Farklı periodontal durumdaki bireylerde nötrofil transendotelyal migrasyonunda görevli mediatörlerin tükürük seviyelerinin değerlendirilmesi
Evaluation of salivary levels of mediators involved in neutrophil transendothelial migration in individuals with different periodontal conditions.
Yazar: CEVAT KÖYLÜ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ EMİNE ELİF MUTAFCILAR VELİOĞLU
Selçuk Üniversitesi / Diş Hekimliği Fakültesi / Periodontoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Diş Hekimliği Uzmanlık, 2023
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Migrasyon = Migration ; Nötrofiller = Neutrophils ; Periodontal hastalıklar = Periodontal diseases ; Periodontitis = Periodontitis ; Sitokinler = Cytokines ; Tükürük = Saliva

Özet:
Nötrofillerin transendotelyal migrasyonu, dental biyofilme karşı gelişen immün yanıtın ilk basamağıdır ve nötrofil ile endotel hücreleri arasındaki adeziv mekanizmalarla düzenlenmektedir. Bu çalışmada; periodontal olarak farklı durumlarda olan bireylerde Del-1, GDF-15, PTX-3, LFA-1, ICAM-1, VCAM- -1 ve P-selektin tükürük seviyeleri değerlendirilerek bu mediatörlerin akut enflamatuvar yanıttaki rollerinin ve periodontal patogenezdeki etkilerinin daha iyi anlaşılması hedeflenmiştir.
Çalışmaya; Selçuk Üniversitesi, Diş Hekimliği Fakültesi Periodontoloji Anabilim Dalı'na başvuran sistemik olarak sağlıklı ve sigara içmeyen toplam 77 birey (Klinik Sağlık n=20, Gingivitis n=20, Evre 2 Derece B n=10, Evre 3 Derece B n=7, Evre 3 Derece C n=13, Evre 4 Derece C n=7) dahil edildi. Sondlama cep derinliği (SCD), klinik ataşman seviyesi (KAS), plak indeks (Pİ), gingival indeks (Gİ), sondlamada kanama yüzdesi (SKY) gibi klinik periodontal kayıtlar alındı ve uyarılmamış tükürük örnekleri toplandı. Del-1, GDF-15, PTX-3, LFA-1, ICAM-1, VCAM-1, P-selektin sitokin seviyeleri ELISA yöntemi ile değerlendirildi. İstatiksel analiz olarak SPSS 25 paket programı yardımı ile frekans analizi, normallik analizi için Kolmogrov-Simirnov testi ve bunun sonucunda 3 ve daha fazla grup kıyaslamasında nanparametrik testlerden Kruskal Wallis H testi ve ikili karşılaştırmalardan Mann Whitney U testi kullanıldı. Değişkenler arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi için Pearson korelasyon analizi kullanıldı.
Elde edilen verilerin analizi sonucu; KAS ve SCD tüm ağız değerlerinin istatistiksel olarak anlamlı şekilde Derece C grubunda en yüksek olduğu, onu Derece B grubunun izlediği, Gingivitis ve Klinik Sağlık gruplarında aralarında anlamlı fark olmaksızın en düşük KAS ve SCD değerleri tespit edildi (p <0.05).  En yüksek Pİ ve Gİ değerlerinin istatistiksel olarak anlamlı şekilde Derece C grubunda olduğu, Gingivitis ve Derece B grubunun aralarında anlamlı fark olmaksızın onları takip ettiği ve klinik sağlık grubunun anlamlı şekilde en düşük Pİ ve Gİ değerlerine sahip olduğu görüldü (p <0.05). SKY yüzdesinin Derece C> Derece B> Gingivitis> Klinik Sağlık şeklinde tüm gruplar arası anlamlı fark gösterdiği görüldü (p <0.05). Biyokimyasal analizler GDF-15, LFA-1, VCAM-1 total ve konsantrasyon seviyeleri ile PTX-3, P-selektin, ICAM total ve Del-1 konsantrasyon seviyelerinin istatistiksel olarak anlamlı olmaksızın hastalık şiddetine paralel olarak Periodontitis (Derece B ve Derece C)> Gingivitis> Klinik Sağlık şeklinde seyir gösterdiği görüldü (p>0.05). PTX-3 ve P-selektin konsantrasyon seviyeleri dışında tüm mediatörler Derece C grubunda en yüksek, Klinik Sağlık grubunda en düşük seviyede izlendi (p>0.05). Antagonist çalıştığı bilinen LFA-1/Del-1, P-selektin/PTX-3, ICAM-1/GDF-15 oranları incelendiğinde gruplar arası fark gözlenmedi. 
