Nuzi seramiği: Kökeni, yayılım alanları ve kronolojisi
Nuzi ware: The origin, the distribution and its chronology
Yazar: NURETTİN BATARAY
Danışman: PROF. DR. TURAN TAKAOĞLU
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Arkeoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Arkeoloji = Archeology
Dizin: Geç Tunç Çağı = Late Bronze Age ; Hurri Mitanni Devleti = Hurri Mitanni State ; Mezopotamya = Mesopotamia ; Seramik sanatı = Ceramic art ; Seramikler = Ceramics ; Suriye = Syria

Özet:
Bu doktora tezi "Nuzi Seramiği" olarak adlandırılan koyu zemin üzerine açık boyama yöntemi ile oluşturulan bezeme içeriği ile tanımlanan çark yapımı bir Geç Bronz Çağ seramik geleneğinin kökeni, yayılım alanları ve kronoloji sorunlarını incelemeyi amaçlar. Nuzi seramiği sistematik olarak arkeolojik kazılarda ilk kez Nuzi (Yorgan Tepe) yerleşiminde gerçekleştirilen sistemli kazılarda ortaya çıkarılan Nuzi seramiği, ilk buluntu yerine göre isimlendirilmiştir. Bu bağlamda bu doktora tez çalışması arkeolojik kazılar sırasında tabakalarda ele geçmiş Nuzi seramiği ile ilgili şimdiye kadar bütüncül olarak yapılmış ilk sistematik çalışmayı temsil eder. Bu doktora tez çalışmasında bu yüzden Nuzi seramiğinin detaylı bir katalog çalışması yapılmıştır. Bu kapsamda kazı ve müze koleksiyonlarında yer alan 1000 üzerinde Nuzi seramiği ve bunlarla ilgili eserler incelenmiştir. Seramikler sayı, form, mal grubu, bezeme üslupları ve üretim teknolojisi ölçütlerinde değerlendirilerek kronolojik çerçevede seramiğin ilk ortaya çıkışından arkeolojik kayıtlardan kayboluşuna kadar olan gelişim sürecinin anlaşılması hedeflenmiştir. Nuzi seramiği, MÖ. 16. yüzyılın başlarında Kuzey Mezopotamya'da Hurri-Mitanni kültürünün bir parçası olarak ortaya çıkmıştır. Nuzi Seramiği'nin en erken örnekleri, Habur Havzası yerleşimlerinde ele geçmiştir. Kültürel ilişkiler bağlamında, Kuzey Mezopotamya Orta Tunç Çağı boyalı seramiği olan Habur ile Nuzi seramiği arasında önemli benzerlikler dikkati çekmektedir. Ayrıca boya bezeme bakımından Nuzi seramiği ile Minos dünyasınn Kamares seramiği ile güçlü benzerlikler de dikkat çekmektedir. Buna ek olarak, Nuzi seramiği boya bezemeleri ile dönemin duvar boyamaları arasında paralellikler bulunmaktadır. Sonuç olarak bu doktora tez çalışmasında Nuzi seramiğinin form ve boya bezeme kompozisyonlarının oluşmasında çok farklı kültürlerin katkıda bulunduğu önerilmektedir.

Abstract:
Nuzi Ware: The Origin, The Distribution and Its Chronology
This Ph.D. dissertation aims to examine the origin, distribution, and chronology of the the so-called "Nuzi Ware", a Late Bronze Age wheel-made painted pottery tradition that is characterized by its decorative painted design light colored paint on a dark background. The ware was first systematically recorded at the Nuzi (Yorgan Tepe) excavations and named as a "Nuzi Ware" after the ware was found at many archaeological sites. This dissertation in this context represents the first thorough study all Nuzi ceramics recovered from archaeological excavations with stratified contexts. This work contains a detailed study of the ceramics reprsenting the Nuzi Ware. For this study, over 1000 fragments of Nuzi Ware and their associated material from the excavations and museum collections have been catalogued and examined in terms of typology, consumption, distribution, manufacturing techniques, and decoration. Such a perspective help to reconstruct the evolution of the Nuzi Ware from its first emergence to the disppaearance from the archaeological record. The Nuzi Ware first emerged as part of a material culture of the Hurri-Mitannians in northern Mesopotamia during the beginning of the 16th century BC. The earliest Nuzi Ware was found in the settlements of the Khabur Region. The Nuzi Ware display similarties with the Khabur Ware, another important painted ware tradition representing the Middle Bronze Age in northern Mesopotamia. In terms of decoration, strong links can also be established with the Kamares Ware of the Minan World during this period. Moreover, there are many parallels between the painted motifs of the Nuzi Ware and those of the mural paintings of this period. In conclusion, it is purposed that in this dissertation that diffirent cultural influences contributed to the formation of the Nuzi Ware tradition in the choice of pot shapes and the composition of painted decorations.