İlişki değerlendirme ve evlilik istikrarsızlığı: psikolojik sağlamlık ve deneyimsel kaçınmanın aracı rolü
Relationship evaluation and marital instability: the mediatory role of psychological resilience and experiential avoidance
Yazar: RUMEYSA ER
Danışman: DOÇ. DR. ŞULE BAŞTEMUR
Ordu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Psikolojik sağlamlık = Resilience ; Yaşantısal kaçınma = Experiential avoidance ; İlişki doyumu = Relationship satisfaction

Özet:
Evlilik istikrarsızlığı, eşlerin ilişkilerine dair duygu ve düşüncelerini, boşanmaya yönelik eylemlerini ve eşlerin ilişkiyi sonlandırma eğilimini ifade etmektedir. İstikrarsız evliliklerin artmasıyla birlikte aile kavramı zayıflar. Güçlü bir aile, toplumu ileriye taşıyacak güçlü, üretken bir nesli, dolayısıyla güçlü bir toplumu ifade eder. Bundan dolayı evlilik istikrarsızlığına etki eden değişkenleri anlamak önem arz etmektedir. Bu çalışmanın amacı, bireylerin romantik ilişkilerine dair değerlendirmesi (ilişki doyumu) ile evlilik istikrarsızlığı arasındaki ilişkide, psikolojik sağlamlık ve deneyimsel kaçınmanın aracı rolünü inceleyerek değişkenler arasındaki ilişkiyi ortaya koymaktır. Araştırmanın çalışma grubunu, on sekiz yaşın üstündeki 724 evli birey oluşturmaktadır. Araştırmada Kişisel Bilgi Formu, Kısa Psikolojik Sağlamlık Ölçeği, İlişki Değerlendirme Ölçeği, Evlilik İstikrarsızlığı İndeksi ve Kabul ve Eylem Formu-II kullanılmıştır. Değişkenler arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlanan bu araştırmada, nicel araştırma desenlerinden ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Örneklemden elde edilen değişkenlerin betimsel analizlerinde SPSS programı, araştırmadaki yapısal aracı modelin test edilmesi için ise Mplus 7 programı kullanılmıştır. Yapılan analiz sonuçlarına göre, evlilik istikrarsızlığı ile ilişki doyumu arasında anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Evlilik istikrarsızlığı ile ilişki doyumu arasındaki ilişkiye psikolojik sağlamlık aracılık ederken; deneyimsel kaçınmanın ise bu ilişkide herhangi bir aracılık etkisinin olmadığı görülmüştür. Araştırma bulguları evlilik istikrarsızlığı ve evlilik doyumu üzerinde psikolojik sağlamlık düzeylerinin etkili olduğunu göstermektedir. Bu bağlamda çiftlerle çalışırken bireylerin psikolojik sağlamlığı üzerinde durulması ve çiftlerin psikolojik sağlamlık düzeylerinin artırılması hedeflenmelidir. Ayrıca bu değişkenlerin kullanıldığı ve deneyimsel kaçınmanın evlilikteki rolünün araştırıldığı daha fazla çalışma yapılması önerilmektedir.

Abstract:
Marital instability refers to the spouses' feelings and thoughts about their relationship, their actions towards divorce, and the spouses' tendency to end the relationship. With the increase in unstable marriages, the concept of family weakens. A strong family represents a strong, productive generation that will move society forward, and therefore a strong society. Therefore, it is important to understand the variables that affect marital instability. The purpose of this study is to reveal the relationship between variables by examining the mediating role of psychological resilience and experiential avoidance in the relationship between individuals' evaluation of their romantic relationships (relationship satisfaction) and marital instability. The study group of the research consists of 724 married individuals over the age of eighteen. Personal Information Form, Brief Psychological Resilience Scale, Relationship Evaluation Scale, Marital Instability Index and Acceptance and Action Form-II were used in the research. In this research, which aims to examine the relationship between variables, the relational survey model, one of the quantitative research designs, was used. SPSS program was used for descriptive analysis of the variables obtained from the sample, and Mplus 7 program was used to test the structural mediator model in the research. According to the results of the analysis, a significant relationship was found between marital instability and relationship satisfaction. While the relationship between marital instability and relationship satisfaction is mediated by psychological resilience; It was observed that experiential avoidance did not have any mediating effect on this relationship. Research findings show that psychological resilience levels are effective on marital instability and marital satisfaction. In this context, when working with couples, it should be aimed to focus on the psychological resilience of individuals and to increase the psychological resilience levels of couples. It is also recommended that more studies be conducted using these variables and investigating the role of experiential avoidance in marriage.