2016-2019 yılları arasında hastanemiz çocuk nefroloji polikliniği'ne üriner sistem taş hastalığı nedeniyle başvuran hastaların retrospektif olarak değerlendirilmesi
Retrospective evaluation of patients with urinary tract stone disease admitted to the pediatric nephrology clinic between 2016-2019
Yazar: ABDULVEHHAP BEYGİRCİ
Danışman: DOÇ. DR. SEVGİ YAVUZ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Kanuni Sultan Süleyman Eğitim ve Araştırma  Hastanesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Böbrek = Kidney ; Böbrek hastalıkları = Kidney diseases ; Böbrek taşları = Kidney calculi ; Hiperkalsiüri = Hypercalciuria ; Metabolitler = Metabolites ; Retrospektif çalışmalar = Retrospective studies ; Vitamin D = Vitamin D ; Üriner taşlar = Urinary calculi

Özet:
Amaç: Çocuklarda üriner sistem taş hastalığının sıklığı tüm dünyada her geçen yıl artış göstermektedir. Ürolithiasis; genetik, metabolik, endokrinolojik ve ürolojik sebepler neticesinde, böbreklerde ve üriner sistem içerisinde ortaya çıkan protein ve lipitlerle organize kristalize yapı oluşmasıdır. Çalışmanın amacı; üriner sistem taş hastalığı tanısı almış olguların, demografik verilerini ve risk faktörlerini belirlemek, hiperkalsiüri varlığının ve vitamin D düzeyinin taş oluşumu ile risk ilişkisini değerlendirmek ve ayrıca hastalığın prognozunu etkileyen faktörleri ortaya çıkarmaktır.
          Gereç ve Yöntem: 2016-2019 yılları arasında hastanemizde üriner sistem taşı tanıları alan 0-18 yaş arası hasta grubu tespit edildi. 3 yılda tanı alan hasta sayısı 1438 olup; kontrol muayenesine gelmeyen hastalar, tetkik ve görüntülemelerde eksiklikler saptanan hastalar çalışma listesinden çıkarıldı. %5 hata payı ve %80 güç ile anlamlı sonuç için belirlenen kriterleri karşılayan 300 hastanın demografik, radyolojik ve laboratuvar verileri retrospektif olarak değerlendirmeye alındı.
          Bulgular: 300 olgunun 132'si kız (%44,0), 168'i erkek (%56,0)'tir. Çalışmamızda erkek ve kız hastalar arasında yaş ortalamaları açısından istatistiksel olarak anlamlı bir fark saptanmamıştır (p=0,370). En sık hastaneye başvuru nedeni karın ağrısı (%34) olup; 2 yaş altı çocuklarda en sık başvuru nedeni huzursuzluktur. Çalışmaya katılan hastaların hiçbirinde akut böbrek yetersizliği saptanmamıştır. En sık metabolik neden hiperkalsiüridir. Hiperkalsiüri gözlenen olgularda, hiperkalsiürisi olmayan olgulara göre kıyasla istatistiksel olarak anlamlı şekilde yüksek serum 25-OH vitamin D ortalaması saptanmıştır (p=0,026). Olguların %12,3'ünde (n=37) prematüre öyküsü ve %13,7'sinde (n=41) ise üriner anomali varlığı belirlenmiştir. Üriner anomalisi olan olgularda ortalama rezolüsyon süresinin (27,83±11,50 ay), üriner anomalisi bulunmayan olgulara kıyasla (20,17±9,57ay) istatistiksel olarak anlamlı şekilde uzadığı belirlenmiştir (p=0,003). Olguların %73,0'ünde (n=219) rezolüsyon, %23,3'ünde (n=70) taş boyutunda azalma ve %3,7'sinde (n=11) taş boyutundan artma izlenmiştir. Olgularda ortalama rezolüsyon süresi 21,01±10,06 ay olarak belirlenmiştir.
          Sonuç: Üriner sistem taş hastalığı olan çocuk hastalarda metabolik bozukluklar sıktır. Uygun tedavi ile yüz güldürücü yanıtlar elde edilebildiği için hastalar altta yatan bozukluklar açısından dikkatli bir şekilde değerlendirilmelidir.  Özellikle infantlarda önerilen miktardan fazla D vitamini kullanımının hiperkalsiüriye yol açarak taş oluşumu için bir risk faktörü olduğu akılda tutulmalıdır.

Abstract:
Objective: The prevalence of urinary tract stone disease in children is increasing every year all over the world. Urolithiasis is the formation of an organized crystalline structure with proteins and lipids occurring in the kidneys and urinary system as a result of genetic, metabolic, endocrinological and urological reasons. The aim of the study is to determine the demographic data and risk factors of patients diagnosed with urinary system stone disease, evaluate the relationship between the presence of hypercalciuria and vitamin D level with stone formation and also reveal the factors affecting the prognosis of the disease.
          Material and Methods: A patient group between the ages of 0-18 diagnosed with urinary tract stones, was identified in our hospital between 2016 and 2019. The number of patients diagnosed in 3 years is 1438; Patients who did not attend the control examination, and those who were found to have deficiencies in the examination and imaging were excluded from the study list. The demographic, radiological and laboratory data of 300 patients were evaluated retrospectively.
          Results: 132 of 300 cases were female (44.0%) and 168 male (56.0%). In our study, no statistically significant difference was found between male and female patients in terms of mean age (p = 0.370). The most common reason for admission to hospital is abdominal pain (34%) among all children. The most common reason for admission in children under 2 years old is discomfort. Acute renal failure was not detected in any of the patients included in the study. The most common metabolic cause is hypercalciuria. In patients with hypercalciuria, a statistically significant higher average of serum 25-OH vitamin D level was found compared to patients without hypercalciuria (p = 0.026). A history of premature was found in 12.3% (n = 37) of the cases and the presence of urinary anomaly in 13.7% (n = 41). It was determined that the mean resolution time (27.83 ± 11.50 months) in cases with urinary anomaly was statistically significant prolonged compared to cases without urinary anomaly (20.17 ± 9.57 months) (p = 0.003). Resolution was observed in 73.0% (n = 219) of the cases, decrease in stone size in 23.3% (n = 70), and increase in stone size in 3.7% (n = 11). The mean resolution time in the cases was determined as 21.01 ± 10.06 months.
          Conclusion: Metabolic disorders are common in pediatric patients with urinary system stone disease. Since satisfactory responses can be obtained with appropriate treatment, patients should be carefully evaluated for underlying disorders. It should be kept in mind that the use of more than the recommended dose of vitamin D in infants is a risk factor for stone formation by causing hypercalciuria.