Tip ıı diabetes mellitus hastalarında tedavide kullanılan sglt 2 inhibitörlerinin kilo kaybına olan etkisi ve sarkopeni ile ilişkisinin değerlendirilmesi
The evaluation of the effect of sglt2 inhibitors used in the treatment of patients with type 2 diabetes mellitus on weight loss and their relationship with sarcopenia
Yazar: BUKET FİLİZ ARARAT
Danışman: PROF. DR. SEMA BASAT
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Ümraniye Eğitim ve Araştırma Hastanesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı / İç Hastalıkları Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları = Endocrinology and Metabolic Diseases ; İç Hastalıkları = Internal diseases

Özet:
Giriş-Amaç: Son dönemde SGLT 2 inhibitörlerinin glisemik kontrolünün yanı sıra
kilo verdirici etkisinden de bahsedilmektedir. Ancak bu kilo kaybının yağ kütlesi ya
da kas kütlesi üzerine mi olduğuna yönelik yeterli veri yoktur. Bu çalışmada amacımız
SGLT 2 inhibitörlerinin vücut ağrılığı, kas kütlesi ve sarkopeni üzerine olan etkisini
değerlendirmektir.
Gereç ve Yöntem: Çalışmaya Ümraniye Eğitim Araştırma Hastanesi Dahiliye
Polikliniğine müracaat eden, 18-65 yaş grubunda, Tip 2 diyabet tanısı konulmuş ve
çalışmaya dahil olmayı kabul eden hastalar alındı. Çalışmaya 31 adet yeni Metformin
(2* 1000mg/gün) tedavisi başlanan hasta (grup 1), 32 adet daha önce Metformin
kullanıp SGLT 2 inhibitörleri (Dapagliflozin 10mg/gün veya Empagliflozin
10mg/gün) yeni başlanan hastalar (grup 2) olmak üzere toplam 63 kişi dahil edildi.
Tüm katılımcıların 0. ve 3. ay olmak üzere boy, kilo, VKİ, biyoelektrik empedans
analizi, 4 metre yürüme hızı testi, el kavrama gücü ölçümü yapıldı. Hastaların başvuru
sırasında tanı ve tedavi kapsamında yapılmış laboratuvar tetkikleri (Açlık kan glukozu,
HbA1c, kreatinin, AST, ALT, HDL, LDL, Trigliserid, Total Kolesterol, CRP
değerleri) hastane sistemi üzerinden doğrulanarak alındı. 0 ve 3. ay takiplerinde
kaydedildi. Her iki grupta bu değerler karşılaştırıldı. BIA ile ölçtüğümüz kas kütlesinin
erkeklerde 11,1 kg/m2 ve altı değerlere, kadınlarda ise 8,9 kg/m2 ve altı değerlere
sahip olması sarkopeni olarak tanımlanmıştır. Kas gücü göstergelerinden el sıkma testi
kullanıldı. Erkeklerde 26 kg ve kadınlarda 16 kg'ın altında olması sarkopeni olarak
tanımlanmıştır. Fiziksel performans tespitinde ise 4 metre yürüme testi kullanılmıştır.
Verilerin değerlendirilmesinde istatistiksel anlamlılık düzeyi 0,05 olarak belirlendi.
Bulgular: Üç aylık tedavi sonunda Metformin + SGLT 2 inhibitörü alan grupta,
yalnızca Metformin alan gruba göre VKİ de anlamlı azalma saptandı (30.31±4.78,
33.58±6.06, p=0.017). Üç ay sonunda Metformin + SGLT 2 inhibitörtü alan grupta,
Metformin alan gruba göre Trigliserid değerlerinde artış saptanmıştır (234.55±83.24,
293.97±80.71 p=0.006). Metformin alan grupta SMMI değerlerinde 3. ay sonunda
başlangıca göre anlamlı olarak artış saptandı (0. ay: 11.53±1.74, 3.ay:12.03±1.74,

p=0.00). Metformin + SGLT 2 inhibitörü alan grupta 3.ay sonunda SMMI (0.ay:
11.21±1.15, 3.ay: 11.61±1.10, p=0.00) ve kas gücünde (0.ay: 25.27±9.34, 3.ay:
26.57±9.67, p=0.01) ve trigliserid (0.ay: 182.22±19.26, 3.ay: 259.78±80.70, p=0.00)
değerlerinde başlangıca göre anlamlı artış izlendi. Metformin + SGLT 2 inhibitörü alan
grubun 3.ay sonunda vücut ağırlığı (kg) (0.ay: 82.11±14.14, 3.ay: 80.31±13.61,
p=0.01), Yağ kütlesi (0.ay: 29.47±9.44, 3.ay: 28.23±9.54, p=0.01), VKİ (0.ay:
30.96±4.78, 3.ay: 30.31±4.78, p=0.02), HbA1c (0.ay: 7.65±0.53 3.ay: 7.16±0.58
p=0.01), değerlerinde başlangıca göre azalma saptandı.
Her iki grupta da sarkopeni oranı başlangıca göre 3. Ay sonunda değişmedi. Hiçbir
hastada şiddetli sarkopeni gözlenmemiştir. SGLT 2 grubunda SMMI ile VKİ farkı
(r=0.483, p=0.000), kilo farkı (r=0.434 p=0.000), yağ kütlesi farkı (r=0.389, p =0.002)
ve HbA1c farkı (r=0.298, p =0.018) değerleri arasında istatistiksel olarak anlamlı
pozitif yönlü bir ilişki tespit edilmiştir. Her iki grupta da El dinamometresi ölçümü ile
HbA1c değerleri arasında istatistiksel olarak anlamlı pozitif yönlü bir ilişki
saptanmıştır (r =0.293, p=0.02).
Sonuç: Bizim çalışmamızda 3 aylık tedavi sonrasında SGLT 2 inhibitörlerinin vücut
kitle indeksinde Metformine göre daha fazla azalmaya neden olduğu gösterildi. SGLT
2 inhibitörlerin kilo kaybını sağlarken, kas kütlesinde kayba yol açmadığı hatta kas
kütlesinde artışa neden olduğu izlendi. Sarkopeni ilişkili parametrelerde iyiye gidiş
olması SGLT 2 inhibitörlerinin sarkopeni prognozu üzerindeki olumlu etkisini
düşündürebilir. Diyabetin sarkopeni riskini arttırdığı düşünüldüğünde SGLT 2
inhibitörleri kas üzerine olan olumlu etkileri nedeniyle tedavide bu anlamda da değerli
olabilirler.

