Okul müdürü ve öğretmen iletişiminde duygusal bulaşmanın öğretmen algılarına göre incelenmesi
Investigating of emotional contagion in school principal and teacher communication according to teacher perceptions
Yazar: ZÜLEYHA ARIK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖMER MURAT ÖTER
Mardin Artuklu Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Sosyal bir varlık olan insan, yaşamın her anında birbirleri ile sözlü ya da sözsüz iletişim
halindedir. İletişim esnasında kişi, belirli duyguların etkisi ile bir ruh haline bürünür ve
iletişimde duyguların etkisi önemli bir yer tutar. Kişiler iletişim esnasında duygularını hem
sözel hem de beden diliyle iletişim kurduğu kişiye bilinçli veya bilinçsiz olarak aktarırlar.
Bir kişinin veya grubun, duygu durumunun ve davranışsal tutumunun bilinçli veya bilinçsiz
bir şekilde uyarılması yoluyla başka bir kişinin veya grubun duygularını veya davranışlarını
etkilemesine "duygusal bulaşma" denilmektedir. Kişilerarası iletişimin, eğitim
kurumlarında önemli bir yeri olduğu da göz ardı edilemez. Eğitim kurumu çalışanlarının
iletişim esnasında duygularını yansıtması kaçınılmazdır. Bu araştırmanın amacı, okul
müdürü ile öğretmenler arasında gerçekleşen iletişim sürecinde duygusal bulaşmanın
öğretmen algılarına göre incelenmesidir. Bu araştırma, nitel araştırma yönteminin
olgubilim deseninde yapılmıştır. Uzman görüşleri doğrultusunda araştırmacı tarafından
hazırlanan yarı yapılandırılmış görüşme formu aracılığı ile Mardin'in Midyat ilçesi ve bağlı
köylerinde görev yapmakta olan 20 öğretmenden veriler toplanmıştır. İçerik analizi
yöntemiyle çözümlenen verilere göre; duygusal bulaşmanın öğretmen ve okul müdürü
iletişiminde etkili olduğu, öğretmenlerin müdürleri ile iletişim kurarken onların olumlu ya
da olumsuz duygularından etkilendikleri, müdürlerin duygularından etkilenen
öğretmenlerin benzer duygular hissetmeye başladıkları ve bu duygularının öğrenciler ve
diğer öğretmenlerle kurdukları iletişime yansıdığı, duygularından arınarak görevin
yapılmasının mümkün olmadığı, okul müdürleriyle olan iletişim sonrasında olumlu
duygular hisseden öğretmenler daha yüksek bir motivasyonla derslerini işlerken olumsuz
duygular hisseden öğretmenlerin motivasyonunda düşüşler olduğu, bu nedenle olumlu
veya olumsuz duyguların öğretmenlerin performansını etkilediği sonuçlarına ulaşılmıştır.
Bu sonuçlar göz önüne alındığında okul müdürlerinin, olumlu veya olumsuz ruh
hallerinin/psikolojik durumlarının öğretmenlerle olan iletişimlerinde duygusal bulaşma
yoluyla öğretmenlere yansıdığını göz önünde bulundurarak hareket etmeleri
önerilmektedir. Ayrıca okul müdürlerine duygusal bulaşma, çalışanları motive etme, etkili
iletişim becerileri konularında hizmet içi eğitimler verilebilir.
Anahtar Kelimeler: Duygu, Duygusal Bulaşma, İletişim, Okul Müdürü, Öğretmen.

Abstract:
As a social being, humans are in verbal or non-verbal communication with each other at
every moment of life. During communication, a person takes on a mood under the influence
of certain emotions, and the influence of emotions has an important place in
communication. During communication, people consciously or unconsciously convey their
feelings to the person they communicate with both verbally and through body language.
The fact that a person or group affects the feelings or behaviors of another person or group
through conscious or unconscious stimulation of their emotional state and behavioral
attitude is called "emotional contagion". It cannot be ignored that interpersonal
communication has an important place in educational institutions. It is inevitable for
educational institution employees to reflect their feelings during communication. The aim
of this research is to examine emotional contagion in the communication process between
the school principal and teachers according to teachers' perceptions. This research was
conducted with the phenomenological design of the qualitative research method. Data were
collected from 20 teachers working in the Midyat district of Mardin and its affiliated
villages through a semi-structured interview form prepared by the researcher in line with
expert opinions. According to the data analyzed with the content analysis method; it was
concluded that emotional contagion is effective in the communication between teachers
and school principals, that teachers are affected by their positive or negative emotions when
communicating with their principals, that teachers who are affected by the emotions of the
principals begin to feel similar emotions and these emotions are reflected in their
communication with students and other teachers, that it is not possible to do the task by
purifying oneself from one's emotions, that teachers who feel positive emotions after
communicating with school principals have higher motivation while teachers who feel
negative emotions have decreased motivation, and therefore positive or negative emotions
affect teachers' performance. Considering these results, it is recommended that school
principals act by taking into account that their positive or negative moods/psychological
states are reflected on teachers through emotional contagion in their communications with
teachers. In addition, school principals can be given in-service training on emotional
contagion, motivating employees, and effective communication skills.
Key Words: Emotion, Emotional Contagion, Communication, School Principal, Teacher