Türkiye'de köşe yazarlarının deneyimleri çerçevesinde basın - iktidar ilişkileri, 2002 - 2014
Press - power relations in the framework of columnists experiences in Turkey, 2002 - 2014
Yazar: BARIŞ YETKİN
Danışman: DOÇ. DR. SEÇİL DEREN VAN HET HOF
Akdeniz Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İletişim Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2014
Konu: Gazetecilik = Journalism
Dizin: Basın = Press ; Gazeteciler = Journalists ; Hükümetler = Governments ; Medya = Media ; Siyasi iktidar = Political power ; Türk basını = Turkish press ; İktidar ilişkileri = Government relations

Özet:
Türkiye'de özellikle son yıllarda basın ve hükümet arasındaki ilişkiler ulusal ve uluslararası kamuoyunun dikkatini çeken çeşitli olaylarla gündeme gelmiştir. Bu çalışma basın ve hükümet arasında gerginliği ile nitelenen ilişkileri tarihsel bir perspektiften ele alarak incelenmesini amaçlamaktadır. Bu amaçla, pratikte örtüşme, tümevarımsal ve tümdengelimsel düşünce ile harmanlama özelliği taşıyan temellendirilmiş kuram yöntemi yeğlenmiştir. Herhangi bir varsayım öngörmeyen temellendirilmiş kuram yöntemi kullanılarak, yaygın basında gazeteci ve köşe yazarı olan 19 kişi ile görüşme yapılmıştır. Elde edilen yanıtlar, NVivo 10 nitel analiz programıyla kodlanmış; gazete haberleri ve diğer yorum ve görüşler de dikkate alınmıştır. Böylece, kuramsal temellerden doğan süreçlerin işleyişi ortaya konarak, 2000'lerin basın-iktidar ilişkisinin her yönüyle anlaşılmasına çalışılmıştır.
Araştırma bulguları, Türk medyasının merkezinde odak kayması yaşandığını göstermekle birlikte, merkez medya sahiplerinin ekonomik çıkarlar nedeniyle sansürü otosansürleştirdikleri, kitle gazetelerinde çalışan gazeteci ve köşe yazarlarının hükümet müdahalesine daha açık olduklarını, hükümet müdahalelerinin temel hedefinde anaakım medya olduğunu, bu durumun da gazeteci ve köşe yazarlarının alternatif medya kuruluşlarına yönelmesini hızlandırdığına işaret etmektedir.
Bugüne kadar birçok akademik araştırma, farklı ülkelerde farklı siyasal yönetim biçimlerine bağlı olarak değişim gösteren iktidar karşısında basının aldığı konuma göre ortaya çıkan ilişki modelleri ortaya koymuşlardır. Türkiye'de basının bugünkü durumunu ele alırken, iletişim literatüründe geliştirilmiş bu modellerden yararlanılmıştır. Akademik literatürün kılavuzluğundaki bu çalışma, basın-iktidar ilişkisinin işleyişinde belirleyici olan etkenleri ortaya koymayı amaçlamaktadır.

Abstract:
In Turkey the relations between the press and the government especially in the last years came up with different incidents attracting the attention of national and international public opinion. This study aims at analyzing the relations described with their tension between the press and the government through a historical perspective. For that purpose, grounded theory method, which has the characteristics of overlapping in practice, inductive and deductive thought and blending, was preferred. By using grounded theory method which does not stipulate any hypothesis, 19 people, journalists and columnists, were interviewed. The answers that acquired were coded through NVivo 10 qualitative analysis program and also newspaper reports and other comments and opinions were taken into account. Therefore by presenting the processes originating from the theoretical basics, it is aimed to find out every aspect of the press-government relation of the 2000's.
Findings of the research show that the focus of the Turkish media has shifted, that the owners of the central media have made the censor into self-censor due to economic reasons, that the journalists and columnists working in the mainstream newspapers are more open to the government intervention, that the mainstream media is the main target of the government intervention and these circumstances have accelerated the journalists and columnists to turn towards the alternative media institutions.
Until today many academic researchers have put forward relation models that have been developed in accordance with the position that the press took against the government that has changed according to the different administration forms in different countries. While addressing the current position of the press in Turkey, these models that were developed in the communication literature were used. With the guidance of academic literature this study aims at putting forth the indicative factors for the process of press-government relation.