Türkiye'nin 1982'de Afganistan'dan gelen göçmenlerle ilgili politikaları: Güvenlikleştirme teorisi bağlamında bir analiz
Turkey's policies on immigrants from Afghanistan in 1982: An analysis in the context of securitization theory
Yazar: REYHAN KESKİNOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. EDİP ASAF BEKAROĞLU
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations

Özet:
Güvenlikleştirme yaklaşımı ve Türkiye'nin göç politikalarının değerlendirilmesi bağlamında 1982 tarihli Türk soylu Afganistan vatandaşlarının göçünün incelenmesi, bu çalışmanın ana temasını oluşturmaktadır. Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluşundan itibaren karşılaştığı nüfus hareketlerine ilişkin süreçlerin düzenlenmesi ulus devlet ve ulusal kimlik oluşturma kaygısı güdülerek kurgulanmıştır. Göç ve güvenliğin kesiştiği bu noktada Türkiye'nin göç olgusuna toplumsal güvenlik merkezli yaklaştığı ifade edilmiştir. Bu çalışma 'Pakistan mülteci kamplarından Türkiye'ye iltica başvurusu yapan göçmenlerin kabul sürecinde seçici davranılmasında toplumsal güvenlik söylemi eksenli güvenlikleştirme mi yapılmıştır?' sorusunu merkeze almıştır. Türkiye'nin göç politikasının bir olay üzerinden ve güvenlikleştirme yaklaşımı açısından ele alınmış olması literatür için önem taşımaktadır ve daha derinlikli çalışmalar için bir referans noktası olacaktır.
Güvenlik kavramının içeriğinin devlet merkezli yapıdan birey ve toplumu da kapsayacak şekilde nasıl genişlediği birinci bölümde ele alınmıştır. Yeni güvenlik çalışmalarından biri olan Kopenhag Okulu ve Okulun öne çıkan yaklaşımı güvenlikleştirme, kuramsal olarak açıklanmıştır.
Son yıllarda güvenlik ile en çok anılan konulardan biri olan göçün güvenlik gündemi içerisindeki durumu ise ikinci bölümde incelenmiştir. İnsanlığın, yeryüzünün hemen hemen her noktasına ulaşmasını sağlayan göç olgusu bu sebepten ötürü insanlık tarihi kadar eski bir olgu olarak kabul edilmektedir. Aynı şekilde göç ve güvenlik ilişkisi de eski olmakla birlikte geçtiğimiz yüzyılın sonunda güvenlik kavramının alanının genişlemesi, göçe farklı açıdan bakılmasını sağlamıştır. Bu çalışmada da Kopenhag Okulu'nun göçü ele aldığı şekliyle toplumsal güvenlik çerçevesinden göçün değerlendirilmesi yapılmıştır.
Son bölümde ise tezin ele aldığı olay olan Türk soylu Afganistan vatandaşlarının nüfus hareketliliğinin toplumsal güvenlik eksenli değerlendirilmesinin yapılabilmesi için öncelikle Türkiye'nin geçmiş göç deneyimlerine ve Afgan göçünün arka planına değinilmiştir. Türkiye'nin, bahsi geçen göç sürecine ilişkin tavrının açıklanması için dönemin karar alıcılarının söylemleri incelenmiştir. Netice itibarıyla cumhuriyetin ilanından itibaren ulus devlet oluşturma gayreti içerisinde olan karar alıcılar 1982 yılında gerçekleşen göçe ilişkin de benzer bir tutum takınmıştır. Toplumsal güvenliği tehdit edeceği öne sürülen göçmenlerin Türkiye'ye gelmesine onay verilmemiş, bu sebeple Türk soylu olmayan göçmenler güvenlikleştirilmiştir. Ulaşılan bu sonuç, hem toplumsal bir konunun güvenlik gündemine çekilmesinin neticelerini hem de Türkiye'nin uyguladığı göç politikalarında uzun yıllara rağmen tavrını istikrarla koruduğunu göstermektedir.

Abstract:
Examining of the migration of Afghan citizens of Turkish origin dated 1982 in the context of the securitization approach and the evaluation of Turkey's immigration policies constitutes the main theme of this study. The regulation of the processes related to the population movements that the Republic of Türkiye has faced since its foundation has been designed with the concern of creating a nation state and national identity. At this point, where migration and security intersect, it has been stated that Türkiye approaches the phenomenon of migration with a on social security centered approach. This study focuses on the question, "Is there a social security discourse-based securitization in the selective treatment of immigrants who apply for asylum in Türkiye from Pakistani refugee camps?" The fact that Türkiye's migration policy is handled through an event and in terms of securitization is important for the literature and will be a reference point for more in-depth studies.
How the content of the concept of security has expanded from the state-centered structure to include the individual and society is discussed in the first section. The Copenhagen School, which is one of the new security studies, and securitization, which is the prominent approach of the School, are explained theoretically.
The situation of migration, which is one of the most mentioned issues with security in recent years, in the security agenda is examined in the second part. For this reason, the phenomenon of migration, which allows humanity to reach almost every point on the earth, is considered as a phenomenon as old as the history of humanity. In the same way, although the relationship between migration and security is old, the expansion of the concept of security at the end of the last century has led to a different perspective on migration. In this study, the evaluation of migration was made from the social security framework as the Copenhagen School handles migration.
In the last part, in order to evaluate the population mobility of Afghan citizens of Turkish origin, which is the subject of the thesis, on the basis of social security, Türkiye's past migration experiences and the background of Afghan migration are mentioned. In order to explain Türkiye's attitude towards the mentioned migration process, the discourses of the decision-makers of the period were examined As a result, decision-makers who have been trying to create a nation-state since the proclamation of the republic adopted a similar attitude towards the immigration that took place in 1982. Immigrants who were claimed to threaten social security were not approved to come to Türkiye, so immigrants who were not of Turkish origin were securitized. This result shows both the result of bringing a social issue to the security agenda and the fact that Türkiye has consistently maintained its position in the immigration policies it has implemented despite many years.