Sınıf öğretmenlerinin ilk okuma ve yazma öğretimine yönelik öz yeterlik inançlarının değerlendirilmesi
Evaluation of primary school teachers' self efficacy beliefs in teaching of emergent literacy
Yazar: BELGİN ÖZTÜRK
Danışman: DOÇ. DR. İHSAN SEYİT ERTEM
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / İlköğretim Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Mesleki yeterlilik = Professional competence ; Sınıf öğretmenleri = Class teachers ; Yazma öğretimi = Writing training ; Yeterlilik = Sufficiency ; Öz yeterlilik = Self-efficacy ; Öz yeterlilik algısı = Self-efficacy belief ; Öğretmen yeterliliği = Teacher proficiency ; Öğretmenler = Teachers ; İlkokullar = Primary schools ; İlköğretim öğrencileri = Primary education students

Özet:
Başarılı bir ilk okuma yazma öğretimi süreci geçirmiş bir öğrencinin okuduğunu anlayan, içselleştiren ve geleceğe yön verebilen bir neslin temelini oluşturacağı yapılan çalışmalarda gösterilmektedir. İlk okuma yazma öğretimi sürecinde yakalanacak başarıda muhakkak en büyük sorumluluk sınıf öğretmenlerine düşmektedir. Bu süreci en iyi şekilde planlayan, öz yeterliği yüksek ve bu sayede kolay pes etmeyen, gayretli, sabırlı öğretmenlere ihtiyaç vardır. Bu araştırma sınıf öğretmenlerinin ilk okuma ve yazma öğretimi öz yeterlik inanç düzeylerini belirlemeyi amaçlamaktadır. Araştırmada nicel ve nitel verilerin bir arada kullanıldığı karma desenli bir çalışma yürütülmüştür. Nicel veriler "İlk Okuma Yazma Öğretimine Yönelik Öz Yeterlik Ölçeği" ile, nitel veriler ise yarı yapılandırılmış görüşme soruları ile toplanmıştır. Çalışmanın evrenini 2016-2017 eğitim-öğretim yılında Ankara ili Yenimahalle ilçe sınırlarındaki resmi ve özel ilköğretim okullarında çalışan 1547 sınıf öğretmeni oluşturmaktadır. Çalışma örneklemini ise söz konusu evren üzerinden tabakalı örnekleme yöntemi ile seçilen 348 sınıf öğretmeni oluşturmaktadır. Araştırmanın nicel veri sonuçlarını desteklemek amacıyla, örneklem grubundan ölçüt örnekleme yöntemiyle seçilen 15 kişi ile nitel veri toplanması için görüşme yapılmıştır. Araştırmadan elde edilen nicel verilerin analizinde SPSS 22.0 istatistik paket programından faydalanılmıştır. Nitel veriler ise, bilgisayar ortamına aktarılıp nitel veri analiz yöntemlerinden betimsel analiz yöntemi benimsenerek incelenmiştir. Araştırmanın sonucunda sınıf öğretmenlerinin ilk okuma yazma öğretimi öz yeterlik inanç düzeyleri çok yüksek bulunmuştur. Kadın sınıf öğretmenlerinin, erkek sınıf öğretmenlerine göre ilk okuma yazma öğretimi öz yeterlik inanç düzeyleri pozitif anlamda farklılık göstermektedir. Sınıf öğretmenlerinin birinci sınıf deneyimi sayıları arttıkça ilk okuma yazma öğretimi öz yeterlik inançları da artmaktadır. Mesleki kıdemlerine göre 1-4 yıl kıdeme sahip sınıf öğretmenlerinin ilk okuma yazma öğretimi öz yeterlik inanç puanlarının diğer mesleki kıdem gruplarındaki sınıf öğretmenlerinden düşük olduğu, mesleki kıdem arttıkça sınıf öğretmenlerinin ilk okuma yazma öğretimi öz yeterlik inancının, 1-4 yıl arasındaki kıdeme sahip sınıf öğretmenlerine göre, arttığı sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
Studies indicate that a student whose emergent literacy was successful will pave the way for a generation who understands and internalises what s/he reads and shapes the future. The big responsibility for the success of teaching of first reading and writing certainly falls on the shoulders of primary school teachers. There is a need for patient, ambitious teachers with high self-efficacy who do not easily give up and who plan this process in a best possible way. This study aims to identify teachers assessment of their level of self-efficacy in teaching of emergent literacy. Qualitative and quantitative data were utilised in this study.  Quantitative data was gathered by means of 'Self Efficacy in Emergent Literacy Scale' while qualitative data was gathered by means of semi-structured interview questions. The population of the study consists 1547 primary school teachers who work at public and private primary schools in Yenimahalle, Ankara during 2016-17 school year. The study sample consists of 348 primary school teachers selected through stratified sampling sampling method. In order to support quantitative data results, 15 teachers were selected through criterion sampling  method and were interviewed to gather qualitative data. The analysis of quantitative data gathered in the study was conducted by means of SPSS 22.0 statistic program. Qualitative data was transferred to computer and analysed by means of descriptive analysis method. The study revealed that primary school teachers has high self- efficacy in teaching of first reading and writing. Self-efficacy levels of female primary school teachers positively differs from that of male primary school teachers. The more class teachers' giving lecture to first grades increase the more their self efficacy beliefs increase. Based on their professional degree, first literacy teaching self efficacy points of teachers with 1-4 year experience is lower than class teachers with other professional degree groups. However, as professional degree increases, it is concluded that class teachers' first literacy teaching self efficacy belief is more than class teachers with 1-4 year degree.