hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
Celâleddin Devvânî'de ruhsal tıp
Spiritual medicine in Jalal al-Din al-Dawani
Yazar: NURİYE ÇAKMAK
Danışman: PROF. DR. NURİ ADIGÜZEL
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Felsefe = Philosophy
Dizin: Ahlak felsefesi = Moral philosophy ; Ahlak-ı Celali = Ahlak-ı Celali ; Celaleddin ed-Devvani = Celaleddin ed-Devvani ; Ruhsal tıp = Spiritual medicine ; İslam felsefesi = Islamic philosophy

Özet:
İslam ahlak felsefesi içerisinde gelişen ruhsal tıp düşüncesi Celâleddin Devvânî'nin görüşleri ışığında ele alınmıştır. Ahlak felsefesinde ruhsal tıp düşüncesi cismani tıpla kurulan benzerlikten hareketle teşekkül etmiştir. Bedenin sağlığı kadar ruhun sağlığının da önemsendiği bu felsefi düşüncede, insanı yetkinliğe ulaştırmaya ilişkin yöntemler ortaya konulmuştur. Bedenin hastalıkları olduğu gibi ruhun da hastalıkları vardır. Bu doğrultuda cismani tıpta uygulanan tedavi yöntemleri ruhsal tıbba uyarlanarak nefsin hastalıklarını tedavi etmeye yönelik reçeteler sunulmuştur. Çalışma bu bağlamda Celâleddin Devvânî'nin görüşlerini ele almaktadır.

Abstract:
The thought of spiritual medicine developed in Islamic moral philosophy will be discussed in the light of Jalal al-Din al-Dawani's views. In moral philosophy, the thought of spiritual medicine was formed from the similarity established with physical medicine. In this philosophical thought, in which the health of the soul is as important as the health of the body, the methods related to reaching the human competence have been put forward. There are diseases of the soul as well as diseases of the body. In this respect, the prescriptions were presented to treat the diseases of the soul through adapting the treatment methods used in physical medicine to spiritual medicine and. . In this context, the aim of this study is to reveal Jalal al-Din al-Dawani's views on spiritual medicine.
Anadolu sahası âşıklığında sözel mizah
Verbal humor in minstrelsy the Anatolian field
Yazar: TALHA ÇİÇEK
Danışman: PROF. DR. MUAMMER METE TAŞLIOVA
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature

Özet:
Bu çalışmada, Anadolu kültürel belleğinin taşıyıcıları konumunda bulunan âşık geleneği sözel mizah açısından incelenmiştir. Mizah ve kültür, genel hatlarıyla ele alınmış kavramsal incelemelerde bulunulmuştur. Mizah ve mizahın bulunduğu kültür ortamları detaylı olarak incelenmiştir. Mizah kavramı üzerinde durulmuş mizah üzerine yapılan çalışmalar paylaşılmış, bu araştırmalarda tespit edilen ve mizahın modern-geleneksel kuramları üzerinden açıklamalar yapılmıştır. Mizahın alt kavramlarıyla beraber sözlü kültürde yer alan mizahı belirleyici unsurlar irdelenmiştir. Âşık geleneğinde ve bu geleneğin temsilcileri olan âşıkların sanatlarında mizah; performans ve metin merkezli kuram odağında incelenmiştir. Âşıkların mizahı kullanma alışkanlıklarına, mizah öğrenme şekillerine, aktarımlarına ve özellikle mizahı kullandıkları sözlü sanat ürünlerine dair inceleme yapılmıştır. Anadolu Sahası âşıklığında tespit edilen mizahi kullanımlar; göstergebilim ve metinlerarasılık boyutunda analiz edilmiş şiirlerde, hikâyelerde, serencamlarda ve performans sırasında tespit edilen mizah, felsefi açıdan yorumlanmıştır.

