Fetal germ hücre gelişiminde hücreler arası köprülerin rolü
The role of intercellular bridges in fetal germ cell development
Yazar: GÜL BİKEM SOYGÜR
Danışman: PROF. DR. NECDET DEMİR
Akdeniz Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Histoloji ve Embriyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Histoloji ve Embriyoloji = Histology and Embryology
Dizin: Fetüs = Fetus ; Germ hücreleri = Germ cells ; Hücre büyüme işlemleri = Cell growth processes ; Hücre gelişmesi = Cell growth

Özet:
Amaç:Hücreler arası köprüler somatik hücrelerde hücre bölünmesinin sitokinez evresinde oluşan geçici yapılardır. Farede farklılaşan germ hücreleri arasında TEX14 proteininin varlığı ile kalıcı yapılara dönüşen hücreler arası köprülerin, diploid dişi germ hücrelerindeki rolü belirsizliğini korumaktadır. Çalışmamızda, germ hücrelerinde hücreler arası köprü içermeyen Tex14 mutant (Tex14-/-) fareler kullanılarak, hücreler arası köprülerin mayozun senkronizasyonu ve germ hücre havuzunun kurulmasındaki rolü üç boyutlu (3D) analiz yöntemi kullanılarak araştırılmıştır.
Yöntem:Wholemount immünofloresan yöntemi ile Tex14+/+ ve Tex14-/- ovaryumlarda germ hücreleri mayoz ve apoptoz belirteçleri ile işaretlendi. Imaris programı ve MATLAB komut dizisi ile ovaryumların 3D haritası oluşturuldu. Ayrıca apoptozun grup/küme analizi gerçekleştirildi. Tex14+/+ ve Tex14-/- ovaryumlarda kimyasal stres oluşturulduktan sonra hücreler arası köprülerin varlığında ve yokluğunda hücre eliminasyonu değerlendirildi.
Bulgular:Ovaryumda mayozun ilk olarak radyal bir dalga halinde başladığı, anterior-posterior (AP) mayotik dalganın ise E13.5'tan itibaren etkili olduğu izlendi. Tex14-/- ovaryumlarda, radyal mayotik dalganın olmadığı, sadece AP dalganın korunduğu ve Tex14-/- germ hücrelerinin Tex14+/+'e kıyasla mayoza daha erken başladığı dikkat çekti. Germ hücre eliminasyonunun gerçekleştiği dönemde Tex14-/- ovaryumlarda germ hücre sayısının azaldığı, apoptozun arttığı ve Tex14+/+'den farklı olarak, Tex14-/- germ hücrelerinin ovaryumda rastgele elimine edildiği izlendi. Stres indüklendiğinde ise germ hücre kaybının oransal olarak Tex14+/+'de Tex14-/-'e göre artmış olduğu tespit edildi.
Sonuç:Çalışmamızda, ovaryumda hücreler arası köprülerin radyal mayotik dalganın düzenlenmesinde ve apoptoz düzeyinin belirlenmesindeki rolleri literatürde ilk defa ortaya konulmuştur. Fetal germ hücre gelişiminin araştırılması, ovaryan rezervin kurulmasında etkili olan mekanizmaları anlamamızı sağlayarak, infertilite, subfertilite ve oositlerde sıklıkla izlenen anöploidi ile ilgili bilinmeyenlere ışık tutacaktır.

Abstract:
Objective: Intercellular bridges (ICBs) are transient structures which form during cytokinesis step of somatic cell division. They transform into permanent structures with the presence of TEX14 protein in differentiating mice germ cells. The role of ICBs in mammalian female germ cell development is still unclear. In our study, we analyzed the role of ICBs in the synchronization of meiosis and establishment of germ cell pool by using 3D analyzing method and Tex14 mutant (Tex14-/-) mice, which lack ICBs in germ cells.
Method: Wholemount immunofluorescent staining was performed, Tex14+/+ and Tex14-/- germ cells were labelled with meiosis and apoptosis markers. 3D maps of ovaries were created by using Imaris software and MATLAB. Clustering analysis of germ cells was also applied. Germ cell elimination was analyzed in the absence or presence of ICBs in Tex14+/+ and Tex14-/- ovaries which were subjected to chemical stress.
Results: Meiosis first started as a radial meiotic wave and anterior-posterior (AP) meiotic wave was effective in the ovaries earliest at E13.5. The radial wave was absent and pre-mature meiotic entry was observed in Tex14-/-. Germ cell numbers were decreased and germ cell death were increased in Tex14-/- compared to Tex14+/+ when germ cell elimination occurred through apoptosis. Unlike Tex14+/+, Tex14-/- germ cells were eliminated randomly. When ovaries were subjected to chemical stress, further increase of apoptosis following chemical stress was modest in Tex14-/- compared to Tex14+/+ ovaries.
Conclusion:In our study, the roles of ICBs  in the regulation of radial meiotic wave and in calibrating the threshold of apoptosis in germ cells in the developing ovary were revealed for the first time. Studying germ cell development in great detail will allow us to gain deeper understanding in mechanisms which play a role during the establishment of ovarian reserve and will enlighten infertility, subfertility and aneuploidy defects in females.