Yer radarı (GPR) verilerinin işlenmesinde yeni yaklaşımlar
New approaches in processing the ground penetrating radar (GPR) data
Yazar: ORHAN KESEMEN
Danışman: PROF.DR. KENAN GELİŞLİ
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Jeofizik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2007
Konu: Jeofizik Mühendisliği = Geophysics Engineering

Özet:
ÖZETYer Radarı (GPR) Verilerinin şlenmesinde Yeni YaklaşımlarOrhan KESEMENGünümüzde mühendislik çalışmalarında sığ yeraltının araştırılması giderek önemkazanmaktadır. Arkeolojik aramalarda, yapı sağlamlık araştırmasında, çevre kirliliğiaraştırmalarında özellikle tercih edilen jeofiziksel yöntem yer radarı (Ground PenetratingRadar, GPR) yöntemidir.Bu çalışmada, yer radarı veri işlem aşamalarının, sismik veri işlem aşamalarınabenzemesine rağmen, gerek ölçü düzeneği ve gerekse kullanılan ölçü birimlerindekifarklılıklar göz önüne alınarak verileri daha sağlıklı işlemek amacıyla veri işlem teknikleriirdelenmiş, yeni veri işlem teknikleri geliştirilmiş, bilgisayar programları yazılarak bir yazılımpaketi (SAMBAT) hazırlanmış ve bu tekniklerin uygulamadaki etkileri irdelenmiştir.Hazırlanan yapay yer radarı verilerine yukarıda sözü edilen veri işlem teknikleriuygulanmıştır.Geliştirilen yeni veri işleme tekniklerinden yığılmış zarf düzeltmesi (YZD), diğer genlikdüzeltmelerinin parametre seçiminde gösterdikleri zorluklara, yanal olayları ortadankaldırması ve yerel olayların öne çıkarması gibi sorunlara çözüm getirmektedir.Hız çözümlemesi, genelde ortak derinlik (CDP) ve bazen de ortak atış (CSG) verilerineuygulanırken, sabit açılımlı (COG) yer radarı verileri için hız çözümlemesinde yeni yöntemlerönerilmiştir. Ayrıca geliştirilen düşey ve yatay hız çözümlemeleri de kesitlerinyorumlanmasında kolaylıklar göstermektedir.Veri işlemden elde edilen bulgular doğrultusunda bu teknikler Karadeniz TeknikÜniversitesi'ndeki bazı kanalizasyon kanallarının konumlarının yer radarı yöntemi ilearaştırılmasında kullanılmıştır. Konu ile ilgili diğer bir çalışma ise Gümüşhane ili Mescitlibeldesindeki heyelan bölgesinde yapılmıştır. Yapılan çalışmada bölgede etkin olan heyelanınyapısal durumu incelenmiştir.Anahtar Kelimeler : Yer Radarı, Veri şlem, Matematiksel Dönüşümler, Süzgeçler, DüşeyHız Çözümlemesi, Yatay Hız Çözümlemesi, Yığılmış Zarf GenlikDüzeltmesi, Sığ Yeraltı Yapısının Belirlenmesi, Heyelan, SAMBAT

Abstract:
SUMMARYNew Approaches In Processing The Ground Penetrating Radar (GPR) DataOrhan KESEMENRecently, the investigations of the shallow subsurface are increasingly important forengineering activities. An especially preferred geophysical method for the detection ofarcheological resource, strength of the structure and environmental pollution is GPR.In this study, although GPR data processing steps are similar to seismic dataprocessing, both measurement system and measurement unit are different. Hence, the dataprocessing techniques have been investigated; new data processing techniques have beendeveloped and also computer programs were developed for more reliable processing.Therefore, a software package (SAMBAT) was prepared and the effects of thesetechniques in the applications were investigated. These data processing techniques wereapplied to prepare synthetic GPR data.Stacked enveloped gain correction (SEGC) developed of new techniques of dataprocessing figure out problems for another gain correction has trouble for choosingparameters, suppress lateral events and inflates the residual events.While the velocity analysis is commonly used the data in common depth pointgathers and rarely used the data in common shot gathers, new methods are suggested forthe velocity analysis in common offset gathers. But, in this study new methods areproposed for common offset gather data. Also, vertical and horizontal velocity analysesdeveloped were aided for interpretation GPR section.These techniques were used for the detection of location of some sewers inKaradeniz Technical University by GPR method with the inventions from data processing.In another study was done region of landslip at Mescitli town at Gümüşhane. In this study,structural form at the active landslip at the region was investigated.Keywords: Ground Penetrating Radar, Data Processing, Mathematical Transforms, Filters,Vertical Velocity Analysis, Horizontal Velocity Analysis, Stacked EnvelopeGain Correction, Estimation of the Shallow Ground Structure, Landslide,SAMBAT