Bazı yabani Vicia türlerinin karyotipik analizi ve bitkisel özelliklerinin belirlenmesi
Determination of plant characteristics and karyological analysis of some native Vicia species
Yazar: HÜSEYİN KELEŞ
Danışman: PROF. DR. İSKENDER TİRYAKİ
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyomühendislik ve Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Biyoloji = Biology ; Biyomühendislik = Bioengineering ; Botanik = Botany

Özet:
Bu çalışma, doğal vejetasyondan toplanan 2 farklı fiğ türü ile bölgemizde yaygın olarak yetiştiriciliği yapılan adi fiğ çeşidine (Karaelçi) ait karyomorfolojik özellikler ile bazı bitkisel özelliklerin incelenmesi, türlere ait sitolojik karakterizasyonların yapılması ve türlerin incelenen özellikler yönünden karşılaştırılması amacıyla yürütülmüştür.Morfolojik karakterizasyon çalışmaları tesadüf blokları deneme desenine göre üç tekerrürlü olarak yürütülen tarla çalışması ile tespit edilmiştir. Araştırma sonuçları incelenen türler arasında çok önemli morfolojik farklılıkların olduğunu göstermiştir. V. sativa'nın ana saptaki dal sayısı, ve bakla eni incelenen diğer türler ile karşılaştırıldığında en düşük, ana sap uzunluğu, yaprakçık sayısı, bakladaki tohum sayısı, bakla boyu, en yüksek olarak belirlenmiştir. V. cassia'ya ait ana saptaki dal sayısı diğer türlerden daha yüksek olurken ana sap uzunluğu, yaprak sayısı, yaprakçık sayısı, bakla eni, bakla boyu, bin tane ağırlığı gibi morfolojik özellik değerleri en düşük olarak tespit edilmiştir. V. aintabensis türüne ait doğal bitki boyu, yaprak sayısı, bakla eni, bin tane ağırlığı diğer türlerden yüksek, bakladaki tohum sayısı ise diğer türlerden düşük olarak bulunmuştur.Sitolojik karakterizasyon çalışmaları aseto-iron- hematoksilin boyama tekniği kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Çalışmada türlere ait karyotip analizi yapılarak karyogramları ve idogramları çizilmiştir. Çalışma sonucunda V. sativa (Karaelçi)'nın kromozom sayısı 2n=12, V. cassia ve V. aintabensis'in kromozom sayıları 2n=14 olarak tespit edilmiştir. V. sativa'nın bir çift ayırt edici metasentrik kromozoma, Vicia cassia'nın ise 3. kromozom çiftinin kısa kollarının satelite sahip olduğu gözlemlenmiştir. Türlere ait haploid kromozom seti toplam uzunluğu V. sativa, V. cassia ve V. aintabensis için sırası ile 20.53, 24.25 ve 53.33 µm, olarak belirlenmiştir.

Abstract:
This study was conducted to determine caryomorfological and plant morphological characteristics of two vetch species collected from natural flora and the results were compared with the common vetch variety (Karaelçi) which was commonly grown in the region.Studies related to morphological characterizations were determined with a completely randomized block design with three replications in a field experiment. The results of the study showed significant differences for the morphological characters among the species used. The number of branches on the main stem was the lowest while the main stem length, the number of seed in the pod and the pod length were the highest in V. sativa in comparison to the other plant species. The values related to morphological plant characters such as the main stem length, the number of leaves, the number of leaflets, the pod length and 1000 seed weight were the lowest in V. cassia in comparison to the other plant species used. The pod width was the highest while the number of seeds in pod was the lowest in V. aintabensis.Aceto-Iron-Haematoxylin staining technique was used for cytological studies. Karyotype analyses were done and the karyograms and ideograms were drowned for each species. The chromosome numbers were determined as 2n=12 in V. sativa (Karaelçi) while the number of chromosomes were 2n=14 for V. cassia and V. aintabensis. The V. sativa presented one single metacentric differentiated chromosome while V. cassia had satellites on the short arms of 3rd homolog chromosomes. The total lengths of haploid chromosome were determined as 20.53, 24.25 and 53.33 µm for V. sativa, V. cassia and V. aintabensis, respectively.The results of this study provided novel findings for V. cassia and V. aintabensis plant species collected from natural flora of Turkey and might be invaluable for the future breeding programs of related vetch species.