Finans sektöründen reel sektöre parasal aktarım mekanizması: Bankacılık sektörü açısından bir uygulama
Monetary transmission mechanism from financial sector to real sector: An application from perspective of banking industry
Yazar: UFUK ALKAN
Danışman: PROF. DR. CEMAL İBİŞ
Marmara Üniversitesi / Bankacılık ve Sigortacılık Enstitüsü / Bankacılık Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2014
Konu: Bankacılık = Banking ; Ekonometri = Econometrics ; Ekonomi = Economics
Dizin: Banka kredi kanalı = Bank leading channel ; Banka kredileri = Bank credits ; Bankacılık sektörü = Banking sector ; Bankalar = Banks ; Finans sektörü = Financial sector ; Para politikası araçları = Monetary policy toolls ; Parasal aktarım = Monetary transmission ; Reel sektör = Real sector ; Vektör otoregresyon modeli = Vector autoregression model

Özet:
İktisatçılar tarafından para politikasının uzun vadede fiyatlar genel seviyesi, kısa vadede ise toplam çıktı düzeyi üzerinde etkili olduğu kabul edilmektedir. Bunun yanı sıra, uygulanan para politikalarının hangi kanallar aracılığıyla ekonomiyi etkilediği çok araştırılan ve tartışılan bir konu durumundadır. Bu çerçevede çalışmada Türkiye'de parasal aktarım mekanizması sürecinde banka kredi kanalının işleyişinin ve etkinliğinin ortaya konulması amaçlanmış, aynı zamanda TCMB tarafından uygulanan farklı para politikalarının reel sektör üzerindeki etkileri iktisat teorisi çerçevesinde yorumlanmaya çalışılmıştır.
Bu çalışmada, Türkiye'de parasal aktarım mekanizması banka kredi kanalının etkinliği, vektör otoregresif (vector autoregressive, VAR) yöntemiyle 2000:Ocak-2014:Şubat dönemi için aylık toplam veriler kullanılarak test edilmiştir. Uygulanan para politikası sonucunda kredi hacminde meydana gelen değişmelerin reel ekonomiye ne ölçüde yansıdığı sanayi üretim endeksinde ortaya çıkan değişmelere bakılarak ölçülmüştür.
Çalışma sonucunda sanayi üretim endeksindeki değişmelerin yaklaşık % 27'sinin kredi kanalındaki değişkenlerden (M2 para arzı, zorunlu karşılıklar, bankalararası gecelik faiz oranları, toplam mevduat, kredi faiz oranı, bankaların menkul kıymet stokunun toplam varlıklarına oranı, toplam krediler, toptan eşya fiyat endeksi) kaynaklandığı bulgusu elde edilmiştir. Buna göre, para politikası uygulamalarındaki değişiklikler ile toplam çıktı arasındaki ilişki banka kredi kanalı açısından teorik beklenti ile uyuşmakla birlikte, sanayi üretim endeksindeki değişikliğin daha çok içsel olmasına bağlı olarak, Türkiye'de banka kredi kanalının kısmen işlediği sonucuna varılmıştır.


Anahtar Kelimeler: Parasal Aktarım Mekanizması, Para Politikası, Banka Kredi Kanalı, VAR Analizi

Abstract:
It is agreed by economists that monetary policy is effective on general level of prices in the long run and total output level in the short run. In addition, it is quite debated and searched subject through which channels the applied monetary policies affected economy. In this sense, it is aimed at revealing process and effectiveness of bank credit channel during monetary mechanism process in Turkey, and it is simultaneously attempted to interpret the effects of different monetary policies applied by CBTR on the real industry, within the economic theory.
In this study, monetary transmission mechanism in Turkey effectiveness of bank credit channel is tested by using the total monthly data for the period of January 2000 – February 2014 via VAR (vector autoregressive) method. It is measured to what extent the changes in credit volume as a result of monetary policy applied are reflected in the real economy, by considering the changes in the industry production index.
It is found as a result of the study that approximately 27% of the changes in the industry production index are originated from the changes in the credit channel (M2 monetary supply, compulsory reserves, interbank overnight interest rates, total deposit, credit interest rate, ratio of the security stock of the banks to their total assets, total loans, wholesale price index). According to such, although relation between changes in the monetary policy applications and the total output is in harmony with theoretical expectation in terms of bank loan channel, it is concluded that bank credit loan in Turkey operates partially depending on the fact that change in the industry production index is rather endogenous. 


Keyword(s): Monetary Transmission Mechanism, Monetary Policy, Bank Loan Channel, VAR Analysis