İslam Hukuku açısından taşıyıcı annelik
Surrogate motherhood in Islamic Law
Yazar: AYŞE ŞİMŞEK
Danışman: PROF. DR. TEVHİT AYENGİN
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Din = Religion ; Hukuk = Law ; Tıbbi Biyoloji = Medical Biology
Dizin: Taşıyıcı annelik = Tragemutterschaft ; Tıp = Medicine ; Tıp bilimleri = Medicine sciences ; İslam hukuku = Islamic law ; İslam hukukçuları = Islamic lawers ; İslamiyet = Islam

Özet:
Taşıyıcı annelik günümüzde ilgi çeken bir mesele olarak gündemdeki yerini korumaktadır. Bu çalışmada taşıyıcı annelik ile ilgili genel bilgiler yanında İslam hukuku açısından değerlendirilmesi, konu ile ilgili şahıs ve kurum görüşlerinin dile getirilmesi, Türkiye?deki hukuki statüsü, dünyadaki uygulanış biçimleri, ilgili tıbbi kavramlar ve bu kavramların İslam hukuku açısından değerlendirilmesi yer almaktadır. Bu araştırmada amaç yeni bir görüş iddia etmek değil, mevcut görüşleri ortaya koymak ve konu ile ilgili detaylı bilgi vermektir.
Taşıyıcı anneliğin en yaygın tanımı çocuk sahibi olmak isteyen kimselerden oluşmuş embriyonun üçüncü bir taraf olan farklı bir kadının rahmine yerleştirilmesidir. Çalışmamızda gerçekleşmesi muhtemel taşıyıcı annelik kombinasyonuna da yer verilmiştir. 
Taşıyıcı annelik hakkındaki görüşlerinin değerlendirilmesi açısından taşıyıcı annelik türleri önem arz etmektedir. Bu konuya İslam hukukçularının bakışı dört ana başlıkta toplanmaktadır. Bunlar taşıyıcı anneliğin bütün durumlarda haram olduğunu iddia edenler, taşıyıcı anneliğin eşlerin üreme hücrelerinden oluşmuş embriyonun taşıyıcı anneye nakli şeklindeki uygulamanın caiz olduğunu iddia edenler, taşıyıcı anneliğin yalnızca evli çiftlerden oluşan embriyonun yine koca ile nikah bağı olan ikinci eşin rahmine yerleştirilmesi durumunda caiz olabileceği iddiasında bulunanlar ve sperm bağışı veya yumurta bağışı şeklinde üreme safhasına üçüncü şahısların dahil olduğu gerçekleşmesi muhtemel embriyonun taşıyıcı anneye nakli şeklindeki uygulamayı ittifakla haram kabul edenler şeklinde işlenmiştir. Aynı zamanda ülkemizdeki ilahiyatçıların ve İslam hukukçularının konuyla ilgili görüşlerine ve taşıyıcı annelikle ilgili kurumsal fetvalara yer verilmiştir. Taşıyıcı anneliğin gerçekleşmesi neticesinde dünyaya gelen çocuk ile ilgili birçok hukuki sonuç terettüp eder. Araştırmada taşıyıcı annelikte anne ve babanın kim olduğu, çocuğun bu sürece dahil olanlar ile ilişkisi, nesep, miras, hidane ve süt akrabalığı gibi fıkhi konularla ilişkisine de değinilmiştir. İlgili tıbbi kavramlar ve bunların İslam hukuku açısından değerlendirilmesi de yer almaktadır.

Anahtar Kelimeler: Taşıyıcı annelik, İslam hukuku, tıp etiği, embriyo transferi, fetva.

Abstract:
Surrogacy is very important issue today. This study include general information about surrogacy, assessments in terms of Islamic law, individuals and institutions to express the opinion on the subject, the legal status of Turkey, application forms in the world, evaluation of medical concepts and terms related to Islamic law.
Purpose of this study is not to argue that a new vision, the aim of the present views on the subject to put and to give detailed information. The most common definition of surrogate motherhood is that: embryo is formed from people who wish to have children transferred to a third party different woman's uterus.
İn our study has given the likely to happen combination of surrogate motherhood. The views of the subject surrogacy for Islamic lawyers have grouped under four main headings. Those who claim that motherhood is forbidden in all cases one of these carriers; the others who claim that it is permissible for mother motherhood which transport in the form of the embryo formed by the spouses of the application of reproductive cells, the others who claim that to be permitted in the event of carrier of motherhood married couples only bond of marriage with husband again, the embryo placed in the womb of the second wife, the others who claim that the form of sperm donation or egg donation is forbidden with all forms.
It is also this study is included the country's views on the subject of theologians and jurists of Islam and corporate fatwas about motherhood. There are many legal result for children born as a result of the surrogacy motherhood. 
In this study are also discussed that who is the mother and father, the child?s relationship with those who are involved in this process, genealogy, heritage, child care and milk kinship relations such as juridical issues. 

Key Words: Surrogate motherhood, Islamic Law, medical ethics, fetwa, embryo transfer.