Programlı Hemodiyalize Giren Hastalarda Hipervoleminin Biyoimpedans Spektroskopi ile Değerlendirilmesi
Bioimpedance spectroscopy method to determine hypervolemia in haemodialysis patients
Yazar: BAHAR BEKTAN
Danışman: DOÇ. DR. BAŞOL CANBAKAN
Sağlık Bakanlığı / Ankara Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2014
Konu: İç Hastalıkları = Internal diseases

Özet:
Amaç: Hipervolemi, hemodiyaliz (HD) hastalarında görülen hipertansiyonun en önemli nedeni olup kardiyovasküler olaylara bağlı mortaliteyi ciddi bir şekilde arttırmaktadır. Volüm yükünün değerlendirilmesinde biyoimpedans spektroskopi (BİS) metodu kullanım kolaylığı, güvenilirlik ve non-invaziv olma özelliklerinden dolayı son yıllarda tercih edilmeye başlanmıştır. Kardiyotorasik indeks (KTİ) posteroanterior akciğer grafileri kullanılarak hesaplanmakta olup KTİ>0,5 olması kardiyomegali varlığını göstermekte ve hipervolemi için bir belirteç olarak kabul edilmektedir. Çalışmamızda programlı hemodiyalize giren hastalarda volüm durumunu biyoimpedans spektroskopi yöntemi ile değerlendirmeyi, hipervoleminin klinik ve biyokimyasal parametrelerle olan ilişkisini ortaya koymayı ve volüm yükü ile LVH göstergesi olan KTİ ilişkisini araştırmayı amaçladık. 
Yöntem-Gereçler: Çalışmaya yaşları 20 ile 85 arasında olan, en az 1 yıldır haftada 3 defa bikarbonatlı HD tedavisi gören 100 hasta alındı. BİS metodu kullanılarak ölçülen OH/ESS>%15 olan grup volüm yükü olan grup olarak kabul edildi. Kardiyotorasik indeks hastaların posteroanterior akciğer grafileri kullanılarak hesaplandı ve KTİ>0,5 kardiyomegali olarak kabul edildi. 
Bulgular: Çalışma grubumuzdaki hastaların yaş ortalaması 58,81±15,1 olup ortanca hemodiyaliz süresi 8 (1-31) yıldı. OH/ESS>%15 olan 29 (%29) hasta vardı. Volüm yükü olan grupta ortalama prehemodiyaliz sistolik kan basıncı 153.28±20.1 mmHg, diyastolik kan basıncı 89,14±8,5 mmHg olarak bulundu ve volüm yükü olmayan grupla karşılaştırıldığında anlamlı olarak daha yüksekti (123,8±13,2 ve 76,06±7,4, p<0,05). Hastalar KTİ değerine göre ≤0,5 ve >0,5 olarak 2 gruba ayrıldığında kardiyomegali saptanan hastaların ortanca OH/ESS oranı 0,11 L, kardiyotorasik indeks 0,5'in altında olan hastaların 0,08 L olup gruplar arasında anlamlı fark mevcuttu (p<0,05).
Sonuçlar: Hipervolemi yüksek kan basıncı ve sol ventrikül hipertrofisi ile ilişkili olduğundan kardiyovasküler olayların önlenebilmesi için etkili bir şekilde tedavi edilmelidir. Hemodiyaliz hastalarındaki volüm durumunu saptamada biyoimpedans spektroskopi güvenilir bir metoddur.

Abstract:
Background: Hypervolemi, major risk factor for hypertension leading to cardiovascular diseases is an often problem in haemodialysis patients. Fluid overload can be determined by bioimpedance spectroscopy (BIS); a new, practical and non-invasive method. Cardiothoracic index (CTI) is traditionally calculated from posteroanterior x-ray graphs and CTI>0,5 is considered as cardiomegaly or an indicator of hypervolemia. We tried to determine over hydration by BIS method in haemodialysis (HD) patients and find out the relationship between over hydration and clinical features, also relation of CTI with over hydration determined by BIS.
Methods: We studied 100 haemodialysis patients with age between 20 and 85, undergoing 3 times weekly haemodialysis for minimum 1 year. By using BIS method the group oh OH/ECW>15% is considered as overhydrated group. Cardiothoracic index (CTI) is calculated from posteroanterior x-ray graphs of the patients and CTI>0,5 is considered as cardiomegaly.
Results: In our study group mean age was 58,81±15,1 with median HD vintage 8 (1-31) years. 29 (29%) patients had the ratio of OH/ECW>15%. In overhydrated group mean preHD systolic blood pressure was 153,28±20,1 mmHg and diastolic blood pressure was 89,14±8,5 mmHg. And this was significantly higher than non-overhydrated group (113,45±14,5 and 71,04±8,8; p<0.05). Over hydration was significantly correlated with systolic and diastolic blood pressure (R=0,63; p<0,05 and R=0,59; p<0,05). When the patients are grouped in two by means of CTI as ≤0.05 and >0.5 median OH/ESS ratio of the patients who had cardiomegaly was 0,11 and the median OH/ESS ratio of CTI≤0,5 group was 0,08 L and these were significantly different (p<0.05).
Conclusion: Hypervolemia is associated with high blood pressure and left ventricular hypertrophy that should be treated seriously to prevent cardiovascular diseases in HD patients. Bioimpedance spectroscopy method is useful to assess hydration status of HD patients.