Duloksetin tedavisi alan hastalarda kemik metabolizmasının değerlendirilmesi
Evaluation of bone metabolism in patients receiving duloxetine treatment
Yazar: BURAK DEMİR
Danışman: DOÇ. DR. BAYRAM KELLE
Çukurova Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon = Physical Medicine and Rehabilitation

Özet:
Amaç: Duloksetin kullanımının kemik mineral yoğunluğu ve kemik döngüsü biyobelirteçleri üzerine olan etkilerini değerlendirmektir.
Gereç ve Yöntem: Kesitsel olarak yapılan bu çalışmaya fibromiyalji ve nöropatik ağrı tanıları ile en az 3 aydır duloksetin kullanan 47 hasta ve ilacı kullanmayan sağlıklı kontrol grubu 47 kişi dahil edildi. Tüm hastaların kemik yapım ve yıkım belirteçleri, serum kalsiyum ve D vitamini düzeyleri ölçüldü. Dual Enerjili X-Işını Absorpsiyometrisi (DXA) yöntemiyle kemik mineral yoğunluğu (KMY) ölçüldü. Duloksetin kullanımı ile kemik yapım ve yıkım biyobelirteçleri, serum kalsiyum, D vitamini ve KMY arasındaki ilişki değerlendirildi.
Bulgular: Çalışmaya en az 3 aydır duloksetin kullanan yaş ortalaması 41,2±7,6 olan 47 hasta (31 kadın 16 erkek) ve yaş ortalamaları 41,5±7,4 olan sağlıklı kontrol grubu 47 kişi dahil edildi. Hasta ve kontrol grubu karşılaştırıldığında hasta grubunda osteokalsin, C-terminal telopeptit (CTX) ve alkalen fosfataz (ALP) düzeyleri istatistiksel anlamlı olarak yüksek saptandı. Hasta grubunda serum kalsiyum düzeyleri istatistiksel anlamlı olarak daha düşük saptandı. Lomber KMY, femur boyun ve femur total KMY karşılaştırıldığında gruplar arası farklılık saptanmadı. Kadın hasta ve kadın kontrol grubu karşılaştırıldığında lomber T ve Z skoru, lomber KMY'nin kadın hasta grubunda istatistiksel anlamlı olarak daha düşük olduğu saptandı. 
Sonuç: Duloksetin tedavisinin kemik döngüsünü hızlandırabileceği düşünülmektedir. Duloksetin kullanan premenopozal kadın hastalarda lomber KMY, lomber T ve Z skoru kontrol grubuna göre istatistiksel anlamlı olarak düşük saptanmıştır. Duloksetin tedavisi planlanan premenopozal kadın hastalarda osteoporoz risk faktörleri sorgulanmalı ve duloksetin tedavisi alan hastalar kırık gelişimi açısından dikkatli takip edilmelidir. Duloksetin kullanımının farklı yaş gruplarında kemik metabolizması üzerine etkilerini araştıran prospektif çalışmalara ihtiyaç vardır.

Abstract:
Objective: To evaluate the effects of duloxetine use on bone mineral density and bone turnover biomarkers.
Material and Methods: In this cross-sectional study, 47 patients diagnosed with fibromyalgia and neuropathic pain and using duloxetine for at least 3 months and 47 healthy control group people who did not use the drug were included. Bone formation and resorption markers, serum calcium and vitamin D levels were measured in all patients. Bone mineral density (BMD) was measured by Dual Energy X-Ray Absorptiometry (DXA) method. The relationship between duloxetine usage and bone formation and resorption biomarkers, serum calcium, vitamin D and BMD was evaluated.
Results: The study included 47 patients (31 women, 16 men) with a mean age of 41,2±7,6 years who had been using duloxetine for at least 3 months, and 47 healthy control group people with an average age of 41,5±7,4 years. When the patient and control groups were compared, osteocalcin, C-terminal telopeptide (CTX) and alkaline phosphatase (ALP) levels were found to be statistically significantly higher in the patient group. Serum calcium levels were found to be statistically significantly lower in the patient group. When lumbar BMD, femoral neck and femur total BMD were compared, no difference was found between the groups. When the female patient and female control groups were compared, lumbar T and Z scores and lumbar BMD were found to be statistically significantly lower in the female patient group.
Conclusions: It is thought that duloxetine treatment may accelerate bone turnover. Lumbar BMD, lumbar T and Z scores were found to be statistically significantly lower in premenopausal female patients using duloxetine compared to the control group. Osteoporosis risk factors should be questioned in premenopausal female patients who are considered for duloxetine treatment, and patients receiving duloxetine treatment should be followed carefully for the development of fractures. Prospective studies investigating the effects of duloxetine use on bone metabolism in different age groups are needed.