Genel liselerdeki yönetim uygulamalarının çağdaş yönetim anlayışı açısından değerlendirilmesi /
Yazar: ERTAN KAHRAMANOĞLU
Danışman: DOÇ.DR. AYTAÇ AÇIKALIN
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Yönetimi, Teftişi, Denetimi ve Planlaması Bilim Dalı
Derece: Doktora, 1990
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Eğitim yönetimi = Educational administration ; Liseler = High schools ; Yönetim = Management

Özet:
ÖZET Bu araştırmanın temel amacı Genel Liselerdeki yönetime ilişkin uygulamaların çağdaş yönetim anlayışına uygunluğunu belirlemek,bu uygu lamalarda okul müdürleri ve öğretmenlerin kişisel özelliklerinin et kisini saptamak ve Resmi Genel Liseler (RGL) ile Özel Genel Liselerin (ÖGL) yönetim yaklaşımları arasında farklılık olup olmadığını ara maktır İlişkisel tarama modeli niteliğindeki bu araştırma, 1989-1990 Öğretim yılında, Ankara îl Merkezinde bulunan 48 'i Resmi ve 17' si Özel olmak üzere 65 Genel Lise' de yapılmıştır. Araştırmanın evrenini bu Liselerin Müdür ve öğretmenleri oluşturmuştur. Araştırma' da 65 Lise Müdürünün tümüne, öğretmenlerden ise örneklem yoluyla belirlenen 537' sine (304' ü RGL, 233 'ü ÖGL) ulaşılmıştır. Araştırma aracı olarak kullanılan soru kağıdı araştırmacı tarafından geliştirilmiştir. Soru kağıdı iki bölümden oluşmuş, birinci bölüm deneklerin kişisel özelliklerine, ikinci bölüm yönetim süreçlerine (karar verme, planlama, örgütleme, etkileme, iletişim, eşgüdümleme, değerlendirme) ilişkin uygulamaların bugünkü durumunu belirleyici soruları içermiştir. Verilerin analizinde frekans, yüzde dağılımları ve ortalamalar alınmış, tek yönlü varyans analizi ile t testi gibi istatistik teknikleri kullanılmıştır. Araştırma' da aşağıdaki bulgular elde edilmiştir. 1- RGL ve ÖGL müdürleri ile öğretmenlerinin yönetime ilişkin görüşleri farklıdır. Genel Liselerdeki yönetimi, müdürler çağdaş yönetime daha yakın bulurken, öğretmenler bunun aksini düşünmektedirler. 2- RGL ve ÖGL müdürleri arasında, yönetime ilişkin görüşlerinde önemli bir fark yoktur. Her iki grupta yönetimin çağdaş yönetime ya kın olduğu kanısındadır. 3- RGL ve ÖGL öğretmenleri arasında, yönetime ilişkin görüşle rinde anlamlı bir fark vardır. ÖGL öğretmenleri okullarındaki yöne timi, RGL öğretmenlerine nazaran çağdaş yönetime daha yakın bulmakta dırlar. 4- RGL ve ÖGL müdürlerinin yaş, son mezun oldukları eğitim ku rumu, hizmet süresi, yöneticilik kıdemi gibi kişisel özellikleri ye iiiokullarındaki öğretmen sayısına göre yönetime ilişkin görüşleri arasında önemli bir fark bulunmamaktadır. 5- ÖGL müdürlerinin görüşlerinde cinsiyetlerine göre önemli bir fark vardır. Kadın müdürler, erkek müdürlere nazaran Genel Liselerdeki yönetimin çağdaş yönetime daha yakın olduğu kanısındadırlar. (RGL müdürlerinin tümü erkek olduğu için bu fark aranmamıştır.). 6- RGL' deki kadın ve erkek öğretmenlerin okullarındaki yönetime ilişkin görüşleri farklıdır. Kadın öğretmenler erkeklere nazaran Genel Liselerdeki yönetimin çağdaş yönetime daha uygun olduğu kanısındadırlar. ÖGL öğretmenlerinde ise cinsiyetlerine göre görüşle rinde önemli bir fark bulunmamaktadır. 7- RGL ve ÖGL öğretmenlerinin yaşları, son mezun oldukları eğitim kurumları ve hizmet süreleri ile yönetime ilişkin görüşleri arasında önemli bir fark bulunmamaktadır. 8- RGL' de hizmet-içi eğitime katılan öğretmenler ile katılma yanlar arasında yönetime ilişkin görüşlerinde önemli bir fark bulunmazken, ÖGL' de fark anlamlıdır. ÖGL' de hizmet-içi eğitime katılan öğretmenler katılmayanlara nazaran okullarındaki yönetimin çağdaş yönetime uygunluğu açısından daha iyimserdirler. 9- RGL öğretmenlerinin şimdiki müdürleriyle çalışma süreleri ile yönetime ilişkin görüşleri arasında önemli bir fark bulunmamak tadır. ÖGL öğretmenlerinde ise fark vardır. Bu fark 1-2 yıl çalışanlar ile 7 yıldan fazla çalışanlar arasında belirginleşmektedir. 7+ yıl çalışanlar 1-2 yıl çalışanlara nazaran okullarındaki yönetimin çağdaş yönetime daha yakın olduğu kanısındadırlar. 10- RGL öğretmenlerinin okullarındaki öğretmen sayısına göre yönetime ilişkin görüşlerinde önemli bir fark yoktur. OGL öğretmenlerinde ise fark belirgindir. 51-100 öğretmenin çalıştığı okullarda ki öğretmenler daha fazla öğretmenin bulunduğu okullardaki öğretmenlere nazaran yönetimin çağdaş yönetime daha yakın olduğu düşüncesin dedirler. iv

Abstract:
