Üniversite öğrencilerinde sağlık turizmi farkındalık düzeyi ve belirleyicileri; Alanya örneği
The level of awareness of health tourism among university students and its determinants; The example of Alanya
Yazar: RAMAZAN KOCA
Danışman: PROF. DR. SALİHA ÖZPINAR
Alanya Alaaddin Keykubat Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Sağlık Turizmi Ana Bilim Dalı / Sağlık Turizmi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Turizm = Tourism

Özet:
Sağlık turizmi, son yıllarda küresel düzeyde büyük bir ivme kazanarak önemli bir sektör haline gelmiştir. Sağlık turizmindeki bu gelişme, tedavi ve iyileşme süreçlerinin uluslararası düzeyde geniş bir yelpazede sunulmasına olanak tanımaktadır. Sağlık turizminde bilinçli farkındalık uygulamaları, tedavi süreçlerine eklenerek hastaların hem beden hem de zihin sağlığında olumlu değişiklikler meydana getirmektedir. Sağlık turizmi kapsamında bilinçli farkındalık uygulamalarının entegrasyonu, hastaların tedavi süreçlerini daha etkin bir şekilde yürütmesini ve genel iyilik hali kazanmasını sağlamaktadır. Böylece, bilinçli farkındalık sağlık turizminde önemli bir rol oynar ve hastaların daha hızlı ve etkili bir şekilde iyileşmelerine katkıda bulunur.
Üniversite öğrencileri, bu alanda potansiyel tüketiciler, karar vericiler veya politika yapıcılar olarak önemli bir role sahip olabilecekleri için, bu grubun sağlık turizmi konusundaki farkındalıklarının detaylı bir şekilde incelenmesi gerekmektedir. Ayrıca üniversite öğrencilerinde sağlık turizmi konusunda farkındalık düzeyleri ile ilgili araştırmalar, sağlık turizmi konusunda farkındalık yaratma ve bu alanda stratejik planlamalar yapma noktasında üniversiteler, yerel yönetimler ve sağlık turizmi işletmecileri için değerli bilgiler sağlayacaktır. Sağlık turizmi politikalarının ve stratejilerinin geliştirilmesi, öğrencilerin ve genel olarak toplumun bu hizmetlerden daha etkin bir şekilde faydalanmasını sağlayabilir. Bununla birlikte, sağlık turizmi eğitim programlarının ve bilinçlendirme kampanyalarının tasarlanması ve uygulanması konusunda yol gösterici olabilir. Bu gerekçeler ile planladığımız çalışmanın temel amacı, Alanya Alaaddin Keykubat Üniversitesi'nde öğrenim gören üniversite öğrencilerinin sağlık turizmi konusunda farkındalık düzeyleri ve belirleyicilerinin saptamaktır. Araştırmanın ikincil amacı ise, sağlık turizmi konusunda bilinç ve bilgi seviyesini artırmaya yönelik eğitim ve politika geliştirme çalışmalarına katkıda bulunmaktır. 
Araştırma kesitsel türde bir çalışmadır. Araştırma evrenini ALKÜ'de 2023-24 eğitim öğretim döneminde eğitim gören lisans öğrencileri oluşturacaktır (n=8996). Örnek büyüklüğü %99 güven sınırında, %50 prevalans ile 0.05 yanılgı düzeyinde, desen etkisi 2 alınarak minumum örnek büyüklüğü 1236 olarak belirlendi. Toplamda 1300 öğrenciye ulaşıldı. Araştırmada veriler iki form ile toplandı; kişisel tanıtım formu, sağlık turizmi farkındalık ölçeği.
Verilerin analizi için IBM SPSS v26 programı kullanıldı. Araştırmanın demografik verilerin değerlendirilmesinde tanımlayıcı istatistikler kullanıldı. Katılımcıların sosyo-demografik özellikleri ile sağlık turizmine yönelik farkındalık düzeyleri arasındaki ilişki bağımsız örneklem T-Test ve tek yönlü varyans analizi (ANOVA) testleri ile değerlendirildi. Çalışmada tekli analizlerde anlamlı bulunan değişkenler çoklu doğrusal regresyon ile analiz edildi. 
