İzmir ilindeki aile hekimliği uzmanlık öğrencilerinin sigara içme durumları ile sigara bırakma tedavisi konusundaki bilgi ve davranışları
Knowledge and behavior of family medicine specialization students about smoking status and certification treatment in İzmir province
Yazar: KAMURAN BITRAK
Danışman: UZMAN TEVFİK TANJU YILMAZER
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İzmir Tepecik Eğt. ve Arş. Hast. / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Aile hekimliği = Family practice ; Bilgi = Knowledge ; Davranış = Behavior ; Doktorlar = Physicians ; Sigara içme = Smoking ; Sigarayı bırakma = Smoking cessation ; İntörnlük ve asistanlık = Internship and residency ; İzmir = Izmir

Özet:
Amaç: Dünya Sağlık Örgütü tarafından kronik bir hastalık ve en uzun süren pandemi olarak görülen sigara kullanımı ve neden olduğu hastalıklar günümüz modern tıbbının en çok uğraş verdiği problemlerdendir. Bu mücadelede tüm hekimlere önemli görevler düşmektedir; ancak koruyucu ve bütüncül hekimlik açısından aile hekimlerinin rolü ayrıdır. Bu sebeple bu çalışmada şu anda uzmanlık eğitimi devam eden aile hekimlerinin sigara içme durumları ve sigara bırakma tedavilerindeki bilgi düzeylerinin ve davranışlarının belirlenmesi amaçlanmıştır.
Gereç ve yöntem: Tanımlayıcı kesitsel tipteki araştırmamızın evrenini 2020 yılında İzmir'de eğitim almakta olan aile hekimliği asistanları ve araştırma görevlileri oluşturmaktadır. Yüz otuz dört aile hekimliği uzmanlık öğrencisine, Fagerström nikotin bağımlılık testi ve araştırmacılar tarafından hazırlanan 49 soruluk bir anket uygulanmıştır. İstatistiksel değerlendirme IBM SPSS.24 ile yapılmıştır. Tanımlayıcı istatistiklerin yanı sıra gruplandırılmış veriler ki kare, student's t ve Mann Whitney U ile normal dağılım göstermeyen değişkenler ise Kruskal Wallis ile değerlendirilmiştir.
Bulgular: Katılımcıların ortalama yaşı 29.7 yıl, sigara içme oranı %13.4, kadın katılımcıların erkek katılımcılara oranı 2.04 saptandı. Sigara kullanan katılımcıların %23.5'i orta bağımlı, %11.8'i yüksek bağımlı, %11.8'i çok yüksek bağımlı olarak değerlendirildi. Sigara kullanan hekimlerin içtikleri sigara miktarı ortalama 12.8 adet/gün ve ortalama 6.2 paket/yıl olarak saptandı. Bu katılımcıların % 88.2'si daha önce sigarayı bırakmayı düşündüğünü, % 75'i bırakmayı denediğini belirtti. Çalışmaya katılan hekimlerin sigarayı bırakma ile ilgili farmakolojik bilgilerinin sorgulandığı kısımda hekimlerin soruların hepsine çoğunlukla doğru yanıt verdiği saptanmıştır. Sigara içen ve içmeyen hekimler arasındaki farmakoterapi açısında bilgi düzeyinde istatiksel olarak anlamlı fark gözlenmemiştir. Polikliniğe başvuran hastalara sigara içme durumunu sorgulama ise sigara içmeyen hekim grubunda %97.4, sigara içen grupta %83.3 saptanmış ve istatistiksel olarak anlamlı fark tespit edilmiştir. 
Sonuç: Aile hekimliği uzmanlık öğrencilerinin sigara içme oranı topluma göre düşük bulunmuştur. Hastaların sigara içip içmediğini sorgulamaları dışında, çalışmamızdaki hekimlerin sigara içme durumlarının sigara bırakma tedavisi konusundaki bilgi, tutum ve davranışlarını anlamlı olarak etkilemediği değerlendirilmiştir. Toplumun sigara bağımlılığıyla mücadelesinde önce hekimlerin sigara konusundaki bilincinin ve farkındalığının oluşturulması önemlidir. Aile hekimlerinin bu konuda daha da desteklenmesinin toplum genelinde sigara bırakma başarı oranını arttıracağı açıktır. 

Anahtar Kelimeler: Sigara, Sigara Bırakma Tedavisi, Aile hekimliği

Abstract:
Objective: Defined as a chronic disease and the longest lasting pandemic by the World Health Organization (WHO), smoking  and the diseases it causes  are the most struggled problems of the modern medicine. All physicians have important duties in this struggle, nevertheless family physicians have different tasks in terms of preventive and integrative medicine. For this reason we aimed to determine the smoking status of family medicine residents  and their knowledge levels and behaviors  on smoking cessation treatment .
Material and Methods:  Family medicine residents studying in Izmir in 2020 constitute the population of our descriptive cross-sectional type of research. A questionnaire consisting of 49 questions including Fagerström nicotine addiction test, was administered to 134 family medicine residents. SPSS Statistics 24. is used for statistical analysis. Descriptive statistics are presented and, grouped data were evaluated with chi-square test, student t test and Mann Whitney U and variables not normally distributed were evaluated with Kruskal Wallis.
Results: The mean age of the participants was 29.7 years, the smoking rate was 13.4%, and the ratio of female participants to male participants was 2.04. The smoking rate was 23.5% as moderate, 11.8% as high, 11.8% as very high dependent The average amount of cigarettes they smoked was 12.8 pieces / day and an average of 6.2 packs / year. 88.2% of the participants stated that they had thought to quit smoking before, 75% of them tried to quit. When the pharmacological knowledge about smoking cessation of the physicians participating in the study was questioned, it was found that the physicians mostly gave correct answers to all the questions.
No statistically significant difference was observed in the level of knowledge of pharmacotherapy between smoker and non-smoker physicians. Questioning the smoking status of the patients who applied to the outpatient clinic was 97.4% in the non-smoking physician group and 83.3% in the smoking group, and a statistically significant difference was found. 
Conclusion: The smoking percentage of family medicine residents was found to be lower than the population. It was found that the smoking status of the physicians in our study did not significantly affect their knowledge, attitude and behavior about smoking cessation treatment, except that the patients questioning whether they were smoking or not.
It is important to raise the consciousness and awareness of physicians about smoking in society's struggle against cigarette addiction. It is obvious that further support of family physicians on this issue will increase the success rate of smoking cessation in the general population.

Keywords: Smoking, Smoking Cessation Therapy, Family Medicine