Sıcak daldırma yöntemiyle çeliğin çinko ve çinko alüminyum alaşımı ile kaplanması
Zinc and zinc aluminium alloy coating of steel using hot dipping technique
Yazar: HİKMET ALTUN
Danışman: PROF.DR. TEMEL SAVAŞKAN
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Makine Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 1998
Konu: Makine Mühendisliği = Mechanical Engineering
Dizin: Alüminyum alaşımları = Aluminum alloys ; Çelik-metal = Steel-metal ; Çinko = Zinc

Özet:
Bu çalışmada, TS Fe 37 standardına uygun çelik parçalar sıcak daldırma yöntemiyle saf çinko ile ZnA15 ve ZnA125 alaşımlarıyla kaplanarak, banyo sıcaklığı ve daldırma süresinin kaplama kalınlığına, kaplama tabakasının yapısına ve yapışma kalitesine etkileri incelendi. Ayrıca, söz konusu metal ve alaşımlarla kaplanan numunelerle, hiç kaplanmamış numunelerin nitrik asit çözeltisi içerisindeki gerilmeli korozyon dirençleri incelenerek bulunan sonuçlar karşılaştırıldı. Çinko ve ZnA15 alaşımı ile yapılan kaplamalarda, daldırma süresi arttıkça kaplama kalınlığının çok az miktarda arttığı ve banyo sıcaklığının artması durumunda da kaplama kalınlığının çok az miktarda azaldığı görüldü. Ayrıca, ZnA125 alaşımı ile yapılan kaplamalarda ise uzun daldırma sürelerinde ve yüksek banyo sıcaklıklarında kaplama kalınlığının aşın şekilde arttığı gözlendi. Öte yandan, yüksek banyo sıcaklıklarında yapılan kaplamaların mat görünümlü olduğu görüldü. Özellikle ZnA125 alaşımı ile yapılan kaplamalarda banyo sıcaklığı ve daldırma suresinin belirli bir seviyeyi aşması durumunda kaplama tabakasında mikro çatlakların oluştuğu veya kaplama tabakasının ana metalin yüzeyinden ayrıldığı belirlendi. Ayrıca, sıcak daldırma ile yapılan kaplamaların nitrik asit çözeltisi içerisindeki çelik parçaların gerilmeli korozyon direncini artırdığı belirlendi. Öte yandan, ZnA15 alaşımı ile kaplanan numunelerin, Zn ve ZnA125 alaşımı ile kaplanan numunelerden daha üstün gerilmeli korozyon direncine sahip oldukları görüldü. Anahtar Kelimeler: Sıcak Daldırma ile Kaplama, Kaplama Kalınlığı, Kaplama Kalitesi ve Gerilmeli Korozyon

Abstract:
Zinc and Zinc Aluminum Alloy Coating of Steel Parts Using Hot Dipping Technique In this work, the effect of bath temperature and dipping time on the coating thickness, structure of the coating layer and adhesion quality were determined for pure zinc, ZnA15 and ZnA125 alloy coating of TS Fe 37 steel parts using hot dipping technique. In addition, the stress corrosion behavior in nitric acid solution of the coated and uncoated specimens were compared. As the dipping time increased, the coating thickness increased marginally, and the coating thickness showed a small decrease as the bath temperature increased for both zinc and ZnA15 alloy coatings. Howewer, as the bath temperature or dipping time was increased, the thickness of the zinc aluminum alloy coating increased. The coatings made at high bath temperatures appeared to be dull. Microcracks were observed in ZnA125 alloy coatings and coating layer was found to be seperated from the surface of the base metal when either the bath temperature or dipping time exceeded a certain level. It was also found that hot dip coating increased the stress corrosion resistance of the steel parts in nitric acid solution. In addition, the specimens which were coated with ZnA15 alloy showed higher stress corrosion resistance than the specimens coated with either pure zinc or ZnA125 alloy. Key Words: Hot Dip Coating, Coating Thickness, Coating Quality and Stress Corrosion VI