Adölesanların sağlıklı yaşam tarzı inançları ile sürdürülebilir yaşama yönelik farkındalıkları arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between adolescents' healthy lifestyle beliefs and awareness of sustainable living
Yazar: YALÇIN DURAK
Danışman: DOÇ. DR. GONCA KARAYAĞIZ MUSLU
Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hemşirelik = Nursing ; Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases

Özet:
Adölesanların sağlıklı yaşam tarzı inançları ile sürdürülebilir yaşama yönelik farkındalıkları arasındaki ilişkinin incelenmesi amacıyla yapılan bu korelasyonel kesitsel tanımlayıcı çalışmanın evrenini 688 ortaokul öğrencisi oluşturmuştur. Veri toplama aracı olarak "Adölesan Tanıtıcı Bilgi Formu'', "Adölesanlar İçin Sağlıklı Yaşam Tarzı İnanç Ölçeği" ve ''Ortaokul Öğrencileri İçin Sürdürülebilir Yaşama Yönelik Farkındalık Ölçeği'' kullanılmıştır. Adölesanların sağlıklı yaşam tarzı inançlarının sosyo ekonomik durum, sağlık durumu, aile ve arkadaş ilişkilerine göre; sürdürülebilir yaşama yönelik farkındalıklarının aile tipi, ebeveyn mesleği ve ebeveyn eğitim durumuna göre anlamlı farklılık gösterdiği saptanmıştır (p<0.05). Adölesanların sağlıklı yaşam tarzı inançları ile sürdürülebilir yaşama yönelik farkındalıkları arasında zayıf, pozitif yönde anlamlı bir ilişki olduğu saptanmıştır (<0.25).  Adölesanların sağlıklı yaşam tarzı inançlarına sosyo ekonomik, sosyal ilişkileri, sağlık durumu özellikleri ve sürdürülebilir yaşama yönelik farkındalıkları ölçeği toplam ve alt boyut puanlarının etkisi basit doğrusal regresyon yöntemi ile incelendiğinde;  sağlıklı yaşam tarzı inançlarına ait ölçek puanındaki değişimin aile ilişkileri (p<0.000), mevcut sağlık durumları (p=0.001), sürdürülebilir yaşama yönelik farkındalık ölçeğinin çevre (p<0.000) ve ekonomi (p=0.001) alt boyut puanları ile açıklanabildiği ve Modelin R2 değerinin 0.182 olduğu belirlenmiştir. Adölesanların sağlıklı yaşam tarzı inanışlarını ve sürdürülebilir yaşama yönelik farkındalıklarını yükseltmeye yönelik etkinliklerin düzenlenmesi önemlidir. Adölesanlar ile çalışan hemşirelerin okul, klinik ve toplumda sağlıklı yaşam bilinci kazanmaları konusunda adölesanlarda farkındalık oluşturmaları, sağlıklı yaşam tarzı inanışlarını ve sürdürülebilir yaşama yönelik farkındalıklarını geliştirmeye yönelik etkinlik planlanmasında rol almalıdır.

Abstract:
The universe of this correlational cross-sectional descriptive study, which was conducted to examine the relationship between adolescents' healthy lifestyle beliefs and their awareness of sustainable living, consisted of 688 secondary school students. "Adolescent Descriptive Information Form", "Healthy Lifestyle Belief Scale for Adolescents" and "Awareness Scale for Sustainable Living for Secondary School Students" were used as data collection tools. According to the socio-economic status, health status, family and friend relations of adolescents' healthy lifestyle beliefs; It was determined that their awareness of sustainable living differed significantly according to family type, parental occupation and parental education level (p<0.05). It was determined that there was a weak, positive and significant relationship between adolescents' healthy lifestyle beliefs and their awareness of sustainable living (<0.25). When the effect of the total and sub-dimension scores of the adolescents' healthy lifestyle beliefs, socio-economic, social relations, health status characteristics and awareness of sustainable life scale is examined by simple linear regression method; The change in the scale score of healthy lifestyle beliefs can be explained by family relations (p<0.000), current health conditions (p=0.001), the environment (p<0.000) and economy (p=0.001) sub-dimension scores of the awareness scale for sustainable living. The R2 value was determined to be 0.182. It is important to organize activities to raise adolescents' healthy lifestyle beliefs and awareness of sustainable living. Nurses working with adolescents should take a role in planning activities aimed at raising awareness among adolescents about gaining awareness of healthy living in school, clinic and society, and improving their healthy lifestyle beliefs and awareness of sustainable life.