Ortaokul öğrencilerinin sportmenlik davranışları ile sosyal-duygusal ve ahlaki gelişim düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation sportmanship behaviours and social-emotional and moral deveploment level of secondary school students
Yazar: RAMADAN GÜRAY
Danışman: PROF. DR. AYŞE OYA ERKUT
Marmara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Öğretmenliği Ana Bilim Dalı / Beden Eğitimi ve Spor Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Spor = Sports

Özet:
Bu araştırmanın amacı, ortaokul öğrencilerinin sportmenlik davranışları ile sosyal-duygusal ve ahlaki gelişim düzeyleri arasında ilişki olup olmadığını incelemektir. Ortaokul öğrencilerinin belirli değişkenlere göre sportmenlik davranışları ile sosyal-duygusal ve ahlaki gelişim düzeylerinin birbirlerini etkileyip etkilemediği, etkiliyorsa hangi düzeyde etkilediği gözler önüne sermek hedeflenmiştir. Bu doğrultuda sınıf düzeyi, cinsiyet ve lisanslı olarak spor yapıp yapmama durumları araştırmanın alt problemlerini oluşturmaktadır. Sportmenlik, fair play ve insan gelişimi içindeki birçok kavram, doğumdan itibaren aile içinde, çevremizde ve okulda karşımıza çıkmaktadır. Özellikle beden eğitimi derslerinde ve sınıflar arası müsabakalarda rakibe ve kendi takım arkadaşlarına gösterdikleri tavır ve tutum çok önemlidir. Herhangi bir sakatlık durumunda, yenik durumdayken ya da galip gelirken öğrencilerin nasıl davranış sergiledikleri onların spora karşı bakış açısını yansıtmaktadır. Bu bakış açısı aslında kişinin özelliklerinin de sahaya yansımasıdır. Bu sebeple özellikle branşlaşmaya ve lisanslı olarak spor yapmaya başlanılan bu yoğun dönemde, bahsedilen kavramların birbirlerini hangi ölçüde etkilediği önemli bir problem olarak değerli bulunmuştur. Kohlberg, Piaget, Freud, Gilligan ve Turiel gibi araştırmacıların farklı açılardan yaklaştıkları ahlaki gelişim kuramları çerçevesinde sportmenliğin içinde barındırdığı özellikler de göz önünde bulundurularak araştırma yol alacaktır. Bu sebeple cinsiyet, sınıf düzeyi ve lisanslı olarak spor yapıp yapmama durumlarını incelemek için kişisel bilgi formu ile öncelikle katılımcıların bilgileri alınacaktır. Sportmenlik davranışlarını ölçmek için Koç (2013) tarafından geliştirilen 'Beden Eğitimi Dersi Sportmenlik Davranışı Ölçeği' kullanılmıştır. Sosyal-duygusal ve ahlaki gelişim düzeylerini ölçmek için ise Bozgün ve Baytemir (2009) tarafından geliştirilen 'Sosyal-Duygusal ve Ahlaki Gelişim Ölçeği' kullanılmıştır. Bu araştırma sonuçlarının Milli Eğitim Bakanlığı'na, ortaokul seviyesinde antrenörlük yapan tüm antrenörlere, beden eğitimi öğretmenlerine, tüm velilere, sportmenlik davranışı ile sosyal-duygusal ve ahlaki gelişim düzeyi arasındaki ilişkinin hangi yönde olduğu noktasında ışık tutması beklenmektedir.

Abstract:
The aim of this research is to observe whether there is a relationship between socio-emotional/ moral developments of secondary school students and their sportmanship in physical education lessons. In this research, it is aimed to observe and show how socio-emotional / moral developments of secondary school students and their sportmanship's level effect each other under some specific conditions. Subheads of this research include class level, gender, licenses of students. It may be easily recognized in our environment and at schools that sportmanship, fair play and a great deal of terms about humans' growth exist in our daily life. It is crucial how students treat their opponents and their teammates in the games they play during the lessons.  How students behave during a match they lose or win reflects their point of view on sports in any case of accident. This reflection is actually a reflection and proof of students' personality. That is why specializing in sport branches and doing sport professionally in this important period is significant, which is thought that it is very important to see how and how much those terms affect each other.  This research is going to be conducted by regarding the personal features of sportmen's and with the theory of moral development which  Kohlberg, Piaget, Freud, Gilligan and Turiel has contributed. That is why personal information surveys will be handed in to participants to check their gender, class level, licenses – if there is -. To evaluate sportmen's behaviours, a special scale which was designed by Mr. Koç will be used. As for evaluating socio-emotional and moral developments, another special scale which was designed by Mr. Bozgün and Mr. Baytemir. This research is expected to enlight the trainers at secondary public schools, phsyical education teachers, parents in terms of socio-emotional/ moral development and sportmanships.