Üstün zekâlılar ve yeteneklilere eğitim veren öğretmenlerin öğretimde  rol değiştirmeye ilişkin yeterliliklerinin araştırılması
Investigation of role-switching competencies teachers gifted talented students in teaching
Yazar: SIDDIGA BAYLAROVA
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA SERDAR KÖKSAL
Hacettepe Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Özel Eğitim Ana Bilim Dalı / Özel Yetenekliler Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırmanın amacı üstün zekâlı ve üstün yetenekli öğrencilere eğitim veren BİLSEM'de çalışan öğretmenlerin etkili rol değiştirme yeterliliklerini araştırmaktır. Çalışma iki basamaklı, ilki betimsel ikincisi ise karşılaştırmalı bir araştırmadır. Çalışmada odaklanılan değişkenler, öğretmenlerin halihazırda uyguladıkları roller, rol değiştime becerileri ve öğrencilerin öğretmenlerinin uygulardıkları roller ve rol değiştirme becerilerine ilişkin değerlendirmeleridir. Bu çalışmanın örneklemi, Ankara BİLSEM'de eğitim gören üstün yetenekli ve üstün zekâlı 298 ( 144 kız, 154 erkek ) ilk ve orta okul öğrencisi ve Ankara BİLSEM'de eğitim veren 173 (114 kadın, 59 erkek) öğretmenden oluşmaktadır. Bu araştırmada öğretmenlerin öğretimde girdiği rollerin belirlenmesi ölçeği, öğretmenlerin öğretimde rol değiştirme becerileri ölçeği ve öğretmenlerin öğretimde rol değiştirme becerilerinin öğrenciler tarafindan değerlendirilmesi ölçeği kullanılmıştır. Toplanan verilerin analizi, açımlayıcı faktör analizi, Cronbach alfa iç tutarlılık katsayısı hesaplanması, betimsel istatistiksel analizler, Pearson korelasyonu ve t-testi kullanılmıştır. Elde edilen bulgulara göre öğretmenlerin hem halihazırda uyguladıkları roller hem de rol değiştirme becerileri açısından kendilerine ortalamanın üzerinde puanlar verdikleri belirlenmiştir. Yine, öğretmen farklı rolleri uygulama puanları ve öğrencilerin öğretmenlerinin farklı rolleri uygulama düzeylerine ilişkin verdikleri puanlar arasında anlamlı farklılık görülmüştür (t[22]= -3,06; p< ,05). Öğretmenlerin halihazırda uyguladıkları rollere ilişkin algıları (X= 3,8), öğrencilerin öğretmenlerinin halihazırda uyguladıkları rollere ilişkin algılarından (X= 3,3) yüksek olduğu görülmektedir. Yine, öğretmenlerin rol değiştirme becerilerine ilişkin algılarının (X= 3,8), öğrencilerin öğretmenlerinin rol değiştirme ilişkin algılarından (X= 3,3) yüksek olduğu belirlenmiştir. Elde edilen bulgular öğretmenlerin hem uyguladıklarını düşündükleri roller hem de rol değişimi becerileri açısından öğrencilerce sağlanan bulgularla tutarlı bir sonuç vermediklerini göstermiştir.

Abstract:
The aim of this research is to investigate the effective role changing competencies of teachers working in BİLSEM, which provides education to gifted students. The study is a two-stage research, the first is descriptive and the second is a comparative research. The variables focused on in the study are the roles teachers currently apply, their role-switching skills, and students' assessments of their teachers' roles and role-switching skills. The sample of this study consists of 298 gifted and gifted primary and secondary school students (144 girls, 154 boys) studying in Ankara BİLSEM and 173 students in Ankara BİLSEM. (114 female, 59 male) teachers. In this study, the scale of determining the roles of teachers in teaching, the scale of teachers' role changing skills in teaching and the assessment of teachers' role changing skills in teaching by students were used. Analysis of the collected data, exploratory factor analysis, calculation of Cronbach alpha internal consistency coefficient, descriptive statistical analysis, Pearson correlation and t-test were used. According to the findings, it was determined that teachers gave themselves above average scores in terms of both the roles they currently practice and their role-switching skills. Again, there was a significant difference between the scores of the teachers applying different roles and the scores given by the students' teachers regarding the levels of applying different roles (t[22]= -3.06; p< ,05). It is seen that teachers' perceptions of the roles they currently apply (X= 3,8) are higher than students' perceptions of the roles their teachers currently apply (X= 3,3). Again, it was determined that teachers' perceptions of role changing skills (X= 3,8) were higher than students' teachers' perceptions of role changing (X= 3,3). The findings showed that the teachers did not give a consistent result with the findings provided by the students in terms of both the roles they think they apply and their role change skills.