Kronik böbrek hastalarında monosit, lenfosit ve doğal öldürücü  hücrelerdeki vitamin D reseptör miktarının ölçülmesi
Measuring of vitamin D receptor quantity in monocytes, lymphocytes and natural killer cells in chronic kidney disease
Yazar: ONUR YAZDAN BALÇIK
Danışman: PROF. DR. FETTAH FEVZİ ERSOY
Akdeniz Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2017
Konu: Nefroloji = Nephrology
Dizin: Böbrek hastalıkları = Kidney diseases ; Böbrek yetmezliği-kronik = Kidney failure-chronic ; Katil hücreler-doğal = Killer cells-natural ; Lenfositler = Lymphocytes ; Monositler = Monocytes ; Vitamin D = Vitamin D ; Vitamin D eksikliği = Vitamin D deficiency ; İmmün sistem = Immune system

Özet:
Kronik böbrek hastalığının immün sistem üzerinde ciddi etkilerinin olduğu bilinmektedir. Aynı şekilde vitamin D'nin de organizmada birçok rolünün olduğu VDR'nin çok sayıda dokuda gözlenmesiyle ortaya konmuştur. Vitamin D'nin immün sistem üzerindeki etkilerini gösteren deneysel çalışmalar vardır.  Biz bu çalışmada KBH olanlarda vitamin D düzeyinin monosit, lenfosit ve doğal öldürücü hücrelerdeki vitamin D reseptör miktarıyla olan ilişkisini incelemeyi amaçladık.
Bu çalışmada, KBH tanısı ile polikliniğimizde izlenen henüz renal replasman tedavisi almamış, poliklinikte rutin biyokimyasal parametreler çalışılmıştır. Bu çalışmaya dahil etme kriterlerini karşılayan 25(OH)D3  düzeyi 20'den küçük 49 hasta ile 30'dan büyük 34 hasta dahil edildi. Gönüllülerden alınan kan örneklerinde bağışıklık sistemi hücreleri (doğal öldürücü hücre, monosit, lenfosit ) izole edildi. Yüzey belirteçleri ( monosit - CD14,T lenfosit - CD3,CD4 ve CD8, doğal öldürücü hücre - CD56) tespit edilerek hücrelerin kimliği belirlendi ve tüm hücre gruplarında vitamin D reseptör düzeyleri (VDR) miktarları ölçüldü. Aynı zamanda hastalara başvuru anında  yaş, cinsiyet, yaşadığı yer, cilt rengi, güneş ışığına ne kadar saat maruz kaldığı, vücudunun yüzde kaçının güneş ışınlarına direkt maruz kaldığı, arabasının olup olmadığı, denize girip girmediği, giriyorsa hangi kıyafet ile girdiği soruldu. Bunun dışında, balık, sakatat, yumurta, süt ve süt ürünleri, portakal suyu, çay tüketiminin ne kadar sıklıkta olduğu, D vitamini tedavisi alıp almadığı, böbrek hastalığının nedenini, gastrointestinal sistemle ilgili ameliyatının olup olmadığı ayrıntılı olarak soruldu. Tüm bu bilgiler kaydedilerek istatistiksel analizler yapıldı.
83 hastadan serum 25(OH)D3 düzeyine göre; VD eksikliği olanlar, (<20 ng/ml), VD düzeyi normal olanlar (>30 ng/ml) olmak üzere 2 grup oluşturuldu. Aynı zamanda 83 hasta KBH evrelemesine göre Evre 3  (GFH 30-59 ml/dk/1,73 m2), evre 4 (GFH 15-29 ml/dk/1,73 m2) ve evre 5(GFH<15 ml/dk/1,73 m2) olmak üzere 3 gruba ayrıldı. Gruplardaki; monosit, lenfosit ve doğal öldürücü hücrelerdeki vitamin  D reseptör miktarı, etyolojik, besinsel, çevresel ve  sosyoekoomik faktörler karşılaştırıldı. 
