Nazofarenks kanser hastaları üzerinde yapılan vmat ve rapidarc planlarının dozimetrik parametrelerinin karşılaştırılması
Dosimetric comparison of vmat and rapidarc for nasopharyngeal carcinoma
Yazar: ÖZCAN ÖZDEN
Danışman: DOÇ. DR. CANDAN DEMİRÖZ ABAKAY
Uludağ Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Radyasyon Onkolojisi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Fizik ve Fizik Mühendisliği = Physics and Physics Engineering
Dizin: Biyolojik dozimetre = Biological dosimetry ; Kanser hastaları = Cancer patients ; Nazofarengeal neoplazmlar = Nasopharyngeal neoplasms ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Radyasyon = Radiation ; Radyasyon dozajı = Radiation dosage ; Radyometri = Radiometry ; Radyoterapi = Radiotherapy ; Radyoterapi-bilgisayar yardımlı = Radiotherapy-computer assisted ; Radyoterapi-yoğunluk ayarlı = Radiotherapy-intensity-modulated

Özet:
Bu çalışmada amacı, nazofarenks kanserleri için farklı iki Volumetrik Ayarlı Ark Terapi (VMAT) tekniğini karşılaştırarak hedef hacim, konformite numarası (CI), homojenite numarası (HI), riskli organlar ve Monitor değeri (MU) açısından değerlendirmektir.
20 adet geç evre nazofarenks kanserli hastaya ait Bilgisayarlı Tomografi görüntüleri üzerinde hedef hacim ve kritik organların yerleri konturlanmıştır. Tedavi planları Elekta Synergy lineer akseleratörünü kullanan Monaco TPS'inde ve Varian Trilogy lineer akseleratörünü kullanan Eclipse TPS'inde çift ark (karşılıklı çakışık) olacak şekilde, arklara sırasıyla 30-330 derece kolimatör açısı ayarlanarak tedavi planları hazırlanmıştır. Hedef hacim eşzamanlı entegre boost (SIB) tekniği ile 33 fraksyondan (fx) dan hesaplanmış ve bulunan sonuçlar karşılaştırılmıştır. Bu çalışmada, Elekta için yapılan volumetrik ayarlı ark terapi tekniği "Elekta VMAT" ve Varian için yapılan ise "RapidArc" olarak adlandırılmıştır.
Yapılan tüm tedavi planları klinik açıdan kabul edilebilir durumda olsa da hedef hacmin istenilen dozu alması açısından Elekta VMAT, RapidArc tekniği üzerinde başarı göstermiştir. Her iki TPS'de de yapılan planlarda riskli organ dozları kabul edilebilecek sınırda olması rağmen Elekta VMAT tekniğinde beyin sapı, medulla spinalis gibi çok riskli organların dozlarını kanserin tekrarlaması veya ikincil kanserlerden dolayı hastanın tekrar ışın alması durumuna karşı istenilen değerlerden biraz daha düşük tutmayı başarmıştır. Ayrıca CI ve HI değerleri açısından Elekta VMAT üstünlük göstermiştir. Fakat hastanın lens, optik sinir dozlarında ve MU değerinde RapidArc tekniği daha başarılı sonuçlar vermiştir.
Sonuç olarak her iki teknikte de yapılan tedavi planları arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılıklar olsa da değerler kabul edilebilecek sınırlardadır. Hastanın durumuna göre iki teknikten birisi seçilebilir.

Abstract:
The aim of this study is to evaluate target volume, conformity index (CI), homogeneity index (HI), risky organs and monitor unit (MU) by comparing two different Volumetric Modulated Arc Therapy (VMAT) techniques for nasopharyngeal cancers.
Computer tomography images of 20 patients with advanced stage nasopharyngeal carcinoma were contoured on target volumes and locations of critical organs. Treatment plans were prepared for Elekta Synergy lineer accelerator which using Monaco TPS and Varian Trilogy lineer accelerator which using Eclipse TPS and treatment plans were prepared double arc (mutually overlapping) and collimator angles for each arc is 30-330 degrees. The target volume was calculated from 33 fractions (fx) by the simultaneous integrated boost (SIB) technique and the results were compared. In this study, volumetric arc therapy technique for Elekta was named "Elekta VMAT" and for Varian it was named "RapidArc".
Although both tecniques are clinically acceptable, Elekta VMAT has succeeded in RapidArc technique in terms of wanted target dose. Elekta VMAT technique has kept the doses a little lower on critical organs such as brain stem, medulla spinalis than the wanted values for recurrence of the cancer or re-irradiation of the patient due to secondary cancers, although the risky organ doses can be accepted in both TPS plans. In addition, Elekta VMAT was superior in terms of CI and HI values. However, with the patient's lens, optic nerve doses and monıtor unit, the RapidArc technique yielded more successful results.
As a result, although there are statistically significant differences between the treatment plans made in both techniques, the values are the acceptable limits. Depending on the condition of the patient one of the two techniques can be selected.