Karbon köpük üretimi ve karakterizasyonu
Production and characterization of carbon foam
Yazar: ADİFE ŞEYDA YARGIÇ
Danışman: PROF. DR. NURGÜL ÖZBAY
Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Kimya Mühendisliği = Chemical Engineering

Özet:
Bu çalışmada, iki farklı yöntem kullanılarak biyokütleden karbon köpük üretimi gerçekleştirilmiştir. Çalışmanın ilk bölümünde biyokütlenin solvolitik sıvılaştırılması, ikinci bölümünde ise biyoziftin yüksek sıcaklık/basınç reaktöründe köpükleştirilmesi incelenmiştir. Solvolitik sıvılaştırma yönteminde, biyokütle:reaktif oranı (1:3 ve 1:5), reaktif türü (fenol ve fenol+katran karışımı) ve yüzey aktif madde miktarının etkisi incelenmiştir. Reaktif türü etkisinin incelenmesi amacıyla, farklı biyokütlelerin (ladin talaşı ve ceviz kabuğu) yavaş pirolizinden sıvı ürünler elde edilmiş ve solvolitik sıvılaştırma reaksiyonunda kullanılmıştır. İkinci yöntemde ise, sıvı ürünlerden vakumlu distilasyon yöntemiyle biyozift üretilerek yüksek sıcaklık/basınç reaktöründe karbon köpük başlangıç hammaddesi olarak kullanılmıştır. Bununla birlikte, yüksek sıcaklık/basınç reaktöründe üretilen köpüklerin yapısının potasyum hidroksit aktivasyonu ile değişimi araştırılmıştır. Üretilen karbon köpüklerin karakterizasyonu için elementel analiz, termogravimetrik analiz, x-ışını kırınım, azot sorpsiyon ve taramalı elektron mikroskopi gibi yöntemler kullanılmış, ayrıca basma dayanımı, yoğunluk ve ısıl iletkenlik ölçümleri gerçekleştirilmiştir. Elde edilen sonuçlar, literatürde belirtilen zift esaslı ve reçine köpük esaslı karbon köpüklerin özellikleri ile karşılaştırılmıştır. Fosil yakıt türevli ziftlerden karbon köpük üretiminin yüksek basınç ve yüksek sıcaklık uygulamalarını gerektirdiği göz önüne alınırsa, biyokütlenin sıvılaştırılması ve pirolizi ile daha kolay ve daha ekonomik yöntemlerle ayarlanabilir yapısal özelliklere sahip karbon köpük elde edilebileceği öngörülmüştür.

Abstract:
In this study, carbon foam production from biomass was carried out using two different methods. In the first part of the study, solvolytic liquefaction of biomass was investigated, and in the second part, foaming of biopitch in a high temperature/pressure reactor was examined. In the solvolytic liquidation process, the effects of the biomass:solvent ratio (1:3 and 1:5), solvent type (phenol and phenol+tar mixture) and surfactant amount were studied. To investigate the solvent type effect, liquid products were obtained from slow pyrolysis of different biomass (spruce sawdust and walnut shell) and used in the solvolytic liquefaction reaction. In the second method, biopitch was produced from liquid products by vacuum distillation method and used as carbon foam precursor in high temperature/pressure reactor. Besides, the structures of the foams produced in the high temperature/pressure reactor were investigated by means of potassium hydroxide activation. Methods such as elemental analysis, thermogravimetric analysis, x-ray diffraction, nitrogen sorption and scanning electron microscopy were used for the characterization of carbon foams, compression strength, density and thermal conductivity measurements were also performed. The results were compared with those of the pitch-based and resin-based carbon foams specified in the literature. Given the fact that carbon foam production from fossil fuel-derived pitches requires high pressure and high temperature applications, it is predicted that carbon foam with adjustable structural properties can be obtained by means of liquefaction and pyrolysis of the biomass through easier and more economical methods.