Köroğlu Destanı'nda örnekler ile Türkmen Türkçesindeki kip çekimleri ve yapıları -Eski Türkçe ile mukayeseli-
The mood constructions and inflections in Turkmen Turkish with instance from Khoroly Epic -Comparison with Old Turkic-
Yazar: AYNA HALYLOVA
Danışman: PROF. DR. CAN ÖZGÜR
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Destanlar = Epics ; Eski Türkçe = Old Turkish ; Karşılaştırmalı dil bilgisi = Comparative grammar ; Kipler = Moods ; Köroğlu Destanı = Köroğlu Epic ; Türkmence = Turkoman language

Özet:
Çağdaş Türk Lehçelerinden biri olan Türkmen Türkçesini bu zamana kadar kip çekimleri bakımından detaylı bir şekilde ele alan bir çalışma olmadığından, biz araştırmamızda bu açığı doldurmaya çalıştık. İncelemek için seçtiğimiz metin, Türkmen Türkçesinde yayımlanmış ilk Köroğlu Halk Destanı'dır. Bu destan geçiş dönemi metni olduğundan ve halk arasında dilden dile dolaşıp gelen Köroğlu hikâyelerinden olduğu için ağız özellikleri de taşımaktadır. Metnin bu özelliği bizi onu Eski Türkçe ile karşılaştırma yapmaya yöneltti. Araştırmamızda kip ve kiplik ile ilgili görüşler incelenmiştir. Eski Türkçe metinlerden elde edilen kaynaklar ile Eski Türkçe ile Türkmen Türkçesinin kip çekimleri ve yapıları emir-istek, şart ve gereklilik başlıkları altında karşılaştırılmıştır. Eski Türkçede olmayan fakat Türkmen Türkçesinde kullanılan kip ekleri ayrı bir bölümde incelenmiştir. Köroğlu Halk Destanı'nın incelediğimiz kısmının tıpkıbasımı çalışmamızın sonunda verilmiştir. Okuyucunun tıpkıbasımı daha iyi anlayabilmesi için Köroğlu Halk Destanı sözlüğü eklenmiştir.
Çalışmamızın sonunda ise, Eski Türkçe kip çekimleri ve yapıları, Köroğlu Halk Destan'ından seçilen örnekler ile karşılaştırılarak bir sonuca varılmıştır.
Anahtar Sözcükler: Kip, Eski Türkçe, Türkmen Türkçesi, Köroğlu Halk Destanı

Abstract:
Since in terms of mood inflections there is no a scrutinized study of Turkmen Turkish, which is considered to be one of the modern Turkish dialects, we have tried to bridge this gap in our research. The text we chose to research Köroğlu Halk Destan is the first published version in Turkmen Turkish. Since this epic belongs to the transitional period and also to the tales of Köroğlu, spread from mouth to mouth colloquially, it has dialectical elements. This speciality of the text lead us to compare it with Old Turkish. In this study, mood and point of views of modality were examined. The sources we acquried from the Old Turkish texts with the Old Turkish and Turkmen Turkish The Mood constructions and inflections were compared under the headings of emperative - optative, conditional and necessitative. The modal suffixes that do not exist in Old Turkish but used in Turkmen Turkish were examined in a separate section. The facsimile of the part of Köroğlu Halk Destan we have examined is given at the end of our study. İn order to help the readers better understand the facsimile, Köroğlu Halk Destan's dictionary has been added.
 At the end of the study, the old Turkish mood constructions and inflections were compared with the examples we selected from the Köroğlu Folk Epic.
Keywords: Mood, Old Turkic, Turkmen Turkish, Köroğlu Halk Destanı