99MTC-HMPAO ile işaretli lökosit sintigrafisinde kullanılan 99MTC-HMPAO-lökosit radyofarmasötiğinin; Mikrobiyolojik, radyokimyasal ve biyokimyasal açıdan kalite kontrollerinin değerlendirilmesi
Evaluation of microbiological, radiochemical and biochemical quality controls of 99MTC-HMPAO-leukocyte radiopharmaceutical used in 99MTC-HMPAO labelled leukocyte scintigraphy
Yazar: EMRE KARAYEL
Danışman: DOÇ. DR. AYŞE SEHER BİRTEKSÖZ TAN
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Farmasötik Mikrobiyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Biyokimya = Biochemistry ; Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology ; Radyoloji ve Nükleer Tıp = Radiology and Nuclear Medicine
Dizin: Enfeksiyon = Infection ; Kalite kontrol = Quality control ; Lökositler = Leukocytes ; Mikrobiyoloji = Microbiology ; Radyofarmasötikler = Radiopharmaceuticals ; Radyokimya = Radiochemistry ; Radyonüklid görüntüleme = Radionuclide imaging ; Teknesyum Tc-99m = Technetium Tc-99m ; Teşhis = Diagnosis ; Teşhis teknikleri ve prosedürleri = Diagnostic techniques and procedures

Özet:
99mTc-HMPAO ile işaretli lökosit sintigrafisi, 99mTc radyonüklidi, HMPAO soğuk kiti ve hastadan alınan kandan elde edilen lökositler ile hazırlanan 99mTc-HMPAO ile işaretli lökosit radyofarmasötiği kullanılarak nükleer tıp kliniklerinde uygulanan bir görüntüleme yöntemidir. 99mTc-HMPAO ile işaretli lökosit radyofarmasötiğini hazırlamak, gerek muhtemel patojenlerle enfekte hasta kanı ile gerek radyoaktif maddelerle çalışıldığından dolayı oldukça uzun ve zorlu bir işlemdir. 
Çalışmamızda, İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Nükleer Tıp Anabilim Dalı'da rutin olarak uygulanan 99mTc-HMPAO ile işaretli lökosit sintigrafisi için hazırlanan 99mTc-HMPAO-lökosit radyofarmasötiğinin radyokimyasal, biyokimyasal ve mikrobiyolojik kalite kontrollerinin yapılması ve değerlendirilmesi ve bu kontroller sonucunda uygulamada bulunan olası aksaklıkların giderilmesi amaçlanmıştır. Ayrıca yaptığımız literatür çalışmalarına göre ilk kez yapılmış olan kandaki lökosit sayısının ve hastaların antibiyotik, kan sulandırıcı, insülin ve tansiyon ilaçlarından herhangi birinin kullanılmasının 99mTc-HMPAO ile lökositlerin radyoişaretleme verimine olası etkilerinin istatistiksel olarak değerlendirilmesi amaçlanmıştır.
Çalışmamız sonucunda; İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Nükleer Tıp Anabilim Dalı'da rutin olarak kullanılan 99mTc-HMPAO-lökosit radyofarmasötiğinin hazırlanmasında, diğer yayınlardan farklı olarak kullanılan alet, cihaz ve kimyasalların 99mTc-HMPAO ile lökositlerin radyoişaretleme verimine etki etmediği, son ürünün steril olduğu ve işlem basamaklarında herhangi bir aksaklık bulunmadığı ortaya konmuştur. Ayrıca kandaki lökosit sayısı arttıkça 99mTc-HMPAO ile lökositlerin radyoişaretleme veriminin de arttığı, bu artışın istatistiksel olarak anlamlı olduğu tespit edilmiştir. Hastaların antibiyotik, kan sulandırıcı, insülin ve tansiyon ilaçlarından herhangi birini kullanma ya da kullanmamasının 99mTc-HMPAO ile lökositlerin radyoişaretleme verimini istatistiksel olarak etkilemediği sonucuna varılmıştır.

Abstract:
99mTc-HMPAO-labelled leukocyte scintigraphy, is conducted in nuclear medicine clinics with 99mTc-HMPAO labelled leukocyte radiopharmaceuticals prepared by 99mTc radionuclide, HMPAO cold kit and derived leukocytes from patients' blood. Preparing radiopharmaceuticals of 99mTc-HMPAO labeled leukocyte is a very long and tough process because of the possible pathogens in an infected patient blood and the use of radioactive materials. 
In our study, we aimed to perform radiochemical, biochemical and microbiological quality control tests of 99mTc-HMPAO-leukocyte radiopharmaceutical prepared for routinely applied 99mTc-HMPAO labeled leukocyte scintigraphy in Cerrahpasa Medical Faculty, Istanbul University and to eliminate possible problems arise during implementation. Also, we analysed statisticallythe effetcs of radiopharmaceutical radiolabelling yields of the number of leukocytes in the blood and using antibiotics, blood thinners, insulin and blood pressure drugs in patients. 
As a result of our work; despite the differences in preparation of 99mTc-HMPAO-leukocyte including the instruments, devices and utilized chemicals which are routinely used in Cerrahpasa Medical Faculty of Istanbul University, no effect was observed on the radiolabelling efficiency of leukocytes with 99mTc-HMPAO and the final product was sterile with no detected defects seen in any stage of production. In addition, the radiolabelling efficiency of 99mTc-HMPAO labelled leukocytes was increased with increasing leukocyte count, and this increase was statistically significant. It was also found that using or not using antibiotics, blood thinners, insulin and blood pressure had no impact on the efficiency of leukocyte radiolabelling with 99mTc-HMPAO.