2013 ve 2018 fen bilimleri öğretim programları ölçme ve değerlendirme anlayışlarının 6-8. sınıf ders kitaplarına yansımaları
The reflection to 6th-8th grade textbooks of 2013-2018 science education teaching programs assessment and evaluation
Yazar: MELTEM KARADENİZ
Danışman: PROF. DR. MEHMET BAHAR
Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / İlköğretim Ana Bilim Dalı / Fen Bilgisi Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Ders kitapları = Textbooks ; Fen bilgisi = Science ; Fen bilgisi eğitimi = Science education ; Fen bilgisi öğretimi = Science teaching ; Kitaplar = Books ; Program değerlendirme = Program evaluation ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation ; Öğretim programları = Teaching curriculums

Özet:
Bu araştırmanın amacı; 2013 ve 2018 Fen Bilimleri Öğretim Programı ışığında hazırlanan 6, 7 ve 8. Sınıf ders kitaplarına yansıyan ölçme ve değerlendirme anlayışlarını incelemektir. Bu doğrultuda her iki programdaki ölçme-değerlendirme tekniklerinin ders kitaplarında ki kullanım sıklıklarının ayrı ayrı belirlenmesi, 2013 ve 2018 fen bilimleri öğretim programlarındaki anlayışların ders kitaplarına yansımalarının karşılaştırılması amaçlanmıştır.
Bu çalışmada 2013 ve 2018 yılı fen bilimleri öğretim programlarına uygun olarak 2017-2018 ve 2018-2019 eğitim öğretim yılında okutulan, Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığınca belirlenen bir komisyon tarafından yazılan kitaplar incelenmiştir. Çalışmada nitel araştırma yöntemi kullanılmış ve nitel veri toplama yöntemlerinden biri olan doküman incelemesine başvurulmuştur. Hazırlanan ders kitaplarındaki üniteler ayrıntılı olarak incelenerek, bu tekniklerin kullanım sıklığı Nartgün (2009) tarafından geliştirilerek tablolaştırılan kategoriler dikkate alınarak sınıflandırılmıştır.
Araştırma sonuçları her iki program bağlamında da ders kitaplarında i) gösteri, Portfolyo, v-diyagramı, öz ve akran değerlendirme tekniklerine hiç yer verilmediği, ii) performans ödevi, Venn şeması, yapılandırılmış grid (YG), kelime ilişkilendirme testi (KİT), tanılayıcı dallanmış ağaç (TDA), kavram haritaları (KH), balık kılçığı, problem çözme gibi tekniklere çok az yer verildiğini, iii) geleneksel ölçme ve değerlendirme tekniklerinin daha fazla kullanıldığını göstermiştir. 2013 ve 2018 Fen Bilimleri Öğretim Programlarında yer alan ölçme ve değerlendirme anlayışlarının ders kitaplarına büyük ölçüde yansımadığı, 2018 yılı Fen Bilimleri Öğretim Programındaki anlayışın 2013 Fen Bilimleri Öğretim Programındaki anlayışa göre ders kitaplarına kısmen daha çok yansıtıldığı gözlenmiştir.  
Elde edilen bu sonuçlar ile ilgili ders kitaplarında hiç yer almayan ve az yer verilmiş tekniklerin öğretim programlarında yer alan ölçme-değerlendirme anlayışlarının yansıtılmasına uygun olarak ders kitaplarında yer alması önerilmektedir.

Abstract:
The purpose of this study is to investigate, the assessment and evaluation approach that has reflected in the 6th, 7th and 8th grades Science Education textbooks prepared in the light of the 2013 and 2018 Science Education teaching programs. In this direction, it is aimed to determine the frequency of use of assessment and evaluation techniques in the textbooks in both programs independently and to compare the reflections of the cognizance in the 2013 and 2018 Science Education Teaching Programs on textbooks.
In this study, books have written per a commission determined by the Ministry of Education and training were investigated in the 2017-2018 and 2018-2019 academic year in accord with the Science Education Teaching Programs of 2013 and 2018. The qualitative research method has used in the study along with document review, which is one of the quantitative research techniques. The units in the textbooks have examined as detailed. Obtained findings are to be developed and categorized according to the characteristics it has and classified by taking into account the table by Nartgün (2009). 
According to the findings of the research, i) demonstration, portfolio, V-diagram, peer assessment wasn't included in textbooks at all, ii) whereas some other techniques performance task, Venn diagram, structured grid, word association, diagnostic tree, concept map, fishbone diagram, problem-solving has found sporadically, iii) concluded that traditional measurement techniques have more space. It observed that the assessment and evaluation approaches in the 2013 and 2018 Science Education Teaching Programs have not reflected in the textbooks to a great space, and the intellection in the 2018 Science Education Teaching Program is reflected in the textbooks more in part than the intellection in the 2013 Science Education Teaching Program. 
Some suggestions had provided to the researchers, textbook writers, and educators in light of the results obtained through the study.