hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
Ord. Prof. Cemil Bilsel'in hayatı, faaliyetleri ve eserleri
Ord. Prof. Cemil Bilsel's life, activities and works
Yazar: MUHAMMED ABDULLAH KAYMAK
Danışman: PROF. DR. NEŞE ÖZDEN
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Türkiye Cumhuriyeti Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Tarih = History
Dizin: Türk hukuk tarihi = Turkish law history

Özet:
Ord. Prof. Cemil Bilsel, 1879 yılında Şam'da dünyaya gelmiş, Manastır İdadisinde eğitimini tamamlamıştır. 1898 yılında girdiği İstanbul Hukuk Mektebi'ndeki yüksek öğrenimini 1903 yılında bitiren Bilsel, uzmanlık alanı olarak devletler hukukunu tercih etmiştir. Osmanlı Devleti'nin son dönemine tanıklık eden Bilsel, Cumhuriyet'in ilk yıllarından vefatına kadar geçen sürede dekanlık, rektörlük ve milletvekili olarak önemli faaliyetler yürütmüştür. Bilsel, Milletler Cemiyeti ve sonraki süreçte Birleşmiş Milletler bünyesinde düzenlenen on beş uluslararası toplantıya Türkiye'yi temsilen katılmıştır. Bilsel, yukarıda sözü edilen görevleri ifa ederken önemli eserler de kaleme almıştır. Bunların başında iki ciltten oluşan Lozan adlı eseri gelmektedir. Türk Boğazları, İstanbul Üniversitesi Tarihi, Devletler Hukuku, Cemiyet-i Akvam, Milletlerarası Hava Hukuku gibi sahasında birbirinden değerli kitaplar yazan Bilsel, hukuk ve siyaset bilimi alanlarındaki literatüre önemli katkılar sağlamıştır. 2 Eylül 1949 yılında Ankara'da vefat etmiştir. Bilsel'in hayatı ve faaliyetleri arşiv belgeleri, dönemin gazeteleriyle kendi yazdığı eserlerden hareketle incelenmiştir.

Anahtar Kelimeler: Mehmet Cemil Bilsel, Devletler Hukuku, Ankara Hukuk Fakültesi, İstanbul Üniversitesi, Lozan, Samsun, Türk Boğazları.

Abstract:
Ord. Prof. Cemil Bilsel was born in Damascus in 1879 and completed his education at Manastır İdadi. In 1903, Bilsel completed his higher education at the Istanbul Law School, which had entered in 1898, and chose the law of states as his specialty. Bilsel who had witnessed the last period of the Ottoman Empire, carried out important activities as a dean, rector and deputy from the early years of the Republic until his death. Bilsel represented Turkey in fifteen international meetings organized by the League of Nations and later on the United Nations. While performing the above-mentioned duties, Bilsel also wrote important works. The most important of these is his two-volume work titled "Lausanne / Lozan". Bilsel, who wrote valuable books such as Turkish Straits, History of Istanbul University, International Law, League of Nations, and International Air Law, made significant contributions to the literature in the fields of law and political science. He died on September 2, 1949, in Ankara. Bilsel's life and activities are analyzed based on archival documents, newspapers of the period and his own works.

Keywords: Mehmet Cemil Bilsel, International Law, Ankara Faculty of Law, Istanbul University, Lausanne, Samsun, Turkish Straits.
Polinom sıra dönüştürülmüş lomax dağılımı ve uygulamaları
Polynomial rank transmuted lomax distribution and applications
Yazar: PINAR SAĞLIK
Danışman: PROF. DR. MEHMET YILMAZ
Ankara Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İstatistik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: İstatistik = Statistics

