Okul müdürlerinin yönetimsel yaklaşımları ile öğretmenlerin bilgi uçurma (ihbarcılık) davranışları arasındaki ilişkinin analizi
Analysis of the relationship between school directors 'management approach and denunciation (whistleblowing) behaviors of the teacher
Yazar: HALİL İBRAHİM KILINÇ
Danışman: DOÇ. DR. SEVİM ÖZTÜRK
İnönü Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Okul yöneticileri = School administrators ; Whistleblowing = Whistleblowing ; Yönetici davranışı = Manegerial behavior ; Yönetsel tarz = Managerial style ; Öğretmenler = Teachers ; İhbar = Denunciation

Özet:
Bu araştırmanın temel amacı, okul müdürlerinin yönetimsel yaklaşımları ile öğretmenlerin bilgi uçurma (ihbarcılık) davranışları arasındaki ilişkiyi incelemektir. Bu çalışma, betimsel bir araştırmadır. Araştırmanın örneklemini Malatya ili Battalgazi ve Yeşilyurt ilçelerinde bulunan ilkokul, ortaokul ve liselerde görev yapan 450 öğretmen oluşturmaktadır. Bu çalışmada nicel araştırma yöntemi kullanılmıştır. Araştırmada veri toplamak amacıyla, öğretmenlerin bilgi uçurma(ihbarcılık) davranışı ile okul müdürlerinin yönetimsel yaklaşımı arasındaki ilişkiyi incelemek için Celep ve Konaklı (2012) tarafından geliştirilen 16 maddeden oluşan "Bilgi Uçurma Ölçeği" ile Kurt ve Terzi (2005) tarafından geliştirilen 31 maddeden oluşan "Yönetici Davranışları Ölçeği" ve kişisel bilgiler formu kullanılmıştır. Verilerin analizinde SPSS 22.0 paket programı kullanıldı. Verilerin analizinde aritmetik ortalama, yüzde, frekans, standart sapma, ve non-parametrik testlerden Kruskal Wallis ve Mann- Whitney U testinden yararlanılmıştır.
Araştırmada elde edilen sonuçlar özetle şöyledir:
Okul müdürlerinin daha çok demokratik yönetim tarzını benimsediği görülmüştür. Öğretmenlerin, okul müdürlerinin yönetim tarzına ilişkin görüşlerinde; cinsiyet ve öğrenim durumu değişkeni açısından anlamlı bir farklılık bulunmazken, medeni durum değişkeni açısından bekar öğretmenler evli öğretmenlere göre okul müdürlerini daha az demokratik bulmuşlardır. Branş değişkeni açısından ise sınıf öğretmenleri okul müdürlerini daha demokratik görürken, branş öğretmenleri okul müdürlerini daha otokratik ve ilgisiz görmüşlerdir. Okul kademesi değişkeni açısından ise ilkokul müdürlerinin daha demokratik bir yönetimsel yaklaşım benimsediği görülmüştür. Öğretmenlerin bilgi uçurma (ihbarcılık) davranışlarına ilişkin görüşlerinde; cinsiyet, medeni durum, mesleki kıdem, çalıştığı okul kademesi, öğrenim durumu ve branş değişkeni açısından anlamlı bir farklılık bulunmamıştır. Okul müdürlerinin; ilgisiz yönetim tarzı benimsemesi, öğretmenlerin dışsal bilgi uçurma davranışlarının artmasına, içsel bilgi uçurma davranışlarının ise azalmasına neden olduğu bulgularına ulaşılmıştır.

Anahtar Sözcükler: Bilgi Uçurma, İhbarcılık, Yönetim Tarzı, Yönetici Davranışı

Abstract:
The main purpose of this study is to examine the relationship between principals 'managerial approaches and teachers' whistleblowing (whistleblowing) behaviors. This study is a descriptive research. The sample of the study consists of 450 teachers working in primary, secondary and high schools in Battalgazi and Yeşilyurt districts of Malatya province. Quantitative research method was used in this study. The "Whistleblowing Scale" consisting of 16 items developed by Celep and Konaklı (2012) to examine the relationship between whistleblowing (whistleblowing) behavior of teachers and the managerial approach of school principals, and the 31 items developed by Kurt and Terzi (2005). Manager Behavior Scale "and personal information form were used. SPSS 22.0 package program was used for data analysis. In the analysis of the data, arithmetic mean, percentage, frequency, standard deviation, and non-parametric tests, Kruskal Wallis and Mann-Whitney U tests were used.
The results obtained in the research are as follows:
It has been observed that school principals mostly adopt the democratic management style. Teachers' opinions on the management style of school principals; While there was no significant difference in terms of gender and educational status variables, single teachers found school principals less democratic than married teachers in terms of marital status variable. In terms of branch variable, while classroom teachers see school principals as more democratic, branch teachers see school principals as more autocratic and indifferent. In terms of the school grade variable, it was observed that primary school principals adopted a more democratic administrative approach. Teachers' opinions on whistleblowing (whistleblowing) behaviors; No significant difference was found in terms of gender, marital status, professional seniority, school level, education level and branch variable. School principals; It has been found that adopting indifferent management style causes teachers to increase their external whistleblowing behaviors and to decrease their internal whistleblowing behaviors.

Keywords: Whistleblowing, Denunciation, Management Style, Managerial Behavior