Sanatta sansür:Tahakküm, thammül, tahrik
Censorship in art: Tyranny, convention, endure
Yazar: SEMRA DOĞAN ERKAZANCI
Danışman: YRD. DOÇ. FEVZİYE EYİGÖR PELİKOĞLU
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Resim Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Sanat Tarihi = Art History
Dizin: Oto-sansür = Auto-censorship

Özet:
Tarihsel süreçte üretici güçler ve üretim ilişkileri açısından sanatçı ve sanat alımlayıcısı / iktidar rollerinin birbirlerine göre uyum, çatışma ve karşı duruşları sanat eserine uygulanan sansür ölçütünde görünürlülük kazanmaktadır.
`Sansür?ün varlığının neden-sonuç ilişkilerini kurduğumuzda,  Rönesans dönemine değin sanat, iktidara tabi bir araç iken, Rönesanstan 19.Yüzyıla değin süreçte, iktidarların teamüllerinin toplumun hafızasına yerleştirilmesi aşamasındadır. 19.yüzyıldan 20.yüzyıl ortalarına değin sanat yapıtlarına sansürün uygulanımını, iktidarın tahakkümü,  sanatçının tahrik edimi ve alımlayıcının tahammülü açısından artış gösterir. 1960?lı yıllardan günümüze, özel hayata müdahale, isyan, protesto ve propaganda gibi başkaldırı niteliğine sahip yapıtlar ve tepkisel  davranışlar içeren eylemler olarak karşımıza çıkan `SANAT?, iktidarın tahakkümünün şiddete, şiddetin toplum-birey bazında tahammülsüzlüğe ve itaatsizliğe dair bir alanı işgal etmeye başladığı anlaşılmaktadır. 
Söz konusu değerlendirmeleri içeren  `Sanatta Sansür? konusu,  etki-tepki mekanizması olarak incelenmesi zorunlu bir alan olarak önem arz etmektedir. Postmodern kuramcılar ve eleştirmenlerin kimlik, otorite, şiddet, propaganda, sivil itaatsizlik, pornografi, protesto, kötülük, vb. başlıklar altında ele aldıkları durum değerlendirmeleri günümüz sanatına doğrudan yön veren metinler olarak karşımıza çıkmaktadır. Kendileri birer otoriteye dönüşmüş sanatçı, sanat alımlayıcısı ve siyasi otorite?nin tepkisinin ne olduğunun incelendiği bir kapsam; günümüz sanatındaki `minör politika?ları, güçlenmiş iktidar modellerini ve muhalefet cemaatlerinin seslerini genel geçer bir dil olarak   anlamlandırmaya olanak sağlamaktadır.



Anahtar Kelimeler: sansür, teamül, tahakküm, tahammül, tahrik

Abstract:
Throughout time, productive powers and their communications are reflected in the cencorship administrated in the appealed, accordinated and interfered by art-works, of arist and arty/compentence.
As we put the reasons of why-because of the being of cencorship, art used to be natural  implement of compentence, From the Renaissance times till 19th century, it was compentence to build the memories of mass. From the 19th century to the mid-20th century era the cencorship put inforce with the domination of compentence, disturbance of the artist and the patience of the arty seems to enlarge. From 1960?s till nowadays, ART occured as actions of spacial-life intervension, rebelling, protest and propaganda;      domination of compentence into violence, violence into mass-person impatience and disobediance.
İnferring the topic `censorship in art?, it is vital to analyze effect-reaction mechanizms. Postmodern theorisicsts and chritisicsts of identity, authority, violence, propaganda, civil disobediance, pornografy, protest and evil so on headlines are the texts to emerge the contemporary art in this era. Artist, art dealer, arty and the political authority themeselves have become the authority themselves: this era minor-politics, improved ruling models and modelled communities voices are names are short-time lasting sences.




Key Words: censorship, convention, tyranny, endure, incitement