Psikolojik dayanıklılık ile psikolojik esneklik ve mizah yoluyla başa çıkma arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between psychological resilience, psychological flexibility and coping through humor
Yazar: HELİN ÖZEREN
Danışman: DOÇ. DR. GİZEM CESUR SOYSAL
İstanbul Medipol Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Klinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
İnsan yaşamı doğal ve beşeri afetler, sosyoekonomik ve bireysel sorunlar sebebiyle
zorluklarla doludur. Benzer zorluklardan her birey aynı şekilde etkilenmemektedir. Birçok
insan kriz öncesi psikolojik durumuna dönebilmekte ve yeni sürece uyum
sağlayabilmektedir. Psikoloji bilimi, pozitif psikoloji yaklaşımının etkisiyle insanın güçlü,
olumlu ve uyumlu yönlerini daha çok incelemeye başlamıştır. Bu bağlamda psikolojik
dayanıklılık araştırmacıların dikkatini çeken konulardan biridir. Bu tez çalışmasında
psikolojik dayanıklılığın, kabul ve kararlılık terapisi temelli psikolojik esneklik ve bir başa
çıkma stratejisi olarak mizah kullanımı ekseninde açıklanması hedeflenmiştir. Bu
doğrultuda 20-65 yaş aralığındaki 278 kadın ve 99 erkek katılımcıya Kısa Psikolojik
Sağlamlık Ölçeği (KPSÖ), Psikolojik Esneklik Ölçeği (PEÖ) ve Mizah Yoluyla Başa
Çıkma Ölçeği (MYBÇÖ) uygulanmıştır. Araştırma hipotezlerini takip eden analiz
sonuçları, PEÖ'nin tüm alt boyutları ile psikolojik dayanıklılık ve mizah yoluyla başa
çıkma ile psikolojik dayanıklılık arasında pozitif yönde anlamlı ilişki
bulunmuştur.Yürütülen aşamalı regresyon analizi sonuçlarında ise, ilk sırada analize alan
PEÖ'nin alt boyutlarından değerler ve değer odaklı davranışlar, kabul ve anda kalmanın
psikolojik dayanıklılığın anlamlı yordayıcıları olduğu; analize ikinci aşamda alınan mizah
yoluyla başa çıkmanın ise sınırlı anlamlılık düzeyinde kaldığı bulunmuştur. Analiz
bulguları psikoloji alanyazını dahilinde tartışılmış; gelecekteki araştırmalara öneriler
sunulmuştur.
Anahtar Sözcükler: psikolojik esneklik, psikolojik dayanıklılık, mizah yoluyla başa
çıkma

Abstract:
Human life is filled with challenges due to natural and man-made disasters, socio-economic
issues, and individual problems. Not every individual is affected in the same way by similar
challenges. Many people can return to their pre-crisis psychological state and adapt to the
new process. The field of psychology, influenced by the positive psychology approach, has
increasingly focused on exploring the strong, positive, and adaptive aspects of human
beings.In this context, psychological resilience is one of the topics that has captured the
attention of researchers. This thesis aims to explain psychological resilience in the context
of acceptance and commitment therapy-based psychological flexibility and the use of
humor as a coping strategy. In this regard, the Brief Resilience Scale (BRS), Psychological
Flexibility Scale (PFS), and Coping Humor Scale (CHS) were administered to 278 female
and 99 male participants aged between 20 and 65. The results of the analysis following the 
research hypotheses revealed a positive and significant relationship between all subdimensions of PFS and psychological resilience, as well as between coping through humor
and psychological resilience. The results of the conducted stepwise regression analysis
indicated that values and value-focused behaviors, acceptance, and staying in the moment
from the sub-dimensions of PFS were significant predictors of psychological resilience,
with coping through humor remaining at a limited level of significance in the second stage
of the analysis. The findings of the analyses were discussed within the psychology literature
and suggestions for future research were provided.
Key Words: psychological resilience, psychological flexibility, coping humor