Entegrasyon teorileri bağlamında Avrupa bütünleşmesi
European integration in the context of integration theories
Yazar: ARİFE KÜBRA GAZİ
Danışman: PROF. DR. MUHAMMET LUTFULLAH KARAMAN
İstanbul Medeniyet Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Avrupa = European ; Avrupa Birliği = European Union ; Avrupa ülkeleri = European countries ; Bütünleşme = Integration ; Uluslararası ilişkiler = International relations ; Uluslararası politika = International policy ; Uluslararası örgütler = International organizations

Özet:
Uluslararası örgütlerin ve kuruluşlarının sayısının ve etkinliğinin hızla arttığı bir
sistemde entegrasyon teorileri, klasik uluslararası ilişkiler teorilerinin açıklamakta
yetersiz kaldığı durumlar için bir rehber olmuştur. Uluslararası ilişkilerin hâkim
teorisi realizmin, Avrupa'daki süreci açıklamada tek başına yetersiz kalması
uluslararası ilişkiler literatürünü yeni çalışmalara mahkûm bırakmış ve böylece
bütünleşme süreçlerini anlamaya yarayacak yeni kuramların kavramlaşmasına
sebebiyet vermiştir. Bu çerçevede, Uluslararası sistemin yapısı ve dönüşümü
yalnızca Avrupa açısından değil günümüz modern çağının oluşumu bakımından
irdelenmiştir. Zira Avrupa'nın tarihi, bir bakıma modern dünyanın tarihi olmak
durumunda kalmıştır. Çalışmanın Girişi takip eden ikinci bölümünde, bu bağlam ele
alınırken, kısmen kronolojiye de sadık kalınarak tarihte nedensellik ilkesi yöntem
olarak kullanılmıştır. Üçüncü bölümde, yine tarihte nedensellik ilkesine bağlı
kalmakla beraber AB'nin de ilk kuruluş yıllarına denk gelen 1950'lerin ampirik
sosyal bilim yapma akımından faydalanılarak bütünleşmenin gerekçeleri
açıklanmıştır. Dördüncü bölümde ise tarihsel süreçlere eş güdümlü olarak farklı
teorilerin devam eden entegrasyonu nasıl ve hangi yöntemlerle açıkladığına dair bir
anlamda diyalektik bir yöntem geliştirilmiş ve aynı tarihsel olayın farklı teorilerle
zaman zaman çatışan yaklaşımları da çalışmaya yansıtılmıştır. Bu çalışmanın amacı
Pax Europeana hareketini teorik arka planını oluşturan federalizm, fonksiyonalizm,
neo-fonksiyonalizm, hükümetlerarasıcılık, liberal hükümetlerarasıcılık ve çok
düzlemli yönetişim bağlamında değerlendirmek kadar Avrupa'yı birlik olmaya iten 
v
tarihsel nedenler ve sistemin gerekliliklerinin incelenmesidir. Avrupa coğrafyasının
neden barışa ihtiyaç duyduğu ve bunu nasıl dinamiklerle açıkladığı ise bu tezin temel
sorusunu oluşturmuştur. AB'nin tarihsel süreci, genişlemesi, kurumsal yapısı
hakkında yazılmış onca kaynağa karşın teorik anlamda ele alınmış Türkçe kaynak
sayısının sınırlı olması da bu konuya yönelmenin temel güdüsü olmuştur.
Anahtar Kelimeler: Avrupa Birliği, Uluslararası Sistem, Federalizm,
Fonksiyonalizm, Neo-fonksiyonalizm, Hükümetlerarasıcılık, Liberal
Hükümetlerarasıcılık, Çok düzlemli yönetişim

Abstract:
In a system where the multiplicity and effectiveness of international organizations is
increasing rapidly, integration theories have become a guide for situations where
classical theories of international relations are insufficient to explain. The fact that
realism, which is the dominant theory of international relations, is not sufficient to
explain the process in Europe has forced the literature of international relations to
new studies and has led to the conceptualization of new theories that will understand
the processes of integration. The structure and transformation of the international
system have been examined not only in terms of Europe but also in the modern era.
Certainly, the history of Europe had to be, in a sense, the history of the modern
world. In the second part of the study, the principle of causality in history was used
as a method partly depending on chronology. In the third chapter, the reasons of
integration are explained by using the empirical social science flow of the 1950s,
which also corresponds to the first founding years of the EU, while still adhering to
the principle of causality. In the fourth chapter, the differences in how and with
which methods of the continuous integration of different theories co-ordinated with
historical processes have developed a dialectical method in a sense and the
conflicting approaches of the same historical event with different theories are also
reflected in the study. The aim of this study is to examine the historical background
and the requirements of the system, which compel Europe to unity as much as the
theoretical evaluation of Pax Europeana in the context of federalism, functionalism, 
vii
neo-functionalism, intergovernmentalism, liberal intergovernmentalism and multilevel governance. The question of why European geography needs peace and how it
explains it in a dynamic way has been the main problem of this thesis. The fact that
the number of Turkish sources discussed in the theoretical sense is limited despite all
the sources written about the historical process, enlargement and institutional
structure of the EU is one of the factors in my review.
Key Words: European Union, International System, Federalism, Functionalism,
Neo-functionalism, Intergovernmentalism, Liberal Intergovernmentalism, Multilevel
governance