Yaratıcı zıt düşünme (yazıd) tekniğinin sosyal geçerliğinin araştırması
The social validity of creative reversal act (creact)
Yazar: ABDULLAH EKER
Danışman: PROF. DR. UĞUR SAK
Anadolu Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Özel Eğitim Ana Bilim Dalı / Üstün Zekalılar Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Alternatif düşünme stratejileri = Alternative thinking strategies ; Örgütsel yaratıcılık = Organizational creativity

Özet:
Yaratıcı Zıt Düşünme Tekniği (YAZID), yaratıcı düşünme süreçleriyle ilgili kuramlardan Janusyan Düşünme Kuramını ve yaratıcı düşünme ile ilgili bilimsel araştırmaları temel alarak geliştirilmiş yeni bir düşünme tekniğidir. YAZID'ın amacı, zıtlıkları kullanarak düşünmeyi ve kavram geliştirmeyi içeren Janusyan düşünme sürecinin kullanılmasıyla yaratıcılığın geliştirilmesidir. Bu çalışmanın amacı ise, düşünme eğitimi dersinde, YAZID'ın öğrenci algılarına göre etkililiğini ve sosyal geçerliğini ortaya koymaktır. 
Araştırmada yöntem olarak tarama ve deney öncesi tasarım modeli, veri toplamak için ise YAZID Öğrenci Memnuniyet Ölçeği kullanılmıştır. Ölçek, Beşli Likert sistemine göre 25 maddeden oluşmakta ve üç alt kazanıma ait maddeleri kapsamaktadır. Çalışmanın örneklemi yansız atama ile belirlenmiş Eskişehir'deki üç devlet okulunda eğitim gören, 6., 7. ve 8. Sınıf düzeyindeki 307 öğrenciden (15 şube) oluşmaktadır. Araştırmanın uygulama sürecinde YAZID tekniği ile dört hafta boyunca düşünme eğitimi dersinde öğretim yapılmış ve öğretim sonrasında ölçek aracılığıyla veri toplanmıştır.  Çalışma grubunun memnuniyet düzeyini incelemek ve test etmek amacıyla tek grup t-testi kullanılmış, test değeri olarak "4 (katılıyorum)" ölçüt alınmıştır. Ölçeğin güvenirlik katsayısı .87 olarak bulunmuştur.  
Veri analizlerinde bağımsız değişken olarak sınıf düzeyi ve cinsiyet ele alınmış, cinsiyete ve sınıf düzeyi - cinsiyet etkileşimine göre anlamlı bir fark bulunamamıştır. Sınıf düzeyine göre ise memnuniyet algıları arasında anlamlı fark olduğu görülmüştür. Buna göre; katılımcılar arasında sekizinci sınıf öğrencilerinin memnuniyet algıları diğer sınıf düzeylerine oranla daha yüksek, yedinci sınıf öğrencilerinin memnuniyet algıları ise altıncı sınıf düzeyine oranla daha yüksek bulunmuştur. Sonuç olarak bu çalışma; düşünme eğitimi dersinde uygulanan YAZID tekniğinin altıncı, yedinci ve sekizinci sınıf öğrencileri tarafından kabul gören ve etkili olarak algılanan bir teknik olduğunu göstermiştir. Ölçek maddelerinin tamamı ölçüt değer 4'ün üzerinde puanlanmış ve ortalamalar arasındaki farklar istatistiksel olarak büyük çoğunlukla anlamlı bulunmuştur.

Abstract:
The Creative Reversal Act (CREACT) is an alternative teaching technique which is developed based on the theory of the janusian process in creative thinking in the current study the social validity of CREACT in thinking skills education lesson was investigated. The purpose of CREACT is to enhance students' creative thinking and notion developing skills by using janusian thinking process. The CREACT technique consists of five steps: construction, segregation, opposition, combination, and elaboration.
We used one group pre-experimental design and developed CREACT student perception scale to collect the data. The scale includes 25 substances in five point Likert form. The research participants included 307 students (15 classes) who were attending 6th, 7th, 8th grades at three Public Schools in Eskisehir, Turkey. Four lessons with each lesson having one focus concept were designed using the CREACT. These lessons were taught to students about four different abstract concepts in their thinking skills lesson. The overall study took 4 weeks and in the last lesson the scale was administered in each classroom to collect data about students' perceptions of the CREACT. One-sample t-test was used to analyze the data. The test value was set as 4 as (agreement) and the reliability of scale is found as .87.
The results indicate that all of the students' perceptions and satisfactions about CREACT are positive and higher than the criteria of 4 (agreement) with most of the differences being statistically significant. Eighth graders rated the items highest compared to the other groups. Findings show strong evidence in terms of the social validity or student acceptability of the CREACT. That is the CREACT has high social validity.