S.B.Ü. İzmir Tepecik Eğitim ve Araştırma Hastanesi'ndeki uzmanlık öğrencilerinin bilinçli farkındalık ile algılanan stres düzeyleri arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between conscious awareness and perceived stress levels of resident physicians at S.B.U. İzmir Tepecik Training and research hospital
Yazar: DUYGU DALDAL
Danışman: DOÇ. YUSUF ADNAN GÜÇLÜ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İzmir Tepecik Eğt. ve Arş. Hast. / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine

Özet:
Amaç: Bilinçli farkındalık, kişinin dikkatini, yargılama yapmadan, şu anda olanlara yönlendirerek farkında olma durumu olarak tanımlanmaktadır. Bu durumun getirdiği önyargısız kabulleniş hali, kişinin yaşadığı problemlerle başa çıkmasına katkı sağlamaktadır. Algılanan stres düzeyi, bireyin yaşadığı stres miktarına ilişkin öznel değerlendirmesini ifade etmektedir. Hekimler hem eğitim sürecinde hem de meslek hayatlarında stresli durumlarla karşılaşmaktadır. Çalışmamızda, S.B.Ü. İzmir Tepecik Eğitim ve Araştırma Hastanesi'ndeki uzmanlık öğrencilerinde bilinçli farkındalık ile algılanan stres düzeyleri arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Sağlık Bilimleri Üniversitesi İzmir Tıp Fakültesi Tepecik Eğitim ve Araştırma Hastanesi Klinikleri'nde 16.10.2023 ile 15.12.2023 tarihleri arasında görev yapan uzmanlık öğrencilerine üç bölümden oluşan veri toplama aracı ile tanımlayıcı, kesitsel ve yüz yüze anket çalışması yapıldı. Yaş, cinsiyet, medeni durum, çalıştıkları bölüm, meslekte ve asistanlıkta kaçıncı yılını tamamladığı, maddi durum, tıp fakültesini ve branşlarını isteyerek seçme durumu, aylık nöbet sayısı, klinikteki çalışma koşullarını tanımlama durumu, kendine yeterli zaman ayırabilme durumu, bilinçli farkındalık kavramını duyma durumu, bilinçli farkındalık temelli herhangi bir uygulamaya katılma durumu, bilinçli farkındalık ölçek kriterleri ve algılanan stres ölçekleri anket içerisinde sorularak stres düzeyleri belirlendi. Verilerin istatistiksel analizleri ve grafiklerin çizimi SPSS V26 (SPSS Inc., Chicago, IL, ABD) yazılımı ile gerçekleştirildi. Yapılan bütün analizlerde anlamlılık değeri p<0,05 olarak kabul edildi.
Bulgular: Çalışmamıza 252 uzmanlık öğrencisi katıldı. Bilinçli farkındalık düzeyleri sosyodemografik açıdan incelendiğinde, istatistiksel olarak anlamlı farklılık olmadığı (p>0,05), çalışma koşulları ve iş dışında kendine zaman ayrıma durumuna göre istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık olduğu belirlenmiştir (p<0,05). Algılanan stres düzeyleri sosyodemografik açıdan incelendiğinde, istatistiksel olarak anlamlı farklılık olmadığı (p>0,05) gözlemledi. Cinsiyet, klinikteki çalışma koşulları ve iş dışında kendine zaman ayrıma açısından incelendiğinde istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık saptandı (p<0,05). Algılanan stres düzeyinin bilinçli farkındalık düzeylerini tahmin etmede etkili olduğu bulundu (p<0,001). Uzmanlık öğrencilerinin bilinçli farkındalık düzeyleri ile klinikteki çalışma koşulları arasında zayıf düzeyde negatif yönlü (r=-0,194) ve anlamlı (p=0,002) bir ilişki olduğu görüldü.
Sonuç: Uzmanlık öğrencilerinde bilinçli farkındalık ile algılan stres düzeyleri arasındaki ilişkinin anlamlı olması bilinçli farkındalığa sahip bireyler üzerinde stresle başa çıkma yeteneğinin ve şimdiki an farkındalığının artabileceği düşüncesini ortaya çıkarmıştır. Bu bağlamda kişilerin iş ve sosyal hayatlarını daha az stres ve daha verimli geçirebilme imkanını doğurabilmektedir. Bu durumların etkisini anlamak için daha fazla araştırmaya ihtiyaç duyulmaktadır.
Anahtar Kelimeler: Bilinçli Farkındalık, Algılanan Stres, Asistan Hekim

Abstract:
Aim: Mindfulness is defined as a state of being aware, directing one's attention to the present moment without judgment. The state of unbiased acceptance brought about by this condition contributes to individuals coping with their problems. The perceived level of stress refers to an individual's subjective assessment of the amount of stress they are experiencing. Physicians encounter stressful situations both during their training and in their professional lives. In our study, the aim was to evaluate the relationship between mindfulness and perceived stress levels among resident physicians at S.B.U. Izmir Tepecik Training and Research Hospital.
Patients and Methods: A descriptive, cross-sectional, and face-to-face survey was conducted with a three-part data collection tool for resident physicians at Health Sciences University, İzmir Medical Faculty Tepecik Training and Research Hospital, Department of All Clinics between 16.10.2023 and 15.12.2023 Stress levels were determined by including the following questions in the questionnaire: age, gender, marital status, department of work, years completed in the profession and residency, financial status, intention to choose medical school and specialties, number of monthly shifts, ability to define working conditions in the clinic, ability to allocate sufficient time for oneself, awareness of the concept of mindfulness, participation in any mindfulness-based practices, criteria of mindfulness scales, and perceived stress scales. Statistical analysis of the data and drawing of the graphs were performed with SPSS V26 (SPSS Inc., Chicago, IL, USA) software. The significance value was accepted as p<0.05 in all analyses. 
Results: 252 resident physicians participated in our study. When the levels of mindfulness were analyzed in terms of sociodemographic characteristics, it was determined that there was no statistically significant difference (p > 0.05); however, a statistically significant difference was observed concerning working conditions and time allocation outside of work (p < 0.05).  When perceived stress levels were analyzed in terms of sociodemographic characteristics, no statistically significant difference was observed (p > 0.05). When analyzed in terms of gender, working conditions in the clinic, and time allocation outside of work, a statistically significant difference was found (p<0.05). Perceived stress levels were found to be effective in predicting mindfulness levels (p<0.001). There was a weak negative (r=-0.194) and significant (p=0.002) relationship between the mindfulness levels of specialty students and working conditions in the clinic.
Conclusion: The significant relationship between mindfulness and perceived stress levels in resident physicians revealed the idea that the ability to cope with stress and present-moment awareness may increase in individuals with mindfulness. In this context, it may lead to the possibility of individuals spending their work and social lives with less stress and more efficiency.  More research is needed to understand the impact of these situations.
Keywords: Mindfulness, Perceived Stress, Resident Physician