Kentsel düzeyde ihracat performansını belirleyen faktörler
Factors determining export performance at the province level
Yazar: ALİ RIZA SOLMAZ
Danışman: PROF. DR. YUSUF BAYRAKTUTAN
Kocaeli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı / İktisat Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Ekonomi = Economics ; Uluslararası Ticaret = International Trade

Özet:
Nihai ürün ve girdiler bakımından uluslararası bağımlılık ve karmaşık tedarik zincirleri lojistik performansın önemini ortaya koymaktadır. Ulusal ekonomiler yanında uluslararası ticarette kentlerin öne çıkan rolü iç dinamikleri ile yakından ilintili durumdadır. Literatürdeki eksiklikten hareketle iller düzeyinde ihracatın belirleyicilerini ve özellikle lojistik performansın etkisini saptamayı amaçlayan bu çalışmada, teorik ve kavramsal detaylar ile Türkiye'de illerin analizde kullanılacak göstergeler bakımından görünümü değerlendirilmiş; son bölümde, lojistik performans endeksi hesaplanmış ve diğer değişkenlerle birlikte kullanılarak kentsel ihracata etkileri tespit edilmiştir. 2009-2021 dönemi için hesaplanan Lojistik Performans Endeksi (LPIP) skorları ile iller karşılaştırılmıştır. LPIP skorlarının dahil edildiği il düzeyinde ihracat modeli Arellano Bover/Blundel-Bond Sistem-GMM yöntemi ile tahmin edilmiştir. Elde edilen bulgular, LPIP düzeyinin ihracat üzerinde pozitif ve anlamlı bir etkiye sahip olduğunu göstermektedir. Modelin diğer açıklayıcı değişkenleri olan ticaret ortağı ülke kişi başına GSYH düzeyinin ve il düzeyinde ithalat/GSYH oranının ihracatı arttırdığı görülmüştür. Reel efektif döviz kurunun istatistiksel olarak anlamlı olmadığı bulgusu dikkat çekmektedir. Benzer içerik ve nitelikte yayının gözlenmediği literatürdeki eksikliğin giderilmesine katkıda bulunan bu çalışma, aynı zamanda illerin ihracat performansı bağlamında politika yapıcılara aydınlatıcı sonuçlar sunmaktadır.

Abstract:
International dependence and complex supply chains regarding final products and inputs reveal the importance of logistics performance. The prominent role of provinces in international trade, as well as national economies, is closely related to their internal dynamics. In this study, which aims to identify the determinants of exports at the provincial level and especially the impact of logistics performance, the theoretical and conceptual details and the outlook of provinces in Turkey in terms of the indicators to be used in the analysis are evaluated; in the last section, the logistics performance index is calculated, and its effects on exports of provinces are determined by using it together with other variables. Provinces are compared with Logistics Performance Index (LPIP) scores calculated for the period of 2009-2021. The province-level export model, including LPIP scores, is estimated with the Arellano Bover/Blundel-Bond System-GMM method. The findings show that the LPIP level has a positive and significant effect on exports. The other explanatory variables of the model, namely the GDP per capita of the trading partner country and the import/GDP ratio at the provincial level are found to increase exports. It is noteworthy that the real effective exchange rate is not statistically significant. This study, which contributes to filling the gap in the literature where no publication with similar content and characteristics is observed, also provides enlightening results for policymakers in the context of provincial export performance.