Endovasküler anevrizma tamirinde (EVAR) morfolojik parametrelerin sonuçlar üzerine etkisi
Effect of morphological parameters on results in endovascular aneurysm repair (EVAR)
Yazar: FERİT ÇETİNKAYA
Danışman: PROF. DR. HAYRETTİN LEVENT MAVİOĞLU
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Bilkent Şehir Hastanesi / Kalp ve Damar Cerrahisi Ana Bilim Dalı / Kalp ve Damar Cerrahisi Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Göğüs Kalp ve Damar Cerrahisi = Thoracic and Cardiovascular Surgery
Dizin: Abdomen = Abdomen ; Anevrizma = Aneurysm ; Aort anevrizmaları = Aortic aneurysm ; Endoleak = Endoleak ; Endovasküler tedavi = Endovascular treatment

Özet:
Amaç: Günümüzde kullanım alanı gittikçe yaygınlaşan abdominal aort anevrizmalarında endovaskuler tedavinin kese boynu çapları, greft ölçüleri gibi morfolojik parametrelerinin hastaların gerek hastane içi gerekse taburculuk sonrası takiplerinde kontrol BTA'larını değerlendirerek sonuçlar üzerine olan etkisini incelemeyi hedefledik.
Gereç ve Yöntem: Haziran 2016-Ocak 2021 tarihleri arasında elektif olarak vakaya alınıp EVAR uygulanan en az bir yıl takibi olan ve preoperatif, postoperatif bta verileri, greft tipi ve ölçüleri verileri olan 180 infrarenal abdominal aort anevrizma hastası dahil edilmiştir.
Bulgular: Boyun uzunluğunun 15 mm'nin altında olması tip1a endoleak gelişimini 10,4 kat artırmaktadır (%95 GA: 2,7-39,7 p<0,001). Çap A'nın 28 mm'nin üstünde olması tip1a endoleak gelişimini 21,9 kat arttırmaktadır (%95 GA: 1,2-409,7 p= 0,04). Çap B'nin çap A'dan 2 mm'den daha fazla geniş olması tip1a endoleak gelişimini 4,8 kat arttırmaktadır (%95 GA: 1,1-21,8 p= 0,04). Boyunda kalsifikasyon varlığı ise tip1a riskini 4 kat arttırmaktadır (%95 GA: 1,0-16,0 p=0,04)
Anevrizma çapı ortancası 61,0 mm'den 57,5 mm'ye gerilemiştir (p<0,001). Çap A ortancası 24,0 mm'den 26,0 mm'ye yükselmiştir (p<0,001). Çap B ortancası 24,0 mm'den 26,0 mm'ye yükselmiştir (p<0,001). İnfrarenal boyun açısı ortancası 35,0⁰'den 30,0⁰'ye gerilemiştir (p<0,001). Anevrizma uzunluğu ortalaması 131,6±18,5 mm'den 130,5±18,6 mm'ye gerilemiştir (p<0,001).
Tip3 endoleak görülenlerin anevrizma çapı ortancası 76,5 mm olup tip3 endoleak görülmeyenlere göre anevrizma çapı ortancası daha fazladır(p=0,008). Anevrizma uzunluğu ile tip3 endoleak görülme durumu arasında ilişki saptanmamıştır. Anevrizma çapının 60mm'den büyük olduğu hastalarda 60mm'nin altında olan hastalara göre mortalite görülme riski 2,41 kat yüksektir (%95 GA: 1,04-5,58 P=0,04)
Sonuç: Bu çalışma EVAR tedavisi sonrasında endogreftin radial gücü etkisiyle anevrizma boyun çapının ortalama 2mm genişlediğini, infrarenal boyun açılanmasının ortalama 5 derece düzeldiğini, boyun uzunluğunun değişmediğini, infrarenal seviyeden aortik bifurkasyon arası ölçülen anevrizma uzunluğunun yaklaşık 1 mm kısalabileceğini gösterdi.
