Diz osteoartritli bireylerin uyguladıkları ağrıyla başetme yöntemleri ve hastalığa özgü yaşam kalitesine etkisinin incelenmesi
The assessment of the effect of pain-coping methods performed by individuals with knee osteoarthritis on disease specific quality of life
Yazar: SEMRA AÇIKSÖZ
Danışman: Y.DOÇ. ŞENAY UZUN
GATA / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Esasları Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Ağrı = Pain ; Başa çıkma = Coping ; Osteoartrit-diz = Osteoarthritis-knee ; Yaşam kalitesi = Quality of life

Özet:
Arastırma,Ortopedi ve Travmatoloji poliklinigine basvuran diz osteoartritli bireylerinuyguladıkları ağrı ile basetme yöntemlerinin hastalıga özgü yasam kalitesineetkisinin incelenmesi amacıyla yapılmıstır.Arastırma, 18 Aralık 2006- 27 Nisan 2007 tarihleri arasında GATAOrtopedi ve Travmatoloji Ana Bilim Dalı polikliniginde yapılmıstır. Arastırmaörneklemini 40-80 yas arasında, en az 6 aydır diz agrısı yakınması ilebasvuran, diz osteoartriti tanısı alan, kas iskelet sistemini etkileyecek baska birsaglık sorunu olmayan, bilinç durumu yerinde, iletişim kurabilen vearastırmaya katılmayı kabul eden 145 birey olusturmustur.Verilerin toplanmasında, incelenen literatür dogrultusunda arastırmacıtarafından gelistirilen hasta bilgi formu, agrı tanılama ve basetme yöntemlerinidegerlendirme veri toplama formu ile Artrit Etkisini Ölçme Skalası (ArthritisImpact Measurement Scale 2-AIMS2) kullanılmıstır. Arastırmadan elde edilenverilerin frekans dagılımları, aritmetik ortalamaları, standart sapmaları alınmısve Student t testi, tek yönlü varyans analizi, Bonferroni ve Tukey ileri düzeytesti, Pearson Korelasyon katsayısı ve Ki-kare testi uygulanmıstır.Arastırmaya katılan diz osteoartritli bireylerin çogunlugunu, 56-65 yasgrubunda, yas ortalamaları 59.14±8.55 (40-78) olan, ilkokul mezunu kadınlarolusturmaktadır. Yarıdan fazlası sisman ve spor/egzersiz yapmadıgını bildirenbireylerin, yaklasık yarısının 0-5 yıldır OA tanısının bulundugu ve hastalıksüresinin 7.02±5.38 oldugu saptanmıstır. Farmakolojik yöntemin agrı ilebasetmede ilk basvurulan ve en fazla kullanılan yöntem oldugu, farmakolojikolmayan yöntemlerden de dinlenmenin en fazla kullanılan yöntem oldugubelirlenmistir. Hastalık süresinin agrı siddeti ve agrı ile basetmede kullanılanyöntemler üzerinde etkili oldugu, hastalık süresinin artması ile agrı siddetininarttıgı ve agrı siddetindeki artısa paralel olarak farmakolojik yöntemlerinkullanımının da arttıgı saptanmıstır. Diz OA'li bireylerin yasam kalitesinin enfazla olumsuz etkilenen alanlarının yürüme-egilme, saglık durumununalgılanması ve agrı oldugu belirlenmistir. Hastalık süresi ve agrı siddetindekiartısın yasam kalitesini olumsuz etkiledigi saptanmıstır. Farmakolojik yöntemve geleneksel uygulamaları kullanan bireylerin yasam kalitesinin, farmakolojikolmayan ve alternatif tedavileri kullanan bireylere oranla daha olumsuz oldugusaptanmıstır. Bireylerin yaklasık yarısının, kendi saglık durumlarını kötüolarak algıladıkları, bu durumun tamamen OA'e baglı oldugunu ve gelecek 10yılda önemli bir sorun olacagını düsündükleri belirlenmistir.Arastırmadan elde edilen sonuçlar dogrultusunda önerilerdebulunulmustur.Anahtar Kelimeler: Diz Osteoartriti, Ağrı, Ağrı ile Başetme Yöntemleri,Yaşam Kalitesi

Abstract:
The study was peformed in order to assess the effect of pain-copingmethods performed by individuals with knee ostearthritis on disease-specificquality of life.The study was performed in Outpatient Clinic of Orthopedia andTraumatology between December 18th of 2006 and April 27th of 2007. Thesample of the study included 145 individuals who was diagnosed asosteoarthritis of knee, who were 40-80 years old, who had admitted with thecomplain of knee pain for at least 6 months, who had no othermusculoskeletal problem, who was conscious, communicating and acceptedto participate in the study.In collecting the data, a patient information form, which was developedby the researchers, a data-collecting form of pain-diagnosing and copingmethods and Arthritis Impact Measurement Scale 2 ? AIMS2) was used. Thefrequency distribution, arrhythmetic average and Standard deviation of thedata was obtained. In analyzing the data, Student?s t test, one-way ANOVA,Bonferroni and Tukey advanced level test, Pearson correlation test and Chisquaretest were used.Majority of the patients were between 55-65 years old, female andgraduated from elemantary school.. The avereage age was 59.14±8.55 (40-78) years. More than half were overweight and not exercising regularly.Approximately half of them had osteoarthritis for 0-5 years and meanduration of the disease was 7.02±5.38 years. The mostly used copingmethod was pharmacological interventions. Among the non-pharmacologicalones, the mostly used intervention was resting. The duration of the diseasewas affective on the coping method. The severity of the pain was increasingwith increased duration of the disease. The increased severity of the painwas associated with more using of pharmacological methods. The mostlynegatively affected areas of quality of life were found to be walking-bending,perception of health status and pain. The increased duration of the diseaseand increased severity of the pain was found to be negatively affecting thequality of life. The quaity of life of those individuals who were usingpharmacological and traditional methods was found to be more unfavorablethan those who were using non-pharmacological and alternative methods. Itwas found that approximately half of the individuals were perceiving their lifebadly. These individuals reported that this situation was dependant on OAand also told that they would experience an important problem in next 10years.We had recommendations according to the results of the study.Key Words: Knee Osteoarthritis, Pain, Pain-Coping Methods, Quality of Life