Beş-fazlı asenkron motor sürücülerinin kontrol yöntemi ve arıza toleransı çalışması
Control method and fault tolerance operation of five-phase induction motor drive
Yazar: GALDI HYSA
Danışman: PROF. DR. ERKAN MEŞE
Ege Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Elektrik ve Elektronik Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Elektrik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Elektrik ve Elektronik Mühendisliği = Electrical and Electronics Engineering

Özet:
Çok-fazlı elektrik motorlar, arızalı durumlarda kullanılabilmesi, yüksek sistem güvenilirliği, faz başına göre güç azaltma, azaltılmış moment dalgalanması avantajları gibi nedeniyle üç-fazlı motorlarla karşılaştırıldığında daha cazip bir alternatif olarak değerlendirilmektedir. Bu tezde beş-fazlı asenkron motor sürücü sistemi incelenmiştir. Çok-fazlı asenkron motorların endüstrinin farklı alanlarındaki uygulamalarda tercih edilmesi, bu araştırma çalışmasının önemini net bir şekilde göstermektedir. Son yıllarda bu konuyla ilgili birçok bilimsel araştırma yapılmaktadır.
Tezin metodolojisi temelde analitik ve karşılaştırmalı olmaktadır. İlk olarak beş-fazlı asenkron motrun matematiksel modeli ve beş-fazlı gerilim beslemeli inverter (Voltage Source Inverter - VSI) modeli incelenmiştir. MATLAB/Simulink'te beş-fazlı asenkron motorun alan yönelimli kontrol (Field Oriented Control - FOC) yöntemi oluşmaktadır. Simulink modeline göre, beş-fazlı asenkron motorun performansını analiz etmek amacıyla normal modunda ve arızalı çalışması durumlarda beş-fazlı elektrik sürücünün simülasyonu gerçekleştirilmiştir. Dengesiz gerilim sisteminden etkilenen farklı ariza durumları için simülasyonlar yapılmıştır ve elde edilen stator faz akımları, rotorun hızı ve elektromanyetik moment sonuçları detaylı olarak analiz edilmiştir.
Ayrıca, beş-fazlı asenkron motorla karşılaştırmak amacıyla üç-fazlı asenkron motor sürücüsü incelenmiştir. Bu araştırma çalışmasının temel amacı, üç-fazlı asenkron motordan daha iyi arıza tolerans kabilyetine sahiptir ve daha güvenilir olan beş-fazlı asenkron motorun avantajlarını sunmaktır.

Abstract:
The multi-phase electrical machines are recognized like an interesting alternative comparing to conventional three-phase machines due to their advantages, such as the ability of using these machines in faulty conditions, high overall system reliability, the reduction in the total power per phase and reduced torque pulsations. In this thesis, it is studied five-phase induction motor drive system. The importance of this research study is related to the fact that multi-phase induction motors are preferred in applications in different fields of industry. In recent years, many scientific studies have been carried out on this subject.
The methodology of the thesis is mainly analytical and comparative. Firstly, it was studied the mathematical model of five-phase induction motor and the model of five-phase voltage source inverter (VSI). The field oriented control (FOC) method of five-phase induction motor was designed in MATLAB/Simulink. Based on the Simulink model, the simulation of five-phase electric drive was realized in normal mode and faulty conditions operation in order to analyze the performance of the five-phase induction motor. Simulations have been performed for different cases of faulty conditions effected by unbalanced voltage system and the obtained results of stator phase's currents, rotor speed and electromagnetic torque were analyzed in detail.
Furthermore, three-phase induction motor drive was examined in order to compare it with five-phase induction motor. The main goal of this research work is to present the advantages of five-phase induction motor, which has better fault tolerance capability and it is more reliable than three-phase induction motor.