Patellofemoral ağrı sendromunda kas kuvveti, fonksiyonel endurans, koordinasyon ve proprioseptif duyunun değerlendirilmesi
Assessment of muscle strength, functional endurance, coordination and proprioception in patellofemoral pain syndrome.
Yazar: DEFNE KAYA
Danışman: PROF. DR. İNCİ YÜKSEL
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2008
Konu: Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon = Physical Medicine and Rehabilitation

Özet:
Bu çalışma, patellofemoral ağrı sendromunda (PFAS) M. Quadriceps Femoris ve M. Hamstring grubunun kuvvetinde, alt ekstremite fonksiyonel endurans kapasitesinde, koordinasyonunda ve propriyosepsiyon duyusunda değişiklik olup olmadığını saptamak amacıyla prospektif olarak planlandı. Araştırmaya unilateral patellofemoral ağrı tanısı konmuş 35 kadın hasta alındı. Tüm hastalar tek taraflı diz ağrısına sahip olmakla birlikte, asemptomatik diğer dizleri de değerlendirilerek iç kontrol olarak kullanıldı. Hastaların merdiven inme, merdiven çıkma, çömelme aktivitesi, dizler 90º fleksiyonda uzun süreli oturma ve dinlenme sırasında patellofemoral eklemde hissettiği ağrının şiddeti, sayısal ağrı ölçütü kullanılarak değerlendirildi. M. Quadriceps Femoris'in ve M. Hamstring grubunun tepe torku ?IsoMed® 2000? kullanılarak 60º/sn ve 180º/sn hızda ölçüldü. Propriyosepsiyon, koordinasyon ve fonksiyonel endurans testleri ?Functional Squat System - Monitored Rehab System®? kullanılarak gerçekleştirildi. Hastaların fonksiyonel seviyeleri Kujala patellofemoral skoru kullanılarak değerlendirildi.Çalışmanın sonuçları değerlendirildiğinde, hastaların en çok çömelme sırasında ağrı çektikleri saptanmıştır. Hastaların etkilenen ve diğer ekstremite verileri karşılaştırıldığında; izokinetik kas kuvveti analizinde 60º/sn hızda her iki ekstremite M. Quadriceps Femoris ve M. Hamstring grubunun izokinetik tepe torkları, etkilenen ekstremite aleyhinde farklı bulunmuştur (p=0.00). Etkilenen ve diğer alt ekstremiteye ait propriyosepsiyon, koordinasyon ve fonksiyonel endurans sonuçları incelendiğinde, her üç testte de iki alt ekstremite arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmamıştır (p>0.05). Hastaların Kujala patellofemoral skorlarından elde edilen ortalama ve standart sapma değerleri 58.17 ± 16.55'tir. M. Quadriceps Femoris'in 60º/sn hızda elde edilen tepe torku ile hastaların merdiven inerken ve çıkarken hissettikleri ağrı şiddeti arasında negatif korelasyon bulunmuştur (r=-0.33, p=0.04; r=-0.44, p=0.01). Çömelme sırasında hissedilen ağrı şiddeti ile M. Quadriceps Femoris kasının 180º/sn hızdaki tepe torku ve 60º/sn hızda elde edilen tepe torku arasında negatif korelasyonu bulunmuştur (r=-0.37, p=0.03 ve r=-0.38, p=0.02). Konsantrik fonksiyonel endurans değerleri ile 60º/sn hızda elde edilen M. Hamstring tepe torku arasında pozitif yönde korelasyon bulunmuştur (r=0.33, p=0.04). Etkilenen ekstremite propriyosepsiyon ve konsantrik fonksiyonel endurans sonuçları arasında negatif yönde korelasyon bulunmuştur (r=-0.34, p=0.04). Sonuç olarak, PFAS'de kas kuvveti ve fonksiyonel seviyede azalma meydana gelirken, ekstremite üzerine ağırlık verilerek değerlendirilen endurans, propriyosepsiyon ve koordinasyonda etkilenen ve asemptomatik ekstremite arasında fark bulunmamıştır.Anahtar Kelimeler: İzokinetik kas kuvveti, fonksiyonel endurans, koordinasyon, propriyosepsiyon, patellofemoral ağrı sendromu

Abstract:
This prospective study was planned to investigate whether muscle strength of M. Quadriceps Femoris and M. Hamstring group, functional endurance capacity of lower extremity, coordination and proprioception varied in patients with patellofemoral pain syndrome (PFPS). The study included 35 women diagnosed unilateral patellofemoral pain syndrome. All the patients had unilateral knee pain. The asymptomatic painless knees of patients were also assessed and acted as internal control group. Severity of pain in patellofemoral joint was assessed by numerical pain measurement during step up and down, squath activity, long-term sitting position with knees 90 º flexed. Isokinetic muscle strength of M. Quadriceps Femoris and M. Hamstring group peak torque were evaluated using ?IsoMed® 2000? in 60º/sec and 180º/sec velocity . Proprioception, coordination and functional endurance tests were performed by ?Functional Squat System - Monitored Rehab System®?. In addition, functional levels of patients were determined by Kujala patellofemoral scores.After the assessments, most pain of the patients was determined in squat activity. When the results of affected and the contralateral lower extremity were compared; isokinetics muscle analysis in 60º/sec velocity; isokinetic peak torque of M. Quadriceps Femoris and M. Hamstring muscle group of both extremities had difference against affected side (p=0.00). There were no difference in proprioception, coordination and functional endurance results between affected and contralateral lower extremity (p>0.05). Mean and standart deviation was 58.17 ± 16.55 for Kujala patellofemoral score of the patients. Negative correlation were found between the peak torque of M. Quadriceps Femoris in 60º/sec, and severity of pain during step down (r=-0.33, p=0.04) and step up (r=-0.44, p=0.01). Severity of pain during squat and peak torque of M. Quadriceps Femoris in 180º/sec and 60º/sn had negative correlation in between each other (r=-0.37,p=0.03 and r=-0.38,p=0.02). Positive correlation was determined between concentric functional endurance values and peak torque of M. Hamstring in 60º/sn velocity (r=0.33, p=0.04). Proprioceptive and concentric functional endurance results had negative correlation between each other in affected extremity of the patients (r=-0.34, p=0.04). As a conclusion, while there is a decrease in muscle strength and functional level in PFPS, there is no significant difference between symptomatic and asymptomatic extremities in the point of functional endurance, proprioseption and coordination which is evaluated in weight-bearing position.Key Words: Isokinetic muscle strength, functional endurance, coordination, proprioception, patellofemoral pain syndrome