Meme kanserli bireylerde fizyoterapi ile ilişkili farkındalık ölçeği: Bir ölçek geliştirme çalışması
Physiotherapy-related awareness scale in individuals with breast cancer: A scale development study
Yazar: NERGİS YILMAZ
Danışman: DOÇ. DR. PINAR KAYA
İstanbul Medipol Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Fizyoterapi ve Rehabilitasyon = Physiotherapy and Rehabilitation
Dizin: Meme kanseri =

Özet:
Araştırma, meme kanserli bireylerin, meme kanseri tedavisi kaynaklı özellikle fizyoterapi ile ilişkili kısa ve/veya uzun dönemde meydana gelebilecek etkilere yönelik farkındalık düzeylerini değerlendiren geçerli ve güvenilir bir ölçek geliştirmek amacıyla yürütüldü. Araştırmanın örneklemini meme kanseri tanısı almış kadınlar oluşturdu. Araştırmanın ilk aşamalarından itibaren toplam 438 katılımcıya ulaşıldı. Veri toplama aracı olarak Sosyodemografik Bilgi Formu ve literatür taraması sonucu oluşturulan Meme Kanserli Bireylerde Fizyoterapi ile İlişkili Farkındalık Taslak Ölçeği kullanıldı. Geliştirilecek ölçeğin kriter geçerliliği için de Avrupa Kanser Araştırma ve Tedavi Organizasyonu Yaşam Kalitesi Ölçeği (AKATO-YKÖ 30) ve Meme Kanserine Özgü Yaşam Kalitesi Ölçeği (AKATO-MKYKÖ 23) kullanıldı. Literatür taraması sonucunda oluşturulan 50 soruluk madde havuzundaki maddelerin 20 uzman görüşü ile kapsam geçerliliği ve 50 kişilik örneklemle pilot uygulaması yapıldı. Ardından ölçeğin yapı geçerliliği değerlendirildi. Yapı geçerliliği için 205 kişi ile açıklayıcı ve 183 kişi ile doğrulayıcı faktör analizleri, ölçeğin güvenirliği için de madde iç tutarlılık analizleri yapıldı. Uyum indeks değerleri ölçeğin kabul edilebilir uyuma sahip olduğunu doğruladı. Ölçek nihai hali 32 madde olarak şekillendi ve ölçek maddeleri lenfödem, egzersiz ve yaşam kalitesi olmak üzere üç faktör altında toplandı. Bartlett küresellik testi değeri ile ölçek maddeleri arasında istatistiksel olarak anlamlı bir korelasyon olduğu saptandı. Ölçeğin genel Cronbach Alfa değeri 0,910 olarak hesaplandı ve bu değer 0,70'in üzerinde olduğundan ölçeğin güvenilir olduğu görüldü. Araştırmanın sonunda Meme Kanserli Bireylerde Fizyoterapi ile İlişkili Farkındalık Ölçeği'nin güvenirlik ve geçerliği kanıtlandı.

Anahtar Kelimeler: Farkındalık, fizyoterapi, kanser, komplikasyon, meme kanseri

Abstract:
The study aimed to create a reliable and valid scale measuring the awareness of breast cancer patients about the effects of their treatment. The sample of the study included a total of 438 women diagnosed with breast cancer. The Sociodemographic Information Form and the Draft Scale of Awareness Related to Physiotherapy in Individuals with Breast Cancer. The European Organization for Research and Treatment of Cancer Quality of Life Scale (EORTC QLQ-C30) and Breast Cancer Specific Quality of Life Scale (EORTC QLQ-BR23) were used for the criterion validity of the scale. The content validity of a 50-item questionnaire was established with 20 expert opinions and a pilot study was conducted with a sample of 50 individuals. The construct validity was evaluated using exploratory factor analysis with 205 participants and confirmatory factor analysis with 183 participants. Item internal consistency analyses were performed to assess the reliability of the scale. Fit index values confirmed that the scale had an acceptable fit. The final version of the scale was shaped as 32 items and the scale items were grouped under three factors: lymphedema, exercise and quality of life. Bartlett's test of sphericity revealed a statistically significant correlation between the scale items. The overall Cronbach's alpha value of the scale was calculated as 0.910 and since this value was above 0.70 the scale was found to be reliable. The study confirmed the reliability and validity of the Physiotherapy Related Awareness Scale in Individuals with Breast Cancer.

Key Words: Awareness, breast cancer, cancer, complication, physiotherapy