İş zekasının rekabet üstünlüğü üzerine olan etkisi: Bilişim sektörü örneği
Effect of business intelligence on competitive advantage: Case of IT sector
Yazar: SÜMEYYE ÖZTÜRK
Danışman: PROF. DR. İZZET KILINÇ
Düzce Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Yönetim Bilişim Sistemleri Ana Bilim Dalı / Yönetim Bilişim Sistemleri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Bilim ve Teknoloji = Science and Technology

Özet:
Bu çalışmanın temel amacı, iş zekâsının rekabet üstünlüğü üzerine olan etkisini bilişim sektörü çerçevesinde incelemektir. Bu amaç doğrultusunda Ankara ili kapsamında bilişim sektöründe faaliyet gösteren işletmelerde iş zekâsının rekabet üstünlüğü üzerindeki etkisinin incelenmesi ve belirlenmesi hedeflenmiştir. Araştırmada fenomenoloji (olgu bilim) deseni izlenmiştir. Görüşme yöntemi ile toplanan verilere nitel araştırma yöntemlerinden içerik analizi uygulanıştır. Araştırmanın evrenini Ankara ili içerisinde faaliyet gösteren bilişim işletmeleri oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemini ise, Ankara ili kapsamında iş zekâsı uygulamalarını kullanan bilişim işletmeleri oluşturmaktadır. Örneklem; amaçlı örneklem yöntemlerinden ölçüt örneklem yöntemi kullanılarak belirlenmiştir. Görüşme talebini kabul eden 14 katılımcı ile görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Katılımcılar; işletme kurucuları, yöneticiler, büyük veri ve iş analitiği yöneticileri, proje yöneticileri, iş zekâsı uzmanları, iş zekâsı danışmanları, veri tabanı uzmanı, iş geliştirme müdürü ve verimlilik departmanında görev alan personelden oluşmaktadır. Veri toplama aracı olarak 10 adet açık uçlu soru ve soruları destekleyici nitelikte, her sorunun içerisinde ikişer adet sonda soru hazırlanmıştır. Veriler, katılımcılar ile yüz yüze gerçekleştirilen yarı yapılandırılmış görüşmeler yoluyla toplanmıştır. Verilere nitel içerik analizi uygulanmıştır.  Analiz sonucunda, "iş zekâsı, sektörde kullanılan teknolojiler", "rekabet", "işletme" ve "çözüm önerileri" olmak üzere beş ana tema elde edilmiştir. Sonuç olarak; iş zekâsı kavramının, bilişim sektöründe tam oturmamış olduğu tespit edilmiştir. İşletmeler farklı iş zekâsı araçları kullanarak rekabette üstünlük sağlamaya çalışmaktadır. İş zekâsının rekabet üstünlüğü elde etme üzerinde olumlu bir etkisi vardır. İş zekâsının maliyetli olması sebebiyle kullanmayan işletmeler, özellikle veri yığılmasından kaynaklanan hatalarla karşılaşmaktadır. Sektördeki rekabetten dolayı,iş zekâsı kullanan işletmeler de sürekli gelişmeleri takip ederek rekabet avantajı sağlamaya çalışmaktadır.

Anahtar Kelimeler: İş Zekâsı, İş Zekâsı Teknolojileri, Rekabet, Rekabet Üstünlüğü, Bilişim Sektörü

Abstract:
The main purpose of this research is to examine the effect of business intelligence on competitive advantage in IT sector. In line with the purpose, it was aimed to investigate and determine effect of business intelligenceon competitive advantage in enterprises operating in IT sector in Ankara. A phenomenology design was followed in this research. Qualitative content analysis was applied to the data gathered by interview method. The population is consisted of IT enterprises operating in Ankara, and the sample is consisted of IT enterprises adopted business intelligence tools.  The sample was selected by following criterion sampling method that is a kind of purposive sampling. Interviews were conducted with 14 participants that accepted request for interview. Participants are consisted of founders, executives, managers of big data and business intelligence, project managers, business intelligence experts, business intelligent consultants, data base expert, business development manager, and department of efficiency staff. 10 open-ended questions and two probes for each question were organized as data collection tool. Data were collected by using semi-structured interviews conducted with participants.  Qualitative content analysis was applied to the data. As a result; five main themes emerged and entitled as "business intelligence", "technologies adopted in sector", "competition", "enterprise", and "solution recommendations". It was defined that "business intelligence" is an unsettled concept in IT sector. The enterprises are struggling to provide competitive advantage by using different business intelligence tools. Business intelligence has a positive effect on providing competitive advantage.  The enterprises that do not use business tools for their high costs, confront with errors derived from data stack.  Due to the competition in sector, enterprises that adopt business intelligence are struggling to provide competitive advantage by following developments in the area consistently.

Keywords: Business Intelligence, Business Intelligence Technologies, Competition, Competitive Advantage, IT Sector