Sağlıklı çocuklarda vitamin D reseptör gen polimorfizmleri sıklığı ve 25-hidroksi vitamin D düzeyleri ile ilişkisi
Frequency of vitamin D receptor gene polymorphisms in healthy children and association with 25-hydroxy vitamin D levels
Yazar: CANOZAN BİÇER
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SEFER ÜSTEBAY ; DR. ÖĞR. ÜYESİ DÖNDÜ ÜLKER ÜSTEBAY
Kafkas Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Polimorfizm-genetik = Polymorphism-genetic ; Reseptörler = Receptors ; Vitamin D = Vitamin D ; Çocuklar = Children

Özet:
Sağlıklı Çocuklarda Vitamin D Reseptör Gen Polimorfizmleri Sıklığı ve 25-Hidroksi Vitamin D Düzeyleri ile İlişkisi, Biçer C, Kafkas Üniveristesi Tıp Fakültesi, Çocuk Sağlığı ve Hastalıları, Uzmanlık Tezi: Kars, 2020.

Amaç: D vitamini eksikliği hem çocuklarda hem yetişkinlerde önemli bir halk sağlığı sorunu haline gelmiştir. Vitamin D'nin etkilerini reseptörleri aracılığı ile yaptığı bilinmektedir. Bu konuda üzerinde en çok çalışılan Vitamin D Reseptörü (VDR)'dür. VDR genindeki farklı polimorfizmlerin bazı hastalıklara yatkınlık oluşturduğu ve vitamin D eksikliği üzerine etkisinin olduğu birçok çalışmada gösterilmiştir. VDR'nin ApaI, TaqI, FokI ve BsmI polimorfizmleri saptanmıştır. Üzerinde en fazla çalışılan bu dört polimorfizmdir. Çalışmamızda sağlıklı, vitamin D eksikliği veya fazlalığına dair herhangi bir klinik şikayeti olmayan ve normal fizik muayene bulgularına sahip çocuklarda VDR ApaI ve TaqI gen polimorfizmi sıklığı ve bu polimorfizmlerin vitamin D düzeyleri ile olan ilişkisini saptamayı hedefledik.

Gereç ve Yöntemler: Çalışmamıza toplam 124 olmak üzere aynı bölgede yaşayan, sağlıklı, herhangi bir klinik şikayeti olmayan, normal fizik muayene bulgularına sahip çocuklar dahil edildi. Sağlıklı çocuk izlemi için bakılan rutin tetkikler sonucunda, D vitamini düzeyleri bakımından normal değerlere sahip 52 çocuk ve düşük değerlere sahip 72 çocuk ele alındı. Düşük değerlere sahip olanlar kendi içinde D vitamini yetersizliği, eksikliği ve şiddetli eksikliği olarak gruplandırıldı. Çalışmaya dahil olan olgularımızın demografik özellikleri belirlendi. Alınan kan örneklerinde D vitamini, Kalsiyum, Fosfor, Alkalen fosfataz, Magnezyum ve Paratiroid Hormon çalışıldı. Ayrıca alınan periferik kan örneğinden Deoksiribonükleik Asit (DNA) izolasyonu yapılıp Polimeraz Zincir Reaksiyonu (PCR) yöntemiyle VDR ApaI ve TaqI polimorfizmleri belirlendi ve gruplar arasında karşılaştırma yapıldı.

Bulgular: Tüm çalışma grubunda ApaI polimorfizmi için AA genotipi %32, Aa genotipi %57, aa genotipi ise %11, TaqI polimorfizmi için TT genotipi %42, Tt genotipi %48, tt genotipi ise %10 olarak bulundu. Vitamin D düzeyleri 20 ng/mL altında olan grupta AA genotipi %35, Aa genotipi %55 ve aa genotipi %10, TT genotipi %43, Tt genotipi %47, tt genotipi %10 bulundu. Vitamin D düzeyleri 20 ng/mL ve üzeri olan grupta ise AA genotipi %29, Aa genotipi %60 ve aa genotipi % 11, TT genotipi %40, Tt genotipi %48, tt genotipi ise %12 bulundu. Grupların karşılaştırılmasında istatiksel anlamlı fark bulunmadı. Polimorfizmler ve vitamin D düzeyi karşılaştırıldığında ise vitamin D düzeyi AA genotipinde 19.58 ng/mL, Aa genotipinde 22.94 ng/mL ve aa genotipinde 26.85 ng/mL, TT genotipinde 20.69 ng/mL, Tt genotipinde 24.10 ng/mL ve tt genotipinde 20.23 ng/mL bulundu. Genotipler arasında istatiksel anlamlı fark tespit edilmedi. Tüm popülasyonda ortalama D vitamin düzeyi ise 23.49 ng/mL olarak tespit edildi.

