Tınlı ve killi toprak koşullarında yetiştirilen kütdiken limon ve Washıngton navel portakal çeşitlerinde karbonhidrat ve bitki besin maddelerinin mevsimsel dağılımı ile karbonhidratların bilançoları
Seasonal distribution of carbohydrate and plant nutrients of kütdiken lemon and Washington navel orange varieties in loamy and clay soils and carbohydrate balance
Yazar: SEFA POLATÖZ
Danışman: PROF. DR. TURGUT YEŞİLOĞLU
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2013
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışmada, Badras Ziraat İşletmelerine ait, killi ve tınlı toprak koşullarında yetiştirilen, Yerli turunç üzerine aşılı olan Kütdiken limon ve Washington Navel portakal çeşitlerinde bitki besin elementleri ve karbonhidratların mevsimsel dağılımları ile karbonhidrat bilançoları incelenmiştir.Araştırma sonucunda bitki besin elementleri bakımından organlar arasında önemli farklılıklar bulunmuştur. Kütdiken limon çeşidinde her iki toprak koşullarında dönemlerin tamamında çekirdek, yaprak ve kılcal köklerde N; çekirdek, meyve eti ve yapraklarda P ve K; meyve kabuğu, meyve eti ve kılcal köklerde Na; yaprak, kılcal kök ve normal köklerde Fe; kılcal köklerde Zn; yaprak ve kılcal köklerde Ca, Mn ve Cu yüksek değerlerde bulunmuştur. Mayıs döneminde her iki toprak koşulunda da çiçeklerde N, P, K ve Na miktarları yüksek olarak belirlenmiştir.Washington Navel portakal çeşidinde hem killi hem tınlı toprakta dönemlerin tamamında yaprak, kılcal kök ve meyve etinde N; yaprak ve meyve etinde P; yaprak, meyve kabuğu, meyve eti ve kılcal köklerde K; meyve eti, meyve kabuğu, yaprak ve kılcal köklerde Na; kılcal kök, normal kök ve yapraklarda Fe; kılcal köklerde Zn; kılcal kök ve yapraklarda Ca, Mg, Mn ve Cu yüksek değerlerde saptanmıştır. Mayıs döneminde ise iki toprakta da çiçeklerde N, P, K, Mg ve Na değerleri yüksek olarak bulunmuştur. Diğer organlar daha düşük besin elementleri içermişlerdir.Kütdiken limon çeşidinde C / N oranları her iki toprak koşullarında tüm dönemlerde anaç, kalem ve kökboğazında yüksek olarak elde edilmiştir. En düşük değerler yaprak, çiçek ve çekirdeklerde belirlenmiştir.Washington Navel portakal çeşidinde ise C / N oranları killi toprak koşullarında yüksek değerler ekim döneminde anaç, kalem, kökboğazı, dallarda ve ana köklerde; şubat döneminde kalın dal, anaç ve kalemde; mayıs döneminde kalın dal, normal dal, anaç, kalem ve kökboğazında; ağustos döneminde genel olarak dallarda, kalem ve kökboğazında bulunmuştur. Tınlı toprak koşullarında en yüksek değerler ekim döneminde normal dal, anaç ve kökboğazında; şubat döneminde kalın dal, kalem ve kökboğazında; mayıs döneminde kalemde ve kökboğazında; ağustos döneminde normal dallarda belirlenmiştir.Karbonhidrat bilançoları incelendiğinde Washington Navel portakal çeşidinde tüm karbonhidrat miktarları tınlı toprak koşullarında killi toprak koşullarından daha yüksek değerlerde bulunmuştur.Kütdiken limonunda killi toprak koşullarında mayıs ve ağustos aylarında ağacın tüm organlarındaki karbonhidrat toplamının ekim ve şubat aylarına göre daha yüksek olduğu; tınlı toprakta ise 4 ayda da ağaçlardaki karbonhidratların daha düzenli seyrettiği belirlenmiştir.

Abstract:
In this study, carbohydrate level and seasonal distribution of plant nutrients and balance sheets of Kutdiken lemon and Washington Navel orange cultivator which were grafted on sour orange in clayed and loamy soil conditions in Badras Agricultural Corporation were investigated.As a result there were significant differences among organs in terms of plant nutrients. Kütdiken lemon cultivars in two types of soil conditions it is exposed high values of N in fruit stone, leaf and roots; P and K in pulp and leaves; Zn in capillary roots; Ca, Mn and Cu in leaf and capillary roots in both periods. Especially in May the N, P ,K and Na amounts in flowers were found high in both soil conditions.Also Washington Navel orange cultivator in same soil conditions in both periods it was exposed high values of N in leaf, capillary root and pulp; P in leaf and pulp, K in leaf, pericarp and capillary roots; Na in pulp, pericarp, leaf and capillary roots; Fe in capillary root, root and leaves, Zn in capillary roots, Ca, Mg, Mn, and Cu in capillary roots and leaves. In May, it was observed in two types of soil conditions higher of N, P, K, Mg and Na values in flowers and lower values in other organs than the other periods.It was obtained C /N ratio in Kütdiken lemon cultivars? graft, root collar and rootstock had higher values in two soil conditions and both periods. The lowest values were obtained from leaves, flowers and seeds.And in Washington Navel orange cultivar, higher C /N ratio was obtained in rootstock, graft, root-collar, branches and main roots in October; thick branches, graft and rootstock in February; thich branches, branches, graft, rootstock and root collar in May; generally in branches, graft and root collar in August. In loamy soil conditions highest values are obtained in branches, rootstock, and root collar in October; thich branches, graft and root collar in February; graft and root collar in May and in branches in August.In clayed soil conditions all carbohydrate quantities of Washington Navel orange cultivars? had higher values than loamy soil conditions when Carbohydrate balance sheets were examined.During May and August in clayed soil conditions, the total carbohydrate amount in all organs of Kutdiken Lemon tree was higher comparing in October and February. But in loamy soil conditions the carbohydrate amounts increased regularly in all four periods.