Etimesgut'ta şehirsel gelişim ve konut alanlarının morfolojik dönüşümü
Urban development in Etimesgut and morphological transformation of residential areas
Yazar: HÜSEYİN MELİH ÖZDEMİR
Danışman: PROF. DR. LÜTFİ ÖZAV ; DR. ÖĞR. ÜYESİ ÜZEYİR YASAK
Uşak Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Coğrafya Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Coğrafya = Geography
Dizin: Ankara-Etimesgut = Ankara-Etimesgut ; Kentleşme = Urbanization ; Kentsel değişim = Urban change ; Kentsel dönüşüm = Urban transformation ; Kentsel gelişme = Urban development ; Konut = Dwelling house ; Konut alanları = Housing lands ; Morfolojik analiz = Morphological analysis ; Morfolojik özellikler = Morphological properties

Özet:
Şehirlerin kuruluşu ve morfolojik gelişimi fiziki, beşeri ve ekonomik olmak
üzere birçok değişkene bağlı olarak gerçekleşmektedir. Etimesgut şehri 1928 yılında
Ankara şehir merkezinin batısında yer alan boş araziler üzerinde Cumhuriyet
rejiminin modern yüzünü temsil etmesi amacıyla ve Bulgaristan'dan mübadele
yoluyla ülkemize gelen vatandaşlarımızın iskanı için tarihi tren istasyonu yakınında
örnek köy yerleşmesi olarak kurulmuştur. Etimesgut şehri, İç Anadolu Bölgesi'nin
Yukarı Sakarya Bölümü'nde bulunan Ankara iline bağlı bir ilçe merkezidir.
Araştırma sahasını oluşturan Etimesgut şehri Ankara'nın batısında toplam 10.300
hektar yüzölçümüne sahip Ankara metropolünün merkez ilçelerinden biridir.
Etimesgut şehri, idari olarak bağlı bulunduğu Ankara ili gibi ülkemizdeki
şehirleşme hareketlerinden etkilenmiştir. Şehir tarımsal fonksiyon üzerine kurulmuş
olmasına rağmen oldukça kısa bir süre içerisinde sağlık, askeri, sanayi ve hizmet
sektörlerini de geliştirerek tarımsal fonksiyonundan sıyrılmıştır.
Şehrin temelleri örnek köy kapsamında 52 hane ile birlikte atılmıştır. 1950'li
yıllardan itibaren örnek köy ve çevresinde şehir gelişim göstermeye başlamıştır.
Şehir 1990'lı yıllara kadar gecekondu yapıları ile birlikte bir gelişim gösterirken,
1990 ila 2010 yılları arasında gecekondu yapıları yerini apartman yapılarına
bırakmıştır.
Şehir yerleşmeleri canlı organizmaları gibi doğar, gelişir ve belli bir
olgunluğa erişirler. Gerçekleştirilmiş olan bu çalışma ile şehrin fiziki, beşeri ve
ekonomik yapısının yanı sıra, kuruluşundan günümüze kadar geçirmiş olduğu
morfolojik dönüşüm aşamaları tespit edilerek değerlendirilmeye çalışılmıştır.

Anahtar Kelimler: Şehirsel Gelişim, Şehirsel Fonksiyonlar, Morfolojik Dönüşüm, Etimesgut

Abstract:
The establishment and morphological development of cities takes place
depending on many variables, including physical, human and economic. The city of
Etimesgut was established in 1928 as a model village settlement near the historical
train station in order to represent the modern face of the republican regime on the
vacant lands to the west of Ankara city center and for the resettlement of our citizens
who came to our country through exchange from Bulgaria. The city of Etimesgut is a
district center of the province of Ankara, located in the Upper Sakarya Section of the
Central Anatolia Region. The city of Etimesgut, which constitutes the research area,
is one of the central districts of the Ankara metropolis with a total area of 10,300
hectares in the west of Ankara.
The city of Etimesgut has been affected by the urbanization movements in
our country, like the city of Ankara, to which it is administratively affiliated.
Although the city was founded on an agricultural function, it developed health,
military, industry and service sectors in a very short time and got rid of its
agricultural function.
The foundations of the city were laid with 52 households within the scope of
the model village. Since the 1950s, the model village and the city around it started to
develop. While the city showed a development with shanty houses until the 1990s,
between 1990 and 2010 the slums were replaced by apartment buildings.
Urban settlements are born, develop and reach a certain maturity like living
organisms. With this study, the physical, human and economic structure of the city,
as well as the morphological transformation stages that it has gone through from its
foundation to the present, have been determined and evaluated.

Keywords: Urban Development, Urban Functions, Morphological Transformation, Etimesgut