Aynı konuşmacıya ait sesbilgisel parametrelerin yaşa bağlı olarak değişiminin adli sesbilgisel açıdan incelenmesi
A forensic phonetic analysis of changes in phonetic parameters of same speaker's with regard to age
Yazar: ERKAN BURUCU
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ZEYNEP  AÇAN AYDIN
Hacettepe Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Adli Bilimler Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Dilbilim = Linguistics

Özet:
Bu çalışmada yetişkin (33-39) ve ileri yaş grubunda (70-89) bulunan toplam 4 erkek, 3 kadın Türk konuşmacının kısa ve uzun dönemler halinde yaptıkları konuşmalar analiz edilmiştir. Kısa dönem kayıtlar olarak yetişkin yaş grubundaki 3 erkek, 2 kadın konuşmacının yaklaşık 3 ay önceki kaydıyla 5 yıl önceki kaydındaki konuşmaları karşılaştırılmıştır. Uzun dönem kayıtlar olarak ileri yaş grubundaki 1 erkek, 1 kadın konuşmacının 11 ve 40 yıllık süreçteki konuşmaları bir biriyle karşılaştırılmıştır. Karşılaştırmalarda, adli konuşmacı tanıma incelemelerinde kullanılan klasik ve otomatik karşılaştırma yöntemleri birlikte kullanılmıştır. Kısa dönemli kayıtlar metin okuma ve doğal konuşma içerecek biçimde ses izolasyonu yapılmış laboratuvar ortamında kaydedilmiştir. Uzun dönemli kayıtlar ise radyo ve televizyon yayınlarında kullanılan konuşma kayıtlarından elde edilmiştir. Kayıtlar üzerinde yapılan karşılaştırmalar konuşma seslerinin frekans parametreleri olan (F1, F2, F3, F4 ve Fo) değerleri üzerinde yapılmıştır. Karşılaştırmalar sonucunda, (i) yaşlanmaya bağlı olarak Fo frekansındaki değişimin kadın ve erkekte farklı eğilim gösterdiği, (ii) yetişkin yaş grubundaki konuşmacıların formant frekanslarında anlamlı bir değişimin olmadığı, (iii) ileri yaş grubundaki konuşmacıların kadın için 11 yıl, erkek için 16 yıl aralıklı kayıtlarında F3 ve F4 formantlarında anlamlı değişimler olduğu gözlenmiştir.

Abstract:
This study investigates short and long term voice recordings gathered from a total number of 4 male and 3 female adult (33-39 ages) and elderly adult (70-89 ages) Turkish speakers. The analysis of short term voice recordings involve a comparison of two groups of data from 3 male, 2 female adults, one recorded recently (3 months) and the other 5 years ago. As for the long term analysis, a comparison of recordings of 1 male and 1 female speakers ranging between 11 and 40 years has been made. The analyses have been made through both classical (manual) and automatic techniques of forensic speaker identification. The short term recordings have been obtained at a sound insulated laboratory via text reading as well as natural speech. The long term recordings on the other hand have been elicited form radio and TV broadcasts. The comparison of the data has been made through the analyses of FI, F2, F3, F4 and Fo formant frequency parameters of speech. As a result, it has been found out that (i) age tends to be a significant factor distinguishing male and female speakers in terms Fo frequency, (ii) the formant frequency parameters revealed no significant changes in terms of age in the adult speaker group and (iii) as for the elderly adult group, F3 and F4 parameters exhibited significant changes over an 11-year interval in female and a 16-year interval in male speakers.