Avrupa Birliği ve Türkiye'de motorlu taşıtlar ve akaryakıt üzerinden alınan Kdv ve Ötv'nin analizi
Analysis of Vat and excise duty collected from motor vehicles and liquid fuel in Turkey and EU
Yazar: BURÇİN BOZDOĞANOĞLU
Danışman: PROF.DR. ŞÜKRÜ KIZILOT
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Maliye Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Ekonomi = Economics

Özet:
Çalısmamızda KDV ve ÖTV'nin dolaylı vergiler içindeki payları, motorlu tasıtlarve akaryakıt üzerinden alınan KDV ve ÖTV'nin vergi gelirleri içindeki payı ve bupayların Avrupa Birligi ülkeleri ile karsılastırılmasına yer verilmistir. AyrıcaAvrupa Birligi ülkelerinde KDV ve ÖTV'nin oran yapısı, motorlu tasıtlar veakaryakıt üzerinden alınan KDV, ÖTV ve diger vergiler ile bunlarınuygulamalarının Türkiye ile kıyaslanması, yasanan sorunlar ve çözüm önerileriele alınmıstır.Motorlu tasıtlar ve akaryakıt üzerinden alınan KDV ve ÖTV dolaylı vergilerdendirve akaryakıt satısından elde edilen ÖTV' nin tutarı; üç milyonu askın gelir vekurumlar vergisi mükellefinin ödedigi verginin yaklasık iki katıdır. Türkiye'detoplam vergi gelirler içinde dolaylı vergilerin payı dolaysız vergilerden fazladır.Bu durum vergilemede adalet ilkesine ters düsmektedir.Avrupa Birligi ülkeleri ile karsılastırıldıgında motorlu tasıt ve akaryakıt üzerindenalınan KDV, ÖTV ve diger vergiler açısından gelir dagılımı ile ters orantılı birdurum izlenmektedir. Kisi basına düsen milli gelir Türkiye'nin birkaç katı olan ABülkelerinde motorlu tasıtlar üzerinden alınan vergi Türkiye'nin onda biri yadabeste biri düzeyindedir. Ayrıca pek çok AB ülkesinde motorlu tasıtlar üzerindenÖTV alınması uygulamasına rastlanmamaktadırTürkiye'de vergi gelirlerini artırmak için en sık basvurulan yollardan biri akaryakıtve motorlu tasıtlar üzerindeki vergi oranlarını yükseltmektir. Özellikle akaryakıtüzerinden alınan ÖTV'nin üzerinden KDV de hesaplanması akaryakıtkaçakçılıgını tesvik etmektedir.Vergi sisteminde adaletin saglanması ve Avrupa birligi ülkeleriyle uyumuyakalamak açısından motorlu tasıtlar ve akaryakıt üzerinden alınan KDV ÖTV vediger vergiler açısından bir düzenleme yapmak yoluna gidilmelidir.

Abstract:
In our thesis, mentioning about shares of VAT and Excise Duty in direct taxes,shares of VAT and Excise Duty collected from motor vehicles and liquid fuel intax income and comparing these shares to EU countries. Besides, structure ofVAT and Excise Duty rate, comparing VAT, Excise Duty and other taxes whichcollected from motor vehicles and liquid fuel and its applications, problems andsolution suggestions.The VAT and Excise Duty taken from motor vehicles and liquid fuel are indirecttaxes and the amount of Excise Duty obtained from liquid fuel sales is doublesize of the taxes which over three million income tax and corporation tax payerspaid. In Turkey share of direct taxes in total tax income is more than indirecttaxes. This situation is opposite to tax equality.When compared with EU countries, an inversely proportional characteristicdetermined in terms of VAT, Excise Duty and other taxes which are collectedfrom motor vehicles and liquid fuels.In EU countries whose per capita income is several times more than Turkey,motor vehicle taxes are one tenth or one fifth of Turkey?s. Besides in EUcountries there is no application about taxation of motor vehicles by Excise Duty.One of the most practiced ways to increase the tax incomes in Turkey is toincrease tax ratios on motor vehicles. Especially the VAT collected from theExcise Duty is promoting liquid fuel fraud.In order to provide equity in tax system and harmonize with EU countries;arrangements should be made in VAT, Excise Duty and other taxes collectedfrom motor vehicles and liquid fuels.