Anayasa hukukunda türev kurucu iktidarın yetki sınırı
Limitation of derivative founding power authority in the Constitutional Law
Yazar: DİLARA MAHMUDOĞLU
Danışman: PROF. DR. RECEP NARTER
Trabzon Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Anayasa 1982 = Constitution 1982 ; Anayasa = Constitution ; Anayasa değişiklikleri = Constitutional amendments ; Anayasa hukuku = Constitutional law ; Kurucu iktidar = Establishing state ; Yetki = Authority ; Yetki genişliği = Span of authority ; İktidar = Government ; İktidar ilişkileri = Government relations

Özet:
Bu tezin konusunu Anayasa Hukuku bakımından türev kurucu iktidar yetkisi ve bu yetkinin sınırları oluşturmaktadır. Bu çalışmada türev kurucu iktidar yetkisi, bu yetkinin kime ait olduğu, bu iktidarın mahiyeti, türev kuruculuk yetkisinin sınırlarının neler olduğu ve tüm bu hususların Türk Anayasalarındaki, özellikle 1982 Anayasasındaki yeri incelenmektedir. Çalışmanın daha iyi anlaşılabilmesi için türev kuruculuk yetkisi ve bu yetkinin sınırları ile doğrudan bağlantılı olan kurucu iktidar teorisine, bu teorinin felsefi temellerine, kurucu iktidar teorisi kapsamında ortaya çıkan kurucu-kurulmuş iktidar gibi ayrımlara ve kuvvetler ayrılığı, normlar hiyerarşisi gibi önemli anayasal teorilere yer verilerek türev kurucu iktidarın yetki sınırlarının hangi temellere dayandırılarak belirlendiğinin daha iyi anlaşılması hedeflenmektedir.
Tezin amacı anayasaların devamlılığı için gerekliliği şüphesiz olan anayasa değişiklik ihtiyacının, türev kurucu iktidar tarafından hangi sınırlara bağlı olarak gerçekleştirilebileceğinin tespit edilmesidir. Bu tespitin yapılabilmesi için anayasa değişiklik ihtiyacının öneminin, bu yetkinin mahiyetinin ne olduğunun, anayasalar bakımından türev kuruculuk yetkisinin hangi organa ait olduğunun, bu yetkiyi kullanırken türev kurucu iktidarın uyması gereken biçimsel ve içeriksel sınırların neler olduğunun ve bu sınırların mahiyetinin kapsamlı bir şekilde incelenmesi amaçlanmıştır. Ayrıca tüm bu hususların Türk Anayasalarındaki yerinin, özellikle yürürlükte olan 1982 Anayasasındaki yerinin ve bu anayasa bağlamında türev kurucu iktidar yetkisinin sınırlarının öğretideki görüşler ve mahkeme kararları kapsamında incelenmesi ve konu ile ilgili tartışmalı hususların tespit edilmesi amaçlanmıştır.

Anahtar Kelimeler: Kurucu iktidar, Türev kurucu iktidar, Anayasayı değiştirme yetkisi ve sınırları, 1982 Anayasası, Değiştirilemez maddeler.

Abstract:
Subject of this thesis is the derivative founding power authority and the limitations of this authority in terms of Constitutional Law. In this study, derivative founding power authority, owning this power, the nature of this power, the limitations of derivative founding power and the place of all these issues in Turkish Constitutional Law, especially in the Constitutional Law of year 1982, are examined. For a better understanding of the study, the derivative power theory, which is directly related to the founding power and the limits of this power, the philosophical foundations of this theory, the distinctions such as the founding-established power that emerged within the scope of the founding power theory, and important constitutional theories such as the separation of powers and the hierarchy of norms are given. It is aimed to better understand the basis on which the authority limits of the founding power are determined.
Aim of the thesis is to determine the need for constitutional amendment, which is undoubtedly necessary for the continuity of constitutions, depending on which limits can be realized by the derivative founding power. In order to make this determination, it is aimed to comprehensively examine the importance of the need for constitutional amendment, the nature of this authority, which organ belongs to the derivative founding authority in terms of constitutions, what are the formal and contextual limits that the derivative founding power must comply with when using this authority, and the nature of these limits. In addition, it is aimed to examine the place of all these issues in the Turkish Constitution, especially in the current 1982 Constitution, and the limits of the derivative founding power in the context of this constitution, within the scope of the views in the doctrine and court decisions, and to determine the controversial issues related to the subject.