Mesnevî destekli değerler eğitimi'nin ilkokul 4. sınıf öğrencilerinin tutumlarına etkisi
The effect of mesnevî (mathnawi)-based values education on the attitudes of the students of 4th grade students in primary school.
Yazar: HALİL TAŞ
Danışman: DOÇ. DR. KASIM KIROĞLU
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / İlköğretim Ana Bilim Dalı / Sınıf Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2016
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Değerler = Values ; Değerler eğitimi = Values education ; Mesnevi = Mathnawi ; Mevlana Celaleddin-i Rumi = Mevlana Celaleddin-i Rumi ; Tutum değişikliği = Attitude change ; Tutumlar = Attitudes ; Öğrenci tutumu = Student attitude ; İlkokul öğrencileri = Primary school students ; İlkokullar = Primary schools

Özet:
Bu araştırmanın amacı, Mesnevî Destekli Değerler Eğitimi'nin, ilkokul 4. sınıf öğrencilerinin, "misafirperverlik, yardımseverlik, vatanseverlik, aile birliğine önem verme ve hoşgörü" değerlerine ilişkin tutumlarına etkisini belirlemektir.
     Araştırmada, Mesnevî Destekli Değerler Eğitimi'nin uygulandığı deney grubu ile Mesnevî Destekli Değerler Eğitimi'nin uygulanmadığı kontrol grubunun tutumları arasındaki farkı ortaya koymak amacıyla öntest-sontest kontrol gruplu deneysel yöntem kullanılmıştır. Bu araştırmada, deney ve kontrol gruplarının kendi içinde ve aralarında nicel verilere dayalı karşılaştırılmalarının yanı sıra, katılımcılardan daha derinlemesine veriler elde etmek amacıyla nitel araştırma desenleri de kullanılmıştır.
     Araştırmanın çalışma grubunu, 2015–2016 öğretim yılında Ordu İli Altınordu İlçesi Durugöl İlkokulu'nda öğrenim görmekte olan 4. sınıf öğrencileri oluşturmaktadır. Grupların denklikleri incelendikten sonra bu şubelerden biri deney, diğeri kontrol grubu olarak seçilmiştir. Deney grubu (4/C sınıfı) 31, kontrol grubu (4/A sınıfı) 31 öğrenci olmak üzere, çalışma grubu toplam 62 öğrenciden oluşmaktadır.   
     Araştırmanın nicel alt problemleri ile ilgili verilerin analizinde SPSS 22.0 paket programı kullanılmıştır. Araştırmada nicel verilerin analizinde, aritmetik ortalama, frekans, bağımsız grup t-testi, Kruskal-Wallis H testi ve Mann-Whitney U testi kullanılmıştır. Öğretmen, veli ve öğrencilerin uygulama sürecine ve uygulamanın öğrencilerin tutumlarına etkisine ilişkin görüş ve düşüncelerini belirlemek amacıyla "görüşme" tekniğinden faydalanılmış, toplanan nitel verilerin analizinde betimsel analiz yaklaşımı kullanılmıştır.
     Araştırmada veriler, nicel ve nitel araştırma tekniklerine uygun olarak araştırmacı tarafından geliştirilen ölçme araçlarıyla toplanmıştır. Bu bağlamda, öğrencilerin tutumlarını belirlemek amacıyla bir "tutum ölçeği"; uygulama süreci ve uygulamanın öğrencilerin tutumları üzerindeki etkisinin belirlemek amacıyla ise birer "öğretmen, veli ve öğrenci görüşme formu" geliştirilmiştir.
     Verilerin analiz edilmesiyle elde edilen sonuçlarda, deney grubu ve kontrol grubu öğrencilerinin uygulama sonrası "misafirperverlik, yardımseverlik, vatanseverlik, aile birliğine önem verme ve hoşgörü" değerlerine ilişkin, tutum puanları arasında deney grubu lehine anlamlı bir farklılık bulunmuştur. Deney ve kontrol grubu öğrencilerinin deney öncesi ve deney sonrası "misafirperverlik, yardımseverlik, vatanseverlik, aile birliğine önem verme ve hoşgörü" değerlerine ilişkin, tutum puanları arasında cinsiyet, anne-baba öğrenim düzeyi ve ailenin gelir düzeyi değişkenlerine göre anlamlı bir farklılık bulunmamıştır. 
     Mesnevî Destekli Değerler Eğitimi uygulamasının, öğrencilerin tutumları üzerindeki etkisini belirlemek amacıyla yapılan görüşmelerden elde edilen bulgular incelendiğinde; Mesnevî Destekli Değerler Eğitimi uygulamasının, değer öğretim sürecini somutlaştırdığı, değerlerin öğrenilmesini kolaylaştırdığı, öğretim sürecini eğlenceli hale getirdiği ve öğrencilerin değerlere ilişkin tutumları üzerinde olumlu etki yaptığı sonucuna ulaşılmıştır.


Anahtar Sözcükler: Değer, değerler eğitimi, Mesnevî, tutum

Abstract:
The aim of this study is to define the effect of Mesnevî-based Values Education on the attitudes of 4th grade students in primary school towards the values such as "hospitality, charity, patriotism, giving importance to family unity and tolerance".
     The experimental method including pretest and posttest control groups is used in order to demonstrate the differences between the attitudes of the experimental group on which Mesnevî-based Values Education is applied and the control group on which Mesnevî-based Values Education is not applied. In this study, qualitative research patterns are used to obtain more in-depth data from participants as well as comparisons based on quantitative data between and among the experimental and control groups.
     The experiment and control groups of this study consist of the 4th grade students of Durugöl Primary School in Ordu Province, Altınordu County who study during 2015-2016 academic year. After examining the equivalence of the groups, one of these groups is selected as the experimental group and the other one is selected as the control group. Experimental group has 31 students (4/C) and control group has 31 students (4/A) so total number of students in the experiment is 62.   
     In the analysis of sub-problems of the quantitative data, SPSS 22.0 software package was used. In the analysis of quantitative data in this study, mean, frequency, independent samples t-test, Kruskal-Wallis H test and Mann-Whitney U test were used. With the aim of determining the opinion and thoughts about the effects of the teacher, parents and the students on the duration of application and the effect of application itself on students' attitudes, "the interview" technique was benefited and descriptive analysis  approach was used in the analysis of qualitative data collected. 
     Research data were collected by researchers with measuring instruments developed in accordance with the quantitative and qualitative research techniques. In this context, in order to determine their attitudes "attitude scale," and in order to determine the impact of the process of application and application itself on the attitudes of students, a "teacher, parent and student interview form" was developed.
     In the results obtained by analyzing the data, after the application, a significant difference in favor of the experimental group between the attitude scores regarding values such as "hospitality, charity, patriotism, giving importance to family unity and tolerance" was found between experimental and control groups. A significant difference between the attitude scores regarding values such as "hospitality, charity, patriotism, giving importance to family unity and tolerance" of experimental and control groups was not found in according to gender, educational background of parents and level of income. 
     When the findings obtained from the interviews carried to determine the impact of Mesnevî-based Values Education application on the attitudes of students are examined, it is found that Mesnevî-based Values Education application objectifies the process of value education, makes value learning easy and funny and has a positive impact on the attitudes of students towards values.


Key Words: Value, Values Education, Mesnevî, Attitude