Uyku apnesi bulunan çocuklarda adenotonsillektominin uyku kalitesi, ebeveynlerin yaşam kalitesi ve anksiyete durumu üzerine etkilerinin değerlendirilmesi
Evaluation of the effects of adenotonsillectomy on sleep quality, quality of life and anxiety status of the parents in children with sleep apne
Yazar: ETHEM İLHAN
Danışman: PROF. DR. ENDER GÜÇLÜ
Düzce Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Kulak Burun Boğaz Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2015
Konu: Kulak Burun ve Boğaz = Otorhinolaryngology (Ear-Nose-Throat)
Dizin: Ana-baba = Parents ; Anksiyete = Anxiety ; Tonsillektomi = Tonsillectomy ; Uyku apne sendromları = Sleep apnea syndromes ; Yaşam kalitesi = Quality of life ; Çocuklar = Children

Özet:
Uyku ile ilgili solunum bozukluğu çocukların gelişimini ve yaşam kalitesini etkileyen önemli bir rahatsızlıktır. Çocuklarda uyku apnesi nedeniyle adenotonsillektomi sıklıkla yapılmaktadır. Uyku apnesi çocukların yaşam kalitesini etkilediği kadar ailelerin de kaygı durumunu ve yaşam kalitesini etkilemektedir. Bu çalışmada uyku apnesi bulunan çocuklarda uyku ve yaşam kalitesi, ebeveynlerinde yaşam kalitesi ve anksiyete durumunun değerlendirilmesi ve adenotonsillektomi sonrasındaki değişimlerinin incelenmesi amaçlanmıştır.
Çalışma Temmuz 2015- Eylül 2015 tarihleri arasında klinik olarak uyku apnesi tanısı alarak adenotonsillektomi yapılan çocuklar ve onların 18 yaş üzeri, okur-yazar olan toplam 45 ebeveyni ve uyku ile ilişkili solunum bozukluğu bulunmayan kontrol gubunu oluşturan sağlıklı 37 çocuk ve ebeveyni ile yapıldı. Uyku ile ilişkili solunum bozukluğu bulunan çocukların uyku kaliteleri Çocuklarda Uyku Ölçeği (ÇUÖ) – Kısa form ile, yaşam kaliteleri OSA-18 ile değerlendirildi. Çalışmaya alınan çocuklar hasta (45 çocuk) ve kontrol grubu (37 çocuk) olarak iki gruba ayrıldı. Ebeveynlerde yaşam kalitesi Dünya Sağlık Örgütü Yaşam Kalitesi - Kısa Form WHOQOL-BREF (TR), anksiyete durumu ise durumluk ve sürekli kaygı ölçekleri (STAI-TX1, TX2) ile değerlendirildi.
Klinik olarak uyku apnesi düşünülen çocukların ebeveynlerinde ameliyat öncesi durumluk ve sürekli anksiyete değerleri ameliyat sonrasına göre anlamlı oranda yüksek bulunurken, yaşam kalitesi değerleri anlamlı oranda düşük bulundu. Çocuklarda uyku kalitesindeki düşme ile birlikte ebeveynin ameliyat öncesi durumluk ve sürekli anksiyete değerlerinin anlamlı olarak arttığı belirlendi. Ayrıca ebeveyn yaşam kalitesinin adenotonsillektomi sonrasında çocuklarının uyku kalitesindeki artma ile birlikte anlamlı düzeyde yükseldiği tespit edildi. 
Uyku ile ilişkili solunum bozukluğu çocukların olduğu kadar ebeveynlerinin de yaşam kalitesini düşüren bir durumdur. Ebeveynlerde durumluk ve sürekli anksiyete değerleri ve yaşam kaliteleri olumsuz yönde etkilenmektedir. Adenotonsillektomi sadece çocuklarda SRBD'nin tedavisinde değil aynı zamanda ebeveynlerin yaşam kalitesi ve anksiyete durumlarında iyileşme üzerine de etkilidir.

Anahtar kelimeler: Adenotonsillektomi, uyku apnesi, yaşam kalitesi, anksiyete durumu.

Abstract:
Sleep-related breathing disorder (SRBD) is an important condition affecting quality of life and development of children. Adenotonsillectomy is most commonly performed operation for sleep apnea in children. Sleep apnea affects children's quality of life as well as families' anxiety state and quality of life. In this study, we aimed to assess the quality of sleep and quality of life in children with sleep apnea and anxiety state and quality of life in parents before and after adenotonsillectomy.
The present study was planned on 45 children who underwent adenotonsillectomy because of sleep apnea between July 2015- September 2015 and on one of their parents. In control group consisted of 37 children who did not have SRBD and one of their parents. Sleep quality was assessed by Pediatric Sleep Questionnaire (PSQ) – a 22 item form and sleep related quality of life was assessed by OSA-18 in children with SRBD. The children in the study were divided into two groups: Study group (45 children) and control group (37 children). WHOQOL-BREF-Short Form (TR) was used for evaluating the quality of life of parents and STAI-TX 1 and STAI-TX 2 were used to determine the state and trait anxiety of parents. 
The preoperative state and trait anxiety scores in the parents of the study group was found significantly higher and preoperative quality of life scores significantly lower than postoperative values. An increased level of state and trait anxiety was detected in children's parents associated with a decreased preoperative sleep quality in children. In addition there was a statistically significant increase in parental quality of life together with increased sleep quality of children after adenotonsillectomy.
Sleep-related breathing disorder is a condition that reduces the children's as well as the parent's quality of life. Sleep-related breathing disorder in children affects parent's state and trait anxiety values and quality of life adversely. Adenotonsillectomy is not only effective in the treatment of SRBD, but also in the improvement of quality of life and anxiety states of the parents which are related with the medical condition of their children.

Keywords: Adenotonsillectomy, sleep apnea, quality of life, anxiety condition.