Abstract:
In this study, the minstrel tradition, which is the carrier of Anatolian cultural memory, was examined in terms of verbal humor. Humor and culture were discussed in general terms and conceptual analyzes were made. Humor and cultural environments where humor exists have been examined in detail. The concept of humor was emphasized, studies on humor were shared, and explanations were made based on the modern-traditional theories of humor identified in these studies. Along with the sub-concepts of humor, the determining factors of humor in oral culture have been examined. Humor in the minstrel tradition and the arts of the minstrels who are representatives of this tradition has been examined around performance and text-centered theory. An examination was made of the minstrels' habits of using humor, their ways of learning humor, their transmission, and especially the oral art products in which they used humor. Humorous uses identified in Anatolian Minstrelsy; Humor detected in poems, stories, serencams and performances, which were analyzed in terms of semiotics and intertextuality, were interpreted from a philosophical perspective.
Kale savunmasında görev alan topçu askerinin ihtiyacı olan tertibatla alakalı anonim bir eserin trankripsiyonu
Transcription of an anonymous work relating to the equipment needed by the artille soldier in the castle defense
Yazar: FATMA NUR ERİBOL
Danışman: PROF. DR. AHMET KANKAL
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Tarih = History

Özet:
Çalışmada ilk olarak Osmanlı Devleti'nin askeri birlikleri, savaş taktiklerine değinilmiş, sonrasında ise girmiş olduğu meydan savaşları ve kale savaşlarından bahsedilmiştir. Ateşli Silahlar başlığı altında ise ateşli silahların gelişiminden bahsediltikten sonra, Türklerin  ateşli silahlardan önce ve sonrasında kullanmış olduğu askeri teçhizat üzerinde durulmuş, top döküm merkezlerinden bahsedildikten sonra "Kal'a muhâfazasıçün 'asâkir-i tobcîyana iktizâ iden tertibât ile…" başlayan eser transkripsiyon edilmiştir.

Abstract:
In this research, the military forces of the Ottoman Empire were discussed fist, followed by combat tactics and the field battles and castle battles that they participated in. The Firearms used by Turkish and foreign states were transferred under the title of Firearms, and the weapons used by the Turks were emphasized, after the cannon casting centers were mentioned, the work that began with "Kal'a muhâfazasıçün 'asâkir-i tobcîyana iktizâ iden tertibat ile…" was transcribed and attempted to be evaluated.
Endüstri 4.0 teknolojilerinin müzelerde kullanımı
Use of industry 4.0 technologies in museums
Yazar: İPEK ÖZEN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AHMET MUSA KOÇ
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Görsel İletişim Tasarımı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Bilim ve Teknoloji = Science and Technology ; Güzel Sanatlar = Fine Arts ; Müzecilik = Museology

Özet:
Bilgi ve iletişim teknolojilerinin üretim sistemleriyle bütünleşmesi olarak ifade edilen Endüstri 4.0, sosyal ve kültürel alanlarda da birçok yeniliği beraberinde getirmektedir. Barındırdıkları sanatsal, kültürel ve tarihi unsurlarla toplumun ortak hafızasını korumak, sergilemek ve eğitmek vazifesi taşıyan müzeler, bilginin toplanma merkezleridir. Yapay zekâ, nesnelerin interneti, sanal gerçeklik gibi Endüstri 4.0 ürünü teknolojik gelişmeler, müzelerin bilgiyi aktarım yöntemlerinde önemli değişikliklere neden olmuştur.Farklı duyulara hitap ederek kullanıcının tam bir deneyim elde etmesini sağlamak amacıyla bu teknolojilerin sergileme yöntemlerinde kullanılması giderek yaygınlaşmaktadır. 
Bu çalışmada, Endüstri 4.0 teknolojilerinin müzelerde kullanım yöntemleri araştırılmaktadır. Bu amaçla, öncelikli olarak bu teknolojilerinden, müzelerde yoğun kullanımı olan sanal ve artırılmış gerçeklik ve yeni uygulama alanı bulan yapay zekâ kavramları, tarihsel gelişim süreçleri ile birlikte incelenmektedir. Ardından Endüstri 4.0 teknolojilerinin kullanılmasına öncülük eden ülkemizdeki ve yurtdışındaki örnek müze uygulamaları aracılığıyla bu teknoloji bileşenlerinin müzelerdeki kullanımı ele alınmaktadır.
Anahtar Kelimeler: Artırılmış Gerçeklik, Endüstri 4.0 Teknolojileri, Müze, Sanal Gerçeklik, Yapay Zekâ.

