İlkokul 4. sınıf öğrencilerinin problem kurma becerileri ile mantıksal düşünme becerileri, matematiksel düşünme profilleri, problem çözme başarıları arasındaki ilişkinin incelenmesi
Evaluation of problem posing skills ve logical thinking skills, mathematical thinking profiles, problem solving acvievements of 4th grade primary school students
Yazar: SEVGİ BALKAN
Danışman: DOÇ. DR. COŞKUN KÜÇÜKTEPE
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Sınıf Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu çalışmanın amacı ilkokul 4. sınıf öğrencilerinin problem kurma becerileri ile mantıksal düşünme becerileri, matematiksel düşünme profilleri ve problem çözme başarıları arasındaki ilişkinin incelenmesidir.
Problem kurma, matematiksel ve mantıksal düşünme becerisini, problem çözme davranışını, matematiksel yeterliliği kapsayan, üstbiliş gerektiren bir beceridir. Öğretimde bu becerinin kazandırılması ve geliştirilmesi gerekmektedir. Bu araştırmada problem kurma becerisi, öğrencilerin kurdukları problemlerdeki kelime ve işlem sayısı, problemlerin bağlamsal ilişkisi, kurdukları problemlerin verilen konuya uygunluğu, çözülebilirliği, tutarlılığı ve özgünlüğüne göre derinlemesine incelenmiş, bu becerinin mantıksal düşünme becerisi, matematiksel düşünme profilleri ve problem çözme başarılarına göre ilişkileri araştırılmıştır. 
Bu araştırmanın çalışma grubunu İstanbul ilinin Sarıyer ilçesindeki devlet okullarında 2020 – 2021 eğitim – öğretim yılında öğrenim gören ve araştırmaya gönüllü ve izinli olarak katılan ilkokul dördüncü sınıf öğrencileri oluşturmaktadır. Veri toplama araçları olarak araştırmacı tarafından geliştirilen "Problem Kurma Testi", Altunya, Can ve Can (2019) tarafından geliştirilen "Mantık Testi", Çilingir Altıner (2018) tarafından geliştirilen "Matematik İşlem Testi" kullanılmıştır. Öğrencilerin kurdukları problemleri analiz edebilmek için araştırmacı tarafından "Problem Kurma Testi Değerlendirme Ölçeği" geliştirilmiştir. Problem Kurma Testi Değerlendirme Ölçeği yapılandırılmış, yarı yapılandırılmış ve serbest problem kurma olarak 3 (üç) alt boyuta ayrılmış, her alt boyut 8 madde ile analiz edilmiştir.
Araştırma sonuçlarına göre öğrencilerin yapılandırılmış problem kurma becerisinde yarı yapılandırılmış ve serbest problem kurma becerilerine göre daha başarılı oldukları anlaşılmıştır. Öğrenciler en çok yarı yapılandırılmış problemleri çözmekte zorlanmışlardır. Öğrencilerin mantıksal düşünme becerileri geliştikçe ve akıl yürütme yöntemlerini kullanma becerisi arttıkça yapılandırılmış, yarı yapılandırılmış ve serbest problem kurma becerisindeki kelime ve işlem sayısı, bağlam, metne ve sınıf seviyesine uygunluk, çözülebilirlik, tutarlılık, açık anlaşılırlık madde puanları artmaktadır. Matematiksel düşünme profilleri incelendiğinde öğrencilerin %54.3'ünün harmonik düşünme profiline, %21.6'sının analitik düşünme profiline, %24.1'inin görsel düşünme profiline yatkın olduğu görülmüş ancak problem kurma becerisi yüksek olan öğrencilerin görsel düşünme profiline yatkın olduğu anlaşılmıştır. Daha sonra harmonik ve analitik düşünme profiline yatkın öğrenciler gelmektedir. Cinsiyet değişkeninde kız öğrencilerin erkek öğrencilere göre daha fazla kelime kullandığı görülmüştür. İlkokul dördüncü sınıf öğrencilerinin mantıksal düşünme becerileri, problem çözme başarıları arttıkça problem kurma becerileri artmaktadır. Araştırmadan elde edilen sonuçlara göre önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
The aim of this study is to examine the relationship between primary school 4th grade students' problem posing skills ve logical thinking skills, mathematical thinking profiles ve problem solving success.
It is a skill that requires metacognition that includes problem posing, mathematical ve logical thinking skills, problem solving behavior, ve mathematical competence. It is necessary to acquire ve develop this skill in teaching. In this study, problem posing skills were examined in depth according to the number of words ve operations in the problems posed by the students, the contextual relationship of the problems, the suitability of the problems they posed to the given topic, their solvability, consistency ve originality, ve the relationships of this skill with regard to logical thinking skills, mathematical thinking profiles ve problem solving success were investigated.
The study group of this research consists of primary school fourth grade students studying in public schools in Sarıyer district of Istanbul province in the 2020-2021 academic year ve participating in the research voluntarily ve on leave. As data collection tools, "Problem Posing Test" developed by the researcher, "Logic Test" developed by Altunya, Can ve Can (2019), ve "Mathematic Operations Test" developed by Çilingir Altıner (2018) were used. The "Problem Posing Test Evaluation Scale" was developed by the researcher in order to analyze the problems posed by the students. The Problem Posing Test Evaluation Scale was divided into 3 (three) sub-dimensions as structured, semi-structured ve free problem posing, ve each sub-dimension was analyzed with 8 items.
According to the results of the research, it was understood that the students were more successful in structured problem posing skills than semi-structured ve free problem posing skills. Students had the most difficulty in solving semi-structured problems. As students' logical thinking skills develop ve their ability to use reasoning increases, the number of words ve operations in structured, semi-structured ve free problem posing skills, context, suitability to the text ve grade level, solubility, consistency, ve clear intelligibility item scores increase. When the mathematical thinking profiles were examined, it was seen that 54.3% of the students were inclined to the harmonic thinking profile, 21.6% to the analytical thinking profile, ve 24.1% to the visual thinking profile, but it was understood that the students with high problem posing skills were inclined to the visual thinking profile. Then, students who are prone to harmonic ve analytical thinking profile come. In the gender variable, it was seen that female students used more words than male students. As primary school fourth grade students' logical thinking skills ve problem solving success increase, their problem posing skills increase. Suggestions were made according to the results obtained from the research.