Şarkikaraağaç Alcıklar ve Kale mezarlıklarındaki Osmanlı Türkçesi ile yazılmış mezar taşları
Tombstones written with Ottoman Turkish in Şarkikaraağaç Alcıklar and Kale cemeteries
Yazar: ERHAN ŞİMŞEK
Danışman: PROF. DR. BAHATTİN YAMAN
Süleyman Demirel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: El Sanatları = Crafts ; Sanat Tarihi = Art History
Dizin: El sanatları = Handicrafts ; El yazısı = Handwriting ; Isparta-Şarkikaraağaç = Isparta-Şarkikaraağaç ; Mezar taşları = Tambstones ; Mezarlar = Graves ; Mezarlıklar = Cemeteries ; Osmanlıca = Ottoman ; Süslemeler = Ornamentations ; Yazıtlar = Inscriptions

Özet:
Konum itibariyle önemli geçiş yolları üzerinde bulunan Şarkikaraağaç, tarihin her döneminde dikkat çekici bir yerleşim yeri olmuştur. İlçede, Osmanlı döneminde çok sayıda medrese inşa edilmiş, yerli ve dışarıdan gelen âlim zâtlar vesilesiyle ilçe ilim ve irfan yuvası olmuştur. Bundandır ki Osmanlı Türkçesi ile yazılmış mezar taşları Şarkikaraağaç'ta çokça bulunmaktadır. Ayrıca Cumhuriyet kurulup yeni alfabeye geçildikten sonra da uzun bir süre ilçedeki mezar taşlarının bir kısmının Osmanlı Türkçesi ile yazıldığı, bazı kitabelerin de üst kısmı Osmanlı Türkçesi, alt kısmı veya ayak taşının günümüz Türkçesi ile yazıldığı gözlemlenmiştir.

Çalışmada ilçedeki Alcıklar ve Kale mezarlıklarındaki Osmanlı Türkçesi ile yazılmış mezar kitabeleri yer almaktadır. Alcıklar mezarlığında on üç, Kale mezarlığında doksan dört mezar taşı olmak üzere toplamda yüz yedi mezar taşı incelenmiştir. Osmanlı erkek mezar taşlarındaki geleneksel serpuş geleneğinin, araştırma konusu olan mezar taşlarının bazılarında yer almaması dikkat çekici bir durumdur. Kadın mezar taşlarında genellikle çiçek ve ağaç motifleri yer almaktadır. Bazı taşlarda ise süsleme unsurları bulunmamaktadır. Mezar taşlarının zaman ve iklimsel koşullardan dolayı fazlaca yıprandığı görülmektedir.

Anahtar Kelimeler: Osmanlı, Şarkikaraağaç, Kitabe, Mezar Taşı, Süsleme

Abstract:
Şarkikaraağaç locating on important passageways in terms of location, has been a remarkable settlement in every period of history.

There were many madrasas in the district during the Ottoman period, and it was a science and wisdom centre thanks to domestic and foreign scholars. Therefore, tombstones written in Ottoman Turkish are found in Şarkikaraağaç plentifully. Besides, after the Republic was established and passed to the newalphabet, it was observed that a part of the tombstones in the district was written with Ottoman Turkish and a part of the inscription was written with Ottoman Turkish, lower part or foot stone with modern Turkish for a long time.

In the study, there are inscriptions written in OttomanTurkish in Alcıklar and Kale Cemeteries. Totally a hundred and seven tombstones including thirteen in Alcıklar Cemetery and ninety-four inscriptions in Kale Cemetery were investigated. It is remarkable that the traditional tradition of headgear in Ottoman male gravestones is not included in some of the gravestones of the research. Women's tombstones generally contain flower and tree motifs. Some stones do not have ornamental elements. It is seen that the gravestones are worn out so much due to time and climatic conditions.

Keywords: Ottoman, ġarkikaraağaç, Inscription, Tomb, Decoration







Keywords: Ottoman, Şarkikaraağaç, Inscription, Tomb, Decoration