Parkinsonlu hastalarda egzersizin solunum fonksiyonları ve yaşam kalitesi üzerine etkisi
Effects of exercise on pulmonary functions and quality of life in patients with parkinson`s disease
Yazar: ELİF ELÇİN DERELİ
Danışman: PROF.DR. AYŞE YALIMAN
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2005
Konu: Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon = Physical Medicine and Rehabilitation

Özet:
ÖZET Parkinson'lu Hastalarda Egzersizin Solunum Fonksiyonları ve Yaşam Kalitesine Etkisi Bu çalışmada Parkinson'lu hastalarda egzersizin solunum fonksiyonları ve yaşam kalitesi üzerine etkisini incelemek ve egzersizlerin fizyoterapist gözetiminde ya da evde hastanın kendisi tarafından yapılması arasında fark olup olmadığım saptamak amaçlanmıştır. Tek kör, prospektif, randomize planlanan 10 haftalık çalışmaya, etik kurul onayı ile Hoehn&Yahr I-III arasında 30 İdiyopatik Parkinson'lu hasta alındı. 15 Hasta (yaş ortalaması, 66,46 ± 12,87 yıl) fizyoterapist gözetimindeki gruba (çalışma grubu), 15 hasta (yaş ortalaması, 61,33 ± 9,58 yıl) egzersizleri kendileri uygulayan gruba (kontrol grubu) randomizasyonla seçildiler. Hastaların solunum fonksiyonları solunum fonksiyon testleri (SFT), göğüs ekspansiyonu (GE), enduranslan 6 dakika yürüme testi (6DYT), hastalık durumları "Unified Parkinson's Disease Rating Scale" (UPDRS), emosyonel durumları "Beck Depression Inventory" (BDI), yaşam kaliteleri "Parkinson's Disease Quality of Life Questionnaire" (PDQLQ) "Nottingham Health Profile" (NHP), "Medical Outcome Study Short Form-36" (SF-36), fonksiyonel durumları Functional Independence Measure" (FİM) ile başlangıçta ve çalışmanın 10. haftasında değerlendirildi. Fizyoterapist değerlendirmelere kördü.. "Independent Sample t-test" ve "Matın Whitney U" testi grupların benzerliğini görmek, "Wilcoxon Signed Ranks" testi tedavi öncesi sonrası sonuçları karşılaştırmak, "Mann Whitney U" testi başlangıç ve tedavi sonrası değerleri arasındaki farkı gruplararasında karşılaştırmak için kullanıldı. Gruplarda SFT'de iyileşme görülmedi (p>0,05). Pulmoner bozukluğu olan ve olmayan hastalar değerlendirildiğinde, bozukluğu olanların SFT'lerinde iyileşme gözlendi (p<0,05). İki grupta da öDYT'de iyileşme görüldü (p<0,05) Çalışma hastalarında GE artarken (p<0,05), kontrol grubunda artış gözlenmedi (p>0,05). Çalışma grubunda tüm UPDRS ve BDI, kontrollerde UPDRS toplam, günlük yaşam aktiviteleri (GYA) ve motor değerlerinde iyileşme saptandı (p<0,05). Çalışma grubunda, tüm UPDRS ve BDI'deki fark, kontrollere göre yüksekti (p<0,05). Çalışma grubunda PDQLQ toplam ve tüm değerlerinde (p<0,01), kontrollerde Parkinson 96semptomları ve sosyal fonksiyonda iyileşme anlamlıydı (p<0,05). Çalışma hastalarının, Parkinson semptomları ve emosyonel fonksiyonlanndaki değişim, kontrollere göre yüksekti (p<0,05). Çalışma hastalarında NHP fiziksel aktivite ve enerji düzeyi iyileşme gösterdi (p<0,05). SF-36 fiziksel fonksiyon ve enerji değerleri çalışma grubunda anlamlı iyileşti (p<0,05), bu alt gruplardaki değişimler çalışma grubunda kontrollere göre anlamlı yüksekti (p<0,05). Çalışma grubunda FİM kendine bakım ve hareketlilik değerleri tedavi sonrasında anlamlı iyileşti (p<0,05). FİM değişimleri bakımından, çalışma grubunda hareketlilik sonuçlarında kontrol grubuna göre anlamlı iyileşme elde edildi. (p<0,01). Parkinson hastalığında egzersiz hastaların günlük yaşam aktivitelerini, motor semptomlarım, egzersiz toleranslarım, mental, emosyonel ve sosyal durumlarım iyileştirerek yaşam kalitelerini arttırmaktadır. Pulmoner bozuluğu olan hastalar solunum rehabilitasyonundan en yüksek yarar gören hastalardır. Hastaların rehabilitasyonunda solunum egzersizleri ihmal edilmemelidir.Rehabilitasyon ünitesinde uygulanan tedavi, evde tedaviye göre, motor semptomlar, günlük yaşam aktiviteleri, göğüs mobilitesi, mental ve emosyonel fonksiyonlarda daha etkilidir. Evde egzersiz yapan hastaların da egzersiz toleransları, günlük yaşam aktiviteleri, motor performansları ve sosyal durumları gelişmektedir. Hastaların değerlendirilmesinde, jenerik ölçeklerin hastalığa özel ölçeklerin gösterdiği hassasiyeti gösterememiş olması jenerik ölçeklerin daima hastalığa spesifik ölçeklerle birlikte kullamlmalarm tavsiye edilebileceğini göstermektedir. 97

Abstract:
