Türk bankacılık sektörünün piyasa yapısının rekabet ve yarışılabilirlik açısından incelenmesi
Analysis of market structure of the turkish banking sector in terms of competition and contestability
Yazar: ÜLKER ÇAM
Danışman: PROF. DR. HÜSEYİN ÖZER
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2014
Konu: Bankacılık = Banking ; Ekonomi = Economics
Dizin: Bankacılık sektörü = Banking sector ; Bankalar = Banks ; Rekabet = Competition ; Türk bankacılık sektörü = Turkish banking sector ; Yarışabilir piyasalar = Contestable markets

Özet:
Türkiye'de ekonomik istikrarın sağlanması için temel sektörlerden birisi olan bankacılık sektörünün sağlam bir yapıya kavuşması için rekabet ve yarışılabilirlik düzeyinin artırılması gerekmektedir. Bu amaçla, 2001 yılında bir bankacılık sektörü yeniden yapılandırma programı uygulanmaya başlanmıştır. Piyasa yapısının belirlenmesinin, bu amaca ulaşılıp ulaşılmadığını göstermesi açısından önemli bir gösterge olduğu düşünüldüğünden, rekabet ve yarışılabilirlik açısından sektörün piyasa yapısının belirlenmesi çalışma alanı olarak seçilmiştir. Bu amaçla çalışmada, öncelikle bankacılık ile ilgili genel bilgilere yer verilmiştir. Daha sonra bankacılık sektöründe piyasa yapılarından hareketle rekabet ve yarışılabilirlik incelenerek, rekabet ve yarışılabilirliği ölçmeye yönelik yaklaşımlar özetlenmiştir. Türk bankacılık sektörünün yapısı dönemler itibariyle özetlendikten sonra, uygulama bölümünde 27 mevduat bankasının 2003-2012 dönemine ait panel veri seti kullanılarak sektördeki rekabet ve yarışılabilirlik ölçülmüştür.
Oluşturulan modellerin tahmin sonuçları Türk bankacılık sektörünün, yarışılabilirlik şartlarını taşıyan monopollü rekabet piyasası olduğuna işaret etmektedir. Elde edilen bir diğer sonuç ise Türk bankacılık sektöründe ölçek büyüklüğünün piyasa yapısını etkileyen önemli bir değişken olduğudur. 



Anahtar Kelimeler: Türk Bankacılık Sektörü, Rekabet, Yarışılabilirlik, Yarışılabilir Piyasalar Teorisi, Panzar-Rosse Modeli.

Abstract:
In order to maintain economic stability in Turkey, and to create a strong structure for banking sector, one of the main sectors, competition and contestability level should be increased. For this reason, in 2001, a new banking sector restructuring programme was implemented. As determining market structure is an important indicator in showing whether it reaches this aim or not, sector's market structure, determining sector's market structure in terms of competition and contestability, has been selected as the field of study. For this reason, in the study, first starting from market structures in banking sector, competition and contestability has been examined, and approaches for measuring competition and contestability have been summarised. After summarising Turkish banking sector within periods, in application section, competition and contestability in the sector have been measured by using 27 banks' 2003-2012 period panel data sets.
Empirical results of the models created indicate that Turkish banking sector is a monopolistic competition market meeting the conditions of contestability. Another result obtained from the study is that scale size is a crucial variable affecting market structure of Turkish banking sector.




Keywords: Turkish Banking Sector, Competition, Contestability, Contestable Markets Theory, Panzar-Rosse Model.