Yedinci sınıf öğrencilerinin gerçek yaşam durumlarına uygun problem kurma becerilerinin incelenmesi
An investigation of seventh grade students' problem posing abilities for real-life situations
Yazar: BÜŞRA DİNÇ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ EMRE EV ÇİMEN
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Matematik Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Gerçek hayat bağlantıları = Real world connections ; Matematik dersi = Mathematics lesson ; Matematik eğitimi = Mathematics education ; Matematik öğretimi = Mathematics teaching ; Ortaokul öğrencileri = Secondary school students ; Problem kurma = Problem posing

Özet:
Amaç: Bu çalışmanın amacı, öğrencilerin yaşadıkları bölgedeki market, restoran ve gezi/tur temalarında belirlenen yapay ürünleri kullanarak kurdukları problemleri inceleyerek problem kurma becerilerini ve yaptıkları hataları belirlemek, daha sonra öğrencilerin kendi kurdukları problemlerdeki hataları grup tartışmaları ile fark etmelerini sağlamak ve görüşmeler yaparak bu hataları neden yaptıklarını ortaya çıkarmaktır.
Yöntem: Bu çalışmada, nitel araştırma yöntemlerinden durum çalışması deseni kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu, 2017-2018 eğitim öğretim yılı güz döneminde Eskişehir ili Tepebaşı ilçesinde bir devlet ortaokulunun bir şubesinde öğrenim gören toplam 20 yedinci sınıf öğrencisi oluşturmuştur. Araştırma, amaçlı örnekleme yöntemiyle seçilen öğrenciler ile seçmeli Matematik Uygulamaları dersi kapsamında gerçekleştirilmiştir. Verilerin toplanması birden fazla veri toplama yöntemi ile sekiz hafta sürmüştür. Veri toplama araçları olarak; ön uygulama formu, broşür inceleme formları, problem kurma çalışma yaprakları, grup tartışmaları formları, görüşme formları kullanılmıştır. Araştırmada verilerin çözümlenmesi için nitel veri analizi kullanılmıştır. Problem kurma uygulamaları, tartışma uygulamaları ve görüşmelerden elde edilen veriler, içerik analizi yöntemiyle analiz edilmiştir. 
Bulgular: Öğrenciler inceledikleri market, restoran ve gezi/tur broşürlerinden serbest, yarı yapılandırılmış ve yapılandırılmış problemler kurmuşlardır. Öğrencilerin kurdukları problemlerde "problem durumu olmayan, eksik veri içeren, yanlış bilgi içeren, yazım ve noktalama yanlışı bulunan, duruma uygun olmayan ve gerçek yaşama uygun olmayan problem" olmak üzere altı farklı hata türü tespit edilmiştir. 
Grup tartışmalarında ise seçilen problemlerde tek bir hata türü olmadığından öğrenciler verilen ifadelerde birkaç hata türü bulmuştur. Öncelikle hemen soruyu çözme eğilimi göstermişlerdir. Daha sonra öğrenciler genel olarak kurulan problemin eksik veri içermesine odaklanmışlardır. 
Yapılan görüşmelerde ise, öğrencilere bu hataları neden yaptıkları sorulmuş, problem durumu olmayan ifade yazan öğrenciler, soru cümlesi yazmayı unuttuklarını söylemişlerdir.  Eksik veri içeren problem kuran öğrenciler, ellerinde broşür olduğundan fiyatları yazmadığını ve bu durumun dikkatsizlikten kaynaklandığını söylemişlerdir. Yanlış bilgi içeren problem kuran öğrenciler, birimlerin matematiksel kullanımını bilmediği ve broşürü tam incelemediğinden yanlış yaptığını ifade etmiştir. Yazım ve noktalama yanlışı içeren problem kuran öğrenciler, Türkçe dersinde sıkıntı yaşadıklarını ifade etmişlerdir. Duruma uygun problem kuramayan öğrenciler, problemi çözmeden ve benzer soruyu okumadan problem kurmaya çalıştıklarını söylemiştir. Gerçek yaşama uygun problem kuramayan öğrenciler ise gerçek durumu düşünmediğini ve okuduğu bir kitabın etkisinde kaldıklarını ifade etmişlerdir. 
Sonuç ve Öneriler: Araştırmadan elde edilen sonuçlara göre; öğrencilerin problem kurarken zorlandıkları ve çok fazla hata yaptıkları sonucuna varılmıştır. Öğrencilerin problemin nasıl kurulması gerektiği ile ilgili sıkıntı yaşadığı söylenebilir. Öğrencilerin en çok yarı yapılandırılmış problem kurma etkinliklerinde zorlandıkları görülmüştür. Yapılan hataların nedenlerine bakıldığında öğrencilerin çoğunluğunun broşürleri, yönergeleri ve soruları dikkatlice okumadığı düşünülmektedir. Ayrıca öğrencilerin düşündüklerini ifade etmede ve yazım kurallarına uymada sorun yaşadıkları görülmüştür. Öğrencilerin kendi problemlerini tartışmaları onların kendilerini eleştirmelerine olanak sağlamıştır. Tartışma esnasında grup üyeleri birbirinden etkilenmiş benzer hatalar bulmuşlardır. Elde edilen bir başka sonuç da öğrencilerin problem kurarken kendi yaşantılarından etkilendikleridir. Yapılan bu çalışma, matematikle yakından ilgili gerçek yaşamda bulunan hayatımızda sıklıkla karşılaştığımız yapay olguların/ürünlerin, okul matematiği ve gerçek dünya arasında bir etkileşim oluşturarak öğrencilerin okul dışı tecrübelerini aktifleştirmede önemli bir rol oynayabileceğini göstermektedir.
Daha farklı yapay ürünler kullanılarak öğrencilerin matematiği günlük hayatlarında daha çok kullanabilecekleri etkinlikler düzenlenebilir. Kurulan problemlerde problem durumunun yazılmaması nedeniyle öğrencilere problem, problem çözme ve problem kurma basamakları ile ilgili bilgi verilmesi sağlanabilir. Öğrencilerin okuduğunu anlama ve düşündüğünü yazarak ifade etme konusundaki hatalarının tespit edilip düzeltilmesi, Türkçe ve Matematik derslerinin etkileşimli yürütülmesi sağlanabilir. Öğrenciler kitap okumaya yönlendirilebilir. 

