Üniversite öğrencilerinde intihar olasılığının incelenmesi
Examination of suicide probability among university students
Yazar: ELİF EMİR
Danışman: DOÇ. DR. FİLİZ BİLGE
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Psikolojik Danışmanlık ve Rehberlik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Öğrenciler = Students ; Üniversite öğrencileri = University students ; Üniversiteler = Universities ; İntihar = Suicide

Özet:
Bu araştırmada, üniversite öğrencilerinin intihar olasılıkları ile çalışılmıştır. Öğrencilerin intihar olasılıklarını, sosyal problem çözme, kişilerarası öfke ve suçluluk-utanç değişkenlerinin yordayıp yordamadığının ortaya konması ve onların yaş ve cinsiyet gibi niteliklerine göre intihar olasılıklarının saptanması amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda, 2009-2010 güz ve bahar dönemlerinde Hacettepe Üniversitesi'nin çeşitli bölümlerinde öğrenimlerine devam eden, 18-28 yaş arası 381'i kadın, 260'ı erkek toplam 641 öğrenciden veri toplanmıştır.Verilerin toplanmasında, intihar olasılığının belirlenebilmesi için Kull ve Gill (1988) tarafından geliştirilen ve Şahin ve Durak-Batıgün (2000) tarafından uyarlama çalışmaları yinelenen İntihar Olasılığı Ölçeği (İOÖ) kullanılmıştır. Öğrencilerin sosyal problem çözme düzeyleri D'Zurilla ve Nezu (1990) tarafından geliştirilen ve uyarlama çalışmaları Dora (2003) tarafından yapılan Sosyal Problem Çözme Envanteri'nin gözden geçirilmiş formu (SPÇE-R) ile belirlenmiştir. Araştırmaya katılan bireylerin kişilerarası öfke düzeylerinin saptanmasında Balkaya ve Şahin (2003) tarafından geliştirilen Çok Boyutlu Öfke Envanteri'nin bir ölçeği olan Kişilerarası Öfke Ölçeği, suçluluk ve utanç düzeylerinin belirlenmesinde ise Şahin ve Şahin (1992) tarafından geliştirilen Suçluluk-Utanç Ölçeği (SUTÖ) kullanılmıştır.Hiyerarşik çoklu regresyon sonuçları, üniversite öğrencilerinin intihar olasılıklarının, olumsuz benlik ve tükenme, hayata bağlılıktan kopma ve öfke düzeylerinin, sosyal problem çözme ve sosyal problem çözmeden daha az bir etkiyle de olsa kişilerarası öfke tarafından anlamlı olarak yordanabildiğini göstermiştir. Suçluluk-utanç değişkenlerinin ise bağımlı değişkenleri yordamadaki etkisi anlamlı bulunmamıştır. Ayrıca, intihar olasılığını ve olumsuz benlik ve tükenmeyi en iyi yordayan sosyal problem çözme bileşeninin probleme olumsuz yönelim, kişilerarası öfke bileşeninin ise intikam tepkileri olduğu görülmüştür. Hayata bağlılıktan kopmanın yordanmasında ise probleme olumlu yönelimin, öfkenin yordanmasında da içtepisel dikkatsiz yaklaşımın en büyük etkiye sahip olduğu saptanmıştır. Hayata bağlılıktan kopmayı ve öfkeyi en iyi yordayan kişilerarası öfke bileşeni ise yine intikam tepkileridir. Öğrencilerin intihar olasılıklarının, yaş ve cinsiyet açısından farklılaşıp farklılaşmadığını ortaya koyabilmek için yapılan çok yönlü varyans analizi ve hesaplanan korelasyon değerleri sonucunda, intihar olasılığının bu nitelikler açısından farklılaşmadığı görülmüştür. Elde edilen tüm bulgular ilgili literatür dahilinde tartışılmıştır.Anahtar Sözcüklerİntihar Olasılığı, Sosyal Problem Çözme, Kişilerarası Öfke, Suçluluk-Utanç ve Üniversite Öğrencileri

Abstract:
Suicide probabilites among university students were examined in this research. To determine whether social problem solving, interpersonal anger and guilt-shame variables predict students' suicide probabilities or not and to determine their suicide probabilities according to their qualifications such as age and gender is aimed. In accordance with this purpose, data from 381 female, 260 male total 641 students between ages 18-28 from Hacettepe University who are attending 2009-2010 fall and spring semesters is collected.While collecting data, Suicide Probability Scale (SPS), which was developed by Kull and Gill (1988) and adaptation studies repeated by Şahin and Durak-Batıgün (2000) was used to determine suicide probability. Social problem solving degrees of the students were determined by revised form of Social Problem Solving Inventory (SPSI-R) which was developed D'Zurilla and Nezu (1990) and adapted to Turkish by Dora (2003). To determine the participants' interpersonal anger degree, Interpersonal Anger Scale, which is one of the scales of Multidimensional Anger Scale which was developed by Balkaya and Şahin (2003); to determine their guilt and shame degree, Guilt and Shame Scale (GSS) which was developed by Şahin and Şahin (1992) were used.The hierarchic multiple regression results show that suicide probabilities, negative self and exhaustion, dissociation from devotion to life and anger degrees of university students can be significantly predicted by social problem solving and interpersonal anger, indeed still with a less impact compared to social problem solving. But, it is seen that effects of guilt and shame variables on predicting dependent variables were not significant. Moreover, the best social problem solving component predicting suicide probability and negative self and exhaustion was found as negative orientation to problem, and interpersonal anger component was found as vengeful reactions. It was determined that positive orientation to problem has the greatest effect on predicting dissociation from devotion to life and impulsive/carelessness style has the greatest effect on predicting anger. The best interpersonal anger component predicting dissociation from devotion to life and anger is again vengeful reactions. After multivariate variance analyse which was performed and corelation values which were calculated to determine whether suicide probabilities of students change according to gender and age or not, it was found that suicide probabilities do not vary in terms of these qualities. All results were discussed according to related literature.KeywordsSuicide Probability, Social Problem Solving, Interpersonal Anger, Guilt-Shame and University Students