Vehbe ez-Zuhaylî'nin et-Tefsîru'l-münîr adlı tefsirinde belâğat ilmi uygulamaları
The rhetoric science practice in the commentary of vehbe Zuhaylî's et-Tafsîr al-munîr
Yazar: SİNAN YILDIZ
Danışman: PROF. DR. ABDULLAH EMİN ÇİMEN
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Tefsir Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Din = Religion
Dizin: Belagat = Eloquence ; Kur'an-ı Kerim = Koran ; Tefsir = Commentary ; Zuhayli, Vehbe = Zuhayli, Vehbe ; İslamiyet = Islam

Özet:
Vehbe Zuhaylî'nin et-Tefsîru'l-Münîr adlı eserinde bulunan belâğat uygulamalarını incelediğimiz çalışmamızda belâğat ilminin eserde nasıl uygulandığını, bu uygulamaların yoruma katkısını ve müellifin özgün yorumlarının olup olmadığını tespit etmek amaçlanmıştır. Çalışmada önce müellifin hayatı, eğitimi, eserleri, et-Tefsîru'l-Münîr ve metodu hakkında kısa bilgi verilmiştir. Ardından konumuzun daha iyi anlaşılması açısından genel olarak belâğat ilmine, bu ilmin Kur'ân-ı Kerîm'le alakasına ve i'câzü'l-Kur'ân konusuna temas edilmiştir. 
Ardından Vehbe Zuhaylî'nin et-Tefsîru'l-Münîr'de "belâğat" başlığı altında zikrettiği konular ve bu konulara dair tefsir kısmında yaptığı açıklamalar tespit edilmiştir. Elde edilen bilgiler "me'ânî", "beyân" ve "bedî'" dallarında mezkûr ıstılahlara göre tasnif edilerek belirlenen konulara uygun örnek âyetler ışığında Zuhaylî'nin ilgili âyet hakkındaki yorumlarıyla işlenmiştir. Ayrıca zikredilen örneklerle ilgili Zemahşerî, Râzî, Beyzâvî, Ebû Hayyân, Ebussuûd Efendi, Âlûsî, Tahir b. Âşûr ve Sâbûnî'nin farklı yorumları varsa onlara da değinilmiştir.
Müellifin eserinde büyük oranda belâğat ıstılahlarına yer verdiği, tefsir kısmında ise manaya yansıyan belâğî yorumlara değindiği, hem önceki müfessirlerin hem de çağdaş tefsircilerin ıstılahî kullanım ve belâğata dair yorumlarını maharetle kompoze edip telif ettiği görülmüştür. 
Anahtar Kelimeler: Zuhaylî, et-Tefsîru'l-Münîr, Belâğat, Me'ânî, Beyân, Bedî'.

Abstract:
It is aimed that to determine how rhetoric is applied in the work, the contribution of these practices to commentary and whether the author has original commentary, in the study that we analised the rhetoric practices in the work of Vehbe Zuhaylî named et-Tefsîru'l-Münîr. Firstly, the brief information is given about the author's life, education, works, et-Tefsîru'l-Münîr and its method in the present work. Afterwards, the rhetoric science, the relationship between Quran and rhetoric science and the topic of I'câzu'l-Quran (Miracle of the Quran) are generally discussed.
Then, the subjects that Vehbe Zuhaylî mentinoned under the title of under "rhetoric" in et-Tefsîru'l-Münîr and the explanations he made in the commentary section about these issues were determined. Later, these pieces of information are classified as the branches of "ma'ânî/meanings", "bayân/statement" ve "bedî'/ aesthetic"  in the light of example verses that are appropriate to these subjects and then Zuhaylî's comments on the relevant verse are evaluated. Additionally, if there are Zemahşerî, Râzî, Beyzâvî, Abu Hayyan, Ebussuûd Efendi, Âlûsî, Tahir b. Ashur and Sabunî's different comments on the examples stated above, they will be also discussed.  
It is seen that the author mostly included technical rhetoric terms and he touched on the rhetoric comments reflected in the meaning of the commentary, he composed skillfully and copyrighted the comments of the previous commentators about the use of technical terms. 
Key Words: Zuhaylî, et-Tafsîru'l-Münîr, Rhetoric, Meanings, Statement, Aesthetic.