Kronik böbrek hastalığı olan hastalarda albüminüri ve tiroid fonksiyonu arasındaki ilişki
The relationship between albuminuria and thyroid function in patients with chronic renal disease
Yazar: ÖMER DEMİR
Danışman: PROF. DR. ZUHAL AYDAN SAĞLAM ; UZMAN SİBEL GÜLÇİÇEK
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Hamidiye Uluslararası Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı / Aile Hekimliği Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Albüminüri = Albuminuria ; Böbrek hastalıkları = Kidney diseases ; Böbrek yetmezliği-kronik = Kidney failure-chronic ; Mikroalbüminüri = Microalbuminuria ; Tiroid fonksiyon testleri = Thyroid function tests ; Tiroksin = Thyroxine

Özet:
Amaç: Kronik böbrek hastalığı, böbrekte oluşan hasarın 3 aydan uzun süredir devam ettiği, geri dönüşü olmayan nefron sayısında kayıp ve nefron fonksiyonlarında azalma ile karakterize yaşam kalitesini etkileyen ve erken mortaliteye sebep olan bir hastalıktır. Kronik böbrek hastalığı, değişmiş periferik hormon metabolizması, taşıyıcı proteinlere bağlanmada bozulma, doku tiroid hormon içeriğinde olası azalma ve tiroid bezlerinde artan iyot deposu dahil olmak üzere tiroid fonksiyonunu birçok şekilde etkiler. Kronik böbrek hastalığı olan hastalarda albüminüri ve tiroid fonksiyonu arasındaki ilişkiye dair yeterli bilgi bulunmamaktadır. Bu konuda bugüne kadar sadece vaka bildirimleri yapılmış ve incelenen hasta sayısı az olmuştur. Birden çok çalışma, proteinüri ve KBH olan daha büyük hasta gruplarında tiroid fonksiyonunu değerlendirdi, ancak farklı sonuçlara ulaştılar. Biz de bu çalışma ile KBH olan hastalarda albüminüri ile tiroid fonksiyon testleri arasındaki ilişkiyi araştırmayı hedefledik.
Gereç̧ ve yöntem: Sağlık Bilimleri Üniversitesi İstanbul Eğitim Araştırma Hastanesi Nefroloji ve Aile Hekimliği polikliniğine 01.12.2022-01.03.2023 tarihleri arasında başvuran KDIGO 2012 kriterlerine göre seçilmiş kronik böbrek hastalığı olan 232 hasta kesitsel olarak incelendi. Albüminüri KDIGO 2012 kriterlerine göre ve hafif, orta veya şiddetli olarak sınıflandırıldı (ACR1: <30 mg/gr, ACR2: 30–300 mg/gr ve ACR3: >300 mg/gr). Tiroid fonksiyonunu değerlendirmek için TSH, serbest T4, serbest T3 bakıldı. Analizlerde SPSS 28.0 programı kullanıldı.
Bulgular: Çalışmaya dahil edilen 232 KBH olan hastanın 129'u (%55.6) kadın, 103'ü (%44.4) erkek, yaş ortalaması ise 51.6±10.3 yıl idi. Olguların idrar albümin/kreatinin ölçümleri 1.0 mg/g ile 10260.0 mg/g değerleri arasında değişmekte olup, ortalama idrar albümin/kreatinin ölçümü 485.7±1250.9 mg/g olarak belirlenmiştir. Bu olgularda ACR <30 mg/g olan hasta sayısı 110 (%47.4), ACR 30-300 mg/g olan hasta sayısı 59 (%25.4), ACR >300 mg/g olan hasta sayısı 63 (%27.1) olarak belirlenmiştir. Olguların TSH ölçümleri 0.3 ile 14 mU/L değerleri arasında değişmekte olup, ortalama TSH ölçümü 2.3±1.7 mU/L olarak, serbest T3 ölçümleri 0.6 ile 4.8 ng/L değerleri arasında değişmekte olup, ortalama serbest T3 ölçümü 3.0±0.5 ng/L olarak, serbest T4 ölçümleri 5.5 ile 17.8 ng/L değerleri arasında değişmekte olup, ortalama serbest T4 ölçümü 11.7±1.8 ng/L olarak belirlenmiştir. ACR1, ACR2, ACR3 grupları arasında TSH, serbest T4, serbest T3 değeri anlamlı farklılık göstermemiştir (p>0.05). GFH ile serbest T3 arasında anlamlı pozitif korelasyon gözlenmiştir (r=0.395, p<0.05). İdrar albümin/kreatinin ile serbest T3 arasında anlamlı negatif korelasyon gözlenmiştir (r=-0.264, p<0.05).
