Şahsi cezasızlık sebepleri
Personal reasons for impunity
Yazar: ESRA BULUT
Danışman: DOÇ. DR. NESLİHAN GÖKTÜRK
Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı / Ceza ve Ceza Muhakemesi Hukuku Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Cezasızlık = Impunity ; Nemo Tenetur = Nemo Tenetur ; Taksir = Negligence ; Türk ceza hukuku = Turkish criminal law ; Yasama sorumsuzluğu = Legislative nonliability

Özet:
Şahsi cezasızlık sebepleri; tipiklik, hukuka aykırılık ve kusurluluk incelemesinden sonra 
geniş anlamda tipikliğin içerisinde cezalandırılabilirliğin diğer şartlarında ele 
alınmaktadır. Şahsi cezasızlık sebeplerinin suç teorisi içindeki konumu; fiilin haksızlık 
muhtevasını devam ettirmesi, fiile karşı hukuka uygunluk nedenlerinden ve haksız 
tahrikten yararlanılabilmesi, sebeplerin kasttan bağımsız olması, hata hükümlerinin 
uygulanamaması, faile ceza verilmese de güvenlik tedbirine ve tazminata 
hükmedilebilmesi, idari yaptırım kararı verilebilmesi sonuçlarını doğurmaktadır. Şahsi 
cezasızlık sebeplerinin sistematik olarak düzenli bir biçimde incelenmesi mümkün 
değildir. Anayasada ve Türk Ceza Kanunu'nda düzenlenen şahsi cezasızlık sebeplerinin 
gerekçeleri birbirinden farklılık arz etmektedir. Yasama sorumsuzluğu niteliğindeki şahsi 
cezasızlık sebebine yer verilmesindeki amaç, parlamenterlerin yasama faaliyetini özgürce 
icra edebilmeleri iken; malvarlığına karşı suçlara yönelik şahsi cezasızlık sebebi, devletin 
aileye müdahalesini en aza indirmek ve aile içi barışı korumaktır. Taksirli suçlara özgü 
şahsi cezasızlık sebebine, cezanın özel önleme amacı ortadan kalkmış olduğundan dolayı 
yer verilmiştir. Adliyeye karşı işlenen suçlara yönelik şahsi cezasızlık sebebi, nemo 
tenetur ilkesi temellidir. Bazı suçlarda şahsi cezasızlık sebebinin varlık nedeni ise failin 
öncül suça iştirak etmiş olmasıdır. Şahsi cezasızlık sebeplerinin varlığı halinde, 
cezalandırma ile güdülen amaç hâsıl olmayacağından kanun koyucu izlediği suç siyaseti 
gereği, faili cezalandırmama yönünde takdir yetkisini kullanmıştır. Şahsi cezasızlık 
sebeplerinin varlığı halinde savcıya kovuşturmaya yer olmadığı kararı verme imkânı 
tanınmıştır. Cumhuriyet savcısı, takdir yetkisini kamu davasını açmak yönünde kullanmış 
ve olay mahkeme önüne gelmiş ise verilecek hüküm, ceza verilmesine yer olmadığı 
kararıdır

Abstract:
Personal reasons for impunity; after the examination of typicality, illegality and culpability,
it is dealt with in the broad sense of typicality in other conditions of punishability. The 
position of personal impunity reasons within the theory of crime are the continuation of the 
unfairness of the act, the ability to benefit from the reasons for compliance with the law and 
unjust provocation, the independence of the reasons from the will, the failure to apply the 
provisions of the error, the judgment of security measures and compensation even if the 
perpetrator is not punished, and the decision of administrative sanction. It is not possible to 
systematically examine the reasons for personal impunity on a regular basis. The reasons for 
personal impunity regulated in the Constitution and the Turkish Penal Code differ from each 
other. Legislative ımmunity the purpose of including the personal impunity reason is that the 
deputies can carry out their legislative activities freely. The personal reason for impunity for 
crimes against property is to minimize the state's intervention in the family and to preserve 
the peace within the family. The reason for personal impunity specific to negligent crimes 
has been included since the special preventive purpose of punishment has disappeared. The 
personal impunity for crimes against the courthouse is based on the principle of nemo 
tenetur. The reason for the existence of personal impunity in some crimes is that the 
perpetrator has participated in the premise crime. In the presence of personal impunity 
reasons, since the purpose pursued by punishment will not be achieved, the legislator used 
his discretion not to punish the perpetrator due to the crime policy he followed. In case of 
personal impunity reasons, the prosecutor was given the opportunity to decide not to 
prosecute. If the public prosecutor has used his discretion to file a public lawsuit and the case 
has come before the court, the verdict is that not to ımpose a penalty.