Mecmû'a-i Eş'âr İstanbul Büyükşehir Belediyesi Atatürk Kitaplığı Bel_Yz_o0092 (Vr.86b-127a)(İnceleme-tenkitli metin)
Mecmû'a-i Eş'âr Istanbul Metropolitan Municipality Ataturk Library Bel_Yz_o0092 (Vr.86b-127a)(Review-crictive text)
Yazar: HİCRAN TANDOĞAN
Danışman: DOÇ. DR. GÜLÇİN TANRIBUYURDU
Kocaeli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Türk Dili ve Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature

Özet:
Asırlar boyu geniş bir coğrafyada hüküm süren Osmanlı İmparatorluğu'nun 
edebiyatı da kendi geçmişi kadar zengin ve görkemlidir. Nazım ve nesir birçok eseri 
bünyesinde barındıran klasik Türk edebiyatı, bu dönemim mahsullerini bir çatı 
altında toplar. Zengin mȃfihȃsıyla henüz araştırılmaya, incelenmeye ve 
yorumlanmaya ihtiyaç duyulan değerli kaynaklardan biri de klasik şiirin bir uzantısı 
olan mecmualardır. Dönemin edebi zevkini yansıtması ve edebiyat tarihine ışık 
tutması açısından son derece önem taşıyan ve devrin kırk ambarı mahiyetinde olan 
şiir mecmuaları, içlerinde bulundurdukları manzum şekil ve türlere ait emsaller ve 
bu edebi bilgiler beraberinde taşıdıkları kültürel miras sebebiyle özellikle de son 
yıllarda klasik Türk edebiyatı araştırmacılarının ilgi odağı haline gelmiştir.
Mecmuaların yukarıda da zikredilen ehemmiyeti bilincinde olunarak 
hazırlanmış olan bu çalışma, İstanbul Büyükşehir Belediyesi Atatürk Kitaplığı 
Bel_Yz_O0092 numarada kayıtlı eserin 86b
-127a varak aralığını kapsamaktadır. 
İncelemeye alınan kısımda ağırlıklı olarak 17. yy. şairleri olmakla birlikte 16 ve 18. 
yüzyıl şairlerinin de şiirlerinin yer aldığı 94 farklı şairin toplamda 2 kaside, 3 
terkibibendi, 41 gazeli, 45 kıtası, 2 murabbası, 2 şarkısı ve 56 müfredi bulunmaktadır. 
Bunların yanı sıra Mecmû'a'da kime ait olduğu tespit edilemeyen 3 gazel, 113 kıta, 
203 müfret yer almaktadır.
İki ana başlıktan oluşan çalışmanın ilk bölümünde mecmuaların önemine ve 
Mecmû'a-i Eş'âr'ın özelliklerine yer verilmiştir. İkinci bölüm ise Mecmû'a'daki 
şiirlerin divanlarda yer alan şekilleriyle karşılaştırılarak okunması neticesinde 
hazırlanan tenkitli metni ihtiva etmektedir.
 
Anahtar kelimeler: Klasik Türk edebiyatı, mecmua, şiir, tenkitli metin, 17. yüzyıl

Abstract:
The literature of the Ottoman Empire, which ruled over a wide geography for 
centuries, is as rich and magnificent as its past. Classical Turkish literature, which 
includes many works of verse and prose, gathers the products of this period under 
one roof. One of the valuable resources that need to be researched, examined and 
interpreted with their rich texts is the journals, which are an extension of classical 
poetry. Poetry anthologies, which are very important in terms of reflecting the literary 
taste of the period and shedding light on the history of literature and being the forty 
warehouses of the period, have been the focus of attention of classical Turkish 
literature researchers, especially in recent years, due to the precedents of verse forms
and genres they contain, and the cultural heritage they carry with them. it has arrived.
This study, which was prepared with the awareness of the importance of 
anthologies mentioned above, covers the 86b-127a leaf range of the work registered 
in the Istanbul Metropolitan Municipality Atatürk Library with the number 
Bel_Yz_O0092. The part under investigation is mainly 17th century. There are 94 
different poets, including the poems of 16th and 18th century poets, as well as poets 
of the 16th and 18th centuries, in total, there are 2 eulogies, 3 compositions, 41 
ghazals, 45 stanzas, 2 murabbas, 2 songs and 56 syllabuses. In addition to these, there 
are 3 ghazals, 113 stanzas and 203 curriculums, whose identity cannot be determined.
In the first part of the study, which consists of two main titles, the importance 
of poetry anthologies and the features of Mecmû'a-i Eş'âr are given. The second part 
includes the critical text prepared as a result of reading the poems in Mecmû'a by 
comparing them with the forms in the divans.
Keywords: Classical Turkish literature, poetry anthologies, poetry, critical text, 
17th century.