Çevrimiçi probleme dayalı öğrenmenin öğretmen adaylarının eleştirel düşünme becerilerine ve akademik başarılarına etkisi
The effect of online problem based learning on the pre-service teachers? critical thinking skills and academic achievement
Yazar: SERKAN ŞENDAĞ
Danışman: PROF. DR. HATİCE FERHAN ODABAŞI
Anadolu Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2008
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Probleme dayalı öğrenme = Problem based learning

Özet:
Bu araştırmanın temel amacı çevrimiçi bir öğrenme ortamında işe koşulan Probleme Dayalı Öğrenme (PDÖ) yaklaşımının öğrencilerin Eleştirel Düşünme Becerileri (EDB) ve Akademik Başarılarına (AB) etkisini araştırmak; EDB ve AB açısından çevrimiçi PDÖ ile çevrimiçi öğretici merkezli Öğrenme yaklaşımlarını karşılaştırmaktır.Araştırmada öntest-sontest kontrol gruplu deneme modeli kullanılmıştır. 2007-2008 öğretim yılı bahar dönemi Anadolu Üniversitesi Eğitim Fakültesi, Bil-170 kodunda açılan Bilgisayar II dersini alan İlköğretim Matematik Öğretmenliği Bölümü öğrencileri üzerinde gerçekleştirilmiştir. Araştırmada deney grubu olan çevrimiçi PDÖ grubunda 20 öğrenci, Çevrimiçi Öğretici Merkezli Öğrenme grubunda 20 olmak üzere toplam 40 öğrenci yer almıştır. Deney grubunda çevrimiçi PDÖ etkinlikleri, kontrol grubunda çevrimiçi öğretici merkezli öğrenme etkinlileri gerçekleştirilmiştir.Araştırmada veri toplama araçları olarak, bilgi, kavrama ve uygulama düzeyindeki bilişsel alan becerilerini yoklayan çoktan seçmeli Akademik Başarı Testi, Açık Uçlu Sınav Sorusu, Watson-Glaser Eleştirel Düşünme Becerileri Testi ve Açık Uçlu Anket Soruları kullanılmıştır.Araştırmadan elde edilen nicel verilerin çözümlenmesinde betimsel istatistikler, t-testi, karışık ölçümler için iki yönlü varyans analizi (Two-way Mixed Design ANOVA), Mann Whitney U testi ve çok yönlü varyans analizi (MANOVA) kullanılmıştır. Elde edilen nicel verilerin değerlendirilmesinde anlamlılık düzeyi .05 olarak benimsenmiştir Nitel verilerin çözümlenmesinde ise tümevarım analizinden yararlanılmıştır.. Bu araştırmada istatistiksel çözümlemelerde SPSS 15.0 ve Microsoft Excel programından yararlanılmıştır.Araştırmada, çevrimiçi PDÖ ve çevrimiçi öğretici merkezli öğrenme gruplarının akademik başarı sontest puanları arasında yapılan t-testi sonucunda çevrimiçi PDÖ grubu lehine anlamlı bir fark bulunmakla birlikte; karışık ölçümler için iki yönlü varyans analizi sonucunda akademik başarıyı artırmada çevrimiçi PDÖ grubunda eğitim almanın anlamlı bir etkisinin olamadığı sonucuna ulaşılmıştır. Çevrimiçi PDÖ ve çevrimiçi öğretici merkezli öğrenme gruplarının açık uçlu sınav sorusundan aldıkları puanlar arasında yapılan Mann Whitney U testi sonucunda çevrimiçi PDÖ grubu lehine anlamlı bir fark bulunmuştur.Deney ve kontrol gruplarının EDB sontest puanları arasında yapılan t-testi sonucunda deney grubu lehine anlamlı bir fark bulunmasının yanı sıra yapılan karışık ölçümler için iki yönlü varyans analizi sonucunda EDB'yi arttırmada deney grubu olan çevrimiçi PDÖ'de eğitim almanın anlamlı bir etkisinin olduğu ortaya çıkmıştır.Ayrıca açık uçlu anket sorularından elde edilen verilerle yapılan tümevarım analizleri sonucunda; gruplar arasındaki akademik başarı ve EDB testlerinin karşılaştırılması sonucunda elde edilen bulguları destekleyici nitelikte sonuçlar elde edilmiştir. Bunun yanı sıra öğrencilerin, problem senaryolarının gerçek yaşam deneyimleriyle örtüşmesini öğrenmeye motive edici bir etken olarak gördükleri; genel olarak her iki gruptaki öğrencilerin gerçekleştirilen eğitimden memnun olmakla birlikte çevrimiçi PDÖ grubundaki öğrencilerin daha yoğun bilişsel aktiviteler yaşadıkları; çevrimiçi PDÖ grubunda en yararlı etkinlik türünün sohbet, çevrimiçi öğretici merkezli öğrenme grubunda ise ödev olduğu ortaya çıkmıştır. Çevrimiçi PDÖ grubunda öğrencilerin öğreticinin yönlendirici ve yol gösterici rolüne dikkat çektikleri belirlenirken; çevrimiçi öğretici merkezli öğrenme grubunda öğreticinin rehber rolüne dikkat çekildiği belirlenmiştir. Her iki gruptaki öğrenciler genel olarak benimsenen değerlendirme yaklaşımından memnun olmakla birlikte özellikle çevrimiçi PDÖ grubunun akran değerlendirmesi ile değerlendirme sürecine katımlarından duydukları memnuniyeti ifade ettikleri belirlenmiştir.

