Gebelerde doğum korkusu ile prenatal bağlanma arasındaki ilişki
The relationship between fear of birth and prenatal attachment in pregnancy
Yazar: EDANUR DEMİR
Danışman: PROF. DR. EMİNE GERÇEK ÖTER
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Doğum, Kadın Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology

Özet:
Amaç: Gebelerde doğum korkusu ile prenatal bağlanma arasındaki ilişkiyi ve etkileyen faktörleri belirlemektir.
Gereç ve Yöntem: Analitik ve kesitsel tipteki bu araştırma Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Anabilim Dalı gebe polikliniğine başvuran, en az 28 haftalık 398 gebe ile 15.04.2021-15.09.2021 tarihleri arasında yürütülmüştür. Veriler Gebe Tanıtıcı Formu, Wijma Doğum Beklentisi/Deneyimi Ölçeği (W-DEQ) A Versiyonu ve Prenatal Bağlanma Envanteri (PBE) kullanılarak toplanmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde tanımlayıcı istatistikler, Mann-Whitney U testi, Kruskal Wallis Varyans Analizi, Spearman testi, lineer regresyon analizi kullanılmıştır. 
Bulgular: Çalışmaya katılan gebelerin ortanca yaşı 28,0 (18,0–45,0), eşlerinin ortanca yaşı 32,0 (20,0-51,0) olarak bulunmuştur. Gebelerin %37,9'unun lise mezunu olduğu, %67,3'ünün herhangi bir işte çalışmadığı, %78,1'inin gelirinin giderine denk olduğu, %88,9'unun çekirdek aile tipi yapısında, %77,9'una eşinin destek olduğu saptanmıştır. Gebelerin %62,6'sının 35-38. haftalar arsında olduğu, %37,2'sinin toplam bir gebeliği olduğu, %23,9'unun düşük yaptığı, %6,3'ünün kürtaj olduğu, %3,3'ünün ölü doğum yaptığı, %48,5'inin hiç çocuğu olmadığı %66,3'ünün gebeliğinin planlı olduğu belirlenmiştir. Gebelerin %72,8'inin doğum yöntemleri hakkında bilgi aldığı, %37,5 oranında vajinal doğumu, %37,5 oranında sezaryen doğumu tercih ettikleri saptanmıştır. Gebelerin %70,4'ünün doğum deneyimlerinden olumlu etkilendiği, %64,8'inin ise doğum ağrısı çekmekten korktuğu tespit edilmiştir.
Gebelerin sosyodemografik özellikleri (eşin yaşı, eğitim durumu, eşin eğitim durumu, çalışma durumu, aile gelir durumu, eşin destek olma durumu) ve obstetrik özellikleri (doğuma hazırlık sınıflarına katılma, kontrol ve izlemlere gitme, doğum yöntemleri hakkında bilgi alma, doğum deneyimlerinden etkilenme, doğum ağrısı çekmekten korkma) ile W-DEQ-A ölçek puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki saptanmıştır. Gebelerin sosyodemografik özellikleri (yaş, eşin yaşı, eğitim durumu, eşin eğitim durumu, çalışma durumu, eşin çalışma durumu, aile gelir durumu, en uuzun süre yaşanılan yer, evlilik süresi, aile tipi, eşin destek olma durumu) ve obstetrik özellikleri (toplam gebelik sayısı, düşük yapma, yaşayan çocuk sayısı, gebeliğin planlı olma durumu, doğuma hazırlık sınıflarına katılma, kontrol ve izlemlere gitme, doğum yöntemleri hakkında bilgi alma, doğum deneyimlerini konuşma ve dinleme, doğum deneyimlerinden etkilenme) ile PBE puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki tespit edilmiştir.
Gebelerin W-DEQ-A ölçek puanı ile PBE puanı arasında negatif yönde istatistiksel olarak anlamlı düzeyde ilişki saptanmıştır (p=0,000). Katılımcıların W-DEQ-A ölçek puanı arttıkça PBE puanının azaldığı tespit edilmiştir. Gebelerin PBE puanının W-DEQ-A ölçek puanını yordalayabilme gücü, lineer regresyon analizi ile değerlendirilmiştir. Eğitim durumu, çalışma durumu, aile gelir durumu, eş destek olma durumu, doğuma hazırlık sınıflarına katılma, kontrollere izlemlere gitme, doğum yöntemleri hakkında bilgi alma, doğum deneyimlerinden etkilenme değişkenlerinin karıştırıcı etkisi dışlandıktan sonra W-DEQ-A ölçek puanı ile PBE puanı arasında istatistiksel olarak anlamlı düzeyde ilişki saptanmıştır. Gebelerin PBE puanındaki bir birimlik artışın W-DEQ-A ölçek puanını 0,698 birim azalttığı tespit edilmiştir.
