Üniversite öğrencilerinde çocukluk çağı travmasının depresif belirtiler ve kendine zarar verme davranışı ile ilişkisinde öz eleştirinin ve duygu düzenleme güçlüğünün aracı rolünün incelenmesi
The investigation of the mediating role of self-criticism and emotion dysregulation on the relationship of childhood trauma with depressive symptoms and non-suicidal self-injury in university students
Yazar: AYNUR KAYAR
Danışman: DOÇ. DR. SEDAT İŞIKLI
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Depresif belirtiler = Depressive symptoms ; Duygu düzenleme güçlüğü = Emotion dysregulation ; Kendine zarar verme davranışı = Self-injurious behavior ; Çocukluk çağı travmaları = Childhood traumas ; Ölçekler = Scales ; Öz eleştiri = Self-criticism ; Üniversite öğrencileri = University students

Özet:
Mevcut çalışmada, üniversite öğrencilerinde çocukluk çağı travmasının depresif
belirtiler ve kendine zarar verme davranışı ile ilişkisinde öz eleştirinin ve duygu
düzenleme güçlüğünün aracı rolünün incelenmesi hedeflenmiştir. Çalışmanın örneklemi
18-30 yaş aralığında, Türkiye'de üniversite öğrencisi olan 532 kişiden oluşmuştur.
Çalışmanın hedefleri doğrultusunda katılımcılara, Demografik Bilgi Formu, Çocukluk
Çağı Travmaları Ölçeği, Beck Depresyon Envanteri, Kendine Zarar Verme Davranışı
Değerlendirme Envanteri, Öz Eleştiri Ölçeği ve Duygu Düzenlemede Güçlükler Ölçeği
uygulanmıştır. Çalışmadaki aracı değişken modellerini test etmek için Paralel Çoklu
Aracı Değişken Analizi yapılmıştır. Yapılan analiz sonucunda, çocukluk çağı
travmasının depresif belirtiler ile ilişkisinde öz eleştirinin ve duygu düzenleme
güçlüğünün aracı rolü anlamlı bulunmuştur. Ayrıca, bu iki değişken arasındaki ilişkide
duygu düzenleme güçlüğünün aracı rolünün öz eleştirinin aracı rolünden daha güçlü
olduğu saptanmıştır. Bununla birlikte, çocukluk çağı travmasının kendine zarar verme
davranışı ile ilişkisinde öz eleştirinin ve duygu düzenleme güçlüğünün aracı rolünün
anlamlı olduğu görülmüştür. İki değişken arasındaki ilişkide öz eleştiri ve duygu
düzenleme güçlüğünün aracı rollerinin anlamlı bir fark göstermediği saptanmıştır.
Çalışmada elde edilen bulgular alanyazın ışığında tartışılmıştır. Son olarak, çalışmanın
klinik doğurgularına, sınırlılıklarına ve gelecek çalışmalar için önerilere değinilmiştir.

Anahtar Sözcükler
Çocukluk Çağı Travması, Depresif Belirti, Kendine Zarar Verme Davranışı, Öz Eleştiri,
Duygu Düzenleme Güçlüğü

Abstract:
The aim of the current study was to investigate the mediating role of self-criticism and
emotion dysregulation on the relationship of childhood trauma with depressive
symptoms and non-suicidal self-injury in university students. The sample of this study
consisted of 532 university students between the ages of 18 and 30. Demographic
Information Form, Childhood Trauma Questionnaire, Beck Depression Inventory,
Inventory of Statements about Self-injury, The Levels of Self-Criticism Scale and
Difficulties in Emotion Regulation Scale were administered to the participants. In order
to examine the mediation models in the study, Parallel Multiple Mediator Analysis was
carried out. As a result of the analysis, it was found that the mediating role of selfcriticism and emotion dysregulation on the relationship between childhood trauma and
depressive symptoms was significant. Also, the mediating role of emotion dysregulation
was stronger than the mediating role of self-criticism in this relation. In addition, it was
revealed that the mediating role of self-criticism and emotion dysregulation on the
relationship of childhood trauma with non-suicidal self-injury was significant. In this
relationship, there was no significant difference between the mediating roles of selfcriticism and emotion dysregulation. The findings of the current study were discussed in
the scope of the literature. Lastly, clinical implications, limitations of the study and the
suggestions for further studies were explained.

Keywords
Childhood Trauma, Depressive Symptom, Non-Suicidal Self-Injury, Self-Criticism,
Emotion Dysregulation