Genç futbol oyuncularının içsel ve dışsal antrenman yüklerinin maç performans cevaplarıyla ilişkisinin incelenmesi
Investigation of the relationship between internal and external training loads with match performance responses in young soccer players
Yazar: TARKAN SÖĞÜT
Danışman: PROF. DR. HASAN AKKUŞ
Selçuk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Antrenörlük Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Spor = Sports

Özet:
Bu çalışmanın amacı, genç futbolcuların içsel ve dışsal antrenman yüklerinin maç performans cevaplarıyla ilişkisinin incelenmesidir.
Araştırmaya 2021-2022 yılı TFF U-19 Bölgesel Gelişim Liginde yer alan, yaşları 17,83±1,09 yıl olan 18 futbolcu katılmıştır. Sporcuların protokol öncesi antropometrik ölçümleri (boy uzunluğu 173,44±6,53 cm, vücut ağırlığı 60,24±6,15 kg, beden kütle indeksi 19,94±1,51 kg/m², vücut yağ yüzdesi 10,89±2,95 %) alınmış olup, toplamda 15 maçlık iç yük; (kalp atım hızı (KAH), kalp atım hızı bölgelerinde geçen süre (KAHBGS), kardiyo yükü (KY), algılanan zorluk düzeyi (AZD))- dış yük; (toplam koşu mesafesi (KMTOP), maksimum hız (HIZMAKS), ortalama hız (HIZORT), farklı hız alanlarında koşulan mesafe (KMFHA) sprint sayısı (SSAY)) Borg Skalsı ve Polar Team Pro Küresel Konumlandırma Sistemi (GPS) aracılığıyla ölçülmüştür. Bu 15 maçlık ölçüm süreci; ilk 5 maçı protokol öncesi resmi maçlar (MAÇİLK5), 5 maçlık eksiltmeli kadro antrenmanı maçı (MAÇEKA) ve 5 maçlık protokol sonrası resmi maçlar (MAÇSON5) olarak uygulanmıştır. Polar Team Pro GPS aracılığıyla elde edilen veriler her oyuncu için ayrı ayrı elde edilerek her maç için takım ortalama-standart sapma değerleri baz alınarak istatistiki işlem yapılmıştır. Elde edilen veriler SPSS 22.0 yazılımı ve Microsoft Excel bilgisayar programı kullanılarak analiz edilmiştir. İstatistiksel anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak alınmıştır. Araştırma kapsamına alınan 15 maçın parametrelerine ilişkin normallik varsayımları çarpıklık basıklık değerleri ile kontrol edilmiş ve ilgili değerler ayrı ayrı sunulmuştur. Bu aşamadan sonra MAÇİLK5 ve MAÇSON5 arasındaki farkları belirlemek adına normallik varsayımlarını karşılayan veriler için Eşleştirilmiş t testi, normallik varsayımlarını karşılamayan veriler için ise Wilcoxon İşaretli Sıralar testi kullanılmıştır. HIZMAKS, HIZORT, KAHBGS1, KAHBGS2 ve AZD ön test- son test ölçüm değerlerinde istatistiksel olarak anlamlı farklılık bulunurken (p<.05), KMTOP, KMFHA, KAHBGS3, KAHBGS4, KAHBGS5 ve KY öntest- sontest değerlerinde ise anlamlı farklılık bulunmamıştır (p>.05). Bununla birlikte MAÇEKA ile MAÇSON5 ilişkin değerler ayrı ayrı değerlendirilmiş ve paremetrelerdeki değişim yüzdeleri sunularak antrenman ve maç yükü arasındaki ilişkiye bakılmıştır. Çalışmamızdaki KMTOP değerleri incelendiğinde 5 seanslık MAÇEKA ve MAÇSON verilerinin pozitif ilişki tespit edilmiştir. MAÇEKA1-5 ve MAÇSON1-5 toplam koşu mesafesinin KMTOP% parametrelerinde negatif ilişki tespit edilmiştir. MAÇEKA1-5 ve MAÇSON1-5 arasında HIZMAKS ve HIZORT değerleri incelendiğinde pozitif ilişki tespit edilmiştir. Çalışmamızda SSAY değerleri incelendiğinde, MAÇEKA1-5 ve MAÇSON1-5 değerleri arasında negatif ilişki olduğu tespit edilmiştir. MAÇEKA1-5 ile MAÇSON1-5 arasındaki KAHORT ve KAHBGS değerleri incelendiğinde pozitif ilişki olduğu tespit edilmiştir. KY değerleri incelendiğinde ise MAÇEKA1-5 ile MAÇSON1-5 değerlerinin negatif ilişkisi olduğu tespit edilmiştir. AZD sonuçları incelendiğinde ise ilişkinin pozitif olduğu tespit edilmiştir.
