İzmir Körfezi çift kabuklu yumuşakça üretim alanlarında toksik fitoplankton tespiti ve biyotoksin analizleri
Toxic phytoplankton dedection and biotoxin analysis on production areas in İzmir Bay
Yazar: BEKİR DOĞAN
Danışman: PROF. DR. AYNUR LÖK
Ege Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Su Ürünleri Yetiştiriciliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2016
Konu: Balıkçılık Teknolojisi = Fisheries Technology ; Mühendislik Bilimleri = Engineering Sciences ; Su Ürünleri = Aquatic Products
Dizin: Fitoplanktonlar = Phytoplanktons ; Mevsimsel değişim = Seasonal variation ; İzmir Körfezi = İzmir Bay

Özet:
Bu çalışmada, İzmir Körfezi'nde yer alan İnciraltı İstihkâm ve Bostanlı Degaj istasyonlarında, iki haftada bir olmak üzere, 2013 ve 2014 yılları boyunca toplam 96 parti deniz suyu ve 96 parti akivades (Tapes decussatus Linnaeus, 1758) numunesi alınmıştır. Deniz sularında fitoplankton analizi ile sıcaklık, tuzluluk, pH, amonyum, nitrit, nitrat, silis, fosfat analizleri yapılmıştır. Akivadeslerde, Domoik Asit (DA), Okadaik Asit (OA), Dinophysetoksin (DTX), Yessotoksin (YTX), Azaspirasit (AZA) ve Saxitoksin (STX) araştırılmıştır. İstasyonlar arası su analizlerinin istatistik hesaplamalarında, her iki yılda, ilk altı aylık dönemde anlamlı bir farklılık bulunmamıştır, ancak yılların ikinci altı aylık dönemlerinde ise anlamlı farklılıklar bulunmuştur. Fitoplankton hücre yoğunluğu ve tür çeşitliliği bakımından, Bacillariophyceae sınıfı İnciraltı istasyonunda %84, Bostanlı istasyonunda %90 oranında dominant çıkmıştır. Toksik fitoplankton türlerinden Dinophysis rotundata, Prorocentrum lima, Pseudo-nitzschia pseudodelicatissima ve Pseudo-nitzschia pungens hem fizikokimyasal parametreler hem de biyotoksinler ile korelasyon oluşturmuştur. Toksik fitoplankton hücre yoğunluğunda meydana gelen değişimlere bağlı olarak, biyotoksin değerlerinde de değişimler tespit edilmiştir. Bu ilişki, istatistik analizlerinde polinomiyal eğilim çizgileriyle açıklanmıştır. Çalışma bulgularına göre 2013 ve 2014 yıllarında, risk teşkil edecek kadar toksik fitoplankton ve biyotoksin değerleriyle karşılaşılmamıştır.

Abstract:
In this study, totally 96 water sample and 96 group carpet shell clam (Tapes decussatus Linnaeus, 1758) samples were taken between the years of 2013 and 2014 from İnciraltı-İstihkâm and Bostanlı-Degaj sample station in Izmir Bay. Temperature, salinity, pH, ammonia, nitrite, nitrate, silica, phosphate and phytoplankton analysis were performed in water samples. Domoic Acid (DA), Okadaic Acid (OA), Dinophysetoxin (DTX), Yessotoxin (YTX), Azaspiracid (AZA) and Saxitoxin (STX) were investigated on clam meat samples. There wasn't statistically significant differences between stations for water analysis in the first six months every two years. On the other hand, was found significantly differences in the second part of the year. In terms of phytoplankton cell density and species diversity, was observed Bacillariophyceae class dominance in 84% of İnciraltı station and 90% of Bostanlı station. Dinophysis rotundata, Prorocentrum lima, Pseudo-nitzschia pseudo delicatissima and Pseudo-nitzschia pungens were constituted correlation relationship both physicochemical parameters and biotoxins. Accumulation of Biotoxins were determined depending on the toxic phytoplankton qualities and quantities. The relationships between biotoxin and phtyplankton cell density were explained by polynomial trendlines in the statistical analysis. According to the results of studies was not encountered to toxic phytoplankton and biotoxin value which enough to pose a risk, in the years of 2013 and 2014.