Ergenlerde karanlık üçlü kişilik özelliklerinin yordayıcıları: Beş faktör kişilik özellikleri, benlik saygısı ve değerler
Predictors of the dark traid personality on adolescents: Five factor personality, self-esteem and values
Yazar: BİLGE KONAL
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET ERTUĞRUL UÇAR
Aksaray Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Benlik saygısı = Self esteem ; Beş faktör kişilik modeli = Five factor personality model ; Değerler = Values ; Ergenler = Adolescents ; Eğitim psikolojisi = Education psychology ; Karanlık üçlü = Dark triple ; Kişilik özellikleri = Personality traits ; Lise öğrencileri = High schools students

Özet:
Bu çalışmanın amacı; Makyavelizm, psikopati ve narsisizm boyutlarından oluşan Karanlık Üçlü kişilik özellikleri ile Beş Faktör kişilik özellikleri, benlik saygısı ve değerler arasındaki ilişkilerin incelenmesidir. Uygun örnekleme yönteminin kullanıldığı araştırmaya Niğde ilinde yaşayan 331 lise öğrencisi katılmıştır. Katılımcılara Karanlık Üçlü Kişilik Ölçeği, Beş Faktör Kişilik Ölçeği, Benlik Saygısı Ölçeği ile Portre Değerler Ölçeği uygulanmıştır. Betimsel bir çalışma olan araştırmada verilerin analizi için ilişkisel tarama modeline dayanarak korelesyon analizi ile çoklu regresyon modelinden yararlanılmıştır. Yapılan analizler sonucunda dışa dönüklük ve deneyime açıklık kişilik boyutlarının Karanlık Üçlü kişilik özellikleri ile pozitif yönde; duygusal denge ve uyumluluk boyutlarının ise negatif yönde bir ilişkiye sahip olduğu; benlik saygısının Karanlık Üçlü kişilik özelliklerini yordamadığı; değerlerden ise güç, başarı ve hazcılık değerlerinin Karanlık Üçlü kişilik özelliklerini pozitif yönde; iyilikseverlik, uyma ve geleneksellik değerlerinin ise negatif yönde anlamlı olarak yordadığı bulgulanmıştır. Elde edilen bulgular literatür ışığında tartışılmıştır.

Abstract:
The aim of this study is the examine the relationships between the Dark Triad personality traits consisting of Machiavellianism, psychopathy and narcissism and the Five Factor personality traits, self-esteem and values. Study group was determined with convenience sampling method and consisted of 331 high school students from Niğde. Dark Triad Dirty Dozen Scale, Five Factor Personality Scale, Self-Esteem Scale and Portrait Values Scale were applied to the participants. In the research, which is a descriptive study, correlation analysis and multiple regression model were used to analyze the data. As a result of the analyzes, the personality dimensions of extraversion and openness to experience were positively correlated; neuroticisim and agreeableness were negatively correlated with the Dark Triad personality traits. Self-esteem did not predict Dark Triad personality traits. In addition to these findings, in the study, it was found that power, achievement and hedonism values predicted the Dark Triad personality traits positively. And also benevolence, conformity and tradition values were predicted The Dark Triad personality traits negatively. The findings were discussed in the light of the literature.