Doğa, iktidar ve direniş: Ahmetler, Güçlüköy ve Gençler köyleri örneğinde su hakkı mücadelelerinin ekoloji politiği üzerine bir inceleme
Nature, power and the resistance:A study on the political ecology of the struggles for the right to water in the case of Ahmetler, Güçlüköy and Gençler villages
Yazar: NEJDET ÖZBERK
Danışman: DOÇ. DR. MİHRİBAN ŞENGÜL
İnönü Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı / Kentleşme ve Çevre Sorunları Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2016
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration
Dizin: Direniş = Resistance ; Hegemonya = Hegemony ; Köylüler = Peasants ; Politik ekoloji = Political ecology ; Sosyal hareketler = Social movements ; Tahakküm = Domination ; Çevre hareketleri = Environmental movements ; Çevre olayları = Environmental events ; İktidar = Government ; İnsan doğa ilişkisi = Human nature relations

Özet:
Bu tez günümüz Türkiye'sinde köylü hareketi ve çevresel değişme süreçlerini biçimlendiren iktidar, hegemonya, tahakküm ve direnişin ekoloji politiğine odaklanmaktadır. Bu çalışma özellikle metalaştırma ve mülksüzleştirme, demokrasi, küreselleşme ve toplumsal hareket süreçlerinde neoliberal çevresel uygulamlara karşı yerel köylü direnişlerinin rolünü incelemektedir. Neoliberal küresel kapitalizm toplumun köylüler, işsizler, yoksullar ve kadınlar gibi geniş kesimlerini etkilemeye devam ettikçe, küreselleşme sürecinin yarattığı eşitsizliklere karşı etkilenen kesimlerden yükselen yerel hareketler ortaya çıkmaktadır. Ülke çapında görülen bu halk hareketleri küresel kapitalist sistemin yıkıcı uygulamalarının sonuçlarına bir tepki olarak ortaya çıkmaktadır. Ekonomide, politikada, toplumsal yapıda ve toplum doğa ilişkilerinde değişim gerçekleştirmeye çalışan kuvvetlerin doğasını anlamak istiyorsak bu toplumsal hareketlerin yapısının, toplumsal tabanının, ideolojisinin, mücadele strateji ve taktiklerinin araştırılması büyük önem taşımaktadır. 

Bu çalışma hegemonik neoliberal doğa toplum yapılanmasındaki değişimelere karşı köylü direniş stratejilerini anlama ve açıklamalar getirmeyi amaçlamaktadır ve yerel köylü çevresel direnişlerinin neoliberalizmin ülke ve yerel topluluk alanlarındaki son otuz beş yıllık toplumsal, ekonomik ve çevresel etkilerine bakılarak anlaşılabileceğini iddia etmektedir. Neoliberalizm, toplumsal yaşamın tüm alanlarını ve toplum doğa ilişkilerini etkilerken, toplumsal hareketlerin işleyiş tarzında da değişiklikler getirmiştir. Özelleştirmeler, kuralsızlaştırma ve serbest ticaret sosyoekonomik ve çevresel sorunları şiddetlendirmiştir. Özetle, artan güvencesizlik, zoraki mülksüzleştirmeler, toplumsal ve çevresel dışlamalar, yoksulluk ve eşitsizlik neoliberal politikaların bir sonucu olarak bu hareketlerin gündemini biçimlendirmiştir. Genel olarak köylü direnişlerinin ve halk hareketlerinin başvurduğu politik ve altpolitik stratejiler bazı yerlerde hükümetin ve sermayenin neoliberal politika gündemini engelleyebilmiştir. Ancak neoliberal uygulamlara karşı bu savunmacı direnişler yerel, parçalı ve sınırlı kalmıştır. Bu direnişlerin temel zayıflığı iç ayrılıklar, parçalı toplumsal taban, engellemeler, gösteriler ve saha işgallerinin ötesine geçmeyen açık ve kolektif bir stratejiden yoksunluk olmuştur. Üstelik bu eylemler sivil toplumun geniş kesimlerinden destek almadığında karmaşık sonuçlar doğurmuştur. 


Anahtar Kelimeler: Politik Ekoloji, Toplumsal Doğa, İktidar-Hegemonya, Tahakküm, Köylü Direniş Stratejileri

Abstract:
This thesis focuses on the political ecology of power, hegemony, domination and resistance that have shaped the processes of peasant mobilization, and environmental change in contemporary Turkey. Specifically, this study examines the role of the local peasant resistances against neoliberal environmental practicses in the commodification and dispossession, democracy, globalization, and social movements processes. As neoliberal global capitalism continues to affect broader segments of the population - peasants, the unemployed, the poor,  and women,-there are growing local movements by the affected populations to address the inequities engendered by the globalization process. These popular movements across the country have risen as a reaction to the consequences of the destructive operations of the global capitalist system. The study of these social movements-their nature, social base, ideology, and strategies and tactics of the struggle-is of paramount importance if we are to understand the nature of the forces that are struggling to bring about change in economy, polity, social structure and nature-society relations. 

This study aims to understand and develop explanations for the peasant resistance strategies against the hegemonic neoliberal nature-society restructuring. This study argues that the local peasant environmental resistances is better understood by reflecting on the social and economic, as well as environmental, impacts of neoliberalism in the country and localities over the last three and a half decades. Neoliberalism incited changes in the modus operandi of social movements as it affected all spheres of social life and nature society relations. Privatization, deregulation, and free trade exacerbated socioeconomic and environmental problems. In summary, growing human insecurity, forceful dispossessions, social and environmental exclusions, as well as poverty and inequality, as a consequence of neoliberal policies reshaped the agendas of these movements. Generally, the political and infrapolitical strategies mounted by peasant communities led the resistance and the popular movement, and in some contexts managed to halt neoliberal policy agenda of the government and capital. But these defensive resistances to neoliberal practices were localized, fragmented, and limited. The main weakness of these resistances, aside from internal divisions and a fragmented social base, was the lack of a clear and collective strategy beyond, blockades, demonstrations and site occupations. Moreover, these actions had produced mixed results, when not supported by broader sectors of civil society.   


Key Words: Political Ecology, Socialnature, Power–Hegemony, Domination, Peasant Resistance Strategies