Savaşın çevresel etkilerinin incelenmesi: İkinci Dünya Savaşı örneği
Examining the environmental effects of war: World War II example
Yazar: SEZAİ AKIN
Danışman: PROF. DR. NAZLI YÜCEL BATMAZ
Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı / Kentleşme ve Çevre Sorunları Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science

Özet:
Tarih boyunca insanlık çevreye çok çeşitli anlamlar yüklemiş ve bu anlamlar insanlığın çevreyle ilişkilerini, çevreye bakış açısını etkilemiştir. Savaşlar ise insanların çevre ile ilişkilerinin bambaşka bir boyutu olarak karşımıza çıkmıştır ve insanlık tarihi devam ettikçe de çıkmaya devam edecektir. Zira savaşlar, doktrinden farklı olarak uygulamada var olan ve insanlığın çevre ile ilişkisini, çevreye sahip olma arzusunu ve bu arzu uyarınca gerçekleştirdikleri tahribatın ne boyutlara varabileceğini gözler önüne seren yegane eylemler bütünü olarak karşımıza çıkmaktadır. Özellikle 2. Dünya Savaşı ile ortaya çıkan silah teknolojilerindeki gelişme ve bunun ortaya çıkartmış olduğu dehşet dengesi ile değişen ulusal ve uluslararası dengeler, savaş-çevre ilişkisinde siyasal, sosyal ve ekonomik anlamda bir dönüm noktası teşkil etmiştir. Bu çalışma, insanlığın savaşlar ile değişen çevreye karşı bakış açısını, bu dönüşümün kırılma noktası olan 2. Dünya Savaşı'nı bir milat kabul ederek bu savaş öncesindeki savaş-çevre ilişkisini, 2. Dünya Savaşı sürecinde meydana gelen yıkımlar ile savaş sonrasında insanların çevre hakkındaki düşüncelerinde ve hayatın çeşitli alanların insan-çevre ilişkisini etkileyecek şekilde ortaya çıkan değişiklikleri ve çevreyle ilgili uygulamaları tespit etmeyi ve açıklamayı amaçlamaktadır. Zira savaşların çevresel etkileri yalnızca doğa üzerindeki etkilerinden ibaret değildir. Bilakis, savaşın çevresel etkileri çok daha karmaşık bir etki-tepki zincirinin halkaları ile birbirine bağlıdır. Literatürde ise savaşın çevresel etkileri incelenirken savaşın çok boyutlu sonuçlarını inceleyen bir çalışmanın eksikliği mevcuttur. Bu çalışma gerçekleştirilirken savaşlarda ortaya çıkan yıkımların daha iyi tahlili amacıyla askeri taktikler ve savaşlarda kullanılan silahlar literatür taraması yöntemi ile incelenerek teknik ve taktik anlamında değişiklikler ile savaşın çevresel etkileri analiz edilirken, siyasal, sosyal ve ekonomik değişiklikler de ele alınmış ve bu sayede çok boyutlu bir analiz yapılması sağlanmıştır. Bu nedenle 2. Dünya Savaşı'nı milat noktası kabul eden ve savaş-çevre ilişkisini bu bağlamda ele alan bir çalışma kaleme alınmıştır.

Abstract:
Humanity has attributed various meanings to the environment throughout history, and these meanings have affected humanity's relationships with the environment and its perspective on the environment. Wars emerged as a completely different aspect of people's relationships with the environment and will continue to occur as long as human history continues because wars appear as the only set of actions that exist in practice and show humanity's relationships with the environment, its desire to own the environment, and the extent of the destruction they cause in line with this desire, unlike the common doctrine. The developments in weapon technologies with World War II particularly, and the balance of horror that was caused by this and the changing national and international balances constituted a breakthrough in the war-environment relationship in political, social, and economic aspects. The present study aimed to identify and explain the changes and environmental practices that occurred in various areas of life that affected the human-environment relationship based on humanity's perspective on the environment, which changes with wars, the war-environment relationship before the World War II, which was the breaking point of this transformation, by accepting it as a turning point, the destructions during World War II and the changes in people's thoughts about the environment after the war. Because the environmental effects of wars are not merely about their effects on nature. On the contrary, the environmental effects of war are interconnected with the rings of a much more complex action-reaction chain. Although the environmental effects of wars are examined in the literature, there is a lack of a study examining the multidimensional consequences of wars. When the study was implemented, to better analyze the destruction caused by wars, military tactics and weapons used in wars were examined with the Literature Review Method, technical and tactical changes and environmental effects of the war were analyzed, and political, social, and economic changes were discussed and a multi-dimensional analysis was made possible. For this reason, the present study, which accepted World War II as a turning point and dealt with the war-environment relationship in this context, was conducted.