Kronik hastalığı olan bireylerin sosyal bağlılık düzeylerinin incelenmesi
Investigation of Social Connectedness Levels of Individuals with Chronic Diseases
Yazar: FEYZA NUR KALAÇ
Danışman: PROF. DR. ESRA ENGİN
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Psikiyatri Hemşireliği Ana Bilim Dalı / Psikiyatri Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Hemşireler = Nurses ; Hemşirelik = Nursing ; Hemşirelik araştırmaları = Nursing research ; Kronik hastalık = Chronic disease ; Psikiyatrik hemşirelik = Psychiatric nursing ; Sosyal bağlılık = Social connectedness

Özet:
Amaç: Araştırma, kronik hastalığı olan bireylerin sosyal bağlılıklarının incelenmesi amacıyla yapılmıştır.
Yöntem: Çalışmanın evreni, Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi hastanesinde tedavi gören kronik hastalığı olan bireylerden oluşmaktadır. Örneklem grubu 2020 yılı Eylül-Ekim aylarında Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Ruh Sağlığı ve Hastalıkları ile İç Hastalıkları Anabilim Dallarında ayaktan tedavi gören kronik hastalığı olan bireylerden gönüllük esasına göre, olasılıksız örnekleme yöntemi ile oluşturmuştur. Gerçekleştirilen güç analiziyle örneklem büyüklüğü n=176 olarak bulunmuştur. Araştırmada veri toplama aracı olarak, araştırmacılar tarafından oluşturulan tanıtıcı bilgi formu ve 'Revize Sosyal Bağlılık Ölçeği' (R-SBÖ) kullanılmıştır. Veriler 176 bireyden yüz yüze görüşme yoluyla toplanmıştır. İstatistiksel analizler IBM SPSS Statistics 25.0 programı kullanılarak yapılmıştır. Verilerin analizinde Shapiro Wilk testinin yanı sıra Mann Whitney U testi, Kruskal Wallis testi ve iki ortalama arasındaki farkın önemlilik testi uygulanmıştır. Tüm analizlerde anlamlılık düzeyi 0,05 olarak belirlenmiştir.
Bulgular: Araştırmaya katılan bireylerin yaş ortalaması 45,89±18,09 olarak bulunmuştur. Katılımcıların, %55,7'si kadınlardan oluşmakta olup, %57,4'ünün evli, %86.6'sının sosyal güvencesi olduğu saptanmıştır. Araştırmaya katılan bireylerin; %32,4'ü okur yazar/ilkokul mezunudur, %50,6'sının geliri giderine eşittir. Bireylerin %80'den fazlası kentsel alanlarda ve çok katlı yapılarda ikamet etmekte, %35,2'si eş ve çocukları ile aynı evde yaşamaktadır. Katılımcıların, %48,3'ü evinde kronik hastalığı olan bireyin olduğunu, %50'si fiziksel, %38,6'sı ruhsal, %11,4'ü hem fiziksel hem ruhsal hastalık tanısına sahipken %16,4'ü diyabet, %15,6'sı hipertansiyon, %8,4'ü majör depresif bozukluk, %8,4'ü bipolar bozukluk tanılarına sahip olduklarını bildirmiştir. Kronik hastalığı olan bireylerin Revize Sosyal Bağlılık Ölçeği (R-SBÖ) puan ortalaması 79.97 ± 21.31'dir.
Kronik hastalığı olan bireylerin Revize Sosyal Bağlılık Ölçeği (R-SBÖ) puan ortalamalarının eğitim durumu, gelir durumu algısı, birlikte yaşadığı bireyler, evinde kronik hastalığı olan birey yaşama durumu, ikamet yeri ve oturduğu ev tipine göre dağılımları incelendiğinde istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmazken (p>0.05); yaş, medeni durum, sosyal güvence, kronik hastalık durumlarına göre dağılımlarında istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmıştır (p<0.05).
