Türkiye'de Endülüs tarihi çalışmalarının gelişimi
The improvement of Andalusia historical studies in Turkey
Yazar: KERİME NUR EFLATUN KILINÇ
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA DEMİRCİ
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Ortaçağ Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Tarih = History
Dizin: Endülüs = Andalucia ; Orta Çağ = Middle Ages ; Osmanlı Devleti = Ottoman State ; Sosyokültürel durum = Socio-cultural situation ; Sosyokültürel yaşam = Socio-cultural life ; Tarih = History ; Tarih araştırmaları = History research ; Tarihçilik = Historiography ; Türkiye Cumhuriyeti = Turkish Republic

Özet:
İslam tarihi ve Batı uygarlığı içinde Endülüs'ün sahip olduğu yer son derece önemlidir. İslam coğrafyasının batı sınırında olan bu önemli coğrafya, Türkiye'de Osmanlı devrinden günümüze kadar çeşitli eserlere ve çalışmalara konu olmuş, aydınlar ve düşünürlerin fikir dünyasında kendine daima yer bulmuştur. Tanzimat devrinde İslam Medeniyetinin en parlak temsilcisi olarak görülen Endülüs, Kurtuluş Savaşı zamanında ise ibretlik sonuyla Anadolu mücadelesinde ders çıkartılması gereken bir tecrübe olarak ele alınmıştır.
Yaklaşık dokuz asırlık bir dönemi içeren Endülüs Avrupa, Kuzey Afrika ve Akdeniz coğrafyasına etkisinin tarihsel önemi dolayısıyla Avrupa'daki ve Amerika'daki akademilerde hemen her yönüyle ele alınarak incelenmeye çalışılmıştır. Türkiye'de ise bu ilgi ancak 1989 yılında yayınlanan ilk yüksek lisans ve doktora tezleri ile başlamış ve yayınlanan çalışmalar sayesinde zamanla katlanarak artmıştır. Bu ilgi artışı ne kadar ümit vaat ediyor olsa da dokuz asırlık bir tarihi ele almak için yeterli olmadığı görülmektedir. Türkiye'de hazırlanan çalışmalarda Endülüs siyasi tarihi en çok tercih edilen konu olmuştur. Endülüs'teki sosyal ve kültürel hayata dair araştırmalar da zamanla artış gösterilmiştir. 
Türkiye'deki Endülüs tarihine yönelik edebi eserlerin ve popüler yayınların zamanla artış göstermiştir. Türkiye'deki Endülüs'e dair romantik bakış açısı bu alanda verilen eserlerin temel motivasyon kaynağı olmuştur. Özellikle İspanya gezilerini konu alan eserlerinde Endülüs'e yer veren yazarların Endülüs'ü "ah Endülüs! vah Endülüs!" nidalarıyla yad edildiği müşahede olunmaktadır. Ayrıca yeni çıkan popüler yayınlarda Endülüs çocuk edebiyatının da bir parçası haline geldiği görülmektedir.

Abstract:
The place of the Andalusia in Islamic history and western civilization of İslam is extremely important. It lies at the North-Western tip of the Islamic geographic border of its time. This very significant geography became an interesting collection of works of history and literature. It has always found a place in the world of ideas of intellectuals, thinkers, and academics from Ottoman Empire to Turkey. During the Tanzimat period, Andalusia was seen as the most brilliant representative of Islamic civilization. On the contrary, in the time of the Turkish War of İndependence War, it was considered as an 'experience that should be learned' with their "exemplary end".
Andalusia, which has a period of approximately nine centuries; due to the historical significance of its impact in Europe, North Africa and the Mediterranean geography has been studied in almost every aspect at the academies in Europe and America. In the mean time in Turkey, this interest began only with the first graduate theses and dissertations published in 1989 and with the help of these works and studies published have increased the interests exponentially over time. No matter how promising this increase in interest seems to be insufficient to address a nine-century history. The studies prepared in Turkey about the Andalusian political history have been the most preferred topics. Somehow, research on social and cultural life has found its place later in the future.
As well as academic studies in Turkey, there were increasing numbers of literary works about Andalusian History in the popular publications. These works and publications have been the main motivation source of the romantic perspective on the Andalusia in Turkey. In particular it has been observed that the authors of the Spain travel novels gives space and cry for helplessly about Andalusia. In addition, the new issues of the popular publications of the Andalusia are seen as a part of children's literature.