Çocuklarda D vitamini seviyesinin ağız-diş sağlığı, diş yaşı ve trabeküler yapı üzerine etkilerinin değerlendirilmesi
Evaluation of the effects of vitamin D level on oral-dental health, dental age and trabecular structure in children
Yazar: PAKİZE KARA
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ İPEK ARSLAN
Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi / Diş Hekimliği Fakültesi / Pedodonti Ana Bilim Dalı
Derece: Diş Hekimliği Uzmanlık, 2022
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Ağız sağlığı = Oral health ; Dişler = Teeth ; Fraktal analiz = Fractal analysis ; Trabeküler kemik = Trabecular bone ; Vitamin D = Vitamin D ; Vitamin D eksikliği = Vitamin D deficiency ; Çocuk diş hekimliği = Pediatric dentistry ; Çocuklar = Children

Özet:
Amaç: D vitamini seviyesinin pek çok sağlık problemi ile ilişkili olduğu bilinmekle birlikte ağız ve diş sağlığı üzerindeki etkisi de araştırmalara konu olmaktadır. Bu çalışmanın amacı D vitamini eksikliğinin ağız-diş sağlığı, diş gelişimi ve çene kemiklerinin trabeküler yapısı üzerine olan etkisininin değerlendirilmesidir.
Materyal ve Metot: Bu tez çalışmasına Aralık 2021 ve Ocak 2022 tarihlerinde Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi Tıp Fakültesi Pediatri Anabilim Dalı'na başvuran 4-13 yaş arası 140 çocuk hasta dahil edildi. Serum 25(OH)D seviyesi 20 ng/ml altında olan 70 çocuk çalışma grubunu ve serum 25(OH)D seviyesi 20 ng/ml ve üstünde olan 70 çocuk ise kontrol grubunu oluşturdu.  Çocukların ebeveynleri ile sosyodemografik özelliklerin sorgulandığı anket formu dolduruldu. Çocukların ağız diş muayeneleri DSÖ kriterlerine göre yapılarak, DMFT/dmft ve mDDE indeksleri kaydedildi. Çocuklardan alınan dental panoramik radyografiler ile Willems ve London Atlas yöntemlerine göre diş yaşı tahminleri yapıldı. Panoramik radyografiler üzerinden fraktal boyut (FB) analizi yapıldı ve mandibular kortikal indeksleri (MKİ) kaydedildi. Elde edilen veriler IBM SPSS V26 programıyla, p<0.05 değeri anlamlılık derecesi kabul edilerek değerlendirildi. 
Bulgular: Çürük diş skoru çalışma grubunda kontrol grubuna göre daha yüksek bulundu (p=0,026). Diş çekimi ve dolgu skorlarında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunamadı (p=0,27, p=0,77). DMFT/dmft indeksi değerleri incelendiğinde çalışma grubunun kontrol grubuna göre daha yüksek skorlara sahip olduğu gözlendi (p=0,043). Çocukların mDDE indeksi skorlarının değerlendirmesinde istatistiksel olarak anlamlı fark bulunamadı (p>0,05). Willems ve London Atlas metodları kullanılarak elde edilen diş yaşları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunamadı (p>0,05). Çalışma grubundaki çocukların mandibula angulus ve kondil bölgelerinin FB analizi değerleri kontrol grubuna göre daha düşük bulundu ( p<0,001, p=0,037). Mandibula basis kortikal kemik bölgesinin FB analizinde gruplar arası istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmadı (p=0,68). MKİ değerlerinde gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunamadı (p>0,05).
Sonuç: D vitamini eksikliği çürük oluşumunu artırabilir, çene kemik yapısını etkileyebililir ve diş gelişimini yavaşlatabilir. Bu yüzden D vitamini eksikliği olan çocuklara D vitamini preparatlarının takviye edilmesi ağız-diş sağlığını olumlu yönde etkileyebilir.
Anahtar Kelimeler: D Vitamini, ağız ve diş sağlığı, dental gelişim, fraktal analiz

Abstract:
Aim: Although it is known that vitamin D level is associated with many health problems, it also has an effect on oral and dental health. The aim of this study is to evaluate the effect of vitamin D deficiency on oral and dental health also tooth development and jaw bones.
Material and Method: In this thesis study, 70 pediatric patients aged 4-13 years were diagnosed with a deficiency with serum 25(OH)D levels below 20 ng/ml and 70 pediatric patients aged 4-13 years with a 25(OH)D levels of 20 ng/ml and above and diagnosed as normal who applied to the Recep Tayyip Erdoğan University Faculty of Medicine, Department of Pediatrics in December 2021 and January 2022 were included. A questionnaire in which sociodemographic characteristics were questioned was filled with parents of the children. Oral and dental examinations of the children were performed according to WHO criteria, and DMFT/dmft and mDDE indexes were recorded. Dental panoramic radiographs were taken from the children and dental age estimations were made according to the Willems and London Atlas methods. Fractal dimension analysis (FD) was performed on panoramic radiographs and mandibular cortical indices (MCI) were recorded. The obtained data were evaluated with the IBM SPSS V26 program, with p<0.05 as the significance level.
Results: The decayed tooth score was higher in the study group than in the control group (p=0.026). No statistically significant difference was found in tooth extraction and filling scores (p=0.27, p=0.77). When the DMFT/dmft index values were examined, it was observed that the study group had higher scores than the control group (p=0.043). No statistically significant difference was found in the evaluation of children's mDDE index scores (p>0.05). No statistically significant difference was found between the ages of teeth obtained using the Willems and London Atlas methods (p>0.05). FD analysis values of the mandibular angulus and condyle regions of the children in the study group were found to be lower than those of the control group (p=0.00, p=0.037). ). No statistically significant difference was found between the groups in the FD analysis of the mandibular base cortical bone region (p=0.68). There was no statistically significant difference between the groups for MCI (p> 0.05).
Conclusion: Vitamin D deficiency can increase caries formation, affect jaw bone structure and slow down tooth development. Therefore, supplementation of vitamin D preparations for children with vitamin D deficiency may positively affect oral and dental health.
Key words: Vitamin D, oral and dental health, dental development, fractal analysis