Mekanik ventilasyon tedavisi gerektiren hastalarda ventilatörden ayırma (weanıng) ve serum kortizol düzeyleri arasındaki ilişkinin araştırılması
The relationship between serum cortisol levels and ventilatory weaning in patients treated with mechanical ventilation
Yazar: ELİF REYHAN HAN
Danışman: PROF.DR. GÜL GÜRSEL
Gazi Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Göğüs Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2006
Konu: Göğüs Hastalıkları = Chest Diseases

Özet:
1MEKAN K VENT LASYON TEDAV S GEREKT REN HASTALARDAVENT LATÖRDEN AYIRMA (WEAN NG) VE SERUM KORT ZOLDÜZEYLER ARASINDAK L ŞK N N ARAŞTIRILMASI(UZMANLIK TEZ )DR. EL F REYHAN HANGAZ ÜN VERS TESTIP FAKÜLTESGÖĞÜS HASTALIKLARI ANAB L M DALIARALIK 2006ÖZETYoğun bakım ünitesinde (YBÜ) takip edilen, mekanik ventilasyon tedavisialmakta olan ve weaning (ayırma) aşamasına gelen hastalarda weaninge başlamazamanı, weaning süresi, mekanik ventilasyon süresi, reentübasyon durumu vemortalitenin serum kortizol düzeyi ile ilişkisi tam olarak bilinmemektedir. Adrenalfonksiyonların yeterli olmadığı durumlarda bu faktörlerin olumsuz yönde etkilendiğidüşünülmektedir. Bu çalışmada hastaların weaninge başlama zamanı, weaningsüresi, mekanik ventilasyon süresi, reentübasyon durumu ve mortaliteleri ile üç ayrıdönemdeki serum kortizol düzeyi ile arasındaki ilişkinin araştırılması hedeflenmiştir.Bu amaçla yoğun bakım ünitesinde takip edilen yaş ortalaması 73 (11) olan 21kadın ve 25 erkek toplam 46 hasta çalışmaya alındı. Hastaların başlangıç, weaningve son dönemlerindeki ortalama serum kortizol düzeyleri mortalite ve reentübasyondurumları, mekanik ventilasyon ve weaning süreleri ve weaninge başlama günlerinegöre beş ayrı grupta değerlendirildi. statistiksel analizlerde Mann-Whitney U testi,2Pearson ve Spearman korelasyon testi, Ki Kare testi, ROC curve analizi ve tekrarlıölçümlerde varyans analizi yapıldı.Hastaların yoğun bakım ünitesine kabulünde bakılan başlangıç serum kortizolseviyeleri ortalama 22.2 (4.5) Âµg/dl olarak bulundu. Bazal kortizol seviyesi ileweaninge başlama günü, weaning süresi, mekanik ventilasyon süresi, yoğun bakımünitesinde kalış süresi ve yatış APACHE II skorları arasında orta derecede ve anlamlıkorelasyon bulundu.Başlangıç ve weaning dönemindeki ortalama serum kortizol düzeylerininmekanik ventilasyon ve weaning süresi daha kısa olan, weaninge daha erkenbaşlanan, reentübasyon gerekmeyen ve taburcu olan hasta grubunda anlamlı olarakdaha yüksek olduğu görüldü. Weaning ve son dönem kortizol düzeyleri ise mortaliteve reentübasyonu daha iyi tahmin etti.Yoğun bakım ünitesinde takip edilen hastalarda adrenal fonksiyonlarındeğerlendirilmesi ile adrenal yetmezlik tanısı zamanında konulacak ve bu sayedehastalar uzamış mekanik ventilasyon süresi, yoğun bakımda ve hastanede yatışsüresi gibi mortaliteyi ve maliyeti arttıran risk faktörlerinden uzaklaşacaklardır. Bukonu ile ilgili daha geniş çaplı, randomize ve plasebo kontrollü çalışmalara ihtiyaçduyulmaktadır.Anahtar kelimeler: mekanik ventilasyon, weaning, serum kortizol seviyesi, adrenalyetmezlik, yoğun bakım ünitesi (YBÜ)

Abstract:
1THE RELATIONSHIP BETWEEN SERUM CORTISOL LEVELS ANDVENTILATORY WEANING IN PATIENTS TREATED WITH MECHANICALVENTILATIONDR. EL F REYHAN HANGAZ UNIVERSITYMEDICAL FACULTYPULMONARY MED C NE DEPARTMENTDECEMBER 2006ABSTRACTThe relationship between serum cortisol levels and starting time of weaning,duration of weaning period and mechanical ventilation, reintubation and mortality isnot known exactly. In case of adrenal insufficiency these factors are affectednegatively. In this study, we examined the relationship between serum cortisol levelsin three different time period (beginning, weaning and the last serum cortisol levels)and starting time of weaning, the duration of weaning period and mechanicalventilation, reintubation and mortality.For this purpose fourty six patients (21 women and 25 men) were enrolledwhose median age was 73 (11). Beginning, weaning and the last serum cortisollevels of these patients were analyzed according to 5 groups defined according to thestarting time of weaning, duration of weaning period and mechanical ventilation,reintubation and mortality. Mann-Whitney U test, Pearson and Spearman correlationtests, Chi square test, ROC curve analysis and repeated measures test were usedfor the statistical analysis.2The median value of the beginning serum cortisol levels was 22.2 (4.5) Âµg/dl.There was a moderate degree of correlation between the beginning serum cortisollevels and the starting time of weaning, duration of weaning period and mechanicalventilation, length of intensive care unit stay and APACHE II scores.The beginning and the weaning serum cortisol levels were higher in patientswith shorter weaning and ventilation period, and the patients in whom the weaningstarted earlier and reintubation not required and the patients that were discharged.Weaning and the last serum cortisol levels predicted the mortality and thereintubation risks better than the beginning serum cortisol levels.Early identification of adrenal insufficiency in critically ill patients can improvethe chances of shorter period of weaning and mechanical ventilation and shorterlength of stay in the intensive care unit and hospital. A comparative, randomizedstudy design to confirm these results is needed.Key words: mechanical ventilation, serum cortisol levels, adrenal insufficiency,intensive care unit (ICU)