Görme yetersizliğinden etkilenmiş çocuklar ve gören çocukların zihin kuramı becerileri ile çalışma belleği performansları arasındaki ilişkinin karşılaştırılması
A comparison of the relationship between the theory of mind skills and working memory performances in children with visual impairments and sighted children
Yazar: HACER DAMLANUR IŞITAN
Danışman: PROF. DR. SELDA ÖZDEMİR
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Görme Engellilerin Eğitimi Ana Bilim Dalı / Özel Eğitim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Görme engelliler = Visually impaired ; Sözel zeka = Verbal intelligence ; Yanlış kanı atfı = Belief attribution ; Zihin kuramı = Theory of mind ; Çalışma belleği = Working memory ; İlköğretim öğrencileri = Primary education students

Özet:
Bu araştırmanın amacı ilköğretim birinci kademe ve ikinci kademede eğitimlerine devam eden görme yetersizliğinden etkilenmiş çocuklar ve gören çocukların Zihin Kuramı becerileri ile sözel çalışma belleği performansları arasındaki ilişkiyi karşılaştırmaktır. Araştırmanın katılımcıları 6-10 yaş aralığında bulunan, görme yetersizliği olan 19 çocukla gören 21 çocuktur. Araştırmada katılımcıların Zihin Kuramı becerilerinden birinci derece yanlış kanı atfı, ikinci derece yanlış kanı atfı becerilerini yerine getirme düzeyleri ile sözel çalışma belleği performansları değerlendirilmiştir. Araştırmada değerlendirme öncesinde görme yetersizliği olan ve gören katılımcıların sözel zekâ puanları eşleştirilmiştir. Birinci derece yanlış kanı atfı becerileri için üç görev, ikinci derece yanlış kanı atfı becerileri için üç görev ile araştırmacı tarafından her bir katılımcının değerlendirilmesi yapılmıştır. Çalışma belleği performansının değerlendirilmesi için 5-10 Yaş Grubu Çocuklara Yönelik Çalışma Belleği Ölçeği katılımcılara uygulanmıştır. Araştırma bulguları sözel zekâ puanları eşleştirilen görme yetersizliği olan çocukların ve gören çocukların Zihin Kuramı puanları arasında anlamlı bir fark olmadığını göstermiştir. Ayrıca görme yetersizliği olan çocukların gören çocuklara göre sözel çalışma belleği puanlarının daha yüksek olduğu sonuçlarına ulaşılmıştır. Araştırma sonunda bulgular tartışılmış, ileri araştırmalara yönelik önerilere yer verilmiştir.

Abstract:
The purpose of this study was to compare the Theory of Mind (ToM) skills and verbal working memory performances of children with visual impairments and sighted school-aged children. Participants of this study consisted of a total of 40 children, 19 children visual impairments and 21 sighted children. In this study, ToM skills of the participanting groups were compared with verbal working memory performances using first-order belief attribution tasks and second-order belief attribution tasks. Verbal intelligence scores of the participants were matched to each other. Each participant was assessed via three different first-order belief attribution tasks and three second-order belief attribution tasks. In order to assess verbal working memory performances of the participants, the Working Memory Scale for Children 5-10 years old was implemented. Study findings showed that there was no differences between the ToM scores of children with visual impairments and sighted children. In addition, the results indicated that children with visual impairments had higher verbal working memory scores than sighted children. Study findings were discussed and suggestions for future research were provided.