Kısraklarda gaita östrogen seviyelerine bağlı gebelik teşhisi
Pregnancy diagnosis with feces oestrogen levels in mares
Yazar: ÇAĞATAY TEK
Danışman: PROF.DR. ADEM ŞENÜNVER
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Doğum ve Jinekoloji (Veterinerlik) Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 1996
Konu: Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology
Dizin: Atlar = Horses ; Dışkı = Feces ; Gebelik testleri = Pregnancy tests ; Gebelik-hayvanda = Pregnancy-animal ; Progesteron = Progesterone ; Östrojenler = Estrogens ; Östrus = Estrus

Özet:
48 6. ÖZET Bu çalışmada ticari R.İ.A. östrogen kitleri ile kısraklardan gebeliklerinin 15.-18. haftasında alınan gaita örneklerinde östrogen miktarını ölçerek gebelik teyidi yapılması amaçlanmıştır. Çalışmada 50 adet gebe ve 15 adet gebe olmayan toplam 65 adet kısrak kullanılmıştır. Gebe olan hayvanların gebelikleri çiftleştirilmelerini takiben 16. günden itibaren yapılan ultrasonogram muayeneleri ile teşhis edilmiştir. Gebe olmayan hayvanların teşhisi yine ultrasonogram muayenesi ile yapılmıştır. Gebe oldukları bilinen hayvanlardan gebeliklerinin 21.-24. günlerinde kan serumu alınarak progesteron değerleri ölçüldü. Aynı zamanda gebe olmayan hayvanlann da serum progesteron değerlerine bakıldı. Gebeliklerinin 15.-18. haftasında gebe kısraklardan ve gebe olmayan kısraklardan gaita örnekleri toplandı ve gaita östrogen değerleri ölçüldü. Elde edilen sonuçların değerlendirilmesi için kısraklara yapılan ultrasonogram muayenesi neticesinde 2 kısrağın gebeliklerinin devam etmediği teşhis edildi. Bu 2 kısrakta ölçülen gaita östrogen seviyesinin de diğer gebe kısraklara nazaran çok düşük olduğu görüldü. Gebelikleri devam eden kısraklardan 15 ve 42 no'lu kısrak gebeliklerinin ilerleyen aylarında ikiz yavru attılar. Gebelikleri teyit edilen diğer bütün kısraklar doğurdu. Elde edilen sonuçlara göre gebe hayvanlarda ölçülen serum progesteron değerleri arasında en düşük 1.33 ng/ml, en yüksek değer 10.4 ng/ml olmuştur. Gaita östrogen değerleri arasında en düşük değer49 19.2 ng/g, en yüksek değer 70.1 ng/g ve X=31.37 ng/g olmuştur. Gebe olmayan kısraklarda ise serum progesteron değerleri en düşük değer 0.088 ng/ml, en yüksek değer 0.773 ng/ml olmuştur. Gaita östrogen değerlerinde ise en düşük değer 1.10 ng/g, en yüksek değer 12.90 ng/g ve X= 4.14 ng/g olmuştur. Çalışmamızda gebe olan kısrakların gaita östrogen değerleri gebe olmayan kısrakların gaita östrogen değerlerinden belirgin bir biçimde yüksek bulunmuştur (p<0.01). Gaita östrogen değerlerine göre gebeliklerinin teyit ettiği görülen kısraklardan 2 'si dışında hepsi doğurmuşlardır. 2 kısrak İse gebeliklerinin ilerleyen aylarında ikiz yavru atmışlardır. Bundan dolayı bu uygulamanın sadece kısraklarda değil, diğer bütün evcil hayvanlarda ve özellikle vahşi hayvanların bulunduğu hayvanat bahçelerinde de rutin olarak yapılabileceği inancındayız.

Abstract:
50 7. SUMMARY Pregnancy diagnosis of mares at 15.th-18.th weeksof pregnancy by measuring the oestrogen levels at feaces by means of commercial R.İ.A. oestrogen kits was animed in this study. 50 pregnant and 15 non-pregnant, total 65 mares were used. Pregnancy diagnosis of pregnant mares were done by ultrasonography after a 16 day period from mating. Non-pregnant mares were also diagnosed by ultrasonography. On the 21.st-24.th days of pregnancy blood serum were collected to measure progesteron levels. Meantime progesteron levels of non pregnant mares were olsa detected. At 15.th-18.th weeks of pregnancy feaces samples were collected both from pregnant and non-pregnant mares and feaces oestrogen levels were detected. By means of ultrasonography two of the pregnant mares were detected non-pregnant also. Feaces oestrogen levels of these two mares were also lower than those pregnant ones. (15) and (42) numbered mares have aborted twin colts during their later pregnancies. All other pregnant mares had foals then. According to the results, 1.33 ng/ml was the lowest serum progesteron level of the pregnant mares whilst 10.4 ng/ml was the highest. 19.2 ng/g was the lowest level of feaces oestrogen and 70.1 ng/g was the highest; x= 31.37 ng/g. 0.088 ng/ml was the lowest serum progesteron level of non-pregnant mares and 0.773 ng/ml was the highest. 1.10 ng/g was the51 lowest feaces oestrogen levels of non-pregnant mares and 12.90 ng/g was the highest; x= 4.14 ng/g. Feaces oestrogen levels of pregnant mares were considerably higher than the levels of non-pregnant ones (p<0.01). All the mares which were shownto be pregnant by feaces oestrogen values, had colts except 2 which aborted twins. We would like to conclude that this method can be used not only in mares but all animals particularly in 200 animals.