Türkiye'deki kişisel gelişim kitaplarına yönelik bir inceleme: Postmodern toplum bağlamında eleştirel bir analiz
Evaluation of self-help books in Turkey: A critical analysis in terms of postmodern society
Yazar: ESRA ÖZÇEŞMECİ
Danışman: DOÇ. DR. MELİKE AKTAŞ
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Halkla İlişkiler ve Tanıtım Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Halkla İlişkiler = Public Relations ; İletişim Bilimleri = Communication Sciences
Dizin: Bireysellik = Individualism ; Eleştiri = Criticism ; Kitaplar = Books ; Kişisel gelişim = Personal development ; Popüler kültür = Popular culture ; Postmodern toplum = Postmodern society ; Postmodernizm = Postmodernism ; Tüketim toplumu = Consumption society

Özet:
Özellikle 1980'li yıllardan sonra çok satanlar listelerinin başlarında yer edinen kişisel gelişim kitapları,  postmodern toplumun geçirmiş olduğu tarihsel değişim süreci ve toplumsal pratiklerin ideolojik, kültürel ve iktisadi görünümleri hakkında önemli sonuçlar ortaya koymaktadır. Kişisel gelişim kitaplarının ideal dünyasında birey isterse yaşamının tüm kontrolünü eline geçirebilir, istediği şeyleri başarabilir ve sonsuz mutluluğa kavuşabilir ve bu süreçte toplum ile arasında hiçbir uyuşmazlık bulunmaz. Böylece bireyi yaşamın merkezine yerleştiren bir dünya algısı yaratan kişisel gelişim kitapları okuyucuları için yanıltıcı olmalarının yanında eşitsizliğe dayanan kapitalist sistem için de daha meşru bir zemin yaratmış olur. Dolayısıyla bütün bunlar, kişisel gelişim kitaplarının popülerliğini şekillendiren kültürel, toplumsal ve iktisadi pratiklerin açığa çıkarılmasını ve bunlar arasında bağlantı kurulabilmesini gerekli kılmaktadır.

Bu doğrultuda bu çalışmanın amacı, bireylerin postmodern toplumun getirdiği sorunlar karşısında, hayatlarını daha etkili yaşayabilmek amacıyla desteğine başvurdukları kişisel gelişim kitaplarını eleştirel bir bakış açısıyla değerlendirerek popülerliklerinin ardındaki ideolojik, kültürel ve ekonomik görünümleri sorgulamaktır. Bu amaç doğrultusunda çalışma, postmodern toplumun "ben"ci karakterini yansıtan bireyselleşme anlayışına ve benliğin yüceltilmesine, yükselen narsisizm kültürüne, bireyin yeni maneviyat arayışlarına ve bireysel konformizme odaklanmaktadır. Bu sebeple benliği yücelten ve birey merkezli söylemleri ile son yıllarda kişisel gelişim alanında giderek popüler olmuş New Age ve spiritüalizm akımlarını kendisine çalışma alanı olarak belirlemiştir. Bu çerçevede, spiritüel temalı kitapları postmodern toplum bağlamında ele alarak, söz konusu kitapların popülerliğinin ardındaki dinamiklerle postmodern bireysellik olgusu arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır.

Abstract:
Self-help books that have hit the bestseller lists since the 1980s render important results regarding the historical process experienced by the postmodern society and the ideological, cultural and economic aspects of the social practices. In the ideal world of self-help books, the individual can take full control of his life, achieve what he wants and attain eternal happiness; which is a process free of conflict between the individual and society. Therefore, self-help books that create a virtual world in which the individual is placed at the centre not only become misleading for the target audience but also set a more legitimate basis for the capitalist system based on inequality. As a result, it's of high significance that cultural, social and economic practices having shaped the popularity of self-help books must be disclosed and the connections between them must be established.

In this respect, the objective of this study is to critically evaluate the self-help books that individuals turn to for advice and support on how to live their lives more effectively in the face of the problems posed by the postmodern society and to question the ideological, cultural and economic aspects behind their popularity. To this purpose, the study focuses on the sense of individualism which reflects the self-centeredness of the postmodern society, glorification of individualism, rising narcissism, the individual's quest for novel spiritual practices and individualistic conformity. Accordingly, this thesis considers the field of New Age spirituality movement which is all the rage in recent years thanks to its qualities glorifying the self and the person-centred discourses as the main subjects of its study. In this context, by addressing the New Age and spiritually-themed books in the context of postmodern society, this study aims to investigate the relationship between the dynamics behind the popularity of these books and the phenomenon of postmodern individuality.