İşitme engeli olan bireylere yönelik ayrıntılı altyazı çevirisi ve ön lisans-lisans programları kapsamında eğitim ihtiyacının belirlenmesi
SDH (Subtitling for the D/deaf and Hard-of-hearing) translation forhard-of-hearing people and identifying the education need within the scope of the associate and undergraduate programs
Yazar: YASİN ÖZENİR
Danışman: PROF. DR. HÜSEYİN ERSOY
Sakarya Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Çeviribilim Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Mütercim-Tercümanlık = Translation and Interpretation
Dizin: Altyazılama = Subtitle ; Engelli kişiler = Disabled persons ; Eğitim ihtiyaçları = Training needs ; Görsel-işitsel materyaller = Audio-visual materials ; Görsel-işitsel çeviri = Audiovisual translation ; Çeviri = Translation ; Çeviri eğitimi = Translation education ; Çeviri yaklaşımı = Translation approach ; Üniversiteler = Universities ; İşitme engelliler = Hearing impaired

Özet:
Günümüz teknolojik olanakları ve altyapıları sayesinde kültürel alışverişin geçmişe oranla daha da hızlandığını yaşayarak görmekteyiz. Bu kültürel alışverişin önemli aktörlerinden biride bir kültüre ait birçok etmeni içerisinde barındırabilecek film veya dizi gibi içerikleri kapsayan görsel-işitsel metinlerdir. Nitekim film veya dizi gibi görsel-işitsel metinlerin pek çok türünün bulunması nedeniyle, birçok kitleye hitap edebilmektedirler. Ancak film veya dizi gibi görsel-işitsel metinleri, işitme engeli bulunan bireylerin izlemesi, işitme engeli bulunmayan bireylere göre içeriği anlama konusunda kimi zorluklar yaşayabilecekleri durumlarla karşılaşabilmektedirler. Bu çerçevede film veya dizi gibi görsel-işitsel içeriklerin izlenilmesi esnasında zorluklar yaşayabilecek olan işitme engeli bulunan bireyler için ayrıntılı altyazı çevirisinin önemi ortaya koyulmaya çalışılacaktır. Çalışma kapsamında işitme engeli bulunan bireyler için film veya dizi gibi herhangi bir görsel-işitsel metini izlerken, görsel ve işitsel bağlantıları anlamlandırma konusunda yaşayabilecekleri sorunlar karşısında, ayrıntılı altyazı çevirisinin önemini ortaya koyabilmek için bir anket çalışması yapılacaktır. Film veya dizi gibi içeriklerden belirli kesitler sunarak, standart altyazı çevirisi formatı ile ayrıntılı altyazı çevirisi formatını karşılaştırabilmeleri sağlanarak, bu kapsamda belirli sorular sorulacaktır. Ayrıca üniversitelerin, ön lisans ve lisans programları kapsamında çeviri eğitimi veren bölümlerin ders içerikleri incelenecek ve bu uygulama ile ilgili doğrudan veya katkı sağlayacak bir ders veya derslerinin bulunup bulunmaması incelenecektir. Elde edilen anket sonuçları ile birlikte bazı öneriler yapılmaya çalışılacaktır.

Abstract:
Thanks to today's technological possibilities and infrastructures, we experience that cultural exchange accelerates even more than in the past. One of the important actors of this cultural exchange is the audio-visual texts, which include content such as movies or TV series that can contain many factors belonging to a culture. As a matter of fact, since there are many types of audio-visual texts such as movies or TV series, they can appeal to many audiences. However, individuals with hearing impairment's watching audio-visual texts such as movies or TV series may encounter situations where they may experience some difficulties in understanding the content compared to individuals without hearing impairment. In this context, the importance of SDH Translation will be tried to be revealed for individuals with hearing impairment who may experience difficulties while watching audio-visual content such as movies or TV series. Within the scope of this study, a survey will be conducted in order to reveal the importance of SDH Translation, in the face of problems they may experience in making sense of audio-visual connections while watching any audio-visual text such as a movie or TV series. Specific questions will be asked in this context, by presenting specific sections from content such as movies or TV series, enabling them to compare the standard subtitling translation format with the SDH Translation format. In addition, the course contents of the departments that provide translation education within the scope of associate and undergraduate programs of universities will be examined and whether there is a course or courses that will directly or contribute to this application will be examined. Some suggestions will be tried to be made with the obtained survey results.