Morfolojik parametrelerin endoleakler üzerine olan etkilerine bakıldığında ise kısa ve geniş boyun yapısının tip1a endoleak riskini arttıran en önemli faktörler olduğu istatistiksel olarak anlamlıydı. Yine boyunda kalsifikasyon varlığı, konik boyun yapısının da istatistiksel olarak anlamlı derecede tip1a endoleak riskini arttırdığı bu çalışmada görüldü. Boyunda trombüs varlığı tip1a endoleak üzerinde yastık vazifesi görerek koruyucu etkisi olabileceği bu çalışmada çıkan sonuçlar arasındadır.
Anevrizma çapı üzerine yapılan araştırmada hem tip3 endoleak riskini hem de mortalite riskini istatistiksel olarak anlamlı derecede arttırdığı görüldü. Anevrizma uzunluğunun ise tip3 endoleak ile ilişkili olmadığı çalışmanın önemli sonuçları arasındaydı.
Anahtar Kelimeler: EVAR, Abdominal Aort Anevrizması, Endoleak, Tip1a Endoleak, Tip3 endoleak, Anevrizma boynu, endovasküler, oversize, zor boyun, morfoloji, remodeling

Abstract:
Aim: We aimed to examine the effect of endovascular treatment of abdominal aortic aneurysms, which are increasingly used today, by evaluating the morphological parameters of endovascular treatment, such as aneurysm neck diameters and graft sizes, by evaluating the control CTAs of the patients to understand on the result of both in-hospital and in the post-discharge follow-up. Materials and Methods: 180 patients with infrarenal abdominal aortic aneurysm who were admitted to our hospital treated electively between June 2016 and January 2021, had at least one year of follow-up and who had preoperative and postoperative CTA data, graft type and size data were included. Results: Aneurysm neck length of less than 15 mm increases the development of type 1a endoleak 10.4 times (95% CI: 2.7-39.7 p<0.001). Diameter A greater than 28 mm increases the development of type 1a endoleak 21.9 times (95% CI: 1.2-409.7 p= 0.04). Diameter B being more than 2 mm wider than diameter A increased the development of type 1a endoleak 4.8-fold (95% CI: 1.1-21.8 p= 0.04). The presence of calcification in the neck increases the risk of type 1a 4-fold (95% CI: 1.0-16.0 p=0.04). The median aneurysm diameter decreased from 61.0 mm to 57.5 mm (p<0.001). The median of diameter A increased from 24.0 mm to 26.0 mm (p<0.001). The median of diameter B increased from 24.0 mm to 26.0 mm (p<0.001). The median of the infrarenal neck angle decreased from 35.0⁰ to 30.0⁰ (p<0.001). The mean aneurysm length decreased from 131.6±18.5 mm to 130.5±18.6 mm (p<0.001). The median aneurysm diameter of those with type 3 endoleaks is 76.5 mm, and the median aneurysm diameter is higher than those without type 3 endoleaks (p=0.008). No correlation was found between aneurysm length and type 3 endoleak. The risk of mortality is 2.41 times higher in patients with aneurysm diameter greater than 60mm compared to patients with an aneurysm diameter less than 60mm (95% CI: 1.04-5.58 P=0.04). Conclusion: This study showed that after EVAR treatment, the aneurysm neck diameter enlarged by an average of 2 mm due to the radial power of the endograft, the infrarenal neck angulation was improved by an average of 5 degrees, the neck length did not change, and the aneurysm length measured between the infrarenal level and the aortic bifurcation could shorten by about 1 mm. Considering the effects of morphological parameters on endoleaks, it was statistically significant that short and wide neck structure were the most important factors increasing the risk of type 1a endoleaks. It was also seen in this study that the presence of calcification in the neck and the conical neck structure statistically significantly increased the risk of type 1a endoleak. Among the results of this study, the presence of thrombus in the neck may have a protective effect on the type 1a endoleak by acting as a pillow. In the study on aneurysm diameter, it was seen that it increased both type 3 endoleak risk and mortality risk statistically. It was among the important results of the study that aneurysm length was not associated with type 3 endoleak.
Keywords: EVAR, Abdominal Aortic Aneurysm, Endoleak, hostile neck, challenging neck, Type-1a endoleak, Type 3, endovascular, stent-graft, morphology, remodelingi