Tanacetum zahlbruckneri (Náb.) Grierson bitkisi üzerinde yağ asitleri tayini ve biyoaktivite çalışmaları
Fatty acid composition of Tanacetum zahlbruckneri and their bioactivies
Yazar: FATMA PINAR ÇAĞLAR
Danışman: PROF. DR. NEZHUN GÖREN
Yıldız Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı / Biyoloji Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Biyoloji = Biology ; Kimya = Chemistry
Dizin: Antimikrobiyal aktivite = Antimicrobial activity ; Antineoplastik ajanlar = Antineoplastic agents ; Asteraceae = Asteraceae ; Compositae = Compositae ; Yağ asitleri = Fatty acids ; İnsektisidler = Insecticides

Özet:
Van civarından toplanan Tanacetum zahlbruckneri (Asteraceae) bitkisinin kök, gövde ve çiçek kısımları ayrılarak her birinin hekzan, etil asetat, metanol ekstreleri hazırlanmıştır. Bitkinin çiçek, gövde, kök hekzan ekstrelerinin yağ asitleri kromatografik ve spektral yöntemlerle tayin edilmiş, ayrıca bu ekstrelerin antimikrobiyal, sitotoksik ve insektisit aktiviteleri incelenmiştir.T. zahlbruckneri çiçek hekzan ekstresinden toplam yağ asidi miktarının %33.78'i ?-linolenik asit olmak üzere 9 farklı yağ asidi elde edilmiştir. Bunların toplam yağ asitleri fraksiyonuna oranı %87.29 olarak belirlenmiştir. Kök hekzan ekstresinden 10 farklı yağ asidi elde edilmiştir. Bu yağ asitlerinin miktarı toplam yağ asitleri fraksiyonunun %69.94'ünü oluşturmaktadır. Gövde hekzan ekstresinde ise yine 9 farklı yağ asidi bulunmuştur. Bunlar toplam yağ asitleri fraksiyonunun %73.72'sini oluşturmaktadır. Kök ve gövde hekzan ekstrelerinde miktarı en yüksek yağ asidi palmitik (16:0) asittir ve sırayla yüzdeleri %26.12 ve %21.28'dir.İnsektisit aktivitelerde yapılan tek doz tarama testleri sonucunda Sitophilus granarius üzerinde en yüksek aktiviteyi %82,99 ile kök-hekzan ekstresi göstermiştir. İki farklı (mikrodilüsyon ve agar difüzyon) yöntemle yapılan antimikrobiyal aktivite testlerinde çiçek hekzan ekstresi Candida türlerine (C. parapsilosis ve C. albicans) karşı en yüksek aktiviteyi göstermiştir. Sitotoksik aktivitede sağlıklı 3T3 hücreleri ve K-562 kanser hücrelerine karşı her üç ekstrenin de yüksek ve düşük konsantrasyonlardaki denemelerde anlamlı bir etki göstermediği kaydedilmiştir.

Abstract:
Tanacetum zahlbruckneri (Asteraceae) collected from Van Region of Turkey, separated into three parts; flowers, stems and roots. Each part was extracted with hexane, ethyl acetate and methanol recpectively. Fatty acids of the hexane extracts of the roots, stems and flowers of the plant were evaluated for antimicrobial, cytotoxic and insecticidal activities and their fatty acid profiles were analyzed by means of GC-MS method.Ten YAME [69.94%] were identified in the hexane extract of the roots of T. zahlbruckneri. The major fatty acid was Palmitic acid [26.12%]. Ten YAME [68.96%] were identified in the hexane extract of stems. The major fatty acid was Palmitic acid [21.28%]. Nine YAME [87.29%] were identified in the hexane extract of the flowers of T. zahlbruckneri. The major fatty acid was linoleic acid [33.78%] .Single dose scanning tests were applied on the extracts of the plant in order to evaluate the insecticidal activity. The hexane extract of the roots exhibited the highest activity with 82,99%. In both of the methods (microdilution and agar diffusion), the highest activity was presented by the hexane extract of the flowers, on Candida species ( C. parapsilosis and C. albicans) against the positive control.None of three extracts showed any significant cytotoxic effect on healthy 3T3 cells as well as on K-562 cancerous cells.