Toplam kalite ve stratejik kalite yönetimi uygulamaları bağlamında motivasyon araçlarının işletme performansı üzerine etkisinin incelenmesi: İlaç sektöründe bir araştırma
Investigation of the effect of motivation tools on business performance in the context of total quality and strategic quality management practices: A research in the pharmaceutical industry
Yazar: SİBEL KOÇ TAZICI
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ESİN BENHÜR AKTÜRK
İstanbul Aydın Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Kalite Yönetimi ve Kalite Güvence Sistemleri Ana Bilim Dalı / Kalite Yönetimi ve Kalite Güvence Sistemleri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Firma performansı = Firm performance ; Motivasyon = Motivation ; Performans = Performance ; Stratejik kalite planlaması = Strategic quality planning ; Stratejik yönetim = Strategic management ; Toplam kalite = Total quality ; Toplam kalite yönetimi = Total quality management ; İlaç sektörü = Pharmaceutical sector

Özet:
Bu araştırma, ilaç sektöründeki işletmelerde toplam kalite ve stratejik kalite yönetimi uygulamaları bağlamında motivasyon araçlarının, işletmelerin performansları üzerine ne derecede etkisinin bulunup bulunmadığını belirlemek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın bağımlı değişkeni işletme performansı, bağımsız değişkeni ise motivasyon araçlarıdır. Araştırma esnasında değişkenlerin ve alt boyutlarının düzeyleri ile bireylerin cinsiyet, yaş, medeni durum, eğitim düzeyi ve çalıştıkları kurumdaki iş tecrübeleri değişkenleri bakımından anlamlı derecede bir farklılaşma olup olmadığı incelenmiştir. Araştırmanın örneklem grubu, İstanbul ili lokasyonlu 2 adet farklı ilaç firmasında aktif olarak çalışmaya devam eden 415 adet çalışandan oluşmaktadır. Araştırma kapsamında yüz yüze ve çevrimiçi olacak şekilde anket yöntemi ile veriler elde edilmiş, anket çalışması kapsamında "Motivasyon Araçları Ölçeği" ve "Performans Ölçeği" kullanılmıştır. Demografik özelliklere ait değişkenlerin incelenmesi kapsamında Bağımsız Grup T testi ve Tek Taraflı Varyans (ANOVA) testleri kullanılmıştır. Veriler incelendiğinde, ilaç sektöründe çalışan personellerin genel ve içsel motivasyonlarının cinsiyet, yaş ve eğitim değişkenlerine göre istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık göstermekte oldukları, ayrıca çalışan personellerin dışsal motivasyonlarının yaş ve eğitim değişkenlerine göre istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık göstermekte oldukları görülmüştür. Genel işletme performansının cinsiyet ve eğitim değişkenlerine göre istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık göstermekte oldukları, işletmenin finansal performansının ise cinsiyet, yaş, medeni durum, eğitim ve çalışanların kurumdaki iş tecrübesi değişkenlerine göre istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık göstermekte olduğu görülmüştür. İşletmenin firma içi performansının sadece eğitim değişkenine göre istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık göstermekte olduğu, işletmenin müşteri performansının eğitim ve çalışanların kurumdaki iş tecrübesi değişkenlerine göre istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık göstermekte olduğu, işletmenin yenilik ve öğrenme performansının ise yaş ve çalışanların kurumdaki iş tecrübesi değişkenlerine göre istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık göstermekte olduğu görülmüştür. Araştırma kapsamında çalışanların genel motivasyonlarının, işletmenin genel performansını, ne derecede etkilediğini saptayabilmek amacıyla yapısal regresyon analizi yapılmıştır. Elde edilen verilerin analizi sonucunda çalışanların genel motivasyonun genel işletme performansına anlamlı bir etkisinin bulunmadığı (p=0,228≥0,05), fakat motivasyon boyutlarından biri olan çalışanların içsel motivasyonunun işletme performansının boyutlarından olan finansal performansına (p=0,002≤0,01) ve müşteri performansına (p=0,021≤0,05) pozitif yönde anlamlı bir etkisinin bulunduğu, firma içi performansa, yenilik ve öğrenme performansına anlamlı bir etkisinin bulunmadığı görülmüştür. Motivasyon boyutlarından bir diğeri olan çalışanların dışsal motivasyonun ise işletme performansı boyutlarından hiçbirini etkilememekte olduğu görülmüştür (p≥0,05).

Anahtar Kelimeler: Toplam Kalite Yönetimi, Stratejik Kalite Yönetimi Uygulamaları, Motivasyon Araçları, İşletme Performansı, İlaç Sektörü.

Abstract:
This study was carried out to determine whether motivation tools have an effect on the performance of company in the context of total quality and strategic quality management practices in company in the pharmaceutical industry. The dependent variable of the research is business performance, and the independent variable is motivation tools. During the study, it was investigated whether there was a significant difference in terms of the levels of the variables and their sub-dimensions, and the variables of gender, age, marital status, education level and work experience in the institution they work for. The sample group of the research consists of 415 employees who continue to work actively in 2 different pharmaceutical companies located in Istanbul. Datas were obtained by survey method in face-to-face and online. "Motivational Tools Scale" and "Performance Scale" were used within the scope of the survey study. Independent Group T-test and One-Way Variance (ANOVA) tests were used to analyze the variables of demographic characteristics. When the data were examined, it was seen that the general and internal motivations of the personnel working in the pharmaceutical industry showed a statistically significant difference according to the variables of gender, age and education, and that the external motivation of the personnel working in the pharmaceutical industry showed a statistically significant difference according to the age and education variables. The general business performance shows a statistically significant difference according to the variables of gender and education, the financial performance of the business shows a statistically significant difference according to the variables of gender, age, marital status, education and the work experience of the employees. It has been seen that the internal performance of the company differs statistically only according to the education variable, and the customer performance of the company shows a statistically significant difference according to the education and the work experience of the employees in the company. It has been seen that the innovation and learning performance of the company shows a statistically significant difference according to the variables of age and work experience of the employees in the company. Within the scope of the study, structural regression analysis was conducted to determine to what extent the general motivation of the employees affects the overall performance of the enterprise. As a result of the analysis of the data obtained, it was seen that the general motivation of the employees did not significantly affect the overall business performance (p=0.228≥0.05).  It has been observed that the internal motivation of the employees, which is one of the motivation dimensions, has a positive effect on the financial performance (p=0.002≤0.01) and customer performance (p=0.021≤0.05) It has been observed that the internal motivation of the employees, which is one of the motivation dimensions, does not affect the internal performance, innovation and learning performance. It was observed that the external motivation of employees, which is another motivation dimension, did not affect any of the dimensions of business performance (p≥0.05).

Keywords: Total Quality Management, Strategic Quality Management Practices, Motivation Tools, Business Performance, Pharmaceutical Industry.