Türk Kamu Hukukunda bilim ve sanat hürriyeti ve uygulamaya yansımaları
Freedom of science and the arts in Turkish Public Law and its reflections on practice
Yazar: YÜKSEL YILDIRIM
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ BİLGE BİNGÖL SCHRİJER
Akdeniz Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Anayasa 1982 = Constitution 1982 ; Bilim = Science ; Kamu hukuku = Public law ; Sanat = Art ; Türk kamu yönetimi = Turkish public administration ; Özgürlük = Freedom ; İfade özgürlüğü = Expressive  freedom

Özet:
İnsanın fikir üretimi alanındaki en yüce faaliyetleri olarak nitelenen bilim ve sanat, topluma daima yeniliği ve gelişmeyi getirdiği için özgürlüğe ihtiyaç duymaktadır. Bilim ve sanat alanındaki özgürlük ihtiyacının yansıması olarak 1982 Anayasası'nda "Bilim ve Sanat Hürriyeti" 27. maddede düzenlenmiştir. Bu çalışmada Anayasa'nın 27. maddesindeki düzenleme esas alınarak, bilim ve sanat hürriyetinin niteliği, kapsamı ve sınırlarının ortaya konulması amaçlanmıştır.

Çalışmanın ilk bölümünde bilim ve sanat kavramlarına ilişkin genel açıklamalar yapıldıktan sonra, bilimin ve sanatın devlet ile kurulması zorunlu olan ilişkisi ve bilim ve sanat hürriyetine neden ihtiyaç duyulduğu açıklanmıştır. Çalışmanın ikinci bölümünde bilim ve sanat hürriyetinin niteliği, çeşitli hak sınıflandırmaları ile ele alınmış, 27. maddeye göre bilim ve sanat hürriyetinin faaliyet ve kişi bakımından kapsamının tespiti yapılmış ve Anayasa ile bilim ve sanat hürriyetine getirilen sınırlama sebepleri açıklanarak; esasında bu özgürlüğün koruma alanının nasıl belirlenmesi gerektiği sorusuna cevap aranmıştır. Çalışmanın üçüncü bölümünde, bilim ve sanat hürriyetinin uygulamada kanunlar ile nasıl sınırlandığı ile yargı kararlarında ne şekilde ele alınıp, korunduğu örnekler ile ortaya konulmuş ve bilim ve sanat hürriyeti için çizilen kapsam tartışılmıştır.

Bilimin ve sanatın sabit kalmayıp, değişen yapısı bu özgürlüğün içeriğini ve kapsamını da zaman içerisinde farklılaştırmakta; bu sebeple bilim ve sanat açısından özgür bir yorumlamaya ihtiyaç duyulmaktadır. Bu çalışma kapsamında yapılan araştırmalar ile bilim ve sanat hürriyetine, Türk Kamu Hukukunda getirilen sınırların uygulamada geniş yorumlandığı ve bu özgürlüğü korumaya yönelik hükümlerin uygulama karşısında yetersiz kaldığı sonucuna ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Bilim ve Sanat Hürriyeti, 1982 Anayasası madde 27, Bilim Özgürlüğü, Sanat Özgürlüğü

Abstract:
Science and art, which are considered to be the most honourable activities in the area of human beings' idea generating, require freedom since they always introduce innovation and development to society. As the reflection of the need for this freedom, "Freedom of Science and Arts" is regulated in Article 27 of the Constitution of 1982. In this study, it is aimed to present the qualification, scope and the limitations of freedom of science and arts based on Article 27 of the Constitution.

In the first part of the study, the indispensable relationship between the state, science and art is explained and the question why the freedom of science and art is actually essential is answered, after general explanations related to the concepts of science and art. In the second part of the study, the qualification of freedom of science and art is approached with various classifications of rights. Additionally, the scope of freedom of science and art is determined in means of activity and person according to Article 27. Restriction imposed to freedom of science and art caused by Constitution is argued with its reasons and the main emphasis is put on the question how the borders of this freedom area should be specified. In the third part of the study, it is shown with examples that how the freedom of science and art is indeed limited in practice with law and how this freedom is protected and approached in judicial decisions. The scope which is determined for freedom of science and art is discussed as well.

The ever-changing nature of science and art also diversifies the content and the scope of this freedom over time, therefore; there is a need for an independent interpretation in terms of science and art. With the researches carried out within the scope of this study, it has been concluded that the limitations introduced to Turkish Public Law are widely interpreted in practice and the provisions to protect this freedom remain insufficient.

Keywords: Freedom of Science and Arts, Article 27 of the Constitution of 1982, Freedom of Science, Freedom of Arts