Sistemik koroner risk değerlendirmesi ile yaşam tarzı değişikliği önerilen bireylerde zencefilin kan lipit düzeylerine etkisi
The effect of ginger on blood lipid levels in patients recommended life style change with systemi̇c coronary risk assesment
Yazar: MELEK OĞUZHAN GÜLMEZ
Danışman: PROF. DR. MEHMET HAYTA ; PROF. DR. NERİMAN İNANÇ
Erciyes Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Gıda Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Gıda Mühendisliği = Food Engineering

Özet:
Bu çalışma; 40 yaş ve üzeri asemptomatik sağlıklı bireylere sistemik koroner risk değerlendirmesi (SCORE) uygulanması sonucunda sadece yaşam tarzı müdahelesi önerilen bireylerde beslenme planına zencefil eklenmesinin, bireylerin antropometrik ölçümlerine, kan  lipit düzeylerine ve SCORE değerlerine etkisini ortaya koymak amacıyla yürütülmüştür. Bireylere ait sosyodemografik bilgiler, anket formu kullanılarak yüz yüze görüşme yöntemi ile kaydedilmiştir. Bireyler iki gruba ayrılarak bir gruba (zencefil grubu n=20) bir ay süre ile günde 2 kez 1adet zencefil kapsül (400 mg zencefil ekstraktı, 80 mg jelatin kapsül) verilmiştir. Diğer grup (kontrol grubu n=20) ise herhangi bir suplement almamış, her iki gruba günde 300 mg kolesterol içeren beslenme planı verilmiştir. Çalışma öncesinde ve bir ay sonrasında bireylerin vücut ağırlığı, boy uzunluğu, bel çevresi ve kalça çevresi ölçülmüş; beden kütle indeksi (BKİ) ve bel/kalça hesaplanmıştır. Serum total kolesterol (TK), trigliserit (TG), düşük dansiteli lipoprotein kolesterol (LDL-K), yüksek dansiteli lipoprotein kolesterol (HDL-K) düzeyleri ile sistolik kan basınçları belirlenmiş ve SCORE değerleri incelenmiştir. Antropometrik ölçümler açısından grup içinde ve gruplar arasında çalışma öncesi ve sonrası istatistiksel olarak önemli bir farklılık (p>0.05) tespit edilmemiştir. Kan lipit düzeyleri açısından zencefil grubunda ve gruplar arasında çalışma öncesi ve sonrası istatistiksel olarak önemli bir farklılığın olmadığı (p>0.05) belirlenmiştir. Çalışma sonunda kontrol grubunun TK düzeyinin (x̄=193.45±25.58 mg/dl) çalışma öncesine göre (x̄=201.90±29.58 mg/dl) önemli düzeyde azaldığı (p<0.05) saptanmıştır. Zencefil grubunun çalışma sonrası sistolik kan basıncının (x̄=124.8±15.57 mmHg) çalışma öncesi değerine (x̄=133.6±17.71 mmHg) göre istatistiksel olarak önemli düzeyde azaldığı (p<0.05) tespit edilmiştir. Zencefil grubunda çalışma öncesinde 1.0±0.00 olan SCORE değeri çalışma sonunda 0.80±0.41'e düşmüştür (p<0.05); ancak kontrol grubunda önemli bir farklılık olmadığı (p>0.05) belirlenmiştir (sırasıyla; x̄=1.4±0.82 ve x̄=1.4±0.82). Bu çalışmanın sonunda SCORE uygulanan ve sadece yaşam tarzı müdahelesi önerilen bireylerde diyete zencefil eklenmesinin kardiyovasküler hastalık riskini düşürmede etkili olabileceği ortaya konmuştur.
Anahtar kelimeler: Kan lipit düzeyleri, sistolik kan basıncı, sistemik koroner risk değerlendirmesi, zencefil

Abstract:
This study was carried out to determine the effect of adding ginger to nutrition plan on anthropometric measurements, blood lipid levels and SCORE values in patients who were only recommended lifestyle change after systemic coronary risk assessment (SCORE) in asymptomatic healthy individuals aged 40 years and over. The sociodemographic data of the individuals were recorded by face to face interview using the questionnaire. Individuals were divided into two groups; one group (ginger group n=20) was given 1 ginger capsule (400 mg ginger extract, 80 mg gelatin capsule) twice a day for one month. The other group (control group n=20) did not receive any supplements, and both groups received nutrition plan containing 300 mg of cholesterol per day. Body weight, height, waist circumference and hip circumference were measured before and one month after the study and body mass index (BMI) and waist / hip ratio were calculated. Serum total cholesterol (TC), triglyceride (TG), low density lipoprotein cholesterol (LDL-C), high density lipoprotein cholesterol (HDL-C) levels and systolic blood pressures were determined and SCORE values were examined. There was no statistically significant difference (p>0.05) before and after the study in terms of anthropometric measurements within and between groups. There was no statistically significant difference between the ginger group and control group in blood lipid levels before and after the study (p>0.05). At the end of the study, it was found that the TC level of the control group (x̄=193.45±25.58 mg/dl) decreased significantly compared to the pre-study (x=201.90±29.58 mg/dl) (p<0.05). The systolic blood pressure (x̄=124.8±15.57 mmHg) of the ginger group decreased significantly (p<0.05) compared to the pre-study value (x̄=133.6±17.71 mmHg). In the ginger group, the SCORE value decreased from 1.0±0.00 to 0.80±0.41 at the end of the study (p<0.05); however, there was no significant difference in the control group (p>0.05) (x̄=1.4±0.82 and x̄=1.4±0.82, respectively).  At the end of this study, it was shown that adding ginger to the diet may be effective in decreasing the risk of cardiovascular disease in individuals who have undergone SCORE assessment and to whom lifestyle change has been recommended.
Keywords: Blood lipid levels, systolic blood pressure, systemic coronary risk assessment, ginger