Güvenliğin sağlanmasında kentsel tasarım ölçütlerinin araştırılması
Research on urban design criteria in ensuring security
Yazar: TUBA KOCA
Danışman: DOÇ. DR. NİLGÜN ÇOLPAN ERKAN
Yıldız Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Şehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı / Kentsel Mekan Organizasyonu ve Tasarım Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Şehircilik ve Bölge Planlama = Urban and Regional Planning

Özet:
Kentsel yaşam içerisinde güvenliğin sağlanması öncelikli ihtiyaçlardan biridir. Dünya kentlerinde güvenliğin sağlanmasında emniyet güçlerinin suç önleyici çalışmalarının yanı sıra çevresel tasarım yoluyla suç önlenme çalışmaları da yer almaktadır. Türkiye'de ise henüz kentsel güvenliğin sağlanmasına yönelik bir çevresel tasarım çalışması yapılmamıştır. Tez çalışmasının önermesi; mekânsal düzenleme ilkeleriyle suçların türlerine göre önlemler alınabileceği ve bu şekilde suçların ve suç korkusunu azaltabileceğidir. Buradan yola çıkarak kentlerimizdeki güvenlik sorunlarının giderilmesi için fiziksel mekân üzerinde yapılacak değişiklikler ve bunların etkileri araştırılmıştır. Çalışmada kentlerdeki suç ve suç korkusunun oluşma nedenlerine bakılmış ve kentsel güvenliğin sağlanmasında suça karşı alınabilecek önlemler incelenmiştir
Tez çalışmasının amacı, kentsel mekânlardaki suçları ve suç korkusunu azaltabilmek amacıyla kentsel tasarım önlemlerini saptamak ve güvenlik odaklı kentsel tasarım rehberlerini inceleyerek, suç konusuyla ilgili mekânsal ölçütleri ortaya koymaktır. Bu amaç doğrultusunda güvenliğe dair kavramlar ve kuramlar incelenmiştir. Bu kuramlardaki çözüm önerilerinden ve örnek rehberlerdeki güvenlik ölçütlerinden yeni bir güvenlik odaklı kentsel tasarım rehberi oluşturma konusunda fikir alınması amaçlanmıştır. 
Tezin devamına elde edilen veriler ışığında dünya örnekleri içinden iki farklı ölçek ve kapsamdaki güvenlik odaklı kentsel tasarım rehberi seçilerek incelenmiş ve rehberlerde yer alan ölçütler kuramlar bağlamında değerlendirilmiştir. Bunun yanı sıra Türk kentleri için yapılacak bir rehber çalışmasında dikkat edilmesi gereken konuların neler olduğu saptanmış, Türk kentlerinde Crime Prevention Through Environmental Design (CPTED), Çevresel Tasarım Yoluyla Suç Önleme (ÇTSÖ) ilkelerinin uygulanabilirliğine bakılmıştır. Bu süreçte örnek rehberlerde yer alan amaç, kapsam, süreç, aktörler, anlatım tekniği ve ilkeler başlıklarına göre gerçekleştirilen değerlendirmeler üzerinden yorum yapılmıştır. 
Kısacası bu çalışma, Türkiye için oluşturulacak bir ÇTSÖ rehberlerinde ulusal ölçekten yerel ölçeğe kadar hangi konulara değinilmesi gerektiğine dair ipuçları vermektedir.

Anahtar Kelimeler: Kent güvenliği, suç, suç korkusu, kentsel tasarım rehberi, çevresel tasarım yoluyla suç önleme.

Abstract:
Ensuring security in urban life is one of the priority needs. In order to ensure security in world cities, there are crime prevention activities of security forces as well as crime prevention activities through environmental design. In Turkey it has yet to design an environmental study for the improvement of urban security. Proposal of thesis study; that the measures can be taken according to the types of crimes with the principles of spatial regulation and thus, it can reduce the crime and fear of crime. From this point of view, the changes to be made on the physical space and their effects have been investigated in order to eliminate the security problems in our cities. In this study, the causes of crime and fear of crime in cities are examined and measures that can be taken against crime in ensuring urban security are examined.
The aim of the thesis is to determine urban design measures in order to reduce crime and fear of crime in urban spaces and to examine spatial criteria related to crime by examining safety-oriented urban design guidelines. For this purpose, concepts and theories related to security were examined. It is aimed to get an idea about creating a new safety-oriented urban design guide from the solution proposals in these theories and the security criteria in the sample guides. In the light of the data obtained from the continuation of the thesis, two different scales and scopes of safety-oriented urban design were selected from the world examples and the criteria included in the guides were evaluated in the context of theories. In addition, a guide study for Turkish cities determined the issues to be considered and the applicability of Crime Prevention Through Environmental Design (CPTED) principles in Turkish cities was examined. In this process, comments were made based on the objectives, scope, process, actors, narrative technique and principles in the sample guides. In short, this study is from a CPTED guidelines to be established for Turkey national scale local scale gives clues to what issues should be addressed.

Keywords: Urban security, crime, fear of crime, urban design guide, crime prevention through environmental design