Schopenhauer ve Nietzsche'de isteme ve ahlak
Will and morality in Schopenhauer and Nietzsche
Yazar: MELEK CANDAN ÖZTÜRK
Danışman: PROF. DR. HAMDİ BRAVO
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe Ana Bilim Dalı / Sistematik Felsefe ve Mantık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Felsefe = Philosophy
Dizin: Ahlak felsefesi = Moral philosophy ; Felsefe = Philosophy ; Nietzsche, Friedrich Wilhem = Nietzsche, Friedrich Wilhem ; Schopenhauer, Arthur = Schopenhauer, Arthur ; İsteme = Will

Özet:
Bu tezin amacı Schopenhauer ve Nietzsche'de "isteme" ve "ahlak" kavramları
arasındaki benzerlik ve farklılıkların ortaya konmasıdır. Her iki filozof ayrı ayrı
incelendiğinde isteme kavramının hem ontolojik bir sorun olduğu hem de bir değer
sorunu olduğu görülür. Bununla ilişkili olarak ahlak kavramının, ya ontolojik bir
değerlendirme olduğu ya da değer sorunu olarak incelenmesi gereken bir kavram
olduğu gösterilecektir.
İsteme, Schopenhauer'da ontik, epistemik, estetik, politik ve ahlâkî tüm
göndermeleri karşılayan bir kavramken, Nietzsche'de bu kavramın güç istemi olarak
genişlediği görülür. Güç istemi metafizik bakımdan ontolojik bir karşılık bulmamasına
rağmen, isteme kavramından daha geniş bir anlamı içerir. Çünkü isteme kavramı
"varlığını sürdürmeyi isteme" olarak sınırlı bir anlamı karşılarken, güç istemi kavramı
"daha güçlü ve donanımlı hale gelmek ve bunun yanında varlığın mükemmelleşmesi"
anlamına gelir. Schopenhauer'un anladığı biçimde varlığını sürdürme arzusu kendi
içinde minimum seviyede yaşamak anlamını da karşılarken, Nietzsche'de anlam,
maksimum olana dönüşür. Bu bakımdan Nietzsche, Schopenhauer felsefesini etkin bir
felsefe olarak değil, tepkisel olarak yorumlar.
Tepkisel bakış açısına göre yaşam dönüştürmeye, iyileştirmeye, arttırmaya layık
değildir, çünkü daha ziyade acıyla donatılmıştır. Bu nedenle de acıya karşı mücadele,
gereksiz ve sonu olmayan bir çaba anlamına gelir. Böyle bir dünyada birey, acıyı
olumlamanın beyhudeliğini bilmeli ve yaşamı inkâr etmelidir. Bu inkâr yolu ölüm
değildir, çünkü bilinçli olarak ölüme yönelmek, yaşamı istemek ama bunu başaramamak
anlamına gelir. Oysa ölüm, istemenin susturulması için beklenen neşeli bir süreçtir
yalnızca. Ölümün anlamını, yani yaşamın anlamını idrak eden kişi zamanı geldiğinde
sevinçle ayrılır bu hayattan.
148
Oysa Nietzsche için yaşam acısıyla da yaşanmaya değerdir. Birey güçlü bir
fizyolojiye sahip olduğu sürece acının üstesinden gelebilir. Aksi durumda acıyla baş
etmek isteyeceği yeni yollar üretir: Ahlak, merhamet, vicdan, öte dünya, tanrı. Bu
bakımdan ahlak, üretilmiş yapay bir değerdir. Schopenhauer ise ahlakı, az sayıda
bireyin verili bir karakter durumu olarak yorumlar.
Tezin iddiası Nietzsche'de ele alınan kavramların, Schopenhauer felsefesindeki
kavramlardan bütünüyle ayrılmadığı, aksine birbirine zıt görünen bu kavramların
Nietzsche felsefesini beslediği yönündedir.

Abstract:
The aim of this thesis is to expose the similarities and differences between the
concepts of "will" and "morality" in Schopenhauer and Nietzsche. When both thinkers
are examined separately, it is seen that the concept of will is discussed by these
philosophers both as an ontological and as a value problem. In relation to this, it will be
shown that the concept of morality is either an ontological assessment or a concept that
needs to be examined as a value problem.
Will is a concept that meets all ontic, epistemic, aesthetic, political, and moral
references in Schopenhauer, while in Nietzsche it is seen that this concept has expanded
as a demand for power. Although the will to power metaphysically does not find an
ontological correspondent, it has a broader meaning than the concept of will. This is
because, while the concept of will meets a limited meaning as "to survive", the concept
of the will to power means "becoming more powerful and equipped, as well as the
perfecting of existence". While for Schopenhauer the desire to survive also means living
at a minimum level, for Nietzsche the meaning of will to power corresponds to become
maximum. In this respect, Nietzsche interprets Schopenhauer's philosophy as reactive,
not as an effective one.
From a reactive point of view, life is not worthy of transforming, healing,
enhancing, because it is rather equipped with pain. Therefore, the struggle against pain
means an unnecessary and endless effort. In such a world the individual should know
the futility of affirmation of pain and deny life. This denial is not death, because
intentionally turning to death means wanting life but failing to do so. However, death is
merely a joyful process that is expected to be silenced of the will. The person who
realizes the meaning of death or the meaning of life, leaves with joy when the time
comes.
150
But for Nietzsche, it is worth living with also the pain. As long as the individual
has a strong physiology, he can overcome the pain. Otherwise he creates new ways of
dealing with pain: Morality, compassion, conscience, the afterlife, god. In this respect,
morality is an artificial value produced. Schopenhauer interprets morality as a given
character condition of a small number of individuals.
The argument of the thesis is that the concepts discussed in Nietzsche are not
completely separated from the concepts of Schopenhauer philosophy, on the contrary,
these concepts seem to feed Nietzsche's philosophy.