Avrupa Birliği Hukukunda işyerinde ayrımcılık
Discrimination at workplace in European Union Law
Yazar: MURAT TURPÇU
Danışman: PROF.DR. KADİR ARICI
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2004
Konu: Hukuk = Law

Özet:
lk kez Milletlerarası Çalışma Örgütü'nün düzenlemeleriyle ortaya çıkan veRoma Antlaşması'nın 141 vd.(eski.119). maddeleriyle Avrupa Topluluğu mevzuatındada yerini alan ayrımcılık yapma yasağı ilkesi, AB'nin sosyal politikasının en tartışmalıkonularından biri olmuştur. Irk ve etnik köken, din ve inanç, cinsiyet, yabancı, dil,siyasi görüş, engellilik, cinsel tercih temelli ayrımcılık hep bu ilke etrafında şekillenmişolan türlerdir.Bugün iş hayatındaki sosyal barışı olumsuz etkileyen, iş gücü piyasasındaki nitelikli işçileriobjektif olmayan bir takım nedenlerle bu piyasanın dışında bırakmak da AB'nin etrafında birleştiğitemel ilkelere de aykırı düşmektedir. Bu sorunun farkına varan Birlik hem kurucu antlaşmasınakoyduğu hükümlerle hem de 1970'lerden beri yayınladığı tüzük, direktif, karar ve görüşlerle ve deATAD'ın muhtelif davalarda verdiği kararlarla konuya gereken önemi vermeye çalışmaktadır. Bukonuda yayınladığı, 75/117, 76/207, 79/7, 97/80, 2000/48 ve 2000/73 sayılı direktiflerle işhayatındaki objektif nedenlere dayanmayan ayrımcılığı önleme çalışmaları devam etmektedir.Her üye devlet, işyerinde ayrımcılığı engellemede farklı yöntemlere başvurmaktadır.lkenin uygulanmasının mahkemeye başvuru yoluyla sağlanması en çok kullanılanyöntem olmakla birlikte Ombudsmanlık gibi uzlaştırıcı bir kurumun devreye girmesi deçözüm yollarından biri olarak gözükmektedir. şyerinde ayrımcılığa ilişkin kavramlarınuygulamaya yönelik kapsamlı açıklamalarını getirmek ve uygulanmasını sağlamak AvrupaTopluluğu Adalet Divanı (ATAD) kararlarıyla mümkün olabilmiştir.Ayrımcılık nedeniyle, iş hayatında mağdur olan grupların korunması için çeşitli istihdampolitikaları geliştiren AB'nin amacı, işyerinde ayrımcılığı önlemek kadar bu mağdurların da işhayatında hak ettikleri yeri bulmaları ve içinde bulundukları topluma entegrasyonlarını sağlamaktır.Yine bu amaçla çalışma yaşamındaki bu tür faaliyetleri devamlı olarak izleyen kurumların sağladığıverilerle ayrımcılığı yaratan nedenleri de ortadan kaldırmaya çalışmaktadır.Adaylık sürecinde(pre-accession process) olan Türkiye de müktesebata (AcquisCommunautaire) uyum çalışmalarına devam etmektedir. Çıkarılan yasaların uygulamasının datakip edilmesi Türkiye için hem bu süreci hızlandıracaktır, hem de uluslar arası taahhütlerini yerinegetirerek iş hayatında çalışma barışını sağlayacaktır.

Abstract:
Anti-discrimination principle, first appearing vvith the regulations of InternationalLabour Organisation and also taking place in European Community Legislation with thearticle 141 (ex.119) of The Roman Treaty, has been one of the most controversialsubjects of European Union's social policy. Discrimination regarding race and ethnicorigin, religion and belief, gender, xenophobia, language, political view, disability, sexualorientation are of the types all figured on this principle.Today, with a couple of reasons being not objective in labour market andnegatively affecting the sociai peace in daily work, excluding qualilified workers out of thismarket is against the basic principles of EU. The union having realised this problem hasmade effort to give necessary importance for this subject with both the provisions it hadput into the founder treaties and the regulation, directive, decision and opinions it hadcome into force since 1970's and also with the decisions the ECJ has made on variouscases. With the directives numbered 75/117, 76/207, 79/7, 97/80, 2000/48 and 2000/73EU put into force, discrimination preventing studies not being based on ine objectivereasons at daily work has been going on.Each member state has attempted to different methods in preventingdiscrimination at workplace. Enabling the principle's coming into practise by means ofapplying to the court being the most used method, an arbitrative body such as EuropeanOmbudsman's dealing with it is one of the solution methods. Bringing forthcomprehensive statement directed into practice and enabling practice of discrimination atworkplace concepts has been possible with the decisions of European Court of Justice(ECJ).EU has transacted several employment policies for protecting victim groups indaily work by the reason of discrimination at workplaces. EU's aim is both preventing thisdiscrimination and also finding them the position they deserve in daily work and enablingtheir integration in the society. Also with this aim it tries to eliminate the reasons formingthe discrimination at workplace vvith the data the bodies' monitoring continuously thesekinds of activities.Turkey, in the pre-accession process has been increasingly continuing the AcquisCommunautarie harmony programme. Chasing the practise of the laws put into effect willboth accelarate this period for Turkey and also will enable the work peace by applying theinternational obligations.