Hayat bilgisi dersinde değerler eğitiminde aile katılımı etkinlikleri: Bir eylem araştırması
Family participation activities in values education in life sciences course: An action research
Yazar: ARZU TURAN
Danışman: PROF. DR. MEHMET GÜLTEKİN
Anadolu Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / İlköğretim Ana Bilim Dalı / Sınıf Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Değerler eğitimi ilkokul Hayat Bilgisi Dersi Öğretim Programı'nda ayrı bir başlık altında verilmekte ve önemi vurgulanmaktadır. Ancak programda değerlerin nasıl işleneceğine ve ailelerin sürece nasıl dâhil edilebileceğine ilişkin açıklamalara yer verilmediği görülmektedir. Bu bağlamda araştırmanın amacı, İlkokul Hayat Bilgisi dersinde üçüncü sınıfta değerler eğitiminde, aile katılımının nasıl sağlanabileceğinin ortaya konulmasıdır. Bu amaçla saygı ve sorumluluk değerleri, kazanımlar ile ilişkilendirilerek aile katılımlı etkinlikler ile kazandırılmaya çalışılmıştır. Araştırmada nitel araştırma desenlerinden, eylem araştırması deseni benimsenmiştir. Araştırma, 2021-2022 eğitim-öğretim yılında İstanbul ilinde bir devlet ilkokulunda üçüncü sınıfa devam eden 17 öğrenci ve bu öğrencilerin ailelerinin katılımı ile gerçekleştirilmiştir. Araştırma verileri; kişisel bilgi formu, aile iş birliği defteri, öğrenci anekdot defteri, öğrenci öz değerlendirme yazıları, aile katılım etkinlikleri video kayıtları, görüşmeler, geçerlik komitesi toplantısına ait video kayıtları, araştırmacı gözlemleri ve günlükleri aracılığıyla toplanmıştır. Veriler içerik analizi yoluyla çözümlenmiştir. Araştırma sonucunda aileler, öğrencilerde saygı ve sorumluluk değerlerinin kazanıldığını ve öğrencilerin bu değerleri davranışlarına yansıttıklarını belirtmiştir. Aileler ve öğrenciler, etkinlikleri eğlenceli ve etkili bulmuş, etkinliklerin aile içi iletişime ve aile bağlılığına katkıları olduğunu belirtmiştir. Aileler ve öğretmen, okul aile iş birliğinin etkili bir şekilde sağlandığını; bu iş birliğinden ve kurulan iletişimden mutlu olduklarını ifade etmiştir.

Abstract:
Values education is provided as a separate heading in the primary school Life Sciences Curriculum, and its importance is emphasized. However, it is observed that the program does not include explanations on how values will be addressed and how families can be involved in the process. In this context, the aim of the research is to reveal how family participation can be ensured in values education in the 3rd grade of the Primary School Life Sciences course. To achieve this goal, respect and responsibility values have been tried to be taught through activities with family participation by associating them with achievements. The research adopted the action research design, one of the qualitative research designs. The study was conducted with the participation of 17 students attending the 3rd grade in a state primary school in Istanbul along with the involvement of their families during the 2021-2022 academic year. Research data were collected through personal information form, family collaboration notebook, student anecdote diary, student self-assessment essays, video recordings of family participation activities, interviews, video recordings of the validity committee meeting, researcher observations, and journals. The data were analyzed through content analysis. As a result of the research, families stated that students acquired respect and responsibility values and reflected these values in their behaviors. Families and students found the activities enjoyable and effective, mentioning that the activities contributed to intra-family communication and family bonding. Families and the teacher expressed satisfaction with the effective establishment of school-family collaboration and stated their happiness with this collaboration and the established communication.