Romantik ilişkilerde öz-şefkat korkusu ve ilişkisel iyilik hali: Öz-şefkat ve temel psikolojik ihtiyaç doyumunun aracı rolü
Fear of self-compassion and relational well-being in romantic relationships: The mediating role of self-compassion and basic psychological need satisfaction
Yazar: EMİNE AKTAŞ
Danışman: DOÇ. DR. GAYE SOLMAZER
İZMİR BAKIRÇAY ÜNİVERSİTESİ / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Klinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Bu çalışmanın amacı, romantik ilişkilerde öz-şefkat korkusu ile ilişki doyumu arasındaki ilişkide öz-şefkatin ve temel psikolojik ihtiyaç doyumunun aracı rolünü ayrı ayrı olarak araştırmaktır. Bununla birlikte, öz-şefkat korkusu ile ilişki doyumu arasında öz-şefkatin ve temel psikolojik ihtiyaç doyumunun sıralı aracı rolü de araştırılmıştır. Çalışma içerisinde, sıralı aracı etki hipotezi hariç olmak üzere araştırma hipotezleri kişilerin kendilerinin ve partnerlerinin ilişkiye olan etkilerini gözden kaçırmamak amacıyla hipotezler aktör – partner etkileri çerçevesinde araştırılmıştır. Mevcut çalışmada dahil edilme kriterlerini karşılayan toplam 162 çifte ulaşılmıştır. Bu 162 çift kişisel bilgi formu, öz-şefkat korkusu, öz-şefkat, temel psikolojik ihtiyaçlar doyumuna ve ilişki doyumuna ilişkin bir ölçek setini çevrimiçi olarak doldurmuştur. Aktör – partner etkilerine dair olan araştırma hipotezleri MEDYAD (Mediation Analyses with Distinguishable Dyadic Data) kullanılarak analiz edilirken, Seri Çoklu Aracı Değişken Analizi için PROCESS eklentisi (Model 6) kullanılmıştır. Yapılan analizler sonucunda, öz-şefkat korkusu ve ilişki doyumu arasındaki ilişkideki öz-şefkatin aracı rolünün aktör etkisi bakımından erkekler için anlamlı olduğu bulunmasına karşılık kadınlar için anlamlı olmadığı bulunmuştur. Ayrıca temel psikolojik ihtiyaç doyumunun öz-şefkat korkusu ve ilişki doyumu arasında aracı rolünün aktör etkileri bakımından anlamlı olduğu bulunmasına karşılık partner etkilerinin anlamlı olmadığı bulunmuştur. Daha açık bir ifadeyle, temel psikolojik ihtiyaç doyumunun aracı rolüne ilişkin aktör etkisi hipotezi desteklenmiştir fakat partner etkisi hipotezi desteklenmemiştir. Son olarak öz-şefkat korkusu ile ilişki doyumu arasındaki ilişkide öz-şefkatin ve temel psikolojik ihtiyaç doyumunun sıralı aracı etkileri anlamlı bulunamamıştır. Mevcut alanyazın ışığında, elde edilen bulgular romantik ilişkilerde öz-şefkatin ve temel psikolojik ihtiyaç doyumunun öz-şefkat korkusu ile ilişki doyumu arasındaki ilişkideki rolüne ışık tuttuğu düşünülmektedir.

Abstract:
The aim of this study was to investigate the mediating role of self-compassion and basic psychological need satisfaction separately in the relationship between fear of self-compassion and relationship satisfaction in romantic relationships. Additionally, the sequential mediating role of self-compassion and basic psychological need satisfaction between fear of self-compassion and relationship satisfaction was also investigated.  Except for the sequential mediation hypothesis, the research hypotheses were investigated within the framework of actor-partner effects in order not to overlook the effects of the individuals themselves and their partners on the relationship. In the current study, a total of 162 couples who met the inclusion criteria were reached. These 162 couples completed an online questionnaire set covering personal information form, fear of self-compassion, self-compassion, basic psychological need satisfaction and relationship satisfaction. The actor-partner effects were analyzed by using MEDYAD (Mediation Analyses with Distinguishable Dyadic Data), while PROCESS macro (Model 6) was used for the Sequential Multiple Mediation Analyses. As a result of the analyses, it was found that the mediating role of self-compassion in the relationship between fear of self-compassion and relationship satisfaction was significant for men in terms of actor effect, but not for women. In addition, the mediating role of basic psychological need satisfaction between fear of self-compassion and relationship satisfaction was found to be significant in terms of actor effects, but not significant in terms of partner effects. In other words, the actor effect hypothesis regarding the mediating role of basic psychological need satisfaction was supported, but the partner effect hypothesis was not supported. Finally, the sequential mediating effects of self-compassion and basic psychological need satisfaction in the relationship between fear of self-compassion and relationship satisfaction were not significant. In the light of available literature, these findings are believed to shed light on the role of self-compassion and basic psychological need satisfaction in the relationship between fear of self-compassion and relationship satisfaction in romantic relationships.