Çimento üretim sürecinin ergonomik yönden değerlendirilmesi
Ergonomic evaluation of the cement production process
Yazar: BÜŞRA ÖZDEN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ERDAL ÖZ
Ege Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İş Güvenliği Ana Bilim Dalı / İş Güvenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Kazalar = Accidents

Özet:
Çimento üretim sürecinde çalışanların ciddi tehlike ve risklerle karşı karşıya kaldığı bilinmektedir. Yapılan araştırmalarda çoğunlukla fiziksel ve kimyasal risk etmenlerinin incelendiği, üretim sürecinde karşılaşılan ergonomik risklerin üzerinde yeterince durulmadığı belirlenmiştir. Bu bağlamda bu çalışmada çimento üretim sürecinin çeşitli aşamalarında karşılaşılan ergonomik risklerin boyutunun ortaya konması amaçlanmıştır. Çalışma İzmir'de yer alan özel sektöre ait bir çimento fabrikası ve bu fabrikaya ait 3 adet beton santralinde gerçekleştirilmiştir. Yapılan gözlemler sonucu, paketleme, aktarma ve kalite kontrol birimlerinde ergonomik olmayan çalışma koşullarının varlığı belirlenmiştir. Her birim için uygun olabileceği düşünülen dörder adet gözlemsel değerlendirme yöntemi seçilmiş ve toplam 36 çalışan ile gözlem yapılarak ergonomik risk skorları belirlenmiştir. Bu yöntemler kendi aralarında karşılaştırılarak değerlendirme için en uygun yöntem belirlenmeye çalışılmıştır. Çalışma sonucunda aktarma ve beton kalite kontrol birimlerinde çok yüksek, paketleme ve çimento kalite kontrol birimlerinde orta düzeyde risklerin mevcut olduğu belirlenmiştir. Yüksek risk düzeyine sahip birimlerde iş düzeninin acilen yeniden oluşturulması gerektiği ortaya çıkmıştır. Kullanılan yöntemlerin kendi içinde karşılaştırılması sonucu postürün yanı sıra iş organizasyonu ve çalışma koşulları gibi diğer faktörleri de ayrıntılı olarak değerlendirebilen KIM-MHO yönteminin tüm birimler için en uygun değerlendirme yöntemi olduğu belirlenmiş, bu yöntemin yanı sıra her birim için kullanılacak ikincil yöntemler de tavsiye edilmiştir.

Abstract:
It is known that employees in the cement production process face serious dangers and risks. In the researches, it was determined that the physical and chemical risk factors were mostly examined and the ergonomic risks encountered in the production process were not emphasized enough. In this context, in this study, it is aimed to reveal the extent of ergonomic risks encountered at various stages of the cement production process.The study was carried out in a private sector cement factory and 3 concrete plants belonging to this factory in İzmir. As a result of the observations, the existence of non-ergonomic working conditions in packaging, transfer and quality control units was determined.Four observational evaluation methods, which are thought to be suitable for each unit, were selected and ergonomic risk scores were determined by observing a total of 36 employees.By comparing these methods among themselves, it was tried to determine the most suitable method for evaluation.As a result of the study, it was determined that there are very high risks in the transfer and concrete quality control units, and moderate risks in the packaging and cement quality control units. It has emerged that the work order in units with high risk levels needs to be re-established urgently.As a result of the comparison of the methods used, it was determined that the KIM-MHO method, which can evaluate in detail other factors such as work organization and working conditions as well as posture, was determined to be the most appropriate evaluation method for all units, and secondary methods to be used for each unit were also recommended.