Günümüz Türk resim sanatında pentür sanatçıları
Penture artists in contemporary Turkish painting
Yazar: İLKNUR EMİR
Danışman: PROF. MEHMET KAVUCU
Atatürk Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Resim Ana Sanat Dalı / Resim Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Modern resim sanatı = Modern painting art ; Pentür = Painting ; Resim sanatı = Painting art ; Resimler = Pictures ; Tuval resimleri = Canvas paintings ; Türk resim sanatı = Turkish painting art

Özet:
İnsanlık var oluşundan bu yana kendini birçok yolla ifade etme arayışına girmiştir. Bunlardan en önemlilerinden biride görsel dil olmuştur. Resim insanlığın mağaralara kendilerini ifade etmek için yapmış olduğu çizimlerden bu yana varlığını sürdürmektedir. Bu kapsam içerisinde çeşitli materyallerle ve özelliklede boya ile kendini ifade etme biçimi önemli bir yere sahip olmuştur. Zaman içerisinde birçok toplum birçok alanda olduğu gibi resim alanında çeşitli farklılıklar meydana getirmiştir. Sanatsal algılama biçimlerine göre de boya malzemesini kullanmada Batı ve Doğu toplumlarında farklılıklar oluşmuştur.
Sanat tarihi içerisinde önemli bir yere sahip olan pentür, tarihsel süreç içerisinde birçok toplumda malzeme ve teknik kullanım açısından farklılıklara maruz kalmıştır. Bu tez çalışmasının birinci bölümünde bu farklılıklara yer verilmiştir. İlk olarak Batı sanatı tarihinde önemli bir yere sahip olan pentürün keşfedilişi ve dönemler içerisinde geçirmiş olduğu dönüşüm ele alınmıştır. Daha sonra ise Uzakdoğu' da özellikle Çin ve Japon sanatının kısa geçmişine ve boya malzemesini nasıl kullandıkları incelenmiştir. Son olarak ise İslam sanatı içerisinde sanatın algılanış biçimine ve resimdeki yansımalarına yer verilmiştir.
Tezin ikinci bölümünde, 19. yüzyıldan başlanarak 1950'li yıllara kadar geçen süre içerisinde Türk resminin pentürü algılayış biçimindeki değişimlere değinilmiştir.  Çeşitli bilimsel ve sanatsal gelişmeler sonucu değişen toplumsal yapımının sanata yansımaları ve yurt dışına giden birçok sanatçının pentür algısının değişmesi ve yurda döndüklerinde bunu başlangıçta çeşitli gruplanmalar ile daha sonra ise daha bireysel şekilde yaptıkları görülmektedir. İlk olarak Asker Ressamlar ile başlayan bu değişim sürecini, Sanayi-i Nefise Mektebinin kuruluşu ve ardından 14 Kuşağı, Müstakiller, D Grubu, Yeniler Grubu gibi hareketler takip etmiştir. 1950'li yıllarla birlikte ise daha bireysel bir hal alan sanat ortamında, soyut sanata ve bunun yanı sıra figüratif sanata yönelen sanatçılar sınıflandırılmıştır.
Son kısımda ise, günümüzde hala sanat çalışmalarına devam etmekte olan; Adnan Çoker, Tülin Onat, Mehmet Kavukçu, Yusuf Taktak, Devabil Kara, Neşe Erdok, Nur Koçak, Zafer Gençaydın gibi sanatçıların pentürü ele alış biçimlerine yer verilmiştir. Yıllar içerinde boyanın kullanım biçimleri değişmiştir. Geçmişten günümüze değişen estetik algılar süreç içerisinde değerlendirilmiş ve bazı önemli sanatçıların farklı üslup ve tarzları ile pentürü algılayış biçimleri çalışmanın kapsamını oluşturmuştur.

Abstract:
Humanity has sought to express itself in many ways since its existence. One of the most important ways has been the visual language. Painting has subsisted since the drawings of humanity to express themselves in caves. In this extent, the way of expressing himself with various materials and especially with paint has an important place. Over time, many societies have given rise to various differences in the field of painting as in many other fields. There have been differences in the use of paint materials according to artistic perception styles in Western and Eastern societies.
Penture, which has an important place in the history of art, has been exposed to differences in terms of material and technical use in many societies in the historical process. In the first part of this thesis these differences have been examined. First, the discovery of the penture, which has an important place in the history of Western art, and the transformation of it through the periods are discussed.  Later, in the Far East, especially the short history of Chinese and how they use paint materials are examined. Finally, the perception of art in Islamic art and its reflection in painting are included.
In the second part of the thesis, the changes in the way Turkish painting perceives penture from the 19th century until the 1950s are mentioned. Reflections of the changing social structure on art as a result of various scientific and artistic developments and the change in the perception of penture by many artists who went abroad and when they returned home, it is seen that they initally did this with various groupings and then more individually.
This process of change, which started with Asker Painters first, was followed by the establishment of Sanay-i Nefise Mekteb and then by movements such as 14 Generations, Independentals, Group D, Yeniler Group.
In the last part, he still continues his artworks today; the menture methods of artists such as Adnan Coker, Tülin Onat, Mehmet Kavukcu, Yusuf Taktak, Devabil Kara, Nese Ertok, Nur Kocak, Zafer Gencaydın are included. The usage methods of paint have changed over the years. The changing aesthetic perceptions from the past to the present have been evaluated in the process and the different styles and wording of some important artists and their perception of the penture constitute the scope of the study.