SUMMARY Effect of Exercise on Pulmonary Functions and Quality of Life in Patients with Parkinson's Disease By this study it is intended to examine the effect of exercise on pulmonary functions and quality of life in patients with Parkinson's disease and determine whether there is a difference between a physiotherapist-supervised program in a rehabilitation unit and a self-supervised home exercise program by patients. 30 idiopathic Parkinsonian patients with Hoehn&Yahr Stages I-III were recruited to this single-blinded, prospective, randomized study for 10- weeks exercise program by approval of ethics committee. Fifteen physiotherapist-supervised (study group) patients (mean age, 66,46 ± 12,87 years) and fifteen self-supervised (control group) subjects (mean age, 61,33 ± 9,58 years) were selected randomly. Pulmonary state of the patients was evaluated by pulmonary function tests (PFT), chest expansion (CE) endurance was evaluated by 6 minute walk test (6MWT), disease state evaluated by Unified Parkinson's Disease Rating Scale (UPDRS), emotional state was evaluated by Beck Depression Inventory (BDI), quality of life was evaluated by Parkinson's Disease Quality of Life Questionnaire (PDQLQ), Nottingham Health Profile (NHP), Medical Outcome Short Form-36 (SF-36), and functional activities was evaluated by Functional Independence Measure (FIM) at the baseline and at the lO.th weeks of the study. The physiotherapist was blinded to the evaluation of the patients. "Independent Sample t-test" and "Mann Whitney U" tests were used to see whether the groups were similar. "Wilcoxon Signed Ranks" test was used to compare before-after treatment results, and "Mann Whitney U" test was used to evaluate the changes gained in the measurements between groups from baseline to 10 weeks. There was no improvements in PFT for both of the groups (p>0,05). Patients with pulmonary disorder showed an improvement in PFT (p<0,05) when the patients with and without pulmonary disorder were evaluated. While there was an increase in CE in the study group (p<0,05), there was no increase in control group(p>0,05). 6MWT showed an improvement in both of the groups (p<0,05). An improvement was determined for all UPDRS and BDI in the study group; for activities of daily living, 98motor parameters and total scores of UPDRS in the controls (p<0,05). The difference in all UPDRS sections and BDI was higher than the controls in the study group p<0,05). The improvement in total PDQLQ and all parameters of the scale in study group (p<0,01) was significant along with the improvement in Parkinson's symptoms and emotional function parameters in controls (p<0,05). The changes obtained by Parkinson's symptoms and emotional function values in the study group was higher than the controls (p<0,05). Physical activity and energy level of NHP showed improvements in the study group (p<0,05). Physical function and energy results of SF-36 improved in the study group significantly (p<0,05) and the changes in these subscales were higher significantly than the controls when compared to the study group (p<0,05). Self care and locomotion values of FIM improved after treatment in the study group significantly (p<0,05). A significant improvement was obtained in the locomotion results in the study group when compared to the controls with regard to the changes in FIM results (p<0,05). Exercise in Parkinson's disease increases quality of life by improving activities of daily living, motor symptoms, exercise tolerance, mental, emotional and social states of the patients. Patients with pulmonary dysfunction are the patients who get the highest benefit from pulmonary rehabilitation. Breathing exercises shouldn't be omitted in rehabilitation of the patients. Treatment applied in the rehabilitation unit is more effective in motor symptoms, in the activities of daily living, chest mobility, mental and emotional functions when compared to home based therapy. Exercise tolerance, activities of daily living, motor performance and social states of the patients who perform exercise at home, gets better, too. In the evaluation of the patients, generic scales couldn't show the sensitivity that disease specific scales showed, which demonstrates that it can always be recommended to use generic scales with disease specific scales. 99