Lale soğanlarında uygulanacak soğuklatma işlemleri ve farklı dikim zamanlarının soğanların büyümesi ve çiçeklenmesi üzerine etkileri
Effects of pre-cooling treatments and different planting times on growth and flowering of tulip bulbs
Yazar: ŞADİYE CEYLAN SONYOL
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA ERCAN ÖZZAMBAK
Ege Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Lale = Tulips

Özet:
Bu çalışma; lale soğanlarına uygulanan soğuklatma işlemleri ile depolama süreleri/ farklı dikim zamanları uygulamalarının büyük soğanlarda çiçeklenme ve bitkisel gelişiminin gözlenmesi, küçük soğanların soğan büyütme ve bitki gelişimi üzerine etkilerini belirlemek amacıyla 2010-2011 Ekim-Haziran ayları arasında Ege Üniversitesi Ziraat Fakültesi Bahçe Bitkileri Bölümü soğuk hava depoları, serası ve uygulama bahçesinde yürütülmüştür. Araştırmada farklı dikim zamanlarında farklı soğuklatma derecelerinin büyük soğanlarda çıkış oranı (%), ilk çiçek açma zamanı, dikimden çiçeklenmeye kadar geçen süre ve çiçeklenme döneminin süresi (gün), %70 çiçeklenme oranı, çiçekli kalma süreleri (gün), sap uzunluğu (cm) kriterleri, küçük soğanlarda çıkış oranı (%), hasat sonrası parsellerden elde edilen yavru soğan ağırlıkları (g/parsel), ağırlık artış oranları (%), dikim sayısına göre % fire oranları, soğan sayısı (adet), hasat sonrası soğanların çevre uzunluğuna göre dağılımı değerleri üzerine etkileri tespit edilmiştir. Denemede bitkisel materyal olarak Toronto, Leo Visser ve Cassini lale soğanı çeşitlerinin 6-8cm, 10-12 cm çevre uzunluğuna sahip küçük ve büyük soğanlarından yararlanılmıştır. Adi depo koşullarında, 5?C ve 9?C sıcaklıklarda depolanmış ve üç farklı depolama süresi/dikim zamanında açık alan ve örtü altında dikimleri yapılan büyük soğanların çiçeklenme özellikleri, küçük soğanlarınsa soğan büyütme ve yavru soğan oluşturma değerleri incelenmiştir. Deneme sonucunda, farklı dikim zamanı ve farklı soğuklatma derecelerinin açık alan ve örtü altında yetiştirilen küçük ve büyük soğanlarda, soğan çıkış oranı üzerine etkisi görülmezken, büyük soğanların ilk çiçeklenme zamanına, çiçekli kalma sürelerine ve çiçek kalitesinde sap uzunluğu üzerine etkileri gözlemlenmiştir. Küçük soğanların yavru soğan ağırlığı ve sayısına uygulamaların etkisi önemli bulunmamıştır.

Abstract:
This study has been carried out at the cold storages, the greenhouse and the application garden of Horticulture Department of Ege University Faculty of Agriculture, between October 2010 and June 2011, to determine the effects of pre-cooling treatments and different storage durations / planting dates on flowering and plant growth in large tulip bulbs as well as bulb and plant growth in small bulbs. Within this study, the effects of different pre-cooling degrees at diverse planting times, on the rate of flowering of the tulip bulbs (%), the date of initial flowering, time to and duration of flowering (day), length of stem (cm), time to 70% flowering rate (day) criteria in large bulbs; and in small bulbs on the rate of flowering (%), post-harvest bulb weights according to parcels (gr/parcel), amount of increase in weight (%), rate of loss in relation with the number of plantings (%), number of bulbs (No.), distribution of bulbs according to post-harvest circumferential lengths (cm), have been identified. As test species for this study, large and small type Toronto, Leo Visser and Cassini tulip bulbs with 5-8 cm and 10-12 cm circumferential lengths have been considered. The bulbs have been stored at three different temperatures, at usual storage conditions, at 5?C and 9?C, and have been planted in the garden and the green house on three different dates, after three diverse storage durations. After planting, the bulbs are observed according to the flowering properties of large bulbs and growth and daughter bulb generation of small bulbs are inspected. In the light of the obtained results, it has been deduced that different pre-cooling degrees, durations and different planting dates have no effects on flowering rates of large and small bulbs at open field and in the greenhouse, however, influence the initial flowering date, longevity of the flowers and stem length quality aspect of large bulbs. Furthermore, the effects of this treatment on the number and weight of daughter bulbs of the small bulbs have found out to be negligible.