Yoğun bakım ünitesinde takip edilen sepsis tanılı hastaların plazma fibrinojen düzeylerinin mortalite ile ilişkisi
The relationship of plasma fibrinogen levels and mortality of patients with sepsis followed in the intensive care unit
Yazar: OKTAY İNAN
Danışman: DOÇ. DR. AYÇA SULTAN ŞAHİN ; UZMAN EBRU KAYA
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Kanuni Sultan Süleyman Eğitim ve Araştırma  Hastanesi / Anesteziyoloji ve Reanimasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Anestezi ve Reanimasyon = Anesthesiology and Reanimation

Özet:
Giriş: Sepsis dünya genelinde her yıl çok sayıda hastanın etkilendiği mortaliteyle
yakından ilişkisi olan klinik bir tablodur. Sıklıkla enfeksiyonla ilişkili olan bu durum
yanık gibi nonenfeksiyöz nedenlere bağlı olarak da gelişebilmektedir. Sepsis aynı
zamanda dissemine intravasküler koagülasyon (DİK) ile karşılıklı ilişkisi bulunan bir
durumdur. Fibrinojen karaciğerden salgılanan bir koagülasyon faktörüdür. Karaciğer
yetmezliği, kardiyak hastalıklar, maligniteler ve bazı kemoterapi ilaçları fibrinojen
seviyesini etkileyebilmektedir. Özellikle fibrinojen sepsise bağlı olarak azalma
eğilimindedir. Bu durum özellikle sepsise bağlı gelişen DİK tablosunda kritik bir öneme
sahiptir.
Materyal metot: Kanuni Sultan Süleyman hastanesi anesteziyoloji ve reanimasyon
yoğun bakım ünitesinde yatmış olan 18-90 yaş arasındaki 80 hastada retrospektif olarak
yapılan bu çalışmada 0.ve 3.günlerde ölçülmüş olan fibrinojen, platelet, WBC, INR,
aPTT, CRP, prokalsitonin değerleri ile birlikte SOFA ve ISTH skorları toplanmış ve
mortalite ile olan ilişkileri karşılaştırılmıştır. İstatistiksel analizler SPSS 22.0 for
kullanılarak yapılmıştır. Fibrinojen trendine göre hastalar 3 gruba ayrılmıştır.
Bulgular: İstatistiksel analize göre fibrinojen seviyesi düşük olan grupta SOFA ve ISTH
skorları yüksek bulunmuş (SOFA için sırasıyla p:0,032 – p:0,005, ISTH skoru için
sırasıyla p:0,026 – p:0,038), laboratuvar parametrelerinden WBC, Platelet, Prokalsitonin
ve D-Dimer yüksek bulunmuştur (WBC için sırasıyla p:0,013 – p:0,020, Platelet için
p:0,030, Prokalsitonin için sırasıyla p:0,009 – p:0,008, D-Dimer için sırasıyla p:0,001 –
p:0,008) ve mortalite için fibrinojen seviyesi azalmış olan grupta mortalite diğer gruplara
kıyasla daha yüksek bulunmuştur (p<0,001).
Tartışma: Sepsiste ve DİK'te hızlıca tanıyı koyabilmek, tedaviyi başlayabilmek ve
mortaliteyi öngörebilmek kritik öneme sahiptir. Bu amaçla çok sayıda skorlama sistemi
geliştirilmiş olmakla sepsis için günümüzde en sık kullanılan skorlama sistemi SOFA
iken DİK için ISTH skorlamalarıdır. Bizim elde ettiğimiz sonuçlara göre SOFA ve ISTH
skorlama sistemleri ile birlikte azalmış fibrinojen seviyesi de mortaliteyi ön görmek
amacıyla kullanılabilir.
Sonuç: Sepsiste fibrinojen seviyesinde meydana gelen azalma mortalite açısından bir
prediktör olarak kullanılabilir.

Abstract:
Introduction: Sepsis is a clinical picture closely associated with mortality that affects a
large number of patients worldwide every year. This condition, which is frequently
associated with infection, can also develop due to noninfectious causes such as burns.
Sepsis is also associated with disseminated intravascular coagulation (DIC). Fibrinogen is
a coagulation factor secreted from the liver. Liver failure, cardiac diseases, malignancies
and some chemotherapy drugs may affect fibrinogen levels. Especially fibrinogen tends to
decrease due to sepsis. This is of critical importance especially in sepsis-associated DIC.
Material and method: In this retrospective study of 80 patients aged 18-90 years who were
hospitalized in the anesthesiology and reanimation intensive care unit of Kanuni Sultan
Süleyman Hospital, fibrinogen, platelet, WBC, INR, aPTT, CRP, procalcitonin, SOFA
and ISTH scores measured on days 0 and 3 were collected and their relationships with
mortality were compared. Statistical analyses were performed using SPSS 22.0 for.
Patients were divided into 3 groups according to fibrinogen trend.
Results: According to statistical analysis, SOFA and ISTH scores were found to be high in
the group with low fibrinogen level (p:0,032 - p:0,005 for SOFA, p:0,026 - p:0,038 for
ISTH score, respectively), and WBC, Platelet, Procalcitonin and D-Dimer were found to
be high among laboratory parameters (p: 0.013 - p:0.020 for WBC, p:0.030 for Platelet,
p:0.009 - p:0.008 for Procalcitonin, p:0.001 - p:0.008 for D-Dimer, respectively) and
mortality was higher in the group with decreased fibrinogen level compared to the other
groups (p<0.001).
Discussion: In sepsis and DIC, it is critical to rapidly diagnose, initiate treatment and
predict mortality. Although many scoring systems have been developed for this purpose,
SOFA is the most commonly used scoring system for sepsis and ISTH for DIC. According
to our results, SOFA and ISTH scoring systems as well as decreased fibrinogen level can
be used to predict mortality.
Conclusion: Decreased fibrinogen level in sepsis can be used as a predictor of mortality.