Özet:
İstatistik, farklı bilim dallarında karmaşık bilgilerin anlaşılmasını ve yorumlanmasını sağlayarak daha sağlam sonuçlar elde edilmesine yardımcı olmaktadır. Şirketlerin karını etkileyen faktörleri analiz etmekten, doğa olaylarının etkilerini yorumlamaya, insanların hayat kalitesini artırmak için ameliyat veya tedavi yöntemlerinin etkinliğini tahmin etmeye kadar geniş bir yelpazede kullanılmaktadır. Bu çalışmada, özellikle uç değerlerin etkisinin hesaba katıldığı Polinom Sıra Dönüştürülmüş Lomax Dağılımı kullanılarak yeni bir dağılım modeli geliştirilmiştir. Bu yeni modelin istatistiksel özellikleri ve karakteristikleri ayrıntılı olarak incelenmiştir. Çalışmada, bu dağılımın yapısı derinlemesine ele alınmış ve bilinen parametre tahmin yöntemleri kullanılarak parametrelerin doğru bir şekilde tahmin edilmesi üzerine yoğunlaşılmıştır. Aynı zamanda, sistem ve güvenilirlik analizlerinde kullanılan temel kavramlar da gözden geçirilmiştir. Literatürde daha önce farklı dağılımlar kullanılarak incelenmiş verilerden yararlanılarak, bu yeni modelin çeşitli alanlarda uygulanabilirliği ve etkinliği ortaya konulmaya çalışılmıştır. Sonuçlar, Polinom Sıra Dönüştürülmüş Lomax Dağılımı'nın, çeşitli veri setlerinde daha doğru ve güvenilir tahminler yapabilme potansiyeline sahip olduğunu göstermektedir.

Abstract:
Statistics help achieve more robust results by facilitating the understanding and interpretation of complex information across various scientific fields. It is utilized in a wide range of applications, from analyzing factors affecting company profits to interpreting the impacts of natural events and predicting the effectiveness of surgeries or treatments to improve the quality of human life. In this study, a new distribution model was developed using the Polynomial Rank Transmuted Lomax Distribution, which specifically accounts for the impact of outliers. The statistical properties and characteristics of this new model were examined in detail. The structure of this distribution was thoroughly analyzed, focusing on the accurate estimation of parameters using known parameter estimation methods. Additionally, fundamental concepts used in system and reliability analysis were reviewed. By utilizing data previously examined with different distributions in the literature, the applicability and effectiveness of this new model in various fields were demonstrated. The results indicate that the Polynomial Rank Transmuted Lomax Distribution has the potential to make more accurate and reliable predictions across various data sets.
Geleneksel yolla üretilen sucuklardan biyojen amin üreticisi laktik asit bakterilerinin izolasyonu ve moleküler tanımlanması
Isolation and molecular determination of lactic acid bacteria producing biogenic amine from traditional fermented sausages
Yazar: DUYGU SAĞLAM
Danışman: DOÇ. DR. PINAR ŞANLIBABA
Ankara Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Gıda Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Gıda Mühendisliği = Food Engineering
Dizin: Biyojenik aminler = Biogenic amines ; Laktik asit bakterileri = Lactic acid bacteria ; Sucuk = Sausage

Özet:
Tez çalışmasında fermente sucuk örneklerinde kadaverin, histamin, tiramin, putresin ve triptamin üreticisi LAB suşlarının izole edilmesi ve bu suşların moleküler olarak tanımlanması amaçlanmıştır. Ankara ve çeşitli illerdeki kasaplardan geleneksel yöntemlerle üretilmiş 56 sucuk örneği temin edilmiştir. Muhtemel LAB izolatlarının aminoasit dekarboksilaz broth ortamında 20'sinin histamin (%35.7), 8'inin tiramin (%14.2), 14'ünün triptamin (%25), 6'sının kadaverin (%10.7) ve 7'sinin putresin (%12.5) üreticisi olduğu tespit edilmiştir. 2 güçlü histamin üreticisi, 1 güçlü tiramin üreticisi, 1 güçlü putresin üreticisi ve 1 güçlü triptamin üreticisi tespit edilmiştir. İzole edilen LAB suşlarının %7.14'ünün güçlü biyojen amin üreticisi olduğu saptanmıştır. Güçlü biyojen amin üreticisi olduğu saptanan 4 izolata moleküler analizler uygulanmıştır. Enterococcus faecium'un güçlü histamin üreticisi olduğu, Enterococcus durans'ın güçlü histamin ve triptamin üreticisi olduğu, Enterococcus faecalis'in güçlü tiramin üreticisi olduğu ve Lactobacillus brevis'in güçlü putresin üreticisi olduğu tespit edilmiştir.

