Orhan Pamuk'un romanlarındaki otobiyografik ögelerin kurmaca ile ilişkisi
The relation of autobiographical elements in Orhan Pamuk's novels with fiction
Yazar: EGE ERTUĞRUL
Danışman: DOÇ. DR. ERDOĞAN KUL
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Yeni Türk Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature

Özet:
İlk romanı Cevdet Bey ve Oğulları'ndan son romanı Veba Geceleri'ne uzanan süreçte Orhan Pamuk'un romanlarının birçoğu biçimsel denemeler ve anlatım teknikleri açısından çeşitlilik arz eder. Bu çeşitlilik onun romanlarına farklı perspektiflerden bakmayı mümkün kılar. Bu çalışmada Pamuk'un romanları yine onun otobiyografisi temel alınarak söz konusu perspektifler üzerinden incelenmiştir. Bu incelemelerden ilki yazarın eserinde görülen ve kendi anılarından yararlandığını düşündüren ögelerin kurmaca dünyadaki işlevi üzerinedir. Burada değerlendirmeye tabi tutulan noktalar somut gerçekçilik bağlamında değerlendirilmiştir. İkinci bölümde Fransız edebiyat kurmacısı René Girard'ın Romantik Yalan ve Romansal Hakikat: Edebi Yapıda Ben ve Öteki adlı kitabında sözünü ettiği "Üçgen Arzu" kuramı üzerinden Pamuk ile karakterlerinin benzerlik gösterebileceği noktalara değinilmiştir. Üçüncü bölümde ise Pamuk'un postmodern ögeler taşıyan romanlarıyla Pamuk ve otobiyografisi arasında bağlantı kurulmuştur. Yazarın otobiyografisi ile postmodern çizgideki eserleri arasındaki bağın postmodern eserlerde görülen çoğulculuk, oyunsuluk, üstkurmaca gibi unsurlar üzerinden kurulduğu tespit edilmiş ve kurulan bu bağın romanın kurmaca yönüne gönderme yapma amacını taşımış olabileceği görülmüştür. Aynı bölümde Linda Hutcheon'un Narcissistic Narrative: The Metafictional Paradox adlı eserinde sözünü ettiği açık ve örtük olmak üzere iki şekilde gerçekleştirilen "kendine dönüklük" (self-reflexivity) ile Pamuk'un eserleri arasında ilişki kurularak çalışma sonlandırılmıştır. Böylece otobiyografinin kurmaca ile ilişkisi üç farklı boyutuyla incelenerek yazarın otobiyografisinin kurmacadaki işlevselliği ve önemi üzerinden esere farklı bir gözle bakılması sağlanmıştır.

Abstract:
Form his first novel Cevdet Bey and His Sons to his last Nights of Plague, many of Orhan Pamuk's novels vary in terms of experimental attempts and narrative techniques. This diversity makes it possible to look at his novels from different perspectives. In this study, Pamuk's novels are examined through these perspectives based on his autobiography. The first of these studies is on the function of the elements seen in the author's work in the fictional world, suggesting that he has benefited from his own memories. The points evaluated here are assessed in the context of concrete realism. In the second section, based on the "Triangular Desire" model mentioned in the French literary theorist René Girard's book Deceit, Desire, and the Novel: Self and Other in Literary Structure, possible similarities between Pamuk and his characters are mentioned. In third section, a connection has been established between Pamuk's novels with postmodern elements and Pamuk and his autobiography. It has been determined that the connection between the author's autobiography and his works in the postmodern line has been established through elements such as pluralism, playfulness, metafiction seen in postmodern works, and it has been seen that this connection may have aimed to refer to the fictional aspect of the novel. In the same section, the study was concluded by establishing a relationship between Pamuk's works and "self-reflexivity", which happens in two ways: overt and covert, mentioned in Linda Hutcheon's Narcissistic Narrative: The Metafictional Paradox. Thus, the relationship between autobiography and fiction is examined three different ways, which ensures to look at the work from a different perspective through the functionality and importance of the author's autobiography in fiction.