Otizm spektrum bozukluğu (OSB) olan çocukların eğitim mekanlarında doğanın iyileştirici gücünün kullanımının araştırılması
Investigation of use of nature's healing power in educational environments for children with autism spectrum disorder (ASD)
Yazar: AYSU KOPUZ
Danışman: DOÇ. DR. GÜLCAN MİNSOLMAZ
Kırklareli Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
Otizm spektrum bozukluğu (OSB), erken çocukluk döneminde belirtileri ortaya
çıkan ve kişinin sosyal becerilerini, iletişimini ve ilişkilerini olumsuz yönde etkileyen,
yaşam boyu süren bir nörogelişimsel yetersizliktir. Duyusal problemler yaşayan otizmli
çocuklar için doğada zaman geçirmek faydalı ve tedavi edici bir deneyim
sunabilmektedir. Biyofili terimi, insanların doğadaki canlılarla içsel bir duygusal bağ
kurma eğilimi olarak tanımlanmaktadır. Bu kavram, insan doğasını ve diğer tüm yaşam
formlarına olan bağlılığını sorgulayabilecek birçok bilim alanında incelenmektedir.
Mimarlıkta biyofilik tasarım, insan-doğa etkileşiminin ve doğanın olumlu etkilerinin
yapılı çevrelerde korunmasını amaçlayan bir tasarım yaklaşımı olarak tanımlanır.
Ülkemizin farklı bölgelerinden elde edilen veriler ile gerçekleştirilen çalışmada,
otizmli çocuklar için duyusal tasarım, doğanın iyileştirici gücü olarak tanımlanan 14
maddelik biyofilik tasarım unsurları ile birleştirilip otizmlilere özel tasarım unsurları
ortaya konulmaya çalışılmıştır. Bu unsurlar ışığında anket soruları oluşturulmuştur.
"Doğanın Elemanları ile Otizmli Çocukların Eğitim Mekânlarının Tasarımı" adlı ankette,
ilk bölümde 5 demografik soru ve ikinci bölümünde ise 15 boyut, 81 soru bulunmaktadır.
Sorular beşli likert tipinde hazırlanmış olup 1-2-3-4-5 (hiç önemli değil; önemli değil;
kararsızım; önemli; çok önemli) şeklinde oluşturulmuştur. Anket, elektronik ortamda ve
form üzerinde "anket uygulama yöntemi" ile gerçekleştirilmiş olup alınan yanıtlar analiz
yapılarak değerlendirilmiştir. Analiz yapılırken her bir boyut, 1- 1,79: hiç önemli değil,
4.20– 5: çok önemli aralığında değerlendirilmiştir.
Analizler sonucunda, dış dünya ile iletişimi zayıf olan OSB'li çocukları, dış
dünyaya alıştırmak için eğitim mekanlarında doğa unsurlarının kullanılmasının, onların
özellikle psikolojik veya ruhsal durumları üzerinde olumlu etkilerinin olduğu gözlenmiştir.

Abstract:
Autism Spectrum Disorder (ASD) is a lifelong neurodevelopmental disorder that
appears in early childhood, adversely affecting social skills, communication, and
relationships. Spending time in nature can be therapeutic for children with autism who
have sensory issues. Biophilia refers to humans' innate tendency to connect emotionally
with nature, a concept explored in various scientific fields examining human-nature
bonds. In architecture, biophilic design aims to maintain human-nature interaction and
the benefits of nature within built environments.
Our study integrates sensory design for children with autism with the 14 elements
of biophilic design, using data from different regions of our country, to create specific
design elements for individuals with autism. We developed a survey titled "Designing
Educational Spaces for Children with Autism through Elements of Nature," consisting of
5 demographic questions and 81 questions across 15 dimensions, using a five-point Likert
scale from 1 (not important at all) to 5 (very important). The survey was conducted
electronically and via forms, and responses were analyzed.
Results showed that incorporating nature elements in educational spaces
positively affects the psychological state of children with autism, who typically have
weak communication with the outside world.