Çalışanların sermayeye ortaklığı (çalışanları hisse senedi edindirme) konusunda şirketler ve çalışanlar üzerine bir uygulama ve Türkiye için öneriler
An application on companies and employees about employee stock ownership and suggestions for Turkey
Yazar: YASEMİN ATASOY
Danışman: PROF. DR. ALİ ARGUN KARACABEY
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2009
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Hisse senetleri = Stocks ; Ortaklık = Partnership ; Ortaklık hakkı = Partnership right ; Türkiye = Turkey ; Çalışanlar = Workers ; Çalışanların sermaye ortaklığı = Employee stock ownership ; Şirketler = Companies

Özet:
Çalışanların ve payları İMKB'de işlem gören şirketlerin, çalışanları hisse senedi edindirme uygulamalarının etkileri, avantajları, dezavantajları, uygulamaya engel hususlar, uygulamayı teşvik edebilecek faktörler v.b. konularda anket uygulanarak görüşlerinin alındığı bu çalışma ile, literatüre katkı sağlamak ve tarafların konuya ilgisini çekmek yanında, dezavantaj ve engel olarak görülen hususların giderilmesine yönelik öneriler geliştirmek ve yasal düzenlemelerin oluşturulmasında düzenleyicilere ışık tutmak hedeflenmiştir. Ülkemizde, konunun fazla bilinmemesi, özel bir düzenleme olmaması ve uygulamasının çok sınırlı olması nedenleriyle bu konudaki çalışmalar yok denecek kadar az olup, tespit edilebildiği kadarıyla kapsamı ve konuyu ele alış biçimi itibariyle benzer bir çalışma bulunmamaktadır.Çalışma sonucunda, ülkemizdeki az sayıda uygulamanın genellikle geniş tabanlı olmadığı, uygulanan planlara katılan çalışanların çoğunluğunun planlar sayesinde ilk kez hisse senedi ile tanıştığı anlaşılmaktadır. Ayrıca planların, çalışanların tasarruf yapmalarına imkan vermesinin ve ülkemizdeki çalışanların tasarruf düzeyi ile ödeme gücünün düşük olması nedeniyle iskontolu satış, taksitli satış, uygun koşullarda kredi sağlanması gibi mekanizmalarla desteklenmesinin gerekli olduğu görülmektedir.Çalışanları hisse senedi edindirme uygulamalarının ülkemizde de gelişebilmesi için öncelikle hukuki alt yapının oluşturulması; çalışanlara, çalışanları hisse senedi edindirme planları uygulayan şirketlere ve bu uygulamalara finansman sağlayan kuruluşlara vergi teşvikleri sağlanması; bu konuda araştırma, eğitim, teknik yardım hizmetleri verecek kuruluşların oluşturulması gerekmektedir. Türkiye'nin, uluslararası tecrübelerden yararlanarak ve kendi kültürünü, ekonomik durumunu, işçi-işveren ilişkilerini, şirketlerinin yapısını ve diğer faktörleri dikkate alarak özgün bir model oluşturması uygun olacaktır.

Abstract:
This study, taking the opinions of employees and companies listed in ISE on the issues of the effects, advantages, disadvantages, drawbacks, factors of incentives etc. of employee stock ownership, aims to develop suggestions for the elimination of points seen as disadvantage and drawback and to shed light to authorities on legal regulation as well as to make contribution to the relevant literature and to draw attention to the subject. In Turkey, a similar study within the same scope and methodology does not exist because of the lack of knowledge on the subject, absence of specific regulation and limited application the relative studies in this field.It is understood that a few number of applications are generally not extensive and most employees joining the plans applied are acquainted with common stock for the first time. It is also seen that plans are necessary to enable employees to make savings and to be supported by the mechanisms of discounted sales, instalment sales, and credit with appropriate conditions because of the low level of savings and the purchasing power of employees.In order to develop these applications in our country, the formation of legal framework, obtaining tax incentives to employees, companies applying employee stock ownership plan and institutions financing such applications, the formation of institutions which will study, educate and support technical assistance in this field are necessary. Turkey should develop an original model by utilizing international experience and considering her own culture, economic situation, employee-employer relationships, company structure and other factors.