ABD'de lobicilik faaliyetleri ve Türkiye'de uygulanabilirliği
Lobbying in USA and it's applicability in Turkey
Yazar: KAMİL GÖKSEL
Danışman: DOÇ. DR. AHMET TUNÇ
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science ; Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Amerika Birleşik Devletleri = United States of America ; Baskı grupları = Pressure groups ; Başkanlık sistemi = Presidency system ; Cumhurbaşkanlığı hükümet sistemi = Presidential government system ; Lobicilik = Lobbying ; Türkiye = Turkey ; Çıkar grupları = Interest groups

Özet:
Araştırma konusu itibariyle ABD siyasal sistemi içerisinde kendisine yer bulan lobilerin faaliyetleri ve çalışma biçimlerinin araştırması niteliğindedir. Lobicilik adıyla özdeşleşmiş durumda olan başkanlık sisteminden bahsettiğimizde ilk akla gelenin ABD olması sistemin burada ortaya çıkmasından ve lobiciliğin sistem içerisinde kendisine yer bulabilmesinden ileri gelmektedir. Amerikan siyasal sistemi zaman içerisinde değişen uygulamaları ve düzenlemeleriyle birlikte günümüzdeki halini almıştır. Amerikan siyasal sistemi demokrasinin uygulanmasına ileri düzeyde olanak tanıması, denge unsurunu içerisinde barındırması, federalizm ile desteklenmesi ile diğer başkanlık uygulamalarından ayrı bir yerde konumlanmaktadır.
Siyasal sistemleri üç ana başlık altında incelemek mümkündür. Bunlar; Otoriter, Totaliter ve Demokratik sistemlerdir. ABD'nin ve Türkiye Cumhuriyeti'nin başkanlık sistemleri demokrasinin uygulanmasına imkan kıldığından dolayı demokratik sistem çatısı altında işlenmiştir. Amerikan tipi başkanlık sistemi tüm kurum ve kuruluşları ile birlikte ele alınmış bunun yanında Federal yapıda olan ABD'de ki uygulaması ön plana çıkarılmak istenmiştir. Yapılan çalışma uluslararası ilişkiler alan yazınına katkı sağlayacağı düşünülmektedir.
Türkiye Cumhuriyeti'nde 16 Nisan 2017'de gerçekleşen referandumun halk tarafından onaylanması ile birlikte yürürlüğe giren Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi detaylı biçimde ele alınmaya çalışılmıştır. Sistemin ABD başkanlık sistemine benzer ve farklı yönleri detaylarıyla ele alınarak incelenmiş, karşılaştırması yapılmıştır. Parlamenter sistemden başkanlık sistemine geçiş yapan Türkiye Cumhuriyetinde, ABD'de siyasal ortam içerisinde kendisine yer bulan bazı kurumların kendisine nasıl yer bulabileceği incelenmiştir.
Bunlar arasında ABD'de siyasal sistem içerisinde kendisine yer bulan lobilerin yürüttüğü faaliyetleri, çalışma şekilleri ve kamuoyunun nasıl yönlendirildiği ele alınmıştır. Özellikle Türkiye Cumhuriyeti'ni yakından ilgilendiren Ermeni, Rum, Yahudi ve Türk lobilerinin faaliyetlerine değinilerek etkinlikleri incelenmiştir. Ayrıca literatürde örneği olmayan LGBT lobisinin ABD'deki faaliyetleri detaylı biçimde incelenmiştir. Bahsi geçen lobilerin kamuoyunu etkileme yöntemleri, çalışma biçimleri, finansal durumları, başarıları gibi konular detaylı biçimde ele alınmıştır. Lobilerin karar alıcılar üzerindeki etkileri ve yürüttüğü kampanyalar incelenerek lobilerin faaliyetleri ile ilgili genel bir şablon ortaya çıkarılmıştır. Bununla birlikte araştırma konusu gereği Türkiye Cumhuriyeti'nde lobiciliğin kendisine nasıl yer bulabileceği tartışılmıştır.
Türkiye Cumhuriyeti'nin Cumhurbaşkanlığını Hükümet Sistemine geçişi ile, erkler yani; yasama yürütme ve yargı organlarının işleyişlerinde oluşan değişiklikler, sistemin kendine has birkaç özelliği olmasının yanı sıra güçlendirilmiş ''Türk Tipi'' başkanlık tartışmalarını da ortaya çıkarmıştır. Erklerin işleyişlerinin daha kolaylaşacağı, sistem çarklarının tabiri caizse daha az sürtünme kuvvetine maruz kalarak çalışabileceği öne atılmıştır. Söz konusu hükümet sistemi ABD'nin aksine federatif bir yapıda olmaması ile ön plana çıkmaktadır. Her iki ülke sistemleri arasındaki işleyiş farklılıkları incelenmiş olup. Lobiciliğin Türk siyasal sisteminde kendisine nasıl yer bulabileceği araştırılmıştır.
Türkiye Cumhuriyeti'nde baskı ve çıkar grupları, Türk siyasal hayatının gündemini hep meşgul etmiş, baskı ve çıkar gruplarının etkinliği tartışılagelmiştir. Cumhurbaşkanlığı hükümet sistemine geçiş ile birlikte baskı ve çıkar gruplarının ABD sistemindeki lobiler gibi etkin ve güçlü olabileceği, olabilir ise bunun nasıl olması gerektiği, yasal altyapısı, sisteme olabilecek katkıları ve zararları gibi konuların cevabı araştırmada ele alınmaya çalışılmıştır. 
Çalışmada tarihsel ve betimsel bir metodoloji kullanılmış olup nitel bilgi işleme sistemi esas alınmıştır.

