DRM paradigmasındaki gelişimsel çaprazlama olgusunun örtük bellek açısından incelenmesi
An investigation of developmental reversals phenomenon in DRM paradigm in terms of implicit memory
Yazar: BÜŞRA EVCİ BIÇAK
Danışman: DOÇ. DR. SEMA KARAKELLE
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Bellek yanılmaları = Memory falses ; Deese-Roediger-McDermott paradigması = Deese-Roediger-McDermott paradigm ; Gelişimsel karşıtlık = Developmental reversals ; Örtük bellek = Implicit memory

Özet:
Bu çalışmada, gelişimsel çaprazlama olgusu, algısal örtük bellek ve kavramsal örtük belleğin gelişim süreçleriyle beraber incelenerek, kavramsal hazırlama etkisinin DRM paradigmasıyla oluşan bellek yanılmasıyla olan bağlantısı araştırılmıştır. Araştırmada; çocuk (8 - 9 yaş), ergen (15 - 16 yaş) ve yetişkin (35 – 45 yaş) olmak üzere 3 farklı yaş grubu kullanılmıştır. Çocuk grubunda 116, ergen grubunda 109, yetişkin grubunda ise 103 katılımcıya ulaşılmıştır. Bellek yanılmasını değerlendirmek amacıyla DRM paradigması görevleri kullanılmış ve tanıma testiyle ölçümler alınmıştır. Örtük belleği değerlendirmek amacıyla, algısal örtük bellek ölçümünde Kelime Kökü Tamamlama Testi, kavramsal örtük belleğin ölçümünde ise Kategori Örneği Üretimi Testi kullanılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre; kavramsal örtük bellek ve bellek yanılmasının yaşa bağlı değişim örüntüleri benzerlikler göstermekte, bu durum da bellek yanılması oluşumunda kavramsal hazırlamanın rol oynayabileceğine işaret etmektedir. Ergen ve yetişkinler, çocuklardan daha fazla bellek yanılması göstermiştir, ergenler ile yetişkinler arasında ise fark çıkmamıştır. Benzer biçimde kavramsal örtük bellek de çocukluktan ergenliğe iyileşirken, ergenlik ile yetişkinlik arasında değişmemiştir. Algısal örtük belleğin ise çocukluktan ergenliğe iyileştiği, ergenlikten yetişkinliğe bozulduğu bulunmuştur. Araştırma sonuçları literatür bağlamında tartışılmıştır.

Abstract:
In this study the developmental reversals phenomenon has been examined with the development processes of conceptual implicit memory and perceptual implicit memory, and the relationship between the conceptual priming and false memory caused by the DRM paradigm was investigated. The sample of this study consisted of child (8 - 9 years), adolescent (15 - 16 years) and adult (35 - 45 years) age groups. The study was conducted with 116 participants in the children's group, 109 in the adolescent group, and 103 in the adult group. DRM paradigm tasks were used to evaluate false memory and measurements were taken with the recognition test. To evaluate implicit memory, the Word Stem Completion Test was used for the perceptual implicit memory measurement and the Category Examplar Generation Test was used for the measurement of conceptual implicit memory. According to the results of the research, age-related change patterns of conceptual implicit memory and false memory showed similarities, indicating that conceptual priming may have a detrimental effect on the occuring of false memory. Adolescents and adults showed more false memory than children, and there was no difference between adolescents and adults. Similarly, while conceptual implicit memory has improved from childhood to adolescence, it has not changed between adolescence and adulthood. Perceptual implicit memory was found to improve from childhood to adolescence and decreased from adolescence to adulthood. Research results are discussed in the context of the literature.