Cephe ölçeğinde koruma çalışmalarının kullanıcı memnuniyeti bağlamında değerlendirilmesi; Akşehir örneği
Evaluation of facade scale protection works in the context of user satisfaction; for example Akşehir
Yazar: ŞEYMA GÜLDENİZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MUSTAFA KAŞ
KTO Karatay Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
Var olduğumuz kentlerde yer alan kültür varlıkları ve bunlara ait olan tarihi dokular 
geçmiş ile gelecek arasındaki bağ ile kimliğimizi yansıtan, sürdürülebilir kültür ile 
kaliteye katkı sunan önemli bileşenlerdir. Bu tarihi dokular hem kendi başlarına hem de 
içinde bulundukları çevre ile bütünleştiğinde fiziksel yapılı çevrede kültürün ve kimliğin 
yansıtıcısı olarak önemlidirler. Bu bağlamda korunmaları ve sürdürülebilirliklerinin 
sağlanması gereklidir. Koruma altına alınan alanlar, yapılar ve dokular aynı zamanda 
korundukları kentte yaşatılmalıdırlar. Koruyarak yaşatma köprüsünü ise insanla kurmak 
mümkündür. Bu noktada kullanıcının süreçteki algısı ve korunanın algıdaki 
değerlendirmesi oldukça önemlidir. Fiziksel çevrede aktif olarak kullanıcı durumunda 
bulunan insanın memnuniyeti değerlendirilmeli, koruma da kalitenin bir kriteri olarak ele 
alınmalıdır.  
Koruma çalışmalarının tarihi dokularda cephe ölçeğinde uygulanan yöntemlerinden biri 
olan sokak sağlıklaştırma çalışmalarının kullanıcısının memnuniyeti üzerinde olumlu bir 
etki oluşturduğu gözleme dayalı olarak bilinse de bunun akademik bir çalışmaya konu 
edilerek bilimsel tabanlı veriler ışığında irdelenmesi gerekmektedir. Yapılan bu çalışma 
ile korumada cephe ölçeğine inilmiş, Akşehir özelinde memnuniyetin bu ölçekte nasıl 
değerlendirildiği ele alınmış, öncesi ve sonrası kıyaslama ile çıkarımlar ortaya konmuştur. 
Cephe ölçeğinde koruma da kullanıcıyı da sürece dahil eden başarılı müdahalelerin 
memnuniyet kriterleri ışığında geliştirilmesi için öneriler ortaya konmuştur. Çalışmanın 
metodunu literatür taraması ve korumaya farklı bir perspektiften bakıp memnuniyete 
etkisinin artırılması adına kullanıcı ile yapılan anket çalışması oluşturmuştur. 
Kullanıcının koruma öncesi ve sonrası memnuniyeti irdelenirken; kıyaslamaya dayalı bir 
ölçek oluşturmak hedeflenmiştir. Çalışma kullanıcı algılarından temel alarak, cephe 
ölçeğinde koruma çalışmalarına somut veri üzerinden öneriler sunmayı hedeflemiştir.

Abstract:
In the cities where we exist, cultural assets and historical textures that belong to them are 
important components that reflect our identity with the link between the past and the 
future, and contribute to sustainable culture and quality. These historical textures are 
important as reflectors of culture and identity in the physical built environment, both on 
their own and when integrated with the environment in which they are located. In this 
context, their protection and sustainability should be ensured. Protected areas, structures 
and textures should also be kept alive in the city where they are protected. It is possible 
to build the bridge of preservation and sustainability with people. At this point, the 
perception of the user in the process and the evaluation of the preserved in perception are 
very important. The satisfaction of people who are active users in the physical 
environment should be evaluated, and in conservation should be considered as a criterion 
of quality. 
Although it is known based on observation that street rehabilitation works, one of the 
methods of conservation studies applied at the facade scale in historical textures, have a 
positive effect on the satisfaction of the user, this should be subject to an academic study 
and examined in the light of scientifically based data. With this study, the facade scale in 
conservation has been examined, how satisfaction is evaluated at this scale in the case of 
Akşehir has been discussed, and inferences have been drawn by comparing before and 
after. Suggestions have been put forward for the development of successful interventions 
that include the user in the process in the light of satisfaction criteria. The methodology 
of the study consists of a literature review and a questionnaire study conducted with the 
user in order to increase the impact on satisfaction by looking at conservation from a 
different perspective. While examining the user's satisfaction before and after 
conservation; it is aimed to create a scale based on comparison. Based on user 
perceptions, the study aims to provide suggestions for conservation studies at the facade 
scale based on concrete data.