Yönetim tarzlarının beden eğitimi ve spor yüksekokullarındaki informal iletişim kanallarına etkisi
Effect of administrative styles on informal communication channels at school of physical education and sports
Yazar: HASAN ULUKAN
Danışman: DOÇ. DR. FİKRET SOYER
Sakarya Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Öğretmenliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Spor = Sports
Dizin: Beden eğitimi ve spor yüksekokulları = Physical education and sport faculty ; Okul yöneticileri = School administrators ; Spor eğitimi = Sport education ; Yöneticiler = Managers ; Yönetim = Management ; Yönetim stilleri = Management styles ; Yönetsel tarz = Managerial style ; İletişim = Communication ; İletişim kanalları = Communication channels ; İnformal iletişim = Informal communication

Özet:
Bu araştırma, Türkiye'deki üniversitelerde spor eğitimi veren fakülte ve yüksekokullarında görev yapan yöneticilerin yönetim tarzlarının görev yaptığı eğitim kurumlarında ortaya çıkan informal iletişim kanallarına etkisini ölçmek amacıyla hazırlanmıştır. Araştırmada serbestiyetçi, demokratik, otoriter ve paternalist yönetim tarzı olmak üzere dört tür yönetim tarzının, informal iletişim kanallarından olan informal gruplar, yöneticilerin informal ziyaretleri, kurum içi sohbetler, laf taşıyıcılar, şakalar ve informal sanal iletişim kanallarına etkisi belirlenmeye çalışıldı.
Araştırmada, mevcut durumu ortaya çıkartmayı amaçlayan betimsel taramaya ve ilişkisel taramaya yönelik bir yöntem kullanılmıştır. Araştırma iki aşamadan oluşmaktadır. Birinci aşaması, Türkiyede'ki üniversitelerde spor eğitimi veren fakülte ve yüksekokullarında görev yapan yöneticilerin yönetim tarzlarının belirlenmesi; ikinci aşaması, ilişkisel tarama modeline uygun bir şekilde Türkiyede'ki üniversitelerde spor eğitimi veren fakülte ve yüksekokullarında ortaya çıkan informal iletişim kanalları ile yönetim tarzları arasındaki etkileşimin belirlenmesidir.
Araştırmanın evreni, Türkiye'deki üniversitelerin spor eğitimi veren fakülte ve yüksekokullarında 2015-2016 eğitim-öğretim yılında görev yapan öğretim elemanlarını kapsamaktadır. Araştırmanın örneklemini ise uygun örneklem yöntemiyle belirlenen 2015-2016 eğitim-öğretim yılında Türkiyede'ki üniversitelerde spor eğitimi veren fakülte ve yüksekokullarda görev yapan toplam 405 (n(erkek)=300, n(kadın)=105,) öğretim elemanı oluşturmaktadır. 

Araştırmada veri toplama araçları olarak, demografik değişkenlerle birlikte yönetim tarzları ve informal iletişim kanallarına ait ölçeklerden oluşan bir anket kullanılmıştır. Yönetim tarzları ölçeği Bektaş (2014)'tarafından doktora tezinde geliştirdiği, 4 alt boyutlu (paternaslit yönetim, serbestiyetçi yönetim, demokratik yönetim ve otoriter yönetim). 23 sorudan oluşan 5'li Likert ölçeği kullanıldı.
Yöneticilerin yönetim tarzlarının kurumda oluşan informal iletişim kanallarını ne derece etkilediğini ölçmek amacıyla kullanılan informal iletişim kanalları ölçeği Bektaş (2014) tarafından doktora tezinde geliştiririlmiştir. Ölçeğe ait boyutlar Koçel (2007)'in yaptığı boyutlandırmalar kapsamında 36 madde ve 6 boyutlu bir ölçek olarak hazırlanan 5'li Likert ölçeği kullanıldı.
Verilerin analizinde, katılımcıların kişisel özelliklerini betimleyici frekans ve yüzde dağılımları çıkarılmış, ölçeklere verilen cevapların aritmetik ortalamaları ve standart sapmaları hesaplanarak, araştırmanın amaçlarına uygun olarak örneklem grubunu oluşturan yöneticilerin kişisel özelliklerini betimleyici frekans ve yüzde dağılımları çıkarılmıştır.
Maddelerin normallik dağılımlarını incelemek için Çarpıklık ve Basıklık değerlerine bakılmıştır. Ayrıca tüm maddelerin ortalama ve standart sapmaları alınmıştır. İnformal iletişim kanalları ve yönetim tarzları ölçeklerinin alt boyutları arasındaki ilişkiyi tespit etmek için korelasyon analizi ve regresyon analizleri yapılmıştır.
Araştırma sonuçlarına göre, yöneticilerin yönetim tarzlarının informal iletişim kanallarını etkilediği ortaya çıkmış, üniversitelerde spor eğitimi veren fakülte ve yüksekokullarında, yöneticilerin daha çok otoriter yönetim tarzını uyguladıkları, öğretim elemanlarının ise informal iletişim kanallarından informal gruplar oluşturdukları görülmüştür.
Yöneticilerin bu informal iletişim kanallarını ortadan kaldırması mümkün olmadığı için kurum lehine kullanmaları yerinde olacaktır. Bu çalışmanın, informal iletişim kanallarının varlığını reddetmeyen ve bu kanalları kurum yararına kullanmayı arzulayan yöneticilere önemli bilgiler sunacağı düşünülmektedir.


