Kepez deresinde (Çanakkale) yapılan taşkın kontrol çalışmalarının makroomurgasız fonksiyonel grupları üzerine etkisi
The effect of flood control works on functional groups of macroinvertabrates at Kepez stream (Canakkale)
Yazar: HATİCE SÖYLEMEZ
Danışman: PROF. DR. ŞÜKRAN YALÇIN ÖZDİLEK
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Biyoloji = Biology

Özet:
Sel taşkınları dünyadaki en önemli afetlerden biri olup suyun akış hızının ve akımın artmasıyla birlikte çevresindeki yapıları, canlıları, tarlaları su altında bırakarak insanlara zarar verir.Akarsu kenarlarının betonlaştırılması ve dip kazıma çalışmaları yaygın olarak kullanılan taşkın kontrol çalışmalarındandır. Bu çalışmanın amacı taşkın kontrol işleminin etkisi altında bentik makroomurgasızların fonksiyonel grup çeşitliliğinin nasıl değişim gösterdiğini araştırmaktır. Akarsu üzerinde taşkın kontrol işlemlerinin Temmuz 2017'de başladığı Çanakkale ili Kepez deresi araştırma alanı olarak belirlenmiştir. Dere üzerinde işlem yapılan Kp1 veKp2 olmak üzere iki istasyondanKasım 2017–Mayıs 2019 tarihleri arasında aylık örneklemeler kuadrat yardımı ile üç tekrarlı olarakyapılmıştır. Ayrıca derenin örneklem istasyonlarına yakın hiçbir işlem görmemiş Kp3 istasyonu seçilmiş ve Mart 2019–Mayıs 2019ayları arasında ayda iki kez üç tekrarlı örnekleme yapılmıştır.Toplanan örnekler laboratuvarda teşhis edildikten sonra toplayıcı-biriktirici (CG), kazıyıcı (SCR), parçalayıcı (SHR), toplayıcı-filtre edici (CF) ve avcı (PRE) olmak üzere beş fonksiyonel grupta toplanmıştır.Her üç istasyonda da CG grubunun bolluğu baskındır.Taşkın önleme çalışmalarının akarsudaki makroomurgasız yoğunluğunun azalması yönünde etkili olduğu, akarsuyun aşağı kesiminde bir tahribattan sonra yeni kolonilerin kurulduğu, mevsime göre değişmekle birlikte ilk yerleşenlerin CG grubundan olduğu, ilkbahar mevsiminde çeşitliliğin arttığı tespit edilmiştir.

Abstract:
Floods are one of the most important disasters in the world and with the increase of the flow rate and discharge, they cause harm to people by leaving the surrounding structures and living organisms' beings under water.Concretization and bottom dredging of streams are among the most widely used flood control studies. The aim of this study is to investigate how the functional group diversity of benthic macroinvertebrates changes under the influence of flood control. Kepez Stream, Çanakkale province, where flood control procedures started on the river in July 2017, has been identified as a research area. From November 2017 to May 2019, monthly sampling from the two stations, Kp1 and Kp2, was performed in triplicate using quadrate. In addition, Kp3 station, which has not been processed near the sampling stations of the creek, was selected and three replications were made twice a month between March 2019 and May 2019. The collected samples were identified in the laboratory and then collected into five functional groups: collector-gatherer (CG), scraper (SCR), shredder (SHR), collector-filter (CF) and predator (PRE). The abundance of the CG group is dominant in all three stations. It can be said that flood prevention studies are effective in decreasing the macroinvertebrate density in the stream, new colonies are established after a destruction in the lower part of the river, although the first settlers are in the CG group depending on the season, diversity increases in spring season.