Biyoloji öğretmen adaylarının teknolojik pedagojik alan bilgilerinin incelenmesi ve geliştirilmesi
Examination and development of pre-service biology teachers' technological pedagogical content knowledge
Yazar: TUĞBA TAFLI
Danışman: PROF. DR. TAHİR ATICI
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Aday öğretmenler = Candidate teachers ; Biyoloji eğitimi = Biology education ; Mesleki yeterlilik = Professional competence ; Teknolojik pedagojik alan bilgisi = technological pedagogical content knowledge ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Sürekli değişim ve gelişim gösteren bilgi ve iletişim teknolojileri hayatımızın her alanını etkilemektedir. Çağın gerekliliklerini yerine getirmek üzere eğitim alanında da yerini alan bu teknolojilerin öğretmenler tarafından öğretim sürecine entegre edilerek kullanılması önem taşımaktadır. Nitelikli öğretmenlerin konu alanı bilgisi ve pedagojik bilgi bakımından donanımlı olmalarının yanı sıra teknolojik bilgi bakımından da yeterli olması gerekmektedir. Bu bilgi türlerinin birbirleriyle etkileşimli olarak sentezlenmesi sonucu nitelendirdiğimiz Teknolojik Pedagojik Alan Bilgisine (TPAB) sahip öğretmen adayları geleceğimize yapılan en büyük ve gerekli yatırımlardan birisi olmaktadır. Bu noktadan hareketle araştırmanın temel amacı, biyoloji öğretmen adaylarının TPAB düzeylerinin incelenmesi ve geliştirilmesidir. Araştırma 2013-2014 eğitim yılı bahar dönemi biyoloji eğitiminde pedagojik formasyon sertifika programına kayıtlı 39 öğretmen adayıyla yürütülmüştür. Daha kapsamlı ve güvenilir sonuçlar elde etmek üzere araştırma karma araştırma yönteminden birisi olan yakınsayan paralel desene tasarlanmıştır. 
Araştırmanın nicel verileri; araştırmacı tarafından geliştirilen, geçerlik ve güvenirlik analizleri yapılan Fen Öğretim Sürecine Yönelik Öz-yeterlik Ölçeği (FÖSİÖÖ), Teknolojik Pedagojik Alan Bilgisi Öz-yeterlik Ölçeği (TPABÖÖ) ve Öğretim Sürecinde Yararlanılan Teknoloji Kullanma Durumu Formu kullanılarak toplanmıştır. Nitel verileri için ise Kelime İlişkilendirme Testi (KİT) ile Yarı Yapılandırılmış Görüşme Formları kullanılmıştır. Araştırmanın nicel verilerinin analizi için SPSS 15.0 ve LISREL 8.7 programları; nitel verilerin analizi için ise ATLAS.ti programı kullanılmıştır. Araştırmanın nicel verilerinden elde edilen sonuçlar incelendiğinde FÖSİÖÖ, TPABÖÖ, Öğretim Sürecinde Yararlanılan Teknolojileri Kullanma Durumunu belirlemeye yönelik ön-test ve son-test sonucunda son-test lehine farklılık olduğu tespit edilmiştir. Araştırmanın nitel verilerinden elde edilen sonuçlar incelendiğinde biyoloji öğretmen adaylarının TPAB'ın alt bileşenlerinin içeriğini oluşturan boyutlara yönelik uygulama sonunda uygulama öncesine göre önemli düzeyde değişim ve gelişim gözlenmiştir. Ayrıca ön-test ve son-test olarak uygulanan KİT sonucunda da son-testlerinde ilişkilendirilen kelimelerde artış ve TPAB ile ilişkili yeni kavramların oluştuğu görülmüştür. Öğretmen adaylarının özellikle pedagojik ve teknolojik bilgi seviyelerini geliştirmeye yönelik planlanan süreçte etkili bir öğretim sürecini gerçekleştirmek üzere öğretim teknolojilerin entegre edilmesi, öğretim materyallerini tasarlanması süresinde hayal güçlerinin ve yaratıcılıklarının geliştirilmesi, öğretmenlik mesleğine yönelik öz-yeterliklerinin artması gibi önemli sonuçlar öğretmenlik tecrübesi kazanmalarına ve bu süreçte kendilerini geliştirmelerine olanak sağladığı sonucunu göstermiştir.

Abstract:
Information and communication technologies, which are currently changing and improving, affect the life circle of humanity. Such technologies, which also take place in the field of education and which are currently updated and practiced by the teachers, are of great significance. Not only the qualified teachers should be equipped with the subject matter of the field and with pedagogical information, but also they should have expertise in technological information. Pre-service teachers who have expertise in Technological Pedagogical Content Knowledge (TPACK) regarding the interaction between above-mentioned technologies, are going to be one of the most important and essential investments for the humanity. In this respect, the major concern of this research is to examine and develop the TPACK levels of the pre-service biology teachers. The research is conducted with the contribution of thirty-nine pre-service biology teachers who are affiliated to pedagogical formation certificate program in the spring semester of 2013-2014. In this research convergent parallel method, which is one of the mixed research methods, is applied to obtain comprehensive and reliable results. The quantitative data of this research is collected from Self-efficacy Scale Toward Science Teaching Process (SSTSTP), Self-efficacy Scale Toward Technological Pedagogical Content Knowledge (SSTTPACK) and Utilization of Technology in Teaching Process Form (UTTPF) The validity and reliability of SSTSTP and SSTTPACK are developed and analyzed by the researcher. The qualitative data is collected from Word Association Test (WAT) and Semi-Structured Questionnaire Forms. While SPSS 15.0 and LISREL 8.7 programs are preferred for analysis of the quantitative data and ATLAS.ti program is chosen for analysis of the qualitative data. The research results of the quantitative data are examined and it is determined that there are significant differences in post-tests. Also, research results of the qualitative data are examined and it is observed that there is significant change and improvement in the application of TPACK. Furthermore, after the application of WAT, there appears an enhancement in the use of pre-test words and new concepts have emerged. Particularly, this dissertation concludes that pre-service teachers have become aware of integrating teaching technologies; of developing their imaginations and creativities in the process of course material preparation, of obtaining teaching-experience to increase self-confidence, and of improving themselves in every respect.