Rejeneratif endodontik tedavi prosedüründe farklı doku iskelelerinin kullanılmasının apikal papilla kök hücrelerinin rejeneratif potansiyeli üzerine etkisinin incelenmesi
Using apical papilla stem cells of different tissue scaffolds in regenerative endodontic treatment procedure for investigating the effects on regenerative potential
Yazar: MELİKE ÖNAY
Danışman: YRD. DOÇ. DR. FUNDA ÇAĞIRIR DİNDAROĞLU
İzmir Katip Çelebi Üniversitesi / Diş Hekimliği Fakültesi / Pedodonti Ana Bilim Dalı
Derece: Diş Hekimliği Uzmanlık, 2023
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry

Özet:
Amaç: Bu çalışmada, pulpanın rejenerasyonu sağlamak amacıyla ideal doku iskelesi arayışında doğal doku iskeleleri olan büyüme faktörlerinden zengin plazma (plasma rich in growth factors, PRGF) ile desellülerize pulpanın; apikal papilla kök hücreleri (APKH)'nın migrasyon, diferansiasyonunu indükleyerek pulpa dentin benzeri doku oluşumuna etkisini karşılatırmak amaçlandı.

Gereç ve Yöntem: Çekimi planlanan 10 adet gömük insan 3. büyük azı dişinden elde edilen apikal papilladan; APKH elde edildi. İkinci pasaja getirilip dondurulan ve deneyden önce çözülen APKH'leri 3. pasaja getirilerek subkutan implante edilecek kök parçalarının apikal ucuna kolajen membran ile uygulandı. Kök kanalına doku iskelesi olarak yerleştirmek üzere desellülerize pulpa ve PRGF taze olarak elde edildi.
Ortodontik amaçlı çekilen premolar dişlerin pulpaları çıkarılarak hipertonik buffer solüsyonu (0.01 mTris-HCl, 1mm EDTA; pH:8.2), %1 SDS, %1 Triton X100'ün kullanıldığı desellülerizasyon protokolü uygulandı. Desellülerize pulpa, SEM görüntüleme, Hematoksilen & Eozin boyama, kolajen ve fibronektin antikorlarının immünohistokimyasal boyanması ile tanımlandı. Kök parçalarının koronal uçları, MTA ile tıkandı ve 6 adet immünsuprese nude farenin dorsal kısmına; her farede 4 adet olacak şekilde kök parçaları subkutan implante edildi.
Kök parçaları, 4 hafta sonra eksplante edilerek dekalsifiye edildi. Parafine gömülen kök parçalarından mikrotom ile 5 μm kesitler alındı. Hemotoksilen & Eozin, immunohistokimyasal, Masson Trikrom ile boyanan kesitler iki kör histolog tarafından değerlendirildi ve kodlandı. Pulpa-dentin benzeri doku oluşum miktarı odontoblast benzeri hücre ve mineralize doku organizasyonu histolojik ve immünohistokimyasal olarak değerlendirildi.  
Bulgular: Elde edilen APKH'leri akış sitometri ile başarılı şekilde karakterize edildi. Adipojenik, osteojenik, kondrojenik farklılaşmaları görüldü. Desellülerize pulpa ESM yapısının korunup hücresel bileşenlerinin uzaklaştırıldığı gözlemlendi. Kök parçalarından alınan kesitlerin boyanmaları ile rejenere pulpa dentin benzeri dokuya rastlandı. Her iki grupta da en çok kökün apikal kısmının pulpa benzeri doku ile dolduğu görüldü. Doku oluşumu açısından iki grupta da istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmadı (p>0.05).
Sonuç: Pulpa rejenerasyonunda doku iskelesi olarak kullanılacak desellülerize pulpa, benzer pulpa dentin benzeri doku oluşumu ve kolay elde edilebilirliği ile PRGF doku iskelesine alternatif olabilir.  

Anahtar kelimeler: Desellülerize pulpa, PRGF, cell homing, apikal papilla kök hücreleri (APKH), rejeneratif endodontik tedavi (RET)

Abstract:
Objective: The aim of this study was to compare the effect of plasma rich in growth factors (PRGF) and decellularized pulp on the formation of pulp dentin-like tissue by inducing migration and differentiation of Apical papilla stem cells (SCAP).
Material and Method: SCAP were obtained from the apical papilla of 10 impacted human third molars. The SCAP were brought to the 3rd passage and applied to the apical end of the root pieces to be implanted subcutaneously with a collagen membrane. Fresh decellularized pulp and PRGF were obtained for placement in the root canal as tissue scaffolds. Decellularized pulp was identified by SEM imaging, Hematoxylin & Eosin staining, and immunohistochemistry staining of collagen and fibronectin antibodies. The coronal ends of the root pieces were plugged with MTA and implanted subcutaneously into 6 immunosuppressed nude mice, 4 root pieces per mouse. The root pieces were explanted and decalcified after 4 weeks. Sections stained with Hemotoxylin & Eosin, immunohistochemistry, Masson Trichrome were evaluated by two blinded histologists for pulp-dentin-like tissue formation, odontoblast-like cells, and mineralized tissue organization.

Results: The obtained SCAP were successfully characterized by flow cytometry.  Adipogenic, osteogenic and chondrogenic differentiation were observed. Preservation of the decellularized pulp extracellular matrix structure and removal of cellular components were observed. It was determined that pulp-dentin-like tissue was formed in all sections taken from the root pieces. In both groups, pulp-like tissue was concentrated in the apical part of the root. There was no statistically significant difference between the two groups in terms of tissue formation (p>0.05).

Conclusion: Decellularized pulp to be used as a tissue scaffold in pulp regeneration may be an alternative to PRGF tissue scaffold with its pulp-dentin-like tissue formation and easy availability.

Keywords: Decellularized pulp, PRGF, cell homing, SCAP, regenerative endedontic therapy (RET).