Gestasyonel diabetes mellitus tanısında serum amilin düzeylerinin rolü ve amilinin olumsuz obstetrik ve neonatal sonuçlar üzerine etkisi
The role of serum amylin levels in the diagnosis of gestational diabetes mellitus and the effect of amylin on poor obstetric and neonatal outcomes
Yazar: SANEM MUNGAN
Danışman: PROF. DR. ŞEVKİ ÇELEN ; DOÇ. DR. AYTEKİN TOKMAK
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Bilkent Şehir Hastanesi / Kadın Hastalıkları ve Doğum Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2019
Konu: Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology
Dizin: Amilin = Amylin ; Diabet-gebelik sırasında = Diabetes-gestational ; Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Glükoz tolerans testi = Glucose tolerance test ; Teşhis = Diagnosis

Özet:
AMAÇ: Bu çalışmanın amacı 24-28 hafta arasında Oral Glukoz Tolerans Testi (OGTT) için başvuran gebelerde serum amilin düzeylerini ölçmek, Gestasyonel Diyabetes Mellitus (GDM) tanısı olan ve olmayan gebelerin amilin düzeylerini karşılaştırarak amilinin tanı amaçlı kullanılıp kullanılamayacağını değerlendirmek ve amilin değerleri ile obstetrik ve neonatal sonuçlar arasında ilişki olup olmadığını irdelemektir.
MATERYAL VE METOD: Çalışmamız 1 Kasım 2018 ve 31 Ocak 2019 tarihleri arasında Sağlık Bilimleri Üniversitesi Ankara Dr. Zekai Tahir Kadın Sağlığı Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi (SUAM) antenatal polikliniğine OGTT yaptırmak için başvuran 430 gebe arasından seçilen 86 hastayı kapsamaktadır. Çalışmaya sabah 08.30-10.00 saatleri arasında kan vermeye gelen, 8-12 saatlik açlığı olan, 24-28 hafta arasındaki gebeler dahil edilmiştir. 50-gr OGTT sonuçları normal sınırlarda gelen gebelerden 43 tanesi kontrol grubuna alınmıştır. Çalışma grubuna ise 50-gr OGTT testi 140 mg/dl üzerinde çıktığı için 100-gr OGTT testi yapılan ve bu test sonucuna göre 2 değeri bozuk olduğu için GDM tanısı koyulan 43 gebe dahil edilmiştir. 100-gr OGTT testi sonuçları değerlendirilirken Carpenter and Coustan referans aralıkları kullanılmıştır. 50-gr OGTT testi 1. saat plazma glukoz eşik değerini O'Sullivan ve ark. (1) 130 mg/dl; Carpenter and Coustan (2) 135 mg/dl, Third International Workshop Conference (3) ise 140 mg/dl olarak önermektedir. 50-gr OGTT testi sonuçları değerlendirilirken ihtilafa düşmemek için kontrol grubunda üst sınır 130 mg/dl olarak kabul edilmiştir. Kontrol ve çalışma grupları Vücut Kitle İndekslerine göre (VKİ) eşleştirilmiştir.
BULGULAR: Çalışmamızda ortanca serum amilin düzeyleri GDM grubunda 73,7 (51,6-2722,8) ng/l, kontrol grubunda 76,1(53,8-2787,4) ng/l olarak hesaplanırken, gruplar arasındaki bu fark istatistiksel olarak anlamlı değildi (p=0,959). Amilin düzeylerinin GDM grubunda yaş, VKİ, alınan kilo, gebelik haftası, gravida ve parite ile korelasyon gösterdiği bulunmuştur. Yaş, VKİ, gravida ve parite ile negatif korelasyon izlenirken, alınan kilo ve gebelik haftası ile pozitif korelasyon izlenmiştir (p<0,05). Gruplar arasında obstetrik (doğum haftası, doğum kilosu, doğum şekli,
vii
doğum travması) ve yenidoğan (YDYBÜ ihtiyacı) sonuçları açısından da istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmadı (p>0,05).
