Güneydoğu Anadolu bölgesinde yetişen Narcissus tazetta L. türündeki varyasyonların belirlenmesi üzerine bir araştırma
A reserch on determining variations of the species Narcissus tazetta L. cultivated in Southeastern Anatolia region
Yazar: MUSTAFA KILINÇER
Danışman: DOÇ. DR. ŞEVKET ALP
Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Moleküler özellikler = Molecular properties ; Nergis = Narcissus

Özet:
Bu çalışma ile Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nde doğal yayılış gösteren Narcissus tazetta türündeki varyasyonlar belirlenerek ıslah amaçlı kullanım için önem taşıyabilecek özelliklerin incelenmesi hedeflenmiştir. Çalışma, Güneydoğu Anadolu Bölgesi'ndeki doğal yayılış alanlarından getirilen çeşitler ile İzmir Karaburun'da kesme çiçek olarak yetiştirilen ticari öneme sahip çeşidin Yüzüncü Yıl Üniversitesi Ziraat Fakültesi Bahçe Bitkileri Bölümü'ne ait serada 2012 sonbahar - 2013 ilkbahar döneminde eş zamanlı dikilmesiyle yürütülmüştür. Yetiştiricilik dönemi süresince bazı morfolojik ölçümler yapılarak aynı ekolojik şartlar altında bitki karakterine bağlı değerler elde edilmiştir. Ölçümü yapılan morfolojik özelliklere göre İzmir ticari çeşidinin bazı karakterler yönünden önemli farklılıklar gösterdiği; çeşitler arasında da bir takım marjinal farklar olduğu; dolayısıyla bu farklılıklar, ticari açıdan tüketicilerin talepleri ele alındığında çeşitler arası melezleme uygulamalarında göz önüne alınabilecektir. N. Tazetta'nın yayılım alanlarını belirlemek üzere bölgede arazi çalışmaları yapılmıştır. Arazi çalışmalarında, Narcissus tazetta türünün, literatürlerin aksine ülkemizde Güney Doğu Anadolu Bölgesi'nde geniş bir yayılış alanına sahip olduğu tespit edilmiştir. Bu tez çalışması kapsamında sera ortamında yetiştiriciliği yapılan çeşitlerden ve arazi çalışmalarında tespit edilen diğer çeşitlerden yaprak örnekleri alınarak moleküler karakterizasyon uygulamaları yürütülmüştür. Aynı bölgeden toplanan çeşitlerin birlikte kümelenmesi, genetik yakınlılığın araştırıldığı bu çalışmada tutarlı bir sonuçtur. Nispeten genetik varyasyonun düşük olduğu ve polimorfizm seviyesinin de benzer oranlarda olduğu görülmektedir. Yapılan morfolojik ölçümlerde ve moleküler karakterizasyon çalışmalarında belirlenen değerler sonucunda, bitki karakterlerindeki benzerlik ve farklılıklar ele alındığında bu çalışmanın ıslah uygulamalarına da katkı sağlayacağı düşünülmektedir. 

Anahtar kelimeler: Narcissus tazetta, moleküler karakterizasyon, PCR, SRAP, varyasyon.

Abstract:
The research has two main goals. The first one is to determine variations of Narcissus tazetta whose area of sprawling is on the Southeastern Anatolia Region. The second one is to analyze features having ımportance of reclamation. This study was carried out simultaneously by planting species on area of sprawling in the Southeastern Anatolia Region and cut flowers which have commercial importance being grown up in İzmir, Karaburun. The process of planting was done in green house Yüzüncü Yıl University, faculty of agriculture in 2012 fall- 2013 spring. During the process of growing,  the plants some morphological measurements was done and got estimation related to character of the plants under the same ecologic conditions. According to the morphologic features done it was determined that specy of İzmir (which has commercial importance) has important differences in terms of some characters, and there are marginal differences among species for that reason these differences can be taken into account for hybridization when demands of consumers are considered. The field work was done to determine area of sprawling of N.tazetta in the region. By this research  it was detected that the specy of N. tazetta has a broad area of especially  in Southeastern Anatolia Region on the contrary of literary. The samples of leaves were taken from the species grown for this study and other species which were detected in field work and process of characterization were carried out. Grouping of species collected from the same area is a consistent result on this research in which genetic affinity is relatively low and level of polymorphism is at the similar rate. At the result of outcomes obtained from morphologic measurements and studies of characterization, according to similarities and differences the plants character it is considered that this study will  contribute into reclamation.

Key words: Narcissus tazetta, molecular characterization, PCR, SRAP, variations.