Spor bilimleri fakültesinde okuyan öğrencilerin ve spor bilimleri fakültesinde görev yapan akademisyenlerin engelli bireylere karşı duyarlılık ve tutumlarının incelenmesi
An investigation of the sensitivity and attitudes of students studying at the faculty of sports sciences and academicians working at the faculty of sports sciences towards individuals with disabilities
Yazar: NURSEL AKTÜRK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ŞERİFE GAMZE ÜLKER
Trakya Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Rekreasyon Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Spor = Sports

Özet:
Spor Bilimleri Fakültesinde okuyan öğrencilerin ve Spor Bilimleri
Fakültesinde görev yapan akademisyenlerin engelli bireylere karşı duyarlılık
ve tutumlarının incelenmesi amaçlanan bu çalışmaya, Spor Bilimleri
Fakültesinde okuyan ve Spor Bilimleri Fakültesinde görev yapan
akademisyenlerden 114 kişi katılmıştır. Sosyo-demografik veri formunun yanı
sıra çalışmaya katılan kişilerin engellilere yönelik tutumlarını ölçmek için
Dökmen (2000) tarafından geliştirilmiş olan Engellilere Yönelik Tutum ölçeği
uygulanmıştır. Engellilere Yönelik Tutum ölçeği 30 maddeli "tamamen
katılıyorum" 1, "katılıyorum" 2, "kararsızım" 3, "katılmıyorum" 4, "hiç
katılmıyorum" 5 olarak puanlanan 5 basamaklı Likert tipi bir tutum ölçeğidir.
Engellilere Yönelik Tutum Ölçeğinde duyarlılık, (13 madde) kaynak dağılımı,
(4 madde) ve toplumsal değerler (13 madde) olmak üzere üç alt boyutu
bulunmaktadır. 2, 11,12, 14, 15, 16, 17, 19, 22, 25 numaralı maddeler ters
kodlanan maddelerdir. Duyarlılık alt boyutu: 1, 5, 6, 8, 9, 12, 14, 15, 17, 19,
25, 26, 29. Kaynak Dağılımı alt boyutu: 30, 22, 11, 10. Toplumsal Değerler
alt boyutu: 2, 3, 4, 7, 13, 16, 18, 20, 21, 23, 24, 27, 28. Ölçekten alınabilecek
en yüksek puan 150 ve en düşük puan 30'dur. Engellilere Yönelik Tutum
Ölçeğin güvenirlik katsayıları; Cronbach alfa .91 ve iki yarım güvenirlik
katsayısı da .83 bulunmuştur. Çalışmamızda kullanılan haliyle yapılan iç
güvenirlik testlerinde ise Duyarlılık alt boyutu için .89, Toplumsal Değerler alt
boyutu için .92, Kaynak Dağılımı alt boyutu için .85 ve toplam ölçek için .90
olarak Cronbach's alfa değerleri bulunmuştur.
Çalışmada Spor Bilimleri Fakültesinde okuyan öğrencilerden ve Spor
Bilimleri Fakültesinde görev yapan akademisyenlerden kadınların erkeklere
oranla skorlarının anlamlı düzeyde yüksek olduğu aynı zamanda medeni
durumlarına göre evli olanların bekar olanlara oranla skorlarının anlamlı
düzeyde yüksek olduğu belirlenmiştir. Engellilere yönelik ders alma ve
araştırma/seminere katılma durumlarına göre ders alan, araştırma ya da
seminere katılanların katılmayanlara oranla skorlarının anlamlı düzeyde
yüksek olduğu belirlenmiştir. Engelli bireyle yaşama ve hayatının bir
döneminde engelli bireye bakım verme durumlarının engelli bireylere yönelik
duyarlılık ve tutuma farklılık göstermediği belirlenmiştir. Eğitim durumuna
bakıldığında akademisyenlerle öğrenciler arasında farklılık göstermediği
belirlenmiştir.
Sonuç olarak bu çalışmada engelli bireylere yönelik duyarlılık ve
tutumların kadınlarda erkeklere oranla, evlilerde bekarlara oranla ve engelliler
ile ilgili eğitim alan ya da araştırma/seminere katılanlarda duyarlılık ve
tutumun olumlu sonuçlandığı belirlenmiştir.
Anahtar kelimeler: Engelliler, Tutum, Spor Bilimler

Abstract:
In this study, which aims to examine the sensitivity and
attitudes of students studying at the Faculty of Sports Sciences and
academicians working at the Faculty of Sports Sciences towards
disabled individuals, 114 people studying at the Faculty of Sports
Sciences and academicians working at the Faculty of Sports Sciences
participated. In addition to the socio-demographic data form, the
Attitudes Towards Disabled People scale developed by Dökmen
(2000) was applied to measure the attitudes of the participants in the
study towards disabled people. The Attitude Towards Disabled People
scale is a 5-step Likert-type attitude scale with 30 items, scored as 1
for "strongly agree", 2 for "agree", 3 for "undecided", 4 for "disagree",
and 5 for "strongly disagree". The Attitudes Towards Disabled Scale
as three sub-dimensions: sensitivity, (13 items), resource distribution,
(4 items) and social values (13 items). Items 2, 11,12, 14, 15, 16, 17,
19, 22, 25 are reverse coded items. Sensitivity sub-dimension: 1, 5, 6,
8, 9, 12, 14, 15, 17, 19, 25, 26, 29. Resource Allocation sub-
dimension: 30, 22, 11, 10. Social Values sub-dimension: 2, 3, 4, 7, 13,
16, 18, 20, 21, 23, 24, 27, 28. The highest score that can be obtained
from the scale is 150 and the lowest score is 30. Reliability coefficients
of the Attitude Towards Disabled Scale; Cronbach's alpha was found
to be .91 and the split-half reliability coefficient was .83. In the internal
reliability tests conducted as used in our study, Cronbach's alpha
values were found to be .89 for the Sensitivity sub-dimension, .92 for
the Social Values sub-dimension, .85 for the Resource Allocation sub-
dimension and .90 for the total scale.
In the study, it was determined that the scores of women among
students studying at the Faculty of Sports Sciences and academicians
working at the Faculty of Sports Sciences were significantly higher
than men, and at the same time, according to their marital status, the
scores of married students were significantly higher than those who
were single. According to the status of taking courses for disabled
people and participating in research/seminars, it was determined that
the scores of those who took courses, participated in research or
seminars were significantly higher than those who did not participate.
It has been determined that living with a disabled individual and caring
for a disabled individual at some point in their life do not differ in
sensitivity and attitude towards disabled individuals. Considering the
educational status, it was determined that there was no difference
between academicians and students.
As a result, in this study, sensitivity and attitudes towards
disabled individuals were higher in women than in men, in married
people compared to single people, and in those who received training
or participated in research/seminars about disabled people. It has been
determined that it can have positive results.
Key words: Disabled People, Attitude, Sports Sciences