Tokat, Samsun ve Ordu illeri standart süreli en büyük yağışları için en uygun dağılımların ve yağış şiddet-süre-tekerrür eğrilerinin belirlenmesi
Determining the most appropriate distributions and intensity-duration-recurrence curves for the standart duration annual largest precipitations of Tokat, Samsun and Ordu provinces
Yazar: ABDULKADİR BOZYİĞİT
Danışman: PROF. DR. TEKİN ÖZTEKİN
Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyosistem Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Yüzey drenaj kanallarının projelenmesi için gerekli debilerin belirlenmesinde ihtiyaç duyulan uç yağış değerleri, standart süreli yıllık maksimum yağışların frekans analizi sonucu geliştirilen yağış şiddeti-süre-tekerrür eğrilerinden elde edilir. Bu tez çalışmasında 50 yıllık Tokat, 59 yıllık Samsun ve 51 yıllık Ordu illeri standart süreli (5-, 10-, 15-, ve 30-Dakika, 1-, 2-, 3-, 4-, 5-, 6-, 8-, 12-, 18- ve 24-Saat) yıllık maksimum yağış verilerine en iyi uyum gösteren frekans dağılım fonksiyonları FRANMOD modeli kullanılarak üst çeyrek verilerinin 1-1 doğrusundan ortalama sapma (UQAD), üst kuyruk Anderson-Darling (UTAn-Da) uyum iyilik ve sağ kuyruk ortalama sapma (RTAD) istatistiklerine göre belirlenmiştir. En iyi uyum gösteren dağılım, genel olarak illere, standart sürelere ve istatistiklere göre değişim göstermiştir. Beş parametreli Wakeby dağılımının her üç il standart süreli yıllık maksimum yağış serilerine uyumda ön plana çıktığı belirlenmiştir. Ölçülen ve tahmin edilen yağış değerleri 1-1 doğrulu saçılma grafiği ile karşılaştırılarak en iyi uyum sağlayan dağılıma karar verilmiştir. En iyi uyum sağlayan dağılım FRANMOD modelinde kullanılarak, 2-, 5-, 10-, 25-, 50-, 100-, ve 200-Yıl tekerrürlü yağış miktarları tahmin edilmiştir. Belirlenen dağılım ve tahmin edilen yağış miktarları T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı Meteoroloji Genel Müdürlüğü verileri ile karşılaştırılmıştır. Elde edilen yağış değerleri kullanılarak Tokat, Samsun ve Ordu illerine ait yağış şiddeti-süre-tekerrür eğrileri çizilmiştir.

Abstract:
The extreme precipitation values required in determining the flow rates required for the design of the surface drainage channels are obtained from the precipitation intensity-duration-recurrence curves developed as a result of the frequency analysis of the standard-duration annual maximum precipitations. In this thesis, the 50 years of Tokat, 59 years of Samsun, and 51 years of Ordu provinces standard duration (5-, 10-, 15-, and 30-minutes, 1-, 2-, 3-, 4-, 5-, 6 -, 8-, 12-, 18-, and 24-hour) largest annual precipitation data frequency distribution functions that best fit were determined using the FRANMOD model with the mean deviation (UQAD) from 1-1 line of the upper quartile data, upper tail Anderson -Darling (UTAn-Da), and right tail mean deviation (RTAD) of goodness of fit statistics. In general, the distribution that best matched has varied according to the provinces, standard durations, and statistics. It has been determined that the five-parameter Wakeby distribution comes to the fore in compliance with the annual maximum precipitation series for all three provinces. By comparing the measured and predicted precipitation values with the 1-1 straight scatter graph, the distribution that fits the best is decided. Using the best fit distribution in FRANMOD model, 2-, 5-, 10-, 25-, 50-, 100- and 200-year recurring rainfalls were estimated. The determined distributions and estimated precipitation amounts were compared with the data of the General Directorate of Meteorology of Ministry of Agriculture and Forestry of Turkish Republic. By using the obtained precipitation values, precipitation intensity-duration-recurrence curves for Tokat, Samsun, and Ordu provinces were drawn.