Özgül öğrenme güçlüğü tanısı almış bireylerin benlik saygılarının ve ailelerinin duygu sosyalleştirme tepkilerinin bireyin psikolojik iyi oluşu ile ilişkisi
The relation between self-esteem of the children with special learning disability and emotion socialization strategies of their parents on children's psychological well-being
Yazar: AYŞE SEÇEN
Danışman: PROF. DR. HATİCE GÜLSEN ERDEN
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Akademik beceri = Academic skills ; Benlik saygısı = Self esteem ; Duygu sosyalizasyonu = Emotion socialization ; Matematiksel beceri = Mathematical skill ; Okuma becerileri = Reading skills ; Olumsuz duygulanım = Negative mood ; Psikolojik iyi oluş = Psychological well being ; Yazma becerisi = Writing skills ; Ölçekler = Scales ; Özgül öğrenme güçlüğü = Specific learning disability

Özet:
Öğrenme; bireyin doğumu ile başlayan ve gelişim dönemine özgü çeşitli becerileri kazanmasıyla yaşam boyu devam eden bir süreçtir. Okul dönemi ile birlikte çocuktan çeşitli görev ve sorumluklarla baş etmesi beklenmektedir. Genellikle okuma, yazma, matematik gibi akademik beceri alanlarında çocuk, akranlarına benzer performans gösteremediği zaman fark edilen öğrenme sorunlarının çocuğun gelişmekte olan benlik algısını, psikolojik iyi oluşunu ve akran kabulünü etkilediği düşünülmektedir. Bu kapsamda çalışmada; Özgül Öğrenme Güçlüğü tanısı olan çocukların benlik saygıları ile ailelerinin duygu sosyalleştirme tepkilerinin psikolojik iyi oluşu ile ilişkisi değerlendirilmiştir. Çalışmanın örneklemi psikiyatri kliniği ya da MEB Rehberlik Araştırma Merkezlerince değerlendirilerek "Özgül Öğrenme Güçlüğü" tanısı almış olan yüz on dokuz (119) kız ve erkek öğrenci ve herhangi bir tanısı olmayan karşılaştırma grubu olarak değerlendirilen yüz yirmi bir (121) kız ve erkek öğrenciden oluşmuştur. Çocuk katılımcılar "Demografik Bilgi Formu", "Rosenberg Benlik Saygısı Ölçeği", "Güçler ve Güçlükler Anketi" ile değerlendirilirken, anne babalara "Çocuğun Olumsuz Duygusuyla Başa Çıkma Ölçeği" ile "MOYA Matematik-Okuma-Yazma Belirti Tarama Listesi" uygulanmıştır. Ayrıca farklı kaynaklardan bilgi almanın önemi göz önünde bulundurularak öğretmenlere "MOYA Matematik-Okuma-Yazma Belirti Tarama Listesi" uygulanmıştır.  Yapılan analiz sonucunda öğrenme güçlüğü tanısı almış grubun benlik saygısı düzeyi, tanı almamış gruptan anlamlı olarak düşük bulunmuştur. Öte yandan Duygusal Sorunlar, Davranış Sorunları, Akran Sorunları, Sosyal Davranış ve Toplam Güçlük Puanı alt ölçeklerinde Özgül Öğrenme Güçlüğü tanısı almaya ilişkin farklılıkların bulunduğu görülmektedir. Çocukların akademik becerilerinin anne-baba, öğretmen ve çocuk tarafından değerlendirildiği MOYA Matematik Okuma Yazma Belirti Tarama Listesi'nde Özgül Öğrenme Güçlüğü tanısı almış çocukların Karşılaştırma Grubuna göre daha yüksek puanlar elde ettikleri görülmektedir. Ayrıca en yüksek puanların öğretmen değerlendirmesinden alındığı çalışmanın bir diğer bulgusudur.

Abstract:
Learning; is a process that begins with the birth of the individual and continues throughout life with the acquisition of various developmental skills. However, with the school term, the child is expected to cope with various academic duties and responsibilities. It is generally thought that learning problems that are noticed when the child cannot perform similar to his peers in academic skills such as reading, writing and mathematics affect the child's developing self-perception, psychological well-being and peer acceptance. In this context; The relationship between the self-esteem of children with specific learning disability and the parental emotion socialization with their psychological well-being were evaluated. The sample of the study consisted of one hundred nineteen (119) female and male students with the diagnosis of Specific Learning Difficulty  evaluated by the psychiatry clinic or MoNE Guidance Research Centers and one hundred twenty-one (121) female and male students who were evaluated as a comparison group without any diagnosis. Child participants were evaluated with "Demographic Information Form", "Rosenberg Self-Esteem Scale", "Strength and Difficulties Questionnaire" whereas "Coping with Children's Negative Emotions Scale" and "MOYA Mathematics-Literacy Symptom Screening List" were applied to the parents. By taking into consideration the importance of the information from different resources, MOYA Mathematics-Literacy Symptom Screening List was applied to the teachers, too. As a result of the analysis, self-esteem level of the group with learning disability was significantly lower than the undiagnosed group. On the other hand, in Emotional Problems, Behavioral Problems, Peer Problems, Social Behavior and Total Difficulty Score subscales it was found that there are differences on the diagnosis of Specific Learning Difficulties. In the MOYA Mathematics- Literacy Symptom Screening List Scale which children's academic skills are evaluated by parents, teachers and children, it is seen that children who diagnosed with Specific Learning Difficulties have more difficulties in academic skills. In addition, children got the highest scores  from teacher evaluation