Dışarıya kapalı sitelerin Aydın kentinde mekansal analizi
Spatial analysis of gated communities in Aydin
Yazar: ÖZLEM YILDIZ
Danışman: PROF. DR. HAVVA ALKAN BALA
Konya Teknik Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
Kapalı siteler dünyada artan suç korkusu, güvenlik, prestij, ayrı ve farklı olma istekleri gibi nedenlerle ortaya çıkmıştır. Ülkede yürütülen neoliberal politikaların etkisi, yüksek gelirli kesimin prestij arayışı, kapalı sitelerdeki ayrıcalıklı yaşama özendiren reklamlar ve güvenlik hissi kapalı sitelerin Türkiye'de ortaya çıkış nedenleridir. Aydın kentinde kapalı siteler ülke genelinde yürütülen neoliberal politikalar, kooperatifleşme ile kentte katılan siteleşme kültürünün devamı niteliğinde, ayrıcalıklı yaşam olarak kendine yer bulmaktadır. Yurt dışı kaynaklı ayrıcalıklı yaşamın sembolü kapalı siteler benzer mimari stil, form ve silüetleri ile kentlerde aynılaşma, kentleri birbirinden ayıran sınırlarında, özelliklerinde bulanıklaşma ve yok etme eğilimindedir. Yer üç boyutlu fiziksel özelliklerinin yanı sıra kimlik, aidiyet, tarihsellik, kültürel özellikler ve yer hissi gibi özelliklere sahiptir. Aydın kenti tarihsel olaylar, kültürel özellikleri, fiziki yapısı, iklimsel değerleri, kentli ve yer kimliği ile diğer kentlerden ayrılan tek ve biricik özelliklere sahiptir. Kentte bulunan kapalı siteler benzer mimari stil ve formları nedeniyle Aydın kentinin yer kimliğini, yer özelliklerini taşımadığı savı ileri sürülmektedir. Yapılan literatür araştırması ve kentte yer olgusu ve kapalı sitleler üzerine yapılan araştırmalar ile Aydın kenti yer olgusu ve kapalı siteler arasında anlamlı bir bağlantının olup olmadığı araştırılmak istenmiştir. Ayrıca kentin yer ruhu, yer kimliği araştırılarak gelecek çalışmalar için kaynak oluşturulması amaçlanmıştır. Aydın kentinde yer olgusunun tespiti için Norberg Schulz(1976)'un "Genius Loci: Towards a Phenomenology of Architecture" adlı eseri üzerinden yer ve yerin ruhu ile ilgili bilgiler hermeneutik yöntemle yorumlanarak tablolaştırılmıştır. Yapılan tabloya göre yer olgusu imaj, kimlik ve anlam olmak üzere 3 olguya bölünmüş ve yer tablosu Aydın kentin özelinde tekrar tasarlanmıştır. Yapılan tablolardan elde edilen bilgiler sayesinde anlamlı sonuçlar bulunmuştur. Aydın kentinde bulunan kapalı sitelerin Aydın kenti yer ruhu, yer kimliği ile anlamsal olarak bütünleşmediği sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
Gated communities have emerged in the world for reasons such as increased fear of crime, security, prestige, and their desire to be separate and different. Gated communities are the reasons for the emergence in Turkey such as the effects of the neoliberal policies implemented in the country, high-income segment seeking prestige, ads promoting privileged life on closed sites and sense of security. Gated communities estates in the city of Aydın find a place as a pirivileged cooperatives,  the first examples of gated communities in Aydın and  the neoliberal policies carried out in the country . Gated communities, which are the symbols of the privileged life originating abroad, tend to blur and destroy in the boundaries and characteristics which are seperating of the each other the city therefore gated communities have a same and similar architectural styles, forms and silhouettes. The place has characteristics such as identity, belonging, historicality, cultural features and a sense of place as well as its three dimensional physical properties. The city of Aydın has unique and unique features that distinguish it from other cities with its historical events, cultural features, physical structure, climatic values, urban and local identity. It is claimed the gated communities in this city don't have the place identity and the characteristics of the place in Aydın due to similar architectural styles and forms. It was aimed to investigate whether there is a meaningful connection between the city of Aydın and the gated communities with the literature research and studies on the phenomenon of place in the city and gated communities. In addition, it was aimed to create a resource for future studies by researching the city's place spirit and place identity. In order to determine the phenomenon of place in the city of Aydın, information about the place and the spirit of the place has been interpreted with a hermeneutic method and transferred to the table through Norberg Schulz (1976)'s work "Genius Loci: Towards a Phenomenology of Architecture" by Norberg Schulz. According to the table, the phenomenon of place is divided into 3 phenomena as image, identity and meaning, and the place table is redesigned specifically for Aydın city. Thanks to the information obtained from the tables, meaningful results were found. It has been concluded that the closed sites in Aydın city do not integrate the spirit of the place and the identity of the place in Aydın city.