Yaratıcı yazma çalışmalarının öyküleyici metin yazma becerisine ve ileri okuma farkındalığına etkisi
The effect of creative writing works on narrative text writing skills and advanced reading awareness
Yazar: RABİA SENA AKBABA
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HAYRETTİN AYAZ
Fırat Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Türkçe Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Hikaye edici metin = Narrative text ; Okuma = Reading ; Okuma becerileri = Reading skills ; Okuma eğitimi = Reading training ; Ortaokul öğrencileri = Secondary school students ; Ortaokullar = Secondary schools ; Yaratıcı yazma = Creative writing ; Yazma aktivitesi = Writing activity ; Yazma becerisi = Writing skills

Özet:
Yazma, bireyin kendini ifade etmesini sağlayan dört temel dil becerisinden biridir. Yazma sürecini önemseyen yaratıcı yazma, bireyin fikirlerini dikkate alan, hayal gücünü geliştiren ve bireyi yazmaya güdüleyen bir yazma tekniğidir. Anlatıcı kurgusuna dayalı öyküleyici metinlerin yaratıcılık gerektirdiği ve yazma ile okuma becerisinin benzer bilişsel süreçleri içerdiği göz önünde bulundurulduğunda araştırmanın problem cümlesi şu şekilde belirlenmiştir: Yaratıcı yazma çalışmaları, öyküleyici metin yazma becerisini ve ileri okuma farkındalık düzeyini ne düzeyde etkilemektedir?
Bu araştırmanın amacı, yaratıcı yazma çalışmalarının öyküleyici metin yazma becerisine ve ileri okuma farkındalık düzeyine olan etkisini belirlemektir. Araştırmanın nicel çalışma grubunu Elazığ il merkezindeki bir ortaokulda öğrenim gören 66 yedinci sınıf öğrencisi oluşturmakta ve bu öğrencilerin 35'i deney, 31'i ise kontrol grubunda yer almaktadır. Deney grubunda yer alan 15 katılımcı aynı zamanda araştırmanın nitel çalışma grubunu oluşturmaktadır. 
Araştırmada nicel ve nitel yöntemin bir arada yer aldığı karma araştırma desenlerinden "açımlayıcı sıralı desen" kullanılmıştır. Nicel boyutta ön test-son test kontrol gruplu yarı deneysel desen kullanılmıştır. Deney grubu öğrencilerine yaratıcı yazma çalışmalarına dayalı eğitim, kontrol grubu öğrencilerine ise Türkçe Öğretimi Programı'na dayalı yazma eğitimi verilmiştir. Deneysel desene ilişkin veriler, araştırmacı tarafından geliştirilen Öyküleyici Metin Yazma Becerisi Değerlendirme Formu ve İleri Okuma Farkındalık Ölçeği aracılığıyla elde edilmiştir. Elde edilen verileri desteklemek amacıyla yine araştırmacı tarafından geliştirilen ve yedi açık uçlu sorudan oluşan "Yaratıcı Yazma Çalışmalarına İlişkin Yarı Yapılandırılmış Görüşme Kılavuzu" ile nitel veriler toplanmıştır. Nicel verilerin analizi sürecinde betimsel istatistikler, bağımsız gruplar t-testi, bağımlı gruplar t-testi, kovaryans analizi (ANCOVA), karışık ölçümler için iki yönlü varyans analizi, Wilcoxon İşaretli Sıralar Testi ve Mann-Whitney U Testi kullanılmıştır. Nitel veriler ise içerik analizi ile analiz edilmiştir.
Araştırma sonucunda elde edilen nicel veriler incelendiğinde deney grubu öğrencilerinin öyküleyici metin yazma becerilerinin kontrol grubu öğrencilerine kıyasla istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yüksek olduğu görülmüştür. Uygulama sonrasında deney grubu öğrencilerinin ileri okuma farkındalık düzeylerinin kontrol grubu öğrencilerine kıyasla daha çok arttığı fakat bu artışın, istatistiksel olarak anlamlı olmadığı tespit edilmiştir. Kendisiyle görüşme yapılan deney grubu öğrencileri, öyküleyici metin yazma becerilerinin geliştiğine, yazmaya ilişkin cesaret kazandıklarına ve olumlu tutum geliştirdiklerine, okuma alışkanlığı oluşturduklarına, olay içerikli kitapları tercih ettiklerine, hayal güçlerinin geliştiğine, paylaşma ve ifade etme gücü kazandıklarına dair görüş bildirmiştir. Ayrıca elde edilen nitel veriler, yaratıcı yazma sürecinin yazma, öyküleyici metin yazma ve okuma becerisi ile ileri okuma farkındalığını geliştirdiğini göstermektedir. Nitel veriler, öyküleyici metin yazma değişkeni göz önünde bulundurulduğunda araştırmanın nicel bulgularını destekler nitelikteyken ileri okuma farkındalık düzeyine dair nicel sonuçları ise tamamlayıcı niteliktedir.

Abstract:
Writing is one of the four basic language skills enabling the individual to express himself/herself. Creative writing, on the other hand, which cares about the writing process, is a writing technique considering the ideas of the individual, develops imagination and motivates the individual to write. When the fact that narrative texts based on narrative fiction require creativity and writing and reading skills involve similar cognitive processes is considered, the problem sentence of the study was determined as follows: At what level does the creative writing studies affect the narrative text writing skill and advanced reading awareness level?
The purpose of the present study was to determine the effect of creative writing works on narrative text writing skills and advanced reading awareness. The quantitative group of the study consisted of 66 7th Grade students of a secondary school in the city center of Elazig, and 35 of these students constituted the Experiment Group, and 31 constituted the Control Group. The 15 participants in the Experiment Group also constitute the qualitative study group.
The "Explanatory Sequential Design", which is one of the mixed research patterns in which quantitative and qualitative methods are combined, was used in the study. In the quantitative dimension, the pretest posttest control group semi-experimental pattern was used. The education based on creative writing studies was given to the students of the experimental group, and the writing education based on the Turkish Teaching Program was given to the control group students. The data on the experimental pattern were obtained with the Narrative Text Writing Skills Assessment Form, the Advanced Reading Awareness Scale, which were developed by the researcher. The qualitative data were collected with the "Semi-Structured Interview Guide on Creative Writing Works", which was developed by the researcher, and which consisted of 7 open-ended questions to support the data that were obtained. The descriptive statistics, Independent Groups t-test, dependent groups t-test, Covariance Analysis (ANCOVA), Two-Way Variance Analysis for Mixed Measurements, Wilcoxon Signed Sequences Test, and Mann-Whitney U-Test were used in the process of analyzing the quantitative data. The qualitative data were analyzed with the Content Analysis.
When the quantitative data that were obtained as a result of the study were examined, it was determined that the narrative text writing skills of the Experimental Group students were statistically and significantly higher when compared to the students of the Control Group. Following the implementation, it was determined that the advanced reading awareness levels of the Experimental Group students increased more when compared to the Control Group students; however, this increase was not statistically significant. The Experimental Group students who were interviewed stated their opinions as their narrative text writing skills improved, they were encouraged to write and develop positive attitudes, created reading habits, and preferred event-based books, developed their imaginations, and acquired the power to share and express their opinions. In addition, the qualitative data that were obtained in the present study also show that the creative writing process improved their awareness on writing, narrative text writing, and advanced reading. When the narrative text writing variable is taken into consideration, the qualitative data supports the quantitative findings of the study, and the quantitative results for the advanced reading awareness levels are complementary.