Ailevi akdeniz ateşi tanısı olan çocuk hastalarda hastalık ciddiyet skorları ile gen mutasyonları arasındaki ilişki
The relationship between disease severity scores and gene mutations in pediatric patients with familial mediterranean fever
Yazar: VİLDAN GÜNGÖRER
Danışman: PROF. DR. ŞÜKRÜ ARSLAN
Selçuk Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı / Çocuk Romatoloji Bilim Dalı
Derece: Tıpta Yan Dal Uzmanlık, 2021
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases

Özet:
Amaç: Bu çalışmanın amacı, Ailevi Akdeniz Ateşi tanısı olan çocuklarda genetik mutasyonların klinik ve hastalık ağırlık skorları üzerindeki etkisini belirlemektir.
Gereç ve Yöntem: 2017- 2020 yılları arasında izlenmiş Yalçınkaya ve Özer tanı kriterlerine göre FMF tanısı alıp, gen analizi çalışılmış olan 0-18 yaş arasında, 303 hasta retrospektif olarak değerlendirildi. Hastalara ait klinik, demografik ve genetik analiz verileri hasta dosyalarından, labaratuvar bulguları ise bilgisayar veri sisteminden elde edildi. Çalışmaya dahi edilen tüm hastalara Pras ve arkadaşlarının skorlama sistemi, Mor ve arkadaşlarının skorlama sistemi ve International severity skore of Familial Mediterranean Fever (ISSF) skorlama sistemi uygulandı.
Bulgular: M694V aleli 158 hastada (%43,8) görülüp en sık saptanan alel olarak tespit edildi. İkinci ve 3. sıklıkta görülen aleller sırasıyla M680I ve V726A idi. Hastalarda en sık saptanan mutasyon 64 hastada (%23,2) M694V heterozigot mutasyondu. Bunu 43 hastada (%15,8) saptanan M694V homozigot mutasyon, 27 hastada (%9,96) E148Q heterozigot mutasyon ve 24 hastada (%8,85) M694V/M680I birleşik heterozigot mutasyon takip etmekteydi. Hastalar M694V homozigot, heterozigot, M694V/diğer alel birleşik heterozigot ve diğer mutasyonlar şeklinde 4 gruba ayrılarak incelendiğinde artrit M694V homozigot olan grupta diğer gruplara göre istatistiksel olarak anlamlı olarak yüksekken (z değeri:2,8, X2:7,84, p: 0.05). Ek romatizmal hastalık varlığı M694V heterozigot olan grupta diğer gruplara göre istatistiksel olarak anlamlı şekilde yüksekti (p: 0,001) (z değeri:3,70, X2:13,69, p:0.001). M694V alelinin varlığının PFAPA sendromu sıklığını anlamlı düzeyde arttırdığı gözlendi (p:0,021). E148Q homozigot olan hastalarda heterozigot olan hastalara göre artrit sıklığı istatistiksel olarak anlamlı fazlaydı (p:0,006). Appendektomi operasyonu geçmişi V726A alelini taşıyan grupta taşımayan gruba göre anlamlı olarak yüksekti (p: 0,004). Üç hastalık ağırlık skorlama sisteminde de M694V homozigot olan grupta hastalığın daha ağır olduğuna dair bir ilişki tespit edildi. Pras ve arkadaşlarının skorlama sistemlerinde bu ilişki istatistiksel olarak anlamlıydı (p<0,05).
Sonuç: Genotip -fenotip ilişkisini ve genotip ile hastalık ağırlığını değerlendiren çalışmalar sayesinde Ailevi Akdeniz Ateşi hastalığını, genetiğin hastalık üzerindeki etkisini daha iyi anlayabileceğimizi düşünmekteyiz. Bu konuda geniş serilerle klinik ve genotip ilişkisinin ve bunların hastalık ağırlık skorları ile ilişkisinin değerlendirildiği çalışmalara ihtiyaç olduğu kanısındayız.

Abstract:
Objective: The aim of this study is to determine the effect of genetic mutations on clinical and disease severity scores in children with a diagnosis of Familial Mediterranean Fever.
Material and Methods: 303 patients between the ages of 0-18, who were diagnosed with FMF according to Yalçınkaya and Özer diagnostic criteria between 2017-2020 and whose gene analysis was studied, were evaluated retrospectively. The clinical, demographic and genetic analysis data of the patients were obtained from the patient files, and the laboratory findings were obtained from the computer data system. Pras et al 's scoring system, Mor et al' s scoring system and International severity score of Familial Mediterranean Fever (ISSF) scoring system were applied to all patients included in the study.
Results: The M694V allele was seen in 158 patients (43.8%) and was found to be the most common allele. The second and third most common alleles were M680I and V726A, respectively. The most common mutation in patients was M694V heterozygous mutation in 64 patients (23.2%). This was followed by M694V homozygous mutation detected in 43 patients (15.8%), E148Q heterozygous mutation in 27 patients (9.96%) and M694V / M680I combined heterozygous mutation in 24 patients (8.85%). When the patients were divided into 4 groups as M694V homozygous, heterozygous, M694V / other allele combined heterozygous and other mutations, the arthritis M694V was statistically significantly higher in the group with homozygous compared to the other groups (z value: 2.8, X2: 7.84, p: 0.05 ). The presence of additional rheumatic disease was statistically significantly higher in the M694V heterozygous group compared to the other groups (p: 0.001) (z value: 3.70, X2: 13.69, p: 0.001). It was observed that the presence of the M694V allele significantly increased the frequency of PFAPA syndrome (p: 0.021). The frequency of arthritis was statistically significantly higher in patients with E148Q homozygous than in patients with heterozygous (p: 0.006). Appendectomy operation history was significantly higher in the group carrying the V726A allele compared to the group not carrying it (p: 0.004). In all three disease weight scoring systems, a correlation was found indicating that the disease was more severe in the group that was M694V homozygous. This relationship was statistically significant in the scoring systems of Pras et al. (P <0.05).
Conclusion: We think that we can better understand Familial Mediterranean Fever disease and the effect of genetics on the disease, thanks to studies evaluating the genotype-phenotype relationship and genotype and disease severity. In this regard, we believe that studies evaluating the clinical and genotype relationship with large series and their relationship with disease severity scores are needed.