Toplum ruh sağlığı merkezi'nde günlük etkinliklere katılan şizofreni hastalarında ilave psikososyal beceri eğitimi almanın öznel ve nesnel sosyal işlevsellik üzerine etkisinin araştırılması: Kontrollü klinik izlem çalışması
The effect of receiving psychosocial intervention in addition to participating daily activities at community mental health center, on subjective and objective social functioning: Controlled clinical follow-up study
Yazar: İMRAN GÖKÇEN YILMAZ KARAMAN
Danışman: DOÇ. DR. MUSTAFA GÜLEÇ
İzmir Katip Çelebi Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2018
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Psikiyatrik rehabilitasyon = Psychiatric rehabilitation ; Psikososyal gelişim = Psychosocial development ; Ruh sağlığı hizmetleri = Mental health services ; Sosyal ilişkiler = Social relations ; Tedavi = Treatment ; Toplum ruh sağlığı hizmetleri = Community mental health services ; Toplum ruh sağlığı merkezleri = Community mental health centers ; Ölçekler = Scales ; Şizofreni = Schizophrenia

Özet:
Şizofreni tedavisinde antipsikotik ilaçlar belirtilerin giderilmesinde oldukça
etkilidir, ancak sosyal işlevsellik kaybının ilaçlara dirençli olduğu bilinmektedir. Bu
çalışmada şizofreni hastalarına toplum ruh sağlığı merkezinde (TRSM) verilen
rehabilitasyon hizmetine ruhsal toplumsal beceri eğitimi (RUTBE) eklenmesinin
sosyal işlevsellik artışına katkısı incelenmiştir.
İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesi
TRSM'de rutin olgu yönetimi ve iş uğraş terapisi alan şizofreni hastalarının (s=24),
buna ek olarak RUTBE alan hastalarının (s=27) sosyal işlevsellikleri ve klinik
belirtilerinin şiddeti; birbirleri ile ve Psikotik Bozukluklar Polikliniği'nde takip edilen
ancak TRSM hizmeti almayan hastaların (s=24) değerleri ile karşılaştırılmıştır. Sosyal
İşlevsellik Ölçeği (SİÖ), Bireysel ve Sosyal Performans Ölçeği (PSP), Pozitif ve
Negatif Sendrom Ölçeği (PANSS), sosyodemografik veri formu uygulanmıştır.
Kliniğin çalışma düzenine müdahale edilmemiş, mevcut koşullarda eşleştirme yapmak
mümkün olmamıştır.
Takip süresi sonunda çalışma gruplarının PANSS toplam puanları anlamlı
azalırken, kontrol grubunun PANSS toplam puanında anlamlı değişim olmamıştır.
Çalışma gruplarının PSP ve SİÖ toplam puanlarında son ölçümde anlamlı artış
görülürken kontrol grubunda anlamlı değişim yoktur. İlk ölçümler kontrol altına
alındığında iki müdahale grubu arasında istatistiksel olarak anlamlı fark
bulunamamıştır.
Yapılandırılmış ruhsal toplumsal beceri eğitimi alan grupta istatiksel olarak
anlamlı değişimin görülememiş olmasının grupların eşleştirilememiş olması, sürenin
52
nispeten kısa olması, mevcut ölçeklerin sosyal işlevsellikteki küçük değişimleri ayırt
edemeyebileceği nedenleriyle olabileceği düşünülmüştür.
Sonuç olarak toplum ruh sağlığı merkezinde verilen psikiyatrik rehabilitasyon
hizmetinin şizofreni hastalarının sosyal işlevselliklerine ve klinik belirtilerine olumlu
etkisi bulunmaktadır. Kanıta dayalı rehabilitasyon programları oluşturulması için geniş
örneklemli, eşleştirmenin de yapıldığı randomize kontrollü çalışmalara ihtiyaç vardır.

Abstract:
Antipsychotic drugs are effective for treating schizophrenia syptoms, however
the loss of social functioning is resistant to pharmacotherapy. In this study, it is
investigated if any additional outcomes in social functioning occurs for schizophrenia
patients when psychosocial skills training annexed to psychiatric rehabilitation
programme in community mental health center (CMHC).
Social functioning and clinical symptom severity levels of the patients who
routinely get case management and occupational theraphy in İzmir Katip Çelebi
University Atatürk Training and Research Hospital CMHC (n=24), who get additional
psychosocial skills training (n=27) with the patients who do not get psychiatric
rehabilitation but involved in psychotic disorders outpatient clinic (n=24). Social
Functioning Scale (SFS), Personal and Social Performance Scale (PSP), Positive and
Negative Symptom Scale (PANSS) and is sociodemographic data form are applied. In
current institutona conditions did not allow the reearchers to match patients.
At last evaluation, the decrease in PANSS scores of study groups was
statistically meaningful while control gruop showed no difference as expected. SFS
and PSP scores of study groups 1increased. Controlling first test scores, there was no
statistical difference between last test social functioning scores of two study groups.
There may be reasons of not determining statistical difference between study
groups like non-matched groups, short follow up duration, insufficiency of scales to
detect little differences in social functioning.
Consequently, psychiatric rehabilitation service given in CMHC, has positive
effects on social functioning and clinical symptoms of schizophrenia patients. For
constructing evidence-based practices, randomized controlled studies with matched
large samples are needed.