Sosyal-duygusal gelişimi risk altında olan okul öncesiçocuklarına yönelik piramit modeline dayalı uygulama temellikoçluk desteği içeren öğretmen mesleki gelişim programınınetkililiği
Effectiveness of a teacher professional development programdeveloped based on pyramid model and includes practice-basedcoaching for preschool children who are at-risk for difficultiesin social-emotional development
Yazar: SİNAN KALKAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ YUSUF ZİYA TAVİL ; DOÇ. DR. SALİH RAKAP
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Özel Eğitim Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Erken müdahale eğitim programı = Early intervention educational program ; Eğitim koçluğu = Educational coaching ; Problem davranış = Problem behavior ; Sosyal-duygusal beceri = Social-emotional skills ; Çocuk-okul öncesi =   ; Özel eğitime muhtaç çocuklar = Handicapped children who need special education ; Öğretmen müdahaleleri = Teacher interventions

Özet:
Bir bireyin toplumsal sistem içerisinde sağlıklı bir şekilde işlev göstermesi, doğuştan başlayan sosyal-duygusal becerilerin okul öncesi dönemde gelişimi ve desteklenmesi ile yakından ilişkilidir. Bu dönemde küçük çocukların sosyal-duygusal gelişimlerinin desteklenmesinde anahtar rol üstlenen okul öncesi öğretmenlerinin, çocukların sosyal-duygusal gelişimlerini desteklemeye ve problem davranışlarını önlemeye yönelik stratejileri öğrenmesinin ve kullanmasının önemi büyüktür. Bu araştırmada, Piramit Modeli'ne dayalı olarak sosyal-duygusal gelişimi desteklemek ve problem davranışları önlemek üzere okul öncesi öğretmenleri için geliştirilen, öğretmen eğitim çalıştayları ile uygulama temelli koçluk desteği içeren bir mesleki gelişim programının, okul öncesi öğretmenlerinin sınıflarında kullandıkları stratejileri geliştirme ve sınıflarındaki çocukların sosyal-duygusal gelişimlerini destekleme ve problem davranışlarını önleme üzerindeki etkilerini belirlemek amaçlanmıştır. Bu araştırmada, bu temel amaç doğrultusunda kontrol gruplu öntest-sontest deneysel araştırma deseni kullanılmıştır. Araştırmaya okul öncesi eğitimi sınıflarında görev yapan 34 okul öncesi öğretmeni (15 deney grubu, 19 kontrol grubu) ile yaşları 36-72 ay arasında değişen 65 çocuk (29 deney grubu, 36 kontrol grubu) katılmıştır. Araştırma kapsamında, deney grubunda yer alan öğretmenlere, ikişer hafta arayla dört öğretmen eğitim çalıştayı ile sekiz hafta uygulama temelli koçluk desteği sunulmuştur. Kontrol grubunda yer alan öğretmenlerden ise çocukların sosyal-duygusal gelişimini desteklemek ve problem davranışlarını önlemek amacıyla yaptıkları uygulamalara devam etmeleri istenmiştir. Çalışmanın bulguları, öğretmen eğitim çalıştayları ve uygulama temelli koçluk desteği içeren mesleki gelişim programının, deney grubunda yer alan öğretmenlerin sınıflarındaki çocukların sosyal-duygusal gelişimlerini desteklemek ve problem davranışlarını önlemek için kullandıkları stratejiler üzerinde etkili olduğunu ve öğretmenlerin öğrendikleri stratejileri mesleki gelişim programı sonlandırıldıktan bir ve dört ay sonra gerçekleştirilen izleme oturumları sırasında da kullanmaya devam ettiklerini göstermiştir. Ayrıca çalışmanın bulguları, öğretmenleri öğretmen eğitim çalıştayları ve uygulama temelli koçluk desteği içeren mesleki gelişim programına katılan çocukların sosyal beceri ve sosyal etkileşim davranışlarında, öğretmenleri bu mesleki gelişim programına katılmayan çocuklara göre belirgin bir şekilde artış olduğunu ve problem davranışlarında ise bir azalmanın olduğunu göstermiştir. Dahası, deney grubunda yer alan okul öncesi öğretmenleri, öğretmenlerin çalıştıkları okullarda görev yapan yöneticiler ve çalışmaya katılan çocukların ebeveynleri mesleki gelişim programı ile bu programın öğretmen uygulamaları ve çocuklar çıktıları üzerindeki etkileri hakkında olumlu görüşlere sahip olduklarını rapor etmişlerdir. Çalışmanın bulguları, ilgili alanyazın ışığında tartışılmış ve bulgular temel alınarak ileriki uygulama ve araştırmalara yönelik öneriler sunulmuştur.

Abstract:
The healthy functioning of an individual within the social system is closely related to the development of the innate social-emotional skills during the pre-school period. It is of great importance that preschool teachers who play key roles in supporting the social-emotional development of young children during this period learn and use strategies to support children's social-emotional development and prevent problem behaviors. The purpose of this study was to investigate the effects of a professional development program developed based on the Pyramid Model and consisted of teacher training workshops and practice-based coaching support on preschool teachers's implementation of practices to support social-emotional development of young children and prevent their problem behaviors and child outcomes including inceases in social skils and decreases in problem behaviors. A pretest-posttest control group experimental research design was used. 34 preschool teachers (15 in the experimental group, 19 in the control group) and 65 children (29 in the experimental group, 36 in the control group) aged between 36-72 months participated in the study. Within the scope of the study, four teacher training workshops and eight practice-based coaching sessions were presented to the teachers in the experimental group. The teachers in the control group were asked to continue their practices in order to support the social-emotional development of children and to prevent their problem behaviors. Findings of the study showed that the professional development program consisted of teacher training workshops and practice- based coaching support was effective in increasing preschool teachers' use of strategies to support social-emotional development of children in their classrooms and prevent their problem behaviors. Moreover, findings showed that teachers in the experimental group were able to maintain the use of strategies during follow-up sessions conducted one and four months after the intervention ended. In addition, the findings showed that children whose teachers were in the experimental group had signifincaly larger increases in their social skills and decreases in their problem behaviors in composition to children whose teachers were in the control group. Pre-school teachers who were in the experimental group, their administrators, and parents of children who participated in the present study reported positive opinions about the effects of program on teacher practices and child outcomes. Findings were discussed in relation to the relevant literature and suggestions for future practice and research were presented based.