Eski Irak'ta Bronz Çağ'da endüstri ve ticaret
Bronze Age industry and trade in old Iraq
Yazar: ANFAL MOHAMMED MAHMOOD
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET KAŞKA
Süleyman Demirel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Arkeoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Arkeoloji = Archeology
Dizin: Arkeoloji = Archaeology ; Arkeolojik eserler = Archaeological materials ; Arkeolojik kazılar = Archaeological excavations ; Bronz Çağı = Bronze Age ; Endüstri = Industry ; Irak = Iraq ; Ticaret = Trade

Özet:
Bu araştırma konusu, eski arkeolojik ve tarihî araştırmalarda önemli konular
arasında yer aldığından dolayı tercih edilmiştir. Özellikle de araştırmacıların ele aldığı
şeylerin çoğunun genellikle her çağın belirli yönlerinin incelenmesi ile sınırlı olması
nedeniyle de tercih edilmiştir. Bu nedenle, Bronz Çağı'nda Mezopotamya'daki sanayi,
ticaretin ve bu çağın ortaya koyduğu başarıların incelenmesini ele alması açısından bu
konu önem arz etmektedir.
Araştırma beş bölüme ayrılmıştır. Birinci bölümde, Mezopotamya'nın
adlandırılması, eskiden ona verilen isimler, onu çevreleyen ülkeler arasındaki konumu ve
bu konumunun ticari ve ekonomik açıdan önemi ele alınmıştır. Bu bölüm ayrıca
Mezopotamya topografyasına doğal ortamın tezahürleri ve onu etkileyen koşullar
bakımından kapsamlı bir genel bakış yapılmıştır. Bölümde, Dicle ve Fırat nehirleri ve
bunların Mezopotamya'da ticaret ve taşımacılığın kolaylaştırılmasındaki önemlerinin
yanı sıra komşu ülkeler açısından Irak'ın ticari konumu da ele alınmıştır.
İkinci bölümde, Bronz Çağı tarihi ve bu çağın medeniyete katkıları ile bu çağın
geçirdiği evreler ve Mezopotamya'da bu dönemde elde edilen en önemli bazı kazanımlar
ele alınmıştır.
Üçüncü bölümde, Mezopotamya'da ticaret ve ulaşım hareketlerini
kolaylaştırmada büyük öneminden dolayı yollar ve güzergâhların yanı sıra nehir ve kara
ulaşım araçlarının incelenmesi ile bütün bu kara ve nehir araçlarının kullanımının önemi
ve bu araçların eski Iraklıların yaşamındaki önemi ele alındı.
Dördüncü bölüme gelince; bu bölümde, özellikle Tunç Çağı Mezopotamya
ticareti ve onun çevresinde bulunan ülkelerle olan ticari ilişkileri bu dönemde mevcut
olan en önemli ticaret merkezlerini arkeolojik kalıntılara dayanarak ayrı ayrı açıklayarak
ve ortaya koyarak ele almıştır.
Son olarak beşinci bölümde ise, Mezopotamya'da Bronz Çağı'ndaki sanayiyi,
toplumdaki önemini, meslekte uzmanlaşmanın ortaya çıkışını ve bu dönemde büyük
ölçüde metalürjik endüstrilerin ortaya çıkışını araştırmaya ayrılmıştır. Arkeolojik
kalıntılara dayanarak bu sanayilerin ayrı ayrı her birinin detaylı bir açıklaması yapıldı.
Ayrıca bu bölüm, araştırmanın sonuçlarını ve bu araştırmayla ulaştığımız en önemli
çıkarımları içermektedir.

Abstract:
The scope of this study has been preferred as it is regarded one of the most
significant issues in archaeological and historical researches and as it has been found that
the researchers intend to restrict their researches with certain parts of each age. Thus, this
study is of great significance as it investigates the industry, trade and the achievements
that this age marked in Bronze Age in Mesopotamia.
The study is involves five sections. The first section discusses how the word
"Mesopotamia" was derived, its old names and its location regarding the countries
surrounding it as well as the commercial and economic significance that this location
offered. This section also involves the detailed overview of how natural surroundings
affected Mesopotamia topography as well as of the conditions affecting the natural
surroundings. Tigris and Euphrates Rivers, their significance in enhancing the trade and
transportation in Mesopotamia and commercial position of Iraq with regards to
neighbouring countries are also cited in this section.
In the second section, The Bronze Age and its contributions to the civilization as
well as the phases this age went through and the most crucial acquisitions that
Mesopotamia marked in this age are covered.
The third section investigates the roads and destinations as well as the river
navigation mediums and land transport vehicles as they exclusively facilitate the trade
and transportation in Mesopotamia. The importance of effective use of these roads and
their influence in Iraqis daily lives are cited in this section.
As for the fourth section, the trade in Bronze Age in Mesopotamia and commercial
activities of neighbouring countries are separately described based on the archaeological
findings.
The final section of the study discusses the industry in Bronze Age in
Mesopotamia, its significance in the community, how expertise in a profession and
metallurgical industries emerged. Each industry is described based on the archaeological
remnants. This section also involves the outcomes of the study and the theories that we
have obtained thanks to this study.