Sanal iletişim ortamlarının katılımcı demokrasi süreçlerine etkisi: Web temelli forum, toplumsal paylaşım ağı ve üç boyutlu sanal dünyalarda gerçekleştirilen tartışma etkinlikleri üzerine bir araştırma
The impact of virtual communication environments on participatory process: A research on discussion events carried out a web based forum, a social networking site and a 3D virtual world
Yazar: DEMET GENÇER KASAP
Danışman: PROF. DR. ALİ ŞİMŞEK
Anadolu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İletişim Tasarımı ve Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2012
Konu: İletişim Bilimleri = Communication Sciences
Dizin: Demokrasi = Democracy ; Katılım kültürü = Participation culture ; Katılımcı demokrasi = Participatory democracy ; Sanal ortamlar = Virtual environments ; Sosyal ağlar = Social networks ; Tartışma = Discussion ; Üç boyutlu ağlar = Three dimensional networks

Özet:
Araştırma yurttaşlar arasında gerçekleşen teknoloji-dolayımlı tartışmaların, katılımcı bir etkinlik olarak demokrasipotansiyelinin ne olduğunun saptanmasına odaklanmaktadır. Bu çerçevede Türkiye?nin kamusal işlerini konu alan tartışmalar, Habermas?ın iletişimsel eylem kuramı ile söylem etiği çalışmalarından temellenen akılcı ve etik tartışma ilkeleri ile ortam türlerine göre incelenmiştir. Araştırma kapsamında, Web temelli forum, toplumsal paylaşım ağı ile üç boyutlu sanal ortamlar araştırma alanları olarak benimsenmiştir. Karma paradigmanın kaynaklık ettiği araştırmada; nicel içerik çözümlemesi, eleştirel söylem çözümlemesi, tutum ölçeği ile katılımcı gözlem veri toplama teknikleri olarak işe koşulmuştur. Nicel ve nitel verilerin çözümlenmesi sonucu elde edilen bulgular göstermektedir ki, incelenen forumlarda Türkiye?nin kamusal gündemi, teknoloji dolayımıyla bir arayagelen yurttaşlar tarafından düşünce çeşitliliği çerçevesinde tartışılmaktadır. Kamusal konulara ilginin artması ve yurttaşların sanal ortamlardaki tartışmalara yönelik olumlu tutumu bakımından, bu tartışmaların demokrasiler için potansiyeli bulunmaktadır.Bununla birlikte tartışmalar, akılcı ve etik ilkeleri tam olarak karşılayamamaktadır. Tartışma süreçlerinde, anlaşmaya yönlenmiş eylemler yerine yarışmacı tarzda başarıya yönlenmiş eylemler ağırlıklı olarak gerçekleşmektedir. Ortamlardan birini müzakereciilkelere uygunluk bakımından öne çıkarmak güç olmakla birlikte, Web temeli forum gerekçelendirme ve karşılıklılık, üç boyutlu sanal ortam ise söylemsel eşitlik, karşılıklılık ve saygı ilkelerinin tam olarak yansıdığı forumlar olarak dikkat çekmektedir. Anahtar Sözcükler: Katılımcı demokrasi, sanal iletişim, çevrimiçi müzakere.

Abstract:
This study focuses on determining the democracy potential of technology-mediated discussion among citizens as a participatory activity. Within this framework, discussions regarding current public issues in Turkey were examined according to the types of media by using the rational and ethical discussion criteria of the Communicative Action Theory and Discourse Ethics Studies of Jürgen Habermas. A Web-based forum, a social networking site, and a 3D virtual world were accepted as investigative areas within the scope of this study. Techniques of quantitative content analysis, critical discourse analysis, and participant observation along with attitude scale were employed for data collection by following a mixed research paradigm. Findings suggest that the current public agenda of Turkey is discussed within the framework of thought diversity by the citizens gathered in the net-based forums. These discussions have the potential for democracy due to increased interest in public issues and the positive attitude of citizens in terms of discussions in virtual environments. In addition, discussions do not fully satisfy the rationalistic and ethical presumptions. Instead of actions leading to an agreement, competitive actions directed towards success are more commonly observed. Although it is difficult to put forward one of the media regarding suitability to deliberation criteria, Web based forum stands out in terms of justification and reciprocity whereas 3D virtual environment stands out in terms of the principles of discursive equality, reciprocity, and respect. Keywords: Participatory democracy, virtual communication, online deliberation