Karşılaştırmalı yazınbilim çerçevesinde Herta Müller, Elke Schmitter, Saliha Scheinhardt ve Feridun Zaimoğlu'nun birer eserinde kadın imgesine eleştirel yaklaşım
Eine kritische Darstellung des Frauenbildes im rahmen der komparatistik anhand je einem Werke von Herta Müller, Elke Schmitter, Saliha Scheinhardt und Feridun Zaimoğlu
Yazar: MUNE SAVAŞ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. CAVİDAN ÇÖLTÜ İMREN
Çukurova Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Alman Dili Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2011
Konu: Karşılaştırmalı Edebiyat = Comparative Literature
Dizin: Alman edebiyatı = German literature ; Göçmen edebiyatı = Migrant literature ; Göçmenler = Emigrants ; Kadınlar = Women ; Karşılaştırmalı edebiyat = Comparative literature ; Kültürel etki = Cultural effect ; Kültürel ilişkiler = Cultural relations ; Rumen = Rumen ; Türk edebiyatı = Turkish literature

Özet:
Bu çalışmada kadın imgesi temel olarak ele alınacaktır. Almanya'da yaşayan ve Alman yazını'nın bir parçası olan Türk, Romen ve Alman yazarların eserlerinde kadın imgesi incelenecektir. Ele alınan dört eserden iki tanesi ( Scheinhardt'ın Frauen die sterben ohne dass sie gelebt hätten ve Zaimoğlu'nun Leyla adlı eserleri), aynı zamanda şimdiki Alman Yazını'nın bir parçası olan Göçmen işçi yazınındandır. Bu yazarlar Türk kültürünü Almanlara tanıtmaktadırlar. Bunlar Saliha Scheinhardt ve Feridun Zaimoğlu' dur. Ele alacağımız bir diğer eser Nobel Yazın Ödülü alan Romen yazar Herta Müller'e aittir. Elke Schmitter çalışmamızda Alman kültüründen olan tek yazardır. Çalışmamızın amacı, bu yazarların ele aldığımız eserlerinde kadını nasıl yansıttıklarını incelemektir. Bu bağlamda kadının kimliğine etki eden ve yaşam şeklini belirleyen milli, kültürel veya dini etkenleri ön plana çıkarmaya çalışacağız. Bu etkenlerin kadın sorunlarınlarındaki rolünü vurgulayarak eserlerde bize aktarılan farklı kültürlerin sözü geçen etkenlere etkisini irdeleyeceğiz. Kadının yabancı ve öz kültüründeki değişimi ve bu değişimin öz çevresine ve yaşadığı topluma nasıl yansıdığı gözler önüne serilmeye çalışılacaktır. Bu nedenle seçtiğimiz farklı köken kültürlerden gelen yazarlarının, eserlerinde kadının nasıl imgeselleştirildiği ve bu imgeselleştirmedeki sorunsallığı irdelemeyi amaçladık. Dünyamızın başlangıcından beri ?yabancı?nın ve ?öz?ün yeri, farklı toplumların ?yabancı?ya bakış açısı sürekli değişik tanımlanmıştır. Bazıları için ?yabancı? heyecan vericidir ve öz kültüre üretkenlik etkisi yapar. Diğerleri için öyle korku verici ve tehlikelidir ki ondan korunulması gerekmektedir. Bu ?öz? ün koruma istemi çoğu zaman ?öz? ün yitip gitmesine de zemin hazırlamaktadır. Bu zemin üzerinde kadının hayattaki ortak ve farklı sorunlarını mercek altına almaya çalıştık. Kadının bir toplumda yabancı veya öz olması bazen yaşadığı sorunların türünü de belirlemektedir. Eserlerde kadınla ilgili olarak bu tür konulara da yer verildiğinden yer yer öz ve yabancı konusunada değindik. Evrensel kadın sorunları ve hayattaki belli roller kadın imgesinin belirlenmesinde her zaman etken olmuştur. Bizler Saliha Scheinhardt'ın Frauen, Die Sterben, Ohne Dass Sie Gelebt Hätten, Feridun Zaimoğlu'nun Leyla , Elke Schmitter'in Frau Sartoris , Herta Müller'in Herztier adlı eserlerinde yansıtılan kadın imgesine (özellikle, kültürel, dini, ulusal ve ailevi zeminlerde) eleştirel yaklaşım sunmaya çalıştık.Anahtar Kelimeler: Göçmen yazını, önyargı, karşılaştırmalı yazınbilim, kadın imgesi

Abstract:
In dieser vorliegenden Arbeit wird das Frauenbild als Grundmotiv untersucht. In dieser Arbeit wird das Bild der Frau, in den Werken der in Deutschland lebenden Türkischen, Rumänischen, und Deutschen Autor / innen, die ein Bestandteil der Deutschen Literatur sind, dargestellt. Ein Teil unserer Werke ist aus der sogenanntenGastarbeiterliteratur, die ein Bestandteil der gegenwärtigen deutschen Literatur sind. Diese Autor / innen machen die Türkische Kultur den Deutschen bekannt. Das sindSaliha Scheinhardt und Feridun Zaimoğlu. Ein weiteres Werk das wir zur Handnehmen werden gehört der Rumänischen Literatur Nobelpreisträgerin Herta Müller. Elke Schmitter ist unsere einzige deutsche Autorin in dieser Arbeit, die aus der Deutschen Kultur stammt.Das Ziel der Arbeit ist die Darstellung der Reflexion des Frauenbildes in den Werken dieser Autoren, beziehungsweise das Frauenbild im realen Leben und in der anhand genommenen Literatur. Wir werden zugleich versuchen zu reflektieren, welche nationale, kulturelle, religiöse oder sogar persönliche Gründe auf die Identität und auf die Lebensart der Frau eine Wirkung haben. Es werden Antworten auf die Fragen versucht zu finden, wie und warum die Verwandlung der Frau in einer Kultur oder in der Interkulturalität sich verwirklichen kann. Seit Beginn unserer zivilisierten Welt ist der Standort des ?Fremden? und die Einstellung verschiedener Gesellschaften gegenüber des ?Fremden? immer wieder anders definiert worden. Für manche ist das ?Fremde? etwas aufregendes und wirkt produktiv auf ihre Kultur. Für andere ist es angsteinflössend und gefährlich, so dass man sich davor schützen muss. Auf dieser Ebene haben wir versucht, gemeinsame und unterschiedliche Probleme, die die Frau im Leben hat, unter die Lupe zu nehmen. Ob die Frau sich ?eigen? oder ?fremd? fühlt, daran hat sich der Menschheitsgeschichte nichts viel geändert. Für die Frauen sind universale Frauenprobleme oder bestimmte Rollen im Leben fast immer gleich geblieben. Hier sind die Werke anhand des Frauenbildes (insbesonders anhand der kulturellen, religiösen, nationalen und familiären Identität) von Saliha Scheinhardt?s Frauen, Die Sterben, Ohne Dass Sie Gelebt Hätten , Feridun Zaimoğlu?s Leyla , Elke Schmitter?s Frau Sartoris und Herta Müller?s Herztier zur Hand genommen worden. In dieser Arbeit haben wir beabsichtigt eine Lücke in diesem Bereich zu füllen.Schlüsselwörter: Migrantenliteratur, Vorurteil, Vergleichende Literaturwissenschaft, Frauenbild