Abstract:
Industry 4.0, which is expressed as the integration of information and communication technologies with production systems, brings many innovations in social and cultural fields. Museums, which have the task of preserving, exhibiting and educating the collective memory of the society with the artistic, cultural and historical elements they contain, are the gathering of knowledge. Technological developments such as artificial intelligence, the internet of things, and virtual reality, which are Industry 4.0 products, have also caused significant changes in the methods of transferring information in museums. It is becoming more and more common to use these technologies in exhibition methods in order to appeal to different senses and enable the user to get a full experience.
In this study, the utilization methods of Industry 4.0 technologies in museums are investigated. For this purpose, primarily the concepts of virtual and augmented reality and artificial intelligence, which have intensive usage in museums among these technologies, are examined along with their historical development processes. Subsequently, through the examples of museum applications leading the use of Industry 4.0 technologies in our country and abroad, the utilization of these technological components in museums is addressed.
Keywords: 	Augmented Reality, Industry 4.0 Technologies, Museum, Virtual Reality, Artificial Intelligence.
Arkeolojik veriler ışığında Sin kültü
Sin cult in the light of archaeological data
Yazar: AZİZE TURGUT
Danışman: DOÇ. DR. YUSUF ALBAYRAK
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Arkeoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Arkeoloji = Archeology

Özet:
Sümer Uygarlığından itibaren önemli bir konumda bulunan tanrılardan biri olan ve farklı dönemlerde farklı isimler alan Ay tanrısı Sin, Mezopotamya panteonunda ayrı bir öneme sahiptir. Özellikle Babil ve Asur dininde önemli bir rol oynamakla birlikte, ilk olarak Ur kentinin baş tanrısı olarak bilinirken, sonraki dönemlerde Harran'ın en önemli tanrısı haline gelmiştir. Sin kültünün varlığının arkeolojik kanıtlarının Harran merkez başta olmak üzere Soğmatar, Aşağı Yarımca ve Sultantepe gibi birçok yerde bulunması, onun tüm Harran Ovası boyunca önemli bir konumda olduğunu ve onun kutsandığını göstermektedir. Nitekim gerçekleştirilen arkeolojik çalışmalar vasıtasıyla ortaya çıkarılan Sin Kültü'ne ait mühür baskıları, rölyefler, steller, heykeltraşlık eserleri ve yazıtlardan da anlaşılacağı üzere, Harran'da E.hul.hul adı verilen ve Ay Tanrısı Sin'e adanmış olan bir tapınağın varlığı bu durumu kanıtlar nitelikte gözükmektedir. Ayrıca Soğmatar, Aşağı Yarımca ve Sultantepe'de de ortaya çıkarılan stellerde ve yazıtlarda Tanrı Sin'in adının bulunması, Sin Kültünün bölgede merkezlerden biri olarak tercih edildiğine, yüzyıllarca bölgede etkin bir şekilde varlık gösterdiğine ve tarihte önemli bir konumda olduğuna işaret etmektedir.

