Sıcaklık ve yükseklik farkının arı beslemede kışlatma yeteneği üzerine etkisi ve hastalıklara karşı direncinin ölçülmesi
Effect of temperature and altitude difference on wintering ability in bee feeding and measuring resistance against diseases
Yazar: MUSTAFA NACİ YENAL
Danışman: PROF. DR. TARKAN ŞAHİN ; DR. ÖĞR. ÜYESİ MÜKREMİN ÖLMEZ ; DR. ALİ SORUCU
Kafkas Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hayvan Besleme ve Beslenme Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine

Özet:
Sıcaklık ve Yükseklik Farkının Arı Beslemede Kışlatma Yeteneğini Üzerine Etkisi ve Hastalıklara Karşı Direncinin Ölçülmesi
	Bal arılarında verimlilik oldukça önemlidir. Verimliliği etkileyen hastalıklar, bakım ve besleme, koloni yönetimi, mevsim, iklim kuşağı ve flora gibi birçok faktör bulunur. Bunlar içerisinde en çok durulan arı hastalıkları olsa da son yıllarda arıların aktif olmadığı kış döneminin oldukça önemli oluğu görülmüştür. Arıcılıkta kışlatma sonbahar dönemi son bal hasatından sonra başlar bu süreç içerisinde koloniyi gençleştirme, hastalıklar ile mücadele, stok ve çerçeve kontrolü ve kovan izolasyonları gözden geçirilir. Bu çalışmada genellikle kışlatma bölgesi buna bağlı olarak koloni gelişimi ve bal verimlerinin değerlendirilmesi hedeflenmiştir. Bu amaçla eşit koşullarda rastgele seçilen 4 çerçeveli 10'ar kovan 700 m rakımdaki Ağla ve 10 m yüksekliğindeki Büyükkaraağaç bölgelerine yerleştirilmişlerdir. Bu koloniler 15 Mart tarihinde yangı bölgesine getirilerek yavrulu çerçeve ve toplam çerçeve sayıları, varroa yükleri ve bal verimleri belirlenmiştir. Tüm veriler istatistiksel analize tabi tutuldu ve iki lokasyon grubu arasında yavrulu çerçeve sayısı, toplam çerçeve sayısı ve bal verimi analizlerinde T testi, gruplar arasındaki kovan kontrol günleri farklılığı için Tek Yönlü Varyans Analizi (ANOVA), ve bal verimi ile çerçeve sayısı arasındaki ilişki Korelasyon-regresyon testiyle incelendi.Yapılan istatistiki incelemede kış döneminde aktif olmayan Ağla bölgesindeki arılar ile kış dönemi çoğunlukla aktif olan Büyükkaraağaç bölgeleri arasında anlamlı farklılıklar tespit edilmiştir. Ağla bölgesinde bulunan arıların bahar döneminde yavrulu çerçevelerinin baskın arı çerçeveleri ve bal verimlerinin istatistiki olarak anlamlı şekilde fazla olduğu belirlenmiştir. Sonuç olarak kolonin kışlatıldığı bölgenin iklim koşulları arının kış döneminde aktif olup olmamasının koloni gelişimi verimi önemli düzeyde etkilediği belirlenmiştir.

Abstract:
Effect of Temperature and Altitude Difference on Wintering Ability in Bee Feeding and Measuring Resistance Against Diseases
	Productivity is is of great importance in beekeeping. There are various factors that influence productivity, such as diseases, care and feeding, colony management, season, climate zone, and flora. Although bee diseases receive the most attention among these factors, the significance of the inactive winter period has been recognized in recent years. Wintering in beekeeping begins after the final honey harvest in the autumn, during which colon rejuvenation, disease control, stock and frame inspectoion and hive insulation are carried out. This study aims to evaluate the wintering regionand its impact on colony development and honey productivity. For this purpose, ten hives with four frames, which  each were randomly selected  from equal raising conditionsand placed in Ağla, located at an altitude of 700 m, and Büyükkaraağaç, at an altitude of 10 m. These colonies were brought to the evaluation site on March 15th, and the number of brood frames, total frames, varroa loads, and honey yields were determined.All the data were subjected to statistical analysis; T-tests were conducted to examine the brood frame count, total frame count, and honey yield between the two location groups; One-Way Analysis of Variance (ANOVA) was performed to determine the differences in hive control days within the groups, and the correlation-regression test was applied to determine the relationship between production and frame count within the groups.The statistical analysis revealed significant differences between the inactive bees in the Ağla region durion winter season, and the predominantly active bess of Büyükkaraağaç regionduring the winter season. It was determined that the bees in the Ağla region had a significantly more dominant brood frames and higher honey yields during the spring season. In conclusion, the climate conditions of the wintering region, depending on whether the bees are active or inactive during the winter season, significantly affect the colony development and productivity, depending on whether the bees remain active during the winter season.