Acil serviste çoklu travma nedeni ile başvuran baş, toraks, batın tomografi görüntülemesi gerçekleştirilen olgularda travma skorlarının (RTS, ISS, GAP, EMTRAS) değerlendirilmesi
Evaluation of trauma scores (RTS, ISS, GAP, EMTRAS) in cases who applied to the emergency department with multiple trauma and had head, thorax, and abdomen tomography imaging
Yazar: NURHAK ALTUNDAĞ
Danışman: PROF. DR. OKHAN AKDUR
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Acil Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Acil Tıp = Emergency Medicine

Özet:
Amaç: Acil servise çoklu travma nedeniyle başvuran hastalarda üç bölge BT (beyin, toraks, abdomen Bilgisayarlı Tomografi) görüntülemesi seçiminde yol gösterici olabilecek bulguları ve travma skorlarını belirlemeyi amaçladık.
Yöntem: Çalışma 16 yaş ve üzeri 05.02.2020-05.02.2023 tarihleri arasında Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Araştırma Uygulama Hastanesi Acil Servisine başvuran, acil serviste en az 3 bölge BT (beyin, toraks ve abdomen) görüntülemesi istenilen hastaların geriye dönük olarak değerlendirilmesi ile gerçekleştirildi. Hastane bilgi yönetim sisteminde kayıtlı veriler kullanıldı. RTS (Revize Travma Skoru), ISS (Yaralanma Şiddet Skoru), GAP (Glasgow Koma Skalası-Yaş-Sistolik Kan Basıncı Skoru), EMTRAS (Acil Travma Skoru) hesaplanarak kayıt altına alındı. Hesaplanan travma skorları ile BT görüntülemesinde patolojik bulgusu olan hastaların verileri karşılaştırılarak değerlendirildi.
Bulgular ve Sonuç: Hastaların %74.5'i (n=149) erkekti. Yaş ortalamaları 48.53 (22.72) olup hastaların %98.5'inin (n=197) künt travması mevcuttu. Travma şekilleri değerlendirildiğinde %38.0'i (n=76) düşme idi. Hastaların %12.0'si (n=24) acil servis başvuru tarihinden itibaren 30 gün içerisinde eksitus olmuştu. Hastalar üç bölge BT görüntülemelerinde patolojik bulgu içeren bölge pozitif ve içermeyen bölge negatif kabul edilerek gruplandı. BT bölge pozitifliğine göre gruplandırılan hastalar ile tüm travma skorlarının (RTS, ISS, GAP, EMTRAS) ortalama puanları arasında anlamlı ilişki saptandı. Çalışmamız göstermiştir ki 3 bölge BT pozitifliği ile GKS (Glaskow Koma Skalası), hemoglobin, baz açığı değerlerinin düşüklüğü; solunum sayısı, lökosit ve laktat değerlerinin yüksekliği arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki mevcuttur. Her 3 bölgede BT pozitif gelmeyi öngörme açısından RTS 9.5, ISS 21.5, GAP 13.5 olmak üzere cut-off değerlerini bulduk.
Anahtar Sözcükler: Bilgisayarlı Tomografi, Bölge, Travma, Skor

Abstract:
Objectives: We aimed to identify findings and trauma scores that may be guiding in the selection of three-area CT (brain, thorax, abdomen Computed Tomography) imaging in patients admitted to the emergency department with multiple trauma.
Methods: The study was carried out by retrospective evaluating patients aged 16 and over who admitted to the Çanakkale Onsekiz Mart University Research and Application Hospital Emergency Department between 05.02.2020 and 05.02.2023, and who were requested to have CT imaging of at least 3 areas (head, thorax and abdomen) in the emergency department. Data recorded in the hospital information management system was used. RTS (Revised Trauma Score), ISS (Injury Severity Score), GAP (Glasgow Coma Scale-Age-Systolic Blood Pressure Skore), EMTRAS (Emergency Trauma Score) were calculated and recorded. The calculated trauma scores were evaluated by comparing the data of the patients with pathological findings on CT imaging.
Results and Conclusion: 74.5% (n=149) of the patients were male. While the average age was 48.53 (22.72), 98.5% (n=197) of the patients had blunt trauma. When the types of trauma were evaluated, 38.0% (n = 76) were falls. 12.0% (n=24) of the patients died within 30 days from the date of admission to the emergency department. Patients were grouped on three-area CT imaging by considering the area containing pathological findings as positive and the area without pathological findings as negative. A significant relationship was detected between the patients grouped according to CT area positivity and the average scores of all trauma scores (RTS, ISS, GAP, EMTRAS). Our study showed that there is a statistically significant relationship between three-area CT positivity and low GCS (Glaskow Coma Skale), hemoglobin, base deficit values and high respiratory rate, leukocyte, lactate values. We found cut-off values for predicting CT positive in all 3 areas: RTS 9.5, ISS 21.5, GAP 13.5.
Keywords: Area, Computed Tomography, Trauma, Score