Abdominal cerrahi planlanan hastalarda preoperatif solunum egzersizlerinin oksijen rezerv indeksi ve end tidal oksijen üzerindeki etkilerinin değerlendirilmesi
Evaluation of the effects of preoperative respiratory exercises on oxygen reserve index and end tidal oxygen in patients scheduled for abdominal surgery
Yazar: YUSUF FURKAN GÜNEŞ
Danışman: PROF. DR. NERMİN GÖĞÜŞ ; UZMAN BEHİÇ GİRGİN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Bilkent Şehir Hastanesi / Anesteziyoloji ve Reanimasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Anestezi ve Reanimasyon = Anesthesiology and Reanimation
Dizin: Anestezi-genel = Anesthesia-general ; Anesteziyoloji = Anesthesiology ; Oksijen = Oxygen ; Oksijen satürasyonları = Oxygen saturation ; Oksijen solutma tedavisi = Oxygen inhalation therapy ; Solunum = Respiration ; Solunum kasları = Respiratory muscles ; Solunum tedavisi = Respiratory theraphy ; Ventilasyon = Ventilation

Özet:
Giriş ve Amaç: Preoperatif dönemde başlayıp postoperatif dönemde devam eden solunum egzersizleri, perioperatif ve postoperatif dönemde pulmoner komplikasyonlar ve hastanede kalış süresi üzerinde olumlu etkilere sahiptir. Solunum kaslarının güçlendirilmesi ve fonksiyonel kapasitede artışla birlikte hastaların pulmoner fonksiyonlarında belirgin iyileşmeler gözlenmektedir. Çalışmamızda pulmoner fonksiyonlar üzerindeki bu etkilerin, hastaların oksijen rezervlerini artırmak ve güvenli apne süresini uzatmak için genel anestezi indüksiyonu ve endotrakeal entübasyondan önce gerçekleştirilen preoksijenasyon dönemini nasıl etkilediğini araştırmak istedik.
Çalışmamızda birincil amaç olarak, preoperatif dönemde uygulanan solunum egzersizlerinin rutin bir preoksijenasyon uygulamasında EtO2 %85 ve ORİ 0.55 düzeyine ulaşılma hızına etkilerini değerlendirmeyi amaçladık. İkincil amaçlarımızı ise; yaş, cinsiyet, VKİ, Hb düzeyi, sigara içme durumu, ek hastalık varlığı, ASA skoru, akciğer hastalığı varlığı parametreleri ile solunum egzersizi uygulanan ve uygulanmayan gruplarda EtO2 %85 ve ORİ 0.55 düzeyine ulaşılma hızlarının karşılaştırılması ve ORİ ile EtO2 arasında korelasyon olup olmadığının saptanması olarak belirledik. 

Gereç ve Yöntem: Sağlık Bilimleri Üniversitesi Ankara Şehir Hastanesi Gastroenteroloji Cerrahisi Ameliyathanesinde elektif olarak abdominal cerrahi geçirecek hastalar dahil etme ve dışlama kriterleri göz önünde bulundurularak çalışmaya dahil edildi. Elektif şartlarda rutin preoperatif hazırlıklara ek olarak bilgisayar destekli randomizasyon programı kullanılarak hastalar Grup T(triflo) ve Grup C(kontrol) olmak üzere 2 gruba ayrıldı. Grup T'ye preoperatif 5 gün önceden başlayıp operasyon öncesi döneme kadar yatmakta oldukları serviste triflo ile solunum egzersizi uygulandı. Grup C'deki hastalara ise rutin preoperatif hazırlıklar dışında ek herhangi bir müdahalede bulunulmadı. Preoksijenasyona başlandığında kronometre başlatılıp ORİ 0.55 değerine ulaşma zamanı ile EtO2 %85 ulaşma zamanı kronometre ile ölçülüp kaydedildi. 

