Derin öğrenmeye dayalı insansız hava araçlarına özgü dost-düşman tanımlama sistemi için örnek bir uygulama
An example application for an identification of friend and foe (iff) system appropriate for unmanned aerial vehi̇cles (uav) based on deep learning
Yazar: MUSTAFA MELİKŞAH ÖZMEN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ BEKİR AKSOY
Isparta Uygulamalı Bilimler Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Mekatronik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Mekatronik Mühendisliği = Mechatronics Engineering

Özet:
İnsansız hava aracı (İHA) sistemleri günümüzde insan aklının ve hayal gücünün sınırlarını zorlayacak şekilde, birçok farklı alanda var olan farklı problem sahalarının çözümünde sıklıkla kullanılmaktadır. Bu nedenle İHA sistemlerinin sunduğu kolaylık ve hizmetlerden günlük hayatımızda ve birçok sektörün işlem süreçlerinde faydalanılmaya başlanmıştır. İHA sistemlerinin sıklıkla kullanıldığı alanların başında, sistemin tarihsel köken ve gelişim süreciyle de uyumlu olarak, güvenlik sektörü gelmektedir. Şüphesiz her teknolojik yenilikte olduğu gibi İHA sistemlerinin de insanlığın yararına kullanımının artmasıyla paralel olarak illegal ve insanlığın aleyhine kullanımında da artış ve çeşitlenme yaşanmaktadır.

İHA sistemlerinin alternatiflerine nazaran daha ucuz, risksiz ve maliyet-etkin çözümler sunması nedeniyle terör örgütleri tarafından illegal ve insan güvenliğini tehdit edecek şekilde kullanım sıklık ve çeşitliliğinde küresel ölçekte büyük bir artış yaşanmaktadır. Günümüze kadar devletlerin egemenliğinde olan ve terör örgütlerinin çok da varlık gösteremedikleri hava sahalarının artık terör örgütleri tarafından da kullanıldığı ve stratejik avantajlarından yararlanılmaya başlandığını söylemek çok da abartılı olmayacaktır. Devletlerin hava tehditlerini önlemeye yönelik sahip oldukları ve geliştirmeye devam ettikleri son derece karmaşık ve pahalı tespit, teşhis, ihbar ve önleme sistemlerine rağmen terör örgütlerinin basit ve ucuz İHA sistemleri ile saldırılar düzenlemeye devam edebilmeleri de bu tespiti doğrulamaktadır.

Açıklanan problemin çözümü için yine İHA tabanlı bir yöntem geliştirilebileceği varsayımından hareketle tez çalışmasında belirli genişlikteki bir hava sahasında kontrol, gözetleme ve emniyet uçuşu icra edebilecek, uçuş esnasında düşman sistemleri algılayabilecek ve onlara yazılımsal olarak kilitlenebilecek otonom bir sistem geliştirilmeye çalışılmıştır.

Abstract:
Unmanned aerial vehicle (UAV) systems are used for the solution of different problems that exist in different fields, in a way that pushes the limits of the human imagination. The services provided by UAV systems are used in the process of many sectors and in daily life. Security is one of the areas UAV systems are used, in line with the historical origin of the system. Undoubtedly, as in every technological innovation, in parallel with the increase in the use of UAV systems for the benefit of humanity, there is also an increase and diversification in illegal activities.

Due to the fact that UAV systems offer cheaper, risk-free and cost-effective solutions, there is a global increase in the frequency and diversity of the use of them by terrorist organizations. It would not be an exaggeration that the airspaces, which have been under the sovereignty of states until today and where terrorist organizations did not exist much, are now used by them. Despite the complex and expensive detection, identification, warning and prevention systems that states continue to develop to prevent air threats, the fact that terrorist organizations can carry out attacks with simple and inexpensive UAV systems confirms this determination.

Based on the assumption that an UAV-based method can be developed for the solution of the identified problem, in this study an autonomous system has been tried to be developed that can perform control, surveillance and safety flight in a certain airspace, detect intruder systems during flight and lock on them with its software.