147 numaralı Mühimme Defterinin transkripsiyonu ve değerlendirilmesi (S. 157-310)
Transcription and evaluation of Mühimme Book number 147 (P.157-310)
Yazar: TAHİR TAN
Danışman: DOÇ. DR. CELALETTİN UZUN
Bingöl Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Yeniçağ Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Tarih = History

Özet:
Osmanlı Devleti; Asya, Avrupa ve Afrika gibi üç kıta üzerinde, çok geniş bir coğrafyada hüküm süren ve bünyesinden otuza yakın devlet çıkaran bir imparatorluktur. Yüzyıllar boyunca büyük bir dikkat ve özenle oluşturduğu arşivler; Osmanlı Devleti'nin hakimiyeti altında bulunan Balkanlar, Kırım ve Kafkaslar, Ortadoğu ve Arap Yarımadası, Akdeniz Adaları ve Kuzey Afrika'daki pek çok devletin kültür, iktisat, sosyal ve siyasî tarihlerinin gün ışığına çıkarılmasında, milletlerarası hakların ispatı ve korunmasında birinci elden kaynak olan belgeleri bünyesinde bulundurmaktadır. Bugün birçok millet tarihini araştırıp öğrenmek için Osmanlı Devleti tarihi kaynaklara başvurmak mecburiyetinde kalmaktadır. Bu tarihi kaynaklardan en önemlilerinden biri de Divan-ı Hümayun sonrasında alınan ve devletle ilgili siyasi, adli, iktisadi, kültürel, sosyal ve savaş tarihine dair alınan önemli kararların kaydedildiği "Mühimme Defterleri"dir. XVI. yüzyılın ortalarından, bazı kısa dönemler dışında, XX. yüzyılın başlarına kadar ulaşan ve hiçbir devlette bu zenginlikte kayıtlarının bulunmadığı Mühimme Defterleri, Osmanlı Devleti'nden ayrılan veya imparatorluk ile ilişki kuran birçok devletin tarihi için büyük önem arz etmektedirler.
Bu çalışmada, Divan-ı Hümayun, Mühimme Defterleri ve I. Mahmut Dönemi ile ilgili bilgi verilip 147 Numaralı Mühimme Defteri'nin 156-310 sayfa aralığında bulunan hükümlerin transkripsiyonu ve hükümlerin değerlendirilmesi yapılmıştır. 
147 numaralı Mühimme Defteri'nde 1152-1153 (1739-1740) yılları arasında, Osmanlı Devleti'nde yaşanan çeşitli gelişmeler ile ilgili araştırmacılar, tarihçiler ve akademisyenler için önemli bilgiler sunmaktadır. Bunların başında, 1739 yılında Osmanlı-İran, Avusturya ve Rusya arasında yaşanan uzun savaşlar sonucunda yapılan diplomatik görüşmelerin ve devletlerarası antlaşmaların yapılması, eşkıyalık hareketleri, idari görev değişiklikleri, zahire tedarik ve nakli, vergilerin tahsili ve hacıların yol güvenliğinin sağlanması gibi hükümler önemli sayılabilecek konular arasında yer almaktadır.

Abstract:
The Ottoman Empire; a vast empire that ruled over three continents, including Asia, Europe, and Africa, and gave rise to nearly thirty states within its geography. Over centuries, the carefully crafted archives contain documents that shed light on the culture, economy, social, and political histories of numerous states under Ottoman rule, such as the Balkans, Crimea, Caucasus, Middle East, Arabian Peninsula, Mediterranean Islands, and North Africa. These archives serve as primary sources for demonstrating and preserving international rights and have become essential for researching and learning the history of many nations. One of the most significant historical sources is the "Mühimme Defterleri" (Important Records), in which crucial decisions related to political, judicial, economic, cultural, social, and military aspects of the state were recorded following the Divan-ı Hümayun (Imperial Council).
The "Mühimme Defterleri" spans from the mid-16th century to the early 20th century, except for some short periods, and contains records of unparalleled richness that are not found in any other state's records. These records hold great importance for the history of many states that emerged from the Ottoman Empire.
In this study, after providing information about the Imperial Council, the "Mühimme Defterleri," and the reign of Sultan Mahmut I, the focus is on the transcription and evaluation of the rulings found in pages 156 to 310 of the "147 Numaralı Mühimme Defteri" (147th Important Records Book). This particular record, covering the years 1152-1153 (1739-1740) in the Ottoman Empire, offers significant information about various developments. Notably, it covers diplomatic negotiations following lengthy wars between the Ottoman Empire, Iran, Austria, and Russia in 1739, along with provisions related to banditry movements, administrative changes, procurement and transportation of provisions, tax collection, and ensuring the safety of pilgrims' journeys.