Endometriomanın non-invaziv tanısında, klinik muayene yönteminin etkinliğinin araştırılması: retrospektif çalışma
Investigation of the efficacy of clinical inspection method in endometrioma non-invasive diagnosis: retrospective study
Yazar: TALHA TİRYAKİ
Danışman: DR. TOLGA KARACAN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Bağcılar Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Kadın Hastalıkları ve Doğum Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2017
Konu: Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology
Dizin: Endometrial neoplazmlar = Endometrial neoplasms ; Endometriyoz = Endometriosis ; Endometriyum = Endometrium ; Fizik muayene = Physical examination ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Retrospektif çalışmalar = Retrospective studies ; Teşhis = Diagnosis ; Teşhis teknikleri ve prosedürleri = Diagnostic techniques and procedures

Özet:
adneksiyel kitleler, tüm yaş gruplarındaki kadınları etkileyebilen yaygın bir sorundur. Postmenopozal dönemde daha çok malign kitlelere rastlansa da reproduktif yaş grubunda endometriomalar, polikistik overler, tubo-ovaryan abse ve benign neoplaziler göz önünde bulundurulmalıdır. 
Endometriozis, endometrial stromal ve glandüler dokuların endometrial kavitenin dışında yerleşimi olarak tanımlanmaktadır ve de özellikle reproduktif dönemdeki kadınları etkileyen önemli bir sorundur. Çoğu kadında asemptomatik seyredebildiğinden özellikle adneksiyel kitlesi olan reprodüktif çağdaki kadınlarda endometriozis ekarte edilmelidir.
Bu araştırma 2011-2017 yılları arasında Sağlık Bilimleri Üniversitesi Bağcılar Eğitim ve Araştırma Hastanesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Kliniğine başvuran adneksiyel kitle nedeniyle opere edilen 482 hastanın medikal kayıtları geriye dönük araştırılarak yapılmıştır.
Çalışmaya dahil edilen hastaların yaş, menopoz durumu, doğum şekli ve sayısı öyküsü, CA 125, CA 19-9, CA 15-3 serum düzeyleri, klinik muayene (bimanuel pelvik muayene ve transvajinal/transrektal ultrasonografi) ile konulan ön tanıları ve laparoskopik histopatolojik tanıları analiz edilmiş olup; premenepozal dönemde olmanın, nulliparitenin, doğum hikayesinde doğum şekli olarak C/S varlığının endometrioma için risk faktörü, multiparite ve normal doğum öyküsünün ise endometriomadan koruyucu olduğunu tespit ettik. Ayrıca endometrioma tanısı olan grupta CA 125 ve CA 19-9 düzeylerinin normalin üstünde olma durumu, endometrioma dışı kitle tanısı olanlardan anlamlı derecede yüksekti.  Klinik muayene, CA 125, CA 19-9 ve CA 15-3 ün endometrioma tanısındaki etkinliklerini incelediğimizde;  aralarında tanısal değeri en yüksek olan yöntemin %62,3 duyarlılık ve %92,7 özgüllük ile klinik muayene olduğu sonucuna vardık. Çalışmamızda tanısal değeri en yüksek olan tümör belirteci ise CA 125 bulunmuş olup; duyarlılığı %61,9, özgüllüğü %81,7' dir. Bu iki tanısal parametre birlikte değerlendirildiğinde ise tanısal duyarlılık %42,5' düşerken, özgüllük 97,7'ye çıkmaktadır.
Endometriozis tanısında detaylı bir anamnez, özenli bir klinik muayene ve serum CA 125 düzeyinin birlikte değerlendirilmesi tanısal etkinlikte değerli olup erken tanı ve tedaviye olanak sağlayacağını düşünmekteyiz.
Anahtar Kelimeler: Endometrioma,klinik muayene, non-invaziv tanı

Abstract:
ABSTRACT
Adnexal masses are a common problem that can affect women of all age groups. Even though more malignant masses in postmenopausal period, the reproductive age group, endometriomas, polycystic ovaries, turbo-ovarian abscess and benign lesions should be taken into consideration.
Endometriosis is defined as the location outside the endometrial cavity of the endometrial stromal and glandular tissues and is a major problem affecting the women in the reproductive period. Because most women can have asymptomatic conditions, endometriosis should be ruled out especially in reproductive age women with adnexal mass.
In this study, medical records of 482 patients were analyzed retrospectively who underwent surgical treatment because of adnexial mass in Bağcılar Health Practice and Research Center, Obstetrics and Gynecology Department between  2011 -2017.
The age, menopausal status, type of delivery and number of cases, CA 125, CA 19-9, CA 15-3 serum levels, preliminary diagnoses with clinical examination(bimanual pelvic examination and transvaginal or transrectal ultrasonography) and laparoscopic histopathological diagnosis of the patients included in the study were analyzed;  we found that being in the premenopausal period ,nulliparity, cesarean birth as a risk factor for endometrioma, and multiparity and normal birth history as protective against endometriosis. Also in the group with the diagnosis of endometrioma, CA 125 and CA 19-9 levels was significantly higher than diagnosis out of endometrioma. When we examined the efficacy of clinical examination, CA 125, CA 19-9 and CA 15-3 for endometrioma diagnosis; among the methods with the highest diagnostic value among them, 62.3% sensitivity and 92.7% specificity were the result of clinical examination. In our study, we were found to have the tumor marker with the highest diagnostic value is CA125; sensitivity is 61.9%, specificity is 81.7%. When these two diagnostic parameters are evaluated together, the diagnostic sensitivity decreases by 42.5% and the specificity increases to 97.7%.
The diagnosis of endometriosis, a detailed medical history, careful clinical examination and serum 125 levels analized together is valuable in terms of diagnostic efficacy and we think that early diagnosis and treatment will be possible.
Key Words: Endometrioma, clinical examination, non-invasive diagnosis