Kimya öğretim programı kazanımları ile ders kitaplarında bulunan etkinlik ve değerlendirme araçlarının bilişsel, duyuşsal ve psikomotor boyutlar açısından incelenmesi
Investigation of activity and evaluation tools in the textbooks by the learning outcomes of chemistry curriculum in terms of cognitive, affective and psychomotor
Yazar: TUĞÇE KESKİN ALSAN
Danışman: PROF. DR. MEHMET GÜROL
İstanbul Aydın Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Eğitim Programları ve Öğretimi Ana Bilim Dalı / Eğitim Programları ve Öğretim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Bilişsel alan taksonomisi = Cognitive domain taxonomy ; Bloom taksonomisi = Bloom taxonomy ; Ders kitapları = Textbooks ; Duyuşsal alan = Affective domain ; Etkinlik = Efficiency ; Kimya eğitimi = Chemistry education ; Ortaöğretim okulları = Secondary education schools ; Psikomotor özellikler = Psychomotor characteristics ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation ; Öğretim programları = Teaching curriculums

Özet:
Araştırmanın amacı, Kimya Öğretim Programı'nda bulunan kazanımlar ile kimya ders kitaplarında bulunan ölçme- değerlendirme araçları ve etkinlikler arasındaki uyumun belirlenmesidir. Veriler, doküman analizi kullanılarak toplanmıştır. Ortaöğretim 9. ve 10. sınıf Kimya Ders Programı ve 9. ve 10. sınıf Kimya Ders Kitabı yararlanılan başlıca dokümanlardır. Kazanım ifadeleri ve ölçme-değerlendirme araçları Anderson ve Krathwohl tarafından belirlenen anahtar kelimeler dikkate alınarak analiz edilmiştir. Bununla birlikte kazanımlar, ölçme-değerlendirme
araçları ve etkinlikler; bilişsel, duyuşsal ve psikomotor alanda literatürde yer alan çalışmalardan yararlanılarak sınıflandırılmıştır.

Çalışmanın sonucunda 2018 Kimya Dersi Öğretim Programı 9. ve 10. sınıf kazanımlarının Yenilenmiş Bloom Taksonomisi'nin bilişsel alanın alt basamaklarına homojen olarak dağılmadığı tespit edilmiştir. Kimya Öğretim Programı'nda bulunan 9. ve 10. sınıf kazanımları, bilişsel süreç boyutunun ağırlıklı olarak anlama basamağında; bilgi boyutunun ise kavramsal bilgi boyutunda yer almaktadır. Üst bilişsel bilgi boyutunda kazanım bulunmadığı tespit edilmiştir. Kimya ders kitabında bulunan ölçme-değerlendirme araçlarına bakıldığında 9. sınıf ağırlıklı olarak bilişsel süreç boyutunun anlama basamağında, 10. sınıf uygulama basamağında; bilgi boyutunda ise 9. sınıf olgusal bilgi boyutunda, 10. sınıfın ise işlemsel bilgi boyutunda yer aldığı tespit edilmiştir.

Kimya Öğretim Programı'nda bulunan 9. sınıf kazanımları ile ölçme-değerlendirme araçları arasında belirli bir uyumdan söz edilebilmektedir. Ancak 10. sınıf kazanımları ağırlıklı olarak anlama, ölçme-değerlendirme araçları ağırlıklı olarak uygulama basamağında bulunmaktadır. Bu sebeple Kimya Öğretim Programı'nda bulunan 10. sınıf kazanımları ve 10. sınıf ders kitaplarında bulunan ölçme-değerlendirme araçları arasında uyum olmadığı tespit edilmiştir. Bilişsel, duyuşsal ve psikomotor alanlarda sınıflandırırken 9. ve 10. sınıf kazanımlarının alt boyutlarına bakıldığında duyuşsal alandan bahsetmek mümkündür fakat ölçme-değerlendirme araçlarında aynı durum bulunmamaktadır. 9. ve 10. sınıf kimya ders kitaplarında bulunan ölçme değerlendirme araçları tamamen bilişsel alanda bulunmaktadır. Etkinlikler ağırlıklı olarak psikomotor, kazanımlar ise bazı alt boyutları dışında doğrudan psikomotor alanda bulunmadıkları belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler; Kimya Öğretimi, Öğretim Programı, Kazanım, Etkinlik, Ölçme-Değerlendirme Araçları

Abstract:
The purpose of this study is to determine the comformity between the assessmentevaluation instruments, activities and learning outcomes. Data have been collected through document analysis. The 9th and 10th grade Chemistry Curriculum and textbooks are the main documents of the study. Statements of learning outcomes and assestment-evaluation tools were analyzed with the identified keywords by Anderson and Krathwohl. In addition to this, learning outcomes, assesstment-evaluation tools and activities were classified by using the studies in the literature related to the cognitive, affective and psychomotor domain.

As a result of the study, it was found that the learning outcomes of the 2018 Chemistry Curriculum were not distributed homogenously in the lower steps of the Renewed Bloom Taxonomy. 9th and 10th grade learning outcomes are predominantly in the understand step of the cognitive process dimension; the knowledge dimension is in the conceptual knowledge step.It was found that there were not any learning outcomes in metacognitive knowledge dimension.

When the assessment-evaluation tools were examined in the textbooks, it was determined predominantly that the cognitive process dimension is understand step in the 9th grade and apply step in the 10th grade; the knowledge dimension is in factual knowledge step in the the 9th grade and is in the procedural knowledge step in the 10th grade.

There is a certain comformity between the 9th grade learning outcomes and the assessment-evaluation tools. But, 10th grade learning outcomes are predominantly in the understand step, assessment-evaluation tools are predominantly in the apply step. For this reason, it was found that there was not comformity between the 10th grade learning outcomes and the assessment-evaluation tools.

In the cognitive, affective and psychomotor domains, it is possible to talk about the affective domain after looking at the sub-dimensions of the learning outcomes but there is not the same situation in the assessment-evaluation tools. Assessment-evaluation tools are completely in the cognitive domain. It was determined that the activities were predominantly in the psychomotor domain and the learning outcomes were not in the psychomotor domain except for some sub-dimensions.

Keywords: Chemistry Teaching, Curriculum, Learning Outcomes, Activity, Assessment-Evaluation Tools