Acil servise intoksikasyon ile başvuran hastaların demografik, etiyolojik ve klinik özellikleri, takip ve tedavi süreçlerinin zehirlenme skorlama sistemleri ile korelasyonu, mortalite ve morbidite üzerindeki etkileri
The demographic, etiological and clinical characteristics of the patients who apply with intoxication to emergency service, their effects on the correlation, mortality and morbidity by poisoning scoring systems of follow-up and treatment procedures
Yazar: AHMET ÇELİK
Danışman: UZMAN MUSTAFA KEŞAPLI
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Acil Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2017
Konu: İlk ve Acil Yardım = Emergency and First Aid

Özet:
Giriş ve Amaç:Bu çalışma ile Antalya Eğitim ve Araştırma Hastanesi Acil Servisine başvuran ve ilaç nedenli intoksikasyon tanısı alan hastaların klinik ve demografik özelliklerinin araştırılması, intoksikasyon vakalarının acil servis yönetim özelliklerinin ortaya koyulması, intoksikayon ünitelerinin önemine dikkat çekilmesi ve ülkemizin zehirlenme verilerine katkı sağlanması amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Bu çalışma Antalya Eğitim ve Araştırma Hastanesi acil servisine 01.01.2012 ile 31.12.2016 tarihleri arasında 5 yıllık süreçte intoksikasyon ile başvuran 2536 hastanın dosyaları retrospektif olarak incelenerek yapıldı. Olguların yaş, cinsiyet, özgeçmiş, semptom, vital bulguları (tansiyon, nabız, solunum sayısı, oksijen saturasyonu, ateş), başvuru süresi, intoksikasyona neden olan farmakolojik ajanlar, toksik olup olmadıkları, beraberinde alkol alıp almadıkları, yatış yapılan bölüm, verilen tedaviler (aktif kömür, gastrik lavaj, antidot kullanılıp kullanılmadığı), hastanede kalış süreleri, zehirlenme skorlarının hesaplanması (APACHE-II ve PSS) ve hastaneden taburculuklarındaki son durumları (iyilik, ölüm, sekel, isteğe bağlı taburculukları) araştırıldı ve olgu rapor formlarına kaydedildi.
Bulgular: Çalışmamıza zehirlenme tanısı olan 2536 hasta alındı. Hastaların yaş ortalaması 18±15 yıl idi.  Hastaların 1045'i (%41) erkek, 1491'i (%59) kadın hasta idi. Hastaların 1428'i (%56) intihar amaçlı, 981'i (%39) kaza ile, 127'si (%5) keyif verici olarak ilaç/madde almıştı.  İntihar amaçlı zehirlenme kadınlarda fazla iken keyif verici nedenli zehirlenme erkeklerde fazla (p<0.001) idi. Hastaların 373'ünde (%15) öncesinde psikiatrik hastalık öyküsü vardı. Depresyon en sık görülen hastalık iken madde bağımlılığı 2. sırada yer aldı.
Hastaların ilaç aldıktan sonra acil servise başvuru süresi ortalama 2.4±4.4 saat olup 1413 (%56) ilk 1 saat içinde, 2171 (%86) ilk 3 saat içinde başvurmuştu. Hastaların 1862'si (%73) ilaç ile 674'ü (%27) ilaç dışı nedenle zehirlenmişti. Hastaların 746'sı (%30) çoklu ilaç almıştı. Hastaların 125'i (%5) ilaç ile birlikte alkol almıştı. Hastaların aldığı ilaçlar arasında ilk sırada parasetamol gelirken ikinci sırada NSAİD geliyordu.
