Paralimpik sporcuların spora katılım motivasyonlarının,  engellerinin, kolaylaştırıcılarının ve sportif sorunlarla başa çıkma becerilerinin incelenmesi
Examination of paralympics athletes' motivations to participate in sports, barriers, facilities and dealing with sportive problems skills
Yazar: GÜLSÜM YILMAZ
Danışman: PROF. DR. LEYLA SARAÇ
Mersin Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Spor = Sports
Dizin: Başa çıkma = Coping ; Engellenme = Frustration ; Katılım = Participation ; Motivasyon = Motivation ; Paralimpik = Paralympic ; Spor = Sports ; Sporcular = Sportsmen

Özet:
Bu araştırmanın amacı paralimpik sporcuların spora katılım motivasyonlarının, engellerinin, kolaylaştırıcılarının ve sportif sorunlarla başa çıkma becerilerinin cinsiyet, engel türü, branş türü ve yaş değişkenlerine göre farklılaşıp farklılaşmadığını ortaya koymaktır. Araştırmanın örneklemi, 2016 Rio Paralimpik Oyunları'na katılmış olan sporculardan oluşturulmuştur. Araştırmada veri toplama aracı olarak, kişisel bilgi formu, Tekkurşun ve diğerleri (2018) tarafından "Engelli Bireylerde Spora Katılım Motivasyonu Ölçeği" geliştirilen, Jaarsma ve diğerleri (2015) tarafından "Spor Engelleri ve Kolaylaştırıcıları Anketi" geliştirilen, Bedir ve diğerleri (2015) tarafından Türkçeye uyarlanan "Sporcuların Psikolojik Becerilerini Değerlendirme Ölçeği" kullanılmıştır. Araştırmadan elde edilen verilerin analizinde tanımlayıcı istatistik (Sayı, Yüzde, Ortalama, Standart sapma), normal dağılım göstermeyen Spora Katılım Motivasyonu Ölçeği'nde ikili karşılaştırmalar için (cinsiyet: kadın, erkek; engel durumu: görme engelli, bedensel engelli; branş türü: bireysel sporlar ve takım sporları) Mann Whitney-U testi, çoklu karşılaştırmalar için (Yaş) Kruskal Wallis testi kullanılmıştır. Normal dağılım gösteren Sportif Sorunlarla Başa Çıkma Ölçeği'inde ise ikili karşılaştırmalar için bağımsız t testi, çoklu karşılaştırmalar için Anova testi kullanılmıştır. Spor engelleri ve kolaylaştırıcılar anketinde ise çapraz tablo (Ki-Kare) testi yapılmıştır. Elde edilen bulgulara göre spora katılım motivasyonun, dışsal motivasyon boyutunda cinsiyet ve yaş değişkenine göre farklılık gösterdiğini, engel türü ve branş türü değişkenine göre farklılık göstermediği saptanmıştır. Paralimpik sporcuların spor engelleri, cinsiyet, engel türü, branş türü ve yaş değişkenlerine göre farklılık gösterdiği ve kolaylaştırıcıların ise cinsiyet, engel türü, branş türü ve yaş değişkenlerine göre farklılık gösterdiği saptanmıştır. Sportif sorunlarla başa çıkma becerilerinin, hedef belirleme ve mental hazırlık, endişelerden kurtulma, baskı altında iyi performans gösterebilme, konsantrasyon ve öğrenmeye açık olabilme alt boyutlarında, cinsiyet, engel türü ve branş türüne göre anlamlı farklılıklar gösterirken, yaş değişkenine göre anlamlı bir farklılık göstermediği saptanmıştır. Araştırmanın sonucuna göre paralimpik sporcuların spora katılım motivasyonlarının, engellerinin, kolaylaştırıcılarının ve sportif sorunlarla başa çıkma becerilerinin cinsiyet, engel türü, branş türü ve yaş değişkenlerine göre farklılık gösterdiği ortaya çıkmıştır.

Abstract:
The purpose of this research is to examine the Paralympics athletes' motivation to participate in sports, their barriers and facilitators, and their ability to deal with sportive problems; to reveal whether it differs according to gender, disability type, branch type, and age variables. The sample of the study was formed by the athletes who participated in the 2016 Rio Paralympic Games. As a data collection tool, the personal information form was developed by Tekkurşun et al. Adapted to Turkish; "Scale of the Psychological Skills of Athletes" was applied. Descriptive statistics (Number, Percentage, Average, Standard deviation) in the analysis of the data obtained from the research, not showing normal distribution; In the Sports Participation Motivation Scale; Mann Whitney-U test was used for paired comparisons (gender: female, male; disability: visually impaired, handicapped; branch type: individual sports and team sports), and (age) Kruskal Wallis test was used for multiple comparisons. In the Coping with Sportive Problems Scale, which has a normal distribution, an independent t-test was used for paired comparisons and an ANOVA test was used for multiple comparisons. In the sports barriers and facilitators questionnaire, a cross table (Chi-Square) test was used. According to the findings, it was determined that the motivation to participate in sports differs according to the variables of gender and age in the extrinsic motivation dimension, but not according to the variable of the type of disability and branch type. It has been determined that Paralympics athletes differ according to sports obstacles, gender, disability type, branch type, and age variables, and facilitators differ according to gender, disability type, branch type, and age variables. It was found that while the skills of coping with sportive problems differ significantly according to gender, disability type, and branch type in sub-dimensions of goal setting and mental preparation, getting rid of worries, performing well under pressure, being open to concentration and learning, there is no significant difference according to the age variable. According to the results of the study, it was revealed that the motivations of Paralympics athletes to participate in sports, their barriers, facilitators, and their skills to deal with sports problems differ according to the variables of gender, type of disability, branch type, and age.