Hz. Aişe'nin tefsir rivayetleri
The hearsay interpretations of Aisha
Yazar: HATİCE GÖRMEZ
Danışman: PROF.DR. İDRİS ŞENGÜL
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Tefsir Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Biyografi = Biography ; Din = Religion

Özet:
ÖZETGörmez, Hatice, ?Hz. Âişe'nin Tefsir Rivâyetleri?, Yüksek Lisans Tezi,Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Temel İslâm Bilimleri (Tefsir)Anabilim Dalı, Ankara 2006.Bu tezin konusu, Hz.Âişe'den gelen tefsir rivâyetleridir. Amacı, Hz.Âişe'dengelen tefsire dair rivâyetleri irdeleyip tahlil etmek ve bu tahlillerden hareketle benzertarihi rivâyetlerin anlaşılmasında ve yorumlanmasında nasıl bir yöntemle hareketetmek gerektiği konusunda bir bakış açısı oluşturabilmektir.Araştırma, Hz.Âişe'nin rivâyetlerine yer veren ilk dönem tefsir ve hadiskaynakları ile Hz.Âişe'yi konu edinen bir çok kaynağın incelenmesini vedeğerlendirilmesini gerekli kılmıştır. Elde edilen rivâyetler ve bilgiler günümüzmetodolojisi ile ilgili gelişmeler ışığında değerlendirilmiştir.Tez, bir giriş ve iki ana bölümden oluşmaktadır. ?Giriş?te gerekli teknikbilgiler, Hz.Âişe'nin şahsûyeti ve ilmû kişiliği ile ilgili özet bilgiler ve tefsirderivâyetlerin önemine ilişkin değerlendirmeler yer almaktadır.?Birinci Bölüm?de asıl konumuz olan Hz.Âişe kaynaklı tefsir rivâyetleri,derlenerek değerlendirmeye tabi tutulmuştur. Rivâyetler, kaynakları, içeriği vemahiyeti itibariyle üç ana grupta ele alınmıştır.Hz.Âişe'nin bizzat tefsir ettiği âyetlerle ilgili rivâyetler ve Hz.Peygamber'dennaklettiği tefsir rivâyetleri ?Kaynakları İtibariyle? başlığında ele alınmıştır. Hz.Âişe,rivâyet malzemesini eleştirel bir yöntemle Kur'an âyetleri doğrultusundayorumlamanın ilk temsilcisi sayılabilir. O, bilgiyi Kur'an'dan aldığı temel ilke veprensipler doğrultusunda değerlendirmiştir.?UlÃ»mu'l Kur'an? çerçevesinde vahyin geliş şekilleri, mahiyeti, nÃ»zulsebepleri, nâsih-mensÃ»h ve faziletlerle ilgili rivâyetler içerik açısındandeğerlendirilmiştir. Hz.Peygamber'in aile hayâtı, vahyin inişi esnasındaki ahvâli,ibadet tarzı gibi bir çok önemli husus, Hz.Âişe'den gelen haberlerle aydınlanmıştır.Bu hususlar aynı zamanda pek çok Kur'an âyetinin tefsiri mahiyetindedir.Hz.Âişe'nin Kur'an temelli fetvâ ve görüşleri, nüzÃ»lüne sebep ve şahit olduğuâyetlerle ile ilgili rivâyetler, mahiyeti itibariyle değerlendirilmiştir.?İkinci Bölüm?de Hz.Âişe'nin Hz.Peygamber ve Sahâbeyle yaptığımütalâalar, Sahâbeye yönelttiği eleştiriler ele alınmıştır. Bunlar, Hz.Âişe'ninisridrakleri olarak literatüre geçmiş ve İslam dünyasında istidrak fikrinin gelişmesinebüyük katkılar sağlamıştır.?Hz.Âişe Rivâyetlerinin Değeri? başlığında Kur'an'ı anlamada Hz.Âişe'dengelen haberlerin katkısı tartışılmıştır.Hz Âişe'den gelen rivâyetler, Müslümanlar ve özellikle alan araştırmacılarıiçin önemli bakış açıları oluşturmaktadır.

Abstract:
ABSTRACTGörmez, Hatice, ?The Hearsay Interpretations of Aisha?, Master DegreeThesis, Ankara University, Social Science Institute, Main Branch of Basic İslâmicSciences (Tafseer).The subject of this thesis is the incoming hearsay interpretations form Aisha.Its aim is to explicate and analyze the incoming hearsay interpretations form Aisha,and constitute a point of view about the methodology of the way of understandingand annotating similar historical hearsays.The research required the examination and evaluation of lots of Hadeeth andTafseer sources which dealt with the hearsays of Aisha during the early stages aswell as the sources which studied Aisha in detail. The derived hearsays andknowledge were evaluated in the light of the developments of the currentmethodology.The thesis is made up of one introduction and two main chapters. Theintroduction chapter includes brief information about the required technicalinformation, the personality of Aisha, her scientific character as well as theevaluations relating to the importance of hearsays in tafseer.In the First Chapter the tafseer hearsays which were derived from Aisha, ourmain subject, were compiled and evaluated. The hearsays, their sources as well astheir contents and true nature were handled in three main groups.The hearsays related to the verses which were interpreted by Aisha personallyand the tafseer hearsays which were quoted from the Prophet were discussed underthe topic ?According to their Sources?. Aisha can be considered the firstrepresentative of interpreting her hearsay material in accordance with the Quranverses with critical method.The hearsays concerned with the descending manners of the Revelation, Hisattributes, the causes of His descending, the abrogation-abrogated and their virtueswere evaluated form the perspective of their content within the framework of ?QuranSciences?.A lot of matters like the Prophet?s family life, his situations during thedescending of the Revelation, his worship fashion were enlightened with theinformation obtained from Aisha. These matters can be considered, at the same time,as the interpretation of many Quranic verses.The views and the fetvâs of Aisha which were based on the Quran, thehearsays related to the verses which she witnessed the cause of their descending wereevaluated according to their true nature.The deliberations of Aisha with the Prophet and his companions and thecriticisms directed to them were discussed in the Second Chapter. Thesedeliberations were not only registered by literature as Aisha?s rectifications butplayed a big role in the process of developing the rectification concept in the İslâmicworld.Under the topic ?The Value of Aisha?s Hearsays? the factious informationattributed to her, the subtractions of the interpreters and the contribution of theinformation given by Aisha in understanding the Quran were discussed in detail.The hearsays provided by Aisha, constitute a significant perspective forMuslims in general and field researchers in particular.