Postmenapozal kadınlarda parite öyküsünün, oksidatif stres ve dheas düzeyleri üzerine olan etkisi
Effects of parity history on serum oxidative stress and dheas levels in postmenopausal women
Yazar: BURHAN GÖY
Danışman: YRD. DOÇ. MURAT ATMACA
Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2014
Konu: Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları = Endocrinology and Metabolic Diseases
Dizin: Antioksidanlar = Antioxidants ; Bebek ölümleri = Infant mortality ; Dehidroepiandrosterone sülfat = Dehydroepiandrosterone sulfate ; Gebelik = Pregnancy ; Hormonlar = Hormones ; Katalaz = Catalase ; Oksidatif stres = Oxidative stress ; Postmenopoz = Postmenopause ; Serbest radikaller = Free radicals ; Vücut kitle indeksi = Body mass index

Özet:
Giriş: Menapoz yaşlanma sürecindeki doğal bir adımdır. Postmenapozal kadınlarda oksidatif stres artmış ve anti-oksidanlar azalmıştır. DHEAS in vitro ve in vivo olarak güçlü bir anti-oksidan kapasiteye sahiptir. Bilgilerimize göre MDA/DHEAS (MDR)'nin postmenopozal kadınlarda oksidatif stresin basit bir belirteci olup olmadığı bilinmemektedir. Bu çalışmada postmenopozal kadınlarda yaş, parite ve VKİ'nin, serum MDA düzeyleri ve katalaz aktivitesi üzerine olan etkisi ve MDR'nin kardiyovasküler risk için güvenilir bir marker olup olmadığı araştırıldı. 
Hastalar ve metod: Çalışmamızda Haziran 2014 ve Temmuz 2014 tarihleri arasında sağlık taraması için başvuran yaşları 50 ile 82 arasında değişen 96 sağlıklı postmenapozal kadında serum MDA düzeyleri, katalaz aktiviteleri, serum DHEAS düzeyleri, parite öyküleri yaş ve VKİ'leri prospektif olarak incelendi. Hastaların boy ve kiloları ölçüldü ve VKİ hesaplandı. MDR; MDA'nın DHEAS'a oranı ile hesaplandı. Serum MDA düzeyleri ve katalaz aktivitesi spektrofotometrik olarak ölçüldü. Serum DHEAS düzeyleri enzim bağımlı immünosorbent (mikropartikül kemilüminesans) yöntemi ile çalışıldı. Çalışmanın sonuçları Student t testi, One-Way ONAVA testi ve pearson korelasyon katsayısı ile analiz edildi. İstatistik anlamlılık düzeyi p<0.05 olarak alındı.
Bulgular: Olguların ortalama yaşları 61.19±8.11 yıldı. Ortalama VKI'leri 31.72±6.16 kg/m2 olarak hesaplandı. Çalışmada 60 yaş üzeri bayanların, doğumdan sonraki ilk bir yılda ölen bebek sayısı ve gebelik sayısı 60 yaş altındaki bayanlara kıyasla daha yüksek olduğu görüldü (sırasıyla p=0.033 ve p=0.017 ). Oksidatif stres markırı olarak hesaplanan MDA/DHEAS oranı VKİ 30 ve 35'in üstünde olanlarda altında olanlara kıyasla belirgin düşük saptandı (sırası ile p değerleri p=0.034, p=0,029). Çalışmamızda 60 yaş üzeri bayanların VKİ'leri ve DHEAS değerlerini 60 yaş altı olanlara kıyasla daha düşük saptandı (sırasıyla p=0.022 ve p=0.045 ). Serum DHEAS seviyeleri ile doğumdan sonraki bir yıl içinde ölen bebek sayısı arasında negatif bir korelasyon saptandı (r: -0.214,  p<0.05). Ayrıca çalışmamızda postmenapozal kadınlarda VKİ, DHEAS ile pozitif (r: 0.285, p<0.01) ve MDA/DHEAS oranı ile negatif korele saptandı (r:-0.241, p <0.05). Çalışmamızda düşük sayısı ile serum katalaz aktivitesi arasında pozitif bir korelasyon saptandı (r:0.232, p<0.05).
