II. Meşrutiyet Dönemi'nde Serbesti gazetesi ve başyazarı Hasan Fehmi'nin misyonu
At the Second Constitutional Era Serbesti newspaper and leader writer Hasan Fehmi's mission
Yazar: HASAN FEHMİ DEMİR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ALİ KARACA
Marmara Üniversitesi / Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü / Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Gazetecilik = Journalism ; Tarih = History
Dizin: Basın tarihi = Press history ; Gazeteciler = Journalists ; Hasan Fehmi = Hasan Fehmi ; Meşrutiyet II = Constitutional Monarcy II ; Serbesti gazetesi = Serbesti newspaper

Özet:
Basın tarihimiz, iktidar ile basın organları arasında geçen mücadelelere pek çok kez tanık olmamızı sağlamıştır. Bu uğurda sansür, tehdit ve ekonomik yıldırmalar muhalif basın organları ve gazetecilerin önüne koyulan en büyük engellerden olmuştur. Takvim-i Vekayi ile edindiğimiz devlet kontrolündeki basın politikası, Genç Osmanlıların neşrettiği gazeteler ile halkı aydınlatmayı amaçlar hale gelmiştir. Sultan II. Abdülhamit döneminde ise Tercüman-ı Hakikat ve Sabah gibi gazeteler ile basın politikaları yönlendirilmeye çalışılmış, buna karşılık Jön Türk muhalefetinin etkisi ile sansür politikası etkin vaziyette uygulanmıştır.
İkinci meşrutiyet ile adım adım Osmanlı Devleti'nin iktidarını ele geçiren İttihat ve Terakki Cemiyeti'nin komitacılıktan gelen siyasi bir teşekkül olması birçok siyasi suikastın amili olmalarına sebep olmuştur. Mevlanzade Rıfat Efendi'nin sahibi olduğu Serbesti gazetesinin temel yayın politikası; İttihatçıların sert merkeziyetçi yönetiminin yerine Âdem-i Merkeziyetçiliği savunmak üzerine kurulmuştur. Bununla birlikte Prens Sabahattin'e bağlı Ahrar Fırkası'nı desteklemeleri gazetenin İttihatçı çevreler tarafından hedef gösterilmesine neden olmuştur. Gazetedeki yazılarıyla kitleleri etkileyen Hasan Fehmi Bey 6 Nisan 1909'da Galata Köprüsü'nde arkadaşı Ertuğrul Şakir ile yürürken, suikastçının ''Al Mevlan !'' nidasının ardından öldürülmüştür.
Hasan Fehmi'nin ölümü ile beraber, İttihat ve Terakki'ye karşı olan muhalefet giderek artmış, özellikle çoğunluğunu öğrencilerin oluşturduğu kitleler, hükümet üzerinde baskı oluşturarak bu cinayetin aydınlatılmasını istemiştir. Muhalif basın tek bir ağız olarak Hasan Fehmi Bey'i ''Şehid-i Hürriyet'' ilan etmiştir. Basın tarihimize ilk gazeteci suikastı olarak geçen Hasan Fehmi cinayetinin ardından, basın şehidinin cenazesi kitlesel bir tepkinin dışavurumuna dönüşmüş, olaydan bir hafta sonra ise 31 Mart isyanı çıkmış ve devlet ilk kez rejim tehlikesi ile karşı karşıya kalmıştır.

Abstract:
Our press history provided us to witness many times the conflict between government and press organs. Censorship, threats and economic intimidation have been among the biggest obstacles for opposition media and journalists. The press of state control policy, which is the first example of Takvim-i Vekayi, has become the aim of enlightening the people with the newspapers published by Young Ottomans such as Tercüman-i Ahval, Tasvir-i Efkar, Muhbir, Basiret. In the period of Sultan II. Abdülhamit, press policies were tried to directed such as Tercüman-ı Hakikat and Sabah, but in return, the influence of Jön Türk opposition and censorship policy were applied effectively.
İttihat ve Terakki Community which is the secret society, took over the government step by step with second constitutionalist period in Ottoman Empire, causes many political assassinations. Serbesti newspaper's main publication policy is based on advocating decentralism in place of the centrical administration of the Unionists. However, supporting of Prince Sabahattin's Ahrar Party have caused the newspaper to be targeted by the Unionists. Hasan Fehmi Bey, who affects the masses with his writings, died on April 6, 1909 with his friend Ertuğrul Şakir on the Galata Bridge and was killed after the assassin's "Al Mevlan!" shout.
With the death of Hasan Fehmi, the opposition to the İttihat ve Terakki has increased steadily, especially the masses of the majority of the students have demanded that the murder be clarified by putting pressure on the government. The opposition press has declared Hasan Fehmi Bey as "Şehid-i Hürriyet" as a single mouth. After the murder of Hasan Fehmi, the first journalist's assassination to our press history, the massacre of the press martyr turned into an outpost of a massive reaction, and a week later it became a March 31 rebellion and the state faced the danger of regime for the first time.