Dinamik geometri destekli ortamda ortaokul öğrencilerinin geometrik muhakemelerinin incelenmesi
Examination of geometric reasoning of secondary school students in dynamic geometry supported environment
Yazar: KÜBRA UZUN YAZICI
Danışman: PROF. DR. MENEKŞE SEDEN TAPAN BROUTIN
Bursa Uludağ Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Matematik Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırmanın amacı, yedinci sınıf matematik öğretim programında yer alan geometri ve ölçme öğrenme alanındaki konularda Duval'in Bilişsel Modeline ve Zihnin Geometrik Alışkanlıklarına uygun GeoGebra, pergel, cetvel, açıölçer ve kağıt-makas destekli zenginleştirilmiş öğrenme ortamının tasarlanması, öğrenme ortamının gerçek sınıf ortamında uygulanması, bu öğrenme ortamının geometrik muhakemelere katkısı bağlamında incelemesi ve öğrenci görüşlerinin alınmasıdır. Bu araştırmada, nitel yöntemlerden olan öğretim deneyi kullanılmıştır. Araştırma 2021-2022 eğitim-öğretim yılının ikinci döneminde, Marmara Bölgesi Bursa ili Yıldırım ilçesinde bulunan bir devlet ortaokulda 7. sınıfta öğrenim gören 22 öğrenciyle gerçekleştirilmiştir. Ayrıca yürütülen öğretim deneyi sonrasında dokuz öğrenci ile yarı-yapılandırılmış görüşme gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın verilerini, öğretim olaylarının ses kayıtları, yedinci sınıf geometri ve ölçme öğrenme alanı yönelik geliştirilen GeoGebra, geometrik araç ve kâğıt-makas destekli öğretim materyalleriyle uyumlu çalışma yaprakları, öğretim sonrasında gerçekleştirilen yarı- yapılandırılmış görüşme esnasındaki ses kayıtları ile araştırmacı notlarından oluşturmaktadır. Bu araştırmada öğretim olaylarından ve yarı- yapılandırılmış görüşmelerden elde edilen verilerin analizinde içerik analizi ve betimsel analiz kullanılmıştır. Araştırmanın sonucunda, Duval'in Bilişsel Modeline ve Zihnin Geometrik Alışkanlıklarına göre zenginleştirilmiş öğrenme ortamındaki etkinliklerin yedinci sınıf öğrencilerinin geometrik muhakemelerine katkı sağladığı belirlenmiştir. Ayrıca gerçekleştirilen öğretim deneyi esnasında yedinci sınıf öğrencilerinin geometrik muhakemeleri incelendiğinde, Duval'in Bilişsel Modelindeki algısal süreçlerin ZGA çerçevesindeki alışkanlıklarla ilişkili olduğu düşünülmektedir. Diğer taraftan zenginleştirilmiş öğretim etkinliklerine yönelik yedinci sınıf öğrencilerin olumlu görüş belirttiği sonucuna ulaşılmıştır. Araştırmadan elde edilen sonuçlardan yola çıkarak alana ve akademiye yönelik önerilerde bulunulmuştur.
Anahtar sözcükler: algısal süreçler, geometrik muhakeme, Duval'in Bilişsel Modeli, Zihnin Geometrik Alışkanlıkları.

Abstract:
This study aims to design an enriched learning environment that is compatible with Duval's Cognitive Model and Geometric Habits of Mind in the geometry and measurement learning areas of the seventh grade mathematics curriculum. The environment will be supported by GeoGebra, compass, ruler, protractor, paper, and scissors. The study will also implement the learning environment in a real classroom setting, investigate its contribution to geometric reasoning, and collect student opinions. This research employs the instructional experiment, which is one of the qualitative research methods. The research was conducted with 22 seventhgrade students attending a public middle school in the Yıldırım district of Bursa province in the Marmara Region during the second semester of the 2021-2022 academic year. In addition, semi-structured interviews were conducted with nine students after the implementation of the instructional experiment. The research data consists of the audio recordings of the instructional events, worksheets compatible with GeoGebra, geometric tools, and paper-scissors supported instructional materials developed for the seventh grade geometry and measurement learning area, audio recordings of the semi-structured interviews conducted after the instruction, and researcher notes. Content analysis and descriptive analysis were used to analyze the data obtained from the instructional events and semi-structured interviews. The results of the study showed that the activities in the enriched learning environment designed according to Duval's Cognitive Model and Geometric Habits of Mind had an impact on the geometric reasoning of seventh-grade students. It is also thought that the perceptual processes in Duval's Cognitive Model are related to the habits within the GHoM framework when the geometric reasoning of seventh-grade students is examined during the instructional experiment. On the other hand, it was concluded that seventh-grade students had positive opinions about the enriched learning activities. Based on the results obtained from the research, recommendations were made for the field and academia.
Keywords : Duval's Cognitive Model, Geometric Habits of Mind, geometric reasoning, perceptual processes.