Kimya öğretmenlerinin kimyasal denge konusundaki yanlış kavramaları
Chemistry teachers' misconceptions in chemical equilibrium
Yazar: MEHMET ULAŞAN
Danışman: PROF. DR. ZİYA KILIÇ
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Bölümü / Ortaöğretim Fen ve Matematik Alanları Eğitimi Ana Bilim Dalı / Kimya Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Kimya = Chemistry
Dizin: Kavram yanılgısı = Misconception ; Kavrama = Clutch ; Kimya öğretimi = Chemistry teaching ; Kimyasal denge = Chemical equilibrium ; Konya = Konya ; Öğretim = Teaching ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Bu çalışmanın amacı kimya öğretmenlerinin kimyasal denge konusunda yanlış kavramalarını tespit etmek ve öğretmenlerin yanlış kavrama düzeyleri ile cinsiyet, mesleki deneyim ve mezun olunan okul türü arasındaki ilişkiyi ortaya koymaktır. Kimyasal denge konusundaki öğretmenlerin yanlış kavramaları a) reaktifler karıştırıldıktan sonra sistem dengeye gelinceye kadar meydana gelen değişimler, b) dengedeki bir sistemin özellikleri, c) dengeye herhangi bir şekilde etki edildiğinde sistem tekrar dengeye gelinceye kadar oluşan değişimler, d) iki dengenin mukayesesi ve e) denge sabiti olmak üzere beş ana bölümde incelenmiştir. Ayrıca bu araştırmanın evrenini oluşturan öğretmenlerde tespit edilen yanlış kavramalar ile öğretmenlerin cinsiyet, mezun oldukları program türü (Eğitim Fakültesi mezunları, diğer Fakülte mezunları) ve mesleki deneyim (0-5 yıl, 6-10 yıl, 11-15 yıl ve 16 yıl ve üzeri) grupları arasında anlamlı bir ilişki olup olmadığı araştırılmıştır.Bu çalışmanın örneklemini Konya il ve ilçelerinde halen görev yapmakta olan 93 Kimya öğretmeni oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak, kimya eğitimiyle ilgili yapılan çalışmalarda tespit edilen kimyasal denge ile ilgili kavram testlerinden de yararlanarak hazırlanan, Kimyasal Denge Kavram Testi (KDKT) kullanıldı. Test Kimyasal Denge konusunu bu çalışmanın amacına uygun bölümler halinde, dengedeki bir sisteme soygaz ve katalizör ilave edilmesi etkilerine de kapsayacak şekilde 63 maddeden oluşan anket formunda hazırlanmıştır. Teste, aynı zamanda, kimyasal denge konusunun genelini kapsayacak şekilde amonyak eldesi ile ilgili açık uçlu bir soru ilave edilmiştir. Veriler, araştırmacı tarafından ortaöğretim kurumları gezilmek suretiyle öğretmenlere bire bir testin uygulanması şeklinde toplanmıştır.Veriler SPSS (Statistical Package for Social Science) bilgisayar programında 0,05 anlamlılık düzeyinde tek faktörlü ANOVA (Analysis of variance) analizi ve t-testi kullanılarak değerlendirilmiştir. Test güvenilirliği iç tutarlılık katsayısı (?=0,88) olarak hesaplanmıştır.Araştırmanın sonunda Konya ili ve ilçesindeki kimya öğretmenlerinde Kimyasal Denge konusunda birçok yanlış kavrama tespit edilmiştir. En yüksek oranda yanlış kavramanın ?ileri ve geri tepkime hızı? konusunda olduğu görülmüştür. Tespit edilen yanlış kavramaların, kimya eğitiminde öğrencilerin başarılarına önemli bir engel oluşturacağı dikkate alınarak, önlenmesi ve giderilmesi için öneriler geliştirilmiştir.

Abstract:
The aim of this study is to investigate misconceptions of teachers in service in chemical equilibrium. The misconceptions of teachers in chemical equilibrium is investigated in five main groups which are ?until the equilibrium is established?, ?proporties of equilibrium?, ?until the system is reached to new eqilibrium when an external effect is done? , ?the comparison of two equilibrium systems? and ?equilibrium constant?. If there exsists a relationship between the misconceptions in these five groups and the teachers gender, graduation of teachers (eithter in educational faculties or in others) and work experiences of teachers (0-5 years, 6-10 years,11-15 years and 16 years or up ) is also investigated in this study.93 teachers in service are undertaken in this study who are randomly selected in city center Konya and in big towns of Konya. A chemical equilibrium misconception test is prepared which is similar to one that I faced in the literature. The test consists 63 items which are divided into groups and sub-groups paralel to aim of this study including addition of inert gas and catalyst effect. An open ended question about the synthesis of amonia is added to the test in order to diagnose chemical equilibrium concept. The test was designed in a questionnarie form. Data were obtained by visiting the schools and applying the test to the teachers one by one.Data obtained in this study were assessed by SPSS (Statistical Package for Social Science) software with level of p=0,05 by using one way ANOVA (Analysis of variance) analysis and t-test. ? value of the results is calculated as 0,88.The result of statistical analysis indicated that there are many misconceptions in chemical equilibrium concept held by teachers in service who are participated in this study. The misconception with the highest ratio in chemical equilibrium is about the forward and reverse reaction rate. At the end, I have suggested a list of recommendation to the both teachers and the people who are in charge of education.