Antalya ili meyve bahçelerinde Drosophila Suzukii (Matsumura, 1931) (Diptera: Drosophilidae)'nin yayılışı, kiraz bahçelerindeki popülasyon değişimi, zarar oranı ve tuzaklara yönelimleri ile ilgili araştırmalar
Researches on the distribution of Drosophila Suzukii (Matsumura, 1931) (Diptera: Drosophilidae) in fruit orchards, the population fluctuation, damage rate and tendency to traps in cherry orchards in Antalya province
Yazar: TUBA KAHRAMAN
Danışman: PROF. DR. BÜLENT YAŞAR
Isparta Uygulamalı Bilimler Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Antalya = Antalya ; Cezbedici pazarlama = Inbound marketing ; Meyve bahçeleri = Orchards ; Parazitoidler = Parasitoids ; Predatörler = Predators ; Sirke = Vinegar

Özet:
Drosophila suzukii Matsumura (Diptera: Drosophilidae), dünyada hızlı bir yayılış göstererek önemli ekonomik zararlara neden olan istilacı bir türdür. Geniş konukçu aralığına sahip olan zararlı, olgunlaşmakta olan meyvelerde zarar yaparak ürünlerin pazar değerinde kayıplara neden olur. Zararlı ülkemize 2014 yılında giriş yapmış günümüze kadar birçok ilde ve üründe kaydedilmiştir. Zararlının ülkemizde ve Antalya'da yeni olması, çiftçilerin zararlıyı tanımaması nedeniyle mücadelesi hakkında sınırlı bilgi vardır.
Bu tez çalışması 2020-2022 yılları arasında 3 yıl süreyle yürütülmüştür. Antalya ilinde zararlının yayılışını belirlemek için 18 ilçede toplam 68 bahçede sörveyler yapılmış, 17 ilçede 37 bahçe zararlı ile bulaşık kabul edilmiştir. Konukçuları belirlemek üzere meyve bahçelerinden bulaşık meyveler incelenmiştir. Kiraz, vişne, kayısı ve şeftali örneklerinde D. suzukii türüne ait farklı biyolojik dönemler tespit edilmiş ve konukçu olarak değerlendirilmiştir. Korkuteli ve Konyaaltı'ndaki birer kiraz bahçesinde iki yıl süreyle tuzaklar ile 2-3 günde bir kontroller yapılmıştır. Konyaaltı ilçesinde ilk ergin çıkış zamanı 2021 yılında 27 Mayıs 2022 yılında 26 Mayıs, Korkuteli ilçesinde sırasıyla 27 Mayıs ve 9 Haziran olarak tespit edilmiştir. Aynı bahçelerde haftalık sayımlar değerlendirilmiş olup en yüksek popülasyona Konyaaltı'nda 2021 yılında 2 Temmuz'da, 2022 yılında 24 Haziran'da, Korkuteli'nde ise sırasıyla 18 Haziran'da ve 24 Haziran'da ulaşılmıştır. Tuzaklarda son görülme tarihleri ise Konyaaltı'nda 2021 yılında 13 Ağustos, 2022 yılında 1 Ağustos iken Korkuteli'nde sırasıyla 25 Haziran, 1 Temmuz olarak tespit edilmiştir. Zarar oranı çalışmaları ile Antalya ili ilçelerindeki kiraz bahçelerinde belirlenen zarar ortalama %16.6 olarak belirlenmiştir. Cezbedici sirkelerin laboratuvar ve arazi koşullarında denemeye alınması sonucu en etkili sirke kiraz sirkesi olarak tespit edilmiştir.

Abstract:
Drosophila suzukii Matsumura (Diptera: Drosophilidae) is an invasive species that causes economic damage by spreading rapidly throughout the world. The pest, with its wide host range, damages ripening fruits and causes losses in product value. The pest entered Turkey in 2014 and has been recorded in many provinces and crops. Since the pest is new in Turkey and Antalya and farmers do not know about the pest, there is limited information about its control.
This study was conducted for 3 years, between 2020 and 2022. To determine the pest distribution in Antalya, surveys were made in 68 orchards in 18 districts, and 37 orchards in 17 districts were considered infected. Infected fruits from orchards were examined to determine the hosts. Different biological stages of D. suzukii species were detected in cherry, sour cherry, apricot, and peach samples and considered hosts. A cherry orchard each in Korkuteli and Konyaaltı districts was checked every 2-3 days with traps for two years. The first adult emergence was 27/05/2021 and 26/05/2022 in Konyaaltı, and 27/05/2021 and 09/06/2022 in Korkuteli. Weekly counts were evaluated in the same orchards, and the highest population was reached on 02/07/2021 and 24/06/2022 in Konyaaltı, and 18/06/2021 and 24/06/2022 in Korkuteli. The last sighting dates in traps were 13/08/2021 and 01/08/2022 in Konyaaltı, and 25/06/2021 and 01/07/222 in Korkuteli. The average damage determined in cherry orchards in Antalya was 16.6%. As a result of laboratory and field tests, cherry vinegar proved to be the most effective vinegar.