Fabry hastalığında çoklu plazma biyobelirteç seviyelerinin böbrek hastalık aktivitesi ile ilişkisi
Association of multiple plasma biomarker levels with kidney disease activity in fabry disease
Yazar: ŞEYDA GÜL ÖZCAN
Danışman: PROF. DR. NURHAN SEYAHİ
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Cerrahpaşa Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Nefroloji = Nephrology ; İç Hastalıkları = Internal diseases

Özet:
Giriş ve Amaç: Fabry hastalığı nadir görülen, sistemik, genetik ve metabolik bir lizozomal depo hastalığıdır. Genotipik ve fenotipik heterojenite hastalık aktivitesinin öngörülmesini güçleştirmektedir. Bu çalışmada, Fabry hastalığında çoklu plazma biyobelirteçlerinin hastalık aktivitesi ile ilişkisini değerlendirmeyi amaçladık.
Yöntem: Kesitsel olarak 87 Fabry hastası, 46 kronik böbrek hastası (KBH) ve 41 sağlıklı kontrol incelendi. KIM-1, MCP-1, YKL-40, TNFR-1, TNFR-2, sistatin-C ELISA yöntemiyle incelendi. eGFR, kreatinin ve kreatinin-sistatin C temelli CKD-EPI formülleri kullanılarak hesaplandı. Renal replasman tedavisi gören Fabry hastaları alt grup olarak analiz edildi.
Bulgular: Fabry hastaları ile sağlıklı kontroller arasında eGFR(cr) açısından fark bulunmazken; eGFR(cr-cys) Fabry hastalarında anlamlı derecede düşüktü. Yaş, cinsiyet ve VKİ'ye göre düzeltilmiş analiz yapıldıktan sonra KIM-1, Fabry hastalarında sağlıklı kontrollere göre anlamlı olarak yüksek bulundu. MCP-1, Fabry hastalarında KBH grubuna göre anlamlı olarak düşüktü. Kardiyak tutulumu olan Fabry hastalarında kardiyak tutulumu olmayanlara göre ve böbrek tutulumu olan hastalarda böbrek tutulumu olmayanlara göre MCP-1 anlamlı olarak yüksekti. YKL-40, böbrek tutulumu olmayan Fabry hastalarında her iki kontrol grubuna göre anlamlı olarak daha düşüktü. 
Sonuç: KIM-1, MCP-1, YKL-40 ve Sistatin C'nin Fabry hastalık aktivitesinin farklı özellikleri hakkında bilgi verebileceğini ortaya koyduk. KIM-1'in organ tutulumundan bağımsız bir biyobelirteç olarak görünmekteyken, MCP-1'in böbrek ve kalp tutulumu ile ilişkili olabileceğini, YKL-40'ın ise ERT aktivitesini gösterebilecek bir biyobelirteç olabileceğini ortaya koyduk. Bu biyobelirteçler ile ilgili patojenik yolakların incelenmesi yeni tedavi yaklaşımlarının geliştirilmesini sağlayabilir.

Abstract:
Background and Aims: Fabry disease is a rare, systemic, genetic, and metabolic lysosomal storage disease. Genotypic and phenotypic heterogeneity prevents accurate prediction of the disease progression. We aimed to evaluate the association of multiple plasma biomarkers with disease severity in Fabry disease in this study. 
Method: In a cross-sectional study, we examined 87 Fabry, 46 chronic kidney disease (CKD) patients and 41 healthy controls. We studied KIM-1, MCP-1, YKL-40, TNFR-1, TNFR-2, cystatin-C with ELISA. eGFR was calculated with CKD-EPI formula based on creatinine and creatinine-cystatin C. Fabry patients on renal replacement therapy were analysed as a subgroup.
Results: While there was no difference between Fabry patients and healthy controls regarding eGFR(cr); eGFR(cr-cys) was significantly lower in Fabry patients. After performing age, sex and body mass index adjusted analysis, KIM-1 was significantly higher in Fabry patients compared to healthy controls. MCP-1 was significantly lower in Fabry patients compared to CKD patients, and it was significantly higher in Fabry patients with cardiac involvement than in those without cardiac involvement as in renal involvement. YKL-40 was significantly lower in Fabry patients without kidney involvement compared to both control groups, probably reflecting the effect of enzyme replacement thearpy (ERT). 
Conclusion: MCP-1, KIM-1, YKL-40 and Cystatin C might be useful markers for the management of Fabry patients. Each biomarker is associated with a different aspect of the disease. While KIM-1 appears to be independent of organ involvement, MCP-1 seems to be associated with kidney and cardiac involvement, and YKL-40 might be associated with response to ERT. Identification of new pathogenic pathways associated with those biomarkers, might contribute to new treatment approaches.