Bazı yeni benzoksazol bileşiklerinin sentez, yapı aydınlatmaları, antimikrobiyal etki  ve moleküler docking çalışmaları
Synthesis, structure elucidation, antimicrobial activity molecular docking studies of some new benzoxazole compounds
Yazar: NAGİHAN FAYDALI
Danışman: PROF. DR. ÖZLEM TEMİZ ARPACI
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Farmasötik Kimya Ana Bilim Dalı / Farmasötik Kimya Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology

Özet:
Farmasötik ve medisinal kimyada önemli ilerlemeler kaydedilmiş olmasına rağmen, bakteri ve mantar kaynaklı enfeksiyon hastalıkları hâlâ toplum sağlığı için önemli bir tehdit teşkil etmektedir Özellikle, metisiline dirençli Staphylococcus aureus (MRSA) ve vankomisine dirençli Enterococcus faecalis (VREF) gibi yaygın ilaç direnci çağımızın en önemli sorunlarındandır. Klinikte kullanılan ve etkili birçok antimikrobiyal ilaç olmasına rağmen, mikroorganizmaların hızlı bir şekilde bu ilaçlara direnç geliştirmesi nedeniyle bunlar kısa sürede daha az etkili hale gelmektedir. Bu nedenle, yeni ve daha etkili antimikrobiyal ilaçların keşfi çok önemlidir ve pek çok çalışma ile yeni ajanların tasarımına yönelik çaba gösterilmektedir. Benzoksazol halka sistemi, nükleik asidlerin yapısında yer alan pürin bazlarından adenin ve guaninin halka biyoizosterleri olarak organizmadaki biyopolimerlerle kolay etkileşebilmesi bakımından önemli bir halka sistemi olarak değerlendirilmektedir. Çok zengin farmakolojik aktivitelerinin yanı sıra antimikrobiyal aktivitelerinin de kayda değer nitelikte olması, bu amaçla yürütülen çalışmalarda oldukça önemli rol oynamaktadır Bu nedenlerden dolayı; bu tez çalışması kapsamında etkili antimikrobiyal ajan olabilecek 30 yeni benzoksazol türevi bileşiğinin tasarlanması, sentezlenmesi, yapılarının aydınlatılması, çeşitli mikroorganizmalara karşı antimikrobiyal etkilerinin incelenmesi ve moleküler docking çalışması gerçekleştirilmiştir. Elde edilen bileşiklerin saflık ve yapı analizleri; ince tabaka kromatografisi (İTK), erime noktası, ve 1H-NMR, 13C-NMR, MASS analizleri gibi aletsel analizlerle kanıtlanmıştır. Bileşiklerin çoğu Enterococcus faecalis'e karşı aktif bulunmuştur. Özellikle VREF'ye karşı 17, 18, 20 ve 25-32 32 µg/mL MİK değeri ile iyi bir aktivite sergilemiştir.

Abstract:
Although significant advances have been made in pharmaceutical and medicinal chemistry, infectious diseases caused by bacteria and fungi still pose a significant threat to public health. In particular, prevalent drug resistance such as vancomycin-resistant Enterococcus faecalis (VREF) and methicillin-resistant Staphylococcus aureus (MRSA) are among the most important problems of our age. Although there are many effective antimicrobial drugs used in the clinic, it becomes less effective in a short time due to the rapid resistance of microorganisms to these drugs. Therefore, the discovery of new and more effective antimicrobial drugs is of great importance, and many studies and efforts are being made to design new agents. Benzoxazole ring system is considered as an important ring system as it can easily interact with biopolymers in the organism as ring bioisosters of purine bases of adenine and guanine, which are in the structure of nucleic acids. In addition to its very rich pharmacological activities, the remarkable antimicrobial activities play an important role in the studies carried out for this purpose. For these reasons; within the scope of this thesis study, 30 new benzoxazole derivative compounds that can be effective antimicrobial agents were designed, synthesized, their structures were elucidated, their antimicrobial effects against various microorganisms were examined, and molecular docking studies were carried out. The purity and structure analysis of the obtained compounds were proven by thin layer chromatography (TLC), melting point, and instrumental analyses such as 1H-NMR, 13C-NMR, and MASS analyses. Most of the compounds were found active against Enterococcus faecalis. Especially against VREF, 17, 18,20 and 25-32 exhibited good activity with an MIC value of 32 µg/mL.