Kur'an kursu öğrencilerinin hafızlık eğitimine yönelik tutumları (Ege Bölgesi örneği)
Attitudes of Qur'an course students towards hifz education (Aegean Region sample)
Yazar: SAMET YAĞCI
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SAFİNAZ ASRİ
İzmir Katip Çelebi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Din = Religion ; Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Nicel araştırma yöntemlerinden ilişkisel tarama modeline göre tasarlanan bu araştırmada, Kur'an kursu öğrencilerinin hafızlık eğitimine yönelik tutumlarının hangi düzeyde olduğunun tespit edilmesi temel problem olarak belirlenmiştir. Bu temel problem doğrultusunda; öğrencilerin hafızlık eğitimine yönelik tutumlarının kişisel özelliklerine göre farklılaşma durumu ile hafızlık, Kur'an-ı Kerim, öğretici, kurs iklimi, Kur'an-ı Kerim dersi, dini bilgiler dersi, sosyal etkinlik ve rehberlik dersine yönelik tutumları arasındaki ilişki incelenmiştir.
Çalışmanın örneklemini Ege Bölgesi'nde DİB'ye bağlı Kur'an kurslarında 2021-2022 eğitim-öğretim döneminde hafızlık eğitimi alan 764 öğrenci oluşturmuştur. Araştırma verilerinin toplanmasında araştırmacı tarafından hazırlanan içinde öğrencilerin kişisel bilgilerini tespit etmeye yarayan çeşitli sorular ile hafızlığa, Kur'an-ı Kerim'e, öğreticiye, kurs iklimine, Kur'an-ı Kerim dersine, dini bilgiler dersine, sosyal etkinlik ve rehberlik dersine ve hafızlık eğitimine yönelik tutumlarını ölçmeyi amaçlayan ölçeklerden oluşan anket formu kullanılmıştır. Ölçeklerin yapı geçerliliği, açımlayıcı ve doğrulayıcı faktör analizi ile test edilmiştir. Verilerin analizinde gruplar arası karşılaştırmalarda ikili gruplar için ilişkisiz örneklemler t testi, ikiden fazla gruplar için tek yönlü ANOVA kullanılmıştır. Tutumlar arasındaki ilişki Pearson momentler çarpımı korelasyon katsayısı ile yordayıcılık durumu da çoklu regresyon analizi ile test edilmiştir.
Araştırmada, öğrencilerin hafızlık eğitimine yönelik tutumlarının yüksek olduğu, tutumlara ilişkin değişkenler arasında düşük veya orta düzeyde pozitif yönde ilişkiler bulunduğu tespit edilmiştir. Yordama durumuna ilişkin çoklu regresyon analizi sonucunda öğrencilerin; Kur'an-ı Kerim dersine, hafızlığa, kurs iklimine, sosyal etkinlik ve rehberlik dersi ile dini bilgiler dersine yönelik tutumlarının hafızlık eğitimine yönelik tutumu anlamlı şekilde yordadığı, Kur'an-ı Kerim ve öğreticiye yönelik tutumlarının ise anlamlı bir yordayıcı olmadığı bulgularına ulaşılmıştır.

Abstract:
In this study, which was designed according to the relational survey model, one of the quantitative research methods, the main problem was determined as determining the level of Qur'an course students' attitudes towards hifz education. In line with this basic problem; the relationship between the differentiation of students' attitudes towards hifz education according to their personal characteristics and their attitudes towards hifz, Quran, instructor, course climate, Qur'an course, religious knowledge course, social activity and guidance course was examined.
The sample of the study consisted of 764 students who received hifzz education in Qur'an courses affiliated to the DİB in the Aegean Region in the 2021-2022 academic year. A questionnaire form prepared by the researcher and consisting of various questions to determine the personal information of the students and scales aiming to measure their attitudes towards hifz, Quran, instructor, course climate, Quran course, religious knowledge course, social activity and guidance course and hifz education was used to collect the research data. The construct validity of the scales was tested by exploratory and confirmatory factor analysis. In data analysis, unrelated samples t-test was used for pairwise comparisons between groups and one-way ANOVA was used for more than two groups. The relationship between attitudes was tested with Pearson Product Moment Correlation.
In the study, it was determined that students' attitudes towards hifz education were high and there were low or moderate positive relationships between the variables related to attitudes. As a result of multiple regression analysis regarding the prediction status, it was found that students' attitudes towards the Holy Quran course, hifz, course climate, social activity and guidance course and religious knowledge course significantly predicted the attitude towards hifz education, while their attitudes towards the Holy Quran and the instructor were not significant predictors.