Sonuçlar: Sağlıklı, vitamin D eksikliği veya fazlalığına dair herhangi bir klinik şikayeti olmayan ve normal fizik muayene bulgularına sahip çocuklar ile yapılan çalışmamızda, ApaI ve TaqI polimorfizmlerinin genotipleri ve vitamin D düzeyleri arasında istatiksel olarak anlamlı ilişki saptanmadı, yine vitamin D düzeyleri bakımından ikiye ayrılan gruplar arasında VDR ApaI ve TaqI gen polimorfizmleri açısından istatiksel anlamlı fark bulunmadı. Çalışmamızda ele alınan polimorfizmlerin vitamin D eksikliğine yatkınlık oluşturmadığı belirlendi. Çalışmamızda D vitamini seviyelerine göre klinik semptomların yokluğu bu durumun polimorfizmler ile ilişkisini düşündürmektedir. Çalışmamız vitamin D eksikliğinin halen bir halk sağlığı sorunu olduğunu göstermesi açısından önemlidir ve bölgemizde yapılacak VDR gen polimorfizm çalışmalarına ışık tutacak nitelikte olacaktır.

Anahtar Kelimeler: Vitamin D Reseptör Geni, ApaI ve TaqI, D vitamini, polimorfizm

Abstract:
Frequency of Vitamin D Receptor Gene Polymorphisms in Healthy Children and Association with 25-Hydroxy Vitamin D Levels, Biçer C, Kafkas University School of Medicine, Department of Pediatrics Thesis: Kars, 2020.

Aim: Vitamin D deficiency has become an important public health problem in both children and adults. Vitamin D is known to exert its effects through receptors. Vitamin D Receptor (VDR) is the most commonly studied receptor. Different polymorphisms in the VDR gene have been demonstrated in many studies to cause susceptibility to some diseases and to effect vitamin D deficiency. The ApaI, TaqI, FokI and BsmI polymorphisms of VDR have been detected. These are the four most frequently studied polymorphisms. In our study, we aimed to detect the frequency of VDR ApaI and TaqI gene polymorphisms and the association of these polymorphisms with vitamin D levels in children who have healthy clinical findings and who do not have any clinical complaints about vitamin D deficiency or excess.

Material and Methods: In our study, a total of 124 children living in the same region, healthy, without any clinical complaints and having normal physical examination findings were included. As a result of routine examinations for healthy child surveillance, in terms of vitamin D levels, 52 children with normal values and 72 children with low values were considered. Those with low values were grouped in themselves as vitamin D insufficiency, deficiency and severe deficiency. The demographic characteristics of the cases included in the study were determined. Vitamin D, Calcium, Phosphorus, Alkaline Phosphatase, Magnesium and Parathyroid Hormone were studied in the blood samples obtained. In addition, Deoxyribonucleic Acid (DNA) isolation was performed in the peripheral blood sample and the VDR ApaI and TaqI polymorphisms were determined by the Polymerase Chain Reaction (PCR) method and comparison was made between the groups.

Results: In the whole study group, the AA genotype was found to be %32, the Aa genotype %57, and the aa genotype was found to be %11 for the ApaI polymorphism, the TT genotype was found in %42, the Tt genotype in %48, and the tt genotype was found in %10 for the TaqI polymorphism. In the group with vitamin D levels below 20 ng/mL, the AA genotype was seen in %35, Aa genotype in %55, aa genotype in %10, TT genotype in %43, Tt genotype in %47 and the tt genotype in %10. In the group with vitamin D levels of 20 ng/mL and above, the AA genotype was found in %29, Aa genotype in %60, aa genotype in %11, TT genotype in %40, Tt genotype in %48, and the tt genotype in %12. No statistically significant difference was found in the comparison of the groups. When polymorphisms and vitamin D levels were compared, the vitamin D level was found as 19.58 ng/mL in the AA genotype, 22.94 ng/mL in the Aa genotype, 26.85 ng/mL in the aa genotype, 20.69 ng/mL in the TT genotype, 24.10 ng/mL in the Tt genotype and 20.23 ng/mL in the tt genotype. No statistically significant difference was discovered between the genotypes. The average level of vitamin D was detected as 23.49 ng/mL in the entire population.

Conclusions: In our study with healthy children who did not have any clinical complaints about vitamin D deficiency or excess and who had normal physical examination findings, no statistically significant association was found between the genotypes of ApaI and TaqI polymorphisms and vitamin D levels, and there was no statistically significant difference between the groups of VDR ApaI and TaqI gene polymorphisms. It was revealed that the polymorphisms discussed in this present study resulted in no susceptibility to vitamin D deficiency. In our study, the absence of clinical symptoms according to vitamin D levels suggested that this was related to polymorphisms. This study is important since it demonstrates that vitamin D deficiency is still a public health problem. This study will shed light on the VDR gene polymorphism studies to be conducted in this region.

Keywords: Vitamin D Receptor Gene, ApaI and TaqI, vitamin D, polymorphism