Uluabat (Apolyont) Gölü Olıgochaeta (Annelıdae) limnofaunası
Oligochaeta(Annelida) limnofauna of Uluabat (Apolyont) Lake
Yazar: SEVAL KÖKMEN
Danışman: Y.DOÇ.DR. NAİME ARSLAN
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Biyoloji = Biology ; Su Ürünleri = Aquatic Products ; Zooloji = Zoology

Özet:
Bu çalışma Ağustos 2004 ve Temmuz 2005 tarihleri arasında Uluabat(Apolyont) Gölü Oligochaeta faunası'nın tespiti ve mevsimsel dağılışlarını incelemekamacıyla belirlenen 12 istasyondan Ağustos 2004 ve Temmuz 2005 tarihleri arasındaher ay (Aralık 2004, Ocak-Şubat 2005 aylarında olumsuz hava koşulları nedeniyleörnek elde edilememiştir) olmak üzere taban örnekleri toplanmış, Oligochaeta dışındakigruplar ordo-familya düzeyine kadar, Oligochaeta bireyleri ise mümkün olan en alttaksonomik seviyeye kadar teşhisleri yapılmış; örnek alımları esnasında aynı zamandasu örnekleri de alınarak suyun bazı fiziko-kimyasal ve mikrobiyolojik analizleri de(çözünmüş oksijen, pH, sıcaklık, tuzluluk, Biyolojik oksijen ihtiyacı, Kimyasal Oksijenhtiyacı, NO3-N, NO2-N, NH4-N) yapılmıştır.Çalışma süresince belirlenen 12 istasyondan aylık olarak toplanan örneklerinincelenmesi sonucunda Tubificidae familyasından Tubifex tubifex, Limnodrilushoffmeisteri, Limnodrilus profundicola, Potamothrix hammoniensis, Psammoryctidesalbicola, Rhyacodrilus coccineus; Naidinae alt familyasından Paranais frici, Uncinaisuncinata, Stylaria lacustris, Nais communis, Nais variabilis, Nais pardalis, Naisbarbata, Pristina aequiseta, Dero digitata; Lumbriculidae familyasından Trichodrilussp. olmak üzere 19 tür tespit edilmiş olup aynı zamanda Lumbricidae veBranchiobdellidae familyalarına ait bireyler de tespit edilmiş olup, özellikle de toprakformlarının oluşturduğu Lumbricidae familyasına ait örneklerin deforme ve-veya erginbirey olmaları yüzünden tür seviyesine kadar teşhisleri yapılamamıştır.Branchiobdellidae familyasına ait bireyler genellikle diğer omurgasız grupları üzerinde,özellikle de Astacus leptodactylus karapaksı, üyeleri veya antenleri üzerinde parazitolarak bulunmaktadır. Çalışmamızda elde edilen Branchiobdellidae bireyi serbest olaraktespit edilmiştir ve tür düzeyine kadar teşhisi henüz yapılmamıştır.Çalışmamızda en yüksek m2 deki birey sayısı 11. istasyonda Kasım 2004örnekleminde (19956 birey/m2), en düşük birey sayısı ise 3. istasyon Haziran 2005örnekleminde (0 birey/ m2) tespit edilmiştir. Buna ilaveten, istasyonların ortalamaolarak m2 deki birey sayılarına bakıldığında ise sırayla 10. istasyon (3457 birey/m2), 9.istasyon (3368 birey/m2) ve 11. istasyonun (2869 birey/m2) geldiği görülmektedir.Uluabat Gölü'nün Shannon-Weiner Index (SWI=H') çeşitliliğine bakıldığındaise 0-1.49 (Kasım 2004 örneklemi- 11. istasyon) arasında değiştiği gözlenmiştir.Bray-Curtis kümeleme analizinden de elde edilen sonuçlara göre çalışmaalanında 6. ve 12. istasyonlar ile 8.,11. ve daha sonra 10. istasyonlar kendi içlerindediğer istasyonlara göre daha yüksek bir benzerlik göstermektedir.Tespit edilen türlerin abundansları ile fiziko-kimyasal-mikrobiyolojikparametreler arasında herhangi bir ilişki olup olmadığı önce ?CanonicalCorrespondence Analyses ?