Metastatik küçük hücreli dışı akciğer kanseri tanılı hastalarda tedavi öncesi çekilen PET/BT'de ölçülen subkutan yağ, visseral yağ ve iskeletal kas doku kütlesinin antikanser tedaviye yanıt ve sağkalıma etkisinin araştırılması
Assessment of the effect of subcutaneous fat, visceral fat and skeletal muscle mass measured  in the pre-treatment  PET/CT on anti-cancer treatment response and survival in patients with metastatic non-small cell lung cancer
Yazar: TUĞBA KIRATLI YOLCU
Danışman: PROF. DR. PERRAN FULDEN YUMUK
Marmara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Onkoloji = Oncology
Dizin: Adipoz doku = Adipose tissue ; Akciğer hastalıkları = Lung diseases ; Antineoplastik ajanlar = Antineoplastic agents ; Karsinoma-küçük hücreli olmayan-akciğer = Carcinoma-non small cell-lung ; Kas-iskelet sistemi = Musculoskelatal system ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Pozitron emisyon tomografi = Positron-emission tomography ; Sağkalım = Survival ; Tedavi = Treatment

Özet:
AMAÇ: Küçük hücreli dışı akciğer kanseri (KHDAK) sık tanı konulan kanser tiplerinden biridir ve hastaların yarısından fazlası ileri evrede tanı alır. Metastatik evre hastalıkta 5 yıllık genel sağ kalım (GS) oranı %5'in altındadır. Çalışmamızda ileri evre KHDAK tanılı hastaların visseral yağ doku (VYD), subkutan yağ doku (SYD), iskelet kas doku (İKD) kütlesi ve VYD/SYD oranı ölçümlerinin sağkalım üzerindeki prognostik etkisinin araştırılması amaçlanmıştır.
METOD: Araştırmaya Marmara Üniversitesi Pendik Eğitim Araştırma Hastanesi Tıbbi Onkoloji Polikliniğine Haziran 2012 ile Şubat 2019 arasında başvuran, patolojik KHDAK tanılı ve en az 1 kür antikanser tedavi almış olan, 76 evre IV hasta dahil edildi. Antropometrik ölçümlerde tedavi öncesi evreleme amaçlı çekilmiş olan pozitron emisyon tomografi/ bilgisayarlı tomografi (PET/BT) görüntüleri kullanıldı. VYD'nin heterojen dağılımı nedeniyle diyafram kubbesinden "Symphysis Pubis" seviyesine kadar olan tüm abdominopelvik bölge çalışma alanı olarak belirlendi. İKD hacim hesabı için ise L2-L5 lomber vertebra seviyeleri arasında yer alan paraspinal kas dokusu çalışma alanı olarak belirlendi. VYD, SYD ve İKD hesapları için "Hounsfield Unit" (HU) değerlerinden yararlanıldı. Yağ doku için -190 ile -30 HU arasındaki değerler dikkate alınırken, iskelet kası için ise -29 ile +150 HU arasındaki değerler kullanıldı. İstatistiksel analiz için SPSS (version 23.0) programı kullanıldı. Antropometrik veriler ve klinikopatolojik özelliklerin sağ kalıma etkilerinin analizinde Kaplan-Meier yöntemi ve tek değişkenli analizde log-rank testi kullanıldı.
BULGULAR: Çalışmaya dahil edilen 76 hastanın ortalama yaşı 59,9'du, ve 59'u (%77) erkekti. Histolojik olarak 60'ı (%79) adenokarsinom, 14 (%18) skuamöz hücreli karsinomdu. İlk seri tedavi olarak 58'i (%73) kemoterapi (KT), 18'i (%27) tirozin kinaz inhibitörü (TKİ) almıştı.
SYD ve SYD indeksleri yüksek olanlarda, GS sayısal olarak daha uzun saptandı (düşük olan grupta ortalama 9,3 ay, yüksek olan grupta 17,8 ay), ancak istatistiksel anlamlılık gözlenmedi. Tedavi seçimine göre alt grup analizi yapıldığında, TKI alan grupta yağ dokusu fazla olan hastaların GS'nin daha uzun (düşük olan grupta 6,4 ay, yüksek olan grupta 22,3 ay) (p:0,029) olduğu gözlenmekle birlikte TKİ alan sadece 18 hasta vardı.
VYD ve SYD'yle toplam kilo köreleydi, ve bu korelasyon VYD'de (spearmen korelasyon katsayısı 0,736, p:0,000) SYD'ye (spearman Rho 0,53, p:0,000) göre daha belirgin saptandı. 
