F-16 uçaklarında uçuş güvenliğinin güvenilirlik mühendisliği ile araştırılması
Investigation of flight safety in F-16 planes with reliability engineering
Yazar: ŞENOL KASAP
Danışman: PROF. DR. HARUN SÖNMEZ
Anadolu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Sayısal Yöntemler Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Havacılık Mühendisliği = Aeronautical Engineering ; Savunma ve Savunma Teknolojileri = Defense and Defense Technologies ; İstatistik = Statistics
Dizin: Bakım = Maintenance ; Bakım onarım = Maintenance repairing ; Bakım planlaması = Maintenance planning ; F-16 = F-16 ; Güvenilirlik = Reliability ; Savaş uçakları = Fighter aircrafts ; Uçuş güvenliği = Flight security ; Weibull dağılımı = Weibull distribution

Özet:
Olgunlaşan ve gelişen güvenilirlik yöntemleri, karmaşıklaşan sistemler, yeni malzeme ve teknolojilerin kullanılmasıyla kendi standartlarını ve yöntemlerini yaratmıştır. Özellikle uç teknolojiler olarak kabul edilen Havacılık ve Uzay, Nükleer Enerji, Petrol ve Petrokimya dalları birbirlerinden alıntılarla yalnızca bu teknikleri kullanmakla kalmamışlar, gelişimine ve olgunlaşmalarına katkı sağlamışlardır.
Havacılıkta bir sistemin ilk temin fiyatı o sistemin idame işletme bütçesi ile karşılaştırıldığında çok küçük kalmaktadır. Bu nedenle bir sistemin bakım standardının ve politikasının kullanım şartlarına göre belirlenmesi kullanıcılar için önemli sorunlardan birini oluşturmaktadır. 
Üretici ülke ve kuruluşlar sistemlerin bakım politikasını kendi koşullarına göre belirlemektedirler. Ancak değişik şartlarda çalışan sistemlerde bu idame işletme maliyetlerinin artışına sebep olmakta, bununla birlikte sistem güvenilirliğini olumsuz yönde etkilemektedir.
Yapılan çalışmanın amacı, yurtdışı kaynaklı ve ülkemizde de kullanılan F-16 uçaklarına ait Accessory Drive Gearbox (ADG) ünitesinin Türkiye'deki kullanım koşullarına uygun bakım standart ve politikalarını gerçek verilere dayalı olarak güvenilirlik analizi yardımıyla ortaya koymaktır.
Çalışma sonucunda, F-16 savaş uçaklarının kritik ünitesi ADG'nin güvenilirlik değerlerine ulaşılmış, ünitenin Mean Time To Failure (MTTF) değeri, revizyon sonrasında MTTF değerindeki değişim, bu verilere göre yaptığımız revizyonların başarı oranı ve belirlenen bir zaman dilimi içinde ne kadar ünitenin arıza yaparak onarıma/revizyona geleceğine dair bilgiler tespit edilmiştir.

Abstract:
Matured and developed reliability methods, complex systems, and the use of new materials and technologies have created their own standards and methods. In particular, the aviation and space, nuclear energy, petroleum and petrochemical branches, which are considered as extreme technologies, have not only used these techniques, but also contributed to their development and maturation.
In aviation, the initial procurement price of a system is very small compared to the maintenance operating budget of that system. Therefore, determining the maintenance standard and policy of a system according to usage conditions is one of the important problems for the users.
Producer countries and organizations determine the maintenance policy of the systems according to their own conditions. However, in systems operating under different conditions, this maintenance leads to an increase in operating costs, but also adversely affects the reliability of the system.
The aim of this study is to determine the maintenance standards and policies of the Accessory Drive Gearbox (ADG) unit of F-16 aircraft sourced from abroad and used in Turkey with the help of reliability analysis based on real data.
As a result of the study, the reliability values of ADG, the critical unit of F-16 warplanes, were reached, Mean Time To Failure (MTTF) value of the unit, change in MTTF value after revision, The success rate of our revisions based on these data and information on how many units will malfunction and come to repair / revision within a specified time period have been determined.