Ultrasonik ve tüp tekniği ile kök kanalı içinde kırılmış endodontik niti eğelerin çıkarılmasından sonra farklı tekniklerle restore edilmesinin kök kırığı direncine etkisinin incelenmesi
Investigation of the effect of restoring with different techniques on root fracture resistance after removing endodontic niti files broken in the root canal by ultrasonic and tube technique
Yazar: BÜŞRA AVUÇALMAZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ DURMUŞ ALPEREN BOZKURT
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Diş Hekimliği Fakültesi / Endodonti Ana Bilim Dalı / Endodonti Bilim Dalı
Derece: Diş Hekimliği Uzmanlık, 2021
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Dental eğeler = Dental files ; Dental materyaller = Dental materials ; Endodonti = Endodontics ; Kök kanal tedavisi = Root canal therapy ; Kırıklar-stres = Fractures-stress ; Ultrasonografi = Ultrasonography

Özet:
Bu çalışmanın amacı, iki farklı kırık eğe çıkarma sistemi olan Ultrasonik teknik ile bir mikrotüp tekniği olan Micro-Retrieve & Repair (MR&R) sisteminin kırık eğe çıkarma sürelerini, dişte oluşturduğu ağırlık kaybını ve kök kırığı direncine etkisini araştırmak daha sonra prefabrik cam fiber, polietilen örgü fiber post ve endokron ile restore edildikten sonra kırılma dayanımlarını incelemektir.
Bu çalışmada 80 adet alt premolar diş mine-sement sınırının 2 mm üzerinde kesilmiştir. Her bir gruptaki dişler Protaper universal F1 eğesiyle şekillendirildikten sonra ağırlıkları ölçülüp kaydedilmiştir. Daha sonra bütün dişler kanal ağzının 5 mm apikalinde 4 mm uzunluğunda NiTi eğeler kırılmıştır. Eğeler Utrasonik ve Mr&R sistemi ile çıkarılmış bütün örnekler için çıkarma süreleri kaydedildikten sonra tekrar ağırlık ölçümleri yapılmıştır. Bütün örnekler lateral kondensasyon yönemiyle doldurulup üç farklı yöntemle restore edilmiştir (Prefabrik cam fiber post+zirkonyum kron, Polietilen örgü fiber post+zirkonyum kron, Endokron). Negatif kontrol grubundaki yirmi dişe herhangi restorasyon yapılmamıştır. Restorasyonu tamamlanan dişler 45° eğimle Besmak test cihaz ile 1 mm/dak olacak şekilde kırılma dayanımları ölçülmüştür. Bütün değerler Newton cinsinden kaydedilmiştir. Normallik testi sonucuna göre; Shapiro Wilk testinde p değeri 0,05'ten düşük bulunup, nonparametrik test kriterleri uygulanmıştır. Gruplar arasında ikili kıyaslama yapmak üzere Mann Whitney U testinden, grup içerisinde restorasyon yöntemleri arasında kıyaslama yapmak üzere ise Kruskal Wallis testinden yararlanılmıştır. Çalışmada 0,05 anlamlılık düzeyi referans alınmıştır.
Bu çalışmanın sonucuna göre Mr&R sistemi ile ultrasonik teknik arasında kırık eğe çıkarma süreleri ve dişte kaldırdığı ağırlık bakımından anlamlı bir fark bulunmamıştır. Kırılma dayanımları incelendiğinde ultrasonik tekniğin kullanıldığı örnekler anlamlı bir farkla daha yüksek değerlerde kırılmışlardır. Üst restorasyonların kırılma dayanımı incelendiğinde endokron grubundaki örnekler anlamlı bir farkla daha yüksek bulunmuştur. Prefabrik cam fiber post ile restore edilen Mr&R ile kırık eğe çıkarılan örneklerin kırılma dayanımı diğer gruptaki restore edilmiş örneklerden anlamlı bir farkla daha düşük bulunmuştur. Mr&R ile restore edilmiş polietilen örgü fiber post grubu ile endokron arasında kırılma dayanımı açısından anlamlı bir fark bulunamamıştır.
Genel olarak değerlendirildiğinde çalışmanın sonucuna göre kırık eğe çıkarma yöntemleri ve seçilen üst restorasyonun tipi dişlerin kırılma dayanımını etkilemektedir.

Abstract:
The aim of this study is to investigate the fracture file removal times, weight loss and root fracture resistance of two different fracture file extraction systems, Ultrasonic technique and a microtube technique that Micro-Retrieve & Repair system (MR&R) to examine the fracture strength.
In this study, 80 lower premolar teeth were cut 2 mm above the enamel-cementum line. After the teeth in each group were shaped with the Protaper universal F1 file, their weights were measured and recorded. Then, 4 mm long NiTi files were broken at 5 mm apical of the canal mouth of all teeth. After the removal times were recorded for all specimens whose files were extracted with Ultrasonic and Mr&R system, weight measurements were made again. All specimens were filled with lateral condensation method and restored with three different methods (prefabricated glass fiber post + zirconium crown, polyethylene woven fiber post + zirconium crown, endocrown). Twenty teeth in the negative control group did not undergo any restoration. The fracture strength of the restored teeth was measured at a head speed of 1 mm per minute with the Besmak test device with an inclination of 45°. All values are recorded in Newtons. According to the results of the normality test; In the Shapiro Wilk test, the p value was found to be less than 0.05, and nonparametric test criteria were applied. The Mann Whitney U test was used to make a pairwise comparison between the groups, and the Kruskal Wallis test was used to compare the restoration methods within the group. A significance level of 0.05 was taken as a reference in the study. 
According to the results of this study, no significant difference was found between the Mr&R system and the Ultrasonic technique in terms of broken file removal times and weight removed on the tooth. When the fracture strengths were examined, the samples using ultrasonic technique were broken at higher values with a significant difference. When the fracture strength of the upper restorations was examined, the samples in the endocrown group were found to be higher with a significant difference. The fracture strength of the samples, which were extracted with Mr&R and broken files restored with prefabricated glass fiber post, was found to be significantly lower than the restored samples in the other group. No significant difference was found between the polyethylene woven fiber post group restored with Mr&R and the endocrown in terms of fracture strength.
            When evaluated in general, according to the results of the study, the methods of removing broken files and the type of upper restoration selected affect the fracture strength of the teeth.
Keywords: Endocrown; File Fractures; Micro-Retrieve & Repair; Poliethylene woven fiber post; Prefabricated glass fiber post; Ultrasonic technique.