Yatırımcı duyarlılığının seçilmiş endekslerde getiri ve volatilite etkileri üzerine bir araştırma
A study on the effects of investor sentiment on return and volatility in selected indices
Yazar: SEMRA DEMİR
Danışman: DOÇ. DR. İSMAİL ÇELİK
Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Borsa = Stock exchange ; Duyarlılık = Sensitivity ; Endeks = Index ; Eşbütünleşme = Cointegration ; Fiyat hareketi = Price movement ; Getiri = Return ; Hisse senedi getirileri = Stock returns ; Hisse senetleri = Stocks ; Oynaklık = Volatility ; Yatırımcı duyarlılığı = Investor sentiment

Özet:
Bu çalışmada yatırımcı duyarlılığının, yüksek ve üst orta gelirli ekonomiye sahip olan seçilmiş ülke borsalarına etkisi incelenmiştir. 01 Kasım 2013 ile 31 Aralık 2020 tarihleri arasındaki veriler değerlendirilerek analiz yapılmıştır. Yatırımcı duyarlılığı temsilcisi olarak ülke CDS primleri, VIX ve MOVE endeksleri seçilmiştir. Çalışmanın uygulama kısmında öncelikle yatırımcı duyarlılığı ile borsa arasında uzun dönemli ilişkinin varlığı hem yapısal kırılmalı hem de fourier temelli eşbütünleşme testleri ile incelenmiştir. Yapısal kırılmalı eşbütünleşme testine göre Güney Afrika, Türkiye, Çin, Endonezya, Rusya, Meksika; fourier temelli eşbütünleşme testine göre Almanya ve Brezilya ülkelerinde yatırımcı duyarlılığı ile borsalar arasında uzun dönemli ilişki tespit edilmiştir. Fourier temelli testler sayesinde yapısal kırılmalı testlerin tespit edemediği, yumuşak kırılmalara sahip olduğu anlaşılan Almanya ve Brezilya'da eşbütünleşme ilişkisinin varlığı tespit edilebilinmiştir.
Yatırımcı duyarlılığının borsa getiri ve volatilitelerine etkisi TVP-VAR modeli ile incelenmiştir. Yüksek gelirli ekonomiler kapsamında incelenen tüm ülke borsalarının  hem getiri hem de getiri volatilitelerinin, seçilmiş olan yatırımcı duyarlılığı göstergelerinden en çok VIX endeksinden; Üst orta gelirli ekonomiler kapsamında incelenen tüm ülke borsalarının (G.Afrika hariç), en çok ülke CDS primlerinden etkilendikleri ortaya çıkmıştır. Yatırımcı duyarlılığı getirileri/volatiliteleri ile borsa getirileri/volatiliteleri arasındaki toplam dinamik bağlantılılığın yüksek olduğu dönemler; 2013 yılı sonları, 2017 ikinci çeyreği, 2019 üçüncü çeyreği, 2020 mart ve nisan ayıdır. 2019 üçüncü çeyrek dönemi hariç, diğer dönemler küresel boyutta endişe ve korkulara neden olacak olayların gerçekleştiği zamanken; 2019 üçüncü çeyreğinde inceleme kapsamına alınan tüm ülkelerde ulusal sorunlar yaşanmıştır.

Abstract:
In this research, the effect of investor sentiment on selected country stock markets with high and upper-middle-income economies was examined. The data between 01 November 2013 and 31 December 2020 were evaluated and analyzed. Country CDS premiums, VIX, and MOVE indices were selected as investor sentiment representatives. In the application part of the study, first of all, the existence of a long-term relationship between investor sentiment and the stock market was examined with both structural fracture and Fourier-based cointegration tests. According to the structural fracture cointegration test, South Africa, Turkey, China, Indonesia, Russia, and Mexico; According to the Fourier-based cointegration test, a long-term relationship was found between investor sentiment and stock exchanges in Germany and Brazil. Thanks to Fourier-based tests, the presence of a cointegration relationship could be detected in Germany and Brazil, which were found to have soft fractures that structural fracture tests could not detect.
      The effect of investor sentiment on stock market returns and volatility was examined with the TVP-VAR model. Both the yield and yield volatility of all the country's stock markets examined within the scope of high-income economies were mostly determined from the VIX index among the selected investor sentiment indicators; It was found that all the country's stock exchanges (except S. Africa) examined within the scope of upper-middle-income economies were most affected by the country's CDS premiums. Periods when the total dynamic interconnectedness between investor sentiment returns/volatility and stock market returns/volatility is high; The end of 2013, the second quarter of 2017, the third quarter of 2019, March and April 2020. Except for the third quarter of 2019, other periods are when events that will cause global anxiety and fears take place; In the third quarter of 2019, national problems were experienced in all countries included in the scope of the review.