Türkiye'nin enerji talebi projeksiyonlarına yönelik ampirik bir analiz
An empirical analysis for Turkey?s energy demand projections
Yazar: HAKAN HOTUNLUOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. ETEM KARAKAYA
Adnan Menderes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2011
Konu: Ekonomi = Economics ; Enerji = Energy
Dizin: Ampirik dağılımlar = Empirical  distributions ; Enerji = Energy ; Enerji piyasası = Energy market ; Enerji tüketimi = Energy consumption ; Talep = Demand ; Talep analizi = Demand analysis ; Yapay sinir ağları = Artificial neural networks

Özet:
Hızlı ekonomik büyüme, nüfus artışı ve şehirleşmenin yaşandığı günümüzde enerji gereksinimi daha da önemli hale gelmiştir. Enerjinin her alanda kullanılması, enerjinin en önemli çeşidi olan elektriğin depolanamaması, sürdürülebilir kalkınmanın sağlanması, hızlı artan nüfus ve şehirleşme ve Türkiye'nin enerji ithalatçısı konumunda olması, gelecekte talep edilecek enerjinin ne şekilde seyir izleyeceğinin tahmin edilmesini zorunlu hale getirmiştir.Çalışmada Türkiye'nin sektörler ve kaynaklar itibariyle enerji yapısı incelenmektedir. Bunun yanı sıra yenilenebilir enerji kaynakları açısından zengin olarak ifade edilen Türkiye'nin bu potansiyeli değerlendirilmektedir. Enerji talebinin önemli belirleyicileri olan enerji faktörleri ve sosyo-ekonomik faktörler göz önüne alınarak Türkiye'nin resmi enerji talebi tahminleri irdelenmektedir. Bunun yanı sıra literatürdeki enerji talebi modelleri ayrıntılı olarak değerlendirilerek, Türkiye'deki enerji talebi tahminleri incelenmektedir. Tüm bu çalışmalar ışığında Türkiye'nin enerji talebini tahmin edebilmek amacıyla bir yapay zeka uygulaması olan ?Yapay Sinir Ağları? yönteminin kullanılması tercih edilmiştir. Bu yöntem için üç farklı senaryo yapısı belirlenmiştir. Bunlar; 2030 yılına kadar sabit bir artış göstereceği varsayılan ?Durağan Senaryolar?, tahmin edilen süreçte enerji yoğunluğunun azalacağının varsayıldığı ?Sürdürülebilirlik Senaryoları? ve 2030 yılına kadar beş periyotta farklı ekonomik büyümenin varsayıldığı ?Dönemsel Değişim Senaryolar?'dır. Ayrıca Durağan ve Sürdürülebilirlik yapıları yüksek, orta ve düşük büyüme senaryoları olarak üç farklı senaryodan oluşmaktadır. Bunun yanı sıra ?Dönemsel Değişim Senaryoları? da enerji yoğunluğunun azaltıldığı ve sabit olduğu varsayımları altında iki farklı senaryodan oluşmaktadır. Tüm bu senaryolar konut, sanayi, ulaştırma ve tarım olarak tüm sektörlere ve petrol, doğal gaz ve kömür olarak tüm enerji kaynaklarına uygulanmıştır.Gerçekleştirilen bu tahminler Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı tahminleri ile karşılaştırılarak, bakanlığın tahminlerinin çok yüksek olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
Energy needs has become increasingly crucial as we experience high economic growth, increases in population together with rapid urbanisation. As energy has been used in every sectors and electricity, which is an important energy type, can not be stored, it is essential to have projections in order to estimate the future of energy demand. Due to the fact that Turkey is an energy importing country, it is more significant to have such energy projections. Having accurate energy demand projections is also important for developing appropriate climate change mitigation policies.In this study, Turkey?s energy structure, in terms of energy sectors and resources, is investigated. The study also tries to analyse the renewable energy resources potential for Turkey. By taking energy and socio-economic factors, which are the main determinants of energy demand, into consideration, Turkey?s official energy projections are analysed. Also, by assessing the energy demand forecasting modelling techniques, models focusing on Turkish energy demand are investigated. In order to estimate energy demand for Turkey, we chose to employ artificial neural network technique, a type of artificial neural intelligence application. For this purpose, three different scenarios are developed. These are: `static scenarios?, where economic growth is assumed to be stable, `sustainability scenarios?, where energy intensities are assumed to be decreasing and finally `periodic-change scenarios?, where the economic growth is assumed to change during five different time periods by 2030. Besides, both static and sustainability scenarios are further investigated under high, medium and slow economic growth assumptions. Periodic-change scenarios also consist of two sub-scenarios, where energy intensities are assumed to decrease and stayed the same. All scenarios are also applied to all individual sectors (Housing, industry, agriculture and transportation) and natural resounces (Oil, coal and natural gas) The results of the energy demand estimations found by our models are compared with the offical estimations of the Ministry of Energy and Natural Resources (MENR). It is concluded that the MENR estimations are significantly higher than what we have found with our models.