Şahidî Beg'in Dīvān'ı: Yazıçevrim ve metin incelemesi
Şahidî Beg's Dīvān: A transcription and textual analysis
Yazar: EYÜP TUGAY BAHAR
Danışman: DOÇ. DR. TÜLAY GENÇTÜRK DEMİRCİOĞLU
Boğaziçi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Divan edebiyatı = Divan literature ; Divan şiiri = Court poem ; Divanlar = Divans ; Şahidi Beg = Şahidi Beg ; Şiir = Poem

Özet:
Bu tezin konusu, 16. yüzyılın ikinci yarısında ve belki 17. yüzyılın ilk yıllarında yaşadığı düşünülen bir Osmanlı şairi olan Şahidî Beg'in Türkçe yazmış olduğu Dīvān'ıdır. Bu çalışmanın temel amacı, Şahidî Beg'in yaşamı, eseri ve edebî kişiliği hakkında elden geldiğince bilgi vermek ve Dīvān'ını biçim ve içerik açısından incelemektir.
Bu doğrultuda, Dīvān'ın tespit edilen tek yazma nüshası okunmuş ve yazıçevrimli metni ortaya çıkarılmıştır. Kısa bir giriş bölümünden sonra yalnızca yazma nüshadan edinilebilen bilgiler aracılığıyla şairin yaşamı, eseri ve edebî kişiliğine ilişkin bilgi verilmiş ve daha sonra eser biçim ve içerik bağlamında incelenmiştir.
İlk olarak yazma nüshanın tanıtımı yapılmış, daha sonra Dīvān'da kullanılan nazım biçimlerine ve bunların dağılımına, ayrıca ölçü, uyak ve redif gibi başka biçim özelliklerine ilişkin bilgiler verilmiştir. Ardından Dīvān'ın dil ve yazım özellikleri ortaya konmuş ve Dīvān'ın içerik özellikleri şiirlerden örnekler verilerek gösterilmiştir.
Son bölümde ise yazıçevrimli metnin hazırlanmasında izlenen yol ve kullanılan yazıçevrim sistemi ile ilgili ön bilgiler verildikten sonra yazıçevrimli metin ortaya konmuştur. Dīvān'da yer alan özel adlar için küçük bir dizin hazırlanmıştır. Çalışmanın sonuna ise yazma nüshanın tıpkıbasımı eklenmiştir.

Abstract:
The subject of this thesis is the Dīvān written in Turkish by Şahidî Beg, one of the Ottoman poets who is thought to have lived in the second half of the sixteenth century and possibly in the first years of the seventeenth century. The main goal of this study is to give information about Şahidî Beg's life, his work and literary personality as far as possible and to analyse his Dīvān.
Accordingly, I have read the only located manuscript copy of the Dīvān and made the transcription of it. After a short introduction, I give information about Şahidî Beg's life, his work and literary personality only by means of the information that I was able to gain from the manuscript copy, and then I examine the Dīvān in terms of form and content.
First, I introduce the manuscript copy of the Dīvān and I present information about the verse forms that were used in the Dīvān and their distribution in the Dīvān, as well as the other structural features such as meter and rhyme. Afterwards, I put forward the characteristics of the language and spelling of the Dīvān and I exhibit the contextual features of the Dīvān by giving examples from the poems.
In the final part, I give preliminary information about the methodology that I used in the transcription and the transcription chart, and then I present the transcription of the manuscript copy. I have prepared a small index for proper nouns. I also provide a facsimile of the manuscript copy at the end of my study.