Adana ili Çukurova Üniversitesi Balcalı Hastanesinde çalışan sekreterlerde dijital göz yorgunluğunun prevelansı ve elektromanyetik alan ile ilişkisi
Prevalence of digital eyestrain in secretaries working in Adana province Cukurova University Balcali Hospital and its relationship with electromagnetic field
Yazar: OSMAN KÖSEK
Danışman: DOÇ. DR. BURAK METE
Çukurova Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Halk Sağlığı = Public Health
Dizin: Adana = Adana ; Elektromanyetik alanlar = Electromagnetic fields ; Elektronik aletler = Electronic equipments ; Göz = Eye ; Göz hastalıkları = Eye diseases ; Göz yorgunluğu = Visual fatigue ; Kuru göz sendromu = Dry eye syndromer ; Radyasyon = Radiation ; Radyasyon dozajı = Radiation dosage

Özet:
Giriş ve Amaç: Tüm dünyada her yaş grubundan insan elektronik dijital cihazları hem mesleki hem de eğlence amaçlı kullanmaktadır. Hayatımızı kolaylaştıran bu cihazlar yanlış kullanıldığında insan sağlığına zarar verebilmektedir. Bu nedenle, küresel dijitalleşme radyasyonun sağlık üzerine etkilerini yeniden gündeme getirmiş ve bu konuda birçok araştırma yapılmıştır. Evde ve işte kullandığımız birçok cihaz non-iyonize radyasyon olan 'Düşük frekanslı ve yüksek frekanslı elektromanyetik alanlardan oluşmaktadır. Düşük frekanslı elektromanyetik alana maruziyet sonrası baş ağrısı, bulantı, kaslarda kasılma, gözlerde ışıksız ortamda ışık görme (retinal fosfen) başta olmak üzere görme ile ilgili birçok hassasiyetler ortaya çıkabilmektedir.  Bu nedenle elektromanyetik alana maruziyet sonrası oluşabilecek sağlık etkilerinden korunmak için ülkeler kendi ulusal standartlarını belirlemişlerdir. Dijital göz yorgunluğu sendromu (CVS) da gözlerde sulanma, yanma, batma, kuruluk hissi, ışık çakması ve baş ağrısı gibi benzer semptomları tanımlamaktadır. Bu çalışmanın amacı, Adana ili Çukurova Üniversitesi Balcalı Hastanesinin farklı anabilim dallarında çalışan sekreterlerde dijital göz yorgunluğu sendromunun prevalansını belirlemek ve elektromanyetik alan (EMA) ile ilişkisini saptamaktır.
Materyal ve Metod: Bu çalışma kesitsel niteliktedir, hastanenin farklı departmanlarında çalışan 143 sekretere ulaşılmıştır. Bireylere Computer vision syndrome questionnaire (CVS-Q) ölçeği, Oculer Surface Disease İndex (OSDI) ölçeği, Cornell Kas İskelet Sistemi Anketi de uygulandı. Sekreterlerin çalışma ortamlarında maruz kaldıkları Düşük frekanslı manyetik alan ölçümleri 6010 Gauss/Teslametre cihazla, yüksek frekanslı manyetik alan ölçümleri Narda NBM-520 cihazla ölçüldü. Ortamın ışık şiddeti de LX-1102 Cihazla ölçüldü ve sonra göz muayeneleri yapıldı. Her sekreter dijital göz yorgunluğu sendromu açısından göz doktorları tarafından değerlendirildi.   
Bulgular: Çalışmamıza dahil edilen 143 kişinin yaş ortalaması 39.61 yıldır. Katılımcıların %25,2'si erkek, %74,8'i kadındır. Katılımcıların CVS-Q ölçeği sonucuna göre %83.9'unda dijital göz yorgunluğu sendromu olduğu gözlendi. CVS gelişimi açısından cinsiyet ve yaş yönünden anlamlı fark bulunamamıştır. CVS-Q ile EMA arasında pozitif yönde zayıf bir ilişki olduğu bulundu. EMA ölçümleri ile her iki göz schirmer ölçümleri arasında negatif yönde orta güçte bir ilişki bulundu. CVS olan kişilerin çalışma ortamı EMA değerleri istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yüksek bulunmuştur (p<0.05). CVS riskini artıran faktörler; çalışma ortam EMA'sının yüksek olması (>1725 µT, OR=3.27) işte çalışma süresinin artması (OR=1.09), ekran üzerine güneşten ya da iç ortam kaynaklı lamba yansımalarına/parlamalarının olması (OR=4.15), bilinen göz hastalığı olması ve gözlük-lens kullanımı olarak bulunmuştur. Lineer regresyon analizinde ise ortamın düşük frekanslı EMA'sında bir birimlik artış CVS-Q skorunda 0.004 birimlik artışa neden olmaktadır.
Sonuç: Çalışmanın sonucunda düşük frekanslı elektromanyetik alan ile dijital göz yorgunluğu sendromu ile EMA'ların arasında orta düzeyde bir ilişki olduğu bulundu. Bu nedenle kişilerin çalışma ortamlarında maruz kaldıkları EMA'ların düzenli olarak ölçülmesi, riskli bölgelerde çalışanlara yönelik koruyucu davranışların geliştirilmesi (mola aralıkları, 20-20-20 kuralları vb.) ve non-iyonize radyasyondan korunmak için gerekli eğitimlerin verilmesini tavsiye ediyoruz. 