Abstract:
The aim of this thesis was to isolate LAB strains which produce cadaverine, histamine, tyramine, putrescine and tryptamine in fermented sucuk samples and molecularly identify these strains   Total of 56 traditionally produced sucuk samples were supplied from different butchers in Ankara and other provinces. It was determined that 20 of the probable LAB isolates were histamine (35.7%), 8 were tyramine (14.2%), 14 were tryptamine (25%), 6 were cadaverine (10.7%) and 7 were putrescine (12.5%) producers in decarboxylase broth. 2 strong histamine producers, 1 strong tyramine producer, 1 strong putrescine producer and 1 strong tryptamine producer were detected. It was observed that 7.14% of the lactic acid bacteria in these traditional sucuk samples were strong biogenic amine producers. Molecular analyses were applied to 4 isolates that were found as strong biogenic amine producers. It was determined that Enterococcus faecium has been found to be a potent histamine producer, Enterococcus durans a potent histamine and tryptamine producer, Enterococcus faecalis a potent tyramine producer, and Lactobacillus brevis a potent putrescine producer.
Antik Yunan politik düşüncesinin pre-sokratik temelleri
Foundations of political thought pre-socratic philosophy of Ancient Greek
Yazar: ŞEHRİ NESLİHAN YILDIRIM
Danışman: DOÇ. DR. BÜLENT ALGAN
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Felsefe = Philosophy ; Hukuk = Law ; Siyasal Bilimler = Political Science

Özet:
Bu çalışmada antik Yunan Polis'inin İyonya coğrafyasındaki özgün kuruluşuna odaklanılmakta ve bu kuruluşun aristokratik sınıf öncülüğünde Özsel bir kuruluş olduğu varsayımı araştırılmaktadır. Buna göre Polis İyonya'da aristokrasinin tek sınıf egemenliğinde ve aristokratik ahlâka referansla Özsel olarak kurulmuş teknik bir formdur. Dolayısıyla antik Yunan politik tecrübesinde politik olan ile ahlâki olan özdeş bir biçimde ortaya çıkmıştır. Polis, ahlâka referansla anlaşılabilir olsa da teknik bir form olarak Polis'in kuruluşu ilkesel bir kuruluştur. Çalışmada bu ilkenin ölçülülük ilkesi olduğu kabul edilmiştir. Ölçülülük ilkesi Polis'i temellendiren ontolojik ahlâki bir ilkedir.
Amaca ulaşmak adına antik Yunan felsefesinde gelişen mitik düşüncede ortaya çıkan kavramların pre-sokratik felsefede nasıl ele alındığı ve bu kavramların pre-sokratik felsefeden devamla politik düşünceye nasıl aktarıldığı irdelenmiştir. Mitik düşünceyi rasyonelleştiren pre-sokratik felsefenin, antik Yunan politik düşüncesinin temelinde kurucu bir işlev gördüğünün anlaşılması önemlidir. Bu nedenle ilkin mitik düşüncede ortaya çıkan bazı kavramların pre-sokratik felsefedeki karşılığı aranmış ardından bu kavramların politik felsefeye ne şekilde aktarıldığı açıklanmıştır.

