Emekli evi hizmet modelinin değerlendirilmesi ve yaşlı bireylerin sosyal katılımı: İzmit örneği
Evaluation of retirement houses service model and social participation of eldery people: Sample of Izmit
Yazar: SİNEM GÜLENÇ
Danışman: PROF. DR. HAKAN ACAR
Kocaeli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyal Hizmet Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Geriatri = Geriatrics ; Kamu Yönetimi = Public Administration ; Sosyal Hizmetler = Social Services
Dizin: Belediyeler = Municipalities ; Sosyal hizmet kurumları = Social service institutions ; Sosyal hizmetler = Social services ; Sosyal katılma = Social participation ; Sosyalleşme = Socialization ; Yaşam kalitesi = Quality of life ; Yaşlı hizmet merkezi = Elderly services centre ; Yaşlılar = Aged ; Yaşlılar evi = Aged home ; İzmit Büyükşehir Belediyesi = İzmit Metropolitan Municipality

Özet:
Bu araştırmanın iki temel amacı vardır. Bunlardan ilki; yaşlı bireylerin sosyal yaşama katılım durumlarının belirlenmesi, ikincisi ise İzmit Belediyesi tarafından geliştirilen Emekli Evi Hizmet Modeli'nin değerlendirilmesidir.
Araştırmada gelişi güzel örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Araştırma verileri Mayıs – Temmuz 2016 tarihleri arasında toplanmıştır. Araştırmaya 60 yaş ve üzeri yaştaki 97 emekli evi sakini katılmıştır. Çalışma İzmit Belediyesine bağlı Cedit, Gündoğdu, Kadıköy, Kertil Tekke, Mehmet Ali Paşa, Plajyolu, Tepeköy, Tüysüzler, Yahya Kaptan, Yenimahalle ve Yuvam Akarca mahallelerinde bulunan toplam 11 emekli evinde yapılmıştır. 
Emekli evi sakinlerine araştırmacı tarafından hazırlanan görüşme formu uygulanarak veriler elde edilmiştir. Veri istatistiksel olarak SPSS 23,0 programı yardımı ile değerlendirilmiş ve analiz edilmiştir.
Araştırma örnekleminin 68'i erkek, 29'u kadındır. Araştırmaya katılan emekli emekli sakinlerinin yaş ortalamaları 73'tür. Katılımcıların %79,4'ü evlidir, %73,2'si mülkiyeti kendilerine ait olan bir evde yaşamaktadır, %76,3'ü ise eşleri ile birlikte aynı evde yaşamaktadır. 
Araştırmaya katılanların büyük çoğunluğunun mahallelerinde emekli evinin açıldığı günden bu yana sıklıkla emekli evini ziyaret ettikleri belirlenmiştir. Emekli evi sakinlerinin büyük çoğunluğunun (%68,8)emekli evlerini sosyalleşmek amacı ile  ziyaret ettikleri tespit edilmiştir. Katılımcıların büyük çoğunluğunun (%97,9) emekli evinde sunulan hizmetlerden memnun oldukları belirlenmiştir.
Araştırmaya katılan emekli evi sakinlerinin sosyal yaşama katılım durumları değerlendirildiğinde; serbest zamanlarını en çok (%67) evde dinlenerek geçirdikleri, yarısına yakınının (%43,3) son bir ay içerisinde sinema/tiyatro, konser, müze ziyaretleri gibi kültürel faaliyetlere ilgilerini çekmediği için katılmadıkları belirlenmiştir. Emekli evi sakinlerinin yarısından çoğu (%55,7) İzmit İlçesinde kültürel aktivitelerin yeterli olduğunu ve bu aktivitelerden büyük çoğunluğunun (%79,4) faydalandığı tespit edilmiştir. Araştırmaya katılanların %70,1'i İzmit ilçesinde sunulacak hizmetlerin İzmit Belediyesi tarafından sunulmasını beklemektedir. İzmit İlçesinde en çok talep edilen faaliyetler gezilerin yapılması (%32,9), ulaşım hizmetlerinin iyileştirilmesi (%11,8) ve konserlerin düzenlenmesidir (%7,1).
