Ebeveyn stilleri ve ebeveynlerin problem çözme becerileri ile ergenlerin problem çözme becerileri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examining the relationship between parental styles and parents' problem solving skills and adolescents' problem solving skills
Yazar: KEVSER TOPAL PURCU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ FUNDA KUTLU
Ufuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Ebeveynlik rolleri = Parental roles

Özet:
Bu araştırmanın amacı, ebeveynlerin problem çözme becerileri ile ergen çocuklarının problem çözme becerileri arasındaki ilişkide ebeveyn stilleri boyutlarının (kabul/ilgi ve denetim/kontrol) aracı rolünün incelenmesidir. Araştırmanın örneklemini, çalışma evreninden tesadüfi örnekleme yöntemi ile seçilen 359 anne ve ergen çocuğu oluşturmaktadır. Anne ve ergne çocuk için sosyodemografik bilgi formu, Problem Çözme Envanteri ve ergen çocuk için ayrıca Çocuk Yetiştirme Stilleri Ölçeği veri toplama araçları olarak kullanılmıştır. Betimsel istatistik analizler sonucunda; annenin yaşına, çalışma durumuna, eğitim düzeyine ve gelir seviyesine göre ebeveyn kabul/ilgi ve denetim/kontrol alt boyutlarında anlamlı fark bulunmamıştır. Bununla birlikte annenin çalışma durumuna göre problem çözme becerileri puanının anlamlı olarak farklılaştığı bulunmuştur.  Ayrıca anne yaşına ve çalışma durumuna göre ergen çocuğun problem çözme becerisi puanları arasında fark olduğu görülmüştür. Ergen çocuğun sosyodemografik değişkenlere göre yapılan analizler sonucunda ise ergenlerin denetim/kontrol algısının cinsiyete göre değiştiği bulunmuştur. Çalışmanın temel amacı olan anne problem çözme becerisi ile ergen çocuğun problem çözme becerisi ilişkisindeki kabul/ilgi ve denetim/kontrol boyutlarının aracı rollerini inclemek için sunulan iki modelin analizleri sonucunda; anne problem çözme becerisi ile ergenin problem çözme becerisi arasındaki ilişkide kabul/ilgi ebeveynlik stili boyutunun kısmi aracılık ettiği bulunmuştur. Benzer şekilde, denetim/kontrol boyutununda anne problem çözme becerisi ve ergenein problem çözme becerisi arasında kısmi aracı rolü olduğu bulunmuştur. Elde edilen bulgular literatür ışığında tartışılmıştır.

Anahtar Sözcükler: Problem Çözme, Ebeveyn Kabul/İlgi, Ebeveyn Denetim/Kontrol.

Abstract:
The aim of this study is to examine the mediating role of parent styles dimensions (acceptance/involvement and supervision/control) in the relationship between parents' problem-solving skills and their adolescent children's problem-solving skills. The sample of the study consists of 359 mothers and adolescent children, selected by random sampling method. Sociodemographic information form and Problem Solving Inventory for mother and adolescent, and Child Rearing Styles Scale for adolescent were used as measurement tools. As a result of descriptive statistical analysis; there was no significant difference in parental acceptance/involvement and supervision/control sub-dimensions according to the mother's age, employment status, education level and income level. However, it was found that the problem solving skills were significantly differed according to the working status of the mother. In addition, there was a difference between the problem solving skill scores of the adolescent child according to the mother's age and working status. As a result of the analyses, according to the sociodemographic variables of the adolescent, it was found that the perception of supervision/control of the adolescents changed according to gender. In order to test the main purpose of the study two models were tested with mediation analyses. As a result, it was found that acceptance/involvement parenting style dimension partially mediated the relationship between mother's problem-solving skills and adolescents' problem-solving skills. Similarly, it was found that there is a partial mediating role between the mother's problem-solving skills and the adolescent's problem-solving skills for the supervision/control dimension. The findings were discussed in the light of the literature.
Keywords: Problem Solving, Parental Acceptance/involvement, Parental Supervision/Control.