Aydın'da yetiştirilen siyah-alaca, esmer ve simmental ırkı sığırlarda karkas ve et kalite özellikleri üzerine bir araştırma
A study on carcass and beef quality characteristics of holstein-friesian, brown-swiss and simmental bulls fattened in Aydin province
Yazar: ERAY ÇATIKKAŞ
Danışman: PROF. DR. ATAKAN KOÇ
Adnan Menderes Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Zootekni Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Besi performansı = Fattening performance ; Esmer sığırlar = Brown cattles ; Et kalitesi = Meat quality ; Karkas özellikleri = Carcass characteristics ; Siyah alaca sığırlar = Holstein friesian cattles

Özet:
Bu çalışmada Siyah-Alaca (SA), Esmer (E) ve Simmental (Sim) ırkı tosunların besi performansı, kesim ve karkas özellikleri ile et kalite özellikleri üzerinde durulmuştur. Aydın ilinde özel bir besi işletmesinde yapılan araştırmanın hayvan materyalini, 148 gün (10 baş SA ve 8 baş E ırkı tosun, I. Grup) beside tutulan ile 177 gün (7 baş SA ve 10 baş Sim ırkı tosun) beside tutulan  (II. Grup) oluşturmuştur. Besi performansı olarak besi başı ağırlığı (BBA), besi sonu ağırlığı (BSA), GCAA; kesim ve karkas özellikleri olarak karkas ağırlığı ve randımanı ile bazı organ ağırlıkları, soğutma kaybı, göz kas alanı, sırt yağı kalınlığı; et kalite özellikleri olarak ise göz kasından alınan et örneklerinden pH, renk (L*,a*,b*), sızıntı su kaybı, pişirme kaybı ve et tekstürü özellikleri belirlenmiştir. Birinci grupta yer alan, SA ve E ırkı tosunların BBA, BSA ve GCAA ortalamaları sırasıyla 347.17±9.80 ve 319.80±10.96 kg (P>0.05), 549.20±16.87 ve 512.62±16.86 kg (P>0.05); 1.34±0.05 ve 1.35±0.06 kg (P>0.05), bu ırkların sıcak karkas ağırlığı ve randımanı, göz kası alanı ve sırt yağı kalınlığı ortalamaları sırasıyla 279.44±3.28 ve 289.40±3.69 kg (P>0.05), %52.5±1.0 ve %54.4±1.0 (P<0.05), 66.82±2.83 ve 82.76±3.17 cm2 (P<0.01) ve 2.3±0.3 ve 2.9±0.3 mm (P>0.05) dir. İkinci grupta yer alan, SA ve Sim ırkı tosunların BBA, BSA ve GCAA ortalamaları sırasıyla 307.24±14.28 ve 292.36±11.95 kg (P>0.05), 579.14±16.60 ve 562.00±13.88 kg (P>0.05), 1.57±0.05 ve 1.62±0.04 kg (P>0.05), bu ırkların sıcak karkas ağırlığı ve randımanı, göz kası alanı ve sırt yağı kalınlığı ortalamaları sırasıyla 304.36±4.14 ve 309.25±3.45 kg (P>0.05), %53.5±1.0 ve %54.3±1.0 (P>0.05), 69.50±4.10 ve 76.50±3.43 cm2 (P>0.05), 4.9±0.8 ve 3.6±0.7 mm (P>0.05) dir. Sonuç olarak, bu ırklardan herhangi birinin tercih edilmesi besi performansı, kesim ve karkas özellikleri ile et kalite özellikleri bakımından önemli bir farklılık yaratmayacaktır.

Anahtar sözcükler: Besi performansı, Kesim, Karkas özellikleri, Et kalitesi, Irk

Abstract:
In this study, fattening performance, slaughtering and carcass characteristics and beef quality traits were determined on Holstein-Friesian (HF), Brown Swiss (BS) and Simmental (SIM) bulls. Animal material of the study were obtained on a private feedlot located in Aydın Province, in the first group with 148 days (10 HF and 8 BS)  and in the second group with 177 days (7 HF and 10 SIM) fattening period  were used. For fattening performance, fattening beginning weight (FBW), fattening final weight (FFW), average daily weight gain (ADWG), for slaughtering and carcass characteristics, carcass weight, dressing percentage and some organs' weights, cooling loss, rib eye area, subcutaneous fat thickness, for beef quality traits a sample taken from the rib eye muscle and pH, color (L*a*b), drip loss, cooking loss and shear force were determined. In the first group the averages of FBW, FFW, ADWG, hot carcass weight, dressing percentages, rib eye area, subcutaneous fat thickness means for HF and BS bulls were 347.17±9.80 and 319.80±10.96 kg (P>0.05), 549.20±16.87 and 512.62±16.86 kg (P>0.05); 1.34±0.05 and 1.35±0.06 kg (P>0.05), 279.44±3.28 and 289.40±3.69 kg (P>0.05), 52.5±1.0% and 54.4±1.0% (P<0.05), 66.82±2.83 and 82.76±3.17 cm2 (P<0.01), 2.3±0.3 and 2.9±0.3 mm (P>0.05), respectively. In the second group the averages of FBW, FFW, ADWG, hot carcass weight, dressing percentage, rib eye area, subcutaneous fat thickness means for HF and SIM bulls were 307.24±14.28 and 292.36±11.95 kg (P>0.05), 579.14±16.60 and 562.00±13.88 kg (P>0.05), 1.57±0.05 and 1.62±0.04 kg (P>0.05), 304.36±4.14 and 309.25±3.45 kg (P>0.05), 53.5±1.0% and 54.3±1.0% (P>0.05), 69.50±4.10 and 76.50±3.43 cm2 (P>0.05), 4.9±0.8 and 3.6±0.7 mm (P>0.05), respectively. In conclusion, by choosing any of these breeds would not give any additional advantage to the farmer in terms of fattening performance, slaughtering and carcass characteristics and beef quality. 

Key words: Fattening performance, Slaughtering characteristics, Carcass characteristics, Beef quality, Breed