KOAH'ı olan bireylerde yaşam doyumu, bakım bağımlılığı ve öz bakım yöneti̇mi
Life satisfaction, care addiction, and self-care management in individuals with COPD
Yazar: EZGİ ÖZGE GELEKÇİ
Danışman: DOÇ. DR. SEVDA ATEŞ
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Akciğer = Lung ; Akciğer hastalıkları-obstrüktif = Lung diseases-obstructive ; Bakım = Maintenance ; Bakım yönetimi = Maintenance management ; Birey = Individual ; Hastalık = Disease ; Kronik hastalık = Chronic disease ; Yaşam doyumu = Life satisfaction

Özet:
Amaç: Bu çalışmada, KOAH'ı olan bi̇reylerde yaşam doyumu, bakım bağımlılığı ve öz bakım yöneti̇mi ile aralarındaki ilişki incelenmiştir.
Yöntem: Araştırma 1 Ekim ile 31 Aralık 2022 tarihleri arasında bir üniversite ve bir şehir hastanesinin göğüs hastalıkları polikliniğinde yürütüldü. Araştırmaya 121 katılımcı dahil edildi. Veriler "Hasta Tanılama Formu", "Yaşam Doyum Ölçeği", "Bakım Bağımlılığı Ölçeği" ve "Kronik Hastalıklarda Öz Bakım Yönetimi Ölçeği" ile toplandı. Verilerin analizinde tanımlayıcı istatistiksel analizler, bağımsız örneklem t testi, Tek Yönlü Varyans analizi, korelasyon ve regresyon analizi kullanıldı. İstatistiksel anlamlılık için p<0,05 kabul edildi.   
Bulgular: Katılımcıların yaşam doyumu ölçeği, bakım bağımlılığı ölçeği, kronik hastalıklarda öz bakım yönetimi ölçeği puan ortalamaları sırasıyla 13,10±4,09, 73,26±13,91, 113,78±15,54'dü. Yaşam doyumu ölçeği ile öz bakım yönetimi ölçeği (r= 0,22, p< 0,05) puan ortalamaları arasında pozitif yönde zayıf düzeyde, bakım bağımlılığı ölçeği (r= 0,44, p< 0,01) puan ortalamaları arasında pozitif yönde orta düzeyde ilişki olduğu belirlendi. Yaşam doyumu ölçeği puan ortalamasının sırası ile bakım bağımlılığı ölçeği ve öz bakım yönetimi ölçeği puan ortalamaları üzerinde pozitif yönde (B= 1,49, B= 0,83; p< 0,05) etkisi olduğu saptandı.
Sonuç: Bu çalışmada yaşam doyumu iyi olan KOAH'lı bireylerin bakım bağımlılığı azalırken, öz bakım yönetimlerinin daha iyi olduğu bulundu. KOAH olan bireylerde yaşam doyumunu etkileyen potansiyel faktörlerin bilinmesi bakım bağımlılığını azaltma ve öz bakım yönetiminin sağlanması için önemlidir.

Anahtar Kelimeler: Kronik obstrüktif akciğer hastalığı, Yaşam doyumu, Bakım bağımlılığı, Öz bakım yönetimi, Hemşirelik

Abstract:
Objective: : In this study, an examination was made of the relation between life satisfaction, care dependency, and self-care management in individuals with COPD.
Method: The research was conducted between 1 October and 31 December 2022 at a university and in the chest diseases outpatients' department of a city hospital, and 121 participants were included in the study. A Patient Description Form, the Life Satisfaction Scale, the Care Dependency Scale and the Self-Care Management in Chronic Illness Scale were used to collect data. In the analysis of data, descriptive statistical analyses, independent sample t test, one way variance analysis, correlation and regression analysis were used. Statistical significance was taken as p<0,05.
Results: The participants' mean scores on the Life Satisfaction Scale, the Care Dependency Scale and the Self-Care Management in Chronic Illness Scale were 13,10±4,09, 73,26±13,91 and 113,78±15,54 respectively. A weak positive correlation was found between the mean scores of the Life Satisfaction Scale and the Self-Care Management Scale (r= 0,22, p< 0,05), and a moderate positive correlation was found with the mean score of the Care Dependency Scale (r= 0,44, p< 0,01). It was found that the mean score of the Life Satisfaction Scale had a positive effect on the Care Dependency Scale and the Self-Care Management Scale (B = 1,49 and B = 0,83 respectively; p< 0,05).

Conclusion: It was found in this study that care dependency was less in individuals with COPD whose life satisfaction was good, and that their self-care methods were better. Knowledge of the potential factors affecting life satisfaction in those with COPD is important in order to reduce care dependency and to ensure self-care management.

Keywords: Chronic obstructive pulmonary disease, Life satisfaction, Care dependency, Self-care management, Nursing