Dicle Üniversitesi Hastanesi İşyeri Hekimliği Polikliniğine periyodik muayene için başvuran  hastalarda hepatit B ve hepatit C seroprevalansı ve risk faktörlerinin belirlenmesi
Determination of  hepatits B, hepatitis C seroprevalence and risk factors among  that admitted to occupational Healt Care Outpatient Clinic of Dicle University Hospital for  periodic examination
Yazar: İBRAHİM ÇİLDAM
Danışman: YRD. DOÇ. DR. AHMET YILMAZ ; YRD. DOÇ. DR. NİDA ÖZCAN
Dicle Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2019
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Hepatit = Hepatitis ; Hepatit B = Hepatitis B ; Hepatit B yüzey antijenleri = Hepatitis B surface antigens ; Hepatit C = Hepatitis C ; Prevalans = Prevalence ; Risk faktörleri = Risk factors ; Sağlık personeli = Health personnel ; Viral hepatit =

Özet:
Giriş ve Amaç: Hepatit B  (HBV) ve Hepatit C  (HCV) enfeksiyonları karaciğer sirozu ve hepatoselüler karsinomun (HCC) en sık sebeplerindendir. Dünyada yaklaşık 2 milyar kişinin HBVile karşılaşmış olduğu, yaklaşık 400 milyon kişinin ise kronik hepatit B olduğu bilinmektedir. Ayrıca yaklaşık 71 milyon insan ise kronik hepatit C enfeksiyonu taşımaktadır. Dünyada HBV ve HCV'ye bağlı komplikasyonların önlenmesi için aşılma, korunma yöntemleri hakkında toplum bilgi düzeyinin artırılması,  riskli gruplarda önlemler alınması oldukça önemlidir. Bu çalışma, Diyarbakır Dicle Üniversitesi Hastanesi personellerinde HBsAg, Anti-HBs, Anti-HCV seroprevalansını araştırmak ve elde edilen verileri ülkemizdeki ve dünyadaki verilerle karşılaştırmak, HBV ve HCV sıklığı açısından mevcut durumun göz önüne konulması için yapılmıştır.
Materyal ve Metod: Çalışmamız retrospektif tiptedir. Dicle Üniversitesi İşyeri Hekimliği Polikliniği'ne 15 Mayıs 2017-15 Mayıs 2018 arasında periyodik muayene için başvurmuş 2596 hasta çalışmaya dahil edildi. Hastaların HBsAg, Anti-HBs, Anti-HCV, hemogram ve biyokimyasal verilerine hastane otomasyonu üzerinden ulaşıldı. Çalışmadan elde edilen sonuçların istatistiksel analizi SPSS v24.0 programı ile yapıldı ve istatistiksel olarak anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak kabul edildi.
Bulgular: Katılımcıların, %68,5'i erkek, %31,5'i kadın, yaş ortalaması 39.98±9.99 idi. Hastalar arasında HBsAg pozitifliği %3,5, Anti-HBs pozitifliği %64,9, Anti-HCV pozitifliği %0,3 oranında bulundu. 820  (%31,6) hasta HBV ile hiç karşılaşmamış ve aşısız olarak saptandı. Cinsiyete göre Anti-HBs ve HBsAg düzeyleri arasında anlamlı fark bulundu. Yaş grupları arasında, HBsAg pozitifliği açısından fark bulunmazken, Anti-HBs açısından fark saptandı. Anti-HBs düzeyleri ile yaş arasında negatif korelasyon olduğu bulundu. HBsAg pozitif hastalarda; ALT ve AST düzeyleri anlamlı olarak daha yüksek, trombosit (PLT) düzeyi anlamlı olarak daha düşük saptandı. Anti-HCV pozitifliği, yaş ve cinsiyete göre anlamlı farklılık göstermedi. 
