Granülosit aferezi sırasında antikoagülan olarak kullanılan asit-sitrat-dekstroz (ACD) ve trisodyumsitrat (TCC) moleküllerinin granülosit aferezi sonunda toplanan granülosit sayısına etkisinin karşılaştırılması
Comparison of the effects of acid-citrate-dextrose (ACD) and trisodium citrate (TCC) molecules used as anticoagulants during granulocyte apheresis on the number of granulocyte collected at the end of granulocyte apheresis
Yazar: BERA ÖMER UĞURLU
Danışman: PROF. DR. OSMAN İLHAMİ ÖZCEBE
Hacettepe Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı / Hematoloji Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Hematoloji = Hematology
Dizin: Antikoagülanlar = Anticoagulants ; Granülosit = Granulocyte ; Kan bileşenlerini ayırma = Blood component removal ; Kan transfüzyonu = Blood transfusion ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Trisodyum sitrat = Trisodium citrate ; İlaç tedavisi = Drug therapy

Özet:
Nötropeniye bağlı immünsüpresif hastalarda enfeksiyonlar önemli bir morbidite ve mortalite nedenidir. Bu hastalarda antibiyotik tedavisinin dışında granülosit transfüzyonu bir tedavi seçeneği olarak kullanılmaktadır. Transfüzyonun etkili olabilmesi için yeterli sayıda granülosit toplanması elzemdir. Çalışmamızda donörlerin granülosit ürünlerinin total granülosit sayısına, işlem sırasında kullanılan değişik antikoagülanların etkisinin retrospektif olarak analiz edilmesi amaçlanmıştır. Çalışmaya 2016-2020 tarihleri arasında işlem yapılan 295 granülosit donörü dahil edilmiştir. Granülosit donörlerinin 25'i (%8.5) kadın, 270'i (%91.5) erkek olup, ortanca yaşı 31 (24-39) olarak saptanmıştır. Aferez işlemi sırasında 229 (%77.6) donörde asit-sitrat-dekstroz (ACD), 52 donörde (%17.6) trisodyum sitrat (TCC) + hidroksietilnişasta (HES) ve 14 (%4.7) donörde ACD+HES kullanılmıştır. Aferez sırasında ACD kullanılan donörlerde ürünlerin ortanca granülosit değeri 0.96 x1010/ml, TCC+HES kullanılan donörlerde ürünlerinin ortanca granülosit değeri 2.46 x1010/ml ve ACD+HES kullanılan donörlerde ürünlerinin ortanca granülosit değeri ise 0.62 x1010/ml olarak saptanmıştır. TCC+HES ile granülosit toplanan grupta ACD+HES ve ACD ile granülosit toplanan gruplara göre total granülosit sayısı istatistiksel olarak anlamlı yüksek bulunmuştur (p<0.05). ACD ile granülosit toplanan grupta ACD+HES ile granülosit toplanan gruba göre total granülosit sayısı istatistiksel olarak anlamlı yüksek bulunmuştur (p<0.05). ACD kullanılan donörlerinin ürünündeki ortanca hemoglobin değeri 6.3 (5.1-7.8) g/dl, TCC+HES kullanılan donörlerin ürünündeki ortanca hemoglobin değeri 5.1 (4.5-6.6) g/dl ve ACD+HES kullanılan donörlerin ürünündeki ortanca hemoglobin değeri 6.9 (6.7-8.7) g/dl olarak saptanmıştır. TCC+HES ile toplanan ürünün hemoglobin değeri ACD ve ACD+HES ile toplanan ürünlerin hemoglobin değerine göre anlamlı olarak düşük bulunmuştur (p<0.05). ACD ile toplanan ürünün hemoglobin değeri ACD+HES ile toplanan ürünlerin hemoglobin değerine göre anlamlı olarak düşük bulunmuştur (p<0.05).

Anahtar Sözcükler: Granülosit, aferez, asit-sitrat-dekstroz, trisodyum sitrat

Abstract:
Infections are an important cause of morbidity and mortality in immunosuppressed patients due to neutropenia. In these patients apart from antibiotic therapy, granulocyte transfusion is used as a treatment option. It is essential to collect sufficient numbers of granulocyte for an effective transfusion. In our study, it was aimed to retrospectively analyze the effect of the different anticoagulants used during the procedure on the total granulocyte count of the granulocyte products of the donors. 295 donors who donated granulocytes between 2016-2020 were included in the study. Twenty-five (8.5%) of the granulocyte donors were female and 270 (91.5%) were male. The median age of the donors was 31 (24-39). During the apheresis procedure, acid-citrate-dextrose (ACD) was used in 229 (77.6%) donors, trisodium citrate (TCC)+hydroxyethylstarch (HES) in 52 (17.6%) donors and ACD+HES in 14 (4.7%) donors. The median granulocyte value of products in the donors using ACD during apheresis was 
0.96 x1010/ml, the median granulocyte value of the products in the donors using TCC+HES was 2.46 x1010/ml and the median granulocyte value of products in the donors using ACD+HES was 0.62 x1010/ml. The total granulocyte count was found to be statistically significantly higher in the group with TCC+HES collecting granulocytes compared to the groups with ACD+HES and ACD collecting granulocytes (p<0.05). The granulocyte count was found to be statistically significantly higher in the group in which granulocytes were collected with ACD than in the group collected with granulocytes with ACD+HES (p<0.05).  The median hemoglobin value in the product of donors who used ACD during apheresis was 6.3 (5.1-7.8) g/dl, the median hemoglobin value in the product of donors who used TCC+HES was 5.1 (4.5-6.6) g/dl and the median hemoglobin value in the product of donors who used ACD+HES was 6.9 (6.7-8.7) g/dl. The hemoglobin level of the product collected by TCC+HES was found to be significantly lower than the hemoglobin levels of the products collected by ACD and ACD+HES (p<0.05). The hemoglobin level of the product collected by ACD was found to be significantly lower than the hemoglobin level of the products collected by ACD+HES (p<0.05).

Keywords: Granulocyte, apheresis, acid-citrate-dextrose, trisodium  citrate