Abstract:
Sin, the Moon god, who has been one of the gods in an important position since the Sumerian Civilization and has taken different names in different periods, has a special importance in the Mesopotamian pantheon. Although he played an important role especially in Babylonian and Assyrian religion, he was first known as the chief god of the city of Ur, and in later periods he became the most important god of Harran. 
The fact that archaeological evidence is found in many places such as Soğmatar, Aşağı Yarımca and Sultantepe, especially in the center of Harran, shows that it was in an important position throughout the entire Harran Plain and that it was consecrated. As a matter of fact, as can be understood from the seal impressions, reliefs, stelae, sculptural works and inscriptions belonging to the Sin Cult unearthed through archaeological studies, the existence of a temple in Harran called E.hul.hul and dedicated to the Moon God Sin. seems to be evidence. In addition, the presence of the name of God Sin on the stelae and inscriptions unearthed in Soğmatar, Aşağı Yarımca and Sultantepe indicates that the Sin Cult was preferred as one of the centers in the region, had an active presence in the region for centuries and had an important position in history.
Kırgızistan'da HIV/AIDS vakalarındaki eğilimler
The trends of HIV/AIDS cases ın kyrgyzstan
Yazar: IANA SERGEEVNA KIRILLOVA
Danışman: DOÇ. DR. Nimetcan, Mehmet Orhun
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı / Halk Sağlığı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Halk Sağlığı = Public Health
Dizin: Aktarım = Transmission ; HIV = HIV ; Kırgızistan = Kyrgyzstan

Özet:
HIV/AIDS, sağlık sistemleri ve hükümetler üzerinde önemli bir yük oluşturmaya devam ediyor ve dünya çapında milyonlarca insanın sağlığını ve esenliğini etkilemeye devam ediyor. HIV salgını, savunmasız nüfusu, en fazla risk altında olanları daha büyük ölçüde etkiler. Küresel olarak halk sağlığına büyük bir tehdit oluşturan HIV salgını, Üye Devletlerin kesinlikle büyük bir ilgi göstermesini ve bu yıkıcı ve tedavi edilemez hastalığa müdahale etmek ve kontrol altına almak için ortak çabalar göstermesini gerektirmektedir. Kırgızistan'da artan HIV salgınının ortasında, HIV bulaşmasının ve enfeksiyonun genel nüfus arasında yayılmasına ilişkin zaman içinde değişen epidemiyolojik eğilimler, etkin ulusal HIV müdahalesini gerektirmektedir. Bu nedenle, HIV salgınını sona erdirme çabalarında hedefli stratejiler geliştirmek ve uygulamak için Kırgızistan'da kötüleşen hastalık yükünün önündeki engelleri ve itici güçleri anlamak çok önemlidir. Bu çalışmanın amacı, HIV/AIDS'in Kırgızistan'daki yaygınlık eğilimlerini farklı nüfus grupları arasında değerlendirmek ve bulaşmanın değişen modellerini daha iyi anlamaktır.

Abstract:
HIV/AIDS continues to impose a significant burden on healthcare systems and governments, it continues to affect the health and well-being of millions of people across the world. To greater extent the HIV epidemic affects the vulnerable population, those who are at-most-risk. As a major threat to public health globally, HIV epidemic definitely requires a considerable attention from the Member States and joint efforts to respond to and to bring under control this devastating and incurable disease. The changed over time epidemiological trends of HIV transmission and spread the infection among the general population amid the escalating HIV epidemic in Kyrgyzstan requires effective national HIV response. It is therefore crucial to understand the barriers and drivers of the deteriorating disease burden in Kyrgyzstan in order to develop and implement targeted strategies in efforts to end HIV epidemic. The aim of this study is to assess the prevalence trends of HIV/AIDS in Kyrgyzstan among different population groups to better understand the changing patterns of its transmission.
Kamu hizmetine girme hakkı bakımından eşitlik ilkesi
Principle of equality in terms of the right to enter public service
Yazar: MİRAY ÖZHAN
Danışman: PROF. DR. FATMA EBRU GÜNDÜZ
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Hukuk = Law