(CANOCA)? yöntemi ile incelenmiş daha sonra bu ilişkininderecelerinin belirlenmesi için ise Pearson Korelasyon Katsayısı yöntemikullanılmıştır.CANOCA analizinde 12. istasyonun diğer istasyonlardan farklı olarak buradatespit edilen türlerin abundanslarının özellikle yoğun sucul bitkiler ile ilişkili olduğudaha sonra ise çözünmüş oksijenin III. seviyesi ve NO2-N'nin I. seviyesi ile ilişkiliolduğu gözlenmiş; tür bazında ise Potamothrix hammoniensis, Tubifex tubifex vePsammoryctides albicola'nın abundansları ile orta derecedeki vejetasyonun, sıcaklığınI. düzeyinin, Biyolojik oksijen ihtiyacının II. düzeyinin, PO3'ün I. düzeyinin ve fekalkoliform'un I . düzeyinin arasında bir ilişki olduğu tespit edilmiştir.Pearson korelasyon sonuçlarına göre ise Potamothrix hammoniensis abundası ilebiyolojik oksijen ihtiyacı ve PO3 arasında pozitif bir korelasyon olduğu (*p<0.05);Tubifex tubifex'in abundansı ile biyolojik oksijen ihtiyacı arasında yüksek bir pozitifkorelasyon olduğu (*p<0.05); Psammoryctides albicola yoğunluğu ile özellikle sıcaklıkarasında bir pozitif korelasyon olduğu tespit edilmiştir.

Abstract:
In this study, determination and seasonal distribution of Uluabat LakeOligochaeta fauna was investigated between August 2004 and July 2005 because ofbad-weather condition samples couldn?t have been taken in December 2004, January2005 and February 2005. During the study period, Oligochaeta specimens werecollected from 12 determined stations and also some physical and chemical propertiesof water such as DO, PH, temperature, salinity, turbidity, BOD, KOI, NO3-N, NO2-N,NH4-N and total phosphorus were measured monthly (except December, January andFebruary) between August 2004 and July 2005.As a result of examining the samples collected monthly from 12 stations duringthe study, of reported 16 Tubifex tubifex, Limnodrilus hoffmeisteri, Limnodrilusprofundicola, Potamothrix hammoniensis, Psammoryctides albicola, and Rhyacodriluscoccineus are belong to family Tubificidae, Paranais frici, Uncinais uncinata, Stylarialacustris, Nais communis, Nais variabilis, Nais pardalis, Nais barbata, Pristinaaequiseta, Dero digitata to subfamily Naidinae, and Trichodrilus sp. to familyLumbriculidae. Moreover, the specimens to families Lumbricidae andBranchiobdellidae were also recorded. The samples to family Lumbricidae constitutedby soil form especially were not diagnosed due to they are immature and were bedeformed.The individuals of family Branchiobdellidae were found as parasitic on otherinvertebrates and carapace, extremities and antenna of crayfish, Astacus leptodactylus.In this study, only one specimen of Branchiobdellidae was found as soliter, and it wasnot diagnosed to species level still.In our study, the highest specimen number (19956 specimens/m2) was reportedat station 11 during samplings in November 2004, and the lowest value was also foundat station 3 in June 2004 as 0 individual per m2. In addition, as the number of specimensper m2 3457 specimens were recorded at station 10, it was followed by the station 9 with3368 specimens, and the station 11 with 2869 specimens.Shannon-Wiener diversity index values (SWI=H') among the sampling stationsdid not show significant difference, and these values ranged between 0 and 1.49(November 2004, sampling station 11).Relationship between the abundance of identified species and physcico-chemical-microbiological parameters was analyzed by ?Canonical CorrespondenceAnalyses ?(CANOCA)?. The degree of the relationship was determined by PearsonCorrelation coeffiency.