Turizm mimarlığının yarattığı çevresel etkilerin değerlendirilmesi için bir yöntem
A method evaluate environmental impacts created by tourism architecture
Yazar: SEVER FUNDA ÖZTÜRK
Danışman: PROF. DR. NECATİ İNCEĞLU
Yıldız Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı / Mimari Tasarım Bilim Dalı
Derece: Doktora, 1997
Konu: Mimarlık = Architecture
Dizin: Sürdürülebilir turizm = Sustainable tourism ; Trabzon-Uzungöl = Trabzon-Uzungöl ; Turizm mimarisi = Tourism architecture ; Çevresel etki = Environmental impact

Özet:
TÜRKÇE ÖZET Turizm yapılaşmasının oluşturduğu olumsuz çevresel etkileri önlemek için yapılaşma sürecinde kullanılacak bir yöntem oluşturmak bu tezin amacıdır. Geliştirilen yöntem ile aşağıdaki ah amaçlara ulaşıldı. Bunlar:. Turizm yapılaşmasında arsa kullanım planlamasının önemini vurgulamak,. Turizm yapılaşmasının varış noktalarında oluşturduğu olumsuz çevresel etkileri önlemek açısından, arsa kullanım planlamasını geliştirmek,. Turizm yapılaşmasının olumsuz çevresel etkilerini analiz edebilmek için turizm yapılaşmasının olumsuz etkilediği çevresel elemanlar ve elemanlar arası ilişkiler ile varış noktasının niteliğini oluşturan öğeler arasında ilişki kurmak,. Turizm yapılaşmasının varış noktalarında olumsuz etkilediği çevresel elemanlar ve elamanlar arası ilişkilerini bir sistem altında sınıflandırmak,. Varış noktasında planlanan ve tasarlanan turizm yapılaşmasının oluşturabileceği etkileri planlama sırasında belirlenmesine katkı sağlamak ve. Plancı ve tasarımcının turizm yapılaşmasının olumsuz etkilerini önlemek için araştırmalar yapmasına yol açmaktır. Birinci bölümde; tez çalışmasının konu alam ve kapsamı tanımlanmıştır. ikinci bölümde; tezin çalışma alam turizm mimarlığı, turizm yerleşmesi ve arsa kullanım planlaması ile mimari görüş açısından ilişkilendirilerek açıklanmıştır. Yöntemde kullanılacak olan ve geliştirilen arsa kullanım planlama sistemi grafik bir anlatım ile sunulmuştur. Üçüncü bölümde; turizm yapılaşmasının turizm yerleşmelerinde olumsuz etkilediği çevresel elemanlar ve elemanlararası ilişkiler bir sistem akında sınıflandırılmıştır. Dördüncü bölümde; yöntemin gerektirdiği çalışmayı yapmak için gerekli olan liste üretilmiştir. Liste aşağıdaki yöntem ile oluşturulmuştur.. Fiziksel ve sosyal çevre sürdürülebilir turizm tanımlan ile ilişkilendirilerek ilke düzeyinde olması gerek nitelikleri tanımlanmıştır.. Çevresel elemanların turizm yapılaşması ile olan ilişkileri incelenmiştir ve bu yapılaşmanın çevresel elemanları olumsuz etkilediği durumlar yayınlar aracılığı ile ortaya konmuştur.. Turizm yapılaşmasının etkilediği olumsuz çevresel elemanların durumu bir örnek olarak Uzungöl'de yapılan araştırma sonuçlan ile tartışılmıştır.. Turizm yapılaşmasında varış noktasının çevresel elemanlarını olumsuz etkilerden korumak için yapılması önerilen araştırmalar belirlenmiştir. Beşinci bölümde;turizm yapılaşmasının oluşturduğu olumsuz çevresel etkileri önlemek için bir yöntem önerilmiştir. Bu yöntem yardımı ile,. turizm yapılaşmasının yarattığı olumsuz çevresel etkilerin önlenmesi,. turizm yerleşmelerinde turizm yapılaşmasının çevresel etkilerinin arsa kullanım planlama yapısı içinde dikkate alınması ile çevresel sorunlar oluşturan kararların tekrarlanmaması,. turizm yapılaşmasının varış noktalarında olumsuz etkilediği çevresel elemanlar ve elemanlararası ilişkilerin bir sistem altında sınıflandırılması ve kurulacak olan veri tabanına bu sistemin yansıması,. var olan ve farkı yaratan çevresel kaynakların turizm yapılaşması tarafından tüketilmemesi ve gelecek nesillere aktarılması sağlanacaktır. Altıncı bölümde; çalışmanın sonuçları tartışılmıştır. XII

Abstract:
A METHOD TO EVALUATE ENVIRONMENTAL IMPACTS CREATED BY ARCHITECTURE OF TOURISM The main aim of this study is to develop a method which shows a way of considering environmental impact of tourism development during the planning stage at the local level, the following aims were reached with this method. These are:. to stress the importance of land use planning in tourism development. to improve land use planning for prevention of negative environmental impacts of tourism development in the destination area. to establish a relationship between environmental elements and local peculiarities of the destination area in order to analyze the environmental impacts of tourism development. to classify environmental elements and their relations systematically. to determine potential environmental impact of tourism development during the planning and design stage. to direct planners and designers in making research for prevention of the negative impact of tourism development, The first section is an introduction dedicated to the definition of the field and scope of the subject. In the second section, a relation was established between the scope of the subject and the concepts such as architecture of tourism, tourism settlement and land use planning from the architectural design point of view. In the third section, the impacts of tourism developments on environmental elements are classified systematically. In the fourth section, a list which was needed for the method was generated by using the following way.. The relation was established between sustainable tourism and the quality of physical and social environments in order to provide a definition of quality of the physical and social environment in the principle level. The relationship between environmental element and tourism development was examined carefully through research - based literature. The environmental impact of tourism development was discussed at the result of research in Uzungöl. The research study was about what the local people think about tourism development and how they want to change their social life and their physical environment.. Researches were determined for the protection of the environmental elements from the negative environmental impacts of the tourism development. In the fifth section, a method was suggested for the prevention of the negative environmental impacts of the tourism development. Through this method;. Negative environmental impact of tourism development can be prevent. Consideration of the negative environmental impacts of the tourism development will enable the architect to think about these issues systematically and will prevent or at least reduce possible environmental impact before it occurs. Classification of environmental elements is achieved in order to have a database which can be used for environmental impact assessment. Protection of natural resources for the future generations Results of the study were discussed in the sixth section.. XIII