Sınıf öğretmenlerinin kapsayıcı eğitime yönelik tutumları ve özyeterlikleri
Attitudes and self-efficacy of classroom teachers towards inclusive education
Yazar: NESİH KUŞÇA
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET DEMİRKOL
Dicle Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Sınıf Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Kapsayıcı eğitim anlayışı, son yıllarda özellikle eğitimde insan çeşitliliğini zenginlik gören ve eğitim-öğretim sürecinde her türlü dışlanmayı reddeden dezavantajlı durumda olan bireylerle normal gelişim gösteren bireylerin aynı eğitim ortamında hak ve eşitlik kapsamında sosyal adalet inancına dayalı önemli eğitim yaklaşım modelidir. Bu eğitim modelinin kilit konumdaki paydaşlarından biri olan öğretmenlerin tutumları ve özyeterlik algıları kapsayıcı eğitim uygulamaların başarısının önemli unsuru olduğu varsayılmaktadır. Bu noktada bu tez çalışmasının amacı sınıf öğretmenlerinin kapsayıcı eğitime yönelik tutumları ve özyeterliklerini belirlemektir. Araştırma tarama modeli kullanılarak yapılmıştır. Araştırmanın evreni Diyarbakır ili merkez ilçelerinde çalışan 648 sınıf öğretmeni araştırmanın örneklemi olarak belirlenmiştir. Örneklem belirleme sürecinde, oranlı örnekleme yöntemi ve tesadüfi örnekleme yönteminden yararlanılmıştır. Veri toplama aracı olarak araştırmacılar tarafından Türkçeye uyarlanan 'Kapsayıcı Eğitime Yönelik Öğretmen Tutum Ölçeği ile Kapsayıcı Eğitime Yönelik Öğretmen Özyeterlik Ölçeği' kullanılmıştır. Verilerin analizinde betimsel istatistik yanında 'Bağımsız t-testi, Mann Whitney U-testi, Tek yönlü varyans analizi (ANOVA) Testi' kullanılmıştır. Araştırma sonucunda sınıf öğretmenlerinin kapsayıcı eğitime yönelik tutumlarının; cinsiyet, yaş, okulun bulunduğu bölge değişkenine göre anlamlı bir farklılık oluşturmadığı görülmektedir. Sınıf öğretmenlerinin kapsayıcı eğitime yönelik tutumlarının; kapsayıcı sınıf deneyimine göre, öğretmenlerin istihdam şekline, okulun öğrenim şekline, öğretmenlerin hizmet içi eğitim alma durumu değişkenine göre anlamlı farklılık oluşturduğu görülmektedir. Sınıf öğretmenlerinin kapsayıcı eğitime yönelik özyeterlik algılarına bakıldığında, kapsayıcı sınıf deneyimine göre ve öğretmenlerin istihdam durumu değişkenine göre anlamlı bir farklılık oluşturduğu görülmektedir.
Anahtar Sözcükler: Sınıf Öğretmenleri, Kapsayıcı Eğitim, Öğretmen, Tutum, Özyeterlik

Abstract:
Inclusive education approach is an important educational approach model based on social justice belief within the scope of rights and equality in the same educational environment of disadvantaged individuals who see human diversity in education as richness and reject all kinds of exclusion in the education-teaching process and individuals with normal development in the same educational environment. It is assumed that the attitudes and self-efficacy perceptions of teachers, who are one of the key stakeholders of this education model, are important elements of the success of inclusive education practices. At this point, the aim of this thesis study is to determine the attitudes and self-efficacy of classroom teachers towards inclusive education. The research was conducted using the scanning model. The universe of the research was determined as the sample of the research, 648 classroom teachers working in the central districts of Diyarbakır. In the sampling process, proportional sampling method and random sampling method were used. As a data collection tool, the 'Teacher Attitude Scale towards Inclusive Education and the Teacher Self-Efficacy Scale for Inclusive Education', which was adapted into Turkish by the researchers, were used. In addition to descriptive statistics, 'Independent t-test, Mann Whitney U-test, One-way analysis of variance (ANOVA) Test' were used in the analysis of the data. As a result of the research, the attitudes of classroom teachers towards inclusive education; It is seen that there is no significant difference according to gender, age, and the region where the school is located. Attitudes of classroom teachers towards inclusive education; According to the inclusive classroom experience, it is seen that there is a significant difference according to the employment type of teachers, the way the school learns, and the variable of teachers' in-service training status. When the self-efficacy perceptions of classroom teachers towards inclusive education are examined, it is seen that there is a significant difference according to the inclusive classroom experience and the employment status of the teachers.
Keywords: Classroom Teachers, Inclusive Education, Teacher, Attitude, Self-Efficacy