Kavşaklardaki yaya kazalarının etkisini belirleyen faktörler: Mersin örneği
Factors determining the effect of the pedestrian crashes at intersections: A Mersin case
Yazar: YASEMİN YÜRÜK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MURAT ÖZEN
Mersin Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: İnşaat Mühendisliği = Civil Engineering

Özet:
Bu çalışmada Mersin'de 2015-2017 yıllarına ait kavşaklarda meydana gelen tek bir yayanın ve tek bir taşıtın karıştığı ölümlü ve/veya yaralanmalı yaya kazalarının şiddetine etki eden faktörler belirlenmiştir. Bu süreçte Mersin'de tek bir yaya ile tek bir taşıtın karıştığı 628 ölümlü ve/veya yaralanmalı yaya kazası meydana gelmiş, bu kazalarda 36 yaya ölmüş ve 592 yaya yaralanmıştır. Türkiye'de yaya kazalarının yaralanma şiddeti iki seviyede (ölü veya yaralı) raporlandığı için çalışma kapsamında çarpık lojit model kullanılmıştır.
Çarpık lojit model sonuçları, 0-17 yaş aralığındaki yayaların (OR=0,156, p=0,019), kadın yayaların (OR=0,218, p=0,011), sürücü hız kusuru ile (OR=5,879, p=0,039) trafik kazalarına karışan yayaların yaralanma şiddetini (p=0,000) 0,05 anlamlılık düzeyinde anlamlı bir şekilde açıklarken; 65 yaş ve üstünde (OR=7,350, p=0,053) trafik kazalarına karışan yayaların yaralanma şiddetini ise 0,1 anlamlılık düzeyinde anlamlı bir şekilde açıklamaktadır. Model sonuçlarında diğer parametrelerin anlamlı bir etkisinin olmadığı bulunmuştur. 0-17 yaş grubundaki (α=-1,853) yayalar yaralanma şiddetini anlamlı bir şekilde azaltırken, 65+ yaş grubundaki (α=1,994) yayalar yaralanma şiddetini anlamlı bir şekilde arttırmaktadır. Bununla birlikte kadın yayalar (α=-1,520) yaralanma şiddetini anlamlı olarak azaltmaktadır. Öte yandan sürücü hız ihlalinin (α=1,771) kazalardaki yaralanma şiddetini anlamlı bir şekilde arttırdığı görülmüştür.
Odds oranlarına göre 25-54 yaş grubundaki bir yayanın yaya kazasındaki ölüm olasılığı 17 yaş ve altındaki yaya grubundaki yayanın 6,410 katıdır. 65 yaş ve üstündeki yayaların ölüm olasılığı ise 25-54 yaş grubundaki yayaların ölüm olasılığının 7,350 katıdır. Erkek yayaların ölüm olasılığı kadınların 4,587 katıdır. Sürücülerin hız ihlalinin bulunduğu kazalardaki ölüm olasılığı, sürücünün hız ihlalinin olmadığı kazaların 5,879 katıdır.

Abstract:
This study identified factors affecting the injury severity of fatal and/or injury pedestrian crashes involving a single vehicle and a single pedestrian at intersections in Mersin from 2015 to 2017. During that period, 628 fatal and/or injury pedestrian crashes occurred involving a single vehicle and a single pedestrian in Mersin, as a result 36 pedestrians died and 592 pedestrians injured. In this study, the skewed logit model is used as the injury severity of pedestrian crashes are reported at two level (fatal or injured) in Turkey.
Skewed logit model results showed that pedestrians aged under 18 (OR=0.156, p=0.019), female pedestrians (OR=0.218, p=0.011), driver speed fault (OR= 5.879, p=0.039) while explaining the injury severity in traffic crashes involving pedestrians at 0.05 significance level; 65 years and older (OR = 7.350, p = 0.053) the injury severity in traffic crashes involving pedestrians at 0,1 significance level. It was found that other parameters did not have a significant effect on the model results. Among the pedestrian characteristics, pedestrians in the 0-17 age group (α=-1.853) while decrease the injury severity significantly; 65+ age group (α = 1.994) increase the injury severity significantly. However, female pedestrians (α = -1.520) increase the injury severity significantly. On the other hand, seen that driver speed fault (α = 1.771) increased injury severity in crashes.
According to the odds ratios, the probability of death of a pedestrian in the 25-54 age group in a pedestrian crashes is 6.410 times that of the pedestrian group 17 years and younger. The probability of death for pedestrians aged 65 and over is 7.350 times higher than pedestrians in the 25-54 age group. The probability of death of male pedestrians is 4.587 times that of female. The probability of death in crashes caused by driver speed fault is 5.879 times more than crashes with absence of driver speed fault.