Peptid yapılı gastrointestinal sistem hormonlarından grelin ve motilin'in insan plazmasında tayini için kromatografik yöntem geliştirilmesi ve validasyonu
Development and validation of chromatographic methods for quantification of peptid structered gastrointestinal system hormones, ghrelin and motilin in human plasma
Yazar: SAKİNE ATİLA KARACA
Danışman: PROF. DR. DUYGU YENİCELİ UĞUR
Anadolu Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Analitik Kimya Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Kimya = Chemistry
Dizin: Gastrointestinal sistem = Gastrointestinal system ; Ghrelin = Ghrelin ; Hormonlar = Hormones ; Kromatografi-yüksek basınçlı-sıvı = Chromatography-high pressure-liquid ; Miktar tayini = Determination ; Motilin = Motilin ; Peptidler = Peptides ; Polipeptitler = Polypeptides

Özet:
Grelin ve motilin peptit yapılı gastrointestinal sistem hormonlarıdır. Yapısal olarak
benzer olan bu moleküllerin memelilerde gastrointestinal hareketliliği uyarmada, gastrik
boşalmayı hızlandırmada ve gastrik açlığı indüklemede rol oynadığı bilinmektedir. Grelin
ayrıca büyüme hormonu salgılanması, gut hareketliliğinin ayarlaması, mide ve bağırsak
korunmasında da önemli rol oynamaktadır.
Bu tez çalışması kapsamında grelin ve motilin'in insan plazmasında miktar tayini
için Yüksek Performanslı Sıvı Kromatografisi yöntemleri geliştirilmiş ve valide
edilmiştir. Floresans dedeksiyon için analitler floreskamin ile türevlendirilmiştir. İki
yöntemde de ayrım C8 kolonda (4,6 x 150 mm, 3,5 μm partikül boyutu), trifloroasetik asit
içeren su ve asetonitrilden oluşan hareketli fazlar kullanılarak yapılmış ve gradient
elüsyon uygulanmıştır. Dedeksiyon 390 nm eksitasyon ve 495 nm emisyon
dalgaboylarında yapılmıştır. Grelin ve des-asil grelin için geliştirilen yöntem 20-800
ng/mL derişim aralığında doğrusaldır. Tayin sınırı grelin ve des-asil grelin için sırasıyla
11,32 ng/mL ve 9,81 ng/mL olarak belirlenmiştir. Motilin tayini için geliştirilen yöntem
2-200 ng/mL aralığında doğrusal bulunmuş, tayin sınırı 1,84 ng/mL olarak
hesaplanmıştır. İki yöntemin de özgünlük, kesinlik ve doğruluğu gösterilmiş, analit
çözeltilerinin farklı çalışma koşullarındaki stabilitesi incelenmiştir. Motilin için
geliştirilen yöntemin insan plazmasındaki uygulaması, beş sağlıklı gönüllüden toplanan
plazmada motilin miktarlarının ölçülmesi ile gösterilmiştir.

Abstract:
Ghrelin and motilin are peptide structured gastrointestinal system hormones and
belong to the same peptide family (ghrelin/motilin peptide family). These structurally
similar molecules are known to play a role in inducing gastrointestinal motility,
accelerating gastric emptying, and inducing gastric lavage. Ghrelin is also known to play
an important role in the protection of the stomach and intestines as well as the regulation
of growth hormone secretion and gut mobility.
In this thesis, two High Performance Liquid Chromatography methods were
developed and validated for the quantification of ghrelin and motilin in human plasma.
Analites were derivatized with fluorescamine for fluorescence detection. Separation was
performed on a C8 column (4,6 x 150 mm, 3,5 μm particles) using water and acetonitrile
containing trifluoroacetic acid as a mobile phase. Gradient elution was used in both
methods. The method develeloped for ghrelin and des-acyl ghrelin determination was
linear in the range of 20-800 ng/mL. The quantification limits for ghrelin and des-acyl
ghrelin were found 11,32 and 9,81 ng/mL, respectively. The method develeloped for
motilin was found linear in the range of 2-200 ng/mL. The quantification limit for motilin
was 1,84 ng/mL. Specificity, precision and accuracy of both methods were evaluated and
stability of the analyte solutions in different working conditions were investigated. The
application of the method developed for motilin was demonstrated by measuring the
amounts of motilin in human plasma samples collected from five healthy volunteers.