Bilişsel davranışçı terapinin kas dismorfisinin psikolojik semptomlarına etkisi
Effect of cognitive behavioral therapy on psychological symptoms of muscle dysmorphia
Yazar: ALEYNA ÇAĞLAR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ METİN ÇINAROĞLU
İSTANBUL NİŞANTAŞI ÜNİVERSİTESİ / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Kas dismorfisi, kasların yeterince büyük olmadığına dair sürekli bir endişe ile karakterize edilen bir beden algısı bozukluğudur. Bu durum, yoğun egzersiz, sıkı diyetler ve kasları sürekli kontrol etme gibi davranışlara yol açar. Kas dismorfisi, hem fiziksel hem de psikolojik sağlığı olumsuz etkiler; düşük benlik saygısı, anksiyete ve depresyon gibi duygu durum bozukluklarına neden olur. Ayrıca sosyal izolasyona ve günlük işlevsellikte bozulmalara yol açabilir. Kas dismorfisinin tanınması ve uygun tedavi yöntemleriyle ele alınması, yaşam kalitesinin ve sağlığın iyileştirilmesi için önemlidir.
Bu çalışma, Bilişsel Davranışçı Terapinin (BDT), kas dismorfisi olan bireylerdeki bilişsel çarpıtmalar ve uyumsuz davranışlar üzerindeki etkilerini araştırmaktadır. BDT'nin teorik temelleri kullanılarak, kas dismorfisini hedef alan müdahalelerin faydaları incelenmiştir.
Çalışmaya kas dismorfisi belirtileri gösteren 18-45 yaş arası 45 birey dahil edilmiştir. Katılımcılar rastgele BDT, psikoeğitim ve kontrol gruplarına ayrılmıştır. BDT grubu sekiz hafta boyunca haftada bir grup terapisi almıştır. Psikoeğitim grubu dört eğitim oturumu almıştır. Kontrol grubuna müdahale yapılmamıştır. Katılımcılar, Adonis Kompleksi Anketi, Yale-Brown Obsesif Kompulsif Ölçeği, Yeme Bozukluğu Envanteri, Beş Faktör Kişilik Özellikleri ve Egzersiz Bağımlılığı ölçeklerini doldurmuşlardır. Veriler SPSS 22.0 kullanılarak analiz edilmiştir.
Etik onay alınmış ve katılımcılardan bilgilendirilmiş onam sağlanmıştır. T-testleri ve ANOVA kullanılarak yapılan analizlerde, BDT'nin kas dismorfisinin semptomlarını önemli ölçüde iyileştirdiği görülmüştür. Psikoeğitim grubunda semptomlarda azalma gözlenmiş ancak anlamlı olmamıştır; kontrol grubunda ise değişiklik gözlenmemiştir. Çalışmanın sınırlılıkları ve sonuçlar üzerindeki olası etkiler tartışılmıştır.

Abstract:
Muscle dysmorphia is a body image disorder characterized by a persistent concern that one's muscles are not large enough. This condition leads to behaviors such as intense exercise, strict diets, and constant muscle checking. Muscle dysmorphia negatively affects both physical and psychological health, causing mood disorders like low self-esteem, anxiety, and depression. It can also lead to social isolation and impair daily functioning. Recognizing and addressing muscle dysmorphia with appropriate treatments is crucial for improving quality of life and health.
This study investigates the effects of Cognitive Behavioral Therapy (CBT) on cognitive distortions and maladaptive behaviors in individuals with muscle dysmorphia. Using CBT's theoretical foundations, the benefits of interventions targeting muscle dysmorphia were examined.
The study included 45 individuals aged 18-45 with muscle dysmorphia symptoms. Participants were randomly assigned to CBT, psychoeducation, or control groups. The CBT group received weekly group therapy for eight weeks. The psychoeducation group received four educational sessions. No intervention was provided to the control group. Participants completed the Adonis Complex Questionnaire, Yale-Brown Obsessive-Compulsive Scale, Eating Disorder Inventory, Big Five Personality Traits, and Exercise Dependence Scale at three times. Data were analyzed using SPSS 22.0.
Ethical approval was obtained, and participants gave informed consent. T-tests and ANOVA were used for data analysis, revealing that CBT significantly improved psychological symptoms of muscle dysmorphia. The psychoeducation group showed a reduction in symptoms, but this was not significant, and no changes were observed in the control group. The study's limitations and their impact on results were discussed.