Üniversite öğrencilerinde dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu belirtileri, duygu düzenleme güçlüğü, somatizasyon ve dissosiyasyon arasındaki ilişki
The relationship between attention deficit hyperactivity disorder symptoms, emotion dysregulation, somatization and dissociation in university students
Yazar: ZEYNEP BETÜL USTA
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HAKAN KARAŞ
İstanbul Gelişim Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Bedenselleştirme = Somatization ; Dissosiyatif yaşantılar = Dissociative experiences ; Duygu düzenleme güçlüğü = Emotion dysregulation ; Hiperaktiviteli dikkat eksikliği bozukluğu = Attention deficit disorder with hyperactivity ; Ölçekler = Scales ; Üniversite öğrencileri = University students

Özet:
Bu çalışmanın amacı dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu (DEHB)
belirtileri, duygu düzenleme güçlüğü, somatizasyon ve dissosiyasyon arasındaki
ilişkiyi incelemektir. Araştırmanın örneklemini 380 kişi oluşturmaktadır.
Araştırmada kullanılan soru formları Sosyodemografik Soru Formu, Erişkin
DEHB Kendi Bildirim Ölçeği (ASRS), Duygu Düzenleme Güçlüğü Ölçeği Kısa
From (DERS-16), Belirti Tarama Listesi Somatizasyon alt Ölçeği (SCL-90-R) ve
Dissosiyatif Yaşantılar ölçeğinden (DESII) oluşmaktadır. Araştırmada elde edilen
veriler SPSS (Statistical Package for he Social Sciences) 25.0 paket programı ile
analiz edilmiştir. Analiz bulguları kapsamında elde edilen sonuca göre;
katılımcıların somatizasyon puanları cinsiyete göre anlamlı farklılık
göstermektedir. Katılımcıların ASRS ölçeğinden, DERS-16 ölçeğinden ve DESII
ölçeğinden elde ettikleri puanlar cinsiyete ve yaşa göre farklılık
göstermemektedir. Katılımcıların somatizasyon ve duygu düzenleme güçlüğünden
elde ettikleri puanlar gelir durumu değişkenine göre farklılaşmaktadır. Dikkat
eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu belirtileri ile duygu düzenleme güçlüğü
arasında orta düzeyde, pozitif yönlü anlamlı bir ilişki, DEHB belirtileri ve
somatizasyon arasında orta düzeyde, pozitif yönlü anlamlı bir ilişki, DEHB
belirtileri ve dissosiyasyon arasında orta düzeyde, pozitif yönlü anlamlı bir ilişki,
dissosiyasyon ve somatizasyon arasında orta düzeyde, pozitif yönlü anlamlı bir
ilişki, duygu düzenleme güçlüğü ve somatizasyon arasında orta düzeyde, pozitif
yönlü anlamlı bir ilişki ve dissosiyasyon ile duygu düzenleme güçlüğü arasında
orta düzeyde, pozitif yönlü ve anlamlı bir ilişki olduğu tespit edilmiştir.
Anahtar kelimeler: dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu, duygu
düzenleme güçlüğü, somatizasyon, dissosiyasyon.

Abstract:
The aim of this study is to investigate the relationship between attention deficit hyperactivity disorder (ADHD) symptoms, emotion dysregulation, somatization, and dissociation. The sample of the research consists of 380 people. The questionnaire form which was used in the research contains the Sociodemoghraphic Form, Adult ADHD Self-Report Scale (ASRS), Brief Version of The Difficulties in Emotion Regulation Scale (DERS-16), Symptom Checklist-90 Revised Somatization Subscale (SCL-90-R) and Dissociative Experiences Scale (DESII). Analysis of the research obtained data performed by SPSS (Statistical Package for the Social Science) 25.0 package program. The result obtained within the scope of the analysis findings; there is a significant difference between genders in somatization scores. There isn't a significant difference between genders and age categories in participants' ASRS, DERS-16, and DESII scores. There is a significant difference between monthly income categories in somatization and emotion dysregulation scores. There is a moderate, positive, and significant relationship between ADHD symptoms and emotion dysregulation, a moderate, positive, and significant relationship between ADHD symptoms and somatization, a moderate, positive, and significant relationship between ADHD symptoms and dissociation, a moderate, positive, and significant relationship between somatization and dissociation, a moderate, positive, and significant relationship between emotion dysregulation and somatization and a moderate, positive, and significant relationship between dissociation and emotion dysregulation.
Key words: attention deficit/hyperactivity disorder, emotion dysregulation, somatization, dissociation.