Gebelerin öz yeterlilik algıları ve doğum şekli tercihlerine etkisi
The impact of self-suffi̇ci̇ency percepti̇ons of pregnants and pregnancy preferences
Yazar: SEHER AKIN UTKU
Danışman: PROF. DR. NEZİHE KIZILKAYA BEJİ
İstanbul Medipol Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Anksiyete = Anxiety ; Doğum = Delivery ; Gebelik = Pregnancy ; Sezaryen operasyonu = Cesarean section ; Vajinal doğum = Vaginal birth ; Öz yeterlilik = Self-efficacy ; Öz yeterlilik algısı = Self-efficacy belief

Özet:
Bu araştırma, son trimesterdeki gebe kadınların öz yeterlilik algıları ve doğum şekli tercihlerine etkisini belirlemek amacıyla, tanımlayıcı araştırma olarak planlanmıştır. Araştırmanın örneklem kapsamına, Aralık 2015- Mart 2016 tarihleri arasında Özel Koşuyolu Medipol Hastanesi Doğumhanesine başvuran son trimester 150 primigravida 150 multigravida olmak üzere toplam 300 gönüllü kadın alınmıştır. Veriler, Tanıtıcı Bilgi Toplama Formu, Doğum Eyleminde Öz Yeterlilik Ölçeği Kısa Formu, Depresyon Anksiyete Stres Ölçeği, WIJMA Doğum Beklentisi/Deneyimi Ölçeği (W-DEQ) kullanılarak elde edilmiştir. Gebelere veri toplama araçları, araştırmacı tarafından karşılıklı görüşme yöntemi ile uygulanmıştır.
Gebelerin yaş aralığı 18-35 olup primigravidalarda ortalama 26.65±3.1, multigravidalarda 29.45±2.5 olarak belirlenmiştir. Primigravidaların %48'i, multigravidaların ise %27.3'ü gebe eğitim sınıfına katılmıştır ve istatistiksel olarak anlamlı farklılık saptanmıştır (p˂0.000). Araştırmaya katılan gebelerin tümü NSD yapmak istemektedir.
Primigravida ve Multigravidalar DASÖ alt boyutları olan anksiyete, depresyon ve stres puanları açısından karşılaştırıldığında, her iki grup arasında anksiyete ve stres puan ortalamaları açısından istatistiksel olarak anlamlı düzeyde farklılık bulunmuştur. Primigravidaların stres puan ortalamaları, multigravidalara kıyasla daha düşük, anksiyete puan ortalamaları ise daha fazladır. Doğum eyleminde öz-yeterlilik ölçeği puan ortalamaları açısından her iki grup karşılaştırıldığında hem alt boyut hem de toplam puan ortalamaları açısından multigravidaların daha fazla puana sahip oldukları ve bu farkın istatistiksel olarak anlamlı olduğu belirlenmiştir. Multigravidaların özyeterlilik düzeyleri daha yüksektir. Gebelerin WIJMA ölçeği toplam puan ortalamaları (primigravida 73.16±9.38, multigravidalarda ise 71.55±6.37) arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık bulunmuştur. Primigravidaların doğum korkusu multigravidalara kıyasla daha fazladır. Gebelerin DASÖ depresyon, stres ve anksiyete puanları ile WIJMA ölçeği toplam puanı arasında zayıf düzeyde bir ilişki olduğu,  özyeterlilik durumu arasında ise bir ilişki olmadığı belirlenmiştir. WIJMA ölçeği toplam puanı ile özyeterlilik ölçeği toplam puanı arasında ters yönde zayıf düzeyde bir ilişki olduğu saptanmıştır.             Gebelik eğitim sınıfına katılan primigravida gebelerin katılmayanlara kıyasla WIJMA puan ortalamasının daha düşük olduğu belirlenmiştir (Gebe eğitim sınıfına katılan 71.04±7.68,  Gebe eğitim sınıfına katılmayan 73.15±8.18)
Primigravidaların doğum korkusu ve anksiyete düzeyleri multigravidalara kıyasla daha fazladır. Multigravidaların ise öz yeterlilik düzeyleri, primigravidalara kıyasla daha yüksektir. Sağlık profesyonelleri doğum korkusuna yönelik, özellikle primigravida kadınlara bilgi ve danışmanlık vermelidir.

Anahtar Kelimeler: Doğum korkusu, doğum tercihleri, öz yeterlilik, sezaryen doğum, vajinal doğum

Abstract:
This research has been planned to be a depictive study to identify the impact of self-sufficiency perceptions of expectant mothers on their last trimester to their preferences of delivery type. The scope of the study's samples consisted of 300 volunteer last trimester expectant mothers who applied to Koşuyolu Medipol Hospital Delivery Room between December 2015 – March 2016 with 150 primigravida and 150 multigravida. The data have been collected via Definitive Information Collection Form, Short Form of Self-Sufficiency Scale for Delivery, Scale for Depression, Anxiety and Stress, WIJMA Delivery Expectation/Experience Scale (W-DEQ). The data collection tools have been extended to the expectant mothers in person by the researcher. 
The average age of the expectant mothers were 18 – 35 and their primigravidas  were recorded as 26.65±3.1 and their multigravidas were 29.45± 2.5. 48% of primigravidas and 27.3% of multigravidas have attended the prenatal program and meaningful differences have been identified statistically. (p˂0.000). All expectant mothers who attended the research would like to have NSD. 
When Primigravida and Multigravidas'  DASS points, which are anxiety, depression and stress points are compared, meaningful differences were found statistically between the two group's in terms of anxiety and stress point averages. The stress point averages of Primigravidas compared to that of multigravidas are lower yet their anxiety averages are higher. When both groups were compared with respect to point averages on the delivery self-sufficiency scale, multigravidas earned higher points both in terms of sub-points and total point averages and these differences were identified to be statistically meaningful. Multigravida's self-sufficiency levels are higher. Statistically meaningful differences were identified between expectant mothers' WIJMA scale total point averages (primigravida 73.16± 9.38, multigravidas 71.55± 6.37). The fear of labor is higher in primigravidas compared to multigravidas. It has been identified that there is a weak link between expectant mothers' DASS – depression, stress and anxiety points and WIJMA scale total points and that there is no relation with respect to self-sufficiency status. A reverse weak link between WIJMA scale total point and self-sufficiency total point has been detected. It was determined that the WIJMA point average of primigravida expectants who attended prenatal training course was lower than those who have not attended. (Expectant mothers who attended pre-natal courses 71.04± 7.68, Expectant mothers who have not attended courses 73.15± 8.18)
Fear of labor and anxiety in primigravidas are higher compared to multigravidas. Multigravidas' self-sufficiency levels are higher compared to primigravidas. Health professionals should duely inform and advise especailly primigravida women on fear of labor. 
Key Words: Self-sufficiency, Fear of labor, Type of labor, Vaginal birth, C-section, Labor preferences