İki farklı sulandırıcı ile dondurulan Norduz tekesi spermasının motilite, VCL, VSL ve VAP üzerinden değerlendirilmesi
Evaluation of motility, VCL, VSL , VAP parameters in Norduz goat in freezing with two different extender
Yazar: KORAY TEKİN
Danışman: PROF. DR. ALİ DAŞKIN
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Dölerme ve Suni Tohumlama Ana Bilim Dalı​
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine
Dizin: Dondurarak saklama = Cryopreservation ; Keçiler = Goats ; Sperm = Spermatozoa ; Sperm mobilitesi = Sperm mobility

Özet:
Bu çalışmada, iki farklı sulandırıcı (Tris-yumurta sarısı (TS) ve yağsız süt tozu yumurta sarısı (YST) ile dondurulan teke spermasının çözüm sonrası spermatozoon motilitesi ve hızları (Velocities: VCL Curvilinear, VSL; Straight line, VAP; Average Path) yönünden değerlendirilerek, sulandırıcıların sperma dondurulmasındaki etkinliğinin in vitro olarak ortaya konulmuştur.Araştırmada, Üniversite Çiftliği'ne ait dört adet teke kullanıldı. Her bir tekeden aşım sezonu dışında (Mart -Nisan, 2011) suni vajen yardımıyla haftada iki kez toplam 8 ejekulat alındı. Ardından, normospermik kaliteye sahip ejekulatlar iki eşit hacme ayrılarak iki farklı sulandırıcı ile sulandırılıp dondurulmuştur. Sulandırma için yağsız süt tozu (YTS) ve Tris (TS) sulandırıcıları kullanılmıştır. Ayrıca, dondurma işlemi için sulandırıcılara %10 yumurta sarısı (Y) ve %5 gliserol (G) eklendi. Böylece, örnekler toplam iki ayrı çalışma grubuna ayrıldı: YTS ve TS sperma örneklerini içeren payetler +4 oC'de 2 saat süreyle ekilibre edildikten sonra, sıvı azot buharında (-120 oC) 12 dakika süreyle donduruldu ve sıvı azot (-196 oC) içinde saklandı. Tüm gruplardaki payetler 37 oC'de 30 saniye süreyle çözdürüldü. Sperma örnekleri spermatozoa total motilitesi (%), canlılık (%), anormal spermatozoa (%), VCL, VSL ve VAP parametreleri üzerinden değerlendirildi.Yağsız süt tozu sulandırıcısı için ortalama motilite, VCL, VSL, VAP, canlılık ve anormal spermatozoa oranları sırasıyla % 60,1750 ± 1,1, 87,6 ± 3,02, 51,2 ± 3,6, 66 ± 3,3, 29 ± 8,3 ve 24 ± 6,1; Tris sulandırıcısı için ortalama 48,1 ± 139, 102,1 ± 3,6, 59,1 ± 4,3, 74,4 ± 3,3, 39 ± 6,3 ve 31 ± 5 iki grup arasında Yağsız süt tozu sulandırıcısı ile dondurulan spermaların, Tris sulandırıcısı ile dondurulan spermalara göre çözüm sonu motilite ve VCL değerleri arasındaki fark istatistiksel olarak bulunurken ( p< 0,05) VSL ve VAP değerleri arasındaki fark istatistiksel olarak önemli değildir (p > 0,05). Ayrıca anılan gruplar arasında canlılık ve anormal spermatozoa oranları arasında önemli bir fark belirlenmedi (p>0.05). Ancak bireysel farklılıklar göz önünde bulundurulduğunda 1 ve 4 numaralı tekelerin anormal spermatozoa oranları arasında istatistiksel olarak önemli bir fark belirlenmiş (p<0.05) ama canlılık değerleri açısından istatistiksel olarak önemli bir fark belirlenmedi (p>0.05). Ayrıca bireysel farklar göz önünde bulundurulduğunda 1,2 ve 4 numaralı tekelerin yağsız süt tozu sulandırıcısı ile dondurulan spermalarının çözüm sonu ortalama VCL, VSL ve VAP arasındaki fark istatistiksel olarak önemsiz (p < 0,05). Ancak 3 numaralı tekenin çözüm sonu ortalama VCL, VSL ve VAP değeri 1, 2 ve 3 numaralı bireylerin çözüm sonu ortalama VCl, VSL ve VAP değerleri arasındaki fark istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur (p < 0,05).Sonuç olarak, yapılan çalışmada CASA ile elde edilen in vitro spermatolojik bulgularına göre; i) yağsız süt tozu sulandırıcısının Tris sulandırıcından daha üstün olduğu, bunun yanında ii) spermatozonların Tris sulandırıcısında yağsız süt tozu sulandırıcısına göre daha hızlı hareket yeteneğine sahip olduğu kanısına varıldı.Anahtar sözcükler: CASA, spermanın muayenesi, motilite, norduz tekesi, spermanın dondurulması.

Abstract:
In this experiment; The aim of the present study was to reveal effectiveness of spermatozoa?s motility and velocity parameters (Velocities: VCL Curvilinear, VSL; Straight line, VAP; Average Path) after thawing, in freezing with two different extender (Tris-egg yolk and skim milk- egg yolk extender)in norduz goat.For this experiment, four bucks (of the University farm) were used. Semen was collected twice a week via an artificial vagina during the non-breeding season (March-April, 2011) to obtain eight ejaculates per animal. The ejaculates having normospermic quality were split into two equal volume and samples were then extended in two different extenders (Tris, TS, skimmed milk SM). For freezing process, all the extenders in each group also contained 10% egg yolk (Y) and 5% glycerol (G). By this way, two experimental groups were assigned and straws of extended semen were equilibrated at +4 oC for 2 h, frozen for 12 min in vaporised liquid nitrogen (at -120 oC) and then stored within the liquid nitrogen. The straws from all the groups were eventually thawed at 37 oC for 30 seconds. Of the semen samples, the parameters of sperm motility (%), VCL, VSL, VAP, viable spermatozoa (%), abnormal spermatozoa (%) were evaluated.Average scores of motility, VCL, VSL, VAP, viability, abnormal spermatozoa with skim milk extender are % 60,1750 ± 1,1, 87,6 ± 3,02, 51,2 ± 3,6, 66 ± 3,3, 29 ± 8,3 ve 24 ± 6,1; Average scores of motility, VCL, VSL, VAP, viability, abnormal spermatozoa with Tris extender are 48,1 ± 139, 102,1 ± 3,6, 59,1 ± 4,3, 74,4 ± 3,3, 39 ± 6,3 ve 31 ±. Spermatozoa motility and VCL rates after thawing in skim milk extender were significantly high (p < 0.05 ) compared to Tris extender, VSL and VAP rates were not comparing with same groups (p > 0.05) . Moreover, viability and abnormal spermatozoa rate were not statistically important between two extenders for same groups (p>0.05). On the other hand when invidual differences were taken into account, buck 1 abnormal spermatozoa rates were significantly high compared to buck 4 (p<0.05) but there were such no difference at viability rates between four different bucks (p>0.05). additionally, VCL, VSL and VAP scores of buck 1,2 and 4 were significantly high compared to buck 3 (p<0.05) when invidual differences were taken into account.In conclusion, according to the present study in vitro findings which obtain with CASA; i) Skimmed milk extenders was more favourable than Tris, ii) Spermatozoons were significantly swim faster in Tris extender compared to skim milk extender.Key words: CASA, sperm evaluation, motility, norduz goat, semen freezing.