SARS-COV-2 vakalarındaki çinko düzeyinin hastalığın geçirilme şiddetine etkisi
The effect of zinc level on the prevention of the disease in SARS-COV-2 cases
Yazar: NİMET AĞIR
Danışman: PROF. DR. MURAT ELEVLİ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Haseki Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: COVID 19 = COVID 19 ; Hastalık şiddeti indeksi = Severity of illness index ; Korona virüs enfeksiyonları = Coronavirus enfections ; Korona virüsler = Coronaviridae ; SARS virüsü = SARS virus ; Çinko = Zinc

Özet:
Giriş ve amaç: Tüm dünyada salgına yol açan 21. yüzyılda pandemi etkeni olarak gösterilen Şiddetli Akut Solunum Sendromu Koronavirüsü-2 (SARS-CoV-2) Koronavirüs Hastalığı 2019 (COVID-19) olarak adlandırılan, başta solunum sistemi olmak üzere tüm sistemler üzerinde etkileri olan bir hastalığa neden olmuştur. Çinko, immün sistemde genel uyarıcı ve aktivitesini arttırıcı olarak görev alır. Çinko, sıkı bir şekilde düzenlenmiş sistemik ve hücre içi konsantrasyonlara sahip temel bir mikro besleyicidir. Güncel literatürde çinko seviyesi veya çinko takviyesinin COVID-19 gibi ağır alt solunum yolu hastalıklarında, hastalık şiddetine ve seyrine etkisiyle ilgili bilgiler çok yetersizdir. Biz bu çalışmada COVID-19 tanısı almış çocuk ve ergenlerdeki çinko düzeyinin, COVID-19 klinik şiddeti ve seyriyle bir ilişkisi olup olmadığını ortaya koymayı amaçladık.
	    Gereç ve Yöntem: COVID-19 salgınından itibaren 30 Ağustos 2020'ye kadar çocuk enfeksiyon ve çocuk acil polikliniğine başvurarak COVID-19 tanısı almış, çinko düzeyi bakılmış olan toplam 150 hasta değerlendirildi. Hastalar klinik seyirlerine göre asemptomatik, hafif seyirli ve orta- ağır şiddetli olarak üç gruba ayrıldı. Çinko düzeyleri bu üç grup arasında karşılaştırıldı. 
            Bulgular: Çalışma kapsamında tüm vakaların 22'sinde (%14,6) çinko eksikliği saptandı. Çinko eksikliği olarak kabul edilen hastalarda daha yüksek troponin düzeyi (p=0,006) saptanmakla birlikte, akut inflamatuvar belirteçlerde fark saptanmadı. Klinik seyirleri farklı olan gruplar arasında çinko, beyaz küre, D-Dimer değerlerinde istatistiksel olarak anlamlı fark saptandı (sırasıyla; p=0,002 p=0,011 p=0,001). Orta-ağır seyirli hastalarda çinko ortalaması asemptomatik ve hafif seyirli hastalara göre istatistiksel olarak anlamlı düşüktü (p=0,025 p=0,003). Hafif seyirli grubun ortanca beyaz küre değeri orta-ağır seyirli gruba göre istatistiksel olarak anlamlı düşüktü (p=0,003). Hafif seyirli grubun ortanca D-Dimer değeri asemptomatik ve orta-ağır seyirli gruba göre istatistiksel olarak anlamlı düşüktü (sırasıyla, p=0,011 p<0,001). 
          Sonuç: COVID-19 için mevcut spesifik tedavilerin yokluğu, yüksek bulaşıcılık hızı, mortalite riski ve sağlık sistemi üzerindeki etkisi açısından, çinko takviyesinin SARS-CoV-2 vakalarında bir destekleyici tedavi olarak kullanımı, hastalığın şiddeti üzerine etkisi olabileceği göz önünde bulundurulmalıdır.

              Anahtar kelimeler: çinko eksikliği, SARS-CoV-2, pandemi, koronavirus

Abstract:
Aim of study: Severe Acute Respiratory Syndrome Coronavirus-2 (SARS-CoV-2) which causes an epidemic all over the World, causes a disease called Coronavirus Disease 2019 (COVID-19), which has effects on all systems, especially the respiratory system and pandemic cause in the 21st century,  Zinc acts as a general stimulant and activity enhancer in the immune system. Zinc is an essential micronutrient that tightly regulated systemic and intracellular concentrations. Knowledge of the effect of zinc level or zinc supplementation on the severity and condition of the disease in severe lower respiratory tract diseases such as COVID-19 is very limited in the current literature. In this study, we aimed to determinate the effect of the zinc level in children and adolescents diagnosed with COVID-19 on the clinical severity and condition of COVID-19.
              Material  and methods: From the beginning of the COVID-19 outbreak until August 30, 2020, a total of 150 patients who were diagnosed with COVID-19 and admitted to the pediatric infection and pediatric emergency outpatient clinic and had seen zinc levels were evaluated. The patients were divided into three groups according to their clinical course as asymptomatic, mild and moderate to severe. Zinc levels were compared between these three groups.
             Results: Within the scope of the study, zinc deficiency was found in 22 (14.6%) of all cases. Although higher troponin levels were found in patients who were zinc deficiency group (p = 0.006). No statistically significant difference was found between other laboratory findings. Statistically significant difference was found in zinc, white blood cell, and D-Dimer values between clinical course groups (p = 0.002 p = 0.011, p = 0.001, respectively). The average zinc in patients with moderate-severe prognosis was statistically significantly lower than in patients with asymptomatic and mild prognosis (p = 0.025, p = 0.003). The median white blood cell count of the mild group was statistically significantly lower than the moderate-severe group (p = 0.003). The median D-Dimer value of the mild group was statistically significantly lower than the asymptomatic and moderate-severe group (p = 0.011 p <0.001, respectively).
               Conclusion: Considering the absence of specific treatments, the high rate of spread, the risk of mortality, and its impact on the health system of the disease, that use of zinc supplementation as a supportive therapy in SARS-CoV-2 cases may have an impact on the severity of the disease should be considered.
                 Key words: zinc deficiency, SARS-CoV-2, pandemi, coronavirus