Anahtar Kelimeler: Dijital Göz Yorgunluğu Sendromu; Göz Kuruluğu; Elektromanyetik Alan

Abstract:
Introduction: All over the world, people of all age groups use electronic digital devices for both professional and recreational purposes. These devices, which make our lives easier, can harm human health when used incorrectly. For this reason, global digitalization has brought the effects of radiation on health back on the agenda and many researches have been done on this subject. Many devices we use at home and at work consist of non-ionizing radiation, 'Low-frequency and high-frequency electromagnetic fields. After exposure to low-frequency electromagnetic field, many visual sensitivities may occur, including headache, nausea, muscle spasm, seeing light in the eyes without light (retinal phosphene). For this reason, countries have determined their own national standards in order to protect themselves from the health effects that may occur after exposure to electromagnetic field. Computer Vision Syndrome describes similar symptoms such as watery eyes, burning, stinging, dryness, flashes of light, and headaches. This study aimed to determine the prevalence of CVS among secretaries working in different departments of Adana Çukurova University Balcalı Hospital (Turkey) and to determine its relationship with the electromagnetic field (EMF).
Materials and Methods: This cross-sectional study included 143 secretaries working in different departments of the hospital. Besides eye examinations; Computer Vision Syndrome Questionnaire Scale (CVS-Q), Ocular Surface Disease Index Scale (OSDI) and Cornell Musculoskeletal System Questionnaire were applied to the participants. Low-frequency EMF measurements of the working environment were measured with a 6010 Gauss/Teslameter device and high-frequency EMF measurements with a Narda NBM-520 device. The light intensity of the environment was also measured with an LX-1102 Device. Each secretary was evaluated by ophthalmologists for CVS.
Findings: The mean age of 143 people included in our study was 39.61 years. 25.2% of the participants are male and 74.8% are female. According to the CVS-Q scale results of the participants, it was observed that 83.9% of them had digital eye fatigue syndrome. There was no significant difference in terms of gender and age in terms of CVS development. A weak positive correlation was found with CVS-Q and EMA. A moderately strong negative correlation was found between EMA measurements and Schirmer measurements in both eyes. The working environment EMA values of people with CVS were found to be statistically significantly higher(p<0,05). Factors that increase the risk of CVS; It has been found that the high EMA of the working environment (>1725 µT, OR=3.27), the increase in the working time(OR=1.09), the presence of lamp reflections / glare from the sun or the indoor environment on the screen(OR=4.15), having a known eye disease and the use of glasses-lenses. In the linear regression analysis, a one-unit increase in the low-frequency EMA of the environment causes an increase of 0.004 units in the CVS-Q score.
Conclusion: A moderate relationship between digital eye strain syndrome and EMF was observed among people exposed to low-frequency EMF. This leads us to recommend regular measurement of EMF in working environments, developing protective behaviours (break intervals, 20-20-20 rules, etc.) for those working in risky areas, and providing necessary training for protection from non-ionizing radiation.

Keywords: Digital Eye Strain Syndrome; Dry Eyes; Electromagnetic Field; EMF; Computer Vision Syndrome