Sosyal bilgiler öğretim programında kültür aktarımı konuları öğretiminin yeterlik düzeyinin incelenmesi
A study on qualification level of teaching transmission of cultural elements in social studies course curriculum
Yazar: İHSAN ÜNLÜ
Danışman: PROF. DR. ALİ SİNAN BİLGİLİ
Atatürk Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / İlköğretim Ana Bilim Dalı / Sosyal Bilgiler Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2012
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Kültür = Culture ; Kültürel etki = Cultural effect ; Mesleki yeterlilik = Professional competence ; Sosyal bilgiler dersi = Social studies course ; Sosyal bilgiler eğitimi = Social studies education ; Sosyal bilgiler öğretimi = Social studies teaching ; Öğretim programları = Teaching curriculums ; Öğretmen yeterliliği = Teacher proficiency ; Öğretmenler = Teachers ; İlköğretim öğretmenleri = Primary education teachers

Özet:
Bu çalışmanın amacı, kültür aktarımı konuları öğretiminin Sosyal Bilgiler Dersi 6. ve 7. Sınıf öğretim programındaki yeterlik düzeyini tespit edebilmektir. Sosyal Bilgiler Dersinin bu konudaki yeterlik düzeyi, öğretmen görüşlerine ve öğrencilerin başarılarına bağlı olarak incelenecektir.Çalışmada, araştırma deseni olarak nicel ve nitel verilerin eş zamanlı toplanabildiği betimsel yöntem uygulamalarından, zenginleştirilmiş desen kullanılmıştır. Araştırmanın örneklemini Erzincan İl Milli Eğitim Müdürlüğüne bağlı 25 ilköğretim okulu oluşturmaktadır. Bu okullardan, 27 sosyal bilgiler öğretmeni ve bu öğretmenlerin eğitim öğretim hizmeti verdiği 507 ilköğretim 6. Sınıf öğrencisi, 492 ilköğretim 7. Sınıf öğrencisi tesadüfi örnekleme yöntemi ile seçilmiştir. Araştırmada veri toplama aracı olarak; öğrenciler için başarı testleri ve kompozisyon çalışmaları, öğretmenler için kültürel aktarım yeterlik ölçeği kullanılmıştır. Araştırmanın uygulama aşamasında kültür aktarımına yönelik tüm konuların işlenmiş olmasına dikkat edilmiştir. Bu sebeple veri toplama süreci 2012 Mayıs ayı içerisinde tamamlanmıştır. Araştırmadan elde edilen nicel verilerin analizi için tanımlayıcı istatistikler, tek örnek t-testi (SPSS) ve nitel veriler için içerik analizi uygulaması yapılmıştır.Araştırmadan elde edilen verilerin analizi sonucunda Sosyal Bilgiler Dersi Öğretim Programı'nın (SBDÖP), kültür aktarımı konularının öğretimi açısından kısmen başarılı olduğu tespit edilmiştir. SBDÖP özellikle maddi kültür öğelerinin öğretilmesi ve kültürel kimlik kazandırma konularında başarılı bulunmuştur. Ancak manevi kültürel unsurların öğretimi ve Türk Kültürü'nün tarihsel gelişimindeki önemli noktaların öğretiminde çok başarılı olmadığı tespit edilmiştir.

Abstract:
The present paper aims to reveal qualification level of teaching transfer of cultural issues in the 6th and 7th grades? social studies course curriculum. Qualification level of social studies lesson is therefore examined depending on teacher?s views and student?s achievements.In the study, concurrent nested design, one of the descriptive research designs, was employed, in which quantitative and qualitative data could be collected. The sample of the study consists of 25 primary schools affiliated to Erzincan National Education Directorate, 27 teachers of social studies teaching at these schools 507 6th grade and 492 7th grade students taking social studies were randomly selected for the sample. As a data collection tool, achivement tests for students, essays, qualification for transmission of culture scale were used. In the application phase of the study, qualification for transmission of culture by teachers scale was administered. It was highly important to consider all topics related to transmission of culture to be taught. So, data collection procedure was completed in 2012 May. In the study, in order to assess the social studies course curriculum qualification level of transfer of cultural issues, an achivement test and an essay were given to students. For the analysis of quantitative data collected, descriptive statistics, independent t-test (SPSS) was used while content analysis was done for qualitative data.All in all, we found that social studies teaching curriculum (SSTC) was partly successful in teaching the transmission of cultural issues. SSTC was specifically successful in teaching concrete cultural elements and acquirement of cultural identity. But, teaching abstract cultural elements as well as important points of historical development of Turkish Culture was gained partly success.