Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı Diplomasi Akademisinde diplomat adaylarına verilen mesleğe hazırlayıcı eğitim programının katılımcı görüşlerine göre değerlendirilmesi
Evaluation of the preparatory training program provided by the Turkish Foreign Ministry's Diplomacy Academy to the newly recruited diplomats
Yazar: MEHMET AKKAYA
Danışman: DOÇ. DR. HAYAT BOZ
Ankara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Yaşam Boyu Öğrenme ve Yetişkin Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Kamu Yönetimi = Public Administration
Dizin: Diplomasi = Diplomacy ; Dışişleri Bakanlığı = Ministry of Foreign Affairs ; Eğitim = Education ; Eğitim programları = Education programs ; Hizmet içi eğitim = In service training ; Hizmet içi eğitim programları = In service training programs ; Kruskal-Wallis Testi = Kruskal-Wallis Test ; Program değerlendirme = Program evaluation

Özet:
Bu çalışmada 2011, 2013 ve 2014 yıllarında Dışişleri Bakanlığı Diplomasi
Akademisi'nde düzenlenen mesleğe hazırlayıcı eğitim programına katılan diplomat
adaylarının program hakkındaki görüşlerinin belirlenmesi ve diplomat adaylarının
verdikleri cevapların bazı değişkenler (eğitimin verildiği yıl, uluslararası ilişkiler veya
benzeri eğitim programına sahip bir bölüm mezunu olma durumu ve daha önce hizmetiçi
eğitim alma durumu) açısından incelenmesi amaçlanmıştır. Çalışmanın evrenini
sözkonusu yıllarda Diplomasi Akademisi'nde mesleğe hazırlayıcı eğitim programına
katılan 150 diplomat oluşturmuştur. Sözkonusu evren içerisinde her yıl eğitime katılan
diplomat sayısı farklı olduğundan, evrenin her grup bakımından aynı oranda temsil
edilmesini sağlamak üzere, tabakalı rastgele örneklem seçme yöntemine başvurulmuş ve
her gruptan rastgele belirlenen %50'lik bölümü alınarak, 75 kişilik örneklem grubu
oluşturulmuştur. Araştırmada ihtiyaç duyulan veriler anket tekniği ve alanyazın
taramasıyla elde edilmiştir. Uygulanan anket formu araştırmacı tarafından
geliştirilmiştir. Elde edilen veriler SPSS paket programı kullanılarak, Mann-Whitney U
Testi ve Kruskal Wallis Testiyle çözümlenmiştir. Bu araştırmadan elde edilen bulgular,
katılımcıların, program hedeflerini Bakanlık hizmet ihtiyaçlarına uygun, gerçekçi ve
uluslararası güncel gelişmelerle uyumlu bulduklarını göstermektedir. Katılımcılar,
program hedefleri hakkında, program başlamadan bilgi sahibi olduklarını teyit
etmektedirler. Daha önce hizmetiçi eğitime katılmış olanlar, hedeflerin grup ya da kişibazında gerçekleşme durumu hakkında daha olumlu görüşler beslemektedirler. Program
hedeflerine ilişkin belirtilen olumlu görüşlere rağmen, hedeflerin gözden geçirilmesi
yönünde de beklenti mevcuttur. Katılımcılar, eğitim programının içeriğini, hedefleriyle
uyumlu; alınan lisans eğitimini tamamlayıcı ve diplomasi mesleğiyle ilgili bilgi
ihtiyaçları ile uluslararası ilişkiler mezunu olmayan diplomat adaylarının ihtiyaçlarını
karşılayacak nitelikte bulmaktadır. Katılımcılar derslerde kullanılan yöntemlerin
geliştirilmesi gerektiği yönünde güçlü bir inanç taşımaktadır. Eğiticilerin alanlarında
yetkin kişiler olduğu ve eğiticilerle katılımcılar arasında iyi bir ilişki ve iletişim
kurulduğu; bununla birlikte, katılımcıların "derslerde teori ile pratik arasında denge
kurulamadığı, konuların pratik hayatla ilişkilendirilmediği" düşüncesinde oldukları
anlaşılmaktadır. Katılımcılar, eğiticilerde akademik formasyondan ziyade tecrübe
aramaktadırlar. Katılımcıların, eğitim kapsamındaki ölçme ve değerlendirme
çalışmalarının gözden geçirilmesi konusunda beklenti taşıdıkları görülmektedir.

Abstract:
This study aims to explore the views of the newly recruited diplomats who
attended the Preparatory Training Program of the Turkish Foreign Ministry's Diplomacy
Academy in 2011, 2013 or 2014, and to further analyze their views on the basis of
certain variables (the year they attended the Program, having university degree from
international relations or a similar department and previous in-service training
experience). The target population of this study is comprised of 150 attendees of the
Preparatory Training Program. Since there are differences in the number of attendees for
each year, stratified random sampling was applied in order to ensure an equal
representation of each strata. In this regard, a sample of 75 attendees was selected. The
data required for the study were collected through survey technique and literature
review. The questionnaire was prepared by the researcher. The obtained data were
analyzed with SPSS using Mann-Whitney U and Kruskal Wallis tests. The findings of
this study reveals that the attendees are of the opinion that the targets of the Program are
realistic and compatible with the needs of the attendees, requirements of the service and
the current international developments. The attendees also confirm that they were
informed about these targets before the start of the Training Program. The group who
previously attended an in-service training has more positive views on the level ofpersonal and collective actualization of the Program targets. Despite positive views with
regard to the extant Program targets, there is also an expectation for reviewing them. The
attendees consider that the content of the Training Program is in compliance with its
targets; complementary to their university education; able to meet their diplomacyrelated
knowledge requirements and also the needs of diplomats graduated from
departments other than international relations. The attendees strongly believe that the
methods used in the training activities should be improved. While they regard trainers as
competent in their fields and confirm the existence of good communication and
interaction in the classroom, there seems a perception of imbalance between the theory
and practice, as well as a disconnection of the subjects from daily business. It is also
evident that the attendees seek experience rather than academic background from the
trainers. They would also like to see a reassessment of the examination and evaluation
activities within the training.