Covid 19 sürecinde çocukları uzaktan eğitim alan anne deneyimleri üzerine sosyolojik bir bakış: Van kent merkezi örneği
A sociological look on the experiences of mothers who have distanced education in the covid 19 process: The case of Van city center
Yazar: İREM DENİZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ FATMA GÜNGÖRER
Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Sosyoloji = Sociology

Özet:
Geçmişten günümüze kadar kadına yönelik çeşitli söylemler bulunmaktadır. Kadın genel olarak dişiliği ve anneliği ile tanımlanmaktadır. Belirli bir yaşa gelen kadının evlenmesi ve anne olması ile toplumsal yapı içerisinde yeri sağlamlaşmaktadır. Ancak toplumsal yapı içerisinde kadınların rol ve sorumlulukları bitmemektedir. Kadın hangi iş ya da hangi mevki de olursa olsun, en mükemmel eş, en mükemmel anne olması gerekmektedir. Aksi halde kötü kadın kötü anne sıfatları kazanmaktadır. 
Salgın kısa sürede yayılım hızı göstererek insanları, hayvanları bitkileri etkileyen hastalık olarak tanımlanmaktadır. 2019 yılında ortaya çıkan Covid salgını tüm insanlığı etkilemiş, önemli bir salgın olarak tarihe geçmiştir.  Yaşanan salgın nedeni ile tüm dünyada ve ülkemizde çeşitli kısıtlamalar uygulanmıştır. İş hayatı, sosyal hayat ve eğitim hayatı evden devam ettirilmiştir. Yaşanan bu salgın nedeni ile ülkeler toplumsal kurumlar açısından farklı politikalar izlemiştir. Bir toplumun gelişmesinde ve dönüşmesinde etkili olan eğitim kurumunun aksamaması için çeşitli yöntemlere gidilmiştir. 
Eğitim ve öğretimin aksamaması için uzaktan eğitim uygulamasına bu süreçte aktif bir şekilde geçilmiştir. Tüm ülkeler çevrimiçi ya da çevrimdışı bir uygulama olan uzaktan eğitimden aktif bir şekilde yararlanmışlardır. Bu süreç içerisinde kadının var olan sorumluluklarına çocuğun dersleri ile ilgilenme sorumluluğu da eklenmiştir. Bu süreç içerisinde de yıpranan, yorulan taraf yine anneler olmuştur. 
Bu çalışma ile Van kent merkezinde yaşayan Covid-19 sürecinde çocukları uzaktan eğitim alan anne deneyimlerinin ele alınması amaçlanmaktadır. Bu süreçte rol ve sorumlulukları artan annelerin, sosyo-demografik bilgilerinin yanında, uzaktan eğitimle ilgili düşüncelerine, uzaktan eğitimle ilgili yaşadıkları avantaj yada dezavantajlara, bu süreçte yaşadıkları sorunlara, artan sorumluluklarına yönelik bakış açılarına, uzaktan eğitimin ev hayatına ve ev işleyişine etkisine, uzaktan eğitimin teknolojik araçlara bağımlılığa etkisine, anne olmanın bu süreçteki olumlu ya da olumsuz etkisinin, anne deneyimleri kapsamında açıklanması amaçlanmıştır.
 Bu çalışma ana hatları ile üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde Covid-19 süreci ve sonrasında uygulanan salgın, karantina ve uzaktan eğitimle ilgili kavramsal bilgilere yer verilmiş, kuramsal çerçevede uzaktan eğitim ve anne deneyimlerine yönelik çeşitli yaklaşımlara yer verilmiştir. İkinci bölümde araştırmanın amacı, araştırmanın önemi, araştırmanın problemleri, araştırmanın evren grubu ve örneklemi, araştırmada kullanılan veri toplama teknikleri, araştırma esnasında karşılaşılan zorluklar ve analizlerin yer aldığı araştırmanın metodoloji kısmı yer almaktadır. Çalışmanın devamında nitel veri toplama tekniği olan mülakat ile Van Kent merkezinde 30 anne katılımcıyla gerçekleştirilen yarı yapılandırılmış görüşme formu ile elde edilen bulgulara yer verilmiştir. Son bölüm olan üçüncü bölümde ise araştırma bulgularından yola çıkılarak elde edilen sonuçlar değerlendirilmiştir.
Görüşülen katılımcılara nitel araştırma yöntemlerinden kartopu örnekleme tekniği ile ulaşılmıştır. Görüşmeler yarı yapılandırılmış mülakat formuna göre gerçekleşmiştir. Bu amaçla toplam 30 kadına ulaşılmıştır. Nitel araştırma yöntemi ile yapılan bu çalışma da detaylı verilerin bir doyuma ulaşması, beklenen temel kriterlerden biridir. Bu durumda alınan cevapların tekrara düştüğü ve farklı görüş içeren bir bulguya rastlanmaması nedeniyle araştırma 30 annenin görüşleri ile sınırlandırılmıştır.

