Takım sporu ve bireysel spor yapan elit sporcuların yürütücü işlevlerinin karşılaştırılması
Comparison of executive functions of elite athletes WHO DO TEAM sports and individual sports
Yazar: MEHMET AKİF AKINCI
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ GÜLAY ARAS BAYRAM
İstanbul Medipol Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Fizyoterapi ve Rehabilitasyon = Physiotherapy and Rehabilitation ; Spor = Sports
Dizin: Bireysel sporlar = Individual sports ; Spor = Sports ; Sporcular = Sportsmen ; Takım sporları = Team sports ; Yönetici işlevler = Executive functions

Özet:
Çalışmada, takım sporu ve bireysel spor yapan elit sporcuların yürütücü işlevlerinin
birbiri ile ve spor yapmayan bireylerle karşılaştırmak amaçlandı. Çalışma grubuna Türkiye Cumhuriyeti Gençlik ve Spor Bakanlığı ve federasyonlara bağlı 20-30 yaş aralığında ulusal ve uluslararası müsabakalara katılan 60 elit sporcu ve kontrol grubu için 30 spor yapmayan birey alındı. Elit sporculardan 30'u takım sporu, 30'u bireysel spor yapan bireylerden çalışmaya dahil edildi. Çalışmaya katılan tüm katılımcıların global bilişsel becerileri Montreal Bilişsel Değerlendirme Ölçeği (MOBİD); yürütücü fonksiyonları İleri ve Geri Sayı Menzili Testi, Stroop Test, İz Sürme Testi A ve B formu (İST-A, İST-B) ve Londra Kulesi (LK) Testi ile değerlendirildi. Elit sporcuların stroop süre farkı, İST-A ve İST-B değerleri spor yapmayanlara göre anlamlı düşük bulundu (p<0,05). Elit sporcuların LK toplam doğru puanı spor yapmayanlara göre anlamlı olarak yüksekti (p<0,05). Elit sporcuların LK başlama süresi, LK uygulama süresi spor yapmayanlara göre daha düşük olduğu belirlendi (p<0,05). Takım sporunun LK toplam doğru puanı bireysel spora göre anlamlı olarak yüksek bulundu (p<0,05). Çalışmanın sonucunda takım sporu ve bireysel spor yapan elit sporcuların spor yapmayan bireylere göre özellikle dikkati sürdürme, set değiştirme, engelleyici kontrol, planlama ve problem çözme alanlarında üstün yürütücü işlevlere sahip olduğu, takım sporcularının bireysel sporculara göre planlama ve problem çözme beceresinde daha iyi performans gösterdiği belirlendi.

Abstract:
In the study, it was aimed to compare the executive functions of elite athletes who do team sports and individual sports with each other and with individuals who do not do sports. 60 elite athletes participating in national and international competitions between the ages of 20-30, affiliated to the Republic of Turkey Ministry of Youth and Sports and federations, and 30 individuals who did not do sports for the control group were included in the study group. Of the elite athletes, 30 were included in the team sports group and 30 in the individual sports group. The global cognitive skills of all participants were determined by the Montreal Cognitive Assessment Scale (MOCA); executive functions were evaluated with Forward and Backward Digit Span Test, Stroop Test, Trail Making Test A and B forms (TMT-A, TMT-B) and Tower of London (ToL) Test. Stroop time difference, TMT-A and TMT-B values of elite athletes were found to be significantly lower than those who did not do sports (p<0,05).  The ToL total correct score of the elite athletes was found to be significantly higher than those who did not do sports (p0<,05). ToL initiation time and ToL application time of elite athletes were found to be significantly lower than those who did not do sports (p<0,05).  The ToL total correct score of team sports was found to be significantly higher than individual sports (p<0,05).  As a result of the study, it was understood that elite athletes who do team sports and individual sports have superior executive functions, especially in the fields of maintaining attention, shifting, inhibitory control, planning and problem solving, and team athletes performed better than individual athletes in planning and problem-solving skill.