Hemodiyaliz hastalarının sosyotropik-otonomik kişilik özellikleri ile bağlanma stilleri arasındaki ilişkinin belirlenmesi
Investigating the relationship between sociotropic-autonomic personality traits and attachment styles of hemodialysis patients
Yazar: ECREN AYDIN
Danışman: DOÇ. DR. EDA PURUTÇUOĞLU
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Sosyal Hizmet Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Sosyal Hizmetler = Social Services
Dizin: Bağlanma stilleri = Attachment styles ; Kişilik = Personality ; Renal diyaliz = Renal dialysis ; Sosyal hizmetler = Social services ; Sosyotropik özellik = Sociotrophic personality

Özet:
Bu araştırma hemodiyaliz hastalarının sosyo-demografik özelliklerini, sosyo-demografik özelliklerinin sosyotropik-otonomik kişilik özellikleri ile bağlanma stilleri üzerindeki etkisini ve sosyotropik-otonomik kişilik özellikleri ile bağlanma stilleri arasındaki ilişkiyi incelemek amacıyla planlanmış ve yürütülmüştür. Ankara ili sınırları içinde Türkiye Kamu Hastaneleri Kurumuna bağlı hastanelerde hemodiyalize giren kronik böbrek yetmezliği olan toplam 202 hasta (115 kadın, 87 erkek) araştırmaya dahil edilmiştir. Araştırma materyalinin toplanmasında anket tekniği kullanılmıştır. Anket formu, sosyo-demografik özellikleri ile hastalık sürecine ilişkin bilgileri belirlemeye yönelik "Sosyo-Demografik Bilgi Formu", Beck ve arkadaşları (1983) tarafından geliştirilen ve Şahin ve arkadaşları (1993) tarafından Türkçe'ye uyarlanan "Sosyotropi-Otonomi Ölçeği" ile Griffin ve Bartholomew (1994) tarafından geliştirilen ve Sümer ve Güngör (1999) tarafından Türkçe'ye uyarlanan "İlişki Ölçekleri Anketi"  olmak üzere üç aşamadan oluşmuştur. Araştırma kapsamına alınan hastaların sosyo-demografik özellikleri ile hastalık sürecine ilişkin bilgilerinin mutlak ve yüzde değerlerini gösteren dağılımları yapılmıştır. Araştırmada, hemodiyaliz hastalarının sosyotropik-otonomik kişilik özellikleri ile bağlanma stillerine ilişkin her bir alt faktör üzerinde cinsiyet durumuna göre t-testi; tedavi süresi, yaş, medeni durum, eğitim durumu, ailedeki birey sayısı, sosyal yaşantıya etki durumuna göre tek yönlü varyans analizi uygulanmıştır. Hastaların sosyotropik-otonomik kişilik özellikleri ile bağlanma stilleri arasındaki ilişkinin saptanabilmesi için pearson korelasyon katsayısı hesaplanmıştır. Ayrıca ölçekler aritmetik ortalama ve standart sapma, minimum, maksimum ve medyan değerler olarak değerlendirilmiştir.
Araştırma kapsamına alınan hemodiyaliz hastalarının sosyotropik-otonomik kişilik özellikleri ve bağlanma stilleri alt ölçekleri üzerinde tedavi süresi, yaş, medeni durum, eğitim durumu, sosyal yaşantıya etki durumu değişkenlerinin etkili olduğu saptanmıştır. Saplantılı bağlanma, ayrılık kaygısı ve kaçınan bağlanma alt ölçekleri haricinde hastaların sosyotropik-otonomik kişilik özellikleri ile bağlanma stilleri arasında orta düzeyde, pozitif yönlü ve istatistik olarak önemli bir ilişki olduğu bulunmuştur (p<0.05).

Abstract:
This research was planned and conducted to investigate the socio-demographic characteristics of hemodialysis patients, its effects on sociotropic-autonomic personality traits and attachment styles, and the relationship between sociotropic-autonomic personality traits and attachment styles. A total sample of  202 hemodialysis patients (115 female, 87 male) with chronic renal failure were selected by a simple  random sampling method from the hospitals in Ankara attached to the Public  Hospitals Authority Turkey 
In gathering the research materials were used to questionnaire technique. The questionnaire was composed of three phases. "Socio-Demographic Information Form" were used to determine the information about socio-demographic characteristics and disease process of patients. Sociotropy-autonomy traits were measured using a Likert scale developed by Beck and et.al. (1983) and adapted to Turkish by Şahin and et.al.(1993). Attachment styles were measured using "Relationship Scale Survey" developed by Griffin ve Bartholomew (1994) and adapted to Turkish by Sümer ve Güngör (1999).   
The frequencies and descriptive statistics were computed for indicating the socio-demographic characteristics and the disease process of the patients.  The t-test analysis was performed for each subscales of sociotropy-autonomy traits and attachment styles determining the differences by gender and one way variance analysis (ANOVA) was applied by duration of treatment, age, marital status, education level, number of family members, and impact on social life.Pearson Correlation was calculated to find out the relationship between sociotropic-autonomic personality traits and attachment styles of hemodialysis patients. Besides, all scales were evaluated as mean scores, standard deviation, and minimum, maximum and median value. 

It was found that  duration of treatment, age, marital status, education level, impact on social life had a significant relationship with each sub-scales of sociotropic-autonomic personality traits and attachment styles. There was a statistically important, positive and medium correlation between sociotropic-autonomic personality traits and attachment styles of hemodialysis patients (p<0.05) except for preoccupied attachment, concern about seperation and dismissing attachment sub-scales.