Respiratuar distress sendromu (RDS) tanılı prematüre bebeklerde profilaktik, erken ve geç surfaktan tedavisinin etkinliğinin değerlendirilmesi
Evaluation of the efficiency of profilactic, early and late surfactan therapy in premate babies diagnosed with respiratory disstress syndrome (EDS)
Yazar: MAHMUT BAL
Danışman: PROF. DR. MERİH ÇETİNKAYA
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Başakşehir Çam ve Sakura Şehir Hastanesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Bebek-prematür = Infant-premature ; Biyosürfaktanlar = Biosurfactants ; Pulmoner sürfaktanlar = Pulmonary surfactants

Özet:
Amaç: Bu çalışmada kılavuzlarda belirtilen endikasyonlarda uygulanan profilaktik,
erken ve geç kurtarma surfaktan tedavisinin etkinliği, tekrar doz, morbidite ve
mortaliteyi belirlemedeki rolü, surfaktan uygulaması ile ilişkili maternal, perinatal
ve neonatal risk faktörlerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Aynı zamanda
profilaktik, erken ve geç surfaktan tedavisi için mevcut kriterlere ek risk faktörlerini
belirleyerek optimal surfaktan tedavisi için yeni algoritma oluşturmasına temel
oluşturmak ve RDS'li prematüre bebeklerde surfaktan tedavisinin en ideal
koşullarda etkin uygulanmasını sağlamak amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: İstanbul Başakşehir Çam ve Sakura Şehir Hastanesi'nde 1
Nisan 2020 ile 26 Aralık 2022 tarihleri arasında 37 gestasyon hafta altı olarak
doğurtulan, doğum odasında takip edilen, sonrasında YYBÜ'ne yatırılarak izlenen,
bu süreçte RDS tanısı ile profilaktik, erken veya geç surfaktan tedavisi uygulanan
bebekler çalışmaya alındı. Veriler bu olguların dosyaları ve bilgisayar sisteminde
kayıtlı epikrizleri üzerinden incelenerek retrospektif olarak toplandı. Dış merkezde
doğan, yaşamın ilk 6 saatinden sonra yatışı yapılan ve veri eksikliği olan hastalar
çalışmaya dahil edilmedi.
Bulgular: Çalışmaya alınan 474 bebeğin 270'i (%57) erkek, 204'ü (%43) kız idi.
Bu bebeklerin ortalama doğum haftası 29,8±4,5 hafta, ortalama DA'ları 1485±829
gram olup, 421 tanesi (%89) sezaryen ile doğurtulmuştu. Tüm bebeklerin ortanca
1. ve 5. dk Apgar skorları sırası ile 4 ve 7 idi. Doğumhanede 62 bebeğe profilaktik,
196 bebeğe erken kurtarma olacak şekilde toplam 258 bebeğe surfaktan tedavisi
uygulandı. Doğumhanede profilaktik surfaktan tedavisi verilen 62 bebeğin
ortalama GH'sı 30,5± 4,4 hafta, ortalama doğum ağırlığı 1541±794 gram olup, 1.
ve 5. dk Apgar skorları sırası ile 3,6±1,7 ve 6,2±1,7 idi. YYBÜ'de 163 bebeğe
(%75.5) erken kurtarma ve 53 bebeğe (%24.5) geç kurtarma surfaktan tedavisi
olacak şekilde toplam 216 bebeğe surfaktan tedavisi uygulandı. Erken kurtarma
surfaktan tedavisi verilen163 bebeğin ortalama DA 1656±871 gram, ortalama GH
30.7± 4.8 hafta idi. YYBÜ'de geç kurtarma verilen 53 bebeğin ortalama DA
2040±814 gram, ortalama GH 32,5± 3,7 hafta olup, 32'si (%60) erkek olup, 48'i
(%91) sezaryen ile doğurtulmuştu.
