hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
Tarihî çerçeve, nüzûl ortamı, üslup ve konuları bakımından Mâide ve İsrâ sûrelerinin karşılaştırmalı incelenmesi
Comparative examination of surah al-bani Isra'il and al-Ma'idah in respect of historical frame,revealing ambient and the style and subject
Yazar: SONGÜL HACIOĞLU
Danışman: PROF. DR. SADIK KILIÇ
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Din = Religion
Dizin: El-Maide = Al-Maide ; Esbab-ı nüzul = Esbab-ı nüzul ; Karşılaştırmalı anlatım = Comparative exposition ; Kur'an-ı Kerim = Koran ; Nüzul = Nuzul ; Üslup = Stylistic ; İslamiyet = Islam ; İsra suresi = Isra sura

Özet:
Bu tez; alemlere rahmet olarak gönderilen Hz.Peygamber'in, elçilik belgesi olan Kur'an-ı Kerim'in bölümlerinden Mekke dönemine ait İsrâ ve Medine döneminden Mâide Sûresi'ni bir bütün halinde incelemeye çalışmıştır. Sûrelerin barındırdıkları dokuyu temaşa edebilmemizi,hayatımıza yansıyan yönlerinin neler olduğunu ya da olması gerektiğini, kısacabu iki sûreyi yakından tanımayı, bir tefekkür ve te'lif çalışması olan tefsir penceresinden yapmayı hedef almıştır. 
Takip edilen metotta, öncelikle Ulûmu'l-Kur'ân ve Mekkî-Medenî sûreler hakkında bilgilere değinilmiş, devamında her iki sûre için ilk etaptakendilerine has özellikleriyle tanımlama yoluna gidilmiş, sonrasında özel başlıklar altında tarih, nüzul ortamı, üslup ve muhtevalarını oluşturan konuları incelemiştir. 
Yapılan çalışma sonucunda, Mâide ve İsrâ Sûreleri yukarıda zikri geçen başlıklar altında karşılaştırmaya tabi tutularakortak ve farklı yönleri ortaya çıkarılmaya çalışılmış ve sûrelerin kaynaklarındaki sonsuzluk, misyonlarındaki ebedîlik uçları arasında günümüze yansıyan ilke ve hakikatlerin barındırdığı mesajlar belirlenmeye çalışılmıştır.
Anahtar Kelimeler: Mâide, İsrâ, Tarih, Esbâb-ı Nüzul, Üslûp, Nüzul Ortamı, Mukayese, Beşeri boyutlar, Ahlâkî-uhravî Boyutlar.

Abstract:
This thesis tried to examine Al-Ma'idah Sura from Madani Age and Al-Isrâ Sura belonging to Makki Age which is the part ofQuran which is the embassy certificate of Hz. Prophetwho has been sent as God's compassion to the universe.Its aim isto make us understand the deep meanings of suras, which aspects are reflecting on our lives, or how it should be in short, it marks knowing these two suras from the commentary window which is the compilation and meditation study.
The applied method, first of all, it information about the Quranic Sciences and Makki-Madani Suras,win emphasized in pursuit of this, defining each two Suras with their own peculiarity at the first stage, was marked and finally, under special titles, the subjects, compasing history, apoplexy, style contents have been examined.
The results of this study showed that, Al-Ma'idah and Al-Isrâ Suras have been compared under the titles mentioned above and their common anddifferent sides have been tried to be revealed and the messages of principle and truth reflecting at present have been tried to be determined between the sources of Sura's infinity and the eternal mission of.
Key Words: Al-Ma'idah, Al-Isrâ, History, Causes of Apoplexy, Style,Apoplexy Area, Comparasion, Human Dimensions, Moral Dimensions.
Nevşehir Suluca Karahöyük Demir Çağı boyalı seramikleri
The painted pottery of Iron Age from Suluca Karahöyük in Nevşehi̇r
Yazar: MEHMET ALİ ÖZDEMİR
Danışman: PROF. DR. MEHMET IŞIKLI
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Arkeoloji Ana Bilim Dalı / Protohistorya ve Önasya Arkeolojisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Arkeoloji = Archeology
Dizin: Demir Çağı = Iron Age ; Nevşehir = Nevşehir ; Seramik boyaları = Ceramic stains ; Seramikler = Ceramics ; Suluca Karahöyük = Suluca Karahöyük ; Süslemeler = Ornamentations

