Türkiye'de atık pillerin değerlendirilmesi ve örnek bir tesiste incelenmesi
Evaluation of waste batteries in Turkey and study at a sample facility
Yazar: MUSTAFA DÖNMEZ
Danışman: DOÇ. DR. YAŞAR AVŞAR
Yıldız Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Çevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Çevre Mühendisliği = Environmental Engineering
Dizin: Atık değerlendirme = Waste evaluation ; Atık toplama = Waste collection ; Atıklar = Wastes ; Piller = Battery ; Yeniden kazanma = Recycling

Özet:
Bu tezde atık pillerin, Türkiye'de toplanmasından ayrıştırılmasına ve nihai bertarafına kadar geçen süreç ele alınmaktadır. Bu maksatla atık pil ile ilgili mevzuat, yönetmelik ve yetkili kurum ve kuruluşlar değerlendirilmiştir. Çevre ve Orman Bakanlığı denetleme ve yaptırım merciidir. Çevre Bakanlığı'nın hazırlamış olduğu atık piller ile ilgili Atık Pil ve Akümülatörlerin Kontrolü Yönetmeliği (APAK) 31.08.2004 tarihinde Resmi Gazete'de yayımlanmıştır. Bu yönetmelik 01.01.2005 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Daha sonra AB kriterlerine uyum sağlamak amacıyla bazı maddeleri değiştirilerek 03.03.2005 tarihinde Resmi Gazete'de yayımlanmıştır. Akümülatörler Atık Pil konusuna dâhil değildir. APAK yönetmeliği Türkiye'de atık pillerin toplanmasını, ayrıştırılmasını ve geri dönüşüm yetkisini Taşınabilir Pil Üreticileri ve İthalatçıları Derneği olan TAP'a vermiştir. TAP derneğinin yönetimini ithalatçı firmaların yöneticileri oluşturmaktadır. Dernek Türkiye'deki atık pillerin toplanması, ayrıştırılması ve geri dönüşümü için gerekli olan tüm organizasyonları yapmakla mükelleftir. Bu nedenle dernek, faaliyetlerini yapabilmek için tüzel bir kişilik oluşturmuştur. TAP derneği faaliyetlerini güçlendirmek adına eğitim ve tanıtım alanlarına da ağırlık vermektedir. Dernek, atık pillerin toplanması, ayrıştırılması ve geri dönüşümün sağlanması için iki özel firma ile anlaşmıştır. Bu firmalar kendi sistemleri ile atık pilleri kaynağından toplayıp merkezlerine getirmektedirler. Merkezlere gelen atık piller, konveyör bant sistemi ile manuel olarak tiplerine göre ayrıştırılmaktadır. Bu tipler şarj edilemeyen ve şarj edilebilen pillerdir. Şarj edilemeyen pillerin geri dönüşümü Türkiye'de depolama şeklinde olmaktadır. Şarj edilebilenler ise yurtdışındaki ilgili geri dönüşüm tesislerine gönderilerek bileşenlerine ayrıştırılır.

Abstract:
This thesis handles the process from collection and parsing to final disposal of waste batteries in Turkey. To this end, the legislation, directives and authorized bodies and institutions related to waste batteries have been evaluated. The Ministry of Environment and Forestry is the body which conducts audits and applies sanctions. Directive on Control of Waste Batteries and Accumulators (APAK) on waste batteries, issued by the Ministry of Environment has been published on the Official Gazette on 31.08.2004. The Directive became effective on 01.01.2005. In the subsequent process, certain articles in the document were amended for purpose of compliance to EU criteria, and the amended document was published on the Official Gazette on 03.03.2005. Accumulators are not included in the subject of Waste Batteries. The APAK Directive has appointed the authority to collect, parse and recycle waste batteries in Turkey to the TAP, which is the Portable Battery Manufacturers and Importers Association. The TAP Association management consists of executives of importer companies. The Association is responsible for managing whole organization required for collection, parse and recycle of waste batteries in Turkey. Therefore, the Association has established a legal entity to undertake its activities. The TAP Association focuses on educational and promotional fields to consolidate its activities. The Association has contracted two private companies to ensure collection, parsing and recycling of waste batteries. These companies collect waste batteries from their sources through their own systems, and deliver them to their centers. The waste batteries brought to the centers are manually parsed on a conveyor belt system by their types, which are disposable and rechargeable batteries. Recycling of disposable batteries are conducted in form of stockpiling in Turkey. Rechargeable batteries are shipped to relevant recycling facilities abroad to be decomposed into their components.