Akut ayak bileği travmalarında ortaya çıkan bağ yaralanmalarının tanısında kullanılan magnetik rezonans görüntülemenin özel fizik muayene testleri ile korelasyonu
A comparison of MR and examination of acute ankle distorsion and it's effect of patients functional outcome
Yazar: EMRAL AKER KOZAK
Danışman: PROF. DR. HASAN BOMBACI
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Haydarpaşa Numune Eğt. ve Arş. Hastanesi / Ortopedi ve Travmatoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Ortopedi ve Travmatoloji = Orthopedics and Traumatology
Dizin: Ayak = Foot ; Ayak bileği = Ankle ; Ayak bileği eklemi = Ankle joint ; Bağ doku = Connective tissue ; Fizik muayene = Physical examination ; Ligamentler = Ligaments ; Manyetik rezonans görüntüleme = Magnetic resonance imaging ; Yaralar ve yaralanmalar = Wounds and injuries

Özet:
Amaç: Akut ayak bileği burkulmaları ile acile başvuran hastaların tanısında ve
takibinde magnetik rezonans(MR) görüntüleme ile özel fizik muayene(FM) testlerinin
karşılaştırılması ve ayak bileği burkulmasının teşhis ve tedavisinde MR tetkikinin
faydasının tespiti amaçlanmıştır.
Hastalar ve Yöntem: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, Haydarpaşa Numune
Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi Acil Ortopedi Polikliniğine 2019-2020
tarihleri arasında başvuran, belirtilen kriterlere sahip ayak bileği burkulması olan 73
hastanın fizik muayenesi yapıldı ve konvansiyonel grafileri çekildi. Ardından
elevasyon, dolaşım kontrolü önerilen hastalar travmadan sonraki 5. günde tekrar
kontrole çağırıldı. Gelen hastalara genel ayak bileği muayenesi ve ayak bileği
bağlarına yönelik özel fizik muayene testleri(öne çekmece testi, inversion stres testi,
eversiyon stres testi, squeze testi, dış rotasyon stres testi) yapıldı ve aynı gün ayak
bileği MR ları çekildi. Hastaların travmadan önceki AOFAS skorları ve Tegner
Aktivite skorları kayıt edildi. Klinik semptomlarına göre hastalar 3 gruba ayrıldı. Az
ödemi olanlar ve yürüyebilenler grup 1, kısmi yük verebilen ve orta düzeyde ödemi
olanlar 2. grup, yürüyemeyenler ve ileri düzeyde ödemi olanlar grup 3 olarak
belirlendi. Bütün hastalar "Aircast(U.S.)" havalı ayak bileği breysi ile tedavi edildi.
Yürüyemeyen hastalara çift koltuk değneği kullanması önerildi. Takipleri aynı doktor
tarafından yapıldı. 14. gün bütün hastalara ayak bileği proprioseptif ve ayak bileği
güçlendirme egzersizlerine başlandı. Bütün gruplara 6 hafta sonra spora dönüş izni
verilirken grup 2 ve grup 3'e spora döndükten sonra 6 hafta daha brace kullanmasına
devam etmesi önerildi. Travmadan 9 ay sonra hastalar tekrar kontrol muayenesine
çağırıldı. Özel fizik muayene testleri tekrarlandı. Hastaların tedavi ve takip sonrası
AOFAS ve Tegner aktivite skorları kayıt edildi. Hastaların fizik muayene sonuçları ve
ix
MR sonuçları istatistiksel olarak karşılaştırıldı. Ayrıca bu sonuçların fonksiyonel
skorlara etkisi değerlendirildi. MR sonuçları hastanemiz radyoloji biriminden kas
iskelet sistemi üzerine spesifikleşmiş bir uzman tarafından değerlendirildi.
Bulgular: Dokuzuncu aydaki Tegner aktivite skoru ile travma öncesi Tegner
aktivite skoru arasında anlamlı farklılık izlenmemişti (p=0,182). ATFL'de hassasiyet
olmasının sensitivitesi %98,2, spesifitesi %75 idi. Fizik muayenede KFL'de hassasiyet
olmasının sensitivitesi %97,9, spesifitesi %87,5 idi. Fizik muayenede deltoid
ligamanda hassasiyet olmasının sensitivitesi %100, spesifitesinin %100 olduğu
görüldü. MR'da grade 3 ATFL yırtık bulgusu referans kabul edildiğinde öne çekmece
testinin sensitivitesinin %66,6, spesifitesinin %97,2 olduğu görüldü. MR'da grade 3
KFL yırtık bulgusu referans kabul edildiğinde inversiyon testinin sensitivitesi %100,
spesifitesinin %94,2 olduğu izlendi. Travma öncesi Tegner aktivite skoru burkulma
şiddetine göre anlamlı farklılık gösteriyordu (p=0,024. Erkeklerde MR'da KFL yırtık
bulgusu kadınlardan anlamlı olarak daha sık izlendi (p=0,008).
