Tekrarlayan idrar yolu enfeksiyonu tanısı olan çocuklarda risk faktörlerinin değerlendirilmesi
Evaluation of risk factors in children with recurrenturinary tract infection
Yazar: ONUR ERİKAN
Danışman: DOÇ. DR. YUSUF ÇETİN DOĞANER
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Gülhane Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Enfeksiyonlar = Infections ; Risk faktörleri = Risk factors ; Üriner sistem = Urinary tract ; Üriner sistem enfeksiyonları = Urinary tract infections

Özet:
Amaç: Bu çalışmada, tekrarlayan idrar yolu enfeksiyonu olan çocuk hastalardaki risk faktörlerinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Kesitsel desende planlanan çalışmamız 01.02.2022-31.07.2022 tarihleri arasında Gülhane Eğitim ve Araştırma Hastanesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları kliniğine bağlı polikliniklere başvuran 50 tekrarlayan idrar yolu enfeksiyonu olan çocuk hastaların ebeveynleri ve 50 tekrarlayan idrar yolu enfeksiyonu olmayıp başka herhangi bir nedenle başvurmuş olan çocukların çalışmaya katılmakta gönüllü ebeveynleri ile yapılmıştır. Çalışma hakkında bilgilendirilmeyi müteakip, katılmayı kabul eden ve onam alınan ebeveynlere araştırmacılar tarafından hazırlanmış olan sosyodemografik özellikleri ve ilişkili tıbbi öykülerini araştıran klinik soruları içeren anket formundaki sorular yüz yüze veya telefon görüşmesiyle sorularak cevaplanması istenmiştir. Çalışmamızda ölçek kullanılmamıştır.
Bulgular: Çalışmaya katılan 50 tekrarlayan idrar yolu enfeksiyonu (İYE) hastasının; yaş ortalaması 9,06 (SS:4,55), ağırlık ortalaması 35,68 kg (SS:19,62) ve ortalama persentil karşılığı 61,08 (SS:30,26), boy ortalaması 130,46 cm (SS:25,24) ve ortalama persentil karşılığı 50,68 (SS:37,42) olarak bulunmuştur. Çalışmaya katılan 50 tekrarlayan İYE olmayan kontrol hastanın yaş ortalaması 9,12 (SS:9,12), ağırlık ortalaması 37,78 kg (SS:15,99) ve ortalama persentil karşılığı 68,16 (SS:33,29), boy ortalaması 134,72 cm (SS:25,19) ve ortalama persentil karşılığı 52,86 (SS:29,98) olarak bulunmuştur ve iki grup arasında anlamlı bir fark bulunmamıştır (p>0,05). Çalışmaya katılan kızlarda tekrarlayan İYE olanların oranı %58,8 iken erkeklerde tekrarlayan İYE olanların oranı %31,3'tür. Kız cinsiyette tekrarlayan İYE anlamlı olarak daha fazla bulunmuştur (p=0,018). Tekrarlayan İYE ile ebeveynin eğitim seviyesi arasında anlamlı bir ilişki bulunmaktadır (p=0,003). İlkokul mezunu olanların çocuğunda tekrarlayan İYE olanların oranı %72,7; lise mezunu olanların çocuğunda 
tekrarlayan İYE olanların oranı %65,0; üniversite mezunu olanların çocuğunda tekrarlayan İYE olanların oranı %33,3 'tür. Buna göre ebeveynin eğitim düzeyi arttıkça çocukta tekrarlayan İYE azalmaktadır. Enfeksiyonu etkileme durumu için yapılan lojistik regresyon analizinde sık sık kabızlık olması durumu; defekasyon sonrası temizliğin yapılma şekli, kardeşlerinde de tekrarlayan İYE olma durumu ve çocuğun cinsiyeti; enfeksiyonu etkilemektedir (p<0,05). Buna göre sık sık kabızlığı olan çocuklarda tekrarlayan İYE olma olasılığı kabızlığı olmayanlara göre 4,25 kat fazladır (p=0,023; OR:0,235). Defekasyon sonrası temizliği arkadan öne doğru olanlarda tekrarlayan İYE olma olasılığı önden arkaya doğru olanlara göre 8,35 kat fazladır (p=0,007; OR:8,349). Kardeşlerinde tekrarlayan İYE olanlarda kendilerinde tekrarlayan İYE olma olasılığı kardeşlerinde olmayanlara göre 44,72 kat fazladır (p=0,004; OR:44,721). Kızlarda tekrarlayan İYE olma olasılığı erkeklere göre 7 kat daha fazladır (p=0,005; OR:7,04).
Sonuç: Çalışmamız sonuçlarına göre tekrarlayan İYE kız cinsiyette, kabızlığı olan çocuklarda, temizlik alışkanlıkları eksik olan çocuklarda, ebeveynin eğitim düzeyi düşük olan çocuklarda daha sık görülmektedir. Tekrarlayan İYE olan ve olmayan çocuklar arasında persentil farklılığı olmayıp büyüme gelişmeyi etkilememektedir. Tekrarlayan İYE'ye yakalanmamak için hem çocuklara hem de ebeveynlere temizlik eğitimi verilmelidir, çocuğun kabız olmamasına dikkat edilmelidir. 

