Mali egemenlik boyutuyla blokzincir teknolojisi
Blockchain technology with the extent of financial sovereignty
Yazar: MUHAMMET DURDU
Danışman: PROF. DR. ÜMİT SÜLEYMAN ÜSTÜN
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı / Kamu Hukuku Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Dolaylı vergiler = Indirect taxes ; Dolaysız vergiler = Direct taxes ; Enflasyon vergisi = Inflation tax ; Gelir vergisi = Income tax ; Kara para aklama = Money laundering ; Katma değer vergisi = Value added tax ; Sayısal para = Digital money ; Tüketim vergileri = Consumption taxes ; Türk vergi hukuku = Turkish tax law ; Türk vergi sistemi = Turkish tax system

Özet:
Dijital teknolojilerin hızla gelişmesi, insan hayatını değiştirmektedir. Oluşan değişiklikler hukuk sisteminin cevaplayamadığı sorular doğurmuştur. Bu durum mali hukuk için de geçerlidir. Nitekim dijital teknolojilerin vergi sisteminin kalıplarına uymaması sonucu devletlerin vergilendirme yetkisi aşınmaktadır. Bunun yanında herhangi bir devletin kontrolünde olmayan para birimlerinin ortaya çıkıp yaygın kullanılması neticesinde devletlerin para basma yetkisi sorgulanır hale gelmektedir. Vergilendirme ve para basma yetkileri devletin mali egemenliğinin en önemli görünüş biçimlerindendir. Dijitalleşme sürecini güçlendiren blokzincir ve ilgili teknolojiler, vergilendirme ve para basma yetkileri konusundaki aşınmayı hızlandırmıştır. Gerçekten blokzincir teknolojisinin orijinal uygulaması olan kripto paralar, devletler açısından önceki dönemlere göre daha zorlu bir vergi cenneti olma potansiyeli taşımaktadır. 
Kripto varlıklar üzerinden elde edilen gelirlerin nasıl vergilendirileceği ciddi bir belirsizlik olarak durmaktadır. Devletlerin bu hususta öncelikle kripto varlıkların hukuki niteliğini netleştirmesi gerekmektedir. Kripto varlıkların yeni bir vergi cenneti olmasını engellemek için kripto varlık borsalarına amaca elverişli hukuki düzenlemeler getirilmelidir. Ayrıca blokzincir teknolojisinden vergi sistemini geliştirmek için faydalanması gerekmektedir. Blokzincir teknolojisi bir taraftan kripto varlıklarla vergilendirme yetkisini aşındırırken diğer taraftan sahip olduğu fonksiyonellikler sayesinde vergi tahsilini kolaylaştıracak ve kayıt dışı ekonomiyi azaltmaya yardımcı olacak özelliklere sahiptir. Kripto paralar, getirdiği yenilikler ve kolaylıklar sayesinde halk arasında geçerli para birimi olarak kullanılabilecek kapasitededir. Buna rağmen devletlerin çoğunlukla kripto paraların ödeme aracı olarak kullanımını yasakladıkları, kripto paraların getirdiği yeniliklere insanların yönelmesini engelleme amacıyla kendi dijital paralarını çıkarma çabası içinde oldukları görülmektedir. Bu çabaların doğru yönlendirilmesi ve sonuç vermesi durumunda kayıt dışı ekonominin asgari düzeye indirilebileceği ve devletlerin parasal sisteme eskisinden daha fazla hakim olabileceği beklenmektedir.

Abstract:
The rapid development of digital technologies is changing human life. The resulting changes has raised questions that the legal system cannot answer. This also applies to fiscal law. Indeed, as a result of the fact that digital technologies do not fit the patterns of the tax system, the taxation authority of the states is eroded. In addition, as a result of the emergence of currencies that are not under the control of the state and the widespread use in the state's  country, the state monopoly in money is questioned. Taxation and monopoly of money powers are in the most important manifestations of the financial sovereignty of the state. Blockchain and related technologies that empower the digitization process have accelerated the erosion of taxation and monopoly of money powers. Indeed, cryptocurrencies, the original application of blockchain technology, are emerging as a new and more challenging tax haven threat for governments. 
How to tax income from crypto assets remains a serious uncertainty. Firstly,states should clarify the legal characteristics of crypto assets in this regard. They should regulate crypto asset exchanges to prevent crypto assets from becoming a new tax haven. They also need to benefit from blockchain technology to improve the tax system. Blockchain technology, on the one hand, erodes the taxation authority with crypto assets, on the other hand, it could facilitate tax collection and help reduce the informal economy thanks to its functionalities. If we look at the situation in terms of the state monopoly of money power, cryptocurrencies have the potential to be used as a valid currency among the public thanks to the innovations and conveniences they bring. In answer to this, it is seen that states mostly prohibit the use of cryptocurrencies as a means of payment. In addition, it is seen that they are in an effort to issue their own digital money in order to prevent people from turning to the cryptocurrencies. If these efforts are directed correctly and yield results, it is expected that the informal economy will minimize and states will dominate the monetary system more than before.