4-5 yaş grubu çocuklarına yönelik hazırlanan erken müdahale programının etkililiğinin belirlenmesi: Çanakkale ili örneği
Determination of the effectiveness of early intervention program prepared for the children at age 4?5: The case of Çanakkale city
Yazar: ÖZLEM ÇELEBİOĞLU MORKOÇ
Danışman: DOÇ. DR. EBRU AKTAN ACAR
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İlköğretim Ana Bilim Dalı / Okul Öncesi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Erken eğitim = Early intervention ; Erken çocuk eğitimi = Early child education ; Eğitim etkinliği = Effectiveness of training ; Eğitim programları = Education programs ; Okul öncesi dönem = Preschool period ; Okul öncesi eğitim = Preschool education ; Okul öncesi çocuklar = Preschool children ; Çanakkale = Çanakkale

Özet:
Araştırmanın genel amacı; alt sosyo-ekonomik düzeydeki ailelerin, erken çocukluk döneminde bulunan 4-5 yaş grubu çocuklarına yönelik olarak özellikle bilişsel, psikomotor ve sosyal gelişimlerini destekleyici yönde hazırlanan erken müdahale programı aracılığıyla gelişimlerinde meydana gelen değişikliklerin belirlenmesi ve anasınıfına hazır hale gelmelerinin sağlanmasıdır.Araştırmada, hazırlanan Erken Müdahale Programı'nın (ÇASEMP) alt sosyo-ekonomik düzeydeki ailelerden gelen çocuklar (48-60 ay) üzerindeki etkilerini belirleyebilmek amacıyla ön test son test kontrol gruplu desen yöntemi kullanılmıştır. Yapılan çalışmada, veri toplama araçları olarak Raven Progresif Matrix Test, Denver II Gelişimsel Tarama Testi, 48-60 Aylık Çocuklar İçin Gelişim Değerlendirme Gözlem Formu ile grubu oluşturan çocukların demografik özelliklerini belirlemek amacıyla araştırmacı tarafından geliştirilmiş olan Çocuk ve Aile Tanıma Anketi kullanılmıştır.Çalışmanın Deney Grubu'nu, Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi (ÇOMÜ) Eğitim Fakültesi içerisinde yer alan Prof. Dr. Suzan Erbaş Çok Amaçlı Erken Çocukluk Eğitimi Sınıfı'nda 2010-2011 Eğitim-Öğretim yılı güz döneminde öğrenim gören 14 çocuk, Kontrol Grubu'nu da Kepez Belediyesi Okul Öncesi Eğitim Sınıfı'nda öğrenim gören 14 çocuk oluşturmuştur. Türkiye'de ve Dünya'da uygulanan çeşitli Erken Çocukluk Eğitimi Modelleri ile Erken Müdahale Programları incelenerek M.E.B. Okul Öncesi Eğitim Programı Kitabı'nda (2006) yer alan 48-60 Aylık Çocuklar için Gelişim Özellikleri ve 36-72 Aylık Çocuklar için verilen amaç ve kazanımlardan yola çıkılarak Çok Amaçlı Sınıf Erken Müdahale Programı (ÇASEMP) hazırlanmıştır. Hazırlanan program 13 hafta boyunca, haftada 4 yarım gün, 08:30-12:30 saatleri arasında uygulanmıştır. Programda yer verilen toplam 260 etkinliğin 35'i Türkçe Etkinliği, 33'ü Serbest Zaman Etkinliği, 31'i Sanat Etkinliği, 29'u Fen ve Matematik Etkinliği, 29'u Aile Katılımı çalışması, 28'i Müzik Etkinliği, 27'si Okuma Yazmaya Hazırlık Çalışması, 21'i Oyun ve Hareket Etkinliği, 20'si Drama Etkinliği ve 7'si Alan gezisidir. Hazırlanan programın etkililiğini belirlemek amacıyla Deney ve Kontrol Grupları'nda yer alan çocukların Öntest - Sontest puanları istatistiksel testler ile sınanmıştır. Yapılan analizler sonucunda Çok Amaçlı Sınıf Erken Müdahale Programı (ÇASEMP) ile eğitim alan deney grubundaki çocukların Denver II Gelişimsel Tarama Testi İnce Motor (p<,05) ve Kaba Motor (p<,05); Gelişimsel Değerlendirme Gözlem Formu Sosyal Gelişim (p<,05), Dil Gelişimi (p<,05), Özbakım Becerileri (p<,001) ve Bilişsel Gelişim (p<,001) alt boyutlarında istatistiksel açıdan anlamlı farklılıklar elde edilmiştir. Bu farklılıkların tümü Deney Grubu lehine gerçekleşmiştir. Çok Amaçlı Sınıf Erken Müdahale Programı (ÇASEMP) ile eğitim alan Deney Grubu'ndaki çocukların son test Denver II Gelişim Tarama Testi İnce ve Kaba Motor, Gelişimsel Değerlendirme Gözlem Formu Sosyal, Dil, Bilişsel Gelişim ve Özbakım Becerileri alt boyut puanları; geleneksel yaklaşımla okul öncesi eğitimin uygulandığı Kontrol Grubu'ndaki çocuklardan anlamlı derecede daha yüksek bulunmuştur. Hazırlanan Çok Amaçlı Sınıf Erken Müdahale Programı'nın geliştirilerek alt sosyo-ekonomik düzeydeki ailelerden gelen çocukların eğitiminde alternatif bir model olarak kullanılması ve yaygınlaştırılması önerilmektedir.