SUMMARY Main objectives of this study which is a descriptive research, is to test how far contemporary understanding of administration is reflected in the administrative practices related to general lycee's; to find out the effects of individual differences of principals and teachers; and to see whether there is a difference in the approaches of administration between the public and private lycee's. The research which is conducted in 1989-1990 academic year, covers 48 public and 17 private a total of 65 lycee's in Ankara including all principals of 65 lycee's and 537 teachers selected through random sampling (304 public lycee teachers and 233 private lycee teachers). Data is collected through a questionnaire designed by the rese archer. The first part of the questionnaire is composed of questions about the social, educational and demographic specifics of the sub jects. Second part includes items related to the daily practices of administrative processes (decision making, planning, organizing, communicating, influencing, coordinating, evaluating). In the analysis of the data frequency and percentage distribu tion, means, one way variance analysis and t tests are used. Findings of the research are the following: 1- There is a difference of the understanding of administration between the principals of public and private lycee's. While the princi pals of the lycee's think that administration is more contemporary, teachers are of the opposite opinion. 2- There is no significant difference between the principals of public and private lycee's about their opinion to administration. Both groups think that administrative practices are comparable with the comtemporary administration. 3- The differences of the opinion between the teachers of public and private lycee's about administration are relative. Teachers of the private lycee's find their administration more contemporary when compared with the opinion of the teachers of the public lycee's. 4- No differences of opinion related to administration are observed between the principals of public and private lycee's accordingto their individual differences such as age, educational background, years of service, seniority in administration and the number of teachers in the schools. 5- The differences of opinion about administration among princi pals of the private lycee's according to their sex is relative. Female principals are of the opinion that management is closer to con temporary understanding when compared with male principals (this test does not apply to directors of public lycee's since all are male). 6- The opinions of the male and female teachers about the school administration in public lycee's are different. Female teachers are more optimistic of administration being more contemporary when compa red with male teachers. Among the teachers of the private lycee's there is no differences of opinion. 7- There is no differences of opinion among the teachers of public and private lycee's according to their age, educational background, years of service. 8- While no differences of opinion about administration are insignificant between the teachers of public lycee's who have partici pated and who have not participated in the in-service training prog rams, the difference is significant between the teachers of private lycee's. Teachers who have participated in the in-service training programs are more optimistic about the administration being more close to contemporary understanding. 9- No significant differences of opinion about administration are observed among the teachers of the public lycee's according to the number of years they have been working with the present directors. Among the teachers of the private lycee's, on the other hand, there is difference. This difference is significant between those working since 1-2 years and 7 years. Teachers working since 7 and/or more years think that school administration is more contemporary when compared with others working only since 1-2 years. 10- There is no differences of opinion about administration according to the numbers of teachers in the public lycee's. Among teachers of private lycee's on the other hand the difference is significant. In these schools where the number of teachers is 51-100, teachers think that administration is more contemporary when compared with schools where numbers of teachers are more. vi