Obez ve obez olmayan tip 2 diyabetes mellitus hastalarında SGLT2 inhibitörleri kullanımının antropometrik ölçümler ve kan şekeri  regülasyonuna etkisi
SGLT-2 inhibitor effect regarding anthropometric measurements and blood sugar regulation on obese and non-obese patients who have type 2 diabetes
Yazar: BÜŞRA DEDEMEN
Danışman: DOÇ. TUBA TASLAMACIOĞLU DUMAN
Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: İç Hastalıkları = Internal diseases

Özet:
Amaç: Obezite, tip 2 diyabete sıklıkla eşlik eden bir metabolizma bozukluğu 
olmasının yanı sıra, kişide diyabet gelişeceğini belirleyen önemli bir risk 
faktörüdür. Tüm obezlerde tip 2 diyabet olmasa da, tip 2 diyabetli hastaların büyük 
çoğunluğu obezdir. Kilolu ve insüline dirençli obez bireylerde %5 civarındaki kilo 
kaybı bile insülin direncini azaltır. Bu nedenle, tip 2 diyabet tedavisinde son 
yılllarda kilo verdirici özellikteki ajanların kullanımı yaygınlaşmaktadır. Sodyum
glukoz ko-transporter 2 (SGLT-2) inhibitörleri, diyabet tedavisinde son 10 yıldır 
kullanagelen, nispeten yeni ajanlardır. Temel etki mekanizması proksimal renal 
tübülden glukoz reabsorbsiyonunu engelleyerek üriner glukoz ekskresyonunu 
arttırmaktır. Klinik kullanımda kilo kaybı sağlaması ve kan basıncını dengelemesi 
üzerine olumlu etkileri gösterilmiştir. Çalışmamızda obez ve obez olmayan diyabet 
hastalarında SGLT2 inhibitör kullanımının antropometrik ölçümler (bel çevresi, 
kalça çevresi, bel kalça oranı, body mass indexi ve Biyoelektrik İmpedans Ölçümü) 
kullanılarak diyabet regülasyonuna etkisini değerlendirmeyi amaçladık.  
Yöntem: Çalışmaya kliniğimize başvuran obez (BMI≥30) ve obez olmayan 
(BMI<30) tip 2 diyabetes mellitus tanılı hastaların alınması planlandı. Çalışmada 
bireylerin öğün sayılarına, yediklerine, egzersiz programlarına müdahale 
edilmeksizin ve mevcut diyabet tedavisine SGLT2 inhibitörü eklendi. Hastaların 
başlangıç antropometrik ölçümleri (bel çevresi, kalça çevresi, boy, kilo, BMI, 
Biyoelektrik İmpedans Ölçümleri) ve laboratuvar verileri (glukoz, ürik asit, AST, 
ALT, albümin, total kolesterol, LDL, HDL, trigliserid düzeyleri, HbA1c, CRP) 
kaydedildi. Hastaların 3. Ay kontrolünde antropometrik ölçümleri, laboratuvar 
değerleri kaydedilerek gruplar arası başlangıç değerleri ile istatistiksel olarak 
karşılaştırıldı.  
Bulgular: Çalışma popülasyonun; obezite grubu 12 kadın ve 8 erkek; obez olmayan 
7 kadın ve 13 erkek olmak üzere toplamda 40 kişiden oluşmaktaydı. Gruplar 
arasında cinsiyet dağılımında istatistiksel olarak anlamlı fark izlenmedi(p=0,11). 
Obez olan grubun yaş ortalaması 62±11 yıl, obez olmayan grubun yaş ortalaması 
61±11 yıl idi. Grupların yaş ortalaması arasında istatistiksel olarak anlamlı fark 
gözlenmedi(p=0,69). Çalışma popülasyonundaki hastaların BMI (%), kilo(kg), bel 
çevresi(cm), yağ (%) tedavi sonrası 3. ay değerleri istatistiksel olarak anlamlı 
düzeyde başlangıca göre düşük saptandı. Hastaların biyoelektrik impedans ölçümü 
kas (%)  başlangıca göre tedavinin 3. ay kontrolünde istatistiksel olarak anlamlı 
düzeyde yüksek saptandı (p<0,001). Hasta grubunun kalça çevresi(cm) tedavi 
sonrası 3. ay değerleri istatistiksel olarak anlamlı düzeyde başlangıca göre düşük 
bulundu (p=0,001). Çalışma popülasyonunun tedavi öncesi ve tedavinin 3. ayı 
ortalama HbA1c (%) ve glukoz (mg/dL) düzeyleri arasındaki fark istatistiksel 
olarak anlamlı düşük saptandı (p<0,001). Çalışma grubunun tedavi öncesi ve 
tedavinin 3. ay CRP (mg/dL), ALT (U/L), LDL kolesterol (mg/dL), total kolesterol 
(mg/dL) düzeyleri arasındaki fark istatistiksel olarak anlamlı düşük bulundu 
(Sırasıyla p=0,009 p=0,022 p=0,003 p=0,021). Hastaların tedavi öncesi ve 
tedavinin 3. ayı ortalama albümin (g/L) ve hct (%) düzeyleri arasındaki fark 
istatistiksel olarak anlamlı yüksek saptandı (sırasıyla p=0,002 p<0,001) 
Sonuç: SGLT2 inhibitörleri diyabet hastalarında kan şekeri regülasyonuna 
katkısının yanında kilo vermeye yardımcı olması ve bu kilo kaybını biyoelektrik 
impedans ölçümü ile tespit ettiğmiz yağ yüzdesinde azalma ile sağlaması, bel 
çevresinde azalmayla birlikte santral obeziteyi azaltarak hastaların klinik ve laboratuvar parametreleri düzeltmede önemli bir etkiye sahiptir. Bu nedenle 
özellikle obez diyabetik hastaların tedavisinde SGLT 2 inhibitörlerinin 
kullanımının faydalı olacağını düşünmekteyiz. 