Abstract:
The main goal of this study is to investigate how the online Problem Based Learning (PBL) approach, employed in an online learning environment, influences the students? Critical Thinking Skills (CTS) and Academic Achievements; and to compare the online Problem Based Learning (PBL) and online Instructor-led Learning approaches in terms of Critical Thinking Skills and Academic Achievements.The pretest-posttest control group experimental design was used in the study. The participants of the study included the students who were enrolled at the Department of Primary School Mathematics Teaching in Education Faculty, Anadolu University and attend to Computer II, titled as BİL-170, in 2007-2008 academic years in spring term. In the study, there were two groups; experimental and control groups. In the experimental group which was online PBL group, there were 20 students and in the control group which was online Instructor-led Learning group, there were 20 students, too. In the experimental group, online PBL activities were applied while in the control group online Instructor-led Learning activities were performed.In order to achieve the goal of the study, multiple choice ?Academic Achievement Test?, ?Open-ended Exam Question?, ?Watson-Glaser Critical Thinking Skills Test? and Open-ended Questionnaire Items, all of which test the skills at information, comprehension and application levels, were used as data collection instruments.To analyze the obtained quantitative data, the descriptive statistics, t-test, Two-way Mixed Design ANOVA, Mann Whitney U test and MANOVA were applied. On the other hand, to analyze the qualitative data, Analytic Induction was used. The significant level was accepted as .05 while interpreting the quantitative data. For statistical analysis, SPSS 15.0 and Microsoft Excel were used.According to the results of t-test applied between the scores of academic achievement posttests of online PBL group and instructor-led learning group, a significant difference in favor of online PBL group was obtained, however, the results of two way mixed design ANOVA indicated that learning in online PBL group did not have significant effect on increasing the academic achievement. Furthermore, the results of the Mann Whitney U test applied between the scores of open-ended exam questions of online PBL group and online instructor-led learning group indicated that there was a significant difference in favor of online PBL group.According to the results of t-test employed between the experimental and control groups? critical thinking skills posttest scores, there was a significant difference in favor of experimental group, in addition, the results of two way mixed design ANOVA showed that learning in experimental group, namely, online PBL group had significant effect on increasing the critical thinking skills.Moreover, the results of analytic induction supported the results obtained by comparing the academic achievement and critical thinking skills test scores of two groups. In addition to this, it was obtained that the students considered the problem scenarios matching with their real life experience as motivating factor for learning. Besides, the students in both groups reported that they were satisfied with education in both groups; however it was revealed that the students in online PBL group experienced more intensive cognitive activities and the most beneficial activity in online PBL group was chat while in online instructor-led learning group, assignment was the most useful activity.Furthermore, it was detected that the students in online PBL group drew attention to the instructor?s guide and director roles, on the other hand the students in online Instructor-led learning group; the instructor?s guide role was paid attention. The students in both groups were pleased with the adopted evaluation approach; however, particularly the students in online PBL group reported satisfaction about their participation in the evaluation process through peer evaluation