Ulusal inovasyon sisteminin etkinliği: Türkiye örneği
Effectiveness of the national innovation system: The case of Turkey
Yazar: BURÇİN AYDOĞDU
Danışman: PROF. DR. AHMET KİBAR ÇETİN
Çankırı Karatekin Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Etkinlik = Efficiency ; Sosyal inovasyon = Social innovation ; Teknolojik inovasyon = Technological innovation ; Türkiye = Türkiye ; Ulusal yenilik sistemleri = National innovation systems ; İnovasyon = Innovation

Özet:
İnovasyon, ülkelerin gelişmişlik seviyesini ve toplumların refah düzeyini belirlemekte temel faktör olarak yer almaktadır. Gelişmiş ülkeler ile gelişmekte olan ülkeler arasında oluşan teknoloji açığını kapatmak için inovasyon konusunda daha sistemli bir yaklaşıma ihtiyaç duyulmuştur ki bu da temelde ulusal inovasyon sistemi olarak ifade edilmektedir. Dolayısıyla, etkin bir ulusal inovasyon sistemi gelişmekte olan ülkelerin gelişmiş ülkeler seviyesine ulaşmasında büyük önem taşımaktadır. Bu noktadan hareketle bu tez çalışmasında, gelişmekte olan bir ülke özelliği gösteren Türkiye'nin ulusal inovasyon sisteminin etkinliği, Avrupa İnovasyon Karnesindeki on iki ana değişken ve alt bileşenleriyle, 2014-2021 yıllarındaki değerleri kullanılarak incelenmiştir. Analizde her bir değişkenin sekiz yıllık ortalamaları alınarak Türkiye'nin değerleri, Avrupa Birliği (AB) ortalamasıyla mukayese edilmiştir. İncelenen değişkenlerin AB ile karşılaştırılması sonucunda hangi değişkenlerin AB ortalamasından ne kadar uzak veya yakın olduğu belirlenerek Türkiye ulusal inovasyon sisteminin görece iyi çalıştığı ve yetersiz olduğu alanlar tespit edilmiştir. Elde edilen bulgular fikri varlıklar, insan kaynakları, cazip araştırma sistemi ve bilgi teknolojileri alanında etkinliğin düşük fakat firma inovasyon çıktıları alanında etkinliğin çok iyi olduğunu göstermiştir. Bu sonuç doğrultusunda, Türkiye'de etkin bir ulusal inovasyon sisteminin geliştirilebilmesi için yükseköğretim reformu yapılması ve firmaların ArGe, girişim sermayesi, radikal inovasyon, bilgi yoğun etkinlikler, patent gibi inovasyon faaliyetlerinin desteklendiği bir ekosistem geliştirilmesi önerilmektedir.

Abstract:
Innovation is the main factor in determining the development level of countries and the welfare level of societies. In order to close the technology gap between developed and developing countries, a more systematic approach to innovation was needed, which is basically expressed as the national innovation system. Therefore, an effective national innovation system is of great importance for developing countries to reach the level of developed countries. From this point of view, in this thesis, the efficiency of the national innovation system of Turkey, which is a developing country, was examined by using the values in the years 2014-2021 with twelve main variables and sub-components in the European Innovation Scoreboard. In the analysis, the eight-year averages of each variable were taken and Turkey's values were compared with the European Union (EU) average. As a result of the comparison of the examined variables with the EU, it was determined which variables were far or close to the EU average, and the areas where the Turkish national innovation system worked relatively well and where it was insufficient were determined. The findings obtained indicate that the efficiency in the field of intellectual assets, human resources, attractive research system and information technologies is low but the efficiency in the area of firm innovation outputs is very well. In line with this result, it is recommended to reform in higher-education in order to develop an effective national innovation system in Turkey and to develop an ecosystem in which innovation activities such as R&D, venture capital, radical innovation, knowledge-intensive activities and patents are supported.