Selçuklu Dönemi Akşehir mescitlerinin restorasyon sorunlarının dört örnekte incelenmesi
In four example analyzing of restoration problems of Aksehir Seljuk Term small mosques
Yazar: TUĞBA DEMİRKIRAN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. OSMAN NURİ DÜLGERLER
Selçuk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Mimarlık = Architecture
Dizin: Restorasyon = Restoration

Özet:
19. yüzyıl sonundan itibaren tüm dünyada ve toplumlarda tarih bilinci artarakgelişme gösteren bir olgu haline gelmiştir. Bu bağlamda, devraldığımız tarihieserlerin korunarak gelecek nesillere aktarılması çağdaş toplumların üzerinde önemledurdukları bir problem olmuştur. Sadece anıtsal yapıların korunarak daha küçükboyuttaki yapıların kendi haline bırakılması kültür varlıklarının korunmasınıengelleyecek bir tutumdur. Günümüz kullanım koşulları ve kullanılan yapımalzemelerinin bu tür yapıların özgünlüğünü bozan etmenlerin başında geldiğidüşünülürse küçük boyutlu yapıların korunması gerekliliği daha ciddi boyutlarataşınmalıdır. Özellikle koruma bilincinin yeni oluştuğu ülkemiz koşullarında, arkaplanda kalmış bu tür yapıların gündeme taşınması gerekmektedir.Bu amaçla, çalışmamızda tarihi ve mimari özellikleri açısından önem teşkileden, çeşitli kaynaklarda ele alınmış ancak detaylı bir şekilde incelenmemiş,sorunlarına değinilmemiş Akşehir Selçuklu Dönemi Mescitleri'nin araştırılmasıdüşünülmüştür.Selçuklu dönemi tek kubbeli mahalle mescitleri mimarlık tarihi açısından ayrı biröneme sahiptir. Türk cami mimarisinin gelişimini bu mescitlerden yola çıkarakgörmek mümkündür. Akşehir Selçuklu Dönemi Mescitleri de bu açıdan önem teşkiletmektedir.Çalışmamızda Selçuklu dönemi tek kubbeli mahalle mescitlerinin Akşehirörnekleri üzerinde durulmuştur. Mescitlerin yapım yılı, mimari özellikleri, yapımtekniği, yapı malzemesi ve süsleme özelliklerine dair genel bilgiler verilmiştir.Çalışmış olduğum işyerinde Akşehir Selçuklu dönemi mescitlerinden 4 tanesiüzerinde birebir çalışma imkânı bulmam sebebiyle çalışmamızın katalog kısmı bu 4mescit üzerinde yoğunlaşmıştır. Kileci, Altunkalem, Hacı Hamza ve Kızılcamescitlerinin önce mevcut durum tespitleri yapılmış, ardından restitüsyon verestorasyon önerileri yapılmış, daha sonra mescitlerin sorunları tespit edilmiş vesorunlara çözüm önerileri getirilmeye çalışılmıştır.

Abstract:
The history conscious has turned out a phenomenon devoloping by increasingin societies and all around the world since at the end of the nineteenth century. In thiscontext, it has been a problem to be transfered the historical artifacts which we havetaken over to the next generations by being conserved for contemporary community.To have been conserved only the monumental buildings furthermore to have been letthe smaller buildings drift is a behaviour to handicap the protection of the culturalbuildings. The usage conditions and the buildings materials used has broke thesebuildings? original at the present day, so it has been paid attention to have beenproserved the small dimensional buildings. Especially in our country conditionswhich it has just become the concious of protection, it needs putting on the agendathese buildings.For this reason, it has been thought that the small mosques of Akşehir SeljuqTerm which hasn?t been studied detailed before to have been searched.There is a different importance the Seljuq Term?s only vaulted small mosquesin terms of architacture history. It is possible to see the Turkish MosqueArchitacture?s improvement. In this respect, it is important Akşehir Seljuq Term?ssmall mosques.In our research, it has been focused on the Akşehir samples of Seljuq Term?sonly vaulted small mosques. It has been given the general informations concerning toconstruction date of the small mosques, architactural characteristic, constructiontechnique, building material and decoration characteristic. The part of the catalog ofour research has consisted of 4 small mosques because I had an opportunity to studyon four of them by myself before. Firstly, Kileci, Altunkalem, Hacı Hamza andKızılca Hamam?s small mosques has been made the existing situation?sdetermination. Secondly, it has been made the restitution and restoration suggestions.Then it has been determined the problems of small mosques and it has been tried togive the solution suggestions.