Nostalji eğilimi ve dini yönelim ilişkisi: 60 yaş üstü bireyler üzerine bir inceleme
The relationship between nostalgia proneness and religious orientation: A research about individuals over aged 60
Yazar: ESRA HISIM
Danışman: PROF. DR. ALİ RIZA AYDIN
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Din = Religion ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Din psikolojisi = Religious psychology ; Dindarlık = Religiousness ; Dini eğilimler = Religious tendencies ; Nostalji = Nostalgia ; Yaşlılık = Old age

Özet:
Bu araştırmada, 60 yaş üzeri yetişkin bireylerin dini yönelim ve nostalji eğilim düzeyleri bazı sosyodemografik değişkenler (cinsiyet, yaş, medeni durum, yaşamın geçtiği yer, eğitim düzeyi, meslek, birlikte yaşadığı kişi) açısından incelemek ve aralarındaki ilişkiyi açıklamak amaçlanmıştır. Araştırmanın örneklemi, farklı yerleşim yerlerinde ikamet eden 60 yaş üzeri yetişkinlerden oluşan ve tesadüfi olarak seçilen 353 katılımcıdan oluşmaktadır. Araştırmada yedi bağımsız değişken ile ilişkili soruların yer aldığı "Kişisel Bilgi Anketi", dini yönelimi ölçmek amacıyla Allport ve Ross tarafından geliştirilen ve Türkçe uyarlaması Cirhinlioğlu tarafından yapılan "Dini Yönelim Ölçeği" ve nostalji eğilimini ölçmek amacıyla Holak ve Havlena tarafından geliştirilen Türkçe uyarlaması Altuğ ve Özhan tarafından yapılan "Nostalji Eğilimi Ölçeği" kullanılmıştır. Araştırma giriş, kavramsal çerçeve, yöntem ve uygulama, bulgular ve yorum ile sonuç kısımlarından oluşmaktadır. Giriş kısmında araştırmanın konusu, amacı, önemi, problem ve alt problemler, hipotezler, sınırlılıklar, sayıltılar ve temel kavramlar; ikinci bölümde yaşlılık, din, dindarlık, dini yönelim ve nostalji kavramlarını içeren kavramsal çerçeve; üçüncü bölümde yöntem ve uygulama, dördüncü bölümde ise bulgular ve yorum kısmı yer almaktadır. Sonuç kısmında ise araştırmada elde edilen bulguların genel değerlendirmesi ve öneriler bulunmaktadır. Araştırmada elde edilen verilerin analizinde SPSS 26 programı kullanılmıştır. Veriler normal dağılım göstermediği için verilerin analizi için Mann Whitney U, Kruskal Wallis H ve Spearman Brown testi uygulanmıştır. Sonuçların anlamlılık düzeyinde hata payı en çok "0,05" olarak kabul edilmiştir. Araştırmada cinsiyet, medeni durum, yaşamın çoğunluğunun geçirildiği yer, öğrenim durumu, meslek, birlikte yaşadığı kişi ile dini yönelim arasında anlamlı farklılaşmaların ve dini yönelim ile nostalji eğilimi arasında da pozitif yönde anlamlı bir ilişki olduğu bulgusuna ulaşılmıştır. Bu bağlamda, dini yönelimin nostalji eğiliminin artmasında bir etken olduğu görülmüştür. Anahtar Sözcükler: Din, Dini yönelim, Dindarlık, Nostalji, Nostalji eğilimi, Yaşlılık.

Abstract:
In this study, it was aimed to examine the levels of religious orientation and nostalgia proneness of adults over the age of 60 in terms of some sociodemographic variables (gender, age, marital status, place of residence, education level, occupation, cohabitant) and to explain the relationship between them. The sample of the study consists of 353 randomly selected participants who are adults over the age of 60 residing in different settlements In the study, "Personal Information Questionnaire" including questions related to seven independent variables, "Religious Orientation Scale" developed by Allport and Ross and adapted into Turkish by Cirhinlioğlu to measure religious orientation and "Nostalgia Proneness Scale" developed by Holak and Havlena and adapted into Turkish by Altuğ and Özhan to measure nostalgia tendency were used. The research consists of introduction, conceptual framework, method and practice, findings and interpretation, and conclusion. The introduction part includes the subject, purpose, importance, problem and sub-problems, hypotheses, limitations, assumptions and basic concepts of the research; the second part includes the conceptual framework including the concepts of old age, religion, religiosity, religious orientation and nostalgia; the third part includes the method and application and the fourth part includes the findings and interpretation. In the conclusion, there is a general evaluation of the findings obtained in the research and recommendations. SPSS 26 program was used to analyze the data obtained in the study. Since the data were not normally distributed, Mann Whitney U and Kruskal Wallis H tests were applied for data analysis. The margin of error in the significance level of the results was accepted as "0.05" at most. In the research, it was found that there were significant differences between gender, marital status, place where most of life is spent, education status, occupation, cohabitant and religious orientation, and that there was a positive and significant relationship between religious orientation and nostalgia proneness. In this context, it has been observed that religious orientation is a factor in the increase of nostalgia proneness. Keywords: Religion, Religious orientation, Religiosity, Nostalgia, Nostalgia proneness, Old age.