Eğitimde iktisadi rasyonalite: Yükseköğretime geçiş sınavları üzerinden bir çözümleme
Economic rationality in education: An analysis upon higher education exams
Yazar: UMUT KIZILDAŞ
Danışman: PROF. DR. HASAN HÜSEYİN AKSOY
Ankara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Yönetimi ve Politikası Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi, Teftişi, Planlaması ve Ekonomisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Ekonomi = Economy ; Eğitim ekonomisi = Education economy ; Nicelik = Quantity ; Standartlaşma = Standardization ; Üniversite giriş sınavları = University entrance examinations

Özet:
Eğitimde İktisadî Rasyonalite: Yükseköğretime Geçiş Sınavları Üzerinden Bir Çözümleme adlı tez, ekonomik yaklaşımların eğitimi nasıl etkilediğini ve nasıl dönüştürdüğünü genelde sınavlar özelde de yükseköğrenime geçiş sınavları üzerinden çözümlemek için hazırlanmıştır.  Araştırmanın kuramsal içeriği üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde araştırmanın konusu ile bağlantılı olacak şekilde iktisat ve eğitim iktisadı ile ilgili kavramlar incelenmiştir. İkinci bölümde eğitimin toplumsal eşitsizlik ile ilişkisinin incelenmesine yer verilmiştir. Araştırmanın üçüncü bölümü ise merkezi sınavların ve standart testlerin pedagojik anlamdaki eleştirisini içermektedir. Araştırma süresince kuramsal araştırmanın yanında farklı okul türleri göz önünde bulundurularak 15 öğretmen ve 15 öğrenci ile görüşmeler yapılmıştır. Araştırmanın sonuçlarına göre ekonomik ve faydacı yaklaşımların eğitimde etkili olduğu ve eğitimi araçsallaştırdığı tespit edilmiştir. Yapılan görüşmelerden elde edilen bulgulara göre öğrencilerin ve öğretmenlerin eğitime ileride gelir getirecek bir yatırım gözüyle baktığı görüşü ortaya çıkmaktadır. Eğitime ilişkin faydacı yaklaşım daha fazla gelir getirebilecek meslek gruplarına ilgiyi arttırdığından dolayı bu mesleklere seçilecek kişilerin sınavla belirlenmesi öğretmenlere ve öğrencilere göre adaletli bir sistem olarak görülmektedir. Yine bu araştırma mevcut toplumun rekabetçi değerlerinin eğitimin bileşenlerince içselleştirilip kabul gördüğü sonucunu göstermektedir.

Abstract:
This thesis is named as "Economic Rationality in Education: An Analysis upon Higer Education Exams". This thesis is prepared to narrate how economic approaches effects converts education. upon analyzing exams, especially uopn higher education exams. This study's content is formed by three parts. In the first part, finance and education, finance is examined without losing the relation to the topic. In the second part, relation between education and social inequality is examined. Finally, the third part tells about the criticism of standard and central examination methods from a pedagogic point of view. During the process, besides the theoretical research, interviews are done with 15 teachers and 15 students, considering different school types. after all analysis of theoretical research and interviews, it is found that, economical and pragmatical approaches have affects on education and these issues instrumentalise education. With the facts that are drawn by the researches, students and teachers are observing education as an invest for providing income for the future. because of the increasing of interesting for the pragmatic appraoach in education, the choosing of the candidates for there jobs by a central examination is percepted as a fair system by the students and theachers. Additionaly this research shaws the values of the competitive society are accepted and concentrated by the components of education as a result.