Isparta ili Sütçüler ilçesi müzik pratikleri
Music practices in Isparta province Sutculer district
Yazar: HAMRAZ LOTFI KORUL
Danışman: PROF. DR. İLHAN ERSOY
Ege Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Müziği Ana Bilim Dalı / Türk Müziği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Müzik = Music

Özet:
İnsanlar, tarih boyunca yaşadıkları coğrafyaya göre olumlu ve olumsuz dinamiklere uyum sağlamaya çalışmışlardır. Bu uyum süreci, yaşadıkları toplumun sosyal ve çalışma hayatını, ekonomik ve kültürel bileşenlerini yakından etkilemiştir. Uyum süreci ve çevresel faktörler her aşamada etkisini gösterdiği gibi, müzikler, oyunlar ve sanatsal faaliyetleri de etkisi altına almıştır. Müzikbilimi, müziğin evrensel olduğu iddiasına karşıdır. Müziğin değişim dinamikleri ele alınıp, üzerinde çalışılacak toplumun tarihi, kültürü, eğitimi, ekonomisi vb. gelişim ve değişim üzerine kültürel temas dışında da değişime açık olduğunun üzerinde durmak gerekmektedir. 
Müzikbilimine göre müzikler aynı kültürel grup içinde, aynı müziksel tür içinde ya da aynı coğrafya içinde bile farklılaşabilmektedir. Yerel müzikler açısından bu yaklaşım karşılığını bulur. Yerel müzik kültürleri de kendi içinde farklılaşabilmektedir. Evrensel olduğu düşünülen müzik, kimi etnografik çalışmalara, kaynaklar ve görüşlere göre lokal / dar bir bölgede bile farklılaşabilmektedir. Bu anlamda, önemli ve marjinal veriler barındıran Sütçüler ilçesinde, değişime yönelik bu görünürlüğün altında birden fazla dinamiğin yatması, başka bir yerde rastlanmayan kimi müziksel pratiklerin var olması, bu bölge üzerinde müzikbilimsel çalışmaların yapılması gerekliliğini ortaya koymaktadır. Örneğin Isparta'nın diğer ilçelerinde bile rastlanamayan "Üçetek" geleneğinin varlığı Sütçüler'in özgünlüğünü ortaya koyan uygulamalardan biridir. Bu örnek bölgede sadece Sütçüler ilçesinde görünmektedir ve bölgeden göç edenlerin, göç ettikleri bölgelerde rastlanmayan bir uygulamadır. Sütçüler özelinde, oyun eşlikli yerel halk ezgilerinde kullanılan bir giyim kuşam olan Üçetek, kültürel varlığını korumaktadır.  
Bu tez çalışmasında lokal bir sınırlılıkta, yerel müzik kültürlerinin tespitine ve anlamlandırılmasına odaklanılmıştır. Kadim Yörük kültürünün yer aldığı Isparta ili Sütçüler ilçesine zaman içinde bölgenin Ankara ve İstanbul gibi metropol yerleşim yerlerinden ve yakın çevreden aldığı göçler sebebi ile ilçe kültürünün farklı kültürel temaslar yoluyla değişime uğradığı ve çeşitlendiği bölgede yaşayanlar arasında sözlü literatürde dolaşım bulmuştur. 
Sütçüler ilçesi kültürel sınırlarında bu kültürel çeşitlilik, bir ifade kültürü olan müziğe de yansımıştır. Bölgede yapılan alan çalışmalarında özellikle ilçe merkezi ile kırsal arasında farklı müzik pratikleri gözlemlenmiştir. Kimi müziksel bileşenler zemininde farklılaşan bu pratiklerin altında yatan kültürel dinamiklerin edimsel yansımaları kayıt altına alınmıştır. Bu yansımalar, kültürün belirli öğelerini ifade ederken toplumun sosyal normlarını içermektedir.  
Bu tez çalışmasında, sözlü ve yazılı literatüre dayanarak müzik kültürü pratikleri, diğer kültürel bilişenler ile bütüncül olarak değerlendirilerek ilçenin müzik kültürü anlamlandırılmaya ve açıklanmaya çalışıldı. Sözlü kültürde bölgede yaşayanların söylemlerine, yazılı literatürde ise bölge ile ilgili yayınlara yönelerek, alanda gerçekleştirilen etnografik çalışmalar sonucunda, Sütçüler ilçesinin müzik pratikleri ve devam eden kültürel varlıklar açıklanmıştır.

Anahtar Kelimeler: Isparta, Sütçüler, Yörükler, Müzik Kültürü, Türk Halk Müziği

Abstract:
Throughout history, people have tried to adapt to the positive and negative dynamics of life according to the geography they live in, this adaptation process has closely affected their social and working life, economic and cultural foundations. This process and environmental factors have had an impact at every stage, as well as music, dance, and artistic activities. 
Musicology opposes the claim that music is universal, as dynamics of change in music will be discussed it needs to be taken into account that the society which is to be studied through history, culture, education, economy etc is open to change other than the cultural aspects as well.
According to musicology, music can differ within the same cultural group, musical genre or even the same geography. Local music cultures can also differ within themselves.
Music that is thought to be universal, according to some ethnographic sources and opinions can be different on a narrow and local area. In light of the same Sütçüler which contains many important and unique data sets regarding the process of change showing many underlying factors which are not faced in any other area emphasizes the need for a musicological study of the area. For instance the practice of "Üçetek" which is not even available in other regions of Isparta itself is a show of uniqueness of this region in their culture and practices. This example is specific to the region and is not come across where people who have immigrated from the region live in and continues to live on as a folkloric costume of the specific region. 
In this thesis, the focus will be on the identification and interpretation of local music cultures within a certain geographical border. It has been obsereved that the ancient Yörük culture which has lived on in the Sütçüler region of Isparta has throughout the years received many immigrants from metropolitan cities like Istanbul and Ankara along from some of the closer regions which has in turn affected the culture of the region especially thorough the oral literature available. 
This cultural diversity in the cultural borders of Sütçüler district is also reflected in its music which is a culture of expression. In the field studies carried out in the region, different musical practices were observed, especially between the district center and the countryside. The performative reflections of the cultural dynamics underlying these practices, which differ on the basis of some musical components, have been recorded. While these reflections express certain elements of the culture, they include the values, beliefs, norms and traditions of the society.
In this thesis, based on oral and written literature and extensive field research, musical practices were evaluated holistically with other cultural cognitions in an attempt to interpret and explain the musical culture of the district.According to the oral literature among the people living in the Sütçüler region where one of the ancient Yörük cultures is located, alongside longstanding traditions the community has diversified through cultural contact in the district due to the migration from metropolitan cities such as Istanbul and Ankara to the Sütçüler district of Isparta province.

Keywords: Isparta, Sütçüler, Turkish Nomads, Music Culture, Turkish Folk Music.