Uluslararası bakalorya programında öğretmenin profesyonel gelişiminin dönüşüm yolculuğu
The transformative journey of teacher professional development in the international baccalaureate program
Yazar: HÜLYA BAYRAM
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ GÖKÇE GÜVERCİN SEÇKİN
Maltepe Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi ve Denetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırmada Jack Mezirow'un yetişkin öğrenme kuramlarından "Dönüşümsel Öğrenme Kuramı" (Transformative Learning Teory) kapsamında Uluslararası Bakalorya (International Baccalaureate - IB) eğitim sisteminin liselere yönelik Diploma Programı (International Baccalaureate Diploma Programme - IBDP) öğretmenlerinin mesleki dönüşümlerinde nasıl bir rol üstlendiği incelenmiştir. Araştırma nitel araştırma desenlerinden fenomenoloji (görüngübilim) desenine dayalı olarak tasarlanmıştır. Çalışmada maksimum çeşitlilik yaklaşımıyla kartopu örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Bu araştırmada yurt içinde ve yurt dışında IBDP'de deneyim kazanmış farklı branşlarda görev yapan yirmi öğretmen yer almaktadır. Görüşmelerden elde edilen veriler tematik analiz ile incelenmiştir.
Araştırma problem sorularının yönergesinde IBDP'de yer alan öğretmenlerin dönüşümsel süreçlerine dair şu bulgular elde edilmiştir: Bu program öğretmenin ulusal bakış açısının yanında uluslararası bir bakış açısı geliştirmesini, çok kültürlü ve çok dilli bir akademik yapı içinde kültürlerarası farkındalık ve empati gibi becerileri kazanmasını sağlamaktadır. Ayrıca bu zengin akademik atmosferde IBDP öğretmenleri uluslararası kariyer hedefleri oluşturma ve bu doğrultuda ilerleme fırsatları bulmaktadır. Bu program öğretmenin olumlu yönde gelişme ve dönüşümüne katkıda bulunurken beraberinde öğretmenin maalesef olumsuz etkilenmesine de neden olmaktadır. Çünkü öğretmen hem müfredat hem öğretim yöntemleri hem de ölçme değerlendirme açısından birbirinden farklı iki sistemin arasında sıkışmaktadır. Yaşadığı bu sıkışmışlık psikolojisi ve IBDP'nin ağır iş yükü; okulun, öğrencilerin ve velilerin beklentileri; öğretmenin akademik ve özel hayatının sınırlarının iç içe geçmesine sebep olmaktadır. IBDP öğretmenlerinin bu eğitim sistemindeki çalışma sürecinin olumlu ve olumsuz yansımaları ile yaşadığı çok yönlü dönüşümünü ve bu dönüşümün nedenlerini ve sonuçları çalışmanın odağında bulunmaktadır. Bu açıdan araştırma, ele aldığı konunun farklı yönlerine ışık tutarak araştırmacıların bu konuda yapacakları sonraki çalışmalara bir temel oluşturarak; IBDP uygulayıcılarına ise yürüttükleri sisteme farklı bir açıdan bakmalarını sağlayıp etkin kararlar almalarında, öğretmen ile empati kurabilmelerinde, eğitim sürecini etkili yürütmelerinde katkı sağlayacaktır.

Abstract:
In this study, within the scope of Jack Mezirow's "Transformative Learning Theory", one of the adult learning theories of Jack Mezirow, it was examined how the International Baccalaureate (IB) education system plays a role in the professional transformation of the teachers of the International Baccalaureate Diploma Programme (IBDP) for high schools. The study was designed based on phenomenology, one of the qualitative research design. Snowball sampling method with maximum diversity approach was used in this study. Twenty teachers working in different branches who have gained experience in IBDP in Turkey and abroad took part in this study. The data obtained from the interviews were analysed by thematic analysis.
In the directive of the research problem questions, the following findings were obtained regarding the transformational processes of teachers in IBDP: This program enables the teacher to develop an international perspective as well as a national perspective, and to acquire skills such as intercultural awareness and empathy within a multicultural and multilingual academic structure. In addition, in this vast academic atmosphere, IBDP teachers find opportunities to create international career goals and progress accordingly. While this program contributes to the positive development and transformation of the teacher, it unfortunately also affects the teacher negatively. Because the teacher is stuck between two different systems in terms of curriculum, teaching methods and measurement and evaluation. This stuck psychology and the heavy workload of IBDP; expectations of the school, students and parents; It causes the boundaries of the teacher's academic and private life to become intertwined. The focus of the study is on the multifaceted transformation that IBDP teachers experience with the positive and negative reflections of the working process in this education system, and the reasons and consequences of this transformation. In this respect, the research sheds light on different aspects of the subject it deals with and forms a basis for future studies by researchers on this subject; It will enable IBDP practitioners to look at the system they operate from a different perspective, and will contribute to them making effective decisions, empathizing with the teacher, and conducting the education process effectively.