Karabuğday bitkisinde bor alınımı ve toksitesi üzerinepotasyum uygulamalarının etkisi
The effect of potassium applications on toxicity anduptake of boron in buckwheat
Yazar: DAMLA YAZICI
Danışman: PROF. DR. KÜRŞAT KORKMAZ
Ordu Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Toprak Bilimi ve Bitki Besleme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışmada, karabuğday bitkisinde bor alınımı ve toksitesi üzerine potasyum
uygulamalarının etkisinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu amaçla, karabuğday bitkisine 6
farklı bor (B) (0, 2.5, 5, 10, 20 ve 40 mg B kg-1
) ve potasyum (K) (0, 25,50, 100, 200 ve 400
mg K kg-1
) uygulanarak, tesadüf parsellerinde faktöriyel dağılım deneme desenine göre 3
tekerrürlü sera denemesi yürütülmüştür. Araştırmada; kuru madde, bitkilerde kaldırılan B ve
K miktarları ve bunların bitki dokularında ki konsantrasyonları belirlenmiştir. Bor ve K
uygulamalarının kuru madde, kaldırılan B ve K miktarı ve bunların bitki dokularında ki
konsantrasyonları üzerine etkisi istatistiksel olarak önemli bulunmuştur.
Karabuğday'da en yüksek kuru madde (23.51 g saksı-1
) bor uygulaması yapılmayan konrol
dozunda elde edilirken, en düşük kuru madde (14.87 g saksı-1
) 40 mg B kg-1 dozunda elde
edilmiştir. Karabuğdaya uygulanan 40 mg kg-1 bor dozunda %37'lik önemli bir kuru madde
azalışına yol açmıştır. Potasyum uygulamasında en yüksek kuru madde (22.74 g saksı
-1
) 100
mg K kg-1 dozunda elde edilirken, en düşük kuru madde (15.99 g saksı-1
) potasyum
uygulaması yapılmayan kontrol dozunda elde edilmiştir. Bor ve potasyum arasındaki ilişki
incelendiğinde, potasyum uygulanmayan koşullarda bitkilerde bor, 82.81 mg kg-1 olarak
belirlendi. Bitkilerde bor konsantrasyonu 50 mg K kg-1 dozuna kadar artarken (90.94 mg kg1
), 400 mg K kg-1 dozunda bitki dokularında bor konsantrasyonunu (66.90 mg kg-1
) önemli
bir şekilde azalmıştır. Bitkilerde B konsantrasyonuna benzer şekilde kaldırılan B miktarı da
50 mg K kg-1 uygulamasına kadar (1.79 g saksı-1
) artmış ve 400 mg K kg-1 dozunda (1.31 g
saksı-1
) azaltmıştır.
Sonuç olarak, karabuğday bitkisinin gelişimi üzerine B ve K uygulamalarının düşük dozlarda
olumlu etkileri olduğu gözlenmiştir. Artan dozlarda bor uygulamalarının karabuğday
gelişimini olumsuz etkilediği ve yüksek potasyum uygulamalarının bor toksitesinin
giderilmesinde olumlu etkileri olduğu söylenebilir.

Abstract:
At this study, it was aimed to determine the effect of potassium applications on
toxicity and uptake of boron in buckwheat. For this purpose, 6 different boron (B) (0,
2.5, 5, 10, 20 and 40 mg kg-1
) and potassium (K) (0, 25, 50, 100, 200 and 400 mg kg1
), 3 replicated greenhouse experiments were conducted according to the factorial
distribution experiment design in random plots. In the study; dry matter, B and K
uptake in plants and their concentrations in plant tissues were determined.
The effect of B and K applications on dry matter, the amount of B and K uptake and
their concentrations in plant tissues were found to be statistically significant. The
highest dry matter in buckwheat was obtained in non-boron control dose (23.51 g
pot-1
), while the lowest dry matter (14.87 g pot-1
) was obtained in 40 mg B kg-1
dose.
Boron in buckwheat caused a 37% significant decrease at the dose of 40 mg kg-1
in
dry matter. In terms of potassium applications, the highest dry matter (22.74 g pot-1
)
was obtained at 100 mg K kg-1
dose, while the lowest dry matter (15.99 g pot-1
) was
obtained at control dose without potassium. When the relationship between boron
and potassium is examined, boron in plants is determined as 82.81 mg kg-1 without
potassium. While the boron concentration increased (90.94 mg kg-1
) up to 50 mg K
kg-1
dose, 400 mg K kg-1
dose significantly reduced (66.90 mg kg-1
) boron
concentration in plant tissues. Similar to B concentration in plants, the B uptake was
increased (1.79 g pot-1
) up to 50 mg K kg-1
application and reduced at a dose of 400
mg K kg-1
(1.31 g pot-1
). As a result, it is observed that low doses of B and K
applications have positive effects on the growth of buckwheat. It can be said that
increasing doses of boron applications adversely affect the growth of buckwheat and
high potassium applications have positive effects on elimination of boron toxicity.