36-72 aylık çocukların ev matematik ortamlarının incelenmesi
Examination of home mathematics environmets of 36-72 months children
Yazar: KEREM AVCİ
Danışman: PROF. DR. BERRİN AKMAN
Hacettepe Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Okul Öncesi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Ana-baba algısı = Parents perception ; Ebeveyn-çocuk ilişkisi = Parents-child relation ; Erken çocuk eğitimi = Early child education ; Ev ortamı = Home environment ; Eğitim etkinliği = Effectiveness of training ; Eğitim ortamı = Educational environment ; Matematik = Mathematics ; Matematik eğitimi = Mathematics education ; Okul öncesi eğitim = Preschool education ; Okul öncesi çocuklar = Preschool children

Özet:
Çocukların ileri yaşlardaki matematik başarısını etkileyen bazı unsurlar bulunmaktadır. Matematik becerilerine etki eden bu unsurlardan biri evin matematik ortamıdır. Bu kapsamda "36-72 aylık çocukların ev matematik ortamı nasıldır?" ve "ebeveynlerin çocuklarının matematik becerilerine yönelik algıları nelerdir?" sorularına cevap aranmıştır. Araştırma kapsamında, Niklas vd.(2016) tarafından geliştirilen "Evin Aritmetik Ortamı Tarama Aracı (EAOTA)" ve araştırmacı tarafından geliştirilen "Matematiğe Yönelik Yeterlik Algıları Ölçeği (MYYAÖ)"nden elde edilen puanların güvenirlik ve yapı geçerlilikleri, 375 ebeveynden oluşan örneklem grubunda incelenmiş, elde edilen puanların geçerli ve güvenilir sonuçlar verdikleri görülmüştür. Ebeveynlerin, çocuklarına evde çoğunlukla "inşa oyuncakları ve bloklar, matematik temelli oyuncaklar, matematik temelli ev aktiviteleri," vb. materyaller sağlarken; "telefon/tablet uygulamaları, matematik kavramlarının yer aldığı televizyon programları, origami temelli oyun/oyuncaklar" vb. materyalleri daha az sağladığı görülmüştür. Ebeveynlere göre çocuklar evde çoğunlukla "nesneleri sayma/düzenleme/sınıflama, şekilleri tanıma/eşleştirme yapma, nesneleri sıraya koyma, "Orada kaç nesne var?" gibi sorular sorma vb." etkinlikler yaparken, en az "hesap makinesi ile oynama, harita kullanma, takvim kullanma" vb. etkinlikler yapmaktadırlar. Hiyerarşik regresyon analizi sonuçlarına göre çocukların yaşının ve kendine ait bir odasının olmasının hem EAOTA hem de MYYAÖ toplam puanlarındaki varyansın anlamlı bir açıklayıcısı olduğu sonucuna ulaşılırken, daha önce anaokulu/anasınıfına gitmiş olmanın sadece MYYAÖ'nün, sosyo-ekonomik düzeyin (SED) ise sadece EAOTA toplam puanlarındaki varyansın anlamlı bir açıklayıcı olduğu görülmüştür. Evin matematik ortamının değişkenleri olduğu varsayılan; "evin aritmetik ortamı, matematik yeterlik algıları, matematik temelli araçlar ve matematik temelli etkinlikler" ile kurulan modeller için yapılan yol analizinde kurulan her iki modelin kabul edilebilir uyum iyiliği indekslerine sahip oldukları sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
There are some factors that affect children's mathematics achievement in later ages. One of the factors affecting children's math skills is the math environment of the home. In this context, "In this context, answers to the questions "What is the home math environment of 36–72-month-old children?" and "What are the parent's perceptions of their children's math skills?" were sought. Within the scope of the research, the reliability and construct validity of the scores obtained from the "Home Numeracy Environment Scale (HNE)" developed by Niklas et al. (2016) and the "Mathematics Proficiency Perceptions Scale (MPP-Scale)" developed by the researcher were examined with a sample group of parents (N: 375) and it was seen that they gave valid and reliable results. While parents often provide their children "building toys and blocks, math-based toys, math-based home activities, etc.", they likely provide limited "phone/tablet applications, television programs involving mathematical concepts, origami-based games/toys, etc." at home. According to the parents, children mostly participate in "counting/ organizing/ classifying objects, recognizing/matching shapes, putting objects in order, answering questions such as "How many objects are there?" activities etc.", besides, they participate less in activities like "playing with a calculator, using a map, using a calendar, etc." According to the results of the hierarchical regression analysis, it was concluded that the age of the children and having their own room were significant indicators of the variance in both HNE-Scale and MPP-Scale total scores. At the same time, having previous preschool education was only a significant indicator of the variance in MPP-Scale, while the SES was only a significant indicator of the variance in HNE-Scale total scores. The path analysis made for the model established with "home numeracy environment, perceptions of mathematics proficiency, mathematics-based tools and mathematics-based activities," which are assumed to be variables of the home math environment, concluded that the models had acceptable fit indices.