Hokand kaynaklarına göre Âli Kulu ve "Tarih-i Âli Kulu Emir-i Leşker" adlı eserin tercümesi
Life and political activities of Alim Kul, commander of Khokand Khanate, according to the work named "Tarikh-i Alimkuli Amir-i Lashkar"
Yazar: ÖMER FARUK KURTULUŞ
Danışman: PROF. DR. DİNÇER KOÇ
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Genel Türk Tarihi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Biyografi = Biography ; Tarih = History

Özet:
1862 Şubat ayında Malla Han'ın sarayda öldürülmesiyle beraber Hokand Hanlığı topraklarında 1,5 yıl boyunca Hüdayar Han ve göçebe boy beyleri arasında Fergana Vadisinde yoğun bir iç çatışma yaşadı. 1863 Temmuz ayında göçebe boyların desteğiyle tahta geçen Sultan Seyit Han'ın iktidar dönemi ise Rusların 1865'te Taşkent'i ele geçirmesiyle sonlandı. Çalışmamıza konu olan Molla Âli Kulu ise bu tarihlerde ilk başta göçebelerin önde gelen kumandanlarından biriydi zaman içerisinde mevkisi yükseldi ve Sultan Seyit Han'ın tahta geçmesiyle beraber Emir-i Leşker unvanını aldı ve bütün Hokand Hanlığı yönetimini Molla Âli Kulu'ya geçti. Bu durumdan dolayı çalışmamız aynı zamanda 1862-1865 yılları aralığındaki Hokand Hanlığı tarihini de dolaylı olarak ele almaktadır.
	Çalışmamızda ana kaynak olarak kullanılan Molla Yunus Can'ın Tarih-i Âli Kulu Emir-i Leşker adlı eseri tek başına bu dönemi tamamıyla aydınlatmayacağından dolayı çağdaşı olan diğer kaynaklara sıklıkla başvurarak kaynaklar arasında mukayese ederek çalışmamızı sürdürdük.
	İlk bölümde Molla Âli Kulu'nun 1862 Şubat'a kadar olan hayatını, ikinci bölümde ise Molla Âli Kulu'nun 1865 Mayıs ayında Taşkent kuşatmasında ölünceye kadar olan hayatını irdeledik. Üçüncü bölümde ise Molla Yunus Can'ın Tarih-i Âli Kulu Emir-i Leşker adlı eserini Çağatay Türkçesinden Türkiye Türkçesine aktardık.

Abstract:
After Malla Khan was killed in the palace in February 1862, there was an intense internal conflict in the Fergana Valley between Hudayar Khan and the nomadic tribesmen in the territory of the Kokand Khanate for 1.5 years. The reign of Sultan Seyit Khan, who ascended to the throne with the support of nomadic tribes in July 1863, ended with the Russians capturing Tashkent in 1865. Molla Âli Kulu, who is the subject of our study, was at first one of the leading commanders of the nomads during those dates. His position rose over time, and with the accession of Sultan Seyit Khan to the throne, he received the title of Emir-i Laşker and the entire administration of the Kokand Khanate passed to Molla Âli Kulu. Due to this situation, our study also indirectly deals with the history of the Kokand Khanate between 1862 and 1865.
	Since Molla Yunus Can's work titled Tarih-i Âli Kulu Emir-i Leşker, which was used as the main chronicle in our study, cannot fully illuminate this period on its own, we continued our work by frequently referring to other contemporary chronicles and comparing them.
	In the first part, we examined Molla Âli Kulu's life until February 1862, and in the second part, we examined Molla Âli Kulu's life until his death in the siege of Tashkent in May 1865. In the third part, we translated Molla Yunus Can's work named Tarih-i Âli Kulu Emir-i Leşker from Chagatai Turkish to the Modern Turki