Periodontitisli hastalarda cerrahi ve cerrahi olmayan periodontal tedavinin yaşam kalitesi üzerine etkisi
The effect of surgical and non-surgical periodontal treatment on quality of life in patients with periodontitis
Yazar: ALİYE GERZİLE
Danışman: PROF. DR. ABDULLAH SEÇKİN ERTUĞRUL
İzmir Katip Çelebi Üniversitesi / Diş Hekimliği Fakültesi / Periodontoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Diş Hekimliği Uzmanlık, 2021
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Ağız sağlığı = Oral health ; Cerrahi-diş hekimliği = Dentistry-operative ; Periodontal hastalıklar = Periodontal diseases ; Periodontit = Periodontitis ; Tedavi = Treatment ; Yaşam kalitesi = Quality of life

Özet:
Ağız sağlığı ile ilişkili yaşam kalitesi bireyin, ağız sağlığının günlük yaşamını ve fonksiyonlarını nasıl etkilediğinin kendi kişisel algısıyla değerlendirmesidir. Hasta merkezli, hasta menuniyetinin göz önünde bulundurulduğu tedaviler son yıllarda önemli hale gelmiştir ve bunun için birtakım ölçekler geliştirilmiştir. Ağız sağlığı ile ilişkili yaşam kalitesini ölçebilen tek ve kesin bir ölçek formu bulunmamaktadır. Günümüzde en çok kullanılan güvenilir ölçekler OHIP-14 (Ağız Sağlığı Etki Profili)  ve OHRQoL-UK anketleridir. Çalışmamızın amacı, OHIP-14, OHRQoL-UK anketlerini ve VAS ile periodontitis hastalarının başlangıç, cerrahi olmayan periodontal tedavi ve cerrahi periodontal tedavinin yaşam kalitesine etkilerini ve değişimini sosyoekonomik verilerle kıyaslayarak değerlendirmek ve periodontal tedavinin önemini vurgulamaktır. 
Yapılan radyografik ve klinik değerlendirmeler sonucu, periodontitis tanısı konulmuş yaş ortalaması 47,6±5,64 olan 23'ü kadın, 27'si erkek olmak üzere toplam 50 hasta çalışmamıza dahil olmuştur. Hastaların klinik periodontal parametreleri (PI, GI, SK ve KAK) kaydedilmiş ve hastalara başlangıç seansında soru formu ve OHRQoL-UK, OHIP-14 ve VAS uygulanmıştır (T1). Hastaların başlangıç peridoontal tedavisi (detartraj, polisaj ve oral hijyen eğitimi) yapılmış ve sonraki seans hastalara cerrahi olmayan periodontal tedavi (lokal anestezi altında kök yüzey düzleştirmesi) uygulanmıştır. Bu tedaviden 3-4 hafta sonra kontrol amacıyla hastalar tekrar çağırılmış ve tüm klinik indeksler ve anketler tekrarlanmıştır (T2). Yeniden değerlendirme sonucu, hastalar cerrahi grup (23 hasta) ve cerrahisiz grup (27 hasta) olmak üzere ikiye ayrılmıştır. Cerrahi gereksinim olan bölgelere (Radyolojik kemik kaybı ve SCD>5mm) açık flep debridmanı yapılmıştır. Cerrahi sonrası 12-14 hafta sonra hastalar tekrar çağırılmış ve tüm indeksler ve anketler tekrarlanmıştır (T3).
Klinik periodontal parametrelerde, T2 sonrası T1'e kıyasla SK hariç istatistiksel olarak anlamlı derece azalma görülmüş (p<0,05), T2 ile T3 arasında anlamlı bir fark bulunamamıştır (p>0,05). Hastaların demografik verileri (cinsiyet, eğitim durumu, gelir düzeyi ve sigara tüketimi) ile yaşam kalitesi arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunamamıştır. Cerrahisiz periodontal tedavi (T2) sonrası OHIP-14, OHRQoL-UK skorları ile başlangıç (T1) skorları arasında istatistiksel olarak anlamlı derecede yaşam kalitesinin arttığı görülmüştür (p<0,05). Cerrahi periodontal tedavi (T3) ile cerrahi olmayan tedavi (T2) arasında yaşam kalitesinin arttığı ancak istatistiksel olarak anlamlı bir fark olmadığı görülmüştür (p>0,05). 
  	Çalışmamızda, periodontitisin hastaların yaşam komforunu önemli derecede düşürdüğü görülmüştür. Hem cerrahi hem cerrahi olmayan periodontal tedavinin hastaların yaşam kalitesini anlamlı derecede arttırdığı bulunmuştur.
Anahtar Kelimeler: Cerrahi periodontal tedavi, Cerrahi olmayan periodontal tedavi, Ağız sağlığı ile ilişkili yaşam kalitesi, OHIP-14, OHRQoL-UK

Abstract:
Oral health-related quality of life is an individual's evaluation of how oral health affects their daily life and functions with their own personal perception. Patient-centered treatments that take patient satisfaction into consideration have become important in recent years and a number of scales have been developed for this. There is no single and precise form of scale that can measure oral health-related quality of life. Today, the most used reliable scales are OHIP-14 (Oral Health Impact Profile) and OHRQoL-UK questionnaires. The aim of our study is to evaluate the effects and change of OHIP-14, OHRQoL-UK questionnaires and the initial, non-surgical periodontal treatment and surgical periodontal treatment on the quality of life of periodontitis patients with VAS by comparing them with socioeconomic data and to emphasize the importance of periodontal treatment.
As a result of the radiographic and clinical evaluations, a total of 50 patients, 23 female and 27 male, who were diagnosed with periodontitis with an average age of 47.6 ± 5.64, were included in our study. Clinical periodontal parameters (PI, GI, BOP, and CAL) of the patients were recorded and the questionnaire and OHRQoL-UK, OHIP-14 and VAS were applied to the patients during the initial session (T1). Initial periodontal treatment (scaling, polishing and oral hygiene training) of the patients was performed, and non-surgical periodontal treatment (root surface straightening under local anesthesia) was applied to the patients in the next session. The patients were recalled for control 3-4 weeks after this treatment and all clinical indices and questionnaires were repeated (T2). As a result of re-evaluation, the patients were divided into two groups as surgical group (23 patients) and non-surgical group (27 patients). Open flap debridement was performed in areas that required surgery (radiological bone loss and PD>5mm). Patients were recalled 12-14 weeks after surgery and all indexes and questionnaires were repeated (T3).
A statistically significant decrease was observed in clinical periodontal parameters, except for BOP, compared to the initial session after T2 (p <0.05), and no significant difference was found between T2 and T3 (p>0.05). A statistically significant difference was not found between the demographic data of the patients (gender, education level, income level, cigarette consumption) and the quality of life. After non-surgical periodontal treatment (T2), a statistically significant increase in quality of life was observed between the OHIP-14, OHRQoL-UK scores and the baseline (T1) scores (p<0.05). It was observed that the quality of life increased between surgical periodontal treatment (T3) and non-surgical treatment (T2), but there was no statistically significant difference (p>0.05).
In our study, it was observed that periodontitis significantly reduced the comfort of life of the patients. It has been found that both surgical and non-surgical periodontal treatment significantly increase the quality of life of patients.
Key words: Surgical periodontal treatment, Non-surgical periodontal treatment, Oral health-related quality of life, OHIP-14, OHRQoL-UK