Milletlerarası Özel Hukukta kişilik haklarının ihlalinden doğan sorumluluk
Responsibility for violation of personal rights in Private International Law
Yazar: GÜLTEN DURAN ALTINIŞIK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MUSTAFA AYAZ YAVUZ
KTO Karatay Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Hukuk = Law

Özet:
Merkezinde kişi bulunan kişilik hakkı, birçok değeri içinde barındırmaktadır. Bu değerler maddi ya da manevi olabilmektedir. Esin kaynağı İsviçre Hukuku olan 5718 sayılı MÖHUK' un kanunlar ihtilafı kuralları arasında kişilik haklarının ihlalinden sorumluluk kenar başlıklı md. 35'te özel bir düzenleme yer almaktadır.  Bu özel bağlama kuralının uygulanabilmesi, ihlalin kamuya açık alanda yapılmış olması temeline bağlanmıştır. Bu düzenleme dışında kalan kişilik hakkı ihlalleri haksız fiillere ilişkin genel kural olan md. 34'e göre değerlendirilmektedir. Kişilik hakkının kitle iletişim araçları ile ihlalinde kişilik hakkı ile ifade ve basın özgürlüğü karşı karşıya gelmektedir. 
Milletlerarası özel hukuk açısından, kişilik hakkı ve ifade özgürlüğü menfaatleri farklı değerlendirmekte ve farklı hukuki düzenlemeler yapılmaktadır. Bazı devletler İsviçre ve Türk Hukuku'nda olduğu gibi konuya ilişkin ayrı bir düzenleme yapmayı tercih etmişlerdir. Özel düzenleme yapmayan devletler haksız fiil kuralları içerisinde konuyu düzenlemişlerdir. Amerika hukukunda haksız fiil sorumluluk türü tahdididir, doktrin ve yargısal uygulamalarla şekillenmektedir.
Kişilik hakkı ihlalini, kişisel statü olarak vasıflandıran devletler olduğu gibi; Türkiye'nin de içinde olduğu birçok devlet haksız fiil statüsü olarak vasıflandırmaktadır. Vasıflandırmanın farklı yapılması, bağlama kuralları, bağlama noktaları ve uygulanacak hukukun farklı olmasına neden olmaktadır. Konuya ilişkin ulusal ve uluslararası tartışmalar ile devletlerin tercihlerine genel olarak değinilmiştir.
Türk Hukuku'nda md. 35'te zarar görene tek taraflı ve sınırlı bir hukuk seçimi hakkı tanınmaktadır. Aynı zamanda zarar veren tarafı koruyucu bir düzenleme yapılarak öngörme şartı getirilmiştir. Böylece zarar veren taraf ile zarar gören tarafın hakları arasında dengenin korunması sağlanmaya çalışılmıştır.

Anahtar Kelimeler
Kişilik hakkı, kitle iletişim araçları, kişilik hakkı ihlalleri, uygulanacak hukuk, zarar görenin seçimlik hakkı

Abstract:
The right of personality, which has the person at its center, contains many values. These values can be tangible or intangible. Among the conflict of laws rules of MÖHUK numbered 5718, the source of which is Swiss Law, the article titled Liability for violation of personal rights. There is a special regulation in 35. The application of this special binding rule is dependent on the fact that the violation was committed in the public domain. Violations of personal rights other than this regulation, which is the general rule regarding tortious acts, art. It is evaluated according to 34. In violation of the right to personality with the mass media, the right of personality and the freedom of expression and press come into conflict.
In terms of private international law, the rights of personality and freedom of expression are evaluated differently and different legal regulations are made. Some states have preferred to make a separate regulation on the subject, as in Swiss and Turkish Law. States that do not make special arrangements have regulated the subject within the tort rules. In American law, the type of tort liability is limitation, it is shaped by doctrine and judicial practices.
As there are states that characterize the violation of personal rights as a personal status; Many states, including Turkey, qualify it as wrongful act status. Different qualifications cause different binding rules, binding points and applicable law. The national and international debates on the subject and the preferences of the states are generally mentioned.
In Turkish Law, art. 35, the injured party is granted a unilateral and limited choice of law. At the same time, the condition of foreseeing the harming party by making a protective regulation has been introduced. Thus, it was tried to maintain the balance between the rights of the injured party and the injured party.

Keywords
Personal rights, mass media, violations of personal rights, applicable law, election rights of the victims