İslam fıkhına göre moda
The fashion according to Islamic jurisprudance
Yazar: HARUN DOĞAN
Danışman: DOÇ. DR. İSMAİL KÖKSAL
Fırat Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / İslam Hukuku Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Din = Religion
Dizin: Gelenekler = Traditions ; Giyim = Clothing ; Kültür = Culture ; Moda = Fashion ; İslam Hukuku = Islamic Law ; İslam dini = Islam religion

Özet:
Moda, ev dekorasyonundan mobilyaya, mutfak kültüründen giyim kuşama, kısaca iğneden ipliğe kadar birçok şeyde ortaya çıkan geçici değişiklikler, yenilikler olarak ifade edilir.Modanın, Fransız İhtilali'nin ortaya çıkardığı eşitlik ve hürriyet akımlarının bir sonucu olarak ve Sanayi İnkilabı'nın beraberinde getirdiği seri üretime geçen kumaş fabrikaları sayesinde saray çevresinden halka doğru geniş bir alana yayıldığını görüyoruz.Modayı meydana getiren sebepler zincirine baktığımızda insanın fıtratında olan süslenme ve değişiklik ihtiyacı, yenilik arayışı, beğenilme duygusu v.b. güdüler etkili olabildiği gibi, anlık ve tesadüfi unsurların da etkili olduğuna şahit oluyoruz.Modanın en önemli özelliği değişimdir. Zira moda bu sayede üretim üstüne üretim yapmakta, gücüne güç katıp ayakta kalmakta, pek çok insanı ve özellikle de kadınları israf kültürüne alıştırmaktadır.Modanın önemi belki de insanda var olan yenilik arayışından kaynaklanmaktadır. Bu noktada moda insanın ihtiyaç duyabileceği, araba, kozmetik sanayi, mobilya, kılık kıyafet, v.s. tüm sahada geçici yenilikler manzumesidir. Moda ekonomik yönden çok büyük bir güç ve aynı zamanda çok büyük bir ticari sektördür.Bugün moda denilince insanın ister istemez aklına giyim kuşamdaki geçici değişiklikler manzumesi gelmektedir. Zira moda en çok bu sahada söz sahibidir.Canlılar içinde giyinme ihtiyacı duyan tek canlı insandır. Tarihin her döneminde insanlar iklimsel, utanma duygusu, süslenme ve değişiklik ihtiyacı gibi dini ve örfi yanı bulunan gerekçelerle örtünmüşlerdir.Giyim birçok disiplinle de ilişki içinde olup her bir disiplin kendi ilmi penceresinden meseleye bakmaktadır.Giysi kimlik, kültür, taklit ve sosyal statü gibi sahalarla işbirliği içindedir. Bizce bunlardan en önemlisi ve tehlikelisi, taklitle olan ilişkisidir. Zira taklit kişiyi bir başkasının medeniyetini, inancını benimseme ve kendi inancını test etme noktasına kadar götürmektedir.İslam fıkhı, her şeyden önce iyi ve kötünün sınıflandırılmasında bir değer hükmüne sahiptir. Dolayısıyla İslam, bir yeniliği, kendi kaynaklarına aykırı olmadığı sürece kabul eder. Detaylar hususunda da mahalli örf ve adetleri her zaman göz önünde bulundurmuştur. Bu açıdan bakıldığında tez konumuz, özellikle kadının giyim kuşamı hususunda da bir takım kriterleri tesbit etmiştir:El ve yüzün dışında vücudun tamamının kapanması, süsün çevreye aksetmemesi, elbisenin dar ve tene yapışık olmaması, elbisenin erkek elbisesine benzememesi, elbisede başka medeniyetlerin taklid edilmemesi, şöhret ve kibir elbisesi olmaması, elbisenin temiz ve sade olması, elbisede israfa gidilmemesi?Medeniyetleri, inançları birbirinden ayıran kırmızı çizgiler vardır. Din, dil, tarih, coğrafya, örf, gelenek, görenek v.s. bunlardandır. Giyim kuşamı da bu sınıflandırmanın içine sokabiliriz. Çünkü giyim medeniyetten ve inançtan izler taşır.İslam fıkhı, Kur'an, Sünnet ve ondört asırlık zengin kültürü ve birikimiyle insanın her türlü ihtiyacına cevap verecek ve üretebilecek bir potansiyele sahiptir. Bu açıdan bakıldığında kendi tarihi, dini, örfi köklerine uygun bir giyim kuşam modasını yine kendi içinde neşvünema bulan modalist ve stilistlerle pekala ortaya koyabilir.Anahtar Kelimeler: Din, insan, moda, giyim, kültür, gelenek.

Abstract:
The term fashion can by stated as; interior design as well as food culture, clothing industry, in summary it is the change including from pin to yarn which are modern and new innovations.We can see that fashion has existed from French Revolution and gained power by the huge textile industries and became widely seperated by the developments in Industrial Revolution from castles to public and daily life.To examine the facts that produce fashion can be stated as, to beatufy themselves which already exist in human nature, to make changes in routine life, need of novalty, to be favoured by others, etc. Moreover there is also instant coincidence which we witness leading to birth of fashion.The most important charecteristics of fashion is variation. Because by this way fashion makes raise by raise and empowers it self and standsby substantially and also it accustoms people especially women to huge amont of waste.The importance of fashion might be the pursuit of innovations which already exists. At this point fashion is people?s need in the fields of cars, cosmetics industry, furniture, dressings, etc, which are temporary innovations of poem. Fashion is economically a big power and also a big trade sector.Today the term fashion unfortunately refers to the temporary changes in dressings because it has a voice at this field.It is human beings which are in need of clothing among other living beings. In the shortage of fabrics, people used leaves for clothing activities however today this activities are achieved by variety of fabric collections. In every part of history people used clothes for the adoptation of climate factors as well as blush emotion and for beautifing themselves. They also used clothes for religional and customary purposes.Clothing has relation with many dicipline and every dicipline looks to the issue from its point of view.Clothing is in cooperation with identity, culture and social statue. According to us the most important and the most dangerous of them is its relation with immitation. Because immitation leads person to embrace other civilization and religious belief which then tests his own belief.Islamic jurisprudence primarily is possessor in provision of classification between the good and the bad. Consequently, Islam approves any innovation as long as it does not affect its survival. In the matter of details, Islam takes into consideration the customs and the norms. Looking at this point, Islam has brought some criterias for clothing of women which is our thesis subjcect.Accept the hands and the face all of the body sholud be closured, ornament should not be reverberated to the periphery, the dress should not be thight and should not adhere to skin, dress should not look like male dress, at dressing ather civilizations should not be immitated, dress should not include fame and arrogance, dress should be clean and pure, should not waste in clothing?.There are red lines which distinguish civilizations and beliefs. Religion, language, history, geography, customs, tarditions and etc are among these discriminations. Because clothing carries traces from civilization and belief.Islamic jurisprodence with the resources of the holy Quran, the Sunna and with the rich background of fourteen century has potential power to give answer and meet the needs and expactations of those who are in need. From this point of view, with its own history, its religion it can easily achive and produce its own design in the roots of its own customs, designers and stylists.Key Word: Religion, human, fashion, dreasing, culture, custom.