Yazılı etkileşim becerisinin geliştirilmesine yönelik etkinliklerin dil öğretimi kitaplarına yansıması: Karşılaştırmalı bir inceleme
Reflection of activities to develop written interaction skills on language teaching books: A comparative review
Yazar: BÜŞRA DEMİR YILDIRIM
Danışman: DOÇ. DR. GÜLNUR AYDIN
Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Yabancılara Türkçe Öğretimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Ders kitapları = Textbooks ; Dil öğretimi = Language teaching ; Türkçe = Turkish ; Türkçe öğretimi = Turkish teaching ; Yabancı dil öğretimi = Foreign language teaching ; Yazılı etkileşim becerileri = Written interaction skills ; Öğretim seti = Teaching set ; İngilizce = English

Özet:
Yazılı etkileşim, iletişim sürecinin önemli bir bileşenidir. Dil öğrenicilerinin, yazılı üretim veya sözlü etkileşim becerisi kadar yazılı etkileşim becerilerinin de geliştirilmesi gerekir. Araştırma, ikinci/yabancı dil olarak Türkçe ve İngilizce öğretiminde kullanılan ders kitaplarında yer alan yazma etkinliklerinin yazılı etkileşim bağlamında incelenmesini ve karşılaştırılmasını amaçlayan nitel bir araştırmadır. Yazılı etkileşim becerisine yönelik ulusal alanyazında yapılmış kapsamlı bir araştırmaya rastlanmadığı için araştırmanın bu alanda yapılacak çalışmalara öncü olması beklenmektedir. Bu kapsamda araştırmanın veri kaynaklarını amaçsal örnekleme yöntemlerinden maksimum çeşitlilik örnekleme yöntemiyle seçilen ve dil öğretiminde en yaygın kullanılan dört adet Türkçe ve dört adet İngilizce dil öğretim setleri oluşturmaktadır. Veriler D-AOBM'de yer alan kazanımlardan, yönlendirmelerden ölçüt olarak çıkarılarak hazırlanan ve alanında uzman kişilerin görüşleriyle geliştirilen form aracılığıyla toplanmıştır. Araştırmada doküman incelemesi yöntemiyle toplanan veriler betimsel analize tabii tutulmuştur. Toplanan veriler, sıklık tablosu ve grafikler ile sunulup yorumlanmıştır. Araştırmanın veri kaynakları olan dil öğretim setlerinden elde edilen bulgular kendi içinde ve birbiri ile çeşitli ölçütler baz alınarak karşılaştırılmıştır. Araştırmada yazılı etkileşim etkinliklerinin en fazla kişisel ve kamusal alana dağılım gösterdiği, bilgi aktarımı etkileşim biçiminin kişilerarası etkileşim biçiminden daha çok tercih edildiği, elektronik yazılı bağlamın geleneksel yazılı bağlamdan daha çok tercih edildiği, dil öğretim setlerindeki yazma bölümü etkinliklerinin yazılı üretim becerisine yoğun dağılım gösterdiği ancak yazılı etkileşim becerisine yönelik etkinliklerin sınırlı ve tekdüze olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca İngilizce dil öğretim setlerinin Türkçe dil öğretim setlerine göre daha çok yazılı etkileşim etkinliği barındırdığı da araştırmanın sonuçları arasındadır. Araştırma sonunda araştırmacılara, dil öğretim setleri hazırlayanlara, dil öğretimi program yazarlarına yönelik öneriler sunulmuştur.
Anahtar Sözcükler: yazılı etkileşim becerileri, yabancılara Türkçe öğretimi, ikinci/yabancı dil olarak Türkçe öğretimi, dil öğretimi kitapları.

Abstract:
Written interaction is an important component of the communication process. Language learners need to develop written interaction skills as well as written production or verbal interaction skills. The research is a qualitative research that aims to examine and compare the writing activities in the textbooks used in the teaching of Turkish and English as a second/foreign language in the context of written interaction. Since there is no comprehensive research on written interaction skills in the national literature, the research is expected to be a pioneer in the studies to be carried out in this field. In this context, the data sources of the study consist of four Turkish and four English language teaching sets selected from the purposeful sampling methods with the maximum diversity sampling method and most commonly used in language teaching. The data were collected through the form prepared by removing the achievements and referrals in CEFR as a criterion and developed with the opinions of experts in the field. In the study, the data collected by the document examination method were subjected to descriptive analysis. The collected data were presented and interpreted with frequency table and graphs. The findings obtained from the language teaching sets, which are the data sources of the research, were compared on the basis of various criteria. In the research, it was concluded that written interaction activities were mostly distributed in personal and public spaces, information transfer interaction was preferred more than interpersonal interaction, electronic written context was preferred more than traditional written context, writing department activities in language teaching sets were intensively distributed to written production skills, but activities for written interaction skills were limited and uniform. In addition, it is among the results of the research that English language teaching sets have more written interaction activities than Turkish language teaching sets. At the end of the research, suggestions were presented to researchers, those who prepare language teaching sets, and language teaching program authors.
Key Words: written interaction skills, teaching Turkish to foreigners, teaching Turkish as a second/foreign language, language teaching books.