Zekâ oyunlarının sözel muhakeme becerileri üzerindeki etkisi
The effect of intelligence games on verbal reasoning skills
Yazar: DERYA ASLAN SÜREK
Danışman: DOÇ. DR. BANU ÖZDEMİR
Kütahya Dumlupınar Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Türkçe Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Lise giriş sınavları = Highschools entrance exam ; Muhakeme yeteneği = Reasoning ability ; Ortaokul öğrencileri = Secondary school students ; Sorular = Questions ; Türkçe eğitimi = Turkish education ; Türkçe sorular = Turkish questions ; Türkçe öğretimi = Turkish teaching ; Zeka oyunları = Mind games

Özet:
Zekâ oyunları, üst düzey düşünme becerisini geliştiren öğrenme araçlarıdır. Adından anlaşılacağı üzere "zekâ" ve "oyun" kelimelerinin yan yana olması eğlence ile öğrenmenin bir arada gerçekleştiğinin göstergesidir.  
Bu çalışmanın amacı, zekâ oyunlarının sözel muhakeme becerisine etkisini araştırmaktır. Araştırmada tek gruplu deneysel model kullanmıştır. Nicel veriler; yarı yapılandırılmış görüşmelerle elde edilen nitel verilerle desteklenmiştir. Araştırmanın çalışma grubu, Kütahya'da bir köy ortaokulunda yedinci sınıf 10 öğrenciden oluşmaktadır. Çalışmada 12 hafta boyunca 15 tane oyun oynanmıştır. Oyunların seçiminde Seçmeli Zekâ Oyunları dersinden, Tüm Akıl ve Zekâ Oyunları Federasyonu ve Türk Zekâ Vakfı oyunlarından yararlanılmıştır.
Araştırmanın nicel veri toplama aracı çıkmış Liselere Geçiş Sistemi sözel muhakeme soruları ile MEB Ölçme, Değerlendirme ve Sınav Hizmetleri Genel Müdürlüğünce hazırlanan örnek soruların sözel muhakeme soruları derlenerek oluşturulmuştur. Nitel veriler öğrencilerle 12 hafta boyunca yapılan görüşmeler yoluyla elde edilmiştir. Nicel verilerin analizinde Wilcoxon İşaretli Sıralar Test analizi kullanılmıştır. Nitel verilerin çözümlenmesinde ise içerik analizi tekniği kullanılmıştır. Araştırmada elde edilen Non-Parametrik Wilcoxon İşaretli Sıralar Testi sonucunda ön test puanlarının son test puanlarından anlamlı bir biçimde farklılaştığı görülmüştür. Nitel verilerin çözümlenmesiyle de öğrencilerin zekâ oyunları ile ilgili genel görüşleri, zekâ oyunlarının öğrenciler üzerindeki etkilerine ilişkin sonuçlara ulaşılmıştır. Elde edilen sonuçlar doğrultusunda, zekâ oyunlarıyla ilgili yeni çalışmalar yapacak araştırmacılara ve bu tür oyunları uygulayacak eğitimcilere çeşitli önerilerde bulunulmuştur.

Anahtar Kelimeler: LGS Türkçe Soruları, Muhakeme Becerileri, Sözel Muhakeme, Zekâ Oyunları

Abstract:
Intelligence games are learning tools that develop high-level thinking skills. As the name suggests, the juxtaposition of the words "intelligence" and "game" indicates that fun and learning take place together.
The aim of this study is to investigate the effect of intelligence games on verbal reasoning skills.In this research single-group experimental model has been used. Quantitative data has been created by supporting qualitative data obtained through semi-structured interviews. The study group of the research consists of 10 seventh grade students in a village secondary school in Kütahya. In the study, 15 games have been played  throughout 12 weeks. In the selection of the games, the Elective Intelligence Games course, the Turkish Federation of Mind and Intelligence Games and the Turkish Intelligence Foundation games have been used.
Quantitative data of the research have been compiled with the verbal reasoning questions of the Transition System to High Schools and the verbal reasoning questions of the sample questions prepared by the General Directorate of Assessment & Examination Services of the Ministry of National Education. Qualitative data have been obtained through interviews with students throughout 12 weeks. Wilcoxon Signed Rank Test analysis has been used in the analysis of quantitative data. Content analysis technique has been used in the analysis of qualitative data. As a result of the Non-Parametric Wilcoxon Signed Rank Test obtained in the study, it has been observed that the pre-test scores differes significantly from the post-test scores. With the analysis of the qualitative data, the general views of the students about the mind games and the effects of the mind games on the students were reached. In line with the results obtained, various suggestions have been made to researchers who will conduct new studies on intelligence games and  educators who will implement such games.

Keywords: Intelligence Games, LGS Turkish Questions, Reasoning Skills, Verbal Reasoning