20.yüzyılda siyasi propaganda aracı olarak sanat
Art as a tool for the political propaganda in the 20th century
Yazar: MUHAMMED GÜRBÜZ
Danışman: DOÇ. DR. YUNUS BERKLİ
Atatürk Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Sanat Kuramı ve Eleştiri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts ; Siyasal Bilimler = Political Science
Dizin: 20. yüzyıl = 20. century ; Almanya = Germany ; Faşizm = Fascism ; Propaganda = Propaganda ; Propaganda araçları = Vehicles of propaganda ; Sanat = Art ; Sanat etkinlikleri = Art activities ; Siyasal propaganda = Political propaganda

Özet:
20. yüzyıl propaganda amaçlı sanatın tüm dünyaya egemen olduğu bir yüzyıldır.
Bu yüzyılda yaşanan savaşlar, siyasi, politik ve ekonomik dünya düzeninin yeniden
oluşmasını sağlamıştır. Bu yeni oluşumlardan sanat ta etkilenmiş sanat, geçmişte
olmadığı kadar sermaye piyasasının, ideolojilerin himayesi altına girmiştir. İdeoloji dışı
çalışma yapan sanatçılar sürgün edilmiş, hapse atılmış veya idam edilmişlerdir. Grafik
tasarım alanları gelişmiş afiş, poster, pul gibi malzemeler de propaganda amaçlı
kullanılmıştır. Üç bölüm halinde 20.Yüzyılda Siyasi Propaganda Aracı Olarak Sanat
incelenmiştir. Çalışmanın içeriğinde Almanya, Amerika, İngiltere, İtalya ve Sovyetler
Birliği'nin Siyasi Propaganda çalışmaları plastik sanatlar yönünden incelenmiş ve yer
yer müzik, sinema ve mimariye de değinilmiştir. Birinci bölümde sanat, siyaset,
propaganda hakkında bilgi verildikten sonra, modernizmin sanat ve siyaset üzerine,
devlet modellerinin oluşumunda ki katkılarına değinilmiştir. İkinci bölümde; 1900-1945
yılları arası sanat ve siyaset ilişkisi incelenmiştir. I. Dünya Savaşı ve II. Dünya Savaşı
döneminde sanat ve siyaset ilişkisiyle birlikte, uç düşünce yapılarındaki sanata da
değinilmiştir. Üçüncü bölümde ise 1946-1999 yılları arası propaganda amaçlı sanat
incelenmiştir.
Anahtar Kelimeler: Sanat, Siyaset, Propaganda, Nazi Sanatı, Sovyet Sanatı,
Soğuk Savaş.

Abstract:
The 20th century was a century in which propaganda art dominated the world.
The wars in this century had led to the re-establishment of the political, political and
economic world order. Art has also been influenced by these new formations and has
been under the auspices of the capital markets and ideologies more than ever before.
Non-ideology artists were exiled, imprisoned or executed. Materials such as posters,
posters and stamps which are developed in graphic design fields were also used for
propaganda purposes. Art as a tool for Political Propaganda in the 20th Century was
examined in three chapters. In the content of the study, the political propaganda studies
of Germany, USA, England, Italy and the Soviet Union were examined in terms of
plastic arts and music, cinema and architecture were also mentioned. In the first chapter,
after giving information about art, politics and propaganda, the contribution of
modernism to art and politics in the formation of state models is mentioned. In the
second chapter, the relationship between art and politics between 1900 and 1945 has
been examined. Art and politics during the World War I and II have been discussed. In
the third chapter, the focus is on the art that was used as a tool for propaganda between
1946 and 1999.
Key Words: Art, Politics, Propaganda, Nazi Art, Soviet Art, Cold War.