Hazine-i Fünûn Dergisi (1-20. sayılar) İnceleme ve Seçilmiş metinler
Hazine-i Fünûn Magazine (4rd year, 1-20th editions) Analyzis and Selected texts
Yazar: AYHAN YAROĞLU
Danışman: YRD. DOÇ. DR. SÜHEYLA YÜKSEL
Cumhuriyet Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Yeni Türk Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Basın tarihi = Press history ; Basın-yayın = Press and publication

Özet:
Gazete ve dergiler, yayımlandıkları dönemin sosyal, siyasî ve kültürel özelliklerini sonraki nesillere aktarmada önemli bir görevi yerine getirirler. Milletlerin tarihinin dönemsel olarak ele alındığı durumlarda, basın ürünleri ilk müracaat edilmesi gereken kaynaklardandır. 
Hazine-i Fünûn dergisinin incelenen sayıları (4. Yıl 1-20. Sayılar), Servet-i Fünûn edebiyatının kuruluş aşamasında yayımlanmıştır. Eski ve yeni edebiyat taraftarı edipler arasındaki kalem münakaşasına Hazine-i Fünûn da katılmış; dergi, edebiyat dünyamızda adından söz ettirmiştir.
Bu çalışmada, Hazine-i Fünûn'un Rumî 25 Nisan 1312 (Miladî 7 Mayıs 1896) ile 22 Ağustos 1312 (Miladî 3 Eylül 1896) tarihleri arasında yayımlanan 20 sayısı ele alınmış, bu sayılar Milli Kütüphaneden temin edilmiştir.
II. Abdülhamit devrinde uygulanan sansür nedeniyle mecmualar daha çok, Siyaset dışında her şey, düstûrunu benimsemiş; Hazine-i Fünûn da bu minvalde yayım hayatını sürdürmüştür.
Çalışma, ?GİRİŞ, İNCELEME ve SEÇİLMİŞ METİNLER? olmak üzere üç ana bölümden oluşmaktadır. 
Giriş bölümünde, derginin yayımlandığı dönemin siyasî ve sosyal hayatı, basın serüvenimiz ve devrin edebî özellikleri ele alınmıştır. Dönemin basın hayatını, daha belirgin hale getirebilmek amacıyla Tanzimat Dönemi Basın Hayatı, Birinci Meşrutiyet Dönemi Basın Hayatı, Osmanlı Devleti'nde Basın Düzenlemeleri ve Sansür, gibi bölümlemelere gidilmiştir. 
İnceleme bölümünde, derginin şekil ve muhteva özellikleri genel hatlarıyla ortaya konulmuş; yine bu bölümde, dergide şiir ya da yazısı yayımlanan edipler tanıtılmıştır. Hayatı hakkında bilgi sahibi olunamayan ediplerin dergide yayımlanan şiir ve yazılarından bahsedilmiştir. 
Tahlilî Dizin kısmında, derginin sayılarına ve yazar adına göre edebî ürünler sıralanmış; daha sonra bu ürünler konu ve türlerine göre tasnif edilmiştir. 
Seçilmiş Metinler bölümünde ise dergide yer alan yazılardan, özellikle dil ve edebiyat üzerine olanlar Latin harflerine aktarılmıştır. 
Hazine-i Fünûn, isminden dolayı fennî bir dergi intibâını uyandırmasına rağmen, derginin edebî yönü daha ağır basmaktadır.  Derginin başyazarı Andelib (Faik Esat, Mehmet Esat); müdür mesûlü, K. Faik Efendi?dir.


Anahtar kelimeler: Hazine-i Fünûn, Ara Nesil, basın, gazete, edebiyat, fen, sansür.

Abstract:
Newspapers and magazines carry out an important duty in transporting the social, political and the cultural features of the period they were published to the next generations. The press products are the first sources to apply in cases of dealing with the history of the nations periodically. 
The studied editions of Hazine-i Fünûn Magazine (4th year 1st -20 th editions) were published at the beginning phase of Servet-i Fünûn. Hazine-i Fünûn participated in the (pen) discussion between the authors supporting Old and New Literature, too. The magazine has drawn attention in our litarature. 
In this study, 20 editions of Hazine-i Fünûn published between May 7, 1896 and September 3, 1896. These editions were maintained from the National Library.
The magazines accepted the, Everything but not politics, principle more, because of the cencorship enforced during the Abdulhamit II reign. Hazine- i Fünûn led its editorial life on this way, too. 
The study is composed of three main parts which are ?Introduction?, ?Analyzis? and  ?Selected Texts.? 
In the ?Introduction? part, the political and social life of the period that the magazine was published, our press adventure and the literatural features of the period are treated. 
With the aim of itroducing the press life of the period more evident, we preferred going through sections such as Tanzimat Period press life,  Mesrutiyet I Period press life, the press regulations and cencorship in the Ottoman State (Empire).
In the Analyzis, part, the adjective and content features of magazine are put forth with general lines and in this part, the authors whose poems or texts were published in the magazine are introduced as well. It is mentioned about the poems and texts of authors about whose lifes we don?t have any knowledge. Literary products are ranked according to the edition number and authors name and then these literary products are classified according to their subjects and kinds.
In the Selected Part, some of the texts from the magazine, especially those on language and literature are translated into Latin. 
Although Hazine-i Fünûn sounds to be like a science magazine, it is more a literature magazine. The editor of the magazine is Andelib (Faik ESAT, Mehmet ESAT) Manager, K. Faik Efendi. 



Key Words: Hazine-i Fünûn, Ara Nesil, press, magazine, literature, science, censorship.