Riskli gebelere verilen gestasyonel diyabet eğitiminin tanı alma üzerine etkisi
The effect of gestaional diabetes training for risky pregnancies on diagnosis
Yazar: NEZİDE TOPUZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ NAZAN KARAHAN
Karabük Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Ebelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology ; Sağlık Eğitimi = Health Education
Dizin: Diabet-gebelik sırasında = Diabetes-gestational ; Ebeler = Midwives ; Gebelik = Pregnancy ; Gebelik-yüksek riskli = Pregnancy-high-risk ; Hasta eğitimi = Patient education ; Sağlıklı yaşam = Healthy life ; Teşhis = Diagnosis

Özet:
Bu araştırma, gestasyonel diyabet açısından riskli grupta yer alan gebelere, diyabet farkındalığı yaratmak, beslenmeyi düzenlemek ve fiziksel aktiviteyi artırmak amacıyla yapılacak eğitimin tanı alma üzerindeki etkisini değerlendirmek amacıyla yapılmıştır. Deneysel tipteki araştırma, 15 Şubat – 31 Aralık 2016 tarihleri arasında, bir kamu hastanesinde yapılmıştır. Araştırmanın örneklemini, çalışmaya katılmayı kabul eden, 16.-18.  gestasyonel haftada olan 52 deney, 56 kontrol grubundan oluşturmuştur. Araştırmada gebe izlem polikliniğine rutin kontroller için başvuran tüm gebeler gestasyonel diyabet riski açısından taranmıştır. Deney grubunda yer alan gebelere, diyabetin tanımı, görülme sıklığı, risk faktörleri, anne ve bebekte yarattığı olumsuz etkiler, tedavisi ile gebelikte sağlıklı beslenme davranışı, gebelikte fiziksel aktivitenin artırılması konularını içeren "Gestasyonel Diyabetin Önlenmesinde Olumlu Yaşam Davranışları Eğitimi" uygulanmıştır. Deney ve kontrol grubunda yer alan gebeler 26. Gestasyonel haftaya ulaştığında, hastanenin  rutin olarak uyguladığı  oral glikoz tolerans testi (OGTT) sonuçları ve aylık kilo alma durumları her grup için ayrı ayrı değerlendirilmiştir. Verilerin toplanmasında araştırmacı tarafından geliştirilen sosyodemografik ve obstetrik özellikleri sorgulayan anket formu, OGTT test sonuçları, haftalık kilo artışı çizelgesi kullanılmıştır. Araştırma deney ve kontrol grubunda yer alan gebeler eğitim seviyesi açısından deney grubu lehine anlamlı farklılık göstermekte olup, çalışma durumu, gebelikte sorun yaşanması, beden kitle indeksi, gebelik ve doğum sayısı açısından anlamlı farklılık göstermemektedir (p>0,005). OGTT sonuçlarına göre gestasyonel diyabet tanısı alma durumu incelendiğinde; deney grubunda %8.3 (n=2), kontrol grubunda ise %12.5 (n=7)  oranında tanı alındığı, GDM tanısı alma oranlarının deney grubunda daha düşük olmasına karşın, gruplar arasında anlamlı farklılık bulunmadığı (p=0,164) belirlenmiştir. Araştırmanın sonuçları gebelere erken dönemde yapılacak eğitimlerin GDM tanısı alma oranlarını azaltabileceğini düşündürmekle birlikte, konu hakkında daha büyük örneklem grubu ile çalışmalar yapılması gerektiğine işaret etmektedir.

Abstract:
This study was conducted to evaluate the effect of education on the diagnosis of gestational diabetes in risky groups, to raise diabetes awareness, to regulate nutrition and to increase physical activity.The experimental type study was conducted in a public hospital between February 15 and December 31, 2016. Sample of the researcher, who agreed to participate in the study, 16.-18. 52 experiments in the gestational week consisted of 56 control groups. All pregnancies applying for routine controls to the pregnancy follow-up policlinic in the survey were screened for the risk of gestational diabetes. "Positive Life Behavior Training in the Prevention of Gestational Diabetes" was included in the experiment group, which includes the definition of diabetes, frequency of incidence, risk factors, adverse effects on mother and baby, treatment and healthy eating behaviors in pregnancy, and physical activity in pregnancy. 26. Gestational weeks in the experimental and control group The oral glucose tolerance test (OGTT) routinely performed by the hospital when the gestational week was reached and the weekly weight-loss status were assessed separately for each group. Questionnaire, OGTT test results, weekly weight increase scale were used to collect sociodemographic and obstetric characteristics developed by the researcher. In terms of the education level of the research experimental and control groups, there was a significant difference in favor of the experimental group and there was no significant difference in terms of working status, gestational problems, body mass index, pregnancy and birth number (p> 0,005). When gestational diabetes is diagnosed according to OGTT results, 8.3% (n = 2) in the experimental group and 12.5% (n = 7) in the control group were found to have lower GDM diagnosis rates in the experimental group but no significant difference between the groups (p = 0,164).The results of the study suggest that early training in the gestations may reduce the rate of receiving GDM diagnosis, but it also indicates that larger sample groups should be studied.