Milli Eğitim Bakanlığı`na bağlı anaokul ve anasınıflarında görev yapan öğretmenlerin uygulanan okul öncesi eğitim programına ve programın kullanımına ilişkin görüşlerin incelenmesi
The opinions of the teachers working in the preschool education institutions about the curriculum implemented in these institutions
Yazar: İLKNUR ÇALTIK
Danışman: Y.DOÇ.DR. ADALET KANDIR
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Çocuk Gelişimi ve Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2004
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırma, Milli Eğitim Bakanlığı (MEB) tarafından 2002 yılında uygulamaya konulan 36-72 aylık çocuklar için hazırlanmış olan Okul Öncesi Eğitim Programına ve programın kullanımına ilişkin öğretmen görüşlerinin belirlenmesi amacıyla yapılmıştır. İlişkisel tarama modeli niteliğinde olan araştırmanın evrenini Türkiye genelinde MEB' e bağlı resmi ve özel anaokulu ve anasınıflarmda görev yapan öğretmenler oluşturmuştur. Araştırma verileri, toplam 17 ilden oluşan örneklemde yer alan Bursa, İstanbul, Muğla, îzmir, Antalya, Mersin, Zonguldak, Ordu, Kastamonu, Ankara, Kayseri, Malatya, Erzurum, Bingöl, Gaziantep, Diyarbakır, Siirt illerinde görevli 1194 öğretmenden anket yoluyla toplanmıştır. Araştırmaya MEB Eğitimi Araştırma Geliştirme Dairesi tarafından destek verilmiştir. Toplanan verilerin analizinde frekans ve yüzde dağılımı, chi-square testi, aritmetik ortalama, standart sapma, tek yönlü anova testi ve hangi grupların birbirinden farklı olduğunu belirlemek için de Tukey HSD Post-Hoc Testi istatistikleri kullanılmıştır. Araştırmadan elde edilen bulgular şu şekilde özetlenebilir; MEB 'e bağlı resmi ve özel okul öncesi eğitim kurumlarının çoğunda, okul öncesi eğitim programından yararlanan çocukların ağırlıklı olarak 6 yaşında oldukları belirlenmiştir. Öğretmenlerin büyük bir bölümünün 2002 Okul Öncesi Eğitim Programı'nı zamanında uygulamaya başladığı, program hakkındaki ilk bilgiyi de okullarına gönderilen resmi yazıdan ve meslektaşlarından edindikleri anlaşılmıştır. Öğretmenlerin programın uygulanması sırasında en fazla karşılaştıkları güçlükleri sırasıyla; rehberlik çalışmalarının yetersizliği, fiziksel koşulların yetersizliği, çocuk sayısının fazla olması ve araç-gereç yetersizliği olarak nitelendirdikleri saptanmıştır. Öğretmenlerin günlük planı hazırlarken en çok hedefler ve kazanılması beklenen davranışlar ile konular arasında bağlantı kurmada ve değerlendirmede güçlük çektikleri, yıllık planı hazırlarken ise ağırlıklı olarak hedefler ve kazanılması beklenen davranışların yıl içindeki dağılımının belirlenmesi, aile katılımı etkinliklerinin planlanması ve uygulanması sırasında güçlük çektikleri tespit edilmiştir. Günlük plandaki etkinlikleri gerçekleştirirken; serbest zaman, Türkçe dil, okuma-yazmaya hazırlık, oyun etkinliklerim "her zaman", müzik etkinliğini "çoğunlukla", fen doğa etkinliğini ise "ara sıra" gerçekleştirdikleri belirlenmiştir. Öğretmenlerin eğitim durumlarının planlanması sırasında en çok çocukların ilgilerine uygunluk ile hedef ve kazanılması beklenen davranışlara uygunluğu gözönünde bulundurdukları anlaşılmışta. Okul öncesi eğitim programı hedeflerinin gerçekleşme düzeyine ilişkin öğretmen görüşlerine göre programdaki psiko- motor, sosyal- duygusal ve bilişsel gelişim alanlarındaki hedeflerin "tamamen gerçekleştiği", öz bakım becerilerindeki hedeflerin "çoğunlukla gerçekleştiği" yönündedir. Öğretmenlerin gerçekleşmeyen hedeflerin en önemli nedeni olarak sırasıyla; fiziksel koşulların yetersizliğini, ailelerin tutumunu, araç gereç yetersizliğini ve çocuk sayısının çokluğunu gördükleri, Türkiye genelinde farklı bölgelerde görev yapan öğretmenlerin ise hedeflerin gerçekleşmemesinde en önemli neden olarak fiziksel koşulların yetersizliğini gördükleri tespit edilmiştir. Günlük ve yıllık planların değerlendirmesini öğretmenlerin büyük bir bölümünün yaptığı anlaşılmıştır. Davranış değerlendirme formunu öğretmenlerin büyük bir bölümünün kullandığı ve yine çoğunun kullanım sıklığının ayda bir olduğu tespit edilmiştir. Öğretmenlerin tamamına yakınının aile katılımının programın başarısını arttırdığı görüşünde oldukları anlaşılmıştır. Öğretmenlerin programa ailelerin katılımım sağlamada yararlandıkları etkinliklerin başlıcalanmn; veli toplantıları, bilgilendirme toplantıları, gezi,vb. etkinliklere katılımın sağlanması ve ailelerin meslekleri hakkında sınıfa gelip bilgi vermesi şeklinde sıralandığı tespit edilmiştir.

