Edirneli Faiz divanı inceleme-metin-dizin
The Divan of Edirneli Faiz analysis-text-index
Yazar: TARIK DEMİR
Danışman: PROF. DR. FİLİZ KILIÇ
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eski Türk Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature

Özet:
Doğum tarihi kesin olarak bilinmeyen Edirneli Fâiz Edirne'dedoğmuştur. Hayatının büyük bir kısmını Edirne'de geçirdiği anlaşılan şairEdirne'deki çeşitli medreselerde müderrislik yapmıştır.Şairliği ve ilim adamlığıvasfının yanında hat sanatında da makbul bir kişi olarak tanındığıkaynaklarda vurgulanmaktadır.Tezkirelerde, ilim ve edepten nasiplenerek herkesin teveccühünükazanmış marifet ve kemal ehli olarak nitelendirilen Edirneli Fâiz, döneminüstadları sayılan Nef'i ve Şeyhülislam Yahya'nın yanında Nâbû ve Sırrû gibişairlerden de etkilenmiştir.Nâbû ve Sırrû'ye nazireler yazan Edirneli Fâiz,Edirne ve çevresindeki şairler tarafından tanınan bir şairdir.Dönemininşairlerinden Nazûm ve Râzû Edirneli Fâiz'e nazire yazmışlardır.Edirneli Fâiz kendisine güveni son derece iyi olan bir şair olarakkarşımıza çıkmaktadır. O, kendisini söze intizam veren bir şair olarak görür.Divan şiirinin geleneksel aşk anlayışının değişmeye başladığı, yenilikarayışlarının kendisini hissettirdiği bir dönemin şairi olan Edirneli Fâiz'deMahallileşme akımının etkileri görülmektedir.Şair divanında Türkçenin sadesöyleyişlerine, günlük dilde kullanılan orijinal ifadelere, atasözlerine vedeyimlere yer vererek halkın ağzındaki Türkçeyi yakalamıştır.Divan şiirinietkisi altına almaya başlayan Sebk-i Hindi akımından etkilenmediğinisöylemek mümkündür.Edirneli Fâiz, 18. yüzyılın başlarında en parlak dönemlerinden biriniyaşayan Edirne şehrinin önemli merkezlerini ve şahsiyetlerini şiirlerinde konuedinmiştir. Dolayısıyla divandan Edirne tarihine ve sosyolojisine yöneliktespitlere ulaşmak mümkündür.Şairin kullandığı benzetmeleri de tespit ettiğimiz bu çalışmada EdirneliFâiz'in şairlik yönünü ve divanının metnini ortaya çıkardık.

Abstract:
Fâiz was born in Edirne. That is why he is called as ?Edirneli Fâiz?. It isnot exactly known when he was born. He lived in Edirne in about entire of hislife. He worked in various Moslem theological schools (Medrese in Turkish) inEdirne as a muderris that refers to a university teacher. We know from thereferences that he was good at the art of Turkish calligraphy besides poetryand science.In tezkires, Fâiz is mentioned with his talent, well mannered, wisdomand maturity. He was influenced from the masters of his period. Some ofthem are Nef?i, Seyhulislam Yahya, Nâbû and Sırrû. Fâiz who wrote somenazires for Nâbû and Sırrû was known by the poets around Edirne. Some ofhis coevals such as Nazûm and Râzû wrote nazires for him.Edirneli Fâiz had a great self- confidence. He saw himself as a poetwho gives order to words. We determine that he had some effects oflocalization trend. He caught an original expression that was used by folk byusing some proverbs and phrases. His Turkish was so pure. It is possible tosay that he was not influenced from the trend of Sebk-i Hindi.Edirneli Fâiz used the important places and people from Edirne, fromth18 century in his poems. So, it is possible to reach some information aboutthe history and the sociology of Edirne in his divan.In this study, we have brought to light his poet side and his divan andalso the imitations that were used by Fâiz.