Sonuç: Sonuç olarak, kronik hastalığı olan bireylerin Revize Sosyal Bağlılık Ölçeği (R-SBÖ) puan ortalamalarının yaş, medeni durum, sosyal güvence, kronik hastalık durumu değişkenlerine göre dağılımında istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmıştır (p<0.05). Kronik hastalığı olan bireylerin sosyo-demografik özellikleri, kronik hastalık durum ve öyküleri incelendiğinde araştırma sonuçlarımızın literatürle büyük ölçüde benzerlik gösterdiği görülmektedir. Araştırma sonuçları; sosyal bağlılık ve aidiyet duygularının kronik hastalığı olan bireylerle daha önce araştırılmamış sosyo-demografik ve kronik hastalık öyküsü değişenleri yordayıcılar ile daha fazla araştırma yapılması gerektiğini göstermektedir. Disiplinler arası çalışmalarla aidiyet fenomeninin kavramsal çerçevesi bütüncül olarak ortaya konulması, aidiyetin alt boyutlarını, türlerini, öncüllerini beraber ölçebilen klinik örneklemde uygulanabilirliği ve yorumlanması kolay olan ölçekler geliştirilerek ruh sağlığı çalışanlarının kullanımına sunulması, aidiyet ve sosyal bağlılık kavramlarının danışmanlık müdahalelerine uyarlanabilmesi ve toplum temelli ruh sağlığı hizmetlerinin yaygınlaştırılabilmesi açısından önemli olduğu düşünülmektedir.
Anahtar Kelimeler:Aidiyet; sosyal bağlılık; kronik hastalık

Abstract:
Objective: The study was conducted to examine the social connectedness levels of individuals who benefit from Ege University Hospital psychiatry and internal diseases outpatient clinic services.
Method: The universe of the study, which has a cross-sectional descriptive research design, consists of individuals who benefit from the psychiatry and internal diseases outpatient clinic services of Ege University Hospital in September-October 2020. The sample group was formed on a voluntary basis using the random sampling method. The sample size was found to be n = 176 with the power analysis performed. Statistical analyzes were performed using the IBM SPSS Statistics 25.0 program. In the analysis of the data, in addition to the Shapiro Wilk test, the Mann Whitney U test and the Kruskal Wallis test were used. The level of significance was set at 0,05 in all analyzes.
Results: The average age of the individuals participating in the study were found as 45,89 ± 18,086. It was determined that 55.7% of the participants were women, 57.4% were married and 86.6% had social security. The income of 50,6% of the participants is equal to their expenses. More than 80% of individuals reside in urban areas and multi-story buildings. 35,2% of the participants live in the same house with their spouse and their children. While 48,3% of the participants stated that there is another person with a chronic disease at home, 50% of the participants had a physical disease, 38,6% had a mental illness, 11,4% had both a physical and mental illness, while 16.4% of them had diabetes, 15.6% had hypertension. The mean score of the revised Social Connectedness Scale of individuals with chronic disease is 79.97 ± 21.31. When the distribution of the mean scores of the revised Social Connectedness Scale of individuals with chronic diseases according to their education level, perception of income status, the individuals they live with, the living status of the individuals with chronic diseases in their home, the place of residence and the type of house they live in, no statistically significant difference was found; A statistically significant difference was found in their distribution according to age, marital status, social security, and chronic disease status (p<0.05).
Conclusion: As a result, a statistically significant difference was found in the distribution of the mean scores of the revised Social Connectedness Scale (SCS-R) of individuals with chronic diseases according to the variables of age, marital status, social security, and chronic disease status (p<0.05). When the socio-demographic characteristics, chronic disease status, and histories of individuals with chronic diseases are examined, it is seen that our research results are largely similar to the literature. More research is needed with predictors of social connectedness and sense of belonging with individuals with chronic diseases. It's considered important for the dissemination of these factors. To reveal the conceptual framework of the phenomenon of belonging in a holistic manner through interdisciplinary studies and provide community-based mental health services. Keywords:Belonging; Social Connectedness; Chronic Disease