Yeşil lojistik uygulamalarının sürdürülebilirlik performansına etkilerinin incelenmesi: Lojistik sektörü uygulaması
Examining the effects of green logistics practices on sustainability performance: Logistics industry application
Yazar: İMGE BENAY SİVUK
Danışman: DOÇ. DR. AYBERK SOYER
İstanbul Teknik Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Endüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Mühendislik Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Endüstri ve Endüstri Mühendisliği = Industrial and Industrial Engineering

Özet:
Küresel ısınmanın globalleşen dünyada önemli bir tehlike olarak fark edilmesi ve son yıllarda küresel ısınmayı arttıran etmenlerin artması, çeşitli çevrelerce sürdürülebilir aksiyonlar almanın gerekliliğini ortaya koymaktadır. Bu aksiyonların en önemli uygulama alanlarından biri tedarik zinciridir. Zira tedarik zincirinde gerçekleşen her faaliyet, bulunduğu ekosistemi çeşitli yönlerden olumlu ve olumsuz olarak etkileme potansiyeline sahiptir ve tedarik zincirinde faaliyet gösteren firmalarda gerçekleştirilecek yeşil uygulamalar, olası olumsuz etkilerin azaltılmasına önemli katkılar sağlayacaktır. Lojistik firmaları, yeşil yönetim kapsamında gerçekleştirilecek yeşil lojistik uygulamaları ile sürdürülebilirlik performanslarını arttırarak çevresel, ekonomik ve sosyal sürdürülebilirliğe katkıda bulunabileceklerdir. Bu bağlamda, son yıllarda artan enerji tüketimi ve emisyon oranları sebebiyle, tedarik zincirinin temel bir parçası olan lojistik faaliyetleri ile ilgili hükümetlerin ve toplumun artan sürdürülebilirlik kaygıları göz önüne alındığında, lojistik firmalarının yeşil lojistik yönetimini benimsemeleri oldukça kritik öneme sahiptir. Söz konusu firmalar jeopolitik konumlarını ve iş hacimlerini dikkate alarak lojistik operasyonlarını yeşil standartlara uygun şekilde yönetmelidir. Zira Türkiye'de jeopolitik konumdan hareketle birçok lojistik operasyonu bulunmaktadır ve bu operasyonlar çevreye zarar verme potansiyeline sahiptir ve sürdürülebilirliği tehdit etmektedir. Bu görüşten hareketle bu çalışmada, yeşil lojistik yönetimini benimseyen Türkiye merkezli bir lojistik firması ele alınarak, firmanın operasyonlarında gerçekleştirilen yeşil lojistik uygulamalarının sürdürülebilirlik performansına olan katkılarının değerlendirilmesi ve söz konusu uygulamaların sürdürülebilirliğin alt boyutları (çevresel, ekonomik ve sosyal) da göz önünde bulundurularak önceliklendirilmesi amaçlanmaktadır. Bu amacı gerçekleştirmek için öncelikle literatür araştırmasına ve uzman görüşlerine başvurulması sonucunda sürdürülebilirlik performansına etki eden 36 yeşil lojistik uygulaması belirlenmiş, söz konusu uygulamalar yedi farklı grup altında kategorize edilmiştir. Yeşil lojistik uygulamalarının sürdürülebilirlik performansına etkilerinin incelenmesi için Çok Kriterli Karar Verme yöntemlerinden biri olan ve daha az sayıda ikili karşılaştırma yapılmasını gerektirmesi dolayısıyla daha tutarlı sonuçlar elde edilmesini sağlayan Tam Tutarlılık Yönteminin (FUCOM) kullanılmasına karar verilmiştir. Yöntemin uygulanması için Türkiye'de faaliyet gösteren bir lojistik firmasında çalışan dört uzman belirlenerek, bu uzmanların görüşlerine başvurulmuştur. Uzmanlar ile iki aşamalı bir çalışma gerçekleştirilmiştir. Birinci aşamada uzmanlar yeşil lojistik uygulama kategorilerini; ikinci aşamada ise yeşil lojistik uygulamalarını sürdürülebilirlik performansına etkileri açısından en önemliden en az önemliye doğru sıralayıp, karşılaştırmalı önem derecelerini belirlemişlerdir. Sonrasında FUCOM yöntemi kapsamında iki aşama için iki seviyeli bir hesaplama yapılıp, yeşil lojistik uygulama kategorilerinin ve yeşil lojistik uygulamalarının ağırlıkları belirlenmiştir. Bu ağırlıklar belirlenirken her uzman için belirlenen ağırlıklar aritmetik ortalama kullanılarak birleştirilmiştir. Birinci seviye ağırlık hesaplanmalarına istinaden, en önemli yeşil lojistik uygulama kategorileri 'Taşımacılık Uygulamaları' ve 'Araç ve Yakıt Uygulamaları' olarak belirlenmiştir. Sonrasında yeşil lojistik uygulamaları için nihai ağırlıklar birinci ve ikinci seviyedeki ağırlıklar çarpılarak hesaplanmıştır. Devamında en yüksek ağırlığa sahip olan uygulamadan başlanarak bu yeşil lojistik uygulamaları ağırlığa göre sıralanmıştır ve öncelik sıraları belirlenmiştir. Buna göre en yüksek ağırlık derecesine sahip olan ve birinci sırada bulunan yeşil lojistik uygulamasının 'Daha düşük enerjili ulaşım modlarının kullanılması (intermodal, multimodal ve kombine taşımacılık' olduğuna ulaşılmıştır. Bu uygulamayı sıralı olarak 'Seyahat mesafelerini en aza indirecek yönlendirme sistemlerinin kullanılması (araç rotalama uygulamaları)' ve 'daha az emisyona neden olan alternatif enerji/yakıt kaynaklarının ve araçların kullanılması (biyoyakıt, elektrikli, hibrit, vb.)' uygulamaları takip etmektedir. Ek olarak, sürdürülebilirlik performansına en az katkı sağlayan yeşil lojistik uygulamalarının 'Müşteri, tedarikçi, taşeron ve üçüncü parti lojistik servis sağlayıcılara yeşil lojistik uygulamaları ve sürdürülebilirlik hakkında eğitimler verilmesi' ve 'Müşteri, tedarikçi, taşeron ve üçüncü parti lojistik servis sağlayıcılarla çevre yönetimi konusunda iş birliği yapılması' olduğu da belirtilmiştir. Yeşil lojistik uygulamalarının ağırlıklarının belirlenmesinin ardından, incelenen lojistik firmasının yeşil lojistik uygulamalarına ilişkin başarı düzeyleri dikkate alınarak, firmanın sürdürülebilirlik performansı değerlendirilmiştir. Sonuç ve Öneriler bölümünde ise uygulama sonucunda, sürdürülebilirlik performansına en fazla ve en az katkı sağladığı belirlenen yeşil lojistik uygulamaları, sürdürülebilirlik alt boyutları dikkate alınarak yorumlanmış, uygulamanın gerçekleştirildiği lojistik firmasının sürdürülebilirlik performansının arttırabilmesi için yeşil lojistik uygulamaları ile ilgili geliştirme önerileri ve son olarak gelecek çalışmalar için öneriler sunulmuştur.

