Hafif kognitif bozukluk tanılı hastalarda oksidatif stresin thiol-disülfit homeostazı ve iskemi modifiye albumin kullanılarak değerlendirilmesi
Evaluation of the oxidative stress by using thiol-disulphide homeostasis and ischemia modified albumin in mild cognitive impairment disease
Yazar: SABRİ ENGİN ALTINTOP
Danışman: PROF. MELTEM GÜLHAN HALİL
Hacettepe Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Geriatri = Geriatrics
Dizin: Alzheimer hastalığı = Alzheimer disease ; Biliş = Cognition ; Bilişsel işlevler = Cognitive functions ; Disülfitler = Disulfides ; Homeostaz = Homeostasis ; Oksidatif stres = Oxidative stress ; Tiyoller = Thiols ; İskemi modifiye albumin = Ischemia-modified albumin

Özet:
Oksidatif stresin, Alzheimer Hastalığı (AH) ve Hafif Kognitif Bozukluk (HKB)  hastalıklarının patofizyolojisinde rol oynadığı bilinmektedir. Periferik kanda bakılan bazı biyobelirteçler, bu oksidatif stresi ve hücreye verdiği hasarı saptamada kullanılmaktadır. Bu çalışmanın amacı, hafif kognitif bozukluk tanılı hastalarda oksidatif stresi, dinamik tiyol disülfit homeostazı ve iskemi modifiye albümin (İMA) biyobelirteçlerini kullanarak değerlendirmek ve çalışmaya dahil edilen üç kognitif grup arasında karşılaştırma yapmaktır. Çalışmaya, Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi, Geriatri Bilim Dalı polikliniğine başvuran 44'ü normal kognitif fonksiyonlu grup, 44'ü HKB tanılı ve 40'ı AH tanılı olmak üzere toplam 128 hasta dahil edilmiştir. Tüm hastalara kapsamlı geriatrik değerlendirme testleri uygulanmıştır. HKB tanısı Petersen-Mayo tanı kriterlerine, Alzheimer hastalığı tanısı da NIA-AA (National Institute on Aging and Alzheimer's Association) tanı kriterlerine göre konuldu. Hastalardan oksidatif biyobelirteçlerin çalışılması için 2 ayrı tüpe kan örnekleri alındı. Bakılan oksidatif stres biyobelirteçleri (dinamik tiyol-disülfit homeostazı parametreleri, İMA, İMA/Albumin oranı) karşılaştırıldığında üç grup arasında istatistiksel açıdan anlamlı fark saptanmadı. Hipertansiyon, diyabet, osteoporoz, koroner arter hastalığı, hipotiroidi hastalıkları açısından hastalık olan grupla, olmayan grup ayrı ayrı karşılaştırıldığında oksidatif stres biyobelirteçleri arasında anlamlı bir fark bulunmadı. Yaş, MMSE (Mini-mental değerlendirme testi) skoru, mininutrisyonel test skoru ve kategorik değişkenlerden hipertansiyon ile nativ ve total tiyol düzeyi arasında istatistiksel olarak anlamlı düşük düzeyde negatif yönlü korelasyon saptandı (p<0,001). Sonuç olarak kognitif gruplar arasında bakılan oksidatif stres biyobelirteçleri arasında fark saptanmadı. Ancak oksidatif stresin HKB ve Alzheimer hastalıklarındaki rolü düşünüldüğünde daha geniş prospektif çalışmalara ihtiyaç vardır.

Abstract:
It has been well-known that the oxidative stress plays a crucial role in the pathophysiology of the mild cognitive impairment (MCI) and Alzheimer's disease. A number of peripheral blood biomarkers has been used to determine the oxidative stress and its damage to the cell. The main goal of this study is to evaluate the oxidative stress in MCI by using the dynamic thiol-disulphide homeostasis and ischemia modified albumin (IMA). At the same time, the study aimed to compare how the oxidative stress biomarkers change among three seperate cognitive groups. A total of 128 patients, 44 patients with normal cognitive function, 44 patients with MCI and 40 patients with Alzheimer's disease who were admitted to the Geriatric Medicine outpatient clinic of Hacettepe University, Faculty of Medicine were included in the study. Diagnosis of the MCI was based on Peterson-Mayo diagnostic criteria while that of the Alzheimer's disease was made according to the NIA-AA (National Institute on Aging and Alzheimer's Association) criteria. Then, peripheral blood samples were taken for the analysis of the oxidative stress biomarkers. No statistically significant difference was found between three seperate cognitive groups in terms of oxidative stress biomarkers (Dynamic thiol-disulphide homeostasis, ischemia modified albümin, IMA/Albumin ratio) There were also no significant differences between the groups of the chronic diseases (hypertension, diabetes, osteoporosis, coronary heart disease, hypothyroidism) when they were all compared individually regarding the oxidative stress biomarkers. A weak negative correlation was found between native thiol and total thiol parameters' level with age, MMSE score and mininutritional test score and hypertension (p<0,001). In conclusion, no significant difference was found regarding the oxidative stress biomarkers' levels which were investigated among three different cognitive groups. Given that the well-known role of oxidative stress in the MCI and Alzheimer's disease, larger prospective studies are needed.