İnşaat endüstrisinde çok amaçlı karar verme ile yatırım kararları
Multi-purpose decision making and investment decisions in the construction industry
Yazar: AHMET SUNGURBEYLİ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÇAĞRI ÖZGÜN KİBİROĞLU
Haliç Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Endüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Endüstri Mühendisliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Endüstri ve Endüstri Mühendisliği = Industrial and Industrial Engineering
Dizin: Analitik hiyerarşi süreci = Analytical hierarchy process ; Proje seçimi = Project selection ; TOPSIS = TOPSIS ; Yatırım kararları = Investment decisions ; Çok kriterli karar verme = Multi criteria decision making ; İnşaat endüstrisi = Construction industry

Özet:
İnşaat sektörü yüzlerce iş kolunu bünyesinde barındırmasıyla üretim ve istihdam süreçlerini önemli ölçüde etkilemektedir. Ulusal ve uluslararası alanda büyük bir potansiyele sahip olan inşaat sektörü, kendisiyle bağlantılı 200'den fazla alt sektörü (inşaat malzemeleri, finans, iş ve inşaat makineleri, teknik danışmanlık hizmetleri vs.) aktif harekete geçirebilmektedir. Aynı zamanda inşaat sektörü, farklı meslek dalları içerisinde de istihdam imkânı sağlamaktadır. İnşaat sektörü, oluşturduğu katma değer ve iş olanakları ile ülke ekonomisinde oldukça önemli bir yere sahiptir.
Bu tez çalışmasında inşaat sektöründe yapılabilir olan Yap-Sat, Birim fiyat taahhütlü ve Anahtar teslim taahhütlü projeler için en iyi yatırım kararı alırken dikkat edilmesi gereken kısıtlar ve konular incelenmiştir. Hazırlanan çalışma da projelerin hangi kısıtlar altında hangi projenin yapılabilirliğine karar vermeye fayda sağladığı görülmektedir.
En iyi yatırım kararı verilmesini sağlamak için çok kriterli karar verme yöntemleri incelenmiştir. Bu amaçla 8 uzman kamu, özel sektör ve proje yöneticilerine anket uygulanmıştır. Anket ve kısıtlardan yola çıkarak verilerin kullanabilir hale getirilmesi ve bu verilerin tutarlı olup olmadığını incelemesiyle sübjektifliği azaltmasından dolayı AHP yöntemi, projelerin birbirleri arasındaki farklılıkları, uzaklıkları kıyaslamasından dolayı TOPSIS yöntemi tercih edilmiştir. Veri analizinin yapılmasıyla şirketlerin kendi bünyesinde önemli gördükleri kısıtlar altında en iyi proje yatırım kararını almasına yardımcı olacak sonuçlar sağlamıştır.
Anahtar Kelimeler: Analitik Hiyerarşi Prosesi, Çok Kriterli Karar Verme Yöntemleri, İnşaat Yatırım Kararları, Proje Seçimi, TOPSIS.

Abstract:
The construction industry has a significant impact on production and employment processes, with hundreds of business lines. The construction industry, which has a great national and international potential, can actively mobilize more than 200 sub-sectors (construction materials, finance, business and construction machinery, technical consultancy services, etc.) related to it. At the same time, the construction industry provides employment opportunities in different professions. The construction sector has a very important place in the country's economy with the added value and job opportunities it creates.
In this thesis, the constraints and issues that should be considered when making the best investment decision for Build-Sell, Unit Price Contracted and Turnkey Contracted projects that can be done in the construction sector are examined. In the prepared study, it is seen that the projects are beneficial to decide which project can be done under which constraints.
Multi-criteria decision making methods have been examined to ensure that the best investment decision is made. For this purpose, 8 expert public, private sector and project managers were surveyed. The AHP method was preferred because it reduces the subjectivity by making the data usable based on the questionnaire and constraints and examining whether these data are consistent or not, and the TOPSIS method because it compares the differences and distances between the projects. With the data analysis, it has provided results that will help companies take the best project investment decision under the constraints they consider important.
Keywords: Analytical Hierarchy Process, Construction Investment Decisions, Multi-Criteria Decision Making Methods, Project Selection, TOPSIS.