Sağlık farkındalığı, spor alışkanlığı ve sosyal-demografik değişkenlerin çevre dostu satın alma davranışı üzerindeki etkisi
Effects of health awareness, sport habit, and social-demographical factors on environmentally friendly buying behavior
Yazar: AHMET AYBERK ÇİMEN
Danışman: PROF. DR. SEMRA AYTUĞ
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Pazarlama Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Farkındalık = Awareness ; Satın alma = Purchasing ; Satın alma davranışı = Purchasing behavior ; Sağlık = Health ; Sağlık tedbirleri = Medical precautions ; Sağlıklı yaşam = Healthy life ; Sosyodemografik değişkenler = Sociodemographic variables ; Spor = Sports ; Spor faaliyetleri = Sport activities ; Çevresel davranışlar = Environmental behaviours

Özet:
Gerçekleştirilen bu araştırmada tüketicilerin sağlık farkındalığı, spor alışkanlığı ve sosyal-demografik değişkenlerinin çevreci satın alma davranışı üzerindeki etkisi tespit edilmeye çalışılmıştır. Araştırma nicel bir yöntem benimsemiş ve araştırmanın hipotez testlerinin sınanmasında kullanılan veriler anket yöntemi ile elde edilmiştir. Araştırma örneklemini Türkiye'deki tüketiciler oluşturmaktadır. Anket çalışmasına her alt gruptan en az 30 kişi olmak üzere toplamda 485 tüketici katılım göstermiştir. Anket çalışmasının gerçekleştirildiği sırada var olan korona virüsü salgını kısıtlılıkları dolayısıyla anket çalışması çevrimiçi olarak Google Anketler üzerinden gerçekleştirilmiştir. Anket ölçekleri 3 farklı araştırmacının gerçekleştirmiş olduğu ölçek geliştirme çalışmasından Türkçeye çevrilerek alınmış ve sonunda 4'ü Sosyal-Demografik özellikleri (eğitim, yaş, cinsiyet, gelir) tespit etmeyi amaçlayan toplamda 28 soruluk bir derleme ölçek elde edilmiştir. Elde edilen veriler IBM SPSS istatistik programı kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırma neticesinde sağlık farkındalığı, spor alışkanlığı ve çevre dostu satın alma davranışı arasında anlamlı ve pozitif bir ilişki tespit edilmiştir. Araştırmanın bir diğer bulgusu çevreci satın alma davranışının gelir ve cinsiyete göre farklılık göstermesidir. Elde edilen bulgulara göre gelir seviyesi arttıkça kişiler daha fazla çevreci satın alma davranışı göstermektedirler ve kadınlar erkeklere nazaran daha çevreci satın alma gerçekleştirmeye meyillidirler. Öte yandan, araştırma sonucunda sosyal ve demografik özellikler ve sağlık farkındalığı arasında herhangi bir anlamlı farklılık tespit edilmemiştir. Diğer değişle araştırmaya dahil olan toplumun tüm sosyal sınıflarının sağlık farkındalıklarının yüksek olduğu çıkarımı yapılabilir. Bununla beraber tüketicilerin eğitim, yaş ve gelir durumları ile spor alışkanlıkları arasında pozitif yönde ve anlamlı bir farklılık tespit edilmiştir. Son olarak araştırma neticesinde sağlık farkındalığı ve spor alışkanlığı arasında anlamlı ve pozitif yönde bir ilişki tespit edilmiştir.
Anahtar Kelimeler: Çevre Dostu Satın Alma Davranışı, Çevre Dostu Tüketici Davranışı, Sağlık Farkındalığı, Spor Alışkanlığı.

Abstract:
This research aims to determine effects of health awareness, sport habit and social-demographical factors on environmentally buying behavior. Sample of the research are Turkish consumers. Data that used for test hypothesis is gathered with online questionnaire form. Questionnaire form of the research compiled from 3 different scale development works. 485 consumers were participated the survey and, 4 of them social-demographical questions, totally 28 questions asked to participants. In the research, minimum 30 participants attended from each subgroup. Data were tested with IBM SPSS statistics software. As a result of the research a significant difference determined between health awareness, sport habit and ecologically friendly buying behavior. Secondly, significant difference determined between gender, income, and ecologically friendly buying behavior. In other words, women show more ecologically friendly buying behavior than men and, as the income level increases, consumers tend to buy more environmentally friendly products. Next, significant difference not determined between health awareness and socio-demographic factors in the research. In other words, social class (gender, income, age, education) that on the scope of research has high level health awareness in Turkey. Lastly, research determined that education, income, and age factors differentiate significantly with sport habit.

Keywords: Ecologically Friendly Buying Behavior, Ecologically Friendly Consumer Behavior, Health Awareness, Sport Habit.