Aile Sağlığı Merkezine kayıtlı 65 yaş üstü bireylerde düşme korkusu, düşmeye bağlı morbidite ve komplikasyonlar
Fear of falling, morbidity and complications in individuals over 65 years of age registered with a family health center
Yazar: ERDİNÇ ULU
Danışman: DOÇ. DR. MEMET TAŞKIN EGİCİ ; DOÇ. DR. HİLAL ÖZKAYA
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Haydarpaşa Numune Eğt. ve Arş. Hastanesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Aile sağlığı merkezi = Family health center ; Düşme kazaları = Accidental falls ; Geriatri = Geriatrics ; Hareket korkusu = Kinesiophobia ; Komplikasyonlar = Complications ; Korku = Fear ; Morbidite = Morbidity ; Yaşlılar = Aged

Özet:
Amaç:  Çalışmamızda, toplumumuzda giderek artan oranda bulunan 65 yaş üstü bireylerde
düşme sıklığı ve düşme korkusunun hayat kalitesi üzerine etkisini, yaşlılıkla birlikte yaşlılarda hareket kabiliyetini normal yaşamlarını sürdürebilirliğini ve bu korkulardan kaynaklı meydana gelen yaşam değişikliğini, eğer varsa kazalar sonucu hayatlarının nasıl etkilendiği incelenmesi amaçlanmıştır.
Gereç ve yöntem: Tanımlayıcı, kesitsel ve prospektif olan çalışma, izinler alındıktan sonra İstanbul Şişli 12 nolu Aile Sağlığı Merkezinde 2022 yılı Haziran-Eylül ayları arasında 65 yaş ve üstü 270 bireyde yapıldı. Çalışmada yaşlıların sosyodemografik özellikleri ile düşme durumlarını irdeleyen 35 soruluk "Anket Formu" ile Tinetti'nin "Düşme Etkinlik Ölçeği" (DEÖ)  kullanıldı. Sosyodemografik bilgilerin yer aldığı sorular ile sorulara verilen yanıtlarda bireylerin dağılımını göstermede sayı (n) ve yüzde (%) değerleri kullanıldı. Çalışmada yer alan Yaş, Düşme Etkinlik Ölçek puanı gibi sürekli değişkenlerin normal dağılıma uygunluğu grafiksel olarak ve Shapiro-Wilks testi ile değerlendirildi. Ek olarak tanımlayıcı istatistik gösteriminde Ortalama±Standart Sapma değerleri kullanıldı. İstatistiksel analizler ve hesaplamalar için IBM SPSS  Statistics 21.0 (IBM Corp. Released 2012. IBM SPSS Statistics for Windows,  Version 21.0. Armonk, NY: IBM Corp.) ve MS-Excel 2010 programları kullanılmıştır. İstatistiksel anlamlılık düzeyi p<0.05 olarak kabul edilmiştir.
Bulgular: Aile Hekimliği Bilgi Sistemi kayıtlarının incelenmesi sonucunda çalışmanın evrenin 881 oluşturduğu saptanmıştır. Çalışmaya katılan bireylerin%62,2( 168)si kadın, yaş ortalaması 73.98±7.24 yıl idi. Yaş gruplamasına göre bireylerin Düşme Etkinlik Ölçek puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık tespit edilmiştir.
Cinsiyet olarak kadınların ve daha az eğitimli bireylerin DEÖP ortalaması daha düşüktür. Eğitim durumu arttıkça DEÖP ortalaması azalmaktadır. "Düşme oranı fazla olma durumuna göre bireylerin DEÖP arasında anlamlı ilişki bulunmuştur. (p=0.002) "Düşer Misiniz? Düşüyorsanız Ne Sıklıkla Düşersiniz?" Sorusuna verilen yanıtlara göre bireylerin Düşme Etkinlik Ölçek puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık tespit edilmiştir. Bireylerin düşme korkusuna verdikleri puan arttıkça DEÖP ortalamaları da artmaktadır. Z=7,241, p<0,001) işitme kaybının artışı ile birlikte düşme korkusunda artış olduğu istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur. (z=2,415, p=0,016) "Son zamanlarda kilo kaybınız var mı? " Osteoporoz veya yürümeye engel herhangi bir nörolojik rahatsızlığınız var mı? "  . " Düşmekten korkar mısınız? " " Düşeceğim diye evden çıkmama korkusu oluştu mu? ". Sorularına verilen yanıtlarda istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur., "Ameliyat olmanızı gerektirecek bir komplikasyon gelişti mi?", "Herhangi bir ilaç kullandınız mı?", , "Bu düşmelerden sonra düşeceğim diye evden çıkmama korkusu", "İdrar kaçırmanız var mı?", "Düşme korkunuzla birlikte idrar kaçırmanızda artış oldu mu?", "Düşme korkunuzdan sonra herhangi bir yürüme aparatı kullandınız mı?", "Düşme korkunuza kaç puan verirsiniz?", "Düşme korkunuz günlük yaşam aktivitelerinizi ne kadar etkiliyor?", "Düşme korkusuyla baş etmek için ne gibi tedbirler ve aktiviteler yapıyorsunuz?", "Baş dönmesi yaşıyor musunuz?", "Denge kaybı ve baş dönmesi için kullandığınız ilaçlar var mı?", "Düşmeye bağlı hangi komplikasyonlar gelişti?" Sorularına verilen yanıtlar arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark tespit edilmiştir.( p<0,001, p<0,001, p<0,001, p<0,001, p 0,026, p<0,001, p<0,001, p<0,001, p 0,003, p<0,001, p<0,001, p<0,001, p<0,001, p<0,001, p 0,006, p <0,001)

