İnlice (Konya) epitermal altın yatağının jeolojisi, jeokimyası ve kökensel incelenmesi
The geology, geochemistry and genetic investigation of Inlice (Konya) epithermal gold deposit
Yazar: MUSTAFA HAYDAR TERZİ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ERKAN YILMAZER ; PROF. DR. İLKAY KUŞCU
Aksaray Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Jeoloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Jeoloji Mühendisliği = Geological Engineering
Dizin: Altın madenciliği = Gold mining ; Kararlı izotoplar = Stable isotopes ; Maden jeolojisi = Mine geology

Özet:
İnlice epitermal altın yatağı, Erenlerdağ-Alacadağ Volkanik Kompleksi (EAVK) içerisinde ve Konya ilinin yaklaşık 40 km güneybatısında yer almaktadır. Çalışma alanında yaşlıdan gence doğru andezit, blok ve kül akıntısı, bazaltik andezit lav akıntısı ve andezit lav akıntısı olmak üzere dört birime ayrılan volkanik kayaçlar, jeokimyasal olarak subalkalen, yüksek potasyumlu kalk-alkalen ve metalümina-zayıf peralümina özelliklere sahiptir. Bununla birlikte EAVK'da gelişen volkanizmanın, yitim zonu ile ilişkili zenginleşmiş litosferik bir manto kaynağından türediğini ve oluşumunda fraksiyonel kristalleşme, kıtasal kabuk katkısı ve/veya karışım gibi jeolojik süreçlerin etkisinin olduğu söylenebilir. Andezitler içerisinde gözlenen alterasyonların merkezinden taze yan kayaçlara doğru sırasıyla kovuk-şeker ve kalsedonik/opalin dokulu kuvarslardan oluşan silisleşmiş zonlar, kuvars-alunit, arjilik ve piropilitik alterasyon zonları tanımlanmıştır. Cevherleşmeler, KB-GD doğrultulu yapısal hatlar tarafından kontrol edilen kovuk-şeker dokulu kuvarslardan oluşan silisleşmiş zonlar ile ilişkili olup, yaygın olarak pirit, daha az oranda enarjit, kalkopirit, kalkosin, kovellin, sfalerit ve markazit gibi sülfid mineralleri ile temsil edilmektedir. Yapılan alterasyon-cevher jeokimyası ve mineral kimyası analizleri, altın zenginleşmelerinin enarjit mineralleri ile doğrudan ilişkili olduğunu göstermektedir. Petrografik olarak altın taneleri ancak sülfid minerallerinin oksidasyona maruz kaldığı kesimlerde saçınımlı olarak 2 ile 6 µm arası boyutlarda gözlenmiştir. Sıvı kapanım ve duraylı izotop analizlerine göre cevherleşmelerin oluşumunda, magmatik kökenli hidrotermal akışkanların baskın olduğu, ancak meteorik su katkısının da etkili olduğu söylenebilir. Mineralojik, sıvı kapanım ve kükürt izotop analizleri Ana Batı ve Merkez Zon olarak tanımlanan bölgelerin yüksek sıcaklıklı hidrotermal akışkanlar ile ilişkili zonlar olduğunu göstermiştir. Sonuçta İnlice epitermal altın yatağındaki yan kayaç özellikleri, alterasyon desenleri, mineral birliktelikleri, cevher doku ve metal içeriği, sıvı kapanım ve duraylı izotop özellikleri birlikte değerlendirildiğinde, İnlice epitermal altın yatağının tipik bir yüksek sülfidasyon tip epitermal sistem olduğu ortaya konmuştur.

Abstract:
Inlice epithermal gold deposit is located in approximately 40 km southwest of Konya province, and hosted by Erenlerdağ-Alacadağ Volcanic Complex (EAVC). Volcanic rocks, which are divided into four units as andesite, block and ash flow, basaltic andesite and andesite lava flow from the oldest to the youngest in the study area, are geochemically subalkaline, high potassium calc-alkaline and metaluminous/weak peraluminous. In addition, it can be said that the volcanism developed in the EAVC is derived from an enriched lithospheric mantle source associated with the subduction, and geological processes such as fractional crystallization, crustal contamination and/or mixing during its formation. The alteration in andesitic rocks is characterized by silicified zones (consisting of vuggy-sugary and chalcedonic/opaline textured quartz), quartz-alunite, argilic and pyropylitic alteration from the center of alteration zone towards fresh host rocks, respectively. Mineralization, represented by sulfide minerals such as mostly pyrite, enargite, chalcopyrite, chalcocite, covelline, sphalerite and marcasite, is associated with vuggy-sugary textured silicified zone controlled by NW-SE trending structural lines. Alteration-mineralization geochemistry and mineral chemistry analyses show that gold enrichment is directly related to enargite minerals. Gold can be observed as disseminated grains between 2 and 6 µm in areas where sulfide minerals are oxidized. Mineralization is associated with hydrothermal fluids of magmatic origin mixed with meteoric fluids based on fluid inclusion and stable isotope studies. Mineralogical (such as XRD, SEM and Terraspec), fluid inclusion, sulfur isotope and EPMA studies have shown that Ana Batı ve Merkez Zones are areas associated with mineralogies formed by high temperature hydrothermal fluids. In conclusion, Inlice is a typical high sulfidation epithermal system based on the host rock, alteration pattern, mineral association, ore texture/metal content, fluid inclusion and stable isotope characteristics.