Ratlarda palatal yara modelinde helyum ve argon gazları kullanılarak oluşturulan atmosferik basınçlı soğuk plazma uygulamasının yara iyileşmesine etkisinin değerlendirilmesi
Investi̇gati̇on of argon and heli̇um atmospheri̇c pressure cold plasma appli̇cati̇on on wound heali̇ng i̇n palatal wound model in rats
Yazar: GÖKHAN CENGİZ
Danışman: PROF. DR. MİNE ÖZTÜRK TONGUÇ
Süleyman Demirel Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Periodontoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Argon gazı = Argon gas ; Damak = Palate ; Hayvan deneyleri = Animal experimentation ; Helyum = Helium ; Sıçanlar = Rats ; Yara iyileşmesi = Wound healing ; Yaralar ve yaralanmalar = Wounds and injuries

Özet:
Soğuk atmosferik plazma uygulamasının yara iyileşmesini ve kan pıhtılaşmasını hızlandırdığı ileri sürülmüktedir. Bu çalışmanın amacı helyum ve argon gazlarıyla oluşturulan SAP uygulamalarının rat palatal yara modelinde iyileşmeye etkisini karşılaştırmaktır.
Çalışma 72 yetişkin, dişi Wistar Albino rat ile yapıldı. Çalışma grupları; Argon grubu: 10 sn argon plazma uygulaması yapılan grup, Helyum grubu: 10 sn helyum plazma uygulaması yapılan grup, Kontrol grubu: plazma uygulaması yapılmayan grup olarak oluşturuldu. Çalışmanın 0. gününde ratların palatal mukozasına orta hatta 3x3x1 mm boyutlarında yara oluşturuldu. Test gruplarında yara yüzeyinin 1 cm uzağından SAP uygulandı ve tüm gruplarda kanama zamanı kaydedildi. Test gruplarına SAP uygulaması 14 gün boyunca tekrarlandı. Çalışmanın 3., 10. ve 21. günlerinde, her gruptan 8'er rat sakrifiye edilerek elde edilen doku ve kan örneklerinde histomorfometrik, biyokimyasal ve immünohistokimyasal olarak yara iyileşmesi değerlendirildi.
En kısa kanama zamanı Argon grubunda gözlenmekteydi. Erken dönemde en az kilo kaybı ve en fazla yara yüzey örtümü Helyum grubundaydı. Grupların kan verileri değerlendirildiğinde; İNOS, IL-1β, IL-4, total Nitrit/Nitrat, TAS, TOS ve OSİ değerlerinde grup içi ve gruplar arası anlamlı fark bulunmazken, MDA ve PCO değerlerinde grup içi ve gruplar arası anlamlı farklılıklar saptandı (p<0,05). Gruplarda doku verileri değerlendirildiğinde; İNOS, IL-1β, IL-4, MDA, OSİ ve PCO düzeyleri gruplar arasında anlamlı olarak farklıyı (p<0,05). Histomorfometrik ve immünohistokimyasal bulgular; epitelizasyonun hızlandırılması, keratinizasyonun ve kollajen üretiminin artırılması açısından Helyum grubunun diğer gruplara üstün olduğunu gösterdi.
Çalışmamızın sonuçlarına göre; ratlarda palatal yara modelinde plazma uygulamaları kanama süresini kısaltmakta ve yara iyileşmesini hızlandırmaktadır. Argon plazma uygulaması kanama süresini kısaltırken, helyum plazma uygulaması yara iyileşmesini hızlandırmaktadır.

Abstract:
It has been suggested that cold atmospheric plasma application accelerates wound healing and blood coagulation. The aim of this study was to compare the effect of SAP applications created with helium and argon gases on healing in the rat palatal wound model.
The study was conducted with 72 adult female Wistar Albino rats. Study groups; Argon group: 10 seconds of argon plasma application group, Helium group: 10 seconds of helium plasma application group, Control group: group without plasma application. On day 0 of the study, a 3x3x1 mm sized wound was created on the midline of the palatal mucosa of the rats The study was performed with 72 adult female Wistar Albino rats. Study groups consisted of; Argon group: Argon plasma application for 10 seconds to the wound area, Helium group: Helium plasma application for 10 seconds to the wound area and Control group: no plasma application to the wound area. On the 0th day of the study, a 3x3x1mm sized wound was formed on the midline of the palatal mucosa. In the test groups, Argon SAP was applied 1 cm away from the wound surface and bleeding time was recorded in all groups. SAP application for the test groups was repeated for 14 days. On the 3th, 10th and 21st days of the study, 8 rats from each group were sacrificed and the wound healing was evaluated histomorphometrically, biochemically and immunohistochemically in tissue and blood samples.
The shortest bleeding time was observed in Argon group. In the early period, the least weight loss and the highest wound surface coverage were determinedin the Helium group.. When the blood parameters of the groups are evaluated; While there was no significant difference between and within the groups in INOS, IL-1β, IL-4, total Nitrite / Nitrate, TAS, TOS and OSI values, the significant differences were detected between and within the groups in MDA and PCO values (p <0.05). The tissue INOS, IL-1β, IL-4, MDA, OSI and PCO levels were significantly different between the groups (p <0.05). The histomorphometric and immunohistochemical findings showed that the Helium group was superior to the other groups in terms of accelerating epithelization, increasing keratinization and collagen production.
In conclusion, plasma application in the palatal wound model in rats shorten the bleeding time and accelerate the wound healing. Argon plasma application shortens the bleeding time, while helium plasma application accelerates the wound healing.