Mehmet Niyazi Özdemir'in "İki Dünya Arasında" romanının kültürleşme süreci bağlamında incelenmesi
The analysis of Mehmet Niyazi Özdemir's novel "Between Two Worlds" in the context of acculturation process
Yazar: SEDEF NEFİSE YÜCETÜRK
Danışman: DOÇ. DR. BEKİR DİREKCİ
Akdeniz Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Yurt Dışındaki Türk Çocuklarına Türkçenin Öğretimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Dil eğitimi = Language education ; Göçmen edebiyatı = Migrant literature ; Kültürleşme = Acculturation ; Roman = Novel ; Türk edebiyatı = Turkish literature ; Türkçe eğitimi = Turkish education ; Yeni Türk edebiyatı = New Turkish literature ; Özdemir, Mehmet Niyazi = Özdemir, Mehmet Niyazi

Özet:
Yeryüzünde insanlar tarih boyunca farklı sebeplerle yer değiştirmek yani göç etmek zorunda kalmışlardır. Gönüllü ya da zorunlu olan göç sonucu insanlar yeni bir kültür ile karşılaşmışlardır. Göçmenlerin kendi kültürlerinden farklı bir kültür ile beraber yaşamaya çalışmaları beraberinde başka bir dil, din ve geleneği tanımaları ya da uyum sağlamaları anlamına gelmektedir. Karşılaştıkları yeni şartlar karşısında kişiler bulundukları toplum özelliklerinden olumlu veya olumsuz etkilenmektedirler. Bu etkileşime kültürleşme adı verilmektedir. Araştırmada, Almanya'da bulunan Türk göçmenlerin kültürlerarası etkileşimleri yani kültürleşme süreçlerini incelemek amaçlanmıştır. 
Araştırmada, Türklerin Almanya'daki kültürleşme sürecini yansıtan en iyi örneklerden biri olduğu düşünülen, Mehmet Niyazi Özdemir'in 'İki Dünya Arasında' romanı incelemeye alınmıştır. Nitel tarama yöntemi kullanılarak yürütülen çalışmada veriler, doküman analizi yöntemi ile toplanmış ve elde edilen bu veriler içerik analizi tekniği ile çözümlenmiştir. Bu kapsamda araştırmada Mehmet Niyazi Özdemir'in 'İki Dünya Arasında' kitabında roman tahlili, Türk kültür ögeleri ve kültürleşme stratejileri incelenmiştir. 
Söz konusu romanda, Türkiye'den Almanya'ya üniversite okumak için giden Ayhan'ın, Almanya'da aşık olduğu Hildegard ile evlilik hayalleri kurdukları fakat farklı millî ve dinî değerlere sahip olmaları sebebiyle kavuşamamaları ile ana karakter Ayhan'ın göç ortamında yaşadığı uyum sorunları konu alınmıştır. Araştırmada ilk olarak roman tahlili yapılmış ve elde edilen veriler uygun başlıklar altında toplanmıştır. Türk kültür ögeleri ve kültürleşme stratejileri incelenmiş, metinlerle örneklendirilmiş ve hangi sıklıkla rastlanıldığı belirlenmiştir. 
Araştırmada en sık rastlanan kültür ögesinin bütünleşme olduğu belirlenirken, romanda yer almayan kültür ögesinin ise adet olmuş davranışlar ve beden dili olduğu tespit edilmiştir. Elde edilen verilere göre Almanya'ya göç eden Türkler zengin kültürleri sayesinde insanlarla etkili ilişki kurmak ve uyum sağlamak için hazır bulunduklarını göstermektedir. Benzer sonucu kültürleşme stratejilerinde ortaya çıkan bulgular da desteklemektedir. Kültürleşme stratejileri incelendiğinde, uyumu en yüksek olan bütünleşme stratejisinin en sık rastlanan strateji olduğu tespit edilmiştir. 
Araştırmanın sonuçlarından hareketle Türk göçünü konu almış edebi eserlerle benzer ve güncel incelemeler yapılabileceği, Türk göç edebiyatı alanında kültürleşme gibi, kültürel ve sosyo-psikolojik süreçlerin incelenebileceği önerileri sunulmuştur.

Anahtar Sözcükler: Kültürleşme, Türk Kültür Ögeleri, Almanya'ya Göç, Göçmen Edebiyatı

Abstract:
People in the world have had to move into another country or city for different reasons, namely, to migrate. As a result of voluntary or forced migration, people have encountered a new culture. For immigrants, trying to live within a culture that is different from their own means that they adapt to another language, religion and tradition as well. Under the new conditions they encounter, people are affected positively or negatively by the characteristics of the society they live in. This interaction is called acculturation. In the research, it is aimed to examine the intercultural interactions of the Turkish immigrants in Germany, namely the process of acculturation. 
In the research, Mehmet Niyazi Özdemir's novel 'Between Two Worlds' which is considered to be one of the best examples that reflect the acculturation process of the Turks in Germany was examined. In the study which was carried out as a qualitative research method in the survey model, the data were collected with the document analysis method and these data were analyzed with the content analysis technique. In this context, Mehmet Niyazi Özdemir's "Between Two Worlds" was analyzed, and Turkish cultural elements and acculturation strategies were examined in the research.
The above-mentioned novel is about Ayhan who comes to Germany from Turkey to go to university, dreams about getting married with Hildegard with whom he falls in love in Germany and the failure to get together because of different national and religious values, and about adaptation problems of the protagonist Ayhan under the conditions caused by the immigration. First of all, an analysis of the novel was made in the research and the data obtained were compiled under the appropriate titles. Turkish cultural elements and acculturation strategies were examined, exemplified by the texts, and how often these elements and strategies are encountered in the novel was determined. 
It was concluded from the research that the most encountered cultural element is integration, and it was also found out that the cultural element that was never encountered is habitual behaviors and body language. The data that were obtained show that the Turks who immigrated to Germany are, thanks to their rich culture, ready to establish strong relationships with people and to adapt. Also, findings in acculturation strategies support a similar result. When acculturation strategies are examined, it was discovered that the most encountered strategy by far is the integration strategy which has the highest adaptation level.
Based on the results of the study, some suggestions were made such as making similar and up-to-date reviews with literary works about Turkish immigration, and examining cultural and socio-psychological processes as in acculturation in Turkish immigrant literature.

Keywords: Acculturation, Turkish Cultural Elements, Immigration to Germany, Immigrant Literature