İlkokul 4. sınıf öğrencilerinin uzunlukları ölçme konusundaki farklı problem türlerine yönelik akıl yürütme tiplerinin incelenmesi
Examining the types of reasoning of different types of problems about measuring lengths of 4th grade student in primary school
Yazar: OSMAN GÜLAY
Danışman: DOÇ. DR. GÜRSEL GÜLER
Yozgat Bozok Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Sınıf Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Akıl yürütme = Reasoning ; Matematik eğitimi = Mathematics education ; Matematik öğretimi = Mathematics teaching ; Problem çözme = Problem solving ; İlkokul öğrencileri = Primary school students ; İlkokullar = Primary schools

Özet:
Bu araştırma ilkokul 4. sınıf öğrencilerinin uzunlukları ölçme konusundaki farklı problem türlerinde kullanmaları gereken akıl yürütme tiplerinin belirlenmesi amacıyla yapılmıştır. Araştırma 2018-2019 eğitim öğretim yılında Yozgat ili Sorgun ilçe merkezinde bulunan, iki farklı ilkokulda görev yapan araştırmaya katılmaya gönüllü iki 4. sınıf öğretmeni ve bu öğretmenlerin sınıflarında bulunan 50 öğrencinin katılımıyla gerçekleştirilmiştir.

Araştırma nitel araştırma yöntemi içerisinde yer alan, durum çalışması deseni olan iç içe geçmiş çoklu durum çalışması şeklinde olduğundan, verilerin toplanması ve analiz edilmesi belli bölümlere ayrılmıştır. Uygulama yapılan iki sınıftan başarılı, orta ve alt düzey akademik başarısı olan öğrencilerden üçer tane öğrenci ile uygulama yapılan problemler üzerine mülakat yapılmıştır. Bu öğrencilerden, uygulaması yapılan problemleri "Nasıl çözdükleri" sorularak sesli bir şekilde anlatmaları istenmiştir. Seçilen öğrencilerin Akıl Yürütme Testinde (AYT)  hangi soruda ne tip akıl yürütmeler kullandıkları belirlenmiştir. Öğretmenler ile problem türleri, akıl yürütme ve akıl yürütme tipleri üzerine mülakatlar yapılmıştır. Her iki sınıfta da uzunlukları ölçme konusunun anlatıldığı hafta boyunca ders gözlemleri yapılmıştır. AYT sonucu elde edilen veriler öğrencilerin problem türlerine göre hangi akıl yürütme tiplerini kullandıklarını göstermiştir. Mülakatlardan elde edilen veriler nitel betimsel analiz yöntemine göre analiz edilerek sunulmuştur.

Araştırmada elde edilen sonuçlara göre katılımcı sınıf öğretmenlerinin derslerinde çoğunlukla müfredat bağımlı ve rutin problemler kullandıkları ve üst düzey akıl yürütmeler gerektiren problemlere yer vermekten kaçındıkları görülmüştür. Ayrıca her iki öğretmen tarafından ders sürelerinin konu anlatımları ve farklı problem çözümleri için yetmediği düşünülmektedir. Bu durum düşünüldüğünde öğretmenlerin çeşitli nedenlerle (öğrenci seviyeleri arasında farklar, süre-zaman problemi v.b.) farklı problemlere derslerinde yer vermediği görülmüştür. Ancak öğrencilerin farklı türden problemlerin çözümünde başarılı olabilmeleri için benzer problem durumlarıyla sınıf ortamında karşılaşmaları gerekmektedir. Bu bağlamda araştırma sonuçları farklı sınıf seviyelerinde öğretmenlerin problem içeriği olarak müfredat bağımlı ve rutin problemler kullandıkları sonucuna ulaşan çalışmaları desteklemektedir. Bunun yanı sıra günlük yaşam problemleri, rutin olmayan ve müfredat bağımsız problemlerin ise derslerde kullanılmadığı görülmüştür. Bu durum ders kitaplarında farklı türden problemlere yer verilmesinin önemini ortaya koymaktadır.

Anahtar Kelimeler: Akıl Yürütme, Akıl Yürütme Tipi, Problem Çözme, Problem Türleri, Uzunlukları Ölçme

Abstract:
This research was conducted to determine the types of reasoning that 4th grade students at primary schools need to use in different types of measuring length problems.The research was carried out in the 2018-2019 academic year with the participation of two 4th grade teachers who volunteered to participate in the research from two different primary schools located in Sorgun district of Yozgat province and 50 students in their classes.

Since the research is a nested multiple case study with case study pattern, which is included in the qualitative research method, the collection and analysis of the data are divided into certain parts. These students were asked to explain the applied problems aloud, by asking "how they solved them". In the Reasoning Test of these selected students, it was determined what type of reasoning they used in which question. Interviews were conducted with teachers on problem types, reasoning and reasoning types. Course observations were made during the week in which the subject of measuring lengths was lectured in both classes. The data obtained from the Reasoning Test showed which types of reasoning students used according to their problem types. The data obtained from the interviews were analyzed according to the qualitative descriptive analysis method.

According to the results obtained from the research, it was observed that the participant classroom teachers mostly use curriculum dependent and routine problems in their lessons and avoide problems requiring high level reasoning. In addition, it was thought by both teachers that the duration of the lessons is not enough for lectures and different problem solutions. Considering this situation, it was observed that teachers do not include different problems in their lessons due to various reasons (differences between student levels, duration-time problem etc.).  However, in order for students to be successful in solving different types of problems, they must encounter similar problem situations in the classroom. In this context, research results support studies that reach the conclusion that teachers use curriculum dependent and routine problems as problem content in different grade levels. In addition, it was observed that daily life problems, non-routine and curriculum independent problems are not used in lessons. This reveals the importance of including different types of problems in textbooks.

Key Words: Reasoning, Reasoning Type, Problem Solving, Problem Types, Measuring Lengths