Sonuç: Düşme korkusu yaşla birlikte artış göstermekte ve DEÖP artmaktadır. Yaş artışı kişilerin günlük iş ve aktivitelerinin tamamlanmasında güçlükler doğurmaktadır. Kadınların DEÖP ortalaması erkeklere göre daha yüksektir. Ayrıca eğitim düzeyi arttıkça DEÖP azalmaktadır. Bireylerin düşme korkusuna verdikleri puan arttıkça DEÖP da artmaktadır. İşitme kaybı, kilo kaybı, osteoporoz ve nörolojik bozukluklar DEÖP nı anlamlı olarak artırmaktadır. Yaşlılarda meydana gelen düşme korkusu ile mücadele planlanırken yaş ve cinsiyet farklılıkları dikkate alınmalıdır. Özellikle yaşlı bireylerde düşme riski olan hastaları tanımlamak, kayıt altına almak, risk etmenlerine yönelik önlemler almak, önerilerde bulunmak ve bu hastaları güçlendirmek açısından çok önemli bir konumdadır.
Aile hekimleri, yaşlı popülasyonun hayat standartlarını yükseltmek için düşme korkusu ve düşme korkusundan kaynaklı meydana gelebilecek olumsuz koşullara düzetilmesine önemli katkı sağlayabilir.

Abstract:
Objective: In our study, it was aimed to examine the effect of falling frequency and fear of falling on the quality of life in individuals over the age of 65, who are increasingly found in our society, the ability of the elderly to maintain their normal lives with age, and the change in life caused by these fears, if any, how their lives are affected as a result of accidents.
Materials and methods: The descriptive, cross-sectional and prospective study was conducted on 270 individuals aged 65 and over between June and September 2022 in Istanbul Şişli Family Health Center 12 after obtaining permissions. In the study, a 35-question "Survey Form" that examines the sociodemographic characteristics of the elderly and their falling status, and Tinetti's "Fall Activity Scale" (DES) were used. Number (n) and percentage (%) values were used to show the distribution of individuals in the answers given to the questions with sociodemographic information. Conformity to normal distribution of continuous variables such as Age and Fall Activity Scale score in the study was evaluated graphically and using the Shapiro-Wilks test. In addition, Mean±Standard Deviation values were used in descriptive statistics. IBM SPSS Statistics 21.0 (IBM Corp. Released 2012. IBM SPSS Statistics for Windows, Version 21.0. Armonk, NY: IBM Corp.) and MS-Excel 2010 programs were used for statistical analysis and calculations. Statistical significance level was accepted as p<0.05.
Results: As a result of the examination of the Family Medicine Information System records, it was determined that the population of the study consisted of 881. 62.2%(168) of the individuals participating in the study were female, and the mean age was 73.98±7.24 years. A statistically significant difference was found between the Fall Activity Scale scores of individuals according to age grouping.
In terms of gender, the DELC average of women and less educated individuals is lower. As the education level increases, the DELC average decreases. "A significant relationship was found between individuals' DELC according to the high rate of falling. (p=0.002) "Will you fall? If You Fall, How Often Do You Fall?" According to the answers given to the question, a statistically significant difference was found between the Fall Activity Scale scores of the individuals. The higher the score the individuals give to the fear of falling, the higher the DELC averages. Z=7.241, p<0.001), it was found statistically significant that there was an increase in fear of falling with the increase in hearing loss. (z=2.415, p=0.016) "Have you lost weight recently? "Do you have osteoporosis or any neurological condition that interferes with walking? " . "Are you afraid of falling? " " Do you have a fear of not leaving the house because I will fall? ". Statistically significant was found in the answers given to the questions. "Have you developed a complication that requires surgery?", "Have you used any medication?", "Fear of not leaving the house because I will fall after these falls", "Do you have incontinence?", "Did your urinary incontinence increase with your fear of falling? ", "Have you used any walking aid after your fear of falling?", "How many points do you give your fear of falling?", "How much does your fear of falling affect your daily life activities?", "What measures and activities do you take to cope with the fear of falling?" , "Do you experience dizziness?", "Do you use any medication for loss of balance and dizziness?", "What complications have developed due to falling?" A statistically significant difference was found between the answers given to the questions. ( p<0.001, p<0.001, p<0.001, p<0.001, p 0.026, p<0.001, p<0.001, p<0.001, p 0.003, p<0.001 , p<0.001, p<0.001, p<0.001, p<0.001, p 0.006, p <0.001)
Conclusion: Fear of falling increases with age and DEEP increases. Increasing age causes difficulties in completing daily work and activities of individuals. The mean DEEP of women is higher than that of men. In addition, as the level of education increases, DELC decreases.
The higher the score individuals give to fear of falling, the higher the DELC. Hearing loss, weight loss, osteoporosis and neurological disorders significantly increase DEEP. Age and gender differences should be taken into account when planning the fight against the fear of falling in the elderly. It is in a very important position, especially in elderly individuals, to identify patients at risk of falling, to register them, to take precautions against risk factors, to make recommendations and to strengthen these patients.
Family physicians can make an important contribution to the improvement of the fear of falling and the negative conditions that may arise from the fear of falling in order to increase the living standards of the elderly populition.