Epikür'ün kavram teorisi ve eleştirileri
The concept of theory of Epicurus and its critics
Yazar: ZEHRA RÜVEYDA ASLAN
Danışman: DOÇ. DR. YUNUS EMRE AKBAY
Süleyman Demirel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Felsefe = Philosophy
Dizin: Bilgi felsefesi = Information philosopy ; Felsefi kavramlar = Philosophical concepts ; Stoic felsefe = Stoic philosophy

Özet:
Bu tez, Helenistik Dönem filozoflarından Epikür'ün atomcu varlık anlayışı ile oluşturduğu kavram (prolepsis) teorisinin nasıl kurgulandığını ortaya koymayı amaçlamaktadır. Bu bağlamda Epikür'ün kavram teorisine dair görüşleri incelenmiş, Platon'un verili kavram anlayışı ve Aristoteles'in soyutlamacı kavram anlayışlarından farkı belirtilmiştir.
Tez giriş, üç bölüm ve sonuçtan oluşmaktadır. Giriş bölümünde araştırmanın amacı, konusu, kapsamı, özgünlüğü ve metodu değerlendirilmiş ve kavram çalışmasına dair birincil kaynaklara işaret edilmiştir. Tezin birinci bölümünde "kavram nedir?" sorusuna cevap aranmış ve prolepsisin Epikür'ün epistemolojisindeki işlevi belirtilmiştir. Daha sonra filozofun ontolojisinin temelini oluşturan basit, bileşik ve latif-naif tözlere yer verilmiştir. Tezin ikinci bölümünde Epikür'de duyum ve imgenin konumuna değinilmiş ve doğrudan duyuma konu olanları kavramlaştırma, çıkarım yöntemiyle kavram oluşturma ve insan doğasının temizliğine göre kavram oluşturma yöntemleri ele alınmıştır. Tezin üçüncü ve son bölümünde ise Epikür'ün kavram anlayışına yönelik Tanrı kavramı üzerinden Stoacı ve Sextus Empiricus eleştirilerine, Sextus Empiricus'un eleştirilerine ve modern eleştirilere yer verilmiştir.
Sonuç olarak kavram teorisi bağlamında Epikür'ün Platon ve Aristoteles'ten farklı bir zemini belirginleştirdiği, dolayısıyla mezkur teoriyle düşünce dünyasına yeni bir bakış açısı kazandırdığı söylenebilir.

Abstract:
The thesis aims to examine how the concept (prolepsis) theory, which was created Epicurus, a well know philosopher of the Hellenistic period, with his atomic approach to existence, was constructed. In this context Epicurus views on concept theory were examined, and the difference between Plato's understanding of given concepts and Aristotle's abstractionist approach to the concepts was stated.
In the introduction, the purpose of the research, subject, scope, originality, and method of the research were evaluated and primary sources regarding the concept study were pointed out. In the first part of the thesis, the answer to the questions of "what is concept?" was sought and the function, of prolepsis in Epicurus epistemology was stated. Then simple compound and subtle-naive substances that form the basis of the philosopher's ontology were included. In the second part of the thesis, the position of sensation and image in Epicurus was mentioned, and the methods of conceptualizing what is directly subject to sensation, creating concepts by the inference method and creating concepts according to the purity of human nature are discussed. In the third and last part of the thesis, Stoics' and Sextus Empiricus' criticism of Epicurus over the concept of god, criticism of Sextus Empiricus and modern criticism about Epicurus understanding of concept were mentioned on the basis of Epicurus concept of God.
As a consequence, it was concluded that Epicurus brought out a different viewpoint from Plato and Aristotle regarding the concept theory and therefore provided a new perspective with the aforementioned theory.