İhvân-ı Safâ'da ruhsal tıp
Spiritual medicine in Ikhwān al-Safā
Yazar: BÜŞRA SEHER
Danışman: PROF. DR. MÜFİT SELİM SARUHAN
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı / İslam Felsefesi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Felsefe = Philosophy

Özet:
Bu çalışma İhvân-ı Safâ'da Ruhsal Tıp kavramını konu edinmektedir. Çalışmamızın amacı Ruhsal tıbbın alt başlıkları olan nefs, bilgi ve ahlak konularını İhvân-ı Safâ risaleleri özelinde Antik Yunan İslam filozoflarının görüşleriyle mukayeseli olarak ele almak ve insan karakterinin oluşumunda etkili olan gök cisimleri, ahlât-ı erbaa, burçlar kavramlarına dair risalelerde yer alan bilgileri bir araya toplamak ve nefsin hastalıkları ve tedavi yöntemlerine ilişkin bulguları sunmaktır. Bu bağlamda İhvân-ı Safâ risaleleri tek tek irdelenmiş ve incelenmiştir. Ayrıca İhvân-ı Safâ risalelerinde yer alan bilgileri daha iyi özümsemek ve aradaki bağı kavrayabilmek için Antik Yunan ve İslâm Filozoflarının görüşlerine değinilmiştir. 
	İhvân-ı Safâ felsefesinin merkezinde insanın kendini bilmesi vardır. İnsanın kendini bilmesi için nefsini tanıması ve bilmesi gereklidir. Bu bağlamda bilgi, İhvân risalelerinde önemli bir yer tutmaktadır. İnsan eğer nefsini bilirse hem dünya hem ahiret mutluluğunu elde edebilir. İnsan belli ahlâki eğilimlerle dünyaya gelmektedir. İnsanın karakterinin oluşumunda gök cisimlerinin, burçların ve ahlât-ı erbaanın etkisi vardır. Kişinin ahlâki anlamda kendisini değiştirmesi İhvân'a göre imkânsız değildir. Ancak bu değişimin yolu akıl ve dinden geçmektedir. İnsan bedeni kadar nefsinin de ihtiyaçlarını karşılamalıdır. Nasıl ki bedenen hasta oluyorsak nefsimizde hasta olabilir. Nefsin hastalıklarının en iyi tedavi yollarından biri ahlâki hastalığı zıttı ile tedavidir. Ayrıca İhvân'a göre peygamberler dünyaya gönderilen ruh doktorlarıdır. 
 Anahtar kelimeler: İhvân-ı Safa, Ruhsal Tıp, Nefs, Bilgi, Ahlak, Nefs Hastalıkları, Ruh doktor

Abstract:
The study has dealt with the conception spiritual medicine in Ikhwa as-Safa. The aim of the study is to take in hand perspective of Ikwvan as-Safa concerning soul, knowledge and ethics, what spritual medicine comprise, by compairing with ones of Ancient Greek and Islamic philosophers; to gather knowledge  in the tractates of Ikhwan as-Safa about the topics  such as celestial bodies which are influental in forming human character, constellations and humoral theory ahlat-ı erbaa ; and to present findings on soul diseases and methods for the treatment. All tractates of Ikhwan as-Safa have been investigated and analyized in that context. In this regard,views of Ancient Greek and Islamic philosophers have been touched to understand better knowledge in the tractates of Ikhwan as-Safa and to comprehend its relation with Ancient Greek and Islamic philosophy, 
	Self-consciousness of human beings is found in the center of Ikhwan as-Safa philosophy. Getting to know one's own soul  is prerequisite for self-consciousness. In that context, knowledge has an important place in the tractates of Ikhwan as-Safa. According to the tractates, if man knows his own soul, he can achieves wellbeing in that world and herafter. Man comes to the world with some ethical tendencies. Celestial bodies, constellations and four humors (according to humor theory) have effects in the formation of human character. According to Ikhwan as-Safa, it is not impossible for man to alter his ethical qualities. But the path to that alteration goes through mind and religion. Man should addresses needs of soul as well as ones of body. The soul even can be sick as the body can. In this regard, the soul should be healed in the contrast way of ethical disease. In this sense, Ikhwan as-Safa regards prophets as doctors for souls. 
Key Words: Ikhwan as-Safa, Spiritual Medicine, Knowledge, Ethics, Soul Diseases, Spiritual doctors