Özet:
Kültürlerin yaşayış şekillerini, dinsel inanışlarını ve sanat anlayışlarını en iyi yansıtan arkeolojik buluntuların başında seramikler gelmektedir. Toplumların kültürlerine ışık tutan bu maddi varlıklar, üzerine yapılan boya bezemelerle de sanatçının bilgide ulaştığı düzeyi, toplumun beğenisini ve dönemin moda anlayışını sergilemektedir. Bu amaç doğrultusunda Nevşehir il sınırları içerinde yer alan Suluca Karahöyük yerleşiminde, 1967-1977 yılları arasında yapılan kazı çalışmaları sonucunda ortaya çıkan tüm ve parça halinde toplam 70 adet Demir Çağı boyalı seramikleri ele alınmıştır. Erken dönem çalışmalarının bilinmezlikleri içerisinde müze deposunda ve teşhir salonunda bekleyen bu seramiklerin buralardan alınarak bilgiye dönüşmesi sağlanmıştır. Orta Anadolu Bölgesi'nde yer alan Suluca Karahöyük yerleşiminin Demir Çağ sürecinde karşımıza çıkan boyalı seramikleri sistematik bir çalışma ile değerlendirilmiştir. Ele alınan seramikler düzenli bir şekilde tasnif edilerek, formlarına ve bezemelerine göre gruplandırılmıştır. Bu gruplandırmadan yola çıkarak bölge de sistemli kazılar sonucu güvenilir stratigrafi veren anahtar yerleşimler ışığında bu seramiklerin karşılaştırmaları yapılmıştır. Ayrıca yapılan karşılaştırmalarla bölgeler arası ilişkiler ve etkileşimler belirtilmeye çalışılmıştır.


Anahtar Kelimeler: Orta Anadolu, Suluca Karahöyük, Demir Çağ, Boyalı Seramikler

Abstract:
Ceramic which reflects religious beliefs, art and life style of ancient cultures is the best archaeological finds. Ceramic is also part of the material culture of the ancient societies and at the same time demonstrate the liking of its period via its form and decoration. In this thessis a group of pottery coming from Sulucakarahöyük located in Nevşehir has been analysed. These potteries have been found during the excavations carried out between the years 1967-1977. This group consist of painted potteries of Iron Age and is hold in Hacıbektaş Müzesi in Nevşehir. In this context total 70 painted potteries which most of them is completed vases have been studied. They have been drawn photographed and catalogued respectively. After this process these potteries have been evaluated in deference to datum from key sites which excavated systematically in Central Anatolia. Also ıt is tried to present the relationships and interactions between regions by helping of this work.


Key Words: Central Anatolia, Suluca Karahöyük, Iron Age The Painted Pottery,
Hassa İlçesi'nde tarihi ve arkeolojik araştırmalar
The historical and archaeological studies in the Town of Hassa
Yazar: BEYAZIT SÖYLEMEZ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. OKTAY ÖZGÜL
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Tarih = History
Dizin: Amanos dağları = Amanos mountain ; Coğrafi özellikler = Geographical properties ; Hatay-Hassa = Hatay-Hassa ; Hititler = Hittites

