Ravzatü`ş-Şüheda ile Hadikatü`s-Sü`eda mukayesinin ışığında eski Türk edebiyatında tercüme anlayışı
Translation enderstanding in the old Turkish literature under the light of the comparison of Ravzatü`ş-Şüheda and Hadikatü`s-Sü`eda
Yazar: ABİD NAZAR MAHDUM
Danışman: DOÇ. DR. ŞEYMA GÜNGÖR
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Eski Türk Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2001
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Edebiyat = Literature ; Eski Türk edebiyatı = Old Turkish literature ; Eski Türk edebiyatı = Old Turkish literature ; Karşılaştırmalı edebiyat = Comparative literature ; Çeviri = Translation

Özet:
Çalışmamızın Giriş bölümünde tercüme kelimesi çeşitli yönleriyle incelenmiş, edebî ve ilmî literatürde teşekkül etmiş farklı tercüme usulleri hakkında bilgi verilmiştir. Birinci bölümde İslamiyet öncesinde Türk dilinde tercüme üzerinde durulmuş, Avrupa'da teşekkül eden Klasisizm akımı ve bu akımda tercümeye nasıl bakıldığı ele alınmıştır. Daha sonra da tercüme ile ilgili çeşitli kavramlar incelenmiş, bu kavranılan doğuran ortamlara ışık tutulmaya çalışılmıştır. Klasik Türk edebiyatında tercüme anlayışı çeşitli boyutlarıyla ele alınmış, bilgiler örneklerle desteklenmiştir. Ayrıca Türk ve yabancı bilim adamlarının bu konudaki görüşleri aktarılmaya çalışılmıştır. İkinci K 'mde, eserlerini karşılaştırdığımız Hüseyin Vaiz Kâşifi ve Fuzulî' nin hayatı, eserleri ve edebî şahsiyeti hakkında genel bilgi verilmiştir. Ayrıca Ravzatü 'ş-şühedâ ve Hadîkatü's-sü'edâ'nm. kısa ve genel bir karşılaştırması yapılmıştır. Üçüncü bölümde ise, Hüseyin Vaiz Kâşifi' nin Ravzatü 'ş-şühedâ' 'sı ile Fuzulî' nin Hadîkatü's-sü'edâ'smdan seçilmiş bölümler, tercüme yönünden incelenmiştir. Tezin sonunda belirtilen çalışmaların sonuçlan değerlendirilmeye çalışılmıştır. Bu çalışmanın özellikle klasik Türk edebiyatı hakkında tercüme ve taklitle ilgili olarak yapılan tartışmalann doğru bir zemine oturmasında yardımcı olacağı umulmaktadır.

Abstract:
In the Introduction part, the word "translation" has been scrutinized with its different aspects and information on different translation methods used in literary and scientific literature were given. In the first part, translation in the Turkish language before Islam was covered and Classicism movement formed in Europe and how translation is viwed by it were taken. After that, various terms related to translation were studied, and the environments that led to these terms were tried to enlightened. Tranlation understanding in the Classical Turkish Literature was taken with its different dimensions and supported with information and examples. Morever, opininos of Turkish and foreign scholars on this subject were tried to be given. In the second part of our work; general information about the life, works and literary personality of Hüseyin Vaiz Kaşifi and Fuzuli whose works we compared and contrasted, were given. In addition, a brief and general comparison of itorvratü'şxşühedâ and Hadîkatü' s-sü'edâ was made. In the third part, selected parts of H. V. Kaşifi' s itorvzatü'ş-şühedâ and Fuzuli' s Hadîkatü' s-sü'edâ were examined in terms of transaliton. At the end of thesis, the result of the works cited above were tried to be evaluated. It is hoped that this work would help in putting the debates related to the translations and imitations especially those about the Clessical Turkish Literature on a safe ground. II