mekânda Durum Olarak Örtü" olarak tanımlanmıştır. Böylece dilimizde "durum halleri" olarak tanımlanan geçişim kavramları kullanılarak 11 örtü sınıfı oluşturulmuştur. Daha sonra çağdaş kentsel mekan tasarımları arasından ön plana çıkan 42 adet örnek örtü/mekan seçilerek mekan-örtü, etkinlik-örtü ve biçim-örtü başlıkları altında değerlendirilmiştir. Elde edilen bulgular örtünün biçimsel olarak mekanın baskın elemanı konumuna evrildiğini göstermektedir. Örtü biçimi, boyutu ve detaylarındaki karmaşıklığın artmasıyla mekanın kabuğu olmaktan çok yapının kendisine dönüşmektedir. Ve bu dönüşüm artık örtünün multidisipliner bir tasarımcı grubuyla tasarlanmasını zorunlu kılmakta, peyzaj mimarları olarak bu yapıda yerimizi almamız için önemli bir fırsat sunmaktadır.

Abstract:
Structures of buildings are as important as the structure which determine the character of the urban spaces and designed by aesthetical and functional features for the city formed by buildings and spaces. Structure has been in motion and has gained some other functions rather than one function to cover the space in today's urban structure. It is described as a more and greater component of space together with its users. This dissertation handle the term structure as a component of space which represents the space itself, tries to describe the transformation process of gaining the ability of representation of space theoretically and to explain through examples selected from today's urban spaces. In this context humans' interaction with structure in spaces has been equated with case states of person and identified as 'Structure As Case In Urban Spaces'. Thus 11 structure class has been created by using transition terms which are defined 'case states' in Turkish. Then 42 highlighted selected example of structure/space has been evaluated under the subtitles of space-structure, activity-structure and form-structure. Evidences obtained Show that structure had been evolved to dominant element of space formally. Form of structure is evolving to space itself rather than structure of space considering the rising complexity of its form, dimension and details. This transition now requires structure to be designed by a multi disciplinary designer group and provide an important opportunity to take place in this structure as landscape architectures.