İnşaat sektöründe ihale süreci kapsamında sözleşmelerde risk yönetimi
Risk management in contracts for the bidding process in the construction industry
Yazar: CİHAN MEMİOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. RÜVEYDA KÖMÜRLÜ
Kocaeli Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
İnşaat sektöründe şirketler, küreselleşen dünyada artan rekabetle birlikte, sektörel anlamda pazar payından faydalanabilmek adına kendileri için en doğru işi seçmek durumundadır. Şirketler için yapım işlerinde amaçlanan, kâr getirisinin maksimum olmasıdır. En iyi kâr oranını yakalayabilmenin yanında; en kısa zamanda, en düşük bütçe ile en kaliteli işi yapmak hedeflenmektedir. Bu sebeple ihalelere teklif verme sürecinde olan bir firma, optimum teklifi belirlemek durumundadır. İşin alınabilmesi için belirlenmesi gereken kâr oranı, istenilen kârı elde edebilecek kadar fazla, işi almayı sağlayacak kadar az, firma prestijine ve stratejilerine olumsuz etki yaratmayacak kadar da uygun belirlenmesi gerekmektedir.
İhale süreci kapsamında, teklif hazırlığı sürecinde olan bir yüklenici için sözleşme hükümlerine etki edebilecek, değerlendirilmesi gereken birçok risk vardır. Proje hedeflerinde olumsuz sapmalara sebep olabilecek risk kaynaklarının tespiti ile riskin bertaraf edilmesi, azaltılması ya da kontrol altında tutulabilmesi için sistematik bir proje risk yönetim süreci gereklidir. Bu bağlamda öncelikle literatür taraması ile risk yönetimi, sözleşme yönetimi, ihale süreci ve teklif verme sürecinde değerlendirilmesi gereken riskler araştırılmıştır. Daha sonra şirketlerin risklere karşı tutumlarının saptanabilmesi için alan çalışması yapılmıştır. Çalışmanın sonunda; risk yönetimi sistemlerinin gelişmişliklerine göre seçilen üç şirketin riskleri değerlendirmesi risk puanlama yöntemiyle incelenerek önerilerde bulunulmuştur.
Yapılan çalışma ile şirketler için risk ve risk yönetimi, sözleşme yönetimi, ihale süreci ve teklif verme süreci gibi konulara değinilerek; hangi risklerin ne derece önemli olduğunun saptanması, risklerin yönetilmesi (azaltılması ya da etkisinin minimize edilmesi) ve teklif hazırlama sürecine rehberlik etmesi beklenmektedir. Bununla birlikte yapılan alan çalışmasında, tez sürecine katkı sağlayan firmaların tecrübeleri ile sektördeki diğer firmalara ve bilimsel çalışmalara ışık tutması amaçlanmıştır.

Abstract:
With the increasing competition in the globalizing world, companies in the construction sector have to choose the right job for them in order to benefit from the market share in the sector. The purpose of construction works for companies is to have a maximum profit. In addition to achieving the best rate of profit, it is aimed to do the best quality work with the lowest budget in the shortest time. For this reason, a company that is in the process of bidding for tenders has to determine the optimum bid. In order to get the job, the rate of profit should be determined to be high enough to obtain the desired profit, to be low enough to get the job, and to be appropriate enough to prevent a negative impact on the company's prestige and strategies. As a part of the tender process, for a contractor who is in the process of proposal preparation, there are many risks that can be considered to affect the contract terms. A systematic project risk management process is required in order to eliminate, reduce or keep the risk under control by identifying risk sources that may cause negative deviations in the project objectives. In this context, the risks that should be evaluated in the process of risk management, contract management, tender process and bidding were investigated primarily through literature review. Following, a field study was carried out in order to determine the attitudes of companies towards risks. For this, three companies were selected regarding the development level of risk management systems they're applying. At the end of the study; the risk assessment of three companies, selected according to the development of their risk management systems, was analyzed using the risk scoring method and recommendations were made. Addressing issues such as risk and risk management, contract management, tender process, and bidding process for companies has been performed during this research study. It is aimed to determine which risks are important, how they are managed (reduced or minimized) and introduce a guide for the bid preparation process. Additionally, shedding light on other companies and scientific studies in the sector regarding the experience of the companies that contributed to the thesis process is among the goals of this study.