Primer ve renal hipertansiyonu olan çocuklarda arteriyel sertlik ve karotis intima-media kalınlığının değerlendirilmesi
Evaluation of arterial stiffness and carotid intima-media thickness in children with primary and renal hypertension
Yazar: EMİNE ALTAY
Danışman: PROF. DR. BİRSEN UÇAR
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Ateroskleroz = Atherosclerosis ; Hipertansiyon = Hypertension ; Hipertansiyon-renal = Hypertension-renal ; Karotis intima media = Carotid intima media ; Nabız = Pulse ; Çocuklar = Children

Özet:
Hipertansiyon çocukluk çağında sıklığı giderek artan bir hastalık olup, obezite gibi ilave risk faktörleri varlığında endoteliyal hasar ve hedef organ hasarı riskini arttırmaktadır. Çalışmamızda hipertansif çocuklarda erken aterosklerotik değişikliklerin yanı sıra hedef organ hasarı araştırıldı. Primer hipertansiyon tanısıyla takipli (PH grubu) 17, obez primer hipertansiyon tanısıyla izlenen (OPH grubu) 18 ve renal hipertansiyonu olan (RH grubu)16 hastaya osilometrik yöntem ile 24 saatlik ambulatuvar nabız dalga analizi yapıldı; CIMT ve LVmass indeksi ölçüldü. Kontrol grubu olarak yaş ve cinsiyet eşleştirmeli 20 sağlıklı çocuk alındı. Olguların açlık glukoz, insülin, homa-IR, lipid, CRP, ürik asit, GFR, spot idrarda mikroalbümin/kreatinin düzeyleri çalışıldı. PH grubunda merkezi sistolik kan basıncı (mSKB), merkezi diyastolik kan basıncı (mDKB), SKB, DKB, değerleri (sırasıyla p=0,001, p=0,005, p=0,001, p=0,009), RH grubunda mSKB değeri kontrol grubundan yüksekti (p=0,018). Gruplar arasında nabız dalga analizi parametreleri, CIMT, LVmass indeksi açısından fark bulunmadı (p>0,05). Nabız dalga hızı (NDH) ile boy, ağırlık, vücut kitle indeksi (VKİ) (sırasıyla p=0,003, p=0,001, p=0,003), mSKB, mDKB, SKB, DKB (p<0,001), insülin, homa-IR, ürik asit arasında (sırasıyla p=0,005, p=0,007, p=0,02) pozitif, yükseltme indeksi (Yİ) ile DKB, mDKB arasında pozitif (sırasıyla p=0,01, p=0,002), yaş, boy, ağırlık arasında negatif korelasyon (sırasıyla p=0,02, p<0,001, p=0,04), VKİ ile SKB, mSKB arasında (sırasıyla p=0,004, p=0,008), LVmass indeksi ile mSKB, DKB, mDKB arasında pozitif korelasyon saptandı (sırasıyla p=0,02, p=0,002, p=0,002). Kan basıncı ile CIMT arasında ilişki saptanmazken NDH ve Yİ ile pozitif korelasyon saptandı. Sonuçlarımız, yüksek kan basıncının arteriyel sertlik ve hedef organ hasarı ile ilişkili olduğunu göstermektedir. Nabız dalga analizi, hipertansif çocuklarda erken dönem aterosklerotik değişikliklerin saptanması suretiyle hedef organ hasarının önlenmesi için yaşam tarzı ile ilgili gerekli tedbirlerin alınmasına olanak sağlayabilecek güvenilir, noninvazif bir yöntemdir.
Anahtar kelimeler: Hipertansiyon, nabız dalga analizi, hedef organ hasarı, karotis intima-media kalınlığı, arteriyel sertlik

Abstract:
Hypertension is an increasing disease in children and the risk of endothelial damage and target organ damage increases in the presence of additional risk factors such as obesity. In our study, besides early atherosclerotic changes, target organ damage was also investigated in hypertensive children. 24-hour ambulatory pulse wave analysis was performed by oscillometric method in 17 patients with primary hypertension (PH group), 18 patients with obese primary hypertension (OPH group) and 16 patients with renal hypertension (RH group); CIMT and LVmass index were measured. The control group included 20 healthy children which matched with the age- and gender-matched children. Fasting glucose, insulin, homa-IR, lipid, C-reactive protein, uric acid, GFR, spot urine microalbumin/creatinine levels were measured. Central systolic blood pressure (cSBP) and central diastolic blood pressure (cDPB) SBP, DBP, values in the PH group (p=0.001, p=0.005, p=0.001, p=0.009, respectively), and cSBP value in the RH group (p=0.018) were higher than the control group. There was no difference in terms of pulse wave analysis parameters, CIMT, and LVmass index between the two groups (p>0.05). There was a positive correlation between pulse wave velocity (PWV) and height, weight, body mass index (BMI) (p=0.003, p=0.001, p=0.003, respectively), SBP, DBP, cSBP, cDBP (p<0.001), insulin, homa-IR, uric acid (p =0.005, p=0.007, p=0.02, respectively); between augmentation index (AIx) and DBP, cDBP (p=0.01, p=0.002, respectively); and a negative correlation between AIx and age, height, weight (p =0.02, p<0.001, p=0.04 respectively), a positive correlation between BMI with SBP and cSBP (p=0.004, p=0.008, respectively), and also a positive correlation between LVmass index with cSBP, DBP, and cDBP (p=0.02, p=0.002, p=0.002, respectively). Blood pressure values showed no correlation with CIMT, but showed a positive correlation with PWV and AIx. Our results show that high blood pressure is associated with arterial stiffness and target organ damage. Pulse wave analysis is a reliable and non-invasive method that can be used to prevent target organ damage in hypertensive children by detecting early atherosclerotic changes and thus allowing the patients to take necessary precautions such as lifestyle changes.
Keywords: Hypertension, pulse wave analysis, target organ damage, carotid intima-media thickness, arterial stiffness