Telli müzik aletleri terimleri: Türkiye ve Azerbaycan (İnceleme – tematik, karşılaştırmalı ve görsel sözlük - dizin)
Stringed musical instruments terms: Turkey and Azerbaijan (Analysis – thematic, comparative and visual glossary - index)
Yazar: ORHAN BALDANE
Danışman: YRD. DOÇ. DR. V.SAVAŞ YELOK
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Çağdaş Türk Lehçeleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Dilbilim = Linguistics ; Müzik = Music
Dizin: Azerice = Azeri language ; Karşılaştırmalı sözlük = Comparative dictonary ; Mesleki sözlük = Vocational dictionary ; Müzik aletleri = Musical instruments ; Sözlük = Dictionary ; Telli çalgılar = String instruments ; Terimler = Terms ; Türk kültürü = Turkish culture ; Türk çalgıları = Turkish musical instruments ; Türkçe = Turkish

Özet:
Müzik, duygu ve düşüncelerin ifade edilmesi bakımından en eski zamanlardan itibaren etkili araçlardan olmuştur. Dünyadaki bütün toplumlar için müzik, vazgeçilmez bir olgudur. Doğal olarak, müzik aletleri de bu vesileyle insan hayatının daima içindedir. Bundan dolayı müzikle ilgili birçok terim, dillerin söz varlığında  yer almaktadır. Türkiye ve Azerbaycan'da kullanılan telli müzik aletleri ve bu aletleri oluşturan parçalarla ilgili terimler, bu çalışmanın malzemesidir. Bu çalışmanın başında; sözlük, sözlükbilim, terim ve terimbilim hakkında bilgi verilmiştir. Ardından da çalgıbilim ile ilgili kısa bilgiler verilerek Türkiye ve Azerbaycan'daki çalgıbilim çalışmaları ele alınmıştır. Daha sonra, Türkiye ve Azerbaycan'da kullanılan telli müzik aletlerinin morfolojik ve sentaktik yapıları hakkında bilgi verilmiş ve bu bilgiler istatistiksel tablolarla desteklenmiştir. Çalışmanın girişi olarak değerlendirilebilecek bu kısımlardan sonra 9 ana başlıkta tasnif edilen tematik sözlük bölümü başlamıştır. Burada yer alan her bölüm Türkiye ve Azerbaycan başlıkları altında değerlendirilmiş; her bölümde de karşılaştırmalı tablolara ve görsellere yer verilmiştir. Sözlük bölümünden sonra, alfabetik olarak düzenlenmiş dizin bölümüne yer verilmiştir. Bu bölüm de yine Türkiye ve Azerbaycan başlıkları altında ikiye bölünmüştür. Bu bölümde her madde başının yapısal analizi de bulunmaktadır. Çalışma boyunca değerlendirilen terim sayısı 1252'dir.


Anahtar Kelimeler : Türkiye, Azerbaycan, telli müzik aletleri, sözlük, çalgıbilim

Abstract:
Music has been one of the effective tools in terms of the expression of feelings and thoughts since the most ancient times. Music is an indispensable phenomenon for all societies in the world. Naturally, musical instruments are always within the human life on this occasion. Hence, many terms related to music have been found in the vocabulary of languages. Stringed musical instruments used in Turkey and Azerbaijan, and terms about the parts that make up these instruments are the material of this work. At the beginning of this study, information about dictionary, lexicography, term and terminology ise given. Then, short information about organology is given and organological studies in Turkey and Azerbaijan are discussed. Later, information about the morphological and syntactic structures of terms of stringed musical instrumental used in Turkey and Azerbaijan are given, and these information is supported by statistical tables. After that, thematic glossary section, which is divided into 9 main headings, begins. Each chapter is evaluated under the titles of Turkey and Azerbaijan. However, in each section there are comparative tables and visuals about that section. After the glossary chapter, there is an index section arranged alphabetically. This chapter is also divided into two under the headings of Turkey and Azerbaijan. There are structural analysis of each entry. The number of terms evaluated during the study is 1252.


Key Words : Turkey, Azerbaijan, stringed musical instruments, glossary, organology