Beş faktör kişilik özellikleri ve cam tavan engeli arasındaki ilişkiler: Antalya Kundu Bölgesindeki beş yıldızlı oteller üzerine bir uygulama
Relationships between five-factors personality traits and glass ceiling barrier: A case study on five star hotels in Kundu Region of Antalya
Yazar: EMİNE KESKİN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ÖMER AKGÜN TEKİN
Süleyman Demirel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Turizm İşletmeciliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Turizm = Tourism
Dizin: Antalya-Aksu-Kundu = Antalya-Aksu-Kundu ; Beş faktör kişilik modeli = Five factor personality model ; Beş yıldızlı oteller = Five star hotels ; Cam tavan sendromu = Glass ceiling syndrome ; Kadınlar = Women ; Kişilik özellikleri = Personality traits ; Oteller = Hotels ; Çalışan kadınlar = Working women

Özet:
Kişilik, bireylerin zihinsel ve davranışsal özelliklerini kapsamaktadır. Bu nedenle, bireylerin kişilik özelliklerinin belirlenmesi çalışma hayatında büyük önem taşımaktadır. Özellikle emeğe dayalı hizmet odaklı otel işletmelerinde çalışanların kişilik özelliklerinin belirlenmesi, oluşabilecek kariyer engellerine çözüm üretilmesini sağlayabilecektir. Otel işletmelerinde çalışan kadınlar, sahip oldukları toplumsal rolleri nedeniyle erkek çalışanlara nazaran daha fazla kariyer engeliyle karşılaşmaktadır. Kadınların kariyer engelleri arasında, onların yönetim kademelerine ilerlemelerini önleyen cam tavan engeli önemli bir faktör olarak ortaya çıkmaktadır. Bu doğrultuda çalışmanın temel amacı, çalışanların beş faktör kişilik özellikleri ile cam tavan engeli algıları arasındaki ilişkileri incelemek olarak belirlenmiştir. Çalışmanın amacına bağlı kalınarak, Antalya Kundu bölgesindeki beş yıldızlı otel işletmelerinin çalışanları üzerinde bir araştırma gerçekleştirilmiştir. Bu araştırma kapsamında, 17 adet otel işletmesinden 279 çalışana ulaşılmıştır. 
Katılımcıların beş faktör kişilik özellikleri incelendiğinde; uyumluluk, deneyimlere açıklık ve dışa dönüklük kişilik özelliklerinin baskın olduğu görülmüştür. Yapılan analizler sonucunda; çalışanlarda belirli düzeylerde cam tavan engeli algısı olduğu belirlenmiş ve aile hayatı, üst yönetimden kaynaklanan engeller ile eğitim boyutlarının etkin bir rol oynadığı görülmüştür. Kişilik özellikleri ile cam tavan engeli ilişkisine yönelik yapılan analizlerde; katılımcıların cam tavan engeli algılarının bir takım kişilik özelliklerine göre istatistiksel açıdan farklılaştığı belirlenmiştir. Katılımcıların cinsiyet, yaş, eğitim düzeyi, turizm sektörü deneyim süresi ve işletmedeki çalışma süresi değişkenleriyle kişilik özellikleri arasında birtakım anlamlı ilişkiler bulgulanmıştır. Katılımcıların cinsiyet, çocuk sayısı, çalışılan departman, turizm sektörü deneyim süresi ve işletmedeki çalışma süresi değişkenleriyle cam tavan engeli algıları arasında birtakım anlamlı ilişkiler bulunmuştur. Çeşitli değişkenler arasında tespit edilen bu anlamlı ilişkiler, literatürden elde edilen bilgiler ile açıklanmaya, yorumlanmaya ve benzer çalışmaların bulgularıyla karşılaştırılmaya çalışılmıştır.


Anahtar Kelimeler: Otel ĠĢletmeleri, Kadın ÇalıĢanlar, Cam Tavan Engeli, BeĢ Faktör KiĢilik Özellikleri, Antalya

Abstract:
Personality covers mental and behavioral traits of individuals. Therefore, determining personality traits of people is very important in work life. Especially determining personality traits of hotel employees who are working on service oriented industry will provide solution to possible carrier barriers. Females working at hotels face with more carrier barrier than male employees because of their social role. Glass ceiling barrier is one of the important factors that prevent female employees to proceed to management levels. In this regard, the main goal of the study is to analyze the relationships between five-factors personality traits and glass ceiling barrier. Under this goal, a research was conducted on employees of five star hotels in Kundu region of Antalya. Within the scope of this research, 279 employees of 17 hotels were reached.
Analyzing five factor personality traits of participants, it was seen that their traits such as agreeableness, openness to experience and extraversion traits are dominant. Following the analyzes conducted, it was determined that employees had a certain level of glass ceiling barrier perception and family life, barriers from senior management and education played a significant role. In the analyzes conducted for the relationship between personality traits and glass ceiling barrier, it was determined that glass ceiling barrier perception of participants do statistically differ based on some certain personality traits. Significant correlation were determined between the gender, age, education level, tourism industry work experience and work hours and personality traits. Significant correlation were determined between the gender, number of children, the department, tourism industry work experience and work hours and glass ceiling barrier perceptions. These significant correlation identified between different variants were tried to be explained, interpreted with the information obtained from literature and compared with the findings of similar studies.