Metabolik sendrom tanılı hastalarda periferik arter hastalığının ankle-brachial index (ABI) ile değerlendirilmesi
Evaluation of peripheral artery disease with ankle-brachial index (ABI) in patients diagnosed metabolic syndrome
Yazar: SEZİN KIROĞLU UZUN
Danışman: PROF. DR. REFİK DEMİRTUNÇ
Sağlık Bakanlığı / İstanbul Haydarpaşa Numune Eğt. ve Arş. Hastanesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı / İç Hastalıkları Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2016
Konu: İç Hastalıkları = Internal diseases
Dizin: Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Hipertansiyon = Hypertension

Özet:
Metabolik sendrom kan şekeri yüksekliği, hipertansiyon, hiperlipidemi, yüksek bel çevresi yada bel/ kalça oranı gibi birçok metabolik komponentin bileşiminden oluşan ve aterosklerotik süreçlerin hakim olduğu  yaygın olarak gözlenen bir hastalık tablosudur. Periferik arter hastalığı uzunca bir dönem asemptomatik olabilen, tanı aldığında ise çoğu zaman ileri evrede saptanan aterosklerotik bir hastalıktır. Tanının erken dönemde koyulmasının klinik faydası birçok çalışmada ve klinik takiplerde gösterilmiştir. Patofizyolojik olaylar değerlendirildiğinde metabolik sendromlu hastalar periferik arter hastalığı gelişimi açısından riskli grupta yer almaktadır. Bu grup hastalarda semptomatik hale gelmeden  periferik arter hastalığının yada erken dönem bulgularının saptanması hastalık gelişimine karşı koruyucu tedbirlerin alınmasını sağlayabilir.
Çalışmamızın amacı metabolik sendrom tanılı hastalarda asemptomatik dönemdeyken periferik arter hastalığı bulgularının olup olmadığını kolay uygulanabilir ve invaziv girişim gerektirmeyen ayak bileği-brakiyal indeksinin (ABI) ölçümü ile değerlendirmektir. 
Çalışmamız iç hastalıkları polikliniğine başvuran ve iç hastalıkları kliniğinde yatan  91 erkek, 75 kadın toplam 166 olgu ile yapılmıştır. Olgular seçilirken bilinen bir periferik arter hastalığı olması yada tedavisi alması, nekrotik / ülsere yarası olması ve gebe olmaları dışlama kriteri olarak belirlenmiştir.  Periferik arter hastalığı değerlendirmesi ABI hesaplanarak yapılmıştır. Kontrol grubu ve hasta grupları kan şekeri düzeyleri, kan lipid parametreleri, bel/kalça oranları ,HOMA-IR, ABI açısından karşılaştırılmıştır. ABI < 0,9 değeri periferik arter hastalığı için tanısal kabul edilirken ABI> 1,3 değeri ise periferik arter hastalığı erken dönem bulgusu olan mikrokasifikasyon açısından tanısal kabul edilmiştir. Metabolik sendrom hastaları NCEP,IDF,WHO tanı kriterleri için ayrı ayrı gruplandırılmış ve değerlendirilmiştir. 
Bulgular incelendiğinde metabolik sendrom ve kontrol grubunda mikrokalsifikasyon (ABI>1,3) tespiti  açısından anlamlı farklılık saptanmamıştır ancak yüksek vücut kitle indeksi(VKI) değerleri ile yüksek ABI (ABI>1,3) değerleri arasındaki ilişki istatistiksel olarak anlamlı saptanmıştır.
Literatür tarandığında metabolik sendrom ile periferik arter hastalığı arasında pozitif korelasyon olduğunu gösteren yayınlar olduğu gibi beraberlik saptanmayan yayınlarda mevcuttur. Seçilen hasta grubu ve dışlanma kriterleri sonuçları etkilemektedir. Bu faktörlerden bazıları eşlik eden diyabet hastalığı varlığı, periferik arter hastalığı açısından semptomatik bireylerin dahil edilmesi, kronik böbrek yetmezliği veya geçirilmiş serebrovasküler hastalıkları olan bireylerin çalışmaya dahil olup olmadığıdır.
Farklı hasta gruplarında yapılacak olan yeni çalışmalar metabolik sendrom ile periferik arter hastalığı ilişkisini göstermede yol gösterici olabilir.

Abstract:
Metabolic syndrome is a commonly observed disease consisting of a combination of certain metabolic components such as blood glucose, hypertension, hyperlipidemia, high waist circumference or waist / hip ratio and dominated by atherosclerotic processes. Peripheral artery disease is an atherosclerotic disease that can be asymptomatic for a long period of time and, when diagnosed, is often at an advanced stage. The clinical benefit of early diagnosis has been demonstrated in many studies and clinical follow-ups. When pathophysiological events are evaluated, patients with metabolic syndrome are in the risk group for developing peripheral artery disease. Detection of peripheral arterial disease or its early symptoms before becoming symptomatic in this group of patients may provide protective measures against disease development.
The aim of our study is to evaluate whether there are signs of peripheral arterial disease in patients diagnosed with metabolic syndrome while still in the asymptomatic period and to detect this by measuring the ankle-brachial index (ABI), a method which does not require invasive intervention.
Our study was conducted with a total of 166 cases, 91 males and 75 females who applied to the internal medicine policlinic and who were hospitalized in the internal medicine clinic. While selecting cases, having a known peripheral artery disease or receiving treatment, necrotic / ulcerated wound and being pregnant were determined as exclusion criteria. Peripheral artery disease diagnosis was made by calculating ABI. Control group and patient group were compared in terms of blood sugar levels, blood lipid parameters, waist / hip ratios, HOMA-IR, ABI. While ABI <0.9 is considered diagnostic for peripheral artery disease, ABI> 1.3 is considered diagnostic for microcacification, which is an early sign of peripheral artery disease. Metabolic syndrome patients were grouped and evaluated separately for NCEP, IDF, WHO diagnostic criteria.
When the findings were examined, there was no significant difference in terms of microcalcification (ABI> 1.3) detection between the metabolic syndrome and control group, but the relationship between high body mass index (BMI) values and high ABI (ABI> 1.3) values was found statistically significant.
When the literature is reviewed, there are publications that show a positive correlation between metabolic syndrome and peripheral artery disease, as well as publications that do not have relevance. The selected patient group and exclusion criteria may affect the results. Some of these factors are the presence of concomitant diabetes, inclusion of symptomatic individuals in terms of peripheral artery disease, to include individuals with chronic renal failure or previous cerebrovascular diseases in the study.
New studies in different patient groups may be guiding to show the relationship between metabolic syndrome and peripheral artery disease.