Lomber disk hernili hastalarda proprioseptif nöromusküler fasilitasyon ve lomber stabilizasyon egzersizlerinin kas kuvvetine ve kas dayanıklılığına etkisi
The effect of PNF and lomber stabilization exercises on muscle strength and muscle endurance in patients with lumbar disc hernia
Yazar: MUSTAFA GÜLŞEN
Danışman: PROF. DR. MİTAT KOZ
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Spor Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2015
Konu: Fizyoterapi ve Rehabilitasyon = Physiotherapy and Rehabilitation ; Spor = Sports
Dizin: Dayanıklılık = Endurance ; Egzersiz = Exercise ; Fizik tedavi = Physical therapy ; Herniler = Hernia ; Propriyosepsiyon = Proprioception ; İntervertebral disk = Intervertebral disc ; İntervertebral disk deplasmanı = Intervertebral disc displacement

Özet:
Lomber Disk Hernili Hastalarda Stabilizasyon ve PNF Eğitiminin Kas Kuvveti ve Kas Dayanıklılığına Etkisi
Bu çalışmanın amacı; bulging ve protrüzyon seviyesinde lomber disk hernisi tanısı konmuş hastalarda stabilizasyon ve proprioseptif nöromusküler fasilitasyon (PNF) eğitiminin kas kuvveti ve kas enduransı üzerine etkilerini araştırmaktır. Çalışmaya yaşları 15-69 yaş arasında (53.04±14.59) değişen, Macnab Sınıflamasına'na göre bulging ve protrüzyon seviyesinde lomber disk hernisi olan 64 olgu dahil edilmiştir. Olgular her grupta 16 kişi olacak şekilde stabilizasyon eğitimi, pnf eğitimi, fizik tedavi ve kontrol olarak 4 gruba ayrılmışlardır. Olguların sosyo-demografik özellikleri kaydedildikten sonra kas kuvveti, kas dayanıklılığı ve esneklik değerlendirmesi yapılmıştır.  Kuvvet değerlendirmesi bilgisayar kontrollü, izokinetik dinamometre (Cybex 770 Norm Lumex Inc, Ronkonkoma, NY, USA) cihazı ile, kas dayanıklılığı değerlendirmesi; abdominal kas dayanıklılığını belirlemek için curl up testi, sırt ekstansörlerinin kassal dayanıklılığını belirlemek için gövde ekstansiyonu testi kullanılmıştır. VAS skalası ve Oswestry Disabilite İndeksi egzersizler öncesinde ve sonrasında, Physical Aktivite Hazırlık Anketi(PARQ), Fiziksel Aktivite Değerlendirme Anketi (FADA) tedavi öncesinde tüm gruplara fizyoterapist tarafından sözel olarak bire bir uygulanmıştır. Uygulamalar dört gruba da ayrı ayrı yapılmıştır. Stabilizasyon grubundaki olgulara 4 hafta boyunca haftada 5 gün 45 dakikalık fizyoterapist gözetiminde lomber stabilizasyon egzersiz programı, PNF grubundaki olgulara 4 hafta boyunca fizyoterapist tarafından haftada 5 gün PNF (pelvis paternleri ile) egzersiz eğitimi, FTR grubundaki olgulara 4 hafta boyunca haftada 5 gün klasik fizik tedavi (Hotpack, Tens, Ultrason) uygulaması, kontrol grubundaki olgulara ise herhangi bir tedavi uygulanmamıştır. 4.haftanın sonunda değerlendirmeler tekrar edilmiştir. Lomber stabilizasyon eğitimi verilmiş grupta kas kuvveti ve kas dayanıklılığında anlamlı artışlar gözlenmiştir. Ayrıca bu grupta istirahatteki ve aktivite esnasındaki ağrı şiddeti ile hastaların Oswesrty disabilite indekslerinde anlamlı düzelmeler kaydedilmiştir (p<0,05). PNF eğitimi verilen grupta aynı şekilde kas kuvveti, kas dayanıklılığı ile istirahat ve aktivite esnasındaki ağrı şiddetinde ve Oswesrty disabilite indekslerinde anlamlı düzelmeler kaydedilmiştir (p<0,05). Fakat lomber stabilizasyon eğitimi alan gruptaki düzelmeler, PNF grubuna göre daha iyiydi. FTR grubundaki olguların ise sadece istirahat ve aktivite esnasındaki ağrı şiddetinde ve Oswesrty disabilite indekslerinde anlamlı düzelmeler kaydedilmiştir (p<0,05). Bu çalışma ışığında lomber disk hernili hastalara hazırlanacak olan uygun fizyoterapi ve rehabilitasyon programının, hastaların bel çevresi kas kuvvetini koruyacağı, kas kuvveti düşük olan hastalarda kuvvet artışı sağlayacağı, kas dayanıklılığını arttıracağı, ağrıyı azaltacağı ve hastaların fonksiyonel yetersizliklerini düzeltmek yönünde gelişmeler sağlayacağı düşünülmektedir.

AnahtarSözcükler: Disk Hernisi, Endurans, Kuvvet, Lomber Stabilizasyon Egzersizleri,  PNF Egzersizleri.

Abstract:
The Effect of PNF and Lomber Stabilization Exercises on Muscle Strength and Muscle Endurance In Patients With Lumbar Disc Hernia 	      
The aim of this study is to invastigate the effect of lomber stabilitation and proprioseptive neuromuscular fascilitation (PNF) training on muscle strength and muscle endurance. The participants were 64 between the ages of 15-69 (53.04±14.59), who were graded protrusion and bulging lomber herniation according to ''Macnab Classification ''. The participants were divided into four groups as each group had 16 participants: lomber stabilitation training, PNF training, physical theraphy and control groups. Sosciodemografic features were recorded. Then their muscle strength tests (by isokinetic dynamometer (Cybex 770 Norm Lumex Inc, Ronkonkoma, NY, USA) were recorded. Before and after applications; visual analogue scale (VAS), Oswestry Disability İndex, before applications; Physical Activitiy Readiness Questionnare (PARQ) and Physical Activity Assessment Questionnare were applied by a physical therapist. The participants in lomber stabilitation group performed 45 minutes, 5 days in a week for 4 weeks strength training with a physical therapist observation. The participants in PNF group performed 5 days in a week for 4 weeks with pelvic patterns of PNF by a physical therapist. The participants in Physical Theraphy group underwent Hotpack, Tens and Ultrasound theraphy 5 days in a week for 4 weeks. The participants in control group didn't take any training programme. After 4 weeks, the evaluations were repeated. There were significant increases in muscle strength and muscle endurance in lumbar stabilization training group. Also in pain intensity at rest and during activity in this group and in Oswesrty disability index of patients, there were significant improvements(p<0.05). In PNF training group likewise, there were significant improvements in muscle strength, muscle endurance, pain intensity at rest and with activity and in Oswesrty disability index (p<0.05). But improvements in the Lumbar Stabilization group was better than PNF Group. The patients in the Physical Theraphy we found significant differences only in pain intensity at rest and with activity and in Oswesrty disability index (p <0.05). We think that appropriate physiotherapy and rehabilitation program which will be prepared for patients, to protect the waist circumference of patients with low muscle strength and low muscle endurance will increase muscle strength and muscle endurance. And it is expected that will reduce pain and will provide advances toward correcting functional disability of the patients.

Keywords: Disc Herniation,Endurance,LomberStabilization Exercises,PNF, Strength.