İstanbul ilçelerindeki demografik yapının, yerel yönetimlerin kültür politikaları üzerindeki etkileri: Bayrampaşa belediyesi örneği
Effects of the demographical structure of İstanbul towns on the cultural policies of local authorities: 
The case of Bayrampaşa municipality
Yazar: ÖZGENUR REYHAN GÜLER
Danışman: DOÇ. DR. ASU AKSOY
İstanbul Bilgi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kültür Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Demografi = Demography ; Kamu Yönetimi = Public Administration
Dizin: Belediyeler = Municipalities ; Demografi = Demography ; Demografik yapı = Demographic structure ; Kültür = Culture ; Kültür politikası = Cultural policy ; Yerel yönetimler = Local administrations ; Çok kültürlülük = Multiculturalism ; İstanbul = Istanbul ; İstanbul-Bayrampaşa = İstanbul-Bayrampaşa

Özet:
İstanbul iç ve dış göç süreçleri bakımından değerlendirildiğinde, yüzyıllar boyu farklı ülkelerden göç alıyor olması bakımından hem tarihsel hem de sosyal ve kültürel tecrübeye sahip bir şehirdir. İçinde yaşadıkları şehire beraberinde getirdikleri ve aynı zamanda yeniden ürettikleri kültür, gelenek, örf-adet gibi değerlerinden dolayı göçmenler İstanbul?un önemli bir özelliğidir. Göçmenler göç ettikleri mekanlarda mevcut nüfusla birleşerek çok kültürlü bir yapıya mahal vermektedirler.  Bu tezde anlatılmak istenen,  İstanbul?a zamanla gelen göçmen grupların yoğun olarak yerleştiği bir ilçe olan Bayrampaşa ilçesini tanımak, buraya çeşitli dönemlerde Anadolu?dan ve Balkan ülkelerinden göç etmiş olan grupların ilçe yönetimi açısından değerlendirilmesi ve bir yerel yönetim modeli olarak Bayrampaşa Belediyesi?nin bu etnik çoğunluğa yönelik geliştirdiği kültürel yönetim stratejisini belirlemek olmuştur.
Araştırmada yoğunlukla, Balkan ülkelerinden İstanbul?a çeşitli göç dalgalarıyla farklı tarihlerde göç etmiş olanların, yoğun olarak yerleştikleri bölgelerden biri olan Bayrampaşa İlçesi?ndeki Balkan göçmenlerine yönelik yerel yönetim yaklaşımı esas alınmıştır. Bayrampaşa Belediyesi?nin yönetim stratejisi incelenirken, çokkültürlü nüfusların yönetiminde uygulanan asimilasyon, entegrasyon ve çokkültürlülük politikaları dünyadan örneklerle irdelenerek, teze konu olan Bayrampaşa Belediyesi?nin benimsediği kültürel strateji bu bağlamda incelenmiştir. 
Birinci Bölümde Bayrampaşa ilçesinin tarihinden ve konumundan bahsedilmiş, İstanbul?un değişik zamanlarda iç ve dış göçlerle büyümesine, Bayrampaşa ilçesinin bu göçler sonucu uğradığı değişime ve çokkültürlü yapısına değinilmiştir. 
İkinci Bölümde, Türkiye?de gelişen sosyal belediyecilik ve kültürel belediyecilik kavramlarına değinilerek belediyelerin sosyal ve kültürel yatırımları konusunda açıklamalarda bulunulmuş, kültürel belediyeciliği önemli kılan nedenler hakkında bilgiler verilmiş ve göçler sonucu oluşan kültürel çeşitliliğin, yerel yönetimler açısından nasıl değerlendirildiği anlatılmıştır. Yerel yönetimlerin kültürel çeşitliliği yönetme şekilleri, asimilasyon, entegrasyon, çokkültürlülük kavramlarıyla tespit edilmeye çalışılmış, bu bağlamda da Berlin?in çok kültürlü bir parçası olan Kreuzberg?in yönetim anlayışından ve projelerinden örnekler verilmiştir. Bu bölümdeki çokkültürlü kent ve çokkültürlülük yaklaşımları uluslararası literatürden örneklerle pekiştirilmiştir.  
Üçüncü Bölümde, Bayrampaşa Belediyesi?nin dünden bugüne siyasi stratejisi ve benimsediği çok kültürlülük anlayışı anlatılarak ilçesinde yaşayan etnik çoğunluğa karşı bakış açısı ve yaklaşımı analiz edilmiştir. Aynı zamanda belediyenin Balkan kökenli göçmenlere yönelik proje ve açılımları kronolojik olarak sıralanmıştır. 
