Deneysel alzheimer modeli oluşturulmuş serbest hareket edebilen sıçanlarda ampisilin ve memantin tedavilerinin nörotransmitter değişimleri üzerindeki etkileri
The effects of ampicillin and memantine treatments on neurotransmitter changes in freely moving rats with experimental alzheimer's model
Yazar: MUHAMMED SAİT ERTUĞRUL
Danışman: PROF. DR. AHMET HACIMÜFTÜOĞLU
Atatürk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Tıbbi Farmakoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology
Dizin: Alzheimer hastalığı = Alzheimer disease ; Ampisilin = Ampicillin ; Hayvan deneyleri = Animal experimentation ; Kromatografi-sıvı = Chromatography-liquid ; Kütle spektrometri = Mass spectrometry ; Memantine = Memantine ; Nörotransmitter ajanlar = Neurotransmitter agents ; Reseptörler-nörotransmitter = Receptors-neurotransmitter ; Streptozotosin = Streptozotocin ; Sıçanlar = Rats

Özet:
Amaç: Çalışmamızda STZ ile indüklenmiş deneysel Alzheimer Hastalığı oluşturulmuş sıçanlarda nörotransmitter geri alım sürelerinin ve seviyelerinin hareketli hayvanlarda in vivo voltametri ve LC/MS-MS yöntemleriyle ölçmeyi ve yeni tedavi yaklaşımlarının iyileşme üzerindeki etkisini incelemeyi amaçladık.
	Materyal ve Metot: Her bir grupta 8'er adet sıçan olacak şekilde 4 grup olarak çalışma planı oluşturuldu. Sıçanlarda Alzheimer Hastalığı oluşturmak için icv olarak STZ enjeksiyonu yapıldı. Gruplar sırasıyla kontrol, streptozotosin, streptozotosin + memantin, streptozotosin + ampisilin olarak belirlendi. Enjeksiyon öncesi ve tedavi sonrası olmak üzere iki kere davranış testleri yapıldı. Davranış testleri için lokomotor aktivite, pasif sakınma ve Morris su labirenti testleri seçildi. Deney sonu Fast voltametri sistemiyle glutamat geri alım süreleri ve LC/MS-MS yöntemiyle de glutamat, dopamin ve asetilkolin seviyelerine bakıldı. Alınan dokularda patolojik ve immunohistokimyasal incelemeler yapıldı. Patoloji çalışmalarında piknotik ve dejeneratif hücreler, immunohistokimya çalışmalarında ise Beta-amiloid, Tau ve asetilkolin esteraz incelendi. Tüm sonuçlar SPSS v 20.0 programı ile analiz edildi.
	Bulgular: Davranış testleri sonuçlarına göre STZ grubunda kontrol grubuna göre davranış parametrelerinin negatif yönde değiştiği, tedavi gruplarında ise kontrol grubu değerlerine bu parametrelerin yaklaştığı tespit edildi. Glutamat geri alım süresinin STZ grubunda uzadığı tedavi sonrası geri alım süresinin normale yaklaştığı gözlendi. Nörotransmitter seviyelerinin de değişimlerinin STZ grubuna kıyasla normale yaklaştığı tespit edildi. Yapılan immunohistokimyasal bulguların STZ ile indüklenen Alzheimer hastalığı modeline uyduğu, tedavi sonrası bu değerlerin kontrole yaklaştığı görüldü.
	Sonuçlar: Bu çalışmayla in vivo voltametri ölçümleri Alzheimer hastalığı oluşturulmuş hareketli sıçanlarda ilk kez yapılmış oldu. Aynı zamanda ampisilin'in glutamat geri alım süresi üzerine etki ederek STZ ile indüklenen Alzheimer Hastalığı modeli üzerine olan pozitif etkisi kanıtlanmış oldu.

Abstract:
Objective: In our study, we aimed to measure neurotransmitter reuptake times and levels in rats with STZ-induced experimental Alzheimer's Disease by in vivo voltammetry and LC/MS-MS methods in freely moving animals and to examine the effect of new treatment approaches on recovery.
	Materials and Methods: According to the results of the behavioral tests, it was determined that the behavioral parameters in the STZ group changed negatively compared to the control group, and these parameters approached the control group values in the treatment groups. It was observed that the glutamate reuptake time was prolonged in the STZ group, and the reuptake time approached normal after the treatment. It was determined that the changes in neurotransmitter levels were close to normal compared to the STZ group. It was observed that the immunohistochemical findings were consistent with the STZ-induced Alzheimer's disease model, and these values approached the control after treatment.
 Conclusion:	With this study, in vivo voltammetry measurements were made for the first time in motile rats with Alzheimer's disease. At the same time, ampicillin's positive effect on the STZ-induced Alzheimer's Disease model was proven by acting on the glutamate reuptake time.