Özgür Balpınar'ın eserlerinde kök değerler ve özgecilik
Root values and altruism in Özgür Balpinar's works
Yazar: NURAY ARSLAN
Danışman: PROF. DR. SİBEL TURHAN TUNA
Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Türkçe Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu çalışmanın genel amacı, Özgür Balpınar'ın eserlerinde 2019 Türkçe Dersi Öğretim Programı'nda yer alan kök değerleri, özgecilik kavramı ile ilgili unsurları, değerlerle ilişkili tutum ve davranışlar incelemektir. Bahsedilen kök değerler; adalet, dostluk, dürüstlük, öz denetim, sabır, saygı, sevgi, sorumluluk, vatanseverlik ve yardımseverliktir. Tez çalışması beş bölümden oluşmaktadır: Giriş, kuramsal çerçeve ile ilgili araştırmalar, yöntem, bulgular ve tartışma, sonuç ve öneriler. Nitel bir araştırma olarak desenlenen bu çalışmada verilerin toplanması işleminde yöntem olarak doküman incelemesi kullanılırken verilerin analizinde ise betimsel analiz yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın kapsamını Özgür Balpınar'ın Çocuk Edebiyatı alanında verdiği 9 eser oluşturmaktadır.  Araştırma için öncelikle 2019 Türkçe Dersi Öğretim Programı'nda yer alan kök değerler, özgecilik kavramı ile ilgili unsurlar, değerlerle ilişkili tutum ve davranışlar temel alınarak 10 kök değerin yer aldığı bir liste oluşturulmuştur. İlgili eserler listede yer alan değerler doğrultusunda sırasıyla taranmıştır. Tarama sonrasında tespit edilen bulgular fişlenmiştir. Değerlere ayrı başlıklar açılarak hangi kitapta kaç kez değerlere yer verildiği pasta grafiği haline getirilerek somutlaştırılmıştır. Ardından eserlerde değerlerle ilişkili tutum ve davranışlar gruplanarak değerlerin alt değerleriyle ilgili kısımlar betimsel analiz yöntemiyle incelenmiş, özgecilik ve değerlerle ilgili sonuçlara ulaşılmıştır.
Araştırma bulguları sonucunda Özgür Balpınar'ın eserlerinde en sık yer alan kök değerin sevgi değeri olduğu saptanmıştır. Sevgi değerini de sırasıyla dostluk, saygı, yardımseverlik, dürüstlük, sabır, sorumluluk, adalet-öz denetim ve vatanseverlik değerleri takip etmektedir. İncelenen eserlerin kök değerleri bir çatı altında toplayan özgecilik kavramı açısından önemli bir içeriğe sahip olduğu, 2019 Türkçe Dersi Öğretim Programı'nda belirtilen kök değerleri yansıttığı ve programın amacıyla uygunluk gösterdiği tespit edilmiştir. Bu yönüyle eserlerin özgecilik çatısı altında değerler eğitimi ve Türkçe eğitimi alanlarıyla birlikte ilköğretim ders kitaplarında kullanılabilecek özellikler barındırdığı ve çocuk edebiyatı eserlerinin kitap tavsiye listelerine eklenebileceği sonucuna varılmıştır.

Abstract:
The general purpose of this study is to examine the root values, elements related to the concept of altruism, and attitudes and behaviors related to values in the 2019 Turkish Course Curriculum in Özgür Balpınar's works. The mentioned root values are; justice, friendship, honesty, self-control, patience, respect, love, responsibility, patriotism and helpfulness. The thesis consists of five parts: Introduction, research on the theoretical framework, method, findings and discussion, conclusions and suggestions. In this study, which was designed as a qualitative research, document analysis was used as the method for collecting data, and descriptive analysis method was used for data analysis. The scope of the research consists of 9 works written by Özgür Balpınar in the field of Children's Literature.  For the research, first of all, a list of 10 root values was created based on the root values in the 2019 Turkish Course Curriculum, elements related to the concept of altruism, attitudes and behaviors related to values. Relevant works were scanned respectively in line with the values in the list. The findings detected after the scan were recorded. Separate headings were opened for the values, and the number of times the values were included in each book was concretized by turning it into a pie chart. Then, the values-related attitudes and behaviors in the works were grouped and the parts related to the sub-values of the values were examined with the descriptive analysis method, and conclusions about altruism and values were reached.
As a result of the research findings, it was determined that the most common root value in Özgür Balpınar's works is the value of love. The value of love is followed by the values of friendship, respect, helpfulness, honesty, patience, responsibility, justice-self-control and patriotism, respectively. It has been determined that the works examined have an important content in terms of the concept of altruism, which gathers the root values under one roof, reflects the root values specified in the 2019 Turkish Course Curriculum, and is compatible with the purpose of the program. In this respect, it has been concluded that the works contain features that can be used in primary school textbooks in the fields of values education and Turkish education under the umbrella of altruism, and that children's literature works can be added to book recommendation lists.