Kahverengi ve beyaz yumurtacı tavuklarda farklı yerleşim sıklığının yumurtlama performansı, yumurta kalitesi ve göğüs kemiği hasarı üzerine etkisi
The effect of different placement frequency on laying performance, egg quality and breast bone damage in brown and white layer hens
Yazar: AYŞE UYSAL
Danışman: PROF. DR. EKREM LAÇİN
Atatürk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Veterinerlik Zootekni Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine

Özet:
Amaç: Bu çalışmada üç farklı yerleşim sıklığı uygulanan kahverengi ve beyaz yumurtacı tavukların performans özellikleri, yumurta kaliteleri ve göğüs kemiği hasarının durumu araştırılmıştır. 
Materyal ve Metot: Araştırmada Isa Tinted (IT) ve Hy-Line Brown (HB) yumurtacı genotipler, 3 farklı yerleşim sıklığı (5 tavuk/ kafes (düşük kafes sıklığı; DKS), 7 tavuk/ kafes (orta kafes sıklığı; OKS), 10 tavuk/ kafes (yüksek kafes sıklığı; YKS)) olmak üzere toplam 54 kafes kullanılmıştır. Bu kafeslere 198 HB ve 198 IT yumurtacı tavuk yerleştirilerek denemede toplam 396 adet tavuk kullanılmıştır.
Bulgular: Kafes sıklığı arttıkça her iki genotipin de performans özelliklerinde gerileme olmuştur. Ancak, kırık-çatlak yumurta oranı YKS'de daha az olmuştur. HB yumurtacı tavukların performans özelliklerinin IT'lere kıyasla daha iyi olduğu belirlenmiştir.  Kafes sıklığının, yumurta iç ve dış kalite parametreleri üzerine etkisi önemsiz bulunmuştur (Şekil indeksi hariç). Genotipin, yumurta dış kalite parametrelerinden sadece yumurta ağırlığı (HB: 63.60 g; IT: 62.50 g) üzerine etkisi önemli bulunmuşken; iç kalite parametrelerinden ise sadece yumurta sarısı (IT>HB) farklı çıkmıştır. Kalsiyum mekanizmasında belirli işlevlere sahip olan hormonlardan (osteokalsin (OC), kalsitonin (CT), parathormon (PTH)) sadece PTH hormonu üzerine yaş (yaşla birlikte artmış) ve genotipin (IT>HB) etkisi önemli bulunmuştur. Göğüs kemiği hasarı olarak incelenen kırık ve deviasyon üzerine yaşın etkisi önemsiz saptanmış; kafes sıklığının göğüs kemiğinde meydana gelen kırık üzerine etkisi önemsiz, deviasyon üzerine önemli etkiye sahip olmuştur (DKS'de daha fazla). 
Sonuç: Kafes sıklığı arttıkça, yumurtacı tavukların performansında gerileme olurken göğüs kemiği deviasyonunun görülme oranı azalmış, yumurta kalite özellikleri ve incelenen hormonlar etkilenmemiştir. Bütün gruplarda HB yumurtacı tavukların IT'lere kıyasla daha iyi bir performansa sahip olduğu belirlenmiştir.

Abstract:
Aim: This study looked at the performance traits, egg quality, and keel bone damage status of brown and white laying hens that were placed at three different cage densities.
Material and method: In the research, Isa Tinted (IT) and Hy-Line Brown (HB) layer hybrids were placed in 3 different cage densities (5 hens/cage (low cage density; DKS), 7 hens/cage (medium cage density; OKS), 10 hens/cage). (high cage density; YKS)) a total of 54 cages were used. 198 HB and 198 IT laying hens were placed in these cages, and a total of 396 chickens were used in the experiment.
Results: The performance traits of both genotypes declined as cage density rose. However, the ratio of broken-cracked eggs was less in HCD. The performance traits of HB laying hens are superior to ITs, it has been found. Cage density had no discernible impact on the internal and external quality standards of the eggs (except for shape index). Just the influence on egg weight (HB: 63.60 g; IT: 62.50 g), one of the exterior quality indicators for eggs, was significant due to the hybrid; among the internal quality parameters, only the effect on egg yolk (IT>HB) was. Among the hormones that play particular functions in the calcium mechanism, (osteocalcin (OC), calcitonin (CT), and parathormone (PTH)) only the PTH hormone was revealed to be significantly influenced by age (increased with age) and genotype (IT>HB). While the effect of age on fracture and deviation, which was examined as keel bone damage, was insignificant; cage density had an insignificant effect on fracture, but a significant effect on deviation (more in LCD).
Conclusion: While the incidence of keel bone damage decreased and the egg quality characteristics and the hormones tested were unaffected, the performance of laying hens declined as cage density rose. It was discovered that HB layer hens performed better than ITs in all groups.