Adölesan gebelere verilen planlı eğitimin benlik saygısı ve bebeği algılaması üzerine etkisi
The effect of planned training given to adolescent pregnant on the self-esteem of mother and on newborn perception
Yazar: EMİNE ALTUN
Danışman: PROF.DR. SEVİM SAVAŞER
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2003
Konu: Hemşirelik = Nursing ; Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology

Özet:
ÖZET Araştırma, adölcsan gebelere/annelere verilen gebelik, anneliğe hazırlık, anne- bebek ilişkisi, doğum sonrası annenin bakımı, yenidoğan bakımı konularında planlı eğitimin annenin benlik saygısı ve bebeğini algılaması üzerine etkisini belirlemek amacıyla deneysel olarak gerçekleştirildi. Araştırına grubunu Sivas'ta bulunan rasgele seçilen 6 sağlık ocağına kayıtlı 15-19 yaşında, ilk gebeliği ve okuma yazması olan 40 deney, 40 kontrol toplam 80 gebe oluşturdu. Veriler, anneye ait tanıtıcı bilgileri içeren anket formu, Kendine Saygı ölçeği ve Ycnidoğanı Algılama Ölçeği kullanılarak elde edildi. Elde edilen verilerin değerlendirilmesinde; yüzdelik, ki-karc. testi, Kruskal VVallis testi, Mann Whitney U testi, Wilcoxon Eşleştirilmiş İki örnek testi, Fısher ki-kare testi kullanıldı. Elde edilen sonuçlara göre; Annelerin çoğunluğunun 18-19 yaşında, okuryazar- ilkokul, gelir durumu asgari ücret altında, sağlık güvencesi olan, evlilik süresi 1 yıldan az, geniş aile yapısında, eşi ile akraba olmayan, daha önce bir bebeğe bakma konusunda deneyimli, gebelik süresince ciddi sağlık sorunu yaşamamış olduğu belirlendi. Bu özellikleri ile bebeklerin doğum kilosu ortalamaları, bebeğin kucağa alınma zamanı ve cinsiyetleri açısından deney ve kontrol grupları arasında fark olmadığı grupların benzer olduğu görüldü. Deney ve kontrol grubundaki annelerin eğitim sonrası kendine saygı ölçeğinden aldıkları puan ortalamalarında artış olduğu belirlendi. Deney grubundaki puan artışı (7.6±S.3). kontrol grubundan (2.9±8.0) anlamlı olarak fazla idi (t=2.54 ; p=0.01). Annenin kendine saygı durumuna; eğitim verilen deney grubunda anne yaşı, bebeğin cinsiyeti, aile yapısı, evlilik süresi gibi değişkenlerin etkili olduğu saptandı. Eğitim verilmeyen kontrol grubunda ise bu değişkenlerin etkili olmadığı belirlendi. 59Her iki gruptaki annelerin çoğunluğunun bebeğini olumlu algıladığı, annelerin bebeklerini algılama durumları ; anne yaşı, öğrenim durumu, bebeğin cinsiyeti, gelir düzeyi, sağlık güvencesi, aile yapısı, evlilik süresi, bebeğini kucağa alma zamanına göre karşılaştırıldığında aralarında anlamlı fark olmadığı, yalnızca deney grubunda gelir düzeyinin etkili olduğu belirlendi (p=0.03). 60

Abstract:
SUMMARY THE EFFECT OF PLANNED TRAINING GIVEN TO ADOLESCENT PREGNANT ON THE SELF-ESTEEM OF MOTHER AND ON NEWBORN PERCEPTION This research was done experimentally iii order to sec the effect of planned training given to the adolescent pregnant/mothers about pregnancy, preparation to motherhood, mother-baby relationship, care of mother after birth, newborn care to the mother's self- esteem and newborn perception. Research group was composed of 40 experiment, 40 check totally 80 pregnant registered to 6 arbitrarily chosen village clinic in Sivas, between ages 15 and 19, literate and whose first pregnancy. Data are o btained b y u sing q ucstionnaire w hich c ontains i ntroductory information about mother, Self-Estcem Inventory and Newborn Perception Inventory. In the evaluation of the obtained data; percentage, ki-squarc, Kruskal Wallis, Mann Whitney U, Wilcoxon Matched Two Sample tests were used. According to the results; it was determined that the majority of the mothers are 18-19 years old, literate-primary school, from a wide family structure, below minimum wage income, n ot r elative w ith h er h usband, h ealth g uaranteed, m arried 1 ess t han o ne year experienced about looking after a baby before and did not have serious health problems during the pregnancy. With these properties it is seen that babies birth weight averages, sitting on lap times and sexes are similar in experiment and check groups. It is determined that after the training in experiment and check groups mothers' self esteem inventory point averages increased. The increase in the experiment group (7.6±8.3) was significantly more than experiment in the check group(2.9±8.0) (t=2.54 ; p-0.01). 61It is fixed that factors like mother age in the experiment group, babies sex, family structure, marriage time are effective in mother self esteem situation. These factors were not effective in the untrained check group. It is determined that most of the mothers' perceptions were positive for her babies in the two groups, mothers' baby perception situation were not significantly different according to ages, educations, babies sc-xes, incomes, health guarantees, family structures, marriage times, baby sit on lap times and the only factor was the income in the experiment group(p=0.03) 62