Sınıf öğretmeni adaylarının öğretmenlik mesleğine yönelik tutumlarının şefkat-merhamet ve sabır düzeyleri açısından incelenmesi
Examination of classroom teacher candidates' attitudes towards teaching profession in terms of compassion-compassion and patience levels
Yazar: SÜMEYYE SOYDEMİR BOR
Danışman: PROF. DR. SABAHATTİN ÇİFTÇİ
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Sınıf Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Merhamet = Mercy ; Sabır = Patience ; Şefkat = Compassion

Özet:
Bir öğretmenin mesleğini yaparken en çok sahip olması gereken özellikler arasında sabır, şefkat, merhamet ve mesleğine karşı olumlu bir tutuma sahip olup olmadığı sayılabilir. Yapılan bu çalışma sınıf öğretmeni adaylarının sabır, şefkat ve merhamet duygusu özellikleri ve öğretmenlik meslek tutumlarının çeşitli değişkenler açısından incelenmesi ile sabır, şefkat-merhamet düzeyleri arasındaki ilişkinin incelemesini amaçlamıştır. Bu amaç doğrultusunda çalışmada, araştırma yöntemi olarak nicel araştırma yöntemlerinden ilişkisel tarama yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu çeşitli üniversitelerin sınıf eğitimi anabilim dallarında eğitim gören toplam 324 sınıf öğretmeni adayı oluşturmuştur. Sınıf öğretmeni adaylarının 273'ü kadın, 51'i ise erkektir. Katılımcılardan 62'si (%19,1) birinci sınıf düzeyinde, 110'u (%34,0) ikinci sınıf düzeyinde, 73'ü (%22,5) üçüncü sınıf düzeyinde ve 79'u (%24,4) ise dördüncü sınıf düzeyindedir. Araştırmada veri toplama aracı olarak mesleki tutumlarını ölçmek için "Öğretmenlik Mesleğine Yönelik Tutum Ölçeği",  şefkat- merhamet düzeylerini ölçmek için "Şefkat- Merhamet Ölçeği" ve sabır düzeylerini ölçmek için "Sabır Ölçeği" kullanılmıştır. Verilerin analizinde nicel araştırma yöntemlerinde kullanılan, t-testi, ANOVA ve korelasyon analizi gibi testlerden faydalanılmıştır. Yapılan analizler sonucunda: sınıf öğretmeni adaylarının şefkat-merhamet ölçeği alt boyutları puanlarının cinsiyet değişkenine göre incelenmesi sonucunda merhamet alt boyutunda anlamlı düzeyde bir farklılaşma görülmüştür. Sınıf öğretmeni adaylarının şefkat-merhamet ölçeği alt boyutları puanlarının sınıf düzeyi değişkenine göre incelenmesi sonucunda ben-merkezcilik ve şefkat alt boyutlarında anlamlı düzeyde bir farklılaşma görülmüştür. Çalışmada sınıf öğretmeni adaylarının sabır düzeylerinin sınıf düzeyi değişkenine göre incelenmesi sonucunda anlamlı düzeyde bir farklılaşma görülmemiştir. Çalışmada sınıf öğretmeni adaylarının mesleki tutum düzeylerinin sınıf düzeyi değişkenine göre incelenmesi sonucunda birinci ve ikinci sınıflar lehine anlamlı düzeyde bir farklılaşma görülmüştür. Sınıf öğretmeni adaylarının, sabır ölçeğinin alt boyutları olan kısa vadeli sabır, uzun vadeli sabır, kişilerarası sabır puanları ile şefkat, merhamet ölçeğine ait şefkat alt boyutu puanları arasında pozitif yönde orta düzeyde anlamlı bir ilişkiye; ben-merkezcilik ve merhamet alt boyutu puanları arasında ise pozitif yönde düşük düzeyde bir ilişkiye rastlanmıştır. Araştırma sonucunda; öğretmen adaylarına lisans eğitimleri sürecinde, sabrın öğretmenlik mesleğindeki önemine ve mesleklerinde sabırlı olmaları gerektiğine yönelik önerilerde bulunulabilir ve eğitimler verilebilir. Öğretmen adaylarına şefkat-merhamet duygularını paylaşılabileceği ve geliştirebileceği faaliyetler düzenlenebilir şeklinde önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
Patience, compassion, mercy and a positive attitude towards the profession can be counted among the characteristics that a teacher should have the most while doing his/her profession. This study aimed to examine the relationship between the patience, compassion and mercy characteristics of prospective primary school teachers and their attitudes towards teaching profession in terms of various variables and their levels of patience, compassion and mercy. In line with this purpose, relational survey method, one of the quantitative research methods, was used as the research method. The study group of the research consisted of a total of 324 prospective classroom teachers studying in the departments of classroom education of various universities. Of the pre-service classroom teachers, 273 were female and 51 were male. Among the participants, 62 (19.1%) were at the 1st grade level, 110 (34.0%) at the 2nd grade level, 73 (22.5%) at the 3rd grade level and 79 (24.4%) at the 4th grade level. "Attitude Scale towards Teaching Profession" was used to measure their professional attitudes, "Compassion and Mercy Scale" to measure their compassion and mercy levels, and "Patience Scale" to measure their patience levels. In the analysis of the data, tests used in quantitative research methods such as t-test, ANOVA and correlation analysis were used. As a result of the analysis; when the scores of the sub-dimensions of the compassion and mercy scale of pre-service primary school teachers were examined according to the gender variable, a significant differentiation was observed in the compassion sub-dimension. As a result of examining the compassion and compassion scale sub-dimensions scores of prospective classroom teachers according to the grade level variable, a significant differentiation was observed in the self-centeredness and compassion sub-dimensions. In the study, as a result of examining the patience levels of prospective classroom teachers according to the grade level variable, no significant differentiation was observed. In the study, as a result of examining the professional attitude levels of prospective primary school teachers according to the grade level variable, a significant differentiation was seen in favor of the 1st and 2nd grades. There was a significant positive relationship between the scores of short-term patience, long-term patience and interpersonal patience, which are the sub-dimensions of the patience scale, and the scores of the compassion sub-dimension of the compassion scale, and a low positive relationship between the scores of self-centeredness and compassion sub-dimension. At the end of the research, teacher candidates can be given trainings about the importance of patience in the teaching profession and the need to be patient in their profession during their undergraduate education. It was suggested that activities can be organized for prospective teachers to share and develop their feelings of compassion and mercy.