Roma'nın Kafkasya politikası (MÖ I. YY-MS III. YY)
The Caucasus policy of Rome (1st century BC – 3rd century AD)
Yazar: NUSRET BURAK ÖZSOY
Danışman: PROF. DR. SÜLEYMAN ÇİĞDEM
Atatürk Üniversitesi / Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Eskiçağ Tarihi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Tarih = History
Dizin: Albanya = Albania ; Ermenistan = Armenia ; Iberia = Iberia ; Kafkasya = Caucasus ; Kafkasya politikası = Caucasus policy ; Parthia = Parthia ; Roma Dönemi = Roman Period ; Roma İmparatorluğu = Roman Empire

Özet:
Pek çok halka, dile, inanca ev sahipliği yapan kadim Kafkasya toprakları mitler, kutsal kitaplar ya da çeşitli yazılı kaynaklarda kendisine yer bulmuştur. Kafkasya'ya dair anlatılar kimi zaman efsanevi kimi zaman gerçekçi unsur barındırsa da tarihin ilk dönemlerinden beri bu zorlu coğrafya ilgi çekici, şaşırtıcı, gizemli, ulaşılması güç topraklar olarak evrensel hafızada yer edinmiştir. Gerçekten de fiziki coğrafya anlamında arızalı bir görünüm arz eden Kafkasya toprakları zengin yer altı ve yer üstü kaynaklarının yanı sıra ev sahipliği yaptığı onlarca farklı etnik kökenden halk ile uygarlık tarihinin en ilgi çekici coğrafyalarından birisi olmuştur.
Kafkasya'nın yerel Nart destanlarının yanı sıra yazılı kültür bağlamında kutsal kitaplardan çok önce antik Hellen ve Roma kaynakları Kafkasya hakkında çeşitli efsanevi ve tarihi bilgilere yer verir. Bugün birer popüler kültür ögesine dönüşmüş Hellen efsanelerinden çeşitli unsurlar olan Altın Post, Iason, Arganoutlar veya Prometheus antik Hellen ve Romalıların Kafkasya'ya dair anlayışlarının ilk unsurlarıdır. 
Bu noktadan başlayarak antik Hellen ve Roma kaynakları çeşitli tarihi ve politik olaylar bağlamında Kafkasya hakkında bilgiler verirler. 
Biz de ülkemizde daha önce hemen hemen hiçbir çalışmanın olmadığı Kafkasya'nın Roma dönemindeki durumu hakkında antik Hellen ve Roma kaynaklarına dayanarak bilgi vermeyi bu kaynaklardan yola çıkarak Roma'nın Cumhuriyet ve İmparatorluk dönemlerinde Kafkasya'ya dair ürettiği çeşitli emperyal politikalar anlatılmaya ve değerlendirilmeye çalışılmıştır. Doğu Anadolu ve Bölgesi ve Güney Kafkasya'nın temel çalışma alan olan bu tezde gerek coğrafi gerek tarihi ve politik bakımdan ilgili olmasından ötürü tezimizin adında yer almasa da Doğu Anadolu Bölgesi de çalışma ve araştırma sahasına dâhil edilmiştir.

Abstract:
The ancient Caucasus lands, which have hosted many peoples, languages, and beliefs, have found a place for themselves in myths, holy books, and various written sources. Although the narratives about the Caucasus sometimes contain mythical, sometimes realistic elements, this challenging geography has been established in the universal memory as fascinating, surprising, mysterious, and difficult-to-reach lands since the earliest periods of history. Indeed, the Caucasus lands, which present a flawed appearance in terms of physical geography, have become one of the most interesting geographies of civilization history with its rich underground and surface resources, as well as dozens of different ethnic groups that it has hosted.
In addition to the local Nart epics of the Caucasus, ancient Hellenic and Roman sources in written culture also include various mythical and historical information about the Caucasus long before the holy books. The Golden Fleece, Jason, the Argonauts, or Prometheus, which have now become popular cultural elements, are all various elements of Hellenic myths and the first components of the understanding of ancient Hellenic and Roman societies about the Caucasus.
From this point on, ancient Hellenic and Roman sources provide information about Caucasus in various historical and political events. Based on these sources, we aim to provide information about the situation of the Caucasus during the Roman Republic and Empire periods, and to evaluate the various imperial policies produced by Rome regarding the Caucasus, which has not been studied much before in our country. Although it is not included in the title of our thesis, Eastern Anatolia region has also been included in the research and study area due to its relevance in terms of both geography and history. The main working area of this thesis is Southern Caucasus and Eastern Anatolia region.