Geçmişte çocuk işçiliği deneyimi olan üniversite öğrencilerinin benlik saygılarının ve yaşam doyumlarının öz-belirleme kuramı çerçevesinde araştırılması
A study on satisfaction with life and self-esteem of university students who experinced child labour in past within the theory of self determination
Yazar: TOLGA GÜL
Danışman: DOÇ. DR. MUSTAFA ÖZTÜRK
Süleyman Demirel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri = Labour Economics and Industrial Relations
Dizin: Psikolojik ihtiyaçlar = Psychological needs ; Yaşam doyumu = Life satisfaction ; Çalışan çocuklar = Working children ; Çocuk ihmali = Child negligence ; Çocuk iş gücü = Child labor ; Ölçekler = Scales ; Öz belirleme = Determination of essense ; Üniversite öğrencileri = University students ; İhmal = Neglect ; İş hayatı = Work life

Özet:
Araştırmanın amacı, bireylerin çocukluğundaki iş deneyimleri ile bugünkü benlik saygıları ve yaşam doyumları arasındaki ilişkide temel psikolojik ihtiyaçların aracı rolünü incelemektir. Çocukluk dönemindeki iş deneyimlerinin bireyler üzerindeki etkilerinin araştırılması sağlıklı toplum oluşturma hedefi açısından oldukça önemlidir. Bu amaç ve önem doğrultusunda araştırmada Geçmiş Çalışma Hayatını Değerlendirme Ölçeği, Çocukluk Çağı Ruhsal Travma Ölçeği, Temel Psikolojik İhtiyaçların Tatmini ve Engellenmesi Ölçeği, Yaşam Doyum Ölçeği ve Rosenberg Benlik Saygısı Ölçeği kullanılmıştır. Araştırma örneklemini 18-25 yaş arasındaki 1198 üniversite öğrencisi oluşturmaktadır. Araştırma bulgularına göre, çocukluk döneminde çalışmış olan bireylerin temel psikolojik ihtiyaçları, benlik saygıları ve yaşam doyumları, çalışma şartlarına ve iş özelliklerine göre farklılık göstermektedir. Çalışmada ayrıca, bireylerin çocukluk döneminde iş sebebiyle yaşadıkları okul ve aile sorunlarının bireylerin bugünkü benlik saygılarını ve yaşam doyumlarını temel psikolojik ihtiyaçlar aracılığıyla olumsuz etkilediği; işe yönelik olumlu duyguların ise bireylerin benlik saygılarını ve yaşam doyumlarını olumlu etkilediği tespit edilmiştir. Araştırmanın ana fikri, çocuk işçiliğinin bireyler üzerindeki psikolojik etkilerinin çalışmış olma durumuna göre değil çalışma şartlarına ve iş özelliklerine göre değişeceğidir. Bu bağlamda, iş deneyimi olan bireylerin, iş deneyimi olmayan bireylerle karşılaştırılması sonucunda anlamlı bir ilişki bulunmamıştır. Ancak çalışma şartları ve iş özellikleri dikkate alındığında olumlu iş deneyimi olan bireylerin, hiç çalışmamış olan bireyler göre temel psikolojik ihtiyaçları, benlik saygıları ve yaşam doyumları daha yüksek bulunurken; olumsuz iş deneyimi yaşamış olan bireylerin, iş deneyimi olmayan bireyler göre temel psikolojik ihtiyaçları, benlik saygıları ve yaşam doyumları daha düşük bulunmuştur.

Abstract:
This study aims to analyze the role of the basic psychological needs in the relationship between work experiences during the individuals' childhood and their current state of self-esteem and satisfaction with their lives. Studying the effects of childhood work experience on individuals plays a significant role with the intent of constructing healthy societies. Through this aim, Past Work Experience Evaluation Scale, Childhood Psychic Trauma Scale, Basic Psychological Needs Satisfaction and Frustration Scale, Satisfaction with Life Scale and Rosenberg's Self-Esteem Scale were used for this study. There are 1198 participants, who are university students, and their age is ranked as 18-25. The study shows that the basic psychological needs, self-esteem and life satisfaction of the participants who worked in their childhood showed variances depending on their working conditions and the features of their work. Furthermore, the main theme of the study is that the psychological effects of child labor on individuals vary in accordance with the working conditions and the work features, and it is not related to working status. In this aspect, there was no significant meaning found between those who have work experience and those who do not have any. Nevertheless, regarding working conditions and features, it was found that while those who had positive work showed greater in meeting the basic psychological needs, self-esteem and satisfaction with life than those who have never worked, those who had negative work experience were poorer in meeting basic psychological needs, self-esteem and satisfaction with life than those who have never worked.