Türkiye'deki bilim merkezlerinde laboratuvar güvenliği: Bir bilim merkezi örneği üzerine araştırma
Laboratory safety in science centers in Turkey: A Research on the case of a science center
Yazar: CANSU AYDIN
Danışman: PROF. DR. HAVVA YAMAK
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Ana Bilim Dalı / Fen Bilgisi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırmanın temel amacı, Türkiye'deki bilim merkezlerindeki laboratuvarların güvenliğine odaklanmaktır. Araştırmanın amacı, belirlenen bilim merkezindeki laboratuvar güvenlik düzeyini değerlendirmektir. Araştırma kapsamında, belirlenen bilim merkezindeki iki eğitmenin iki adet fen bilimleri laboratuvarı uygulamaları incelenmiştir. Araştırma nitel araştırma yöntemiyle gerçekleştirilmiş olup, durum çalışması deseni kullanılmıştır. Araştırmada veri toplama aracı olarak yapılandırılmış görüşme formu, yarı yapılandırılmış görüşme formu ve gözlem formu kullanılmıştır. Görüşmeler, eğitmenlerin laboratuvar güvenliği konusundaki bilgi düzeylerini belirlemek için hem uygulama öncesinde hem de uygulama sonrasında yapılmıştır. Ayrıca, laboratuvar uygulamaları doğrudan gözlem formu ile incelenmiştir. Betimsel analiz yöntemi kullanılarak veriler analiz edilmiş ve belirlenen temalar çerçevesinde değerlendirilmiştir. Bu temalar; genel güvenlik önlemleri, eğitim düzeyi, acil durum planı, olası olaylara hazırlık ve eğitmenlerin rolü şeklindedir. Gelen cevaplardan dikkat çeken hususlar bu temalar altında kodlanmıştır. Bulgular, eğitmenlerin büyük oranda laboratuvar güvenliği konusunda bilgi sahibi olduklarını ve laboratuvar uygulamalarının güvenliğini sağlama konusunda yeterli olduğunu, ancak bazı alanlarda eğitime ihtiyaçları bulunduğunu göstermiştir. Ayrıca, araştırma sonuçları, laboratuvar güvenliğinin tam olarak sağlanması ve daha da iyileştirilmesi için eğitmenlerin sık sık eğitimlerle desteklenmesi gerektiğini ortaya koymuştur. Bu nedenle, çalışma kapsamında laboratuvar güvenliğine ait bir eğitim modeli önerisi de geliştirilmiştir.

Abstract:
The main purpose of this research is to focus on the safety of laboratories in science centers in Turkey. The aim of the research is to evaluate the level of laboratory safety in the identified science center. Within the scope of the research, two science laboratory practices of two instructors in the designated science center were examined. The research was conducted with qualitative research method and case study design was used. Structured interview form, semi-structured interview form and observation form were used as data collection tools. Interviews were conducted both before and after the implementation to determine the instructors' level of knowledge about laboratory safety. In addition, laboratory practices were analyzed with a direct observation form. The data were analyzed using descriptive analysis method and evaluated within the framework of the determined themes. The data were analyzed using the descriptive analysis method and evaluated within the framework of the determined themes. These themes are; general safety measures, level of education, emergency plan, preparation for possible incidents and the role of trainers. The salient points from the responses were coded under these themes. The findings showed that instructors were largely knowledgeable about laboratory safety and were adequate in ensuring the safety of laboratory practices, but needed education in some areas. In addition, the results of the study revealed that instructors should be supported with frequent education in order to fully ensure and further improve laboratory safety. For this reason, a education model for laboratory safety was also developed within the scope of the study.