Süryani mutfak kültürünün tanınırlığı ürerine bir araştırma: Mardin ili örneği
A study on the recognition of Syriac culinary culture: Example of Mardin province
Yazar: HÜSEYİN GÜL
Danışman: PROF. DR. SERHAT HARMAN
Mardin Artuklu Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Gastronomi ve Mutfak Sanatları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Gastronomi ve Mutfak Sanatları = Gastronomy and Culinary Arts

Özet:
Çalışmanın ana temasını oluşturan Süryani mutfak kültürü, geçmişten günümüze kadar
kültürel bir miras olarak nesilden nesile aktarılmış ve bu yiyecekler sadece fizyolojik ihtiyaçları
karşılamaktan ziyade temsil etmiş olduğu kültürel değerlerin hazinesi haline gelmiştir. Bu çalışmanın
amacı, Süryani mutfak kültürünün, Mardin'i ziyaret eden ziyaretçiler üzerindeki etkisini ölçmek ve
şehri ziyaret eden ziyaretçilerin tutumlarını belirlemektir. Ziyaretçilerin Süryani mutfağı hakkında
farkındalık oluşturulması, araştırılması, sürdürülebilirliğini ortaya koymak ve özellikle gastronomi
turizmine kazandırılmasını sağlaması açısından önemli olarak değerlendirilmektedir. Çalışmada
demografik özelliklerle turistlerin Süryani mutfak kültürüne yönelik algıları ve tutumları ilişkin önemli
unsurlar belirlenerek, Mardin'de kalış süreleri ve tekrar ziyaret etme niyetlerine ait bulgular ortaya
konulmuştur. Çalışmanın alt amaçları arasında ise Süryani sofra kültürü hakkında önemli noktaları
değinmek ve Süryani yiyeceklerini tanıtmak yer almaktadır. Bu perspektifle Süryanilerin ilk yerleşim
yeri olduğu düşünülen Mezopotamya'dan başlayarak günümüzde değin yaşamış oldukları coğrafyalar
araştırılmış, halen varlıklarını sürdürdükleri Tur Abdin (Mardin, Batman, Şırnak) isimli bölgede
yaşamış oldukları, gelişim ve değişim de bu çalışmada yer verilmiştir. Konuyla ilgili literatür çalışması
yapılmış ve 15 Mart- 15 Haziran 2021 tarihleri arasında Mardin ilini ziyaret eden turistlere 436 (geçerli)
anket uygulanmıştır. Katılımcıların Süryani mutfak kültür hakkında düşünceleri tespit edilmeye
çalışmıştır. Araştırma kapsamında elde edilen verilerin analizi SPSS programı kullanılarak yapılmıştır.
Çalışmada veri analizlerinde, yüzde, frekans, bağımsız örneklem için t-testi, ANOVA analizi
yapılmıştır. Elde edilen çıktılar araştırmanın bulguları kısmında grafikler ve tablolar biçiminde
sunulmuştur. Araştırmanın sonucunda katılımcıların Süryani mutfak kültürünün korunması ve Mardin
ilinin gastronomik imajına katkı sağlaması düşüncelerine sahip oldukları gözlemlenmiştir. Araştırmanın
diğer veri toplama yönteminde ise yarı yapılandırılmış görüşme tekniği kullanılmış ve 11 katılımcı ile
yüz yüze görüşmeler yapılmış ve elde edilen bilgiler kayıt altına alınmıştır. Çalışmada Süryani mutfak
kültürü bütün yönleri ile ele alınmış ve elde edilen bulgular; Süryani mutfak mimarisi, Süryani
mutfağında kullanılan araç ve gereçler, Süryani mutfağında kullanılan pişirme yöntemleri, Süryani sofra
gelenekleri, özel günlerde yemek ritüelleri, Süryani yemekleri olmak üzere 6 grupta incelenmiştir. Nitel
araştırmanın olgu bilim türüne göre yapılan bu çalışmanın evrenini Mardin ili oluşturmaktadır.
Araştırma amaçlı (yargısal) örnekleme türünde yapılmıştır. Bu çalışmada elde edilen bulgular
doğrultusunda ilgili literatüre ve Mardin'de turizm ile ilgili planlama yapan paydaşlara katkı sağlaması
hedeflenmekte olup, paydaşlara araştırmanın amacı doğrultusunda önerilen geliştirilmiştir.

Anahtar Kelimeler: Süryani, Süryani Mutfak Kültürü, Gastronomi

Abstract:
The main theme of the study is the Assyrian cuisine culture, which has been transferred from
generation to generation as a cultural heritage from the past to the present, and has become the treasure
of cultural values, where it shows their deprivation only from meeting the needs. The purpose of this
usage is to determine the ways Syriac culinary culture directs the visitors to Mardin and the attitudes of
those who visit the city. It is considered important in terms of revealing the detailed configuration,
development and sustainability of the Assyrian cuisine and especially ensuring that it is brought to
gastronomy tourism. In the study, demographic characteristics and important elements about the
perceptions and attitudes of the nests towards Syriac cuisine were determined, and revealed that they
belonged to the duration of their stay in Mardin and the purpose of visiting them again. Among the subobjectives of the study are to touch on important points about the Syriac table and to introduce Syriac
foods. With this perspective, the geographies that Assyrians have passed from Mesopotamia, which is
thought to be the first settlement, have been researched, they still exist in the region called Tur Abdin
(Mardin, Batman, Şırnak). A literature study was conducted on the subject and 436 (valid)
questionnaires were applied to pets visiting Mardin province between 15 March and 15 June 2021. It
was tried to be determined about the Syriac cuisine culture of the participants. The data obtained within
the scope of the research were made using the analysis program. In the data analysis of the study,
percentage, frequency, t-test for independent variable and ANOVA analysis were performed. Tables
and table tables consisting of the combination of the outputs obtained are given. According to the results
of the research, it has been observed that they have the management of the protection of the Assyrian
culinary culture and the contribution to the gastronomic image of the province of Mardin. In the other
data collection method of the research, semi-convincing interview technique was used and face-to-face
interviews were conducted with 11 studies and the obtained information was recorded. In the study,
Syriac culinary culture was handled with all its aspects and the findings obtained; Syriac kitchen
architecture, tools and equipment used in Syriac cuisine, cooking methods used in Syriac cuisine, Syriac
table traditions, food rituals on special days, Syriac dishes were examined in 6 groups. The universe of
this study, which was conducted according to the phenomenology type of qualitative research, is the
province of Mardin. It was conducted in the type of research (judgmental) sampling. In line with the
findings obtained in this study, it is aimed to contribute to the relevant literature and to the stakeholders
who plan for tourism in Mardin, and the proposal has been developed in line with the purpose of the research.

Keywords: Syriac, Syriac Culinary Culture, Gastronomy