Ekstübasyon sonrası preterm bebeklere verilen pozisyonların solunum fonksiyonları üzerine olan etkisi
The effect of the positions given after extubation to preterm infants on the respiratory functions
Yazar: GÖKÇE ATEŞ ÖZCELEP
Danışman: DOÇ. DR. İLKNUR KAHRİMAN
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Ana-çocuk hemşireliği = Maternal child nursing ; Bebek-prematür = Infant-premature ; Bebekler = Infant ; Entübasyon = Intubation ; Hemşireler = Nurses ; Hemşirelik = Nursing ; Hemşirelik araştırmaları = Nursing research ; Solunum fonksiyon testleri = Respiratory function tests ; Vücut pozisyonu = Body position

Özet:
Bu araştırma yenidoğan yoğun bakım ünitesinde yatan preterm bebeklere ekstübasyon sonrası verilen sırtüstü ve yüzüstü pozisyonlarının preterm bebeklerin solunun fonksiyonları üzerine etkisini belirlemek amacıyla randomize kontrollü deneysel bir çalışma olarak yapıldı. Araştırma Türkiye'nin kuzeydoğusunda yer alan bir üniversite hastanesinin yenidoğan yoğun bakım ünitesinde Kasım 2018-Haziran 2019 tarihleri arasında yapıldı. Araştırmanın örneklemine YYBÜ'de yatan randomizasyon yöntemi ile seçilen her biri 21 prematüre olmak üzere toplam 42 prematüre bebek alındı. Araştırmanın verileri Yenidoğan Değerlendirme Formu ile toplandı. Ekstübasyon sonrası preterm bebeklere sırtüstü ve yüzüstü yatış pozisyonu verilmiş ve 120 dakika süreyle verilen pozisyonda bekletildi. Her 30 dakikada bir kalp atım hızı, SpO2 ve solunum sayısı değerlendirildi ve her 120 dakika süre içinde gözlenerek veri toplama forumuna kaydedildi. Verilerin değerlendirilmesi Ki-kare testi ve Fisher's Exact testleri, Mann-Whitney U testi Friedman testi, Wilcoxon testi, Cochran's Q testi kullanıldı.
 Araştırmada zamana göre ölçümlerde sırtüstü pozisyon verilen bebeklerin SpO2 ortanca değerleri yüzüstü pozisyon verilen preterm bebeklerin SpO2 ortanca değerlerinden daha düşük bulundu. Pozisyon grupları kendi içinde SpO2 ortanca değerleri ile tekrarlı ölçümler arasında anlamlı fark olduğu bulundu (sırtüstü grubu <0.001; yüzüstü grubu <0.001). Yüzüstü pozisyon verilen preterm bebek grubunda zamana göre solunum ritminin dağılımları arasında anlamlı farklılık bulundu (p=0.035). 120. dakikada %95.2'sinin solunum ritmi ritmik olarak elde edildi. Araştırmada sırtüstü ve yüzüstü pozisyon verilen preterm bebeklerin farklı zamanlardaki solunum sayısı ile istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık bulunmadığı görüldü.

Abstract:
This research was conducted as a randomized controlled experimental study to determine the effect of supine and prone positions given to preterm infants hospitalized in the Neonatal Intensive Care Unit after extubation, on the left functions of preterm infants. The research was conducted in the neonatal intensive care unit of a university hospital in northeastern Turkey between November 2018 and June 2019. Of 42 premature infants, 21 of whom were selected by the randomization method, were included in the sample of the study. The data of the research were collected with the Newborn Evaluation Form. After extubation, the preterm infants were placed in supine and prone positions and kept in the given position for 120 minutes. The heart rate, SpO2, and the respiratory rate were evaluated every 30 minutes. It was observed within 120 minutes and recorded in the data collection forum. The data were examined with the Chi-square test and Fisher's Exact test, Mann-Whitney U test, Friedman test, Wilcoxon test, Cochran's Q test.
In the research, the median values of SpO2 of infants placed in the supine position were found to be lower than the median values of SpO2 of preterm infants placed in the prone position in the measurements according to time. A significant difference between the median values of SpO2 and repeated measurements within the position groups (supine group <0.001; prone group <0.001) was found. There is significant difference between the distributions of respiratory rhythm in the preterm infant group placed in the prone position (p=0.035) according to time. 95.2% of them were obtained rhythmically at the 120th minute. The effect of the positions given in the study on respiratory functions was statistically significant no difference was found.