Yoğun bakım ünitesinde takip edilen son dönem böbrek yetmezliği hastalarının prospektif incelenmesi
Prospective investigations of patients with end stage renal disease in the intensive care unit
Yazar: ELİF NUR KARAOĞLU
Danışman: PROF. DR. MURAT SUNGUR
Erciyes Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: İç Hastalıkları = Internal diseases
Dizin: Böbrek hastalıkları = Kidney diseases ; Böbrek yetmezliği = Kidney failure ; Böbrek yetmezliği-kronik = Kidney failure-chronic ; Mortalite = Mortality ; Prospektif çalışmalar = Prospective studies ; Yoğun bakım = Intensive care ; Yoğun bakım üniteleri = Intensive care units

Özet:
Amaç: Son dönem böbrek yetmezliği (SDBY) tanısı olan hastalar üreminin sebep olduğu immunkompresyon, fagosit fonksiyon bozukluğu, ileri yaş ve komorbiditeler nedeniyle hastaneye yatma olasılığı yüksek olan hastalardır. Bu çalışmanın amacı SDBY'i olan hastaların yoğun bakım ünitesindeki(YBÜ) klinik ve laboratuar özelliklerinin prospektif olarak takibi  ve değerlendirilmesidir.  
Gereç ve yöntem: Prospektif olarak yapılan bu çalışmaya Eylül 2018-Eylül 2019 tarihleri arasında  Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi Yoğun Bakım Ünitesi 'ne (YBÜ) yatırılan, 18 yaşından büyük ve SDBY tanısı konulmuş hastalar alındı. Hastaların demografik ve klinik bilgileri, SDBY etiyolojileri, yatış endikasyonları ve mortalite durumu araştırılarak değerlendirmelerde bulunulmuştur.  İstatistiksel analiz için SPSS-25.0 yazılım programı kullanıldı.  
Bulgular: Çalışmaya toplam 100 hasta alındı. Hastaların yaş ortalaması 68±14 yıl olarak bulundu. Yoğun bakıma en sık yatış sebebi sepsis/septik şok (%26) ve solunum yetmezliği idi (%21). En sık SDBY nedenleri ise diyabetes mellitus (DM) (%49)  ve hipertansiyon (HT) (%25)  idi. Mean Akut Fizyoloji ve Kronik Sağlık Değerlendirmesi ( APACHE II) skoru 22±6 idi. Median Sepsis İlişkili/Sekansiyel Organ Yetmezliği Değerlendirmesi( SOFA) skoru 8 (min:2 max:19) idi. Hastaların %52'si yoğun bakıma gelmeden önce diyaliz tedavisi (%96 hemodiyaliz, %4 periton diyalizi) almakta idi. Bu hastaların yoğun bakımda kalma süreleri 7 (min:2-max:36) gün idi. Mortaliteye etki eden faktörleri belirleyebilmek için cox regresyon analizi yapıldı. APACHE II skoru yüksekliği mortaliteyi belirleyen bağımsız risk faktörü olarak tespit edildi. (OR:1.059, 95 CI, 1.01-1.09, p=0.015).  Yoğun bakım mortalitesi  %45 idi
Sonuç: Bu çalışma sonucunda SDBY'ne en sık neden olan hastalık DM idi. SDBY tanısı ile YBÜ'de takip edilen hastalarda mortaliteyi öngörme üzerine literatürde yapılmış çalışmalar mevcuttur. Çalışmamızda yapılan analizler sonucu APACHE II skoru mortaliteyi öngörmede üstün bulunmuştur. Bu sonuç literatürdeki birçok çalışma ile uyumludur. Bu çalışma ayrıca SDBY tanısı olan hastaların yoğun bakım klinik seyirleri hakkında klinisyenlere yardımcı bilgiler sağlamaktadır. 

Anahtar kelimeler: Son Dönem Kronik Böbrek Yetmezliği, Yoğun Bakım ünitesi, Mortalite

Abstract:
Aim: Patients with end-stage renal failure (ESRD) are likely to be hospitalized due to uremia-induced immunosuppression , phagocyte disfunction, advanced age and comobidities. The aim of this study is procpectively follow the clinical and laboratory features of the patients with ESRD in the intensive care unit(ICU). 
Materials and methods: Patients older than 18 years old and diagnosed with ESRD were inculed in this prospective study between September 2018 ve September 2019 who were admitted to the Erciyes University Medical Faculty Intensive Care Unit. Demographic and clinical information of patients, ESRD etiologies, hospitalization indications and mortality status were investigated and evaluated. SPSS-25.0 software program was used for statistical analysis.  
Result : A total of 100 patients were included in the study. The mean age of patients was 68±14 years.The most common reason for ICU admission were sepsis/septic shock (26%) and respiratory failure (21%).The most common causes of ESRD were diabetes mellitus (DM) (49%) and hypertension (HT) (21%).  Mean Acute Physiology and Chronic Health Examination (APACHE II) score  was 22± 6. Median Sepsis Related/Sequential Organ (SOFA) score  was 8 (min:2-max:19). A total of 52% of patients received dialysis treatment (96% of hemodialysis, 4% peritoneal dialysis) before admission  to ICU. The length of ICU stay was 7 (min:2 max:36) days. Cox regression analysis was performed to determine the factors affecting mortality. APACHE II score was identified as an independent risk factor that determined mortality. (OR:1.059, 95 CI, 1.01-1.09, p=0.015). ICU mortality rate  was 45%.
Conclusion: As a result of this study, DM was the most common disease causing SDBY. There are studies in the literatüre on predicting mortalityin patients followed up in the intensice care unit with the diagnosis of SDBY. As a resut of analyzes made in our study, APACHE II score was found to be superior in predicting mortality. This result is compatible with many studies in the literatüre. This study also provides information to clinicians about the intensive care clinical course of patient diagnosed with ESRD. 

Key words: End Stage Renal Disease, Intensive Care Unit, Mortality