Engelli çocuğa sahip ailelerin ihtiyaçları
Needs of the families with disabled children
Yazar: AHMET ALTINTAŞ
Danışman: PROF. DR. ŞAHİN KESİCİ
Selçuk Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Aile = Family ; Aile gereksinimleri = Family needs ; Engelli çocuklar = Disabled children ; Engellilik = Disability ; İhtiyaçlar = Needs ; İhtiyaçların karşılanması = Needs requirements

Özet:
Toplumsal yapının en küçük yapısı olarak değerlendirilen aileye yeni bir üyenin katılması ailelerin hayatında değişimlere neden olmaktadır. Aileye yeni katılan bireyin engelli olması durumunda ise aile bu durumdan fiziksel, sosyal, ekonomik ve duygusal anlamda etkilenmektedir. Engelli çocuğun bakımının ve çocukla ilgili sorumlulukların toplum tarafından ailelere yüklenmesinin sonucu olarak anne-babaların ihtiyaçları artmakta bu ihtiyaçların yanında zorluklar da oluşmaktadır.
Aileyi bir sistem olarak ele alan ve bireyi bütüncül bir yaklaşımla inceleyen psikolojik danışmanlık mesleği açısından engelli bireyin dâhil olduğu aile sisteminin ve aile sisteminde engelli bireyin bakım ve ihtiyaçlarının karşılanması açısından önemli bir yere sahip olan anne-babaların ihtiyaçlarının neler olduğunun incelenmesi gerekmektedir.
Bu çalışmanın amacı, engelli çocuğa sahip olan ailelerin ihtiyaçlarını belirlemektir. Çalışma kapsamında engelli çocuğa sahip ailelerin sorunları ve ihtiyaçları üzerinde durulmuştır. Bu noktada yarı yapılandırılmış görüşme formuyla katılımcılara uygulanmıştır. Bu formda katılımcılara araştırmacı tarafından belirlenen 25 soru sorulmuştur. Araştırmanın verileri Aksaray Sosyal Hizmet Merkezinden engelli evde bakım ücretinden yararlanan toplam 50 anne-baba ile yapılan derinlemesine görüşmelerle elde edilmiştir. Araştırmaya katılan ailelerin çocuklarının engelli olduğunu öğrendikten sonraki süreçlerde yaşadıkları öykülerine ulaşılmış ve ihtiyaçlarla ilgili paylaşımlarının çözümlenmesinde betimsel analiz kullanılmıştır.
Yüz yüze görüşme yoluyla gerçekleştirilen araştırmanın sonuçlarına göre; engelli çocuğa sahip ailelerin en önemli ihtiyaçlarının bilgi, duygusal, eğitim, sağlık, ekonomik, sosyal hayata katılım ve sosyal destek olduğu ayrıca öğrenme süreci ve sonrasında ailelerin çoğunluğunun üzüntü ve karamsarlık yaşadığı araştırmanın genelinde elde edilen sonuçlardır.
Engelli çocuğu olan ailelerin ihtiyaçlarının karşılanması ve yeterli düzeyde desteklenmeleri için uygun hizmetler sunulmalı ve ailelerin başa çıkmakta zorlandıkları üzüntü, karamsarlık ve kaygı boyutunu en aza indirmek için gerekli çalışmalar yapılmalıdır. Engelli çocuğa sahip ailelerin yaşam koşullarını iyileştirmek ve toplumda eşit bireyler olmalarını sağlamak için daha fazla çalışma yapılması gerekmektedir.

Anahtar Kelimeler: Engelli çocuk, ihtiyaç, aile

Abstract:
The participation of the new a member in the family considered to be the smallest structure of society causes changes in the lives of families. If the new person who joins the family is disabled, family is affected physically, socially, emotionally and economically by this situation. As a result of the care of the disabled child and burdening of child-related responsibilities into the family by society, parents' needs are increasing and besides these needs, difficulties arise.
In terms of the psychological counselling profession, which evaluates the family as a system and examines the individual with a holistic approach, the needs of the family system involving the disabled individual and the parents who have an important place in the family system in terms of ensuring the care and needs of the disabled person should be analysed.
Purpose of this study is to determine the needs of the families of the disabled child. This study focuses on the problems and needs of families with children with disabilities. At this point, semi-structured interview form was applied to the participants. In this form, participants were asked 25 questions determined by the researcher. The data of the study were obtained through detailed interviews with 50 families who benefited from Aksaray Social Service Centre's home care disability fee. The stories of the families participating in the research have been reached in the process after learning their child's disability and descriptive analysis was used to analyse the needs of families.
According to the results of the research conducted through face to face interview; the most important needs of families with disabled children are information, emotional education, health, economic, social life participation and social support. In addition, during the learning process and afterwards, the result of the research shows that the majority of the families experience sadness and pessimism.
Appropriate services should be provided to ensure the needs of families with child with disabilities and to support them adequately and necessary studies should be done to minimize the level of sadness, pessimism and anxiety that families have difficulty in coping with. More work should be done to improve the living conditions of families with disabled child and ensure that they are equal individuals in the society.

Key words: disabled child, need, family