Elit yüzücülerde ve futbolcularda akciğer hacim oranının stereolojik yöntemle belirlenip solunum parametreleri ile karşılaştırılması
Estimation of the lung volume fractions using the stereological methods and their comparison the relation between the respiration parameter in elite swimmers and soccer players
Yazar: ÖZGÜR BOSTANCI
Danışman: DOÇ. DR. BÜNYAMİN ŞAHİN ; PROF. DR. BİLSEN SİRMEN
Marmara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2009
Konu: Spor = Sports

Özet:
Bu çalışmanın amacı, elit yüzücü ve futbolcuların stereolojik yöntemle belirlenen akciğer hacimleri ve hacim oranları ile solunum parametrelerinin karşılaştırılmasıdır. Araştırma, 18-24 yaşları arasında 20 elit yüzücü ile değişik lig seviyelerinde futbol oynamış 20 futbolcu üzerinde yapıldı. Deneklere solunum fonksiyon testleri uygulandı. Her iki grubun inspirasyonda ve ekspirasyonda yüksek çözünürlü bilgisayarlı tomografi görüntüleme cihazı kullanılarak akciğer görüntüleri alındı. Elde edilen görüntülerden stereolojik yöntemlerden biri olan Cavalieri prensibi ile hesaplamalar yapıldı. Akciğerin her bir lobu ile toplam akciğerin hacmi, hacim oranları ve genişleme oranları tespit edildi. Solunum fonksiyon testleri sonucunda yüzücülerin ortalama değerlerinin her parametrede futbolculardan daha fazla olduğu saptandı. Fakat yüzücü ve futbolcular arasında yapılan istatistiksel karşılaştırmada FVC(lt), FEV1 / FVC, VC (lt), MVV (lt/dak) ve MVV (%) değerleri arasında anlamlı ilişki bulundu (p<0,05). Yüzücülerin, ekspirasyonda tüm akciğer hacmi ortalaması 7508,15±800,92 cm3, futbolcularda bu değer 6285,59±929,15 cm3 olarak hesaplandı (p<0,05). İnspirasyonda yüzücülerin 13292,11±1256,03 cm3'lük tüm akciğer hacmi ortalaması, futbolcuların 11551,06±1293,82 cm3'lük ortalamasından büyüktür (p<0,05). Genelde, yüzücülerin akciğerlerinin her bir lobunun hacminin futbolculardan daha fazla olduğu görüldü (p<0,05). Solunum parametreleri ile akciğer hacimlerinin karşılaştırılmasında futbolcuların ekspirasyon hacmi ile PEF(%) ve MVV değerleri arasında anlamlı bir korelasyon vardı (p<0,05). Diğer parametrelerde bir ilişki gözlenmedi. Ekspirasyonda akciğerin her bir lobunun hacim oranlarında iki grup arasında anlamlı bir fark yok iken inspirasyonda ise, sol üst ve sağ alt ile akciğerin sağ ve sol loblarının hacim oranları arasında anlamlı bir fark vardı (p<0,05). Genişleme oranlarında her iki grup arasında sol üst, sol alt ve sol akciğer lobları arasında anlamlı bir fark vardı (p<0,05). Sadece futbolcuların sağ ve sol akciğer loblarının genişleme oranı anlamlı şekilde farklı bulunmuştur (p<0,05). Sonuç olarak yüzücülerin akciğerleri futbolcularınkinden büyük olduğu gözlenirken, futbolcuların akciğerlerinin özellikle sol tarafta daha fazla genişleme kapasitesine sahip olduğu belirlendi.

Abstract:
The aim of this study is to compare the lung volume and volume fraction measured by the stereological method and the respiration parameters between elite swimmers and soccer players. The research was done on 20 elite swimmers and 20 soccer players from different leagues with ages of between18-24 years. Respiration function tests of all subjects were measured. The lung images of the groups in inspiration and expiration were taken using a high resolution computerized tomography machine. The obtained sectional images were estimated using the Cavalieri Principle which is one of the stereological methods. Total lung volume with the volumes of each lobes of the lungs, volume fraction and expansion rates were stated. The results of the respiration function tests showed that the average values of the swimmers were higher than that of the soccer players in every parameter. However, there were a significant correlations between the values of FVC(lt), FEV1/FVC, VC(lt), MVV(lt/min) and MVV(%) at 0.05 level. The average total lung volume of the swimmers in expiration were 7508.15±800.92 cm3 while this value of the soccer players was 6285.59±929.15 cm3 (p<0.05). In inspiration, the average total lung volumes were 13292.11±1256.03 cm3 for swimmers and 11551.06±1293.82 cm3 for soccer players (p<0.05). There was only significant correlation between the expiration lung volume and the PEF(%) and MVV values of the soccer players (p<0.05). No significant difference was seen in the other parameters. There was no significant difference between volume fractions of each lung lobe of two groups in expiration. In contrary, there was a meaningful relation between volume fraction of upper left, lower right, left and right lung lobes in inspiration, (p<0.05). In the expansion rates, there was an important difference between upper left, lower left and the left lung lobes of two groups (p<0.05). There was only a meaningful difference in the right and left lungs of soccer players. In conclusion the total lung volume of swimmers were bigger than the soccer players, however, the total lung volume of soccer players, especially the left lung, has higher expansion capacity.