Depresyon ve anksiyete tanısı almış çocuklar ile kontrol grubunun anne-babalarının bağlanma stillerine göre evlilik uyumlarının incelenmesi
To determine the marital adjustment according to attachment styles in parents of children with a diagnosis of depression and anxiety as compared to parents of control group
Yazar: SİBEL YILDIZ
Danışman: PROF. DR. SUNA TANELİ
Uludağ Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Psikiyatri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2005
Konu: Psikiyatri = Psychiatry ; Psikoloji = Psychology

Özet:
Bu çalışmanın amacı bağlanma stillerine göre evlilik uyumunu depresyon veanksiyete tanısı alan çocuk ve ergenlerin anne babalarında ve hiçbir psikiyatrik tanıalmamış olan çocuk ve ergenlerin anne babalarının belirlemektir. Ayrıca, ailelerindepresyon, anksiyete düzeylerin, problem çözme becerilerinin, ilişki yükleme biçimlerininbağlanma stillerine göre evlilik ilişkilerini anlamaya yardımcı olacağı düşünülmüştür.Depresyon ve anksiyete tanısı alan ve hiçbir psikiyatrik tanı almamış çocukların annebabalarının bağlanma stillerine göre evlilik uyumlarını karşılaştırmak için yaşları 27 ile 58arasında değişen toplam 90 çiftle çalışılmıştır. Bursa Uludağ Üniversitesi Tıp FakültesiÇocuk ve Ergen Ruh Sağlığı Anabilim Dalı'na başvurup depresyon ve anksiyete tanısıalmış çocukların anne babalarından (çalışma grubu n=45) oluşan çalışma grubu, UludağÜniversitesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları ABD Genel Polikliniğine başvurup hiçbirpsikiyatrik tanısı olmayan çocukların anne babalarıyla karşılaştırılmıştır. Gönüllülüğe dairAydınlatılmış Onam'lar yazılı olarak alındıktan sonra tüm katılımcılara Yakın İlişkilerdeYaşantılar Envanteri (YİYE), Evlilik Uyum Ölçeği (EUÖ), İlişki Yükleme Ölçeği (İYÖ)Problem Çözme Envanteri (PÇE), Beck Depresyon Ölçeği (BDÖ), Durumluluk veSüreklilik Kaygı Ölçeği (STAI-I, STAI-II) ve ayrıca bu çalışma için tasarlanmış olan yarıyapılandırılmış görüşme formu uygulanmıştır. Üniversite Etik Kurulu çalışmayıonaylamıştır. Elde edilen veriler istatistik paket programı SPSS 13.0 kullanılarakdeğerlendirilmiştir.Araştırma sonucunda elde edilenler bulgular şunlardır:A- Çalışma grubu ile kontrol grubunun karşılaştırılması;- Flört ederek evlenenlerin sayısı kontrol grubunda çalışma grubuna göre dahafazladır (p<0,05).- Kontrol grubundaki anne babalar, çalışma grubundaki anne babalara göre eşleriniduygusal olarak daha fazla yakın hissetmektedirler (p<0,05).- Kontrol grubundaki anne babalar, çalışma grubuna göre evliliklerini daha fazladoyum sağlayıcı olarak değerlendirmektedirler (p<0,05).- Kontrol grubundaki anne babalar, çalışma grubuna göre eşlerinin ideallerindeki eşedaha uygun olduğunu belirtmişlerdir (p<0,05).VI- Kontrol grubundaki anne babalar, çalışma grubuna göre eşlerinin kendilerinifiziksel olarak daha fazla çekici bulduğunu belirtmişlerdir (p<0,05).- Kontrol grubundaki annelerde çalışma grubundaki anneler göre güvenli bağlanmastili daha fazladır (p<0,05); diğer yandan çalışma grubundaki annelerde ise korkulubağlanma stili daha fazladır (p<0,05).- Depresyon, durumluk anksiyete ve süreklilik anksiyetesi, çalışma grubunda(depresyon ve anksiyete tanısı almış olan çocukların anne babalarında) kontrolgrubuna göre daha fazladır (p<0,05).B- 90 çiftte bağlanma stillerinin korelasyonu (çalışma grubu + kontrol grubu)- Güvenli bağlanma stiline sahip anne babaların evlilik uyumu saplantılı, korkuluveya kayıtsız bağlanma stiline sahip anne babalara göre daha yüksektir. (p<0,05).- Korkulu veya saplantılı bağlanma stillerine sahip anne babalar, ilişkidekiolumsuzlukları güvenli veya kayıtsız bağlanma stillerine sahip anne babalara göreeşlerine daha fazla yüklemektedirler (p<0,05).- Korkulu bağlanma stiline sahip anne babaların problem çözme becerileri saplantılı,güvenli veya kayıtsız bağlanma stiline sahip anne babalara göre daha az etkilidir.(p<0,05).- Güvenli bağlanma stiline sahip anne babaların depresyon puanı saplantılı, korkuluveya kayıtsız bağlanma stiline sahip anne babalara göre daha düşüktür (p<0,05).- Güvenli bağlanma stiline sahip anne babaların durumluk ve süreklik anksiyetesisaplantılı, korkulu veya kayıtsız bağlanma stiline sahip anne babalara göre dahadüşüktür (p<0,05).- Cinsiyete göre bakıldığında ise, kadınlarda depresyon, anksiyete ve evliliktekiolumsuzlukları eşe yükleme eğiliminin daha fazla (p<0,05) ve problem çözmebecerilerinin erkeklerden daha iyi (p<0,05) olduğu görülmektedir.Kontrol grubundaki anne babaların eşlerine karşı daha fazla olumlu algıları olmasınarağmen evlilik uyumu açısından gruplar arasında fark bulunmaması şaşırtıcıdır. Bu durum,katılımcıların bilerek veya bilmeyerek evlilik ilişkilerini yanlış değerlendirmelerinden veyaçalışmada kullanılan test yöntemlerinin evlilik uyumunu belirlemede yetersiz kalmasındankaynaklanıyor olabilir. Ayrıca kontrol grubundaki anne babalarda görülen `eşe karşıolumlu atıflar'ın, bu bireylerin çocuklarında depresyon ve anksiyete bozukluğuna karşı koruyucu olup olamayacağı tartışılabilir. Bağlanma stillerinin, evlilik uyumu, depresyon,anksiyete, problem çözme becerisi ile korelasyonu literatürle uyumlu bulunmuştur.Sonuç olarak; çocukların sağlıklı gelişimi için uygun ortamı sunabilmek amacıyla,anne-baba-çocuk ilişkisini ve anne babaların kendi aralarındaki ilişkiyi daha iyi anlamaya;ayrıca olumsuz anne-baba-çocuk ilişkisinin risk faktörlerini belirlemeye ihtiyaç vardır. Bubilgiler, alanda önleyici çalışmalara yön vermelidir.Anahtar Sözcükler: Klinik Psikoloji, Çocuk Psikiyatrisi, Çocuk, Ergen, Aile, Bağlanma,Bağlanma Stilleri, Evlilik, Evlilik Uyumu, Depresyon, Anksiyete, Problem Çözme, İlişkiYükleme Biçimi

