Hemşirelerde COVID-19 korkusunun psikolojik dayanıklılığa ve obsesif kompulsif davranışlara etkisi
The effect of the fear of COVID-19 in nurses on psychological resilience and obsessive- compulsive behaviors
Yazar: DİLARA ÇELİK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ CEMİLE SAVCI
İstanbul Medeniyet Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / Psikiyatri Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: COVID 19 = COVID 19 ; Hemşireler = Nurses ; Hemşirelik = Nursing ; Hemşirelik araştırmaları = Nursing research ; Korku = Fear ; Korona virüs enfeksiyonları = Coronavirus enfections ; Korona virüsler = Coronaviridae ; Obsessif kompülsif bozukluk = Obsessive compulsive disorder ; Psikolojik dayanıklılık = Hardiness on psychological

Özet:
Araştırmanın amacı, hemşirelerde COVID-19 korkusunun psikolojik dayanıklılık ve obsesif 
kompulsif davranışlar üzerindeki etkisini incelemektir.
Araştırmanın evrenini, 15.02.2021-01.05.2021 tarihleri arasında İstanbul ilindeki bir eğitim ve 
araştırma hastanesinde görevli 1290 hemşire oluşturmuştur. Araştırma, 0,05 örneklem hatası ile 
dahil edilme kriterlerini karşılayan 303 hemşire ile tamamlanmıştır. Tanımlayıcı tipteki 
araştırmanın verileri, "Yapılandırılmış Bilgi Formu", "COVID-19 Korkusu Ölçeği", 
"Yetişkinler İçin Psikolojik Dayanıklılık Ölçeği (YPDÖ)" ve "Padua Envanteri-Washington 
Eyalet Üniversitesi Revizyonu (PE-WEÜR)" ölçekleri kullanılarak toplanmıştır. Araştırma 
verilerinin değerlendirilmesinde, tanımlayıcı istatistikler, bağımsız t testi, tek yönlü varyans 
analizi (one-way ANOVA), Pearson korelasyon katsayısı ve basit doğrusal regresyon analizi 
istatistiksel yöntemleri kullanılmıştır. 
Araştırmaya katılan hemşirelerin COVID-19 Korkusu Ölçeği puan ortalaması 19,78±5,51, 
YPDÖ toplam puan ortalaması 123,08±13,66, PE-WEÜR toplam puan ortalaması 52,46±28,32 
bulunmuştur. COVID-19 Korkusu Ölçeği toplam puan ortalaması ile YPDÖ alt boyutlarından 
"Kendilik Algısı", "Gelecek Algısı" ve "Yapısal Stil" puan ortalamaları arasında negatif yönde 
ve istatistiksel olarak anlamlı ilişki olduğu saptanmıştır (p<0,05). COVID-19 Korkusu Ölçeği 
toplam puan ortalaması ile PE-WEÜR toplam puan ortalaması ve "Kontrol Etme", 
"Bulaşma/Kirlenme/Temizlik", "Öz-Bakım Ritüelleri", "Kendine/Başkalarına Zarar 
(Düşünce)" alt boyut puan ortalamaları arasında pozitif yönde ve istatistiksel olarak anlamlı bir 
ilişki olduğu belirlenmiştir (p<0,05). Korkunun psikolojik dayanıklılığı yordamada istatistiksel 
olarak anlamlı etkisinin olmadığı (p>0,05), ancak obsesif kompulsif davranışları yordamada 
pozitif yönde (β=0,37) istatistiksel olarak anlamlı etkisinin olduğu (p=0,000) saptanmıştır.
COVID-19 korkusunun obsesif kompulsif davranışlardaki değişimin yaklaşık %14'ünü 
açıkladığı belirlenmiştir.
v
Sonuç olarak, katılımcıların COVID-19 korkusunun orta düzeyde, psikolojik dayanıklıklarının 
yüksek düzeyde, obsesif kompulsif davranışlardaki değişimin ise düşük düzeyde olduğu
saptanmıştır. COVID-19 kokusunun psikolojik dayanıklılığı azalttığı, obsesif kompulsif 
belirtilerde artışa yol açtığı bulunmuştur.

Abstract:
The aim of this study is to examine the effect of fear of COVID-19 on resilience and obsessivecompulsive behaviors among nurses.
The population of the study consisted of 1290 nurses working in a training and research hospital 
in Istanbul between 15.02.2021 and 01.05.2021. The study was completed with 303 nurses who 
met the inclusion criteria with a sample error of 0.05. The data of the descriptive study were 
collected using the "Structured Information Form", "Fear of COVID-19 Scale (FCV-19S)", 
"Resilience Scale for Adults (RSA)" and "Padua Inventory-Washington State University 
Revision (PI-WSUR)" scales. Data analysis was performed with descriptive analysis, 
independent samples t-test, one-way analysis of variance, Pearson's correlation coefficient and, 
simple linear regression analysis.
The mean score of the nurses participating in the study on the FCV-19S was 19.78±5.51, the 
mean score on the RSA was 123.08±13.66, and the mean score on the PI-WSUR was 52.46± 
28.32 was found. It was determined that there was a negative and statistically significant 
relationship between the mean total score of the COVID-19 Fear Scale and the mean scores of
"Self-Perception", "Perception of the Future" and "Structural Style", which are sub-dimensions 
of RSA (p<0.05). Between the COVID-19 Fear Scale total score average and the PI-WSUR 
total score average and the sub-dimension mean scores of "Checking Compulsions", 
"Contamination/Washing", "Self-Care Rituals", "Obsessional Thoughts About Harm to 
Self/Others". It was determined that there was a positive and statistically significant relationship 
(p<0.05). It was found that fear did not have a statistically significant effect on predicting
resilience (p>0.05), but it had a statistically significant effect (p=0.000) in the positive direction 
(β=0.37) in predicting obsessive-compulsive behaviors. It has been determined that fear of 
COVID-19 explains approximately 14% of the change in obsessive compulsive behaviors.
vii
As a result, the participants' had a moderate level of fear of COVID-19, high level of 
psychological resilience, and low level of change in obsessive-compulsive behaviors. It has 
been found that the fear of COVID-19 reduces psychological resilience and, leads to an increase 
in obsessive compulsive symptoms.