Ülkemiz illerinin yaşanabilirlik açısından analitik hiyerarşı prosesi tekniği ile sıralanması
Ranking cities of Türkiye by liveability using analytic hierarchy process
Yazar: SEYHAN SİPAHİ
Danışman: PROF. DR. ÖNER ESEN
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Sayısal Yöntemler Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2002
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Analitik hiyerarşi yöntemi = Analytical hierarchy method ; Yaşam kalitesi = Quality of life ; Yaşanabilirlik = Livability ; Çok amaçlı karar verme = Multiobjective decision making ; İller = Provinces

Özet:
oz Bu çalışmanın temel amacı, bir çok amaçlı sayısal karar verme tekniği olan Analitik Hiyerarşi Prosesi (AHP) tekniği yardımıyla, ülkemiz illerinin yaşanabilirlik açısından değerlendirilmesine olanak verecek yaşanabilirlik kriterlerinin önem derecelerinin belirlenmesi ve iller ile ilgili genel bir sıralamanın elde edilmesidir. Çalışma altı bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde çok amaçlı karar verme kavramına temel oluşturması amacıyla, karar kuramı üzerinde durulmuştur. İkinci bölümde, çok amaçlı karar verme sorunu genel hatları ile ele alınmıştır. Üçüncü bölümde, uygulamada kullanılan ve literatürde çok yaygın kullanım alanı olan AHP tekniği anlatılmaktadır. Dördüncü bölümde, yaşanabilirlik kavramı tanımlanmış, bu konuda dünya literatüründe yer alan çalışmalar incelenmiştir. Dördüncü bölümde ayrıca Türkiye'nin bölge ve il yapısı konusunda kısa bilgi verilmiştir. Tezin beşinci bölümünde, ülkemiz illerinin yaşanabilirlik açısından sıralanmasına olanak verecek AHP modeli oluşturularak, amaca yönelik genel sonuçlar elde edilmiştir. Tezin son bölümünde ise elde edilen sonuçlar irdelenerek, yorum ve önerilerde bulunulmuştur. ABSTRACT The basic aim of this study is,to find out the importance values of liveability criterias that provide possibility to determine liveability of cities in our country and to optain ordered results of these cities by using Analytic Hierarchy Process (AHP) technique; a technique in multi- criteria decision making. The study consists of six sections.In the first section, in order to develop a basis to multi criteria decision making, decision theory is focused. Second section considers the problems of multi criteria decision making basically. In the third section AHP that is used in our application and has wide range of usage in literature, is explained.In section four liveability concept is identified and the researches about that subject that took place in world literature are analyzed. Also in the fourth section, summarized information is given about the region and city structure of Turkey. In the fifth section of the study, basic results regarding to our aim are found out by constructing AHP model that provides possibility to sort the cities by liveability.In the final section of the study,these results are analyzed and explanations and suggestions are given. in

Abstract:
oz Bu çalışmanın temel amacı, bir çok amaçlı sayısal karar verme tekniği olan Analitik Hiyerarşi Prosesi (AHP) tekniği yardımıyla, ülkemiz illerinin yaşanabilirlik açısından değerlendirilmesine olanak verecek yaşanabilirlik kriterlerinin önem derecelerinin belirlenmesi ve iller ile ilgili genel bir sıralamanın elde edilmesidir. Çalışma altı bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde çok amaçlı karar verme kavramına temel oluşturması amacıyla, karar kuramı üzerinde durulmuştur. İkinci bölümde, çok amaçlı karar verme sorunu genel hatları ile ele alınmıştır. Üçüncü bölümde, uygulamada kullanılan ve literatürde çok yaygın kullanım alanı olan AHP tekniği anlatılmaktadır. Dördüncü bölümde, yaşanabilirlik kavramı tanımlanmış, bu konuda dünya literatüründe yer alan çalışmalar incelenmiştir. Dördüncü bölümde ayrıca Türkiye'nin bölge ve il yapısı konusunda kısa bilgi verilmiştir. Tezin beşinci bölümünde, ülkemiz illerinin yaşanabilirlik açısından sıralanmasına olanak verecek AHP modeli oluşturularak, amaca yönelik genel sonuçlar elde edilmiştir. Tezin son bölümünde ise elde edilen sonuçlar irdelenerek, yorum ve önerilerde bulunulmuştur. ABSTRACT The basic aim of this study is,to find out the importance values of liveability criterias that provide possibility to determine liveability of cities in our country and to optain ordered results of these cities by using Analytic Hierarchy Process (AHP) technique; a technique in multi- criteria decision making. The study consists of six sections.In the first section, in order to develop a basis to multi criteria decision making, decision theory is focused. Second section considers the problems of multi criteria decision making basically. In the third section AHP that is used in our application and has wide range of usage in literature, is explained.In section four liveability concept is identified and the researches about that subject that took place in world literature are analyzed. Also in the fourth section, summarized information is given about the region and city structure of Turkey. In the fifth section of the study, basic results regarding to our aim are found out by constructing AHP model that provides possibility to sort the cities by liveability.In the final section of the study,these results are analyzed and explanations and suggestions are given. in