Alan taraması ile bulunan uzun dönemli değişen yıldızlar
Long period variable stars found by sky surveys
Yazar: CANSU BİLİR
Danışman: PROF. DR. VAROL KESKİN
Ege Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Astronomi ve Uzay Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Astronomi ve Uzay Bilimleri = Astronomy and Space Sciences

Özet:
Bilginin keşfedilmesi, yeniliğinin fark edilmesi ve karakterize edilmesi önemli bir yetenektir. Yüzyıllardır biriken veri edinme konusundaki tecrübenin ve teknolojinin oldukça ilerlediği bir dönemde, artık depolama sınırları insanın bu verileri elle değerlendirmesinin olanaksız hale geldiği bir noktadadır. Eşsiz bir veri patlamasının yaşandığı bu dönem, teknolojinin yardımını almadan değerlendirilirse devasa bir veri çöplüğünden öteye gidilemeyeceği tehdidini taşımaktadır. Dolayısıyla insanın öğrenme ve keşfetme isteği veri deposunun en iyi şekilde değerlendirilmesi ihtiyacını doğurmuş, veri analizi ve veri madenciliği üzerine çalışmalar artma yoluna girmiştir.
Robotik Optik Geçici Kaynak Araştırma Deneyi (ROTSE), Gama-Işın Patlamalarının (GRB) optik ardıl ışınımını izlemek amacıyla dört robotik teleskopla kurulmuş dünya çapında bir projedir. Bu tezde, TÜBİTAK (Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu) Ulusal Gözlemevi'nde (TUG) bulunan ROTSE-IIId teleskobu tarafından elde edilen verinin arşivinden talep edilen veriler incelenerek uzun dönemli değişen yıldızların bulunması amaçlanmıştır. Bu amaca uygun olarak, özgün bir tarama programı yazılmış ve ROTSE-IIId'ye ait olan arşivden seçilen gözlem alanındaki 48.330 adet yıldızın taraması yapılmıştır. Sonuç olarak 36 tanesinin kesin olarak değişen yıldız olduğu, bunlardan 2 tanesi bilinen değişen yıldız, 12 tanesi literatürdeki bilgisi sadece yıldız olarak geçen değişenlerden ve 22 tanesinin ise bilgisinin literatürde hiç yer almayan yeni değişen yıldızlar olduğu tespit edilmiştir.

Abstract:
Discovering the knowledge, realizing its novelty and its characterization is an important skill. In an age in which experience in collecting data and technology is highly advanced, storage limits are at a point where it's impossible to evaluate them manually. If this period of time where there's a huge increase in data, is evaluated without the help of technology, it would undoubtedly turn into a pile of unprocessed data. Thus humanity's desire to learn and discover, created the need to evaluate the data storage in the best way possible and therefore, the study in data analysis and data mining has increased.
Robotic Optical Transient Search Experiment (ROTSE) is a worldwide project with four robotic telescopes, established in order to follow the optical afterglow radiation of the Gamma-Ray Bursts (GRB). In this thesis, it is intended to find the long period variable stars examining the requested archive data of the fields obtained by the ROTSEIIID Telescope which is located in the TÜBİTAK (Scientific and Technological Research Council of Turkey) National Observatory. In accordance with this, a unique scanning software was developed and 48,330 stars were scanned in one field. As a result, it has been determined that 36 of them were clearly variable stars, 2 of those are already known variable stars, 12 of those were formerly only known as stars and 22 of those are new variable stars which had no place in literature before.