Kavram temelli disiplinler arası yaklaşıma göre tasarlanan ünitenin otantik değerlendirmesine yönelik bir eylem araştırması
An action research on the authentic assessment of a unit designed according to concept-based interdisciplinary approach
Yazar: YELİZ BOLAT
Danışman: YRD. DOÇ. DR. MEMET KARAKUŞ
Çukurova Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2016
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Disiplinlerarası = Interdisciplinary ; Kavram öğretimi = Concept teaching ; Kavramsal öğrenme = Conceptual learning ; Otantik öğrenme = Authentic learning

Özet:
Bu çalışmada, sosyal bilgiler dersinde kavram temelli disiplinler arası yaklaşım kullanılarak tasarlanan ünitenin uygulama ve otantik değerlendirme süreci incelenmiştir. Bu amaçla ilk olarak sınıfta kavram öğretimi, disiplinler arası yaklaşım ve otantik değerlendirmeye ilişkin mevcut durum ortaya konmuştur. Araştırmada genel amaç doğrultusunda, tasarlanan ünitenin uygulamasında karşılan sorunlar ve bu sorunların çözüm önerileri, uygulamanın öğrenme öğretme sürecine etkisi, öğrencilerin otantik değerlendirme sürecine yönelik algıları ve uygulamaların kavramların kazanılmasına etkisi de araştırılmıştır. Kavram temelli disiplinler arası yaklaşım kullanılarak tasarlanan ünitenin uygulama ve otantik değerlendirme sürecinin incelendiği bu araştırma eylem araştırması olarak yürütülmüştür. Araştırma 2013-2014 eğitim-öğretim yılı güz ve bahar döneminde bir devlet okulunda gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın çalışma gurubunu amaçlı örnekleme yöntemlerinden ölçüt örnekleme yöntemiyle seçilmiş 12'si erkek, yedisi kız toplam 19 dördüncü sınıf öğrencisi oluşturmuştur.
Araştırma verileri, yarı yapılandırılmış görüşme, yapılandırılmamış gözlem (kamera kayıtları), otantik değerlendirme araçları (rubrikler ve düzey belirleme kontrol listeleri), öğrenci çalışma örnekleri, araştırmacı ve öğrenci günlükleri ve kavram testi ile toplanmıştır. Uygulama öncesinde uygulama yapılan sınıftaki mevcut durumu ortaya koymak için, bir ünite süresince gözlem ve öğrencilerle ön görüşme yapılmıştır. Uygulama aşamasında Jacobs'ın (1989) ve (2004) önerdiği disiplinler arası program tasarım modeli temel alınarak tasarlanan Çevre ünitesi 32 ders saatinde uygulanmıştır. Uygulamada eylem araştırması süreci döngülere dayalı olarak yürütülmüştür. Her döngüde araştırma öncesi her kavram için hazırlanan ders planının uygulama aşaması izlenmiş,  ortaya çıkan sorunları çözmek için eylem planları geliştirilmiş ve sorun çözüldükten sonra bir sonraki döngüye geçilmiştir. Öğrencilerin derslerin kazanımlarını elde edip etmediklerini belirlemek için uygulanan otantik değerlendirme etkinlikleri, rubrikler ve düzey belirleme kontrol listeleri yardımıyla incelenmiştir.  Araştırma sürecini değerlendirmek için öğrencilerle süreç görüşmeleri yapılmıştır. Uygulamadaki sekiz döngü tamamlandıktan sonra öğrencilere kavram testi uygulanmış ve öğrencilerle görüşme yapılmıştır.
Araştırmada toplanan nitel veriler içerik analizi yapılarak çözümlenmiştir. Güvenirliği sağlamak için veriler ikinci kodlayıcı tarafından kodlanmıştır.   Uygulama sürecinde her döngüde ders planının uygulamasından sonra süreç kendi içinde incelenmiştir. Uygulama süreci tamamlandıktan sonra tüm veriler bütün olarak değerlendirilip çözümlenmiştir. Araştırmada Kavram testi ile nicel veriler toplanmıştır. Çoktan seçmeli 25 sorudan meydana gelen testte her sorudan sonra öğrenciler verdikleri cevabın nedenini yazılı olarak ifade etmiştir. Test puanlanırken, doğru cevabı bulma 1, nedeni doğru açıklama ise 3 puan ile değerlendirilmiştir. Kavram testi puanlanmasının güvenirliği için ikinci kodlayıcı olarak konu alanı uzmanından yardım alınmıştır.
