Türkçe dersi öğretim programının (6-8. sınıflar) hedef ve kazanımları doğrultusunda 7. sınıf türkçe dersi öğrenci çalışma ve öğretmen kılavuz kitaplarının değerlendirilmesi
An evaluation of Turkish language student workbooks and teacher guide books with regard to the goals and acquisitions of the Turkish language teaching program (between sixth and eighth grades)
Yazar: ERHAN DURUKAN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. BİLÂL KIRIMLI
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İlköğretim Bölümü / Türkçe Eğitimi Ana Bilim Dalı / Türkçe Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Türkçe dersi = Turkish lesson ; Türkçe eğitimi = Turkish education ; Türkçe kitaplar = Turkish books

Özet:
Türkiye'de 2005 yılından itibaren uygulanan, öğrenci merkezliliği esas alan ve yapılandırmacı yaklaşıma dayalı Türkçe dersi öğretim programıyla birlikte Türkçe ders kitaplarında birtakım değişiklikler görülmektedir. Yeni programla beraber ders kitapları; öğrenci ders kitabı, öğrenci çalışma kitabı ve öğretmen kılavuz kitabı olmak üzere üç ayrı kitap hâlinde sunulmuştur. Öğrenci ders kitaplarında metinlere, öğrenci çalışma kitaplarında etkinliklere, öğretmen kılavuz kitaplarında ders ve çalışma kitaplarının etkili kullanımını sağlayacak ek etkinliklere, sorulara ve yönlendirmelere yer verilmiştir.Ders kitaplarının taşıması gereken özelliklerin başında programa uygunluk ilkesi gelmektedir. Bu çalışma da öğrenci çalışma ve öğretmen kılavuz kitaplarının, Türkçe dersi öğretim programındaki temel dil becerileri (okuma, dinleme/izleme, konuşma, yazma) ve dil bilgisi hedef/kazanımlarına uygunluklarını belirlemek amacıyla hazırlanmıştır.Çalışmada tarama yöntemi kullanılmış ve 2007-2008 öğretim yılında okutulmasına karar verilen üç yayınevine ait 7. sınıf Türkçe dersi öğrenci çalışma kitapları ile öğretmen kılavuz kitaplarındaki uygulamalar programın okuma, dinleme/izleme, konuşma, yazma ve dil bilgisi hedef/kazanımları doğrultusunda incelenmiştir.Çalışma sonunda öğrenci çalışma kitaplarının uygulamalar vasıtasıyla öğrencileri ders içerisinde etkin duruma getirebileceği, fakat temel dil becerileri alanındaki birçok kazanıma yer verilmemesi nedeniyle öğrencilerin dil becerilerini, özellikle dinleme ve konuşma becerilerini geliştirmede yetersiz kaldığı; etkinliklerin okuduğunu ve dinlediğini/izlediğini anlama ve çözümleme sürecine etki etmekten çok, anlaşılanların aktarılmasına dayandığı ve bu nedenle öğrencilerin anlama becerisini geliştirebilecek nitelikte olmadığı; dil bilgisi alanında kuralları sezdirmeye ve kavratmaya yönelik etkinlikler yer alsa da, uygulamaların büyük bölümünün öğrenilenler üzerinde alıştırma yapmaya dayalı olduğu; öğretmen kılavuz kitaplarının çalışma kitaplarındaki birçok eksikliği giderici nitelikte olmasından dolayı kılavuz kitaplardaki soruların ve yönlendirmelerin etkisiyle öğretmen rehberliğinin daha da önem kazandığı sonuçlarına ulaşılmıştır.

Abstract:
In Turkish Language Teaching program and textbooks, some certain changes are observed on the basis of a constructivist approach which, gives priority to student-centrism and has been implemented since 2005. With the implementation of the new program, three separate books are offered: Student textbook, student workbook, and teacher guide book. Student textbooks include reading texts and student workbooks include activities, while teacher guide books contain additional activities which enable text and workbooks to be effectively applied.The most important feature a textbook should have is its accordance with the program. The purpose of this study is to determine the appropriateness of student workbooks and teacher guide books to the basic language skills (reading, listening/ watching, speaking, and writing) and grammar goals/acquisitions in the Turkish Language Teaching Program.In this study, the screening method is used and seventh grade Turkish language textbooks of three different publishing houses used in the 2007-2008 academic teaching year are examined. In addition, the practices in teacher guide books are observed with respect to goals/acquisitions of reading, listening/watching, speaking, writing, and grammar.The findings of this study are as follows: Student workbooks helped students to be active via practices, whereas they failed to address basic language skills, in particular, improving listening and speaking skills because those books did not contain many acquisitions in the domain of basic language skills. Activities based on conveying what is understood rather than on the basic comprehension of reading, listening/watching and analyzing thus fail to improve the understanding ability of students. Although some activities helped students perceive the grammar rules, a greater number of practices are based on the exercises on comprehension. Because teacher guide books removed many shortcomings of student workbooks, teacher guidance became more effective with the use of questions and guidance in guide books.