Prediyabetik hastalarda koroner arter kalsiyum skoru
Coronary artery calcium score in prediabetic patients
Yazar: AYŞE ECE ÖZDEMİR
Danışman: DOÇ. DR. İHSAN ATEŞ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları = Endocrinology and Metabolic Diseases ; İç Hastalıkları = Internal diseases
Dizin: Prediabetik durum = Prediabetic state

Özet:
Amaç: Son yıllarda yapılan çalışmalarda koroner arter kalsifikasyonunun kardiyovasküler olay riski ile ilişkisi ortaya konmuştur. Koroner arter kalsiyum skoru aterosklerotik plak yükünün iyi bir göstergesidir ayrıca; kişide aterosklerozun mevcut olup olmadığı konusunda ve yaygınlığı hakkında bilgi vermektedir. Diyabette koroner arter kalsifikasyonunun arttığını gösteren çalışmalar mevcuttur; ancak prediyabet ile ilgili literatürdeki sonuçlar çelişkilidir ve yeni çalışmalara ihtiyaç duyulmaktadır. Bu çalışmanın amacı koroner arter kalsiyum skorunu kullanarak prediyabetin subklinik ateroskleroz için bir risk faktörü olup olmadığını tayin etmektir. Yöntem: Araştırmamıza Ankara Şehir Hastanesi İç Hastalıkları polikliniğine ayaktan başvuran 40-79 yaş aralığındaki son altı ay içerisinde herhangi bir nedenle koroner kalsiyum düzeyine bakılmış prediyabetik hastalarla birlikte, yine son altı ay içerisinde herhangi bir nedenle koroner arter kalsiyum düzeyine bakılmış 40-79 yaş aralığındaki prediyabetik olmayan normoglisemik bireyler dahil edildi. Agatson skorlamasına göre koroner arter kalsiyum skoru, bütün tomografik kesit alanları üzerindeki dört ana koroner artar damardaki kalsifiye plakların toplam alanı ve toplam skoru olarak hesaplandı. Bulgular: Çalışmamızda prediyabet olmayan hastalarla, prediyabeti olan hastaların yaşları karşılaştırıldığında fark saptanmadı (p>0.05). Çalışmaya dahil edilen hastaların %48,5'unun Koroner arter kalsiyum skorları 0 idi. %8.5'unun ise koroner arter kalsiyum skorları 1-10 arasında idi. %28.5'unun koroner arter kalsiyum skorları 11-100 arasında, %12sinin 101-400 arasında saptanırken; yalnızca %2,5'unun koroner arter kalsiyum skorları 400'den büyük saptandı. Orta-ciddi subklinik ateroskleroz varlığı için çok değişkenli regresyon analizi yapıldı. Buna göre, yaş (p=0,003), erkek cinsiyet (p= 0.01) ve sigara kullanımı (p=0.018) orta-ciddi subklinik ateroskleroz için bağımsız risk faktörleri olarak saptandı. Yapılan çok değişkenli analizde yaş, erkek cinsiyet, sigara kullanımı, platelet düzeyi ve LDL-K subklinik ateroskleroz için bağımsız risk faktörleri olarak saptandı. Sonuç: Çalışmamızda, prediyabet subklinik ateroskleroz için bir risk faktörü olarak bulunmadı. Literatürde aksini gösteren çalışmalar da mevcuttur, bu konuda daha geniş örneklem düzeyinde yapılacak çalışmalara ihtiyaç duyulmaktadır.

Anahtar Kelimeler: Prediyabet, aterosklerozis, Agatson, diyabet

Abstract:
Aim: Recent studies have demonstrated the association of coronary artery calcification with the risk of cardiovascular events. Coronary artery calcium score is a good indicator of atherosclerotic plaque burden and provides information about the presence and extent of atherosclerosis. There are studies showing that coronary artery calcification is increased along with diabetes; however, the results in the literature on prediabetes are contradictory and further studies are needed. Using the coronary artery calcium score, the aim of this study was to determine whether prediabetes is a risk factor for subclinical atherosclerosis. Method: Prediabetic patients between the ages of 40-79 years who were admitted to the Internal Medicine outpatient clinic of Ankara City Hospital, who had coronary calcium levels checked for any reason within the last six months; and non- prediabetic normoglycemic individuals aged 40-79 years with coronary artery calcium levels checked for any reason within the last six months were included in our study. Coronary artery calcium score according to Agatson score was calculated as the total area and total score of calcified plaques in the four main coronary arteries on all tomographic cross-sectional areas. Results: There was no difference between the ages of patients without prediabetes and patients with prediabetes (p>0.05). Coronary artery calcium scores of 48.5% of the patients included in the study were 0. 8.5% had coronary artery calcium scores between 1-10. 28.5% had coronary artery calcium scores between 11-100, 12% between 101-400, and only 2.5% had coronary artery calcium scores greater than 400. Multivariate regression analysis was performed for the presence of moderate to severe subclinical atherosclerosis. Accordingly, age (p=0.003), male gender (p=0.01) and smoking (p=0.018) were independent risk factors for moderate to severe subclinical atherosclerosis. In multivariate analysis, age, male gender, smoking, platelet level and LDL-C were found to be independent risk factors for subclinical atherosclerosis. Discussion: Prediabetes was not found as a risk factor for subclinical atherosclerosis in our study. There are also studies in the literature showing the
opposite; hence studies with larger sample sizes are needed in this regard.