Müzik öğretmeni adaylarının çokkültürlü kişilik, değerler, kültürel zekâ düzeyleri ve yerel müziklere ilişkin görüşlerinin incelenmesi
Pre-service music teachers' multicultural personality, values, cultural intelligence levels and investigation of their views on local musics
Yazar: SİBEL ÇELİK
Danışman: DOÇ. DR. TÜLÜN MALKOÇ
Marmara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Güzel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı / Müzik Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Müzik = Music
Dizin: Aday öğretmenler = Candidate teachers ; Değerler = Values ; Kültürel zeka = Cultural intelligence ; Müzik eğitimi = Music education ; Yerel müzik = Local music ; Çok kültürlülük = Multiculturalism

Özet:
Kültür bir toplumun tüm değerlerini oluşturan; aktarılabilen, yenilenen, geçmişten günümüze kadar gelen tüm yapıtaşlarıdır. Ülkemiz kültürel çeşitliliği zengin olan bir ülkedir. Araştırmaya Türkiye'nin farklı bölgelerindeki devlet üniversitelerinde öğrenim gören 278 müzik öğretmeni adayı katılmıştır. Bu çalışmanın amacı müzik öğretmeni adaylarının sahip olduğu Çokkültürlü Kişilik, Değerler, Kültürel Zekâ Düzeyleri ve Yerel Müziklere İlişkin Görüşlerinin incelenmesidir. Araştırmada müzik öğretmeni adaylarının çokkültürlü kişilik değerleri ve kültürel zekâ yapılarının; cinsiyet, sınıf, yaş, üniversite, mezun olunan lise türü, ailede müzik ile ilgilenen birisinin olup olmaması, dinlenilen müzik türü, çalgı, aile gelir düzeyi, anne ve baba eğitim durumuna göre farklılaşıp farklılaşmadığına ilişkin değişkenlere göre, yerel müziklere olan yaklaşımları ve görüşleri ele alınarak farklılık durumları incelenmiştir. Karma araştırma yöntemlerinden yakınsayan paralel desenle yürütülmüştür. Veriler Kişisel Bilgi Formu, Çokkültürlü Kişilik, Değerler ve Kültürel Zekâ Ölçeği ve Yerel Müziklere İlişkin Görüşme Formuyla toplanmıştır. Nicel verilerin analizinde Betimsel analiz, Bağımsız Grup t-testi, Tek Yönlü Varyans Analizi (ANOVA), Kruskal Wallis-H Testi, Pearson Korelasyon Katsayısı kullanılmıştır. Nitel verilerin analizi fenomenoloji deseniyle yürütülmüştür. Araştırmanın sonucunda müzik öğretmeni adaylarının değerleri; cinsiyete göre toplumsal değer alt boyutunda kızların lehine, yaşa göre, insan onuru alt boyutu 27 yaş ve üzeri olanlar lehine, üniversiteye göre, kariyer değerleri ve maneviyat alt boyutunda anlamlı şekilde farklılaştığı görülmüştür. Algılanan gelir düzeyine göre yüksek gelir düzeyine sahip bireyler lehine materyalist değerler alt boyutu ve orta ve az gelir düzeyine sahip bireyler lehine romantik değerler alt boyutlarında anlamlı farklılıklar bulunmuştur. Değerler ölçeğinin materyalist değerler alt boyutuna göre, okuma yazma bilmeyen babaya sahip öğrencilerin ve lisans eğitimi almış babalara sahip öğrencilere göre anlamlı düzeyde farklılık gösterdiği görülmüştür. Dinlenilen müzik türüne göre, maneviyat alt boyutu, ailede müzikle ilgilenen birinin olması değişkenine göre, özgürlük alt boyutu ve çalgıya göre ise yaylı çalgı grubu için gözlenen maneviyat değeri tuşlu çalgılara göre anlamlı bulunmuştur.
