Osmanlı Donanmasında Mesûdiye Kalyonu (1799-1861)
Mesûdiye Galleon in the Ottoman Navy (1799-1861)
Yazar: SAİM AYTİMURER
Danışman: PROF. DR. ZEKAİ METE
Bandırma Onyedi Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Tarih = History

Özet:
Osmanlı donanmasında yer alan savaş gemilerinde kadırganın yerini 17. yüzyıldan itibaren kalyonlar almaya başlamıştır. Donanmada artık bir değişim ve dönüşüm süreci başlamış, kürekli kadırgaların yeterli olmadığı anlaşılmış, yelkenli savaş gemilerinin gereksinimleri ortaya çıkmıştır. Bu değişimde ana etkenlerden birisi gelişen savaş gemileri karşısında donanmanın paralel ölçüde gelişimine katkı sağlamaktır. Savaş gemileri bir devletin denizlerdeki ileri karakolu ve denizleri ile kıyılarının ve deniz ticaretinin güvenliğinin sağlanmasında katkı sağlayan ana unsurlardır. Osmanlı donanmasında bu görevi başta kalyonlar olmak üzere birçok farklı tip gemiler icra etmiştir. Akdeniz, Adalar denizi ve Karadeniz'de icra edilen keşif gözetleme faaliyetleri ile düşman devletlerle yapılan savaşlarda belirleyici unsur olarak kalyonlar ön plana çıkmaktadır. Bu tezin hazırlanmasındaki ana amaç Osmanlı donanmasının en etkili ve caydırıcı savaş gemilerinden olan kalyonlardan biri olan ve döneminde inşa edilen en büyük ikinci ve en uzun süre görevde kalan Mesudiye kalyonunun inşa ve fesih süreci içerisinde donanmadaki faaliyetlerini tüm yönleriyle birlikte ele almaktır. İnşa süreci, kalyonun temel özellikleri, personelin maaşları, geminin faaliyetleri ve kaptanları, onarım süreçleri ile fesih süreci kapsamlı olarak ele alınmıştır. Bu süreçlerin incelenmesi sonucunda Osmanlı donanmasında gemi inşa teknolojisi ve üretim kapasitesi, personel yeterlilikleri, donanmaya bakış açısı ile verilen önemin derecesinin incelenmesi sonucunda III. Selim döneminde gözle görülür bir şekilde modernleşme adımlarına ayak uydurulmaya çalışıldığı görülmüştür. Yine bu değişimin paralelinde donanmada modern gemi inşa faaliyetleri ve donanmanın gelişimine katkı sağlamak üzere yabancı gemi inşa mühendislerinden faydalanılmış, ayrıca bahriye personelinin eğitiminde önemli ilerlemeler kaydedilmiştir. Klasik yöntemler kullanılarak yapılan gemi inşa faaliyetleri yerini zamanla modern tekniklerin kullanılmasına bırakmıştır.

Abstract:
In the warships of the Ottoman navy, galleons began to take the place of galleys from the 17th century. A process of change and transformation has begun in the navy, and although it is understood that rowing galleys are not enough, the requirements of sailing warships have emerged. One of the main factors in this change is to contribute to the parallel development of the navy against the developing warships. Warships are the main elements that contribute to the security of a state's outpost and seas, coasts and maritime trade. Many different types of ships, especially galleons, perform this task in the Ottoman navy. The galleons come to the fore as the decisive factor in the wars with the enemy states, with the reconnaissance and surveillance activities carried out in the Mediterranean, the Islands and the Black Sea. The main purpose in the preparation of this thesis is to examine all aspects of the activities in the navy, during the construction and dissolution process of the Mesudiye galleon, one of the most effective and deterrent warships of the Ottoman navy, and the second largest and longest serving galleon built in its period. The construction process, the basic features of the galleon, the salaries of the personnel, the activities of the ship and the captains of the ship, the repair processes and the termination process are discussed in detail. As a result of the examination of these processes, as a result of the examination of the degree of importance given to the shipbuilding technology and production capacity, personnel qualifications, and the point of view of the navy in the Ottoman navy, it is seen that there was an effort to keep up with the modernization steps in the III. Selim period. Again in parallel with this change, foreign shipbuilding engineers were used in the navy to contribute to the modern shipbuilding activities and the development of the navy, and significant progress was made in the training of the navy personnel. Shipbuilding activities using classical methods have been replaced by the use of modern techniques.