Lösemi ve lenfoma hastalarının düşme riskinin belirlenmesinde iki farklı ölçeğin karşılaştırılması
Comparison of two different scales in determining the fall risk of leukemia and lymphoma patients
Yazar: ERDEM AÇIKEL
Danışman: PROF. DR. NİMET OVAYOLU
Sanko Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / Hemşirelik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Düşme kazaları = Accidental falls ; Kanser hastaları = Cancer patients ; Lenfoma = Lymphoma ; Lösemi = Leukemia ; Risk faktörleri = Risk factors ; Ölçekler = Scales

Özet:
Bu araştırma, lösemi ve lenfoma hastalarının düşme riskini İtaki Düşme Riski Ölçeği ve
Delmarva Vakfı Tarafından Geliştirilen Düşme Riski Değerlendirme Ölçeği ile
değerlendirerek, elde edilen verileri karşılaştırmak ve uygun önerilerde bulunmak amacıyla
yapılmıştır. Tanımlayıcı nitelikte olan çalışmanın örneklemini SANKO Üniversitesi Sani
Konukoğlu Uygulama ve Araştırma Hastanesi Hematoloji Servisinde yatan lösemi ve
lenfoma tanısı alan 84 hasta oluşturmuştur. Mart 2021 – Aralık 2021 tarihleri arasında
gerçekleştirilmiş olan bu çalışmanın verileri Tanıtıcı Bilgi Formu, İtaki Düşme Riski
Ölçeği ve Delmarva Vakfı Tarafından Geliştirilen Düşme Riski Değerlendirme Ölçeği ile
toplanmıştır. Veriler Ki-kare, Fisher exact, Shapiro Wilk, Mann Whitney U ve Kruskal
Wallis testleri ile değerlendirilmiştir, p<0.05 istatistiksel olarak anlamlı kabul edilmiştir.
Yardımsız düşme korkusu yaşama durumunda; İtaki Düşme Riski Ölçeğinin duyarlılığının
daha yüksek olduğu, ancak her iki düşme riski ölçeğine göre, cinsiyet, medeni durum,
psikiyatrik tanı varlığı, hastalık evresi ve refakatçi varlığı ile ölçek puanları arasında bir
ilişki olmadığı, yaş, yorgunluk ve ağrı puanları arttıkça düşme riskinin arttığı, yardımsız
düşme korkusu yaşama durumunun da düşme riskini arttırdığı belirlenmiştir. Bu sonuçlar
doğrultusunda; özellikle eğitim durumu düşük, yardımsız düşme korkusu yaşayan, tedavi
ve bakımında ekipman kullanılan, riskli ilaç verilen, yorgunluk ve ağrı puanları yüksek
olan hastaların düşme riski açısından periyodik aralıklarla değerlendirilmesi, lösemi ve
lenfoma hastalarına özel ve etkinliği kanıtlanmış düşme riski ölçeklerinin geliştirilerek bu
hasta gruplarına uygulanması önerilebilir.

Abstract:
This study was conducted to evaluate the fall risk of leukemia and lymphoma patients with
the Itaki Fall Risk Scale and the Fall Risk Assessment Scale developed by the Delmarva
Foundation, to compare the data obtained and to make appropriate recommendations. The
sample of the descriptive study consisted of 84 patients diagnosed with leukemia and
lymphoma in the Hematology Service of SANKO University Sani Konukoğlu Practice and
Research Hospital. The data of this study, which was carried out between March 2021 and
December 2021, were collected with the Introductory Information Form, the İtaki Fall Risk
Scale and the Fall Risk Assessment Scale developed by the Delmarva Foundation. Data
were evaluated with Chi-square, Fisher exact, Shapiro Wilk, Mann Whitney U and Kruskal
Wallis tests, p<0.05 was considered statistically significant. In case of fear of falling
unaided; The sensitivity of the Itaki Fall Risk Scale is higher, however, there is no
relationship between gender, marital status, presence of psychiatric diagnosis, disease stage
and presence of a companion, and the risk of falling increases as age, fatigue and pain
scores increase, It has been determined that the fear of falling unaided increases the risk of
falling. In line with these results; Periodic evaluation of patients with low educational
status, fear of falling unaided, who use equipment in their treatment and care, who are
given risky drugs, and who have high fatigue and pain scores, develop and apply fall risk
scales specific to leukemia and lymphoma patients with proven effectiveness to these
patient groups. can be recommended.