Obstrüktif uyku apnesi sendromu tromboembolizm ilişkisi
Obstructive sleep apnea syndrome and thromboembolism relationship
Yazar: ADNAN ÇETİN
Danışman: DOÇ. DR. DURSUN BARUT ; DOÇ. DR. ZAFER HASAN ALİ SAK
Harran Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine

Özet:
Amaç: Bu çalışmada amacımız OSUS tanılı hastalarda Hemogram, Biyokimya, Kan gazı, Sedimantasyon, PT, APTT, C-reaktif protein(CRP), Fibrinojen, D-dimer, Trombofili paneli, Homosistein, bakmak olup; elde edilen verilerle OSAS'ın tromboza eğilimde etkisi olup olmadığının gösterilmesi ve bu hastaların tedavi ve takiplerine yönelik planlamalara olumlu yönde katkı sağlamaktır
Yöntem: Harran Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesinde Göğüs Hastalıkları Kliniği'nde Eylül 2022 haziran 2023 tarihleri arasında Obstruktif uyku apne ön tanısı ile başvuran hastalara Polisomnografi cihazıyla uyku laboratuar ortamında uyku testi yapıldı. Eş zamanlı olarak hastalardan kan alındı. Ouas tanılı hastalar kendi içinde polisomnografi cihazı verilerine göre normal, hafif, orta ve ağır olmak üzere 4 grupta incelendi. Bu gruplardan alınan kan sonuçlarına göre trombo-embolizm açısından laboratuvar parametrelerinde meydana gelen değişiklikler ve gruplar arası sonuç korelasyon düzeyleri incelendi. İstatistiksel analizler için SPSS 22,0 programı kullanıldı, uygun istatistiksel analizler kullanılarak ve anlamlılık düzeyi olarak p< 0.05 değeri kabul edildi.
Bulgular: Araştırmaya 34 (%37,4) kadın, 57 (%62,6) erkek olmak üzere toplam 91 katılımcı dahil edilmiştir. Katılımcıların %35,2'sinde (n=32) hipertansiyon (HT), %22,0'sinde (n=20) koroner arter hastalığı (KAH), %26,4'ünde (n=24) diyabet (DM), %50,5'inde (n=46) hiperlipidemi ve %5,5'inde (n=5) serebrovasküler hastalık olduğu tespit edilmiştir. Katılımcıların %63,7'sinde (n= 58) yüksek düzeyde horlama, %6,6'sında (n=6) orta düzeyde horlama ve %28,6'sında (n= 26) ise hafif düzeyde horlama olduğu tespit edilmiştir. AHİ ve ODİ puanları ile kandaki CRP (rho= 0,27 ve p<0,05), Fibrinojen (rho=0,25 ve p<0,05) ve % (PT) (rho=0,22 ve p<0,05) değerleri arasında pozitif yönlü anlamlı ilişkiler olduğu tespit edilmiştir. REM uyku süresi ile kandaki Fibrinojen (rho= -0,23 ve p<0,05) değerleri arasında negatif yönlü anlamlı bir ilişki olduğu tespit edilmiştir. MTHFR C677T geni mutant grubunun ODİ puanları ile kandaki CRP ve D-Dimer değerleri arasında pozitif yönlü anlamlı ilişkiler olduğu (rho=0,37 ve p<0,05; rho=0,35 ve p<0,05) bulunmuştur. PAI-1 4G/5G geni mutant grubunun ODİ puanları ile kandaki CRP, Fibrinojen ve % (PT) değerleri arasında pozitif yönlü anlamlı ilişkiler olduğu (rho=0,34 ve p<0,05; rho=0,32 ve p<0,05; rho=0,31 ve p<0,05) bulunmuştur.
VII
MTHFR C677T geni mutant grubunun toplam uyku süresi ile kandaki CRP değerleri arasında pozitif yönlü anlamlı bir ilişki olduğu (rho=0,35 ve p<0,05) bulunmuştur. PAI-1 4G/5G geni mutant grubunun AHİ puanları ile kandaki INR değerleri arasında negatif yönlü anlamlı bir ilişki olduğu (rho=-0,31 ve p<0,05) bulunmuştur. Faktör XIII V35L geni mutant grubunun AHİ ve ODİ puanları ile kandaki Homosistein değerleri arasında pozitif yönlü anlamlı bir ilişki olduğu (rho=0,62 ve p<0,05) bulunmuştur. PAI-1 4G/5G geni mutant grubunun ODİ puanları ile kandaki INR değerleri arasında negatif yönlü anlamlı bir ilişki olduğu (rho=-0,32 ve p<0,05) bulunmuştur.
