6 yaş grubu çocukların yaratıcılıklarına drama ve rahatlama çalışmalarının etkisi
The aim this research is to examine the effects of drama and relaxation studies on creativeness of six year old pupilis or children
Yazar: HİLAL ERKAN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ÖZLEM ERSOY
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Çocuk Gelişimi ve Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2005
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Anasınıfları = Nursery classes ; Drama = Drama ; Drama eğitimi = Drama education ; Okul öncesi eğitim = Preschool education ; Okul öncesi çocuklar = Preschool childrens ; Yaratıcı drama = Creative drama ; Yaratıcı düşünce = Creative thinking ; Yaratıcılık = Creativity

Özet:
ÖZET Bu araştırma, 6 yaş grubu çocukların yaratıcılıklarına drama ve rahatlama çalışmalarının etkisinin incelenmesi amacıyla yapılmıştır. Bu çalışmanın örneklemini, Altındağ ilçesinde bulunan, Battalgazi İlköğretim okulunda hiç rahatlama ve drama çalışması almamış 6 yaş anasınıfı öğrencileri ( sabahçı ve öğlenci grup) ile aynı ilçeye bağlı Abdullah Tokur İlköğretim Okulunda bulunan hiç drama ve rahatlama çalışması almamış 6 yaş anasınıfı çocukları (Öğlenci grup) oluşturmaktadır. Battalgazi İlköğretim Okulundaki 20 anasınıfı çocuğu 1. deney grubunu, diğer gruptaki 20 anasınıfı çocuğu 2. deney grubunu, Abdullah Tokur İlköğretim Okulundaki 20 anasınıfı çocuğu da kontrol grubunu oluşturmuştur. Araştırmaya toplam 60 çocuk katılmıştır. 1. deney grubuna haftada iki kere, 2 deney grubuna haftada bir kere olmak üzere 12 hafta rahatlama ve drama çalışması uygulanmıştır. Araştırmada çocuk ve ailesi hakkındaki bilgileri elde edebilmek için "Kişisel Bilgi Formu", çocukların yaratıcılıklarını belirlemek amacıyla ise "Torrance Yaratıcı Düşünce Testi (T.Y.D.T) Sözel Formun Şekilsel kısmının A ve B formları" kullanılmıştır. Elde edilen verilerin istatistik değerlendirmesinde non parametrik testlerden olan Mann Whitney-U Testi, non parametrik Wilcoxon Signed Rank Testi (İşaretlenmiş Mertebeler Testi), Kruskal Wallis-H testi uygulanmıştır. Yapılan istatistik değerlendirmeler sonucunda; deney 1 ve kontrol grubu ön test puanlan arasında sözel akıcılık (p<.05) ve şekilsel çizgilerin sentezi (p>.01) alt boyutlarında istatistiksel açıdan anlamlı bir farklılık saptanmıştır. Torrance Yaratıcı Düşünce Testi alt boyutlarında deney 2 ve kontrol grubu ön test puanlan arasında, istatistiksel açıdan anlamlı bir farklılık saptanmamıştır. Deney 1 ve deney 2 grubu ön test puanlan arasında, sözel akıcılık alt boyutu puanları arasında istatistiksel açıdan p<.01 düzeyinde deney 1 grubu lehine, şekilsel zenginleştirme, şekilsel çizgilerin sentezi alt boyutu puanlan arasında istatistiksel açıdan p<05 düzeyinde deney 1 grubu lehine; anlamlı bir farklılık olduğu saptanmıştır. Deney 1 grubunun Torrance Yaratıcı Düşünce Testi alt boyutları ön test-son test puanlan arasında; sözel orijinallik^ şekilsel zenginleştirme, şekilsel sınırlan uzatma ve geçme, şekilsel duygusal, şekilsel çizgilerin sentezi alt boyutu için istatistiksel olarak p<.05 düzeyinde ön test lehine,Ill anlamlı bir farklılık olduğu belirlenmiştir. Diğer alt boyutlar için oluşan farklılıklar ise istatistiksel olarak anlamlı bulunmamıştır (p>.05). Deney 2 grubunun Torrance Yaratıcı Düşünce Testi alt boyutlarının ön test- son test puanlan arasında sözel akıcılık, sözel orijinallik, şekilsel sınırları uzatma ve geçme alt boyutu için istatistiksel olarak p<.001 düzeyinde son test lehine, şekilsel zenginleşirme alt boyutu için istatistiksel olarak p<.01 düzeyinde son test lehine, şekilsel başlıkların soyutluğu alt boyutunda istatistiksel olarak ön test p<.05 düzeyinde anlamlı farklılıklar saptanmıştır. Diğer alt boyutlar için oluşan farklılıklar ise istatistiksel olarak anlamlı değildir (p>.05). Kontrol grubunun Torrance Yaratıcı Düşünce Testi alt boyutlarının ön test-son test puanlan arasında, sözel akıcılık, sözel orijinallik, şekilsel zenginleştirme(p<.001)düzeyinde, şekilsel erken kapatmaya direnç, şekilsel sınırlan uzatma ve geçme p<.01düzeyindei şekilsel hikaye oluşturma şekilsel hayal gücü renkliliği, şekilsel fantezi boyutlarında istatistiksel olarak p<.05 düzeyinde son test lehine, anlamlı farklılıklar olduğu belirlenmiştir. Diğer alt boyutlar için oluşan farklılıklar ise istatistiksel olarak anlamlı bulunmamıştır (p>.05). Torrance Yaratıcı Düşünce Testi alt boyutlarının annenin öğrenim düzeyi değişkenine göre şekilsel hareket ve faaliyet, şekilsel başlıkların açıklayıcılığı, şekilsel sınırlan uzatma ve geçme alt boyutlarında, p<.05 düzeyinde anneleri üniversite mezunu olan çocuklar lehine, şekilsel hayal gücü ve fantezi alt boyutlarında p<.001 düzeyinde yine anneleri üniversite mezunu olan çocuklar lehine istatistiksel olarak anlamlı farklılıklar saptanmıştır. Anne baba mesleği cinsiyet, kardeş sayısı ve evde bir aile büyüğünün olup olmaması değişkenleri ise yaratıcılığı etkileyen faktörler olarak görülmemiştir.