Abstract:
Introduction-Aim: The recent literature suggests that SGLT 2 inhibitors not only
have a glucose-lowering effect but also promote weight loss. However, there is limited
data on whether this weight loss affects fat mass or muscle mass. The aim of this study
was to evaluate the effects of SGLT 2 inhibitors on body weight, muscle mass, and
sarcopenia.
Material-Method: The study included patients aged 18-65 years who were diagnosed
with type 2 diabetes and agreed to participate and applied to the Internal Medicine
Clinic of Ümraniye Education and Research Hospital. A total of 63 patients were
included, 31 patients newly started on Metformin treatment (2*1000mg/day) (group
1) and 32 patients who previously used Metformin and new started SGLT2 inhibitors
(Dapagliflozin 10mg/day or Empagliflozin 10mg/day) (group 2).
All participants' height, weight, BMI, bioelectrical impedance analysis, 4-meter
walking speed test, and hand grip strength measurement were taken at baseline (0
months) and at 3 months. Laboratory tests including fasting blood glucose, HbA1c,
creatinine, AST, ALT, HDL, LDL, TG, T.Cholesterol, and CRP performed during
diagnosis and treatment at the time of application were taken from the hospital system
and confirmed. They were recorded at baseline and 3 months follow-up for both
groups, and these values were compared. In our study, a muscle mass measured with
BIA of 11.1 kg/m2 or less in men and 8.9 kg/m2 or less in women was defined as
sarcopenia. Hand grip strength test was used as an indicator of muscle strength. A grip
strength of less than 26 kg in men and 16 kg in women was defined as sarcopenia. The
4-meter walking test was used to determine physical performance. The level of
statistical significance was set at 0.05 for data analysis.
Results: After three months of treatment, a significant decrease in BMI was observed
in the group receiving Metformin + SGLT2 inhibitor compared to the group receiving
only Metformin (30.31±4.78, 33.58±6.06, p=0.017). After three months, an increase
in triglyceride levels was observed in the group receiving Metformin + SGLT 2
inhibitor compared to the group receiving only Metformin (234.55±83.24,
293.97±80.71 p=0.006). In the Metformin group, a significant increase in SMMI

1
values was observed after three months compared to baseline (0 month: 11.53±1.74, 3
months: 12.03±1.74, p=0.00). In the group receiving Metformin + SGLT2 inhibitor,
significant increases were observed in SMMI (0.month: 11.21±1.15, 3.months:
11.61±1.10, p=0.00) and muscle strength (0.month: 25.27±9.34, 3.months:
26.57±9.67, p=0.01) and triglyceride (0.month: 182.22±19.26, 3.months:
259.78±80.70, p=0.00) values compared to baseline. In the group receiving Metformin
+ SGLT2 inhibitor, a significant decrease was observed in body weight (kg) (0. month:
82.11±14.14, 3.months: 80.31±13.61, p=0.01), fat mass (0.month: 29.47±9.44, 3
months: 28.23±9.54, p=0.01), BMI (0.month: 30.96±4.78, 3.months: 30.31±4.78,
p=0.02), and HbA1c (0. month: 7.65±0.53, 3.months: 7.16±0.58, p=0.01) compared to
baseline. In both groups, the prevalence of sarcopenia did not change after three
months compared to baseline. No severe sarcopenia was observed in any patient. In
the SGLT 2 group, a statistically significant positive correlation was found between
SMMI and differences in BMI (r=0.483, p=0.000), weight (r=0.434, p=0.000), fat
mass (r=0.389, p=0.002), and HbA1c (r=0.298, p=0.018) values. In both groups, a
statistically significant positive correlation was observed between hand dynamometry
measurements and HbA1c values (r=0.293, p=0.02).
Conclusion: Our study showed that after 3 months of treatment, SGLT 2 inhibitors
caused greater reduction in body mass index compared to metformin. It was also found
that SGLT 2 inhibitors resulted in weight loss without causing loss of muscle mass.
The improvement in sarcopenia and sarcopenia-related parameters may suggest a
positive effect of SGLT 2 inhibitors on sarcopenia prognosis. Considering that diabetes
increases the risk of sarcopenia, SGLT 2 inhibitors can be valuable in treatment due to
their positive effects on muscle.