Türkçenin belirteç tümceciklerinin yabancı dil olarak öğretimi
Teaching adverbial clauses in Turkish as a foreign language
Yazar: ESRA GÜVEN
Danışman: PROF. DR. AYŞE KIRAN
Hacettepe Üniversitesi / Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü / Yabancı Dil Olarak Türkçe Öğretimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Dil bilgisi = Grammar ; Dil bilgisi-zarf tümleci = Grammar-adverbial clauses ; Dil öğretimi = Language teaching ; Türkçe = Turkish ; Türkçe eğitimi = Turkish education ; Yabancı dil = Foreign language ; Yabancı dil öğretimi = Foreign language teaching

Özet:
Uzun yıllardan beri Türkiye'ye gerek üniversite eğitimi almak için gerekse iş ve eş durumundan dolayı pek çok yabancı gelmekte ve Türkiye'de yaşamaktadır. Bu yabancıların Türkçe gereksinimlerini karşılamak üzere ülkemizde yabancı dil olarak Türkçe öğretimi yapılmaktadır. Son yıllarda ise Türkiye'ye lisans, yüksek lisans ve doktora eğitimi almak için gelen öğrencilerin sayısında önemli bir artış olmuştur, bu durum pek çok üniversitenin Türkçe öğretim merkezi açmasını gerekli kılmıştır. Hızla açılan bu kurumlarda yabancı dil olarak Türkçe öğretimiyle ilgili öğretim elemanı yetiştirme, program, ders malzemesi geliştirme, ölçme değerlendirme, dört temel dil becerisinin kazandırılması gibi konularda pek çok sorun yaşanmaktadır. Bu becerilerin temelinde olan dilbilgisi öğretimi de bu sorunların en önemlilerinden biridir. Yabancılara Türkçe öğreten kurumlarda ve yabancılar için hazırlanmış Türkçe dil öğretim setlerinde dilbilgisi öğretiminin geleneksel yöntemlerle yapıldığı, Türkçenin bir yabancı dil olarak değil de anadil öğretimi yapılıyormuş gibi öğretildiği, kimi ögelerin zamansız, yerine uymayan biçimde öğretildiği, hatta bazı dilbilgisi yapılarının hiç öğretilmediği gözlenmektedir. 
Tezde Türkçenin önemli dilbilgisi yapılarından biri olan ve ana dil ve yabancı dil olarak Türkçenin öğretiminde güçlük çekilen yapılardan ulaçlar üzerinde durulmuştur. Dilin çift eklemliliği temel alınarak Türkçedeki ulaçların anlambirimcik çözümlemesi yapılarak bu ulaç anlambirimlerinin anlambirimcikleri çıkartılmıştır. Birkaç ulaç anlambiriminin yabancılara öğretimiyle ilgili önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
Many foreigners have been visiting Turkey either to receive a BA degree or a job, or to lead their lives in this country. Turkish is taught as a foreign language in our country in order to meet the needs of these people in terms of communication. In recent years, there has been a significant increase in the number of students coming to Turkey to earn university education. This increase has led to foundation of Turkish Language Education Centers at various universities. In these fast growing institutions, there are lots of problems  concerning the teacher training programme, the material development, the assessment and evaluation, and the evaluation of four basic language skills in teaching Turkish as a foreign language. Teaching grammar, which forms the basis of these skills is regarded as one of the most important problems. It is observed that in Turkish language teaching sets designed for foreigners, grammar is taught with mostly traditional methods; Turkish is taught as if the target learner group is the native speakers; some grammatical structures are not presented with an appropriate learning level while some are not taught at all.
In this dissertation, adverbial clauses, which are not only one of the most important grammatical structures in  Turkish, but also difficult to teach as a grammar structure to both native speakers as well as foreign students were presented and discussed. Based on the double articulation of the language, the semantic analysis of the adverbial clauses in Turkish was conducted and the sème of these semantic units were determined. Also, a couple of suggestions were presented related to the teaching of a few monèmes building adverbial clauses.