Üniversite hastanesinde cerrahi birimler hekimlerinin kan ve kan ürünleri transfüzyonu konusunda bilgilerinin değerlendirilmesi
Evaluation of knowledge of surgical unit physicians working in university hospital on blood and blood products transfusion
Yazar: MUSTAFA CANSIN ECE
Danışman: PROF. DR. ZEYNEP BAYSAL YILDIRIM
Dicle Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Anesteziyoloji ve Reanimasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2018
Konu: Anestezi ve Reanimasyon = Anesthesiology and Reanimation
Dizin: Cerrahi = Surgery ; Doktorlar = Physicians ; Hastaneler = Hospitals ; Hastaneler-üniversite = Hospitals-university ; Kan = Blood ; Kan plazması = Blood plasma ; Kan serumu = Blood serum ; Kan transfüzyonu = Blood transfusion

Özet:
Giriş ve Amaç:  Bu çalışma; Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesinde
cerrahi branş hekimlerinin kan ve kan ürünleri transfüzyonu hakkında bilgi
yeterliliklerinin araştırılması amaçlandı.
Gereç ve Yöntem: Çalışma; Diyarbakır Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesinde
görev yapan cerrahi branş hekimlerinin kan ve kan ürünü transfüzyonu konusunda
bilgilerinin değerlendirilmesi hedeflendi. Dicle Üniversitesinde cerrahi birimlerde
görev yapan ve çalışmayı kabul eden tüm hekimler dahil edildi. Hastanemizde çalışan
farklı branşlarda doktorlara sosyodemografik veri formu ve soru formu sunuldu.
Çalışmamızda toplamda 109 hekim çalışmaya dahil edildi.
Bulgular: Araştırmaya katılanların %77,1'inin erkek (n=84) ve %22,9'unun
da kadın (n=25) olduğu saptandı. Diğer yandan katılımcıların büyük çoğunluğu
(%78,9) 26-35 yaş arasında olduğu görüldü. Araştırmaya katılan doktorların
%84,4'ünün uzmanlık öğrencisi, %10,1'inin Dr. Öğretim Üyesi ve %5,5'inin de
doçent olduğu görüldü. Doktorların branşları incelendiğinde %18,3'ünün kadın
doğum, %18,3'ünün ortopedi ve %18,3'ünün anesteziyoloji - reanimasyon (n=60),
%11,9'unun genel cerrahi, %8,3'ünün kulak burun boğaz ve %7,3'ünün de göz
anabilim dalında çalıştıkları saptandı. Doktorların mesleki toplam çalışma süresi
incelendiğinde %61,5'nin 1-5 yıl arasında, %25,7'sinin 5-10 yıl ve %12,8'nin de 10
yıldan fazla tecrübeye sahip olduğu saptandı. Katılımcıların %73,4'ünün (n=80) daha
önce bu eğitim almadığı, diğer yandan %26,6'sının da bu eğitimi daha önce aldığı
saptandı. Kan ürünlerinden hangisinde transfüzyon öncesi cross-match yapılması
gerekli değildir sorusuna verilen yanıtlarda, katılımcıların %98,17'si bu soruya "taze
donmuş plazma" seçeneğini seçerek doğru yanıt vermişlerdir. Kan ürünlerinde
bakteriyel kontaminasyon ve proliferasyonu önlemek için yapılması gerekenlerden
hangisi yanlıştır sorusuna verilen yanıtlarda, katılımcıların %71,56'sı bu soruya
"Eritrosit süspansiyonu oda ısısında (20-24 °C) 24-48 saat içinde kullanılmalıdır"
seçeneğini seçerek doğru yanıt vermişlerdir. Kan transfüzyon bilgi seviyesi test
sonuçlarının cinsiyete göre farklılık gösterip göstermediği Man-Whitney U testi ile
araştırıldı. Yapılan testin sonucuna göre kan transfüzyon bilgi seviyesi doktorların
cinsiyetlerine göre istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık görüldü (p<0,05). Kan
transfüzyon bilgi seviyesi test sonuçlarının daha önce bu alanda eğitim alma durumuna
göre farklılık gösterip göstermediği Man-Whitney U testi ile araştırıldı. Yapılan testin
sonucuna göre kan transfüzyon bilgi seviyesi doktorların daha önce bu alanda eğitim
alması durumuna göre istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık olduğu saptandı
(p<0,05).

