Birinci basamak sağlık hizmetlerinde sosyoekonomik seviyeye göre gebelerin oral glukoz tolerans testine bakışlarında medyanın rolü
The role of the media in the perspective of pregnant women on oral glucose tolerance test by socioeconomic level in primary health care
Yazar: HATİCE CEMRE GÜVEN
Danışman: PROF. DR. ALTUĞ KUT
Başkent Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine ; Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology
Dizin: Aile hekimliği = Family practice ; Birinci basamak sağlık hizmetleri = Primary health care ; Diabet-gebelik sırasında = Diabetes-gestational ; Gebelik = Pregnancy ; Glükoz tolerans testi = Glucose tolerance test ; Medya = Media ; Sosyoekonomik düzey = Socio-economic level

Özet:
Gestasyonel diabetes mellitus (GDM), gebelik öncesinde diyabet tanısı olmayan gebelerde iki ya da üçüncü üç aylık dönemde ortaya çıkan karbonhidrat intoleransıdır. GDM gebelikte en sık görülen komplikasyon olup, prevalansı artış göstermektedir. GDM varlığında maternal, fetal ve yenidoğan komplikasyonlarının arttığı yönünde literatürde pek çok araştırma bulunmaktadır. Bu nedenle konu ile ilgili tüm tıp disiplinleri ve kılavuzlar, 24-28 gebelik haftası arasındaki tüm gebelere Oral Glukoz Tolerans Testi (OGTT) yapılarak, gebelerin GDM açısından taranmasını önermektedir. Hastalığın erken tanısı, uygun tedavisi ve postpartum takibi ile anne ve bebekte morbidite ve mortalitede azalma olduğu gösterilmiştir. Ülkemizde bir anne adayının Sağlık Bakanlığı'nın gebe izlem protokolü kapsamında gebeliği boyunca en az dört kez Aile Hekimliği'nde izleminin yapılması gerekmektedir. Bu bağlamda gebelere ulaşmak için en önemli merkez olan Birinci Basamak Sağlık Hizmetleri'nde, Aile Hekimleri tarafından takip edilen gebelerde sosyoekonomik seviyeye göre OGTT yapılma oranını belirlemek ve gebelerin bu testle ilgili hangi hekim tarafından bilgilendirildiğini saptamak, bu testin yaptırılmamasındaki etmenleri belirlemek ve bu konuda medyanın rolünü sorgulamak amaçlanmıştır. Araştırma, Ankara ili Çankaya ilçesindeki Aile Hekimlikleri'ne 01.09.2019-01.09.2020 tarihleri arasında başvuran, dahil edilme kriterlerini sağlayan hastalar arasından örneklem genişliği hesaplanarak, 334 gebeden gönüllü bilgilendirilmiş onam formu alınarak yürütülmüştür. Bu çalışmada düşük sosyoekonomik seviyedeki gebelere OGTT hakkında Aile Hekimi tarafından bilgi verilmediğinde, medyanın olumsuz etkisi ile gebelerin bu testi yaptırmak istemedikleri ya da bu testi yaptırmakta kararsız oldukları saptanmıştır. Birinci basamakta OGTT konusunda yapılan hasta bilgilendirmeleri ve bu konuda gebeleri etkileyen diğer faktörler belirlenerek gebelerin ve bilinçlendirilmesi konusunda uygulanabilecek olan yöntemlere katkı sağlamak amaçlanmıştır.

Abstract:
Gestational diabetes mellitus (GDM) is carbohydrate intolerance which occurs in the second or third trimester of pregnancy in pregnant women who were not diagnosed with diabetes before pregnancy. GDM is the most frequent complication in pregnancy and its prevalence is increasing. There are many researches in the literature suggesting that maternal, fetal and neonate complications increase in the presence of GDM. Therefore, all medical disciplines and guidelines regarding the subject recommend that all pregnant women between 24-28th weeks of gestation should be screened for GDM by applying Oral Glucose Tolerance Test (OGTT). Through the early diagnosis, appropriate treatment and postpartum follow-up of the disease, it has been shown that there is a decrease in morbidity and mortality in mother and baby. In our country, an expectant mother is required to be followed up in Family Medicine at least four times throughout her pregnancy within the scope of the monitoring protocol of the Ministry of Health. In this context, in Primary Health Care Services which is the most important center to reach pregnant women, to determine the rate of OGTT according to socioeconomic level in pregnant women followed up by family physicians and to determine by which physician the pregnant women are informed about the test, to specify the factors in not having this test and to question the role of media in this matter is aimed. This research was conducted by figuring the sample range among the patients who applied to the Family Practises in Çankaya district of Ankara between 01.09.2019 and 01.09.2020 and met the inclusion criteria, and taking voluntary informed consent forms from 334 pregnant women. In this study, it was determined that when having not been informed about OGTT by Family Practice, through the negative effect of the media the pregnant women with low socioeconomic status either do not want to have this test or are hesitant to have this test. It is aimed to contribute to the methods that can be applied in raising the awareness of pregnant women by determining patient information about OGTT in primary care and determining other factors affecting pregnant women.