Rosaceae familyasına ait bazı türlerden elde edilen ekstraktların, pestisit genotoksisitesine karşı antigenotoksik etkisinin araştırılması
Investigation of the antigenotoxic effect of extracts from some species of the rosaceae family against pesticide genotoxicity
Yazar: HATİCE POYRAZ
Danışman: PROF. DR. ZÜBEYDE KUMBIÇAK
Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı / Moleküler Biyoloji ve Genetik  Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Genetik = Genetics

Özet:
Bu çalışmada, semikarbazon grubu insektisitlerden olan Metaflumizon (Mtf)'un potansiyel genotoksik etkisinin, Rosaceae familyasına ait Laurocerasus officinalis (LO) ve Agrimonia eupatoria (AE) bitkilerinden elde edilen yaprak ekstreleriyle giderilmesinin, Allium cepa kök ucu ve Drosophila melanogaster kanat somatik mutasyon ve rekombinasyon test (SMART) sistemleri ile araştırılması hedeflenmiştir. 
Allium test sisteminde, soğan kök uçları 24 ve 48 saat süreyle Mtf, LO ve AE'ye maruz bırakılmıştır. Süre sonunda pestisit, bitkisel özütler ve bunların birlikte kullanıldığı uygulamaların mitotik indeks (Mİ) ve faz frekans değerlerinde ve kromozom anomalilerinde değişimlere sebep olduğu tespit edilmiştir. Allium testi sonuçları, Mtf'nin konsantrasyonlardaki doz artışına bağlı olarak negatif kontrole kıyasla Mİ değerinin azaldığını göstermiştir. Mtf'nin genotoksik etkisine karşı belirlenen konsantrasyonlarda LO ve AE yaprak metanol ekstrelerin genotoksik etkisini azalttığı bulunmuştur.
SMART yönteminde; Mtf, bitkisel özütler ve bunların birlikte verildiği uygulamaların belirlenen konsantrasyonlarda maruz bırakılan mwh♂flr3 standart çaprazlamalarından elde edilen 72±4 saatlik transheterozigot larvalarda genotoksik/antigenotoksik etkisi SMART ile saptanmıştır. Gelişen ergin Drosophila kanatlarından hazırlanan preparatlarda klon indüksiyon frekans yüzdeleri değerlendirilmiştir. Mtf'nin farklı konsantrasyonlarındaki istatistiksel değerlendirilmesinde negatif kontrol grubuna kıyasla klon indüksiyon frekanslarının arttığı belirlenmiştir. Bulgular normal kanatlarda negatif kontrole göre tüm deney gruplarında toksik etki gösterdiği görülmüştür. Mtf'nin genotoksik etkisini gidermek için farklı konsantrasyonlarda LO ve AE yaprak metanol ekstrelerin birlikte verildiği karışımlar besi ortamına eklenerek gelişen ergin sineklerin kanatlarındaki mutant trikomların sayıları kontrol grubuyla karşılaştırılarak değerlendirilmiştir. 
Sonuç olarak, uzun yıllardan beri kullanılmakta olan kimyasal pestisitlerin mücadelesinde olumsuz etkileri göz önünde bulundurarak, mevcut organizmalara karşı entegre mücadele yöntemlerin tercih edilmesiyle birlikte çevre ve insan sağlığının da bir nevi güvence altına alınmasının sağlanacağı düşünülmektedir. Pestisitlerin ve kullanılan bitkilerle ilgili mekanizmaların ve yapısındaki bileşenlerin daha ayrıntılı olarak tanımlanması gerektiği ve böylece uluslararası bir alternatif mücadeleye katkı sağlayabileceği öngörülmektedir.

Abstract:
In this study, it was aimed to investigate the elimination of the potential genotoxic effect of Metaflumizone (Mtf), one of the semicarbazone group insecticides, by leaf extracts of Laurocerasus officinalis (LO) and Agrimonia eupatoria (AE) plants belonging to the Rosaceae family, using Allium cepa root tip and Drosophila melanogaster wing somatic mutation and recombination test (SMART) systems.
In the Allium test system, onion root tips were exposed to Mtf, LO and AE for 24 and 48 hours. At the end of the period, it was determined that pesticides, herbal extracts and their combined treatments caused changes in mitotic index (MI) and phase frequency values and chromosome anomalies. The results of the Allium test showed that the MI value decreased compared to the negative control depending on the dose increase in Mtf concentrations. It was found that LO and AE leaf methanol extracts at the concentrations determined against the genotoxic effect of Mtf reduced the genotoxic effect.
In the SMART method, the genotoxic/antigenotoxic effects of Mtf, herbal extracts and their combined treatments were determined by SMART in 72±4 hours old transheterozygous larvae obtained from mwh♂flr3 standard crosses exposed at determined concentrations. Clone induction frequency percentages were evaluated in preparations prepared from developing adult Drosophila wings. In the statistical evaluation of different concentrations of Mtf, it was determined that clone induction frequencies increased compared to the negative control group. The results indicated that Mtf showed toxic effects in all experimental groups compared to the negative control in normal wings. In order to eliminate the genotoxic effect of Mtf, mixtures containing LO and AE leaf methanol extracts at different concentrations were added to the medium and the number of mutant trichomes on the wings of adult flies was evaluated by comparing with the control group.
As a result, it is thought that by taking into account the negative effects of chemical pesticides, which have been used for many years, integrated control methods against existing organisms will be preferred and the environment and human health will be secured in a way. It is envisaged that the mechanisms and constituents of pesticides and the plants used should be defined in more detail so that they can contribute to an international alternative control.