Düşük akım hidrolojisi ve İç Anadolu Bölgesinde uygulanması
Low flow hydrology and its application in the Central Anatolia Region
Yazar: EMRE GÜLBEY DEMİR
Danışman: PROF. DR. OSMAN YILDIZ
Kırıkkale Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Hidrolik–Hidroloji ve Su Kaynakları Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: İnşaat Mühendisliği = Civil Engineering

Özet:
Bu tez çalışmasında, İç Anadolu Bölgesi'nde seçilen 4 adet akım gözlem istasyonunda (1501, 1535, 1539 ve 1543) düşük akım analizi gerçekleştirilmiştir. Bu kapsamda, istasyonlardan elde edilen günlük gözlem debileri kullanılmıştır. İstasyonların tespitinde veri uzunluğu, sıfır akım değeri ve baraj etkisi dikkate alınmıştır. Hidrolojik analiz kapsamında, öncelikle bu istasyonlarda 1-, 3-, 7- ve 10-günlük düşük akım değerleri hesaplanarak debi süreklilik eğrileri çizilmiştir. Buna müteakiben, düşük akım göstergesi olarak kullanılan Q90, Q95 ve Q99 debileri tespit edilmiştir. İstatistiksel analiz kapsamında ilk olarak, istasyonlardaki akım değerlerine literatürde yaygın olarak kullanılan olasılık dağılımlarından 2-parametreli lognormal (LN2), 2-parametreli Weibull (W2), üstel, 2-parametreli Gumbel (G2), Pearson Tip III ve Log-Pearson Tip III olasılık dağılımlarının uygunluğu araştırılmıştır. Bu amaçla, Kolmogorov-Smirnov ve PPCC (Olasılık Çizgisi Korelasyon Katsayısı) testleri kullanılmıştır. Daha sonra, göz önüne alınan olasılık dağılımları yardımıyla seçilen istasyonlarda 5, 10, 25, 50 ve 100 yıllık tekerrür süreli 7-günlük düşük akım (Q7,10) tahminleri elde edilmiştir. En son olarak, 7-günlük debi süreklilik eğrilerinden elde edilen Q90, Q95 ve Q99 düşük akım değerleri ile göz önüne alınan olasılık dağılımları yardımıyla tahmin edilen Q7,10 değerleri karşılaştırılmıştır. Elde edilen sonuçlar istasyon bazında değerlendirilmiştir.

Abstract:
In this thesis, a low flow analysis was carried out at 4 selected flow observation stations (1501, 1535, 1539 and 1543) in the Central Anatolia Region. In this context, daily flow observations obtained from these stations were utilized. Data length, zero flow value and dam effect were taken into account in the determination of flow stations. Within the scope of hydrological analysis, firstly, 1-, 3-, 7- and 10-day low flow values were calculated at these stations and flow continuity curves were drawn. Subsequently, the flow rates of Q90, Q95 and Q99, which are used as low flow indicators, were determined. Within the scope of the statistical analysis, firstly, the goodness of fit of probability distributions including 2-parameter lognormal, 2-parameter Weibull, exponential, 2-parameter Gumbel, Pearson Type III and LogPearson Type III to low flows at each station was determined. For this purpose, Kolmogorov-Smirnov and PPCC (Probability Line Correlation Coefficient) tests were used. Then, with the help of the probability distributions considered, 7-day low flow (Q7,10) estimates with 5, 10, 25, 50 and 100 year return periods were obtained at the selected stations. Finally, the Q90, Q95 and Q99 low flow values determined from the 7-day flow continuity curves were compared with the estimated Q7,10 values with the help of the probability distributions considered. The study results were evaluated on the station basis.