Kronik obstrüktif akciğer hastalığı (KOAH) olan hastaların aktiflik düzeyini etkileyen faktörler  ve yaşam kalitesi
Factors affecting the activity level of patients with chronic obstructive pulmonary disease (COPD) and their relationship with quality of life
Yazar: ADİLE AY
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ NAZMİYE ÇIRAY
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / İç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Akciğer hastalıkları = Lung diseases ; Akciğer hastalıkları-obstrüktif = Lung diseases-obstructive ; Aktivite analizi = Activity analysis ; Fiziksel aktivite = Physical activity ; Hastalar = Patients ; Yaşam kalitesi = Quality of life

Özet:
Amaç: KOAH'lı hastalarda aktiflik düzeyini, aktifliği etkileyen faktörleri ve aktiflik düzeyi ile yaşam kalitesi arasındaki ilişkiyi belirlemektir.
Gereç ve Yöntem: Araştırma, tanımlayıcı ve ilişkisel tiptedir. Araştırma ''15 Ekim 2019- 15 Mart 2020'' tarihleri arasında EÜ Tıp Fakültesi Hastanesinin Göğüs Hastalıkları Kliniği'nde örneklem seçim kriterlerine uyan 120 KOAH'lı hasta gerçekleştirilmiştir. Veriler Hasta Tanıtım Formu, KOAH Değerlendirme Testi (CAT),  Hasta Aktiflik Düzeyi Ölçeği (HADÖ), St.George Solunum Anketi (SGRQ) kullanılarak toplanmıştır. Verilerin analizinde Tanımlayıcı İstatistikler, bağımsız gruplarda T-Testi, F(ANOVA) Testi, Bonferroni Testi ve Pearson Korelasyon Testi, Durbin Watson Testi kullanılmıştır.
Bulgular: Bireylerin, HADÖ puan ortalaması 67.05±14.69, CAT puan ortalaması 22.33 ±7.48, SGRQ semptom puan ortalaması 55.80±20.23, SGRQ aktivite  puan ortalaması 74.78±21.59, SGRQ etki puan ortalaması 49.78±21.30, SGRQ toplam puan ortalaması 58.35±20.00 olarak bulunmuştur. HADÖ ile CAT arasında istatistiksel olarak anlamlı ve negatif yönlü (r=-0.415; p<0.01), HADÖ ile SGRQ toplam skor arasında istatistiksel olarak anlamlı ve negatif yönlü (r=-0.529; p<0.01), CAT ile SGRQ toplam skor arasında istatistiksel olarak anlamlı ve pozitif yönlü (r=0.846; p<0.01) ilişki vardır. CAT ve yaş arttıkça HADÖ düzeyi düşmektedir (R2=0,247). SGRQ toplam puan ve yaş arttıkça HADÖ düzeyi düşmektedir (R2=0,329).
Sonuç: KOAH'lı hastalarda aktiflik düzeyi yüksek bulunmuştur. Hasta aktiflik düzeyi arttıkça yaşam kalitesi artmaktadır. Yaş, eğitim düzeyi, gelir durumu, çalışma durumu, hastalık süresi, KOAH evresi, yıllık hastane yatış sayısı, yıllık atak, KOAH durumu ve yaşam kalitesi hasta aktifliğini etkileyen faktörlerdendir.

Anahtar Kelimeler: Kronik Obstruktif Akciğer Hastalığı; Hasta aktifliği; yaşam kalitesi

Abstract:
Aim: To determine the level of activity, factors affecting activity and the relationship between activity level and quality of life in patients with COPD.
Materials and Method: The research is of descriptive and relational types. The research was carried out between "October 15, 2019 - March 15, 2020" in the Chest Diseases Clinic of EÜ Faculty of Medicine, 120 patients with COPD who meet the sample selection criteria. Data were collected using the Patient Identification Form, COPD Assessment Test, Patient Activation Measure (PAM), St. George's Respiratory Questionnaire. In the analysis of the data, "Descriptive Statistics, T-Test in independent groups, F (ANOVA) Test, Bonferroni test and Pearson Correlation Test, Durbin Watson Test" were used.
Results: Individuals had  PAM score a mean of  67.05 ± 14.69, CAT score mean of 22.33 ± 7.48, SGRQ symptom score mean of 55.80 ± 20.23, SGRQ activity score mean of 74.78 ± 21.59, SGRQ effect score mean of 49.78 ± 21.30, and SGRQ total score mean of 58.35 ± 20.00. It was found statistically significant and negative correlation between PAM and CAT (r = -0.415; p <0.01), statistically significant and negative correlation between PAM and SGRQ total score (r = -0.529; p <0.01), between CAT and SGRQ total score a statistically significant and positive correlation (r = 0.846; p <0.01). PAM level decreases as CAT and age increase (R2=0,247). PAM level decreases as SGRQ total score and age increase (R2=0,329).
Conclusion: The activity level was found to be high in patients with COPD. As the patient's activity level increases, the quality of life increases. Age, education level, income status, employment status, duration of illness, COPD stage, annual number of hospitalizations, annual attacks, COPD status and quality of life are factors affecting patient activity.

Key words: Chronic Obstructive Pulmonary Disease; Patient Activation; Quality of Life