Sosyal dışlanma perspektifinden engelli öğrencilere yönelik kaynaştırma eğitimi
Inclusive education for students with disabilities from the 	                perspective of social exclusion
Yazar: KÜBRA TURAN OKUŞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ FATMA CEYDA BAŞ
Çankırı Karatekin Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Sosyoloji = Sociology

Özet:
Sosyal dışlanma, toplumsal açıdan bireylerin ya da grupların yetersiz sosyal bütünleşmelerini ifade eder. Sosyal dışlanma, genellikle dezavantajlı olan bireylerin ya da grupların maruz kaldığı bir sorundur. Bu dezavantajlı grupların içerisinde yer alan engelli bireyler yoğun bir şekilde dışlanma riski ile karşı karşıya kalmaktadır. Sosyal politikalar, engelli bireylerin sosyal dışlanmasını azaltmak ve onların toplumsal bütünleşmelerini sağlamak için  sosyal içerme çalışmalarına önem vermeye başlamışlardır. Bu çalışmada, kaynaştırma eğitimi üzerinde durulmuş ve bu eğitim sosyal dışlanma perspektifinden incelenmeye çalışılmıştır. Araştırma verileri 2023-2024 eğitim öğretim yılında, İstanbul İli Fatih ilçesinde ilköğretim ve ortaöğretim düzeyinde kaynaştırma eğitimine devam eden 15 öğrencinin aileleri ile yapılmıştır. Araştırmada, katılımcılara  ayrıntılı bir şekilde hazırlanmış veli onam formu imzalatılmış ve nitel araştırma desenleri arasında yer alan fenomenolojik yaklaşım kullanılmıştır. Araştırma verileri içerik analizi yöntemi ile analiz edilmiştir. Elde edilen bulgular sonucunda, kaynaştırma eğitiminin uygulama aşamasında tamamlanması gereken önemli problemler olduğu ve yönetmelikle bir  ilerlemediği görülmüştür. Kaynaştrıma öğrencilerinin  normal gelişim gösteren akranları tarafından zorbalığa ve dışlanmaya maruz kaldıkları, çoğu ailenin kaynaştırma öğrencilerine verilen özel  eğitim hizmetlerini yetersiz buldukları ve bu eğitimlerin seans ücretlerinin yüksek olması ekonomik imkânları kısıtlı olan aileleri zorladığı çıkan sonuçlar arasındadır.
Anahtar Kelimeler: Kaynaştırma öğrencileri, kaynaştırma eğitimi, sosyal dışlanma

Abstract:
Social exclusion, in a societal context, refers to the inadequate social integration of individuals or groups. It is often a problem faced by disadvantaged individuals or groups. Among these disadvantaged groups, individuals with disabilities are at a high risk of exclusion. Social policies have started to emphasize social inclusion efforts to reduce the social exclusion of individuals with disabilities and promote their integration into society.This study focuses on inclusive education and examines it from the perspective of social exclusion. Research data were collected during the 2023-2024 academic year from the families of 15 students participating in inclusive education at the primary and secondary school levels in the Fatih district of Istanbul. Participants were asked to sign a detailed parental consent form, and the phenomenological approach, a qualitative research design, was employed. The research data were analyzed using content analysis.The findings revealed that significant problems need to be addressed during the implementation phase of inclusive education and that progress is not being made solely through regulations. It was observed that inclusive students are subjected to bullying and exclusion by their typically developing peers, many families find the special education services provided to inclusive students inadequate, and the high costs of these services place a financial strain on families with limited economic resources.
xclusion
Keywords: Inclusive students, inclusive education, social exclusion