Meslek lisesi öğretmenlerinin tüketici eğitimi konusundaki bilgi ve davranışlarının incelenmesi
The determination of consumer education knowledge and behaviours of vocational high school teachers
Yazar: NURGÜL ÇAVUŞOĞLU
Danışman: PROF. DR. MELTEM BAYRAKTAR
Ankara Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Ev Ekonomisi (Beslenme Bilimleri) Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Ev Ekonomisi = Home Economics ; Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
ÖZETYüksek Lisans TeziMESLEK LİSESİ ÖĞRETMENLERİNİN TÜKETİCİ EĞİTİMİ KONUSUNDAKİ BİLGİVE DAVRANIŞLARININ İNCELENMESİNurgül ÇAVUŞOĞLUAnkara ÜniversitesiFen Bilimleri EnstitüsüEv Ekonomisi (Aile ve Tüketici Bilimleri) Anabilim DalıDanışman: Prof. Dr. Meltem BAYRAKTARBu araştırma Bursa il merkezinde bulunan meslek liselerinde görev yapmakta olan öğretmenlerintüketim davranışlarını, tüketim biçimlerini, bilinçli tüketim kavramı ile tüketici hakları, sorumluluklarıve tüketiciyi koruyan yasalar hakkındaki bilgi düzeylerini, tüketicinin bilgilendirilmesi, eğitimi veörgütlenmesine yönelik bilgi düzeyleri ile tutum ve davranışları üzerinde cinsiyetin etkisini saptamakamacıyla, %50'si kadın ve %50'si erkek olmak üzere toplam 200 öğretmen üzerinde yürütülmüştür.Meslek Lise'si öğretmenlerinin tüketici eğitimi ihtiyacını belirleyen bu araştırmanın sonuçlarının;mevcut uygulamaların öğretmenler açısından ne ölçüde yararlı olduğunu gösteren birdeğerlendirmenin yapılmasına, örgün ve yaygın eğitimde tüketici eğitimi programlarınınkapsamlarının belirlenmesinde önemli katkılar sağlayacağı düşünülmektedir. Araştırma sonuçlarınagöre; öğretmenlerin yarıdan fazlası (%53.0) 31-40 yaş grubundadırlar ve %33.0'ünün hizmet süresi11-16, % 29.5'inin ise 6-10 yıldır. Öğretmenlerin çoğu (%80.5) evlidir ve %41.6'sı 1 çocuk sahibiiken, %36.2'si 2 çocuk sahibidirler. Öğretmenlerin yarıdan fazlasının (%59.6) aileleri 1-3 bireyden,%38.3'ünün ise 4-5 bireyden oluşmaktadır. Öğretmenlerin %59.0'u kendi evinde, %36.0'sı ise kiracıolarak ikamet etmektedir ve önemli bir oranı (%91.0) kredi kartı kullanmaktadır. Öğretmenlerin%54.5'i alışveriş öncesi plan, %40.0'ı alışverişe çıkmadan önce piyasa araştırması yapmaktadır veyarıdan fazlası (%63.5) satın alma kararını verirken ürünün kalitesine önem vermektedirler.Öğretmenlerin çoğunun (%70.5) ürün ambalajı üzerindeki yazıları okuduğu, öğretmenlerin önemlibölümünün (%89.0) ürünün üretim ve son kullanma tarihlerini incelediği, % 93.0'ünün alışverişsonrası fatura vb. aldığı, yarıdan fazlasının (%58.0) kredi kartı ile ödeme yaptığı bulunmuştur.Öğretmenlerin %69.5'i sadece reklamı yapıldığı için ürün satın almadıklarını belirtmişlerdir.Araştırma kapsamına alınan öğretmenlerin % 66.5'inin kendilerini bilinçli tüketici olarakgörmedikleri, tüketici haklarını ve sorumluluklarını, Tüketiciyi Koruma Yasasını ve kapsamınıbilmedikleri saptanmıştır. Öğretmenlerin %72.5'i tüketici haklarının korunmasında en etkili yoluntüketicinin eğitilmesi olduğunu, Tüketici Eğitimi kurslarının verilmesi gerektiğini ve bu kurslarakatılmak istediklerini belirtmişlerdir. Öğretmenlerin %94.0'ü örgütlenmenin önemine inanmaktadırlarancak araştırma kapsamına alınan öğretmenlerin sadece birinin tüketici haklarını koruyan bir derneğeüye olduğu görülmüştür. Öğretmenlerin tüketici eğitiminin ders olarak eğitim programlarında yeralması gerektiğini düşündükleri bulunmuştur.2006, 121 sayfaAnahtar Kelimeler: Öğretmen, Tüketici Davranışı, Tüketici Eğitimii

Abstract:
ABSTRACTMaster ThesisTHE DETERMINATION OF CONSUMER EDUCATION KNOWLEDGE ANDBEHAVIOURS OF VOCATIONAL HIGH SCHOOL TEACHERSNurgül ÇAVUŞOĞLUAnkara UniversityGraduate School of Natural and Applied SciencesDepartment of Home Economics (Family and Consumer Sciences)Supervisor: Prof. Dr. Meltem BAYRAKTARThis research is carried out on totally 200 teachers as of 50% women and 50% men, who areofficiating in vocational high schools in Bursa city, on the consuming attitudes, consuming manners,conscious consuming and consumer rights, responsibilities and their knowledge about the law thatprotect consumers, and determining the effect of sex on knowledge level and attitudes for informing,educating and organizing of the consumers. Results of this research, which determine the consumertraining needs of vocational high school teachers, is thought to contribute in evaluation of recentapplications in the aspect of its benefits for the teachers and also to contribute in determining the scopeof consumer training programs in formal and mass education. In accordance with the research results;more than half of the teachers (53.0%) are in the age group of 31-40 and service life of 33.0% is 11-16years and 29.5% is 6-10 years. Most of the teachers (80.5%) are married and 41.6% has 1 child and36.2% has 2 children. More than half of the teachers? family (59.6%) is consisting of 1-3 individualsand 38.3% is consisting of 4-5 individuals. More than half of the teachers (59.0%) are living in theirown houses and 36.0% are living in rental houses and a significant rate of 91.0% have credit cards.More than half of the teachers (54.5%) make plan before shopping and 40.0% make market searchbefore shopping and more than half of them (63.5%) are giving importance to the quality of theproduct before giving the purchase decision. Most of the teachers (70.5%) read the writings on theproduct package and a significant rate of 89.0% checks the production and expiry dates and 93.0%takes receipt after shopping and more than half (58.0%) pays with credit card. 69.5% of the teachersdeclared that they do not purchase a product only because of its advertisements. It is determined thatmore than half of the teachers (66.5%), who are included in the scope of research, do not considerthemselves as conscious consumers and they do not know rights and responsibilities of consumers andConsumer Protection Law. 72.5% of the teachers declared that the most effective way to protect theconsumer rights is to train the consumers and Consumer Training Courses must be given and they alsowant to participate in these courses. 94.0% of the teachers believe in the importance of beingorganized, but it is seen that only one of the teachers under the scope of research is member of anassociation protecting the consumer rights. It is found out that, teachers believe that consumer trainingmust be included in the education program as a course.2006, 121 pagesKey Words: Teacher, Consumer behaviour, Consumer educationİi