SONUÇ: OGTT öncesi bakılan serum amilin konsantrasyonları GDM tanısı için öngörücü değere sahip değildir, ayrıca serum amilin düzeyleri olumsuz obstetrik ve neonatal sonuçları öngörmemektedir. Bu konuda daha fazla hasta ile yapılacak ileri çalışmalara ihtiyaç vardır. Amilin düzeyleri GDM tanısını öngörmede, kötü obstetrik ve neonatal sonuçları öngörmede anlamsız bulunmuş olsa da, amilini yüksek olan gebelerin uzun dönem takibi yapılarak bu hastalarda ileriki dönemde diyabet gelişip gelişmediğinin, bu hastaların çocuklarında yüksek amilin düzeyleri nedeniyle çocukluk dönemi veya erken başlangıçlı obezite ve diyabet gelişip gelişmediğinin inceleneceği daha büyük ve prospektif çalışmalara ihtiyaç vardır.
Anahtar Kelimeler: Gestasyonel Diyabetes Mellitus, GDM, Amilin, 50-gr OGTT, 100-gr OGTT

Abstract:
OBJECTIVE: The purpose of the study is to determine serum amylin levels of pregnant women applied for OGTT between 24-28 gestational weeks, to compare amylin levels between pregnant women who are diagnosed with GDM and healthy pregnant women, to evaluate the use of amylin as a diagnostic marker and the relation between amylin levels and obstetrics and neonatal outcomes.
MATERIALS AND METHODS: In our study we included 86 patients out of 430 pregnant women who applied to antenatal outpatient clinic for OGTT at Health Sciences University Ankara Dr. Zekai Tahir Burak Women's Health Application and Research Center between 1 November 2018 and 31 January 2019. Patients applied for blood sampling between 08.30 and 10.00 in the morning following 8-12 hours of fasting are included to our study. Out of pregnant women with normal 50-gr OGTT results, 43 of them are selected for the control group. 43 pregnant women who had undergone 100-gr OGTT due to 50-gr OGTT results higher than 140 mg/dl and have been diagnosed with GDM after 2 or more abnormal values are included to the study group. Carpenter and Coustan criteria is used to evaluate 100-gr OGTT results. Thresholds for 50-gr OGTT 1. hour plasma glucose levels were recommended as 130mg/dl by O'Sullivan et. all. (1), 135 mg/dl by Carpenter and Coustan (2) and 140mg/dl by Third International Workshop Conference (3). To prevent confliction we accepted 130 mg/dl as threshold while evaluating 50-gr OGTT results. Control and study groups were matched by Body Mass Index (BMI).
FINDINGS: In our study there were no statistically significant difference in serum amylin levels between the control and study groups [Mean serum amylin level was 409,8±693,3 ng/L in GDM group; 290,6±612,6 ng/L in the control group, there were no statistically significant difference between groups (p=0.959)] . It has been shown that in the GDM group amylin levels were correlated with age, BMI, gained weight, gestational week, gravida and parity (p<0.05). There were no statistically significant obstetrics (time of delivery, birth weight, type of birth, delivery trauma) or neonatal [Neonatal Intensive Care Unit (NICU) requirement] difference between two groups (p>0.05).
ix
CONCLUSION: Serum amylin concentrations obtained while performing OGTT was predictive neighter for GDM diagnosis nor for adverse obstetrics and neonatal outcomes. There is a need for further studies with larger study groups. Although serum amylin levels were not useful to diagnose GDM and to predict adverse obstetrics and neonatal outcomes, there is a need for further and prospective studies which follows up the patients with high amylin levels, investigates if these patients develop diabetes and intrauterine exposure to high amylin levels contributes to childhood and adult onset obesity and diabetes in offspring.
Key Words: Gestational Diabetes Mellitus, GDM, Amylin, 50-gr OGTT, 100-gr OGTT