Mecidiyeköy Likör ve Kanyak Fabrikası restorasyon projesi
The restoration project of Mecidiyeköy Liqueur and Cognac Factory
Yazar: ERKAN KAMBEK
Danışman: Y.DOÇ.DR. GÜLSÜN TANYELİ
İstanbul Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı / Restorasyon Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2005
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
MECIDIYEKOY LIKOR VE KANYAK FABRİKASI RESTORASYON PROJESİ ÖZET Bu çalışmada, Mecidiyeköy semtinde yer alan ve 1930 yılında inşa edildiği bilinen Likör ve Kanyak Fabrikası'nın mevcut durumunun belgelenmesi, çeşitli tarihsel kaynaklar yardımıyla yapımından itibaren geçirdiği müdahalelerin saptanması ve son olarak yeni fonksiyon önerisi getirilerek korunmasına katkıda bulunmak amaçlanmıştır. Bu amaçla ilk olarak Mecidiyeköy semtinin tarihsel süreci ve günümüze kadar gelişimi incelenmiştir. Çalışma kapsamında ayrıca binanın özgün işlevi likör üretimi hakkında da detaylı araştırmalar yapılmış, üretim süreci yapı biçimlenişi ile ilişkilendirilerek yapı mimari olarak çözülmeye çalışılmıştır. Endüstri tarihi ve endüstriyel miras kavramına da değinen bu çalışmada, yapı ile ilgili olarak alkollü içkiler tarihçesine de yer verilmiştir. Yapı inşa edildiği tarihten günümüze kadar pek çok değişime uğramış, işlev değiştirmiştir. 1930 yılında yapılan fabrikada 2000 yılma kadar üretim devam etmiştir. Bu süre içerisinde yapının taşıyıcı sistemini oluşturan betonarme çerçevelerin mekansal esneklik sağlayan yapısından dolayı çeşitli değişimlere uğrasa da, fabrika özgünlüğünü korumayı başarmıştır. Likör ve kanyak üretiminin 1 Eylül 2000 tarihinde Bilecik'te açılan yeni fabrikaya taşınmasından sonra, iki yıl içerisinde yapıda ciddi değişimler meydana gelmiştir. Bu değişimlerin başlıca nedeni yapıya yüklenilmek istenen ofis işlevidir. Yapının tüm cephe düzeninin değiştirilmesi, yapı çevresindeki zemin kotunun aşağıya çekilerek bodrum katma daha fazla ışık almak amacıyla geniş pencereler açılması ve teras çatılarının ahşap strüktür ile az eğimli bitümlü çatı örtüsü (shingle) ile kaplanması, bu bozulmaların en çarpıcı olanlarıdır. Yapının inşa edildiği döneme ait fotoğrafları ve yapının mimarı Robert Mallet Stevens' in yayınlanmış çizimleri yardımıyla yapının ilk günkü durumunun restitüsyon önerisi hazırlanmıştır. Çalışmanın son bölümü, yapının korunması, gelecek nesillere aktarılması amacıyla geliştirilen yeni kullanım önerisi hakkındadır. Bu amaçla yapının, gerek mimarisi gerek endüstriyel kimliği nedeniyle uluslararası durumu düşünülerek bu eksen etrafında bir enformasyon merkezi olarak değerlendirilmesi önerilmiştir. xı

Abstract:
THE RESTORATION PROJECT OF MECIDIYEKÖY LIQUEUR AND COGNAC FACTORY SUMMARY The aims of this research are; to document the existing condition of the Liqueur and Cognac Factory constructed at Mecidiyeköy district in 1930, to detect alterations made since the construction and finally to contribute to the conservation by a new function proposal. First of all, historical process of the Mecidiyeköy district was analyzed for this aim. Furthermore, detailed research on the authentic liqueur production function of the building and analysis of the building formation in comparison with the production process is made in the scope of this research. In this study which is also dealing slightly with the history of industrialization and industrial heritage, alcoholic beverages production history is also discussed. The building had many repairs and functional changes since it was constructed. The factory was constructed in 1930 and it was used for liqueur and cognac production until the year 2000. During this period, orginality of the building was protected, although it was changed because of its' reinforced concrete structural system which is suitable for the flexible spaces. The most important implementation of the building occurred two years after the function of liqueur and cognac production moved to a new factory in Bilecik on September 1st, 2000. The reason of the implementation was to refunction the building as headquarters. The most remarkable changes on the building are; the new facade formation, reduction of the ground level, new openings in the basement for more allotted daylight and roof coverings of timber structure slope bituminous roof system. The restitution stage is based on the photographs of the building shot in the thirties, as well as published original drawings done by the architect of the factory, Robert Mallet Stevens. The final part of the research is about the restoration proposal of the building, aimed at the conservation of the building and its' heritance for future generations. By this aim, renovation of the factory is proposed as an information centre, considering its' international architectural and industrial roots. XII