Hematolojik malignitesi olan kemoterapi hastalarının malnütrisyon durumlarının farklı yöntemlerle değerlendirilmesi, gastrointestinal semptomlar ve diyet kalitesi ile ilişkisinin belirlenmesi
Evaluation of malnutrition status in hematology patients receiving chemotherapy using different methods, determination of the relationship with gastrointestinal symptoms and diet quality
Yazar: ZEYNEP DEMİRCİ
Danışman: DOÇ. DR. HANDE ÖNGÜN YILMAZ ; PROF. DR. TUBA HACIBEKİROĞLU
İstanbul Okan Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı / Beslenme ve Diyetetik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics

Özet:
Bu araştırma hematolojik malignite tanısı almış kemoterapi alan hastaların malnütrisyon durumlarını üç farklı beslenme durumunu tarama testi kullanılarak değerlendirilmesini, hastaların gastrointestinal semptomlarının ve diyet kalitelerinin belirlenmesini ve aralarındaki ilişkinin araştırılmasını amaçlamaktadır. Çalışma Sakarya Üniversitesi Eğitim ve Araştırma Hastanesi hematoloji kliniğine başvuran ve araştırmaya dahil olma kriterlerine uygun, 169 hematolojik malign tanılı hasta üzerinde yapılmıştır. Verilerin toplanmasında anket formu, antropometrik ölçümler, Nutrisyonel Risk Skor Değerlendirme Testi (NRS-2002), Malnütrisyon Genel Tarama Aracı (MUST) , Mini Nütrisyon Değerlendirme (MNA), Gastrointestinal Semptom Derecelendirme Ölçeği (GSDÖ) ve Uluslararası Diyet Kalite İndeksi (DKİ-U) besin tüketim kaydı kullanılmıştır. Verilerin istatistiksel analizi, SPSS v27 sürümü kullanılarak analiz edilmiştir ve tüm hesaplamalarda ve yorumlamalarda istatistik anlamlılık düzeyi "p<0,05" olarak dikkate alınmış ve hipotezler çift yönlü olarak kurulmuştur. Araştırmaya katılan bireylerin %47,34'ü kadın (n=80), %52,66'sı erkek (n=89); yaş ortalaması 60,08±14,20 yıldır. Bireylerin NRS-2002 toplam puanları 1,40±1,85, MUST toplam puanları 0,30±0,58, MNA toplam puanları 24,95±4,60, GSDÖ toplam puanları 22,71±7,57, DKİ-U toplam 38,38±5,73 puanlarıdır GSDÖ'nün "Diyare" alt faktör puanları bir birim arttıkça "MUST Toplam" puanlarında 0,067 kat artma olduğu, GSDÖ'nün "Hazımsızlık" alt faktör puanları bir birim arttıkça "MNA Toplam" puanlarında 0,372 kat azalma olduğu bulunmuştur. Sonuç olarak kemoterapinin yan etkileri beslenme ve/veya metabolik değişikliklere yol açabilir ve tedavi sırasında beslenme durumunun yeterince dikkate alınmaması, hastaların yaşam kalitesi ve mevcut farklı tedavilere uyum kapasiteleri üzerinde önemli etkiler taşır ve dolayısıyla prognozu olumsuz etkiler.

Abstract:
The aim of this research was to evaluate the malnutrition status of patients receiving chemotherapy for hematologic malignancies using three different nutritional screening tests, determine the gastrointestinal symptoms and dietary qualities of patients, and investigate the relationship between them. This research was conducted on 169 patients diagnosed with hematologic malignancies who presented to the Hematology Clinic of Sakarya University Training and Research Hospital and met the inclusion criteria for the study. Data collection included questionnaire forms, anthropometric measurements, Nutritional Risk Screening 2002 (NRS-2002), Malnutrition Universal Screening Tool (MUST), Mini Nutritional Assessment (MNA), Gastrointestinal Symptom Rating Scale (GSRS), and International Diet Quality Index (IDQI-U) dietary intake records. Statistical analysis of the data was performed using SPSS version 27, and a significance level of "p<0.05" was considered in all calculations and interpretations, with hypotheses formulated as two-tailed. Of the individuals participating in the study, 47.34% were female (n=80) and 52.66% were male (n=89), with a mean age of 60.08±14.20 years. The individuals' NRS-2002 total scores were 1.40±1.85, MUST total scores were 0.30±0.58, MNA total scores were 24.95±4.60, GSRS total scores were 22.71±7.57, and IDQI-U total scores were 38.38±5.73. It was found that as the "Diarrhea" sub-factor scores of GSRS increased by one unit, there was a 0.067-fold increase in "MUST Total" scores, and as the "Indigestion" sub-factor scores of GSRS increased by one unit, there was a 0.372-fold decrease in "MNA Total" scores. In conclusion, the side effects of chemotherapy can lead to nutritional and/or metabolic changes, and inadequate consideration of nutritional status during treatment has significant effects on patients' quality of life and their ability to adapt to different treatments, thereby negatively affecting prognosis.