Lösemili çocukların trombosit membranlarında bazı lipitlerin araştırılması
In childhood leukemia, investigation of thorombocyte membrane li̇pi̇ds
Yazar: GÜLŞEN ARSLAN ATAY
Danışman: PROF. DR. NECMETTİN YILMAZ
Gaziosmanpaşa Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2014
Konu: Biyokimya = Biochemistry ; Hematoloji = Hematology ; Onkoloji = Oncology
Dizin: Kan pıhtılaşması = Blood coagulation ; Kan trombositleri = Blood platelets ; Lenfoblastik lösemi =   ; Myeloblastik lösemi =   ; Yağ asitleri-doymamış = Fatty acids-unsaturated

Özet:
Bu çalışmada; lösemililerde trombosit membran yağ asit değişimleri incelenmiş, yağ asitlerinin tür ve miktarlarının, hastalığın tanısı, seyri ve tedavisi aşamalarındaki trombosit fonksiyonlarının düzenlenmesine olan katkısının belirlenmesi amaçlanmıştır. Araştırmaya, hasta grubu olarak; 2-17 yaş arası; 13'ü erkek, 12'si kız, 25 ALL hastası ile 2'si erkek, 3'ü kız, 5 AML hastası olmak üzere toplam 30 lösemili çocuk ve kontrol grubu olarak 15'i erkek, 15'i kız, 30 sağlıklı çocuk dahil edilmiştir. Membran fosfolipitleri TLC ile yağ asitleri ise GC-MS ile belirlenmiştir. Araştırma sonucunda; kontrol grubuna göre hasta grubunda, trombosit membranlarında fosfotidiletanolaminin arttığı, fosfotidilkolinin azaldığı belirlenmiştir. Ayrıca lösemili grupta; membran fosfolipitlerinde palmitik, stearik ve miristik asit miktarlarında p<0,01 düzeyinde anlamlı artışlar ve EPA, DHA, margarik, nervonik, eikosadienoik, heneikosanoik asit, pentadekenoik, kaprik, linoleik ve kaprilik asitlerde p<0,01 düzeyinde anlamlı azalmalar tespit edilmiştir. Yine lösemili çocuklarda, doymamış yağ asitlerinin p<0,01 düzeyinde anlamlı derecede azaldığı, doymuş yağ asitlerinin ise p<0,01 düzeyinde anlamlı derecede arttığı ve sırasıyla omega 9, 3 ve 6 yağ asitlerinin p<0,01 düzeyinde anlamlı azalmalar gösterdiği belirlenmiştir. Tedavi sonrasında özellikle doymamış yağ asitlerinde artış gözlenmiştir. . Diğer hastalık ve kanserlerden farklı olarak lösemide; araşidonik asidin p<0,01 düzeyinde fazla miktarda arttığı ve EPA'nın p<0,01 düzeyinde azaldığı belirlenmiştir. Lösemik trombosit membranlarındaki SFA'ların % 80-90'lara kadar artması ALL, AML sınıflandırılmasında düşünülebilir. Tromboz insidansının kanser türüne göre değişmesi; trombosit membran akışkanlığının artması ve agregasyonun azalmasındaki stearik asit artışının etkili olabileceği göz önüne alınabilir. Doymamış yağ asit suplementasyonu, bozulmuş pıhtılaşma testlerini iyileştirmede kullanılabilir ve uygulanmakta olan tedavilerin yan etkisi olan agregasyon bozukluklarını giderebilir. Bulgular lösemide yağ asitlerini taşıyan lenf sistemindeki ve yağ asit sentez basamaklarındaki sorunları düşündürmektedir.

Abstract:
In this study, changes of thrombocyte membrane fatty acid in leukemia patients were investigated. The aim was to determine the contribution of  fatty acid type and amounts to regulation of thrombocyte functions  at stages of diagnosis, course and treatment of the illness. A total of 30 kids ,(between the ages of 2-17), with leukemia were recruited in the study, 25 ALL patients (13 boys and 12 girls), 5 AML patients (2 boys and 3 girls), and 30 healthy kids, 15 boys and 15 girls, were included as the control group. Membrane phospholipids were determined by TLC while fatty acids were identified by GC-MS. At the end of the study, it eas determined that phosphatidylethanolamine increased in thrombocyte membranes, whereas phosphatidylcholine decreased. In addition, it was seen that there was meaningful increases in palmitic, stearic and miristic acid amounts in membrane phospholipids of leukemia group at the level of p<0,01 whereas there was meaningful decrease, at the level of p<0,01, in EPA, DHA, margaric, nervonic, eicosadienoic, heneicosanoic acid, pentadecanoic, capric, linoleic and caprilic acids. Again in leukemia patients, unsaturated fatty acids decreased meaningful at the level of p<0,01; saturated fatty acids increased meaningful at the level of p<0,01 and omega 9, 3 and 6 fatty acids decreased meaningful at the level of p<0,01, respectively. Following treatment, an increase was observed especially in the amount of unsaturated fatty acids. Unlike other ilnesses and cancer, arachidonic acid significantly increased in leukemia at the level of p<0,01 while EPA decreased at the level of p<0,01. The fact that SFAs increased by up to 80-90 % in leukemia thrombocyte membranes could be considered in ALL, AML classification. It could be taken into account that incidence of thrombosis  varies according to the cancer type and stearic acid could influence the increase in thrombocyte membrane fluidity and the decrease in aggregation. Supplementing with unsaturated fatty acids could be used for improving faulty coagulation tests, as well as eliminating the aggregation defects, which are the side effect of current treatments. Findings suggest that there may be problems in lymphatic system, which carries fatty acids, or stages of fatty acid synthesis in leukemia.