Avrupa Birliğine uyum sürecinde Türkiye'de insan hakları mevzuatındaki değişim ve bunun uygulamaya yansıması
The change in the human rights regulations in Turkey in process adaption to European Union and its reflection reflection to the implementation
Yazar: AYDIN TURHAN
Danışman: DOÇ. DR. ABDULKADİR BAHARÇİÇEK
İnönü Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2014
Konu: Hukuk = Law ; Kamu Yönetimi = Public Administration
Dizin: Avrupa Birliği = European Union ; Mevzuat = Legislation ; Türkiye = Turkey ; Uyum süreci = Adaptation process ; İnsan hakları = Human rights

Özet:
Tarihsel ve felsefi temelleri bakımından insan hakları kavramı statik değil
dinamik bir yapıya sahiptir. Tarihsel gelişmelere ve ihtiyaçlara bağlı olarak yeni
haklar ortaya çıkmaktadır. Bu haklar devredilmez ve vazgeçilmez olup bir bütünlük
içersindedir, hiyerarşik olarak birbirine üstünlükleri yoktur. Hakların korunması ve
uygulanmasını sağlamak amacıyla yürürlükte olan pozitif hukuk kurallarını ifade
eden mevzuat da bir çok düzenlemeler vardır. Bu düzenlemeler sayesinde hakların
uygulanması sağlanır.
Türkiye Avrupa Birliğine uyum sürecinde olan bir ülkedir. Avrupa Birliğine
üyelik kriterlerinin önemli aşamalarından biri de insan haklarının korunmasının
sağlanmasıdır. Bu nedenle insan hakları ile ilgili mevzuatta Avrupa Birliği
kriterlerine uyumun sağlanması amacı ile bir çok düzenleme yapılmıştır. Bu
düzenlemelere AİHM kararları, Avrupa Birliği ilerleme raporları gibi belgeler yön
vermiştir.
Türkiye'de insan hakları ihlalleri özellikle 1990'lı yıllarda terör olayları
nedeni ile üst düzeye çıkmıştır. 1990'lı yılların sonlarına doğru Avrupa Birliğine
aday üye ülke sıfatı kazanılması ile birlikte mevzuatta meydana gelen değişimin
uygulamaya yansıması ve benimsenmesi, istenilen sürede yani hemen olmamaktadır.
Bunun nedeni birey odaklı yönetim yerine devleti koruma odaklı yönetim, hakim ve
Cumhuriyet savcılarının özgürlükçü düşünce yerine devletin bekçisi olma zihniyetini
sürdürmeleri ve kararlara bunu yansıtmaları, toplumun değişime bakış açısı gibi
nedenlerden dolayı mevzuattaki değişimin uygulamaya yansımasında sorunlar
yaşanmaktadır. Bu çalışmada bu sorunların ortaya çıkışı ve nasıl giderilebileceği
üzerinde durulmuş olup özellikle kamu görevlileri başta olma üzere toplumun tüm
kesiminde bir zihniyet değişiminin gerekli olduğuna vurgu yapılmıştır.


Anahtar Kelimeler: İnsan, Hak, Hukuk, Mevzuat, Uygulama, Avrupa Birliği

Abstract:
In terms of the historical and philosophical foundations, the concept on
human rights is not a static, but it is a dynamic structure. New rights have been arised
depending on the needs and historical developments recently. These rights are
inalienable and indispensable integrity, and also hierarchically has no superiority
over each other. There are many regulations on the legislation expressing the rules of
positive law in force in order to ensure the implementation of and protection of
rights. Thanks to this regulations, enforcing rights is ensured.
Turkey is a country being in the process of harmonization with the European
Union. One of the important criteria of stages for membership in the European Union
is to ensure the protection of human rights. Therefore, many arrangements have been
made in legislation related to human rights with the aim of ensuring compliance
criteria of the European Union. These regulations mentioned above have been
directed by European Human Rights Court decisions as well as documents of the
European Union progress report.
Violations of human rights in Turkey, especially in the 1990s has risen to the
top level due to terrorist incidents. Towards the end of the 1990, together with
gaining statue of candidate state for European Union, adoption of and practical
reflections of the changes in legislation cannot become in desired time, that is,
immediately. Because of reasons as notion of the conservation-oriented management
instead of individual-oriented management, judges and public prosecutors
maintaining sense of being the guardian of the state rather than freedom of thought
and their reflecting this mentality to decisions and society's perspective on change,
problems are happening on reflection to application of changes in legislation. İn this
study, it is emphasized on emerging of this problem and on how to remedy, and put
emphasis that a change in mindset for all sectors of society, especially for the public
officials is required.


Keywords: Human, Rights, Law, Legislation, Application, European Union.