Finansal risk algısı ile finansal okuryazarlık düzeyi, demografik ve sosyo-ekonomik özellikler arasındaki ilişkinin incelenmesi: Adana ilinde bir araştırma
Examining the relationship between risk perception and financial literacy level, demographic and socio-economic characteristics: A research in Adana
Yazar: DİLARA YILMAZ
Danışman: PROF. DR. YILDIRIM BEYAZIT ÖNAL
Çukurova Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Demografik özellikler = Demographic characteristics ; Finansal okuryazarlık = Financial literacy ; Finansal risk = Financial risk ; Risk algılaması = Risk Perception ; Sosyoekonomik özellikler = Socio-economic characteristies ; Yatırımcılar = Investors

Özet:
Klasik finans teorisyenleri, bireylerin yatırım kararı alırken rasyonel davrandıklarını kabul ederler. Bu doğrultuda, klasik finans teorisyenleri yatırımcının insani özelliklerini göz ardı edip, en makul yatırım alternatifi tercih edeceğini ileri sürmektedir. Özellikle beklenen fayda kuramı temeline dayandırılan klasik finans teorisi, risk faktörünü her yatırımcının aynı düzeyde algılaması gerektiği üzerinde durarak beklenen faydanın maksimum yapılması gerektiğini vurgular. Davranışsal finansçılar ise klasik yaklaşımın aksine, yatırımcıların her zaman rasyonel karar vermediklerini, bununla birlikte yatırımdan beklenen getiri ve tolerans gösterilebilen risk düzeyinin de birbirinden çok farklı olduğunu savunarak, bireylerin yatırım kararı alma süreçlerinde, bilişsel ve psikolojik önyargıların etkisi altında irrasyonel eğilimler gösterdiğini vurgulamaktadırlar. Literatürdeki bu bilgiler doğrultusunda bu çalışmada yatırımcıların risk algılarının hangi demografik ve sosyo-ekonomik faktörler ile ilişkili olduğu ve ayrıca finansal okuryazarlığın risk algısı ile arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlanmıştır. 
Araştırmada Adana ilinde ikamet eden farklı yaş ve meslek gruplarından toplam 209 birey katılım sağlamıştır. Çalışmanın yürütülmesinde genel tarama modeli kullanılmış ve bu yönüyle betimsel bir araştırma niteliği taşımaktadır.  Araştırmanın amaçları doğrultusunda demografik ve sosyo-ekonomik bilgileri ile Gerek ve Kurt (2010, 2011) tarafından geliştirilen Finansal Okuryazarlık Ölçeği ve Grable ve Lytton (1999) tarafından geliştirilen Risk Toleransı Ölçeği, örneklem grubunu oluşturan katılımcılara Google Formlar üzerinden dijital ortamda uygulanmıştır. Toplanan verilerin araştırma amacı doğrultusunda sınanmaları için Frekans, Bağımsız T-Test, Tek Yönlü ANOVA ve Pearson Korelasyon analizleri uygun istatistiksel programlar kullanılarak yapılmıştır.
Bu araştırma ile Adana ilinde yaşayan bireylerin risk algısı ile finansal okuryazarlık düzeyi arasında anlamlı bir farklılaşma ilişkisinin olduğu, kadınların risk toleransının erkeklerden daha düşük olduğu ve aile birey sayısı ile risk algısı arasında anlamlı bir farklılaşma ilişkisi olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
According to classical finance theorists, individuals act rationally in making investment decisions. Accordingly, the classical finance theorists ignore the human characteristics to investment decisions and an investor prefers the most reasonable investment alternative in a rational way. The classical finance theory, especially based on the expected utility theory, emphasizes that the expected benefit should be maximized by the risk factor at the same level. Contrary to the classical approach, behavioral financiers emphasize that investors do not always make a rational decision. In addition, they argue that the expected level of return on investment and the level of risk can be tolerated are very different from each other and they emphasize that individuals show irrational tendencies in the process of making investment decisions under the influence of cognitive and psychological prejudices. Through these informations in the literature, this study aims to examine which demographic and socio-economic factors are associated with investors risk perceptions and also the relationship between financial literacy and risk perception.

The sample consists of 209 individuals from different ages and occupational groups living in Adana who participated in the study. For the purpose of the research, the Financial Literacy Scale developed by Gerek and Kurt (2010, 2011) and the Risk Tolerance Scale developed by Grable and Lytton (1999) were applied to the participants in the sample by using digital media via Google Forms. Besides, demographic and socioeconomic information was asked in the same forms. Frequency, Independent T-Test, One-Way ANOVA, and Pearson Correlation analyzes were performed using statistical programs in order to test the data collected in the research in accordance with the goals of the thesis.

With this research, it was concluded that there is a significant differentiation relationship between the risk perception and financial literacy level of individuals living in Adana. The risk tolerance of women is lower than men, and there is a significant differentiation relationship between the number of family members and risk perception.