Öğretmenlerde bireysel ve sosyal sorumluluk, mesleki tükenmişlik ve dindarlık ilişkisi
Individual and social responsibility, professional burnout and religiousness
Yazar: BÜŞRA BODUR
Danışman: DOÇ. DR. HIZIR HACIKELEŞOĞLU
Ordu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Din = Religion ; Psikoloji = Psychology

Özet:
Bu araştırmanın amacı öğretmenlerde bireysel ve sosyal sorumluluk, mesleki tükenmişlik ve dindarlık arasındaki ilişkiyi incelemektir. Bu çalışma iki temel bölümden oluşmaktadır. İlk bölümde çalışmada ele alınan kavramlar hakkında teorik ve kuramsal çerçeve sunulmuş; ikinci bölümde ise elde edilen veriler analiz edilmiştir. Bu şekilde konunun teorik temelleriyle pratik sonuçları arasındaki bağlantı ortaya koyulmaya çalışılmıştır. Çalışma nicel bir araştırma olarak tasarlanmış ve  ilişkisel tarama yöntemi uygulanmıştır. Araştırmanın evreni 2023/2024 eğitim öğretim yılı Ağrı İl Milli Eğitim ve ona bağlı İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü bünyesinde görev yapan 20-51 ve üzeri tüm öğretmenleri kapsamaktadır. Araştırma örneklemini tesadüfi örnekleme yoluyla seçilen %63,2 kadın (n=249), %36,8 erkek (n=145) olmak üzere 394 kişiden oluşmaktadır. Verilerin toplanmasında Bireysel ve Sosyal Sorumluluk Ölçeği, Mesleki Yorgunluk/ Tükenmişlik/Toparlanma (OFER) Ölçeği, Dindarlık Ölçeği ve katılımcıların sosyo-demografik bilgilerini kapsayan anket tekniği kullanılmıştır. Elde edilen veriler SPSS 25.0 paket programı kullanılarak istatistiksel analizlere tabi tutulmuştur. Değişkenlerin puan ortalamalarındaki farklılıkları belirlemek için iki gruplu değişkenlerde bağımsız örneklem T-testi kullanılmıştır. Üç veya daha fazla gruba sahip değişkenler için ise One-Way ANOVA testi yapılmıştır. Ayrıca değişkenler arasındaki ilişkinin yönünü belirlemek amacıyla Pearson korelasyon analizi uygulanmıştır. Araştırma bulguları kapsamında (a) sosyo-demografik değişkenlerle bireysel ve sosyal sorumluluk, (b) bireysel ve sosyal sorumluluk ile mesleki tükenmişlik, (c) bireysel ve sosyal sorumluluk ile dindarlık alt boyutları arasında ilişkiler olduğu; (d) mesleki tükenmişlik ile dindarlık alt boyutları arasında ilişki olmadığı saptanmıştır.

Abstract:
The aim of this research is to examine the relationship between individual and social responsibility, professional burnout, and religiosity in teachers. This study consists of two basic parts. In the first part, I presented theoretical and conceptual background about the topics.In the second part, I analyzed the collected  data regarding the expected relationships.In this way, I addressed the connection between the theoretical foundations of the subject and related empirical findigs.  I used the correlational  research method,  which is a quantitative research method, in the study. The population of the research includes all teachers aged 20-51 and above working within Ağrı Provincial National Education and its District Directorate of National Education in the 2023/2024 academic year. The research sample consists of 394 people, 63.2% women (n=249) and 36.8% men (n=145), selected by random sampling. In the data collection, I used survey technique via a questionnaire form including Individual and Responsibility Scale, Professional Fatigue/Burnout/Recovery Scale (OFER) religiosity scale, and personal information sheet comprising socio-demographic information of the participants. I analyzed the data  collected from the participants by using the SPSS 25.0 statistical software. These analyses enabled me to make a more in-depth examination and interpretation regarding the data. I used Independent sample T-test  to determine the differences in the mean scores of two group variables.  I also run One-Way ANOVA test to see whether there are mean differences among variables with three or more groups. Additionally, I conducted Pearson Correlation Analysis to address the direction and predictive power of the relationship among the focal variables of the study. The research findings demonstrated that there were relationships between (a) socio-demographic variables and individual and social responsibility, (b) individual and social responsibility and professional burnout, (c) individual and social responsibility and religiosity sub-dimensions, and (d) there was no relationship between occupational burnout and religiosity sub-dimensions.