Çalışma yaşamında kadın yöneticilerin kariyerlerinde yaşadıkları zorluklar ve erilleşmelerinin analizi
An analysis of the challenges faced by female managers in their careers and masculinization in the working life
Yazar: BAŞAK ŞAHİN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MUHARREM AKSU
Süleyman Demirel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İnsan Kaynakları Yönetimi ve Liderlik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Kadın yöneticiler = Women managers ; Kariyer engelleri = Career barriers

Özet:
Bu araştırmada kadın yöneticilerin kariyer yollarında karşılaştıkları engeller ve erilleşme eğilimleri üzerine derinlemesine bir inceleme ve toplumsal cinsiyetin kadın yöneticilerin yaşantılarındaki yansımalarını öznel deneyimleri çerçevesinde açıklayabilmek amaçlanmıştır. Araştırmanın temel amacı, kadın yöneticilerin iş hayatındaki deneyimlerini ve karşılaştıkları cinsiyet temelli engelleri belirlemek ve kariyerlerinde erilleşme yaşayıp yaşamadıklarını araştırmaktır. Araştırmada nitel yöntem kullanılmıştır. Nitel bağlamda fenomenoloji (olgu bilim) deseni benimsenmiştir. Bu kapsamda toplam 15 kadın yöneticiyle fenomenolojik görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Katılımcılar özel sektörde en az 10 yıllık deneyime sahip yönetici pozisyonunda çalışan kadın yöneticilerdir. Fenomenoloji araştırmaları, katılımcıların deneyimine odaklanmaktadır. Dolayısıyla kadın yöneticilerin kariyerlerinde karşılaştıkları zorlukları ve erilleşme eğilimlerinin ve deneyimlerinin anlaşılması için bir görüşme formu hazırlanmıştır. Görüşmeler neticesinde elde edilen veriler metinlere dönüştürülmüştür. Araştırma verilerinin analizinde yorumlayıcı tematik analiz yöntemi kullanılmıştır. Bu yöntemle araştırmacı, katılımcıların kendi deneyimleri üzerindeki yorumlarını yorumlayarak fenomeni anlamlandırmaya çalışmaktadır.  Çalışmada, kadın yöneticilerin kariyer yolculukları, iş bulma zorlukları, fırsat eşitsizlikleri, kariyer için yaptıkları fedakârlıklar ve rol çatışmaları gibi konular detaylı bir şekilde ele alınmıştır. 
Araştırma bulgularında kadın yöneticilerin kariyer engelleri ve erilleşme eğilimlerine ilişkin deneyimler 9 ana tema altında toplanmıştır. Bulgular göstermiştir ki kadın yöneticiler çalışma ortamında hem istihdam hem de fırsat eşitliği konusunda toplumsal cinsiyetin etkisini üzerlerinde hissetmektedir. Kadın yöneticiler toplumsal cinsiyet rollerinin etkisiyle erkek egemen iş ortamında aynı pozisyonda çalışan erkek meslektaşlarına kıyasla aynı fırsatlara sahip olmadığı ve cinsiyetleri nedeniyle iş bulmada zorlandıkları katılımcılar tarafından aktarılan bir diğer nokta olmuştur. Bunun yanında cinsiyet ayrımcılığına uğradıklarını, görünür olabilmek için erkeklere kıyasla kariyerlerinde çok daha fazla fedakârlık yapmak zorunda olduklarına değinmiştir. Buna bağlı olarak rol çatışması yaşadıklarına da dikkat çekmişlerdir. Araştırma sonuçları, kadın yöneticilerin erkek egemen iş dünyasında var olabilmek için eril davranışlar sergilemek zorunda kaldıklarını ve bu durumun onların kariyer gelişimlerini olumsuz etkilediğini ortaya koymaktadır. Araştırma sonuçları, iş dünyasında toplumsal cinsiyet eşitliğini sağlamak ve kadın yöneticilerin kariyerlerinde daha fazla desteklenmeleri gerektiğini vurgulamaktadır.
Tartışma bölümünde araştırmadan elde edilen bulgular literatürdeki ilgili araştırmaların bulgularıyla beraber tartışarak sunulmuş, araştırma gelecek araştırmalar ve uygulamalar için önerilerde bulunularak tamamlanmıştır.

Abstract:
This study aims to provide an in-depth examination of the obstacles and masculinization tendencies of women managers in their careers and to explain the reflections of gender in the lives of women managers within the framework of their subjective experiences. The main purpose of the research is to determine the experiences of women managers in business life and the gender-based obstacles they face and to investigate whether these obstacles lead to masculinization in their careers. Qualitative method was used in the study. In the qualitative context, phenomenology design was adopted. In this context, phenomenological interviews were conducted with a total of 15 women managers. The participants were female managers with at least 10 years of experience in the private sector. Phenomenological research focuses on the experience of the participants. Therefore, an interview form was prepared to understand the difficulties faced by women managers in their careers and their masculinization tendencies and experiences. The data obtained as a result of the interviews were transformed into texts by the researcher. Interpretative phenomenological analysis method was used to analyse the research data. With this method, the researcher tried to make sense of the phenomenon by interpreting the participants' comments on their own experiences. In the study, issues such as career journeys of women managers, difficulties in finding a job, inequalities of opportunity, sacrifices they make for their careers and role conflicts are discussed in detail.
In the research findings, the experiences of women managers regarding career barriers and masculinization tendencies were grouped under 9 main themes. The findings show that women managers feel the impact of gender on them in terms of both employment and equal opportunities in the work environment. Another point conveyed by the participants was that female managers do not have the same opportunities compared to their male colleagues working in the same position in a male-dominated work environment due to the influence of gender roles and that they have difficulty in finding a job due to their gender. In addition, they mentioned that they were subjected to gender discrimination and that they had to sacrifice much more in their careers compared to men in order to be visible. Accordingly, they pointed out that they experience role conflict and that this situation leads to masculinization. The results of the study reveal that female managers have to exhibit masculine behaviours in order to exist in the male-dominated business world and this situation negatively affects their career development. The results emphasize the need to ensure gender equality in the business world and to support women managers more in their careers.
In the discussion section, the findings obtained from the research are discussed and presented together with the findings of related studies in the literature, and the research is completed by making suggestions for future research and applications.