Beydili köyünün (Ankara - Nallıhan) somut olmayan kültürel mirası üzerine bir inceleme
A review on the intangible cultural heritage of Beydili village
Yazar: TUĞÇE AYAN
Danışman: DOÇ. DR. PERVİN ERGUN
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Halk Bilimi Ana Bilim Dalı / Türk Halk Bilimi (Folklor) Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Halk Bilimi (Folklor) = Folklore  ; Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Ankara-Nallıhan-Beydilli = Ankara-Nallıhan-Beydilli ; Gelenekler = Traditions ; Kültürel miras = Cultural heritage ; Maniler = Manis ; Masallar = Tales ; Miras = Inheritance ; Somut olmayan kültürel miras = Intangible cultural heritage ; UNESCO = United Nation Educational Scientific and Cultural Organization

Özet:
Somut olmayan kültürel miras, insanlığın var olduğundan bu yana, toplumların kültürel bellekleri içerisinde yer alan ve nesilden nesile aktardıkları kültürüdür. Kültürlerin yaşatılması, korunması amacıyla birçok ülke ve toplum, somut olmayan kültürel miras ürünlerini derleme çalışmaları yaparak; ulusal kültüre ve dolayısıyla uygarlığa kazandırma çabasına girmiştir. Bu çalışmada; öncelikle Beydili köyüne özgü sözlü gelenekler ve anlatımlardan "masal, efsane, ninni, mani, bilmece, tekerleme ve türküler" derlenmiştir. Sanat icrasına dönüşmüş gösteri sanatlarından "köy seyirlik oyunları ve halk oyunları"; toplumsal uygulamalar, ritüellerden "geçiş dönemleri, bayram ritüelleri ve geleneksel çocuk oyunları" derlenmiştir. Ayrıca doğa ile ilgili inanmalardan "halk takvimi ve meteorolojisi, halk inanışları" ve geleneksel el sanatları gibi kültür ürünleri, UNESCO'nun Somut Olmayan Kültürel Miras Sözleşmesi temel alınarak sınıflandırılmış ve işlevsellikleri açısından incelenmiştir. Bu incelemede kendi içinde yarattığı değerle birlikte kültür taşıyıcısı görevini üstlenmiş ve geleneğe dönüşmüş halkbilimi ürünleri ülkenin somut olmayan kültürel mirasına kazandırılması amacıyla ses kaydı, fotoğraf ve video ile kayıt altına alınmıştır. Sonuç olarak, Beydili köyünde somut olmayan kültürel miras ürünleri küreselleşmenin etkisiyle zayıflamaya başlamakla birlikte geleneksel yapısını devam ettirmektedir. Bazı ürünlerin yeniden canlandırılmasında sivil toplum kuruluşlarının gayriihtiyari de olsa katkıların bulunduğu tespit edilmiştir. Bu bağlamda Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından yürütülen Somut Olmayan Kültürel Mirasın korunması ve yeniden canlandırılması çalışmalarının halkı ve sivil toplum kuruluşlarını da içine alacak bilinçlendirme çalışmalarına daha fazla önem vermesi gerekmektedir.

Abstract:
The intangible cultural heritage is the cultural memory of societies which exists since the presence of humanity and which is carried from generation to generation. In order to strengthen the cultures, many countries and societies attemped to integrate the products of the intangible cultural heritage into national culture and civilization by conducting compilation studies and they made success. In this study, primarily, of the oral traditions and expressions unique to Beydili Village, "tales, legends, lullabies, mania, riddles, rhymes and folk songs" have been compiled. Of the performing arts which have been changed into art shows, "villages theatrical and folk dances", and of the social practices and rituals, "transition periods, festival rituals and traditional children's games" have been compiled. Besides, of the beliefs about nature, "public calendar and meteorology, folk beliefs" and cultural products such as traditional hand crafts have been classified on the basis of The Intangible Cultural Heritage Convention of UNESCO and analyzed in terms of functionality. In this study, in order to integrate the products of folklore which have carried the role of culture carrier together with the value the culture created in itself and which have changed into tradition into the intangible cultural heritage of the country, the compilation have been recorded by audio recording, photograps and videos. As a result, the review on the intangible cultural heritage of Beydili Village doesn't only decrease with the effect of globalization but it also maintains it cultural structure. It was determined that Non-governmental organizations involuntarily helped some products coming to life again. According to this, the studies about intangible cultural heritage and revitalization worked by the ministry of culture and tourism are also important for non-governmental organization and public.