Üniversite öğrencilerinde vücut algısı ile yaşam doyumu arasındaki ilişkinin incelenmesi
The investigation of the relationship between bodyimage and life satisfaction in university students
Yazar: TUĞBA İNCEKARA
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ALİYE GÜNDOĞAR
Haliç Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Klinik Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Beden imajı = Body image ; Yaşam doyumu = Life satisfaction ; Ölçekler = Scales ; Üniversite öğrencileri = University students

Özet:
Vücut algısıyla ilgili olarak son yüzyılda başlamış olan psikoloji alanındaki
araştırmalar, eğitim, sağlık gibi alanlarda da yaygınlaşmıştır. Bunun önemli
nedenlerinden biri, kişinin kendi vücuduna dair olumsuz bir algı geliştirmesinin
bütün hayatını olumsuz etkileme olasılığını da beraberinde getirmesidir (Arslangiray,
2013). Bireyin vücut algısının yaşamındaki birçok alanı etkileme olasılığı göz önüne
alındığında, bu algının yaşam doyumunu da etkileyen önemli bir faktör olabileceği
düşünülmektedir. Bu nedenle yapılan bu araştırmada, üniversite öğrencilerinde vücut
algısı ile yaşam doyumu arasındaki ilişkinin incelenmesi ve bazı sosyodemografik
değişkenler açısından yorumlanması amaçlanmaktadır.
Araştırmanın örneklemini 2017-2018 Eğitim-Öğretim yılı güz döneminde
İstanbul ilinde bulunan Üsküdar Üniversitesi İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi
Psikoloji bölümünde öğrenim gören lisans öğrencileri oluşturmaktadır. Araştırmaya
175'i kadın ve 116'sı erkek olmak üzere toplam 291 öğrenci dahil edilmiştir.
Araştırma verilerinin toplanmasında Vücut Algısı Ölçeği (VAÖ), Yaşam Doyumu
Ölçeği (YDÖ) ve Demografik Bilgi Formu kullanılmıştır. Ölçeklerden elde edilen
verilerin normallik analizi yapıldıktan sonra VAÖ' ye ait verilerin normal dağılım
göstermesi, YDÖ' ye ait verilerin normal dağılmaması sebebi ile, SPSS (Statistical
Package for Social Science) 23.0 paket programı kullanılarak vücut algısı ölçeği için
t-testi ve anova, yaşam doyum ölçeği için mann-whitney-u ve Kruskal Wallis-h
analizi tekniklerinden faydalanılmıştır. Sonuçların yorumlanmasında ise 0.05
anlamlılık düzeyi temel alınmıştır.
xiii
Bulgular, katılımcıların vücut algısı puanları ile öğrenim gördükleri sınıf
düzeyi, anne baba eğitim düzeyi, kardeş sayısı, ailenin kaçıncı çocuğu olduğu,
ailenin algılanan ekonomik durumu ve (romantik) ilişki durumu puanları arasında
anlamlı bir ilişki bulunmadığı yönündedir. Yaşam doyumu puanları ile anne eğitim
düzeyi, kardeş sayısı, ailenin kaçıncı çocuğu olduğu, (romantik) ilişki durumu ve
egzersiz/ spor yapma durumu puanları arasında da anlamlı bir ilişki bulunmamıştır.
Vücut algısı puanları ile cinsiyet değişkeni arasında anlamlı düzeyde bir farklılık
saptanmıştır (p<0,05). Kadınların vücut algısı puanları erkeklere oranla daha
yüksektir. Bu durum kadınların erkeklere göre vücut algılarının daha olumsuz
olduğunu göstermektedir. Vücut algısı düzeyi ile düzenli egzersiz/ spor yapma
durumları arasında anlamlı bir farklılık saptanmıştır (p<0,05). Egzersiz/ spor
yapmayanların ve egzersiz/ spor yapıp sonrasında bırakanların vücut algısı düzeyleri
spor yapanlara oranla daha yüksektir. Bu sonuç, düzenli spor yapan bireylerin vücut
algısının spor yapıp sonrasında bırakan bireylerden ve spor yapmayan bireylerin
vücut algısından daha pozitif olduğunu göstermektedir. Yaşam doyumu düzeyi ile
cinsiyet arasında anlamlı bir farklılık saptanmıştır (p<0,05). Kız öğrencilerin yaşam
doyumu erkek öğrencilere göre daha yüksektir. Yaşam doyum düzeyleri ile baba
eğitim düzeyleri arasında anlamlı bir farklılık vardır (p<0,05). Babasının eğitim
düzeyi üniversite olan öğrencilerin yaşam doyum düzeyleri diğerlerine göre daha
yüksektir. Yaşam doyum düzeyleri ile ailenin ekonomik durumu arasında anlamlı bir
farklılık saptanmıştır (p<0,05). Ekonomik durumu iyi olan öğrencilerin yaşam
doyum düzeyleri ekonomik durumu orta olan öğrencilere göre daha yüksektir. Vücut
algısı puanları ile yaşam doyumu puanları arasında ise düşük düzeyde (r=0,150) ve
negatif yönde anlamlı bir ilişki olduğu saptanmıştır (p<0,05). Vücut algısı puanların
artması olumsuz vücut algısını gösterirken, yaşam doyumu ölçeğinden alınan
puanların artması bireyin yaşam doyumunun yüksek olduğunu göstermektedir.
