Ratlarda indometazin ile indüklenen gastrik hasara karşı timokinon'un etkilerinin araştırılması
Investigation of  the effects of thymoquinone against indomethacine induced gastric damage in rats
Yazar: CEMİLE TURAN
Danışman: DOÇ. DR. YASİN BAYIR
Atatürk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Eczacılık Biyokimya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Biyokimya = Biochemistry ; Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology ; Gastroenteroloji = Gastroenterology
Dizin: Antioksidanlar = Antioxidants ; Gastrit = Gastritis ; Mide ülseri = Stomach ulcer ; Oksidatif stres = Oxidative stress ; Sıçanlar = Rats ; Timokinon = Thymoquinone ; Ülser = Ulcer ; İndometazin = Indomethacin

Özet:
Amaç: Akut mide mukoza hasarlarının görülme sıklığının ve tedavi masraflarının fazla olması onu çekici bir araştırma konusu yapmaktadır. Bu doğrultuda çalışmamızda, halk arasında sıklıkla kullanılan çörek otu (Nigella sativa) tohumlarının önemli etken maddelerinden biri olan Timokinon'un (TQ) farklı dozlarının ratlarda indometazin (IND) ile oluşturulan ülser modeli üzerine etkisinin araştırılması amaçlanmıştır.
Materyal ve Metot: Çalışmamızda 6 gruptan oluşan 36 adet albino Wistar cinsi erkek rat kullanıldı. Çalışma grupları sağlıklı grup, IND kontrol grup, famotidin (FAM, 40 mg/kg) grubu ve TQ'un 3 farklı (0.5, 1 ve 2 mg/kg) grubundan oluşmaktadır. Sağlıklı gruba hiçbir muamele yapılmazken, IND kontrol, FAM ve TQ gruplarına oral yoldan gavaj yardımıyla sırasıyla su, FAM ve TQ verildikten 5 dk sonra, aynı şekilde 25 mg/kg IND verilerek ülser modeli oluşturuldu. Hayvanlar 6 saat sonra sakrifiye edilerek, tüm gruplardaki mide örnekleri makroskopik olarak incelendi. Mide dokusunda SOD enzim aktivitesi, GSH ve MDA seviyeleri ölçüldü.
Bulgular: IND kontrol grubuna göre ülser alanlarının TQ'un düşük dozlarında daha etkili olmak üzere azaldığı belirlendi. IND kontrol grubunda sağlıklı grubuna göre kıyaslandığında MDA seviyesinde artış, GSH seviyesinde ve SOD aktivitesinde düşüş tespit edilmiştir. TQ'nun özellikle düşük doz gruplarında ve FAM grubunda MDA seviyesi anlamlı olarak azalırken GSH seviyesi ve SOD aktivitesi doza bağlı bir şekilde anlamlı olarak artmıştır. 
Sonuç: İndometazinle oluşturulan gastrik hasarda serbest radikallerin üretildiği ve ülser oluşumuna neden olduğunu gösterilmiştir. TQ'un (0.5, 1 ve 2 mg/kg) dozlarında IND ile oluşturulan ülserler üzerine koruyucu etki belirlenmiştir. TQ yapısındaki kinonun kuvvetli redoks özelliğiyle IND tarafından oluşturulan serbest radikallerini temizlediği, oksidatif stresi azalttığı ve böylece ülsere karşı koruyucu olduğu düşünülmektir. 
        
Anahtar Kelimeler: Antioksidan, indometazin, oksidatif stres, ülser, timokinon.

Abstract:
Aim: Incidence and high cost of acute stomach mucosa damages make this issue a very interesting issue for study.  For this reason, it is aimed to investigate the effects of  different dosage of thymoquinone (TQ) against indomethacine induced gastric damage in rats.
Material and Method: In our study, six groups of 36 Wistrar male rats were used. Groups are named as healthy, IND control, famotidine (FAM, 40 mg/kg) and three different doses of TQ (0.5, 1 and 2 mg/kg). While any treatment or drug  administration will done on healthy group, model was generated to other groups by giving FAM or TQ with tap water via oral gavage. 5 min later, 25 mg/kg IND administrated to each rat. Animals were sacrified about 6 hour later and stomach samples of each groups were collected for macroscopic study and SOD enzyme activity and MDA, GSH levels measurements.
Results: Lower doses of TQ is more effective and all TQ groups exhibit reduced ulcer region with respect to the IND control group. While MDA level increased, GSH level and SOD activity of IND control group is lower than healthy group. The MDA levels of TQ were significantly reduced in FAM groups and especially in lower doses, in contrast, the GSH levels and the SOD activity were significantly incresed depending on the dosaging.
Conclusion: It is observed that IND induced gastric damage cause ulcer and increase in free radical. It is determined that lower doses of TQ (0.5, 1 and 2 mg/kg)  is also exhibit a protective effect on IND induced model.  It is tought that quinone in TQ structure have a strong redox feature and this feature clean up the free radicals caused by IND, it reduces the oxidative stress and protect the stomach from ulcer.
        
Key Words: Antioxidant, indomethacin, oxidative stress, ulcer, thymoquinone.