Turizm rehberliği eğitiminde sanal gerçeklik uygulamaları kullanımının akademik başarı ve kalıcılığa etkisi
The effect of use of virtual reality applications in tourism guiding education on academic success and retention
Yazar: TURAN OKUL
Danışman: DOÇ. DR. GÜNTEKİN ŞİMŞEK
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Turizm İşletmeciliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Turizm = Tourism
Dizin: Akademik başarı = Academic achievement ; Bilgisayar destekli eğitim = Computer assisted education ; Eğitim = Education ; Eş zamanlı çevrimiçi eğitim = Synchronous online education ; Rehberlik eğitimi = Guidance education ; Sanal gerçeklik = Virtual reality ; Turist rehberi = Tourist guides ; Turizm = Tourism ; Öğretim yöntemleri = Teaching methods

Özet:
Nicel ve nitel veri toplama tekniklerinin bir arada kullanıldığı karma araştırma yaklaşımının uygulandığı bu çalışmada, sanal gerçeklik uygulamalarının turizm rehberliği eğitiminde kullanılmasının öğrencilerin akademik başarılarına ve kalıcılık düzeyleri üzerindeki sonuçlarına dair deneysel sonuçlar elde etmek; öğrenciler ve öğretim elemanları tarafından sanal gerçeklik uygulamalarının turizm rehberliği eğitiminde kullanımının nasıl değerlendirildiğini ortaya koymak amaçlanmaktadır. Bu amaç doğrultusunda, Arkeoloji dersi uygulama dersi olarak belirlenmiş ve nicel veri toplama aracı olarak 31 soruluk başarı testi kullanılmıştır. Gönüllülük esasına göre belirlenen iki deney grubu ve iki kontrol grubundan oluşan toplamda 70 öğrenci ile dört haftalık dersler gerçekleştirilmiştir. Solomon Dörtlü Grup Tasarımı'nın kullanıldığı bu çalışmada bir deney ve bir kontrol grubunda yer alan 30 öğrenciye dersler başlamadan önce bir öntest uygulanmıştır. Dört haftalık derslerin sonunda tüm öğrencilere sontest ve sontestten üç hafta sonra yine tüm öğrencilere kalıcılık testi uygulanmıştır. Daha sonra uzman görüşünden yararlanarak hazırlanan açık uçlu soru formları ile 35 deney grubu öğrencisinden ve 13 turizm rehberliği bölümü öğretim elemanından nitel veriler toplanmıştır. 
Toplanan nicel verilere bağımlı örneklem t testi, bağımsız örneklem t testi ve kovaryans analizi uygulanmıştır. Nitel verilere ise içerik analizi yapılmış ve kodlamalar sonucunda temalar oluşturulmuştur. Nicel verilerden elde edilen bulgular sonucunda deney grubu öğrencilerinin başarı puanlarının kontrol grubu öğrencilerine göre anlamlı bir şekilde daha yüksek olduğu tespit edilmiştir. Deney grubu öğrencilerden toplanan nitel verilerden elde edilen bulgular sonucunda ise öğrencilerin sanal gerçekliğin turizm rehberliği eğitiminde kullanımına yönelik olumlu görüşlerinin olduğu belirlenmiştir ve görsel ortam ve kalıcı öğrenme; bulunma hissi ve ilgi çekicilik; teknik sorunlar ve fizyolojik sorunlar olmak üzere üç adet tema oluşturulmuştur. Öğretim elemanlarının da turizm rehberliği eğitiminde sanal gerçeklik uygulamalarının kullanımına yönelik olumlu görüşlere sahip oldukları belirlenmiştir ve görsel materyal; deneyimleme; teknolojik uyum; alt yapı yetersizliği olmak üzere dört adet tema oluşturulmuştur. 
Araştırmada son olarak nicel ve nitel veri analizlerinden elde edilen bulguların ortak gösterimi gerçekleştirilmiştir. Ortak gösterim neticesinde, deney grubu öğrencilerinin akademik başarı ve kalıcılık düzeylerinin kontrol grubuna göre daha yüksek oluşunun öğrencilerden ve öğretim elemanlarından toplanan verilerle desteklendiği ortaya koyulmuştur. Böylece, ileride bu alanda yapılacak akademik çalışmalara ve turizm rehberliği eğitimi veren kurumlara sanal gerçeklik uygulamalarının turizm rehberliği eğitiminde kullanımına yönelik bir takım öneriler getirilmiştir.

ANAHTAR SÖZCÜKLER: Sanal Gerçeklik, Eğitimde Sanal Gerçeklik, Turizm Rehberliği Eğitimi, Turizm Rehberliği Eğitiminde Sanal Gerçeklik

Abstract:
In this study, a mixed research approach in which quantitative and qualitative data collection techniques are used together was applied. The study's main purpose is to obtain experimental results on the effects of using virtual reality applications in tourism guiding education on students' academic achievement and permanence levels. In addition, it is aimed to reveal how the use of virtual reality applications in tourism guiding education is evaluated by students and lecturers. For this purpose, the Archeology II lesson has been determined as an application lesson. An achievement test consisting of 31 questions was used as a quantitative data collection tool. A total of 70 students, consisting of two experimental groups and two control groups, were included in the study voluntarily.
Four-week lessons were held separately with the experimental and control groups. Solomon Four-Group Design was used in the study, and a pre-test was applied to 30 students in an experimental and a control group before the start of the lessons. At the end of the four-week classes, a post-test was applied to all students and a retention test was applied to all students three weeks later. Afterward, qualitative data were collected from 35 experimental group students and 13 instructors from tourism guiding departments with open-ended questionnaires prepared by consulting experts' opinions. Paired sample t-test, independent sample t-test, and covariance analysis were applied to the collected quantitative data. Content analysis was performed on qualitative data and codes were classified under themes.
As a result of the findings obtained from the quantitative data, it was determined that the achievement scores of the experimental group students were significantly higher than the control group students. As a result of the findings obtained from the qualitative data collected from the students in the experimental group, it was determined that the students had positive opinions about the use of virtual reality in tourism guiding education. Three themes were created, including visual environment and permanent learning; the sense of presence and attraction; technical and physiological problems. It has been determined that the instructors also have positive opinions about the use of virtual reality applications in tourism guiding education.  Four themes were created, including the visual material; experiencing; technological adaptation; the lack of infrastructure.
Finally, joint display analysis was applied to the findings obtained from quantitative and qualitative data analysis. As a result of the joint display, it was revealed that the higher academic achievement and permanence levels of the experimental group students compared to the control group were supported by the data collected from the students and instructors. Thus, some suggestions have been made for future academic studies and tourism guiding departments for the use of virtual reality applications in tourism guiding education.

KEYWORDS: Virtual Reality, Virtual Reality in Education, Tourism Guiding Education, Virtual Reality in Tourism Guiding Education