Sonuç: Ayak bileğinde kullanılan palpasyonla hassasiyet muayenesinin
ligamanda yaralanmanın varlığı açısından güvenilir olduğu tespit edildi. Grade 3
yaralanmanın tanısı koyma konusunda ayak bileği stress testlerinin güvenilir olduğu
ve ayak bileği ligaman yaralanmalarının tanısında fizik muayenenin tanı koydurmada
yeterli olduğu tespit edildi. Ayak bileği ligaman yaralanmasının tanısı ve tedavisi için
MR çektirmenin hastanın sportif aktivite durumuna ve ağrı skorlarına fayda
sağlamadığı tespit edildi. Sportif aktivitesi yüksek hastaların travma şiddetlerinin de
yüksek olduğu izlendi. Erkeklerde KFL yaralanmasının kadınlara göre anlamlı
derecede daha sık meydana geldiği izlendi.
Anahtar Kelimeler: TEGNER, ayak bileği burkulması, ATFL, KFL, ayak
bileği

Abstract:
Purpose: We aimed to compete MR and physical examination of acute ankle
distorsion and find the outcome of the effect of this results on patients clinical findings.
Patients and Methods: We chose 73 patients, have criteria that we decided
before, apply for distorsion injury of ankle to Emergency Room of Health Sciences
University, Haydarpaşa Numune Health Practice and Research Center between at
2019-2020. We take their radiograph, did their physical examination and offer them
take their extremities elevation and check for blood circulation control. Fifth day after
the travma they had been said to come again to control examination. We did physical
examination again and take an ankle MR and note of their AOFAS and TEGNER
activity scores. We generaly treated the patients who are grade 1 with elastic bandages
and grade 2 with "Aircast(U.S.)" ankle braces. We grouped the patients by their
symptoms in 3 groups. Who had minimal swelling and able to weightbear is group 1,
who had moderate swelling and able to bear partial weight is group 2 and who had
advance swelling and couldn't bear weight is group 3. We offered them to start
proprioception and strengthening exercise from the end of second week. We let the all
groups to return sportive activities from the 6. weeks but we allow to return sport the
group 2 and 3 by using ankle brace about extra six weeks. After 9 mounth of trauma
we called the patients for physical examination, renoted their AOFAS and TEGNER
scores. We evaluated statistic of MR and PE results and effect this results on the
patiens functional outcome. We worked with the radiology unit of our hospital for the
radiological evaluation of the patients.
Results: There is no statistically significant difference between pretrauma
TEGNER and posttrauma TEGNER score(p=0,182) at nine months. We found that
sensivity of palpation of the ATFL is 98.2%, spesivity, 7%. We found that sensivity
of palpation of the CFL is 97.8%, spesivity, 87.5%. We found that sensivity of
palpation of the deltoid ligament is 100%, spesivity, 100%. If we refer the diagnosis
xi
of grade 3 tear of ATFL on MR, the sensivity of anterior drawer test is 66.6%, spesivity
of the anterior drawer test is 97.2%. If we refer the diagnosis of grade 3 tear of CFL
on MR the sensivity of inversion stres test is 100%, spesivity of the inversion stres test
is 94.2%. There is statistically significant difference between TEGNER score
according to the grade of the ankle sprain(p=0,024). The diagnosis of CFL tear on MR
is statistically significantly higher in men than women are.(p:0,008)
Conclusion: The study shows that we can trust the palpation examination
about diagnosing ankle injuries. We can trust the ankle stress tests about diagnosing
grade 3 ligament tear. Just physical examination is enough to diagnosis of ankle
ligament injuries. There are not any benefits of ankle MR over physical examination
for diagnosing and treating ankle ligament injury and for the patients sportive activity
or pain scores. We saw that as the sportive activity score(TEGNER) increases the
grade of ankle sprain increases too. CFL tears of the men occur more frequently than
the women.
Keywords: Ankle sprain, sprained ankle, TEGNER, ATFL, CFL, deltoid.