Karaman ilinin yöresel mutfağının kültürel kimlik bağlamında incelenmesi ve turizme kazandırılması
Investigation of the regional cuisine of karaman in the context of cultural identity and gaining it to tourism
Yazar: SEHER TOKLU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ YELİZ PEKERŞEN
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Gastronomi ve Mutfak Sanatları Ana Bilim Dalı / Gastronomi ve Mutfak Sanatları Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Gastronomi ve Mutfak Sanatları = Gastronomy and Culinary Arts ; Turizm = Tourism
Dizin: Gastronomi = Gastronomy ; Karaman = Karaman ; Kültürel kimlik = Cultural identity ; Mutfak = Kitchen ; Mutfak turizmi = Culinary tourism ; Turizm = Tourism ; Türk mutfağı = Turkish cuisine ; Yemek kültürü = Food culture ; Yöresel mutfak = Local cuisine

Özet:
Yöresel mutfak kültürü, ait olduğu bölgenin yöresel kimliğini, yöre halkının örf, adet ve geleneklerini yansıtmaktadır. Bölgenin doğal ve kültürel mirasının korunmasında önemli bir rol oynamaktadır. Pek çok uygarlığa ev sahipliği yapmış olan Karaman ilinin, zengin bir yöresel mutfak kültürü bulunmaktadır. Bu zengin mutfak kültürü tarihin ve kültürün izlerini yansıtmaktadır. Bu çalışmanın amacı Karaman yöresel mutfak kültürünün kültürel kimlik bağlamında incelenerek turizme kazandırılmasıdır. Çalışma hem nicel ve hem de nitel yöntemler kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın evrenini Karaman ilinde yaşayan yerel halk oluşturmaktadır. Araştırma kapsamında, ilde 2019 yılı Kasım-Aralık ayı süresince kolayda örneklem yöntemi kullanılarak 428 kişiye anket uygulaması gerçekleştirilmiştir. Anket verilerinin analizinde demografik değişkenlere frekans analizi, değişkenlerin boyutlarını belirlemek ve geçerlilik değerlendirmesi için faktör analizi, iki değişkenli gruplarda bağımsız örneklemler için t testi, ikiden fazla değişken olan gruplarda ise ANOVA analizi gerçekleştirilmiştir. Çalışma sonucunda, yerel halkın Karaman yöresel mutfağının turizme kazandırılmasına yönelik tutumlarının cinsiyet, yaş, eğitim düzeyi ve gelir düzeyi değişkenlerine göre anlamlı bir farklılık göstermekte olduğu ortaya çıkarılmıştır. Ancak medeni durum değişkenine göre anlamlı bir farklılığa rastlanmamıştır.
Ayrıca yerel halk ile yapılan görüşmeler sonucunda ilin yöresel kimliğine ve geçiş dönemlerinde yapılan geleneksel uygulamalara dair elde edilen veriler bir bütün haline getirilerek Karaman ili yöresel mutfak kültürüne ait bir envanter çıkarılmıştır. Bu bağlamda Karaman ilinde geçiş dönemlerinde yapılan birçok geleneğin geçmişte olduğu gibi uygulandığı ve yöresel mutfak kültürüne özgü yemeklerin sıklıkla yapıldığı ortaya çıkarılmıştır. Yapılan uygulamaların unutulmaması ve gelecek nesillere aktarılabilmesi için Karaman'a özgü yemeklerin standart reçetelerinin düzenlenmesi, yöreye özgü tüm yemeklerin yapılışlarının anlatıldığı ve görsellerinin bulunduğu bir kaynak oluşturulması önem arz etmektedir.

Abstract:
The tratidional cuisine culture reflects the local identity of region and local people's customs. It plays an important role on protecting the region's natural and cultural heritage. The Karaman province hosting to many cultures has a rich traditional cuisine. This rich cuisine reflects also the traces of history and culture of the province. The aim of this study is to gain or bring Karaman's cuisine to tourism by analyzing in it's context of identity. This study has been carried out by using both quantitive and qualitative methots. The content of this study consists of the local people of Karaman. In the scorp of this study, the public survey was carried out on 428 people by using easy sampling method during the November and December in 2019. While analyzing these datas, the frequency analysis for demographic variants and also factor analysis for determining the size of variants and validation, t test for independent samples on bivariate groups, ANOVA analysis on more than bivariate groups were put into practive. As a result of these studies, it has been understood that local people's attitudes towards to bringing Karaman's cuisine into tourism differs by the variants of gender, age, education level and income rates. However, it hasn't been observed any meaningful differences towards to variants of marital status.
Also, Karaman's local cuisine culture inventory has been taken by unifying the datas on both obtained about traditional practies done during the transition periods and province's local identity. Thus, it has been concluded that many traditions done during the transition period in Karaman province are applied as in the past and often cooked the dishes belong to local cuisine culture. An arrangement of Karaman's cuisine of standard recipes and a source of both how to cook the dishes of this cuisine and images of it have a great importance in order to keep in mind the practices done before and transfer these to the future generations.