Kavram ve genelleme yapısının doğrudan öğretiminin ve örtük olarak öğrenilmesinin sınıflama ve açıklama davranışına sınıflama ve açıklama davranışının kalıcılığına ve transfere etkisi
The effect of explicit instruction and implicit learning of the concept and generalization structure on the classification and explanation behaviour, retention of the classification and explanation behaviour and transfer
Yazar: MÜKERREM AKBULUT TAŞ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. MAHİNUR KARATAŞ ÇOŞKUN
Çukurova Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2010
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Anadil = Mother tonque ; Açık bilgi = Explicit knowledge ; Davranışçı yaklaşım = Behaviorist approach ; Dil öğretimi = Language teaching ; Doğrudan öğretim = Direct instruction ; Kavram öğretimi = Concept teaching ; Kavramlar = Concepts ; Sınıflandırma = Classification ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation ; Örtük yönergeli öğrenme = Implicit instruction ; Öğretim = Teaching ; Öğretim programları = Teaching curriculums ; Öğretim yöntemleri = Teaching methods

Özet:
Bu çalışmada, kavram ve genelleme yapısının doğrudan öğretiminin ve örtük olarak öğrenilmesinin sınıflama ve açıklama davranışına, sınıflama ve açıklama davranışının kalıcılığına ve transferine etkisi araştırılmıştır. Araştırma, ön test-son test kontrol gruplu yarı deneysel araştırma modeline göre desenlenmiştir. Bu doğrultuda çalışmada iki deney ve iki kontrol grubu oluşturulmuştur. Araştırmacı, deneysel uygulama süresi içinde, sadece deney gruplarının derslerine girmiştir. Kontrol gruplarının derslerine, Çukurova Üniversitesi Eğitim Bilimleri Bölümünde ?Öğrenme-Öğretme Kuram ve Yaklaşımları? dersini veren iki öğretim elemanı girmiştir.Araştırma, 2008-2009 öğretim yılı bahar döneminde Çukurova Üniversitesi Ortaöğretim Alan Öğretmenliği Tezsiz Yüksek Lisans Programı'na kayıtlı Matematik, Biyoloji ve Fizik grubu öğrencileri ile gerçekleştirilmiştir. Deney-1 grubunda 24 öğrenci; deney-2 grubunda 29 öğrenci; kontrol-1 grubunda 23 öğrenci ve kontrol-2 grubunda 21 öğrenci olmak üzere toplam 97 öğrenci, çalışma grubunda yer almıştır. Doğrudan öğretim, sadece birinci deney grubunda yapılmıştır. Kavram ve genelleme yapısının bir içerik bağlamında öğrenilmesi için hazırlanan örtük öğrenme etkinlikleri, birinci ve İkinci deney grubunda aynı biçimde gerçekleştirilmiştir. Gruplar, ?kavram ve genelleme yapısı kısa cevaplı test? (KGYKCT), ?kavram ve genelleme yapısı çoktan seçmeli test? (KGYÇST), ?davranışçı öğrenme kuramı kısa cevaplı test? (DÖKKCT), ?davranışçı öğrenme kuramı kavram testi? (DÖKKT) ve ?davranışçı öğrenme kuramı ilke testi? (DÖKİT) ön test sonuçları dikkate alınarak eşitlenmeye çalışılmıştır. Bununla birlikte grupların eşitlenmesinde, tezsiz yüksek lisans programına giriş puanlarının ortalaması da dikkate alınmıştır. Araştırma verileri, araştırmanın amacı doğrultusunda hazırlanan KGYKCT, KGYÇST, DÖKKCT, DÖKKT ve DÖKİT son test ve kalıcılık testleri ile kavram transfer testi (KTT), genelleme transfer testi (GTT), güven dereceleme ölçeği (GDÖ) ve öğrenci görüş formu (ÖGF) kullanılarak elde edilmiştir.Araştırmada elde edilen veriler, SPSS 11.5 istatistik paket programı kullanılarak analiz edilmiştir. Verilerin betimsel analizi için aritmetik ortalama, standart sapma, düzeltilmiş ortalama ve standart hata değerleri verilmiştir. Karşılaştırmalı analizler için ilişkili örneklemler t testi, tek yönlü varyans analizi ve kovaryans analizi yapılmıştır. Kovaryans analizinde, regresyon doğrularının eğimlerinin eşitliği sayıltısının karşılanmadığı durumlarda tek faktör üzerinde tekrarlanmış ölçümler için iki faktörlü varyans analizi kullanılmıştır. Araştırmada öğrenci görüş formundan elde edilen nitel veriler, betimsel analiz ve içerik analizi kullanılarak çözümlenmiştir.Araştırma bulgularından elde edilen sonuçlar özetlendiğinde birinci deney grubunda uygulanan doğrudan öğretimin, sınıflama ve açıklama davranışı ile ilgili açık bilgiyi kazandırmada etkili olduğu gözlenmiştir. Ayrıca sınıflama ve açıklama davranışı ile ilgili KGYKCT ve KGYÇST son test toplam başarı puanı ve doğru yanıt güven derecesi puanı açısından birinci deney grubu ile ikinci deney grubu ve kontrol grupları arasında birinci deney grubu lehine anlamlı farklılık gözlenmiştir. Yapı testleri ile ilgili olarak ikinci deney grubu ile sadece ikinci kontrol grubu arasında ikinci deney grubu lehine anlamlı bir farklılık gözlenmiştir. İkinci deney grubu ile birinci kontrol grubu arasında anlamlı farklılık gözlenmemiştir. Kavram ve genelleme yapısının bir içerik bağlamında örtük olarak öğrenilmesi uygulanan deneysel işlemin, sınıflama ve açıklama davranışı ile ilgili örtük bilgiyi kazandırmada etkili olduğu ancak bu etkinin az olduğu belirlenmiştir. İkinci deney grubunda sınıflama ve açıklama davranışı ile ilgili örtük bilginin kazanıldığı ancak davranışçı öğrenme kuramı ile ilgili testlerde ve kalıcılık testlerinde, örtük bilginin açık biçime dönüştüğü gözlenmiştir.Araştırmada sınıflama ve açıklama davranışı ile ilgili olarak örtük ve açık bilginin transferi açısından birinci deney grubu ile kontrol grupları arasında anlamlı farklılık gözlenmemiştir. Sadece kavram transfer testinde ikinci deney grubu ile ikinci kontrol grubu arasında ikinci deney grubu lehine anlamlı farklılık gözlenmiştir. Kalıcılık testlerinde, genel olarak deney grupları ile sadece ikinci kontrol grubu arasında deney grupları lehine anlamlı farklılık gözlenmiştir. Sonuç olarak doğrudan öğretimin kavram ve genelleme yapısı ile ilgili olarak açık bilgiyi kazandırmada etkili olduğu, örtük öğrenme için uygulanan deneysel işlemin örtük bilgiyi kazandırmada kısmen etkili olduğu söylenebilir.Anahtar Kelimeler: Kavram yapısı, Genelleme yapısı, Kavram analizi, Genelleme analizi, Doğrudan öğretim, Örtük öğrenme, Açık bilgi, Örtük bilgi, Davranışçı öğrenme kuramı, Ortaöğretim Alan Öğretmenliği

