Tıp fakültesi öğrencilerinde algılanan sosyal destek, tükenmişlik ve psikolojik sıkıntı durumlarının incelenmesi
Examination of perceived social support, burnout and psychological distress in medical faculty students
Yazar: TUĞÇE DARTILMAK
Danışman: PROF. DR. EDİBE PİRİNÇCİ
Fırat Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Halk Sağlığı = Public Health
Dizin: Algılanan sosyal destek = Perceived social support ; Psikoloji = Psychology ; Psikolojik durum = Psychological status ; Psikolojik sıkıntı = Psychological distress ; Sosyal destek = Social support ; Tükenmişlik = Burnout ; Tükenmişlik düzeyi = Burnout level ; Tıp eğitimi = Education-medical ; Tıp öğrencileri = Medicine students ; Öğrenciler-tıp = Students-medical

Özet:
Tıp öğrencileri arasında kendiliğinden bildirilen psikolojik stres ve tükenmişlik prevalanslarının genel popülasyona kıyasla yüksek olduğu bilinmektedir. Bu çalışmada Fırat Üniversitesi Tıp Fakültesi öğrencilerinin algılanan sosyal destek, tükenmişlik ve psikolojik sıkıntı düzeylerinin ne boyutta olduğunu, birbirleri ile ve diğer bazı faktörlerle ilişkilerini incelemek amaçlanmıştır.
Kesitsel tipte olan bu çalışma Fırat Üniversitesi Tıp Fakültesinde Nisan-Haziran 2019 tarihleri arasında öğrenim görmekte olan öğrencilerde yapılmıştır (cevaplılık oranı %81.3). Çalışmada araştırmacı tarafından literatür taranarak oluşturulmuş sorular, Psikolojik Sıkıntı Ölçeği (K10-PSÖ), Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği (ÇBASDÖ) ve Maslach Tükenmişlik Envanteri-Öğrenci Formu'ndan (MTE-ÖF) oluşan anket formu kullanılmıştır. Elde edilen veriler Mann-Whitney U, Kruskal-Wallis H testleri ve Spearman korelasyon analizi ile değerlendirilmiştir. Çalışmanın yapılabilmesi için etik onay ve idari izinler yazılı olarak alınmıştır. 
Öğrencilerin yaş ortalaması 21.87±2.35, %53.8'i kadın, %99.2'si bekârdır. Katılımcıların %91.5'i kendisini yıpranmış hissetmekte, %60.1'i uyku düzensizliği yaşamaktadır. Öğrencilerin %83.0'ünde psikolojik sıkıntı görüldüğü tespit edilmiştir. Kadınlarda erkeklere göre daha fazla psikolojik sıkıntı ve duygusal tükenme görülmüş, algılanan sosyal destek daha fazla bulunmuştur (p<0.05). Preklinik öğrencilerinin klinik öğrencilerine göre daha fazla psikolojik sıkıntı ve tükenmişlik durumu olduğu tespit edilmiştir (p<0.05). Aktiviteler için yeterli zamanı olmadığını belirten, meslek seçiminden memnun olmayan, okuldan memnun olmadığını belirten, gelecekten beklentisi olmayan ve uyku düzensizliği olan öğrencilerde psikolojik sıkıntı ve tükenmişlik yüksek bulunmuştur (p<0.05). Psikolojik sıkıntı ve tükenmişlik ölçeklerinin puanlarının birbirleriyle pozitif, algılanan sosyal destek ile negatif korele olduğu gözlenmiştir (p<0.05).
Sonuç olarak, öğrencilerdeki psikolojik sıkıntı prevalansının yüksek olduğu, psikolojik sıkıntıya tükenmişliğin eşlik ettiği ve algılanan sosyal destek yükseldikçe öğrencilerin psikolojik sıkıntı ve tükenme yaşama durumunun azaldığı görülmüştür.

Abstract:
It is known that the self-reported prevalence of psychological stress and burnout among medical students is higher compared to the general population. In this study, it was aimed to examine the extent of perceived social support, burnout and psychological distress levels of Firat University Faculty of Medicine students and their relations with each other and some other factors.
This cross-sectional study was conducted with students studying at Firat University Faculty of Medicine between April and June 2019 (response rate 81.3%). In the study, the questionnaire form consisting of questions formed by the researcher by scanning the literature, Psychological Distress Scale (K10-PSS), Multidimensional Perceived Social Support Scale (MSPSS) and Maslach Burnout Inventory-Student Form (MBI-SS) were used. The data obtained were evaluated using Mann-Whitney U, Kruskal-Wallis H tests and Spearman correlation analysis. Ethical approval and administrative permissions were obtained in writing to conduct the study. 
The average age of the students is 21.87±2.35, 53.8% of them are female, 99.2% of them are single. 91.5% of the participants feel worn out, 60.1% experience sleep disorders. Psychological distress was found in 83.0% of the students. Psychological distress and emotional exhaustion were observed more in women than in men, and perceived social support was found to be higher (p<0.05). It was determined that preclinical students had more psychological distress and burnout than clinical students (p <0.05). Psychological distress and burnout were found to be high in students who stated that they did not have enough time for activities, were not satisfied with their choice of profession, stated that they were not satisfied with the school, had no expectations from the future, and had sleep disorders (p<0.05). It was observed that the scores of psychological distress and burnout scales were positively correlated with each other and negatively correlated with perceived social support (p<0.05).
In conclusion, it was observed that the prevalence of psychological distress in students was high, burnout accompanied psychological distress, and as the perceived social support increased, students' psychological distress and burnout status decreased.