Neo-Hitit heykeltraşlığında kral betimlemeleri
King description in Neo-Hittite sculpture
Yazar: ÇAĞLAR AKDAĞ
Danışman: DOÇ. DR. ÖZDEN ÜRKMEZ
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Arkeoloji = Archeology ; Sanat Tarihi = Art History ; Tarih = History
Dizin: Eski Çağ = Old Age ; Eski Çağ tarihi = Old Age history ; Heykel sanatı = Sculpture art ; Hitit Devleti = Hittite Government ; Hitit Dönemi = Hittite Period ; Hitit figürleri = Hittite figures ; Hitit sanatı = Hittite art ; Hititler = Hittites

Özet:
MÖ. II. binin sonlarında, Yakındoğu'da gerçekleşen deniz kavimlerinin yıkıcı hareketleri, bölgenin ekonomik, siyasi ve sosyal yapısında büyük değişikliklere yol açmaktadır. Hitit Devleti'nin yıkılmasından sonra yaşanan, 'Karanlık Çağ' olarak da nitelendirilen dönemde, bölgede özellikle Anadolu ve Kuzey Suriyeli yeni etnik gruplar ortaya çıkmaktadır. Hitit Devleti'nin yıkılmasından sonra Hitit hanedanı ve halkı Anadolu'nun daha güvenli bölgelerine göç etmiştir. Bölgede Neo-Hitit/Geç-Hitit/Kuzey Suriye/Suriye Hitit, Luwi gibi değişik isimlerle adlandırılan kent devletlerini kurmuş ve çok sayıda heykeltraşlık ürünü ortaya çıkarmışlardır. 
Çalışmamıza konu olan kral tasvirleri kaya kabartmaları, adak stelleri, orthostatlar ve heykeller olarak sınıflandırılmıştır. Neo-Hitit kent devletlerinde tespit edilen kral tasvirleri oluşturulan stil grupları içerisine yerleştirilerek değerlendirilmiştir.  Neo-Hitit Sanatına ait 21' i orthostat, 10' u stel, 13' ü heykel, 5' i heykel başı ve 5' i de kaya kabartması olmak üzere çalışmamızda toplam 54 eser incelenmiştir. Çalışmamız içerisinde değerlendirilen Neo-Hitit kent devletlerinde tespit edilen 17 eserin "Assur Etkisi Gösteren Neo-Hitit Stili" içerisine, 12 eserin "Geleneksel Hitit Stili" içerisine, 10 eserin "Assurlaşmış Neo-Hitit Stili" içerisine, 11 eserin "Aramileşmiş, Fenikelileşmiş Neo-Hitit Stili" içerisine yerleştiği görülmüştür. 4 eserin ise herhangi bir stil gurubu içerisine yerleşmediği görülmüştür. Tüm bu stil grupları içerisinde tespit edilen heykeltraşlık eserlerinin ağırlıklı olarak "Assur Etkisi Gösteren Neo-Hitit Stili" içerisine yerleştiği anlaşılmıştır.

Abstract:
At the end of the B.C. two millennium, the destructive movements of the sea tribes in the Near East led to major changes in the economic, political and social structure of the region. After the collapse of the Hittite Kingdom, which is also known as the Dark Age, new ethnic groups, especially from Anatolia and Northern Syria, are emerging in the region. After the collapse of the Hittite Kingdom, the Hittite dynasty and people migrated to safer regions of Anatolia. In the region, Neo-Hittite / Late-Hittite / Northern Syria / Syria Hittite, Luwi established with different names such as the city-states and many sculptural products were created.
The king depictions of our study were classified as rock reliefs, votive steles, orthostats and statues. The depictions of the king found in the Neo-Hittite city states were placed in the style groups created and evaluated. A total of 54 artifacts of Neo-Hittite Art, 21 of which were orthostat, 10 of which were stele, 13 of which were sculpture, 5 of which were head of sculpture and 5 of which were rock reliefs, were examined. In the Neo-Hittite city states evaluated in our study, 17 artifacts were found in the "Neo-Hittite Style showing the Assyrian influence" 12 artifacts in the "Traditional Hittite Style" 10 artifacts in the "Assyrian Neo-Hittite Style" 11 artifacts "Aramized, Phenomenized Neo-Hitite Style". It is seen that 4 artifacts are not placed in any style group. It is understood that the sculptural artifacts identified in all these style groups were mainly settled in "Neo-Hittite Style with Assyrian Effect".