Altın için oksidatif kenetlenmeye dayanan spektrofotometrik bir tayin yönteminin geliştirilmesi
Development of spectrophotometric determination method of gold by oxidative coupling
Yazar: GÜLBİN ERDOĞAN
Danışman: PROF. DR. HİLMİ İBAR ; PROF. DR. EMRE DÖLEN
Trakya Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2002
Konu: Kimya = Chemistry
Dizin: Altın = Gold ; Oksitlenme = Oxidation ; Spektrofotometrik tayin = Spectrophotometric determination

Özet:
Bu çalışmada m- ve p-fenilendiaminlerin Ag(I), Cu(H) ve Au(III) varlığında verdikleri reaksiyonlar spektrofotometrik ve potansiyometrik olarak incelenenerek bir tayin yönteminin geliştirilmesi amaçlanmıştır. m- ve p-fenilendiaminler metal iyonları varlığında oksidatif bağlanma ürünü vermektedirler. Oksidatif bağlanma ürünü renk oluşumu ile ortaya çıkan azo boyarmaddelerdir. Çalışmalarda öncelikle Ag(I) ve Cu(II) için deneyler yapılmış, Au(III) ünde periyodik tabloda bu ikisiyle aynı grupta olduğu ve benzer özellikler gösterebileceğinden dolayı çalışma şartlan ona göre ayarlanmıştır. m- ve p-fenilendiamin karşımları ile Ag(I), Cu(ü) ve Au(III) ün verdikleri reaksiyonlar sonucunda kompleksleşme üzerinden giden bir oksidasyon olduğu, bu oksidasyon sonucunda aminler arasında bir diazo bileşiği oluşurken Ag(I) ve Cu(H) nin elementel hale, Au(DI) ün ise Au(I) basamağına indirgendiği görülmüştür. Ayrıca bu metaller ile aminlerin verdikleri reaksiyonların oluşum koşulları incelenerek, reaksiyonun meydana geldiği pH aralığı, reaksiyonların oluşum süreleri ve bu metallerle aminlerin tam olarak reaksiyona girebilmesi için gerekli olan mol oranlan aşağıda görüldüğü gibi bulunmuştur. Deneylerden elde edilen sonuçlardan her üç metalinde kullanılan aminlerle oluşturdukları oksidatif bağlanma ürünlerinin; Ag(I) + (m+p) fenilendiamin pH = 7de A, = 552nm, Cu(II) + (m+p) fenilendiamin pH = 6da A, = 535nm, Au(IH) + (m+p) fenilendiamin pH = 6da A, = 554nm, dalga boylarında absorbsiyon yaptıkları görülmüştür. Mol oranlan ise; ' Ag(I) / (m+p)fenilendiamin = 1 Cu(ü) / (m+p)fenilendiamin =1/2 Au(IH) / (m+p)fenilendiamin =1/2 olarak bulunmuştur. Spektrofotometrik ve potansiyometrik olarak yapılan bu deneyler sonucunda Au(IQ) için yeni basit bir spektrofotometrik tayin yönteminin temelleri ortaya konmuştur. vm

Abstract:
In this study, m- and p-phenylenediamine's reactions which were in the presence of Ag(I), Cu(II) and Au(ffl) ions were investigated using spectrophotometric and potentiometric method. m- and p-phenylenediamines yield product through oxidative bonding, in the presence of the metals. Oxidative bonding products are azo dyes that are formed through a coloration reaction. The results of the reactions between Ag(I), Cu(II) and Au(m) and m- and p- phenylenediamine mixtures it was found out that, there is an oxidation by means of complexation. And as result of oxidation, a diazo compound occured from amines and Ag(I), Cu(H) were reducted to elementel form, Au(IH) was reducted to Au(I). Also the formation conditions of the reactions of these metals with amines were investigated, the pH range that the reactions takes place, time needed for the formation of the reactions and the mol ratios needed for the complete reaction of the metals with amines. Absorbtikm wawelenght of the compounds obtained from the experiments are below: Ag(I) + (m+p)phenylenediamine at Cu(H) + (m+p)phenylenediamine at Au(lH) + (m+p)phenylenediamine at Mole ratios are calculated as: Ag(I) / (m+p)phenylendiamine = 1 Cu(H) / (m+p)phenylenediamine =1/2 Au(III) / (m+p)phenylenediamine =1/2 As a result of these spectrophotometric and potentiometric experiments, the basis of a new and easy determination method for Au(III) brought up. IX