Eleştirel farkındalık yaratmada yeni medya okuryazarlığı ve yeni medya bilinci üzerine bir inceleme
A study on new media literacy and new media consciousness for creating critical awareness
Yazar: ADALET GÖRGÜLÜ AYDOĞDU
Danışman: PROF. DR. AYHAN BİBER
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Gazetecilik Ana Bilim Dalı / Gazetecilik Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2015
Konu: Gazetecilik = Journalism ; İletişim Bilimleri = Communication Sciences
Dizin: Eleştiri = Criticism ; Medya = Media ; Medya okuryazarlığı = Media literacy ; Medya okuryazarlığı dersi = Media literacy course ; Program değerlendirme = Program evaluation ; Sosyal medya = Social media ; Yeni medya = New media ; İletişim = Communication ; İletişim teknolojisi = Communication technology ; İnternet = Internet

Özet:
Hızla gelişmeye devam eden iletişim teknolojilerinin teknolojik açıdan ulaştığı düzey, zaman ve mekân sınırı olmaksızın iletişim kurabilmeyi olanaklı hale getirirken, teknolojik erişimin küçük yaşlardan itibaren mümkün olmasını sağlamıştır. Günümüzde küçüğünden büyüğüne hemen hemen her yaştan insan yeni iletişim teknolojilerini etkin bir şekilde kullanabilmekte, bu teknolojiler vasıtasıyla haberleşmekte ve medyayı takip edebilmektedir. Aynı zamanda da günümüz insanı daha çok kanaldan sürekli olarak akmakta olan daha çok medya mesajına maruz kalmaktadır. Özellikle her geçen gün daha da zenginleşen bir enformasyon ortamına ulaşabilme imkânı tanıyan yeni medya, doğruluğu belli olmayan ve kullanıcılar açısından olumsuz etkiler yaratabilecek bilgiler de içerebilmektedir. Bu durum da günümüzde bir medya kullanıcısı durumunda bulunan çocukların ve hatta yetişkinlerin medya tarafından sunulan enformasyona eleştirel bir bakış açısıyla yaklaşan, aktif, seçici ve bilinçli birer medya kullanıcısı olarak yetiştirilmelerinin önem kazanmasına neden olmuş, dolayısıyla da medya okuryazarlığı hareketini bir gereklilik olarak ortaya çıkarmıştır. Medya okuryazarlığı birçok ülkede olduğu gibi Türkiye'de de bir ders olarak çocuklara okutulmaya başlanmıştır. 
Bu çalışmada medya okuryazarı niteliği taşıyan bireyler yetiştirebilmek açısından medya okuryazarlığı eğitiminin önemini ortaya koymak, Türkiye'de ortaokullarda 7. ve 8. sınıflarda seçmeli bir ders olarak müfredatta yer alan medya okuryazarlığı dersini müfredat programı ve uygulanışı açısından değerlendirmek, bu dersin medyayı ve yeni medyayı kullanma alışkanlıkları açısından öğrenciler üzerindeki etkisini saptamak ve öğrencilerin medya okuryazarlığına bakış açılarını belirlemek ve aynı zamanda medya okuryazarlığı dersinden azami verim alınabilmesi açısından dersle ilgili sıkıntıları tespit etmek ve gelecekte neler yapılabileceği konusunda öneriler sunmak amaçlanmıştır. Medya okuryazarlığı hareketinin amaçlarına ulaşabilmesi açısından çocukların yanı sıra yetişkinlerin de bu konuda bilgilendirilmesi gerektiği düşüncesinden hareketle, çocuk-yetişkin-öğretmen bağlamında incelemelerde bulunulmuştur.

Abstract:
The technological level that the communication technologies which continue to evolve rapidly has reached, while making it possible to communicate without limit of time and space, also made the technological access possible since early ages. Today, people of almost all ages can use new communication technologies in an efficient way, they are able to communicate each other by the means of this technology and are able to follow the media. At the same time modern man is exposed to more media messages flowing constantly from more channels. In particular, new media which provides to reach an information environment that becomes richer and richer every day, may contain information with uncertain accuracy and which could have adverse effects for users. Today this situation has caused the education of children or even adults who are media users as media users those who approach the information presented by the media with a critical point of view and who are active, selective and conscious media users has led it to get significance and hence it revealed the media literacy movement as a necessity. Media literacy has started to be taught to children as a lesson in Turkey, as in many countries. This study aims revealing the importance of the media literacy education in terms of raising individuals who have media literacy qualification, evaluating the media literacy course in terms of curriculum and its implementation which exists as an optional course in the curriculum in Turkey in 7th and 8th grades in middle schools, determining the impact of this course on students in terms of the habits of using media and new media, determining the perspectives of the students on media literacy and at the same time in order to get the maximum efficiency from media literacy course, determining the problems related to the course and offering recommendations about what can be done in the future. In terms of the media literacy movement to achieve its goals, with the idea that not only children but adults should be informed on this issue as well, studies have been made in the context of child-adult-teacher.