Kronik inflamatuar barsak hastalarında ASCA, pANCA ile maya veya kandida kolonizasyonunun araştırılması
Investigation of Yeast or Candida Colonization with ASCA, pANCA in Chronic Inflammatory Bowel Patients
Yazar: MERYEM ERDOĞAN
Danışman: PROF. DR. ZÜLAL AŞÇI TORAMAN
Fırat Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Tıbbi Mikrobiyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Mikrobiyoloji = Microbiology
Dizin: ANCA = ANCA ; Antikorlar = Antibodies ; Crohn hastalığı = Crohn disease ; Kandida = Candida ; Kolit-ülseratif = Colitis-ulcerative ; Mayalar = Yeasts ; Saccharomyces cerevisiae = Saccharomyces cerevisiae ; İnflamatuar bağırsak hastalıkları = Inflammatory bowel diseases

Özet:
İnflamatuvar barsak hastalığı (İBH), gastrointestinal sistemin çeşitli yerlerinde tutulum gösteren, inflamasyonla seyreden kronik bir hastalıktır. İnflamasyonun yerine göre en sık görülen türleri, ülseratif kolit (ÜK) ve Crohn hastalığı (CH)'dır. İBH'nın daha az oranda görülen diğer bir türü ise, indetermine kolit (İK)'tir. İBH'nın doğru teşhisi; özellikle CH ve ÜK'in ayrımı, tedavisi ve prognozu açısından oldukça önemlidir. Bu türlerin ayrımında ve İK'in saptanmasında, Anti-Saccharomyces cereviciae antikor (ASCA) ve perinükleer anti-nötrofilik sitoplazmik antikor (pANCA) serolojik değerleri birlikte kullanılmaktadır. Ayrıca, özellikle CH'nın gelişiminde maya veya kandida kolonizasyonu sık görülmektedir. İnsan gastrointestinal sisteminde, en fazla izole edilen tür Candida albicans (C.albicans)'tır. Bunu Candida tropicalis (C.tropicalis) ve Candida glabrata (C.glabrata) izlemektedir. Bu çalışmada, kronik inflamatuar barsak hastalarında serumda ASCA ve pANCA antikorlarının, dışkıda kandida kolonizasyonunun tespit edilerek korelasyonunun incelenmesi amaçlanmıştır. 
	Çalışmamızda, gastroenteroloji kliniğinde ve polikliniğinde İBH tanısı konan 120 hasta ile aynı yaş aralığında olan 30 sağlıklı kontrol grubunun, serumlarından indirect immunofluorescence assay (IIFA) yöntemi ile ASCA ve pANCA antikorları ve dışkı örneklerinden mikolojik tanı yöntemleri ile kandida kolonizasyonunun varlığı tespit edilerek, kandida türleri belirlendi. 
Çalışmamızda, ÜK hastalarında %51,9 oranında pANCA pozitifliği, CH'da ise %60 oranında ASCA pozitifliği istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur (p<0,05). İBH tanısı konan 120 hastadan alınan dışkı örneklerinin 76(%63,3)'sında, 30 kontrol grubundan alınan dışkı örneklerinin ise 16(%53,3)'sında kandida türleri üremiştir. Ancak, 5 ve üzeri koloni sayıları olan 49 İBH ile kontrol grubunun 9'unun kültürü değerlendirilmeye alınarak maya veya kandida türleri tanımlanmıştır. 49 İBH'dan 24(%20,0)'ünde C.albicans, 7(%5,8)'sinde C.glabrata, 4(%3,3)'ünde Saccharomyces cerevisiae (S.cerevisiae), 4(%3,3)'ünde Candida kefyr (C.kefyr), 3(%2,5)'ünde Candida firmetaria (C.firmetaria), 3(%2,5)'ünde Candida krusei (C.krusei), 3(%2,5)'ünde Candida dubliniensis (C.dubliniensis) ve 1(%0,8)'inde Candida melibiosica (C.melibiosica) tanımlanmıştır. 9 sağlıklı bireyin ise 4(%13,3)'ünde C albicans, 2(%6,7)'sinde C.glabrata, 2(%6,7)'sinde C.krusei ve 1(%3,3)'inde C.kefyr tanımlanmıştır. İBH ve kontrol grubunda, maya veya kandida türleri istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur (p<0,05). Her iki grubun da dışkı kültüründe; benzer türler üremiş olup, en çok üreyen tür C.albicans olmuştur. ASCA ve pANCA antikorları ile kandida türleri arasında anlamlı bir sonuç bulunamamıştır. Ancak, ASCA ve pANCA pozitifliklerinde, negatifliklerine oranla daha fazla oranda maya veya kandida kolonizasyonu görülmüştür. Ayrıca, İBH'da ASCA ve pANCA floresan şiddeti ile üreyen maya veya kandida türlerinin koloni sayıları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunmuştur (p<0,05). 
