Türkiye'nin Avrupa Birliği ile bütünleşme sürecinde kalkınma ajansı bağlamında bölgesel kalkınma politikalarının gelişimi
Evoluation of Turkey's regional development policies i context wth development agencies in the Era ff integration with the European Union
Yazar: ALİ İHSAN ÜNLÜ
Danışman: DOÇ. DR. AZİZ KONUKMAN
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Ekonomi = Economics

Özet:
II. Dünya Savaşı'ndan sonra, güçlü merkezi devletçiliğin ve ulusalcılığınyükselişi ile beraber kalkınmacılıktaki temel yaklaşım olarak, devletbürokrasisince oluşturulup uygulamaya konulan, yeniden dağıtımcı planlıkalkınmadan, tepeden aşağıya yapılanan sürekli denetimden ve top yekün birgelişmeyi Keynescil politikalarla gerçekleştirmeye çalışan genel bir eğilimdensöz etmek mümkündür. 1970'lerle beraber gelen ve tüm dünyayı etkileyenekonomik bunalımın ardından zayıflamaya başlayan merkeziyetçi eğilimlerlebirlikte, daha önceki refah arayışlarının temelini oluşturan devletin rolü, bu kez,problemlerin kaynağı olarak gösterilmeye başlanmış ve gittikçe güçlenenglobalizasyon aktörleri karşısında zayıflama eğilimine girmiştir. Neo-liberal vemoneterist yaklaşımlarla gelen de-regülatif ve de-santralize anlayış, bölgeselgelişme konusundaki eğilimleri güçlendirmiştir. Ancak sadece kar etmegüdüsüyle hareket edilmesinin, bölgeler arası gelişmişlik farklarında bir süresonra yakınsamalar başlatacağı konusundaki aşırı iyimserlik de, 1990'larlaberaber sona ermiştir. Böylece bölgesel kalkınmacılıkta devletin yeni ve dahagevşek rollerle ortaya çıktığı yeni bir kalkınmacılıktan söz edilmeyebaşlanmıştır. Bu yeni model, merkezi otoritenin, yetkilerini, yerinden yönetim,dahası, yönetişim esasları çerçevesinde yerel ile paylaşımına dayanmakta vegözlerini doğrudan doğruya global aktörlere çeviren ve uluslararası rekabetkaygısıyla hareket edebilen yerel dinamiklerin oluşturduğu bir bölgeyiamaçlamaktadır.Türkiye'nin, Avrupa Birliği ile bütünleşme sürecindeki kalkınma çabalarıve bu aşamada Avrupa Birliği ile uyum çerçevesinde oluşturmakta olduğu yenimodel ile bu modelin yeni kurumlardan kalkınma ajansları, yukarıda bahsigeçen son kalkınma fazına karşılık gelmektedir.

Abstract:
After World War II, it is possible to talk about a re-distributiveplanned development which is created and applied by the statebureaucracy, a continuous control from top to bottom and a tendency torealize total development using Keynesian policies as a basic approach todevelopment, along with the rise of strong centralized government andnationalism. After the economic crisis that affected the whole world in the1970's and as the centralized tendencies began to weaken, the role of thestate, which until then was seen as the foundation of the efforts to achievewelfare, was portrayed as the source of the problems and began toweaken against the strengthening actors of globalization. The de-regulative and de-centralized understanding which came with the neo-liberal and monetarist approaches strengthened the tendencies aboutregional development. However, the over optimism that actions with thesole goal of maximizing profit would lead to the reduction of thedifferences between the development state of various regions ended in1990's. Consequently, a new development model where the state had anew and more laid-back role was put forward. This new model dependedon the sharing of the rights of the central government with localgovernment on the basis of the principles of local government andmoreover governance, and aimed to create a region constituted of localdynamics that could directly deal with global actors and act withinternational competition in mind.Turkey's development efforts during its integration with theEuropean Union and the new model and development agencies it hasformed at this stage while it gets in line with the Union, correspond to theabove mentioned final phase of development.