Sonuç: Çalışmamızda serum DHEAS seviyeleri ve VKİ'de 60 yaş altı kadınlarda, 60 yaş üstü kadınlara kıyasla belirgin bir azalmanın olduğunu görüldü. Çalışmamız MDA/DHEAS oranının;  VKİ 30 ve 35 üzerinde olanlarda, VKİ 30 altında olanlara kıyasla önemli ölçüde arttığını gösterdi. Ayrıca çalışmamız postmenapozal kadınlarda serum DHEAS düzeyleri ve MDA/DHEAS ile VKİ arasındaki ilişkiyi ortaya çıkardı. Çalışmamızın sonuçlarının desteklenmesi için bu konu ile ilgili daha geniş hasta sayısını içerecek şekilde prospektif çalışmalara ihtiyaç vardır.
Anahtar kelimeler: Menapoz, bebek ölümleri, gebelik sayısı, katalaz, oksidatif stres, vücut kitle indeksi, dehidroepiandrosterone sülfat, MDR

Abstract:
Introduction: Menopause is a natural step in the process of ageing. Post-menopausal women have increased oxidative stress and decreased anti-oxidant status. Dehydroepiandrosterone-sulfate (DHEAS) has great anti-oxidant capacity both in vitro and in vivo. However it is unknown whether (Malondialdehyde)MDA/DHEAS (MDR) is a simple marker of oxidative stress in post-menopausal women. This study aims to evaluate the age, parity and (Body mass index) BMI on serum MDA levels and catalase activity in post-menopausal women and estimate whether or not MDA/DHEAS reliable marker for cardiovascular risk parameter.
Patients and methods: We prospectively investigated serum MDA levels, Catalase activity, serum DHEAS levels, parity history, age and BMI in 96 healthy post-menopausal women aged 50-82 years, randomly selected from voluntary attendees at a check up between June 2014 and July 2014. Height and weight was taken and BMI was calculated. MDR was calculated as the ratio of MDA to DHEAS. Serum MDA and catalase activity were measured spectrophotometrically. Serum DHEA-S levels were measured by enzyme-linked immunosorbent assay. Data obtained was analyzed by student's t- test, ANOVA, and Pearson's correlation coefficient (r). P<0.05 was considered significant.
Results: The mean age of all cases was 61.19±8.11 (range:50-82). The mean BMI of all patients was 31.72±6.16 (range:20.5-47.94). Infant deaths and number of pregnancies within the first year after birth woman aged over 60 years were with respect to woman aged under 60 years significantly increased (p=0.033 and p=0.017; respectively). MDA/DHEAS was significantly increased in patient with BMI over 30 and 35 than patient with BMI under 30 (p=0.034 and p=0,029; respectively). Serum DHEAS levels and BMI were significantly decreased woman aged under 60 years than woman aged over 60 years (p=0.045 and p=0.022; respectively). There was an inverse correlation between serum DHEAS levels and infant deaths within the first year after birth (r: -0.214,  p<0.05). BMI positively correlated with serum DHEAS levels (r: 0.285, p<0.01) and negatively with MDA/DHEAS (r= -0.241,  p <0.05) in postmenopausal women. Catalase was positively correlated with abortus number (r:0.232, p<0.05).
Conclusions: Our data suggest a clear reduction of serum DHEAS levels and BMI in woman aged under 60 years than woman aged over 60 years. This study indicates that MDA/DHEAS was significantly increased in patient with BMI over 30 and 35 than patient with BMI under 30. Moreover, present study was carried out to find correlation between BMI; serum DHEAS levels and MDA/DHEAS in postmenopausal women. More prospective studies with larger cohorts are need to confirm our results. 
Key Words: Menopause, infant deaths, number of pregnancies, catalase, oxidative stress, body mass index, dehydroepiandrosterone-sulfate, MDR