Mevduatın krediye dönüşümünün karlılıkla arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examination of the relation between turnover of loans to deposits and bank profitability
Yazar: MUHAMMED MUSA TARHAN
Danışman: PROF. DR. AHMET AKSOY
Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Finansman Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Bankacılık = Banking
Dizin: Bankacılık sistemi = Banking system ; Bankalar = Banks ; Karlılık = Profitability ; Krediler = Credits ; Mevduat = Deposits ; Panel ARDL = Panel ARDL ; Türk bankacılık sistemi = Turkish banking system

Özet:
Mevduatın krediye dönüşümü, akademik yazında çekirdek yükümlülük olarak nitelendirilen mevduatların ne oranda kredilere çevrildiğini gösteren bir likidite oranıdır. Çalışmanın amacı kredi/mevduat oranının Türkiye'de yerleşik olan ticaret bankaları karlılığını nasıl etkilediğinin incelenmesidir. Mevduatın krediye dönüşümü 2001 bankacılık krizine cevaben finansal sistemde yapılan regülasyonlar, kamunun mali disiplinin sağlanması, enflasyonun kontrol altına alınması ve gelişmiş ülke ekonomilerinin 2008 küresel krizi akabinde uyguladıkları genişlemeci para politikası ile beraber hızlı bir yükseliş eğilimine girmiştir. Kredi/mevduat oranındaki bu yükseliş hem ticaret bankalarının kredi risk iştahının artmasından hem de kaynak çeşitlendirmesine gidilmesi sebebi ile mevduatın pasif içerisindeki ağırlığının azalmasından kaynaklanmıştır. Bu araştırma gerçekleştirilirken iki farklı data seti kurulmuştur. Birinci data seti panel ARDL modelleri üzerinden 2003- 2019 yılları arasında 22 mevduat bankasını ele almıştır. İkinci data seti ise Panel EGLS modelleri üzerinden 2007-2019 yılları arasında BİST'e kote 8 mevduat bankasını baz almıştır. İkinci data setinin birinci data setinden temel farklılığı net faiz marjı hesaplanırken kambiyo kar ve zararının dahil edilmiş olmasıdır. Çalışmada kullanılan bağımlı değişkenler olan net faiz marjı, aktif  ve öz sermaye karlılığı panel ARDL modeli neticesinde, kredi/mevduat oranı artışlarından uzun dönemde anlamlı ve pozitif etkilendiği görülmüştür. Kısa dönemde ise herhangi bir ilişki saptanamamıştır. Panel EGLS modelinde ise kredi/mevduat oranı aktif, öz sermaye karlılığı ve net faiz marjı üzerinde anlamlı bir etkisi olmadığı sonucuna varılmıştır. ARDL modelinin sonuçları baz alındığında Türkiye'de yerleşik mevduat bankalarının asıl fonksiyonu olan kredi arzlarını artırmak suretiyle karlılıklarını yükseltebildikleri görülmüştür.

Abstract:
The conversion of deposits to loans is a liqudity ratio that shows how many deposits, defined as core liabilities in the academic literature, are converted into loans. That study aims to examine the effect of the loan to deposit ratio on the profitability of trade banks in Turkey. Loan to deposit has risen rapidly after the outbreak of 2001Turkey's banking crisis. There are some reasons why the loan to deposit has increased fast. One of them is  Turkish banking system has been regulated suitably. The other ones are Turkish economy has kept under control inflation issues and public fiscal discipline. The Last significant reason is that developed countries have implemented expansionary monetary policy after the outbreak of the 2008 financial crisis. These reasons have been the effect of the Turkish bankings system brought about increasing credit risk appetite and decreasing deposit quantity. That study examined the loan to deposit and its sub-variables on the profitability of deposit banks in Turkey. Two different datasets were established when that study was applied. The first dataset was examined by Panel ARDL models involving three dependent and five independent variables. These Panel ARDL models involve 2003-2019 years and 22 deposit banks in Turkey. The second dataset was examined by Panel EGLS models involving 2007-2019 years and eight deposit banks in BİST. In the Panel ARDL model long run resulting, loan to deposit ratio increased net interest margin, return on asset and return on equity. Although, In the panel ARDL model short-run resulting, The Loan to deposit ratio didn't have a significant impact on the profitable variables. In addition, In the panel EGLS model resulting, the loan to deposit ratio didn't have a robust effect on profit variables. As a result, evaluating the Panel ARDL model result, if Turkey's deposit bank convert into the deposit to loans, they escalate their profit.