Rekreatif gruplara üyelik, üyeliğin devamlılığı ve sosyal kimlik: Motosiklet grupları incelemesi
Gaining and maintaining membership, and social identity in recreational groups: An investigation on motorcycle groups.
Yazar: MEHMET ERTAŞ
Danışman: DOÇ. DR. GÜRHAN AKTAŞ
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Turizm İşletmeciliği Ana Bilim Dalı / Turizm İşletmeciliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Psikoloji = Psychology ; Turizm = Tourism ; İşletme = Business Administration
Dizin: Boş zamanları değerlendirme = Leisure activities ; Grup ilişkileri = Intergroup relations ; Gruplar = Groups ; Motosikletler = Motorcycles ; Rekreasyonel aktiviteler = Recreational activities ; Seyahat = Travel ; Sosyal grup = Social group ; Sosyal kimlik = Social identity ; Spor faaliyetleri = Sport activities ; Üyelik = Membership

Özet:
Serbest zaman değerlendirmenin önemli bir aracı olan rekreatif aktivitelere katılım her geçen gün artmaktadır. İnsanlar rekreatif aktivitelerine bireysel olarak katılım sağladıkları gibi grup halinde de katılım sağlamaktadır. Motosiklet ile seyahat etme hem bireysel hem de grup halinde gerçekleştirilen rekreatif aktivitelerden birisidir. Motosiklet kullanıcıları yalnız başlarına motosiklet ile seyahat edebildikleri gibi bir motosiklet grubuna üye olarak da seyahat etme aktivitesini grup halinde gerçekleştirebilmektedir. Bu bağlamda, araştırmanın amacı motosikletleriyle seyahat eden bireylerin motosiklet ile seyahat etme nedenlerini, motosiklet gruplarına üyelik, grup üyeliklerinin devamlılığının nedenlerini ve tüm bunların sonucunda oluşan motosiklet kullanıcılarının sosyal kimliklerini belirlemektir. Bu amaç kapsamında motosiklet ile seyahat etme, grup üyeliği, grup üyeliğinin devamlılığı ve sosyal kimlik ölçeklerini geliştirmek hedeflenmiştir. 
Araştırmada dört aşamada veri toplanmıştır. Birinci aşamada yarı yapılandırılmış soru formu ile 27 motosiklet kullanıcısıyla görüşme yapılmıştır. İkinci aşamada tam yapılandırılmış soru formu ile 33 motosiklet kullanıcısıyla görüşme yapılmıştır. Üçüncü aşamada motosiklet kullanıcılarının katılımıyla üç adet odak grup çalışması gerçekleştirilmiştir. Bu üç veri toplama aşamasından elde edilen verilere içerik analizi yapılmıştır. Bu içerik analizi doğrultusunda madde havuzu oluşturularak ölçek formu elde edilmiştir. Bu ölçek formu 125 maddeden oluşmaktadır. Oluşturulan ölçek ile motosiklet kullanıcılarından 486 adet anket toplanmıştır. Toplanan anketlerden elde edilen verilere açıklayıcı faktör analizi uygulanmıştır. Açıklayıcı faktör analizi sonucunda motosiklet ile seyahat etme ölçeği dört faktör ve 19 ifade, grup üyeliği ölçeği beş faktör ve 18 ifade, grup üyeliğinin devamlılığı ölçeği beş faktör ve 25 ifade ve sosyal kimlik ölçeği yedi faktör ve 25 ifade olarak belirlenmiştir.
Araştırmanın sonucunda, motosiklet kullanıcılarının motosiklet kullanımını bir tutku olarak görmekte olduğu ve motosiklet kullanımında özgürlük ve doğayı hissetme gibi haz duygularının ön plana çıktığı ve diğer ulaşım araçlarına oranla motosiklet kullanımının daha rahat olduğunu düşündükleri tespit edilmiştir. Bir gruba üye olan motosiklet kullanıcılarının grup üyeliklerinin en temel nedenleri güvenlik sağlama, deneyim kazanma ve sosyalleşme olarak ortaya çıkmıştır. Motosiklet gruplarında üyelik devamının en önemli nedeni ise, gruba hissedilen duygusal bağ ve aidiyetleri olmuştur. Aynı zamanda gruplara üye motosiklet kullanıcıları gruplarını temsil eden yelekleri her ortamda giymekte ve grup ritüellerini benimsemektedir. Son olarak motosiklet kullanıcılarının önemli sosyal kimlik belirleyicilerinin, gruplarına duydukları duygusal bağ, güvenlik ve özgürlük duygusu olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Bununla birlikte motosiklet kullanıcılarının sosyal kimlikleri, motosiklet ile seyahat etme, gruba üyelik ve gruba üyeliklerinin devamlılıklarından etkilenmektedir.

Abstract:
Participation in recreational activities increases day by day. People participate in recreational activities individually or as a group. Traveling with a motorcycle is one of the recreational activities carried out both individually and as a group. Motorcycle users can travel alone with a motorcycle, and they can also travel with a motorcycle as a member of motorcycle groups. In this regard, the purpose of this research is to investigate the reasons of traveling with a motorcycle, and becoming a member and maintaining membership. Another purpose of the research is to define the social identities of motorcycle users as a result of group membership. In accordance with this purpose, this research aims to develop a number of scales, as research tools, on the reasons of traveling with a motorcycle, becoming a group member and maintaining group membership, and the impact of membership on social identity.  
The primary data of the research was collected in four stages. In the first stage, 27 motorcycle users were interviewed with a semi-structured questionnaire. Secondly, 33 motorcycle users were interviewed with a structured questionnaire. Based on the analysis of the initial findings, three focus group studies were, then, conducted with selected motorcycle users. Content analysis was performed on the data obtained from these three data collection stages, which resulted in the creation of a pool of items for the development of a new scale. The new scale form constitutes 125 items. At the four stage, the survey was tested on 486 motorcycle users. Exploratory factor analysis was performed on the data obtained from the new scale form. As a result, traveling with a motorcycle scale was finalized with four factors and 19 items, group membership scale with five factors and 18 items, maintaining group membership scale with five factors and 25 items, and social identity scale with seven factors and 25 items.
According to the research, it is found that motorcycle users consider their motorcylces as a passion. Among the main motivation items for motorcycle use include the feelings of pleasure such as freedom and being in nature. They consider that motorcycle is more comfortable than other transportation vehicles. Becoming a member of motorcycle groups is often associated with safety, benefiting from other members' experiences and socialization. Maintaining membership and staying in groups, in the meantime, are related to strong emotional bonds with other members and belonging to the group. Similarly, members of the motorcycle groups wear the band's vest and adopt group rituals to identify themselves as a group member. In other words, the social identity determinants of motorcycle users are highly associated with a strong emotional bond, feelings of safety and freedom. In addition, social identities of motorcycle users influenced by the travel with a motorcycle, group membership and maintaining group membership.