Gülhane Eğitim ve Araştırma hastanesi'nde polisitemi vera ön tanılı hastalarda who 2016 yeni tanı kriterlerine göre jak2 mutasyon analizi istenme sıklığı ve sonuçlarının değerlendirilmesi, maliyet analizinin yapılması
Frequency and evaluation of jak2 mutation analysis requests according to the new who 2016 diagnostic criteria in patients with a preliminary diagnosis of polycythemia vera at Gülhane training and Research Hospital, and cost analysis
Yazar: GÖKÇE ÇAY
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MURAT YILDIRIM
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Gülhane Eğitim ve Araştırma Hastanesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: İç Hastalıkları = Internal diseases

Özet:
Amaç: WHO 2016 Polisitemi Vera (PV) tanı kriterlerinde hemoglobin (HB) eşiğinin aşağı çekilmesiyle poliklinik şartlarında polisitemi etyolojisi araştırılması gereken hasta sayısı artış göstermiştir. 
Biz bu çalışmamızda; 2016 yılında PV tanı kriterlerinin değişmesiyle tanısal açıdan önemli ve yüksek maliyetli bir test olan Janus Kinaz 2 (JAK2) mutasyon analizinin istenme sıklığını, tanı koyduruculuk oranındaki değişimi ve neden olduğu ek maliyet yükünü hesaplamayı amaçladık. Toplumsal ve kurumsal bir kazanç olarak da gereksiz test isteklerinin önüne geçebilmek için tanısal önemi olan diğer parametreleri tespit ederek; zaman, iş gücü ve para kaybının önlenmesini amaçladık. 
Gereç ve Yöntemler: Gülhane Eğitim ve Araştırma Hastanesi Tıbbi Genetik Anabilim Dalı'ndan 01 Eylül 2016-01 Nisan 2022 tarihleri arasında PV ön tanısıyla JAK2 V617F ve JAK2 ekzon 12 mutasyon analizi istenen hastalar çalışmaya dahil edildi. HB eşiğinin aşağı çekilmesiyle test isteme sıklığındaki artış, tanı koyduruculuk oranlarındaki değişim ve neden olduğu ek maliyet yükü değerlendirildi.
Hastaların genetik sonuçlarının haricinde serum eritropoetin (EPO) düzeyi, lökosit sayısı, HB, hematokrit (HCT), trombosit sayısı ve dalak boyutlarına ait veriler toplanarak JAK2 mutasyon analizi isteme sıklığını azaltabilmek için tanısal önemi olan diğer parametreler tespit edildi. Maliyet analizi, JAK2 V617F ve JAK2 ekzon 12 testlerinin Ocak 2024 kamu satış fiyatı üzerinden yapıldı. 
Bulgular: Çalışmamızda JAK2 V617F mutasyonu 1319 hastada değerlendirildi, hastaların %5,4'ünde (n=71) pozitif sonuçlandı. JAK2 ekzon 12 mutasyonu 220 hastada değerlendirildi, hastaların %0,5'inde (n=1) pozitif sonuçlandı. WHO 2016 PV tanı kriterlerinde HB eşiğinin aşağı çekilmesi; erkeklerde 7,78 kat, kadınlarda ise 2,13 kat fazla JAK2 mutasyon analizi istenmesine neden oldu. JAK2 mutasyon analizi pozitifliği ile EPO düşüklüğü, splenomegali ve trombositoz arasında anlamlı ilişki olduğu bulundu. 
Sonuç: WHO 2016 PV tanı kriterlerine göre HB eşiğinin aşağı çekilmesi daha çok JAK2 mutasyon analizi istenmesi ve artan maliyetle sonuçlanmıştır. Maliyetin azaltılması ve gereksiz JAK2 mutasyon analizi istenmesinin önüne geçmek için HB ve/veya HCT eşik değerini sağlayan hastalarda test istenmeden önce hastalar splenomegali, trombositoz ve EPO düşüklüğü açısından değerlendirilmelidir.
Anahtar Kelimeler: Polisitemi Vera, JAK2, Sıklık

Abstract:
Aim:  The 2016 revision of the World Health Organization's diagnostic criteria for Polycytemia Vera (PV), which includes lowering of the hemoglobin (HB) threshold, has led to an increase in the number of patients requiring evaluation for polycytemia in outpatient settings. This study aimed to assess the impact of these changes on the frequency of requests for Janus Kinase 2 (JAK2) mutation analysis, which is a significant and costly diagnostic test. We also aimed to calculate the additional cost burden this change entails and identify other diagnostic parameters that could prevent unnecessary testing requests, thereby saving time, labor and financial resources from a societal and institutional perspective. 
Materials and Methods: Patients who were referred for JAK2 V617F and JAK2 exon 12 mutation analysis with a preliminary diagnosis of PV at the Medical Genetics Department of Gulhane Training and Research Hospital between September 1, 2016 and April 1, 2022, were included in the study. The aim was to evaluate the effect of adjusting the HB threshold on the frequency of testing, changes in diagnostic yields and the resulting additional cost burden. To identify other significant diagnostic parameters that could reduce the frequency of JAK2 mutation testing requests, data on serum erythropoietin (EPO) levels, leukocyte count, HB, hematocrit (HCT), platelet count and spleen size were collected. The cost analysis was based on the public sale price of JAK2 V617F and JAK2 exon 12 tests, as of January 2024.
Results: In our study, the JAK2 V617F mutation was assessed in 1319 patients, with 5.4% (n=71) yielding positive results. JAK2 exon 12 mutation was evaluated in 220 patients, with 0.5 (n=1) testing positive. The lowering of the HB threshold in the WHO 2016 PV diagnostic criteria led to a 7,78 fold increase in JAK2 mutation analysis requests in males and a 2,13 fold increase in females. A significant association was observed between JAK2 mutation positivity and low EPO levels, splenomegaly and thrombocytosis. 
Conclusion: The implementation of the WHO 2016 PV diagnostic criteria, which adjusting the HB threshold, has led to a rise in the demand for JAK2 mutation analysis and correspondingly higher costs. To mitigate these expenses and prevent unnecessary JAK2 mutation testing, it is recommended that patients who meet the HB and/or HCT thresholds undergo evaluation for splenomegaly, thrombocytosis and low EPO levels prior to testing. 
Keywords: Polycythemia Vera, Janus Kinase 2, Frequency