Sonuçta genel olarak, eylem araştırmasının bir öğretim yaklaşımını uygulamak ve değerlendirmek için uygun bir araştırma yöntemi olduğu, bu yöntem ile öğretimin niteliğinin arttırıldığı ve araştırmacının kendi deneyimlerini arttırdığı söylenebilir.  Öğrencilerin kavram temelli disiplinler arası yaklaşıma göre hazırlanan etkinlikleri önceki etkinliklerden farklı bulmuşlardır. Bu etkinlikler farklı disiplin bilgilerini aynı anda öğrenmeyi, derinlemesine öğrenmeyi, yeni bilgiler öğrenmeyi, derse yönelik olumlu tutum geliştirmeyi, akademik başarıyı arttırmayı, zamandan tasarruf yapmayı ve konu tekrarı yapmayı sağlamakta, öğrencilere araştırma yapma, gözlem yapma ve bilgisayar kullanma becerisi ve gerçek hayatta kullanılabilecek bilgiler de kazandırmaktır. Bu etkinlikler öğrencilerin derse yönelik ilgilerini arttırmış ve olumlu tutum geliştirmeye, işbirliği içinde çalışmaya, karar verme ve eleştirel düşünme becerisine katkı sağlamıştır. Öğrenciler bu etkinlikleri beğenmiş, severek, isteyerek katılmış ve etkinlikleri zevkle yapmışlardır. Uygulanan etkinliklerde sosyal bilgiler dersinde matematik, fen bilimleri, Türkçe, görsel sanatlar, müzik ve İngilizce dersi ile disiplinler arası bağlantılar kurulmuştur. Öğrenci görüşlerine göre en çok fen bilimleri ve matematik, en az müzik ve İngilizce dersleriyle,  gözlem bulgularına göre ise en çok Türkçe dersi, en az da İngilizce ve müzik dersleri ile disiplinler arası bağlantılar kurulmuştur. İlk döngülerde disiplinler arası bağlantıları araştırmacı vurgularken, döngüler ilerledikçe öğrencilerin disiplinler arası bağlantıları kendi kendilerine fark etmeye başladıkları ve yeni bağlantılar kurdukları araştırma sonuçları arasındadır. Öğrenciler değerlendirme sürecinde kullanılan otantik değerlendirme etkinliklerini, öğrenme sürecine yönelik olması, öğrenci merkezli olması, yürütücü biliş stratejilerini ve farklı disiplinlere ait bilgileri kullanmayı gerektirmesi açısından önceki etkinliklerden farklı bulmuş, bu etkinliklere istekli olarak katılmış ve bu etkinliklerde eğlenmişlerdir. Öğrenciler değerlendirme etkinliklerini sürece yönelik ve öğrenci merkezli olduğunu, farklı disiplinlere ait bilgilerin de kullanılmasını gerektirdiğini algılamışlar, uygulama ve değerlendirme sürecinde disiplinler arası bağlantıları fark etmişlerdir. Değerlendirme sürecinde bazı etkinliklerde zorlandıklarını dile getiren öğrenciler olmasına rağmen, sonuçta öğrenciler bu etkinliklerin daha eğlenceli, daha öğretici olduğu ve diğer derslerde de kullanılmasını istediklerini belirtmişlerdir. Ayrıca kavram temelli disiplinler arası yaklaşıma göre hazırlanan, uygulanan ve otantik olarak değerlendirilen ünitenin kavramların kazandırılmasına olumlu yönde katkı sağladığı da sonuçlar arasındadır.

Anahtar kelimeler: Disiplinler arası yaklaşım, kavram temelli öğretim, otantik değerlendirme, eylem araştırması.

