Enterobacterıaceae analizi için tempo cihazı ile klasik metodun karşılaştırılması: Metot verifikasyonu ve ölçüm belirsizliği hesaplamaları
Comparison of tempo system and classical method for enterobacteriaceae analysis: Method verification and measurement uncertainty calculations
Yazar: OSMAN YAHYAOĞLU
Danışman: PROF. DR. ALİ GÜNDOĞDU
Gümüşhane Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Gıda Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Gıda Mühendisliği = Food Engineering ; Kimya = Chemistry ; Mikrobiyoloji = Microbiology
Dizin: Belirsizlik = Uncertainty ; Doğrulama = Verification ; Enterobacteriaceae = Enterobacteriaceae ; Tekrarlanabilirlik = Repeatability

Özet:
Bu çalışmada, ISO 21528-2 standardının kullanıldığı klasik yöntem ve TEMPO hızlı test yöntemi olmak üzere iki farklı metotla çalışılarak Enterobacteriaceae analizi için metotların karşılaştırılması yapıldı. Hızlı test metodunun verifikasyon parametreleri ve ölçüm belirsizliği hesaplanarak alternatif metot olan TEMPO hızlı test yönteminin doğrulaması yapılmıştır.  Tüm gıdaları temsilen standardın belirttiği gıda tiplerinden dört farklı matriks ile tekrarlanabilirlik, tekrarüretilebilirlik, geri kazanım, yeterlilik testi, logaritmik fark, ölçüm belirsizliği çalışmaları ve hesaplamaları yapılmıştır. Farklı 2 seviyede 6'şar tekrarlı ve 2 kişi tarafından çalışmalar gerçekleştirilmiştir. 
Yapılan çalışmalarda Tekrarlanabilirlik standart sapması Sr logaritmik olarak 0,05-0,25 değerleri arasında kalmıştır. Tekrarüretilebilirlik standart sapması SR logaritmik 0,09 olarak hesaplanmıştır. Ölçüm belirsizliği değeri dört farklı gıda ve yem tipi için sırasıyla logaritmik 0,0673 – 0,0680 – 0,0810 – 0,0547 – 0,0352 olarak hesaplanmıştır. Metotlar arası karşılaştırmada klasik yöntem ve cihaz ile elde edilen sonuçlar arasındaki maksimum fark logaritmik olarak 0,44 olarak tespit edilmiştir. Metotlar arasındaki korelasyon değerleri; süt 0,9385, dondurma 0,9589, fındık 0,9318, peynir 0,9378 ve balık yağı 0,9603 olarak hesaplanmıştır. Tüm gıdalar ve yemdeki korelasyon değeri 0,9283'tür.
TEMPO hızlı test sisteminin klasik yöntemlerdeki gibi sonuçların doğru ve güvenilir olmasının yanı sıra çeşitli avantajları saptanmıştır. TEMPO hızlı test sistemi ile besiyeri hazırlama, ekim, sonuç değerlendirme ve hesaplama işlemlerinin cihazın kendi içinde yapılması ve bunların yanında doğrulama basamağının olmaması nedeniyle klasik metoda göre analiz süresinin kısaltılabilmesi ve çalışma kolaylığı sağlaması TEMPO test sisteminin önemli bir avantajı olarak tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler: Doğruluk, Enterobacteriaceae, Kesinlik, Ölçüm belirsizliği, Standart sapma, Tekrarlanabilirlik, Tekrarüretilebilirlik, TEMPO, Verifikasyon

Abstract:
In this study, the methods of Enterobacteriaceae analysis were performed by using two different methods, namely the classical method using ISO 21528-2 and TEMPO rapid test method. Verification parameters and measurement uncertainty of the rapid test method were calculated and validation of the TEMPO rapid test method was performed. Reproducibility, reproducibility, recovery, proficiency testing, logarithmic difference, measurement uncertainty studies and calculations were made with four different matrixes from the food types specified by the standard to represent all foods. 6 different replicates and 2 studies were carried out on 2 different levels.

Reproducibility standard deviation Sr remained logarithmically between 0.05-0.25. The standard deviation of reproducibility was calculated as SR logarithmic 0,09. The measurement uncertainty value was calculated as logarithmic 0,0673 - 0,0680 - 0,0810 - 0,0547 - 0,0352 for four different food and feed types, respectively. In comparison between the methods, the maximum difference between the classical method and the results obtained with the device was determined logarithmically as 0,44. The values of correlation are calculated as; milk 0,9385, ice cream 0,9589, hazelnuts 0,9318, cheese 0,9378 and fish oil 0,9603. The correlation value of all foods and feed is 0,9283.
The results of the TEMPO rapid test system, as well as the classical methods, were found to be accurate and reliable, as well as several advantages. Due to the fact that the TEMPO rapid test system was used to prepare the media, sowing, result evaluation and calculation procedures within the device and also without the verification step, the analysis time according to the classical method and the ease of operation were determined as a significant advantage of the TEMPO test system.

Keywords: Accuracy, Enterobacteriaceae, Precision, Uncertainty, Standard deviation, Repeatability, Reproducibility, TEMPO, Verification.