Aşı lojistiğine, SARS-CoV-2varyantlarına ve yayılma oranına dayalı covid-19 pandemik değerlendirmesi için bir simülasyon yaklaşımı
A simulation approach for covid-19 pandemic assessment based on vaccine logistics, SARS-CoV-2 variants and spread rate
Yazar: FERHAT AK
Danışman: DOÇ. DR. BURAK ERKAYMAN
Atatürk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Endüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Endüstri ve Endüstri Mühendisliği = Industrial and Industrial Engineering

Özet:
Amaç: Oluşturulan Sistem Dinamiği (SD) temelli simülasyon modeli ile uygulanan farklı aşı tedarik sayılarına göre toplumsal bağışıklığın ne kadarlık bir sürede %70 seviyesine ulaşabildiğini öngörmektir.
Yöntem: Bu çalışmada COVID-19 salgınının yayılım hızını etkileyen faktörler göz önünde bulundurularak içerisinde aşı lojistiğini, sosyal yaşam kısıtlamalarını ve çeşitli COVID-19 varyantlarını da barındıran Sistem Dinamiği temelli genişletilmiş bir SIR modeli tasarlanmıştır. Çalışmada kullanılan verilerin bir kısmı literatürde bulunan Türkiye ve Dünya verilerine dayanırken bir kısmı ise yapılan diğer çalışmalardan faydalanılarak belirlenmiştir. Tasarlanan simülasyon modeli AnyLogic 8.7.2 programı içerisinde modellenmiştir.
Bulgular: COVID-19 pandemisi için geliştirilen SD temelli bu simülasyon çalışmasında gerek Türkiye Cumhuriyeti Devleti gerekse dünya genelinden elde edilen salgın verileri ile model oluşturulmuş ve çeşitli veriler elde edilerek yorumlanmıştır.
Sonuç: Epidemik parametrelere, aşı lojistiğine, SARS-CoV-2 varyantlarına ve yayılma oranına dayalı COVID-19 pandemik değerlendirmesi için sistem dinamiği temelli bir simülasyon modeli oluşturulmuştur. Model üç farklı aşı tedarik senaryosu için çalıştırılarak sonuçlar alınmış ve bu sonuçlar doğrultusunda gerekli yorum ve çıkarımlarda bulunulmuştur.
Anahtar Kelimeler: SD Modelleri, SIR Modelleri, Aşı Lojistiği, Simülasyon, Toplumsal Bağışıklık
Haziran 2021, 69 sayfa

Abstract:
Purpose: It is to predict how long it takes to reach 70% level of herd immunity according to the different vaccine supply numbers applied with the created System Dynamics (SD) based simulation model.
Method: In this study, an extended SIR model based on System Dynamics was designed, which includes vaccine logistics, social life restrictions and various COVID-19 variants, considering the factors affecting the rate of spread of the COVID-19 epidemic. While some of the data used in the study is based on the data of Turkey and the world in the literature, some of them were determined by making use of other studies. The designed simulation model is modeled in AnyLogic 8.7.2 program.
Findings: In this SD-based simulation study developed for the COVID-19 pandemic, a model was created with the epidemic data obtained from both the Republic of Turkey and the world, and various data were obtained and interpreted.
Results: A system dynamics-based simulation model was created for the COVID-19 pandemic assessment based on epidemic parameters, vaccine logistics, SARS-CoV-2 variants and spread rate. The model was run for three different vaccine supply scenarios, and results were obtained and necessary comments and inferences were made in line with these results.
Keywords: SD Models, SIR Models, Vaccine Logistics, Simulation, Herd Immunity
June 2021, 69 pages