Adana ve Mersin illerinde asma kısa doğum virüs hastalığının bağlarda ve virüs vektörü nematodlarda serolojik ve PCR yöntemleriyle belirlenmesi
The detection of grapevine fanleaf virus in grapevine and its vector nematodes using by serological and PCR methods in Adana and Mersin regions
Yazar: GÜLCAN TARLA
Danışman: PROF.DR. MEHMET ASİL YILMAZ
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2005
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
oz DOKTORA TEZİ ADANA VE MERSİN İLLERİNDE ASMA KISA BOĞUM VİRÜS HASTALIĞININ BAĞLARDA VE VİRÜS VEKTÖRÜ NEMATODLARDA SEROLO JİK VE PCR YÖNTEMLERİYLE BELİRLENMESİ Gülcan TARLA ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ BİTKİ KORUMA ANA BİLİM DALI Danışman : Prof. Dr. Mehmet Asil YILMAZ Yıl: 2005, Sayfa: 81 Jüri : Prof. Dr. Mehmet Asil YILMAZ Prof. Dr. Saadettin BALOGLU Prof. Dr. İ. Halil ELEKÇİOĞLU Doç. Dr. Mehmet ÖZASLAN Doç. Dr. Mehmet GÜLDÜR Bağcılık ülkemizde önemli bir tarım sektörüdür. Türkiye'de toplam mevcut bağ üretim alanı 565.000 hektar ve ortalama üretim 6.46 ton/ha dır. Ancak üretim miktarı diğer Akdeniz ülkelerinden elde edilen ürün miktarından daha düşüktür. Bunun temel nedeni özellikle Asma kısa boğum virüsü (GFLV) olmak üzere bölgemizde bağlara zarar veren virüs hastalıklarıdır. Bu hastalıklar içerisinde GFLV en önemli yeri işgal etmekte, aşı ve vektör nematodlarla taşınmaktadır. Ülkemizde bağlarda vektör nematodlar ve virüs-nematod ilişkisi konusunda yeterince detaylı araştırma yapılmamıştır. Bu çalışmada Adana ve Mersin çevresindeki bağ bitkilerinde ve vektör nematodların bünyesinde GFLV'nin varlığı ve bulunduğu alanlar serolojik ve moleküler yöntemler ile araştırılmıştır. Araziden getirilen toplam 384 bağ örneğinden 63 (% 16.4) tanesinin virüs ile bulaşık olduğu DAS-ELISA yöntemiyle saptanmıştır. Vektör nematod Xiphinema index Thorne et Allen'in bulunduğu bağ alanları ve bunların populasyon yoğunlukları saptanmıştır. Bağlarda bitkilerin rizosfer bölgesinden alınan 307 adet toprak örneğinden sırasıyla 66'sında (% 21.5) X index ve 275 'inde (% 89.6) Xiphinema pachtaicum (Tulaganov) bulunmuştur. GFLV yalnızca X. index türü nematodlarda serolojik olarak ve RT-PCR yöntemi ile saptanmıştır. Buna ek olarak, laboratuvar koşullarında GFLV mekanik inokulasyon testleriyle çok sayıda otsu indikatör bitki arasında yalnızca Nicoticma benthamiana Domin. 'ya taşınmıştır. Anahtar kelimeler: Bağ, GFLV, ELIS A, PCR, Xiphinema,

Abstract:
ABSTRACT PhD THESIS THE DETECTION of GRAPEVINE FANLEAF VIRUS in GRAPEVINE and ITS VECTOR NEMATODES USING by SEROLOGICAL and PCR METHODS in ADANA and MERSİN REGIONS Gülcan TARLA DEPARTMENT of PLANT PROTECTION INSTITUTE of NATURAL and APPLIED SCIENCES UNIVERSITY of ÇUKUROVA Supervisor: Prof. Dr. Mehmet Asil YILMAZ Year: 2005, page: 81 Jury : Prof. Dr. Mehmet Asil YILMAZ Prof. Dr. Saadettin BALO?LU Prof. Dr. Halil ELEKÇİO?LU Doç. Dr. Mehmet ÖZASLAN Doç. Dr. Mehmet GÜLDÜR The production of grapevine is important agricultural sector in Turkey. The total grapevine area is 565.000 hectare and the mean production is 6.46 ton/ha in Turkey. But, the production is lower than the other Mediterranean countries. The main reason of low yield is the effects of virus diseases on the host especially grapevine fanleaf virus (GFLV) in our region. It has been the most important virus among them and transmitted by graft and vector nematodes. There is not enough detailed research on the vector nematode and virus relation in Turkey. In this study, determination of GFLV and their occurrence areas were studied by serological and molecular techniques in grapevine and vector nematodes in Adana and Mersin Provinces. It is found that 63 (16.4 %) samples from total 384 grapevine samples collected from vineyards were infected with virus by DAS- ELISA method. The occurrence areas of vector nematodes and their population densities in the GFLV infected vineyards were detected. Of 307 soil samples collected from the rhizosphere of grapevine, 66 (21.5 %) and 275 (89.6 %) were positive for Xiphinema index Thorne et Allen and X. pachtaicum Tulaganov, respectively. GFLV is found only in X. index by DAS-ELIS A and RT-PCR. In addition to this, GFLV is transmitted only to Nicotiana benthamiana Domin. among lots of weedy indicator plants by mechanical transmission. Key Words: Grapevine, GFLV, ELISA, PCR, Xiphinema II