Dindarlık ile şans oyunlarına katılım ve kumar bağımlılığı ilişkisinde umudun düzenleyici rolü
The moderating role of hope in the relationship between religiosity and participation in games of chance and gambling addiction
Yazar: SEMA İNCEKÖSE
Danışman: PROF. DR. ASIM YAPICI
Ankara Sosyal Bilimler Üniversitesi / İslami Araştırmalar Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Din = Religion ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Davranışsal bağımlılık = Behavioral addiction ; Din psikolojisi = Psychology of religion

Özet:
Şans oyunlarına katılım davranışı bireylerin yaşamını psikolojik, sosyal, ekonomik ve manevi yönlerden etkileyebilmektedir. Şans oyunlarına katılım davranışının birey üzerindeki etkileri, kişilerin bu oyunlara katılım derecesi ve şiddeti ile ilişkili olabilmektedir. Şans oyunlarına katılım davranışının derecesi ve şiddeti ile ilişkili faktörlerin tespiti bu noktada önem taşımaktadır.  Bu çalışmanın amacı, şans oyunlarına katılım düzeyi, problemli kumar oynama davranışı şiddeti ve kumar bağımlılığının dindarlık, kumar oynama nedenleri ve umut düzeyi ile arasındaki ilişkiyi ölçümlemektir. Bu amaçla Ankara (örneklemin yaklaşık % 85'i) ve çevre illerde (Samsun, Amasya, Tokat, Çorum örneklemin yaklaşık %15'i) yaşayan 18-65 yaş aralığında olan 470 katılımcıya South-Oaks Kumar Tarama Testi, Dinin Etkisini Hissetme, Dini Yönelim Biçimleri, Şans Oyunlarına Katılım Anketi, Sürekli Umut, Kumar Oynama Nedenleri Ölçekleri uygulanmıştır. Araştırma kapsamında tek yönlü varyans analizi, çoklu regresyon, korelasyon, t-testi, düzenleyici değişken analizleri yapılmıştır. Yapılan analizler çerçevesinde şans oyunlarına katılım düzeyi ve kumar bağımlılığı ile kumar oynama nedenleri (para kazanma, kaçınma, eğlenme/heyecanlanma, sosyalleşme) arasında anlamlı bir ilişkinin olduğu görülmüştür. Dinin etkisini hissetme düzeyinin şans oyunlarına katılım davranışı ve kumar bağımlılığına göre farklılaştığı görülmüştür. Dini yönelim biçimlerinden katı kuralcı ve dışsal dini yönelimin şans oyunlarına katılım ve kumar bağımlılığına göre farklılaştığı tespit edilirken içsel ve arayışsal dini yönelimin farklılaşmadığı tespit edilmiştir. Çoklu regresyon analizinde dinin etkisini hissetme düzeyi ile içsel, dışsal ve katı kuralcı dini yönelimin şans oyunlarına katılım davranışı ve problemli kumar oynama şiddetini yordadığı bulgulanmıştır. Umut düzeyinin kumar bağımlılığı ve şans oyunlarına katılım davranışına göre farklılaşmadığı tespit edilmiştir. Düzenleyici değişken analizleri sonucunda ise umudun dini değişkenler (dinin etkisini hissetme, içsel dini yönelim, dışsal dini yönelim, arayışsal dini yönelim ve katı kuralcı dini yönelim) ve şans oyunlarına katılım düzeyi arasında düzenleyici bir rolünün olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Umudun dini değişkenler (dinin etkisini hissetme, içsel dini yönelim, dışsal dini yönelim, arayışsal dini yönelim ve katı kuralcı dini yönelim) ve problemli kumar oynama davranışı arasında da düzenleyici bir rolünün olmadığı bulgulanmıştır.

Abstract:
Participation in games of chance can affect individuals' lives in psychological, social, economic and spiritual aspects. The effects of participation in games of chance on the individual may be related to the degree and severity of people's participation in these games. It is important at this point to determine the factors related to the degree and severity of participation in games of chance.  The aim of this study is to measure the relationship between the level of participation in games of chance, the severity of problematic gambling behavior and gambling addiction with religiosity, reasons for gambling and level of hope. For this purpose, 470 participants between the ages of 18-65 living in Ankara (approximately 85% of the sample) and surrounding provinces (Samsun, Amasya, Tokat, Corum, approximately 15% of the sample) were administered the South-Oaks Gambling Screening Test, Feeling the Influence of Religion, Religious Affairs. Orientation Styles, Games of Chance Participation Questionnaire, Constant Hope, Reasons for Gambling Scales were applied. Within the scope of the research, one-way analysis of variance, multiple regression, correlation, t-test, and moderator variable analyzes were performed. Within the framework of the analyses, it was seen that there was a significant relationship between the level of participation in games of chance and gambling addiction and the reasons for gambling (earning money, avoiding, having fun/excitement, socializing). It has been observed that the level of feeling the influence of religion varies according to the behavior of participating in games of chance and gambling addiction. Among the religious orientation types, it was determined that strict normative and extrinsic religious orientation differed according to participation in games of chance and gambling addiction, while intrinsic and quest religious orientation did not differ. In multiple regression analysis, it was found that the level of feeling the influence of religion and internal, external and strict normative religious orientation predicted the behavior of participating in games of chance and the severity of problem gambling. It has been determined that the level of hope does not differ according to gambling addiction and participation in games of chance. As a result of moderator variable analyses, it was concluded that hope does not have a moderating role between religious variables (feeling the influence of religion, intrinsic religious orientation, extrinsic religious orientation, quest religious orientation, and rigid religious orientation) and the level of participation in games of chance. It has been found that hope does not have a moderating role between religious variables (feeling the influence of religion, intrinsic religious orientation, extrinsic religious orientation, questive religious orientation, and rigid religious orientation) and problematic gambling behavior.