Abstract:
This research has been done in order to determine the opinions of the teachers concerning Preschool Education Programme prepared for 36-72 month children that was issued by MEB ( Ministry of National Education) in 2002, and about the usage of the programme. The universe of the research which is in the status of relative investigation was formed by the teachers who work in the nursery school and nursery classrooms private and state,that belong to MEB everywhere in Türkiye. The datum of the research were collected from the 1194 teachers who are on duty in total 17 provinces that take place in the sampling, which are Bursa, Istanbul, Muğla, Izmir, Antalya, Mersin, Zonguldak, Ordu, Kastamonu, Ankara, Kayseri, Malatya, Erzurum,Bingöl 5 Gaziantep, Diyarbakır, Siirt by means of questionnaire. The research has been supported by MEB The Department Of Researching and Devoloping Education. At the analysis of the datum collected, the frequency and percentage dispersion,chi-square test, arithmetic medium, standard deviation, single way anova test and also to determine which groups are different from each other Turkey HSD Post-Hoc Test statistics are used. The findings which are obtained from the research can be summed up in this way, in most preschool state and private instititions belonged to MEB, it has been determined that the children who benefit from the preschool education programme are mostly 6 years old. It has been understood that a great amount of the teachers started to apply the 2002 Preschool Education Programme on time,that they had the first information about the programme from the official writing sent to their school and from theig colleagues.The teachers,while applying the programme, the troubles they came face to face have been respectively ; insufficiency of the guidance works, insufficiency of the physical conditions, the number of children being many and insufficiency of tools and materials. The teachers, while preparing daily lesson plan, had troubles on the targets, the behaviours expected to gain and on performing connection amongst the subjects and on evaluating; while preparing the yearly plan, they had problems mostly on determining the dispersion of targets and the behaviours hoped to gain in the year, while planning and applying the family participating facilities. While performing the activities in the daily plan; it has been determined that they performed the spare time,Turkish Language, preperation to read and write and game activities "always", the music facilities "mostly", science and nature facilities "sometimes". It has been understood that, while planning the educational situations, the teachers thought the children's convenience to their interests and the convenience to the behaviours hoped to gain. According to the teachers' opinions about the level of performing the preschool education programme, the targets on psico-motor, social - emotional and data processing improvement area was " performed completely", the targets at self care were performed "mostly". It has been pointed out that the teachers thought,as the most important cause of the targets that weren't performed,respectively insufficiency in physical conditions, the behaviour of the families, insufficiency of tools and materials, the number of children being more; that the teachers worked in Türkiye in different regions, at performing the targets, as the most important reason, have seen the insufficiency of the physical conditions. A great amount of the teachers performed evaluating the daily and yearly plans. It has been determined that most teachers used the behaviour evaluating form and the most used once a month. It has been understood that nearly all the teachers thought that family participating increased the success of the programme. It has been determined that at supporting the families to attend, the activities that they profited were; parents' meetings, meetings of informing, travels,etc.