Sola abomazum deplasmanlı hayvanlara uygulanan grymer-sterner yöntemi öncesi ve sonrası bazı serum biyokimyasal parametrelerin değerlendirilmesi
Evaluation of some serum biochemical parameters before and after the grymer-sterner method applied to left abomasum displased animals
Yazar: YAVUZ MUSABEŞEOĞLU
Danışman: PROF. DR. İHSAN KELEŞ
Erciyes Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / İç Hastalıkları (Veterinerlik) Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine
Dizin: Abomasum = Abomasum ; Biyokimyasal özellikler = Biochemical properties ; Süt inekleri = Dairy cows ; Sığırlar = Cattles ; Veteriner hekimlik = Veterinary medicine

Özet:
Abomazum deplasmanları süt inekçiliğinde dünyada yaygın olarak görülmektedir. Sola abomazum deplasmanları daha yaygın olarak görülmektedir. Ülkemizde de entansif beslenmesnin yaygınlaşmasına paralel olarak hastalık gittikçe yaygınlaşmaktadır. Önemli ekonomik kayıplara neden olması nedeniyle hastalığın erken teşhis ve tedavi edilmesi gerekir. Bu nedenle bu tez çalışmasında, erken teşhis edilen sola abomazum deplasmanlı Holştayn ırkı ineklerde, etkili ve diğer tekniklere göre daha az maliyetli, kısa sürede uygulanabilen Grymer ve Sterner yöntemi uygulandığında bazı biyokimyasal parametrelerdeki değişimlerin araştırılması amaçlandı. Sürü yönetim sistemi kullanılarak süt veriminde azalma gösteren inekler, deplasman yönünden muayene edildi. Oskültoperküsyon muayenesi sonucu pozitif olan ineklere liptak testi de uygulanarak 14 inekte sola abomazum deplasmanı teşhisi konuldu. Bu 14 sola abomazum deplasmanlı inekten (deplasman grubu) oprasyon yapmadan önce (0. saat), operasyon yaptıktan 12, 24, 48, 96 ve 144. saatlerde kan örnekleri alınarak AST, GGT, LDH, CPK, Na, K, Cl, Ca, P, glukoz, amilaz, lipaz, NEFA ve BHBA düzeyleri araştırıldı. Bu çalışmada ayrıca aynı çiftlikte bulunan 14 sağlıklı inekten (kontrol grubu) de 1 kez kan alınarak yukarıdaki parametreler yönünden araştırıldı ve deplasman grubu verileri ile karşılaştırıldı. Çalışmaya alınan deplasman ve kontrol grubu hayvanlarda klinik bulgulardan nabız, solunum sayısı, beden ısısı ve rumen kontraksiyon sayıları kaydedildi. Deplasman grubu parametreleri ile kontrol grubu parametreleri karşılaştırıldığında istatistiksel farklılık her 4 parametrede de belirlendi. Deplasman grubu ile kontrol grubu arasında biyokimyasal parametreler yönünden karşılaştırma yapıldığında ise, GGT'de 12. saatte (p<0.05), CPK'da 0, 12, 24 ve 48. saatlerde (p<0.05), Amilaz değerinde 96. saat hariç tüm ölçümlerde (p<0.05), P'da 0, 12, 24 ve 48. saatlerde (p<0.05), K'da 12, 24. saatlerde (p<0.01), 48 ve 144. saatlerde (p<0.05), BHBA'de 144. saatte (p<0.05) ve NEFA'da ise 0. saatte (p<0.05) istatistiksel farklılık belirlendi. AST, LDH, lipaz, glukoz, Na, Cl ve Ca değerleri ise kontrol grubu değerleri ile karşılaştırıldığında istatistiksel önem belirlenemedi. Hastalığın erken teşhis ve tedavi edilmesi nedeniyle birçok parametrede önemli değişimlere fırsat vermediği ve bu sonuçların elde edildiği kanaatine varıldı.

Sonuç olarak, abomazum deplasmanlarının yaygın olarak görüldüğü Holştayn ırkı ineklerde hastalığın teşhisi erken yapılmalıdır. Özellikle sürü yönetim sistemleri kullanarak hayvanlarının süt verimlerinin takip edilip süt verimlerindeki ani düşüşlerde abomazum deplasmanı yönünden muayene edilmelidir. Gerek oskültoperküsyon, gerekse liptak testleri kullanarak, erken teşhis edildiği takdirde hastalıkla ilgili birçok parametrede meydana gelebilecek önemli değişiklikler oluşmayacaktır. Ayrıca, Grymer-Sterner metodu ile kısa sürede tedavi edilebildiğinden nükslerin yaşanmayacağı ve hayvanlarda önemli ekonomik kayıplara sebebiyet vermeden, tedavi masrafları da asgari düzeyde tutularak hayvanların sağlığına kavuşabileceği bu tez çalışması ile ortaya kondu.
Anahtar Kelimler: Abomasum sola deplasmanı, sığır, biyokimyasal parametreler, Grymer-Sterner yöntemi

Abstract:
Abomasal displacements are common in dairy cows worldwide. Left abomasal displacements are more common. In our country, the disease is becoming more widespread in parallel with the extensive use of intensive nutrition. Early diagnosis and treatment of the disease is necessary because it causes significant economic losses. Therefore, in this thesis, it was aimed to investigate the changes in some biochemical parameters when the Grymer and Sterner method which less cost effective than other techniques was applied in Holstein cows with left abomasum displacement, which were diagnosed at early stage. Cows showing a decrease in milk yield determined through herd management system were examined for displacement. Cows positive for Auscultopercussion were subjected to liptak test and 14 cows were diagnosed with left abomasal displacement. Blood samples were taken from these 14 cows with left abomasal displacement (displacement group) before performing operations (0 hours), 12, 24, 48, 96 and 144 hours after operation. AST, GGT, LDH, CPK, Na, K, Cl, Ca, P, glucose, amylase, lipase, NEFA and BHBA levels were investigated. In this study, blood was taken once from 14 healthy cows (control group) in the same farm and investigated for the above parameters and compared with the displacement group data. Pulse rate, respiratory rate, body temperature and rumen contraction numbers were recorded as clinical findings in displacement and control group animals. When the displacement group parameters and the control group parameters were compared, the statistical differences were determined in all 4 parameters. When biochemical parameters were compared between the displacement and control groups, GGT at 12 hours (p <0.05), CPK at 0, 12, 24 and 48 hours (p <0.05), all Amilase values except 96 hours ( p <0.05), P at 0, 12, 24 and 48 hours (p <0.05), K at 12, 24 hours (p <0.01), 48 and 144 hours (p <0.05), BHBA at 144th hour (p <0.05 and NEFA at 0th hour (p <0.05) statistically significant differences were observed. AST, LDH, lipase, glucose, Na, Cl and Ca values were not statistically significant when compared with the control group values. It was concluded that the disease did not allow significant changes in many parameters due to early diagnosis and treatment and therefore these results were obtained. As a result, it is necessary to diagnose the disease early in Holstein cows where abomasum displacements are common, especially after determininig reduction in the milk yields of individual animals by using herd management systems. Both auscultopercussion and liptak tests should be applied. In addition, left abomasal displacement can be treated with the Grymer-Sterner method in a short period without recurrence and without causing significant economic losses in animals, treatment costs can be kept at a minimum level.
Key Words: Left abomasum displacement, cattle, biochemical parameters, Grymer-Sterner method