Güneydoğu Karadeniz'de pigment konsantrasyonu ve birincil üretimin çevre koşulları ile etkileşimi
Interaction of pigment concentration and primary production with environmental condition in the Southeastern Black Sea
Yazar: ERTUĞRUL AĞIRBAŞ
Danışman: DOÇ. DR. ALİ MUZAFFER FEYZİOĞLU
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Balıkçılık Teknolojisi Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2010
Konu: Deniz Bilimleri = Marine Science
Dizin: Karadeniz = Black Sea ; Klorofil-A = Chlorophyll-A

Özet:
Şubat-Aralık 2009 tarihleri arasında Güney Doğu Karadeniz kıyısal ekosisteminde yürütülen bu çalışmada, fitoplanktonun kalitatif ve kantitatif değişimi, fotosentetik pigment konsantrasyonu, birincil üretim miktarı ve bunların çevre koşulları ile etkileşimi araştırılmıştır.Yapılan CTD ölçümlerinde elde edilen sıcaklık ve tuzluluk profilleri Karadeniz'in genel karakteristiğine uyan eğilimler göstermiştir. Oksijence zengin üst tabakanın kalınlığı yılın sıcak dönemlerinde 40-60 m arasında değişim gösterirken soğuk dönemlerinde ise 60-80 m'ye kadar inmiştir. 140 m'den sonra anoksik bölge belirlenmiştir. PAR derinliğinin ortalama 27-30 m arasında değiştiği belirlenmiştir. Sönümlenme katsayıları (Kd) kıyı ve açık sular için sırasıyla 0.18±0.07 m-1 ve 0.18±0.06 m-1 olarak hesaplanmıştır.Besin elementlerinden nitrat değerleri Karadeniz için belirtilen değerlerin üst sınırlarında tespit edilmiştir (2,3 µg-at/L). Ortalama nitrat konsantrasyonu kıyı ve açık sularda sırasıyla 2.18-2.21 ?g?at/L olarak ölçülmüştür. Nitrit konsantrasyonları ise sırasıyla 0.07?0.09 ?g?at/L olarak ölçüşmüştür. Kıyı sularda ortalama fosfat konsantrasyonu 0.018 ?g?at/L iken açık sularda ise bu değişim 0.023 ?g?at/L olarak belirlenmiştir. Silikat değeri Karadeniz'in batı bölgelerinde tespit edilen değerleri (0.8-1.5 µg-at/L) aşmamıştır. Silikat konsantrasyonları ise kıyı ve açık sularda 0.13 ?g?at/L olarak belirlenmiştir.Çalışma sahasında fitoplankton bloomları Mayıs ve Eylül aylarında gözlenmiştir. Bunlara ek olarak Kasım ayında kokkolitoforların neden olduğu üçüncü bir bloom da tespit edilmiştir. HPLC sonuçlarına göre pigment konsantrasyonları ile hücre sayıları arasında tespit edilen yüksek oranlardaki ilişki fukoksantin pigmenti diatom grupları için, peridinin dinoflagellat grupları için ve 19-heksanoloksifukoksantin ise kokkolitofor için marker pigment olarak kullanılabileceğini göstermiştir.C-14 deneylerinde kıyı sularda birincil üretim miktarları kıyı sularda 431-1392 mgCm-2gün-1 arasında değişim gösterirken, açık sularda 126-1332 mgCm-2gün-1 arasında değişim göstermiştir.

Abstract:
In the present study, qualitative and quantitative changing of phytoplankton, photosynthetic pigment ratios, primary production and related to environmental conditions were evaluated from February 2009 to December 2009 in the South Eastern Black Sea.In the CTD profiles, temperature and salinity values showed similar pattern of Black Sea characteristics. When the oxygenated layer was observed at depths of 40-60 meters during warm season, it was extent to 60-80 meters depths. The anoxic zone was determined at depth of 140 m. PAR was measured at depths of 27-30 meters. Light attenuation coefficient was calculated as 0.18±0.07 m-1 and 0.18±0.06 m-1 in the coastal and offshore waters, respectively.According to nutrients results, nitrate concentrations were higher than upper limit of the Black Sea (2,3 µg-at/L). Mean nitrate values ranged from 2.18-2.21 ?g?at/L in coastal and offshore waters, respectively. Mean nitrite values ranged from 0.07?0.09 ?g?at/L in coastal and offshore waters, respectively. Mean phosphate values ranged from 0.018-0.023 ?g?at/L and ?g?at/L in coastal and offshore waters, respectively. Silicate values determined at area did not higher than western part of the Black Sea (0.8-1.5 µg-at/L). Silicate concentrations ranged from 0.13 ?g?at/L in coastal and offshore waters, respectively.At the study area, the phytoplankton blooms were observed in May and September. In addition to these blooms, a third bloom that caused by coccolithophore was also detected on November. The relationship between cell number and pigment concentrations showed that fucoxanthin, peridinin and 19?-hexanoyloxifucoxanthin ratios can be used as a marker for diatom, dinoflagellates and coccolithophore groups, respectively.In the C-14 experiment, production rate varied between 431 and 1392 mgCm-2day-1 in the coastal waters, and between 126 and 1332 mgCm-2day-1 in the offshore waters.