Myelodisplastik sendromda telomer dinamiği ve prognostik parametrelerle ilişkisi /
Yazar: EMEL GÜRKAN
Danışman: PROF. DR. FİKRİ BAŞLAMIŞLI
Çukurova Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Yan Dal Uzmanlık, 2002
Konu: Hematoloji = Hematology

Özet:
ÖZET Son zamanlarda yapılan bilimsel atılımlar myelodisplastik sendromların etyoloji ve patogenezine yönelik yeni açılımlar sağlamıştır. Heterojen morfolojik, genetik, biyolojik ve klinik özellikler taşımasına rağmen myelodisplastik sendromların tüm formları ineffektif hematopoiezis ve periferik sitopenilerle karakterize klonal hematopoietik kök hücre bozukluklarıdır. Telomerler kromozomal bütünlüğün korunmasında kritik yapılardır. Bölünmekte olan hücrelerde telomer uzunluğunu muhafaza etmenin önemi şimdiye değin yapılan çalışmalarla ortaya konmuştur. Telomer uzunluğu ile yaş arasında immatur ve matur hücrelerde dahil olmak üzere normal hematopoiezisde yavaş gelişen bir telomer erozyonunu işaret eden bir birliktelik mevcuttur. Telomerdeki kısalmanın erken dönemde tespiti prognostik olarak uzun vadede önem arzedebilir. Prelösemik bir durum olan myelodisplastik sendromda da telomer stabilitesinin hastalığın patofizyolojisiyle yakın bir ilişkisi olabilir. Bu yüzden bizde çalışmamızda myelodisplastik sendromlu 27 hastanın periferik kanında ve 22 'sinin kemik iliğinde PCR- tabanlı ELISA yöntemi ile telomeraz aktivitesi çalıştık. Kontrol grubu olarak 1 1 akut myeloid lösemi, 12 kronik myeloid lösemi, 11 sağlıklı olgu ve 10 nonlösemik normal kemik iliğinde enzimatik aktivite değerlendirildi. Myelodisplastik sendromlu hastalarda telomeraz aktivitesi periferik kanda 0.190 ± 9.24, kemik iliğinde 0.261 ±0.21, akut myeloid lösemili hastalarda 0.495 ± 0.59, kronik myeloid lösemi grubunda 0.1814 ± 0.47, sağlıklı kontrollerde sırasıyla kanda ve kemik iliğinde 0.1814 ± 0.47 ve 0.2029 + 0.86 olarak ölçüldü. Myelodisplastik sendromlu hastaların kan ve kemik iliklerinde çalışılan telomeraz aktiviteleri lösemik ve sağlıklı kontrollerden farklı bulunmadı. MDS'li hastalarda telomeraz aktivitesi ile yaş dışındaki klinik ve prognostik parametrelerde korrelasyon saptanmadı. Sonuç olarak myelodisplastik sendromlu hastalarda telomer dinamiğinin prognostik öneminin daha güvenilir olması için enzimatik aktivitenin seri ölçümleri ile birlikte telomer uzunluğunun da çalışılmasının gerekli olduğunu düşünmekteyiz. Bunun yanında bizim çalışmamızda olduğu gibi erken dönemdeki myelodisplastik sendromlarda telomeraz aktivasyonu henüz gerçekleşmemiş olabilir. Anahtar sözcükler: myelodisplastik sendrom, telomeraz, prognoz IV

Abstract:
ABSTRACT TELOMERE DYNAMICS IN MYELODYSPLASTIC SYNDROMES AND ITS RELATION WITH PROGNOSTIC PARAMETERS Recent scientific advances have provided new insights into the etiology and pathogenesis of the myelodysplastic syndromes. Despite heterogenous morphologic, genetic, biologic and clinical features, all forms of myelodysplastic syndromes are clonal hematopoietic stem cell disorders characterized by ineffective hematopoiesis and peripheral cytopenias. Telomeres are thought to be critical in maintaining chromosomal integrity. The importance of preserving the length of telomeres in continuously dividing cells has been clearly demonstrated before. There is an association between the telomere length and age for both immature and mature hematopoietic cells, indicating a gradual telomere erosion for normal hematopoiesis. It will be important to know whether early measurements of telomere shortening could be of any long-term prognostic value. As being a preleukemic condition telomere stability may be closely related to the pathophysiology of myelodysplastic syndromes. Therefore, by using PCR-ELISA assay we measured telomerase activity in peripheral blood mononuclear cells and bone marrow cells of 27 and 22 patients respectively. As control groups we have also studied enzymatic activity in 11 acute myeloid leukemia, 12 chronic myeloid leukemia patients besides 11 healthy blood donors and 10 nonleukemic normal bone marrow samples. Telomerase activity was found to be 0.190 ± 9.24 and 0.261 ±0.21 in peripheral blood and bone marrow of patients with myelodysplastic syndromes respectively. Activity was 0.495 ± 0.59 in acute myeloid leukemia, 0.2530 ± 0.26 in chronic myeloid leukemia patients; 0.1814 ± 0.47 and 0.2029 ± 0.86 in healthy blood and bone marrow control group respectively. Telomerase activity in peripheral blood mononuclear cells and bone marrow samples were found insignificant compared with those of control groups. There were no correlation between the levels of telomerase activity and clinical and prognostic parameters of the patients with myelodysplastic syndromes except age. As a conclusion we thought that serial measurements of enzymatic activity in association with telomere length studies should be performed in order to understand the prognostic role of telomere dynamics in patients with myelodysplastic syndromes more reliably. Besides these as in our study, in early forms of the disease telomerase activation may be insufficient to compensate for the telomere shortening. Key words: myelodysplastic syndrome, telomerase, prognosis tC YÜKSEKÖ?RETİM KURULU MKOmANTISYQN MERKEZİ