Kur'an'a göre hayat, ölüm ve yeniden diriliş süreci
The process of life, death and resurrection according to the Qur'an
Yazar: ALİ RIZA GÜNEŞ
Danışman: PROF. DR. ZEKERİYA PAK
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Tefsir Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Din = Religion
Dizin: Beden = Body ; Diriliş = Resurrection ; Kur'an-ı Kerim = Koran ; Nefs = Soul ; Ruh = Spirit ; Tefsir = Commentary ; Yaşam = Life ; Ölüm = Death ; İnsan = Human ; İslamiyet = Islam

Özet:
İnsanın; hayat, ölüm ve ölüm ötesi hakkında nasıl bir süreçten geçtiği konusu, tarih boyunca tartışılmıştır. Çeşitli disiplinler, hayatın kaynağının ne olduğu konusunu genel olarak iki farklı görüşle şekillendirmiştir: Metafizik alana ait soyut ruh ve fizik alana ait biyolojik canlılık. Bu çerçevede, metafizik ruh görüşüne sahip olanlar, hayatın sona ermesiyle geriye ölümsüz bir ruh unsurunun kaldığını düşünmüştür. Fizik insan/nefis görüşünde olanlarsa bedenin ölmesiyle tüm canlılığın kaybolduğunu söylemiştir. İkinci görüşü savunanlar, bedenin ölümünden sonra geriye ölümsüz bir ruh unsurunun kalmadığını belirtmiş olmaktadır. Çalışmada, söz konusu görüşlerden hangisinin Kur'an'a daha uygun olduğu tespit edilmeye çalışılmıştır. Farklı görüşler, çeşitli din ve kültürlerde, Kur'an ve tefsir bağlamında karşılaştırmalı olarak ele alınmıştır. Araştırma
sürecinde; konuyla alakalı çeşitli sözlükler, tefsirler, çağdaş kitaplar ve tezlerden yararlanılmıştır. İncelemede ruh kavramının, insan bedeniyle değil, vahiy sistemiyle alakalı olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Dolayısıyla araştırmanın konusu olan hayat, ölüm ve yeniden dirilişin ruh kavramı üzerinden değil, nefis kavramı doğrultusunda ele alınması gerekli görülmüştür. Konu, nefis kavramı üzerinden ele alındığında insanın yalnızca biyolojik canlılığa sahip olduğu, biyolojik canlılığı yitirdiği ve biyolojik canlılığı tekrar kazanacağı yargısına ulaşılmıştır. Böyle bir yargının, Kur'an'ın ilgili konudaki açıklamalarıyla uyum sağladığını söylemek mümkündür. Çünkü âyetlerde ruhun vahyedilmesi ve üflenmesi anlatılmaktadır. Diğer taraftan Kur'an'da ruhun yaratılmasından, ölmesinden ve yeniden yaratılması sürecinde bedene i'âde edilmesinden bahsedilmemektedir.

Anahtar Kelimeler: Kur'an, Hayat, Ölüm, Yeniden diriliş, İ'âde, Ruh, Nefis, Beden, İnsan.

Abstract:
The subject of what kind of a process people go through about life, death and beyond has been discussed throughout history. Various disciplines have shaped the issue of what the source of life is, in general, with two different views: Abstract soul belonging to the metaphysical field and biological vitality belonging to the physical field. In this context, those who have the metaphysical view of the soul thought that after the end of life, an immortal soul remained. Those who have the view of physical human/nafs said that all vitality is lost with the death of the body. Those who support the second view point out that there is no immortal soul element after the death of the body. In the study, it has been tried to determine which of these views is more suitable for the Qur'an. In the research process, various dictionaries, commentaries, contemporary books and dissertations related to the subject were used. In the study, it was concluded that the concept of soul is not related to the human body, but to the revelation. Therefore, it has been deemed necessary to deal with life, death and resurrection, which are the subject of the research, in line with the concept of nafs (self), not the concept of soul. When the subject is handled through the concept of nafs, it is concluded that man has only biological vitality, loses biological vitality and will regain biological vitality. It is possible to say that such a conclusion is compatible with the Qur'an's explanations on the subject. Because the revelation and blowing of the spirit are described in the verses. On the other hand, there is no mention in the Qur'an about the creation of the soul, its death and its return to the body in the process of its resurrection.

Key Words: Quran, Life, Death, Resurrection, Recreation, Soul, Psyche, Self, Nafs, Body, Human.