Bebekler için duyusal fonksiyonlar testinin uyarlanması
The adaptation of the test of sensory functions in infants
Yazar: AYŞE FİRDEVS ARACİKÜL BALIKÇI
Danışman: PROF. DR. YILDIZ GÜVEN
Marmara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Özel Eğitim Ana Bilim Dalı / Zihinsel Engelliler Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Bebekler = Infant ; Duyuşsal gelişim = Affective development ; Testler = Tests

Özet:
Bu araştırmanın amacı, DeGangi ve Greenspan tarafından 1989'da, 4-18 ay arasındaki bebeklerin duyusal fonksiyonlarını değerlendirmek için geliştirilen Bebekler İçin Duyusal Fonksiyonlar Testi'nin (BDFT) uyarlanmasıdır. Bu doğrultuda dilsel eşdeğerlik, geçerlik ve güvenirlik çalışması yapılmıştır. Araştırmanın ikinci aşamasında ise, bebeklerin duyusal fonksiyonlarının çeşitli değişkenlere göre (ay grupları, bebeklerin zamanında ve zamanından önce doğması durumu, normal gelişim göstermesi ve hafif ve orta düzeyde motor yetersizliği olma durumu, cinsiyet ve doğum şeklinin sezaryen ve normal doğum olması durumu) farklılaşıp farklılaşmaması incelenmiştir. 
Araştırma ilişkisel tarama modeline uygun olarak gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın çalışma grubunu 2012-2014 yılları arasında İstanbul ilinde yer alan sağlık ocakları, araştırma eğitim hastanesi, özel tıp merkezleri ve özel terapi merkezlerinde takibi yapılan 4-18 ay arası normal gelişim gösteren 182, hafif ve orta motor yetersizliği bulunan 33 bebek oluşturmaktadır. 
BDFT'nin dilsel eşdeğerliği sağlandıktan sonra, toplam ve alt testlerinin geçerlilik çalışmaları için yapı geçerliği, içerik geçerliği hesaplanmıştır. Ayrıca güvenirlik çalışmaları için kareler ortalaması, iç tutarlılık katsayıları hesaplanmış ve testi yarılama güvenirliği yapılmıştır. Yapılan içtutarlılık analizleri sonucunda ölçeklerin Cronbach Alfa katsayısı .875 olarak hesaplanmıştır. Analizler, ölçeğin tamamının ve alt testlerinin güvenilir ve geçerli olduğunu ortaya koymuştur. Ölçeğin orjinaline uygun olarak beş faktörlü (Derin Dokunsal Basınca Tepki, Uyumsal Motor Fonksiyonlar, Görsel-Dokunsal Entegrasyon, Oküler Motor Kontrol, Vestibüler Uyarana Tepki) yapı gösterdiği bulunmuştur.
Araştırmanın ikinci aşamasında test toplam puanı ile her bir alt testi için hesaplanmış puanların, bebeklerle ilgili çeşitli değişkenlere göre anlamlı farklılık gösterip göstermediği Mann Whitney U Testi ve Kruskal Wallis-H testleri ile çözümlenmiştir. Yapılan analizler sonucunda; bebeklerin BDFT'den aldıkları toplam ve alt test puanlarında; ay grupları arasında alınan toplam puanlara göre büyük yaş grupları lehine anlamlı bir farklılık bulunmuştur. Uyumsal motor fonksiyonlar alt testinde; büyük yaş grupları lehine anlamlı bir farklılık bulunmuştur. Görsel dokunsal entegrasyon alt testinde; 4-6 ay ile daha büyük yaş grupları arasında daha büyük yaş grupları lehine bir farklılık bulunmuş, diğer yaş grupları arasında anlamlı bir farklılık bulunmamıştır. Oküler motor kontrol alt testinde; 4-6 ay ile daha büyük yaş grupları lehine ve 7-9 ay ile 13-18 ay arasında 13-18 ay grubu lehine anlamlı farklılık bulunmuştur. Vestibüler uyarana tepki alt testinde; 4-6 ay ile daha büyük yaş grupları arasında büyük yaş grupları lehine anlamlı farklılık bulunmuştur. Diğer yaş grupları arasında anlamlı farklılık bulunmamıştır. Dokunsal derin basınca tepki alt testinde; anlamlı bir farklılık göstermediği bulunmuştur.
Bebeklerin zamanında doğma ve zamanından önce doğma durumuna göre; sadece dokunsal derin basınca tepki ve vestibüler uyarana tepki alt testlerinden alınan toplam puanların zamanında doğan bebekler lehine anlamlı farklılık gösterdiği bulunmuştur. BDFT toplam ve alt testlerinden alınan puanların, normal gelişim gösterme ve hafif ve orta düzeyde motor yetersizliği olma durumuna göre; normal gelişim gösteren bebeklerin lehine anlamlı bir farklılık gösterdiği bulunmuştur. Bebeklerin aldıkları toplam ve alt test puanlarının; cinsiyete ve normal doğum ve sezaryen doğum olma durumuna göre anlamlı bir farklılık göstermediği bulunmuştur.




