Migren tanılı çocukların tiyol/disülfit düzeylerinin sağlıklı çocuklarla karşılaştırılması
Comparison of thiol/disulphide levels of migrenous children with healthy children
Yazar: DERYA CENSUR
Danışman: DOÇ. DR. DENİZ YILMAZ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Keçiören Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2019
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases

Özet:
Giriş ve amaç:Migren çocuk ve ergen yaş grubunda değişen yaşam tarzları ve psikososyal faktörler ile birlikte görülme sıklığı giderek artan önemli bir klinik problemdir. Birincil baş ağrıları arasında yer alan migrenin biyokimyasal, genetik ve çevresel faktörlerle ilişkili nörovasküler bir hastalık olduğu bilinmektedir. Son yıllarda yapılan birçok çalışmada migren patogenezinde oksidatif stres sorumlu tutulmuştur. Oksidatif stres varlığında tiyol/disülfit homeostazisinindisülfit yönünde bozulması beklenmektedir. Tiyol/disülfit homeostazisinin çocuklarda migren ile olan ilişkisini araştıran geniş çaplı araştırmalar mevcut değildir. Çalışmamızda migren tanılı çocuklarda dinamik tiyol/disülfit homeostazisi ilişkisini belirlemeyi ve bu dengede disülfit yönünde bozulma görülürse migren proflaksisi ve/veya tedavisinde oksidatif stresten korunma ve/veya antioksidan tedavi kullanımı ile ilgili literatüre katkı sağlanmasını amaçladık.
Gereç ve yöntem:Çalışmaya Sağlık Bilimleri Üniversitesi, Ankara Keçiören Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde 15 Aralık 2017-15 Haziran 2018 tarihleri arasında Çocuk Nöroloji Polikliniği'nde değerlendirilerek migren tanısı alan 8-18 yaş arasındaki71 hasta ve Genel Çocuk Polikliniği'ne başvuran 70 sağlıklı çocuk dahil edilmiştir. Toplanan örneklerde serum doğal tiyol, total tiyol, disülfit, disülfit/doğal tiyol yüzdesi, disülfit/total tiyol yüzdesi ve doğal tiyol/total tiyol yüzdesi ölçümleri yapılarak migren hastaları ve sağlam çocuklar karşılaştırılmıştır.
Bulgular:Migren sıklığı yaşla birlikte artmış;8-12 yaş %18,3, 13-15 yaş %36,6, 16-18 yaş %45,1 olarak tespit edilmiştir.Ağrı şekli %85,9 ile en sık zonklayıcı olup ağrıların %59,2'si bilateral bulunmuştur. Hastaların %11,3'ü atak ağrısının 30 dakikadan kısa sürdüğünü belirtmiştir. Gruplar karşılaştırıldığında doğal tiyol, doğal tiyol/total tiyol değerleri kontrol grubunda anlamlı olarak yüksek saptanmıştır (sırasıyla p=0,022, p=0,005). Disülfit, disülfit/doğal tiyol, disülfit/total tiyol değerleri ise hasta grubunda anlamlı olarak yüksek bulunmuştur (sırasıyla p=0,039, p=0,005, p=0,005). İstatistiksel olarak anlamlı olmasa da kontrol grubunda total tiyol değerleri hasta grubundanyüksek bulunmuştur (p=0,115).
Sonuç:Migren hastalığı sık görülmesine rağmen çocuklarda bu konuda yapılmış prospektif çalışma oldukça az sayıdadır. Çalışmamızda migren tanılı çocuklarda migren hastalığı ile tiyol/disülfit homeostazisi arasındaki ilişki incelenmiş olup oksidatif strese yönelik parametreler yüksek bulunmuştur. Migren hastalarındaki yüksek oksidatif stres değerleri antioksidan etkili maddelerin hastalığın tedavisinde rol oynayabileceğini düşündürmektedir. Bu konuyla ilgili destekleyici çalışmalara ihtiyaç vardır.
Anahtar kelimeler:Çocukluk çağı,migren, oksidatif stres, tiyol/disülfit homeostazisi

Abstract:
Introduction: Migraine is an increasingly significant clinical problem seen in the children and adolescents with the changing life styles and psychosocial factors. Migraine, which is among the primary headaches,is known to be a neurovascular disease associated with biochemical, genetic and environmental factors.Oxidative stress has been implicated in the pathogenesis of migraine. In the presence of oxidative stress, thiol/disulfide homeostasis is expected to deteriorate in the direction of disulfide. There are limited studies investigating the association between migraine in children and thiol/disulfide homeostasis. In this study, we aimed to determine the correlation between migraine and dynamic thiol/disulfide homeostasis and to contribute to the literature about avoiding oxidative stress in the migraine prophylaxis and/or treatment with antioxidant agents if deterioration is observed in the direction of disulfide.
Material and Methods: This study was conductedin Keçiören Research Hospital, Deparment of Pediatric Neurology from December 15, 2017 to June 15, 2018. Migraine group (71 patients) and control group (70 children) were included in the study. Serum natural thiol, total thiol, disulfide, percentage of disulfide/natural thiol, percentage of disulfide/total thiol and percentage of natural thiol/total thiol were compared in migraine patients and healthy children.
Results: The frequency of migraine increased with age; the incidence was 18,3% between ages 8-12, 36,6% between ages 13-15 and 45,1% between ages 16-18. The most common pain was throbbing with 85,9% and 59,2% of the pain was bilateral. 11,3%  of the patients reported that the pain lasted less than 30 minutes. When the groups were compared, natural thiol and natural thiol / total thiol values were significantly higher in the control group (p=0,022, p=0,005, respectively). Disulfide, percentage of disulfide/natural thiol, percentage of disulfide/total thiol values were significantly higher in the patient group (p=0,039, p=0,005, p=0,005, respectively). Although not statistically significant, total thiol values in the control group were higher than the patient group (p = 0,151).
Conclusion:In spite of the fact that migraine is a common disease, prospective studies in children with migraine are very few. In our study, the relationship between migraine and thiol/disulfide homeostasis was examined and parameters for oxidative stress were found to be high in migraine patients. High oxidative stress values in migraine patients suggest that antioxidant agents may be effective in the treatment of this disease. Further studies are needed on this subject.
Key Words: Childhood, migraine,oxidative stress, thiol/ disulfide homeostasis.