Anadolu aydınlanmasına hümanist bir bakış: Sözlü ve yazılı kültür evreninde; Yaşar Kemal örneğinde, Homeros ve Evdalê Zeynikê gerçeği
A humanistic perspective on the Anatolian Enlightenment; the reality of Homeros and Evdalê Zeynikê in the oral and written cultural universe through the example of Yaşar Kemal
Yazar: ADNAN DENİZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HASAN ALPAGO
İSTANBUL NİŞANTAŞI ÜNİVERSİTESİ / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı / Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Gazetecilik = Journalism ; Siyasal Bilimler = Political Science ; Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Demokratik kültür = Democratic culture ; Halk kültürü = Folk culture ; Çok kültürlülük = Multiculturalism

Özet:
Aydınlanma, insan aklının özgürleşmesini, bireyin bağımsız düşünme kapasitesinin gelişmesini ve bilimsel bilginin yükselişini simgeler. Ancak, Aydınlanma düşüncesinin küresel bir olgu olarak incelenmesi, farklı coğrafyalardaki etkilerini anlamayı gerektirmektedir. Bu tez, Anadolu Aydınlanması'nı hümanist bir perspektiften ele alarak, bu sürecin sözlü ve yazılı kültür evrenindeki yansımalarını derinlemesine incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırma, Yaşar Kemal'in eserlerinden ve onun hakkında yazılanlardan yola çıkarak, Homeros ve Evdalê Zeynikê gibi şahsiyetlerin Anadolu Aydınlanması'na katkılarını ve eserlerindeki dokunun bu süreçteki rolünü analiz etmektedir. Bu şahsiyetlerin temsil ettikleri kültürel ve edebi unsurlar, Anadolu Aydınlanması'nın farklı evrelerinin anlaşılmasına ışık tutmaktadır. Araştırmanın temel sorusu, Anadolu Aydınlanması'nın sözlü ve yazılı kültür evrenindeki yansımalarının, Yaşar Kemal'in eserleri üzerinden nasıl değerlendirilebileceğidir. Bu bağlamda, karşılaştırmalı metin analizi yöntemiyle, bu süreçlerin izleri sürülmüştür. Araştırmanın teorik çerçevesini oluşturan başlıca kavramlar arasında hümanizm, sözlü kültür ve yazılı kültür yer almaktadır. Sonuç olarak, bu tez, Anadolu'nun zengin kültürel mirasının Aydınlanma düşüncesi çerçevesinde nasıl şekillendiğini ve bu mirasın günümüzdeki etkilerini anlamak açısından önemli bir katkı sunmaktadır. Çalışma, hem akademik çevreler hem de Anadolu'nun kültürel mirasına ilgi duyan geniş bir okuyucu kitlesi için değerli bilgiler sunmayı hedeflemektedir.

Abstract:
The Enlightenment symbolizes the liberation of human reason, the development of the individual's capacity for independent thinking, and the rise of scientific knowledge. However, examining Enlightenment thought as a global phenomenon requires understanding its impacts across different regions. This thesis aims to explore the Anatolian Enlightenment from a humanist perspective, deeply examining the reflections of this process in both oral and written cultural spheres. Drawing from the works of Yaşar Kemal and the writings about him, the research analyzes the contributions of figures like Homeros and Evdalê Zeynikê to the Anatolian Enlightenment and the role of the texture in their works within this process. The cultural and literary elements represented by these figures shed light on the understanding of different phases of the Anatolian Enlightenment. The central question of the research is how the reflections of the Anatolian Enlightenment in the oral and written cultural spheres can be evaluated through the works of Yaşar Kemal. In this context, the traces of these processes have been followed through a comparative text analysis method. The key concepts forming the theoretical framework of the research include humanism, oral culture, and written culture. As a result, this thesis offers a significant contribution to understanding how Anatolia's rich cultural heritage was shaped within the framework of Enlightenment thought and its influences in the present day.