Bu çalışma sonuçlarına göre; immün yanıtın önemli bir basamağı olan nötrofil transendotelyal migrasyonunda rol oynayan PTX-3, GDF-15, Del-1, P-selektin, LFA-1, ICAM-1, VCAM -1'nin periodontal hastalık şiddeti ile ilgili bilgi verebileceği ancak periodontal hastalık şiddetini ve ilerleyişini kesin olarak gösteren belirteçler olduklarının belirlenebilmesi için ileri çalışmalara ihtiyaç olduğu düşünülmektedir.

Abstract:
Transendothelial migration of neutrophils is the first step in the immune response to dental biofilm and is regulated by adhesive mechanisms between neutrophils and endothelial cells. In this study; It is aimed to better understand the roles of these mediators in the acute inflammatory response and their effects on periodontal pathogenesis by evaluating the salivary levels of Del-1, GDF-15, PTX-3, LFA-1, ICAM-1, VCAM-1 and P-selectin in individuals with different periodontal conditions.
A total of 77 systemically healthy and non-smoking individuals (Clinical Health n=20, Gingivitis n=20, Stage 2 Grade B n=10, Stage 3 Grade B n=7, Stage 3 Grade C n=13, Stage 4 Grade C n=7) who applied to Selcuk University, Faculty of Dentistry, Department of Periodontology, were included in the study. Clinical periodontal parameters; probing pocket depth (SCD), clinical attachment level (CAL), plaque index (PI), gingival index (GI), percentage of bleeding on probing (%BOP) were recorded, and unstimulated saliva samples were collected. Del-1, GDF-15, PTX-3, LFA-1, ICAM-1, VCAM-1, P-selectin cytokine levels were evaluated by (Enzyme Linked Immunosorbent Assay) ELISA. Frequency analysis was used as statistical analysis with the help of SPSS 25 package program, Kolmogrov-Smirnov test was used for normality analysis, Kruskal Wallis H test from nanparametric tests and Mann Whitney U test from pairwise comparisons were used in comparison of 3 or more groups. Pearson correlation analysis was used to evaluate the relationship between variables.
As a result of the analysis; CAL and PPD full mouth scores were significantly higher in the Grade C group , followed by the Grade B group, and the lowest CAL and PPD scores were found in the Gingivitis and Clinical Health groups without any significance between these two groups (p <0.05). It was observed that the highest PI and GI values were statistically significant in the Grade C group, the Gingivitis and Grade B groups followed them without significant difference, and the Clinical Health group had the lowest PI and GI values significantly (p <0.05). According to biochemical analyzes total and concentration levels of GDF-15, LFA-1, VCAM-1 ,  total levels of PTX-3, P-selectin and  ICAM-1  and  concentration levels of Del-1 showed a pattern in parallel with disease severity as Periodontitis (Grade B and Grade C)> Gingivitis> Clinical Health (p>0.05). Except for PTX-3 and P-selectin concentration levels, all mediators were highest in Grade C group and lowest in Clinical Health group (p>0.05). When the ratios of LFA-1/Del-1, P-selectin/PTX-3, ICAM-1/GDF-15, which are known to work as antagonists, were examined, no difference was observed between the groups. 
According to the results of this study; It has been determined that PTX-3, GDF-15, Del-1, P-selectin, LFA-1, ICAM-1, VCAM-1, which play a role in the transendothelial migration of neutrophils, as an important step of the acute immune response, can provide information about the severity of periodontal disease. However, it is thought that further studies are needed for definitive markers indicating the severity and progression of the periodontal disease.