Belediyede işçi olmak: 1980 sonrası İstanbul Büyükşehir Belediyesi istihdam yapısındaki değişim
To be a worker in a municipality: Change in the employment structure of İstanbul Metropolitan Municipality after 1980
Yazar: SERKAN GÜMÜŞBAŞ
Danışman: DOÇ. DR. SELMİN KAŞKA
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Ana Bilim Dalı / Çalışma Ekonomisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration ; Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri = Labour Economics and Industrial Relations
Dizin: Belediyeler = Municipalities ; İstanbul = Istanbul ; İstanbul Belediye Teşkilatı = stanbul Municipal Organization ; İstanbul Büyükşehir Belediyesi = Istanbul Metropolitan Municipality ; İstihdam = Employment ; İstihdam politikaları = Employment policies ; İşçi sınıfı = Working class ; İşçiler = Workers ; İşçilik = Workmanship

Özet:
Kapitalist toplumlarda istihdam politikaları ve istihdam yapısındaki değişme sadece özel sektörde değil, kamu sektöründe de belirleyici olmaktadır. Çalışmamızda kamu istihdamındaki değişme, belediyelerin istihdam yapısı ve bu yapıdaki değişme üzerinden incelemek amaçlanmıştır. 
  
Belediyelerin kamu işvereni olarak istihdam ilişkilerinin oluşumunu etkileyen birçok farklı unsur bulunmaktadır. Bunların bazıları belediyelerin kendi inisiyatifinde bulunurken bazılarında ise merkezi idarenin önemli etkileri bulunmaktadır. Temel organlarının seçimle işbaşına gelmesi nedeniyle belediyelerdeki istihdam diğer kamu kurumlarına göre kendine özgü nitelikler taşımaktadır. Öte yandan Türkiye gibi merkez-yerel ilişkisinde merkezin güçlü olduğu bir toplumda bir yerel yönetim kurumu olan belediyelerdeki istihdam üzerinde hem genel istihdam politikaları hem de idari, mali ve siyasal açıdan merkezi yönetimle olan ilişkiler belirleyici olmaktadır. Bu çalışmada istihdam politikalarındaki değişim ve bu değişimin çalışma ilişkilerine yansıması 1980 sonrasında İstanbul Büyükşehir Belediyesi örneğinde ele alınmıştır. "Birikim rejimleri" yaklaşımının geliştirdiği dönemleme kullanılarak, 1980 öncesi ve sonrası dönemde İstanbul Büyükşehir Belediyesindeki istihdam yapısının temel nitelikleri, esas olarak ikincil kaynaklar yardımıyla açıklanmıştır.  

İstanbul Büyükşehir Belediyesi günümüzde tüm özel sektör şirketlerinden daha fazla çalışanı olan bir kurum durumundadır. Bütçe büyüklüğü ile en büyük özel sektör şirketinin ardından ikinci sırada gelmektedir. Bu nedenle İstanbul Büyükşehir Belediyesi üzerine yapılan bu çalışmanın önemli olduğunu ve literatüre katkı sağlayacağını düşünmekteyiz. Çalışmamız, 1980 sonrasında özel sektörde olduğu gibi bir kamu kurumu olan İstanbul Büyükşehir Belediyesinde de esnek ve güvencesiz istihdam biçimlerinin hâkim hale geldiğini göstermektedir.

Abstract:
In capitalist societies, the change in employment policies and employment structure is decisive not only in the private sector but also in the public sector. Our study aims to analyse the change in the public employment, the employment structure of municipalities as well as the change in this structure.

Municipalities as public employer have many different factors that affect the employment relations. Some of these factors are at the discretion of municipalities, while central administration has significant effects on the others. Employment in municipalities has unique characteristics compared to other public institutions since its main bodies are elected. On the other hand, both general employment policies and relations with the central administration in administrative, financial and political manners are decisive in terms of the employment in municipalities as local government units in a society where the central is stronger in the central-local relations, as it is the case in Turkey. In this study, the change in employment policies and its reflection on labour relations are analysed using the example of Istanbul Metropolitan Municipality after 1980. The basic characteristics of the employment structure in Istanbul Metropolitan Municipality in the pre and post-1980 period were explained based on mainly secondary sources, using the periodicity developed by the "Regimes of Accumulation" approach.

Today, Istanbul Metropolitan Municipality is an institution having more employees than all the private sector companies. It ranks second after the largest private sector company due to its budget size. Therefore, we think that this study on Istanbul Metropolitan Municipality is important and will contribute to the literature. Our study shows that after 1980, flexible and precarious forms of employment became dominant in Istanbul Metropolitan Municipality, which is a public institution, just as it is the case in the private sector.