Kolistin kullanımına bağlı nefrotoksisite oranları ve nefrotoksisite gelişimini önlemede C vitamini etkinliğinin retrospektif değerlendirilmesi
Retrospective evaluation of the coli̇sti̇n- related nephrotoxicity rates and effectiveness of C vitamin use to prevent nephrotoxicity
Yazar: ÇİĞDEM MOROĞLU
Danışman: UZMAN ELVİN DİNÇ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Okmeydanı Eğitim. ve Araştırma. Hastanesi / Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2018
Konu: Klinik Bakteriyoloji ve Enfeksiyon Hastalıkları = Clinical Microbiology and Infectious Diseases
Dizin: Askorbik asit = Ascorbic acid ; Böbrek = Kidney ; Kolistin = Colistin ; Nefrotoksisite = Nephrotoxicity ; Retrospektif çalışmalar = Retrospective studies

Özet:
Amaç
Kolistin, dirençli bakterilerin etken olduğu hastane infeksiyonlarında kullanılan yaşamsal önemi olan bir antibiyotiktir. Kolistinin en önemlive doz kısıtlayıcı yan etkisi ise ciddi morbidite ve mortalite sebebi olan nefrotoksisitedir. Yapılan çalışmalarda, askorbik asidin antioksidan özelliği sayesinde, pek çok ilaca bağlı nefrotoksik yan etkiyi azalttığı gösterilmiştir. Bu çalışmada, kolistin kullanan hastalarda gelişen nefrotoksisite sıklığı ile birlikte C vitamini kullanımının nefrotoksisiteyi önlemedeki etkinliğinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır.

Gereç ve Yöntem
SBÜ Okmeydanı Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde 01.01.2017-30.11.2017 tarihleri arasında 18 yaşından büyük olup, ampirik veya etkene yönelik olarak kolistin kullanantoplam 100 hasta çalışmaya alındı. Hastalara ait bilgiler retrospektif taranarak; yaş, cinsiyet, yattığı klinik, ek hastalıkları, enfeksiyon odağı, varsa kültür sonuçları ve antibiyotik duyarlılık verileri, kolistin kullanım dozu ve süresi, beraberinde kullanılan antibiyotikler, nefrotoksik ajanlar ve C vitamini, hastaların renal fonksiyon testleri, tedavi sonu klinik ve mikrobiyolojik sonuçlar kayıt altına alındı. Akut böbrek hasarı(ABH) gelişimi ve evrelemesi, KDIGO kriterlerine göre belirlendi. 





Bulgular
Kolistin tedavisi esnasında olguların %52'sinde nefrotoksisite gelişmiş olup; bunların %51.9'u evre 3, %32.7'si evre 2 ve %15.4'ü evre 1 düzeyinde idi. Nefrotoksisitenin, tedavinin ortalama beşinci gününde ve 1600 mg kolistin dozunda geliştiği görüldü. İleri yaş ve başlangıç GFR düşüklüğü ise nefrotoksisite gelişimde anlamlı risk faktörleri olarak bulundu.
50 hasta kolistin, 50 hasta ise kolistin+ C vitamini kullanmıştı. Kolistinle birlikte C vitamini kullanımının nefrotoksisite gelişimi üzerine etkisi değerlendirildiğinde, C vitamini alan hastaların %48'inde, almayanların %56'sında nefrotoksisite geliştiği görüldü.İki grup arasında nefrotoksisite gelişme oranları açısından istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık bulunmamaktadır (p>0.05). Ancak ABH evreleri karşılaştırıldığında; C vitamini kullanmayan hastalarda kullanan gruba göre daha sık evre 3 düzeyinde ABH geliştiği (%64,3- %37,5), C vitamini kullanan hastalarda ise kullanmayanlara göre evre 1 ABH'nın daha sık geliştiği tespit edilmiştir (%29,2-%3,6). Bu farklıklık istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur (p:0.025; p<0.05). 

Sonuç
Çalışmamızda nefrotoksisite gelişiminin mortaliteyi artıran bir faktör olduğu tespit edilmiştir. C vitamininin kolistin ilişkili ABH derecesini azaltarak, nefroprotektif etki sağladığı sonucuna ulaşılmıştır. Ancak bu konuda daha çok sayıda, özellikle prospektif,randomize kontrollü çalışmalar yapılması gerektiğini düşünmekteyiz.

Abstract:
Objective
	Colistin is an antibiotic with vital importance for hospital infections caused by resistant bacteria. The most important and dose-limiting side effect of colistin is nephrotoxicity which causes severe morbidity and mortality. In studies conducted, it has been shown that the antioxidant properties of ascorbic acid reduce many drug-related nephrotoxic side effects. In this study, it was aimed to evaluate the frequency of nephrotoxicity and vitamin C activity in preventing nephrotoxicity in patients using colistin.

Materials and Methods
	At the Okmeydanı Training and Research Hospital, a total of 100 patients who were older than 18 years and who received colistin therapy were included in the study between 01.01.2017 and 30.11.2017.Patient's information including; age, gender, infection site, culture results and antibiotic susceptibility results, additional antibiotics, nephrotoxic agents and vitamin C used, renal function tests, clinical and microbiological results at the end of the theatment were retrospectively analyzed. The development and staging of acute renal failure (ARF) was determined according to the criteria of KDIGO.




Results
	During colistin treatment, nephrotoxicity developed in 52% of cases; 51.9% of them were in stage 3, 32.7% in stage 2 and 15.4% in stage 1. Nephrotoxicity developed average on the fifth day of treatment and at a dose of 1600 mg CMS.Advanced age and low baseline GFR were found to be significant risk factors.
	50 patients used colistin and 50 patients used colistin + C vitamins.When the effect of vitamin C supplementation with colistin on the development of nephrotoxicity was assessed, nephrotoxicity was observed in 48% of patients receiving vitamin C and 56% of others.There was no statistically significant difference in the rates of nephrotoxicity between the two groups (p> 0.05).However, when comparing ARF stages, it has been found that ARF develops more frequently in the stage 3 (64.3% -37.5%) in patients who do not use vitamin C, in the stage 1 (29.2% -3,6%) in patients using vitamin C. This difference was statistically significant (p: 0.025, p <0.05).

Conclusion
	In our study, it was determined that the development of nephrotoxicity was a factor increasing mortality.It has been achieved that vitamin C reduces the degree of colistin-related ABH and provides a nephroprotective effect.However, we think that more studies, especially prospective, randomized controlled studies should be done in this regard.