Akut iskemik serebrovasküler hastalıkta hemorajik transformasyon risk belirlenmesi: ADC değerleri ile GRE  hemo sekans mikrokanama ilişkisi
Determination of hemorrhagic transformation risk in acute ischemic cerebrovascular disease: The relationship between ADC values and GRE hemo sequence microhemorrhage
Yazar: EZGİ YAKUPOĞLU
Danışman: PROF. DR. SAİME FÜSUN DOMAÇ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Erenköy Ruh ve Sinir Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Nöroloji Ana Bilim Dalı / Nöroloji Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Nöroloji = Neurology
Dizin: Difüzyon katsayısı = Diffusion coefficient ; Hemorajiler = Hemorrhage ; Serebrovasküler bozukluklar = Cerebrovascular disorders ; İskemi = Ischemia

Özet:
Amaç: Akut iskemik serebrovasküler hastalık tanısı alan hastalarda infarkt alanı içinde gelişebilecek hemorajik transformasyon (HT) riskini belirlemek için Apparent Diffusion Coefficient (ADC) değerleri ile Gradient Recalled Echo (GRE) T2 Manyetik Rezonans Görüntüleme (MRG) mikrokanama arası ilişki incelenmesi amaçlanmıştır. 
Gereç ve Yöntem: Bu kesitsel çalışmaya Haziran 2019 - Mart 2020 tarihleri arasında Sağlık Bilimleri Üniversitesi Erenköy Ruh ve Sinir Hastalıkları Hastanesi Eğitim ve Araştırma Hastanesi Nöroloji Kliniği'ne akut iskemik serebrovasküler tanısı ile interne edilen toplam 172 hasta dahil edildi. Hastalar demografik ve klinik özelliklerine göre yaş, cinsiyet, hipertansiyon, diyabet, sigara kullanımı, alkol kullanımı şeklinde gruplara ayrıldı. Akut iskemik serebrovasküler hastalık tanısının konulması için başvuruda çekilmiş olan kraniyal MRG'de ADC sekanslarında infarkt alanı Region of Interest (ROI) değeri ile olayın 3-7. günleri arasında çekilen MRG'de GRE hemo sekansında gözlenen mikrokanama ilişkisi incelendi. Sferik ROI değerleri hesaplanırken lezyon boyutu 1,5x1,5 cm'den büyük olan lezyonlar için 5 adet ROI değeri elde edilip onların aritmetik ortalaması alındı, daha küçük olanları için ise tek sferik ROI değeri alındı. ADC ROI mean değerleri <500x10-6 mm2/s ve >500x10-6 mm2/s olmak üzere 2 gruba ayrıldı. 
Bulgular: İskemik serebrovasküler hastalık tanısı alan hastaların tanı esnasında çekilen MRG incelemelerinde ADC ROI mean değerleri 500x10-6 mm2/s'nin altında olan grupta GRE MRG'de mikrokanama gözlenme olasılığı anlamlı olarak daha yüksek bulundu (p: 0,001). ADC ROI mean değeri 500x10-6 mm2/s'nin altında olan kişilerde aynı zamanda başka alanlarda mikrokanama gözlenme ihtimali de daha yüksek olup bu durum da istatistiksel olarak anlamlıydı (p: 0,001). GRE MRG'de mikrokanama gözlenen hastalarda başka mikrokanama gözlenme olasılığının yüksek olması da istatistiksel olarak anlamlıydı (p: 0,001).
Sonuç: Literatürde iskemik serebrovasküler hastalık sonrası infarkt alanı içinde gözlenen mikrokanama ile tanı esnasında çekilen ADC MRG ROI değerleri arasındaki ilişkiyi inceleyen çalışma bulunmamaktadır. Bizim çalışmamızda, infarkt alanındaki mikrokanama ile ADC MRG ROI değerleri arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki saptanmış olup, bu ilişkinin HT gelişme riskinin belirlenmesi açısından önemli olduğu düşünülmektedir.

Anahtar Kelimeler: ADC, GRE, hemorajik transformasyon, iskemik serebrovasküler hastalık, mikrokanama

Abstract:
Determination of Hemorrhagic Transformation Risk in Acute Ischemic Cerebrovascular Disease: The Relationship between ADC Values and GRE Hemo Sequence Microhemorrhage
Purpose: In order to determine the risk of hemorrhagic transformation (HT) that may occur within the infarct area in patients with acute ischemic cerebrovascular disease, it was aimed to investigate the relationship between Apparent Diffusion Coefficient (ADC) values and Gradient Recalled Echo (GRE) T2 Magnetic Resonance Imaging (MRI) microhemorrhage.
Materials and Methods: A total of 172 patients who were hospitalized to the Neurology Clinic of the Health Sciences University Erenköy Mental and Neurological Diseases Hospital Training and Research Hospital between June 2019 and March 2020 were included in this cross-sectional study. The patients were classified according to their demographic and clinical characteristics, by age, gender, hypertension, diabetes, smoking, and alcohol use. In the cranial MRI taken in the application for the diagnosis of acute ischemic cerebrovascular disease, the infarction area in ADC sequences with the Region of Interest (ROI) value and the relationship between microhemorrhage observed in GRE hemo-secance was evaluated in MRI taken between 3-7 days. While calculating spherical ROI values, 5 ROI values were obtained for lesions larger than 1,5x1,5 cm, and their arithmetic mean was obtained, and single spherical ROI value was taken for smaller ones. ADC ROI mean values were divided into 2 groups as <500x10-6 mm2/s and >500x10-6 mm2/s.
Results: The MRI examinations of patients diagnosed with ischemic cerebrovascular disease in the group with ADC ROI mean values below 500x10-6 mm2/s, the probability microhemorrhage observed in GRE MRI was found to be significantly higher (p: 0,001). People with an ADC ROI mean values below 500x10-6 mm2/s were also more likely to experience microhemorrhage in other areas, which was statistically significant (p: 0,001). The probability of another micro-bleeding observed in patients with microhemorrhage GRE MRI was also statistically significant (p: 0,001).
Conslusion: In the literature, there is no study investigating the relationship between microhemorrhage observed in the infarct area after ischemic cerebrovascular disease and ADC MRI ROI values taken at the time of diagnosis. In our study, a statistically significant relationship was found between the microhemorrhage in the infarct area and the ADC MRI ROI values, which is thought to be important in determining the risk of developing HT.

Keywords: ADC, GRE, hemorrhagic transformation, ischemic cerebrovascular disease, microhemorrhage