Travma, bağlanma, ruhsal dayanıklılık kavramları ve bu kavramlar arasındaki ilişkilerin değerlendirilmesi
Trauma, attachment, psychological resilience and evaluation of relationships between these concepts
Yazar: EDA İNAN
Danışman: PROF. DR. AHMET TAMER AKER
Kocaeli Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Psikiyatri = Psychiatry ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Bağlanma = Attachment ; Bağlanma stilleri = Attachment styles ; Psikolojik dayanıklılık = Hardiness on psychological ; Stres = Stress ; Stres bozuklukları = Stress disorder ; Stres bozuklukları-post travmatik = Stress disorders-post traumatic

Özet:
Amaç: Bu çalışmada, travma yaşantısı olan kişilerin yaşadıkları travma, bağlanma
özellikleri ve ruhsal dayanıklılıkları arasındaki ilişkilerin incelenmesi amaçlanmıştır.
Yöntem: Kocaeli Derince Eğ. ve Ar. Hastanesi Psikiyatri Polikliniğe başvurmuş hastalar
ile Bursa, Ankara, İstanbul illerinde kartopu yöntemiyle ulaşılmış 138 katılımcıya sosyo
demografik veri formu, Yakın İlişkilerde Yaşantılar Envanteri II ve Conner Davidson
Psikolojik Sağlamlık Ölçeği uygulanmıştır.
Bulgular: Ruhsal dayanıklılık puanları ile güvensiz, kaygılı ve kaçıngan bağlanma
puanları arasında p<.001 düzeyinde ters yönlü ilişki belirlenmiştir. En çok etkilendikleri
travma türü insan elinden kasıtlı olarak gerçekleştirilmiş travma olan katılımcıların
güvensiz, kaygılı ve kaçıngan bağlanma puanları en çok etkilendikleri travma türü insan
elinden kasıtlı olarak gerçekleştirilmiş bir travma olmayan katılımcılara oranla p<.05
düzeyinde anlamlı olarak daha yüksek bulunmuştur. Çocukluk çağı ihmal ve istismarı,
çocukluk çağı cinsel istismar, yetişkin cinsel şiddet, yaşam boyu cinsel şiddet yaşantısı
bulunan katılımcılarda güvensiz bağlanma (sırasıyla p=.000, p=.000, p=.000 ve p=.009
düzeyinde), kaygılı bağlanma (sırasıyla p=.005, p=.008, p=.041 ve p=.000 düzeyinde) ve
kaçıngan bağlanma puanları (sırasıyla p=.001, p=.001, p=.016 ve p=.000 düzeyinde) bu
tür yaşantıları olmayan katılımcılara göre anlamlı olarak daha yüksek bulunmuştur.
Çocukluk çağı cinsel istismar yaşantısı bulunan katılımcıların ruhsal dayanıklılık puanları
bu yaşantı bulunmayan katılımcılara oranla p<.05 düzeyinde daha düşük olarak
belirlenmiştir.
Sonuç: Bağlanma özellikleri ve ruhsal dayanıklılık düzeyleri arasında oldukça anlamlı bir
ilişki olduğundan özellikle çocukluk çağı ihmal ve istismarı, cinsel şiddet, aile içi şiddet
mağdurlarının tedavilerinde bağlanma özelliklerinin iyileştirilmesi üzerinde durulmasının
önem taşıdığı, ruhsal dayanıklılığı etkileyen tek travma yaşantısı olan çocukluk çağı cinsel
istismarı konusunda ise geniş çaplı sürdürülebilir projeler geliştirilmesinin gerekliliği
düşünülmüştür.

Anahtar Sözcükler: Ruhsal travma, bağlanma, ruhsal dayanıklılık.

Abstract:
Objective: The purpose of this study is to evaluate the relations between traumas,
attachment styles and psychological resiliencies of participants who had traumatic life
events.
Method: Sociodemographic Questionnaire, Experiences in Close Relationships-R and
Conner Davidson Resilience Scale (CD-RISC) applied to 138 traumatised people who
consulted Kocaeli Derince Education and Research Hospital Psychiatry Polyclinic and by
using snowball method in Bursa, Ankara, İstanbul and Kocaeli.
Results: Negative correlation has been found between psychological resiliency scores and
insecure, insecure anxious and insecure attachment scores. Insecure, anxious and avoidant
attachment scores of the survivors who are impressed from a vicorious trauma most are
(p<.001) higher then the survivors of traumas like accident etc. Insecure attachment scores
of survivors of childhood, childhood sexual trauma, adult sexual trauma, and life time
sexual trauma (respectively p=.000, p=.000 p=.009 and p=.000), anxious attachment
scores of survivors of childhood, childhood sexual trauma, adult sexual trauma, and life
time sexual trauma (respectively p=.005, p=0.008, p=.041 and p=.000) and avoidant
attachment scores of survivors of childhood, childhood sexual trauma, adult sexual trauma,
and life time sexual trauma (respectively p=.001, p=.001, p=.016 and p=.000) are higher
then the scores of the ones who have not these type of traumas. Psychological resiliency
scores of the survivors of childhood sexual trauma and life time sexual trauma are lower
then the ones who didn't live these type of traumas (respectively p=.023 and p=.044.).
Conclusions: As attachment styles and psychological resiliency scores are found highly
corralated, it is tought to be important to work on attachment relationships in treatements
of trauma survivors (especially survivors of childhood neglect and abuse, sexual violence,
domestic violence) and it is necessary to develop sustainable projects about childhood
sexual trauma which is found to be the only traumatic event that effects psychological
resiliency.

Key words: Psychological trauma, attachment, psychological resilience