Vokal dayanıklılığın belirlenmesinde kullanılan farklı stratejiler ile ses terapisinde kullanılan iki farklı yönteme ilişkin etkilerin non-invaziv ve biyokimyasal yöntemlerle incelenmesi
Non-invasive and biochemical investigation of the effects of different strategies used to determine vocal endurance and two different methods used in voice therapy
Yazar: GÖKSU YILMAZ
Danışman: PROF. DR. AHMET KONROT KONROT
Üsküdar Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Dil ve Konuşma Terapisi Ana Bilim Dalı / Dil ve Konuşma Terapisi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Dil ve Konuşma Terapisi = Language and Speech Therapy ; Kulak Burun ve Boğaz = Otorhinolaryngology (Ear-Nose-Throat)

Özet:
Araştırmanın amaçlarından biri, vokal dayanıklılığın belirlenmesinde yaygın olarak kullanılan (yüksek ses şiddetindeki fonasyon) vokal yükleme görevine-VYG bir alternatif (fısıltıyla fonasyon) oluşturabilmektir. Diğer amaç ise, geleneksel VYG'nin ardından uygulanan 2 farklı ses terapisi yönteminin restoratif etkilerini belirleyebilmektir. Tüm bu amaçlar doğrultusunda, geleneksel ses değerlendirme yöntemlerine ek olarak, biyokimyasal analizlere dayanan bir değerlendirme yönteminin kullanılabilirliği de araştırılmıştır. Araştırma kapsamında 4 farklı araştırma taskı ve bu tasklar içerisinde uygulanan 3 farklı VYG [1,5 saat boyunca habitual fonasyon (task-1), yüksek ses şiddetinde fonasyon (task-2 ve task-4) ve zorlamalı fısıltıyla fonasyon (task-3)] mevcuttur. Task-1, task-2 ve task-3 için, VYG uygulamasının sonrasında ses istirahati uygulanırken; task-4 içi VYG sonrasında yarı-kapantılı ses egzersizi uygulanmıştır. Araştırma bulgularına göre yüksek ses şiddetiyle gerçekleştirilen VYG sonunda, yoğuşturulmuş ekspirasyon havası (YEH) ile elde edilen biyokimyasal parametrelerin VYG'den 2 saat ve 4 saat sonunda anlamlı düzeyde arttığı gözlenmiştir. Yüksek ses şiddetiyle gerçekleştirilen VYG sonrasında, akustik ses kalitesinin değişmediği veya arttığı; EGG-CQ değerlerinin ve nazalans skorun azaldığı; temel frekans'ın (Fo) artığı gözlenmiştir. Zorlamalı fısıltıyla gerçekleştirilen VYG sonrasında ise akustik ses kalitesinin ve Fo değerinin azaldığı; EGG değerlerinin farklılaşmadığı; NS değerlerinin artığı gözlenmiştir. Sonuç olarak YEH ile elde edilen biyokimyasal parametrelerin, VYG'lerden sonraki değişimleri incelemek için bir biyobelirteç olarak kullanılabileceği gözlemlenmiştir. Ayrıca yeni bir görev olarak araştırılan zorlamalı fısıltının da bir VYG olarak kullanılabileceği belirlenmiştir. Son olarak, VYG sonrası doku mobilizasyonuna izin veren ses egzersizlerinin, ses istirahatine kıyasla daha efektif olabileceği belirlenmiştir. 

Anahtar Kelimeler: Vokal yükleme, Vokal efor, Fısıltı, Oksidatif stres

Abstract:
One of the aims of the study is to provide an alternative to the vocal loading task (whispered phonation), which is widely used to determine vocal endurance (loud phonation). The other aim was to determine the restorative effects of two different voice therapy methods applied after traditional VLT. For all these purposes, in addition to traditional voice assessment methods, the feasibility of an assessment method based on biochemical analysis was also investigated. The study included 4 different research tasks and 3 different VLTs [habitual phonation for 1.5 hours (Task-1), loud phonation (Task-2 and Task-4), and forced whisper phonation (Task-3)]. For Task-1, Task-2 and Task-3, vocal rest was applied after the VLT, whereas for Task-4, semi-occluded vocal exercise was applied after the VLT. Evaluations were performed using objective and subjective methods. According to the results of the study, it was observed that biochemical parameters obtained with exhaled breath condensate (EBC) increased significantly at 2 and 4 hours after VLT. After VLT with loud phonation, acoustic voice quality did not change or increased; EGG-CQ values and nasalance score decreased; and fundamental frequency (Fo) increased. After VLT with forced whispering, acoustic voice quality and Fo scores decreased; EGG scores did not differ; nasalance scores increased. As a result, it was observed that the biochemical parameters obtained with EBC can be used as a biomarkers to study the changes after VLTs. In addition, it was found that forced whispering, which was investigated as a new task, could also be used as a VLT. Finally, it was found that vocal exercises that allow tissue mobilization after VLTs may be more effective than vocal rest.

Keywords: Vocal loading, Vocal effort, Whisper, Oxidative stress