Behçet ve Nörobehçet hastalarında nazal fonksiyonların değerlendirilmesi
Evaluation of nasal functions in Behçet's and Neurobehçet's patients
Yazar: SÜMEYYE GENCER CULHA
Danışman: DOÇ. DR. MANSUR DOĞAN
Sivas Cumhuriyet Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Kulak Burun Boğaz ve Baş-Boyun Cerrahisi Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Kulak Burun ve Boğaz = Otorhinolaryngology (Ear-Nose-Throat)

Özet:
Çalışmamızın amacı, Behçet hastalığının (BH) ve nörobehçet hastalığının (NB)  nazal fonksiyonlarda ve koku işlevlerinde herhangi bir değişikliğe yol açıp açmadığını araştırmaktır.
Çalışmamıza Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Tıp Fakültesi Romatoloji (Dahiliye) bilim dalına başvuran Behçet Hastalığı tanısı ile takipli 20 Behçet Hastası (Grup BH), Romatoloji (Dahiliye) bilim dalına ve Nöroloji Anabilim Dalı'na başvuran nörobehçet tanısı alan 17 Nörobehçet Hastası (Grup NB)  ve herhangi bir hastalığı olmayan 20 sağlıklı gönüllüden oluşan (Grup C)  kontrol grubunu kapsamaktadır. Katılımcılara Haziran - Eylül 2022 tarihleri arasında nazal endoskopik muayene, nazal hava yolu açıklığını değerlendirmek için peak nasal inspiratory flow (PNIF) testi, mukosiliyer klirensi ölçmek için sakkarin testi ve koku bozukluğunu değerlendirmek amaçlı Sniffin 'Sticks koku testi yapıldı. 

Elde edilen sonuçlar değerlendirildiğinde, hem BH hem de NB hastalarında nazal fonksiyonların bozulduğu görüldü. Grup BH'de anlamlı değişiklik olmamasına rağmen Grup NB ve Grup C 'de endoskopik muayene de daha fazla pozitif bulgu (ülserasyon, atrofi, erozyon, hiperemi ) izlendi. Ancak bu bulgular BH 'na spesifik bulgular değildi. PNIF değerlerinde gruplar arasında istatistiksel anlamlı fark saptanmadı (p=0,061). Sakkarin değerleri açısından gruplar incelendiğinde hem Grup BH'de hem de Grup NB' de Grup C 'ye göre istatistiksel olarak anlamlı olacak şekilde uzamış idi (p < 0,001). Grup BH ile Grup NB arasında istatistiksel açıdan anlamlı fark yoktu ancak Grup BH'de sakkarin süreleri daha uzundu. BH hastalarında nazal mukoza bulgularının daha fazla görülmesinin bu duruma neden olabileceğini düşündük. 

Sniffin 'Sticks testi parametrelerinden koku eşik testi skorunda gruplar arası istatistiksel olarak anlamlı fark yoktu. Koku ayırt etme testinde ise yalnızca Grup NB ile Grup C arasında istatistiksel olarak anlamlı fark saptandı. Koku tanımlama testi ve total  (TDI) skorları hem Grup BH'de hem de Grup NB' de Grup C 'ye göre istatistiksel olarak anlamlıydı. Sniffin 'Sticks test sonuçlarına genel olarak bakıldığında tüm değerler koku fonksiyonlarının NB grubunda,  BH grubuna ve kontrol grubuna göre daha fazla bozulduğunu göstermekteydi (eşik değeri yüksek, ayırt etme ve TDI skoru daha düşük tespit edildi). Tüm gruplarda hastaların endoskopik muayene bulgusunun pozitif olup olmamasına göre PNIF, sakkarin ve TDI skorları arasında istatiksel olarak anlamlı bir fark izlenmedi. Endoskopik muayene bulgusu olmayan olgulara istatiksel açıdan baktığımızda ise hem BH hem de NB grubunda sakkarin süreleri kontrol grubuna göre anlamlı olarak uzamıştı. Bu sonuçlar bize BH ve NB hastalarında vaskülite bağlı makroskopik olarak bir bulgu vermese bile mikroskobik düzeyde mukozada hasar yaratabileceğini düşündürdü.

