Hızlı üst çene genişletme tedavisinin koku alma fonksiyonu üzerindeki etkilerinin koku fonksiyonel mr ve sniffin' sticks test ile değerlendirilmesi /
Yazar: AYBEGÜM ŞELLİ
Danışman: PROF. DR. MUZAFFER GÜLYURT
Biruni Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Ortodonti Ana Bilim Dalı / Ortodonti Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry

Özet:
Palatal süturun aralanması amacıyla yapılan hızlı üst çene genişletmesi (RME) tedavisi maksillofasiyal alanda birçok etkiye sahiptir. Bu işlemin, burun havayolundaki direnci azaltmak ve lineer akımın türbülan karaktere dönüşümünü sağlamak suretiyle koku duyusunu geliştirebileceği çalışmalarda gösterilmiştir. Çalışmamızın amacı palatal genişletme tedavisinin bireylerin koku fonksiyonu üzerindeki etkisinin Sniffn' Sticks testi ve manyetik rezonans görüntüleme ile değerlendirilmesidir.

Çalışmamız üst çene darlığına sahip, palatal ekspansiyon tedavisi planlanmış 11-16 yaşlarında 6 kadın, 7 erkek toplam 13 birey üzerinde yürütülmüştür. Bireylerde hızlı üst çene genişletme işlemi akrilik 'cap splint' apareyi ile gerçekleştirilmiş ve vida günde iki kez aktive edilmiştir. Genişletme tedavisi öncesi (T0) ve 3 ay sonrasında (T1) Sniffn' Sticks testi ve fonksiyonel MR kullanılmak suretiyle koku duyusu fonksiyonu değerlendirilmiştir. Sniffn' Sticks Testi skorlamaları sonucunda bireylerin eşik değeri, koku ayırdı, koku tanıma ve toplam skor değişkenlerinin hepsinde istatistiksel olarak önemli düzeyde artış bulunmuştur.

Yapılan korelasyon analizi sonucunda koku ayırt etme skoruna ilişkin olarak, her iki hemisferdeki orbitofrontal korteks ve sol etorinal voksel sayısındaki değişim arasında ilişki bulundu. Sol hemisferdeki traktus sayısı ve hacmi arasında pozitif yönde bir ilişki bulundu. Koku tanıma skoruna ilişkin olarak, sağ hemisferdeki orbitofrontal korteks ve etorinal alan voksel sayısındaki değişim arasında pozitif ilişki bulundu. Benzer şekilde toplam test skoruna ilişkin olarak, sağ etorinal alan ve voksel sayısındaki değişim arasında pozitif yönde ilişki bulundu. Sonuç olarak, RME'nin olfaktoriyal kapasiteyi arttırmak suretiyle olumlu bir etki oluşturduğu bulunmuştur.

Abstract:
Rapid maxillary expansion has many effects in the maxillofacial area. It has been shown in studies that it can improve the olfactory function by transforming the linear inflow into turbulent inflow. The aim of our study is to evaluate the effect of rapid maxillary expansion (RME) on the olfactory function of individuals with the Sniffn' Sticks test and MRI.

In our study, a total of 13 individuals, 6 female and 7 male, aged 11-16 years were included. In individuals, the maxillary expansion was achieved by an acrylic cap splint appliance. Individuals were evaluated with the Sniffn' Sticks test and functional MR olfactory function before and after the expansion period. Result of the Sniffn' Sticks Test scoring, a statistically significant increase was found in all of the parameters.

With statistical analysis, the increase on odor discrimination score positively correlated with both voxel count of the orbitofrontal cortex and left entorinal area and the number and volume of tracts in the left hemisphere. Positive correlation was found between the increase on odor recognition score and the right orbitofrontal cortex and the change in the number of voxel count in the etorhinal area. Correlation was found between the increase on total test score and voxel counts in the right etorhinal area. As a result of findings and statistical analysis, it was concluded that palatal expansion treatment positively affected olfactory capacity.