Konteyner taşımacılığında doğrulanmış brüt ağırlık ve demokratik tartım uygulaması: Limanlara ve ihracatçılara etkileri
Verified gross mass and democratic weighing implementation in container transportation: Effects on ports and exporters
Yazar: HÜSEYİN ALİ ERSOY
Danışman: YRD. DOÇ. DR. HÜSEYİN TOPUZ
Akdeniz Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası Ticaret ve Lojistik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Ulaşım = Transportation ; İşletme = Business Administration
Dizin: Deniz yolu taşımacılığı = Sea transportation ; Konteyner = Container ; Konteyner taşımacılığı = Container transportation ; Limanlar = Ports ; İhracat = Export ; İhracat işletmeleri = Exporting firms

Özet:
Geçmişten günümüze kadar globalleşen dünya ticaretinde denizyolu konteyner taşımacılığının çok büyük katkısı olmuştur. Uluslararası ticarette en çok kullanılan ulaşım modlarından birisi denizyolu taşımacılığıdır. Denizyolu taşımacılığında konteynerin bulunuşu ile birlikte büyük gelişmeler olmuştur. Çünkü konteyner taşımacılığının hızlı ve maliyetleri düşüktür. Konteynerler malların dış etkenlerden korunmasını, aynı kap içinde birçok farklı yükün taşınmasını sağlayan, birçok kez kullanılabilen ve sağlam yapıda olan bir ekipmandır. Konteynerler ilk bulunuşundan bugüne kadar değişerek standartlaşmış ve tüm dünyada aynı ölçüler doğrultusunda üretilmeye başlanmıştır. 
Dünyadaki gelişmeler limanların konteyner taşımacılığına entegre olmasına, kapasitelerini arttırmasına ve elleçleme ekipmanlarını konteynerlere uyum sağlayacak şekilde değiştirmelerini sağlamıştır. Aynı zamanda armatörlerde bu akımdan etkilenerek gemilerini konteyner taşımacılığına uygun hale getirmeye başlamış, yeni üretilen gemilerin sadece konteyner taşımacılığına uygun özelliklerde üretilmesi sağlanmıştır. Dünya ticaretinde bu derece önemli olan konteyner taşımacılığı ve konteyner taşımacılığının da ana birleşeni olan konteynere verilen önem arttırılmalıdır.  
Denizyolu ticaretinde ve genel anlamda dünya üzerindeki en önemli konulardan ilk sırada gelen unsur can güvenliğidir. Günümüze kadar konteyner taşımacılığında birçok kaza meydana gelmiştir ve bazıları can kaybına neden olmuştur. Konteyner taşımacılığında can güvenliğini en üst sevide tutmamız gereklidir. Denizcilik örgütleri bu konuda Denizde Can Emniyeti Uluslararası Sözleşmesi(SOLAS) kurallarını koymuşlar ve gün geçtikçe yeni eklemeler yaparak denizyolu taşımacılığını daha da güvenli hale getirmektedirler. Bunlardan en sonuncularından birisi de konteynerin doğrulanmış brüt ağırlığının tespit edilmesidir. Denizyolu ile taşınacak konteynerler için gemiye yüklenmeden önce konteyner brüt ağırlığının yetkilendirilmiş ve kalibrasyonu yapılmış tartım cihazları vasıtasıyla doğrulanması ve doğrulanmış brüt ağırlık belgesinin yükleten tarafından veya yetkilendirdiği kişilerce hazırlanarak taşıyan ve kıyı tesisi işletmesine iletilme kuralıdır. 01.07.2016 tarihinden itibaren hiçbir konteynerin tartılmadan gemiye yüklenmemesi kuralı getirilmiştir. Doğrulanmış brüt ağırlık konteynerin toplam ağırlığını belirleyeceği için limanlarda ve gemilerde oluşabilecek konteyner kaynaklı kazaların önüne geçilebilecektir, yükleme planları ve operasyonlar daha sağlıklı ve kesintisiz olarak devam edebilecektir.

