Topluluk stratejilerinin belirlenmesine ait model önerisi
A model proposal to identify corporate strategies
Yazar: ORÇUN ŞENTÜRK
Danışman: PROF. DR. SEÇKİN POLAT
İstanbul Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Endüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Mühendislik Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Endüstri ve Endüstri Mühendisliği = Industrial and Industrial Engineering ; Mühendislik Bilimleri = Engineering Sciences ; İşletme = Business Administration
Dizin: Porter Modeli = Porters model ; Stratejik gelişme = Strategy formulation ; Stratejik iş alanı = Strategic operational area ; Stratejik karar = Strategic decision ; Stratejik planlama = Strategic planning ; Stratejik yönetim = Strategic management ; Stratejik yöntem = Strategic method ; Stratejiler = Strategies ; Çevre analizi = Environmental analysis

Özet:
Şirketlerin geleceklerini doğrudan belirleyen ve amaçlarına ulaşmada onlara rehberlik eden strateji, rekabetin ve mücadelenin her geçen gün hızla arttığı iş dünyasında önemini arttırarak sürdürmektedir. Rekabette farklı hamleler yaparak bir adım önde olma, gelecek trendleri önceden fark ederek fırsatlardan uygun şekilde faydalanma ve oluşabilecek tehditlere karşı önlem alma, şirketlerin stratejileri doğrultusunda şekillendirdikleri yönelimlerdir.Büyüklüğü ne olursa olsun şirketler, rekabette ayakta kalabilmek için stratejilerini belirlemeli ve bu stratejiler doğrultusunda planlarını yapmalıdırlar. Stratejilerin belirlenmesi için de öncelikli olarak şirketlerin kendilerini ve çevrelerini analiz etmeleri gerekmektedir. Çinli savaşçı ve filozof Sun Tzu'nun söylediği gibi ?Başkasını ve kendini bilirsen, yüz kere de savaşsan tehlikeye düşmezsin?.Bu çalışmanın amacı da; ürün veya servis olarak çeşitlenmiş firmaların, topluluk stratejilerini ve stratejik yönlerini belirlerken yaşadıkları belirsizlik ve karmaşayı ortadan kaldırabilecek bir model önerisi sunmaktır.Bu anlamda geliştirilmek istenen model, topluluk stratejilerinin belirlenmesinde genel çevre (politik, ekonomik, sosyal ve teknolojik) ve görev çevresinin (rakipler, yeni girişler, alıcılar, satıcılar, ikame ürünler vb.) detaylı olarak analiz edilmesi gerektiği fikrini savunmuş ve şirketlerin ürün veya hizmetlerine ait kararlarını bu analizlerden sonra alması gerektiği fikri üzerine odaklanmıştır. Bunun üzerine yapılacak pazar payı ve pazar büyüme oranı değerlendirilmesi ile de iş birimlerine ait en doğru topluluk stratejilerinin ve stratejik yönlerin belirleneceği hedeflenmiştir.Çalışmalar göstermektedir ki genel çevre ve görev çevresinde farklı konumlanan firmalar, aynı pazar payı ve pazar büyüme oranına sahip olan iş birimlerine ait farklı stratejiler seçmektedirler. Bu farklılık da birden fazla iş sahasında bulunan firmalar için oldukça önemli bir sonuçtur. Analizlerini bu doğrultuda yapacak firmalar, farklı iş sahalarındaki stratejik iş birimleri için en doğru kararları alarak, rekabette bir adım önde olacaklar ve geleceklerini en iyi şekilde planlayacakları öngörülmektedir.Yapılan model önerisi daha önce geliştirilen stratejik ürün ve portföy karar modellerinden, genel çevre ve görev çevre boyutunu daha geniş perspektifte incelemesi açısından farklılaşmış ve bu anlamda yapılacak gelecek çalışmalara da referans olmayı amaçlamıştır.

Abstract:
The strategy, which determines the companies? futures directly and guides them to reach their objectives maintains its importance in the business life where competition and struggle increases every day. To be in the front in competition by making different moves, notice the following trends before, benefit from the opportunities and take precaution against threads to be occur are the tendencies that the companies form in direction of strategies.The companies, regardless of their sizes, should determine their strategies to remain standing and plan according to them. The companies should analyze not only themselves but also other companies in order to determine their strategies. As Sun Tzu, a Chinese warrior and philosopher said ?Know the enemy and know yourself; in a hundred battles you will never be in peril.?The aim of this thesis is to present a model suggestion to remove the uncertainty and chaos while the companies, diversified as product or service, are determining their corporate strategies and strategic directions.The model which is aimed to be developed has argued that macroenvironment (political, economical, social and technological) and task environment (competitors, new entrants, buyers, sellers, substitute products etc.) should be analyzed while identifying corporate strategies and following the analysis, companies should take decisions regarding their products or services. In the light of the evaluation of market share and market growth rate to be performed relying on these analysis, the target is the identification of strategic directions and the best corporate strategies concerning business units.The studies showed that the companies which are positioned around the macroenvironment and task environment choose different strategies belonging to the same market share and market growth rate. This difference is an important result for the companies which show activity in multiple working areas. The companies which will make their analysis in this direction will take the best decisions for the strategic business units in different working areas and keep ahead in the competition and plan their futures in best way.The model proposal undergoes a change from the point of examination of macroenvironment and task environment size of pre-developed strategic product and portfolio decision models in wider perspective and has aimed to be a reference point for the future studies on this subject matter.