Açık kalp cerrahisi geçiren hastalarda yoğun bakım çevresel stresörleri ile yoğun bakım deneyimleri arasındaki iliskinin incelenmesi
Investigation of the relationship between intensive care environmental stressors and intensive care experience in patients after open heart surgery
Yazar: DİLEK KAYRA ÇAPANOĞLU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ EDA DOLGUN
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Cerrahi Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Cerrahi-kardiyovasküler = Surgery-cardiovascular ; Hastalar = Patients ; Kalp = Heart ; Kalp hastalıkları = Heart diseases ; Stres = Stress ; Yoğun bakım = Intensive care ; Yoğun bakım üniteleri = Intensive care units

Özet:
AMAÇ: Çalışma; açık kalp cerrahisi geçiren hastalarda yoğun bakım çevresel stresörleri ile yoğun bakım deneyimleri arasındaki ilişkinin incelenmesi amacıyla yapıldı. 
YÖNTEM: Araştırmaya, Mayıs – Eylül 2019 tarihlerinde Dokuz Eylül Üniversitesi Araştırma Uygulama Hastanesi'nde ilk kez planlı açık kalp cerrahisi geçiren, GKDCYBÜ'nde tedavi gören hastalar arasından "en az 24 saat – en fazla 72 saat" yoğun bakım ünitesinde kalan 18 yaş üstü, bilinci açık ve araştırmaya katılmak için gönüllü 135 hasta dahil edildi. Araştırmada verilerin toplanmasında araştırmacı tarafından geliştirilen sosyodemografik verilerin yer aldığı 13 sorudan oluşan Hasta Tanıtım Formu ve "Yoğun Bakım Ünitesi Çevresel Stresörler Ölçeği" ve "Yoğun Bakım Deneyim Ölçeği" kullanıldı. Araştırmada verilerin değerlendirilmesinde; "Statistical Package For Social Science (SPSS)" 22 kullanıldı. Shapiro-Wilk, Kolmogorov-Smirnov çarpıklık basıklık katsayılarına bakılarak karar verildi, normal dağılımın diğer varsayımları olan basıklık ve çarpıklık değerleri ve histogram grafiğinden yararlanıldı. Bağımsız iki grup karşılaştırmasında t-testi, ilişkisiz iki ya da daha fazla grupların karşılaştırılmasında tek yönlü varyans analizi ve farkın kaynağının belirlenmesi için post hoc testlerinden Tukey testi kullanıldı. Varyansın homojenliğini belirlemek için Levene istatistiğine bakıldı ve varyansların homojen olduğu bulundu. (p>0.05). Değişkenler arasındaki ilişkiye pearson korelasyon katsayısı ile bakıldı. 
BULGULAR: Çalışmamızdaki hastaların yaş ortalaması 62.93 ±12.24 yıldır. Hastaların %61.5'inin erkek olduğu, %48.1'inin ortaokul-lise mezunu olduğu görüldü. Hastaların %81.5'i evli, %37.7'inin ise emekli olduğu belirlendi. Hastaların %82.2'sine ziyaretçi geldiği, %72,6'sının kronik hastalığının olduğu görüldü. Hastaların %63.7'sinin CABG ameliyatı geçirdiği saptandı. Hastaların %78.5'inin daha önce yoğun bakım deneyimi yaşadığı saptandı. Yoğun bakımda kalma süresi 35.86 ± 6.85 saat, yoğun bakımda entübe kalma süreleri 6.42 ± 2.49'saattir. Hastaların YBÜÇSÖ puan ortalamasının 129.73 ± 17.35 puan, YBDÖ puan ortalamasının 56.22 ± 10.75 puan olduğu görüldü. Hastaların cinsiyetlerine göre YBÜÇSÖ toplam puanı arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmuştur (p<0.05). Hastaların medeni durumlarına, daha önce yoğun bakımda kalma durumuna, yoğun bakımda ziyaretçilerinin gelip gelmeme durumuna göre ve geçirdikleri ameliyat türleri arasında YBDÖ toplam puanı ve alt ölçek puanları ve YBÜÇSÖ toplam puanı arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmamıştır (p>0.05). Hastaların kronik hastalığa sahip olup olmama durumuna, mesleklerine göre ve eğitim durumları arasında YBDÖ toplam puanları arasında ve alt boyutlarında istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmuştur (p<0,05). YBÜÇSÖ puanı ile YBDÖ toplam puanı arasında istatistiksel olarak anlamlı negatif yönde ve zayıf düzeyde ilişki bulunmuştur (r=-0.21,p<0.05). 
