Hüseyin Rahmi Gürpınar`ın romanlarındaki folklor unsurları /
Yazar: SEMRA ŞEN
Danışman: PROF.DR. BİLGE SEYİDOĞLU
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 1995
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Folklor = Folklore ; Gürpınar, Hüseyin Rahmi = Gürpınar, Hüseyin Rahmi ; Roman = Novel

Özet:
ÖZET DOKTORA TEZÎ HUSEYÎN RAHMİ GÜRPINAR'IN ROMANLARINDAK1 FOLKLOR UNSURLARI SEMRA ŞEN Danışman : Prof.Dr. Bilge SEYÎDOGLU 1995, Sayfa : 482 Jüri : Prof.Dr. Bilge SEYÎDOGLU Halk kültürü bir milletin asli karakterini teşkil eder. Hüseyin Rahmi Gürpınar da içinden çıktığı toplumun değerlerini romanlarında en iyi şekilde yansıtan bir yazanmızdır. Yaşadığı dönemin halk kültürü ile ilgili değerlerini en iyi şekilde gözlemleyen, gördüklerini eserlerine aktaran yazarımızı tanımak, eserlerini incelemek, aynı zamanda onun devrini de anlamak anlamına gelecektir. İncelediğimiz romanlarda tesbit ettiğimiz bütün unsurları toplayarak ilmî usullere göre tasnif ettik. Kaynak eserleri: Atatürk Üniversitesi Kütüphanesi, Seyfeddin özeğe Bağışı Kitaplığından ve İstanbul Üniversitesi Eski Eserler Kütüphanesinden temin ettik. Malzememiz, Halk Bilim Metotları içerisinde en iyi şekilde, Stith Thomson'un: "The Types of the Folk-Tale" (Halk Edebiyatında Motif Index) adlı eserindeki tasnife yerleşmiştir. Bu eserdeki tasnif başlıkları: A. Mitolojik Motif, B. Hayvanlar, C. Yasak, D. Sihir, E. Ölü, F. Hayret Verici Olaylar, G. Devler, H. İmtihanlar, J. Akıllı ve Akılsız, K. Hileler, L. Kaderin Ters Dönmesi, M. Geleceğin Tayini, N. Şans ve Talih, P. Cemiyet, Q. Mükâfatlar ve Cezalar, R. Esirler ve Kaçaklar, S. Anormal Zulüler, T. Cinsiyet, U. Hayatın Tabiatı, V. Din, W. Karakter Özellikleri, X. Mizah, Z. Çeşitli Motif Grupları. Bunlardan: A. MİTOLOJİK MOTİFLER, B. HAYVANLAR, D. SİHİR, E. ÖLU, M. GELECE?İN TAYİNİ, P. CEMİYET, T. CİNSİYET, X. MİZAH, Z. ÇEŞİTLİ MOTİF GRUPLARI kullanılarak malzememizi bu başlıklar altında tasnif ettik. İncelediğimiz romanlarda, halk kültürüyle ilgili olarak alınan pasajlar, romanlardaki sayfa numaralarıyla verilmiştir. Birkaç unsura birden örnek olabilecek tarzdaki malzemelerde gereksiz yere tekrardan kaçınılmıştır. Sonuçta gördük ki, bir halk romancısı olan Hüseyin Rahmi Gürpınar yaşadığı dönemde istanbul'u çok iyi bir şekilde tanıtmış ve romanlarında, halkın kültürüyle bütünleştirir» ştir.

Abstract:
ABSTRACT PH.D. THESIS FOLKLORE ELEMENTS IN THE NOVELS OF HÜSEYİN RAHMİ GÜRPINAR SEMRA ŞEN Supervisor : Assoc.Prof.Dr. Bilge SEYİDOGLU 1995, PAGE: 482 Jury : Assoc.Prof.Dr. Bilge SEYİDOGLU Folk culture forms the fundamental character of a nation. Hüseyin Rahmi Gürpınar is also a writer who reflects the values of the society he comes from the best. To be acquainted with our writer, who observed the values which are relevant with folk culture of the period he lived in and who transferred what he saw to his works, to examine his works mean to realize his period at the same time. By gathering all of the elements we discovered in the novels we examined, we classified them scientifically. We supplied the sources from Atatürk University Library, Seyfettin Ozege Donation Library and Istanbul University Old Works Library. Our material has fitted, among Folklore Methods, best in the classification in Stith Thomson's work named "The Types of the Folk - Tale". The classification headings in this work are as the following: A. The Mythological Pattern, B. Animals, C. Prohibition, D. Magic, E. The Dead, F. Amazing Events, G. Giants, H. Examinations, J. The Clever and the Foolish, K. Tricks, L. The Reverse Turn of the Fate, M. Prediction, N. Luck and Fortune, P. Society, Q. Rewards and Punishments, R. Captives and Runaways, S. Abnormal Oppressions, T. Sex, U. The Nature of Life, V. Religion, W. Character Features, X. Humor, Z. Various Pattern Groups. We have classified our material by using the following ones of the above headings: A. Mythological Pattern, B. Animals, D. Magic, E. The Dead, M. Prediction, P. Society, T. Sex, X. Humor, Z. Various Pattern Groups. The passages connected with folk culture and extracted from the examined novels have been given with their page numbers in the novels. In the material which is in a shape to be example to more than one elements, unnecessary repetition is avoided. As a result, we have seen that Hüseyin Rahmi Gürpınar, who is a folk novelist, introduced Istanbul very well in his period and in his novels, he combined Istanbul with the public's culture.