Yerel ekolojik hareketlerin örgütlenme pratikleri üzerine bir araştırma: Çanakkale örneği
A research on local ecological movements' practices : Case of Çanakkale
Yazar: ÖZGE DORUK
Danışman: DOÇ. DR. EYÜP AYGÜN TAYŞİR
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Toplumsal Projeler Yönetim ve Organizasyon Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Sosyoloji = Sociology
Dizin: Ekoloji = Ecology ; Sivil toplum örgütleri = Nongovernmental organizations ; Sosyal hareketler = Social movements ; Sosyal örgütlenme = Social organization ; Topluluklar sosyolojisi = Sociology of community ; Çanakkale = Çanakkale ; Çevre hareketleri = Environmental movements ; Örgüt sosyolojisi = Organizational sociology ; Örgütlenme = Organization

Özet:
Türkiye'de neoliberal politikaların doğa üzerindeki baskısı 2000'li yıllar itibariyle hızlanmaya başlar. Hidroelektrik Santraller, Kömürlü Termik Santraller, Maden Ocakları gibi başta enerji alanı olmak üzere sermayenin yatırımları kırsal bölgelerde yoğunlaşır. Ekolojik tahribatları da beraberinde getiren bu süreçte yereldeki ekolojik hareketlerin de artmaya başladığı gözlemlenir. Birçok yerde gerçekleşen bu tahribatlara karşı belli bölgelerde tekrarlanan ya da bir an da ortaya çıkan yerel ekolojik hareketlerin örgütlenme pratiklerinin nasıl geliştiği sorusuna yanıt aramanın, toplumsal hareketler literatürüne ve alanda pratik çalışmalar yürüten sivil toplum kuruluşlarına ve aktivistlere yönelik tamamlayıcı bir katkı olabileceği düşünülür. Mevcut toplumsal hareketler çalışmaları milenyum çağı ile birlikte ekolojik hareketler de dahil olmak üzere toplumsal hareketlerin küreselleşmeye başladığından bahseder. Toplumsal hareket teorileri ise bu süreçte gittikçe iç içe geçer ve hareketlerin analizinde bir sentez olarak değerlendirilmiştir. Bu açıklamaların Türkiye özelinde karşılığının ne olduğu merak edilmiştir. Bu sebeple ekolojik tahribatın yoğun bir şekilde yaşandığı ve uzun yıllardır yerel direnişlerin sürdürüldüğü Çanakkale İli'nden dört örnek olay seçilerek nitel bir saha araştırması yapılmıştır. Keşifsel niteliği olan bu çalışmada örnek olayların ele alınan toplumsal hareket teorileriyle ne derece açıklanabildiği ve örgütlenme pratiklerinin nasıl geliştiği açıklanmaya çalışılmıştır. Örnek olay çalışmalarının nitel analizi sonucunda hareketlerin ekonomik, politik ve sosyal süreçlerden etkilendiği ama tek başlarına bir değişim getiremedikleri gözlemlenmiştir. Yerel hareketler, 21. yüzyıldaki hâkim hareket repertuvarına, stratejisine uyum sağlamakla birlikte temel olarak yerel dinamikler üzerine kurgulanmıştır.

Abstract:
The pressure that neoliberal politics have on nature in Turkey, has started to accelerate since 2000s. Particularly in energy field such as Hydroelectric Plants, Carbonaceous Steam Power Plants, Mines; all funding has focused on rural areas. It has been observed that ecological movements increased in the rural areas during the process which brought along ecological destructions. It has been under consideration that searching for an answer to the question of how organizing practices of local ecological movements against these destructions in many places that occur instantly or reenact in certain areas progress can be a complementary contribution to social movements, non-governmental organizations that work in the field, and activists. The existing social movement studies deal with how social movements including the ecological movements have started to become globalized in consequence of the millennium era. Social movement theories, on the other hand, have been intertwined and have been considered as a synthesis of the movements' analysis. The question arises how these explanations will find their equals in Turkey's state. For this reason, a qualitative field research has been made by choosing four example cases in the city of Çanakkale where ecological destruction has been witnessed potently and local resistance has been shown for years. It has been attempted to explain how organizing practices progressed and to what extent example cases that were discussed and have heuristic approach can be explained with social movement theories. It was observed as a result of the qualitative analysis of example case studies that the movements are influenced by economic, political and social processes but they do not bring a change by themselves. Local movements have been built on local dynamics besides complying with movement repertory and strategy that is dominant in 21th century.