Demokrat Parti döneminde Siirt milletvekilleri ve siyasi faaliyetleri
Siirt deputies of the Democratic Party period and their political activities
Yazar: ENİS YOLBAŞ
Danışman: DOÇ. DR. ERKAN IŞIKTAŞ
Siirt Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Türkiye Cumhuriyeti Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Gazetecilik = Journalism ; Siyasal Bilimler = Political Science ; Türk İnkılap Tarihi = History of Turkish Revolution
Dizin: Demokrat Parti = Democrat Party

Özet:
Türkiye Cumhuriyetinin moderenleşme ve demokratikleşme sürecinin en hassas dönemlerinden biri olan Demokrat Parti safhasının Türkiye siyasi hayatında mühim bir rol oynadığı aşikardır. Bu süreçte siyasi, iktisadi ve sosyal bağlamda merkez-taşra ilişkilerinin sağlam temeller üzerine tesis edildiği, halk iradesinin mecliste temsil gücünün arttığı ve çağdaş devletlerin müreffeh seviyelerine ulaşılması noktasında pek çok önemli adımın atıldığı bilinmektedir. Bununla birlikte Türkiye siyasi hayatının en sancılı ve buhranlı hadiselerinin yaşandığı süreç olarak  da izah edilmektedir. Bu kritik süreçte merkez kadar taşrada temsil hakkını kazanan milletvekillerinin Türkiye siyasetinde oynadıkları roller dikkate şayandır. Vekilliğin yanı sıra bakanlık görevlerini de icra eden DP milletvekillerinin azmi ve gayreti yadsınamaz. Bu düşünceden hareketle çalışmada; Anadolu'nun kadim şehirlerinden olan Siirt'in DP döneminde seçilen milletvekillerinin siyasi faaliyetleri üzerine odaklanılmıştır. İncelenen dönem kapsamında gerçekleşen seçimlerin Siirt'teki yansımaları irdelenmiş, seçilen milletvekillerinin dönemin ülke sorunlarına karşı olan tutumları incelenmiş ve bilhassa Siirt'in sosyal, iktisadi, bayındırlık ve eğitim ihtiyaçlarına yönelik  ortaya koydukları politik tavırlar analiz edilmiştir. Araştırmada tarih biliminin gerektirdiği ilmi usuller çerçevesinde literatür ve arşiv kaynakları kullanılmıştır. Bunlardan elde edilen bulgular araştırmanın hedefleri doğrultusunda işlenmiştir. Çalışma, yakın dönem Siirt siyasi tarihine katkı sunması açısından ve konuyla alakalı araştırmalara referans olması açısından önem arz etmektedir.

Anahtar Kelimeler: Demokrat Parti, Siirt Milletvekilleri, Siirt.

Abstract:
It is obvious that the Democratic Party period, which is one of the most sensitive periods of the modernizing and democratizing process of the Turkish Republic, plays an important role in the political life of Turkey. In this process, it is known that the center-country relations in the political, economic and social context were established on solid foundations, the representation of the will of the people in the parliament increased, and many important steps were taken to reach the prosperous levels of modern states. In addition to this, it is also explained as the process in which the most painful and depressive events in Turkey's political life were experienced. The roles played by the deputies, who won the right to represent the province as well as the center in this critical period, in Turkish politics is remarkable. The determination and effort of the DP deputies, who perform their ministerial duties as well as the deputy, cannot be denied. Based on this idea, in the study; The focus is on the political activities of the deputies elected during the DP period in Siirt, one of the ancient cities of Anatolia. The reflections of the elections in Siirt within the scope of the examined period were examined, the attitudes of the elected deputies towards the country's problems of the period were examined and particularly the political attitudes of Siirt towards the social, economic, public works and education needs of the country were analyzed. In the research, literature and archival sources were used within the framework of scientific methods required by the science of history. The findings were processed in line with the objectives of the research. The study is important in terms of contributing to the recent political history of Siirt and being a reference to researches related to the subject.

Keywords: Democrat Party, Siirt Deputies, Siirt.