Temizlik işçilerinde mesleksel dermatit ve astım: Bir üniversite hastanesi örneği
Occupational dermatitis and asthma in cleaning workers: A case of University Hospital
Yazar: TUNCAY AYDIN TAŞ
Danışman: DOÇ. DR. NALAN AKIŞ
Uludağ Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2017
Konu: Dermatoloji = Dermatology ; Halk Sağlığı = Public Health
Dizin: Astım = Asthma ; Belirti ve semptomlar = Signs and symptoms ; Dermatit = Dermatitis ; Dermatit-atopik = Dermatitis-atopic ; Dermatit-kontak = Dermatitis-contact ; Meslek hastalıkları = Occupational diseases ; Temizlik şirketleri = Cleaning companies ; İşçiler = Workers

Özet:
Bu araştırmadaki amacımız; Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezinde çalışan temizlik işçilerinde mesleksel kontakt dermatit, mesleksel el egzaması prevalansı ve ilişkili faktörleri; mesleksel kontakt dermatitin günlük yaşama etkilerini, psikososyal ve tıbbi çıktılarını; iş ile ilgili astım semptom sıklığı ve ilişkili faktörleri incelemektir. Kesitsel tipte olan araştırmamızda 245 temizlik işçisine (katılım oranı %95,0) anket uygulanmıştır. Dermatit ön tanısı konulanlara dermatoloji polikliniğinde fizik muayene ve gerekli görülenlere yama testi, deri biyopsisi, total IgE tetkikleri yapılmıştır. Kontakt dermatit kesin tanısı konulanlara Mathias kriterleri uygulanarak mesleksel kontakt dermatit tanısı konulmuştur. Katılımcıların %69,0'ı kadındır ve kadın/erkek oranı 2,22'dir. Kontakt dermatit prevalans hızı %25,0'dır (59 işçi) ve bunların %86,4'ünde kontakt dermatit meslek ile ilişkilendirilmiştir. Mesleksel kontakt dermatit prevalans hızı %21,6'dır ve kadın işçilerde (%26,4) erkek işçilere (%11,0) göre anlamlı olarak daha yüksektir. Kadın cinsiyeti; düşük öğrenim düzeyi; tıbbi cihaz, monitör ve aksesuarlarının dış yüzeylerinin temizliği; temizlik ürünlerini karıştırarak kullanmak mesleksel kontakt dermatit için bağımsız risk faktörleri olarak bulunmuştur. Mesleksel kontakt dermatit olgularının %78,4'ünde (40 olgu) el , %21,6'sında bilek-önkol, %17,6'sında ayak, %11,8'inde yüz kontakt dermatiti saptanmıştır. Mesleksel el egzaması prevalans hızı %16,9'dur. Mesleksel kontakt dermatit olgularının %41,2'si dermatit şikayetleri nedeniyle en az bir kez doktora başvurduğunu belirtmiştir. Katılımcıların %21,2'sinde (52 işçi) astım semptomu saptanırken, bunların %75,0'ının (39 işçi) işle ilgili olduğu belirlenmiştir. İş ile ilgili astım semptomu sıklığı %15,9'dur. Atopi, taşıma görevi ve temizlik işçisi olarak çalışılan süre iş ile ilgili astım semptomu için bağımsız risk faktörleri olarak bulunmuştur. Kontakt dermatit varlığı ile iş ile ilgili astım semptomu arasında anlamlı bir ilişki saptanmamıştır.

Abstract:
The objective of this cross-sectional study was to examine the prevalence and associated factors of occupational contact dermatitis and occupational hand eczema; effects of occupational contact dermatitis on daily life, its psychosocial and medical outcomes; frequency and associated factors of work related asthma symptom in cleaning workers working at Uludag University Medical Faculty Health Practice and Research Center. In our cross-sectional study, 245 cleaning workers (participation rate 95.0%) were surveyed. For the people with preliminary diagnosis of dermatitis, physical examination and if required patch test, skin biopsy and lgE tests were made in dermatology polyclinic. For thus with definite diagnosis of contact dermatitis, occupational contact dermatitis were diagnosed with Mathias Criteria. Of the participating hospital cleaning workers, 69.0% were female and the male/female ratio was 2.22. In our study, the prevalence rate of contact dermatitis was found to be 25.0% (59 workers) and in 86.4% of them, contact dermatitis was associated with occupation. The prevalence rate of occupational contact dermatitis was 21.6% and it was significantly higher in the female workers (26.4%) than the male workers (11.0%). Female gender; lower education status; cleaning the outer surfaces of medical devices, monitors, and their accessories; using cleaning products by mixing them were identified as independent risk factors for occupational contact dermatitis. Contact dermatitis of the hand was detected in 78.4% (40 cases) of the cases with occupational contact dermatitis, of the wrist-forearm in 21.6% of them, of the foot in 17.6% of them and of the face in 11.8% of them. The prevalence rate of occupational hand eczema was 16.9%. Of the cases with occupational contact dermatitis, 41.2% reported that they were admitted to the doctor at least once. Asthma symptom was found in 21.2% of the participating cleaning workers (52 workers) and 75.0% of them (39 workers) were determined to be work-related. The frequency of work-related asthma symptom was 15.9%. Atopy, working as carrier and the time period as cleaning worker are independent risk factors for asthma symptom. No significant relationship was detected between the presence of contact dermatitis and work related asthma symptom.