Giresun'daki Apodemus flavicollis (Melchıor, 1834) in taksonomisi, üreme biyolojisi ve genital sistem anatomisi
Taxonomy, reproduction biology and anatomy of genital system of the Apodemus flavicollis (Melchior, 1834) in Giresun
Yazar: HATİCE MUTLU EYİSON
Danışman: PROF. DR. ERKUT KIVANÇ
Ankara Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2013
Konu: Anatomi = Anatomy ; Biyoloji = Biology ; Zooloji = Zoology

Özet:
Bu çalışmada, Giresun ili nin dokuz farklı lokalitesinden toplanan Apodemus flavicollis?e ait 35 cansız örnek ile laboratuvarda doğan 269 örnek, toplamda 304 örnek değerlendirildi. Tüm örneklerde kafatası gelişimi, diş, post, phallus, baculum özellikleri morfometrik ve biyometrik olarak değerlendirilerek altı yaş grubu belirlendi. ?Colchicinehypotonic citrate? tekniği kullanılarak türün karyotip analizi yapıldı. 2n=48, NF=48 ve Nfa=46 olarak saptandı. Tüm otomozal kromozomların akrosentrik ve farklı büyüklükte olduğu belirlendi. Ayrıca dişi ve erkek örneklerden üreme sistemleri çıkarılarak genital sistem anatomisi ilk kez araştırıldı. Laboratuvardaki canlı örnekler beş yıl (2005-20012) gözlenerek türün üreme biyolojisi ile ilgili veri toplandı. Sonuçta ergin dişilerde post partum östrus görülebileceği; bir yıl içinde aynı dişinin dokuz kez doğum yapabileceği bir batında 2-7 yavru doğurabileceği saptandı. Gebelik süresinin minimum 20 gün maksimum 26 gün olduğu; üreme periyodunun Şubat-Ekim ayları arasında, ancak şartların uygun olması durumunda tüm yıl devam edebileceği belirlendi. Doğum sonrası yavruların kılsız doğduğu; yaklaşık 10 günde kılların çıktığı ve kulaklarının açıldığı; gözlerin tamamen açılmasının 20 günü bulduğu; üç haftalıkken sütten kesildiği ve 4-6 ayda erginleştikleri belirlendi. Türde yaşam süresinin laboratuvarda maksimum 6 yıl olabileceği saptandı. Bu tez çalışması ile A. flavicollis?in taksonomik durumu yeniden gözden geçirildi ve ayırıcı karakterlerde türün gelişimine bağlı olarak morfolojik ve morfometrik varyasyonların olduğu belirlendi. Türkiye?deki A. flavicollis?in ilk kez üreme biyolojisi ve genital sistem anatomisi kapsamlı olarak belirlendi.

Abstract:
A total of 304 Apodemus flavicollis specimens (35 deceased and 269 laboratory born), collected from 9 different locations in Giresun were evaluated in this study. According to age-determination by the tread wear, specimens were seperated into 6 age-groups. Cranium development, and characteristics of tooth, animal skin, phallus, baculum of age-groups were designated as a result of morphometric and biometric analysis. By using ?Colchicinehypotonic citrate? technique, the karyotype analysis of species was made, and the result was determined as 2n=48, NF=48 and Nfa=46. It was also indicated that all autosomal chromosomes are acrocentric and in different magnitudes. Furthermore, by ejecting reproduction systems from female and male specimens, its genital system anatomy was determined for the first time. By observing living specimens in laboratory for 5 years (2005-2012), data was gathered on the reproduction biology of the species. In conclusion, it was determined that postpartum oestrus can be seen in pubescent females; and the same female can give birth 9 times in a year. It was indicated that the minimum period of gestation is 20 days, and maximum period of gestation is 26 days; it can give birth to between 2 and 7 offspring in one abdomen; the period of reproduction is between February and October, however; it can last all year when conditions are suitable. It was indicated that offspring are born naked postpartum, in approximately ten days their fur started to grow and their ears opened; it took 20 days for their eyes to open; they go dry when they are 3 weeks old, and they will be mature in 4-6 months. It was stated that the maximum lifespan ( of laboratory test subjects) is 6 years. As a result of this thesis study, the taxonomic situation of A. flavicollis was revised and in diagnostic characters,  depending on the development of the species, there are morphologic and morphometric variations. In Turkey, the reproduction biology and genital system anatomy of A.  flavicollis was studied comprehensively for the first time.