Tarihsel çevre koruma mevzuatının değişim süreci: İzmir Mithatpaşa Caddesi örneği
Changing about historical conservation laws: The case of İzmir Mithatpaşa Street
Yazar: NEJLA BAYSAN
Danışman: PROF.DR. EMEL GÖKSU
Dokuz Eylül Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Şehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Şehircilik ve Bölge Planlama = Urban and Regional Planning

Özet:
Kent belleğinin ve kentli kimliğinin somut birer simgesi olan kültürel varlıklar ve tarihselalanlar, önceleri daha çok gereksinim ve dini inançlara bağlı olarak yazısız kurallarla, 19. yy.ile birlikte ise koruma anlayışının gelişim gösterdiği Avrupa'da koruma ilkelerini oluşturmaçabalarına yönelik geliştirilen ulusal ve uluslararası hukuki düzenlemelerle korunmayaçalışılmıştır.Türkiye'de de Avrupa Birliği üyesi ülkelerin bu alandaki hukuki düzenlemelerinin bir örneğiolarak gelişim gösteren ve zaman içerisinde yaşanan deneyimler ve yapısal dönüşümlerledeğişen koruma yasaları ve ilişkili hukuki düzenlemeler, hem tek yapı ölçeğinde kültürelvarlıkların, hem de alansal olarak tarihsel mekanların korunmasında belirleyici olmuştur.Fiziksel mekanın oluşumunda doğrudan belirleyici olan, dolayısıyla fiziki mekanıbiçimlendirme rolünü üstlenmiş kent planlamayı da yönlendiren koruma yasalarının, ilkoluşturulduğu günden günümüze kadar geçirdiği değişim ve dönüşümlerin dönemler itibariyleincelenmesi ile söz konusu hukuki düzenlemelerin olanakları-riskleri ve avantajlarıbelirlenmeye çalışılmıştır. Bu kapsamda, konu Avrupa ölçeğinden başlamak üzere Türkiyeözelinde geliştirilen tüm koruma yasalarının ve ilişkili hukuki düzenlemelerindeğerlendirilmesi boyutuyla incelenmiştir.Son olarak, yasalardaki değişimin, koruma kararlarının ve koruma çabalarından bağımsızyürütülen imar planı kararlarının değerlendirilmesi yapılmış ve İzmir Mithatpaşa Caddesiüzerinde yer alan ?koruma altındaki yapılara? ilişkin karar sürecinin incelenmesi yoluyla fizikmekanın değişimi ortaya konulmuştur.

Abstract:
Cultural possesions and historical areas which are concrete images of town memory andidentity were previously tried to be protected by non literal rules related to needs and religiousbelieves and by 19th century with national and international legal regulations developedtowards the efforts of forming protection principles in Europen in which the understanding ofprotection was developing.Conservation laws and related legal regulations developing as an example of the legalregulations of European Union member countries in this field in Turkey and changing withthe experiences and formal transformations have become indicator both of cultural possesionsin the context of single form and of the protection of historical places in the context of areas.By reviewing the changes and transformations of protection laws which are direct indicatorsof forming of pysical place and in implication and take the role of forming the pysical placeand direct the town planning by periods from the time it first occured to date, the advantages,risks and opportunities of the said legal regulations were tried to be determined. In thiscontext the subjects was examined by all protection laws and related legal regulationsdeveloped specifically for Turkey beginnig with the European measure.Consequently, the evaluation of the changes in laws, decisions about conservation anddecisions of public work executed independently from the protection efforts were done and,the change of pysical place was put aside by reviewing the decision process about "thebuildings under protection" on İzmir Mithatpaşa Street.