Mandala aktivitesinin jinekolojik onkoloji hastalarında ameliyat sonrası ağrı ve anksiyete düzeylerine etkisi
The effect of mandala activity on postoperative pain and anxiety levels in gynecological oncology patients
Yazar: SALİHA AKYOL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AYÇA DEMİR YILDIRIM
Üsküdar Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Ebelik Ana Bilim Dalı / Ebelik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Ebelik = Midwifery
Dizin: Ebelik = Midwifery ; Postoperatif ağrı =   ; Sanat terapisi = Art therapy ; Sağlık anksiyetesi = Health anxiety ; Tıbbi onkoloji = Medical oncology

Özet:
Bu araştırma jinekolojik onkoloji hastalarının mandala aktivitesiyle ameliyat sonrasında ağrı, anksiyete düzeyleri ve analjezi kullanımlarına etkisinin incelenmesi amacıyla randomize kontrollü, 2 gruplu, ön test-son test karşılaştırmalı, deneysel olarak tasarlandı. 
Araştırma 1 Şubat 2023-1 Ağustos 2023 tarihlerinde İstanbul'da bir eğitim araştırma hastanesinin Jinekolojik Onkoloji Cerrahi Kliniği'nde yatan, açık abdominal histerektomi ameliyatı olan 42 hasta ile yapıldı. Müdahale grubundaki hastalara (n=21) ameliyat sonrası klinikte yattıkları süre boyunca (0-2. günler) günde en az bir kez mandala aktivitesi uygulandı. Kontrol grubundaki hastalara (n=21) herhangi bir girişim uygulanmadı. Araştırmada Tanıtıcı Bilgi Formu, Visual Analog Skalası (VAS), Durumluk Kaygı Envanteri (STAI-I), Ameliyat Sonrası Dönem Hasta Değerlendirme Formu ve Mandala Aktivitesi Kitapçığı kullanıldı. 
Katılımcıların yaş ortalaması 57.90±11.23 bulundu. Grupların bireysel özellikleri ve ameliyat öncesi ağrı düzeyi benzerdi. Kontrol grubunun ameliyat öncesi STAI-I puanı 63.48±5.31 ve müdahale grubunun ameliyat öncesi STAI-I puanı 56.33±7.65 olarak bulundu. Kontrol grubunun ameliyat öncesi STAI-I puanı daha yüksekti (p<0.05). Ameliyat sonrası uygulanan mandala aktivitesinden sonra kontrol grubunun STAI-I puanı 47.43±8.29 ve müdahale grubunun STAI-I puanı 31.52±6.73 olarak görüldü. Kontrol grubunun ameliyat sonrası mandala aktivitesi öncesi VAS puanı 7.17±1.42, müdahale grubunun VAS puanı 6.68±2.11 olarak bulundu. Mandala aktivitesi uygulaması sonrasında kontrol grubu VAS puanı 0.82±1.46 ve müdahale grubu VAS puanı 1.77±1.79 olduğu saptandı. Müdahale grubunda ameliyat sonrası uygulanan mandala aktivitesinin ağrı ve anksiyete düzeyini anlamlı olarak düşürdüğü bulundu (p<0.05). Ayrıca mandala aktivitesinin daha düşük etkili analjezi türü kullanımında etkili olduğu görüldü. 
Sonuç olarak bu araştırmanın bulguları jinekolojik onkoloji hastalarında ameliyat sonrası uygulanan mandala aktivitesinin ağrı ve anksiyete düzeyini azalttığını, kullanılan analjezi türünü etkilediğini gösterdi. 
Anahtar Kelimeler: Ağrı, Anksiyete, Ebe, Jinekolojik Onkoloji, Mandala

Abstract:
This study was designed as a randomised controlled, 2-group, pre-test post-test comparative, experimental study to examine the effect of mandala activity on postoperative pain, anxiety levels and analgesia use of gynaecological oncology patients.
The study was conducted with 42 patients who underwent open abdominal hysterectomy surgery in the Gynecological Oncology Surgery Clinic of a training and research hospital in Istanbul between 1 February 2023 and 1 August 2023. Patients in the intervention group (n=21) received mandala activity at least once a day during their postoperative hospitalisation (days 0-2). Patients in the control group (n=21) did not receive any intervention. Introductory Information Form, Visual Analogue Scale (VAS), State-Trait Anxiety Inventory (STAI-I), Postoperative Patient Evaluation Form and Mandala Activity Booklet were used in the study.
The mean age of the participants was 57.90±11.23 years. Individual characteristics and preoperative pain level of the groups were similar. The preoperative STAI-I score of the control group was 63.48±5.31 and the preoperative STAI-I score of the intervention group was 56.33±7.65. The preoperative STAI-I score of the control group was higher (p<0.05). After the postoperative mandala activity, the STAI-I score of the control group was 47.43±8.29 and the STAI-I score of the intervention group was 31.52±6.73. The VAS score of the control group before the postoperative mandala activity was 7.17±1.42 and the VAS score of the intervention group was 6.68±2.11. After the mandala activity application, the VAS score of the control group was 0.82±1.46 and the VAS score of the intervention group was 1.77±1.79. In the intervention group, mandala activity applied after surgery significantly decreased pain and anxiety levels (p<0.05). In addition, mandala activity was found to be effective in the use of lower effective analgesia type.
In conclusion, the findings of this study showed that mandala activity applied after surgery in gynecological oncology patients reduced pain and anxiety levels and affected the type of analgesia used.

Keywords: Pain, Anxiety, Midwife, Gynecological Oncology, Mandala