Sürdürülebilir mimarlık ve enerji etkin endüstriyel yapılar: Makim A.Ş. yeni üretim tesisi'nin leed kriterleri ile değerlendirilmesi
Sustainable architecture and energy efficient industrial buildings: evaluation of new production facility of Makim Inc. with leed criteria
Yazar: SADIKA REYHAN İLERİ
Danışman: PROF. DR. SEMRA ARSLAN SELÇUK
Gazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Mimarlık = Architecture
Dizin: Sürdürülebilirlik = Sustainability

Özet:
Günümüzde çevre kirliliği, hızlı kentleşme ve plansız enerji tüketimi, sürdürülebilirlik kavramının güncel yorumuyla geliştirilen Sürdürülebilir Kalkınma hareketini küresel bir gündem haline getirmiştir. İnsan ve mekan odaklı olması sebebiyle özellikle enerji tüketimi ve çevreye etki potansiyeli yüksek olan mimarlık disiplini, sürdürülebilir mimarlık ilkeleri ve yeşil binalarla bu endişelere cevap vermektedir. Kalkınmanın lokomotifi olan sanayi yapılarında da küresel gelişmelerle uyumlu olarak enerji tüketimi artarak devam etmektedir. Yatayda gelişen yapı kütleleriyle geniş arazi kullanımları olan bu yapıların, geniş çaplı kaynak kullanımları, zararlı gaz emisyonları ve tehlikeli atık üretimleriyle çevreye olumsuz etkileri olmaktadır. Bunun yanında endüstriyel üretim harici temel bina gereksinimleri için kullandıkları yüksek enerjiyle nihai enerji tüketimine getirdikleri yüklerle de enerji etkin yeşil bina alanının gündemi haline gelmektedir ve çalışma buna odaklanmaktadır. Yeşil bina kavramı kapsamında, yapıları çeşitli çevreci ölçütlerle organize edebilmeyi hedefleyen yeşil bina değerlendirme sistemleri geliştirilmiştir. Uluslararası bir dil haline gelen bu sistemler yapıları, proje aşamasından yıkımlarına kadar tüm yaşam süreçlerinde; arazi kullanımı ve çevreyle etkileşimi, su ve enerji verimliliği, iç ortam koşullarının ve malzemelerinin kullanıcı refahına uygunluğu ve yapının baştan itibaren her aşamasındaki maliyeti gibi çok geniş bir bakış açısıyla değerlendirmektedirler. LEED, bu sistemler içinde dünyada ve ülkemizde yaygın olarak tercih edilmektedir. Bu bağlamda tezin alan çalışması, özel sektörden seçilen, yerel mevzuatlar doğrultusunda projelendirilen ve inşaatı devam eden bir üretim tesisinin, LEED v4.1 BD+C: NC sertifika tipiyle değerlendirilmesi ve böylece yapılı çevreyi şekillendiren yasal zorunlulukların bir yapıyı ne derece yeşil bina olmaya yaklaştırdığının tartışılmasına odaklanmaktadır. Çalışmanın sonucunda, ülkemizde özellikle taraf olunan iklim değişikliği konulu anlaşmalar sonrası mevzuatta yapılan ve sanayi yapılarını da kapsayan değişikliklerin, bu binaların daha çevreci bir hale getirilmesi teşvikinde olumlu ve/veya eksik taraflara dikkat çekilmesi gerektiği vurgulanmıştır.

Abstract:
Today, environmental pollution, rapid urbanization, and unplanned energy consumption have made the Sustainable Development movement, developed with the current interpretation of sustainability, a global agenda. The discipline of architecture, which has a high potential for energy consumption and environmental impact due to its focus on people and space, responds to these concerns with sustainable architectural principles and green buildings. In industrial buildings, which are the locomotive of development, energy consumption continues to increase in line with global developments. These buildings, which have large land uses with horizontally developing building masses, negatively impact the environment with large-scale resource utilization, harmful gas emissions, and hazardous waste production. In addition, with the high energy they use for basic building requirements other than industrial production and the burden they impose on final energy consumption, they are becoming the agenda of the energy-efficient green building field, and the study focuses on this. Within the scope of the green building concept, green building assessment systems have been developed that aim to organize buildings with various environmental criteria. These systems, which have become an international language, evaluate buildings from a wide range of perspectives, such as land use and interaction with the environment, water and energy efficiency, suitability of indoor conditions and materials for user welfare, and the cost of the building at every stage from the beginning to demolition. Among these systems, LEED is widely preferred worldwide and in our country. In this context, the field study of the thesis focuses on the evaluation of a production facility selected from the private sector, designed in line with local legislation and under construction, with LEED v4.1 BD+C: NC certification type, and thus discussing to what extent the legal obligations shaping the built environment bring a building closer to being a green building. As a result of the study, it is emphasized that the changes made in the legislation in our country, especially after the agreements on climate change to which we are a party, including industrial buildings, should draw attention to the positive and/or deficiencies in encouraging these buildings to become more environmentally friendly.