Boşanmış ve evli kadınlarda depresyon, anksiyete, stres,duygusal yalnızlık ve sosyal kaygının karşılaştırılması
Comparison of depression, anxiety, stress, emotional loneliness and social anxiety in divorced and married women
Yazar: MELİS ÇAPLI
Danışman: YRD. DOÇ. DR. HANDE ÇELİKAY SÖYLER
Yakın Doğu Üniversitesi / Yurtdışı Enstitü
Derece: Yüksek Lisans, 2023

Özet:
Boşanmış ve evli kadınlar, medeni durumlarına bağlı olarak duygusal ve sosyal
problemler yaşayabilmekte ve her iki grup da farklı yaşam deneyimlerine sahip
oldukları için farklı zorluklarla karşılaşabilmektedirler. Bu kapsamda araştırmanın
amacı; boşanmış ve evli kadınların depresyon, anksiyete, stres, duygusal yalnızlık ve
sosyal kaygı düzeylerinin karşılaştırılmasıdır. Araştırmada nedensel karşılaştırma
modeli kullanılmıştır. Araştırmanın örneklemini Türkiye ve KKTC'de yaşayan 18 yaş
ve üzeri en az bir kere boşanma deneyimi yaşamış 500 kadın ve 500 tane evli kadın
olmak üzere toplam 1000 kadın oluşturmaktadır. Araştırmada boşanmış kadınların
örneklemi amaçsal örnekleme yöntemi ile seçilmiştir. Araştırmada evli kadınların
örneklemi uygun örnekleme yöntemi ile seçilmiştir. Araştırmada Bilgilendirilmiş
Onam Formu, Sosyo-demografik Bilgi Formu, Depresyon, Anksiyete, Stres Ölçeği
(DASÖ-21), Yetişkinler İçin Sosyal ve Duygusal Yalnızlık Ölçeği (SELSA-S),
Liebowitz Sosyal Kaygı Ölçeği veri toplama aracı olarak kullanılmıştır. Araştırma
bulgusunda katılımcıların anksiyete, depresyon, stres, duygusal yalnızlık ve sosyal
kaygı düzeyleri arasında evli kadınların lehine anlamlı bir farklılık olduğu
bulunmuştur. Evli kadınların anksiyete, depresyon, stres, duygusal yalnızlık ve sosyal
kaygı düzeyleri puan ortalamalarının boşanmış kadınların puan ortalamalarından daha
düşük olduğu görülmüştür. Çalışma durumuna göre, evli kadınların anksiyete,
depresyon, yalnızlık ve sosyal kaygı düzeyleri arasında çalışan kadınların lehine
anlamlı bir farklılık bulunmuştur. Çalışan kadınların anksiyete, depresyon, yalnızlık
ve sosyal kaygı puan ortalamalarının çalışmayanlardan daha düşük olduğu bulgusuna
ulaşılmıştır. Boşanmış kadınların çalışma durumuna göre, depresyon, stres, yalnızlık
ve sosyal kaygı düzeyleri arasında çalışan kadınların lehine anlamlı bir farklılık
bulunmuştur. Çalışan kadınların depresyon, stres, yalnızlık ve sosyal kaygı puan
ortalamaları çalışmayanlardan daha düşüktür. Bu bağlamda çalışma durumuna göre
problem yaşayan evli ve boşanmış kadınlara Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı
tarafından özel istihdam alanlarının sağlanması önerilir. Ayrıca boşanmış kadınlar ile
v
çalışan psikologlara, bu süreçte danışanlarının depresyon, anksiyete, stres, duygusal
yalnızlık ve sosyal kaygı düzeylerini düzenleyici veya destekleyici çalışmalar yapması
önerilir.
Anahtar kelimeler: Depresyon, Anksiyete, Stres, Duygusal Yalnızlık, Sosyal Kaygı

Abstract:
Divorced and married women may experience emotional and social problems
depending on their marital status, and both groups may face various difficulties as they
have different life experiences. In this context, the aim of this research is to compare
the depression, anxiety, stress, emotional loneliness and social anxiety levels of
divorced and married women. The causal comparative model was used throughout the
current study. Research sample consisted of a total of 1000 women, 500 divorced
women and 500 married women, aged 18 and above who have experienced at least
one divorce experience living in Turkey and the KKTC. The sample of divorced
women in the research was selected through purposive sampling method. The sample
of married women in the research was selected via convenience sampling method.
Data collection was obtained using various tools including Socio-demographic
Information Form, Depression, Anxiety, Stress Scale (DASÖ-21), Adult Social and
Emotional Loneliness Scale (SELSA-S), Liebowitz Social Anxiety Scale, as well as
the Informed Consent Form. According to the findings of current study, it was found
that there was a significant difference between the anxiety, depression, stress,
emotional loneliness and social anxiety levels of the participants in favor of married
women. It was found that the mean score of anxiety, depression, stress, emotional
loneliness and social anxiety levels of married women was lower than the mean score
of divorced women. Regarding the working status, a significant difference was found
between the anxiety, depression, loneliness and social anxiety levels of married
women in favor of working women. It was found that the anxiety, depression,
loneliness and social anxiety mean scores of working women were lower than nonworking women. In terms of working status of divorced women, a significant
difference was found between the levels of depression, stress, loneliness and social
anxiety in favor of working women. The mean score of depression, stress, loneliness
and social anxiety of working women were lower than non-working women. In this
context, it is recommended that private employment areas should be provided by the
Ministry of Family and Social Policies to married and divorced women who undergo
vii
challenges according to their working status. Furthermore, psychologists working with
divorced women are recommended to carry out activities that regulate or support their
clients' depression, anxiety, stress, emotional loneliness and social anxiety levels
during this process.
Keywords: Depression, Anxiety, Stress, Emotional Loneliness, Social Anxiety