Anahtar Kelimeler: Lobicilik, Lobiler, Başkanlık Sistemi, Baskı ve Çıkar Grupları, Türkiye, ABD

Abstract:
It is a research study of the activities and working styles of the lobbies that find a place in the US political system. When we talk about the presidential system that has been identified with the name of lobbying, the first thing that comes to mind is the USA, which is due to the emergence of the system and the fact that lobbying can find a place in the system. The American political system has taken its present form with its changing practices and regulations over time. The American political system is located in a separate place from other presidential practices by providing advanced opportunities for the implementation of democracy, containing the balance element, and being supported by federalism.
It is possible to examine political systems under three main headings. These; Authoritarian, Totalitarian and Democratic systems. The presidential system of the United States and the Republic of Turkey has been processed under the roof of the democratic system since it makes it possible to apply the democratic system of democracy. The American-style presidential system has been handled together with all its institutions and organizations, and its application in the United States, which has a federal structure, was desired to be brought to the fore. It is thought that the study will contribute to the international relations literature.
The Republic of Turkey on April 16, 2017 with the approval by public referendum held enacted Presidential System of Government has attempted to be addressed in detail. The system is similar to the US presidential system and its different aspects have been examined in detail and compared. Transitioning from a parliamentary system to a presidential system, in the Republic of Turkey, some institutions that find a place in the political environment in the USA how it can find a place for itself has been examined.
Among these, the articles and examples of the articles made by the lobbies in the political system in the USA and how the public opinion is directed were discussed. Closely related to the Republic of Turkey, the activities of the Armenian, Greek, Jewish and Turkish lobby have been studied with reference. In addition, the continuation of the LGBT lobby in the USA, which has no example in the literature, was also examined. Issues such as the methods of influencing the public opinion, their working style, financial status and success of the mentioned lobbies were discussed in detail. When the lobbies about decision makers and their campaigns were examined, a general pattern of lobbies was revealed. However, how to investigate the subject in need of finding a place in the lobby of the Republic of Turkey were discussed.
With the transition the Republic of Turkey to Presidential System of Government, the power, in fact changes in the functioning of the legislative, executive and judicial organs, has also revealed the strengthened "Turkish Type" presidential discussions in addition to the system having a few unique features. It has been suggested that the operation of the powers will become easier and that the system wheels can operate by being exposed to less friction force, so to say. The mentioned government system stands out with the fact that it is not in a federal structure unlike the USA. Operational differences between the systems of both countries are examined and how lobbying can find its place in the Turkish political system has been investigated.
Pressure and interest groups in the Republic of Turkey has occupied the agenda of Turkish politics always has debated the effectiveness of pressure and interest groups. With the transition to the presidential government system, the answer to the issues such as the fact that pressure and interest groups can be effective and powerful like lobbies in the US system, how they should be, if it can happen, their legal infrastructure, their possible contributions and damages to the system have been tried to be addressed in the research.
A historical and descriptive methodology was used in the study and qualitative information processing system was taken as basis.

Keywords: Lobbying, Lobby, Presidential System, Pressure And Interest Groups, Turkey, USA