Sanat sektöründe kadın işgücünün konumu: Ankara Devlet Opera ve Balesi çerçevesinde bir araştırma /
Yazar: İLKBEN AKANSEL
Danışman: DOÇ.DR. UFUK SERDAROĞLU
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı / İktisat Politikası Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2004
Konu: Ekonomi = Economics

Özet:
136 ÖZET Sanat sektörü, hizmetler sektörü içinde daha marjinal bir alandır. Sanat sektörü, çok geniş bir alanı kapsadığı için, çalışmamız Ankara Devlet Opera ve Balesi üzerinde temellendirilmiştir. Bu sektörde çalışan kadınlar bir dizi sorunla karşı karşıyadır. Şöyle ki, çalışma yaşamında kadınların genelde karşılaştığı sorunların yanı sıra, kurumdaki kendine özgü çalışma koşulları kadınlar üzerinde ek baskılara neden olabilmektedir. Ankara Devlet Opera ve Balesi'nde yaptığımız ön inceleme ve daha sonra yaptığımız mülakatlar birbiriyle uyum içindedir. Kurumun üst düzey yönetiminde belirgin bir ayrımcılık göze çarpmaktadır. Ayrıca, yine yatay ve dikey ayrışma durumu da oluşmaktadır. Çalışma bezerlikler taşıdığı için, sadece bale bölümü üzerinde yoğunlaşmıştır. Burada, görüşülen kadın ve erkek çalışanlarla yaptığımız gözlemleri genel olarak şöyle toparlayabiliriz: Kadınların, iş yaşamında karşılaştıkları en büyük zorluk, çalışma saatlerinin çok yoğun olması nedeniyle, ev yaşantılarında (özel alanda) zorluk yaşamalarıdır. Anne olurken zorlayıcı en büyük etken ise, kilo alıp- verme sorunu nedeniyle bir ikilem içinde düşmeleridir. Ya erken yaşta anne olmayı seçmek ya da anneliği aktif bale yaşamı bırakıldıktan sonraya ertelemek zorunda kalmaktadırlar. Kurumda çalışan kadın işgücünün konumunu açıklama temelinde, neo- klasik beşeri sermaye teorisi ve feminist iktisadın ayrımcılık ile ilgili argümanları anlamlı sonuçlara ulaşılmasına imkan verdikleri için, bu iki kuram ağırlıklı olarak irdelenmiştir. Özellikle üst kademe yöneticiliklerde,137 kadınlara karşı neo- klasik teorinin iddia ettiği şekilde, kadınların beşeri sermayelerinin düşük olduğu düşünülerek ve/veya feminist iktisadın, argümanlarında yer alan kadınların toplumsal cinsiyetleri gereği ev ve annelik sorumluluklarını ön planda tutmaları bu kurumda kadınların erkeklere görece daha az avantajlı (ikincil) konuma yerleştirilmelerine neden olabilmektedir. Her ne kadar üst düzey yönetime başlangıç yıllarında eşit sayıda kadın- erkek getirildiyse de, uzun yıllardır kadınların bu göreve atanmaması ilgi çekici bir durumdur. Tüm bunlarla birlikte, kurumdaki kadın işgücünün konumu bağlamında genel yapıdan çok fazla soyutlanamayan bir takım sinyaller verse de ADOB'u, çalışma yaşamında kadınların karşılaştıkları toplumsal cinsiyetçi ayrımcı davranışlar temelindeki sorunların minimuma indiği kurumlardan birisi olarak nitelemek yanlış olmayacaktır.

Abstract:
138 SUMMARY Art sector is a much more marginal of services sector. Our study is based on Ankara State Opera and Ballet because of art sector covers broad subjects. The woman workers who work in this sector has got some problems. Such as; addition to the problems which women in the work life meet in generally, the conditions special to the Institution may keep them under pressure. The pre-investigation and the interviews done at ADOB are supporting each other. A clear discrimination in means of sex is being seen at the top management of Institution. Also, horizontal and vertical segregation is observed. It only has been intensified on Ballet department since it has similarities with other departments. The obtained observations after the interview are made by both men and women can be gathered as following: One of the most disturbing problems which have been faced by women wokers in ADOB is related with the work hours since their work times are very dence women do not have enough time for their home work. They fell into hesitation because of the biggest problem about the lose weight and put on weight when they being mother. They choose either having baby in very early ages or they have to postpone to have it till to the leaving their active life of profession. Since the Neo-Clasical human capital theory and feminist economics related arguments gave a chance to reach to the expressive result to explain woman labour force which work at this Institution these two theories have been largely investigated. Especially, since by thinking that women's human capital are low as neo- classical theory's claim and/or since the reason of139 gender which place at feminist economics arguments giving the priority to the responsibilities of home and maternity by woman cause them to be put a place which is less advantage according to men for top management at this Institutation. At begining however, equal number of men and women had been posted to the top management it is very interesting situation that since long time a woman has not been appointed to such this position. In addition to all for the woman labour force position, it will not wrong to identify the ADOB as one of the Institutions that minimized the problems which women meet with the gender discriminational behaviors in the working life despite to some signal which can not be abstracted from general structure given by structure of woman labour force of the Institution.