Yabancıların ceza yargılamasında savunma hakkı: Nitel bir araştırma
Foreigners' right to defence in criminal proceedings: A qualitative research
Yazar: BUĞRA ŞAHİN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SERTAÇ IŞIKA
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı / Kriminoloji ve Ceza Adaleti Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Hukuk = Law

Özet:
Tez çalışmamızda, Türkiye Cumhuriyeti'nde ceza yargılaması ile karşı karşıya kalan
yabancıların, özellikle ifade ve sorgu sırasında savunma hakkı kapsamında haklarını
anlayıp anlayamadığı ve bu hakları düzgün biçimde kullanıp kullanamadığı konuları
incelenmiştir.
Çalışmamızın birinci bölümünde yabancı kavramına, savunma hakkı kapsamında
haklara ve ceza yargılamasında ifade ve sorgu işlemlerine ilişkin açıklamalara yer
verilmiştir. Ayrıca uluslararası literatür taranarak, yabancıların savunma hakkını
kullanmasında müdafiin önemi, savunma hakkının kullanılmasında dil bariyeri ve
ifade ile sorgu işlemlerinin video konferans yöntemiyle gerçekleştirilmesi birinci
bölümde ele alınmıştır.
Çalışmamızın araştırma bölümünde, derinlemesine ve detaylı bir sonuca varabilmek
amacıyla, nitel araştırma yöntemi kullanılmış ve yarı yapılandırılmış mülakat formu
tercih edilmiştir. Yabancının, savunma hakkı sayılan konularda anlayabileceği bir
biçimde bilgilendirilip bilgilendirilmediği, bu konuda yeterli hukuki desteğin temin
edilip edilmediği öğrenilmeye çalışılmıştır. Araştırma kapsamında İstanbul Barosuna
kayıtlı olan ve temsil ettiği yabancının ceza yargılaması kapsamında ifadesi alınan
veya sorgusu yapılan seçilmiş ve zorunlu müdafilerle görüşmeler gerçekleştirilmiştir.
Mülakatlar neticesinde ortaya çıkan bulgular, literatürle uyumlu biçimde okuyucuya
aktarılmaya çalışılmıştır. Yabancının savunmaya ilişkin haklarını anlaması,
kullanması ve müdafiin yardımı, adli makamlar karşısında yabancının dil bariyeri,
SEGBİS sistemiyle uzaktan yargılamaya bağlanan yabancı sanığın savunma hakkını
kullanması ve çalışma kapsamında ortaya çıkan diğer bulgular ayrı başlıklar halinde
değerlendirilmiştir. Mülakata katılan avukatlar ile uluslararası ve ulusal literatürde, tez
konumuza konu sorun hakkında ortaya koyulan çözüm önerilerine, son olarak kendi
önerilerimize politika önerisi olarak yer verilmiştir.
Bu şekilde, ceza yargılamasında yabancılara özel, savunma hakkını koruyucu önlemler
geliştirilmesi, tercümanlık, adli makamlar ve müdafilik bakımından çeşitli
politikaların öngörülmesi mümkün olabilecek, ceza adalet sisteminin geliştirilmesine
katkı sağlanacaktır.

Abstract:
In our thesis, we examined whether foreigners facing criminal proceedings in Republic
of Turkiye understand and properly exercise their rights under the defense rights,
especially during statements and interrogations.
In the first section of our study, we provided explanations regarding the concept of
foreign nationals, rights under the defense rights, and the procedures of statements and
interrogations in criminal proceedings. We also reviewed international literature to
address the importance of defense counsel in the exercise of defense rights, language
barriers in the use of defense rights, and the use of video conferencing for statements
and interrogations.
In the research section of our study, we used a qualitative research method and chose
a semi-structured interview form to reach a thorough and detailed conclusion. We
investigated whether foreigners were informed in a comprehensible manner about their
defense rights, and whether adequate legal support was provided. Interviews were
conducted with selected and mandatory defense lawyers registered with the Istanbul
Bar Association, who had represented foreigners whose statements or interrogations
were conducted in criminal proceedings.
The findings from the interviews were presented to the reader in a manner consistent
with the literature. Issues such as understanding and using defense rights by foreigners,
assistance from defense counsel, language barriers faced by foreigners before judicial
authorities, the use of the SEGBİS system for remote hearings, and other findings
emerging from the study were evaluated under separate headings. Finally, policy
suggestions were provided based on the solutions proposed in international and
national literature as well as our own recommendations.
This approach aims to develop specific protective measures for foreigners' defense
rights in criminal proceedings, foresee various policies regarding translation, judicial
authorities, and defense counsel, and contribute to the development of the criminal
justice system.