Ne eğitimde ne istihdamda yer alan öğretmenlerin yaşam doyumlarını yordamada kariyer iyimserliği ve mesleki karar pişmanlığının rolü
The Role of career optimism and career desicion regret in predicting 'not in education, employment or training' (neet) teachers' life satisfaction
Yazar: SEDA ALEYNA ÖZEN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ EYUP ZORLU
Bartın Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: NEET = NEET

Özet:
Genç işsizliği, bireylerin hayata atılırken karşılaştıkları önemli sorunlardan biridir. İşgücü çalışmaları incelendiğinde, örgün eğitimini tamamlamış, bir işe veya mesleki yetiştirme programına devam etmeyen bireyler 'ne eğitimde ne istihdamda' olarak anılmaktadır. Bu bireyler eğitim hayatları son bulmasına rağmen yaşamlarını idame ettirecek işe sahip olmadıkları için çeşitli zorluklarla karşılaşmaktadırlar. Yaşamlarından aldıkları memnuniyet düzeyleri de bu olumsuzluklardan etkilenmektedir. Özellikle üniversite eğitimi almış bireyler işsiz kaldıklarında kendilerine yaptıkları yatırımın karşılığını alamadıklarını düşünmekte ve seçtikleri mesleğe ilişkin pişmanlık yaşayabilmektedirler. Olumlu yaşam olayları ile karşılaşacağına dair beklentilere sahip olmak, bireyi yaşadığı zorluklara karşı güçlendirecek bir faktördür. Kariyer iyimserliği yüksek kişiler zorluklarla baş ederken alternatif çözüm yollarına daha kolay ulaşabilmektedir.
Bu araştırma kapsamında ne eğitimde ne istihdamda yer alan öğretmenlerin yaşam doyumları üzerinde kariyer iyimserliği ve mesleki karar pişmanlığının yordayıcı gücü incelenecektir. Literatür incelendiğinde genç işsizliği üzerine yapılan ruh sağlığı çalışmalarının sınırlı sayıda olduğu görülmüştür. 
Bu araştırmada veri toplama aracı olarak Yaşam Doyumu Ölçeği, Kariyer İyimserliği Ölçeği, Mesleki Karar Pişmanlığı Ölçeği ve araştırmacı tarafından hazırlanan Kişisel Bilgi Formu kullanılmıştır. Araştırmanın örneklemini 21-30 yaş aralığındaki üniversite eğitimini tamamlamış ve bir işte çalışmayan 484 öğretmen oluşturmuştur. Örneklem kitlesine kartopu örnekleme yöntemi kullanılarak 'Google Forms' uygulaması aracılığıyla ulaşılmış, veri analizinde ise tek yönlü varyans analizi (ANOVA), bağımsız örneklem T Testi ve çoklu doğrusal regresyon analizi kullanılmıştır.
Araştırma sonucunda NEİY öğretmenlerin büyük bir kısmının aile desteği ve eş geliri ile geçindiği, kamuda işe yerleşebilmek için çeşitli sınavlara hazırlanmakta olduğu görülmüştür. NEİY öğretmenlere göre işsiz olma sebeplerinin başında çalışma koşullarının ağır ve elverişsiz olması, teklif edilen ücretin yetersiz olması, kendine uygun iş bulamama ve deneyim eksikliği sorunları gelmektedir. Yaşam doyumu ve mesleki karar pişmanlığı puanları yaşa ve işsizlik süresine göre anlamlı farklılık göstermektedir. Bireyler işsiz kaldıkları süre uzadıkça işsizliğin olumsuz sonuçlarından daha çok etkilenmektedir. 2 yıldan uzun süren işsizliklerde seçilen mesleğe yönelik pişmanlık artmakta ve yaşam doyumu düşmektedir. Yapılan çoklu doğrusal regresyon analizi sonucu ne eğitimde ne istihdamda yer alan öğretmenlerin yaşam doyumları üzerinde kariyer iyimserliği ve mesleki karar pişmanlığının anlamlı düzeyde yordayıcı gücü olduğu görülmüştür.

Abstract:
Youth unemployment is one of the important problems they face when starting out in life. Individuals who have advanced their workforce studies, completed their formal education, and continue to hold a job or combine professional products are referred to as 'not in education, employment or training'. Even though these individuals' education has ended, they face various difficulties in finding a job to sustain their lives. Levels of changes in living conditions are also affected by these negativities. Especially in university education, when individuals become unemployed, they cannot receive compensation for their activities and their departments may continue to deteriorate in terms of their profession. Having daily expectations that the problem will be encountered with life events is a factor that will strengthen individuals against the difficulties they experience. People with high career optimism can more easily find alternative solutions by struggling with difficulties.
Within the scope of this research, the predictive power of career optimism and professional decision regret on the life satisfaction of teachers who are neither in education nor in employment will be examined. When the literature was examined, it was seen that the number of mental health studies on youth unemployment was limited.
In this research, Life Satisfaction Scale, Career Optimism Scale, Career Decision Regret Scale and Personal Information Form prepared by the researcher were used as data collection tools. The sample of the research consisted of 484 teachers aged 21-30, who completed their university education and were not employed. The sample population was reached through the 'Google Forms' application using the snowball sampling method, and one-way analysis of variance (ANOVA), independent sample T Test and multiple linear regression analysis were used in data analysis.
As a result of the research, it was seen that the majority of NEET teachers were living with family support and spouse income, and were preparing for various exams in order to get a job in the public sector. According to NEET teachers, the main reasons for being unemployed are harsh and unfavorable working conditions, insufficient wages offered, inability to find a suitable job and lack of experience. Life satisfaction and career decision regret scores show significant differences according to age and duration of unemployment. The longer individuals remain unemployed, the more they are affected by the negative consequences of unemployment. In cases of unemployment lasting more than 2 years, regret towards the chosen profession increases and life satisfaction decreases. As a result of the multiple linear regression analysis, it was seen that career optimism and professional decision regret had a significant predictive power on the life satisfaction of teachers who were neither in education nor in employment.