Türk ve Irak Hukukunda organ ve doku naklinin hukuki ve cezai boyutu
Local and criminal dimensions of organ and tissue transplant in Turkish and Iraq Law
Yazar: ALHAM AL-ZUHAİRİ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ELVAN KEÇELİOĞLU
Çankaya Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Ceza hukuku = Criminal law ; Ceza yaptırımı = Criminal penalty ; Doku nakli = Tissue transplantation ; Hukuka uygunluk = Compliance with laws ; Irak hukuku = Iraq law ; Organ nakli = Organ transplantation ; Türk Hukuku = Turkish Law

Özet:
Beşeri organ ve doku nakli eski çağlardan beri yapılmaktadır. Aralarında Türk ve Irak kanunları gibi birçok kanunda düzenlemeler gerçekleştirilmiştir. Organ ve doku nakli canlılardan olduğu gibi ölülerde de alınabilir. Ölülerden organ nakli yapmak canlı olanlardan daha yüksek olup ölülerden nakil yapmak daha faydalı olup çünkü aynı anda birden fazla organ alınarak yine aynı anda birden fazla kişiye nakil işlemi yapılabilmektedir. Eskiden klasik ölüm (Kalp ve solunum yollarının durması) baz alınırken, Kalp ve solunum durduğu zaman kişi ölmüş sayılır. Ancak birçok eleştiri alması ile birlikte beyin ölümü gerçek ölüm olarak kabul edilmeye başlanmıştır. Vücudun tüm görevsel fonksiyonları tamamen durunca kişi ölmüş sayılmaktadır. 
Beşeri organ ve doku nakli gerçekleştirmek için kanun tarafından belirlenmiş kanunlar mevcuttur. Türk ve Irak kanunu organ nakli düzenlemek üzere birçok şart ve kanun belirlemiştir. İlaveten bağış yapmak, tam istek ve rızaya bağlanmıştır. Burada nakil işlemi hastanın yararına olmalıdır. Bağış yapacak olan kişinin bağışlamanın psikolojik, ailevi ve sosyal açısından sonuçlarını açık bir şekilde anlatılmalıdır. v 

Türk ve Irak kanunları olmak üzere Dünyada birçok kanun organ ticaretini yasaklamış olup ve insan haklarını tecavüz olarak kabul etmiştir. Ceza ve hapis gibi bir takım cezalar verilmiştir. Bu cezalar hem suçu işleyen hem de ortak olanlara uygulanmıştır. Kanunlar beşeri organ nakli ile ilgili hususları çok önemsemiş çünkü Allah'ın yarattığı en ulvi canlı ile ilgili bir konu olmuştur.



Anahtar Kelimeler : Organ, Doku, Nakil, Ölülerden Nakil, Beyin ölümü

Abstract:
Human organ and tissue transplantation were made from ancient ages. Enacted in many laws worldwide including Turkish and Iraqi Laws. Organ and tissue transplantation can be done on live humans and cadavers. The rate of Organ and tissue transplantation from cadavers is high than live transplantations and transplantation from cadavers is more useful because you can transplant more than one organ and tissues at the same time. In the past when (Heart and Respiratory Systems) stopped accepted as classical death. But many critics this application, then brain death accepted as real death. Individual accepted as death only after all body's physiological functional stopped.
There are laws organized for Organ and tissue transplantation. Many conditions have been set to organize Organ and tissue transplantation in Turkish and Iraqi Laws. Additionally, transplantation must be donated and consensual. The transplantation must be benefit of patient. The psychological, familial and social results of transplantation must be explained to donator.
Organ and tissue transplantation trade forbidden in many World Laws including Turkish and Iraqi Laws and accepted as rape of Human Rights. Inflicted punishments like penalties and prison sentence. Those punishments were applied on perpetrator and associated persons. Laws adopted issues regarding Organ and tissue transplantation because it is related to lofty living creature which created by Allah.