Ergonomik ölçütlerin bisiklet performansındaki yeri ve etkileri
The place and effects of ergonomical scales over bicycle performance
Yazar: ERHAN GÜLEN
Danışman: PROF. DR. CEMİL TOKA
Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Endüstri Ürünleri Tasarımı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Endüstri Ürünleri Tasarımı = Industrial Design

Özet:
Endüstri Ürünleri Tasarımı olgusu içinde ele aldığımız bir konu olarak bisikletiseçmemizin nedeni, bu ürünün tanımlanmış ergonomik ölçütlere form olarak nasıl cevapverdiğini görebilmek ve bu değişkenliğin sebeplerini inceleyerek farklı tiplerin varoluşnedenlerini kavrayabilmektir.İlk bölümde bisikletin tanımı ve tarihçesi açıklanmaktadır. Küreselleşen dünyadabisiklet olgusunun tarih içindeki değişkenliğini ortaya koyabileceğimiz birçok sosyal,ekonomik ve üretim ölçekli faktörden bahsedilmektedir. Bu tip olguların dışında buaraştırmada bisiklet olgusunun tarih içindeki gelişimi araştırılırken, bisikletin yapıelemanlarının gelişim süreçlerine önem verilmiştir. Bu, özellikle ergonomik ilişkilerin birebirgerçekleştiği yapı elemanlarının gelişimini daha iyi görebilmek adına yapılmış biryaklaşımdır. Bu anlamda yaklaşıp bu parçalara büyüteç tutmaya daha sonraki bölümlerde dedevam edilmektedir.Araştırmanın ikinci bölümünde coğrafya ve zaman değişkeninin ürün-insanbağlamında incelenmesi sonucu ortaya çıkan muhtelif tasarım kriterleri incelenmektedir. Başlıbaşına mekanik ve insan gücü ile işleyen bir araç olması sebebi ile, ortada yapılan fiziki bir iş,harcanan bir enerji ve sonunda da yorulma gibi bazı fizyolojik kavramlar ortaya çıkmaktadır.Bu doğrultuda insan bedeni üzerindeki çeşitli organ ve kas sistemlerininfonksiyonlarınıda görerek, var olan yapıyı ve formu nasıl etkilediği gözlemlenebilmektedir.Ürün tasarımında insan bedeni ile ilgili deneysel veya gözlemsel bazı ölçülerinkullanıldığını bilmekteyiz. Çalışmanın bu bölümünde statik ve dinamik anlamda bisikletolgusu içinde kullanılan uyum ölçülerinin,ürün yapısı üzerindeki etkinliği ortaya konulmayaçalışılmıştır.Daha sonraki bölümde ise yine ürün-insan bağlamında ortaya çıkan, biyomekanikolgular sebep sonuç ilişkileri açısından incelenmektedir.Sonuç bölümünde ise önceden incelediğimiz noktalar ekseninde ergonomik bağlamdaortaya çıkmış farklı bisiklet tip örnekleri sunulmakta ve ürünün gelecekteki yaşam seyriüzerine bir sonuç değerlendirme yapılmaktadır.

Abstract:
The reason why I chose to study on the bicycle that is examined within thephenomenon of industrial design is to see how this product serves as a form to predefinedergonomic criteria and by examining the causes of variation to understand why different typesare existent, more comprehensively.In the first chapter the definition and the short history of bicycle is explained. In theglobalizing world, many social, economical and industrial factors, which will display thevariation of bicycle phenomenon within history, are discussed. Apart from those, specialattention is given to historical stage development of each component while the history of thephenomenon of bicycle is addressed. This approach is adopted in order to comprehend betterthe development of components in which ergonomics bearing are realized on one-to-onebasis. This examining of each part in detail, so to say under a magnifier, is continued in thelater chapters as well.In the second chapter, various design criteria that have developed due to theassessment of geography and time variables in the context of product-man relationship arestudied. Since the bicycle, in its own right, is a vehicle that works only with mechanical andman power, it brings forth some physiological concepts, such that there is a physical actiondone, an energy spent and the feeling of exhaustion at the end.Along with that, seeing functions of various organ and muscle systems in the humanbody makes it possible to observe how the present structure and form are affected.We know that some empirical or visual measures of human body are used in productdesign. In this part, efficiency of measures, which are used in the phenomenon of bicycle bothin static and in dynamic sense, on product structure is tried to be demonstrated.In the next chapter, bio-mechanical facts that appears in accordance with product-manrelationship is analysed with respect to their causal connections.In the last chapter, different examples of bicycle types that have been produced in thecontext of ergonomics and points we have examined before are presented and a finalassessment is done on the future existence of the product.