Çifte vergilendirmeyi önleme anlaşmaları kapsamında karşılıklı anlaşma usulü
Mutual agreement procedure within the scope of double taxation agreements
Yazar: MİNE BEYAZHANÇER
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ İREM BERKSOY
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Maliye Ana Bilim Dalı / Mali Hukuk Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Hukuk = Law ; Maliye = Finance
Dizin: Mali hukuk = Fiscal law ; Uluslararası hukuk = International law ; Uluslararası çifte vergilendirme = International double taxation ; Çifte vergilendirme = Double taxation

Özet:
Karşılıklı anlaşma usulü, çifte vergilendirmeyi önleme anlaşmaları kapsamında ortaya çıkabilecek uyuşmazlıklar için öngörülmüş olan bir uyuşmazlık çözüm yöntemidir.  Bu tez kapsamında öncelikle çifte vergilendirme sorunu ve çifte vergilendirmeyi önleme anlaşmaları genel anlamda ele alınmış, ardından karşılıklı anlaşma usulüne ilişkin açıklamalara yer verilerek usulün uygulanmasındaki sorunlara ve öğretideki görüşlere değinilmiştir. Uluslararası kuruluşlar tarafından yayınlanan istatistiksel verilerde de görüleceği üzere Türkiye'de karşılıklı anlaşma usulüne başvuru yaygın değildir. Bu kapsamda çifte vergilendirmeyi önleme anlaşmalarından kaynaklanan uyuşmazlıkların çözümünde karşılıklı anlaşma usulünün neden tercih edilmediğinin incelenmesinin yanı sıra, diğer uyuşmazlık çözüm yollarıyla ilişkisi ve işbu çözüm yollarıyla kıyaslanmasının yanı sıra diğer ülke örnekleriyle kıyaslanması gerekmektedir. Sürecin uzunluğu, bir çözüme ulaşma zorunluluğu bulunmaması ve müzakerelerde taraf olarak bulunamaması gibi sebepler karşılıklı anlaşma usulüne başvuru sayılarının azlığına sebep olarak gösterilebilir. Mükellef tarafından başlatılan olay bakımından karşılıklı anlaşma usulü sürecinin haricinde, çifte vergilendirmeyi önleme anlaşmaları kapsamında yetkili makamların anlaşmanın yorum ve uygulaması bakımından tereddütlerin giderilmesi için veya anlaşmadaki boşlukların doldurulması için de bu çözüm yönteminden yararlanması mümkündür. Bu çözüm yönteminde akit devletlerin menfaatlerinin mükelleflerin menfaatlerinden daha ön planda olduğu görülmektedir.

Abstract:
Mutual agreement procedure is a dispute resolution method for the disputes arising from double taxation agreements. In this thesis, firstly the issue of double taxation and double taxation agreements is discussed in a general sense, followed by an explanation of the mutual agreement procedure, addressing the problems in its application and the perspectives in doctrine. It is evident from the statistical facts that the application to the mutual agreement procedure is not widespread in Turkey. In this context, it is necessary to examine the reasons why the mutual agreement procedure is not preferred in resolving disputes arising from double taxation avoidance agreements, as well as its relationship with other dispute resolution methods and its comparison to these methods, along with examples from other countries. The length of the process, the lack of an obligation to resolve the dispute and the taxpayers inability to participate as a party in negotiations are some of the reasons cited for the low number of applications to the mutual agreement procedure. Apart from the mutual agreement procedure initiated by the taxpayer, it is also possible for the competent authorities to apply to this dispute resolution method to resolve uncertainties regarding the interpretation and application of the agreement, or to fill gaps in the agreement. It is observed that in this method, the interests of the contracting states are prioritized over the interests of taxpayers.