Özet:
Ġnsanoğlu, içinde yaĢayacağı coğrafyayı seçerken yeryüzü Ģekilleri, iklim
Ģartları, su kaynakları ve yol güzergahları gibi faktörleri dikkate almıĢtır. Bundan dolayı
Akdeniz ve Mezopotamya Medeniyetlerinin yayılmasında Anadolu, oldukça önemli bir
rol oynamıĢtır.
AraĢtırma sahamızı oluĢturan ve Mezopotamya ile Anadolu arasında kilit
konumda olan Hassa Bölgesi, bu medeniyetlerin Anadolu‟ya yayılmasında bir köprü
vazifesi görmüĢtür. Öyle ki, araĢtırma sahamızın önemli unsurlarından biri olan
Amanoslarda, Mezopotamya ile Anadolu Yaylasını birbirine bağlayan pek çok geçit
bulunmaktadır. Alkım‟ın ifade ettiği bu geçitlerden biri, Asurlular tarafından da
kullanılan Hassa-Dörtyol tali yoludur.
Amik Ovası‟nın kuzey kesiminde yer alan çalıĢma sahamızda, 11 höyük, 2
yerleĢme, 1 kale ve 2 mağara tespit edilmiĢtir. YapmıĢ olduğumuz bu tez çalıĢmasının,
Kuzey Suriye ile Anadolu arasında bir geçiĢ noktası olan bu bölgenin tarihinin
aydınlatılmasında faydalı olacağı kanısındayım.
Anahtar Kelimeler: Hassa, Amanoslar, Kuzey Suriye, Hititler, Akdeniz

Abstract:
While choosing the geography to live in, people have always considered the
factors such as land forms, climate conditions, water resources and routes. For this
reason, Anatolia played an important role in expansion of Mesopotamian and
Mediterranean Civilizations.
Our research field, Hassa Region, which is a key point between Mesopotamia
and Anatolia, functioned as a bridge when these civilizations expanded in Anatolia. In
fact, there are many passages linking Mesopotamia and Anatolian Plateau in Amanos
Mountains, which is a significant element in our research field. As Alkım stated, one of
these passages is Hassa-Dörtyol sideroad used by Assyrians.
In our research field carried out in the north part of Amik Plain, 11 hill towns, 1
castle, 2 settlements and 2 caves were identified. This study aims to shed light on the
history of this region, which is a passage point between North Syria and Anatolia.
Key Words: Hassa, Amanos Mountains, North Syria, Hittites, Mediterranean
Yeni aril sübstitüe β-laktam  
türevlerinin sentezi
Synthesis of new aryl substituted β-lactam derivatives
Yazar: BURHANETTİN TURAN
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET SERDAR GÜLTEKİN
Atatürk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Ana Bilim Dalı / Organik Kimya Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Kimya = Chemistry

Özet:
β-laktam halkası içeren birçok molekül önemli biyolojik aktiviteye sahip olup, gerek sentetik ve gerekse izolasyon ile elde edilmesi oldukça önemlidir. Bu bileşikler birçok hastalığın tedavisinde kullanılan ilaçların yapılarında bulunurlar. Özellikle analjezik etki, anti-HİV, anti tümör anti hiperglisemik gibi etkiyle dikkat çekerler. Bu çalışmada çeşitli Schiff bazlarına [2+2] keten siklokatılmasıyla β-laktam türevleri hazırlanmıştır. Basit aromatik aldehit moleküllerinden ve basit aromatik amin moleküllerinden elde edilen Schiff bazlarına sübstitüe açil moleküllerinden elde edilen sübstitüe keten molekülünün [2+2] katılarak β-laktam molekülleri elde edilmiştir. Sentezlenen moleküllerin birçoğu literatürde bir ilk olup özellikle β-laktam kimyasına büyük katkı sağlama potansiyeline sahiptir.

