Duygusal zeka, psikolojik kırılganlık ve yaşam doyumu ilişkisinde kısa semptomların aracı rolü
The mediating role of short symptoms in relation of emotional intelligence, psychological vulnerability and life satisfaction
Yazar: HAYRETTİN BİLİCİ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ FATİH KOCA
Trabzon Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Duygusal zeka = Emotional intelligence ; Kısa Semptom Envanteri = Short Symptom Inventory ; Psikolojik kırılganlık = Psychological vulnerability ; Semptom = Symptom ; Yaşam doyumu = Life satisfaction ; Ölçekler = Scales

Özet:
Bireylerin hayatta mutluluğu yakalayabilmeleri ve yaşamlarına bir anlam
kazandırabilmeleri için sahip olmaları gereken temel özelliklerin başında yaşam doyumunun
geldiği ifade edilebilir. Öznel iyi oluşun bilişsel bir bileşeni ve bireyin yaşamına ilişkin bilişsel
yargılarını içeren yaşam doyumunu etkileyen pek çok faktör sayılabilir. Bu araştırmanın
temel amacı üniversite öğrencilerinin duygusal zeka, psikolojik kırılganlık ve yaşam doyumu
ilişkisinde kısa semptomların aracı rolünü incelemektir. Bu temel amacın yanı sıra araştırma
değişkenlerinin çeşitli sosyo-demografik değişkenler ile ilişkisinin incelenmesi araştırmanın
alt amacını oluşturmaktadır.
Bu çalışma nicel araştırma yaklaşımına göre tasarlanmıştır. Çalışmada ilişkisel
tarama ve nedensel karşılaştırma modelleri kullanılmıştır. Bu çalışmanın araştırma grubunu
2019-2020 eğitim-öğretim yılında Trabzon Üniversitesi Fatih Eğitim Fakültesi'nin farklı
bölümlerinde öğrenim görmekte olan 673 katılımcı oluşturmaktadır. Araştırmanın verileri
Kişisel Bilgi Formu, Asıl Form Schutte Duygusal Zekâ Ölçeği-33-Tr, Psikolojik Kırılganlık
Ölçeği (PKÖ), Yaşam Doyumu Ölçeği ve Kısa Semptom Envanteri (KSE) ile toplanmıştır.
Elde edilen verilerin analizinde, tanımlayıcı veri analiz teknikleri ve Pearson Momentler
Çarpımı Korelasyon Katsayısı, Regresyon Analizi, Bağımsız t testi, ANOVA ve Yapısal
Eşitlik Modellemesi (YEM) kullanılmıştır.
Araştırmada elde edilen sonuçlara göre, psikolojik kırılganlık yaşam doyumunu ile
anlamlı bir ilişkiye sahip olmasına rağmen final modelinde yaşam doyumunu
açıklamamaktadır. Ancak modele göre psikolojik kırılganlık yaşam doyumunu kısa
semptomlar üzerinden dolaylı olarak açıklamaktadır. Ayrıca psikolojik kırılganlığın kısa
semptomları anlamlı bir şekilde açıkladığı bulunmuştur. Modelde elde edilen diğer bir sonuç
psikolojik kırılganlık ile duygusal zeka arasında anlamlı bir ilişki bulunmamasıdır. Bunların
yanı sıra modelde duygusal zeka yaşam doyumunu doğrudan ve kısa semptomlar
üzerinden dolaylı olarak açıklamaktadır.
Korelasyon analizi sonuçlarına göre araştırmada psikolojik kırılganlık ve duygusal
zeka arasındaki ilişki dışında tüm değişkenler birbirleri ile anlamlı düzeyde ilişkili
bulunmuştur. Demografik değişkenlere ilişkin yapılan analizlerin sonuçlarında ise kadınların
yaşam doyumunun erkeklerin yaşam doyumundan daha yüksek olduğu ancak psikolojik
kırılganlık, duygusal zeka ve kısa semptomların cinsiyete göre anlamı bir farklılık göstermediği sonucuna ulaşılmıştır. Daha önce psikolojik destek almış olan katılımcıların,
psikolojik destek almamış olan katılımcılara göre yaşam doyumu puanlarının daha düşük,
psikolojik kırılganlık düzeyleri ve kısa semptomlar puan ortalamalarının daha yüksek olduğu
bulunmuştur. Elde edilen sonuçların bazılarının literatür ile paralellik gösterdiği, buna karşın
bazılarının ise önceki araştırma sonuçlarıyla çeliştiği görülmüştür.

Anahtar Kelimeler: Duygusal Zeka, Psikolojik Kırılganlık, Kısa Semptomlar, Yaşam
Doyumu

Abstract:
It can be stated that life satisfaction is one of the main characteristics that individuals
should have in order to attain happiness in life and to give meaning to their lives. There are
many factors affecting life satisfaction, including a cognitive component of subjective wellbeing and an individual's cognitive judgments about her/his life. The main aim of this study
is to examine the mediating role of short symptoms in the relationship between emotional
intelligence, psychological vulnerability and life satisfaction of university students. In
addition to this main purpose, the study aims to examine the relationship between research
variables and various socio-demographic variables.
This study was designed according to the quantitative research approach. Relational
screening and causal comparison models were used in the study. The research group of
this study consists of 673 participants studying in different departments of Trabzon
University Fatih Faculty of Education in 2019-2020 academic year. The data of the study
was collected by Personal Information Form, Original Form Schutte Emotional Intelligence
Scale-33-Tr, Psychological Vulnerability Scale (PVS), Life Satisfaction Scale and Brief
Symptom Inventory (BSI). Descriptive data analysis techniques and Pearson Moments
Product Correlation Coefficient, Regression Analysis, Independent t test, ANOVA and
Structural Equation Modeling (SEM) were used to analyze the data.
According to the results obtained in the research, although psychological vulnerability
has a significant relationship with life satisfaction, it does not explain life satisfaction in the
final model. However, according to the model, psychological vulnerability indirectly explains
life satisfaction based on short symptoms. It has also been found that psychological
vulnerability significantly explains short symptoms. Another result in the model is that there
is no significant relationship between psychological vulnerability and emotional intelligence.
In addition, emotional intelligence directly explains life satisfaction and indirectly based on
short symptoms in the tested model.
According to the results of the correlation analysis, all variables were found to be
significantly related to each other, except for the relationship between psychological
vulnerability and emotional intelligence. According to the results of the analysis of
demographic variables; It has been concluded that women's satisfaction with life is higher
than men's however, psychological vulnerability, emotional intelligence and short symptoms do not differ in terms of gender. It was found that the life satisfaction scores of the
participants who had previously received psychological support were lower, and their
psychological vulnerability levels and short symptoms score averages were higher than
those who did not receive psychological support. It was observed that some of the results
obtained are in parallel with the literature, whereas some of them contradict with the
previous research results.

Keywords: Emotional Intelligence, Psychological Vulnerability, Short Symptoms, Life
Satisfaction