Tam zamanında üretim sisteminin muhasebe açısından incelenmesi ve bir uygulama
Examining just in time production system in terms of accounting and a practice
Yazar: DENİZ DENİZHAN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. GÜLGÜN ERKAN
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Muhasebe Finansman Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Maliyet muhasebesi = Cost accounting ; Muhasebe = Accounting ; Tam zamanında maliyet muhasebesi = Just in time cost accounting ; Tam zamanında üretim = Just in time production ; Üretim sistemleri = Production systems

Özet:
Günümüzde iş hayatının güçlüğü ve karmaşıklığı bilinen bir gerçektir. Bu güçlüklerin önemli bir bölümünü de işletmelerin içinde bulundukları rekabet ortamı oluşturmaktadır. Böyle bir ortamda işletmelerin kaliteli ve güvenilir mamul üretmeleri, hızlı dağıtım kanallarını kullanabilmeleri gibi eylemleri önem kazanmaktadır. Bu eylemleri yapmak için otomasyon gerçekleştirilmiş, sıfır stokla çalışabilen, esnek üretim modellerini uygulayan işletmeler daha avantajlı olacaklardır. Bu avantajın körüklediği üretimin sıfır stokla ve sıfır hata ile gerçekleştirilmesi arzusu, yeni bazı üretim sistemlerinin gelişmesine vesile olmuştur. Bunlardan biri de ''Tam Zamanında Üretim'' (TZÜ) sistemidir.
TZÜ sistemi, bir israfı önleme felsefesidir. TZÜ sistemi ilk madde ve malzemenin satın alınmasında nihai mamul halinde müşteriye teslimine kadar olan üretim sürecince tüm israfı ortadan kaldırmak, kaliteyi ve verimliliği artırarak üretim maliyetlerini azaltmayı amaçlamaktadır.
TZÜ sisteminin temelini oluşturan sıfır stok ve toplam kalite kontrol üretim ortamının fiziksel yapısını değiştirerek, üretim maliyetlerinin yapısında ve maliyetlerin ölçülmesinde önemli değişikliklere neden olmuştur. Direkt işçilik maliyeti büyük ölçüde azalırken genel üretim maliyetlerinde artış gözlenmektedir. Bu durum, direkt isçiliklerin geleneksel maliyet muhasebesindeki önemini, TZÜ ortamında yitirdiğini göstermektedir. TZÜ sistemini uygulayan işletmeler geleneksel maliyet muhasebesi sisteminden farklı olarak bu sisteme uygun bir maliyet muhasebesi yapısı oluşturmak zorundadırlar. TZÜ sistemini başarı ile uygulayan birçok işletme maliyet muhasebesindeki geleneksel yöntemleri terk ederek, bu anlayışa uygun yeni yöntemler geliştirmek zorunda kalmışlardır. Bu şekilde elde edilen maliyet bilgileri, daha doğru, daha güvenilir ve daha anlamlı olacaktır.



Anahtar Kelimeler: Tam Zamanında Üretim, TZÜ Sistemi, Tam Zamanında Maliyet Muhasebesi, Sıfır Stok.

Abstract:
Difficulty and complexity of business life today is known. These difficulties in a significant section of business are the competitive environment. Thus, in an environment of enterprises producing high-quality and reliable product attributes, such as rapid deployment actions is important to use the channel. Automation to perform this action is performed, zero stock production model will implement flexible working will be more advantageous for businesses. These benefits the production work is done with zero stock and zero error of the desire to develop new production systems, some have been involved. One of them is a Just- In-Time production (JIT) system.
The JIT system is the zero waste of philosophy or the JIT system is the philosophy of prefatory of waste, the aim of JIT system is to abolish all waste ftom buying raw material delivering to the customer as a finished goods, in all production process, and to decrease production costs as increasing quality and productivity of goods.
Since JIT Production System necessitates minimum inventory and Total Quality Control it has caused important changes in physical production conditions, structure of manufacturing costs and measuring costs. In JIT Production System, manufacturing overhead increases while direct labor cost decreases substantially. So, comparing to traditional manufacturing system direct labor cost vs. manufacturing overhead lost its importance in JIT Production system and this made firms to form different cost accounting system so as to produce useful accounting information.


Key Words: Just In Time, JIT Production System, Just In Time Cost Accounting, Zero Inventories.