Yabancılara Türkçe öğretiminde karşılaşılan sorunlar: Bir durum çalışması
Problems encountered in teaching Turkish to foreigners: A case study
Yazar: ÖZGE GÜNEŞ
Danışman: PROF. DR. HÜSEYİN ANILAN
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Sınıf Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Eğitim sorunları = Education problems ; Suriyeliler = Syrians ; Türkçe eğitimi = Turkish education ; Türkçe öğretimi = Turkish teaching ; Uluslararası okullar = International schools ; Yabancı uyruklu öğrenciler = Foreign domestic students ; Yabancılar = Foreigners ; İki dilli = Bilungualism ; İstanbul = Istanbul

Özet:
Bu araştırmanın amacı yabancılara Türkçe öğretiminde karşılaşılan sorunları incelemektir. Araştırma, nitel araştırma yöntemlerinden durum çalışmasıyla desenlenmiştir. Araştırmaya yabancılara Türkçe öğretimi gerçekleştirilen İstanbul'dan üç farklı okul türü dâhil edilmiştir. Bunlar, çift dilli okul, uluslararası programlı okul ve ağırlıklı olarak Suriyeli öğrencilerin bulunduğu kamu okuludur. Araştırma verileri öğretmen ve öğrencilerle yapılan görüşmelerle ve araştırmacının sınıf içi gözlemleriyle toplanmıştır. Elde edilen verilerin çözümlenmesinde içerik analizinden yararlanılmıştır. Araştırmada elde edilen veriler araştırmanın alt problemlerine dayalı olarak; çift dilli okullarda yabancılara Türkçe öğretiminde karşılaşılan sorunlar, uluslararası programlı okullarda yabancılara Türkçe öğretiminde karşılaşılan sorunlar ve kamu okullarında bulunan Suriyeli öğrencilere Türkçe öğretiminde karşılaşılan sorunlar olmak üzere üç başlık altında sunulmuştur. Araştırmada elde edilen verilerin içerik analizi sonucunda ulaşılan temalar bu başlıkların altına yerleştirilmiştir. Bu kapsamda araştırmada ilk olarak çift dilli okullarda yabancılara Türkçe öğretiminde karşılaşılan sorunlara ait bulgular verilmiştir. Bu başlık altında, ana dil farklılıkları, uyum sorunları, çevresel faktörler, okul programı, aynı anda birden fazla dil öğrenimi, Türkçeye verilen önem, Türkçe kelime bilgisi ve iletişim sorunu temalarına ulaşılmıştır. Bulguların ikinci başlığı ise uluslararası programlı okullarda yabancılara Türkçe öğretiminde karşılaşılan sorunlara ilişkin bulgulardır. Bu kısımda da ana dil farklılıkları, uyum sorunu, motivasyon, materyal ve program eksiklikleri, çevresel faktörler ve Türkçe kelime bilgisi temalarına ulaşılmıştır. Son olarak ise kamu okullarında bulunan Suriyeli öğrencilere Türkçe öğretiminde karşılaşılan sorunlara ait bulgular sunulmuştur. Bu başlıkta ulaşılan bulgular ana dil farklılığı, uyum sorunu, dil sorunu, iletişim sorunu, asimile olmaktan korkmaları, psikolojik nedenler ve materyal eksikliği temaları altında sunulmuştur. Bu araştırmada ulaşılan bulgulardan, yabancılara Türkçe öğretiminde ortak sorunların, materyal eksikliği, uyum sorunu, ana dil farklılığı ve kelime bilgisi olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Bu kapsamda öneriler, Millî Eğitim Bakanlığı, okul yöneticileri, öğretmenler, veliler ve araştırmacılara öneriler şeklinde başlıklandırılarak sunulmuştur.

Abstract:
The aim of this research is to examine the problems encountered in teaching Turkish to foreigners in different cases. This research was designed as a case study from qualitative research methods. Three different schools were included in the study in the context of teaching Turkish to foreigners in Istanbul. These are bilingual school, international program school and public school with Syrian students. The research data were collected through interviews with teachers and students and observations made by the researcher. Content analysis was used in the analysis of the collected data. The findings obtained from the data, in the research are presented under three headings. The first of these is the findings of the problems encountered in teaching Turkish to foreigners in bilingual schools. Under this heading, problems of originating mother tongue, integration problems, school programmed insufficiency, learning more than one language at the same time, the importance given to Turkish, problems in learning Turkish vocabulary, communication problem and environmental factors have been reached. The second title of the findings is related to the problems faced in teaching Turkish to foreigners in internationally programmed schools. In this part, the themes of, integration problem, problems of originating mother tongue, integration, material and program deficiencies, problems in learning Turkish vocabulary and environmental factors were reached. Finally, the findings of the problems faced in teaching Turkish to Syrian students in public schools were presented. The findings were presented under the themes of integration problems, problems of originating mother tongue, language problem, communication problem, fear of assimilation, psychological reasons and material deficiencies. From the findings reached in this research, it was concluded that common problems in teaching Turkish to foreigners are lack of material deficiencies, integration problem, problems of originating mother tongue and problems in learning Turkish vocabulary. In this context, the suggestions were presented under the title of suggestions to the Ministry of National Education, school administrators, teachers, parents and researchers.