Türkiye kayısı sektörünün ekonomik analizi: Malatya ili üzerine bir araştırma
Economic analysis of Turkish apricot industry: A case study on Malatya province
Yazar: EMRE BURAK SARIBAŞ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ÖZLEM DURGUN
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı / Teknoloji ve Sanayi İktisadı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Ekonomik analiz = Economic analysis ; Kayısı = Apricot ; Malatya = Malatya ; Sektörel analiz = Sectoral analysis

Özet:
Bu araştırma Türkiye kayısı sektörünü en doğru şekilde yansıtabilecek olan, sektörde en büyük paya sahip Malatya ili üzerine yapılmıştır. Malatya ilinde kayısı yetiştiriciliği yapan işletmeler incelenerek sektörün ekonomik analizinin yapılması amaçlanmış ve sektörde yer alan işletmelerin üretim ve pazarlama aşamasında karşılaştıkları sorunlar ve çözüm önerileri ortaya konulmaya çalışılmıştır. Araştırmada, Malatya kayısı üretiminin %68'ini elinde bulunduran Akçadağ, Battalgazi, Darende, Hekimhan ve Merkez ilçelerinden gayeli, tabakalı ve Neyman yöntemleri ile belirlenen 79 işletme, arazi varlıklarının büyüklüğüne göre 0-15 da, 16-50 da ve 51+ da olmak üzere tabakalara ayrılmıştır. Bu yöntem, farklı büyüklükteki işletmelerin üretim ve pazarlama faaliyeti sonuçlarının ve karşılaştıkları sorunların farklı çıkacağı gerçeğinin göz ardı edilmesini engellemek amacıyla da tercih sebebi olmuştur. Belirlenen işletmelere anket uygulanmış ve elde edilen verilerin analiziyle de kayısı sektörünün ekonomik analizinin yapılması ve sorunlarının ortaya konulması sağlanmıştır. İşletmelere uygulanan ekonomik analiz yönteminin sonucunda yıllık faaliyet sonuçları masraflarının, gayrisafi üretim değerlerinin, brüt karlarının, birim maliyetlerinin, net ve nispi karlarının hesaplanması yoluyla belirlenmiştir. Sorunların tespitinde işletmelerin ilgili sorulara vermiş oldukları cevaplardan ve ikincil verilerden faydalanılmıştır. Araştırma bulgularına göre, karşılaşılan birçok soruna rağmen işletmelerin yıllık faaliyet sonuçlarında başarılı oldukları belirlenmiştir. Ancak, sektörün ve Malatya'nın sahip olduğu potansiyel dikkate alındığında, bulunulması gereken noktadan çok geride kalındığının üzücü bir durum olarak değerlendirilmesi gerekir.

Abstract:
This research was conducted on Malatya province, which reflects the Turkish apricot industry most accurately, as it has the biggest share. It was intended to make economic analysis of the apricot industry through examining apricot producers in Malatya province, and tried to put forward solutions to the problems of apricot producers encountering during the stages of production and marketing. In this research, 79 enterprises, which are specified through purposive, stratified and Neyman methods, in Akçadağ, Battalgazi, Darende, Hekimhan and Central districts holding 68% of apricot production of Malatya province were stratified according to their sizes of land assets respectively 0-15 daa, 16-50 daa and 51+ daa. This method was also preferred in order to prevent not to take the fact that various sizes of enterprises unfold outcomes of production and marketing activities and encounter problems differently into consideration. A survey was conducted to specified enterprises, and economic analysis of the apricot industry as well as the problems were provided by analyzing the data obtained from these surveys. At the end of the economic analysis applied to apricot enterprises, annual activity reports were determined by calculating the expenditures, gross value of production, gross profits, unit costs, net and relative profits. Answers of enterprises given to related questions and secondary data were used in order to determine the problems. According the research findings, it was determined that the enterprises succeeded in the annual activity reports despite the many problems they encountered. However, considered the potential that the industry and Malatya province possess, remaining far behind the point that could be stood should be regarded as a woeful situation.