Çinilerde kullanılan klasik Kütahya çini desenleri
Classic Kütahya tile designs used on tiles
Yazar: ZEYNEP AKBAŞ UYANIK
Danışman: PROF. TEVHİDE ÖZBAĞI
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Geleneksel Türk El Sanatları Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: El Sanatları = Crafts ; Güzel Sanatlar = Fine Arts

Özet:
ÖZETÇ N LERDE KULLANILAN KLAS KKÜTAHYA Ç N DESENLERAkba Uyanık, ZeynepYüksek Lisans, Geleneksel Türk El Sanatları Anabilim DalıTez Danı manı: Prof. Tevhide ÖZBA IMayıs-2006Ara tırmada, geleneksel sanatlarımızdan biri olan çini sanatıyla ilgili literatürtaraması yapılarak, klasik Kütahya çini desenlerini kullanarak üretim yapan atölyeler,Kütahya çini müzesi ve özel koleksiyonlardaki klasik Kütahya çinilerine ula ılarakbunların ı ı ı altında, çinilerde kullanılan klasik Kütahya çini desenleride erlendirilmi tir.Ara tırmanın evrenini, Kütahya çini müzesinde yer alan çiniler, Kütahya'dakiklasik Kütahya çinileriyle süslü tarihi eserler, özel müze ve koleksiyonlardaki klasikKütahya çinileri ile günümüzde klasik Kütahya çini desenlerini kullanan atölyelerolu turmaktadır. Ara tırmanın evreninden Kütahya çini müzesindeki 12 eser, RıfatÇini özel koleksiyonundan 20 eser, Suna ve nan Kıraç vakfı özel koleksiyonundaki12 eser, Yetik çiniden 3 adet çini deseni, Elhamra çiniden 15 tane klasik Kütahyaçini deseni, Azim çiniden 7 adet çini deseni ara tırmada örneklem olarak alınmı tır.Ara tırmada yer alan 33 desenin çizimleri, 69 çininin de foto raflarıyla birlikteözellikleri hakkında bilgilere yer verilmi tir. Yapılan ara tırma 5 bölümden ve 155sayfadan olu maktadır.Ara tırma sonucunda1) Kütahya Ticaret Odası'na kayıtlı 108 atölyeye ula ılmı , bu atölyelerden birikapanmı , ikisi faaliyet gösteren üç atölyenin klasik Kütahya çini desenlerinikullandıkları tespit edilmi tir. Faaliyet gösteren di er atölyelerin ise siparioldu unda klasik Kütahya çini desenleri ile üretim yaptıkları atölyelerleyapılan görü meler sonucunda anla ılmı tır.2) Klasik Kütahya çini desenleri znik desenlerinin yanında daha kaba, estetikaçıdan göze daha az hitap etmesi ve talebin znik desenlerine göre az olmasıbu desenlerin atölyeler tarafından tercih edilmemesine neden olmaktadır.3) Faaliyet gösteren atölyelerin en çok tercih ettikleri klasik Kütahya çinidesenleri karanfil, yıldız geçme, elhamra olarak bilinen desenlerdir.4) Günümüzde Kütahya da üretilen çinilerde ço unlukla znik çini desenlerininkopyaları ve bunlardan üretilen yeni kompozisyonlar kullanılmaktadır.Ara tırma sonucunda ortaya çıkan bulgulara dayalı olarak ara tırmacıtarafından ortaya konulan önerilere yer verilmi tir.

Abstract:
ABSTRACTCLASS C KUTAHYA T LE DES GNS USED ON T LESAkba Uyanık, ZeynepBachelorship, Department of Traditional Turkish Hand-crafts/ArtsTez Danı manı: Prof. Tevhide ÖZBA IMayıs-2006In this search, Classical Kutahya Tile Designs Used in Tiles are assessed by doingliterature scanning about artificial tile which is one of our traditional arts, byobserving the classic Kutahyta tiles at the workshops using traditional Kutahya tiledesigns at their products, Kutahya Tile Museum and in the special collections.The tiles at Kutahya tile museum and the personal museums, the historicalconsructions decorated with Kutahya tiles, classic kutahya tiles in special collectionsand the products of the workshops using traditional Kutahya tile designs are the maincontents of this search. 12 works at the Kutahya tile museum, 20 works in thecollection of Rıfat Çini, 12 works in the collection of Suna and nan Kıraçassociation, 3 works in the collection of Yetik Çini, 15 classic Kutahya designs ofElhamra Çini and 7 tile designs of Azim Çini are the samples analized in this search.There is information about the drawings of 33 designs and the features of 69 tileswith their photos. This search is formed in five parts and 155 pages.At the end of the search1)108 workshops registered at Kutahya trade center were found, then one of themhas been shut down. It was fixated that three workshops -two of them are still active-were using classic Kutahya tile designs. It was also recognized that other workshopswere sometimes using these designs on demand.2)The plain scene of classic Kutahya designs beside attractive znik designs anddemands on tiles designed with znik designs are the main reasons of why theworkshops don?t prefer them.3)The most preferred Kutahya tile designs are the designs named as karanfil, yıldızgeçme, elhamra.4)Nowadays the copies of znik tile designs and new compositions based on thesecopies are used on tiles produced in Kutahya.It is given place to the suggestions manifested by the researcher due to the veritiesarising at the end of the search.