Boşanmış kadınların karşılaştıkları güçlüklerin psikososyal bağlamda değerlendirilmesi
Evaluation of difficulties encountered by divorced women in psychosocial context
Yazar: KÜBRA AKTÜRK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MİRA ASSADI
İstanbul Aydın Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Sosyal Hizmet Ana Bilim Dalı / Sosyal Hizmet Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Sosyal Hizmet = Social Work
Dizin: Aile = Family ; Evlilik = Marriage

Özet:
Boşanma; çiftlerin aile kurumundan beklentilerini karşılayamadıkları durumlarda, yasal yollara başvurarak evliliklerini sonlandırma ve hayatlarını bireysel olarak sürdürme kararının alınması olarak ifade edilebilir. Boşanma sürecinin kadınlar, erkekler ve çocuklar üzerinde farklı etkileri gözlenmektedir. Bu çalışmada ülkemizde son yıllarda artan boşanmaların sebepleri ile boşanmış kadınların boşanma süreci ve sonrasında yaşadıkları sosyo-ekonomik, hukuki ve psikolojik etkilerin incelenmesi amaçlanmıştır. Bu çalışma nitel araştırma yöntemi ve derinlemesine görüşme tekniğine göre yürütülmüş, resmi olarak boşanmış 15 kadın ile gönüllülük esasına dayanarak yapılmıştır. Gerçekleştirilen görüşmeler neticesinde artan boşanma oranlarının ortak sebeplerinin ekonomik sorunlar, aile içi şiddet ve psikolojik rahatsızlıklardan kaynaklandığı görülmüştür. Eşlerin arasında yaşanan geçimsizlik, psikolojik baskılar, kültürel ve dini farklılıklar, eşlerin ebeveynlerinin ilişkiye dahil olması gibi etkenler aile içi şiddet faktörünün alt sebeplerini oluşturmaktadır. Boşanmış kadınların yaşadıkları sorunları, boşanma öncesi ve sonrası diye sınıflandırmak mümkündür. Boşanma öncesindeki zorlukların; ekonomik yetersizliklerden ötürü boşanma sürecini başlatamama veya erteleme, karşılıklı anlaşmanın sağlanamadığı çekişmeli boşanmalarda hukuki sürecin uzaması, kadınların süreç tamamlanana kadar sadece kağıt üzerinde devam eden evliliklerinden dolayı eşlerinin soy isimlerini taşımak durumunda kalmaları, tehdit ile fiziksel şiddet eğilimlerine maruz kalmaları ve çocuk sahibiyseler velayet hususunda anlaşmanın sağlanamaması gibi temel problemler ile karşı karşıya kalmak olduğu söylenebilir. Boşanma sonrasındaki zorlukların ise; kadınların maddi-manevi imkansızlıklarından ötürü boşanma sonrasında yeniden ailelerinin yanına sığınmaları, ekonomik yetersizlik sebebiyle var ise çocuklarının velayet hakkını alamamaları yahut alınan velayet hakkına istinaden gerekli nafaka miktarının karşılanmaması, toplum tarafından boşanmış kadınlara karşı önyargı ile yaklaşılması, iş hayatları ve özel hayatlarında karşılaştıkları taciz eğilimleri ve tüm bu sürecin beraberinde getirdiği psikolojik çöküntüler olarak dile getirilmesi mümkündür. Tüm bunların yanı sıra yapılan görüşmelerde yolunda gitmeyen evliliklerini sonlandırabilmenin mutlu hissetmelerini sağladığı ifade edilmiştir. Yapılan tüm araştırmalara istinaden sonuç olarak kadınların, boşanma sürecinde ve sonrasında sosyo-ekonomik, psikolojik ve hukuki açıdan destek almaları gerektiği, ücretsiz destek almaları için ulaşabilecekleri kaynakların arttırılması ve toplumsal bilinçlendirme çalışmalarının yapılması gerektiği düşünülmektedir.

Abstract:
Divorce, in cases where the couples cannot meet their expectations from the family institution, it can be expressed as the decision to terminate their marriage and continue their lives individually by resorting to legal means. Divorce process has different effects on women, men and children. In this study, it is aimed to examine the reasons for the increase in divorce in our country in recent years and the socio-economic, legal and psychological effects of divorced women during and after the divorce process. This study was carried out according to the qualitative research method and in-depth interview technique and was conducted on a voluntary basis with 15 officially divorced women. As a result of the interviews, it was seen that the common reasons for the increasing divorce rates were due to economic problems, domestic violence and psychological disorders. Factors such as incompatibility between the spouses, psychological pressures, cultural and religious differences, and the involvement of the spouses' parents in the relationship constitute the sub-reasons of the domestic violence factor. It is possible to classify the problems experienced by divorced women as before and after divorce. The difficulties before the divorce; Inability to initiate or postpone the divorce process due to economic inadequacies, prolongation of the legal process in contested divorces where mutual agreement cannot be reached, women having to bear the surnames of their spouses due to marriage that continues only on paper until the process is completed, being exposed to threats and physical violence tendencies, and inability to reach an agreement on custody if they have children It can be said that it is to face with basic problems such as. The difficulties after divorce are; women's taking shelter with their families after divorce due to their financial and moral impossibilities, not being able to get custody of their children if any due to economic inadequacy, or not meeting the required amount of alimony based on the right of custody, prejudice against divorced women by the society, harassment tendencies they encounter in their business and private lives, and It is possible to express the psychological depression brought about by this whole process. In addition to all these, it was stated in the interviews that being able to end their marriage that did not go well made them feel happy. As a result, it is thought that women should receive socio-economic, psychological and legal support during and after the divorce process, the resources they can reach to receive free support and social awareness studies should be done.