Bebeği yenidoğan yoğun bakımda yatan annelerin bebek bakımı hakkındaki bilgi düzeyleri ve uyguladıkları geleneksel yöntemler
The level of knowledge about baby care  and the traditional methods of mothers with newborn in intensive care unit
Yazar: YUNUS EMRE ŞAŞ
Danışman: DOÇ. DR. EBRU ÖZTÜRK ÇOPUR
Sanko Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Bu çalışmada bebeği yenidoğan yoğun bakımda yatan annelerin bebek bakımı hakkındaki bilgi düzeyleri ve uyguladıkları geleneksel yöntemlerin belirlenmesi amacıyla yapılmıştır Tanımlayıcı türde yapılan araştırma Malatya'da Turgut Özal Tıp Merkezi  hastanesinde 25 Ocak- 25 Mayıs 2022 tarihlerinde 384  anne ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmada veri toplama formu olarak; Kişisel Bilgi Formu, Annenin Bebek Bakımı Hakkındaki Bilgi Düzeyi Formu, Doğum Sonrası Dönemde Annenin Bebek Bakımına Yönelik Geleneksel Uygulamaları Belirleme Formu kullanılmıştır. Veriler SPSS 24.0 istatistik paket programında değerlendirilmiştir. Verilerin  değerlendirilmesinde tanımlayıcı istatistiklerin yüzde, frekans, ortalama, standart sapma, minimum, maksimum değerler hesaplanmıştır. Bağımsız değişkenlerin  karşılaştırılmasında ki kare testi kullanılmıştır. Araştırmaya katılan annelerin çoğunlukla 31-40 yaş aralığında olduğu, çekirdek aileye sahip olduğu ve çalışmadığı, %33,1'inin lise mezunu olduğu sonucuna varılmıştır. Araştırmaya katılan annelerin çoğunluğunun %67,2'sinin bebeği kundakladığı, %74,7'sinin bebeğin sarılık olmaması için yüzüne sarı örtü örttüğü, %77,6'sının nazardan korumak için dua okuduğu saptanmıştır. Annelerin yaşı ile bebeği emzirirken memede tutma süresi, bebeği emzirirken tutma şekli ve bebeği uyurken nasıl yatırılması gerektiği durumları arasında anlamlı farklılık olduğu, annelerin eğitim düzeyi ile anne sütünün buzdolabında saklanma süresi, bebeği emzirirken memede tutma süresi, beslendikten sonra bebeğin gazının çıkarılması, yenidoğanın kaç saat uyuduğu, bebeğin altına höllük koyma ve bebeği  tuzlama durumları arasında istatistiksel açıdan anlamlı farklılık olduğu belirlenmiştir(p<0,05). Araştırmadan elde edilen sonuçlar doğrultusunda annelerin yaygın olarak geleneksel uygulamaları bildiği ve yapılan uygulamalarda bebeğin sağlığına zarar veren uygulamaların olduğu ve uygulama nedenlerinin de çok çeşitlilik gösterdiği, annelerin bebek  bakımında yaygın olarak höllük, tuzlama, kundaklama, güzel olması için alnını sıkıca bağlama gibi zararlı geleneksel uygulamalara başvurdukları belirlenmiştir. Annelere sağlığa zararlı geleneksel uygulamalara yönelik farkındalık oluşturulması, annelerin geleneksel uygulamalara başvurma nedenlerine yönelik girişimlerin planlanması, annelerin en çok bilgiye ulaştıkları ve uygulama nedenlerinde de etkisi olan aile büyüklerinin de verilen eğitime dâhil edilmesi, sağlık hizmetlerine uzak olan ailelere daha sık takip ve eğitim planlanması, ailelerin sağlık hizmetlerine kolay erişiminin sağlanmasına yönelik girişimlerin planlanması önerilmektedir.

Abstract:
In this study, it is aimed to determine the knowledge levels of mothers whose babies are in neonatal intensive care units and the traditional methods they apply. The descriptive study was carried out in  Malatya Turgut Özal medicine hospital with 384 mothers between  25 January and  25  May 2022. Personal Information Form, Mother's Knowledge of Baby Care Form, and Mother's Traditional Practices for Baby Care in the Postpartum Period form were used as data collection     forms in the study. The data were evaluated in the SPSS 24.0 statistical package program. In the evaluation of the data, percentage, frequency, mean, standard deviation, minimum and maximum values of descriptive statistics were calculated. Chi-square test was used to  compare independent variables. It was concluded that the mothers participating in the study were mostly between the ages of 31-40, had a nuclear family and did not work, and 33.1%     of them were high school graduates. It was determined that the 67.2% majority of the mothers participating 74.7% in the study swaddled the baby, covered the face of the baby with a yellow cloth to prevent jaundice, tied a yellow cloth to relieve the jaundice of 77.6% the baby, and prayed to protect the baby from the evil eye. There is a significant difference between the age of the  mothers and the duration of holding the baby at the breast while breastfeeding, the way of    holding the baby while breastfeeding and how the baby should be laid while sleeping. It was              determined that there was a statistically significant difference between the situations of sleeping, putting a hole under the baby and salting the baby.
In line with the results obtained from the research, it is seen that mothers commonly know and apply traditional practices and there are practices that harm the health of the baby and the reasons for the practice vary widely, and that the mothers are commonly apply harmful traditional practices giving a sugary pacifier, tying the forehead tightly to be beautiful, and applying. Raising awareness for mothers about traditional practices that are harmful to health, planning initiatives to address the reasons for mothers to resort to traditional practices, including family elders in the training, where mothers have access to the most information and who have an effect on the reasons for the practice, more frequent follow- up and training plans for families who are far from health services and also it is recommended to plan initiatives to ensure easy access to health services.