'Ömer Fu'âdî Efendi'nin Risâle-i Hâbiyyesi'nin bağlamlı dizin ve işlevsel sözlüğü
Concordance and functional glossary Of Risale-i Habiyye of Sa'ban-i Sheikh Omer Fu'âdî Efendi
Yazar: RABİA ÇEVİK
Danışman: PROF. DR. GENCAY ZAVOTÇU
Kocaeli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Türk Dili ve Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Klasik Türk edebiyatı = Classical Turkish literature ; Mesnevi = Mathnawi ; Sözlük = Dictionary ; Türk edebiyatının bağlamlı dizinler ve işlevsel sözlüğü = Concordance and functional glossary of Turkish literature ; Ömer Fuadi = Ömer Fuadi ; Şiir = Poem

Özet:
'Türk Edebiyatının Bağlamlı Dizinleri ve İşlevsel Sözlüğü' kısaca TEBDİZ, 2015 yılında Prof. Dr. İsmail Hakkı Aksoyak'ın öncülüğünde başlatılmıştır. Gazi Üniversitesi'nin girişimi ile hazırlanan TEBDİZ projesi, Türk edebiyatı ürünlerindeki sözcüklerin metin bağlamı kapsamında değerlendirilip bir bağlamsal sözlük hazırlamayı amaçlamaktadır. TEBDİZ projesi, Klâsik Türk edebiyatının sözcük ve anlam dünyasının günümüz okurları için daha anlaşılır hale getirmeyi, şiiri oluşturan unsurların ve bunların altında yatan anlam katmanlarının görünürlük kazanması, yapılacak çalışmalara sistematik veri sağlamak gibi amaçlara hizmet etmektedir.

Gencay Zavotçu'nun hazırlamış olduğu "Şa'bânî Şeyhi Ömer Fu'âdî Efendi'nin Risâle-i Hâbiyye" adlı mesnevisi TEBDİZ projesi kapsamında, incelenip içerisinde yer alan sözcüklere, yardımcı fille oluşturulan kelimelere, tamlamalara, deyimlere, kalıp ifadelere, âyet ve hadislere şiirin bağlamından hareketle anlam verilerek eserin söz varlığı tespit edilmeye çalışılmıştır. Anlam verilirken müellifin yaşadığı dönem ve dönemin tasavvuf anlayışı dikkate alınmıştır.

Ömer Fu'âdî'nin adı geçen mesnevisinin anlamsal zenginliği ve şaire özgü kullanımları dönemin tasavvuf anlayışı ile birlikte sosyal ve kültürel değerleri ortaya çıkarılmaya çalışılmıştır. Bu çalışma sayesinde ileride yapılacak olan Klâsik Türk edebiyatı ve dönemin tasavvuf anlayışıyla ilgili çalışmalara katkı sağlayacağı umulmaktadır. 

Bu çalışmamız özet kısmından sonra, Bağlamlı Dizin (Concordance) Ve İşlevsel Sözlük hakkında bilgi verdiğimiz giriş ve onu izleyen üç bölümden meydana gelmiştir. İlk bölüm Ömer Fu'âdî Efendi'nin hayatı, edebî kişiliği, eserleri ve Risâle-i Hâbiyyesi'ni kapsarken, ikinci bölümde örneklerle metnin inceleme kısmına geçilmiştir. Üçüncü bölüm ise çalışmanın asıl kısmı olan bağlamlı dizin ve işlevsel sözlükten oluşmaktadır. Bu bölümde mesnevide yer alan tüm sözcükler bağlamdaki yerleri ve işlevleriyle alfabetik olarak dizilmiştir.

Anahtar Kelimeler: TEBDİZ, Klâsik Türk Edebiyatı, Bağlamlı Dizin, İşlevsel Sözlük, Ömer Fu'âdî

Abstract:
'Concordance And Functional Glossary Of Turkish Literature 'in short TEBDIZ started in the year of 2015 led by Professor Doctor İsmail Hakkı Aksoyak. 

It is the name of the project initiated by Gazi University and aims at evaluating words starting from XVI. century in Turkish Literature products within the scope of intertextual connection and preparing a contextual glossary. 

TEBDIZ project also aims at making words and meaning world of Classical Turkish Literature more comprehensive for today's readers and researchers, and revealing the elements that form the poem and core meanings.

The study named 'Concordance And Functional Glossary Of Risâle-i Hâbiyye Of Omer Fu'âdî Efendi' has been prepared within the scope of TEBDIZ project. The meaning had been given to the words in mesnevi, verses of the Quran, hadiths, completions, idioms and etc expressions through the context of the poem. In this declaration, we will introduce our studies, references to state the concordance of "Risâle-i Hâbiyye mesnevi of Omer Fu'âdî" and the contributions that the project contributed us.

Keywords: TEBDIZ, Classical Turkish Literature, Concordance, Functıonal Glossary, Omer Fu'âdî