Culex pipiens'in İzmir bölgesine ait farklı popülasyonlarındaki olası insektisit direncinin bioassay yöntemi ile belirlenmesi
Determination of potantial insecticide resistance using bioassay in different populations of Culex pipiens in Izmir region
Yazar: ONUR GÜNTAY
Danışman: DOÇ. DR. SAVAŞ İZZETOĞLU
Ege Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Biyoloji = Biology

Özet:
Sivrisinekler birçok hastalığın vektörü olduğu için tüm dünyada en çok
mücadele edilen zararlılar içerisindedir. Bu mücadelenin başarılı bir şekilde
sürdürülmesi için gerçekleştirilen entegre mücadelenin en büyük kısmını kimyasal
mücadele oluşturmaktadır. Kimyasal insektisitlere karşı sivrisineklerin direnç
geliştirmesi bu mücadeleyi tehlikeye atmaktadır. Bu çalışmada Türkiye'deki
yaygın sivrisinek türlerinden Culex pipiens kullanılmıştır
İzmir çevresinden toplanıp laboratuvarda yetiştirilmiş popülasyonlarda,
Türkiye'de ergin sivrisinek mücadelesinde en çok kullanılan piretroidlerden
Deltamethrin, Permethrin, α-Cypermethrin ve Cyfluthrin'e karşı direnç gelişip
gelişmediğine bakılmıştır. Ayrıca fenotipik direnç mekanizmasında P450 enzim
aktivitesinin katkısını görmek adına bazı popülasyonlarda Deltamethrin ve
Permethrin öncesi PBO uygulaması yapılmıştır. Denemeler, Dünya Sağlık
Örgütü'nün duyarlılık bioassay test kitleri ile gerçekleştirilmiştir.
Elde edilen sonuçlarda bütün popülasyonlarda yukarıda adı geçen
insektisitlerin hepsine karşı farklı düzeylerde direnç belirlenmiştir. Ayrıca
uygulanan 4 farklı piretroid için farklı ölüm oranları saptanmıştır. En düşük ölüm
oranları Permethrin denemelerinden, en yüksek ölüm oranları ise Cyfluthrin
denemelerinden elde edilmiştir. PBO ile yapılan denemeler sonucunda elde edilenviii
verilerde, P450 enzim aktivitesinin Deltamethrin ve Permethrin'in fenotipik
direncine az da olsa katkıda bulunduğu belirlenmiştir. Bu katkının
Deltamethrin'de daha yüksek olduğu saptanmıştır. Popülasyonlardaki temel
direnç mekanizmasının ise moleküler olduğu düşünülmektedir.

Anahtar sözcükler: Culex pipiens, insektisit direnci, bioassay, piretroid,
PBO

Abstract:
Mosquitoes are one of the most important species for pest management
because they are vectors of many diseases. Chemical insecticides play an
important role of a successful pest management. Developing insecticide resistance
against this chemicals causes difficulties for the pest managements and control. In
this study one of the most common mosquito species in Turkey, Culex pipiens has
been used.
Populations collected around Izmir region was reared in laboratory and
examined whether there is resistance developing against Deltamethrin,
Permethrin, α-Cypermethrin and Cyfluthrin, which are the most common used
pyrethroids in adult mosquito control in Turkey. In addition, in order to determine
the contribution of P450 enzyme activity in the phenotypic resistance mechanism,
PBO was applied before testing Deltamethrin and Permethrin in some
populations. Experiments were conducted with the World Health Organization's
susceptibility bioassay test kits.
In all populations, resistance was determined at different levels against all of
the above-mentioned insecticides. In addition, different mortality rates were
determined for 4 different pyrethroids. The lowest mortality rates were obtained
from Permethrin and the highest mortality rates from Cyfluthrin. PBOx
experiments showed that P450 enzyme activity have some but not much
contribution to the phenotypic resistance to Deltamethrin and Permethrin. This
contribution was found to be higher in Deltamethrin. It is suggested that the major
resistance mechanism in populations is molecular resistance.

Key words: Culex pipiens, insecticide resistance, bioassay, pyrethroids,
PBO