Farklı branş sporcularında zihinsel becerilerin algılanan stres üzerine etkisi
The effect of mental skills on perceived stress in different branch athletes
Yazar: EZGİ ŞEKER
Danışman: DOÇ. DR. NAHİT ÖZDAYI
Balıkesir Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Spor = Sports
Dizin: Bilişsel beceriler = Cognitive abilities ; Psikolojik beceriler = Psychological skills ; Spor = Sports ; Sporcular = Sportsmen ; Stres = Stress

Özet:
Farklı branş sporcularında zihinsel becerilerin algılanan stres üzerine etkisinin incelenmesi amacıyla yapılan bu araştırmanın evrenini, Ege Bölgesinde 2020-2021 sezonunda bireysel ve takım sporlarında aktif olarak spor yapan sporcular oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemini ise Ege Bölgesinde 2020-2021 sezonunda bireysel ve takım sporlarında aktif olarak spor yapan 339 sporcu oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak, zihinsel beceri envanteri ve algılanan stres ölçeği kullanılmıştır. Bull ve ark. (1996) tarafından geliştirilen Bull Zihinsel Beceriler Envanterinin Miçooğulları vd. (2021) tarafından Türkçe uyarlama çalışması yapılmıştır.  Cohen vd. (1983) tarafından geliştirilen Algılanan Stres Ölçeğinin Türkçe geçerlik ve güvenirlik çalışması Eskin ve diğerleri (2013) tarafından yapılmıştır. Kolmogorov-Smirnov Testi sonucunda zihinsel beceri ve algılanan stres toplam puanları ve alt boyutlarının normal dağılım göstermediği belirlenmiştir. Sporcuların zihinsel beceri ve algılanan streslerinin toplam ve alt boyutlarda demografik özelliklere göre farklılaşıp farklılaşmadığı cinsiyet ve spor branşı için Mann-Whitney U Testi ile yaş, eğitim durumu, aktif spor yılı, mevcut antrenörle çalışma yılı için Kruskal-Wallis Testi ile incelenmiştir. Sporcuların sahip oldukları zihinsel beceri özelliklerinin algılanan stres düzeyleri ile ilişkisini belirlemek için Spearman Korelasyon Analizi yapılmıştır. Araştırmada verilerin analizinde SPSS 26 programından yararlanılmıştır.Farklı branş sporcularında zihinsel becerilerin algılanan stres üzerine etkisinin incelenmesi amacıyla yapılan bu çalışmada sonuç olarak; Farklı branş sporcularında zihinsel becerilerin algılanan stres üzerine etkisinin incelendiği bu çalışmada sonuç olarak. Sporcuların zihinsel beceri alt boyutları ile algılanan stres alt boyutları arasında da negatif anlamlı bir ilişkinin bulunduğu tespit edilmiştir.  Elde edilen bu sonuç, sporcuların algıladıkları stres düzeyinin artış göstermesi, zihinsel beceri düzeylerini ters yönde etkilediğini göstermektedir. 
Anahtar Kelimeler:  Algılanan stres, stres, zihinsel beceri.

Abstract:
The universe of this research, which was conducted to examine the effect of mental skills on perceived stress in athletes from different branches, consists of athletes who actively do sports in individual and team sports in the Aegean Region in the 2020-2021 season. The sample of the research consists of 339 athletes who are actively engaged in individual and team sports in the Aegean Region in the 2020-2021 season. In the research, mental skills inventory and perceived stress scale were used as data collection tools. Bull et al. (1996) of the Bull Mental Skills Inventory developed by Miçooğulları et al. (2021), a Turkish adaptation study was carried out. Cohen et al. (1983) Turkish validity and reliability study of the Perceived Stress Scale was performed by Eskin et al. (2013). As a result of Kolmogorov-Smirnov Test, it was determined that mental skills and perceived stress total scores and sub-dimensions did not show normal distribution. Whether the mental skills and perceived stress of the athletes differ according to demographic characteristics in the total and sub-dimensions was examined with the Mann-Whitney U Test for gender and sports branch, and the Kruskal-Wallis Test for age, education level, active sports year, and working year with the current trainer. Spearman Correlation Analysis was performed to determine the relationship between the mental skill characteristics of the athletes and their perceived stress levels. SPSS 26 program was used in the analysis of the data in the research. As a result of this study, the effect of mental skills on perceived stress in athletes from different branches was examined. It was determined that there is a negative significant relationship between the mental skill sub-dimensions of the athletes and the perceived stress sub-dimensions. This result shows that the increase in the perceived stress level of the athletes adversely affects their mental skill levels.
Keywords: Perceived stress, stress, mental ability.