Fan çevirilerinin çeviri ve eğlence sektörü başta olmak üzere medya endüstrisindeki etkisi üzerine bir inceleme
Fan translations' infulence on the media industry with a focus on translation and entertainment sectors: An analysis
Yazar: HATİCE SILA ALTINTAŞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ FİLİZ ŞAN
Sakarya Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Çeviribilim Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Mütercim-Tercümanlık = Translation and Interpretation
Dizin: Fan çevirisi = Fansubbing ; Katılımcı medya = Participatory media ; Popüler medya = Popular media

Özet:
Çeşitli medya içeriklerinin internet aracılığıyla tanınıp ün kazanmasında ve böylelikle dünya popüler kültürünün birer parçası haline gelmesinde fandomlar – bir diğer ifadeyle hayran toplulukları – büyük bir rol oynamaktadır. Bu topluluklar çoğu zaman birbirinden farklı uyruk ve kültürlere mensup bireylerin internet üzerindeki çeşitli platformlarda bir araya gelmesi ile oluşur, büyüyüp genişler ve topluluğun çekirdeğini oluşturan medya ürününe yönelik çeşitli aktiviteler doğrultusunda varlığını sürdürür. Fandomlar, katılımcı kültür anlayışının paylaşım ve etkileşim prensipleri doğrultusunda hareket eden bir topluluk türü olup yine katılımcı kültürün bir uzantısı olan fan kültürleri çerçevesinde işlevsellik kazanırlar. Fandom ve fanlık olgusu aktif ve üretken bir katılımcılık kültürü doğrultusunda popüler kültürün ve popüler medya ürünlerinin devamlılığını sağlayan önemli araçlardan biridir. Muhtelif fandomların ve genel anlamda fan kültürünün çekirdeğini oluşturan birçok fan etkinliği mevcuttur ve bunlar arasında fan çevirileri olarak da adlandırılan gönüllü çeviri projeleri dikkat çekmektedir. Günümüz çeviri etkinliklerinin önde gelen örneklerinden birini teşkil eden bu çeviriler, küresel bir çeviri hareketi olarak nitelendirilebilecek oldukça yaygın bir uygulama olarak karşımıza çıkar. Ticari beklentiler olmaksızın yapılan ve internet aracılıyla büyük kitlelere çabucak ulaşabilen fan çevirileri, dünyanın her köşesinden çeşitli dil ve kültürlere ait içeriklerin seslerini duyurmasında son derece etkili olmuşlardır. Bu çalışma kapsamında; fan çevirilerinin bugün popüler medya içeriklerinin küresel boyutta birbirlerinden beslenerek devasa bir ekosistem ve ekonomiye dönüşmelerine olan katkısı doküman ve örnek olaylar üzerinden incelenmiştir. Ayrıca fan kimlikli bireylerin medya tüketiminde fan çevirilerinin ne derece etkin bir rol oynadığını ve bu durumun medya endüstrisi bağlamındaki değerini ortaya koymak amacıyla anket ve mülakat çalışmalarından yararlanılmıştır. Sonuç olarak, bugün dünyanın en çok kâr getiren ticari oluşumlarından biri olan medya endüstrisinin gelişim sürecinde ve bu süreç içerisinde benimsediği çeşitli yaklaşımlarda fan kültürünün ve bünyesinde türeyen fan çevirilerinin kalıcı izler bıraktığı gözlemlenmiştir.

Abstract:
Fandoms – or fan communties – play a significant role in bringing recognition and fame to numerous
media content that would eventually get integrated into the collective heritage of the world's popular
culture . These communities are oftentimes formed by individuals belonging to differents nationalities
and cultures coming together on various internet platforms. Once they find their footing in such spaces,
they begin to grow and expand through many a colorful activites centered around the media product that
constitutes the core of the community. As a type of community that operates within the principles of
sharing and interactivity, they gain functionality through their own kind of a participatory culture, that
is to say, a subculture known as fan cultures. By virtue of their substantial undestanding of an active and
productive participation culture, fandom and its fannish features have proven to be an important tool in
maintaining the continuity of popular culture and popular media products today. There exists various
kinds of fan activities that are essential to the existence of all fandoms, as well as their collective fan
culture in general. Among these activities, voluntary translation projects known as fan translations are
of particular interest within the context of translation studies. These fan projects, which constitute one
of the leading examples of today's translation activities, appear as a very comman practice within fan
cultures, so much so that it would be fitting to call them a global translation movement. These
translations are offered for free without any materialistic expectations on the translators' part and they
are capable of reaching large audiences quickly via the internet. The sheer quantity of fan translations
and their grip on social networks enabled many different content belonging to various languages and
cultures from all over the world to be recognized beyond their intended audiences. This study aims to
analyse the contribution of fan translations to the transformation of today's popular media content into
a gigantic ecosystem and economy through subconsciously and perpetually feeding one another on a
global scale. Document reviews and examination of various case studies were conducted in line with
this objective, along with a survey study and a few interviews in order to draw a more precise conclusion.
The purpose of the last two methods is to reveal the effective role fan translation play in media
consumption of individuals who identify as fans, while also drawing attention to the significance of such
variables within the context of the media industry. As a result, it has been observed that the fan cultures
and the fan translation activities that have emerged within them have left some permanent traces in the
development of the media industry, which is by far one the most profitable commercial entities in the
world today.