İnsani kalkınma ve cinsiyet eşitsizliği: Türkiye analizi
Human development and gender inequality: Evolation of Turkey
Yazar: ÜMMÜ ÇOLAK
Danışman: YRD. DOÇ. DR. KADİR KARAGÖZ ; DOÇ. DR. ŞEVKET TÜYLÜOĞLU
Zonguldak Karaelmas Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Ekonomi = Economics ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı = United Nations Development Program ; Cinsel kimlik = Gender identity ; Cinsiyet eşitsizliği = Gender inequalit ; Eşitsizlik = Inequality ; Kalkınma = Development ; Toplum kalkınması = Community development ; İnsani gelişmişlik endeksi = Human development index

Özet:
Uzun bir süre kadın ve erkekler arasındaki eşitsizlikler bir kadın sorunu olarak ele alınmıştır. Sürdürülebilir bir kalkınmanın kadınlar olmadan başarılmasının mümkün olmayacağının anlaşılmasıyla, kadın erkek eşitsizliği sorunu toplumsal sorun haline gelmiştir. Kadın sorununun temelinde kalıplaşmış yargıların olduğu anlaşılınca toplumsal cinsiyet sorunu haline dönüşmüştür. Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı (UNDP) tarafından yayınlanan İnsani Kalkınma Raporlarında 2010 yılında, erkekler ve kadınlar arasında eşitsizliği ortaya koymak için UNDP tarafından yeni bir ölçü olan Cinsiyet Eşitsizliği Endeksi hazırlanmıştır. Cinsiyet Eşitsizliği Endeksi, ulusal insani kalkınma başarılarının cinsiyet eşitsizliği açısından ne derece zarar gördüğünü ortaya çıkarmak, politika analizi ve savunuculuk çabaları için deneysel zeminler sağlamak üzere tasarlanmıştır. Bu çalışmada, UNDP tarafından hazırlanan İnsani Kalkınma Raporları ekseninde İnsani Kalkınma ve Cinsiyet Eşitsizliği araştırılmıştır. İlk önce İnsani Kalkınma kavramı ve ölçümü hakkında bilgi verildikten sonra kalkınma, kadın ve cinsiyet ayrımcılığıyla ilgili yaklaşımlar ve UNDP'nin yeni oluşturduğu Cinsiyet Eşitsizliği Endeksi açıklanmıştır. Son olarak Türkiye'de Cinsiyet Eşitsizliği açıklanmış ve Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verileri kullanılarak Türkiye'nin Cinsiyet Eşitsizliği Endeksi hesaplanmıştır. UNDP'nin endeks değeri ile TÜİK verilerine göre hesaplanan Cinsiyet Eşitsizliği Endeks değeri karşılaştırılmıştır. Sürdürülen analizler ile Türkiye'deki cinsiyet eşitsizliğinin boyutları gösterilmeye çalışılmıştır.

Abstract:
For long years inequalities between women and men have been taken as a woman problem. Inequality between women and men has became a social problem when it has been seen that a sustainable development can?t be achieved without women. It has been turned into a social gender problem when it has been understood that streotyped judgement lay in the basic of the women problem. In Human Development Reports published by UNDP, in order to betray the inequality between men and women in 2010. Gender Inequality Index (GII) which is a new measure have been prepared by UNDP. Social Gender Inequality Index has been designed to betray how much it was damaged in the aspect of social gender inequality and to provide an empirical background for political analyze and defensive efforts. In the study, Human Development and Gender Inequality in accordance with Human Development Reports has been investigated by United Nations Development Programme (UNDP). First of all, information about the concept and measure of Human Development has been given and then the approaches about development, women, gender, gender discrimination and Gender Inequality Index formed newly by UNDP have been explained. Lastly, gender inequality in Turkey has been explained and gender inequality of Turkey has been calculated using TÜİK data. UNDP index measure has been corresponded with Gender Inequality Index measure caculated according to TÜİK data. Dimensions of gender inequality in Turkey has been tried to be showed with analysis that are carried on.