Serbest zaman aktivitesi olarak fitness merkezine giden bireylerin ergojenik desteğe bağlı bilişsel algı ve vücut imajının incelenmesi
Investigation of cognitive perception and body image due to ergogenic support of individuals going to a fitness center as a free time activity
Yazar: HALİL KARAÇAVUŞ
Danışman: PROF. DR. GÜLSÜM BAŞTUĞ
Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Rekreasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Spor = Sports
Dizin: Beden imajı = Body image ; Bilişsel algı = Cognitive perception ; Boş zamanları değerlendirme = Leisure activities ; Ergojenik = Ergogenic ; Fitness = Fitness ; Fitness merkezi = Fitness center ; Serbest zaman ilgilenim = Leisure involvement

Özet:
Bu araştırma, serbest zaman aktivitesi olarak fitness merkezine giden bireylerin ergojenik desteğe bağlı bilişsel algı ve vücut imajının incelenmesi amacı ile yapılmıştır. Araştırmaya, 2021 yılında Kayseri ilinde faaliyet gösteren Beyazşehir Sosyal Yaşam Merkezi'nde Fitness yapan, yaş ortalaması 24,340 ± 2,39 olan, 100 erkek sporcu katılmıştır. Katılımcılara araştırmacı tarafından hazırlanan kişisel bilgi formu yanında, Epstein ve ark.(1996) tarafından geliştirilen ve Buluş (2005) tarafından Türkçeye uyarlanan Rasyonel-Yaşantısal Düşünme stilleri ölçeği ile Secord ve Jaurard (1953) tarafından geliştirilen ve Hovardaoğlu (1993) tarafından Türkçeye uyarlanan Vücut İmajı Ölçeği kullanılmıştır. Araştırmadan elde edilen veriler, SPSS 26.0 paket programı kullanılarak analiz edilmiştir. Verilerin değerlendirilmesinde, t testi, Mann-Whitney U Testi, ANOVA, Kruskal-Wallis Testi kullanılmıştır. ANOVA Analizinde belirlenen farklılığın hangi gruplardan kaynaklandığının tespitinde Games-Howell Testi, kişilik özellikleri ile cinsiyet rolleri arasındaki ilişkinin belirlenmesinde Spearman Korelasyon Analizi kullanılmıştır.  
Sonuç olarak, katılımcıların vücut algısı puanlarının eğitim değişkenine göre anlamlı farklılık gösterdiği tespit edilmiştir. Lise mezunu olan katılımcıların vücut algısı puanlarının üniversite mezunu katılımcılarından düşük olduğu ve bu farkın istatistiksel olarak anlamlı olduğu tespit edilmiştir. Katılımcıların düşünme stilleri alt boyutları Analitik rasyonel düşünme ve sezgisel-yaşantısal düşünme değişkenlerine göre ön test ve son test karşılaştırılmasında anlamlı farklılık görülmemektedir. Katılımcıların düşünme stilleri alt boyutları analitik-rasyonel düşünme ve sezgisel-yaşantısal düşünme değişkenlerinin, katılımcıların eğitim düzeyi, egzersiz süresi, ergojenik destek alma sayısı, ergojenik destek alma nedenine bağlı anlamlı farklılık göstermediği tespit edilmiştir. Düşünme stilleri alt boyutları arasında negatif yönde istatistiksel olarak anlamlı ilişki tespit edilmiştir. Katılımcıların analitik- rasyonel düşünme puanları arttıkça sezgisel-yaşantısal puanlarının düştüğü tespit edilmiştir. Çalışma fitness sporuna yeni başlayan bireyler üzerinde yapılması, ergojenik destek ürünlerinin kullanımına düşünme stillerini ve vücut algısını somut bulgulara ulaşılması ve bu alandaki literatüre katkı sağlaması bakımından önemlidir.

Abstract:
This research was carried out with the aim of examining the cognitive perception and body image of individuals who go to the fitness center as a leisure time activity due to ergogenic support. 100 male athletes with an average age of 24,340 ± 2.39, who were doing fitness in Beyazşehir Social Life Center operating in Kayseri in 2021, participated in the research. In addition to the personal information form prepared by the researcher, the Rational-Experiential Thinking Styles Scale developed by Epstein et al. Image Scale was used. The data obtained from the research were analyzed using the SPSS 26.0 package program. T test, Mann-Whitney U Test, ANOVA, Kruskal-Wallis Test were used to evaluate the data. The Games-Howell Test was used to determine from which groups the difference determined in the ANOVA Analysis originated, and the Spearman Correlation Analysis was used to determine the relationship between personality traits and gender roles.
As a result, it was determined that the body perception scores of the participants differed significantly according to the education variable. It was determined that the body image scores of the high school graduates were lower than the university graduates, and this difference was statistically significant. There is no significant difference in the comparison of the pre-test and post-test according to the sub-dimensions of the participants' thinking styles, analytical rational thinking and intuitive-experiential thinking. It was determined that the sub-dimensions of the participants' thinking styles, analytical-rational thinking and intuitive-experiential thinking variables, did not differ significantly depending on the education level of the participants, the duration of exercise, the number of ergogenic support received, and the reason for receiving ergogenic support. There was a statistically significant negative correlation between the thinking styles sub-dimensions. It was determined that as the analytical-rational thinking scores of the participants increased, their intuitive-experiential scores decreased. The study is important in terms of being carried out on individuals who are new to fitness, reaching concrete findings on the use of ergogenic support products, thinking styles and body perception, and contributing to the literature in this field.