Yeni kapitalizmde emek politikaları ve medya çalışma hayatındaki izleri: Gazeteciler üzerine bir inceleme
Labour policies in the new capitalism and their traces in media work: A study of journalists
Yazar: FERHAT GÖÇER
Danışman: PROF. DR. NEJDET ATABEK
Anadolu Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Basın ve Yayın Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Gazetecilik = Journalism

Özet:
Güncel üretim pratiklerini imleyen yeni kapitalizmin, emeğin morfolojik yapısında yarattığı yıkımın boyutlarının, medya endüstrisinde çalışan gazetecilerin çalışma koşullarında ne tür zorluklar ve sorunlar ortaya çıkardığı, bu çalışmanın esas konusunu oluşturmaktadır.  Çalışma üç ana bölüm ekseninde temellendirilmiştir. Birinci bölümde; yeni kapitalizmin hâkim üretim anlayışının; emeği ne şekilde bir belirsizlik rejimine hapsettiği, hangi sosyal güvencelerden yoksun bıraktığı ve uzun vadeli istihdama dayalı süreçleri nasıl ortadan kaldırarak, örgütlü sendikal mücadele pratiklerini boşa düşürdüğü, bütüncül bir yaklaşım çerçevesinde incelenmektedir. İkinci bölümde ise çalışma; küresel iletişim politikalarının tarihsel gelişimine odaklanarak, küresel iletişimin ekonomi politiğinde ortaya çıkan tekelleşme ve yoğunlaşmaların medya endüstrisinde ortaya çıkardığı değişim ve dönüşüm süreçlerini incelemektedir. Son olarak da üçüncü bölümde; medya endüstrisinde istihdam edilen gazetecilerin çalışma koşulları içerisinde yaşadıkları sorunlar ve deneyimler, nitel yöntemin fenomoloji yaklaşımı çerçevesinde incelenmektedir. Çalışma kapsamında; Ankara, İstanbul, Kocaeli ve Eskişehir'de yazılı basında çalışan toplamda 26 gazeteci ile yarı yapılandırılmış derinlemesine görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Çalışmada, gazetecilerin güvencesiz bir şekilde çalıştığı, her an işini kaybetme riski altında yaşadığı, örgütlü bir mücadele içerisinde var olamadığı, gelişen teknolojilerle mesleğin değersizleştiği ve sektörde istihdam noktasında daralma yaşanmasının hızlandığı belirlenmiştir. Çalışmada ayrıca, gazetecilerin ağır iş koşullarına sahip olması, düşük ücretlerle uzun saatler çalışmaya zorlanması ve mesleğin bir gelecek vaat etmemesi nedeniyle, sektöre yeni başlayan gazetecilerin mesleği bıraktıkları ve hali hazırda çalışanların da alternatif meslek arayışlarında olduğu araştırma neticesinde belirlenen diğer bulguları oluşturmaktadır.

Abstract:
The main theme of this study is the extent to which the new capitalism has destroyed the morphological structure of labour, which is what current production practices represent, and what kind of difficulties and problems arise in the working conditions of journalists working in the media industry. The study is based on three main sections. The first part examines, within a holistic approach, how the dominant production approach of the new capitalism imprisons labour in a regime of insecurity, deprives it of social guarantees and eliminates processes based on long-term employment, thus rendering the practices of organised trade union struggle futile. The second part of the study focuses on the historical development of global communication policies and examines the processes of change and transformation in the media industry as a result of monopolisation and concentration in the political economy of global communication. Finally, the third part analyses the problems and experiences of journalists working in the media industry within the framework of the phenomenological approach of the qualitative method. Semi-structured in-depth interviews were conducted with a total of 26 journalists working in print media in Ankara, Istanbul, Kocaeli and Eskişehir. The study found that journalists work in precarious conditions, live under the risk of losing their jobs at any time, are unable to engage in organised struggle, that the profession has become worthless with the development of technology and that the decline in employment in the sector has accelerated. The study also found that because journalists have difficult working conditions, are forced to work long hours for low pay and have no future in the profession, new journalists are leaving the profession and those already working are looking for alternative jobs.