Ortaokul Türkçe öğretim programının ve ders kitaplarının düşünme ve iletişim becerileri açısından incelenmesi
Examination of secondary school Turkish curriculum and Turkish textbooks in terms of thinking, communication skills
Yazar: BAYRAM ALİ AK
Danışman: DOÇ. DR. ETEM YEŞİLYURT
Akdeniz Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Programları ve Öğretim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Öğretim programları bilişsel, duyuşsal ve devinişsel birçok kazanımın yanı sıra 21. yüzyıl becerilerini de öğrencilere kazandırmalıdır. Ders kitapları ise öğretim programlarına uygun hazırlanarak öğrencilere bilgi ve beceri kazandırmada etkin rol oynamaktadır. 21. yüzyıl becerileri arasında yer alan düşünme ve iletişim becerileri öğretmen, veli, eğitim yöneticisi gibi birçok paydaş katkısının yanı sıra öğretim programları ve ders kitapları aracılığıyla öğrencilere kazandırılmaktadır. Söz konusu bu becerilerin öğrencilere kazandırılmasını sağlayan ana derslerden biri de Türkçe dersidir. Öğrencilerin karşılaştıkları olgu ve olayları sorgulayan, değerlendiren; özgün bir bakış açısına sahip, etkili iletişim kuran, düşünce üreten ve karar alan birey olmaları açısından düşünme ve iletişim becerilerine sahip olmaları önemli görülmektedir. Bu çalışmanın genel amacını, 2019 Ortaokul TÖP kazanımlarında ve ortaokul Türkçe ders kitaplarında yer alan etkinliklerde düşünme ve iletişim becerilerinin yerinin belirlenmesi oluşturmaktadır. Nitel araştırma yöntemiyle yapılan bu çalışmanın verileri 2019 Ortaokul TÖP kazanımlarından ve ortaokul Türkçe ders kitap etkinliklerinden elde edilmiştir. Bu doğrultuda düşünme ve iletişim becerilerinin 2019 Ortaokul TÖP kazanımlarındaki ve içerik boyutuyla da ortaokul Türkçe ders kitap etkinliklerindeki yeri (düzeyi) analiz edilmiştir. Araştırmanın genel amacı dikkate alındığında, alanyazına göre, 2019 Ortaokul Türkçe Öğretim Programı kazanımlarında ve Türkçe ders kitaplarının etkinliklerinde düşünme ve iletişim becerilerine yönelik kazanım ve etkinliklerin nicelik olarak az sayıda olduğu ve bu becerilerin sınıf düzeyine, temalara, beceri alanlarına göre ise dengesiz dağıldığı sonucuna ulaşılmıştır. Bu sonuç doğrultusunda geliştirilecek veya güncellenecek Ortaokul Türkçe Öğretim Programı kazanımlarında ve Türkçe ders kitaplarının etkinliklerinde düşünme ve iletişim becerilerine yönelik kazanım ve etkinliklerin alanyazına uygun olarak belirli bir sistematik içerisinde yeniden düzenlenmesi gerektiği önerilmiştir.

Abstract:
Curriculum aims to provide students with the skills required by the 21st century in the schools. Textbooks used in the classrooms play an active role in skill acquisition by being prepared within the framework of the curriculum. Thinking, communication skills are among the skills that are aimed to be gained through curriculum and textbooks. One of the main courses that aims to improve the individual in all aspects in obtaining the skills to the students in educational institutions is the Turkish course. It is thought that it is important to improve these skills as they gain qualities such as having an inquiring, evaluative and original perspective on concepts, being able to communicate effectively with the environment, producing ideas and making decisions independently of external factors about the concepts such as events, facts, thoughts, advertisements, visuals, politics, etc. that individuals with thinking, communication skills encounter in their environment. In this direction, the aim of this research is to determine the place of thinking, communication skills in the objectives of the 2019 Secondary School Turkish Language Curriculum and the activities in the Secondary School Turkish textbooks. In this study, which was carried out with the qualitative research method, document analysis was used to determine the level of thinking, communication skills in terms of content in the 2019 Secondary School Turkish Language Curriculum achievements and the activities in the Secondary School Turkish textbooks by making an in-depth analysis. In this study, which is important for the development of basic language skills and reflecting the achievements in the skill areas to the content by enriching them in terms of the variables in question and understanding the situation and place of these variables in the curriculum and textbooks, the expression skill area corresponds to the four basic language skills described as the learning area in the curriculum. Since "reading, speaking, writing, listening/watching" skills, which are expressed as "learning areas" in the program, are the basic skills of language teaching, it is considered that it would be a more correct approach to use these concepts as "skill areas". When evaluated in general, although there are achievements and activities for students' thinking, communication skills in the 2019 Secondary School Turkish Curriculum and Turkish textbook activities, these achievements and activities are insufficient in terms of quantity and quality; It was concluded that it was unevenly distributed according to grade levels, themes and skill areas. However, in line with this result, it has been suggested in the research that the acquisitions that will provide thinking, communication skills and the activities in the course book should be distributed to skill areas and themes in a systematic manner with the opinions of domain experts and rearranged in accordance with the improvement of the learners.