Abstract:
IV SUMMARY The aim of this research is to examine the effects of drama and relaxation studies on creativeness of six-year-old pupils or children. The sample of this research consists of 6-year-old kindergarten children from Battalgazi Primary School (children who attend the morning session of a school and chilren who attend the afternoon session of school) and Abdullah Tokur Primary School (children who attend afternoon session of school) lin Altındağ, Ankara. Some of these kindergarten students took drama and relaxation courses, some of them not. 20 kindergarten children from Battalgazi Primary School formed first experimental group, 20 kindergarten children who did not take drama and relaxation courses from same school formed second experimental group and 20 kindergarten children from Abdullah Tokur Primary School formed control group of this research. The research is done with 60 kindergarten children who took or not drama and relaxation courses. During research, drama and relaxation courses are given twice a week for students in first experimental group and once a week for children in second experimental group. Thus, drama and relaxation courses are given totally 12 hours. In this research, to collect information about children and their families "Personal Information Form", and to identify creativeness of children, two verbal and figural subscale forms (A & B) of "Torrance Creative Thinking Test" were administered. The data were analyzed by "Mann Whitney-U Test", "Wilcoxon Signed Rank Test" and "Kruskal Wallis-H Test". As a result of this research, it was found that there is significant difference between pretest results of first experimental group and pretest results of control group in verbal fluency subscale (p<.05) and synthesis of figural lines subscale (p>.01). It was also found that there is no statistically significant difference between pretest results of II. experimental group and pretest result of control group (p <.05). Moreover, statistically significant difference was found between pretest results of I. experimental group and pretest result of II. experimental group on verbal fluency sub-dimension ( p <.01) and on subscale of figural richness and of figural-linear syntheses (p <.05), in favor of I. experimental group. Between "Torrance Creative Thinking Test" subscales pre and post test results of I.experimental group, significant difference was found in favor of posttest (p <.05). For other subscales, no statistically significant differences were found (p >.05). Between Torrance subscales' (verbal fluency, verbal originality, figural borders) pretest and posttest results of II. experimental group, the statistically significant differences were found on the side of posttest (p <.001). Moreover, the statistically significant differences were found on figural richness subscale in favor of posttest result (p<.01) and on abstraction of figural titles subscale (p<.05). The statistical differences for other subscales were not significant (p <.05). Between Torrance subscales' (verbal fluency, verbal originality) pretest and posttest results of control group, significant differences were found in favor of posttest (p <.001); between pretest and posttest results of Torrance figural story and figural covariance, significant differences were found in favor of posttest (p <.05); between pretest and posttest results of figural borders subscale, significant difference was found in favor of posttest (p <.01), and between pretest and posttest results of figural-imagination and figural-fantasy subscales, significant differences were found in favor of posttest (p <. 05). The statistical differences for other subscales were not found significant (p >.05). The results show that there is significant difference (p <.05) on Torrance subscales (figural movement, figural explanation, figural-borders) according to parent education variable. Test scores of children whose mothers graduated from university are more than the ones of other children. The significant difference was found (p <.001) on figural-imagination and figural fantasy subscales on the side of children whose mother graduated from university. It was also found that variables like number of brothers or sisters, grandparents living at the same home, occupation of parents and gender do not have significant effects on creativeness.