Diyabetik nefropatide omega 3 ve omega 6 çoklu doymamış yağ asitleri profilinin lc-ms/ms ile belirlenmesi ve inflamatuvar cevap üzerıne olan etkilerinin değerlendirilmesi
Determination of the profile of omega 3 and omega 6 polyunsatural fatty acids in diabetic nephropathy by lc-ms/ms and evaluation of their effects on inflammatory response
Yazar: DESTAN KALAÇAY
Danışman: DOÇ. AYSUN HACIŞEVKİ
Gazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Biyokimya Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Biyokimya = Biochemistry

Özet:
Diyabetik nefropati (DN), son dönem böbrek hastalıkları arasında yer alan ve birçok komplikasyona sebep olan bir sağlık sorunudur. Hastalıkla birlikte artan inflamasyon ve vücuttaki anti-inflamatuvar etkili biyomoleküllerin azalması hastalığın ilerlemesinde etkili olmaktadır. Ayrıca, hastalığın erken tanısı tedavi sürecinde önemli bir avantaj sağlamaktadır. Son araştırmalar dolaşımdaki miRNA'ların hastalık tanısı için potansiyel belirteçler olduğunu göstermektedir. Omega-3 çoklu doymamış yağ asitleri (ÇDYA), DN'ye karşı koruyucu etkilere sahip olabilir. Ancak, omega-6 ÇDYA'ların etkileri daha belirsizdir. Lipoksinler (LX), inflamasyonu azaltmada önemli bir rol oynayan anti-inflamatuvar moleküllerdir ve DN üzerinde olumlu etkileri olabilir. Çalışmamızda 120 hasta, albumin/kreatin (AKO) oranına göre üç gruba ayrıldı. Çalışma grupları şu şekilde oluşturuldu: kontrol grubu (40 sağlıklı birey), Grup 1: normal ya da hafif artmış albuminürisi olan 40 birey (AKO <30 mg/gün), Grup 2: orta derecede artmış albuminürisi olan 40 birey (30 < AKO >300 mg/gün), Grup 3: ileri derecede artmış albuminürisi olan 40 birey (AKO >300 mg/gün). Proinflamatuvar belirteçler (TNF-α ve IL-6) ve antiinflamatuvar belirteç (lipoksin A4 (LXA4)), ELISA tabanlı spektrofotometrik ölçümlerle tayin edildi. Omega 3 ve omega 6 yağ asitleri düzeyleri, LC-MS/MS metodu kullanılarak, miRNA-29c seviyesi ise Reverse-Transkriptaz PCR (RT-PCR) metodu kullanılarak ölçüldü. Hasta gruplarının TNF-α düzeyleri kontrol grubuna göre anlamlı bir artış gösterdi (p<0,05), IL-6 düzeylerinde görünürde artış olmakla birlikte istatistiksel olarak anlamlı değildi. LXA4 aktivitesi ise kontrol grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı bir şekilde düşüktü (p<0,05). Hastaların EPA ve DHA değerleri kontrol grubuna göre istatistiksel olarak daha düşüktü (p≤0,001), (p<0,05). AA değerleri kontrol grubuna göre istatistiksel olarak daha yüksekti (p≤0,001). DGLA değerlerinde ise istatistiksel olarak anlamlı bir değişiklik gözlemlenmedi. Hasta gruplarında miR-29c düzeylerinde kontrol grubuna göre ve hasta grupları arasında hastalığın şiddetine göre artışlar gözlendi.	Bu sonuçlar, DN seyrinde bazı omega yağ asitlerinin miktarlarının hastalığın şiddetiyle orantılı olduğunu, ayrıca miR-29c'nin inflamasyon belirteçleriyle ve hastalığın şiddetiyle doğrusal bir korelasyon gösterdiğini ifade etmektedir. Araştırmamızdan hareketle, DN hastalarının yaşam kalitelerinin arttırılması amacıyla omega-3 ÇDYA takviyesinin yararlı olabileceği ve sonuçlarımızın DN tanısında miR-29c'nin erken bir belirteç olabilme potansiyelini desteklediği düşüncesindeyiz. Ayrıca çalışmamız gerek renal yetersizlik ve ilgili hastalık patojenezlerinin aydınlatılmasına katkı sağlamak, gerekse bu parametrelerin patofizyolojik rollerinin açığa çıkarılmasına ilişkin araştırmalara destek olmak adına önem taşımaktadır.

Abstract:
Diabetic nephropathy (DN) is a health issue classified among end-stage renal diseases, causing numerous complications. Increased inflammation and reduced levels of anti-inflammatory biomolecules in the body play a significant role in the progression of the disease. Early diagnosis of DN also provides a crucial advantage in the treatment process. Recent studies indicate that circulating miRNAs have the potential to serve as markers for disease diagnosis. Omega-3 polyunsaturated fatty acids (PUFAs) may possess protective effects against DN, while the effects of omega-6 PUFAs remain less certain. Lipoxins (LX) are anti-inflammatory molecules that play an important role in reducing inflammation and may have positive effects on DN. In our study, 120 patients were divided into three groups based on the albumin/creatinine (ACR) ratio: control group (40 healthy individuals), Group 1: 40 individuals with normal or mildly increased albuminuria (ACR <30 mg/g/day), Group 2: 40 individuals with moderately increased albuminuria (30 < ACR >300 mg/g/day), Group 3: 40 individuals with severely increased albuminuria (ACR >300 mg/g/day). Proinflammatory markers (TNF-α and IL-6) and an anti-inflammatory marker (lipoxin A4 (LXA4)) were determined through ELISA-based spectrophotometric measurements. Levels of omega-3 and omega-6 fatty acids were measured using LC-MS/MS, while the miRNA-29c level was measured using the Reverse-Transcriptase PCR (RT-PCR) method. TNF-α levels in patient groups showed a significant increase compared to the control group (p<0,05), while IL-6 levels exhibited a visible increase but not statistically significant. LXA4 activity was significantly lower in patient groups compared to the control group (p<0,05). Patients' EPA and DHA levels were statistically lower compared to the control group (p≤0,001, p<0,05), while AA levels were statistically higher (p≤0,001). No statistically significant changes were observed in DGLA levels. Increased levels of miR-29c were observed in patient groups compared to the control group, as well as variations in miR-29c levels based on the severity of the disease among patient groups. These findings indicate that the quantities of certain omega fatty acids are proportional to the severity of DN, and miR-29c shows a linear correlation with inflammation markers and disease severity. Based on our study, we believe that omega-3 PUFA supplementation may be beneficial in improving the quality of life for DN patients, and our results support the potential of miR-29c as an early indicator in DN diagnosis. Furthermore, our study is significant in contributing to the understanding of renal insufficiency and related disease pathogenesis, and supporting research on the elucidation of the pathophysiological roles of these parameters