İş stresinin çalışan performansına etkisinde gelişim zihniyetinin ve bilinçli farkındalığın aracılık rolü
The mediation role of growth mindset and mindfulness in the effect of work stress on employee performance
Yazar: EDA CEYHAN
Danışman: DOÇ. DR. MUSTAFA KARACA
Anadolu Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Sivil Havacılık Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Sivil Havacılık = Civil Aviation

Özet:
Bu çalışma, havacılık sektöründe uçuş ekibi tarafından algılanan iş stresine odaklanmakta olup, stresin çalışan performansına nasıl bir etki yaptığını gelişim zihniyeti ve bilinçli farkındalık yapıları ile açıklama amacını taşımaktadır. Giderek daha karmaşık hale gelen çalışma ortamlarında ve stresin kaçınılmaz olduğu havayolu operasyonlarında maksimum düzeyde performans sergilenebilmesi ve maksimum verimin alınabilmesi için stresin istenmeyen etkilerini en aza indirebilecek bir motivasyon kaynağına ve pozitif bir duygu durumu sağlayıcılarına ihtiyaç duyulmaktadır. Bu doğrultuda, çalışmada; farklılık yaratabileceği düşünülen iki unsurun (gelişim zihniyeti ve bilinçli farkındalık) etkileri incelenmiştir. Aracı değişken olarak analiz edilen bu iki unsurun da iş stresinin performansa olan etkisinde aracı rol aldıkları ve iş stresinin performansı dolaylı olarak etkilediği bulgusuna ulaşılmıştır. Dolayısıyla performansı iyileştirmek için doğrudan iş stresine müdahalede bulunmak yerine, özellikle bilinçli farkındalık ve gelişim zihniyeti kavramlarına yönelik çalışmalar ve uygulamalar yapılması önerilmektedir. İş stresi ve çalışan performansıyla bu unsurlar arasında anlamlı bir ilişki olduğuna yönelik ortaya konulan bu bulgu neticesinde, bu unsurların havacılık sektöründe örgüt geliştirme stratejisinin bir parçası olarak kullanılabileceği ve Ekip Kaynak Yönetimi (EKY) uygulamalarına dâhil edilebileceği düşünülmektedir. 
Anahtar Sözcükler: İş stresi, Gelişim zihniyeti, Bilinçli farkındalık, Çalışan performansı, Havacılık, Uçuş ekibi, Aracı değişken

Abstract:
This study focuses on job stress perceived by flight crew in the aviation industry, and aims to explain how stress affects employee performance through growth mindset and mindfulness structures. In order to achieve maximum performance and get maximum efficiency in increasingly complex working environments and airline operations where stress is inevitable, a source of motivation and providers of a positive emotional state that can minimize the unwanted effects of stress are needed. In this direction, in the study; The effects of two elements (growth mindset and mindfulness) that are thought to make a difference were examined. It was found that these two elements, analyzed as mediator variables, had a mediating role in the effect of job stress on performance and that job stress indirectly affected performance. Therefore, in order to improve performance, it is recommended to carry out studies and practices especially on the concepts of mindfulness and growth mindset, instead of directly intervening in work stress. As a result of this finding that there is a significant relationship between job stress and employee performance and these elements, it is thought that these elements can be used as a part of the organizational development strategy in the aviation sector and included in Crew Resource Management (CRM) practices.
Keywords: Work stress, Growth mindset, Mindfulness, Employee performance, Aviation, Flight crew, Mediator variable