Türk Edebiyatı'nda modern biyografinin doğuşu
The emergence of modern biography in Turkish Literature
Yazar: SİNEM ÇELEBİOĞLU
Danışman: Y.DOÇ.DR. ZEYNEP UYSAL
Boğaziçi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature

Özet:
KISA ÖZETTürk Edebiyatı'nda Modern Biyografinin DoğuşuSinem ÇelebioğluBu çalışmada, Tanzimat dönemi yazarlarından Namık Kemal, Beşir Fuad, AhmetMithat ve Fatma Aliye Hanım tarafından yazılan ve Batılı anlamda ilk örnekler arasındasayabileceğimiz biyografik eserler incelenmiştir. Tezde ele alınan metinlerin, gelenekselbiyografi yazımından ayrılan yönlerinin ve ne ölçüde modern biyografi özellikleritaşıdıklarının yanı sıra bu eserlerin Tanzimat edebiyatının ayırt edici özellikleriyle ne dereceörtüştüğü saptanmaya çalışılmıştır. Diğer yandan yazarların biyografi yazma nedenleri ileyazma teknikleri üzerinde de durulmuştur.Çalışmanın sonunda, Evrak-ı Perişân ile Namık Kemal, Victor Hugo ve Voltaire adlıeserleriyle Beşir Fuad, Beşir Fuad ve Fatma Aliye Hanım yahut Bir Muharrire-i OsmaniyeninNeşeti adlı biyografileriyle Ahmet Mithat ve son olarak Ahmet Cevdet Paşa adlı çalışmasıylaFatma Aliye Hanım'ın, geleneksel biyografi yazımını devam ettirmedikleri, diğer türlerdeolduğu gibi biyografi yazımında da Batı'yı model alarak eserlerini yazdıkları ve Tanzimatedebiyatında, biyografi türünü kullanmada öncü oldukları, fakat birçok açıdan modernbiyografi özelliklerine de uymadıkları ortaya çıkmıştır. Zira tüm Tanzimat yazarlarındaolduğu gibi metinleri incelenen yazarların, kaleme almış oldukları biyografilerini kendiamaçlarına hizmette kullandıkları, eserler üzerinden kendi fikirlerini aktardıkları ve toplumunibret alacağı veya model olarak benimseyeceği özneleri tanıtmayı tercih ettikleri görülmüştür.Anahtar kelimeler: Biyografi, Türk edebiyatı, Tanzimat edebiyatı, Namık Kemal,Fatma Aliye Hanım, Ahmet Mithat, Beşir Fuad

Abstract:
ABSTRACTThe Emergence of Modern Biography in Turkish LiteraturebySinem ÇelebioğluThis thesis focuses on the biographical works written by Namık Kemal, Beşir Fuad,Ahmet Mithat and Fatma Aliye Hanım, which are considered to be the first examples of thisgenre produced in Western manners. These works are analyzed with reference to theirdifferences from the traditional examples of biographical works as well as their similaritieswith the modern, Western ones. The extent to which they agree with the peculiarcharacteristics of Tanzimat literature in general is also discussed. And lastly, the authors?motives for writing these works and the narrative techniques they employed are studied.The main argument of the thesis claims that Namık Kemal?s Evrak-ı Perişân, BeşirFuat?s Victor Hugo and Voltaire, Ahmet Mithat?s Beşir Fuad and Fatma Aliye Hanım yahutBir Muharrire-i Osmaniyenin Neşeti, and Fatma Aliye Hanım?s Ahmet Cevdet Paşa do notfollow the traditional modes of biography writing. Instead, their authors employed Westerntechniques in producing these works just as they did in their other works in other genres, andthey acted as vanguards in this respect. Nevertheless, it is argued that these works differ fromthe Western examples in many respects, that is, these biographers adopt an instrumentalistapproach, use these works as a means to advocate their thoughts and choose biographieswhose life stories could, in their opinion, serve as examples or models for the society.Keywords: Biography, Turkish literature, Tanzimat literature, Namık Kemal, FatmaAliye Hanım, Ahmet Mithat, Beşir Fuad