Öğretmenlerin öğretme tutkusunun sürekliliğini etkileyen faktörlerin incelenmesi
A study on the factors affecting sustainability of teaching passion of teachers
Yazar: TELİ KARAMAN
Danışman: PROF. DR. AYŞEN BAKİOĞLU
Marmara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Bölümü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi ve Denetimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2009
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Duygusal gelişme = Emotional development ; Duygusal tutum = Emotional attitude ; Mesleki gelişme = Professional development ; Mesleki gelişme = Professional development ; Mesleki ilgi = Occupational interest ; Motivasyon = Motivation ; Ölçekler = Scales ; Öğretim = Teaching ; Öğretme = Teaching ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Bu çalışmanın amacı öğretmenlerin öğretme tutkusunu şekillendiren ve bu tutkunun sürekliliğini sağlayan faktörlerin incelenmesidir. Araştırmanın nitel yapıdaki ilk kısmında öğretme tutkusuna sahip 35 öğretmenle yarı-yapılandırılmış görüşmeler yapılmıştır. İçerik analizi sonucunda girdi, süreç ve çıktı faktörlerini içeren Öğretme Tutkusu Oluşum Modeline ulaşılmıştır. Araştırmanın nicel yapıdaki ikinci kısmında ise iki farklı ölçek geliştirilmiştir. Öğretme Tutkusunu Etkileyen Faktörlere İlişkin Tutum Ölçeği (n=470) süreç motivasyon, süreç demotivasyon, girdi-kurumsal yapı ve okul sistem özellikleri şeklinde isimlendirilen dört alt boyutu ortaya çıkarmıştır. Süreç motivasyon faktörlerinin etkisinin en fazla olduğu görülmektedir. Öğretme Tutkusuna Sahip Öğretmen Özelliklerine İlişkin Tutum Ölçeği (n=113 öğrenci) ise öğretmenlerin mesleki ve kişilik özellikleri boyutlarından oluşmaktadır. Öğretmen değerlendirmelerinde kişilik, öğrenci değerlendirmelerinde ise mesleki özelliklerin daha fazla vurgulandığı görülmüştür.Araştırma sonucunda öğretme tutkusuna sahip öğretmenlerin öğrenciye karşı tutumlarında, gösterdikleri çabanın niteliğinde, meslek algılarında, uyguladıkları yöntemlerde, maddi değerlere verdikleri önemde ve temel bazı kişilik özelliklerinde diğer öğretmenlerden ciddi şekilde farklılaştıkları ve öğretme tutkusunu bir yaşam felsefesi olarak sahiplendikleri görülmüştür. Bu öğretmenlerde coşku, sevgi, cesaret, sabır, güven, başarma duygusu, heves gibi duygular yoğun şekilde açığa çıkmaktadır. Öğretmenlerin özgeci ve adanmış bir yapı sergiledikleri, toplum ve öğrenci kaynaklı mesleki amaca sahip oldukları görülmüştür. Bulgular doğrultusunda öğretmenlerin öğretme tutkularının geliştirilmesi ve canlı tutması için hizmet öncesi ve hizmet dönemlerine yönelik çeşitli önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
The purpose of this research was to uncover the nature, development and sustainability of teaching passion. In qualitative part of the study semi?structured interviews were conducted with 35 passionate teachers and Teaching Passion Construction Model has been developed including input, process and output components. In quantitative part, two attitude scales were developed. Factors Effecting Teachers? Teaching Passion Attitude Scale (n=470) composed of four subscales; positive mediating variables, negative mediating variables, input-organizational structure and school system properties. Positive mediating variables showed the greatest influence. The Characteristics of Teachers with Teaching Passion Attitude Scale (n=113 students) revealed two subscales namely teachers? personality and professional characteristics. Teachers mainly emphasized the personality characteristics, while students emphasized the professional qualities.Results indicate that teachers with strong teaching passion differs in their effort for student learning, professional perceptions, in certain personality traits, in methods they used and in their commitment to moral values. Enthusiasm, love, courage, patience, trust, excitement and need for success can strongly be observed in passionate teachers as a life philosophy. They show altruistic values and strong commitment. Their professional identity depends on social and student needs. Recommendations were made on the revitalization and sustainability of the teaching passion both in preoperational and in service training stages.