Lavanta yağı aromaterapisinin göğüs cerrahisi hastalarında ameliyat sonrası ağrı, anksiyete ve fizyolojik parametreler üzerine etkisi
Effect of lavender oil aromatherapy on postoperative pain, anxiety and physiological parameters in thoracic surgery patients
Yazar: GÜL ÇAKIR ÖZMEN
Danışman: PROF. DR. DİLEK ÇİLİNGİR
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Araştırma, göğüs cerrahisi ameliyatı sonrası lavanta yağı aromaterapisinin ağrı, anksiyete ve fizyolojik parametreler üzerine etkisini belirlemek amacıyla deneysel tipte yapıldı. Çalışma Karadeniz Teknik Üniversitesi Farabi Hastanesi Göğüs Cerrahisi- Kalp Damar Cerrahisi Yoğun Bakım Ünitesi'nde 90 hasta ile gerçekleştirildi. Veri toplama aşamasında Hasta Bilgi Formu, Görsel Kıyaslama Ölçeği (GKÖ), Durumluk Anksiyete Ölçeği, Hasta Takip Monitörü ve Deney ve Kontrol Grubu İzlem Formu kullanıldı. Ameliyat sonrası birinci ve ikinci günde deney grubundaki hastalara, iki dakika boyunca koku aparatına damlatılarak lavanta yağı, kontrol grubundaki hastalara ise distile su koklatıldı. Uygulama öncesi, uygulama sonrası 5. ve 15. dakikalarda tüm hastaların ağrı, anksiyete puanları, kalp atım hızı, kan basıncı, solunum sayısı ve oksijen O2 saturasyonu ölçüldü. Verilerin değerlendirilmesinde sayı, yüzdelik, ortalama, standart sapma, bağımsız gruplarda t-testi ve ANOVA kullanıldı. Çalışmada deney grubu hastalarında ağrı puan ortalamasının ve solunum sayısı ortalamalarının aromaterapi sonrasında anlamlı olarak azaldığı ve saturasyon değerinin de anlamlı olarak yükseldiği saptandı (p<0.05). Deney grubunda birinci ve ikinci gün ölçümlerinde ağrı ile kalp atım hızı ve sistolik kan basıncı arasında pozitif yönde, anlamlı ve orta düzeyde ilişki olduğu saptandı. Çalışmadan elde edilen sonuçlar, lavanta yağı aromaterapisinin göğüs cerrahisi sonrası ağrının azaltılmasında etkili bir yöntem olarak hemşirelik uygulamaları arasında yer alabileceğini göstermektedir.

Abstract:
The research was conducted as an experimental study to determine the effect of lavender oil aromatherapy on pain, anxiety and physiological parameters after thoracic surgery. The study was carried out with 90 patients in the Thoracic Surgery-Cardiovascular Surgery Intensive Care Unit of Karadeniz Technical University Farabi Hospital. During the data collection phase, the Patient Information Form, Visual Comparison Scale (VAS), State Anxiety Scale, Patient Follow-up Monitor and Experimental and Control Group Follow-up Form were used. On the first and second days after surgery, patients in the experimental group were smelled lavender oil by dropping it into the scent apparatus for two minutes, and patients in the control group were smelled distilled water. Pain, anxiety scores, heart rate, blood pressure, respiratory rate and oxygen O2 saturation of all patients were measured before the application and at the 5th and 15th minutes after the application. Number, percentage, mean, standard deviation, t-test in independent groups and ANOVA were used to evaluate the data. In the study, it was found that the average pain score and respiratory rate average of the experimental group patients decreased significantly after aromatherapy and the saturation value increased significantly (p<0.05). In the experimental group, a positive, significant and moderate relationship was found between pain and heart rate and systolic blood pressure on the first and second day measurements. The results obtained from the study show that lavender oil aromatherapy can be among nursing practices as an effective method for reducing pain after thoracic surgery.