Ali b. Osman el-Ûşî'nin kelamî görüşleri
The islamic theological opinions of Ali b. Othman al-Ushi
Yazar: MANASBEK MAKSUTOV
Danışman: DOÇ. DR. HARUN IŞIK
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Kelam Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Din = Religion
Dizin: Ehl-i sünnet = Ehl-i sunna ; Hanefiler = Hanifies ; Kelam = Islamic theology ; Kur'an-ı Kerim = Koran ; Siraceddin Ali bin Osman el-Uşi = Siraceddin Ali bin Osman el-Uşi ; İslamiyet = Islam

Özet:
Kelam ilmine Türk âlimlerinin katkısı büyük olmuştur. Bu âlimlerden biri, Türk kültür ve düşünce tarihinde öndegelen, Matüridi geleneğine bağlı olan; Ebû Hasen Siraceddin Ali b. Osman el-Ûşî'dir. Kendisi daha çok kelâmcı olarak bilinmektedir. Ûşî, Ehl-i Sünnet itikâdını şiir olarak "Bed'ü'l-Emâlî" isimli eserinde açık ve güzel bir şekilde anlatmıştır. İlâhiyât, nübüvvât ve semiyyât gibi İslâm akaidinin esasını teşkil eden konuları klâsik şemâ çerçevesinde ele alan risâle, tevhîd konusunu ele alacağını ortaya koyan bir beyitle başlar. Kelam ilminin temel konusu olan Allah'ın zâtı ve sıfatlarının ifade edildiği mısralarla devam eder. Ayrıca halku'l-Kur'ân, rü'yetullah, insan fiilleri ve salah-aslah gibi mevzuları ele alır. Ûşî bahsi geçen konularları anlatırken Ehl-i Sünnet itikadına muhâlif olduğu bilinen fikirleri ima ederek de olsa tenkit etmekten geri kalmaz
Eserde çok bilgiyi özlü bir biçimde ifade etmesi, manzum olduğu için öğrenilmesinin ve ezber edilmesinin kolaylığından dolayı "Bed'ü'l -Emâlî" medreselerde hemen yaygınlaşmış ve talebelerin temel kitaplarından biri hâline gelmiştir. Bu eserin ne kadar çok ilgi gördüğü, Almanya, Fransa, İsveç, Mısır, Hindistan, Türkiye, İngiltere, Türkistan, Rusya ve daha pek çok ülkenin kütüphânelerinde yazma ve matbû nüshalarının bulunmasından anlaşılmaktadır.

Abstract:
The contributions of Turkish scholars to the Ilmu'l-Kalam have been great. One of these scholars, leading in the history of Turkish culture and thought, It is connected to the Maturidian tradition has been Abu Hasen Siraceddin Ali b. Osman al-Ûshî. He is known more as a Islamic theologian. Ûshî has described Ahl-i Sunnah creed clearly and beautifully as poetic form in his work "Bed'ü'l-Emâlî". Verse treatise which dealt with the subjects such as divinity, prophecy and hereafter which have been the essence of Islamic belief in a classical framework begins with a couplet advocating that the issue of tawheed. It continues with the verses expressed of the Essence of Allah and His attributes being the main subjects of Ilmu'l-Kalam. In addition, it delats with the subjects such as halku'l-Qurân, The Seen of Allah in Hereafter, human actions and better-the best (salah-aslah). Ûshî criticizes the ideas known to be opposing the idea of Ahl-i Sunnah by implication.
"Bed'ü'l-Emâlî" became popular in madrasas immediately and became one of the basic books of the talents due to the simplicity of expressing multiple knowledge in a concise form and the ease of learning and memorizing it. How much interest this work attracted is evident from the the presence of manuscripts and printed copies the library of many countries such as Germany, France, Sweden, Egypt, India, Turkey, the UK, Turkestan, Russia and many other countries.