Alkol ve madde bağımlılığı ile yaşamın anlamı ve ölüm kaygısı arasındaki ilişki
The relationship between alcohol and substance addiction and meaning of life and DEATH anxiety
Yazar: FERİDE YÜKSEL BARIŞ
Danışman: PROF. DR. HAKAN COŞKUNOL
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Psikiyatri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Psikiyatri = Psychiatry ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Alkol bağımlılığı = Alcohol dependents ; Bağımlılık = Dependency ; Madde bağımlılığı = Drug addiction ; Narkotik bağımlılığı = Narcotic dependence ; Uyuşturucu maddeler =   ; Ölüm = Death ; Ölüm kaygısı = Death anxiety

Özet:
Amaç: Bu araştırmada alkol ve madde bağımlılığı ile ölüm kaygısı ve yaşamın anlamı arasındaki ilişkinin incelenmesi hedeflenmiştir. 
Yöntem: Araştırmanın tipi kesitsel taramadır. Bu doğrultuda madde bağımlılığı konusunda destek alan 69 birey ile herhangi bir alkol ve madde kullanımı bulunmayan 80 bireye yaşamın anlamı ölçeği, bapi-kısa ölçeği, Abdel-Khalek ölüm anksiyetesi ölçeği ve sosyodemografik form sunulmuştur. Bilgilendirilmiş onam formunu okuyarak imzalayan katılımcılara formlar verilmiştir. Katılımcıların demografik özellikleri frekans ve yüzde olarak gösterilmiş ve alkol ve madde bağımlısı olma durumuna göre ki-kare testi ile karşılaştırılmıştır. Bağımlılık şiddeti, yaşamın anlamı ve ölüm kaygısı arasındaki ilişkinin analizinde Pearson korelasyonundan; alkol ve madde bağımlılığı ile intihar girişimi ve kendine zarar verme davranışları arasındaki ilişkiyi belirlemek amacıyla ki-kare testinden yararlanılmıştır. Analizlerde anlamlılık düzeyi 0,05 (p<0,05) olarak belirlenmiştir.  

Bulgular: Yaşamın anlamı ölçek ve alt boyut puanlarının alkol ve madde bağımlısı olma durumuna göre anlamlı farklılık göstermediği (p>0,05) tespit edilmiştir. Görsel uyaranların uyandırdığı korku (t=-6,50; p<0,05), hatırlatan diğer durumlara ilişkin korku (t=-4,39; p<0,05), ölümün kendisine yönelik korku (t=-3,09; p<0,05) ve ölüm kaygısı (t=-3,23; p<0,05) puanlarının alkol ve madde bağımlısı olma durumuna göre anlamlı farklılık gösterdiği tespit edilmiştir. Alkol ve madde bağımlısı olmayan katılımcıların görsel uyaranların uyandırdığı korku, hatırlatan diğer durumlara ilişkin korku, ölümün kendisine yönelik korku ve ölüm kaygısı puanları, alkol ve madde bağımlısı katılımcıların puanlarına göre anlamlı düzeyde daha yüksektir. Tanı alt boyut puanı (r=0,25; p<0,05) ve bağımlılık şiddeti (r=0,26; p<0,05) ölçek puanı ile ölümden sonrasına ilişkin korku arasında pozitif yönlü ve anlamlı ilişki tespit edilmiştir. Bulunmaya çalışılan anlam puanı ile ölümden sonrasına ilişkin korku arasında negatif yönlü ve anlamlı ilişki tespit edilmiştir (r=-0,16; p<0,05). Alkol ve madde bağımlısı bireylerin %33,3'ü, bağımlı olmayan bireylerin %3,8'i kendine zarar verme davranışında bulunmuş olup kendine zarar verme davranışında bulunma durumu ile alkol ve madde bağımlığı arasında anlamlı ilişki olduğu tespit edilmiştir (X2=21,87; p<0,05).  

Sonuç: Araştırma sonuçlarına göre alkol ve madde bağımlılığı ile yaşamın anlamı arasında ilişki bulunmamıştır. Alkol ve madde bağımlılığı ile ölüm kaygısı arasında bir ilişki bulunmuştur. Sonuçlara göre alkol ve madde bağımlısı bireylerin ölüm kaygısı puanlarının daha düşük olduğu görülmüştür.

Abstract:
Objective: In this study, it was aimed to examine the relationship between alcohol and substance addiction, death anxiety, and the meaning of life.  
Method: The type of research is a cross-sectional survey. In this direction, the meaning of life scale, bapi-short scale, Abdel-Khalek death anxiety scale, and sociodemographic form were presented to 69 individuals who received support for substance addiction and to 80 individuals who did not use any alcohol or substance. The forms were given to the participants who read and signed the informed consent form. The demographic characteristics of the participants were shown as frequency and percentage and compared with the chi-square test according to their alcohol and substance addiction status. In the analysis of the relationship between addiction severity, the meaning of life, and death anxiety, the Pearson correlation; the Chi-square test was used to determine the relationship between alcohol and substance addiction, suicide attempt, and self-harming behaviors. The level of significance in the analyzes was determined as 0.05 (p<0.05).  
Results: It was determined that the meaning of life scale and sub-dimension scores did not differ significantly according to alcohol and substance addiction (p>0.05). Fear of visual stimuli (t=-6.50; p<0.05), fear of other reminders (t=-4.39; p<0.05), fear of death itself (t=-3.09) ; p<0.05) and death anxiety (t=-3.23; p<0.05) scores were found to differ significantly according to alcohol and substance addiction status. The fear of visual stimuli, fear of other reminders, fear of death itself, and death anxiety scores of the participants who were not addicted to alcohol and drugs were significantly higher than the scores of the participants who were addicted to alcohol and drugs. A positive and significant relationship was found between the diagnosis sub-dimension score (r=0.25; p<0.05) and the severity of addiction (r=0.26; p<0.05) scale score and the fear of the afterlife. A negative and significant relationship was found between the meaning score sought to be found and the fear of the afterlife (r=-0.16; p<0.05). 33.3% of alcohol and substance addicted individuals and 3.8% of non-addicted individuals engaged in self-harming behavior, and it was determined that there was a significant relationship between self-harming behavior and alcohol and substance addiction (X2=21.87). ; p<0.05).  

Conclusion: According to the results of the research, no relationship was found between alcohol and substance addiction and the meaning of life. A relationship was found between alcohol and substance addiction and death anxiety. According to the results, it was seen that the death anxiety scores of alcohol and substance addicted individuals were lower.