Federico Garcia Lorca'nın 'Bernarda Alba Evi' oyununun sahneleme süreçleriyle epik-diyalektik tiyatroya uyarlanması
Adaptation of Federico Garcia Lorca's "The House of Bernarda Alba" to epic-dialectical theater through staging processes
Yazar: ÖZGE ÖZTÜRK
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA SEKMEN
Anadolu Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Tiyatro Ana Sanat Dalı / Sahne Sanatları Bilim Dalı
Derece: Sanatta Yeterlik, 2023
Konu: Sahne ve Görüntü Sanatları = Performing and Visual Arts
Dizin: Bernard Alba'nın Evi = Bernard Alba's House ; Dramatik tiyatro = Dramatic theatre ; Epik tiyatro = Epic theatre ; Epik-diyalektik tiyatro = Epic-dialectic theater ; Gerçekçi tiyatro = Realist theater ; Lorca, Federico Garcia = Lorca, Federico Garcia ; Sahneye koyma = Staging ; Tiyatro = Theatre ; Tiyatro oyunları = Theater plays

Özet:
Yönetmenin epik-diyalektik tiyatronun anlatım araçlarını kullanarak, gerçekçi bir oyun metninin reji metnine dönüştürmesini ve metnin sahnelenmesini amaçlayan "Federico Garcia Lorca'nın 'Bernarda Alba'nın Evi' Oyununun Sahneleme Süreçleriyle Epik-Diyalektik Tiyatroya Uyarlanması" adlı bu çalışma, 19. yüzyılda ortaya çıkan Gerçekçi tiyatroya ve Gerçekçi tiyatroda yönetmenin anlatım araçlarına, 20. yüzyılda Bertolt Brecht tarafından kurulan Epik-Diyalektik tiyatroya ve Epik-Diyalektik tiyatroda yönetmenin anlatım araçlarına ve gerçekçi bir oyun metninin epik-diyalektik reji-oyunculuk çalışmasıyla dönüşüm sürecine odaklanır. 
Araştırmanın yöntemi; nitel araştırma yöntemidir ve veri toplama araçları doküman analizi ve gözlemden oluşmaktadır.  Veri analiz yöntemi; nitel veri analizi yöntemlerinden betimsel analizdir.  Araştırma sonucunda; gerçekçi tiyatroda yönetmenin anlatım araçları, metin, dekor, ışık, kostüm, aksesuar, makyaj, müzik, efekt, dans, tiyatro mekânı, oyuncu-seyirci ilişkisi, görüntü ve ses teknolojileri, oyuncu, afiş ve diğer tanıtım materyalleri iken, Epik-Diyalektik Tiyatroda, metin, oyuncu-seyirci ilişkisi, gestus, yabancılaştırma efekti, tarihselleştirme, dekor, kostüm, aksesuar, makyaj, ışık, müzik ve şarkı, tiyatro mekânı, görüntü ve ses teknolojileri, oyuncu, afiş ve diğer tanıtım materyalleri olduğu görülmüştür. Gerçekçi oyun metninin epik-diyalektik reji metnine dönüştürülmesindeki temel gerekçenin; orijinal dramatik metnin yabancılaştırılması olduğu, dramatik metnin reji metnine dönüşümünün tiyatronun anlatım araçlarının metin düzleminde organize edilmesini gerektiren bir süreci içerdiği görülmüştür. Metnin epik-diyalektik reji metnine dönüşümünün; dramatik oyundaki olayların gerisindeki toplumsal bağlamın oyunculuk ve reji uygulamalarıyla gösterilmesinin, gerçekçi metindeki trajik mutlaklığın yıkılması için yapılan değişimlerin, tarihselleştirme gestus ve yabancılaştırmanın uygulanmasıyla elde edilen oyunculuk ve  reji buluşlarının, dramatik metnin dilinde ve anlatımcı yapının kurgulanmasıyla yapılan değişikliklerin, karakterlerin bireysel ilişkilerinin arka planında yer alan toplumsal ilişki biçimlerinin gösterilmesi amacıyla değişen sahne düzenlemelerinin metin düzlemine aktarılması gerekçeleriyle yapıldığı görülmüştür.

Abstract:
This study, titled "The Adaptation of Federico Garcia Lorca's 'The House of Bernarda Alba' Play to Epic-Dialectical Theater with its Staging Processes," aims to transform a realistic play text into a directorial text using the expression tools of epic-dialectical theater and to stage the play. The study focuses on the expression tools of the director in realistic theater, which emerged in the 19th century, and in epic-dialectical theater established by Bertolt Brecht in the 20th century. Additionally, it centers on the transformation process of a realistic play text through epic-dialectical direction-acting.
The method used for the research is a qualitative research method, and the data collection tools consist of document analysis and observation. The data analysis method used is descriptive analysis, which is one of the qualitative data analysis methods. As a result of the research, it is observed that the expression tools of the director in realistic theater include the text, set design, lighting, costume, props, makeup, music, special effects, dance, theater space, actor-audience relationship, image, and sound technologies, as well as actors, posters, and other promotional materials. In epic-dialectical theater, the text, actor-audience relationship, gestus, alienation effect, historicization, set design, costume, props, makeup, lighting, music and song, theater space, image, and sound technologies, actors, posters, and other promotional materials are considered the expression tools of the director. It is observed that the primary reason for transforming a realistic play text into an epic-dialectical directorial text is to alienate the original dramatic text. The transformation of the dramatic text into a directorial text involves a process of organizing the expression tools of theater on the text plane. The transformation of the text into an epic-dialectical directorial text is achieved by showing the social context behind the events in the dramatic play through acting and direction, making changes to break the tragic absoluteness in the realistic text, applying historicization, gestus, and alienation, developing acting and directing innovations obtained through changing scene arrangements to show the social relationship forms that underlie the characters' individual relationships, and making changes to the language and narrative structure of the dramatic text.