Farklı fenotipteki kronik obstrüktif akciğer hastalarında fonksiyonel statünün karşılaştırılması
Comparison of functional status of chronic obstructive pulmonary disease patients with different phenotype
Yazar: FİLİZ ERDEM
Danışman: PROF. DR. DENİZ İNAL İNCE
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Kardiyopulmoner Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Fizyoterapi ve Rehabilitasyon = Physiotherapy and Rehabilitation
Dizin: Akciğer = Lung ; Akciğer hastalıkları = Lung diseases ; Akciğer hastalıkları-obstrüktif = Lung diseases-obstructive ; Dispnea = Dyspnea ; Fenotip = Phenotype

Özet:
Kronik obstrüktif akciğer hastalığı (KOAH), majör morbidite ve mortalite nedenlerinden biridir. KOAH?ın akciğere olan etkilerinin yanında egzersiz kapasitesi ve günlük yaşam aktiviteleri üzerine sistemik etkileri de mevcuttur. Bu çalışmanın amacı, farklı fenotipteki KOAH hastalarının fonksiyonel durumunu değerlendirmek ve karşılaştırmaktı. Çalışmaya KOAH tanısı ile izlenen 65 birey katıldı. KOAH fenotipleri, risk sınıflaması GOLD (Küresel Obstrüktif Akciğer Hastalığı Girişimi) ve bir yılda geçirilen alevlenme sayısına, semptom sınıflaması CAT (KOAH Değerlendirme Anketi)?ne göre belirlendi. KOAH A fenotipinden 16, B fenotipinden 21, C fenotipinden 2 ve D fenotipinden ise 26 hasta alındı. Olguların fiziksel ve demografik özellikleri kaydedildi. Solunum fonksiyon testi, inspiratuar ve ekspiratuar kas kuvveti (MIP ve MEP) ölçümü, periferal kas kuvveti ölçümü, altı dakika yürüme testi (6DYT) ve Glittre günlük yaşam aktivitelerini (GYA) değerlendirme testi uygulandı. Dispne algılaması için Modifiye Medical Research Council (MMRC) dispne skalası, GYA için London Chest günlük yaşam aktivitelerini değerlendirme anketi (LCGYA), fonksiyonel durum ve semptomları ölçmek için ise, Klinik KOAH anketi (CCQ) kullanıldı. Çalışma sonucunda; A grubu olguların MMRC puanı, CCQ puanı, LCGYA fiziksel, boş vakit ve total puanı, B ve D grubuna göre anlamlı olarak daha düşük bulundu (p<0.05). D grubundaki olguların solunum fonksiyon testi parametreleri ve dominant el kavrama kuvveti değerleri diğer iki gruptan anlamlı olarak daha düşüktü (p<0.05). D grubunun MIP ve %MIP değerinin B grubu olgulardan anlamlı olarak daha düşük olduğu belirlendi (p<0.05). 6DYT mesafesi ve %6DYT mesafe değerleri, A grubundaki olgulardan anlamlı olarak daha düşük ve LCGYA-kişisel bakım puanı ise anlamlı olarak daha yüksek bulundu (p<0.05). MEP, %MEP, quadriceps kas kuvveti değerleri, Glittre GYA testi bitirme süresi, LCGYA-ev işleri puanı açısından gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmadı (p>0.05). Çalışma sonucunda, farklı fenotiplere sahip KOAH hastalarının farklı fonksiyonel duruma sahip oldukları gösterildi. Sistemik bir hastalık olan KOAH?ta farklı fenotiplere sahip hastaların kapsamlı değerlendirmelerinin yapılması pulmoner rehabilitasyon programlarının hastaların ihtiyaçlarına göre planlanması açısından yön gösterici olabilir.

Abstract:
Chronic obstructive pulmonary disease (COPD) is one of the major causes of morbidity and mortality. Besides its effects on lung, there are also systemic effects on exercise capacity and daily living activities. The purpose of this study was to evaluate and compare functional status in COPD patients with different phenotype. Sixty-five patients with COPD participated in this study. COPD phenotypes were determined according to risk classification GOLD (Global Initiative for Chronic Obstruction Lung Disease) classification and the number of exacerbation in the previous one year, classification of symptoms CAT (COPD Assessment Questionnaire). Sixteen phenotype A, 21 phenotype B, 2 phenotype C, and 26 phenotype D patients were included in the study. Physical and demographic characteristics of the subjects were recorded. Pulmonary function testing, inspiratory and expiratory muscle strength (MIP and MEP) measurement, peripheral muscle strength measurement, six-minute walk test (6MWT), Glittre Activities of Daily Living (ADL) testing were used. Modified Medical Research Council (MMRC) dyspnea scale to determine the dyspnea perception, London Chest Activities of Daily Living Questionnaire (LCADL) to assess ADL, Clinical COPD Questionnaire (CCQ) to measure functional status and symptoms were used. As a result, MMRC score, CCQ score, physical, recreation and total scores of LCADL in group A was significantly lower than group B and D (p<0.05). The PFT parameters and dominant hand grip strength of group D were significantly lower than those of the other two groups (p<0.05). The MIP and %MIP values of group D were significantly less than the values of group B (p<0.05). The 6MWT distance and %6MWT distance were statistically lower and LCADL-personal care score of group D patients was statistically higher than those of the patients with group A (p<0.05). There were no statistically significant differences among groups in MEP, %MEP, quadriceps muscle strength, Glittre ADL test duration, and LCADL-household score (p>0.05). In conclusion, it has been shown that different phenotypes of COPD patients have different functional status. Comprehensive evaluation of the patients with different phenotypes of COPD, a systemic disease, will contribute to program planning in pulmonary rehabilitation according to patients? needs.