Abstract:
The many compounds containing β-lactam ring have valuable biological activity and to be obtained of these compounds with both synthetic and isolation are of great importance. These compounds exist in few drugs, used in tratment of many diseases. Especially they attract attention  with analgesic, anti-HIV, anti-tumor, anti-hyperglysemia effect. In this study, β-lactam derivatives were prepared from [2+2] keten cyclo addition to various Schiff bases. it is performed synthesis of the molecules containing -lactam was obtained from simple Schiff bases,  easily synthesized from simple aromatic aldehyde and simple aromatic amines.
Majority of the easily prepared -lactam derivatives has a great potential for contribution to chemistry of -lactam. It is achieved with [2+2] addition reaction of Schiff base and substituted keten compounds, obtained from substituted acyl compounds in basic media. 
The  many synthesized molecules were not known in literature and it has potential activity to contribute to literature.
Çay yapraklarından (Camellia sinensis L.) polifenol oksidaz enziminin afinite kromatografisi ile saflaştırılması, karakterizasyonu ve bazı kimyasalların enzim aktivitesi üzerine etkisinin incelenmesi
Purification of polyphenol oxidase enzyme from tea leaves (Camellia sinensis L.) by affinity chromatography, characterization and investigation the effect of some chemicals on the enzyme activity
Yazar: CANSU YILMAZ
Danışman: PROF. DR. ÖMER İRFAN KÜFREVİOĞLU
Atatürk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Ana Bilim Dalı / Biyokimya Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Biyokimya = Biochemistry

Özet:
Polifenol oksidaz enzimi sebze ve meyvelerde kararmaya neden olur. Bu çalışmada, bu enzim Rize yöresinden toplanan çay yapraklarından (Camellia sinensis L.) Sepharose 4B-L-tirozin-p-aminobenzoik asit afinite kolonu kullanılarak ilk kez saflaştırıldı. Enziminin saflığını kontrol etmek için sodyum dodesil sülfat poliakrilamid jel elektroforezi uygulandı. Katekol ve 4-metil katekol substratları kullanılarak, PFO enziminin optimum pH, optimum sıcaklık, optimum iyonik şiddet, stabil pH, KM ve Vmax değerleri belirlendi. Enzimin iki ayrı substrat için sırasıyla optimum pH'sı 9,0-8,5, optimum sıcaklığı 10°C, optimum iyonik şiddeti 0,05 M, stabil pH'sı 5,5, KM değeri 3,782-3,881 mM, Vmax değeri 1,676-1,912 µmol/dk olarak belirlendi. İnhibitör çalışmalarında substrat olarak katekol kullanılarak, sodyum metabisülfit, sodyum sülfit, ditiyoeritritol, glutatyon, askorbik asit inhibitörleri ile çalışıldı. Bu inhibitörler için beş farklı inhibitör konsantrasyonunda IC50 değerleri belirlendi. Lineweaver-Burk grafikleri yardımıyla bu inhibitörler için Ki sabitleri ve inhibisyon türleri belirlendi. Ki sabitleri ve IC50 değerlerine göre en etkili inhibitörün sodyum metabisülfit olduğu tespit edildi.

Abstract:
Polyphenol oxidase enzyme causes the enzymatic browning in some fruits and vegetables. In this study polyphenol oxsidase (PPO) enzyme was purified from tea leaves (Camellia sinensis L.) from Rize region origin using sepharose 4B-L-tirozine p-amino benzoic acid affinity chromatography for the first time. The purity of the enzyme was determined by sodium dodecyl sulfate polyacrylamide gel electrophoresis. Optimum pH, optimum temperature, optimum ionic strength, stable pH, KM and Vmax values of PPO enzyme were determined using catechol, 4-metil catechol as substrate. The optimum pH and temperature of PPO were determined as 9.0-8.5, 10°C. Optimum ionic strength of this enzyme was found as 0.05 M for both substrates. KM constants and Vmax values of enzyme for the used two substrates were found as 3.782-3.881 mM and 1.676-1.912 µmol/dk, respectively. Sodium metabisulfite, sodium sulfate, dithioerythritol, glutathione, ascorbic acid inhibitors were studied in inhibitor studies using catechol as the substrate. IC50 values were determined in five different inhibitor concentrations for these inhibitors. Ki constant and the types of inhibition of these inhibitors were determined by using Lineweaver-Burk graphics. Sodium metabisulfite was appointed to be the most effective inhibitor according to the Ki constants and values of IC50.
Çok kriterli yer seçimi problemine stokastik AHP, bulanık moora ve bulanık vıkor yaklaşımları ve bir uygulama
Multicriteria location selection problem stochastic AHP, fuzzy moora and fuzzy vikor approachs and an application
Yazar: ŞEYMA EMEÇ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. GÖKAY AKKAYA
Atatürk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Endüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Yöneylem Araştırması Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Endüstri ve Endüstri Mühendisliği = Industrial and Industrial Engineering
Dizin: Analitik hiyerarşi süreci = Analytical hierarchy process ; Çok kriterli karar verme = Multi criteria decision making

