Rol yaratım sürecinde göstergebilimsel metin okumaları
Semiotical text reading in the role creation process
Yazar: TUFAN EMRE ÜNAL
Danışman: PROF. DR. AYŞE PINAR ARAS
Atatürk Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Sahne Sanatları Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Sahne ve Görüntü Sanatları = Performing and Visual Arts

Özet:
Araştırma yapılandırmacı yaklaşımı temel alarak, oyunculuk bölümü öğrencilerinin rol yaratım sürecinde metin çözümleme yetkinliklerini arttırmaya yönelik bir öğretim modeli oluşturarak bu modelin uygulamadaki etkilerini ortaya koymayı amaçlamaktadır. Atatürk Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi Sahne Sanatları Bölümü Oyunculuk Ana Sanat Dalı'nda eğitim gören 8 oyunculuk ana sanat dalı öğrenci araştırmanın çalışma grubunu oluşturmaktadır.  Araştırma sürecinde hem betimsel hem de deneysel süreç kullanılmıştır. Bu amaçla çalışma sürecince hem nicel hem de nitel veriler ayrı ayrı toplanıp analiz edilerek sonuç bölümünde bir araya getirilmiştir. Çalışmanın betimsel sürecinin oluşturulmasında mevcut literatür kapsamlı bir şekilde ele alınmıştır. Araştırmanın geliştirme sürecinin başlangıcında mevcut durumun anlaşılması ve gereksinimlerin belirlenmesi için devlet ve şehir tiyatrolarında görev yapan sanatçılara ihtiyaç analizi yapılmıştır. Analiz sonucunda rol yaratım sürecinde metin çözümlemesine ait karşılaşılan/karşılaşılması muhtemel olan sorunlara yönelik görüşler alınmıştır. Literatür taraması sonuçlarına göre çalışmanın deneysel sürecinde kullanılacak olan alıştırmalar oluşturularak uzman görüşü alınmıştır. Uzmanlardan gelen geri dönüşler neticesinde eksik ve geliştirilmesi gereken yerler tespit edilerek düzeltilmiştir. Yapılan çalışmalar sonucunda yapılandırmacı yaklaşımla 3 haftalık öğretim modeli hazırlanmıştır. Çalışmanın deneysel sürecinde, ön test – son test kontrol gruplu model uygulanarak bir performans ölçme aracı geliştirilmiştir. Geliştirilen öğretim modeli çerçevesinde uygulanan 3 haftalık deneysel işlem çalışmasından sonra ön test – son test sonuçları karşılaştırılarak elde edilen veriler "wilcoxon işaretli sıralar testi" kullanılarak analiz edilmiştir. Ek olarak, deneysel işlem sonucunda çalışma grubunda yer alan deney grubu öğrencilerinin çalışma sonrası görüşleri alınmıştır. Araştırma sonunda, oyunculuk bölümlerinde uygulanmakta olan rol ve sahne derslerinde metin çözümlemesinde didaskali çözümlemelerinin yapılmadığı tespit edilmiştir. 3 haftalık eğitim sürecinde yapılan ünite sonrası yazılı sınavlarda öğrencilerin konuya dair kazanımlarının olduğu gözlemlenmiştir. Deneysel işlem sonunda çalışma grubunda yer alan deney grubu öğrencilerinin ön test – son test puanları arasında olumlu değişimlerin olduğu görülmektedir. Ayrıca bu sonuçlar deney grubu öğrencileriyle gerçekleştirilen görüşme formundan elde edilen verilerle uyumlu bir görüntü sunmaktadır.

Abstract:
Based on the constructivist approach, the research aims to create a teaching model to increase the text analysis competencies of acting department students in the role-creation process and to reveal the effects of this model in practice. 8 acting students studying at Atatürk University Faculty of Fine Arts Department of Performing Arts, Department of Acting, constitute the research study group. Both descriptive and experimental processes were used in the research process. For this purpose, both quantitative and qualitative data were collected and analyzed separately throughout the study process and brought together in the conclusion section. Existing literature was comprehensively discussed in creating the descriptive process of the study. At the beginning of the research development process, a needs assessment was conducted with artists working in state and municipal theaters to understand the current situation and identify needs. As a result of the analysis, opinions were received regarding the problems encountered/possibly encountered in text analysis during the role creation process. Based on the literature review results, exercises were created to be used in the experimental process of the study, and expert opinions were obtained. As a result of feedback from experts, deficiencies and areas that needed improvement were identified and corrected. As a result of the studies, a 3-week teaching model was prepared with a constructivist approach. In the experimental process of the study, a performance measurement tool was developed by applying a pretest-posttest control group model. After the 3-week experimental study applied within the framework of the developed teaching model, the data obtained by comparing the pre-test and post-test results were analyzed using the "Wilcoxon signed-rank test". At the end of the research, it was determined that in the role and stage courses applied in acting departments, didascale analysis was not made in text analysis. In the post-unit written exams conducted during the 3-week training period, it was observed that the students had gains on the subject. At the end of the experimental procedure, it is seen that there are positive changes between the pretest and posttest scores of the experimental group students in the study group. In addition, these results are compatible with the data obtained from the interview form conducted with the experimental group students.