Gaziosmanpaşa ilçesi parklarının bitkilendirme tasarımı açısından değerlendirilmesi
Evaluation of the parks in the district of Gaziosmanpaşa from the point of view of planting design
Yazar: ARZU TURAN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. AYSEL ULUS
İstanbul Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Peyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Peyzaj Mimarlığı = Landscape Architecture
Dizin: Şehir peyzajı = Urban geography

Özet:
Kentler, sosyal alanlar, kültürel alanlar, eğitim alanları, sağlık alanları, kent içi açık yeşil alanlar ve rekreasyonel alanlar gibi birçok alan kullanımını içerirler. Bunları içinde parklar, sağlıklı kentlerin oluşmasını sağlayan en önemli öğelerdir. 
Günümüzde kentleşmenin hızlı ve plansız bir şekilde artması ile kent içinde bulunan doğal alanlar yapılaşmakta, kent içi yeşil alanlar yok olma düzeyine gelmektedir.  Negatif yöndeki bu gelişmeler, ekolojik dengenin de bozulmasına neden olmaktadır.
Kent içindeki yeşil alanlar aktif ve pasif yeşil alanlar olarak sınıflandırılmaktadırlar. Aktif yeşil alanlar, insanların rekreasyonel amaçlı kullandıkları alanlardır. Kent içindeki aktif yeşil alanlar da, çocuk oyun alanları, mahalle parkları, semt parkları, kent parkları ve bölge parkları olarak sınıflandırılmaktadırlar. 
Bu araştırmanın genel bilgiler bölümünde, kent içi yeşil alanlar, açık yeşil alan kavramı, açık yeşil alanların sınıflandırılması ve standartları,  kent içi yeşil alanlar içerisinde parklar, parkların çeşitleri, parkları oluşturan materyaller anlatılmıştır. Daha sonra bitkisel materyal, bitkilerin işlevleri, bitkilerin görsel özellikleri, bitkilendirme tasarımında uygulanan sanat prensipleri ve genel bitkilendirme çeşitleri hakkında bilgilere değinilmiştir.
Bulgular bölümünde, araştırma alanı hakkında bilgilere yer verilmiş, araştırma alanının mevcut yeşil alanlar ile imar planlarındaki yeşil alanlar belirlenmiş, mahallelere göre  toplam alanları hesaplanmış ve mahallelerin nüfusundan kişi başına düşen yeşil alan miktarı belirlenmiştir. 
Bu araştırmanın konusunu, İstanbul ili Gaziosmanpaşa ilçesindeki 16 mahallede bulunan, 96 tane parkın bitkilendirme tasarımı oluşturmaktadır. Örnek alanlar belirlenirken parklar büyüklüklerine göre sınıflandırılmış her büyüklük sınıfından en az üç park seçilmiş ve bunun yanında Gaziosmanpaşa ilçesinin tamamını yansıtması amacı ile her mahalleden en az bir park seçilmiştir. Park alanlarının tanıtımı amacıyla parkların mevcut durumları, mevcut bitkileri ve bitkilerin sayıları tespit edilmiş ve fotoğrafları çekilmiştir.
Parkların bitkilendirme tasarımı açısından bulguları üç alt başlığa göre yapılmıştır. İlk olarak bitkilerin görsel özellikleri, ikinci olarak bitkilendirme tasarımında uygulanan sanat prensipleri, üçüncü ve son olarak da bitkilerin kullanım potansiyellerine göre değerlendirilmiştir. 
Sonuç bölümünde, araştırmada anlatılan tüm örneklerin genel bir sentezi yapılmıştır. İlçedeki tüm park alanlarında yapılmış olan bitkilendirme tasarımları incelenmiş ve parklarda en çok kulanılan bitkilendirme tasarımı öğeleri saptanmıştır. Oluşturulmuş değerlendirme tablolarından da parklarda uygulanamayan kriter sonuçlarına ulaşılmıştır. Parklarda bitkilendirme tasarımı açısından yapılmayan eksiklikler tespit edilmiştir. Gaziosmanpaşa ilçesindeki parkların bitkilendirme çalışmalarının doğru ve yanlış tarafları tespit edilmiş, örnek park alanları seçilerek bu alanlar, bitkilendirme tasarımı açısından irdelenmiş ve sonuçlar ortaya konmuştur.
İnsanlar; kentin oluşturduğu baskılardan kurtulabilmek ve kendilerini yenileyebilmek amacıyla aktif açık yeşil alanlara ihtiyaç duymaktadırlar. Eğlenmek, dinlenmek ve yenilenmek amacıyla kullanılan parklarda; bitkilerin fonksiyonel, estetik ve ekolojik özellikleri göz önüne alınarak, bitkisel tasarım ilke ve öğeleri doğrultusunda bitkilendirme yapılması önemlidir. Ancak araştırma alanı olarak seçilen örnek parklarda bitkilendirme çalışmalarının genellikle hatalı, eksik ve yanlış uygulandığı, hatta bazı parklarda hiç bir bitkiye yer verilmediği tespit edilmiştir. Bunda, mesleki bilgi eksikliği yanında, belediyelerin yanlış bitkilendirme politikasının etkili olduğu söylenebilir.

Abstract:
Cities include social, cultural and educational spaces, as well as green parts and recreational areas. However, parks are the most important elements of a healthy city.
Nowadays, the rapid and unplanned increase of urbanization causes the natural areas of the city to be constructed and vanished. This whole chain brings an unbalanced ecological system.
Open green spaces in the cities are classified as active and passive areas. Active green areas are the places where citizens intentionally use for recreational purposes. And active green areas consists of children playgrounds, neighborhood parks, district parks, city parks and region parks. 
In the first part of this research, urban green areas, the concept of open-space areas, the classification and standards of open-space areas, green parks as open-space areas, classifications of parks and materials that compose parks has been told. Then some additional information about herbal materials, functions of plants and general plantation types has been given.
In the findings, some information about research area has been given and existent open-space areas of research area and open-space areas of zoning plan has been specified. Then total open spaces for each neighborhood and open spaces per person has been calculated.	
The subject of this research is consisted of the plantation designs for 96 different parks placed in 16 different neighborhood which are in Gaziosmanpasa district of Istanbul city. Parks has been categorized into three classes by their size. At least three parks has been chosen from each size class and at least one park has been chosen from each neighborhood to maintain a complete representation of whole Gaziosmanpasa district. Parks' existent states, existent plants, and amount of plants has been identified and photos has been taken.
Evaluation of parks by their plantation designs has been made in 3 stages. First, visual characteristics of plants, second, art principles used in planting design, and finally usage potentials of plants has been evaluated.
In the conclusion, a comprehensive synthesis of all samples which has been told in the research, has taken place. All the planting designs applied to the park areas of the district has been investigated and the most commonly used planting design elements has been identified. From those evaluation reports, particular lanting design criteria has been identified which couldn't be applied in those parks. Some deficiencies that couldn't be done in the parks in terms of lanting design, has been established. The right and wrong aspects of planting design studies in the parks of Gaziosmanpasa district has been identified. Some sample areas has been chosen and studied in terms of planting design, and then results has been introduced. 
Citizens need active and passive green areas to refresh their minds and reduce their stress caused by negative effects of urban life. The parks which are used for the purpose of enjoying, resting and renewing; needs to be designed considering basic principles of ecological balance and plants' aesthetical and functional properties. But it is seen that in the sample parks which are the research areas of this thesis, planting designs are usually incorrectly and deficiently applicated. And also its established that in some of the parks, has not given place to the plants. In this respect, it can be said that, it is because of lacking of professional knowledge and the wrong planting politics of municipalities.