Özgül öğrenme bozukluğu olan çocuklarda terapötik hemşirelik girişimlerinin benlik algısı ve ilişkili faktörler üzerine etkisi
The effect of therapeutic nursing interventions on self-concept and related factors in children with specific learning disorders
Yazar: EMİNE CİNCİOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. GÜLGÜN DURAT
Sakarya Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Psikiyatrik hemşirelik = Psychiatric nursing

Özet:
GİRİŞ VE AMAÇ: Nörogelişimsel bir bozukluk olan Özgül Öğrenme Bozukluğu, çeşitli psikososyal güçlüklere neden olur. Multidisipliner yaklaşım ve psikososyal müdahaleler, ÖÖB prognozunda önemlidir. Bu tez çalışmasında; ÖÖB olan çocuklara yönelik hazırlanan, Bilişsel Davranışçı Yaklaşımı ve terapötik hemşirelik girişimleri ile aktivitelerini kapsayan programın, çocukların benlik kavramı, öz yeterlik ve yaşam kalitesi üzerindeki etkiliğinin incelenmesi amaçlandı.
GEREÇ VE YÖNTEM: Çalışma randomize olmayan, kontrol gruplu, tekrarlayan ölçümlü, yarı deneysel araştırma desenindedir. Öncelikle altı çocuk ve ebeveynin katılımıyla pilot çalışma yapıldı. Çalışmanın örneklemi, müdahale grubunda 25 ve kontrol grubunda 24 çocuktan oluştu. Müdahale grubuna yedi oturumluk, "Özgül Öğrenme Güçlüğü Olan Çocukların Öz Yeterlik ve Benlik Algısını Geliştirme Programı" uygulandı. Kontrol grubuna herhangi bir müdahalede bulunulmadı. Veriler bilgi formu, "Piers-Harris Çocuklar İçin Öz Kavramı Ölçeği", "Çocuklar için Öz Yeterlik Ölçeği" ve "Çocuklar İçin Genel Amaçlı Sağlıkla İlgili Yaşam Kalitesi Ölçeği" ile toplandı. Tekrarlayan üç ölçüm yapıldı. Normallik varsayımı karşılandığından veriler, Bağımsız Örneklem t Testi ve Tekrarlayan Ölçümlerde Varyans Analizi ile değerlendirildi.
BULGULAR: Müdahale grubunda, program öncesine ve kontrol grubuna göre; benlik kavramı, öz yeterlik ve yaşam kalitesi puanlarında anlamlı fark olduğu belirlendi. Ayrıca benlik kavramı, öz yeterlik ve yaşam kalitesi puanlarının önemli bir kısmında; gruplardaki tekrarlı ölçümlerden elde edilen puanlar (Grup) ve gruba bakılmaksızın tekrarlı ölçümler (Zaman) arasında anlamlı fark olduğu, Grup*Zaman etkileşiminin anlamlı bulunduğu tespit edildi. Programa katılan çocukların grupta bulunmaktan ve grup liderinin yaklaşımından memnun oldukları (2,97±0,27) belirlendi.
SONUÇ: Programın ÖÖB olan çocuklarda; benlik kavramı ve öz yeterlik düzeylerini arttırdığı, bu artışın izlem ölçümlerinde devam ettiği, yaşam kalitesi düzeylerinin ise müdahale sonrasında yükseldiği, ancak artışın izlem ölçümlerine yansımadığı görüldü.

Abstract:
INTRODUCTION AND PURPOSE: Specific Learning Disorder, a neurodevelopmental disorder, causes a variety of psychosocial difficulties. A multidisciplinary approach and psychosocial interventions are important in the prognosis of SLD. In this thesis study; It was aimed to examine the effect of program, which includes Cognitive Behavioral Approach and therapeutic nursing interventions and activities, prepared for children with SLD, on children's self-concept, self-efficacy, and quality of life.
MATERIALS AND METHODS: The study was a non-randomized, control group, repeated-measures, quasi-experimental research design. First of all, a pilot study was conducted with the participation of six children and their parents. The sample in the study consisted of 25 children in the intervention group and 24 children in the control group. A seven-session "Program for Improving the Self-Efficacy and Self-Concept of Children with Specific Learning Disabilities" was applied to the intervention group. No intervention was made in the control group. Data were collected with an information form, "Piers-Harris Children's Self-Concept Scale", "Self-Efficacy Scale for Children" and "Helath-Related Quality of Life Questionnaire for Children". Three repeated measurements were made. Since the normality assumption was met, the data were evaluated with Independent Samples t Test and Repeated Measures Analysis of Variance.
FINDINGS: In the intervention group, compared to the pre-program and control group; It was determined that there was a significant difference in self-concept, self-efficacy, and quality of life scores. In addition, in a considerable part of the self-concept, self-efficacy and quality of life scores; It was determined that there was a significant difference between the scores obtained from repeated measurements in the groups (Group) and repeated measurements (Time) regardless of the group, and the Group*Time interaction was found to be significant. It was determined that the children participating in the program were satisfied with being in the group and with the approach of the group leader (2.97±0.27).
CONCLUSION: The program is used in children with SLD; It was observed that self-concept and self-efficacy levels increased, this increase continued in follow-up measurements, and quality of life levels increased after the intervention, but the increase was not reflected in follow-up measurements.