Dahili klinik hemşirelerinde hasta güvenliği kültürü algısının belirlenmesi
Determination of patient safety culture among nurses working internal medicine clinics
Yazar: CANDAN DOĞAN
Danışman: PROF. DR. MEHTAP TAN
Atatürk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / İç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Güvenlik kültürü = Safety culture ; Hasta güvenliği = Patient safety ; Hemşireler = Nurses ; Hemşirelik = Nursing ; Hemşirelik araştırmaları = Nursing research

Özet:
Amaç: Bu araştırma dahili klinik hemşirelerinde hasta güvenliği kültürü algısını ve etkileyen faktörleri belirlemek amacıyla yapılmıştır.
Materyal ve Metot: Tanımlayıcı olarak yapılan araştırma Aralık 2018 ve Aralık  2019 tarihleri arasında gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın evrenini Erzurum Atatürk Üniversitesi Sağlık Araştırma ve Uygulama Merkezi Dahili Kliniklerinde çalışmakta olan 100 hemşire oluşturmakta olup,  örneklemi ise araştırmanın yapıldığı tarihlerde araştırmaya katılmayı kabul eden 90 hemşire oluşturmuştur.  Araştırmada veri toplama aracı olarak,  "Tanıtıcı Bilgi Formu"  ve ''Hasta Güvenliği Kültürü Hastane Anketi'' (Hospital Survey on Patient Safety Culture) kullanılmıştır. 
Verilerin analizinde t testi, Mann Whitney U testi, Kruskal Wallis H testi, Tamhane's Post Hoc testi kullanılmıştır.
Bulgular: Hemşirelerin hasta güvenliği kültürü boyutlarına ilişkin algılarının genel puan ortalaması 3.12±0.30 olarak bulunmuştur. Alt boyutlardan en yüksek puan ortalamasının; "Üniteler İçinde Ekip Çalışması" na (3.96±0.18) ait olduğu, en düşük puan ortalamasının;  "Hastane Müdahaleleri ve Değişim" (2.20±0.32) alt boyutuna ait olduğu bulunmuştur. 
Çalışmaya katılan hemşirelerin son bir yılda %82'inin hasta güvenliğini etkileyen olay raporlamadığı bulunmuştur. Hemşirelerin "Hasta güvenliği konusunda birim değerlendirmesi" %45.6' sının çalıştığı birimde hasta güvenliğini "kabul edilebilir'' olarak değerlendirdikleri bulunmuştur.
Hemşirelerin cinsiyetleri, eğitim durumları ile hasta güvenliği kültürü hastane anketinin alt alanlarına ait puan ortalamaları arasındaki fark istatistiksel olarak anlamsız bulunmuştur (p> 0.05). Hemşirelerin yaşlarına göre hasta güvenliği kültürü hastane anketinin "İletişimin açık tutulması" alt alanlarına ait puan ortalamaları arasındaki fark istatistiksel olarak anlamlı olup (p< 0.05), 25 yaş ve altındaki hemşirelere ait puan ortalamasının diğer yaş gruplarına göre yüksek olduğu bulunmuştur. Hemşirelerin mesleğinden memnuniyet durumlarına göre hastane güvenliği kültürü anketinin ''Güvenliğin kapsamlı algılanması'' ve "İletişimin açık tutulması" alt alanlarına ait puan ortalamaları arasındaki fark istatistiksel olarak anlamlı olup (p<0.05), mesleğinden memnun olan hemşirelerin puan ortalamaları daha yüksek bulunmuştur. Hemşirelerin mesleki deneyim yıllarına göre hasta güvenliği kültürü hastane anketinin "Üniteler içinde ekip çalışması", "Personel sağlama" alt alanlarına ait puan ortalamaları arasındaki fark istatistiksel olarak anlamlı olup (p<0.05), 1-5 yıl çalışma deneyimine sahip hemşirelerin puan ortalamaları diğer gruplara oranla daha yüksek bulunmuştur.
Sonuç: Hemşirelerin hasta güvenliği kültürü algılarının orta düzeyde olduğu saptanmıştır. Hasta güvenliğine ilişkin eğitim programlarıyla hemşirelerin farkındalıklarının arttırılması ve hasta güvenliği kültürü algısının geliştirilerek orta düzeyde olan hasta güvenliği kültürü algısının yüksek düzeylere çıkarılması sağlanabilir.
Anahtar Kelimeler: Hasta Güvenliği, Hasta Güvenliği Kültürü, Hemşire

Abstract:
Aim: This study aims to determine the perception of patient safety culture in internal clinical nurses and the effective factors.
Materials and Methods: This descriptive type research was carried  between December 2018 and December 2019. The study population consisted of 100 nurses working in the Internal Clinics of the Atatürk University Training and Research Hospital, whereas the sample consisted of 90 nurses who agreed to participate in the research at the time of the study. In the study, "Introductory Information Form" and ''the Hospital Survey on Patient Safety Culture'' were used for data collection.In the analysis of the data, t test, Mann Whitney U test, Kruskal Wallis H test, and Tamhane's Post Hoc test were used.
Results: The overall score average of the nurses' perceptions of patient safety culture sub-scales was found to be 3.12±0.30. In the sub-scales, the highest score average was in the "Teamwork within Units" sub-scale (3.96±0.18), and the lowest score average was in the "Hospital Interventions and Change" sub-scale (2.20±0.32).
Of the nurses included in the study, %82 had reported no incidents at all in the past year. For the "Unit assessment on patient safety", %45.6 of the nurses rated patient safety as "acceptable" in his/her working unit.
There was no statistically significant difference between the gender, educational status and the average sub-scale scores in the hospital safety culture questionnaire (p>0.05). A statistically significant difference was found between the "communication openness" sub-scale score averages of the Hospital Survey on Patient Safety Culture in terms of nurses' age(p<0.05), and the score average of the nurses aged 25 and under was found to be higher than that of the other age groups. There was a statistically significant difference between the "Overall Perceptions of Patient Safety" and "Communication openness" sub-scale score averages of the Hospital Survey on Patient Safety Culture in terms of nurses' job satisfaction(p<0.05), and the score average of the nurses who are satisfied with their profession was found to be higher. There was a statistically significant difference between the "Teamwork with the units" and "Staffing" sub-scale score averages of the Hospital Survey on Patient Safety Culture in terms of nurses' years of professional experience(p<0.05), and the score average of the nurses with 1-5 years of working experience was found to be higher.
Conclusion: Nurses' perception of patient safety culture was found to be moderate. This moderate level of perception of patient safety culture can be increased to higher levels by increasing the awareness of nurses and improving their perceptions on patient safety culture through training programs related to patient safety.
Keywords: Patient Safety, Patient Safety Culture, Nurse