Gebelerin gestasyonel diyabet taraması için yapılan oral glikoz tolerans testine yönelik bilgi ve tutumlarına, poliklinik bekleme alanında gerçekleştirilen video gösteriminin etkisi
The effect of video presentation in the outpatient clinic waiting area on the knowledge and attitude of pregnant women towards the oral glucose tolerance test performed for gestational diabetes screening
Yazar: EDA ELİTAŞ
Danışman: PROF. DR. HASAN ÇETİN EKERBİÇER
Sakarya Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Diabet-gebelik sırasında = Diabetes-gestational ; Gebelik = Pregnancy

Özet:
GİRİŞ VE AMAÇ: Gestasyonel diyabet (GDM) tarama ve erken tanısında en faydalı sonucu oral glikoz tolerans testi (OGTT) sağlamaktadır. Son yıllarda gebelerde OGTT reddinin yaygınlaştığı dikkat çekmektedir. Bu çalışmanın amacı, poliklinik bekleme alanında GDM ve OGTT hakkında video gösterimi yapılmasının, gebelerin GDM ve OGTT hakkındaki bilgi düzeyi ve tutumuna etkisini araştırmaktır.
YÖNTEM: Deneysel türdeki bu çalışmanın örneklemi, Sakarya Eğitim ve Araştırma Hastanesi Kadın Hastalıkları ve Doğum polikliniğine başvuran ≤24 haftalık gebelerden oluşturuldu. 400 katılımcı 2 grup şeklinde çalışmaya dahil edildi. GDM ve OGTT hakkındaki bilgi düzeyi, OGTT yaptırmaya yönelik tutum ve olumsuz tutum bildirenlerde bu tutumun nedenlerini öğrenmeyi amaçlayan bir anket hazırlandı. GDM ve OGTT hakkında bilgiler içeren videonun gösterimi başlatılmadan önce kontrol grubuna; video gösterimi başlatıldıktan 1 ay sonra müdahale grubuna anket uygulandı. Katılımcılara video izlemeleri konusunda özel bir yönlendirme yapılmaması nedeniyle müdahale grubunda hem video izleyen hem de izlemeyen katılımcılar yer aldı. Gruplardan elde edilen veriler istatistiksel olarak değerlendirilerek karşılaştırıldı.
BULGULAR: Müdahale grubunda video izleyenlerin oranı %56,5 (n=113) bulundu. Video izleme durumunun, GDM ve OGTT hakkındaki bilgi düzeyinin artışı ile anlamlı ilişkisi saptandı (p<0,05). OGTT yaptırmaya yönelik olumlu tutum oranı kontrol grubunda %28, müdahale grubunun tamamında %35, müdahale grubundaki video izleyenlerde %43,4 olarak bulundu ve video izleyenlerde OGTT'ye yönelik olumlu tutum oranının diğer gruplara göre anlamlı farkla yüksek olduğu saptandı (p<0,05). Her iki grupta en sık bildirilen OGTT reddi nedeninin "bebeğin zarar göreceği düşüncesi" olduğu tespit edildi. Her iki grupta "şeker yükleme testi" isimlendirmesini rahatsız edici bulmayanlarda ve önceki gebelikte GDM öyküsü olanlarda OGTT yaptırmaya yönelik olumlu tutumun anlamlı farkla yüksek olduğu saptandı (p<0,05).
SONUÇ: Poliklinik bekleme alanında GDM ve OGTT hakkında bilgiler içeren video gösterimi yapılmasının, OGTT yaptırmaya yönelik tutumu olumlu yönde etkilediği ve GDM hakkında bilgi düzeyi ve farkındalığı artırmaya yardımcı olduğu anlaşılmaktadır.

Abstract:
AIM: OGTT provides the most useful result in the screening and early diagnosis of GDM. Rejection of OGTT among pregnant women is quite common in recent years. The aim of this study is to investigate the effect of video presentation about GDM and OGTT on the knowledge level and attitude of pregnant women towards GDM and OGTT.
MATERIALS AND METHODS: A sample of 400 pregnant women ≤24 weeks who applied to Sakarya Training and Research Hospital Gynecology and Obstetrics outpatient clinic were included in this experimental study in 2 groups. A questionnaire was prepared to evaluate the knowledge and attitude towards GDM and OGTT, and the reasons for this attitude. The questionnaire was applied to the control group before the video was started to be shown and to the intervention group 1 month after the video screening started. Participants were not induced to watch the video, therefore intervention group included both video-watching and non-watching participants. The findings were statistically evaluated and compared.
RESULTS: The rate of video watchers in the intervention group was 56.5% (n=113). Increased knowledge level and positive attitude towards OGTT were significantly related to video watching status (p<0.05). The rate of positive attitude towards OGTT was 28% in the control group, 35% in the intervention group, 43.4% in the video watchers. The most frequently reported reason for OGTT rejection was "the thought that the baby would be harmed". The positive attitude towards OGTT was significantly higher in those who did not find the definition "sugar loading test" disturbing and who had a history of GDM (p<0.05).
CONCLUSION: It is understood that presantation of videos about GDM and OGTT in the outpatient clinic waiting area has a positive effect on the attitude towards having OGTT and helps to increase the knowledge level and awareness about GDM.