KTÜ Farabi Hastanesine başvuran çocuk hastalarda COVID-19 seroprevalansının belirlenmesi
The child who applied to KTÜ Farabi Hospital COVID-19 seroprevalence in patientsdetermination
Yazar: AYDIN BOZKIR
Danışman: DOÇ. DR. ZEYNEP GÖKÇE GAYRETLİ AYDIN
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases

Özet:
Amaç: COVID-19 hastalığı son yıllarda tüm Dünya'da önemli bir morbidite
ve mortalite nedenleri arasındadır. Toplumlar üzerindeki etkisi hükümet
programlarını etkileyecek kadar önemli bir yere sahiptir. COVID-19 hastalığı bu
denli öneme sahip olması nedeniyle toplumun ne kadarının bu hastalıktan
etkilendiğinin bilinmesi hükümetler ve halk sağlığı ile ilgilenen kişi ya da kurumlar
için çok önemlidir. Özellikle toplumda COVID-19 hastalığını asemptomatik geçiren
çocuk birey sayısı fazla olması nedeniyle toplumda ne kadar çocuğun bu hastalığa
yakalandığı bilinmemektedir. Bu çalışma ile KTÜ Farabi Hastane' sine başvuran
çocuklarda COVID-19 seroprevalansının belirlenmesi amaçlanmıştır. Böylece halk
sağlığı önlemlerinin planlanmasına ve toplumsal bağışıklığının değerlendirilmesine
katkı sağlanması planlanmaktadır.
Gereç ve Yöntem: Çalışmamız COVID-19 pandemisinin üçüncü dalga
sonrasında yapılan tek merkezli prospektif bir çalışmadır. Mart 2022 – Haziran 2022
tarihleri arasında Karadeniz Teknik Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve
Hastalıkları Anabilim Dalı Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları polikliniklerine başvuran 1
ay – 18 yaş arası kronik hastalığı olmayan, son 1 haftada hastaneye yatış öyküsü
olmayan, malignite tanısı olmayan, immunsüpresif tedavi almayan, antibiyotik
tedavisi almamış ve COVID-19 aşısı olmamış hastalar çalışmaya dahil edildi. Dahil
edilme kriterlerini karşılayan hastalara hasta izlem formu dolduruldu. Toplam 485
hasta çalışmamıza dahil edildi. Çalışmaya dahil edilen hastalardan serum örnekleri
alındı. KTÜ Tıp Fakültesi Tıbbi Mikrobiyoloji laboratuvarında Elecsys Anti-SARSCoV-
2 S Quantative (Roche Diagnostics International AG, Rotkreuz, Switzerland)
kiti ile spike proteine karşı gelişen total antikorlar düzeyi çalışıldı. Anti-SARS-CoV-
2 spike antikor düzeyi <0.80 U/ml olanlar non-reaktif, ≥0.80 U/ml olanlar ise reaktif
olarak kabul edildi. Demografik veriler ile antikor düzeylerinden elde edilen veriler
SPSS (Statistical Package for the Social Science) 24.0 ile analiz edildi. P<0,05'in
altında olan değerler istatiksel olarak anlamlı kabul edildi.
Bulgular: Çalışmamızda COVID-19 seroprevalansı %95,3 olarak tespit
edildi. Antikor pozitifliği olan kişilerin %68,8'i asemptomatik olarak belirlendi.
Antikor pozitifliği açısından her iki cinsiyete bakıldığında kızların %93,9'u
erkeklerin %96,5'i seropozitif olarak belirlendi. Her iki cinsiyet açısından
seropozitiflik açısından anlamlı bir fark yoktu (p: 0,18). COVID-19 temas öyküsü
olan kişilerin %96,4'ünde antikor pozitifliği belirlendi. COVID-19 antikor pozitifliği
ile COVID-19 temas öyküsü açısından anlamlı bir fark saptanmadı (p: 0,12).
COVID-19 temas öyküsü olan kişilerin %81,4'ünde aile içi temas öyküsü belirlendi.
Aile içi temas öyküsü olanlarda seropozitiflik %95,1 olarak belirlendi. Yaş
gruplarına göre antikor pozitifliğine bakıldığında 0-5 yaş aralığında antikor
pozitifliği %89,8 (149 kişi), 6-13 yaş aralığında antikor pozitifliği %97,4 (226 kişi),
14-18 yaş aralığında antikor pozitifliği %100 (87 kişi) olarak tespit edildi. 14-18 yaş
aralığındaki antikor negatif hasta yok idi.
