Ar-Ge harcamaları ve yüksek teknolojili ürün ihracatının ekonomik büyümeye etkisi: Ekonometrik bir analiz
The impact of R&D expenditures and high-technology product exports on economic growth: An econometric analysis
Yazar: SEYİDE AKSÜT
Danışman: DOÇ. DR. RÜYA ATAKLI YAVUZ
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Ekonomi = Economics

Özet:
Ülkeler sürdürülebilir bir büyüme trendi yakalamak için iktisadi büyümenin dinamiklerini elde etmeye ve kullanmaya çalışırlar. Yüksek teknolojiye sahip ürünlerin üretimi ve ihracatı ülkelere birçok avantaj sağlamaktadır. Çalışmanın amacı Ar-Ge harcamaları ve yüksek teknolojili ürün ihracatının ekonomik büyümeye katkısını incelemektir. OECD ülkeleri üzerine yapılan çalışmada verilerine ulaşılan 28 ülkenin 2007- 2021 dönemi verileri kullanılarak, panel nedensellik ve panel eşbütünleşme testleri yapılmıştır. Çalışma kapsamında gerçekleştirilen ampirik analizlerde kişi başı GSYH bağımlı değişken, patent sayısı, Ar-Ge harcamaları ve yüksek teknolojili ürün ihracatı bağımsız değişkenler olarak yer almıştır. Değişkenlerin %5 anlamlılık düzeyinde istatistiksel olarak anlamlı olduğu sonucuna varılmıştır.  Westerlund & Edgerton panel eşbütünleşme testi bulgularına göre seçili OECD ülkelerinde ele alınan dönemde değişkenler arasında eşbütünleşme ilişkisinin var olduğu sonucuna varılmıştır. Ayrıca Ar-Ge harcamalarında gerçekleşecek %1'lik artışın GSYH'yı %2,8 artıracağı, yüksek teknolojili ürün ihracatında gerçekleşecek %1'lik artışın GSYH'yı %3,1 artıracağı ve patent sayısında gerçekleşecek %1'lik artışın GSYH'yı %2,2 oranında artıracağı sonucuna varılmıştır. Dumitrescu & Hurlin panel nedensellik testinden elde edilen bulgulara göre Ar-Ge harcamaları ile GSYH arasında çift yönlü ve yüksek teknolojili ürün ihracatı ile GSYH arasında çift yönlü nedensellik ilişkisi tespit edilmiştir. Patent sayısı ile GSYH arasında ise GSYH'dan patent sayısına doğru tek yönlü bir nedensellik ilişkisi olduğu sonucu elde edilmiştir.

Abstract:
Countries endeavour to obtain and utilise the dynamics of economic growth in order to achieve a sustainable growth trend. The production and export of high-tech products confer numerous advantages upon countries. The objective of this study is to examine the contribution of R&D expenditures and exports of high-tech products to economic growth. In the study on OECD countries, panel causality and panel cointegration tests were conducted using data from 28 countries for the period 2007-2021. In the empirical analyses conducted within the scope of the study, GDP per capita was included as the dependent variable, and the number of patents, R&D expenditures and exports of high-tech products were included as independent variables. The variables were found to be statistically significant at the 5% significance level. The findings of the Westerlund & Edgerton panel cointegration test indicated the presence of a cointegration relationship between the variables in the period considered in selected OECD countries. Furthermore, it can be concluded that a 1% increase in R&D expenditures will result in a 2.8% increase in GDP, a 1% increase in high-tech product exports will result in a 3.1% increase in GDP, and a 1% increase in the number of patents will result in a 2.2% increase in GDP. The Dumitrescu & Hurlin panel causality test yielded the following findings: a bidirectional causality relationship was identified between R&D expenditures and GDP, and a bidirectional causality relationship was observed between high-tech product exports and GDP. A unidirectional causality relationship was established between the number of patents and GDP, with GDP exerting a causal influence on the number of patents.