Sosyal hızlanma teorisi kapsamında zaman kavramı ve yaşam hızı: Dijital kuşaklar üzerine bir analiz
Concept of time and pace of life within the scope of social acceleration theory: An Analysis on digital generations
Yazar: METİN DÜZ
Danışman: PROF. DR. MUHARREM ÇETİN
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Halkla İlişkiler ve Tanıtım Ana Bilim Dalı / Halkla İlişkiler ve Tanıtım Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Halkla İlişkiler = Public Relations

Özet:
"Sosyal Hızlanma Teorisi Kapsamında Zaman Kavramı ve Yaşam Hızı: Dijital Kuşaklar Üzerine Bir Analiz" adlı tez çalışması zaman kavramını ve hızlanmayı araştırırken gündelik hayatın içinde karşılaşılan multidisipliner güncel bir sorun olması nedeniyle açıklanma ve analiz edilme ihtiyacı doğmuştur. Nitel araştırma desenlerinden bu fenomenolojik çalışmanın amacı, buhar makinesinin icadı ve takip eden endüstri devrimi ile başlayan sanayi toplumu sürecinin devamında teknolojinin gelişmesi, üretimin artması ve dijitalleşme ile birlikte, günümüzde toplumsal değişimin hızlanması ve buna paralel olarak kişilerin yaşam hızında meydana gelen artmanın, Hartmut Rosa'nın geliştirdiği sosyal hızlanma teorisi bağlamında, ele alınmasıdır. Dijital kuşakları oluşturan bireylerin gündelik yaşamındaki rutinleri ile zaman ve hız kavramlarına bakışları hazırlanan sorularla ortaya konulmaya çalışılırken yaşam hızlarını artıran veya azaltan etmenler üzerinde düşünülmüştür.
Dijital kuşaklara mensup bireylerin teknolojinin getirdiği hızlanma ile gündelik davranışlarında ve yaşam hızlarında meydana gelen farklılaşmalar neticesinde toplumsal değişimin arttığı modern bir toplumda yaşanmaktadır. Hızlanan yaşam ile toplumsal değişim bireylerin alışkanlıkları ve rutinlerini değiştirmelerine neden olmaktadır. Doğal olaylar ve bireysel tercihler nedeniyle yaşanan ataletin (durgunluğun) dışında modern toplumda hayat hızlanmaya ve zaman ihtiyacı artmaya devam etmekte ve dijitalleşmeyle birlikte çoklu zamanın (ikiz zamanın) egemen olduğu bir zamanda yaşanmaktadır. Yapay zekanın hayatımıza girmesiyle birlikte Üçüncü sanayi devriminin devamı olarak yeni bir devrime giderken zamanın neden hızlandığının ve yetmediğinin araştırılması ve çözüm önerilerinin bulunması açısından bu çalışma dikkat çekicidir.
Dijital kuşakların sosyal hızlanmayı nasıl ve ne şekilde algıladıkları fenomonolojik yaklaşımla bireylerin gündelik hayattaki eylemlerini hızlandıran ve yavaşlatan nedenleri anlamlandırmak ve gerçekleştirmek için kullandıkları metodlar araştırılmıştır. Bunun için yarı yapılandırılmış formda hazırlanan sorular literatürde ön plana çıkan temalar çerçevesinde oluşturulmuştur. Veriler yüz yüze birebir görüşme yöntemiyle toplanmıştır. Bireysel görüşmelerden elde edilen ses kayıtları yazıya dökülerek her bir soruya, dijital kuşaklardan katılımcı kadın ve erkeklerinin verdikleri cevaplardan ortak olanlar ve farklılık arz edenler ortaya konmuştur.
Araştırma sayesinde dijital kuşakların gündelik yaşamında hem teknolojiye ne ölçüde ayak uydurdukları hem de uyumsuzluk yaşadıkları konular ve sebepleri ortaya konulmaya çalışılmıştır. Ayrıca sosyal hızlanmanın ve ataletin etkisinin teknolojik gelişme ile birlikte toplumsal değişimi ve bireylerin yaşam hızını nasıl şekillendirdiği araştırılmıştır. Yaşam hızının artması neticesinde bireylerin zaman ve hızlanmaya bakışı analiz edilmiştir. Mekanik saat zamanının etki alanını, teknolojinin gelişmesi neticesinde, ağ zamanına nasıl terk ederek daralttığı incelenmiştir.
