Hemşirelerde iş becerikliliği ve tükenmişlik arasındaki ilişkinin belirlenmesi
Determining the relation between job crafti̇ng and burnout in nurses
Yazar: SİBEL ÇALIŞKAN
Danışman: DOÇ. DR. SERPİL YILMAZ
Mersin Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Araştırmanın amacı, hemşirelerde iş becerikliliği ve tükenmişlik arasındaki ilişkinin belirlenmesidir. Tanımlayıcı ve ilişki arayıcı tipteki araştırmanın örneklemini 18 Ocak-12 Şubat 2024 tarihleri arasında Mersin Üniversitesi Hastanesi'nde görev yapan 419 hemşire oluşturmuştur. Veriler, Kişisel Bilgi Formu, "İş Becerikliliği Ölçeği" ve "Tükenmişlik Envanteri" kullanılarak toplanmıştır.  Verilerin analizinde Student's t test, One Way ANOVA, Tukey testi ve Pearson korelasyon katsayısı kullanılmıştır. Araştırma yapılmadan önce Etik kurul izni ve kurum izni alınmıştır. Araştırmaya göre hemşirelerin İş Becerikliliği Ölçeği puan ortalaması 71,1±12,5'dir. İş Becerikliliği Ölçeği Görev Becerikliliği, Bilişsel Beceriklilik, İlişkisel Beceriklilik alt boyutları puan ortalamaları sırasıyla 24,9±5,3: 19,3±3,8 ve 26,9±5,1'dir. Tükenmişlik Ölçeği puan ortalaması 4,2±1,3'dür. Ayrıca hemşirelerin %25,3'ünde "tükenmişlik için tehlike sinyali", %30,3'ünde "tükenmişlik durumu" ve %25,5'inde "derhal yardım gerektiren tükenmişlik durumu" saptanmıştır. Tükenmişlik Ölçeği Puan ortalamaları ile İş Becerikliliği Ölçeği puan ortalamaları arasında negatif yönlü bir ilişki olduğu saptanmıştır. Hemşire olarak çalışma süresi ile İş Becerikliliği Ölçeği arasında pozitif yönlü bir ilişki olduğu saptanmıştır (p=0,02). Hastanede yönetici hemşire olarak görev yapan, lisansüstü mezunu, mesleğinden ve çalıştığı kurumdan memnun olan hemşirelerin İş Becerikliliği Ölçeği puan ortalamaları anlamlı olarak yüksek bulunmuştur (p<0,05, p<0,01, p<0,001). Lise mezunu, mesleğinden ve çalıştığı kurumdan memnun olmayan hemşirelerin Tükenmişlik Ölçeği puan ortalamaları anlamlı olarak yüksek bulunmuştur (p<0,01, p<0,001). Araştırmadan elde edilen sonuçlar doğrultusunda, kurumlarda hemşirelerin tükenmişlik konusunda farkındalığını arttıran eğitimlerin düzenlenmesi; hemşirelerin lisans ve lisansüstü öğrenim görebilmeleri için gerekli desteğin sağlanması; hemşirelerin mesleki ve kurumsal memnuniyetlerini arttırmaya yönelik düzenlemeler yapılması önerilmektedir.

Abstract:
The aim of the study was to determine the relationship between job crafting and burnout in nurses. The sample of the descriptive and correlational study consisted of 419 nurses working at Mersin University Hospital between January 18 and February 12, 2024. Data were collected by using Personal Information Form, "Job Crafting Scale" and "Burnout Inventory".  Student's t test, One Way ANOVA, Tukey test and Pearson correlation coefficient were used to analyze the data. Ethics committee permission and institutional permission were obtained before the research was conducted. According to the study, the mean score of the Job Crafting Scale of the nurses was 71.1±12.5. The mean scores of Job Crafting Scale Task Resourcefulness, Cognitive Resourcefulness, Relational Resourcefulness sub-dimensions were 24.9±5.3, 19.3±3.8 and 26.9±5.1, respectively. The mean score of the Burnout Scale was 4.2±1.3. In addition, 25.3% of the nurses had "danger signal for burnout", 30.3% had "burnout status" and 25.5% had "burnout status requiring immediate help". There was a negative correlation between the mean scores of the Burnout Scale and the mean scores of the Job Dexterity Scale. There was a positive correlation between the duration of working as a nurse and the Job Crafting Scale (p=0.02). The mean scores of the Job Crafting Scale of the nurses who worked as executive nurses in the hospital, had postgraduate degrees, and were satisfied with their profession and the institution where they worked were found to be significantly higher (p<0.05, p<0.01, p<0.001). The mean scores of the Burnout Scale of nurses who graduated from high school and were dissatisfied with their profession and the institution they worked in were found to be significantly higher (p<0.01, p<0.001). In line with the results obtained from the study, it is recommended to organize trainings that increase the awareness of nurses about burnout in institutions; to provide the necessary support for nurses to receive undergraduate and graduate education; and to make arrangements to increase the professional and institutional satisfaction of nurses.