İntihar mektuplarının psikodilbilimsel içerik ve tür özellikleri bağlamında incelenmesi: Adli dilbilimsel bir yaklaşım
Analysis of suicide notes in terms of psycholinguistic content and genre features: A forensic linguistic approach
Yazar: UTKU TANRIVERE
Danışman: YRD. DOÇ. DR. AYŞE ZEYNEP AYDIN
Hacettepe Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Adli Bilimler Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Dilbilim = Linguistics

Özet:
İntihar edecek kişilerin yazdıkları mektuplar, bu edimi anlamak ve yorumlayabilmek adına önemli dilsel veriler içermektedir. Buna rağmen Türkçe intihar mektupları günümüze dek dilbilimsel bir incelemeye derinlemesine konu olmamış, bu nedenle, bu tez kapsamında intihar mektuplarının tür ve içerik özellikleri çalışılmıştır. Elde edilen bulguların, gelecekte yapılacak ilgili çalışmalara da bir temel teşkil etmesi hedeflenmektedir.

Bu tez çalışması kapsamında elde edilen yirmi dört gerçek ve yirmi üç sahte intihar mektubu incelenmiştir. Bu mektuplar üzerinde içerik ve tür analizleri uygulanmıştır.

İçerik analizi kapsamında, intihar motivasyonu gibi "güçlü bir dürtü"nün metinde yaratacağı varsayılan psikodilbilimsel yansımalar, istatistiksel olarak tespit edilmiştir. Tür analizi; sözcük-dilbilgisel özellikler ve bilişsel yapı (altsözce analizi) bağlamında iki ayrı başlık altında gerçekleştirilmiştir. Tür analizinin bir başlığı olan sözcük-dilbilgisel özellikler de aynı şekilde istatistiksel olarak tespit edilmekte ve sunulmaktadır. Diğer yandan bilişsel yapı analizi kapsamında ise mektuplarda yer alan altsözceler ve dizilimleri tespit edilmiş, sonuçlarına istatistiksel olarak da yer verilmiştir.

Elde edilen sonuçlar, güçlü bir dürtü olarak intihar motivasyonunun; mektuptaki psikodilbilimsel içerik özelliklerini beklenilen yönde etkilediğini fakat bu özelliklerin ayırt edici olmadığını göstermektedir. Ortak iletişimsel amaçları dolayısıyla bir tür olarak ele alındıklarında ise gerçek ve sahte mektuplar arasında, intihar edecek kişinin psikolojik durumu dolayısıyla hem sözcük-dilbilgisel özellikler, hem de bilişsel yapı bakımından birtakım farklılıklar bulunmakta ancak intihar mektupları, özgün bir tür teşkil etmektedir.

Abstract:
The notes, which are written by subjects who are going to commit suicide, contain important linguistic data to understand and interpret the deed. However, suicide notes in Turkish language haven't profoundly been subject to a linguistic analysis yet. Thus, genre and content features of suicide notes are studied within this thesis. Constituting a basis for the related studies in the future through the acquired findings is also intended.

Twenty-four genuine and twenty-three simulated suicide notes, which were obtained for this very thesis, are examined. Content and genre analyses are applied on the notes.

Psycholinguistic reflections, which are presumed to be revealed on the text by "a high-drive" like suicidal motivation, are within the content analysis statistically identified. The genre analysis is performed under two different titles in terms of lexico-grammatical features and the cognitive structure (a.k.a. move analysis). Likewise, lexico-grammatical features as a title of genre analysis are statistically determined and submitted. On the other hand, moves and their sequences on the notes are identified within the cognitive structure analysis. Their results are also statistically submitted.

The acquired results show that the suicidal motivation as high-drive effects the psycholinguistic content features in the expected direction, but these features are not distinctive. Approached as a genre because of their common communicative purposes, genuine and simulated suicide notes have some differences in terms of both lexico-grammatical features and cognitive structure related to the psychological situation of the suicidal subject, but suicide letters constitute an authentic genre.