Tüketim harcamaları ve sürdürülebilir kalkınma: 1960'tan günümüze kadar Türkiye örneği
Consumption expenditures and sustainable development: The example of Turkey from 1960 to today
Yazar: MEHMET FATİH GÜNDÜZ
Danışman: DOÇ. ALİ OSMAN BALKANLI
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Ekonomi ve Yönetim Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Ekonomik büyüme = Economic growth ; Ekonomik kalkınma = Economic development ; Eşbütünleşme = Cointegration ; Hanehalkı tüketimi = Household consumption ; Kalkınma = Development ; Sürdürülebilir kalkınma = Sustainable development ; Tüketim = Consumption ; Tüketim harcamaları = Consumption expenditures

Özet:
Tüketim; kavramsal olarak, belirli gereksinimlerin ya da arzuların giderilmesi için herhangi bir hizmeti edinme veya ürünü satın alma olarak ifade edilmektedir. Bugün dünyada tüketim araçlarına yüklenen çeşitli imajlar; kişilere kendilerini tamamlanmış hissettirebilmekte ve bu maksatla tüketime ve tüketim toplumuna özendirilmektedir. Bu kapsamda ülkelerin de nihai hedefleri ekonomik büyüme açısından değerlendirilmektedir. Bu büyüme üretilen mal ve hizmetlerin tüketim kanalıyla insanların gereksinimlerinin karşılanması üzere kullanılmasıyla sağlanmaktadır. Bu bağlamda ekonomik büyüme; üretilen mal ve hizmetlerin, ekonomideki tüm sektörler tarafından, üretilmiş olan mal ve hizmetlerdeki parasal bir artış ve ekonomiye bakıldığında nicel anlamda ticari işlemlerin çokluğunu ve yükselişini simgeleyen bir ölçüt olarak değerlendirilmektedir. Ekonomik sürdürülebilirlik; en temel tüketim ve üretim faaliyetlerini destekleyen, eşit paylaşıma imkân veren, bireylerin yaşam standartlarını daha iyi bir seviyeye getirmeyi hedefleyen ve sınırlı olan doğal kaynakların tükenmeden çevrede oluşan baskıyı azaltmayı hedefleyen ekonomik bir mekanizmanın oluşturulmasıdır. Sürdürülebilir kalkınmanın ekonomik boyutunda; devlet ve dış borçların yönetilebilirliğini sürdürebilmesi, mal ve hizmetlerin süreklilik arz edecek biçimde üretilebilmesi, endüstriyel boyutta üretim sürecini tahrip eden piyasa dengesizliklerinden korunmak temel amaçları arasındadır. Bu çalışmanın amacı, Türkiye için 1960-2018 yılları arasında tüketim harcamaları ve sürdürülebilir kalkınma arasındaki ilişkinin zaman serileri analizi tekniğiyle ekonometrik olarak analiz edilmesidir. Bu kapsamda ilgili yıllar için ulaşılan veriler test edilmiş ve araştırma kapsamında yapılan ekonometrik analizler sonucu 1960-2018 yılları arasındaki Türkiye'de kişi başı GSYH ile hanehalkı harcamaları toplam miktarı arasında uzun dönemde bir ilişkinin var olduğu ve kişi başı GSYH'nın hanehalkı harcamaları toplam miktarı üzerinde olumlu ve çok güçlü bir etkisinin olduğu görülmüştür.

Abstract:
Consumption is conceptually expressed as acquiring any service or purchasing any product to satisfy certain needs or desires. Today, the various images that gained value in terms of the meaning of consumption in the world can make people feel complete and encourage them to consume and make individuals a member of consumption society for this purpose. In this context, the final aims of countries are evaluated in terms of economic growth. This growth is achieved through the use of goods and services that produced to meet the needs of people through the meaning of consumption. In this context, economic growth is regarded by all sectors in the economy as a measure of monetary increase in goods and services produced and it is a measure of the multiplicity and also rise of commercial transactions in quantitative terms. Economic sustainability is the creation of an economic mechanism that supports the most basic consumption and production activities, enables equal sharing, aims to improve the living standards of individuals and to reduce the pressure on the environment without depleting limited natural resources. In the economic dimension of sustainable development, state and foreign debt should be managed, goods and services should be produced in a way that is consistent, and protection from market imbalances that destroy the industrial production process is among the main objectives. The aim of this study is to analyze the relationship between consumption expenditures and sustainable development in Turkey between 1960-2018 by econometric time series analysis technique. In this context, the research made within the scope of the data achieved for the relevant year tested and the result of the econometric analysis with GDP per capita in Turkey between the years 1960-2018 the total amount of household expenditures between long-run relationship of GDP per capita and household expenditures show a positive and powerful effect that has on the total amount. As a result of econometric analysis made within the scope of the research; it is seen that there is a long term relationship between GDP per capita and households final consumption expenditure in Turkey for the period of 1960-2018.. In addition, GDP per capita has a strong positive effect on households final consumption expenditure.