Akran zorbalığı ile empatik eğilim, olumlu sosyal davranışlar ve saldırgan davranışlar arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examination of the relationship between peer bullying and empathic tendency, prosocial behaviors and aggressive behaviors
Yazar: BERİL İLGÜL
Danışman: DOÇ. DR. AHMET BEDEL
Maltepe Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Akran zorbalığı = Peer victimization ; Empati = Empathy ; Empatik eğilim = Empathic inclination ; Olumlu sosyal davranış = Prosocial behavior ; Saldırganlık = Aggressiveness ; Zorbalık = Bullying

Özet:
Araştırmanın amacı, ortaokul 8.sınıf öğrencilerinin akran zorbalığı ile cinsiyet, empatik eğilim ve olumlu sosyal ve saldırgan davranışlar arasındaki ilişkiyi incelemek ve empatik eğilim ve olumlu sosyal ve saldırgan davranışlar alt boyutlarının, zorbalık eğilimi üzerindeki yordama düzeyini belirlemektir. Bu amaçla 328 öğrenciye cinsiyet bilgisiyle birlikte Zorbalık Eğilimi Ölçeği (ZEÖ), KA-Sİ Empatik Eğilim Ölçeği- Ergen Formu (KA-Sİ EEÖ), Olumlu Sosyal ve Saldırgan Davranışlar Ölçeği (OSSDÖ) uygulanmıştır. Verilerin analizi için Bağımsız Örneklem T-Testi, Pearson Korelasyon Analizi ve Çoklu Hiyerarşik Regresyon Analizi kullanılmıştır. Araştırmanın sonuçlarına göre erkek öğrencilerin Zorbalık Eğilimi Ölçeği toplam puanlarının kız öğrencilerden anlamlı düzeyde daha yüksek olduğu görülmüştür. Bununla birlikte kız öğrencilerin Empatik Eğilim Ölçeği toplam puanlarının erkek öğrencilerden anlamlı düzeyde daha yüksek olduğu görülmüştür. Olumlu Sosyal ve Saldırgan Davranışlar Ölçeği toplam puanına göre cinsiyet değişkeni açısından anlamlı bir fark bulunmamıştır. Zorbalık eğilimi; KA-Sİ Empatik Eğilim Ölçeği alt boyutu olan duygusal empati ve Olumlu Sosyal ve Saldırgan Davranışlar Ölçeği alt boyutları olan tepkisel saldırgan ve tepkisel olumlu sosyal davranış tarafından yordanmaktadır. Bilişsel empati, özgeci, AY-OSD ve AY-SGAN alt boyutlarının Zorbalık Eğilimi Ölçeği toplam puanı üzerinde anlamlı düzeyde yordayan gücü olmadığı görülmüştür. Bağımsız değişkenlerin Zorbalık Eğilimi Ölçeği puanına ilişkin toplam varyansın yaklaşık olarak %41'ini açıklamaktadır. Son olarak araştırma sonuçları literatür çerçevesinde tartışılmıştır.

Anahtar Sözcükler: 8.Sınıf Öğrencileri, Akran Zorbalığı, Zorbalık Eğilimi, Empatik Eğilim, Olumlu Sosyal ve Saldırgan Davranışlar

Abstract:
The aim of the study is to examine the relationship between peer bullying and gender, empathic tendency and prosocial and aggressive behaviors of 8th grade students participated in the study. For this purpose, Bullying Tendency Scale (ZEÖ), KA-Sİ Empathic Tendency Scale-Adolescent Form (KA-Sİ EEÖ), Prosocial and Aggressive Behavior Scale (OSSDÖ) have been applied to 328 secondary school students. In the analysis of the data, Independent Samples T Test, the Pearson Correlation Coefficient Analysis and Multiple Hierarchical Linear Regression Analysis were used. According to the results of the study, it was seen that the total scores of the Bullying Tendency Scale of male students were significantly higher than that of female students. On the other hand, it was observed that the total scores of the Empathic Tendency Scale of the female students were significantly higher than the male students. According to the Prosocial and Aggressive Behaviors Scale total score, there was no significant difference in terms of gender variable. Bullying Tendency Scale total score; Emotional empathy, which is the sub-dimension of the KA-SI Empathic Tendency Scale, and reactive aggressive behavior and reactive prosocial behavior, which are the sub-dimensions of the Prosocial and Aggressive Behaviors Scale. It was observed that cognitive empathy, altruism, AY-OSD and AY-SGAN sub-dimensions did not have a significant predictive power on the total score of the bullying tendency scale. Independent variables explain 41% of the total variance related to Bullying Tendency Scale total score. Lastly, the result of research are discussed within the framework of the literature.

Keywords: 8th Grade Students, Peer Bullying, Bullying Tendency, Empathic Tendency, Prosocial and Aggressive Behaviors