Eurimages'ın Türk sinemasındaki yeri
The role of Eurimages in Turkish cinema
Yazar: NEVZAT YADİGAR
Danışman: DOÇ. DR. KEMAL CEM BAYKAL
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Disiplinlerarası Bölgesel Araştırmalar Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Radyo-Televizyon = Radio and Television ; Sahne ve Görüntü Sanatları = Performing and Visual Arts
Dizin: Avrupa Birliği = European Union ; Dağıtım = Distribution ; Eurimages Fonu = Eurimeges Fund ; Ortak yapım = Co-production ; Sergileme = Exhibition ; Türk sineması = Turkish cinema

Özet:
1895 yılında Fransa'da bulunması sebebiyle ilk yıllarına Fransız sinemasının hâkim olduğu dünya sinema sektöründe I. Dünya Savaşı'ndan sonra Amerika Birleşik Devletleri tekel konumuna gelmiştir. Bu durumun ekonomik ve kültürel etkilerini azaltmak amacıyla Avrupa sineması temsilcileri, "Yaratıcı Sinematografik Görsel-İşitsel Eserlerin Ortak Yapımı ve Dağıtımı" için Eurimages adıyla bir fon oluşturmaya karar vermiştir. 01.01.1989 tarihinde faaliyetlerine başlayan Eurimages'ın temel amacı, "Sinema eserlerini yapım ve dağıtım alanlarında desteklemek ve Fona üye ülkelerin sinema profesyonelleri arasındaki iş birliğini teşvik etmek suretiyle, Avrupa film endüstrisinin gelişimine katkıda bulunmak"tır. Türkiye'nin Eurimages'a katılımı, 09.07.1990 tarihinde Bakanlar Kurulunda kabul edilerek 29 Ağustos 1990 tarih ve 20620 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Bu çalışmada Türkiye'nin ortak yapım ilişkileri, Eurimages üyeliği öncesi ve sonrası dönemler halinde incelenerek aradaki farklar ortaya konulmuş ve Eurimages'ın Türk sinemasına olan etkileri yapım, dağıtım ve gösterim aşamalarında araştırılmıştır. Bunun için Eurimages'dan destek alan filmlerin Türk sinemasındaki yeri, betimleyici analiz yöntemiyle sayısal veriler ışığında yorumlanmıştır. Ulaşılan sonuçlara göreyse Eurimages'dan destek alan filmlerin Türk sinemasında yeteri kadar izlenmediği, desteklenen sinema salonlarının çok sınırlı bir seyirci kitlesine hitap ettiği görülmüş; Eurimages'ın Türk sinemasının "sanat filmi" denilen film türünü ayakta tuttuğu belirlenmiştir.

Abstract:
In the world cinema sector, which was dominated by French cinema in its early years due to its discovery in France in 1895, the United States gained a monopoly position after World War I. In order to mitigate the economic and cultural impacts of this situation, representatives of European cinema decided to establish a fund under the name Eurimages for the "Co-production and Distribution of Creative Cinematographic and Audiovisual Works." Eurimages, which began its activities on January 1, 1989, aims to "support the production and distribution of cinematic works and to contribute to the development of the European film industry by encouraging cooperation among cinema professionals from member countries of the fund." Turkey's participation in Eurimages was approved by the Council of Ministers on July 9, 1990, and came into effect after being published in the Official Gazette No. 20620 on August 29, 1990. This study examines Turkey's co-production relations in two periods: before and after Eurimages membership, highlighting the differences and investigating the impact of Eurimages on Turkish cinema in the stages of production, distribution, and exhibition. For this purpose, the place of films supported by Eurimages in Turkish cinema was interpreted in the light of numerical data using the descriptive analysis method. According to the findings, films supported by Eurimages were not sufficiently watched in Turkish cinema, the supported cinema theaters appealed to a very limited audience, and Eurimages has kept the "art film" genre of Turkish cinema alive.