(Neo) realizm bağlamında Türkiye'nin ulusal güvenliği: Türk savunma sanayisinde otonoma yönelim
Turkey's national security in the context of (Neo) realism: Autonomous tendency in the Turkish defense industry
Yazar: ADEM CAN SEMİZ
Danışman: DOÇ. DR. LEVENT YİĞİTTEPE
Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science ; Uluslararası İlişkiler = International Relations

Özet:
Uluslararası İlişkilerde ve ulusal güvenliğin kavramsal gelişiminde realizm kuramının çok ayrı bir yeri olmuştur. Ulus-devletler ana aktör olarak kabul edilmiş ve güç kavramı üzerinden tanımlama yapılmıştır. Devletler, ulusal ve uluslararası sistemde karar alıp verirken çıkarları doğrultusunda hareket etmekten vazgeçmemiştirler. Klasik realizm ile Neorealizm de bireyler ile devlet yöneticilerinin, olayların gelişimi açısından etkilenme boyutları birbirinden farklı olabilmektedir. Neorealizm, diğer bir adıyla yapısal gerçekçilik, uluslararası otoritelerin devletleri kısıtladığı yönünde bir tavrı benimsemiştir. Devletler açısından ulusal çıkarlar göz önünde bulundurulduğunda asıl hedef, devletin güvenliği ve uluslararası arenadaki dengenin korunmasıdır. Bu hedeflerin gerçekleşmesi ise güç ve ittifak yoluyla sağlanmaktadır. Bu bağlamda Türkiye özelinde bir değerlendirme yapıldığında mevcut uluslararası sistemdeki güç ve güvenlik dengelerinin şekillenmesi özellikle askeri alanda gerçekleşen çalışmalara bağlı olarak ilerlemektedir. Türkiye'nin savunma sanayi çalışmaları son yıllarda hız kazanmıştır. Türkiye, yaşadığı uluslararası tecrübeler, terör ve ekonomik sorunlardan dolayı yerli ve milli yatırım hamleleri yapmaya mecbur kalmış, nitekim bu alanda hava, kara, deniz ve istihbarat faaliyetleri açısından ciddi bir ilerleme kaydetmiştir. Türkiye, savunma sanayi çalışmaları kapsamında ve dışa bağımlılığın azalmasına yönelik önemli adımlar atmaktadır. Yerli ve milli yatırımlar sayesinde bölgesinde ve uluslararası arenada caydırıcı bir güç haline gelmiştir. Bu çalışmada uluslararası sistemde realizm ve neorealizm çerçevesinde şekillenen Türkiye'nin savunma sanayi anlayışı ve gelişen teknolojiyle gerçekleşen otonom süreci ele alınmıştır. Türkiye'nin askeri gücünün şekillenmesinin en önemli ön ayağı olan savunma sanayinin otonoma yönelik hamlelerinin değerlendirmesi yapılarak bunların operasyonel faaliyetler üzerindeki etkilerine değinilmiştir. Bununla birlikte geçmiş ve mevcut Türkiye'nin savunma sanayi alanındaki politikaları daha iyi anlaşılması amaçlanmıştır.

Abstract:
The theory of realism has a very special place in International Relations and the conceptual development of national security. Nation-states were accepted as the main actors and defined through the concept of power. States have not given up on acting in line with their interests when making decisions in the national and international system. In classical realism and neorealism, the extent to which individuals and state administrators are affected in terms of the development of events may differ from each other. Neorealism, also known as structural realism, adopts an attitude that international authorities restrict states. When considering national interests for states, the main goal is the security of the state and the preservation of balance in the international arena. The realization of these goals is achieved through power and alliance. In this context, when an evaluation is made specifically for Turkey, the shaping of the balance of power and security in the current international system is progressing depending on the work carried out especially in the military field. Turkey's defense industry efforts have accelerated in recent years. Turkey has been forced to make domestic and national investment moves due to its international experiences, terrorism and economic problems, and has made serious progress in this field in terms of air, land, sea and intelligence activities. Turkey is taking important steps within the scope of defense industry studies and towards reducing foreign dependency. Thanks to local and national investments, it has become a deterrent force in its region and in the international arena. In this study, Turkey's defense industry understanding, shaped within the framework of realism and neorealism in the international system, and its autonomous process realized with developing technology are discussed. The autonomy-oriented moves of the defense industry, which is the most important pioneer in shaping Turkey's military power, were evaluated and their effects on operational activities were touched upon. In addition, it is aimed to better understand Turkey's past and present policies in the field of defense industry.