Özet:
Lojistik maliyetlerine önemli etkisi olan depo yer seçimi problemi, birden fazla çelişen kriter altında en iyi alternatifin seçimine dayanan önemli bir karar problemidir. Çeşitli kriterleri içeren karar problemlerine çözüm yaklaşımı olarak çok kriterli karar verme (ÇKKV) yöntemleri kullanılmaktadır. Bu çalışmada, belirsiz durumları içinde barındıran stokastik bir ortamdaki depo yer seçimi probleminin çözümü için yeni stokastik ÇKKV yaklaşımı geliştirilmiştir. Geliştirilen yaklaşımda kriterlerin ağırlıklarını hesaplamak için Stokastik Analitik Hiyerarşi Prosesi (SAHP) metodu kullanılmıştır ve Bulanık MOORA (Multi Objective Optimization by Ratio Analysis) ve Bulanık VIKOR (VlseKriterijumska Optimizacija I Kompromisno Resenje) yöntemleri ile de alternatif sıralaması ve değerlendirilmesi yapılmıştır. Çalışmada, Türkiye'de birçok bölgede bayisi olan bir süpermarketin depo yer seçimi problemi için yeni bir yaklaşım geliştirilmiştir. Önerilen yaklaşımda yer alan yöntemler literatürde daha önce birlikte kullanılmamıştır.

Abstract:
The warehouse location selection problem which have a significiant impact on logistics costs is an important decision problem which base on the best choice of alternatives under multiple conflicting criteria. Multiple-criteria decision-making (MCDM) methods are used as solution approach to the decision problems including several criteria. In this study, a new stochastic multi-criteria decision-making approach has been developed to solute the warehouse location problem in the stochastic environment which contains uncertain situations. In developed approach, the stochastic analytic hierarchy process (AHP) method was used to calculate the weight of criteria, and the alternatives were ranked and evaluated by fuzzy MOORA (Multi Objective Optimization by Ratio Analysis) and fuzzy VIKOR (VlseKriterijumska Optimizacija I Kompromisno Resenje). In this study, a new approach has been developed for the warehouse location selection problem of a süpermarket that has sellers in many regions in Turkey. The methods in the proposed approach has never been used together in the literature before.
Hasankeyf Eyyûbîleri (630-866/1232-1462)
The Ayyubids of Hasankeyf (630-866/1232-1462)
Yazar: YUSUF BALUKEN
Danışman: PROF. DR. M. HANEFİ PALABIYIK
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2016
Konu: Tarih = History
Dizin: Batman-Hasankeyf = Batman-Hasankeyf ; Bilim = Science ; Eyyubiler = Ayyubids ; Eyyubiler Dönemi = Eyyubids Period ; Kent tarihi = Urban history ; Mimari = Architectural ; İdari yapı = Administrative structure

