İnancın rasyonelliği sorunu (John Hick örneği)
Problem of the rationality of belief (Instance of John Hick)
Yazar: HASAN TANRIVERDİ
Danışman: PROF. DR. HÜSAMETTİN ERDEM
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe Bölümü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı / Din Felsefesi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2010
Konu: Felsefe = Philosophy
Dizin: Bilgi = Knowledge ; Deneyim = Experience ; Dini tecrübe = Religious experience ; Doğrulama = Verification ; Eskatoloji = Eschatology ; Fideizm = Fideism ; Hick, John = Hick, John ; Rasyonellik = Rationality ; Sahtecilik = Falsification ; Temelcilik = Foundationalism ; İman = Faith ; İnançlar = Beliefs

Özet:
Bu çalışmamızda, John Hick düşüncesinde inancın rasyonelliği problemini ele aldık. İnanç bir önermeye inanmak ya da bir aksiyon veya inanma hali anlamlarında kullanılmaktadır. Hick rasyonel inancı rasyonel bir aksiyon veya inanma hali anlamında kullanmıştır. Ona göre rasyonel ya da irrasyonel olan önermeler değildir, insanlar ve onların faaliyetleri rasyonel ya da irrasyonel olabilir. Sıradan algısal inançlarımız doğrudan tecrübelerimizden elde edilen, tamamen uygun ve rasyonel olan inançlardır.Hick, teistik inancın önerme formunda ifade edilen vahiysel doğruların tasdikinden ibaret olmadığını, aynı zamanda tarihteki ve insanın kendi yaşamındaki belirli olayların yaşayan ilahin varlığın tezahürleri olarak tecrübe edilmesi olduğunu iddia etmektedir. Dindar insan Tanrı'yı bildiğini iddia etmektedir ve o bundan emindir. Bu bilginin geri planında onların kendi dini tecrübeleri bulunmaktadır. Onların Tanrı'nın huzurunda olma bilinçleri maddi bir çevrede yaşadıklarına dair bilinç kadar canlı bir bilinçtir. Yani onların Tanrı'nın gerçekliğine olan inançları maddi dünyanın ve kapı komşularının gerçekliğine olan inançları gibidir. Hick'e göre, kendi dini tecrübesine dayanarak Tanrı'nın gerçekliğine inanan birinin, inancı rasyonel bir inançtır. Evrensel kabul edilen öncüllere dayanan rasyonel delilerle Tanrı'nın varlığının ya da var olmadığının kanıtlanması mümkün değildir. Aynı zamanda argümanların bizi teizmin natüralizmden ya da natüralizm teizmden daha muhtemel olduğu sonucuna vardırdığını da söyleyemeyiz. Evrende tecrübe edilen olay ve olguların teist ve natüralist açıdan yorumlanması mümkündür.Hick, bütün bilgilerimizin temelinde tecrübenin bulunduğunu iddia etmektedir. Tecrübe bize hem dini hem de dini olmayan alanda güvenilir bilgi sağlamaktadır. Bizim evrenle ilgili bütün tecrübelerimiz yorumsal unsurlar içermektedir. Olay ve olguları ?olarak tecrübe? etmekteyiz.

Abstract:
In this thesis we have investigated the problem of the rationality of the religious belief in John Hick?s thought. As a religious term belief means either a proposition to be believed or an act or state of believing. In Hick?s terminology, rational belief means a rational act or state of believing. According to Hick it is not propositions but persons and their activities might be rational or irrational. Our ordinary perceptual beliefs arise directly out of our experience, and it might be entirely appropriate, rational beliefs.Hick claims that theistic belief is not only confirming revelational truths in propositional form but also experiencing particular events in history or in their own lives as manifestations of ?living in the divine presence?. Religious persons have claimed that they know God and that they are sure of their knowledge. In the foundation of this knowledge there is their own religious experience. They are as vividly conscious of being in God?s presence as they are of living in a physical environment. That is to say that their belief of the existence of God is like their belief in the reality of the material world and of their human neighbors. According to Hick, when someone believes in the existence of God on the basis of own religious experience, his belief is a rational belief. It is not possible to establish the existence or the nonexistence of God by rational arguments proceeding from universally accepted premises. We cannot also say that the arguments for theism are more probable than the arguments for naturalism, or vice versa, because it is possible to interpret the events and facts of the world in both religious and naturalistic way.Hick claims that the experience is the basis of every kind of knowledge. Experience provides reliable foundation for both religious and non-religious knowledge. Our all perceptions related with the world are interpretive elements, that?s why we experience events and facts ?experiencing-as?.