Uluslararası literatürde son 20 yılda yapılan yayınlara göre eğitim teknolojilerindeki yönelimler
Trends in educational technologies according to publications made in the last 20 years in international literature
Yazar: CAVİT ERDOĞMUŞ
Danışman: PROF. DR. ÖZGEN KORKMAZ
Amasya Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Öğretim Teknolojileri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Bibliyometrik çözümleme = Bibliometric analysis ; Eğitim teknolojisi = Education technology ; Trend analizi = Trend analysis ; Yayınlar = Publications

Özet:
Bu araştırma, 2000-2019 yılları arasında Web of Science Çekirdek veritabanında Eğitim/Eğitim Araştırmaları alanında yayınlanan Eğitim Teknolojisi üzerine hazırlanan makalelerin bibliyometrik analizini sunmak amacıyla yapılmıştır. Bu çerçevede 2000-2019 yılları arasında yayınlanan eğitim teknolojisi ile ilgili makalelerin bibliyometrik incelenmesi yapılmıştır. Bu çalışmada nitel araştırma yöntemlerinden doküman inceleme kullanılmıştır. Yapılan ön inceleme sonucunda eğitim teknolojisi alanında en çok kullanılan 96 temaya ulaşılmıştır. Bu temalar 5 ana başlık altında toplanmıştır. Bu başlıklar; Uygulama, Tasarım ve Ortamlar, Ölçme ve Değerlendirme, Pedagoji ve Öğretme ve Öğrenim olarak belirlenmiştir. Daha sonra bu 5 ana başlık altındaki 96 tema yardımıyla 2000-2019 yılları arasında Web of Science çekirdek veritabanında bulunan makaleler aratılmıştır. Elde edilen bulgular sonucunda her ana başlık altında bulunan en çok makale sayısına sahip 5 tema bulgusu için toplam 25 temanın bibliyometrik analizleri yapılmıştır. Bu analizler sırasında her tema için yıllara göre makale dağılımları, tema ile birlikte en çok kullanılan kavramlar, dergi bağlamında atıf analizi ve ülke bağlamında atıf analizi yapılmıştır. Analizler için Nees Jan van Eck and Ludo Waltman (2019) tarafından geliştirilen VOSViewer 1.6.13. versiyonu ve MS Excel kullanılmıştır.
Yapılan bibliyometrik analiz sonucunda son 20 yılda Web of Science da eğitim teknolojisi alanında yayınlanan makale dağılımlarına bakıldığında 60 temanın artış gösterdiği görülmektedir. Artış gösteren bu temalar genellikle bilim ve teknolojideki gelişmeler ile ilişkili temalarla ilgili olduğu görülmektedir. Bunlar teknolojinin etkisiyle yeni çıkan öğrenme araçları (AR, simülasyon, MOOC, VR, sosyal medya) olarak örneklendirilebilir. Aynı şekilde teknolojik gelişmeler çerçevesinde ortaya çıkan pedagojik yöntemlerde de artışlar bulunmaktadır. Ölçme ve değerlendirme ve öğretme ve öğrenme yöntemleri eğitim alanında sürekli olarak kullanılan yöntemler olduğu için bu ana başlıklar altında bulunan temalarla ilgili makale sayılarıda zaman içerisinde artmiştir. Artış gösteren temalara rağmen 20 yılık süreçte herhangi bir yönelim göstermeyen (yayın sayıları değişken olan) temalara da ulaşılmıştır. Makale dağılımları açısından yıllara göre değişkenlik gösteren tema sayısı 32 olarak bulunmuştur. Bunların ise eğitim alanında sürekli varlıklarını koruyan ve genel kabul görmüş konu başlıklarıdır. Bununla birlikte 20 yıllık süreçte yıllara göre azalan temalara ulaşılmıştır. Makale dağılımları açısından yıllara göre azalma eğilimi gösteren tema sayısı ise 4 olarak bulunmuştur.
