Okul müdürlerinin yönetsel yetkinlikleri ile hesap verebilirliklerine yönelik okul yöneticisi ve öğretmen görüşleri
School principal and teacher views on school administrators' accountability and managerial competencies
Yazar: ADEM FIRAT
Danışman: DOÇ. DR. TÜRKAN ARGON
Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi ve Denetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Eğitim yönetimi = Educational administration ; Hesap verebilirlik = Accountability ; Müdürler = Directors ; Okul yöneticileri = School administrators ; Okul yönetimi = School administration ; Yönetsel etkinlik = Managerial effectiveness ; Öğretmen görüşleri = Teacher opinions

Özet:
Bu araştırma ile amaçlanan; Bolu ilinin Merkez ilçesinde ilkokullar ve ortaokullarda görevli yönetici ve öğretmenlerin görüşleri doğrultusunda; okul müdürlerinin hesap verebilirlik durumları ile yönetsel yetkinliklerini ortaya koymaktır. Ayrıca okul müdürlerinin hesap verebilirlik durumları ile yönetsel yetkinliklerine yönelik öğretmen görüşleri ve yönetici görüşlerinin kendi aralarında anlamlı bir ilişki olup olmadığı tespit edilmeye çalışılmıştır.
Okul müdürlerinin yönetsel yetkinliklerini belirlemek için Yönetsel Yetkinlikler Ölçeği geliştirilmiştir. Yapılan işlemler sonucu Yönetsel Yetkinlikler Ölçeği; "Yöneticinin temel nitelikleri ve kendini geliştirme", "Yöneticinin örgüt içi beklentilere yönelik rolleri", "Yöneticinin örgütü birleştirici-güçlendirici nitelikleri" ve "Kişisel özellikler" olmak üzere 4 boyuttan ve toplamda 61 maddeden oluşmaktadır. Ölçeğin Cronbach Alfa değeri 0,993'tür.
Araştırmanın alt problemlerine bağlı olarak hangi analizlerin yapılacağının tespiti için Kolmogorov-Smirnov testi yapılmış ve verilerin normal dağılım sergilemedikleri görülmüş (p>0,05) ve bu sebeple analizlerde non parametrik analizler tercih edilmiştir. Buna göre; okul müdürlerinin yönetsel yetkinlik ve hesap verebilirliğine yönelik öğretmen ve okul yöneticisi görüşlerini belirlemek için ¯() ¯X, ss; kişisel değişkenlere göre anlamlı fark oluşturup oluşturmadığını belirlemek için Man Whitney-U ve Kruskal Wallis testi; yönetici personel ve öğretmenin kendi aralarında ilişkiyi belirlemek için korelasyon analizi (Spearman's rho), yönetici ve öğretmen görüşleri arasındaki farkı belirlemek için Man Whitney-U testi yapılmıştır. Okul yöneticilerinin; okul müdürlerinin yönetsel yetkinliklerine yönelik görüşleri "çok yetkin" düzeyinde, hesap verebilirliklerine yönelik görüşleri "hemen hemen her zaman" hesap verebilir düzeyindedir. Okul yöneticilerinin; okul müdürlerinin yönetsel yetkinliklerinin düzeylerine ilişkin görüşleri ile hesap verebilirlik durumlarına ilişkin görüşleri arasında anlamlı bir ilişki vardır. Öğretmenlerin; okul müdürlerinin yönetsel yetkinliklerine yönelik görüşleri "yetkin" düzeyinde, hesap verebilirliklerine yönelik görüşleri "çoğunlukla" hesap verebilir düzeyindedir. Öğretmenlerin; okul müdürlerinin yönetsel yetkinliklerinin düzeylerine ilişkin görüşleri ile hesap verebilirlik durumlarına ilişkin görüşleri arasında anlamlı bir ilişki vardır. Kişisel değişkenler açısından okul yöneticilerinin okul türü, görevlendirme biçimi, öğrenim durumu, yaş, mesleki kıdem değişkenleri yönetsel yetkinliğine yönelik görüşlerinde anlamlı fark oluşturmazken; branş, cinsiyet değişkenleri anlamlı fark oluşturmuştur. Öğretmenlerin görevlendirme biçimi, branş, öğrenim durumu, yaş, mesleki kıdem değişkenleri okul müdürlerinin yönetsel yetkinliğine yönelik görüşlerinde anlamlı fark oluşturmazken; okul türü, cinsiyet değişkenleri anlamlı fark oluşturmuştur. Kişisel değişkenler açısından okul yöneticilerinin okul türü, görevlendirme biçimi, branş, öğrenim durumu, yaş, mesleki kıdem değişkenleri hesap verebilirliklerine yönelik görüşlerinde anlamlı fark oluşturmazken; cinsiyet değişkeni anlamlı fark oluşturmuştur. Öğretmenlerin görevlendirme biçimi, branş, öğrenim durumu, yaş, mesleki kıdem değişkenleri okul müdürlerinin hesap verebilirliklerine yönelik görüşlerinde anlamlı fark oluşturmazken; cinsiyet değişkeni anlamlı fark oluşturmuştur. Öğretmenlerin okul türü, değişkeni ise okul müdürlerinin hesap verebilirliklerine yönelik görüşlerinin yalnız cevap verilebilirlik boyutunda anlamlı fark oluşturmuştur. Öğretmenler ve okul yöneticilerinin okul müdürlerinin yönetsel yetkinliğine ve hesap verebilirliğine yönelik görüşlerinde anlamlı fark ortaya çıkmıştır.

Anahtar Kelimeler: 
Hesap verebilirlik, yönetsel yetkinlik, okul yöneticisi, okul müdürü, öğretmen.

Abstract:
Kolmogorov-Smirnov test was utilized to identify the analysis required for the sub problems of the study and it was found that the data did not represent a normal distribution (p>0,05); therefore non-parametric analyses were preferred. In this context,  , ss were used to identify teacher and school administrator views regarding school principals' managerial competencies and accountability, Mann Whitney-U and Kruskal Wallis tests were used to determine whether there were significant differences based on personal variables, correlation analysis (Spearman's rho) was utilized to determine the relationship between administrators and teachers and Mann Whitney-U test was utilized to identify the differences between administrator and teacher views. School administrators find school principals to be "highly competent" in terms of managerial competency and to be "almost always" accountable. There is a meaningful relationship between teacher views related to school principals' managerial competency levels and accountability. While school type, type of assignment, level of education, age and seniority variables did not generate significant differences, subject matter and gender variables were found to be meaningful in terms of personal variables related to school principals' managerial competencies. Teachers' assignment types, subject matter, level of education, age and seniority did not create significant differences regarding school principals' managerial competencies whereas type of school and gender played an important role. While school type, type of assignment, subject matter, level of education, age and seniority variables did not generate significant differences related to school administrators' accountability, gender was found to generate significant differences. Teachers' assignment types, subject matter, level of education, age and seniority did not create significant differences regarding school principals' accountability whereas gender was found to produce significant differences. School type was found to create significant differences in teacher views only in responsiveness dimension of school principals' accountability. Meaningful differences were identified between teacher and school administrator views related to school principals' managerial competencies and accountability. 

Key Words: 
Accountability, managerial competency, school administrator, school principal, teacher.