Perkütan koroner anjiografi yapılan hastalarda akut böbrek hasarını öngörmede mehran kontrast nefropati risk skoru ve vexus skorunun karşılaştırılması
Comparison of mehran contrast nephropathy risk score and vexus score in prediction of acute renal damage in patients undertaking percutaneous coronary angiography
Yazar: MEHMET KAPAN
Danışman: PROF. DR. BÜLENT HUDDAM
Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Nefroloji = Nephrology

Özet:
Akut Böbrek hasarı (ABH) nedenleri prerenal, renal ve postrenal olarak 
sınıflandırılmaktadır. Kontrast madde kullanımına bağlı akut böbrek hasarı renal 
neden arasında sayılmaktadır. Kontrast madde nefropatisi asemptomatik olabileceği 
gibi renal replasman tedavisi ihtiyacı da doğurabilmektedir. Kontrast madde nefropati 
riskini değerlendirmek için 2004 yılında Mehran kontrast nefropati risk skoru 
belirlenmiştir. Günümüzde güncel olarak kullanımı devam etmektedir. Son yıllarda 
ultrasonografinin yaygınlaşması ile birlikte vena kava inferior, hepatik ven, portal ven 
ve renal interlober venin sistolik ve diastolik pulsatiliteleri kullanılarak venöz sıvı 
balansını belirlemek için vexus skoru geliştirilmiştir. Bu çalışmada amaç, kontrast 
madde nefropatisini öngörmede Mehran kontrast nefropati risk skoru ile Vexus 
Skorunu karşılaştırmaktır.
01.04.2022 ile 30.09.2022 tarihleri arasında Muğla Eğitim ve Araştırma 
Hastanesi kardiyoloji polikliniğine ayaktan başvuran ve elektif koroner anjiografi 
planlanan 194 hasta çalışmaya alınmıştır. Hastaların koroner anjiografi öncesi, 
anjiografi sonrası 48. Saat ve 1. Hafta kan tetkik sonuçları Akut böbrek hasarı tanısı 
için kullanılmıştır. Ayrıca hastaların işlem öncesi vexus skoru ve mehran kontrast 
nefropati risk skoru hesaplanmıştır. Akut böbrek hasarı gelişen hastalarda mehran 
kontrast nefropati risk skoru ile vexus skoru karşılaştırılmıştır. Ayrıca akut böbrek 
hasarı gelişen ve gelişmeyen gruplar arasında anlamlı farklılık gösteren tetkik 
sonuçları analiz edilmiştir.
Hastalar, akut böbrek yetmezliği (ABY) olup olmamasına göre iki gruba 
ayrılmıştır. Bu iki grup arasında yaş, işlem öncesi sodyum değeri, işlem öncesi
potasyum değeri, işlem öncesi kreatinin değeri, kontrast madde miktarı, nötrofillenfosit oranı, trombosit-lenfosit oranı, spot idrar protein-kreatinin oranı, spot idrar
albumin-kreatinin oranı, NT-probnp, CRP değişkenleri cinsinden fark olup olmadığı 
ayrı ayrı araştırılmıştır. Kontrast Madde Nefropatisi (KMN) gelişen hastalarda işlem 
vi
öncesi kreatinin ortalaması (p=0,014), nötrofil-lenfosit oranı ortalaması (p=0,062), 
trombosit-lenfosit oranı ortalaması (p=0,041), spot idrar protein-kreatinin oranı 
ortalaması (p=0,000), spot idrar albümin-kreatinin oranı ortalaması (p=0,000), NTproBNP ortalaması (p=0,000) anlamlı olarak yüksek bulunmuştur. Her iki grupta Yaş 
ortalaması (p=0,225), işlem öncesi sodyum ortalaması (p=0,225), işlem öncesi 
potasyum ortalaması (p=0,501), kullanılan kontrast madde ortalaması (p=0,536), c
reaktif protein ortalaması (p=0,065) açısından anlamlı fark saptanmamıştır. 
Çalışmamızın öncül amacı olan Mehran kontrast nefropati risk skoru ile Vexus 
skorunun karşılaştırılmasında ise %95 oranında pozitif korelasyon saptanmıştır.
Vexus skoru, kontrast madde nefropatisi saptamada Mehran kontrast nefropati 
risk skorunun yanında kan tetkiklerine bağımlı olmadan güvenle kullanabilecek 
ultrasonografik skorlama sistemi olarak bulunmuştur.

Abstract:
The causes of acute kidney injury (AKI) are classified as prerenal, renal and 
postrenal. Acute kidney injury due to the use of contrast media is considered among 
the renal causes. Contrast media nephropathy may be asymptomatic or may require 
renal replacement therapy. The Mehran contrast nephropathy risk score was 
established in 2004 to assess the risk of contrast media nephropathy. It is still in use 
today. With the widespread use of ultrasonography in recent years, the vexus score has 
been developed to determine venous fluid balance by using the systolic and diastolic 
pulsatility of the inferior vena cava, hepatic vein, portal vein and renal interlobar vein. 
The aim of this study is to compare the Mehran contrast nephropathy risk score with 
the Vexus score in predicting contrast media nephropathy.
Between 01.04.2022 and 30.09.2022, 194 patients who applied to Muğla 
Training and Research Hospital cardiology outpatient clinic and were planned for 
elective coronary angiography were included in the study. The blood test results of the 
patients before coronary angiography, 48 hours after angiography and 1 week were 
used for the diagnosis of acute kidney injury. In addition, pre-procedural vexus score 
and mehran contrast nephropathy risk score were calculated. Mehran contrast 
nephropathy risk score and vexus score were compared in patients with acute kidney 
injury. In addition, test results that showed significant differences between groups with 
and without acute kidney injury were analyzed.
The patients were divided into two groups according to whether they had acute 
renal failure (ARF). Age, pre-procedural sodium value, pre-procedure potassium 
value, pre-procedural creatinine value, contrast material amount, neutrophillymphocyte ratio, platelet-lymphocyte ratio, spot urine protein-creatinine ratio, spot 
urine albumin-creatinine ratio, NT-probnp, CRP variables between these two groups 
Differences in gender were investigated separately. In patients with Contrast Media 
Nephropathy (CMN), mean pre-procedural creatinine (p=0.014), mean neutrophil-
viii
lymphocyte ratio (p=0.062), mean platelet-lymphocyte ratio (p=0.041), mean spot 
urine protein-creatinine ratio (p= 0.000), mean spot urine albumin-creatinine ratio 
(p=0.000), mean NT-proBNP (p=0.000) were found to be significantly higher. In both 
groups, mean age (p=0.225), mean sodium before the procedure (p=0.225), mean 
potassium before the procedure (p=0.501), mean contrast agent used (p=0.536), mean 
c-reactive protein (p=0.065) No significant difference was found in terms of In the 
comparison of the Mehran contrast nephropathy risk score, which was the primary aim 
of our study, and the Vexus score, a 95% positive correlation was found.
The Vexus score has been found to be an ultrasonographic scoring system that 
can be used safely, without being dependent on blood tests, in addition to the Mehran 
contrast nephropathy risk score in detecting contrast media nephropathy.