Bir diyet danışmanlık merkezine başvuran yetişkin bireylerin bitkisel ürün kullanım yaklaşımlarının belirlenmesi
Determination of herbal product use approaches of adult individuals consulting to a diet counseling center
Yazar: PETEK KUŞTEPE
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SERDAR DEMİR
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Farmasötik Botanik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology
Dizin: Bitki çayı = Herbal tea ; Farmasötik botanik = Pharmaceutical botany ; Tıbbi bitkiler = Plants-medicinal

Özet:
Çanakkale ili Biga ilçesinde yaşayan ve diyet danışmanlık merkezine başvuran bireylerde bitkisel ürün kullanım durumlarını değerlendirmek amacıyla planlanıp yürütülmüştür. Araştırma yüz yüze görüşme yöntemiyle anket formu kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Araştırmaya katılan 336 bireyden 162 katılımcının (%48.2) bitkisel ürün kullandığı belirlenmiştir. Araştırmaya dahil olan katılımcıların 264'ü (%78.6) kadın ve 72'si (%21.4) erkektir. Kadın ve erkeklerin yaş ortalamaları 39.10±10.07 ve 39.92±10.08 yıldır. Bitkisel ürün kullanımı kadınlarda (%84.6) erkeklere (%15.4) kıyasla daha yüksektir (p<0.05). Vücut ağırlığı kaybı ve ödem atmak amacıyla bitkisel ürün kullanımı kadınlarda (%46.0 ve %36.5) erkeklere göre (%20.0 ve %12.0) fazladır (p<0.05). Erkeklerin yarıdan fazlası (%60.0) soğuk algınlığı vb. durumunda bitkisel ürün kullanmaktadır. Katılımcıların çoğunluğu (erkek: %64.0, kadın: %67.2) bitkisel ürünleri aktardan almaktadır ve bitkisel ürün kullanımıyla ilgili en çok kitap/medya/internet/tv'den öneri almıştır. Erkeklerin %8'inin, kadınların %16.1'inin her gün bitkisel ürün kullandığı belirlenmiştir. Erkek ve kadınların yarıdan fazlasının (erkek: %52.0, kadın: %63.5) kullandığı bitkisel ürünü doktor/eczacı/diyetisyen ile paylaşma eğiliminde olduğu görülmüştür. Erkeklerin %80.0'si, kadınların ise %86.1'i kullandığı bitkisel ürünü başkalarına önermektedir. Sorgulanan 68 bitki içinde kuru drog olarak en çok tarçın (%23.1), ceviz (%22.8), sarımsak (%21.3), nane (%19.0) ve karabiber (%18.9); taze drog olarak en çok maydanoz (%23.8), limon (%22.9), kayısı (%18.2), nane (%14.6) ve lahana (%11.3); tıbbi çay olarak ise ıhlamur (%33.9), yeşil çay (%31.0), adaçayı (%25.0), kiraz sapı (%19.3) ve papatya (%15.2) tercih edilmektedir.

Abstract:
A research study was planned and conducted to assess the use of herbal products in individuals residing in the Biga district of Çanakkale province, who had applied to a dietary counseling center. The survey was administered through face-to-face interviews. Among the 336 participants who took part in the study, it was determined that 162 individuals (48.2%) were using herbal products. Of the participants, 264 (78.6%) were female, and 72 (21.4%) were male. The average ages of females and males were 39.10±10.07 and 39.92±10.08, respectively. The use of herbal products was higher among females (84.6%) compared to males (15.4%) (p<0.05). The use of herbal products for weight loss and edema reduction was more common among females (46.0% and 36.5%, respectively) than males (20.0% and 12.0%, respectively) (p<0.05). Over half of the males (60.0%) reported using herbal products when experiencing conditions like the common cold. The majority of participants (males: 64.0%, females: 67.2%) acquire herbal products from herbalists and have received the most recommendations regarding herbal product usage from books, media, internet, and TV. It was determined that 8.0% of males and 16.1% of females use herbal products daily. Moreover, over half of both males (52.0%) and females (63.5%) demonstrated a tendency to share their herbal product usage with healthcare professionals (doctor/pharmacist/dietitian). Furthermore, 80.0% of males and 86.1% of females expressed a willingness to recommend the herbal products they use to others. Among the 68 plants investigated, the most commonly used dried herbs were cinnamon (23.1%), walnut (22.8%), garlic (21.3%), peppermint (19.0%), and black pepper (18.9%). The most commonly used fresh herbs were parsley (23.8%), lemon (22.9%), apricot (18.2%), peppermint (14.6%), and cabbage (11.3%). The preferred medicinal teas were linden (33.9%), green tea (31.0%), sage (25.0%), cherry stem (19.3%), and chamomile (15.2%).