Dijital medya ve mekânın dönüşümü
Digital media and transformation of space
Yazar: AYŞE GÜL TOPRAK
Danışman: PROF. DR. NİLÜFER TİMİSİ NALÇAOĞLU
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Radyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Radyo-Televizyon = Radio and Television ; İletişim Bilimleri = Communication Sciences
Dizin: Elektronik medya = Electronic media ; Kentsel mekan = Urban space ; Medya = Media ; Mekan = Space ; Mekansal dönüşüm = Spatial conversion ; Sayısallaştırma = Digitization ; Yeni medya = New media ; İletişim teknolojisi = Communication technology

Özet:
Bu tez, çağdaş toplumların teknolojik paradigması olan dijitalleşme ile ortaya çıkan yeni medya teknolojileri ile mekân arasındaki ilişkiyi konu edinmektedir. Yeni dijital iletişim ve medya teknolojileri ile toplumsal yaşamın en temel koordinatlarından biri olan mekân arasındaki birliktelikle gündeme gelen melez/hibrit mekânların, mekânı deneyimleme biçimimize nasıl etki ettiği bu çalışmanın temel sorunsalıdır. Nitel araştırma yönteminin kullanıldığı çalışmada literatür taraması yapılmış; birey/toplum, mekân ve teknoloji arasındaki bağlantı kurulmaya çalışılmıştır. Yaşanan mekânsal dönüşümü anlamak için öncelikle tarihsel bir çerçeve çizilmiş ve mekân; kapitalizm, modernite, medya teknolojileri ve gözetim ekseninde makro ölçekte ele alınmıştır. İkinci bölümde yeni-dijital medya teknolojileri ile gündeme gelen melez mekân ve artırılmış mekân gibi güncel kavramlar ele alınmış ve bu dönüşümü ortaya çıkaran teknolojik gelişmelere bakılmıştır. Bireyleri melez mekânda konumlandırma yeteneğine sahip olan dijital haritalama sistemleri üzerine inşa edilen konumsal medya teknolojileri ile medyanın mekânsallaştığı öne sürülmüştür. Çalışmanın sorunsalı ekseninde dijital medya teknolojilerinin gömülü olduğu kentsel mekânlarla etkileşim halinde olan konumsal medya pratikleri sınıflandırılarak tüm dünyada yaygın olarak kullanılan uygulamalar betimsel bir yöntemle mevcut literatür üzerinden incelemiştir. Dijital konumsal medya teknolojileri ile fiziksel mekân arasındaki iç içe geçmişliğin, bu iki dünya arasındaki geleneksel ayrımları ortadan kaldırdığı yeni bir mekân deneyimi ve algısı yarattığı görülmüştür. Melez mekânlar sadece bireyin deneyimini değil genel anlamda toplumsal yaşamın bütününü yeniden şekillendirmektedir. Fiziksel mekân dijital medya ile güçlendirilirken, bireylere dair mekânsal verilerin de ortaya çıkmasına neden olmakta ve gözetimin yeni bir türü olarak jeo-gözetimi doğurmaktadır. Dijital medya ve mekân arasındaki ilişkiyi anlamak için resmin bütününe bakmak bu anlamda gittikçe önem kazanmaktadır. Bu sebeple mekânsal dönüşümler sonuç bölümünde olanaklar ve tehditler ekseninde tartışılmıştır.
Anahtar kelimeler: dijital medya, mekân, konumsal medya, mekânsal medya, melez mekân, artırılmış mekân, mekânsal veri, jeo-gözetim

Abstract:
This thesis focuses on the relationship between space and new media technologies that emerged from digitalization, the technological paradigm of contemporary societies. The main problematic of this study is how the hybrid spaces that come to the agenda with the association between new digital communication and media technologies and space, which is one of the most important coordinates of social life, affect our way of experiencing space. Qualitative research method was used and the literature was searched; the connection between the individual/society, space and technology has been tried to be established. In order to understand the spatial transformation, firstly a historical framework has been drawn and the space has been dealt with in the macro scale on the axis of capitalism, modernity, media technologies and surveillance. In the second part, current concepts such as hybrid space and augmented space are discussed with new-digital media technologies and technological developments that bring about this transformation are examined. It has been suggested that the spatialization of the media with locative media technologies built on digital mapping systems capable of positioning individuals in hybrid space. In the problematic axis of the study, locative media practices interacting with the urban spaces where digital media technologies are embedded have been classified and examined in a descriptive way through the existing literature. It is seen that the intertwining between digital locative media Technologies and physical space creates a new spatial experience and perception that eliminates the traditional distinctions between these two worlds. Hybrid spaces are reshaping not only the experience of the individual, but the whole of social life in general. While physical space is being strengthened with digital media, it also causes the emergence of spatial data about individuals and creates geo-surveillance as a new type of surveillance. In order to understand the relationship between digital media and space, looking at the whole picture becomes increasingly important. For this reason, spatial transformations are discussed in the conclusion section on the axis of possibilities and threats.
Keywords: digital media, space, locative media, spatial media, hybrid space, augmented space, spatial data, geo-surveillance