Parasal krizlerin istatistiksel analizi ve Türkiye uygulaması
Statistical analysis of currency crises and Turkey application
Yazar: DİLEK MURAT
Danışman: DOÇ.DR. ERKAN IŞIĞIÇOK
Uludağ Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Ekonometri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Ekonometri = Econometrics ; Ekonomi = Economics ; İstatistik = Statistics

Özet:
1980'lerin sonu ile 1990'lı yıllarda gelişmekte olan ülkeler, bir taraftan finansalserbestleşmeyi benimseyerek dünya finansal piyasalarıyla bütünleşirken, diğer taraftanda enflasyonu düşürerek makroekonomik istikrarı ve sağlıklı bir büyüme hızınıyakalamaya çalışıyorlardı. Bu amaçla, istikrarsız bir ekonomiye sahip olan Türkiye,döviz kurunu çapa olarak kabul etmiş ve maliye, bankacılık sektörü, kamu sektörü gibibirçok alanda reformlar öngören istikrar programlarını uygulayarak büyük miktardasermayeyi ekonomisine çekebilmiştir. Ancak ülkemizde birçok etkenin neden olduğukrizlerle karşı karşıya geldiğinde, uygulanan döviz kuru politikası ile istikrar programıterk edilmek zorunda kalınmıştır. Sonuç olarak döviz rezervlerini eriten ve bankacılıksektörüne önemli zararlar veren sermaye sık sık ülkemizi terk etmiştir.Türkiye ekonomisi, çeşitli dönemlerde farklı krizler yaşamıştır. 1990'lı yıllardadünya genelinde yaşanan finansal krizler, dünya ekonomisi ile etkileşim halinde olanTürkiye ekonomisinde de yaşanmıştır. Bu çerçevede Türkiye ekonomisinde 1994, 2000ve 2001 yıllarında yaşanan krizler önemlidir. Yüksek enflasyon, sermayehareketlerindeki serbestleşme ve bankacılık sektöründeki aksaklıklar bu krizlerinsebepleri arasında sayılabilir.Bu çalışma üç ana bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde para krizlerininteorik alt yapısı incelenmiş ve Türkiye ekonomisinde son yıllarda yaşanan önemliparasal krizlerin nedenleri, gelişimi ve sonuçları anlatılmıştır. kinci bölümdeistatistiksel bir yöntem olarak uygulamada kullanılan lojistik regresyon analiziaçıklanmıştır. Son bölümde ise Türkiye için önemli makroekonomik değişkenlerkullanılarak bir lojistik regresyon modeli tahmin edilmiştir.Anahtar Sözcükler: Parasal kriz, Türkiye krizi, Lojistik regresyon analizi, Dövizkuru baskı endeksi.

Abstract:
In the late 1980s and 1990s developing countries, while integrating with theglobal financial markets through financial liberalization, were at the same time aimingto achieve macroeconomis stability and a sustainable growth by bringing downinflation. For this aim, Turkey that own unstable economy, adopted exchange rate basedstabilization programs which contain reforms on areas ranging from fiscal policy,banking sector and public sector and thus could attracted large volumes of capital.However, our country were come accross by crises driven by a combination of factorsand were forced abandon their exchange rate regimes and stabilization programs. As aconsequence capital which depleting the foreign exchange reserves, causing severedamage fort the banking systems, left this market.The Turkish economy has been lived to different crises in several times since.As all over the world, financial crises of the 1990s the Turkish economy whichinteraction with world economy faced with crises since the 1990s. This point of view1994, 2000 and 2001 crises which in Turkish economy are important. High inflation,liberalisation in capital account, banking sector fragility can counted among this crises?sreasons.This study contains three main parts. In the first part, the theoreticalbackgrounds of currency crises are surveyed and in Turkey economy in last yearsimportant currency crises?s reasons, progress and results are explained. In second part,logistic regression analysis as a statistical method are used into practice are explain. Inthe last part, as important macroeconomic variable for Turkey are used logisticregression model are estimated.Keywords: Currency crisis, Turkish crisis, Logistic regression analysis,Exchange rate pressure index.