Foramen ovale ve foramen spinosum'un morfometrik özelliklerinin araştırılması
Investigation of morphometric properties of foramen ovale and foramen spinosum
Yazar: İHSAN MELİH BAŞBELEN
Danışman: PROF. DR. ERTUĞRUL TATLISUMAK
Manisa Celal Bayar Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Anatomi Ana Bilim Dalı / Anatomi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Anatomi = Anatomy

Özet:
Amaç: Bu çalışmada, foramen ovale FO ve foramen spinosum FS'un morfolojik ve morfometrik özelliklerinin, varyasyonlarının ve simetrisinin araştırılarak aydınlatılması ve cerrahi girişimlere yol gösterici bilgi edinilmesi amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Çalışmamızda ölçümler, markalama pergeli, silikon ve bilgisayar programı (Coreldraw) olmak üzere üç farklı yöntem kullanılarak, 130 kuru kemik üzerinde yapılmıştır. Pergel ve silikon ile ölçümlerde dijital kumpas kullanılmış, bilgisayar programı için fotoğraf çekimleri yapılmıştır. Foramenlerin uzunluk ve genişlikleri ölçülmüş, alan hesaplamaları yapılmış, ayrıca foramenlerin şekilleri sınıflandırılmış ve belirli referans noktalara olan uzaklıkları da ölçülmüştür. 
Bulgular: FO'nun sağ ve sol taraftaki ölçümleri arasında istatistiksel açıdan anlamlı bir fark bulunmamıştır (p0,05). Coreldraw programı ile hesaplanan genişlik ve alanlar dışında tüm sağ ve sol FS ölçümleri birbirinden istatistik yönden anlamlı olarak farklıydı (p0,05). Foramenlerin birbirlerine ve belirlediğimiz referans noktalara olan uzaklıkları arasında sadece üç uzaklık (FO ile foramen magnum arası uzaklık, FO ile tuberculum pharyngeum arası uzaklık ve FS ile vomer-sphenoid kemik birleşim yeri arası uzaklık) sağ ve sol tarafta istatistiksel açıdan anlamlı olarak farklıdır (p0,05). Diğer uzaklık ölçümlerinde, sağ ve sol taraf arasında istatistiksel açıdan anlamlı bir fark bulunmamıştır (p0,05).
Sonuçlar: FO ve FS'nin morfometrik ve morfolojik özelliklerinin araştırılması, bu foramenlerin içerisinden geçen önemli yapıların cerrahi girişimler sırasında korunması ve komplikasyonların en aza indirilmesi açısından önemlidir.
Anahtar Kelimeler: Foramen ovale, foramen spinosum, morfometri, morfoloji

Abstract:
Aim: In this study, it was aimed to investigate and clarify the morphological and morphometric characteristics, variations, and symmetry of foramen ovale FO and foramen spinosum FS to obtain guiding information for surgical approaches.
Material and Method: In our study, measurements were made on 130 dry bones using three different methods: divider, silicone and computer program (Coreldraw). Digital calipers were used in measurements with divider and silicone, photographs were taken for the computer program. The length and width of the foramina were measured, area calculations were made, the shapes of the foramina were classified and their distances to determined reference points were also measured. 
Results: No statistically significant difference was found between the measurements of FO on the right and left sides (p0.05).  All measurements of right and left FS were statistically significantly different except the width and area calculated with Coreldraw program (p0.05). Only three distances among the distances of the foramina to each other and to the determined reference points (distance between FO and foramen magnum, distance between FO and tuberculum pharyngeum, distance between FS and vomer-sphenoid bone junction) have statistically significant difference on the right and left sides (p0,05). No statistically significant difference was found between the right and left sides in other distance measurements (p0,05).
Conclusions: Investigation of morphometric and morphological characteristics of FO and FS is important in terms of preserving important structures passing through these foramina during surgical approaches and minimizing complications.
Keywords: Foramen ovale, foramen spinosum, morphometry, morphology