Sonuç: Araştırmadan elde edilen bulgular gebelerde prenatal bağlanma arttıkça doğum korkusunun azaldığını, prenatal bağlanma ve doğum korkusunu etkileyen bazı sosyo-demografik ve obstetrik özelliklerin olduğunu göstermiştir. Bu doğrultuda hemşireler ve ebelerin doğum öncesi bakım izlemleri sırasında gebelerin doğum ve doğum sonu süreçlerini etkileyebilen prenatal bağlanma durumlarını, doğumu algılama biçimlerini, doğuma hazır oluşluklarını, doğum korkusu varlığını dikkatle değerlendirmeleri önerilmektedir.
Anahtar kelimeler: Anne-Fetüs İlişkisi, Bağlanma, Doğum Korkusu, Gebelik

Abstract:
Objective: It is to determine the relationship between fear of childbirth and prenatal attachment in pregnant women and the factors affecting it. 
Material and Methods: This analytical and cross-sectional research was conducted between 15.04.2021 and 15.09.2021 with 398 pregnant women at least 28 weeks of age who applied to the Obstetrics and Gynecology Department of Ege University Faculty of Medicine Hospital between 15.04.2021 and 15.09.2021. The data were collected using the Pregnant Identification ForM, the Wijma Birth Expectation/Experience Scale (W-DEQ) A Version and the Prenatal Attachment Inventory (PBE). Descriptive statistics, Mann-Whitney U test, Kruskal Wallis Variance Analysis, Spearman test, linear regression analysis were used in the evaluation of the data.
Results: The median age of the pregnant women participating in the study was found to be 28.0 (18.0–45.0) and the median age of their spouses was 32.0 (20.0-51.0). It was found that 37.9% of pregnant women graduated from high school, 67.3% did not work in any job, 78.1% of their income was equivalent to their expenses, 88.9% were in the nuclear family type structure, 77.9% were supported by their spouse. 62.6% of pregnant women are 35-38. it was determined that 66.3% of the pregnancies were planned, 37.2% had a total pregnancy, 23.9% had a miscarriage, 6.3% had an abortion, 3.3% had a stillbirth, 48.5% did not have any children, 66.3% had a planned pregnancy. It was found that 72.8% of pregnant women received information about birth methods, 37.5% preferred vaginal delivery and 37.5% preferred cesarean delivery. It has been found that 70.4% of pregnant women are positively affected by their birth experience, while 64.8% are afraid of experiencing labor pain.
A statistically significant relationship was found between the sociodemographic characteristics of pregnant women (spouse's age, educational status, spouse's educational status, work status, family income status, spouse's support status) and obstetric characteristics (attending birth preparation classes, going to check-ups and follow-ups, getting information about birth methods, being affected by childbirth experiences, fear of childbirth pain) and W-DEQ-A scale scores. A statistically significant relationship was found between the sociodemographic characteristics of pregnant women (age, spouse's age, educational status, spouse's educational status, work status, spouse's work status, family income status, longest-lived place, marriage duration, family type, spouse's support status) and obstetric characteristics (total number of pregnancies, miscarriage, number of children alive, planned pregnancy status, attending childbirth preparation classes, going to check-ups and follow-ups, getting information about childbirth methods, talking and listening to childbirth experiences, being affected by childbirth experiences) and PBE scores.
A statistically significant negative relationship was found between the W-DEQ-A scale score and the PBE score of pregnant women (p=0.000). It was found that the PBE score decreased as the W-DEQ-A scale score of the participants increased. The ability of pregnant women's PBE score to predict W-DEQ-A scale score was evaluated by linear regression analysis. After excluding the confounding effect of the variables of educational status, work status, family income status, spousal support status, participation in childbirth preparation classes, going to controls, getting information about birth methods, and being affected by childbirth experiences, a statistically significant relationship was found between the W-DEQ-A scale score and the PBE score. It was found that an increase of one unit in the PBE score of pregnant women decreased the W-DEQ-A scale score by 0.698 units.
Conclusion: The findings obtained from the research have shown that fear of childbirth decreases as prenatal attachment increases in pregnant women, and there are some socio-demographic and obstetric characteristics that affect prenatal attachment and fear of childbirth. In this direction, it is recommended that nurses and midwives carefully evaluate prenatal attachment situations, the way they perceive childbirth, their readiness for childbirth, the presence of fear of childbirth, which may affect the birth and postpartum processes of pregnant women during prenatal care follow-ups.
Keywords: Mother-fetus Relationship, Attachment, Fear of Childbirth, Pregnant