Bilgisayarlı tomografi görüntüleri üzerinden hesaplanan tibia parametrelerinin yaş ve cinsiyete göre değerlendirmesi
Evaluation of tibia parameters according to age and gender
Yazar: MUHAMMED EMİROĞLU
Danışman: DOÇ. DR. ŞEYMA TOY
Karabük Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Anatomi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Anatomi = Anatomy
Dizin: Cinsiyet = Gender ; Tibia = Tibia ; Tomografi = Tomography ; Tomografi-x ışınlı-bilgisayarlı = Tomography-x ray-computed ; Yaş = Age ; Yaş tahmini = Age estimation ; Yaş tayini = Age determination

Özet:
Antropoloji araştırmalarında, özellikle adli vakalarda en önemli araştırma konusu biyolojik profil tayinidir. Yaş ve cinsiyet tahmini biyolojik profilinin tayininde en önemli unsurlardan biridir. Yaş ve cinsiyet tahmininde sıklıkla kemikler ve kemik dokusu kullanılmaktadır. Çünkü kemikler farklı çevre koşullarına uzun süre dayanabilmekte ve dolayısıyla kendi anatomik özelliklerini büyük oranda muhafaza edebilmektedirler. Bu çalışmanın amacı; bilgisayarlı tomografi (BT) görüntüleri  üzerinden elde edilen tibiaya ait parametrelerden yaş ve cinsiyetin değerlendirmesidir.
Çalışmamız daha önceden çeşitli sağlık sorunları (tibia kemiğinde herhangi bir patoloji yada girişimsel işlem olmayan) ile Karabük Üniversitesi Eğitim Araştırma Hastanesi'ne başvuran 30-40 (1. Grup), 40-50 (2. Grup) ve 50-60 (3. Grup) yaş grubundaki 50 kadın, 64 erkek  toplam 114 bireye ait alt ekstremite BT anjio görüntüleri üzerinde gerçekleştirildi. Görüntüler DICOM formatında bilgisayar ortamında Radiant DICOM Viwer programına aktarıldı ve sağ condylus medialis ile lateralis arası uzunluk (CML-RL), sol condylus medialis ile lateralis arası uzunluk (CML-LL), sağ tibianın ortasında corpus tibia genişliği (CT-RW), sol  tibianın ortasında corpus tibia genişliği (CT-LW), sağ condylus medialis-malleolus medialis arası uzaklık (CMMM-RL), sol condylus medialis-malleolus medialis arası uzaklık (CMMM-LL), sağ condylus lateralis-malleolus lateralis arası uzaklık (CLML-RL), sol condylus lateralis-malleolus lateralis arası uzaklık (CLML-LL), sağ malleolus medialis-tuberositas tibia-malleolus lateralis arası açı (MMTML-RA) ve sol malleolus medialis-tuberositas tibia-malleolus lateralis arası açı (MMTML-LA) ölçümleri gerçekleştirildi.

Elde edilen parametreler cinsiyet açısından değerlendirildi ve CML-LL hariç tüm parametrelerde cinsiyetler arasında istatistiksel olarak anlamlı fark olduğu bulundu (p<0.05). Spearman rho correlation testine göre 3 parametre hariç diğer parametrelerde anlamlı ilişki bulundu (p<0.05). Ayrıca 5 parametre arasında çok yüksek anlamlı ilişki bulundu. Parametrelerin yaş gruplarına göre karşılaştırılmasında normal dağılmayan parametreler için Kruskal Wallis H testi uygulandı ve CML-LL parametresinin 1. ile 2. yaş grubu arasında CMMM-RL parametresinin 1. ile 2., 1. ile 3. yaş grubu arasında, CMMM-LL parametresinin 1. ile 3. yaş grubu arasında, CLML-RL parametresinin 1. ile 2., 1 ile 3. yaş grubu arasında anlamlı ilişki bulundu (p<0.05). Normal dağılanlara ise One Way Anova testi uygulandı ve CLML-LL parametresinde 1. ve 3. grupları arasında anlamlı ilişki bulundu (p<0.05).

Çalışmamız sonucunda tibia kemiğinden elde edilen parametrelerin cinsiyet ve yaş tahmininde değerli olduğu bulundu. Bu yönüyle hem literatürdeki çalışmalara hem de yeni yapılacak çalışmalara katkı sağlayacağı kanaatindeyiz.

Abstract:
The most important research subject in anthropology researches, especially in forensic cases, is the determination of biological profile. Age and sex estimation is one of the most important elements in determining the biological profile. Bones and bone tissue is often used to estimate age and gender. Because bones can withstand different environmental conditions for a long time and can preserve their anatomical features. The aim of this study ; is the evaluation of age and gender from the parameters of the tibia obtained from computerized tomography (CT) images.

Our study included the age group of 30-40 (Group 1), 40-50 (Group 2), and 50-60 (Group 3) who applied to Karabuk University Training and Research Hospital with various health problems (no pathology or interventional procedure in the tibia bone)  and was performed on lower extremity CT angio images of 114 individuals, 50 females and 64 males. The images were transferred to the Radiant DICOM Viwer program in DICOM format and the length between the right condylus medialis and lateralis (CML-RL), the length between the left condylus medialis and  lateralis (CML-LL), the width of the right corpus tibia at the middle of the right tibia (CT-RW), the left corpus tibia width at the middle of the tibia (CT-LW), right condylus medialis-malleolus medialis distance (CMMM-RL), left condylus medialis-malleolus medialis distance (CMMM-LL), right condylus lateralis-malleolus lateralis distance (CLML- RL), distance between left condylus lateralis-malleolus lateralis (CLML-LL), angle between right malleolus medialis-tuberositas tibia-malleolus lateralis (MMTML-RA), and left malleolus medialis-tuberositas tibia-malleolus lateralis angle (MMTML-LA) measurements were carried out.

Obtained parameters were evaluated in terms of gender and statistically significant difference was found between genders in all parameters except CML-LL (p<0.05). According to Spearman rho correlation test, significant correlation was found in all parameters except 3 parameters (p<0.05). In addition, a very high significant correlation was found between 5 parameters. When comparing the parameters according to age groups, Kruskal Wallis H test was used for the parameters that were not normally distributed, and the significant correlation was found between the 1st and 2nd age groups for CML-LL parameter, between the 1st and 2nd, 1st and 3rd age groups for the CMMM-RL parameter, and between the 1st and 3rd age group for the CMMM-LL parameter and between the 1st and 2nd, 1st and 3rd age groups for the CLML-RL parameter, (p<0.05). One Way Anova test was applied to those with normal distribution and a significant correlation was found between the 1st and 3rd groups for the CLML-LL parameter (p<0.05).

As a result of our study, it was found that the parameters obtained from the tibia bone were valuable in estimating gender and age. In this respect, we believe that it will contribute to both the studies in the literature and the new studies