Ergenlerde toplumsal cinsiyet rolleri, bağlanma stilleri ve benlik-kavramı arasındaki ilişkiler
Relationships between gender roles, attachment styles and self-concept among adolescents
Yazar: ÖZGE DAMARLI
Danışman: DOÇ. DR. ZEHRA YAŞİN DÖKMEN
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Damarlı,Özge, Ergenlerde Toplumsal Cinsiyet Rolleri, Bağlanma Stilleri veBenlik Kavramı Arasındaki lişkiler, Yüksek Lisans Tezi, Danışman: Doç. Dr. ZehraYaşin Dökmen, 75 s.Bu çalışmanın amacı ergenlerde bağlanma stilleri, toplumsal cinsiyet rolleri vebenlik kavramı arasındaki ilişkileri incelemektir. Ankara'nın çeşitli bölgelerindekiliselerde okuyan 572 (305 kadın, 267 erkek) ergenle yapılan çalışmada ergenlerin benlikkavramı, bağlanma stilleri ve toplumsal cinsiyet rollerini değerlendirmek için OfferBenlik mgesi Ölçeği, lişki Ölçekleri Anketi ve Bem Cinsiyet Rolü Envanterikullanılmıştır.Araştırmada toplumsal cinsiyet rolü, bağlanma stilleri ve cinsiyetin benlikkavramı üzerindeki etkileri 2 (cinsiyet) x 4 (toplumsal cinsiyet rolü) faktörlü; 2 (cinsiyet)x 4 (bağlanma sitilleri) faktörlü; 4 (toplumsal cinsiyet rolü) x 4 (bağlanma stilleri)faktörlü varyans analizleri yoluyla incelenmiştir. Cinsiyet, toplumsal cinsiyet rolü vebenlik kavramının bağlanma stilleri üzerindeki etkileri dört bağlanma stili (güvenli,korkulu, saplantılı ve kayıtsız) için ayrı ayrı olmak üzere 2 (cinsiyet) x 4 (toplumsalcinsiyet rolü) x 2 (benlik kavramı) faktörlü varyans analizleri ile incelenmiştir.Araştırmada ayrıca toplumsal cinsiyet rolü, bağlanma stilleri ve benlik kavramıarasındaki ilişkilere de bakılmıştır.Araştırmadan elde edilen sonuçlar aşağıda özetlenmektedir:1- Belirsiz toplumsal cinsiyet rolüne sahip bireylerin benlik kavramları erkeksive androjen toplumsal cinsiyet rolüne sahip katılımcılardan anlamlı olarakdaha olumsuzdur.2- Güvenli bağlanma stiline sahip katılımcılar saplantılı, korkulu ve kayıtsızbağlanma stiline sahip katılımcılardan daha olumlu benlik kavramlarınasahiptir.3- Kayıtsız bağlanma stiline sahip bireyler saplantılı bağlanma stile sahipbireylerden daha olumlu benlik kavramlarına sahiptir.4- Androjen bireylerin korkulu bağlanma düzeyleri belirsiz cinsiyet rolüne sahipbireylerden, saplantılı bağlanma düzeyleri erkeksi bireylerden dahayüksektir.5- Araştırmada toplumsal cinsiyet rolü, bağlanma stilleri ve benlik kavramıarasında anlamlı korelasyonlar gözlenmiştir.Elde edilen bulgular literatür ışığında tartışılmış, araştırmanın sınırlılıkları vegelecekte yapılacak araştırmalar için önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
Damarlı, Özge, Relationships Between Gender Roles, Attachment Styles and Self-Concept Among Adolescents, Master?s Thesis, Advisor: Assoc. Prof. Zehra YaşinDökmen, 75 s.The purpose of this study is to investigate the relations between attachment styles,gender roles and self-concept in adolescents. A total of 572 (305 female, 267 male) highschool students from Ankara completed the measures of self-concept (Offer?s Self ImageInventory), attachment styles (Relationships Scale Questinnarie) and gender roles (BemSex Role Inventory).The effects of gender, gender roles and attachment styles on self-concept wereinvestigated by applying 2 (gender) x 4 (gender roles) factor; 2 (gender) x 4 (attachmentstyles) factor; 4 (gender roles) x 4 (attachment styles) factor varians analyses. Toinvestigate the effects of gender, gender roles and self-concept on attachment styles(seperately for secure, preoccupied, fearful and dismissing styles) 2 (gender) x 4 (genderroles) x 2 (self-concept) factorial design were applied. Also the correlations betweengender roles, attacment styles and self-concept were investigated.The findings indicated that:1- The undifferentiated individual?s self-concepts are significantly lower thanadrogynous and masculine individuals.2- The self-concepts of securily attached participants are significantly higherthan preoccupied, dismissing and fearful participants.3- The individuals who have faerful attachment styles have higher self-conceptsthan who have preoccupied attachment styles.4- Androgynous participants fearful attachment leves are higher thanundifferentiated participants and preoccupied attachment leves are higherthan masculine participants.5- Significant correlations between gender roles, attachment styles and self-concept were observed.The findings discussed at the light of literature, the weak sides of the study and theadvices for future studies were stated.