Annelere uygulanan sanat terapisinin çocukların yeme davranışı üzerine etkisi
The effect of art therapy applied to mothers on children's eating behavior
Yazar: ELİF AKYİĞİT ALBAYRAK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ZERRİN ÇİĞDEM ; PROF. DR. NURHAN EREN
Hasan Kalyoncu Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / Hemşirelik Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Hemşirelik = Nursing ; Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases

Özet:
Çalışma anaokulu ve okulöncesi kurumlarına devam eden çocukların annelerine uygulanan sanat terapisinin çocukların yeme davranışı üzerine etkisinin belirlenmesi amacıyla öntest-sontest randomize kontrol gruplu deneysel desende gerçekleştirildi. Araştırma verileri Nisan 2023-Temmuz 2023 tarihleri arasında Bitlis Merkez İlçesinde bulunan okulöncesi ve anaokuluna devam eden çocukların annelerinden alındı. Veri formu, Başa Çıkma Stilleri Ölçeği, Beslenme Süreci Anne Tutumları Ölçeği, Kadın Psikolojik Güç Ölçeği, Çocuklarda Yeme Davranışı Anketi, Çocuklar İçin Kısa Mizaç Ölçeği uygulanan çalışmada Çocuklarda Yeme Davranışı Anketi ile çocuğunda yeme sorunu olan anneler belirlendi. Çocuğunda yeme sorunu olan annelerden 16 deney ve 17 kontrol grubu oluşturularak deney grubunda bulunan annelere 8-12 oturum arasında değişen sanat terapi uygulamaları yapıldı. Kontrol grubunda bulunan annelere herhangi bir işlem yapılmadı. Sanat terapi uygulamalarının bitiminde deney ve kontrol gruplarına sontest uygulaması yapıldı. Çalışmada Başaçıkma Stilleri Ölçeği (BÇSÖ-KF) Duyguları Dışa Vurma Alt Boyutunda birinci ölçüm ve ikinci ölçüm değerlerinde anlamlı fark bulundu. Kontrol grubunda ise ölçeğin Araçsal Sosyal Destek Arama ve Kabullenme alt boyutunda birinci ölçüm ve ikinci ölçüm değerlerinde anlamlı fark bulundu. Deney Grubunda Beslenme Süreci Anne Tutumları Ölçeği (BSATÖ) Yetersiz Dengesiz Beslenmeye İlişkin Tutumlar, Negatif Besleme Stratejileri alt boyutlarında ve BSATÖ toplamında birinci ölçüm ve ikinci ölçüm değerlerinde anlamlı fark bulundu. Kontrol grubu ikinci ölçüm değerlerinde anlamlı fark bulunmadı. Kadın Psikolojik Güç Ölçeği (KPGÖ) ve alt boyutlarında deney ve kontrol grupları arasında anlamlı fark bulunmadı. Çocuklarda Yeme Davranışı Anketi (ÇYDA) Duygusal Aşırı Yeme ve Duygusal Az Yeme alt boyutlarında birinci ölçüm ve ikinci ölçüm değerlerinde anlamlı fark bulundu. Kontrol grubu ikinci ölçüm değerlerinde anlamlı fark bulunmadı. Kısa Mizaç Ölçeği Sıcakkanlılık-Utangaçlık alt boyutunda deney ve kontrol grupları arasında ikinci ölçüm değerinde anlamlı fark bulundu. Çalışma sonuçlarına göre; annelerin fiziksel ve ruhsal olarak rahatlamalarının sağlanmasında sanat terapi uygulamalarına yer verilmesi gerektiği ve sanat terapi uygulamalarının uzun dönemli planlanması sağlanması gerektiği sonucu belirlendi.

Abstract:
Study is about the effect of art therapy applied to mothers of children attending kindergarten and pre-school institutions on the eating behavior of children. In order to determine the effect, pretest-posttest was carried out in an experimental design with a randomized control group. Research data were collected from mothers of children attending preschool and kindergarten in Bitlis Central District between April 2023 and July 2023. In the study, data form, Coping Styles Scale, Feeding Process Maternal Attitudes Scale, Women's Psychological Power Scale, Children's Eating Behavior Questionnaire, Children's Brief Temperament Scale were applied, and mothers whose children had eating problems were identified with the Children's Eating Behavior Questionnaire. 16 experimental and 17 control groups were created among mothers whose children had eating problems, and art therapy applications ranging from 8 to 12 sessions were performed to the mothers in the experimental group. No action was taken on the mothers in the control group. At the end of the art therapy applications, a posttest was applied to the experimental and control groups. In the study, a significant difference was found in the first and second measurement values in the Expressing Emotions Sub-dimension of the Coping Styles Scale (BCSS-CF). In the control group, a significant difference was found in the first and second measurement values in the Instrumental Social Support Seeking and Acceptance subscale of the scale. In the Experimental Group, a significant difference was found in the first measurement and second measurement values in the Feeding Process Maternal Attitudes Scale (BSATÖ) Attitudes Towards Inadequate Unbalanced Nutrition, Negative Feeding Strategies sub-dimensions and the BSATÖ total. There was no significant difference in the second measurement values of the control group. There was no significant difference between the experimental and control groups in the Women's Psychological Power Scale (KPRS) and its subscales. A significant difference was found in the first and second measurement values in the Emotional Overeating and Emotional Undereating subscales of the Children's Eating Behavior Questionnaire (ÇYDA). There was no significant difference in the second measurement values of the control group. A significant difference was found in the second measurement value between the experimental and control groups in the Warmth-Shyness subscale of the Brief Temperament Scale. According to the study results; It was concluded that art therapy practices should be included to ensure physical and mental relaxation of mothers and long-term planning of art therapy practices should be ensured.