Bazı eğrelti türlerinin ın vitro koşullarda mikroçoğaltımları
Micropropagation of some fern species under in vitro conditions
Yazar: SUSAN SALAHADDIN ABDULLA
Danışman: PROF. NESLİHAN YEŞİM YALÇIN MENDİ
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Eğrelti otları; kuş teleğine benzer parçalı yapraklarıyla bilinen çiçeksiz bitkilerdir ve farklı toplumlarda süs bitkisi, ev eşyası, besin kaynağı, bitkisel ilaç ve el işçiliği gibi alanlarda değerlendirilmektedir. Bu tez kapsamında; Asplenium scolopendrium, Polystichum aculeatum, Asplenium trichomanes, Polypodium vulgare, Adiantum capillus-veneris ve Nephrolepis cordifolia eğrelti türlerinin in vitro koşullarda mikroçoğaltım olanaklarının araştırılması hedeflenmiştir. Bu amaçla, ilk olarak farklı türlerde, sterilizasyon denemeleri yapılmıştır. En iyi sonuç, 0.001 g/L civa (HgCl2), %10'luk sodyum hipoklorit (NaOCl) ve %70'lik etil alkol kullanılarak doğal yaşam alanlarından toplanan türlerden temin edilen türlerde elde edilmiştir. Sera koşullarında kontrollü şartlarda bulunan türlerde en iyi sonuç ise %30 NaOCl ile %70'lik etil alkol kullanılarak yapılan sterilizasyon denemesinden sağlanmıştır. Çalışma kapsamında, çimlenme oranlarını belirlemek için altı farklı türde denemeler yapılmış ve Polypodium vulgare türünde en yüksek çimlenme oranı gözlenmiştir. Ana denemede, farklılaşma için farklı kombinasyonlar ve konsantrasyonlar kullanılmıştır. Denemelerde, KIN, BA ve NAA'nın kombinasyonları (KIN + NAA, BA + NAA) kullanılmıştır. KIN ve BA (0, 0.5, 1 mg/L) ile NAA (0, 0.5 mg/L), farklı kombinasyon ve konsantrasyonlarda kombine edilmiş, ½ MS (Murashige ve Skoog) besin ortamı kullanılmış ve bitkiler, 22-25 ºC sıcaklık ve 16 saatlik fotoperiyodik koşullarda yetiştirilmiştir. Sonuç olarak 0.5 mg/L KIN + 0.5 mg/L NAA kombinasyonunun gametofit ağırlığı, protal sayısı ve hücre artışı üzerinde olumlu etki gösterdiği belirlenmiştir.

Anahtar kelimeler: Eğrelti, İn vitro, Mikroçoğaltım, Spor, Gametofit, Sporofit

Abstract:
Ferns; They are flowerless plants known for their segmented leaves similar to bird feathers, and are used in areas such as ornamental plants, household items, food sources, herbal medicine and handicrafts in different societies. Within the scope of this thesis; It was aimed to evaluate the micropropagation possibilities of Asplenium scolopendrium, Polystichum aculeatum, Asplenium trichomanes, Polypodium vulgare, Adiantum capillus-veneris and Nephrolepis cordifolia fern species under in vitro conditions. For these purposes, first sterilization experiments were carried out in different species. The best results were obtained with species obtained from species collected from natural habitats using 0.001 g/L mercury (HgCl2), 10% sodium hypochlorite (NaOCl) and 70% ethyl alcohol. The best results for species kept under controlled greenhouse conditions were obtained from the sterilization trial using 30% NaOCl and 70% ethyl alcohol. Within the scope of the study, experiments were conducted on six different species to determine germination rates, and the highest germination rate was observed in the Polypodium vulgare species. In the main trial, different combinations and concentrations were used for differentiation. In the trials, (KIN, BA, NAA) combinations (KIN + NAA, BA + NAA) were used. KIN and BA (0, 0.5, 1 mg/L) and NAA (0, 0.5 mg/L) were combined with different combinations and concentrations, ½ MS (Murashige and Skoog) nutrient medium was used and the plants were grown at 22-25 ºC temperature and 16 °C. grown under hourly photoperiodic conditions. As a result, it was determined that the combination of 0.5 mg/L KIN + 0.5 mg/L NAA had a positive effect on gametophyte weight, protal number and cell increase.

Key words: Fern, In vitro, Micropropagation, Spore, Gametophyte, Sporophyte, Protal, sterilization