Hemşirelik eğitiminde web tabanlı uzaktan eğitim uygulaması: "hasta eğitimi dersi örneği"
Implementation of web-based distance education in nursing education: "a sample lesson in patient education"
Yazar: EMİNE AKÇİN ŞENYUVA
Danışman: PROF.DR. GÜLSÜN TAŞOCAK
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2007
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Hemşirelik = Nursing
Dizin: Hasta eğitimi = Patient education ; Hemşirelik = Nursing ; Uzaktan eğitim = Distance education ; Web tabanlı eğitim = Web based education ; Web tasarımı = Web design

Özet:
Arastırma, hemsirelik egitiminde ?Hasta Egitimi? dersini ?Karma TasarımModeli? dogrultusunda web tabanlı uzaktan egitim yöntemine dayalı bir örnek olarakhazırlamak/gelistirmek, uygulamak, ögrenci görüsleri dogrultusunda degerlendirmek veilgili arastırmalara kaynak olusturmak amacıyla, tanımlayıcı ve metodolojik arastırmayöntemine göre planlanarak 2005-2006 ögretim yılında uygulanmıstır. Arastırmanınevrenini stanbul Üniversitesi bünyesinde bulunan .Ü Florence Nightingale HemsirelikYüksekokulu ve .Ü Bakırköy Saglık Yüksekokulu'nda ögrenimlerini sürdüren tümögrenciler olusturmus, örneklemini ise, bu yüksekokullarda 2005-2006 ögretim yılında4. sınıfta ögrenimlerini sürdüren toplam 176 ögrenciden arastırmaya gönüllü olarakkatılmayı kabul eden 167 ögrenci olusturmustur. Arastırmanın verileri, arastırmakonusu çerçevesinde, arastırmacı tarafından kaynak taramasından ve uzmangörüslerinden elde edilen bilgiler dogrultusunda hemsirelik ögrencilerinin sosyodemografiközelliklerinin, uzaktan egitim ile ilgili ön bilgilerinin ve egilimlerininbelirlenmesi amacıyla 27 sorudan olusan ?Bilgi Formu?, ?Web Tabanlı OlarakHazırlanan Hasta Egitimi Dersi Örnegi? ve hemsirelik ögrencilerinin web tabanlı birörnek olarak hazırlanan Hasta Egitimi dersine iliskin görüslerini belirlemeye yönelik 43ifadeden olusan likert tipi ?Bilgi Formu II? ile elde edilmistir. Elde edilen veriler SPSS11.0 paket programında, frekans-yüzdeleme, aritmetik ortalama, standart sapma, t-testiyöntemleri kullanılarak analiz edilmis ve bulgular literatür ısıgında tartısılmıstır. Sonuçolarak, ögrencilerin %94,6'sının kendi kendine ders çalısabilme alıskanlıgına sahipoldugunu, %92,8'inin bazı dersleri okul dısında da ögrenmek istedigini, %59,3'ününhemsirelik egitiminde bazı ders ya da uygulamaların web tabanlı uzaktan egitimyöntemi ile etkili ve verimli bir sekilde uygulanabilecegini ifade ettikleri belirlenmistir.2Uzaktan egitimin saglayacagı öncelikli yararları; ögrencilerin %77,2'sinin ?Bireyselögrenmeyi desteklemesi?, %34,7'sinin ?Fırsat esitligi saglaması? olarak, uzaktanegitimin öncelikli sakıncaları ise, ögrencilerin %79,6'sının ?Egitimci-ögrenci, ögrenciögrenciarasındaki karsılıklı etkilesimi en aza indirmesi?, %40,7'sinin ?Hemsireliginbütüncü ve hümanistik yapısının kazanılmasında yetersiz olması?, %28,7'sinin?Devimsel ve duyussal davranısların kazanılmasında etkili olmaması?, %56,3'ünün?Yalnızca kuramsal derslerde kullanılabilmesi? olarak ifade ettikleri belirlenmistir.Ayrıca, ögrencilerin web tabanlı olarak hazırlanan Hasta Egitimi dersine iliskingörüslerinin genelde olumlu oldugu ve ögrencilerin kendi kendine ders çalısabilmealıskanlıgına sahip olma durumları ile Bilgi Formu II'den aldıkları toplam puanortalamaları arasında ileri derecede anlamlı fark oldugu, bu farkın kendi kendine dersçalısabilen ögrencilerin lehine oldugu belirlenmistir (p<0,05). Arastırma sonunda,hemsirelik egitimi veren yüksekokulların çagdas bir gereklilik olan uzaktan egitimetkinliklerini üst düzey yapılanma, kurumlararası etkilesim ve çok disiplinli biryaklasımla organize etmeleri ve web tabanlı uzaktan egitim yöntemi dogrultusundahazırlanan derslerin ögrenciler arasında iletisim, etkilesim ve hümanistik yaklasımıdestekleyecek materyalleri saglayabilecek özellikte olması gerektigi vurgulanmıstır.

Abstract:
The research was carried out in 2005-2006 on a descriptive and methodologicalbasis so as to prepare, develop, and implement the lesson of ?Patient Education? in thedirection of ?Coeducational Design Model? as an example of web-based distanceeducation. It also aimed to obtain students' feedback and to serve as a source forrelevant studies. The setting of the study was comprised of all the students continuingtheir education at stanbul University Florence Nightingale Nursing College and atstanbul University Bakırköy Health College and the sample of the study included 167voluntary students who accepted to participate in the study during their last year ofeducation in the 2005-2006 period. The data of the study were obtained using an?Information Form? which was prepared through literature reviewing and consultationwith specialists and involved 27 questions to determine the sociodemographiccharacteristics of nursing students together with their knowledge on, and their tendencyabout distance education. Also, a Likert type questionnaire consisting of 43 items wasused to determine opinions of nursing students about the lecture on ?Patient Education?that was prepared as a sample of web-based distance education. The data were analyzedon the SPSS 11.0 package software, using frequency- percentage, arithmetical mean andstandard deviation, t-test, and the findings were discussed in the light of the literature. Itwas found that 94.6% of the students had the habit of studying their lessons bythemselves, 92.8% wanted to learn some lessons out of the school, and 59.3%mentioned that some lessons or practices in nursing education could be efficaciouslyimplemented using a web-enabled distance education model. According to the students'opinion, the priority benefits provided by distance education are as follows: it supportsindividual learning (77.2%) and provides equal opportunities in learning (34.7%). Themain disadvantages of distance education are as follows: it considerably decreases theinteractions between lecturers and students, and between students (79.6%), would beinsufficient to provide the holistic and humanistic nature of nursing (40.7%); would beless effective in achieving dynamic and sensorial behaviors (28.7%); can be utilizedonly in theoretical lessons (56.3%). The opinion of the students about the lesson of?Patient Education? was generally positive. There was a significant difference withrespect to the scores of the questionnaire between the students with and without theability of learning by themselves, the scores being higher in the former (p<0.05). As acorollary of the study, it was emphasized that nursing colleges had to organize distanceeducation, which is a contemporary need, on the basis of an advanced structuralorganisation, close institutional interactions, and multidisciplinary approach, and thatlessons given through web-based distance education should be incorporated withmaterials that enhance communication and interactions among the students andstrengthen humanistic approach.