Cumhuriyetin ilk on yılında (1923-1933) okutulan kıraat kitaplarının farklı ölçütler açısından değerlendirilmesi
The evaluation of "kıraat" (reading) books taught in the first decade of the Republic (1923-1933) in terms of different criteria
Yazar: GİZEM TÜRE
Danışman: PROF. DR. BELKIS GÜRSOY
İstanbul Aydın Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Türkçe Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Cumhuriyet Dönemi = Republican Period ; Eğitim = Education ; Eğitim sistemi = Education system ; Kitaplar = Books ; Kıraat = Reading ; Okuma kitapları = Reading textbooks ; Türkçe eğitimi = Turkish education ; Türkçe kitaplar = Turkish books

Özet:
Cumhuriyet'in ilanından sonra hayatın her alanında varlığını hissettiren değişim ve gelişim; eğitim sürecinde de etkisini göstermiştir. Tevhid-i Tedrisat Kanunu çıkartılarak aklın ve bilimin ön planda olduğu laik bir eğitim anlayışına geçilmiştir. Tevhid-i Tedrisat Kanunuyla birlikte öğretim programları düzenlenerek dönem içerisindeki çocukların çağdaş öğretim yöntemlerine uygun bir şekilde eğitim görmeleri sağlanmıştır.  Dönem içerisinde yaşanan bir başka yenilik ise; bakanlığın İlkokul Kitaplarını İnceleme Komisyonunu oluşturarak var olan kitapları yeniden düzenlettirmesidir. Kitaplar iç yapı ve dış yapı özellikleri bakımından yeniden planlanarak dönem içerisindeki öğrencilerin hakkettikleri eğitimi almaları sağlanmıştır. 
Bu çalışma Cumhuriyet'in ilk on yılına (1923-1933) ait seçilmiş olan kıraat kitaplarının (Sevimli Kıraat, Yeni Kıraat, Cumhuriyet Kıraati Kısım:6) iç yapı ve dış yapı özelliklerinin farklı ölçütler açısından değerlendirilmesi amacıyla hazırlanmıştır. Araştırmada incelenen kitapların içerisindeki her bir metin ayrı değerlendirmeye alınarak incelenmiştir. Bu nedenle bu çalışma nitel bir araştırma örneğidir ve doküman analizi yöntemi kullanılarak içerik analizi yapılmıştır. 
İncelenen kitapların her biri Cumhuriyet'in ilk on yılı içerisinde değerlendirildiğinde oldukça önemli bir yere sahip olduğu sonucuna varılmıştır. Kitapların içerisindeki metinlerin tür bakımından çeşitliliği düşünüldüğünde dönem içerisinde bulunan öğrencilerin okuma becerileri üzerinde olumlu etkileri olan eğitsel metinler olduğu sonucuna varılmıştır. Ancak konu çeşitliliği bakımından düşünüldüğünde ise yaşanılan dönem şartlarının etkisi nedeniyle okuma parçalarında Millî Mücadele döneminin etkilerinin ağırlıkta işlendiği tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler: Kıraat Kitapları, Cumhuriyet Dönemi Türkçe Kıraat Kitapları, Türkçe Ders kitapları

Abstract:
The change and development, which made its presence felt in all areas of life after the proclamation of the Republic, also showed its effect in the education process. By enacting the Law on Unification of Education, a secular education understanding in which reason and science is at the forefront was adopted. With the Law on Unification of Education, teaching programs were organized and it was ensured that the children in this period were educated in accordance with modern teaching methods. Another innovation experienced during this period was that the ministry created the Commission of Review of Primary School Books and had the existing books rearranged. The books were re-planned in terms of their internal and external structure features, so that students in this period received the education they deserve. 
This study was prepared in order to evaluate the internal and external structure features of the selected "kıraat" (reading) books (Sevimli Kıraat, Yeni Kıraat, Cumhuriyet Kıraati, Chapter: 6") of the first decade of the Republic (1923-1933) in terms of different criteria. Each text in the books examined in the research was evaluated separately. Therefore, this study is a qualitative research example and content analysis was carried out using document analysis method. 
When each of the examined books is evaluated within the first decade of the Republic, it is concluded that they have a very important place. Considering the diversity of the texts in the books in terms of genre, it was concluded that they were educational texts that had positive effects on the reading skills of the students in this period. However, when it is considered in terms of subject diversity, it was determined that the effects of the National Struggle Period were dominant in the reading passages due to the effect of the conditions of this period.

Keywords: "Kıraat" (Reading) Books, Turkish "Kıraat" (Reading) Books of the Republic Period, Turkish Course Books