Sağlık kurumlarındaki satınalma çalışanlarının e-eksiltme ihale usulüne ilişkin tutumlarının incelenmesi
Investigation of the attitudes of procurement employees in health institutions regarding e-reduction tender procedure
Yazar: KEREM ŞAFAK
Danışman: DOÇ. DR. AYHAN ULUDAĞ
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Sağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı / Sağlık Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Sağlık Kurumları Yönetimi = Health Care Management ; Sağlık Yönetimi = Healtcare Management
Dizin: Devlet ihale sistemi = State tender system ; Elektronik eksiltme = Electronic reduction ; Elektronik ihale = Elektronic tender ; Kamu alımları = Public procurement ; Kamu ihalesi = Public bidding ; Satınalma = Purchasing ; Sağlık kuruluşları = Health institutions ; Tutumlar = Attitudes ; Çalışanlar = Workers ; İhale = Tender

Özet:
Elektronik eksiltme (E-Eksiltme), tekliflerin değerlendirilmesinin ardından elektronik ortamda eksiltme şeklinde sunulan yeni fiyatların veya belirli teklif unsurlarına ilişkin yeni değerlerin bir elektronik araç marifetiyle otomatik değerlendirme metotları kullanılarak yeniden değerlendirilmesi ve sıralandırılması olarak tanımlanmıştır. Araştırmanın önemi, kamu kaynaklarının daha etkili ve verimli kullanılmasında e-eksiltmenin rolünü belirmek ve satınalma birimlerinde çalışanların e-eksiltmeye karşı tutumlarının belirlenmesini sağlamaktadır. Bu araştırmanın yapılma gerekçesi, kamu kaynaklarının etkili kullanımını sağlayacağı düşünülen e-eksiltme yönteminin kamu alımlarında kullanılması gerekliliği ve bu konuda daha önce yapılmış herhangi bir akademik çalışmanın bulunmamasıdır.
Çalışmanın amacı; Türkiye'de sağlık sektöründe yapılan ihalelerde seçilen yöntemlerin elektronik eksiltme açısından incelemek ve satınalma birimlerinde çalışanların elektronik eksiltme konusundaki görüşlerinin değerlendirilerek, e-eksiltme seçiminin kamu kaynaklarının etkili kullanımı ve satınalma konusunda tespit edilen sorunlara çözüm önerileri sunmaktır. Araştırmanın evreni Sağlık Bakanlığına bağlı kuruluşlarda çalışan satınalma personelleri oluşturmaktadır. Örneklem, yapılan hesaplama sonucunda 383 olarak bulunmuş ve 641 katılımcı ile çalışma gerçekleştirilmiştir.  Araştırmada e-eksiltme konusunda literatür taraması yapılmıştır. İlgili literatür incelenerek Sağlık Bakanlığına bağlı kuruluşlarda çalışanlar için kişisel bilgi ve e-eksiltme konusundaki tutumlarını belirlemeye yönelik sorularından oluşan anket formu oluşturulmuştur. Tanımlayıcı istatistikler ve iki kategorik veri arasındaki ilişkiyi incelemek için ki kare testi yapılmıştır. Ayrıca değişkenlerin ilişki düzeyini tespit etmek için Cramer's V değerleri incelenmiştir.
Araştırmaya katılanların %20,8'i Genel İdari Hizmetler Sınıfı (GİHS), %44,2'si Sağlık Hizmetleri Sınıfı (SHS) ve %35'i Yönetici sınıfında çalışmaktadır. Katılımcıların %49,1'i satınalma eğitimi alırken %50,9'u eğitim almamıştır. Araştırmaya katılanların %70,7'si satınalma biriminde isteyerek çalışırken, %29,3'ü ise isteği dışında bu birimde çalışmaktadır. Katılımcıların yaş değişkeni ile zamandan tasarruf sağlama değişkeni arasında,  satınalma biriminde isteyerek çalışma ile verimlilik arasında, eğitim durumu ile verilen hizmetin kalite düzeyi arasında, eğitim alma durumu ile saydamlık arasında, memuriyet yılı ile olası çalışan hatalarının azalması arasında, eğitim durumu ile personel tasarrufu sağlama arasında ve unvan ile güvenirlilik düzeyi arasında anlamlı ilişki olduğu tespit edilmiştir (p< ,05).
Çalışma sonucunda, satınalma biriminde çalışanların e-eksiltme usulünün ihalelerde saydamlık sağlayacağı, maliyetleri düşüreceği, verimliliği arttıracağı, yolsuzlukları azaltacağı, rekabeti arttıracağı, personel ve zaman tasarrufu sağlayacağını ifade etmelerine rağmen e-eksiltme konusunda yeteri kadar bilgi ve eğitim deneyimine sahip olmadıkları sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
Electronic reduction (E-reduction) has been defined as the reevaluation and reprioritizing of electronically submitted new prices in the form of reduction or new values for certain bid items after the evaluation of bids via using automatic evaluation methods by means of an electronic tool. The importance of this research is that it indicates the role of e-reduction in the use of public resources more effectively and efficiently and it ensures the determination of the attitudes of the employees in purchase departments towards e-reduction.The motive of this research is that the need for the use of e-reduction method in public purchases, which is thought to provide effective use of public resources and there is not any former academic study carried out on this research subject.
The aim of this study is to examine the methods chosen in the health sector auctions in Turkey in terms of electronic reduction and to evaluate the opinions of the employees in the purchase departments about electronic reduction, and to offer solutions to the identified problems on the effective use of public resources and purchase. The target population of this research is the purchase staff working in Ministerial Health Institutions. The study is carried out with 641 participants and the sample is calculated as 383. A literature review has been made on e-reduction subject in this research. After the examination of the relevant literature, a questionnaire form consisting of questions aiming some personal information and determination of the attitudes of the staff towards e-reduction working in Ministerial Health Institutions. Chi-square test is carried out in order to examine the relationship between descriptive statistics and two categorical data. In addition, Cramer's V factor is examined in order to determine the relationship degree of the variables.
20.8% of the total participants are working in the General Administrative Services Class (GİHS), 44.2% in the Health Services Class (SHS) and 35% in the Executive Class. 49.1% of the participants received purchasing education while the rest 50.9% of them did not. 70.7% of the total participants of this research work in the purchase department willingly, while the rest 29.3% work in this department as a result of some kind of an obligation. It has been ascertained that there is a meaningful relationship between the age variable of the participants and the variable of saving time, between voluntary work and productivity in the purchase department, between education level and the quality level of service provided, between education and transparency, between years of service and the decrease of possible employee error, between education level and personnel savings, and between the title and the level of reliability (p <, 05).
	As a resut of this study, although the employees in the purchase departments stated that the e-reduction method would provide transparency in auctions, reduce costs, increase efficiency, decrease corruption, increase competition, and help sav personnel and time, it has been concluded that they did not have enough knowledge and education experience related with e-reduction.