Scrophularia cinerascens boiss.üzerinde farmakognozik çalışmalar
Pharmacognosy studies on scrophularia cinerascens boiss
Yazar: MERVE ÇİÇEN
Danışman: DOÇ. DR. GÜLİN RENDA
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Farmakognozi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology
Dizin: Farmakognozi = Pharmacognosy ; Fitokimya = Phytochemical ; Flavonoidler = Flavonoids ; Scrophularia cinerascens = Scrophularia cinerascens ; Scrophulariaceae = Scrophulariaceae ; İridoitler = Iridoids

Özet:
Scrophulariaceae familyasına ait Scrophularia cinsi Türkiye'de 37'ü endemik olmak üzere 76 takson  ile yayılış göstermektedir. Scrophularia türlerinin halk arasında farenjit, larenjit gibi enfeksiyon hastalıklarında ve çeşitli cilt hastalıklarında kullanıldığı kayıtlıdır. Scrophularia türlerinden izole edilen feniletanoit, iridoit ve saponin yapısındaki bileşiklerin antienflamatuvar etkili olduğu çeşitli çalışmalarla bildirilmiştir. Bu çalışmada üzerinde daha önce yapılmış bir çalışma bulunmayan Scrophularia cinerascens Boiss'in toprak altı kısımlarının fitokimyasal içeriği araştırılmıştır. İlk olarak bitkinin toprak altı kısımları sulu metanol ile ekstre edilmiştir. Ham metanol ekstresi sırasıyla n-hekzan, kloroform, etil asetat, n-butanol ve su ile sıvı-sıvı fraksiyonlamaya tabi tutulmuş ve S. cinerascens bitkisindeki bileşiklerin izolasyonu için n-butanol fraksiyonu ile çalışılmıştır. n-Butanol fraksiyonu üzerinde çeşitli kromatografik yöntemler (açık kolon kromatografisi, vakum sıvı kromatografisi ve orta basınçlı sıvı kromatografisi) uygulanarak izolasyon çalışmaları gerçekleştirilmiştir. S. cinerascens'in toprak altı kısımlarının n-butanol alt ekstresi üzerinde gerçekleştirilen kromatografik çalışmalar sonucunda 3 iridoit glikoziti; okubin, harpajit, 10-O-glukozilokubin ve bir lignan glikoziti; siringarezinol 4'-O-β-D-glukopiranozit izole edilmiştir. İzole edilen doğal bileşiklerin yapıları spektroskopik teknikler kullanılarak tayin edilmiştir.


Anahtar Sözcükler: Fitokimyasal analiz, Flavonoit, İridoit, Scrophulariaceae,
Scrophularia cinerascens

Abstract:
Scrophularia L. genus (Scrophulariaceae) is represented by 76 species in Turkey including 37 endemics. Some Scrophularia species were used in folk medicine for the treatment of many skin diseases as well as inflammatory diseases. Phenylethanoid glycosides, iridoid glycosides and saponins which were isolated from Scrophularia species, were reported to have antiinflammatory effect in several studies. In this work, phytochemical analysis of the ground put of S. cinerascens as studied which wievs not worked before. Roots of the plant was extracted with aqueous methanol, and then crude methanolic extract was fractionated with n-hexane, chloroform, ethyl acetate and n-butanol, respectively and isolation of compounds from S. cinerascens studied on n-butanol fraction. n-Butanol fraction was subjected to various chromatographic techniques (open column chromatography, vacuum liquid chromatography, and medium pressure liquid chromatography) to give 3 iridoid glycosides; aucubin, harpagide, 10-O-glucosyl aucubin and a lignan glycoside; syringarezinol 4'-O-β-D-glucopyranoside were obtained from n-butanol fraction of methanol extract from  S. cinerascens. The structure of isolated natural compounds were identified by spectroscopic techniques.


Key Words: Flavonoid, Iridoid, Phytochemical analysis, Scrophularia cinerascens,
Scrophulariaceae