Tip 2 diyabetli bireylerde mobil cihaz ile yakından takip ve danışmanlığın HBA1C üzerine etkisi
Effect of close monitoring and consultancy with mobile device on HBA1C in individuals with type 2 diabetes
Yazar: ARİF GÜLMEZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ YASEMİN KURTOĞLU
Kütahya Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Cep telefonu = Mobile phone ; Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Diabetes mellitus-tip 2 = Diabetes mellitus-type 2 ; Hemoglobin A-glikolize = Hemoglobin A-glycosylated ; Özbakım = Self-care

Özet:
Tip 2 Diyabet günümüzde prevalansı artmakta olan ve polikliniklere başvuru sebepleri arasında önde gelen bir hastalıktır. Dünya genelinde her 100 kişiden 8'i diyabet hastasıdır ve her geçen gün daha fazla insan diyabet hastası olmaktadır. Diyabetten korunmada sağlıklı beslenme ve egzersiz büyük önem taşımaktadır. Bu gibi yaşam tarzı düzenlemeleri tedavide de önemli yer tutar. Günümüzde cep telefonlarının yaygınlaşması ile takip ve eğitim amaçlı kullanımları da mümkün olmuştur. Çalışmamızda hastaların cep telefonu görüşmeleri ve hatırlatıcı kısa mesajlar ile yakın takibini yapıp, bu takiplerin başta glikozile hemoglobin A1c olmak üzere rutin biyokimyasal parametreler üzerine etkisini araştırdık.
Çalışmamız prospektif, kohort olarak tasarlanmıştır. Çalışmamıza aile hekimliği polikliniğini ziyaret eden, 18 yaş üstü, Tip 2 diyabet hastaları alınmıştır. Çalışma başlangıcında gönüllüler tarafından Sosyodemografik Veriler formu, Klinik Veriler formu ve Diyabet Öz-bakım Ölçeği dolduruldu. Hastaların bakılmış olan tahlillerinin sonuçları kaydedildi. Hastalar rastgele kontrol ve müdahale gruplarına ayrıldı. Müdahale grubundaki hastalar ile üç ay boyunca düzenli olarak haftada bir kez cep telefonu görüşmesi yapıldı. Görüşmelerde tedavi ve hayat tarzı önerilerinde bulunuldu. Hastaların bu süreçteki sorunlarına çözümler bulunuldu. Görüşmelerdeki öneriler ile ilgili haftada ikişer kez hatırlatıcı kısa mesajlar gönderildi. Bu süreçte kontrol grubundaki hastalar ile herhangi bir iletişim kurulmadı. Üç aylık takip süresi sonunda tüm hastalar rutin kontrolleri için davet edildi. Her iki grubun tahlil sonuçlarının değişimi istatistiksel yöntemlerle analiz edildi.
Çalışmayı tamamlayan 64 hastanın % 60,9'u (n=39) 55-64 yaş grubunda yer almaktaydı ve % 6,3'ü (n=4) 65 yaş ve üzerindeydi. Hastaların % 68,7'si (n=44) kadın hastaydı. Hastaların Vücut kitle indeksi (kg/m2) ortalamaları 30,4±4,5 olarak bulundu. Diyabet Öz-bakım Ölçeği puanları ortalama 83,7 ile yetersiz olarak bulundu. Müdahale grubundaki hastaların başlangıç glikozile hemoglobin A1c düzeyi ortalama % 8,8 iken çalışma sonunda % 7,2 olarak bulundu ve sonuçlar arasında anlamlı düzeyde fark mevcuttu. Takip grubunun başlangıç açlık plazma glukozu, High-Density Lipoprotein, Low-Density Lipoprotein, Trigliserid, Kreatinin, Alanin Aminotransferaz düzeyleri ile üç aylık takip sonrası düzeyler arasında anlamlı farklılık bulunamadı (p>0,05).
Sonuç olarak Tip 2 diyabet hastalarının tedavi uyumu ve hayat tarzlarını hastalığa göre düzenlemelerinin önemi büyüktür. Bu süreçte hekimler ve sağlık çalışanları teknolojinin de yardımını alarak hastaları takip edip, destekleyebilirler. Hastaların cep telefonu ile takip edilmesi takip parametreleri üzerine olumlu etki edebilir.
Anahtar kelimeler: Diyabet, Cep Telefonu, Yakın Takip, Glikozile Hemoglobin A1c, Öz-bakım

Abstract:
Type 2 Diabetes is a disease that has an increasing prevalence today and is one of the most frequent reasons for applying to polyclinics. Eight out of 100 people are diabetic, and more and more people are suffering from diabetes. A healthy diet and exercise are great importance in preventing diabetes. These lifestyle arrangements are also important in treatment. With the widespread use of mobile phones, it is also possible to use them for follow-up and educational purposes. We followed the patients closely with phone call and short messages and investigated effect of follow up on routine biochemical parameters, especially glycosilated hemoglobin A1c. Our study is done prospectively and cohort. Type 2 diabetes patients over 18 years old who visited the family medicine outpatient clinic were included. Sociodemographic Data form, Clinical Data form, and Diabetes Self-Care Scale were filled. The results of the assays that taken from the patients were recorded. The patients were randomly divided into control and intervention groups. Mobile phone calls were made for three months with the patients in the intervention group once a week. During the interviews, treatment and lifestyle suggestions were made. In this process, solutions were found for the problems of the patients. A text messages were sent twice a week regarding the suggestions. During this follow-up, no communication was made with the patients in the control group. At the end of the three-months follow-up period, all patients were invited for routine checks. Both groups were analyzed for the change of assay results.
60.9% (n = 39) of the 64 patients who completed the study were at the age of 55-64 and 6.3% (n = 4) were above age of 65. 68.7%  of the patients (n = 44) were woman. Body mass index (kg/m2) averages of the patients were found to be 30.4 ± 4.5. Diabetes Self-Care Scale scores were found to be insufficient with an average of 83.7. While the mean glycosylated hemoglobin A1c level of the patients in the intervention group was 8.8% on average, it was found 7.2% at the end of the study and there was a significant difference between the results.
No significant difference were found between baseline fasting plasma glucose, High-Density Lipoprotein (HDL), Low-Density Lipoptrotein (LDL), Triglyceride, Creatinine, Alanine Aminotransferase (ALT) levels and after three months follow-up.
In conclusion, it is important for Type 2 diabetes patients to adopt their treatment compliance and lifestyle according to the disease. In this process, physicians and healthcare workers can follow and support patients with the help of technology. Following the patients by mobile phone may have a positive effect on follow-up parameters.
Keywords: Diabetes, Cell Phone, Close Follow-up, Glycosylated Hemoglobin A1c, Self-care