COVID-19 pandemi sürecinde kişilerin ilaç ve gıda takviyesi kullanımı konusundaki tutumları
Attitudes of people about the USE of drugs and food supplements in the COVID-19 pandemic
Yazar: BURAK ERDEN
Danışman: PROF. DR. KURTULUŞ ÖNGEL
İzmir Katip Çelebi Üniversitesi / İzmir Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: COVID 19 = COVID 19 ; Gıda takviyesi = Food supplement ; Korona virüs enfeksiyonları = Coronavirus enfections ; Korona virüsler = Coronaviridae ; Reçetesiz ilaçlar = Nonprescription drugs

Özet:
AMAÇ: Bu çalışmanın amacı; Covid-19 pandemi sürecinde bireylerin reçetesiz ve hekime danışmadan ilaç kullanım durumları ile gıda takviyesi kullanım durumlarını tespit etmek ve pandemi öncesindeki durumla karşılaştırma yapmaktır.
GEREÇ VE YÖNTEM: Tanımlayıcı kesitsel nitelikteki bu çalışma İzmir Katip Çelebi Üniversitesi (İKÇÜ) Atatürk Eğitim Araştırma Hastanesi Aile Hekimliği Poliklinikleri'ne 01.04.2022-01.05.2022 tarihleri arasında herhangi bir nedenle başvuran bireylerden oluşmaktadır. Çalışmada herhangi bir örneklem yapılmamış, süre esas alınarak, belirtilen süre içerisinde polikliniğe başvuran ve çalışmaya katılmayı kendi isteği ile kabul eden bireylerin tamamı dahil edilmiştir. Katılımcılara araştırmacılar tarafından hazırlanan sosyodemografik veri anketi, Covid-19 öncesi ve sonrası dönem anketi, Covid ile alakalı diğer sorular uygulanmıştır. Anket yüz yüze görüşme tekniği ile uygulanmıştır. Kategorik değişkenler için Pearson Ki-Kare testi ve Fisher's Exact Ki-Kare testi kullanılmıştır. Bağımlı gruplarda kategorik değişkenler incelenirken McNemar testi kullanmıştır. Nicel verilerde normal dağılım Kolmogorov Smirnov testi ile incelenmiştir ve bu verilerin analizinde Wilcoxon Testi uygulanmıştır.
BULGULAR: Araştırmaya katılan 120 kişinin %31,7'si 38-48 yaş arasındaydı ve %50,8'i kadındı. Katılımcıların pandemi öncesinde %45,8'i (n=55) gıda takviyesi kullanırken pandemi sonrasında katılımcıların %79,2'sinin (n=95) gıda takviyesi kullandığı belirlendi (p<0,001). Katılımcıların pandemi öncesinde %50,8'i (n=61) reçetesiz ilaç kullanırken pandemi sonrasında katılımcıların %61,7'si (n=74) reçetesiz ilaç kullanmaktaydı (p=0,015). Pandemi ile beraber katılımcıların reçetesiz ilaç ve gıda takviyesi kullanım durumları anlamlı olarak artmış olarak bulunmuştur.
SONUÇ: Katılımcıların pandemi başlaması ile beraber reçetesiz ilaç ve gıda takviyesi kullanım durumlarındaki artış anlamlıdır. Covid-19 pandemisi ile birlikte katılımcılar pandemi öncesine göre daha çok reçetesiz ilaç ve gıda takviyesi kullanmıştır. Bireylerin reçetesiz ilaç ve gıda takviyesi kullanımları ile ilgili farkındalıklarının artması için gerekli düzenlemelerin yapılması gerekmektedir.

Abstract:
AIM: The aim of this study; It is to determine the use of drugs and food supplements of individuals without a prescription and without consulting a physician during the Covid-19 pandemic process, and to compare them with the situation before the pandemic.
MATERIAL AND METHOD: This descriptive cross sectional study consists of individuals who applied to İzmir Katip Çelebi University (İKÇÜ) Atatürk Training and Research Hospital Family Medicine Polyclinics between 01.04.2022 and 01.05.2022 for any reason. No sampling was made in the study, and all individuals who applied to the polyclinic within the specified period and accepted to participate in the study voluntarily were included on the basis of time. The sociodemographic data questionnaire prepared by the researchers, the pre- and post-covid 19 period questionnaire, and other covid-related questions were applied to the participants. The questionnaire was applied by face to face interview technique. Pearson Chi-Square test and Fisher's Exact Chi-Square test were used for categorical variables. McNemar test was used when examining categorical variables in dependent groups. Normal distribution in quantitative data was examined by Kolmogorov Smirnov test and Wilcoxon Test was used in the analysis of these data.
RESULTS: In this study, 31,7% of the 120 participants were between the ages of 38-48 and 50,8% were women. While 45,8% (n=55) of the participants used food supplements before the pandemic, it was determined that 79,2% (n=95) of the participants used food supplements after the pandemic (p<0,001). While 50,8% (n=61) of the participants were using over-the-counter drugs before the pandemic, 61,7% (n=74) of the participants were using over-the-counter drugs after the pandemic (p=0,015). Along with the pandemic, the use of over-the-counter drugs and food supplements of the participants increased significantly.
CONCLUSION: With the onset of the pandemic, the increase in the use of over the counter drugs and food supplements is significant. With the Covid-19 pandemic, participants used more over-the-counter drugs and food supplements than before the pandemic. Necessary arrangements should be made to increase the awareness of individuals about the use of over the Counter drugs and food supplements.