İleri evre kalp yetersizliğinde sağ ventrikül stroke work indeksinin klinik sonlanım noktalarıyla arasındaki ilişkinin araştırılması
Clinical implications of right ventricular stroke work index in advanced stage heart failure
Yazar: EBRU ÖZENÇ
Danışman: DOÇ. DR. NURCAN ARAT
İstanbul Bilim Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Kardiyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2013
Konu: Kardiyoloji = Cardiology
Dizin: Hemodinamikler = Hemodynamics ; Kalp hastalıkları = Heart diseases ; Kalp yetmezliği = Heart failure ; Mortalite = Mortality ; Prognoz = Prognosis ; Sağkalım = Survival ; Ventriküler fonksiyon-sağ = Ventricular function-right

Özet:
Amaç: Kalp yetersizliğinde sağ ventrikül fonksiyonlarının prognostik öneme sahip olduğu 
çeşitli non-invaziv sağ ventrikül fonksiyon parametrelerinin kullanıldığı çalışmalarda 
gösterilmiştir. Sağ ventrikül fonksiyonları invaziv ve non-invaziv parametrelerle 
değerlendirilebilmektedir. Çalışmamızda ileri evre kalp yetersizliğinin prognozunda sağ 
ventrikül fonksiyonlarının invaziv hemodinamik belirteçlerinden sağ ventrikül stroke work 
indeksinin mortalite öngördürücülüğü, tedavi planlamalarındaki yönlendiriciliği ve kardiyak 
olaylı ve olaysız sağkalım ile arasındaki ilişkinin saptanması amaçlanmıştır.
Gereç ve yöntem: Çalışmamıza, hastanemiz kardiyoloji polikliniğine Nisan 2011- Kasım 
2012 yılları arasında başvurmuş ileri evre kalp yetersizliği tanısıyla izlenen 132 hasta dahil 
edilmiştir. Kardiyoloji ana bilim dalı arşivindeki dosyalar geriye dönük taranıp, ileri evre kalp 
yetersizliği tanısı olan ve kalp yetersiziği polikliniğinde değerlendirilmiş olan hastalar geriye 
dönük tespit edilmiştir. Tüm hastalar telefonla aranarak ölen ve sağ kalanlar kaydedilmiştir. 
Tüm olguların demografik özellikleri, kardiyovasküler hastalık risk faktörleri, komorbid 
hastalıkları, NYHA fonksiyonel sınıfları, ekokardiyografik incelemeleri ve bazal sağ kalp 
kateterizasyonu hemodinamik verileri alınıp, sağ ventrikül sistolik fonksiyon göstergesi olan 
sağ ventrikül stroke work indeksinin (RV SWI) değerleri ile takiplerinde gelişen kalp 
transplantasyonu, ventrikül destek cihazları uygulaması, kardiyak resenkronizasyon tedavisi 
uygulaması, dekompansasyon nedeniyle rehospitalizasyon birleşik olaylı sonlanım noktaları 
ve ölüm ile ilişkilendirilmiştir. İleri evre kalp yetersizliği tanısı; hastanın kalp yetersizliği 
NYHA III veya IV semptomlarla hastaneye başvurusu olması, radyolojik veya klinik olarak
pulmoner ve/veya periferik konjesyon bulguları olması, sol ventrikül ejeksiyon fraksiyonunun
hastanemizde yapılan ekokardiyografi ile <%35 saptanması olarak belirlenmiştir.
Bulgular: Çalışmamızda 18(%13,6) hastada ölüm saptandı. RV SWI?nın mortaliteyle 
arasındaki ilişki istatiksel anlamlılığa ulaşmadı (p=0,773). Mortalite izlenen olgularda RV 
SWI?nın ortalama değeri 7,5±3,4 gr/m2
/atım olup, sağkalan hastalarda ortalama 8,0±3,4 
gr/m2
/atım saptandı. Mortaliteyi belirleyen parametrelerin sol ventrikül ejeksiyon fraksiyonu 
(p<0,001) ve ekokardiyografik sağ ventrikül sistolik çap (p<0,001) olduğu belirlendi. Sağ 
kalan 114 hastanın 47(%41,2)?sinde olaysız sağkalım, 67(%58,7) olaylı sağkalım saptandı. 
Olaysız sağkalımla seyreden hastalarda RV SWI ortalama değeri 9,1±3,9 gr/m2
/atım olup, 
olaylı sağkalımla seyreden hastalarda ortalama değer 7,2±2,8 gr/m2
/atım saptandı. RV 
SWI?nın olaylı ve olaysız sağkalımla arasındaki ilişki istatiksel olarak anlamlı bulundu 
(p=0,003). Sağ ventrikül stroke work indeksi değeri daha arttıkça hastalarda olaysız 
sağkalımın arttığı saptandı. Kardiyak dekompansasyon izlenen hastaların incelemesinde RV 
SWI ortalaması 6,1±2,5 gr/m2
/atım olup, dekompansasyon sonlanımı izlenmeyen hastalarda 
ortalama 8,5±3,4 gr/m2
/atım bulundu. İki grup arasındaki bu fark istatiksel olarak anlamlı 
bulundu (p<0,001). Sağ ventrikül stroke work indeksinin sol ventrikül ejeksiyon fraksiyonu 
ve pulmoner arter basıncıyla korelasyonu saptanmadı.
Sonuç: Sağ ventrikül stroke work indeksi, ileri evre kalp yetersizliği hastalarında kardiyak 
dekompansasyonu ve olaysız sağkalımı öngörmektedir. Çalışmamızda RV SWI, tek başına tüm nedenli mortalite öngördürücüsü olarak bulunmamıştır. Bunda RV SWI?nın sadece 
kardiyak nedenli ölümle ilişkilendirilmemesi etken olabilir. İleri evre kalp yetersizliğinin 
takibinde tüm nedenlere bağlı mortaliteyi öngörmede invaziv, non-invaziv ve klinik 
parametrenin bir arada değerlendirildiği risk modellerinin geliştirilmesine ihtiyaç 
duyulmaktadır.

