Mevlana ve Kierkegaard'da Fideizm
Fideism on Mevlana and Kierkegaard
Yazar: FATMA KESKİN
Danışman: PROF. DR. İLHAN YILDIZ
Çankırı Karatekin Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Felsefe = Philosophy
Dizin: İman = Faith

Özet:
Din, insanoğlunun varoluşundan itibaren tartışılagelen ve günümüzde de çözüme kavuşmamış olan, içinde gizem barındıran bir olgudur. İnsan hayatında oldukça önemli yer kaplayan din kavramının -bilhassa dini dogma ve öğretilerin- çözümlenememiş yönlerinin hakikati yansıtıp yansıtmadığı, epistemolojik olarak temellendirilebilir olup olmadığı, iman-akıl ilişkisinin ne düzeyde ve ne şekilde olması gerektiği gibi sorunlar hayatın amacını anlamlandırma çabası içinde olan insanlar için geçmişten bu yana hep ilgi odağı olmuştur. Akıl ile iman arasındaki ilişkinin tam olarak ortaya konulmaması bu ilgi odağını bir çatışma haline büründürmüştür. Antik çağ filozoflarından bu yana tartışılagelen bu durum günümüzde de devam etmektedir. Fideizm bu süreğen tartışmaya açıklık getirmek için çeşitli görüşler sunmuştur. Bu bağlamda Fideizm ile ilgilenen filozofların hem İslam felsefesinde (Mevlana) hem de Hristiyan Felsefesinde (Kierkegaard) yaptıkları çalışmalar, fideizmin karanlık yönüne ışık tutmaktadır.
Mevlâna ve Kierkegaard, Tanrı'nın kanıtlanmasının imkânsız olduğu hususunda benzer fikirlere sahiptirler. Onlara göre Tanrı'ya iman etmek için kanıt aramak, inanç açısından istenilen bir durum değildir. Mevlana ve Kierkegaard'ın fideizm ile ilgili görüşlerinin incelendiği bu çalışmada iki temel hedef üzerinde durulmaktadır. Öncelikle Mevlana ve Kierkegaard'ın fideizmini daha anlaşılır kılmak için: fideizm açıklanmaya çalışılacaktır. Bununla beraber elde edilen fideizm çerçevesinde bu iki filozofun eserlerinden hareketle inanç konusunda ki benzer ve farklı görüşlerini ortaya koymak amaçlanmaktadır.

Abstract:
Religion is a mysterious phenomenon that has been discussed since the existence of human beings and has not been resolved today. Problems such as whether the unresolved aspects of the concept of religion - especially religious dogmas and teachings - which has a very important place in human life, reflect the truth, whether they can be epistemologically justified, what level and form the faith-reason relationship should be, are from the past, which are trying to make sense of the purpose of life for people has always been the centre of attention. The fact that the relationship between reason and faith has not been fully revealed has turned this focus of interest into a conflict. This situation, which has been discussed since ancient philosophers, continues today. Fideism has offered various views to clarify this ongoing debate. In this context, the studies of philosophers interested in Fideism in both Islamic philosophy (Mevlana) and Christian Philosophy (Kierkegaard) shed light on the dark side of fideism.
Mevlana and Kierkegaard have similar ideas that it is impossible to prove God. According to them, looking for evidence to believe in God is not a desirable situation for faith. This study, which examines Mevlana and Kierkegaard's views on fideism, focuses on two main objectives. First of all, in order to make the fideism of Mevlana and Kierkegaard more understandable, fideism will be tried to be explained. Morover, within the framework of fideism, it is aimed to reveal the similar and different views of these two philosophers on faith, based on their works.