Hemodiyaliz için santral venöz kateter takılan hastalarda internal juguler vende tromboz gelişim sıklığının, yüzeyel ultrasonografi ve doppler ultrasonografi ile değerlendirilmesi
Assesment of internal jugular vein thrombosis due to central venous catheter placement for hemodialysis; a retrospective and prospective serial evaluation with B mode and doppler ultrasonography
Yazar: HASAN YARDIM
Danışman: PROF. DR. REHA ERKOÇ
Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2008
Konu: Nefroloji = Nephrology
Dizin: Kateterizasyon-periferik = Catheterization-peripheral ; Renal diyaliz = Renal dialysis ; Tromboz = Thrombosis

Özet:
Hemodiyaliz için santral venöz kateter kullanımı bu venlerde tromboz ya da stenoza yol açabilir bu durum da vasküler giriş yolu için zorluklara sebep olabilir. Çalışmanın amacı hemodiyaliz hastalarında internal juguler ven(ijv) trombozunu, bu trombozla ilişkili faktörleri, ijv anatomik lokalizasyon varyasyonlarını araştırmaktı.Önceden santral venöz kateter takılan son dönem böbrek yetmezlikli 100 hasta(52'si erkek, yaş ortalamaları 47.0 + 17.2) ijv açıklığı ve bazı klinik özellikler açısından değerlendirildi. Prospektif gruptaki hastalar (n=36, 20'si erkek, yaş ortalamaları 52.33± 19.9) kateter takılma esnasında ve hemen sonrasında değerlendirildiler. Tromboz oranı retrospektif hastalarda % 20'idi (% 25 tam,% 75 parsiyel). Prospektif grupta kateter takılırken tüm hastalarda internal juguler ven açıktı, kateter takıldıktan 10 gün sonra tromboz oranı %25, kateter çıkartılırken ve çıkarıldıktan 15 gün sonra oranlar %58.3'idi. Retrospektif grupta total kateter kalış süresi 125.2 gün iken, trombozu olmayan hastalarda 63.3 gün idi (p=0.016). Bir kateter takılan hastalarda tromboz oranı %14, iki kateter takılanlarda % 15, üç ya da daha fazla kateter takılanlarda %47'idi(p<0.05). Retrospektif gruptaki trombozlu hastaların % 75`i kadındı(p<0.05). Prospektif grupta trombozlu hastaların % 44.4'ü kadındı(p>0.05). İvj'in ana karotik artere göre anatomik lokalizasyonu % 79 hastada lateral, % 8 hastada anterior, % 13 hastada medialdi.Sonuçta, akut ijv trombozunun çok yüksek oranları kateter takılırken ve takıldıktan sonraki dönemde gözlemlendi (58.3%), önceden kateter takılan hastalarda da relatif olarak daha düşük ama klinik olarak önemli oranda tromboz saptandı (% 20). Takılan kateter sayısı, daha uzun kateter kalış süresi, kadın cinsiyet internal juguler ven trombozu ile ilişkili görünmektedir. Vakaların % 21'inde ijv lokalizasyonu ana karotik arterin lateralinde değildi. İjv kalıcı trombozlarında etkili faktörler ve bu trombozlardan koruyucu stratejiler için geniş prospektif çalışmalara ihtiyaç vardır.

Abstract:
Central venous catheter usage for hemodialysis may cause thrombosis or stenosis of the central veins which may causes difficulty in vascular access. The aim of the study was to investigate the internal jugular vein (ijv) thrombosis, related factors and variations of anatomic localisation of ijv at the usual jugular catheter insertion site in hemodialysis patients. One hundred former central venous catheter placed end stage renal disease patients (52 man, mean age 47.0 + 17.2 ) were evaluated in terms of internal jugular vein patency and some clinical features. In prospective group (n=36, 20 men, mean age 52.33± 19.9) patients were evaluated during and after the catheter usage at certain times.Thrombosis rate was 20% in retrospective patients (25% complete, 75% incomplete). In prospective group all ijvs were patent at the time of insertion, thrombosis rate was 25.0 % 10 days later, 58,3 % at the time of catheter withdrawal and 58,3 % 15 days later. In retrospective group while the total catheter remaining time was 125.2 days in thrombosed patients, 63.3 days in non-thrombosed patients (p<0.05 ). The thrombosis rate was 14% when only one catheter placement was done, 15% for two catheter placements and 47% when three or more catheters placed (p= 0.016). In retrospective group 75% of the thrombosed patients were women (p<0.05). In prospective group 44,4 % of the thrombosed patients were women (p>0.05). The anatomic localization of ijv relative to common carotid artery was lateral in79% of the cases, anterior in 8% and medial in 13%.In conclusion very high rate of acute ijv thrombosis was observed during and after the use of central vein catheters (58.3%), relatively lower but clinically important percent of formerly catheter placed patients have internal jugular vein thrombosis also (20%). Number of catheter placements, longer catheter remaining time and women gender seems to relate to thrombosis of ijv. In 21% of the cases the ijv was not placed laterally to comman carotic arter. Factors for permanent ijv thrombosis and preventive strategies should be addressed in large prospective studies.