Abstract:
The general aim of the research is to determine the changes happen to the children at the age 4 ? 5 in early childhood period coming from families of a low socio-economical level by the mediation of early intervention program prepared to support cognitive, psychomotor and social development and to support children in order to get ready for preschool class.In the study, in order to determine the effects of the prepared early intervention program (ÇASEMP) on the children (48 ? 60 month old) coming from a low socio-economical level, the design method with a control group of pre-test and final test. In the research, Raven Progressive Matrix Test, Denver II Developmental Screaning Test, Observation Form of Developmental Evaluation for the Children of 48 ? 60 Month and finally Survey of Children and Family Recognition which was developed by the researcher in order to determine the demographic characteristics of the children forming the group have been used as the means of data collection. There have been 14 children in the experimental group of the study who were the students in ?Prof. Dr. Suzan Erbas Multi-Purpose Classroom of Early Childhood Education? during autumn term of 2010 ? 2011 academic year and 14 children in the control group who were the students in Early Childhood Education Center of Kepez Municipality. Several Models of Early Childhood Education and Early Intervention Programs applied in Turkey and in the World have been examined and Multi-Purpose Classroom of Early Intervention Program (ÇASEMP) has been prepared set out of Developmental Characteristics for the Children of 48 ? 60 Months and aims and acquisitions given for the Children of 36 ? 72 Months in the Book of the Program of Preschool Education published by MEB (Ministry of Education) (2006). The prepared program has been applied for 4 half day a week, during 13 weeks, between 08:30 to 12:30. Program includes 260 activites; 35 of them is Turkish Activities, 33 of them is Free Tıme Activities, 31 of them is Art Activities, 29 of them is Science and Math Activities, 29 of them is Familiy Involvement Studies, 28 of them is Music Activities, 27 of them is Preparation for Reading and Writing, 21 of them is Game and Movement Activities, 20 of them is Drama Activities and 7 of them is about Field Trip. In order to determine the effectiveness of the prepared program, the grade points of pre-tests and final tests of the children in both the experimental group and the control group have been measured by statistical tests. In the study, it has been found that there have been dramatically significant differences between sub-dimension results of the grade points of Fine-Motor Skills (p<,05) and the grade points of Gross-Motor Skills (p<,05) of Denver II Developmental Screening Test? and the grade points of Social Development (p<,05), Language Development (p<,05), Cognitive Development (p<,001) and Self-Care Skills (p<,001) of Observation Form of Developmental Evaluation regarding all children in the experimental group who have been receiving an education via Early Intervention Program of Multi-Purpose Classroom. It is recommended to improve the Prepared Multi-Purpose Classroom of Early Intervention Program and to use it as an alternative model in education of the children coming from a low socio-economical level.