GİBBERELLİK ASİT (GA3) UYGULAMALARININ FARKLI TUZ YOĞUNLUKLARINDA SORGUM BİTKİSİNİN (Sorghum bicolor (L.) Moench) ÇİMLENME VE FİDE GELİŞİMİ ÜZERİNE ETKİLERİ
THE EFFECTS OF GIBBERELLIC ACID (GA3) TREATMENTS ON GERMINATION AND SEEDLING DEVELOPMENT ON SORGHUM PLANT (Sorghum bicolor (L.) Moench) UNDER DIFFERENT SALT CONCENTRATIONS
Yazar: CEBRAİL YILDIRIM
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ BİLAL AYDINOĞLU
Akdeniz Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışma tohumların GA3 ile muamale edilmesinin tuzlu koşullarda sorgumun çimlenme ve fide gelişimine etkilerini belirlemek amacıyla planlanmıştır. Deneme tuz stresininin olumsuz etkilerini ortadan kaldırmak veya hafifletmek için en uygun GA3 konsantrasyonunu saptamak amacıyla çimlendirme dolabında petri kapları içerisinde yürütülmüştür. Araştırmada bitki materyali olarak Batı Akdeniz Tarımsal Araştırma Merkezi (BATEM)'den sağlanan sorgum türüne ait Rox çeşiti kullanılmıştır.  
Araştırmada tohumlar 4 farklı GA3 konsantrasyonunda (saf su, 100, 200, 300 ppm GA3) 24 saat bekletilmişler ve daha sonra 5 farklı tuz konsatrasyonunda (saf su, 2500, 5000, 7500, 10000 ppm NaCl) çimlendirilmiştir. Araştırma bölünmüş parseller deneme deseninde 3 tekrarlamalı olarak kurulmuştur. Sorgum çeşidinin bu koşullardaki çimlenme oranları, ortalama çimlenme süresi, sürgün uzunluğu, kök uzunluğu, sürgün ve kök yaş ağırlıkları ile sürgün ve kök kuru ağırlıkları incelenmiştir.
Varyans analizine göre uygulamaların çimlenme oranı üzerindeki etkisi istatistiki açıdan önemli bulunmamıştır. Bunun yanında diğer tüm parametreler üzerinde  tuz ve GA3 uygulamalarının istatistiki olarak önemli olduğu saptanmıştır. Tuz konsantrasyonu x GA3 interaksiyon etkisi önemsiz bulunmakla beraber yapılan çoklu karşılaştırmalarda (Tukey) ortalamalar arasında önemli farklar ortaya çıkmıştır. Artan tuz konsantrasyonunun çimlenme oranı dışındaki tüm özellikleri olumsuz etkilediği belirlenmiştir. GA3 uygulamalarıda 200 ve 300 ppm GA3 uygulamalarının ortalama çimlenme süresi ve sürgün uzunluğunda tuzluluğun neden olduğu zararı hafiflettiği, bunların dışında diğer özellikler üzerinde GA3 uygulamalarının tuzun olumsuz etkilerini hafifletemediği tespit edilmiştir.

Abstract:
The study was planned to determine the effects of seed treatments with GA3 on germination and seedling development of sorghum in salinity conditions. The experiment was carried out in petri dishes in the germination cabinet in order to determine the most appropriate concentration of GA3 to eliminate or alleviate the negative effects of salt stress. In this study Rox cultivar belong to sorghum species, obtained from West Mediterranean Agricultural Research Center (BATEM) was used as the plant material.
In the study, the seeds were treated with 4 different GA3 concentrations (distilled water-control, 100, 200, 300 ppm GA3) for 24 hours and then germinated at 5 different salt concentrations (distilled water-control,  2500, 5000, 7500, 10000 ppm NaCl). The experiment was established  as randomized split plot design with 3 replications. In the study germination rate, mean germination time, shoot and root length, shoot and root fresh weights and shoot and root dry weights of sorghum were investigated.
According to the analysis of variance, the effect of the treatments on germination rate was not statistically significant. In addition, salt concentration and GA3 application were  significant on all other parameters statistically. Although the salt concentration x GA3 interaction effect was insignificant, there were significant differences amongst the means in Tukey test. It was determined that increased salt concentration had a negative effect on all properties except germination rate. In GA3 treatments, it was determined that 200 and 300 ppm GA3 applications alleviated the adverse effects of salinity on mean germination time and shoot lenght. However, GA3 applications could not mitigate the adverse effects of salinity on the other examined traits.