Aile hekimliği asistanlarının acil rotasyonu hakkındaki görüşleri ve özyeterliliklerinin değerlendirilmesi
Evaluation of family medicine assistants' opinions about emergency rotation and their self-efficacy
Yazar: SUZAN NUR AKDOĞAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ GÜNTER DİLSİZ
Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine ; İlk ve Acil Yardım = Emergency and First Aid

Özet:
GİRİŞ VE AMAÇ: Sağlık sistemimizin temeli olan aile hekimliği sisteminde, uzmanlık eğitimi sürecinde alınan acil rotasyonu ile kazanılan yetkinlikler aile hekimleri için önem arz etmektedir. Bu çalışmada aile hekimliği asistanlarının acil rotasyonu hakkındaki görüşleri ve özyeterliliklerinin değerlendirilmesi ve bu bağlamda eksikliklerin belirlenip, eğitim kalitesinin arttırılması hedeflenmektedir.
GEREÇ VE YÖNTEM: Kesitsel tipte tanımlayıcı olarak tasarlanan araştırmanın evreni Türkiye'de uzmanlık eğitimi alan aile hekimliği asistanları idi. Türkiye genelinde çeşitli sosyal iletişim ağları üzerinden digital platform aracılığıyla ulaşılan 402 uzmanlık öğrencisine online anket uygulandı. Çalışmamızda kullanılan anket formu; sosyodemografik bilgi formu ve TUKMOS önerileri ve benzer araştırmalardan esinlenilerek hazırlanan acil rotasyonu değerlendirme formundan oluşmaktadır.
BULGULAR: Araştırmamızda yaptığımız değerlendirmede treakeostomi açabilme, oftalmik girişim ve becerileri yapabilme, entübasyon yapabilme ve acil hava yolu açabilme gibi alanlarda aile hekimi asistanlarının kendilerini yüksek oranda yetersiz gördükleri; buna ek olarak temel yaşam ve ileri kardiyak yaşam desteği sağlayabilme, acil tetkik ve testlerin etkin kullanımı ve yorumlanmasını yapabilme, alerji, anafilaksi tanı ve tedavisi yapabilme gibi alanlarda ise kendilerini yüksek oranda yeterli gördükleri değerlendirildi. Araştırmamızda yaşa, cinsiyete, asistan gruplarına (AHU/SAHU) ve acil rotasyon eğitimi durumuna göre farklı beceri ve öz yeterlilik alanlarının istatistiksel açıdan anlamlı derecede farklılaştığı bulundu (p<0,05). Buna ek olarak aile hekimliği asistanlarının acil durumlardaki beceri ve öz yeterlilik alanlarını değerlendirilen ve araştırmacılar tarafından oluşturulan anket formunun güvenilir bir ölçüm aracı olduğu, bu ölçüm aracının toplam puanlarının hekimlerin demografik özelliklerine göre farklılaştığı, hekimlerin %32,6'sının becerilerini yetersiz algıladıkları değerlendirildi. Araştırmada değerlendirilen hekimlerin 18-65 gibi geniş bir yaş aralığında ve farklı sürelerde
 
mesleki deneyime sahip olduğu; %51,7'nin AHU, %48,3 ise SAHU olarak eğitim aldığı,
%55,7'sinin kadın olduğu ve %61,2'sinin acil rotasyonu tamamladığı bulundu.

SONUÇ: Aile hekimliği sağlık sistemimizin temelini oluşturup, acil durumlarda gerekli müdahelenin yapılması ve ihtiyaç halinde hastanın sevk edilebilmesi aile hekimleri için önem arz etmektedir. Bu araştırma sonucunda aile hekimi asistanlarının yaklaşık olarak üçte birinin acil müdahale becerileri konusunda kendilerini yetersiz gördükleri, bu nedenle aile hekimliğindeki acil rotasyon eğitiminin daha da geliştirilmesi gerektiği bulundu. Yeni eğitim programlarına yaş, cinsiyet, asistanlık türü (AHU/SAHU) gibi demografik özelliklerin olumlu ve olumsuz etkilerinin dahil edilmesi ile eğitim kalitesinin arttırılması toplum sağlığı açısından yansıması olumlu yönde olacaktır.
Anahar kelimeler: Aile Hekimliği, Uzmanlık Eğitimi, Rotasyon Eğitimi, Acil

Abstract:
INTRODUCTION AND PURPOSE: In the family medicine system, which is the foundation of our health system, the competencies gained through emergency rotation during specialization training are important for family physicians. This study aims to evaluate the views and self- efficacy of family medicine residents on emergency rotation and to identify deficiencies and increase the quality of education in this context.
MATERIAL AND METHODS: The universe of the descriptive cross-sectional study was family medicine residents receiving specialization training in Turkey. An online survey was conducted on 402 residents who were reached through digital platforms via various social communication networks across Turkey. The survey form used in our study consists of a sociodemographic information form and an emergency rotation evaluation form inspired by TUKMOS recommendations and similar studies.
FINDINGS: In our study, it was determined that family medicine residents considered themselves highly inadequate in areas such as being able to perform tracheostomy, performing ophthalmic interventions and skills, performing intubation and opening an emergency airway; In addition, it was evaluated that they considered themselves highly competent in areas such as providing basic life and advanced cardiac life support, effective use and interpretation of emergency examinations and tests, and diagnosis and treatment of allergies and anaphylaxis. In our study, it was found that different skill and self-efficacy areas differed statistically significantly according to age, gender, resident groups AHU(Family Medicine Specialty)
/SAHU(Contracted Family Medicine Specialty) and emergency rotation training status (p<0.05). In addition, it was evaluated that the questionnaire form developed by the researchers, which evaluated the skills and self-efficacy areas of family medicine residents in emergency situations, was a reliable measurement tool, the total scores of this measurement tool differed according to the demographic characteristics of the physicians, and 32.6% of the physicians
 
perceived their skills as inadequate. It was found that the physicians evaluated in the study had a wide age range of 18-65 and had professional experience of different durations; 51.7% received AHU training, 48.3% SAHU training, 55.7% were female, and 61.2% had completed emergency rotation.
CONCLUSION: Family medicine is the foundation of our health system, and it is important for family physicians to be able to intervene in emergencies and refer patients when needed. As a result of this research, it was found that approximately one third of family physician assistants consider themselves inadequate in terms of emergency response skills, and therefore emergency rotation training in family medicine should be further developed. Including the positive and negative effects of demographic characteristics such as age, gender, and assistantship type (AHU/SAHU) in new training programs and increasing the quality of education will have a positive impact on public health.
Key words: Family Medicine, Specialization Training, Rotation Training, Emergency