SONUÇ: Hastaların cinsiyet ve mesleklerinin yoğun bakımda algıladıkları çevresel stresörlere ve deneyimlerine etkisinin olduğu, hastaların eğitim düzeylerinin ve bir kronik hastalığı bulunanların yoğun bakım deneyimlerini etkilediği saptandı. Yoğun bakımda bulunan çevresel stresörlerin hastaların yoğun bakım deneyimlerini olumsuz yönde etkilediği görüldü. 
Anahtar Kelimeler: Yoğun Bakım; Stresör; Deneyim; Hemşirelik

Abstract:
PURPOSE: This study was conducted to investigate the relationship between ICU environmental stressors and ICU experiences in patients undergoing open heart surgery. 
METHOD: Patients (n:135) who had undergone planned open heart surgery in Dokuz Eylül University Research and Application Hospital for the first time and who were treated in the Thoracic and Cardiovascular Surgery ICU have taken place in the study. Patients over the age of 18, conscious and willing to participate in the study were included. In the study, the Patient Information Form consisting of 13 questions containing sociodemographic data developed by the researcher as an instrument of data collection and the "Intensive Care Unit Environmental Stressors Scale" and the "Intensive Care Experience Scale" used". In the evaluation of the data in the research; "Statistical Package for Social Science (SPSS) 22 package program" was used. Shapiro-Wilk, Kolmogorov-Smirnov skewness kurtosis coefficients were determined by looking at the other assumptions of the normal distribution, kurtosis and skewness values and histogram graph were used. "Independent sample t-test was used for comparison of two or more unrelated groups. One-way analysis of variance and Tukey test, one of the post hoc tests, were used to determine the source of the difference. Levene statistics were examined to determine the homogeneity of variance and variances were found to be homogeneous" (p>0.05). Pearson correlation coefficient was used to investigate the relationship between the variables. 
RESULTS: The mean age of the patients was 62.93±12.24 years. 61.5% of the patients were male and 48.1% were secondary and high school graduates. 81.5% of the patients were married and 37.7% were retired. It was determined that 82.2% of the patients had visitors and 72.6% had chronic diseases. 63.7% of the patients had CABG surgery. 78.5% of the patients had previous intensive care experience. The duration of ICU stay was 35.86±6.85 hours and the duration of intubation was 6.42±2.49 hours. It was determined that the mean ICUESS score of the patients was 129.73±17.35 points, and the mean score of the ICES was 56.22±10.75 points. "A statistically significant difference was found between the total score of the ICUESS according to the gender of the patients (p<0.05). There was a statistically insignificant difference between the ICES total score and the subscale scores of the patients and the total scores of the ICUESS according to the marital status of the patients, their previous stay in the ICU, the presence or absence of the visitors in the ICU" (p>0.05). A statistically significant difference was found between the total scores and the subscale scores of the patients according to the presence of chronic disease, occupation and educational status (p<0,05). There was a statistically significant negative and poor level relationship between ICUESS score and total ICES score (r=-0.21, p<0.05) 
CONCLUSION: "It was determined that the gender and occupation of the patients had an effect on the perceived environmental stressors and experiences in the ICU, and the intensive care experiences of the patients with a chronic disease accompanying the education level and status of the patients were found to be affected". It was observed that the environmental stressors in the ICU negatively affected the patients' intensive care experiences. 
Key Words: intensive care unit; stressor; human experimentation; nursing