Özet:
630-866/1232-1462 yılları arasında Hasankeyf'te hüküm süren Hasankeyf Eyyûbîlerinin hâkimiyet sahası; Siirt, Erzen ve Hazzo gibi yerleşim yerlerine kadar uzanmıştır. Sınırlı bir bölgede kurulmasına karşın yönetim anlayışı ve ürettiği medeniyet açısından Eyyûbî Devleti'nin doğudaki bir minyatürünü andıran Hasankeyf Eyyûbîleri ilk dönemlerinde İlhanlıların nüfuzu altında kalmışlardır. Kendi adlarına bastırdıkları sikkeler, hanedan yönetiminin meşruiyetini ortaya koyan unsurlardandır. Mısır Memlük hükümdarlarıyla sıkı ilişkileri olan Hasankeyf Eyyûbîlerinin siyasî varlığı, 1462 yılında Akkoyunlu hükümdarı Uzun Hasan tarafından sonlandırıldı.
Hasankeyf Eyyûbîleri devlet teşkilatı açısından kendilerinden önceki İslam devletlerinin yapısını korumuş ve onlardan devraldıkları kurumlara aynı şekilde işlerlik kazandırmışlardır. Bu hanedan iki buçuk asırdan fazla bir dönemde mimari şaheserler inşa ettiği gibi bilimsel faaliyetleri teşvik etmiştir. Bu çalışma, Hasankeyf Eyyûbîlerinin maddi ve manevi kültür mirasının ortaya çıkarılması açısından yaygın literatür için önem arz eder.



Anahtar Kelimeler: Hasankeyf Eyyûbîleri, İdari Teşkilat, Mimari, İlmî Faaliyetler, Nümizmatik.

Abstract:
The sovereignty region of Ayyubids of Hasankeyf that reigned between 630-866/1232-1462 was extended to some places like Siirt, Erzen and Hazzo. The Ayyubids of Hasankeyf, which seem to be a miniature of Ayyubid state at East in terms of administration intelligence and civilization, were under the influence of Ilkhanids at early stages, although it was settled in a restricted area. The minted coins by their names are the signs of the legitimacy of Ayyubids administration. The ruler of Aqqoyunids, Uzun Hasan, removed the political existence of Ayyubids of Hasankeyf, who had good relations with Mamluk Sultans, from the scene of history at 1462.  
The Ayyubids of Hasankeyf preserved the state governance system of previous Islamic states and put all institutions into action in the same way that they inherited. This dynasty built the architectural masterpieces as well as encouraging producing scientific studies more than two and a half century. This study is very important for the relevant literature for bringing the tangible and intangible cultural heritage of the Ayyubids of Hasankeyf into light.


Keywords: The Ayyubids of Hasankeyf, Mamlukids, Administration Organization, Architectural Output, Scientific Activities, Numismatic.
Âşık Çelebi'nin Zeylü'ş-Şakâiki'n-nu'mâniyye adlı eseri
Ashiq Chalabi̇'s study called Dhayl al-Shaqaiq al-Nu'maniyya
Yazar: MEHMET ÖZTÜRK
Danışman: DOÇ. DR. ORHAN BAŞARAN
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Biyografi = Biography ; Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Aşık Çelebi = Lover Çelebi ; Taşköprülüzade Ahmed Efendi = Taşköprülüzade Ahmed Efendi ; Şaka'iku'n-Nu'maniyye = Şaka'iku'n-Nu'maniyye

Özet:
Taşköprizâde'nin eş-Şakâiku'n-nu'mâniyye'sine Âşık Çelebi tarafından yazılan Zeylü'ş-Şakâiki'n-nu'mâniyye adlı eseri üzerinde yapılan bu çalışma bir giriş ve üç bö-lümden oluşmaktadır. Giriş bölümünde tabakât yazma geleneği hakkında kısaca bilgi verilmiş ve Taşköprizâde'nin eş-Şakâiku'n-nu'mâniyye adlı eseri tanıtılmıştır. Birinci bölümde çalışma konumuz olan Zeylü'ş-Şakâiki'n-nu'mâniyye'nin müellifi Âşık Çele-bi'nin hayatı, edebî kişiliği ve eserleri hakkında bilgi verilmiş, ikinci bölümde Zeylü'ş-Şakâiki'n-nu'mâniyye ele alınarak incelenmiş ve yazma nüshaları tanıtılmıştır. Üçüncü bölümde ise eserin yazma nüshaları karşılaştırılarak tenkitli metni sunulmuştur.

