Domates (Solanum lycopersicum)'te hasat sonrası esansiyel yağ uygulamalarının muhafaza süresi ve meyve kalitesi üzerine etkileri
The effects of post-harvest essential oil applications on storage time and fruit quality in tomato (Solanum lycopersicum)
Yazar: AHU CEYLAN
Danışman: DOÇ. DR. HALİME ÜNLÜ
Isparta Uygulamalı Bilimler Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı / Sebze Yetiştirme ve Islahı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışmada, kırmızı olum döneminde derimi yapılan Sentino F1 çeşit domateslerde, derim sonrası esansiyel yağ uygulamalarının muhafaza süresi ve meyve kalitesi üzerine etkileri araştırılmıştır. Çalışmada biberiye ve adaçayı esansiyel yağlarıı kullanılmıştır. Bu yağlar farklı dozlarda (0, 300, 600, 900 ppm) domates meyvelerine daldırma şeklinde uygulanmıştır. Domates meyveleri soğukta muhafaza ve raf ömrü koşullarında muhafaza edilmiştir. Soğukta depolama işlemi +5˚C'de %90-95 oransal nemde 30 gün süresince yapılmıştır. Soğukta depolama boyunca her 5 güne bir (0., 5., 10., 15., 20., 25., 30. gün) fiziksel ve biyokimyasal analizler gerçekleştirilmiştir. Raf ömrü için ise 5., 10., 15., 20., 25. ve 30. gün depodan çıkarılan örnekler 2 gün süresince +20˚C'de %60-65 oransal nemde bekletildikten sonra fiziksel ve biyokimyasal analizleri yapılmıştır. 

Çalışmanın sonunda, adaçayı ve biberiye esansiyel yağınıntüm uygulama gruplarının, kontrol uygulamasına kıyasla domates meyvelerinin kalitesini korumada daha etkili olduğu belirlenmiştir. Adaçayı ve biberiye esansiyel yağı uygulama gruplarının, ağırlık kaybı, meyve rengi, çürüme oranı ve askorbik asit miktarı miktarı üzerine olan etkisi kontrol grubuna oranla daha belirgin ve olumlu yönde olmuştur. Muhafaza edilen domateslerde kalite parametreleri göz önünde bulundurulduğunda en etkili uygulamanın adaçayı esansiyel yağı uygulamasının 600 ppm ve 900 ppm dozları olduğu belirlenmiştir. 

Hasat sonrasında ürünlerde kullanılan kimyasallar, kalıntı bırakmasından dolayı önemli bir sorun olup insan sağlığını olumsuz yönde etkileyen önemli faktörlerdendir. Bitkilerden elde edilen esansiyel yağların, hasat sonrası depolama işleminde kullanılması ile bir yandan domates meyvelerinde depolama süresince ortaya çıkabilecek ürün kayıplarının önüne geçilmesi sağlanırken diğer yandan insan sağlığı ve çevre üzerine olumsuz etkilere sahip olan kimyasal maddelere alternatif bir yöntem olabileceği düşünülmektedir.

Anahtar Kelimeler: Domates, Depolama, Raf ömrü, Esansiyel yağ, Kalite

Abstract:
In this study, the effects of post-harvest essential oil applications on storage period time and fruit quality of tomatoes harvested at the same maturity were investigated. Two different essential oils (rosemary oil and sage oil) were used in the study. These oils were applied in different doses (0, 300, 600, 900 ppm) in tomato fruits as dipping. , Tomato fruits were kept under cold storage conditions and shelf life. Cold storage was carried out for 30 days at +5°C and %90-95 relative humidity. Physical and biochemical analysis were performed every 5 days (0, 5, 10, 15, 20, 25, 30 days) during cold storage. For the shelf life, samples taken from the cold storage on the 5th, 10th, 15th, 20th, 25th and 30th days were stored for 2 days at +20°C and 60-65 relative humidity and physical and biochemical analyzes were performed. 

As a conclusion, it was determined that all application groups of sage and rosemary oils were more effective in maintaining the quality of tomato fruits compared to control application. The effect of sage and rosemary oil application groups on weight loss, fruit color, decay rate and ascorbic acid content and content was more pronounced and positive than control group. Considering the quality parameters of the stored tomatoes, the most effective application of sage oil application was determined as 600 ppm and 900 ppm doses. 

The chemicals used in the crops after harvesting is an important problem due to the residue leaving and is one of the important factors affecting human health negatively. The use of essential oils obtained from plants in post-harvest storage is thought to be an alternative method for chemicals that have negative effects on human health and the environment while avoiding product losses that may occur during storage in tomato fruits


Key Words: Tomato, Storage, Shelf-life, Essential oil, Quality