Anahtar kelimeler: Problem kurma, Yapay ürün, Serbest problem kurma, Yarı yapılandırılmış problem kurma, Yapılandırılmış problem kurma.

Abstract:
Objective: The aim of this study is to determine problem posing abilities and the errors the students made by investigating the problems that they pose by using artificial products which was specified in the themes of market, restaurant and trip/tour on their living areas; afterwards, to make students realize the errors on the problems they pose, through group discussions and to find out why they have made these errors by making conversations with them.
Method: In this study, case study research design and method from the qualitative analysis was used. The working group of the research composed of 20 seventh-grade students studying in a State Secondary school in Tepebaşı District of Eskişehir Province in the fall semester of the 2017-2018 academic year. The research was carried out with the students selected with purposive sampling method within the scope of elective mathematics applications lesson. Collection of data lasted eight weeks by using multiple data collection methods. Pre-application forms, leaflet examination forms, problem posing worksheets, group discussion forms and conversation forms were used as data collection tools. Qualitative data analysis was used to analyze the data in the study. The data obtained from problem building applications, discussion applications and interviews were analyzed by content analysis method.
Findings: Students posed semi-structured and structured problems from the market, restaurant and trip/tour leaflets they examined. In the problems that students posed, six different error types were detected as "not having a problem case, containing missing data, containing wrong data, containing punctuation and spelling error, not relevant to the case and not relevant to the real-life". 
In group discussions, since there is not one type of error in selected problems, students have found several types of errors in the expressions given. Firstly, they have shown a tendency to solve the problem. Then, they have focused on the posed problem to contain missing data. 
In the conversations, students were asked why they have made these mistakes and the students who write expression as "not having a problem case", told that they have forgotten to write a question statement. Students who pose problems "containing missing data", said that they have not written the prices because they had leaflets on their hands and this situation was caused by inattention. Students who pose problems "containing wrong data", stated that they have not known the mathematical usage of units and they have done wrong because they didn't examine the leaflet well. Students who pose problems "containing punctuation and spelling error", stated that they have had some trouble in the Turkish lesson. Students who can't pose a problem relevant to the case, told that they have tried to pose the problem without solving it and without reading the similar question. Students who can not pose a problem relevant to real-life, stated that they have not thought the real case and they were under the influence of a book they've read.
Conclusion and Recommendations: According to the results obtained from the research; it was concluded that the students had some difficulties in problem posing and made too many errors. It can be said that the students have had trouble with how to set up the problem. Students were found to have difficulties mostly in the semi-structured problem posing activities. If the reasons for the errors are examined, most of the students are considered not to read leaflets, instructions and questions carefully. Besides it has been observed that students have trouble expressing what they think and following the rules of spelling. Discussion of students' own problems enabled them to criticize themselves. During discussions, group members were influenced from each other and found similar errors. Another result is that students were influenced by their own lives when they are posing problems. This study reveals that the artificial facts/products which are closely related to the mathematics and which we encounter frequently in our real lives, may play a significant role on activating out-of-school experiences by forming an interaction between school mathematics and real world.
Using more diverse artificial products, activities should be organized in which students can use mathematics more often in their daily lives. Due to the lack of the problem cases in the problems posed, students can be instructed about the steps of problem, problem solving and problem posing. Students should be posed and corrected about the mistakes in reading comprehension and expressing their thoughts by writing and Turkish and Mathematics lessons should be executed interactively. Students should be directed to read books.

Keywords: Problem posing, Artificial product, Free problem posing, Semi-structured problem posing, Structured problem posing.