Ekstansif koşullarda yetiştirilen kıl keçilerinin çeşitli verim özellikleri
Vari̇ous producti̇on trai̇ts of hai̇r goats rai̇sed under extensi̇ve condi̇ti̇ons
Yazar: ÖMER ERTEN
Danışman: DOÇ. DR. ORHAN YILMAZ
Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Zootekni (Veterinerlik) Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine
Dizin: Büyüme = Growth ; Fertilite = Fertility ; Keçiler = Goats ; Süt verimi = Milk yield ; Yaşama gücü = Vitality

Özet:
Bu araştırma, Doğu Anadolu Bölgesi Van ilinde ekstansif koşullarda yetiştirilen Kıl keçilerinin çeşitli verim özelliklerini araştırmak amacıyla yapılmıştır. Bu çalışma, Van ili Çatak ilçesi Işınlı Köyü Elmacı Mezrasında yürütülmüştür. Araştırmanın hayvan materyalini 78 baş Kıl keçisi ve 4 baş Kıl keçisi tekesi oluşturmuştur. Oğlakların yaşama gücü ve büyüme performanslarının belirlenmesi için 2011 yılında doğan 44 baş erkek oğlak ve 35 baş dişi oğlak olmak üzere toplam 79 baş oğlak kullanılmıştır. Kıl keçilerinde gebelik, doğum, tek doğum ve ikiz doğum oranları sırasıyla% 94.87, % 85.89, % 82.09 ve % 17.91; bir doğumda ortalama oğlak sayısı 1.18; oğlak verimi % 101.28 ve sütten kesim döneminde oğlak verimi ise % 91.02 olarak saptanmıştır. Laktasyon süresi ve laktasyon süt verimi genel olarak sırasıyla 163.26 gün ve 109.70 kg olarak saptanmıştır. Kıl keçisi oğlaklarında doğum ağırlığı, 30, 60, 90 (sütten kesim), 120, 150 ve 180. gün canlı ağırlıkları genel olarak sırasıyla 3.01, 6.49, 9.81, 12.32, 14.65, 16.91 ve 18.77 kg olarak tespit edilmiştir. Tüm döl verimi parametrelerine yaşın etkisi önemsiz olmuştur. Laktasyon süresine yaşın, doğum tipinin ve cinsiyetin etkisi önemsiz, laktasyon süt verimine ise incelenen bu faktörlerden sadece yaşın etkisinin önemli (P<0.01) olduğu belirlenmiştir. Ayrıca, Kıl keçisi oğlaklarının büyüme performansı üzerine ana yaşı, doğum tipi ve cinsiyetin etkisi incelenmiştir. İncelenen bu faktörlerden doğum-sütten kesim (90. gün) döneminde ana yaşının etkisi önemli (P<0.05) bulunurken; sütten kesim-180. gün arası dönemde ise doğum tipinin etkisi önemli (P<0.01) bulunmuştur. Oğlaklarda yaşama gücü oranları sütten kesim (90. gün) ve 180. günde genel olarak sırasıyla % 89.87 ve % 84.81 olarak tespit edilmiştir. Kıl keçisi oğlaklarının yaşama gücüne ana yaşının etkisi önemli bulunurken; doğum tipi ve cinsiyetin etkisi önemsiz bulunmuştur. Sonuç olarak, bu çalışmada ekstansif koşullarda yetiştirilen Kıl keçilerinin döl ve süt verimi özellikleri ile oğlakların yaşama gücü ve büyüme performansları, Kıl keçileri üzerinde yürütülmüş bazı literatür bulgularından daha düşük olduğu belirlenmiştir. Bu nedenle, ekstansif koşullarda yetiştirilen Kıl keçilerinin çeşitli verim performanslarının arttırılması için bakım-besleme koşullarının iyileştirilmesi, ayrıca sürüde etkin seleksiyon programlarının uygulanmasının yararlı olacağı kanaatine varılmıştır.

Abstract:
The objective of this study was to determine various production traits of Hair goats rasied under extensive conditions in Van province, the Eastern Anatolia Region. This study carried out in 2010-2011 in Elmacı hamlet, Işınlı village, Çatak district, Van province . Seventy-eight hair goats and 4 he-goats, also 44 male kids and 35 female kids born in 2011 (march-april) were utilized in the study. The rates of the pregnancy, birth, single birth and twining in the hair goats were 94.87 %, 85.89 %, 82.09 % and 17.91%, respectively. Kid yield per birth was 1.18; yield of the kids was 101.28 %; yield of the kids at weaning was 91.02 %. Lactation duration and lactation milk yield in Hair goats were 163.26 days and 109.70 kg, respectively. The weights of Hair goat kids at birth, 30th, 60 th, 90 th (weaning), 120 th, 150 th and 180 th days were 3.01, 6.49, 9.81, 12.32, 14.65, 16.91 ve 18.77 kg, respectively. The effect of the age on all of fertility parametres was not significant. Effects of age, birth type, sex of kids on lactation duration were not significant; the effect of only age on lactation milk yield was significant (P<0.01). Also, effects of dam?s age, birth type and sex on the growing performance of the hair goats kids were investigated. The effect of dam?s age on live weights of kids between birth to weaning period was significant (P<0.05 and P<0.01) at different levels. The effect of birth type on live weights of kids between weaning to 180th day was significant was significant (P<0.05 and P<0.01) at different levels. Survival rates of Hair goat kids at weaning and 180th day were 89.87 % and 84.81 % , respectively. The effect of dam?s age on survival rates at weaning and 180th day of Hair goat kids was significant (P<0.001); furthermore, the effect of sex on survival rate of Hair goat kids at180th day was significant (P<0.001); but effects of birth type and sex on survival rates of kids were not significant (P>0.05). The findings of this study showed that fertility and milk yield traits of Hair goats with survival rates and growth performances of goat kids raised under extensive conditions were lower than findings of some literatures carried out on Hair goats. Therefore, it was concluded that it should be useful to improve the maintenance-feeding conditions in order to improving various production performances of Hair goat raised under extensive conditions, also it would be beneficial to apply the efficent selection programs on the herd.