Bir toplumsal hareket olarak akıncılar: Türkiye'de İslamcı öznenin kurulumu ve eylemi
The akinji as a social movement: The formation and operation of Islamist agency in Turkey
Yazar: ERTUĞRUL ZENGİN
Danışman: DOÇ. DR. HÜSEYİN ÖZGÜR ADADAĞ
Galatasaray Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi Ana Bilim Dalı / Siyaset Bilimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science
Dizin: Akıncılar = Akıncılar ; Sosyal hareketler = Social movements ; İran Devrimi = Iran Revolution ; İran Devrimi = Iran Revolution ; İslamcı akımlar = Islamist currents ; İslamcılık = Islamism ; İslamcılık = Islamism ; İslami söylem = Islamic discourse

Özet:
Bu tez 12 Eylül 1980 askeri darbesi öncesi bir toplumsal-siyasal hareket olarak akıncılar hareketini ele almaktadır. Bu tezde 1976-80 arasında İslamcı gençlik hareketinin Milli Selamet Partisi'nin yanında ve siyasi sistem, sosyalist ve milliyetçi gençlik hareketleri karşısında bir siyasi özne olduğu ve buna bağlı olarak bir faillik oluşturduğu hipotezi araştırılacaktır. İslamcı gençlik hareketinin örgütsel, ideolojik ve siyasi oluşumları özneleşmenin boyutları ve unsurları olarak incelenecektir. Türkiye'de İslamcı toplumsal hareketin siyasi gelişimi düz bir hat üzerinde değil çeşitli kırılmalarla gerçekleşmiştir. Demokrat Parti'nin iktidara geldiği 1950 sonrasında belirli bir toplumsal-kültürel birikime kavuşan hareket 1969-70 yıllarında MTTB'nin İslamcılar tarafında elde edilmesine ve Milli Nizam Partisi'nin kurulmasına sebebiyet verecekti. 1976 sonrasında gençlik hareketlerinin gittikçe ideolojik çizgilerde yapılandığı bir ortamda akıncılar hareketi İslamcı hareketin gençlik teşkilatı olarak örgütlenecekti. 1979 Şubat ayında gerçekleşen İran Devrimi gençlik hareketi açısından yeni imkan ve sorumlulukların ortaya çıkacağı bir 'olay' niteliği taşıyacaktı. 

Anahtar kelimeler: İslamcılık, İslamcı hareket, toplumsal hareketler, gençlik hareketleri, İran Devrimi

Abstract:
This dissertation examines the akinji movement as a social-political movement prior to the September 12, 1980 military coup. My main hypothesis is that Islamist youth movement in Turkey between 1976 and 1980 was a political actor and thereby had an agency, and it was positioned alongside National Salvation Party and against socialist and nationalist youth movements as well as the political system. In examining this hypothesis, I analyzed Islamist youth movement's organizational, ideological and political formation as aspects and elements of its agency process. I found that the political evolution of Islamist social movement in Turkey did not progress on a linear line, but rather evolved through various ruptures. Following Democratic Party's rise to the power in 1950, the movement achieved a particular social-cultural accumulation which during the period of 1969-70 led to the takeover of the MTTB by Islamists and the emergence of the National Order Party. In the aftermath of 1976, when youth movements were organizing themselves increasingly along ideological lines, the akinji movement organized itself as the youth organization of Islamist movement. In February 1979, the Iranian Revolution took place and played the role of an 'event' that had the capacity to bring out new possibilities and responsibilities for the youth movement.

Keywords: Islamism, Islamist movement, social movements, youth movements, Iranian Revolution