Sanat eğitimi ortamı olarak üniversite sanat müzelerinin işlevi
The function of the university art museums as art education environment
Yazar: HÜLYA ŞİMŞEK
Danışman: PROF. DR. SERAP BUYURGAN
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Güzel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı / Resim-İş Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2014
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts ; Müzecilik = Museology
Dizin: Müze eğitimi = Museum education ; Müzecilik = Museology ; Sanat eğitimi = Art education ; Sanat müzeleri = Art museums ; Üniversiteler = Universities

Özet:
Bu araştırmada, üniversite sanat müzelerinin eğitim ortamı olarak işlevini araştırmak ve ortaya çıkarmak amacıyla, müze ziyareti yapan öğrenci grupları ve müze yöneticileri ile yapılan görüşmeler ve yönlendirilen sorular yorumlanmış ve tamamlanmıştır. İşlevleri yönünden incelenmiş olan üniversite müzeleri, Ankara'da Gazi Üniversitesi Resim Heykel Müzesi ve Hacettepe Üniversitesi Sanat Müzesi, Eskişehir'de Anadolu Üniversitesi Çağdaş Sanatlar Müzesi'dir. Araştırmada, 2013-2014 eğitim-öğretim yılı bahar döneminde müzelerin bağlı olduğu üniversitelerin Güzel Sanatlar Eğitimi Bölümü Resim-ĠĢ Öğretmenliği lisans ve yüksek lisans öğrencileriyle, Güzel Sanatlar Anadolu Lisesi, Anadolu Lisesi ve Endüstri Meslek Lisesi öğrencilerine öğretmenleri rehberliğinde müze ziyaretleri yaptırılmış ve bu üniversite sanat müzeleri ile müzelerde aldıkları eğitim hakkındaki görüşlerine ilişkin düşüncelerini ortaya çıkarmak amacıyla açık uçlu sorular yöneltilmiş, elde edilen bulgular çizelge haline getirilerek açıklanmıştır. Müze yöneticileri rehberliğinde müzeler gezilmiş ve müzelerin eğitim ortamı olarak işlevi hakkında yöneticilere sorular yöneltilerek görüşülmüş, verilen yanıtların dağılımı Ki-Kare Tablosu ile ilişkilendirilerek sonuçlandırılmıştır. Araştırmanın sonucunda, üç üniversite müzesinin hiç birinde eğitim birimi olmadığı ancak, öğretmenleri rehberliğinde her gruptan ve yaştan öğrencilerin müze ziyareti yapmalarına olanak tanındığı ve bu doğrultuda ilgi olduğu görülmüştür. Elde edilen bulgulara göre, üniversitelerin Güzel Sanatlar Eğitimi Bölümü lisans ve lisansüstü öğrencilerinin lise öğrencilerine kıyasla daha duyarlı oldukları, müzede öğrendiklerinin sınıf ortamında öğrendiklerine göre daha kalıcı olduğu, üniversite ve üstü öğrencilerin müze ziyaretlerini daha gerekli bulduğu ve çalışmalarında eğitim materyali olarak kullandığı, öğrencilerin çoğunluğunda eğitim ortamı olarak müzelerden daha fazla yararlanmak isteği olduğu görüşü ortaya çıkmıştır. Ayrıca öğrencilerin müze etkinlikleri ile devam ettikleri okul arasındaki fark da orantısal olarak belirlenmiş ve eğitim ortamı olarak müzelerden daha fazla yararlanmak isteği olduğu görüşü ortaya çıkmıştır. Araştırma kapsamındaki üç üniversitenin sanat müzesinde eğitim ve öğretim dönemi başında müze eğitimi dersi kapsamında bir hafta boyunca etkinlikler düzenlendiği, MEB'e bağlı okulların sıklıkla müze ziyareti yaptığı, değişik zamanlarda ve sıklıkta müze ziyaretlerinin ve ilginin yoğun olduğu görülmüştür. Bu bağlamda üniversite sanat müzelerinin işlevi ve eksikliklerinin olup olmadığı araştırılmış, üniversite sanat müzelerinden daha kapsamlı yararlanılmak ve verim elde edebilmek için yapılabileceklere yönelik önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
This study sets out to understand the educational function of university art museums, through interviews with the museum administrators and student patrons. Museums included in the study are Gazi University‟s Painting and Sculpture Museum (Ankara, Turkey), Hacettepe University‟s Art Museum (Ankara, Turkey), and Contemporary Arts Museum at the Anadolu University (Eskisehir, Turkey). This is a qualitative research with open ended questions directed at the museum visitors who were undergraduate and masters students at university art education departments, as well as students and their teachers at the Fine Arts High School, Anadolu Lycee (a high school with entrance exams) and the Industrial Vocational High School during the Spring Semester of 2013-2014 school year. Questions included their opinions about art museums and the education they received at their visit. Additionally, museums included in the study were visited by the researcher in a guided tour by the museum administrator, where the educational mission was discussed through open-ended questions. Findings are presented in a chi square table. The analysis showed that none of the museums included in the study has a clear educational mission beyond making the space available for student field trips, which present a consistent demand. Interviews with the museum administrators showed that the curriculum by the Ministry of Education includes a museum education unit at the beginning of the semester, during which time field trip requests from various school districts are especially high at the three university art museums included in the study. When compared to high school student participants, university students in the sample (graduate and undergraduate) were more sensitive to the visit, thought the museum visit had more staying power than a lecture, saw the visit as necessary, used it in their studies as an educational component and showed a desire to use the museum as a learning environment. The analysis includes a comparison of the museum activities with the school setting, revealing that students see the museum setting as the preferred learning environment. Lastly, this research conceptually explores the educational mission of university museums, identifies issues present, and provides recommendations on transforming them into learning environments to make their programs more productive and useful.