Abstract:
This study focuses on the unique establishment of the ancient Greek Polis (ancient Greek city-state) in the Ionian region, exploring the assumption that this foundation was essentially guided by the aristocratic class. Accordingly, the Polis in Ionia was essentially established as a technical form under the sole dominance of the aristocracy and with reference to aristocratic morality. Consequently, in the political experience of ancient Greece, the political and the moral emerged as identical. While the Polis can be understood with reference to morality, its establishment as a technical form is a principled one. This study asserts that the principle underlying this establishment is the principle of moderation. The principle of moderation is recognized as an ontological and moral foundation of the Polis.
To achieve the objective, this study examines how the concepts that emerged in mythical thought, as developed in ancient Greek philosophy, were addressed in Pre-Socratic philosophy and how these concepts transitioned from Pre-Socratic philosophy into political thought. It is crucial to understand that Pre-Socratic philosophy, which rationalized mythical thought, played a foundational role in shaping ancient Greek political thought. Therefore, the study first identifies the counterparts of certain concepts originating in mythical thought within Pre-Socratic philosophy and then explains how these concepts were transmitted into political philosophy.
Reklam dilinin bellekte etkisi. Almanca ve Türkçe reklam örneğinde
The effect of advertising language on memory. In the example of German and Turkish advertisement
Yazar: YASEMİN KABASAKAL SAK
Danışman: PROF. DR. ÜNAL KAYA
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Batı Dilleri ve Edebiyatları Ana Bilim Dalı / Alman Dili ve Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Alman Dili ve Edebiyatı = German Linguistics and Literature

Özet:
Reklamlar gündelik hayatta medya araçları vasıtasıyla sıklıkla karşılaşılan medya 
ürünleridir. Reklamlar birçok katmandan oluşan ürünler oldukları için belleği birçok 
farklı yönden etkiler. Reklamlarda kullanılan en önemli unsur da dil olduğu için, 
reklamların medya dilbilimsel bağlamda incelenmesi ve bellek üzerindeki etkilerine 
ilişkin çıkarımlarda bulunulması incelenmeye değer bir alan olarak ortaya çıkar.
Bu tez çalışması kapsamında görsel-işitsel Almanca ve Türkçe reklamlar medya dilbilim 
kapsamında ayrıntılı olarak incelenmiş ve bellek kuramları dikkate alınarak bellek 
üzerindeki etkileri saptanmıştır. Bu noktada çok katmanlı reklamların belleğin duyusal 
bellek, kısa süreli bellek ve uzun süreli bellek aşamalarını ayrı ayrı çeşitli yönlerden 
etkilediği görülmüştür. Almanca ve Türkçe görsel-işitsel reklamlar incelendiğinden toplumsal ve kültürel unsurlar da dikkate alınmıştır. Reklamların kolektif bellek üzerindeki etkileri de 
incelenmiş ve reklamların sunuldukları dile ve kültüre göre kolektif belleği farklı 
açılardan etkilediği görülmüştür.

Abstract:
Advertisements are media products which are commonly encountered through media 
channels in everyday life. Advertisements affect memory in many different ways since 
they are composed of many different layers. Since the most important aspect of 
advertisements is the language, assesing advertisements in context of linguistics and 
inferencing about their effect on memory emerges as a field worth researching.
Throughout this thesis study, audiovisual German and Turkish advertisements were 
assessed in the context of media linguistics and their effects on memory were determined. 
It has been seen that multi-layered advertisements affect emotional, short and long term 
memory stages of the memory in various aspects.Since German and Turkish audiovisual advertisements are assessed, social and cultural elements were also taken into consideration. Effects of advertisements on collective memory were also assessed and it has been seen that advertisements affect collective memory in different ways depending on their language and culture that they are presented.
Şaˈbân-zâde Mehmed Efendi'nin Muzhiru'l-İşkâl fî-Beyâni Lugati'l-Mesnevî'si (İnceleme-metin)
Şabân-zâde Mehmed Efendi's Muzhiru'l-İşkâl fî-Beyâni Lugati'l-Mesnevî (Analysis-text)
Yazar: FUNDA ÖZDEMİR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ EBU BEKİR SIDDIK ŞAHİN
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Eski Türk Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature

