Eğitimde veriye dayalı yönetim uygulamalarının değerlendirilmesi
The evaluation of data driven management applications in education
Yazar: AYHAN DUYKULUOĞLU
Danışman: PROF. DR. NECATİ CEMALOĞLU
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı /  Eğitim Yönetimi ve Denetçiliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Büyük veri = Big data ; Eğitim = Education ; Eğitim yönetimi = Educational administration ; Okul yöneticileri = School administrators ; Yöneticiler = Managers ; Yönetim = Management

Özet:
Bu araştırma eğitimde veriye dayalı yönetim uygulamalarını okul yöneticilerinin bakış açısı ile değerlendirmek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Araştırma betimsel tarama modelinde nitel bir araştırmadır. Araştırmada durum incelemesi yönteminden yararlanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu Kastamonu ili merkez ilçe ile Tosya, İhsangazi, Daday, Seydiler, Devrekâni ve Ağlı ilçe merkezleri ile köylerinde ilkokul, ortaokul ve liselerde görev yapan 46 okul yöneticisi oluşturmuştur. Araştırmada olasılıksız amaçlı ve maksimum çeşitlilik örnekleme yöntemlerinden yararlanılmıştır. Veriler yarı yapılandırılmış görüşme formundan yararlanılarak toplanmıştır. Verilerin analizinde özetleyici içerik analizi yönteminden ve NVivo 12.2.0 Plus programından yararlanılmıştır. Araştırmada geçerlik ve güvenirlik pilot uygulama, odak grup görüşmesi, veri üçleme ve çapraz kontrol gibi araçlarla sağlanmıştır. Araştırmada okul yöneticilerinin veri kavramı, kapsamı ve işlevlerine dönük belirli düzeyde bir anlayış geliştirdikleri ancak bu anlayışın verinin eyleme dönük bilgiye dönüştürülmesi için yeterli olmadığı saptanmıştır. Okul yöneticilerinin aynı zamanda veri analizi ile ilgili dijital yeterliliklere ve analitik becerilere ihtiyaç duydukları ortaya konulmuştur. Okul yöneticileri veri kavramını genellikle yönetsel süreçlerin karar aşaması ile ilişkilendirmişlerdir. Buna karşın verinin diğer yönetsel süreçlerde işlevlerine dönük farkındalık yeterli düzeyde gelişmemiştir. Okul yöneticileri farklı türdeki verilerden çoğunlukla algı yönetimi, katılımcı yönetim, kurumsal performans göstergesi, tanılama ve yönlendirme amaçlarıyla yararlanmaktadırlar. Okul yöneticileri okulda daha çok demografik veriler, algı verileri ve akademik başarı verilerine başvurmaktadırlar. Veri okulda hesap verebilirlik, yaygınlaştırma, risk analizi, yönlendirme, iletişim ve öğretimsel planlama süreçlerinde işlevseldir. Veri okulda yönetsel karar süreçlerinde karar yanılgıları ile mücadele, kararın benimsetilmesi ve gerekçelendirilmesi, kararlara katılımın sağlanması, örgütleme, operasyonel ve stratejik kararlar gibi bileşenlere rehberlik etmektedir. Veri aynı zamanda okulda yönetsel kararlara planlı değişim, çok boyutlu bir perspektif, misyon ve vizyon, karar kriterleri, seçenekler ve senaryolar gibi hususlarda yön vermektedir. Veri kararların rasyonel bir temele oturtulmasında, sürdürülebilirlik, karar değişikliği ve kararın güncellenmesi gibi hususlarda da önemli bir aracı rolündedir. Okullarda yararlanılan veri kaynakları verinin etkin bir biçimde depolanması ve yedeklenmesi, verinin kapsayıcılığı ve hızı, gerçek zamanlı veri akışı, dikey ve yatay bürokratik veri akışı ve veriye erişilebilirlik gibi unsurlar açısından kolaylıklar sağlamaktadır. Okullarda yararlanılan yönetim bilgi sistemleri davranış yönetiminde ilişki analizi, risk yönetimi, süreç yönetimi, kestirim analizleri, makro düzey öğrenme analitiği, mesleki gelişim stratejisi, proje yönetimi ve eğitim yönetiminde dijital dönüşüm süreçleri gibi bileşenlere katkı sunmaktadır. E-Okul verileri hem mezo ve mikro düzey öğrenme analitiği süreçlerinde hem de gerçek zamanlı geri bildirim sağlanmasında güvenilir bir veri kaynağı işlevi görmektedir. EBA akademik veri tabanı da eş zamanlı kontrol, geri bildirim kontrolü, kanıta dayalı öğrenme, mezo ve mikro düzey öğrenme analitiği, bireyselleştirilmiş öğrenme ve sanal öğrenme süreçlerinin geliştirilmesi gibi süreçlerde işlevseldir. Okul yöneticileri veriden yararlanma noktasında büyük veri, dokümantasyon, erişim, sahte korelasyon, senkronizasyon, süreksizlik, veri gizliliği ve güvenilirliği, veri okuryazarlığı, büyük veriden değer yaratma ve yığın veri sorunları ile karşılaşmaktadırlar. Buna karşın okul yöneticilerinin karşılaştıkları en temel sorun alanları veri yönetimi, veri kültürü, üst veri ve ağ sistemlerine bağımlılıktır. Okullarda yönetsel süreçlerde veriden yararlanılmasında ortaya çıkan sorunların çözümünde makro düzey veri akışı, küçük veri, tam zamanlı mesai, veri analisti, veri okuryazarlığı eğitimi ve veri tabanlarında yenileşme araçlarından yararlanılabilir. Okullarda yönetsel süreçleri veriye dayalı yönetsel süreçlere dönüştürme sürecinde ulusal bir politika belirlenmeli, okul yöneticilerine durumsal liderlik yetkisi verilmeli, veriler daha işlevsel bir şekilde arşivlenmeli ve okul düzeyinde bir örgütlenmeye gidilmelidir. Ayrıca yönetim bilgi sistemlerinde daha etkin filtreleme sağlanmalı, ölçek veri marketleri oluşturulmalı, okul yöneticileri için öğrenme grupları oluşturulmalıdır. Veri aktarımında otomasyon, veri ekosistemi ve veriye dayalı liderlik de okulda yönetsel süreçleri veriye dayalı yönetsel süreçlere dönüştürebilir. İstisnalarla yönetim, karar kuralı, veriye dayalı eylem gündemleri, veriye dayalı karar destek mekanizmaları ve yetkilendirme okulda kararların veriye dayalı bir forma kavuşmasına zemin hazırlayabilir. Karar dışında diğer yönetsel süreçlerin veriye dayalı bir yapıya kavuşturulmasında ise kurumsal karne, durumsal planlama, veriye dayalı entelektüel uyarım, kolektif çabaya yön birliği, veriye dayalı yönlendirme ve veriye dayalı kontrol araçlarından yararlanılabilir. Gerçek zamanlı veri akışı veriye dayalı yönetim açısından önemli bir tehdit olarak algılanmaktadır. Bu bağlamda eğitim kurumları ve diğer kurumlar arasındaki gerçek zamanlı veri akışının veriye dayalı yönetim açısından önemli sorunlara çözüm getirebileceği öngörülmektedir. Eğitim yönetiminde dijital dönüşüm de eğitimde veriye dayalı yönetime katkı sunabilir.

