OECD ülkelerinde maliye politikası, para politikası ve seçilmiş makroekonomik göstergelerin kalkınma üzerindeki etkileri
The effect of fiscal policy, monetary policy and selected macroeoconomic indicators on development for OECD countries
Yazar: ERHAN VICIL
Danışman: PROF. DR. AZİZ KONUKMAN
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Ekonomik kalkınma = Economic development ; Makroekonomi = Macroeconomy ; Makroekonomik değişkenler = Macroeconomic variables ; Makroekonomik politikalar = Macroeconomic policies ; Maliye politikaları = Fiscal policies ; OECD ülkeleri = OECD countries ; Para politikaları = Monetary policies

Özet:
Ülkelerdeki kalkınmışlık seviyesindeki farklılık; sadece gelirdeki eşitsizlikten kaynaklanmamakta, eğitim, sağlık, teknolojiye erişim, şiddet, toplumsal cinsiyet eşitsizliği ve ekonomik ya da sosyal şoklara maruz kalma gibi çok boyutlu faktörlerden de etkilenmektedir. Bu faktörlerde yaşanan eşitsizlik toplumsal birlik ve dayanışmaya zarar vemekte, ülkelerdeki kurumların ve uygulanan politikaların da kalitelerini sorgulanır duruma gelmesine ve sürdürülebilir kalkınma hedefinin de asla ulaşılamamasını beraberinde getirmektedir. Bu çalışmada, 34 OECD ülkesinin 2000 - 2018 yılları arasında maliye politikası, para politikası ve diğer makroeokonomik göstergelerinin sağlık, eğitim ve yaşam standardı boyutlarını bünyesinde barındıran insani gelişmişlik endeksleri, temel işgücü göstergeleri, istihdam piyasasında cinsiyet farklılaşması, karbon emisyonu gibi çevresel göstergeler ve cinayet oranı üzerinde etkileri ülkelerin gelişmişlik düzeylerine göre incelenmiştir. Modelde yatay kesit bağımlılığı, otokorelasyon ve değişen varyans problemleri saptandığından literatürde tavsiye edilen Driscoll-Kraay standart hataları ve Prais-Winsten panel veri analizi modeli uygulanmıştır. Analiz sonuçlarına göre hemen hemen tüm ülke gruplarında daraltıcı para politikasının sonucu olarak faizlerin artması sürdürülebilir kalkınma göstergelerini olumsuz etkilerken; genişleyici maliye politikası araçlarında ülkelerin gelişmişlik düzeyine göre farklılıklar tespit edilmiştir. Gelir dağılımı adaletini olumlu etkileyen gelir, kar ve sermaye gelirlerinin toplam vergideki payının artırılması birçok ülkede kalkınma göstergelerini pozitif etkilerken; özellikle kamu borcu oranı ve bütçe dengesi değişkenlerinin gelişmekte olan ülkelerde birçok kalkınma göstergesinde olumsuz etkisi ortaya çıkmıştır.

Abstract:
The discrepancies in the development levels among countries stem from plentiful factors such as unfair distribution of income, inqualities in the access of education, health and technology. All of these factors distrupt social cohesion and interdependence and raise concerns over the efficiency of institutions and their policies which have a key role in achieving sustainable development. In conjuction with this aim, in this study it is endeavored to analyse the effect of fiscal policy, monetary policy tools and selected macroeconomic indicators on human development index encompassing health, education and standard of living dimensions, main labour force indicators, employment figures on the basis of gender, environmental indicator such as carbon emission and crime rate as a sociological phenomenon in 34 OECD countries for the period 2000-2018 by development level of countries. Since cross sectional dependence, autocorrelation ad hetereskodacity problem are encountered during the analysis, Driscoll-Kraay standard errors and Prais-Winsten panel data analyses are realized which are recommended in the literature. According to the outputs of the analyses, carrying out contractionary monetary policy by decreasing interest rates affect sustainable development indicators negatively for almost all groups of countries. On the other hand, the effect of expansionary fiscal policy on development figures varies across countries. It is also deducted that, the surge in the shares of taxes on income profits and capital gains out of total revenue has a positive effect on development indices for all countries. Public debt and budget deficit have a negative effect on plentiful developmet figures for developing countries.