Yüksek yapılarda çevresel performansa dayalı dijital tektonik modellerin araştırılması
Research of digital tectonic models based on environmental performance in high-rise buildings
Yazar: HAMİDE DİLEK KAYA
Danışman: DOÇ. DR. LEVENT ARIDAĞ
Gebze Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Mimarlık = Architecture
Dizin: Geometri = Geometry ; Matematiksel modeller = Mathematical models ; Tektonik = Tectonics ; Yüksek yapılar = High structures ; Çevresel performans = Environmental performance

Özet:
Tektonik kavramının izi Vitruvius'a kadar sürülebilir. Tarih boyunca üzerine birçok kuram üretilen tektonik kavramının yanı sıra günümüzdeki dijital gelişmelerle birlikte dijital tektonik kavramı ortaya çıkmıştır. Araştırmanın amacı; günümüzde sayıları hızla artmakta olan ve morfolojileri çevresel performansa dayalı olarak oluşan yüksek yapılardaki güncel tektonik modellerin araştırılmasıdır. Araştırmada öncelikle tektonik kavramı üzerine tarih boyunca üretilen kuramlar ve dijital tektonik kavramı incelenmiştir. Dijital tektonik kavramının yeni matematiksel modeller ile ilişkisi; bilimsel teoriler, yeni matematiksel modeller ve hesaplamalı tasarım yöntemleri incelenerek açıklanmaya çalışılmıştır. Çevresel performansa dayalı tasarımın temelini oluşturan ekolojik yaklaşımlar Sim Van Der Ryn ve Ken Yeang üzerinden incelenmiştir. Çevresel performansa dayalı tektonik modeller yüksek yapılarla örneklendirilerek, dijital tektonik morfogenetik tasarım ilişkisi, strüktür öncelikli tektonik ve yüzey tektoniği bağlamında ortaya konmaya çalışılmıştır. Seçilen örneklerden leed sertifikasına sahip, yedi adet inşası tamamlanmış olan yapı için global topolojik form oluşumu, strüktür yüzey ilişkisi ve yüzey formlarının oluşumları bağlamında ayrıntılı analiz yapılarak bu yapıların karşılaştırmalı analizleri yorumlanmıştır.

Abstract:
The concept of tectonic can be traced back to Vitruvius. In addition to the concept of tectonic, on which many theories have been produced throughout history, the concept of digital tectonic has emerged with today's digital developments. The aim of the research is to investigate the current tectonic models in high-rise buildings, whose numbers are increasing rapidly today and whose morphology is based on environmental performance. In the research, first of all, the theories produced throughout history on the concept of tectonic and the concept of digital tec-tonic were examined. Relation of digital tectonic concepts with new mathematical models; scientific theories, new mathematical models, and computational design methods have been examined and tried to be explained. Ecological approaches that form the basis of environmental performance-based design are examined by Sim Van Der Ryn and Ken Yeang. Environmental performance-based tectonic models are exemplified by high-rise buildings in the context of a digital tectonic morphogenetic design relationship, structure-priority tectonics, and surface tectonics. Comparative analyzes of these structures were interpreted by making detailed analyzes in the context of global topological form formation, structure-surface relationship, and formation of surface forms for seven buildings with LEED certificate among the selected examples.