Çölyak hastalığı ile helicobacter pylori kolonizasyonu arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between celiac disease and helicobacter pylori colonization
Yazar: ENES ERDEM
Danışman: PROF. DR. MUHAMMET CEM KOÇKAR
Süleyman Demirel Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı / Gastroenteroloji Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: İç Hastalıkları = Internal diseases
Dizin: Gastrointestinal hastalıklar = Gastrointestinal diseases ; Gliadin = Gliadin ; Helicobacter pylori = Helicobacter pylori ; Otoimmün hastalıklar = Autoimmune diseases ; Çölyak hastalığı = Celiac disease

Özet:
Çölyak Hastalığı ile Helicobacter Pylori Kolonizasyonu Arasındaki İlişkinin Değerlendirilmesi
Amaç: Çölyak hastalığı (ÇH) temel olarak tahıl ürünlerinde bulunan gliadine karşı hassasiyetle oluşan ve sistemik belirtilere de yol açabilen otoimmun hastalıktır. Hastalar asemptomatik prezentasyondan sistemik belirtilere kadar değişen spektrumda karşımıza gelebilir. ÇH'nın patogenezi iyi tanımlanmış olmasına rağmen, artan prevelansı yeterince iyi açıklanmamıştır. Artışının altında yatan sebeplerden biri de İnce bağırsakta otoimmüniteyi tetikleyebilecek bir dizi çevresel risk faktörü olabilir. Helicobacter pylori pek çok otoimmun hastalıkla ilişkilendirilen ve oldukça yaygın rastlanan bir bakteridir. Bu çalışmada, HP enfeksiyonunda ÇH'na özgü otoimmün yanıtın tetiklenip tetiklenmediğini araştırmayı amaçladık. Kliniğimizde ÇH tanısı almış hastalarda HP kolonizasyonunun prevelansını belirleyerek ÇH ile arasındaki ilişkiye ışık tutmayı, ÇH ile takip edilen hastalarda HP'ye bağlı gelişebilecek lezyonların erken ve doğru tanısına ışık tutacak veriler elde etmeyi amaçladık.
Gereç ve Yöntem: Bu çalışmada 2015-2022 yılları arasında Süleyman Demirel Üniversitesi Hastanesi Gastroenteroloji Kliniğinde klinik/serolojik verilerle ve duodenumdan alınan biyopsilerin patolojik incelemesinde Marsh skoru göz önünde bulundurularak Çölyak Hastalığı tanısı almış 81 hasta ile çeşitli sebeplerle endoskopi yaptırmış Çölyak Hastası olmayan 82 kontrol grubu hastası incelendi. 
İki grubun da mideye ait biyopsi raporlarında HP varlığı, atrofi, intestinal metaplazi, aktivite ve kronisite varlığı değerlendirildi. HP varlığı için Giemsa ile boyalı, intestinal metaplazi için Periyodik Asit Schiff-Alcienblue ile boyalı preparatlar tercih edildi. 
Veriler IBM SPSS.23 (IBM Inc. Chicago, IL, ABD) programına aktarılarak istatistiksel analizlerle değerlendirildi. 
Bulgular: Çalışmaya dahil edilen 163 hastanın 81'i çölyak hastalığı, 82 'si ise dispepsi nedeniyle takip edilen hastalardı. ÇH grubunda 25 erkek (%30.9), 56 kadın (%69.1) bulunurken Kontrol grubunda ise 27 erkek ( %32.9), 55 kadın (%67.1) bulunuyordu. Cinsiyet ile gruplar arasında anlamlı ilişki yoktu(p=778). ÇH olanlarda ortalama yaş 43.79 iken kontrol grubunda ortalama yaş 49,68 idi. Kontrol grubunun yaş ortalamasının anlamlı olarak yüksek olduğu saptandı (p: 0.012) Her iki grubun endoskopi endikasyonları karşılaştırıldı. ÇH grubunda en sık endikasyon DEA etyolojisi iken, kontrol grubunda ise karın ağrısı etyolojisi idi. Her iki grubun mide biyopsilerinin patoloji sonuçları karşılaştırıldı. Gruplar arasında HP sıklığı açısından anlamlı fark görüldü (p: 0.032). İntestinal metaplazi, atrofi, inflamasyon ve aktivasyon açısından anlamlı farklılık saptanmadı. Hp sıklığı marsh evreleri ile beraber değerlendirildiğinde marsh evresi arttıkça HP pozitifliği artmaktaydı. HP pozitifliği olan hastaların çoğunda (%47) villus atrofisi (marsh 3) saptandı. Gruplar arasında demir eksikliği, d vitamini eksikliği, b12 ve folik asit eksikliği gibi parametreler karşılaştırıldı. Gruplar arasında demir, d vitamini ve folik asit eksikliği ÇH grubunda anlamlı olarak daha fazla saptandı (p: 0.01)
Sonuç 
Çalışmamızda ÇH ve kontrol grubunda HP, intestinal metaplazi ve atrofik gastrik gibi lezyonların sıklığı karşılaştırılmış olup, artan ÇH prevelansına HP'nin katkısı olup olmadığı veya HP'ye maruziyetin ÇH'ndan koruyucu olup olmadığı araştırıldı. Çalışmanın sonunda ÇH hastalarında HP prevelansı artmıştı ancak HP'ye bağlı gelişebilecek lezyonların sıklığında belirgin değişiklik saptanmadı. HP prevelansının ÇH hastalarında daha yüksek olması ÇH olan hastalarda dirençli DEA, dispeptik semptomların ortaya çıkması ve diyete geç cevap gibi durumların ortaya çıkmasına katkı sağlayabilir. Otoimmun fenomenli pek çok hastalıkta olduğu gibi ÇH'nın klinik gidişatı da HP tarafından modüle ediliyor olabilir. Bunun anlamak için daha çok çalışmaya ihtiyaç vardır.

