Pamuk bitkisinin beslenme düzeyi ile toprak çözeltisindeki alınabilir bitki besin maddeleri arasındaki ilişkiler
Relationships between up-takeable plant nutrients in the soil solution and nutritional level of cotton plant
Yazar: YEŞİM ERSAN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. HAKAN ÇAKICI
Ege Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Toprak Bilimi ve Bitki Besleme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Pamuk = Cotton ; Toprak analizi = Soil analysis ; Yaprak analizi = Leaf analysis

Özet:
Bu araştırmada, Ege Bölgesinde yoğun olarak pamuk tarımı yapılan Söke, Menemen, Koçarlı, Tire ve Akhisar ilçelerinde Carmen pamuk çeşidi ile ekilmiş olan tarlaların bitki beslenme durumları, toprak ve yaprak analizleri ile incelenmiştir.Araştırmada, 21 farklı tarladan çiçeklenme döneminde 0-30 cm toprak derinliğinden alınmış toprak örnekleri ve aynı tarlalardan alınmış olan yaprak örnekleri üzerinde çalışılmıştır. Toprak örneklerinin bazı fiziksel ve kimyasal özellikleri ile yaprak örneklerinin besin maddesi miktarları, yapılan analizler sonucu saptanmış ve bunların birbirleri ile olan ilişkileri incelenmiştir.Elde edilen araştırma bulgularına göre, pamuk tarlalarının toprakları genel olarak tın bünyelidir. Toprakların tuzluluk sorunu olmayıp, reaksiyonları hafif ve orta alkali karakterdedir. Toprakların kireç içerikleri genellikle yüksek düzeyde olup, organik madde bakımından fakir durumdadır. Toprakların toplam azot (N) ve alınabilir kalsiyum (Ca) içeriklerinin genellikle yeterli, alınabilir magnezyum (Mg) içeriklerinin ise tamamı yeterlidir. Alınabilir fosfor (P) içeriklerinin % 42.85'i fakir ve orta, % 57.24'ü ise iyi durumda saptanmıştır. Alınabilir potasyum (K) içeriklerinin % 42.87'si az düzeyde olduğu görülmektedir. Toprakların mikro elementlerinden bitkiler tarafından alınabilir demir (Fe), bakır (Cu) ve mangan (Mn) içerikleri yeterli düzeylerde saptanmış olup, alınabilir çinko (Zn) içeriklerinin % 47.61'i noksanlık gösterebilir düzeyde olduğu görülmüştür. Ayrıca, toprakların bor (B) içerikleri de yeterli düzeyde belirlenmiştir.Yaprak örneklerinin makro bitki besin maddelerinden azot (N) ve potasyum (K) içeriklerinin genellikle yeterli, kalsiyum (Ca) ve magnezyum (Mg) içeriklerinin tamamı yeterli, fosfor (P) içeriklerinin ise % 76.19'unun yetersiz olduğu belirlenmiştir. Ayrıca, yaprak örneklerinin mikro besin maddesi içerikleri yetersiz düzeydedir.Sonuç olarak, pamuk tarımı yapılan toprakların kireç içerikleri yüksek olup, gübreleme yapılırken bu durumun göz önünde tutulması gerekmektedir.Toprak pH'sını düşürmek üzere toz kükürt uygulaması önerilmelidir. Bölge üreticilerinin fosfor (P) ve potasyum (K) içerikli teksel gübre kullanması yönünde bilgilendirilmesi gereklidir. Bölge topraklarının, mikro elementlerin yarayışlılığı bakımından olumsuz koşullara sahip olması nedeniyle, varolan demir (Fe), çinko (Zn), bakır (Cu) ve mangan (Mn) eksikliklerinin giderilmesi için yaprak gübrelemesinin daha etkin bir yol olduğu düşünülmektedir. Pamuk üreticisinin daha verimli ve daha kaliteli ürün alabilmesi için toprak analizine dayalı gübreleme yapması tavsiye edilmelidir.Anahtar sözcükler: Pamuk, beslenme düzeyi, toprak analizi, yaprak analizi.

Abstract:
In the present study, soil and leave samples were studies that were taken from 0 to 30 cm of depth from 21 different fields during period of blossoming. In these samples, physical and chemical properties of the soil samples and amount of nutrients in the leave samples were determined and their inter-relationships were determined through the analyses in the current study and their relationships with each other established.According to the study findings, soil of the cotton fields are usually of loamy structure. The soils had no problem of salinity with reactions of the soil being mild to moderately alkali in character. Lime content of the soil samples was usually at high level and soils were poor in organic matter. N and up-takable Ca content of the soils was often adequate and Mg content of all samples was adequate. P content was poor in 42.85 % and good in 57.24 %. It was seen that up-takable K content of 42.87 % of the soils was at low level. Of the trace elements that were useful for the plants, up-takable Mn content was inadequate in 85.71 % with up-takable Fe, Zn and Cu contents found at adequate levels and 47.61 % of up-takable zinc (Zn) being at a level deficiency. Furthermore, B content of the soils was found to be of adequate level.In the leave samples, it was determined that of the plant macro-nutrients, N and K content was usually adeaquate, all of the Ca and Mg contents were adequate and P content was inadequate in 76.19 % of the leave samples. Additionally, micro-nutrient content of the leave samples was at inadequate levels.In conclusion, CaCO3 content of the soils on which agriculture of cotton was made was high and this should be kept in mind when fertilizing. It should be recommended to use powder sulfur in order to reduce pH of soil. The producers on the district should be informed on using single fertilizers with P and K content. It was considered that fertilizing the leaves on the plants was a more efficient way to resolve deficiencies of iron, zinc, cupper and manganese because the soils on the district had inappropriate conditions in terms of usefulness of the micro-elements. It should be recommended to perform fertilization based on soil analyses in order for cotton breeders to get more productive and quality harvest.Key words: Cotton, Nutritional Level, Soil analysis, Leave analysis.