Türkiye'de bir pozitif ayrımcılık örneği: ÖDP'de kota tartışmaları
An instant of positive discrimination discussions on quota in ÖDP
Yazar: YEŞİM ELİBOL
Danışman: YRD. DOÇ. DR. SERPİL ÇAKIR
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2004
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science
Dizin: Ayrımcılık = Discrimination ; Kadınlar = Women ; Pozitif ayrımcılık = Affirmative action ; Temsil = Representation ; Temsil edilme hakkı = Consumer right to representation ; Özgürlük ve Dayanışma Partisi = Özgürlük ve Dayanışma Party

Özet:
oz Türkiye'de 1980'lerde yükselen kadın hareketinin etkisiyle birlikte 1990' larda öncelikle sol siyasal partilerde kadın Menlerinin etkileri görülmeye başlandı. Bu etki Avrupa Birliği süreci ile birlikte diğer siyasal partileri de bir ölçüde yönlendirdi ve kadınların siyasette temsili sorunuyla birlikte pozitif ayrımcılık ve kota tartışmaları gündemimize girdi. Bu çalışmada 1999 Genel Seçimlerine katılan siyasal partiler içerisinde program ve tüzüğünde % 30 kotaya ve diğer pozitif ayrancı uygulamalara geniş yer vermesiyle özel bir öneme sahip olan ÖDP incelenmeye çalışıldı. ÖDP'de bu uygulamalar için mücadele eden, tezleriyle belirleyici ve aktif olan, yazan-çizen ve parti kamuoyunda tanınan bir grup kadınla derinlemesine görüşmeler yapıldı. Yapılan görüşmelerde kadınların pozitif ayrancılık ve kota talepleri etrafında aynı zamanda bir karma örgütte yürüttükleri cinsiyet mücadelesi betimlenmeye çalışıldı. Kamusal alanda kendi talep ve değerleriyle bir alan açmaya ve onu dönüştürmeye çalışan ÖDP'li kadınların bu deneyimi bize gösteriyor ki, karma bir örgütte kadınlara yönelik pozitif ayrancı uygulamaların başarısı, kadınların bu örgütün içindeki cinsiyetçiliğe karşı bir baskı grubu olarak örgütlenmesine, kadın dayanışmasına ve bağımsız kadın hareketinin gücüne bağh.

Abstract:
oz Türkiye'de 1980'lerde yükselen kadın hareketinin etkisiyle birlikte 1990' larda öncelikle sol siyasal partilerde kadın Menlerinin etkileri görülmeye başlandı. Bu etki Avrupa Birliği süreci ile birlikte diğer siyasal partileri de bir ölçüde yönlendirdi ve kadınların siyasette temsili sorunuyla birlikte pozitif ayrımcılık ve kota tartışmaları gündemimize girdi. Bu çalışmada 1999 Genel Seçimlerine katılan siyasal partiler içerisinde program ve tüzüğünde % 30 kotaya ve diğer pozitif ayrancı uygulamalara geniş yer vermesiyle özel bir öneme sahip olan ÖDP incelenmeye çalışıldı. ÖDP'de bu uygulamalar için mücadele eden, tezleriyle belirleyici ve aktif olan, yazan-çizen ve parti kamuoyunda tanınan bir grup kadınla derinlemesine görüşmeler yapıldı. Yapılan görüşmelerde kadınların pozitif ayrancılık ve kota talepleri etrafında aynı zamanda bir karma örgütte yürüttükleri cinsiyet mücadelesi betimlenmeye çalışıldı. Kamusal alanda kendi talep ve değerleriyle bir alan açmaya ve onu dönüştürmeye çalışan ÖDP'li kadınların bu deneyimi bize gösteriyor ki, karma bir örgütte kadınlara yönelik pozitif ayrancı uygulamaların başarısı, kadınların bu örgütün içindeki cinsiyetçiliğe karşı bir baskı grubu olarak örgütlenmesine, kadın dayanışmasına ve bağımsız kadın hareketinin gücüne bağh. ABSTRACT Thanks to the rise of women's movement in Turkey of the 1980's, 1990's was a period when the women's claims began to play a determining role in the agenda of political parties, especially on the left-wing. The same phenomenon, as well as the process of EU membership, also governed the policies of other political parties and the discussions on represention of women in politics, along with positive discrimination and quota, became current issues. This thesis is an examination of the Freedom and Solidarity Party (ÖDP) which is discernible among the other parties of the 1999 presidency elections with its party schedule and statute suggesting a 30 % quota for women and other positively discriminating practices. A group of women who has struggled in the organization for the above-mentioned practices, who has been active and effective in the party thanks to their views, who has contributed to the literature on the subject and are very well known among the members and supporters of the party, are thoroughly interviewed. IllThe interviews has also another intention as describing the gender struggle of these women around the issues of positive discrimination and quota as it appears in a joint organisation. The experience of the women in the ÖDP, who has been struggling for making their own way in public sphere with their own claims and values and for transforming it, reveals that the attainment of positive discrimination in a joint organization relies on the unification and solidarity of women as a pressure group against the gender discrimination in that organization and on the success of independent women's movement. IV