Kronik böbrek yetmezliği olan veya renal transplantlı hastalarda serum sklerostin düzeyi ile karotis intima-media plak ve kalınlığı arasındaki ilişkinin incelenmesi
Evaluation of the association between serum sclerostin and carotid intimamedia thickness in patients with chronic renal failure or renal transplantation
Yazar: ÖZLEM OĞUZ KESKİNER
Danışman: DOÇ. DR. KÜLTİGİN TÜRKMEN
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Meram Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2017
Konu: Nefroloji = Nephrology
Dizin: Böbrek hastalıkları = Kidney diseases ; Böbrek nakli = Kidney transplantation ; Böbrek yetmezliği-kronik = Kidney failure-chronic ; Kardiyovasküler hastalıklar = Cardiovascular diseases ; Kardiyovasküler sistem = Cardiovascular system ; Karotis intima media = Carotid intima media ; Risk faktörleri = Risk factors ; Sklerostin = Sclerostin

Özet:
Amaç. Bu çalışmanın amacı renal transplant hastalarında, diyaliz tedavisi alan ve
almayan kronik böbrek hastalığı (KBH) olgularında ve sağlıklı kişilerde serum sklerostin
seviyelerinin belirlenmesi ve bu parametrelerin karotis intima-media kalınlığı ve karotis
arter plak volümü ile ilişkilerinin değerlendirilmesidir.
Yöntem. Bu çalışma Necmettin Erbakan Üniversitesi Meram Tıp Fakültesi Klinik
Araştırmalar Etik Kurulu tarafından 2016-546 onay numarası ile kabul edilmiş, Bilimsel
Araştırma Projeleri Komisyonu tarafından 161518020 proje numarası ile desteklenmesi
uygun görülmüştür. Araştırmada, 151518012 proje numaralı ile Bilimsel Araştırma
Projesine dahil edilen katılımcılardan rutin laboratuvar istemi için alınan kan örneklerinden
elde edilen serum/plazma örnekleri kullanılmıştır. Çalışmada renal transplantlı hastaların
(n=61), diyalize giren (n=43) ve girmeyen (n=43) KBH hastalarının ve sağlıklı kontrollerin
(n=19) yer aldığı 4 çalışma grubu oluşturulmuştur. Serum sklerostin düzeyleri ELİSA
yöntemi ile belirlenmiştir. Ayrıca çalışma katılımcılarının karotis intima media kalınlıkları
(KİMK) ve karotis plak volümü ölçülmüştür.
Bulgular. En yüksek serum sklerostin değerleri diyalize giren hastalarda belirlenmiş,
bunu diyalize girmeyen KBH hastalarının izlediği, en düşük değerlerin ise renal transplant
ve sağlıklı kontrollerde bulunduğu tespit edilmiştir. KBH grubunda KİMK ile sklerostin
düzeyleri arasında orta derecede kuvvetli doğrusal bir ilişki olduğu belirlenmiştir. Karotis
arterde kalsifiye plak varlığı durumunda serum sklerostin seviyelerinin anlamlı derecede
yüksek seyrettiği görülmüştür.
Sonuç. Renal transplantlı hastalarımızda KIMK'nın ve serum sklerostin seviyelerinin
diyalize giren ve girmeyen KBH olgularına göre daha düşük oranda olduğunun tespit
edilmiş olması transplantasyonun ateroskleroz sürecinin yavaşlatılmasında etkili olduğunu
ve sklerostinin bu durumu yansıtan bir belirteç olabileceğini düşündürmektedir.

Abstract:
Aim. The aim of this study is to determine the serum sclerostin levels in patients with
reanl transplantation, dialysis treatment, and non-dialysis chronic kidney disease (CKD),
and to evaluate the associations of these parameters with carotis intima-media thickness
and carotid artery plaque volume.
Method. This study was approved by Necmettin Erbakan University Meram Faculty of
Medicine Clinical Trials Ethical Committee with approval number 2016-546, and
supported by Scientific Research Projects Commission with project nr. 161518020. The
serum/plasma samples of participants from the Scientific Research Project Nr.
151518012 were used in this study. The study groups included patients with renal
transplantation (n=61), dialysis treatment (n=43), non-dialysis CKD (n=43), and healthy
controls (n=19). Serum sclerostin levels were determined with ELISA method.
Additionally, carotid intima-media thickness (CIMT) and carotid plaque volumes were
evaluated in the study.
Results. Highest serum sclerostin levels were found in dialysis patients, that followed by
non-dialysis CKD group, and lowest levels were found in renal transplant patients and
healthy controls. There was a moderate positive correlation between CIMT and sclerostin
levels in CKD group. Sclerostin levels were found to be significantly higher in cases with
calcified plaques in carotid arteries.
Conclusion. The presence of CIMT and serum sclerostin levels in renal transplant
patients when compared with the CKD patients with and without dialysis may suggest that
transplantation may prevent further atherosclerosis, and sclerostin may have a prognostic
value in this course.