Tek değişkenli analizde yüksek SYD ve SYD indeksleri ile PFS arasında istatistiksel anlamlı ilişki gözlendi (p:0,014), ancak çok değişkenli analizde bu ilişki gösterilemedi.
VYD/SYD oranı değerlendirildiğinde hastalar medyan değere göre 2 gruba ayrıldı. Sayısal olarak VYD/SYD doku oranı medyanın altında (≤0,89) olanlarda GS daha uzundu (VYD/SYD >0,89 olan grupta ortalama 9,9 ay, ≤0,89 olan grupta ortalama 15,4 ay) ancak log-rank testinde anlam gözlenmedi (p:0,34).
SONUÇ: İleri evre KHDAK tanılı hastalarda tanı sırasındaki VYD, İKS ve VYD/SYD oranı ile GS ve PFS arasında anlamlı bir ilişki gözlenmemiştir. Başvurudaki SYD hacminin TKİ tedavisi alan ileri evre KHDAK tanılı hastalarda GS açısından olumlu etkisi olabileceği düşünülmektedir. Bu nedenle daha fazla hasta içeren çalışmalar yapılmalıdır.

Abstract:
OBJECTIVE: Non-small cell ung cancer (NSCLC) is one of the most frequent cancer types and approximately more than half of patients are diagnosed at advanced stage. Five-year overall survival (OS) is below 5% in metastatic stage. In our study, we aimed to investigate the prognostic effects of visceral adipose tissue (VAT), subcutaneous adipose tissue (SAT), skeletal muscle mass (SMM) and VAT/SAT raito measurements on survival in patients with advanced NSLSC.
METHOD: This study included 76 patients with a pathological diagnosis of stage-IV NSCLC, who received least 1 course of systemic anticancer treatment and were followed by Medical Oncology Outpatient Clinic of Marmara University Pendik Training and Research Hospital between June 2012 and February 2019. Positron emission tomography / computed tomography (PET / CT) images taken for pretreatment staging were used for anthropometric measurements. Due to the heterogeneous distribution of  VAT, entire abdominopelvic region from the diaphragm dome to "Symphysis Pubis" level was determined as the study area. For SMM volume calculation, paraspinal muscle tissue, which is located between L2-L5 lumbar vertebra levels, was determined as the study area. "Hounsfield Unit" (HU) values were used for VAT, SAT and SMM accounts. For fatty tissue, values between -190 and -30 HU were taken into account, while skeletal muscle values between -29 and +150 HU were used. SPSS (version 23.0) program was used for statistical analysis. Kaplan-Meier method was used to analyze the effects of anthropometric data and clinicopathological features on survival, and log-rank test was used for univariate analysis.
RESULTS: Of 76 patients included in the study mean age was 59.9 years, and 59 (77%) were male. Histologically, 60 (79%) patients had adenocarcinoma, 14 (18%) squamous cell carcinoma and the. Chemotherapy was the first line treatment in 58 (73%) , and tyrosine kinase inhibitors (TKI) in 18 (%27) patients. 
Although OS was longer in patients with high SAT and SAT indices (mean 9.3 months in the low group, 17.8 months in the high group), this was not statistical significant. Although there were only 18 patients in the TKI treatment group, patients with excess fat tissue was lived longer (mean 6.4 months in the low group, 22.3 months in the high group) (p:0,029) in subgroup analysis. 
VAT and SAT was correlated with total weight, and this correlation was stronger with VAT (spearmen correlation coefficient 0.736, p = 0.000) then SAT (spearman Rho 0.53, p = 0,000). 
In univariate analysis, a statistically significant relationship was observed between high SAT and SAT indices, and PFS (p: 0.014), but this relationship could not be demonstrated in multivariate analysis. 
When the VAT/SAT ratio was evaluated, patients were grouped according to median value which was 0,89. In the group which numerical VAT/SAT tissue ratio below median (≤0,89) OS was longer (mean 9.9 months in group  VAT/SAT > 0.89, 15.4 months in group VAT/SAT ≤ 0,89) but was not significant in log-rank test (p:0.34).
CONCLUSION: VAT, SMM volume and VAT/SAT ratio at diagnosis was not significantly correlated with OS and PFS in patients with advanced NSCLC. Volume of SAT at diagnosis might have a positive effect on OS in TKI treated patients. Therefore, studies involving more patients should be conducted.