Sunay Akın'ın deneme türündeki eserlerinde değerler eğitimi
Values education in Sunay Akın's essay type works
Yazar: HÜSEYİN KAŞIKÇI
Danışman: PROF. DR. ÖZLEM FEDAİ
İstanbul Medeniyet Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Değerler = Values ; Değerler eğitimi = Values education

Özet:
"Sunay Akın'ın Deneme Türündeki Eserlerinde Değerler Eğitimi" adlı bu yüksek
lisans tezinde, Türk edebiyatında 1980'lerde şiir, deneme vb. türlerde eserler veren
Sunay Akın'ın deneme türündeki eserlerinde değer ve değerler eğitimi unsurlarını
nasıl kullandığı incelenmeye çalışılmıştır. Çalışmada pek çok bilgiyi ustalıkla
harmanladığı bu eserlerde, sanatçının gelecek kuşaklarda olumlu davranış
değişiklikleri geliştirmek ve onlara ideal yüklemek adına bu değerlere başvurduğu
görülmüştür.
Çok yönlü bir kişiliğe sahip olan Sunay Akın; Anadolu kültürünü, İstanbul'u
besleyen bir nehre benzeterek ve tarihin sayfalarında gezinerek elde ettiği bilgileri
eserlerinde oluşturduğu kurgu ile aktarmıştır. Böylece "merak" duygusunu ve
"değer"leri ön planda tutan sanatçı, güçlü üslubuyla verdiği tezlerle okuyucularını
etkilemiştir.
Yazarın bu çalışmaya örneklem oluşturan toplam 14 düzyazı (deneme) kitabı
vardır. Bunlar; İstanbul'un Nâzım Planı, Kız Kulesi'ndeki Kızılderili, Ayçöreği ve
Denizyıldızı, Önce Çocuklar ve Kadınlar, İstanbul'da Bir Zürafa, Onlar Hep
Oradaydı, Kırdığımız Oyuncaklar, Kule Canbazı, Tuncay Terzihanesi, Ay Hırsızı,
Bir Çift Ayakkabı, Geyikli Park, Hayal Kahramanları, Kalede 1 Başına'dır.
Bu çalışmada söz konusu eserler; siyasî değerler, sosyal değerler, ilmî değerler,
estetik değerler gibi başlıklar altında incelenmiştir.
Değer; toplumların tarih sahnesine çıktığı ilk günlerden itibaren yaşam şekillerinin,
gelenek ve göreneklerinin, inançlarının, iktisadi durumlarının, bulundukları
coğrafyanın, eğitim ve bilimsel çalışmalarının, sanat algılarının oluşturduğu
bütünün birbirine kenetlenmesini sağlayan bir kavramdır. Kısacası kültürlerin
etkili şekilde yaşatılmasında değer önemli bir yere sahiptir. Değerler, eğitimin bir
parçası olduğunda toplumsal düzenin inşası sağlam temellere oturur. Bu anlamda
değerlerin en doğru şekilde yaşatılması ve aktarılması için eğitim ile entegre
edilmesinin gerekli olduğu varsayılmaktadır. Akın'ın düzyazı eserleri, değer ve
değer eğitimi açısından oldukça zengindir.
Bu tezde öncelikle Sunay Akın'ın eserlerinde yer alan değerlerin edebi kurguda
nasıl kullanıldığı ve değerler eğitimi açısından önemi araştırılmıştır. Bu kapsamda
tezin ilk bölümünde araştırmanın amacı ve problem durumu ortaya konmuştur.
İkinci kısımda ise edebiyatın değerle ilişkisi belirlenmiş, değerler ve değerler
eğitimi ile ilgili kavramsal açıklamalar yapılmıştır, ardından da eserleri incelenen
yazarın kısaca hayatına değinilmiştir. Üçüncü bölümde ise araştırmanın örneklemi
seçilen Sunay Akın'ın eserlerindeki değer ve değer eğitimi unsurları Erol
Güngör'ün Değerler Psikolojisi Üzerinde Araştırmalar adlı eserinden hareketle
incelenmiştir. Dördüncü bölümde bulgulara, araştırmanın son bölümünde ise
sonuç ve değerlendirme ile kaynakçaya yer verilmiştir. 
Anahtar kelimeler: Değer, değerler eğitimi, değerlerin işlevi, deneme, Sunay Akın.

Abstract:
In this master's thesis named "Values Education in Sunay Akın's Essay Type
Works", poetry, essay, etc. in Turkish literature in the 1980s. It has been tried to
examine how Sunay Akın, who gives works in various genres, uses the elements of
values and values education in his essay type works. In these works, in which he
masterfully blended a lot of information in the study, it was seen that the artist
applied these values in order to develop positive behavioral changes in future
generations and to impose ideals on them.
Sunay Akın, who has a versatile personality; He conveyed the information he
obtained by comparing Anatolian culture to a river feeding Istanbul and navigating
the pages of history with the fiction he created in his works. Thus, the artist, who
prioritizes the feeling of "curiosity" and "values", impressed his readers with the
theses he gave with his strong style.
The author has a total of 14 prose (essay) books that constitute a sample for this
study. These are İstanbul'un Nâzım Planı, Kız Kulesi'ndeki Kızılderili, Ayçöreği ve
Denizyıldızı, Önce Çocuklar ve Kadınlar, İstanbul'da Bir Zürafa, Onlar Hep
Oradaydı, Kırdığımız Oyuncaklar, Kule Canbazı, Tuncay Terzihanesi, Ay Hırsızı,
Bir Çift Ayakkabı, Geyikli Park, Hayal Kahramanları, Kalede 1 Başına.
The works in question in this study; political values, social values, scientific values,
aesthetic values.
Value; it is a concept that ensures the interlocking of the whole formed by the
lifestyles, traditions and customs, beliefs, economic conditions, geography,
educational and scientific studies, and artistic perceptions of societies since the first
days of their appearance on the stage of history. In short, value has an important
place in the effective survival of cultures. When values are a part of education, the
construction of social order is based on solid foundations. In this sense, it is assumed
that values should be integrated with education in order to live and transfer them
in the most accurate way. Akın's prose works are very rich in terms of value and
value education.
In this thesis, first of all, how the values in Sunay Akın's works are used in literary
fiction and their importance in terms of values education are investigated. In this
context, in the first part of the thesis, the aim of the research and the problem
situation are revealed. In the second part, the relationship between literature and
value was determined, conceptual explanations were made about values and values
education, and then the life of the author whose works were examined was briefly
mentioned. In the third part, the values and values education elements in the works
of Sunay Akın, the sample of the research, were examined based on Erol Güngör's
Değerler Psikolojisi Üzerinde Araştırmalar. In the fourth part, the findings, and in
the last part of the research, the conclusion and evaluation and the bibliography are
given.
Keywords: Value, values education, function of values, essay, Sunay Akın