Rekabet stratejilerinin örgüt kültürü üzerindeki etkisi: Afyonkarahisar ili konaklama işletmelerinde bir araştırma
The impact of competitive strategies on organizational culture: A research in Afyonkarahisar accommodation establishments
Yazar: MERVE ÇELİKKIRAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HÜLYA ÖCAL
Afyon Kocatepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Yönetim ve Organizasyon Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: İşletme = Business Administration

Özet:
Bu çalışma, rekabet stratejilerinin örgüt kültürü üzerindeki etkilerini incelemektedir. 
İşletmelerin sürdürülebilir rekabet avantajı elde etmek için uyguladıkları stratejiler, 
sadece pazar dinamiklerine uygun şekilde seçilmekle kalmamakta, aynı zamanda bu 
stratejilerin örgüt kültürü ile uyum içinde olması gerekmektedir. Rekabet stratejileri, 
maliyet liderliği, farklılaştırma ve odaklanma stratejilerini içermekte olup, bu 
stratejilerin başarıya ulaşmasında örgüt kültürü kritik bir rol oynamaktadır. Örgüt 
kültürü, bir işletmenin değerleri, normları ve çalışan davranışlarını şekillendirerek 
stratejilerin etkinliğini doğrudan etkiler. Bu araştırmada, rekabet stratejilerinin klan, 
hiyerarşi, adhokrasi ve pazar kültürü gibi dört farklı örgüt kültürü üzerindeki etkileri 
regresyon ve korelasyon analizleri ile incelenmiştir. Bulgular, rekabet stratejilerinin 
klan kültürü üzerinde %26, hiyerarşi kültürü üzerinde %27, adhokrasi kültürü üzerinde 
%19.3 ve pazar kültürü üzerinde %16.1 oranında bir değişim yarattığını göstermektedir. 
Farklılaştırma stratejileri, özellikle klan ve hiyerarşi kültürü üzerinde güçlü bir pozitif
etki yaratmakta olup, adhokrasi kültürü üzerinde de önemli bir rol oynamaktadır. 
Odaklanma stratejileri ise hiyerarşi ve pazar kültürü üzerinde pozitif etki gösterirken, 
maliyet stratejilerinin klan, hiyerarşi ve adhokrasi kültürleri üzerinde anlamlı bir etkisi 
olmadığı saptanmıştır. Sonuç olarak, işletmelerin stratejik başarılarını artırabilmeleri 
için rekabet stratejilerini örgüt kültürü ile uyumlu bir şekilde belirlemeleri gerektiği 
görülmektedir. Kültür ve strateji uyumsuzluğu, stratejik kararların uygulanabilirliğini 
zorlaştırabilir ve işletmenin rekabet gücünü olumsuz etkileyebilir. Bu araştırma, strateji 
ve kültür arasındaki etkileşimin işletmelerin başarısındaki önemini vurgulamakta ve 
kültürel uyumun stratejilerin başarısında kritik bir rol oynadığını ortaya koymaktadır.
Anahtar Kelimeler: Rekabet Stratejileri, Örgüt Kültürü, Farklılaştırma Stratejisi

Abstract:
This study examines the effects of competitive strategies on organizational culture. 
Strategies implemented by businesses to gain sustainable competitive advantage must 
not only be selected in alignment with market dynamics but also be compatible with the 
organizational culture. Competitive strategies, including cost leadership, differentiation, 
and focus, play a crucial role in achieving success, with organizational culture being a 
critical factor. Organizational culture, which shapes a company's values, norms, and 
employee behaviors, directly impacts the effectiveness of these strategies. In this 
research, the impact of competitive strategies on four types of organizational cultureclan, hierarchy, adhocracy, and market culture-was analyzed through regression and 
correlation analyses. The findings indicate that competitive strategies explain 26% of 
the variance in clan culture, 27% in hierarchy culture, 19.3% in adhocracy culture, and 
16.1% in market culture. Differentiation strategies, in particular, have a strong positive 
effect on clan and hierarchy cultures, as well as a significant role in adhocracy culture. 
Focus strategies positively influence both hierarchy and market cultures, while cost 
strategies show no significant effect on clan, hierarchy, or adhocracy cultures. In 
conclusion, businesses must align their competitive strategies with their organizational 
culture to enhance strategic success. A misalignment between culture and strategy can 
hinder the implementation of strategic decisions and negatively affect a company's 
competitive strength. This research underscores the importance of the interaction 
between strategy and culture in determining business success and highlights the critical 
role of cultural alignment in achieving strategic objectives.
Key Words: Competitive Strategies, Organizational Culture, Differentiation Strategy