Ortaokul öğrencilerinin finansal okuryazarlık düzeylerinin belirlenmesi
Determination of financial literacy levels of secondary school students
Yazar: HÜSEYİN KARAASLAN
Danışman: PROF. DR. TURHAN ÇETİN
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Finansal bilgi düzeyi = Financial knowledge level ; Finansal okuryazarlık = Financial literacy ; Ortaokul öğrencileri = Secondary school students

Özet:
Bu araştırmanın amacı ortaokul öğrencilerinin finansal okuryazarlık becerilerini çeşitli değişkenler açısından incelemektir. Araştırma karma yöntem araştırmalarından yakınsayan paralel desende yürütülmüştür. Araştırmanın nicel yöntem bölümünde çalışma grubunu Isparta ili, merkez ilçesinde 2019-2020 eğitim öğretim yılında, alt, orta ve üst sosyoekonomik düzeydeki 6 okulda öğrenim gören 588 ortaokul öğrencisi oluşturmaktadır. Nitel bölümde ise çalışma grubunu, nicel yöntemde belirlenen ortaokullarda öğrenim gören 12 ortaokul öğrencisi oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak nicel bölümde araştırmacı tarafından geliştirilen  Finansal Bilgi Testi, nitel bölümde ise görüşme yöntemi kullanılmıştır.  Verilerin analizi aşamasında nicel bölümde elde edilen veriler için ilişkisiz örneklemler için t testi, ANOVA, Welch ve post-hoc testlerinden Scheffe ve Tamhane's T2 kullanılmıştır. Nitel bölümde elde edilen verilerin analizinde ise betimsel analiz kullanılmıştır. Nicel yöntemde elde edilen verilerin analizi sonucunda, öğrencilerin Finansal Bilgi Testi puanlarının cinsiyet, sınıf düzeyi, anne eğitim durumu, ailenin aylık geliri, sosyoekonomik durum, birikim yapma, ekonomi ile ilgili yayınları takip etme, alacakları ürün hakkında ön araştırma yapma ve alışveriş yapacakları mağaza hakkında ön araştırma yapma durumlarına göre anlamlı biçimde farklılık gösterdiği belirlenmiştir. Anne mesleği, baba mesleği, baba eğitim durumu, kumbara kullanma, bütçe yapma durumlarına göre ise Finansal Bilgi Testinden alınan puanlar arasında anlamlı bir farklılık belirlenmemiştir. Nitel yöntemde elde edilen verilerin analizi sonucunda genel olarak, öğrencilerin ekonomi ile ilgili yayınları sıkıcı buldukları, paralarını hemen harcama isteği duydukları için bütçe yapmadıkları, para biriktirmek için kumbara kullandıkları, bir ürün almadan önce yaptıkları ön araştırmanın ürünün fiyatı hakkında olduğu belirlenmiştir. Araştırmada elde edilen sonuçlardan hareketle, Finansal Bilgi Testinden elde edilen puanların farklılaştığı grupları da baz alarak, bu farklılaşmanın nedenine ait veri sunmak amacıyla daha derin araştırmalar yapılması gibi öneriler getirilmektedir.

Abstract:
The purpose of this study is to examine the financial literacy skills of secondary school students in terms of various variables. The research was carried out in a parallel pattern converging from mixed method studies. In the quantitative method section of the research, 588 secondary school students studying at 6 lower, middle and upper socioeconomic schools in the 2019-2020 academic year in the central district of Isparta constitute the study group. In the qualitative part, the study group consists of 12 secondary school students studying in secondary schools determined in the quantitative method. In the research, the Financia Knowledge Test developed by the researcher in the quantitative section was used as the data collection tool, and the interview method was used in the qualitative section. For the data obtained in the quantitative section during the analysis of the data, the t test, ANOVA, Welch and post-hoc tests, Scheffe and Tamhane's T2 were used for unrelated samples. Descriptive analysis was used in the analysis of the data obtained in the qualitative section. As a result of the analysis of the data obtained in the quantitative method, the students' financial knowledge test scores about gender, grade level, mother's educational status, monthly income of the family, socioeconomic status, accumulation, following the publications about the economy, making a preliminary research about the product they will buy and the store they will shop about It has been determined that it differs significantly according to pre-research status. According to maternal profession, father's profession, father's educational status, using money box, and budgeting, no significant difference was determined between the scores obtained from the Financial Knowledge Test. As a result of the analysis of the data obtained in the qualitative method, it was determined that the students do not budget because they find the publications about the economy boring, they want to spend their money immediately, they use the moneybox to save money, and the preliminary research they made before buying a product is about the price of the product. Based on the results obtained in the research, based on the groups in which the scores obtained from the Financial Knowledge Test differ, suggestions such as conducting deeper researches are presented to provide data on the reason for this differentiation.