Spina bifidalı çocuklarda üst ekstremite kuvvetlendirme eğitimi ve solunum egzersizlerinin solunum kapasitesi ve yaşam kalitesi üzerine etkisi
Breathing exercises and upper extremity exercises' effect on pulmonary function parameters and quality of life in children with spina bifida
Yazar: BAHRİYE TÜRKÜCÜOĞLU
Danışman: YRD. DOÇ. DR. TÜLAY TARSUSLU ŞİMŞEK
Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon = Physical Medicine and Rehabilitation
Dizin: Egzersiz = Exercise ; Ekstremiteler = Extremities ; Kas kuvveti = Muscle strength ; Kol = Arm ; Meningomiyelosel = Meningomyelocele ; Meningosel = Meningocele ; Solunum = Respiration ; Spinal disrafizm = Spinal dysraphism ; Yaşam kalitesi = Quality of life ; Çocuklar = Children

Özet:
Bu çalışma, Spina bifida (SB) teşhisli çocuklarda solunum egzersizi ve üst ekstremite kuvvetlendirme egzersizlerinin solunum fonksiyon parametreleri ve yaşam kalitesi üzerine etkisini incelemek amacıyla yapılmıştır. Çalışmaya, Sakarya, Bolu, Düzce ve Kocaeli illerinde yaşayan yaşları 6-15 arasında değişen 44 SB'li çocuk katılmıştır. Çocuklar, 25'i çalışma, 19'u kontrol grubu olmak üzere 2 gruba ayrılmıştır. Çalışmanın başında çocukların demografik bilgileri alınmış, solunum fonksiyon testi, göğüs çevre ölçümü, kas testi ve kas kısalığı değerlendirmeleri, WeeFIM ile fonksiyonel bağımsızlık düzeyi ve CHQ ile sağlıkla ilgili yaşam kalitesi değerlendirmeleri yapılmıştır. Çalışma grubunda bulunan çocuklara, üst ekstremite kas kuvvetlendirme egzersizleri ve solunum egzersizlerini içeren bir tedavi programı uygulanmıştır. Program, 12 hafta boyunca, haftada 2 gün fizyoterapist eşliğinde, diğer günler de ev programı şeklinde uygulanmıştır. 12 hafta sonunda çalışma grubundaki çocuklarda uygulanan tedavi programı sonrasında aksillar, epigastrik ve subcostal bölgelerden yapılan göğüs çevre ölçümlerinde anlamlı bir artış kaydedilmiştir (p<0,05). Gruplar arasında yapılan istatistiksel analizde ise aksillar ve subcostal bölge ölçümlerinde çalışma grubunda kontrol grubuna göre anlamlı olarak farklı bulunmuştur (p<0,05). Ayrıca, çalışma grubundaki çocuklarda tedavi sonrası FVC ve FEV1 parametrelerinde anlamlı artış gözlenmiştir (p<0,05). Kontrol grubu ile karşılaştırıldığında FVC parametresinde anlamlı bir fark bulunmuştur (p<0,05). Çalışma grubunda üst ekstremite kas kuvveti ile FVC, FEV1 ve PEF arasında ilişki bulunmuştur (p<0,05). Tedavi sonrası çalışma grubunda fonksiyonel bağımsızlıkta anlamlı bir artış kaydedilirken (p<0,05), yaşam kalitesinde anlamlı bir fark bulunmamıştır (p>0,05). Çalışmanın sonunda, SB''li çocukların fizyoterapi ve rehabilitasyon programlarına eklenen solunum egzersizleri ve üst ekstremite kuvvetlendirme egzersizlerinin solunum fonksiyonu ve fonksiyonel bağımsızlık üzerine bir etkisinin olduğu bulunmuştur. Bu egzersizlerin, SB'li çocuklarda ayrıntılı bir değerlendirme sonrasında tedavi programlarına eklenmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Abstract:
The aim of this study was to investigate breathing exercises and upper extremity exercise?s effect on pulmonary function parameters and quality of life in children with SB. 44 children with SB ages between 6-15 years were included this study. They were living in Sakarya, Bolu, Düzce. Children were divided into 2 groups, the study group contained 25 and the control group contained 19 children. At the begining of the study demographic information was recorded, spirometric measurement was made, chest measurement was taken, muscle testing and muscle shortness assessment, functional independence status, health releated quality of life assessment were made. In study group, children with SB carried out a treatment programme that contains upper extremity strenghtening and breathing exercises. The programme performed for 12 weeks, 2 days per week with physical therapist and other days as a home programme. After 12 weeks, in study group children, at axillary, epigastric, subcostal region?s chest measurements were recorded significant improvements (p<0,05). Between groups, there were significant differences at axillary and subcostal region measurements (p<0,05). After the treatment in study group, there were seen significant improvements at FVC and FEV1 parameters (p<0,05). When compared with control group, there were significant differences at FVC (p<0,05). In study group, there were seen correlation between FVC, FEV1, PEF and upper extremity strength (p<0,05). After the treatment there were significant improvements at functional independence (p<0,05), but there were no significant differences at quality of life (p>0,05). At the end of the study, breathing exercises and upper extremity strenghtening exercises that included children with SB?s physical therapy and rehabilitation programme, have beneficial effects on pulmonary functions and functional independence. To conclude that, these exercises should be added to the treatment programmes of the children with SB, after a detailed assessment.