Endüstri 4,0' da kullanılan dokunmatik sensörlerin imalat sanayide makinelere uygulanmasının iş sağlığı ve güvenliğine etkisi
Effect of the application of touch sensors used in industry 4.0 to machines in manufacturing industry on occupational health and safety
Yazar: SERKAN AĞSEREN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SÜLEYMAN ŞİMŞEK
İstanbul Aydın Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İş Sağlığı ve Güvenliği Ana Bilim Dalı / İş Sağlığı ve Güvenliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Kazalar = Accidents
Dizin: İş Sağlığı ve Güvenliği Kurulları = Occupational Health and Safety Committees ; İş güvenliği = Work safety ; İş güvensizliği = Job insecurity ; İş kazaları = Occupational accidents ; İş ve Sosyal Güvenlik Mevzuatı = Employment and Social Secunity Law

Özet:
Dünyada ve ülkemizde oluşan iş kazaları incelendiği zaman, kazaların yaklaşık                % 88 'inin "tehlikeli hareket" %10'ununun "tehlikeli durumdan" meydana geldiği görülmektedir. Ülkemizde güvenlik kültürü, tasarımda güvenlik, toplu veya kişisel koruyucu önlemler ile ilgili çalışmalar başlamış ama yeterli seviyeye getirilememiştir. Yapılan çalışmalarda, Avrupa standartları yakalansa dahi, tehlikeli hareketler ile ilgili kazalar, sistematik önlemler alınmadığı takdirde istenilen düzeye gelmeyecektir. Birçok gelişmiş ülke de incelendiği zaman aslında tehlikeli hareketler üzerine çalışmaların devam ettiği görülmektedir. 
Endüstri 4.0 ile beraber birçok alanda ve sektörde farklı otomasyon sistemlerine geçilmeye başlanmıştır. İş sağlığı ve güvenliği çalışmalarında da Endüstri 4.0 da kullanılan farklı sensörlerle ilgili çalışmalar başlamış ancak yeterli seviyede uygulanmadığı görülmektedir. Yapılan çalışmalarda hatayı önleyici veya bu hataları durduracak şekilde dizayn edilmelidir. Günümüzde sensörler eskiye nazaran çok daha düşük maliyetlerde üretilmektedir. Ayrıca sürekli gelişen teknoloji, Bu uygulamalar için büyük kolaylıklar sağlamaktadır. 
Bu tezde, öncelikle literatür çalışması yapılmış. Türkiye'de imalat sektöründe yaşanan iş kazaları incelenmiştir.  Bu incelemeler doğrultusunda, tehlikeli hareket kaynaklı yaşanan kazalarının önüne geçebilecek bir prototip devre koruma geliştirilmiştir. Bu devre ile farklı imalat makinelerinde denemeler yapılarak uygulanabilirliği ve etkinliği ölçülmüştür. Yapılan deneysel çalışmada 10 ayrı imalat makinesi üzerinde prototip ile yapılan 30 denemede; makineleri minimumda 26, maksimum da 29 kez durdurduğu gözlemlenmiştir. Ortalama olarak sistem etkinlik değerlerine bakıldığında sistemin % 91 etkinlikte olduğu görülmüş, gerçek bir ürüne dönüştürüldüğünde olumlu sonuçlar alınabileceği gözlenmiştir.

Abstract:
When work accidents are examined in the world and turkey, about 88% of the accidents occur in "dangerous action" and 10% occur in "dangerous situation". Studies on safety   culture, safety   in design, collective or personal protective measures have started in our country but they   have not been brought to the level of sufficient. In the studies carried out, even if European standards are met, accidents related to dangerous movements will not reach the desired level if systematic measures are not taken. When many developed countries are also examined, it seems that studies on dangerous movements are actually continuing.
With Industry 4.0, different automation systems began to be switched in many areas and sectors. In occupational health and safety studies, studies have started on different sensors used in Industry 4.0, but it seems that they have not been applied at a sufficient level. It should be designed in such a way as to prevent errors or stop these errors in the studies performed. Today, sensors are produced at much lower costs than before. In addition, the constantly developing technology provides great convenience for these applications.
In this study, first of all, a literature study was conducted. Occupational accidents experienced in the manufacturing sector in Turkey have been examined. In line with these investigations, a prototype circuit protection has been developed that can prevent accidents caused by dangerous movement. With the circuit, its applicability and effectiveness were measured by conducting experiments on different manufacturing machines. It was observed that in 30 experiments, conducted with a prototype on 10 separate manufacturing machines; it stopped the machines 26 times at minimum and 29 times at maximum. On average, when looking at the system efficiency values, it was seen that the system was 91% effective, and it was observed that positive results could be obtained when converted into a real product.