30 katılımcı ile yapılan görüşmeler minimum 20 dakika ile maksimum 45 dakika arasında olup toplam 978 dakika süren görüşmeler gerçekleşmiştir. Yapılan görüşmelerde katılımcıların izinleri doğrultusunda bir ses kayıt cihazı kullanılmıştır. Görüşmelerin ardından elde edilen ses kayıt cihazındaki veriler deşifre edilerek bilgisayar ortamına aktarılmıştır. Yapılan deşifrelerde görüşmeler olduğu gibi bilgisayara aktarılmış, hiçbir müdahale yapılmamış ve verilerin özgünlüğü korunmuştur.  Yapılan araştırma sonucunda elde edilen veriler betimsel analiz yöntemi ile çalışmanın amaçlarına uygun bir şekilde yorumlanmaya çalışılmıştır ve yorumlanmıştır.

Abstract:
There are various discourses about women from past to present. Women are generally defined by their femininity and motherhood. With the marriage of a woman of a certain age and becoming a mother, her place in the social structure is strengthened. However, the roles and responsibilities of women in the social structure do not end. No matter what job or position a woman is in, she should be the most perfect wife, the most perfect mother. Otherwise, the bad woman gains the title of bad mother. The epidemic is defined as a disease that affects people, animals and plants by showing the speed of spread in a short time. The Covid epidemic, which emerged in 2019, affected all humanity and went down in history as an important epidemic. Due to the epidemic, various restrictions have been applied all over the world and in our country. Business life, social life and education life continued from home. Due to this epidemic, countries have followed different policies in terms of social institutions. Various methods have been used in order not to disrupt the educational institution, which is effective in the development and transformation of a society. In order not to interrupt my education and training, distance education has been actively implemented in this process. All countries have actively benefited from distance education, which is an online or offline application. In this process, the responsibility of taking care of the child's lessons has been added to the existing responsibilities of the woman. In this process, it was the mothers who were worn out and tired.
With this study, it is aimed to discuss the experiences of mothers whose children receive distance education during the Covid-19 process living in the city center of Van. In this process, mothers, whose roles and responsibilities have increased, besides their socio-demographic knowledge, their thoughts on distance education, the advantages or disadvantages of distance education, the problems they experience in this process, their perspectives on their increased responsibilities, the effect of distance education on home life and home functioning, the effect of distance education on homework. In this study, it is aimed to explain the positive or negative effects of being a mother on addiction to technological tools within the scope of mother's experiences.

 This study mainly consists of three parts. In the first chapter, conceptual information about the epidemic, quarantine and distance education applied during and after the Covid-19 process is given, and various approaches to distance education and mother experiences are included in the theoretical framework. In the second part, the purpose of the research, the importance of the research, the problems of the research, the universe group and sample of the research, the data collection techniques used in the research, the difficulties encountered during the research and the analysis are included in the methodology part of the research. In the continuation of the study, the findings obtained with the interview, which is a qualitative data collection technique, and the semi-structured interview form conducted with 30 mother participants in the city center of Van. In the third partwhich is the last part, the results obtained from the research findings are evaluated.

The interviewed participants were reached by snowball sampling technique, one of the qualitative research methods. The interviews were carried out according to a semi-structured interview form. For this purpose, a total of 30 women were reached. In this study, which was carried out with the qualitative research method, reaching a saturation of detailed data is one of the main criteria expected. In this case, the research was limited to the opinions of 30 mothers, since the answers were repetitive and there was no finding with different opinions.

Interviews with 30 participants ranged from a minimum of 20 minutes to a maximum of 45 minutes, with a total duration of 978 minutes. A voice recorder was used in the interviews with the permission of the participants. The data in the voice recorder obtained after the interviews were deciphered and transferred to the computer environment. In the transcripts, the interviews were transferred to the computer as they were, no intervention was made and the originality of the data was preserved. The data obtained as a result of the research were tried to be interpreted and interpreted in accordance with the aims of the study with the descriptive analysis method.