Pentraxin-3 subklinik hipotiroidi hastalarında kardiyovasküler riski göstermede yeni bir belirteç olabilir mi?
Could pentraxin-3 BE A new marker in showing cardiovascular risk in patients with subclinical hypothyroidism?
Yazar: AHMET KOÇ
Danışman: PROF. DR. İBRAHİM GÜNEY ; UZMAN GÜLSÜM GÖNÜLALAN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Konya Eğitim ve Araştırma Hastanesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları = Endocrinology and Metabolic Diseases
Dizin: Biyobelirteçler = Biomarkers ; Hipotiroidizm = Hypothyroidism ; Kardiyovasküler sistem = Cardiovascular system ; Pentraksin 3 = Pentraxin 3 ; Risk faktörleri = Risk factors

Özet:
Amaç: Subklinik hipotiroidi (SH) toplumda sık rastlanan bir tiroid hormon fonksiyon bozukluğudur. SH normal referans aralığında serbest T4 (sT4) ve yüksek tiroid sitimülan hormon (TSH) seviyeleri ile karakterizedir. Etiyolojisi net olmamakla birlikte, otoimmun durumlar, iyot yetersizliği, aşırı iyot alımı, ilaca bağlı nedenlerin sürece katkısı olduğu bildirilmektedir. Pentraxin-3 (PTX-3) iki kısa pentraxin, C-reaktif protein (CRP) ve serum amiloid P (SAP) yi içeren bir akut faz protein ailesi olan pentraxin super ailesinin bir üyesi olup vasküler inflamatuar yanıtı ve endotel disfonksiyonunu destekler. Bu çalışmada subklinik hipotiroidi hastalarında kardiyovasküler hastalık riski göstergesi olan PTX-3'ün değişip değişmediğini incelemek ve PTX-3 ile karotis intima media kalınlığı (KİMK) ve high sensitif CRP (HsCRP)korelasyonunu ortaya koymak amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Çalışmaya, Sağlık Bilimleri Üniversitesi Konya Eğitim ve Araştırma Hastanesi, Endokrinoloji ve İç Hastalıkları polikliniklerine Mayıs 2019–Ağustos 2019 tarihleri arasında başvuran 30-60 yaş arası iki grup hasta çalışmaya alınmıştır. Birinci grubu, serum serbest T4 ve/veya serbest T3 düzeyi normal ve TSH düzeyi yüksek (5-10 mU/L) olduğu ve aşikar hipotiroidinin klinik bulgularının olmadığı 60 subklinik hipotiroidi tanısı almış hasta oluşturmuştur. İkinci grup kontrol grubu olarak değerlendirilmiştir ve 30 sağlıklı birey çalışmaya alınmıştır. Çalışma grubundaki hastaların tamamının demografik verileri, fizik muayene bulguları, bel ve kalça çevreleri, serum üre, kreatinin, ürik asit, AST, ALT, total kolesterol, trigliserid, HDL, LDL, hemogram, tiroid hormon (TSH, sT3 ve sT4) düzeyleri, tiroid otoantikorları (Anti-TPO, Anti-Tg), insülin, serum PTX-3 ve HsCRP düzeyleri bakılmıştır. Ayrıca KİMK ölçümleri yapılmıştır.
Bulgular: Çalışmaya dahil edilen 90 hastadan 60'ının subklinik hipotiroidi dışında ek hastalığı ve sigara kullanımı yoktu. Subklinik hipotiroidisi olan 60 hastanın 52'si (%86,7) kadın, 8'i (%13,3) erkekti. Kontrol grubunun ise 26'sı (%86,7) kadın, 4'ü (%13,3) erkekti (p=1,000). Hasta ve kontrol grupları genel özellikler açısından karşılaştırıldığında cinsiyet dağılımının benzer olduğu görüldü. Subklinik hipotiroidi hasta grubu ile sağlıklı kontrol grubu yaş ortalamaları benzerdi(sırasıyla 42,8±12,7'e karşın 38,7±10,7)(p=0,138).
Laboratuvar verilerinde, subklinik hipotiroidi grubunda TSH düzeyi 6,5(5-10)mU/L, kontrol grubunda ise 1,9(0,7-3,8)mU/L idi (p<0,001). Subklinik hipotiroidi grubunda pentraxin-3 düzeyi ortancası [3,9(2,3-60,2)ng/mL] kontrol hasta grubuna [3,5(1,4-7,9)ng/mL] göre daha yüksekti (p=0,008). Subklinik hipotiroidi grubunda HsCRP düzeyi [2,8(1,5-34,4)ng/mL] kontrol hasta grubuna göre [2,2(1-6,6) ng/mL] daha yüksek saptandı (p=0,001). Subklinik hipotiroidi hasta grubunun karotis intima media kalınlığı [0,48(0,19-0,65) cm] kontrol hasta grubuna göre [0,26(0,16-0,48) cm]daha yüksekti ve farkın istatiksel olarak anlamlı olduğu tespit edildi (p<0,001). Subklinik hipotiroidi grubunun trigliserid düzeyi [108(50-334) mg/dl] kontrol hasta grubuna göre [83(40-300) mg/dl]daha yüksekti(p=0,014).  
