Farklı konsantrasyonlardaki sodyum hipokloritin EDTA ve etidronik asit ile farklı kombinasyonlarının simüle edilmiş immatür dişlerin kırılma direncine etkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the effect of different combinations of different concentrations of sodium hypochlorite with EDTA and etidronic acid on fracture resistance of simulated immature teeth
Yazar: SABINA IMANOVA
Danışman: DOÇ. DR. VOLKAN ARIKAN
Kırıkkale Üniversitesi / Diş Hekimliği Fakültesi / Pedodonti Ana Bilim Dalı
Derece: Diş Hekimliği Uzmanlık, 2022
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Dental stres analizi = Dental stress analysis ; Dişler = Teeth ; Etidronik asit = Etidronic acid ; Kök kanal tedavisi = Root canal therapy ; Kırılma mekaniği = Fracture mechanics ; Sodyum hipoklorit = Sodium hypochlorite ; Çocuk diş hekimliği = Pediatric dentistry

Özet:
Çalışmamızda immatür dişlerin kök kanal tedavisinde uygulanan değişik konsantrasyonlardaki sodyum hipokloritin EDTA ve etidronik asit ile farklı kombinasyonlarının kırılma direncine etkisinin karşılaştırmalı olarak değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Bu tez çalışmasının, 80 adet çekilmiş insan daimi üst keser diş; 6 çalışma ve 2 kontrol olmak üzere toplam 8 grup ile yürütülmesi planlanmıştır. Seçilen dişlerin kökleri apikal üçlü bölgesinde su soğutması altında elmas diskler yardımıyla kesilerek 12 mm standart uzunluğunda kökler elde edilmiştir. Çalışma grubunda olan dişler %1, %2,5, %5 oranlarında NaOCl ile %17 EDTA ve %18 HEBP'nin kombine irrigasyonları ile yıkanmıştır. Pozitif kontrol grubu distile suyu ile irrige edilmiş, negatif grupta hiçbir işlem uygulanmamıştır. Kanallar Protaper rötarı sistemi kullanılarak crown-down tekniği ile 0,05 taperlı F5'e kadar prepare edilmiştir. Preparasyon sırasında her alet değişimi öncesinde ve preparasyon sonunda kanallar grupta belirtilen irrigasyon solüsyonu ya da solüsyonları ile irrige edilmiştir. Preparasyonun bitiminin ardından kanallar paper pointlerle (Dentsplay Maillefer, Switzerland) kurulandıktan sonra kanallar AH-Plus +Gutta-percha ile doldurulmuştur. Patların sertleşme süresi sonunda çalışma grupları ve pozitif kontrol grubundaki dişlerin daimi restorasyonları self-etch bonding (3M Adeziv 200T, St. Paul, MN, USA) sistemini takiben, A2 nano-kompozit (Filtek Z350 XT; 3M ESPE, St. Paul, MN, USA) ile yapılmıştır. Daha sonra örnekler 72 saat %100 nemli ortamda 37 °C'de inkübatörde bekletilmiştir. Kırılma direnci testi için Universal Test Makinasında (Instron Corp., Canton, MA, USA) dişlere kırılana kadar 1mm/dk hızla kuvvet uygulanmıştır. Kırılma anındaki pik makaslama kuvvetleri Newton (N) birimi olarak kaydedilmiştir. Elde edilen veriler kullanılarak tüm gruplar kırılma dirençleri açısından karşılaştırılmıştır.Çalışmada yer alan ölçüm değerlerinin normal dağılıma uygunluğu Shapiro-Wilks testi ile değerlendirilmiştir. Ölçüm değerlerinin normal dağılıma uydukları belirlenmiş ve bu nedenle tanımlayıcı istatistiklerinin gösteriminde Ortalama±Standart Sapma değerleri kullanılmıştır. Ek olarak tanımlayıcı istatistik gösteriminde Minimum; Maksimum değerleri kullanılmıştır.Ölçüm değerlerinin gruplara göre karşılaştırılmasında One-way ANOVA testi kullanılmıştır. One-way ANOVA testi sonucunda fark bulunduğunda farklı grubu belirleyebilmek için Post-Hoc ikili karşılaştırmalar yapılmıştır ve Bonferroni düzeltmesi yapılarak analiz sonuçları verilmiştir. İstatistiksel analizler ve hesaplamalar için IBM SPSS Statistics 21.0 (IBM Corp. Released 2012. IBM SPSS Statistics for Windows, Version 21.0. Armonk, NY: IBM Corp.) ve MS-Excel 2007 programları kullanılmıştır. İstatistiksel anlamlılık düzeyi p<0.05 olarak kabul edilmiştir. Gruplar arasında ölçüm değerleri açısından istatistiksel olarak anlamlı farklılık tespit edilmiştir (F=7.692, p<0.001) (Tablo 1). Gruplar arasında ölçüm değerleri ortalamaları incelendiğinde en yüksek değerin 755.78±115.49 ile Negatif Kontrol Grubunda, en düşük ortalama değerin ise 346.72±117.56 ile Pozitif Kontrol Grubu olduğu belirlenmiştir. Negatif Kontrol Grubu*Pozitif Kontrol Grubu arasında istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmıştır (p=0.035, p=0.032, p=0.004, p=0.001, p=0.003, p=0.001, p=0.002, p<0.001).  Diğer gruplar arasında ölçüm düzeyleri açısından istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık bulunmamaktadır. İn vitro olarak gerçekleştirilen çalışmamızda gereç ve yöntem sınırları içerisinde kullanılan irrigasyon solüsyonlarının dişlerin kırılma direnci üzerine olan etkisi açısından negatif kontrol grubu ve pozitif kontrol grubu arasında kırılma direnci değerlendirmesi açısından anlamlı farklılık bulunmuştur. Ama Sodyum Hipokloritin farklı konsantrasyonları, %17 EDTA ve %18 Etidronik Asit irrigasyon solüsyonları kullanılan çalışma grupları arasında kırılma direnci değerlerinde anlamlı farklılık gözlenmemiştir.

