Çocukluk çağı vitamin B12 eksikliği tedavisinde kullanılan intramuskuler siyanokobalamin ve sublingual metilkobalamin tedavi yanıtının retrospektif karşılaştırılması
Retrospective comparison of intramuscular cyanocobalamine and sublingual methylcobalamine treatment response used in the treatment of childhood vitamin B12 deficiency
Yazar: AYŞE MAVİ ÖZDEMİR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HİCRAN ALTIN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Antalya Eğitim ve Araştırma Hastanesi​ / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases

Özet:
Amaç: Vitamin B12 eksikliği, dünyada ve ülkemizde sık görülen nutrisyonel eksikliklerden biridir. En yaygın sebebi, diyet ile yetersiz alımdır. Bazı genetik mutasyonlar, ilaç kullanımı ve enfeksiyon durumlarında da eksiklik görülebilir. İnsanlarda vitamin B12 eksikliği yorgunluk, halsizlik, iştahsızlık, baş ağrısı, baş dönmesi, unutkanlık, sinirlilik, çabuk yorulma, anemi, ellerde ve ayaklarda karıncalanma, denge bozukluğu; yenidoğanlarda hipotoni, beslenememe, büyüme ve gelişme geriliği gibi geniş bir yelpazede semptomlarla kendini gösterir. Tedavisi replasman tedavisidir. Tedavi oral, intramuskuler siyanokobalamin (intramuskuler/kas içi), dilaltı metilkobalamin olarak düzenlenebilir. Bu çalışmada, sık kullanılan intramuskuler siyanokobalamin ile dilaltı metilkobalamin tedavi yöntemlerini etkinlikleri, kullanım kolaylıkları veya zorlukları, tedavilere bağlı avantajları-dezavantajları ve yan etkileri açısından karşılaştırmayı amaçladık.

Gereç ve Yöntem: Çalışmaya, 01.07.2022 - 01.07.2023 tarihleri arasında SBÜ Antalya Eğitim ve Araştırma Hastanesi Çocuk Hematoloji-Onkoloji ve Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları polikliniklerine halsizlik, iştahsızlık, baş ağrısı, baş dönmesi, unutkanlık, sinirlilik, çabuk yorulma, ellerde ve ayaklarda uyuşukluk, sürekli uyuma isteği gibi şikayetlerle başvuran ve etiyolojisinde vitamin B12 eksikliği düşünülen, bilinen bir kronik hastalığı olmayan, vitamin B12 düzeyi 200 pg/ml'nin altında olan 1 yaş - 18 yaş arasındaki hastalar dahil edilmiştir. Hastaların demografik özellikleri, şikayetleri, fizik muayene bulguları ve tetkik sonuçları retrospektif olarak hazırlanan olgu formu ile toplanmıştır. Grup 1 intramuskuler siyanokobalamin, grup 2 ise dilaltı metilkobalamin tedavisi alanlar olarak iki gruba ayrıldı.
	
Bulgular: Çalışmaya dahil edilen 293 hastanın 138'i grup 1, 155'i grup 2 olarak ayrıldı. Hastaların yaş ve cinsiyet dağılımları arasında anlamlı bir fark bulunmadı. Grup 1'de tedavi öncesi vitamin B12 düzeyleri 144,15 ± 38,99, tedavi sonrası bir buçuk ayda 458,55 ± 163,27 ve üçüncü ayda 520,18 ± 131,75 (p=0,721); grup 2'de tedavi öncesi vitamin B12 düzeyleri 149,45 ± 37,15, tedavi sonrası bir buçuk ayda 442,87 ± 115,81 ve üçüncü ayda 529,47 ± 139,44 (p=0,721) olarak saptanmış olup gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmadı. Her iki grupta da istatistiksel anlamlı olarak tedavi öncesi, 1,5. ay ve 3.ay serum vitamin B12 düzeylerinde artış olduğu saptandı (p<0,05).

