Çocuk destek merkezlerinde madde kullanım öyküsü bulunan ergenlerde aile işlevselliği ve sosyal destek algısı
Perception of family functionality and social support in adolescents with a history of substance use in child support centers
Yazar: SEVDA YALÇIN
Danışman: DOÇ. DR. YELİZ OKAY
Yalova Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Sosyal Hizmet Ana Bilim Dalı / Sosyal Hizmet Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Sosyal Hizmet = Social Work

Özet:
Kurum bakımında korunma ve bakım altında bulunan madde kullanım öyküsü çocuklara yönelik araştırmaların sınırlı olduğu görülmektedir. Bu sebeple madde kullanım öyküsü olan ergenin aile işlevleri ve sosyal destek açısından değerlendirilmesi, verilen psikososyal destek hizmetini geliştirmek açısından önemlidir. 
Bu çalışma, Çocuk Destek Merkezinde koruma ve bakım altında bulunan madde kullanım öyküsü bulunan 13-18 yaş arasındaki ergenlerin aile ve sosyal destek sitemlerini incelemek adına ergenlerin algıladıkları aile işlevselliği ve sosyal destek düzeylerinin araştırılması amacıyla yapılmıştır.  
Bu çalışmada madde bağımlısı ergenin tedavi ve rehabilitasyon sürecinin anlaşılması açısından ailenin ve sosyal çevrenin desteğinin bu süreçte yapılan çalışmalar ile önemini ortaya koymayı amaçlamaktadır. Ayrıca ergenlerin maddeyi kullanımı ile ilgili önleme, tedavi ve rehabilitasyon çalışmaları kapsamında ailenin ve sosyal çevrenin dahil olduğu koruyucu ve önleyici kapsamında sosyal hizmet müdahalelerinin geliştirilmesine yönelik yapılacak çalışmalarda katkı sağlaması açısından önem arz etmektedir. 
Araştırmanın örneklemini; Adana, Antalya, Bursa, İzmir, Gaziantep, Diyarbakır, İstanbul ve Manisa illerinde bulunan Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüklerine bağlı Çocuk Destek Merkezlerinde koruma ve bakım altında bulunan madde kullanım öyküsü olan 13-18 yaş arasındaki 100 ergen oluşturmaktadır. 
Bulgular sonucunda; Çocuk Destek Merkezinde koruma ve bakım altında bulunan madde kullanımı olan ergenlerin hem aile işlevlerini sağlıksız algıladıkları hem de aileden, arkadaşlardan ve özel insanlardan algıladıkları sosyal desteğin yüksek olmadığı görülmüştür.
Aile değerlendirme ölçeğinin, çok boyutlu algılanan sosyal destek ölçeği üzerindeki etkisini incelemek için kurulan regresyon modeli istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur (F=6,015, p<0,05).
Analiz sonuçlarına göre aile değerlendirme ölçeğinin, çok boyutlu algılanan sosyal destek ölçeğini negatif yönde etkilediği (β = -0,240) belirlenmiştir.
Çok boyutlu algılanan sosyal destek ölçeği değişiminin 0,058'i aile değerlendirme ölçeği tarafından açıklanmaktadır.

Abstract:
It is observed that research on children with a history of substance use under protection and care in institutional care is limited. For this reason, it is important to evaluate the adolescent with a history of substance use in terms of family functions and social support, in order to improve the psychosocial support service provided.
This study was conducted to investigate the perceived family functionality and social support levels of adolescents between the ages of 13-18, who are under protection and care at the Child Support Center, and who have a history of substance use.
In this study, it is aimed to reveal the importance of the support of the family and social environment in terms of understanding the treatment and rehabilitation process of the substance addicted adolescent with the studies carried out in this process. In addition, it is important in terms of contributing to the studies to be carried out on the development of protective and preventive social work interventions, including the family and the social environment, within the scope of prevention, treatment and rehabilitation studies related to the substance use of adolescents.
The sample of the research; Adolescents between the ages of 13-18 with a history of substance use who are under protection and care in the Child Support Centers affiliated to the Provincial Directorates of Family and Social Services in Adana, Antalya, Bursa, İzmir, Gaziantep, Diyarbakır, İstanbul and Manisa.
As a result of the findings; It has been observed that adolescents with substance use who are under protection and care in the Child Support Center both perceive their family functions as unhealthy and the social support they perceive from family, friends and special people is not high.
The regression model established to examine the effect of the family rating scale on the multidimensional perceived social support scale was found to be statistically significant (F=6.015, p<0.05).
According to the results of the analysis, it was determined that the family rating scale affected the multidimensional perceived social support scale negatively (β = -0.240).
0.058 of the multidimensional perceived social support scale change is explained by the family rating scale.