Geomatik mühendisliğindeki gelişmelere bağlı olarak 3 boyutlu mülkiyet haritalarının oluşturulması
Creation of 3d property maps based on developments in geomatic engineering
Yazar: RESMİGÜL ŞENER
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HAKAN AKÇIN
Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Geomatik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Jeodezi ve Fotogrametri = Geodesy and Photogrammetry
Dizin: Kadastro = Cadaster

Özet:
Kadastro, insan ve toprak arasındaki ilişkiyi düzenleyen ve modelleyen bir bilgi sistemidir ve toprak üzerindeki iyelik haklarını belirlemek ve korumakla yükümlüdür. Geleneksel kadastroda mülkiyet, bilindiği üzere 2 boyutlu parselleri temel almaktadır. Fakat arazi üzerindeki haklar, parsel üzerindeki 2 boyutlu yüzeyden ibaret değildir. Bu sebeple arazinin üçüncü boyuttaki hak varlığı da kabul edilmeli ve bu haklar korunmalıdır. 3 boyutlu kadastro bu hakların korunması ve kullanılması için geliştirilmiş bir sistemdir. Ayrıca 3 boyutlu kadastro nesnelerinin kullanımını ve uzaydaki mülkiyetin yeniden biçimlendirilmesini sağlayarak var olan 3 boyutlu mülkiyet sorununa çözüm yolu bulacaktır. 3 boyutlu kadastro çalışmaları, coğrafi bilgi sistemleri içinde ele alınmalıdır. Günümüzde CBS (Coğrafi Bilgi Sistemleri) ve fotogrametrinin birlikte kullanılmasıyla da daha etkin verilere ulaşmak mümkün kılınmıştır. 3 boyutlu şehir modelleri bunun en güzel örneğidir. Tüm dünyada olduğu gibi ülkemizde de 3 boyutlu şehir modellerinin üretilip tamamlanması hedeflenmektedir. Ülkemizde bu çalışmalar Ulusal Akıllı Şehirler Stratejisi ve Eylem Planı'na ilişkin Cumhurbaşkanlığı Genelgesi kapsamında yürütülmektedir. Bu bağlamda akıllı şehir yaklaşımı, üzerinde yaşanabilirliği ve sürdürülebilirliği mümkün, gelişmiş bir sosyal ve kültürel yaşam standartı sağlayan şehirlerin etkinliğini artırmayı hedeflemektedir. Verimliliği ve hizmet kalitesi yüksek olan akıllı şehirlerin, bugünün sorunlarına çözüm üretmesi ve gelecekte karşılaşılması muhtemel sorunları da engellemesi için bu doğrultuda planlamaları yapılmalıdır. Bu tez çalışmasında, Geomatik Mühendisliğindeki gelişmelere bağlı olarak 3 boyutlu mülkiyet haritalarının oluşturulmasına yönelik bilgiler sunularak mülkiyete yönelik sayısal fotogrametrik görüntülerden 3B kadastro nesnelerinin elde edilmesine yönelik uygulamalar ele alınarak öneriler geliştirilmiştir. Çalışmada TKGM tarafından yürütülen "3B Şehir Modelleri Üretimi ve 3B Kadastro Altlığı Oluşturma Projesi" kapsamında çalışılan firmadan temin edilen örnek bir uygulamaya yer verilerek CityGML dönüşümünün 3B şehir modeli üretimi kapsamında bir standart halini aldığı vurgulanmıştır.

Abstract:
Cadastre is an information system that regulates and models the relationship between man and land, and is responsible for determining and protecting ownership rights over land. In the traditional cadastre, ownership is based on 2-dimensional parcels as it is known. However, the rights on the land are not just the two-dimensional surface on the parcel. For this reason, the third dimension right asset of the land should also be accepted and these rights should be protected. 3D cadastre is a system developed for the protection and use of these rights. In addition, it will find solution to the existing 3D ownership problem by providing the use of 3D cadastral objects and re-shaping the property in space. 3D cadastral studies should be handled within geographic information systems. Nowadays, it is possible to reach more effective data by using GIS (Geographic Information Systems) and photogrammetry together. 3D city models are the best example of this. It is aimed to produce and complete 3D city models in our country as well as in the whole world. In our country, these studies are carried out within the scope of the Presidential Circular on the National Smart Cities Strategy and Action Plan. In this context, the smart city approach aims to increase the efficiency of cities that provide liveability and sustainability and provide an advanced social and cultural life standard. Smart cities with high efficiency and service quality should be planned accordingly in order to produce solutions to today's problems and to prevent possible problems in the future. In this thesis, based on the developments in Geomatics Engineering, information on the creation of 3-dimensional property maps is presented, and suggestions have been developed by addressing applications for obtaining 3D cadastral objects from digital photogrammetric images for property. In the study, it was emphasized that the City GML transformation has become a standard within the scope of 3D city model production by including a sample application obtained from the company working under the "3D City Models Production and 3D Cadastre Base Creation Project" carried out by TKGM.