Mimari form oluşumuna etki eden girdiler ve tarihsel süreç içinde form olgusunun irdelenmesi
Input which affected architectural formation and the research of the formation fact by historical process
Yazar: ŞAKİR YAKAN
Danışman: DOÇ. DR. TÜLİN GÖRGÜLÜ
Yıldız Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 1999
Konu: Mimarlık = Architecture
Dizin: Mimari form = Architectural form ; Mimari tasarım = Architectural design

Özet:
ÖZET Tasarım ve üç boyutlu düşünce yetisinden hereketle her mimarlık öğrencisi kesinlikle başarılı form bilgisine sahip olmalı ve bu formları projelerinde uygulama başarısına erişmelidir. Bu bilgiden hareketle eğitimi almış öğrencinin kesinlikle başarılı olacağı esnekliğini beklememek gereklidir. En önemlisi, tasarımın en büyük faktörü olan biçimin tüm bileşenleri ile mimarlık öğrencisine aktarılması karşılığını yaşam alanımızda olumlu mimari verilerle beklemektir. Biçimi oluşturan etkenler arasında elimizde çok büyük veriler vardır. Her yapıt çizgilerini coğrafi, jeolojik, topoğrafik, ilkimsel, sosyal ekonomik, teknik, politik, askeri koşullar, din, felsefe, töre, bilim ve sanat etkenlerinden alır. Tüm bu bişenler bize farklı biçimlerin oluşumunu sağlar. Her dönem mimarlık ürünleri arasında yukarıdaki verileri hiçe sayan, görmezden gelen yaklaşımlara rastlamak olasıdır. Yapının içeriği ve biçim arasındaki uyum, bu biçime tartışmasız değer kazandıracaktır. Üretimi gerçekleştiren mimarın gücü, kullanım içeriği ile duygusal ve biçim içeriğini eşgüdümlemelidir. Yani biçim oylum ve işlev ayrılmaz bileşenler olarak düşünülmelidir. Bu etkenler ve ürün oluşumunda kullanılan biçimler arasındaki anlatımda denge ve uyum olduğu zaman mimari yapıtın başarılı olduğunu savına ulaşabiliriz. Tamamen işlevden arınmış, duygulanımı yüksek formeli gören bireyde olumlu izler bıraksada bu yapıtın görsel başarısından yola çıkarak olumlamak çalışma içerisindeki genel yaklaşımdan da anlaşılacağı gibi bizi ve benzer düşüncedekileri yanlışların içine düşürecektir. Formların kendi aralarında uyumundan söz etmekse hem bu giriş bağlamında zor bir beklentidir. Yine girişken formlardan oluşan tüm eserlerde biçimlerin genel anlamda uyumu taşıması arzu edilen bir veri değil, yerine getirilmesi bir zorunluluktur. Tüm bunların ışığında araştırmanın genel içeriği, tarihsel süreç içerisinde mimari eserlerin tasarımda etken olarak taşıdıkları değerler açısından formların irdelenmesidir. Bu kapsam içerisinde formun genel tanımı doğrultusunda, mimari forma geçilmesi, formu oluşturan etkenlerin yetkinliklerine göre sıralanması öngörülmüş, tarihsel süreç içerisinde karşımıza çıkan çeşitli örneklerle form olgusuna bir giriş yapılmaya çalışılmıştır. İnşa edilen her yapının bir sosyal çevre içerisinde oluştuğu ve yeni formunda bir çevre oluşumuna etkili olduğu düşünülürse tasarımda kullanılacak ilkeler yeni oluşturulacak formlar da önem kazanacaktır.

Abstract:
ABSTRACT Starting from the view point of ability of design and concept of three-dimensions, every architecture student should definitely have good knowledge of form and should achieve to apply these forms in their projects. Saying this, one should not expect that a student who has obtained the education will definitely be successful. The most important issue is to obtain the positive results in our area of living, after transmitting to the architecture student, the form knowledge, which is the greatest factor of design, with all its components. We have a lot of data among the factors that the form consists of. The lines of every work of art is inspired by geographical, geological, topographical, climatic, social, economical, technical, political, military conditions, by the factors of religion, philosophy, tradition, science and art. All thise combinations provides formations of different formats Among architectural products of every period, it is possible to find approaches which ignore the data above. The harmony between the content and the form of a building, adds value to this form, without a doubt. The success of the architect who realizes the production, should coordinate the content of usage and the emotional and formal content. Namely, form, volume and function should be considered as inseparable components. When there is balance and harmony between these factors and the forms that are used during the forming of the product, we can claim that the architectural work of art is successful. Imagine a form which is completely free from function and high on emotion. Even if it leaves a positive impression on the individual that sees it, as it will be understood from the general approach in the dissertation, it will lead us to a mistake, to approve the work according to the visual success of it. To mention the harmony between forms in themselves, is hard to expect in the context of this introduction. Again, in all the works which consist of forms, the case that forms have a harmony in a general sense, is not something required, but rather an obligation. In the light of all these, the general contents of the research is the examination of forms, in terms of the active value they have, in the design of architectural works throughout the history. In this scope, starting from the general description of form, it is suggested to count the factors which the form consists of, according to their perfection, and it has been aimed to make an introduction to the concept of form, using many examples that we come across with, during history. XI