Üniversite öğrencilerinin küresel çevre sorunlarını öğrenme sürecinde gösterdiği davranışlar
Behaviors of university students in the process of learning global environmental problems
Yazar: TANSEL SAKACI
Danışman: YRD. DOÇ. DR. SAMİ OLUK
Celal Bayar Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Fen Bilgisi Eğitimi Ana Bilim Dalı / Biyoloji Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Çevre eğitimi = Environmental education

Özet:
Bu çalışmada, üniversite öğrencilerinin küresel çevre sorunlarını öğrenme sürecinde yaşadığı kavramsal öğrenmelerin yanında, öğrenmenin duygusal anlamda meydana getirdiği değişiklikler, kaygı düzeylerindeki değişimler ve küresel sorunları öğrenme sürecinin beraberinde getirdiği duygusal tepkiler araştırılmıştır.Araştırma kapsamında Celal Bayar Üniversitesi Eğitim Fakültesinde yapılan açık davet sonucunda tamamı gönüllü ve 10 kişiden oluşan ?Küresel Sorunları Araştırma Grubu? oluşturulmuş; bu grupta küresel çevre sorunları 8 ana başlık altında incelenmiş ve tartışılmıştır. Bu başlıklar; ozon tabakası, asit yağmurları, nükleer enerji, yağmur ormanları, çölleşme, genetiği değiştirilmiş organizmalar, iklim değişikliği, sera etkisi ve küresel ısınma şeklinde seçilmiştir. Araştırmada İngiltere Bath Spa Üniversitesi'nde daha önce uygulanan ve çalışmada diğer ülkelerde de uygulanması tavsiye edilen ?Roger's Kavramsal Modeli (Roger's Conceptual Model) ? uygulanmıştır.Araştırma ile ilgili nicel veriler Spielberger ve arkadaşlarınca geliştirilen ve Öner ve Le Compte tarafından Türkçe'ye uyarlanan ?Sürekli Kaygı Envanteri? ile ?Durumluk Kaygı Envanteri? ve araştırmacı tarafından hazırlanıp geçerlik ve güvenilirlik çalışması yapılan ?Küresel Sorunlar Algı Envanteri? ile toplanmıştır. Nitel veriler ise öğrenciler ile yapılan yarı yapılandırılmış görüşmeler, araştırmacı tarafından her başlık için ayrı olarak hazırlanan günlükler ve öğrencilere tutturulan kendi duygu ve düşüncelerini yansıttıkları günlüklerden elde edilmiştir.Küresel sorunları öğrenme sürecinde öğrencilerin kaygı düzeylerindeki değişimleri tespit etmek amacıyla araştırmacı tarafından geliştirilen ?Küresel Sorunlar Algı Envanteri? nin geçerlik ve güvenirlik çalışmaları için faktör analizi, kaygı envanteri verilerinin çözümlenmesinde ise Friedman testi ve Wilcoxon testi kullanılmıştır. Verilerin çözümlenmesinde ise SPSS 14 istatistik paket programı kullanılmıştır.Araştırmada şu sonuçlara ulaşılmıştır: 1. Küresel çevre sorunlarını öğrenme sürecinde öğrencilerin sürekli ve durumluk kaygı düzeylerinde artış gözlenmektedir. 2. Küresel çevre sorunları öğrenme süreci sadece kavramsal olarak değil tüm boyutları ile ele alındığında bireyde daha etkili bir öğrenme ve daha hızlı ve olumlu davranış değişikliği gerçekleşmektedir. 3. Küresel çevre sorunlarını öğrenme sürecinde öğrencilerde farklı, karamsar ve karmaşık duygusal tepkiler gözlenmiş ve öğrencilerin duygusal olarak bazı sarsıntılar yaşadıkları görülmüştür. 4. Küresel çevre sorunlarının öğretiminde kavramsal boyutun yanı sıra duygusal ve pedagojik boyutlarının da ele alındığı Rogers Kavramsal Modelinin Türk Eğitim Sisteminde kullanılabilirliği ve olumlu etkileri gözlenmiştir. 5. İnsanlığı ciddi anlamda tehdit eder hale gelen küresel çevre sorunlarının çözümü için birinci derecede öneme sahip olan unsurun çevre eğitimi olduğu göz önüne alındığında; çevre eğitiminin geleneksel öğretim yöntemlerinden kurtularak farklı boyutlarda ve farklı yöntemler ile geliştirilmesinin son derece önemli olduğu sonucuna varılmıştır.Anahtar Kelimeler: Küresel Çevre Sorunları, Rogers Kavramsal Modeli, Durumluk Kaygı Envanteri, Sürekli Kaygı Envanteri, Çevre Eğitimi

Abstract:
In this study, conceptual learning of university students in the process of learning global environmental problems, the emotional changes caused by learning, the changes in anxiety levels and emotional reactions caused by the learning process of global environmental problems were examined.In the research, ?Global Problems Research Group?, consisting of 10 volunteers, was formed as a result of the open invitation in Celal Bayar University Education Faculty. Global environmental problems were studied and discussed under 8 main topics with this group. These topics were chosen as; ozone layer, acid rains, nuclear energy, rain forests, desertification, genetically altered organisms, climate changes, greenhouse effect and global warming. ?Roger?s Conceptual Model?, which was practiced in Bath Spa University, was applied in the study and recommended for other countries.The quantative data of the research were collected by ?Trait Anxiety Inventory? and ?State Anxiety Inventory?, developed by Spielberger and his colleagues and adapted to Turkish by Öner and Le Compte, and ?Global Problems Perception Inventory? developed and tested by the author. Qualitative data were obtained from half-structured interviews with the students, diaries prepared separately for each topic by the author, and diaries of the students which reflect their emotions and thoughts.In the reliability and validity studies of the ??Global Problems Perception Inventory?, developed by the author to determine the changes in anxiety levels of the students in the learning process of global environmental problems, factor analysis, Friedman test and Wilcoxon test were used. SPSS 14 statistics package program was used in the analysis of the data.Following results were achieved in the research: 1. An increase is observed in the state and trait anxiety levels of the students in the process of learning global environmental problems. 2. When global environmental problems are taken into hand with all aspects rather than only conceptual, a more effective learning, more quick and positive behavior change is observed in the individual. 3. In the process of learning global environmental problems, different, pessimist and complex emotional reactions were observed within the students. Also it is seen that they have experienced some emotional shocks. 4. Rogers Conceptual Model?s, where emotional and pedagogic dimensions of global environmental problems are taken into hand besides conceptual dimension, employability and positive effects in Turkish education system are observed. 5. When it is considered that environmental education is the most important element for the solution of global environmental problems, it is concluded that environmental education must break free from traditional education methods and be developed in different dimensions by different methods.Keywords: Global Environmental Problems, Rogers Conceptual Model, State Anxiety Inventory, Trait Anxiety Inventory, Environment Education