Airbnb ve Couchsurfing kullanıcılarının paylaşım ekonomisine katılım motivasyonları arasındaki farklılıklar: Türkiye örneği
The differences between the motivatons of Airbnb and Couchsurfing users to engage in sharing economy: The case of Turkey
Yazar: AHMET ŞAHBAZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ BURHAN BALOĞLU
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyal Yapı - Sosyal Değişme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Ekonomi = Economics ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Airbnb = Airbnb ; Couchsurfing = Couchsurfing ; Ekonomi = Economy ; Motivasyon = Motivation ; Paylaşım ekonomisi = Sharing economy ; Sosyal değişme = Social change ; Sürdürülebilirlik = Sustainability ; Türk ekonomisi = Turkish economy

Özet:
Ingbank'ın 2015'te yaptığı araştırmanın sonuçlarına göre 15 ülke içerisinde Türkiye'nin %9'luk oranla en aktif katılım sağladığı paylaşım ekonomisi hiç şüphesiz günümüz ekonomisini eşi benzeri görülmemiş bir şekilde dönüştürmektedir. Paylaşım ekonomisine katılım motivasyonları hem Türkiye'de hem de uluslararası düzlemde araştırmacılar tarafından ilgi çeken bir konu haline gelmiş bile olsa, bu konuda yapılan çalışmalara literatürdeki eksikliği giderememiştir. Bu çalışmanın amacı, kâr amacı güden ve paranın hizmet takasında araç olarak paranın kullanıldığı bir paylaşım ekonomisi platformu olan Airbnb kullanıcıları ile kâr amacı gütmeyen ve paranın hizmet takasında araç olarak kullanılmadığı bir paylaşım ekonomisi platformu olan Couchsurfing kullanıcılarının paylaşım ekonomisine katılım motivasyonları arasındaki farklılıkları ortaya koymaktır. Çalışma paylaşım ekonomisine katılım motivasyonlarına dair literatürdeki eksikliğin giderilmesine katkı sunmasının yanı sıra paranın bir araç olarak kullanıldığında paylaşım ekonomisine katılım motivasyonlarını ne yönde etkilediğini ortaya koyması açısından da önem arz ettiği düşünülmektedir.  
Bu bağlamda, 140'ı Airbnb, 164'ı Couchsurfing kullanıcı olmak üzere toplamda 304 kişi üzerinde 5'li likert tipi derecelendirme ölçekli bir nicel bir araştırma yapılmıştır. Türkiye'de veya yurt dışında yaşayan Türk katılımcılar hedef kitle olarak seçilmiştir. Çalışmada, platformdaki rol, yaş, cinsiyet, meslek, çalışılan kurum türü, günlük internet kullanımı, medeni hal, misafir olma ve misafir ağırlama sayısı, aylık gelir,  eğitim düzeyi ve yaşanılan şehir olmak üzere toplam 12 değişkenin oluşturduğu demografik bilgililer ve anti-kapitalizm, paylaşmadan keyif alma, ürün çeşitliliği, aidiyet hissi, sosyal deneyim, tutumluluk, yaygınlık, çevresellik, sürdürülebilirlik, gelecek öngörüsü, konfor, kişisel alan ve kesinlik olmak üzere toplam 13 alt boyuttan oluşan motivasyon çeşitleri arasındaki ilişkisel farklılıklarının yanı sıra her iki platform kullanıcılarının alt boyut toplam puanlar arası ilişkilerdeki farklılıklar da ortaya konmuştur.  
Yapılan analizler sonucunda, Airbnb ve Couchsurfing kullanıcılarının demografik bilgileri ile ölçek toplam alt boyutları ile arasındaki anlamlı farklılıkların yanı sıra her iki uygulama kullanıcılarının alt boyutlar arası ilişkilerdeki farklılıklar saptanmış ve karşılaştırmalı olarak analiz edilmiştir. Buna ek olarak, Airbnb ve Couchsurfing kullanıcılarının paylaşım ekonomisine katılım motivasyonları arasındaki farklılıklar da ortaya konmuştur.

ANAHTAR KELİMELER: Paylaşım Ekonomisi, Motivasyon, Airbnb, Couchsurfing, Sürdürülebilirlik

Abstract:
Sharing Economy in which Turkey has the highest rate of participation with a percentage of %9 out of the fifteen countries according to the findings of a research by IngBank in 2015, without a doubt, has been transforming the current economic system unprecedently. Even though "users' motivations to participate in sharing economy" has been a conspicuous topic for researchers, researches in this area have not been adequate enough to fill the void in the literature. The aim of this study is to reveal the differences between the motivations of Turkish Airbnb, which is a monetary sharing economy platform, and Couchsurfing, which is a nonmonetary sharing economy platform, users to engage in sharing economy.  This study is believed to be important in that it not only contributes to filling the void in the literature but also reveals how the use of money as a means affects users' motivations to participate in sharing economy.   
In this context, a quantitative research with a 5-point Likert scale was carried out on a total number of 304 people, 140 of whom are Airbnb users, 164 of whom are Couchsurfing users. In the research, demographic information included the following; the role on the platform, age, gender, occupation, sector, daily internet usage, marital status, the number of experiences as a guest and/or a host, monthly income, level of education and home city and there were 13 subdimensions; anti-capitalism, enjoyment in sharing, product variety, sense of belonging, social experience, thriftiness, ubiquitous availability, environmentalism, sustainability, future forecast, comfort, personal space and certainty. The statistical significances between the demographic information of Airbnb and Couchsurfing users and motivation types were comparatively analysed as well as the differences in correlations within the motivation types for the users of the two platforms. The differences between the motivations of Airbnb and Couchsurfing users to engage in sharing economy were also revealed at the end of the research. 

KEYWORDS: Sharing Economy, Motivation, Airbnb, Couchsurfing, Sustainability