Organik yetiştirme koşullarında Karayaka koyunlarının bazı verim özellikleri üzerine bir araştırma
A research on some production characteristics of Karyaka sheep under organic breeding conditions
Yazar: CEYHUN YÜCEL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ NUMAN KILIÇALP
Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Arpa = Barley ; Fertilite = Fertility ; Koyunlar = Sheep ; Mısır = Maize ; Organik gıda = Organic food ; Süt verimi = Milk yield ; Tritikale = Triticale ; Yağ asitleri = Fatty acids

Özet:
Tokat ilinde yetiştirilen Karayaka koyunlarının organik yetiştirme koşullarında organik yemlerle beslenmenin, geleneksel yemle beslemeye nazaran koyunlarının döl verim özellikleri, yem tüketimi ve süt verimi ile sütün fiziksel ve kimyasal özellikleri ve sütün yağ asitleri bileşimi üzerine etkilerini karşılaştırmalı olarak incelemek amacıyla planlanmıştır. Deneme grupları; Kontrol (geleneksel arpa), Organik Arpa, Organik Tritikale, Organik Mısır olarak oluşturulmuştur. Bu araştırmada, 3-4 yaşlı, ortalama 56±0.7 kg canlı ağırlığında, organik koşullarda yetiştirilen 30 baş karayaka ırkı koyun ile kontrol grubunu oluşturan 10 baş geleneksel olmak üzere toplam 40 baş gebe olmayan karayaka koyunu ve bu koyunlardan doğan 37 baş kuzu kullanılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre; deneme rasyonları döl verim özelliklerinde istatistiksel olarak önemli bir farklılık oluşturmamıştır. Deneme rasyonları, deneme gruplarındaki koyunların yem tüketimleri üzerine etkileri istatistiki olarak önemli olmamakla beraber kontrol rasyonu ile besleme; Organik Tritikale, Organik Arpa ve Organik Mısır rasyonuyla beslemeye nazaran koyunların süt verimini önemli derecede artırrmıştır. Organik Arpa, Organik Tritikale ve Organik Mısır rasyonuyla besleme, kontrol rasyonuyla beslemeye nazaran sütün kuru madde ve yağ içeriğini önemli derecede artırmıştır. Ayrıca yaz dönemi beslemesi, kış dönemi beslemesine göre, sütün kuru madde ve yağ içeriğini önemli derecede artırırken, yağsız kuru madde ve protein içeriğini, donma noktasını ve yoğunluğunu azaltmıştır.  Araştırmada kış dönemi beslemesi, yaz dönemi beslemesine kıyasla koyun sütünün linoleik asit içeriğini önemli derecede artırmıştır. Kış dönemi beslemesi, yaz dönemi beslemesine nazaran koyun sütünün doymuş yağ asitleri (bütirik asit, kaproik asit, kaprilik asit, kaprik asit, laurik asit, miristik asit) içeriğini artırırken; doymamış yağ asitlerinden oleik asit ve linolenik asit içeriğini azaltmış ve linoleik asit içeriğini de önemli derecede artırmıştır. Deneme gruplarında doğan kuzuların gelişim özellikleri incelendiğinde  0-150. gün ortalama günlük canlı ağırlık artışları bakımından önemli bir farklılık tespit edilmemiştir. Ayrıca araştırma sonucuna göre; organik yetiştiriciliğin geleneksel yetiştiriciliğe nazaran koyunların süt verimini azaltmakla beraber sütün kuru madde ve yağ içeriğini artırmıştır. Organik yetiştiricilikte organik arpa ve organik tritikale ile besleme koyun sütünün omega-6 yağ asitleri içeriğini azaltırken, organik tritikale ile beslemenin  koyun sütünün omega-3 yağ asidi içeriğini artırdığını göstermiştir.

Abstract:
It was planned to comparatively examine the effects of feeding with organic feed under organic growing conditions of Karayaka sheep bred in Tokat province on the fertility characteristics, feed consumption and milk yield of the sheep, physical and chemical properties of milk and fatty acid composition of milk compared to traditional feed. Trial groups; It was formed as Control (Traditional barley), Organic Barley, Organic Triticale, Organic Corn. In this study, 30 karayaka sheep, 3-4 years old, average 56±0.7 kg live weight, raised in organic conditions, and a total of 40 non-pregnant karayaka sheep, 10 of which constitute the control group, and 37 lambs born from these sheep were used. According to the research results; Trial rations did not create a statistically significant difference in reproductive traits. Although the effects of the experimental rations on the feed consumption of the sheep in the experimental groups are not statistically significant, feeding with the control ration; It significantly increased the milk yield of sheep compared to feeding with Organic Triticale, Organic Barley and Organic Corn ration. Feeding with Organic Barley, Organic Triticale and Organic Corn ration significantly increased the dry matter and fat content of milk compared to control ration feeding. In addition, summer feeding significantly increased the dry matter and fat content of milk, while decreasing the fat-free dry matter and protein content, freezing point and density of milk compared to winter feeding. In the study, winter feeding significantly increased the linoleic acid content of sheep milk compared to summer feeding. While winter feeding increases the saturated fatty acids (butyric acid, caproic acid, caprylic acid, capric acid, lauric acid, myristic acid) content of sheep milk compared to summer feeding; decreased the content of unsaturated fatty acids oleic acid and linolenic acid and significantly increased the content of linoleic acid. When the developmental characteristics of the lambs born in the experimental groups were examined, 0-150. No significant difference was detected in terms of daily average daily live weight gains. In addition, according to the results of the research; Organic farming decreased the milk yield of sheep compared to conventional farming and increased the dry matter and fat content of the milk. In organic farming, feeding with organic barley and organic triticale decreased the omega-6 fatty acids content of sheep milk, while feeding with organic triticale increased the omega-3 fatty acid content of sheep milk.