Matematiksel problem çözme ve üstbiliş üzerine hazırlanan bir mesleki gelişim programı ve bu programın etkililiği
A model of professional development program on mathematical problem solving and metacognition and effectiveness of this program
Yazar: ÖKKEŞ ESENDEMİR
Danışman: YRD. DOÇ. DR. MEHMET FATİH ÖZMANTAR
Gaziantep Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İlköğretim Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Matematik = Mathematics ; Matematik eğitimi = Mathematics education ; Matematik öğretimi = Mathematics teaching ; Mesleki gelişme = Professional development ; Üstbiliş = Metacognitive ; İlköğretim öğretmenleri = Primary education teachers

Özet:
Bu tez çalışmasında, matematiksel problem çözme ve üstbilişsel düşünme becerisi üzerine hazırlanan bir mesleki gelişim programının, öğretmenlerin bilgi düzeylerinin gelişimi noktasında ne tür etkilere sahip olduğu ve öğretmen gelişiminin öğrencilerin problem çözme adımlarına ilişkin kavrayış ve farkındalıklarında nasıl yanılsamaları olduğu incelenmiştir. Araştırmaya Gaziantep ilinde görev yapan 15 sınıf ve 15 ilköğretim matematik öğretmeni ve bu öğretmenlerin birer uygulama sınıflarında yer alan eğitim öncesinde 761, eğitim sonrasında ise 550 ilköğretim öğrencisi katılmıştır. Katılımcılara 4 haftalık (toplamda 16 saat) bir mesleki gelişim programı sunulmuştur. Araştırmanın öğretmen gelişimine ilişkin verileri: açık uçlu sorulardan oluşan anketler ve yapılan video kayıtlarıyla toplanmıştır. Öğrenci gelişimine ilişkin veriler ise eğitim öncesinde ve eğitim sonrasında uygulanan açık uçlu sorulardan oluşan bir anketle toplanmıştır. Çalışma kapsamında elde edilen verilerin analizi sonucunda, hazırlanan mesleki gelişim programının öğretmenlerin problem çözme ve üstbilişsel düşünme becerilerine ilişkin kavrayış ve farkındalıklarının gelişimine, diğer yandan ise bu gelişimlerin öğrencilerin problem çözme adımlarına ilişkin kavrayışlarındaki gelişimlerine katkı yaptığı görülmüştür. Program sonunda öğretmenlerin problem çözme aşamaları ve problem çözme stratejileri bilgilerinde, üstbilişsel düşünme becerisinin problem çözmedeki rolü ve önemi hakkındaki bilgi yapılarında önemli gelişimler görülmüştür. Öğrencilerin programın sunulmasının hemen öncesinde sadece % 6,8'i problem çözmenin 4 aşamasından bahsedebilirken, programın sonrasında su oran % 38,8'e çıkmıştır. Öğretmenlerin ve öğrencilerin sergilemiş oldukları bu gelişimde, hazırlanan mesleki gelişim programının sahip olduğu özelliklerin belirleyici bir role sahip olduğu görülmüştür.

Abstract:
This study aims to reveal the extent to which a professional development program that study problem solving and metacognition affects teachers' development in terms of knowledge and awareness of the topic and the extent to which teachers' development affects students' development in terms of comprehension and awareness toward problem solving steps. The study involved two sample groups: one is the group that involves 15 elementary classroom teachers and 15 elementary mathematics teachers whom are working in schools in Gaziantep. Second sample group includes 761 pre-tested and 550 posttested elementary school students whom are in one of the classrooms of the teachers in sample group. Teachers were given a four-week (totally 16 hours) professional development program. In the study, the data on teacher development was collected by tests which were consisted of open ended questions; and as a Likert scale test. The data on student development was collected by a pretested and posttested test which includes open ended questions. The results indicated that: the professional development program, which was carry out had positive effects on improving teachers' knowledge and awareness toward problem solving and metacognition, and also teachers' development had positive effects on improving students' comprehension and awareness toward problem solving steps. At the end of the program, it was evident that teachers had valuable improvement in term of knowledge and awareness toward problem solving steps and role and importance of metacognition in problem solving. Moreover, students pretest and posttest results showed that while only 6.8% of student were able to mention problem solving 4 steps (see Polya, 1973) before program has given, this number increased to 38.8% by the end the program. Students Moreover, the characteristics of the developed professional development program had an important role in those results about teacher's and student?s improvements. It was evidenced that the characteristics of the developed professional development program had an important role in those results about teachers? and students? improvements.