Özet:
Hukuk devletinin olmazsa olmaz unsurları arasında sayılan eşitlik ilkesinin somut görünümlerinden biri, kamu hizmetine girişte eşitlik ilkesidir. Söz konusu ilke, Anayasa'nın kamu hizmetine girme hakkının düzenlendiği 70. maddesinde her Türkün kamu hizmetine girme hakkına sahip olduğu ve hizmete alınmada görevin gerekleri dışında hiçbir ayrım gözetilemeyeceği ifadesiyle ayrıca güvence altına alınmıştır. Anayasal olarak güvence altına alınmış bu ilkenin muhatapları başta yasama organı ve idaredir. Bu kapsamda kamu hizmetine girme hakkı bakımından eşitlik ilkesi hem yasama organına hem de idareye negatif ve pozitif birtakım yükümlülükler getirmektedir. Çalışmada yasama organı ve idarenin bu yükümlülüklerinin ortaya konulması amacıyla teorik temelleriyle eşitlik ilkesi ve kamu hizmetine girişte görünümü aktarılmıştır. İlkenin dinamik niteliği gereği, Anayasa Mahkemesi ve Danıştayın kamu hizmetine girişte eşitlik ilkesine yaklaşımları incelenmiştir. Bu kapsamda kamu hizmetine girme hakkına yönelik mevcut hukuki düzenlemeler eşitlik ilkesi çerçevesinde değerlendirilmiş ve ilkeyle bağdaşmayan veya eksik kalan yönleri ortaya konulmuştur.

Abstract:
One of the concrete manifestations of the principle of equality, which is considered among the indispensable elements of the rule of law, is the principle of equality in entering the public service. The principle in question is further guaranteed in Article 70 of the Constitution, which regulates the right to enter the public service, with the statement that every Turk has the right to enter the public service and that no discrimination other than the requirements of the duty will be observed in employment. The addressees of this constitutionally guaranteed principle are primarily the legislature and the administration. In this context, the principle of equality in terms of the right to enter public service brings some negative and positive obligations to both the legislature and the administration. In this study, in order to reveal these obligations of the legislature and the administration, the principle of equality with its theoretical foundations and its view on entry into the public service are explained. Due to the dynamic nature of the principle, judicial authorities' approaches to the principle of equality in entering the public service have been examined. In this context, existing legal regulations regarding the right to enter public service have been examined within the framework of the principle of equality, and aspects that are incompatible with this principle or are missing have been revealed. 
Keywords: Public service, Right to enter the public service, Principle of equality, Qualifications required for the public service, Public servant.
Yenilikçi dijital eğitim teknolojileri üzerine bir çalışma: Sanal gerçeklik tabanlı yangın eğitim simülasyonu tasarımı
An innovative study on digital education technologies: Design of a virtual reality based fire training simulation
Yazar: İZZET ALŞAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ GÜVEN MERAL
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sanat ve Tasarım Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Bilim ve Teknoloji = Science and Technology ; Güzel Sanatlar = Fine Arts ; Teknik Eğitim = Technical Education

Özet:
Son yıllarda dünya genelinde yangın olayları önemli bir artış göstermektedir. Ülkemizde, Hatay, Antalya, Marmaris gibi illerimizde meydana gelen büyük yangınlar, yangınla mücadele ve arama kurtarma ekiplerinin can güvenliğini tehlikeye atmadan görevlerini yerine getirebilmeleri için Sanal Gerçeklik teknolojilerinin kullanımına dair bir ihtiyacı ortaya çıkarmıştır. Bu bağlamda, bu çalışma, yangınla mücadele ekiplerine yönelik Sanal Gerçeklik tabanlı eğitim simülasyon yazılımı geliştirmeyi amaçlamaktadır. Autodesk 3ds Max yazılımı, çevresel mekân ve ekipman modellemeleri için tercih edilmiş olup, hazırlanan 3D modellerin doku ve texture'ları için Photoshop ve Substance Designer programları kullanılmıştır. Tamamlanan 3D modeller, Sanal Gerçeklik uygulamasına dönüştürülebilmek amacıyla Unreal Engine yazılımına aktarılmış ve ardından gerekli modüller eklenerek Windows platformunda çalıştırılabilir bir uygulama haline getirilmiştir. Geliştirilen yazılım, yangın personeli eğitimlerinde etkin bir şekilde kullanılabilmektedir.