Araştırma bulgularına göre, üniversite öğrencilerinin sağlık turizmi konusunda orta düzeyde bir farkındalığa sahip olduğunu belirlendi. Farkındalık düzeyleri üzerinde cinsiyet, yaş, eğitim seviyesi, ailenin gelir durumu, anne-baba eğitimi, sosyal statü ve yabancı dil bilgisi gibi demografik değişkenlerin anlamlı olduğu belirlendi.  Ayrıca, sağlık bilimleri ve turizm fakültelerinde okuyan öğrencilerin farkındalık düzeyleri diğerlerine göre daha yüksek bulunmuştur (p<0.05). Çalışmanın önemli bir sonucu elde edilen verilere göre sağlık turizminin sosyo-ekonomik faktörlerden etkilenmesidir. 
Çalışma, sağlık turizmi alanında bilgi ve farkındalığı artırmak için öğrencilere yönelik eğitim programlarının ve bilgilendirme kampanyalarının yapılması gerekliliğini ortaya çıkarmıştır. Sağlık turizmi politikalarının ve pratiklerinin geliştirilmesinde öğrencilerin görüşlerinin dikkate alınması da gerekmektedir. Önerilen stratejiler, sağlık turizmi sektörünün genel performansını artırarak ülke ekonomisine olan katkılarını maksimize edebilir.

Abstract:
Health tourism has become an important sector by gaining a great momentum at the global level in recent years. This development in health tourism allows for a wide range of treatment and recovery processes to be offered at the international level. Conscious awareness practices in health tourism create positive changes in both the physical and mental health of patients by adding them to the treatment processes. The integration of conscious awareness practices within the scope of health tourism allows patients to conduct their treatment processes more effectively and gain general well-being. Thus, conscious awareness plays an important role in health tourism and contributes to the faster and more effective recovery of patients. 
Since university students can have an important role as potential consumers, decision makers or policy makers in this field, the awareness of this group about health tourism should be examined in detail. In addition, research on the awareness levels of university students about health tourism will provide valuable information for universities, local governments and health tourism operators at the point of raising awareness about health tourism and making strategic plans in this area. The development of health tourism policies and strategies can enable students and society in general to benefit from these services more effectively. However, health tourism can be a guide in the design and implementation of educational programs and awareness-raising campaigns. The main purpose of the study we planned for these reasons is to determine the awareness levels and determinants of university students studying at Alanya Alaaddin Keykubat University about health tourism. The secondary purpose of the research is to contribute to education and policy development studies aimed at increasing the level of awareness and knowledge about health tourism. 
The research is a cross-sectional type of study. The research universe will consist of undergraduate students studying at ALKU in the 2023-24 academic semester (n=8996). The sample size was determined as 99% confidence limit, 50% prevalence and 0.05 error level, and the minimum sample size was determined as 1236 by taking the pattern effect 2. In total, 1300 students were reached. In the study, the data were collected using two forms; personal promotion form, health tourism awareness scale. 	IBM SPSS v26 program was used for the analysis of the data. Descriptive statistics were used in the evaluation of the demographic data of the study. The relationship between the socio-demographic characteristics of the participants and their awareness levels towards health tourism was evaluated by independent sample T-Test and one-way analysis of variance (AN Deca) tests. In the study, the variables that were significant in single analyses were analyzed with multiple linear regression. 
According to the research findings, it was determined that university students have a moderate level of awareness about health tourism. It was determined that demographic variables such as gender, age, education level, family income status, parents' education, social status and foreign language knowledge were significant on awareness levels. In addition, the awareness levels of students studying at the faculties of health sciences and tourism were found to be higher than others (p<0.05). An important result of the study is that according to the data obtained, health tourism is influenced by socio-economic factors. The study revealed that it is necessary to conduct educational programs and information campaigns for students in order to increase knowledge and awareness in the field of health tourism. It is also necessary to take into account the opinions of students in the development of health tourism policies and practices. The proposed strategies can maximize their contribution to the national economy by improving the overall performance of the health tourism sector.