Türkiye'de para politikasının etkisinin incelenmesi: Stokastik oynaklığa sahip TVP-VAR Modeli
Investigation of monetary policy effectiveness of Turkey: TVP-VAR Model approach
Yazar: SAVAŞ GAYAKER
Danışman: PROF. DR. YELİZ YALÇIN
Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Ekonometri Ana Bilim Dalı / Ekonometri Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Ekonometri = Econometrics
Dizin: Ekonomik etki = Economic effect ; Para politikaları = Monetary policies ; Vektör otoregresyon modeli = Vector autoregression model

Özet:
Bu çalışmanın amacı, 1994-2020 yılları arasında Türkiye'de uygulanan para politikalarının ekonomi üzerindeki etkilerinin zamanla nasıl değiştiğini araştırmaktır. Türkiye birçok yapısal değişimi ve kriz dönemlerini içeren bir ekonomiye sahiptir. Aynı zamanda ülkenin hem finansal hem de ekonomik istikrarı özellikle döviz kurundaki belirsizliklerden önemli ölçüde etkilenmiştir. Dolayısı ile para politikası uygulamalarının ekonomiye etkisinin zaman içindeki değişimini ekonomideki belirsizlikleri de dikkate alarak görebilmek için stokastik oynaklığa sahip zamanla değişen parametreli vektör otoregresif (TVP-VAR-SV) modelden yararlanılmıştır. Para politikasının etkileri belirlenirken uygun bir ölçü olarak kısa vadeli faiz oranlarından uzun vadeli faiz oranları çıkartılarak elde edilen spread değişkeni kullanılmıştır. Elde edilen sonuçlara göre, spread değişkeninde meydana gelen pozitif bir şok karşısında (sıkı bir para politikası önlemi anlamına gelen) enflasyon ile ekonomik aktivite ve kredi hacmindeki değişimin azaldığı, yerel para biriminin değerlendiği görülmüştür. Ayrıca, para politikası şokuna verilen tepkilerin zaman içerisinde değişim gösterdiği tespit edilmiştir. Özellikle 2017 yılından sonra spread değişkeninde meydana gelen pozitif şoka karşılık verilen tepkilerin mutlak değerce arttığı belirlenmiştir. Diğer bir ifadeyle, 2017 yılından sonra uygulanan para politikalarının ekonomi üzerindeki etkilerinin artığı gözlenmiştir.

Abstract:
The aim of this study is to investigate how the effects of monetary policies implemented in Turkey between 1994-2020 on the economy have changed over time. Turkey has an economy that includes many structural changes and crisis periods. At the same time, the country's financial and economic stability was significantly affected by the uncertainties in the exchange rate. Therefore, the time-varying parameter VAR with stochastic volatility (TVP-VAR-SV) model was used to see the change in the effect of monetary policy practices on the economy over time, taking into account the uncertainties in the economy. While determining the effects of monetary policy, the spread, which is obtained by subtracting long-term interest rates from short-term interest rates, is used as an appropriate measure. Empirical evidence shows that positive innovation in spread (implying a tight monetary policy measure) decreases inflation, economic activity, and credit volume growth but increases the local currency appreciated. In addition, it has been determined that the reactions to the monetary policy shock have changed over time. Especially after 2017, it was revealed that the responses to positive innovation in spread increased in absolute value. In other words, it has been observed that the effects of monetary policies implemented after 2017 on the economy have increased.