Okul yöneticilerinin karar verme ile problem çözme yaklaşımları arasında ilişkisel ve karşılaştırmalı çözümlemeler: Ankara il örneği
A correlational and comparative analysis between the decision making and problem solving approaches of school administrators: An example from Ankara province
Yazar: BEDEL SAMANCI
Danışman: PROF. DR. ALİ BAYKAL
Bahçeşehir Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi ve Planlaması Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Karar verme = Decision making ; Okul yöneticileri = School administrators ; Okul yönetimi = School administration ; Problem çözme = Problem solving

Özet:
Bu çalışmanın amacı, Ankara ilinde, ilk ve orta öğretim kademesinde görev yapan okul yöneticilerinin, karar verme stilleri ile problem çözme becerilerini irdeleyerek ilişkisel ve karşılaştırmalı çıkarımlar yapmaktır. Bu amaç bağlamında, okul yöneticilerinin, karar verme stilleri Melbourne Karar Verme Ölçeği, problem çözme becerileri de Problem Çözme Envanteri ile ölçülmüş ve alt boyutlar arasındaki ilişkiler ile örneklem içerisinde bulunan alt gruplar arasındaki farklılaşmalar incelenmiştir. Çalışmanın, okul yöneticilerinin karar verme stilleri ve problem çözme becerilerinin yönetim süreçlerindeki önemini ortaya çıkarması öngörülmektedir.

Zaman ve olanak kısıtları nedeniyle 2017-2018 eğitim öğretim yılında Ankara ilinde, Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı, ilk ve orta öğretim kademesinde, özel ve resmi okullarda, çalışan okul yöneticileri elverişli örneklem olarak seçilmiştir. Araştırmanın yöntemi nicel ilişkisel çözümlemeler ve karşılaştırmalı vardamlardır. Araştırmada katılımcılara Kişisel Bilgi Formu, Melbourne Karar Verme Ölçeği (MKVÖ) ile Problem Çözme Envanteri (PÇE) birleşik bir anket formunda uygulanmıştır. Katılımcıların problem çözme becerileri, karar verme stilleri ve bu değişkenlerin alt boyutları arasındaki ilişkiler belirlenmiş ve gözlenen nicel göstergeler çeşitli alt kümeler arasında karşılaştırılmıştır. Ayrıca karar verme stilleri ile problem çözme becerilerinin alt boyutlarının manidar bir sıra düzeni gösterip göstermediği de sınanmıştır. Bu sınamada uygulanan Friedman analizi sonucunda araştırmaya katılan okul yöneticilerinin hem Karar Verme Stilleri Ölçeğinin alt boyutlarının hem de Problem Çözme Envanterinin alt boyutlarının rastlantı ile açıklanamayacak bir sıra-düzeni örüntüsü gösterdiği saptanmıştır. 

Araştırmada, okul yöneticilerinin karar verme stilleri ve problem çözme becerilerinin demografik özelliklere göre farklılaşıp farklılaşmadığı sınanmıştır. Cinsiyet, eğitim durumu, kurum türü, yöneticilerin çalıştıkları okuldaki öğrencilerin sosyo-ekonomik durumu hakkındaki algıları, okul yöneticilerinin görev süresi, okul yöneticilerinin yöneticilik süresi, kurum kademesi değişkenlerine göre karar verme stilleri ve problem çözme becerileri arasında anlamlı bir fark görülmemektedir. Yönetsel görev konumlarına göre, katılımcıların karar verme stilleri arasında anlamlı bir fark görülmekteyken, problem çözme becerileri arasında anlamlı bir fark görülmemektedir.

Abstract:
The main purpose of this study is to provide correlational and comparative inferences about the decision making manners and problem solving skills of elementary and middle school administrators by examining a sample from Ankara. Within the context of this general purpose The Melbourne Decision Making Questionnaire (MDMQ) and The Problem Solving Inventory (PSI) have been administered to participants from Ankara. Their decision taking manners and problem solving skills and also the sub-dimensions of these two constructs have been correlated and compared with respect to some sub-groupings within the sample. The expectation is to disclose the importance of the school administrators' decision making manners and problem solving abilities in their management experiences. 
Due to the prevalent circumstances and time limits during the study only 287 administrators from public and private elementary and middle schools in Ankara were chosen as a convenient sample for the survey. The participants are tested with a combined survey including the Personal Information Form, The Melbourne Decision Making Questionnaire (MDMQ) and The Problem Solving Inventory (PSI). By this survey it is determined the participants' problem solving abilities, their decision making manners and the relations among these values' sub dimensions. Some correlational and comparative quantitative techniques are used to extract inferences from the data collected. Also the significance of rank order of sub dimensions of decision making manners and problem solving skills have been tested by using the Friedman two way  analysis of variance. It has been found that both the sub dimensions of the school administrators' decision making manner scales and their problem solving inventories' sub dimensions display a hierarchy which cannot be attributed to chance.
In the survey, it is also tested if the school administrators' decision making manners and problem solving abilities are differentiated depending upon some demographic characteristics of participants. No significant differences have been observed in their decision making manners and problem solving skills with respect to the gender, education levels and their perceptions about their students' social and economic conditions, the type of institution, their tenure and terms of service as executive and their depending on the rank levels. There is a significant difference between the means of decision making manners with respect to their formal positions but there is no significant difference between the means of problem solving skills of those same formal positions.