Bu çalışmada elde edilen sonuçlar nazal hava yolu açıklığında gruplar arasında istatistiksel açıdan anlamlı farklılık olmamakla birlikte, mukosiliyer aktivite ve koku fonksiyonları hem BH hem de NB grubunda istatistiksel açıdan anlamlı ölçüde bozulmuş olmasını göz önünde bulundurduğumuzda; gelecekte BH ve NB hastalarının nazal fonksiyonlar üzerine etkisinin fonksiyonel testlerle olduğu kadar daha objektif testlerle ve radyolojik görüntüleme yöntemleriyle de değerlendirilebilmesine olanak sağlayan klinik araştırmalar bir ön çalışma olması nedeni ile literatüre katkı sağlamış olabileceği kanısındayız.

Çalışmamızın bir diğer önemli noktası da ulaşabildiğimiz veri tabanları içerisinde koku fonksiyonu ve mukosiliyer aktivitenin tek başlarına Behçet hastalarında ki durumunu araştıran çalışmalar olmasına karşın aynı anda endoskopik muayene ile birlikte koku fonksiyonunu, mukosiliyer aktiviteyi ve nazal  hava yolu açıklığını hem BH hem de NB hastalarında araştırılan ilk klinik çalışma olmasıdır.

Anahtar sözcükler: Behçet Hastalığı (BH), Nörobehçet (NB), Nazal fonksiyonlar, Sniffin 'Sticks Koku Testi, PNIF, Mukosiliyer klirens

Abstract:
The aim of our study is to investigate whether Behçet's disease (BD) and neurobehçet's disease (ND) cause any changes in nasal and olfactory functions.

Our study included 20 Behçet's Disease patients (Group BD) who were followed up with the diagnosis of Behçet's Disease and who applied to Sivas Cumhuriyet University Faculty of Medicine, Department of  Rheumatology (Internal Medicine), 17 Neurobehçet's Patients (Group NB) who were diagnosed with Neurobehçet's disease and who applied to the Rheumatology (Internal Medicine) department and the Department of Neurology. It includes a control group consisting of 20 healthy volunteers (Group C) who do not have any disease. Between June and September 2022, participants underwent nasal endoscopic examination, peak nasal inspiratory flow (PNIF) test to evaluate nasal airway patency, saccharin test to measure mucociliary clearance, and Sniffin' Sticks smell test to evaluate smell impairment.

When the results were evaluated, it was seen that nasal functions were impaired in both BD and NB patients. Although there was no significant change in Group BH, more positive findings (ulceration, atrophy, erosion, hyperemia) were observed on endoscopic examination in Group NB and Group C. However, these findings were not specific to BD. No statistically significant difference was detected between groups in PNIF values (p = 0.061). When the groups were examined in terms of saccharin values, they were statistically significantly longer in both Group BH and Group NB compared to Group C (p < 0.001). There was no statistically significant difference between Group BH and Group NB, but saccharin durations were longer in Group BH. We thought that the higher incidence of nasal mucosal findings in BD patients might be the cause of this situation.

There was no statistically significant difference between the groups in the odor threshold test score, one of the Sniffin' Sticks test parameters. In the odor discrimination test, a statistically significant difference was detected only between Group NB and Group C. Odor identification test and total (TDI) scores were statistically significant in both Group BH and Group NB compared to Group C. When the Sniffin' Sticks test results were examined in general, all values showed that olfactory functions were more impaired in the NB group than in the BD group and the control group (threshold value was higher, discrimination and TDI scores were lower). In all groups, no statistically significant difference was observed between PNIF, saccharin and TDI scores depending on whether the patients' endoscopic examination findings were positive or not. When we look at the cases without endoscopic examination findings from a statistical perspective, saccharin times were significantly longer in both the BD and NB groups compared to the control group. These results made us think that even if there are no macroscopic findings related to vasculitis in BD and NB patients, it may cause damage to the mucosa at the microscopic level.

Although the results obtained in this study did not show a statistically significant difference between the groups in nasal airway patency, considering that mucociliary activity and olfactory functions were significantly impaired in both the BD and NB groups; We believe that future clinical studies that allow the effects of BD and NB patients on nasal functions to be evaluated not only with functional tests but also with more objective tests and radiological imaging methods may contribute to the literature as they are preliminary studies.

Another important point of our study is that although there are studies investigating the status of olfactory function and mucociliary activity in Behçet's patients alone in the databases we can access, this is the first clinical study to investigate olfactory function, mucociliary activity and nasal airway patency simultaneously with endoscopic examination in both BD and NB patients. is that it is work.

Key words: Behçet's Disease (BD), Neurobehçet (NB), Nasal functions, Sniffin' Sticks Smell Test, PNIF, Mucociliary clearance