Farklı lipit içerikli dislipidemik bireylerde Serum Paraoksonaz-1 aktiviteleri ve bunların plazma oxHDL ve oxLDL düzeyleri ile ilişkisi
Serum Paraoxonase-1 Activities and Their Relationship with Plasma oxHDL and oxLDL levels in dyslipidemic individuals with different lipid content
Yazar: FERİDE MEHTAP YÜCEL
Danışman: PROF. DR. ASIM ÖREM
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Tıbbi Biyokimya Ana Bilim Dalı / Tıbbi Biyokimya Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Biyokimya = Biochemistry
Dizin: Arilesteraz = Arylesterase ; Hiperkolesterolemi = Hypercholesterolemia ; Hipertrigliseridemi = Hypertriglyceridemia ; Paraoksonaz = Paraoxonase

Özet:
Dislipidemi, aterosklerozun en önemli risk faktörlerindendir. Okside düşük
yoğunluklu lipoprotein (oxLDL), ateroskleroz patogenezinde önemli rol oynar. Buna
karşılık, yüksek yoğunluklu lipoprotein (HDL), ters kolesterol taşıma mekanizması ve
yapısında bulunan paraoksonaz-1 (PON-1) enzimi ile birlikte antiaterojenik özelliktedir.
PON-1, paraoksonaz, arilesteraz ve laktonaz aktivitelerine sahiptir. Çalışmamızda farklı lipit içerikli dislipidemik bireylerde serum PON-1 düzeyi ve enzim aktiviteleri ile bunların serum oxLDL ve serum okside yüksek yoğunluklu lipoprotein (oxHDL) düzeyleri arasındaki
ilişkinin incelenmesi amaçlandı.
Çalışma grubu normokolesterolemik normotrigliseridemik (n=40),
normokolesterolemik hipertrigliseridemik (n=40), hiperkolesterolemik
normotrigliseridemik (n=40) ve hiperkolesterolemik hipertrigliseridemik (n=40) olmak
üzere toplam 160 gönüllüden oluşturuldu. Bireylerin kan örnekleri çalışmamızda kullanıldı.
oxLDL, oxHDL ve PON-1 düzeyleri enzyme-linked immunosorbent assay (ELISA) ile
belirlendi. Enzim aktiviteleri spektrofotometrik yöntemlerle ölçüldü.
Tüm çalışma grubunda (n=160) serum oxLDL düzeyleri total kolesterol (r=0.523,
p=0.0001), trigliserit (r=0.354, p=0.0001), düşük yoğunluklu lipoprotein (LDL-K) (r=0.399,
p=0.0001) ve oxHDL (r=0.235, p=0.003) düzeyleriyle pozitif korelasyon görüldü.
Hiperkolesterolemik bireylerin serum oxHDL değerleri ile spesifik paraoksonaz enzim
aktivitesi (spesifik PON EA) (r=-0.460, p=0.0001), spesifik arilesteraz enzim aktivitesi
(spesifik ARE EA) (r=-0.616, p=0.0001) ve spesifik laktonaz enzim aktivitesi (spesifik LAC
EA) (r=-0.538, p=0.0001) arasında negatif korelasyon bulundu.
Hipertrigliseridemik bireylerin yüksek yoğunluklu lipoprotein kolesterol (HDL-K)
konsantrasyonlarının ve PON aktivitelerinin hiperkolesterolemik bireylere göre daha
belirgin etkilendiği, dislipidemik tablolarda HDL-K'nın sadece düzeylerinin değil yapısal
protein ve enzimlerinin de etkilendiği ve bunun artan serum oxLDL ve serum oxHDL
konsantrasyonları ile ilişkili olabileceği kanaatine varıldı.

Abstract:
Dyslipidemia is one of the most important risk factors for atherosclerosis. Oxidized
low-density lipoprotein (oxLDL) plays an important role in the pathogenesis of
atherosclerosis. In contrast, high-density lipoprotein (HDL) has antiatherogenic properties
due to its reverse cholesterol transport mechanism and the enzyme paraoxonase-1 (PON-1).
PON-1 has paraoxonase, arylesterase and lactonase activities. In our study, we aimed to
investigate the relationship between serum PON-1 levels and enzyme activities and serum
oxLDL and serum oxidized high density lipoprotein (oxHDL) levels in dyslipidemic
individuals with different lipid content.
The study group consisted of 160 volunteers including normocholesterolemic
normotriglyceridemic (n=40), normocholesterolemic hypertriglyceridemic (n=40),
hypercholesterolemic normotriglyceridemic (n=40) and hypercholesterolemic
hypertriglyceridemic (n=40). OxLDL, oxHDL and PON-1 levels were determined by
enzyme-linked immunosorbent assay (ELISA). Enzyme activities were measured by
spectrophotometric methods.
In the whole study group (n=160), serum oxLDL levels were positively correlated
with total cholesterol (r=0.523, p=0.0001), triglyceride (r=0.354, p=0.0001), low density
lipoprotein (LDL-C) (r=0.399, p=0.0001) and oxHDL (r=0.235, p=0.003) levels. In
hypercholesterolemic individuals, serum oxHDL levels were negatively correlated with
specific paraoxonase enzyme activity (specific PON EA) (r=-0.460, p=0.0001), specific
arylesterase enzyme activity (specific ARE EA) (r=-0.616, p=0.0001) and specific lactonase
enzyme activity (specific LAC EA) (r=-0.538, p=0.0001).
It was concluded that high-density lipoprotein cholesterol (HDL-C) concentrations
and PON activities of hypertriglyceridemic individuals were more significantly affected than
hypercholesterolemic individuals, not only the levels but also the structural proteins and
enzymes of HDL-C were affected in dyslipidemic conditions and this may be related to
increased serum oxLDL and serum oxHDL concentrations.