Zihinsel yetersiz çocuğu olan aileler için aile yükü değerlendirme ölçeği geliştirilmesi
Developing a family burden assessment scale for the families of children with intellectual disability
Yazar: HATİCE YILDIRIM SARI
Danışman: DOÇ.DR. ZÜMRÜT BAŞBAKKAL
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2007
Konu: Hemşirelik = Nursing ; Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Aile = Family ; Zeka geriliği-çocuk = Mentally retarded children

Özet:
Amaç: Arastırma Zihinsel yetersiz çocugu olan aileler için geçerli ve güvenilir bir aileyükü degerlendirme ölçegi gelistirmek amacıyla yapılmıstır.Yöntem: Literatür ısıgında 102 maddelik madde havuzu olusturulmustur. Ardındanniteliksel yöntemle zihinsel yetersiz çocugu olan annelerle görüsmeler yapılmıstır. Maddehavuzu ve bu görüsmelerden alınan ifadeler düzenlenerek 72 maddeden olusan taslak ölçekhazırlanmıstır. Taslak ölçek (72 madde) önce uzman görüsüne sunulmus, uzman görüsleriarasında bir fark olmadıgı saptanmıstır (*Kendall's W=,128, P=,055).Taslak ölçek ve Beck Depresyon ölçegi zmir ilinde bulunan 32 özel egitim verehabilitasyon merkezinde uygulanmıstır. Kurumlarda egitim gören 630 zihinsel yetersizçocugun anneleriyle görüsülmüstür.Bulgular: Madde analizi sonucunda ölçegin 43 maddeden olustugu belirlenmistir.Ölçegin cronbach alfa güvenirlik katsayısı 0.92'dir. Ölçegin test- tekrar test arasındakikorelasyon degeri 0.98'dir ve p=0,000 düzeyinde anlamlıdır. Aile Yükü DegerlendirmeÖlçegi ile Beck Depresyon Ölçegi arasında anlamlı düzeyde korelasyon vardır (r=0.65,p=0,000)Ölçegin yapı geçerligini degerlendirmek için açıklayıcı ve dogrulayıcı faktör analiziyapılmıstır. Ölçegin faktör yapısı ekonomik yük, yetersizlik algısı, sosyal yük, fiziksel yük,duygusal yük ve zaman gereksinimidir.Aile yükü degerlendirme ölçeginin alt boyutlarının Cronbach alfa güvenirlik katsayısı;ekonomik yük alt boyutu için 0,89, yetersizlik algısı alt boyutu için 0,84, fiziksel yük altboyutu için 0,85, sosyal yük ve duygusal yük alt boyutları için 0,82, zaman gereksinimi altboyutu için 0,72 oldugu belirlenmistir. Ölçegin kesme noktası 97 puan olarak saptanmıstır.Sonuç olarak zihinsel yetersiz çocugu olan aileler için gelistirilen ?Aile YüküDegerlendirme Ölçegi?'nin geçerlik ve güvenilirliginin yüksek oldugu belirlenmistir

Abstract:
Aim: This study aims to develop a reliable and valid family burden assessment scalefor the families of children with mental deficiency.Methods: In the light of the present literature, a pool of items including 102 items wasdeveloped followed by interviews with mothers of children with mental deficiency with aqualitative method. A scale draft of 72 items was prepared on the basis of pool of the itemsand interviews. The draft (72 items) was presented to a board of experts and the opinions ofthese experts were found to be consistent (*Kendall's W=0.128, p=0.055).The scale draft and Beck Depression Scale, were applied in 32 special training andrehabilitation centers in the district of zmir by interviewing the mothers of 630 children withmental deficiency.Results: The result of item analysis, the scale occurs 43 items. Cronbach AlphaReliability Coefficient of the scale was 0.92. Correlation value of the scale between the testretestmeasurements was 0.98 which was found significantly meaningful on p=0.000 level.We found a meaningful correlation between Family Burden Assessment Scale and BeckDepression Scale (r=0.65, p=0.000).Factor analysis was employed in order to verify the construct validity and the factorswere characterized as to be economical burden, perception of deficiency, social burden,physical burden, emotional burden, time requirement.Cronbach Alpha Reliability Coefficient of the scale of subdimensions of the scale was0.89 for economical burden subdimension, 0.84 for perception of deficiency subdimension,0.85 for physical burden subdimension, 0.82 for social burden and emotional burdensubdimensions and 0.72 for time requirement subdimension.As a conclusion, family burden assessment scale for the families of children withmental deficiency was found to be a reliable and valid scale.