John Locke'un ahlak anlayışı
John Locke'un morals understanding
Yazar: DİLEK GENÇ
Danışman: PROF. DR. KAZIM SARIKAVAK
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe Bölümü / Felsefe Ana Bilim Dalı / Felsefe Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Felsefe = Philosophy

Özet:
18. yüzyıl aydınlanma döneminin başlatıcısı olarak kabul edilen John Locke, rasyonel, teolojik bir ahlâk anlayışına sahiptir. Ona göre ahlâk bir bilimdir ve matematik gibi kesin ve ispatlanabilirdir. Ahlâktaki bu kesinlik ve ispatlanabilirlik, bir eylemin ahlâki olarak iyi olup olmadığının ahlâk kurallarına dayanarak belirlenmesinden kaynaklanmaktadır.Devletin ve dinin sınırlarını kesinlikle birbirinden ayrılması gerektiğini savunan Locke'a göre insanlar din ve vicdan özgürlüğüne sahip olmalıdır. Devlet ve kilise buna müdahale etmemelidir. Ona göre insan doğuştan akla sahip olduğu için aynı zamanda eşit ve özgürdür. Bu nedenle insan kendi aklı ile hayatını düzenleyebilir ve tutkularını, arzularını denetim altına alabilir.Locke, haz ve acıya dayanan iyi ve kötü ile kaynağını Tanrı'dan alan ahlâki iyi ve kötüyü birbirinden ayırmıştır. Ona göre tıpkı Mill'de olduğu gibi, eylemlerimizde kendi mutluluğumuz kadar başkalarının mutluluğunu da gözönünde bulundurmamız gerekir.Locke'un felsefesinde çıkış noktası doğa durumu ve doğa yasasıdır. Locke'a göre doğa durumu bir özgürlük ve eşitlik durumudur. Akıl yoluyla bilinen doğa yasası ve Tanrı'nın vahiyle bildirdiği ilâhi yasa, ahlâk kurallarının temelinde bulunmaktadır. Doğa yasasının insanlar üzerindeki etkisi sürekli ve evrenseldir. Toplumsal ilişkileri düzenleyen medeni yasa, kanı ve saygınlık yasaları da doğa yasasına uygun olarak hazırlanmıştır.Locke'a göre, Tanrı'nın bildirdiği bazı hakikatler akılla bilinemez. Bunlar sadece vahiy yoluyla bilinebilir. Akıl, vahyin muhtevasının anlaşılmasını ve gerçek vahiyle sahte vahyin birbirinden ayırtedilmesini sağlar.İnsan Locke'a göre, Tanrı'nın bildirdilerini yapmakla sorumludur. Bu dünyadaki hayatına, eylemlerine göre ahirette ödül ya da ceza alacaktır. İnsan eylemde bulunurken sadece kendi mutluluğunu ve çıkarını değil, başkalarının mutluluğunu ve çıkarınını da göz önüne almalıdır. Yasalar da bireysel çıkara göre değil, toplumsal çıkara uygun olarak hazırlanmalıdır.Anahtar Sözcükler1.Özgürlük2.Doğa yasası3.Mutluluk4.Akıl5.İyi-kötü

Abstract:
John Locke, who is accepted that he was starter of enlightment period has rational, theological morals views. According to him, morals is a science and certain and demonstrable like maths. That certainty and demonstrable is bound to morals laws.According to Locke, who defends government and religion must be separated from each other, people should have religion and conscience freedom. Government and church should not meddle with a person?s religion and concience freedom. According to him, because a person has got mind from birth, that person is free and equal. For that reason, man can live their own life and control their own passions and wishes.Locke, separates good and bad which is bound to pain and pleasure from moral good and bad which is bound to God. According to Locke, we should consider other people?s happiness in our behaviours such as Stuart Mill.Locke philosophy?s starting point is natural state and natural law. According to Locke, natural state is the state of freedom and of equality. Natural law which is known by mind and divine law which belongs to God are fundamental of morals laws. Natural law affects people continuously and universally. Civil law, which makes social relation, and respect law are appropriate for nature law.According to Locke, people could not know all rights which God wants by their mind. These rights can be known by only divine inspiration. Marrow of inspiration can be understood as real inspiration and false inspiration can be dicerned from each other by mind.According to Locke, people are responsible for doing what God wants. People will be rewarded or served a sentence in future life. That punishment and reward are bound to people?s own lives and behaviour on the earth. When people act action, they should consider not only their own happiness but also other people?s happiness. Law must be appropriate for society, must not be appropriate for individual self-interest.Key Words1.Freedom2.Natural law3.Happiness4.Mind5.Good-Bad