Ortaokul 5. sınıf öğrencilerinin yazılı anlatımlarındaki aktif kelime servetinin belirlenmesi (Balıkesir/Dursunbey örneği)
Determination of active vocabulary usage in written expressions of secondary 5th school grade students (Balıkesir/Dursunbey example)
Yazar: NESLİŞAH HANDEMİR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MUHARREM KÜRŞAD YANGİL
Kütahya Dumlupınar Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Türkçe Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Ortaokul öğrencileri = Secondary school students ; Ortaokullar = Secondary schools ; Söz varlığı = Vocabulary ; Türkçe eğitimi = Turkish education ; Türkçe öğretimi = Turkish teaching ; Yazılı anlatım = Written expression ; Yazılı anlatım becerisi = Writing skills based

Özet:
Yapılan bu çalışmanın amacı, ortaokul 5. Sınıf öğrencilerinin yazılı anlatımlarındaki aktif kelime servetlerini belirlemektir. Araştırma, Balıkesir ilinin Dursunbey ilçe merkezindeki üç ortaokulda gerçekleştirilmiştir. Üç ortaokulda öğrenim gören 245 öğrencinin 200'ü çalışmaya katılmıştır.
Araştırmada çalışma grubunu 120 kız, 80 erkek öğrenci oluşturmuştur. Öğrencilere 3 farklı yazı türünde (anı, otobiyografi, serbest konulu metin türü) yazılar yazdırılmıştır. 200 öğrenciden toplam 600 yazılı veri elde edilmiştir. Bu veriler elektronik ortama aktarılarak öğrencilerin cinsiyetlerine ve yazı türlerine göre sınırlılıklar çerçevesinde değerlendirilmiştir. Öğrencilerin çoğu sosyo-ekonomik koşullar yönünden benzer nitelikler taşıdıkları için veriler bu yönde bir değerlendirmeye tabi tutulmamıştır.
Elde edilen tüm veriler değerlendirilmiş ve kullanılan toplam kelime sayısı 23423 olarak tespit edilmiştir. 23423 kelimenin 3045'i çeşit kelimedir. Sıklık kelime sayısı yani tekrar eden kelime sayısı da 20378 olarak belirlenmiştir. Söz varlığı yönünden ise öğrenciler toplamda 39 ikileme ve 413 deyim kullanmışlardır. 200 öğrenciden elde edilen hiçbir yazılı veride atasözü kullanım örneğine rastlanılmamıştır. Toplamda en çok kelime anı türünde kullanılmıştır.  En az kelime kullanımı ise serbest konulu metin türündedir.
Çalışmanın verileri cinsiyete göre değerlendirildiğinde kız öğrencilerin toplamda 14645 kelime kullandıkları tespit edilmiştir. Çeşit kelime kullanım sayıları da 1839'dur. Erkek öğrencilerin ise toplamda 8778 kelime, çeşitte ise 1206 kelime kullandıkları tespit edilmiştir. 
Çalışmanın sonucunda, cinsiyete ve türlere göre elde edilen kelimelerle bu alanda konuyla ilgili yapılan çalışmalardan elde edilen kelimeler karşılaştırılmış ve ortak kelime listeleri hazırlanmıştır.

Anahtar kelimeler: Kelime, kelime hazinesi, kelime serveti, yazılı anlatım

Abstract:
The aim of this study is to determine the active vocabulary in the written expressions of secondary school 5th grade students. The research was carried out in 3 secondary schools in Dursunbey district center of Balıkesir. 200 of 245 students studying in 3 secondary schools participated in the study.
The sample group of the study consisted of 120 female and 80 male students. The students were asked to write articles in 3 different writing types (memoir, autobiography, free-themed text type). A total of 600 written data were obtained from 200 students. These data were transferred to the electronic environment and evaluated within the framework of limitations according to the gender and writing types of the students. Since most of the students have similar characteristics in terms of socio-economic conditions, the data were not evaluated in this direction.
All the data obtained were evaluated and the total number of words used was determined as 23423. 3045 of 23423 words are kind words. The number of frequency words, that is, the number of repeating words, was determined as 20378. In terms of vocabulary, students used 39 reduplications and 413 idioms in total. No examples of proverbial use were encountered in any of the written data obtained from 200 students. In total, the most use of words is in the memory type. The least use of words is in the type of free-themed text.
When the data of the study were evaluated according to gender, it was found that the female students used a total of 14645 words. The number of various word usage is 1839. It was determined that male students used 8778 words in total and 1206 words in variety.
As a result of the study, the words obtained according to gender and types were compared with the words obtained from the studies conducted in this field and common word lists were prepared.

Keywords: Word, vocabulary, vocabulary, written expression