Gıdaların kimyasal analizlerinde metot validasyonu,  verifikasyonu ve ölçüm belirsizliği hesaplamaları
Method validation, verification, calculation of measurement uncertainty in chemical analysis of food
Yazar: ASENA PERÇİN
Danışman: DOÇ. DR. GÜLSÜN AKDEMİR EVRENDİLEK
Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Gıda Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Gıda Mühendisliği = Food Engineering
Dizin: Akreditasyon = Accreditation

Özet:
Laboratuvar akreditasyonu, yapılan test ve analizlerin güven sağlayabilmesi için laboratuvarın teknik yeterliliğinin uluslararası tanınmış ve yetkili bir kuruluş tarafından gerekli kriterlere göre değerlendirilmesi, onaylanması ve sonrasında denetlenmesi faaliyetidir. Laboratuvar akreditasyonu metod validasyonu-verifikasyonu, sonuçların izlenebilirliği, ölçüm belirsizliği olmak üzere 3 temel konu etrafında oluşturulan bir değerlendirme sistemidir. 
Bu tezde buğday, soya, mısır, ay çekirdeği, fındık ve sertifikalı referans madde (CRM) numuneleri kullanılarak, AACC (Amerikan Klinik Kimya Birliği) 46-12 ham protein analiz metodunun ve TS EN ISO (International Organization for Standardization) 712 tahıl ve tahıl ürünleri rutubet tayini analiz metodunun laboratuvarda geçerli kılınması için validasyon, verifikasyon ve ölçüm belirsizliğinin hesaplanması gibi çalışmalar yapılmıştır. AACC 46-12 ham protein analiz metodunun genişletilmiş belirsizliği 0.8 olarak hesaplanmış ve TS EN ISO 712 Tahıl ve tahıl ürünleri rutubet muhtevası metodunun genişletilmiş belirsizliği ise 0.18 olarak hesaplanmıştır. 
Yapılan validasyon çalışması sonucu validasyon parametrerinin uygunluğu değerlendiriler. AACC 46-12 ham protein analiz metodu laboratuvarda geçerli kılınmış, verifikasyon çalışması sonucunda ise verifikasyon parametrelerinin uygunluğu değerlendirilerek TS EN ISO 712 tahıl ve tahıl ürünleri rutubet tayini analiz metodu laboratuvarda doğrulanmıştır.
Anahtar Kelimeler: Akreditasyon, Validasyon, Verifikasyon, Ölçüm belirsizliği

Abstract:
Laboratory accreditation is the activity of evaluation, confirmation and supervision, conducted by international and certified institution and based on essential criterias, for technical competence of a laboratory in order to provide confidence in tests and analyses. Laboratory accredition is the evaluation system which is formed around three main issues; method validation-verification, observability of outcome, measurement uncertainty. 
In this thesis, studies such as validation, verification and calculation of measurement uncertainty were carried out by using wheat, soybean, corn, sunflower seed and hazelnut certified refenced materials (CRM) in order to validate AACC (American Association for Clinical Chemistry) Method 46-12 for crude protein analysis and Method TS EN ISO 712 for determination of the moisture content ofcereal and cereal products analysis in the laboratory. Enlarged uncertainty of Method 46-12 for crude protein analysis is found as  0.8. Enlarged uncertainty of Method TS EN ISO 712 for determination of the moisture content of cereal and cereal products analysis is found as  0.18. 
As a result of validation studies, method 46-12 for crude protein analys and method TS EN ISO 712 for determination of the moisture content of cereal and cereal products are validated in the laboratory and as a result of varification study by evaluating the conformity of validation parameters.
Keywords: Accreditation, Validation, Verification, Measurement uncertainty