Sağlıklı bireylerde transkutanöz elektriksel sinir stimülasyonu' nun EEG üzerindeki etkisi
The effect of transcutaneous electrical nervous stimulation on EEG in healthy individuals
Yazar: EBRU YILDIRIM
Danışman: PROF. DR. BAHAR GÜNTEKİN
İstanbul Medipol Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Fizyoterapi ve Rehabilitasyon = Physiotherapy and Rehabilitation
Dizin: Alfa = Alpha ; EEG =   ; Elektroensefalografi = Electroencephalography ; Güç spektrum analizi = Power spectrum analysis ; Spektrum analizi = Spectrum analysis ; Transkütanöz elektriksel sinir stimülasyonu = Transcutaneous electric nerve stimulation

Özet:
Çalışmamızın amacı sağlıklı yaşlı ve sağlıklı genç bireylerde TENS uygulamasının EEG üzerindeki etkisini araştırmaktır. Bu amaç doğrultusunda beyinde ortaya çıkan aktiviteleri değerlendiren güç spektrum analizi hesaplanmış ve TENS ile ilişkisi değerlendirilmiştir. Çalışmamıza kognitif ve duysal açıdan normal olan 15 (ortalama yaş: 24,2)  sağlıklı genç ve 10 (ortalama yaş: 63,6) sağlıklı yaşlı birey alınmıştır. Çalışmamıza alınan katılımcıların TENS uygulaması sırasında EEG kayıtları alınmıştır. EEG kayıtlaması için elektrotlar 10-20 sistemine göre yerleştirilmiştir. Her iki grubun gözler açık-gözler kapalı olarak spontan EEG kaydı alınmıştır. Alınan genel ortalamalarda her iki grupta da alfa aktivitesinde değişim gözlendiğinden alfa aktivitesinin güç spektrum analizleri yapılmış ve maksimum genlik değerleri ölçülmüştür. Ayrıca her iki gruptaki kişilerin TENS akımını algıladıkları akım şiddeti değerleri ölçülmüştür. Sağlıklı gençlerde TENS uygulaması ile alfa aktivitesinin arttığı görülmüştür. Ayrıca akım şiddetinin arttırılmasıyla alfa aktivitesinin de dereceli olarak arttığı (p=0.046) tespit edilmiştir. Sağlıklı yaşlılarda gözler kapalıyken görülen alfa aktivitesinin gözler açıkken görülen alfa aktivitesinden yüksek olduğu (p=0.038) görülmüştür. Sağlıklı gençlerde oksipital ve parietal bölgelerde açığa çıkan alfa aktivitelerinin sağlıklı yaşlılardan yüksek olduğu (p=0.045) gruplar arası fark açısından anlamlı bulunmuştur. Sağlıklı yaşlıların algıladıkları orta ve yüksek şiddetli akım değerlerinin sağlıklı gençlerden yüksek olduğu (p=0.027)  görülmüştür. Sonuç olarak TENS uygulaması gençlerde EEG' de alfa aktivitesini temsil eder ve en belirgin oksipital bölgeyi etkiler. Gençlerde alfa aktivitesi yaşlılardan yüksektir. Çalışmamız sağlıklılarda TENS' in etkisini spontan EEG ile inceleyen ilk çalışma olması bakımından önemlidir. Açığa çıkan bu sonuçlar literatürde sağlıklı gençlerde ve sağlıklı yaşlı grupta bir standardizasyon oluşturması bakımından önemlidir. Sağlıklı kişilerde açığa çıkan bu bulgular özellikle duyu kaybı olmak üzere farklı patolojilerin duyu değerlendirmelerinde objektif bir değerlendirme olarak kullanılabilir.  
Anahtar Sözcükler: TENS, EEG, Güç Spektrumu, Spontan EEG, Alfa

Abstract:
The aim of our study was to investigate the effect of TENS application on spontaneous EEG in healthy elderly and healthy young subjects. For this aim, EEG power spectrum analysis was performed and the relation between EEG power spectrum and TENS application was evaluated. 15 (mean age: 24,2) healthy young and 10 (mean age: 63,6) healthy elderly subjects were included in the study. EEG was recorded from 32 electrodes with standard 10-20 system during application of TENS.  EEG of each group were recorded during eyes open and eyes closed conditions. The observation of grand averages indicated the most significant results in the alpha frequency band. Accordingly, power spectrum analysis of alpha activity was performed and the maximum amplitude values were analyzed. Furthermore the minimum and maximum, TENS current intensity values of each person were measured. The results of our study showed that alpha activity was increased by TENS application in healthy young adults. There were a gradual increase of alpha activity with increasing TENS current intensity (p=0.046). However the gradual increase of alpha activity with increased current intensity was not the case for healthy elderly subjects. In healthy elderly, the alpha activity was higher during eyes closed condition in comparison to eyes open condition (p=0.038). Significant differences were found between the groups, alpha activity of young subjects were higher than the elderly subjects especially over occipital and parietal regions (p=0.045). Healthy elderly subjects had higher values of mean and maximum TENS intensity currents than healthy young subjects (p=0.027). In conclusion, application of TENS was represented with increased alpha activity in young healthy subjects.  To our knowledge the present study is one of the first studies which examine the effect of TENS on spontaneous EEG in healthy young and elderly subjects. These results may be important in finding a general standardization of TENS application during EEG recordings. Results of the present study obtained by investigation of healthy controls maybe used as a standard in examination of different pathologies which could have sensory impairments.  
Key Words: TENS, EEG, Power Spectrum, Spontaneous EEG, Alpha