Anahtar Kelimeler: Çocuk, idrar yolu enfeksiyonu, relaps, risk faktörü.

Abstract:
Objective: In this study, it was aimed to evaluate the risk factors in pediatric patients with recurrent urinary tract infections.
Materials and Methods: Our study, which was planned in a cross-sectional design, was carried out between 01.02.2022 and 01.08.2022. 50 pediatric patients with recurrent urinary tract infections and 50 children who did not have recurrent urinary tract infections but who applied for any other reason, volunteered to participate in the study. was made with. After being informed about the study, the parents who agreed to participate and whose consent was obtained were asked to answer the questions in the questionnaire form, which included clinical questions investigating sociodemographic characteristics and related medical histories, prepared by the researchers, face-to-face or by telephone interview. The scale was not used in our study.
Results:  Of 50 recurrent urinary tract infection (UTI) patients participating in the study; The mean age is 9.06 (SD: 4.55), the mean weight is 35.68 kg (SD: 19.62) and the mean percentile is 61.08 (SD:30.26), the average height is 130.46 cm (SD: 25.24) and the mean percentile equivalent was found to be 50.68 (SD: 37.42). The mean age of 50 control patients without recurrent UTI included in the study was 9.12 (SD: 9.12), mean weight was 37.78 kg (SD: 15.99), and mean percentile was 68.16 (SD: 33.29), height the mean was 134.72 cm (SD: 25.19) and the mean percentile equivalent was 52.86 (SD: 29.98), and there was no significant difference between the two groups (p> 0.05). While the rate of recurrent UTI in girls participating in the study was 58.8%, the rate of recurrent UTI in boys was 31.3%. Recurrent UTI was found to be significantly higher in female gender (p=0.018). There is a significant relationship between recurrent UTI and the education level of the parents (p=0.003). The rate of children with recurrent UTI in primary school graduates was 72.7%; The rate of recurrent UTI in children of high school graduates was 65.0%; The rate of recurrent UTI in children of university graduates is 33.3%. Accordingly, as the education level of the parent increases, recurrent UTI decreases in the child. Frequent constipation in logistic regression analysis for affecting infection; the way of cleaning after defecation, recurrent UTI in siblings and gender of the child; affects the infection (p<0.05). Accordingly, children with frequent constipation are 4.25 times more likely to have recurrent UTIs than those without constipation (p=0.023; OR:0.235). The probability of having recurrent UTIs in those who clean after defecation from the back to the front is 8.35 times higher than those who clean from the front to the back (p=0.007; OR:8.349). The probability of having recurrent UTI in siblings with recurrent UTI is 44.72 times higher than those without siblings (p=0.004; OR:44.721). The probability of having recurrent UTI in girls is 7 times higher than in boys (p=0.005; OR:7.04).
Conclusion: According to the results of our study, recurrent UTI is more common in girls, children with constipation, children with poor cleaning habits, and children with low parental education. There is no percentile difference between children with and without recurrent UTI, and growth does not affect development. In order not to catch recurrent UTIs, both children and parents should be given hygiene education, care should be taken that the child is not constipated. 

Key words: Child, urinary tract infection, relapse, risk factor.