Felsefe dersi öğretim programlarının dünü, bugünü, yarını
Philosophy curriculum yesterday, today, tomorrow
Yazar: MERVE IRMAK CANBULAT
Danışman: PROF. DR. PINAR BİLASA
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Programları ve Öğretim Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Felsefe eğitimi = Philosophy education

Özet:
Bu araştırma; Cumhuriyetten günümüze kadar uygulanan tüm felsefe dersi öğretim programlarını değerlendirerek hem felsefe alanı hem de program geliştirme alanı için tarihsel bir bakış açısı kazandırmak, mevcut ve gelecekte yapılacak felsefe dersi öğretim programlarına ilişkin eğitim paydaşlarının görüş ve önerilerini araştırmak, yeni yapılan felsefe dersi öğretim programına ilişkin verileri yorumlamak ve böylece felsefe dersi öğretim programlarının dününü, bugününü ve yarınını betimlemeyi amaçlamaktadır. Bu amaç doğrultusunda araştırmada felsefe dersi öğretim programlarının 100 yılı (1924-2024) incelenmiştir. Araştırmada, derinlemesine veri elde etmek için nitel araştırma modeli kullanılmıştır. 1924-2018 felsefe dersi öğretim programlarının ögelerinin, felsefe dersi öğretim programları ile ilgili yapılan 32 adet bilimsel çalışmanın ve yeni yapılan 2024 felsefe dersi öğretim programının değerlendirilmesi için doküman incelemesi yöntemine; 2018 felsefe dersi öğretim programının ögelerine ve gelecekteki yapılacak felsefe dersi programlarına ilişkin felsefe öğretmenleri, felsefe ve program geliştirme alanı akademisyenleri, öğrenciler ve dernek temsilcilerinin görüşlerini almak için fenomenolojik yönteme başvurulmuştur. 30 felsefe öğretmeni, 10 felsefe alanı akademisyeni, 10 program geliştirme alanı akademisyeni, 30 öğrenci ve 4 dernek temsilci olmak üzere 84 eğitim paydaşından yarı yapılandırılmış görüşme formu ile veriler elde edilmiştir. Yarı yapılandırılmış görüşme formları araştırmacı tarafından "Öğretmen/Uzman/ Akademisyenler Görüşme Formu" ve "Öğrenciler için Görüşme Formu" olmak üzere iki form oluşturulmuştur. Çalışmanın yazılı verileri için doküman analizi ve eğitim paydaşlarının görüşme formlarının verileri için de içerik analizi kullanılmıştır. Yapılan analizlere göre; 1924-2018 yılları felsefe dersi öğretim programlarının ögelerine, felsefe dersi öğretim programları ile ilgili yapılan bilimsel çalışmaların görüş ve önerilerine, 2018 felsefe dersi öğretim programına ve gelecekte yapılacak felsefe dersi öğretim programlarına ilişkin felsefe öğretmenlerinin, felsefe alanı ve program geliştirme alanı akademisyenlerinin, dernek temsilcilerinin, öğrencilerin görüş ve önerilerine, felsefe dersi öğretim programı ile ilgili yeni gelişmelere ilişkin sonuçlar ortaya çıkmıştır. Çalışmanın dikkat çekici sonuçlarını daha çok felsefe dersi programları ile ilgili yapılan bilimsel çalışmaların önerileri ile gelecekte yapılacak felsefe dersi öğretim programlarına ilişkin eğitim paydaşlarının beklentileri oluşturmaktadır. Böylece çalışma hem geniş eğitim paydaşlarının yer alması hem de olması beklenen öğretim programlarına ilişkin görüşlerin alınması bakımından alan yazına katkı sağlamaktadır. Çalışmanın sonuçlarına göre; öğretim programları ile ilgili çalışma yapacak araştırmacıların birincil kaynaklardan araştırma yapmaları ve geniş kapsamlı paydaş grubu ile çalışmaları, felsefe dersine özgü öğrenme-öğretme yöntem ve teknikleri ile ölçme ve değerlendirme yöntem ve tekniklerinin öğretim programlarında nasıl kullanılacağının belirtilmesi, mevcut ile yeni hazırlanan öğretim programları karşılaştırılarak eksiklikleri, benzerliklerinin iyi analiz edilmesi, yeni hazırlanan öğretim programlarının pilot uygulamaya tabi tutulması ve sonuçları analiz edilerek ülke genelinde uygulamaya geçilmesi, program geliştirme ve değerlendirme çalışmalarının uzun bir zaman diliminde daha sistemli ve detaylı olacak şekilde planlanması önerilmiştir.

Abstract:
This research aims to provide a historical perspective for both the field of philosophy and curriculum development by evaluating all philosophy curriculum implemented from the Republic to the present day, to investigate the opinions and suggestions of educational stakeholders regarding the current and future philosophy curriculum, to interpret the data on the new philosophy curriculum and thus to describe the past, present and future of philosophy curriculum. In line with this purpose, 100 years of philosophy curriculum (1924-2024) were examined in this study. 100 years (1924-2024) of philosophy curriculum. In the study, qualitative research model was used to obtain in-depth data. Document analysis method was used to evaluate the elements of the 1924-2018 philosophy curriculum, 32 scientific studies on philosophy curriculum, and the new 2024 philosophy curriculum; phenomenological method was used to obtain the opinions of philosophy teachers, academics in the field of philosophy and curriculum development, students, and association representatives on the elements of the 2018 philosophy curriculum and future philosophy curriculum. Data were obtained from 84 educational stakeholders, including 30 philosophy teachers, 10 academics in the field of philosophy, 10 academics in the field of curriculum development, 30 students and 4 association representatives, through semi-structured interview forms. Two semi-structured interview forms were created by the researcher as "Interview Form for Teachers/Experts/Academics" and "Interview Form for Students". Document analysis was used for the written data of the study and content analysis was used for the data of the interview forms of the education stakeholders. According to the analyses; the elements of the philosophy curriculum of 1924-2018, the opinions and suggestions of scientific studies on philosophy curriculum, 2018 the results of the study revealed the opinions and suggestions of philosophy teachers, academics in the field of philosophy and curriculum development, representatives of associations, students, and new developments related to the philosophy curriculum and future philosophy curriculum. The striking results of the study are mostly the recommendations of scientific studies on philosophy curriculum and the expectations of educational stakeholders regarding future philosophy curriculum. Thus, the study contributes to the literature in terms of both involving a wide range of educational stakeholders and obtaining opinions on the expected curriculum. According to the results of the study, it is suggested that researchers who will conduct studies on curriculum should conduct research from primary sources and work with a wide range of stakeholders, how the learning-teaching methods and techniques specific to the philosophy course and measurement and evaluation methods and techniques will be used in the curriculum should be specified, the current and newly prepared curriculum should be compared and their deficiencies and similarities should be analyzed well, the newly prepared curriculum should be subjected to pilot implementation and the results should be analyzed and implemented throughout the country, curriculum development and evaluation studies should be planned in a more systematic and detailed manner over a long period of time.