Bodur elma bahçelerinde yabancı otlarla mücadelede farklı örtücü bitkilerin kullanım özelliklerinin araştırılması
Investigation of the usege properties of different cover crops in weed control in dwarf apple orchards
Yazar: GÜLHANIM TÜRKMEN
Danışman: PROF. DR. DOĞAN IŞIK
Erciyes Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Türkiye ekonomisi için büyük bir sektör olan tarımda bahçe bitkileri önemli bir bileşendir. Elma üretim alanları Türkiyedeki toplam meyve üretiminin % 7'sini oluşturmaktadır. Elma alanları bağ ve fındık alanlarından sonra 3. Sırada yer almaktadır. Elma bahçelerin de verimi etkileyen pek çok biyotik ve abiyotik föktör mevcuttur. Yabancı otlar elma bahçelerin de verimi etkileyen en önemli faktörlerden birisidir. Herbisitlerin çeşitli yan etkilerinden dolayı yabancı otlarla mücadelede alternatif mücadele yöntemlerine gerke duyulmaktadır. Meyve bahçelerinde yabancı otlarla mücadelede örtücü bitkilerin kullanılması bu alternatif yöntemelerden biridir. Bu çalışma iki farklı kısımdan oluşmaktadır. Birinci Kısım TUBİTAK TOVAG tarafından desteklenen 111O647 nolu proje kapsamında yabancı otlarla mücadelede kullanılan bazı örtücü bitkilerin bodur elmada verim ve kalite unsurlarına etkisinin incelenmesidir. Bu amaçla 6 çeşit örtücü bitki kullanılmıştır. Bu tez çalışmasının ikinci kısmı ise bazı fiğ türlerinin bodur elma bahçelerinde yabancı otlarla mücadele kullanılma olanaklarının incelenmesini içermektedir. Denemenin 1.  kısmında tüylü fiğin  (Vicia villosa Roth.) başarılı sonuçlar vermesinden dolayı diğer fiğ türlerinin çalışılmasına karar verilmiştir. 2. kısımda ise 6 fiğ türü hem arazide denenmiş hem de labratuvarda denenmiştir. Arazide en çok yoğunluğa sahip olan 3 yabancı otun tohumu üzerinde bu örtücü bitkilerin su ekstraktları uygulanmıştır. Denemeler tesadüf blokları deneme desenine göre dört tekerrürlü olarak yürütülmüştür. Çalışmalar sonucunda en yüksek örtücü bitki kuru biyoması Koca fiğ parsellerinden (65.41 g/0.25m2) elde edilmiştir. Örtücü bitkilerin toprağa karıştırılmasından sonra 28. ve 56. günlerdeki yabancı otların kuru ağırlıklarında kontrole göre en fazla azalma sırasıyla % 99.6, % 99.77 ile tüylü fiğ parsellerinden elde edilmiştir. Fiğ su ekstratlarının sirken, tarla sarmaşığı ve kırmızı köklü tilki kuyruğu tohumlarında çimlenmeyi en fazla engelleyen, gövde ve kök uzunluğunu en fazla baskılayan türler sırasıyla adi, meyveli tüylü ve tüylü fiğ olduğu engelleme oranlarının ise % 4, % 8, % 16, % 24'lük dozlarda olduğu % 100 oranında başarı sağlayan fiğ türünün ise tüylü fiğ ekstraktından elde edildiği bulunmuştur.

Abstract:
Agriculture in an important sector in Turkish economy and horticulture is a crucial component. Apple planted areas cover approximately 7% of total fruit planted area in Turkey. Apple orchard rank third after grape and hazelnut areas. There are a lot of biotic and abiotic factors affecting yield in the apple orchards. Weeds are one of the most important yield limiting factors in the apple orchards. Alternative weed control methods are needed because of the various side effects of herbicides. Using cover crops for weed control in fruit orchards is one of the broadly applied alternative methods. First part composed of project supported by TUBITAK TOVAG (poject number 111O647) is to examine the effect of some cover crop used in weed control on yield and quality in dwarf apples orchards. For this purpose, 6 kinds of cover crop species were used. The second part of this thesis includes the investigations of the possibilities of using some vetch species as a cover crops in weed controls in dwarf apple orchards. It was decided to study other vetch species as Vicia villosa Roth. gave successful results in the first part of the experiment. In the second part, 6 vetch species were tested both in the field and in the laboratory.  Adequous extracts of these vetch species were applied on 3 weeds seeds which have the highest density in the field. Ttreatments were arranged in a randomized complete block design with four replications. As a result of the studies, the highest dry biomass of cover crops was obtained from the narbon vetch plots (65.41 g / 0.25m2). The highest decrease in dry weights of weeds at 28th and 56th days after cover crops were mixed to the soil was obtained from the hairy vetch plots with 99.6% and 99.77%, respectively. The vetch adequous extracts species that most inhibit the germination of Amaranthus retroflexus L., Chenopodium album L. and Convolvulus arvensis L. seeds, were common vetch, smooth vetch, hairy vetch, respectively. The inhibition rates were found to be 4%, 8%, 16%, 24% doses and 100% successes of the vetch species were obtained from the hairy vetch extract.