Cumhuriyet'ten günümüze eğitim ve dil politikalarının Türkçe eğitimine yansıması
Reflection of the education and language policy from republic to present in the Turkish education
Yazar: MEHMET ALVER
Danışman: PROF. DR. HASAN KAVRUK
İnönü Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe Eğitimi Ana Bilim Dalı / Türkçe Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2015
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Dil eğitimi = Language education ; Dil politikaları = Language policies ; Dil öğretimi = Language teaching ; Eğitim = Education ; Eğitim politikaları = Educational policies ; Türkçe = Turkish ; Türkçe eğitimi = Turkish education ; Öğretim programları = Teaching curriculums

Özet:
Türkiye'de, Cumhuriyet'ten günümüze uygulanan eğitim ve dil politikalarının belirlenmesi ve bu politikaların Türkçe eğitimine yansımasını incelemek, bu konuda yapılan çalışmaların sınırlılığı göz önüne alındığında önemli görülmüştür. Yaklaşık doksan yıllık bir süreçte, ülkede uygulanan eğitim ve dil politikalarını belirlemek, bu politikaların Türkçe eğitimine yansımasını değerlendirmek, bu çalışmanın amacını oluşturmuştur. 1923'ten 2012 yılına kadar uygulanan eğitim ve dil politikasını belirleyebilmek için hükümet programlarından, millî eğitim şûralarından, kalkınma planlarından, Avrupa Birliği ilerleme raporlarından ve ilgili literatürden yararlanılmıştır. Eğitim ve dil politikaları ile yetiştirilmek istenen insan profili hedefi belirlendikten sonra, Türkçe eğitiminde bu hedefe ulaşılıp ulaşılmadığını tespit etmek için, Cumhuriyet'ten günümüze uygulanan Türkçe öğretim programları ve Millî Eğitim Bakanlığı Türkçe ders kitapları incelenmiştir. Bu yönüyle çalışma tarama modelinde betimsel bir araştırmadır. Çalışma, betimsel bir araştırma olduğu için veriler, doküman taraması yoluyla elde edilmiştir. Türkiye'de son 10 yılda (2004-2014) eğitim ve dil politikalarında yaşanan değişimlerin Türkçe eğitimine ne derecede yansıdığı konusunda Türkçe öğretmenlerinin görüşlerinden faydalanılmıştır. Bu amaçla Giresun il merkezinde en az 10 yıllık kıdeme sahip 15 ortaokul Türkçe öğretmeniyle görüşme yapılmıştır. Araştırmanın verileri niteliksel veri toplama tekniklerinden biri olan yarı yapılandırılmış görüşme tekniği kullanılarak toplanmıştır. Araştırmada elde edilen veriler betimsel analiz tekniği kullanılarak çözümlenmiştir. Yapılan inceleme ve değerlendirme neticesinde, geçmişten bugüne hazırlanmış ve uygulanmış olan Türkçe öğretim programlarının ve Türkçe ders kitaplarının, eğitim ve dil politikaları ile hedeflenen yetiştirilecek insan tipine uygun olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Anahtar Sözcükler: Eğitim politikası, dil politikası, Türkçe eğitimi.

Abstract:
In Turkey, the determination of the education and language policies from Republic to today and examining the reflection of these policies on the Turkish education system and the limitations of the studies on this issue were considered important. The objection of this study is to determine the these policies implemented in the country and assess the reflection on the Turkish education. To identify language and education policies which were applied from 1923 to 2012, government programs, the National Education Council, the development plans the progress report of the European Union and the relevant literature were used. First, the desired target human profile was identified. Later, Turkish Ministry of National Education curriculum and textbooks were examined which were applied from Republic to the present day in order to determine whether Turkish education has been reached this goal or not. Due to the aspect of scanning model, this study is a descriptive research study. Therefore data was obtained by scanning documents. In Turkey, in the last 10 years (2004-2014) to understand what extent is reflected of the changes in the language and education policies in Turkish training has benefited from the views of the Turkish teachers. For this purpose, in the Giresun city centre 15 secondary school Turkish teachers who have at least 10 years of seniority were interviewed. The research data were collected using a semi-structured interview technique which is one of the qualitative data collection techniques. The data obtained in the study were analyzed using descriptive analysis techniques. As a result of the examination and evaluation of the curriculum of Turkish and Turkish textbooks, education and language policy was concluded appropriate to targeted human profile.
Key words: Education policy, language policy, Turkish education