Sonuç: Çalışmamızın sonucunda Hastane personellerimizde HBsAg pozitifliği hala önemli düzeylerde yüksektir. Bulunan sonuç Türkiye'deki benzer çalışmaların sonuçlarıyla karşılaştırıldığında; sağlık personellerinde yapılan çalışmalara göre bir miktar yüksek, tüm populasyonda yapılan çalışmalara göre daha düşük düzeylerdeydi. Dünya'da ise ülkelerin ortalamalarına yakın düzeydedir. Aşısız bireylerin oranının çok yüksek olduğu, hala aşılanabilecek kişi sayısının tüm başvuran personelin üçte birine yakın düzeyde olduğu saptandı. HBV ile karşılaşmış bireylerde ALT ve AST düzeyleri sağlıklı kişilere göre daha yüksek olduğu, PLT düzeylerinin daha düşük olduğu bulunmuştur. Anti-HCV pozitifliğinin düşük düzeylerde olduğu, sonuçların Türkiye ortalamaları ile benzer, Dünya ortalamalarından ise daha düşük olduğu tespit edilmiştir. Özellikle riskli gruplara hepatitten korunma hakkında bilgilendirme toplantıları yapılması ve aşısız personellerin aşılanması hastalık sıklığını daha da azaltacaktır. Mevcut HBV rutin aşılama programının devamı ise bu azalmaya destek olacak ve ilerleyen yıllarda birçok hasta için maddi ve manevi yarar sağlayacaktır.
ANAHTAR SÖZCÜKLER: HBsAg, Anti-HBs, Anti-HCV, hepatit, hastane personelleri.

Abstract:
Introduction and Aim: Hepatitis B  (HBV) and Hepatitis C  (HCV) infections are the most common causes of liver cirrhosis and hepatocellular carcinoma  (HCC). It is known that approximately 2 billion people have infected with HBV in the world, and about 400 million have chronic hepatitis B. In addition, approximately 71 million people have chronic hepatitis C infection. In order to prevent complications related to HBV and HCV in the world, it is very important to increase the level of public knowledge about vaccination and prevention from viruses and to take precautions in risky groups. The aim of this study is to investigate seroprevalence of HBsAg, Anti-HBs and Anti-HCV in Diyarbakır Dicle University Hospital's staff and to compare the results with similar articles published in our country and in theworld. And also to reveal the current situation of HBV and HCV prevalence.
Material and Methods: Our study is a retrospective investigation. The study includes 2596 patients who admitted to occupational healt care outpatient clinic of Dicle University Hospital for periodic examination between 15 May 2017 and 15 May 2018. HBsAg, Anti-HBs, Anti-HCV, hemogram and biochemical results of patients were obtained from the hospital automation. Statistical analysis of the results was performed with SPSS v24.0 program for Windows and statistical significance level was accepted as p <0,05.
Results: Of the patients 68,5% were male, 31,5% were female and the mean age was 39.98±9.99. HBsAg positivity was 3,5%, Anti-HBs positivity was 64,9% and Anti-HCV positivity was 0,3% among the patients. Eight hundred and twenty (31,6%) patients had never infected with HBV and were unvaccinated. Significant difference was found between anti-HBs and HBsAg levels according to gender. There was no significant difference in HBsAg positivity between age groups, but anti-HBs was significantly diffent between age groups. There was a negative correlation between anti-HBs levels and age. In HBsAg positive patients; ALT and AST levels were significantly higher and platelet  (PLT) levels were significantly lower. Anti-HCV positivity did not differ significantly according to age and gender.
Conclusion: HBsAg positivity is still significantly high in our hospital staff. When compared with the similar results found in Turkey; It was slightly higher than the studies performed in healthcare workers and lower than the studies performed in the whole population. And compared with average of countries in the World, it was approximately. The rate of unvaccinated individuals was very high and the number of people who could be vaccinated was close to one third of all applicants. It was found that ALT and AST levels were higher and PLT levels were lower in subjects infected with HBV compared to healthy subjects. Anti-HCV positivity was in low level, the result was similar to the average of Turkey but it has been found to be lower than the average of the World. Especially in risky groups, informative meetings on prevention from hepatitis and vaccination of unvaccinated staff will further reduce the incidence of the disease. The continuation of the current HBV routine vaccination program will support this reduction and will provide financial and moral benefits for many patients in the coming years.
Keywords: Prevalence of HBsAg, Anti-HBs, Anti-HCV, hepatitis, healthcare workers.