2013-2018 Yılları arasında hastanemize başvuran venöz tromboz ve tromboemboli tanılı hastaların demografik özelliklerinin ve risk faktörlerinin araştırılması
Demographic characteristics and risk factors of patients with venous thrombosis and thromboembolism between 2013 and 2018  admitted to our hospital.
Yazar: BÜŞRA AKPINAR
Danışman: PROF. DR. RAHŞAN YILDIRIM
Atatürk Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2019
Konu: Hematoloji = Hematology
Dizin: Demografi = Demography ; Emboli ve tromboz = Embolism and thrombosis ; Pulmoner emboli = Pulmonary embolism ; Risk faktörleri = Risk factors ; Tromboembolizm = Thromboembolism ; Tromboz = Thrombosis ; Venöz tromboz = Venous thrombosis

Özet:
Venöz tromboembolizm, venöz dolaşımda oluşan bütün patolojik trombozların genel adıdır. Bu trombozlar yüzeyel tromboflebitten serebral venöz sinüs trombozuna kadar farklı lokalizasyonlarda görülebilen oldukça geniş dağılıma sahiptir. Çalışmadaki amacımız hastanemizde venöz tromboz ve tromboemboli tanısı ile takip edilen hastaların demografik özelliklerinin ve risk faktörlerinin değerlendirilmesidir.
       Çalışmamız retrospektif kohort tipinde bir araştırma olup, Atatürk Üniversitesi Tıp Fakültesi Araştırma Hastanesi'ne 2013-2018 yılları arasında başvuran; başvuru anında akut venöz trombozu veya embolisi olan, ya da hastanede yattığı esnada venöz tromboz veya emboli gelişen hastalar alındı. Bu hastaların demografik özellikleri, ilaç kullanımı, mevcut hastalık öyküsü, cerrahi öyküsü, komorbid durumu, kateter varlığı, laboratuvar değerleri (kan grubu, wbc, hb, platelet, mpv, rdw, ürik asit, hdl kolesterol, ldl kolesterol, homosistein, d dimer, fibrinojen, faktör 8, faktör 12, protein C, protein S, antitrombin aktivitesi, aktive protein c rezistansı, lupus antikoagülanı, antikardiyolipin IgG, antikardiyolipin IgM düzeyleri, trombofili paneli Faktör V Leiden Mutasyonu (FVLM), Metiletetrahidrofolat Redüktaz mutasyonu (MTHFR), Plazminojen Aktivatör İnhibitör -1 mutasyonu (PAİ-1), Protrombin G20210 A aleli , Beta fibrinojen mutasyonu sonuçları tarandı. 
     Çalışmaya dahil edilen hastaların yaş ortalaması 61,73±17,90 iken, %53,4'ü kadındı. Hastalar incelendiğinde immobil hasta oranı %73, geçirilmiş venöz tromboembolizm öyküsü oranı %28,7, son 3 ayda hastaneye yatış öyküsü oranı %62,4, son 3 ayda operasyon öyküsü oranı %24,6 bulunurken, bu hastaların % 9,6'sının ortopedik cerrahi geçirdiği, %15'inin diğer cerrahi operasyonları geçirdiği görüldü. Hastaların laboratuvar verileri incelendiğinde, homosistein değeri yüksek hasta oranı %53,5, protein C aktivitesi düşüklüğü oranı % 23, protein S aktivitesi düşüklüğü oranı %29,6, antitrombin  aktivitesi düşüklüğü oranı %10,4, aktive protein C rezistansı oranı % 25,5, faktör 8 yüksekliği oranı %31,5 iken, lupus antikoagülan pozitif hasta oranı %30,5 idi. Genetik tetkikler incelendiğinde FVLM homozigot taşıyan hasta oranı %0,8, FVLM heterozigot taşıyan hasta oranı %15,1, protrombin G20210A heterozigot taşıyan hasta oranı %12,7 olduğu tespit edildi. 
          Sonuç olarak, bu çalışmada hastanemizde venöz tromboz ve tromboemboli tanısı ile takip edilen hastalarda olası risk faktörleri tanımlandı. Kategorik değişkenler incelendiğinde %73'lük oranla immobilizasyonun en sık görülen risk faktörü olduğu, ikinci sırada  %62,4' lük oran ile son 3 ayda hastaneye yatış öyküsü olduğu görüldü. Bu verilere göre sadece cerrahi hastalarının değil hastaneye yatışı yapılan her hasta için venöz tromboemboli riskinin göz önünde bulundurulması gerektiği, hastaların geniş perspektiften değerlendirilerek risk faktörlerinin tespit edilmesinin koruyucu tedavi planlamasına katkısı olacağı düşünüldü. 

Anahtar kelimeler: venöz tromboembolizm, demografik özellikler, risk faktörleri, pulmoner tromboembolizm, venöz sinüs trombozu

Abstract:
Venous thromboembolism is the general name for all pathological thromboses in the venous circulation. These thrombotic events span a wide range of locations, from superficial thrombophlebitis to cerebral venous sinus thrombosis. The aim of this study was to determine the prevalence of demographic characteristics and risk factors of patients with venous thrombosis and thromboembolism our hospital.
This retrospective cohort study included patients who presented to the Atatürk University Medical Faculty Research Hospital between 2013 and 2018 with acute venous thrombosis or embolism at admission or who developed venous thrombosis or embolism while in hospital. The patients were compared in terms of demographic characteristics, drug use, medical history, surgical history, comorbidities, presence of catheter, laboratory values (blood group, WBC, Hb, platelet count, MPV, RDW, uric acid, HDL-cholesterol, LDL-cholesterol, homocysteine, d dimer, fibrinogen, factor 8, factor 12, protein C, protein S, antithrombin  activity, activated protein C resistance, antiphospholipid antibody (anticardiolipin Ig G , anticardiolipin Ig M, lupus anticoagulant) and thrombophilia genetic test Factor V Leiden Mutation (FVLM), Methylene Tetrahydrofolate Reductase (MTHFR) mutations, plasminogen activator inhibitor-1 (PAI-1) 4G/5G polymorphism, beta fibrinogen mutatiton results.
The mean age of the entire patient group was 61.73±17.90 years while, 53,4 % were women. When anamnesis is examined, immobile rate was 73%, previous history of venous thromboembolism rate was 28,7%, the rate of hospitalization in the last 3 months was 62,4%, operation history rate was found to be 24,6% in the last 3 months , 9,6% of these patients had orthopedic surgery and 15% had other surgical operations. When laboratory data examined, the rate of patients with high homocysteine value was % 53,5, low protein C activity rate was %23, low protein S activity rate was %29,6, antithrombin  activity rate was 10,4%, activated protein C resistance rate was 25,5%, factor 8 height rate was 31,5%, the rate of patients with lupus anticoagulant positive was 30,5%. When the genetic tests were examined, it was found that the ratio of FVLM homozygous patients was 0,8%, FVLM heterozygous patients were 15,1% and prothrombin G20210A heterozygous patients were 12,7%.
The result of this study includes the determination of possible risk factors of patients, followed up with venous thrombosis and thromboembolism in our hospital. When the categorical variables were examined, it was seen that immobilization was the most common risk factor with a rate of 73%, followed by a hospitalization history of 62,4% in the last 3 months. According to these data, the risk of venous thromboembolism should be taken into consideration not only for surgical patients but also for each hospitalized patient, and it was thought that determining risk factors by evaluating the patients from a wide perspective would contribute to the prophylactic treatment planning.

Key Words: venous thromboembolism, demographic, risk factors, pulmonary thromboembolism, venous sinus thrombosis