Türk Hukukunda acele kamulaştırma usulü ve yargısal denetimi /
Yazar: HANİFE EBRU ÖZTÜRK
Danışman: PROF. DR. HALİT EYÜP ÖZDEMİR
İstanbul Medipol Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Acele kamulaştırma = Urgent expropriation ; Denetim = Control ; Hukuki denetim = Legal rewiew ; Kamu Hukuku = Public Law ; Kamulaştırma = Expropriation ; Mülkiyet hakkı = Property right ; Yargısal denetim = Judical rewiew

Özet:
Mülkiyet hakkı, Anayasa'da yer alan temel haklardan biridir. Mülkiyet hakkı 
ancak  Anayasanın  ilgili  maddelerinde  belirtilen  sebeplere  dayanarak,  hakkın  özüne 
dokunulmaksızın  ve  kanunla  sınırlanabilir.  Bu  hakkın  sadece  kanunla 
sınırlanabilmesi  nedeni  ile  yasa  koyucu  özel  mülkiyet  hakkına  müdahalenin  nasıl 
yapılabileceğine  ilişkin  çeşitli  kanunlar  çıkarmıştır.  Bahsi  geçen  kanunlardan  birisi 
de idarenin, bireylerin özel mülkiyetinde bulunan taşınmazları nasıl edinebileceğine 
ilişkin  Kamulaştırma  Kanunu'dur.  Kamulaştırma  Kanunu'nun  27.  maddesinde 
sayılan  üç  halden  birinin  gerçekleşmesi  halinde  idare,  acele  kamulaştırma  yoluna 
gidebilir.  Bu  hallerden  birisi  de  kamu  hizmetinin  niteliğine  göre  aceleliğine 
Cumhurbaşkanı  tarafından  karar  verilen  hallerdir.  Kanun'un  ilk halinde Bakanlar 
Kurulu'na ait olan acelelik hali bulunduğuna dair yetki 2/7/2018 tarihli ve 700 sayılı 
KHK'nin  86  ncı  maddesiyle  Cumhurbaşkanı'na  tanınmıştır.  Acelelik  kararının 
Resmi  Gazete'de  yayımlanmasının  ardından,  idarenin  taşınmazın  bulunduğu  yer 
asliye hukuk mahkemesinde açtığı bedel tespit ve acele el koyma davası sonrasında, 
asliye  hukuk  mahkemesince  yedi  gün  içinde  acele  el  koyma  kararı  verilmektedir. 
Acele  kamulaştırmayı  tam  olarak  anlayabilmek  için  acele  kamulaştırmaya  ilişkin 
temel kavramların, temel kavramlara yüksek yargı ve AİHM'in yaklaşımının, acele 
kamulaştırmanın  diğer  taşınmaz  mal  edinme  yöntemlerinden  farkının,  ivedi 
yargılama  usulünün,  İYUK'ta  yer  alan  usul  kurallarının  ve  Danıştay'ın  acele 
kamulaştırmaya  yaklaşımının  bilinmesi  gerekmektedir.  Yukarıda  yer  verilen 
nedenlerle  tez  konumuz "Türk  Hukukunda  Acele  Kamulaştırma  Usulü  ve  Yargısal 
Denetimi" olarak belirlenmiştir. Tezde Cumhurbaşkanlığı sistemine geçilmiş olması 
nedeniyle mevzuatta yapılan değişiklikler de dikkate alınmış olup yargı kararlarının 
büyük bir kısmı güncel kararlardan oluşmuştur.

Abstract:
The right to own property is one of the fundamental rights which were 
enumerated by the Constitution. The right to own property may only be limited based 
on the relevant provisions of the Constitution, without infringing the essence of the 
right and with a statute. Due to the condition that it may only be limited with a 
statute, the legislator has passed several acts that relate to the issue of how the 
intervention to the property rights might function. One of the mentioned acts is the 
Expropriation Act, which governs manner the administration shall obtain the 
immovables in the property of real persons. Article 27 of the Expropriation Law 
enumerates three situations in which the administration can apply urgent 
expropriation. One of these situations is the case where the President decides the 
urgency on the basis of the public service characteristics. The competence of the 
decision of the urgency of the expropriation was transferred from the Ministers 
Board to the Presidency with Article 86 of the decree-law N. 700 of 2/7/2018. After 
the decision of urgency is promulgated in the Official Gazette, the administration 
may apply the civil court of the first instance in the location of the immovable for a 
case of determination of price and urgent expropriation, and thereafter the civil court 
may decide for urgent expropriation in seven days. On the other hand, to conceive 
the urgent expropriation in its own right, one must know about the fundamental 
notions of the urgent expropriation, the approaches of the higher judiciary and the 
ECHR to these fundamental notions; the difference of the urgent expropriation with 
other manners of obtaining immovables, summary procedures, procedural rules in 
the Administrative Jurisdiction Procedure Law and the approach of the State Council 
to the urgent expropriation. On these grounds, we decided that our dissertation 
subject to be "The Urgent Expropriation and the Legal Review Thereof in the 
Turkish Law". It was taken into consideration that there was a change to the 
Presidential system, and therefore the changes in the legislation are reviewed and the 
majority of the case-law mentioned is build-up by contemporary examples. In great 
extent throughout the dissertation, our personal opinions about the State Council 
decisions were emphasized, alongside with the application of the summary 
procedure.