Cumhuriyet sonrası Türk romanlarında eğitim sorunları ve öğretmen
Education problems and instructor in the Turkish novels published after republic period
Yazar: EVREN KARATAŞ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. HÜSEYİN TUNCER
Dokuz Eylül Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2005
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
ÖZET Bu çalışma "Cumhuriyet Sonrası Türk Romanlarında Eğitim Sorunları ve Öğretmen" başlığını taşımaktadır. Edebiyat sanatçıları yaşadıkları dönemin bilinçli birer tanığıdırlar ve bu dönemlere ait izlenimlerini, değişik boyutlarda eserlerine aktarırlar. Bu edebî eserlerden biri de roman türüdür. Romanlarda yazarların eserin zamanına ait çeşitli sorunları ele aldıkları görülür. Bu konulardan biri de eğitimdir. Eğitim, bir ülkenin bugünkü ve gelecekteki toplumsal gelişimini en üst noktaya çıkarmak amacıyla yaptığı çalışmaların bütünüdür. Bu bütünün en önemli parçası ise öğretmendir. Çünkü öğretmen eğitim, sisteminin temsilcisi ve en aktif üyesidir. Bu çalışmada Kemal TAHİR, Fakir BAYKURT, Talip APAYDIN, Nezihe MERÎÇ, Kemal BİLBAŞAR, M. Sunullah ARISOY, Şevket Süreyya AYDEMİR, Rıfat İLGAZ, Orhan HANÇERLİOĞLU, Reşat Nuri GÜNTEKÎN, Refik Halit KARAY, Refik ERDURAN, Peyami SAFA, Fahri ERDİNÇ, Cevdet KUDRET ve Samim KOCAGÖZ olmak üzere, toplam on altı yazarın kaleme almış olduğu yirmi roman, eğitim sorunları ve öğretmen temaları açısından incelenmiştir. 1950-1970 yılları arasındaki yirmi yıllık sürede yayınlanmış romanlarda, eğitimin özellikle kırsal yörelerdeki durumu ele alınmıştır. Bu dönemde yazarlar, halkın eğitim çalışmalarına karşı gösterdiği duyarsızlıkları ve çocuklarını okula göndermemelerini eleştirirler. Ayrıca okulların fiziksel açıdan yetersiz olması ve olumsuz öğretmen modelleriyle eğitim çalışmalarının yürütülmesi eserlerde önemli eğitim sorunları olarak sıralanmaktadır. Bu devrede özellikle Köy Enstitülü yazarların, Köy Enstitüsü mezunu öğretmenlerin çektikleri sıkıntıları eserlerine taşımaları da dikkat çekmektedir. Öğretmenlerin uzak Anadolu köylerindeki yalnızlıkları, toplumla uyum sorunları yaşamaları ve ekonomik güçlükler çekmeleri de romanlarda sıkça aktarılan konular arasındadır. İncelenen romanlarda, yazarlar, bir ülkenin eğitim çalışmalarının niteliğinin o ülkenin ekonomik gücüyle ilgili olduğunu sık sık vurgularlar. Anahtar Sözcükler: eğitim, öğretim, öğretmen, eğitim sorunları, edebiyat ve toplum.

Abstract:
ABSTRACT This study has the title of "Education Problems and Instructor in the Turkish Novels Published After Republic Period." The writers are one of the conscious wittnesses of the years they live and they transfer their impressions of those years to their works of art. One of these literary works is the novel. In the novels, it is seen that the writers deal with different problems. One of these subjects is the education. Education is a whole work of a country which is done in order to increase the development level of today and the future to the top level. The most important part of this whole is the insructor since an insructor is represantitive and the most active member of the education system. In this study, twenty novels which were written by sixteen writers who are Kemal TAHİR, Fakir BAYKURT, Talip APAYDIN, Nezihe MERİÇ, Kemal BÎLBAŞAR, M. Sunullah ARISOY, Şevket Süreyya AYDEMİR, Rıfat İLGAZ, Orhan HANÇERLİO?LU, Reşat Nuri GÜNTEKİN, Refik Halit KARAY, Refik ERDURAN, Peyami SAFA, Fahri ERDİNÇ, Cevdet KUDRET ve Samim KOCAGÖZ were investigated about the subjects of education problems.and insructors. In the novels, which were published between the years 1950-1970, especially the education in the rural regions is investigated. In this period, the writers criticize the insensitivity of the public to the educational studies and not to send their children to the schools. Moreover, the physical incapacity of the schools and negative insructor models who take part in the educational studies are the other important education problems which were dealed with these novels. In this period, especially the writers graduated from Village Institute writers attract attention to the problems of the instructors graduated from Village Institute. The loneliness in the far Anatolia villages of the insructors, their problems caused from discord with the public and their economical matters are the other subjects which were frequently dealed with in the novels. In the investigated novels, the writers often emphasize that the quality of the educational study of a country has a close relationship with that country' s economical power. Keywords:education, instruction, instructor, education problems, literature and public.