Köpek ve kedi dışkılarında genişlemiş spektrumlu beta laktamaz ve AMPC beta laktamaz üreten Escherichia coli'nin prevalansının belirlenmesi
Determination of extended spectrum beta-lactamase (ESBL) and AMPC beta-lactamase producing Escherichia coli prevalence in fecal samples of dogs and cats
Yazar: BERNA GÜMÜŞ
Danışman: PROF. DR. SEYYAL AK
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Mikrobiyoloji (Veterinerlik) Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2015
Konu: Mikrobiyoloji = Microbiology ; Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine
Dizin: Beta laktamazlar = Beta lactamases ; Dışkı = Feces ; Escherichia coli = Escherichia coli ; Kediler = Cats ; Köpekler = Dogs ; Mikrobiyal duyarlılık testleri = Microbial sensitivity tests ; Prevalans = Prevalence

Özet:
Bu çalışmada, İstanbul ilinde sağlıklı köpek ve kedi dışkılarında, genişlemiş spektrumlu beta laktamaz (GSBL) ve/veya AmpC beta laktamaz üreten Escherichia coli'nin prevalansı ve beta laktamaz genlerinin belirlenmesi amaçlandı. 192 köpek ve 192 kedi dışkı örneği 1 mg/L sefotaksim içeren MacConkey agara ekildi. GSBL ve AmpC beta laktamaz pozitifliği tarama ve doğrulama testleri ile fenotipik olarak tespit edildi. Fenotipik olarak pozitif olduğu belirlenen izolatlarda TEM, SHV, OXA-10, PER-2, CTX-M ve alt grupları ile AmpC genlerinin (CIT, FOX, MOX, EBC, ACC, DHA) varlığı PCR ile araştırıldı. GSBL üreten E.coli prevalansı genotipik olarak köpeklerde %20,3 (n=39) ve kedilerde %8,3 (n=16); AmpC üreten E.coli prevalansı köpeklerde %3,7 (n=7) ve kedilerde %0,6 (n=1) bulundu. GSBL ve/veya AmpC beta laktamaz üreten E.coli'nin köpek izolatlarında, sırasıyla; blaCTX-M Grup 1 (n=39), blaTEM (n=21), blaCIT (n=5), blaSHV (n=2) ve blaMOX (n=1) genlerini içerdiği belirlendi. Kedi izolatlarında, sırasıyla; blaCTX-M Grup 1 (n=13), blaTEM (n=11), blaCTX-M Grup 9 (n=3) ve blaSHV (n=2) genlerini içerdiği belirlendi. Yapılan istatistiksel analiz sonucunda, GSBL ve/veya AmpC üreten E.coli'nin köpeklerde fekal kolonizasyonun önemli olduğu (p<0,001), cinsiyet ve geçmişinde antibiyotik kullanımının önemli olmadığı bulundu. Bu çalışma ile İstanbul'da sağlıklı eşlikçi hayvanlarda GSBL ve AmpC beta laktamaz üreten E.coli varlığı ilk defa ortaya kondu ve köpeğe ait bir E.coli izolatında daha önce insanlarda bildirilmiş fakat hayvanlarda dünya çapında bildirilmemiş olan blaMOX genini içerdiği ilk kez belirlenmiştir. Veteriner hekimlik alanında antibiyotik direncine ilişkin risk faktörlerinin değerlendirildiği sürvey çalışmalarına ihtiyaç olduğu, etkili kontrol önlemleri ile direnç gelişiminin sınırlandırılmasına yönelik çözüm önerilerinin geliştirilmesi gerektiği sonucuna varıldı.

Abstract:
The aims of this study were investigate the prevalence and genes of extended-spectrum beta lactamase (ESBL) and/or AmpC beta lactamase producing Escherichia coli from feces of healthy dogs and cats in Istanbul. Fecal samples of dogs (n=192) and cats (n=192) were collected and cultured on MacConkey agar plates containing 1 mg/L cefotaxime. ESBL and AmpC positivity were phenotypically detected by monitoring and confirmation tests. TEM, SHV, OXA-10, PER-2, CTX-M with subgroups and AmpC genes (CIT, FOX, MOX, EBC, ACC, DHA) were investigated by PCR. Prevalence of ESBL producing E.coli was demonstrated 20.3% (n=39) in dogs and 8.3% (n=16) in cats; AmpC producing E.coli 3.7% (n=7) in dogs and 0.6% (n=1) in cats. Canine isolates contained, respectively; blaCTX-M Group 1 (n=39), blaTEM (n=21), blaCIT (n=5), blaSHV (n=2) and blaMOX (n=1). Feline isolates contained, respectively; blaCTX-M Group 1 (n=13), blaTEM (n=11), blaCTX-M Group 9 (n=3) and blaSHV (n=2). Association fecal colonisation of ESBL and/or AmpC producing E.coli in dogs was found statistically significant (p<0.001). Sex and the history of antibiotic treatment were found insignificant. In this study, the presence of ESBL and AmpC producing E.coli from healthy companion animals in Istanbul was determined and one canine E.coli isolate harboured blaMOX AmpC gene, which has been previously reported in humans but not been reported in animals in worldwide for the first time. The survey studies in veterinary medicine, which evaluated risk factors related to antibiotic resistance and solutions to limit the development of resistance with effective control measures are need to be developed.