Çöktürme yönteminin kullanıldığı boya atıksu arıtma sisteminin genelleştirilmiş tahmin edici kontrol (GPC) ile pH kontrolü
Generalized predictive control (GPC) of pH in dye wastewater treatment by using coagulation method
Yazar: LÜTFİYE CANAN PEKEL
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA ALPBAZ
Ankara Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Kimya Mühendisliği = Chemical Engineering
Dizin: Koagülantlar = Coagulants ; Süreç kontrol = Process control ; Tekstil boyaları = Textile dyes

Özet:
Endüstriyel atıksular çok çeşitli sektörler tarafından oluşturulduğu için bunların arıtılmasında kullanılacak teknoloji ve metotlar da farklılık göstermektedir. Bu sektörler arasında bulunan boya ve boyarmadde üretimi yapan veya atıksularında boyarmadde içeren tekstil endüstrisinin atıksularının arıtımında fiziksel, kimyasal ve biyolojik yöntemler kullanılabilmektedir. Bu arıtım yöntemlerinin arasında kimyasal çöktürme ve floklaştırma önemli bir yer tutmaktadır.Bu çalışmada öncelikle tekstil atıksuyunun arıtılması için kullanılan kimyasal çöktürme ve floklaştırma yöntemi için MgCl2, FeCl3 ve Al2(SO4)3 çöktürücüleri kullanılmıştır. Bu çöktürücüler ayrı ayrı su arıtılması için tekstil atıksuyuna ilave edilmiş, farklı derişimleri için farklı pH değerlerinde çalışılmıştır. Su kalitesi testleri ışık geçirgenliği özelliğinden yararlanılarak yapılmıştır. Bu testler için spektrofotometre cihazı kullanılmıştır. Çeşitli analizler sonucunda optimum çöktürücü ve pH değerleri bulunmuştur.Optimum çöktürücü ve pH değerlerinde suyun istenilen değerlerde arıtılması için pH kontrol deneyleri gerçekleştirilmiştir. Bunun için on-line computer kontrol sistemi kullanılmıştır. Çeşitli kontrol parametreleri denenerek en uygun kontrol parametreleri hesaplanmıştır. Yapılan çalışmada GPC'nin kontrol sisteminde pH kontrolü için uygun bir kontrol sistemi olduğu anlaşılmıştır. Kontrol çalışmalarından sonra elde edilen arıtılmış suyun spektrofotometrik değerlerine bakılmıştır.

Abstract:
For the wastewater industry which has been found from different industrial sectors, there are different methods to be used for the purification of wastewater. In the sectors which produce dye and dye materials or the wastewater which contains dye taken from textile industry for the purification of such a wastewater physical, chemical and biological methods have been used. In these purification methods chemical coagulation and flocculation are considered as a very important method.In this work primarily magnesium chloride, ferro chloride and aluminium chloride have been used as a coagulant for chemical coagulation and flocculation method which is used for the purification of textile wastewater and for different concentrations for them, different pH values were observed. The quality of water has been tested with specification of light absorbans. For these tests spectrofotometer has been used. At the end of different experimental analysis work, the values of optimal coagulation values have been found.The pH control experiment has been realised at the optimal coagulant and pH values to obtain the purified values for obtaining the desired values. For this reason on-line computer system has been used. The different control parameters have been tried and then suitable control parameters have been calculated. In this work GPC control system has been found that it is very suitable for controlling the desired pH values. After all control experimental work the purified water has been tested with spectrofotometer.