Abstract:
This study, which is made on Ashıq Chalabi's study called Dhayl al-Shaqaiq al-nu'maniyye to the al-Shaqaiq al-nu'maniyye of Tashköprizade, consists of one introduc-tion and three sections. In the introduction, brief information is given about the tradition of writing tabaqat and the al-Shaqaiq al-nu'maniyye of Tashköprizade is introduced. In the first chapter, information about the life, literary personality and works of Ashıq Chalabi, who is the author of Dhayl al-Shaqaiq al-nu'maniyye, which is the subject of our study. In the second chapter Dhayl al-Shaqaiq al-nu'maniyye is handled and ana-lyzed, also the manuscripts are introduced. In the third chapter, the manuscripts of the book are compared and the criticized copy is presented.
Montmorillant mineral kayacı kullanılarak atıksulardan krom (III) iyonlarının giderimi
The removal chromium (III) ions from wastewater by using montnorillranit mineral clays
Yazar: GÜL DURMUŞ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ŞAHSET İRDEMEZ
Atatürk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Çevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Çevre Bilimleri ve Mühendisliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Çevre Mühendisliği = Environmental Engineering

Özet:
Bu çalışmada, Erzurum'un Narman ilçesinden temin edilen doğal kil montmorillant ile sentetik olarak hazırlanmış krom (III) içeren atık sulardan adsorpsiyonla krom giderimi incelenmiştir. Çalışmada adsorpsiyona etki eden parametreler, aktivasyon enerjisi ve adsorpsiyon kinetiği belirlenmiştir. Ayrıca aynı adsorbent aktifleştirme işlemine tabi tutularak denemeler tekrarlanmıştır. 
Sonuç olarak uygun pH, adsorbent konsantrasyonu, sıcaklık ve karıştırma hızı kullanıldığında %90'a kadar giderme verimlerine ulaşılmıştır. Ayrıca denemeler sonucunda adsorpsiyonun yalancı ikinci dereceye uygun olarak yürüdüğü tespit edilmiştir. Çalışmalar sonucunda elde edilen hız sabitleri ve denge konsantrasyonlarından reaksiyon entalpisi ∆H°=-25,76 kj/mol, entropisi ∆S°=92,72 joule/mol. °K, olarak tespit edilmiştir. ∆Ho ın negatif olması reaksiyonun ekzotermik, ∆G° nin negatif olması adsorpsiyonun kendiliğinden olduğunu göstermektedir. ∆S° nin pozitif olması ise rastlansallığın yüksek olduğunu göstermektedir. 
Aktifleştirme işlemine tabi tutulmuş adsorbentle ilgili çalışmalarda bu işlemin verime herhangi bir olumlu etki yapmadığı ve hatta düşürdüğü görülmüştür.

Abstract:
In this study, the removal of chromium (III) from waters by adsorption has been investigated using the natural clay, montmorillant which was obtained from the vicinity of Narman, Erzurum. The effective parameters on adsorption, activation energy and adsorption kinetics were determined. Same adsorbant has been tested at activation process and experiment were repeated.
It has been reached up to 90% of removal under the conditions of which appropriate pH, adsorbent concentration, temperate and stirring speed were employed. Also it was determined that adsorption process could be best depicted by pseudo second rate. Reaction enthalpy ∆H°=-25,76 kj/mol and entropy ∆S°=92,72 joule/mol °K were calculated by using reaction rate constants and equilibrium concentrations. Negative ∆Ho values show that the reaction is exothermic and the positive ∆G° valves show that adsorption progress spontaneously. Also the positive ∆S° values show high rate of coincidental.