Medenî Sûreler örneğinde Kur'ân'ın konuları karşıtıyla anlatım üslûbu
Wording expressions of Koran's subjects with their opposites in the sample of Medina Suras
Yazar: HATİCE KÜBRA ÇEÇEN
Danışman: PROF. DR. HASAN YILMAZ
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Tefsir Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Din = Religion

Özet:
Kur'ân-ı Kerim, tüm insanlığı doğru yola yönlendiren bir klavuz olarak gönderilmiştir. Muhataplarını benzerini dahi meydana getirmekten aciz bırakan bir kitaptır. Bu özellik hem nazil olma biçimiyle hem içeriğinin mükemmelliğiyle hem de anlatım üslubunun etkileyiciliğiyle ortaya çıkmaktadır.
Kur'ân'ın her bir ayetinde ayrı bir edebi güzellik ve hikmet bulunan üslûbunu iyi bilmek doğru bir şekilde anlaşılması ve yaşamımıza aktarılabilmesi için gerekmektedir. Bunun için de öncelikle Mekkî ve Medenî surelerin ayrımının bilinmesi, bu surelerin lafız  ve muhteva özelliklerinin incelenmesi ve sebebi nüzulunun araştırılması Kur'an-ı Kerim'in daha doğru bir şekilde anlaşılmasını sağlamaktadır. Medenî sûreler çoğunlukla ibadet, muamelat, ahlak, sosyal ilişkiler ve savaşlarla alakalı konuları içermektedir. Bu bağlamda medenî sûrelerin eşsiz üslûbunun bir yansıması, zıt ifadelerden yararlanması ve karşıt konularla muhataplarına seslenmesidir.
Kur'ân, insanın fıtratına ve anlama kabiliyetine göre bir dil kullanmakta ve buna uygun bir üslûp seçmektedir. Bu tür hitaplarda insanın yapısında var olan karşıt duygu ve davranışlardan hareketle insanda birlikte bulunan iyi-kötü, doğru-yanlış ve güzel-çirkin gibi özelliklere değinilmektedir. Bu çalışmada, Medenî sûrelerde zikredilen bazı karşıt konular, ayetler çerçevesinde yorumlanmaya çalışılmaktadır.
Bu çalışma, bir giriş ve iki bölümden oluşmaktadır. Giriş kısmında, araştırmanın amacı, kapsamı ve metodu açıklanmakta ve içerik hakkında genel bilgiler verilmektedir. Birinci bölümde, Medenî sûrelerin özellikleri ve onlardaki anlatım üslûpları ayetler ışığında ortaya konulmaktadır. İkinci kısımda ise karşıtlık üslûbundan yola çıkılmakta, öncelikle medenî sûrelerdeki bazı karşıt konulara dair yorumlar ele alınmaktadır. Akabinde ise Mümtehine sûresi örnekliğinde karşıt konular açıklanmakta ve bu sûrenin gayeleri ortaya konulmaktadır.

Abstract:
The Qur'an was sent as a guide that guides all humanity to the right path. It is a miraculous book that leaves it incapable of even creating the like of it. The fact that it is a miracle book is understood both by the way it was revealed, by the perfection of its content and by the impressiveness of its narrative style.
It is necessary to know the style of the Qur'an, which has a different literary beauty and wisdom in each verse, in order to understand it correctly and transfer it to our lives. Madani surahs mostly contain topics related to worship, treatment, morality, social relations and wars. In this context, a reflection of the unique style of the civilized surahs is that they make use of opposite expressions and address their interlocutors with opposing subjects.
The Qur'an uses a language according to a person's nature and ability to understand, and chooses a suitable style accordingly. In such addresses, issues such as good-bad, right-wrong and beautiful-ugly that coexist in human beings are addressed, based on the opposing emotions and behaviors that exist in the human structure. In this study, some opposing issues mentioned in the civilized surahs are tried to be interpreted within the framework of the verses.
This study consists of an introduction and two parts. In the introduction, the aim, scope and method of the research are explained and general information about the content is given. In the first chapter, the characteristics of the civilized surahs and their expression styles are presented in the light of the verses. In the second part, starting from the contrast style, first of all, the comments on some opposing subjects in the civilized surahs are discussed. Afterwards, opposing subjects are explained in the example of the surah Mümtahina and the aims of these surah is revealed.