Farklı ekim zamanı ve biyostimulant dozlarının şeker pancarının verim ve kalite özelliklerine etkileri
The effects of different planting dates and biostumulant doses on yield and quality of sugar beet
Yazar: ÖZLEM KÜLBAY
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ERTUĞRUL KARAŞ
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Toprak Bilimi ve Bitki Besleme Ana Bilim Dalı / Bitki Besleme Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Biyostimülatör = Biostimulant ; Ekim zamanı = Sowing date ; Kalite = Quality ; Verim = Yield ; Şeker pancarı = Sugar beet

Özet:
Bu çalışma, Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Ziraat Fakültesi bünyesindeki araştırma arazilerinde farklı ekim zamanı ve biyostimulant dozlarının şeker pancarının verim ve verim unsurları etkilerini belirlemek amacıyla 2021 yılında yürütülmüştür. Araştırma, tesadüf bloklarında bölünmüş parseller deneme desenine göre 4 tekerrürlü olarak kurulmuştur. Denemede şeker pancarında 4 farklı ekim zamanında (15 Nisan, 30 Nisan, 15 Mayıs, 30 Mayıs), 5 farklı biyostimulant dozu (% 0-0.5-1-2-4) yapraktan uygulanmıştır. Araştırmada şeker pancarı verimi, şeker oranı, toplam şeker varlığı, potasyum, sodyum, alfa amino azot, arıtılmış şeker varlığı, suda çözülebilen kuru madde değerleri incelenmiştir. 
Yapılan çalışma sonucuna göre; en yüksek şeker pancarı verimi (11622 kg da-1) 30 Nisan tarihinde ekilen % 2 biyostimulant dozundan; en yüksek şeker oranı (% 18,87) 30 Mayıs tarihinde ekilen % 2 biyostimulant dozundan;  en yüksek toplam şeker varlığı (2051 kg da-1) 15 Mayıs tarihinde ekilen % 2 biyostimulant dozundan; en düşük alfa amino azot değerine (% 0.99) 30 Mayıs tarihinde ekilen % 2 biyostimulant dozundan; en yüksek arıtılmış şeker varlığı değerine (% 16.32) 30 Mayıs tarihinde ekilen % 2 biyostimulant dozundan; en yüksek suda çözülebilen kuru madde değerine (% 21.17) 30 Mayıs tarihinde ekilen % 2  biyostimulant dozundan elde edilmiştir. Şeker pancarındaki potasyum ve sodyum değerleri açısından biyostimülant dozlarının ve uygulama konularının istatistik olarak bir önemi bulunmamıştır. Yetişme periyodu uzunluğunun verim unsurları üzerinde etkili olduğu, buna karşılık kalite unsurlarına fazla etkili olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. % 2 dozunda biyostimulant uygulamasının şeker pancarı kalite özelliklerini (şeker oranı, α-amino-N, SÇKM) olumlu etkilendiği saptanmıştır.

Abstract:
This research, which includes the effect of planting time and biostimulant doses in sugar beet, was carried out in 2021 in the research areas of Eskişehir Osmangazi University Faculty of Agriculture. The experiment was established according to split plots of randomized blocks with four replications. In the experiment, 5 different biostimulant doses (0-0.5-1-2-4) were applied from the leaves in 4 different sowing times (April 15, April 30, May 15, May 30) in sugar beet. In the study, sugar beet yield, sugar ratio, total sugar presence, potassium, sodium, alpha-amino nitrogen, purified sugar presence, water-soluble dry matter values were examined.
According to the results of the study; the highest yield of sugar beet (11622 kg da-1) was obtained from a %2 dose of biostimulant sown on April 30, the highest sugar content (%18.87) was obtained from a %2 dose of biostimulant sown on May 30, the highest total sugar content (2051 kg da-1) was obtained from a %2 dose of biostimulant sown on May 15, the lowest alpha-amino nitrogen value (%0.99) was obtained from a %2 dose of biostimulant sown on May 30, the highest value of the presence of purified sugar (%16.32) was obtained from a dose of %2 biostimulants planted on May 30, the highest water-soluble dry matter value (%21.17) was obtained from a %2 biostimulant dose planted on May 30. In terms of potassium and sodium values in sugar beet, biostimulant doses and application issues were not statistically significant. It has been concluded that the length of the growing period has an effect on the yield elements, whereas it does not have much effect on the quality elements. It was found that the application of a biostimulant at a dose of % 2 positively affects the quality characteristics of sugar beet (sugar ratio, α-amino-N, TSS).