İdarenin sorumluluğunda adli ve idari yargı kararlarının etkileşimi
Interaction of judicial and administrative jurisdiction in the responsibility  of the administration
Yazar: MUSTAFA BURAK YETİŞKİN
Danışman: PROF. DR. ENGİN SAYGIN
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Hukuk = Law

Özet:
İdarenin hukuki sorumluluğu, özerk bir sorumluluk türü olmakla birlikte, esas olarak özel hukuk sorumluluğuna benzemektedir. Bu nedenle, sorumluluğun dayandığı hukuki esaslar büyük ölçüde farklı olmasına rağmen, idarenin sorumluluğunda kullanılan birçok ilke ve kavram özel hukukla ortak veya benzer niteliktedir. Bunun yanında, sorumluluğun şartları her iki sorumluluk türünde de neredeyse aynı olduğundan, aynı hukuki meseleler benzer somut olaylarda uygulamaya konu olmakta, adli ve idari yargı yerlerinde verilen bazı kararlar her iki yargı düzeni açısından da önemli etkilere sebebiyet vermekte, bazen ise birbirlerine emsal teşkil etmektedir. 
İdari sorumluluğun, özel hukuk sorumluluğuna nazaran içtihadi ve teorik temellerinin daha yeni olduğu dikkate alındığında, özel hukuk sorumluluğuna ilişkin içtihatlar idari sorumluluğu, dolayısıyla idari yargı mahkemelerini etki altında bırakmıştır. Diğer taraftan, gerek usuli gerekse bazı kanuni ve içtihadi nedenlerden dolayı adli yargı mahkemeleri de bu yeni sorumluluk dalındaki gelişimi takip etmek durumunda kalmış, adli yargıda da idare hukukuna özgü bu sorumluluk türünün etkileri ortaya çıkmıştır. Bu kapsamda, adli ve idari yargı yerlerince sorumluluk hukukuna ilişkin verilen kararların birbiriyle önemli bir etkileşim içerisinde olduğu ve bu etkileşimin bazı önemli sonuçları olduğu görülmektedir. 
Bu çerçevede, çalışmada, her iki yargı yerince sorumluluk hukukuna ilişkin verilen kararların birbiriyle etkileşimi ve bunun sonuçlarının ortaya konulması amaçlanmaktadır.
Çalışmanın bu amacı doğrultusunda, idarenin sorumluluğuna ilişkin teorik ve içtihadi gelişmeler, gelişim sürecini de gösterir bir şekilde ve özel hukuk sorumluluğu ile mukayese edilerek çalışmanın kapsamına dâhil edilmiştir. Bununla birlikte, bu alanda yaşanan sorunların nedenleri hakkında bazı açıklamalarda bulunulmaktadır. Ayrıca bu tespitler doğrultusunda, ülke çapında içtihat birliğinin sağlanabilmesi adına, bazı çözüm önerileri getirilmektedir.

Abstract:
Responsibility of the administration is an autonomous type of responsibility, it mainly resembles civil law. Therefore, despite the legal principles on which the responsibility is based being largely different, many principles and concepts used in responsibility of the administration are common or similar to those in civil law. In addition, since the conditions of responsibility are almost the same in both types of responsibility, similar legal issues are applied in similar cases, and some decisions rendered in judicial and administrative courts have significant effects on both legal systems, sometimes setting precedents for each other. 
Considering that the jurisprudential and theoretical foundations of responsibility of the administration are relatively recent compared to civil law responsibility, judicial precedents related to civil law responsibility have influenced administrative responsibility and, consequently, administrative courts. On the other hand, both procedural and some legal and jurisprudential reasons have compelled judicial courts to follow the developments in this new branch of responsibility, leading to specific effects of this type of responsibility in the judicial system. In this context, it is observed that decisions regarding responsibility law given by judicial and administrative courts are in significant interaction with each other, resulting in some important consequences.
Within the scope of this study, the aim is to highlight the interaction of decisions related to responsibility law given by both types of courts and to reveal the consequences of this interaction. Accordingly, theoretical and jurisprudential developments regarding administrative responsibility, illustrating the development process and comparing it with civil law responsibility, have been included in the study. Additionally, some explanations about the causes of problems in this field are provided. Furthermore, in line with these findings, some proposed solutions are presented to achieve jurisprudential consistency nationwide.