Girişimcilikte alternatif finansmana erişim ve ortaklığa dayalı kitle fonlama model önerisi
Access to alternative financing in entrepreneurship and partnership based crowdfunding model proposal
Yazar: SERDAR BAŞTUĞ
Danışman: DOÇ. DR. ADEM LEVENT
Bursa Uludağ Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İslam İktisadı ve Katılım Bankacılığı Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Bankacılık = Banking ; Ekonomi = Economics

Özet:
Teknoloji ve dijital dönüşümün sağladığı fırsat ve kaynakların artışı ile birlikte
girişimcilik faaliyetleri altın çağını yaşamaktadır. Geleceğin şekillenmesi adına zengin
bir düşünce kaynağına sahip olan girişimciliğin gelişmesinde en önemli engellerden
birisi finansa erişimdir. Girişimciliğin teknoloji içeren yenilikçi faaliyetler içermesi
ortaklığa dayalı alternatif yöntemleri öne çıkarmıştır. Aile ve sosyal çevre ile başlayan
finansa erişim, kitle fonlama (KF), melek yatırım, girişim sermayesi fonları ile destek
bulmaktadır. Her bir yöntem girişimciliğin gelişim sürecine katkı sunmakla beraber
erken dönem finansman ihtiyacının karşılanmasında KF'nin etkinliği oldukça fazladır.
KF, 2008 krizi ile birlikte dikkatleri üzerine çekmiş olup 2010 yılından itibaren başta
gelişmiş ekonomiler olmak üzere birçok ülkede aktif olarak kullanılmaya başlamıştır.
Girişimciliğin gelişmesinde risk sermayesi içeren yöntemlerin ön plana çıkması katılım
finans sisteminin arzu ettiği ortaklık ekonomisi için fırsatlar sunmaktadır. Müslüman
ülkelerde karşılık bulan yöntem faizsiz normlar üzerinden düzenlenerek gelişim
sağlamıştır.
Türkiye'de 2021 yılında düzenlenen paya ve borçlanmaya dayalı KF tebliği ile birlikte
SPK'dan 17 adet platform listeye alınmış olup 2023 sonu itibari ile paya dayalı yöntem
üzerinden 123 adet girişime finansman sağlanmıştır. T.C. Cumhurbaşkanlığı Finans
Ofisi tarafından yayınlanan 2022-2025 yılı katılım finans strateji belgesinde, KF
yönteminin ortaklık yöntemi ve sosyal finansı içine alan yönü ile katılım finansın
gelişimi için potansiyelinden bahsedilmiştir. Ülkemizde KF tebliği incelendiğinde
Katılım esaslı KF faaliyetine yönelik düzenleme bulunmamaktadır.
Çalışmamızda risk paylaşımı içeren pay, mudarebe ve müşareke sözleşmelerine dayalı
katılım esaslı KF model önerisinde bulunularak, katılım finansın değer odaklı ürün
çeşitliliğini arttırmak ve kitlesel işbirliğini destekleyen yapıların tesis edilmesine katkı
sunmak hedeflenmiştir.

Abstract:
With the increase in opportunities and resources provided by technology and digital
transformation, entrepreneurship activities are experiencing a golden age. One of the
most criticalobstacles in developing entrepreneurship, which has a rich source of ideas
for shaping the future, is access to finance. The fact that entrepreneurship involves
innovative activities involving technology has emphasized alternative methods based on
partnership. Access to finance, which starts with family and social environment, finds
support through crowdfunding, angel investment and venture capital funds,
respectively. Although each method contributes to the development process of
entrepreneurship, the effectiveness of crowdfunding (CF) in meeting early financing
needs is relativelyhigh. The CF attracted attention with the 2008 crisis and has been
actively utilizedin many countries, especially in developed economies, since 2010. The
prominence of methods involving risk capital in entrepreneurship development offers
opportunities for the partnership economy desired by the participation finance system.
The method has found a response in Muslim countriesand has developed by being
regulated byinterest-free norms.
In our country, Türkiye, 17 platforms were listed by the CMB with the equity and
borrowing-based CF communiqué issued in 2021, and by the end of 2023, 123 ventures
were financed through the equity-based method. In the participation finance strategy
document for 2022-2025 published by the Finance Office of the Presidency of the
Republic of Turkey, the potential of the CF method for the development of participation
finance with its partnership method and the aspect of social finance was mentioned.
When the CF communiqué is examined in our country, there is no regulation on
participation-based CF activities.Our study, by proposing a participation-based CF
model based on risk-sharing share, mudaraba and musharakah contracts, aimsto increase
the value-oriented product diversity of participation finance and contribute to the
establishment of structures that support mass cooperation.