Çocukluk çağı obezitesinde, maternal bağlanma, maternal kişilik özellikleri ile çocuğun dürtüsel davranışları ve yeme davranışları arasındaki ilişkinin incelenmesi /
Yazar: SÜHA ATASOY
Danışman: PROF. DR. ESRA ÇÖP
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Bilkent Şehir Hastanesi / Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Psikiyatri = Psychiatry

Özet:
ÖZET
Amaç: Obezite, gelişmiş ve gelişmekte olan ülkeler için büyük bir sağlık yükü oluşturmakta ve çocuklarda obezite görülme sıklığı giderek artmaktadır. Bu çalışmada obezitede rol alabilecek psikiyatrik faktörleri incelemek amacıyla, obez gençlerde obez olmayan gençlere göre maternal bağlanma stilleri, maternal kişilik özellikleri, yeme davranışları ve dürtüsel davranışlar arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlanmıştır.
Yöntem: Çalışmamız Ankara Bilkent Şehir Hastanesi çocuk psikiyatrisi, çocuk endokrinolojisi ve genel pediatri polikliniklerine başvuran dahil etme ve dışlama kriterlerini karşılayan 12-18 yaş arası 80 vaka ve 60 kontrol grubu olmak üzere genç ve anneleri ile yapılmıştır. Vaka ve kontrol grubundaki gençlere görüşmeci tarafından ÇDŞG-ŞY-DSM-5-T uygulanmıştır. Sosyodemografik veri formu görüşmeci veya anneleri tarafından doldurulmuştur. Gençler tarafından özbildirime dayalı olan, Çocuklar için UPPS-P Dürtüsel Davranış Ölçeği ve Hollanda Yeme Davranışı Ölçeği, gençlerin anneleri tarafından da Büyük Beş-50 Kişilik Envanteri Kısa Formu ve İlişki Ölçekleri Anketi doldurulmuştur. Verilerin analizinde IBM SPSS version 20 programı kullanılmış olup istatistiksel anlamlılık sınırı olarak p<0,05 kabul edilnmiştir.
Bulgular: Çalışmamızda vaka grubundaki çocukların annelerinde Nevrotik kişilik özelliğinin kontrol grubundaki annelere göre daha  fazla ve  Sorumluluk kişilik özelliğinin daha  düşük olduğu bulundu. Ayrıca vaka grubundaki çocukların annelerinin Nevrotiklik puanları ve gençlerin Duygusal yeme puanları arasında pozitif korelasyon saptandı. Vaka grubundaki çocukların annelerinde Kayıtsız ve Korkulu bağlanma oranının kontrol grubundaki annelere göre daha  fazla, güvenli bağlanma oranının da kontrol grubundaki annelere göre daha düşük olduğu bulundu. Vaka grubundaki çocukların annelerinin Güvenli bağlanma puanları arttıkça Duygusal yeme puanlarının azaldığı bulundu. Vaka ve kontrol grubundaki çocukların Ç-UPPS-P ölçeğine göre Tasarlama eksikliği ve Sebatsızlık alt ölçek puanları arasında fark bulunmadı fakat bunun haricindeki diğer 3 alt ölçek olan Olumsuz Sıkışıklık, Heyecan Arayışı ve Olumlu Sıkışıklık puanları vaka grubunda kontrole göre daha yüksek saptandı.
Sonuçlar: Bulgularımız obez gençlerin obez olmayan sağlıklı gençlere göre daha fazla dürtüsel davranışlar gösterdiği, annelerinde güvensiz bağlanma stilinin yüksek olduğu ve bu durumun yeme davranışları üzerine etki ettiği, maternal kişilik özelliklerinden Nevrotiklik ve Sorumluluk özelliklerinin obezitede belirleyici bir rol alabileceği sonuçları bulunmuştur.
Anahtar Sözcükler: Obezite, Bağlanma Stilleri, Kişilik Özellikleri, Dürtüsellik, Yeme Davranışları.

Abstract:
ABSTRACT
Objective: Obesity is a major public health burden for developed and developing countries, and the prevalence of obesity in children is increasing. This study aimed to investigate the relationship between maternal attachment styles, maternal personality traits, eating behaviors, and impulsive behaviors in obese adolescents compared to non-obese adolescents, in order to examine the psychiatric factors that may play a role in obesity.
Method: Our study was carried out with adolescents and their mothers, consisting of 80 cases and 60 control groups, aged 12-18 who met the inclusion and exclusion criteria and applied to the Child Psychiatry, Pediatric Endocrinology and General Pediatrics Clinics of Ankara Bilkent City Hospital. The K-SADS-PL-T was administered by the interviewer to the adolescents in the case and control groups. The sociodemographic data form was filled out by the interviewer or the mothers. The UPPS-P Impulsive Behavior Scale Child Version and the Dutch Eating Behavior Scale, which are based on self-reports by adolescents, and the Big Five-50 Personality Inventory Short Form and Relationship Scales Questionnaire were filled out by the mothers of adolescents. IBM SPSS version 20 program was used for the analysis of the data, and p<0.05 was accepted as the statistical significance limit.
Results: Our study found that the mothers of children in the case group had more neuroticism personality traits and less conscientiousness personality traits than the mothers in the control group. Additionally, a positive correlation was found between the neuroticism scores of mothers of children in the case group and the emotional eating scores of adolescents. The mothers of children in the case group had higher rates of avoidant and fearful attachment and lower rates of secure attachment than the mothers in the control group. It was found that as the secure attachment scores of mothers of children in the case group increased, their emotional eating scores decreased. There was no difference between the subscale scores of planning deficiency and inconstancy of the C-UPPS-P scale in children of the case and control groups, but the scores of the other three subscales, namely negative urgency, sensation seeking, and positive urgency, were found to be higher in the case group than in the control group
Conclusion: Our findings showed that obese adolescents exhibited more impulsive behaviors than healthy non-obese adolescents, their mothers had higher rates of insecure attachment styles, and this affected their eating behaviors, and that neuroticism and responsibility personality traits of mothers could play a decisive role in obesity.
Key Words: Obesity, attachment styles, personality traits, impulsivity, eating behaviors.