Çocukluk çalışmaları üzerine eleştirel bir soruşturma
A critical inquiry into childhood studies
Yazar: NURCAN ORAK
Danışman: PROF. DR. UMUT TÜMAY ARSLAN YEĞEN
Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı / Genel Sosyoloji ve Metadoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Sosyoloji = Sociology

Özet:
Bu çalışmada çocukluk çalışmalarının disiplinler-arası yapısı; yeni çocukluk sosyolojisi, çocuklarla felsefe, özgürlük pedagojileri ve çocuk edebiyatı alanları ile incelenmiştir. Çocukluğun temelde ne tür özelliklerinin olduğuna getirilen farklı görüşler, felsefi ve sosyolojik bir incelemeyle anlaşılmaya çalışılmıştır. 
Birinci bölümde, çocukluk çalışmaları alanında öne çıkan Allison James ve Alan Prout'un yeni çocukluk sosyolojisi paradigması, geleneksel çocukluk anlayışının ve sosyalizasyon teorisinin çocukluğa bakışları ile karşılaştırılmıştır. Çocukluğun incelenmesinde önemli bir dönüşüm yaratan üç önemli öncül; çocukların yetkin aktörler olarak görülmesi, çocukluğun toplumsal bir kurgu olduğu ve çocukların sosyal hayatının kendi başına incelenmeye değer görülmesidir. Birinci bölüm, bu üç öncülün sorgulanmasını içermektedir. Yeni görüşlerin ne kadar yeni olduğu ve çağdaş çocukluk incelemelerinin geleneksel çocukluk anlayışlarını aşıp aşamadığı üzerinde durulmuştur.
İkinci bölümde çocukluk, öğrenme ve merak ile ilişkili olarak ele alınmıştır. Çocukların yetkin olarak görülmeleri, eğitim olgusunu ve pedagojik yaklaşımları gündeme getirdiği için yetkinliğin özgürlük ve özerklik meseleleri ile düşünülmesini içermektedir. Bu hususta, çocuklarla felsefede öne çıkan Matthew Lipman ve Gerard Matthews'un görüşleri arasında bir karşılaştırma yapılmıştır. Jacques Ranciére'nin "zekâların eşitliği" varsayımı, Freire'nin özgürleştirici pedagojik anlayışı ve bell hooks'un eğitimi bir özgürlük pratiği olarak ele aldığı çerçeveden hareketle, hem çocuklarla felsefe yeniden düşünülmüş hem de eğitimde heyecan ve zevk duygularının dönüştürücü işlevleri üzerinde durulmuştur. 
Üçüncü bölüm, Catherine McCall'un, Matthew Lipman ile 1980'lerde yaptığı çalışmalar sonucunda ortaya koyduğu "çocuklarla felsefe" yaklaşımının uygulama yöntemi olan Felsefi Soruşturma Topluluğu (FST) ile Jean-Luc Nancy'nin "küçük konferanslar" dizisi kapsamında çocuklara yönelik olarak verdiği konferansların bir dökümü olan Tanrı, Adalet, Aşk, Güzellik başlıklı metni karşılaştırarak tartışılmaktadır. Bu karşılaştırma, ilk iki bölümde tartışılan temel iddialara karşı itirazlar dile getirilerek yürütülmektedir. 
Sonuç bölümünde ise, geleneksel çocukluk bakışlarını yerinden etmek isteyen herhangi bir çağdaş incelemenin başarılı olabilmesi için, çocukluğu belirli modeller aracılığıyla kavramasından ziyade ilk varsayımlarını sorgulanmasının kritik bir mesele olduğunun altı çizilmektedir. Hem çocukluk sosyolojisinde hem de çocuklarla felsefe etkinliklerinde öne çıkan çocukluk görüşlerinin kendileri sorgulanmadan girişilen çalışmalarda yaratıcı olunamayacağı ve geleneksel çocukluk görüşlerinin aşılmasının mümkün olmadığı üzerinde durulmuştur.

Abstract:
In this study, the interdisciplinary nature of childhood studies is examined through the new sociology of childhood, philosophy with children, pedagogies of freedom and children's literature. The different views on the fundamental characteristics of childhood are tried to be understood through a philosophical and sociological analysis. 
In the first chapter, Allison James and Alan Prout's new paradigm of the sociology of childhood, which is prominent in the field of childhood studies, is compared with the traditional understanding of childhood and the socialization theory's view of childhood. Three important premises that have transformed the study of childhood are the view of children as competent actors, childhood as a social construct, and the social life of children as worthy of study in its own right. The first section includes a questioning of these three premises. The focus on how new the views are and whether contemporary childhood studies have transcended traditional understandings of childhood.
In the second chapter, childhood is discussed in relation to learning and curiosity. Since the view of children as competent brings the phenomenon of education and pedagogical approaches to the agenda, it involves thinking about competence in terms of freedom and autonomy. In this regard, a comparison was made between the views of Matthew Lipman and Gerard Matthews, who are prominent in philosophy with children. Based on Jacques Rancière's assumption of the "equality of intelligences", Freire's emancipatory pedagogical understanding and bell hooks' framework of education as a practice of freedom, both philosophy with children is rethought and the transformative functions of feelings of excitement and pleasure in education are emphasized. 
The third chapter discusses Catherine McCall's Philosophical Society for Inquiry (PSI), a method of implementing the "philosophy with children" approach that she and Matthew Lipman developed in the 1980s, by comparing it with the text God, Justice, Love, Beauty, a transcript of Jean-Luc Nancy's lectures to children as part of the "small lectures" series. This comparison is carried out by raising objections to the main claims discussed in the first two chapters. 
In the concluding section, it is underlined that for any contemporary study that seeks to displace traditional views of childhood to be successful, it is critical to question its initial assumptions rather than understanding childhood through particular models. It is emphasized that without questioning the views of childhood themselves, which are prominent both in the sociology of childhood and in philosophical activities with children, it is not possible to be creative and to transcend traditional views of childhood.