Dalaman Havzası'nın aktif tektoniği ve depremselliği
Active tectonics and seismicity of the Dalaman basin
Yazar: MAKSAT MOMMADOV
Danışman: DOÇ. DR. ALPER GÜRBÜZ
Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Jeoloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Jeoloji Mühendisliği = Geological Engineering
Dizin: Depremsellik = Seismicity ; Kinematik analiz = Kinematic analysis ; Paleosismoloji = Paleoseismology

Özet:
Batı Anadolu genişleme sistemi ve Rodos makaslama zonunun etkisinde kalan 
Güneybatı Türkiye, sismik olarak oldukça aktif bir bölgedir. Bu çalışmanın konusunu 
oluşturan Dalaman Havzası başlıca bu iki tektonik rejimin ilişkisi ve etkisi açısından 
kritik bir alanda yer almaktadır. Bölgede aktif fayların yaygın olduğu ise bölge 
depremselliğinden anlaşılmaktadır. Ancak, Dalaman Havzası'nı ve yakın çevresini 
kapsayan diri fay haritaları başta olmak üzere aktif tektoniğe dönük çalışmaların 
çoğunda, bu alanda iyi tanımlanmış aktif faylara dönük veri oldukça sınırlıdır.
Bu tez kapsamında Dalaman Havzası'nı denetleyen fayların detaylı tanımlanması ve 
deprem tarihçesinin belirlenmesi maksadıyla yapısal jeoloji ve paleosismoloji 
çalışmaları yürütülmüştür. Saha çalışmaları esnasında havza çevresinde gözlemlenen 
fayların gerilme yönleri ve fiziksel özellikleri belirlenmiştir. Elde edilen sonuçlar 
doğrultusunda havzanın günümüzde normal faylar kontrolünde olduğu ve havzanın KDGB
ve KB-GD yönlü gerilmeler altında olduğu sonucuna varılmıştır. Ayrıca, Dalaman 
Havzası'nın Holosen dönemindeki deprem tarihçesini araştırmak amacıyla havzayı 
batısından sınırlandıran Karadonlar fayı üzerinde uygun alanlarda paleosismolojik 
amaçlı iki adet hendek açılmış ve incelemeleri yapılmıştır. Ancak açılan hendekler 
içerisinde herhangi bir deprem izine rastlanmamıştır.

Abstract:
Southwestern Türkiye, which is under the influence of the Western Anatolian 
extensional system and the Rhodes shear zone, is a seismically highly active region. The 
Dalaman Basin, which is the subject of this study, is located in a critical area in terms of 
the relationship and effects of these two tectonic regimes. It is understood from the 
seismicity of the region that active faults are common in the region. However, in most 
of the active fault maps and studies including the Dalaman Basin and its surroundings, 
data on well-defined active faults in this area are quite limited.
Within the scope of this thesis, structural geology and paleoseismology studies were 
carried out in order to define the faults controlling the Dalaman Basin in detail and to 
determine the history of seismicity. During the field studies, the stress directions and 
physical properties of the faults observed around the basin were determined. According 
to the obtained results, it was concluded that the basin is under the control of normal 
faults and the basin is under extension in NE-SW and NW-SE directions. In addition, in 
order to investigate the earthquake history of the Dalaman Basin in the Holocene, two 
paleoseismological trenches were dug and examined in suitable areas on the Karadonlar 
fault, which bounds the basin from the west, but no earthquake traces were found in the 
trenches.