Bölgesel gelişmişlik düzeyi tartışmalarında yeni yöntem arayışı
A new method for determination of regional development level
Yazar: SİNEM DEDEOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. DİLEK BEYAZLI
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Şehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Şehircilik ve Bölge Planlama = Urban and Regional Planning

Özet:
Sosyal ve ekonomik olanaksızlıklar ve farklılıklar ülkeler arasında olduğu gibi bölgeler hatta iller arasında dengesiz gelişmeye sebep olmaktadır. Bu farklılıklarının giderilmesine yönelik politikalar oluşturulmadan önce sosyo-ekonomik gelişmişlik düzeyinin il/bölge ya da alt bölge ölçeğinde uygun değişkenlerle ve göstergelerle belirlenmesi ve nedensellik tartışmaların yapılması gerekir. Ülkemiz için, günün toplumsal, ekonomik ve teknolojik gelişimlerini/değişimlerini göz önüne alan, gelişmişliği en iyi ifade eden gösterge ve değişkenler kapsamında önerilen yöntem ile gelişmişlik düzeyi tartışmalarına yeni bir bakış açısı getirmek amaçlanmaktadır. Bu amaca ulaşmak
için izlenen yol-akış şemasında öncelikle kavramsal çerçevede geçmişten günümüze
gelişmişlik düzeyi ile ilgili yapılmış araştırmalara yönelik kimlik kartlarının oluşturulması,sonrasında değişkenlere yönelik sistematik bir değerlendirme yapabilmek için 3S(sıralama, sınıflama, seçme) adı verilen yaklaşımın uygulanması gelmektedir. Sonrasında
ise, önerilen sınıflama yönteminin Türkiye Düzey-2 ölçeğinde uygulaması, sonuçlarının
2003 yılında DPT tarafından ve 2013 yılında Kalkınma Bakanlığı tarafından yapılan
gelişmişlik araştırmaları ile karşılaştırılmasını içeren ampirik bir çalışma yapılmıştır.
Ülkemiz açısından gelişmişlik düzeyine yönelik yapılan çokça tartışmanın tezden
sonra artık ortak bir dilde ve farklı bir bakış açısıyla yapılması; olgunun daha net
tanımlanması ve derinlemesine tartışılmasına olanak sağlaması; güvenilir veri ve doğru
yöntemler ile maliyet etkin bir tespitin yapılması beklenmektedir.

Abstract:
Social and economic impossibilites and differences cause unbalanced development
between regions and even provinces as is the case with between countries. Before forming
policies aimed towards eliminating these differences, the socio-economic development
level must be determined with suitable variables and indicators in province/region or subregion scale and causation debates must be conducted. It is aimed to set forth a new
perspective to level of development debates through the method suggested within the
framework of indicators and variables which take the current societal, economic and
technologic developments/changes for our country into consideration and express the
development best. Firstly, the formation of identity cards about the studies carried out on
the level of development from past to present in a conceptual framework and then the
implementation of the approach named 3S (sorting, classification, selection) to conduct a
systematic evaluation on variables are included in the route-flow diagram to reach this
target. Afterwards, an empirical study which consisted of the implementation of the
suggested classification method on Turkey-Level 2 scale and comparison of its results with
the development researches carried out by State Planning Organization in 2003 and
Ministry of Development in 2013 was conducted.
Fulfillment of many debates on the development level of our country with a common
language and a different perspective; a more clear definition of the phenomenon and
facilitation of in depth discussion; a cost-effective detection with reliable data and correct methods are expected after this thesis.