İki aşamalı akış kuramı bağlamında ınfluencerların takipçi kitlesi üzerindeki etkilerinin farklı kategorilerde faaliyet gösteren hesapları üzerinden incelenmesi
Examination of the effects of influencers on their follower base across different categories of accounts within the framework of the two-step flow theory
Yazar: EMİNE NUR YILDIZ
Danışman: PROF. DR. ÇİĞDEM AYTEKİN
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Gazetecilik Ana Bilim Dalı / Bilişim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Gazetecilik = Journalism

Özet:
İletişim teknolojilerinin hızla gelişmesi ve sosyal medya platformlarının hayatımızda yaygınlaşması, bilginin kitlelere aktarılma süreçlerini de değiştirmiştir. Kitle iletişiminde önemli bir kuram olan İki Aşamalı Akış Kuramı, günümüzde yeniden şekillenmiş ve sosyal medya platformları ile çevrimiçi kanaat önderliğine dönüşmüştür. Bu kuram, medya mesajlarının kitlelere doğrudan değil önce kanaat önderleri vasıtası ile ulaştığını, daha sonra bu önderler aracılığıyla bireylere aktarıldığını savunmaktadır. Bu çalışmaya son zamanlarda popülariteleri artan influencerların çevrimiçi kanaat önderliği konu edilmiştir. 
Günümüzde influencerlar Instagram ortamında birçok farklı kategoride faaliyet göstermekte ve bu yolla takipçileriyle etkileşim kurmaktadırlar. Moda/güzellik, yemek/gastronomi, yaşam tarzı, oyun/teknoloji, eğlence/televizyon çalışmada ele alınan kategorilerdir. Bu doğrultuda, çalışmanın amacı influencerların takipçi kitlesi üzerindeki etkileyiciliğini İki Aşamalı Akış Kuramı bağlamında ayrı ayrı ve karşılaştırmalı olarak 5 farklı kategori üzerinden sorgulamak ve bu yolla influencerların çevrimiçi kanaat önderliğindeki pozisyonunu tartışmaya açmaktır. Böylelikle, influencerların takipçi kararları üzerinde ne kadar belirleyici olduğu gibi durumlar farklı kategoriler üzerinden ortaya konabilecek ve bu yolla alana kuramsal bir katkı sağlanacaktır.
Araştırmada incelenecek influencer kategorileri boomsocial.com adresinden elde edilmiştir. En çok takipçisi olan 5 influencer kategorisi ile birlikte araştırmaya konu edilmiştir. Araştırmanın verilerini her bir influencerın 100 takipçisi ile yapılan biçimsel mülakat oluşturmuştur. Veriler içerik analizi yöntemi ile analiz edilmiştir. 
Araştırma sonucunda, influencerların takipçi kitleleri üzerinde bir etki yarattığı, ancak bu etkinin güçlü olmadığı, sınırlı olduğu gözlemlenmiştir. 4 kategoride (oyun/teknoloji kategorisi hariç) takipçiler influencerı kanaat önderi olarak algılamamaktadır. Bu sınırlı etki, geleneksel kitle iletişim araçları esas alınarak ortaya konan İki Aşamalı Akış Kuramı ile karşılaştırılmış ve paralellik ile zıtlıkları doğrultusunda tartışılmıştır.

Abstract:
The rapid advancement of communication technologies and the widespread use of social media platforms have significantly transformed the processes of information dissemination to the masses. The Two-Step Flow Theory, an important theory in mass communication, has been reshaped in today's context and has evolved into online opinion leadership through social media platforms. This theory posits that media messages do not reach the masses directly but are first transmitted through opinion leaders, who then relay the messages to individuals. This study focuses on the online opinion leadership of influencers, whose popularity has recently increased.
Today, influencers operate in various categories on Instagram, interacting with their followers through these categories. The study examines five categories: fashion/beauty, food/gastronomy, lifestyle, gaming/technology, and entertainment/television. Accordingly, the aim of this research is to investigate the impact of influencers on their followers within the context of the Two-Step Flow Theory, both individually and comparatively across these five different categories, and to discuss the influencers' position as online opinion leaders. In this way, the study will provide theoretical insights into how influencers shape the decision-making of their followers across different categories.
The influencer categories examined in the research were obtained from the website boomsocial.com. The study focused on the top five categories with the most-followed influencers. Data were collected through structured interviews conducted with 100 followers of each influencer. The data were analyzed using content analysis methods.
The results of the study showed that influencers do have an impact on their followers, but this impact is not strong; it is limited. In four of the categories (excluding the gaming/technology category), followers do not perceive influencers as opinion leaders. This limited effect is compared with the Two-Stage Flow Theory based on traditional mass media and discussed in terms of parallels and contrasts.