Meme kanseri ve meme kanseri kök hücrelerinde telomeraz inhibitörü BIBR1532'nin wnt sinyal yolağı üzerindeki etkisi
Effects of telomerase inhibitor BİBR1532 on wnt signaling pathway on breast cancer and breast cancer stem cells
Yazar: PINAR GÜLER
Danışman: DOÇ. DR. ÇIĞIR BİRAY AVCI
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Tıbbi Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Tıbbi Biyoloji = Medical Biology
Dizin: Kök hücreler = Stem cells ; Meme hastalıkları = Breast diseases ; Meme neoplazmları = Breast neoplasms ; Neoplazm hücreleri = Neoplastic cells ; Sinyal nakli = Signal transduction ; Telomeraz = Telomerase ; İnhibitör = Inhibitor

Özet:
Meme kanseri, kadınlarda kansere bağlı ölümlerde önde gelen bir hastalıktır. Tüm dünyada olduğu gibi Türkiye'de de en sık görülen kanser türlerinden biridir. Meme kanseri ve meme kanseri kök hücreleri tümör büyümesi, çoklu ilaç direnci, hücrelerin metastazı ve nüksetmesi ile ilişkilidir ve bu hücrelerin tedavi sürecinde hedeflenmesinin etkili olduğu düşünülmektedir. Kanser kök hücreleri, bir tümör içindeki metastaza ve tedaviye karşı direnç oluşturan hücrelerin alt popülasyonudur ve tümörün başlangıcından sorumlu olan hücrelerdir. Bu hücreler, kök hücreler gibi kendini yenileme, çoğalma ve farklılaşma özelliklerine sahiptir. Wnt Sinyal Yolağı kanserle sıkı bir ilişki içindedir ve meme kanseri hastalarında hayatta kalmanın azalmasıyla bağlantılıdır ve bu sinyal yolağı kanser kök hücrelerinin özelliklerini kontrol eder. Bununla beraber bir telomeraz inhibitörü olan BIBR1532, tümörlerdeki aktif telomerazı inhibe etme amacıyla kanser araştırmalarında sıklıkla kullanılmaktadır. Normal dokularda yan etkileri az olduğu için tercih edilen bir telomeraz inhibitörüdür. Çalışmamızda telomeraz inhibitörü olan BIBR1532'nin meme kanseri ve meme kanseri kök hücrelerinde Wnt sinyal yolağı üzerindeki etkisinin araştırılması amaçlanmaktadır. Bu çalışma dahilinde kullanılan MCF-7, MCF10A (normal meme epitel hücresi) ve MKKH'lerine (meme kanseri kök hücrelerine) uygulanan BIBR1532 etken maddesinin öncelikle sitotoksisitesi belirlenip, daha sonra apoptotik etkileri araştırılan hücrelerin, 48. saatteki IC50 dozları MCF-7 hücrelerinde 34,59 μM, MCF10A hücrelerinde 29,07 μM ve MKKH hattında 29,91 μM olarak bulunmuştur. Apoptoz sonuçlarına bakıldığında MCF-7 ve MKKH hatlarında ciddi bir şekilde apoptozun indüklendiği görülürken, MCF10A hücre hattında çok fazla bir değişim görülmemiştir. Wnt sinyal yolağında bulunan genlerdeki gen ekspresyon değişimleri de RT-qPCR ile belirlenmiştir. Çalışmamızdaki Wnt yolağında bulunan genlerin gen ekspresyon değişimleri incelendiğinde bazı onkogen olduğunu bildiğimiz genlerin aşağı regüle, bazı tümör baskılayıcı olan genlerin ise yukarı regüle oldukları görülmüştür. Meme kanseri çalışmalarında çok fazla çalışılmayan genlerden elde ettiğimiz gen ekspresyon sonuçları da bu anlamda literatüre katkı sağlayacaktır.

Abstract:
Breast cancer is a leading disease in cancer-related deaths in women. It is one of the most common types of cancer in Turkey as it is in the whole world. Breast cancer and breast cancer stem cells are associated with tumor growth, multidrug resistance, metastasis, and relapse of cells, and targeting these cells in the treatment process is thought to be effective. Cancer stem cells are a subpopulation of cells within a tumor that create resistance to metastasis and therapy and are the cells responsible for tumor initiation. These cells, like stem cells, have self-renewal, proliferation, and differentiation properties. The Wnt Signaling Pathway is tightly linked to cancer and is associated with reduced survival in breast cancer patients, and this signaling pathway controls the properties of cancer stem cells. However, BIBR1532 is a telomerase inhibitor and is widely used in cancer research to inhibit active telomerase in tumors. It is a preferred telomerase inhibitor because it has few side effects in normal tissues. In our study, it is aimed to investigate the effect of telomerase inhibitor BIBR1532 on Wnt signaling pathway in breast cancer and breast cancer stem cells. First, the cytotoxicity of the active substance BIBR1532, which was applied to MCF-7, MCF10A (normal breast epithelial cells) and BCSCs (breast cancer stem cells), which we used in this study, was determined. The IC50 doses of the cells whose apoptotic effects were investigated later, were found to be 34.59 μM in MCF-7 cells, 29.07 μM in MCF10A cells and 29.91 μM in BCSC line at 48th hour. Considering the apoptosis results, it was observed that apoptosis was severely induced in MCF-7 and BCSC lines, but not much change was observed in the MCF10A cell line. Gene expression changes in genes in the Wnt signaling pathway were determined by RT-qPCR. When the gene expression changes of the genes in the Wnt pathway in our study were examined, it was seen that some of the genes that we know to be oncogenes were down-regulated, and some tumor-suppressing genes were up-regulated. Gene expression results obtained from genes that have not been studied much in breast cancer studies will also contribute to the literature in this sense.