Motorlu taşıt rehni
Motor vehicle pledge
Yazar: ALPER UYUMAZ
Danışman: PROF. DR. MEHMET AYAN
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2011
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Motorlu taşıtlar = Motor vehicles ; Rehin = Pledge ; Taşınır rehni = Chattel mortgage

Özet:
743 sayılı Medenî Kanun zamanında taşınır bir eşya olan motorlu taşıt üzerinde eşyanın zilyetliğinin malikte bırakılarak rehin tesisinin söz konusu olmaması, motorlu taşıt rehni alanında ciddî sorunların yaşanmasına, rehin verenin motorlu taşıttan yararlanamamasına, rehinli alacaklının motorlu taşıtı muhafazada güçlük çekmesine, bu sebeple muvazaalı ya da kanuna karşı hile oluşturan işlemlerin ortaya çıkmasına sebep olmaktaydı.Bu soruna çözüm bulmak isteyen kanunkoyucu, 4721 sayılı Medenî Kanunun 940. maddesine yeni bir fıkra ekleyerek mehaz İsviçre Medenî Kanunundan farklı olarak, Türk Hukuku bakımından yeni bir teslimsiz ve sicilli taşınır rehni (taşınır ipoteği) türü benimsemiş, emredici nitelikte olmayan MK. m. 940/II hükmünü ihdas etmiştir. Öğretide, kanunkoyucunun bu eğiliminin bankaların daha kolay ve hızlı kredi verme çabasıyla siyasi iktidara uyguladıkları baskıya bağlanabileceği ifade edilmektedir. Ulusal çapta bu realiteyi göz ardı etmek pek mümkün değilse de uluslararası hukukta benzer eğilimlerin 90'lı yıllarda başladığı ve 2000'li yılların başında kanunlaşma hareketleriyle sonuçlandığı söylenebilir. Bu düşünce akımını EBRD (European Bank for Reconstruction and Development)'nin başlattığı ifade edilebilir.Teslimsiz ve sicili taşınır rehnine ilişkin Türk öğretisindeki ve karşılaştırmalı hukuktaki bu yansımaları nazara alınca, Türk Medenî Kanunun bu hükmünün amaçlananı karşılama noktasında yeterli olamayacağı, hükmün mevcut sistemle uyumlu olarak uygulanmasında zorlukların yaşanacağı ve yeterli alt yapı çalışması yapılmadan kanunlaştırıldığı belirtilmelidir. Bu sebeple, MK. m. 940/II çerçevesinde ortaya çıkacak temel sorun, motor taşıtların rehnedilmesi olacağı için, bu sorunu ve bu sorunun farklı açılımlarını çözmek adına bu çalışmada motorlu taşıt rehni ayrıntılarıyla irdelenmeye çalışılmıştır.

Abstract:
According to previous Turkish Civil Code, there is no way to pledge motor vehicles as a movable object without transfer of possession. This situation was bringing about many important problems. Because of necessity of transferring possession, debtor could not use his motor vehicle and creditor could have problems for preserving debtor?s motor vehicle. That is why; people make conspiracy contracts, combinations for accomplishing their unlawful purposes.For solving these kind of problems Turkish legislature added a new regulative paragraph to the Article 940 of Turkish New Civil Code. This rule created a new chattel mortgage on motor vehicles in the Turkish Law differently from resource Switzerland Law. According to Turkish Civil Law doctrines, the cause of this legislation is efforts of banks for crediting quickly and easily. Of course, this is an acceptable fact in Turkey. Also in the field of international law, there were many legislating by the year 1994 to 2000 about chattel mortgage. It can be said that this legislating is originating from efforts of European Bank for Reconstruction and Development.When we take into account this legislating in Turkish and International Law, Turkish Civil Code Art. 940 Paragraph 2 is insufficient for crediting easily and quickly. Nearby Art 940 paragraph 2 is not compatible with the existing system of Turkish Traffic Code. Therefore, there are many problems about motor vehicle mortgages according to Turkish Civil Code Art 940/2 and this thesis was written to help solving these problems and making suggestions about probable disputes.