Elmalarda hasat sonu kahverengi çürüklük etmeni Monilinia laxa' ya karşı organik ve inorganik tuzların antifungal etkilerinin belirlenmesi
Determination of antifungal effects of organic and inorganic salts against postharvest brown rot causal agent Monilinia laxa i̇n apples
Yazar: RESUL ALTINDAĞ
Danışman: PROF. DR. HACER HANDAN ALTINOK
Erciyes Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Ülkemizde bahçe ve depolama koşullarında elmalarda kahverengi çürüklük hastalığına neden olan Monilinia türleri yetiştiricilikte önemli ekonomik kayıplara neden olmaktadır.
Bu tez çalışmasında, elmalarda Monilinia laxa'ya karşı 11 farklı organik ve inorganik tuzun in vitro denemeleri ve koparılmış meyve testlemeleri ile kimyasal mücadeleye alternatif yöntem olarak etkinlikleri araştırılmıştır. In vitro testlerde bu tuzlardan 8'i %2'lik konsantrasyonda M. laxa'nın miseliyal gelişimini tamamen engelleyerek pozitif kontrolle (Captan ve Thiram) aynı etkiye sahip olmuştur. Sodyum metabisülfit, fungusun misel gelişimini en düşük konsantrasyonda (%0,1) tamamen engellemiştir. pH 4'ün altındaki ve 10'un üzerindeki pH değerlerde misel gelişiminin önemli ölçüde inhibe edildiği, pH 2 ve pH 12'de tamamen durduğu gözlenmiştir. 
Koparılmış meyve testlemelerinde tedavi edici etkinlik değerlendirmesinde, sodyum metabisülfitin %0,5, %1 ve %2'lik konsantrasyonlarının lezyon gelişimini tamamen önlediği saptanmıştır. Sodyum benzoatın da aynı konsantrasyon seviyelerinde lezyon gelişimini büyük oranda engellediği kaydedilmiştir. Benzer şekilde koruyucu etki değerlendirmesinde de sodyum metabisülfitin %1 ve %2'lik konsantrasyonlarının meyvede lezyon gelişimini tamamen engellediği saptanmıştır. Potasyum benzoat, potasyum sorbat ve sodyum benzoatın %1 ve %2'lik konsantrasyonları kontrole göre meyve lezyon gelişimini büyük oranda engellemiştir. Sodyum metabisülfit, tedavi edici ve koruyucu etkinlik değerlendirmesinde en başarılı tuz olarak saptanmıştır. Bu çalışma, M. laxa hastalık etmeninin depo koşullarını önlenmesinde, organik ve inorganik tuzların kullanımına yönelik ilk kapsamlı araştırmadır.
Anahtar Kelimeler: Monilya hastalığı, depo hastalıkları, organik ve inorganik tuz, elma

Abstract:
Monilia species are responsible for significal economical losses on apple orchards and storages as causal agent of the brown rot disease. As an alternative to chemical control, efficiency of 11 different organic and inorganic salts againt Monilinia laxa in apples were investigated with in vitro experiments and stored fruit tests in this thesis study. Among the tested salts, eight of them have displayed same efficiency with positive control (Captan and Thiram) by completely inhibiting the mycelial growth of M. laxa, at 2% concentration level. Sodium metabisulphide completely inhibited mycelial growth of pathogen fungus, at lowest concentration (0,1%) tested. It was observed that mycelial growth is significantly inhibited below pH 4 and above pH 10, while completely stopped at pH 2 and pH 12.
Curative efficiency were investigated in the stored fruit tests and it was found that 0,5%, 1% and 2% concentration levels of sodium metabisulphide completely prevented the lesion development. Sodium benzoate also displayed a great efficiency with same concentration levels, above. Similarly, sodium metabisulphide prevented fruit lesions at 1% and 2% concentrations, also in evaluation of preventative efficiency. Potassium benzoate and potassium sorbate also greatly inhibited lesion development at 1% and 2% salt concentrations. Sodium metabisulphide were considered as the most successful salt, in evaluation of curative and protective efficiency. This study is the first comprehensive work for evaluating the use of organic and inorganic salts on prevention of M. laxa causal agent in storage conditions.
Keywords: Monilya disease, storage diseases, organic and inorganic salt, apple