Gastrostomi tüpüyle beslenen çocukların ebeveynlerine verilen web tabanlı eğitimin stres, sosyal destek, başa çıkma stratejileri üzerine etkisi
The effect of web-based education given to parents of children fed through a gastrostomy tube on stress, social support, and coping strategies
Yazar: GÖZDE SOYER
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ DERYA SULUHAN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Gülhane Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hemşirelik = Nursing ; Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases

Özet:
Amaç: Bu çalışmanın amacı, perkütan endoskopik gastrostomi tüpüyle beslenen çocukların bakım verenlerine yönelik hazırlanan web tabanlı eğitimin bakım verenlerde algılanan stres, sosyal destek memnuniyet düzeyi ve başa çıkma stilleri üzerine etkisi belirlemektir.
Gereç ve Yöntem: Ön test ve son testten oluşan yarı deneysel bir araştırma tasarımı kullanılan bu araştırma Mart 2022 ve Eylül 2023 tarihleri arasında Ankara Bilkent Şehir Hastanesi Çocuk Gastroenteroloji kliniğinde gerçekleştirilmiştir. Veriler Veri Toplama Formu, Yenilenmiş Anne Baba Sosyal Destek Ölçeği (YASDÖ), Algılanan Stres Ölçeği (ASÖ), Başa Çıkma Stilleri Ölçeği Kısa Formu (BÇSÖ-KF) ve Sistem Kullanılabilirlik Ölçeği (SKÖ) ile toplanmıştır.
Bulgular: Müdahale öncesinden müdahale sonrası üçüncü ölçüme kadar ASÖ toplam puanları ile alt boyut puanları azalmaktadır (p<.05). Müdahale sonrası üçüncü ölçümde bağımsız değişkenlerden YASDÖ-ASDD (β=-0,533, p<.05) ve SKÖ (β=-0,394, p<.05) puanları müdahale sonrası üçüncü ölçümde ASÖ puanları için negatif yönde ve anlamlı bir yordayıcı olarak elde edilmiştir. Müdahale sonrasındaki ikinci ve üçüncü ölçümdeki SKÖ değerleri müdahale sonrasındaki birinci ölçümdeki değerinden daha yüksektir (p<.05).
Sonuç: Çalışma sonuncunda gastrostomili çocukların ebeveynlerine yönelik hazırlanan web tabanlı eğitim ile taburculuk sonrası ilk üç ay ebeveynlerde algılanan stresin azaldığı, algılanan sosyal destek düzeyinin ve web sitesinin kullanımı ile ilgili memnuniyetin arttığı bulunmuştur.
Anahtar Kelimeler: Gastrostomi, çocuk, web tabanlı eğitim, stres, başa çıkma, sosyal destek

Abstract:
Objective: The aim of this study was to determine the effect of web-based education
prepared for the caregivers of PEG tube-fed children on perceived stress, social support
satisfaction level and coping styles in caregivers.
Materials and Methods: This study, which used a quasi-experimental research design consisting of pre-test and post-test, was conducted between March 2022 and September 2023 in Ankara Bilkent City Hospital Pediatric Gastroenterology Clinic. Data were collected using the Data Collection Form, Revised Parental Social Support Scale (RPSS), Perceived Stress Scale (PSS), Coping Styles Inventory-Short Form (CSI-SF), and System Usability Scale (SUS).
Results: From pre-intervention to the third post-intervention measurement, the total and sub-dimension scores of the PSS decreased (p<.05). In the third post-intervention measurement, the scores of the independent variables RPRSS (β=-0,533, p<.05) and SUS (β=-0,394, p<.05) were obtained as a negative and significant predictor for PSS scores in the third post-intervention measurement. SUS values in the second and third measurements after the intervention were higher than the value in the first measurement after the intervention (p<.05).
Conclusion: At the end of the study, it was found that the website prepared for the parents of children with gastrostomy reduced the perceived stress increased the level of perceived social support and satisfaction with the use of the website in the first three months after discharge.

Keywords: Gastrostomy, child, web-based education, stress, coping, social support