Fussılet-Hadîd sûrelerinin muhassinât-ı lafziyye yönünden incelenmesi
Examination of Fussılet-Hadıd suras in terms of muhassinat-i lafziyye
Yazar: ATİLLA ERTUĞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ YÜKSEL ÇELİK
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Dilbilim = Linguistics ; Din = Religion ; Doğu Dilleri ve Edebiyatı = Eastern Linguistics and Literature
Dizin: Arap edebiyatı = Arabian literature ; Arapça = Arabic ; Belagat = Eloquence ; Dil bilgisi = Grammar ; Dil bilim = Linguistics ; Fussilet suresi = Fussilet sura ; Hadis = Hadith ; Kur'an-ı Kerim = Koran ; Süsleme sanatı = Decorative art

Özet:
Arap dili asırlar boyunca dünyanın en köklü ve en zengin dillerinden birisi olmuştur. Tarihte Araplar dil, edebiyât ve şiir gibi sahalarda sahip oldukları meziyetlerle bilinirlerdi. İslamiyet'ten sonra da Arap dili müslümanların ortak dili olmuş farklı dillere ve kültürlere sahip birçok insan bu çatı altında toplanmıştır. İslam ile şereflenen bu insanlar, Kur'ân-ı Kerîm'i ve Hz. Peygamber (s.a.v.)'in hadislerini daha iyi kavrayabilmek için Arap dili ve edebiyâtına ayrı bir önem atfetmişlerdir. Meâni, beyân ve bedî' alt disiplinlerinden oluşan belâgat ilmi; düzgün ve yerinde söz söyleme usûl ve kaidelerini inceler. Sözün lafız ve manâ bakımından mâkul, içinde bulunan yer ve zamana uygun olmasını ve bu sözü nasıl güzelleştireceğimizi bize öğreten bedi' ilmi muhassinât-ı mâ'neviyye ve muhassinât-ı lafziyye olarak iki kısma ayrılır. Bu çalışma giriş, iki bölüm ve sonuçtan oluşmaktadır. Giriş bölümünde belâgatın tarîfi, tarihi ve alt disiplinleri hakkında kısaca bilgi verilmiştir. Birinci bölümde bedî' ilminin alt başlıkları olan muhassinât-ı lafziyye ve muhassinât-ı mâ'neviyye konuları işlenmiştir. İkinci bölümde ise Fussılet, Hadîd ve bunlar arasındaki sûreler, muhassinât-ı lafziyye yönünden incelenmiştir. Anahtar Kelimeler: Muhassinât-ı lafziyye, Kur'ân-ı Kerîm, Arap dili ve edebiyatı, Arapça, Belâgat.

Abstract:
The Arabic language has been one of the oldest and richest languages in the world for centuries. Arabs have long been recognized in history for their virtues in disciplines such as language, literature, and poetry. Following Islam, the Arabic language became the common language of Muslims, and individuals with many languages and from various cultures congregated under its roof. These individuals, who were blessed with Islam,  placed a high value on the Arabic language and literature in order to better comprehend the Qur'an and the Prophet (pbuh)'s hadiths. The science of belagat (rhetoric) including the subdisciplines of maani, bayan, and badi addresses the methods and principles of correctly and appropriately speaking. The science of badi teaching us that the word should be reasonable in terms of phrasing and meaning, appropriate for the place and time it is in, and how to make the word more beautiful, is divided into two parts: muhassinât-ı mâ'neviyye and muhassınat-ı lafzıyye. This study consists of an introduction, two chapters, and a conclusion. The definition, history, and sub-disciplines of rhetoric are briefly discussed in the introduction. In the first chapter, literary and spiritual arts, which are the sub-titles of the science of badi, are discussed. In the second part, Fussilet, Hadid, and the suras between them are examined in terms of muhassınat-ı lafzıyye. Keywords: Muhassınat-ı lafzıyye, Koran, Arabic Language and Literature, Arabic, Rhetoric.