Yaratıcı yıkım ve kent: Kentsel mekanın yeniden üretimi ve dönüşümü üzerine sanatsal önermeler
Creative destruction and city: Artistic approaches on the reproduction and transformation of urban space
Yazar: DUYGU NAZLI AKOVA
Danışman: PROF. DR. RIFAT ŞAHİNER
Yıldız Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sanat ve Tasarım Ana Sanat Dalı
Derece: Sanatta Yeterlik, 2022
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts

Özet:
Dünya tarihindeki en önemli kırılma noktalarında biri olan Sanayi Devrimi sonrasında kapitalizmin gelişimiyle birlikte pek çok konuda olduğu gibi kentsel mekanda da değişim kaçınılmaz olmuştur. Kentsel mekanın yeniden üretimi, düzenlenmesi ve yaratıcı yıkım ile biçimlendirilmesi modern çağın temel meselelerinden biri iken; özellikle 1970'li yılların sonrasında neo-liberal politikaların küresel düzeydeki etkisi, üretim ve tüketim ilişkilerinin dönüşmesine neden olmuştur.  Bu da büyük kentlerde yıkım, kentsel dönüşüm, göç gibi pek çok olgu ve bu olguların yarattığı sorunlar üzerine yapılan tartışmaları da beraberinde getirmiştir. Sermayenin kentleşmesi ile birlikte; mekansal ayrışma, parçalanma, sosyal adaletsizlik, sınıfsal, ırksal, etnik ve ekonomik farklara göre şekillendirilen yaşam alanlarının yarattığı sosyal ve kültürel haklardaki dengesizlik ve yabancılaşma sorunu küresel ölçekte etkisini sürdürmektedir.
Bu çalışma kuşkusuz, kent olgusunu, günümüz sanatında karşımıza çıkan tüm yönleriyle ele alma iddiasında değildir. Bu olguyu Neo-Marksist bir kuramsal temelden hareketle sorunsallaştıran ve kenti ekonomi-politik açıdan irdeleyen Henri Lefebvre ve David Harvey'in yaklaşımlarıyla ortaklaşan sanatsal bir deneyim alanı oluşturmayı erek edinmiştir. Günümüzde kapitalizmin etkisiyle, Türkiye'yi ve sürekli dönüşen ve değişen bir metropol olarak İstanbul'u ele alan; kent hakkı, yaratıcı yıkım, tüketim, kent yaşamı, göç, adalet ve kentsel dönüşüm gibi olgular bağlamında irdeleyen fotoğraf ve video üretimlerine ilişkin bir analiz yapılması amaçlanmıştır.

Abstract:
After the Industrial Revolution, which was one of the most important breaking points in world history, with the development of capitalism, change was inevitable in urban space, as in many other issues. While the reproduction, arrangement and shaping of the urban space with creative destruction is one of the main issues of the modern age; the global impact of neo-liberal policies, especially after the 1970s, caused the transformation of production and consumption relations. This has brought with it discussions on many phenomena such as spatial production, destruction, urban transformation and migration in big cities and the problems created by these phenomena. With the urbanization of the capital; The problem of imbalance and alienation in social and cultural rights created by living spaces shaped according to spatial separation, fragmentation, social injustice, class, racial, ethnic and economic differences continues to have an impact on a global scale.
Undoubtedly, this study does not claim to deal with the urban phenomenon in all its aspects that appear in photography and video works. It aims to create an artistic experience area that is in common with the approaches of Henri Lefebvre and David Harvey, who problematize this phenomenon on the basis of a neo-Marxsist theoretical basis and examine the city from an economic-political point of view. Today, dealing with Turkey and Istanbul as a constantly transforming and changing metropolis; it is aimed to make an analysis of photography and video productions that examine right to city, consumption, urban life, migration, justice and urban transformation under the influence of capitalism.