Kayseri ekolojik koşullarında hasat zamanı ve organik gübrelemenin oğulotu (Melissa officinalis L.) bitkisinin agronomik ve kalite özellikleri üzerine etkileri
The effects of harvest time and organic fertilization on agronomic and quality characteristics of lemon balm (Melissa officinalis L.) in Kayseri ecological conditions
Yazar: HANİFİ SEĞMEN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ERMAN BEYZİ
Erciyes Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Drog verimi = Drug yield ; Hasat zamanı = Harvesting date ; Kayseri = Kayseri ; Melissa officinalis = Melissa officinalis ; Organik gübreler = Organic fertilizers ; Uçucu yağlar = Essential oils

Özet:
Bu çalışma, Kayseri ilinde bulunan Erciyes Üniversitesi Tarımsal Araştırma ve Uygulama Merkezi deneme arazisinde 2021 yılı yazlık yetiştirme sezonunda yürütülmüştür. Çalışma tesadüf bloklarında bölünmüş parseller deneme desenine göre üç tekerrürlü olarak kurulmuştur. Çalışmada oğulotu bitkisinde farklı hasat zamanları ve organik gübre uygulamasının etkileri incelenmiştir. Denemede ana parsellere hasat zamanı, (çiçeklenme öncesi, çiçeklenme başlangıcı ve tam çiçeklenme dönemi) alt parsellere ise organik gübre uygulama dozları (kontrol, 0.8, 1.6 ve 2.4 L/da) yerleştirilmiştir. İncelenen özelliklerin ortalama sonuçları biçim sayılarına göre sırasıyla (1 ve 2. biçim), bitki boyu 43.54 ve 35.10 cm, yeşil herba verimi 879.62 ve 829.99 kg/da, drog herba verimi 271.40 ve 242.35 kg/da, yaprak oranı % 60.75 ve 68.67, yeşil yaprak verimi 544.11 ve 568.93 kg/da, drog yaprak verimi 171.23 ve 167.30 kg/da, uçucu yağ oranı % 0.06 ve 0.18 ve uçucu yağ verimi ise 0.17 ve 0.43 L/da olarak bulunmuştur. Ayrıca 23 adet uçucu yağ bileşeni tespit edilmiştir. Bu bileşenlerden caryophyllene oxide, citral, z-citral, beta caryophyllene ve citronellal ana bileşenler olarak bulunmuştur. Çalışmada Kayseri koşullarında oğulotu bitkisinde tam çiçeklenme döneminde iki biçim alınamadığı ve biçim sayılarına göre hasat zamanı ve organik gübre uygulamalarının etkilerinin değişiklik gösterdiği sonucuna varılmıştır.

Abstract:
This study was carried out in the field of Erciyes University Agricultural Research and Application Center in Kayseri province in the summer growing season of 2021. The study was conducted in three replications according to randomized blocks split plots e×perimental design. The effects of different harvest time and organic fertilizer application on lemon balm were investigated in the study. In the experiment, the harvest time (pre-blooming, beginning of flowering and full flowering periods) and organic fertilizer application doses (control, 0.8, 1.6 and 2.4 L/da) were placed to main plots and sub-plots, respectively. According to average results of numbers of cutting (first and second cuttings), respectively; plant height (43.54 and 35.10 cm), fresh herb yield (879.62 and 829.99 kg/da), drug herb yield (271.40 and 242.35 kg/da), leaf rate (60.75 and 68.67%), fresh leaf yield (544.11 and 568.93 kg/da), drug leaf yield (171.23 and 167.30 kg/da), essential oil rate (0.06 and 0.18%) and essential oil yield (0.17 and 0.43 L/da) were determined. In addition, 23 essential oil components were identified. Among these components, caryophyllene oxide, citral, z-citral, beta caryophyllene and citronellal were found as the main components. In the study, it was concluded that the lemon balm did not take two cuttings during the full flowering period in Kayseri conditions and the effects of the harvest time and organic fertilizer applications varied according to the number of cuttings.