Araştırmaya katılan emekli evi sakinlerinin emekli evi hizmet modeline ilişkin değerlendirmeleri incelendiğinde; tamamına yakınının (%97,9) emekli evi faaliyetlerinden memnun olduğu ve büyük çoğunluğunun (%68,8) arkadaşları ile buluşmak (sosyalleşmek) amacı ile emekli evi hizmetinden yararlandığı saptanmıştır. Katılımcıların büyük çoğunluğunun emekli evinde sunulan hizmetlerin tamamından faydalandığı, sunulan hizmetler arasında çay/kahve servisi (%99), eğitim hizmeti (%94,7) ve satranç (%92,7) en çok faydalanılan hizmet türleridir. Araştırmaya katılanların yarısından fazlası (%58,5) emekli evinde sunulan hizmetleri yeterli bulmaktadır.
Emekli evi sakinlerinin emekli evini ziyaret etmedikleri zamanlarda çoğunlukla evde dinlenerek vakit geçirdikleri (%64,9) saptanmıştır. Bu kapsamda İzmit Belediyesi tarafından 2011 yılından bu yana sunulan emekli evi hizmet modelinin yaşlı bireylerin sosyal hayata katılımları ve sosyalleşmelerinde önemli bir araç olduğu ortaya çıkmıştır. 
Anahtar Kelimeler: Emekli evi, emekli evi sakini, sosyal katılım, yaşlı birey.

Abstract:
This study has two aims. The first aim is; determining the participation status of elderly individuals in social life, The second is to take evaluation of the Retirement House Service Model developed by İzmit Municipality.
Random sampling method was used in the research. Research data were collected between May and July 2016. 97 Retirement House Service residents who are under 60 years were participated in a research. This study was carried out in totally 11 retirement house services of Izmit Municipality which were Cedit, Gündoğdu, Kadıköy, Kertil Tekke, Mehmet Ali Paşa, Plajyolu, Tepeköy, Tüysüzler, Yahya Kaptan, Yenimahalle and Yuvam Akarca. 
The interview form prepared by the researcher was applied to the residents of the Retirement House Service. Data were evaluated and analyzed statistically with the help of SPSS 23.0 program.
68 male, 29 female residents of the retirement house were participated in the research and the average age is 73. %79,4 participants are married, %73,2 participants live at their own houses which belong to them, %76,3 of participants live with their husbands/wives in the same house. 
It has been determined that most of the participants (%68,8) in the research frequently visit the retirement home since the day the retirement house was opened, they are able to socialize in their retirement houses and satisfied with the services offered  (%97,9) at the retirement home.
When the social lives of retirement houses members participated in the research analysed, it has been determined that they evaluate most of their free time by having a rest in their homes (%67), mostly half them don't participate to social activities (cinema, theatre…) in a month cause they don't like (%43,3). It has also been determined that above half of the members of retriment houses think that the activities are enough around İzmit (%55,7) and most of them benefit from the activities (%79,4). Most of the participants of this research (%70,1) require the services around İzmit are sightseeing tours (%32,9), improving the transportation services (%11,8) and arranging concerts (%7,1). 
When the research evaluation of the retirement house service model participating by the residents is examined;  almost all (97.9%) were satisfied with their retirement house activities, and the majority (68.8%) were found to benefit from retirement home services in order to meet their friends (socialize). The vast majority of participants are benefited from the services offered in the retirement house ; the most benefited  ones among the  provided services are including Tea / coffee service (99%), education service (94,7%) and chess (92,7%). More than half of the reserarch participants (58.5%) find the services provided in retirement adequate enough.
In the study, it was determined that the residents of the retirement house spent their time resting at home (%64,9) when they did not come to the retirement house. In this context, it was revealed that the retirement house model is an important tool in the social participation and socialization of the elderly individuals. It is concluded that the Retirement House Project, which is based on neighborhoods in 11 different places since 2011 by İzmit Municipality, is a good model for encouraging and supporting the participation of elderly people in social life.	
	Key Words: Elderly People, Social Participant , Retirement House.