Yomra-Özdil yöresinde kaya düşme potansiyelinin üç boyutlu modellerle analizi
Analysis of rockfall potential in Yomra Özdil region with three dimensional models
Yazar: PINARCAN ALKAN
Danışman: PROF. DR. HAKAN ERSOY
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Jeoloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Uygulamalı Jeoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Jeoloji Mühendisliği = Geological Engineering ; Maden Mühendisliği ve Madencilik = Mining Engineering and Mining ; İnşaat Mühendisliği = Civil Engineering

Özet:
Bu çalışmada kaya düşmelerinin sıklıkla yaşandığı Yomra-Özdil Karayolunda kaya düşme potansiyelinin üç boyutlu modellerle analizi yapılmış, Yomra-Özdil- Yağmurdere (DOKAP) İl yolu çalışması kapsamında km: 09+700 - 10+200 arasında bulunan kaya kütlelerinde yapılacak patlatmalı kazıların HES' e etkisi değerlendirilmiş, normal patlatmalarla kaya kırıcı kartuşlarının etkileri karşılaştırılmıştır. Karayolu kazılarında, taş ocakçılığı, madencilik, inşaat altyapı kazılarında, kuyu, tünel gibi çeşitli alanlarda patlatmalar kaçınılmazdır. Haliyle yer sarsıntısı, hava şokundan kaynaklanan kaya düşmeleri sıkça karşımıza çıkmaktadır. Bu kapsamda arazide kaya düşmesi potansiyeli taşıyan alanlardan toplanan veriler olasılıksal-numerik yöntemler ile değerlendirilerek analizler RocPro3D, RocPlane, Swedge yazılımlarından faydalanılarak yapılmıştır. Bu değerlendirmelere dayanılarak oluşabilecek kütle hareketlerinin potansiyel tehlikeleri analiz edilip kaya kırıcı kartuşlarla kaya düşme potansiyelinin minimuma indirgenmesi amaçlanmıştır. Kaya kırıcı kartuşlar daha hassas yapıların olduğu alanlarda kullanıma uygundur. Kaya kırıcı kartuşun dinamitten farkı patlatma yerine kayaları çatlatarak kırmasıdır. Bu çalışmada kaya düşme potansiyellerinin üç boyutlu modellerle analizi yapılarak kaya kırıcı kartuşların performansı araştırılmış ve normal patlatmalarla kaya kırıcı kartuşların etkileri bütün halde değerlendirilmiştir.

Abstract:
In this study, the rockfall potential on the Yomra-Özdil Highway, where rockfalls occur frequently, was analyzed with three-dimensional models, within the scope of Yomra-Özdil-Yağmurdere (DOKAP) provincial road work, the impact of explosive excavations on the rock masses located between km: 09+700 - 10+200 on the HEPP was evaluated. The effects of rock crusher cartridges were compared with normal blasts. Blasting is inevitable in various areas such as highway excavations, quarrying, mining, construction infrastructure excavations, wells and tunnels. Naturally, ground shaking and rock falls caused by air shock are frequently encountered. In this context, the data collected from areas with rockfall potential in the field were evaluated with probabilistic- numerical methods and the analyzes were made using RocPro3D, RocPlane, Swedge software. Based on these evaluations, the potential dangers of mass movements that may occur are analyzed and it is aimed to minimize the rockfall potential with rock crusher cartridges. Rock breaker cartridges are suitable for use in areas with more sensitive structures. The difference between the rock-breaking cartridge and dynamite is that it breaks rocks by cracking them instead of exploding. In this study, the performance of rock-breaking cartridges was investigated by analyzing rockfall potentials with three- dimensional models, and the effects of normal blasting and rock-breaking cartridges were evaluated as a whole.