Bağlanma stilleri, üst-duygu ve kişilerarası duygu düzenleme stratejilerinin kişilerarası problemlerle ilişkisinin incelenmesi
Examining attachment styles, meta-emotion interpersonal emotion regulation strategies with interpersonal problems
Yazar: TUBA KÜÇÜKALTUN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ BAŞAK BAHTİYAR
Maltepe Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Kişilerarası ilişkiler bireyin hayatta kalması, ruh sağlığı ve yaşam doyumu için hayati bir öneme sahiptir. Alanyazında, bu ilişkilerde ortaya çıkan problemler çok boyutlu bir yapı olarak yer almaktadır. Aynı zamanda bu problemlerin oluşumunu ve sürekliliğini tetikleyen faktörleri anlama çabası da öne çıkmaktadır. Bağlanma stillerinin kişilerarası problemlerin oluşmasını ve sürdürülmesini belirleyen önemli etkenlerden biri olduğu bilinmektedir (Lee ve Park, 2020). Bununla birlikte, bağlanmayla da ilişkili olan duygusal süreçlerin, farklı kişilerarası problemlerindeki rolüne dair bilgi ihtiyacı devam etmektedir. Bu çalışmada, bağlanma stilleri, üst-duygu ve kişilerarası duygu düzenleme stratejilerinin kişilerarası problemlerle ilişkisinin incelenmesi hedeflenmiştir. Araştırmaya, yaşları 18-55 (Ort. = 32.31, SS =9.45) arasında değişen,  403 kadın ve 354 erkek toplam 757 gönüllü yetişkin katılmıştır. Çalışmanın verileri Demografik Bilgi Formu, Yakın İlişkilerde Yaşantılar Envanteri-II, Kişilerarası Problemler Envanteri, Üst-Duygu Ölçeği ve Kişilerarası Duygu Düzenleme Ölçeği kullanılarak toplanmıştır. Çalışmanın sonuçlarında, kaygılı ve kaçınmacı bağlanma tarzının olumsuz üst-duygularla pozitif, olumlu üst-duygularla negatif ilişki gözlenmiştir. Ayrıca kaygılı bağlanma düzenleyici stratejilerden bakış açısı edinme, yatıştırılma ve sosyal model ile pozitif yönde ilişkiliyken, kaçınmacı bağlanma yatıştırılma ve olumlu duyguları arttırma ile negatif yönde ilişkili bulunmuştur. Kişilerarası problemleri yordayan faktörlere bakıldığında da kaygılı ve kaçınmacı bağlanma, olumsuz üst-duygular ve yatıştırılma, sosyal model alma, bakış açısı edinme stratejilerindeki artışın; olumlu üst-duygular ve olumlu duyguyu artırma stratejisindeki azalışın farklı ilişkisel problemleri görülmüştür. Bu sonuçlar, çeşitli kişilerarası problemlerin, farklı bağlanma stilleri ve duygusal süreçlerle ilişkisine işaret etmektedir. Çalışmada, elde edilen bulgular alanyazınla birlikte değerlendirilmiş; kişilerarası problemlere dair önleyici ve sağaltıcı müdahalelerin geliştirilmesinde sunabileceği katkılara yer verilmiştir.

Abstract:
Interpersonal relationships are essential for human survival, mental health and life satisfaction. In the literature, interpersonal problems have a multidimensional structure in which the formation and continuity of these problems draw a lot of attention. Although attachment styles are one of the well-known factors in relational problems (Faraji et al., 2019; Lee and Park, 2020); there is a need for information about the role of emotional mechanisms, which are also related to attachment, in different in interpersonal problems. Therefore, the current study aimed to examine the relationships among attachment styles, meta-emotion, interpersonal emotion regulation strategies and interpersonal problems. A total of 757 volunteer adults, 403 women and 354 men, aged between 18-55 (M = 32.31, SD = 9.45), participated in the study. Demographic Information Form, the Experiences in Close Relationships Inventory-II, the Interpersonal Problems Inventory, the Meta-Emotion Scale and the Interpersonal Emotion Regulation Scale were used for data collection. The results revealed that anxious and avoidant attachment styles were positively correlated with negative meta-emotions but negatively correlated with positive meta-emotions. In addition, anxious attachment style was positively related to soothing, social modeling and perspective taking, while avoidant attachment style was associated with soothing and enhancing positive affect. For the predictors of interpersonal problems, the results indicated an increase in anxious and avoidant attachment, negative meta-emotions, soothing, social modeling, and perspective taking, but a decrease in positive meta-emotions and enhancing positive affect were associated with interpersonal problems. These findings highlight that different attachment styles and emotional mechanisms are involved in particular interpersonal difficulties. These results were discussed in the light of literature, contributions to literature and clinical interventions for interpersonal problems were also presented.