Biyokimyasal kemik yapım ve yıkım belirteçleri osteoporozun erken tanısında kullanılabilir mi?
Could be the serum biochemical bone turnover markers used to establish an early diagnosis in osteoporosis?
Yazar: SALİH ŞENTÜRK
Danışman: PROF. DR. HAKAN GÜNDEŞ
Maltepe Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Ortopedi ve Travmatoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2008
Konu: Ortopedi ve Travmatoloji = Orthopedics and Traumatology
Dizin: Kemik dansitesi = Bone density ; Osteokalsin = Osteocalcin ; Osteoporoz = Osteoporosis

Özet:
Osteoporoz ile ortaya çıkan sorunların önlenmesi erken tanı ile mümkün olabilir. Bu nedenle osteoporozda kemik belirteçlerinin kullanımı giderek yaygınlaşmaktadır. Bu çalışmada 35 yaş üstü kadın ve erkeklerde kemik yapım ve yıkımında önemli olan biyokimyasal kemik belirteçlerinin yaş ile değişimi, menopoz öncesi ve sonrası kadınlarda özellikle ostaz ile CTx arasındaki ilişki, erkeklerde dekadlara göre kemik döngüsü ve kemik döngüsü belirteçlerinin osteoporozun erken tanısındaki değeri araştırılmıştır.Kemik yapım belirteci olarak kemiğe spesifik alkalen fosfataz ve yıkım belirteci olarak da CTx araştırılmıştır. Erkeklerde kemik döngüsünde yaşla birlikte istatistiksel olarak anlamlı bir değişiklik gözlenmezken, kadınlarda menopozla birlikte hızlı bir artış saptanmıştır. Ayrıca menopoz döneminde özellikle kemik yıkımını gösteren CTx'te artış beklerken kemik yapım belirteci olan ostazda da, CTx'e paralel ciddi bir artış gözlenmiştir.Kemik döngüsü belirteçlerinin yaş ile değişimi incelendiğinde ostaz, CTx ve parathormon arasında pozitif yönde istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki tespit edilmiştir. Erkek olguların bulgularına baktığımızda parametreler arasında istatistiksel olarak fark saptanmamış olsa da özellikle parathormon düzeylerinin her 10 yılda giderek arttığı ve 37-46 yaş aralığındaki olgularla 67 yaş sonrası olgular arasında 2 kat fark olduğu gözlenmektedir. Buna karşılık serum kalsiyum seviyeleri tüm dekadlarda anlamlı farklılık göstermemektedir.Bulgularımıza dayanarak kemik yapım ve yıkım belirteçlerinin kemik döngüsünü hassas bir şekilde gösterdiğini ve osteoporozun erken tanı, tedavi ve izleminde kullanılan yöntemlere yardımcı olacağını düşünmekteyiz.

Abstract:
It is possible to prevent the problems related to osteoporosis with early diagnosis. The aim of this study is to investigate the use of serum biochemical bone turnover markers to establish an early diagnosis in osteoporosis. For this purpose, the age dependent alteration of serum biochemical bone turnover markers which have major affect on formation and resorption of bone tissues have been studied. The correlation between serum levels of CTx and ostase among premenopausal and postmenopausal women, the bone turnover rate among men and the significance of serum bone turnover markers in early diagnosis of osteoporosis were also scrutinized.This study was performed among the women and men aged over 35. We investigated the serum levels of bone specific alkaline phosphatase as a bone formation marker and CTx as a bone resorption marker. A rapid increase at the bone turnover rate has been identified in post-menopausal women. Unlike in post-menopausal women, there was no statistically significant correlation between the age and bone turnover rate in men. Furthermore; in addition to an expected increase at the serum level of CTx (a bone resorption marker) there was a significant rise at the serum level of ostase (a bone formation marker) in the post-menopausal period group.The rate of age-related alteration of serum bone turnover markers has also been observed. A statistically significant correlation has been determined among the serum levels of ostase, CTx and parathormone. There was no statistical difference among the serum parameters of male cases. However, it is notably detected that the level of serum parathormone is rapidly increased in every decade per se, and the level of serum parathormone is twice more in men older than 67 compared to the men aged between 37 and 46. In contrast, the level of serum calcium did not differ significantly according to decades.It is concluded that, the serum level of bone formation and resorption markers indicates the level of bone turnover accurately. The serum level of bone formation and resorption markers is useful in early diagnosis and in treatment screen processes of the osteoporosis.