İdari Yargılama Usulü Kanununun 13. maddesine dayalı olarak açılan tam yargı davalarında süre koşulu
Time condition in full remedy actions based on the article 13 of Administrative Jurisdiction Prodecure Law
Yazar: DUYGU YAZICI
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ CENK YAŞAR ŞAHİN
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı / Kamu Hukuku Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Dava açma süresi = Term of litigation ; Davalar = Cases ; İdari Yargılama Usulü Kanunu = Administrative Procedure Law ; İdari yargı = Administrative justice

Özet:
İdari yargı düzeninde, iptal ve tam yargı davası adı verilen idari dava türleri yer almaktadır. İdari işlem ve eylemlerden dolayı kişisel hakları ihlal edilenler tam yargı davası yoluna başvurarak uğramış oldukları zararların giderilmesini istemektedirler.

İdari yargı sistemini kabul eden diğer ülkelerde olduğu gibi ülkemizde de, idarenin eylem ve işlemlerinden dolayı zarara uğranılması nedeniyle yargı yoluna başvurulması belli bir süre içerisinde dava açılmış olma koşuluna bağlanmıştır. İdari yargı sistemimizde, dava açma süreleri 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu ile diğer bazı özel kanunlarda düzenleme altına alınmıştır.

Hukuk devleti ilkesinin temel koşullarından biri olan ve idarenin eylemlerinden doğan sorumluluğunun sonucu olarak ortaya çıkan tam yargı davalarının süre ile sınırlandırılmasını teşkil eden "İdari Yargılama Usulü Kanununun 13. maddesine Dayalı Olarak Açılan Tam Yargı Davalarında Süre Koşulu" isimli bu çalışmamız üç bölümden oluşmaktadır.

Birinci bölümde; idari eylem kavramına ve idari eylemin idarenin diğer hukuki muamelelerinden farkı kılan niteliğine değinilerek İYUK'un 13. maddesi uyarınca açılacak davalarda ön karar alma müessesi açıklanmıştır.

İkinci bölümde; İYUK'un 13. maddesi kapsamında açılacak tam yargı davalarında dava açma süreleri yargı kararları ile örneklendirilerek açıklanmıştır.

Üçüncü ve son bölümde ise konuya ilişkin ayrıksı durumlar açıklanarak çalışmanın bütününde mevzuatın yol açtığı hak kayıplarının nasıl önlenebileceği konusunda önerilerde bulunulmuştur.

Bu çalışma ile İYUK'un 13. maddesi kapsamında açılacak tam yargı davalarında dava açma sürelerinin başlangıcının tespiti ve dava açma süresi meselesi hak arama hürriyeti ve adil yargılanma hakkı yönlerinden Danıştay, Anayasa Mahkemesi ve AHİM kararları ışığında ele alınarak hak kayıplarının önlenmesi amaçlanmaktadır.

Anahtar Kelimeler: İdari yargı, idare hukuku, tam yargı davası, dava açma süresi, hak arama özgürlüğü

Abstract:
The administrative judicial system includes the types of administrative cases called annulment and full remedy actions. Those whose personal rights have been violated due to administrative procedures and actions seek to remedy the damages they have incurred through filing full remedy actions before the administrative courts.

As in the other countries that have accepted the administrative judicial system, in our country, filing a full remedy action due to the damages resulting from procedures and actions is subjected to the condition that the lawsuit to have been filed within a certain period of time. In our administrative judicial system, terms of litigation for filing administrative actions are set forth by the Administrative Jurisdiction Procedure Law (AJPL) No. 2577 and by some other spesific laws.

Our study, entitled "Time Condition in Full Remedy Actions Based on the Artccle 13 ff Administrative Jurisdiction Prodecure Law" and dealing with the issue of litigation terms for full remedy actions, which constitute one of the essential conditions of the principle of the state of law, consists of three sections:

In the first section; the concept and nature of administrative action and its qualities distinguishing it from the other legal acts of the administration are mentioned and also the obligation to obtain a preliminary decision by applying to the relevant administration before a full remedy action to be filed in accordance with the Article 13 of the AJPL is explained.

In the second section; the litigation terms for full remedy actions to be filed within the scope of the Article 13 of the AJPL is explained via providing with relevant court decisions.

In the third and the last section, some particular and exceptional cases are explained and suggestions are made on how to prevent the loss of rights arising from legislation.

The aim of this study is to clarify the beginning of the litigation terms for full remedy actions and to prevent the loss of rights by considering the right to a fair trial and in the light of the decisions of the Council of State, the Constitutional Court and the European Court of Human Rights.

Key words: Administrative justice, administrative law, full remedy action, term of litigation, right to legal remedies