Sonuç olarak, eksiltmeli kadro antrenmanlarının genç futbolcularda iç-dış yüklerin maç performans cevapları ile ilişkisi genel anlamda olumlu tespit edilmiştir. Bu bağlamda MAÇEKA protokolünün futbolda hem iç hem de dış yükleri geliştirip, koruduğu ve maç performans yanıtlarında olumlu öngörüler ve benzer değerler tespit edilmesini sağladığı için futbol antrenman yöntemleri içerisinde yer alması bu alana fayda sağlayacaktır.

Abstract:
The aim of this study was to investigate the relationship between internal and external training loads and match performance responses of young soccer players.
Eighteen soccer players aged 17.83±1.09 years and participating in the 2021-2022 TFF U-19 Regional Development League participated in the study. Anthropometric measurements of the athletes (heigh 173.44±6.53 cm, body weight 60.24±6.15 kg, body mass index 19.94±1.51 kg/m², body fat percentage 10.89±2.95 %) were taken before the protocol, and a total of 15 matches of internal load; (heart rate (KAH), time in heart rate zones (KAHBGS), cardio load (KY), perceived difficulty level (AZD))- external load; (total running distance (KMTOP), maximum speed (HIZMAKS), average speed (HIZORT), distance run in different speed zones (KMFHA) number of sprints (SSAY)) measured through the Borg Scale and Polar Team Pro Global Posıtıonıng System (GPS). This 15-match measurement process was applied as the first 5 matches of pre-protocol official matches (MAÇİLK5), 5 matches of subtractive squad training matches (MAÇEKA) and 5 matches of post-protocol official matches (MAÇSON5). The data obtained through Polar Team GPS were obtained separately for each player and statistical processing was performed based on team mean-standard deviation values for each match. The data obtained were analyzed using SPSS 22.0 software and Microsoft Excel computer program. Statistical significance level was taken as p<0.05. The normality assumptions regarding the parameters of the 15 matches included in the research were checked with skewness kurtosis values and the relevant values were presented separately. After this stage, in order to determine the differences between MAÇİLK5 and MAÇSON5, Paired t test was used for the data that meet the normality assumptions and Wilcoxon Signed Ranks test was used for the data that meet the normality assumptions. While there was a statistically significant difference (p<.05) in the pre-test-post-test measurement values of HIZMAKS, HIZORT, KAHBGS1, KAHBGS2 and AZD, there was no significant difference (p>.05) in the pre-test-post-test values of KMTOP, KMFHA, KAHBGS3, KAHBGS4, KAHBGS5 and KY. However, the values related to MAÇEKA and MAÇSON5 were evaluated separately and the relationship between training and match load was examined by presenting the percentages of change in the parameters. When the KMTOP values in our study were analyzed, a positive correlation was found between the MAÇEKA and MAÇSON data for 5 sessions. A negative relationship was detected in the KMTOP% parameters of MAÇEKA1-5 and MAÇSON1-5 total running distance. A positive relationship was detected between MAÇEKA1-5 and MAÇSON1-5 when the HIZMAKS and HIZORT values were examined. When SSAY values were analyzed in our study, it was determined that there was a negative relationship between MAÇEKA1-5 and MAÇSON1-5 values. When KAHORT and KAHBGS values between MAÇEKA1-5 and MAÇSON1-5 were analyzed, a positive relationship was found. When the KY values were analyzed, it was determined that there was a negative relationship between MAÇEKA1-5 and MAÇSON1-5 values. When the AZD results were analyzed, it was determined that the relationship was positive.
As a result, the relationship between subtractive squad training and match performance responses of internal and external loads in young soccer players was found to be positive in general. In this context, the inclusion of the MAÇEKA protocol in football training methods will benefit this field as it develops and maintains both internal and external loads in football and provides positive predictions and similar values in match performance responses.