Deneysel karaciğer sirozunda Nigella sativa'nın (Çörek otu) etkisi
Effect of Nigella sativa (Black cumin) experimental liver cirrhosis
Yazar: EDİBE SARIÇİÇEK
Danışman: PROF. DR. MEHMET TARAKÇIOĞLU
Gaziantep Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Tıbbi Biyokimya Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2009
Konu: Biyokimya = Biochemistry

Özet:
Çörek otu tohumu bronkodilatatör, antibakteriyel, antihipertansif, antidiyabetik, gastroprotektif, antihistaminik, neuroprotektif, antioksidatif ve hepatoprotektif etkiler gibi çeşitli biyolojik aktivitelere sahiptir. Bu çalışmada, dimetilnitrozamin ile sıçanlarda oluşturulan karaciğer fibrozisine, eş zamanlı olarak verilen çörek otu tohumu, yağı ve uçıcu bileşenlerinden biri olan timokinonun etkilerini araştırmayı amaçladık.Çalışma grubu kontrol, timokinon, çörek otu tohumu, dimetilnitrözamin ve çörek otu yağı olarak 5 alt gruptan oluşturuldu. Çalışma sonunda hayvanlar sakrifiye edilerek kan ve doku örnekleri alındı. Alınan kan ve doku örneklerinden malondialdehit (MDA), süperoksit dismutaz (SOD), glutatyon peroksidaz (GSH-Px) ve rutin biyokimyasal parametreler çalışıldı. Karaciğer dokusu histopatolojik olarak değerlendirildi. Timokinon çörek otu tohumu ve yağı verilen gruplardaki sıçanların histopatolojik bulgularında normal karaciğer dokusu ve bazı portal alanlarda kısa fibröz, septumlu veya septumsuz fibröz genişleme saptanırken, dimetilnitrözamin grubundaki sıçanların karaciğerlerinde inkomplet sirozun oluştuğu tespit edildi.Eritrosit ve doku MDA düzeyleri dimetilnitrözamin grubunda, çörek otu yağı, tohumu ve timokinon verilen altgruplar ile karşılaştırıldığında istatistiksel olarak anlamlı yüksek, SOD ve GSH-Px düzeylerinin ise düşük olduğu tespit edildi. Serum AST, ALT, GGT, ALP, TBİL, DBİL düzeyleri de dimetilnitrözamin grubunda, çörek otu yağı, tohumu ve timokinon verilen gruplara göre istatistiksel olarak anlamlı yüksek, TP, ALB düzeylerinde ise istatistiksel olarak anlamlı düşük olduğu bulundu.Sonuç olarak; çörek otu tohumu ve bileşenlerinin oluşmuş fibrozisi histopatolojik ve biyokimyasal parametrelerle gerilettiği anlaşılmıştır. Karaciğer sirozunun tedavisinde destekleyici olarak kullanılabilmesi için toksikolojik çalışmalara ihtiyaç vardır.Anahtar Kelimeler: Karaciğer, Fibrozis, Siroz, Çörek otu tohumu, Çörek otu yağı, Timokinon

Abstract:
Black cumin seed has some biological activities like bronchodilator, antibacterial, antihypertensive, antidiabetic, gastroprotective, antihistaminic, neuroprotective, antioxidative and hepatoprotective effects. In this study, we aimed to explore the effects of black cumin seed, oil and thymoquinone, one of the components of black cumin, given simultaneously to liver fibrosis formed in rats by dimethylnitrosamine.Working group consists five subgroups: control, thymoquinone, black cumin seed, dimethynitrozamine (DMN) and black cumin oil. At the end of the study, the animals were sacrificed and blood and tissue samples were taken. Malondialdehid (MDA), superoxide dismutase (SOD), glutathione peroxidase (GSH-Px ), and routine biochemical workups were studied on these samples. Liver tissue was assessed histopathologically. As a result, DMN is a hepatotoxic agent forming marked fibrosis. Liver tissue was assessed histopathologically. As normal liver tissue and short fibrosis, fibrous growth with septum or without septum in hystopathologic findings and in some portal areas, respectively, were detected in rats that had TQ, black cumin seed and oil; it was detected that incomplete cirrhosis was formed in livers of rats in DMN group.That erythrocyte and tissue MDA levels were high statistically and SOD and GSH-Px levels were low were found when DMN group was compared to subgroups that had black cumin oil, seed and thymoquinone. Also serum AST, ALT, GGT, ALP, TBIL, DBIL levels in dimethylnitrosamine group were significantly high statistically, when compared to the groups given black cumin oil, seed and thymoquinone. TP, ALB levels were significantly low statistically.As a result, it was understood that black cumin seed and its components downgraded existing fibrozis by biochemical and histopatological parameters. In order to be used in treatment of liver cirrhosis as a supportive element, toxicologic studies need to be carried on.Keywords: Liver, Fibrosis, Cirrhosis, Black cumin seed, Black cumin oil,Thymoquinone