25(OH)D3 düzeyine göre ayrılan gruplar arasında VDR miktarlarında anlamlı bir farklılık saptanmadı. KBH evreleriyle ayrılan gruplar arasında da VDR miktarlarında anlamlı bir farklılık saptanmadı. Sakatat ve portakal tüketimi, arabanın olmaması, vücudun güneş ışığına maruz kalma yüzdesi, denize girme ve deniz kıyafeti ile 25(OH)D3  düzeyi arasındaki anlamlı fark saptandı.
Sonuç olarak immün hücrelerdeki; VDR düzeyi ile serum vitamin D düzeyi, VDR düzeyi ile KBH evresi arasında bir ilişki saptanmadı. Daha yüksek sayıdaki katılımcılarla çalışmalar yapılması için merak konusu oldu. Sakatat ve portakal tüketimi ile vitamin D düzeyinin ilişkili olduğu gözlendi. Beslenme alışkanlığındaki değişimin immün sistem üzerindeki etkisi incelenmiş olundu.  Araba ile vitamin D arasında negatif korelasyon olması, denize girme ile vitamin D arasında anlamlı ilişkinin bulunması gibi istatistikler gazete, dergi ve söyleşilerde bu bilgilerin yayımlanması ile gündeme gelebilir. Sonuç olarak, toplumun daha bilinçli hale getirip vitamin D düzeyinin artışı sağlanarak olumlu etkilerinin görülmesi desteklenmiş olabilir.

Abstract:
It is known that chronic kidney disease (CKD) has serious effects on the immune system. Likewise, many roles of vitamin D in the organism have been revealed by the observation of VDR in numerous tissues. There are also several experimental studies that showing the effects of vitamin D on the immune system. In this study, we aimed to investigate the relationship between vitamin D levels and vitamin D receptor levels in monocytes, lymphocytes and natural killer cells in chronic kidney disease (CKD) patients.
In this study, routine renal biochemical parameters were studied in the outpatient clinic, which had not yet undergone renal replacement therapy in our polyclinic with the diagnosis of CKD. In this study, total 49 patients which 25-(OH)D3 level less than 20 and 34 patients greater than 30 who met the inclusion criteria were included. Immune system cells (natural killer cells, monocytes, lymphocytes) were isolated from blood samples taken from volunteers. Cell markers were identified by detecting surface markers (monocyte - CD14, T lymphocyte - CD3, CD4 and CD8, natural killer cell - CD56) and the amount of vitamin D receptor levels (VDR) measured in all cell groups. At the same time, information on  age, sex, place of residence, skin color, how much time is spent on sunlight, what percentage of the body has directly exposed to sunlight, whether or not being a car owner, whether or not to having sea bathes, what type of swimming suits have been using have obtained. Other than this, the subjects were also asked  about the frequency of fish, offal dishes, eggs, milk and dairy products, orange juice and tea consumption, whether D vitamin therapy/supplementation was taken, the cause of kidney disease and gastrointestinal system related surgery. All this information was recorded and statistical analyzes were made.
83 patients were stratified into two groups by their serum 25-(OH)D3 levels; low VD group (< 20 ng / ml) and those with normal VD levels (> 30 ng / ml). Also, 83 patients were also classified into three groups by their CKD stages as stage 3 (GFR 30-59 ml / min / 1.73 m2), stage 4 (GFR 15-29 ml / min / 1.73 m2) and stage 5 (GFR <15 ml / min / 1,73 m2). In all groups, the amount of vitamin D receptor in the monocytes, lymphocytes and natural killer cells were compared with etiological, nutritional, environmental and socioeconomic factors. 
There was no significant difference in VDR between groups seperated according to 25-(OH)D3 levels. There was no significant difference in the amount of VDR between the CKD stages and the groups separated by CKD stages. Significant differences were found between the 25-(OH)D3 levels and consumption of offal and orange, car ownership, the percentage of body exposure to sunlight, beach attendance.
No correlations were found between VDR level and either serum vitamin D levels and CKD stages. It was observed that the consumption of offal and orange and the vitamin D level were statistically related. The effect of the change in eating habits on the immune system has been examined. Such as negative correlation between car ownership and significant relationship between having sea baths and  vitamin D levels seemed interesting and worths to be publicised by media tools such as newspapers, magazines and interviews. Consequently, our results may be used in increasing vitamin D consciousness in the society and informing it about the possible tools in increasing serum VD levels up to optimal.