Yaban hayvanı üretim istasyonunda yetiştirilen Arap Kum Ceylanı (Gazella marica) yavrularında bazı bireysel, sosyal ve beslenme davranışları
Some individual, social and feeding behaviours of Arabian Sand Gazelles (Gazella marica) fawns in a wildlife breeding station
Yazar: ADİL UZTEMUR
Danışman: PROF. DR. ABDÜLKADİR ORMAN
Bursa Uludağ Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Zootekni (Veterinerlik) Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine

Özet:
Bu çalışmada yaban hayvanı üretim istasyonunda yetiştirilen ceylan
yavrularıyla doğada serbest halde yaşayan ceylan yavrularında yapılmış olan
çalışmalar arasındaki beslenme ve davranış ilişkilerindeki benzerlikler ile farklılıklar
araştırılmıştır. Çalışmada el dürbünü, teleskop, dijital kamera, cep telefonu ve
kronometre kullanılmıştır. Odak Hayvan Örnekleme Metoduyla Mayıs 15-31
tarihinden Ağustos 1-31 tarihleri de dâhil olmak üzere toplam 401 saat ceylan yavruları
gözlemlenmiş ve davranışları kaydedilmiştir. Her davranış için farklı sayıda yavrular
üzerinden gözlem yapılmıştır.
Sonuçlara göre tekil doğan yavruların ortalama emme süresi ikiz doğan
yavruların ortalama emme süresinden düşük bulunmuştur (P<0,05). Kısa emzirmeler
arasındaki aralıklar Mayıs 15-31 tarihinde minimum ve her iki haftada bir yoğun
şekilde arttığı ve yaban hayatındaki ceylan yavrularıyla benzer olduğu bulunmuştur
(P<0,001). Ancak tarihler arası detaylı incelendiğinde farklılıklar mevcuttur. Yataklık
tercihi ile vücudun bir tarafına yatma süresi bakımından karşılaştırıldığında aralarında
anlamlı farklar vardır (P<0,005). Üretim istasyonundaki ceylan yavruları yabanıl
ceylan yavrularından yataklık tercihlerine göre yatma süreleri daha uzun bulunmuştur.
Erişkin erkekler en fazla yavrulara karşı agresif davranışlarda bulunmuştur. Bunlar
sırasıyla tos vurma, kovalama-takip, kafa-alın tehdidi ve kafa hareketleridir (P<0,05).
Yabanıl ceylanlarda ise en fazla agresif davranışları yavrulara erişkin dişiler
göstermiştir (P<0,001). Yavru ceylanlar en seyrek Mayıs 15-31 tarihinde otlamıştır.
En sık olarak da Ağustos 1-31 tarihleri arasında otlamıştır (P<0,05). Üretim
istasyonundaki ceylan yavruları yonca yemlikleri başında harcadıkları süre arpa
yemlikleri başında harcadıkları süreye göre ortalama 7,3 dakika daha fazla olduğu
tespit edilmiştir (P<0,05).
Sonuç olarak her davranıştaki farklılıkların en aza indirilmesi için incelenen
davranışlarda gerekli düzenlemeler yapılarak ceylanların doğal ortamlarına
salındıkları sırada doğaya uyum sağlamaları ve çoğalmalarını kolaylaştıracaktır.
Anahtar Kelimeler: Gazella marica, yatma davranışı, emme davranışı, sosyal
davranış, beslenme davranışı

Abstract:
In this study, the similarities and differences in nutritional and behavioral
relationships between gazelle fawns raised in a wild animal breeding station and
studies conducted on gazelle fawns living in wild were investigated. In the study,
binoculars, telescope, digital camera, mobile phone and stopwatch were used. With
the Focal Animal Sampling Method, gazelle fwans were observed and their behavior
recorded for a total of 401 hours, from May 15-31 to August 1-31. Observations were
made on a different number of offspring for each behavior.
According to results, the mean suckling time of singletons has fond lower than
the mean suckling time of twins (P<0.05). Intervals between short sucklings has
minimal on May 15-31 and has found to increased heavily every 2 weeks and has
similar to gazelle fawns in the wild (P<0.001). However, when the dates are examined
in detail, there are differences. There are significant differences between bedding
preference and the duration of lying on one side of the body (P<0.005). The gazelle
fawns at the Breeding Station had a longer bedtime than the wild gazelle fawns,
according to their bedding preferences. Adult males has most aggressive towards the
offspring. These are butting, chasing-following, head-forehead threat and head
movements, respectively (P<0.05). In wild gazelles, adult females showed the most
aggressive behavior to the offspring (P<0.001). Juvenile gazelles grazed the least on
May 15-31. It has most frequently grazed between August 1-31 (P<0.05). In the
Gazella Breeding Station It has determined that the time the gazelle fawns spent in
front of the alfalfa feeders has average 7.3 minutes longer than the time they spent at
the barley feeders (P<0.05).
As a result, necessary arrangements will be made in the examined behaviors in
order to minimize the differences in each behavior, and it will facilitate by the
adaptation of gazelles to nature and reproduction while they has been released into
their natural environment.
Keywords: Gazella marica, lying behavior, suckling behavior, social behavior,
feeding behavior