Flor ve 7,12-dimetilbenzantrasene kronik maruz kalmanın ratlarda anksiyete, motor aktivite ve öğrenmeye etkisi
Effect of chronic exposure to fluorine and 7,12-dimethylbenz(A)nthracene on anxiety, motor activity and learning on rats
Yazar: HASAN UYAR
Danışman: DOÇ. DR. GÖKHAN OTO
Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Tıbbi Farmakoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology ; Halk Sağlığı = Public Health
Dizin: Antrasen = Anthracene ; Flüor = Fluorine ; Ksilenler = Xylenes ; Motor aktivite = Motor activity ; Sodyum florür = Sodium fluoride ; Sıçanlar = Rats ; Çevresel zehirlere maruz kalış = Environmental exposure ; Öğrenme = Learning

Özet:
Bu çalışmada, volkanik bölgelerde kronik zehirlenmelere neden olduğu bilinen flor ve polisiklik aromatik hidrokarbon türevi olan 7,12-dimetilbenzantrasen'in sıçanlarda anksiyete, motor aktivite ve öğrenme fonksiyonları üzerine olan etkileri incelendi. Çalışmada 90 adet Wistar albino ırkı erkek sıçan, her grupta 10 adet olacak şekilde 9 gruba ayrıldı. I. grup sıçanlar kontrol grubu olarak ayrıldı. II. grup sıçanlara haftada 1 kez DMBA çözücüsü (susam yağı) uygulandı. III. grup sıçanlara 1 ppm flor, IV. grup sıçanlara 15 ppm flor ve V. grup sıçanlara 30 ppm flor, NaF şeklinde içme sularına ilave edilerek 90 gün boyunca uygulandı. VI grup sıçanlara DMBA (10 mg/kg/po/haftalık), VII. grup sıçanlara 1 ppm flor ile DMBA, VIII. grup sıçanlara 15 ppm flor ile DMBA ve IX. grup sıçanlara 30 ppm flor ile DMBA 90 gün boyunca benzer dozlarda uygulandı. Çalışmanın başlangıcı ile 30, 60 ve 90. günlerinde sıçanlara anksiyete (yükseltilmiş artı labirent), motor aktivite (rota rod) ve öğrenme (Morris su tankı) uygulandı. Testlerin tamamlanmasından sonra sıçanlardan intrakardiyak yöntemle alınan kan serumunda flor analizleri yapıldı. Bu çalışmada sıçanların kan serumlarında yapılan flor analizleri sonuçlarına göre; günlük 15 ve 30 ppm NaF uygulanan gruplardaki flor seviyesinin, kontrol grubuna göre anlamlı düzeyde (p<0.05) yüksek olduğu belirlendi. Yükseltilmiş artı labirent testi sonuçları, 30 ppm flor uygulanan gruplarda hem açık kola giriş sayılarının, hem de açık kolda kalma sürelerinin anlamlı biçimde arttığı belirlendi (p<0.05). Rota rod testi ile yapılan motor aktivite testinin sonuçları 30 ppm flor'a maruz kalan grupta dönen çubukta kalma süresinin kontrol grubuna göre anlamlı düzeyde (p<0.05) arttığı; DMBA'nın yalnız veya flor ile birlikte uygulanmasının ise dönen çubukta kalma süresini anlamlı azalttığı (p<0.05) belirlendi. Morris su tankında yapılan öğrenme testi sonuçlarına göre grup içi karşılaştırmalarda, tüm gruplarda, gizli platformu bulmayı öğrenme performansında artış gözlenmesine karşılık hatırlama performansının DMBA ve DMBA + 30 ppm flor alan gruplarda anlamlı azaldığı (p<0.05) belirlendi. Bu çalışmanın sonuçları bize göstermektedir ki; özellikle volkanik bölgelerde yüksek oranda ve bir arada bulunan toksik etkili flor ve DMBA'ya maruz kalınması o bölgelerde yaşayanlarda nörotoksik etkiler oluşturma riskini artırmaktadır. Çalışmamızın sonuçları, flor ve DMBA'nın öğrenme fonksiyonlarını ve kalıcı hafızayı azalttığını gösterdi. Flor, motor aktivite artışına neden olurken; DMBA'nın bu aktiviteyi azalttığı belirlendi. Ayrıca florun doza bağımlı olarak anksiyolitik etkisi artarken; DMBA'nın aksine anksiyeteye neden olabileceği belirlendi. Bu sonuçlara göre flor ve DMBA'nın nörotoksik etkilerinin altında yatan etki mekanizmalarının aydınlatılması, ileriki dönemlerde yeni çalışmalarımızın hedefi olarak planlanmaktadır.

Abstract:
In this study, effect of fluorine which is known to causes chronic toxication in volcanic areas and 7,12- dimethylbenz(a)nthracene which is a polycyclic aromatic hydrocarbon on anxiety, motor activity and learning functions on rats were investigated. 90 Wistar-albino male rats were divided into 9 groups including 10 animals in each group. 1st group rats were set as control. 2nd group rats were administered DMBA vehicle (sesame oil) once a week. 3rd group rats received 1 ppm fluorine, 4th group rats received 15 ppm fluorine and 5th group rats received 30 ppm fluorine, in the form of NaF in their drinking water for 90 days. 6th group rats received DMBA (10 mg/kg/po/weekly), 7th  group received 1 ppm fluorine and DMBA, 8th group rats received 15 ppm fluorine and DMBA and 9th group rats received 30 ppm fluorine and DMBA during 90 days in similar doses. Anxiety (elevated plus maze), motor activity (rota rod) and learning (Morris water maze) tests were administered to rats at the beginning and at the 30th, 60th and 90th days of the study. Following completion of tests fluorine analysis were conducted in blood serum obtained with intracardiac method from rats. According to results obtained from fluorine analysis performed in blood serums of rats; fluorine level of daily 15 and 30 ppm NaF administered group were significantly higher (p<0.05) compared to control. Results of elevated plus maze showed a significant increase in number of entrances to open arm as well as time of staying in open arm in 30 ppm fluorine administered group (p<0.05). Motor activity test results obtained by rota rod test presents a significant increase in staying time on rotating rod in group exposed to 30 ppm fluorine compared to control (p<0.05). Sole administration of DMBA or concomitant administration of it with fluorine significantly decreased staying time on rotating rod (p<0.05). Results of learning test performed in Morris water tank showed an increase in learning performance to find hidden platform in each groups whereas, memory performance in DMBA and DMBA + 30 ppm fluorine administered groups showed a significant decrease (p<0.05). Results of this study shows that; exposure to fluorine and DMBA which are found in concomitantly and in high levels in volcanic areas which cause toxicity increases risk of neurotoxic effects in people living in such regions. Results of our study, presented a decrease in learning functions and permanent memory due to fluorine and DMBA. Fluorine increases motor activity whereas DMBA decreases this activity. In addition, anxiolytic activity of fluorine increases dose dependently. On the other hand it was found that DMBA may cause anxiety. According to these results, clarification of mechanism underlying neurotoxic effects of fluorine and DMBA is planned as the aim of our future studies.