Probleme dayalı öğrenmenin başarıya, öz-düzenleyici öğrenme becerilerine ve akademik özgüvene etkisi
Effects of problem-based learning on achievement, self-regulated learning skills and academic self-concept
Yazar: BELMA ARSLAN TURAN
Danışman: DOÇ. DR. MELEK DEMİREL
Hacettepe Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Programları ve Öğretim Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2014
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Akademik başarı = Academic achievement ; Ortaokul öğrencileri = Secondary school students ; Ortaokullar = Secondary schools ; Probleme dayalı öğrenme = Problem based learning ; Öz düzenleme becerisi = Self-regulation skill ; Öz düzenlemeli öğrenme = Self regulated learning ; Öz güven = Self confidence

Özet:
Bu araştırmanın amacı, probleme dayalı öğrenmenin ortaokul 7. sınıf öğrencilerinin başarılarına, öz-düzenleyici öğrenme becerilerine ve akademik özgüvenlerine etkisini incelemek ve öğrencilerin probleme dayalı öğrenmeye yönelik görüşlerini belirlemektir.
Ankara ilinin Çankaya ilçesinde bulunan özel bir vakıf okulundaki ortaokul 7. sınıf öğrencileri (deney=19, kontrol=21) ile yürütülen araştırma yarı deneysel desenlerden ön test-son test kontrol gruplu desene göre tasarlanmış ve 19 haftalık sürede uygulanmıştır. Çalışmada nicel ve nitel araştırma yöntemleri birlikte kullanılmıştır. Nicel veri toplama araçları olarak "Düzey Belirleme Testi", "İzleme Testleri", "Öz-düzenleyici Öğrenme Becerileri Ölçeği" ve "Akademik Benlik Kavramı Ölçeği" kullanılmış ve nicel verilerin analizinde Mann Whitney U testinden yararlanılmıştır. Nitel veriler ise yarı yapılandırılmış görüşme formu ve öz ve akran değerlendirme formları ile toplanmış ve içerik analizine tabi tutulmuştur.  
Elde edilen bulgulara göre probleme dayalı öğrenmenin uygulandığı deney grubundaki öğrencilerin başarıları ile bu yaklaşımın uygulanmadığı kontrol grubundaki öğrencilerin başarıları arasında deney grubu lehine anlamlı farklılık bulunmuştur. Benzer şekilde probleme dayalı öğrenmenin uygulandığı deney grubu ile bu yaklaşımın uygulanmadığı kontrol grubu öğrencilerinin öz-düzenleyici öğrenme becerileri arasında da deney grubu lehine anlamlı farklılık bulunmuş, ancak akademik özgüven açısından gruplar arasında anlamlı farklılık elde edilmemiştir.
Öğrencilerin probleme dayalı öğrenmeye ilişkin genel olarak olumlu görüş ve izlenimlere sahip oldukları saptanmıştır.  Öğrenci görüşlerine göre probleme dayalı öğrenmenin olumlu yönleri; araştırma ve incelemeye yönlendirmesi, günlük hayatta karşılaşılacak problemlerden oluşması, iletişim becerilerini geliştirmesi, akrandan öğrenmeyi sağlaması, yeni bilgilerin öğrenilmesinde önceki bilgilerden yararlanmayı sağlamasıdır. Buna karşın öğrenciler araştırma yaparken çok vakit kaybettiklerini, araştırma sonuçlarını yazarken yorulduklarını ve de grup içerisinde istemedikleri arkadaşlarının bulunmasını bu yaklaşımın olumsuz yönleri olarak değerlendirmişlerdir. Aynı zamanda öz ve akran değerlendirmeleri arasında da olumlu bir ilişki olduğu sonucuna ulaşılmıştır.



Anahtar sözcükler: Probleme dayalı öğrenme, öz-düzenleme, öz-düzenleyici öğrenme becerileri, akademik özgüven, fen eğitimi

Abstract:
The aim of this study is to determine the effects of problem-based learning on academic achievement, self-regulated learning skills, academic self-concept and to identify the views of students about problem-based learning.
7th grade students in a private secondary school in Ankara (treatment=20, control=21) participated in this study. Both qualitative and quantitative research methods were used. An achievement test, follow-up tests, self-regulated learning skills scale and academic self-concept scale were used to gather quantitative data. Interview forms and self-peer assessment forms were used to gather qualitative data. Content analysis was administered to qualitative data.
Mann Whitney U Test was administered to analyzed quantitative data. The quantitative results revealed that problem-based learning was effective on students' academic achievements. Scores of treatment group were higher than scores of control group. At the end of the nineteen-week period, it was revealed that there is a statistically significance difference on students' self-regulated learning skills between treatment group and control group. Scores of treatment group were higher than scores of control group. However, no significant difference was detected between students' academic self-concepts. 
According to content analysis, students' general views were positive. Students said that problem-based learning was useful because it encouraged them to research, they were all daily life issues that they could come across with; they developed their communication skills, learned from their peers in discussions, learned new information by using old information, to consist of all tag problems. On the other hand students mentioned some of the negative aspects of PBL. They gave examples like; they spent a lot of time on research, they became tired while writing the results of the research. There were some group members that they dislike to work with. Additionally, significant relationship was detected between self and peer assessments.


Keywords: Problem-based learning, self-regulation, self-regulated learning,
academic self-concept, science education