Çokkültürlü kişilik yapılarıyla ilgili olarak; cinsiyet değişkeninin, kültürel empati alt boyutu kızların lehine anlamlı ve yüksek olduğu bulunmuştur. Esneklik alt boyutunda 18-21 yaş grubu ile 21-24 yaş grupları arasında anlamlıdır. Duygusal denge alt boyutu müzik öğretmeni adaylarının baba eğitim düzeylerine göre istatiksel olarak anlamlı olduğu görülmüştür. Tercih edilen müzik türüne göre esneklik alt boyutunda ve ailede müzikle ilgilenenlerin olması da sosyal girişkenlik alt boyutunda anlamlı düzeyde farklılaştığı görülmüştür. Kültürel Zekâ Ölçeğinin üstbiliş ve biliş alt boyutuna göre; ailede müzikle uğraşan birilerinin olup olmaması istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur. Çokkültürlü Kişilik Ölçeği'nin alt boyutları arasındaki ilişkinin pozitif yönlü ve anlamlı olduğu, diğer alt boyut çiftleri arasındaki ilişkileri gösteren korelasyon değerleri ise pozitif yünlü ve istatistiksel olarak (p<0.01) düzeyinde anlamlı olduğu görülmüştür. Kültürel Zekâ Ölçeği'nin alt boyutlarının kendi aralarındaki ilişkileri pozitif yönlü ve anlamlı olarak bulunmuştur. Değerler Ölçeğinin Toplumsal Değer alt boyutu ile Kültürel Zekâ Ölçeğinin Üstbiliş (p<0.01) ve Biliş (p<0.05) alt boyutları arasında istatistiksel olarak anlamlı ve pozitif yönlü ilişkisi olduğu görülmüştür. Aynı şekilde Kariyer değerleri alt boyutu ile Kültürel zekanın Üstbiliş (p<0.01), Biliş (p<0.01) ve Davranış (p<0.05) alt boyutları arasında de anlamlı düzeyde ilişkiler belirlemiştir. Değerler ölçeğinin fütüvvet alt boyutu ile kültürel zeka ölçeğinin alt boyutlarının tamamı arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişkiler belirlenmiştir. Araştırmanın nitel kısmında, müzik öğretmeni adaylarının yerel müziklere ilişkin son derece olumlu yaklaşımlarının olduğu toplumsal değerler, kültürel aidiyet, yakınlık, empati, açıklık gibi duyguların ön planda olduğu görülmüştür. Araştırmanın nitel bulgularının nicel bulguları desteklediği görülmüştür. Elde edilen bulgular alanyazın çerçevesinde tartışılarak müzik öğretmeni adaylarına ve araştırmacılara çeşitli öneriler sunulmuştur.

Abstract:
Culture constitutes all the values of a society; they are all the building blocks that can be transferred, renewed, and come from the past to the present. Turkey is a diverse, rich and culturally diverse country. 278 pre-service music teachers studying at state universities in different regions of  Turkey participated in the research. The aim of this study is to examine the pre-service music teachers' multicultural personalities, values, cultural intelligence levels and investigation of their views on local musics. In the research, multicultural personality, values and  cultural intelligence levels of pre-service music teachers; according to the variables related to gender, class, age, university, graduated high school type, whether there is someone interested in music in their family, the type of music listened to, instrument, education level and income level of parent and approaches, views on local music were examined. This study was conducted with a convergent parallel design from mixed research methods. Descriptive analysis, Independent Group t-test, One-Way Analysis of Variance (ANOVA), Kruskal Wallis-H Test, Pearson Correlation Coefficient were used in quantitative data analysis. Phenomenology design was used in qualitative data analysis. Regarding the values of the pre-service music teachers; it has been observed that there is a significant difference in favor of girls in the social value sub-dimension by gender, in favor of those aged 27 and over by age, in the sub-dimension of human dignity, in the sub-dimension of career values and spirituality, according to the university. Significant differences were found in the sub-dimensions of materialistic values in favor of individuals with a high income level and romantic values in favor of individuals with a medium and low income level. According to the materialist values sub-dimension of the values scale, it was observed that students with illiterate fathers and students with undergraduate fathers differed significantly. According to the type of music listened to, the spirituality sub-dimension, the variable of having someone interested in music in the family, the freedom sub-dimension and the spirituality value observed for the string instrument group were found to be significant compared to the keyboard instruments.
Regarding multicultural personality structures; the cultural empathy sub-dimension of the gender variable was found to be significant and high in favor of girls. In the flexibility sub-dimension, it is significant between the 18-21 and the 21-24 age group. Emotional barrier sub-dimension was found to be statistically significant according to the father's education level of the pre-service music teachers. It was seen that there was a significant difference in the flexibility sub-dimension according to the preferred music genre and in the social initiative sub-dimension, having people interested in music in the family. According to the metacognition and cognition sub-dimensions of the Cultural Intelligence Scale; it was found statistically significant whether there was someone involved in music in the family. It was seen that the relationship between the sub-dimensions of the Multicultural Personality Scale was positive and significant, the correlation values showing the relationships between the other sub-dimension pairs were positive and statistically significant at the p<0.01 level. The relationships among the sub-dimensions of the Cultural Intelligence Scale were found to be positive and significant. It was observed that there was a statistically significant and positive relationship between the Social Value sub-dimension of the Values Scale and the metacognition (p<0.01) and cognition (p<0.05) sub-dimensions of the Cultural Intelligence Scale. Likewise, significant correlations were determined between the areer values sub-dimension and the metacognition (p<0.01), cognition (p<0.01) and behavior (p<0.05) sub-dimensions of Cultural intelligence Scale. Statistically significant relationships were determined between the futuwwa sub-dimension of the values scale and all the sub-dimensions of the cultural intelligence scale. In the qualitative part of the study, it was observed that the pre-service music teachers had extremely positive attitudes towards local music and emotions such as social values, cultural belonging and closeness were at the forefront. It was seen that the qualitative findings of the study supported the quantitative findings. The findings were discussed within the framework of the literature, and various suggestions were presented to pre-service music teachers and researchers.