Bir işyerinde katılımcı yöntemlerle gürültü kontrol programının uygulanması ve sonuçları
Application of noise control programme with using participatory method in a plant and outcome
Yazar: AYŞE ÖZTÜRK
Danışman: DOÇ. DR. YÜCEL DEMİRAL
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2010
Konu: Halk Sağlığı = Public Health ; Sağlık Eğitimi = Health Education
Dizin: Gürültü = Noise ; Gürültü denetimi = Noise control ; Gürültü-mesleki = Noise-occupational ; Meslek sağlığı = Occupational health ; İş ortamı = Work environment ; İş sağlığı = Occupational health ; İşitme kaybı = Hearing loss ; İşitme kaybı-gürültüye bağlı = Hearing loss-noise induced

Özet:
Amaç: Gürültü kontrol programının uygulanması ile işyerinde çalışanların gürültü konusunda bilgi ve tutum düzeylerinde, kulak koruyucu kullanma davranışında ,GKP kontrol listesi ortalama puanlarındaki ve odyometrik ölçümlerdeki anlamlı eşik kaymasını değerlendirmek.Yöntem:Ekim 2008-Mayıs 2010 tarihleri arasında katlımcı yöntemlerle uygulanan bir girişim çalışmasıdır.Buzdolabı üretimi yapılan işyerinde gürültü ölçümleri sonucunda 80dB(A) ve üzeri gürültüsü olan bölümlerde ki 128 çalışan gürültü kontrol programına (GKP) alınmıştır. Kern'in eğitim programı geliştirme yöntemi ile gürültünün sağlık etkileri ve koruyucu kullanma eğitimi uygulanmış, eğitim öncesi ve sonrası bilgi tutum belirleme formu uygulanmış 101 çalışan değerlendirmeye alınmıştır.GKP katılan çalışanların odyometrik ölçümleri yapılmış ve uygun koruyucular verilerek 42 çalışan izlenmi değerlendirmeye alınmıştır.Gürültünün en yüksek olduğu iki bölümde izolasyon çalışması yapılarak gürültü düzeyi azaltılmıştır. Girişim öncesi ve sonrası bilgi düzeyi ve tutum düzeyi ortalama puanlarının karşılaştırılmasında bağımlı gruplarda t testi, koruyucu kulanım sıklığı ve gürültü düzeyi McNemar ki kare testi yapılarak değerlendirilmiştir.Çözümleme SPSS 15.0 istatistik programı kullanılmıştır.Bulgular. Çalışmaya katılan 128 çalışanın yaş ortalaması 33.8±6.9 olup GKP katılan kadın çalışan bulunmamaktaydı. Gürültü eğitimi öncesi ve sonrasında bilgi ve tutum ortalama puanları anlamlı düzeyde artmıştır .(n=101, p=0.000).Eğitim sonrası izlenen 42 çalışanın koruyucu kullanımları da anlamlı olarak artmıştır McNemar X2=8.521 , p=0.001 ). GKP öncesi kontrol listesi ortalama puanı 90.4 iken GKP uygulanmaya başladıktan 6 ay sonra 132.6 ya yükselmiştir. GKP sonrası eşik kayması görülen işçiler % 7.9'dur.Sonuç: GKP uygulaması sonrasında çalışanların bilgi düzeyleri artmış, gürültüden korunmaya yönelik tutumlarında olumlu değişiklikler yaratmış ve kulak koruyucusu kullanma oranları anlamlı olarak yükselmiştir.Anlamlı eşik kayması oranı % 5'in üzerinde bulunmuştur.Anahtar kelimeler:Gürültü, gürültü kontrol programı.gürültüye bağlı işitme kaybı, katılımcı yöntemler.

Abstract:
Aim :The aim of this study were to evaluate the application of noise control programme, knowledge, attitudes and practice about noise, training about the using of the personal protective device, threshold shift of odiometric measurement and average points on checklist of noise control programme.Methods: The study was conducted in a refrigerator production plant which consists of 128 employees working in the exposure environment where the noise level is 80 dB(A) and over. According to the Kern?s method education of health effects of noise and personal protective device usage were prepared.The NIOSH standards used for the evaluation of threshold shift on odiometric measurements and the effects of noise control programme.Statistical analysis:The effects of the training course regarding the knowledge and attitudes were analysed by paired sample t test. The difference in the frequency of personal protective device usage between pre and post training courses was assessed by McNemar chi-square test.Results:The knowledge and attitudes of the workers about noise were found significantly increased 4 months after the initial training (p<0.001). The frequency of post training personal protective device usage was also increased significantly (p=0.001). Before the noise control programme the average point was 90.4, after six months later then the using of the noise control programme it became 132.6. After the control programme the significantly threshold shift was 7.9 %.Conclusion: The training course and noise control programme were found constructive to improve knowledge of the workers and positively affected the attitudes and practice of the workers with regard to protection from the noise.Key words:Noise, noise control programme, participatory methot, noise induced hearing loss ,