Etkinlik temelli sosyal bilgiler eğitiminin okul öncesi çocukların sosyal becerilerine etkisinin incelenmesi
Investigation of the effect of activity-based social studies education on social skills of preschool children
Yazar: AYŞEN TÜKEL
Danışman: PROF. DR. ALİ MEYDAN
Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyal Bilgiler Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Toplumun temelini oluşturan ve yarını inşa edecek olan çocukların erken çocuklukta sosyal beceri kazanarak hayata hazırlanmaları önem arz etmektedir. Çalışmada, okul öncesi dönem çağındaki çocuklar için sosyal bilgiler öğretim programı (2018) ve okul öncesi eğitim programı (2013) kazanımları doğrultusunda hazırlanmış sosyal bilgiler eğitim etkinliklerinin okul öncesi çocukların sosyal becerilerine etkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. Çalışmada, yarı deneysel desen kullanılmış ve veri çeşitlemesine gidilmiş, nicel çalışma nitel verilerle desteklenmiştir. Araştırmanın çalışma grubunu; 2021-2022 Eğitim-Öğretim Bahar Yarıyılı'nda Millî Eğitim Bakanlığına bağlı bağımsız bir anaokulunun 5 yaş sınıfında eğitim gören çocukların 16'sı deney, 17'sı kontrol grubunda olmak üzere toplam 33 okul öncesi çocuğu oluşturmaktadır. Uygulama öncesinde aynı yaş grubundaki 3 sınıfa ölçek (OSBED) uygulanmış olup sosyal beceri düzeylerinin benzer olduğu iki sınıftan biri kura yoluyla deney diğeri kontrol grubu olarak atanmıştır. Araştırmada çocuklar ve aileleri hakkında bilgi almak amacıyla Demografik Bilgi Formu, çocukların sosyal becerilerini ölçmek amacıyla Okul Öncesi Sosyal Beceri Değerlendirme Ölçeği (OSBED) Öğretmen Formu ve çocukların etkinlik sonrası yaptığı resimler kullanılmıştır. Araştırmacı tarafından hazırlanan Sosyal Bilgiler Eğitim Etkinlikleri deney grubuna 10 hafta boyunca 20 etkinlik şeklinde uygulanmıştır. Kontrol grubu olarak belirlenen çocuklar ise kendi programlarına devam etmişlerdir.  Ayrıca kontrol grubuna müdahale edilmemiştir. Araştırmanın nicel boyutunu OSBED formundan alınan puanların değerlendirilmesi, nitel boyutunu ise çocuk resimlerinin betimsel analizi, çocukların yorumlarından doğrudan alıntılar ve resim örnekleri oluşturmuştur. Araştırma sonucuna göre deney ve kontrol grubu arasında; Sosyal Bilgiler Eğitim Etkinliklerinin hem ölçek genel toplamında hem de başlangıç becerileri, akademik beceriler, arkadaşlık becerileri, duygularını yönetme ve kontrol etme becerileri alt boyut son test ve kalıcılık test puanlarında farkın istatistiksel olarak anlamlı olduğu saptanmıştır (p˂0.05). Çocuk resimlerinin yorumlarından Sosyal Bilgiler Eğitim Etkinliklerinin resimlere ve resimlerin yorumlarına yansıdığı diğer bir araştırma sonucudur. Bu bulgular doğrultusunda, araştırmacılara ve uygulayıcılara yönelik önerilerde bulunulmuştur.

Anahtar Kelimeler: Sosyal bilgiler eğitim etkinlikleri, okul öncesi, sosyal beceri

Abstract:
It is important that children, who form the basis of society and will build the future, are prepared for life by gaining social skills in early childhood. In the study, it was aimed to examine the effects of social studies education activities prepared in line with the achievements of the social studies curriculum (2018) and preschool education program (2013) for preschool children on the social skills of preschool children. In the study, quasi-experimental design was used and data diversity was used, and the quantitative study was supported by qualitative data. The study group of the research; In the 2021-2022 Spring Semester, the children studying in the 5-year-old class of an independent kindergarten affiliated to the Ministry of National Education consist of 33 pre-school children, 16 of which are in the experimental group and 17 in the control group. Before the application, the scale (OSBED) was applied to 3 classes in the same age group, and one of the two classes with similar social skill levels was assigned as the experimental group and the other as the control group. In the research, Demographic Information Form was used to get information about children and their families, Preschool Social Skills Assessment Scale (OSBED) Teacher Form to measure children's social skills, and pictures made by children after the activity. Social Studies Educational Activities were applied to the experimental group in the form of 20 activities for 10 weeks. The children determined as the control group continued their own programs. In addition, the control group was not intervened. The quantitative aspect of the research is the evaluation of the scores obtained from the OSBED form, the qualitative aspect is the descriptive analysis of children's drawings, direct quotations from children's comments and picture examples has created. According to the results of the research, between the experimental and control groups; The difference was found to be statistically significant both in the overall scale of Social Studies Educational Activities and in initial skills, academic skills, friendship skills, ability to manage and control emotions sub-dimension post-test and permanence test scores (p˂0.05). Another research result is that Social Studies Educational Activities, which are among the interpretations of children's pictures, are reflected on the pictures and the interpretations of the pictures. In line with these findings, suggestions were made for researchers and practitioners.

Keywords: Social studies educational activities, preschool, social skills