Engelli çocuğa sahip ailelerin aile içi ve sosyal alanda yaşadıkları sorunların değerlendirilmesi
Evaluation of the family and social problems of families with disabled children
Yazar: TUĞBA ÖZTÜRK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MIRA ASSADI
İstanbul Aydın Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Aile Danışmanlığı Ana Bilim Dalı / Aile Danışmanlığı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Psikoloji = Psychology ; Sosyal Hizmet = Social Work
Dizin: Aile = Family ; Aile danışmanlığı = Family counseling ; Aile içi ilişkiler = Family relations ; Aile sorunları = Family problems ; Ebeveyn-çocuk ilişkisi = Parents-child relation ; Engelli çocuklar = Disabled children ; Engellilik = Disability ; Sosyal sorunlar = Social problems

Özet:
Engelli çocuğa sahip olmak, hem çocuk hem aile açısından hayat boyu devam eden bazı sorunları da beraberinde getirmektedir. Engelli çocuğun doğumu veya sonrasında ortaya çıkan durumlar hem çocuk hem de ailenin günlük yaşam aktivitelerini, duygu, düşünce ve davranışlarını önemli ölçüde olumsuz etkilemektedir. Bu çalışma, engelli çocuğu olan ailelerin aile içi ve sosyal alanda yaşadıkları sorunların belirlenmesi ve değerlendirilmesi amacıyla yapılmıştır. Bu çalışmada, nitel araştırma deseni kullanılmıştır. Araştırmanın verileri, Nisan 2022- Haziran 2022 tarihleri arasında, derinlemesine görüşme yöntemi ve yarı yapılandırılmış görüşme formu aracılığıyla elde edilmiştir. Araştırmanın örneklemini kartopu-zincir örnekleme tekniği aracılığıyla ulaşılan 14 bakım veren ebeveyn oluşturmuştur. Araştırmadan elde edilen veriler betimsel analiz ile analiz edilmiştir. Çalışmadan elde edilen veriler analiz edildiğinde "aile içi yaşanan durumlar" ve "sosyal alanda yaşanan durumlar" olmak üzere 2 tema elde edilmiştir. Aile içi yaşanan durumlara ilişkin alt temalar: Ailelerin kabul süreci, bakım yükü, kurum bakımı, aile içi iletişim ve destek alma durumudur. Buna ek olarak engelli çocuğa sahip ailelerin ekonomi, eğitim, sağlık, çalışma ve istihdam, erişilebilirlik, sosyal ve kültürel alanda sorunlarla karşı karşıya kaldıkları, bu sorunların "sosyal alanda yaşanan sorunlar" temasını oluşturduğu belirlenmiştir. Araştırma sonucunda, engelli çocuğa sahip ailelerin ekonomi, eğitim, sağlık, çalışma ve istihdam, erişilebilirlik, sosyal ve kültürel alandaki sorunlarını ortadan kaldırmaya yönelik müdahale programlarının planlanması, yürütülmesi ve değerlendirilmesi önerilmektedir.  

Anahtar Kelimeler: Aile Danışmanlığı, Engelli aileleri, Aile İçi ve Sosyal Sorunlar

Abstract:
Having a disabled child is considered a disadvantageous situation in almost all societies, as it brings with it some life-long problems for both the child and the family. Negative situations that occur at the birth or after the birth of a disabled child significantly affect the daily life activities, emotions, thoughts and behaviors of both the child and family members. This study was carried out to determine and evaluate the problems experienced by families with disabled children in the family and social areas. In this study, qualitative research design was used. The data of the research were obtained through in-depth interview method and semi-structured interview form between April 2022 and June 2022. The sample of the study consisted of 14 caregivers reached through the snowball-chain sampling technique. The data obtained from the research were analyzed with descriptive analysis. When the data obtained from the study were analyzed, 2 themes were obtained: "domestic situations" and "problems in the social field". Sub-themes related to family events: Families' acceptance process, care burden, institutional care, communication within the family and receiving support. In addition, it has been determined that families with disabled children face problems in the fields of economy, education, health, work and employment, accessibility, social and cultural areas, and these problems form the theme of "problems in the social field". As a result of the research, it is recommended to plan, implement and evaluate intervention programs to eliminate the problems of families with disabled children in the fields of economy, education, health, work and employment, accessibility, social and cultural areas. 

Keywords: Family Counseling, Disabled Families, Family and Social Problems