Sonuç: Çalışmamızda tüm hastalar ele alındığında, %75'inde erken kurtarıcı,
%13,1',inde proflaktik, %11,2'sinde geç kurtarıcı tedavi uygulanmıştır. YYBÜ'de
takip edilen ve geç surfaktan tedavisi uygulanan hastaların ortalama FiO2 değeri
erken kurtarma surfaktan grubundan daha yüksektir. Profilaktik surfaktan
uygulanan bebeklerde doğum haftası ve kord kan gazı pCO2 değerleri erken
kurtarma tedavisi uygulanan bebeklerden daha yüksektir. Çalışmamızda
doğumhane ve yenidoğan yoğun bakımdaki tüm hastalar beraber
değerlendirildiğinde; profilaktik zamanda surfaktan uygulanan bebeklerin sadece
kord kan gazındaki pCO2 ölçüm ortalaması geç zamanda surfaktan uygulanan
bebeklerden daha yüksek iken doğumda hastanın tartısı, doğum hafta süresi, Apgar
1 dk ve kord kan gazındaki pH ölçüm ortalamaları ise daha düşüktür.
Anahtar Kelimeler: Prematüre, RDS, Surfaktan, Tedavi

Abstract:
AIM: On this study, it was aimed to determine the effectiveness of prophylactic,
early and late rescue surfactant treatment applied in the indications specified in the
guidelines, its role in determining the repeat dose, morbidity and mortality, and the
maternal, perinatal and neonatal risk factors associated with surfactant application.
At the same time, it is aimed to establish a new algorithm for optimal surfactant
treatment by determining additional risk factors for prophylactic, early and late
surfactant treatment, and to ensure that surfactant treatment is applied effectively in
the most ideal conditions in premature infants with RDS.
MATERIALS AND METHODS: In Istanbul Başakşehir Çam and Sakura City
Hospital, between April 1, 2020 and December 26, 2022, delivered at 37 gestational
weeks, followed up in the delivery room, followed up in the NICU, during this
period with the diagnosis of RDS, prophylactic, early or late surfactant Babies who
were treated with treatment were included in the study. The data were collected
retrospectively by examining the files of these cases and the epicrisis recorded in
the computer system. Patients who were born in an external center, hospitalized
after the first 6 hours of life, and lacking data were not included in the study.
RESULTS: Of the 474 infants included in the study, 270 (57%) were boys and 204
(43%) were girls. Mean delivery week of these babies was 29.8±4.5 weeks, mean
DA was 1485±829 grams, and 421 (89%) of them were delivered by cesarean
section. The median 1st and 5th min Apgar scores of all babies were 4 and 7,
respectively. In the delivery room, surfactant treatment was applied to 258 babies
in total, including prophylactic treatment for 62 babies and early rescue for 196
babies. The mean GH of 62 babies who were given prophylactic surfactant
treatment in the delivery room was 30.5±4.4 weeks, the mean birth weight was
1541±794 grams, and the 1st and 5th minute Apgar scores were 3.6±1.7 and 6.2,
respectively. was ±1.7. In the NICU, surfactant treatment was administered to a
total of 216 infants, including 163 infants (75.5%) for early rescue and 53 (24.5%)
for late rescue. Mean BW was 1656±871 grams and mean GH was 30.7±4.8 weeks
in 163 babies who were given early rescue surfactant treatment. The mean BW was
2040±814 grams, the mean GH was 32.5±3.7 weeks, 32 (60%) were male, and 48
(91%) were delivered by cesarean section in 53 babies who were given delayed
rescue in the NICU.
CONCLUSION:. Considering all patients in our study, early rescue treatment was
applied in 75%, prophylactic treatment in 13.1%, and late rescue treatment in
11.2%. The mean FiO2 measurement of the patients followed in the NICU and
treated with late surfactant was higher than the group that was administered early.
Birth week and cord blood gas pCO2 values were higher in babies who were
administered prophylactic surfactant than in babies who were administered early.
In our study, when all patients in the delivery room and neonatal intensive care unit
were evaluated together; While the mean of pCO2 measurement in the cord blood
gas only in the babies who were administered surfactant during the prophylactic
period was higher than the babies who were administered surfactant in the late
period, the patient's birth weight, gestational age, Apgar score of 1 min, and the
mean of pH measurements in the cord blood gas were lower.
Key Words: Premature, RDS, Surfactant, Treatment