Bir kurum olarak Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryolları tarihi
The history of Turkish Railway
Yazar: ALİ OSMAN AKALAN
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA YILMAZ
Hacettepe Üniversitesi / Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Enstitüsü / Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2010
Konu: Tarih = History ; Ulaşım = Transportation
Dizin: Demir yolları = Railways ; Demir yolu taşımacılığı = Railway transportation ; Demir yolu taşıtları = Railway vehicles  ; Raylar = Rails ; TCDD = Turkish Government Railways ; Ulaşım = Transportation

Özet:
Tez çalışmasının giriş bölümünde dünyada demir yollarının gelişmesine ilişkin tarihsel süreç verilerek çalışmanın birinci bölümünde ulaştırmanın tarifi yapılmış ve demiryolu'nun bir ulaştırma vasıtası olarak ortaya çıkışı anlatılmıştır. Daha sonra İzmir- Aydın, İzmir- Kasaba, Rumeli, Hicaz, Anadolu ? Bağdat Demiryolu hatları ele alınarak yazılmıştır.İkinci bölümde ise Milli Mücadele dönemin de demiryolları'nın mevcut durumu ve savaş döneminde karşılaşılan sorunlar incelenmiştir. Üçüncü bölümde ise Cumhuriyet Dönemi demiryolları'nın durumu incelenerek öncelikle devlet eliyle yapılan Ankara ? Sivas , Samsun-Sivas, Kütahya Balıkesir , Kayseri-Ulukışla, Fevzipaşa - Diyarbakır, Irmak - Filyos, Filyos-Zonguldak-Kozlu, Yolçatı-Elazığ, Afyon-Karakuyu, Baladız-Burdur, Bozanönü-Isparta, Sivas - Erzurum, Malatya-Çetinkaya, Samsun-Çarşamba, Diyarbakır-Kurtalan, Elazığ-Genç Hatları ele alınarak detaylı bir biçimde incelenmiştir.Dördüncü bölümde ise Türkiye Cumhuriyeti sınırları içerisinde kalan yabancı şirketlerin işlettiği hatların satın alınması konusu detaylı bir şekilde yazılmıştır. Bölüm sonunda 1950'li yıllarda demiryollarının mevcut durumu rakamlarla anlatılarak bölüm izah edilmeye çalışılmıştır.Beşinci bölümde ise 1950 Yılından sonra demiryolları tarihine bakılmıştır. Bu bölümde öncelikle Demokrat Parti dönemi ele alınmıştır. Bu bölümde yapılan hatlar ve Sivas Cer Atölyesi, Adapazarı Vagon Atölyesi, 1950-1960 Yılları arasında demiryollarının durumu irdelenmiştir. Bu bölümde son olarak 1960 yılından günümüze demiryolları tarihi yazılmıştır. Altıncı bölümde ise günümüzde TCDD'nin mevcut durumu incelenerek sonuç bölümünde genel bir değerlendirmeye yer verilmiştir.

Abstract:
Introduction of thesis study focuses on the historical perspective of railway system in the world. In the first chapter, What the transportation is and How the railway line became a part of transportation is examined. The arrival of railway system to the Ottoman Empire and the policies of Britain, France and Germany are analysed.The conditions of the railway lines during the Turkish National Struggle is the main subject of the second chapter. So, it is tried to investigate the general conditions and the problems of Turkish Railway system.In the third chapter the position of the railway system, like Ankara-Sivas line, Samsun-Sivas line, Kütahya-Balikesir line, Kayseri- Ulukışla line (Kardeşgediği-Boğazköprü line),Fevzipaşa- Diyarbakırline, Irmak-Filyos line, Filyos-Zonguldak-Kozlu line, Yolçatı-Elazığ line,Afyon-Karakuyu and Baladız-Burdur line, Bozanönü-Isparta line, Sivas-Erzurum line etc., constructed by the state in the Republican era is evaluated.The fourth chapter focuses on the nationalization of the railwaylines which were operated by foreigners. In the fifth chapter; the historical perspective of Turkish railway system after 1950 is analysed. Especially, the developments occured during the Democratic Party period. Later, the developments after that time till today is tried to stated. in the last chapter, the current situation of railway system in Türkiye is stated.