Abstract:
The recognition of global warming as a significant threat in an increasingly globalized world, along with the increasing factors contributing to global warming in recent years, underscores the necessity for taking sustainable actions by various sectors. One of the most important areas for implementing these actions is the supply chain. Indeed, every activity occurring within the supply chain has the potential to impact the ecosystem in various ways, both positively and negatively. Implementing green practices within companies operating in the supply chain will contribute significantly to reducing potential adverse effects. As an operation within the supply chain, logistics activities have various adverse effects on the environment, including factors such as increased emissions, noise pollution, and excessive resource utilization. Furthermore, excessive resource utilization also adversely affects economic growth. The adverse effects also pose a threat to public health. Considering the negative impacts of the mentioned damages, it is crucial for logistics companies to enhance their sustainability performance. Logistics companies can enhance their sustainability performance by implementing green logistics practices within the scope of green management, thereby contributing to environmental, economic, and social sustainability. In this context, given the increasing energy consumption and emission rates in recent years, governments' and societies' growing concerns about sustainability regarding logistics activities, which are a fundamental part of the supply chain, make it critically important for logistics companies to embrace green logistics management. The companies in question should manage their logistics operations in accordance with green standards, taking into consideration their geopolitical positions and business volumes. Turkey, for instance, hosts numerous logistics operations due to its geopolitical position, and these operations have the potential to cause environmental harm, threatening sustainability. Therefore, based on this perspective, this study aims to evaluate the contributions of green logistics practices implemented in the operations of a Turkey-based logistics company to its sustainability performance. It also aims to prioritize these practices, taking into account the sub-dimensions of sustainability (environmental, economic, and social). In order to achieve this aim, firstly, 36 green logistics practices that affect sustainability performance were identified as a result of a literature review, and these practices were categorized under seven different groups. Also, relationships between each green logistics practices and sustainability performance were also researched during the literature review, to understand the main values when considering sustainability performance on the account of green logistics practices. After that, considering the purpose of the research, a hierarchical structure had been developed for the green logistics practices and sustainability performance. Later on, it was decided to use the Full Consistency Method (FUCOM), which is one of the Multi-Criteria Decision-Making methods, for examining the impacts of green logistics practices on sustainability performance. FUCOM is preferred due to its requirement of fewer pairwise comparisons, resulting in more consistent outcomes. In order to implementing the selected method, expert opinions were required. So that, a Turkey based logistics company were selected. The selected company was founded in Turkey in 1990 and conducts its operations across 11 countries, with a primary focus on Turkey. Its services are rendered through a variety of transportation models including road, sea, air, railway, intermodal, and national distribution. The company has adopted green logistics as the cornerstone of its operations to implement environmentally friendly logistics practices. Furthermore, the company strategically positions sustainability as a core component among its main values and objectives, integrating green logistics and sustainability principles into its operations. The method was implemented by consulting with four experts employed at the selected logistics company. These experts work in the company's departments of 'Sustainability Strategies,' 'Climate Change Adaptation – Corporate Sustainability,' and 'Road Transportation.' Their industry