Türkiye'de otomobil markalarının anlam ve kültürel arka planı üzerine bir araştırma
A study on the meaning and cultural background of car brands in Turkey
Yazar: HASAN ALİ DİKEN
Danışman: PROF. DR. METİN ÖZARSLAN
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Türk Halk Bilimi (Folklor) Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Halk Bilimi (Folklor) = Folklore  ; Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Kültür = Culture ; Marka = Brand ; Otomobil = Automobile

Özet:
Konusu otomobil markalarının Türkiye'deki anlamsal ve kültürel alt yapılarının incelenmesi olan bu çalışmanın amacı, otomobillere ait marka ve model isimlerinin kaynaklarının sorgulanması esasına dayanmaktadır.

Çalışmayı ortaya çıkaran araştırmanın çerçevesi ise; kültür, marka, otomobil kültürü, otomobil marka ve model isimleri gibi unsurların ele alınması ile oluşturulmuştur. 

Konuların geneli, dünya ve Türkiye literatürleri ayrı ayrı olmak üzere, iki temel boyutta değerlendirilmiştir. Yani otomobil kültürüne ilişkin olarak sunulan pek çok kavram, hem dünya genelinde hem de Türkiye özelinde belirlenmiş olan iki ayrı tarihsel ve kültürel zeminde incelenmiştir.

Gündelik hayatın önde gelen ulaşım araçlarından birini temsil eden otomobilin, kendi çevresinde gelişen özgün bir kültürün de yaratıcısı ve taşıyıcısı olduğu ortaya konulmaya çalışılmıştır. Bu özgün kültür içerisinde ise, otomobile ait olan marka ve model isimlerinin de yer aldığı ayrıca dile getirilmiştir.  

Sonuç itibariyle, 21. yüzyılda hayatın çok çeşitli kültür alanlarına bölündüğü de dikkate alındığında, otomobil kültürünün de bu alanlardan biri olarak kabul edilebileceği gerçeğine ulaşılmıştır. Bu gerçek dâhilinde ise, bilhassa otomobil marka ve modellerinin taşıdıkları isimler ön plana çıkarılarak; söz konusu isimlerin kişi, hayvan, yer, kelime kısaltmaları, tabiat, spor branşı, bitki, mitoloji, boy ya da kabile ve diğer pek çok unsura ait olan isimlerden kaynaklandıkları tespit edilmiştir. Bu tespitin paralelinde, otomobillere ait marka ve model isimleri, deminki unsurlar çerçevesinde çeşitli başlıklara ayrılarak tasnif edilmiştir. Yapılan bu tasnif dâhilinde de, otomobillerin marka ve model isimlerinin anlamsal ve kültürel boyutları, gerek dünya ve gerekse de Türkiye eksenlerinde ortaya konulmaya çalışılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Türkiye, Otomobil, Marka, Otomobil Markaları, Otomobil Kültürü.

Abstract:
The aim of this study, the subject of which is the examination of meaning and cultural infrastructure of corporate car brands in Turkey, is based on the investigation of the sources of brand and model names of cars.

The framework of the research introducing the study was constituted by considering the factors such as culture, brand, car culture, car brand and model names.

The general issues were evaluated in two basic dimensions as global literature and Turkey's literature, separately. Thus, many concepts presented regarding the car culture were examined in two separate historical and cultural bases determined for both world-wide and specific to Turkey.

It was tried to put forth that the car, which represented one of the leading transportation vehicles of daily life was also the creator and carrier of a unique culture developed around itself. It was also mentioned that within this unique culture, brand and model names of the car were included, too.  

Consequently, considering that in 21st century, the life was divided into various culture areas, the truth was reached that car culture could be accepted as one of these areas. Within this truth, especially the names carried by car brands and models were brought to the forefront and it was determined that the mentioned names were taken from people, animals, places, abbreviations, nature, sports branch, vegetation, myth, blood line or clan and many other elements. Parallel to this determination, brand and model names of the cars were divided into various titles within the frame of aforementioned elements and classified. Within this classification, it was tried to reveal the meaning and cultural dimensions of brand and model names of the cars in both world-wide and specifically for Turkey.

Keywords: Turkey, Car, Brand, Car Brands, Car Culture.