Ortaokullarda değerler eğitimi ve istenmeyen öğrenci davranışlarına ilişkin öğretmen görüşlerinin değerlendirilmesi
The evaluation of teacher's opinions regarding the student misbehaviours and the training of values at secondary schools
Yazar: FAYSAL ÖZDAŞ
Danışman: DOÇ. DR. BURHAN AKPUNAR
Fırat Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Programları ve Öğretimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2013
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Değerler = Values ; Değerler eğitimi = Values education ; Ortaokullar = Secondary schools ; İstenmeyen öğrenci davranışı = Unwanted student behavior

Özet:
Bu araştırmanın genel amacı, ortaokul öğretim programlarında yer alan değerlerin kazandırılma düzeyinin belirlenmesi ile bu programın hedef kitlesini teşkil eden öğrencilerde istenmeyen davranışların görülme sıklığını tespit etmektir. Bu genel amaca bağlı olarak araştırmada aşağıdaki alt amaçlara cevap aranmıştır.
1. Ortaokul öğretim programlarında yer alan değerlerin kazandırılma düzeyine ilişkin öğretmen görüşleri hangi düzeydedir?
2. Ortaokul öğretim programlarında yer alan değerlerin kazandırılma düzeyine ilişkin öğretmen görüşleri arasında; a) Cinsiyet, b) Branş, c) Kıdem ve d) Görev yapılan okul türü değişkenlerine göre anlamlı fark var mıdır?
3. Ortaokullarda istenmeyen öğrenci davranışlarına ilişkin öğretmen görüşleri nelerdir?
4. Okulda istenmeyen öğrenci davranışlarının görülme sıklığına ilişkin öğretmen görüşleri arasında; a) Cinsiyet, b) Branş, c) Kıdem ve d) Görev yapılan okul türü değişkenlerine göre anlamlı fark var mıdır? 
5. Ortaokul öğretim programlarında yer alan değerlerin kazandırılma düzeyi ile istenmeyen öğrenci davranışlarının görülme sıklığı arasındaki ilişki nasıldır? 
Betimsel araştırma modellerinden karma araştırma modelinde yürütülen bu araştırmanın evreni, 2012-2013 eğitim-öğretim yılında Batman ili merkez ilçede yer alan 56 okulda (51 resmi ve 5 özel okul) görev yapan 1450 öğretmenden oluşmaktadır. Örneklem ise bu evrenden basit seçkisiz örnekleme ile seçilen 34 (30 resmi ve 4 özel okul) okulda görev yapan 590 öğretmenden (545 resmi okul ve 45 özel okul) oluşturulmuştur. Araştırmanın nitel boyutunda ölçüt örnekleme yöntemi kullanılmış veriler ise, 172 öğretmenden görüşme formu ile elde edilmiştir. Nicel verilerin analizinde ortalama, standart sapma, Bağımsız Gruplar t-testi, Mann-Whitney U-testi ve Tek Yönlü Varyans Analizi kullanılmıştır. Kruskal Wallis H-testinin anlamlı olduğu durumlarda Mann Whitney U testi uygulanmıştır. Nitel verilerin çözümlenmesinde içerik analizi yöntemi kullanılmıştır. Verilerin analizinden şu sonuçlar elde edilmiştir: 
Araştırmaya katılan öğretmen görüşlerine dayalı olarak, ortaokul öğretim programlarında yer alan değerlerin ?Bireyler arası ilişkiler? ?Milli Değerler?,?Evrensel Değerler? ve ?Özerklik? boyutlarındaki değerler ?Kısmen Yeterli? düzeyinde kazanılmış olduğu belirlenmiştir. Ortaokul öğretim programlarında yer alan değerlerin kazandırılma düzeyine ilişkin öğretmen görüşleri arasında okul türü değişkenine göre, özel okullarda görev yapan öğretmenler lehine anlamlı fark olduğu, cinsiyet, kıdem ve branş değişkenlerine göre ise anlamlı bir fark olmadığı tespit edilmiştir. 
Araştırmaya katılan öğretmenlere göre, ortaokullarda istenmeyen öğrenci davranışlarının görülme sıklığı, ?Bireyler Arası İlişkiler?, ?Sınıf Dışı Davranışlar ve  ?Zarar Verici Davranışlar? boyutlarında ?Bazen? düzeyinde gerçekleşmektedir.  Ortaokullarda istenmeyen öğrenci davranışlarının görülme sıklığına ilişkin öğretmen görüşleri arasında okul türü değişkenine göre, özel okullarda görev yapan öğretmenler lehine anlamlı fark olduğu tespit edilmiştir. Cinsiyet değişkenine göre, öğretmen görüşleri arasında anlamlı fark, erkek öğretmenlerin lehinedir.  Kıdem süresine göre, ?Bireyler Arası İlişkiler? ve ?Zarar Verici Davranışlar? boyutunda istenmeyen öğrenci davranışlarının görülme sıklığına ilişkin öğretmen görüşleri arasında 1-5 kıdem yılına sahip öğretmenler ile 11-15 kıdem yılına sahip öğretmenler arasında anlamlı farklılık vardır. Bu fark,  11-15 kıdem yılına sahip öğretmenlerin lehinedir. Ortaokullarda istenmeyen öğrenci davranışlarının görülme sıklığına yönelik olarak, branş değişkenine göre, öğretmen görüşleri arasında anlamlı bir farkın olmadığı tespit edilmiştir. Sonuçlar bir bütün olarak değerlendirildiğinde, ortaokullarda değerlerin kazandırılma düzeyi ile istenmeyen öğrenci davranışlarının görülme sıklığı arasında negatif yönde anlamlı bir ilişkinin olduğu görülmüştür.



