Bazı kayısı ve nektarin çeşitlerinin garnem ve GF-677 anaçları ile afinite durumlarının belirlenmesi
Determination of the afinity of some apricot and nectarine varieties with garnem and GF-677 rootstocks
Yazar: BERKAY HAZAR
Danışman: PROF. DR. YASEMİN EVRENOSOĞLU
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı / Meyve Yetiştirme ve Islahı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Sert çekirdekli meyveler = Stone fruits

Özet:
Ülkemizde yetiştiriciliği yapılan sert çekirdekli meyvelerin aynı zamanda çoğaltımı da yapılmaktadır. Üretimi yapılan bu meyvelerde aşılama sırasında kullanılan anaçların üstün özelliklerinden yararlanılmak istenmektedir. Bu çalışmada GF 677 ve Garnem anaçları üzerine aşılanmış Sweet lady, Venüs, Gartario, nektarin çeşitleri ile Bolero, Memphis ve Orange Ruby kayısı çeşitlerinin aşı başarısı karşılaştırılmıştır. Aynı zaman aşılamada açıkta yetiştiricilik ve örtü altı yetiştiriciliği ele alınmıştır.

Yapılan araştırmalar sonucunda örtü altında yapılan üretimin, açıkta yapılan üretimden yaklaşık %10-20 arasında daha başarılı olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Nektarinlerde açıkta yetiştiricilikte en başarılı görülen çeşit her iki yılda da Venüs (%68.33, %71,35) olmuştur. Ayrıca, örtü altı üreticiliğinde 2021 yılı için en başarılı çeşit Gartario (%85,49), 2022 yılı için Venüs (%89,33) olmuştur. Kayısılarda açıkta yetiştiricilik için aşı başarısı en yüksek bulunan çeşit 2021 yılında Bolero (%68,42) iken 2022 yılında Memphis (%70,17) olmuştur. Kayısılarda örtü altında yapılan yetiştiricilikte en başarılı çeşit 2021 yılı için Memphis (%81,55), 2022 yılı için en başarılı çeşit Bolero (%76.63) olmuştur. 

2021 yılında nektarinlerde açıkta yetiştiricilik ve örtü altı yetiştiriciliği için en başarılı çeşit Gartario (%74,06) olmuştur. Kayısılarda en başarılı çeşit Memphis (%74,96) olarak bulunmuştur. 2022 yılında nektarinlerde her iki ortam içinde en başarılı çeşit Venüs (%80,39) olmuştur, kayısılarda en başarılı çeşit ise Bolero (%72,11) olarak bulunmuştur.

Nektarinler için en başarılı anaç her iki yılda da Garnem; kayısılar için ise GF 677 olarak belirlenirken, her iki tür için de her iki yılda en başarılı yetiştirme ortamı örtü altı olmuştur.

Abstract:
In our country, the cultivation of hard-shell fruits also involves propagation. In the production of these fruits, the superior characteristics of rootstocks used during grafting are sought to be utilized. In this study, the graft success of Sweet lady, Venüs, Gartario nectarine varieties, and Bolero, Memphis, and Orange Ruby apricot varieties grafted onto GF 677 and Garnem rootstocks was compared. Furthermore, both open-field cultivation and protected cultivation were considered in the grafting process. According to the conducted research, it was concluded that production under protected cultivation is approximately 10-20% more successful than open-field production. 

Among nectarines, Venüs was the most successful variety in open-field cultivation in both years, with a success rate of 68.33% and 71.35%, respectively. Additionally, in protected cultivation, Gartario was the most successful variety in 2021 (85.49%), and Venüs was the most successful variety in 2022 (89.33%). As for apricots, Bolero was the most successful variety in open-field cultivation in 2021 (68.42%), while Memphis was the most successful variety in 2022 (70.17%). In protected cultivation of apricots, Memphis was the most successful variety in 2021 (81.55%), and Bolero was the most successful variety in 2022 (76.63%). 

In 2021, Gartario was determined as the most successful variety for open-field cultivation (74.06%) and protected cultivation (74.06%) of nectarines. For apricots, Memphis was found to be the most successful variety (74.96%). In 2022, Venüs was the most successful variety for both open-field cultivation (80.39%) and protected cultivation (80.39%) of nectarines, while Bolero was the most successful variety for apricots (72.11%). Garnem was identified as the most successful rootstock for nectarines in both years, while GF 677 was the most successful rootstock for apricots. Additionally, for both species, protected cultivation was the most successful cultivation environment in both years.