18-65 yaş arası bireylerde mikrobiyota bilgi düzeyi ve gastrointestinal semptomlar arasındaki ilişki /
Yazar: SEDA KIZILIRMAK
Danışman: DOÇ. DR. GÜZİN ZEREN ÖZTÜRK
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Şişli Hamidiye Etfal Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine

Özet:
Amaç: Vücudumuz, çeşitli yerlerinde konuşlanmış, mikrobiyota adını 
verdiğimiz mikrop toplulukları ile karşılıklı iş birliği halindedir. Normal koşullarda 
mikrobiyota, hastalığa sebep olan patojenlerin vücuda yerleşmesine izin vermez. 
Konağın bağışıklık sistemindeki aksaklık ya da mikrobiyotanın kalıtımındaki 
değişiklik gibi birtakım olaylar bu dengenin bozulmasına ve hastalıkların ortaya 
çıkmasına sebep olabilir. Biz bu çalışmamızda 18-65 yaş arası bireylerde 
mikrobiyota bilgi düzeyi ve gastrointestinal semptomlar ile arasındaki ilişkiyi 
değerlendirmeyi planladık.
Gereç ve Yöntem: Çalışmamız tek merkezli, kesitsel, tanımlayıcı, gözlemsel 
niteliktedir. Toplamda 48 sorudan oluşan sosyodemografik bilgiler, mikrobiyota ve 
probiyotikler hakkında genel bilgiler ile Mikrobiyota Farkındalık Ölçeği ve 
Gastrointestinal Semptom Derecelendirme Ölçeği yüz yüze/online olarak çalışmaya 
katılmayı kabul eden 349 kişiye uygulandı. İstatistiksel analiz için SPSS sürüm 25.0 
paket programı kullanılmıştır, p<0.05 istatistiksel olarak anlamlı kabul edilmiştir.
Bulgular: Çalışmaya 349 birey katıldı. Katılımcıların yaklaşık üçte ikisi 
kadındı (%69,1 n=241), yaş ortalaması yaklaşık 30 (29,57±8,61) idi. Eğitim 
durumuna göre katılımcıların çoğu üniversite mezunuydu (%81,1 n=283) ve 
çoğunluk beyaz yakadan oluşuyordu (%55,0 n=192). Medeni duruma göre 
katılımcıların yüzde elliden fazlası bekardı (%56,4 n=197). Çalışmamızda kadınların 
mikrobiyota farkındalığının ve probiyotik/prebiyotik bilgisinin erkeklere kıyasla 
anlamlı derecede yüksek olduğu görüldü (p=0.006), eğitim durumu üniversite ve 
üzeri olan katılımcıların lise ve altı olan gruba kıyasla mikrobiyota farkındalığı 
anlamlı derece daha yüksek bulundu (p=0.001). Katılımcıların neredeyse tamamının 
probiyotik/prebiyotik ürün olarak yoğurt/ayran (%94,0) ve sonra peynir (%89,4)
tükettiği belirlendi. Katılımcıların yarısından fazlası (%54,4) "Mikrobiyota nedir 
biliyor musunuz?" sorusuna "evet" cevabını verdi. Mikrobiyotanın ne olduğunu bilen 
katılımcıların bilmeyenlere kıyasla mikrobiyota farkındalığı anlamlı düzeyde yüksek 
bulundu (p<0.001). Çalışmamızda katılımcıların diyare, konstipasyon, hazımsızlık, 
karın ağrısı, reflü gibi gastrointestinal semptom şiddetleri ile probiyotik/prebiyotik 
ix
bilgileri arasında pozitif yönde anlamlı bir ilişki saptandı (sırasıyla p=0.032; 
p=0.013; p=0.003; p=0.046; p=0.011).
Sonuç: Çalışmamızda katılımcıların çoğunluğunun sağlıklı olmak için 
beslenmeye dikkat ettiği görüldü. Bunun için kullanılan probiyotik ürünler arasında 
süt ve süt ürünlerinin prebiyotiklerden ise kök bitkilerin ve kuru baklagillerin yüksek 
oranda kullanıldığı tespit edildi. Özellikle mide-bağırsak problemi olanların 
mikrobiyota bilgisinin daha yüksek düzeyde olduğu görüldü. Mikrobiyotanın hala 
yüksek oranda bilinmediği görüldü. Mikrobiyotanın doğru öğrenilebilmesi için;
mikrobiyota farkındalığı ve hastalıklarla olan ilişkisi hakkında, hastalara çok kolay 
ulaşabilen birinci basamak doktorları tarafından hastalara daha fazla bilgi 
verilmelidir. Bu sayede mikrobiyota, sağlığı iyi yönde etkileyecektir.
Anahtar Kelimeler: Gastrointestinal semptom, Mikrobiyota, 
Mikroorganizma, Prebiyotik, Probiyotik

Abstract:
Aim: Our body is in mutual cooperation with the microbe communities that 
we call the microbiota in various parts of our body. Under normal conditions, the 
microbiota does not allow pathogens that cause disease to settle in the body. Some 
events, such as a malfunction in the host's immune system or a change in the 
inheritance of the microbiota, may cause this balance to be disrupted and diseases to 
occur. In this study, we planned to evaluate the relationship between microbiota 
knowledge level and gastrointestinal symptoms in individuals aged 18-65 years.
Materials and Methods: Our study is single-centered, cross-sectional, 
descriptive and observational in nature. Sociodemographic information, general 
information about microbiota and probiotics, and Microbiota Awareness Scale and 
Gastrointestinal Symptom Rating Scale, consisting of 48 questions in total, were 
applied to 349 people who agreed to participate in the study face-to-face/online.
SPSS version 25.0 package program was used for statistical analysis, p<0.05 was 
considered statistically significant.
Results: 349 individuals participated in the study. About two-thirds of the 
participants were women (%69,1 n=241), the average age was about 30 
x
(29,57±8,61). According to education level, most of the participants were university 
graduates (%81,1 n=283), and the majority were white-collar (%55,0 n=192). 
According to marital status, more than half were single (%56,4 n=197). In our study, 
it was seen that women's awareness of microbiota and knowledge of 
probiotics/prebiotics were significantly higher than men (p=0.006), and microbiota 
awareness was found to be significantly higher in the participants with university or 
higher education compared to the group with high school and below (p=0.001). It 
was determined that almost all of the participants consumed yoghurt/ayran (%94,0)
and then cheese (%89,4) as a probiotic/prebiotic product. More than half of the 
participants (54.4%) answered, "Do you know what the microbiota is?" He answered 
"yes" to the question. Microbiota awareness was found to be significantly higher in 
the participants who knew what microbiota was compared to those who did not. In 
our study, a positive and significant correlation was found between the severity of 
gastrointestinal symptoms such as diarrhea, constipation, indigestion, abdominal 
pain, and reflux, and their knowledge of probiotics/prebiotics (respectively p=0.032; 
p=0.013; p=0.003; p=0.046; p=0.011).
Conclusion: In our study, it was seen that most of the people pay attention to 
nutrition to be healthy. Among the probiotic products used for this, it was determined 
that milk and dairy products were used at a high rate and from prebiotic products, 
while root plants and legumes were used at a high rate. It was observed that 
microbiota knowledge was higher, especially in those with gastrointestinal problems.
The microbiota was still highly unknown. More information should be given to 
patients by primary care physicians, who can reach patients very easily, about 
microbiota awareness and its relationship to disease for the correct learning of the 
microbiota. In this way, the health of the microbiota will be affected in a good way.
Keywords: Gastrointestinal symptom, Microbiota, Microorganism, Prebiotic, 
Probiotic