6 Şubat 2023 Kahramanmaraş merkezli depremler sonrası deprem bölgesi insanının asbest bilgi düzeyi ve farkındalığı değerlendirmesi
6 February 2023 evaluation of asbestos knowledge and awareness of the people in the earthquake zone after the Kahramanmaraş-centered earthquakes
Yazar: MEHMET DURSUN KARAKAYA
Danışman: DOÇ. DR. BURCU KAYHAN TETİK
İnönü Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine

Özet:
Giriş ve Amaç: Asbest ya da diğer adıyla amyant; ısıya, aşınmaya ve kimyasal maddelere çok dayanıklı lifli yapıda kanserojen özellikli bir mineraldir. Bugün için dünyada solunum sisteminde hastalığa en sık neden olan lifsel yapıdaki mineral asbesttir. Mesleki ve/veya çevresel maruziyet sonucu, asbest liflerinin akciğer dokusunda birikimi çeşitli hastalıklara yol açabilir. Bu hastalıkların şiddeti ve yaygınlığı zaman içinde farklılık gösterebilse de asbest maruziyetinin etkileri uzun vadede ortaya çıkabilmektedir. Günümüzdeki bilimsel çalışmalar, asbest içeren malzemelerin onarımı, tadilatı, yıkımı veya sökümü sırasında asbest liflerinin kolayca açığa çıkabileceğini göstermektedir. Bu çalışmanın amacı, 6 Şubat 2023 Kahramanmaraş merkezli depremler sonrası etkilenen illerde, enkaz ve yıkım çalışmalarından çıkan asbest maruziyeti hakkında katılımcıların bilgi düzeylerini ve farkındalıklarını artırmaktır.
Materyal ve metot: Araştırmamız için İnönü Üniversitesi Tıp Fakültesi Sağlık Bilimleri Girişimsel Olmayan Klinik Araştırmalar Etik Kurulu'ndan 31.10.2023 tarihinde 2023/5092 numaralı karar ile onay alındı. 6 Şubat 2023 Kahramanmaraş merkezli depremler sonrasında etkilenen illerde yaşayan çalışmaya katılmayı kabul eden, 18 yaş üstü 384 birey çalışmanın evreni olarak kabul edildi. Katılımcılara literatür taranarak araştırmacı tarafından oluşturulan asbest ile ilgili bilgi ve farkındalık soruları içeren anket formu, kartopu örneklem yöntemi ile Google anket üzerinden uygulandı. p<0.05 değeri istatistiksel açıdan anlamlı kabul edildi. Analizlerde IBM SPSS 26.0 programı kullanıldı.
Bulgular: Katılımcıların yaş ortalaması 32.25±10.9 yıl ve 192'si (%50) kadın iken diğer 192'si (%50) erkekti. 70 katılımcı (%18.2) deprem sonrası enkaz çalışmaları sırasında çıkan enkaz tozuna kısmen maruz kalırken, 209 katılımcı (%54.4) tamamen maruz kaldığını belirtti. Ankete katılanların %11.5'inin asbestin zararlı bir toz olduğunu bilmediği saptanmıştır. Asbestin solunum yoluyla hastalık oluşturduğunu bilmeyen %1.6 katılımcı, bina yıkımları süresince asbest maruziyetine yönelik tedbir alınması gerektiğini düşünmeyen %2.1 katılımcı tespit edilmiştir. Asbestin ölümcül hastalıklara neden olmadığını düşünen %22.7 katılımcı, akciğer veya akciğer zarı kanseri (mezotelyoma) gibi ölümcül hastalıklara sebep olmadığını düşünen %1.8 katılımcı tespit edilmiştir. Sonuç: Çalışmamıza katılanların farkındalık ve bilinç düzeyi yüksek saptansa dahi çevresel asbest maruziyetinden korunma anlamında daha büyük çaplı bilimsel çalışmalar yapılması, kamu spotları oluşturulması ve daha fazla nüfusa ulaşabilme amacıyla yoğun eğitimlerin düzenlenmesinin faydalı olacağına inanıyoruz.

Abstract:
Introduction and Purpose: Asbestos or also known as asbestos; It is a carcinogenic mineral with a fibrous structure that is very resistant to heat, abrasion and chemicals. Today, the fibrous mineral that most commonly causes disease in the respiratory system in the world is asbestos. As a result of occupational and/or environmental exposure, accumulation of asbestos fibers in lung tissue can lead to various diseases. Although the severity and prevalence of these diseases may vary over time, the effects of asbestos exposure can occur in the long term. Current scientific studies show that asbestos fibers can be easily released during the repair, renovation, demolition or dismantling of asbestos-containing materials. The aim of this study is to increase the knowledge level and awareness of the participants about asbestos exposure from debris and demolition works in the affected provinces after the February 6, 2023 Kahramanmaraş-centered earthquakes.
Material and method: Approval for our research was received from the İnönü University Faculty of Medicine Health Sciences Non-Interventional Clinical Research Ethics Committee on 31.10.2023 with the decision numbered 2023/5092. 384 individuals over the age of 18 who agreed to participate in the study living in the affected provinces after the February 6, 2023 Kahramanmaraş-centered earthquakes were accepted as the population of the study. A survey form containing knowledge and awareness questions about asbestos, created by the researcher by scanning the literature, was applied to the participants via Google survey using the snowball sampling method. A value of p<0.05 was considered statistically significant. IBM SPSS 26.0 program was used in the analyses.
Results: The average age of the participants was 32.25±10.9 years and 192 (50%) were women while the other 192 (50%) were men. While 70 participants (18.2%) were partially exposed to debris dust generated during post-earthquake debris work, 209 participants (54.4%) stated that they were fully exposed. It was determined that 11.5% of the respondents did not know that asbestos is a harmful dust. It was determined that 1.6% of the participants did not know that asbestos causes respiratory diseases, and 2.1% of the participants did not think that precautions should be taken against asbestos exposure during building demolition. It was determined that 22.7% of the participants thought that asbestos did not cause fatal diseases, and 1.8% of the participants thought that it did not cause fatal diseases such as lung or pleural cancer (mesothelioma).
Conclusion: Even though the awareness and consciousness level of the participants in our study was determined to be high, we believe that it would be beneficial to conduct larger-scale scientific studies in terms of protection from environmental asbestos exposure, create public service announcements, and organize intensive trainings to reach a larger population.