Restorasyon ve konservasyon laboratuvarlarında taşınabilir kültür varlıklarının otantiklik araştırmalarına yönelik izlenecek metodolojilerin geliştirilmesi
Developing the methodologies to be followed for the authenticity research of movable cultural property in the restoration and conservation laboratories
Yazar: UĞUR GENÇ
Danışman: DOÇ. DR. ALİ AKIN AKYOL
Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Kültür Varlıklarını Koruma ve Onarım Ana Bilim Dalı / Kültür Varlıklarını Koruma Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Arkeometri = Archaeometry ; Müzecilik = Museology ; Sanat Tarihi = Art History
Dizin: Arkeometri = Archaeometry ; Konservasyon = Conservation ; Kültür varlıkları = Cultural properties ; Müzecilik = Museology ; Otantiklik = Authenticity ; Restorasyon = Restoration ; Sahtecilik = Falsification ; Tarihi koruma = Historic preservation ; Yöntembilim = Methodology

Özet:
Otantiklik/özgünlük konusu sürekli tartışılan bir kavram olmasının yanı sıra kültürel miras alanında, restorasyon ve konservasyon uygulamalarında özellikle son yıllarda uluslararası platformlarda irdelenmektedir. Tez çalışmasında bu kavram, kültürel miras alanı bağlamında tüm yönleri ile ele alınıp otantiklik ile ilgili mevcut müzecilik ve restorasyon uygulama problemlerinin tanımlamaları ve sınıflandırmaları yapılarak sorunların giderilmesine yönelik restorasyon ve konservasyon bölge laboratuvarları başta olmak üzere ilgili tüm kurumların kullanımına yönelik karma metodolojik yaklaşım önerilmiştir. Restorasyon ve konservasyon uygulamalarında yapıtın özgünlüğünü belirleyen değerlendirme kriterlerinin, buna bağlı karar alma sürecinin ve uygulama sınırlarının tartışılmasıyla olgunun konservasyon felsefesi boyutunda ele alınması sağlanmıştır. Literatür taraması, anket verileri ve gözlemler ışığında ihtiyaçlar belirlenerek çözüme yönelik otantiklik araştırma metodolojileri geliştirilmiş, sorulması gerekli sorular tespit edilip izlenecek yollar belirlenerek akış şemaları ve örnek değerlendirme formları hazırlanmıştır. Metotların tatbikini açıklayabilmek için örnek vaka çalışmaları gerçekleştirilerek kurumsal erişimli bir Otantiklik Araştırma Sistemi kurulumu önerilmiştir.
Tez çalışması; kültürel miras alanında Kültür ve Turizm Bakanlığı'na bağlı müze ve laboratuvarlarda otantiklik kavramı konusunda bilgi yetersizliğinin ve yaklaşım farklılıklarının olduğunu göstermektedir. Bu nedenle yapıtların somut ve soyut yönleri ile araştırılıp tanımlanmalarını, bu otantik kimlikleri ile korunması, sunulması ve kontrolünün paydaş katılımlı olarak sistematik bir yapıda ele alınması gerekliliğini savunmaktadır.

Abstract:
In addition to being a constantly discussed concept, the issue of authenticity has been discussed in the field of cultural heritage, restoration and conservation practices, especially in international platforms in recent years. In the thesis study, this concept is handled with all its aspects in the context of cultural heritage, and a mixed methodological approach is proposed for the use of all relevant institutions, especially restoration and conservation regional laboratories, to solve the problems by defining and classifying the existing museology and restoration application problems related to authenticity. In restoration and conservation practices, the evaluation criteria that determine the authenticity of the work, the decision-making process and the application limits were discussed, and the case was handled in the dimension of conservation philosophy. In the light of literature review, survey data and observations, needs were determined and authenticity research methodologies were developed for solutions, flow charts and sample evaluation forms were prepared by determining the necessary questions to be asked and determining the ways to be followed. In order to explain the application of the methods, case studies have been carried out and an institutional access Authenticity Research System has been proposed.
Thesis; In the field of cultural heritage, there is a lack of knowledge and differences in approach about the concept of authenticity in museums and laboratories affiliated to the Ministry of Culture and Tourism. For this reason, it argues that the works should be researched and defined with their concrete and intangible aspects, protecting, presenting and controlling with these authentic identities in a systematic structure with stakeholder participation.