Siyaset teorisinde devletin meşruluğu sorunu: Organik ve mekanik kavramlaştırma
Question of the state legitimacy in the political theory: Conceptualization of the organic and mechanic theory
Yazar: BARIŞ DEMİRHAN
Danışman: DOÇ. DR. AYLİN ÖZMAN
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Bölümü / Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı / Siyaset ve Sosyal Bilimler Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2009
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science
Dizin: Devlet = State ; Devlet-halk ilişkileri = Relationships of state-public ; Egemenlik = Sovereignty ; Meşruiyet = Legitimacy ; Siyaset = Politics

Özet:
İnsanlar akıl, irade, hafızası ve iletişim kapasitelerine sahip eşit ve özgür varlıklardır. İnsanın özgür ve eşit doğduğunu insan doğasıyla açıklamak şart değildir. İnsanların akıl, irade ve hafıza sahibi varlıklar olarak özgür ve eşit oldukları Kantçı anlamda apriori olarak da savunulabilirdir. Bu anlamda her birey, fiziksel ve zihinsel kapasitelerinin ve bunları kullanarak yarattıklarının fiili ve hukuki sahibidir. Bu nedenle de her birey, sadece insan olması niteliğinden dolayı insan hak ve özgürlüklerine, insan onuruna ve ahlaki özerkliğe sahiptir. İnsanın niteliğinden dolayı sahip olduğu bu hak ve onurunun korunması için hukuk ve toplum sistemleri gibi beşeri ve ilişkisel kurumlara ihtiyaç vardır. Bu insani kurumların beşeri hayat için zorunlu olup olmadığı tartışılabilir. Ancak modern dünyada, hukuk ve devlet gibi beşeri yapılar sonuçlarıyla beraber gelişimi de doğru, haklı ve adilse meşru kabul edilebilirler.Kavram olarak meşruluk bir şeyin, hem yöntem olarak doğru olması, hem de içeriğinin haklı ve adil olmasıdır. Devletin meşruluğu, siyasi otoritenin usul yönünden doğru bir yöntemle kurulmuş olmasını ve ayrıca insan hak ve özgürlüklerine, insan onuruna ve ahlaki özerklik nosyonuna aykırı hareket etmemesini zorunlu kılar. Doğru, haklı ve adil olmayan devletler, bireyler nazarında saygı ve itibar görmezler. Başka bir ifadeyle, kimse meşru olmayan bir yönetime itaat etmek zorunda değildir.Devlet, yönetme güç ve yetkisinin hukuki bir zeminde kurumlaşmasını ve ?hak? hüviyetini kazanmasını sağlamaya yönelik sözleşmeci bir işbirliğidir. Yönetme gücünü siyasi iradeye devreden ve aynı zamanda söz konusu iradeye itaat etmek durumunda olan temel özne bireydir. Bu anlamda devletin akıl, irade ve hafıza kapasitesi olan varlıkların kullandığı hak ve yetkileri dışında, niteliği bireylerinkinden tamamen farklı olan yetkileri yoktur. Devletin kullandığı bütün yetkiler, bireysel iradelerin siyasi toplum kurulmadan önce, eşit olarak kullandığı hak ve yetkilerdir. Kamusal iradenin kullandığı hak ve yetkiler bireysel hak ve yetkilerin kapsamı (ülke), yöntemi (bireysel yargılama ve cezalandırma yerine, kamusal yol ve yöntem) ve süreci (suçun ispatlanmasu ve adil yargılanma) değiştirilmiş ve hukuk teknikleriyle kesinliği arttırılmış olmakla birlikte bu, söz konusu yetkilerin asıl kaynağının birey olmasını değiştirmez.İnsanların bir arada, birbirine hiç haksızlık ve adaletsizlik yapmadan yaşamalarının mümkün olup olmadığı ütopya tartışmalarıyla ilgilidir. Ancak insanların realist anlamda bir arada güvenlik, adalet ve barış içinde yaşamalarını sağlamaya yönelik iki temel beşeri toplum tasavvur vardır. Bunlardan birincisi devletsiz toplum ve diğeri devletli toplum tasavvurudur. Devletsiz toplum tasavvurunu savunan düşünce gelenekleri bireysel anarşistler ve anarko-kapitalistlerdir. Bunun yanında devletli toplum sistemlerini savunan düşünce gelenekleri muhafazakârlık, liberalizm ve sosyalizmdir. Bu düşünce geleneklerinin ne tür bir devleti kendi ideolojileri için uygun gördükleri, başka bir tartışma konusudur. Ancak bu çalışma devletli toplum tasavvurlarını, ?organik ve mekanik olarak? kavramlaştırmayı ve böylece tartışmayı amaçlamıştır. Devletin organik teorisi, siyaset felsefesi tartışmalarında kullanılan bir kavramlaştırmadır. Ancak devletli toplum tasavvurlarını ?organik ve mekanik? olarak kavramlaştıran bir felsefi ve siyasi bir çalışma yoktur. Bu çalışma bu kavramlaştırmanın olabilirliğini tartışmaktadır.Devletin organik teorisi devleti, niteliği gereği ahlaki ve politik bir ?iyi? olarak tanımlamaktadır. Bu geleneğin temel felsefi içeriğine göre devlet, bireye ahlaki olarak önceldir. Devletin bireye önceliği felsefi, ahlaki ve politik anlamdadır. Başka bir deyişle birey, tarihi ve metodolojik olarak devletten önce vücut bulmuş bir varlık olsa da temelde bütün (devlet), parçaya (bireye) felsefi, ahlaki ve politik değerler açısından önceldir. Bu kavrayışla bakıldığında bireyin yetkinleştirilmesi, erdemlileştirilmesi ve rasyonelleştirilmesinin temel nedeni bireyi özgürleştirmek değil bütünü iyileştirmek veya devleti mükemmelleştirmektir. Devletin mekanik teorisine göreyse devlet insanların toplumsal güvenlik, adalet ve barış amaçlarını gerçekleştirmek için ya planlı bir şekilde kurdukları ya da gerçekte niyet etmedikleri halde bilinçli ve amaçlı etkinlikler yaparken ortaya çıkardıkları beşeri bir yöntemdir. Devlet, beşeri olmayan bir akıl ve iradenin ürünü olmadığı için de devletin kullandığı tüm yetkilerin kaynağı bireydir. Bu bakımdan temel ahlaki iyi ve özne bireydir. Birey, irade ve hafıza sahibi bir varlık olduğu için insanlık onuruna layık görülen, saygı duyulan, varlığına kendiliğinden ahlaki bir değer atfedilen, doğal hukuktan kaynaklanan hak ve yetkileri olması gerektiğine inanılan, bu hak ve yetkileri korunan ve ?hâkimi? bizzat kendisi olan ?özerk? bir varlıktır.

