8.sınıf öğrencilerinin çevre ilgileri ve sürdürülebilir yaşama yönelik farkındalıkları: Eyyubiye örneği
8th grade students awareness on envorinmental interest and sustainable living: Eyyübiye example
Yazar: MERVE VAROL
Danışman: DOÇ. DR. BURCU ANILAN
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Fen Bilgisi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Lise öğrencileri = High schools students ; Sürdürülebilir çevre = Sustainable environment ; Sürdürülebilirlik = Sustainability ; Çevre bilinci = Environmental consciousness ; Çevre duyarlılığı = Environmental sensitivity ; Çevresel sürdürülebilirlik = Sustainable environment

Özet:
Amaç: Bu araştırmada 8. sınıf öğrencilerinin çevre ilgilerinin ve sürdürülebilir yaşama yönelik farkındalık durumlarının ortaya çıkarılması ve bu ikisi arasındaki ilişkinin irdelenmesi amaçlanmıştır.
Yöntem: Araştırmanın örneklemini 2021-2022 eğitim öğretim yılında Şanlıurfa ilinin Eyyübiye ilçesinde öğrenim görmekte olan 541 8. sınıf öğrencisi oluşturmaktadır. Araştırmada tarama modellerinden betimsel tarama modeli ve ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın verileri nicel veri toplama araçları ile toplanmıştır. Araştır-manın verileri, (i) araştırmacı tarafından hazırlanan ''Kişisel Bilgi Formu'', (ii) Çiçek Şentürk (2020) tarafından geliştirilen ''Ortaokul Çevre İlgi Ölçeği'' ve (iii) Akgül ve Aydoğdu (2020) tarafından geliştirilen ''Sürdürülebilir Yaşama Yönelik Farkındalık Ölçeği'' ile toplanmıştır. Toplanan veriler istatistiksel olarak SPSS paket istatistik prog-ramı ile analiz edilmiştir. 
Bulgular: Araştırmadan elde edilen bulgular incelendiğinde, 8. sınıf öğrencile-rinin çevre ilgi düzeylerinin orta düzeyde olduğu ortaya çıkmıştır. Kız öğrencilerin çevre ilgisinin, erkek öğrencilere göre daha yüksek olduğu ve anne eğitim düzeyine bağlı olarak çevre ilgisinde istatistiksel olarak anlamlı bir farklılaşma olduğu saptanmıştır. Mevsimlik tarım işçisi olma durumu, aile gelir düzeyi, kardeş sayısı ve baba eğitim dü-zeyi açısından ise çevre ilgi düzeyinin istatistiksel anlamda anlamlı bir şekilde farklı-laşmadığı saptanmıştır. Öğrencilerin sürdürülebilir yaşam farkındalık düzeylerine bakıl-dığında ise, genel anlamda sürdürülebilir yaşam farkındalıklarının orta düzeyde olduğu, kız öğrencilerin farkındalıklarının erkek öğrencilere göre daha yüksek olduğu ortaya çıkmıştır. Sürdürülebilir yaşam farkındalığının mevsimlik tarım işçisi olmayan öğrenciler lehine istatistiksel anlamda anlamlı olarak farklılaştığı, baba eğitim düzeyinin, öğ-rencilerin sürdürülebilir yaşam farkındalık düzeyleri üzerinde bir etkisinin olmadığı saptanmıştır.  Aile gelir düzeyi, kardeş sayısı ve anne eğitim düzeyi açısından öğrencile-rin sürdürülebilir yaşam farkındalık düzeylerinin istatistiksel olarak anlamlı bir şekilde farklılaşmadığı ortaya çıkmıştır. Yapılan analizler sonucunda öğrencilerin çevre ilgileri ile sürdürülebilir yaşam farkındalıkları arasında pozitif yönde, düşük düzeyde anlamlı bir ilişki olduğu saptanmıştır. 
Sonuç ve Öneriler: Araştırmanın sonucunda, 8. sınıf öğrencilerinin hem çevre ilgilerinin, hem de sürdürülebilir yaşam farkındalıklarının orta düzeyde olduğu görül-müştür. Öğrencilerin çevre ilgisi düzeyi bağlamında, cinsiyet ve anne eğitim düzeyi değişkenlerine göre anlamlı bir farklılık olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca öğrencilerin sürdürülebilir yaşam farkındalıklarının cinsiyet ve mevsimlik tarım işçisi olma durumu değişkenlerine göre farklılaştığı sonucuna ulaşılmıştır. Genel anlamda öğrencilerin çevre ilgilerinin, sürdürülebilir yaşama dair farkındalıklarını anlamlı bir şekilde yordadığı sonucu ortaya çıkmıştır. Bu araştırmadan elde edilen sonuçlara ve tecrübelere dayanarak bundan sonra yapılacak araştırmalar için, veri toplama aracında iyileştirmeler, öğrenciler ve veliler için çevresel konulara ve sürdürülebilir yaşama yönelik farkındalık konusunda ileri eğitim programlarının uygulanması gibi çeşitli önerilerde bulunulmuştur.

Anahtar kelimeler: Çevre ilgisi, Sürdürülebilir yaşam, Sürdürülebilir kalkınma, Sürdürülebilirlik, Çevre

Abstract:
Purpose: This study aimed to reveal the environmental interests and awareness towards sustainable living of eighth-grade students and examined the relationship be-tween these two aspects.
Method: The research sampling consisted of 541 eighth-grade students studying in Eyyübiye district of Şanlıurfa in the academic year of 2021-2022. In this study, de-scriptive and relational survey models were used. The data of the study were collected with quantitative data collection methods. The data were collected by means of (i) "Per-sonal Information Form" prepared by the researcher, (ii) the "Middle School Environ-ment Interest Scale" developed by Çiçek Şentürk (2020), and (iii) the "Awareness Scale for Sustainable Living" developed by Akgül and Aydoğdu (2020). The collected data were statistically analyzed with the SPSS statistical software package.
Results: The findings of this research revealed that the environmental interest of the eighth-grade students was overall at a medium level. It was found that the environ-mental interest of female students was higher than that of male students, while there was a statistically significant difference in environmental interest depending on mother's education level. The interest in the environment did not significantly differ in terms of seasonal agricultural worker, family income, number of siblings, and father's education. Results show that the awareness of sustainable living is in general at a moderate level, and the awareness of female students is higher than that of male students. The aware-ness towards sustainable living differed statistically in favor of students who were not seasonal agricultural workers, whereas it was observed that father's education level did not significantly affect students' awareness of sustainable living. The students' aware-ness of sustainable living did not significantly differ in terms of family income, number of siblings and mother's education. As a result of the analysis, it was determined that there was a positive, low-level significant relationship between students' environmental interests and their awareness of sustainable living.
Conclusion and Suggestions:  The present study indicates a moderate level for both the environmental interests and awareness towards sustainable living of the eighth-grade students. It was concluded that there was a significant difference in terms of the level of environmental interest of the students according to the gender variable and mother's education level. Furthermore, it was concluded that the students' awareness of sustainable life differed according to the gender variable and seasonal agricultural work-ing. In conclusion, students' environmental interests significantly predicted their aware-ness of sustainable living. Based on the findings of this study, recommendations were made for future research, such as improvements in data sampling and implementation of further education programs for students and parents on awareness towards environmen-tal issues and sustainable living.

Keywords: Environmental interest, Sustainable living, Sustainable development, Susta-inability, Environment