Şizofreni ve iki uçlu mizaç bozukluğu hastalarında praksi kusurlarının araştırılması
Investigation of apraxia in patients with schizophrenia and bipolar disorder
Yazar: İPEK ÖZÖNDER ÜNAL
Danışman: DOÇ. DR. TONGUÇ DEMİR BERKOL
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Bakırköy Prof. Dr. Mazhar Osman Ruh Sağlığı ve Sinir Has. Eğt. ve Arş. Hastanesi / Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Apraksi = Apraxia ; Apraksi = Apraxia ; Bipolar bozukluk = Bipolar disorder ; Bipolar bozukluk = Bipolar disorder ; Psikiyatrik hastalar = Psychiatric patients ; Şizofreni = Schizophrenia ; Şizofreni = Schizophrenia

Özet:
AMAÇ: Şizofreni hastalarının %50'ye yakını praksi performanslarında problem yaşamakta olup iki uçlu mizaç bozukluğu hastalarında frontal-yürütücü işlev kayıpları görülebilmektedir. Çalışmamızda şizofreni ve bipolar bozukluk gibi kategorik olarak ayrılsa da boyutsal açıdan benzerlik gösteren belirti kümelerini barındıran hasta gruplarında; ortak veya hastalığa özgül praksi kusurlarının olup olmadığının belirlenmesi; varsa  bu praksi kusurlarının alt tiplerinin saptanması ve praksi kusurlarının hastalığın sosyodemografik ve klinik özellikleri ile ilişkilerinin araştırılması amaçlanmıştır.
GEREÇ ve YÖNTEM: Çalışmamıza Sağlık Bilimleri Üniversitesi Bakırköy Prof. Dr. Mazhar Osman Ruh Sağlığı ve Sinir Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi'ne bağlı Psikiyatri kliniklerine ayaktan başvuran en az 6 aydır remisyonda, ardışık 52 "Şizofreni" ve 77 "Bipolar Bozukluk I" tanılı hasta dahil edilmiştir. Katılımcılara DSM-5 Bozuklukları İçin Yapılandırılmış Klinik Görüşme (SCID-5), Sosyodemografik ve Klinik Veri Formu, Edinburgh El Tercihi Anketi, Üst Ekstremite Apraksi Testi (TULIA); Şizofreni tanılı hastalara Pozitif ve Negatif Semptom Ölçeği (PANSS), Negatif Belirtileri Değerlendirme Ölçeği (SANS); Bipolar Bozukluk I tanılı hastalara Young Mani Derecelendirme Ölçeği (YMÖ), Hamilton Depresyon Değerlendirme Ölçeği (HDDÖ) ve TULIA testi ile praksi kusuru saptanan hasta gruplarına Mayo Klinik Praksi Değerlendirme Testi (MKPDT) uygulanmıştır.
BULGULAR: Şizofreni grubunda, TULIA skorları ve MKPDT puanları Bipolar Bozukluk I grubuna kıyasla daha düşük bulunmuştur. Apraksik şizofreni grubunda; erkek cinsiyet ve işlevsellikte bozulma oranları apraksik olmayan gruba kıyasla daha yüksek; hastalık başlangıç yaş ortalaması daha düşüktür. Apraksik Bipolar Bozukluk I grubunda işlevsellik, öğretim yılı apraksi saptanmayan gruba göre daha düşük; hastanın yaşı, hastalık süresi ve yatış sayısı daha yüksektir. Apraksik şizofreni grubunda; erkek cinsiyet, bekar ya da boşanmış olma, işlevsellikte bozulma ve sigara kullanımı oranları apraksik bipolar bozukluk I grubunda göre daha yüksek saptanmış olup Şizofreni ve Bipolar Bozukluk I tanılı hastalardan praksi kusuru saptanmamış alt gruplar arasında sosyodemografik  ve klinik özellikler açısından anlamlı fark saptanmamıştır.
SONUÇ: Günlük aktivitelerde bozulmaya neden olarak hastanın işlevselliği ve yaşam kalitesi üzerinde önemli etkisi olan praksi kusurları şizofreni hastalarında daha yüksek oranlarda görülmekle birlikte bipolar bozukluk I tanılı hastalarda da görülebilmektedir. Hasta gruplarında tanısal karmaşaların azalması, uygun tedavi stratejilerinin geliştirilmesi, hastalıkların prognozu ile hastaların işlevselliği açısından apraksi değerlendirmesi klinikte önem arz etmektedir.

Abstract:
AIM: Almost 50% of schizophrenic patients have problems in praxia performance, whereas frontal-executive function losses can be seen in patients with bipolar disorder. We aimed to evaluate apraxia in patients with schizophrenia and bipolar I disorder, as they have clusters of symptoms that show dimensional similarity, although they are categorized as two different mental disorders.  Our aim was to determine whether apraxia should be regarded as a common or disorder-specific motor problem, to evaluate apraxia subtypes and to investigate the relationship between the frequency of apraxia and the sociodemographic and clinical features of the disorders.
METHOD: 55 Schizophrenia and 77  Bipolar I Disorder patients in remission were included in the study at outpatient unit of Bakirkoy Mazhar Osman Mental Health and Neurology Training and Research Hospital. The participants were evaluated by using Clinical Interview for DSM-V (SCID-5) then they were administered sociodemographic and clinical data form, Edinburgh Handedness Inventory, Test of Upper Limb Apraxia (TULIA); Positive and Negative Symptoms Scale (PANSS) and Scale for the Assessment of Negative Symptoms for patients with schizophrenia; Young Mania Rating Scale and Hamilton Depression Rating Scale for patients with bipolar disorder, Mayo Clinic Praxis Assessment Test (MCPAT) for apraxic patients.
RESULTS: Patients with schizophrenia performed poorer on TULIA and MCPAT compared to patients with Bipolar I Disorder. In the apraxic Schizophrenia group; male sex and impaired functioning were in higher rates compared to the non-apraxic group, whereas the mean disease onset age was lower. In the Apraxic Bipolar I Disorder group, the functionality and education level were lower compared to the non-apraxic Bipolar I Disorder patient group, while mean age, duration of illness and number of hospitalizations were higher. In the apraxic schizophrenia group; male gender, being single or divorced, impaired functioning and smoking rates were higher than in the group of apraxic Bipolar I Disorder. However non-apraxic patients with Schizophrenia and Bipolar I Disorder did not differ in distribution of sociodemographic and clinical features.
CONCLUSION: Apraxia, which has a significant effect on the patient's functionality and quality of life causing deterioration in daily activities, can be seen in patients with Schizophrenia at higher rates, but can also be seen in patients with Bipolar I Disorder. Clinical evaluation of apraxia is important in terms of decreasing diagnostic complexities, developing appropriate treatment strategies, improving clinical course of disorders and functionality of patients.