Ankilozan spondilitte vücut kompozisyonu ve erken ultrasonografik ateroskleroz ölçütlerinin değerlendirmesi
Assessment of early atherosclerosis and body composition in patients with ankylosing spondylitis
Yazar: İSMAİL SARI
Danışman: PROF.DR. NURULLAH AKKOÇ
Dokuz Eylül Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2006
Konu: Romatoloji = Rheumatology

Özet:
ANKİLOZAN SPONDİLİTTE VÜCUT KOMPOZİSYONU VE ERKENULTRASONOGRAFİK ATEROSKLEROZ ÖLÇÜTLERİNİN DEĞERLENDİRMESİAMAÇ VE HİPOTEZ: Bu çalışmanın amacı, Ankilozan Spondilit (AS)hastalarında vücut kompozisyonu ve erken ultrasonografik ateroskleroz ölçütlerininsağlıklı kontrollerle karşılaştırılmasıdır.YÖNTEM: Çalışmaya 54 AS hastası (37 Â± 11 yıl, 29 Erkek/25 Kadın) ve 31sağlıklı kontrol (35 Â± 9 yıl, 16 Erkek/15 Kadın) alındı. Açlık kan şekeri, akut fazproteinleri ve serum lipidleri ölçüldü. Vücut kompozisyonu değerlendirmesindebiyoelektrik impedans analizi (BİA) ve antropometrik yöntemler kullanıldı. Brakiyalarter akım bağımlı vazodilatasyon (ABD)' u ve ana karotis arter intima media kalınlığı(KİMK) ultrasonografik olarak değerlendirildi. Spinal mobilitenin değerlendirilmesinde,Bath Ankilozan Spondilit Metroloji İndeksi (BASMİ) kullanıldı. Hastalarda ayrıca BathAnkilozan Spondilit Foksiyonel İndeksi (BASFİ) ve Bath Ankilozan Spondilit HastalıkAktivite İndeksi (BASDAİ) de değerlendirildi.BULGULAR: Ankilozan spondilit gurubunun hastalık süresi 11.35 Â± 9.25(Range 5-39) yıldı. BASFİ, BASDAİ ve BASMİ skorları sırasıyla 2.4 Â± 2.4, 3.3 Â± 2.0ve 2.3 Â± 2.2 bulundu. Yaş, cinsiyet, sigara kullanımı, kan şekeri, serum lipid seviyeleribakımından hasta ve kontrol gurupları arasında fark yoktu. Buna karşın akut fazproteinleri hasta gurubunda kontrollere göre anlamlı olarak daha yüksekti. Toplamvücut suyu, yağsız vücut kitlesi ve gerek BİA gerekse antropometrik yöntemlerlehesaplanan yağ oranları hasta ve kontrol gurupları arasında farklılık göstermedi.Ulltrasonografi çalışmasında sağ, sol ve ortalama KİMK guruplar arasında benzerdi.Bununla birlikte endotel bağımlı vazodilatasyon, AS hastalarında kontrollere göreanlamlı düşük bulundu (14.1 Â± 6.7 vs. 17.6 Â± 8; p=0.03). Benzer şekilde endotelbağımsız NTG ilişkili vazodilatasyon AS hastalarında daha düşüktü (16.4 Â± 6.8 vs.19.8 Â± 10; p=0.07). Endotel bağımlı vazodilatasyon ile yaş, cinsiyet, serum lipidleri,akut faz proteinleri, yağ kitlesi, yağsız vücut kitlesi, sigara kullanımı, BASFİ, BASDAİve BASMIİ arasında herhangi bir ilişkiye rastlanmadı.SONUÇ: Bu çalışmada, AS hastalarında endotel disfonksiyonu gösterilmiştir.Buna karşın, AS hastalarının vücut kompozisyonu sağlıklı gönüllülerden farklıbulunmamıştır.ANAHTAR KELİMELER: Ankilozan spondilit; Vücut kompozisyonu;Ateroskleroz; Ultrasonografi

Abstract:
ASSESSMENT OF EARLY ATHEROSCLEROSIS AND BODY COMPOSITION INPATIENTS WITH ANKYLOSING SPONDYLITISOBJECTIVE: The aim of this study was to evaluate ultrasonographic earlymarkers of atherosclerosis and body composition (BC) in patients with ankylosingspondylitis (AS) and healthy controlsMETHODS: Fifty four AS patients (37 Â± 11 years, 29 males/25 females) and31 healthy controls (35 Â± 9 years, 16 males/15 females) were included in this study.Serum glucose, acute phase proteins and lipids were studied. Body composition wasdetermined either by anthropometrically and foot-to-foot body fat analyzer (BIA).Brachial artery flow mediated dilatation (FMD) and intima media thickness (IMT)assessment of the common carotid artery (CCA) were performedultrasonographically. Spinal mobility was assessed by the Bath AnkylosingSpondylitis Metrology Index (BASMI). Patients were also evaluated with the BathAnkylosing Spondylitis Functional Index (BASFI) and the Bath Ankylosing SpondylitisDisease Activity Index (BASDAI).RESULTS: Age, sex distribution, smoking status, serum lipids werecomparable in between both AS and control groups. However, acute phase proteinswere significantly higher in the patients group. The mean disease duration of patientswas 11.35 Â±9.25 (Range 5-39) years. BASFI, BASDAI and BASMİ were 2.4 Â± 2.4, 3.3Â± 2.0 and 2.3 Â± 2.2 respectively. Fat percent, assessed by BIA and anthropometricalmethods, total body water and fat free mass were comparable in between groups.Left, right and averaged CCA IMT measurements did not show a statisticallysignificant difference between the AS and control groups. However, endotheliumdependent FMD was significantly lower in the AS patients (14.1 Â± 6.7 vs. 17.6 Â± 8;p=0.03). Likewise, endothelium independent nitroglycerine induced dilatation waslower in the patient group, but the difference was not significant (16.4 Â± 6.8 vs. 19.8 Â±10; p=0.07). No correlation was detected between endothelium dependent FMD andage, sex, serum lipids, acute phase proteins, fat percent, fat free mass, smokinghabits, BASFI, BASDAI and BASMI.CONCLUSION: This study demonstrates impairment of endothelial function inAS. The body composition of the AS patients seems not to be different from healthycontrolsKEY WORDS: Spondylitis, Ankylosing; Composition, Body; Arteriosclerosis;Ultrasonography