Erken Cumhuriyet Döneminde yerel basın yoluyla Türklüğün inşası: Van gazetesi örneği (1939-1943)
The construction of Turkishness by local press in Early Republi̇c Period: The example of Van Gazetesi (1939-1943)
Yazar: ERGİN SARI
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET ZEKİ DUMAN
Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Gazetecilik = Journalism ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Basın = Press ; Cumhuriyet Dönemi = Republican Period ; Gazeteler = Newspapers ; Milliyetçilik = Nationalism ; Sosyal inşaa = Social construction ; Türkler = Turks ; Türkçülük = Turkism ; Ulus inşası = Nation building ; Van = Van ; Yerel basın = Local press

Özet:
Modern ulus devletlerde kimlik inşa politikaları, bu devletlerin yapısı içerisinde son
derece önemli bir yere sahiptir. Türkiye'de, cumhuriyetin kuruluşundan günümüze
kadar uzanan siyasi ve toplumsal tartışmaların büyük bir kısmının kökeninde ulusdevlet
kavramı çerçevesinde bir ulus anlayışının inşası yatmaktadır. Bu anlayış, Türk
etnik kimliğinin her düzeyde egemenliğini üst düzeyde kabul eder. Türkçülüğü esas
alan bu ulus inşası, Türkleştirme politikaları üzerinden toplumsal alandan iktisadi
hayata, eğitimden kültürel yapıya kadar geniş bir yelpazede kendini hissettirmiştir.
Kültürel manada heterojen bir toplumsal yapıya sahip olan imparatorluk mirasından bir
milliyete dayalı ulus-devlet sürecine geçiş, günümüze kadar süregelen tartışmaları da
beraberinde getirmiştir. Ulus devlet olarak tarih sahnesine çıkan Türkiye
Cumhuriyeti'nin ulus inşa politikalarını toplumun geneline yaygınlaştırmak amacıyla
kullandığı en önemli argümanlardan biri de yerel gazetelerdir. Van Gazetesi de bu
anlamdan erken cumhuriyet döneminde kurulmuş gazetelerden biridir. Bu çalışmada,
Van şehrinde 1939 yılında yayın hayatına başlayan Van Gazetesi'nin 1939 ila 1943
yılları arasındaki 162 sayısı, 'Yerel gazeteler yoluyla Türklük, Türk ulusçuluğunun
kimlik inşası' çerçevesinde incelenmiştir.
Anahtar Kelimeler: Ulus, milliyetçilik, yerel gazete, ulus devlet, Van Gazetesi, kimlik.

Abstract:
In modern nation-states, the identity-building policies have a highly important place in
the structure of these nations. . In Turkey, building a mentality of nation on the basis of
nation-state concept lies at the root of greater part of political and public debates
ranging from the foundation of the republic to present. This mentality accepts every
level of sovereignty of Turkish ethnic identity on high level. This nation-building
mentality that bases on Turkism have made itself apparent on wide range from social
sphere to economic life, education to cultural structure through the Turkification
policies. Changeover from a culturally heterogeneous-structured imperial heritage to a
course of nation-state based upon one nationality have brought ongoing debates until
today with it. Local newspapers are one of the most important arguments that the
Republic of Turkey, appeared on the stage of history as a nation-state, uses on the
purpose of spreading the nation-building policies through community-wide. In this
sense, the Van Newspaper is one of these newspapers founded in the early republican
period. Of Van Newspaper which has begun its broadcasting life in 1939, a number of
162 issues published between 1939 and 1943 were researched in this study within the
scope of 'The Turkishness and identity-building of Turkish nationalism via local
newspapers'.
Keywords: Nation, nationalism, local newspaper, nation-state, Van Newspaper,
identity.