Obsesif kompulsif bozukluk otojen ve reaktif alt tiplerinde erken uyumsuz şemaların karşılaştırmalı olarak incelenmesi
Comparative investigation of EARLY maladaptive schemes in autogenic and reactive subtypes of obsessive compulsive disorder
Yazar: MUHAMMED RAŞİT BARDAKÇI
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MERVE ŞAHİN CAN
Balıkesir Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Duygusal şema = Emotional schemes ; Erken dönem uyum bozucu şemalar = Early maladaptive schemas ; Obsessif davranış = Obsessive behavior ; Obsessif kompülsif bozukluk = Obsessive compulsive disorder

Özet:
AMAÇ: Erken uyumsuz şemalar, Obsesif Kompulsif Bozukluk (OKB) dahil olmak üzere
birçok psikiyatrik bozukluğun oluşmasında rol oynamaktadır. Bu araştırmanın amacı, OKB
tanılı hastalar ile sağlıklı kontrollerin erken uyumsuz şemalarını belirlemek, OKB otojen ve
reaktif alt tiplerindeki erken uyumsuz şemaları tespit ederek hastalara uygun şema terapi ve
bilişsel terapi yöntemlerinin uygulanmasına katkı sağlamaktır.
YÖNTEM VE GEREÇLER: Çalışmamızın örneklemi, Balıkesir Üniversitesi Sağlık
Uygulama ve Araştırma Hastanesi Psikiyatri Polikliniği'ne başvurarak Obsesif Kompulsif
Bozukluk tanısı alan (n=90) hastalar ve hasta grubuna benzer yaş ve cinsiyetteki sağlıklı
gönüllü kişilerden (n=40) oluşmaktadır. Psikiyatrik değerlendirme, Ruhsal Bozuklukların
Tanısal ve İstatistiksel El Kitabının beşinci baskısı (DSM V) ölçütlerine göre klinisyen tarafından
yapılmıştır. OKB tanısı olan gruba Yale-Brown Obsesyon Kompulsiyon Ölçeği (Y-BOKÖ)
uygulanarak hastalığın şiddeti, Y-BOKÖ Semptom Kontrol Listesi uygulanarak otojen ( n=37)
ve reaktif (n=53) alt tipler belirlenmiştir. Tüm katılımcılara Sosyodemografik Veri Formu,
Young Şema Ölçeği-Kısa Form 3 (YŞÖ-KF3) ölçekleri uygulanmıştır.
BULGULAR: Çalışma grupları arasında yaş, cinsiyet, eğitim yılı ve medeni durum açısından
farklılık saptanmamıştır. Sağlıklı gönüllülere kıyasla 5 şema alanı ve 14 şema boyutunun
tamamı OKB grubunda baskın bulunmuştur. OKB otojen ve reaktif alt tip grupları birbiriyle
karşılaştırıldığında; diğerleri yönelimlilik şema alanı ile başarısızlık, duygusal yoksunluk, onay
arayıcılık ve cezalandırılma şema boyutları otojen grupta daha baskın bulunmuştur. OKB
grubunda Y-BOKÖ puanı ve şemalar karşılaştırıldığında hastalık şiddetinin sadece sosyal
izolasyon/güvensizlik şemasıyla zayıf ilişkili olduğu sonucuna varılmıştır.
SONUÇ: Çalışmada elde edilen bulgular OKB hastalarında sağlıklı gönüllülere göre erken
uyumsuz şemaların daha baskın olduğunu, OKB otojen ve reaktif alt tipler arasında baskın olan
şemalarda farklılıklar bulunduğunu desteklemektedir. OKB hastalarının tedavisinde alt tiplere
uygun şemaların çalışıldığı Bilişsel Davranışçı Terapi ve Şema Terapi yöntemlerinin
kullanılması faydalı olacaktır.
Anahtar Kelimeler: Obsesif Kompulsif Bozukluk, erken uyumsuz şemalar, otojen obsesyon,
reaktif obsesyon

Abstract:
AIM: Early maladaptive schemas play a role in many psychiatric disorders, including
Obsessive Compulsive Disorder (OCD). The aim of this study is to determine the early
maladaptive schemas of OCD patients and healthy controls, to identify early maladaptive
schemas in OCD autogenous and reactive subtypes and to contribute to the application of
appropriate schema therapy and cognitive therapy methods to patients.
METHOD: The sample of our study consisted of patients (n=90) diagnosed with Obsessive
Compulsive Disorder who applied to Balıkesir University Faculty of Medicine Hospital,
Department of Psychiatry, and healthy control group (n=40) who were of similar age and gender
to the patient group. Psychiatric evaluation was performed by the clinician according to the
criteria of the Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders, fifth edition (DSM V).
The severity of the disease was determined by applying the Yale-Brown Obsession Compulsion
Scale (Y-BOCS) to the group diagnosed with OCD, and autogenous (n=37) and reactive (n=53)
subtypes were determined by applying the Y-BOCS Symptom Checklist. Sociodemographic
Data Form, Young Schema Scale-Short Form 3 (YŞS-SF3) scales were administered to all
participants.
RESULTS: There was no difference between the study groups in terms of age, gender, years
of education and marital status. Compared to healthy volunteers, all 5 schema domains and all
14 schema dimensions were dominant in the OCD group. When the autogenous and reactive
subtype groups of OCD were compared with each other; others-directedness schema domain
and failure, emotional deprivation, approval seeking and punishment schema dimensions were
found to be more dominant in the autogenous group. When the Y-BOCS score and schemas
were compared in the OCD group, it was concluded that the severity of the illness was only
weakly related to the social isolation/insecurity schema.
CONCLUSION: The findings of the study support that early maladaptive schemas are more
dominant in OCD patients compared to healthy volunteers, and there are differences in
dominant schemas between OCD autogenous and reactive subtypes. In the treatment of OCD
patients, the use of Cognitive Behavioral Therapy and Schema Therapy methods, in which
schemas suitable for subtypes are studied, would be useful.
Key words: Obsessive Compulsive Disorder, Early maladaptive schemas, Autogenous
obsession, Reactive obsession