Madde bağımlısı bireyler ve aile sistemi: Krize müdahale perspektifinden bir inceleme
Substance addicted individuals and family system: An examination from the crisis intervention perspective
Yazar: ESRA SELİMBEYOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. ADEM BÖLÜKBAŞI
Bandırma Onyedi Eylül Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Sosyal Hizmet Ana Bilim Dalı / Sosyal Hizmet Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Sosyal Hizmet = Social Work
Dizin: Grup odaklı sosyal hizmet = Social work with group

Özet:
Madde bağımlılığı bağımlı bireyin kendisini, aile bireylerini, yakın çevresinden başlayarak temasta bulunduğu sistemleri ve tüm toplumu etkileyen biyopsikososyal bir sorundur. Bağımlılığa bağlı pek çok kriz yaşanmakta ve bu krizler en temelde aile sistemini ciddi düzeyde sarsmaktadır. Krizlerle mücadele konusunda madde bağımlısı bireylerin yaşadıkları zorlanmaların aile sisteminin güçlendirilmesi ile aşılabileceği düşünülmüştür. Tedavi ve rehabilitasyon sürecinde aileyi merkeze alan yaklaşımların çok sonradan dahil edilmeye başlansa bile günümüzde gereken önemi görmediği düşünülmektedir. Madde bağımlısı bireyin olduğu ailelerde birtakım ortak özellikler olduğu, bağımlılığın aile içerisinde bir yerinin olması nedeniyle ailenin dahil edilmediği çalışmaların etkisinin kısıtlı olduğu düşünülmektedir. Sosyal hizmetin önemli bir çalışma alanı olan madde bağımlılığı alanında yapılan çalışmalar yalnızca bağımlı birey ve ailesi ile sınırlı kalmayıp toplumsal sorunların önlenmesini sağlayacak ve içinde bulunduğu bütün sistemleri etkileyecektir. Bu çalışmada Balıkesir Uyuşturucu ile Mücadele Biriminden çocukları ve aileleri için destek alan anne ve babalarla nitel bir araştırma yürütülmüş; ailelerin çocuklarının madde bağımlılığından kaynaklı yaşanan krizlere müdahale yöntemleri, aile sistemi ve bağımlılık süreçleri fenomenolojik yaklaşımla açıklamak amaçlanmıştır. Çalışma neticesinde; tedavi ve rehabilitasyonun bağımlılık krizlerinin yaşandığı aile içerisinden başlaması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır. Ailenin kendi gücü ve baş etme becerilerinin geliştirilmesi, ailenin bağımlılık krizleri ile mücadele edebilmesini destekleyerek aile sisteminin güçlenmesini sağlamıştır. Ayrıca bu durumun hem aile içi dayanışma ve bağları geliştirdiği hem de aile sistemini işlevsel hale getirdiği, krizleri büyümeden önleyebildiği bağımlı aile bireyleri ile gerçekleştirilen bu çalışma ile tespit edilmiştir.

Abstract:
Substance addiction is a biopsychosocial problem that affects the addicted individual, their family members, the systems they interact with starting from their immediate environment, and the entire society. Many crises related to addiction are experienced, and these crises fundamentally shake the family system. It has been suggested that overcoming the challenges faced by individuals addicted to substances in coping with crises can be achieved by strengthening the family system. Although approaches that focus on the family in the treatment and rehabilitation process were included much later, it is considered that they are not given the necessary importance in the present day. In families with individuals addicted to substances, there are common characteristics, and it is thought that studies that do not include the family, due to the presence of addiction within the family, have limited impact. Studies in the field of substance addiction, which is an important area of social work, will not be limited only to the addicted individual and their family but will also prevent social problems and affect all the systems involved. In this study, a qualitative research was conducted with parents who receive support for their children from Balıkesir Uyuşturucu ile Mücadele Birimi; the intervention methods for crises arising from their children's substance addiction, family system, and addiction processes were aimed to be explained with a phenomenological approach. As a result of the study, it was concluded that the treatment and rehabilitation should start from within the family where addiction crises occur. Strengthening the family system by developing its own strength and coping skills has supported the family in coping with addiction crises.