Epirubicin HCI ve irinotecan HCI`in Fe(III) ile etkileşiminin incelenmesi ve epirubicin-Fe(III) kompleksinin oluşum sabitinin bulunması
The investigation of the interaction of epirubicin HCI and irinotecan HCI with Fe(III) and the determination of the formation constant of the EPR HCI-Fe(III) complex
Yazar: SERAP AYAZ
Danışman: Y.DOÇ.DR. FİLİZ ARIÖZ ÖZDEMİR
Marmara Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2004
Konu: Kimya = Chemistry

Özet:
Epirubicin.HCl ve İrinotecan.HCl kanser tedavisinde kullanılan antikanserojen ilaçlardır. Bu tür ilaçların yan etkileri arasında anemiye de rastlanmaktadır. Anemi nedenlerinden biri olarak da demir ile bu tür ilaç maddelerinin kompleks oluşumundan bahsedilmektedir. İlaçların çoğu zayıf asit veya baz özellikte olduğundan çözelti içindeki kararlılıkları dissosiyasyon sabitlerine bağlıdır. Yapılan literatür araştırmalarında bu çalışmada kullanılan ilaçlara ait dissosiyasyon sabitlerine rastlanmaması nedeniyle çalışmamızda Epirubicin.HCrin dissosiyasyon sabitleri potansiyometrik yöntemle pKaı = 8,33 pKa2 = 10,74 pKa3 = 11,71 olarak bulunmuştur. Yine potansiyometrik olarak Irwing ve Rossotti metoduyla Fe3+-EPR.HC1 kompleksinin oluşum sabiti LogK = 25,82 olarak tespit edilmiştir. Fe3+-EPR.HC1 etkileşimi maksimum dalga boyu, pH, reaksiyon süresi, belirteç miktarı, mol oram ve ürün renginin dayanıklılığı yönünden incelendi. Fe3+-EPR.HC1 arasındaki reaksiyon sonucu sulu ortamda 610 nm de maksimum absorpsiyon gösteren koyu kırmızı renkli bir ürün oluştu. Reaksiyon pH = 4-5 aralığında, oda sıcaklığında 10 dk içerisinde kantitatif olarak yürümektedir. 7 kat Epirubicin.HCl miktarı reaksiyonun tamamlanması için yeterli olmakta ve ürünün rengi 24 saat boyunca değişmeden kalmaktadır. Spektrofotometrik çalışmada reaksiyonun maksimum absorpsiyonunun elde edildiği pH = 4-5 aralığında (pH = 4,5) çalışılarak çizilen Job'un sürekli değişim eğrisinden Fe3+ ile EPR.HC1 arasındaki stokiyometrik oran 1/3 olarak bulundu. Potansiyometrik çalışma sonucunda Fe3+-EPR.HC1 kompleksinin oluşum sabitinin bulunduğu pH değeri olan 2,5 da çalışılarak çizilen Job eğrisinden ise bu oran 1/1 olarak tespit edildi. Ayrıca kanın pH değeri olan 7,4 de çalışılarak çizilen Job eğrisinden ise bu oran 1/3 olarak bulundu. Fe3+-IR.HC1 etkileşiminin spektrofotometrik incelenmesi sonucunda sulu ortamda 410 nm maksimum dalga boyunda, oda sıcaklığında pH = 5,5 de 10 dk reaksiyon sûresinde koyu san renkte bir tirün oluştuğu gözlendi.

Abstract:
Epirubicin.HCl and İrinotecan.HCl are anticancer drags used in various types of cancer. Anemia is one of the side effects of these drags. Complexation of these types of drags with iron are mentioned as one of the reasons of the anemia. Since must of the drugs are weak acids or weak bases,their stabilities depend on their dissociation constants. Since the dissociation constants of these drugs didn'n exist inthe literature, the dissociation constants of EPR.HC1 are found in our study as; pKai=8,33, pKa2=10,71, pKa3=ll,74 using potentiometric method. The formation constant of Fe3+-EPR.HC1 complex was determined as LogK=25,82, again using potentiometric method. Fe -EPRJHC1 interaction was investigated from the paint of maximum wavelength, pH, reaction time, the amount of the reagent, molar ratio and the stability of the colour of the product As a result of the reaction between Fe3+ and EPR.HC1, a dark red coloured product with a maximum absorption at 610 nm in aqueous medium, was formed. Reaction runs quantitatively at room temperature, between pH=4-5 in 10 minutes. Epirubicin HC1 amount which is 7 times Fe3+ amount is adequate for the completion of tiie reaction and the colour of the product remains stable for 24 hours. In the spectrophotometric study, the stochimetric ratio between Fe3+ and EPR.HC1 was found as 1/3, from the job's continuous variations curve, plotted at pH=4,5 which was in the pH range of 4-5, that provided the maximum absorption for reaction. At the end of the potantiometric study, this ratio was determined asl/1, when the job curve is plotted after the reactions were performed at pH=2,5 which was the pH value that the formation constant of Fe3+-EPR.HC1 complex was found. Besides, from the job curve which was plotted after studying at pH=7,4 the pH of blood, this ratio was found as 1/3. At the end of the investigation of Fe -DR..HC1 interaction using spectrophotometric method, a dark yellow coloured product with maximum absorbance at 410 nm was observed at the end of 10 minutes reaction time, in aqueous medium, at room temperature pH=5,5.