Tiroid fonksiyon bozukluklarında psikolojik belirtilerin incelenmesi
Examination of pysichological symptoms in tyroid functional disorders
Yazar: MEHMET KESKİN
Danışman: ÖĞR. GÖR. DUYGU YENGİL TACİ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı / Aile Hekimliği Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Belirti ve semptomlar = Signs and symptoms ; Psikolojik belirtiler = Psychological symtoms ; Tiroid fonksiyon testleri = Thyroid function tests ; Tiroid hastalıkları = Thyroid diseases ; Ölçekler = Scales

Özet:
Amaç: Tiroid fonksiyon bozukluğu, tüm dünyada özellikle kadınlarda yaygın görülen bir endokrin bozukluktur. Tiroid fonksiyon bozukluklarının fiziksel ve ruhsal sağlığı bozarak yaşam kalitesini olumsuz yönde etkilediği çalışmalarda gösterilmiştir. Literatürde tiroid disfonksiyonları ile psikiyatrik belirtiler arasındaki ilişki hem hipotiroidi hem de hipertiroidi vakalarında gösterilmiştir. Hipertiroidizmde daha çok anksiyete, disfori, duygusal labilite görülürken, hipotiroidide ise daha çok depresyon, hafıza bozuklukları, somatik yakınmalar sık görülmektedir. Biz de çalışmamızda tiroid fonksiyon bozukluklarında görülebilen psikolojik belirtileri incelemeyi amaçladık.
Gereç ve Yöntem: Çalışmaya 01.02.2022-15.03.2022 tarihleri arasında Ankara Elmadağ 3 Nolu Aile Sağlığı Merkezi, 0609002 ve 0609004 nolu birimlere kayıtlı, tiroid fonksiyon bozukluğu tanısı olan 18-65 yaş arası 392 kişi katıldı. Katılımcılara sosyodemografik veri formu ile SCL-90-R psikolojik belirti tarama testi yüz yüze görüşme yöntemi ile uygulandı. Araştırma sırasında toplanan veriler, IBM SPSS 25.0 programı ile değerlendirildi. p<0,05 değeri istatistiksel olarak anlamlı kabul edildi.
Bulgular: Çalışmaya 308 (%78,6) kadın, 84 (%21,4) erkek olmak üzere toplam 392 kişi katılmıştır. Katılımcıların genel semptom indeks puanı 0,68±0,52 olup genel olarak grubun psikolojik belirti düzeylerinin düşük sayılabilecek bir seviyede olduğu ifade edilebilir. Katılımcıların yaşları arttıkça somatizasyon düzeylerinin arttığı, çocuk sayısı arttıkça depresyon ve paranoid düşünce düzeyinin azaldığı tespit edilmiştir. Hastaların günlük tükettiği sigara sayısındaki artış; depresyon, öfke-düşmanlık ve obsesyon düzeyleriyle paralellik göstermektedir.
Sonuç: Tiroid ilacı kullanan katılımcıların psikotik düzeylerinin kullanmayanlara oranla anlamlı derecede yüksek bulundu. Katılımcıların aile öyküsü ve tiroid dışı hastalıklarının psikolojik belirti düzeylerinde bir fark yaratmadığı görüldü. Katılımcıların yaşları arttıkça somatizasyon düzeylerinin artabileceği, çocuk sayısındaki artışın depresyon ve paranoid düşünce düzeylerini azalttığı görüldü. Ayrıca tüketilen sigara sayısı ile depresyon, hostilite ve obsesyon düzeylerinin anlamlı şekilde arttığı tespit edildi. 

Anahtar Kelimeler: Tiroid fonksiyon bozukluğu, psikolojik belirti, SCL-90-R.

Abstract:
Aim: Thyroid dysfunction is a common condition all over the world, especially in women. It has been shown that thyroid dysfunctions affect the quality of life negatively by impairing physical and mental health. In the literature, the relationship between thyroid dysfunctions and psychiatric symptoms has been shown in both hypothyroid and hyperthyroid cases. While anxiety, dysphoria and emotional lability are seen more in hyperthyroidism, depression, memory disorders and somatic complaints are more common in hypothyroidism. In our study, we aimed to examine the effect of thyroid dysfunction on psychological symptoms.
Material and Methods: The study was carried out in Ankara Elmadağ No. 3 Family Health Center between 01.10.2019–15.02.2022. A questionnaire was applied to patients aged between 18-65 years old and newly diagnosed, who were registered to units 0609002 and 0609004 and applied to this FHC for service, approved the study, and 392 people participated in the study. After questioning the participants' sociodemographic information, habits and disease history, it was aimed to measure the psychological symptoms of the patients by using the SCL-90-R scale. The data collected during the research were evaluated with the IBM SPSS 25.0  program. A p value of <0.05 was considered statistically significant.
Results: A total of 392 people, including 308 (78.6%) women and 84 (21.4%) men, participated in the study. The general symptom index score of the participants was 0.68±0.52, and it can be stated that the psychological symptom levels of the group were generally at a low level. It was determined that the level of somatization increased as the age of the participants increased, and the level of depression and paranoid thought decreased as the number of children increased. Increase in the number of cigarettes consumed by patients daily; It shows parallelism with depression, anger-hostility and obsession levels.
Conclusion: The psychotic levels of the participants who used thyroid medication were found to be significantly higher than those who did not. It was observed that the family history and non-thyroid diseases of the participants did not make a difference in the psychological symptom levels. It was observed that as the age of the participants increased, somatization levels could increase, and the increase in the number of children decreased the levels of depression and paranoid thought. In addition, it was determined that the number of cigarettes consumed and the levels of depression, hostility and obsession increased significantly.
Keywords: Thyroid dysfunction, psychological symptom, SCL-90-R.