Bazı ceviz (Juglans regia L.) çeşitlerinin çimlenme ve çöğür (Anaçlık) gelişme performanslarının belirlenmesi
Determination of germination and seedling (Rootstock) growth performance of some walnut cultivars (Juglans regia L.)
Yazar: AKİDE ÖZCAN
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET SÜTYEMEZ
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Ceviz, dünyada ticareti yapılan önemli meyve türlerinden biridir. Bu sebepten dolayı artan taleplere cevap verebilmek amacıyla cevizin çoğaltılması ve yaygınlaştırılması için birçok araştırma yürütülmektedir. Genetik yapısı itibariyle heterozigot yapıya sahip olan cevizin (Juglans regia L.) ticari anlamda çoğaltılması en pratik olarak vegetatif çoğaltma metodu (aşı) ile mümkün olmaktadır. Bu çoğaltma yönteminde dikkat edilmesi gereken en önemli hususların başında anaç ve kalem seçimi gelmektedir. Çöğür (anaçlık) yetiştiriciliğinde kullanılacak tohumların taze, hastalıksız, dolgun, ağır ve embriyolarının gelişmiş olmasına dikkat edilmelidir. Ayrıca anaç eldesi için tohumdan yetiştirilen çöğürlerde gelişiminin kuvvetli ve bir örnek olması da istenen önemli özelliklerdendir. Çünkü bir örnek, kuvvetli gelişen bir anaç seçimi aşı başarısının oranını yükseltmektedir. Vegetatif olarak çoğaltımda anaç seçiminin sağlıklı bir şekilde yapılmış olması, üzerine aşılanan çeşidin gelişimine olumlu etkiler yapmaktadır.
Araştırmada; 2012-2013 yıllarında Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Ziraat Fakültesi Sert Kabuklu Meyveler Araştırma ve Uygulama Merkezindeki ceviz (J. regia L.) populasyonu içerisinden seçilen 11 adet (Maraş-18, Maraş-12, Sütyemez-1, Sütyemez-2, Bilecik, Kaman-1, Pedro, Howard, Fernor ve Franquette) çeşit ve tipe ait tohumların çimlenme oranları ve çöğür gelişimlerinin belirlenmesi amaçlanmıştır.
Bu çalışmada materyal olarak kullanılan genotiplerin tohum çimlenme oranları % olarak belirlenmiştir. En iyi çimlenme oranı Maraş-18 çeşidinde (%89.4), en düşük çimlenme oranı ise Fernor çeşidinde (%63.0) olduğu tespit edilmiştir. Sütyemez-1, 1. ve 2. haftalardaki tohum çimlenme performansı ile diğer genotiplere göre daha dikkat çekici çimlenme hızı değerlerine sahip olduğu belirlenmiştir. Araştırmada incelenen bitkisel gelişimleri yönünden en iyi bitki çap gelişiminin; Maraş-18 (9.9 mm) ve Pedro (9.8 mm) çeşitlerinde olduğu bulunurken bu genotipleri Maraş-12 çeşidi (9.6 mm) takip etmiştir. Anaç bitki boy gelişimleri bakımından en iyi performansı 68.7 cm Serr çeşidi gösterirken, en düşük bitki boy gelişimi 24.6 cm ile Sütyemez-2 genotipine ait olduğu belirlenmiştir.

Abstract:
Walnut is one of the important fruit species which is traded world-wide. For this reason, there are so many researches being carried out to meet the ever-increasing walnut demands. Vegetative propagation (grafting) is the most suitable method for trading due to heterozygote genetic structure of the walnut (J. regia L.). The scion and the rootstock selection is the most important issue for this propagation method. The seeds used for rootstock growing must be fresh, disease-free, plump, heavy, and have mature embriyos. In addition, it is important that rootstock seedlings grown from seeds have high vigor and homogeny because, selection of vigorous and homogenous growing rootstocks increase the grafting success. Good rootstock selection affects the cultivar growing which is grafted on it in vegetative propagation.
This research was carried out to determine germination ratio and rootstock growth of 11 (Maraş-18, Maraş-12, Sütyemez-1, Sütyemez-2, Bilecik, Kaman-1, Pedro, Howard, Fernor ve Franquette) walnut cultivars and genotypes at Kahramanmaraş Sütçü Imam University Agricultural Faculty Hard-Shelled Fruits Research and Application Center in 2012- 2013.
In the research, germination ration of the seeds used for rootstock growing was determineted. Among the investigated genotypes, Fernor cultivar had the lowest germination ratio with 63.0% while Maraş-18 cultivar had the highest germination ratio with 89.2%. Cultivar Sütyemez-1 had faster seed germination during the first and second weeks of germination period compared to the other cultivars. Additionaly, it is determined that rootstock stem diameter of the genotypes were ranked between 7.9 mm (Sütyemez-1) to 9.9 mm (Maraş-18) while, plant height of the genotypes were ranked between 24.6 cm (Sütyemez-2) to 68.7 cm (Serr).