Primer hiperparatiroidisi olan hastalarda endokanın kardiyovasküler hastalık riski ile ilişkisi
The relationship between endocan and cardiovasculer disease risk in patients with primary hyperparathyroidism
Yazar: SAADET ACAR
Danışman: PROF. DR. İBRAHİM GÜNEY
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Konya Şehir Hastanesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: İç Hastalıkları = Internal diseases
Dizin: C reaktif protein = C reactive protein ; ENDOKAN = ENDOCAN ; Hiperparatiroidizm = Hyperparathyroidism ; Kardiyovasküler hastalıklar = Cardiovascular diseases ; Karotis intima media = Carotid intima media ; Nabız = Pulse ; Paratiroid bezleri = Parathyroid glands ; Paratiroid hastalıkları = Parathyroid diseases

Özet:
Giriş ve Amaç: Primer Hiperparatiroidi hastalarında artmış kardiyovasküler hastalık riski
mevcuttur. Endokan, inflamasyon ve endotel disfonksiyonunun önemli bir biyobelirteçidir.
Bu çalışmada primer hiperparatiroidi (PHPT) tanılı hastalarda endokan düzeyinin
kardiyovasküler hastalık riski ile ilişkisini araştırmayı planladık.

Materyal ve Metod: Bu kesitsel çalışma 51 PHPT hastası (opere olmamış) ile 31 kontrol
grubunu kapsamaktadır. PHPT tanısı konulan hastalardan ve kontrol grubundan endokan,
hsCRP, hormon ve kolesterol paneli için serum örneği alınmıştır. Doppler Ultrasonografi
(USG) cihazı ile karotis intima-media kalınlığı (KIMK) ölçümü yapılmıştır. Mobil-O-Graph
NG (I.E.M GmbH Stolberg, Germany) arteriyograf cihazı ile hastaların Pulse Wave Velocity
(PWV) ölçümü yapılmıştır.

Bulgular: PHPT hastalarında kontrol grubuna göre serum endokan ve HsCRP düzeyleri
anlamlı derecede yüksek tespit edildi (sırasıyla; p=0,001, p=0,033). KIMK ve PWV
düzeyleri de PHPT kolunda kontrole göre anlamlı olarak daha yüksekti (sırayla; p<0,001,
p<0,001). Endokan ile HsCRP düzeyi arasında istatistiksel anlamlı, pozitif yönlü, orta
düzeyde korelasyon (rho=0,412, p=0,03), sistolik kan basıncı (SKB) ile istatistiksel olarak
sınırda anlamlı, pozitif yönde, zayıf düzeyde korelasyon olduğu görüldü (rho=0,272,
p=0,053). Yeni antropometrik ölçümlerden Lipid Akümülasyon Skoru (LAP) ve Visseral
Adipozite İndeksi (VAI) skorlarının PHPT kolunda anlamlı yüksek olduğu (sırayla; p=0,023,
p=0,01) ve endokan düzeyi ile pozitif yönlü, zayıf düzeyde korelasyon gösterdikleri tespit
edildi (sırasıyla; rho=0,331, p=0,018; rho=0,279, p=0,048).

Sonuç: Bu çalışmada, PHPT hastalarında serum endokan düzeyinin kontrol grubuna göre
yüksek olduğu tespit edildi ve ayrıca endokan düzeyi ile HsCRP, SKB, LAP ve VAI skoru
arasında pozitif korelasyon olduğu görüldü.

Anahtar Kelimeler: Primer hiperparatiroidi, endokan, nabız dalga hızı, karotis intima
media kalınlığı, high sensitive C-Reaktif Protein.

Abstract:
Objective: There is an increased risk of cardiovascular disease in patients with primary
hyperparathyroidism. Endocan is an important marker of inflammation and endothelial
dysfunction. In this study, we planned to investigate the relationship between endocan level and cardiovascular disease risk in patients with primary hyperparathyroidism (PHPT).

Method: This cross-sectional study included 51 PHPT patients (not operated) and 31 control
groups. Serum samples were taken from patients diagnosed with PHPT and control groups
for endocan, hsCRP, hormone and cholesterol panel. Carotid intima-media thickness (cIMT)
was measured with Doppler Ultrasonography (USG) device. PWV (Pulse Wave Velocity)
measurement was performed with Mobil-O-Graph NG (İ.E.M GmbH Stolberg Germany)
arteriograph device.

Results: Serum endocan and HsCRP levels were found to be significantly higher in PHPT
patients compared to control (p=0.001, p=0.033, respectively). Moreover, cIMT and PWV
levels were higher in the PHPT arm compared to the control (p<0.001, p<0.001,
respectively). There was a moderate, statistically significant, positive correlation between endocan and HsCRP levels (rho=0.412, p=0.03) and a weak, statistically borderline
significant, positive correlation with systolic blood pressure (rho=0.272, p=0.053). LAP and VAI scores were significantly higher in the PHPT arm (p=0.023, p=0.01, respectively) and they were positively and weakly correlated with endocan levels (rho=0.331, p = 0.018,
rho=0.279, p=0.048, respectively).

Conclusion: In this study, serum endocan levels were found to be significantly higher in
patients with PHPT than control. Also, serum endocan level was significantly correlated with HsCRP, SBP, LAP and VAI scores.

Keywords: Primary hyperparathyroidism, endocan, pulse wave velocity, carotid intimamedia thickness, high sensitive C - reactive protein.