Çalışma duruşları değerlendirme yöntemlerinin istatistiksel açıdan karşılaştırılması: İnşaat sektöründe bir uygulama
Statistical comparison of working posture evaluation methods: An application in the construction sector
Yazar: MEHMET ALİ ZENGİN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖMER ASAL
Gazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kazaların Çevresel ve Teknik Araştırması Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Kazalar = Accidents
Dizin: İnşaat işçileri = Construction workers ; İnşaat sektörü = Construction sector

Özet:
İnşaat sektörü hem Türkiye hem de Dünya için lokomotif sektörlerden bir tanesidir. İnşaat sektörü ekonomik ve istihdam açısından önemli bir yere sahip olmasına rağmen iş kazaları ve meslek hastalıklarının da en fazla görüldüğü sektörlerden biridir. İşle ilgili hastalıklar kapsamında değerlendirilen kas iskelet sistemi rahatsızlıkları ise elle taşıma işlerinin yoğun olarak yapıldığı İnşaat sektöründe sıklıkla görülmektedir. Bu durum çalışanlar için önemli bir sağlık sorunu olmasının yanı sıra, işverenler ve ülkelerin ekonomisi için küresel, ciddi bir malî yüktür. Bu nedenle İnşaat sektöründe çalışanların kas iskelet sistemi rahatsızlıklarına sebep olan görevlerin analiz edilmesi önem arz etmektedir. 

İşletmelerdeki ergonomik risklerin değerlendirilmesi amacıyla literatürde geliştirilmiş birçok yöntem mevcuttur. Literatürdeki ergonomik risk değerlendirmeler ile ilgili inşaat sektöründe yapılan çalışmalar incelendiği çoğunlukla bir veya birkaç ergonomik risk değerlendirme yöntemi kullanıldığı görülmüştür. Bu durum inşaat sektörü için hangi yöntemin daha uygun olacağı sorusuna cevap olamamaktadır. Çalışmamızda, 5 farklı görevdeki toplam 51 çalışma duruşu REBA, OWAS, QEC risk değerlendirme yöntemleri ile analiz edilmiştir. Ergonomik risk değerlendirme yöntem çıktılarını Kruskal- Wallis test ile analiz ettiğimizde QEC yöntemi çıktılarının diğer metotlardan ayrıldığı görülmüştür. Aynı zamanda bina inşaatında görevleri yapan çalışanların hangi vücut bölgelerinin daha fazla risk altında oluğunu belirlemek için toplam 111 işçi ile İskandinav Kas-İskelet Sistemi Anketi uygulanmıştır. Anket sonuçlarına göre değerlendirilen 5 farklı görev için çalışan vücut ağrı haritası oluşturulmuştur. Vücut ağrı haritasına göre bina inşaatlarında çalışanların daha fazla "bel" bölgesinde rahatsızlıkları olduğu belirlenmiştir. Değerlendirilen beş görev arasında vücudun farklı bölgelerine maruziyet bakımından en riskli görevin "Tuğla/Sıva İşleri", ağrı şiddeti bakımından ise "İskele İşleri" olduğu belirlenmiş ve riskleri azaltıcı öneriler verilmiştir.

Abstract:
The construction sector is one of the locomotive sectors for both Turkey and the World. Although the construction sector has an important economic place, it is one of the sectors where work accidents and occupational diseases are most common. Musculoskeletal disorders, which we can evaluate in the context of work-related diseases, are frequently seen in the construction sector where manual handling is performed intensively. This is a major health problem for employees, as well as a global, serious financial burden for employers and the economy of countries. For this reason, it is important to analyze the tasks that cause Musculoskeletal disorders in construction sector employees.

There are many methods developed in the literature to evaluate the ergonomic risk. In the literature, studies conducted in the construction sector regarding ergonomic risk assessments were examined and it was observed that one or more ergonomic risk assessment methods were used. This is not the answer to the question of which method is more accurate for the construction sector. In the present study, a total of 39 different working positions in 4 different tasks were analyzed using REBA, OWAS, and QEC risk assessment methods. When the evaluation results were analyzed with the Kruskal - Wallis test, the QEC method output was separated from the other methods. At the same time, the Nordic Musculoskeletal Questionnaire was carried out with a total of 111 workers engaged in building construction. According to the results of the survey, the Worker Body Pain Map was created for 5 different tasks. When the results of the survey are examined, the employees have more "Low back" disorders. Among the five tasks evaluated, the most risky task in terms of exposure to different parts of the body was determined as "Brick / Plaster Works" and in terms of pain severity, "Scaffolding Works " were given and suggestions to reduce risks were given.