Doğum sonu dönemde evlilik uyumunun postpartum depresyon üzerine etkisi
The effect of marriage adjustment on postpartum depression in the postpartum
Yazar: RUKİYE KUTLUBAY
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AYTEN ARIÖZ DÜZGÜN
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Hemşirelik = Nursing ; Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Depresyon = Depression ; Depresyon-postpartum = Depression-postpartum ; Doğum = Delivery ; Evli çiftler = Married couples ; Evlilik = Marriage ; Evlilik uyumu = Marital adjustment ; Postpartum dönem = Postpartum period

Özet:
Bu araştırma doğum sonu dönemde kadınların evlilik uyumunun postpartum depresyon (PPD) üzerine etkisi ve etkileyen faktörlerin belirlenmesi amacıyla yapılmış-tır.
Tanımlayıcı tipte yürütülen bu araştırmanın örneklemini 1 Eylül 2020- 1 Tem-muz 2021 tarihleri arasında Ankara Bilkent Şehir Hastanesi Kadın Doğum Hastanesi Jinekoloji Polikliniğine başvuran ve 0-12 aylık bebeği olan 197 kadın oluşturmuştur.  Araştırmada veriler Sosyo-Demografik Bilgi Formu, Edinburgh Postpartum Depres-yon Ölçeği (EPDÖ) ve Evlilikte Uyum Ölçeği (EUÖ) ile toplanmıştır.
Verilerin istatistiksel analizleri IBM-SPSS V24 paket programında yapılmıştır. İstatistiksel analizlerde normal dağılıma uygun olmayan ölçüm değerleri için parametrik olmayan yöntemler kullanılmıştır. Parametrik olmayan yöntemlerde iki bağımsız gru-bun ölçüm değerleriyle karşılaştırılmasında "Mann-Whitney U" test, bağımsız üç veya daha fazla grubun ölçüm değerleriyle karşılaştırılmasında "Kruskal-Wallis H" test yön-temi kullanılmıştır. Üç veya daha fazla grup için anlamlı fark çıkan değişkenlerin ikili karşılaştırmaları için Bonferroni düzeltmesi uygulanmıştır. Normal dağılıma sahip ol-mayan ölçüm değerlerinin birbirleriyle ilişkisinin incelenmesinde "Spearman" korelas-yon katsayısı kullanılmış ve istatiksel anlamlılık düzeyi p<0.05 kabul edilmiştir.
Çalışmaya katılan kadınların EUÖ toplam medyan puan 44 [14-58], EPDÖ top-lam medyan puanı 11[1-27] olduğu saptanmıştır. EPDÖ kesme noktası 13 olarak kabul edildiğinde depresyon yaygınlığının %36 olduğu saptanmıştır. Çalışmada EUÖ toplam medyan puanı ile yaş grubu, doğum sonu işe başlama durumu, eğitim ve gelir durumu, evlilik süresi, evlilik şekli, gebeliğin planlı olma durumu ve doğumdan sonra bulunan süre (ay) arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık saptanmıştır (p<0,05). EPDÖ toplam medyan puanı ile kadınların gelir düzeyi, evlilik süresi, gebeliği planlı olma du-rumu, geçirilmiş depresyon öyküsünün varlığı ve bebeğini emzirme durumu arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık saptanmıştır (p<0,05). Evlilik uyumu ve PPD ara-sında negatif yönde, zayıf derecede istatistiksel olarak anlamlı ilişki tespit edilmiştir (r=-0,443; p<0,001).
Sonuç olarak kadınların önemli düzeyde PPD belirtileri gösterdiği ve evlilik uyumunun PPD üzerinde etkili olduğu saptanmıştır. Doğum sonu dönemde kadınların PPD risk düzeylerinin erken tespit edilmesi, danışmanlık ve eğitim verilirken; sürece eşlerin de dahil edilmesi ve evlilik uyumunun artırılması konusunda kadınların ve eşle-rinin farkındalık düzeyinin arttırılması önerilmektedir.

Abstract:
This study was conducted to determine the effect of women's marital adjust-ment on postpartum depression (PPD) in the postpartum period and the factors affec-ting it.
The sample of this descriptive study consisted of 197 women with 0-12 month old babies who applied to Ankara Bilkent City Hospital, Gynecology Outpatient Clinic between September 1, 2020 and July 1, 2021. In the study, data were collected with the Socio-Demographic Information Form, Edinburgh Postnatal Depression scale (EPDS) and Marital Adjustment Scale (MAS).
Statistical analyzes of the data were made in the IBM-SPSS V24 package prog-ram. In statistical analysis, non-parametric methods were used for the measurement values that were not in accordance with the normal distribution. In non-parametric met-hods, the "Mann-Whitney U" test was used to compare the measurement values of two independent groups, and the "Kruskal-Wallis H" test method was used to compare the measurement values of three or more independent groups. Bonferroni correction was applied for pairwise comparisons of variables with significant difference for three or more groups. "Spearman" correlation coefficient was used to examine the relationship between measurement values that did not have normal distribution and the statistical significance level was accepted as p<0.05.
It was determined that the women participating in the study had a total median score of MAS 44 [14-58], and a total median score of EPDS of 11[1-27]. When the cut-off point of EPDS was accepted as 13, the prevalence of depression was found to be 36%. In the study, a statistically significant difference was found between the total median score of and age group, postpartum employment status, education and income status, duration of marriage, type of marriage, planned pregnancy and baby's age (p<0.05). A statistically significant difference was found between the total median EPDS score and the women's income level, duration of marriage, planned pregnancy, presence of a previous history of depression and breastfeeding status of their baby (p<0.05). A negative, weak, statistically significant relationship was found between marital adjustment and PPD (r=-0.443; p<0.001).
As a result, it was determined that women showed significant PPD symptoms and marital adjustment was effective on PPD. While early detection of PPD risk levels of women in the postpartum period, counseling and training are provided; It is recom-mended to increase the awareness level of women and their spouses about including spouses in the process and increasing marital adjustment.