XVII. yüzyıl Ankarası'nda narh uygulaması
The practice of narh in seventeenth century Ankara
Yazar: MERVE KIRKPINAR
Danışman: PROF. DR. CAHİT TELCİ
İzmir Katip Çelebi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Tarih = History
Dizin: Ankara = Ankara ; Narh sistemi = Offical price systems ; Pazar ekonomisi =   ; Şeriye sicilleri = Court registers

Özet:
Bu tezin ana konusu olan XVII. yüzyılda Ankara'nın narhları meselesi şüphesiz ki Osmanlı Devleti'nin genelinde yaşanan siyasal ve sosyo-ekonomik gelişmelerden ayrı olarak değerlendirilemez. Dönemin koşulları göz önünde tutularak narh uygulamaları ve fiyatları analiz edilmelidir. Bu bağlamda, tezimizin birinci bölümünde Osmanlı'nın, ikinci bölümünde Ankara'nın genel vaziyeti hakkında bilgiler verilerek dönemin konjonktürünün daha iyi anlaşılması amaçlanmıştır.
 	Odak noktamız olan Ankara'nın narh listeleri, XVII. yüzyılda Ankara'nın narh fiyatlarını ihtiva eden ve Başkanlık Osmanlı Arşivi'nde bulunan Ankara Şer'iyye Sicilleri'nin 1'den 82' ye kadar numaralandırılmış defterleri incelenerek hazırlanmıştır.  İncelenen defterlerden her yıla ait narh listesi çıkarılmış, çıkarılan listelerden de bazı ürünler tasnif edilerek yüzyıl içindeki fiyat değişimleri izlenmiştir. Daha sonra da yaşanan fiyat değişimlerinin sebepleri araştırılmıştır. Narh listeleri ve fiyat değişimleri analiz edilmeden önce narhı verilen ürünün kullanım alanlarının ve kültürel olarak simgelediği değerin anlaşılabilmesi için Osmanlı Devleti'nde ve Ankara'da ürünlerin üretim süreçleri, ticari meta olarak kullanımı ve tüketimi hakkında önemli noktalara değinilmiştir.  Bazı bölümlerde konu ile ilgili belgelerin asılları kullanılarak ve grafikler üzerinde ürün analizleri yapılarak konu içeriği zenginleştirilmeye çalışılmıştır.
Bu tezde, narh uygulamasının Ankara'daki iç piyasaları ve ürünlerin durumunu nasıl etkilediğini tespit etmek, narhların yazıldığı defterleri inceleyerek XVII. yüzyıl içerisindeki finansal durumu ve dalgalanmaları analiz etmek, bu yüzyıldaki siyasi, ekonomik, sosyal ve iklimsel durumun ürün fiyatlarına ve iç ticarete ne derece etki ettiğini ortaya çıkarmak, piyasaya devlet müdahalesinin hangi boyutta olduğunu araştırarak ürün fiyatlarının dönemsel olarak değişimini takip etmek hedeflenmektedir. Bu tez, genel anlamda XVII. yüzyıl Ankara'sındaki iktisadi durumun tarihsel çerçevesini narh uygulamalarının ışığında şekillendirmeyi amaçlamaktadır.

Narh kayıtları Osmanlı İmparatorluğu'nun sosyal, ekonomik ve ticari hayatı üzerine yapılacak pek çok çalışmada araştırmacılara bol miktarda bilgi vermesi açısından da önemlidir. Bölüm 3'te yer alan tabloda Ankara'nın narh listelerinde bulunan ürünler ve kaydedildikleri defterlerin numaraları verilerek bundan sonra narh konusunda çalışma yürütecek araştırmacılar için kolaylık sağlanmak istenmiştir.

Abstract:
The main topic of this thesis, the narhs of Ankara in the seventeenth century, cannot be evaluated separately from the political and socio-economic developments in the Ottoman Empire and the conditions of the period. In this context, the first section provides information on the general situation of the Ottoman Empire and the second section on Ankara in order to better understand the conjuncture of the period. The narh lists of Ankara, which is our main subject, were prepared by analyzing the books numbered from 1 to 80 of the Ankara Şer'iyye Sicilleri in the Ottoman Archive, which contain the Narh prices of Ankara in the 17th century.
The narh lists for each year were extracted from the analyzed ledgers, and some products were classified from the lists and the price changes during the century were monitored. The reasons for these price changes are then analyzed. Before analyzing the narh lists and price changes, important points about the production processes, use as a commercial commodity, and consumption of products in the Ottoman Empire and in Ankara are mentioned in order to understand the usage areas of the narh product and the value it symbolizes in our culture.  In some sections, the subject has been enriched by using the original documents and analyzing the products on graphs.
This thesis aims to determine how the Narh practice affected the domestic markets and products in Ankara, to analyze the financial situation and fluctuations in the seventeenth century by examining the books in which Narhs were written, to reveal to what extent the political, economic, social and primitive situation in this century affected product prices and domestic trade, and to follow the periodic changes in product prices by investigating the extent of state intervention in the market. In general terms, this thesis aims to shape the historical framework of the economic situation in seventeenth-century Ankara in the light of narh practices.
Narh lists are also important in terms of providing a wealth of information to researchers in many studies on the social, economic and commercial life of the Ottoman Empire. One of the primary objectives of this thesis is to analyze the changes in the prices of the same products in different years and to determine the reasons for these changes. These findings will provide an insight into the financial situation of the seventeenth century from the perspective of the narh records.

Keywords: narh system, market regulations, economic control, domestic trade in the Ottoman Empire, commercial life in Ankara.