Modernite, zamanın hızlanmasıyla alakalıdır. Teknolojinin her geçen gün insan hayatında daha fazla yer işgal etmesi, ulaşım başta olmak üzere iletişim ve üretim süreçlerinin hızlanması, insanların yaşamında köklü değişikliklere yol açmıştır. Neticede toplumsal değişimin artan temposu ile birlikte bireylerin yaşam hızı da artmıştır. Bunun sonucu olarak zaman artık insanların gündelik işlerini yaparken yeterli gelmemektedir. Toplumsal değişimin hızlanması neticesinde artık gündelik yaşamda, mekanik saatin yanında, gelişen ağ zamanıyla birlikte, çoklu zamanın (ikiz zamanın) egemen olduğu bir zamanda yaşanmaktadır. Hızın nicel olarak artması nedeniyle kültürün ve öznel ilişkilerin niteliksel dönüşümü olmuştur. Yirmi birinci yüzyılın ilk çeyreğinde insanlar günlük yaşam deneyimlerini anlatırken, aynı yerde kalmak için olabildiğince hızlı koştuklarını vurgulamıştır. Küresel ağların artık saatin zamansal âleminin yanında var olan alternatif bir zamansal alan oluşturduğu görülmektedir. Bu, teknolojik zamanın çift yapısı içinde yaşanıldığı anlamına gelmektedir. Önemli olan hız, bağlantı ve esnekliktir.

Abstract:
The thesis titled "The Concept of Time and Speed of Life within the Framework of Social Acceleration Theory: An Analysis on Digital Generations" delves into the concepts of time and acceleration, driven by their multidisciplinary and current relevance in everyday life. This phenomenological study, rooted in qualitative research, aims to explore the acceleration of social change and the consequent increase in the pace of individual life in today's world, contextualized by Hartmut Rosa's social acceleration theory. The study particularly focuses on the period beginning with the invention of the steam engine and subsequent industrial revolution, highlighting technological advancements, increased production, and digitalization. Through prepared questions, the research attempts to reveal the perspectives of individuals from digital generations regarding the concepts of time and speed in their daily routines. It also considers factors that either increase or decrease their pace of life.
The study observes that individuals belonging to digital generations experience societal changes in a modern society where their daily behaviors and life speeds are influenced by technological advancements. The acceleration of life and societal change prompts individuals to alter their habits and routines. Apart from inertia caused by natural events and individual preferences, life in modern society continues to accelerate, requiring more time, and existing in an era dominated by multiple temporalities (twin time) due to digitalization. As we move towards a new revolution with the advent of artificial intelligence following the Third Industrial Revolution, this study stands out in investigating why time accelerates and becomes insufficient, offering potential solutions.
The research adopts a phenomenological approach to understand how digital generations perceive social acceleration, examining the methods they use to accelerate or decelerate their daily activities. Semi-structured questions were prepared based on prominent themes in the literature, and data were collected through face-to-face interviews. Transcribed voice recordings from individual interviews were analyzed to identify common and differing responses among male and female participants from digital generations.
The study aims to uncover how well digital generations adapt to technology in their daily lives and the reasons behind any encountered mismatches. Additionally, it investigates how social acceleration and inertia, influenced by technological development, shape societal change and individuals' life speeds. The analysis includes examining individuals' perspectives on time and acceleration due to the increased pace of life, and how the mechanical time domain is shrinking in favor of network time due to technological advancement.
Modernity is related to the acceleration of time. The growing role of technology in human life, particularly in transportation, communication, and production processes, has led to significant changes in people's lives. As a result, the increasing tempo of social change has escalated individuals' life speeds, making time insufficient for daily activities. The acceleration of societal change has led to an era where multiple temporalities (twin time), alongside mechanical time, dominate everyday life. The quantitative increase in speed has caused a qualitative transformation in culture and subjective relationships. In the first quarter of the twenty-first century, people emphasized that they need to run as fast as possible just to stay in the same place while describing their daily life experiences. This indicates the emergence of an alternative temporal domain alongside the temporal realm of the clock, suggesting that we live within the dual structure of technological time. Key factors include speed, connectivity, and flexibility.