Karadeniz Teknik Üniversitesi Farabi Hastanesi Nefroloji ve Hipertansiyon Polikliniğine gelen hastalarda primer hipertansiyon görülme, tedavi ile kan basıncı kontrol oranları ve etkileyen faktörler
Primary hypertansion prevalance , blood pressure control ratio with treatment and effecting factors in patients applying to Karadeniz Technical University Farabi Hospital Hypertansion and Nephrology Clinic
Yazar: ESRA KESKİN
Danışman: PROF. DR. ŞÜKRÜ ULUSOY
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Nefroloji = Nephrology ; İç Hastalıkları = Internal diseases
Dizin: Antihipertansif ajanlar = Antihypertensive agents ; Hipertansiyon = Hypertension ; Kan basıncı = Blood pressure ; Obezite = Obesity ; Tedavi = Treatment

Özet:
Amaç: KTÜ Farabi Hastanesi Hipertansiyon ve Nefroloji Polikliniğine
başvuran hastalarda primer hipertansiyon görülme sıklığı, risk faktörleri, kan basıncı
kontrol oranları ve etkileyen faktörlerin değerlendirilmesi amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: 01.06.2019-31.05.2021 tarihleri arasında Karadeniz
Teknik Üniversitesi Tıp Fakültesi Hipertansiyon ve Nefroloji polikliniğine başvuran
7351 hastadan primer hipertansiyon tanısı olup çalışmaya dahil etme kriterlerini
karşılayan toplam 1955 hasta alınmıştır. Bu hastaların yaş, cinsiyet, boy, vücut ağırlığı,
beden kitle indeksi, ek hastalıklar, tanı koyulma yaşı, ofis kan basıncı, hipertansiyon
gelişimi için risk faktörleri, uç organ hasarı varlığı, kullandıkları antihipertansif
ilaçlarla ilgili verileri değerlendirilmiştir. Çalışma tek merkezli ve retrospektif dosya
taraması ile gerçekleştirilmiştir.
Bulgular: Çalışmaya 908 (%46,4) kadın, 1047 (%53,6) erkek olmak üzere
toplam 1955 hasta alındı. Polikliniğimize başvuran hastalarda primer hipertansiyon
görülme oranı %26,5 olarak hesaplandı. Hastalar ofis kan basıncı ölçümüne göre
değerlendirildiğinde %41,5'inin (n=812) kan basıncı SKB<140 mmHg ve DKB<90
mmHg olup kontrol altındaydı. %58,5'inin (n=1143) SKB ve/veya DKB yüksek olup
kontrol altında değildi. 24 saatlik idrarda sodyum atılımı ≥6 gr/gün olanlarda KB
kontrol altında olmama oranı sodyum atılımı <2 gr/gün olanlara göre daha yüksekti.
Na atılımı <2 gr/gün olan hastaların (n=19) %68,5'inde (n=13) KB kontrol altında
iken, %31,5'inde (n=6) KB kontrol altında değildi. Na atılımı 2-5,9 gr/gün arasında
olan hastaların (n=170) %44,1'inin (n=75) KB regüle iken, %55,9'unun (n=95) KB
regüle değildi. Na atılımı ≥6 gr/gün olan hastaların (n=999) ise %38,8'inin (n=388)
KB regüle iken, %61,2'sinin (n=611) KB regüle değildi. Obez olanlar ve olmayanlar
olarak iki gruba ayrıldığında ise; BKİ≥30 kg/m2 olan hastaların kan basıncı kontrol
oranı BKİ<30 kg/m2 olan hastalara göre düşük olarak saptandı. Hastaların
kullandıkları ilaç grupları değerlendirildiğinde; %25,7'sinin (n=503) tekli
antihipertansif kullandığı, %35,1'inin (n=686) ikili antihipertansif ilaç kullandığı,
%21,7'sinin (n=425) üçlü antihipertansif ilaç kullandığı, %6,4'ünün (n=124) dörtlü
antihipertansif ilaç kullandığı, %1,3'ünün (n=25) beşli antihipertansif ilaç kullandığı
iii
görülür iken %5,4'ünün (n=106) antihipertansif ilaç kullanmadığı görüldü. KB kontrol
altında olanların %26,5'i (n=215) tek antihipertansif, %37,3'ü (n=303) ikili
antihipertansif, %23,0'ı (n=187) üçlü antihipertansif, %5,8'i (n=47) dörtlü
antihipertansif, %1,0'ı (n=8) ise beşli antihipertansif ilaç kullanmaktayken; %1,6'sının
(n=13) antihipertansif ilaç kullanmaksızın kontrol altında olduğu görüldü.