Her tema ile birlikte en çok kullanılan kavram ise temanın kendisidir. Fakat, "yükseköğrenim", "değerlendirme", "mobil öğrenme", "laboratuvar talimatı", "oyun tabanlı öğrenme", "online öğrenme", "etkileşimli öğrenme", "sosyal medya", "uzaktan öğrenme", "ciddi oyunlar" en çok bahsi geçen kavramlardır. Bununla birlikte, "Second Life", "sanal gerçeklik", "öğretmen eğitimi", "mesleki öğrenme toplulukları", "uygulama toplulukları" ve "mesleki gelişim" kavramları popüler konulardır. Son olarak, "akran geribildirimi", "öğrenme çıktıları", "okuduğunu anlama" ve "dil öğrenme stratejileri" en yaygın konulardır.
Bu temalar çerçevesinde yayın yapan ve atıf alışverişi olan dergilerde oran olarak en çok eğitim teknolojisi alanındaki yayın yapan dergilerin isimleri bulunmuştur. Ülke bağlamında atıf analiz bulgularında ise ABD kökenli makale sayısı ve atıf sayısı olarak açık ara farkla lider olmuştur.
WoS veritabanı ile birlikte Scopus, Google Scholar veya ERIC gibi diğer veri tabanlarını da tarayıp uluslararası karşılaştırmalar yapabilir. Gelecekte çalışma yapacak araştırmacıların lider konumda yer alan dergi, atıf ve makale sayıları yüksek olan kavram ve anahtar kelimeler ile ilgili çalışmalar yapmaları önerilir. Türkiye'nin atıf alışverişi bakımından gerilerde kalmasının nedenleri ayrıca bir çalışma konusu olarak önerilir.

Abstract:
This research was conducted to present a bibliometric analysis of articles on Educational Technology published in the field of Education / Educational Research in the Web of Science Core database between 2000 and 2019. In this context, a bibliometric analysis of the articles on educational technology published between 2000-2019 was conducted. Document analysis, one of the qualitative research methods, was used in this study. As a result of the preliminary examination, 96 most used themes in the field of educational technology were reached. These themes are grouped under 5 main headings. These titles; Application, Design and Environments, Measurement and Evaluation, Pedagogy and Teaching and Learning. Then, with the help of 96 themes under these 5 main headings, the articles in the Web of Science core database between 2000-2019 were searched. As a result of the findings obtained, bibliometric analyses of a total of 25 themes were performed for the 5 theme findings with the highest number of articles under each main heading. During these analyzes, the distribution of articles by years for each theme, the most used concepts with the theme, citation analysis in the context of the journal and citation analysis in the context of the country were conducted. VOSViewer version 1.6.13 developed by Nees Jan van Eck and Ludo Waltman (2019) and MS Excel were used for analysis.
As a result of the bibliometric analysis, when we look at the distribution of articles published in the field of educational technology in Web of Science in the last 20 years, it is seen that 60 themes have increased. These increasing themes seem to be generally related to themes related to developments in science and technology. These can be exemplified as new learning tools (AR, simulation, MOOC, VR, social media) with the effect of technology. Likewise, there are also increases in pedagogical methods emerging within the framework of technological developments. Since measurement and evaluation and teaching and learning methods are constantly used in the field of education, the number of articles on themes under these main headings has increased over time. Despite the increasing themes, the themes that did not show any orientation (the number of publications were variable) were reached in the 20-year period. The number of themes varying by years in terms of article distribution was found to be 32. These are generally accepted topics that maintain their existence in the field of education. However, decreasing themes over the years have been achieved in the 20-year period. The number of themes that tend to decrease over the years in terms of article distribution was found to be 4.
The most used concept with each theme is the theme itself. However, "higher education", "evaluation", "mobile learning", "laboratory instruction", "game-based learning", "online learning", "interactive learning", "social media", "distance learning", "serious games" are the most mentioned concepts. However, the concepts of "Second Life", "virtual reality", "teacher education", "professional learning communities", "communities of practice" and "professional development" are popular topics. Finally, "peer feedback", "learning outcomes", "reading comprehension" and "language learning strategies" are the most common issues.
In the journals that publish and exchange citations within the framework of these themes, the names of the journals that publish the most in the field of educational technology were found. In the citation analysis findings in the context of the country, it was by far the leader in terms of the number of articles of US origin and the number of citations.
Along with the WoS database, it can scan other databases such as Scopus, Google Scholar or ERIC and make international comparisons. It is recommended that researchers who will study in the future should work on the concepts and keywords with high number of journals, citations and articles in leading positions. Countries cited reasons for Turkey to take part in back in the ranking is also recommended as a subject of study.