Anne Sütü Merkezleri ve Anne Sütü Bağışına Yönelik Toplumsal Yaklaşımın Belirlenmesi
Breast milk centers and breast milk donation determination of social approach towards
Yazar: RABİA GÜRKAN
Danışman: DOÇ. DR. ESMA ATASOY
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / Halk Sağlığı Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Halk Sağlığı = Public Health ; Hemşirelik = Nursing
Dizin: Anne sütü = Milk-human ; Halk sağlığı hemşireliği = Community healt nursing ; Hemşirelik = Nursing ; Süt bankaları = Milk banks

Özet:
Anne Sütü Merkezleri ve Anne Sütü Bağışına Yönelik Toplumsal Yaklaşımın Belirlenmesi
Bu araştırma toplumun anne sütü merkezlerine ilişkin bilgi ve bakış açılarının ortaya koyulması amacı ile nicel ve nitel tasarımların bir arada kullanıldığı karma yöntem türünde yapılmıştır. Araştırmanın uygulanması 01.01.22-30.09.22 tarihleri arasında Ankara ilinde yaşayan 19-65 yaş arası bireyler üzerinde yapılmıştır. Araştırma örneklemi dört grup şeklinde olup her bir grupta 100 kişi ile toplamda 400 bireyle nicel çalışma, dört grup içerisinden ayrı ayrı on kişi seçilerek toplamda 40 birey ile nitel çalışma yapılmıştır. Araştırma nicel verilerin elde edilmesinde "Tanıtıcı Bilgi Formu'', ''Anket Formu'', nitel verilerinin elde edilmesinde "Emziren Kadınlara Yönelik Nitel Görüşme Formu'',''Emziren Kadın Eşleri (Babalara) Yönelik Nitel Görüşme Formu'',''Emziren Kadınların Kayınvalidelerine (Anneler) Yönelik Nitel Görüşme Formu'', ''Din Görevlilerine Yönelik Nitel Görüşme Formu'' kullanılmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde sayı ve yüzdelik değerleri ile nitel tipteki değişkenler arasındaki ilişkiyi ortaya koymak için ki-kare testi kullanılmıştır. Anket formu uygulanması sonrası kayınvalidelerin yüksek oranda çocuklarına ilk altı ay anne sütü hariç mama/inek sütü verdiği, süt kardeşliği ile ilgili kavramlar hakkında din görevlisi grubunun diğer gruplara nazaran bilgi düzeyinin daha yüksek olduğu, anne sütü bağışı ve tanıdık olmayan bir kişi ile bebeğin emzirilmesini babalar grubunun daha olumlu bulduğu, anne sütü merkezinden anne sütü almak yerine bir sütanne bulunmasını din görevlisi grubunun babalara göre daha çok tercih ettiği, anne sütü merkezlerinden bağışlanan sütü almak yerine bebeğin mama/inek sütü ile beslenmesini din görevlisinin babalara göre daha çok istediği, anne sütü bağışını süt kardeşliği nedeni ile dini açıdan tüm grupların farklı oranlarla sakıncalı bulduğu saptanmıştır (p<0.01). Çalışmada Türk toplumunun anne sütü merkezleri ve bağışına duyarlı olduğu bulunmuştur. Bununla beraber araştırmada elde edilen veriler diğer çalışmalara kaynak niteliğinde olup anne sütü merkezi kurulumuna yönelik eğitim ve girişimlere ihtiyaç olduğunu göstermektedir. Bu araştırmada dört farklı toplum grubunda anne sütü merkezi kurulumuna dair engelleyici faktörler ve yaklaşımın nitel ve nicel verilerle belirlenmesi bakımından öncü ve ileri çalışmalara katkı sağlayıcı niteliktedir.

Anahtar Kelimeler: Anne sütü, hemşire, sütanne, süt bağışı, süt bankası,süt kardeşliği.

Abstract:
Breast Milk Centers and Breast Milk Donation Determination of Social Approach towards
This research was conducted in the mixed method type, in which quantitative and qualitative designs were used together, in order to reveal the knowledge and perspectives of the society on breast milk centers. The implementation of the research was carried out on individuals between the ages of 19-65 living in Ankara between 01.01.22-30.09.22. The research sample is in the form of four groups and a quantitative study with 100 people in each group and a total of 400 individuals, and a qualitative study with a total of 40 individuals by choosing ten individuals from four groups separately. "Introductory Information Form" in obtaining the quantitative data of the research,''Survey form'',in obtaining qualitative data "Qualitative Interview Form for Nursing Women", "Qualitative Interview Form for Nursing Women's Spouses (Fathers)", "Qualitative Interview Form for Nursing Women's Mother-in-law (Mothers)", "Qualitative Interview Form for Religious Officials" ' used. In the evaluation of the data, the chi-square test was used to reveal the relationship between number and percentage values and qualitative type variables. After applying the questionnaire, mother-in-laws gave their children formula/cow's milk, excluding breast milk, at a high rate for the first six months, the level of knowledge of the religious officer group about the concepts related to milk fraternity is higher than the other groups, the fathers group found breast milk donation and breastfeeding a baby with an unfamiliar person more positive, the religious staff group preferred to have a wet nurse instead of getting breast milk from the breast milk center compared to the fathers, the religious officer wants the baby to be fed with formula/cow's milk instead of receiving the donated milk from the breast milk centers, more than the fathers, it was determined that all groups found breast milk donation to be inconvenient in terms of religion, with different rates, because of milk fraternity (p<0.01). In the study, it was found that Turkish society is sensitive to breast milk centers and donation. However, the data obtained in the research are a source for other studies and show that there is a need for training and initiatives for the establishment of a breast milk center. This study contributes to pioneering and advanced studies in terms of determining the barriers to the establishment of breast milk centers and the approach with qualitative and quantitative data in four different population groups.
Keywords: Breast milk,  nurse, breastfeeding mother, milk donation, milk bank, milk brotherhood.