Havacılıkta emniyet yönetim sistemi
Safety management system in aviation
Yazar: HAKAN UÇAR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ TAMER SARAÇYAKUPOĞLU
İstanbul Gelişim Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Havacılık Yönetimi Ana Bilim Dalı / Havacılık Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Sivil Havacılık = Civil Aviation
Dizin: Emniyet = Safety ; Emniyetli yönetim = Safety management ; Hava aracı = Air vehicle ; Hava yolu taşımacılığı = Airline transport ; Hava yolu ulaşımı = Air transportation ; Havacılık = Aviation ; Pilotlar = Pilots ; Yönetim sistemleri = Management systems

Özet:
Hava ulaştırma sistemleri içerisinde değişmeyen en önemli kural emniyettir. Havacılıkta emniyet anlayışında yaşanan zorunlu değişimler sonucunda emniyetin bir sistem olarak yönetilmeye başlanması ve organizasyonda her alanı kapsayan bir emniyet anlayışına sahip olunması gerekmektedir. Her geçen gün havayolu taşımacılığının emniyet performansını istenilen seviyede artırmak ve emniyetin mutlak suretle kabul edilebilir seviyelerde muhafaza edilmesini sağlamak açısından tüm paydaşlar tarafından uygulanmasının zorunluluğu olarak ifade edilmektedir.
Yapılan bu tez çalışmasında, emniyet ve emniyet yönetimi kavramları belirtilerek emniyetin sağlanması için kurulacak bir emniyet yönetim sisteminin ayrıntıları açıklanmıştır. Bu çalışmada yer alan her bir emniyet yönetim sistemi bileşeni, emniyet performansa dayalı veriler kullanarak arttırmaya ve emniyetin devamlılığının sağlanması açısından oldukça önemlidir. Operasyonel personelin son emniyet bariyeri olduğu hava taşımacılık sisteminde özellikle proaktif emniyet yaklaşımın benimsenmesi ve görevlerin icra edilmesinde bu yaklaşımı etkin bir şeklide kullanmaları gerekliliği üzerinde durulmuştur. Proaktif emniyet yaklaşımı dünya havacılık otoriteleri tarafından uygulanması istenilen bir gerekliliktir.
Geçmişten günümüze kadar geçen sürede öncelikle yetersiz teknik altyapı ile üretilmiş olan hava araçaları, sonrasında eğitim anlamında oldukça eksik olan kokpit ekibi ve son olarakta organizasyon kaynaklı kazaların hava ulaştırma sistemini ve bu taşıma türünün güvenirliliğinin sorgulanmasına sebep olmuşlardır. Diğer taşımacılık türlerine göre halen en yüksek emniyet seviyesine sahip olan hava taşımacılığı sistemi etkin bir emniyet yönetim sistemi uygulayarak ancak istenilen seviyede uçuşları mümkün kılabilecektir. Hava ulaştırma sistemi içerisindeki operasyonel personellerden olan pilotların hava araçlarını kullanırken yazılı kurallara riayet etmeleri ve proaktif bir emniyet yaklaşımıyla görevlerini icra etmeleri oldukça önemlidir.

Abstract:
The most important unchanging rule in the air transportation systems is safety. As a result of the obligatory changes in the understanding of safety in aviation, it is necessary to start the management of safety as a system and to have a safety understanding that covers all areas in the organization. It is expressed as an obligation to be implemented by all stakeholders in order to increase the safety performance of airline transportation at the desired level and to ensure that safety is kept at absolutely acceptable levels.
In this thesis, the concepts of safety and safety management were specified and the details of a safety management system to be established to ensure safety were explained. Each safety management system component in this study is important in terms of increasing safety by using performance-based data and ensuring the continuity of safety. In the air transport system where operational personnel are the last safety barrier, it is emphasized that especially the adoption of a proactive safety approach and the necessity of using this approach effectively in performing their duties. The proactive safety approach is a requirement that is desired to be implemented by the world aviation authorities.
The aircraft, which were produced with insufficient technical infrastructure in the period from the past to the present, then the cockpit team, which was quite lacking in terms of training, and finally, the accidents caused by the organization caused the air transportation system and the reliability of this transportation type to be questioned. The air transport system, which still has the highest level of safety compared to other transport types, will only be able to make flights at the desired level by implementing an effective safety management system. It is especially important for the pilots, who are one of the operational personnel in the air transportation system, to comply with the written rules while using the aircraft and to perform their duties with a proactive safety approach.