Okul öncesi eğitim kurumuna devam eden ve etmeyen 12-36 aylık çocukların ev erken okuryazarlık ortam özelliklerinin incelenmesi
Investigation of early literacy environment characteristics of 12-36 months old children who are attending and not attending to early childhood education
Yazar: EMİRE ULUĞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ EGE AKGÜN
Ankara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / İlköğretim Ana Bilim Dalı / Okul Öncesi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Erken okuryazarlık becerileri = Early literacy skills ; Okul öncesi eğitim = Preschool education ; Okul öncesi çocuklar = Preschool childrens ; Sosyal destek = Social support

Özet:
Bu araştırmada 12-36 aylık çocukların ev erken okuryazarlık ortam özelliklerinin çocukların okul öncesi eğitim kurumuna devam etme durumu ve ebeveynlerin sahip oldukları sosyal destek algısı ile ilişkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. Nicel araştırma yöntemlerinden karşılaştırmalı ilişkisel tarama modelin kullanıldığı bu araştırmanın çalışma grubunu Bitlis'te yaşayan 12-36 aylık, okul öncesi eğitim kurumuna devam eden 31 çocuğun ve etmeyen 36 çocuğun ailesi oluşturmaktadır. Araştırmanın verileri Kişisel Bilgi Formu, Ev Erken Okuryazarlık Kontrol Listesi ve Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği ile elde edilmiştir. Okul öncesi eğitim kurumuna devam etme durumu ile ev erken okuryazarlık ortam özelliklerinin karşılaştırılması amacıyla ki kare testi kullanılmıştır. Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçek puanlarının ev erken okuryazarlık özellikleri ile ilişkisini incelemek amacı ile ilişkisiz örneklemler t testi kullanılmıştır.  
	Araştırma sonucunda ev erken okuryazarlık fiziksel ortam özellikleri olarak çocukların çoğunluğunun evlerinde çoğunlukla tek bir tür olmak üzere 1-15 arası kitap bulunduğu, çocuk kitabı okuma alanı bulunmadığı görülmüştür. Ailelerin çoğunluğu okuryazarlık becerilerini destekleyici ev/aile etkinliklerini yeterince yapmadıklarını düşünmektedir. Ebeveynler bu etkinlikleri yapamama sebeplerini ise yeterli zamanlarının olmaması, çocuklarının daha çok küçük olduğu ve bilgilerinin olmaması şeklinde açıklamışlardır. 
Okul öncesi eğitim kurumuna devam eden çocukların evlerinde çocuk kitabı ve kitap okuma alanı bulunma durumu; kitaplara, boya ve kalemlere yetişkin yardımı olmadan ulaşabilme durumu; devam etmeyen çocuklara kıyasla anlamlı düzeyde daha fazladır. Ayrıca okul öncesi eğitim kurumuna devam eden çocuklara gitmeyen çocuklara kıyasla daha fazla kitap okunmakta, daha çok konuşulmakta ve daha çok dil etkinlikleri yapılmaktadır. 
Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek puanları yüksek olan ebeveynlerin evde çocuk kitabı ve kitap okuma alanı bulundurma oranı, çocuklarının kitaplara, kâğıtlara, boya ve kalemlere kolayca erişebilme oranı anlamlı düzeyde daha yüksektir. Ayrıca Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek puanları yüksek olan ebeveynlerin çocuklarına kitap okuma oranı, çocuklarıyla konuşma ve dil etkinlikleri yapma oranı daha yüksektir.

Abstract:
In this study, it was aimed to investigate the relationship between the early school literacy characteristics of children aged 12-36 months and their attendance to preschool education and their relationship with their social support perception. The study group of this research in which the comparative relational screening model from quantitative research methodsused constitutes 31 families of 12-36 month children who attend pre-school education institution and 36 families of 12-36 month children who do not attend pre-school education institution children in Bitlis. The data of the study were obtained from the personal information form, the home early literacy checklist, and the Multidimensional Perceived Social Support Scale. The chi-square test was used to examine the relationship between the attendance of pre-school education institutions and the characteristics of home early literacy. Unrelated samples t test was used to compare Social Support Scale scores that perceived multidimensional and home early literacy features.
As a result of the research, In terms of the characteristics of home early literacy physical environment, it was seen that the majority of children had a book of 1-15, mostly in a single kind in their homes, and no children's book reading area. The majority of families think they have not done enough household / family activities to support their children's literacy skills. Parents stated that they could not do these activities because they did not have enough time, their children were too small and they had no information about early home literacy.
The status of having children's books and reading area in their home, access to books, paints and pens without adult assistance of the children who attend preschool education institutions are significantly higher than those who do not attend preschool education institutions. In addition, children who attend pre-school education are more likely to read more books, talk more, and have more language activities than children who do not attend pre-school education.
The rate of having a children's book and a reading area at home, their children's access to books, papers, paints and pencils of the parents with a high Multi-Dimensional Perceived Social Support score are significantly higher. In addition, parents with high Multi-Dimensional Perceived Social Support scores have a higher rate of reading, speaking and making language activities with their children.