Milletlerarası tahkime tabi uyuşmazlıklarda Türk mahkemelerinin geçici hukuki koruma kararı verme konusunda görev ve yetkisi
Jurisdiction of Turkish courts on temporary legal protections regarding disputes subject of international arbitration
Yazar: ERDEM ÇAĞLAR
Danışman: YRD. DOÇ. DR. EBRU ŞENSÖZ MALKOÇ
İstanbul Ticaret Üniversitesi / Dış Ticaret Enstitüsü / Uluslararası Ticaret Hukuku ve Avrupa Birliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Geçici hukuki korumalar = Temporary legal protection ; Milletlerarası Tahkim Kanunu = International Arbitiation Law ; Tahkim = Arbitration ; Uluslararası ticaret = International trade

Özet:
Dünya ticaret sisteminin gittikçe globalleştiği günümüzde ticari ilişkiler tam anlamıyla küreselleşmiş durumdadır. Aynı kıtada dahi yer almayan şirketler küresel sistem içerisinde birbirleriyle ticari ilişkiler kurmaktadırlar. Gelişen milletlerarası ticari ilişkilerin bir sonucu olarak ticari uyuşmazlıklar da milletlerarası nitelik kazanmaktadır. Geleneksel yargı sistemlerinin küresel ticaret sistemine yeterli gelmediği noktada tahkim yargılaması taşıdığı avantajlar ile giderek daha çok tercih edilmektedir. Zira tahkim yargılaması devlet yargısına nazaran; tarafsız, hızlı, gizli ve alınan kararların uzman hakemlerce verilmesi sebebiyle de daha tatmin edici sonuçlar ortaya çıkarmaktadır. Milletlerarası tahkimin giderek artan önemi de bu ticari ilişkilerden pay almak isteyen devletlerin tahkim düzenlemelerine ağırlık vermesi sonucunu doğurmaktadır. 

	Dünya ticaret sistemi içerisinde en büyük yirmi ekonomi arasında bulunan ve coğrafi konumu itibari ile ticari geçiş noktaları üzerinde bulunan Türkiye için de tahkim yargılamasının gelişmesi bir zorunluluk olarak göze çarpmaktadır. 

	Tahkim yargılamaları ve klasik yargılama içerisinde, basit anlamıyla, dava konusu şeyin korunması ve çıkacak hükmün anlam ifade etmesi bakımından geçici hukuki koruma tedbirleri büyük önem arz etmektedir.

	Çalışmamız içerisinde evvela tahkim kavramı genel hatları ile aktarılmaya çalışılmıştır. Sonrasında tahkimde geçici hukuki koruma tedbirlerinin önemi, şartları ve çeşitleri ortaya konmuştur. Son olarak ise hakemler ve mahkemeler tarafından tahkim yargılaması içerisinde geçici hukuki koruma kararı verilmesinin Türk hukuk mevzuatı çerçevesinde kıstasları üzerine açıklamalar yapılmıştır. 

	Milletlerarası tahkim yargılaması kapsamında ihtiyati tedbir talepleri yönünden Türk mahkemelerinin yetkisi tartışması ise doktrin ve uygulama örnekleri üzerinden aktarılmaya çalışılmıştır. 

	Milletlerarası tahkime tabi bir uyuşmazlıkta 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m. 390'ın mahkemelerce ihtiyati tedbir kararı alınmasını engellediği meselesi çalışmanın özünü teşkil etmektedir. Doktrince ortaya atılan çözüm önerileri sonrasında ise tarafımızdan getirilen çözüm önerisi ile çalışmamız sonlanmıştır.

Abstract:
Today, as the world trade system becomes more and more globalized, commercial relations are fully globalized.Companies which are not even in the same continent have commercial relations with each other within the global system.
As a result of developing international commercial relations, commercial disputes become international.

In the point of traditional judicial systems are not sufficient for the global trade system, arbitration is increasingly preferred for its advantages.Because compared to the state courts, the arbitration trial is more objective, faster, more confidential and decisions are made by expert referees are also giving more satisfactory results.The growing importance of international arbitration also results in the emphasis on arbitration regulations of states seeking to take advantage in these commercial relations.

For Turkey which is located in first 20 largest economies in the world trading system and geographically located in the commercial transition points, development of arbitration process is a necessity. 

Provisional legal safeguards (interim injunctions) have great importance both in arbitration proceedings and classical proceedings, in simple terms, meaning protection of the matter of the case and meaning of the forthcoming judgement.

In our study, firstly, the concept of arbitration has been tried to be conveyed in general terms.
Afterwards, the importance, conditions and types of temporary legal protection measures in the arbitration were set forth.

Finally, temporary legal protections which are given by arbitration courts and state courts are considered within the Turkish regulations. 

Within the context of the international arbitration trial, the arguments of the Turkish court's authority is tried to be conveyed through doctrine and practice examples. 


In a dispute subject to international arbitration, Law no. 390 is the essence of the work of the Court, which prevents the injunction against injunctive relief. After the solution suggested in the doctrine, we ended with our solution proposal.