İkinci dil ediniminde teori, model ve yöntemlerin karşılaştırılması ve yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde temel beceriler
Comparison of theories, models and methods in second language acquisition and basic skills in teaching Turkish as a foreign language
Yazar: HACER GÖKÇE YILMAZ
Danışman: DOÇ. DR. HATİCE İREM ÇOMOĞLU
Dokuz Eylül Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Yabancı Dil Olarak Türkçe Öğretimi Ana Bilim Dalı / Yabancılara Türkçe Öğretimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Dil becerileri = Language skills ; Dil edinimi = Language acquisition ; Dil oluşum teorileri = Language formation theories ; Hata analizi = Error analysis ; Türkçe = Turkish ; Türkçe öğretimi = Turkish teaching ; Yabancı dil öğretimi = Foreign language teaching ; Öğretim yöntemleri = Teaching methods ; İkinci dil = Second language ; İkinci dil öğrenimi = Second language learning

Özet:
Dil edinimi en yalın şekilde ana dilden sonra başka bir dilin öğrenilme süreci olarak tanımlanabilir. İkinci, üçüncü hatta dördüncü dil edinimi olarak dahi bu terimler şekillenebilir. Bu aşamada önemli olan husus, ana dilden sonra ana dil olmayan bir dili edinme boyutudur. Bu sebeple ikinci, üçüncü ve dördüncü olması dikkate alınmadan ana dil dışında öğrenilen her dile ikinci dil denebilir (second language). İkinci dil edinimi bu geniş anlamda düşünüldüğünde doğal, gerçek durumlara maruz kalınarak öğrenildiği gibi sınıf ortamında da edinilen bir dilin süreci olarak ele alınabilir. Buna karşın, yabancı dilin (foreign language), kişinin ana dilinin konuşulduğu bir çevrede öğrenilmesi söz konusudur. Bu bağlamda özellikle Türkiye gibi göç alan ülkelerin dilinin; kişilerin toplumsal, akademik ve meslekleriyle alakalı gelişmelerine katkıda bulunmak, bu bölgelerde; anlamak, anlaşılmak, iletişim kurmak için dilin, kişinin kendi ülkesinde ya da başka yabancı bir ülkede yabancı dil olarak öğrenilmesi kaçınılmaz olmuştur. Tam da bu noktada bu çalışmada, nitel bir metotla, öncelikle dil edinimi kavram, teoremlerini, model ve yöntemleri incelenmiş, karşılaştırılmış ve nitelikli bir yabancı dil edinimi için muhtemel olan en iyi seçim sorgulanmıştır. Bunun neticesinde her bir teori, model ve yöntemin bir önceki ve sonrakinden daha başarılı ya da başarısız olduğu değil, her birinin dil edinimi üzerine belli katkıları olduğu görüşüne varılmıştır.
      Ardından, ikinci ya da yabancı dil öğrenirken yapılan hataların kaynakları, türleri, hatalara karşı takınılacak tutum ve hata analizinin dil edinimi üzerine etkisi İncelenmiş, sonucunda nitelikli bir dil öğrenimi ve edinimi için hata analizi ile öngörülebilen hatalardan yola çıkarak öğreticilerin alması gereken önlemlerin ve öğretim yöntemlerinin şekillendiği sonucuna varılmıştır. Daha sonraki bölümde, zaman zaman birbiri yerine kullanılan ikinci dil edinimi ve yabancı dil edinimi kavramları üzerinde durularak birbirinden ayrıldıkları hususlar detaylı şekilde ele alınmıştır. Son olarak, yabancı dil olarak Türkçenin beceriler temelinde nasıl öğretildiği ve öğrenildiği incelenmiştir. Ayrıca, bu becerilerin derslerde nasıl geliştirileceğine dair fikirler verilerek ele alınan teorilerin pratiğe dökülmesi konusunda öneriler sunulmuştur.
Anahtar Kelimeler: Dil edinimi, ikinci dil edinimi, yabancı dil edinimi, yabancı dil olarak Türkçenin öğretimi, hata analizi, dil edinimi becerileri.

Abstract:
Language acquisition can be simply defined as the process of learning another language after the mother tongue. These terms can take form even as a second, third, or even fourth language acquisition. The important point at this stage is the acquisition of a non-native language after the mother tongue. For this reason, every language learned other than the mother tongue can be called a second language, regardless of whether it is the second, third or fourth. When second language acquisition is considered in this broad sense, it can be considered as the process of a language that is learned by exposure to natural, real situations as well as in the classroom environment. On the other hand, it is possible to learn a foreign language in an environment where one's mother tongue is spoken. In this context, it has become inevitable to learn the language of -especially- the immigration countries such as Turkey, as a foreign language in one's own country or in another foreign country; to contribute to the academic, social and professional development of individuals, to understand, to be understood and to communicate in these regions. At this point, this study first examined and compared language acquisition concepts, theories, models and methods with a qualitative method and questioned the best possible choice for a qualified foreign language acquisition. As a result of this, it has been concluded that each theory, model and method is not more successful or unsuccessful than the previous and the next, but that each has certain contributions on language acquisition.
 Then, the sources and types of mistakes made while learning a second or a foreign language, the attitude to be taken against mistakes and the effect of error analysis on language acquisition were examined and as a result, it was concluded that the precautions and teaching methods that teachers should take and teaching methods were shaped with errors that could be predicted by error analysis for a qualified language learning and acquisition. In the next section, the concepts of second language acquisition and foreign language acquisition, which are used interchangeably from time to time, are emphasized, and the issues they differ from each other are discussed in detail. Finally, how Turkish as a foreign language is taught and learned on the basis of skills was examined. And suggestions were made for putting the theories discussed in practice by giving ideas on how to improve these skills in the lessons.
Key Words: Language acquisition, second language acquisition, foreign language acquisition, teaching Turkish as a foreign language, error analysis, language acquisition skills.