Teknoloji yoğun malların sektörel ihracatı: Türkiye örneği
The sectoral export of technology intensive goods: Case of Turkey
Yazar: ENES BOLKAN
Danışman: DOÇ. DR. FATİH KAPLAN
Tarsus Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Uluslararası Ticaret ve Lojistik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Bilgi ekonomisi = Knowledge economy ; Teknoloji = Technology ; Teknoloji sektörü = Technology sector ; Türk ekonomisi = Turkish economy ; Türkiye = Turkey ; Uluslararası ticaret = International trade ; İhracat işletmeleri = Exporting firms

Özet:
Günümüzde ülkelerin dış ticaretlerindeki teknoloji yoğun mallar, geçmişe göre daha fazladır. Bir
ülkenin teknoloji yoğun mal ihracat kapasitesini artırması, ekonomisinin daha fazla rekabetçi
olmasına olanak sağlamaktadır. Bu nedenle ülkelerin teknoloji yoğun malların ihracatına önem
vermesi gerekmektedir. Teknoloji, ekonomide girdi olarak kabul edilmekte ve ekonominin
genişlemesinde teknolojik gelişime olumlu etki etmektedir. Teknolojinin gelişiminde de bilgi ön
plandadır. Bilgi ekonomisi çerçevesinde teknoloji yoğun malların ihracatının artması bilgi
ekonomisinin araştırma ve geliştirme faaliyetlerine bağlıdır. Türkiye'nin sürdürülebilir ihracat
performansı sergilemesi ve dünya sıralamasında ön sıralarda yer alabilmesi için teknoloji yoğun
malların ihracatının sektörel bazda araştırılması gerekmektedir. Bu doğrultuda çalışmada,
Türkiye'nin sektörel bazda teknoloji yoğun mal ihracatına milli gelirin, döviz kurunun ve kriz
kukla değişkeninin etkisi incelenmiştir. Dış ticaret teorileri genel bir çerçeve ile ele alınmış,
teknoloji yoğun malların bilgi ekonomisi içerisindeki yeri ve rolü üzerinde durulmuştur. Literatür
taramasının ardından teknoloji yoğun malların ticaretini ele alan çalışmalar öne çıkarılmıştır.
Çalışmanın analizinde, AB'nin milli geliri ve Türkiye'nin reel döviz kurunun ve kriz kukla
değişkeninin teknoloji yoğun mal ihracatına etkisi araştırılmıştır. Yapılan ekonometrik analizde,
2003:I - 2017:IV dönemlerini kapsayan üçer aylık veriler kullanılmış, geleneksel ve yapısal
kırılmalı birim kök testleri ile yapısal kırılmalı eşbütünleşme testi yapılmıştır. Teknoloji
yoğunluğuna göre sınıflandırılan 26 sektörün ihracatı Tam Değiştirilmiş En Küçük Kareler
Yöntemi ile tahmin edilmiş ve elde edilen sonuçlar yorumlanmıştır. Yapılan analizlerden elde
edilen sonuçlara göre reel döviz kurunun ve GSYİH'nın ihracat üzerindeki etkisi her sektör için
farklı sonuçlar vermektedir. Dolayısıyla analize dâhil edilen sektörler için genelleme yapılması
mümkün değildir.

Abstract:
Nowadays, technology-intensive goods in foreign trade of countries are more than in the past.
Increasing the capacity of a country to export technology-intensive goods ensures that its economy is more competitive. For this reason, countries should give importance to the export of technology
intensive goods. Technology can be considered as an input in the economy and positively affects the
technological development in the expansion of the economy. Information is at the forefront in the
development of technology. Within the framework of knowledge economy, research and development
activities inevitably increase the export of technology intensive goods in the knowledge economy
dimension. In order to get Turkey's sustainable export performance and its place in the world
rankings, it should be investigated on a sectoral basis of technology-intensive goods. In line with this study, Turkey's technology-intensive exports of goods to the national income, the effect of exchange rate and crisis dummy variables were examined. The theories of foreign trade are handled with a general framework and the role of technology intensive goods in the knowledge economy is
emphasized. After the literature review, the studies on the trade of technology-intensive goods were
highlighted. In the analysis of the study, the EU's and Turkey's national income and the real exchange rate and crisis dummy variable effect on exports of technology-intensive goods were investigated. In the econometric analysis, the quarterly data covering the periods 2003: I - 2017: IV were used, and the traditional and structural breakdown unit root tests and the structural fracture cointegration test were performed. Exports of 26 sectors, which are classified according to technology intensity, were estimated by the Fully Modified Least Squares Method and the results obtained were interpreted. According to the results obtained from the analysis, the effect of real exchange rate and GDP on exports gives different results for each sector. Therefore, it is not possible to make generalizations for the sectors included in the analysis.