Kırsal yerleşim alanları için sürdürülebilir planlama modeli olarak dirençli kent yaklaşımı: Sarıyer örneği
An approach of resilient city as a sustainable planning model for rural settlements: Sarıyer example
Yazar: ESRA LATİFOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. NİLÜFER KART AKTAŞ
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Peyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı / Peyzaj Mimarlığı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Peyzaj Mimarlığı = Landscape Architecture

Özet:
Kırsal yerleşim alanları için sürdürülebilir planlama modeli olarak dirençli kent yaklaşımının ele alındığı bu çalışmada günümüz dünyasının en büyük küresel sorunlarından olan kentleşme ve iklim değişikliğinin kentler üzerindeki etkilerine değinilerek, söz konusu olumsuz etkilere yönelik uyum ve azaltma süreçlerinde dirençli kent yaklaşımı ele alınmıştır. Bu kapsamda detaylı literatür incelemelerinin yapılması ardından, literatürde benzer çalışmalarda kentlerin dirençliliği ve kırılganlığını ölçmek amacıyla sıklıkla kullanılmış olan sosyal kırılganlık indeksi, yer yüzeyi sıcaklığı analizi ve arazi örtüsü değişimi analizi çalışmaları, çalışma alanı olarak seçilmiş olan Sarıyer ilçesi kırsal mahalleleri için yapılmıştır. Yapılan analizler ile çalışma alanının en kırılgan ve en dirençli kırsal mahalleleri tespit edilerek, bu mahalleler için dirençliliğin arttırılmasına yönelik sürdürülebilir planlama, tasarım ve karar verme süreçlerinde göz önünde bulundurulması gereken unsurlara dair öneriler verilmiştir. Bunlara ek olarak çalışma yönteminde kullanılan sosyal kırılganlık indeksi analizi, yer yüzeyi sıcaklığı analizi ve arazi örtüsü değişimi analizleri parametrelerinin birbirlerine entegre edilerek bir arada kullanılması hakkında bilgiler sunulmuş ve bu analizlerin birbirleriyle ilişkisine bakmak amacıyla istatistiki yöntem olan korelasyon analizi tekniği kullanılmıştır. Analiz sonucunda orman ve yarı doğal alanlar ile yer yüzeyi sıcaklığı değerleri arasında doğrusal negatif ilişki bulunmuştur. Çalışmada elde edilen sonuçlar, ilçe düzeyinde benzer çalışma yapmak isteyenlere yol gösterebilir ve aynı zamanda mevcut literatürdeki benzer çalışmaların desteklenmesi ile literatüre katkı sağlamaktadır.

Abstract:
In this study, which focuses on using the resilient city approach as a sustainable planning model for rural settlements, the negative impacts of urbanization and climate change, among the most significant global issues of our time, on cities are discussed. The study examines the resilient city approach, which should be considered in the adaptation and mitigation processes for these negative impacts. Following a detailed literature review, social vulnerability index, land surface temperature analysis, and land cover change analysis, which are commonly used in similar studies to measure the resilience and vulnerability of cities, were conducted for the rural neighbourhoods of the Sarıyer district, which were selected as the study area. By identifying the most vulnerable and resilient rural neighbourhoods in the study area through the conducted analyses, recommendations for sustainable planning, design, and decision-making processes should consider the elements that increase resilience of these neighbourhoods. Additionally, information was provided on integrating the parameters of social vulnerability index analysis, land surface temperature analysis, and land cover change analysis used in the study method, and the correlation analysis technique was used to examine the relationship between these analyses. As a result of the analysis, a linear negative relationship was found between forests and semi-natural areas and land surface temperature values. The results obtained from the study can guide those who wish to conduct similar studies at the district level and contribute to the literature by supporting similar studies.