Meyve işleme endüstrisi atıksularının ileri oksidasyon prosesleri ile arıtılması
Treatment of fruit processing wastewater by advanced oxidation processes
Yazar: ÖZGÜR ÇAKMAKCI
Danışman: PROF. DR. MEHMET EMİN ARGUN
Konya Teknik Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Çevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Çevre Mühendisliği = Environmental Engineering
Dizin: Atık su = Waste water ; Fenton = Fenton ; Meyve suyu endüstrisi = Fruit juice industry ; Ozonlama = Ozonation ; Süperkritik özütleme = Supercritical extraction ; Üretim = Production ; İleri oksitlenme süreçleri = Advanced oxidation processes

Özet:
Bu tez çalışmasında, meyvelerinin işlenerek konsantre meyve suyu haline getirildiği tesisin elma, vişne, portakal ve nar konsantresi üretimi için ultra-filtrasyon (UF) veya dekantör ünitesinde oluşan atıksuların (sırasıyla EKA, VKA, PKA ve NKA) geleneksel parametreler açısından karakterizasyonu gerçekleştirilmiş ve ileri oksidasyon proseslerinden (İOP) Fenton oksidasyonu (FO), Ozon oksidasyonu (OO) ve Süperkritik su oksidasyonu (SKSO) prosesleri kullanılarak arıtılabilirlik çalışmaları gerçekleştirilmiştir. Ham atıksularda kimyasal oksijen ihtiyacı (KOİ) konsantrasyonu en düşük 13284 mg/L ile NKA, en yüksek ise 172800 mg/L ile EKA'da tespit edilmiştir. BOİ/KOİ oranı da NKA, PKA, VKA ve EKA için sırasıyla 0.63, 0.6, 0.5 ve 0.39 olarak elde edilmiştir.
FO ile gerçekleştirilen arıtılabilirlik çalışmalarında stokiyometrik oksidan dozunun üzerinde (DOD > 1) ve H2O2/Fe2+oranı 30 ve 50 aralığında EKA, VKA, PKA ve NKA için KOİ içeriğine sebep olan maddelerin sırasıyla %99, %92, %71 ve %99'u, toplam fenolik madde (TFM) ve rengin ise %99 üzerinde giderimi gerçekleştirilmiştir. Oksidan dozu stokiyometrik oranın altına düştüğünde (DOD < 1) ve H2O2/Fe2+ mol oranı 1'e yaklaştıkça KOİ giderim verimlerinin %10'a, TFM içeriğinin ise 6 kata kadar arttığı tespit edilmiştir. Ozonlama ile EKA, VKA, PKA ve NKA'nın arıtılmasında KOİ giderim verimi %13 - %79 aralığında olurken,, renk gideriminin ise yüksek olduğu (%88 ile %99 aralığında) tespit edilmiştir. Ozonlama süresine bağlı olarak arıtılmış sulardaki TFM içeriğinin yükseldiği belirlenmiştir. SKSO'da ise yüksek DOD (DOD > 1) ve kısa reaksiyon sürelerinde (2.9 dakika) tüm atıksularda %94 üzerinde KOİ giderimi, %99'un üzerinde TFM, %90'ın üzerinde askıda katı madde (AKM) ve %98'in üzerinde renk giderimi elde edilmiştir. Genel olarak, KOİ, TFM, AKM giderim verimleri değerlendirildiğinde FO ve SKSO proseslerinin OO'ya göre daha avantajlı, renk gideriminde ise ozonlamanın bu iki oksidasyon metoduna yakın verimler sağladığı görülmüştür.
Maliyet analizi KOİ giderim verimi açısından optimum şartlardaki kimyasal ve elektrik enerjisi sarfiyatları dikkate alınarak gerçekleştirilmiştir. Kirletici konsantrasyonunun nispeten düşük olduğu VKA ve NKA için FO'nun, EKA ve PKA için ise OO'nun daha düşük işletme maliyetine sahip olduğu belirlenmiştir.

Abstract:
In this thesis, characterization of the ultrafiltration retentate in apple, cherry, orange and pomegranate concentrated fruit juice production (respectively EKA, VKA, PKA and NKA) was carried out in terms of conventional parameters. Also, their treatability studies using Fenton oxidation (FO), ozone oxidation (OO) and supercritical water oxidation (SCWO) as advanced oxidation methods (AOPs) were carried out. Lowest and highest chemical oxygen demand (COD) concentration in raw wastewaters were found as 13284 mg/L and 172800 mg/L for NKA and EKA, respectively. BOD/COD ratios for NKA, PKA, VKA and EKA were detected as 0.6, 0.6, 0.5 ve 0.39, respectively. 
In the treatability studies carried out by FO, the COD concentrations of EKA, VKA, PKA, NKA were removed as 99%, 92%, 71% and 99%, respectively, at the H2O2/Fe2+ ratios of 30-50 and above the stoichiometric oxidant dosage (DOD > 1). Total phenolic content (TPC) and color were also removed 99%. It was determined that TPC increased by 6 times while the DOD value and the H2O2/Fe2+ ratio were below or close to 1 in FO process. In the treatment of EKA, VKA, PKA and NKA by ozonation; it was determined that the color removal was quite high (88% - 99%) while the COD removal efficiency was between 13% and 77%. It was observed that the TPC value increased depending on the ozonation time of wastewaters. In SCWO, removal efficiencies of COD, TPM, total solid content (SS) and color for all wastewaters were higher than 94%, 99%, 90% and 98%, respectively, at the high DOD (DOD > 1) and short reaction time (2.9 min). It was concluded that FO and SCWO processes were more advantageous than OO in terms of COD, TPM and SS removal efficiencies. However, OO can compare to these two oxidation methods in color removal. 
Cost analysis was calculated using chemical and electricity consumptions for the optimum operating conditions in terms of COD removal efficiency. FO have lower operation cost for VKA and NKA with relatively low pollutant concentration while OO has lower operation cost for EKA and PKA.