Tüketicilerin genetiği değiştirilmiş ürünlere yönelik bilgi düzeyi ve bakış açısı: Erzurum ili örneği
Perspective and knowledge level of consumers towards genetically modified products: Erzurum province experience
Yazar: DİLEK KESKİN
Danışman: DOÇ. DR. MURAT AYDIN
Atatürk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı / Tahıllar ve Yemeklik Baklagiller Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Biyoloji = Biology ; Biyoteknoloji = Biotechnology ; Ziraat = Agriculture
Dizin: GDO = GDO ; Tüketim davranışları = Consumption behaviours

Özet:
Son yıllarda "Genetiği Değiştirilmiş Ürün" kavramı kamuoyunda ve bilim çevrelerinde tartışılan konular arasında yer almaktadır. Bu nedenle yapılan bu çalışma, Erzurum ili merkez ilçelerinde (Yakutiye, Palandöken ve Aziziye) yaşayan tüketicilerin GD ürün tüketimine bakış açılarını ve GD ürün tüketim tutumlarında etkili olan faktörleri belirlemek amacıyla yürütülmüştür. Çalışma, Erzurum ili merkez Yakutiye ilçesinde 113, Palandöken ilçesinde 100, Aziziye ilçesinde ise 37 olmak üzere toplamda 250 tüketici ile yapılmıştır. Tüketicilerin GD ürün tüketimine olan tutumlarında etkili olan faktörleri belirlemek için elde edilen veriler crosstab ve probit regrasyon analiz yöntemleri kullanılarak analiz edilmiştir. Elde edilen sonuçlara göre tüketicilerin, büyük çoğunluğunun (%78,8) GD ürün tüketimine olumsuz yaklaştığı ve bunda sosyodemografik özelliklerin etkili olmadığı ve bu konudaki temel bilgi kaynağının medya olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca, tüketicilerin GD ürün konusunda bilimsel temelli bilgi ve ülkemizdeki GD ürünlerle ilgili yasal düzenlemeler hakkında yetersiz bilgiye sahip olduğu ve tüketime olumsuz bakanların büyük çoğunluğunun (%76,1) bu ürünlerin insan sağlığına zararlı olduğunu düşündükleri belirlenmiştir. Probit analizi sonuçlarına göre, GD ürünlerin riskli olduğu algısının GD ürün tüketimini olumsuz yönde etkilediği ve bu etkinin çok önemli olduğu tespit edilmiştir

Abstract:
In recent years, the concept of "Genetically Modified Product" has been one of the topics discussed in both public and scientific around.  For this reason, this study was carried out to determine the perspectives of consumers on GM product consumption and the factors affecting GM product consumption attitudes in central boroughs of Erzurum (Yakutiye, Palandoken and Aziziye). The study was conducted with a total of 250 consumers including 113 in Yakutiye, 100 in Palandoken and 37 in Aziziye, in the Erzurum province. Data were analyzed by using crosstab and probit regression analysis methods to determine the factors affecting consumer attitudes towards GM product consumption. According to the results, it was found that the majority of the consumers (78.8%) approached the consumption of GM products negatively and the sociodemographic characteristics were not effective and the main source of information on this subject was the media. In addition, it was determined that consumers have insufficient information about GM-based scientific knowledge and legal regulations related to GM products in our country and the majority (76.1%) of negative viewers think that these products are harmful to human health. According to probit analysis results, it was determined that perception of GM products as risky had a negative effect on GM product consumption and this effect was very significant.