Aday ortaokul matematik öğretmenlerinin zihnin uzamsal alışkanlıkları düzeyleri
Prospective middle school mathematics teachers' levels of spatial habits of mind
Yazar: FAYSAL ÇEKER
Danışman: DOÇ. DR. MELİH TURĞUT
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Matematik Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Aday öğretmenler = Candidate teachers ; Matematik dersi = Mathematics lesson ; Matematik öğretimi = Mathematics teaching ; Uzamsal yetenek = Spatial ability ; Zihnin uzamsal alışkanlıkları = Spatial habits of mind ; Ölçekler = Scales

Özet:
Amaç: Bu araştırmanın amacı Spatial Habits of Mind Inventory (SHMI) ölçeğini Türkçeye uyarlamak ve bu ölçek aracılığıyla aday ortaokul matematik öğretmenlerinin zihnin uzamsal alışkanlıkları düzeylerinin cinsiyete, en çok kullandığı ele, sınıfa, yaşa, üniversite giriş puanına, akademik not ortalamasına ve okul öncesi eğitim süresine göre farklılık gösterip göstermediğini tespit etmektir.
Yöntem: Bu araştırma ilişkisel tarama modelinde betimsel bir çalışmadır. Araştırmada Zihnin Uzamsal Alışkanlıkları Ölçeği (ZUAÖ) kullanılmıştır. 
Bu araştırmada iki çalışma grubu vardır. Birinci çalışma grubu İç Anadolu Bölgesindeki bir devlet üniversitesinin eğitim fakültesindeki Sınıf, Fen Bilgisi, Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri, Okul Öncesi, İngilizce, Zihin Engelliler ve Özel Eğitim Öğretmenliği bölümlerinde okuyan toplam 288 öğrenciden oluşmaktadır. İkinci çalışma grubu İç Anadolu Bölgesindeki bir devlet üniversitesinin eğitim fakültesindeki İlköğretim Matematik Öğretmenliği Programında okuyan 269 öğrenciden oluşmaktadır. 
Bu araştırmada elde edilen verilerin analizinde frekans, ortalama, normallik testleri, t-testi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA) ve Pearson Korelasyon analizi kullanılmıştır. Ölçeğin güvenirliğini test etmek için Cronbach Alpha katsayısına bakılmış, ölçeğin yapısını doğrulamak için de Doğrulayıcı Faktör Analizi yapılmıştır.
Bulgular: Araştırmanın bulgularında ZUAÖ Türkçe versiyonunun geçerli ve güvenilir olduğu görülmüştür. Araştırmaya göre aday ortaokul matematik öğretmenlerinin ZUAÖ düzeyleri normal dağılım göstermekte ve iyi seviyededir.
Bulgulara göre katılımcıların zihnin uzamsal alışkanlıkları düzeyleri ölçek genelinde cinsiyet, en çok kullanılan el, yaş, üniversite giriş puanı, akademik not ortalaması ve okul öncesi eğitim süresi değişkenlerine göre anlamlı düzeyde farklılaşmamaktadır. Fakat sınıf değişkenine göre dördüncü sınıf ile birinci sınıflar arasında, dördüncü sınıf lehine anlamlı bir farklılık vardır. 
Bulgulara göre ZUAÖ ölçme aracının her bir alt boyutu, diğerleriyle orta düzeyde pozitif bir ilişkiye sahiptir. 
Sonuç ve Öneriler: Bu araştırma ZUAÖ Türkçe versiyonunun geçerli ve güvenilir olduğunu ortaya koymaktadır. Ayrıca aday ortaokul matematik öğretmenlerinin zihnin uzamsal alışkanlıkları düzeylerinin yüksek seviyede olduğunu ve normal dağılım gösterdiğini ortaya koymaktadır. ZUAÖ ölçeğinin farklı çalışma gruplarına uygulanması ve sonuçlarının karşılaştırılması önerilmektedir. 
Araştırma, ZUAÖ ölçme aracının her bir alt boyutunun diğerleriyle orta düzeyde pozitif bir ilişkiye sahip olduğunu ortaya koymaktadır.
Araştırma, aday ortaokul matematik öğretmenlerinin zihnin uzamsal alışkanlıkları düzeylerinin ölçek genelinde cinsiyete, en çok kullanılan ele, yaşa, üniversite giriş puanına, akademik not ortalamasına ve okul öncesi eğitim süresine göre farklılık göstermediğini ortaya koymaktadır. Fakat dördüncü sınıfların düzeylerinin birinci sınıflardan anlamlı derecede yüksek olduğunu ortaya koymaktadır. Bu ilişkiler farklı çalışma gruplarıyla yapılacak araştırmalarla detaylı olarak ele alınabilir.
Anahtar kelimeler: Zihnin Uzamsal Alışkanlıkları Ölçeği, Zihnin uzamsal alışkanlıkları, Zihin alışkanlıkları, Uzamsal yetenek, Uzamsal düşünme.

Abstract:
Purpose: The aim of this study is to adapt the Spatial Habits of Mind Inventory (SHMI) scale to Turkish and to determine whether there is a meaningful difference among prospective middle school mathematics teachers' levels of spatial habits of mind based on gender, most used hand, grade, age, university entrance point, academic point average and period of pre-school education using this scale.
Method: This is a descriptive study in relational screening model. SHMI scale was used as a data tool in the study.
There are two study groups in this study. In the first group, there are 288 students, from the education faculty of a state university located in the Central Anatolia Region, including the teacher departments of Primary, Science, Computer and Instructional Technologies, Pre-school, English, Mentally Handicapped and Special Education. The second study group consists of 269 students from Elementary School Mathematics Teachers Department of the education department of a state university located in the Central Anatolia Region.
 Frequency, mean, tests for normality, t-test, one-way analysis of variance  (ANOVA), Pearson's correlation coefficient were used to analyze the data gathered. Cronbach Alpha coefficient was checked on to test the reliability of the scale and Confirmatory Factor Analysis was made to ensure the factor structure of the scale.
Results: It was seen that the Turkish version of the SHMI scale was reliable and valid based the findings of the study. According to the study, prospective middle school mathematics teachers' levels of SHMI have normal distribution and are at good level.
There is not a meaningful difference among the participants' Spatial Habits of Mind based on gender, most used hand, age, university entrance point, academic point average and period of pre-school education. However, based on the grade variables there is a meaningful difference between fourth and first graders in favor of fourth graders.
The study has revealed that the SHMI scale has an average positive relation with the each of the sub-dimensions.
Conclusion and Suggestions: The study has unveiled that the Turkish version of SHMI is reliable and valid. Moreover, it has been discovered that prospective middle school mathematics teachers' levels of SHMI have normal distribution and are at high level. It has suggested to apply the SHMI scale to different study groups and compare the results of the studies.
The study has revealed that the SHMI scale has an average positive relation with the each of other sub-dimensions.
The study has revealed that there is not a meaningful difference among the participants' Spatial Habits of Mind based on gender, the most used hand, age, university entrance point, academic point average and period of pre-school education. However, it has also been revealed that senior level students' means is meaningfully higher than the freshman level students. It is dealt with that these relations are to be studied with different study groups in detail.

Keywords: Spatial Habits of Mind Inventory, Spatial habits of mind, Habits of mind, Spatial ability, Spatial thinking.