Turizm gelişiminin girişimcilik faktörleri çerçevesinde değerlendirilmesi: Beypazarı ve Safranbolu üzerinde karşılaştırmalı bir çalışma
Evaluation of tourism development in the context of entrepreneurship factors: a comparative study on Beypazarı and Safranbolu
Yazar: ALİ HAYDAR ÖZTÜRK
Danışman: YRD. DOÇ. DR. FATMA ERDOĞANARAS
Gazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Şehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Şehircilik ve Bölge Planlama = Urban and Regional Planning
Dizin: Ankara-Beypazarı = Ankara-Beypazarı

Özet:
Küreselleşme süreci, ulaşımın gelişmesi ve teknolojik gelişmeler dünyadaki turizm gelişimini hızlandırmıştır. 1970 sonrası küresel ekonomik yeniden yapılanma ve dünyanın birçok gelişmiş kentinde imalat sanayinin önemini kaybetmesi nedeniyle, kent yönetimlerinin yerel ekonomik kalkınmayı sağlamak ve kentleri ekonomik olarak canlandırmak amacı ile turizme yöneldikleri görülmektedir. Bu çerçevede, turizm girişimciliğinin temel bileşenlerini oluşturan işletme özellikleri, girişimciye ilişkin özellikler ile sosyal, ekonomik ve fiziksel çevreyi kapsayan girişimcilik iklimi faktörlerinin turizm gelişimine etkisinin irdelenmesi ve başarı faktörlerinin belirlenerek desteklenmesi, bölgesel gelişmenin sağlanması ve hedeflenen turizm gelişimine ulaşılması açısından önem taşımaktadır.

Türkiye'de son yıllarda turizm sektörünün ivme kazanmasıyla, gelişmiş turizm alanlarının yoğunlaştığı kıyı bölgeleri dışında iç kesimlerde de turizme dayalı ekonomik gelişmenin başladığı görülmektedir. Bu çalışma geleneksel tarihi konut dokusunun korunmasına dayalı olarak turizmin geliştiği Beypazarı ve Safranbolu ilçelerindeki etkili girişimcilik faktörlerinin belirlenmesi amacını taşımaktadır. Araştırmada konaklama ve yeme-içme hizmeti sunan turizm girişimcileriyle Safranbolu'da 87, Beypazarı'nda 32 olmak üzere toplam 119 anket çalışması ve yüz yüze görüşmeler yapılmıştır. Sonuçlar SPSS yöntemi kullanılarak değerlendirilmiştir. Ayrıca, girişimcilik başarı faktörlerinin belirlenmesi amacıyla lojistik regrasyon yönteminden yararlanılmıştır.

Alan çalışmasının bulguları, Beypazarı ve Safranbolu'da turizm sektöründe küçük aile işletmelerinin hakim olduğu bir yapıyı gösterirken, girişimcilerin yaşam tarzı ve otonomi faktörleriyle ilişkili olarak sektöre giren, çoğunlukla orta yaş ve üzerindeki erkeklerden oluştuklarını ortaya koymaktadır. Ayrıca, Beypazarı'nda girişimcilerin orta eğitim düzeyine, Safranbolu'da ise yüksek eğitim düzeyine sahip oldukları görülmektedir. İki yerleşim alanında deneyim sahibi olmak ve turizm pazarlama planına sahip olmak ortak başarı faktörleri olarak ortaya çıkarken, özellikle Safranbolu'nun çok çeşitli başarı faktörleriyle turizm sektöründe daha yüksek gelişme potansiyeline sahip olduğu görülmektedir. Ayrıca çalışmanın bulguları, Beypazarı ve Safranbolu'da turizm girişimciliği başarı faktörlerinin Türkiye'deki gelişmiş turizm alanlarında öne plana çıkan başarı faktörlerinden farklı bir yapı gösterdiğini de ortaya koymaktadır.

Abstract:
The process of globalization, the development of transport and technological advances have accelerated the development of tourism in the world. Because of the global economic restructuring and decreasing importance of the manufacturing industry in the world's most developed cities, the local governments tend to develop tourism to provide local economic development and to stimulate their economies. In this context, it is important to evaluate the effects of tourism entrepreneurship factors (including characteristics of firms, abilities of entrepreneurs, entrepreneurship climate factors consisting of social, geographical and economic environments) on tourism development and to determine and encourage performance factors to achieve regional development and tourism development goals.

With stimulating of tourism sector in Turkey in recent years, economic development based on tourism have begun in the inland areas outside the tourism areas in the coastal regions. This study aims at determining effective enterpreneurship factors for Beypazarı and Safranbolu districts where tourism development has based on the conservation of traditional houses. As a total, 119 questionnnary survey and face to face interviews were conducted in the study. 87 of them were done with the entrepreneurs in Safranbolu and 32 of them with the entrepreneurs in Beypazarı. The results were evaluated by using SPSS. In addition, the logistic regression method was used to determine the success factors of entrepreneurship.

The findings of the study shows that the small family-owned businesses dominate the tourism sector in Safranbolu and Beypazarı. Also results indicate that entrepreneurs are mostly middle or upper aged males who enter the industry sector in relation to lifestyle and autonomy factors. According to the study, entrepreneurs in Beypazarı have secondary education level, while higher education level dominates the Safranbolu case. Having experience and having tourism marketing plan appear to be the common success factors in both areas. In addition to this fact, Safranbolu has a higher growth potential with various success factors in tourism industry. Also the findings of the study reveal that the success factors of tourism entrepreneurship in Safranbolu and Beypazarı are different from the other developed tourism areas in Turkey.