Doğru akım özdirenç yöntemi ile yapı jeofiziği araştırmaları:Taşıyıcı yapı elemanlarının 3b görüntülenmesi
Construction geophysics investigation with direct currentresistivity method: Three dimensional visualization of support structure element
Yazar: CANSU ARICAN
Danışman: PROF. DR. MEHMET EMİN CANDANSAYAR
Ankara Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Jeofizik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Jeofizik Mühendisliği = Geophysics Engineering

Özet:
Doğru Akım Özdirenç (DAÖ) yönteminde kullanılan çok elektrotlu ve çok kanallı özdirenç ölçüm sistemleri, yöntemin yapılar üzerinde de uygulanmasına olanak sağlamaktadır. Küçük ölçekli DAÖ çalışmaları genel olarak laboratuvar ortamında yapılan araştırmalarda tercih edilmekle birlikte bina, köprü vb. betonarme mühendislik yapılarının taşıyıcı sistem elemanlarının incelenmesinde de kullanılmaktadır. Bu tez çalışmasında, betonarme yapıların araştırılmasında kullanmak için, yeni bir veri toplama düzeneği geliştirilmiştir. Ayrıca bu veri toplama düzeneği ile ölçü süresi ve yapay veri çalışmalarından elde edilen ters çözüm sonuçları dikkate alınarak en uygun elektrot dizilimleri belirlenmiştir. İlk olarak, çok elektrotlu ölçü sistemi ile betonarme yapılar üzerinde veri toplamaya uygun veri düzeneğinin belirlenmesi için üç boyutlu modelleme çalışmaları yapılmıştır. Modelleme çalışmalarından elde edilen verilerin üç boyutlu ters çözümü yapılarak, bir kolon yapı üzerinde tek yüzeyde, karşılıklı yüzeylerde ve komşu yüzeylerde elektrotların konumlanması durumunda elde edilen özdirenç tepkileri, farklı elektrot dizilimleri için incelenmiştir. Bu çalışmalarda, beton yapısının demir donatı, çatlak ve nemli bir bölge içermesi durumunda üç boyutlu özdirenç modellerinin gösterdiği değişim incelenmiş ve pratik ölçü almaya uygun düzenek seçimi yapılmıştır. Üç boyutlu modelleme ve ters çözüm çalışmalarının ardından geliştirilen yeni ölçü düzeneği ile kolon yapısı üzerinde DAÖ ölçüsü alınmıştır. Yapay verilerden elde edilen sonuçlar, DAÖ yönteminin yapı taşıyıcı elemanları üzerinde uygulanması ile elemanın beton örtü kalınlığının, eleman içerisindeki donatı dağılımının ve olası kırık/çatlak/nemlilik durumlarının belirlenmesinin mümkün olduğunu göstermiştir.

Abstract:
The multi-electrode and multi-channel resistivity measurement systems used in the Direct Current Resistivity (DCR) method allow the method to be applied on structures as well. Although small-scale DCR studies are generally preferred in laboratory research, they are also used in the examination of structural system elements of reinforced concrete engineering structures such as buildings, bridges, etc. In this thesis, a new data collection mechanism which is suitable for investigation of the reinforced concrete structure were developed for the DCR method. In addition, using this data collection mechanism, the most suitable electrode array set was determined by taking into account the measurement time and the inversion results of synthetic data. Firstly, three-dimensional modeling studies were carried out to determine the data set suitable for data collection on reinforced concrete structures with the multi-electrode measurement system. By performing the three-dimensional inversion of the data obtained from the modeling studies, the forward responses obtained when the electrodes are positioned on a single surface, opposite surfaces and adjacent surfaces on a columnar structure were examined for different electrode arrays. In these studies, the change in the three-dimensional resistivity models in case the concrete structure contains iron reinforcement, cracks and a moist region was examined and the suitable mechanism for taking practical measurements was developed. After three-dimensional modeling and inversion studies, the DCR measurement was taken on the column structure with the developed measurement mechanism and suitable electrode arrays. The results obtained from synthetic data showed that it is possible to determine the concrete cover thickness of the element, the distribution of reinforcement within the element and possible fracture/crack/humidity conditions by applying the DCR method on the structural load-bearing elements.