Özel gereksinimli mülteci çocukların eğitimi sürecinde yaşanan problemler ve çözüm önerileri
Problems and suggestions in the process of education of refugee children with special needs
Yazar: FIRAT KESER
Danışman: DOÇ. DR. VEYSEL AKSOY
Anadolu Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Özel Eğitim Ana Bilim Dalı / Zihin Engelliler Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Aynı dili konuşamama = Unable-Inibility to speak the same language ; Eğitim politikaları = Educational policies ; Filistin mültecileri = Palestinian refugees ; Kamucu eğitim politikaları = Public oriented education policies ; Okul-aile iş birliği = School-family cooperation ; Sosyal içerme = Social inclusion ; Toplum temelli rehabilitasyon = Community based rehabilitation ; Zihinsel engelliler = Mentally retardation ; Çok dillilik = Multilingualism ; İnanç ayrımcılığı = Belief discrimination

Özet:
21. yüzyılda yaşanan savaşlar, iklim olayları, sağlık krizleri, ekonomik krizler, barınma vb. sebeplerden dolayı birçok insan yerinden göç etmektedir. 2011 yılında Suriye'de başlayan ve hala devam eden savaş nedeniyle milyonlarca insan yerinden göç edip başka ülkelere gitmek zorunda kalmıştır. Türkiye'nin komşu ülke olması ve Avrupa ülkelerine geçiş güzergahında olması nedeniyle bu savaştan en çok etkilenen ülke Türkiye olmuştur. Göç edenlerle birlikte yüzbinlerce özel gereksinimli mülteci çocuklar (ÖGMÇ) da Türkiye'ye gelmiştir. ÖGMÇ'lerin Türkiye'deki bütünleştirilmiş eğitim süreçlerinde ne tür sorunlar yaşadıkları önemli sorunlar arasında görülmektedir. Bu doğrultuda yürütülen bu araştırmanın amacı; Türkiye'deki ÖGMÇ'lerin eğitim süreçlerinde yaşanılan problemleri öğretmenlerin deneyim ve görüşleri sonucu tespit etmek ve yine onların deneyimlerinden hareketle çözüm önerilerini ortaya koymaktır. Araştırma konusu gereği nitel araştırma desenlerinden biri olan fenomenoloji yaklaşımı ile yürütülmüştür. Araştırmaya Türkiye'nin farklı illerinde görev yapan ve ÖGMÇ statüsünde öğrencisi olan öğretmenler katılmıştır. Araştırma verileri Nvivo 12 programı ile analiz edilmiştir. Araştırma kapsamında öğretmenlerin ÖGM'lerin eğitimlerinde yaşadıkları problemler ve çözüm önerileri ortaya konmuştur. Öğretmenlerin ÖGMÇ ve aileleriyle iletişim sorunu yaşadıkları, ÖGMÇ'lerin destek hizmeti almakta güçlük yaşadıkları, Türkiye'nin ÖGMÇ'ler konusunda bir politikasının olmadığı, öğretmen niteliklerinin ve müfredatın ÖGMÇ'ler için cevap olamadığı sonucu çıkmıştır. Araştırma kapsamında elde edilen bulgular ÖGM'lerin eğitim süreçlerinin iyileştirilmesine katkı sunacağı beklenmektedir.

Abstract:
In the 21st century, many people are displaced due to wars, climate events, health crises, economic crises, shelter, etc. In 2011, millions of people were forced to migrate to other countries due to the ongoing war in Syria. Turkey has been one of countries most affected by this war as it is a neighboring country and is on the transit route to European countries. Hundreds of thousands of refugees with special need  (RSDs) have arrived in Turkey along with the migrants. It is considered important what kind of problems they experience in inclusive education processes in Turkey. The aim of this research conducted in this direction is to identify the problems experienced in the education processes of the RSDs in Turkey as a result of the teachers' experiences and opinions to put forward solution suggestions based on their experiences. Due to the subject matter of the research, it was conducted with the phenomenology approach, which is one of the qualitative research designs. Teachers who work in different provinces of Turkey and have students in the status of RSD participated in the study. The research data were analyzed with Nvivo 12 program. Within the scope of the research, the problems experienced by the teachers in the education of the students with RSD and their suggestions about those problems were revealed. It was concluded that teachers had communication problems with RSDs and their families, RSDs had difficulty in receiving support services, Turkey did not have a policy regarding RSDs, and teacher qualifications and curriculum were not the answer for RSDs. It is expected that the findings obtained within the scope of the research will contribute to the improvement of the educational processes of the RSDs.