Bazı fizik kavramları Aristotales, İbn-i Sina ve günümüz modern fizik açısından değerlendirilmesi
Evaluation of some physical concepts in terms of Aristotle, Avicenna and modern physics
Yazar: ABDURRAHMAN ŞENGÜL
Danışman: PROF. DR. MURAT YILDIZ
Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Fizik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Enerji = Energy ; Felsefe = Philosophy
Dizin: Aristoteles = Aristotle ; Bilim felsefesi = Science philosophy ; Boşluk = Void ; Hareket = Motion ; Modern fizik = Modern physics ; Zaman = Time ; İbn Sina = Ibn Sina

Özet:
Bu yüksek lisans tezinde Aristoteles'in fizik kitabında yer alan "devinim, yer, madde, zaman, boşluk, sonsuz" gibi kavramların Aristoteles fiziği açısından incelenmesi ve bu kavramların İbn-i Sina'da nasıl karşılık bulduğu ki; Fiziki kavramların Aristoteles'ten sonra İbn-i Sina üzerinden araştırılma nedeni, İbn-i Sina'nın islam felsefesinde ki merkezi konumunun yanında Aristoteles sonrasında ortaya çıkan problemlerin İbn-i Sina tarafından çözülmesi ve günümüze yakın anlamlarının ortaya konmasıdır.  Aristoteles'in devinim kavramı İbn-i Sina'da hareket, yer kavramı mekân olarak karşılık bulmuştur. Zaman kavramı daha alt başlık olarak "An" kavramı ile birlikte ele alınmıştır. Aristoteles ile birlikte sonsuz daima bir cisim ya da cismin arazıyla ilgili olarak düşünüle gelmiştir. Zamanın hareketin bir ölçüsü olduğu, hareketin de bir cismin kuvveden yani potansiyelliğinden fiile çıkışı olduğu göz önünde bulundurulursa sonsuzun bir cisim ile ilişkili olduğu düşünülebilir.  Aristoteles açısından yerin varlığı ya da yokluğu ile ilgili söylenebilecek şeyler, aynı şekilde boşluk için de geçerlidir. Evreni atomla açıklayan fizikte boşluğun varlığı ise atomların bir araya gelip cisimleri oluşturmasında değişmez bir unsur olarak öne çıkmaktadır. Tezimizde bu fiziki kavramlar Aristoteles, İbn-i Sina fiziği ve günümüz fiziği açısından incelenmektedir.

Abstract:
In this master's thesis, the concepts such as "motion, place, matter, time, space, infinite" in Aristotle's physics book are examined in terms of Aristotle's physics and how these concepts correspond in Avicenna; The reason why physical concepts were researched through Ibn-i Sina after Aristotle was that besides Ibn-i Sina's central position in Islamic philosophy, the problems that emerged after Aristotle were solved by Ibn-i Sina and their meanings close to the present were revealed. The concept of motion of Aristotle corresponds to the concept of motion in Ibn Sina and the concept of place as space. The concept of time has been discussed together with the concept of "Moment" as a sub-title. With Aristotle, the infinite has always been thought of in relation to a body or the accident of a body. Considering that time is a measure of motion, and an object's actuation from its potentiality, in its motion, it can be thought that infinity is related to an object. For Aristotle, the things that can be said about the existence or non-existence of the place are also valid in the void. In physics, which explains the universe in terms of atoms, the existence of vacuum appears as an invariable element in the coming together of atoms to form objects. In our thesis, these physical concepts are examined in terms of Aristotle, Avicenna's physics, and today's physics.