Kentsel katı atık toplayan çalışanların hava kirleticilerine maruziyetlerinin incelenmesi
Examining the exposure of urban solid waste collectors to air pollutants
Yazar: GİZEM ÇINAR
Danışman: PROF. DR. EFTADE EMİNE GAGA
Eskişehir Teknik Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Çevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Çevre Teknolojisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Çevre Mühendisliği = Environmental Engineering
Dizin: Hava kirliliği = Air pollution ; Katı atıklar = Solid wastes ; Mesleki maruziyet = Occupational exposure ; Örnekleme = Sampling ; İşçiler = Workers

Özet:
Bu çalışmada, çöp toplama işinde çalışan işçilerin maruz kaldıkları kirlilik ve çalışma güzergahlarındaki dış ortamın hava kalitesinin değerlendirilmesi amacıyla NO2, SO2, O3 ölçüm çalışmaları gerçekleştirilmiştir. İnorganik bileşiklerin (NO2, SO2, O3) ölçümü için pasif örnekleyiciler kullanılmıştır. Çalışma için Odunpazarı Belediyesi Temizlik İşleri Müdürlüğünde çalışan 70 işçi seçilerek kişisel örnekleme gerçekleştirilmiştir. İşçilerin 24 tanesi şoför, 46 tanesi araç arkası işçisi olup 24 farklı güzergahta çalışma yapılarak maruziyet derişimleri tespit edilmiştir.
Ölçüm çalışmasında elde edilen NO2 konsantrasyonları 12,29- 355,83 μg/m3 arasında, SO2 konsantrasyonları 106,23- 40349,94  μg/m3,  O3 konsantrasyonları 18,93- 1641,03 μg/m3 arasında  değişmektedir. Örnekleme güzergahlarını trafiğin az, orta, çok olduğu gruplamaya göre ayırıp incelediğimizde NO2 maruziyetinin iki grup içinde trafiğin çok olduğu yerde fazla, trafiğin az  olduğu yerde düşük olduğu gözlenmiştir. SO2 ve O3 maruziyetinin trafik yoğunluğu ile ilgili ilişkisi çıkmamıştır. Yapılan istatistiksel analizlerde bu durumu desteklemiştir. Ölçüm sonuçları çeşitli mevzuat hükümlerinin sınır değerleri ile karşılaştırılmış ve sonuçların çoğunun sınır değerlerin üzerinde olduğu tespit edilmiştir.

Anahtar Sözcükler: Mesleki maruziyet ölçümü, NO2-SO2-O3, Pasif Örnekleme, Hava kirliliği, Çöp toplama işçileri

Abstract:
In this study, NO2, SO2, O3 measurement studies were carried out in order to evaluate the air pollution exposure of the workers working in the garbage collection business and the outdoor air quality on the working routes. Passive samplers were used for the determination of inorganic compounds (NO2, SO2, O3). For the study, 70 workers working in the Odunpazarı Municipality Cleaning Affairs Directorate were icluded in the study and personal sampling was carried out. 24 and 46 of the participants were drivers and workers behind the vehicle, respectively. Air pollutans concentrations were determined by working on 24 different routes.
The NO2 concentrations obtained in the measurement study ranged between 12.29-355.83 μg/m3, SO2 concentrations ranged from 106.23-40349.94 μg/m3, and O3 concentrations ranged between 18,93-1641,03 μg/m3. When we analyze the sampling routes separately according to the traffic density (low, medium, high), it was observed that the NO2 exposure in the two groups was correlated with traffic density. SO2 and O3 exposures were not associated with traffic density. Statistical analyzes supported this situation. When the measurement results were compared with the limit values of various legislative provisions, it was determined that most of the results were above the limit values.

Keywords: Occupational exposure assessment, NO2-SO2-O3, passive sampling, air pollution, garbage collection workers