İkidilli Suriyeli çocuklar için Türkçe temel kavramlar ölçeğinin geliştirilmesi
Developing the basic concepts scale on Turkish for bilingual Syrian children
Yazar: FAHRİYE ESER
Danışman: DOÇ. DR. BAŞAK ÜMİT BOZKURT
Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Dilbilim = Linguistics ; Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Arapça = Arabic ; Kavram gelişimi = Concept development ; Kavram öğretimi = Concept teaching ; Kavramsallaştırma = Conceptualization ; Suriyeliler = Syrians ; Türkçe = Turkish ; Türkçe öğretimi = Turkish teaching ; Yabancı dil öğretimi = Foreign language teaching ; Ölçek geliştirme = Scale development ; İki dilli = Bilungualism

Özet:
Bu çalışmada, ikidilli eğitim alan Suriyeli çocukların temel kavram gelişimlerini Türkçede, RENK, HARF, SAYI, BOYUT, KARŞILAŞTIRMA, ŞEKİL, YÖN-KONUM, NİCELİK, DOKU-MATERYAL, TOPLUMSAL ROLLER, DUYGULAR ve ZAMAN-SIRALAMA ulamları çerçevesinde belirlemeye yönelik geçerli ve güvenilir bir ölçek geliştirmek amaçlanmıştır. Araştırma sürecinde nicel araştırma yöntemlerinden tarama yöntemi kullanılmıştır. İlk aşamada 11 alt boyut ve 185 maddeden oluşan taslak ölçek oluşturulmuştur. Taslak ölçeğin kapsam, görünüş ve yapı geçerliği incelenmiştir. Daha sonra İstanbul'da bir Geçici Eğitim Merkezinde eğitim gören, 8-12 yaş aralığında, birinci dili Arapça olan ve Türkçe eğitim alan 103 öğrenciye uygulanmıştır. Veriler, madde güçlüğü ve madde ayırt ediciliği açısından çözümlenmiş; 185 madde, 111 maddeye düşürülmüştür. Güvenirlik ise KR-20 ve Cronbach alfa değerlerine göre değerlendirilmiş; her iki değer açısından da tutarlılık olduğu gözlenmiştir. Buna göre ölçeğin yeterli düzeyde güvenirliğe sahip olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Kümeleme analizi sonucunda ise bu ölçekten alınabilecek puanların "yüksek", "orta" ve "düşük" başarı olarak üç düzeyde değerlendirilebileceği ortaya çıkmıştır.

Abstract:
In this study, it was aimed to develop a valid and reliable scale to determine the basic concept improvement of bilingual Syrian children were educated in Turkish in consideration of COLOR, LETTER, NUMBER, SIZE, COMPARISON, SHAPE, DIRECTION-POSITION, QUANTITY, TEXTURE-MATERIALS, SOCIAL ROLES, EMOTIONS, AND TIME-ORDER. In the research process, the survey method, one of the quantitative research methods, was used. In the first stage, a draft scale consisting of 11 sub-dimensions and 185 items was created. The content, face, and construct validity of the draft scale were examined. Then, it was applied to 103 students between the ages of 8-12, whose first language was Arabic and who received Turkish language education, studying at a Temporary Education Center in Istanbul.  The data were analyzed in terms of item difficulty and item discrimination; 185 items were reduced to 111 items.  Reliability was evaluated according to KR-20 and Cronbach alpha values; consistency was observed for both values. Accordingly, it was concluded that the scale had sufficient reliability.  As a result of the cluster analysis, it was revealed that the scores that can be obtained from this scale can be evaluated at three levels as "high", "medium" and "low" achievement.