Özet:
17. yüzyılın sonu ile 18. yüzyıl başlarında telif edilen ve üç müellif hattı nüshası
tespit edilen "Muzhiru'l-İşkâl", Mesnevî'deki anlaşılması güç kelime ve terkipleri
anlaşılır kılmayı amaç edinen metin sözlüğü niteliğinde bir eserdir. Eserde, Mesnevî'de
yer alan kelime ve terkipler metnin bağlamı esas alınarak kelimelerin ilk harfleri bâb son
harfleri fasl kabul edilerek tertip edilmiştir. Kelimelerin bağlama göre değişen anlamları
Mesnevî'den alınan tanıklar ile ve coğrafya, kozmografya, tarih, edebiyat, Arap sarfı,
şerh, tefsir, hadis, fıkıh, kelam, ilmihâl ve ahlak kitabı türünde pek çok eserden
yararlanılarak izah edilmiştir.
Bu çalışma ile Mesnevî'de yer alan kelimelerin bağlama göre kazandığı farklı
anlamlar müellifin bilgi birikimi ve yararlandığı sayısız kaynak eşliğinde ortaya
konulmaya çalışılmıştır. Bu çalışmanın Mesnevî'nin daha iyi anlaşılabilmesi amacına
yönelik hazırlanmış diğer Mesnevî sözlüklerinden, zengin muhtevaya sahip yapısıyla
ayrıldığı görülmüştür. Bu yönüyle ve sözlükçülük, dil tarihi, edebî birikim, özelde
Mevlevîlik, genelde tasavvuf araştırmaları alanlarına da önemli katkılarda bulunabileceği
düşünülmektedir.

Abstract:
Compiled in the late 17th and early 18th centuries, 'Muzhiru'l-Ishkāl', of which
10 manuscript copies have been identified, three of which were copied by the author, is a
textual dictionary that aims to make the difficult-to-understand words and phrases in the
Masnavi comprehensible. In the work, the words and phrases in the Masnavi are
organised based on the context of the text by accepting the first letters of the words as
"bāb" and the last letters as "fasl". The changing meanings of the words according to the
context are explained with the witnesses taken from the Masnaviand many works on
geography, cosmography, history, literature, Arabic syllabary, commentary, tafsir,
hadith, fiqh, theology, ilmihâl and ethics.
In this study, the different meanings of the words in the Masnavi according to the
context have been tried to be revealed with the author's knowledge and the numerous
sources he has benefited from. It has been seen that this study differs from other Mesnawî
dictionaries prepared for a better understanding of the Mesnawîwith its rich content. In
this respect, it is thought that it can make important contributions to the fields of
lexicography, language history, literary accumulation, Mevlevism in particular and Sufi
studies in general.
Heidegger felsefesinde kartezyen uzam kavramının eleştirisi
Heidegger's criticism of the cartesian conception of extension
Yazar: ÖZGE POLAT
Danışman: PROF. DR. ERTUĞRUL RUFAYİ TURAN
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe Ana Bilim Dalı / Felsefe Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Felsefe = Philosophy

Özet:
Bu tez, Heidegger'in Varlık ve Zaman adlı yapıtında kült bir yere sahip olan, Descartes'ın uzam eleştirisinin bir analizini yapmayı hedeflemektedir. Descartes'ın fiziksel evreni matematiksel ilkeler ışığında yayılım (extensio) olarak belirlemesine karşın, Heidegger, insanın dünyada bulunuş biçimini dünya-içinde-olma ile temellendirir. İnsanın dünya ile olan en kökensel ilişkisini açımlayan bu tekil yapı, insanın kendi eylemliliği ile anlam bulan ve kuramsal olmayan bir dünyayı tartışmaya açar. Heidegger'e göre, içinde yaşadığımız dünya bir anlam ağıdır ve bu dünyanın içinde olan Dasein'dır. Bu nedenle, Descartes'ın niceliksel uzam anlayışına karşı, Dasein'ı gündelik yaşama ait bir kavrayışla ele alır. Bu kavrayış, Heidegger'in erken dönem mekân anlayışını oluşturur ve dünyanın teorize edilmeden, kendi içinde ne olduğunu açığa çıkarmayı amaçlar. Böylelikle Dasein'ın mekânsallığı varoluşsal bir çerçevede değerlendirilerek, günlük yaşamımızda yaşanılan şekliyle yorumlanır.

