Görsel kalite değerlendirmesi yöntemi aracılığı ile peyzaj alanları ve altın oran arasındaki ilişkinin araştırılması
Researching the relationship between landscape areas and golden ratio with visual quality assessment method
Yazar: HATİCE KÜPRA GÜLGÜN
Danışman: PROF. DR. AHMET TUĞRUL POLAT
Selçuk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Peyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Peyzaj Mimarlığı = Landscape Architecture

Özet:
Günümüzde kentsel yeşil alan sistemleri rekreasyonel fırsatlar sağlayarak kent insanı için büyük faydalar sağlamaktadır. Aktif ve pasif kullanımlar ile parklar, spor alanları, çocuk oyun alanları, piknik alanları, yerleşkeler, mezarlıklar, refüjler vb. kullanımlar kentsel yeşil alanları oluşturmaktadır. Kent insanı yoğun çalışma saatlerinden arda kalan zamanda sosyalleşmek, doğa ile iç içe vakit geçirmek ve rekreasyonel etkinlikler yapmak için bu alanları kullanmaktadır. Kentin estetik değeri ve kullanıcı memnuniyeti açısından yeşil alanları varlığı ve görsel kalitesi son derece önem taşımaktadır. Bu araştırma beş ayrı aşamada yürütülmüştür.  İlk olarak literatür taramaları yapılmış ve konu ile ilgili temel araştırma kaynakları ortaya çıkarılmıştır. Daha sonra çalışma alanları belirlenmiş ve araştırmanın ana materyalini oluşturan fotoğraflar araştırma alanından alınmıştır. Elde edilen fotoğraflardan karelaj yöntemi ile 4 peyzaj unsuruna (bitki, su, gökyüzü, yer) yönelik oransal veriler hesaplanmıştır. Anket tasarımı ve online anket uygulaması yapılmıştır. Elde edilen tüm sayısal veriler üzerinde istatistiksel analizler gerçekleştirilmiştir. Son aşamada araştırma bulgularına göre sonuç ve öneriler ortaya konulmuştur. Araştırma kapsamında, fotoğraflarda bitki unsurunun oranı altın orana yaklaştıkça fotoğrafın görsel kalite puanının arttığı tespit edilmiştir. Ayrıca, 4 peyzaj unsurunun görsel kaliteleri arasındaki ilişkiler incelendiğinde bitki ve gökyüzü unsurlarını içeren fotoğrafların görsel kalitelerinin yüksek olduğu tespit edilmiştir.

Abstract:
In nowadays, urban green space systems provide great benefits for urban people by providing recreational opportunities. Active and passive uses and parks, sports areas, children's playgrounds, picnic areas, settlements, cemeteries, median strips, etc. constitute urban green spaces. Urban people use these areas to socialize, spend time in nature and do recreational activities in the time left after busy working hours. The existence of green spaces and their visual quality are of utmost importance in terms of the aesthetic value of the city and user satisfaction. This research was conducted in five separate stages. First, literature reviews were conducted and basic research sources related to the subject were revealed. Then, the study areas were determined and the photographs constituting the main material of the research were taken from the research area. Proportional data for 4 landscape elements (plant, water, sky, ground) were calculated from the obtained photographs using the grid method. A survey design and online survey application were conducted. Statistical analysis was performed on all numerical data obtained. In the last stage, results and suggestions were presented according to the research findings. Within the scope of the research, it was determined that the visual quality score of the photograph increased as the ratio of the plant element in the photographs approached the golden ratio. Additionally, when the relationships between the visual qualities of the 4 landscape elements were examined, it was determined that the visual quality of photographs containing plant and sky elements was high.