Abstract:
This study aims to investigate the implementation and authentic assessment process of a unit designed according to concept-based interdisciplinary approach in social studies course. With this purpose in mind, the study first presented the existing situation in class in relation to concept teaching, interdisciplinary approach, and authentic assessment. In line with the general purpose, the study also examined problems in relation to the implementation of the unit designed and solution suggestions for these problems, effect of the implementation on teaching and learning processes, students' perceptions about the authentic assessment process, and the effect of the implementation on acquisition of the concepts. 
This study, which aimed to investigate the implementation and authentic assessment process of a unit designed using concept-based interdisciplinary approach, was conducted as an action research. It was carried out in a state school in the fall and spring semesters of the 2013-2014 education year. The participants were 19 fourth grade students, 12 males and 7 females, who were chosen using criterion sampling method, one of purposeful sampling methods. The data were collected through semi-structured interviews, structured observations (camera records), authentic assessment tools (rubrics and level identification checklists), student activity worksheets, researcher and student journals, and concept tests. Before the implementation, observations and student interviews were conducted throughout one unit so that the existing situation in the classroom could be revealed. In the implementation phase, Environment unit designed according to interdisciplinary program design model proposed by Jacobs (1989 and 2004) was applied in 32 course hours. Action research process was conducted based on cycles. In each cycle, implementation stage of the lesson plan prepared for each concept was monitored before the study, action plans were developed to solve the problems encountered, and the next cycle was applied once the problem was solved. Authentic assessment activities, rubrics, and level identification checklists were utilized with a view to identifying whether students gained attainments of the courses. Process interviews were conducted with students in order to evaluate the research process. Once the eight cycles in the implementation were completed, the students were administered concept tests and interviews. 
Qualitative data obtained from the study were analyzed using content analysis methods. To enhance reliability, the data were coded by a second coder.  In the implementation phase, the process was investigated in itself in each cycle after the lesson plan was implemented. After the process was completed, all the data were evaluated and analyzed as a whole. The quantitative data were collected through the concept tests. The students were asked to their answers following each answer in the test which had 25 multiple choice questions. Scoring involved giving 1 point for the correct option and 3 points for the correct justification. A second coder who is an expert on the issue helped for the reliability of the concept scoring.   
As a result, it can be said that action research is an appropriate research method for implementing and assessing a teaching approach; this method increased teaching quality and the researcher's experience. Students' activities that were prepared according to concept-based interdisciplinary approach were found to be different from the previous activities. These activities enable to learn different discipline information simultaneously, gain in-depth knowledge, learn new information, develop positive attitudes towards the lesson, increase academic success, save time, and review topics; they also help students to attain research, observation and computer skills and real-life information. These activities increased students' interest in the lesson and contributed to develop positive attitudes, work cooperatively, and improve decision-making and critical thinking skills. Students liked these activities, participated willingly, and enjoyed the process. The activities enabled interdisciplinary connections in social studies course with mathematics, science, Turkish, visual arts, music, and English. According to students' views, interdisciplinary connections were made mostly with science and math; and less with music and English. According to observations, interdisciplinary connections were made mostly with Turkish and less with English and music. While in the first cycles it was the researcher who emphasized interdisciplinary connections, results showed that students began to realize interdisciplinary connections by themselves and make new connections. Students found authentic assessment activities used in the evaluation process different because the activities were student-centered and required using metacognitive strategies and interdisciplinary knowledge. They participated willingly and had fun. Students realized that the assessment activities were process-based and student-centered and required using information from various disciplines, and students noticed interdisciplinary connections in the implementation and evaluation process. Although there were some students who reportedly had difficulties in some activities, they also stated that these activities were more enjoyable and educational and that they wanted to use them in other lessons, as well. Moreover, results showed that the unit which was prepared and implemented according to interdisciplinary approach and assessed using authentic assessment techniques had positive effects on the acquisition of the concepts. 

Keywords: Interdisciplinary approach, concept-based instruction, authentic assessment, action research