2007-2015 yılları arası tüberküloz ölümlerinin araştırılması
Investigation of tuberculosis deaths between the years 2007-2015
Yazar: MİNE OĞUZ
Danışman: DOÇ. DR. ŞEREF ÖZKARA
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Atatürk Göğüs Has. ve Göğ. Cerr.Eğt. ve Arş. Hast. / Göğüs Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2017
Konu: Göğüs Hastalıkları = Chest Diseases
Dizin: Ankara = Ankara ; Mycobacterium tuberculosis = Mycobacterium tuberculosis ; Retrospektif çalışmalar = Retrospective studies ; Tüberküloz = Tuberculosis ; Ölüm = Death

Özet:
Bu çalışma 1 Ocak 2007 ve 31 Aralık 2015 tarihleri arasında Atatürk Göğüs Hastalıkları ve Göğüs Cerrahisi Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde tüberküloz tanısı ile yatmakta iken ölen hastaların dosyaları retrospektif incelenerek gerçekleştirildi.
Sosyo-demografik özellikler incelendiğinde yaş ortalaması 57,15 ± 16,96, erkek, evli ve okur-yazar olanlar daha fazla bulunmuştur. Tüm olgular arasında işsizlik, inşaat işçiliği, maden işçiliği, şoförlük, çiftçilik gibi düşük sosyo-ekonomik düzey göstergesi olabilecek meslekler daha fazla olarak bulunmuştur.
Olguların yarısından fazlasında en az bir ek hastalık mevcuttu. En sık görülen ek hastalıklar hipertansiyon, diyabet, malignite ve KOAH olarak bulunmuştur.
Öksürük, kilo kabı ve balgam semptomları en sık doktora başvurma nedenidir. Laboratuvar değerlerinde genellikle albümin düşük, sedimentasyon yüksek ve CRP yüksek bulunmuştur.
Olguların bakteriyolojik olarak doğrulanması oldukça yüksektir. İlaç duyarlılık testi yapılma oranı Türkiye verileri ile benzerdir. En fazla izoniyazid direnci saptanmıştır. Olguların çoğunluğu yeni tanı yayma pozitif akciğer tüberkülozudur. Olguların %8'ine tedavi başlanmadan ölmüş oldukları saptanmıştır. Tedavi verilen olgular içerisinde en sık yan etki hepatotoksisite olarak görülmüştür.
TB hastalığı var iken ölüm sayısı 210'dur. Ölümlerin %15,7'sinin nedeni anlaşılamamıştır. TB dışı hastalık ya da nedenlerle ölenlerin sayısı 87 (%41,4)'dir. Doğrudan tüberküloza bağlı olduğu saptanan ölüm sayısı 90 (%42,9)'dır. En sık ölüm nedeni tüberküloza bağlı solunum yetmezliği (n=63) olarak bulunmuştur. 16 olguda tüberküloza bağlı masif hemoptizi ile ani ölüm gerçekleşmiştir. 11 olguda anti-TB tedaviye bağlı hepatotoksisite nedeniyle ölüm gerçekleşmiştir. Akut böbrek yetmezliği nedeniyle ölen olguların tümünde diyabet ve/ veya kronik böbrek hastalığı mevcuttur. 7 olgu akciğer kanseri nedeniyle ölmüştür.
Çalışmamız, tüberküloz tanısının gecikmesi, anti-tüberküloz tedavini yan etkileri ve ek hastalıkların varlığının tüberküloz hastalarında ölüme neden olduğunu göstermektedir. Tüberküloz tedavi yan etkilerinin ve ölüm bildirimlerinin doğru ve eksiksiz yapılmasının ülkemizdeki tüberküloz verilerinin daha net olmasına ve toplumun korunmasına önemli katkıları olacağını göstermektedir. Ayrıca hekime düşen görev şüpheli durumlarda da bildirim yapmak ve otopsi istemektir.

Abstract:
This study was carried out between 1 January 2007 and 31 December 2015 in Atatürk Chest Diseases and Thoracic Surgery Training and Research Hospital with the examination of files of the patients retrospectively who died while hospitalized with the diagnosis of tuberculosis.
When the socio-demographic characteristics were examined, the mean age was 57.15 ± 16.96, and male, married and literate patients are more. Among all cases, occupations that could be indicative of low socio-economic level such as unemployment, construction worker, mining, chauffeur, farming were found more.
More than half of the cases had at least one additional disease. The most common additional diseases were hypertension, diabetes, malignancy and COPD.
Symptoms of cough, losing weight and sputum are the most common reasons for referral to a doctor. Laboratory values generally showed low albumin, high sedimentation and CRP.
The bacteriological confirmation of the cases is quite high. The rate of medication susceptibility testing is similar to that of Turkey. The most detected was soniazid resistance. The majority of cases are new diagnosed smear positive pulmonary tuberculosis. 8% of the cases were found to have died before treatment was started. Hepatotoxicity was the most frequent side effect of treatment.
The number of deaths is 210 when TB disease is present. 15,7% of the deaths were not understood. The number of non-TB diseases or causes of deaths was 87 (41.4%). The number of deaths determined to be directly associated with tuberculosis was 90 (42.9%). The most common cause of death was tuberculosis-associated respiratory failure (n = 63). In 16 cases massive hemoptysis with tuberculosis-related massive hemoptysis occurred. 11 cases of death were due to hepatotoxicity due to anti-TB treatment. Diabetic and/or chronic kidney disease is present in all cases of death due to acute renal failure. 7 cases died due to lung cancer.
Our study shows that delayed diagnosis of tuberculosis, side effects of anti-tuberculosis treatment and the presence of additional diseases cause death in tuberculosis patients. The fact that tuberculosis side effects and death reports are accurate and complete suggests that tuberculosis data in our country will be more clear and make a significant contribution to the protection of the population. In addition, the duty of the physician is to notify notification and demand autopsy in doubtful cases.