Evcil kedilerde ovaryum rezervinin belirlenmesi amacıyla serum anti-müllerian hormon konsantrasyonunun değerlendirilmesi
Evaluation of serum anti-mullerian hormone concentration for determination of ovarium reserve in cats
Yazar: MÜGE TUNCAY
Danışman: DOÇ. DR. NİLGÜN GÜLTİKEN
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Veteriner Doğum ve Jinekoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine

Özet:
Bu tez çalışmasında 1-2 yaşlı, seksüel siklusun östrus ve interöstrus evrelerinde bulunan kedilerde ovaryum folikül sayıları ve serum anti-Müllerian hormon arasındaki korelasyonun tespit edilmesi amaçlandı. Vaginal sitoloji yapılarak grup Ӏ (n=15) östrus ve grup ӀӀ (n=12) interöstrus grubu oluşturuldu. Çalışmaya alınan kediler önce fiziksel muayene, hemogram, ultrasonografi muayenesine tabi tutuldu. Operasyonla alınan ovaryumlar ilk önce %10'luk formaldehitte bekletildi. Ardından hazırlanan bloklardan alınacak olan 5-6 µm'lik seri kesitlerden ilkine hematoksilen eozin boyama metodu uygulanarak mikroskobik muayenede herhangi bir lezyon olup olmadığı saptandı. Her ovaryumda 5 kesitteki foliküller sayılarak ortalama folikül sayısı belirlendi. Foliküller primordiyal, primer, sekonder, erken antral ve antral foliküller olmak üzere sınıflandırıldı. Serum AMH, progesteron ve östrojen konsantrasyonları ELISA yöntemi ile ölçüldü. Her iki ovaryumdaki foliküller sayılarak ortalama folikül sayısı hesaplandı. Primordiyal foliküllerin sayısı östrus ve interöstrus gruplarında sırasıyla 213,8 ± 99,9 ve 168,3 ± 136,5 olarak bulundu. Primer foliküllerin sayısı östrus ve interöstrus gruplarında sırasıyla 75,0 ± 46,2 ve 57,7 ± 29,0 olarak belirlendi. Sekonder foliküllerin sayısı östrus ve interöstrus gruplarında sırasıyla 52,3 ± 50,9 ve 40,9 ± 25,2 olarak gözlendi. Erken antral foliküllerin sayısı östrus ve interöstrus gruplarında sırasıyla 1,5 ± 2,5 ve 1,3 ± 1,3 bulundu. Antral foliküllerin sayısının östrus ve interöstrus gruplarında sırasıyla 2,4 ± 1,8 ve 3,1 ± 1,8 olduğu saptandı. Preantral foliküllerin sayısının östrus ve interöstrus gruplarında sırasıyla 341,1 ± 172,9 ve 266,9 ± 158,4 olduğu görüldü. Folikül sayları bakımından östrus ve interöstrus grupları arasında istatistiki bir fark bulunmadı. İnteröstrus ve östrus gruplarına ait korpus luteum sayısı sırasıyla 3,0 ± 1,4 ve 3,2 ± 2,3 olarak bulundu. Serum AMH düzeyinin östrus ve interöstrus gruplarında sırasıyla 1,4 ± 0,5 ng/ml ve 3,1 ± 1,2 ng/ml olduğu kaydedildi. Serum progesteron konsantrasyonu östrus ve interöstrus gruplarında sırasıyla 0,5 ± 0,1 ng/ml ve 0,87 ± 0,1 ng/ml olarak belirlendi. Serum östrojen düzeyi östrus ve interöstrus gruplarında sırasıyla 58,4 ± 13,6 pg/ml ve 42,3 ± 11,4 pg/ml ölçüldü. Östrus grubundaki kedilerin serum AMH konsantrasyonu ile primordiyal ve preantral) folikül sayıları arasında önemli pozitif korelasyon olduğu belirlendi. Sonuç olarak; grupların folikül sayılarının aynı olmasına  rağmen, serum AMH seviyeleri farklılık göstermiştir.

Abstract:
In this thesis study, it was aimed to determine the correlation between ovarian follicle numbers and serum anti-Müllerian hormone in 1-2 year old cats in the estrus and interestrus stages of the sexual cycle. Vaginal cytology was performed and group Ӏ (n=15) estrus and group ӀӀ (n=12) interestrus group were formed. The cats included in the study were first subjected to physical examination, hemogram, and ultrasound examination. Unhealthy cats were not included in the study. Follicles removed by the operation were first kept in 10% formaldehyde. Then, the hematoxylin-eosin staining method was applied to the first of the 5-6 µm serial sections to be taken from the prepared blocks, and it was determined whether there was any lesion in the microscopic examination. The average number of follicles was determined by counting the follicles in 5 sections in each ovary. Follicles are classified as primordial, primary, secondary, early antral and antral follicles. Serum AMH, progesterone and estrogen concentrations were measured by ELISA method. As a result, the average number of follicles was calculated by counting the follicles in both ovaries of the groups included in the study. The number of primordial follicles was 213,8 ± 99,9 and 168,3 ± 136,5 in the estrus and interestrus groups, respectively. The number of primary follicles was determined as 75,0 ± 46,2 and 57,7 ± 29,0 in the estrus and interestrus groups, respectively. The number of secondary follicles was observed as 52,3 ± 50,9 and 40,9 ± 25,2 in estrus and interestrus groups, respectively. The number of early antral follicles was 1,5 ± 2,5 and 1,3 ± 1,3 in the estrus and interestrus groups, respectively. The number of antral follicles was found to be 2,4 ± 1,8 and 3,1 ± 1,8 in the estrus and interestrus groups, respectively. The number of preantral follicles was found to be 341,1 ± 172,9 and 266,9 ± 158,4 in the estrus and interestrus groups, respectively. There was no statistical difference between estrus and interestrus groups in terms of follicle numbers. The number of corpus luteum in the interestrus and estrus groups was found to be 3,0 ± 1,4 and 3,2 ± 2,3, respectively. Serum AMH levels were recorded as 1,4 ± 0,5 ng/ml and 3,1 ± 1,2 ng/ml in the estrus and interestrus groups, respectively. Serum progesterone concentration was 0,5 ± 0,1 ng/ml and 0,87 ± 0,1 ng/ml in the estrus and interestrus groups, respectively. Serum estrogen levels were 58,4 ± 13,6 pg/ml and 42,3 ± 11,4 pg/ml in the estrus and interestrus groups, respectively. It was determined that there was a significant positive correlation between serum AMH concentration of cats in the estrus group and primordial and preantral follicle numbers. As a result, although the follicle numbers of the groups were the same, serum AMH levels differed.