İklim değişikliğiyle mücadelede mavi ve yeşil altyapının rolü: Suriye Arap Cumhuriyeti
Hama Şehri örneği / The role of blue and green infrastructure in combating climate change: The case of the Syrian Arab republic / City of Hama
Yazar: MOHAMAD ALLAZEKANI
Danışman: DOÇ. DR. TUNA BATUHAN
Atatürk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Fen Bilimleri Ana Bilim Dalı / Kentsel Tasarım Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Şehircilik ve Bölge Planlama = Urban and Regional Planning

Özet:
Amaç: Bu çalışma, küresel iklim değişikliğinin olumsuz etkilerine karşı kentsel çevrelerde mavi ve yeşil altyapının yeterlilik düzeylerini incelemeyi amaçlamaktadır. Bu kapsamda, altyapının fiziksel durumu, sunduğu faydalar, yerleşim ortamı ile etkileşimi ve sitenin özellikleri ve hizmet (aydınlatma, temizlik, rekreasyon alanları vb.) açısından site ile etkileşimi çerçevesinde değerlendirilecektir. Elde edilen sonuçlar doğrultusunda, incelenen kentsel çevrelerde mavi ve yeşil altyapının entegrasyonu için öneriler sunulacaktır.
Yöntem: Bu çalışmada, iki aşamalı bir yöntem uygulanmıştır. Birinci aşamada, mavi ve yeşil altyapı, faydaları ve iklim değişikliğine karşı rolü ile ilgili literatür taraması yapılmıştır. Bu bağlamda, Suriye Arap Cumhuriyeti'nin genel olarak ve özellikle Hama şehrinin yaşadığı iklim değişikliğinin olumsuz etkileri incelenmiştir. Ardından, seçilen çalışma alanlarının mekansal analizi, saha gözlemleri ve ilgili hükümet belgelerinin incelenmesi yoluyla mavi ve yeşil altyapının mevcut durumu belirlenmiştir. İkinci aşamada, birinci aşamada elde edilen veriler, yazar tarafından oluşturulan kentsel çevrelerde mavi ve yeşil altyapının yeterlilik değerlendirme matrisi kapsamında analiz ve değerlendirilmiştir. Matriste yer alan bileşenler, fiziksel önemlerine ve kentsel çevrenin esnekliğini artırmada sağladıkları fayda düzeyine göre puanlanmiştir. Bu bileşenlerin değerlendirilmesi yoluyla, seçilen kentsel çevrelerde mavi ve yeşil altyapının, ortaya çıkan küresel zorluklara karşı yeterliliği değerlendirilmiştir.
Bulgular: Hama'nın seçilen kentsel çevrelerinden (mahallelerinden) elde edilen veriler ve matris analizi sonucunda, şehir, Barbaros ve Halep Yolu mahallelerinin ortaya çıkan küresel zorluklara karşı mavi ve yeşil altyapı açısından yetersiz olduğu, Endülüs mahallesinin ise ortaya çıkan küresel zorluklara karşı mavi ve yeşil altyapı açısından ortalamanın üzerinde (nispeten iyi) olduğu tespit edilmiştir.
Sonuç: Bu analiz sonucunda, seçilen mahallelerin direnç ve esneklik düzeyleri belirlenmiştir. Bu belirleme çerçevesinde, yetersiz olan mahallelerin, mavi ve yeşil altyapıyı entegre edecek şekilde yeniden tasarlanması gerektiği tespit edilmiştir. Ortalamanın üzerinde değerlendirmeye sahip mahallelerde ise mavi ve yeşil altyapı sistemlerinin güçlendirilmesi gerektiği önerilmiştir. Ek olarak, seçilen örneklerde mavi ve yeşil altyapının entegrasyonu ve güçlendirilmesi için öneriler sunulmuştur.
Anahtar Kelimeler:  Mavi ve Yeşil Altyapı (MYA) ,Ortaya Çıkan Küresel Zorluklar, İklim Değişikliği, Kentsel çevreler, Suriye Arap Cumhuriyeti, Hama Şehri.
Kasım  2023, 175 Sayfa

Abstract:
Objective: This study aims to examine the adequacy levels of blue and green infrastructure in urban environments against the negative effects of global climate change. In this context, the physical condition of the infrastructure, the benefits it offers, its interaction with the residential environment, and its interaction with the site in terms of the site's features and services (lighting, cleaning, recreation areas, etc.) will be evaluated. Based on the findings, recommendations will be provided for the integration of blue and green infrastructure in the examined urban environments.
Method: In this study, a two-stage method was applied. In the first stage, a literature review was conducted on blue and green infrastructure, its benefits and its role against climate change. In this context, the adverse effects of climate change on the Syrian Arab Republic in general, and particularly on the city of Hama, have been examined. Then, the current status of blue and green infrastructure was determined through the spatial analysis of the selected study areas, field observations, and the examination of relevant government documents. In the second stage, the data obtained in the first stage were analyzed and evaluated within the scope of the adequacy evaluation matrix of blue and green infrastructure in urban environments created by the author. The components in the matrix were scored according to their physical importance and the level of benefits they provide in increasing the resilience of the urban environment. Through the evaluation of these components, the adequacy of blue and green infrastructure in selected urban environments against emerging global challenges has been assessed.
Results: Based on the data obtained from the selected urban areas (neighborhoods) of Hama and the matrix analysis, it was determined that the city's  AL-Baroudia and Aleppo Road neighborhoods were inadequate in terms of blue and green infrastructure in response to emerging global challenges, while the Andalus neighborhood was found to be above average (relatively good) in terms of blue and green infrastructure in response to emerging global challenges.
Conclusion: As a result of this analysis, the resilience and flexibility levels of the selected neighborhoods have been determined. Within this framework, it has been identified that the inadequately performing neighborhoods need to be redesigned to integrate blue and green infrastructure. For neighborhoods with above-average assessments, it is recommended that the blue and green infrastructure systems be strengthened. Additionally, recommendations have been provided for the integration and enhancement of blue and green infrastructure in the selected cases.
Keywords: Blue and Green Infrastructure (MYA), Emerging Global Challenges, Climate Change, Urban environments, Syrian Arab Republic, Hama City.
November 2023, 175 pages