Erken başlangıçlı kolorektal kanserin riskleri ve histopatolojik özellikleri
Risks and histopathological features of early-onset colorectal cancer
Yazar: ELİF SİTRE KOÇ
Danışman: PROF. DR. ARZU TİFTİKÇİ
Acıbadem Mehmet Ali Aydınlar Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Gastroenteroloji = Gastroenterology ; Onkoloji = Oncology

Özet:
Kolorektal kanser (KRK), görülme sıklığı ve yüksek mortalite oranları ile küresel bir sağlık sorunudur. Uygulanan tarama programları ile görülme sıklığı özellikle tarama programına dahil edilen grupta azalmış olsa da mortalite oranı yılda yaklaşık %1,6 - 2,0 arasındadır. Son çalışmalar, erken başlangıçlı (<50 yaş) KRK insidansında, 50 yaş ve üzerindeki hastalardaki düşüşün aksine istikrarlı bir artış olduğunu göstermiştir. Araştırma grubu retrospektif olarak incelenen ve hastanelerimizin gastroenteroloji, onkoloji ve genel cerrahi bölümlerinde Ocak 2009-Ocak 2022 tarihleri arasında kolorektal adenokarsinom tanısı almış, takip altında olan hastalardan oluşturuldu. 1998 olgu çalışmaya dahil edildi. Hastalar tanı anındaki yaşına göre 50 yaş altı ve 50 yaş ve üzeri olmak üzere sırasıyla Grup A ve B olarak iki gruba ayrıldı. Hastane bilgi sistemi kullanılarak hastaların sosyo-demografik özellikleri ve tümör özellikleri analiz edilerek karşılaştırmalı olarak incelendi. TNM evresi ve tanı öncesi semptom süresi her iki grupta benzerdi ancak evre 1 hastalık oranı Grup B'de istatistiksel anlamlı olarak daha yüksekti. Metastatik hastalık ve rektum yerleşimli kanser oranı Grup A'da daha fazlaydı ancak bu farklılık istatistiksel olarak anlamlı saptanmadı. Semptomlar arasında karın ağrısı Grup A'da daha fazla iken anemi Grup B'de daha fazla saptandı(p<0,01). Grup A'daki hastalarda daha düşük DM ve HT oranları saptanırken, IBH (p=0,004), ailede kolorektal kanser öyküsü (p=0,035), müsinöz adenokanser (p=0,003), yüksek histolojik grade (p<0,01), kötü diferansiyasyon (p<0,01) ve MSI-H (p<0,01) oranı daha yüksek görüldü. Perinöral ve lenfatik invazyon oranları her iki grupta benzer saptandı ancak vasküler invazyon Grup B'de daha yüksekti (p<0,01). Çalışmamız daha çok ileri evrede teşhis edilen erken başlangıçlı KRK'nin daha sık müsinöz hücre varlığı, kötü diferansiye histoloji ve mikrosatellit instabilite ile karakterize olduğunu gösterdi.

Abstract:
Colorectal cancer (CRC) is a global health problem with high incidence and high mortality rates. Although the incidence has decreased with the use of screening tests, the mortality rate is approximately 1,6 – 2,0 % per year. Recent studies have shown a steady increase in the incidence of early onset (<50 years) CRC in contrast to a decline in that of patients >50 years of age. Patients younger than 50, who were diagnosed with colorectal adenocarcinoma and followed in our hospitals' gastroenterology, oncology, or general surgery department between January/2009 and June/2022 were included in the study. 1998 cases were included. Patients were divided into Group A (<50 years) and B (≥ 50 years) according to the age at diagnosis. Retrospectively from the detailed records of the socio-demographic characteristics of patients and characteristics of the tumor were also analyzed and the relationship with each other was examined comparatively. TNM stages and the duration of symptoms before the diagnosis were similar between the groups but the rate of stage 1 diseases was higher in group B. The rates of metastatic disease and rectal cancer were higher in Group A, but statistically non-significant. Among symptoms, abdominal pain was significantly more in Group A, while anemia was significantly more in Group B (p<0,01). Patients in Group A had a lower frequency of hypertension and diabetes on the other hand higher rates of inflammatory bowel disease (p=0,004), family history of CRC (p=0,035), mucinous adenocarcinoma (p=0,003), poorly differentiated tumor (p<0,01), higher histological grade (p<0,01) and MSI-H (p<0,01). Although perineural and lymphatic invasion rates were similar in both groups, vascular invasion was higher in group B (p<0,01). Our study revealed that EOCRC which is diagnosed more at the metastatic stage is characterized by a more frequent presence of mucinous cells, poorly differentiated histology, and microsatellite instability.