Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu hastalarında davranışsal semptomlarla zonulin ve okludin kan düzeyleri arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between behavioral symptoms and zonulin and occludin blood levels in patients with attention deficit and hyperactivity
Yazar: ALİ ÇAKIR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HİCRAN DOĞRU
Atatürk Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Belirti ve semptomlar = Signs and symptoms ; Davranış = Behavior ; Hiperaktiviteli dikkat eksikliği bozukluğu = Attention deficit disorder with hyperactivity ; Kan beyin bariyeri = Blood brain barrier ; Okludin = Occludin ; Zonulin = Zonulin

Özet:
Amaç: DEHB etyolojisinde genetik ve çevresel faktörlerin rol oynadığı düşünülen nörogelişimsel bir bozukluktur. Son zamanlarda çevresel faktörlerden inflamasyon dahil olmak üzere beyin-bağırsak aksındaki anormallikler üzerinde durulmaktadır. Bu çalışmamızda DEHB tanısı olan çocuk ve ergenler ve yaş ve cinsiyet bakımından eşleştirilmiş olan sağlıklı kontrol grubu arasında serum zonulin ve okludin düzeylerinin davranışsal semptomlarla ilişkisinin araştırılması amaçlanmıştır. Yöntem: Çalışmaya Atatürk Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları polikliniğine ayaktan başvuran, DSM-5 tanı ölçütlerine göre DEHB tanısı konan 6-12 yaş arası çocuklar (n=40) ile yaş ve cinsiyet olarak hasta grubuyla aynı özelliklere sahip sağlıklı kontroller (n=39) alınmıştır. Çalışmaya katılan çocukların her biri ile klinik görüşme yapılmış ve mevcut psikiyatrik tanıları değerlendirilmiştir. Çalışmamıza katılmayı kabul eden bireylerin ebeveynlerinden sosyodemografik veri formu, Conners Ebeveyn Ölçeği Yenilenmiş Kısa Formu (CADÖ-YK), Güçler ve Güçlükler Anketi (GGA) doldurmaları istenmiştir. Hasta ve kontrol grubundan, venöz kan örnekleri gece açlığı sonrası saat 8:00-10:00 arasında alınmış ve kan örnekleri tıbbi biyokimya laboratuarında ELISA yöntemiyle incelenmiştir. Bulgular: Çalışmamızda DEHB tanılı grupta serum zonulin ve okludin düzeyleri sağlıklı kontrol grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yüksek bulundu. Çalışmada DEHB grubunda bulunan bireylerin Conners Ebeveyn Ölçeği Yenilenmiş Kısa Formu (CADÖ-YK) ve Güçler ve Güçlükler Anketi (GGA) puanları ile serum zonulin ve okludin düzeyleri arasında istatistiksel olarak anlamlı korelasyon saptanmadı. Sonuç: Yüksek serum zonulin ve okludin düzeyleri DEHB tanılı çocuklarda bağırsak geçirgenliği ve kan beyin bariyerinde bozulmayı gösteriyor ve bu bozukluğun etyolojisinde yer alıyor olabileceği düşünülmüştür. Serum zonulin ve okludin düzeyleri ile davranışsal ve duygusal semptom şiddeti arasında anlamlı ilişki bulunmamıştır. Zonulin ve okludin ile DEHB etyopatogenezi arasındaki nedensellik ilişkisi için daha fazla araştırma yapılması gerekmektedir. 

Anahtar Kelimeler: Beyin-Bağırsak aksı, zonulin, okludin, Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu, Davranışsal semptomlar

Abstract:
Objective: ADHD is a neurodevelopmental disorder thought to play a role in the etiology of genetic and environmental factors. Recently, brain-intestinal axis abnormalities, including inflammation from environmental factors, have been focused on. In this study, we aimed to investigate the relationship between serum zonulin and occludin levels and behavioral symptoms among children and adolescents with ADHD and an age- and sex-matched healthy control group. Method: Children aged 6-12 years (n=40) who applied to the Atatürk University Faculty of Medicine Child and Adolescent Psychiatry outpatient clinic and were diagnosed with ADHD according to DSM-5 diagnostic criteria, and healthy controls with the same characteristics as the patient group in terms of age and gender (n =39) was taken. A clinical interview was conducted with each of the children participating in the study and their current psychiatric diagnoses were evaluated. Parents of individuals who agreed to participate in our study were asked to fill out a sociodemographic data form, Conners Parent Rating Scale-Revised Short Form (CPRS-RS), Strengths and Challenges Questionnaire (SDQ). Venous blood samples from the patient and control groups were taken between 8:00 and 10:00 after night fasting, and blood samples were analyzed by ELISA method in the medical biochemistry laboratory. Results: In our study, serum zonulin and occludin levels were found to be statistically significantly higher in the ADHD group than in the healthy control group. In the study, no statistically significant correlation was found between the Conners Parent Rating Scale - Revised Short form (CPRS-RS) and Strengths and Difficulties Questionnaire (SDQ) scores of individuals in the ADHD group and serum zonulin and occludin levels. Conclusion: High serum zonulin and occludin levels indicate impaired intestinal permeability and blood-brain barrier in children with ADHD, and it was thought that this disorder might be involved in its etiology. There was no significant relationship between serum zonulin and occludin levels and behavioral and emotional symptom severity. Further research is requaired for the relationship between zonulin and occludin and the etiopathogenesis of ADHD.

Keywords: Brain-intestinal axis, zonulin, occludin, Attention Deficit Hyperactivity Disorder, Behavioral symptoms