Konteynerlerin doğrulanmış brüt ağırlığı tespiti sonrasında limanlar veya dışarıdaki kantarlar ihracatçılardan ücret talep etmektedir. Bu oluşan ücretin belirli kriterlerde düzenleme yapılarak demokratik bir tartım oluşturulmalıdır. Demokratik Tartım, üreticilerin ürettikleri ürünlerin fiyat, adet, ağırlık ve limanlardan en çok yüklenmesi yapılan ürün cinsine göre bir tartım ücreti belirlenmesidir. Bu sayede küçük ölçek ve değerde üretim yapan firmalarda desteklenerek daha rekabetçi bir yapıda büyüme yolu sağlanabilir.
Üç bölümden oluşan bu tez çalışmamda birinci bölümde konteyner, konteyner taşımacılığı ve konteyner limanları incelenmiştir. İkinci bölümde konteyner tartım uygulaması, adil ticaret, demokratik tartım ve demokratik tartı ile ilgili anket yapılarak demokratik tartının uygulanabilirliği anlatılmıştır. 
Üçüncü bölümde ise konteyner tartım uygulamasında limanlarımız ve ihracatçılarımız incelenmiş, Türkiye limanlarının durumları, yaşanan sorunlar ve çözümler üzerine anket çalışması yapılmış, ihracatçı firmaların bu uygulamadan nasıl etkilendiği ve memnuniyet düzeyleri konusunda araştırma anketi yapılmıştır. Bu anket çalışmasından çıkan sonuç ihracatçıların tartım hizmetinden dolayı oluşan masraflardan rahatsız olduğu ve iş yükü ve evraksal işlem konularından da etkilendiği görülmüştür, Türkiye limanlarının genel anlamda yeterli olduğu fakat geliştirilecek konular olduğu ortaya çıkmıştır.

Abstract:
In the world trade from the past to the present day, the container transportation has made a great contribution to maritime transportation. One of the most used modes of transport in international trade is maritime transportation. With the discovery of the container, the marine transportation has been greatly improved. Because container transportation is fast and  costs are low, containers protect the goods from external factors, very various goods can be transported in the same container, they can be used many times and they are sturdy. Containers have been standardized since the first time they have been found and have begun to be produced in the same measurement all over the world.
Developments in the world have dramatically improved the ability of the vessels to be integrated into container transportation. Developments have caused ports to be integrated into container transport and to increase their capacity and changed their handling equipment to be suitable for container transport. At the same time, liners have been affected by this large spread of container standardization and have adapted their vessels to container transport, it has been ensured that the newly manufactured vessels are produced for container transport only. Container transport, which is so important in world trade, and container, the main ingredient of container transportation importance must be further increased.
In the maritime trade and in general worldview, the first of the major issue is safety of life. There has been a lot of accident in container transportation and some of these have been caused with the loss of life at the end. We need to keep the safety of life at the highest level in container transportation. Maritime organizations have set Safety Of Life At Sea rules and they make them safer with new regulations. One of the lastest regulation is verified gross mass declaration. For the containers which will be transported by sea, container gross weight must be verified by the authorized and calibrated weighing devices and report the documents to the line and port by shipper or authorized person before loading on board. From 01.07.2016, containers started to be weighed before the loading on ship. As the verified gross weight will determine the total weight of the container, container-based accidents that can occur in ports and ships can be avoided, loading plans and operations will continue to be more healthy and uninterrupted.
After the confirmed gross weight of the containers, the ports or outside weighers charge the exporters. A democratic weighing should be made by arranging the resulting fee on certain criteria. Democratic Weighing is to determine a weighing fee according to the price, quantity, weight of the products that producers produce and the type of product most loaded from the ports. In this way, producer companies which products goods in small scale and value can be supported and a growth path can be achieved in a more competitive structure.
In my thesis, which consists three parts, container transportation, container and container ports are examined in the first part. In the second part, container weighing application, fair trade, democratic weighting and survey for the weighting are explained. In the third part, I surveyed our ports and exporters in the container weighing process, conducted a questionnaire survey on the problems experienced in Turkish ports and conducted a survey on how exporting companies are affected by this process and solutions. In conclusion, it was found out that the exporters affected and dissatisfied because of the costs for the weighting. Many of our ports are qualified enough but need some developments in process.