Malatya yöresi Alevilerinin dini inanç ve uygulamaları üzerine bir araştırma (Arguvan örneği)
A study (Arguvan sample) of religious beliefs and practices of Alewis in Malatya region
Yazar: AYHAN GASPAK
Danışman: PROF. DR. SAMİ KILIÇ
Fırat Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı / Dinler Tarihi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Din = Religion ; Sosyoloji = Sociology ; Tarih = History
Dizin: Aleviler = Alawis ; Dedelik = Dedelik ; Dinler tarihi = History of religions ; Gelenekler = Traditions ; Malatya = Malatya ; Malatya-Arguvan = Malatya-Arguvan ; Mezhepler = Sects ; Mezhepler tarihi = Sect history ; İnançlar = Beliefs

Özet:
"Malatya Yöresi Alevilerinin Dini İnanç ve Uygulamaları Üzerine Bir Araştırma (Arguvan Örneği)" adlı doktora çalışmamızın amacı, Arguvan Yöresi Alevilerinin inanç ve uygulamalarının tespitini yapmak ve Dinler Tarihi açısından değerlendirmektir.
Bu çalışma giriş ve dört bölümden oluşmaktadır. Giriş kısmında, araştırmanın konusu, sınırları, amacı, metodu, kullanılan teknikler, Alevilikle ilgili kavramlar, Anadolu Aleviliğinin tarihi gelişimi, Arguvan'ın tarihçesi ve sosyo-ekonomik yapısı hakkında bilgiler verilmiştir. Birinci bölümde yöredeki Alevilerin inanç sisteminden bahsedilmiştir. İkinci bölümde yöredeki Alevilerin ibadet şekilleri, düşkünlük ve dedelik kurumu incelenmiştir. Üçüncü bölümde geçiş dönemleri, musahiplik ve ikrar alma/verme ritüelleri hakkında bilgiler verilmiştir. Dördüncü bölümde ise doğa kültü ile ilgili inanış ve uygulamalar, ziyaret yerleri incelenmiştir. Elde edilen veriler Dinler Tarihi açsından değerlendirilerek, yöredeki Alevilerin inanç ve uygulamalarının tarihi arka planı ortaya konulmaya çalışılmıştır. Çalışmanın verileri kaynak taraması ve saha araştırması teknikleri ile elde edilmiştir. Elde edilen veriler deskriptif ve fenomenolojik metotlar kullanılarak yazıya geçirilmiştir.
Çalışma, bibliyografya ve ekler kısmı ile son bulmaktadır.


Anahtar Kelimeler: Arguvan, Alevilik, Din, İnanç, Dedelik, Uygulama, Geçiş Dönemleri, Ziyaret, Geleneksel Türk Dini.

Abstract:
The aim of doctorate study named " A study ( Arguvan sample) of religious beliefs and practices of Alewis in Malatya region" is to identify beliefs and practices of Alawis in Arguvan region and evaluate them in terms of history of religions
This study consisted of entry and four parts. In entry part, it was informed about subject of the research, its finiteness, its objective, its method, techniques used, concepts related to Alewism, historical development of Alewism in Anatolia and history of Arguvan and socio-economic structure. In the first part, the belief system of alewis in the region were mentioned. In the second part, ways of worship, indulging and instution of Dede were studied. In the third part, it was informed about transitional period, friendship and rituals of acceptance and confession. In the fourth part, the belief and the practices related to nature culture, visiting places were studied. By evaluating the datas acquired in terms of history of religions, it was tried out to be revealed historical background of the beliefs and practices of Alawis in the region. The data of the study was acquired through literature review and field research. The data acquired was put on paper by using descriptive and phenomenological methods
The study ended with bibliography and appendix part.


Key Words: Arguvan, Alewism, Religion, Belief, Institution of Dede, Practice, Transtional Periods, Visiting, Traditional Turkish Religion.