Gediz nehri bazı su kalite parametrelerinin zamansal ve mekansal değişimi
Spatial and temporal variation of some water quality parameters in Gediz river
Yazar: HANİFE ÜSTÜNER
Danışman: PROF. DR. SÜER ANAÇ
Ege Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarımsal Yapılar ve Sulama Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2012
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Gediz Nehri = Gediz River ; Su kalitesi = Water quality ; Trend analizi = Trend analysis

Özet:
Bu çalışmada, Gediz Nehri bazı su kalite parametrelerinin zamansal ve mekansal değişimleri Mann-Kendall veya Mevsimsel Kendall, Bölgesel Kendall ve Bölgesel Mevsimsel Kendall testleriyle incelenmiştir.Çalışmada, Devlet Su İşleri (DSİ) tarafından izlenen 8 istasyon ve Elektrik İşleri Etüt İdaresi (EİE) tarafından izlenen 3 istasyona ait su kalitesi verileri kullanılmış ve tüm istasyonlar için elektriksel iletkenlik (EC), sodyum (Na), sodyum adsorbsiyon oranı (SAR), potasyum (K), kalsiyum+magnezyum (Ca+Mg), sülfat (SO4), klor (Cl), bikarbonat (HCO3) ve pH parametrelerinde trend analizi yapılmıştır. Ancak, biyolojik oksijen ihtiyacı (BOD5), kimyasal oksijen ihtiyacı (COD), çözünmüş oksijen (DO), orto-fosfat (o-PO4) ve nitrat azotu (NO3-N) parametrelerinde sadece DSİ istasyonları için trend analizi yapılmıştır.Analiz sonuçlarına göre; pek çok istasyonda BOD5, o-PO4, EC, Ca+Mg, SO4 ve HCO3 parametrelerinde istatistiksel olarak anlamlı artan yönde trend ve bazı istasyonlarda Na, SAR, K ve pH parametrelerinde anlamlı azalan yönde trendler belirlenirken, COD, DO, NO3-N ve Cl parametrelerinde anlamlı trendler görülmemiştir. Çalışmanın sonucunda, Gediz Nehri sularının sulama suyu olarak kısmen kötüleşme kısmen de iyileşme eğilimi içerisinde olduğu, fakat sucul yaşam için ötrofikasyon tehlikesinin arttığı görülmüştür.Anahtar sözcükler: Gediz Nehri, su kalitesi, trend, Mann-Kendall testi, Mevsimsel Kendall testi, Bölgesel Kendall testi, Bölgesel Mevsimsel Kendall testi.

Abstract:
In this study, spatial and temporal variations of some water quality parameters of Gediz River were evaluated applying Mann-Kendall or Seasonal Kendall, Regional Kendall and Regional Seasonal Kendall tests.In the study, some water quality parameters, 8 monitoring stations observed by State Hydrolic Works and 3 monitoring stations observed by Electrical Power Resources Survey and Development Administration, were used. Trend analysis were applied in electrical conductivity (EC), sodium (Na), sodium adsorption ratio (SAR), potasium (K), calsium+magnesium (Ca+Mg), sulfate (SO4), chloride (Cl), bicarbonate (HCO3) and pH at all stations, but biological oxygen demand (BOD5), chemical oxygen demand (COD), dissolved oxygen (DO), orthophosphate (o-PO4) and nitrogen (NO3-N) was analysed only at State Hydrolic Works stations.According the trend analysis results, a statistical significant upward trend was detected in BOD5, o-PO4, EC, Ca+Mg, SO4 and HCO3 parameters at mostly stations. On the other hand, downward trend was detected in Na, SAR, K and pH parameters at some stations, while COD, DO, NO3-N and Cl show no trends.The results of the study, the surface water quality of Gediz River is partly deteriorated and partly ameliorated as a irrigation water but eutrophication risks are increased for aquatic life.Keywords: Gediz River, water quality, trend, Mann-Kendall test, Seasonal Kendall test, Regional Kendall test, Regional Seasonal Kendall test.