Sonuç: Kan ve kan ürünleri transfüzyonunda hataların önlenebilirliği
yüksektir. Hasta kimliğinin doğru tanımlanmaması, sağlık profesyonelleri arasında
yeterli iletişim, hastanın izlenmesinde önemlidir. Bu yüzden hastaya primer olarak
bakım veren ve işlemi uygulayan doktorların, kan ve kan ürünleri transfüzyonu
uygulamaları hakkında yeterli bilgi ve beceriye sahip olmalıdır.

Anahtar Kelimeler: Cerrah, Hekim, Kan, Kan Ürünleri, Transfüzyon

Abstract:
Evaluation of Knowledge of Surgical Unit Physicians Working in University Hospital on Blood and Blood Products Transfusion
Introduction and Objective: This study aims to investigate the knowledge
and qualifications of surgical unit physicians working in Dicle University Faculty of
Medicine Hospital on blood and blood products transfusion.
Material and Method: In the study, it was aimed to evaluate knowledge of
surgical unit physicians working at Diyarbakir Dicle University Faculty of Medicine
on blood and blood products transfusion. All physicians who were working at surgical
units of Dicle University and agreed to participate were included in the research.
Sociodemographic data form and questionnaire were applied to physicians working at
different branches in our hospital. A total of 109 physicians were included in the study.
Results: Of the participants, 77.1% (n=84) was male and 22.9% (n=25) was
female. On the other hand, the majority of participants (78.9%) was found to be in the
26-35 age group. Of the participating physicians, 84.4% was specialty students, 10.1%
was Dr. lecturer, and 5.5% was associate professor. Considering the branches of
physicians, 18.3% was gynecologist, 18.3% was orthopedics, 18.3% (n=60) was
anesthesiologist - reanimation expert, 11.9% was general surgery physician, 8.3% was
otorhinolaryngologist, and 7.3% was ophtalmologist. When the professional working
times of physicians were examined, it was found that 61.5% had 1-5 years experience,
25.7% had 5-10 years experience and 12.8% had more than 10 years of experience. It
was found that 73.4% (n=80) of the participants did not receive this training before,
whereas 26.6% had received this training previously. Of the respondents, 98.17%
answered the question "Of the blood products, which one doesn't require a cross-match
before the transfusion" correctly by choosing the "fresh frozen plasma" option. The
question, "Which one is wrong to prevent bacterial contamination and proliferation is
blood products" was answered correctly by 71.56% of respondents with the option
"Erythrocyte suspension should be used within 24-48 hours at room temperature (20-
24 °C)". The Mann-Whitney U test was used to determine whether blood transfusion
knowledge level test results differed according to gender. As a result of the test, a
statistically significant difference was observed between the blood transfusion
knowledge levels of physicians in terms of gender (p<0.05). The Mann-Whitney U
test was also used to investigate whether blood transfusion knowledge level test results
differed according to the perevious training received on this subject. According to the
test results, a statistically significant difference was found between the blood
transfusion knowledge levels of physicians in terms of their previous training status
on the subject (p<0.05).
Conclusion: The mistakes in blood and blood product transfusion are highly
preventable. Identification of the patient's identity adequately, and adequate
communication among the health professionals are important in monitoring patients.
Therefore, physicians who provide primary care and treatment to the patient should
have adequate knowledge and skills about blood and blood product transfusion
applications.

Keywords: Surgeon, Physician, Blood, Blood Products, Transfusion