Astım kontrol algısı ölçeği'nin Türkçe geçerlilik ve güvenirliliği
Turkish validity and reliability study of the perceived control of asthma questionnaire,
Yazar: ZİYA KOÇAK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HURİ SEVAL GÖNDEREN ÇAKMAK
Çankırı Karatekin Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Anketler = Questionnaires ; Astım = Asthma ; Güvenilirlik ve geçerlilik = Reproducibility of results ; Türkçe uyarlama = Turkish adaptation ; Ölçekler = Scales

Özet:
Bu çalışma Astım Kontrol Algısı Ölçeği'nin Türkçe versiyonunun psikometrik özelliklerini geçerlilik ve güvenilirlik açısından değerlendirmek amacı ile yapılmıştır. Çalışma örneklemini bir eğitim ve araştırma hastanesinin göğüs hastalıkları poliklikine başvuran araştırma kriterlerine uyan 152 hasta oluşturmaktadır. Araştırma 01.12.2021-31.01.2022 tarihlerinde sosyodemografik veri formu ve astımın algılanan kontolü anketi kullanılarak yapılmıştır. Veriler IBM SPSS Statistics V23 ve AMOS paket programı kullanılarak analiz edilmiştir. Anlamlılık düzeyi p < 0,05 kabul edilmiştir.
Çalışmaya katılan hastaların % 41,4'ü erkek (n=63), %58,6'sı kadın (n=89) bireylerden oluşmaktadır. Hastaların eğitim durumu %38,2 ilköğretim düzeyindeydi. Açıklayıcı faktör analizi uygulamasından önce, örneklem büyüklüğünün faktörleştirmeye uygunluğunu test etmek amacıyla yapılan Kaiser-Meyer-Olkin (KMO) testi değeri 0,880'dir. Astım Kontrol Algısı Ölçeği(AKAÖ)'nin uyum iyiliği indekslerine bakıldığında; RMSEA 0,058; GFI 0,92/8; CFI; 0,928, χ2:1,507 olduğu görülmüştür.  (p=0,000). Ölçeğin tamamı için Cronbach Alfa değeri 0,85'dir.
Araştırma bulgularına göre Astım Kontrol Algısı Ölçeği (AKAÖ)'nin Türk toplumu için geçerlilik ve güvenilirliği yüksek ve hastaların astım kontrol algılarını değerlendirmek için uygun bir ölçme aracı olduğu sonucuna varılmıştır.

Abstract:
This study was conducted to evaluate the psychometric properties of the Turkish version of the asthma control perception scale in terms of validity and reliability.The study sample consists of 152 patients who met the research criteria and applied to the chest diseases polyclinic of a training and research hospital.The research was conducted between 01.12.2021 and 31.01.2022 using the sociodemographic data form and the perceived control of asthma questionnaire.Data were analyzed using IBM SPSS Statistics V23 and AMOS package program.Significance level p < 0.05 was accepted.41.4% of the patients participating in the study were (n=63),58.6% were female (n=89).The education level of the patients was 38.2% at primary education level.The value of the Kaiser –Meyer –Olkin (KMO) test,which was used to test the suitability of the sample size for factorization, was 0.880 before the exploratory analysis application.When the goodness-of-fit indices of the Asthma Control Perception Scale (ASAS) are examined; RMSEA 0.058;GFİ 0.92/8;CFI; It was found to be 0.928, χ2:1.507.(p=0.000).The Cronbach Alpha value for the entire scale is 0.85.According to the research findings,it has been concluded that the Asthma Control Perception Scale (ASAS) has high validity and realibility for the Turkish population and is a suitable measurement tool to evaluate the asthma control perceptions of the patients.