Toplumsal kültür, örgüt kültürü ve liderlik ilişkisi: Türkiye, Çin ve Amerika üzerinde bir araştırma
Relationships between society culture, organizational culture and leadership: A research on Türkiye, China, and America
Yazar: FETULLAH EVLİYAOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. HAYAT EBRU ERDOST ÇOLAK
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: İşletme = Business Administration

Özet:
Bu çalışmada, kültür ve liderlik ilişkisi hem toplumsal hem de örgüt düzeyinde ele alınarak farklı toplumlarda ve işletmelerde toplumsal kültür ve örgüt kültürü ile liderlik arasındaki ilişki detaylı olarak analiz edilmiştir. Çalışma kapsamında kültür ve liderlik konusunda teorik temelleri oluşturan çalışmalar incelenmiş ve çeşitli kültürlerde liderlik yaklaşımları değerlendirilmiştir. Geçmişten günümüzü liderliğin kültüre bağlı olup olmadığına ilişkin sorgulamalar artmakla birlikte bölgesel farklılıkları dikkate alan mikro çalışmalara ihtiyaç olduğu görülmüştür. 
Hipotezleri test etmek üzere toplumsal kültürleri ve iş yapma davranışları farklı üç ülke olan Türkiye, Amerika ve Çin'deki işletmelerde yönetici pozisyonunda bulunan 397 kişiden elektronik ortamda alınan veriler yapısal eşitlik modellemesi analizi, korelasyon analizi  ve varyans testlerine tabi tutulmuştur. Hipotez testleri sonucunda; liderliğin hem toplumsal kültüre hem de örgüt kültürüne bağlı bir yaklaşım olduğu önermesi doğrulanmıştır. Yine liderin takipçilerine yön vermesi ile örgüt kültürlerini de etkiledikleri hipotezi doğrulanmıştır. Ayrıca örgütlerin içindeki toplumlardan bağımsız olamayacağı ve örgüt kültürünün toplumsal kültürden etkilendiği görülmüştür. Diğer taraftan, Türkiye ve Çin'de toplumsal kültür açısından önceki çalışmalara göre büyük değişikliklerin yaşandığı, beklenenin aksine Amerikan kültüründe dönüşümcü liderlik düzeyinin diğer kültürlere göre anlamlı düzeyde yüksek olmadı, Türk kültüründe dönüşümcü liderliğin daha yüksek olduğu, toplumsal kültür ile ilgili örgüt arasındaki ilişkinin her zaman beklenilen şekilde olmadığı sonuçlarına ulaşılmıştır.

Abstract:
In this study, the relationship between culture and leadership examined at the society and organizational levels which also included detail analyze of the relationship between society culture, organizational culture and leadership in many different countries and organizations. Within the scope of the study, researches that form the theoretical foundations of culture and leadership were examined and leadership approaches in various cultures were evaluated. Although questions about whether leadership depends on culture from past to present are increasing, it has been seen that there is a need for micro studies that take regional differences into account.
To test the hypotheses, data obtained electronically from 397 people in managerial positions at businesses in Türkiye, America and China, three countries with different society cultures and business behavior, were subjected to structural equation modeling analysis, correlation analysis and variance tests. As a result of hypothesis tests; The proposition that leadership is an approach that depends on both society culture and organizational culture has been confirmed. Again, the hypothesis that leaders influence organizational cultures by giving direction to their followers has been confirmed. It has also been observed that society culture influences organizational culture and that organizations are not autonomous from the societies that exist within them. On the other hand, in Türkiye and China, there have been major changes in terms of society culture compared to previous studies, contrary to expectations, the level of transformational leadership in American culture was not significantly higher than other cultures, transformational leadership was higher in Turkish culture, and the relationship between society culture and the relevant organization is not always as expected.