Bazı armut genotiplerine ait meyvelerde stres koşullarında biyo-kimyasal özelliklerin değişimi
Changes in bio-chemical properties of fruits of some pear genotypes under stress conditions
Yazar: NEZİHA ÖZGÜN
Danışman: PROF. DR. YASEMİN EVRENOSOĞLU
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı / Meyve Yetiştirme ve Islahı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Armut = Pear ; Biyokimyasal özellikler = Biochemical properties ; Genotip = Genotype ; Pyrus communis = Pyrus communis ; Stres faktörleri = Stress factors

Özet:
Armut ılıman iklimde yetişen meyve türü olmakla birlikte, Türkiye önemli armut üreticisi konumundadır. Günümüz koşullarında (kuraklık, iklim değişikliği vb.) şartların mevcut üretimi etkilememesi amacıyla farklı genotiplerin kullanımı gerekmektedir. Bu çalışma, on farklı armut genotipinin,  pomolojik özellikleri (en, boy, ağırlık, alt ve üst renk, sertlik), suda çözünür kuru madde (SÇKM), pH, titre edilebilir asitlik (TEA), C vitamini, fenolik madde içeriği ve antioksidan kapasite değerlerine, çalışmanın yapıldığı yıl doğal olarak ortaya çıkan stres (meyve gelişiminin erken döneminde kaydedilen yüksek sıcaklık ve kuraklık) koşullarının etkilerini karşılaştırmak amacıyla yürütülmüştür.
Seçilen armut genotiplerinde, çalışma sonucunda buruk ve buruk olmayan genotiplerin ortalama meyve eni 45,77 - 92,00 mm, meyve boyu 59,40 - 120,10 mm, meyve ağırlığı 59,71 - 504,00 g ve meyve eti sertliği 3,40 - 7,80 kg/cm2 aralığında değişim göstermiştir. Alt renk değerlerinden a, buruk olmayan genotiplerde, buruk genotiplere göre, tersine, kabuk alt renk değerlerinden ºh de buruk olan genotiplerde, buruk olmayan genotiplere göre yüksek olmuştur. Kabuk üst renk değerlerinden C değeri haricinde tüm üst renk değerleri arasındaki farklılık önemli olmuş, L, b ve °h değeri buruk olmayan genotiplerde, a üst kabuk rengi buruk genotiplerde yüksek bulunmuştur. Ayrıca, genotiplere ait biyokimyasal değerlerden SÇKM, buruk genotiplerde istatistiksel olarak yüksek olmuş, SÇKM'nin aksine pH ise buruk olmayan genotiplerde yüksek bulunmuştur. Titre edilebilir asitlik (TEA) ve C vitamini ortalama değerleri, buruk genotiplerde istatistiksel bakımdan buruk olmayanlara göre yüksek olmuştur. Toplam fenol ve antioksidan kapasite ise genotipler arasında istatistiksel olarak önemli bir fark oluşturmamıştır.

Abstract:
Pear is a type of fruit grown in a temperate climate, and Turkey is an important pear producer. In today's conditions (drought, climate change, etc.), different genotypes should be used in order not to affect the current production. In this study, pomological properties (width, height, weight, bottom and top peel color, hardness), total soluble solids (TSS), pH, titratable acidity (TA), vitamin C, total phenolic content and antioxidant capacity values of ten different pear genotypes under naturally occured stress conditions that observed in the year of the study (high temperatures and drought at early stage of fruit growth),  was determined and compared. 
In the selected pear genotypes, the average fruit width of the astringent and non-astringent genotypes varies from 45.77 - 92.00 mm, fruit length is 59.40 - 120.10 mm, fruit weight is 59.71 - 504.00 g, and fruit firmness is varied between 3,40 - 7.80 kg/cm2. Sub peel color values were higher in non-astringent genotypes compared to astringent ones, on the contrary, ºh value was detected higher in astringent genotypes. The difference between all the upper peel color values except for the C value was significant, L, b and °h values were found higher in non-astringent genotypes, a value was higher in astringent genotypes. In addition, the biochemical values of the genotypes, SÇKM were statistically higher in astringent genotypes, and pH was found to be higher in non-astringent genotypes, in contrast to SÇKM. The mean values of titratable acidity (TEA) and vitamin C were statistically higher in astringent genotypes than in non-astringent genotypes. Total phenol and antioxidant capacity did not make a statistically significant difference between genotypes.