Üniversite sınavına hazırlanan lise son sınıf öğrencilerinin bilişim teknolojilerinden yararlanma düzeylerinin incelenmesi
Analyzing the level of utilization of information technologies by high school senior students preparing for university entrance exams
Yazar: ALİ TUNÇAK
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA MURAT İNCEOĞLU
Ege Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Bilim ve Teknoloji = Science and Technology

Özet:
Bu çalışmanın amacı; üniversite sınavına hazırlanan lise son sınıf öğrencilerinin bilgi ve iletişim teknolojilerinden yararlanma düzeylerinin çeşitli sosyo-demografik değişkenlere göre incelenmesidir. Araştırma nicel araştırma yöntemlerinden genel tarama modeline göre yapılmıştır. Veri toplamak için Özmusul (2011) tarafından geliştirilen Bilişim Teknolojilerinden Yararlanma Düzeyleri Ölçeği (BTYÖ) kullanılmıştır. Nicel araştırmayı desteklemek amacıyla nitel araştırma yöntemlerinden görüşme tekniği de uygulanmıştır. Bu araştırmada üniversiteye hazırlanan lise son sınıf öğrencilerinin evlerinde bulunan bilişim teknolojileri imkanları, bunlardan yararlanma amaçları, ne düzeyde yararlandıkları, yararlanma düzeylerinin cinsiyetlerine, genel not ortalamalarına, anne ve babalarının eğitim ve mesleki durumlarına göre farklılaşıp farklılaşmadığı incelenmiştir. Araştırmanın evreni 2023-2024 Eğitim Öğretim yılında İzmir ilinde yaşayan üniversite sınavına girecek lise son sınıf öğrencilerdir. Ölçek, İzmir il genelinde bulunan Bornova ve Konak ilçelerindeki Anadolu Lisesi son sınıfta öğrenim gören 692 öğrenciye uygulanmıştır. Araştırmanın bulguları, öğrencilerin bilişim teknolojilerini en çok bilgi edinme ve ödev yapma amaçlı kullandığını göstermektedir. Cinsiyet, genel not ortalamaları ve ebeveynlerin eğitim ve meslek durumlarının bilişim teknolojilerinden yararlanma düzeylerini etkilediği belirlenmiştir. Özellikle, erkek öğrencilerin teknolojiyi eğlence ve oyun için daha fazla kullandıkları, kız öğrencilerin ise daha çok bilgi edinme ve ödev yapma amaçlı kullandıkları tespit edilmiştir. Ayrıca, ebeveynlerin eğitim düzeyi arttıkça öğrencilerin bilişim teknolojilerini daha etkin kullandıkları gözlemlenmiştir. Bu araştırmanın literatüre katkısı, üniversite sınavına hazırlanan öğrencilerin bilgi ve iletişim teknolojilerinden yararlanma düzeylerini sosyo-demografik değişkenler ışığında inceleyerek eğitim ve teknoloji kullanımına dair yeni veriler sunmasıdır. Araştırma, bu alanda yapılacak ileri çalışmalar için bir temel oluşturarak öğrenci profillerine ve ebeveynlerin etkilerine dair daha derinlemesine analizler yapılmasına yönelik önemli ipuçları sağlamaktadır.

Abstract:
The purpose of this study is to examine the level of utilization of information and communication technologies by high school seniors preparing for university entrance exams according to various socio-demographic variables. The research was conducted using the general survey model, which is one of the quantitative research methods. The Information Technology Utilization Levels Scale (ITU-LS), developed by Özmusul (2011), was used to collect data. In order to support quantitative research, the interview technique, one of the qualitative research methods, was also applied. In this study, the availability of information technologies in the homes of high school seniors preparing for university, their purposes of utilization, the extent to which they benefit from them, and whether the utilization levels vary according to their genders, overall grade averages, and their parents' educational and occupational statuses were examined. The sample of the study consists of high school seniors living in İzmir province during the 2023-2024 academic year who will take the university entrance exam. The scale was administered to 692 students attending Anatolian High Schools in the Bornova and Konak districts of İzmir province. The findings of the study indicate that students mostly use information technologies for obtaining information and completing assignments. Additionally, gender, overall grade averages, and parents' education and occupational statuses were found to influence the levels of utilization of information technologies. Specifically, male students were found to use technology more for entertainment and gaming, while female students used it more for obtaining information and completing assignments. Furthermore, students with higher educated parents were observed to use information technologies more effectively. The contribution of this research to the literature lies in its examination of high school seniors preparing for university entrance exams, focusing on their utilization of information and communication technologies in relation to socio-demographic variables. The research provides new insights into the relationship between education and technology use, serving as a foundational basis for future studies to conduct more in-depth analyses on student profiles and the influence of parental factors.