Adana il sınırları içerisindeki yatılı ilköğretim bölge okullarında bulunan öğretmen ve öğrencilerin okul yaşam kalitesi algılarının incelenmesi
Examining perception of teachers and students at elementary boarding district school in borders of adana province with respect to the quality of school life
Yazar: UYGAR İNAL
Danışman: DR. FATMA SADIK
Çukurova Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Bölümü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Adana = Adana ; Okul yaşam kalitesi = Quality of school life ; Yatılı ilköğretim bölge okulları = Regional boarding primary education schools ; Yaşam kalitesi = Quality of life ; Öğrenci algısı = Students perceptions ; Öğrenciler = Students ; Öğretmen algısı = Teacher perception ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Bu araştırma, Adana il sınırları içinde bulunan yatılı bölge ilköğretim okullarındaki öğretmen ve öğrencilerin okul yaşam kalitesi algılarını belirlemeye yönelik olarak nicel araştırma desenlerinden tarama modelinde betimsel, öğrenci ve öğretmenlerin bulundukları okulun yaşam kalitesiyle ilgili görüşlerini derinlemesine incelemeye yönelik olmasıyla da nitel bir çalışmadır.Araştırma için belirlenen okullar, Adana il merkezine en yakın, orta ve merkeze en uzak mesafede nitelendirilebilecek yatılı bölge ilköğretim okullarıdır. Verilerin toplanmasında iki aşamalı bir desen izlenmiştir. Birinci aşamada öğretmen ve öğrencilerin bulundukları okulun yaşam kalitesine yönelik algılarını belirlemek amacıyla veri toplama aracı olarak nicel veri toplama yöntemlerinden ölçek kullanılmıştır. Araştırmanın bu aşamasına belirlenen üç YİBO' da görev alan 36 öğretmen ve bu okullarda okuyan 643 öğrenci katılmıştır. İkinci aşamada ise okul yaşam kalitesi düzeyi en yüksek ve en düşük olan iki okuldaki 10 öğretmen ve 20 öğrenciyle görüşülerek, okul yaşam kalitesi ile görüşleri incelenmiştir.Araştırma sonucunda YİBO' ların okul yaşam kalitesi ile ilgili olarak öğretmen ve öğrenci algılarının büyük oranda benzer olduğu ve her iki grubun okullarını yaşam kalitesini orta düzeyin biraz üzerinde olumlu algıladığı görülmüştür. Öğretmen ve öğrencilerin YİBO' ların okul yaşam kalitesi ile ilgili en olumlu algıları kendi statülerine en olumsuz algıları ise okul yönetimine yönelik olmuş, kız öğrenciler ve bayan öğretmenlerin algılarının daha olumlu olduğu belirlenmiştir. Öğretmenlerin öğrencileri kendilerinden, öğrencilerin ise okul yönetimini öğretmenlerinden daha olumlu algıladığının belirlendiği araştırmada öğretmenlerin okulun yaşam kalitesini genel olarak daha yüksek algıladığı görülmüştür.Adana il merkezine en uzak olan YİBO öğrencilerinin okula yönelik duyguları, okul yönetimi, öğretmenler, okuldaki sosyal etkinlikler, okul yaşam kalitesi ve kendilerine yönelik algıları daha olumlu olurken, okula yönelik duyguları ile okuldaki sosyal etkinliklere yönelik algıları en olumsuz olan öğrenciler, Adana il merkezine mesafe olarak en yakın olan YİBO' nun öğrencileri olarak belirlenmiştir. Benzer şekilde Adana il merkezine en uzak YİBO' larda görev yapan öğretmenlerin de okuldaki statülerine, okul yönetimini, okuldaki diğer öğretmenler ve öğretim programına yönelik algıları daha olumlu olmuş, okula yönelik duyguları ve okul yaşam kalitesi algıları en olumlu olan öğretmenlerin ise uzaklık bakımından Adana il merkezine orta mesafede olan YİBO öğretmenlerin olduğu saptanmıştır.Görüşmeler sırasında okul yaşam kalitesini düşük algılayan öğretmenlerin daha çok okulun fiziksel alt yapı yetersizlikleri, öğrencilerin hazır bulunuşluk düzeylerinin düşüklüğü, akademik başarısızlık, disiplin problemleri ve yatılı okul olmanın getirdiği ek sorumlulukları, algıları daha olumlu olan öğretmenlerin ise okulun fiziksel olarak sağladığı olanakları, arkadaşlık ortamı ve yöneticilerin olumlu ilgisini vurguladığı görülmüştür. Okul yaşam kalitesini düşük algılayan öğrencilerin okulun fiziksel özellikleri, öğretmenlerin ilgisi, arkadaşlık ortamı ve eğitim görme şanslarından dolayı memnun oldukları belirlenirken, okul yönetimi, öğretmenler ve okuldaki öğrencilerin bazı davranışlarından rahatsız oldukları saptanmıştır.Okul yaşam kalitesi algısı yüksek olan öğrencilerin ise görüşme sırasında çoğunlukla yemekhanede genellikle aynı yemeklerin çıkması, kapalı spor salonu olmayışı, oyun alanı eksiliği, okuldaki şiddet davranışları, öğrencilerin kaba ve küfürlü konuşmaları ve lavaboları temiz olmamasından şikâyet etkileri belirlenmiştir.Anahtar Kelimeler: Okul Yaşam Kalitesi, Yatılı İlköğretim Bölge Okulları, Örtük Program, Öğretmen, Öğrenci.

