Okul yöneticilerinin özel eğitim hizmetlerinin yönetimine ilişkin yeterlikleri
School administrators' competence in management of special education services
Yazar: MUSTAFA ARSLAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MAHİRE ASLAN ; DR. ÖĞR. ÜYESİ OSMAN ÖZOKÇU
İnönü Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Eğitim hizmetleri = Education services ; Eğitim yönetimi = Educational administration ; Kaynaştırma eğitimi = Inclusive education ; Okul yöneticileri = School administrators ; Okul yönetimi = School administration ; Özel eğitim = Special education

Özet:
Bu araştırmanın amacı, okul yöneticilerinin özel eğitim hizmetlerinin yönetimine ilişkin yeterliklerini belirlemektir. Araştırma, var olan bir durumu var olduğu haliyle betimlemeyi amaçladığından tarama modelinde desenlenmiştir. Çalışmanın evrenini 2016-2017 eğitim-öğretim yılında Malatya Büyükşehir Belediyesi merkez ilçelerindeki (Battalgazi ve Yeşilyurt) anaokulu, ilkokul, ortaokul ve liselerde görev yapan 712 okul yöneticisi ve 8445 öğretmen oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemini ise 408 okul yöneticisi ve 813 öğretmen oluşturmaktadır. Veri toplamak amacı ile Johnson (1990) tarafından geliştirilen ve araştırmacı tarafından Türkçe 'ye uyarlama çalışması yapılan "Okul Yöneticileri için Özel Eğitim Hizmetleri Yeterlik Ölçeği" kullanılmıştır. Elde edilen verilerin analizinde SPSS paket programı kullanılarak, frekans, yüzde ve verilerin normal dağılıp dağılmadıklarına göre t-testi, Varyans analizi, Mann-Whitney-U gibi anlamlılık testleri yapılmıştır. Araştırmanın sonucunda öğretmenlerin okul yöneticilerini özel eğitim hizmetlerine ilişkin olarak "orta" düzeyde yeterli algıladıkları bulgusuna ulaşılmıştır. Okul yöneticileri de kendilerinin özel eğitim hizmetlerine ilişkin olarak "orta" düzeyde yeterliğe sahip olduklarını ifade etmişlerdir. Okul yöneticilerinin özel eğitim hizmetlerine ilişkin yeterliklerinde, okul yöneticilerinin puan ortalamaları ile öğretmenlerin puan ortalamaları arasında fark gözlenmiştir. Söz konusu bu farkın anlamlı olduğu yapılan bağımsız gruplar t testi ile belirlenmiştir. Bu sonuca göre öğretmenlere kıyasla okul yöneticileri kendilerini daha yeterli görmektedirler. Tüm okul yöneticilerinin, özellikle fen - edebiyat fakültesi mezunu olan yöneticilerin ve lise yöneticilerinin yeterliklerini artırmak için araştırmalardan elde edilen sonuçlara dayanarak bazı önerilerde bulunulmuştur. Bu öneriler; yöneticilerin hizmet içi eğitim almaları ve okullarda açılması gereken destek eğitim odalarının açılarak, yöneticilerin özel eğitime olan ilgi ve yetkinliklerinin artırılması yönünde olmuştur.

Abstract:
The purpose of this research is to determine the competences of school administrators regarding the management of special education services. This research used casual comparison method based on "associaitional survey model" because it aims to describe an existing situation. The population of the work consists of 408 school administrators and 813 teachers working in kindergarten, primary school, junior high school and high school in central districts of Malatya. The "School Manager Special Education Services Proficiency Scale",that was developed by Johnson (1990) and adapted into Turkish by the researcher, was used in order to collect data. For the analysis of the obtained data, descriptive statistics (frequencies and percentage), significance tests such as t-test, variance analysis and Mann-Whitney-U (depending on the normal distribution of the data) were performed using SPSS package program. 
	As a result of the research, it was found that teachers perceive school administrators "moderately" enough about special education services. School administrators also stated that they had "moderate" competence in special education services. In the qualifications of the school administrators regarding the special education services, there was a difference between the average scores of the school administrators and the average scores of the teachers. In other words, the independent groups that made this difference meaningful were determined by t test. According to this result, school administrators consider themselves more adequate than teachers. Some suggestions were made based on the results obtained from the research in order to increase the competencies of all school administrators, especially administrators who have graduated from faculty of science - letters and high school administrators. These suggestions were directed to the managers to receive in-service training and to open the support training rooms which are required to be opened in schools and to increase the interest and competence of managers about special education.