Ankara ili Mamak ilçesinde yaşayan ailelerin beslenme alışkanlıklarının ve yağ tüketim düzeylerinin saptanması üzerinde bir araştırma
Determine the nutritional and oil consumption habits of family living in Ankara city Mamak district
Yazar: GÜLAY KILIÇ ATİOĞLU
Danışman: YRD. DOÇ. DR. FULYA SARPER
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Aile Ekonomisi ve Beslenme Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics ; Ev Ekonomisi = Home Economics
Dizin: Alışkanlıklar = Habits ; Ankara-Mamak = Ankara-Mamak ; Beslenme = Nutrition ; Beslenme alışkanlıkları = Nutritional habits ; Tüketim = Consumption ; Yağ tüketimi = Oil consumption

Özet:
Bu araştırma, Ankara ili Mamak ilçesinde yaşayan ailelerin beslenme alışkanlıkları ile yağ tüketim düzeylerinin saptanması için planlanıp, yürütülmüştür. Elde edilen veriler yaş, çalışma durumu ve eğitim durumu değişkenlerine bağlı olarak değerlendirilmiş ve yorumlanmıştır.Araştırmaya katılan bireyler, %90,8'i kadın %9,2'si erkek olmak üzere toplam 380 kişidir. Bu kişilerin %48,9'unun ilköğretim veya ortaokul mezunu oldukları belirlenmiştir. Araştırma sonucunda katılımcıların %25,8'inin gelir getiren bir işte ev dışında çalıştığı, %74,2'sinin gelir getiren herhangi bir işte çalışmadıkları tespit edilmiştir. Bireylerin %12,1'inin beslenme ile ilgili eğitim aldığı saptanmıştır. %87,9'unun beslenme ile ilgili herhangi bir eğitim almadığı belirlenmiştir.Bireylerin %11,3'ü genel beslenme alışkanlıkları boyutundan düşük puan alırken, %25,3'ü orta ve %63,4'ü yüksek puan almıştır. Bunun yanında genel beslenme alışkanlıkları ile ilgili olarak; %71,1'inin günde üç öğün yemek yediği, %20,0'sinin öğün atladığı, en çok atlanan öğünün ise %53,4 öğle yemeği olduğu saptanmıştır. Katılımcıların evlerindeki sofra düzeni incelendiğinde ailelerin %64,2'sinin hep birlikte sofraya oturdukları, %15,0'inin yer sofrası kullandığı, öğle ve akşam yemeklerinde en çok tükettikleri yemekler içinde %51,6 sebze yemeklerinin ilk sırada yer aldığı belirlenmiştir.Araştırmaya katılan bireylerin evlerine yiyecek alırken en çok dikkat ettikleri konu gıdaların bütçeye uygunluğu %39,7 olarak tespit edilmiştir. Bireylerin evlerinde ürettikleri ya da memleketlerinden temin ettikleri gıdaların başında %26,1 sebze ve meyveler olduğu saptanmıştır. Katılımcıların %80,0'inin yumurta saklama konusunda doğru alışkanlıklara sahip oldukları, sokakta satılan açık süt alanların ise %12,0 olduğu belirlenmiştir.Genel olarak yağ kullanma alışkanlıklarının belirlenmesi için sorulmuş olan sorulardan bireylerin %4,2'si düşük puan alırken, %63,7'si orta ve %32,1'i yüksek düzeyde puan almışlardır. Katılımcılar arasında ekmek üzerine her zaman margarin sürüp yerim diyenlerin oranı %18,9 iken hiçbir zaman yemem diyenler %35,0 oranında olduğu tespit edilmiştir. Bireylerin %45,5'inin yemek yaparken yağları kızdırarak, yakarak kullandıkları, kızartma işlemi için %75,0'inin ayçiçeği yağı kullandıkları, %40,0'ının kızartma yağını iki kez kullandıkları saptanmıştır. Araştırmaya katılan bireylerin %54,0'ünün kızartma yağını lavaboya döktüğü, %47,7'sinin evlerine yağ satın alırken en çok yağın markasına dikkat ettikleri saptanmıştır.

Abstract:
This research has been planned and implemented for defining the nutritional habits and oil consumption levels of the families living in Mamak District of Ankara Province. The data which has been attained is evaluated and commented depend on the variables of age, working condition and educational status.Participating individuals are totally 380 people who are 90,8% women and 9,2% men. It is determined that 48,9% of these people are graduates of elementary school and secondary school. According to the data attained in result of this research it has been determined that of participating individuals 25,8% are employed, which is yielding, out of home and 74,2% are not working in any job, which is yielding. It has been determined that of the participating individuals 12,1% has educated about nutrition. It has been determined that 87,9% of them hasn?t educated about nutrition.While 11,3% of the participating individuals gets low points from the dimensions of nutritional habits, 25,3% of them has got medium points and 63,4% of them has got high points. Apart from that, pertaining to general nutritional habits, it is determined that 71,1% of them has 3 meals daily, 20,0% of them skips meal and the most skipped meal is lunch by 53,4%. When the table order, which is in the houses of the participants, is examined, it is determined that 64,2% of the families sit down to a meal together, 15,0% of them uses floor table, vegetable dish takes place in the first place in the mostly consumed food, in lunch and dinner, by 51,6%.As the subject that participant individuals mostly pay attention while they are buying food to their houses, suitability of the food to family budget is determined by 39,7%. It is determined that the leading food that the individuals produced in their house or brought from their hometown is vegetables and fruits by 26,1%. It is determined that 80,0% of the participants has right habits in the subject of keeping eggs and the percentage of the participants who buy milk from street vendors is 12,0%.From the questions that has been asked to define the habits of oil usage and keeping methods generally, while the 4,2% of the individuals gets low points, 63,7% of them has got medium and 32,1% of them has got high points. Amongst the participants it has been determined that 18,9% of them has said that they always eat margarine spread on bread, 35,0% of them has said that they never eat margarine spread on bread. It is determined that 45,5% of the individuals uses the oil overheated or burned while they prepare a meal, 75,0% of them uses sunflower oil for the process of frying and 40,0% of them uses twice the frying oil. It has been determined that 54,0%of the participant individuals pours out the frying oil to sink, 47,7% of them pays attention to the mark of the oil while they buy oil to their homes.