Heyelan duyarlılık haritalarının üretilmesinde örneklem ve doğrulama stratejilerinin değerlendirilmesi (Gelibolu Yarımadası'nın doğu kesimi)
Assessment of sampling and validation strategies in production of landslide susceptibility maps (Eastern part of Gallipoli Peninsula)
Yazar: GÜLSEREN DAĞDELENLER
Danışman: PROF. DR. CANDAN GÖKÇEOĞLU ; YRD. DOÇ. DR. HAKAN AHMET NEFESLİOĞLU
Hacettepe Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Uygulamalı Jeoloji Ana Bilim Dalı / Uygulamalı Jeoloji Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2013
Konu: Jeoloji Mühendisliği = Geological Engineering
Dizin: Doğrulama = Verification ; Duyarlılık = Sensitivity ; Çanakkale-Gelibolu = Çanakkale-Gelibolu

Özet:
Bu çalışma kapsamında, literatürdeki mevcut heyelan duyarlılık haritalama çalışmalarında kullanılan örneklem stratejilerinin ve doğrulama yaklaşımlarının değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Ayrıca, kök hücre örneklem stratejisi ve tüm heyelan kütlesi (yer değiştirme+birikme alanı) örneklem stratejileri kullanılarak oluşturulan her iki modelin doğrulama indeksleri incelenmiş ve birbirleriyle karşılaştırılmıştır. Bu amaç doğrultusunda, Çanakkale Gelibolu Yarımadası?nın doğusu çalışma alanı olarak seçilmiştir. Tez çalışması kapsamında yapılan araştırmalar 6 aşamada gerçekleştirilmiştir. Bunlar, (1) arazi çalışmalarından, inceleme alanına ait hava fotoğraflarından ve Google Earth uydu görüntülerinden yararlanılarak heyelanların haritalanması ve çalışma alanına ait heyelan envanter haritasının oluşturulması, (2) heyelan duyarlılık analizlerinde kullanılacak hazırlayıcı faktörlerin değerlendirilmesi, (3) yer değiştirme+birikme alanından yapılan örneklemler ve farklı d mesafelerinde (d=25 m, d=50 m, d=75 m ve d=100m) tampon alan oluşturarak yapılan kök hücre örneklemleri kullanılarak heyelan duyarlılık modellerinin geliştirilmesi, (4) oluşturulan her iki model için heyelan duyarlılık haritalarının üretilmesi, (5) modellerin doğrulama indekslerinin hesaplanması ve karşılaştırılması, (6) kök hücre örneklem stratejisinin önermiş olduğu tampon alan oluşturulurken kullanılan d mesafesinin modifikasyonudur. Her iki modele ilişkin doğrulama indeksleri kontrol veri seti kullanılarak hesaplanan eşik değerine bağımlı (hata matrisi ve Kappa indeksi) ve eşik değerinden bağımsız(ROC eğrisi ve AUC) olmak üzere ve alıştırma veri seti kullanılarak hesaplanan diğer doğrulama indeksleri (RMSE) olmak üzere 3 grupta incelenmiştir. İki modelinde doğrulama indeksleri oldukça yakın olarak hesaplanmıştır. Bu durum her iki modelin de kestirim kapasitesinin ve sahayı genelleme kapasitesinin yüksek olduğunu göstermektedir. Kök hücre örneklem stratejisi modelinin kontrol verisinden birbirinden bağımsız rastgele seçilmiş veri setleri ve d tamponmesafelerine göre belirlenen ROC eğrisi altında kalan alan (AUC) değerlerinin dağılımına bakıldığında kök hücre örneklem stratejisinde önerilen 100 m olan d mesafesinin yaklaşık 48-52 m arasında alınması gerektiği sonucuna varılmıştır.Anahtar Sözcükler: Duyarlılık, heyelan, kök hücre örneklem stratejisi, doğrulama, tampon mesafesi, Çanakkale Gelibolu Yarımadası

Abstract:
The purposes of this study are to evaluate the sampling strategies used in landslide susceptibility mapping studies in the literature and to assess validation indices. In addition, validation indices of the models created by using seed cell sampling strategy and whole landslide mass (displacement + accumulation area) sample strategy have been analysed and compared. In line with this purpose, the east of Canakkale Gallipoli Peninsula has been selected as the study area. The research in the scope of this study has been conducted in 6 phases. These are; 1)mapping of the landslides and compilation of inventory map of the study area by using the field studies, the aerial photos and the Google Earth satellite images; 2)evaluation of conditioning factors to be employed in landslide susceptibility analyses; 3) development of landslide susceptibility models using seed cell samples established by buffer areas defined with different d distances and samples from displacement and accumulation areas; 4) mapping of landslide susceptibility for both models constructed; 5) calculation and comparisons of validation indices of the models; 6) the modification of distance used to define the buffer area suggested by the seed cell approach. Validation indices of both models have been analyzed under three groups. Calculated using the train data set on dependent threshold value (confusion matrix and Kappa index) and independent threshold value (ROC curve and AUC) and calculated the test data set on other validation indices (RMSE). The calculated validation indices of the both models are approximate which indicates that the prediction capacity and generalization of both models are high. The distance of 100 m, suggested by the seed cell sample strategy has been proposed as approximately 48-52 m upon observation of the distribution of values below the ROC curve, determined by different sensitivity buffer distances and independent data sets randomly selected from control data of the seed cell sample strategy model.Key Words: Susceptibility, landslide, seed cell sampling strategy, validation, buffer distance, Çanakkale Gallipoli Peninsula