Renal transplantasyon sonrası hastalarda beslenme durumu ve alışkanlıklarının greft fonksiyonu üzerine etkisinin belirlenmesi
Determining the effect of nutritional status and habits on graft function in patients after renal transplantation
Yazar: FATMA SARGIN ALTINTAŞ
Danışman: PROF. DR. SERAN TEMELLİ
Bursa Uludağ Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Besin Hijyeni ve Teknolojisi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Besin Hijyeni ve Teknolojisi = Food Hygiene and Technology
Dizin: Beslenme = Nutrition ; Beslenme alışkanlıkları = Nutritional habits ; Beslenme durumu = Nutritional status ; Böbrek hastalıkları = Kidney diseases ; Böbrek nakli = Kidney transplantation ; Böbrek yetmezliği-kronik = Kidney failure-chronic ; Postoperatif dönem = Postoperative period ; Transplantlar = Transplants

Özet:
Renal transplantasyon (RT), böbrek işlevleri bozulmuş, son dönem böbrek yetmezliği olan hastalara canlı veya kadavradan alınan sağlam böbreğin (greft) nakledilmesi işlemidir. Bu çalışmanın amacı, RT hastalarının beslenme durumu ve alışkanlıklarının greft fonksiyonu üzerine etkisini belirlemektir.
Çalışma, Bursa Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi İç Hastalıkları Anabilim Dalı Nefroloji Bilim Dalı'nda izlenen, nakil üzerinden en az 1 yıl geçmiş, 18 yaş ve üstü, son 3 ayda kullandıkları immunosupresif ilaç dozu hekim tarafından artırılmamış ve araştırmayı kabul eden 132 gönüllü hasta üzerinde gerçekleştirildi. Hastalar, GFR değeri 60'ın altında, 60 ve üzerinde olanlar şeklinde 2 grup halinde incelendi. Verilerin elde edilmesinde 3 bölümden (demografik özellikler, beslenme alışkanlıkları ve 24 saatlik besin tüketim kayıtları) oluşan anket, yüz yüze görüşme tekniği kullanılarak uygulandı. Ayrıca, katılımcıların antropometrik ölçümleri, kan basıncı ile bazı serum ve idrar biyokimyasal analizleri kaydedildi. 
Çalışmada, nakil sonrası hastaların % 70'inin iştahının arttığı, GFR değeri 60'ın altında olan grupta iştah azalmasının (% 7,8) diğer gruba göre (% 0,0) daha fazla olduğu (p<0,05), GFR değeri 60 ve üzerindeki hastalarda, günlük protein alımı, kg başına protein alımı, günlük enerjinin proteinden gelen kısmının sırasıyla ortalama 68,3±23,0 g, 1,00±0,36 g/kg ve % 17,7±4,4 ve diğer gruba kıyasla daha fazla olduğu (p<0,05), GFR değeri 60'ın altındaki katılımcılarda obez oranının (% 43,1) diğergruptan (% 28,4) daha yüksek bulunduğu (p<0,05), bel kalça oranı ile açlık kan şekeri (p<0,000; r=0,339), bel çevresi değeri ile sistolik kan basıncı (p<0,001; r=0,292)arasında anlamlı, pozitif yönlü ve güçlü bir korelasyon bulunduğu belirlendi.
RT sonrası beslenme eğitimi verilmesinin ve diyette yapılacak uygun düzenlemeler ile yeterli ve dengeli beslenmenin sağlanmasının hastalarda ortaya çıkabilecek olası sağlık problemlerinin önlenmesinde etkili olacağı düşünülmektedir.
Anahtar Kelimeler: Böbrek nakli, beslenme durumu, beslenme alışkanlıkları, greft fonksiyonu

Abstract:
Renal transplantation (RT) is the process of transferring a solid kidney (graft) from a living or cadaver to patients with impaired renal function and end-stage renal failure. The aim of this study is to determine the effect of the nutritional status and habits of RT patients on graft function.
The study was conducted on 132 volunteer patients who were monitored in the Department of Internal Medicine at Bursa Uludag University Faculty of Medicine, Nephrology Department, at least 1 year after transplantation, 18 years and older, the dose of immunosuppressive drugs they used in the last 3 months was not increased by the physician and accepted the research. Patients were examined in 2 groups with GFR values below 60 and those over 60. The questionnaire consisting of 3 sections (demographic features, nutritional habits and 24-hour food consumption records) was applied using face to face interview technique in obtaining the data. In addition, anthropometric measurements, blood pressure, and some serum and urine biochemical analyzes were recorded.
In the study, post-transplant patients with 70% appetite increase appetite reduction of GFR in the group who are under 60 (7.8%) than other groups (% 0,0) more (p<0.05), and GFR in patients over 60, per kg of protein intake daily protein intake daily protein portion of energy from the average, respectively 68,3 23.0 g, 1,00±0,36 g/kg and % from 17.7±4.4, and compared with the other groups was greater (p<0.05), Obese participants in GFR under 60 rate (% 43,1) than the other groups (% 28,4) where higher (P<0.05), waist-to-hip ratio fasting blood glucose (p<0,000; R=0.339), waist circumference value and systolic blood pressure (p<0.001; R = 0.292) were found to have a significant, positive directional and strong correlation.
It is thought that providing nutrition education after RT and providing adequate and balanced nutrition with appropriate arrangements in diet will be effective in preventing possible health problems that may arise in patients.
Keywords: Renal transplantation, nutritional status, nutritional habits, graft function