Cerrahi kliniklerde çalışan hemşirelerin hasta güvenliği konusunda tutumlarınının belirlenmesi
Determining the attitudes of nurses working in surgical clinics on patient safety
Yazar: GAMZE YILDIZ
Danışman: DOÇ. DR. MERYEM YILMAZ
Sivas Cumhuriyet Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Cerrahi Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Cerrahi = Surgery ; Hasta güvenliği = Patient safety ; Hemşireler = Nurses ; Hemşirelik = Nursing ; Hemşirelik araştırmaları = Nursing research ; Perioperatif hemşirelik = Perioperative nursing ; Tutumlar = Attitudes

Özet:
Çalışma, cerrahi kliniklerde çalışan hemşirelerin hasta güvenliği konusunda tutumlarının belirlenmesi amacıyla tanımlayıcı olarak yapıldı. Araştırma Sivas Numune Hastanesi ve Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Araştırma ve Uygulama Hastanesi cerrahi kliniklerinde yapıldı. Çalışmaya cerrahi kliniklerde çalışan 223 hemşire katıldı. Araştırmada veriler, literatür doğrultusunda hazırlanan Anket Formu ve Sexton ve arkadaşları (2006) tarafından geliştirilen, Baykal ve arkadaşları (2010) tarafından Türkçe 'ye uyarlanan Hasta Güvenliği Tutum Ölçeği (HGTÖ) ile toplandı. Veriler SPSS 22.0 programı ile değerlendirildi. İstatistiksel analizler; yüzde, ortalama, standart sapma, Mann-Whitney U, Kruskal-Wallis testi ve Pearson korelasyon testleri kullanılarak yapıldı.  
Çalışmada hemşirelerin %20.6'sının hasta taşınması sırasındaki dikkatsizlikleri, %12.1'inin sekiz doğru ilkeye dikkat etmemesi, %1.8'inin güvenli cerrahi kontrol listesinin uygulanmasındaki eksiklikleri, %2.7'sinin hastalara gereksiz tetkik yapılmasını ve %3.1'inin hemşirelik bakım kayıtlarının tutulmamasını hasta güvenliği için önemli sorun olarak gördüğü belirlendi. Hemşirelerin %20.6'sının hasta ve çalışanlarla iletişimin güçlendirilmesinin hasta güvenliğini geliştirmek için gerekli olduğunu ifade ettikleri saptandı. 
Hemşirelerin Hasta Güvenliği Tutum Ölçeği toplam puan ortalamaları 149.382±28.023, orta düzeyde bulundu. Hemşirelerin ölçeğin ekip çalışması' alt boyutundan en yüksek, 'stresi tanımlama' alt boyutundan en düşük puanı aldığı belirlendi
Hasta Güvenliği Tutum Ölçeği toplam puanı ile hemşirelerin çalıştığı şift (08-16) arasında farkın anlamlı (p<0.05), demografik ve çalışma özellikleri arasında anlamlı olmadığı bulundu (p>0.05). Bekar ve 20-24 yaş grubunda, çalışma süresi 0-5 yıl arası olan hemşirelerin 'stresi tanımlama ortalama puanı daha yüksekti. Stresi tanımlama ve ekip çalışması alt boyut ortalama puanı ameliyathanede çalışan hemşirelerde düşüktü. İş doyumu, ekip çalışması, yönetim anlayışı ortalama puanı 08-16 çalışan hemşirelerin ortalama puanının anlamlı derecede daha yüksek olduğu belirlendi.
Sonuç olarak, hemşirelerin hasta güvenliğine ilişkin tutumlarının orta düzeyde olduğu ve geliştirilmesi gerektiği sonucuna varıldı.

Abstract:
This study was conducted for determining knowledge and attitudes of nurses working in surgical clinics on patent safety. The study was conducted in surgical clinics of both Numune Hospital and Cumhuriyet University Hospital located in the city of Sivas. 223 nurses were attended to the study. Data of study were collected via Patient Safety Attitude Questionnaire (PSAQ) which was developed by Sexton et. al. (2006) and adapted to Turkish by Baykal et. al. (2010). The data were analysed via SPSS 22.0 software. Statistical analysis was conducted using percentages, means, standard deviations, Mann-Whitney U test, Kruskal-Wallis H test and Pearson correlation test. 
It was determined in the study that carelessness in patient handling is an important issue for 20.6%; inattention eight correct principles for 12.1%; implementation gaps of surgical control list for 1.8%; unnecessary examination of patients for 2.7%; and failure to maintain nursing care records for 3.1% of nurses. It was also found that 20.6% of the nurses stated that strengthening communication with patients and employees is necessary to improve patient safety.
Total average Patient Safety Attitude Questionnaire scores of nurses was determined as mid-level (149.382±28.023). It was also determined that nurses took maximum score in 'team work' sub-dimension and minimum score in "defining stress" sub-dimension of the scale.
Statistically significant difference was determined between Total Patient Safety Attitude Questionnaire scores and shifts (08-16) of nurses; there was no statistically difference in terms of demographics and working characteristics. Participants who are single; range in 20-24 age group; and 5-year employee had higher average score of 'defining stress'. Average scores of 'job satisfaction' and 'team work' sub-dimensions were higher among nurses serve in operating room. Average scores of 'job satisfaction', 'team work' and 'manner of rule' sub-dimensions are significantly higher among nurses serve in the 08-16 shift. 
As a result, it was concluded that nurses' knowledge and attitudes towards patient safety were moderate and needed to be improved.