Elektronik ticaretin kalkınma üzerine etkileri
The effects on development of the electronic commerce
Yazar: BİROL AKGÜL
Danışman: PROF. DR. ORHAN GÖKÇE
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2004
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Ekonomik kalkınma = Economic development ; Elektronik ticaret = Electronic commerce ; Kalkınma = Development ; Kalkınma politikaları = Development policies ; Ticaret = Trade ; İletişim teknolojisi = Communication technology ; İnternet = Internet

Özet:
'Elektronik ticaret' kavramının uluslararası düzeyde genel kabul görmüş bir tanımı bulunmamaktadır. Ancak, bilgi ve iletişim teknolojilerinde meydana gelen gelişmelere bağlı olarak oluşturulmuş elektronik ticaret modeli; ürün ve hizmetlerin, elektronik ağlar üzerinden dağıtımı, pazarlaması, satışı veya teslim edilmesini kapsamaktadır. Teknolojik alanda meydana gelen her yeni gelişme, elektronik ticaret uygulamasının daha kısa sürede ve daha geniş bir alanda kullanılmasını sağlamaktadır. Elektronik ticaretin yaygınlaşması, ekonomik alanda; maliyetleri azaltıcı, verimlilik ve etkinlik sağlayıcı, iş ve işlem hızını artırıcı etkiler meydana getirmektedir. Bu etkiler, işletmelerin geleneksel ticaret yöntemlerini terk ederek elektronik ticaret modelini tercih etmelerine neden olmaktadır. Elektronik ticaret modelinin bir çok uygulama şekli (türü) olmakla birlikte, en çok kullanılan ve yaygınlaşan türü; 'işletmeden işletmeye' (B2B) elektronik ticarettir. Elektronik ticaret modeli; makro ölçekte stratejik planların hazırlanması, altyapı ve toplumsal eğitim çalışmalarının tamamlanması, elektronik devlete dönüşüm ve mikro ölçekte elektronik ticaret sisteminin oluşturulması ile uygulama alanı bulabilmektedir. Mikro ölçekte gelişen elektronik ticaret uygulamaları, makro bir etki yaratmakta ve ülkelerin kalkınma ve ekonomik büyüme hızını artırmaktadır. Elektronik ticaret kullanımını benimsemiş, altyapısını oluşturmuş, kullanımını yaygınlaştırmış ülkeler, hem ulusal hem de uluslararası alanda, geleneksel ticareti uygulayan diğer ülkeler karşısında, önemli avantajlar elde etmektedirler. Elektronik ticaret modeli, gelişmekte olan ülkelere; kalkınmalarını sağlayıcı etki yaparken, gelişmiş ülkelere; ekonomilerini büyütme yönünde katkı sağlamaktadır. 264Elektronik ticaret modeli toplumsal kalkınma ve ekonomik büyüme oranlarım, ekonomi tarihinde şimdiye kadar görülmemiş şekilde etkilemektedir. Elektronik ticaret çerçevesinde oluşan yeni ekonomik yapılanma, gelişmemiş ve gelişmekte olan ülkeler için, gelişmiş ülkeleri yakalayabilmek ve kalkınmalarını sağlamak açısından büyük bir fırsat oluşturmaktadır. Bu gelişmeleri yakından takip ederek gelişmelere zamanında uyum sağlayabilen ülkeler, çok kısa sürelerde, uluslar arası ticarette yerlerini alabilecekler, rekabet edebilirlik güçlerini artıracaklar ve kalkınmalarını gerçekleştirebileceklerdir. Bu yönde örnek gösterilebilecek bir çok ülke vardır. Singapur, İrlanda, Danimarka, Finlandiya gibi ülkeler; elektronik ticaret modelini kullanarak gelişmiş ülkelere örnektir. Çin, Hindistan, Güney Kore ve İsrail elektronik ticaret modelini kullanarak, kalkınma yolunda büyük aşama kaydeden ülkelere örnek teşkil etmektedir. ABD, Kanada, İngiltere ise; elektronik ticaret modelini ülkelerinde yaygınlaştırarak, ekonomik büyüme oranlarını artıran, gelişmiş ülkelere örnek olarak gösterilebilir. Ülkelerin toplumsal kalkınmaları ve ekonomilerinin büyümesi, aynı zamanda, uluslararası rekabeti artırmakta ve uluslararası ticaretin gelişmesine imkan sağlamaktadır. Bu gelişmeler karşısında yeniden yapılanmaya gitmeyen ve bu gelişmelerden faydalanamayan ülkeler, gelecekte varlıklarını sürdürmekte zorlanabilecektir. Bu nedenle elektronik ticaret modelinin uygulanması, ülkeler açısından var olma mücadelesinde kullanılabilecek ve kalkınmalarını sağlayabilecek en önemli araç haline gelecektir. 265

Abstract:
There is no international acceptable definition of electronic commerce. But, electronic commerce model which is taken form, depending on development of knowledge and communication technologies, consists of product and service, distribution with electronic net, marketing, selling or delivering. Every new development happens on technologies provides wider area usage for application of electronic commerce. Becoming widespread of electronic commerce creates less costs, more productivity and activity and effects of increasing the process rate. These effects cause the firms changing their traditional method to electronic commerce model. Along with there lots of application of electronic commerce model, the widespread one is " firm to firm" (B'B) electronic commerce. Electronic commerce model finds application area with setting up strategic plans, infrastructure, completing the social education and transformation to electronic state on macro scale and on micro scale with setting up the system of electronic commerce. Developing electronic commerce applications on micro scale create macro effects and speed up the countries development and economic growth rate. The countries which adopt the usage of electronic commerce, create infrastructure, widespread the usage have important advantages across the countries using traditional commerce. Electronic commerce model affects the social development and economic growth rates. New developing structure behind electronic commerce, for the non-developed and developing countries, is a big chance to catch up the developed countries. Following these progresses and is attuned to the developments, countries will find place in the international commerce. 266Electronic commerce model affects the social development and economic growth rates new developing structure behind electronic commerce, for the non- developed and developing countries, is a big chance to catch up the developed countries. Following these progresses and is attuned to the developments, countries will find place in the international commerce. There are lots of country examples. Singapore, Ireland, Denmark, Finland are the examples of developed countries which use electronic commerce model. China, India, South Korea and Israel are the examples of developing countries which use electronic commerce model. USA, Canada and Great Britain which have widespread usage of electronic commerce model and increase their electronic growth rate are the examples of developed countries. Social development and growing economies provide developing the international commerce and international competition. In spite of these developments, the countries which don't utilize these changes, won't maintain in the future. Therefore application of electronic commerce model will be an important tool which provide the countries' development and existence struggle. O 267