Üç farklı ekolojik lokasyonda Coccinellidae (Coleoptera) türlerinin popülasyon değişimlerinin belirlenmesi ve bazı iklim parametreleri ile ilişkilerinin araştırılması
Determining the population changes of Coccinellidae (Coleoptera) species in three different ecological locations and investigating their relationship with some climate parameters
Yazar: TAMER COŞKUN
Danışman: PROF. DR. ÖNDER ÇALMAŞUR
Atatürk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Amaç: Bu çalışma ile tarım alanlarında bulunan zararlılarla entegre mücadele kapsamında sıklıkla kullanılan predatör türlerden olan Coccinellidae (Coleoptera) familyasına ait türlerin iklim, topoğrafya ve tarımsal faaliyetleri birbirinden farklı üç lokasyonda popülasyon yoğunluklarının araştırılması amaçlanmıştır. Ayrıca bu familyaya ait yeni tür veya kayıtların tespit edilmesi, biyoçeşitliliğin iklim değişiminden etkilenme derecesinin belirlenmesi, ileriye dönük biyolojik mücadele planlamalarına veri temin edilmesi de amaçlanmıştır.
Yöntem: Çalışmada, örnekleme yapılan alanın kullanım durumuna göre (tarla, bahçe, rekreasyon vb.)  darbe ve atrap yöntemleri kullanılmıştır. Örnekleme yapılırken örnek alınan noktanın, yer aldığı lokasyon, bitki örtüsü, hava sıcaklığı, ilaçlama durumu, koordinat, tarih ve zaman dilimleri değerlendirmeye alınmıştır.
Bulgular: Lokasyonlar bazında yapılan çalışmalarda 2019 yılı için toplamda 18 tür olmak üzere Erzurum'da 16, Erzincan'da 15 ve Iğdır'da 12 tür belirlenmiştir. 2020 yılında ise toplamda 16 tür belirlenmiş olup, Erzurum ve Erzincan'da türlerin tamamı mevcut iken Iğdır'da 12 tür belirlenmiştir. Çalışma süresince toplam 23 tür teşhis edilmiştir. En yaygın türler olarak Coccinella septempunctata (L.), Hippodamia variegata (Goezze), Psyllobora vigintidiopunctata (L.), Harmonia axiridis (Pallas), Oenopia conglobata (L.) kayıt edilmiştir. Türlerin popülasyon dağılım oranlarına göre lokasyonlar büyükten küçüğe doğru Iğdır, Erzincan ve Erzurum şeklinde sıralanmıştır. Lokasyonların 2019-2020 yılları sıcaklık ortalamaları Erzurum 7.6 ºC, Erzincan 12.7 ºC ve Iğdır 13.8 ºC olarak gerçekleşmesi, sıcaklığın böcek popülasyonları açısından son derece önemli bir etken olduğu belirlenmiştir.
Sonuç: Biyolojik mücadelede önemli bir predatör ajan olarak kullanılan Coccinellidae (Coleoptera) türlerinin popülasyon yoğunluğu, birinci derecede sıcaklıktan ve rakımdan etkilenmekle beraber ilaç kullanımı, tarımsal ürün deseni, çiftçi bilinci gibi faktörlerden de etkilendiği sonucuna varılmıştır.

Abstract:
Purpose: This study aims to investigate the population density of the predator species belonging to Coccinellidae (Coleoptera) family that is frequently used for integrative combat with agricultural pests in three locations that differ from one another in terms of climate, topography and agricultural activities. Moreover, the research aims to obtain new types or records with regard to this family, determine the extent to which biodiversity is affected by climate change and provide data for future biological control planning.
Method: In this study, according to the use of the sample areas (e.g. field, garden, recreational area) beat sampling and hand netting methods were used. During sampling, data about sample points regarding the area, vegetation, air temperature, spraying status, coordinations, dates and times were assessed.  
Findings: With location-based studies in 2019, 16 species in Erzurum, 15 species in Erzincan and 12 species in Iğdır province were identified and the total number of species identified was 18.  In 2020 16 species were identified. In Erzurum and Erzincan all species existed, while in Iğdır again 12 species were identified.  During the research, 23 species were identified in total. The most common species were Coccinella septempunctata (L.), Hippodamia variegata (Goezze), Psyllobora vigintidiopunctata (L.), Harmonia axiridis (Pallas) and Oenopia conglobata (L.) However, when the species' population dispersion rates were considered in amount, the ranking of locations (from higher to lower) was Iğdır, Erzincan and Erzurum respectively. The average air temperature of the sample locations in 2019-2020, which was 7.6 º C for Erzurum, 12.7 º C for Erzincan and 13.8 º C for Iğdır showed that air temperature was extremely important for insect populations.
Results: The population density of Coccinellidae (Coleoptera) family, one of the vital predators used for biological control was primarily affected by temperature and altitude, but it was also found that other factors such as spraying, agricultural product pattern and farmers consciousness level had an impact.