Firma değerinin ve finansal performansın ölçülmesinde ekonomik katma değeri Borsa İstanbul (BİST)'da uygulaması ve analizi
Implementation and analysis of economic added value in measurement of company value and financial performance on Borsa Istanbul (BIST)
Yazar: ESMAEIL MATINPOUYA
Danışman: PROF. DR. METİN KAMİL ERCAN
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Borsa İstanbul = İstanbul Stock Exchange ; Ekonomik katma değer = Economic value added ; Finansal performans = Financial performance ; Firma değeri = Firm value ; Firmalar = Firms ; Gıda sektörü = Food sector ; Hisse senedi değeri = Stock valuation ; Performans ölçümleri = Performance measurements

Özet:
Bulunduğumuz çağda rekabetin giderek artmasıyla birlikte işletmeler hizmet ve ürün gelişiminde bulundukları noktayı diğer işletmelerle kıyaslarlar. İşletmeler bu kıyaslamayı yaparken performans göstergeleri olan teslim hızı, maliyet, kalite gibi ana hususları değerlendirip rakiplerinin bu konulardaki performanslarıyla kıyaslarlar. Performans ölçümleri, finansal ölçütler ve finansal olmayan ölçümlerden oluşmaktadır. Finansal ölçütler gelenekse(muhasebeye dayalı) ölçümler ve geleneksel olmayan ölçümlerden oluşmaktadır. Günümüzde değer yaratmaya odaklanan işletmeler için vazgeçilmez öneme sahip olan Ekonomik Katma Değer, muhasebe sisteminde var olan bazı aksaklıkların sonucunda doğmuştur. Bu açıklamalar ışığında Ekonomik Katma Değerin değere dayalı bir ölçüt olarak firmaların sıklıkla kullandığı bir yöntem olduğu söylenebilir. Bu çalışmada, Borsa İstanbul (BİST) gıda sektöründe 01.01.2012-31.12.2021 tarih aralığında işlem gören 23 firmanın piyasa değerleri ile ürettiği EVA tutarları arasında ilişki olup olmadığı incelenmiştir. Sonuçları değerlendirildiğinde gıda sektöründe yer alan halka açık firmaların genelde negatif EVA üretmişler ve ürettikleri EVA ile firma değeri arasında zayıf ve anlamlı bir ilişkinin olduğunu tespit edilmiştir.

Abstract:
With the increasing competition in our era, businesses compare their point in service and product development with other businesses. When making this comparison, businesses evaluate the main issues such as delivery speed, cost and quality, which are performance indicators, and compare them with the performance of their competitors on these issues. Performance measures consist of financial measures and non-financial measures. Financial measures consist of traditional (accounting-based) measures and non-traditional measures. Economic Added Value, which is indispensable for businesses that focus on creating value today, was born as a result of some problems in the accounting system. In the light of these explanations, it can be said that Economic Added Value is a method frequently used by companies as a value-based criterion. In this study, it has been examined whether there is a relationship between the market values of 23 firms traded in the food sector between 01.01.2012 and 31.12.2021 in the Borsa Istanbul (BIST) food sector and the EVA amounts they produce. When the results are evaluated, it has been determined that publicly traded companies in the food sector generally produce negative EVA and that there is a weak and significant relationship between the EVA they produce and the firm value.