Abstract:
This research is a descriptive study in terms of scanning model which is one of quantitative research patterns for defining perceptions of teachers and students at elementary boarding district school in borders of Adana Province with respect to the school life quality, and is a qualitative study because it is directed to deeply examine their views relating to life quality of the school where they study.The schools which were defined for research are elementary boarding district schools at the longest distance of Adana Centrum and at the shortest distance of the middle and center. A two stage patterns were followed in order to collect the data. In the first stage, the scale which is one of methods of collecting quantitative data in order to define perceptions of the teachers and students with respect to life quality of the school that they study was used. 36 teachers and 643 students from three YIBO (elementary boarding district school) participated in that stage of our research. In the second stage, 10 teachers and 20 students from the two schools having the best and worst life quality were met and their opinions about the school life quality were examined.At the end of the research, it was found that the perceptions of teachers are substantially similar to those of students relating to the YIBO school life quality and that both two groups positively perceived their schools' life quality is a little higher than the middle level. The most positive perceptions of the teachers and students with respect to school life quality of YIBOs were for their own statuses and their most negative perceptions were for school administrations, and the girl students and female teachers were more positive. In the research in that the teachers had more positive perception than those the students had and the students had more positive perception than those the teachers had with respect to school administration, it was found that the teachers perceived the school life quality more positive than the student perceived.Opinions of students of YIBOs which are far away Adana Centrum for the school and their perceptions with respect to the school administration, teachers, social activities in the school, school life quality, and themselves were more positive, and the students who have most negative perceptions for the school and the social activities in the school were at YIBOs which are the nearest to Adana Centrum. Similarly, perceptions of the teachers at YIBOs at the most distance of Adana Centrum for their statuses at the school, the school administration, other teachers at the school, and the training program were more positive and the teachers who had the most positive feelings for the school and most positive perceptions for the school life quality were at the YIBOs which are at the mean distance of Adana Centrum..During the interviews, it was seen that the teachers who perceived that the school life quality was low, considered physical substructure inadequacy, lowness of students? attendances level, academic failure, disciplinary problems, and additional responsibilities of being a boarding school and that the other teachers who had more positive perceptions, considered physical opportunities provided by the school, friendship atmosphere, and positive interests of the administrators. The students who perceived that the school life quality was low, thought that physical opportunities of the school, interests of the teachers, friendship atmosphere, and their opportunity to be educated was good and thought that they were not glad because of some behaviors of the school administration, teachers, and students.The students, who perceived that the school life quality was high, generally claimed that the same foods usually were given in the dinning hall, that there was no gymnasium, that playing fields did not have enough number, that violence attitudes existed at the school, that some students talked rude and dirty, and that the toilets were not clean.Keywords: Quality of School Life, Elementary Boarding District Schools, Hidden Cirriculum, Teacher, Student.