Okula giden çocuklarda günlük besin ve enerji ihtiyacının karşılanmasında kahvaltının yeterliliğinin değerlendirilmesi
Evaluation of the quality of breakfast in the daily food and energy needs in school children
Yazar: COŞKUN FIRAT ÖZKEÇECİ
Danışman: DOÇ. DR. NECATİ BALAMTEKİN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Gülhane Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2018
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Beslenme = Nutrition ; Beslenme gereksinimleri = Nutritional requirements ; Kahvaltı = Breakfast ; Çocuklar = Children ; Öğrenciler = Students

Özet:
Amaç: Kahvaltı, günün en önemli öğünü olarak tanımlanmış, günlük besin alımı ve enerji gereksinimlerine önemli ölçüde katkıda bulunmuştur. Çocuklar için kahvaltı tüketimi, okullarda öğrenme hızında artma ve daha iyi performans ile ilişkilendirilmiştir. Kahvaltının büyüme ve gelişme üzerine önemi bilinmektedir. Fakat bu kahvaltı öğününü atlamanın ya da geçiştirmenin büyüme gelişme üzerine etkisini bildiren ve ülkemizi kapsayan çok fazla çalışma yoktur. Bu araştırmada, okula giden ilk ve ortaöğretim çocuklarının kahvaltıda yeterli ve dengeli besin alıp almadıklarının saptanması, kahvaltılarında aldıkları besin ve enerji değerlerinin günlük ihtiyaçlarını karşılayıp karşılamadığının yeterliliğinin değerlendirilmesi ve literatüre yeni bilgilerle katkıda bulunulması amaçlandı.
Gereç ve Yöntem: Bu çalışmada ilk ve orta öğretimde okuluna giden yaşları 6– 15 yaş arası 105 sağlıklı çocuk çalışma grubu olarak alındı. Bu çocukların okula gittikleri gün kahvaltı öğününde aldıkları besinlerin miktar ve içeriğini belirlemek amacıyla üç günlük besin tüketimi saptandı. Kontrol grubu olarak aynı çocukların okula gitmedikleri günlerde (haftasonu/yaz tatili) aldıkları besinlerin miktar ve içeriği belirlemek amacıyla üç günlük diyet tüketimleri kaydedildi. Besinlerin miktarını ve içeriğini doğru tespit edebilmek için uzman diyetisyen tarafından fotoğraflı besin kataloğu ailelere gösterildi ve standart besin tüketim formları oluşturularak aileler tarafından bu formlara besin tüketimi kaydedildi. Besin tüketim kartları BEBİS (Beslenme Bilgi Sistemi) programı kullanılarak günlük kalori ve besin içerikleri her çocuk için okula gittikleri günler ve hafta sonları için ayrı ayrı hesaplandı ve dolduruldu. 
Bulgular: Ankara ilinde öğrenim görmekte olan yaşları 6-15 arasında değişen 105 sağlıklı öğrencinin günlük besin ve enerji ihtiyaçlarının karşılanması açısından hafta içi ve hafta sonu kahvaltı ile beslenme durumları araştırıldı. Çalışmaya alınan öğrencilerin  %49,6' sı kız, %50,4' ü erkekti. Öğrencilerin hafta içi ve hafta sonu kahvaltı öğüni ile almış oldukları enerjiler değerlendirildi. Hafta içi ortalama 378,96 ± 131,64 kkal, hafta sonu 625,68 ± 162,12 kkal olarak belirlendi. Öğrencilerin değerlendirilen enerji ve besin öğelerinin tamamında hafta sonu alınan miktar hafta içine kıyasla daha fazla olarak saptandı. 
Sonuç: Okula giden öğrencilerin günlük besin ve enerji ihtiyacının karşılanmasında kahvaltının önemi olduğunu, kahvaltının fiziksel büyüme, bilişsel ve davranışsal gelişim üzerine önemli olduğunu vurguladık. Ülkemizdeki çocukların daha sağlıklı büyümeleri ve gelişmeleri için kahvaltı öğününün önemini, hayatımızdaki rolünü anlatıp özendirici eğitimlerin verilmesi gerektiğini düşünmekteyiz. Daha detaylı bilgiler elde edebilmek adına daha geniş kapsamlı tüm bölgeleri içine alan çalışmalara ihtiyaç duyulduğunu  düşünüyoruz.

Abstract:
Objective: Breakfast, defined as the most important meal of the day, contributed significantly to the daily nutrient intake and energy requirements. For children, breakfast consumption has been associated with increased learning speed and well performance in schools. The importance of breakfast on growth and development is known. However, there is not much study covering our country and reporting the effect of skipping or fanning breakfast on growth. In this study, we aimed to determine whether primary and secondary school children receive adequate and balanced nutrition at breakfast, to assess the adequacy of their nutritional and energy values in their breakfast andto contribute to the literature with new information. 
Materials and Methods: In this study, 105 healthy children aged 6-15 years were enrolled in the study. On the day these children went to school, three days of food consumption, amount and content of the nutrients they received at breakfast was determined. On the days when the same children did not attend school (weekend / summer holiday) as control group, three days dietary consumption, amount and content of the nutrients they received at breakfast was determined. In order to determine the amount and content of the nutrients correctly, foods were shown with a catalogue to the families by the expert dietician and food consumption forms were recorded by the families. Food consumption cards were filled separately for each child on days and weekends by BEBIS (Beslenme Bilgi Sistemi). 
Results: 105 healthy students aged between 6-15 years who live in Ankara were investigated by their breakfast consumption in weekdays and weekends . 49.6% of the students were female and 50.4% were male. Energies taken by students during the weekday and weekend breakfast meals were evaluated. The mean energy intake of each weekdays was 378.96 ± 131.64 kcal and 625.68 ± 162.12 kcal at the weekend. At weekends, the amount of energy and nutrients intakes of the students was found to be higher than in weekdays. 
Conclusion: We emphasized that breakfast is important to supply daily food and energy needs and breakfast is important on physical growth, cognitive and behavioral development for students. We conclude that the importance of breakfast meal should explain to the children in our country for healthier growth and development. In order to obtain more detailed information, we support that there need for more comprehensive studies.