Postpartum sütçü ineklerde suni tohumlama anında ve suni tohumlama sonrası 12. günde uygulanan gnrh dozunun azaltılmasının gebelik oranı üzerine etkisi
The effect of reduced doses of gnrh treatment at artificial insemination and on 12th day of post-insemination on ovulation and pregnancy rate
Yazar: GÜLSEDA KARSAVURANOĞLU
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA KEMAL SARIBAY
Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Doğum ve Jinekoloji (Veterinerlik) Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine

Özet:
Sunulan çalışmada, postpartum sütçü ineklerde, ST anında ve ST sonrası 12. günde uygulanan GnRH'nın dozunun azaltılmasının ovulasyon ve gebelik oranı üzerine etkisinin belirlenmesi amaçlandı. Çalışmada 90 baş Holstein ırkı inek kullanıldı. 
Çalışmada ovaryum muayeneleri 6–8 MHz lineer problu real-time ultrason ile gerçekleştirildi ve ovaryum üzerindeki folikülün hangi ovaryumda olduğu ve çapı kaydedildi. Hayvanlar 3 eşit gruba bölündü, I. gruba (n=30) ST anında ve ST sonrası 12. günde kas içi yoldan 10 μg GnRH uygulandı, II. gruba (n=30) ST anında ve ST sonrası 12. günde kas içi yoldan 5 μg GnRH uygulandı. Üçüncü grup (n=30) kontrol grubu olarak bırakıldı. 
Preovulatör foliküllerin sağ ovaryumda %54.44, sol ovaryumda ise %45.56 oranında bulunduğu tespit edildi (P>0.05). Suni tohumlamalardan 24 saat gerçekleştirilen ultrason muayenelerinde ovulasyon oranları sırasıyla grup I, II ve III'te %90.0, 83.33 ve 76.66 olarak belirlendi (p>0.05). Ovulasyon oranlarının sağ ve sol ovaryumdaki dağılımının sırasıyla %83.67 ve %82.97 oranlarında olduğu (P>0.05) belirlendi. Ovulasyon gerçekleşen pre-ovulatör foliküllerin çapları grup I, II ve III'te sırasıyla 16.52±0.31 cm, 16.24±0.30 cm ve 16.61±0.31 cm, ovulasyon gerçekleşmeyen pre-ovulatör foliküllerin çapları ise sırasıyla 22.00±0.58 cm, 20.60±0.81 cm ve 18.86±1.60 cm olarak belirlendi. Yapılan istatistiksel değerlendirmede ise farkın grup I ve II'de (P<0.001), grup III'te ise (P<0.05) olduğu tespit edildi. Elde edilen bulgular, preovulatör foliküllerin çaplarının fertilite oranlarını etkilediğini göstermektedir.  
Otuzuncu günde yapılan ultrason muayenesinde gebelik oranları sırasıyla grup I, II ve III'te %80.0, 80.0 ve 76.7 olarak tespit edildi (p>0.05) ve GnRH'ın 10 μg veya 5 μg dozunda uygulanmasının eşit derecede etkili olduğu belirlendi. Çalışmada 65. günde yapılan gebelik muayenelerinde ise grup I, II ve III'te sırasıyla %4.16, 12.50, 13.04 oranlarında gebelik kayıpları tespit edildi (P>0.05). En az kaybın tam doz GnRH uygulanan grup II'de meydana geldiği, fakat diğer gruplarla arasındaki farkın istatistiki olarak ortaya çıkması için daha fazla sayıda ineğin kullanılması gerektiği kanaatine varıldı.

Abstract:
In the present study, the effect of reduced doses of GnRH treatment at AI and 12th day of post-insemination on ovulation and pregnancy rate. A total of ninety (90) Holstein cows were included in the study.
The ovarian ultrasonographic examination was carried out via real-time ultrasonography with a linear probe (6-8 MHz) and follicle diameters and the side of the ovary on which the follicles grow were recorded. Animals were divided into three equal groups. Group I received 10 μg GnRH at insemination and 12th post-insemination intramuscularly. Group II received 5 μg GnRH at insemination (D0) and post-insemination (Day12) intramuscularly. Group III received no treatment and left as a control group.
The percentage of preovulatory follicles in the right ovary was 54,44%, but 45,56% in the left ovary (p>0.05). Ovulations were checked via transrectal ultrasonography 24 hours after inseminations. Ovulation rates were 90.0%, 83.33%, and 76.66% in Groups I, II, and III, respectively (p>0.05). Ovulation rates were 83.67% and 82.97% on the right and left sides, respectively (p>0.05). The diameters of preovulatory follicles were 16.52±0.31 cm, 16.24±0.30 cm, and 16.61±0.31 cm in ovulated follicles in Group I, II, and III whereas 22.00±0.58 cm, 20.60±0.81 cm, and 18.86±1.60 cm in the non-ovulated follicles in Group I, Group II, and Group III, respectively. In statistical analyses, these differences were P<0.001 in Groups I and II and p<0.05 in Group III. According to the results obtained, the diameter of the preovulatory follicle diameters affected the fertility rates.
The pregnancy rates were 80.0%, 80.0%, and 76.7% on the 30th day after post-insemination in Group I, Group II, and Group III, respectively (p>0.05). It was determined that different doses of the GnRH (10 μg vs. 5 μg) were equally effective. The pregnancy loss was 4.16, 12.50, and 13.04% on the 65th day after post-insemination in Groups I, II, and III, respectively (p>0.05). It was concluded that the lowest pregnancy loss was detected in Group II. However, a larger sample size was required to yield statistically important results.