2023 Kahramanmaraş merkezli depremlerden sonra Trabzon'a gelen 20 yaş ve üstü depremzedelerde tütün kullanımı, alkol kullanımı ve alkol kullanım bozukluğu prevalansı ve teknoloji bağımlılığı düzeyleri
Tobacco use, alcohol use and alcohol use disorder prevalence and technology addiction levels in earthquake victims aged 20 and above who came to Trabzon after the 2023 Kahramanmaraş center earthquakes
Yazar: ÜMMÜGÜLSÜM ÖZEL
Danışman: PROF. DR. MURAT TOPBAŞ
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Halk Sağlığı = Public Health

Özet:
Amaç: 2023 Kahramanmaraş merkezli depremlerden sonra Trabzon'a gelen 20 yaş ve üstü depremzedelerde, depremden önce tütün ürünü, alkollü içki kullanımı, alkol kullanım bozukluğu prevalansını, teknoloji (akıllı telefon, dijital oyun oynama ve sosyal medya) bağımlılık düzeylerini ve deprem nedeniyle Trabzon'a geldikten sonra kullanımlarının nasıl değiştiğini belirlemektir.
Gereç-Yöntem: Kesitsel tipteki araştırmada 862 kişi analizlere dahil edildi. Depremden önce tütün ürünü, alkollü içki, akıllı telefon, dijital oyun oynama ve sosyal medya kullanımı, alkol kullanım bozukluğu, akıllı telefon bağımlılığı, sosyal medya bağımlılığı, internet oyun oynama bozukluğu ve Trabzon'a geldikten sonra kullanımlarındaki değişimler bağımlı değişkenlerdir. İstatistik analizlerde Ki-kare testi, McNemar testi, Wilcoxon testi ve binary logistik regresyon testi kullanılmıştır.
Bulgular: Katılımcıların depremden önce ve Trabzon'a geldikten sonra sırasıyla kullanım prevalansları tütün ürünü %27,0; %28,7, alkollü içki %9,5; %7,6, akıllı telefon %95,2; %95,1, sosyal medya %83,8; %83,6 ve dijital oyun oynama %27,5; %27,4 bulunmuştur. Trabzon'a geldikten sonra %39,2'sinin sigara kullanım sıklığı, %44,6'sının kullanım miktarı artmıştır. Sarma sigara kullananların %52,5'i geldikten sonra sigara kullanmaya başlamış, %13,8'inin kullanım sıklığı, %66,3'ünün kullanım miktarı artmıştır. Alkollü içki kullananların %45,2'sinin kullanımı azalmıştır. Akıllı telefon kullananların %38,1'inin, sosyal medya kullananların %30,7'sinin, dijital oyun oynayanların %46,8'inin kullanım sıklığı artmıştır.
Sonuç: Katılımcıların Trabzon'a geldikten sonra tütün ürünü kullanım prevalansı, miktarı ve sıklığı artmıştır; alkollü içki kullanım prevalansı, miktarı ve sıklığı azalmıştır; akıllı telefon, sosyal medya kullanım sıklığı ve dijital oyun oynama sıklığı artmıştır.

Abstract:
Objectives: To determine the prevalence of tobacco product, alcoholic beverage use, alcohol use disorder, technology (smartphone, digital gaming, and social media) addiction levels before the earthquake, and how their use changed after coming to Trabzon due to the earthquake in earthquake victims aged 20 and over who came to Trabzon after the 2023 Kahramanmaraş-centered earthquakes.
Material and Method: In the cross-sectional study, 862 individuals were included in the analysis. The dependent variables were tobacco product, alcoholic beverage, smartphone, digital game playing and social media use before the earthquake, alcohol use disorder, smartphone addiction, social media addiction, internet game playing disorder and changes in their use after coming to Trabzon. Chi-square test, McNemar test, Wilcoxon test and binary logistic regression tests were used in statistical analysis.
Results: The prevalence of tobacco use before the earthquake and after coming to Trabzon were 27.0%; 28.7%, alcoholic beverages 9.5%; 7.6%, smartphones 95.2%; 95.1%, social media 83.8%; 83.6% and digital games 27.5%; 27.4%, respectively. After coming to Trabzon, the frequency of cigarette use increased for 39.2% and the amount of use increased for 44.6%. Among those who smoked rolled cigarettes, 52.5% started smoking after coming to Trabzon, 13.8% increased the frequency of use and 66.3% increased the amount of use. Among those who used alcoholic beverages, 45.2% decreased their use. The frequency of use increased for 38.1% of smartphone users, 30.7% of social media users and 46.8% of digital game players.
Conclusion: After coming to Trabzon, the prevalence, amount and frequency of tobacco product use increased; the prevalence, amount and frequency of alcoholic beverage use decreased; the frequency of smartphone and social media use and the frequency of playing digital games increased.