Abstract:
This research has been carried out to assess the data driven management applications in terms of the views of school administrators. The research is in the form of qualitative descriptive survey model. The instrumental case study has been utilized in the study. The study group consists of 46 school administrators who work in Kastamonu city center in the centers of Tosya, İhsangazi, Daday, Seydiler, Devrekâni and Ağlı and their villages. Random purposeful and maximal variation sampling methods were applied in the research. Data collection was carried through the semi-structured interview form and by interviews with the participants. For analysis of the data, summarizing as the form of qualitative content analysis and NVivo 12.2.0 Plus program were made use of. The validity and reliability were provided with such tools as pilot application, focus group interviews, triangulation and cross check. In the study it was found out that school administrators developed an understanding for data concept, its extend and functions but this understanding is not sufficient for turning data into functional information. Moreover, it was found out that school administrators need analytical skills and digital competencies for data analysis. School administrators genereally associated data concept with the decision phase of management process. Sufficient understanding has not been developed for the functions of data in the other phases of managerial process. School administrators make use of various data for diverse goals such as perception management, participative management, as the indicator of institutional performance, diagnosis and guidance. Administrators usually apply to demographic, perception and academic achievement data at school. Data is functional at school in such components as accountability, dissemination, risk analysis, guidance, communication and instructional planning. Data guides such elements of decision making at school as coping with decision making bias, acceptance and justification of the decision, ensuring involvement in decision making, organizational, operational and strategical decisions. Data also guides such factors as planned change, multi-dimensional perspective, mission and vision, decision criteria, alternatives and scenarios. Data is also a functional tool for establishing decisions on a rational basis, sustainibility, altering or updating decisions. Data sources utilized at school facilitates such components as data storage and back up, comprehensiveness and velocity of data, real time data flow, veritcal and horizontal bureaucratic data flow and data accessibility. Management information systems benefited at school contribute to correlation analysis in behaviour management, risk analysis, process management, predictive analysis, macro level learning analytics, professional development strategy, project management and digital transformation processes in educational manegement. E-school platform functions as a reliable data sources in terms of mezo and micro level learning analytics and providing real time feedback. EBA academic is functional for the purposes of concurrent control, feedback control, evidence based learning, mezo and micro level learning analytics, individualized learning and improvement of virtual learning processes. The problems which school administrators face during the processes of making use of data are big data, documentation, spurious correlation, synchronization, volatiliy, data privacy and realibility, data literacy, extracting value from big data and batch data. However, the basic problem areas for school administrators in terms of utilizing data are data management, data culture, metadata and dependence on web based platforms. Macro level learning analytics, local data, full time work, data analyst, data literacy training and innovation in databases might add to the resolution of the issues faced during the processes of utilizing data. A national level policy should be set up, school administrators should be authorized to carry out situational leadership, data should be archived more functionally and a school level organization ought to be established in order to transform management processes into data driven management processes at school. Furthermore, more efficient filtering systems must be installed in the management information systems, scale data marts should be formed and professional learning groups ought to be set up for school administrators. Automation in data transfer, data ecosystem and data driven leadership can also contribute to the solutions of the problems encountered during the utilization of data at school management. Management by exceptions, decision rule, data driven action agendas, data driven decision support systems and authorization can also pave the way for solutions to the issues. To be able to convert the other administrative processes other than decision, balanced scorecard, situational planning, data driven intelectual stimulation, unity of direction for common effort, data driven guidance and data driven control processes can be made use of. Real time data flow is perceived as an important threat for data driven management in education. In this context, it is predicted that real time data flow between educational and the other institutions can solve important problems in data driven management in education. Digital transfromation in educational administration can contribute to data driven management in education.