Hüdai (Sandıklı, Afyonkarahisar) Kaplıcası termal çamurların ve sularının tedavi/terapi yönünden incelenmesi ve değerlendirilmesi
Investigation and evaluation of of thermal muds and waters of Hüdai SPA (Sandıklı, Afyonkarahisar) for treatment/therapy
Yazar: ARİF SELÇUK PEKÖZ
Danışman: PROF. DR. MUAZZEZ ÇELİK KARAKAYA
Selçuk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Jeoloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Jeoloji Mühendisliği = Geological Engineering

Özet:
Çalışma alanı, Afyon ilinin güneybatısında Sandıklı jeotermal bölgesidir. Bu çalışmada Sandıklı?nın güneybatısında bulunan Hüdai kaplıcalarının termal su ve çamuru incelenmiştir. Hüdai kaplıcasında peloterapi başta olmak üzere bazı balneoterapi uygulamaları mevcuttur. Peloidler, bölgedeki alüvyal çökellerden alınan killi toprağın termal su ile olgunlaştırılmasıyla elde edilmektedir. Termal su kimyasal bileşimine göre SO4?lı, Na?lu, HCO3?lı ve Ca?lu sudur. Suyun fiziksel parametreleri yerinde ölçülmüştür. Termal suyun sıcaklığı 41-68oC arasındadır ve suyun pH, EC, TDS parametreleri sırasıyla yaklaşık olarak 7.2, 1400 ?m/S and 989 mg/l?dir. Hem peloid hem de termal su herhangi zararlı bir element içermemektedir. Hem peloid hem de killi toprak numunenin fiziksel, kimyasal ve teknolojik özellikleri belirlenerek, peloidin peloterapi açısından uygunluğu değerlendirilmiştir. Toprak numunesi başta simektit, klorit, illit/mika ve kaolinit olmak üzere kuvars, feldispat ve kalsit minerallerini içermektedir. Peloidin toplam kil içeriği yaklaşık %65 civarındadır. Peloidin görünür viskozite (1.76 Pa.s), aşındırma indisi (34 g/m2), kıvam limitleri, yağ ve su emme kapasitesi, soğuma oranı ve ısı tutma kapasitesi, BET yüzey alanı (42 m2/g), katyon değiştirme kapasitesi ve tane boyu analizleri gerçekleştirilmiştir. Peloid kıvam limitlerine göre yüksek plastisiteli kil grubundadır. Tüm bu sonuçlara göre çoğu parametre peloidin kas ve iskelet rahatsızlıklarında kullanımına uygun olduğu düşnülmektedir ancak kil boyu tane oranı, yüksek oranda kil dışı mineral içeriği ve aşındırma indisi gibi özelliklerin uygun hale getirilmesi gerekmektedir.

Anahtar Kelimeler: Hüdai, Kil, Peloid, Peloterapi, Sandıklı, Termal çamur, Termal su

Abstract:
The study area is Sandıklı geothermal field that is located at southwest of Afyon. In this study, thermal water and peloid of Hüdai spa where located at southwest of Sandıklı were investigated. There are balneotherapy applications especially pelotherapy in Hüdai spa. Peloid muds obtained via maturing the clayey soils that is taken from alluvial deposits in the area with the thermo-mineral water. Thermal waters investigated chemically and physically. The waters are rich in mainly Ca and Na cations, and they are sulphate and bicarbonate waters. The temperatures of the thermal water are between 41 and 68oC. pH,  EC, TDS of the water are about 7.2, 1400 ?m/S and 989 mg/l, respectively. The peloids and waters are not contained any hazardous elements. Mineralogical, chemical and technical parameters determined for peloid and soil and these results have been used to determine the usefulness of the peloid in pelotherapy. The soil consists of smectite/chlorite, illite/mica, kaolinite, quartz, calcite and feldispar. Clay mineral content of the peloid is about 65%. Apparent viscosity (1.76 Pa.s), abrasivity indices (34 g/m2), consistency limits, oil and water absorption capacity, cooling index, heat retention capacity, BET (42 m2/g) surface area, cation exchange capacity, and grain size of the investigated peloid were measured. Consistency limits peloids are resemble to high-plastic clays. According to the results, most of the parameters are thought to be appropriate using the peloids for skeletal-muscle diseases after regulating to inappropriate features, e.g., grain-size, high content of non-clay minerals, abrasivity indices.

Keywords: Hüdai, Clay, Peloid, Pelotherapy, Sandıklı, thermal mud, thermal water