Ülkemizde itfaiyecilik mesleğinin iş sağlığı ve güvenliği açısından değerlendirilmesi
Fire management profession in our country evaluation in terms of occupational health and safety
Yazar: ÖMER YILDIZ
Danışman: PROF. DR. DURSUN ALİ KÖSE
Hitit Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İş Sağlığı ve Güvenliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Halk Sağlığı = Public Health

Özet:
İtfaiyecilik her türlü yangın, deprem, trafik kazaları, toprak kayması, göçükler, tehlikeli kimyasallar, intihar vakaları, sel ve su baskınları, baca temizliği, su altı ve su üstü gibi arama kurtarma faaliyetlerinin yürütüldüğü, belediyelere bağlı kamu kurumu tarafından yürütülen kombine bir iştir. İtfaiye teşkilatları hizmet ettikleri bölgenin coğrafi ve fiziki koşullarına göre çok çeşitli olaylara müdahale etmektedirler.
Gelişen dünyanın sanayi ve teknolojik yeniliklerle revize olması, yeni zorlukları da beraberinde getirmektedir. Yüksek katlı binaların yapılması, sanayi ve teknolojik alanda gerçekleşen yenilikler yeni yeni müdahale şekillerinin uygulanmasını beraberinde getirmektedir. Çok yönlü müdahale farklılıkları itfaiye ekipmanlarının da çok çeşitli olmasını beraberinde getirmektedir. İtfaiye teşkilatları farklı görev risklerinden dolayı en riskli ve tehlikeli meslek gruplarından biridir. Bu denli çok yönlü olaylara müdahale eden bir teşkilatta iş sağlığı ve güvenliği açısından çok büyük riskler bulunmaktadır. Farklı bir kamu kurumunda bu risklerle personelin karşılaşma olasılığı itfaiyecilere göre çok daha düşüktür.
Yerel yönetimlere bağlı hizmet veren itfaiyeler ülkemizde coğrafi bölgelere göre de il ve ilçe ya da büyükşehir itfaiye teşkilatları da birbirlerinden farklılıklar göstermektedir. Ülkemizde itfaiyecilik mesleğinin iş sağlığı ve güvenliği açısından değerlendirilmesi çalışmamızın ana fikrini oluşturmaktadır. Bu amaçla doğru sonuçların elde edilebilmesi için İtfaiye teşkilatları il, ilçe ve büyükşehir olacak şekilde itfaiye personellerinin demografik yapısı, itfaiye teşkilatında genel iş sağlığı ve güvenliği ve güvenlik kültürüne bakış, kişisel koruyucu donanımlar (KKD) ve kullanımı, itfaiye personelinin yangınla ilgili acil durum farkındalığı ve itfaiye personelinin tükenmişlik düzeyi verilerinin elde edilebilmesi için anket çalışması yapılmıştır. Bu amaçla Sungurlu İlçe İtfaiye Müdürlüğü, Çorum Belediyesi İtfaiye Müdürlüğü ve İzmir Büyükşehir Belediyesi İtfaiye Daire Başkanlığı personellerinden 301 kişinin katılımıyla bir anket çalışması gerçekleştirilmiştir. Bu anket çalışmasında elde edilen veriler ANOVA testi, ''t'' testi, Kruskal Wallis Analizi ve Mann Whitney ''U'' testi ile analiz edilmiştir.
Araştırmada elde edilen sonuçlarda itfaiye personellerinin demografik özellikleri, İtfaiye Teşkilatında Genel İş Sağlığı ve Güvenliği ve Güvenlik Kültürüne Bakış, Kişisel Koruyucu Donanımlar ve Kullanımları, İtfaiye Personelinin Yangınla İlgili Acil Durum Farkındalığı ve İtfaiye Personelinin Tükenmişlik Düzeyleri arasında istatistiki olarak anlamlı ilişkiler bulunmuştur.

Abstract:
Firefighting is a combined work carried out by the public institution of the municipalities, where all kinds of fire, earthquake, traffic accidents, landslides, dents, dangerous chemicals, suicide cases, floods and floods, chimney cleaning, all kinds of underwater and surface search and rescue activities are carried out. Fire brigades intervene in a wide variety of incidents according to the geographical and physical conditions of the region they serve.
Revision of the developing world with industrial and technological innovations brings with it new challenges. The construction of high-rise buildings and innovations in industry and technology bring about the implementation of new intervention forms. Versatile response differences bring about a wide variety of firefighting equipment. Fire brigades are one of the most risky and dangerous occupational groups due to their different mission risks. There are great risks in terms of occupational health and safety in an organization that intervenes in such multifaceted events. The probability of personnel encountering these risks in a different public institution is much lower than that of firefighters.
Fire brigades serving under local governments differ from each other according to geographical regions in our country, as well as provincial, district or metropolitan fire brigades. In order to evaluate the firefighting profession in terms of occupational health and safety in our country, in order to carry out our study fully and to obtain correct results, the demographic structure of the firefighters in the district, province and metropolitan areas, a view of the general occupational health and safety and safety culture in the fire brigade, personal protective equipment (PPE) ) and its use, fire emergency awareness of fire personnel and burnout level of fire personnel, a survey study was conducted to obtain data. For this reason, a survey was conducted with 301 personnel from Sungurlu District Fire Department, Çorum Municipality Fire Department and İzmir Metropolitan Municipality Fire Department. In this survey study