Çok değişkenli problem olarak taşinmaz değerlemede istatistiksel analizler ve yapisal eşitlik modeli
Statistical analysis and structural equation modeling in real estate valuation as a multivariate problem
Yazar: SİMGE ANAKLI
Danışman: PROF. DR. YASEMİN ŞİŞMAN
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Harita Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Harita Mühendisliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Jeodezi ve Fotogrametri = Geodesy and Photogrammetry
Dizin: Gayrimenkul değerleme = Real estate valuation ; Gayrimenkuller = Real estates ; Çok değişkenli analiz teknikleri = Multivariate analysis techniques ; Çok düzeyli yapısal eşitlik modellemesi = Multilevel structural equation modeling

Özet:
İnsanlık tarihinden bu yana uğruna savaşlar verilen toprak bugün de kuşkusuz en önemli yaşamsal kaynaklardan biridir. Barınma, ulaşım gibi pek çok medeni ihtiyacın temeli olan toprak yenilenemez bir kaynak olduğundan idare ve yönetimi hata kabul etmez. Doğru ve sürdürülebilir bir arazi yönetimi için ise toprağın değeri doğru tayin edilmelidir. Bu amaçla gelişen taşınmaz değerleme kavramı değişen ve gelişen dünyanın etkisiyle hem bireysel anlamda (sahip olunan mülkün değerinin tayin edilmesi vb.) hem de devletler için (vergilendirme, kamulaştırma, kredi vb.) çok daha aktif, önemli bir dayanak haline gelmiştir. Basitçe ifade etmek gerekirse, taşınmaz değerleme, bir mülkün satış günündeki değerinin, mülkün kalitesi, faydası ve çevresel kullanımı dikkate alınarak objektif bir şekilde değerlendirilmesidir. Taşınmaz değerini etkileyen pek çok parametreyi aynı anda hatta bazen farklı ağırlıklarda değerlemeye dahil etmek hem süre hem de yetkinlik isteyen bir süreçtir ve bu süreç pek çok farklı yöntemle ilerletilebilir. Bu tarz problemlerin çözümünde çok değişkenli analiz yöntemlerinden yararlanılır. Öte yandan günümüzde en sık kullanılan taşınmaz değerleme yöntemleri ise genellikle insan yorumuna dayanan geleneksel yöntemlerdir. İlerleyen teknoloji ve değişen dünya taşınmaz değerleme süreçlerini insan görüşlerine dayanan geleneksel yöntemlerden modern ve teknolojiyi içinde barındıran yöntemlere doğru evirmektedir. Bu değişim, zamandan tasarruf sağlamakla kalmayıp aynı zamanda daha doğru ve kesin değerleme sonuçları elde edilmesini mümkün kılmaktadır. 
Bu tez zaman geçtikçe önemi artan ve akademik çalışmalara konu olan taşınmaz değerlemenin alışılagelmiş emsal karşılaştırma, gelir yöntemi gibi geleneksel yöntemlerinden farklı olarak çağ ile entegre yöntemlerden olan modern yöntemlerden Yapısal Eşitlik Modeli ile taşınmaz değerlemeyi konu almış ve konut vasıflı taşınmazların değerine etki eden parametreleri iç ve dış özellikler olarak sınıflandırıp arasındaki ilişkiyi Yapısal Eşitlik Modeli ile belirlemeyi amaçlamıştır.

Abstract:
The land, for which wars have been fought since the history of humanity, is undoubtedly one of the most important vital resources today. Since the land, which is the basis of many civilised needs such as shelter and transport, is a non-renewable resource, its management and management does not accept mistakes. For a correct and sustainable land management, the value of the land should be determined correctly. The concept of real estate valuation, which has developed for this purpose, has become a much more active and important basis for both individuals (determining the value of the property owned, etc.) and governments (taxation, expropriation, credit, etc.) with the effect of the changing and developing world. Simply put, real estate valuation is the objective assessment of the value of a property on the day of sale, taking into account the quality, utility and environmental use of the property. Including many parameters affecting the value of the property in the valuation at the same time, sometimes with different weights, is a process that requires both time and competence, and this process can be carried out in many different ways. Multivariate analysis methods are used to solve such problems. On the other hand, the most frequently used real estate valuation methods today are the traditional methods based on human interpretation. The advancing technology and the changing world evolve the real estate valuation processes from traditional methods based on human opinions to modern and technological methods. This change not only saves time but also makes it possible to obtain more accurate and precise valuation results. 
This thesis aims to classify the parameters affecting the value of real estate properties as internal and external characteristics and to determine the relationship between them by using Structural Equation Modeling, which is one of the modern methods integrated with the age, unlike the traditional methods of real estate valuation such as traditional peer comparison, income method, which are increasing in importance with the passage of time and are the subject of academic studies.