Amasya damızlık sığır yetiştiricileri birliğinin yöre çiftçilerine ekonomik etkilerinin analizi
Analysis of economic impacts of Amasya cattle breeders association on the local farmers
Yazar: TİJEN ÖZÜDOĞRU
Danışman: PROF. DR. FÜSUN TATLIDİL
Ankara Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarım Ekonomisi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2010
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Süt sığırcılığı = Dairy herds

Özet:
Bu çalışmanın temel amacı, Amasya Damızlık Sığır Yetiştiricileri Birliği'nin, yörede geçimini süt sığırcılığından sağlayan işletmeler üzerine olan ekonomik etkilerinin analizinin yapılmasıdır. Araştırmanın verileri, örnekleme yöntemi ile belirlenmiş olup, Amasya ili, Merkez, Merzifon, Gümüşhacıköy ve Suluova ilçelerinde geçimini süt sığırcılığı faaliyeti ile sağlayan, 5 BBHB ve üzeri hayvan varlığına sahip, ADSYB'ne üye olan 81, üye olmayan 93 olmak üzere toplam 174 işletme ile yüz yüze görüşmek suretiyle anket uygulanarak elde edilmiştir.İşletmelerin yıllık faaliyet sonuçlarının ve ekonomik analizinde, çalışmanın amacı doğrultusunda işletmeler bir bütün olarak değil sadece süt sığırcılığı üretim kolu dikkate alınarak değerlendirilmiş, etkinlik ölçümleri Veri Zarflama Analizi (VZA) ile yapılmıştır. Araştırmada işletmeciler açısından daha karlı bir süt sığırcılığı için önemli olan faktörlerin ve ADSYB'nden sağladıkları hizmetlerin öncelikleri Bulanık Eşli Karşılaştırma Yöntemi kullanılarak belirlenmiştir.Araştırma sonuçlarına göre, işletme arazisi varlığı üye olan işletmelerde üye olmayan işletmelere göre 2,2, mülk arazi varlığı 1,8, kiraya ve ortağa tutulan arazi varlığı 4,2, yem bitkisi ekim alanı 2,5 kat fazladır. BBHB varlığı üye olan işletmelerde 12,79, üye olmayan işletmeler de 6,72'dir. BBHB'ne düşen aktif sermaye miktarı üye olan işletmelerde 14.350 TL, üye olmayan işletmelerde 13.389 TL'dir. Birim süt maliyeti, üye olan işletmelerde, üye olmayan işletmelere göre %10,11 daha düşüktür.Üye olan işletmelerde tarımsal üretici örgütlerine üye olma oranı daha yüksektir. ADSYB faaliyet gösterdiği bölgede en büyük süt alıcısıdır. Birlik sadece üye olanların değil üye olmayanlarında sütünü almaktadır. Tüm işletme gruplarındaki işletmecilere göre, daha karlı bir süt sığırcılığı faaliyeti için en önemli faktörler yüksek süt fiyatı ve örgütlenmedir. Üye olan işletmelerdeki işletmecilerin %93,83'ü gelirinin artmasında ADSYB'nin rolü olduğunu düşünmektedir. Üye olan işletmecilere göre, birlikten sağladıkları en önemli hizmet hayvansal destek ödemesidir.Etkinlik analizi sonuçlarına göre, üye olan işletmeler bir birim sütü daha az girdi kullanarak gerçekleştirirken, üretim ölçeği yönünden de üye olmayan işletmelere göre avantajlıdır ve üye olan işletmelerin girdi kayıpları üye olmayan işletmelere göre azdır. %100 etkinlikle çalışan işletmelerin oranı üye olan işletmelerde %11,11, üye olmayan işletmelerde ise %4,3'tür İşletmelerdeki sağmal inek sayısının arttıkça kaynak kullanım etkinliğinin azaldığı, küçük işletmelerin daha etkin çalıştığı, işletmelerin kesif ve kaba yemi etkin kullanmadığı, daha az yem kullanan işletmelerin daha etkin çalıştığı belirlenmiştir.Kullanılan hayvancılık destekleri göz önüne alındığında maliyet, üye olan işletmelerde %13,07, üye olmayan işletmelerde %6,56 oranında düşmekte, brüt kar ise üye olan işletmelerde %12,81 üye olmayan işletmelerde %6,53 oranında artmaktadır.

Abstract:
The main aim of this study is to analyse the economic impacts of Amasya Province Cattle Breeders Association (APCBA) on the local farms that make their living on cattle breeding. Study data are obtained by face-toface survey in 174 farms, of which 81 is members of the APCBA and 93 of them is not with using sampling method. These farms are located in Central, Merzifon, Gümüşhacıköy and Suluova counties of Amasya province and have 5 livestock unit(LU) and more .In accordance with the aim of the study, farms are evaluated only in terms of dairy farming not all producing activities as a result of the economic analysis of the farms? annual activities. The measurement of efficiency is carried out by Data Envelopment Analaysis (DEA). The factors that are important for more profitable dairy farming and the priorities of the services provided by APCBA are determined by using Fuzzy Pairwise ComparisonWith respect the results of the study, farm land in member farms is 2,2 times more than that of non members, owned land 1,8 times, the land that is rent and taken as a partner 4.2 times and the forage crops sowing area 2.5 times. LU in member farms is 12.79 and 6,72 in non-member ones. Active capital amount per LU is 14,350 TL in member farms, 13,389 in non-member ones. Unit milk cost is 10.11 % less in member farms than that of the non-member onesThe membership ratio is higher in the member farms than that of the non-member ones. APCBA is the biggest milk purchaser in their activity-area. The Association purchases not only their member?s milk but non-member?s milk. According to the farmers in all the farm roups, the factors that are for more profitable dairy farming are the higher milk price and occupational organization. The 93.83% of the farmeres in member farms think that APCBA has a role in raised incomes. According to the farmers in member farms, the most important service provided by the association is the payment of animal breeding supportAs a result of cost efficiency analysis, the member farms produce one unit milk using less input, they are also more advantageous in scale of production than the?non-member farms and their input losses are less than that of non-member ones. There are the farms that work at 100 % efficiency in both of the farm groups but the ratio is 11.11% in member farms and 4.3% in non-member ones. Moreover, it is determined that the efficiency of resource become decreased, the small farms work more effectively, farms do not use concentrate feed and coarse fodder and the farms that use less feed work more effectively as the milk cow numbers get increased. Production inefficiency causes the excessive use of the 64% of the concentrate feed, 55% of the coarse fodder and 45 %of the milk cow number in the examined farms generally.Given the animal support, cost is reduced by 13.07% in member farms and 6.56% in non-member ones, and gross margin is increased by 12.81% in member farms and 6.53 in non-member ones.