Bazı entomopatojen fungusların turunçgil unlubiti Planacoccus citri Risso (Hemiptera: Pseudococcidia) üzerine etkinlikleri
Efficiacy of some entomopathogenic fungi on citrus mealybug Planacoccus citri Risso (Hemiptera: Pseudococcidia)
Yazar: DÖNDÜ AYDIN
Danışman: DOÇ. DR. MURAT MUŞTU
Erciyes Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Biyolojik mücadele = Biological control

Özet:
Bu çalışmada, farklı entomopatojen fungus izolatları Beauveria bassiana (Esk-3, Akçe 5, Ak-or 4), Isaria farinosa (N-19/2 ve N-41), Beauveria pseudobassiana (N-24), Lecanillium psalliotae (KK-8)'nin Turunçgil unlubiti Planococcus citri (Risso) (Hemiptera: Psedococcidae) üzerindeki öldürücü etkisi incelenmiştir. Bu amaçla tek doz tarama testlerinde, entomopatojen fungus izolatlarına ait 1 x 108 spor/ml yoğunluğundaki entomopatojen fungus süspansiyonları P. citri'nin 2. dönem nimflerine uygulanarak %80 nem düzeyindeki nem kabinlerinde inkübe edilmiş, ölüm oranları farklı günlerde (4, 7 ve 10) kaydedilmiştir. Elde edilen sonuçlara göre, en yüksek ölüm oranı (% 62,00) B. bassiana Akçe-5 izolatı uygulanan nimflerde görülmüştür. Tek doz tarama testlerinde en etkili izolat olarak belirlenen Akçe-5 izolatı, unlubitin tüm dönemlerine farklı yoğunluk (1 x 10⁶, 1 x 107 ve 1 x 108 spor/ml) ve farklı nem düzeylerinde (%70 ve %90) uygulanarak, unlubit ölümleri farklı günlerde (4, 7 ve 10) kaydedilmiştir. Tüm denemeler 25 °C sıcaklık ve 16:8 aydınlık:karanlık koşullarındaki iklim odalarındaki nem kabinlerinde yürütülmüştür. Farklı nem oranları, spor yoğunlukları ve zaman değişkenleri altında yapılan değerlendirmelerde, tüm unlubit dönemleri için en yüksek ölüm oranlarının %90 nem ve 1 x 10⁸ spor/ml yoğunluğunda inkübasyonun 10. Gününde elde edildiği tespit edilmiştir. Yüksek nem ve spor yoğunluğu, tüm izolatların çimlenme ve enfekte etme kapasitesini artırırken, düşük nem (%70) ve düşük spor yoğunluğu (1 x 10⁶ spor/ml) etkinliği sınırlandırmıştır. Araştırma sonucunda entomopatojen fungusların P. citri kontrolünde kimyasal yöntemlere etkili bir alternatif sunduğu ve biyolojik mücadelede sürdürülebilir bir yaklaşım olarak değerlendirilmesi gerektiği ortaya konulmuştur. Çalışma, biyolojik mücadele protokollerinin geliştirilmesi ve fungusların tarımsal uygulamalardaki kullanımının teşvik edilmesi için önemli bilgiler ortaya çıkarmıştır.

Abstract:
In this study, the mortality effect of different entomopathogenic fungal isolates Beauveria bassiana (Esk-3, Akçe 5, Ak-or 4), Isaria farinosa (N-19/2 and N-41), Beauveria pseudobassiana (N-24), Lecanillium psalliotae (KK-8) on Citrus mealybug Planococcus citri (Risso) (Hemiptera: Psedococcidae) was investigated. For this purpose, in single dose screening assays, entomopathogenic fungus suspensions of 1 x 108 spores/ml of entomopathogenic fungus isolates were applied to the 2nd stage nymphs of P. citri and incubated in test cabinets at 80% humidity level and mortality rates were recorded on different days (4, 7 and 10). According to the results obtained, the highest mortality rate (62.00%) was observed in nymphs treated with B. bassiana Akçe-5 isolate. Akçe-5 isolate, which was determined as the most effective isolate in single dose screening assays, was applied to all stages of mealybug at different densities (1 x 10⁶, 1 x 107 and 1 x 108 spores/ml) and different humidity levels (70% and 90%) and mealybug mortality was recorded on different days (4, 7 and 10). All experiments were conducted in humidity cabinets in climate chambers at 25 °C temperature and 16:8 light:dark conditions. Evaluations under different humidity levels, spore densities and time variables showed that the highest mortality rates for all mealybug periods were obtained on the 10th day of incubation at 90% humidity and 1 x 10⁸ spore/ml density. High humidity and spore density increased the germination and infecting capacity of all isolates, while low humidity (70%) and low spore density (1 x 10⁶ spores/ml) limited the effectiveness. The study revealed that entomopathogenic fungi offer an effective alternative to chemical methods in the control of P. citri and should be considered as a sustainable approach in biological control. The study revealed important information for developing biological control protocols and promoting the use of fungi in agricultural practices.