Aalı Tokombayev - Kanduu Cıldar - giriş - metin - dizin
Aalı Tokombayev – Kanduu Cıldar introduction - text - directory
Yazar: ELİF ATASOY
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SEVGİ ÖZTÜRK
Trakya Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Türk Dili Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Dilbilim = Linguistics ; Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Dil bilgisi = Grammar ; Dil bilgisi-ekler = Grammar-prefix ; Dil bilgisi-çekim ekleri = Grammar-inflections ; Dil bilim = Linguistics ; Kırgız edebiyatı = Kyrgyz literature ; Kırgızca = Kyrgyz language ; Tokombayev, Aalı = Tokombayev, Aalı ; Türk edebiyatı = Turkish literature

Özet:
Aalı Tokombayev'in 1916 yılında Türkistan halklarının isyanını ve Çin'e
kaçışını konu ettiği tarihi manzum romanı "Kanduu Cıldar", Kırgız Edebiyatındaki
yerinin büyük olması sebebiyle yazarına da ün kazandırmıştır. Kırgız sözlü geleneği,
Kırgız tarihi, kültürü, Kırgız Türkçesi söz varlığı vb. hususlarda kapsamlı fikirler
edinebileceğimiz gibi Türk dil bilimi incelemeleri açısından da önemli bir araştırma
sahası olan bu eserde çekim ekleri esas alınarak ek dizini oluşturulması
amaçlanmıştır.
Çalışmamızda "Kanduu Cıldar" romanının 1991 basımının 1. cildi
incelenmiştir. Kiril harfli metinlerin Latin alfabesine transkripsiyonunun
verilmesinin ardından yapım ve çekim eklerini genel hatları ile ele aldığımız gramer
incelemesi, çekim eklerinden oluşan ek dizini oluşturulmuştur. İncelememizin giriş
bölümünde eserde söz konusu dönem olan Çarlık Rusya'sı döneminde Kırgızistan'ın
durumu hakkında genel bilgiler verilmiş, Kırgız Türkçesi ve Kırgız Edebiyatına
değinilerek eserin yazarı Aalı Tokombayev tanıtılmıştır. İkinci bölümde gramer
incelemesi, metinler ve ek dizini yer almıştır. Üçüncü bölüm sonuç ve kaynakçadan
oluşmaktadır. Ek dizin incelemesi TürkSözDiz programı aracılığında, kıta numarası
– dize numarası esas alınarak oluşturulmuştur. Ardından eklerin tespitinde kolaylık
sağlanması adına, metinlere kıta numaraları verilmiştir. Ek dizinde yer alan kıta
numaralarında TürkSözDiz programının sistemi nedeniyle dört haneli rakamlar
dışındaki numaraların başında "0" bulunmaktadır. (0010 / 01) (1212 / 04)
Lehçe çalışmalarına yönelik bu tür incelemeler; zamanında birbirinden
koparılan Türk milletlerini dil, tarih, kültür vb. bakımdan daha iyi anlamamıza
olanak sağlayacaktır.

Anahtar Kelimeler: Kanduu Cıldar, Aalı Tokombayev, Kırgız Türkçesi, çekim ekleri, ek dizin

Abstract:
Aalı Tokombayev's historical poetic novel "Kanduu Cıldar", in which the
people of Turkestan revolt and flee to China in 1916, Due to its great place in Kyrgyz
literature, it also brought fame to its author. Kyrgyz oral tradition, Kyrgyz history,
culture, Kyrgyz Turkish vocabulary etc . In this work, which is an important research
field in terms of Turkish linguistics studies, it is aimed to create an appendix index
based on inflectional suffixes.
In our study, the 1991 edition of the novel "Kanduu Cıldar" was
examined. After the transcription of the Cyrillic letter texts into the Latin alphabet,
the grammatical analysis that we discussed in general terms, the suffix index
consisting of inflectional suffixes was created.
In the introduction part of our study, general information about the situation
of Kyrgyzstan in the period of Tsarist Russia, which is the period in question in the
work, is given, and the author of the work, Aali Tokombayev, is introduced by
referring to Kyrgyz Turkish and Kyrgyz Literature . In the second part, there is a
grammar review, texts and an appendix index. The third part consists of conclusion
and bibliography. The additional index analysis was created through the TürkSözDiz
program, based on the stanza number – string number.
Then, continent numbers are given to the texts in order to facilitate the
identification of the appendices. Due to the system of the TürkSözDiz program, the
continent numbers in the supplementary index have a "0" at the beginning of the
numbers excluding the four-digit numbers.(0010 / 01) (1212 / 04)
Such studies on Polish studies; Turkish nations separated from each other in
time, language, history, culture etc. It will enable us to understand better.

Keywords: Kanduu Cıldar, Aali Tokombayev, Kyrgyz Turkish, inflectional suffixes, additional index