Abstract:
This thesis aims to analyze Descartes' critique of spatiality, which holds a cult status in Heidegger's seminal work, Being and Time. While Descartes defines the physical universe as extension in accordance with mathematical principles, Heidegger grounds the human mode of being in the world through the concept of being-in-the-world. This singular structure, which elucidates the most fundamental relationship of human beings with the world, opens up a discussion of a non-theoretical world that is made meaningful through human agency. According to Heidegger, the world in which we live is a web of meaning, and it is Dasein that dwells within this world. Therefore, in contrast to Descartes' conception of quantitative space, Heidegger approaches Dasein through an understanding rooted in everyday existence. This understanding constitutes Heidegger's early conception of space and aims to reveal what the world is in itself, without theorizing it. In this way, the spatiality of Dasein is evaluated within an existential framework and interpreted in terms of how it is experienced in our daily lives.
Tümör davranışının zaman-kesirli mertebeden modellemesi
Time-fractional order modeling of tumor behavior
Yazar: NURDAN KAR
Danışman: PROF. DR. NURİ ÖZALP
Ankara Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Matematik Ana Bilim Dalı / Uygulamalı Matematik Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Matematik = Mathematics
Dizin: Glioblastoma = Glioblastoma

Özet:
Bu tezde, agresif beyin tümörleri olan glioblastomların büyüme dinamiklerini modellemek için yeni bir zaman-kesirli matematiksel model geliştirilmiştir. İlk olarak, modelin biyolojik ve teorik temelleri açıklanmıştır. Daha sonra, modeli çözmek için kullanılan sayısal yöntemin kararlılık, tutarlılık ve yakınsaklık analizleri gerçekleştirilmiştir. Ardından, glioblastom büyümesi için önerilen matematiksel modelin çalışma prensipleri incelenmiştir. Bu prensipler dikkate alınarak, glioblastom vakalarında görülen sık nüks dönemleri süresince tümör kitle oluşumu izlenmiş ve tıbbi görüntülemede tümörün yeniden belireceği ana dair tahminler sunulmuştur. Ek olarak, tümör büyüme hızı ile hasta sağkalım zamanları arasındaki ilişki araştırılmıştır.  Çalışmada mevcut glioblastom hasta verileri kullanılmış ve sonuçlar sayısal simülasyonlarla desteklenmiştir. Klinik doğrulama gerekmekle birlikte, sunulan modelin tümör büyümesini izleme ve tedavi planlamalarını optimize etme açısından umut vadettiği sonucuna varılmıştır.

Abstract:
In this thesis, a novel time-fractional mathematical model was developed to describe the growth dynamics of glioblastomas, which are aggressive brain tumors. First, the biological and theoretical basis of the model was explained. Then, the stability, consistency, and convergence analyses of the numerical method used to solve the model were performed. Subsequently, the operational principles of the proposed mathematical model for glioblastoma growth were investigated. Taking these principles into account, tumor mass formation was monitored during frequent recurrence periods observed in glioblastoma cases, and predictions were presented regarding the moment at which the tumor would manifest on medical imaging. In addition, the relationship between tumor growth speed and patient survival times was investigated. Existing glioblastoma patient data were used in the work, and the results were supported by numerical simulations. Although clinical validation is required, it was concluded that the proposed model is promising in terms of monitoring tumor growth and optimizing treatment plans.