Sonuç: Bu çalışma sonucunda çocukluk çağı vitamin B12 eksikliğinde dilaltı uygulamanın çocukluk döneminde etkili bir tedavi seçeneği olduğu gösterilmiş oldu. Ek olarak dilaltı uygulamanın non-invaziv olması, sağlık kuruluşlarına azalmış başvuru, hemşire ve hastanedeki azalmış iş yükü avantajlarıdır. İntramuskuler tedavi sonucunda gelişebilecek siyatik sinir zedelenmeleri, intramuskuler uygulama kaynaklı travmatik uygulamalar ve invaziv bir işlem olan intramuskuler uygulamanın yarattığı korku sebebiyle çocuklarda gelişebilecek psikolojik sorunları azaltmak için çocukluk çağı vitamin B12 eksikliğinde dilaltı uygulama ile tedavi etmek önemli ölçüde fark yaratacaktır.

Anahtar Kelimeler: Vitamin B12 eksikliği, dilaltı Vitamin B12 tedavisi, intramuskuler B12 tedavisi

Abstract:
Purpose: Vitamin B12 deficiency is one of the most common nutritional deficiencies in our country and the world. The most common cause is inadequate dietary intake. Deficiency can also be seen in patients with some genetic mutations, drug use, or infections. Vitamin B12 deficiency presents a wide range of symptoms such as fatigue, weakness, loss of appetite, headache, dizziness, memory impairment, irritability, anemia, tingling in the hands and feet, balance disorders, hypotonia in newborns, failure to thrive, and developmental delay. The current treatment option is replacement therapy. The therapy forms could be oral or intramuscular cyanocobalamin (IM) or sublingual methylcobalamin. This study aimed to compare commonly used intramuscular cyanocobalamin and sublingual methylcobalamin therapy methods in terms of their effectiveness, difficulty of use, advantages of treatments, and side effects.

Materials and Methods: Patients aged 1 to 18 years who presented to the University of Health Sciences, Antalya Training and Research Hospital Paediatric Haematology-Oncology and Paediatrics outpatients clinics between 01.07.2022 - 01.07.2023, with symptoms such as fatigue, loss of appetite, headache, dizziness, impairment of memory, irritability, numbness in the hands and feet and had vitamin B12 levels below 200 pg/ml. Patients with known chronic diseases were excluded from the study. Demographic characteristics, complaints, physical examination findings, and test results of the patients were recorded using a retrospective case form. They were divided into two groups: group 1 received intramuscular cyanocobalamin, and group 2 received sublingual methylcobalamin.

Results: A total of 293 patients were included in this study; 138 patients were identified as group 1 and 155 patients as group 2. There was no significant difference between the age and gender distributions of two groups. In group 1, vitamin B12 levels were found as pre-treatment 144.15 ± 38.99, 1.5th month of treatment 458.55 ± 163.27 and 3rd month of treatment 520.18 ± 131.75 (p=0.721). In group 2, vitamin B12 levels were found as pre-treatment 149.45 ± 37.15, 1.5th month of treatment 442.87 ± 115.81 and 3rd month of treatment 529.47 ± 139.44 (p=0.721) and no statistically significant difference was found between two groups. In both groups, a statistically significant increase in serum vitamin B12 levels was found between evaluations of pre-treatment, 1.5th month of treatment, and 3rd month of treatment (p<0.05).

Conclusion: As a result of this study, sublingual methylcobalamin therapy was an effective treatment option for childhood vitamin B12 deficiency. Sublingual methylcobalamin therapy is a non-invasive option and causes less healthcare burden as an additional benefit. To reduce complications such as sciatic nerve injuries and local traumas of intramuscular treatment and psychological problems, treating childhood vitamin B12 deficiency with sublingual methylcobalamin therapy would make a significant difference.

Keywords: Vitamin B12 deficiency, sublingual Vitamin B12 therapy, methylcobalamin therapy, intramuscular B12 treatment