İnternet ortamında kişilik haklarının ihlâli ve korunması
Violation and preservation of personality rights around the internet media
Yazar: HABİP OĞUZ
Danışman: PROF. DR. İHSAN ERDOĞAN
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk (Medeni Hukuk) Ana Bilim Dalı / Özel Hukuk Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Bilgisayar suçları = Computer crimes ; Kişilik = Personality ; Kişilik hakkı = Personality right ; Suç = Crime ; Özel hukuk = Private law ; İhlal = Violation ; İnternet = Internet

Özet:
Tezimizin konusunu, İnternet ortamında gerçekleştirilen kişilik hakkı ihlâlleri ve bu ihlâller karşısında başvurulabilecek korunma yöntemleri oluşturmaktadır. Kişilik hakkı ihlâlleri son yıllarda ortaya çıkan bir ihlâl olmamakla birlikte bilim ve teknolojinin gelişmesine paralel olarak İnternet ortamına taşmıştır. Bu durum ise zaten çözümü güç olan meseleleri daha da içinden çıkılmaz hale getirmiştir.Kişilik hakları konusunda tanım vermenin zorluğu bir tarafa bırakıldığında; kişilik haklarını, doğumla kazanılan, kişinin kendi iradesiyle dahi vazgeçmesinin mümkün olmadığı, herkese karşı ileri sürülebilen, kendisine sıkı sıkıya bağlı, maddi, manevi, iktisadi değerler gibi değerlerin bütünü olarak ifade edilebilir.Kişilik hakları İnternet ortamında çeşitli şekillerde ihlâl edilmektedir. Tabi bu haklardan hepsinin İnternet ortamında ihlâl edilmesi hakların doğası gereği mümkün değildir. Örneğin bir kimsenin hayat hakkının ya da vücut bütünlüğü hakkının İnternet ortamında ihlâl edilmesine olanak yoktur. Çünkü bu haklar ancak fiili bir saldırı neticesinde ihlâl edilebilir. Oysa İnternet ortamındaki kişilik haklarının ihlâl edilmesindeki temel özellik, ihlâlin sanal ortamda gerçekleştirilmesidir.İnternetin sahip olduğu hız ve tıkanmadan çalışabilme kabiliyeti bir takım teknik unsurların varlığına bağlıdır. Bu unsurları İnternetin yapısal unsurları olarak adlandırabiliriz. İnternetin yapısal unsurları; TCP/IP, web teknolojisi, intranet ve extranetlerdir. Bu unsurlardan en önemlisi TCP/IP'dir. TCP/IP, İnternet ağına dâhil olan bilgisayarların herhangi bir sorunla karşılaşmaksızın veri alışverişini gerçekleştirebilmeleri için getirilen kurallardır.Günümüz dünyasının artık vazgeçilmezlerinden birisi haline gelen İnternet, sayılamayacak ve sınıflandırılamayacak kadar çok alanlarda ve amaçlarla kullanılmaktadır. Buna rağmen, İnternettin yaygın olarak kullanılan işlevlerini belirtmekte fayda vardır. İnternet; FTP, e-posta, posta listeleri, haber grupları, e-bültenler, haber ağları, sohbet, bilgisayar ilan panoları gibi iletişim yöntemlerinin kullanılmasına olanak sağlar.İnternet ortamında kişilik haklarının ihlâli birçok şekilde gerçekleşebilir. Günümüzde, İnternet ortamında gerçekleştirilen kişilik hakkı ihlâllerinin en çok görülen şekli web sitesindeki yayınlardır. Bu yayınlarda da kişinin şeref ve haysiyetine yönelik saldırılar ile kişinin meslekî ve ekonomik haklarına yapılan saldırılar ağırlıktadır. Alan adı ihlâlleri, e-postalar, spamlar aracılığıyla gerçekleştirilen saldırılar, fake mail, spoofing, phishing, pharming yöntemleri kullanılarak gerçekleştirilen saldırılar, Truva atları, bukalemunlar, ağ virüs ve solucanları kullanılarak gerçekleştirilen saldırılar da kişilik haklarının ihlâline yönelen saldırılarda önemli bir yere sahiptir.İnternet ortamında gerçekleştirilen kişilik hakları ihlâllerinin yaygınlığı İnternet servis sağlayıcıların sorumluluğunu gündeme getirmiştir. İnternet servis sağlayıcılar sözleşmeden doğan sorumluluklarının yanında hukuki ve cezai sorumlulukları da vardır.İnternet ortamında kişilik haklarının ihlâli daha çok haksız fiil niteliğindedir. Bu bakımdan İnternet ortamında kişilik haklarını ihlâl eden kimselerin sorumluluğu da haksız fiil esaslarına göre tayin edilir.İnternet ortamında kişilik hakları ihlâl edilen kimse cezai soruşturma ve kovuşturma için ilgili makamlara başvurabileceği gibi bir takım davaları da açabilir. Bu davalar TMK m. 25'te ifade edilen önleme, durdurma, tespit, maddi, manevi tazminat ve vekâletsiz iş görme davasıdır. Bu davalar neticesinde kararın üçüncü kişilere bildirilmesi de istenebilir.