Anahtar Kelimeler: Yönetim, Yönetici, Yönetim Tarzları, İletişim, İnformal İletişim.

Abstract:
This research was conducted to measure the effect of the management style of managers working in physical education and sport schools on the channels of informal communication that occur in educational institutions in Turkey. In the study, it was tried to determine the effects of four types of management style, namely liberalist, democratic, authoritarian and paternalist style of administration, informal groups of informal communication channels, informal visits of managers, in-house conversations, talkers, jokes and informal virtual communication channels.
In the research, a method for descriptive and relational scanning aimed at revealing the current situation has been used. The research consists of two phases. The first step is to determine the management styles of managers who work in physical education and sports colleges; the second step is to determine the interaction between management styles and informal communication channels that occur in physical education and sport colleges in accordance with the relational screening model.
The universe of the research includes the faculty and the colleges of the universities in Turkey that are engaged in sports education and the faculty members who worked in the academic year of 2015-2016. The sample of the study constitutes a total of 405 (n (male) = 300, n (female) = 105) instructors who work in Faculty of Sports Sciences and Physical Education and Sports Colleges in Turkey in the academic year 2015-2016 determined by appropriate sampling method.
As a means of data collection in the survey, a questionnaire consisting of demographic variables, management styles and scales related to informal communication channels was used. Developed in doctoral dissertation by Bektas (2014), 4 sub-dimensions (paternalistic administration, liberal administration, democratic administration and authoritarian administration). A 5-point Likert scale consisting of 23 questions was used.
The Informal Communication Channels Scale (IIKÖ) was developed by Bektas (2014) in the doctoral dissertation to measure the extent to which the management styles of the administrators affect the informal communication channels in the institution. Dimension measurements A 5-point Likert scale was used as a 36-item scale and a 6-dimensional scale within the scope of Koçel's (2007) scaling.
In the analysis of the data, the frequency and percentage distributions describing the participants' personal characteristics were extracted and the arithmetic mean and standard deviation of the responses given to the scales were calculated and the frequency and percentage distributions that accounted for the personal characteristics of the administrators constituting the sample group in accordance with the objectives of the research were extracted.
To examine the normality distributions of the material, the values of Skewness and Kurtosis were examined. In addition, mean and standard deviations of all materials were taken. Correlation analysis and regression analyzes were conducted to determine the relationship between informal communication channels and subscales of the management style scales.
According to the results of the research, management styles of the administrators were found to affect the informal communication channels and it was seen that the administrators applied more authoritarian management style in the physical education and sports colleges and the instructors constituted informal groups from the channels of informal communication.
Since it is not possible for managers to remove these informal communication channels from the center, it will be appropriate to use them for the institution. It is thought that this study will provide important information to managers who do not reject the existence of informal communication channels and who are willing to use these channels for the benefit of the organization.


Keywords: Management, Administrator, Management Style, Communication,Informal Communication.