Abstract:
ABSTRACT
Evaluation of the Relationship Between Celiac Disease and Helicobacter Pylori Colonization
AİM: Celiac disease (CD) is an autoimmune disease that is mainly caused by sensitivity to gliadin found in cereal products and can cause systemic symptoms. Patients may present in a spectrum ranging from asymptomatic presentation to systemic symptoms. Although the pathogenesis of CD is well defined, its increasing prevalence is not well explained. One of the underlying reasons for its increase may be a number of environmental risk factors that can trigger autoimmunity in the small intestine. Helicobacter pylori is a very common bacterium associated with many autoimmune diseases. In this study, we aimed to investigate whether CD-specific autoimmune response is triggered in HP infection. We aimed to determine the prevalence of HP colonization in patients diagnosed with CD in our clinic, to shed light on the relationship between CD and to obtain data that will shed light on the early and accurate diagnosis of lesions that may develop due to HP in patients followed up with CD.
Materials and Methods: In this study, 81 patients diagnosed with Celiac Disease and 82 non-celiac control patients who had undergone endoscopy for various reasons between 2015 and 2022 in the Gastroenterology Clinic of Süleyman Demirel University Hospital were examined.
Presence of HP, atrophy, intestinal metaplasia, activity and chronicity were evaluated in gastric biopsy reports of both groups. Preparations stained with Giemsa for the presence of HP and stained with Periodic Acid Schiff-Alcienblue for intestinal metaplasia were preferred.
Data were transferred to IBM SPSS.23 (IBM Inc. Chicago, IL, USA) program and evaluated with statistical analysis.
Results: Of the 163 patients included in the study, 81 were patients with celiac disease and 82 were followed up for dyspepsia. While there were 25 men (30.9%) and 56 women (69.1%) in the CD group, there were 27 men (32.9%) and 55 women (67.1%) in the control group. There was no significant relationship between gender and groups (p=778). While the mean age was 43.79 years in CD patients, it was 49.68 years in the control group. The mean age of the control group was found to be significantly higher (p: 0.012). Endoscopy indications of both groups were compared. While the most common indication in CD group was IDA etiology, it was abdominal pain etiology in control group. Pathology results of gastric biopsies of both groups were compared. There was a significant difference between the groups in terms of HP frequency (p: 0.032). There was no significant difference in terms of intestinal metaplasia, atrophy, inflammation and activation. When the Hp frequency was evaluated together with the marsh stages, the HP positivity increased as the marsh stage increased. Villus atrophy (marsh 3) was detected in most (47%) patients with HP positivity. Parameters such as iron deficiency, vitamin d deficiency, b12 and folic acid deficiency were compared between the groups. Among the groups, iron, vitamin D and folic acid deficiencies were found to be significantly higher in the CD group (p: 0.01)
Conclusion: In our study, the frequency of lesions such as HP, intestinal metaplasia and atrophic gastric lesions in CD and control groups were compared, and it was investigated whether HP contributed to the increasing CD prevalence or whether exposure to HP was protective from CD. At the end of the study, the prevalence of HP increased in CD patients, but there was no significant change in the frequency of lesions that may develop due to HP. The higher prevalence of HP in CD patients may contribute to the emergence of resistant IDA, emergence of dyspeptic symptoms and delayed response to diet in patients with CD. As with many diseases with autoimmune phenomena, the clinical course of CD may be modulated by HP. More work is needed to understand this.