Yüksek enerjili x-ışını demetlerinde (6-15MV sanal kama filtreli alanlarda dozimetri parametrelerinin ölçülmesi ve tedavi planlama sistemindeki verilerle karşılaştırılması
Under high energy x-ray beams (6-15MV, the measurements of the dosimetric parameters of the fields with virtual wedges and the comparison with the datas gained from the treatment planning system
Yazar: SEZGİ TURAN
Danışman: PROF. DR. HATİCE BİLGE
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Temel Onkoloji Ana Bilim Dalı / Tıbbi Radyofizik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Fizik ve Fizik Mühendisliği = Physics and Physics Engineering ; Onkoloji = Oncology
Dizin: Doz = Dose ; Doz tayini = Dose determination ; Filtreleme = Filtration ; Parçacık hızlandırıcılar = Particle accelerators ; Radyometri = Radiometry ; Radyoterapi = Radiotherapy ; Tedavi = Treatment ; X ışını = X ray

Özet:
Kama filtreler, radyoterapide ışın şekillendiricisi olarak kullanılmaktadır. Yeni kurulan cihazların kama filtrelerinin, doz dağılımlarına etkisinin araştırılması gerekmektedir. Bu çalışmada Varian DHX (RapidArc) lineer hızlandırıcısında bulunan dinamik kama filtrenin (EDW), değişken parametrelere bağlı olarak, cilt dozunu ve doz dağılımlarını nasıl etkilediği araştırılmıstır.6 MV ve 15 MV için, katı su fantom ile, farklı boyutlarda, 15°, 30°, 45°, 60° EDW'li alanların doz profilleri, film yöntemi ve PTW 2-D Array ile, dmax, 5, 10, 15, 20 cm derinliklerinde ölçülmüştür. Ölçülerek bulunan dağılımlar Eclipse tedavi planlama bilgisayarında (TPS) hesaplanan izodoz dağılımları ile PTW Verisoft programında yer alan Gamma Index metodu kullanılarak karşılaştırılmıştır. Aynı alan ve kama filtre açılarında, paralel plak iyon odası ve film ile yüzey dozları ölçülmüş, bulunan değerler karşılaştırılmıştır. Eclipse TPS'nin AAA ve PBC algoritmaları kullanılarak, farklı alan boyutları, kama filtre açıları için hesaplanan doz verimleri, silindirik iyon odası ve katı su fantom kullanarak ölçülmüş ve farklar hesaplanmıştır.İzodoz dağılımları için yapılan karşılaştırmalarda, alan boyutu ve derinlik arttıkça, planlanan ve ölçülen değerler arasındaki uyumsuzluk artmaktadır. Cilt dozu ölçümlerinde açık ve EDW'li alanlarda alan boyutu arttıkça cilt dozunun arttığı görülmektedir. Dinamik kama filtre açısı genel olarak cilt dozunu etkilememekte, yalnızca büyük kama filtre açısı ve büyük alan kombinasyonlarında, açı arttıkça cilt dozu hafifçe artmaktadır. Doz verimi için yapılan karşılaştırmalarda ise en büyük farklar PBC algoritması ile hesaplananlarda görülmüştür. İzodoz dağılımları ve doz verimi için ölçülen ve hesaplanan değerler arasındaki en büyük farkların, büyük alan ve büyük kama filtre açısı kombinasyonlarında olduğu görülmüştür.

Abstract:
Wedges are being used as a field modifier on radiotherapy. It is necessary to quest for the effects of the dynamic wedges on the dose distributions of the new established radiotherapy machines. In this research, it was questioned how the dynamic wedges, which is available on Varian DHX (RapidArc) linear accelerator, effect both the skin dose and dose distribution, depending on some variable parametres.For 6 and 15 MV, the dose profiles of the fields with 15º,30º,45º and 60º EDW captured at dmax,5,10,15 and 20 cm depths of the solid water phantom, at various sizes, by both film and PTW 2-D Array. The distributions founded by measuring compared with the datas gained from the Eclipse TPS, with PTW Verisoft programme. For same field sizes and EDW?s, surface doses were measured by both parallel plane ion chamber and films. The calculated dose efficiencies of various field sizes and dynamic wedge angles by using the AAA and PBC algorithms of the Eclipse TPS were measured by cylindrical ionization chamber and solid water phantom.It is found on the comparisons of the isodose distributions that the incompatibility of the planned and measured datas are increasing by both growing field size and depth. It is seen that the surface doses are increasing with the growing field sizes for open and EDW fields. Despite the angles of the dynamic wedges are commonly not effecting the surface doses, it might increase slightly with the growing angle degree only on some combinations of both large dynamic wedge angles and field sizes.The biggest differences of the comparisons of the dose efficiencies were belong to the results which were gained by using PBC. The biggest disparity of both isodose distributions and dose efficiencies are within the scope of combinations of large field sizes and wedge angles.