Karamanoğulları devrinde Aksaray şehri
Period Karamanids Aksaray city
Yazar: ÖZNUR POLAT
Danışman: YRD. DOÇ. DR. NEVZAT TOPAL
Niğde Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Ortaçağ Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Tarih = History
Dizin: Aksaray = Aksaray ; Karamanoğulları = Karamanoğulları ; Mimari eserler = Architectural works ; Orta Çağ = Middle Ages ; Sosyoekonomik durum = Socio-economic situation ; Tarih = History ; Vakıflar = Foundations

Özet:
?Karamanoğulları Devrinde Aksaray Şehri? adlı çalışmamızda, Aksaray'ın Selçuklulardan Osmanlılara geçiş aşamasındaki durumu tespit edilmiştir. Şehrin fiziki, ekonomik durumu ve vakıfları ortaya çıkarılmıştır. Özellikle, Aksaray'ın bir Türk-İslam şehri olmasına zemin hazırlayan vakıf kurumları hakkında geniş malumat verilmiştir.Çalışmamızın giriş bölümünde Aksaray'ın coğrafi ve tarihi süreci kısaca değerlendirilmiştir. Şehrin neolitik devirden itibaren kesintisiz bir şekilde yerleşim birimi olduğu görülmektedir. Ancak şehrin Türk idaresine girmesi ile birlikte örnek bir Türk-Müslüman şehri olduğu kaynaklar tarafından tespit edilmiştir. Selçuklular devrinde olduğu gibi Karamanoğulları döneminde de şehrin tamamen Türk-Müslüman bir yapıya sahip olduğu tespit edilmiştir. Şehirdeki Müslüman olmayan unsurların, XVII. asırdan sonra ortaya çıktığı görülür. Giriş bölümünde Aksaray çevresinde Karamanoğulları devrinde cereyan eden siyasi olaylar üzerinde durularak şehre hâkim olmaya çalışan diğer devletlerle olan mücadeleleri de anlatılmıştır.Birinci bölümde Aksaray'ın fiziki yapısı üzerinde durulmuştur. Karamanoğulları devrinde Aksaray kalesinin şehri oluşturan temel unsur olduğu tespit edilmiştir. Fiziki unsura ait diğer hususlar ise kale esas alınarak tarif edilmiş, yerleri ve fonksiyonları ortaya konulmuştur. Şehirde 16 mahalle tespit edilmiş, sanat ve ticaret yerleri, kervansaraylar ve hanlar, çarşı ve pazarlar ile şehir meydanı hakkında bilgiler verilmiştir.İkinci bölümde vakıf kurumu ve mimari eserler içerisinde yer alan yapılar konusunda, kaynakların verdiği bilgilerden hareketle isimleri, yerleri, tarihleri, kimlerin yaptırdığı, gelirleri, günümüzdeki durumları hakkında malumat verilmiştir. Bu bölümde 5 cami, 22 mescit, 9 medrese, 17 tekke ve zaviye, 7 türbe, 1 çeşme, 1 darüşşifa, 2 hamam, 4 çeşitli vakıf, 1 musalla tespit edilmiştir.Üçüncü bölümde Aksaray'ın ekonomik yapısından bahsedilmiştir. Diğer Anadolu şehirlerinde olduğu gibi Aksaray'da da tarım ve hayvancılığın yapıldığı belirlenmiştir. Şehrin ekonomisinin dokumacılık ve bağcılığa dayandığı, Aksaray halılarının ihraç edildiği ve uluslararası ticaret yolları üzerinde bulunmasının bu ticareti kolaylaştırdığı görülmüştür. Şehirde esnaf teşkilatının bulunduğu, mezar kitabelerinden hareketle Ahiliğin burada da yaygın olduğu tespit edilmiştir. 9 meslek ismi belirlenmiştir. Şehrin darphanesi ve burada bastırılan paralar hakkında bilgi verilmiştir.

Abstract:
Karamanoğulları Period Aksaray City at the study, the Ottomans, the Seljuks of Aksaray in transition status was determined. The city?s physical, economic status and the foundations have been excavated. In particular, the Turkish-Islamic city of Aksaray has a wide knowledge about the institutions are preparing the ground foundation.Geographical and historical process Aksaray briefly in the introduction of this study were evaluated. Settlement from the Neolithic revolution, the city was in an uninterrupted manner. However, the Turkish authorities to enter the city together with the sample was determined by the resources that belong to a Turkish-Muslim city. As well as during the reign of the Seljuk period, the city has Karamanoğulları has been found to have a structure entirely Turkish-Muslim. Non-Muslim elements in the city, XVII. is seen to occur after a century. Log in Aksaray in the city, with emphasis on the political events that took place around the Karamanoğulları period dominated by the struggles of trying to be explained in other states.The first section focuses on the physical structure of Aksaray. The basic elements that make up the fortress city of Aksaray Karamanoğulları period was found. Other aspects of the physical elements of the castle has been described on the basis of the locations and functions have been determined. 16 neighborhoods in the city have been identified, of art and commerce sites, a caravanserai and palaces, bazaars and markets, and provides information on the city square. The second part, the foundation of the institution, and architectural artifacts in the structures, resources, information provided by the movement names, places, dates, who had built, revenues, given the current status of knowledge about. In this section, 5 mosques, 22 small mosques, 9 madrasas, 17 dervish lodges, 7 tomb, 1 fountain, 1 darüşşifa, 2 baths, 4 various foundations, 1 musallam was detected.The third chapter discussed the economic structure of Aksaray. As in other provinces of Aksaray had occurred in the agricultural and animal husbandry. The city?s economy is based on weaving and viniculture, Aksaray carpets were exported to the international trade routes and was facilitated by the existence of this trade. Organization of craftsmen in the city where the tomb inscriptions have been found to be common here too Akhism movement. 9 vocational determined name. Information about the city, the mint and coins are printed here.