1990'lı yıllarda Doğu ve Güneydoğu Anadolu Bölgelerinde "kısırlaştırma" söylentileri üzerine bir söylem analiz çalışması
A discourse analysis study on the "sterilization" rumor in the Eastern and Southeastern Anatolia Regions in the 1990's
Yazar: ZANA ÇALIKKILIÇ
Danışman: PROF. DR. SİBEL YARDIMCI
İstanbul Bilgi Üniversitesi / Lisansüstü Programlar Enstitüsü / Kültürel İncelemeler Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Sosyoloji = Sociology ; Tarih = History
Dizin: Aşılar = Vaccines ; Biyopolitika = Biopolitics ; Güneydoğu Anadolu bölgesi = Southeastern Anatolia region ; Kürtler = Kurdish ; Kısırlaştırma = Sterilization ; Milliyetçilik = Nationalism ; Nüfus politikaları = Population policies ; Söylem analizi = Discourse analysis ; Söylentiler = Rumours ; Öjenik = Eugenics

Özet:
İttihat ve Terakki Cemiyeti'nin milliyetçi ideoloji ekseninde yürüttüğü Anadolu nüfusunu Türkleştirme çabaları, yeni kurulan cumhuriyet ile birlikte devam etmiştir. Anadolu'nun heterojen nüfus yapısı üzerinden yürütülen düzenlemeler, bizi Michel Foucault'un biyopolitika kavramına götürmektedir. Bu çalışmada, yeni kurulan Türk(iye) Devleti'nde görülen nüfus ve öjenist politikaların –milliyetçi paradigma etrafındaki- dönüşümü ele alınarak, ulus inşa süreciyle birlikte "Kürt nüfus artışı"nın bir problem olarak görülmesinden bahsedilmiştir. 
Bu tez, "Kürt nüfus artışının" bir problematiğe dönüşmesi sonrası 1996 yılında Doğu ve Güneydoğu Anadolu bölgelerinde ortaya çıkan "Devlet Kürtleri aşı ve çeşitli doğum kontrol yöntemleri ile kısırlaştıracak" söylentisini ele almıştır. Söylentinin, bölge halkı üzerinde kolektif ve politik bir korku duygusuna nasıl dönüştüğü incelenmiştir. Bu çalışma öncelikle söylentiyi, kuramsal ve tarihsel çerçevede ele alarak söylentinin kitleler üzerindeki duygusal tesirini tartışmaktadır. Bununla birlikte söylentinin yaratmış olduğu -korku politikasının- kişiler üzerindeki etkisi ve kendisine günlük hayatta ne şekilde yer bulduğu ortaya konulmaktadır. Son olarak, söylentinin yayılımıyla birlikte devletin güvenlik politikalarının nasıl ilerlediğinden ve bir sonuç olarak güvensizlik hissinin kişilere nasıl yansıdığından bahsedilmektedir.

Abstract:
The efforts of Turkification of the Anatolian population of The Committee of Union and Progress (CUP) in line with the nationalist ideology, continued with the newly established republic. The arrangements carried out over the heterogeneous population structure of Anatolia take us to the concept of biopolitics of Michel Foucault. In this study, considering the transformation of the population and eugenicist policies seen in the newly established Turkish (Turkey) State around the nationalist paradigm, it is mentioned that the "Kurdish population growth" is seen as a problem with the nation building process.
This thesis discusses the rumor that "State will sterilize Kurds with vaccination and various birth control methods", which emerged in 1996 in the Eastern and Southeastern Anatolia Regions after the "Kurdish population growth" turned into a problem. How this rumor has turned into a collective and political feeling of fear over the people of the region was examined. This study discusses the rumor's emotional impact on the masses, primarily considering the rumor in a theoretical and historical framework. In addition to this, the effect of the rumor -fear policy- on the people and how it received people's attention in daily life is revealed. Finally, with the spread of the rumor, it is evaluated how the state's security policies progressed and how the sense of insecurity reflected on the people as a result.