Mardin koşullarında bazı organik gübrelerin zeytinyağı verim ve kalitesi üzerine etkileri
Effects of some organic fertilizers on olive oil yield and quality under mardin conditions
Yazar: İSMAİL BAYYİĞİT
Danışman: DOÇ. DR. EBRU SAKAR
Harran Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı / Bahçe Bitkileri Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu araştırma, Mardin ilinde bulunan Deyrulzafaran Manastırı'nın Gemlik zeytin çeşidi zeytinliklerinde farklı organik gübreleme rejimlerinin zeytinyağı kalite parametreleri üzerine etkilerini değerlendirilmiştir. Pirina (P1: 4 kg/ağaç, P2: 8 kg/ağaç, P3: 12 kg/ağaç), leonardit (L1: 1.5 kg/ağaç, L2: 3 kg/ağaç, L3: 4.5 kg/ağaç) ve solucan gübresi (SG1: 3 kg/ağaç, SG2: 6 kg/ağaç, SG3: 9 kg/ağaç) uygulamalarının doz yanıtları incelenmiş ve sürdürülebilir tarım pratiği açısından değerlendirilmiştir. Araştırma alanının toprağı hafif alkalin karakterde ve tınlı bir yapıya sahiptir; tuz içeriği açısından problem teşkil etmemektedir. İki yıllık çalışma sonucunda, toprak organik madde içeriği 0-30 cm derinlikte %1,98 ve 30-60 cm derinlikte %1,30 olarak belirlenmiştir. Organik madde içeriği P3, L3, SG1 ve SG3 uygulamaları özellikle 0-30 cm derinlikte, L1, L2 ve SG1 uygulamaları ise 30-60 cm derinlikte genel ortalamadan yüksek değerlere sahip bulunmuştur. Serbest asitlik (% oleik asit) içeriği, %0.27 ile %0.42 arasında değişiklik göstermiş, L2 uygulamasında en yüksek değer (%0.42) tespit edilirken, P2 ve istatistiksel olarak benzer gruplardaki P3, L3 ve SG2 uygulamalarında en düşük değerler (%0.27) elde edilmiştir. Toplam fenolik madde miktarı ortalama 307.115 mg/L olup, P2, L1, SG3, KG ve P3 uygulamaları deneme ortalamasını aşmıştır. Elde edilen sonuçlar, zeytinyağı kalite değerlendirmesinde asit seviyesi odaklı mevcut yaklaşımın fenolik profil ve değerler gibi diğer önemli parametreleri de kapsayacak şekilde genişletilmesi gerektiğini göstermektedir. Bu çalışma, Türk Gıda Kodeksi Zeytinyağı ve Pirina Yağı Tebliği'nin revize edilmesi yönünde güçlü bir kanıt sunmaktadır.

Abstract:
This study evaluated the effects of different organic fertilisation regimes on olive oil quality parameters in Gemlik olive cultivar olive groves of Deyrulzafaran Monastery in Mardin province. The dose responses of pomace (P1: 4 kg/tree, P2: 8 kg/tree, P3: 12 kg/tree), leonardite (L1: 1.5 kg/tree, L2: 3 kg/tree, L3: 4.5 kg/tree) and vermicompost (SG1: 3 kg/tree, SG2: 6 kg/tree, SG3: 9 kg/tree) applications were examined and evaluated in terms of sustainable agricultural practice. The soil of the research area has a slightly alkaline character and loamy structure; it does not pose a problem in terms of salt content. As a result of the two-year study, soil organic matter content was determined as 1.98% at 0-30 cm depth and 1.30% at 30-60 cm depth. Organic matter content of P3, L3, SG1 and SG3 treatments were higher than the general average especially at 0-30 cm depth, while L1, L2 and SG1 treatments were higher than the general average at 30-60 cm depth. Free acidity (% oleic acid) content varied between 0.27% and 0.42%, the highest value (0.42%) was found in L2 treatment, while the lowest values (0.27%) were obtained in P2 and P3, L3 and SG2 treatments in statistically similar groups. The average total phenolic content was 307.115 mg/L and P2, L1, SG3, SG3, KG and P3 treatments exceeded the average of the experiment. The results obtained indicate that the current approach to olive oil quality assessment centred on acid level should be extended to other important parameters such as phenolic profile and values. This study provides strong evidence in favour of revising the Turkish Food Codex Communiqué on Olive Oil and Olive Pomace Oil.