 Dördüncü bölümde ise, Bayrampaşa ilçesinde bulunan Balkan hemşeri dernekleri hakkında bilgiler verilmiş ve yerel yönetimin çokkültürlülük yaklaşımında hemşeri derneklerinin rolü anlatılmıştır. Bayrampaşa Belediyesi?nin gerçekleştirdiği Balkan kültürüne ağırlık veren projelerin, yönetim stratejisi açısından değerlendirilmesi yapılarak gerçekleştirilen projelerin benimsenen kültürel politikaya katkısı irdelenmiştir. 
Araştırma sonuçları ortaya çıkarmaktadır ki Bayrampaşa Belediyesi, belediye başkanı Hüseyin Bürge?nin 1994 - 2011 arasındaki 17 yıllık görevi süresince, Balkan nüfusunun yoğun olarak yaşadığı bir yer olarak kültürel politikasını Balkan göçmeni olan vatandaşları üzerine kurmuştur. Bu dönemde çokkültürlülükten ziyade çoğunluğa yönelik bir anlayış benimsemiştir. Belediyenin kültür politikalarının önemli bir ağırlığı Balkan kökenli vatandaşlara ve bu vatandaşların geldikleri yerlere, bu yerlerle bağlantı kurması odaklı yapılmıştır. 2011 yılında ise belediye başkanının değişmesiyle yeni bir yönetim anlayışının ortaya çıktığı görülmüştür. Bu yeni anlayışla, ilçesinde yaşayan tüm farklı etnik gruplara hitap etmek amaçlanmış, zamanla oluşan çok kültürlü yapıyı koruyarak ilçede yaşayan mevcut sakinlerin kendi kültürlerini ifade etmelerini sağlayacak programlar önem kazanmıştır.

Abstract:
When Istanbul is evaluated in regards of its internal and external immigration processes, it is a city having both historical and cultural experience since it allows immigrants from different countries over the centuries. Immigrants are important feature of Istanbul due to values such as culture, traditional, custom they bring about into the city they live and they reproduce. Immigrants combine with available population in places they immigrated and lead to multi-cultural structure. What is aimed to be explained in this thesis is to recognize Bayrampaşa county which is a county where immigrant groups came to Istanbul over time and settled heavily, to evaluate the groups immigrated from Anatolian and Balkan countries in various periods in terms of county management and to determine the cultural management strategy developed by Bayrampaşa Municipality as a local management model. 
In the research, local management approach intended for Balkan imigrations in Bayrampaşa County which is one of the regions where ones who immigrated from Balkan countries into Istanbul with various immigration waves settled intensely was taken as a basis. While examining the management strategy of Bayrampaşa Municipality, assimilation, integration and multiculturalism policies applied in multicultural populations of Bayrampaşa Municipality were examined with samples from the world and cultural strategy adopted by Bayrampaşa Municipality which became the subject of thesis was discussed in this context. 
In the first part, history and location of Bayrampaşa County were mentioned and also growth of Istanbul with internal and external immigrations in different times, change and multicultural structure of Bayrampaşa County as a result of these immigrations were discussed. 
In the second part, social municipalism and cultural municipalism concepts developed in Turkey were mentioned, social and cultural investments of municipalities were explained, information was given regarding reasons making the cultural municipalism important and it was explained how cultural diversity caused by immigrations is evaluated in terms of local managements, management forms of municipalities for cultural diversity were tried to be determined by assimilation, integration and multiculturalism concepts and examples of Kreuzberg, an important multicultural part of Berlin, management understanding and projects were given in this context. Multicultural city and multiculturalim approaches in this part were reinforced with examples from international literature. 
In third part, political strategy and multiculturalism understanding from past to today adopted by Bayrampaşa Municipality were explained and point of view and approach against ethnical majority living in the county were analyzed. In the same time, project and expansions of municipality intended for immigrants were listed chronologically. 
 In the fourth part, information was given about Balkan fellow citizens' associations found in Bayrampaşa county and role of fellow citizens' associations in multiculturalism approach of local management was explained. Projects concentrating on Balkan culture realized by Bayrampaşa Municipality were evaluated in terms of management strategy and contribution of projects realized into cultural policy adopted was analyzed. 
Research results reveal that Bayrampaşa Municipality built its cultural policiy onto citizens who are Balkan immigrant as a place where Balkan population lives intensely during 17 years' term of office of Mayor Hüseyin Bürge between 1994 - 2011. In that period, an approach intended for majority rather than multiculturalism was adopted. An important part of cultural policies of Municipality focused on Balkan-rooted citizens and places where these citizens came from and their connections with these places. It was seen that new management understanding revealed with change of Mayor in 2011. It was aimed to address all different ethnical groups living in the county and programs that will provide current residents living in county to express by protecting the multicultural structure formed over time gained importance with this new approach.