Şanlıurfa sıra gecelerinde divan edebiyatı izleri
Traces of divan literature in Şanlıurfa Sıra nights
Yazar: MEHMET İŞİKIRIK
Danışman: PROF. DR. ATİLLA BATUR
Kütahya Dumlupınar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Eski Türk Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Divan edebiyatı = Divan literature ; Divan şiiri = Court poem ; Gazeller = Ghazals ; Kültür = Culture ; Sıra gecesi = Sira night ; Şanlıurfa = Şanlıurfa ; Şiir = Poem

Özet:
Şanlıurfa'da halk mektebi olarak bilinen sıra geceleri, derin formatıyla sosyal, edebi, kültürel ve musiki olarak önemli kültürel sosyal unsurların öğretildiği sohbet meclisleri ve geceleridir. Bu çalışmada Şanlıurfa sıra gecelerinde divan edebiyatı izleri, sıra gecelerinin divan edebiyatı ile olan ilişkisi ve bütün bunların günümüzde gelişim göstermiş olduğu teknolojinin etkisiyle değişen kültürel geleneğin yanında bir takım maddi nedenlerden dolayı yozlaştırılarak bütünlüğün var olan derin formatının bozulmaya yüz tutuğunu vurgulamak ve geçmişten günümüze kadar divan edebiyatının sıra gecelerde var olduğunu vurgulamak amacıyla hazırlanmıştır.
Kaynak tarama bilirkişilerle karşılıklı görüşme yöntemi ve bizatihi katılım göstererek gözlem yöntemlerinin kullanıldığı bu çalışma dört bölümden oluşmaktadır
Birinci bölümde; Klasik Türk şiiri musiki ilişkisi, şiir-musiki ilişkisi, Osmanlı öncesi İslam edebiyatı geleneğinde şiir musiki ilişkisi, Osmanlı döneminde şiir musiki ilişkisi, Osmanlı döneminde halk meclislerinde şiir musiki uygulamaların gelişimi hakkında bilgi verilmiştir.
İkinci bölümde; Sıra gecesi geleneğinin, tarihi süreci, mahiyeti ve genel kuraları ele alınmıştır. 
Üçüncü bölümde; Sıra gecelerinin Klasik Türk şiiri ile ilgisi izleri kulanılan nazım biçim ve türlerinin tasnifi ele alınmıştır. 
Dördüncü ve son bölümde ise; Sıra gecesi geleneğinin devamı olarak sıra geceleri ve toplumsal algı, sıra gecelerine yönelik toplumsal algı, günümüzde yaşayan bir gelenek olarak sıra geceleri, hakkında bilgi verilmiştir.
Anahtar Kelimeler: Divan Edebiyatı, Gazel, Kültür, Sıra Geceleri, Şanlıurfa

Abstract:
Sira nights known as public school in Şanlıurfa are the gatherings and nights of conversations where social, literary, cultural and musical important elements are taught through its abysmal format. This study is prepared to emphasize that the existing abysmal format of integrity is about to be distorted through corruption due to a series of financial reasons as well as the cultural tradition changing with the effect of the developing technology of our age including the traces of divan literature in Sanliurfa sira nights and the relationship of the sira nights with the divan literature and to emphasize that divan literature has always been present in sira nights from past to our age.
This study where interview and observation through personal participation methods are applied consists of 4 chapters.
In the first chapter, Information about the relationship between classical Turkish poetry and music, the relationship between poetry and music, the relationship between poetry and music in the tradition of Islamic literature, the relationship between poetry and music in the Ottoman period, and the development of poetry music practices in the Ottoman period in public assemblies were given.
In the second chapter, The historical process, nature and general rules of Sira Night tradition are discussed.
In the third chapter, In this study, the classification of verse forms and types, traces of which are related to classical Turkish poetry, of Sira Geceseleri are discussed.
In the fourth and the last chapter, As a continuation of the sira night tradition, information is given about sira nights and social perception, perception of sira nights, the continuation and status of sira nights today.
Keywords: Culture, Divan Literature, Ode, Sira Nights, Şanlıurfa