Türkiye ve Fransa'da korunan alanlarda yönetim sürecinde katılımcılık: Kazdağı Milli Parkı-Seine Normande menderesi bölge tabiat parkı örnekleri
In Turkey and france, participation on management process in protected areas: Examples of Kazdaği National Park and the regional natural park of loops of the Seine Normandy
Yazar: SAFİYET AYLA DENİZ IZYAJEN
Danışman: PROF. DR. SEZGİN ÖZDEN
Çankırı Karatekin Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Orman Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Ormancılık ve Orman Mühendisliği = Forestry and Forest Engineering
Dizin: Fransa = France ; Koruma alanları = Conservation areas ; Paydaşlar = Stakeholders ; Yönetime katılma = Participation management

Özet:
Günümüzde korunan alanların yönetiminde katılımcı yönetim anlayışı yer almaktadır. Bu çalışmada, Türkiye'nin Kazdağı Milli Parkı ve Fransa'nın Le Parc naturel regional des Boucles de la Seine Normande (Seine Normande Menderes Bölge Tabiat Parkı) alanlarında yönetim sürecinde katılımcılığın belirlenmesi amaçlanmıştır. İki ülkenin korunan alanlarında yönetim sürecinde uygulanan katılımcı yaklaşımın mevcut durumu değerlendirilmiştir. Her iki alan için yerel halk ve ziyaretçilerden oluşan ilgi grupları ile anket çalışması yapılmıştır. Yapılan anketler kapsamında; milli parkla ilgili bilgi düzeyine, milli parka bakış açısına ilişkin ve milli parkın yönetimine katılım ile ilgili görüşler belirlenmiştir. 

IUCN'e bağlı WCPA'nın geliştirmiş olduğu, Yönetim Etkinliğini İzleme Aracı (METT) yöntemi her iki alanda da uygulanmıştır. Yönetimin etkinlik düzeyinin, Seine Normande Menderesi Bölge Tabiat Parkı'nda Kazdağı Milli Parkı'na göre %5 daha fazla olduğu saptanmıştır. Türkiye'deki korunan alanlar ve katılımcılık ile ilgili yasal düzenlemelerin çoğunluğunda alan yönetimine katılımı gerektiren bir hüküm bulunmamaktadır. Buna karşılık, ilgili yasal düzenlemelerde katılımı engelleyecek bir hüküm de yer almamaktadır. Fransa'daki ilgili yasal düzenlemelerde alan yönetimine katılımı gerektiren hükümler yer almaktadır. Katılımcılık ilkesine yer verilmiştir. Türkiye'deki konuya ilişkin yasal düzenlemelere göre çok daha kapsamlıdır. Kazdağı Milli parkı planına göre, Seine Normande Menderesi Bölge Tabiat Parkı planında yönetime katılımın daha sistemli bir şekilde olduğu görülmüştür.

Türkiye'de korunan alanlarda paydaşlar için alan yönetimine katılımının yeterli olmadığı görülmektedir. Paydaşların katılımının mevzuat ve planlarda yer alması sağlanmalıdır. Fransa'da korunan alanlarda katılım açısından iyi bir yasal çerçeve vardır. Fakat uygulamada eksiklikler bulunmaktadır. Genel olarak bakarsak Fransa korunan alanlarda yönetim sürecinde katılımcılık açısından Türkiye'ye göre daha ileridedir. Çalışmada, Türkiye'de korunan alanlarda yönetim sürecinde katılımcılığın sağlanabilmesine ilişkin öneriler de geliştirilmiştir.

Abstract:
Today, the participatory management approach is involved in managing protected areas. This study aims to determine the participation in the management process in the areas of Kazdağı National Park of Turkey and The Regional Natural Park of Loops of the Seine Normandy (Le Parc naturel regional des Boucles de la Seine Normande) of France. The current situation of the participatory approach applied in the management process in the protected areas of the two countries has been evaluated. A survey was conducted with interest groups consisting of local people and visitors. Within the scope of the surveys, the views on the level of knowledge about the national park, the perspective of the national park, and participation in the national park's management were determined. 

Management Effectiveness Tracking Tool (METT), developed by the WCPA affiliated with IUCN, has been applied in both areas. It was determined that the level of efficiency of the management was 5% higher in the Regional Natural Park of Loops of the Seine Normandy than in Kazdağı National Park. In most legal regulations regarding protected areas and participation in Turkey, there is no provision requiring participation in area management. On the other hand, there is no provision in the relevant legal regulations to prevent participation. In the relevant legal regulations in France, there are provisions requiring participation in the management of the area. The participation principle is included. It is much more comprehensive than the legal regulations on the subject in Turkey. According to the Kazdağı National Park plan, it has been seen that participation in the management is more systematic in the plan of the Regional Natural Park of Loops of the Seine Normandy.

It is seen that participation in area management is not sufficient for stakeholders in protected areas in Turkey. It should be ensured that the participation of stakeholders is included in the legislation and plans. France has a good legal framework for participation in protected areas. However, there are deficiencies in practice. In general, France is ahead of Turkey in terms of participation in the management process in protected areas. In the study, suggestions have also been developed to ensure participation in the management process in protected areas in Turkey.