Liberal Milliyetçilik, Anayasal Yurtseverlik ve İslamcılık açısından Türkiye'de milli eğitim (2002-2022)
In terms of Liberal Nationalism, Constitutional Patriotism and Islamism education in Turkey (2002-2022)
Yazar: MEHMET ŞİRİN FİLİZ
Danışman: PROF. DR. HASAN ÜNDER
Ankara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitimin Kültürel Temelleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Felsefesi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Milliyetçiliğin yurttaşlar arasında dayanışmayı sağlama gibi güçlü yönleri olduğu gibi homojenleştirici bir yönü olması nedeniyle farklı alt kimlikleri görmezden gelebilmektedir.  Bu nedenle bir yandan farklılıklara saygı duyulurken bir yandan da ortak bir kamusal kültürün nasıl inşa edileceği siyaset felsefecilerin tartıştıkları önemli sorunlardan biridir. Bu tartışmalara kuramsal olarak "Liberal Milliyetçilik" ve "Anayasal Yurtseverlik" kuramları önemli katkılarda bulunmaktadırlar. Türkiye'de de siyasal alanda olduğu gibi eğitim alanında da benzer bir tartışmaya rastlanmaktadır. Bu bağlamda İslamcı köklere sahip olmasına rağmen AK Parti iktidara geldiği ilk yıllarda farklılıklara saygılı bir yurttaşlık düşüncesi inşa edeceğini vaat ettiği için AK Parti'nin en çok müdahale ettiği alanlardan biri de eğitimdir. Bu çalışma AK Parti dönemi eğitim politikalarını "Liberal Milliyetçilik", "Anayasal yurtseverlik" ve "İslamcılık" çerçevesinde incelemeyi amaçlamaktadır. 
Araştırmada nitel araştırma durum çalışması deseni kullanılmıştır. Çalışmanın verilerini AK Parti döneminde görev almış bakanların, parti sözcülerinin ve İslamcı aydınların düşünceleri, mevzuat değişiklikleri ile birlikte farklı kademelerden ders kitapları ve şura kararları oluşturmaktadır. Ders kitapları ve şura kararları içerik analizi tekniğiyle incelenmiştir. 
AK Parti'nin iktidara geldiği ilk yıllarda muhafazakâr demokrasi söylemini benimseyerek eğitimde liberal bir dil ve söylem benimsendiği, 2011 yılından itibaren ise dini söylemler kullanıldığı, 2016 yılından günümüze ise milliyetçi bir dil kullanıldığı sonuçlarına varılmıştır. AK Parti iktidara ilk geldiği yıllarda demokratik çoğulcu bir eğitim inşa etmeyi vaat etmiş ancak bunu başaramamıştır. Çalışmada "Liberal milliyetçilik" ve "Anayasal Yurtseverlik" kuramları çerçevesinde eğitimin toplumsal dayanışmayı sağlamada önemli bir rolü olduğunu bununla beraber toplumsal dayanışmanın farklı kimlikleri de içerecek demokratik bir temelde inşa edilmesi gerektiği önerilmektedir.

Abstract:
Nationalism has strong aspects such as providing solidarity among citizens, however, it can ignore different sub-identities due to its homogenizing purpose. For this reason, how to build a common public culture while respecting differences is one of the important issues discussed by political philosophers. Theoretically, "Liberal Nationalism" and "Constitutional Patriotism" make important contributions to these discussions. In Turkey, a similar discussion can be seen in the field of education as well as in the political field. In this context, although AK Party has Islamic roots, it promised to build a citizenship idea that respects differences in the first years it came to power, one of the fields in which the AK Party intervened most is education. 
This study aims to discuss the policies of education in the AK Party governing period within the framework of "Liberal Nationalism", Constitutional Patriotism" and Islamism. Qualitative research case study design was used in the research. The data sources of the study consist of the thoughts of the ministers, party spokesmen and Islamist intellectuals who served in the AK Party governing period, legislative changes, textbooks from different levels and council decisions. Textbooks and council decisions were analyzed by content analysis technique.
It has been concluded that in the first years when the AK Party came to power, a liberal language and discourse was adopted in education by adopting the conservative democracy discourse, religious discourses were used since 2011, and a nationalist language has been used since 2016. In the first years when the AK Party came to power, it promised to build a democratic pluralistic education, but failed to do so. In the study, it is suggested that education has an important role in providing social solidarity within the framework of "Liberal nationalism" and "Constitutional patriotism" theories, and that social solidarity should be built on a democratic basis that will include different identities.