Ciddi ruhsal hastalık tanısı konmuş olan bireylerde özyeterlilik, algılanan sosyal destek ve yaşamda anlamın değerlendirilmesi
Evaluation of self-efficiency, perceived social support and meaning in life in individuals diagnosed with serious mental diseases
Yazar: İLKNUR KARAARSLAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ YÜKSEL CAN ÖZ
Kocaeli Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / Ruh Sağlığı ve Psikiyatri Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Hemşirelik = Nursing ; Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Algılanan sosyal destek = Perceived social support ; Psikiyatrik hastalar = Psychiatric patients ; Psikiyatrik hastalıklar = Psychiatric sickness ; Psikiyatrik hemşirelik = Psychiatric nursing ; Ruh sağlığı = Mental health ; Sosyal destek = Social support ; Yaşamın anlamı = Life meaning ; Öz yeterlilik = Self-efficacy

Özet:
Amaç: Ciddi ruhsal hastalık tanısı konmuş bireylerin özyeterlilik, algılanan sosyal destek
ve yaşamda anlam düzeyleri belirlenerek, bu parametrelerin birbirleri arasındaki
ilişkilerinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır.
Yöntem: Tanımlayıcı bir çalışma olan bu araştırma, Kocaeli Üniversitesi Tıp Fakültesi
(KOÜTF) Ruh sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı Psikiyatri Polikliniği'ne ayaktan
başvuru yapan bireylerle yürütüldü. Araştırmanın örneklemini ciddi ruhsal hastalık tanısı
konmuş ve 2021 yılının Temmuz- Ekim aylarında KOÜTF Hastanesi Psikiyatri
Polikliniğine başvuran araştırma kriterlerini taşıyan ve araştırmaya katılmaya gönüllü olan
bireyler oluşturdu. Veriler; Tanıtıcı Bilgi Formu, Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek
(ÇBASDÖ), Genel Öz Yeterlilik (GÖYÖ) ve Yaşamda Anlam Ölçekleri (YAÖ) ile
toplandı. Veriler Mann-Whitney U, Kruskall Wallis testleri, Spearman Korelasyon ve
Regresyon analizi ile değerlendirilmiş, tüm analizlerde güven aralığı 95 ve anlamlılık
p <.05 olarak değerlendirildi.
Bulgular: Katılımcıların yaşamda anlam, sosyal destek ve öz yeterlilik düzeyleri orta
derecede değerlendirildi. YAÖ ve ÇBASDÖ puanlarına bakıldığında ölçeklerin tüm alt
boyutları arasında anlamlı pozitif yönde güçlü (p<0.05) bir ilişki olduğu saptandı. YAÖ ve
GÖYÖ puanları incelendiğinde yaşamda anlam arayışı alt boyutu ve ısrar alt boyutu
arasında ilişki olmadığı ancak diğer tüm alt boyutlar arasında pozitif yönde güçlü bir ilişki
olduğu (p<0.005), ÇBASDÖ ve GÖYÖ puanları incelendiğinde ise ölçeklerin tüm alt
boyutları arasında anlamı pozitif yönde güçlü (p<0.05) bir ilişki olduğu saptandı. Sosyal
Desteğin aracı rolü incelendiğinde öz yeterlilik ve yaşamda anlam duyguları arasında
sosyal desteğin aracı olduğu sonucuna varılmıştır.
Sonuç: Analizler sonucunda incelenen kavramların birbirini pozitif yönde güçlü bir
şekilde etkilediği ve sosyal desteğin bir aracılık rolü üstlendiği görüldü. Bireylerin tedavi
süreçleri bu ilişkiler kapsamında desteklenmeli ve ciddi ruhsal hastalık tanısı almış
bireylerin yaşamda anlam ve öz yeterlilik düzeylerinin ilişkileri detaylı şekilde
incelenmelidir.

Anahtar Kelimeler: Ciddi Ruhsal Hastalık , Sosyal Destek , Öz Yeterlilik , Yaşamda
Anlam

Abstract:
Objective: The aim of this study was to determine the self-efficacy, perceived social
support and meaning levels of individuals diagnosed with serious mental illness, and to
evaluate the relationships between these parameters.
Method: This study, which is a descriptive cross-sectional study, was conducted with
individuals who applied to Kocaeli University (KOÜ) Faculty of Medicine, Department of
Mental Health and Diseases, Psychiatry Outpatient Clinic. The sample of the study
consisted of individuals who were diagnosed with serious mental illness and who applied
to Kocaeli University Medical Faculty Hospital Psychiatry Polyclinic in July-October
2021, meeting the research criteria and volunteered to participate in the research. Data,
Descriptive Information Form, Multidimensional Perceived Social Support, General Self-
Efficacy Scale and Meaning in Life scales were used. Data were evaluated with Mann-
Whitney U, Kruskall Wallis tests, Spearman Correlation and Regression analysis,
confidence interval was 95 and significance was accepted as p <.05 in all analyzes.
Results: The participants' meaning in life, social support and self-efficacy levels were
moderately evaluated, when the AAS and MSPSS scores were examined, there was a
significant positive strong (p<0.05) among all sub-dimensions of the scales. However,
there was a strong positive correlation (p<0.005) among all other sub-dimensions, and a
strong positive (p<0.05) relationship between all sub-dimensions of the scales when the
MSPSS and DSQ scores were examined. When the mediating role of Social Support was
examined, it was concluded that social support was a mediator between self-efficacy and
sense of meaning in life.
Conclusion: At the end of our research, it has been seen that the concepts examined
strongly affect each other in a positive way and social support plays a mediating role. The
treatment processes of individuals should be supported within the scope of these
relationships, and the relationships between meaning in life and self-efficacy levels of
individuals diagnosed with serious mental illness should be brought to the literature with
detailed examinations.

Keywords: Serious Mental Illness , Social Support , Self-Efficacy , Meaning in Life