experience ranges from 8 to 14 years. A two-level study was conducted with the experts. At the first level, each expert ranked the green logistics practice categories from the most important to least important in terms of their impact on sustainability performance. Following that, each expert also performed a comparison of the previously ranked green logistics practice categories. This comparison was made by using the 9-point significance scale (1: equally important- 9: absolutely more important). The experts compared the most important green logistics practice category with the rest of the categories by using the scale. After that, the weights of each category were calculated by using the FUCOM. At the end of the first level, calculated category weights for each expert were combined by taking their arithmetic mean. Based on the first level weight calculations, the most important green logistics practice categories were determined as 'Transportation Practices' with the highest weight value (0.428) and 'Vehicle and Fuel Practices' with the second highest weight value (0.174). At the second level, each expert ranked the green logistics practices by considering its categories from the most important to least important in terms of their impact on sustainability performance. Following that, each expert also performed a comparison of the previously ranked green logistics practices. The experts compared the most important green logistics practice with the rest of the practices by using the 9-point significance scale. After that, the weights of each practice were calculated by using the FUCOM. At the end of the second stage, calculated practice weights for each expert combined by taking their arithmetic mean. To have the final weights of the green logistics practices, another calculation was made. In this stage, final weights for green logistics practices were calculated by multiplying the first and second level weights. In other words, each green logistics practice's weights were multiplied with its category weight to obtain the final weights. Subsequently, these green logistics practices were ranked by weight, starting from the practice with the highest weight, and their priority order was determined. Accordingly, it was found that the green logistics practice that has the highest weight and ranks first is 'Use of lower energy transportation modes (intermodal, multimodal and combined transportation)' with the highest final weight value (0.1421). This practice is followed by 'Use of guidance systems that will minimize travel distances (vehicle routing applications)' with the second highest final weight value (0.12027) and 'Use of alternative energy/fuel sources and vehicles that cause less emissions (biofuel, electric, hybrid, etc.)' with the third highest final weight value (0.07238). In addition, green logistics practices that contribute least to sustainability performance are 'providing training to customers, suppliers, subcontractors, and third-party logistics service providers about green logistics practices and sustainability' with a final weight value of 0.004 and 'collaboration with customers, suppliers, subcontractors and third-party logistics service providers on environmental management' with a 0.0042 final weight value. After determining the weights of green logistics practices, the sustainability performance of the examined logistics company was evaluated by considering the success level of green logistics practices. In this context, firstly, the experts evaluated the success levels of their companies' green logistics practices. Then by taking the arithmetic mean of these assessments and by multiplying these mean values with the importance weights of the relevant green logistic practices company's total sustainability performance was calculated. The resulting sustainability performance score of the company was 76.35 over 100 points.
In the Conclusion and Recommendations section, by considering the sub-dimensions of sustainability, the green logistic practices that contribute to sustainability are interpreted, and suggestions for future studies are presented. In the Conclusion and Recommendations section, the green logistics practices that were determined to contribute the most and least to sustainability performance as a result of the application were interpreted by considering the sustainability sub-dimensions; improvement suggestions regarding the green logistics practices for increasing the sustainability performance of the relevant logistics company, and for future study suggestions were presented. For future studies, it was recommended to consider more than one logistics company in Turkey and to get the opinions of more experts; also, to discuss more comprehensively the relationship between green logistics practices and sustainability performance. Additionally, to prioritize green logistic practices, different Multi- Criteria Decision-Making methods can be used for comparison purposes. Based on the studies to be carried out considering such suggestions, the sustainability performance of the logistics sector in Turkey can also be measured in future studies.