İlkokulda öğrenim gören Suriyeli öğrencilerin okuma yazma becerileri üzerine bir hata analizi
An error analysis on the reading and writing skills of Syrian students in primary school
Yazar: PINAR AKYOL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ZEKİYE ÇAĞIMLAR
Çukurova Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sınıf Öğretmenliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırmada, ilkokulda öğrenim gören Suriyeli öğrencilerin yaptıkları okuma ve yazma hataları ile bu öğrencilerin okuma yazma hatalarına dair öğretmen görüşlerinin belirlenmesi amaçlanmıştır.
Nitel araştırma desenlerinden durum çalışmasına örnek teşkil eden araştırmanın çalışma grubunu, amaçlı örnekleme yöntemlerinden ölçüt örnekleme yoluyla seçilen 2021-2022 eğitim öğretim yılında Adana ilindeki bir ilkokulda 1. sınıfta öğrenim gören Suriyeli 50 birinci sınıf öğrencisi ile 1. sınıf kademesinde görevli yedi öğretmen oluşturmaktadır.
Araştırmada doküman incelemesi, görüşme ve kontrol listesi aracılığıyla toplanan veriler, nitel içerik analizi ile çözümlenmiş ve "Yazma Hataları Formu" ile "Sesli Okuma Hataları Formu" doğrultusunda değerlendirmeler yapılmıştır. Öğretmen görüşlerinin analizinde MaxQda 2020 programından yararlanılmıştır. Yapılan analizlerin sonucunda aşağıdaki bulgular elde edilmiştir:
Çalışma grubundaki öğrenciler tarafından en fazla yapılan yazma hataları; harflerin uzantısını kısa/uzun yapma, kelimedeki harflerin bir veya birkaçını eksik yazma, kelimeye bir veya birkaç harf ekleyerek yazma, kelimedeki harfin yerine başka bir harf yazma, noktalama işaretlerini uygun yerde kullanmama, satıra yanlış yerden başlayarak yazma ve satır sonunda uygun boşluk bırakmama hataları olmuştur.
Çalışma grubundaki öğrenciler tarafından en fazla yapılan sesli okuma hataları; vurguya dikkat etmeden okuma ve noktalama kurallarına dikkat etmeden okuma, heceyi tekrar okuma, sesleri yanlış telaffuz etme ve sesleri uzatarak okuma hataları olmuştur. Araştırmamızda "sesleri farklı okuma" hatasında en fazla hata yapılan sesler "u-ü", "o-ö", "p-b", "b-d", "ı-i", ve "ğ-g,h" sesleri olmuştur.
Öğretmen görüşleri incelendiğinde, çalışma grubundaki öğretmenlerin en fazla ifade ettiği yazma hatası, kelimedeki harfleri eksik yazmadır. Öğretmenler, yazma hatalarının kaynağına ilişkin, en fazla öğrencilerin Türkçe bilmemesi görüşünü belirtmişlerdir. Öğretmenlerin en fazla ifade ettiği, sesli okuma hatası, sesleri telaffuz edememedir. Öğretmenler sesli okuma hatalarının kaynağına ilişkin sebeplerin en fazla okuduğunu anlamama ve evde Türkçe ile karşılaşmama olduğunu düşünmektedirler. Öğretmenler Suriyeli öğrencilerinin yaptıkları okuma ve yazma hatalarının eğitim öğretim sürecine etkisine ilişkin olarak derslerde yavaş ilerleme, öğrencilerin dikkatlerinin çabuk dağılması, Suriyeli öğrencilere daha çok vakit ayırma ve Türkçe dersine daha çok vakit ayırma olduğunu ifade etmişlerdir. Öğretmenler hataları düzeltmek için en fazla birebir ilgi gösterme yoluna başvurduklarını söylemişlerdir. Öğretmenler hataların azalması için yapılması gerekenlere ilişkin olarak en fazla öğrencilere okula başlamadan dil eğitimi verilmesi, ailelerin eğitilmesi, aile katılımının arttırılması ve Türkçe öğrenme motivasyonlarının arttırılması gerektiğini vurgulamışlardır. 

Anahtar Kelimeler: İlkokuma yazma öğretimi, Suriyeli öğrenciler, hata analizi, yazma hataları, okuma hataları

Abstract:
In this study, it was aimed to determine the reading and writing errors made by Syrian students studying in primary school and teachers' views on Syrian students' reading and writing errors.
The study group of the research, which is an example of a case study from qualitative research designs, consists of 50 first-grade students of Syrian nationality studying in a primary school in Adana province in the 2021-2022 academic year and 7 first-grade teachers, who were selected through criterion sampling from purposeful sampling methods.
The data collected through document analysis, interviews and checklists were analyzed through qualitative content analysis and evaluations were made in line with the "Writing Errors Form" and "Reading Aloud Errors Form". MaxQda 2020 program was used in the analysis of teacher opinions. As a result of the analysis, the following findings were obtained:
The most common writing mistakes made by the students in the study group are: making the extension of the letters short/long, missing one or more letters in the word, writing by adding one or more letters to the word, writing another letter instead of the letter in the word, not using punctuation marks in the appropriate place, starting the line from the wrong place and not leaving an appropriate space at the end of the line.
The most common reading aloud errors made by the students in the study group were reading without paying attention to stress, reading without paying attention to punctuation rules, rereading the syllable, mispronouncing the sounds, and reading by prolonging the sounds. In our study, the sounds that made the most errors in "reading sounds differently" were "u-ü", "o-ö", "p-b", "b-d", "ı-i", and "ğ-g,h".
When the teachers' opinions are analyzed, the most common writing error expressed by the teachers in the study group is missing letters in the word. Regarding the source of writing errors, teachers mostly stated that students do not know Turkish. The most common reading aloud error expressed by the teachers was not being able to pronounce the sounds. Teachers think that the most common sources of reading aloud errors are not understanding what they read and not being exposed to Turkish at home. Regarding the effects of reading and writing errors made by Syrian students on the education process, teachers stated that slow progress, distracting students quickly, spending more time with Syrian students, and spending more time on Turkish lessons. Teachers stated that they mostly resorted to one-to-one attention to correct errors. Regarding what needs to be done to reduce errors, teachers emphasized that language training should be given to students before they start school, families should be educated, family involvement should be increased, and motivation to learn Turkish should be increased. 

Keywords: Reading and writing instruction, Syrian students, error analysis, writing errors, reading errors