Diyalog mekanları: Diyalogun mekan üretimi ve gündelik hayattaki mekansal pratiklerinin deşifre edilmesi
Dialog spaces: Production of spaces and the decipherment of spatial practices through dialogues
Yazar: GİZEM ÖZER
Danışman: YRD. DOÇ. DR. SIDIKA ASLIHAN ŞENEL
İstanbul Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı / Mimari Tasarım Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
Bu tez çalışmasının amacı, ne diyalogun tarihini incelemek ne de kültürler arası diyalog ya da mekanlar ve özneler arası diyalog gibi soyut kavramların tartışmasını yapmaktır. Kısa, öz ve pratik olarak; 'diyalog' ile kastedilen nedir, yaşadığımız mekanlarda diyalog nasıl kurulur, mekanı üreten bir eylem olarak diyalog nasıl bir süreçtir ve gündelik hayata dair bir diyalog biçimi olarak 'sohbet'in oluşturduğu mekansallık/mekansal karakterler incelenecektir. Bu tez çalışması gündelik hayattaki alışkanlıkların, tutum ve uygulamaların mantığına dair mekansal bir düşünce tarzı ortaya koymaya çalışırken, sohbet gibi sıradan bir konuşma eyleminin, mekanla ilgili alışkanlık, tutum ve uygulamaları nasıl oluşturduğu, mekanları yaşabilir kılmayı nasıl başardığı sorularına cevap aramaktadır. Öne sürülecek 'yaşayan diyalog mekânı' kavramı üzerinden gündelik hayat kesitlerinin gözlemlenebileceği mekanlar tariflenmeye çalışılacaktır. Bu mekanlar, bir diğerinin fantezi, ifade ediş ve öyküleyiş dünyasına girmek, kendininkini unutmak ve kendi sorularını sormak için bize yol gösterir, bizi 'karşılıklı konuşmalı karşılaşmalar (dialogic encounter)' dünyasına davet eder.
Bu tez çalışması tüm soruların cevaplarına yalnızca kuramsal değil, aynı zamanda bizzat yaşanılan mekanlar ışığında cevap aramakta ve tespitler dikkatli bir gözlem, detaylı bir inceleme ve bizatihi tecrübelere dayanmaktadır. Diyalogun gündelik hayatta ürettiği mekansal pratikler, 'sohbetin mekanı' olarak nitelendirilen, Çorlulu Ali Paşa Medresesi' nde yapılan gözlemler ve incelemeler üzerinden belirlenmektedir. Gözlemleri ispatlamak için değil; gözlemleri aktarmak için yapılan temsiller (fotoğraflar, diyagramlar, haritalamalar, sahne çalışmaları ve eskizler) üzerinden mekan üreten eylemler ve süreçleri açıklanacaktır. Böylece, sohbet etmek gibi sıradan bir gündelik hayat pratiğinin yaşayan diyalog mekanını ve buna dair toplumsal oluşumları nasıl ürettiği konusunun tartışması üzerinden, mimarlık alanındaki mekan dair ideolojiler ve yaklaşımlar tartışılacaktır.

Abstract:
The reason for this dissertation is neither to analyse the history of dialogue, nor to argue abstract concepts like intercultural dialogue or dialogue between spaces and subjects. To keep it short, to the point, and practical, things to be analysed are what is meant by 'dialogue', how dialogue is formed in where we live, what kind of a process it is as an act producing space, and the spatiality/spatial characters created by 'conversation'as a form of dialogue related to daily life. This dissertation does not search for an answer to these opposed questions only theoretically, but also via personal spatial observations and experiences. Spatial practices produced by dialogue in everyday life has been put forward through observations and analysis of Corlulu Ali Pasa Madrasah, qualified as a 'conversation space'. Acts producing space and their process are studied via photographs, sketches, diagrams, mappings and scene studies. Thus, it aims to discover how and to what extend an everyday practice like conversation produce a living dialogue space and related social formations. The production of space is not only interpreted theoretically with an academic perspective, but examinations are also made on how dialogue works as a spatial practice by personally attending spatial production process at Corlulu Ali Pasa Madrasah. These studies aim to expose the spatial practices hidden among the reality of everyday life, but simultaneously, for being personal studies, they do not allow an understanding general enough to describe theoretically strong developments.