Sosyal bilgilerle ilgili becerilerin programlar üzerinden değerlendirilmesi: Türkiye ve Hong Kong arasında karşılaştırma
Evaluation of social studies related skills: Comparison between Turkey and Hong Kong
Yazar: PAPATYA DEMİR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ İBRAHİM TURAN ; PROF. DR. BOB ADAMSON
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İlköğretim Ana Bilim Dalı / Sosyal Bilgiler Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Hong Kong = Hong Kong ; Karşılaştırmalı eğitim = Comparative  education ; Program değerlendirme = Program evaluation ; Sosyal beceri = Social skill ; Sosyal beceri eğitimi = Social skills training ; Sosyal bilgiler = Social studies ; Sosyal bilgiler öğretimi = Social studies teaching ; Türkiye = Türkiye ; Öğretim programları = Teaching curriculums

Özet:
Yaşanan teknolojik, toplumsal, siyasal ve ekonomik gelişmeler; nitelikli insan gücüne ve etkin vatandaşa duyulan ihtiyacı arttırmıştır. 21. yy'de iyice belirgin hale gelen bu ihtiyaç sonucu Türkiye'nin de içinde bulunduğu birçok ülke, eğitim sistemlerinde değişiklik yapmış salt bilgi temelli eğitim anlayışı yerine; bilginin anlamlı, işlevsel, kalıcı ve günlük hayata uygulanabilmesine imkân tanıyan beceri temelli öğretim (BTÖ) anlayışını ön plana çıkarmaya başlanmıştır. Böylece temel, kişisel, sosyal, akademik ve iş yaşantılarında öğrencilerin ihtiyaç duyacakları becerileri kazandırmaya yönelik eğitim-öğretim çalışmalarına duyulan ilgi ve ihtiyaç artmıştır. Ulusal ve uluslararası alanda yapılan çalışmalar Türkiye'nin BTÖ noktasında henüz istenilen düzeye erişemediğini göstermiştir. Bu tezin amacı, Türkiye'de uygulanan Sosyal Bilgiler Dersi Öğretim Programı (SBDÖP) ile Hong Kong'da uygulanan Yaşam ve Toplum Öğretim Programı Kılavuzu (YTÖPK)'nu BTÖ kapsamında karşılaştırmak, beceri öğretimi konusunda Türk ve Hong Konglu eğitimcilerin görüşlerini almak ve son olarak Türk eğitim sisteminin BTÖ konusunda Hong Kong YTÖPK'den hangi konularda yararlanabileceğini ortaya koymaktır. Bu çalışma, doküman incelemesi ve eğimci görüşlerinden elde edilen veriler doğrultusunda gerçekleştirilen nitel bütüncül çoklu durum çalışması özelliği taşıyan karşılaştırmalı  eğitim araştırmasıdır. Araştırmanın çalışma grubu, amaçlı örneklem çeşitlerinden ölçüt örnekleme yöntemi ile seçilen Türkiye'den 5 ve Hong Kong'dan 5 olmak üzere toplamda 10 eğitimciden oluşmaktadır. Çalışmanın verilerinin analizinde tematik analiz kullanılmıştır. Doküman incelemesi ve yarı-yapılandırılmış görüşmelerin analizi sonucunda dört ana tema belirlenmiştir. Öğretim programlarına yönelik oluşturulan temaların incelenmesi ile bazı benzerlik ve farklıklar olduğu görülmüştür. Her iki ülkenin öğretim programında da  öğrencilerin ilgi, ihtiyaç ve yeteneklerinin farklı olduğu gerçeği ile hareket edilmekte ve öğrenme-öğretme ile ölçme-değerlendirme sürecinin öğrenci merkezli bir yaklaşımla şekillendirilmesi gerektiği vurgulanmaktadır. Buna karşın karşılaştırılan programlarda hâkim olan eğitim felsefesi, tasarım, beceri sayısı ve içeriğin birbirinden farklı olduğu görülmüştür. Yarı-yapılandırılmış görüşmelerin analizlerden elde edilen bulgularda her iki dersin de BTÖ'yü geliştirmek için yapı ve amaç gereği uygun  olduğu anlaşılmıştır. Fakat SBDÖP'ye becerilerin yansıtılması noktasında sistematik yapı eksikliği, beceriler arasında paradoksların olduğu ve becerilerin programa entegrasyonunda bazı yetersizlikler olduğu katılımcılar tarafından ifade edilmiştir. Ayrıca her iki ülkeden katılımcıların vurguladıkları noktalardan biri, merkezi sınav sisteminin BTÖ'yü engellediğidir. Bunların dışında Türk katılımcılar, YTÖPK'de yer alan becerilerin entegrasyonunun Türkiye'de uygulanabileceği yönünde görüş bildirmişlerdir. Sonuç olarak SBDÖP'de Türkiye Yeyerlilik Çerçevesi ile uyumlu  8 anahtar yetkinlik ve 27 temel becerinin yer aldığı buna karşın YTÖPK'de 9 genel beceriye yer verilmiştir. SBDÖP'nin BTÖ bağlamında bazı eksiklikleri olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Özellikle programın bileşenleri ile becerilerin ilişkilendirilmesi noktasında Hong Kong YTÖPK'nin Türkiye açısından iyi bir örnek olabileceği saptanmıştır. Bu doğrultuda becerilerilere programda yer verilirken öğretmenlerin bilgi ve yeterlilik düzeyinin düşünülerek yer verilmesi gerektiği, özellikle öğrenme-öğretme ile ölçme ve değerledirme sürecinde öğretmene rehberlik edecek kaynak ve materyaler geliştirilmesi önerilmektedir. Özellikle becerilerin programın içeriği, kazanımları, öğrenme-öğretme ile ölçme ve değerlendirme sürecine entegre edilmesi hususunda Hong Kong örnekğinden yararlanmanın SBDÖP'deki sistematik yapıyıgüçlendireceği değerlendirilmiştir.

