Çukurova Bölgesindeki infertil erkeklerde y kromozomu (azf genleri) mikrodelesyonlarının saptanması
Determination of y chromosome microdeletions (azf genes) in infertile men at the Çukurova Region
Yazar: SAFİYE TAĞA
Danışman: PROF. DR. NURTEN DİKMEN
Çukurova Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Biyokimya Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2008
Konu: Biyokimya = Biochemistry

Özet:
İnfertilite, evli çiftlerin yaklaşık %15'ni etkilemekte ve bunun yarısını erkek infertilitesi oluşturmaktadır. Y kromozomunun uzun kolunda spermatogenezde rol alan, ?Azospermik Faktör? olarak adlandırılan üç farklı bölge (AZFa, b ve c) mevcuttur. Bu gen bölgelerin delesyonu azospermi ve şiddetli oligospermi ile sonuçlanmaktadır.Çalışmada, 63 infertil erkekte (38 azospermik, 25 şiddetli oligospermik) Y kromozom mikrodelesyonlarının görülme sıklığı, 20 spesifik STS kullanılarak, multipleks PCR (polimeraz zincir reaksiyonu) yöntemi ile incelenmiştir. Mikrodelesyon görülme sıklığı tüm olgularda %6,3 (4/63) iken, azospermik grupta %7,8 (3/38), şiddetli oligospermik grupta %4 (1/25) bulunmuştur. Azospermik grupta delesyon bulunan bir olguda AZFb ve AZFc bölgelerinin tamamı ve proksimal c/d bölgesinin kısmi delesyonu, aynı gruptaki diğer bir olguda DYS221 bölgesi hariç AZFb ve komple AZFc bölgesinin delesyonu saptanmıştır. Azospermik gruptan bir olgu ve şiddetli oligospermik gruptan bir olguda sadece komple AZFc bölgesinin delesyona uğradığı tespit edilmiştir. Spermatogenezde rol alan genlerin fonksiyonları açıklanabilirse erkek infertilitesinin etiyolojisine yönelik çalışmalara ışık tutacağına inanmaktayız.Çalışmada, 10 fertil kontrol grup ile 63 infertil erkek (38 azospermik, 25 şiddetli oligospermik) plazma FSH, LH, testosteron, prolaktin ve leptin düzeyi yönünden ?radioimmunoassay? yöntemiyle incelenmiş ve Y kromozom mikrodelesyonları ile aralarındaki olası ilişkinin araştırılması amaçlanmıştır. Azospermik grupta FSH ve LH düzeyi anlamlı düzeyde yüksek bulunmuştur (p:0.000). Prolaktin düzeyi azospermik grupta kontrol grubuna oranla daha yüksek bulunmuştur (p:0.000). Bireysel olarak plazma düzeylerinde farklılıklar olsa da gruplar arasında testosteron ve leptin düzeyleri yönünden fark görülmemiştir. Yüksek FSH ve LH düzeyi testislerdeki Sertoli ve Leydig hücrelerinde yeterli cevabın oluşmadığını göstermektedir.Anahtar sözcükler: İnfertilite, Y kromozom mikrodelesyonları, AZF genleri, hormonlar

Abstract:
Infertility affects approximately 15% of all married couples and half of the cases are male related. Three different regions have been mapped on the long arm of the Y chromosome, named ?Azospermic Factor? (AZFa, b and c), are involved in the control of spermatogenesis. Microdeletions in these gene loci may result in azoospermia or severe oligozoospermia.In this study, the frequency of Y chromosome microdeletions among 63 infertile male (38 azoospermic, 25 severe oligozoospermic) evaluated by multiplex PCR (polymerase chain reaction) using 20 gene-spesific primers (STS). Microdeletions frequency were detected in all cases is 6.3% (4/63), 7.8% (3/38) of azoospermic, and 4% (1/25) of severe oligozoospermic group. We found one deletion in azoospermic group is involving complete AZFb and AZFc region and incomplete proximal c/d regions, another deletions in azoospermic group, involved AZFb and AZFc except DYS221 locus. One individual in azoospermic group and one individual in severe oligozoospermic group are involved only AZFc region. We believe that, if the functions of the all genes that play role in spermatogenesis are explained, it will be important to understanding of about the etiology of male infertility.In this study, plasma concentrations of follicle stimulating hormone (FSH), luteinizing hormone (LH), prolactin, testosterone and leptin were measured by radioimmunoassay in 10 fertile control group and 63 infertile male (38 azoospermic, 25 severe oligozoospermic) and investigated to relation Y chromosome microdeletions. FSH and LH levels were significantly elevated in azoospermic group than control and severe oligozoospermic groups (p:0.000). Prolactin levels were significantly elevated in azoospermic group than control group (P:0.000). Although the difference was found in plasma testosterone and leptin levels in between individuals, there was no statistically significant. High plasma FSH and LH levels shows that inefficient response of Sertoli and Leydig cell to these hormones.Key words: Infertility, Y chromosome microdeletions, AZF genes, hormones