Okul öncesi öğretmenlerinin fen öğretimine yönelik pedagojik alan bilgilerinin konu bağlamı ve deneyime göre değişiminin incelenmesi
Investigating the change of preschool teachers' pedagogical content knowledge for science teaching according to issue context and experience
Yazar: ÖZLEM KOÇ ÜREYİL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ALİ YİĞİT KUTLUCA
İstanbul Aydın Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Okul Öncesi Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Fen bilgisi öğretimi = Science teaching ; Mesleki deneyim = Professional experience ; Okul öncesi eğitim = Preschool education ; Okul öncesi öğretmenler = Preschool teachers ; Pedagojik alan bilgisi = Pedagogical content knowledge ; Sosyobilimsel konular = Soscioscientific issues

Özet:
Bu araştırmanın temel amacı, konu bağlamının okul öncesi öğretmenlerinin fen öğretimine yönelik pedagojik alan bilgilerini nasıl değiştirdiğini incelemektedir. Araştırmanın ikincil amacı ise meslekî ve öğretim deneyimlerinin okul öncesi öğretmenlerinin fen öğretimine yönelik pedagojik alan bilgileri üzerindeki olası etkisini ortaya çıkarmaktır. 
Bu amaçlara ulaşmak için altı haftalık bir öğretim süreci tasarlanmıştır. Farklı deneyimlere sahip dört okul öncesi öğretmeni ikili gruplara ayrılmıştır. Birinci grup, derslerini bilimsel konu bağlamlarında gerçekleştirmişlerdir. Bu konular; maddenin halleri, fiziksel-kimyasal değişim, çözünürlük, kuvvet ve hareket ve sürtünme kuvveti şeklindedir. Diğer ikili grup ise derslerini sosyobilimsel konu bağlamlarında gerçekleştirmiştir. Bu konular; küresel ısınma, beslenme, çevre kirliliği, GDO'lu ürünler, akıllı telefonlar ve iklim değişikliği şeklindedir. Katılımcı öğretmenler MEB'e bağlı anaokullarında çalışmaktadırlar. Katılımcı öğretmenlerin meslekî deneyimleri 7-25 yıl arasında değişmektedir. 
Araştırma verileri, altı haftalık sürecin başında ve sonunda ders planı ve yarı yapılandırılmış görüşme soruları yardımıyla toplanmıştır. Katılımcıların altı haftalık uygulama ve veri toplama süreci öncesi ve sonrasında verdikleri yanıtlar iki grupta analiz edilmiştir. Birinci alt problemi yanıtlamak için Ayşe-Efsun (Bilimsel) ve Buse-Selvi (Sosyobilimsel) ikililerinin ön ve son verileri birleştirilmiştir. İkinci alt problemi yanıtlamak için ise Ayşe-Selvi (Alt Deneyim) ve Buse-Efsun (Üst Deneyim) ikililerinin ön ve son verileri birleştirilmiştir. Birleştirilen yanıtlar, PAB bileşenlerine göre alt kategorilere ayrılmıştır. Bu şekildeki veriler doğrudan PAB analizi, numaralandırma yaklaşımı ve PAB haritalama yöntemi aracılığıyla analiz edilmiştir. 
Analiz sonuçları, okul öncesi öğretmenlerinin fen öğretimiyle ilgili olarak çocuk anlayışları ve öğretim stratejilerini ön plana aldıklarını göstermiştir. Katılımcılar fen öğretimlerini müfredat bileşenleriyle ilişkilendirme konusunda yetersizdirler. Sosyobilimsel konu bağlamında fen öğretimi sürecine dâhil olan katılımcıların PAB haritaları daha dengeli bir yapıdadır. Son olarak meslekî deneyim, öğretim deneyiminin PAB haritalarına yansımasını kolaylaştırmaktadır.

Abstract:
The main purpose of this research is to examine how the subject context changes preschool teachers' pedagogical content knowledge about science teaching. The secondary aim of the study is to reveal the possible effect of professional and teaching experiences on the pedagogical content knowledge of preschool teachers about science teaching. 
A six-week teaching process has been designed to reach these goals. Four preschool teachers from different experiences have been divided into pairs. One group conducted their lectures in scientific subject contexts. These subjects are states of matter, physical-chemical change, solubility, force and motion, and friction force. The other deuce group conducted their lessons in socioscientific contexts. These topics are global warming, nutrition, environmental pollution, GMO products, smart phones and climate change. Participating teachers work in kindergartens affiliated with the Ministry of National Education. Their professional experience varies between 7-25 years. 
Data were collected at the beginning and end of the six-week process with the help of the lesson plan and semi-structured interview questions. The responses of the participants before and after the six-week application and data collection process were analyzed in two groups. In order to answer the first sub-problem, preliminary and final data of Ayşe-Efsun (Scientific) and Buse-Selvi (Socioscientific) pairs have been combined. In order to answer the second sub-problem, the preliminary and final data of Ayşe-Selvi (Lower Experience) and Buse-Efsun (Higher Experience) pairs have been combined. The combined responses have been sub-categorized according to PCK components. Such data have been analyzed directly through PCK analysis, enumeration approach, and PCK mapping method. 
The results of the analysis showed that preschool teachers prioritize children's understandings and teaching strategies regarding science teaching. Participants are insufficient in associating science teaching with curriculum components. PCK maps of the participants involved in the science teaching process in the context of socioscientific issue have a more balanced structure. Finally, professional experience has facilitated the reflection of teaching experience on PCK maps.