Zorla göç kapsamındaki yabancıların Türkiye'de çalışma hakları bağlamında değerlendirilmesi
Evaluation of right to work of foreigners who are in the scope of forced migration in Turkey
Yazar: HARUN AYDOĞMUŞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ İHSAN KELEŞ
Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Amme İdaresi Ana Bilim Dalı / Göç Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Hukuk = Law ; Kamu Yönetimi = Public Administration ; Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Geçici hukuki korumalar = Temporary legal protection ; Göçler = Migrations ; Göçmenler = Emigrants ; Mülteciler = Refugees ; Uluslararası göç = International migration ; Yabancılar = Foreigners ; Yabancılar hukuku = Forigners law ; Zorunlu göç = Forced emigration ; Çalışma hakları = Rights to work ; Çalışma izni = Work permit

Özet:
Zorla göç, tarih boyunca tecrübe edilmiş bir göç türü olup bugün de farklı sebeplere bağlı olarak dünyanın pek çok coğrafyasında varlığını sürdürmektedir. Kavramın kendisine ilişkin evrensel olarak kabul görmüş bir tanım bulunmamakta ve yine bu kapsamda hangi yabancı gruplarının bulunduğuna ilişkin bir uzlaşıdan söz edilememektedir. Bununla birlikte muhtelif uluslararası ve/veya ulusal düzenlemelerde bu kapsamda sayılan bazı yabancı grupları bakımından sınıflandırmalar yapılmakta, statüler belirlenmekte ve bu yabancıların hak ve yükümlükleri düzenlenmektedir. Türkiye son sekiz yıldır, dünyada en fazla zorla göç mağduruna ev sahipliği yapan ülke konumundadır. Bu duruma, 2011 yılında ortaya çıkan iç savaş sonucu Suriye'den Türkiye'ye gerçekleşen kitlesel göçler temel olmakla birlikte diğer bazı ülkelerden uluslararası koruma maksadıyla Türkiye'ye sığınan yabancılar da önemli bir yer tutmaktadır. Bununla birlikte bu yabancıların uluslararası ve ulusal hukuktaki sınıflandırılmaları, statüleri ve bunlara sağlanan hak ve imkânlara ilişkin çalışmaların sınırlı olduğu görülmektedir. Bu çalışmada zorla göç kavramı ve bu kapsamda yer alan yabancılar, uluslararası ve ulusal düzenlemeler bağlamında incelendikten sonra bunların Türkiye'de çalışmaları -en basit ifadesiyle gelir getirici bir iş yapma hakkı olarak ifade edilebilecek- çalışma hakkı bakımından 6735 sayılı Uluslararası İşgücü Kanunu kapsamında incelenmiştir. Çalışma kapsamında ilgili yabancıların mezkûr çalışma hakkı daha çok hukuki yönüyle ele alınmış olup zorla göç kapsamında yer alan grupların sınıflandırılması, statüleri, hakları vb. hususlar uluslararası sözleşmeler ve ulusal mevzuat temel alınarak incelenmiştir. Bununla birlikte uluslararası göç ve zorla göç kavramlarının genel kavramsal çerçevesinin oluşturulmasında ve mevcut durumun ortaya konmasında bu alanda çalışan Birleşmiş Milletler Kuruluşları ile diğer uluslararası ve bölgesel kuruluşlarca hazırlanan sözlük, rehber, rapor, değerlendirme vb. çalışmalar ile ilgili ulusal ve uluslararası literatürden de faydalanılmıştır.

Abstract:
Forced migration is a migration type that has been experienced throughout history and continues to exist in many regions of the world due to different reasons. There is no universally accepted definition of the concept of forced migration, and there is also no consensus on which foreign groups are included in this type of migration. However, in various international conventions and/or national legislation; classifications have been made, statuses have been determined and the rights and obligations have been regulated in terms of some foreign groups considered within the scope of forced migration. Turkey is the country that hosts the most populous population of forced migration in the world over the last eight years. In this case, the mass migrations that occured from Syria to Turkey as a result of the civil war that emerged in 2011 in Syria, is main factor. However, the foreigners, who immigrated to Turkey from other countries for the purpose of international protection, also takes an important place. On the other hand, the studies in Turkey on forced migration which deal with scope, classification, status and rights of relevant foreigners and ect,  is considered to be minimal and limited. In this study, firstly, the concept of forced migration and foreigners within this scope were examined in the context of international conventions and national legislations. Then the right of relevant foreigners to work in Turkey -which can be expressed as the right to do an income generating activities in its simplest terms- was examined in terms of International Labor Law No. 6735. The right of the foreigners to work is mostly dealt with from the legal side. In this respect, the classification, status and rights of the groups within the scope of forced migration mostly have been examined on the basis of international conventions and national legislation. On the other hand, in order to create the general conceptual framework of the concepts of international migration and forced migration and to reveal the current situation; dictionaries, guides, reports, evaluations, articles etc. which was prepared by the United Nations Institutions, other international and regional organizations working in this field or national and international literature on the studies has also been used.