Sürdürülebilir kalkınma yaklasımı çerçevesinde Ab ve Türkiye'deki katı atık yönetimi politikaları: Ankara ve Manchester Büyükşehir belediyeleri örnekleriyle
Waste management policies in Eu and Turkey within the scope of sustainable development: With Ankara and Manchester greater city municipality practices
Yazar: ERDEM ELLER
Danışman: DR. HÜRKAN ÇELEBİ
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations

Özet:
Atık yönetimi, ülkelerin çevre koruma politikaları arasında ağırlıklı bir yer tutmakta ve atıkyönetim stratejileri, "sürdürülebilir kalkınma" yaklasımının temelini olusturmaktadır.Tez çalısmamızda temel olarak; Türkiye'deki ulusal atık yönetiminin kapsamı, kurumsalyapısı ve uygulamaları değerlendirilmistir.Tezimizin 1. Bölümünde sürdürülebilir kalkınma ve katı atık yönetimi kavramları irdelenmistir.Entegre bir atık yönetim sisteminin temel unsurları tezimizin 2. bölümünü teskil etmektedir.Türkiye'nin çevre hukukunda katı atık yönetimi ve AB müktesebatının çevredüzenlemeleri 3. bölümde ele almıstır.Tezimizin 4. bölümünde, Katı Atık Yönetiminin Türkiye ve AB'deki uygulamalarını ortayakoymak için, Ankara ile Manchester Büyüksehir Belediyelerinin faaliyetleri incelenmistir.Tezin olusturulmasında, mülakat, literatür tarama, örnek olay, kıyaslama, akıs seması vegözlem yöntemleri kullanılmıstır.Çevre ve Orman Bakanlığı atık yönetimi alanında yeterli kurumsal yapıya ve uygulamakapasitesine sahip bulunmamaktadır.Atık envanteri olusturma görevi, Bakanlığın birbirlerinden bağımsız hareket eden değisikbirimlerine tevdi edilmistir.Bakanlığın önceden haberli olarak gerçeklestirdiği denetim faaliyetleri birkaç il ve az sayıdatesis ile sınırlı kalmaktadır.Ankara Büyüksehir Belediyesinin atık yönetimi uygulamalarındaki eksiklikler,Manchester Büyüksehir Belediyesi faaliyetleri i le asağıdaki disiplinlerde yapılankarsılastırmada ortaya çıkmaktadır;? Kurumsal altyapı;Manchester Atık Bertaraf ?daresi'nin, ayrı yapılanması, kendi personeli ve atıktoplama/isleme/değerlendirme firması vardır. Ankara Büyüksehir Belediyesinde söz konusufaaliyet, Satın alma Daire Baskanlığı bünyesinde yer alan Kusat Müdürlüğüne bağlı bir sefliktarafından yürütülmektedir.? Envanter ve planlama faaliyetleri;Manchester Atık Bertaraf ?daresi'nin 2030 yılına kadarki faaliyet ve stratejilerini kapsayan"Belediye Atık Yönetimi Stratejisine karsılık, Ankara Büyüksehir Belediyesinin, mevcutdurumun rehabilitesiyle sınırlı bir "Katı Atık Yönetimi Projesi" vardır.? Uygulama;Ankara Büyüksehir Belediyenin uygulamalarında görülen eksiklikler;Evsel atıkların kaynağında sınıflarına ayrılması islemi yaygınlastırılmamıstır.Tıbbi atıkların toplanması ihalesini alan firmanın yaptığı denetimler etkin değildir.Hafriyat atıkları isini ihale ile alan Ankaraspor A.S.'nin isletme ruhsatı yoktur.Belediyenin tehlikeli atıkları isleyecek bir tesisi bulunmamaktadır.Ambalaj ve ambalaj atıklarının toplanması sürecinde, çevre kirliliği olusmaktadır.? ?sletmelerin yıllık ortalama islem hacimleri;Manchester Atık Bertaraf ?daresinin yıllık toplam belediye atığını olusturan her bir atık türününkesin miktarına ait verilere sahiptir. Ankara Büyüksehir Belediyesi, üretilen atık miktarıhakkında herhangi bir veriye sahip değildir.Anahtar SözcüklerKatı Atık Yönetimi, Sürdürülebilir Kalkınma, Çevre ve Orman Bakanlığı, AnkaraBüyüksehir Belediyesi, Manchester Büyüksehir Belediyesi, Manchester Büyüksehir AtıkBertaraf ?daresi, Ankara Katı Atık Yönetimi Projesi, Belediye Atık Yönetimi Stratejisi.

Abstract:
Waste management is a priority in environment protection policies of the States andwaste management strategies form the basis of sustainable development approach.In this thesis, we assessed the scope, organizational structure, and applications of nationalwaste management in Turkey.The definitions of sustainable development and waste management form the first part of thethesis. The fundamentals of integrated waste management are put forward and discussed in thesecond part.Waste management in Turkish environment jurisprudence and environment regulations ofthe Community Acquis form the third part.Ankara Greater City Municipality and Greater Manchester Waste Disposal Authority servicesare benchmarked and assessed to reach a conclusion about the practices of EU and Turkey inthe fourth part.Interview, literature search, case study, benchmarking, flow chart and direct observationmethods are applied in forming the thesis.The Ministry of Environment and Forestry does not have adequate organizational andpractice capacity in waste management.The benchmark with Manchester waste practices highlights the deficiencies in Ankara wastemanagement services. The benchmark disciplines are:? Organization;Manchester has an independent organization from the municipality. Ankara Municipalitydoesn't have a separate waste organization. The service is carried out by a civil servantlocated under the purchasing unit / inauguration management.? Planning;Manchester structured a Municipal Waste Management Strategy covering the period to 2030.Ankara Municipality has a Project only for improving the current status.? Practice;The deficiencies in Ankara waste services are;The upstream classification of household waste is not common,The inspection conducted by the private company collecting clinical waste is inefficient,Excavation/rubble waste collection services provider Ankaraspor A.S. doesn't have a license,The Municipality doesn't have a facility for handling hazardous waste,The collection of packaging waste by free lens collectors causes pollution in the streets.? Annual average process capacity;Manchester Authority has exact and accurate data for each waste type of the total municipalwaste while Ankara has none.KeywordsWaste Management, sustainable development, Ministry of Environment and Forests, AnkaraGreater City Municipality, Greater Manchester Municipality, Greater Manchester WasteDisposal Authority, Ankara Waste Management Project, Municipal Waste ManagementStrategy.