Abstract:
Violation of personality rights and the preservation methods applied against these violations constitute the main subject of our thesis. Even though violation of personality rights are the violations which haven?t occured in recent years, these violations pour out the İnternet media parallel to the development of science and technology. This situation has caused the issues to be more complicated of which solutions are much more difficult, anyway.When the difficulty of defining the personality right is put aside, the personality rights can be stated as the whole of valuations such as material, moral, economic valuations which can be gained by birth, aren possible to give up by the person?s self-control, can be put forward to everyone and are linked to the person tightly.The rights have been violated in the İnternet media in several ways. Actually, the violations of all these rights can?t be succeeded around the İnternet media, possibly. For example, it is not possible for a person to be violated with the rights of living, the privacy of the body in the environment of the İnternet media. Because these rights can be violated with the result of a verbal attack. Whereas, the main property upon which the personal rights are violated in the İnternet media is that the violation is achieved in virtual environment.The speed that the İnternet has and the ability of operating without being stopped depend on the existence of some technical elements. We can name these elements as the structural elements of the İnternet. The structural elements of the İnternet are TCP/IP, web tecnology, intranet and extranets. The most important one of all these elements is TCP/IP. TCP/IP is the rules which provides the realization of data interchange without creating any problems for the computer which are linked to the İnternet network. TCP/IP is a kind of communication protocol. This protocol has become the most common protocol as it has provided much more advantages as compared to the other ones.The violation of personality rights around the İnternet environment can be realized in many ways. Nowadays, the most common of the violations of personality rights around the İnternet environment is the broadcast to be observed in the web site. In these broadcasts, the attacks oriented to the honour and dignity of the person and attacks to the professional and economical rights are the most common. Violations of domain name, e-mails, attacks to be organized by means of spams, fake mail, spoofing, phishing, attacks to be realized by means of pharming methods, trojen horses, chameleons, attacks to be realized by using network viruses and worms have taken an important place in the violation oriented to the personality rights.The penetration of the violation of personality rights around the İnternet has revived the responsibility of İnternet service provider. In addition to the responsibilities of İnternet service provider which are originated by the contract, İnternet service providers also have the legal and criminal responsibilities.The violation of personality rights around the İnternet carries a composition of a tortious act. So, the responsibility of the person who violates the personality rights in the İnternet is designated according to the basic tortious acts.The person whose personality rights have been violated in the İnternet can sue, as he can apply to the related authorities in order to institute an inquiry. These lawsuits are prevention, suspension, fixation, material and moral compensations, transaction without succession which are found in article 25 in Civil Code. At the end of these lawsuits the declaration of the decision to the third persons can be claimed.