Okul psikolojik danışmanlarının çocuk duygusal ihmal ve istismarına ilişkin deneyimlerinin incelenmesi
An investigation of school psychological counselors' experiences on child emotional abuse and neglect
Yazar: GÜZİN AYHAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ BİNNUR YILDIRIM HACIİBRAHİMOĞLU
Giresun Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Çocuk Hakları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Duygusal istismar = Emotional abuse ; Psikolojik danışmanlık = Psychological consulting ; Psikolojik istismar = Psychological maltreatment ; Çocuk istismarı = Child abuse

Özet:
Okul psikolojik danışmanları, eğitim kurumlarında bireyi tüm yönleri ile ele alarak gelişiminin desteklenmesine fırsat sağlamakta ve bu süreçte oluşan ya da oluşabilecek problemlere yönelik başta öğrenci olmak üzere aile ve öğretmene rehberlik hizmeti sunmaktadır. Risk altındaki, dezavantajlı durumdaki çocuklarla da çalışmalar yaparak onlara psikolojik ve sosyal destek sağlamak, okul psikolojik danışmanlarının görevleri arasında yer almaktadır. Eğitim kurumlarında özellikle çocuğun ihmal ve istismara maruz kaldığının tespit edilmesinde ve bu süreçteki rehberlik hizmetlerinin yürütülmesinde, okul psikolojik danışmanı önemli bir rol üstlenmektedir. Bu bağlamda bu araştırmada, ihmal ve istismar türleri arasında belirlenmesi daha zor olarak gösterilen duygusal ihmal ve istismar konusu ele alınarak, okul psikolojik danışmanlarının duygusal ihmal ve istismar ile ilgili deneyimlerinin incelenmesi amaçlanmıştır.
Okul psikolojik danışmanlarının duygusal ihmal ve istismara ilişkin düşüncelerinin ayrıntılı bir şekilde ortaya konması için araştırma, nitel araştırma yöntemlerinden olgubilim deseninde yürütülmüştür. Araştırmanın katılımcıları ölçüt örnekleme yöntemi ile belirlenmiş ve bu doğrultuda araştırmaya Diyarbakır İl Milli Eğitim Müdürlüğünün dört merkez ilçesinde lise düzeyinde çalışan 30 okul psikolojik danışmanı katılmıştır. Araştırmada veri toplamak amacıyla görüşme yöntemi kullanılmıştır. Araştırma verileri, araştırmacı tarafından geliştirilen kişisel bilgilerinin olduğu kişisel bilgi formu ve yarı yapılandırılmış görüşme soruları ile elde edilmiştir. Elde edilen verilerin çözümlenmesinde içerik analizi yönteminden yararlanılmıştır. Araştırma bulguları incelendiğinde, farkındalık, müdahale ve duygusal ihmal ve istismar ile çalışmanın etkileri olmak üzere üç tema belirlenmiştir. Belirlenen bu temalar kapsamında, okul psikolojik danışmanlarının, duygusal ihmal ve istismar konusundaki teorik bilgilerinin yeterli düzeyde olduğu, birincil ve ikincil önleme çalışmalarına yer verdikleri ve bu çalışmaları önemli gördükleri, deneyim kazandıkça yeterli hissettikleri ve bunun mesleki gelişimlerini desteklediği, ihmal ve istismar sürecinin yönetilmesinde güçlükler yaşadıkları ve bu    güçlüklerin okul ve aile boyutundan kaynaklandığı tespit edilmiştir.

Anahtar kelimeler: Duygusal ihmal ve istismar, okul psikolojik danışmanı, rehber öğretmen, çocuk ihmali, çocuk istismarı

Abstract:
School psychological counselors provide guidance services to families and teachers, especially students, to support the development of the individual in educational institutions by handling all aspects and to solve the problems that occur or may occur in this process. It is among the duties of school psychological counselors to provide psychological and social support to them by working with children at risk and in disadvantaged situations.
School psychological counselor plays an important role in determining the child's exposure to neglect and abuse in educational institutions and in the execution of guidance services in this process. In this context, in this study, it is aimed to examine the experiences of school counselors about emotional neglect and abuse by addressing the issue of emotional neglect and abuse, which is more difficult to idebtify among the types of neglect and abuse.
In order to reveal the thoughts of school counselors about emotional neglect and abuse in detail, the research was carried out in a phenomenological design, which is one of the qualitative research methods. Participants of the research were determined by criterion sampling method and 30 school counselors working at high school level in four central districts of Diyarbakır Directorate of National Education of participated in the research.
Interview method was used to collect data in the research. The research data were obtained with a personal information form developed by the researcher and semi-structured interview questions. Content analysis method was used in the analysis of the obtained data. When the research findings were examined, three themes were determined as wareness, intervention and the effects of working with emotional neglect and abuse. Within the scope of these themes, it was determined that school counselors have enough theoretical knowledge on emotional neglect and abuse, they include primary and secondary prevention studies and consider these studies important, they feel competent as they gain experience and this supports their professional development, they have difficulties in managing the neglect and abuse process and these difficulties stem from the school and family dimension.

Keywords: Emotional neglect and abuse, school counselor, guidance teacher, child neglect, child abuse