Dijital finansal okuryazarlık düzeyinin yatırım tercihlerine etkisinin araştırılması
Investigating the effect of digital financial literacy level on investment preferences
Yazar: FATMA ALBAYRAK
Danışman: PROF. DR. AHMET KURTARAN
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Maliye = Finance ; İşletme = Business Administration

Özet:
Finans, insanlığın en eski ekonomik sistemi olan takas yönteminden paranın icadına ve günümüz finansal teknolojilerine kadar tarihin her döneminde önemini korumuş ve toplumların yaşamını etkileyen en önemli unsurlardan biri olmuştur. Finansal okuryazarlık finansal refahı sağlamak ve sürdürebilmek amacıyla mali kaynaklarını etkili biçimde yönetebilme bilgi ve becerisine sahip olmayı ifade eder. Günümüz teknolojilerinin finansal alandaki uygulamaları dijital finansal okuryazarlık kavramını ortaya çıkarmıştır. Bu çalışmada, bireylerin dijital finansal okuryazarlık düzeyinin finansal yatırım tercihlerine etkisinin araştırılması amaçlanmıştır. Bu amaçla 15-18 yaş aralığındaki lise öğrencilerinin dijital finansal okuryazarlık düzeyinin ve yatırım tercihleri bir anket formu aracılığıyla ölçülmüştür. Bu yaş grubunda bu alanda yapılmış bir çalışmanın olmaması nedeniyle literatürdeki bu boşluğu doldurması çalışmanın özgünlüğünü göstermektedir. Trabzon ili sınırlarında bulunan 8 farklı lise düzeyindeki okulda yüz yüze uygulanan anket ile 621 örnekten oluşan bir veri seti elde edilmiştir. Bu veri seti üzerinde yapılan istatistiksel analiz ve modelleme çalışmaları ile bireylerin demografik özellikleri ile dijital finansal okuryazarlık düzeyleri ve yatırım tercihleri arasındaki ilişkiler ortaya konulmuştur. Yapısal eşitlik modelleme yöntemi kullanılarak bu faktörler arasındaki ilişkileri gösteren bir model elde edilmiş ve araştırmanın hipotezleri test edilmiştir. Elde edilen bulgular erkek öğrencilerin kız öğrencilere göre daha yüksek dijital finansal okuryazarlık düzeyine sahip olduğunu göstermiştir. Aynı zamanda erkek öğrencilerin finansal yatırım yapma konusunda kız öğrencilere göre daha istekli olduğu görülmüştür. Ortaya konulan yapısal model, finansal bilginin modelin merkezinde yer aldığını ve modelde bulunan tüm faktörleri doğrudan veya dolaylı olarak pozitif etkilediğini göstermiştir. Dijital finansal okuryazarlık düzeyi arttıkça bireylerin yatırım yapma isteğinin arttığı görülmüştür. Ayrıca finansal bilgi düzeyi ve finansal dijital teknoloji kullanımı arttıkça yatırım yapma isteğinin arttığı gösterilmiştir.

Abstract:
Finance has maintained its importance throughout history, from the barter system, the oldest economic system known to humanity, to the invention of money and today's financial technologies. It has been one of the most significant factors affecting societies' lives. Financial literacy refers to the knowledge and skills needed to manage financial resources effectively in order to achieve and sustain financial well-being. The application of modern technologies in the financial sector has introduced the concept of digital financial literacy. This study aims to investigate the impact of individuals' digital financial literacy levels on their financial investment preferences. To achieve this, a survey form was used to measure the digital financial literacy levels and investment preferences of high school students aged 15-18. The study's uniqueness is demonstrated by filling a gap in the literature, as there are no existing studies on this age group. A dataset consisting of 621 samples was obtained through face-to-face surveys conducted in 8 different high schools within the province of Trabzon. Statistical analyses and modeling were performed on this dataset to reveal the relationships between individuals' demographic characteristics, digital financial literacy levels, and investment preferences. A model showing the relationships between these factors was obtained using structural equation modeling, and the research hypotheses were tested. The findings indicated that male students had higher digital financial literacy levels compared to female students. Additionally, male students were found to be more willing to invest financially than female students. The structural model presented showed that financial knowledge is at the center of the model and positively affects all factors in the model either directly or indirectly. It was observed that as digital financial literacy levels increase, individuals' willingness to invest also increases. Moreover, it was shown that as financial knowledge and the use of financial digital technologies increase, so does the willingness to invest.