Yoğun bakım ünitesinde tedavi gören hastaların yaşadıkları çevresel stresörlerin değerlendirilmesi
Evaluation of environmental stressor factors experienced by patients treated in intensive care unit
Yazar: AYÇA ARDAĞ
Danışman: PROF. DR. ZEHRA DURNA
İstanbul Bilim Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hematoloji Ana Bilim Dalı / Cerrahi Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Hemşireler = Nurses ; Hemşirelik = Nursing ; Stres = Stress ; Stres faktörleri = Stress factors ; Yoğun bakım = Intensive care ; Yoğun bakım üniteleri = Intensive care units

Özet:
Amaç: Yoğun bakım ünitesinde tedavi gören hastaların yaşadıkları stresör faktörleri tanımlamak ve stresör faktörlerin hastaları etkileme derecelerini değerlendirmektir.
Gereç ve Yöntem: Bu çalışma, 17.12.2018-15.02.2019 tarihleri arasında İstanbul ili Avrupa Yakası'nda bulunan özel iki hastanenin düzey 2-3 yoğun bakım ünitelerinde  (Cerrahi ve Koroner Yoğun Bakım) ve Genel Yoğun Bakım Ünitesi'nde yatan 81 hasta ile tanımlayıcı bir araştırma olarak yapıldı. Araştırmada veriler araştırmacı tarafından geliştirilen "Hasta Tanıtım Formu" ve "Yoğun Bakım Ünitesinde Çevresel Stresör Ölçeği" kullanılarak toplandı. Verilerin analizinde IBM SPSS Statistics 21 paket programı kullanılmıştır. Frekans, aritmetik ortalama, standart sapma ve yüzde gibi tanımsal istatistiklerin yanı sıra fark analizleri için Mann Whitney U ve Kruskal Wallis testleri, ilişki analizleri için ise Spearman's korelasyon analizi kullanılmıştır.
Bulgular: Hastaların yoğun bakım ünitesinde çevresel stresörler ölçeği maddeleri puan ortalamaları incelendiğinde, hastaların kendilerini en çok etkilediğini ifade ettikleri madde "Eşinizi özlemek" maddesi; hiç etkilemediğini ifade ettikleri maddenin ise "Doktor ve hemşireler tarafından sık sık fiziksel muayene yapılması" maddesi olduğu saptandı. Stres ölçeği puanları mesleki durumlarına ve sigara kullanıp kullanmamalarına göre incelendiğinde; serbest meslek sahibi olanların işçilerden, sigara içenlerin içmeyenlerden daha yüksek olduğu saptandı.
Sonuç: Çevresel stresörlerin en fazla algılanan yerden biri olan yoğun bakım ünitelerinde hastaların yaşadıkları stresör faktörlerin sağlık çalışanlar tarafından saptanarak, stres düzeyini azaltmak amacıyla hastaya bütüncül yaklaşım ilkesiyle yaklaşılması önerilmektedir.
Anahtar Kelimeler: Yoğun bakım, yoğun bakım ünitesi, stres, stresör, hemşirelik.

Abstract:
Objective: The aim of this study was to determine the stressor factors experienced by the patients who were treated in the intensive care unit and to evaluate the degree of stressor factors affecting the patients.                                                       
Materials and Methods: This descriptive study was conducted with 81 patients who hospitalized in the level 2-3 of intensive care units which in two private hospitals (Surgical and Coronary Intensive Care Unit) and General Intensize Care Unit at European Side of İstanbul between 17.12.2018-15.02.2019. In this search, data was collected by using the "Patient Information Form" which developed by the researcher and using "Intensive Care Unit Environmental Stressors Scale". IBM SPSS Statistics 21 package program was used to analyze the data. In addition to the descriptive statistics such as frequency, arithmetic mean, standard deviation and percentage, Mann Whitney U and Kruskal Wallis tests were used for the difference analysis and Spearman's correlation analysis was used for relationship analysis.
Results: When the mean scores of the patients in the Intensive Care Unit Environmental Stressors Scales were examined, according to patients the matter that affected them mostly was  "Missing your partner" and the matter that never affected them was "Frequent physical examination by doctors and nurses". When stress scale scores were examined according to their profession status and smoking status; self-employed people were found to be higher than workers and smokers had higher ratings than non-smokers.                                                                           
Conclusion: In the intensive care units, which are of the most perceived places of environmental stressors, stress factors should be determined by the health care workers, and in order to decrease the stress level, it is recommended to approach to patient with a holistic attitude.
Keywords: Intensive care, intensive care unit, stress ,stressor, nursing.