Abstract:
In our study, it was aimed to compare the effects of different combinations of sodium hypochlorite at different concentrations with EDTA and etidronic acid on the fracture resistance of immature teeth in root canal treatment. This study is carried out using 80 extracted human permanent upper incisors with a total of 8 groups including 6 studies and 2 controls. The roots of the selected teeth were cut under water cooling with the help of diamond discs in the apical third so as to obtain 12 mm standard length roots. Teeth in the study group were irrigated with combinations of 1%, 2.25%, 5% NaOCl and 17% EDTA and 18% HEBP. The root canals were prepared up to F5 with 0.05 taper by crown-down technique using Protaper rotary system. Before the changing of each instrument and after preparation, the canals were irrigated with the specified irrigation solutions. Following the preparations and the drying of the canals with paper points, canals were filled using AH-Plus + Gutta perch. After the seting period of the filling materials, the teeth in the study groups and positive control group were restored using self-etch bonding system, and A2 nanocomposites (Filtek Z350 XT; 3M ESPE, St. Paul, MN, USA). Afterwards, the samples were kept for 72 hours at 100% humidity in an incubator at 37 ° C. For the fracture resistance test, a force of 1 mm / min was applied to the teeth until broken in the Universal testing machine. During fracture, peak shear forces were recorded in Newtons (N). The fracture resistance of all groups were statistically compared by using the obtained data. The conformity of the measurement values  was evaluated with the Shapiro-Wilks test. It was determined that the measurement values fit the normal distribution, and therefore mean±standard deviation values were used in the display of descriptive statistics. Additionally, in the descriptive statistics display, Minimum; Maximum values are used.One-way ANOVA test was used to compare the measurement values according to the groups. When a difference was found as a result of the one-way ANOVA test, Post-Hoc pairwise comparisons were made in order to identify the different group and the analysis results were given by making Bonferroni correction.IBM SPSS Statistics 21.0 (IBM Corp. Released 2012. IBM SPSS Statistics for Windows, Version 21.0. Armonk, NY: IBM Corp.) and MS-Excel 2007 programs were used for statistical analysis and calculations. Statistical significance level was accepted as p<0.05.A statistically significant difference was found between the groups in terms of measurement values (F=7.692, p<0.001) (Table 1). When we look at the mean values of the measurements between the groups, it was determined that the highest value was 755.78±115.49 in the Negative Control Group, and the lowest average value was the Positive Control Group with 346.72±117.56.A statistically significant difference was found between Negative Control Group*Positive Control Group (p=0.035, p=0.032, p=0.004, p=0.001, p=0.003, p=0.001, p=0.002, p<0.001). There is no statistically significant difference between the other groups in terms of measurement levels. In our in vitro study, an important difference was found between the negative and the positive control group in terms of the effect of irrigation solutions used within the limits of materials and methods on the fracture resistance of teeth. Although, there was observed no considerable difference in fracture resistance values between the study groups using different concentrations of Sodium Hypochlorite, 17% EDTA, and 18% Etidronic Acid irrigation solutions.