İnmeli hastalarda otonom sinir sisteminin kalp hızı türbülansı ile değerlendirilmesi
Evaluation of autonomic nervous system with heart rate turbulance in stroke patients
Yazar: ABDULLAH GÜZEL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HAYRİ DEMİRBAŞ
Afyonkarahisar Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Nöroloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2019
Konu: Nöroloji = Neurology
Dizin: Kalp hızı = Heart rate ; Otonom sinir sistemi = Autonomic nervous system ; Otonom sinir sistemi = Autonomic nervous system ; Serebrovasküler dolaşım = Cerebrovascular circulation ; İnme = Stroke

Özet:
Serebrovasküler olayların kardiyovasküler ve otonomik fonksiyon
değişikliklerine neden olduğu yapılan klinik çalışmalarla gittikçe daha çok
desteklenmektedir. Biz de çalışmamızda akut inmeli hastalarda otonom sinir
sistemin serebral lokalizasyon ile ilişkisini kalp hızı türbülansı aracılığı ile
değerlendirdik.
Retrospektif dosya tarama temelli çalışmamıza Mayıs 2016 ile Aralık 2017
tarihleri arasında AKÜ Nöroloji Kliniğine yatan, 24 saatlik holter EKG
monitorizasyonu yapılmış ve holter EKG monitorizasyonunda yeterli sayıda
ventriküler erken vuru (>5) içeren 30 akut inmeli hasta (yaş 65,2±10,6) alındı.
Çalışmaya inme geçirdikten sonra ilk 24 saat içerisinde hastaneye başvurmuş ve
holter EKG monitorizasyonu inme geçirdikten sonra ilk 24 saat içerisinde
yapılmış olan hastalar dahil edildi. Hikayesinde diyabetes mellitusu olan, atriyal
fibrilasyon gibi aritmi tanısı olan, geçirilmiş inmesi olan, inme geçirdikten 24 saat
sonra hastaneye başvuran, kalp protez kapağı bulunan, ileri derecede kalp
yetmezliği olan, böbrek ve karaciğer yetmezliği tanısı almış olan hastalar ile
kraniyal MRG'de lezyon saptanmayan hastalar tespit edilip çalışma dışı bırakıldı.
Ayrıca kardiyak ritmi etkileyeceği bilinen ilaçlar sorgulanıp bu ilaçları kullanan
hastalar çalışma dışı bırakıldı. Anlamlı tüm çalışmalarda olduğu gibi en az 24
saatlik holter kayıtları kullanıldı.
Çalışmaya alınan gruplar arasında cinsiyet, yaş, hipertansiyon, hiperlipidemi
sigara kullanımı ve biyokimyasal parametreler açısından anlamlı bir farklılık
saptanmadı.
TB ve TE değişkenleri normal ve anormal olarak sınıflandırıldıktan sonra,
ayrı ayrı değişkenler olarak değerlendirildiğinde; çalışmamızda akut inme geçiren
sol hemisfer lezyonlu hastalarda anormal TB ve/veya TE oranı daha yüksek
olmak ile beraber sağ hemisfer ve beyin sapı–serebellum lezyonlu hastalara göre
istatiksel olarak anlamlı fark bulunmadı. Ortalama değerler karşılaştırıldığında da
hasta grubu ve sağlıklı kontrol grubu arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık
yok idi.
Sonuç olarak inmeli hastaların aritmi ve ani ölüm gibi komplikasyonlardan
korunması amacıyla özellikle akut dönemde daha yakın takibi ve tedavisi
prognozu olumlu yönde etkileyebilir. Bununla beraber inme sonrası otonom sinir
sistemi değerlendirmek için daha geniş katılımlı, otonomik fonksiyon üzerinde
etkileri olduğu düşünülen santral bölgelerin (insüler korteks, amigdaloid çekirdek
ve lateral hipotalamus) özellikle değerlendirildiği ve uzun süreli prospektif
çalışmalara ihtiyaç vardır.

Abstract:
Cerebrovascular events are increasingly supported by clinical trials that
cause cardiovascular and autonomic function changes. In our study, we evaluated
the relationship of autonomic nervous system with cerebral localization in acute
stroke patients by heart rate turbulence.
Our retrospective file-based study included 30 acute stroke patients (age
65,2±10,6) who were hospitalized at the AKU Neurology Clinic between May
2016 and December 2017, and a 24-hour holter ECG monitoring was performed
and a sufficient number of ventricular premature beats (>5) were recorded in
holter ECG monitoring. The patients were admitted to the hospital within 24
hours of stroke, and patients who underwent holter ECG monitoring within the
first 24 hours of stroke were included in the study. Patients with a history of
diabetes mellitus, arrhythmia such as atrial fibrillation, previous stroke,
hospitalization 24 hours after stroke, cardiac prosthesis valve, severe heart failure,
renal and hepatic failure and patients without cranial MRI lesions identified and
excluded from study. In addition, drugs known to affect cardiac rhythm are
questioned and patients using these drugs were excluded from the study. As in all
studies, at least 24-hour holter records were used.
No significant difference was found between the groups included in the
study in terms of gender, age, hypertension, hyperlipidemia and biochemical
parameters.
When TB and TE variables were classified as normal and abnormal, ın our
study, abnormal TB and/or TE ratio was higher in patients with left hemisphere
lesion with acute stroke, but no statistically significant difference was found
between patients with right hemisphere and brain stem-cerebellum lesion. When
the mean values were compared, there was no statistically significant difference
between the patient group and healthy control group.
As a result, closer follow-up and treatment can affect the prognosis
positively, especially in the acute period in order to protect the stroke patients
from complications such as arrhythmia and sudden death. However, long-term
prospective studies are needed to evaluate autonomic nervous system after stroke,
especially in the central areas which are considered to have effects on autonomic
function.