İnflamatuvar bağırsak hastalıklarında çölyak hastalığı prevalansı
The prevalence of celi̇ac di̇sease i̇n i̇nflammatory bowel di̇sease
Yazar: MUSA CİVAK
Danışman: YRD. DOÇ. DR. GÖKSEL BENGİ
Dokuz Eylül Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2017
Konu: Gastroenteroloji = Gastroenterology
Dizin: Gastrointestinal hastalıklar = Gastrointestinal diseases ; Prevalans = Prevalence ; Çölyak hastalığı = Celiac disease ; İnflamatuar bağırsak hastalıkları = Inflammatory bowel diseases

Özet:
Çölyak Hastalığı(ÇH) ve İnflamatuvar Bağırsak Hastalıkları(İBH); patogenezinde çevresel, genetik ve immünolojik faktörlerin rol oynadığı gastrointestinal lümenin inflamasyonuyla seyreden hastalıklardır.
Genel toplumda ÇH prevalansı %1' dir. Literatürde İBH' da ÇH prevalansı %0-14 aralığında değişmektedir. Bu çalışmada Türk toplumundaki geniş bir hasta grubunu yansıtan takibimizdeki İBH hastalarındaki ÇH prevalansını belirlemeyi amaçladık. 
Bu çalışmada, Dokuz Eylül Üniverstesi Tıp Fakültesi Hastanesi Gastroenteroloji kliniğinde Ocak 2009-Temmuz 2016 tarihleri arasında İBH tanısıyla takip edilen 759 hasta değerlendirildi. Hastaların klinik, demografik, laboratuvar ve endoskopik değerleri retrospektif olarak tarandı. 759 İBH' lı hastanın 79' unun ÇH açısından tetkik edildiği saptandı. Hastalarda ÇH araştırılmasının en önemli sebebi replasman yapılmasına rağmen tekrarlayan demir eksikliği anemisidir(DEA). Takipteki tüm İBH hastalarının %0,52' sinde, ÇH araştırılan 79 inflamatuvar bağırsak hastasının ise %5,06' sında (n=4) ÇH saptanmıştır.
Sonuç olarak İBH tanılı hastalarda ÇH riskinin arttığına dair önemli bir kanıt saptanmamıştır. Bu nedenle İBH tanılı hastalarda ÇH için rutin serolojik test ve endoskopik değerlendirme yapma gereği bulunmamaktadır. Ancak İBH tanısı ile takip edilen, dirençli DEA, malabsorbsiyon bulguları  ya da diğer otoimmun hastalıklarla birliktelik durumunda ÇH varlığı da akılda tutulmalı ve buna yönelik ileri tetkikler planlanmalıdır.

Abstract:
Celiac disease(CD) and Inflammatory Bowel Disease are disease that involve inflammation of the gastrointestinal lumen, which environmental, genetic and immunological factors have a role in their pathogenesis.
The overall prevalence of CD is 1% in the general population. Researches have shown that the prevalence of Celiac disease in IBD ranges from 0% to 14%. İn this study, we aimed at determining the prevalence of CD in IBD patients followed by us who reflect a large group of patients in Turkish society.
In the study, 759 IBD patients folowed by gastroenterology clinic of Dokuz Eylül Universty Medical Faculty Hospital, in the period of January 2009-July 2016, were evaluated. Clinical, demographic, laboratory and endoscopic findings of the patients were retrospectively screened. Thus, it has found that 79 out of 759 IBD patients were examined for CD. The most important cause of CD examination is recurrent iron deficiency anemia despite of replacement. As a result, it has been detected the prevalence of CD 0,52% in all of the IBD patients followed by us, comprising 5,06% (N=4) of the IBD patients examined for CD.
In conclusion, no significant evidence of increased risk of celiac disease was found in IBD patients. For this reason, routine serologic testing and endoscopic evalution are not required for CD on IBD patients. However, in the presence of resistant iron deficiency anemia, malabsorbtion findings or other autoimmune diseases followed by diagnosis of IBD, The presence of celiac disease should be kept in mind and further studies should be planned for this.