Türkiye'de, yazılı basında Suriyeli sığınmacılara yönelik haber ve köşe yazılarının çerçeveleme ve öne çıkarma yaklaşımı bağlamında analizi
The analysis of press news and columns aimed at Syrian refugees in Turkey within the context of framing and highlighting approach
Yazar: ARİF BEL
Danışman: PROF. DR. AYHAN BİBER
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Halkla İlişkiler ve Tanıtım Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Gazetecilik = Journalism ; Halkla İlişkiler = Public Relations ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Basın = Press ; Göçmenler = Emigrants ; Haberler = News ; Mülteciler = Refugees ; Suriyeliler = Syrians ; Yazılı basın = Written press ; Çerçeveleme = Framing

Özet:
Bu çalışmada Türkiye'de Suriyeli sığınmacılara yönelik 2011-2018 yılları arasında yazılı basında yer alan haber ve köşe yazıları çerçeveleme ve öne çıkarma yaklaşımı bağlamında ele alınmış, tiraj ve siyasi duruşları dikkate alınarak belirlenen Sabah, Hürriyet ve Sözcü gazetelerinin Suriyeli sığınmacılara yönelik haber ve köşe yazılarına içerik analizi uygulanarak değerlendirmeler yapılmıştır. Araştırmada Türkiye'de, gazetelerde Suriyeli sığınmacılara yönelik yeterli sayıda haber ve köşe yazısına yer verilmediği, gazetelerin bakış açılarının gazetelerin siyasi eğilimleri doğrultusunda şekillendiği, bununla birlikte sığınmacılara yönelik haberlerin büyük çoğunluğunun nötr ve olumlu olduğu, köşe yazılarında ise Sabah ve Sözcü gazetelerinin bakış açıları arasında büyük bir kutuplaşmanın görüldüğü, Sabah gazetesi çoğunlukla olumlu köşe yazısına yer verirken Sözcü gazetesinin büyük oranda olumsuz bakış açısı sergilediği,  Hürriyet gazetesinin nispeten dengeli bir bakış açısıyla konuyu ele aldığı görülmüştür. Haber ve köşe yazılarının toplamı değerlendirildiğinde en çok sorumluluk çerçevesinin kullanıldığı, bunu insani ilgi, ekonomik sonuçlar ve çatışma çerçevesinin izlediği, çatışma çerçevesinin kullanımının azlığının dikkat çekici olduğu görülmüştür. 2011-2013 yılları arasında Türkiye'ye geçiş haberleri, 2014 yılı ve sonrasında ise Avrupa'ya geçiş haberlerinin gazetelerde haberlerin toplamına bakıldığında, sığınmacılara yönelik en çok öne çıkan haber konusu olduğu araştırma sonucunda elde edilen önemli bulgulardandır. Suriyeli sığınmacılara yönelik yapılan nitelendirmelerdeki farklılığın bu konuda uzun yıllar yaşanan kafa karışıklığının da bir göstergesi olduğu, haberlerde insani ilgi çerçevesi sorumluluk çerçevesine yakın oranda kullanılmış olsa da Suriyeli sığınmacıları bir birey olarak gören, onların dilinden sorunlarına değinen haber sayısındaki azlığın ve Sözcü gazetesinde yer alan köşe yazılarındaki nefret söylemlerinin de dikkat çekici boyutta olduğu araştırmada göze çarpan diğer hususlardandır. Bu çalışmada, medyanın böylesine önemli meselelerde üzerine düşen görevi yapmasının, meselelere gereken önemi vererek toplumu zamanında ve doğru bilgilendirmesinin, özellikle olumsuz haberlerde genellemeler yapmaktan ve haber çerçevelerinde nefret söylemlerinden uzak durmasının, meseleyi çok fazla politize etmeden sorun sahalarını ele alması ve sorunun çözümüne katkıda bulunmasının gerekli olduğu bir kez daha görülmüştür.

Abstract:
In this research, the press news and columns about Syrian refugees in Turkey between 2011 and 2018 were discussed within the approach of framing and highlighting and content analysis were applied to the news and columns of Sabah, Hürriyet and Sözcü newspapers which were determined by taking into account for their circulation and political stances. In the research, it is found that there are not sufficient news and columns about Syrian refugees in newspapers in Turkey, the perspectives of newspapers were shaped in line with the political trends of newspapers, however, the vast majority of total news about refugees were neutral and positive, while the columns showed a great polarization between the perspectives of Sabah and Sözcü newspapers, while Sabah mostly featured a positive column, Sözcü shows a negative perspective to a great extent and Hürriyet has taken a relatively balanced view about the matter. When the summation of news and columns was interpreted, it was seen that the most responsibility frame was used in news and columns, followed by humanitarian concern, economic consequences and conflict frame, and the lack of utilization of the conflict frame was remarkable. When we look at the total of the news in the newspapers, it is the significant obtained evidence that the news of migration to Turkey between 2011 and 2013, migration to Europe in 2014 and after were the most remarkable subjects for refugees in the newspapers. The difference in the characterizations of Syrian refugees is also an indication of the confusion experienced for many years on this issue, even if the frame of humanitarian concern is used in the news at a close rate to the framework of responsibility, the rareness of news that sees Syrian refugees as an individual and mentions their problems in their perspective and another noteworthy point in the research is that hate speech of articles in Sözcü is at a remarkable level. In this research, it was seen once again that it is necessary for the media to do its duty in such important matters, to inform the society in a timely and accurately way by giving the necessary importance. Especially by avoiding generalizations in negative news and to avoid hate speech in news and to take into account the problem areas without politicizing the matter too much and to contribute to the solution of the problem.