Duygusal yemenin belirleyicileri olarak kişilik özellikleri, beden algısı ve tüketici karar verme tarzlarının incelenmesi
The examination of personality characteristics, body image and consumer decision making styles as determiners of emotional eating
Yazar: BÜŞRA ÖZER
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MELEK ASTAR
Fatih Sultan Mehmet Vakıf Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Beden algısı = Body image ; Duygusal yeme = Emotional eating ; Karar verme = Decision making ; Kişilik = Personality ; Kişilik özellikleri = Personality traits ; Tüketiciler = Consumers ; Yeme davranışı = Eating behaviour

Özet:
Bu çalışmanın amacı, kişilik özellikleri, beden algısı ve tüketici karar verme tarzlarının, duygusal yemeye etkisinin ve bu değişkenler arasındaki ilişkinin incelenmesidir. Araştırmanın diğer bir amacı ise alan yazında duygusal yemeyi etkilediği belirtilen cinsiyet, yaş, eğitim durumu, sağlıklı beslenme durumu, kilo algısı ve kilo vermek için çaba harcama durumu gibi birtakım sosyo-demografik değişkenlerin seçilen örneklemde duygusal yemeye etkisini incelemektir. Çalışma grubu 408 bireyden oluşmaktadır. Uygulamada demografik bilgi formu, Türkçe Duygusal Yeme Ölçeği, Büyük Beş-50 Kişilik Testi, İki Boyutlu Beden İmgesi Ölçeği ve Tüketici Karar Verme Tarzları Envanteri kullanılmıştır. Katılımcıların duygusal yeme davranışlarının yordaması için yapılan çoklu doğrusal regresyon analizi sonucunda tüm grupta, sorumluluk, duygusal dengelilik, alışkanlık ve fiyat odaklılık duygusal yemenin yordayıcıları olarak bulunmuştur. Kullanılan ölçeklerin duygusal yeme ile ilişkisinin incelenmesi için yapılan korelasyon analizi sonucunda duygusal yeme, İki Boyutlu Beden İmgesi Ölçeği, Görünüm ve İşlevler alt boyutları ve Büyük Beş-50 Kişilik Testi Sorumluluk ve Duygusal Dengelilik alt boyutları ile negatif yönde ve düşük düzeyde, Tüketici Karar Verme Tarzları Envanteri Fiyat Odaklılık, Dikkatsizlik, Bilgi Karmaşası Yaşama, Alışkanlık ve Kararsızlık alt boyutu ile pozitif yönde ve düşük düzeyde istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki göstermektedir.
Anahtar Kelimeler: duygusal yeme, yeme davranışı, duyguların işlevleri, kişilik özellikleri, beden algısı, tüketici tarzları

Abstract:
The aim of this study is to examine the effects of personality, body image perception, consumer decision making styles on emotional eating and their relationship between each other. Another aim for this study is to examine the effect of some social-demographic variables such as gender, age, education status, status of healthy eating, weight perception and the efforts to lose weight on emotional eating in this sample. Method: The sample consisted of 408 people. The Demographic form, The Turkish Emotional Eating Questionnaire, Big Five Personality Test-50, The Two-factor Body Image Questionnaire and Consumer Decision Making Styles Questionnaire were the measurement tools. Results: The Multiple Linear Regression Analysis showed that the subscales of personality: Conscientiousness, Neuroticism; and the Consumer Decision Making Styles subscales: habits and price focused were predictors for emotional eating. As a result of the correlation analysis performed to examine the relationship between emotional eating and the scales used; emotional eating has a negative and low-level relationship with Two-Dimensional Body Image Scale, Appearance and Functions sub-dimensions and the Big Five-50 Personality Test subscales: Conscientiousness and Neuroticism. Consumer Decision Making Styles subscales: Price Focused, Carelessness, Informational Confusion, Habit and Indecisiveness shows a statistically significant relationship at a positive and low level with emotional eating.

Key Words: emotional eating, eating behavior, emotional functions, personality traits, body perception, consumer styles