Sporcuların eleştirel düşünme yaklaşımları; ölçek geliştirme çalışması
Critical thinking approaches of athletes; scale development study
Yazar: TANER USLU
Danışman: DOÇ. DR. MAHMUT GÜLLE
Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Spor = Sports

Özet:
Bu çalışmada sporcuların eleştirel düşünme düzeylerini ölçmek için araştırmacılar tarafından geliştirilen ve bu araştırma kapsamında geçerlik ve güvenirlik testleri yapılarak faktör yapısı doğrulanan "Sporda Eleştirel Düşünme Ölçeği" kullanılmıştır. Çalışmanın evren örneklemini Hatay Mustafa Kemal Üniversitesinde okuyan 546 öğrenci oluşturmuştur.  Ölçekte yer alan ifadeler öğrencilerin kendi eleştirel yaklaşımlarında düşledikleri soruların geliştirilmesi sonucu ortaya koyulmuştur. Ölçeğin faktör yapısı AFA aracılığı ile tespit edildikten sonra, ortaya çıkan ölçüm modeli birinci ve ikinci düzey DFA ile sınanmıştır. Ölçeğin faktör yapılarının doğruluğunun kanıtlanmasında, uyum iyiliği kapsamında düzeltilmiş ki-kare RMSEA, RMR, SRMR, NFI, NNFI, CFI GFI ve AGFI değerlerine alınmıştır. Ayrıca yakınsak ve birleşme geçerliği açısından AVE ve CR değerleri hesaplanmıştır. Analizler IBM SPSS 22.0 ve LISREL 8.7 paket programları ile gerçekleştirilmiştir.
Ölçeğin yapısı başlangıç aşamasında, ilgili literatür dikkate alınarak beş (5) alt boyut (meraklılık alt boyutu, açık fikirlilik alt boyutu , analitik düşünme alt boyutu, kendine güven alt boyutu, sistematiklik alt boyutu) da toplanmış olup ve 26 ifade olarak kurgulanmıştır. Açıklayıcı faktör analizi (AFA) aşamasında, ölçek ilgili literatür kapsamında öngörülen beş faktörlü yapı ile uyum göstermiş, ancak meraklılık alt boyutundan bir (1), kendine güven alt boyutundan iki (2) ifade olmak üzere toplam üç (3) ifade ölçekten çıkarılmıştır. Ölçekte herhangi bir ters ifade bulunmamaktadır. Araştırma sonucunda ölçeğin, toplam iç tutarlılık katsayısı .92 olarak tespit edilmiştir. 
Açık fikirlilik alt boyutunun % 35,982, kendine güven alt boyutunun % 6,423, analitik düşünme alt boyutunun % 5,8açıklayıcı faktör analizi 48, sistematiklik alt boyutunun % 5,369 ve meraklılık alt boyutunun % 4,605.
Anahtar Kelimeler: Eleştirel düşünme, Akademik erteleme, Eleştirel yaklaşım.

Abstract:
In this study, the 'Critical Thinking in Sport Scale', developed by the researchers to measure the critical thinking levels of athletes, and whose factor structure was confirmed by performing validity and reliability tests within the scope of this research, was used. The population sample of the study consisted of 546 students from different departments related to sports studying at Hatay Mustafa Kemal University.  The items in the scale were developed due to the improvement of the questions that the students imagined in their critical approaches. After the factor structure of the scale was determined through EFA, the resulting measurement model was tested with first and second-level CFA. To prove the accuracy of the factor structures of the scale, adjusted chi-square RMSEA, RMR, SRMR, NFI, NNFI, CFI GFI and AGFI values were considered within the scope of goodness of fit. Furthermore, AVE and CR values were calculated for the validity of convergent and divergent validity. The analyses were performed with IBM SPSS 22.0 and LISREL 8.7 package programs.
The structure of the scale was collected in five (5) sub-dimensions ('curiosity' sub-dimension, 'open-mindedness' sub-dimension, 'analytical thinking' sub-dimension, 'self-confidence' sub-dimension, and 'systematicity' sub-dimension) and was constructed as 26 statements. In the exploratory factor analysis (EFA) phase, the scale was compatible with the five-factor structure predicted in the related literature, but three (3) statements, one (1) from the curiosity sub-dimension and two (2) from the self-confidence sub-dimension, were removed from the scale. There is no reverse-coded item in the scale. As a result of the research, the total internal consistency coefficient of the scale was found to be .92.
It was determined that the open-mindedness sub-dimension had an explained variance value of 35,982%, the self-confidence sub-dimension 6,423%, the analytical thinking sub-dimension 5,8%, the systematicity sub-dimension 5,369% and the curiosity sub-dimension 4,605%, and the scale had a total explained variance of 58,226. While the Cronbach's Alpha values of the five sub-dimensions of the scale were in the range of 0.61 to 0.83, the total Cronbach's Alpha value of the scale was calculated as 0.92.
Keywords: Critical thinking, Academic procrastination, Critical approach.