Okulöncesi (4-6 yaş grubu) çocuk resimlerinde çevre algısı ve çocuk çevrelerinin sağlaması gereken özellikler
Perception of environment in preschool children's drawings (4-6 years) and required qualifications for children's environments
Yazar: LEYLA DENİZ
Danışman: DOÇ. DR. TUĞBA DÜZENLİ
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Peyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Peyzaj Mimarlığı = Landscape Architecture
Dizin: Okul öncesi çocuklar = Preschool childrens ; Çevresel algı = Environmental perception ; Çocuk resimleri = Children's paintings

Özet:
Kentlerdeki plansız yapılaşma sonucu güvenli açık alanların (park, oyun alanı, kent ormanı, meydan vb.) küçülmesi nedeniyle pek çok çocuk zamanını iç mekânda geçirmekte ve doğa ile çok sınırlı ilişki kurabilmektedir. Çocukların, giderek daha fazla televizyon izlemeleri ve bilgisayar oyunları oynamaları, onları sosyal ortamlardan izole etmektedir. Oysaki oyun, çocuğu yetişkinliğe hazırlayan en etkin yoldur. Çocuk oyun oynadıkça becerileri artmakta, yetenekleri ve kişiliği gelişmektedir. Çocukların gelişim sürecini hızlandırmak, çocukluk sürecinin kişilik oluşumuna ve gelişimine etkisini arttırmak için uygun oyunları, uygun çevrelerde deneyimlemesi gerekir. Çocuklar görsel algılama ile çevreden edindikleri bilgileri duyumları aracılığıyla zihinlerinde yeniden oluştururlar. Yaşamın ilk yıllarında algılama yoluyla oluşan deneyimler yaşam boyu sürecek olan davranış ve tutumları şekillendirmede önemli rol oynar. Bu nedenle, eğitim sisteminin temelinde yer alan anaokulu çağındaki çocukların çevre algısı çok önemlidir. Okul öncesi 4-6 yaş grubu çocuklar zamanlarının büyük bölümünü anaokullarında geçirmektedir. Anaokulu bahçeleri ve kentsel açık mekânlar, çocukların oyun ihtiyaçlarına bağlı olarak tasarlanmalıdır. Çocuk çevreleri için tasarım kriterleri oluşturabilmek çocukların kimlik gelişimi ve psikolojik ihtiyaçlarını bilmekle mümkün olabilir. Dolayısıyla, "anaokulu çağındaki 4-6 yaş grubu çocukların çevre algılarını" belirlemek çalışmanın hedefi olmuştur. Bu bağlamda, Kayseri ili örneğinde Şirin Kreş ve Gündüz Bakımevi ve Düşler Akademisi Kreş ve Gündüz Bakımevinde 43 çocuğa çevreleri ile ilgili resim yaptırılmıştır. Resimler incelendiğinde; çocukların daha çok yaşadıkları çevreyi ve çevrelerinde gördüklerini resmettikleri belirlenmiştir. Çocuklar resimlerinde canlı ve sıcak renklere yer vermiş, 6 yaşındaki çocuklar öğeleri somut biçimde çizerken, 4 ve 5 yaşındakiler daha soyut çizgilerle biçimlendirdiği belirlenmiştir. Analizler sonucunda çocukların resimlerinde 17 farklı doğal öğeye,  20 farklı yapay öğeye yer verdikleri görülmüştür.

Abstract:
Many children spend their time indoors and have very limited relationships with nature due to the shrinkage of safe open spaces (parks, playgrounds, urban forests, squares, etc.) as a result of unplanned urbanization. The increase in time spent with watching television and playing computer games isolates children from social surroundings. However, play is the most effective way to prepare the child for adulthood. Playing games improve children's skills, talent and personality. Children should experience appropriate games in appropriate environments to accelerate the development process and increase the impact of childhood on personality formation and development. The children reconstruct the information they acquire from the environment by visual perception in their minds through their senses. In the first years of life, the experiences through perception play an important role in shaping lifelong behaviors and attitudes. For this reason, environmental perception of preschool children, which is at the heart of the education system, is very important. Preschool children aged 4-6 years spend most of their time in kindergartens. Kindergarten gardens and urban open spaces should be designed depending on the play needs of children. Creating design criteria for children's environments can be possible by knowing the identity development and psychological needs of children. Therefore, the aim of the study was to determine the environmental perceptions of the preschool childrens aged 4-6 years. In this context, 43 children from Şirin Kreş and Gündüz Bakımevi and Düşler Akademisi Kreş ve Gündüz Bakımevinde were asked to draw pictures about their environment. The analysis of the drawings has revealed that the children depict the environment they live in and what they see around them. The children included vivid and warm colors in their paintings. As a result of the analysis, it was seen that the children included 17 different natural elements and 20 different artificial elements in their drawings.