Yaşlı sağlığı eğitim programı geliştirmek için gereksinim belirleme çalışması
A need assessment study to develop an elderly health education program
Yazar: HÜSEYİN ELBİ
Danışman: DOÇ. DR. MÜMTAZ YILMAZ
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Geriatri = Geriatrics

Özet:
Amaç: Bu çalışma, yaşlılık sürecinin ve yaşlı bireylerin karşılaştığı zorlukların kapsamlı bir analizini sunmayı amaçlamaktadır. Yaşlı sağlığı eğitim programlarının geliştirilmesinde gereksinim belirlenmesine odaklanan çalışma, yaşlı bireylerin sağlık, sosyal ve psikolojik ihtiyaçlarını daha iyi anlamayı hedeflemektedir. Yaşlanma sürecini bireysel ve toplumsal perspektiflerden ele alarak, yaşlı sağlığı eğitim programlarının geliştirilmesinde izlenecek adımlara kapsamlı bir bakış açısı sunmayı hedeflemektedir.
Yöntem: Bu çalışma, katılımcıların yaşlı sağlığı eğitimiyle ilgili görüşlerini, deneyimlerini ve ihtiyaçlarını anlamak için nitel metodoloji kullanılarak tasarlanmıştır. Nitel veri toplama süreci, İzmir, Ankara, İstanbul ve Antalya'daki üniversitelerde bu alanda eğitim veren öğretim elemanları ile derinlemesine görüşmeleri, İzmir ve Manisa'da tıp fakültesi son sınıf öğrencileri ve yaşlı bireyler ile odak grup görüşmelerini içermektedir. Görüşmelerden elde edilen veriler, NVIVO Öğrenci Paketi Mac versiyonu kullanılarak tümevarımsal içerik analizi yöntemi ile analiz edilmiştir. 
Bulgular: Araştırmada elde edilen bulgular, yaşlı sağlığı ve eğitimi alanında bir odak ve dört tema belirlenmiştir: odak tema: Yaşlı sağlığı ve Yaşlanma eğitimi olup temalar ise; Yaşlılık ve Yaşlanma, Yaşlı sağlığını etkileyen faktörler, Yaşlı sağlığı eğitimine genel yaklaşım ve Yaşam boyu öğrenme'dir. Bu temalar, yaşlı sağlığı eğitimi programlarının geliştirilmesinde yaşlı bireylerin geniş spektrumlu ihtiyaçlarını ve yaşlılık sürecinde karşılaşılan zorlukları vurgulamaktadır. Özellikle, yaşlılık ve yaşlanmanın biyolojik ve sosyal yönleri, sağlık hizmetlerine erişim, yaşlı bireylerin sosyal katılımı ve yaşam boyu öğrenme fırsatları bu temaların odak noktalarıdır.
Sonuç: Bu çalışma ile Yaşlı sağlığı eğitim programlarının, multidisipliner bir yaklaşımla geliştirilmesinin önemini ortaya koymuştur. Eğitim programlarının, tıbbi bilgi ve becerilerin yanı sıra, yaşlıların sosyal ve psikolojik ihtiyaçlarını da dikkate alması gerektiği sonucuna varılmıştır. Araştırma, yaşlı sağlığı eğitimi alanındaki eksiklikleri ve gelecekteki potansiyel gelişim alanlarını belirleme yönelik öneriler de içermektedir. Bu çalışma, yaşlı sağlığı eğitiminin geliştirilmesi konusunda önemli bir adım olarak kabul edilebilir ve yaşlı bireylerin yaşam kalitelerinin iyileştirilmesine yönelik önemli katkılar sunması beklenmektedir.

Abstract:
Background: This thesis aims to provide an in-depth analysis of the aging process and the challenges encountered by older adults. It focuses on identifying the necessary steps for developing elderly health education programs, aiming to understand better the health, social, and psychological needs of elderly individuals. The thesis examines the process of aging from both individual and societal perspectives, offering a comprehensive view of how elderly health education programs can be developed.
Method: The research was conducted using a qualitative methodology. The qualitative data collection process includes in-depth interviews with faculty teaching in this field at universities in Izmir, Ankara, Istanbul, and Antalya and focus group discussions with senior medical students and elderly individuals in Izmir and Manisa. These interviews were designed to understand participants' views, experiences, and needs regarding elder health education. The data collection process was planned to reveal the participants' thoughts, perceptions, and experiences about elderly health education. The collected data were analyzed using the inductive content analysis method using the NVIVO Student Package Mac version. This analysis is critical for profoundly understanding the challenges, needs, and opportunities in elderly health education.
Results: The findings in the research identify a focus and four themes in the field of elderly health and education: the focus theme is elderly health and aging education, and the themes are Old Age and Aging, Factors Affecting Elderly Health, Elderly Health Education, General Approach, and Lifelong Learning. These themes underscore the need to address the comprehensive spectrum of elderly needs and the challenges faced in the aging process. In particular, the biological and social aspects of aging, access to healthcare services, the social participation of elderly individuals, and opportunities for lifelong learning are the focal points of these themes.
Conclusion: This thesis underscores the significance of developing elderly health education programs incorporating a multidisciplinary approach. It concludes that educational programs should not only focus on medical knowledge and skills but also encompass older people's broader social and psychological needs. The research also includes suggestions for identifying deficiencies and potential future development areas in elderly health education. This study is expected to be a significant step forward in advancing elderly health education, providing essential contributions towards enhancing the life quality of elderly individuals.