Kekik (Origanum vulgare) bitkisinde uçucu yağ oranı ve bileşenlerinin sabitlenebilme potansiyelinin belirlenmesi
Stabilization potential of essential oil content and components in oregano (Origanum vulgare L.) cultivation
Yazar: HAZAL ŞAHİNER
Danışman: PROF. DR. MEHMET ARSLAN
Erciyes Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarımsal Biyoteknoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Kekik = Thyme ; LED ışığı = LED lights ; Origanum vulgare = Origanum vulgare ; Uçucu yağlar = Essential oils ; Yapay ışık = Artificial light

Özet:
Tarla koşullarında yetiştirilen tıbbi bitkilerde görülen etken madde oranı ve bileşenleri arasındaki farklılık ilaç sanayi açısından istenmeyen bir durumdur.  İlaç sanayine standart hammadde üretimi için başta ışık olmak üzere etken madde üzerine etki eden çevre şartlarının sabitlenmesi gerekmektedir. Bu araştırmada sıcaklık ve bitki besin maddeleri sabit tutularak farklı dalga boylarında Işık Yayan Diyotlar (LED'ler) (kırmızı, beyaz ve kırmızı+mavi+beyaz) ile 16 saat aydınlık ve 8 saat karanlık aydınlatma programı uygulanarak, kekik bitkisinde (Origanum vulgare) hem hızlı büyüme hem de standart uçucu yağ oranı ve bileşenlerinin elde edilmesi amaçlanmıştır. Işık uygulamalarında bitki boyu değerlerinin 17.58 ile 26.83 cm arasında, yaş herba veriminin 15.37 - 19.56 g arasında, kuru herba verimlerinin 3.69 - 5.47 g arasında, kuru yaprak ağırlığının 2.15 - 3.88 g arasında ve uçucu yağ oranlarının %3.78 - 4.06 arasında değiştiği görülmüştür. Bitki boyu hariç, kuru herba verimi ve uçucu yağ oranı bakımından en yüksek değerler kırmızı + mavi + beyaz ışık dalga boylarının birlikte verilmesinden elde edilmiştir. Tüm ışık uygulamalarında uçucu yağ oranları ve bileşenleri tarla koşullarında yetişen bitkilere oranla daha stabil bir durum sergilemiştir. Kekik bitkisinin model olarak kullanıldığı bu çalışmada kırmızı + mavi + beyaz LED ışık karışımının kekik bitkisinde sanayinin istediği standart hammadde üretimine olanak sağladığı ve standart ham madde üretiminde kullanılabileceği sonucuna varılmıştır.

Abstract:
The difference in the active ingredient ratio and components present in the medicinal plants grown under field conditions is an undesirable situation for the pharmaceutical industry.  In order to produce standard raw materials for the pharmaceutical industry, environmental conditions affecting the active ingredient, especially light, must be fixed. In this research, it was aimed to obtain both rapid growth and standard essential oil ratio and components in thyme plant (Origanum vulgare) by applying 16 hours of light and 8 hours of dark lighting program with Light Emitting Diodes (LEDs) at different wavelengths (red, white and red + blue + white) by keeping the temperature and plant nutrients constant. It was observed that plant height values varied between 17.58 and 26.83 cm, fresh herb yield between 15.37 - 19.56 g, dry herb yield between 3.69 - 5.47 g, dry leaf weight between 2.15 - 3.88 g and essential oil ratios between 3.78 - 4.06% in light treatments. Except for plant height, the highest values ​​in terms of dry herb yield and essential oil content were obtained from the combination of red + blue + white light treatment. Essential oil ratios and components were stable in all light treatments. In all light treatments, essential oil ratios and components were more stable than plants grown under field conditions. In this study, in which the thyme plant was used as a model, it was concluded that the red + blue + white LED light mixture enables the production of standard raw materials desired by the industry in the thyme plant and can be used in the production of standard raw materials.