Dönemsel halka arzlarda şirket büyüklüğü ve halka arz yönteminin kısa ve uzun dönem hisse senedi fiyat performansına etkisi: Borsa İstanbul uygulaması
Effects of company size and issue method on the price performance of the stocks issued through seasoned equity offerings for long  and short term: Evidence from Borsa İstanbul
Yazar: MUSTAFA ÖZYEŞİL
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA ÇIKRIKÇI
İstanbul Aydın Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / İşletme Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Birincil halka arz = Initial public offering ; Borsa = Stock exchange ; Borsa İstanbul = İstanbul Stock Exchange ; Düşük fiyatlandırma = Underpricing ; Fiyat = Price ; Fiyat artışı = Price inerease ; Halka açılma = Public offering ; Hisse senedi değeri = Stock valuation ; Performans = Performance

Özet:
Bu çalışmanın amacı, Borsa İstanbul'da 2010 – 2015 döneminde dönemsel halka arzı gerçekleştirmiş firmaların hisse senetlerinin halka arz sonrası kısa ve uzun dönem fiyat performansını tespit etmek ve söz konusu performans üzerinde başta şirket büyüklüğü ve halka arz yöntemi olmak üzere etkili olan diğer belirleyici faktörlerin analizini gerçekleştirmektir. Çalışmada hisse senetlerinin fiyat performansı ile ilgili olarak, kısa dönem düşük fiyatlama (underpricing) ve uzun dönem düşük performans (underperformance) anomalilerin varlığı incelenmiştir.
Hisse senetlerinin düzeltmiş getirileri baz alınarak yapılan t-testi sonuçlarına göre; inceleme döneminde Borsa İstanbul'da kısa dönem düşük fiyatlama anomalisi tam olarak teyit edilememiştir. Sadece yıl bazında 2011 ile 2015 yıllarında ve sektör bazında ise sanayi sektörü hisse senetlerinde düşük fiyatlama anomalisi istatistiki açıdan teyit edilebilmiştir. Diğer bir ifadeyle yatırımcıların, sanayi sektöründe yer alan firmalar tarafından gerçekleştirilen 2011 ve 2015 yıllarına ait dönemsel halka arzlardan hisse senedi almaları durumunda, kısa dönemde anormal getiri elde etmeleri mümkündür. Uzun dönem düşük performans anomalisi ise inceleme dönemindeki tüm yıllar ve sektör bazında teyit edilmiştir. Dönemsel halka arzın gerçekleştiği tarihte hisse senedini alıp, arzdan sonraki ilk 36 ay boyunca elinde tutan bir yatırımcının getirisi; piyasanın (Bist 100 Ulusal Endeksi) ve benzer firmaların (şirket büyüklüğü ile PD / DD çarpanına göre örneklemdeki firmalarla eşleşen dönemsel halka arzı gerçekleştirmemiş firmalar) hisse senedi getirileriyle kıyaslandığında çok daha düşük kalmaktadır.  Hatta yapılan uzun dönem için yapılan analizlerde yatırımcının ham, anormal ve kümülatif anormal getirilerinin sürekli negatif çıktığı tespit edilmiştir. Elde edilen bulgular istatistiki açıdan anlamlı olup, literatürde yer alan önceki çalışmaların sonuçlarıyla da uyumludur. 
Çalışmada ayrıca hisse senetlerinin kısa ve uzun dönem fiyat performansı üzerinde etkili olan faktörler incelenmiştir. Panel regresyon analizi yapılarak hisse senedi fiyat belirleyicileri tespit edilmeye çalışılmıştır. Hisse senetlerinin kısa ve uzun dönem fiyat belirleyicileri olarak; Hisse Senedi Fiyatı, Halka Arz Adedi, Firma Büyüklüğü, Halka Arz Yöntemi, İşlem Hacmi, Fark, Kaldıraç Oranı, Sermaye Artırım Oranı, PD / DD ve Volatilite olmak üzere 9 bağımsız değişkenin etkisi analiz edilmiştir. Kaldıraç oranı, sermaye artırım oranı ve bedelli sermaye artırım yöntemi değişkenlerinin kısa dönem içindeki tüm zaman dilimlerinde hisse senedi fiyat performansına etkisi pozitif olarak tespit edilirken, PD / DD ve tahsisli sermaye artırım yöntemi değişkenlerinin ise negatif olarak tespit edilmiştir. Diğer değişkenlerin ise seçilen kısa dönem zaman dilimine bağlı olarak hisse senedi fiyat performansı üzerindeki etkisi pozitif veya negatif olmaktadır. Uzun dönemde ise kaldıraç oranındaki değişim, halka arzın tahsisli sermaye artırımı şeklinde yapılması ve işlem hacmi değişkenlerinin hisse fiyat performansı üzerindeki etkisi pozitif iken diğer tüm değişkenlerin hisse senedi fiyat performansına etkisi negatif olarak tespit edilmiştir. 

Anahtar Kelimeler : Halka Arz, Dönemsel Halka Arz, Düşük Fiyatlama, Düşük Performans, Fiyat Anomalileri.

Abstract:
The main objective of this study is to determine the short and long term price performance of the stocks issued by the companies through seasoned equity offerings for the period of 2010-2015 in Borsa İstanbul and find out determinant factors on the short and long term price anomalies. In the study, in order to evaluate price performance of stocks, short-term underpricing anomaly and long-term underperformance anomaly were examined. 
According to the t-test results based on adjusted returns of equities, the short term underpricing anomaly can not be fully confirmed in Borsa Istanbul during the analysis period. It has been confirmed statistically only in 2011 and 2015 years and in the stocks of industrial sector. In other words, it is possible for investors to obtain abnormal returns in the short term if they purchase shares from the seasoned equity offerings for 2011 and 2015 carried out by companies in the industry sector. Long-term underperformance anomaly has been confirmed for all years and all sectoral basis analysis during the review period. Through the buy and hold investment strategy metodology, we observed that the returns of the investors bought stocks and hold them for the 36 months have a significiantly lower returns when compared to market returns (Bist 100 index) and peer group companies that match sample firms in terms of asset size and M/B ratio. Also based on the findings of long term analysis, returns of investors for the long – run has been observed as negative. Obtained findings statistically significant and consistent with the results in previous literature.
In addition to this, in the study the determinants of price performance of stocks were analyzed both for the short and long term. Panel regression analysis was conducted in order to find out effect of selected variables. Determinants that considered as independent variables in study include; Stock Price, Number of Public Offerings, Company Size, Public Offering Method, Transaction Volume, Difference, Leverage Ratio, Capital Increase Rate, M / B ratio and Volatility. For all time periods of the short term; we observed that the variables cover leverage ratio change, capital increase rate and the capital increase performed without restriction of subscription rights (public placement) have positive effect on share price performance while other variables such as M / B ratio and capital increase in the form of private offerings (private placement) have a negative impact.
The other variables have positive or negative effect depending on the selected short-term time period. In the long run; the effect of variables like the leverage ratio change, capital increase in the form of private offerings (private placement) and transaction volume have a positive effect on the share price performance whereas the effect of the other variables on the share price performance is negative.

Keywords : Initial Public Offering (IPO), Seasoned Equity Offerings (SEO), Underpricing, 
Underperformance, Price Anomalies.