Çocuklarda kronik efüzyonlu otitis media ile pasif sigara maruziyeti ilişkisinin idrar ve tükürük kotinin düzeyi ile değerlendirilmesi
Otitis media with effusion and passive smoking in children: A prospective study with urine and saliva cotinine measurements
Yazar: FATMA EREN KURTİPEK
Danışman: DOÇ. DR. ALKIM ÖDEN AKMAN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Bilkent Şehir Hastanesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Kotinin = Cotinine ; Kulak hastalıkları = Ear diseases ; Otitis media = Otitis media ; Otitis media-efüzyonlu = Otitis media with effusion ; Sigara dumanı kirliliği = Tobacco smoke pollution ; Çocuklar = Children ; İdrar = Urine ; İşitme kaybı = Hearing loss

Özet:
Giriş-Amaç: Efüzyonlu Otitis Media (EOM), akut enfeksiyonun bulgu ve semptomları olmadan orta kulak boşluğunda sıvı toplanmasıdır. Çocuklarda edinsel iletim tipi işitme kaybının en sık nedenlerinden biridir. Tanı ve tedavisinin atlanması durumunda oluşan işitme kaybı; çocuğun konuşma, dil hakimiyeti, kognitif ve davranışsal yeteneklerinin suboptimal gelişmesine neden olmaktadır. Pasif sigara içiciliği, sigara içmeyen kişilerin, başka kişilerin sigara içmesinden ötürü istemsiz olarak sigara dumanına maruz kalmasıdır. Bu çalışmada, çocuklarda EOM ile pasif sigara maruziyeti arasındaki ilişkiyi göstermek ve pasif sigara maruziyetini göstermede objektif bir biyobelirteç olan kotininin idrar ve tükürük düzeyi ile olan ilişkisini değerlendirmek amaçlandı.
Gereç-Yöntem: Çalışmamız prospektif bir vaka kontrol çalışması olarak tasarlandı. Hasta grubu, Aralık 2018-Mart 2019 tarihleri arasında EOM tanısı almış 2-12 yaş arası 42 çocuktan, kontrol grubu 2-12 yaş aralığındaki 40 sağlıklı çocuktan oluşturuldu. Hasta bilgi formunda; anne-baba eğitim düzeyi, çalışma durumu, evde sigara içen kişi sayısı, günde içilen sigara sayısı, evde içilen bölge, gebelikte annenin ve diğer bireylerin sigara içimi, evin ısınma şekli soruldu. Hasta ve kontrol grubundaki çocukların idrar ve tükürük numunelerinden kotinin düzeyleri enzim bağlantılı immünsorbent testi (ELISA) yöntemiyle ölçüldü.
Bulgular: Gruplar arasında sosyodemografik özellikler açısından istatistiksel fark bulunmadı. Kontrol ve hasta gruplarındaki çocukların annelerinin gebelik esnasında sigara içme oranları ve çalışmaya katıldıkları esnada anne sigara içme oranları arasında fark saptanmadı. Hasta grubunda babanın (p=0,042) veya evde herhangi birinin (p=0,028) sigara içme oranı daha yüksekti. Anne, baba, evde yaşayan ebeveyn harici kimse ve evde yaşayan herhangi bir kişinin sigara içmesi daha yüksek idrar kotinin düzeyiyle ilişkili bulundu (sırasıyla p=0,027; p=0,03; p=0,031; p<0,001). Kontrol ve hasta grubundaki çocukların idrar ve tükürük numunelerinden çalışılan kotinin seviyeleri arasında istatistiksel anlamlı fark bulunmadı. Ev içi sigara maruziyetini saptamada idrar kotinin düzeyi için 1.31 ng/ml değeri en uygun eşik değer olarak bulundu. (Duyarlılık:%66, Özgüllük:%71).
Sonuç: Tüm katılımcılar değerlendirildiğinde sigara dumanına maruz kalanlarda idrar ve tükürük kotinin düzeyi yüksek saptanmıştır. Ev içi sigara maruziyeti EOM grubunda daha yüksek oranda bulunmuştur. İdrar kotinin düzeyleri tükürük kotinin düzeylerine göre ev içi sigara maruziyetini saptamada daha iyi bir gösterge olarak bulunmuştur.

Abstract:
Introduction: Otitis media with effusion (OME) is defined as a collection of fluid in the middle ear without symtoms or findings of acute infection. It is one of the most common causes of acquired conductive hearing loss among children. Failing to diagnose may cause hearing loss which impairs development of language, cognitive and behavioral skills. Passive smoking means being unvoluntarily exposed to tobacco smoke of other smokers, without smoking themselves. Cotinine is a biomarker proven to be an objective method to determine passive smoking. In this study, we aimed to assess the relationship between OME and passive smoking, using both questionnairres with the parents and cotinine levels in urine and saliva of the children.
Methods: This study was designed as a prospective case-control study. The patient group consisted of 42 children aged between 2-12 years old who were diagnosed with OME at our center between December 2018 and March 2019. A similar aged 40 children were randomly selected from outpatient clinics as the control group. The questionnaire included parents' education level, employment status, number of smoking people in household, number of cigarettes smoked at home per day, smoking room, heating type of home, maternal smoking status during pregnancy. Cotinine levels were measured from the urine and saliva samples of the children in the patient and control groups with the enzyme-linked immunosorbent test (ELISA) method using the "CET058Ge" (Cloud-Clone Corp, USA) kit.
Findings: There was no statistical difference between the groups in terms of sociodemographic characteristics. There was no difference between the smoking rates of the mothers of the children in the control and patient groups during pregnancy or while participating in the study. The smoking rate of the father (p=0.042) or anyone at home (p=0.028) was higher in the patient group. Smoking of mothers, fathers, non-parents living at home, and anyone living at home was associated with higher urinary cotinine levels (p=0.027; p=0.03; p=0.031; p<0.001, respectively). There was no statistically significant difference between the urine and saliva cotinine levels of the children in the control and patient groups. 1.31 ng/ml level was found to be the most appropriate threshold value for urinary cotinine level in determining indoor smoking exposure. (Sensitivity: 66%, Specificity: 71%).
Conclusion: Urine and saliva cotinine levels were found to be higher in those exposed to tobacco smoke in the entire study population. Indoor cigarette exposure was more frequent in our patient group than in the control group. Urine cotinine level was found to be a better indicator for detecting indoor smoking exposure than saliva cotinine level.