Fransa'nın dış politikasında Ortadoğu: 2002-2007 Jacques Chirac Dönemi
Middle East in france's foreign policy: Period of Jacques Chirac 2002-2007
Yazar: YASEMİN ÖZDEN CHARLES
Danışman: DOÇ. DR. ESRA HATİPOĞLU TUNCEL
Harp Akademileri Komutanlığı / Stratejik Araştırmalar Enstitüsü / Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Chirac, Jacques = Chirac, Jacques ; Fransa = France ; Orta Doğu = Middle East ; Uluslararası ilişkiler = International relations ; Uluslararası politika = International policy

Özet:
Bu çalışmada, Fransa'nın dış politikasında Orta Doğu'nun yeri, sosyal yapılandırmacı teori çerçevesinde, 2002-2007 Jacques Chirac dönemini kapsayacak şekilde incelenmiştir. Fransa'nın Orta Doğu'daki konumu özellikle Fransa'nın devlet kimliğinin dış politika kararlarındaki yeri dikkate alınarak, 2003 Irak Savaşı ve İran'ın nükleer faaliyetleri olmak üzere seçilen iki örnek olay üzerinden tartışılmıştır. Bu bağlamda, Fransa, orta büyüklükte bir güç olmasına karşın, V. Cumhuriyetin kurucusu General De Gaulle döneminde, ülkenin yeniden inşası sürecinde temelleri atılan yakın dönem dış politikasında, büyük devletlerle beraber, uluslararası toplumda ciddi, sözü geçen ve bağımsız bir aktör olarak konumlanmıştır. Günümüze kadar ise dış politika araçlarında küçük değişiklikler olmasına karşın, bağımsız karar alma ve `grandeur' prensipleri Fransız dış politikasının temelini oluşturmaya devam etmektedir. Bununla beraber, Fransız Anayasa'nın 52. Maddesi dış politika oluşumu sürecinde cumhurbaşkanına tam yetki, sorumluluk vermektedir.Jacques Chirac, Başbakan, Paris Belediye Başkanı ve son olarak da iki dönem Cumhurbaşkanı olarak Fransız siyaset hayatında yarım asrı aşkın bir süre yer almış önemli bir devlet adamıdır. Chirac'ın ikinci dönem cumhurbaşkanlığına tekabül eden 2002-2007 yılları ise, özellikle 11 Eylül saldırıları sonrasında gelişen küresel terörizm ile mücadele başta olmak üzere uluslararası alanda yaşanan değişimlerin hedefi haline gelen Orta Doğu'nun öneminin biraz daha arttığı bir dönem olmuştur. Akdeniz'e kıyısı olan diğer Avrupa ülkeleri ve Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi (BMGK)'nin, uluslararası barışı korumakla görevli diğer daimi üyeleri gibi Fransa da istikrar, küresel terörizm ve bölgesel barışın sağlanması gibi konular başta olmak üzere Orta Doğu ile ciddi olarak ilgilenmektedir.Fransa, 2003 Irak Savaşı öncesinde BMGK'nde gerçekleştirilen tartışmalarda ve alınan kararlarda her zaman çok taraflılıktan, diplomasiden ve egemen devletlerin sınırlarına müdahale edilmemesinden yana olmuş ve askeri her türlü seçeneğinin karşısında yer almıştır. Diğer yandan, 2002-2007 tarihleri arasında Orta Doğu'da öne çıkan bir diğer gelişme ise İran'ın geliştirdiği nükleer programın askeri boyutlar taşıma ihtimalinin uluslararası toplumda yarattığı endişedir. Uluslararası Atom Enerjisi Kurumu (UAEK) ve BMGK tarafından eleştirilen İran ile AB-3 olarak da bilinen Fransa, İngiltere ve Almanya arasında 2004 yılında Paris Antlaşması imzalanmıştır. İran bu anlaşmanın ardından nükleer faaliyetlerini kısa bir süre için de olsa askıya almıştır. Bununla beraber, uluslararası toplumda İran'ın nükleer faaliyetlerinin askeri boyutu endişe kaynağı olmaya devam etmektedir.Fransa, maddi güç unsurlarıyla da desteklenen köklü diplomasi geleneğiyle, kendine özgü çabalarla uluslararası ilişkilerde büyük devlet sorumlulukları üstlenen orta-ölçekte bir güçtür. Fransa'nın bu iki örnek olay üzerine geliştirdiği dış politika söylemi incelendiğinde, orta büyüklükteki bir devletin, üstlendiği büyük devlet sorumlulukları karşısında yetersiz kaldığı değerlendirilmektedir.

Abstract:
This study is about the place of Middle East in French Foreign Policy during President Jacques Chirac?s Period (2002-2007). In that sense, France?s position in Middle East is argued over the French state identity?s role in foreign policy decisions. For this aim two sample cases are selected: the 2003 War in Iraq and Iran?s nuclear program. Social constructivism?s assumptions are accepted in the theoretical framework of the research. France is a medium size power but at the same time, with the general principles of the French foreign policy established by General de Gaulle during the reconstruction period of the 5th Republic, France is also positioned as an independent, respectful and serious actor among other major powers. Meanwhile, even though some small changes have been made in foreign policy tools, main principles of the French foreign policy are still based on two essential aspects coming from de Gaulle period: independent decision making and acting as a major power in international society, in other words `grandeur?.On the other side, according to the French Constitution, President of the Republic is assigned as the main foreign policy decision maker. Beside this, Jacques Chirac is playing an important role in the contemporary French political life since he is in there for more than a half-century as Prime Minister, Mayor of Paris Municipality and finally as the President of French Republic between 1995 and 2007. Within the context of fight against global terrorism, following the 11 September Attacks, the Middle East became the target of the major developments in the international society and also the region became even more important than before. On the other side, France is always very interested with the developments in the Middle East like other European Countries in the Mediterranean Basin and also like the other members of the UNSC who are responsible for the settlement of international peace. During the negotiations in the UNSC before the 2003 War in Iraq, France was always against any possible military solutions. France in its foreign policy discourse was always supporting all kinds of multilateral diplomacy with respect for other sovereign states? national frontiers. On the other side, between 2002 and 2007, Iran was seriously critised by the IAEA and UNSC because of the potential military aspects of its nuclear program under development. Following the Paris Agreement signed among Iran and EU-3 in 2004, Iran decided to stop its nuclear program for a while but there are still some concerns about the nuclear aspects of its nuclear development program.After the assessment of the France?s foreign policy discourse developed over these two selected cases, it is evaluated that the France?s existence in the Middle East is suffering from the France?s burden of big state responsibilities since France is just a middle size power.