ANAHTAR KELİMELER: Obezite, Tip 2 Diyabet, Sodyum-Glukoz Ko
Transporter 2 Inhibitörleri, Bel Çevresi, Biyoelektrik İmpedans Ölçümü

Abstract:
Objective: Obesity is a kind of metabolic disorder that generally accompanies type 
2 diabetes as well as a risk factor indicating who is likely to have type 2 diabetes. 
Although, all obese patients do not have type 2 diabetes, most of type 2 diabetes 
patients suffer from obesity. Even %5 weight loss can lead to decreasing insulin 
resistance in obese and insulin resistant patients. Which is why, agents which can 
promote weight loss become more popular lately. SGLT-2 inhibitors (Sodium
Glucose cotransporter-2 inhibitors) are being considered the new agents that have 
been being prescribed for diabetes treatment for the last 10 years.  
Medication's main effect mechanism is enhancing glucose secretion in proximal 
tubules by hindering glucose uptake. Promoting weight loss and positive effect on 
blood pressure were noted in clinical trials. In our study, we aimed to evaluate the 
effect of SGLT2 inhibitor use on diabetes regulation using anthropometric 
measurements (waist circumference, hip circumference, BMI and Bioelectric 
Impedance Measurement) in obese and non-obese diabetic patients. 
Materials and Methods: Obese (BMI≥30) and non-obese (BMI<30) patients 
diagnosed with type 2 diabetes mellitus who applied to our university's internal 
medicine outpatient clinics were planned to be included in the study. In the study, 
SGLT2 inhibitor was added to the patients' current diabetes treatment without 
interfering with the number of meals they ate, their diet, or their exercise programs. 
Patients' initial anthropometric measurements (waist circumference, hip 
circumference, height, weight, BMI, Bioelectrical Impedance Measurements) and laboratory data (glucose, uric acid, AST, ALT, albumin, total cholesterol, LDL, 
HDL, triglyceride levels, HbA1c, CRP) were recorded. The patients were invited 
for a check-up at the 1st month to monitor their blood sugar. Anthropometric 
measurements, laboratory values, and laboratory values of the patients for whom 
the decision was made to continue treatment were recorded and compared 
statistically with the baseline values between the groups. 
Results: The study group consisted of 40 people that covered 12 obese women, 8 
obese men and 13 non-obese men, 7 non-obese women. No statistically significant 
difference was measured in gender distribution between the groups (p = 0,11). The 
average age of the obese group was 62±11 years, and the average age of the non
obese group was 61±11 years. There was no statistically significant difference 
between the average ages of the groups (p = 0,69). BMI (%), weight (kg), waist 
circumference (cm), bioelectrical impedance measurements fat (%) values of the 
patients in the study population were found to be statistically significantly lower at 
the 3rd month after treatment compared to the onset of study. Bioelectrical 
impedance measurements muscle percentage (%) of the patient population was 
found to be statistically significantly higher at the 3rd month control of the 
treatment compared to the baseline (p<0,001). Hip circumference (cm) values of 
the patient group at the 3rd month after treatment were found to be statistically 
significantly lower than at the beginning (p = 0,001). The difference between the 
average HbA1c(%) and glucose (mg/dL) levels of the study population before 
treatment and in the 3rd month of treatment was found to be statistically 
significantly lower (p<0,001). The difference between the study group's CRP 
(mg/dL), ALT (U/L), LDL (mg/dL), total cholesterol (mg/dL) levels before 
treatment and in the 3rd month of treatment was found to be statistically 
significantly lower (Consecutively, p=0,009 p=0,022  p=0,003 p=0,021). The 
difference between the patients' average albumin (g/L) and hct (%) levels before 
treatment and in the 3rd month of treatment was found to be statistically 
significantly higher (p=0,002 p<0,001, respectively).Conclusion: In addition to contributing to blood sugar regulation in diabetic 
patients, SGLT2 inhibitors have a significant effect on improving the clinical and 
laboratory parameters of patients by helping them lose weight and achieving this 
weight loss without losing % muscle or % water, losing % fat, reducing central 
obesity with a decrease in waist circumference. As a result of that, we consider that 
the use of SGLT 2 inhibitors will be beneficial, especially in the treatment of obese 
diabetic patients. 
KEYWORDS: Obesity, Type 2 Diabetes Mellitus Sodium-Glucose Co
Transporter 2 Inhibitors, Waist Circumference Measurement, Bioelectric 
Impedance Measurement