Anahtar Kelimeler: Bebeklerde duyusal gelişim, Bebeklerde Duyusal Fonksiyonlar
Testi, duyusal fonksiyonlar, duyusal işlemleme sorunları, duyusal değerlendirme, duyumotor
gelişim

Abstract:
This study was conducted to adapt the scale, Test of Sensory Functions in Infants (TSFI), developed to evaluate sensory functions in infants between 4-18 months, by DeGangi and Greenspan at 1989. Accordingly, linguistic equivalence was studied, and validity and reliability were tested. On second phase of the study, changes in infants' sensory functions according to multiple variables (age groups, maturity state at birth, normality of development, mild/moderate impairment of motor development, sex, and delivery method being cesarean or normal) were investigated. 
Study was conducted in accordance with relational screening model. Research group was composed of 182 normally developed infants and 33 infants with mild or moderate motor impairment; all within age group of 4-18 months, followed in community health centers, research hospitals, private medical centers, and private therapy centers in Istanbul between years of 2012-2014.
Once linguistic equivalence of TSFI was proved, both construct and content validity scores were calculated for validity measures of total and subtests. Besides, mean of squares, coefficients of internal consistency were calculated, and reliability of split half was conducted. Cronbach's alpha coefficients of scales were calculated as .875 following internal consistency analyses. Analyses revealed that, test as a whole and all subtests are reliable and valid. A five-factor model (Response to Tactile Deep Pressure, Adaptive Motor Functions, Visual-Tactile Integration, Ocular-Motor Control and Response to Vestibular Stimulation) was found in accordance with the original form.
At second phase of the study, Mann Whitney U and Kruskal Wallis-H scores were used to analyze the significance of effect of infants' multiple variables on calculated total scores and scores for every subtest. As a result of the analyses conducted, a significant positive relationship was found toward older age groups within total scores of age groups when total and subtest TSFI scores of infants were evaluated. A significant positive relationship toward older age groups is found for Adaptive Motor Functions subtest. A significant positive relationship toward older age groups was found for subscale performance scores of visual tactile integration between age groups of 4-6 month vs. older. For ocular motor control subtest, significant positive relationships towards older age groups and 13-18 month olds were found; within age groups of 4-6 months vs. older and 7-9 months vs. 13-18 months, respectively. A significant positive relationship toward older age groups was found when age groups of 4-6 month olds and older were compared for response to vestibular stimulation. No significant differences were revealed for other age groups. No significant differences were found for response to tactile deep pressure subtest.
A significant positive relationship toward normally developed infants was found only for subscale performance scores of response to tactile deep pressure and response to vestibular stimulation when maturity state at birth is considered. A positive relationship was found toward normally developed infants for the variables of having normal development vs. mild/moderate impairment, when total and subtest test TSFI scores of infants were evaluated. No significant differences were found for infants' total and subtest performance scores in terms of sex and delivery method.




Keywords: Sensory development in infants, Test of Sensory Functions in Infants,
sensory functions, sensory processing disorders, sensory evaluation, sensory-motor
development