7. sınıf öğrencilerinin Türkçe ders kitaplarındaki anlamını bilmedikleri kelimelerden hareketle söz varlığını geliştirmelerine yönelik bir araştırma
A research aiming to develop the lexicology of 7th grade students by moving the unkown words in Turkish course book
Yazar: TUBA ASLAN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. YUSUF DOĞAN
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Ders kitapları = Textbooks ; Eğitim = Education ; Kelime öğretimi = Vocabulary teaching ; Söz varlığı = Vocabulary ; Türkçe = Turkish ; Türkçe eğitimi = Turkish education ; İlköğretim öğrencileri = Primary education students

Özet:
İlköğretim 7. sınıf öğrencilerinin söz varlıklarını geliştirmeye yönelik yapılan bu araştırma şu basamaklardan oluşmaktadır: öncelikle 7. sınıf öğrencilerinin Türkçe ders kitaplarında yer alan okuma ve dinleme metinlerindeki anlamını bilmedikleri kelimeler tespit edilmiştir. Bu kelimeler 7. sınıf Türkçe Öğrenci Çalışma Kitabı ve Öğretmen Kılavuz Kitabı'ndaki kelime çalışmalarında yer alan kelimelerle karşılaştırılmış, ardından söz konusu kelimelerin kitaptaki diğer metinlerde ve kelime çalışmalarında tekrar edilip edilmediğine bakılmıştır. Türkçe ders kitabı yazarlarıyla görüşülmüş, yazarların ders kitabı yazma sürecinde, kelime çalışmalarında ele aldıkları kelimeleri tespit etme politikaları belirlenmeye çalışılmıştır. Son olarak da derslerde kelime çalışmalarının nasıl işlendiğini ortaya koymak amacıyla Türkçe öğretmenleriyle görüşülmüştür.Araştırmada, Millî Eğitim Bakanlığı Yayınları ile Koza Yayınevi'nin 7. sınıf Türkçe ders kitapları kullanılmıştır. Bu kitapların okutulduğu iller olan Ankara ve İzmir'den rastgele seçilen iki ilköğretim okulunda toplam 405 öğrenci araştırmanın çalışma grubunu oluşturmuştur.Öğrencilere Türkçe ders kitaplarında yer alan okuma ve dinleme metinleri okutulmuş ve öğrencilerin bu metinlerdeki anlamını bilmedikleri kelimeler tespit edilmiştir. Tespit edilen bu kelimeler metnin kelime çalışmalarında yer verilen kelimelerle karşılaştırılmıştır. Ayrıca kelime çalışmalarında verilen kelimelerin diğer kelime çalışmalarında tekrar edilip edilmediği belirlenmiştir. Öğrencilerin anlamını bilmediği kelimelerin ders kitabındaki diğer metinlerdeki anlamını bilmediği kelimeler arasında geçip geçmediğine bakılmıştır. Kelime çalışmalarında yer alan kelimelerin planlı bir şekilde tekrar edilmediği tespit edilmiştir.Elde edilen kelime listelerinden hareketle Türkçe öğretmenlerinin sınıfta kelime çalışmalarını nasıl işledikleri konusunda görüşleri alınmıştır. Öğretmenlerimizin sınıf içerisinde kelime çalışmalarını işlerken çoğunlukla Türkçe ders kitabına bağlı kaldıkları, bunun dışında başka çalışmalara genellikle derslerde yer vermedikleri tespit edilmiştir.Ayrıca Türkçe ders kitabı yazarlarıyla yapılan görüşmelerde yazarların kelime çalışmalarına seçtikleri kelimeleri nasıl, nelere dikkat ederek seçtikleri konusunda bilgi edinilmiştir.Sonuç olarak ders kitaplarındaki kelime çalışmalarında ele alınan kelimelerin işleniş şekli ders kitabı yazarlarının kelime çalışmalarına kelime seçme biçimleri ve öğretmenlerin kelime öğretimine yönelik uygulamaları, planlı bir kelime öğretimi politikasına ihtiyaç duyulduğunu göstermektedir.

Abstract:
This research aiming to develop the lexicology of grade 7 students is consisted of the steps below: first of all, the unknown words in the reading and listening sections of grade 7 Turkish course books were determined. These unknown words were compared to the words in student workbook and teacher?s book of Turkish course and then it was checked if the unknown words were repeated in the texts and activities in the course book or not. Turkish course book authors were interviewed and the ways and strategies determining the words used in vocabulary studies were proposed. Lastly, Turkish teachers were interviewed to indicate how vocabulary studies were performed in class.In the research, grade 7 Turkish course books belonging to Ministry of Education publication and Koza publishing have been used. 405 students randomly selected from the two schools located in Ankara and İzmir where the course books have been studied make the research group.The students were requested to read the comprehension and listening texts in Turkish course books and the unknown words in these texts were detected by this way. The detected words were compared to the words appearing in word study sections and it was checked if the words in word study sections had been repeated in some other word study sections of the book. It was concluded that the words in word study sections had not been systematically and deliberately repeated.Turkish teachers were asked about how they studied vocabulary in class and it was concluded that they were stick to the course book when they studied vocabulary in class rather than using a variety of books and resources.It was also inquired how Turkish course book authors determined the vocabulary lists for the course books by the help of the interviews made with course book authors.In conclusion, the ways and strategies suggested teaching vocabulary in course books, the criteria that course book authors use to determine the vocabulary in course books, and the ways teachers use to teach vocabulary show that an organized and predetermined vocabulary teaching strategy and policy are severely required.