Üniversite öğrencilerinin iyilik halleri ile öz kontrol ve temel ihtiyaçların doyumu arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examination of the relationship between university students' flourishing with self-control and satisfaction of basic needs
Yazar: HANDE NUR BUCAK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AYŞEGÜL KILIÇASLAN ÇELİKKOL
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Temel ihtiyaçlar = Basic needs ; Ölçekler = Scales ; Öz kontrol = Self-control ; Üniversite öğrencileri = University students ; İhtiyaç doyumu = Need satisfaction ; İyilik hali = Well-being

Özet:
Bu araştırmanın amacı üniversite öğrencilerinin Öz Kontrol ve Temel İhtiyaçlarının Doyumu düzeylerinin İyilik Hali ile ilişkisini incelemektir. Araştırma; 2018-2019 eğitim-öğretim yılı bahar döneminde, İstanbul İli'nde bulunan iki üniversitede öğrenim görmekte olan  373 üniversite öğrencisinden (284 Kadın, 89 Erkek) toplanan verilerle gerçekleştirilmiştir. Araştırmada veri toplama aracı olarak; Öz Kontrol Öz  Yönetim Ölçeği,  Temel İhtiyaçların Doyumu Ölçeği, İyilik Hali Ölçeği ve Kişisel Bilgi Formu kullanılmıştır. Verilerin analizinde Öz Kontrol, Temel İhtiyaçların Doyumu ve İyilik Hali değişkenleri arasındaki ilişkiyi incelemek için Pearson Moment Korelasyon Katsayısı kullanılmıştır. Ölçeklerden elde edilen puanların demografik değişkenlere göre farklılaşmasına ilişkin analizler için Bağımsız Grup t Testi, Tek Yönlü Varyans Analizi (ANOVA) ve Kruskal- Wallis Testleri kullanılmıştır. Son olarak Öz Kontrol ve Temel İhtiyaçların Doyumunun, İyilik Halini yordamadaki etkisini incelemek için Çoklu Doğrusal Regresyon analizi yapılmıştır.
Öz kontrol Öz Yönetim ve alt boyutları (kendini ayarlama, kendini pekiştirme, kendini değerlendirme); Temel İhtiyaçların Doyumu ve alt boyutları (özerklik, ilişkili olma, yeterlilik) ile İyilik Hali arasında pozitif yönlü anlamlı bir ilişki vardır. Bu değişkenler, İyilik Hali puanlarını istatistiksel açıdan anlamlı bir şekilde yordamaktadır. Yordayıcı değişkenler İyilik Hali'ndeki değişimlerin %56'sını açıklamaktadır. Öz Kontrol Öz Yönetim Ölçeği alt boyutlarından kendini değerlendirme ve kendini pekiştirme, Temel İhtiyaçların Doyumu Ölçeği alt boyutlarından yeterlilik ve ilişkili olma ile İyilik Hali puanları, cinsiyete göre anlamlı bir şekilde farklılaşmaktadır. Öz Kontrol Öz Yönetim Ölçeği alt boyutlarından kendini ayarlama ve kendini pekiştirme puanları algılanan sosyoekonomik düzeye göre anlamlı bir şekilde farklılaşmaktadır. Öz Kontrol Öz Yönetim Ölçeği'nin bütün boyutları, Temel İhtiyaçların Doyumu alt boyutlarından yeterlilik ve ilişkili olma ile İyilik Hali puanları genel not ortalamasına göre anlamlı bir şekilde farklılaşmaktadır. Temel İhtiyaçların Doyumu alt boyutlarından ilişkili olma puanları baba eğitim durumuna göre anlamlı bir şekilde farklılaşmaktadır. İlişkili olma puanları ayrıca doğum sıralamasına göre anlamlı bir şekilde farklılaşmaktadır. Yaş, anne-baba birliktelik durumu, anne eğitim düzeyi, anne çalışma durumu, baba eğitim düzeyi ve baba çalışma durumuna göre ölçek puanları için anlamlı bir farklılaşma tespit edilmemiştir. Araştırmadan elde edilen bulgular ilgili alanyazın ışığında tartışılmıştır.

Abstract:
The aim of this research is to examine the relationship of the levels of Self-Control and the Satisfaction Basic Needs of university students with the Flourishing. The research was carried out in the 2018-2019 academic year spring term with 373 students (284 Female, 89 Male) who study at two different universities in İstanbul Province. "Flourishing Scale", "Self-Control Self-Management Scale, "Satisfaction of Basic Needs Scale" and "Demographic Information Form" were used in the data collection. The Pearson Moment Correlation Coefficient was used to examine the relation among self-control, satisfaction basic needs and flourishing variables in the analyse of the data. Independent Group t Test, One-Way Analysis of Variance (ANOVA) and Kruskal-Wallis tests were used for the analysis of the scores obtained from the scales according to the demographic variables. Finally, Multiple Linear Regression analysis was used to examine the predicted efficacy of the self-control and satisfaction of basic needs on flourishing.
There is a positive and significant relationship between Self-Control Self-Management and its sub-dimensions (self-monitoring, self-reinforcement, self-evaluating); the Satisfaction of Basic Psychological Needs dimensions- autonomy, competence, relatedness and Flourishing. And this variables predicted statics of flourishing scores significantly. That explains the variation of Flourishing in favor of predictor variables by 56%. Self-evaluating and self-reinforcement, which are sub-dimensions of Self-Control Self-Management Scale, competence and relatedness which are sub-dimensions of the Basic Needs Satisfaction Scale and Flourishing scores differ significantly by gender. Self-monitoring and self-reinforcement scores which are sub-dimensions of Self-Control Self-Management Scale differ according to perceived socioeconomic levels in a meaningful way. All dimensions of Self-Control Self-Management Scale, sub-dimensions of the Basic Needs Satisfaction Scale-relatedness and competence and Flourishing scores according to GPA differ in a meaningful way. The relatedness scores which is sub-dimension of the Basic Needs Satisfaction, differ in a meaningful way according to their fathers' educational background. The relatedness scores also differ in a meaninful way according to birth order. Age, parents' marital status, educational background of the mother, educational background of the father and employment of parents, have not been identified for a meaningful differentiation according to scale scores. The findings obtained from the research were discussed in the light of the relevant literature.