Sınıf öğretmenlerinin saygısızlık algıları
Perceptions of primary teachers about disrespect
Yazar: AYŞEGÜL GEÇKALDI
Danışman: DOÇ. DR. NİLGÜN DAĞ
Mersin Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Sınıf Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırmanın amacı, sınıf öğretmenlerinin saygısızlık algılarını ve deneyimlerini araştırmaktır. Çalışma, nitel araştırma modeline dayalı olarak yürütülmüştür. Araştırmanın çalışma grubunu 2022-2023 eğitim-öğretim yılının Bahar döneminde Mersin ili Akdeniz, Yenişehir, Mezitli, Toroslar ve Tarsus ilçelerinde bulunan resmi ilkokullarda görev yapan 20 sınıf öğretmeni oluşturmuştur. Araştırmanın katılımcıları, amaçlı örnekleme yöntemlerinden biri olan maksimum örnekleme tekniği ile seçilen sınıf öğretmenlerinden oluşmuştur. Çalışmada, görüşme tekniği kullanılmış olup verilerin analizinde araştırma soruları ve katılımcıların görüşme sorularına verdikleri cevaplar sınıflandırılarak kategorik (tematik) bir çerçeve oluşturulmuştur. Ardından veriler, bu kategorik çerçeveye göre işlenmiş ve yorumlanmıştır. Araştırma sonuçlarına göre saygısızlık, onu ifade eden davranışlara ve muamele türlerine ilişkin algılar açısından tanımlanmıştır. Sonuçlar, katılımcıların saygısızlığı eylem biçimleri ve saygısızlığın hissettirdiği duygu ile bireysel yaşantı ve tecrübelerinden hareketle tanımladıklarını ortaya koymuştur. Saygısızlığı eylem biçimleri üzerinden açıklayan tanımlar, katılımcılar tarafından daha yoğun şekilde bildirilmiştir. Ayrıca araştırma sonuçları, katılımcıların saygısızlık karşısında konuşmak/anlatmak, sessiz kalmak, empati yapmak, hakkını savunmak, empati yapmaya yönlendirmek, uyarmak, ses yükseltmek, rehberlik servisiyle iş birliği yapmak şeklinde tepkiler verdiklerini göstermiştir. Konuşmak/Anlatmak, katılımcıların saygısızlık karşısında daha yoğun şekilde dile getirilen reaksiyon olmuştur. Katılımcıların öğrencilerle, velilerle, meslektaşlarıyla, okul idaresiyle, diğer kişi ve kurumlarla saygısızlık deneyimlerini yaşadıklarını ortaya koymuştur. Katılımcıların tamamı, velilerle bir saygısızlık tecrübeleri olduğunu bildirmiş ve velilerin zamansız aramaları, işlerine müdahale etmeleri, öğretmene bakıcı rolü yüklemeleri, öğretmeni meslektaşlarıyla kıyaslamaları, öğretmen çatışma içerisine girmeleri, suçlayıcı ve yargılayıcı tavır ve ithamlarda bulunmaları, hakaret etmeleri ve iletişimdeki kusurlarıyla ilgili deneyimler yaşadıklarını bildirmişlerdir. Katılımcılar meslektaşlarıyla işbirliği, dayanışma ve iyi ilişkiler içinde çalışamama ve küçümseme noktasında saygısızlık deneyimleri yaşamışlardır. Okul idaresiyle mobing, tahammülsüzlük, hoşgörüsüzlük, tehdit, azarlama, aşağılama, küçümseme, değersizleştirmeyle ilgili saygısızlık deneyimleri olmuştur.

Abstract:
The purpose of this research is to investigate classroom teachers' perceptions and experiences of disrespect. The study was conducted based on the qualitative research model. The study group of the research consisted of 20 classroom teachers working in public primary schools in Akdeniz, Yenişehir, Mezitli, Toroslar and Tarsus districts of Mersin province in the spring semester of the 2022-2023 academic year. The participants of the study consisted of classroom teachers selected using the maximum sampling technique, which is one of the purposeful sampling methods. In the study, the interview technique was used and a categorical (thematic) framework was created by classifying the research questions and the participants' answers to the interview questions in the analysis of the data. The data were then processed and interpreted according to this categorical framework. According to the research results, disrespect is defined in terms of perceptions of the behaviors and types of treatment that express it. The results revealed that the participants defined disrespect based on their action patterns, the feeling of disrespect, and their individual lives and experiences. Definitions that explain disrespect through forms of action were reported more intensively by the participants. In addition, the research results showed that the participants reacted to disrespect by speaking/explaining, remaining silent, empathizing, defending their rights, directing them to empathize, warning, raising their voice, and cooperating with the guidance service. Talking/Telling was the more intensely expressed reaction of the participants to disrespect. It revealed that the participants experienced disrespect with students, parents, colleagues, school administration, and other people and institutions. All of the participants reported that they had experiences of disrespect with their parents, and that they had experiences with parents calling untimely, interfering with their work, assigning the role of caretaker to the teacher, comparing the teacher with colleagues, engaging in conflict with the teacher, making accusatory and judgmental attitudes and accusations, insulting them, and poor communication. Participants experienced disrespect to the point of belittling and not being able to work in cooperation, solidarity and good relations with their colleagues. There have been experiences of disrespect with the school administration regarding mobbing, intolerance, intolerance, threats, scolding, humiliation, belittlement and devaluation. Participants also shared their experiences of disrespect towards their profession.