Karadelik kavramının popüler kaynaklardaki yerinin incelenmesi ve öğretim programlarındaki kazanımlarla karşılaştırılması
Investigation of the place of the black hole concept in popular resources and comparison with the gains in teaching programs
Yazar: TUĞBA ALACA
Danışman: PROF. DR. PERVİN ÜNLÜ YAVAŞ
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Fizik Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Bilgi kaynakları = Information sources ; Fen bilgisi = Science ; Fen bilgisi eğitimi = Science education ; Fizik = Physics ; Fizik eğitimi = Physics education ; Kara delikler = Black holes ; Öğretim programları = Teaching curriculums

Özet:
Bu çalışmanın amacı, karadelik kavramının popüler kaynaklardaki yerini incelemek ve öğretim programlarındaki kazanımlarla karşılaştırmaktır. Çalışma nitel araştırma yöntemlerine uygun olarak yapılmıştır. Yöntem olarak doküman inceleme yöntemi kullanılmıştır. Çalışmanın örneklemini en çok okunan 3 adet günlük gazete, yaygın olarak kullanılan 3 adet kitap satış web sitesi, video paylaşım platformunda en çok izlenen 100 video ve Öğretim programları oluşturmaktadır. Verilerin analizinde içerik analizi yönteminden faydalanılmıştır. Üç adet gazete web sitelerinden elde edilen veriler bilimsel anlamının içinde ve bilimsel anlamının dışında olma durumlarına göre ikiye ayrılmıştır. Bilimsel anlamının içinde olan haberler haberin öncelik sırasına göre ve gazetenin ismine göre numaralandırılmıştır. Bilimsel anlamının içinde olarak belirlenen haberler kodları oluşturmuştur. Kodlar bir araya gelerek temaları oluşturmuştur. Üç adet kitap satış web sitesinden elde edilen veriler bilimsel anlamının içinde ve bilimsel anlamının dışında olma durumlarına göre ikiye ayrılmıştır. Bilimsel anlamının içinde olarak belirlenen kitap açıklamalarından kodlar oluşturulmuştur. Kodlar bir araya gelerek temaları oluşturmuştur. Video paylaşım platformunda en çok izlenen 100 video ana fikrine göre bilimsel anlamının içinde ve bilimsel anlamının dışında olma durumlarına göre ikiye ayrılmıştır. Bilimsel anlamının içinde olarak belirlenen videolarla kodlar oluşturulmuştur. Kodlar bir araya gelerek temaları oluşturmuştur. İlköğretim ve ortaöğretim programları incelenmiş ve karadelik kavramının geçtiği kazanımlar belirlenmiştir. İncelenen popüler kaynaklarda karadelikten bilimsel anlamında bahseden 709 veri elde edilmiştir. İlköğretim kademesinde elli üç adet öğretim programı incelenmiştir. İncelenen öğretim programlarından sadece 2018 Fen Bilimleri Öğretim Programında "karadelik" kavramının geçtiği "Karadelik kavramına değinilir." kazanımı yer almaktadır. Ortaöğretim kademesinde kırk dört adet öğretim programı incelenmiştir. Bu öğretim programlarından sadece 2010 Astronomi ve Uzay Bilimleri Öğretim Programında "karadelik" kavramının geçtiği "Karadelik kavramını açıklar" kazanımı yer almaktadır. Diğer öğretim programlarında karadelik ile ilgili kazanımların yer almadığı görülmüştür. Oysa popüler kaynaklarda "karadelik" kavramı çok fazla yer almaktadır. Bu durum çocukların okuldan önce popüler kaynaklarda karşılaştığı bu kavramlara ait hatalı bilgiler edinmesine veya kavram yanılgılarına sahip olmasına sebep olabileceği görülmüştür.

Abstract:
The aim of this study is to examine the place of the black hole concept in popular sources and to compare it with the achievements in the curriculum. The study was carried out in accordance with qualitative research methods. As a method, the document review method was used. The sample of the study consists of 3 most read daily newspapers, 3 widely used book sales websites, 100 most watched videos on the video sharing platform and instructional programs. Content analysis method was used in the analysis of the data. The data obtained from three newspaper web sites were divided into two according to their scientific meaning and whether they were out of scientific meaning. The news within the scientific meaning are numbered according to the priority order of the news and according to the name of the newspaper. It has created news codes that are determined to be within the scientific meaning. The codes came together to form sub-themes and themes. The data obtained from three book sales websites were divided into two according to their scientific meaning and their non-scientific meaning. Codes were created from the book explanations, which were determined to be within the scientific meaning. The codes came together to form sub-themes and themes. The 100 most watched videos on the video sharing platform are divided into two according to their main idea and whether they are within the scientific meaning and outside the scientific meaning. Codes were created with the videos that were determined to be within the scientific meaning. The codes came together to form the themes. Primary and secondary education programs were examined and the achievements in which the concept of black hole was passed were determined. In the popular sources examined, 709 data were obtained that mention the black hole in its scientific sense. Fifty-three curricula were examined in primary education. Among the curricula examined, only the concept of "black hole" is mentioned in the 2018 Science Curriculum, where the concept of "black hole" is mentioned. gain is included. Forty-four curricula were examined in secondary education. Out of these curricula, only the 2010 Astronomy and Space Sciences Curriculum includes the acquisition of "explains the concept of black hole" in which the concept of "black hole" is used. It has been observed that the acquisitions related to black holes are not included in other teaching programs. However, the concept of "black hole" is very common in popular sources. It has been observed that this situation may cause children to acquire erroneous information or to have misconceptions about these concepts that they encountered in popular sources before school.