Primer hipertansif hastalarda prognostik nutrisyonel indeks ile dipping patern arasındaki ilişki
The relationship between prognostic nutritional index and dipping patern in primary hypertansive patients
Yazar: REVAH ÇANKAYA
Danışman: DOÇ. DR. YAŞAR YILDIRIM
Dicle Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Nefroloji = Nephrology
Dizin: Beslenme = Nutrition ; Diyarbakır = Diyarbakır ; Hedef organ hasarı = Target organ damage ; Hipertansiyon = Hypertension ; Retrospektif çalışmalar = Retrospective studies ; İnflamasyon = Inflammation

Özet:
Amaç: Hipertansiyon, tüm kardiyovasküler risk faktörleri arasında en yüksek prevalansa sahip olan hastalıktır. Non-dipping hipertansiyon daha yüksek kardiyovasküler risk ve daha kötü sonlanım ile ilişkilidir. Non-dipping hipertansif bireylerde dipping hipertansif bireylere göre endotel onarımının olumsuz etkilendiğine ve inflamatuar sürecin daha şiddetli olduğuna dair kanıtlar vardır. Çalışmamızda, metabolik ve inflamatuar belirteç olarak prognostik nutrisyonel indeks (PNİ) ile dipping patern arasındaki ilişkiyi değerlendirmeyi amaçladık.
     Materyal ve Metot: Çalışmamıza 01/01/2020-01/09/2022 tarihleri arasında Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi Nefroloji ve Kardiyoloji polikliniklerine ev ve ofis kan basıncı izlemleri 140/90 mmHg olması üzerine 24 saatlik ambulatuvar kan basıncı izlemi (AKBİ) sonuçlarıyla başvurmuş toplam 380 hasta dahil edildi. Hastalar ambulatuvar kan basıncı ölçüm sonuçlarına göre dipping hipertansif ve non-dipping hipertansif hastalar olarak iki gruba ayrıldı. Her iki grupta da hastaların demografik özellikleri (yaş, cinsiyet, boy, kilo, beden kitle indeksi) ve 12 saatlik açlık sonrası yapılmış laboratuvar tetkikleri retrospektif olarak hasta dosyalarından incelendi. İki grup arasındaki laboratuvar ve klinik bulgular karşılaştırılıp dipping patern için prediktif faktörler belirlendi.
     Bulgular: Dipping HT grubunda 163 (%43) hasta, non-dipping HT grubunda 217 (%57) hasta vardı. Diyabetes mellitus tanısı olan hasta sayısı non-dipping HT grupta 39 (%18) dipping HT grupta 16 (%9,8) olup non-dipping HT grupta DM tanılı hasta sayısı daha fazla idi (p=0,025). Tüm hastalarda ortalama yaş 50,1±12,2, dipping HT grupta 49,19±10,86 ve non-dipping HT grupta 50,98±12,84 idi (p=0,079). Tüm grupta trigliserit 162,93±83,92 mg/dL, dipping HT grupta 182,69±86,06 mg/dL ve non-dipping HT grupta 149,09±80,28 mg/dL olup dipping HT grupta trigliserit daha yüksek düzeyde saptandı (p=0,001). Kolesterol tüm grupta 207,45±44,27 mg/dL, dipping HT grupta 212,79±46,15 mg/dL ve non-dipping HT grupta 201,60±41,99 mg/dL olup dipping HT grupta daha yüksek düzeyde olduğu görüldü (p=0,026). Prognostik nutrisyonel indeks tüm grupta 54,45±6,11, dipping HT grupta 56,03±5,27 ve non-dipping HT grupta 53,42±6,41 olup non-dipping HT grupta dipping HT gruba göre daha düşük olduğu görüldü (p<0,001). RDW tüm grupta %13,26±1,5, dipping HT grupta %13,0±1,4 ve non-dipping HT grupta %13,56±1,65 idi (p=0,012). Hastaların 24 saatlik ortalama SKB ve DKB değerleri non-dipping HT grupta daha yüksek saptandı (p=0,001, p=0,001, sırasıyla). Gündüz ortalama SKB ve DKB'de gruplar arasında fark saptanmadı (p=0,573, p=0,966, sırasıyla). Gece ortalama SKB ve DKB değerleri non-dipping HT grupta daha yüksek saptandı (p<0,001, p<0,001, sırasıyla). Trigliserit, RDW ve PNİ'nin dipping patern için bağımsız prediktif faktörler olduğu görüldü (p=0,017, p=0,028, p=0,009, sırasıyla). 
