Aromaterapinin menopozal yaşam kalitesi ve vazomotor semptomlara etkisi
The effect of  aromatherapy on menopozal quality of life and vasomotor symptoms
Yazar: GÜLSEN MÜSTEYDE ALTAN DENİZER
Danışman: PROF. DR. NEVİN HOTUN ŞAHİN
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Kadın Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı / Kadın Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology

Özet:
Amaç: Bu araştırma doğal menopoza giren vazomotor yakınması olan kadınlara sprey şeklinde yüze püskürtme yolu ile uygulanan aromaterapinin menopozal yaşam kalitesi ve vazomotor semptomlara etkisinin değerlendirilmesi amacıyla yapıldı.
Yöntem: Randomize kontrollü  bu çalışma Kuzey Kıbrıs'ın Gazimağusa ilçesinde                     Mart – Aralık 2023 tarihleri arasında yürütüldü. Araştırma verileri Gazimağusa belediyesine bağlı, Mağusa Gelişim Merkezi (MAGEM)'de toplandı. Araştırmanın örneklemini dahil edilme kriterlerine uyan, randomizasyon yapılarak yerleştirilen 66 menopozal dönemdeki kadın oluşturdu. Nane yağı grubu 22, gül yağı  grubu 22 ve plasebo grubu 22 katılımcı ile tamamlandı. Verilerin elde edilmesinde Tanıtıcı Bilgi Formu, Visual Analogue Scale / Görsel Kıyaslama Ölçeği (VAS/GKÖ), Menopoza Özgü Sıcak Basması Ölçeği (MÖSBÖ), Menopoza Özgü Yaşam Kalitesi Ölçeği (MÖYKÖ), Aromaterapi İzleme Çizelgesi kullanıldı. Kadınların çalışmaya dahil edilebilmesi için ilk olarak, Visual Analogue Scale / Görsel Kıyaslama Ölçeği (VAS/GKÖ) kullanıldı ve 5 üzeri puan alan kadınlar çalışmaya dahil edildi.  Çalışmaya dahil olan tüm kadınlara ön test uygulandı. Sonrasında ise 12 hafta boyunca nane ve gül yağı gruplarının hazırlanan yağları kullanması, plasebo grubunun ise içme suyu ile hazırlanan spreyAmaç: Bu araştırma doğal menopoza giren vazomotor yakınması olan kadınlara sprey şeklinde yüze püskürtme yolu ile uygulanan aromaterapinin menopozal yaşam kalitesi ve vazomotor semptomlara etkisinin değerlendirilmesi amacıyla yapıldı.
Yöntem: Randomize kontrollü  bu çalışma Kuzey Kıbrıs'ın Gazimağusa ilçesinde                     Mart – Aralık 2023 tarihleri arasında yürütüldü. Araştırma verileri Gazimağusa belediyesine bağlı, Mağusa Gelişim Merkezi (MAGEM)'de toplandı. Araştırmanın örneklemini dahil edilme kriterlerine uyan, randomizasyon yapılarak yerleştirilen 66 menopozal dönemdeki kadın oluşturdu. Nane yağı grubu 22, gül yağı  grubu 22 ve plasebo grubu 22 katılımcı ile tamamlandı. Verilerin elde edilmesinde Tanıtıcı Bilgi Formu, Visual Analogue Scale / Görsel Kıyaslama Ölçeği (VAS/GKÖ), Menopoza Özgü Sıcak Basması Ölçeği (MÖSBÖ), Menopoza Özgü Yaşam Kalitesi Ölçeği (MÖYKÖ), Aromaterapi İzleme Çizelgesi kullanıldı. Kadınların çalışmaya dahil edilebilmesi için ilk olarak, Visual Analogue Scale / Görsel Kıyaslama Ölçeği (VAS/GKÖ) kullanıldı ve 5 üzeri puan alan kadınlar çalışmaya dahil edildi.  Çalışmaya dahil olan tüm kadınlara ön test uygulandı. Sonrasında ise 12 hafta boyunca nane ve gül yağı gruplarının hazırlanan yağları kullanması, plasebo grubunun ise içme suyu ile hazırlanan sprey şişelerini kullanılarak aromaterapi çizelgelerine hazırlanan aromaterapi karışımları ne zaman kullandıklarını not etmeleri istendi. Uygulama sonrası 12. haftada üç gruba da son test  uygulaması yapıldı.
Bulgular: Aromaterapi gruplarının uygulama sonrası MÖYKÖ ve MÖSBÖ puanlarının uygulama öncesi ve plasebo grubu puanlarına göre azaldığı belirlendi. Aromaterapi gruplarının yaşam kaliteleri artarken, menopozal semptomlarının azaldığı görüldü. Plasebo grubunun uygulama öncesi  ve uygulama sonrası MÖYKÖ ve MÖSBÖ  puanlarında istatistiksel olarak anlamlı bir değişiklik belirlenmedi.
Sonuç: Sprey şeklinde yüze püskürtme yolu uygulanan Aromaterapi'nin menopozal yaşam kalitesi ve vazomotor semptomlara olumlu etkisinin olduğu belirlendi. Bu sonuç doğrultusunda araştırmada kullanılan nane ve gül yağı grupları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark belirlenmedi. Ancak kullanılan her iki yağında dördüncü haftadan itibaren olumlu etkiler yarattığı belirlenmiştir. Aromaterapi yöntemleri sayesinde kadınların menopozal dönemde yaşadıkları semptomların  azaltılması ve yaşam kalitelerinin yükseltilebilmesi için düşük maliyetlerle  çözüm bulma şansımız bulunmaktadır

Abstract:
Aim: The objective of this study was to assess the impact of aromatherapy on the menopausal quality of life and vasomotor symptoms in women with vasomotor complaints.
Method: This randomized controlled trial was conducted in the Famagusta district of Northern Cyprus between March and December 2023. Data were collected at the Famagusta Development Centre, which is affiliated with the Famagusta municipality. The sample of the study consisted of 66 menopausal women who met the inclusion criteria and were randomized. The mint oil group was 22, the rose oil group was 22 and the placebo group was completed with 22 participants. Participants were randomized into three groups of equal size, including, the mint oil, the rose oil and the placebo groups. Descriptive information form, Visual Analogue Scale (VAS), the Hot Flash Related Daily Interference Scale (HFR-DIS), the Menopause-specific Quality of Life Scale (MS-QoLS) and the Aromatherapy Follow-up Scale were used for data collection. Women, who obtained a score greater than five on the VAS were included in the study. A pre-test was applied to all women included in the study. In the subsequent phase of the study, participants in the mint and rose groups were instructed to utilize the prepared oils for a period of 12 months, while those in the placebo group were asked to utilize the sprays with water. At the end of 12 weeks, a posttest was administered to all three groups. 
Results: The posttest MS-QoLS and HFR-DIS scores of the aromatherapy groups were significantly lower than their pretest scores and the obtained by the placebo group. While the quality of life of the aromatherapy groups exhibited an improvement, menopausal symptoms exhibited a reduction. There was no statistically significant difference between the pretest and posttest MS-QoLS and HFR-DIS scores of the placebo group. 
Conclusion: Aromatherapy with spray had a positive effect on menopausal quality of life and vasomotor symptoms. While there was no statistically significant difference between the pretest scores of the mint and rose groups, it was observed that both interventions had positive effects starting from the fourth week. Therefore, it can be concluded that aromatherapy is a low-cost method to alleviate the symptoms experienced by menopausal women and to improve their quality of life.