Enterobius vermicularis saptanan olguların dışkılarında PZR yöntemi ile dientamoeba fragilis varlığının araştırılması
The investigation of dientamoeba fragilis frequency in fecal samples of enterobius vermicularis positive cases by PCR
Yazar: İBRAHİM YILDIZ
Danışman: PROF. DR. HATİCE ERTABAKLAR ; DOÇ. DR. ÖZGÜR GÜÇLÜ
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Parazitoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Parazitoloji = Parasitology
Dizin: Aydın = Aydın ; Dientamoeba fragilis = Dientamoeba fragilis ; Dışkı = Feces ; Enterobius vermicularis = Enterobius vermicularis ; Polimeraz zincirleme reaksiyonu = Polymerase chain reaction ; Trikrom = Trichrome

Özet:
Bu çalışmanın amacı Aydın Adnan Menderes Üniversitesi, Uygulama ve Araştırma Hastanesi, Parazitoloji Laboratuvarı'na çeşitli kliniklerden selofan bant ve dışkı örnekleri gönderilen olgularda Enterobius vermicularis (E. vermicularis) ve Dientamoeba fragilis (D. fragilis) birlikteliğini araştırmak ve bulunan D. fragilis'lerin genotiplerini belirlemektir. Ayrıca D. fragilis tanısında kullanılan trikrom boyama ve polimeraz zincir reaksiyonu (PZR) yöntemlerinin karşılaştırılması amaçlanmıştır. 
Bu amaçla laboratuvarımıza gönderilen selofan bant örneklerinde E. vermicularis yumurtası saptanan 74 olgunun dışkı örneği ile yumurta saptanmayan 74 olguya ait toplam 148 dışkı örneği çalışmaya dahil edilmiştir. Tüm örneklere trikrom boyama ve PZR yöntemleri uygulanarak D. fragilis araştırılmıştır. Dientamoeba fragilis izolatlarının alt tiplerinin belirlenmesi için 18S ribozomal RNA gen bölgesi sekanslanmıştır. Ayrıca D. fragilis saptanan olguların demografik özellikleri ve klinik bulguları değerlendirilmiştir. 
Çalışmamızda E. vermicularis pozitif 74 olgunun trikrom boyama yöntemi ile üçünde (%4,05), PZR yöntemiyle ise 28'inde (%37,8) D. fragilis varlığı saptanmıştır. Kontrol grubunu oluşturan E. vermicularis negatif 74 olgunun ise trikrom boyama yöntemi ile birinde (%1,35) PZR yöntemi ile ise 14'ünde (%18,91) D. fragilis saptanmıştır. Enterobius vermicularis ile D. fragilis'in birlikte görülme olasılığı istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur (p<0,05). Sekans analizi yapılan 26 D. fragilis izolatının tamamı genotip 1 olarak belirlenmiştir. Dientamoeba fragilis varlığı ile klinik bulgular arasında anlamlı bir ilişki bulunamamıştır. Cinsiyet ve yaşanan bölge ile D. fragilis görülmesi arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark saptanmamıştır.
Dientamoeba fragilis'in direkt mikroskopik tanısı oldukça zor olup bu nedenle rutin tanıda sıklıkla boyama yöntemleri ve kültür tercih edilmektedir. Son yıllarda moleküler yöntemlerin gelişmesiyle parazitin tanısında kullanılmaya başlanmıştır. Bu çalışmanın sonucunda Enterobius vermicularis saptanan olgularda D. fragilis'in sıklıkla eşlik edebileceği görülmüş olup E. vermicularis'li olgularda D. fragilis varlığının araştırılması akla getirilmelidir. Ayrıca D. fragilis tanısında yüksek duyarlılık ve özgüllük değerlerine sahip PZR gibi ikinci bir yöntemin kullanılmasının yanlış sonuçları önlemek için faydalı olabileceği düşünülmüştür. Klinik bulgular ve D. fragilis arasında anlamlı bir ilişkinin bulunamaması parazitin patojen ve apatojen alt tiplerinin olabileceği görüşünü desteklemekte olup bu konuda yapılacak yeni araştırmaların yapılması gerektiği vurgulanmıştır.

Anahtar Kelimeler: Aydın, Dientamoeba fragilis, Enterobius vermicularis, PZR, trikrom.

Abstract:
The aim of the present study was to investigate the coexistence of Enterobius vermicularis (E. vermicularis) and Dientamoeba fragilis (D. fragilis) in cases that sent cellophane tapes and fecal samples from different departments in Parasitology Laboratory of Aydin Adnan Menderes University, Application and Research Hospital, in addition, to determine D. fragilis genotypes. Another aim of the study was to compare the trichrome staining and polymerase chain reaction (PCR) methods in the diagnosis of D. fragilis.
For this purpose, fecal samples from 148 cases were included in the study, 74 were positive for the presence of E. vermicularis eggs in cellophane tape samples and 74 were negative. The positivity of D. fragilis was investigated by trichrome staining and PCR methods. The partial 18S ribosomal RNA gene region was sequenced to identify subtypes of D. fragilis isolates. In addition, demographic features and clinical findings of the cases with D. fragilis were evaluated.
In our study, D. fragilis was detected in three (4.05%) of 74 E. vermicularis positive cases by trichrome staining method and in 28 (37.8%) by PCR method. In addition, D. fragilis was detected in one of the 74 vermicularis negative cases (1.35%) by trichrome staining method and in 14 (18.91%) by PCR method. The coexistence of E. vermicularis and D. fragilis was statistically significant (p <0.05). All of the 26 D. fragilis isolates that were analyzed by sequence analysis and were identified as genotype 1. No significant relationship was found between the presence of D. fragilis and clinical findings. There was no statistically significant difference between sex and region and the presence of D. fragilis.
Direct microscopic examination of D. fragilis is relatively inefficient, so staining and culture methods are frequently used in routine diagnosis. In recent years, due to advances in molecular methods, these techniques have been used in the diagnosis of parasites. As a result of this study, it was observed that D. fragilis can be frequently associated with E. vermicularis and the presence of D. fragilis in E. vermicularis positive cases should be considered. It is also thought that the use of a second method such as PCR which has high sensitivity and specificity in the diagnosis of D. fragilis, it may be useful in preventing false negative results. The absence of a significant relationship between the clinical findings and D. fragilis supports the idea that there may be pathogen and apathogenic genotypes of the parasite; however, further research is needed.

Keywords: Aydin, Dientamoeba fragilis, Enterobius vermicularis, PCR, trichrome.