Cumhuriyetin ilk yıllarında Antalya şehrinde eğitim (1923-1950)
Education in the city of Antalya during the early stages of the republic (1923-1950)
Yazar: MUZAFFER DENİZ
Danışman: PROF. DR. MUHİTTİN TUŞ
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Bölümü / Tarih Ana Bilim Dalı / Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2009
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Tarih = History
Dizin: Antalya = Antalya

Özet:
Şehir tarihi çalışmalarına ilgi son yıllarda giderek artmaktadır. Ayrıca Antalya örneğinde görüldüğü üzere, arşivcilik konusunda gözlenen yetersizliklerin getirdiği kaygılar, şehir tarihi araştırmalarını zorunlu ve geciktirilemez kılmaktadır. Bu çalışma, Antalya şehrinin 1923-1950 yılları arasındaki dönemin eğitim tarihini kapsamaktadır. Ancak şehirdeki okulların çoğu, Osmanlı döneminden Cumhuriyete miras kaldığından araştırmanın başlangıcını, eğitim kurumlarının Osmanlı dönemi oluşturmuştur.Çalışmanın giriş kısmında Antalya'nın sosyo-ekonomik yapısıyla tipik bir Osmanlı şehri olduğu vurgulanmıştır. Ayrıca şehir eğitim tarihinin Cumhuriyetten önceki dönemi ele alınmıştır. Birinci bölümde klasik Osmanlı okulları ile yabancı ve gayrimüslimlere ait okulların Cumhuriyet döneminde millî anlayış doğrultusunda tasfiye edildiğinden, yalnızca Osmanlıdan devralınan modern eğitim kurumları ile bunlara eklenen yeni okullar ele alınmıştır. Burada Cumhuriyet eğitim sistemi ile bunun dayanakları ve başta finansal kaynaklar olmak üzere karşılaşılan problemler ve çözüm arayışları hakkında bilgi verilmiştir. O dönemde şehir eğitiminde yer alan İpek Böcekçiliği Mektebi, Türk Ocağı, Antalya Halkevi ve Aksu Köy Enstitüsü'nün şehir eğitimine yaptıkları katkılar ile kapanmalarının sonuçlarının altı çizilmiştir. Yine bu bölümde şehir eğitiminde yer alan tarım eğitimi de veren Narenciye Enstitüsü, kütüphaneler, çeşitli kurslar, kıraathaneler, spor eğitimi vb. konular yer almıştır. İkinci bölümde Antalya'da örgün ve yaygın eğitime etki eden faktörler ele alınmıştır. Ayrıca eğitimci ve yöneticilerin tutumlarından günümüze de uyarlanabilecek bazı tecrübe ve dersler çıkarılmasına göndermeler de yapılmıştır.Sonuç olarak, kaynaklar ile araştırmacının gücü ve yeteneği ölçüsünde Antalya'da Cumhuriyet döneminin ilk çeyrek asırlık kısmına ait eğitim tarihi incelenirken, genel tarih çalışmaları için de bazı belge ve bilgiler ortaya konulmuştur. Bunun yanı sıra yapılan çalışma ile bir eğitim kurumu olmasından başka, şehrin sosyo-ekonomik hayatına da katkıları bulunan ve katma değeri yüksek olan ipekçiliğin yeniden canlandırılması için -yalnızca- İpekçilik Mektebi'nin yeniden açılabilmesini sağlamak üzere ilgililerin dikkatinin çekilebilmesi bile bir başarı olacaktır.

Abstract:
In recent years, interest shown in the study of history of cities has gradually increased. Moreover, as seen in the example of Antalya, anxieties brought out by the inadequacy observed in the organisation of archives have made the studies of history of cities necessary and without any delay. This study contains the educational history of the city of Antalya between 1923-1950. However, the beginning of the study comprises the educational institutions of the late period of the Ottoman Empire since most of the schools in Antalya were bequeathed from the Ottomans.In the beginning of the study it is stressed that Antalya is a typical Ottoman city due to its socio-economic structure. Also, the educational history of the city before the republic has been dealt with. In the first section, only the contemporary educational institutions bequeathed from the Ottamans and the new schools added to these have been mentioned since the classical Ottoman schools and schools belonging to the non-Müslims and foreign scholls were eradicated during the beginning of the Republic Era for the Sake of the new national understanding. In addition, some information has been given about the education system of the republic and its fundamental principals; and, also the financial and other problems at the beginning and the ways to their solutions. Enough emphasis has been given to the School for Silk Production and Manufactoring, ?Türk Ocağı?, ?Halkevi? and Aksu Village Institution for the great stiulus they added to the educational life of the Antalya and the results of their closure. Also in this section, some infrmation has been given about the Institution of Citrus Industry, which supplied agricultural lessons within the framework of the city?s education system, and about the libraries, courses, public reading rooms, sport education and so forth. In the second section, the factors effecting the organised and diffused education have been dealt with. Furthermore, some references have been made to obtain lessons from the experiences of deceased educators and the directors applicable in the present time.In conclusion, within the capacity and ability of the researcher and the resurces available not only the educational history of the first 25 years of Republican Era of Antalya has been studied, but also some information and documents have also been exposed for the general history studies. In addition to these, it will be considered successful if this study draws any attention of those interested for the reopening of the school for silk prouction and manufactoring to revitalize the silk industry, which once upon a time, had a vital role in the socio-economic life of the city as well as being an educational establishment.