Azerbaycan yazarlarından Kamal Abdulla'nın "Yarımçıq әl Yazma" adlı romanının söz varlığı açısından incelenmesi
An analysi̇s on the novel "Yarimçiq әl Yazma" by Azerbaijan writer Kamal Abdulla in terms of vocabulary
Yazar: FATMA KEÇOĞLU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SEVGİ ÖZTÜRK
Trakya Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Türk Dili Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Azerice = Azeri language ; Türk dili ve edebiyatı dersi = Turkish language and literature course

Özet:
Söz varlığı bir milletin kavram dünyasını, dünya görüşünü, sahip
olduğu maddi ve manevi kültür mirasını yansıtır. İncelenen söz varlığı ile bir
milletin dilde geçirdiği tarihsel süreçten diğer milletlerle olan ilişkisine kadar
pek çok şey öğrenebiliriz. Dil, bir milleti her yönüyle ifade eden zengin bir
hazinedir. Yarımçıq Әl Yazma adlı romanın söz varlığının Dede Korkut
Hikâyeleri, Türkiye Türkçesi ile karşılaştırmalı olarak incelendiği bu
çalışmada, romanda geçen isimleri kategorize ederek yapı, köken ve anlam
bakımından incelemeye çalıştık. Bununla ilgili başvurduğumuz ilk kaynak
Seyfettin ALTAYLI'nın Azerbaycan Türkçesi Sözlüğü'dür. Daha sonra Dr.
Yaşar AKDOĞAN'ın hazırladığı "Azerbaycan Türkçesinden Türkiye
Türkçesine Büyük Sözlük", Muharrem ERGİN'in Dede Korkut Kitabı da
yararlanılan kaynaklar arasındadır. Buradaki sözcükleri Güncel Türkçe
Sözlük ile karşılaştırmalı inceledik. Burada mevcut olmayan sözcüklere ise
Derleme ve Tarama Sözlüğü'nden bulmaya çalıştık. Dede Korkut Hikâyeleri
ile Dede Korkut Hikâyeleri'nin postmodern yorumu olan Yarımçıq Әl Yazma
romanının ortak söz varlığı ve farklılaşan yönleri incelenmiştir. Günümüz
Azerbaycan Türkçesinin Dede Korkut Hikâyeleri'ndeki söz varlığı ile
karşılaştırılmasını sağlayarak atasözü, deyim vb. söz varlığının kullanımı
açısından ortaya çıkan örtüşmeler ve farklılıklar tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler: Azerbaycan, Azerbaycan Türkçesi, Dede Korkut Hikâyeleri, Söz Varlığı, Azerbaycan Türkçesi Söz Varlığı.

Abstract:
Vocabulary reflects a nation's conceptual world, worldview, material and
spiritual cultural heritage. Thanks to vocabulary examination, we can learn everything
about a nation from the historical background to its relations with other nations.
Language is a rich treasure that defines a nation with all its aspects.
In this study which vocabulary in the novel named Yarımçıq Әl Yazma and
Turkey Turkish Stories of Dede Korkut was examined comparatively, we tried to
analyze the names in the novel in terms of structure, origin and meaning by
categorizing them.
With this aim, firstly we consulted the book named Azerbaijani Turkish
Dictionary by Seyfettin altayli. Subsequently, From Azerbaijani Turkish to Turkey
Turkish written by Dr. Yaşar Akdoğan and Dede Korkut Book by Muharrem Ergin
became other important sources we used.
Then, we have compared these vocabularies with the ones in Dictionary of
Current Turkish . In the case that some vocabularies weren't included, we looked up
the Compilation and Scanning Dictionary.
The common vocabulary and different aspects of the novel named Yarımçıq
Әl Yazma, which is the postmodern interpretation and interpretation of Dede Korkut
Stories, were examined.
Enabling the comparison of Current Azerbaijani Turkish and vocabulary in
Dede Korkut Stories, overlaps and differences have been identified with regard to
usage of vocabulary elements like proverbs, idioms, etc.

Keywords: Azerbaycan, Azerbaycan Turkish, Dede Korkut Stories, Vocabulary, Azerbaycan Turkish Vocabulary.