Uçucu organik birleşiklere maruz kalan işçilerde serbest radikal ve antioksidan enzim düzeyleri
Free radical and antioxidant enzyme levels at exposure of volatile organic compounds in workers
Yazar: SİBEL BAYIL
Danışman: PROF. DR. MEHMET TARAKÇIOĞLU
Gaziantep Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Biyokimya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2005
Konu: Biyokimya = Biochemistry

Özet:
Uçucu organik bileşiklerin (UOB) sanayiide yaygm olarak kullanımmdan dolayı organik bileşiklere maruz kalmanın biyolojik etkileri son zamanlarda önemli bir hale gelmiştir. Bu çalışmanın amacı, uçucu organik çözücülerin çok kullanıldığı boya ve tekstil sanayiinde çalışan işçilerde lipid peroksidasyon ve antioksidan enzim sistemlerinin nasıl etkilendiğini tespit etmektir. Çalışmaya 40 işçi dahil edildi. 20 kişi boya imalatında çalışan işçiler diğer 20'si tekstil fabrikasında çalışanlardı. Kontrol grubu 20 sağlıklı bireyden oluşturuldu. Kan örnekleri alınmadan önce, bütün olguların 10-12 saat aç kalması sağlandı. MDA (Malondialdehid), TAK(Total Antioksidan Kapasite) ve ALT (Alanin aminotransferaz), AST (Aspartat aminotransferaz) düzeyleri serumda çalışıldı. Eritrositlerde SOD aktivitesi çalışıldı. Hematolojik parametreler tam kan cihazı ile ölçüldü. Veriler SPSS 10,0 istatistik programında değerlendirildi. ANOVA ve Kruskall Wallis analiz testleri kullanıldı. Boya grubunun serum MDA seviyesi tekstil ve kontrol grubuna göre istatistiksel açıdan yüksek bulundu (p<0,01). Tekstil grubunun MDA düzeyi kontrol grubuna oranla daha yüksek bulundu (p<0,01). Eritrosit SOD aktivitesi, boya grubunda, tekstil ve kontrol grubuna oranla anlamlı derecede yüksek bulundu (p<0,01). Tekstil grubunun SOD aktivitesi kontrol grubuna göre daha yüksek bulundu (p<0,01).Serum TAK seviyeleri, boya grubunda tekstil ve kontrol grublarına kıyasla daha düşük bulundu (p<0,01). Tekstil ve kontrol grubu TAK seviyeleri arasında istatistiksel açıdan fark bulunamadı (p>0,05). Boya grubunun Hb konsantrasyonu kontrol ve tekstil grubuna göre düşük bulundu (p<0,01). Tekstil grubunun Hb değeri kontrol grubuna göre düşük bulundu (p<0,01). Serum ALT ve AST düzeylerinde her üç grup arasında anlamlı fark bulunamadı (p>0,05). Sonuç olarak, boya ve tekstil grubundaki artmış MDA seviyeleri lipid peroksidasyonunun arttığım işaret etmektedir. Ayrıca boya grubunun tekstil grubuna oranla artmış MDA seviyesi maruziyetin koşullara göre değişebileceğini göstermektedir. Buna karşın boya ve tekstil grubunun kontrol grubuna kıyasla artmış SOD aktivitesi lipid peroksidasyona karşı antioksidan sistemlerin çalıştığını göstermektedir. Bunun yanı sıra boya grubunda azalmış olan TAK diğer antioksidan sistemlerin kullanıldığına işaret olabilir.Anahtar kelimeler : UOB, MDA, TAK, SOD, ALT, AST.

Abstract:
Hemoglobin mean concentration in the paint group was found to be lower than the textile and the control group (p<0,01). Hemoglobin concentration was lower in the textile group than the control group (p<0,01). Serum ALT, AST levels were not significantly difference between among three groups (p>0,05). As a result, elevated MDA levels in the paint and the textile group may indicate that increased lipid peroxidation at exposure of long-term organic solvents. Beside this, increased MDA level in the paint group compared to the textile is shown that exposure can change due to the conditions. Whereas elevated SOD activity in the paint and the textile group compared to control exposes that antioxidant system is activated against to lipid peroxidation. Hovewer, decreased TAC level in the paint may indicate that other antioxidant system is used. Key Words: VOC, MDA, TAC, SOD, ALT, AST IVHemoglobin mean concentration in the paint group was found to be lower than the textile and the control group (p<0,01). Hemoglobin concentration was lower in the textile group than the control group (p<0,01). Serum ALT, AST levels were not significantly difference between among three groups (p>0,05). As a result, elevated MDA levels in the paint and the textile group may indicate that increased lipid peroxidation at exposure of long-term organic solvents. Beside this, increased MDA level in the paint group compared to the textile is shown that exposure can change due to the conditions. Whereas elevated SOD activity in the paint and the textile group compared to control exposes that antioxidant system is activated against to lipid peroxidation. Hovewer, decreased TAC level in the paint may indicate that other antioxidant system is used.Key Words: VOC, MDA, TAC, SOD, ALT, AST