BCR-ABL negatif klasik kronik myeloproliferatif neoplazilerden 
polisitemia vera ve esansiyel trombositemi ile karotis intima media kalınlığı arasındaki ilişki
Relationship between polycythemia vera and essential thrombocythemia and carotid intima media thickness from BCR-ABL negative classical chronic myeloproliferati̇ve neoplasms
Yazar: MURAT BAYRAK
Danışman: DOÇ. DR. ELİF SUYANI
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Eğitim ve Araştırma Hastanesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2017
Konu: Hematoloji = Hematology
Dizin: Hematopoetik kök hücreler = Hematopoietic stem cells ; Karotis intima media = Carotid intima media ; Miyeloproliferatif hastalıklar = Myeloproliferative disorders ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Philadelphia kromozomu = Philadelphia chromosome ; Polisitemia vera = Polycythemia vera ; Polisitemia vera = Polycythemia vera ; Trombositoz = Thrombocytosis

Özet:
BCR-ABL negatif klasik kronik myeloproliferatif neoplazi (KMPN) hastalarının
büyük kısmını polisitemia vera (PV) ve esansiyel trombositemi (ET) hastaları oluşturmakta
olup; bu hastalarda morbidite ve mortalitenin en önemli sebebi akut koroner sendrom,
iskemik inme gibi trombotik komplikasyonlardır. Karotis intima media kalınlığı (KİMK)
akut koroner sendrom ve iskemik inme gibi aterosklerotik hastalıkların riskini belirlemede
kullanılmaktadır. Bu çalışma ile KMPN (ET ve PV) ile KİMK arasındaki ilişkinin; bu
hastalarda KİMK' in nasıl değiştiğinin ve bunun risk belirlemede kullanılıp
kullanılamayacağının değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Bu çalışma, Sağlık Bilimler
Üniversitesi İstanbul Eğitim ve Araştırma Hastanesi Hematoloji Kliniği' nde PV ve ET
tanıları ile takip edilmekte olan hastalar ve kontrol grubu ile yapılmıştır. Ultrasonografi ile
KİMK ölçümü Sağlık Bilimler Üniversitesi İstanbul Eğitim ve Araştırma Hastanesi
Radyoloji Kliniği' nde gerçekleştirilmiştir. Çalışmaya, Temmuz 2006 ile Aralık 2016
arasında tanı almış ve Sağlık Bilimleri Üniversitesi İstanbul Eğitim ve Araştırma Hastanesi
hematoloji polikliniğine kontrole gelen 42 PV ve 42 ET olmak üzere 84 hasta ve kontrol
grubu olarak 46 birey alındı. Hastaların ortanca yaşı 57 (min- maks, 24-82) olup, 38' i
erkek (%45), 46' sı kadın (%55) idi. JAK2 mutasyonu pozitif olan hasta sayısı 60 (%71)
idi. Hasta ve kontrol grubunun KİMK arasında istatiksel olarak anlamlı farklılık
bulunmamıştır (0,83 v.s. 0,85 mm) (p=0,470). Karotis intima media kalınlığı artışı ile ilgili
olabilecek risk faktörleri arasındaki ilişki incelendiğinde JAK-2 mutasyonu olan,
hipertansiyon ve DM tanılı hastalarda KİMK anlamlı olarak artmış bulundu (p<0,05).
Karotis intima media kalınlığı artışı ve yaş ile yapılan korrelasyon analizinde yaş ile
KİMK'nin korrele olduğu bulundu (p=0,000, r=0,647). Hasta grubunda risk faktörlerinin
KİMK üzerinde etkisini incelemek için tek ve çok değişkenli analiz uygulandı. Tek
değişkenli analizde yaş, cinsiyet, JAK-2, hipertansiyon ve diyabet değerlendirildi. Yaş için
B=0,584, p=0,000; cinsiyet için B=-0,080, p=0,471; JAK-2 mutasyonu için B=0,319,
p=0,003; hipertansiyon için B=0,395, p=0,000; diyabet için B=0,311, p=0,004 olarak
bulundu. Çok değişkenli analizde ise sadece yaşın KİMK için bağımsız bir risk faktörü
olduğu saptandı (B=0,584, p=0,000). Sonuç olarak, bu çalışma ile PV ve ET hastalarında
tromboz riskini belirlemede KİMK ölçümü özellikle aterosklerotik hastalıklar için risk
faktörü bulunan seçili vaka gruplarında kullanılabilir.

Abstract:
Polycythemia vera (PV) and essential thrombocytemia (ET) are the most common
types of the BCR-ABL negative classic myeloproliferative neoplasms (KMPN).
Thrombotic complications such as acute coronary syndrome and ischemic stroke are the
important causes of morbidity and mortality in these patients. Carotis intima media
thickness (CIMT) has been considerably used in risk assesment of atherosclerotic diseases
like acute coronary syndrome and ischemic stroke. The aim of this study is to determine
the relationship between KMPN (PV and ET) and CIMT and the role of CIMT in risk
assesment of patients with the diagnosis of KMPN. This study was conducted at Univeristy
of Health Scienses, Istanbul Training and Research Hospital, Departments of Hematology
and Radiology. Eighty-four patients who were diagnosed as either PV or ET between july
2006 and december 2016, and followed at hematology clinics were included. Also 46
controls were included for comparison. The median age of the patients was 57 years
(range, 24-82). Thirty-eight (35.4 %) patients were male and 46 (55 %) were female. JAK2
mutataion was positive in 60 (71%) patients. The CIMT was comparable in patient and
control groups (0,83 v.s. 0,85 mm) (p=0,470). The CIMT was increased in patients who
had JAK2 mutataion, hypertension, and diabetes mellitus (p<0,05). The age was correlated
positively with CIMT (p=0,000, r=0,647). In univariate analysis age, JAK2 muatation,
hypertension and diabetes mellitus were found to affect CIBMT (B=0,584, p=0,000;
B=0,319, p=0,003; B=0,395, p=0,000; B=0,311, p=0,004). However in multivaraite
analysis only age was demostarted to an independent risk factor on CIBMT (B=0,584,
p=0,000). In conclusion, CIMT measurement could be used in risk assesment of PV and
ET patients particularly fort he patients having risk factors for atherosclerosis.