Türkçenin yabancı dil olarak öğretiminde sıfat fiillerin incelenmesi: İstanbul Yabancılar İçin Türkçe Ders Kitabı bağlamında
Analysis of participles in the Turkish as foreign language in the context of textbook İstanbul Yabancılar İçin Türkçe
Yazar: İVANA JAPUNDZİC
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET YALÇIN YILMAZ
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Yabancı Dil Olarak Türkçe Öğretimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Günümüzde Türkçenin yabancı dil olarak öğretimi çalışmaları, Türkiye'de ve yurt dışında farklı kurumlarda, farklı amaçlarla ve birbirinden farklı hedef kitlelere yönelik olarak sürdürülmektedir.  Yabancı dil olarak Türkçe öğrenenler, öğrenim sürecinde farklı güçlüklerle karşılaşmaktadır. Bireylerin hazır bulunuşluk durumlarının yeterli olmaması, öğretim ortamlarının ya da öğretim malzemelerinin uygun şekilde hazırlanmamış olması gibi durumlar bu zorluklara örnek olarak verilebilir. En sık karşılaşılan güçlüklerden biri de Türkçenin eklemeli dilsel sisteminin benimsenmesi ve anlaşılmasıdır. Bu durum özellikle, ana dili yapı bakımından diğer dil gruplarından olan öğrenciler açısından öğrenim sürecini zorlaştırmaktadır. Sıfat-fiiller de ek çeşitliliğindeki yoğunlukla bu sistem içinde önemli bir yer tutmaktadır. Pek çok dilde karşılığı olmayan ya da başka şekillerde ifade edilen bu dilbilgisi yapılarının işlevsel özelliklerine göre sınıflandırılarak öğretilmesinin yabancı dil olarak Türkçe öğretim sürecini destekleyecektir. 
Bu tez çalışmasının hareket noktası, sıfat-fiiller konusuyla ilgili bir değerlendirme ortaya koymak ve özelde sıfat-fiil konusunun öğretimine, genel anlamda ise Türkçenin yabancı dil olarak öğretimi faaliyetlerine katkı sağlamaktır. Çalışmada, sıfat-fiillerin biçimsel özelliklerinden çok, işlevsel özellikleri üzerinde durulmuştur. Bununla amaçlanan; verilmiş olan örneklerde işlevleri ve kullanımları ön planda tutularak öğrenenlerin anlamasını kolaylaştırmaktır. 
Bu tez çalışmasında, doküman analizi yönteminden yararlanılmış olup yabancılara Türkçe öğretimi bağlamında sıfat-fiiller konusu, İstanbul Üniversitesi Dil Merkezinde yabancılara Türkçe öğretirken kullanılan İstanbul Yabancılar İçin Ders Kitabı B2-C1+ kitaplarından hareketle değerlendirilmiştir. 
Çalışmanın ilk aşamaları; sıfat-fiiller konusunda alanyazın taramasının gerçekleştirilmesi ve çalışmanın kuramsal çerçevesinin çizilmesi, "İstanbul Yabancılar İçin Türkçe Ders Kitabı"nın sıfat-fiillerin öğretimi konusunda incelenmesi ve bulguların değerlendirilmesi olarak belirlenmiştir.  Bu değerlendirmelerin ardından ise daha sonra hazırlanacak olan ders materyallerinin geliştirilmesine ve Türkçenin yabancı dil olarak öğretimine katkı sağlamak adına çeşitli öneriler verilmiştir.
Çalışmanın başladığı ve kitap incelemelerinin tamamlandığı dönem itibarıyla kitapların güncel baskıları B2 düzeyi için 2015 yılı; C1+ düzeyi için 2013 yılıdır. Dolayısıyla çalışmadaki analizler bu iki kitapla sınırlandırılmıştır.

Abstract:
Nowadays, studies on the teaching of Turkish as a foreign language are carried out in different institutions, both in Turkey and abroad, for different purposes and for different target groups. Students learning Turkish as a foreign language face various difficulties in the learning process, for example, situations such as insufficient readiness of individuals, but also inadequate preparation of the teaching environment or teaching material. One of the most common difficulties is certainly the adoption and understanding of the agglutinating system of the Turkish language, which complicates the learning process, especially for students whose native languages are structurally from other language groups. Participles, with their variety of suffixes, have an important place in this system. Teaching these grammatical structures, which have no equivalents in many languages or are expressed in other ways, by classifying them according to their functional properties will support the process of learning Turkish as a foreign language.
The basic idea of this study is the analysis of participles and an attempt to contribute to the teaching of participles in the field of teaching Turkish as a foreign language. The focus of this study is on the functional and not on the morphological characteristics of participles and it aims to show their function and application through various examples and thus facilitate the process of understanding them.
In this study, the method of document analysis was applied, and the subject of participles in the context of teaching Turkish as a foreign language was analyzed through the textbooks "İstanbul Yabancılar İçin Ders Kitabı B2-C1+" being used in the teaching of Turkish as a foreign language at the University of Istanbul.
The first part is designed as a review of the literature on participles and represents the theoretical framework of the in which the analysis of teaching participles in the Turkish language textbook for foreigners "İstanbul Yabancılar İçin Türkçe Ders Kitabı" was carried out, as well as the evaluation of the findings. After the analysis and evaluation, various proposals were presented as a kind of contribution to development of future teaching materials as well as to teaching Turkish as a foreign language.
At the time when preparation of this study started and the analysis was done, the current edition for level B2 was the textbook dated 2015, and for level C1+ the textbook dated 2013. Therefore, the analyzes in the study were limited to those two books.