Türk İş Hukuku'nda ikale
Mutual rescission in Turkish Labor Law
Yazar: BERNA DUMAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ENDER GÜLVER
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Türk iş hukuku = Turkish labor law ; İkale sözleşmesi = Mutual consent ; İş sözleşmesi = Employment contract

Özet:
Tarafların sözleşme özgürlüğü kapsamında, iş sözleşmesini özgürce ve karşılıklı anlaşma ile sona erdirebilmeleri mümkündür ve bu sona erdirme hali ikale olarak adlandırılmaktadır. İşçi ve işverenin bir araya gelerek, iş sözleşmesini karşılıklı anlaşma ile sona erdirmesi olan ikalenin kurulması, şekli, hukuki niteliğinin tespiti ve geçerlilik denetiminde, Türk Borçlar Kanunu hükümlerine başvurulmaktadır. Sözleşmenin sona erdirilmesi özgürlüğünü de kapsayan sözleşme özgürlüğü ilkesi, ikalenin hukuki temelini oluştursa da genel bir Borçlar Hukuku sözleşmesinden farklı olarak, işçi lehine yorum ilkesi gereğince ikalenin yorumuna ayrı bir hassasiyetle yaklaşılması gerekmektedir. Zira ikalenin bir fesih olmaması nedeniyle, bu sona erme halinde iş güvencesi hükümleri söz konusu olmamakta, işçinin işveren feshi halinde başvurabileceği bazı hakları ortadan kalkmaktadır. İşverenlerin bu nedenle iş güvencesi hükümlerini bertaraf etmek için fesih iradelerini gizlemek amacıyla ikaleye başvurmakta oldukları bilinmekte; bu nedenle de ortada gerçekten her iki tarafın da ikale yapma iradesi olup olmadığının tespitine çalışılmaktadır. Kanunun dolanılması amacını taşıyan bu gibi ikalelerin geçersizliğinin tespitinde Doktrin ve özellikle Yargıtay tarafından getirilen bazı ölçütlere başvurulmaktadır. Çalışmamızda bu ölçütlerin neler olduğuna değinilerek, ikalenin hangi hallerde geçerli olduğu, geçerli olmadığı hallerde neler yapılabileceği, iş sözleşmesinin akıbetinin ne olacağı sorunları ve Yargıtay'ın bu konulardaki yaklaşımları üzerinde durulmuştur.

Abstract:
It is possible for the parties to terminate the contract of employment freely and by mutual agreement within the scope of the freedom of contract. This termination is called 'mutual rescission'. The provisions of the Turkish Code of Obligations are applied with respect to the establishment, form and legal character of the mutual rescission, which constitutes the termination of the employment contract by the mutual agreement of the employee and the employer. Although the freedom of contract principle which includes the freedom to terminate the contract, constitutes the legal basis of the mutual rescission, unlike the General Law of Obligations, it is necessary to treat the interpretation of the mutual rescission in a manner favorable to the worker and in accordance with the principle of interpretation in favor of the worker. Considering there are no job security provisions in this type of termination, the mutual rescission is not a complete termination. Therefore, some rights of the employee that can be applied in case of termination of the employer are eliminated. It is known that the employers are therefore applying to the mutual rescission in order to disguise their will to terminate and apply the provisions of the employment security. Therefore, it is significant to determine whether there is a will of both parties to terminate employment with mutual rescission. In order to determine the invalidity of such mutual rescissions aiming to circulate the law, some criteria are applied by the doctrine and in particular by the Court of Appeals. In our study, touching upon these criteria, cases in which mutual rescissions are valid; the options, and when they are not valid; the questions regarding the aftermath of the employment contract and the approaches of the Court of Appeals on these issues are discussed.