Alkol bazlı el dezenfektanlarının analizi için yöntem geliştirilmesi ve alkol içeriklerinin mevzuat kapsamında hukuki değerlendirmesi
Development of a method for the analysis of alcohol-based hand sanitizers and legal evaluation of their alcohol content within the scope of legislations
Yazar: ERTAN TOSUNOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET GÜMÜŞTAŞ
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Disiplinlerarası Adli Bilimler Ana Bilim Dalı / Adli Kimya ve Adli Toksikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hukuk = Law ; Kimya = Chemistry
Dizin: Adli uygulamalar = Forensic applications ; Biyosidal etkiler = Biocidal effects ; Biyositler = Biocides ; Etil alkol =   ; Gaz kromatografisi = Gas chromatography ; Metil alkol =   ; Mevzuat = Legislation ; İzobütanol = Isobutanol ; İzopropil alkol = Isopropyl alcohol ; İçerik analizi = Content analysis

Özet:
Kullanımı çok yeni olmamakla beraber özellikle Covid-19 salgını sonrası kullanımının toplum nezdinde aşırı derecede arttığı alkol bazlı el dezenfektanlarının üretiminde veya kullanımında yapılacak yanlışların gerek halk sağlığını gerekse halk sağlığını korumayı amaçlayan kamu otoritelerini yakından ilgilendirdiği bilinmektedir. Çalışmada alkol bazlı el dezenfektanlarının kimyasal içeriklerinin hem halk sağlığı kapsamında toksisite doğurmayacak şekilde üretilmesi ve kullanılması hem de kamu idareleri ve kanun koyucu tarafından tanzim edilecek yasal düzenlemelere ışık tutması için tespitine yönelik yöntem geliştirilmiştir. Bu amaçla piyasada bulunan birbirinden farklı üreticiler tarafından üretilen farklı marka el dezenfektanları yöntem geliştirmek adına numune olarak toplanmıştır. Toplanan numuneler gaz kromatografisi ile tepe boşluğu tekniği ve FID dedektörü kullanılarak analiz yöntemi geliştirmek için kullanılmıştır. Çalışmada stok çözeltiler hazırlandıktan sonra belirli konsantrasyonlarda oluşturulan kalibrasyon örnekleriyle kalibrasyon eğrisi çizilmiş ve geliştirilen yöntem valide edilmiştir. Daha sonra geliştirilen yöntemle elde edilen bulgular ortaya konmuş ve ürün açıklamalarında yazan alkol çeşidi ve oranı ile karşılaştırma yapılmıştır. Alkol bazlı el dezenfektanlarının tabi olduğu mevzuat da yöntemle birlikte açıklanmıştır. Ortaya çıkan sonuçlar ile ürün açıklamaları karşılaştırılmış örneklem kapsamında ürün açıklaması ile analiz sonrası ortaya çıkan gerçek sonuçlar arasında karşılaştırma yapılarak farklı marka ürünlerde bulunan açıklamalar ile elde ettiğimiz sonuçlar arasında bulunan benzerlik ve farklılıklar ortaya konmuştur.

Abstract:
It is known that mistakes to be made in the production or use of alcohol-based hand disinfectants, which have been used for years, especially after the Covid-19 epidemic, are of great concern to public authorities aiming to protect both public health and public health.In the study, a method has been developed for the determination of the chemical contents of alcohol-based hand disinfectants both for the production and use of non-toxicity within the scope of public health and for shedding light on the legal regulations to be issued by public administrations and the legislator. For this purpose, different brands of hand disinfectants produced by different manufacturers on the market were collected as samples in order to develop a method. The collected samples were used to develop the analysis method using the headspace technique and gas chromatography equipped with FID. In the study, after the stock solutions were prepared, a calibration curve was drawn with the calibration samples created at certain concentrations and the developed method was validated. Then, the findings obtained with the developed method were revealed and a comparison was made with the type and rate of alcohol written in the descriptions of the products. The legislation to which alcohol-based hand disinfectants are subject is also explained together with the method. The results and product descriptions were compared and the comparison between the product description and the actual results after the analysis was made within the scope of the sample, and the similarities and differences between the explanations found in different brand products and the results we obtained were revealed.