Organik ve konvansiyonel olarak yetiştirilen 'Çakıldak' fındığının morfolojik ve pomolojik özellikleri ile verimi
Morphological and pomological characteristics and yield of organic and conventional grown 'Çakıldak' hazelnut
Yazar: BÜŞRA KARAAHMETOĞLU
Danışman: PROF. DR. SAİM ZEKİ BOSTAN
Ordu Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Morfoloji = Morphology ; Ziraat = Agriculture

Özet:
Beslenme ile sağlık arasında önemli bir ilişki vardır. Sağlıklı beslenmede oluşan algı organik tarım ile organik gıda üretimine olan ilgiyi de artırmıştır. Fındık yetiştiriciliğinde de son zamanlarda organik üretim, diğer bazı ürünlerde olduğu gibi ilgi görmüştür. Bu çalışmada organik ve konvansiyonel tarımla yetiştirilen fındıklarda fenolojik, morfolojik, pomolojik ve verim özelliklerinin karşılaştırılması amaçlanmıştır. Kumru ilçesinde (Ordu, Türkiye) organik ve konvansiyonel tarım sistemlerinde yetiştirilen 'Çakıldak' fındık çeşidinde 2021 ve 2022 yıllarında yürütülen bu çalışmada deneme deseni tesadüf bloklarına göre 3 tekerrürlü olarak planlanmıştır. Çalışmada bitkilerde fenolojik özelliklerden yaprak tomurcuklarının patlaması, meyve tutumu başlangıcı, çotanak oluşumu, hasat ve yaprak döküm tarihleri; morfolojik özelliklerden dal çevresi, uzunluğu ve çapı, sürgün uzunluğu, yaprak eni ve boyu, yaprak sapı boyu ve kalınlığı, yaprak alanı ve gövde kesit alanı; pomolojik özelliklerden kabuklu meyve ağırlığı, kabuklu meyve iriliği, kabuk kalınlığı, iç ağırlığı, iç iriliği, göbek boşluğu büyüklüğü ve iç oranı; verim ve verim parametrelerinden bitkideki toplam meyve sayısı, sağlam meyve oranı, kabuklu kusurlu meyve oranı, boş meyve oranı, kusurlu iç oranı, verim ve çotanak döküm oranları belirlenmiştir. Tarım sistemleri arasında fenolojik özellikler bakımından önemli bir farklılık görülmemiştir. İstatistiksel analizler konvansiyonel bahçede bitkilerin gövde çevresi ve yaprak gelişiminin önemli düzeyde daha fazla olduğunu, kabuklu ve iç özelliklerinin tarım sistemlerine göre önemli düzeyde değişmediğini, sağlam meyve oranının ve hasat önü çotanak dökümlerinin konvansiyonel bahçede önemli düzeyde daha fazla olduğunu, boş ve kusurlu iç oranlarının da organik bahçede önemli düzeyde daha yüksek olduğun ortaya koymuştur. 
Anahtar Kelimeler: Corylus avellana, Fenoloji, Meyve, Kalite, Ekolojik tarım, Vejetatif gelişme

Abstract:
Scientific studies have greatly increased the importance of the nutrition-health relationship. The perception of healthy nutrition has also increased interest in organic (biological) agriculture and organic food production. Recently, organic production in hazelnut cultivation has attracted attention, as in some other crops. In this study, it was aimed to compare the phenological, morphological, pomological and yield characteristics of hazelnuts grown in organic and conventional farming. In this study, which was carried out in 2021 and 2022 on the 'Çakıldak' hazelnut variety grown in organic and conventional agricultural systems in Kumru district (Ordu province of Türkiye), the experimental design was planned with 3 replications according to random blocks. In the study, the phenological characteristics of plants were the time of leaf bud burst, the beginning of fruit set, cluster formation, time of ripening and period of leaf fall; among the morphological characteristics, circumference, length and diameter of trunk, shoot length, leaf width and length, petiole length and thickness, leaf area and trunk cross-sectional area; pomological characteristics include nut weight, nut size, shell thickness, kernel weight, kernel size, internal cavity and kernel percentage; among the yield and yield parameters, the total number of nuts in the plant, the rate of good nuts, the rate of nut  defects, the rate of empty nuts, the rate of defective kernels, yield and cluster drop rates were determined. No significant differences were observed in terms of phenological characteristics between agricultural systems. Statistical analyzes revealed that the trunk circumference and leaf development of the plants were significantly higher in the conventional orchard, the nut and kernel characteristics did not change significantly compared to the agricultural systems, the rate of good nut and pre-harvest cluster drop were significantly higher in the conventional orchard, and the rates of empty nuts and defective kernels were also significantly higher in the organic orchard. 
Keywords: Corylus avellana, Phenology, Nut, Quality, Ecological farming, Vegetative growth