Lise öğrencilerinde akran zorbalığı ile aile aidiyet duygusu arasındaki ilişkinin incelenmesi
The relationship between peer bullying and sense of family belonging in high school students
Yazar: GÜLBİN İŞSEVER
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HATİCE GÜNEŞ
İstanbul Gelişim Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Aidiyet duygusu = Sense of belonging ; Aile = Family ; Akran zorbalığı = Peer victimization ; Ergenler = Adolescents ; Lise öğrencileri = High schools students

Özet:
Ergenlik döneminde akran grupları arasında sıklıkla karşılaşılan 'zorbalık'
küresel anlamda ciddi bir sorundur. Bu araştırmanın amacı, lise çağındaki
öğrencilerin akran zorbalığı yapma/akran zorbalığına uğrama durumları ile
demografik değişkenler ve aile aidiyet duygusu arasındaki ilişkinin incelenmesidir.
Araştırma İstanbul ili Küçükçekmece ilçesinde bir lisede öğrenim gören 9 ve 10. sınıf
öğrencileri ile gerçekleştirilmiştir. Örneklem 92 kız (%42.8), 123 erkek (%57.2)
öğrenciden oluşmaktadır. Araştırmada, Kişisel Bilgi Formu, Olweus Öğrenciler İçin
Akran Zorbalığı Anketi ve Aile Aidiyeti Ölçeği uygulanmıştır. Araştırmanın
sonuçlarına göre, kızlar erkeklerden daha fazla zorbalığa uğramaktadır. Ancak,
zorbalık yapma konusunda cinsiyet farkı bulunmamıştır. Yaş ile akran zorbalığına
uğrama/akran zorbalığı yapma arasında anlamlı bir farklılaşma bulunmaktadır.
Ebeveyn akademik düzeyinin düşük olması, daha fazla akran zorbalığı yapma ile
ilişkilidir; akran zorbalığına uğrama ile ebeveyn akademik düzeyi arasında bir ilişki
bulunmamıştır. Öğrencinin akademik başarısı ile akran zorbalığına uğrama arasında
bir ilişki bulunmazken, akran zorbalığı yapma ile akademik başarı arasında anlamlı
bir ilişki saptanmıştır. Akran zorbalığı yapan ve zorbalığa uğrayan gruplarda sigara
kullanımı sıklığı diğer gruplara göre daha yüksektir. Akran zorbalığı ile aile aidiyeti
ilişkisi incelendiğinde ise, aile aidiyetinin iki alt boyutu olan kendilik aidiyeti ve aile
aidiyeti ile akran zorbalığı yapma arasında negatif yönde anlamlı bir ilişki tespit
edilmiştir. Akran zorbalığına uğrama ile kendilik aidiyeti arasında negatif yönde
anlamlı ilişki saptanmış, ancak, aile aidiyeti alt boyutu ile akran zorbalığına uğrama
arasında anlamlı bir ilişki bulunmamıştır. Sonuç olarak bu araştırma aile aidiyet
duygusunun, akran zorbalığı konusunda önemli bir role sahip olabileceğini
göstermektedir.

Abstract:
Bullying is a globally serious problem in adolescence. The aim of this study is
to examine the relationship between bullying and demographic variables and family
sense of belonging in high school students. The research was carried out among 9th
and 10th grade students from an high school in Küçükçekmece district of İstanbul
province. The sample consists of 92 girls (42.8%) and 123 boys (57.2%). In this
research, Demographic Data Collection Form, Olweus Bully/Victim Questionnaire for
Students, and Family Sense of Belonging Scale were applied. According to the
results of the research, girls are more frequently bullied by others than boys.
However, there is no gender difference in bullying others. There is a significant
difference between age and being bullied / bullying others. Low parental academic
level is associated with high risk for bullying others. Students with low academic
achievement were found to have a greater risk for bullying others. A significant
relationship was found between smoking and being bullied / bullying others. When
the relationship between peer bullying and two sub-dimensions of family sense of
belonging were examined, a negative relationship was found between the sense of
self-belonging and the family sense of belonging and bullying others. A negative
relationship was found between the sense of self-belonging and being bullied.
However, there was no significant relationship between family sense of belonging
sub-dimension and being bullied. In conclusion, this research shows that the family
sense of belonging may have an important role in peer bullying.