Diyarbakır ekolojik şartlarında bazı pamuk (Gossypium hirsutum L.) çeşitlerinin verim ve verim unsurlarının belirlenmesi
Determination of yield and yield components of some cotton (Gossypium hirsutum L.) cultivars under Diyarbakır ecological conditions
Yazar: DAVUT OK
Danışman: PROF. DR. AHMET YILMAZ
Harran Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışma, Diyarbakır ekolojik şartlarında bazı pamuk çeşitlerinin verim, verim unsurları ve lif teknolojik özelliklerinin belirlenmesi amacıyla, 2018 yılında Dicle Üniversitesi Ziraat Fakültesi Deneme Alanında yürütülmüştür. Tesadüf blokları deneme desenine göre üç tekerrürlü olarak kurulan araştırmada, farklı kurumlardan temin edilen bölge tarımına yeni geliştirilmiş çeşit olarak alınan 9 pamuk çeşidi (Bomba, Edessa, Es 1, Esperia, Lima, SC 2009, SC 2079, Sezener 76, PG 2018) ile 6 pamuk çeşidi (BA 119, BA 440, Gloria, Carla, DP 499, ST 468) materyal olarak kullanılmıştır. Her parsel 4 sıralı, sıra arası 70 cm ve sıra üzeri mesafe 10 cm olacak şekilde ekim gerçekleştirilmiştir. Çalışmada, dekara kütlü verimi, çırçır randımanı, bitki boyu, açan koza sayısı, açmayan koza sayısı, meyve dalı sayısı, odun dalı sayısı, 100 tohum ağırlığı, ilk meyve dalı boğum sayısı, lif inceliği, lif mukavemeti, lif uzunluğu, lif üniformitesi, lif elastikiyeti, kısa lif oranı, lif parlaklığı, lifte sarılık gibi özellikler incelenmiştir. 
Araştırmadan elde edilen sonuçlara göre; Çeşitler arasında kütlü pamuk veriminin 307.0 ile 507.0 kg/da arasında değiştiği, saptanmıştır. Ayrıca, kütlü pamuk verimi yönünde DP 499, çırçır randımanı yönünden ES-1 ve ST 468 (%41.60) ve bunları Lima (%41.47) çeşidinin takip ettiği, bitki boyu yönünden ES-1, 100 tohum ağırlığı yönünden Sezener-76, meye dalı sayısı yönünden SC 2009, lif uzunluğu yönünden Lima, kısa lif oranı yönünden DP 499, lif elastikiyeti yönünden Bomba, lifte sarılık yönünden Gloria çeşitlerinin diğer çeşitlerden üstün oldukları belirlenmiştir. Ayrıca, ilk meyve dalı boğum sayısı, odun dalı sayısı, açan koza sayısı, açmayan koza sayısı, lif inceliği, lif üniformitesi, lif kopma dayanıklılığı, parlaklık değeri yönünden çeşitler arasında istatistiksel olarak önemli bir fark olmadığı tespit edilmiştir.

Abstract:
This study was carried out to determine the yield, yield components and fiber technological properties of some cotton varieties (Gossypium hirsutum L) under Diyarbakir ecological conditions, at Agricultural Faculty of Dicle University in 2018. In this study, which was established as a randomized block design with 3 replications, 9 cotton varieties (Bomba, Edessa, ES-1, Esperia, Lima, SC 2009, SC 2079, Sezener 76, PG 2018) were obtained from different institutions as a newly developed variety and 6 cotton varieties that common production in region (BA 119, BA 440, Gloria, Carla, DP 499, ST 468) were used as plant materials. Each plot was designed with 4 rows, 70 cm between rows and 10 cm intra-rows. In this study, cotton yield, ginning outturn, plant height, number of opening bolls, number of non-opening bolls number of sympodial, number of monopodial, 100 seed weight, number of node for first sympodial branch, fiber fineness, fiber strength, fiber length, fiber uniformity, fiber elasticity, short fiber content, reflectance, fiber yellowness value were examined. As a result of the research, cotton yield was changed between 307.0 kg/da and 507.0 kg /da in all cultivars. In addition, DP 499 in terms of seed cotton yield, ES-1, ST468 (%41.60) and Lima (41.47) in terms of ginning outturn, ES-1 in terms of plant height, Sezener-76 in terms of 100 seed weight, SC 2009 in terms of number of sympodial, Lima in terms of fiber length, DP 499 in terms of short fiber content, Bomba in terms of fiber elasticity, Gloria cultivars were superior to the other cultivars in terms of fiber yellowness value. It was also found that there is no significant difference between the cultivars in terms of fiber fineness, number of node for first sympodial branch, number of monopodia, number of opening bolls, number of non-opening bolls, fiber uniformity, fiber strength, and reflectance.