Abstract:
In recent years, wildfires have shown a significant increase worldwide. The occurrence of major wildfires in our country, such as in Hatay, Antalya, and Marmaris, has inspired the development of virtual environments using Virtual Reality (VR) technologies for firefighting and search and rescue personnel, allowing them to perform essential tasks in a simulated environment without jeopardizing their lives. In this study, a training simulation software has been prepared to contribute to the virtual training of firefighting personnel and provide them with the opportunity to practice in a virtual environment. Autodesk 3ds Max software was preferred for environmental space and equipment modeling, while Photoshop and Substance Designer programs were utilized for the preparation of textures for the completed 3D models. The finalized 3D models were transferred to the Unreal Engine software to be transformed into a Virtual Reality application, and after adding the necessary modules, it was converted into an executable application on the Windows platform. The developed software can be effectively used in training sessions for firefighting personnel.
XVI. yüzyılda Aclûn Sancağı
The District of Ajloun in the 16th century
Yazar: MOHAMMAD ALI RASHAD BANI ISSA
Danışman: PROF. DR. AHMET KANKAL
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Tarih = History
Dizin: Kurumlar tarihi = Corporate history ; Sosyal tarih = Social history ; Türk ekonomi tarihi =   ; Türk hukuk tarihi = Turkish law history

Özet:
Bu çalışma, Osmanlı hâkimiyeti döneminde Aclûn Sancağı'nın 1514-1596 yılları arasındaki idari, iktisadi ve içtimai ilişkilerinin tarihine ışık tutmaktadır. Çalışmada Aclûn Sancağı ile ilgili olarak XVI. yüzyılda düzenlenmiş olan 970, 266 ve 185 numaralı tapu tahrir defterlerinden ve aynı yüzyıla ait mühimme, icmâl, tımar ve vakıf defterlerinden yararlanılmıştır. Söz konusu defterler, XVI. yüzyılın ortalarında Osmanlı Devleti tarafından yürütülen idari, iktisadi, içtimai, dini ve hayri faaliyetler ile nüfus üzerine kapsamlı bilgiler içermektedir. Ayrıca, bu defterlerden faydalanarak Osmanlı Devleti'nin, Aclûn Sancağı'ndaki idari, iktisadi ve içtimai faaliyetlerin düzenlenmesindeki rolünü anlayabilmekteyiz. Aynı zamanda bu defterlerden hareketle Aclûn Sancağı'nın kaza ve nahiyeleri, köy ve mezraaları, yerleşim yerleri, buralarda yaşayan yerleşik ve göçebe nüfus, nüfusun hareketliliği, buralardaki pazar yerleri ve diğer ekonomik faailiyet alanları, tarım ve hayvancılık faaliyetleri, üretilen ürünler ve ürünlerden ya da yapılan ticaretten alınan vergiler gibi konulara da ışık tutulmaya çalışılmıştır.
Kayıtlar, vergi mevzuatı ve nüfus istatistikleri bakımından incelenerek sancakta yaşayan toplulukların mekânsal dağılımının araştırılmasıyla Aclûn Sancağı'nın idari, iktisadi ve içtimai düzeni ve bunların birbirlerine olan etkisi ortaya konulmuştur.

Abstract:
This study provides insight into the historical context of the administrative, economic, and social interactions of the Ajloun District, which was under the control of Ajloun during Ottoman rule, from 1514 to 1596. In the course of the study, land registry registers numbered 970, 266 and 185, which were compiled in the 16th century, were utilized, along with registers of important affairs (Mühimme Defteleri), compendium, manorial system, and foundation registers from the same era. The notebooks in question contain extensive information on the administrative, economic, social, religious, and charitable activities and population carried out by the Ottoman Empire in the mid-16th century. Additionally, by using these notebooks, we can comprehend how the Ottoman Empire influenced the control of social, economic, and administrative activities in the District of Ajloun. Furthermore, these books have also shed light on issues about the District of Ajloun, such as its districts and sub-districts, villages and farms, settlements, settled and nomadic residents, mobility of the population, markets and other areas of economic activity, agricultural and animal husbandry activities, products and products produced, as well as taxes accrued or collected from trade.