Rol içi ve rol dışı performansta iş taleplerinin-iş kaynaklarının  ve psikolojik sözleşmenin etkileri: Örgüt kültürünün düzenleyicilik rolü
The effects of job demands-job resources and psychologicalconctracton in-role and extra-role performance: Moderating role of organizational culture
Yazar: MEHTAP ŞEKER KAYAR
Danışman: PROF. DR. SELEN DOĞAN
Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Genel İşletme Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Bağlamsal performans = Contextual performance ; Görev performansı = Duty performance ; Performans = Performance ; Psikolojik sözleşme = Psychological contract ; Örgüt kültürü = Organizational culture ; İş kaynakları = Job resources ; İş performansı = Job performance ; İş talepleri = Job demands

Özet:
Bu çalışma, rol içi ve rol dışı performansta iş taleplerinin-iş kaynaklarının ve psikolojik sözleşmenin etkileri ve örgüt kültürünün düzenleyicilik rolünü tespit etmek amacıyla yapılmıştır. Çalışma, teorik çerçeve ve alan araştırmasından oluşmaktadır. Teorik çerçevede rol içi ve rol dışı performans, iş talepleri ve kaynakları, psikolojik sözleşme ve örgüt yapısı ele alınmakta; ampirik çalışmada ise rol içi ve rol dışı performansta iş taleplerinin - iş kaynaklarının ve psikolojik sözleşmenin etkilerinde örgüt kültürünün düzenleyicilik rolünü tespit etmek amacıyla Kayseri ilinde bulunan mobilya ve bilişim sektörü çalışanlarından elde edilen veriler analizler yapılarak öneriler getirilmektedir. Araştırma sonucunda işlemsel sözleşmelerin, görev ve bağlamsal performans üzerinde pozitif yönlü etkisinin olduğu; ilişkisel sözleşmelerin ise görev performansı üzerinde negatif yönlü bir etkisinin olduğu gözlemlenmiştir. İş talepleri ile iş kaynaklarının görev ile bağlamsal performans üzerinde pozitif etkiye sahip olduğu; iş talepleri ile kaynaklarının işlemsel sözleşme üzerinde olumlu; ilişkisel sözleşme üzerinde ise duygusal taleplerin olumlu iş yükünün olumsuz etkisi olduğu belirlenmiştir. Ayrıca örgüt kültürünün, iş talepleri ve iş kaynaklarının psikolojik sözleşmeye etkisi üzerinde düzenleyici bir role sahip olduğu görülmektedir. Ancak psikolojik sözleşmenin, görev ile bağlamsal performansa etkisinde; iş talepleri ve kaynaklarının, bağlamsal performansa etkisinde örgüt yapısının düzenleyici bir etkiye sahip olmadığı tespit edilmiştir.

Abstract:
This study was carried out in order to determine the effects of the Job Demands- Resources and psychological contract in in-role and extra-role performance and the moderating role of organization culture in this effect. The study consists of theoretical framework and field research. In the theoretical framework, in-role and extra-role performance, job demands and resources, psychological contract and organizational structure were discussed. In the empirical study, in order to determine the moderating role of organizational culture in the effects of job demands, job resources and psychological contract in in-role and extra-role performance, the data obtained from furniture and information sector employees in Kayseri province are analyzed and suggestions are made. As a result of the research, it is observed that transactional contracts have a positive effect on contextual performance, whereas relational contracts have a negative effect on task performance. It has also been found that job demands and job resources have a positive effect on both task and contextual performance and transactional contract, whereas it has been determined that emotional demands are a negative effect of positive workload on the relational contract. In addition, it is seen that organizational culture has a moderating role in the effect of job demands and job resources on the psychological contract. However, it has been determined that the organizational structure does not have a moderating effect on the effect of psychological contract on task and contextual performance and on the effect of job demands and job resources on contextual performance.