Samandağ kumsalında yuvalayan Chelonia mydas türünde aynı anaca ait yuva ve yavru özelliklerinin araştırılması
Investigation on the clutch and hatchling characteristics of Chelonia mydas belong to same maternal in Samandağ beach, Turkey
Yazar: SAİT GÜRSOY
Danışman: DOÇ. DR. ŞÜKRAN YALÇIN ÖZDİLEK
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Biyoloji = Biology
Dizin: Deniz kaplumbağası = Sea turtles ; Hatay-Samandağ = Hatay-Samandağ

Özet:
Samandağ Kumsalı, Hatay ili sınırlarında bulunmaktadır ve nesli tehdit altında olan Chelonia mydas türü kaplumbağalar için Doğu Akdeniz'deki en önemli yuvalama kumsallarından biridir. 2011 üreme sezonunda, bir üreme sezonu içinde aynı C. mydas anaçlarının yapmış oldukları farklı yuvalara ait biyotik - abiyotik özellikler (kuluçka süresi, toplam yumurta sayısı, yuva çapı, yuva derinliği,  yuvanın denize olan uzaklığı, yavru çıkış başarısı, nem, pH, iletkenlik, kum tane boyutu) ve yavru morfolojileri karşılaştırılmıştır. Haziran ve Temmuz aylarında yapılan gece çalışmalarında, markalanmış 12 anacın ilk ve ikinci, iki anacın ayrıca üçüncü yuvalama tarihleri kaydedilmiştir. Aynı C. mydas anacına ait iki yuvalama arası süresinin ortalama değeri 12,06±1,3 gün (min:10-mak:16 gün) olarak hesaplanmıştır. Samandağ Kumsalı'na yuvalayan C. mydas ve yavrularının morfolojik olarak Pasifik ve Atlantik populasyonlarından küçük olduğu tespit edilmiştir. Aynı anacın birinci, ikinci ve üçüncü yuvasında tespit edilen biyotik - abiyotik parametrelerden kuluçka süresi (t:2,71; df:13; P:0,018) ve toplam yumurta sayısı dışındakiler istatistiksel olarak farklılık göstermemiştir. Yuvaların denize olan toplam uzaklık, nem, pH, iletkenlik ve kum tane boyutunun anaca özgü olduğu, toplam yumurta sayısının ise sadece anaçlardan etkilenmediği sonucuna varılmıştır. Tüm anaçlara ait yuvalardan sezon başında çıkan yavruların sezon sonunda çıkanlardan morfometrik özellikler bakımından daha büyük oldukları belirlenmiştir (p<0,05). Anaç ve yavru morfolojisinin ilişkili olduğu bulunmuştur (p<0,05). Bununla birlikte, aynı C. mydas anaçlarına ait çeşitli yuvalardan çıkan yavruların özellikle ağırlık (%78,6) ve baş eni (%71,4) bakımından farklı olduğu gözlemlenmiştir. Bu yüzden yavru morfolojisinin sadece anaç değil, başka faktörlerden de etkilendiği sonucuna varılmıştır.
Anahtar Kelimeler: Chelonia mydas, Yuva yeri seçimi, Yuvaların biyotik özellikleri, Yuvaların abiyotik özellikleri, Anaç ve yavru morfolojisi, Samandağ Kumsalı

Abstract:
Samandağ Beach, located in Hatay, is one of the most important nesting regions for the endangered Chelonia mydas sea turtle in the Eastern Mediterranean. In 2001 season, the biotic-abiotic characteristics (incubation duration, clutch size, nest diameter, nest depth, perpendicular distance to sea, hatching success, moisture, pH, conductivity, sand grain size) of different clutches belonging to same mother, and the hatchling morphologies emerged from these clutches were compared. During night patrols in June and July, two consecutive clutches of marked 12 females and the third clutches of two additional females were recorded. The mean inter-nesting interval of C. mydas was 12.06±1.3 days (min:10-mak:16).  Both, C. mydas mothers and hatchlings on Samandağ Beach were found to be smaller than that on the Atlantic and Pasific populations as morphologically. Among biotic-abiotic characteristics, only incubation period (t:2.71; df:13; P:0.018) and clutch size (t: 2.09; df:22; P: 0.049) were statistically different between clutches of the same female. The clutch characteristics such as perpendicular distance to sea, moisture, pH, conductivity and sand grain size were specific for the mother. Clutch size and incubation period were not affected by just only mother, other factors play roles on these characters. The hatchling morphology showed seasonal variation, the hatchlings emerged at the beginning of the season were larger than that emerged at the end of the season (p<0.05). The hatchling morphology is related with mother morphology (p<0.05). Nevertheless, the hatchlings emerged the first and second clutches of the same mothers differed from each other in terms of body weight (78%) and head width (71.4%). Therefore morphology of hatchlings not only depends on the maternal characteristics, but also depends on the other factors.
Key words: Chelonia mydas, Nest site selection, Biotic properties of nests, Abiotic properties of nests, Female and hatchling morphology, Samandağ Beach