Psikoterapistlerde durumluk ve sürekli kaygı ile kişilik özelliklerinin terapötik ittifak üzerindeki yordayıcı rolü
The effect of personality traits and state trait anxiety on the therapeutic alliance in psychotherapists
Yazar: SERPİL BÜYÜKBAŞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ EMEL ERDOĞDU
Işık Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Klinik Psikoloji Ana Bilim Dalı / Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Durumluk kaygı = State anxiety ; Kaygı = Anxiety ; Kişilik = Personality ; Kişilik özellikleri = Personality traits ; Psikoterapist = Psychotherapist ; Sürekli kaygı = Trait anxiety ; Terapötik ittifak = Working alliance ; Ölçekler = Scales

Özet:
Bu araştırmanın amacı psikoterapistlerin terapötik ittifak düzeylerinin belirlenmesi,
kişilik özellikleri, kaygı düzeyleri, terapi bağlamı ve diğer sosyodemografik özellikler
ile ilişkisinin incelenmesidir. Araştırmanın örneklemini aktif danışan gören psikolog,
klinik psikolog, psikiyatrist olmak üzere 177 psikoterapist oluşturmaktadır.
Araştırmaya katılmayı kabul eden katılımcılara Sosyodemografik ve Diğer Bilgi
Formu, Terapötik İttifak Ölçeği Terapist Formu, Beş Faktör Kişilik Özellikleri Ölçeği,
Durumluk ve Sürekli Kaygı Ölçeği uygulanmıştır. Yapılan analizler sonucunda
psikoterapistlerin algıladığı terapötik ittifak düzeyi ile durumluk ve sürekli kaygı
arasında negatif yönde anlamlı ilişki gözlenmiştir. Terapötik ittifak ile sorumluluk,
yumuşak başlılık, deneyime açıklık ve dışadönüklük kişilik özellikleri arasında pozitif,
nevrotiklik arasında ise negatif yönde anlamlı ilişkiler gözlenmiştir. Aynı zamanda
sorumluluk, yumuşak başlılık kişilik özellikleri ve durumluk kaygısı terapötik ittifak
toplam puanı üzerinde yordayıcı etkiye sahip bulunmuştur. Yaş, psikoterapistlerin
danışan gördüğü yıl ve danışan sayısı arttıkça terapötik ittifak düzeylerinin de arttığı
görülmüştür. Terapi bağlamı ile terapötik ittifak ilişkisine bakıldığında, çevrimiçi
terapi ve yüz yüze terapilerde kurulan terapötik ittifak düzeyleri arasında anlamlı bir
fark bulunamamıştır. Araştırma sonucunda aktif danışan gören psikoterapistlerin
danışanları ile kurdukları terapötik ittifak düzeyleri üzerinde ilişkili olabilecek
değişkenler incelenmiş ve anlamlı bulgulara ulaşılmıştır. Bu çalışmada incelenen tüm
değişkenler arasından sorumluluk, yumuşak başlılık ve durumluk kaygısının
psikoterapistlerde terapötik ittifak düzeyini öngörmede önemli faktörler olduğu ve
çevrim içi ile yüz yüze terapi bağlamı için terapötik ittifak düzeyinin eşit derecede
güçlü olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Araştırma bulguları ilgili alanyazın çerçevesinde
tartışılmıştır.

Abstract:
The aim of this study was to determine the therapeutic alliance levels of
psychotherapists, and to examine their relationship with personality traits, anxiety
levels, therapy context and other sociodemographic characteristics. The sample of the
study consists of 177 actively therapy practicing psychotherapists, including
psychologists, clinical psychologists, and psychiatrists. The Sociodemographic
Information Form, Therapeutic Alliance Scale Therapist Form, Five Factor Personality
Traits Scale, and State Trait Anxiety Scale were online administered to the participants
who accepted to participate in the study. As a result of the analyzes, a negative
significant relationship was observed between the therapeutic alliance level perceived
by psychotherapists and state-trait anxiety. Positive relationships were observed
between the therapeutic alliance and personality traits of conscientiousness,
agreeableness, openness to experience and extraversion and negative relationships
with neuroticism. At the same time, conscientiousness and agreeableness personality
traits, and state anxiety were found to have predictive effects on the therapeutic
alliance total score. At the same time, it was observed that the therapeutic alliance
levels increased with age, the number of clients and years of practice increased.
Considering the therapy context, no significant difference was found between the
therapeutic alliance levels established in online therapy and face-to-face therapies. As
a result of the research, variables significantly related to the therapeutic alliance levels
established by actively practicing psychotherapists were examined and identified. Of
all the variables examined in this study, it was concluded that conscientiousness,
agreeableness and state anxiety were important factors in predicting the level of
therapeutic alliance in psychotherapists, and that the level of therapeutic alliance was
equally strong for the online and face-to-face therapy context. The research findings
were discussed within the framework of the related literature.