Sonuç: Çalışmamıza katılan hastalar demografik ve polisomnografik özellikler açısından literatürle paralellik gösterdi. Çalışmamızda AHİ ve ODİ puanları ile kandaki CRP, Fibrinojen, D Dimer ve %(PT) değerleri arasında pozitif yönlü anlamlı ilişkiler olduğu tespit edilmiştir. Bu durum OSAS ile tromboembolizm arasında anlamlı bir ilişki olduğunu düşündürmektedir. Analiz etmiş olduğumuz CRP ve D Dimer başta REM uyku süresi olmak üzere pek çok durumda proinflamatuvar mekanizmalarla etki etmektedir. MTHFR C677T ve PAI-1 4G/5G mutasyonlarının Faktör XIII V35L mutasyonuna oranla uyku parametreleri üzerinde daha etkili olduğu belirlendi. Uyku apnesi değişkenleri ile venöz tromboembolik olaylar arasındaki bağlantının anlaşılabilmesi açısından genom dizileme ve diğer genetik analizlerin yapılmasına ihtiyaç duyulmaktadır. Daha çok araştırma ile birlikte hastalığın patogenezinde rol alan temel mekanizmaların aydınlatılması, progresyon, ilişkili hastalıkların etki düzeyi ve semptomatik ayırıcı tanı açısından literatürde gelişme sağlanacağı düşünülmektedir.
Anahtar kelimeler: Obstruktif Uyku apnesi, Tromboemboli, REM uykusu, Horlama, Apne-Hipopne indeksi

Abstract:
Objective: Our aim in this study is to look at Complete Blood Count (CBC), ComprehensiveMetabolicPanel (CMP), Arterial Blood Gas, Sedimentation, PT, APTT, C-reactive protein (CRP), Fibrinogen, D-dimer, Thrombophilia panel, Homocysteine, in patients diagnosed with OSA; to show whether OSA has an effect on the tendency to thrombosis with the obtained data and to contribute positively to the planning for the treatment and follow-up of these patients
Method: Sleep tests were performed with a polysomnography device in a sleep laboratory environment at Harran University Faculty of Medicine Chest Diseases Clinic between September 2022 and June 2023 for patients who applied with a preliminary diagnosis of obstructive sleep apnea. The patient's blood was taken simultaneously. Patients diagnosed with OSA were classifiedinto 4 groups, normal, light, moderate, and severe, according to the polysomnography device data. According to the blood results obtained from these groups, the changes in laboratory parameters in terms of thrombo-embolism and the correlation levels of blood between the groups were examined. SPSS 22.0 program was used for statistical analyses, using appropriate statistical analyses, and the p-value< 0.05 as the significance level.
Findings: A total of 91 participants, 34 (37.4%) women, and 57 (62.6%) men, were included in the study. 35.2% of the participants (n=32)had Hypertension (HTN), in 22.0% (n=20) coronary artery disease (CAD), in 26.4% (n=24) diabetes mellitus (DM), in 50.5% (n=46) hyperlipidemia and in 5.5% of (n=5) it has been found that there is a cerebrovascular disease. 63.7% of the participants (n=58) high level of snoring, 6.6% (n=6) moderate snoring, and 28.6% (n=26) on the other hand, it has been found that there is a slight level of snoring. It was found that there were positive significant relationships between AHI and ODI scores and blood CRP (rho= 0.27 and p<0.05), Fibrinogen (rho=0.25 and p<0.05) and % (PT) (rho=0.22 and p<0.05) values. It has been found that there is a significant negative relationship between REM sleep duration and Fibrinogen values in the blood (rho= -0.23 and p<0.05). There are positive significant differences between the MTHFR C677T gene mutant group ODI scores and blood CRP and D-Dimer values (rho=0.37 and p<0.05; rho=0.35 and p<0.05). It was found that there were positive significant relationships between ODI scores of the
IX
PAI-1 4G/5G gene mutant group and CRP, Fibrinogen, and % (PT) values in the blood (rho=0.34 and p<0.05; rho=0.32 and p<0.05; rho=0.31 and p<0.05).The MTHFR C677T gene mutant group has a positive and significant relationship between total sleep time and blood CRP values (rho=0.35 and p<0.05).It was found that there was a negative significant relationship between the AHI scores of the PAI-1 4G/5G gene mutant group and the INR values in the blood (rho=-0.31 and p<0.05It was found that there was a significant positive relationship between the AHI and ODI scores of the Factor XIII V35L gene mutant group and the Homocysteine values in the blood (rho=0.62 and p<0.05).It was found that there was a significant negative relationship between ODI scores and blood INR values of the PAI-1 4G/5G gene mutant group (rho=-0.32 and p<0.05).
Results: The patients who participated in our study showed parallels with the literature in terms of demographic and polysomnographic characteristics. In our study, it was found that there are positive significant relationships between AHI and ODI scores and CRP, Fibrinogen, D-dimer, and %(PT) values in the blood. This situation suggests that there is a significant relationship between OSAS and thromboembolism. CRP and D dimer that we have analyzed acts by proinflammatory mechanisms in many situations, especially during REM sleep. It was determined that MTHFR C677T and PAI-1 4G/5G mutations were more effective on sleep parameters compared to Factor XIII V35L mutation. Genome sequencing and other genetic analyses are needed to understand the connection between sleep apnea variables and venous thromboembolic events. It is thought that with more research studies, the literature will improve in terms of elucidation of the basic mechanisms involved in the pathogenesis of the disease, progression, the level of impact of related diseases, and symptomatic differential diagnosis.
Key words: Obstructive Sleep apnea, Thromboembolism, REM sleep, Snoring, Apnea-Hypopnea index