Ankara ili Çankaya ilçesinde okul büyüklüğünün öğrencilerin akademik başarısı, okula devamı ve disiplini ile ilişkisi
The relationship between the school size and the academic success, school attendance, discipline in Ankara city Çankaya district
Yazar: HACER AKKALKAN
Danışman: PROF. DR. İNAYET AYDIN
Ankara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Yönetimi ve Politikası Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi ve Teftişi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Akademik başarı = Academic achievement ; Büyüklük = Size ; Devamlılık = Continuity ; Devamsızlık = Absenteeism ; Disiplin = Discipline ; Okul büyüklüğü = School size ; Okul etkililiği = School effectiveness ; Okullar = Schools

Özet:
Bu araştırma, ilköğretim okullarında okul büyüklüğünün öğrencilerinakademik başarısı, okula devamı ve disiplini ile ilişkisini saptamayıamaçlamaktadır. Araştırmanın evrenini Ankara Büyükşehir Belediyesi sınırlarıiçerisine bulunan Çankaya ilçesinde bulunan 23 küçük, 33 büyük okuloluşturmaktadır. Öğrenci sayısı 400'den az olan okullar küçük, 900'den çok olanokullar büyük olarak tanımlanmaktadır. Araştırma grubu ise 10'u büyük, 10'uküçük olmak üzere toplam 20 okuldan oluşmaktadır.Araştırma iki boyutlu olarak yürütülmüştür. İlk boyutta okulların OKSsonuçları, yıl sonu sınıf geçme dereceleri, devam durumları ile disiplin durumlarıortaya konulmaya çalışılmış, bu amaçla arşiv kayıtları veri olarak kullanılmıştır.İkinci boyutta ise okul müdürlerinin okul büyüklüğünün öğrencilerin akademikbaşarısı, okula devamı ve disiplini ile ilişkisi hakkındaki görüşlerini ortayakoymak amacıyla müdürlerle görüşme yapılmıştır.Birinci boyutta elde edilen veriler SPSS programında çözümlenerekfrekans ve yüzde dağılımları alınmıştır. Frekans ve yüzde sonuçlarısınıflandırılarak okulların hangi sınıf içinde yer aldığı gösterilmiş veyorumlanmıştır. Bunun sonucunda öğrencilerin OKS'de başarılı olma ve başarıbelgesi ile sınıf geçme durumlarına göre büyük okulların küçük okullardan çokdaha başarılı olduğu; Şube Öğretmenler Kurulu (ŞÖK) kararı ile geçmedurumunda ise büyük ve küçük okullar arasında anlamlı bir fark olmadığıgörülmüştür. Öğrencilerin okula devam ve disiplin durumları ile ilgili verilereulaşılamamıştır. Büyük okullarda derslik başına 36 öğrenci düştüğü, küçükokullarda 25 öğrenci düştüğü görülmüştür.İkinci boyutta ise okul müdürleri ile görüşülerek elde edilen veriler, içerikanalizi yaklaşımı ile analiz edilmiştir. Bunun için HyperRESEARCH yazılımıkullanılmıştır. Büyük ve küçük okul müdürlerinin konu ile ilgili görüşlerikodlanarak frekans ve yüzdeleri ile birlikte çizelgelerde sunulmuş, kendiifadelerine de yer verilerek yorumlanmıştır. Analiz sonuçlarına göre büyükokulların öğrencilerin akademik başarısı üzerindeki en büyük avantajı okuldabaşarılı öğrenci sayısının ve farklılıkların çok olması ile rekabet için uygun birortam olması iken en büyük dezavantajı ise sınıf mevcutlarının kalabalıkolmasıdır. Küçük okulların en büyük avantajı sınıf mevcutlarının az olması, bunabağlı olarak öğrencilerin yakından tanınması ve hepsine yeterince zamanayrılması; dezavantajı ise okulda rekabet ortamı oluşmaması ile öğrenci sayı veçeşitliliğinin az olmasıdır. Küçük okullar okula devam ve disiplin konusundabüyük okullardan daha çok avantajlıdır. Büyük okullar kalabalık okul ve sınıfmevcutları ile devam ve disiplin konusunda pek çok dezavantaja sahiptirler.Büyük okulların en sık dile getirilen avantajları öğrenci, öğretmen, etkinlik vemateryal konusunda sayı ve çeşit zenginliği; dezavantajları ise kalabalık sınıfmevcutları ile bireyler arası iletişimin yetersiz olmasıdır. Küçük okulların avantajısınıf mevcutlarının az olması ve bireyler arası yüksek düzeyde iletişim iken;dezavantajı her konuda sayı ve çeşitliliğin az olması ve rekabet ortamınınolmamasıdır. Hem büyük hem küçük okul müdürleri en uygun okulbüyüklüğünün 400-900 öğrenciye sahip olan orta büyüklükteki okullar olduğukonusunda hemfikirdirler.

Abstract:
This research aims to show the relationship between the school size andthe academic success, school attendance, discipline of the primary schools. Theuniverse of the research is composed of 23 small schools, 33 big schools whichare located in Ankara Çankaya. Schools which have less than 400 students arecalled small schools and schools which have more than 900 students are calledbig schools. The schools in the research group are 10 small schools and 10 bigschools.Research handled in two stages. At the first stage the OKS results ofschools, the end of season grades, attandence and discipline values tried tocollect and for this reason archive records used. At the second stage schoolheadmasters? ideas collected about the relationship between the school sizeand the academic success, school attendance, discipline of the primary schoolsand conversation technique is used.Data which were collected at the first stage is analyzed by SPSScomputer programme to compute frequency and percentage calculations.Frequency and percentage scores classified and the schools grouped into theseclasses and this classification is commented. In the end, at the context of OKSsuccess results and success documents big schools are much more succesfulthan the small schools. In the context of ŞÖK (teachers commitee) there is notmuch difference in between small schools and big schools. school attandenceand discipline data of students can not be gathered. In the big schools there are36 students for a classroom and 25 in the small schools.At the second stage data which was gathered by the interview with theschool headmasters of the schools is anlayzed. HyperRESEARCH computerprogram is used for this purpose. The ideas of the school headmasters aboutthe subject are coded and frequency and percentage data calculated anddisplayed in tables and school headmasters own words are also written in thisstage. The results of the analysis shows that big schools' biggest advantageover the academic success is many successfull students at the school and manydiverness of the students constitutes a competitior atmosphere. The biggestdisadvantage is the crowded classrooms. Small schools the biggest advantageis less student for classrooms. By this way students are well recognized andtake enough time and attandence from their students. The disadvantage of thesmall schools is the not a competitior atmosphere and student population anddiverness is small. Small schools has more advantage than big schools over theattandence and discipline facts. Big schools have many disadvantages aboutthe crowded school and crowded classrooms and attandence, discipline. Bigschools most rfrequently mentioned advantage is diversity in student, teacher,activity and material and also the high number of these. The disadvantages arecrowded classrooms and insufficient communication between individuals. Smallschools advantage is good communication between individuals and lesspopulation in classrooms. The disadvantage is number and diversityinsufficiance in all subjects and lack of competition. Either big schooladministrator or small school headmasters agree on the ideal school iscomposed of 400-900 student , that called middle size school in this research.