Eğitim örgütlerindeki örgütsel sinizm, örgütsel vatandaşlık, örgütsel bağlılık ve örgütsel adalet arasındaki ilişkilerin yapısal eşitlik modeliyle incelenmesi
The investigation of the relationshi̇ps between organizational cynicism, organizational citizenship, organizational commitment, and organizational justice in educational organizations with a structural equation modeling
Yazar: GÜRHAN CABBAR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ GİZEM UYUMAZ
Giresun Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Eğitim yönetimi = Educational administration ; Eğitim örgütleri = Education organizations ; Yapısal eşitlik modeli = Structural equation model ; Örgütsel adalet = Organizational justice ; Örgütsel bağlılık = Organizational commitment ; Örgütsel sinizm = Organizational cynicism ; Örgütsel vatandaşlık = Organizational citizenship

Özet:
Örgüt içerisinde yer alan bireylerin, örgütle özdeşleşip işini benimsemesi ve bağlı bulunduğu örgüte sadakat göstermesine örgütsel bağlılık denir. Örgütsel vatandaşlık ödüllendirilme sisteminden bağımsız olarak olumlu davranışları sergilemektir. Örgüt yöneticilerinin karar ve uygulamalarındaki adaletli olma durumuna örgütsel adalet denir. Başkalarının niyetlerine güvenmeme, gerçek özelliklerini açığa vurmama ve örgüt içerisindeki olumlu faaliyetleri küçümseme bu faaliyetlere karamsar tutum geliştirmeye ise örgütsel sinizm denir.  Bu çalışmada, bu dört değişken arasındaki ilişkiler yapısal eşitlik modeli ile belirlenmiştir. Analizler Mplus 8.5 programında yapılmıştır.
Araştırmanın çalışma grubunu Giresun ilinde Milli Eğitim Bakanlığına bağlı resmi okullarda çalışan öğretmenler oluşturmaktadır. Ele alınan değişkenlerin ölçülmesinde; örgütsel bağlılık düzeylerini belirlemek maksadıyla Üstüner (2009) tarafından geliştirilen öğretmenler için "Örgütsel Bağlılık Ölçeği", örgütsel sinizm düzeylerini belirlemek üzere Brandes, Dharwadkar ve Dean (1999) tarafından geliştirilen ve Kalağan (2009) tarafından Türk kültürüne uyarlanan "Örgütsel Sinizm Ölçeği" ölçeği kullanılmıştır. 
Katılımcıların örgütlerine ilişkin adalet algılarını tespit etmek amacıyla Niehoff ve Moorman (1993) tarafından geliştirilen ve Polat (2007) tarafından Türk kültürüne uyarlanan "Örgütsel Adalet Ölçeği" ve örgütsel vatandaşlık davranışına ilişkin algılarını belirlemek amacıyla Williams ve Shiaw (1999) ile Vey ve Campbell (2004) tarafından geliştirilen ve Basım ve Şeşen (2006) tarafından Türk kültürüne uyarlanan "Örgütsel Vatandaşlık Davranışı Ölçeği"   kullanılmıştır.  
Bu çalışma grubundan toplanan verilerde, eğitim örgütlerindeki; örgütsel sinizm ile örgütsel bağlılık arasında negatif yönde, yüksek düzeyde, örgütsel sinizm ile örgütsel adalet arasında negatif yönde, orta düzeyde, örgütsel sinizm ile örgütsel vatandaşlık arasında negatif yönde, orta düzeyde, örgütsel adalet ile örgütsel bağlılık arasında pozitif yönde, yüksek düzeyde, örgütsel adalet ile örgütsel vatandaşlık arasında pozitif yönde, orta düzeyde, örgütsel vatandaşlık ile örgütsel bağlılık arasında pozitif yönde, orta düzeyde istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki vardır. Buna ek olarak, eğitim örgütlerindeki centilmenlik ile nezaket arasında pozitif yönde, yüksek düzeyde, istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki olduğu belirlenmiştir.
Anahtar kelimeler: Örgütsel sinizm, örgütsel bağlılık, örgütsel adalet, örgütsel vatandaşlık

Abstract:
It is an organizational commitment that the individuals in the organization identify with the organization and adopt their job and show loyalty to the organization they are affiliated with. Organizational citizenship is to show positive behaviors independent of the reward system. The state of being fair in the decisions and practices of organizational managers is called as organizational justice. Not trusting the intentions of others, not revealing their real characteristics, and underestimating positive activities in the organization, to develop a pessimistic attitude towards these activities is called organizational cynicism. In this study, the relationships between these four variables were determined by the structural equation model. Analyzes were made in Mplus 8.5 program.
The study group of this research consists of teachers working in public schools in Giresun. In the measurement of the variables considered; The "Organizational Commitment Scale" was used for teachers, developed by Üstüner (2009) to determine their organizational commitment levels, and the "Organizational Cynicism Scale" developed by Brandes, Dharwadkar, and Dean (1999) and adapted to Turkish culture by Kalağan (2009) to determine organizational cynicism levels. "Organizational Justice Scale" was developed by Niehoff and Moorman (1993) and adapted to Turkish culture by Polat (2007) in order to determine the participants' perceptions of justice regarding their organizations, and Williams and Shiaw (1999) and Vey and Campbell (2004) to determine their perceptions of organizational citizenship behavior. ) and adapted to Turkish culture by Basım and Şenen (2006), the "Organizational Citizenship Behavior Scale" was used.
In the data collected from this study group, in educational organizations; between organizational cynicism and organizational commitment negatively, high level, between organizational cynicism and organizational justice negatively, moderately, organizational cynicism and organizational citizenship negatively, moderately, organizational justice and organizational commitment positively, high level, organizational justice There is a positive and moderate relationship between organizational citizenship and organizational citizenship, a positive and moderate relationship between organizational citizenship and organizational commitment.  
Keywords: Organizational cynicism, organizational commitment, organizational justice, organizational citizenship