Bulgaristan'da yayınlanan Yeni Işık Gazetesi (1971-1985) çerçevesinde gelişen iki edebî tür: Hikâye-şiir
Two literary genres developed within the framework of Yeni Işık Newspaper published in Bulgaria (1971-1985): Story-poem
Yazar: GONCA GÜLVODİNA
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ LEVENT DOĞAN
Trakya Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Balkan Çalışmaları Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Bulgaristan = Bulgaria ; Türk hikayesi = Turkish story ; Türk şiiri = Turkish poem

Özet:
Bulgaristan'da 1945-1985 yılları arasında yayınlanan Yeni Işık Gazetesi (Нова Светлина/ Nova Svetlina), Bulgaristan Türk basın tarihinin en uzun süreli yayın organıdır. Yayın hayatı boyunca yayın içeriği ve yayın politikasında birtakım değişiklikler meydana gelmiştir. Çalışmanın amacı, 1971-1985 yılları arasında gazetede yayınlanan hikâye ve şiirleri şekil, içerik ve konu bakımından incelemektir. Çalışma, Sofya Millî Kütüphanesi'nde gazetenin sadece 1971 yılından sonraki sayılarının erişime açık olması sebebiyle 1971-1985 yılları arasında sınırlandırılmıştır. Çalışmada ilk olarak Bulgaristan Türk basını ve Bulgaristan Türk edebiyatı hakkında bilgiler verilmiştir. Devamında Yeni Işık'ın yayın politikası, yayın süreçleri ve yayın içeriği ile ilgili tespitlerde bulunulmuştur. 1971-1985 yılları arasında yapılan incelemelerde 1198 adet şiir ve 579 adet hikâye tespit edilmiştir. Tespit edilen bu iki tür, metin merkezli tasnif yöntemi kullanılarak incelenmiştir. Bu iki edebî türün dil ve üslûp özellikleri, konuları ve şekil özelliklerine yönelik tespitler sonuç bölümünde paylaşılmıştır. Yapılan incelemeler neticesinde her iki türün de konu bakımından oldukça zengin, dil ve üslûp özellikleri açısından ise benzer olduğu görülmüştür. 
Toplumda yaşanılan her türlü olay ve durum yazar ve şairler tarafından kaleme alınmış ve okuyucuyla paylaşılmıştır. Bu nedenle, o dönemde Türkler tarafından kaleme alınan yazılar Bulgaristan Türk edebiyatı üzerine yapılacak diğer çalışmalara da örnek teşkil edecek niteliktedir. Ayrıca gazetenin 1985 yılından sonra tamamen Bulgarca yayınlanmaya başlaması sebebiyle elde edilen çıktılar halâ Bulgaristan'da varlığını sürdüren Türkçe için son derece önemlidir. 
Anahtar Kelimeler: Yeni Işık Gazetesi, Bulgaristan, Bulgaristan Türk Edebiyatı, Bulgaristan Türkçe Basını, hikâye ve şiir.

Abstract:
Yeni Işık Newspaper (Нова Светлина), published in Bulgaria between 1945 and 1985, is the longest-running publication in the history of the Bulgarian Turkish press. Publication content and policies constantly had change, throughout the publication period. The aim of the study is to examine the stories and poems published in the newspaper between 1971 and 1985 in terms of morphological, content and subject. The study had been limited to the cause of that only the issues of the newspaper after 1971 are accessible in the Sofia National Library. 
In the study, firstly, information about the Bulgarian Turkish press and Bulgarian Turkish literature was given. Subsequently, determinations were made regarding Yeni Işık's publication policy, publication processes and publication content. In the examinations carried out between 1971 and 1985, 1198 poems and 579 stories were identified. These two identified literary genres were examined using the text-centered classification method. Determinations regarding the linguistic and rhetoric features, subjects and formal features of these two literary genres are shared in the conclusion section. As a result of the examinations, it was seen that both literary genres were very diverse in terms of subject matter and similar in terms of language and stylistic features. All kinds of events and situations experienced in society were written down by authors and poets and shared with the readers. For this reason, the literary genres written by Turkish authors and poets at that time will serve as an example for other studies on Bulgarian Turkish literature. In addition, since the newspaper began to publish in Bulgarian language after 1985, the determined obtained are extremely important for the Turkish language that still exists in Bulgaria.
Key words: Yeni Işık Newspaper, Bulgaria, Bulgarian Turkish literature, Bulgarian Turkish Press, story and poetry.