Abdurrahman Şeref Bey'in eğitim, din ve ahlak eğitimiyle ilgili görüşleri
The thoughts mr Abdurrahman Şeref abouteducation religion and moral
Yazar: NAZLI KOZAN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. SAADETTİN ÖZDEMİR
Süleyman Demirel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı / Din Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Abdurrahman Şeref Efendi = Abdurrahman Şeref Efendi ; Ahlak = Morality ; Ahlak öğretimi = Moral teaching ; Biyografi = Biography ; Din = Religion ; Din eğitimi = Religious education ; Eğitim = Education ; Eğitim düşüncesi = Education thought ; Eğitim tarihi = Educational history ; Osmanlı Dönemi = Ottoman Period

Özet:
Bu çalışmada Tanzimat'tan Cumhuriyet'e uzanan süreçte Osmanlı İmparatorluğu'nun en zor ve en çalkantılı yüzyılı içerisinde Abdurrahman Şeref Bey'in eğitim görüşleri incelenmiştir Abdurrahman Şeref Bey'in yaşadığı dönemin siyasal ve sosyal özellikleri Abdurrahman Şeref Bey'in siyasi kişiliği, terbiye anlayışı ve eğitimciliği dönemin özellikleri göz önünde bulundurularak işlenmiştir.Abdurrahman Şeref Bey'in düşüncesine göre terbiye rubuv kelimesinden doğmuştur bedenin ve ruhun olabildiğince mükemmelleştirilmesini hedeflemektedir. Buna göre bedende ve ruhta doğuştan gelen bir takım yetenekler vardır ve bu yetenekler dışarıdan yapılan müdahalelerle şekillenebilirler. Terbiye aynı zamanda dinin selameti, dünya saadeti ve ahlaki mükemmelliği ön plana çıkarmak için gereklidir. Milletlerin ve devletlerin bekası da terbiye sayesinde mümkündür.Abdurrahman Şeref terbiye ve eğitim- öğretimi de birbirinden ayırmaktadır. Ona göre eğitim, fikri bir takım bilgilerle doldurmak terbiye ise bahsedilen bilgileri fikrin istifadesine sunmaktır. Fakat ikisi de lüzumludurAbdurrahman Şeref eğitimciyi bir nevi doktora benzetmiştir. Nasıl ki doktor hastanın vücudundaki arızayı tedavi ediyorsa, eğitimci de cahillik hastalığını tedavi eder.Abdurrahman Şeref terbiyenin, ahlakın oluşmasına da azami tesir edeceğine inanır fakat insanı tamamen değiştireceğine inanmaz. İnsandaki doğuştan gelen bazı hasletler eğitimle düzelmez fakat törpülenir. Bu yönüyle Abdurrahman Şeref'in eğitim anlayışı, günümüzde yaygın olan kişiliğin doğuştan gelen özelliklerin çevre ve eğitimle şekillenmesinden ibaret olduğu görüşüne uygundurOna göre terbiye beşikten mezara kadardır. Çocukluk döneminde başlar, gençlik döneminde kuvvet bulur. İnsan doğduğu andan ölünceye kadar eğitilmeye çalışsa yine de eksik eğitimle hayatını tamamlar.Abdurrahman Şeref çocuğu ve genci terbiye etme hakkının babaya ait olduğu ve terbiyenin ilk alınış yerinin aile olduğu görüşündedir. Bu görev yerine getirilmediği zaman devlet bu görevi üzerine alır ve çocuğu eğitir.Abdurrahman Şeref terbiyeyi beden terbiyesi, fikir terbiyesi, nefis terbiyesi din ve ahlak terbiyesi olmak üzere bölümlere ayırmıştır. Beden terbiyesini fikir terbiyesine yardımcı olması ve fikirlerin sağlam bir mahfazada yer bulabilmesi için gerekli görür. Fikir terbiyesi ise terbiyenin en önemli değil fakat önemle üzerinde durulması gereken kısmıdır. Bu terbiyede tabiatın yardımı olmadığı için bir öğretmenin eğitimi şarttır.Abdurrahman Şeref'e göre din ve ahlak terbiyesi terbiyenin en mühim kısmı ve geleceğin baş tacıdır. Ona göre dinsiz ve ahlaksız bir insanın hiçbir değeri yoktur. Bilgili fakat dinsiz, ahlaksız bir insandan imanlı, ahlaklı fakat cahil bir insan kat kat üstündür. Nefis terbiyesini de din terbiyesiyle bağlantılı olarak ele almaktadır. Nefsi terbiye edebilmek için onu kendi haline bırakmamak nefsin dizginlerini elde tutmak lazımdırAbdurrahman Şeref Bey'e göre insanı hayvandan ayırt eden faydalı işlerin kaynağı akıl ve düşünce olduğuna göre insan akıl ve düşünceyi beslemek için ilim öğrenmek zorundadır.Abdurrahman Şeref eğitimcilere, öğrencilere dinin emrettiği şekilde şefkatli olmayı, hataları bağışlamayı, nezaketle muamele etmeyi tavsiye etmiştir.Ahlak konusunda insanın görevlerini ele almış, insanın kendine olan görevleri, ailesine olan görevleri, topluma olan görevleri, insanlık görevleri ve dini görevleri olmak üzere bölümlere ayırmıştır.Anahtar Kelimeler: Abdurrahman Şeref Bey, Terbiye, Eğitim, Din ve Ahlak eğitimi,

