2001-2004 yılları arasında yayınlanan Türk televizyon dizilerinde yerellik söylemleri: Ekmek Teknesi örneği /
Yazar: BARIŞKAN ÜNAL
Danışman: PROF.DR. SEÇİL BÜKER
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Radyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2004
Konu: Radyo-Televizyon = Radio and Television

Özet:
358 ÖZET Küreselleşme genel anlamıyla dünyadaki bütün akışların; bilgi, mal ve insan akışlarının hızlandığı süreçtir. Hızlanan bu sürecin insanların yaşam tarzlarını lektip'leştirdiği ve yerel unsurları tehdit ettiği görülmektedir. Bunun sonucunda küreselleşmeye karşıt olarak, yerelleşmeye yönelme başlamıştır. Yerelleşme ise küreselleşme ve sömürgecilik ile baskı altında tutulmuş, alternatif tarihlerin, geleneklerin ve kültürlerin kendilerini kabul ettirme ve ortaya çıkarma çabası* yerlilerin kendi yerel/kültürel değerlerine, geleneklerine dönüşü ve Batı karşısında güçlü kılmaya yönelme durumudur. Küreselleşmeye karşıt olarak oluşturulan yerellik söylemleri, Kite iletişim araçları vasıtasıyla da yapılmaktadır. Türkiye'de de özellikle son yıllarda, televizyon dizi metinlerinde yerellik söylemlerinin yoğun bir şekilde yer aldığı görülmektedir. Kitle iletişim araçlarının izleyicinin bilinçaltına göndermelerde bulunduğu düşünüldüğünde, dizi metinlerinde nasıl bir yerellik söylemi oluşturulduğunun incelenmesinin önemi ortaya çıkmaktadır. Bu çalışma, dizi metinlerinde sunulan yereflöc söylemlerini incelemeyi amaçlamaktadır. Bu olgudan harekette tezin birinci bölümünde küreselle ve yerellikle ilgili kuramsal bakış ortaya koyulmakta, küreselleşme, yerelleşme, kültür olguları ve bu olguda düşünürlerin görüşleri ete alınmaktadır. Tezin kuramsal dayanağını oluşturan Doğu-Batı yerelliği, Mikhail Bakhtin'in bir Batı yerelliği olan Ortaçağ karnavallarına yaklaşımı-fcarnavafes/c kuramı ite "bizim" yerelliğimiz olan Türk şenlikleri, Türk Seyirlik Oyunları ve bu oyunların yapısı île Jale Parla'nın "Baba" kavramı bağlamında incelenmiştir, ikinci ve üçüncü bölümlerde dizi çözümlemelerine yer verilmektedir. İkinci bölümde dizi karakterlerinin nasıl bir yerellik unsuru taşıdığına bakılmış ve bazı örnek olaylardaki yerellik söylemleri359 incelenerek, karakter yaratılmasında yararlanılan yerellikler ortaya çıkarılmaya çalışılmıştır. Tezin üçüncü bölümünde, Jale Paria'nın Tanzimat dönemi romanlarını inceleyerek oluşturduğu "Baba" kavramı ele alınmış, yerellik söylemlerinin "Baba* kavramı üzerinden nasıl oluşturulduğu çözümlenmiştir. Böylelikle izleyiciye, "yerellik* olarak verilen unsurların neler olduğu odaya çıkarılmıştır. Dördüncü bölümde de, genel anlamda dizinin yerellik söylemi, küreselleşme ve yerelleşme tartışmalarından yola çıkılarak ortaya çıkarılmaya çalışılmıştır. Böylelikle dizi metinlerinin alt yapısında izleyiciye nasıl bir yerellik söyleminin sunulduğu bulunmaya çalışılmıştır. Çalışmanm sonunda seçilen örnek dizi içinde, Doğu ve Batı yerellik unsurları bulunmuştur. Bunun sonucunda dizi metnindeki yerelliğin "melez " bir yereöik okluğu ortaya çıkarılmıştır. Ancak bu yerellikte Doğu yerelliğinin; "bizim* yerelliğimizin baskın olduğu görülmüştür. Dizi metninin alt kodlarında da izleyiciye, küresellik karşısında yerelliklerin korunması gerektiği, "bizim" yerelliğimizin "üstün* olduğu, küreselleşme karşısında yerelliğe bağlı kalınması gerektiği, bu yerellikten kopmanın insanlara zarar getireceği verilmektedir. Bu çalışma ite, daha çok siyasal bilimlerde ete alınan yerellik söylemlerinin, kitle iletişim araçlarında da incelenmesine katkıda bulunulmak istenmiştir.

Abstract:
360 ABSTRACT In general meaning, globalization is the process in which all kinds of flows -information, property and human- are accelerated. It is seen that this process has made humans' life styles one type and threatened local elements. That is why a heading towards localization is seen contrary to globalization. Localization has been repressed with globalization and colonization. Alternative histories, traditions and cultures are the efforts of being accepted by tile others. Natives' returning to their own local/cultural values and traditions are the efforts of being powerful against the West Localness discourses, which were formed contrary to globalization, are also made by means of mass communication means. Especially in recent years, it is seen that localness discourses are frequently exist in the texts of Turkish serial films. When it is thought that mass communication means make references to the subconscious of spectators, the importance of studying how localness discourses has been formed in the texts of serials, appears. This study aims at examining the localness discourses in the texis of serials From this point, theoretical view related with globalization and localization is considered in the first part of the dissertation and the globalization and localization facts me taken up with thinkers' views. The Eastern-Western localness, which formed the theoretical base of the dissertation, was examined within the framework of Mikhail Bakhtin's grotesque theory, Turkish Visual Plays and "Father* concept of Jale Parte, a Turkish author. Western localness was examined according to the work of Mikhail Bakhtin while Eastern localness was examined uaâm "Father" concept and Turkish Visual Plays. Serial analyses were made in the second and the third parts of the dissertation. In the second part, characters of the serial are examined36Î according to what kind of localness element they possess and localness elemente in the characters are tried to be revealed white examining the localness discourses in some sample events. In this context, the theories in the first part of the dissertation were examined with the localness codes in the events and it is tried to be understood that whether they exist in the sample serial or not "Father" concept of Jale Parla, who has formed this concept examining the years 1839-1876 in Ottoman History, was considered in the third part of the dissertation and it was analyzed that how localness discourses were formed on "Father" concept. "Therefore, "localness" elements were brought into light In part four, the localness discourse of the serial was tried to be revealed within the framework of globalization and localization discussions in general meaning. In this way, it was tried to be found what kind of localness discourse was presented to the spectator in the substructure of serial texts. At the end of the study. Eastern and Western localness elements were found in the sample serial. Then it was found that the localness in the serial text was a "hybrkfone. However it was seen that Eastern, namely "our" localness was dominant in this localness. The necessity to protect localization contrary to globalization, the superiority of "our" localness, the necessity to be devoted to localization contrary to globalization and harms of leaving this localness are given to the spectator in the sub codes of the serial text. With this study, it was desired to contribute localness discourses, which is more studied in political sciences, to be examined also in mass c&mrruinicatton devices.