Abstract:
Human beings are equal and free entities with reason, memory and communication capacities. That the human being is born free and equal does not require proof based on human nature. That humans are free and equal with reason, will and memory is defendable as a priori in the Kantian sense. And in this sense each individual is the actual and lawful owner of their physical and mental capacities and of what they create using these capacities. Therefore, every individual enjoys human rights and freedoms, human dignity and moral autonomy by the sheer virtue of being a human. Humanistic and relational institutions such as law and social systems are required to protect the rights, powers and dignity inherent to being human. Whether these human institutions are mandatory or not is arguable, yet in the modern world, structures such as law and state are legitimizable structures provided that their development and outcomes are right, justified and fair.As a concept, legitimacy is the rightfulness and fairness of the content and rightness of the methodology of something. The legitimacy of the state implies that the state authority is built with a procedurally correct method and does not act in violation of the human rights and freedoms, human dignity and moral autonomy. Hence, states that are not right, justified and fair do not receive respect and esteem from the public. In other words, no one has to submit to a government that is not legitimate.State is an association of contractual cooperation to institutionalize the governing power on a legal foundation and ensure that it gains the identity of a ?right?. The subject that has to transfer the government power to a political will and that has to submit to such will is the individual. In this sense the state does not have any powers that are entirely different in quality to the rights and powers enjoyed by entities with reason, will and memory capacities. All powers enjoyed by the state are the rights and powers enjoyed by individual wills prior to establishment of the political society. Rights and powers used by the public will are a transformation of the scope (country/land), methodology (public methods instead of individual trial and sentencing) and process (proof of guilt and fair trial) of individual rights and powers, with increased certitude through law techniques; yet this does not change the fact that the original source of these powers is the individual.Whether it is desirable for people to live without inflicting injustice or unfairness to each other is associated with utopia arguments. However, there are two human society ideas that aim to ensure that people live together in security, justice and peace, in a realist sense. The first is a stateless society, and the second is a society with state. Thought traditions that advocate the idea of a stateless society are individual anarchists and anarcho-capitalists, while conservatism, liberalism and socialism advocate state-governed society systems. What kind of a state these three thought traditions see as appropriate for their ideologies is for another debate. However, this study aims to conceptualize and hence discuss state-governed society ideas in two categories: ?organic? and ?mechanic?. The organic theory of the state is a conceptualization used in political philosophy discussions. Yet there are no philosophical or political works that conceptualize state-governed society ideas as ?organic and mechanic?. This study discusses the feasibility of such a conceptualization.The organic theory of the state defines the state as a moral and political ?good? due to its qualities. According to the main philosophical content of this tradition, a state is, morally, antecedent to the individual. The state?s antecedence to the individual is in a philosophical, moral and political sense. In other words, even though the individual is an entity historically and methodologically embodied antecedent to the state, basically the whole (state) is antecedent to the part (individual) in terms of moral and political values. When looking through this conception, the main reason for turning individuals into empowered, rational and virtuous beings is not to liberate the individual, but to improve the whole, or perfect the state. According to the mechanical theory of the state, state is a humanistic method instituted through planning by people in order to achieve their ambitions of social security, justice and peace or which they have created unintentionally when performing conscious and purposeful activities. Since state is not a product of reason and will that is not humane, the individual is the source of all the powers used by the state. In this regard, the fundamental moral ?good? and subject is the individual. Since the individual is an entity with will and memory, it is an ?autonomous? entity recognized as worthy of human dignity, respected with an existence that is automatically attributed a moral value, who is believed must have rights and powers originating from natural law, these rights of whom are protected, and who is the ?ruler? of its own.Key Concepts: Political theory, state, state-governed society, stateless society, minimal state, natural right theory, legitimacy, sovereignty, the organic theory of the state, the mechanical theory of the state, moral autonomy, self-ownership