Annelerin bebeklerini emzirme ve anne sütüyle besleme kararları üzerinde medya ve reklamların rolü; niteliksel çalışma
The role of media and advertising on breastfeeding decisions of mothers; qualitative study
Yazar: AYŞE GÜL ŞENER ASLAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AYSUN EKŞİOĞLU
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Ebelik Ana Bilim Dalı / Ebelik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Ebelik = Midwifery
Dizin: Anneler = Mothers ; Bebekler = Infant ; Emzirme = Breast feeding ; Medya = Media

Özet:
Amaç: Bu araştırma; annelerin bebeklerini emzirme ve anne sütüyle besleme kararları üzerinde medya ve reklamların nasıl bir etki yarattığını değerlendirmeleri ve annelerin bu konudaki görüşlerinin derinlemesine incelenmesi amacıyla yapılmıştır.
Yöntem: Fenomenolojik desenli niteliksel çalışma olarak yürütülen bu çalışmada 0-12 aylık bebeği olan 20 anne ile görüşülmüştür. Araştırma grubunun belirlenmesinde amaçlı örnekleme türünden olan ölçüt örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Araştırma grubuna katılım ölçütü olarak annelerin sosyal medya uygulamalarını kullanıyor olması, televizyon izliyor olması ve bebeği 0-12 aylık olması ölçütleri esas alınmıştır. Araştırmanın verileri araştırmacı tarafından katılımcılarla yüzyüze görüşme ile toplanması planlanmış fakat Covid-19 pandemisi nedeniyle görüşmeler annelerin evlerinde oldukları en uygun zamanda ve çevrimiçi ortamda yapılarak toplanmıştır. Görüşmelerin büyük bir kısmı ses kayıt cihazına kaydedilmiş ya da çevrimiçi platformda kayıt altına alınmıştır. Araştırma verileri MaxQda 2020 Pro nitel veri analiz programında araştırmacılar tarafından analiz edilmiştir. Verilerin analizinde araştırma kapsamındaki tema ve kodları oluşturmak amacı ile tematik analiz kullanılmıştır. Bu çalışmada niteliksel araştırmayı raporlamak için konsolide kriterler kılavuzu (COREQ) kontrol listesi kullanılmıştır. 
Bulgular: Anneler ile yapılan görüşmelerden elde edilen nitel verilerin analizi sonucunda; annelerin kullandığı medya uygulamaları, emzirme ve anne sütü ile beslemeye etki eden faktörler, medya ve reklamların bebek beslemesi üzerine etkileri ve beklentiler olmak üzere 4 ana tema elde edilmiştir. Annelerin kullandığı medya uygulamalarında 3 kategori, emzirme ve anne sütü ile beslemeye etki eden faktörlerde 2 kategori, medya ve reklamların bebek beslemesi üzerine etkilerinde 3 kategori ve beklentilerde 2 kategori olmak üzere 10 kategori belirlenmiştir. 
Sonuç: Ortaya çıkan bulgular medyada ve televizyon reklamlarında anne ve bebekle ilgili anne sütünü öven paylaşımların, annelerin bebeklerini besleme veya emzirme kararlarında emzirmeyi teşvik ettiği ve anne sütüyle besleme isteğini artırdığı görülmektedir. Diğer bir sonuç ise formül mama reklamları annelerde kullanma isteği uyandırmasa da emzirme sorunu ile karşılaşma durumunda anneler tarafından bir alternatif olarak görüldüğüdür. Medya ve reklamlar annelerin emzirme ile ilgili bilgileri aldıkları bir kılavuz niteliği taşısa da hala annelerin beklentilerini karşılayabilecek düzeyde değildir. Bu nedenle yapılan paylaşımlarda ve medyada sağlık çalışanlarından daha fazla destek alınması ve medya ve iletişim konusunda uzman araştırmacılar ile disiplinler arası çalışmalar yapılması önerilmektedir.

Abstract:
Objective: This research; the aim of this study was to evaluate the effects of the media and advertisements on the decisions of mothers to breastfeed and breastfeed their babies, and to examine the mothers' views on this subject in depth.
Method: In this study, which was conducted as a qualitative study with a phenomenological pattern, 20 mothers with 0-12 months old babies were interviewed. Criterion sampling which are the purposeful sampling type, were used to determine the research group. The criteria for participation in the research group were the mothers' use of social media applications, their watching television, and their 0-12 months old baby. The data of the research was planned to be collected by the researcher by face-to-face interviews with the participants, but due to the Covid-19 pandemic, the interviews were collected at the most convenient time when the mothers were at home and online. Most of the interviews were recorded on a voice recorder or recorded on the online platform. The research data were analyzed by the researchers in the MaxQda 2020 Pro qualitative data analysis program. In the analysis of the data, thematic analysis was used to create the themes and codes within the scope of the research. The Consolidated Criteria for Reporting Qualitative Research (COREQ) checklist was used to in this study.
Findings: Analysis of qualitative data obtained from interviews with mothers; 4 main themes were obtained: media practices used by mothers, factors affecting breastfeeding and breast milk, effects of media and advertisements on infant feeding and expectations. 10 sub-categories were determined 3 categories in media applications used by mothers, 2 categories in factors affecting breastfeeding and breast milk, 3 categories in the effects of media and advertisements on infant feeding, 2 categories in expectations. 
Conclusion: The findings show that the sharing of mother and baby praising breast milk in the media and television advertisements encourages breastfeeding in the decisions of mothers to feed or breastfeed their babies and increase the desire to breastfeed. Another result is that although formula ads do not make mothers want to use it, they are seen as an alternative in case of breastfeeding problems. Although the media and advertisements are a guide for mothers to receive information about breastfeeding, they still do not meet the expectations of mothers. For this reason, it is recommended to get more support from health professionals in the shares and media, and to conduct interdisciplinary studies with researchers who are experts in media and communication.