Geleneksel konut mimarisinin günümüz kentleri içindeki analizi ve değerlendirilmesi: Çorum geleneksel konutları
Analysis and evaluation of traditional house architecture in contemporary cities: Traditional houses of Çorum
Yazar: FURKAN KARAHAN
Danışman: DOÇ. DR. EMİNE SAKA AKIN
Yozgat Bozok Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Mimarlık = Architecture
Dizin: Geleneksel konut mimarisi = Traditional house architecture ; Kentleşme = Urbanization ; Kültür = Culture ; Yeniden kullanma = Reuse ; Çorum = Çorum ; İşlevsellik = Functionality

Özet:
Bir toplumun yerel kültürünü, sosyo-ekonomik yapısını, yapım tekniği ve malzemesini yansıtan geleneksel konut mimarileri bulundukları yörelere özgü karakter ve kimlik oluştururlar. Tamamen yerel verilerle ortaya çıkan bu konut yapıları son yıllarda teknolojinin gelişmesine bağlı olarak insanların istek ve beklentilerini karşılayamadıklarından yok olma sürecini girmişlerdir. Ayrıca hızla büyüyen kentlerde kentleşme sorunlarıyla yüz yüze kalan geleneksel konutların sayıları her geçen gün azalmakta, yoğun yapılar içinde görünürlüklerini kaybetmektedir. Bu nedenle kentlerin geçmişi ile geleceği arasında önemli bağlar kuran ve kentlere kimlik, toplumlara aidiyet veren kültürel mirasın korunmaları insanlığın sorumluluğunda olan bir eylemdir. Tekrar yenilenemeyecek ve kentlere kimlik veren kültürel mirasların geleceğe aktarılması için envanterinin çıkarılması ve günümüz kullanımlarının tespit edilmesi koruma çalışmalarında öncelikle yapılması gereken bir aşamadır. Bu kültürel mirasların envanterlerinin çıkarılması ile başlayan koruma çalışmaları yapının bulunduğu konum, kültür ve ihtiyaçlar doğrultusunda yapılacak analizlerle yeniden kullanımının sağlanması ile devam ettirilmelidir. Böylece bulunduğu kentle bütünleşen, toplumların günlük yaşamlarına dahil edilen yapılar sürdürülebilir bir şekilde geleceğe taşınacaktır. 
Bu tezin amacı Çorum Geleneksel Konutları örneğinde envanterleri çıkarılmış geleneksel konutların günümüzdeki durum ve kullanımları analizleri yapılarak bu konutları kent yaşamına dahil edilmesi için yeni işlev önerilerinin verilmesidir. Literatür ve alan çalışması yürütülen bu tezde Çorum kent merkezinde yer alan geleneksel konut dokuları yerinde gözlem, inceleme ve görüşmelerle ortaya konulmuş ve analiz edilmiştir. Yapılan çalışmalar sonucunda Çorum kent merkezinde yer alan geleneksel konutların bakımsız ve çoğunun kullanımlarının uygun olmadığı görülmüş olup geleneksel kent dokusunun bozulduğu tespit edilmiştir. Kentlerin kimlikli bir şekilde büyümeleri ve geleceğe taşınmalarında referans niteliğinde olan geleneksel konutların korunmalarına yönelik yapılan bu tez çalışması ile Çorum geleneksel konutlarına kentin ihtiyaç, beklenti ve kültürüne uygun yeniden kullanım önerileri yapılmıştır.

Abstract:
Traditional residential architectures that reflect a society's local culture, socio-economic structure, construction techniques, and materials contribute to the unique character and identity of the regions they are found in. However, due to the advancements in technology, these locally informed housing structures have entered a phase of disappearance as they fail to meet people's desires and expectations. Moreover, the ever-expanding urban areas have presented challenges for traditional housing, leading to a gradual decline in their numbers, as they become less visible amidst densely built surroundings.
Therefore, preserving cultural heritage that establishes significant connections between a city's past and future, providing identity to urban spaces and a sense of belonging to communities, falls under humanity's responsibility. The first crucial step in conservation efforts is to create inventories and identify the present uses of these culturally significant heritage sites that cannot be easily renewed. Subsequently, conservation efforts should focus on reviving their use by analyzing their location, culture, and needs. By integrating these structures into the urban fabric and incorporating them into the daily lives of communities, they can be sustainably preserved for the future.
The aim of this thesis is to create inventories of Çorum's Traditional Residences, analyze their current condition and usage, and propose new functional suggestions to integrate these residences into urban life. Through a combination of literature review and field studies, traditional housing patterns in Çorum's city center were observed, examined, and analyzed. The findings indicated that many of the traditional houses in Çorum suffer from neglect and inappropriate use, leading to the degradation of the traditional urban fabric. To preserve the identity of cities and ensure their continuity into the future, this thesis work proposes suitable reuse options for Çorum's traditional residences, considering the city's needs, expectations, and cultural heritage.