ABD`nin Azerbaycan politikasının neoliberal aktörler üzerinden analizi
U. S. Azerbaijan policy analysis over neoliberal actors
Yazar: CAVİD VELİYEV
Danışman: PROF. DR. ÇAĞRI ERHAN
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2013
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Amerika Birleşik Devletleri = United States of America ; Azerbaycan = Azerbaijan ; Neo-liberalizm = Neo-liberalism ; Petrol şirketleri = Petroleum companies ; Sivil toplum örgütleri = Nongovernmental organizations ; Uluslararası ilişkiler = International relations ; Uluslararası politika = International policy ; Uluslararası örgütler = International organizations

Özet:
Sovyetler Birliği`nin dağılmasından arda kalan coğrafyada etkinlik alanı kurmak için ABD, iki taraflı ilişkilerin ötesinde neoliberal aktörler olarak tanımlanan ulus ötesi şirketler, sivil toplum örgütleri ve uluslararası örgütler üzerinden hareket etmiştir. Bu anlamda söz konusu aktörleri politik ortakları olarak ilan eden ABD yönetimlerinin bölgeye yönelik dış politikası yarı realist yarı-liberal olarak tanımlanmıştır.Jeopolitik konumu itibariyle sadece Güney Kafkasya`nın değil aynı zamanda Rusya, İran ve Orta Asya`da devam eden jeopolitik oyunların gelecek kaderini belirlenmesi açısından kritik öneme sahip Azerbaycan, bu aktörlerin kuşatma alanı içinde olmuştur. ABD petrol şirketleri Azerbaycan petrol kaynaklarından en fazla pay almağa, ABD STK`ları Azerbaycan`da kontrol edebileceği bir siyasi ortam oluşturmağa ve Bretton Woods örgütleri Azerbaycan pazarını ABD sermayesi ve ürünleri için açmağa çalışmıştır.Bu anlamda çalışmada ABD`nin Azerbaycan politikası ulus ötesi şirketler, sivil toplum örgütleri ve uluslararası örgütler özellikle Bretton Woods örgütleri çerçevesinde incelenmiştir. Çalışmada ABD petrol şirketlerinin Azerbaycan petrollerinden pay alması için diğer ülkelerin petrol şirketlerine karşı yürüttüğü politik mücadele, ABD Kongresi`nin Azerbaycan`a ayırdığı yardımların amacı, ABD STK`larının Azerbaycan`da faaliyet alanları ve desteklediği yerel STK`lar ve Bretton Woods örgütlerinin Azerbaycan'la ilişkileri yer almıştır.

Abstract:
After the breakup of the Soviet Union, the United States in addition to launching bilateral relations with newly independent states of the region has also started to build relations with these countries through the neo-liberal actors, transnational corporations, non-governmental organizations and international organizations. With this respect, the U.S. administrations declaring these political actors as partners have followed a semi-realistic and semi-liberal foreign policy in the region.Because of its geopolitical location, Azerbaijan is an important space for the geopolitical games not only in the Caucasus but also in Russia, Iran and Central Asia. Therefore, these actors paid special attention to this country. US oil companies tried to get greater share of the oil resources of Azerbaijan, NGOs worked on creating controllable political environment and Bretton Wood organizations tried to open the market of Azerbaijan to the US investment and goods.In this study the US policy toward Azerbaijan will be examined in the framework of transnational corporations, non-governmental organizations and international organizations particularly Bretton Woods organizations. The rivalry of the US oil companies over getting greater share of oil with other companies, the goals of the US Congress?s assistance to Azerbaijan, the US's NGOs activity in Azerbaijan and Bretton Woods organizations will be investigated.