Postmodern dönemde bilim ve sanatın nesnellik ve öznellik bağlamında dönüşümü
Transformation of art and science within the context of subjectivity and objectivity in postmodern period
Yazar: ENİS ALİ YURTSEVER
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ZERRİN İREN BOYNUDELİK
Yıldız Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sanat ve Tasarım Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Bilim ve Teknoloji = Science and Technology ; Güzel Sanatlar = Fine Arts ; Sahne ve Görüntü Sanatları = Performing and Visual Arts ; Sanat Tarihi = Art History
Dizin: Bilim = Science ; Kamusal alan = Public space ; Modernite = Modernity ; Nesnellik = Objectivity ; Postmodern = Postmodern ; Postmodernizm = Postmodernism ; Sanat = Art ; Öznellik = Subjectivity

Özet:
Modernite'nin bilimsel ve sanatsal söylemleri, nesnellik / öznellik kavramlarının birbirini dışlayan karşıtlığına dayanan iktidar mekanizmaları doğurur. Modern sanat geleneği sanatçının öznelliğini kutsar; ?yaratıcı deha? mitini üreterek sanatçıya, doğuştan sahip olduğu kendini öznel olarak ifade etme hakkına dayanan ve tartışma kabul etmez bir güç bahşeder. Modern bilim geleneği ise nesnelliği şeylerin gerçekliklerinin bilgisine erişmek için tek meşru yöntem olarak benimseyip, yüceltir. Nesnel bilginin yansızlık, anonimlik, taraflar-üstülük ve evrensellik iddiaları, bilimin otoritesinin kendiliğinden kabulünü güvence altına alır. Modernist sanat için sanatçının öznelliği nasıl kutsal kabul edilir ise, modernist bilim için de nesnellik prensibi mukaddes bir öğedir. Ne var ki, 1970'lerden günümüze, modern bilim ve sanatın nesnellik ve öznellik ilkeleri ekseninde geçirmekte oldukları postmodern dönüşüm, her iki disiplinin de yerleşik yapılarının köktenci değişikliklere uğramasına neden olmaktadır. Bilimin söylemi, öznel ve duyusal deneyimleri de bilimsel araştırma kapsamının içine dâhil edecek şekilde yeniden şekillenirken, yeni tür kamusal sanat gibi çağdaş disiplinlerin sanatçıları, kendi istek ve iradeleriyle sanat yapıtlarının üzerindeki kontrollerini, sahiplik haklarını ve sorumluluklarını, yaratım sürecinde etkin rol oynayan gönüllü katılımcılarıyla paylaşmaktadırlar. Bu çalışma, çağdaş bilim ve sanatta giderek daha belirginleşmeye başlayan radikal değişimlerin izini sürerek ve bunları öznellik / nesnellik karşıtlığı bağlamında karşılaştırmalı olarak inceleyerek, her iki disiplinde de görülmeye başlanan yeni bir paradigma kaymasını araştırmaktadır.

Abstract:
The scientific and artistic discourses of Modernity engender power structures that arebased on the dichotomy of objectivity versus subjectivity. The tradition of modern artglorifies the subjectivity of the artist; it produces the myth of the ?creative genius?,and bestows an indisputable power on the artist, the power of art based upon her/hisbirthright to subjective self-expression. The tradition of modern science, on the otherhand, promotes an absolute adherence to objectivity as the only legitimate method toacquire the knowledge of things as they really are. The disinterestedness, anonymity,super-impartiality, and universality associated with the objective knowledge securethe consensual recognition of science?s authority. The principle of objectivity issacrosanct for the modernist science, as the subjectivity of the artist is sacred for themodernist art. Since 1970s, however, the respective principles of objectivity andsubjectivity of modern science and art have been undergoing a postmoderntransformational process. While the scientific discourse is being reshaped toaccommodate subjective sensuous experiences within the scope of scientificresearch, the artists of various contemporary disciplines such as the new genre publicart are willingly sharing their control, authorship and responsibilities over theirartworks with their collaborators, who actively take part in the creative process. Bytracking such radical changes that are taking place in contemporary arts and sciencesand analyzing them comparatively within the context of subjectivity versusobjectivity, this study examines the major paradigm shift that is now emerging inboth disciplines.