Koyunculuk işletmelerinde metabolik profil testinin  
uygulanabilirliğinin araştırılması
Investigiation of  metabolic profile test applicability in sheep herds
Yazar: NECDET İLKER İÇİL
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ESAD SAMİ POLAT
Selçuk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hayvan Besleme ve Beslenme Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2016
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine

Özet:
Bu çalışmanın amacı koyun sürülerinde metabolik profilin rasyonla ve verim özellikleri ile arasındaki ilişkilerin belirlenmesidir. Bu amaçla altı sürü içinden bir önceki yıl doğum yapmış klinik olarak sağlıklı rastgele 20'şer baş seçilen koyunlardan; 1-Koç katımından önceki 45-35.günleri arasında, 2-İlk örneklerin alınmasından 30-45 gün sonra, 3-Gebeliğin 115.-125. günleri arasında, 4-peripartal dönemde 5-Lakatasyonun 15.-20. günleri arasında,6-Laktasyonun 55-65. günleri arasında,7-Laktasyonun 115.-125. Günleri arasında V. Jugularis yolu ile kan alınarak serumları elde edildi. serumların her birinden 0,2 ml temiz bir tüpe alınarak  'Pooled Sample' oluşturuldu. Glikoz, total protein, globulin, albumin, kan üre azotu, toplam kolesterol, kalsiyum, fosfor, magnezyum, karaciğer enzimlerinden AST ve GGT analizi yapılan biyokimyasal parametreleri oluşturmaktadır. Her bir fizyolojik dönem için tek işletme ortalama değerleri ile tüm işletmelerden sağlanan genel ortalama değerler, Z testi(minitab 17) kullanılarak karşılaştırıldı ve ilgili metabolit için genel ortalama değerlerden istatiksel olarak farklı olan işletmeler belirlendi. Farklı olan işletmeler Genel Ortalamalardan Farklı(GOF) olarak, farklı olmayanlar ise GOİ(Genel Ortalamalar İçinde) olarak kodlandı. İşletmelerin tamamının entansif olarak beslendiği ileri gebelik ve peripartruent dönemlerde rasyon bileşenleri ile metabolik profil bileşen konsantrasyonları arasındaki ilişkiler korelasyon ve regresyon analizleri ile belirlendi. Araştırma gruplarının dahil olduğu sürülerin gebelik oranları(GO) ve toplam kuzu verim oranları(KVO) , kuzu doğum ağırlıkları ve günlük canlı ağırlık artışları belirlenerek ilgili fizyolojik dönem metabolik profil ile ilişkileri regresyon analizi ile belirlendi. Kolesterol ve total protein hariç ölçümü yapılan tüm parametrelerle gebelik ve kuzu verim oranları arasındaki ilişkiler, fosfor hariç ölçümü yapılan tüm parametrelerle doğum ağırlığı arasındaki ilişkiler önemli bulunmuştur(P<0,05). Peripartruent dönemde glikoz, BHBA,  Mg, albümin ve Ca metabolitleri ile erken laktasyon döneminde ise BUN, albümin ve fosfor metabolitleri ile günlük canlı ağırlık artışı arasında gerçekleşen etkileşimler önemli bulunmuştur(p<0,05). . GOF grubunda rasyon bileşenleri ve serum biyokimyasal profil arasındaki etkileşimlerin, oluşturulan diğer grup olan GOİ(genel ortalamalar içindeki işletmeler) grubundan daha anlamlı olduğu tespit edilmiştir. Örneklerin aritmetik ortalamaları ile oluşturulan 'pooled sample' örneklerinin analizi sonucu elde edilen veriler arasında ölçümü yapılan tüm parametreler için anlamlı ilişkiler elde edilmiştir(P<0,01).

Abstract:
The aim of this study is to determine relationships between metabolic profile with diet and yield features on sheep flocks. With this aim, twenty sheep out of six flocks, which gave birth a year ago,  are clinically healty, were chosen. From the sheep chosen; 1-between before 45-35th days mating, 2- 30-45th days after the first samplings were taken, 3- between 115-125th days of pregnancy, 4-on peripartum  period, 5-between 15-20th days of lactation, 6- between 55-65th days of lactation, 7- between 115-125th days of lactation serums were handled from blood which was taken through V. Jugularis. Taking 0,2 ml into another container from each serums which were handled, pooled sample was created. glucose, t. protein, globülin, albümin, BUN, t. cholesterol, calsium, phosphor, magnesium, AST and GGT, which were analysed, creates biochemical parameters. On every  physiological periods, for each metobolite with one flock average values general average values which were provided from whole flocks were compared using Z test and for concerned metabolite, unlike statistically general  averages values, different flocks were determined. While Different flocks were coded as GOF, the ones, which are not different, were coded  as GOI. Forward pregnancy which the entire flocks intensively were nutrited and on peripartruent periods, the relationships between diet compounds and metabolic profile were determined through regression analysis. The pregrancy rates of flocks in which Research Groups were involved and determining lambing rates, birth weights and daily gaining weights, concerned physicological period metabolic profile and relationships were determined through regression analysis. Except cholesterol and total protein, relationships between pregnancy which was measured with all parameters and lambing rates were found significant. Except phosphour, relationships between all parameters which were measured and birth weight were found significant(P<0,05). Interactions, which were occured between  with glucose, BHBA,  Mg, albümin and Ca On Peripartruent period on early lactation period and with BUN, albumin and P Daily gaining rate, were found significant. Interactions between diet compounds in GOF group and serum biochemical profile were detected more meaningful than the group Goi which was created as a different group. For all parameters, meaningful relationships, which were between the aritmetical averages and data handled as a consequence of 'Pooled Sample' samples analysis, were handled(P<0,01).