Abstract:
Technological, social, political, and economic developments have been increased the need for a qualified workforce and active citizens. As a result of this need, which has become more evident in the 21st century, many countries, including Turkey, recently changed the focus of the education system from a purely knowledge-based education approach to the skill-based teaching (SBT) approach, which allows knowledge to be applied to meaningful, functional, and permanent to the daily life. Thus, the interest and need for training activities aimed at providing students with the skills they will need in their basic, personal, social, academic, and business lives have increased. National and international studies have shown that Turkey has not yet reached the desired level in SBT. Therefore this study aims to compare the Social Studies Curriculum (SSC) of Turkey and the Life and Society Curriculum Guide (LSCG) of Hong Kong within the scope of SBT, to gather the opinions of education scholars from Turkey and Hong Kong related to the topic and finally to reveal the areas Turkish education system can benefit from Hong Kong LSCG. This study is comparative education research carried out with a qualitative holistic multi-case study based on the data obtained from document analysis and education scholars' views. The study group of the research consists of a total of 10 scholars, 5 from Turkey and 5 from Hong Kong, selected by criterion sampling from the purposive sampling method. Gathered data was analyzed through the thematic analysis method. As a result of the analysis of related documents and the semi-structured interviews, four main themes were determined. The document analysis of the examined curricula shows that these curricula share some similarities as well as differences. Both curricula accept that the student's interests, needs, and abilities are different. So it is emphasized that the teaching-learning and measurement-evaluation process should be shaped according to a student-centred approach. On the other hand, it has been observed that the educational philosophy, design, number of skills, and content prevailing in the compared curricula are different from each other. In the findings obtained from the semi-structured interviews, it was understood that both courses we're convenient for improving SBT in terms of structure and purpose. However, it was stated by the participants that there was a lack of systematic structure at the point of reflecting the skills to the SSC, that there were paradoxes among the skills and inadequacies in the integration of the skills into the curricula. Also, participants from both countries emphasized that the central examination system prevents SBT. Apart from these, Turkish participants expressed their opinion that the integration of the skills in LSCG might be implemented in Turkey. As a result, SSC includes 8 key competencies and 27 basic skills compatible with the Turkish Competence Framework, whereas 9 general skills are included in LSCG. It has been concluded that SSC has some deficiencies in the context of SBT. It has been found out that Hong Kong  LSCG might be a good example for Turkey, especially in terms of associating the components of the program with the skills. In this direction, while the skills are included in the program, it is necessary to include the knowledge and competence level of the teachers, It is recommended to develop resources and materials that will guide the teacher, especially in the learning-teaching and measurement-evaluation process. It has been evaluated that using the Hong Kong example will strengthen the systematic structure in SSC, especially in terms of integrating the skills into the content, achievements, learning-teaching, and measurement and evaluation process of the curricula.