Sağlıklı sütçü sığırlarda farklı dozlarda uygulanan propilen glikolün klinik bulgular, oksidatif stres, hematolojik ve bazı metabolik parametreler üzerine olan etkilerinin araştırılması
Investigation of the effects of propylene glycol applied in different doses in healthy dairy cattle on clinical signs, oxidative stress, hematological and some metabolic parameters
Yazar: ADEM ŞAHAN
Danışman: DOÇ. DR. BAŞAK HANEDAN
Atatürk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / İç Hastalıkları (Veterinerlik) Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine
Dizin: Hematoloji = Hematology ; Oksidatif stres = Oxidative stress ; Propilen glikol = Propylene glycole ; Süt = Milk ; Süt inekleri = Dairy cows ; Süt sığırcılığı = Dairy herds ; Veteriner hekimlik = Veterinary medicine

Özet:
Amaç: Bu çalışmada sağlıklı sütçü sığırlarda farklı dozlarda uygulanan propilen glikolün (PG) klinik bulgular, oksidatif stres, hematolojik ve bazı metabolik parametreler üzerine olan etkilerinin araştırılması amaçlandı.
Materyal ve Metot: Çalışmaya laktasyonun 60-190. günlerinde olan Simental ırkı 24 adet sığır dahil edildi. Sabah yemlemesinden 3 saat sonra PG 300 mL (8 adet sığır) ve 500 mL (8 adet sığır) dozlarında günde 1 kez olmak üzere 3 gün süresince içirildi. Kontrol grubunda 8 tane sığır bulunduruldu. PG içirilmeden önce 1 kez, PG içirildikten 3 saat sonra günlük ve son olarak 4. gün kanlar alındı. Klinik bulgular, hematolojik, metabolik ve yangı parametreleri belirlendi. 
Bulgular: 500 mL PG grubunun 3. gününde kalp frekansında önemli artış ve diğer klinik bulguların ise normal olduğu belirlendi. Tam kan sayımı parametlerinden sadece toplam lökosit sayısının 500 mL PG uygulanan grupta 3. gün değerinde önemli artış olduğu belirlendi. Serum biyokimyasal parametrelerinden sadece glikoz yoğunluğunun 500 mL PG grubunda kontrol grubuna kıyasla 3. günde önemli düzeyde arttığı belirlendi. Toplam oksidan ve antioksidan kapasite, oksidatif stres indeksi, TNF-α ve IL-6 parametrelerinin kontrole kıyasla PG uygulanan gruplarda farklı olmadığı, ancak haptoglobin düzeylerinde geçici artışların olduğu belirlendi. 
Sonuç: 300 mL ve 500 mL PG uygulamalarının sığırlarda kan glikoz artışları üzerine olumlu etkilerinin olduğu, oksidatif strese neden olmadığı ve geçici yangısal yanıtlara neden olduğu belirlendi. 
Anahtar Kelimeler: Akut faz yanıtı, hematolojik parametreler, klinik bulgular, metabolik parametreler, oksidatif stres, propilen glikol, sığır

Abstract:
Aim: In the study, investigation of effects of propylene glycol (PG) drenched in different doses in healthy dairy cows was aimed on clinical signs, oxidative stress, hematologic and metabolic parameters. 
Material and Method: 24 Simmental cattle on 60-190 days of lactation period were included to this study. PG was drenched 3 h after morning feeding, at a doses of 300 mL (8 cattle) and 500 mL (8 cattle), once a day, for 3 days. Eight cattle were included for control group. Blood samples were collected once before PG drenching, daily after drenching of PG, and finally on day 4. Clinical signs, hematologic, metabolic and inflammatory parameters were determined.
Results: It was determined that significant increase was in heart rate on day 3 of 500 mL PG group and other clinical signs were normal. Only total leukocyte count from parameters of complete blood counts was determined to significantly increase in the value on day 3 of 500 mL PG administration group. Only glucose concentration from sera biochemical parameters was determined to significantly increase on day 3 in 500 mL PG group compared to control group. It was determined that total oxidant, antioxidant, oxidative stress index, TNF-α and IL-6 parameters were not different in PG drenching groups compared to control group, but transient increases were present in haptoglobin levels. 
Conclusion: It was determined that 300 mL and 500 mL PG drenching was positive effects on blood glucose increase in cattle, did not cause oxidative stress, and caused transient inflammatory responses. 
Key Words: Acute phase response, cattle, clinical signs, hematological parameters, metabolic parameters, oxidative stress, propylene glycol