Çocuk tiyatrosunda kukla ile black light tekniğinin birleştirilmesi ve bir uygulama: Atilla Savumlu'nun "Alaycı Kuş ve Yabancı Şarkılar" oyunu /
Yazar: ATİLLA SAVUMLU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ABDULKADİR ÇEVİK
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tiyatro Ana Bilim Dalı / Tiyatro Yönetmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Sahne ve Görüntü Sanatları = Performing and Visual Arts
Dizin: Kukla = Puppet ; Siyah ışık = Black light ; Tiyatro = Theatre ; Tiyatro oyunları = Theater plays ; Çocuk tiyatrosu = Children's theatre

Özet:
ÖZET

       "Çocuk Tiyatrosu" oyuncusu ergin, çocuk ya da kukla olabilen; çocuk seyirci için oynanan; eğlendirme, öğretme, kişilik oluşturma ve eleştirme gibi işlevleri saptanmış bir tiyatro olarak tanımlanmaktadır. Çocuk Tiyatrosu sayesinde, hayatı gündelik deneyimlerle algılamaya ve öğrenmeye çalışan çocukların, eğlenceli, yaratıcı ve düşsel bir atmosfer içinde, ileriki yaşantılarına büyük ölçüde etki edebilecek kimi evrensel, etik tartışmalarla (yalan söylemenin kötülüğü gibi) karşılaşmalarının, gelişimlerine faydalı olacağı düşünülmektedir. Çocuk Tiyatrosu, karakter ve hikâyeyle kurulan empati sayesinde çocuğa güvenli bir ortamda, hayat boyu karşısına çıkabilecek olası ahlaki ikilemler üzerinde sağlıklı bir yargı geliştirebilme olanağı sunmaktadır.
       Çocuk Tiyatrosu için tasarlanmış kuklaların dramatik bir aksiyon içinde yer aldığı türe "Kukla Tiyatrosu" denmektedir. Kukla, Geleneksel Türk Tiyatrosunda çeşitli biçimlerde kullanılan, Türk Tiyatrosunun yabancı olmadığı bir öğe olarak karşımıza çıkmaktadır.
21. yüzyılda da Türkiye'de Çocuk Tiyatrosu, kukla öğesinden sıkça yararlanmaktadır. Fakat geleneksel tarzların dışına çıkan ve yeni dramatik metinleri kukla öğesiyle çağdaş bir biçimde anlatan bir Çocuk Tiyatrosu yapısı henüz nitelik açısından tartışma götürür haldedir.
       Çocuk Tiyatrosunda "Black Light" tekniğinin tercih edilmesi Kukla Tiyatrosu için yeni anlatım olanağı sağlamaktadır. Yalnızca belli renklerin göründüğü, diğerlerinin ise karanlık kaldığı ve kukla oynatıcısının tamamen görünmez hale gelmesini sağlayan bu yeni tarz, Çocuk Tiyatrosu için araştırmaya değer yeni sahneleme olanakları sunmaktadır.
        "Black Light" tekniği Türkiye'de bazı görsel sanatlarla beraber kullanılıyor ya da yalnızca kendi başına bir gösteri biçimi olarak sunuluyor olsa da Çocuk Tiyatrosu alanında yaygın olarak kullanılmamaktadır. Nadiren de olsa "Black Light" kullanımıyla sahnelenen çocuk oyunlarında ise bu gösteri tekniği herhangi bir bilimsel araştırma sürecine tabi tutulmamaktadır. Bu uygulamalar, klasik Çocuk Tiyatrosu metinlerinin "Black Light"a uyarlanması şeklinde gerçekleştirilmektedir.               Bu uygulamada hedeflenen ise "Black Light" tekniği ile Kukla Tiyatrosunu birleştirmek için özel olarak yazılmış bir metin üzerinde çalışmak ve bu çalışmayı bilimsel araştırma süreci kapsamında ele almaktır. Araştırma sürecinde karşılaşılan aşamaların belgelenmesi ve anket uygulamasıyla ortaya çıkacak verilerin, Çocuk Tiyatrosu'nun bu yeni bakış açısıyla gerçekleştirilmesi için kendinden sonraki çalışmalara bir yol haritası sağlaması amaçlanmaktadır.


Anahtar Kelimeler: Çocuk Tiyatrosu, Kukla, Black Light, Black Light Kukla Tiyatrosu

Abstract:
ABSTRACT

       Children's theatre is defined as a form where actors can be adolescent, children or puppets; whose audience is children and it has the purpose of entertaining, educating, character building and criticism. It is considered to be highly beneficial to the children development as it makes it possible for the children who try to perceive and learn life by daily experiences, to encounter universal and ethical problems in a fun and creative atmosphere. It is considered that the simulation achieved via the characters and the emphatic link established to them makes it possible for the children to encounter possible moral dilemmas so that they can build their own point of views in a secure environment.
       Puppet theatre contains puppets designed for this purpose in a dramatic action and Turkish theatre is no stranger to this from as we see many examples and types of puppets such as shadow plays of Karagöz or the village plays of Anatolia. 21th century Turkish children's theatre taps into puppet element frequently. However a puppet theatre structure that transcends traditional forms and focuses on new texts is still on a disputed stage.
        'Black Light' technique as a preference on children's theatre opens up new possibilities in terms of expression. This new technique where only some colors are visible to the eye and where the actor is rendered invisible gives children's theatre new ways to be performed.
       Although the technique of 'Black Light' is incorporated into some visual arts or is mainly performed as a 'Black Light' show, it is rarely used in children's theatre in Turkey. And these rare occasions of 'Black Light' incorporated children's plays are not subjected to a scientific research process and are usually staged as adaptations of classical children's plays.              However, what is aimed at this practice is to work on a play that is specially written for 'Black Light' technique and for the text to take its final form after it is subjected to scientific research processes. The purpose is to offer a sort of road map to the practitioners via documenting the steps and stages during this research process.
The significative aspect of the project's content is to research the 'Black Light' technology's impact and incorporation on children's theatre.
 'Black Light' technique is to be approached as it can reunite the children (who is accustomed to the two-dimensional forms of cartoons, television and web videos) with the theatral form.



Keywords: Children's Theatre, Puppet, Black Light, Black Light Puppet Theatre