Bazı turunçgil anaçlarında farklı eksplant kaynağı ve besi ortamlarının somatik embriyogenesis üzerine etkileri
The efficiency of different culture media and explant type of some citrus rootstock on somatic embryogenesis
Yazar: BELGİN BİÇEN
Danışman: DOÇ. DR. YILDIZ AKA KAÇAR
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoteknoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: Biyoteknoloji = Biotechnology

Özet:
On turungil genotipinde [Citrus aurantium L. (cv `Tuzcu 891'), Citrus aurantium L.(cv `Tuzcu 31-31'), Citrus aurantium L. (cv `Gou Tou'), Citrus sinensis (L.) Osb. (cv`Alanya Dilimli'), Citrus reshni Hort. ex.Tan. (cv `Cyprus Cleopatra mandarine'), Poncirustrifoliata (L) Raf (cv `Pomeroy'), Citrus sinensis (L) Osb. x Poncirus trifoliata (L) Raf. (cv`Tuzcu M2 Citrange'), Citrus sinensis (L) Osb. x Poncirus trifoliata (L) Raf. (cv `CarrizoCitrange'), Citrus paradisi Macf. x Poncirus trifoliata (L) Raf. (cv `Swingle Citrumelo),Citrus volkameriana Tan.& Pasg. (cv `CRC 01 Volkameriana')] stil ve ovül kültürükullanılarak kallus oluşumu, somatik embriyogenesis ve bitki rejenerasyonu sağlanmıştır.Eksplantlar farklı besi ortamlarında kültüre alınmıştır. Murashige & Skoog (MS)makro ve mikro elementleri ve Murashige & Tucker (MT) vitaminlerine ek olarak 500mg/lMalt Ekstrakt ile 1mg/l 2.4D, 3 farklı BA konsantrasyonu (0, 0.5, 1mg/l) birinci yıldenemelerinde besi ortamı olarak kullanılmıştır. İkinci yıl stil eksplantları, MS basal ortamı,ME ile beraber 3 farklı BA konsantrasyonu (1, 2, 3mg/l) içeren ortamda kültüre alınmıştır.İkinci yıl denemelerinde MS makro ve mikro elementleri, MT vitaminleri ile ME herhangibir büyümeyi düzenleyici içermeyen ortamda kültüre alınmış, ayrıca 2.4D (1mg/l) ve 3 farklıBA (0, 0.5, 1mg/l) konsantrasyonu içeren ortamlar ovül eksplantları için kullanılmıştır.Sukroz (50g/l) tüm denemelerde karbon kaynağı olarak kullanılmıştır.Stil ve ovül kültürlerinden somatik embriyo oluşumuna genotipler farklı tepkilervermiştir. Stil eksplantlarından somatik embriyo oluşumu %0 (AREC Swingle Sitrumelo,M2 Sitranjı, Volkameriana, Pomeroy üç yapraklısı) ve % 100 (Gou Tou turuncu) arasındadeğişirken aynı şekilde ovül eksplantlarinde somatik embriyo oluşum oranları %0 (CarrizoSitranjı, Alanya Dilimli portakalı, AREC Swingle Sitrumelo) ile %100 (Tuzcu 891 veKleopatra Mandarini) arasında değişmiştir.Somatik embriyolar yaklaşık 4 hafta sonra bitkiye dönüşmüşlerdir.Anahtar Kelimeler: Turunçgiller, ovül kültürü, stil kültürü, somatik embriyogenesis, invitro

Abstract:
Callus induction, somatic embryogenesis and plant regeneration were obtained in tendifferent Citrus genotypes [Citrus aurantium L. (cv `Tuzcu 891?), Citrus aurantium L. (cv`Tuzcu 31-31?), Citrus aurantium L. (cv `Gou Tou?), Citrus sinensis (L.) Osb. (cv `AlanyaDilimli?), Citrus reshni Hort. ex.Tan. (cv `Cyprus Cleopatra mandarine?), Poncirus trifoliata(L) Raf (cv `Pomeroy?), Citrus sinensis (L) Osb. x Poncirus trifoliata (L) Raf. (cv `TuzcuM2 Citrange?), Citrus sinensis (L) Osb. x Poncirus trifoliata (L) Raf. (cv `CarrizoCitrange?), Citrus paradisi Macf. x Poncirus trifoliata (L) Raf. (cv `Swingle Citrumelo),Citrus volkameriana Tan.& Pasg. (cv `CRC 01 Volkameriana?) from cultures style and ovuleexplants.Explants were cultured on different culture media. The nutrients of Murashige andSkoog medium (MS) and Murashige and Tucker (MT) vitamins supplemented with 500 mg/lMalt Extract (ME), with 1mg/l 2.4D and three different concentration of BA (0, 0.5, 1 mg/l)were used for first year experiments. MS basal medium was used alone with ME and threedifferent concentration of BA (1, 2, 3 mg/l) for style explants for the second yearexperiment. MS nutrients and MT vitamins with ME were used alone and 2,4 D (1mg/l) andBA (0, 0.5, 1 mg/l) used for ovule culture experiment for the second year experiments.Sucrose was used as a carbon source (50g/l) for all experiments.The different genotypes showed different embryogenic frequency from style andovule experiments. Percentages of style explants producing somatic embryos ranged from0% (AREC Swingle Citrumelo, M2 Citrange, Volkameriana, Pomeroy trifoliate) to 100%(Gou Tou Sour Orange). Percentages of ovule explants producing somatic embryos rangedfrom 0% (Carrizo Citrange, Alanya Dilimli Sweet Orange, AREC Swingle Citrumelo) to100% (Tuzcu 891 and Cleopatra Mandarine). About 4 weeks later somatic embryosdeveloped into plantlets.Key words: Citrus, ovule culture, style culture, somatic embryogenesis, in vitro.