Hipofiz adenom eksizyonu cerrahisi geçirecek hastalarda postoperatif bilişsel bozukluk
Postoperative cognitive disfunction in patients undergoing pituitary adenoma excision surgery
Yazar: CENNET TOR KILIÇ
Danışman: DOÇ. DR. DİLEK İÇLİ
Kocaeli Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Anesteziyoloji ve Reanimasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2018
Konu: Anestezi ve Reanimasyon = Anesthesiology and Reanimation
Dizin: Adenomlar = Adenoma ; Biliş = Cognition ; Biliş bozuklukları = Cognition disorders ; Cerrahi = Surgery ; Hipofiz bezi = Pituitary gland ; Hipofiz hastalıkları = Pituitary diseases ; Hipofiz neoplazmları = Pituitary neoplasms ; Nörobiyoloji = Neurobiology ; Postoperatif dönem = Postoperative period ; Postoperatif komplikasyonlar = Postoperative complications

Özet:
Amaç: Cerrahi ve anestezi sonrası pek çok hasta özellikle hafızanın etkilendiği bilişsel bozukluklarla karşı karşıya kalmaktadır. Bu amaçla çalışmamızda; postoperatif nörolojik sorunların önemli olduğu hipofiz adenomu eksizyonu cerrahisi geçirecek hastalara nöropsikolojik testler uygulanarak; POBB insidansını,  demografik özelliklerin POBB üzerindeki etkilerini araştımayı amaçladık.

Materyal ve Metod: Çalışmaya; etik onay, hasta veya hasta yakınlarının yazılı onamı sonrası elektif hipofiz adenomektomi cerrahisi planlanan, ASA II-III grubunda, nörolojik ve psikiyatrik hastalığı olmayan 92 olgu dahil edildi. Hastalara preoperatif SMMT uygulandı. Eğitimsiz hastalara da; SMMT-E uygulandı. Anestezi indüksiyonu; intravenöz tiyopental, remifentanil ve rokuronyum ile yapıldı. İdame; TİVA ile sağlandı. Ekstübasyondan sonra 15. dakikada MADS hesaplanarak kaydedildi. Postoperatif 1., 4., 24. saat ve 1. ay SMMT uygulandı. Çalışma sonrası elde edilen veriler; normal dağılıma uygunluk testi Kolmogorov-Smirnov Testi ile değerlendirildi. Nümerik değişkenler Ortalama ± standart sapma ve medyan ve kategorik değişkenler frekans olarak verildi.  Gruplar arasındaki farklılık normal dağılıma sahip olmayan nümerik değişkenler için Mann Whitney U Testi, Kruskal Wallis Tek Yönlü varyans analizi testleri uygulandı. p<0.05 istatistiksel önemlilik için yeterli kabul edildi.
Bulgular: Hipofiz adenom eksizyonu cerrahisi geçiren hastalarda POBB; 1. saatte %35,6, 4. saatte %28,7, 24. saat  %17,8, 1. ayda %11,7 hesaplandı. Hastalarda; postoperatif 1. saat SMMT değerleri anlamlı düşük bulunurken, postoperatif 1. ay normal değerlere döndü. Hastaların SMMT'de dikkat ve hesaplama, hatırlama ve lisan puanları  postoperatif 1. saat ve 4. saat  düşük bulundu. Erkek hastaların preoperatif SMMT alt grup puanları kadın hastalardan yüksek bulundu. Erkek hastaların postoperatif 1. saat toplam puan ve dikkat hesaplama puanları kadın hastalardan yüksek bulundu. POBB kadın hastalarda daha fazla bulundu. 
Sonuç; Hipofiz adenom eksizyonu cerrahisi geçiren hastalarda; hastalarda postoperatif  1., 4. ve 24. saatlerde bilişsel fonksiyon bozukluğu saptandı.
Anahtar Kelimeler: Postoperatif Bilişsel Bozukluk, Hipofiz Adenom Cerrahisi, Nörobilişsel Testler

Abstract:
Objectives: After surgery and anesthesia, many patients are confronted with cognitive deficits, especially memory is affected. For this purpose; neuropsychological tests were applied to patients undergoing pituitary adenoma excision surgery, where postoperative neurological problems are important; we aimed to investigate the incidence of POCD and the effects of demographic characteristics on POCD.
Methods: To work; in the ASA II-III group, 92 patients without neurological and psychiatric disorders were included in the planned pituitary adenomectomy surgery after written consent of the patients or their relatives were consent. Preoperative MMSE was applied to the patients. For uneducated patients; MMSE-U was applied. General anesthesia was inducted with; intravenous thiopental, remifentanil and rocuronium. And maintained with TIVA. At the 15th minute after extubation, MADS was calculated and recorded. Postoperative 1st, 4th, 24th and 1st month MMSE was performed. The data obtained after the study; normal distribution was evaluated by Kolmogorov-Smirnov Test. Numerical variables mean ± standard deviation and median and categorical variables were given as frequency. Mann Whitney U test, Kruskal Wallis One-Way variance analysis tests were used for the numerical variables that did not have normal distribution. p <0.05 was considered sufficient for statistical significance.
Results: POCD in patients undergoing pituitary adenoma excision surgery was found as; 35.6% at the 1st hour, 28.7% at the 4th hour, 17.8% at the 24th hour and 11.7% at the 1st month. Postoperative 1st hour MMSE values of the patients were significantly lower and the values were returned to normal of postoperative 1st month. Attention and calculation, remembering and language scores of the patients were lower in the 1st and 4th hours postoperatively. Preoperative MMSE subgroup scores of male patients were higher than female patients. Postoperative 1st hour total score and attention calculation scores of male patients were higher than female patients. POCD was higher in female patients
Conclusion: Cognitive dysfunction was detected in patients undergoing pituitary adenoma excision surgery; in the postoperative 1st, 4th and 24th hours.
Keyword: Postoperative Cognitive Dysfunction, Pituitary Adenoma Surgery, Neurocognitive Tests