Bilecik Selöz Baraj Göleti'nin turizm potansiyelinin görsel peyzaj kalitesi ve peyzaj duyarlılığı açısından incelenmesi
Examination of the tourism potential of Bilecik Selöz Dam Pond in terms of visual landscape quality and landscape sensitivity
Yazar: PINAR HERGÜL
Danışman: PROF. DR. MEHMET KIVANÇ AK
Düzce Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Peyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı / Peyzaj Mimarlığı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Peyzaj Mimarlığı = Landscape Architecture

Özet:
Bu çalışma özü itibariyle, kentlerin çeperlerindeki, bozulmuş, hasara uğramış ancak turizm ve rekreasyon faaliyetleri bakımından yüksek potansiyele sahip, atıl durumda olan alanlar için kullanım önerileri getirerek yeni yapısal öğeler oluşturmayı; beraberinde koruma ve yönetim stratejileri geliştirerek kent peyzajını baskılayan doğal ve antropojenik tehditlerin hareket alanlarını kısıtlamayı amaçlamaktadır. Bu amaç doğrultusunda yaratılacak yeni peyzajlar, aynı zamanda şehrin turizm ve rekreasyon envanterini çeşitlendirecek; potansiyelinin etkin bir biçimde değerlendirilebilmesinin farkındalığını yaratacaktır. Çalışmanın ana materyali olarak tercih edilen, Bilecik İli merkez ilçe sınırları içerisindeki Selöz Baraj Göleti, bu görevleri yerine getirme potansiyel ve kabiliyetini Peyzaj Mimarlığı argümanlarını kullanarak ispatlamak bakımından uygun ve yeterli görülmüştür. Literatür taramaları yoluyla ilgili kavramsal ve kuramsal verilerin elde edilmesinin ardından, çalışma alanını tanımlamak için gerekli olan veri ve istatistikler kitap, broşür, internet gibi kaynaklar kullanılarak toplanmıştır. Arazi gözlemleri ile alanın mevcut durumu ortaya konmuş; anket çalışması yapılarak yerel halkın hem alanın mevcut durumu, hem de görsel peyzaj kalitesi ile ilgili algıları yoklanmıştır. Alanın kullanım şekline karar verilmesi, koruma ve yönetim stratejilerin belirlenmesi konularında kılavuzluk yapması için ''Görsel Peyzaj Kalitesi ve Peyzaj Duyarlılığı Analizi'' yapılmış; analizde seçilen ölçütler üzerine uzman görüşleri alınmıştır. Destekleyici bir yöntem olarak SWOT analizi oluşturulmuş; analiz ölçütleri yine uzman kişilere puanlatılmış; sonuçlar yorumlanarak getirilecek alan kullanım önerilerinin zemin etüdü tamamlanmıştır. Çalışma, sonuçları itibariyle, başta kent ekolojisine, daha sonra kent, hatta bölge turizmine ve dolayısıyla ekonomisine ne tür katkılar sağlanabileceğini tartışmıştır. Bilecik peyzajının ve doğal turizm kaynakları envanterinin önemli bir unsuru olan göletlerin, etkin bir biçimde kullanılabilmesinin yolu, Peyzaj Mimarlığı bilimsel yöntemleriyle örneklenmiş; korunmaları ve yönetilmeleri bağlamında, daha önce yeterince faydalanılmamış olan peyzaj ekolojisine ilişkin kritik kavramlar devreye sokulmuştur.

Abstract:
The core of this study aims to create new structural elements by offering land use suggestions for the degraded, damaged but idle areas in the city periphery, which have a high potential in terms of tourism and recreation activities; along with to limit the movement areas of natural and anthropogenic threats that suppress the urban landscape by developing protection and management strategies. New landscapes to be created for this purpose will also diversify the tourism and recreation inventory of the city; It will create awareness of the effective use of its potential. Selöz Dam Pond, which was chosen as the main material of this study, within the borders of the central district of Bilecik, was deemed appropriate and sufficient in terms of proving its potential and ability to fulfill these tasks by using Landscape Architecture arguments. After obtaining the relevant conceptual and theoretical data through literature reviews, the data and statistics necessary to define the study area were collected using resources such as books, brochures, and the internet. The current situation of the area was revealed by field observations. By conducting a questionnaire, the perceptions of the local people about both the current situation of the area and the quality of the visual landscape were examined. "Visual Landscape Quality and Landscape Sensitivity Analysis" was conducted in order to provide guidance on deciding the land use type of the area and determining protection and management strategies; expert opinions were taken by help of a questionnaire about the criteria selected in the analysis. SWOT analysis was created as a supportive method. The criterias in the analysis were scored by experts again through a questionnaire form, so the ground study of the land use proposals to be brought by interpreting the results has been completed. In terms of its results, the study discussed what kind of contributions can be made to the urban ecology, then to the city and even to the regional tourism and therefore to the economy. The way the ponds, which are important elements of the Bilecik landscape and the inventory of natural tourism resources, can be used effectively, is exemplified by the scientific methods of Landscape Architecture; in the context of their conservation and management, critical concepts of landscape ecology, which have not been sufficiently exploited before, have been introduced.