Kanalis palatinus major, foramen palatinum majus ve çevresindeki yumuşak doku ile ilgili parametrelerin KIBT üzerinde değerlendirilmesi
Evaluation of parameters related to soft tissues incanalis palatinus major, foramen palatinum majus and surrounding region by CBCT
Yazar: ELNUR COMERDOV
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HÜSEYİN BURAK KUTLU
Hacettepe Üniversitesi / Diş Hekimliği Fakültesi / Periodontoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Diş Hekimliği Uzmanlık, 2019
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Canalis palatinus major = Greater palatine canal ; Cerrahi = Surgery ; Estetik-dental = Esthetics-dental ; Gingiva = Gingiva ; Konik ışınlı bilgisayarlı tomografi = Cone-beam computed tomography ; Nazopalatin kanal = Nasopalatin canal ; Transplantlar = Transplants ; Yumuşak doku = Soft tissue

Özet:
Giriş: Foramen palatinum majus (FPM)'un lokalizasyonun doğru olarak
bilinmesinin, cerrahi klinik girişimlerinde, plastik estetik periodontal cerrahide
ve anestezi uygulamaları açısından klinik olarak önemli olduğu belirtilmektedir.
Verici alan olarak kabul edilen palatinal bölgeden serbest diş eti greftlerinin
elde edilmesi sırasında damar sinir paketine (DSP) zarar verilmemesi
önemlidir. Elde edilebilecek yumuşak doku greftinin boyutları, palatinal
mukozanın kalınlığına (PMK) ve DSP'nin konumuna bağlıdır. Bu konu ile ilgili
olarak Anadolu populasyonu üzerinde yapılmış kapsamlı bir çalışma mevcut
değildir. Bu çalışmanın amacı konik ışınlı bilgisayarlı tomografi (KIBT) ile elde
edilen görüntülerden PMK'nin ölçülmesi ve DSP'nin konumun belirlenmesiyle
SDG elde etmek için ideal bölgenin saptanması ve klinik önem teşkil eden bu
anatomik yapının lokalizasyonu ile, şekil ve sayısına ilişkin dağılımını, cinsiyet
ve damak tipi bakımından inceleyip, sonuçları literatür bilgisi ile
karşılaştırmaktır. Ayrıca, bu çalışmada foramina palatina minora (FPM)'ya ait
bulgular ele alınmış, farklı parametreler kullanılarak Anadolu populasyonuna
ait morfolojik veriler elde edildi. Araştırma, kapsamında mevcut olarak kayıtlı
konik ışınlı tomografi görüntüleri incelendi. Araştırma sürecinde elde edilen
veriler SPSS 25 yazılımı ile analiz edildi. Nicel değişkenler ortalama, standart
sapma, ortanca, minimum ve maksimum istatistikleri ile nitel değişkenler ise
sayı ve yüzde ile özetlendi.
Bulgular: Sağ ve sol taraf için elde edilen nicel ölçümler, bağımlı
gruplarda t testi ile; cinsiyet ve yaş gruplarının karşılaştırılması ise bağımsız
gruplarda t testi ile yapıldı. Kategorik değişkenlerin grup dağılımları ki-kare
testi ile değerlendirildi. Çalışmaya alınan bireylerin yaş ortalaması 44,3''tür (19
- 85). Katılımcıların cinsiyet dağılımlarına bakıldığında erkekler yüzde 56,8,
kadınlar yüzde 43,2 dir. Foramen palatinum majus'un mine sement sınırından
uzaklığı ortalama 14,54±2,69 mm olarak ölçüldü. Sağ ve sol tarafın arasında
viii
istatistik değerlendirilmede fark bulunmadı. Palatal mukozanın 3 noktada
kalınlığının istatistiksel değerlendirmesi sonucu sağ ve sol taraf arasında
anlamlı fark bulundu. Sol taraf palatal mukoza 3 noktada da sağ tarafa göre
daha kalın olduğu belirlendi. Lesser palatina foramen incelenen tomografilerin
%74'ünde tespit edilebildi. Sağ ve sol palatal foramen genellikle 7'nolu dişin
distalinde lokalizedir. Ancak hastaların %1'ine yakınında ise 6 numaralı dişin
hemen distalinde lokalizedir. Palatal Foramenin dişlere göre lokalizasyon
dağılımları cinsiyetler arasında değerlendirildiğinde istatistiksel olarak anlamlı
farklılık yoktur (ki-kare=4,598; p=0,596). Bulgular farklı etnik grupları içeren
literatür bilgileri ile karşılaştırıldı. Farklı yaş ve cinsiyetlerde PMK ve ilgili
yapıların anatomik özellikleri önemli farklar olmadığı görüldü. Ancak, bazı
bireylerde klinik olarak önemli anatomik varyasyonlar olabileceği göz önünde
bulundurulmalıdır.
Anahtar Kelimeler: Kanalis palatinus majör, foramen palatinum majus,
plastik estetik periodontal cerrahi, Serbest diş eti grefti, subepitelyal bağ
dokusu grefti, konik ışınlı bilgisayarlı tomografi

Abstract:
Accurate localization of foramen palatinum majus is very important in
plastic periodontal surgery. The vascular nerve pack (VNP) should be preserved
during harvesting of gingival grafts from the palatinal region. The amount of FGG
harvested depends on the thickness of the palatinal mucosa and the position of
the VNP. There is no detailed study on the Anatolian population. The aim of this
study was to evaluate PMK and TNP from images obtained by CBCT. This is to
determine the ideal site for obtaining FGG. In addition, in this study, foramina
palatina minora were also examined and morphological data of Anatolian
population were obtained by using different parameters. Within the scope of the
study, currently recorded conical ray tomography images were examined. The
data obtained during the research process were analyzed with SPSS 25 software.
The quantitative measurements obtained for the right and left sides were
determined by t test in dependent groups; The comparison of gender and age
groups was performed by t-test for independent groups. The mean age of the
participants was 44.3 years. When the gender ratio of the participants is analyzed,
it is 56.8 percent for men and 43.2 percent for women. The mean distance of the
foramen palatinum majus from the enamel cement boundary was 14.54 ± 2.69
mm. The mean distance of the foramen palatinum majus from the cementoenamel
junction was 14.54 ± 2.69 mm. There was no statistical difference
between right and left sides. Statistical evaluation of the thickness of the palatal
mucosa at 3 points showed a significant difference between the right and left
sides. The palatal mucosa of the left side was thicker at 3 points than the right
side. Lesser palatine foramen was detected in 74% of the CT scans. The
localization of the right and left palatal foramen relative to the teeth is usually distal
to the second molar tooth. However, close to 1% of patients, the first molar is
x
located just distal to the tooth. The findings were compared with the literature on
different ethnic groups. There were no significant differences in the anatomical
features of PMK and related structures in different ages and genders. However,
it should be considered that some individuals may have clinically important
anatomical variations.
Keywords: Greater palatine canal, grater palatine foramen, periodontal
plastic and esthetic surgery, free gingival graft, subepithelial connective tissue
graft, cone beam computed tomography