Kuşaklar arası farklılaşma açısından aile değerlerinin sosyolojik analizi (Siirt örneği)
Sociological analysis of family values in terms of intergenerational differences (Siirt example)
Yazar: ADNAN TOPRAK
Danışman: PROF. DR. ÜNAL ŞENTÜRK
İnönü Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Sosyoloji = Sociology

Özet:
Aile, toplumsal hayatın sürdürülebilirliği açısından önemli fonksiyonlara ve bu fonksiyonlara hedef tayin eden değerlere sahiptir. Aileye özgü temel değerler ve normlar onun varlığını sürdürmesine imkân tanımakla birlikte, diğer toplumsal kurumlardan da ayırmaktadır. Ancak ailenin temelinde yer alan değerler zamanla değişebilmekte ve erozyona uğramaktadır. Bireylerin değer kazanımlarının önemli bir bölümü ailede gerçekleştiği düşünüldüğünde, yaşanan bu değişimlerin önemi daha çok ortaya çıkmaktadır. Böyle bir süreçte kuşakların aile değerlerine yönelik tanımlama ve değerlendirmeleri farklılaşabilmektedir. Bu bağlamda çalışmanın konusu kuşaklar arası değer farklılaşmasına etki eden süreçlerin sosyolojik olarak Siirt örneğinde analiz edilmesidir.
Betimleyici ve açıklayıcı bir alan araştırması olan bu çalışmanın evreni Siirt il merkezidir. Çalışma karma bir araştırma desenine sahiptir. Bu kapsamda 479 kişiye anket, 25 kişiye ise yarı yapılandırılmış mülakat uygulanmıştır. Araştırmadan elde edilen veriler analiz edildiğinde kuşaklar arasında aile değerleri açısından anlamlı bir farklılaşmanın meydana geldiği ayrıca cinsiyet, eğitim, medeni durum, gelir durumu, aile yapısı, kentlileşme ve sosyal medya kullanımı gibi değişkenlerinin aile değerlerinin değişimine etkide bulunduğu görülmüştür.  Bu sonuçlara göre aile değerlerinin tüm boyutları kuşaklar arasında anlamlı derece farklılaşmış ve değer değişim yönü olarak yaşça genç olan kuşakların geleneksel aile değerlerinden uzakta kaldıkları görülürken yaşlı kuşağın daha çok geleneksel kültürel kodların ağır bastığı değerlere yöneldiği tespit edilmiştir.

Abstract:
The family has important functions for the sustainability of social life and values that set goals for these functions. The basic values and norms specific to the family not only allow it to survive, but also distinguish it from other social institutions. However, the values underlying the family can change and erode over time. Considering that a significant part of the value acquisition of individuals takes place in the family, the importance of these changes becomes more apparent. In such a process, generations' definitions and evaluations of family values may differ. In this context, the subject of the study is to sociologically analyze the processes affecting the value differentiation between generations in the Siirt example.
The population of this study, which is a descriptive and explanatory field research, is Siirt city center. The study has a mixed research design. In this context, a questionnaire was applied to 479 people and a semi-structured interview was applied to 25 people. When the data obtained from the research were analyzed, it was seen that there was a significant differentiation between generations in terms of family values and that variables such as age, gender, education, marital status, income status, family structure, urbanization and social media use affected the change in family values.  According to these results, all dimensions of family values have significantly differentiated between generations, and it has been determined that the younger generations are away from traditional family values in terms of the direction of value change, while the older generation is more inclined towards values in which traditional cultural codes predominate.