Sonuç: Çalışmamızda primer hipertansiyon tanısı olan hastaların özellikleri
literatür ile benzer bulunmuştur. Obezitesi ve 24 saatlik idrarda sodyum atılımı yüksek
olanlarda olan hastalarda kan basıncı regülasyon oranı daha düşük bulunmuştur.
Proteinürisi olan hastalarda ise kan basıncı regülasyon oranı daha düşük bulunmuştur.
Primer hipertansiyon tanısı olan hastalarda uç organ hasarının önlenmesi için kan
basıncı regülasyonu sağlanmalı; bunun için de risk faktörlerinin ortadan kaldırılması
gerekmektedir.
Anahtar Kelimeler: Primer hipertansiyon, uç organ hasarı, obezite, kan basıncı,
antihipertansif

Abstract:
Objective: The aim of this study is to evaluate the frequency of primary
hypertension, risk factors, blood pressure control rates and factors affecting in patients
applied to KTU Farabi Hospital Hypertension and Nephrology Outpatient Clinic.
Materials and Methods: Between 01.06.2019-31.05.2021, 7351 patients
applied to the Hypertension and Nephrology outpatient clinic of Karadeniz Technical
University Faculty of Medicine. Among 7351 patients, 1955 patients who met the
inclusion criteria were included in the study. Data on age, gender, height, body weight,
body mass index, comorbidities, age at diagnosis, office blood pressure, risk factors
for the development of hypertension, presence of end organ damage, and
antihypertensive medications were evaluated. The study was a single-center
retrospective chart review.
Findings: A total of 1955 patients, 908 (46.4%) females and 1047 (53.6%)
males, were included in the study. The frequency of primary hypertension in patients
admitted to our outpatient clinic was calculated as 26.5%. When the patients were
evaluated according to office blood pressure measurement, 41.5% (n=812) had SBP
<140 mmHg and DBP <90 mmHg and they were under control. 58.5% (n=1143) had
elevated SBP and/or DBP and they were not under control. In patients with 24-hour
urinary sodium excretion ≥6 g/day, the rate of uncontrolled BP was higher than in
patients with sodium excretion <2 g/day. Among patients with Na excretion <2 g/day
(n=19), 68.5% (n=13) had controlled BP, while 31.5% (n=6) had uncontrolled BP. In
patients with Na excretion between 2-5.9 g/day (n=170), BP was regulated in 44.1%
(n=75) and not regulated in 55.9% (n=95). In patients with Na excretion ≥6 g/day
(n=999), 38.8% (n=388) had regulated BP and 61.2% (n=611) had unregulated BP.
When divided into two groups as obese and non-obese, the blood pressure control rate
of patients with BMI≥30 kg/m2 was found to be lower than that of patients with
BMI<30 kg/m2. When the drug groups used by the patients were evaluated; 25.7%
(n=503) were receiving monotherapy, 35.1% (n=686) were taking two
antihypertensive drugs, 21.7% (n=425) were taking three antihypertensive drugs, 6,
4% (n=124) were taking four antihypertensive drugs, 1.3% (n=25) were taking five
v
antihypertensive drugs. 5.4% (n=106) did not use antihypertensive drugs. Among the
patients with controlled BP, 26.5% (n=215) were receiving monotherapy, 37.3%
(n=303) were taking two antihypertensive drugs, 23.0% (n=187) were taking three
antihypertensive drugs, 5.8% (n=47) were taking four antihypertensive drugs and 1.0%
(n=8) were taking five antihypertensive drugs. 1.6% (n=13) were under control
without antihypertensive medication.
Results: In our study, the characteristics of patients with primary hypertension
were similar to those found in the literature. The rate of blood pressure regulation was
found to be lower in patients with obesity, proteinuria and high 24-hour urinary sodium
excretion. In order to prevent end-organ damage in patients with primary hypertension,
blood pressure regulation should be ensured; for this, risk factors should be eliminated.
Keywords: Primary hypertension, end organ damage, obesity, blood pressure,
antihypertensive