Anahtar Kelimeler: Değerler, Değerler Eğitimi, İstenmeyen Davranışlar, Ortaokul Programları, Okulda Değerler Eğitimi

Abstract:
The general objective of this study is to determine the values taking place in the curriculum of secondary school acquisition level and the incidence of students? misbehaviors who are the targeted group in this study. Depending on the overall goal of this study, it has been tried to seek answers to the following up? objectives.
1.  At what level are the teachers? opinions about the acquisition level of the values that are present at secondary education programmers?
2. As regards to the values in the curriculum of secondary school acquisition level among the teachers? opinions, is there a significant difference according to the following variables; a) gender b) branch c) seniority and d) the type of the school that working ?
3. How are the opinions of the teachers regarding to the incidence of the students? misbehaviors?
 4. As regards to the incidence of the students? misbehaviors among the views of the teachers, is there a significant difference according to the following variables; a) gender b) branch c) seniority and d) the type of the school that working ?
5. What is the level of the relationship between the values in the curriculum of secondary acquisition level and the incidence of the students? misbehaviors?This study has been carried out by using one of the descriptive research models: Integrated research scanning model and the scope of the study covered 1450 teachers working in 56 schools ( 51 official, 5 private) in the city centre of Batman in 2012-2013 Education and Teaching year. The sample of the study has been made up with 590 teachers (545 official schools, 45 private schools) working in 34 schools ( 30 official, 4 private schools) who are chosen by using simple random sampling model. In the qualitative dimension of the research, criterion sample survey is used and this has been attained through the application of 172 teacher interview forms.
In analyzing the quantitive data; Medial, Standard Deviation, Detached Groups t-test Mann-Whitney U-test and One-Way Variance Analysis have been applied. For the nonparametric significant, Mann-Whitney U-test has been applied. In the analysis of the qualitative data, content analysis method has been used. The following results have been obtained from the analysis of the data:
Based on the opinions  of the teachers who involved in this study , values in the curriculum of secondary school; values in dimensions of ?Interpersonal Relations?, `National Values?, ?Universal Values? and ?Autonomy? have been acquired  at ?Partially Sufficient? level. Among the teachers? opinions referring to the acquisition level of the values in secondary schools according to the school variables, It has been proved that there is a  significant difference in favour of the teachers working in private schools but according to gender, seniority and branch variables, there is not a significant difference.
According to the teachers involved in this study, the incidence of the students? misbehaviors ; behaviors that frequently appeared in dimensions of ?Interpersonal Relations?, ?Out Class Behaviors?, ?Mischievous behaviors? have been occurred at ?Sometimes?? level. Among the teachers? opinions referring to the incidence of the students? misbehaviors according to the school variables, It has been proved that there is a significant difference in favour of the teachers working in private schools. According to gender variable, there is a significant difference is in  the favour of the male teachers.
According to seniority period, in dimensions of ?Interpersonal relations?? and `?Mischievous behaviors?? there is a significant difference between the teachers who has 1-5 seniority years and 11-15 seniority years among the teachers? opinions about the incidence of the students? misbehaviors. This difference in favour of the teachers who has 11-15 seniority years. According to the incidence of the students? misbehaviors; according to branch variable, there is not a significant difference among the teachers? opinions. When results are evaluated as a whole, there seems to be a significantly negative relationship between the acquisition level of the values in secondary schools and the incidence of the students? misbehaviors.



Key Words: Values, Values Education, Misbehaviors, Curriculum of Secondary School, Values Education in Schools,