Kanser hastalarında hasta merkezli iletişimin hasta katılımı, sağlıkla ilgili yaşam kalitesi, hizmet kalitesi algısı ve hasta tatmini üzerine etkileri
Effects of patient-centered communication on patient engagement, health related quality of life, perception of service quality and patient satisfaction in cancer patients
Yazar: CUMA ÇAKMAK
Danışman: PROF. DR. ÖZGÜR UĞURLUOĞLU
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Sağlık Kurumları Yönetimi = Health Care Management
Dizin: Doktor-hasta etkileşimi = Doctor-patient interaction ; Doktor-hasta iletişimi = Physician-patient communication ; Hizmet kalitesi = Service quality ; Kanser hastaları = Cancer patients ; Sağlık iletişimi = Health communication

Özet:
Hasta merkezli iletişim, hizmet sunucu ile hasta arasında gerçekleşen ve hastaların ihtiyaçlarının, bakış açılarının, bireysel deneyimlerin dikkate alındığı, hastaların bakımlarına katılmaları için fırsatlar sağlandığı ayrıca iletişim ilişkisinin güçlendirilmesini içeren bir iletişim türüdür. Kanser tedavisinde hasta merkezli iletişim hastalara; zor haberleri alma ve yaşamı tehdit eden kanserin duygusal etkisini yönetme, karmaşık tıbbi bilgileri anlama, birden fazla sağlık uzmanıyla iletişim kurma, belirsizlikle başa çıkma, sağlığı hakkında karar verme ve sağlığı geliştirici davranışları benimseme gibi çeşitli şekillerde yardımcı olmaktadır. Hasta merkezli iletişimin sağlık sonuçları üzerinde etkilerinin olduğu ve çeşitli faktörlerden etkilendiği bilinmektedir. Bu çalışmada, hasta merkezli iletişimi etkileyebilecek sosyo-demografik, hastalıkla ilgili, kanser tedavisine erişim ile tedavinin kullanımı ve ilişki faktörlerinin incelenmesi ve hasta merkezli iletişimin, hasta katılımı, sağlıkla ilgili yaşam kalitesi, hizmet kalitesi algısı ve hasta tatmini üzerindeki etkilerinin ortaya konulması amaçlanmıştır. Araştırma, Diyarbakır'da Sağlık Bakanlığı'na bağlı bir eğitim ve araştırma hastanesinde tedavi gören 312 kanser ile gerçekleştirilmiştir. Araştırma verilerinin analizi için SPSS 22.0 ve AMOS 22.0 programları kullanılmıştır. Araştırma kapsamında; cinsiyet, kanser türü, kanser evresi, tedavi süresi, fiziksel ve ruhsal sağlık statüsü, kuruma başvuru sıklığı, hizmet alım şekli, hekime güven ve iletişim süresi değişkenlerinin hasta merkezli iletişim ve alt boyutları ile ilişkili olduğu ayrıca hasta merkezli iletişimin hasta katılımı, sağlıkla ilgili yaşam kalitesi, hizmet kalite algısı ve hasta tatminini olumlu yönde etkilediği istatistiksel olarak ortaya konulmuştur. Bu çalışmada hasta merkezli iletişimin çeşitli sağlık sonuçlarını olumlu yönde etkilediği vurgusu yapılmakta ve hizmet sunucu-hasta iletişimin geliştirilmesine yönelik öneriler sunulmaktadır.

Abstract:
Patient-centered communication is a type of communication between the service provider and the patient that takes into account the needs, perspectives and individual experiences of patients, provides opportunities for patients to participate in their care, and strengthens the communication relationship. Patient-centered communication in cancer treatment helps patients in various ways, such as receiving difficult news and managing the emotional impact of life-threatening cancer, understanding complex medical information, communicating with multiple healthcare professionals, coping with uncertainty, making decisions about their health, and adopting health-promoting behaviors. Patient-centered communication has effects on health outcomes and is influenced by various factors. It was aimed to examine socio-demographic, disease-related, cancer treatment access, treatment use and relationship factors that may affect patient-centered communication and to reveal the effects of patient-centered communication on patient engagement, health-related quality of life, perception of service quality and patient satisfaction. The study was conducted with 312 cancer patients who were being treated in a training and research hospital affiliated to the Ministry of Health in Diyarbakır. SPSS 22.0 and AMOS 22.0 programs were used to analyze the research data. It was statistically revealed that gender, cancer type, cancer stage, treatment duration, physical and mental health status, frequency of application to the institution, type of application, trust in the physician and communication duration variables were associated with patient-centered communication and its sub-dimensions, and patient-centered communication positively affected patient engagement, health-related quality of life, service quality perception and patient satisfaction. In this study, it is emphasized that patient-centered communication positively affects various health outcomes and suggestions for improving provider-patient communication are presented.