Görme yetersizliğinden etkilenmiş öğrencilerle çalışan öğretmenlerin tükenmişlik düzeylerinin hizmet içi eğitim ihtiyaçları ile ilişkisinin incelenmesi
The examination of the relationship between burnout levels and in-service training needs of teachers working with students with visual impairment
Yazar: YASİN UĞRAK
Danışman: DOÇ. DR. PINAR ŞAFAK
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Görme Engellilerin Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Eğitim ihtiyaçları = Training needs ; Görme bozuklukları = Vision disorders ; Görme engelliler = Visually impaired ; Hizmet içi eğitim = In service training ; Tükenmişlik = Burnout ; Tükenmişlik düzeyi = Burnout level ; Özel eğitim = Special education ; Özel eğitime muhtaç çocuklar = Handicapped children who need special education ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Araştırmanın amacı görme yetersizliğinden etkilenmiş öğrencilerle çalışan öğretmenlerin tükenmişlik düzeyleri ile hizmet içi eğitim ihtiyaçları arasındaki ilişkiyi ortaya koymaktır. Ayrıca araştırmanın diğer bir amacı da görme yetersizliğinden etkilenmiş öğrencilerle çalışan öğretmenlerin tükenmişlik düzeyleri ile hizmet içi eğitim ihtiyaçlarının sosyo-demografik özelliklere göre farklılık gösterip göstermediğini değerlendirmektir. Bu kapsamda, araştırmanın evrenini Ankara ve Konya ilinde faaliyet gösteren 8 kamu görme engelliler okulunda görev yapan 123 öğretmen oluşturmaktadır. Araştırmada örneklem alınmamış olup en yüksek sayıda öğretmene ulaşılması hedeflenmiş, 90 öğretmene ulaşılmıştır. Araştırmada veri toplama aracı olarak üç bölümden oluşan anket formu kullanılmıştır. Anket formunun birinci bölümü sosyo-demografik özellikleri değerlendiren 8 sorudan oluşmaktadır. İkinci bölümünde ise öğretmenlerin tükenmişlik düzeylerini değerlendiren, üç boyutlu Maslach Tükenmişlik Envanteri yer almaktadır. Anket formunun son bölümünde ise araştırmacı tarafından literatür taraması ve uzman görüşleri sonrası oluşturulan ve 25 ifadeden oluşan hizmet içi eğitim ihtiyacı soru formu yer almaktadır. Anket formu araştırma kapsamındaki öğretmenleri yüz yüze görüşme metodu kullanılarak uygulanmıştır. Elde edilen verilen SPSS 23 istatistik yazılımında parametrik ve non-parametrik testler kullanılarak analiz edilmiştir. Elde edilen bulgulara göre görme yetersizliğinden etkilenmiş öğrencilerle çalışan öğretmenlerden erkek öğretmenlerin duyarsızlaşma boyutu tükenmişlik düzeyleri anlamlı şekilde kadın öğretmenlere göre daha yüksek seviyede bulunmuştur. Ayrıca görme engelliler öğretmenliği programı mezunu öğretmenlerin duygusal tükenme seviyesi branş öğretmenliği programı mezunlarına göre daha yüksek seviyede tespit edilmiştir. Araştırma kapsamındaki öğretmenlerden görme engelliler öğretmenliği mezunu öğretmenlerin hizmet içi eğitim ihtiyaçları en alt seviyede iken diğer branş programlarından mezun öğretmenlerin ise hizmet içi eğitim ihtiyaçları yüksek seviyededir. Ayrıca katılımcı öğretmenlerden daha az seviyede kişisel başarı hisseden öğretmenler daha az hizmet içi eğitim ihtiyacı hissettiği tespit edilmiştir.

Abstract:
Purpose of this study is to present the relationships between burnout levels and in-service training needs of teachers working with students with visual impairment. Additionally, another purpose of this study is to assess whether there is a difference of burnout levels and in-service training needs of teachers working with students with visual impairment in terms of their socio-demographic characteristic. In this context, the universe of this research includes 123 teachers working in 8 public schools for the visually impaired in Ankara and Konya. The sample wasn't selected in this research; however, the highest number of teachers were aimed to reach and 90 teachers were contacted with.  As a data collection tool, a survey form with 3 sections was used.  The first section of the survey form consists of 8 questions to assess sociodemographic characteristics. In the second section, there is Maslach burnout inventory with three dimensions to assess burnout levels. In the last section of the survey form, there is an in-service training needs form including 25 questions, developed by the researcher based on literature and specialist opinions. The survey forms were applied with face to face method. Collected data were analyzed with parametric and non-parametric tests in SPSS 23 Statistical Software. According to findings, depersonalization dimension burnout levels of male teachers working with students with visual impairment was significantly higher than female teachers. Additionally, emotional exhaustion level of teachers graduated from the visually impaired program was found significantly higher than teachers graduated from other branch programs. Of participants, teachers graduated from the visually impaired program had the lowest level of in-service training needs, however, in-service training needs of teachers graduated from other branch programs was significantly high. In addition, of participants, teachers who feel low personal accomplishment feels low-level in-service training needs as well.