OECD ülkelerinin pandemi sonrası ekonomik performanslarının veri zarflama analizi (VZA) kullanarak incelenmesi
Analyzing the post-pandemic economic performance of OECD countries using data envelopment analysis
Yazar: MERVE DURAL
Danışman: PROF. DR. HASAN BAL
Gazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İstatistik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: İstatistik = Statistics

Özet:
Bu çalışma, Covid-19 pandemisi sonrası Ekonomik Kalkınma ve İşbirliği Örgütü'ne (OECD) bağlı ülkelerin ekonomilerinin etkinliğini değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Bu amaçla, birden fazla girdi ve çıktıya sahip homojen birimlerin göreli etkinliğini ölçmek için matematiksel programlamayı (doğrusal programlama) kullanan non-parametrik bir yöntem olan Veri Zarflama Analizi (VZA) uygulanmıştır. Araştırma kapsamında 35 OECD ülkesinin 2018-2021 yılları arasındaki ekonomik göstergeleri elde edilmiştir. Araştırmada vergi geliri (milli gelir), istihdam oranı (%), dışarıya doğru yabancı yatırımlar (milyon dolar), yurtiçi doğrudan yabancı yatırımlar (milyon dolar) girdi değişkenleri; Gayri Safi Yurt İçi Hasıla (GSYİH) büyümesi (%) ve satın alma gücü paritesi (ulusal para birimleri/dolar) ise çıktı değişkenleri olarak değerlendirilmiştir. İlk olarak, her ikisi de girdilere ve çıktılara yönelik olan temel VZA modelleri (CCR ve BCC) kullanılarak ülkelerin pandemi öncesi ve sonrası göreceli etkinliği belirlenmiştir. Daha sonra ülkelerin sıralamasını oluşturmak için Andersen ve Petersen'in (1993) Süper etkinlik modeli uygulanmıştır. Sonuçlar Süper Etkinlik ile karşılaştırılmıştır. Salgın sonrası CCR modeline göre beş ülkenin, BCC modeline göre ise sekiz ülkenin tam etkin olduğu bulunmuştur. Elde edilen sonuçlarda hem CCR modeline hem de BCC modeline göre salgın sonrası tam etkin ülke sayısında azalma olduğu görülmüştür. Covid-19 salgınının bu ülkelerin ekonomilerini olumsuz yönde etkilediği ifade edilebilir. Bu sonuçlar ülkelerin ekonomik kalkınması bağlamında yeni politikalar oluşturma ve geleceği planlamada yöneticilere olumlu yönde destek sağlamaktadır.

Abstract:
This study aims to assess the efficiency of the economies of the Organization for Economic Cooperation and Development (OECD) countries after the Covid-19 pandemic. For this purpose, Data Envelopment Analysis (DEA), a non-parametric method that uses mathematical programming (linear programming) to measure the relative efficiency of homogeneous units with multiple inputs and outputs, was applied. Within the scope of the research, economic indicators of 35 OECD countries between 2018-2021 were obtained. In the study, tax revenue (national income), employment rate (%), outward foreign direct investments (million dollars), inward foreign direct investments (million dollars) are considered as input variables; Gross Domestic Product (GDP) growth (%) and purchasing power parity (national currencies/dollar) are considered as output variables. First, the relative efficiency of countries before and after the pandemic was determined using basic DEA models (CCR and BCC), both oriented to inputs and outputs. Then Andersen and Petersen's (1993) Super Efficiency model was applied to generate a ranking of countries. The results were compared with Super Efficiency. After the pandemic, five countries were found to be fully efficient according to the CCR model and eight countries according to the BCC model. According to both the CCR model and the BCC model, the number of fully efficient countries decreased after the pandemic. It can be stated that the Covid-19 pandemic has negatively affected the economies of these countries. These results provide positive support to managers in creating new policies and planning the future in the context of economic development of countries.