Abstract:
Objective: Right ventricular function has prognostic value in heart failure. This has been 
shown with various non-invasive parameters in many studies. Right ventricular systolic 
functions can be evaluated with invasive and non-invasive parameters. In our study, we aimed 
to investigate the relation of right ventricular stroke work index (RV SWI), an invasive 
hemodynamic parameter of right ventricle, with prognosis of heart failure, cardiac events and 
its role in planning of treatment desicions. 
Materials and methods: The study followed up 132 patients admitted to our hospital 
outpatient clinic between April 2011 - November 2012 with diagnosis of advanced stage heart 
failure, (104 male, 28 female and age 24-81 years). The files of patients were searched 
retrospectively and patients with diagnosis of advanced stage heart failure, consulted to 
outpatient clinic of cardiology for further treatment were detected. All patients? medical 
history, demographic characteristics, cardiovascular risk factors, comorbid illnesses, New 
York Heart Association functional class, echocardiographic evaluations and basal right heart 
catheterizations performed were detected. The relation of RV SWI values with ventricular 
assist device insertion, heart transplantation, cardiac resynchronisation therapy, 
rehospitalisation due to decompensation composite end-points and with mortality were 
evaluated. Advanced stage heart failure was defined as ejection fraction < 35% with 
symptoms and/or signs of heart failure.
Results: During 20 months follow-up, mortality was observed in 18(13.6%) patients. The 
relation between RV SWI and mortality did not reach statistical significance (p=0.773). In 
patients who died, mean RV SWI value was 7.5±3.4 g/m2
/beat, those who survived had RV 
SWI mean value 8.0±3.4 g/m2
/beat. The left ventricular ejection fraction (p<0.001) and right 
ventricle systolic diameter (p<0.001) had statistically significant relation with mortality. 
Survival was observed in 114 patients. Among the survivers, 47(41.2%) had event-free 
survival and 67(58.7%) had cardiac events during their follow-up. In the event-free survival 
group, the RV SWI value was 9.1±3.9 g/m2
/beat, the group who had cardiac events had RV 
SWI value 7.2±2.8 g/m2
/beat. In patients who survived without cardiac events RV SWI value 
was significantly different from those who survived with cardiac events (p=0.003), indicating 
that decreased RV SWI is associated with increased cardiac event rates among patients with 
advanced stage heart failure. Mean RV SWI value in decompensated group was 6.1±2.5 
g/m2
/beat, in those without decompensation end-point mean RV SWI value was 85±34 
g/m2
/beat. Right ventricular stroke work index had statistically significant relation with 
cardiac decompensation (p<0.001). 
Conclusion: Right ventricular stroke work index is a predictor of event free survival among 
patients with advanced stage heart failure. Our study did not support RV SWI as single 
parameter of predictor of mortality. Deaths due to both cardiac and non-cardiac events had effect on this finding. Risk models consisting of invasive, non-invasive and clinical 
parameters should be developed for prediction of all-cause mortality in advanced stage heart 
failure. 

Key words: heart failure, right ventricular stroke work index, primary and secondary endpoints