Gaziantep ilinde antepfıstığı bahçelerinde bulunan akar türlerinin ve popülasyon yoğunluklarının belirlenmesi
The determination of mite species and their population densities in pistachio orchards in Gaziantep province, Turkey
Yazar: ESMA KAPLAN
Danışman: PROF. DR. SEBAHAT SULLIVAN
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışma, 2021-2023 yılları arasında vejetasyon dönemi boyunca Gaziantep ilindeki Antep fıstığı bahçelerinde bulunan akar türlerini ve bu türlerin popülasyon yoğunluklarını belirlemek amacıyla yürütülmüştür. Çalışmada Gaziantep iline bağlı dokuz ilçeden örneklemeler yapılmıştır. Bulunan akar türlerini belirlemek amacıyla yapılan sürveyler için her ilçeden her ay en az 3 farklı bahçe seçilmiş ve bu bahçelerden yaprak ve sürgün örnekleri alınmıştır. Bulunan akarların mevsimsel popülasyon yoğunluklarını tespit etmek için ise ilaçlama yapılmayan iki bahçede on gün aralıklarla sürveyler yapılarak akarların mevsimsel popülasyon yoğunlukları belirlenmiştir. Toplanan akarların berraklaştırılması amacıyla laktofenol ortamı kullanılmış, Hoyer ortamında preparatları hazırlanarak teşhisleri yapılmıştır. Toplam 439 bahçeden örnek alınmış, incelenen örneklerin %3,8'inde akar bulunmuş, familya düzeyinde teşhis edilen Stigmaeidae ve Eremaeidae familyaları da dahil olmak üzere toplam 9 familya belirlenmiştir. Bu familyalara ait türler; Tydeus goetzi Schruft, Tydeus sp., Lorryia sp. (Tydeidae); Typhlodromus (Anthoseius) bagdasarjani Wainstein & Arutunjan, Phytoseius finitimus Ribaga (Phytoseiidae); Blattisocius keegani (Fox) (Blattisociidae); Cheletogenes ornatus Canestrini & Fanzago (Cheyletidae); Raphignathus gracilis (Rack) (Raphignathidae); Sphaerochthonius splendidus (Berlese), Sphaerochthonius sp. (Sphaerochthoniidae) ve Notallus sp. (Eriophyidae)'dir. Çalışma sonucunda %92,6 oran ile predatör akarlar en yüksek yoğunluğa sahip olurken, bunu %5,8 oran ile zararlı akar ve %1,6 oran ile nötr akar türleri takip etmiştir. Bu sonuçlar, Antep fıstığı bahçelerindeki akar popülasyonlarının çeşitliliği ve yoğunluğunu ortaya koymaktadır. Predatör akarların en yüksek yoğunluğa sahip olması, zararlı akar türünün çok düşük yoğunlukta bulunması doğal düşmanların Antep fıstığı bahçelerinde zararlılarla mücadelede etkili olduğunu göstermektedir.

Abstract:
This study was conducted to determine the mite species and their population densities during the vegetation period in pistachio plantations in nine districts of Gaziantep Province, Turkiye between 2021 and 2023. To implement the survey, at least three plantations were randomly selected monthly from each district and leaf and shoot samples were collected. Separately, to determine the seasonal mite population fluctuations, surveys were carried out at 10-day intervals in the same two pesticide-free orchards. Lactophenol was used to clear the collected mites which were then mounted by using Hoyer medium for identification purposes. A total of 439 plantations were sampled and mites were observed in 3.8% of the collected samples. Mites from a total of 9 families were identified, including Eremaeidae and Stigmeaidae, which were identified to the family level. The species identified were: Tydeus goetzi Schruft, Tydeus sp., Lorryia sp. (Tydeidae); Typhlodromus (Anthoseius) bagdasarjani Wainstein & Arutunjan, Phytoseius finitimus Ribaga (Phytoseiidae); Blattisocius keegani (Fox) (Blattisociidae); Cheletogenes ornatus Canestrini & Fanzago (Cheyletidae); Raphignathus gracilis (Rack) (Raphignathidae); Sphaerochthonius splendidus (Berlese), Sphaerochthonius sp. (Sphaerochthoniidae) and Notallus sp. (Eriophyidae). Predatory mites constituted 92.6% of all mites collected, followed by phytophagous mite (5.8%) and neutral mite species (1.6%). These results show the diversity and proportions of mite populations in pistachio plantations in Gaziantep Province. The high proportion of predatory mites likely indicates their importance as natural enemies in controlling phytophagous insects and mites.