Fibromiyaljili bireylerle fibromiyaljisi olmayan bireylerin anksiyete ve depresyon düzeylerinin karşılaştırılması
Comparing the depression and anxiety level of individuals who have ﬁbromyalgia with individuals who dont have fibromyalgia
Yazar: CUMALİ AYDIN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ALPTEKİN ÇETİN
Üsküdar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Klinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Anksiyete = Anxiety ; Depresyon = Depression ; Fibromiyalji = Fibromyalgia ; Kaygı düzeyi = Anxiety level ; Psikolojik bozukluklar = Psychological disorders

Özet:
Fibromiyalji sendromunun ortaya çıkış nedeni tam olarak bilinmese de yüksek stresin hastalığın seyrini olumsuz anlamda etkilediği düşünülmektedir (Scheidt et al., 2014). Bu nedenle stres düzeyinin bireyin işlevselliğini bozmayacak düzeyde kalmasını sağlayacak müdahalelerin fibromiyaljili bireylerin tedavi sürecine olumlu anlamda katkı sağlayacağı düşünülmektedir. Araştırmadaki amacımız etiyolojisi tam olarak bilinmeyen fibromiyalji sendromunun tedavisine katkı sağlayacağı düşünülen psikolojik desteğin gerekliliğini vurgulayacak veriler elde edebilmek için, fibromiyalji sendromu ile anksiyete bozukluğu ve depresyon arasındaki ilişkiyi incelemektir.
Araştırma çerçevesinde nicel araştırma yöntemi altında anket tekniği kullanılacaktır. Gerekli verileri istatiksel analize uygun olarak toplayabilmek için en uygun teknik olan anket formu, veri toplama aracı olarak kullanılmıştır. Araştırmanın evrenini fibromiyalji sendromu olan bireyler oluşturmaktadır. Araştırma grubunu ise evren içerisinden uygun (kolaycı) örnekleme yoluyla seçilen 60'ı fibromiyaljisi olan ve 60'ı fibromiyaljisi olmayan olmak üzere toplam 120 birey oluşturmuştur. Örneklem seçimi ise İstanbul'da bulunan özel hastane ve fizik tedavi kliniklerine başvuran Amerikan Romatoloji Birliği (ACR) kriterlerine göre fizik tedavi uzmanları tarafından fibromiyalji sendromu tanısı konulan 60 fibromiyaljili bireyden müteşekkildir. Ayrıca fibromiyaljili bireyler ile fibromiyaljisi olmayan bireylerin anksiyete ve depresyon puanının kıyaslanabilmesi için 60 fibromiyalji tanısı almamış bireye beck anksiyete ve beck depresyon ölçeğinin uygulanması planlanmaktadır.
Araştırma sonucuna göre fibromiyaljili ve fibromiyaljili olmayan bireylerin anksiyete puanları anlamlı farklılık göstermiştir (t=12,938; p<0,05).  Fibromiyaljili bireylerin anksiyete puanları (x ̅=39,88), fibromiyaljili olmayan bireylerin anksiyete puanlarından (x ̅=13,60) anlamlı olarak daha yüksek bulunmuştur (p<0,05). Ayrıca anksiyetede olduğu gibi; fibromiyaljili ve fibromiyaljili olmayan bireylerin depresyon puanları da anlamlı farklılık göstermiştir (t=7,546; p<0,05).  Fibromiyaljili bireylerin depresyon puanları (x ̅=28,57), fibromiyaljili olmayan bireylerin depresyon puanlarından (x ̅=13,82) anlamlı olarak daha yüksek bulunmuştur (p<0,05). Bu bulgudan sonra bireyde fibromiyalji varlığının şiddetli anksiyete ve depresyonu nasıl etkilediğini tespit etmek amacıyla lojistik regresyon analizi yapılmıştır. Bu analizin sonucu şu şekildedir: fibromiyaljili bireylerin şiddetli anksiyeteye sahip olma olasılıkları, fibromiyaljili olmayan bireylerin 71,5 katıdır. Ayrıca fibromiyaljili bireylerin şiddetli depresyona sahip olma olasılıkları, fibromiyaljili olmayan bireylerin 11,76 katıdır.
Fibromiyalji sendromu tam olarak nedeni bilinemeyen, kronik ağrı, uyku bozuklukları, psikolojik bozukluk ve yorgunluk gibi pek çok semptomla kendini gösteren bir bozukluktur. Bu bozuklukta tedavi stratejileri belirlerken, hastanın depresyon ve anksiyete düzeyleri gibi unsurlarının göz önünde bulundurulması oldukça önemlidir. Psikiyatri konsültasyonu yapılarak tedavinin buna göre planlaması, tedaviden elde edilecek verime olumlu manada katkı sağlayacaktır.

Abstract:
Although the reason for the occurrence of fibromyalgia syndrome is not known exactly, it is thought that high stress negatively affects the course of the disease. (Scheidt et al., 2014). It is therefore thought that interventions to ensure that the level of stress remains at a level that does not impair the functionality of the individual will contribute positively to the treatment process of individuals with fibromyalgia. Our goal in the research is to examine the relationship between fibromyalgia syndrome and anxiety disorder and depression so that we can obtain data that will highlight the need for psychological support that is thought to contribute to the treatment of fibromyalgia syndrome, whose etiology is not fully known.
Survey technique will be used under the quantitative research method within the framework of the research. In order to collect the necessary data in accordance with the statistical analysis, the most appropriate technique, the questionnaire form, was used as a data collection tool. The universe of the research consists of individuals with fibromyalgia syndrome. The research group consisted of a total of 120 individuals, 60 of whom had fibromyalgia and 60 of whom had no fibromyalgia, selected through appropriate (easy) sampling from the universe. 
The selection of samples is consistent with 60 fibromyalgia individuals diagnosed with fibromyalgia syndrome by physical therapists according to the criteria of the American Rheumatological Union (ACR), which presents to private hospitals and physical therapy clinics in Istanbul. There are also plans to apply the scale of beck anxiety and beck depression to 60 individuals who have not been diagnosed with fibromyalgia so that the score of anxiety and depression of individuals without fibromyalgia can be compared.
According to the result of the study, the anxiety scores of the individuals with and without fibromyalgia differed significantly. (t = 12.938; p <0.05). Anxiety scores of individuals with fibromyalgia ( = 39.88), from the anxiety scores of individuals without fibromyalgia ( = 13.60) was significantly higher (p <0.05). Also, as in anxiety; depression scores of individuals with and without fibromyalgia showed a significant difference (t = 7.546; p <0.05). Depression scores (▁x=28,57) of individuals with fibromyalgia were found to be significantly higher than depression scores (▁x=13,82) of individuals without fibromyalgia (p < 0.05). Following this finding, logistic regression analysis was performed to determine how the presence of fibromyalgia affects severe anxiety and depression in the individual. The result of this analysis is as follows: individuals with fibromyalgia are 71.5 times more likely to have severe anxiety than individuals without fibromyalgia. In addition, individuals with fibromyalgia are 11.76 times more likely to have severe depression than individuals without fibromyalgia.
Fibromyalgia syndrome is a disorder of unknown cause and manifests itself with many symptoms such as chronic pain, sleep disorders, psychological disorders and fatigue. When determining treatment strategies for this disorder, it is very important to consider factors such as the patient's depression and anxiety levels. Planning the treatment according to psychiatric consultation will contribute positively to the efficiency of the treatment.