Araştırmanın ana hipotezi doğrultusunda, bireylerin bedenleri hakkındaki duyguları
ve düşüncelerinin yaşam doyumları üzerinde etkili bir role sahip olduğu
belirlenmiştir.
Anahtar Kelimeler: Vücut Algısı, Yaşam Doyumu, Üniversite Öğrencileri.

Abstract:
Researches started with regard to body image in the field of psychology in the
last century have also become widespread in the fields such as education and health.
One of the important reasons of this is that someone's negative perceptions for
his/her own body brings with it the possibility of affecting the whole life negatively
(Arslangiray, 2013). When taking into consideration the possibility that the
individual's body image will affect many areas of his life, it is thought that this
perception may be an important factor affecting life satisfaction. In this research
made for this reason, it is aimed to analyze the relationship between body image and
life satisfaction in university students and to interpret it in terms of some
sociodemographic variables.
The research's sample is composed of undergraduate students who study in
the Psychology Department of Faculty of Humanities and Social Sciences in the
Usküdar University located in Istanbul Province in the fall semester of 2017-2018
academic year. A total of 291 students, whose 175 are females and 116 males, have
been included in the study. The Body Image Scale (BIS), Life Satisfaction Scale
(LSS) and Demographic Information Form have been used to collect the research
data. After the normality analysis of the data obtained from the scales was made,
Normal distribution of VAÖ data, the t-test and ANOVA for body image scale and
mann-whitney-u and Kruskal Wallis-h analysis techniques for life satisfaction scale
have been benefited by using SPSS (Statistical Package for Social Science) 23.0
package program because of the normal distribution of the data of the YDÖ. In the
interpretation of the results a significance level of 0.05 is based on. Findings
indicated that there was no significant relationship between the body image scores of
the participants and the class level, where they receive education, parental education 
xv
level, number of sisters and brothers, birth order of the child in the family, perceived
economic status of the family and romantic relationship status scores. There was no
significant relationship between life satisfaction scores and mother's education level,
number of brothers and sisters, birth order of the child in the family, (romantic)
relationship status and scores of status for doing exercise and sport. A significant
difference has been found between body image scores and gender variation (p
<0,05). Women's body image scores are higher than men's. This situation shows that
women have more negative body images than men. A significant difference has been
found between the level of body image and situations of doing regular exercises /
sport (p<0,05).
Those who do not exercise and who do exercise but leave it later have higher
levels of body image than persons who exercise regularly. This result shows that the
individuals who exercise regularly have more positive body images than the
individuals who do exercise but leave it later and those who do not exercise
regularly. A significant difference has been detected between the level of life
satisfaction and gender (p <0,05). Female students' life satisfaction is higher than
male students' life satisfaction. There has been a significant difference between life
satisfaction levels and father's education levels (p<0,05). The life satisfaction level
of the students whose father's education level is university is higher than others.
There was a significant difference between life satisfaction levels and family's
economic status (p <0,05). The life satisfaction level of the students with good
economic status is higher than the students with medium economic status. There was
a significant relation between body image scores and life satisfaction scores at low
level (r = 0,150) and negative direction (p <0,05). However the increase in scores of
the body image shows a negative body image, the increase of scores obtained from
life satisfaction scale shows that the individual's life satisfaction is high. According
to the main hypothesis of the research, it has been determined that the emotions and
thoughts of the individuals about their bodies have an effective role on their life
satisfaction.
Key Words: Body Image, Life Satisfaction, University Students.