Zihinsel engelli çocuklar ve ebeveynlerine verilen kendini koruma becerileri eğitiminin etkinliğinin değerlendirilmesi
Evaluation of the effectiveness of self-protection skills training for mentally retarded children and parents
Yazar: TUBA ÇÖMEZ İKİCAN
Danışman: PROF. DR. LEYLA KÜÇÜK
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Ruh Sağlığı ve Psikiyatri Hemşireliği Ana Bilim Dalı / Ruh Sağlığı ve Hast. Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Hemşirelik = Nursing ; Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Ana-baba = Parents ; Ana-baba eğitimi = Parents education ; Korunma tedbirleri = Protection measures ; Zihinsel engelli çocuklar = Mentally retarded children ; Zihinsel engelliler = Mentally retardation ; Çocuk istismarı = Child abuse ; Çocuk istismarı-cinsel = Child abuse-sexual ; Çocuk istismarı-cinsel = Child abuse-sexual ; Öğretilebilir zihinsel engelli çocuklar = Flexibility training mentally retarded childrens

Özet:
Araştırma, zihinsel engelli çocuklar ve ebeveynlerine verilen kendini koruma becerileri temel eğitimi ile çocukların taciz ve cinsel istismara karşı kendini koruma bilgi/becerileri kazanması ve ebeveynlerin bu konuda farkındalıklarının artırılarak çocuklarını taciz ve cinsel istismardan korumaları amacıyla, ön test-son test uygulamalı ve deney-kontrol gruplu olarak gerçekleştirildi. Araştırmanın örneklemini, 8-15 yaş arasında hafif/orta seviyede zihinsel engele sahip olan 61 çocuk (30 deney, 31 kontrol) ve hafif/orta seviyede zihinsel engelli çocuğu olan 64 ebeveyn (30 deney, 34 kontrol) oluşturdu. Veriler, Avcılar Milli Eğitim Müdürlüğü'ne bağlı iki devlet okulunda eğitim gören özel alt sınıf ve kaynaştırma öğrencileri ile ebeveynlerden Ocak–Haziran 2019 tarihleri arasında toplandı. Verilerin toplanmasında; Sosyo-Demografik Özellikler Formu, Zihinsel Engelli Çocuklar İçin Cinsel İstismardan Kendini Koruma Bilgi/Becerileri Ölçeği ve Ebeveynler İçin Çocuk Cinsel İstismarı Bilgi/Tutum Ölçeği kullanıldı.
Deney grubundaki çocuklara, bireysel olarak haftada bir gün 20-25'er dakikalık görüşmeler ile 6 oturumluk eğitim programı uygulandı. Kontrol grubundaki çocuklarla ise, 2 kez bireysel olarak görüşülerek ön ve son testler uygulandı. Deney grubundaki ebeveynlerle de benzer şekilde haftada bir gün 30-35 dakika grup şeklinde görüşmeler gerçekleştirilerek, toplam 4 oturumluk eğitim programı uygulandı. Kontrol grubundaki ebeveynlerle ise, 2 kez görüşülerek ön ve son testleri tamamlandı.
Araştırmada verilen eğitim sonrası çocukların taciz ve cinsel istismara karşı kendini koruma bilgi/becerileri ile ebeveynlerin çocuk cinsel istismarı bilgi/tutum puanlarında istatistiksel olarak anlamlı fark saptandı (p<0,05).
Sonuç olarak, deney grubundaki çocuk ve ebeveynlerine uygulanan eğitim programının cinsel istismara karşı koru(n)ma bilgi ve becerilerini arttırdığı, kontrol grubunda ise, eğitim öncesi ve sonrasında ölçek ve ölçek alt boyut puanları arasında herhangi bir fark olmadığı saptandı.

Abstract:
The research was conducted to gain the knowledge/skills of self-protection against harassment and sexual abuse of intellectually disabled children and to protect these children from harassment and sexual abuse by their parents as a pre-post test and experiment-control group with the self-protection skills basic education. The sample of the study consisted of 61 children (30 experiments, 31 controls) with mild/moderate intellectual disabilities between the ages of 8-15 years and 64 parents (30 experiments, 34 controls) with children with mild/moderate intellectual disabilities. The data were collected from the private lower class and mainstreaming students studying at two public schools affiliated to the Avcılar Directorate of National Education, and their parents between January and June 2019. The data collection used the Socio-Demographic Characteristics Form, Self-Protection Knowledge/Skills Scale from sexual abuse for children with intellectual disabilities, and Child Sexual Abuse Knowledge/Attitude Scale for parents.
The children in the experimental group underwent a 6-session education program with 20-25 minutes individual interviews once a week. The children in the control group were interviewed individually 2 times, and the pre-post tests were conducted. Similarly, the parents in the experimental group were interviewed once a week for 30-35 minutes as a group and the training program was implemented for 4 sessions in total. Parents in the control group were interviewed 2 times, and the pre-post tests were conducted.
In the study, a statistically significant difference was found in the self-protection knowledge/skills of children against harassment and sexual abuse and the child sexual abuse knowledge/attitude scores of parents after the education given.
In conclusion, it was determined that the education program applied to children and their parents in the experimental group increased their knowledge and skills of protection against sexual abuse, whereas there was no difference between the scale and subscale scores before and after the education in the control group.