Bazı tıbbi aromatik bitki ekstraktlarının fenolik madde içerikleriyle amilaz, glukozidaz ve lipaz enzimleri üzerine etkileri
Influences on amylase, glucosidase and lipase enzymes with phenolic substance contents of some medicinal aromatic plant extracts
Yazar: HÜLYA ŞEN ARSLAN
Danışman: DOÇ. DR. MUSTAFA ÇAM
Erciyes Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Gıda Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Gıda Mühendisliği = Food Engineering
Dizin: Alfa amilaz = Alpha amylase ; Lipaz = Lipase ; Tıbbi bitkiler = Plants-medicinal

Özet:
Tıbbi ve aromatik bitkiler hem gıdaların korunması, çeşnilendirilmesi hem de insan sağlığının korunması, iyileştirilmesi amacıyla yaygın olarak kullanılmaktadır. Dünya nüfusundaki artış, insan ihtiyaçlarının çeşitliliği ve doğal ürünlere olan talebin artması ile tıbbi ve aromatik bitkilerin önemi de artmaktadır.
Bu araştırmamızda, 9 adet tıbbi-aromatik bitki ile çalışılmıştır. Bitkilerden elde edilen ekstraktların alfa-amilaz, alfa-glukozidaz ve lipaz enzimleri üzerine etkileri incelenmiştir. Bunun yanında bu bitkilerin antioksidan aktiviteleri, toplam fenolik madde miktarları ve toplam flavonoid miktarları çeşitli metotlarla incelenmiştir. Bitkilerin ekstraksiyonu metanol ile klasik yöntemle yapılmıştır.
Her bir ekstraktın Folin-Ciocalteu ayıracı (FCR) ile toplam fenolik madde içeriği, DPPH metoduyla serbest radikali indirme aktivitesi, TEAC metoduyla antiosidan kapasitesi ve beta-karoten ağartma yöntemi kullanılarak antioksidan aktivitesi tayin edilmiştir. 
Test edilen 9 farklı bitki arasında alfa-glukozidaz enzim inhibisyonu aktivitesi (IC50 : 1,18 ± 1,079 mg/ml), antioksidan kapasitesinin ölçüleri olan; DPPH serbest radikali indirme aktivitesi (EC50: 2,36 ± 0,3) ve TFM bakımından (4,094 ± 0,04 µgKE/gKM) en yüksek değere sahip olan örneğin tıbbi nane (M.piperita) olduğu belirlenmiştir. TFMM'nın (31,13 ± 1,845 gallik asit eşdeğeri-mg/g) antioksidan kapasitesi ve enzim inhibisyonu ile doğru orantılı olduğu belirlenmiştir. TFMM ile bitkisel materyallerin IC50 değerleri (-0,88) arasında negatif yönlü, çok yüksek korelasyona sahip, %99 anlamlı (p<0,01) bir ilişki vardır. TFMM ile bitkisel materyallerin EC50 değerleri (-0,77) arasında negatif yönlü, yüksek korelasyona sahip, %99 anlamlı (p<0,01) bir ilişki vardır.
Çalışmada kullanmış olduğumuz bitkisel materyallerin alfa-amilaz ve lipaz enzimleri üzerine etkilerinin olmadığı sonucuna varılmıştır.

Abstract:
Medicinal and aromatic plants are widely used for protection and improvement of human health as well as preservation and flavored of foods. With the increase in the world population, the diversity of human needs and the increase in demand for natural products, the importance of medicinal and aromatic plants has been also increasing.
In this research, we studied with 9 medicinal aromatic plants. The effects of extracts from plants on alpha-amylase, alpha-glucosidase and lipase enzymes have been examined. In addition to these, antioxidant activities, total phenolic contents and total flavonoid contents of these plants were examined by means of various methods. Extraction of plants were carried out by the conventional method with methanol.

Total phenolic contents, free radical scavenging activities, antioxidant capacity and antioxidant activity have been determined for each extract by FCR, DPPH, TEAC and beta carotene oxidation method, respectively.

Among 9 different plants tested has been found to be medicinal mint (M.piperita) which sample with the highest value in terms of alpha-glucosidase enzyme inhibition activity (IC50: 1.18 ± 1.079 mg / ml), DPPH free radical scavenging activity (EC50: 2.36 ±0.3) which a measure of antioxidant capacity and total flavonoid amount (4,094 ± 0,04 μgKE / gKM). TPMM (31,13 ± 1,845 gallic acid equivalents-mg / g) has been determined to be directly proportional with antioxidant capacity and enzyme inhibition. Between TPMM and IC50 values of plant materials (-0.88) has a relationship that negative, very high correlated, 99% significant (p <0.01). Between TFMM and IC50 values of plant materials (-0.77) has a relationship that negative, high correlated, 99% significant (p <0.01).
We concluded that the herbal materials we used in our study had no effect on alpha-amylase and lipase enzymes.