Abstract:
The aim of this study was to determine the marital adjustment according toattachment styles in parents of children and adolescents with a diagnosis of depression andanxiety as compared to parents of children without a psychiatric disorder. It was alsoproposed that information about parental rate of depression and anxiety, type of problemsolving skills and relationship attribution would help to understand the maritalrelationships as well as attachment styles.Ninety couples aged between 27 ? 58 years were studied in order to compare themarital adjustment according to attachment styles of parents of children with depressionand anxiety as compared to parents of children without a psychiatric disorder. The studygroup consisting of parents whose children were admitted to Bursa Uludag UniversityDepartment of Child and Adolescent Psychiatry and diagnosed with depression andanxiety (Study Group; n = 45 couples) was compared to parents of children without apsychiatric disorder who were admitted to Uludag University Department of Pediatrics(Control Group; n = 45 couples). Experiences in Close Relationships Inventory, MaritalAdjustment Measure, Relationships Attribution Measure, Problem Solving Inventory,Beck Depression Inventory and State-Trait Anxiety Inventory as well as a semi-structuredinterview designed for this study were applied to all participants after written consent hadbeen obtained. The institutional ethics committee had approved the study. Data have beenevaluated using SPSS version 13.0.Results of the study are as follows:A ? Comparison of Study Group versus Control Group:- More couples in the Control Group dated before marriage than couples in the StudyGroup (p<0.05).- Parents in the Control Group feel emotionally closer to their spouses than parents in theStudy Group (p<0.05).- Parents in the Control Group consider their marriage more satisfying than the StudyGroup (p<0.05).- Parents in the Control Group find their spouse more similar to their concept of an idealpartner than parents in the Study Group (p<0.05).- The belief that their spouse finds them attractive, is stronger in the Control Group than inthe Study Group (p<0.05).- More mothers in the Control Group show a secure attachment style (p<0.05) while moremothers in the Study Group show a fearful attachment style (p<0.05).- Depression, state anxiety and trait anxiety are higher in parents of children withdepression and anxiety (Study Group) than in the Control Group (p<0.05).B ? Correlation of attachment styles in all 90 couples (Study Group + ControlGroup):- Marital adjustment is higher in parents with secure attachment style than in parents witheither preoccupied, fearful or dismissing attachment style (p<0.05).- Attribution of negative aspects of the relationship to the spouse is higher in parents withfearful or preoccupied attachment styles than in parents with secure or dismissingattachment styles (p<0.05).- Parents with fearful attachment style are less effective in problem solving than parentswith either secure, preoccupied or dismissing attachment style (p<0.05).- Depression is less in parents with secure attachment style than in parents with eitherpreoccupied, fearful or dismissing attachment style (p<0.05).- State and trait anxiety are lower in parents with secure attachment style than in parentswith either preoccupied, fearful or dismissing attachment style (p<0.05).- With regard to gender, women are more depressed and more anxious and attributenegative aspects of the relation more to their spouse than men (p<0.05). On the other hand,women are better in problem solving than men (p<0.05).It is surprising, that marital adjustment did not differ significantly between the twogroups, despite the fact that parents in the Control Group had a more positive perception oftheir spouse. This may have resulted from the interviewees knowingly or unknowinglymisinterpreting their marital relationship or from inadequacy of the applied test tools todetermine marital adjustment. On the other hand, it could be discussed whether positiveattributions to the spouse as seen in the Control Group form a protective factor againstdepression and anxiety disorder in the children of these individuals. The correlation ofattachment styles with marital adjustment, depression, anxiety and problem solving skillshave been found parallel to previous publications.In conclusion, to provide an environment adequate for the healthy development ofchildren, there is a need for a better understanding of the parent-child relationship and therelationship of the parents among themselves; to determine risk factors of an unfavorableparent-child relationship; which should lead to preventive efforts in the field.Key Words: Clinical psychology, child psychiatry, child, adolescent, parent, attachment,attachment style, marriage, marital adjustment, depression, anxiety, problem solving,relationship attribution style.