Millî kütüphane cönklerindeki Gedâî mahlaslı şiirler üzerine bir inceleme
An examination on the Gedâî pseudonym poetry in the national library cönks
Yazar: AHMET HAMDİ SALBAŞ
Danışman: PROF. DR. EYÜP AKMAN
Kastamonu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Aşık edebiyatı = Minstrel literature ; Cönkler = Conks ; Gedai = Gedai ; Türk edebiyatı = Turkish literature ; Türk halk edebiyatı = Turkish public literature ; Şairler = Poets ; Şiir = Poem

Özet:
Bu çalışmada XIX. yüzyıl âşıklarından Tokatlı Gedâî'nin Millî Kütüphane cönklerinde yer alan şiirleri bir araya getirilmiştir. Bu çalışmanın amacı, Gedâî'ye ait bilinen şiirlerin incelenmesi; aynı zamanda şimdiye kadar yapılan çalışmalarda yer almayan şiirlerin de gün yüzüne çıkarılarak edebiyat âlemine sunulmasıdır.

Çalışmanın giriş bölümünde, âşık tarzı şiir geleneği hakkında bilgilere yer verilmiş, Gedâînin yaşadığı yüzyıl olan XIX. yüzyıl âşık edebiyatı ele alınmıştır. İkinci bölümde Gedâî üzerinde yapılan çalışmalar, Gedâî'nin hayatı, edebi kişiliği, üslûbu ve şiirlerinde işlediği temalar ele alınmış, üçüncü bölümde Milli Kütüphane cönklerinde tespit ettiğimiz Gedâî mahlaslı yeni şiirler dil ve üslûp bakımından incelenmiştir. Çalışmamızın dördüncü bölümünde Gedâî'ye ait şiirler bulunmaktadır. Bu şiirler daha önce yapılmış olan çalışmalarla mukayese edilerek kelime ve mısra farklılıkları dipnotta gösterilmiştir. Yine bu bölümde Gedâî üzerine yapılan önceki çalışmalarda bulunmayan şiirler de yer almıştır. Çalışmanın beşinci bölümünde ise üzerinde çalıştığımız cönklerin tanıtımı yapılmıştır.

Sonuç bölümünde; yapılan bu çalışma ile ulaşılan sonuçlar belirtilmiş, sözlük kısmında şiirlerde geçen manası bilinmeyen kelimeler açıklanmış, kaynakçada faydalanılan kaynaklar belirtilmiş, ekler kısmında ise cönklerden Gedâî'ye ait yeni tespit edilen örnek metinlerin tıpkıbasımlarına  yer verilmiştir.
 
Anahtar Kelimeler: Gedâî, cönk, yeni şiirler, âşık edebiyatı.

Abstract:
In this research, the poems involved in the National Library cönks of Gedâî from Tokat, a minstrel of XIX Century, were collected. The aim of this research is to reveal and examine the known poems of Gedâî; and at the same time to present the poems to the realm of literature that have not been included in the studies so far.

In the introduction part of the study, information about the minstrel style poetry tradition was given. Also, XIX Century minstrel literature in which Gedâî lived was discussed.  In the second part, Gedâî's life, literary personality, style and themes of his poems were studied. In the third part, new poems of Gedâî pseudonym found in the National Library were examined in terms of language and style. In the fourth part of the research, there are poems belonging to Gedâî. By comparing these poems with the  previous studies and the differences in words and verses were indicated in the footnote. In addition, in this section, poems not found in previous studies on Gedâî were also included. In the fifth part of the study, the cönks studied on were introduced.

In the conclusion part; the results obtained through this study were defined and the meaning of unknown words in the poems were explained in the dictionary part. Also the sources used in the bibliography were specified. In addition, the newly identified facsimile texts belonging to Gedâî were included the appendix section.
 
Key Words: Gedâî, cönk, new poems, minstrel literature.