Çevrimiçi ortamda gruplar arası temas kurmanın dış gruba yönelik tutumlara ve kolektif eyleme etkileri
Effects of online intergroup contact on outgroup attitudes and collective action
Yazar: DENİZ ENİÇ
Danışman: DOÇ. DR. LEMAN PINAR TOSUN
Bursa Uludağ Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Avantajlı grup = Advantaged group ; Dezavantajlı gruplar = Disadvantaged groups ; Gruplararası çevrimiçi temas = Online intergroup contact ; Kolektif eylem = Collective actions ; Tutumlar = Attitudes ; Çevrimiçi = Online ; Çevrimiçi sistemler = Online systems ; Önyargı = Prejudice

Özet:
Bu çalışma, avantajlı ve dezavantajlı grupların çevrimiçi bir platformda bireysel ya da grup kimlikleri belirgin kılınarak temas etmelerinin, birbirlerine yönelik tutumlarınave gruplar arasındaki eşitsizliği azaltmaya yönelikkolektif eyleme katılmaniyetlerine etkilerini incelemek amacıyla yürütülmüştür.Amaçlardan bir diğeri, gruplar arası temas ile kolektif eylem niyeti arasındaki ilişkide düzenleyici (alt grupla özdeşleşme düzeyi) ve aracı (sosyal bulunuşluk, meşruiyet algısı, çevrimiçi grupla özdeşleşme düzeyi) rol oynayabileceği düşünülen faktörlerin etkilerini anlamaktır. Araştırmanın verileri, aynı ilde bulunan ve aralarında öğrencilere sunulan imkânlar açısından konum farklılığı olan Çukurova Üniversitesi (ÇÜ) ile Adana Alparslan Türkeş Bilim ve Teknoloji Üniversitesi'nin (ATÜ) öğrencilerindentoplanmıştır. Katılımcılar, farklı kimlik temsillerinin belirginleştirildiği üç deney grubundan (Deney 1: Ortak üst grup kimliği, Deney 2: İkili kimlik, Kontrol Grubu: Bireysel kimlik) birine atanmış; bir ay boyunca dörder kişilik gruplar halinde metin tabanlı çevrimiçi bir platform üzerinde yazışarak birbiri ile temas etmiştir. Bu süreçte katılımcılardan, çevrimiçi temastan iki hafta önce (368 katılımcı: 212 ATÜ, 156 ÇÜ), temas deneyimlerinin hemen ardından (159 katılımcı: 98 ATÜ, 61 ÇÜ) ve temas deneyimlerinden bir ay sonra (138 katılımcı: 84 ATÜ, 54 ÇÜ) olmak üzere üç zaman diliminde ölçüm alınmıştır. Analizler, deney gruplarının dış gruba yönelik tutumlarının birbirinden anlamlı ölçüde farklılaştığını,fakat kolektif eylem niyeti ve gruplar arasındaki eşitsizliklere yönelik meşruiyet algılarınınbenzer düzeyde olduğunu göstermiştir. Ayrıca, gruplar arası çevrimiçi temasın dış gruba yönelik tutumlar ve kolektif eylem niyeti üzerindeki etkilerinin avantajlı ve dezavantajlı grup üyelerinde birbirinden farklı şekilde ortaya çıktığı ve dolayısıyla çevrimiçi temasın bu süreçler üzerindeki yansımalarının grubun konumu ile ilişkili olduğu anlaşılmıştır. Aracı ve düzenleyici değişkenlerle ilgili analiz sonuçları alt grupla özdeşleşme düzeyinin ilgili süreçlerde oynadığı düzenleyici rolün anlamlı olmadığını, sosyal bulunuşluk ve meşruiyet algısının ise ele alınan süreçler arasındaki ilişkiye anlamlı aracılık ettiğini ortaya koymuştur. Çalışmadan gelen sonuçlar, literatürdeki araştırma sonuçlarıışığında değerlendirilmiş, çalışmanın güçlü yanları ve kısıtlılıkları tespit edilerek gelecekteki araştırmalara önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
This study was conducted to investigate the effects of advantaged and disadvantaged groups' online contact with certain identity representations on their outgroup attitudes and collective action orientations. Another aim is to understand effects of factors thought to play moderator (subgroup identification level) and mediator (social presence, legitimacyperception and common group identification level) role in the relationship between contact and collective action orientation. The data of the research were collected from the students of Çukurova University (CU) and Adana Alparslan Turkes Science and Technology University (ATÜ), which are located in the same province and differ in terms of opportunities offered to students.Participants were assigned to one of three groups (Experiment 1: Common ingroup identity, Experiment 2: Dual identity, Control Group: Individual identity) in which different identity representations were made clear,and they were in contact withfour peopleon text-based platform for one month. Measurements were taken from the participants two weeks before the contact (368 participants: 212 ATU, 156 CU), immediately after the contact (159 participants: 98 ATU, 61 CU) and a month after the contact (138 participants: 84 ATU, 54 CU). Analysis has shown that the attitudes of the experimental groups towards the outgroup members differ significantly from each other, but collective action orientation and perception of the legitimacy of experimental groups are similar.In addition, it was understood that the effects of online contact on attitudes towards the outgroup members and the collective action orientation appeared differently in advantaged and disadvantaged group members, and therefore the reflections of online contact on these processes were related to the group's position.The results of the analysis on mediator and moderator variables revealed that the moderator role of the level of identification with the subgroup is not significant, and the social presence and legitimacy perception mediates the relationship between the processes under consideration.Results were evaluated in the lights of the literature, the strengths and limitations of the study were identified and suggestions were made for future research.