Diyabet oluşturulmuş sıçanlarda ferula elaeochytris (çakşır) kök ektresinin erektil disfonksiyon üzerindeki etkisi
The effect of ferula elaeochytris (çakşir) root extract on erectile dysfunction in diabetes mellitus induced rats
Yazar: NADİRE ESER
Danışman: PROF. DR. CEMİL GÖÇMEN
Çukurova Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Tıbbi Farmakoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2016
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology
Dizin: Bitki özütü = Plant extract ; Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Diabetes mellitus-deneysel = Diabetes mellitus-experimental ; Erektil disfonksiyon = Erectile dysfunction ; Ferula elaeochytris = Ferula elaeochytris ; Kavernöz sinüs = Cavernous sinus ; Sıçanlar = Rats

Özet:
Ferulago elaeochytris yurdumuzda "ÇAKŞIR" diye bilinen endemik bir bitki olup Güney ve Güneydoğu Anadolu bölgesinde afrodizyak olarak kullanılmaktadır. Ferulago elaeochytris kök ekstresinin insan penis erektil dokusunda gevşeme cevaplarını artırdığını gösteren bilimsel araştırma sayısı azdır. Bu ekstrenin aynı zamanda güçlü antioksidan ve antiinflamatuvar özelliklere sahip olduğu ileri sürülmüştür. F. elaeochytris'in diyabetik erektil disfonksiyon üzerinde ki etkisine bakılmamıştır. Bu tez çalışmasında in vivo ve in vitro ortamda diyabetik sıçan modellerinde F. elaeochytris kök ekstresinin diyabetle oluşan  erektil disfonksiyon üzerindeki etkileri araştırılmıştır.
Bu çalışmada, Wistar albino erkek sıçanlar(n=72) beş gruba ayrıldı; kontrol grubu, diyabetik grup(60mg/kg; streptozotosin; i.p; tek doz), F. elaeochytris grubu(40 mg/kg/gün; intragastrik), diyabet+F. elaeochytris grubu(40 mg/kg/gün ve etanol grubu (%95'lik, 1 ml/gün). F. elaeochytris etanol içerisinde çözüldü. F. elaeochytris ve etanol 8 hafta boyunca intragastrik olarak verildi. Intrakavernozal basınç ve kavernozal dokunun nitrerjik gevşeme cevaplarının in vivo ve in vitro ortamda erektil fonksiyonları değerlendirildi. Elde edilen veriler GraphPad Prism software programında one way ANOVA istatiksel programı içinde "Bonferroni corrected t test kullanılarak analiz edildi. 0,05 den düşük "P" değerleri  istatiksel olarak anlamlı kabul edildi.
Çalışmamızda diyabet grubunda asetilkolinle oluşturulan endotel-bağımlı gevşeme cevapları ile elektriksel saha stimülasyonu(ESS) ile oluşan nörojenik, nitrerjik gevşeme cevapları anlamlı olarak azalmıştır. Sıçanların ve testis ağırlıklarında anlamlı azalma kaydedilmiştir, özellikle testislerin ve kavernoz dokuların histopatolojik incelemesinde kavernöz dokuda aşırı konjesyon ve patolojik bulgular gözlemlenirken testislerde spermatojenez aktivitesinde anlamlı azalma mevcuttur. Diyabetik sıçanlara Çakşır verilmesi azalmış nitrerjik cevapları ve intrakavernozal basıncı tersine çevirmiştir. Artmış kan glukozunu azaltmış, kilo ve testislerdeki ağırlık kayıplarını önlemiştir. Spermatojenezi arttırmıştır.
Çakşırın tek başına veya çözücüsü olan etanol'ün tek başına uygulanması sonuçları önemli derecede etkilememiştir. Çakşırın bu düzeltici etkileri onun antioksidan veya içeriğindeki farklı moleküllere bağlı olabilir. Ancak, bu hipotezi desteklemek için antioksidan düzey ölçümleri gibi daha ileri çalışmalara gerek duyulmaktadır.

Abstract:
Ferulago elaeochytris is an endemic plant known as ''ÇAKŞIR'' in our country, it is used as aphrodisiac in South and Southeast Anatolia region. There are few studies showing F .elaeochytris root extract's relaxing affect on human penile erectile tissue. Strong antioxidant and antiinflammatory affects of this extract has been suggested. Yet F. elaeochytris has not been investigated for diabetic erectile dysfunction. In this thesis study, F. elaeochytris root extract's affect on diabetes induced erectile dysfunction is investigated in in vivo and in vitro diabetic rat models. 
In this study, Wistar albino male rats(n=72) are divided into five groups; control group, diabetic group(60mg/kg;streptozosin; single enjection), F. elaeochytris group(40mg/kg/day), diabetes/F. elaeochytris group(40mg/kg/day) and ethanol group (%95; 1ml/day). F.elaeochytris is solved in ethanol. F. elaeochytris and ethanol administered by intragastric for 8 weeks. İntracavernousal pressure and nitrergic relaxations' erectile functions of cavernous tissue are assesed in vivo and in vitro. Data is analysed by GraphPad Prism software programme by using one way ANOVA, Bonferroni corrected t test.
In our study, in the diabetic group, acetylcholine induced endothelium-dependent relaxation responses and electrical field stimulation(EFS) induced neurogenic, nitrergic relaxation responses are decreased significantly. Rats and testicles weights decreased significantly, especially testicles and cavernosal tissue histopathological examination showed excessive congestion and pathological findings in cavernous tissue. Spermatogenesis activity in testicles is decreased significantly. After administration of F. elaeochytris to diabetic rats reversed decreased nitrergic responses and intracavernousal pressure.  And it also reduced, the increased blood glucose, prevented body weight and testicle weight loss, increased spermatogenesis. 
F. elaeochytris administrated alone and with its solvent alone did not changed the results significantly. Restorative effects of F. elaeochytris maybe due to the antioxidant effect of it or different molecules in its content. But to clarify it, further studies are needed.