Bodrum'daki geleneksel sakız tipi konutların koruma sorunları
Conservation problems of traditional chios type houses in Bodrum
Yazar: SERRA AKGÜNER
Danışman: DOÇ. DR. ELVAN EBRU OMAY POLAT
Yıldız Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı / Rölöve-Restorasyon Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
Muğla İli'ne bağlı olan Bodrum İlçesi'nin kent merkezinde Koruma Amaçlı İmar Planında belirlenmiş Kentsel Sit Alanı tez kapsamında çalışma alanı olarak seçilmiştir. Alandaki yerleşim dokusunun nitelikleri incelendiğinde; yerleşimin oluşmasında bölgenin konumunun, ikliminin, topoğrafik ve sosyal yapısının etkili olduğu görülmektedir. Alanda, üç farklı yerleşim karakteri dikkat çekmektedir. Bunlar; Kumbahçe, Merkez ve Türkkuyusu bölgeleridir. Konutlar; Kumbahçe'de deniz işleriyle uğraşanların ihtiyaçlarına uygun şekilde küçük avlular içine inşa edilmiş, Türkkuyusu'nda tarım ve hayvancılık meslekleriyle uğraşanların ihtiyaçlarına uygun şekilde bahçeler içine inşa edilmiştir. Merkez ise daha geç dönemlerde çarşı işleviyle gelişmiş bir bölgedir.
Bu bölgelerde bulunan konut tipleri incelendiğinde, üç ana tip ortaya çıkmaktadır. İhtiyaçlar sonucu bu konut tiplerinden yeni tipler türediği tespit edilmiştir. Alanda tespit edilen konut tipleri Kule Tipi Evler, Musandıralı Evler ve Sakız Tipi Evlerdir.
Çalışma konusu olarak seçilen ve konut tipleri arasında en fazla örneğe rastlanan Sakız Tipi Evlerin özgün mimari karakteri diğer konut tiplerine oranla büyük ölçüde korunmuştur. Kaynaklarda Sakız Tipi Evlerin mimari özellikleri, ve Sakız Tipi Evlerden türediği kabul edilen Levanten Evleri ile ortak özellikleri ve farklılıkları araştırılmıştır.
Mimari özellikleri ve yapısal durum analizleri ve tipoloji çalışmaları yapılmıştır. Özgünlük ve kullanım durumları ve koruma sorunları tespit edilmiştir. Tüm bu çalışmalar sonucu Sakız Tipi Evlerin yeniden kullanımına ve korunmalarına yönelik öneriler geliştirilmiştir.

Abstract:
The Urban Protected Area defined in the Conservation Zoning Plan for the city center of Bodrum District of Muğla Province was chosen as the study area in the dissertation study. An examination of the settlement characteristics of the area reveals that the region's location, climate and topographical and social structure were all factors that had an influence on settlement decisions. Three different settlement characteristics are observed in the area, which distinguish Kumbahçe, Central District and Türkkuyusu regions from each other. The houses in Kumbahçe were constructed within small courts in a manner to meet the requirements of the region's residents engaged in marine works, whereas those in Türkkuyu were built inside gardens in order to meet the requirements of those engaged in agriculture and livestock activities. The Central District is a region whose "bazaar" function has been improved recently.
An examination of the house types in these regions reveal three main common types. It has been determined that new types were derived out of these main three house types in response to the requirements that have arisen. The house types determined in the area are Tower Type Houses, Houses with Musandıra and Chios Type Houses.
The authentic architectural characteristics of Chios Type Houses, which have been chosen as the subject of the study and which are the most common one among all house types, have been preserved to a great extent compared to the other house types. The resources investigate the architectural characteristics of Chios Type Houses, as well as their common characteristics and differences in comparison to Levantine Houses, which are deemed to have been derived from Chios Type Houses. Analyses were made on their architectural characteristics and structural status, and typology studies were conducted. The authenticity and usage conditions, and problems related to preservation were determined. As a result of these studies, suggestions were made for the reuse and preservation of Chios Type Houses.