Konvansiyonel ve dijital mamografi cihazları ile yapılan görüntüleme işlemleri sırasında çekim odasındaki radyasyon dozu dağılımının karşılaştırmalı olarak incelenmesi
Comparative examination of the radiation dose distribution inthe examination room during the imaging procedures performed with conventional and digital mammography devices
Yazar: BARIŞ CAVLI
Danışman: PROF. DR. SÜLEYMAN İNAN
Ege Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Nükleer Bilimler Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Radyoloji ve Nükleer Tıp = Radiology and Nuclear Medicine
Dizin: X ışını = X ray

Özet:
Artan dünya nüfusu ve bu artışa bağlı olarak sağlık hizmetlerine olan talep,
beraberinde dikkate değer bir mesleki iş yükü oluşturmuştur. İyonlaştırıcı
radyasyonun teşhis ve tedavi amaçlı uygulamalarda kullanılması ve bu radyasyon
cihazlarını işleten teknikerlerin iş yükünde meydana gelen artış ise çalışma
koşullarının sürekli olarak izlenmesi ve denetimli radyasyon alanlarının çalışan
güvenliği açısından uygunluğunu en üst düzeyde tutmak için önemli bir
motivasyon yaratmıştır.
Bu tez çalışmasının amacı, konvansiyonel ve dijital mamografi cihazlarının
kullanımı sırasında mamografi çekim odasında meydana gelen doz saçılımlarını
ince ve kalın meme fantomları kullanarak incelemek ve çekim odasında meydana
gelen bu doz saçılımının operasyon konsolunun yerleşim lokasyonu ve mamografi
cihazına olan uzaklıklara bağlı olarak değişimini incelemektir.
Sonuçlara göre, kalın meme fantomu kullanımı sırasında çekim odası
içerisinde meydana gelen geri saçılma miktarının, ince meme fantomu kullanım
durumuna göre daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Her iki mamografi çekim odası
içerisinde konumlandırılmış olan konsol ve zırhlama paravanının teknikerlerin
mesleki radyasyon güvenliğine azami katkı sağladığı görülmüştür. Ayrıca, çekim
odası içerisinde meydana gelen doz dağılımının mesafeye bağlı olarak azaldığı
gözlemlenmiştir.

Abstract:
Population growth and the resulting demand for healthcare services have
contributed to a significant rise in occupational workload. The use of ionizing
radiation in diagnostic and therapeutic applications and the increase in the
workload of the technicians who operate these radiation devices have created a
significant impetus for continuously monitoring the working conditions and
maintaining the highest level of safety in the controlled radiation areas.
The aim of this thesis was to examine the dose distributions that occur in the
mammography examination room during the use of conventional and digital
mammography devices by employing thin and thick breast phantoms, as well as
the variation of this dose distribution in the examination room based on the
location of the operation console and the distance from the mammography device.
According to the results, it was determined that the amount of
backscattering that occurs in the shooting room during the use of the thick breast
phantom is higher than in the case of the use of the thin breast phantom. It has
been observed that the console and shielding panel located in both mammography
examination rooms contribute the most to the occupational radiation safety of the
procedures. Moreover, it has been observed that the dose distribution in the
shooting room is reduced depending on the distance.