Evre 1 ve evre 2 sarkoidoz ile tüberküloz lenfadenit hastalıklarının ayırıcı tanısında QuantiFERON–TB GOLD (in tube) testinin rolü
Usefulness of the QuantiFERON-TB GOLD (in tube) test for the differantial diagnosis ofsarcoidosis from tuberculosis lymphadenitis
Yazar: EMİNE ÖZSARI
Danışman: PROF. DR. BELGİN SAMURKAŞOĞLU
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Atatürk Göğüs Has. ve Göğ. Cerr.Eğt. ve Arş. Hast. / Göğüs Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2012
Konu: Göğüs Hastalıkları = Chest Diseases

Özet:
Mediastinal benign lenfadenopatinin en sık görülen nedenleri, sarkoidoz 
ve tüberkülozdur. Sarkoidozun tanısı uyumlu klinik, radyolojik ve histopatolojik
tablo varlığında diğer tanıların dışlanması esasına dayanmaktadır. Son yıllarda, 
HIV ile enfekte ve çok ilaca dirençli tüberküloz olguların sayısının artması 
nedeniyle tüberküloz tanısı önem kazanmıştır. Çalışmamızda tüberküloz 
tanısında 2000'li yıllarda ortaya çıkan interferon gama ölçümüne dayanan 
yöntemlerden birisi olan QuantiFERON–TB Gold (in tube) (QFT-GIT) testinin
evre 1 ve evre 2 sarkoidoz ile tüberküloz lenfadenit hastalıklarının ayırıcı 
tanısındaki değerini araştırmayı amaçladık. Toraks BT'de transvers çapı 10 mm 
ve üzerinde olan mediastinal lenf nodlarının etiyolojisinin araştırılması amacıyla 
kliniklerimize yönlendirilen, diğer tanıların dışlanarak sarkoidoz tanısı konulan 
36 hasta ile TBC lenfadenit tanısı konulan 37 hasta olmak üzere toplam 73 
hastanın yaş, cinsiyet, eşlik eden ek hastalık, tbc temas öyküsü, semptomlar, 
BCG skar sayısı, evre, tanı koyma metodu, örneklenen lenf nodları, takip süresi,
TCT sonuçları ve QFT-GIT testi sonuçları kaydedildi. Sarkoidoz hastalarının yaş 
ortalamaları 42,2 ± 17,2 idi. (18–80) Olguların 19'u kadın (%52,8), 17'si 
erkekti.(%47,2) TBC lenfadenit hastalarının yaş ortalamaları 45,53 ±14,27 idi. 
Olguların 16'sı kadın (%43,2), 21'i erkekti.(%56,8) Ortalama takip süreleri 15,3 
±13,6 ay idi.(3-72 ay) Sarkoidoz ile TBC lenfadenit ayırıcı tanısında halen 
kullanılmakta olan TCT'nin, TBC lenfadenit için duyarlılığı %62, özgüllüğü %75;
QFT-GIT testinin duyarlılığı %92, özgüllüğü %83 olarak hesaplandı. Sonuç 
olarak yüksek duyarlılık ve özgüllük oranıyla QFT-GIT testi, ülkemizde olduğu 
gibi rutin BCG aşılamasının ve TCT sonucuna göre yeniden aşılanmaların 
uygulandığı toplumlarda, TBC enfeksiyonun tanısında TCT'ye alternatif olarak 
kullanılabilecek, mediastinal benign lenfadenopatilerin ayırıcı tanısında en çok 
zorlanılan sarkoidoz hastalarında TBC enfeksiyonun dışlanmasına imkan 
sağlayabilecek tanı başarısı yüksek, maliyeti invaziv yöntemlere göre oldukça 
ucuz ve invaziv girişimleri gereksiz kılabilecek bir tanı yöntemidir.
Anahtar kelimeler; sarkoidoz, tüberküloz lenfadenit, tüberkülin cilt testi, 
QuantiFERON TB–Gold (in tube) test, mediastinal lenfadenopati

Abstract:
Usefulness Of The QuantiFERON-TB GOLD (in Tube) Test For The 
Differantial Diagnosis Of Sarcoidosis From Tuberculosis Lymphadenitis
The most common causes of mediastinal benign lymphadenopathy are 
sarcoidosis and tuberculosis lymphadenitis. Diagnosis of sarcoidosis relies on 
compatible clinical,radiographic, histopathological manifestations and exclusion 
of all other granulomatous diseases. In recent years, diagnosis of tuberculosis 
could be considered as important because the frequecy of HIV enfection and 
multi-drug resistance tuberculosis have been increasing. İn this study, we aimed 
to evaluate the diagnostic value and usefulness of QuantiFERON-TB GOLD (in 
Tube) test (QFT-GIT), that occurs in 2000's and depends on IFN-γ release 
assay, in 73 patients who have enlarged lymphy nodes (sized larger than 10 
mm) in thorax CT researching the etiology of mediastinal lymphadenopathy. 36 
sarcoidosis stage 1 and stage 2 and 37 tuberculosis lymphadenitis patients 
were prospectively registered as their age, gender, underlying diseases, history 
of tuberculosis, smyptoms, BCG vaccination, diagnostic methods, locations of 
lymphy nodes and results of tuberculin skin test (TST) and QFT-GIT test. Mean 
age of sarcoidosis was 42,2 ± 17,2 years ranging from 18–80. There were 19 
women (%52,8) and 17 men (%47,2). Mean age of tuberculosis lymphadenitis
was 45,53 ±14,27. There were 16 women (%43,2) and 21 men(%56,8). The 
average of follow-up period was 15,3 ±13,6 month ranging from 3–72 months.
For tuberculosis lymphadenitis, the specificity and sensitivity of TST were %75 
and %62 whereas the specificity and sensitivity of QFT-GIT were %83 and 
%92.İn conclusion, QuantiFERON-TB GOLD (in Tube) test is an alternative 
diagnostic method with significiantly higher spesifity and sensitivity than TST for 
tuberculosis infections especially in countries with high BCG vaccinated 
persons born where tuberculosis is prevalent like our country. With its high 
diagnostic yield and lower overall cost compared to other invasive methods, 
QFT-GIT test allows us to rule out tuberculosis infection in sarcoidosis, that is 
one of the most difficult disease in the differantial diagnosis of mediastinal 
benign lymphadenopathy, and eliminates the need for invasive procedures.
Key words: sarcoidosis, tuberculosis lymphadenitis, tuberculin skin test,
QuantiFERON-TB GOLD (in Tube) test, mediastinal lymphadenopathy.