Sağlık çalışanlarının eldiven kullanımına yönelik tutum ölçeği
A scale of attitude related to glove usage of healthcare workers
Yazar: İLKNUR ALAÇAM
Danışman: PROF. DR. AYNUR ESEN
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / İç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Güvenilirlik analizi = Reliability analysis ; Sağlık personeli = Health personnel ; Tutum ölçekleri = Attitude scales

Özet:
Araştırmada, sağlık çalışanlarının eldiven kullanımına yönelik tutumlarını belirlemeye yönelik geçerli ve güvenilir bir ölçek geliştirmek amaçlanmıştır. Araştırma bu amaçla metodolojik türde bir çalışma olarak yapılmıştır.Araştırma Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Araştırma ve Uygulama Hastanesinde yapılmıştır. 400 sağlık çalışanına (hekim, hemşire, tıbbi teknisyen, laborant) uygulanmıştır. Verilerin toplanmasında "Sağlık Çalışanlarının Eldiven Kullanımına Yönelik Tutum Ölçeği" ve "Sağlık Çalışanı Tanıtım Formu" kullanılmıştır.Ölçeğin `kapsam geçerliği'nin sınanması için 8 uzmandan görüşleri alınmış, öneriler doğrultusunda maddeler değiştirilerek 54 maddeden oluşan ölçek hazırlanmıştır.Ölçeğin yapı geçerliği için açıklayıcı faktör analizi ve doğrulayıcı faktör analizi yapılmıştır. Maddeler için yapılan açıklayıcı faktör analizi sonuçları incelendiğinde 33 madde ölçekten çıkartılarak 21 maddeye düşürülmüştür (faktör yükü 0,40'tan küçük olan maddeler ölçekten çıkartılmıştır.). Geriye kalan 21 maddelik ölçek 11 negatif, 5 pozitif maddeden oluşmaktadır. Madde dengesini sağlayabilmek için madde faktör yükü 0,30'a kadar düşürülmüştür. Ölçeğin madde faktör yüklerini dengelemek için araştırmacı tarafından uzman görüşü alınarak 10 madde daha ölçekten alınmıştır. Yapı geçerliliği için 11 maddelik ölçeğe yapılan açıklayıcı faktör analizi ile maddelerin öz değerleri bulunmuştur. Açıklayıcı faktör analizi sonucunda toplam varyansın %53,62'sini açıklayan 11 madde ve üç alt ölçekten oluşan bir ölçme aracı elde edilmiştir. Doğrulayıcı faktör analizinde ölçeğin üç faktörde uyum verdiği ve yüksek düzeyde uyum indeksi değerlerine sahip olduğu görülmüştür. Uyum indeksleri X²/sd=2,52, GFI=0,96, CFI=0,95, RMSEA=0,062 olarak belirlenmiştir. Bu değerler geliştirilen ölçek için yapı geçerliliğinin sağlanmış olduğunu gösterir.Ölçeğin kararlı ölçmeler yaptığının belirlenmesi için test tekrar test güvenirliği 11 maddelik ölçek 10-12 gün arayla 56 sağlık çalışanına tekrar uygulanmıştır. Yapılan iki uygulamadan elde edilen puanlar arasında pearson korelasyon katsayısı hesaplanarak (r: 0,962 p<0,00) test-tekrar test güvenirliği yüksek bulunmuştur. Bölünmüş test güvenirliği için yapılan split-half testiyle ölçeğin iç tutarlılık katsayısı 0,84 bulunmuştur. İç tutarlılık güvenirliği ise cronbach alfa katsayısı ile hesaplanmıştır. Cronbach alfa değeri 0,83 ile ölçeğin güvenilir bir ölçek olduğunu gösterir. Ayrıca alt boyutlar Cronbach alfa değerleri sırasıyla 0.66, 0.60 ve 0.64 ile güvenirliğin yüksek olduğu belirlenmiştir.Sağlık çalışanları için geliştirilen "Sağlık Çalışanlarının Eldiven Kullanımına Yönelik Tutum Ölçeği"nin sağlık çalışanlarının eldiven kullanımını ölçen geçerliği ve güvenirliği yüksek bir ölçek olduğu saptanmış ve ilgili çalışmalarda kullanılması önerilmiştir.Anahtar sözcükler: Eldiven, Tutum Ölçeği, Sağlık Çalışanı, Geçerlik,

Abstract:
The aim of the study was to develop and examine a valid and reliable instrument which is related to an attitude scale towards healthcare workers using gloves. The research is a methodological type of study.The reseach has been done in Aegean University Medical Faculty Research and Application Hospital. 400 healthcare workers (doctor, nurse, medical technician) filled in the scale items. "An Attitude Scale Towards Healhcare Workers Using Gloves" and " Healthcare Workers Introduction Form" have used for collecting the data.Opinions of 8 experts have been recieved to test "scope validity" of scale, due to these suggestions some items have been changed, and finally 54 items scale have been composed. Due to the scale?s structure validity, basic components method and descriptive factor analysis was applied. After examining the explanatory factor analysis results, 33 items was removed from to scale and the final number of items was reduced to 21 (items with load factor lower than 0.40 was removed from the scale). The 21 item scale consisting of 11 negative and 5 positive items. To provide a balance between items, item load factor was reduced to 0.30. 10-item were taken out of the scale by the researcher due to expert opinions to balance the load factor of the scale. Descriptive factor analysis, which was applied to 11-item scale for structure validity, and core values was found. As a result of descriptive factor analysis, a measuring tool that consists of 11 items and 3 sub-scales that meets 53.62% of the scale have been obtained. Confirmatory factor analysis showed that scale integrity was formed in three factors and acquired high level of compliance index values. compliance indexes determined as X²/sd=2,52, GFI=0,96, CFI=0,95, RMSEA=0,062 These values indicates the validity of the structure is being provided that was developed for the scale. For determining of stability measure of scale, the test re-test reliability of it which 11-item scale was applied with 56 healthcare workers back 10-12 days, has been achieved. Between scores obtained from two applications Pearson correlation coefficient was calculated (r: 0,962 p<0,00) test-re-test reliability was high. By Split-half test , which is done for Divided test reliability, the scale?s internal consistency coefficient 0,84 was found. Internal consistency reliability was calculated with the Cronbach alpha coefficient. By cronbach alpha value 0,827 Indicates that the scale is reliable. " A Scale of Attitude Related to Glove Use of Healthcare Workers "a scale which is developed for health workers, to measure health workers glove use, is a valid and highly reliable.Key Words: Gloves, Attitude Scale, Healthcare Worker, Validity