Pentraksin-3 düzeyi ile HDL (p=0,005, rho=0,360) ve HsCRP düzeyleri (p<0,001, rho=0,865) arasında pozitif yönde, istatistiksel olarak anlamlı korelasyon olduğu gözlendi.
Subklinik hipotiroidi ile bağımsız ilişkili faktörlerin değerlendirilmesi için binominal lojistik regresyon analizi yapıldı. KİMK, serum ürik asit ve PTX-3 düzeyleri bağımsız ilişkili parametreler olarak saptandı.
Sonuç: Bu araştırma hipotiroidili hastalarda subklinik aşamada KİMK artışlarının başladığını doğrulamaktadır. Elde ettiğimiz veriler doğrultusunda subklinik hipotiroidi hastalarında kardiyovasküler risk belirteci olarak vasküler enflamasyonu ve endotelal disfonksiyonunu gösteren PTX-3'ün kullanılabileceğini söyleyebiliriz. Ayrıca PTX-3'ü kardiyovasküler riski göstermede hsCRP, KİMK ve TG düzeyleride desteklemektedir.
Anahtar kelimeler: Subklinik hipotiroidi, pentraxin-3, ateroskleroz

Abstract:
Aim: Subclinical hypothyroidism (SH) is a common thyroid hormone dysfunction in the community. SH is characterized by free T4 (fT4) in the normal reference range and high levels of thyroid-stimulating hormone (TSH). Although its etiology is not clear, autoimmune conditions, iodine deficiency, excessive iodine intake, and drug-related causes are reported to contribute to the process. Pentraxin-3 (PTX-3) is a member of the pentraxin superfamily, an acute-phase protein family containing two short pentraxins, C-reactive protein (CRP) and serum amyloid P (SAP), and supports vascular inflammatory response and endothelial dysfunction. The aim of this study is to investigate whether PTX-3, which is an indicator of cardiovascular disease risk in subclinical hypothyroid patients, has changed and to reveal the correlation between PTX-3 and carotid intima-media thickness (CIMT) and high sensitive CRP (hs-CRP).
Materials and Methods: Two groups of patients between the ages of 30-60 who applied to the Health Sciences University Konya Training and Research Hospital Endocrinology and Internal Diseases polyclinics between May 2019 and August 2019 were included in the study. The first group consisted of 60 patients diagnosed with subclinical hypothyroidism, whose serum free T4 and/or free T3 levels were normal and TSH levels were high (5-10 mU/L) and there were no clinical signs of overt hypothyroidism. The second group was included in the study as a control group with 30 healthy individuals. Demographic data, physical examination findings, waist, and hip circumferences, serum urea, creatinine, uric acid, AST, ALT, total cholesterol, triglyceride, HDL, LDL, hemogram, thyroid hormones (TSH, fT3, and fT4), thyroid autoantibodies (Anti- TPO, Anti-Tg), insulin, serum PTX-3, HsCRP level, and CIMT were evaluated.
Results: The patients with subclinical hypothyroidism included in the study did not have any additional diseases and smoking. Of the 60 patients with subclinical hypothyroidism, 52 (86.7%) were female and 8 (13.3%) were male. Of the control group, 26 (86.7%) were female and 4 (13.3%) were male (p=1.000). When the patient and control groups were compared in terms of general characteristics, it was found thatthe gender distribution was similar. Also, the mean age of the participants were similar (p=0.138).
In laboratory data, the TSH level was 6.5(5-10) mU/L in the subclinical hypothyroid group, while it was 1.9(0.7-3.8) mU/L in the control group (p<0.001). The pentraxin-3 level [3.9(2.3-60.2)ng/mL] was statistically and significantly higherin the subclinical hypothyroid group than the control group [3.5(1.4-7.9)ng/mL] (p=0.008). HsCRP level [2.8(1.5-34.4) ng/mL] was found to be higher in the subclinical hypothyroid group than the control patient group [2.2(1-6.6) ng/mL](p=0.001). The carotid intima-media thickness of the subclinical hypothyroid patient group [0.48 (0.19-0.65)cm] was found to be statistically and significantly higher than the control patient group [0.26(0.16-0.48) cm](p<0.001). The triglyceride level of the subclinical hypothyroid group [108 (50-334)mg/dl] was statistically and significantly higher than the control patient group [83(40-300) mg/dl](p=0.014). 
PTX-3 level wasobserved asstatistically and significantly positive correlated with HDL (p=0,005, rho=0,360) and HsCRP levels (p<0.001, rho=0,865). 
Binominal logistic regression analysis was performed to evaluate the factors indicating subclinical hypothyroid status. CIMT, serum uric acid, and PTX-3 levels were independently associated parameters showing subclinical hypothyroidism.
Conclusion: The result of this researchconfirms that the increase in carotid intima-media thickness in patients with hypothyroidism begins at the subclinical stage. In line with the data we obtained, we can say that PTX-3, which shows vascular inflammation and endothelial dysfunction, can be used as a cardiovascular risk marker in patients with subclinical hypothyroidism. In addition, hsCRP, CIMT, and TG levels support PTX-3 asa cardiovascular risk factor.
Keywords: subclinical hypothyroidism, pentraxin-3, atherosclerosis