Türk Anayasa Hukukunda normlar hiyerarşisi perspektifinde Cumhurbaşkanlığı kararnameleri
Presidential decrees in perspective of the hierarchy of norms in Turkish Constitutional Law
Yazar: HİLAL YILDIZ
Danışman: DOÇ. DR. RECEP NARTER
Trabzon Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Hukuk = Law ; Kamu Yönetimi = Public Administration
Dizin: Anayasa = Constitution ; Anayasa hukuku = Constitutional law ; Cumhurbaşkanlığı kararnamesi = Presidential decree ; Cumhurbaşkanı = President ; Kamu hukuku = Public law ; Kararnameler = Decrees ; Türk Anayasa hukuku = Turkish Constitutional law

Özet:
1982 Anayasası anayasa değişiklikleri neticesinde yürürlüğe konulduğu ilk halinden bir hayli
değiştirilmiştir. Bunlardan 16 Nisan 2017 günü gerçekleşen referandum sonucunda da önemli
değişiklikler gerçekleşmiştir. Nitekim parlamenter hükümet sisteminden Cumhurbaşkanlığı hükümet
sistemine geçilmiştir. Yeni hükümet sisteminin de en önemli hukuki aracının Cumhurbaşkanlığı
kararnameleri olduğu söylenebilir. Cumhurbaşkanlığı kararnamelerine ilişkin tartışmalar içinde
kararnamelerin normlar hiyerarşisinde hangi seviyede olduğu sorusunun yanıtı önem arz eder.
Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin hiyerarşik gücünü tespit edebilmek adına öncelikli olarak
normlar hiyerarşi kuramının incelenmesi gerekmiştir. Bu doğrultuda ilk bölümde normlar hiyerarşisi
kuramına ilişkin açıklamalarda bulunulmuştur. Normlar hiyerarşisinin yaratıcısı olarak kabul edilen
Hans Kelsen hukuk normlarının belirli bir düzen içinde birliği adına geliştirdiği bu sisteme saf hukuk
kuramı içinde yer verdiğinden Kelsen'in kuramına ilişkin de araştırma yapılmış ve buna yönelik
eleştiriler de incelenmeye çalışılmıştır. İkinci bölümde Cumhurbaşkanlığı kararnameleri ile sıkça
karşılaştırılan kanun hükmünde kararnameler işlem unsurları bakımından incelenmiştir. Bir normun
hiyerarşik gücünün tespiti için ihdas usulünün bilinmesi gerektiğinden bunun Cumhurbaşkanlığı
kararnameleri için de bilinebilir olması gerekirdi. Dolayısıyla Cumhurbaşkanlığı kararnameleri şekil,
usul, konu gibi unsurlar bakımından incelenmiştir. Nihayet son aşamada ise Cumhurbaşkanlığı
kararnamelerinin normlar hiyerarşisindeki yerine ilişkin tartışmalar açıklanmıştır.

Anahtar Kelimeler: Norm, Normlar Hiyerarşisi, Saf Hukuk Kuramı, Kararname, Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi, Yasama, Yürütme.

Abstract:
The 1982 Constitution, as a result of the constitutional amendments made on it, has changed
considerably from the first time it was enacted. Significant changes took place as a result of
referendum held on 16 April 2017. As a matter of fact, the Parliamentary system of government has
been switched to the Presidential system of government. It can be said that the most important legal
tool of the new system of government is presidential decrees. In the debate over presidential decrees,
the answer to the question of what level of decrees in the hierarchy of norms is important. In order
to determine the hierarchical power of Presidential Decrees, it was necessary to examine hierarchy
of norms first. Accordingly, in the first chapter, explanations regarding the theory of the hierarchy
of norms are explained. Since Hans Kelsen, who is accepted as the creator of the hierarchy of norms,
has developed this system in the name of unity of legal norms and certain order, in the Pure Theory
of Law, research has been done on Kelsen's theory and the criticisms against it have tried to be
explained. In the second part, Decrees which are frequently compared with Presidential Decrees are
examined in terms of process elements. Since the establishment procedure must be known in order
to determine the hierarchical power of a norms, this should also be known for Presidential Decrees.
Therefore, Presidential Decrees are examined in terms of element such as form, procedure and
subject. Finally, in the last stage, the discussions on the place of presidential decrees in the hierarchy
of norms were explained.

Key Words: Norm, Hierarchy of Norms, Pure Theory of Law, Decree, Presidential Decree, Legislation, Execution.