Deprem sonrası iletişimin sürekliliği amacıyla kablosuz teknolojilerin en uygununun seçilmesine yönelik bir karar destek sistemi modeli
A decision support system model for selecting the most appropriate wireless technologies for post-earthquake communication continuity
Yazar: ALİ BURAK AKBULUT
Danışman: DOÇ. DR. TAHSİN ÇETİNYOKUŞ
Gazi Üniversitesi / Bilişim Enstitüsü / Yönetim Bilişim Sistemleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Yönetim Bilişim Sistemleri = Management Information Systems

Özet:
Doğal afetler, can ve mal kayıplarına yol açarak toplumlar üzerinde yıkıcı etkiler yaratmaktadır. Doğal afetlerden deprem, telekomünikasyon altyapısına ciddi zararlar verebilmektedir. Bu tür durumlarda, iletişimin kesintiye uğramaması hayati önem taşımaktadır. Bu durum, geleneksel mobil ağlara dayalı iletişim sistemlerinin işlevini yitirmesine ve iletişim kopukluklarına yol açmaktadır. Bu kapsamda, depremler gibi doğal afetlerde telekomünikasyon altyapısında oluşabilecek sorunlar nedeniyle telekomünikasyon altyapısına alternatif olarak mobil ağdan bağımsız kablosuz ağ oluşturularak iletişimin sürekliliği sağlanmalıdır. Bu çalışmada, mobil ağlarda yaşanan afet senaryoları baz alınarak, mobil ağdan bağımsız, farklı kablosuz teknolojilere sahip bir iletişim ağı tasarlamak için bir karar destek sistemi modeli oluşturulmuştur. Önerilen modelde pilot bölge olarak İstanbul'un Zeytinburnu ilçesi seçilmiştir. İlçenin afet sonrası toplanma alanları talep noktası olarak, tüm mahalleler ise aday nokta olarak değerlendirilmiştir. Aday noktalarının puanları belirli kriterlere göre ağırlıklandırılmıştır. Ele alınan problem çok amaçlı problemlerin çözümünde kullanılan amaç programlama ile küme kapsama yaklaşımıyla modellenmiş ve GAMS paket program ile çözülmüştür. Çeşitli varsayımlarla üretilen model ile parametreleri revize ederek farklı senaryolar üretilmiştir. Doğal afet senaryolarında kablosuz teknolojilerin optimum kaynaklarla etkin kullanımı için önerdiğimiz karar destek sistemi modeli olan çalışmamız, afet durumlarında iletişim ve iletişimin sürekliliği açısından büyük önem taşımaktadır.

Abstract:
Natural disasters have devastating effects on societies by causing loss of life and property. Among natural disasters, earthquakes can cause serious damage to telecommunications infrastructure. In such situations, it is vital that communication is not interrupted. This situation leads to the loss of functionality of communication systems based on traditional mobile networks and communication breakdowns. In this context, due to the problems that may occur in the telecommunication infrastructure during natural disasters such as earthquakes, a wireless network independent of the mobile network should be created as an alternative to the telecommunication infrastructure to ensure continuity of communication. In this study, a decision support system model is created to design a communication network with different wireless technologies independent from the mobile network based on disaster scenarios experienced in mobile networks. In the proposed model, Zeytinburnu district of Istanbul was selected as a pilot region. Post-disaster gathering areas of the district are considered as demand points and all neighborhoods are considered as candidate points. The scores of the candidate points were weighted according to certain criteria. The problem was modeled with a cluster coverage approach using goal programming, which is used in solving multi-objective problems, and solved with the GAMS package. Different scenarios were generated by revising the parameters with the model produced with various assumptions. Our study, which is a decision support system model we propose for the effective use of wireless technologies with optimum resources in natural disaster scenarios, is of great importance in terms of communication and continuity of communication in disaster situations.