Peygamberler dışında Kur'an'da insanın insana hitabesi
Communication among human beings in the Quran except the prophets
Yazar: AHMED HAMAD AMEEN OTHMAN
Danışman: PROF. DR. ATİLLA YARGICI
Harran Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Din = Religion
Dizin: Hitaplar = Addressing ; Kur'an-ı Kerim = Koran ; Tebliğ = Communique ; İnsan = Human ; İslamiyet = Islam

Özet:
Bu çalışmada; peygamberlerin yaşadığı devirleri de kapsayan ve çağlar boyunca süre gelen peygamber sıfatını taşımayan insanların diğer insanlara yönelik Kur'an'da geçen hitabe şekilleri araştırılmıştır. Örneğin imanî açıdan mümin olan birinin başka bir mümine, müminin kafire veya kafirin mümine, müminin münafığa veya münafığın mümine, bir kafirin başka bir kafire yönelik hitap üslupları, hitabın tanımı ve dil meseleleri incelenmiştir. Ayrıca bu çalışmada hitap kavramı, hitap türleri, hitabın unsurları, önemi, insan kavramı ve insanın özellikleri konularına değinilmiştir. Bu tez çalışması beş bölümden oluşmakta olup, sonuç ve kaynaklar bölümlerini de içermektedir.
Bu çalışmada elde edilen sonuçlar aşağıda açıklanmıştır: Kur'an'da insanların hitapları; çeşitli tür, üslup, biçim ve tarzlarla ifade edilmiştir. Kişi ya mümin, ya kâfir ya da münafık olduğu için, İslam'ı tebliğ edenler ve İslam'ın yayılması için gayret eden mürşitlerin bu görevlerini yerine getirebilmeleri için hitabet kalitesini, konuşma kurallarını ve hitap şekillerini ve üsluplarını tam olarak bilmeleri gerekmektedir. İslam dini alanında çalışanlar bu kutsal görevlerinde başarılı olmaları için, Kur'an-ı Kerim'de ve Hz. Muhammed'in sünnetinde gösterildiği gibi hareket etmelidirler. Yumuşak bir dil ve anlamlı bir konuşma, bu çağda ve her yaştaki insanlara İslam'ın mesajını barışçıl bir şekilde iletmek ve insanlarla bir arada yaşamak için önemli bir zorunluluktur.
Hitabetin bilim, beceri, zevk ve üslup olması sebebiyle insanlar arasında bir iletişim aracı ve bir konuşma sanatı olduğunu belirtmekte fayda var. O, insanların zihinsel ve psikolojik yapılarının oluşumunda önemli bir faktör olarak kabul edilir ve hayatın çeşitli alanlarında bireyler ve gruplar düzeyinde inançları kristalize etme, tutum ve eğilimler oluşturma aracıdır. Ayrıca geçmişte ve günümüzde insanlar arasındaki gerçeklik mücadelesinde en önemli ve en ünlü silah ve entelektüel, kültürel, politik, sosyal ve ekonomik projeleri pazarlamanın en önemli aracı haline gelmiştir.
Genel olarak hitabet dili gelişimi ile özel olarak medyadaki hitabet dili de gelişmiştir. Yanlış ve çirkin olayları süsleyip, onu doğru ve güzel kılacak, gerçeği batıl, güzeli çirkin hale getirecek kadar büyük bir tehlike ve etki derecesine ulaşmıştır. Hitabet dili sihir gibidir, insanların gözlerini, işitmelerini, zihinlerini ve yaşamlarını büyüler.
Bu araştırma göstermiştir ki, müminin zor ve sıkıntılı zamanlarında başarısı ve sebat etmesi, inancının gücü, samimiyetinin ve karakterinin sağlamlığının en iyi kanıtıdır. Her şeye kadir olan Allah'ın vaat ettiği şeylere dair ikiyüzlülük; tereddüt, kaygı ve şüphe, inançsızlık ve münafıklığın kanıtıdır. Bu nedenle, bu dünyada ve ahiretteki yaşamın başarısının temelinin Hz. Peygamber'in (s.a.s.) yolunu takip edip O'na tam olarak güvenmekten geçtiğine inanmamız gerekmektedir.
Hitabet türleri ve içeriği Kur'an ayetlerinin ışığında netleştirilerek analiz edildi. Böylece âlim, okuyucu ve araştırmacılar için daha kolay bir hale getirildi. Bu nedenle, yapılan araştırma bu alanda gerekli ve önemlidir.

Abstract:
In this study, forms of communication among human beings – except for prophets – in Quran are examined, including periods in which prophets had lived for ages. Styles and manners of the communication among believers or between a believer and a non-believer or vice versa, a believer and a hypocrite or vice versa, and among non-believers are analysed. While doing so, these styles are defined and some linguistic issues are examined. Also, in this study, the concept of the communication, its types and principles, its importance, and the concept and characteristics of mankind are discussed. The thesis study consists of five parts, comprising a conclusion and a bibliography, as well.
The findings of the study are as follows: discourses of people in Quran are communicated through various styles, manners, and forms. Therefore, as the addressee might be a believer, a non-believer or a hypocrite, it is necessary for Islamic preachers to be aware of the quality of the speech, the rules of the communication and the types and ways of the discourse while seeking to spread Islam. Those who desire to succeed in their Islamic duties should behave as shown in the Quran and by Sunna of the Prophet Muhammad (PBUH). Using a polite language and having a reasonable content are crucial in conveying Islam's message in a peaceful way. They are also keys for people from different ages to live together in this century.
It is significant to know that speech is science, ability, a pleasure, an art and a manner as it is the means of communication among people. It is regarded as an important element to shape humans' mental and psychological structures and an instrument to crystalize beliefs and create attitudes and tendencies of people or groups in different life periods. Furthermore, till now it has become a crucial and popular weapon used by people in their struggle to express truths and a main element to market intellectual, cultural, political, social, and economic projects.
Generally, communication forms have developed - particularly in media. It can transform wrong and false news into truth or vice versa by embellishment and disinformation, thereby posing a serious and influential threat. The speech is like a magic that hypnotizes people's sight, audition, mind, and life.
It is indicated in this paper that a strong evidence of a believer's faith, sincerity, and strong character is to be patient and tenacious in difficult situations. Showing hypocrisy despite the things Almighty Allah promised and being suspicious, worried, and hesitant are both evidences of disbelief. Thus, we should believe that following the path of the Prophet Muhammad (PBUH) and having a complete faith in him are a key to achieve happiness in this world and afterlife.
Forms of communication are examined by clarifying the contents of speech within the context of chapters in Quran so that it could be easier for scholars, readers and researchers to comprehend. So, this study is useful and necessary for this field.