Makarnalık buğday (Triticum durum L.) genotiplerinin line x tester melezlerinde verim ve kalite özellikleri için genetik analizler
Geneti̇c analysis in line x tester crosses of durum wheat (Triticum durum L.) genotypes for yield and quality characters
Yazar: DENİZ KÜÇÜKMUSLU
Danışman: PROF. DR. İSMET BAŞER
Namık Kemal Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Markanalık buğday (Triticum durum L.) genotipleri arasında çoklu dizi Line tester yöntemine göre yapılan melezlemeler sonucunda (4 makarnalık buğday (Triticum durum L.) çeşidi ile 7 makarnalık buğday (Triticum durum L.) elde edilen 28 melez kombinasyonda değerlendirmeler yapılmıştır. Melez populasyonlar ve ebeveynler üzerinde tane verimi ve verim özellikleri (bitki boyu, hasat indeksi, başak uzunluğu, başakçık sayısı, başakta tane sayısı, başakta tane ağırlığı, hasat indeksi, başak indeksi) yönünden gözlem ve ölçümşer yapılarak makarnalık buğday ıslah çalışmalarına katkıda bulunulması amaçlanmıştır. Yüksek tane verimi için yüksek hasat indeksi temel alınmaktadır. Ebeveynlerin hasat indeksi değerleri % 23.57 ile % 40.82 arasında değişmiştir. En düşük hasat indeksi değeri NZFM-6 hattında, en yüksek hasat indeksi ise NKU Ziraat çeşidinde elde edilmiştir. Melezlerin hasat indeksi değerleri % 27.70 ile % 46.29 arasında değişmektedir. Melez ortalamaları ise % 37.00 olarak hesaplanmıştır. En düşük hasat indeksi NZFM-8 x Zolotko melezinde, en yüksek hasat indeksi değeri ise NZFM-8 x Cham-3 melezinde elde edilmiştir.Yüksek tane verimi için yüksek hasat indeksini temel alan bir seleksiyon temel alındığında NZFM 9, Pitegora ve Levante yüksek hasat indeksine sahip çeşit geliştirmek içim uygun ebeveyn olarak göze çarpmaktadır. Melezlerde ise NZFM-7 x Levante, NZFM-8  x Levante ve NZFM-13 x Pitegora kombinasyonları gösterdikleri yüksek ÖKK, yüksek heterosis ve heterobeltiosis değerleri açısından üzerinde durulması gereken melez kombinasyonlarıdır.

Abstract:
This research was carried out in order to durum wheat for trakya conditions (Triticum durum L.) hybrids and four durum wheat in Tekirdağ to determine their parents (Triticum durum L.) 7 durum wheat varieties (Triticum durum L.) hybridization by using the line method between the line (28 hybrid Combination). Harvest index, plant height, spikelet number, number of grains per spike, spike seed weight, harvest index, spike index and plant height on F1  plants and parents investigated which a large durum wheat production potential  is intended to contribute to the appropriate variety development work Thrace. Determination of specific combining ability in general combinations in hybrids, identification of hybrid combination of heterosis and heterobeltiosis and promising hybrid combinations and it is aimed to contribute to appropriate variety development studies for large wheat production potential, Trakya-Marmara Region. The twenty eight hybrid combinations obtained from the hybrid between 11 parents in 2014-2015 breeding year and hybrid combinations and parents was sown as randomized block experimental design in Namik Kemal University Faculty of Agronomy in 2015-2016 growing research area. Plant height, spikelets number per spike, number of grains per spike, grain weight per spike, spike index and harvest index, measured and weighed in hybrid population and parents. The combination abilities, heterosis and heterobeltiosis values in combinations of hybrid and parents were calculated for the traits examined.