İlköğretim matematik öğretmeni adaylarının matematiksel eleştirel düşünme becerilerinin incelenmesi
Investigation of mathematical critical thinking skills of elementary school mathematics teacher candidates
Yazar: NALAN ÖZKAYA
Danışman: DOÇ. DR. FUNDA AYDIN GÜÇ
Giresun Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Matematik Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Matematik = Mathematics
Dizin: Aday öğretmenler = Candidate teachers ; Eleştirel düşünce = Critical thinking ; Matematik = Mathematics ; Matematik eğitimi = Mathematics education ; Matematik öğretimi = Mathematics teaching ; Matematiksel düşünme = Mathematical thinking ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
İnsanlar karşılaştıkları problemlerde muhakeme yapma, analiz etme ve karar verme gibi zihinsel süreçlerle meşguldür. Eleştirel düşünme, bu süreçleri kapsamakla beraber bilgiyi elde etme ve güvenirliğini sorgulama, karşılaştırmalar yapma ve değerlendirmeyi amaç edinen disiplinli ve öz denetimli düşünmedir. Problem çözme ve kurma, akıl yürütme gibi üst düzey bilişsel süreçlerle ilişkili olan, aynı zamanda öğrencilere kazandırılması hedeflenen 21. yüzyıl becerilerinden biri olan eleştirel düşünme, problemlerle etkin bir şekilde başa çıkmayı sağladığı için önemlidir. Bu bakımdan eleştirel düşünmenin matematik alanına özgü kavramsallaştırılması ve değerlendirilmesi matematik eğitimi açısından önemlidir. Öğretmenlerde var olan eleştirel düşünme becerisinin, öğrencilerin eleştirel düşünme becerisini etkileyecek olması nedeniyle matematik öğretmeni adaylarının, matematiğe özgü eleştirel düşünme becerilerinin bilinmesi, bu becerinin geliştirilmesi yönündeki çalışmalara ışık tutması bakımından önemli görülmektedir. Bu bağlamda bu çalışmanın amacı ilköğretim matematik öğretmeni adaylarının matematiksel eleştirel düşünme becerilerinin incelenmesidir. 
Araştırmanın amacına ulaşabilmek için öncelikle matematiksel eleştirel düşünme becerisini ölçmek için 2016 yılında Rott ve Leuders tarafından geliştirilen "Matematiksel Eleştirel Düşünme Testi (MEDT)" Türkçeye uyarlanmıştır. Türkçeye tercüme edilen maddelerin anlaşılırlığının belirlenebilmesi amacıyla üç ilköğretim matematik öğretmeni adayı ile görüşmeler yapılmıştır. Ardından 52 ilköğretim matematik öğretmeni adayı ile testin güvenirliği belirlenmiştir. MEDT'nin güvenilir bir test olduğu ve matematiksel eleştirel düşünme becerilerinin ölçülmesinde kullanılabileceği belirlenmiştir. İlköğretim matematik öğretmeni adaylarının matematiksel eleştirel düşünme becerilerinin nasıl olduğunun belirlenmesine yönelik çalışma, 90 ilköğretim matematik öğretmeni adayı ile gerçekleştirilmiştir. Katılımcıların almış oldukları puanlara göre oluşturulan düşük, orta ve yüksek düzey gruplarından seçilen beşer öğrenci ile görüşme gerçekleştirilmiştir. Çalışma sonucunda ilköğretim matematik öğretmeni adaylarının matematiksel eleştirel düşünme becerilerinin orta seviyede olduğu görülmüştür. Bu sonuçlar ışığında matematiksel eleştirel düşünme becerilerini ölçmeye yönelik güvenilirliği daha yüksek ölçme araçlarının geliştirilmesi ve matematiksel eleştirel düşünme becerilerini geliştirmeye yönelik ortamların tasarlanması, uygulanması ve değerlendirilmesi önerilebilir.

Abstract:
People are preoccupied with mental processes such as reasoning, analyzing and making decisions in the problems they encounter. While critical thinking includes these processes, it is disciplined and self-controlled thinking that aims to obtain information and question its reliability, make comparisons and evaluate it. Critical thinking, which is one of the 21st century skills that is related to high-level cognitive processes such as problem solving and posing, reasoning, and which is aimed to be acquired by students, is important because it enables to deal with problems effectively. In this respect, the conceptualization and evaluation of critical thinking specific to the field of mathematics is important in terms of mathematics education. Since the critical thinking skills of the teachers will affect the critical thinking skills of the students, knowing the mathematics-specific critical thinking skills of mathematics teacher candidates is considered important in terms of shedding light on the studies on the development of this skill. In this context, the aim of this study is to examine the mathematical critical thinking skills of elementary school mathematics teacher candidates.
First of all, the "Mathematical Critical Thinking Test (MCTT)", developed by Rott and Leuders in 2016 in order to measure mathematical critical thinking skills, was adapted into Turkish to achieve the aim of the research. In order to determine the intelligibility of the items translated into Turkish, interviews were conducted with three elementary school mathematics teacher candidates. Then, the reliability of the test was determined with 52 elementary school mathematics teacher candidates. It has been determined that MCTT is a reliable test and can be used to measure mathematical critical thinking skills. The study to determine the mathematical critical thinking skills of elementary school mathematics teacher candidates was carried out with 90 elementary school mathematics teacher candidates. Interviews were conducted with five students selected from the low, medium and high level groups, which were formed according to the scores of the participants. As a result of the study, it was seen that the mathematical critical thinking skills of the elementary school mathematics teacher candidates were at a moderate level. In the light of these results, it can be recommended to develop measurement tools with higher reliability to measure mathematical critical thinking skills and to design, implement and evaluate environments to develop mathematical critical thinking skills.