Sonuç: Sonuç olarak COVID-19 seroprevalansı pandeminin ilk döneminde
uygulanan sıkı enfeksiyon kontrol önlemleri nedeniyle hem çocuklarda hem de
erişkinlerde düşük seyretmiştir. SARS-CoV-2 virüsünün zamanla mutasyona
uğraması ile ağır hastalık riskinin azalması ve aşının toplumda yaygınlaşması ile
enfeksiyon kontrol önlemleri kademeli olarak kaldırılmıştır. Bu dönemde Omicron
gibi daha bulaşıcı varyantların ortaya çıkması ile toplumda COVID-19 hastalığının
hızla yayıldığını gözlemledik. Vakaların hızla yayıldığı bu dönemde çocukların
çoğunluğunun COVID-19 hastalığını asemptomatik geçirdiğini ve hastanemize
başvuran sağlıklı çocukların neredeyse tamamının COVID-19 hastalığını geçirdiğini
tespit ettik.
Anahtar Kelimeler: COVID-19, SARS-CoV-2, çocuk, seroprevalans

Abstract:
Objective: COVID-19 disease has been among the major causes of morbidity
and mortality all over the world in recent years. Its impact on societies is so
important that it affects government programs. Because COVID-19 disease is of such
importance, knowing how much of the society is affected by this disease is very
important for governments and people or institutions interested in public health. It is
not known how many children in the society have contracted this disease, especially
due to the high number of children who have COVID-19 disease asymptomatic. This
study aimed to determine the seroprevalence of COVID-19 in children admitted to
KTÜ Farabi Hospital. Thus, it is planned to contribute to the planning of public
health measures and the assessment of social immunity.
Material and Method: Our study is a single-center prospective study
conducted after the 3rd wave of the COVID-19 pandemic. Between March 2022 and
June 2022, who applied to Karadeniz Technical University Faculty of Medicine,
Department of Child Health and Diseases, Child Health and Diseases outpatient
clinics, aged between 1 month and 18 years, without a chronic disease, without a
history of hospitalization in the last week, without a diagnosis of malignancy, not
receiving immunosuppressive treatment, Patients who had not received antibiotic
treatment and had not received the COVID-19 vaccine were included in the study. A
patient follow-up form was filled out for patients who met the inclusion criteria. A
total of 485 patients were included in our study. Serum samples were taken from the
patients included in the study. The level of total antibodies against the spike protein
was studied with the Elecsys Anti-SARS-CoV-2 S Quantative (Roche Diagnostics
International AG, Rotkreuz, Switzerland) kit in the Medical Microbiology laboratory
of KTU Faculty of Medicine. Those with anti-SARS-CoV-2 spike antibody levels
<0.80 U/ml were considered non-reactive, and those with ≥0.80 U/ml were
considered reactive. Data obtained from demographic data and antibody levels were analyzed with SPSS (Statistical Package for the Social Science) 24.0. Values below
P<0.05 were considered statistically significant.
Result: In our study, COVID-19 seroprevalence was found to be 95.3%.
68.8% of people with antibody positivity were determined to be asymptomatic.
When looking at both genders in terms of antibody positivity, 93.9% of girls and
96.5% of boys were determined to be seropositive. There was no significant
difference in seropositivity for both genders (p: 0.18). Antibody positivity was
determined in 96.4% of people with a history of COVID-19 contact. No significant
difference was detected in terms of COVID-19 antibody positivity and COVID-19
contact history (p: 0.12). A family contact history was detected in 81.4% of people
with a COVID-19 contact history. Seropositivity was determined as 95.1% in those
with a history of family contact. When looking at antibody positivity by age groups,
antibody positivity is 89.8% (149 people) in the 0-5 age range, 97.4% (226 people) in
the 6-13 age range, 100% (87 people) antibody positivity in the 14-18 age range. )
was detected as . There were no antibody negative patients between the ages of 14-
18.
Conclusion: As a result, the seroprevalence of COVID-19 remained low in
both children and adults due to the strict infection control measures implemented in
the first period of the pandemic. As the SARS-CoV-2 virus mutated over time, the
risk of severe disease decreased and the vaccine became widespread in society,
infection control measures were gradually removed. During this period, we observed
that COVID-19 disease was rapidly spreading in society with the emergence of more
contagious variants such as Omicron. During this period when cases were spreading
rapidly, we found that the majority of children had COVID-19 disease asymptomatic
and almost all of the healthy children who applied to our hospital had COVID-19
disease.
Keywords: COVID-19, SARS-CoV-2, children, seroprevalence