Acısu deresindeki konvansiyonel su kirleticilerinin su kalite analizi simülasyon programı (WASP8) ile modellenmesi
Modelling of conventional water pollutants in Acisu creek using water quality analysis and simulation program (WASP8)
Yazar: PELİN ORHAN
Danışman: PROF. DR. HABİB MUHAMMETOĞLU
Akdeniz Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Çevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Çevre Mühendisliği = Environmental Engineering
Dizin: Benzetim programları = Simulation programs ; Su kalitesi modellemesi = Water quality modelling ; Su kirliliği = Water pollution

Özet:
Bu çalışmada Antalya ilinin yüzeysel su kaynaklarından biri olan Acısu Deresi'nin su kalitesi incelenip Su Kalitesi Analiz ve Simülasyon Programı (WASP) kullanılarak modellenmiş ve derenin su kalitesi yönetimine yönelik bir çalışma amaçlanmıştır. Acısu Deresi üzerinde 12 adet izleme istasyonu belirlenip bu izleme noktalarında 1 yıl süre ile aylık periyotlarda yerinde ölçümler gerçekleştirilmiş ve numuneler alınarak analizler yapılmıştır. İzleme programı fizikokimyasal (çözünmüş oksijen, sıcaklık, pH, iletkenlik, nitrit azotu, nitrat azotu, fosfor vb.), bakteriyolojik (toplam koliform, fekal koliform, fekal streptokok ve Escherichia koli) parametreler ve pestisitler ile gerçekleştirilmiştir. Öncelikle su kalite modelinin kalibrasyon ve doğrulaması yapılmıştır. Çalışmadan elde edilen sonuçlar, mevcut durum ve su kalitesine yönelik senaryolar kapsamında incelenmiş ve karşılaştırılması yapılmıştır. Senaryolar kapsamında noktasal kirlilik yüklerinin %25 artış ve azalması ile yayılı yüklerin %25 artış ve azalması durumları incelenmiştir. Kirlilik yüklerinin karşılaştırıldığında Acısu Deresi'ni en çok etkileyen parametrelerin toplam azot (TN), toplam fosfor (TP) ve bakteriyolojik parametreler olduğu belirlenmiştir. Azot ve fosfor formları ile bakteriyolojik kirlilik dikkate alındığında kirlilik kaynaklarının bölgedeki hayvancılık faaliyetleri, arıtma tesislerinden gelen atıksu deşarjları, kentsel alanlar ve foseptikler olduğu gözlemlenmiştir. Tez çalışmasında, Acısu Deresi'nin su kalitesi ve miktarı deterministik bir model kullanılarak dinamik olarak modellenmiş, farklı kirlilik artış ve azalma senaryoları geliştirilerek Acısu Deresi'nin bu olası senaryolar karşısındaki akıbeti incelenmiş ve Acısu Deresi'nin su kalitesinin arttırılması adına çözüm önerileri sunulmuştur.

Abstract:
In this study, the water quality of Acısu Stream, which is one of the surface water resources of Antalya province, was examined and modeled using the Water Quality Analysis and Simulation Program (WASP), and a study on the water quality management of the stream was aimed. 12 monitoring stations were determined on Acısu Stream and on-site measurements were carried out monthly for 1 year at these monitoring points. Besides, lab analyses were conducted for the collected samples. The monitoring program was carried out with physicochemical (dissolved oxygen, temperature, pH, conductivity, nitrite nitrogen, nitrate nitrogen, phosphorus, etc.), bacteriological (total coliform, fecal coliform, fecal streptococcus, and Escherichia coli) parameters, and pesticides. First of all, the calibration and verification of the water quality model were done. The results obtained from the study were assessed and a number of scenarios was investigated and compared with the current situation. Within the scope of the scenarios, 25% increase and decrease of point pollution loads and 25% increase and decrease of diffused loads were examined. When the pollution loads were compared, it was determined that the parameters that most affected Acısu Creek were total nitrogen (TN), total phosphorus (TP), and bacteriological parameters. When nitrogen and phosphorus forms and bacteriological pollution are taken into account, it has been observed that the sources of pollution are livestock activities in the region, wastewater discharges from treatment plants, urban areas, and cesspools. In the thesis study, the water quality and quantity of Acısu Stream were dynamically modeled using a deterministic model. Different pollution increase and decrease scenarios were developed, the fate of Acısu Stream against these possible scenarios was examined, and solutions were presented in order to improve the water quality of Acısu Stream.