Abstract:
This study investigates the effect of explicit instruction and implicit learning of the concept and generalization structure on the classification and explanation behaviours, retention, and transfer of the classification and explanation behaviours. The study was conducted as a pretest- posttest quasi-experimental design. In line with this, two experimental and two control groups were formed. Throughout the process, the researcher instructed only the experimental groups while the control groups were instructed by two other teachers lecturing the course of ?Learning-Teaching Theories and Approaches? in the Çukurova University, Department of Educational Sciences.The study was conducted with students attending Çukurova University, Master of education programme for secondary education subject areas, in the mathematics, biology, and physics departments in the spring semester of the 2008-2009 academic year. The total number of 97 students were divided into control and experimental groups as follows: Experimental group-1, 24 students; Experimental group-2, 29 students; Control group-1, 23 students and Control group-2, 21 students. Only the students in the Group Experimental 1 were exposed to explicit instruction.The groups were equalized based on the pre-test results of the ?Short Answers Test on Concept and Generalization Structure? (KGYKCT), ?Multiple Choice Test on Concept and Generalization Structure? (KGYÇST), ?Short Answers test on the Behavioral Learning Theory? (DÖKKCT), ?Concept Test on the Behavioral Learning Theory? (DÖKKT) and ?Principle Test on the Behavioral Learning Theory? (DÖKİT). Besides, means of the entry scores for the master education programme were taken into consideration while equalizing the groups. The data were collected through KGYKCT, KGYÇST, DÖKKCT, DÖKKT and DÖKIT post-test and retention tests, Concept Transfer Test (KTT), Generalization Transfer Test (GTT), Confidence Rating Scale, and Students? Feedback Form.The data were analyzed using SPSS 11.5 statistical package programming. Arithmetic means, Standard deviations, revised means, and Standard error values were presented for the descriptive analysis of the data. Comparative analysis of the data was conducted with paired samples t-test, one-way variance analysis, and covariance analysis. In the analysis of covariance, when the premise of the equal slope of the regression line was not met, two-way ANOVA was performed. The qualitative data obtained from students? feedback forms were analyzed using descriptive analysis and content analysis methods.To summarise the results of the findings obtained from the study, explicit instruction which the Experimental group 1 was exposed to, was found to be effective in the enhancement of teaching explicit knowledge about classification and explanation behaviour. Besides, in terms of the KGYKCT and KGYÇST post-test total success scores for the classification and explanation behaviour and correct answer confidence level scores, a significant difference was found between the Experimental group -1, Experimental group-2 and control groups, in favour of the Experimental group-1. Interms of the structure tests, a significant difference was found between the Experimental group 2 and only Control group 2 in favour of theExperimental group 2. No significant difference was detected between the Experimental group 2 and Control group 1. It can thus be concluded that implicit instruction of concept and generalization structure in a context, though slightly, affect the enhancement of implicit knowledge about classification and explanation behaviour. It was observed that participants in the Control group 2 gained the implicit knowledge about classification and explanation behaviour but this knowledge turned into explicit knowledge in the tests on behaviourist learning theoryand permanency.Interms of the transfer of the implicit and explicit knowledge about the classification and explanation behaviour, no significant difference was detected between the Experimental group 1 and control groups. A significant difference was found only in concept transfer test between the Experimental group 2 and Control group 2 in favour of the Experimental group 2. In the permanency tests, a significant difference was observed between the experimental groups and onlyExperimental Group 2 in favour of the experimental groups. It can be concluded that explicit instruction is effective in enhancing explicit knowledge about concept and generalization structure and the treatment used for implicit learning is partially effective in enhancing implicit knowledge.Keywords:Concept Structure, Generalization Structure, Concept Analysis, Generalization Analysis, Explicit Instruction, Implicit Learning, Explicit Knowledge, Implicit Knowledge, Behavioral Learning Theory, Secondary Education Subject Areas.