Ege'deki gayri askerî statüdeki adaların silahlandırılmasının Türkiye'nin güvenliğine etkisi
The impact of armament of demilitarized aegean islands on Turkey's security
Yazar: NAZLI ZEYTİN
Danışman: DOÇ. DR. CENK ÖZGEN
Giresun Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science

Özet:
Ege Denizi, hem tarihsel hem de stratejik açıdan Türkiye ve Yunanistan için hayati önem arz etmektedir. Ege'deki hak ve menfaatlerinden vazgeçmek istemedikleri için iki ülke arasında ege sorunları baş göstermiştir. Bu sorunlardan birisi gayri askerî statüdeki Ege Adaları'nın silahlandırılması sorunudur. Bu sorunun kökleri Yunanistan'ın bağımsızlığını kazandığı 1830'lu yıllara kadar uzanmaktadır. Gayri askerî statüdeki adalar Türkiye'ye çok yakın bir konumda bulunmaktadır. Bu nedenle, uluslararası alanda konferanslar ve sonucunda imzalanan uluslararası sözleşmelere konu olduğu değerlendirilmektedir. Bu antlaşmalar; 1913 Londra Antlaşması, 1913 Atina Antlaşması, 1914 Altı Büyük Devlet Kararı, 1923 Lozan Barış Antlaşması, 1923 Lozan Boğazlar Sözleşmesi, 1936 Montrö Boğazlar Sözleşmesi ve 1947 Paris Barış Antlaşması'dır. Bu uluslararası antlaşmalara rağmen Yunanistan adaların gayri askerî statüsünün kalktığını ileri sürmektedir. 1960'lı yıllardan bu yana adaların statüsünü ihlal ederek uluslararası antlaşmalara aykırı olarak silahlandırmaktadır. Günümüzde adaların ihlallerinin artmaya başladığı değerlendirilmektedir. Bu durum, adaların Türkiye'ye yakınlığı sebebiyle ülkemizin güvenliği bakımından tehlike oluşturmaktadır. Bu doğrultuda, Yunanistan'ın adaları silahlandırma iddialarının değerlendirilmesi gerekmektedir. Aynı zamanda Türkiye'nin bu ihlallere karşılık olarak atacağı adımların değerlendirilmesi büyük önem taşımaktadır. Bu bağlamda, adaların silahlandırılması özellikle füze ve hava kuvvetleri ağırlıklı olarak yapılan askerî faaliyetler Türkiye'nin ulusal güvenliğini ve toprak bütünlüğünü tehdit ettiği değerlendirilmektedir. Türkiye'nin bu duruma karşılık siyasi, askerî ve stratejik tedbirler arayışı içinde olduğu tespit edilmiştir. Sonuç olarak, Türkiye, gayri askerî statüdeki adalarının silahlandırılmasını güvenlik sorunu olarak ele almalı ve bu soruna karşı daha somut adımlar geliştirmelidir.

Abstract:
The Aegean Sea is of vital historical and strategic importance to both Turkey and Greece. Due to their unwillingness to relinquish their rights and interests in the Aegean, disputes have arisen between the two countries. One such issue is the militarization of the demilitarized Aegean Islands. This problem dates back to the 1830s, when Greece gained its independence. The demilitarized islands are located very close to Turkey, making them subjects of international conferences and treaties. These treaties include the 1913 Treaty of London, the 1913 Treaty of Athens, the 1914 Decision of the Six Great Powers, the 1923 Treaty of Lausanne, the 1923 Treaty of Lausanne on the Straits, the 1936 Montreux Convention, and the 1947 Paris Peace Treaty. Despite these international agreements, Greece asserts that the demilitarized status of the islands has been lifted. Since the 1960s, Greece has been violating the status of these islands and militarizing them in contravention of international treaties. It is assessed that the frequency of these violations has increased in recent times. This situation poses a security threat to Turkey due to the proximity of the islands. In this context, it is essential to evaluate Greece's claims regarding the militarization of the islands. Additionally, it is crucial to consider Turkey's potential responses to these violations. The militarization of the islands, particularly with missile and air force activities, is perceived as a threat to Turkey's national security and territorial integrity. It has been identified that Turkey is seeking political, military, and strategic measures to address this issue. Consequently, Turkey should regard the militarization of its demilitarized islands as a security concern and develop more concrete measures to address it.