Kaynaklı yapıları çekme, çarpılma ve bunları azaltma önlemleri /
Yazar: MUSTAFA KEMAL KÜLEKÇİ
Danışman: Y.DOÇ.DR. İBRAHİM ERTÜRK
Gazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Makine Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 1996
Konu: Makine Mühendisliği = Mechanical Engineering
Dizin: Darbe dayanımı = Impact strength ; Distorsiyon = Distortion ; Kaynak bağlantısı = Weld joint ; Makine eğitimi = Mechanical education ; Çekme dayanımı = Tensile strength

Özet:
ÖZET Bu çalışmada kaynaklı yapı veya yapı elemanın kaynak bölgesinde (ITAB) uniform olmayan ısınma ve soğumanın neden olduğu distorsiyon incelenmiştir. Kaynak işlemine daima bir miktar ditorsiyon ve kalıntı gerilimi eşlik eder. Çalışmada distrosiyon miktarma etki eden faktörler verilmiştir. Bazı kaynaklı yapılarda meydana gelen distorsiyon gözardı edilebilecek kadar küçük iken, diğerlerinde meydana gelen distorsiyon kaynak işlemi öncesinde, kaynak işlemi esnasında veya işlem sonarsında birtakım özel tedbirlerin alınmasını gerektirecek kadar büyük olabilir. Çalışmada geniş olarak verilen bu Önlemler aşağıdaki gibi özetlenebilir. Kaynak işleminden önce yapılardaki gerilmeleri giderme. Açısal çarpılmaya neden olan çoklu pasolarda kaynak paso sıralarının tespiti. Geriye doğru ilerleyen veya sıra atlayarak yapılan kaynak yönteminin kullanılmasıyla daha büyük rijitlik elde edilirken distorsiyon miktarının düşürülmesi. Kayanklı yapının sıcak halde iken çekiçlenmesiyle, kalıntı gerilmelerinin, distorsiyonun ve kapanmanın aza indirilmesi, kaynak yönü seçimi, kaynak hızının değişmesi, paralel birleştirmelerde ters kaynak yönleri, kalıntı gerilmelerinin dengelenmesi, kaynak işlemi öncesi ve işlem sonrası ısıl işlemler. ANAHTAR KELİMELER: Distorsiyon, çarpılma, enine çekme, boyuna çekme, açısal çekme, kalıntı gerilmeleri, gerilim giderme, kaynak gerilmeleri, kaynak çekmesi.

Abstract:
11 ABSTRACT In this article distortions, which come out in welding of any structure or member by nonuniform heating and cooling at the point of welding, researched. Welding is always accompanied by some distortion, and some unbalanced residual stress remians. The Factors which effect the amount of distortion explained. In some weldments, distrortion may be so slight that it may be disregarded, while in others it may be so great that special precautions must be taken before and during welding, or straigthning must be done after welding. These precautions may be summed as follow. Stresses relieving of the structures before welding. On multipple-pass welds, the sequence of weld passes which effect angular distortion. Using backstep sequence or wandering (skip) squence technics, it is possible to get greater rigidity and reduce the rate of distortion. Clamping of weldment structures. Peening the weld metal while it is hot so reduce residual stresses and minimize distortion or warping. Taking welding direction away from the point of greatest restraint. Changing the speed of welding. Welding of paralel joints in opposite directions. Balancing residual stresses. Preheating and post heating technics, etc. KEY WORDS : Distortion, contraction, transverse shrinkage, longitudinal shrinkage, angular shrinkage, residul stresses, stress relieving, welding stresses, welding shrinkage.