	Günümüzde İBH'nda, ÜK ve CH'nın kesin olarak birbirinden ayrımını sağlayacak ve tanı koyduracak test yoktur. Ancak, ASCA ve pANCA serolojik testleri hastalığın ayrımında ve tanısında kullanılabilecek yardımcı testler olabileceği gibi; bu testlerdeki otoantikorlar ile çapraz reaksiyon veren enfeksiyöz ajanların, özellikle de mayaların araştırılması, bu serolojik testlerin özgüllüğünü ve tanıdaki önemini arttırabilir.  
Anahtar Kelimeler: İBH, Ülseratif Kolit, Crohn, Anti-Saccharomyces cereviciae (ASCA), pANCA, Candida spp.

Abstract:
Inflammatory bowel disease (IBD) is a chronic disease with inflammation and involvement in various parts of the gastrointestinal tract. The most common types of inflammation are, Ulcerative colitis (UC) and Crohn's disease (CD). Another less common type of IBD is indetermine colitis (IC). Accurate diagnosis of IBD; in particular, it is very important for the differentiation, treatment and prognosis of Crohn's disease and ulcerative colitis. Anti-Saccharomyces cereviciae antibody (ASCA) and perinuclear anti-neutrophilic cytoplasmic antibody (pANCA) serological markers are used together for the differentiation of these species and detection of IC. In addition, especially in the development of CH with yeast and Candida colonization is common. In the human gastrointestinal tract, Candida albicans (C.albicans) is the most isolated species. This is followed by Candida tropicalis (C.tropicalis) and Candida glabrata (C.glabrata). The aim of this study was to investigate the presence of ASCA and p-ANCA antibodies in serum, Candida spp. colonization in feces, detection of chronic inflammatory bowel patients and correlation.
	In our study, 120 patients diagnosed with IBD in gastroenterology clinic and outpatient clinic and 30 healthy controls in the same age range, ASCA and pANCA antibodies by indirect immunofluorescence (IIFA) method, mycological diagnostic methods from stool samples and Candida spp. colonization were determined. In our study, the pANCA positivity rate was %51.9 in patients with UC and the ASCA positivity rate was %60 in CH (p<0.05). Candida species grew in 76 (63.3%) of stool samples taken from 120 patients with IBD and 16 (53.3%) of stool samples taken from 30 control groups. However, the culture of 49 IBD and 9 healthy individuals with 5 or more coloni numbers was evaluated, with yeast and Candida species were identified. Of the 49 IBD, 24(%20.0) C.albicans, 7(%5.8) C.glabrata, 4(%3.3) Saccharomyces cerevisiae (S.cerevisiae), 4(%3.3) Candida kefyr (C.kefyr), 3(%2.5) Candida firmetaria (C.firmetaria), 3(%2.5) Candida krusei (C.krusei), 3(%2.5) Candida dubliniensis (C.dubliniensis) and 1(%0.8) Candida melibiosica (C.melibiosica) of defined. 4(%13.3) C.albicans, 2(%6.7) C.glabrata, 2(%6.7) C.krusei and 1(%3.3) C.kefyr were identified in 9 healthy individuals. Yeast and Candida species were found to be statistically significant in IBD and control groups (p <0.05). Stool culture of both groups; similar species were produced and C.albicans was the most reproduced species. There was no significant result between ASCA and pANCA antibody and Candida species. However, in ASCA and pANCA positivity, with yeast and Candida colonization was more common than negativity. In addition, a statistically significant correlation was found between ASCA and pANCA fluorescence intensity and yeast or Candida spp. colonies. (p <0.05).
	Currently, there are no tests in IBD that will definitively differentiate between UC and CH and make a diagnosis. However, ASCA and pANCA serological tests may be helpful in differentiation and diagnosis of the disease; investigation of autoantibodies and cross-reacting infectious agents, especially yeasts, in these tests may increase the specificity and importance of these serological tests.
Key Words: Inflammatory Bowel Disease, Ulcerative Colitis, Crohn, Anti-Saccharomyces cereviciae (ASCA), pANCA, Candida spp.