Türk toplumunda metakarp ve falanks kemiklerinin radyolojik görüntülemelerinden cinsiyet tayini
Sex determination from radiologic imaging of metacarpal and phalanx bones in a turkish population
Yazar: ENES ALPEREN ABACI
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ GÖKMEN KARABAĞ
Manisa Celal Bayar Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Adli Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Adli Tıp = Forensic Medicine

Özet:
Amaç: Kimliklendirme adli bilimlerin en önemli görevlerinden biridir. Doğal afetler, savaşlar ve soykırımlar gibi kitlesel ölümlerin yaşandığı durumlarda, parçalanmış, ileri derecede çürümüş veya iskelet haline gelmiş cesetlerde kimlik tespitine yönelik yöntemler daha büyük bir önem kazanmaktadır. Cinsiyet tayini, kimliklendirmenin temel basamaklarından biridir. Çalışmamızda sağ el direkt grafi görüntüleri ile metakarp ve falankslar üzerinden yapılacak metrik ölçümlerin cinsiyet tayininde kullanılabilir olup olmadığının araştırılması hedeflenmiştir.

Gereç ve Yöntem: 01.01.2013-31.12.2023 tarihleri arasında Manisa Celal Bayar Üniversitesi Hafsa Sultan Hastanesi'ne başvuran ve herhangi bir sebeple sağ el direkt grafisi çekilen 176 erkek ve 176 kadın toplam 352 olgunun radyolojik görüntüleri üzerinden metakarp ve falankslara ait ölçümler gerçekleştirilmiştir. Elde edilen verilere Lojistik Regresyon Analizi uygulanmıştır. 

Bulgular: Çalışmamızda yapılan ölçüm ve analizler sonucunda metakarp ve falankslara ait tüm uzunluk, genişlik ölçümlerinde erkeklere ait ortalama değerlerin kadınlara göre anlamlı derecede yüksek olduğu görülmüştür (p<0,05), cinsiyet tayininde en yüksek doğruluğu sağlayan kemiklerin 2,4. proksimal falankslar, 3. orta falanks, 1, 4. metakarplar olduğu, yapılan İkili Lojistik Regresyon Analizleri sonucunda metakarpların cinsiyet tayini açısından doğru sınıflama oranı erkeklerde %89,2, kadınlarda %87,5, tüm falansların cinsiyet tayini açısından doğru sınıflama oranı erkeklerde %91,5, kadınlarda %90,3, proksimal falansların cinsiyet tayini açısından doğru sınıflama oranı erkeklerde %89,2, kadınlarda %86,4, orta falanksların cinsiyet tayini açısından doğru sınıflama oranı erkeklerde %84,1, kadınlarda %85,8, distal falansların cinsiyet tayini açısından doğru sınıflama oranı erkeklerde %84,7, kadınlarda %82,4, bütün metakarp ve falanskların cinsiyet tayini açısından doğru sınıflama oranı erkeklerde %96,6, kadınlarda %95,5 bulunmuştur.

Sonuç: Metakarp ve falankslar üzerinden gerçekleştirilen ölçümlerin dimorfik özellik gösterdiği ve cinsiyet tayini açısından kullanılabilir olduğu görülmüştür. Özellikle pelvis ve kafatası kemiklerinin bulunamadığı, parçalandığı ya da ileri derecede bozulmuş olduğu iskelet kalıntılarında cinsiyet tayini açısından metakarp ve falankslar üzerinden gerçekleştirilecek metrik analizlerin önemli bir alternatif olabileceği düşüncesindeyiz. 

Anahtar kelimeler: Cinsiyet Tayini, Metakarp, Falanks, Adli Tıp

Abstract:
Aim: Identification is one of the most crucial tasks in forensic sciences. In situations involving mass casualties, such as natural disasters, wars, and genocides, methods for identifying fragmented, highly decomposed, or skeletal remains become even more critical. Sex determination is a fundamental step in the identification process. This study aims to investigate whether metric measurements of metacarpal and phalangeal bones, obtained from direct radiographic images of the right hand, can be utilized for sex determination.

Materials and Methods: Measurements of the metacarpal and phalangeal bones were performed on the radiological images of a total of 352 cases, consisting of 176 males and 176 females, who presented to Manisa Celal Bayar University Hafsa Sultan Hospital between January 1, 2013, and December 31, 2023, and underwent a right-hand radiography scan for various reasons. Logistic regression analysis was applied to the data obtained. 

Results: In our study, measurements and analyses revealed that the mean values for all length and width measurements of metacarpal and phalangeal bones were significantly higher in males compared to females (p<0.05). The bones providing the highest accuracy for sex determination were identified as the 2nd and 4th proximal phalanges, the 3rd middle phalanx, and the 1st and 4th metacarpals. According to Binary Logistic Regression Analyses, the accuracy rates for sex classification were as follows: for metacarpals, 89.2% in males and 87.5% in females; for all phalanges, 91.5% in males and 90.3% in females; for proximal phalanges, 89.2% in males and 86.4% in females; for middle phalanges, 84.1% in males and 85.8% in females; for distal phalanges, 84.7% in males and 82.4% in females. When considering all metacarpal and phalangeal bones collectively, the overall accuracy for sex classification was found to be 96.6% in males and 95.5% in females.

Conclusion: The measurements performed on metacarpal and phalangeal bones demonstrated dimorphic characteristics and were found to be useful for sex determination. We consider that metric analyses based on metacarpals and phalanges could serve as a valuable alternative for sex determination, particularly in skeletal remains where pelvic and cranial bones are missing, fragmented or severely degraded.

Anahtar kelimeler: Sex Determination, Metacarp, Phalanx, Forensic Medicine