Hititlerde aile hukuku
The family law in Hittites
Yazar: BAŞAK YILDIZ
Danışman: PROF. DR. YASEMİN ARIKAN
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eskiçağ Dilleri ve Kültürleri Ana Bilim Dalı / Hititoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Eski Çağ Dilleri ve Kültürleri = Ancient Linguistics and Cultures
Dizin: Anadolu = Anatolia ; Boşanma = Divorce ; Hititler = Hittites

Özet:
Bu çalısmamızda Hitit Devletinde, Hititler öncesi Anadolu'da veMezopotamya'da geçerli olan kanunlar içerisinde önemli bir yer kaplayan, ailehukuku ile ilgili kanunları ele alarak bu konudaki arastırmalarımızı sunmaya çalıstık.Hititçe çivi yazılı belgeler göstermektedir ki, bugün toplumlarda geçerli olanevlenme, bosanma, miras gibi konular o zaman ki medeni hukukunda temeliniolusturmaktadır.Hititlerde evlilikten önce söz, nisan gelenekleri görülmektedir. Evlilikkurumu Hititlerde, babaerkil bir düzene dayanmaktadır. Aile reisi babadır, kadın isebaslık karsılıgında evlendirilmektedir. Hür insanlar gibi esirlerde evlenip bosanmaktaçocuk sahibi olabilmektedirler.Bosanma konusuna gelince; bosanma her iki taraf için de sorunyaratmamaktadır. Bosanma durumunda mallar esit olarak paylasılabilmektedir.Zina konusuna Hititlerde çok katı cezalar getirilmistir. Örnegin, karısınıbaska bir adamla yakalayan bir kisi onları öldürürse ceza almamaktadır. Fakat onlarıaffetmesi de söz konusudur. O zaman kararı kral verir.Kız kaçırma olaylarının ise kanunlarda cezası vardır. Sözlü bir kızı kaçırankisi, kızın daha önceki sözlüsünün verdiklerini tazmin etmek zorundadır. Anne vebaba kızı bir baskasına verirlerse de onlar tazmin ederler. Kabul etmezlerse kız overdikleri kisiden ayrılır.ç güveylik de Hitit kanunlarında yer almaktadır. Erkegin kadının evineyerlesmesi anlamına gelen içgüveylik çivi yazılı metinlerde LÚantiiant- seklindegeçmektedir. Yani içeri giren (eve dahil olan) anlamındadır.Evlatlık alma konusu Hititlerde üç döneme ayrılmaktadır:a) Eski Hitit Devleti zamanında Evlatlık Almab) Orta Hitit Devleti zamanında Evlatlık Almac) Yeni Devlet zamanında Evlatlık AlmaEle geçen tabletlerin çogu Orta ve Yeni Devlet zamanına, pek azı ise EskiDevlet zamanına aittir. En önemli evlat edinme belgesi I. Hattusili'ninvasiyetnamesidir.Miras konusundaki belgeler, Hitit kanunlarında ele geçmedigi için erkekevladın tercih edilip edilmedigini bilmiyoruz. Ancak Telepinu fermanından anlıyoruzki, erkek evlada miras konusunda öncelik verilmektedir

Abstract:
In this study, we have tried to present the subject related investigations bydiscussing the subjects that are related with the "family law" which has an importantrole among valid rules in the state of Hittite both in Mesopotamia and pre-HittiteAnatolia.The documents of nail calligraphy showed that, today the subjects which arevalid in populities, such as marriage, divorce, inheritance formed the base in the civillaw, in that time.In Hittites, there were some traditions about engagement before the marriage.Again, In Hittites the association of marriage was depending on fatriarchal system.The chief of the family was the father where as the woman was being married off inpayment for the money paid by the bridegroom to the bride's family. The slavescould marry, divorce and could have a child like independent people as well.In the subject of divorce, divorce made no problem both fr the bride and thegroom. In the case of divorce, the goods could be shared equally.In the state of Hittite, there was so severe punishment for the adultery./Forinstance, if husband saw his wife with another man ad killed him, he wouldn't bepunished.But, in the situation when the husband forgave them, then the last decisionwas made by the king.The case of abducting girls had to be punished according to rules. The manwho abducted engaged girl, should pay the money which was given by the formerfiance. If the parents marry their daughter off with another man then they had to paythat indemnity. If the parents didn't agree to pay, the daughter had to left that man.The "interior groom" which means that a man lives with his wife's patients, tookplace in the rules of Hittite. This term of "interior groom" refers to LU antuate in thenail calligraphic texts. So, "interior groom" means that the person who enters inside.The subject of adopting child is divided into 3 terms:a) Adopting Child in the Old State of Hittiteb) Adopting Child in the Middle State of Hittitec) Adopting Child in the New State of HittiteMost of the founded tablets were belong to Middle and New State of Hittite,where as the little of them were belong to the old state of Hittite.The most important document about adapting child was the Testament of the1st Hattuchili.The documents about the inheritance couldn't be reached through the rules ofHittite, we don't know whether the son was prefered to adopt. But, we can see fromthe Firman of Telepinu, the priority to hare inheritance was belong to the son.