Üniversite öğrencilerinde siber flört şiddetinin yatırım modeli bağlamında incelenmesi
Investigating cyber dating violence from investment model perspective among university students
Yazar: SELEN İLGEN
Danışman: PROF. DR. FİLİZ BİLGE
Hacettepe Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Siber şiddet = Cyber-harassment ; Yakın partner şiddeti = Intimate Partner violenc ; Yatırım modelleri = Investments models ; Çevrimiçi flört = Online dating applications ; Ölçekler = Scales ; Üniversite öğrencileri = University students ; İlişki istikrarı = Relationship stability ; Şiddet = Violence

Özet:
Bu araştırmanın amacı üniversite öğrencilerinin siber flört şiddetine maruz kalmaları ve siber flört şiddeti uygulamaları ile bağlanımları arasında doyum, seçeneklerin niteliğini değerlendirme ve yatırımın aracı rolünü incelemektir. Ayrıca üniversite öğrencileri arasında siber flört şiddetinin çeşitli değişkenler açısından farklılaşıp farklılaşmadığını incelemek amaçlanmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu uygun örnekleme yöntemiyle ulaşılan 684 üniversite öğrencisi oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplamak amacıyla "Kişisel Bilgi Formu", "Siber Flört İstismarı Ölçeği (SFİÖ)" ve "İlişki İstikrarı Ölçeği (İİÖ)" kullanılmıştır. Verilerin analizinde SPSS 25 kullanılarak bağımsız örneklemler için t testi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA) ve PROCESS aracılık analizinden yararlanılmıştır. Araştırma sonucunda cinsiyet, alkol kullanımı, çocukluk çağında aile içinde şiddete maruz kalma, romantik ilişki süresi, yüz yüze flört şiddeti türlerine maruz kalma ve yüz yüze flört şiddeti türlerini uygulama değişkenlerinin siber flört şiddetine maruz kalma ve/veya siber flört şiddeti uygulama boyut ve/veya alt boyutlarında istatistiksel olarak anlamlı farklılaştığı tespit edilmiştir. PROCESS analizi sonucunda siber flört şiddetine maruz kalma ile bağlanım arasındaki ilişkide doyum ve seçeneklerin niteliğini değerlendirmenin aracılık etkisinin tamamlayıcı aracılık olacak şekilde anlamlı olduğu saptanmıştır. Siber flört şiddeti uygulama ile bağlanım arasındaki ilişkide doyum, seçeneklerin niteliğini değerlendirme ve yatırımın aracılık etkisinin yalnızca dolaylı aracılık olacak şekilde anlamlı olduğu belirlenmiştir. Bulgular alanyazın ışığında tartışılmış ve öneriler sunulmuştur.

Abstract:
The aim of this research is to examine the mediating role of satisfaction, quality of the alternatives, and investment between university students' cyber dating violence victimization/perpetration and their commitment. It is also aimed to examine whether there is a significant difference between cyber dating violence among university students in terms of various variables. The study group consisted of 684 university students reached by convenient sampling method. "Demographic Information Form", "Cyber Dating Abuse Questionnaire (CDAQ)", and "Relationship Stability Scale (RSS)" were used as data collection tools. In the analysis of the data, independent samples t-test, one-way analysis of variance (ANOVA) and PROCESS mediation analysis were used by using the SPSS 25. Results show that gender, frequency of alcohol use, exposure to domestic violence in childhood, relationship duration, and face-to-face dating violence victimization/perpetration variables differed statistically in the dimension and/or sub-dimensions of cyber dating violence victimization/perpetration. As a result of the PROCESS analysis, the mediation effect of satisfaction and quality of the alternatives in the relationship between cyber dating violence victimization and commitment found to be significant as complementary mediation. The mediation effect of satisfaction, quality of the alternatives and investment in the relationship between cyber dating violence perpetration and commitment found to be significant as indirect-only mediation. Results were discussed in the light of the literature and suggestions were presented.