Fitness merkezi eğitmenlerinin besin destekleri ve steroid kullanımına yaklaşımlarının incelenmesi
A study on approaches of fitness center trainers to the use of supplements and steroids
Yazar: YUSUF ULUSOY
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA KAMİL ÖZER
İstanbul Gedik Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Ana Bilim Dalı / Beden Eğitimi ve Spor Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Spor = Sports
Dizin: Anabolik ajanlar = Anabolic agents ; Besin destekleri = Dietary supplements ; Besin destekleri = Dietary supplements ; Fitness = Fitness ; Fitness merkezi = Fitness center ; Fiziksel uygunluk = Physical fitness ; Spor = Sports ; Steroidler = Steroids ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Bu araştırmanın amacı; fitness merkezlerinde eğitmenlik yapan fitness liderlerinin, besin destekleri ve steroid kullanımına yönelik yaklaşımlarının ortaya konulmasıdır. Bu doğrultuda fitness eğitmenlerinin; eğitim durumları, besin destekleri ve steroidlere bakış açısı, fitness merkezlerindeki üyeleri bu noktada nasıl yönlendirdikleri ve üyelerden gelen talepleri analiz ederek, besin destekleri ve steroidlere yönelik bilgi ve görüşleri ortaya çıkarılmıştır.
Araştırmanın örneklemini 15 farklı ildeki 316 Fitness merkezi ve bu merkezlerin fitness müdürlüğünü yapan 57'si kadın, 259'ü erkek olmak üzere toplam 316 katılımcı oluşturmaktadır. Katılımcıların %50'si üniversite, %45,3 'ü lise ve %1,3'lik kısmı ise yüksek lisans-doktora eğitimine sahip olup katılımcıların yaş ortalaması 33,6'dır.
Bu tez çalışmasında veri toplama aracı olarak anket yöntemi kullanılmıştır. Çalışmada kullanılan anket iki bölümden oluşmaktadır; birinci bölümde eğitmenlerin demografik özelliklerini belirlemeye yönelik dokuz madde, ikinci bölümde ise eğitmenlerin besin destekleri ve steroidler ile ilgili bilgi ve kullanımı ile ilgili 5'li likert ölçekli, öncelik sıralamalı ve evet – hayır cevaplı yirmi üç madde yer almaktadır. Anket de yer alan sorular, alanında uzman kişilerin görüşleri ve ergojenik yardımcıların besin, fizyolojik, farmakolojik ve psikolojik yardımcıları kapsamasına dikkat edilerek hazırlanmıştır.
Çalışmadaki veriler anketlerin her bir fitness merkezindeki en yetkili eğitmen ile yüz yüze görüşülerek uygulanması ile elde edilmiştir. Elde edilen veriler SPSS 22.0 istatistik paket programı kullanılarak betimleyici istatistik verileri için frekans ve yüzde, farklılıkların belirlenmesi için t-testi ve ki-kare, anketin güvenilirliğini belirlemeye yönelik güvenilirlik analizi, anketi oluşturan maddelerin bileşenlerini belirlemeye yönelik açımlayıcı (keşfedici) faktör analizi uygulanmıştır. Verilerin faktör analizine uygun olup olmadığı KMO ve Barlet testi ile sınanmıştır.
Araştırma sonucunda, eğitmenlerin eğitim seviyelerine göre besin destekleri kullanımı arasında bir ilişki bulunmamıştır. Kadın ve erkek eğitmenler besin desteklerinin faydası konusunda benzer ortalamaya sahiplerdir. Kadın eğitmenler besin desteklerinin etik bir sorun olmadığını erkeklere göre daha fazla düşünmektedir. Besin desteklerinin faydası ile etik bir sorun olması arasında negatif bir ilişki tespit edilmiştir. Şehirler arasında besin destekleri kullanım alışkanlıkları arasında fark bulunmaktadır. Eğitmenlerin üyelerine yüksek oranda besin desteklerine yönlendirme yaptıkları görülmektedir. Bunun yanında steroidlere ise yönlendirme nadiren olarak yapılmaktadır. Besin destekleri ve steroidlerin yoğun olarak üyeler tarafından talep edildiği araştırma sonuçlarına yansımıştır. Erkek üyeler daha fazla kas için besin desteklerini kullanırken kadınlar ise zayıflamak için besin desteklerini kullanmaktadır. Protein tozları hem en çok önerilen hem de en çok talep edilen besin desteği olarak kullanılmaktadır.
Çalışmada elde edilen verilerin analizi sonucunda, Türkiye'de Besin destekleri ve Steroidlere karşı ciddi bir yönelme olduğu, fitness merkezlerinin bu konuda çok etkili noktalar olarak üye ve sporcuları yönlendirdiği görülmüştür. Çalışmaya katılan eğitmenlerin eğitim durumlarını incelediğimizde konularında yeterli bilgi ve birikime sahip olmadığı belirlenmiş ve bu önemli konuda yanlış yönlendirme yapmaları neticesinde önce insan sağlığı ve sonrasında ise sporcu performansı açısından riskler taşıyabilceği tespit edilmiştir.

Abstract:
The purpose of this research is to put forward the fitness leaders' approaches toward the supplement and steroid usage, who work as trainers in fitness centers. To this end, the trainers' educational status and their knowledges as well as opinions on supplements and steroids were analyzed by gathering relevant data about trainers' opinions on supplements and steroids, how they direct the members of fitness centers, and the requests from those members. 
The sample of the study consists of 316 Fitness Centers in 15 different provinces and 316 participants, 57 of whom are women and 259 of whom are men, are work as a Fitness Manager. 50% of the participants have university education, 45.3% have high school education and 1.3% have master's and doctorate education. The average age of the participants is 33.6.
In this thesis, survey method was used as data collection tool. The questionnaire used in the study consists of two parts; In the first part, there are 9 items to determine the demographic characteristics of the trainers, and in the second part, there are 23 items of 5-point Likert scale, prioritized and yes-no answers regarding the information and use of the trainers about nutritional supplements and steroids. The questions included in the questionnaire were prepared by taking into consideration the opinions of experts in the field and ergogenic aids to include nutrient, physiological, pharmacological and psychological aids.
The data of the study were obtained by applying the questionnaires face to face with the most qualified instructor in each fitness center. Data obtained were analyzed by using SPSS 22.0 statistical package program for frequency and percentage, descriptive statistics, t-test, chi-square, reliability analysis to determine the reliability of the questionnaire, and exploratory factor analysis to determine the components of the questionnaire. KMO and Barlet test were used to test whether the data were suitable for factor analysis.
As a result of the study, no relationship was found between the use of food supplements according to the educational level of the trainers. Female and male trainers have a similar average for the benefit of nutritional support. Women trainers think that nutritional supplements are not an ethical problem more than men. A negative relationship was found between the benefit of nutritional supplements and the ethical problem. There is a difference between the habits of using nutritional supplements between cities. It is seen that the instructors direct their members to food supplements at a high rate. However, steroids are rarely referred to. Nutritional supplements and steroids are highly demanded by the members. Male members use nutritional supplements for more muscles, while women use nutritional supplements for slimming. Protein powders are used as the most recommended and most demanded nutritional supplement.
The analysis of the data obtained in this study, nutritional supplements in Turkey and it is a serious orientation towards steroids, fitness centers in this regard has been shown very effective spots as direct members and athletes. When we examine the educational status of the instructors participating in the study, it was determined that they did not have sufficient knowledge and experience and as a result of misleading, it is determined that it will carry risks in terms of human health and then athlete performance.