     Sonuç: PNİ düşüklüğü saptanan primer hipertansiyonu olan hastaların non-dipping özellik gösterebileceği ve dolayısıyla daha fazla kardiyovasküler olay ve kötü prognoz öngörücüsü olabileceği göz önünde bulundurulmalıdır. Tüm bu bilgiler doğrultusunda hipertansif hastalarda kan basıncı paterninin tespit edilerek erken tedavi ve önlemler ile morbidite ve mortalitelerinde azalma sağlanabilecektir.
     Anahtar Sözcükler: Prognostik nutrisyonel indeks, dipping hipertansiyon, non-dipping hipertansiyon, inflamasyon, hedef organ hasarı.

Abstract:
Purpose: Hypertension is the disease with the highest prevalence among all cardiovascular risk factors. Non-dipping hypertension is associated with higher cardiovascular risk and worse outcome. There is evidence that endothelial repair is negatively affected and the inflammatory process is more severe in non-dipping hypertensive individuals than in dipping hypertensive individuals. In our study, we aimed to evaluate the relationship between prognostic nutritional index (PNI) and dipping pattern as metabolic and inflammatory markers.
Material and Methods: A total of 380 patients who applied to Dicle University Faculty of Medicine Nephrology and Cardiology polyclinics between 01/01/2020-01/09/2022 with the results of 24-hour ambulatory blood pressure monitoring (ABPI) after home and office blood pressure monitoring 140/90 mmHg were included in our study. The patients were divided into two groups as dipping hypertensive and non-dipping hypertensive patients according to the ambulatory blood pressure measurement results. Demographic characteristics (age, gender, height, weight, body mass index) of the patients in both groups and laboratory tests performed after 12 hours of fasting were retrospectively analyzed from the patient files. The laboratory and clinical findings between the two groups were compared and the predictive factors for the dipping pattern were determined.
Results: There were 163 (43%) patients in the dipping HT group and 217 (57%) patients in the non-dipping HT group. The number of patients diagnosed with diabetes mellitus was 39 (18%) in the non-dipping HT group and 16 (9.8%) in the dipping HT group, while the number of patients with DM was higher in the non-dipping HT group (p=0.025). The mean age in all patients was 50.1±12.2 years, 49.19±10.86 years in the dipping HT group and 50.98±12.84 in the non-dipping HT group (p=0.079). Triglyceride level was 162.93±83.92 mg/dL in the whole group, 182.69±86.06 mg/dL in the dipping HT group, and 149.09±80.28 mg/dL in the non-dipping HT group, with higher triglyceride levels in the dipping HT group (p=0.001). Cholesterol was 207.45±44.27 mg/dL in the whole group, 212.79±46.15 mg/dL in the dipping HT group, and 201.60±41.99 mg/dL in the non-dipping HT group, with a higher level in the dipping HT group (p=0.026). The prognostic nutritional index was 54.45±6.11 in the whole group, 56.03±5.27 in the dipping HT group and 53.42±6.41 in the non-dipping HT group, and it was found to be lower in the non-dipping HT group than in the dipping HT group (p<0.001). RDW was 13.26±1.5% in the whole group, 13.0±1.4% in the dipping HT group and 13.56±1.65% in the non-dipping HT group (p=0.012). The 24-hour mean SBP and DBP values of the patients were higher in the non-dipping HT group (p=0.001, p=0.001, respectively). There was no difference between the groups in mean daytime SBP and DBP (p=0.573, p=0.966, respectively). Nighttime mean SBP and DBP values were higher in the non-dipping HT group (p<0.001, p<0.001, respectively). Triglyceride, RDW, and PNI were found to be independent predictive factors for the dipping pattern (p=0.017, p=0.028, p=0.009, respectively).
Conclusion: It should be kept in mind that patients with primary hypertension with low PNI may show non-dipping characteristics and therefore may be predictive of more cardiovascular events and poor prognosis. In line with all this information, it will be possible to determine the blood pressure pattern in hypertensive patients and reduce their morbidity and mortality with early treatment and precautions.
Keywords: Prognostic nutritional index, dipping hypertension, non-dipping
hypertension, inflammation, target organ damage.