Abstract:
In this study,ranging from Reforms to the Republic, in the most difficult turbulent century of Otoman Empire,educational ideas of Mr.Abdurrahman Şeref were processed.The politicial and social characteristic of the period in which Mr.Şeref lived,his politicial personality,sense of dicipline and his sense of education were discussed,by considering the characteristics of the period.According to Mr.Şeref ,good manners was born from rubuv and aims to perfection of body and soul as possible.Accordingly,body and soul has an innate talent and a number of invertions,and these capabilities can be shaped by the outside.At the same time training is required to bring out the religious salvation,the happiness and moral excellence.The survival of the nations and states is possible thanks to the training. Mr.Şeref separates training and education.According to him,education is to fill the mind with informations but training is to present the information to the usage of ideas.But both of them are necessary.Mr.Şeref likened educators a kind of doctor.Just as doctor treats defects in a patient?s body so trainers treat the ignorance.Abdurrahman Şeref believes that good manners will also influence the formation of a maximum ethics,but does not believe it will change people completely.Innate traits in humans don?t improve but can be filed. Abdurrahman Şeref?s understanding this aspect of education,the innate characteristics of personality today,which is common in accordance with the opinion consists of the formation of the environment and education.According to him,discipline is from the cradle to the grave.It begins in childhood,finds strenght in youth.Even though Human attemps to be educated from the moment of his birth until death,he completes his life still missing training.Abdurrahman Şeref is of the opinion that the right of training children and young people is paternal and family is the first place of receipt of discipline.When this task isn?t fulfilled,the state takes on this task,and educates the child.Abdurrahman Şeref divides discipline into sections including;body discipline,self discipline,religious and moral discipline.He sees body discipline necessary to help ideas discipline and to find a solid place for ideas in cover.The idea is to focus on the importance of discipline,but should not the most important part of good manners.In this discipline,a teacher training is essential because nature doesn?t help.According to Abdurrahman Şeref religion and moral discipline is the most important part of good manners and the future crown of the head.According to him,there is no value of a human being irreligious and immoral.Knowledgeable but irreligious,religious from immoral,moral but uneducated human is many times superior.Self discipline is also discussed in connection with religion discipline.To be able to become self discipline,it is necessary not to leave it to her own devices and to retain the reins of the of self.According to Mr.Abdurrahman Şeref,because the source of useful things that distinguish man from animals are mind and thought.Abdurrahman Şeref has recommended educators to be compassionate as ordered by religion, to donate errors,to treat them kindly.He has taken on the duties of man about morality and classified into sections including duties to self,the duties to the family,society,humanity duties and religious duties.Keywords: Mr.Abdurrahman Şeref,Disipline,Education,Religious and Moral Education.