Bulgular: Toplamda 194 hastanın değerlendirildiği çalışmada preoperatif solunum egzersizi uygulanan grup (T) ile solunum egzersizi uygulanmayan grup (C) arasında EtO2 %85'e ulaşma süresi bakımından anlamlı farklılık saptandı (p=0,024). Gruplar arasında ORİ 0.55 düzeyine ulaşılma süresi açısından ise istatistiksel olarak anlamlı farklılık saptanmadı. ORİ 0.55 yükselme süresi ile EtO2 %85 yükselme süresi arasında %15,4'lük çok zayıf düzeyde fakat istatistiksel olarak anlamlı korelasyon saptandı (p=0,039). Yapılan çoklu regresyon modeli analizinde kadın cinsiyete sahip, VKİ obez kategorisinde olan, ASA skoru daha yüksek olan hastaların EtO2 %85 ulaşma sürelerinin daha kısa olduğu saptandı. 60-65 yaş aralığındaki hasta grubunun ise diğer hastalara göre EtO2 %85 süresinin daha uzun olduğu saptandı. 

Sonuç: Preoperatif solunum egzersizlerinin EtO2 %85'e ulaşma süresini kısaltarak anestezi uygulamalarında güvenli apne süresi sağlayan preoksijenasyon dönemine olumlu etkileri olduğunu çalışmamız sonucunda saptadık. Preoksijenasyonun verimliği üzerinde preoperatif solunum egzersizlerinin etkilerini değerlendirecek ve ORİ'nin preoksijenasyon verimliliğinde kullanılmasını destekleyecek daha ileri çalışmalara ihtiyaç vardır.

Abstract:
Introduction and Aim: Respiratory exercises initiated in the preoperative period and continued into the postoperative phase have been shown to significantly reduce pulmonary complications and shorten hospital stays during the perioperative and postoperative periods. These exercises enhance respiratory muscle strength and improve functional capacity, leading to marked improvements in pulmonary function. In this study, we aimed to investigate how these positive effects on pulmonary function influence the preoxygenation phase, which is performed before general anesthesia induction and endotracheal intubation, to enhance oxygen reserves and prolong the safe apnea period.
The primary aim of our study was to assess the impact of preoperative respiratory exercises on the time required to reach EtO2 85% and ORI 0.55 during routine preoxygenation. Secondary aims included comparing the time to reach these levels between groups with and without respiratory exercises, based on parameters such as age, sex, body mass index (BMI), hemoglobin (Hb) level, smoking status, comorbidities, ASA (American Society of Anesthesiologists) classification, and the presence of lung disease. Furthermore, we aimed to evaluate whether a correlation exists between ORI and EtO2 levels.

Materials and Methods: Patients who met the inclusion and exclusion criteria and were scheduled for elective abdominal surgery at the Gastroenterology Surgery Department of Health Sciences University Ankara City Hospital were included in this study. In addition to routine preoperative preparations, patients were randomized into two groups using a computer-based randomization program: Group T (triflo) and Group C (control). Patients in Group T performed respiratory exercises with a triflo device starting 5 days before surgery and continuing until the day of surgery while hospitalized. Patients in Group C received standard preoperative care without any additional interventions. During the preoxygenation phase, a stopwatch was started, and the time to achieve ORI 0.55 and EtO2 85% was recorded.

Results: A total of 194 patients were included in the analysis. A statistically significant difference was observed in the time to achieve EtO2 85% between the respiratory exercise group (Group T) and the control group (Group C) (p=0.024). However, no significant difference was found in the time to reach ORI 0.55 between the groups. A weak but statistically significant correlation (15.4%) was identified between the time to reach ORI 0.55 and EtO2 85% (p=0.039). Multivariate regression analysis revealed that female patients, patients classified as obese based on BMI, and those with higher ASA scores achieved EtO2 85% more rapidly. In contrast, patients aged 60–65 years required longer times to reach EtO2 85% compared to other age groups.

Conclusion: Our findings suggest that preoperative respiratory exercises significantly enhance preoxygenation efficiency by reducing the time to achieve EtO2 85%, thereby potentially increasing the duration of safe apnea during anesthesia. These results highlight the need for further studies to explore the role of preoperative respiratory exercises in improving preoxygenation outcomes and to validate the utility of ORI as a tool for assessing preoxygenation effectiveness.