Travmatik yaşantısı olan bireylerde aktivizm ve psikolojik iyi oluş ilişkisi: Yaşamda anlamın varlığı ve yaşamda anlam arayışı çerçevesinde incelenmesi
The relationship between activism and psychological well-being in individuals with traumatic experiences: An investigation within the framework of the existence of meaning in life and the search for meaning in life
Yazar: EZGİ ZEYNEP ÇİMEN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖZLEM KAHRAMAN ERKUŞ
Başkent Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Bu araştırmanın amacı; travmatik yaşantısı olan bireylerde aktivizm ve psikolojik iyi oluş arasındaki ilişkide yaşamda anlamın iki alt boyutu olan yaşamda anlamın varlığının ve yaşamda anlam arayışının aracı rolü olup olmadığını incelemektedir. Araştırmanın örneklemi travmatik yaşantısı olan 18-60 yaş aralığındaki 580 katılımcıdan oluşmaktadır. Katılımcıların verileri Sosyodemografik Bilgi Formu, Travma Sonrası Stres Tanı Ölçeği, Aktivist Kimlik ve Aktivizme Bağlılık Ölçeği, Psikolojik İyi Oluş Ölçeği ve Yaşamın Anlamı Ölçeği kullanılarak toplanmıştır. Araştırmanın temel değişkenleri arasındaki ilişkileri incelemek amacıyla Pearson Momentler Çarpımı Korelasyon analizi yapılmıştır. Aktivizm ve psikolojik iyi oluş ilişkisinde yaşamda anlamın varlığı ve yaşamda anlam arayışının aracı rollerini incelemek amacıyla ise Process Macro eklentisinde Hayes (Model 4) basit aracı değişken model analizine başvurularak aracı değişken analizi yapılmıştır. Korelasyon analizi sonucunda travmatik yaşantısı olan bireylerde yaşamda anlamın varlığının aktivizm ve psikolojik iyi oluş ile pozitif yönde, yaşamda anlam arayışı ile ise negatif yönde anlamlı ilişkisi bulunmuştur. Yaşamda anlam arayışı ile psikolojik iyi oluş arasında da düşük düzeyde negatif yönde anlamlı ilişki bulunmuştur. Aracı değişken analiz bulgularına göre travmatik yaşantısı olan bireylerde aktivizm ve psikolojik iyi oluş ilişkisinde yaşamda anlamın varlığının aracı etkisi olduğu bulgulanmıştır. Ancak yaşamda anlam arayışının bu ilişkide aracı rolü olmadığı gözlemlenmiştir. Araştırmadan elde edilen bulgular ilgili alanyazın çerçevesinde tartışılmıştır.

Abstract:
This study aims to examine whether the existence of meaning in life and the search for meaning in life, two subdimensions of meaning in life, mediate the relationship between activism and psychological well-being in individuals with traumatic experiences. The sample of the study consists of 580 participants between the ages of 18 and 60 with traumatic experiences. Data was collected from participants through the use of the Sociodemographic Information Form, Posttraumatic Stress Diagnostic Scale, Activist Identity and Commitment to Activism Scale, Psychological Well-Being Scale, and Meaning of Life Scale. To examine the relationships between the main variables of the study, Pearson Product Moment Correlation analysis was conducted. To investigate the mediating effects of the presence of meaning in life and the search for meaning in life in the relationship between activism and psychological well-being, a mediating variable analysis was conducted using Hayes' simple mediating variable model analysis (Model 4) in the Process Macro plug-in. As a result of the correlation analysis, it was found that the presence of meaning in life had a significant positive relationship with activism and psychological well-being and a significant negative relationship with the search for meaning in life in individuals with traumatic experiences. Furthermore, a low-level negative correlation was found between the search for meaning in life and psychological well-being. Based on the mediation variable analysis results, it was found that the presence of meaning in life had a mediating effect on the relationship between activism and psychological well-being in individuals with traumatic experiences. Conversely, the search for meaning in life was not found to mediate this relationship. The findings of the study were discussed in the light of the relevant literature.