Euphorbia sp. toprak üstü kısımlarından elde edilen özütün insan periferal lenfositlerinde in vitro sitogenetik etkileri
In vitro cytogenetic effects in human peripheral lymphocytes of the extract obtained from Euphorbia sp. aerial parts
Yazar: SEDAT POLAT
Danışman: PROF. DR. HASAN BASRİ İLA
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Biyoloji = Biology

Özet:
Bu çalışma, otsu yapıdaki Euphorbia grisophylla (Sütleğen) bitkisinin toprak üstü kısımlarından elde edilen su özütünün sitogenotoksik etkilerini ortaya çıkarmak amacıyla yapılmıştır. Deneysel çalışmaların tamamı in vitro koşullarda test maddesinin subtoksik dozlarıylakısa süreli muamele yöntemi esas alınarakgerçekleştirilmiştir. Mikronukleus (MN) ve komet (kuyruklu yıldız) testleri insan periferal lenfositlerinde, Ames reversiyon testi ise S. typhimurium'un oksotrofik mutant suşlarıyla (TA98 ve TA100) yapılmıştır. İnsan periferal lenfosit kültürleri MN testi için bitki özütünün 0.625, 1.25 veya 2.5 mg/mL konsantrasyonlarına 24 veya 48 saat, komet testi için lenfositler aynı dozlara 1 saat boyunca maruz bırakılmıştır. Ames testinde mutant suş kültürleri test maddesinin 0.315, 0.625, 1.25, 2.5 ve 5 mg/petri konsantrasyonlarına 72 saat maruz bırakılmıştır. Ayrıca test maddesine 24/48 saat maruz kalmış lenfosit kültürlerinden alınan süpernatant sıvısında kolorimetrik yöntemlerle oksidatif stres parametreleri belirlenmiştir. Çalışmada özütünen yüksek konsantrasyonu (2.5 mg/mL) 24 saatlik muamelede MN oranlarını muamelesiz kontrole göre önemli düzeyde arttırmış, 48 saatlik muamelede ise 1.25 ve 2.5 mg/mL konsantrasyonlardabu artış anlamlı çıkmıştır. MN içeren binükleer hücre oranları MN oranlarına benzerdir. Nükleus bölünme indeksi (NBI) değerlendirildiğinde 24 saatlik muamelede bütün konsantrasyonlarda istatiksel önem saptanmışken 48 saatlik muamelede en düşük konsantrasyon hariç önemli sitotoksisite saptanmıştır. Komet testinde test maddesi muamelesi sonucunda hasarlı hücre oranı(HHO) ve genetik hasar indeksi (GHI) değerlerinde bir miktar artış gözlenmekle beraber sadece 1.25 mg/mL ve2.5 mg/mL konsantrasyonlarında saptanan artışlar kontrole göre önemlidir. En yüksek konsantrasyonda saptanan GHI pozitif kontrolden bile anlamlı seviyede yüksek bulunmuştur. Ames testinde sonuçları ve oksidatif stres parametrelerinde kontrollere göre istatiksel olarak anlamlı bir farklılık görülmemiştir. 

Anahtar Kelimeler: E. grisophylla (Sütleğen), Mikronukleus (MN) testi, Ames/Salmonellatesti, Komet testi

Abstract:
This study was carried out to reveal the cytogenotoxic effects of the water extract obtained from the aerial parts of the herbaceous Euphorbia grisophylla plant. All of the experimental studies were carried out in vitro based on the method of short-term treatment with subtoxic doses of the test substance. Micronucleus (MN) and comet (comet) tests were performed on human peripheral lymphocytes, and the Ames reversion test was performed with auxotrophic mutant strains of S. typhimurium (TA98 and TA100). Human peripheral lymphocyte cultures were exposed to 0.625, 1.25, or 2.5 mg/mL concentrations of the plant extract for the MN test for 24 or 48 hours, and for the comet test, lymphocytes were exposed to the same doses for 1 hour. In the Ames test, cultures of mutant strains were exposed to concentrations of 0.315, 0.625, 1.25, 2.5 and 5 mg/Petri of test substance for 72 hours. In addition, oxidative stress parameters were determined by colorimetric methods in the supernatant fluid taken from lymphocyte cultures exposed to the test substance for 24/48 hours. In the study, the highest concentration of the extract (2.5 mg/mL) significantly increased the MN rates in the 24-hour treatment compared to the untreated control, while this increase was significant at 1.25 and 2.5 mg/mL concentrations in the 48-hour treatment. The ratios of binuclear cells containing MN are similar to the ratios of MN. When the nuclear division index (NDI) was evaluated, statistical significance was found at all concentrations in the 24-hour treatment, while significant cytotoxicity was detected in the 48-hour treatment except the lowest concentration. Although a slight increase was observed in the damaged cell ratio (DCR) and genetic damage index (GDI) values as a result of test substance treatment in the comet test, the increases detected only at 1.25 mg/mL and 2.5 mg/mL concentrations were significant compared to the control. The GHI detected at the highest concentration was found to be significantly higher even than the positive control. There was no statistically significant difference in Ames test results and oxidative stress parameters compared to controls.

KeysWords: E. grisophylla, Micronucleus (MN) test, Ames/Salmonella test, Comet test