Raymond Queneau'nun "Zazie Dans le Metro" romanının Türkçe çevirisinin toplumsal bağlamda eleştirisi
Critics of Turkish translation of Zazie Dans le Metro of Raymond Queneau in social context
Yazar: ZUHAL KARACA
Danışman: DOÇ.DR. EMİNE DEMİREL
Yıldız Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Batı Dilleri ve Edebiyatları Ana Bilim Dalı / Mütercim Tercümanlık (Fransızca) Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Mütercim-Tercümanlık = Translation and Interpretation

Özet:
Günümüzde, çeviribilim alanında yapılan kuramsal çalısmalar sayesinde gelinennoktada; çeviri, kültürel üretim alanları arasında yer alan yazın alanında önemli birpratiktir. Bu baglamda Pierre Bourdieu'nün pratik eylem kuramının yabancıyapıtların uluslararası dolasımını saglaması açısından çeviri pratigineuygulanmasının toplumsal baglamda çeviri elestirisine katkısı büyüktür. Alan,habitus, yatkınlık, eyleyici ve simgesel sermaye gibi kavramları kapsayan pratikeylem kuramına göre; yazar Raymond Queneau, çevirmen Tahsin Yücel ve çıkısmetni yayıncısı Gallimard Yayınları, Türkçe varıs metnini yayınlayan CanYayınları ve Sel Yayıncılık gibi eyleyicilerin yatkınlıklarıyla yazın alanındakisavasımlarında önemli bir role sahip olduklarını görüyoruz. Söz konusu tezçalısmasının amacı, ?Zazie dans le métro? romanının Türkçeye çevirisini odagaalarak, çeviri pratigine katılan farklı eyleyicilerin kültürel üretim alanları arasındabulunan yazın ve yayıncılık alanları içindeki hiyerarside konumlarını ortayakoymak; buna baglı olarak eyleyicilerin yazın ve yayıncılık alanı basta olmaküzere, farklı alanlarda sahip oldukları yatkınlıkların ve savasımların bu sürece nasılyansıdıgını görmektir. Ayrıca tezimizin konusu geregi Raymond Queneau'nunyapıtı çıkıs metni ?Zazie dans le métro? tür olarak Yeni Roman akımı ve Oulipo -Potansiyel Edebiyat sligi- çerçevesinde ele alınmaktadır. ?Zazie dans le métro?dayer alan biçimsel unsurlar, metinlerarası göndermeler ile argo dil kullanımıörneklerini çıkıs metninde belirleyerek, bunları varıs metnindeki çevirileriylekarsılastırmak ve böylece yazarın yazınsal yatkınlıkları dogrultusunda çevirmeninseçimlerini görmek de tezin amaçları arasında degerlendirilebilir.Anahtar Sözcükler: Zazie dans le métro, alan, habitus, eyleyici, çeviri pratigi,Raymond Queneau, Tahsin Yücel, Can Yayınları, Sel Yayıncılık.

Abstract:
In today?s world, translation has become an important practice among culturalproduction fields at the point reached with the theoretical studies that have beencarried out in the translation studies. In this respect, the contribution of thetranslation practices application of Pierre Bourdieu?s practical action theory totranslation critics in terms of social context is prominent in an internationalcirculation point of view of foreign literature. According to practical actiontheory including concepts such as field, habitus, disposition, actor and symboliccapital, it has been seen that actors like the author Raymond Queneau, thetranslator Tahsin Yucel and the source text publisher Gallimard Publications, theTurkish target text publisher Can Yayinlari and Sel Yayincilik with theirdispositions have an important role in their struggle in literature. The aims of thisthesis are to determine the hierarchical positions of various actors participated intranslation practices among literature and publication fields of cultural productionfields by focusing on the Turkish translation of ?Zazie dans le metro?; in relation tothis, to see how the dispositions and struggles in different fields owned by actorsare reflected especially in literature and publication towards this process. Inaddition, Raymond Queneau?s work of art, the source text of ?Zazie dans le métro?is evaluated as a style of Nouveau Roman and Oulipo -workshop of potentialliterature- framework in this thesis. Determining the formal elements, inter-textualallusions and the use of slang language examples in source text, and comparingthese with the translation in target text and therefore observing the choices of thetranslator in the direction of the author?s literature dispositions are also consideredamong the aims of this thesis.Keywords: Zazie dans le métro, field, habitus, actor, translation practices,Raymond Queneau, Tahsin Yucel, Can Yayinlari, Sel Yayincilik.