Madde alan hastaların yaş ortalaması 25±6 olup en fazla eroin ikinci sırada bonzai kullanımı mevcuttu. Çalışmaya alınan hastaların APECHE II skoru 0-29 arasında idi. Mekanik ventilasyon uygulanan hastalarda APACHE II skoru 15±6 olup diğer hastalardan anlamlı olarak yüksek bulundu (p>0.001). Mekanik ventilasyon uygulanan hastaların tümünde PSS ciddi olarak değerlendirildi.  Hastaların 970'i (%38) servis yatışı, 437'si (%18) yoğun bakım yatışı,  Hastaların 379'u (%15) acil servisten taburcu olmuştu.
Tartışma ve Sonuç: Akut zehirlenmeler acil servisler için önemli bir medikal sorundur. İlaç alımı yaygın intihar girişimi yöntemlerinden biridir. Özkıyım sonucu oluşan zehirlenmeler genç erişkinlerde özellikle kadınlarda daha yaygındır. Ülkemizde kadınların eğitim ve sosyoekonomik gelişimlerinin daha fazla sağlanmasıyla depresyona girme oranları azalabilir. En sık kullanılan ilaçlar sırasıyla parasetamol ve analjeziklerdir.  Bu ilaçların kolaylıkla eczaneden temin edilebilmesi özellikle intihar girişimlerinde kullanım oranını arttırmaktadır. İlaç satışına bazı sınırlamalar getirilmesi de çözüm olarak sunulabilir.

Abstract:
Intraduction:In this study, it was aimed to investigate the clinical and demographic characteristics  of intoxication patients who applied to Antalya Training and Research Hospital Emergency Department, to present emergency management features of intoxication cases, to emphasize the importance of intoxication units and contribute to national toxicity data.
MaterialandMethod: This study was carried out by examining the files of 2536 patients who were admitted to the Antalya Education and Research Hospital emergency department between 01.01.2012 and 31.12.2016 for 5 years with intoxication. Patients were evaluated for age,gender, resume, symptom, vital signs (blood pressure, pulse, number of respiration, oxygen saturation, fever), application period, pharmacological agents causing intoxication, toxicor not, (APACHE-II and PSS) and the latest situations on discharge from hospital (goodness, death, sequelae, voluntarydischarge) were investigated and recorded in case reportforms.
Findings: A total of 2536 patients who were diagnosed as poisoning were included. The meanage of the patients was 18 ± 15 years. 1045 (41%) of the patients were male and 1491 (59%) were female. Of the patients, 1428 (56%) were suicidal, 981 (39%) were accidents, and 127 (5%) were drug addiction. Suicidal in toxication was more frequent in women, while drug addiction-induced poisoning was more common in men (p <0.001). In 373 (15%) of the patients there was a history of psychiatric disease. While depression was the most common disease, drug addiction ranked second.
The mean duration of admission to the emergency department was 2.4 ± 4.4 hours and 1413 patients (56%) were admitted with in the first hour and 2171 (86%) with in the first 3 hours after receiving the medication. Of the patients, 1862 (73%) were drug and 674 (27%) were poison eddue to non-drug reasons. 746 (30%) of the patients had received multiple drugs. 125 of the patients (5%) had alcohol together with the drug. Patients received paracetamol in the first place and NSAID in the second place.
The average age of the drug addicts was 25 ± 6 and the most used drug was bonzai, the second was eroid. The APECHE II score of the patients was between 0-29. APACHE II score was 15 ± 6 in patients under going mechanical ventilation and significantly higher than other patients (p> 0.001). PSS was evaluated seriously in all patients who underwent mechanical ventilation. 970 (38%) of the patients were admitted to the service, 437 (18%) were admitted to the intensive care unit. 379 (15%) of the patients were discharged to emergency services.
Discussion and Result: Acute poisonings are an important medical problem for emergency departments. Drug admission is one of the common methods of suicide attempts. Suicidal poisonings are more common in young adults, especially in women. The rate of entering depression may be reduced by providing more education and socioeconomic development of women in our country. The most commonly used drugs are paracetamol and analgesics, respectively. The availability of these drugs easily from the pharmacy increases the use rate especially in suicide attempts. The introduction of some restrictions on drug sales can also be presented as a solution.