Okul öncesi dönem çocuklarının akran ve öğretmen etkileşimlerinin bağlanma stilleri açısından değerlendirilmesi
Evaluation of preschool children's peer and teacher interactions in terms of attachment styles
Yazar: MELTEM AKBURAK
Danışman: YRD. DOÇ. EGE AKGÜN
Ankara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / İlköğretim Ana Bilim Dalı / Okul Öncesi Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Akran = Peer ; Akran etkileşimi = Peer interactions ; Bağlanma = Attachment ; Eğitim psikolojisi = Education psychology ; Okul öncesi dönem = Preschool period ; Okul öncesi çocuklar = Preschool childrens ; Okul öncesi öğretmenler = Preschool teachers ; Öğretmen davranışı = Teacher behavior ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Bu çalışmada 48-60 ay arası çocukların öğretmen ve akranlarıyla etkileşimlerinin, bağlanma stillerinin belirlenmesi ve bu özellikler arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlanmış olup ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu, Ankara ili Gölbaşı İlçesine bağlı bulunan özel bir anaokulunun sekiz okul öncesi öğretmeni ve 60 çocuk oluşturmaktadır. Çalışma grubu kız ve 30 erkek çocuk olarak belirlenmiştir. Veri toplama araçları olarak, genel bilgi formu, Oyuncak Öykü Tamamlama Testi (OÖTT), Ladd ve Profilet Çocuk Davranış Ölçeği (ÇDÖ) ve Öğrenci-Öğretmen İlişki Ölçeği (ÖÖİÖ) kullanılmıştır. Elde edilen veriler SPSS 16.0 programı kullanılarak analiz edilmiştir. Çalışma bulgularına göre; çocukların öğretmenleri ve akranları ile kurdukları etkileşimlerde olumlu özelliklerin baskın olduğu belirlenmiştir. Toplamda 60 çocuktan 52'si güvenli bağlanma stiline sahipken 8'inin güvensiz olarak bağlandığı görülmektedir. Çocukların öğretmeni ile etkileşiminin çocuğun cinsiyetine göre farklılık göstermezken akranları ile olan etkileşimlerinde akranlarına karşı asosyal davranışlar göstermek alt boyutunda kız çocuklar daha yüksek puanlar almıştır. Çocukların öğretmenleri ile etkileşiminin çocuğun bağlanma stiline göre farklılık göstermediği belirlenirken akranlarına karşı yardımı amaçlayan sosyal davranışlar göstermek ve akranları tarafından dışlanma alt boyutunda anlamlı bir farklılık gözlenmiştir. Öğretmen-öğrenci etkileşiminde yaşanan çatışma, yakınlık ve bağımlılık alt boyutlarının çocukların akranlarına karşı yardımı amaçlayan sosyal davranışlar göstermeleri ile ilişkili olduğu bulunmuştur. Çocuğun öğretmeni ile etkileşiminin niteliği ve etkileşimde yaşanan çatışma ve bağımlılığın akranlarına karşı korkulu-kaygılı olma ile ilişkili olduğu belirlenmiştir. Çocuğun öğretmeni ile etkileşiminde yaşadığı çatışma durumunun akranları ile etkileşimindeki aşırı hareketlilik durumu ile ilişkili olduğu belirlenmiştir. Çocuğun iki öğretmeni ile olan etkileşimde yakınlık, bağımlılık alt boyutları ve ölçek toplam puanında benzer özellikler görülmüştür.

Abstract:
The purpose of this study was to determine the attachment styles of children between 48-60 months, the interactions of them with peer and teachers and to evaluate the relationships among the features of these interactions and relational research model was used. The study group consisted of eight preschool teachers and sixty children from a private school in Ankara,Gölbasi. The children were selected as 30 of them girls and 30 of them boys. As data collection tools; demographic form, Doll Story Completion Task, The Child Behavior Scale and Student – Teacher Relationship Scale were used. The collected data was analized by SPSS 16.0 program. According to the results of the study, the interactions conducted by children with peers and teachers mostly have positive features. While 52 out of 60 children have secure attachment 8 out of 60 children have insecure attachment style. There is no differences among genders in terms of teacher and student interactions but the girls have higher scores than the boys in terms of asocial behaviours. The interactions between children and teachers have no differences in terms of attachment styles of children while there are meaningful differences in the features of prosocial behaviours and exclusion. The levels of conflict, proximity and dependency in teacher-student interactions are related with the prosocial behaviours among peer interactions. Moreover, the nature of the interactions, conflict and dependency seen in the teacher-student interactions are found as related to the feelings of fear and anxiety in peer interactions. The conflict in the teacher-student interactions are related to the hiperactivity seen in the peer interactions. The relationship of children with both two teachers have similiar features in terms of proximity, dependency and the total scores of this relationship.