Yeni sentezlenen bazı Schiff bazlarının ve metal komplekslerinin floresans özellikleri incelenerek sularda metal analizinde kullanılabilirliğinin incelenmesi
Investigated fluorescence properties of some new synthesized Schiff bases and their metal complexes, determination of usability in the metal analysis in waters
Yazar: HAVVA NUR KÖSTEKCİ
Danışman: DOÇ. DR. SELMUŞ BENİZ GÜNDÜZ
Selçuk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Kimya = Chemistry

Özet:
Schiff bazları, aldehit veya ketonların bir primer aminle verdiği kondenzasyon ürünleridir. Schiff bazlarının birçok metal ve özellikle de geçiş metalleriyle ( Al, Cu, Cd, Zn, Cr, Mn, Co gibi) sağlam kompleksler oluşturması sebebiyle, Schiff bazları bu metallerin tayininde iyi bir ligand olarak tercih edilmektedirler. Pek çok alanda kullanılan Schiff bazları ve metal komplekslerinin tüm kimyasal özelliklerinin belirlenmesi ve bilinmesi gerekliliği ortaya çıkmaktadır. Çoğunlukla endüstriyel atıklardan kaynaklanan ağır metal iyonlarının su kaynaklarını kirletmesi günümüzün en önemli çevre sorunudur. Aynı zamanda özellikle endüstriyel bölgelerdeki atık sularda, musluk sularında ve sokak çeşmelerinde kaynak suyu olarak değerlendirilen içme sularında bulunabilecek özellikle de ağır metallerin hassas, duyarlı ve doğru bir şekilde, eser oranlarda bile tayin edilmesi büyük önem kazanmaktadır.
Bu projede, öncelikle yeni sentezlenen büyük moleküllü Schiff bazlarının, N,N'-bis(2,5-dihidroksibenziliden)-4,4'-diaminodifenil eterin (DHDPE) ve N,N'-bis(2,5-dihidroksibenziliden)-4,4'-diaminobenzenin (DHDBP), ve bazı metal (Zn, Cu, Co, Ni ve Al) komplekslerinin metanol, etanol, asetonitril ve DMF gibi organik çözücülerde florimetrik parametreleri belirlendi. Uygun florimetrik parametrelere sahip olduğu için DHDPE-Al kompleksinin en uygun deney koşulları incelendi. Buna göre, DHDPE-Al kompleksinin en uygun floresans şiddetine sahip olduğu uyarma ve emisyon dalga boyları, asetonitril ortamında λuy = 358.59 nm ve λem = 482.51 nm'dir. Kompleks oluşumu için en uygun pH 4.5, süre 20 dakika ve sıcaklık 25°C olarak belirlendi. [Al3+]-F.Ş. kalibrasyon grafikleri, 0.027-0.27 ve 0,27-2,70 ppm alüminyum derişim aralıklarında doğrusaldır. Yeni sentezlenen büyük moleküllü Schiff bazı DHDPE'nin ligand olarak kullanıldığı florimetrik alüminyum tayin yöntemi, çeşitli kaynaklardan elde edilen su örneklerine uygulandı. Analizler sonucunda, KOSKİ'ye giriş suyundaki Al miktarının diğer su örneklerindekinden iki katı kadar daha yüksek olduğu görüldü.

Abstract:
Schiff bases are condensation products of aldehydes or ketones with a primary amine. Schiff bases form strong complexes with many metals and especially transition metals (such as Al, Cu, Cd, Zn, Cr, Mn and Co) and for this reason Schiff bases are preferred as good ligands in the detection of these metals. Schiff bases are used in many fields and thus its chemical properties should be known and documented. The pollution of water sources by heavy metals especially from industrial wastes is a major environmental problem nowadays. The precise, sensitive and correct detection of heavy metals in waste water, tap water and in fountain water in industrial regions is very important.
In this project, the fluorimetric parameters of the new synthesized macro molecule Schiff bases, N,N'-bis (2,5-dihydroxybenzylidene)-4,4'-diamino diphenyl ether (DHDPE) and N,N'-bis(2,5-dihydroxybenzylidene)-4,4'-diaminobenzene (DHDBP), and some metal complexes with Zn, Cu, Co, Ni and Al, are determined in organic solvents such as methanol, ethanol, acetonitrile and DMF. The most suitable experimental conditions of DHDPE-Al complex was studied because of suitable fluorimetric parameters it had. Accordingly the best fluorescence intensity of DHDPE-Al complex in acetonitrile medium was obtained at λex = 358.59 nm and λem = 482.51 nm (excitation and emission wavelengths). The best pH was 4.5, time was 20 minutes and temperature was 25°C for optimal complex formation. [Al3+]-F.I. calibration graphics are linear within 0.027-0.27 and 0.27-2.70 ppm aluminum concentrations. The fluorimetric aluminum determination method with the newly synthesized macro molecule Schiff base DHDPE which is used as the ligand, was applied to various water sources. As a result of the analysis, the Al content in water inlet to KOSKİ is double-fold compared to other water samples.