Türk katma değer vergisi sisteminde ihracat istisnası uygulaması ve Avrupa Birliği'ne üye ülkeler açısından değerlendirilmesi /
Yazar: MURAT KAYA
Danışman: Y.DOÇ.DR. YAŞAR METHİBAY
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Maliye Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Ekonomi = Economics

Özet:
513 ÖZET İhracatta KDV istisnası uygulaması AB'ye üye ülkeler gibi Türk KDV Sisteminde de yer alan önemli bir istisna türüdür, ihracatta KDV istisnasının ihdas edilme amacı ihracatçıların uluslararası piyasalarda rekabet gücünün arttırılması yoluyla ihracatı teşvik etmektir. Söz konusu istisna AB'ye üye ülkeler ve Türkiye'de ihracatı teşvik politikası kapsamında düzenlenmiş olan mali(vergisel) teşvikler içinde yer almaktadır. Ayrıca gerek AB üyesi ülkelerde gerekse Türkiye'de uluslararası mal ve hizmet hareketleri için "varış ülkesi" prensibinin benimsenmiş olması, söz konusu mal ve hizmetlerin tüketilecekler!' ülkede vergilendirilmelerini gerekli kılmakta, dolayısıyla ihracat ve ihracat benzeri işlemler KDV istisnasına tabi tutulmaktadır. ihracatta KDV istisnası iade hakkı doğuran istisnalar (tam istisna) içinde olup, söz konusu istisna kapsamındaki ihracat işlemlerinin ve ihracat benzeri işlemlerin gerçekleştirilmesi için satın alınan mal ve hizmetlere, yapılan harcamalara ilişkin ödenmiş olan KDV ihracatçılara iade edilmektedir. Bu uygulama itibariyle AB Ortak KDV Mevzuatı ve Türk KDV Mevzuatı arasında tam bir uyum sağlanmış bulunmaktadır. İhracatta KDV istisnası uygulaması kendi içinde alt başlıklara ayrılmaktadır. Bunlar; mal ihracatında KDV istisnası, hizmet ihracatında KDV istisnası yolcu beraberi eşya ihracı kapsamında KDV istisnası ve ihraç kayıtlı teslimlerde tecil-terkin ve iade uygulaması olarak sıralanabilir. Söz konusu sıralama Türk KDV Mevzuatı uyarınca geçerli olup AB Ortak KDV Mevzuatı incelendiğinde ihracat öncesi aşamaya kaydırılmış bir istisna türü olan ihraç kayıtlı teslimlerde tecil-terkin ve iade uygulamasına rastlanmamaktadır.514 ihracatta KDV istisna uygulaması mal ihracatı ve yolcu beraberi eşya ihracatı uygulamaları itibariyle önemli ölçüde uyumlu olup, hizmet ihracatı uygulaması itibariyle Türk KDV Mevzuatı ve Birlik Ortak KDV mevzuatı arasında temel alınan kıstaslarda ve kriterlerde farklılıklar olduğu görülmektedir. AB'ye uyum çalışmaları kapsamında Birlik Ortak KDV Mevzuatıyla aramızdaki farklılıkların giderilmesine çalışılması gerekmektedir. KDV indirim ve iade mekanizması itibariyle sistemler karşılaştırıldığında genel işleyiş itibariyle Türk KDV Mevzuatı ve AB Ortak KDV Mevzuatı arasında uyum sağlanmış olduğu görülmektedir. Her iki taraf açısından da ihracatta KDV iadesi uygulaması, ihracatçıların üzerine yüklenen vergi yükünün kaldırılması olarak algılanmakta ve bu uygulamaya özel önem verilmektedir. İade uygulaması itibariyle Birlik Ortak KDV mevzuatında düzenlenmiş olup, Türk KDV Mevzuatında bulunmayan hususlar da mevcuttur. Bunlar; yabancı girişimcilere KDV iadesi ile vergilendirme dönemleri itibariyle indirilecek KDV'nin hesaplanan KDV'den fazla olması nedeniyle indirilemeyen KDV'nin mükelleflere iade edilmesi uygulamalarıdır. Uyum sürecinde bu uygulamalar itibariyle de Türk KDV mevzuatında yeni düzenlemelere gidilmesi muhtemeldir. KDV indirim ve iade uygulaması genel işleyiş itibariyle uyumlu bulunmakla birlikte, AB'ye üye ülkelerde de görüleceği üzere, KDV iadelerinin gerçekleştirilme şekilleri, asgari iade miktarları, iadeleri gerçekleştirecek merciler, iadelerin gerçekleştirilme süreleri, v.b. mevzularda ülkemiz şartlarına bağlı olarak hususi düzenlemelere gidilmiştir.

Abstract:
515 ABSTRACT Value Added Tax (VAT) exemption in exportations is an important application taking place in Turkish VAT System as the other in the EU Comrnon VAT System. The aim of establishing VAT exemption in exportations is to encourage exportation by means of increasing exporters' competition power in international markets. The application, mentioned above is prepared among the financial subventions in both Turkey and the member countries of the EU. in addition; because of the fact that destination principle is adopted both in Turkey and in the member countries of the EU, ali the goods and services are rendered to be taxed in the countries, where consumed. So, ali exportations and transactions vvhich are same as exportations are subject to zero-rated VAT. The exemption, issued is included in the exemptions vvhich are able to be refunded, thus VAT, paid for the expenditures ör the goods and services to realize exports and like -export transactions are able to be refunded to exporters. in respect to this application, the EU Common VAT System and Turkish VAT System have been completely harmonized. VAT exemption in exportations can be seperated in to several subheads. These are; zero- rating VAT in direct exportation of goods, zero-rating VAT in international services (ör services related to exportations), tax - free shopping for foreign travellers and supplies goods and equipments to exporters by condition of exporting them abroad. VVhile revievved the EU Common VAT System, such an application, described as "supplies goods and equipments to exporters in condition of exporting them abroad" has not been available.516 VAT exemption in exportation of goods and tax-free shopping for foreign travellers have been nearly complied with Turkish VAT System and the EU Common VAT System but VAT exemption in exports of services (International services- services related to exportations) have some differences in the fundamental criterions between two systems. Getting the differences closed between Turkish VAT System and the EU Common VAT System have been very important in the process of the integration with the EU. While comparing the deduction and refund of input VAT Mechanism, Turkish VAT system and the EU Common Vat System are seen mostly harmonized. For both sides, VAT refund mechanism is perceived as an application aiming to discharge the tax-burden over the exporters and it's given a special importance. However they couldn't have been prepared in the Turkish VAT System, some arrengements are available in the EU Common VAT System. These are; "Vat refunds for foreign entrepreneurs" and "Refund of excessive VAT, appeared because in terms input VAT exceeds output VAT". During integration process, it's most probable to apply new regulations in Turkish VAT System for these applications. In addition, as among the EU countries to have been seen, the ways of refunding VAT, minimum amounts of VAT refunds, authorized offices for Vat Refunds, periods of Vat Refunds etc. have been specially regulated, related to our country's conditions.