Antalya-Gebiz yöresi kızılçam meşcereleri için uyumlu gövde çapı ve gövde hacim denklemlerinin geliştirilmesi
Development of compatible stem taper and volume equations for brutian pine stands in Antalya-Gebiz region
Yazar: MUSTAFA TURGUT
Danışman: PROF. DR. RAMAZAN ÖZÇELİK
Isparta Uygulamalı Bilimler Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Orman Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Orman Amenajmanı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Ormancılık ve Orman Mühendisliği = Forestry and Forest Engineering
Dizin: Antalya = Antalya ; Gövde çapı modelleri = Body diameter models ; Hacim = Volume ; Kızılçam = Red pine

Özet:
Kızılçam (Pinus brutia Ten.), ülkemizde 5.8 milyon ha alanda yayılış gösteren önemli bir orman ağacımızdır. Orman endüstrisinde önemli bir yere sahip olan bu tür için, sürekli değişen pazar şartlarındaki talebi karşılayabilmek için, güvenilir ve doğru hacim tahminlerine ihtiyaç duyulmaktadır. Ülkemizde hacim tahminleri halen tek girişli hacim tabloları ile yapılmaktadır. Ancak söz konusu bu yöresel hacim tabloları, güvenilir ve doğru hacim tahmini konusunda yetersiz kalmaktadır. Bu konudaki yetersizliği karşılayabilecek olan en doğru yaklaşım tarzlarından birinin, uyumlu gövde çapı ve gövde hacim denklemlerinin kullanılması olduğu belirtilmektedir. Bu çalışmada, Antalya-Gebiz yöresinde yayılış gösteren kızılçam meşcereleri için uyumlu gövde çapı ve gövde hacim denklemleri geliştirilmiştir. Bu amaçla, Kozak vd. (1969), Max ve Burkhart (1976), Parresol vd. (1987) ve Clark vd. (1991) tarafından geliştirilen gövde çapı ve gövde hacim denklemleri için parametre tahminleri yapılmıştır. Geliştirilen tüm modeller gerek gövde çapı gerekse gövde hacim tahminlerinde başarılı sonuçlar vermiştir. Çap tahminlerindeki hatalar 3 cm'den, gövde hacim tahminlerindeki hatalar da 0.01 m3'ten az bulunmuştur. Bununla beraber, gövde üzerindeki değişik noktalar için geliştirilen modellerin doğruluğunu ve güvenilirliğini belirlemek için 10 farklı noktada çap ve hacim tahminleri yapılmıştır. Ayrıca çalışma kapsamında geliştirilen gövde hacim modelleri, Alemdağ (1962) tarafından geliştirilen çift girişli hacim tablosu ile elde edilen hacim değerleri ile karşılaştırılmış, test edilen dört hacim modelinin de yöresel hacim tablosundan daha iyi sonuçlar verdiği görülmüştür. Geliştirilen dört gövde çapı ve gövde hacim modeli arasında en başarılı sonuçları ise Clark vd. (1991) tarafından geliştirilen model vermiştir.

Abstract:
Brutian pine (Pinus brutia Ten.)  is an important forest tree that has a distribution on an area of 5.8 million hectares in our country. Reliable and accurate volume estimates are needed for this species, which has a prominent place in the forest industry, in order to meet the demand in ever-changing market conditions. In our country, volume estimations are still made with single-entry volume tables. However, these local volume tables are insufficient for reliable and accurate volume estimation. It is stated that one of the most correct approaches to meet the deficiency in this subject is the use of compatible stem diameter and stem volume equations. In this study, compatible stem diameter and volume equations were developed for Brutian pine stands in Antalya-Gebiz region. For this purpose, parameter estimates were made for the stem diameter and stem volume equations that have been developed by Kozak et al. (1969), Max and Burkhart (1976), Parresol et al. (1987) and Clark et al. (1991). All developed models yielded successful results in both stem diameter and stem volume estimations. The errors in the diameter and volume estimations were found to be less than 3 cm and less than 0.01 m3, respectively. In addition, diameter and volume estimates were made at 10 distinct parts of the stem to determine the accuracy and reliability of the models developed. Additionally, the stem volume models developed in this study were compared with the volume estimates obtained with the double-entry volume table developed by Alemdağ (1962), and it was seen that all four tested volume equations gave better results than the local volume table. Among the four stem diameter and stem volume models developed, the most successful results were obtained with the model developed by Clark et al. (1991).