Eğitim standartlarının oluşturulmasında ve geliştirilmesinde yaratıcı problem çözme teorisi (TRIZ)
Theory of inventive problem solving (TRIZ) in forming and developing education standarts
Yazar: SELVER CEMGİL
Danışman: DOÇ.DR. KAAN YARALIOĞLU
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Ekonometri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Ekonometri = Econometrics

Özet:
Eğitim sisteminin var oluş nedeni, insanlara bilgiye ulaşma yolundayardımcı olması ve bilgiyi geliştirmede gerekli araçları sunmasıdır. Eğitim,insanın çevresinde olan değişmeleri karşılayabilecek yeni davranışlarıkazandırmakla yükümlüdür. Eğitim sisteminin amaçladığı ürünü elde etmedegösterdiği başarı, belirlenen amaçların toplumsal ve bireysel beklentileretutarlı olduğu ölçüde anlam kazanmaktadır. Eğitim sistemi, ?ver, verdiğini gerial? şeklinde papağan gibi bireyleri değil, bilinenlerden hareketle bilinmeyenleriaraştırarak bulan bireyleri yetiştirmelidir. Bunu için eğitim sistemi kişilerdeyaratıcı düşünceyi güçlendiren bir yapıda olmalıdır.Günümüzde her alanda yaratıcı ve sıra dışı düşünebilen insanlaraihtiyaç vardır. Böyle bir meziyetin doğuştan geldiği kısmen doğrudur. Ancak,insanlara farklı düşünmenin yollarını öğreterek onların yaratıcı yönlerini açığaçıkarmak mümkündür. İnsanlara yaratıcılığı sistematik olarak öğretebilecek,tekrarlanabilir, bilimsel temellere dayanan ve herkes tarafından uygulanabilenbir öğretiye ihtiyaç vardır. Bu konuda son zamanlarda Yaratıcı/YenilikçiProblem Çözme Teorisi (TRIZ)'ne dikkat çekilmektedir. Bu tezin konusu daböyle bir öğretinin var olduğunu, kaynaktan yararlanacaklara anlatabilmek veuygulamalarına yol göstermektir. Bunu yaparken öncelikle öğretinin dayandığıtemeller, TRIZ' in tarihsel gelişimi içinde anlatılarak açıklanmış ve mantığıokuyucuya verilmeye çalışılmıştır.TRIZ başlangıçta ve uygulama alanı olarak mühendislik problemlerininçözülmesi daha doğrusu, mühendislik ve fen bilimleri ile ilgili yaratıcıbuluşların elde edilebilmesi amacıyla ortaya atılmıştır. Fakat daha sonrayapılan uygulamalar göstermiştir ki sosyal bilimler, ekonomi gibi alanlarda vegünlük hayatta da TRIZ' i uygulamak mümkündür. TRIZ' deki potansiyeli görenaraştırmacılar, bu tekniği ?hep daha iyiyi arama? yollarından biri olan ToplamKalite Yönetimi (TKY) için bir çözümleme aracı haline getirmek üzereçalışmışlar ve bu iki tekniğin içerdiği çözümleme tekniklerinin birkarşılaştırmasını yaparak ortak olarak kullanılmasını önermişlerdir.Bu doğrultuda tezde, TRIZ ve TKY' nin ortak bir uygulamasının eğitimsistemine adaptasyonunu bulacaksınız. Baskısız, cana yakın ve herkese ilgiduyulan bir ortamda, öğrenci, öğretmen ve anne-babalara, daha önceyaşadıklarından çok farklı bir eğitsel deneyim imkânı sunulacaktır. Okulunodak noktasının, kaliteli çalışma ve kişisel sorumluluk; tüm öğrencilerinhedefinin de, eğitimin, yaşamlarının kalitesini arttırmanın en güçlü aracıolduğunu keşfetmek, tezin varmak istediği noktadır.

Abstract:
The reason why education system exists is that it helps people reachinformation and that it presents the necessary means to develop information.Education is responsible for making it possible for people to acquire newbehaviors that can answer to the changes in their environment. The successof the education system in producing the intended product gains meaning aslong as the intended aims are consistent with social and individualexpectations. Education system should raise individuals that can find out theunknown by the help of the things that are known instead of individuals likeparrots that return the thing given. Thus, education system should have astructure that strengthens creative thought in individuals.Today there is a need for people who can think creatively and out of theordinary. It is partly true that this virtue is innate. However, by teaching peopleways of thinking differently, it is possible to reveal their creative sides. Thereis a need for a doctrine that can teach people creativity in a systematic wayand that can be repeated. This doctrine should be based on a scientific basisand should be easy for everyone to apply. In this field, Theory of InventiveProblem Solving (TRIZ) has attracted attention recently. The aim of this thesisis to tell to the people who will use the source that such a doctrine exists andto guide people to apply the doctrine. While doing this, first of all, the basis ofthe doctrine is explained within the historical development of TRIZ and thelogic of the technique is tried to be given.In the beginning, TRIZ was suggested in order to solve problemsrelated with engineering, namely in order to make creative discoveries in thefield of engineering and science. However, the applications that are carriedout later have shown that it is possible to use TRIZ in fields like socialsciences, economy and in the daily life. Seeing the potential in TRIZ,researchers have tried to make this technique a means of analysis for TotalQuality Management (TQM), which is one of the ways to ?seek for the better?.Researchers have compared the analysis techniques that these twotechniques include and they have suggested using it together.In this direction, readers will find an adaptation of a joint application ofTRIZ and TQM to the education system. An education experience that is verydifferent from the ones they saw before will be presented to the students,teachers and parents in an uncontrolled, friendly environment in whicheveryone will be a point of interest. The point that this thesis wishes tounderline is that the focal point of the school is work of a high quality andpersonal responsibility and that the aim of all students is to discover the factthat education is the best way to enhance the quality of their lives.