Sonuç̧: Albüminüri, KBH'li hastalarda serbest T3 konsantrasyonlarının düşmesini şiddetlendiriyor olabilir. Bununla birlikte klinisyenler, albüminürisi fazla olan KBH'li hastalarda tiroid fonksiyon testlerinde anormalliklerin olabileceği konusunda farkında olmalıdırlar.
Anahtar Kelimeler: Kronik böbrek hastalığı, Albüminüri, Tiroid fonksiyonu, Serbest T3

Abstract:
Objective: Chronic kidney disease is a disease in which kidney damage continues for more than 3 months, characterized by irreversible loss of nephron number and decrease in nephron functions, affecting quality of life and causing early mortality. Chronic kidney disease affects thyroid function in many ways, including altered peripheral hormone metabolism, impaired binding to carrier proteins, possible reduction in tissue thyroid hormone content, and increased iodine storage in the thyroid glands. There is not enough information about the relationship between albuminuria and thyroid function in patients with chronic kidney disease. In this regard, only case reports have been made so far and the number of patients examined has been low. Multiple studies have evaluated thyroid function in larger groups of patients with proteinuria and CKD, but have reached different conclusions. In this study, we aimed to investigate the relationship between albuminuria and thyroid function tests in patients with CKD.
Materials and methods: 232 patients with chronic kidney disease selected according to KDIGO 2012 criteria, who applied to the Health Sciences University Istanbul Training and Research Hospital Nephrology and Family Medicine outpatient clinic between 01.12.2022 and 01.03.2023, were analyzed cross-sectionally. Albuminuria was classified according to KDIGO 2012 criteria and classified as mild, moderate, or severe (ACR1: <30 mg/gr, ACR2: 30–300 mg/gr, and ACR3: >300 mg/gr). TSH, free T4, free T3 were measured to evaluate thyroid function. SPSS 28.0 program was used in the analysis.
Results: Of the 232 patients with CKD included in the study, 129 (55.6%) were female, 103 (44.4%) were male, and the mean age was 51.6±10.3 years. The urinary albumin/creatinine measurements of the cases ranged from 1.0 mg/g to 10260.0 mg/g, and the mean urinary albumin/creatinine measurement was 485.7±1250.9 mg/g. In these cases, the number of patients with ACR <30 mg/g was 110 (47.4%), the number of patients with ACR 30-300 mg/g was 59 (25.4%), and the number of patients with ACR >300 mg/g was 63 (27.1%). TSH measurements of the cases ranged from 0.3 to 14 mU/L, mean TSH measurement was 2.3±1.7 mU/L, free T3 measurements ranged between 0.6 and 4.8 ng/L, mean free T3 measurement was 3.0±0.5 ng/L. , free T4 measurements ranged from 5.5 to 17.8 ng/L, mean free T4 measurement was determined as 11.7±1.8 ng/L. TSH, free T4 and free T3 values did not differ significantly between ACR1, ACR2, ACR3 groups (p>0.05). A significant positive correlation was observed between GFR and free T3 (r=0.395, p<0.05). A significant negative correlation was observed between urine albumin/creatinine and free T3 (r=-0.264, p<0.05).
Conclusion: Albuminuria may exacerbate the decrease in free T3 concentrations in patients with CKD. However, clinicians should be aware that thyroid function tests may be abnormal in patients with CKD with excessive albuminuria.
Keywords: Chronic kidney disease, Albuminuria, Thyroid function, Free T3