Sosyolojik açıdan mutluluk: Çokal Barajı örneği
Happiness in sociology: Case of Çokal Dam
Yazar: AYŞE ZEYNEP BUYAN KOP
Danışman: PROF. DR. AYTÜL KASAPOĞLU
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyal Bilimler Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Sosyoloji = Sociology
Dizin: Baraj gölleri = Dam lakes ; Barajlar = Dams ; Köyler = Villages ; Köylüler = Peasants ; Mutluluk = Happiness ; Sosyal etki = Social affect ; Sosyoloji = Sociology ; Yatırımlar = Investments

Özet:
Çokal Baraj Projesi, Gelibolu yarımadasının tamamına sulama ve içme suyu temin etmek amacıyla yapılan büyük bir devlet yatırımıdır. Sağlayacağı faydanın yarı sıra uygulamadan olumsuz yönde etkilenen ve etkilenecek topluluklar bulunmaktadır. Bu etkilerin başında genel olarak baraj gölü çevresinde yaşayan halkın ev ve toprak kayıpları gelmektedir. Çokal Barajı kapsamında ise yalnızca toprakların kamulaştırılması söz konusu olup, hiçbir köylü yeniden yerleşime maruz kalmamıştır. Ancak tek geçim kaynağını kaybetme riskiyle karşılaşan köylünün hayatını idame ettirme endişesi ortaya çıkmaktadır. Bu duruma yönelik endişelerinin, mutluluk ve iyi olma hallerine de etkisi olabileceği öngörülmüştür. Türkiye genelinde yapılan bu tarz yatırımların sonucunda yerel halk üzerinde pek çok olumsuz etki oluştuğundan, bu çalışmada da benzer sonuçların çıkması beklenmekteydi ancak birincil ihtiyaçlara ulaşım ve yatırımın köy halkı üzerinde oluşturacağı olumlu etkinin bu durumu tamamen değiştirebileceği Çokal Çalışmasıyla ortaya konmuştur. Yapılan araştırmayla uzun yıllardır su sorunu yaşayan Çokal Köy halkının, suya kavuşması ve toprak kaybı arasındaki bu ikilemin mutluluk ve iyi olma hallerine etkisi incelenmiştir. Mutluluk ve iyi olma hali ile ilgili durum değişiklikleri incelenirken hangi değişkenlerin bu durum üzerine etkide bulunduğu da incelenmiştir. Sonuç olarak Çokal Baraj Projesi, Çokal Köyü için faydalarıyla zararları birbirini eşitlediğinden köy halkının hem projeye tavrı hem de mutlulukla ilgili söylemleri daha olumlu kalmıştır. Bu çalışma aynı zamanda Türkiye genelinde ?Sosyal Etki Değerlendirme? sürecinin etkin bir şekilde uygulanması halinde büyük yatırımlara olan tavrın daha olumlu hale getirilebileceğini vurgulamaktadır.

Abstract:
Çokal Dam Project is a big government investment which aims to provide both drinking and irrigation water to the whole Gallipoli Peninsula. Along side with its benefits, there are some communities which are impacted negatively by the Project. Generally, house and land losses are the primary negative impacts on the communities living nearby the dam lake. With the Çokal Project, there is not an impact on houses; therefore no villagers will be resettled; only land expropriation is in question. Although villagers are facing with the risk to lose the only means of livelihood they have, this causes concern about moving on their lives. Therefore an impact on their happiness and well beings are foreseen due to the concern consists by the situation. Many such like projects have been implemented in Turkey and there have been enormous negative impacts on local communities. By Çokal Research same impacts were expected to emerge but it is seen that positive impacts like meeting with primary needs has shown that these kinds of negative impacts can be shifted. With the research, impacts of the dilemma between land loss and reaching continuous water supply on happiness and well being on Çokal villagers are examined.  While examining the impacts of the Project on happiness and well being, also the variables which affect these statuses are also examined. As a result, it can be said that Çokal Project?s positive and negative impacts cancel each other out, attitudes and statements of happiness of the Çokal villagers to the Project have been much more positive than expected. This research also emphasizes that the attitude towards big investments can be transformed to a positive way if ?Social Impact Assessment? processes are applied affectively.