Kadınların İstanbul'u: Kentsel alanların kullanımının sinemada temsili
Women's Istanbul: Representation of the use of urban areas in cinema
Yazar: CANSU ÇEBOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. OSMAN SAVAŞKAN
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Yerel Yönetimler Ana Bilim Dalı / Yerel Yönetimler ve Kent Politikaları Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration ; Radyo-Televizyon = Radio and Television ; Sosyoloji = Sociology

Özet:
Kadınların ve erkeklerin kent deneyimi arasında farklılık vardır. Bu farklılık, doğrudan iki gruba indirgenemez. Cinsiyet, cinsel yönelim, etnik kimlik, kıyafet, ifade biçimleri gibi teşhiri görmeye duyarlı farklılıklar makul olanı belirlemede otoritelerin kestirme yollarıdır. Bunun yanında ekonomik imkân, sosyal statü, kültürel konumlanış gibi bilinmesi soruya tabi etkenler de deneyimi farklılaştırmaktadır. Örnekleri çoğaltılabilecek tüm bu kimliğin kurulma süreçleri, bir baskı aracı hâline gelerek kadınların kenti ne zaman ve nasıl kullanması gerektiğinin sınırını çizmektedir. Sinema, tam bu noktada bir veri akışı sağlamaktadır. Sinema, estetiksel, sanatsal ve toplumsal kaygılarının yanı sıra bir arşivdir. Dönemin, tarihin, algının, dilin, mimarinin, geleneğin bir yansımasıdır. Kenti yeniden görme imkânını bulmak için anlamlı bir kılavuzdur. Kadınların kentsel alanlarda nasıl temsil edildiği sorusu aslında nasıl temsil edilmesi gerektiğiyle ilgili bir dizi tartışmanın başlangıç noktasıdır. Feminist sinema, bu sorulara dair geniş bir karşılık vermektedir. Sinemada dişil dilin kurulması ve yönetmenin feminist bilincin öznesi olabilmesi kritiktir. 
Bu çalışmada, sinemalarını ve kendi gerçekliklerini kurmaları açısından tercih edilen üç yönetmen Asu Öztürk, Azra Deniz Okyay ve Yeşim Ustaoğlu'dur. Kadın yönetmenlerin perspektifinden, kadınların İstanbul'da kent alanlarını kullanma biçimleri, bu üç yönetmenin üç filminin (Toz Bezi, Hayaletler, Pandora'nın Kutusu) feminist analiz yöntem ve sinematografik olarak incelenmesi ile örneklendirilecektir. Mekânsal olarak İstanbul, sınıf, cinsiyet, kimlik gibi etiketlerin kesişimsel olarak ortak yaşam alanlarında varlığını gösterdiği bir yerdir. Bu bakımdan kadınlık hâllerinin çeşitliliğini ve karşılaşmalarını göstermesi açısından geniş bir örnekleme sahiptir. Kadınların, kentsel alanlarda nasıl temsil edildiği dönemin, siyasetin dışında algının da bilgisini verir bize. Bu çalışmada varılmak istenen nihai sonuç bu algının kendisidir.

Abstract:
There is a difference between the urban experience of women and men. This difference cannot be reduced to just two groups. Gender, sexual orientation, ethnic identity, clothing, expressions, such as differences that are sensitive to exposure are the authorities' shortcuts in determining what is reasonable. Besides, factors subject to the question of knowledge such as economic opportunity, social status, cultural positioning also differentiate the experience. All these identity establishment processes, examples of which can be multiplied, have become an instrument of oppression and draw the limit of when and how women should use the city. Cinema provides a data stream at this point. Cinema is an archive in addition to its aesthetic, artistic and social concerns. It is a reflection of the period, history, perception, language, architecture, tradition. It is a meaningful guide to find the opportunity to see the city again. The question of how women are represented in urban areas is actually the starting point for a series of discussions about how they should be represented. Feminist cinema provides a broad response to these questions. It is critical to establish a feminine language in cinema and for the director to be the subject of feminist consciousness.
In this study, the three preferred directors in terms of establishing their cinemas and their own reality are Asu Öztürk, Azra Deniz Okyay and Yeşim Ustaoğlu. From the perspective of women directors, the way women use urban spaces in Istanbul will be exemplified by the feminist analysis method and cinematographic examination of the three films of these three directors (Dust Cloth, Ghosts, Pandora's Box). As a venue, Istanbul is a place where labels such as class, gender, identity show their presence intersectionally in common living spaces. In this respect, it has a wide sample in terms of showing the diversity and encounters of feminine states. It gives us information about how women are represented in urban areas, the period, and the perception outside of politics. The final result desired to be reached in this study is this perception itself.