0-24 ay arası bebeklerde anne sütü ile beslenmeyi ve ek gıdaya geçiş sürelerini etkileyen faktörler
Affecting factors breastfeedign and beginning time complementary food at 0-24 months old babies
Yazar: ALİ AKPINAR
Danışman: UZMAN YUSUF ADNAN GÜÇLÜ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İzmir Tepecik Eğt. ve Arş. Hast. / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2018
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Anne sütü = Milk-human ; Bebek beslenmesi = Infant nutrition ; Bebekler = Infant ; Besin destekleri = Dietary supplements

Özet:
Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) 'nün ve diğer birçok bilim örgütlerinin önerisine göre bebekler ilk altı ay boyunca yalnızca anne sütü ile beslenmeli ve altı aydan sonra uygun ek gıdalarla iki yaşına dek anne sütü ile beslenmenin devamlılığı sağlanmalıdır.Bu çalışmada 0-24 ay bebeğe sahip annelerin bebeklerini anne sütüyle besleme durumlarını, sürelerini ve bunları etkileyen değişkenleri, ek gıda-
ya geçiş sürelerini, bunları belirleyen değişkenleri, annelerin bilgi durumlarını ve tutumlarını,ek gıdaya başlamanın emzirme durumları üzerine etkisini saptamak amaçlanmıştır.
 Çalışma T.C Sağlık Bilimleri Üniversitesi İzmir Tepecik Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde Mart 2018 – Haziran 2018 tarihleri arasında Çocuk Sağlığı İzlem Polikliniği' ne başvuran 0-24 ay arası bebeğe sahip anneler ile yapılmıştır. 190 annenin rıza onamı alınarak, yüz yüze görüşme tekniğiyle anket soruları uygulandı. Veriler SPSS 20 programı istatistik programına girilerek istatistiksel yöntemlerle değerlendirmeler yapıldı.
Annelerin yaş ortalaması 27.23±5.25 idi. Bebeklerin yaş ortalaması 12,79±5,11 aydı. Katılımcıların %63.7'si bebeklerine ilk gıda olarak kolostrum vermişti. Gelir seviyesi yüksek olan annelerin ilk besin olarak anne sütü verme oranlarının daha yüksek olduğunu saptadık. Annelerin %37.9' u postpartum ilk bir saat içerisinde kolostrum vermişti. Bebeklerin %65.8'i emzik kullanmıştı. Annelerin %36.3'ü halen emziriyordu. Ortalama emzirme sürelerini 8,54±4,25 ay olarak saptamıştık. Annenin eğitim durumunun, ailenin gelirinin, annenin çalışma durumunun, bebeğin emzik kullanma durumunun toplam emzirme sürelerini etkilediğini bulduk. Geceyi bebekleriyle geçiren annelerin emzirme süreleri daha uzundu. Çalışmadaki bebeklerin %37.9' u altı ay süreyle tek başına anne sütü almıştı ve ortalama süreler 4,60±1,49 ay idi. Emzirme esnasında annelerin ençok karşılaştığı sorunlar; meme başında yara çatlak %41.1, meme başının içeri çökük düz olması %6.3, bebeğin küçük zayıf olması %5.3 şeklinde sıralanmıştı. Katılımcıların %63.7'si emzirmeyi kesmişti ve kesme nedenleri; memeyi almama %41.2, sütün yetersiz gelmesi %25.2, yetersiz kilo alma %11.8 olarak saptanmıştı. Annelerin %45.8'i erken ek gıdaya başlamıştı. İlk ek gıda olarak %33.2'si yoğurt tercih etmişti. %35.3 doktor önerisi, %33.7 ebe önerisi, %11.2'si anne sütü yetmediğini düşünerek, %11.2'si bebeği daha iyi beslemek amacıyla ek gıdaya geçtiğini belirtmişti. Erken ek gıdaya geçmede anne yaşının, çalışma durumunun ve emzik kullanma durumunun etkili olduğunu saptadık.
      Sonuç olarak araştırmada, ek gıdaya altı aydan önce başlama yüzdeleri, ülke yüzdelerinden daha yüksek bulunmuştur. Annelerin ve anne adaylarının gebelik öncesi ve sonrası dönemde eğitilmesi, verilen eğitimlerin tutum ve davranışa dönüşümünün takip edilmesi, emzirilme sürelerinin uzamasını ve ek gıdaya zamanında geçişi sağlayacaktır.

Abstract:
Advice of many science association and World Health Organization is that first six month exclusively breast feeding and after six months, it must be supporting breastfeeding with suitable complementary food up to two years old. In this study, it was targeted to research breastfeeding status, duration, affecting factors, beginning complementary food and affecting factors, knowledge and attitude of the mothers, the effect of complementary food on breastfeeding status
This study was did with mothers who have 0-24 months babies applied to Child's Health Care Outpatient clinic between March 2018 – June 2018 at the Health Sciences University İzmir Tepecik Training and Research Hospital.With face to face interview, questionnaire was applied to 190 mothers signed informed consents. The data were analysed statistically using SPSS version 20.
The mothers average age was 27.23±5.25. The babies mean age was 12,79±5,11 months. %63.7 of participants have given colostrum to their babies as a first food. We found that mothers who have high level income prefered breast milk more than the other mothers. %37.9 of mothers breastfed in first hour after birth.%65.8 of the babies were used pacifier. %36.3 of mothers stil were giving breastmilk to their babies. The average breastfeeding duration was  8,54±4,25 months. Total breastfeeding duration were influenced by the level of mother education, family income, mothers working status, using pacifier. The mothers who shared same room with their babies, had more breastfeeding duration. %37.9 of babies were given exclusively breast milk in first six month and average duration was 4,60±1,49 months. The most frequently breastfeeding problems were cracked nipple(%41.1), inverted nipple(%6.3), weakness of baby(%5.3). %63.7 of participants interrupted breastfeeding and reasons of the interruption were nipple rejection %41.1, insufficient breast milk %25.2, insufficient weight gain %11.8. %45.8 of mothers started early complementary food. The yoghurt was prefered as a first complementary food by %33.2 of mothers. The cause of starting complementary food were %35.3 doctor advice, %33.7 nurse advice, %11.2 insufficient breast milk, %11.2 feeding better their babies. We found that the starting early complementary food was affected by age of mother, mothers working status and pacifier usage.
As a result we found that percentages of starting early complementary food are higher than our country's percentages in this study. Giving trainings to mothers and to future mothers during pregnancy, after the delivery, observing results of trainings at mothers attitudes and behaviours will prolong breastfeeding duration, and will provide initiation complementary food at exact time.