Metropolis`te konut mimarisi
Domestic architecture in Metropolis
Yazar: MURAT KILIÇ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. AKIN ERSOY
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Arkeoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2004
Konu: Arkeoloji = Archeology
Dizin: Konut = Dwelling house ; Konut mimarisi = Housing architecture ; Metropolis = Metropolis ; Mimari = Architectural ; Mimari özellikler = Architectural characteristics

Özet:
ÖZET Bu çalışmada, Metropolis antik kentinde yer alan konutların incelenmesinden önce, konutun kökeni üzerinde durularak, Batı Anadolu, Yunanistan ve Roma'daki gelişimi izlenmiştir. Böylece konut biçimleri, plan ve fotoğraflarla desteklenerek gözler önüne serilmeye çalışılmıştır. Konutun yapımında iklim, ihtiyaç, coğrafya gibi unsurlar göz önünde bulundurularak konuya derinlik katılmaya çalışılmıştır. Metropolis Antik Kenti' nde geçen on yıl içinde yapılan kazılar, şehrin kamu yapılarını ortaya çıkarmaya yönelik çalışmaları içermektedir. 2002 ve 2003 kazı sezonlarında Orta Kent'te, kentin sivil mimarisine yönelik izlere rastlanılmıştır. Bu çalışmalarda dükkanlar, A-S yapı adasında yer alan Tüccar Evi ve A-7 yapı adasında, bir konuta ait olabilecek birkaç mekan gün ışığına çıkarılmıştır. Orta Kent'te, Hamam-Gymnasium Kompleksi' nin doğusunda, A-5 yapı adasında yer alan Tüccar Evi ortaya koyduğu özgün planıyla kentin konut kültürüne ışık tutmaktadır. Metropolis'te tamamıyla ortaya çıkarılan ilk konut olan bu ev Batı Anadolu'daki bugüne kadar bulunmuş diğer konut planlarıyla benzerlik göstermemektedir. Bunun yanında Tüccar Evi' nin Roma konut mimarisinden etkilendiği de açıktır. Atrium tetrastylum tipinde bir iç avlunun etrafında 'L' şeklinde sıralanan odalardan oluşan bu evin planı, bilhassa Pompeii'de bulunan Sallust'un Evi ve Cerrah'ın Evi'yle büyük benzerlikler ortaya koymaktadır. Evin yer aldığı A-5 yapı adasında, en erken yerleşimin Hellenistik Dönem'e uzandığını ele geçen küçük buluntularla birlikte mimari de ortaya koymuştur. Roma İmparatorluk Dönemi'ne ait olan Tüccar Evi'nin yapımı, M.S. 50/75 yıllarına, evin son kullanım evresi ise en geç M.S. 3. yüzylın ikinci yarısına tarihlendirilm iştir. vıHamam-Gymnasium Kompleksi' nin doğusunda, A-5'in kuzeyinde yer alan A-7 yapı adasında da A-5'deki gibi Hellenistik ve Roma Dönemi yerleşiminin varlığı, arkeolojik kanıtlarla ortaya konulmuştur. Ancak A-7'deki mimari tam olarak ortaya çıkarılamamış, bu nedenle plana yönelik kesin saptamalar da yapılamamıştır. Şimdilik bu yapı adasında ortaya çıkarılan mekanların konut kullanımına hizmet edebileceği düşünülmektedir. Son olarak, Tiyatro kompleksi içinde yer alan Resepsiyon Salonu ve ona bağlı mekanlar ele alınarak, bunların kent içindeki yeri ve fonksiyonuna değinilmiştir. Ancak bu yapı kompleksini bağlı diğer mekanlar gün ışığına çıkarılmadığı için, plan hakkında yeterince bilgi edinme şansı bulunmamaktadır. vıı

Abstract:
ABSTRACT In this study, the progress of housing in Western Anatolia, Greece, and Rome is followed by dwelling on the origin of the housing before the housing in Metropolis Ancient City is examined. In this way, it is aimed at putting forth housing styles for consideration by supporting them with plans and photographs. It was aimed at examining the subject of this thesis in detail by taking the elements related to domestic architecture, such as climate, daily utilization, and geography, into account. The excavations in Metropolis Ancient City made within the last decade, contain the work aimed at exposing the civic buildings of the city. In the year 2002 and the year 2003 excavations, the traces showing the civil architecture of the city were met in the Middle Town. In these excavations, shops, the House of the Merchant being in A-5 city block, and several places which may belong to a house in A-7 city block were brought to light. The House of the Merchant, which is in A-5 city block in the east of Bath-Gymnasium Complex in Middle Town, lights the way for the housing culture of the city by its original plan. This house, which is the first house in Metropolis uncovered completely, has no similarity with the other house plans in Western Anatolia, which have been found up to now. However, it is clear that the House of the Merchant was influenced by the Roman domestic architecture. The plan of this house which consists of the rooms lined up in an "L" shape around an inner court having an atrium tetrastylum type, has great similarities with especially the House of the Sallust and the House of the Surgeon at Pompeii. In the A-5 city block where the house exists, the architecture together with the small finds also showed that the earliest settlement reaches Hellenistic Period. The construction date of the House of the Merchant, which belongs to Vlllthe Roman Empire Period, has been determined as being the years between 50 and 75 A.D., and the last usage period of the house was dated at the second half of the third century A.D. at the latest. In A-7 city block, which is in the east of Bath-Gymnasium Complex and in the north of A-5 city block, the existence of the settlement of the Hellenistic Period was certainly uncovered with the help of archaeological evidence. However, the architecture in the A-7 city block could not be brought to light completely so certain determinations related to the plan could not be done. For the present, it is thought that the places revealed in this area served as housing. Finally, by taking into consideration the Reception Hall, which is in the Theatre Complex, and the places which are related to the Reception Hall, its location in the city and function were mentioned. However, there is no chance to obtain sufficient information about the plan since the other places related to this building complex have not yet been brought to light. IX