Büyük azı keser hipomineralizasyonlu dişlerde uygulanan farklı deproteinizasyon protokollerinin rezin esaslı restoratif materyallerin bağlantısına etkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the effects of different deproteinization protocols on the bond strength of resin-based restorative materials in molar incisor hypomineralization-affected teeth
Yazar: GÖKCE ÇİÇEK BOYALI
Danışman: PROF. DR. FİRDEVS TULGA ÖZ
Ankara Üniversitesi / Diş Hekimliği Fakültesi / Çocuk Diş Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Diş Hekimliği Uzmanlık, 2024
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry

Özet:
Büyük azı keser hipomineralizasyonu (BAKH) olgusuyla beraber seyreden en önemli klinik problemlerden birisi, dişin artmış organik içeriği sonucunda diş sert dokusu ile rezin materyal arasında görülen bağlanma problemidir. Bu tez çalışmasında, diş yüzeylerinde deproteinizan etkinliği kanıtlanan sodyum hipokloritin (NaOCl) ve bu solüsyona alternatif olabilecek hipokloröz asit solüsyonunun (HOCl) farklı konsantrasyonlarda ve sürelerde uygulanmasının rezin esaslı restoratif materyallere olan bağlanma dayanımının değerlendirilmesi amaçlanmıştır. İn-vitro koşullar altında yapılan bu çalışmada etik kurul onayı alındıktan sonra çekilmiş orta şiddetli BAKH bulgusuna sahip 128 büyük azı diş yüzeyi randomize bir şekilde 8 farklı deproteinizasyon protokol grubuna [a: %1 NaOCl, 15 sn (n=16), b: %1 NaOCl, 30 sn (n=16), c: %6 NaOCl, 15 sn (n=16), d: %6 NaOCl, 30 sn (n=16), e: 50 ppm HOCl, 15sn (n=16), f: 50 ppm HOCl 30 sn (n=16), g: 100 ppm HOCl, 15sn (n=16) ve h: 100 ppm HOCl, 30 sn (n=16)] ayrılmıştır. Sonrasında, hassas kesit cihazı kullanılarak diş yüzeylerinin okluzal 1/3'lük kısmı kesilip standardizasyon sağlanmıştır. Ardından diş yüzeylerine sırasıyla her grubun kendi deproteinizan protokolü uygulandıktan sonra, 20 saniye süre ile %37'lik fosforik asit, 20 saniye universal bond ve en son standardizasyonu sağlamak amacıyla hazırlanan 2x2 mm silindirik, şeffaf bloklar içine kompozit materyal uygulanıp restorasyonları tamamlanmış ve örnekler makaslama cihazında analiz edilmiştir. Diş yüzeylerine örneklerde kopma meydana gelene kadar 0.5 mm/dk çapraz hız ile kuvvet uygulanmış ve bu değerler cihazın kendi bilgisayarı ile Newton ve Megapaskal (MPa) cinsinden kaydedilmiştir. Verilerin analizinde, bağımsız iki grubun karşılaştırılmasında t testi (student t testi), ikiden fazla grubun karşılaştırılmasında tek yönlü varyans analizi kullanılmıştır. Tek yönlü varyans analizi sonucunda en az bir grubun farklı olduğu sonucuna ulaşılırsa çoklu karşılaştırma testlerinden Bonferroni testi kullanılarak hangi grupların farklı olduğu belirlenmeye çalışılmış ve p≤0.05 istatistiksel olarak anlamlı kabul edilmiştir. Çalışma sonuçlarına göre, grupların kendi içerisindeki bağlanma dayanımlarının değerlendirildiği verilerde sadece 50 ppm HOCl grubunun 15 ve 30 saniyelik grubunda istatistiksel olarak anlamlı fark bulunurken (p=0.033), grupların birbirleri arasındaki bağlanma dayanımlarının karşılaştırmalı olarak değerlendirilmesinde ise sadece 30 saniyelik grup içinde istatistiksel olarak anlamlı farklar bulunmuştur (p=0.002). Yapılan Post-Hoc analizinin sonucunda, 30 saniyelik grupta 50 ppm HOCl uygulamasının rezin materyale bağlanma dayanımı, diğer deproteinizan ajanlara göre (%1 NaOCl, %6 NaOCl ve 100 ppm HOCl) anlamlı düzeyde düşük bulunmuştur. Bu çalışmanın sunduğu sonuçlara göre, deproteinizan etkinliği birçok çalışmada kanıtlanan ve altın standart kabul edilen NaOCl'nin etkinliğine benzer verileri ile HOCl solüsyonu da başarılı sonuçlar göstermiştir. Elde edilen bu veriler, HOCl solüsyonunun; NaOCl'nin yüksek alkali özelliğinden dolayı oral mukozayı tahriş edebilmesi, sitotoksik özellikleri ve çocuk hasta popülasyonunda tadının ve kokusunun tolere edilebilmesinin zor olmasından kaynaklı deproteinizasyon amacıyla BAKH'lı dişlerde alternatif olarak kullanılabileceği yönünde umut vadetmektedir. Ancak, bu çalışmanın sonuçlarının doğrulanması adına başarılı bulunan solüsyonun kullanıldığı ileri randomize klinik çalışmalara ihtiyaç olduğu düşüncesindeyiz.

Abstract:
Molar-incisor hypomineralization (MIH) presents a significant clinical challenge, particularly due to the bonding difficulties between resin-based restorative materials and tooth hard tissues, stemming from the increased organic content of the enamel. This study aimed to evaluate the effects of sodium hypochlorite (NaOCl), a well-established deproteinizing agent, and hypochlorous acid (HOCl), a potential alternative, applied at various concentrations and durations, on the bond strength of resin-based restorative materials. Under in-vitro conditions and ethical approval, 128 extracted molars exhibiting moderate MIH were randomized into eight deproteinization protocol groups: (a) 1% NaOCl for 15 seconds, (b) 1% NaOCl for 30 seconds, (c) 6% NaOCl for 15 seconds, (d) 6% NaOCl for 30 seconds, (e) 50 ppm HOCl for 15 seconds, (f) 50 ppm HOCl for 30 seconds, (g) 100 ppm HOCl for 15 seconds, and (h) 100 ppm HOCl for 30 seconds. After the occlusal one-third of each tooth surface was standardized using a precision cutting device, the respective deproteinization protocols were applied. Subsequently, 37% phosphoric acid etching was performed for 20 seconds, followed by universal bonding application for 20 seconds. Composite restorations were then prepared within cylindrical molds, and shear bond strength testing was conducted using a crosshead speed of 0.5 mm/min until failure, with values recorded in Newtons and Megapascals (MPa). Statistical analyses included independent t-tests for two-group comparisons and one-way ANOVA with Bonferroni post hoc tests for multi-group comparisons, with significance set at p ≤ 0.05. The results revealed statistically significant differences within the 50 ppm HOCl group between the 15- and 30-second subgroups (p = 0.033), as well as among all 30-second groups (p = 0.002). Post hoc analyses indicated that the bond strength for 50 ppm HOCl applied for 30 seconds was significantly lower compared to other deproteinization agents (1% NaOCl, 6% NaOCl, and 100 ppm HOCl). Despite these findings, HOCl demonstrated promising outcomes comparable to NaOCl, which is considered the gold standard due to its proven deproteinizing efficacy. HOCl offers potential advantages, particularly for pediatric patients, as its less alkaline nature, reduced cytotoxicity, and more tolerable taste and odor make it a suitable alternative. However, further randomized clinical trials are warranted to validate the long-term clinical efficacy of HOCl for deproteinization in MIH-affected teeth.