Tarihsel perspektiften kur savaşları ve küresel ekonomiye etkileri
Currency wars from historical perspective and its effects on the global economy
Yazar: ZEYNEP MORÇİÇEK
Danışman: PROF. DR. MURAT BİRDAL
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Ekonomi = Economics

Özet:
1870'lerden günümüze uluslararası para sisteminde yaşanan gelişmeler doğrultusunda ülkeler hem sabit hem de esnek döviz kuru rejimlerini benimsemiştir. Sabit döviz kuru rejimi altında, özellikle 1930'lu yıllarda ülkeler rekabet üstünlüğü yakalamak ve ticari anlamda arzu edilen konuma ulaşmak adına para birimlerinin değerini düşürerek devalüasyon yapmayı tercih etmişlerdir. Ancak, bu durum ticari partner ülkelerinin de ardından misillemeci para ve ticaret politikalarına başvurmalarına yol açmıştır. Böylece, ülkeler birbiri ardına rekabetçi devalüasyon döngüsüne girerek kur savaşlarını tetiklemiştir. Bunun yanı sıra, günümüz koşullarında uygulanan esnek döviz kuru rejimi altında ülkelerin rekabet avantajı elde etmek uğruna döviz piyasasına çeşitli müdahalelerde bulunduğu bilinmektedir. Özellikle, küresel finans krizinden sonra ülkelerin birbirlerini kur manipülasyonuyla suçlaması kur savaşları tartışmasını günümüz sahnesine tekrardan çıkarmıştır.
 
Bu çalışmada, tarihsel perspektiften kur savaşları ve bu savaşların küresel ekonomik etkileri incelenmektedir. Bu kapsamda, analizde kur savaşlarının etkisini açıklayabilmek adına ülkelerin döviz kuru oynaklıkları ihracat hacmi üzerinde esas belirleyici değişken olarak ön plana çıkmaktadır. Ampirik bulgular, gelişmekte olan ülkelerde döviz kuru oynaklığının ihracat hacmi üzerindeki etkisini doğrularken gelişmiş ülkelerde bu etki gözlenmemiştir. Ayrıca döviz kuru, doğrudan yabancı sermaye yatırımları, GSYH büyümesi gibi diğer makroekonomik değişkenlerin de ihracat hacmi üzerindeki etkisi doğrulanmıştır.

Abstract:
In line with the advancements in the international monetary system from the 1870s to the present day, countries have adopted both fixed and flexible exchange rate regimes. Under the fixed exchange rate regime, countries preferred to realize devaluation by devaluing their currencies to gain a competitive advantage and reach the desired commercial position, especially in the 1930s. However, this situation caused the trading partner countries to resort to retaliatory monetary and trade policies afterward. Thus, countries entered a competitive devaluation cycle one after another, triggering currency wars. Furthermore, it is known that countries make various interventions in the foreign exchange market to gain a competitive advantage under the flexible exchange rate regime applied under today's conditions. Especially after the global financial crisis, countries accusing each other of exchange rate manipulation brought these debates back to today's agenda.

The present study examined currency wars and the global economic effects of these wars from a historical perspective. In this context, in order to explain the effect of currency wars in the analysis, the exchange rate volatility of countries was accepted as the main determining variable on export volume. Whereas empirical findings confirmed the effect of exchange rate volatility on export volume in developing countries, this effect was not observed in developed countries. In addition, the effect of other macroeconomic variables such as exchange rate, foreign direct investment, and GDP growth on export volume has been confirmed.