Erbaa depremlerinin otantik öğrenmeler açısından incelenmesi (1939-1942-1943 depremleri)
Investigate of Erbaa earthquakes in terms of authentic learning (1939-1942-1943 earthquakes)
Yazar: KENAN ÇETİN
Danışman: PROF. DR. EREN YÜRÜDÜR
Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Sosyal Bilgiler Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Coğrafya = Geography ; Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Coğrafi özellikler = Geographical properties ; Coğrafya eğitimi = Geography education ; Coğrafya öğretimi = Geography teaching ; Deprem = Earthquake ; Doğal afetler = Natural disasters ; Otantik öğrenme = Authentic learning ; Tokat-Erbaa = Tokat-Erbaa ; Yer değiştirme = Displacement

Özet:
Binlerce yıl doğal afetler insan hayatında etkili olmuştur. Bu etkiler fiziki
coğrafya özelliklerine göre mekânsal farklılaşmalar ile karşımıza çıkmaktadır.
Ülkemizde; deprem, sel, çığ, heyelan, vb. pek çok doğal afet görülmüş-görülmektedir.
İnsanlar yerleşme kurdukları mekânları her ne kadar afet bölgelerinden uzaklarda kursa
da bazı fiziksel özellikler (özellikle tarımsal verimlilik, su kaynakları, vb.) doğal
afetlerin yaşanabildiği mekânların da yerleşim yeri olarak tercih edilmesini beraberinde
getirmiştir.
Coğrafya biliminin zaman içerisindeki gelişimi ve diğer bilimler gibi bir bilim
olarak ifadesiyle birlikte insanların mekânsal olarak yerleşimleriyle ilgili detaylı
araştırmalar ortaya konulmaya başlanmıştır. Fiziki coğrafyanın sunduğu avantajlar ve
olası risklerin net bir biçimde ortaya konmasıyla birlikte insanlar yaşadığı coğrafyanın
risklerine karşı tedbirler geliştirmeye başlamıştır. Her ne kadar alınan tedbirler doğal
hayatın olası tehditlerini önlemek amaçlı olsa da yetersiz kaldığı durumlarda yaşanmış-yaşanmaktadır.
Araştırmada fiziki coğrafyanın unsurlarından biri olan afetlerin depremler
kısmını yaşadığımız coğrafyadan hareketle ele almaya çalıştık. Kuzey Anadolu fay hattı
üzerinde yer alan Tokat Erbaa ilçesinde 1939-1942-1943 yıllarında yaşanan depremlerin
otantik öğrenmeler açısından incelenmesini amaçladık.
Öncelikle yaşadığımız yörenin fiziki coğrafya özelliklerini inceledik. Diğer
afetleri düşündüğümüzde depremler ülkemizde en yaygın olarak görülen ve çok yıkıcı
etkiler ortaya çıkaran bir afet olarak karşımıza çıkmaktadır. Her ne kadar insanlar
depremin tehlikeli olduğunu bilse de depreme karşı tedbirli olma konusunda gereken
ciddiyeti göstermekte yetersiz kalmaktadır. Ayrıca araştırmaya bilgi ve deneyimleriyle
katkı sağlayacak 85 yaş üzeri kişilerin listesini çıkararak görüşme için planlamalar
yaptık.
1939-1942-1943 yıllarında Kuzey Anadolu fay hattı üzerinde yaşanan yıkıcı
depremlerin etkileri ve sonrasında yaşananları, Erbaa'da yaşamış bireylerin tanıklıkları
ile elde edilen görüşme kayıtlarıyla ortaya konmuştur. 85 yaş üzeri bireylerin bilgi ve
deneyimleri yaşadıkları mekânlar ve mekânsal değişimler, etrafındaki birinci derece
yakınlıktaki kişiler ve diğer yöre halkı tarafından depremi yaşayan bireylerin otantik
öğrenmelerle depremle ilgili aktarımlarının varlık durumları incelenerek araştırma
sonuçlandırılmıştır.
Ülkemizin deprem gibi çok yıkıcı etkilere yol açan bir doğal afet gerçeği her an
güncelliğini muhafaza etmektedir. Erbaa yöresinde 1939-1942-1943 depremlerinin ne
gibi etkileri ve hangi sonuçları ortaya çıkardığını ortaya koyabilmek için görüşme
yöntemi kullandık. Katılımcı kişilere 22 soru yöneltilmiştir. Ayrıca katılımcıların yakın
çevresindeki bireylere de sorular yöneltilerek otantik öğrenmeler açısından
katılımcıların yakın çevresi de incelenmiştir. Yaptığımız görüşmelere Erbaa yöresinde
yaşadığı tespit edilen 56 kişiden 15'i katılmıştır. Görüşmeler yapılırken katılımcıların
izinleri doğrultusunda fotoğraf çekimi, ses kaydı ve video kaydı gibi veri toplama
çalışmaları da yapılmıştır. Elde edilen veriler Apple Pages ve Numbers, Microsoft Word
ve Excel en son sürümleri kullanılarak içerik analizleri yapılmıştır. Analizlerimiz
sonucunda; yörenin fiziki ve beşeri özellikleri, 1939-1942-1943 depremleri ile ilgili
bilgiler ve deneyimlerin (yaşantılar) neler olduğu ve otantik öğrenmeler açısından
değerlendirmesi ortaya çıkartılmıştır.

Abstract:
Natural disasters have been effective in human life for thousands of years. These
effects appear with spatial differentiations according to physical geographical features.
In our country, a great many natural disasters have happened such as earthquake, flood,
avalanche, landslide, etc. and still happen. Even though people set up their settlements
far from disaster areas, some physical features (especially agricultural productivity,
water resources, etc.) have led to the preference of places, where natural disasters can
occur, as settlements.
With the development of the science of geography over the time and its
expression as a science like other sciences, some detailed researches on the spatial
settlement of people have begun to be presented. With the advantages that physical
geography offers, and the possible risks being clearly revealed, people started to
develop precautions against the risks of the geography they live in. Even though the
precautions are aimed at preventing possible threats of the natural life, there have been,
and still are, cases where these precautions are insufficient.
In our research, we tried to discuss the earthquakes, a part of disasters,
which is one of the elements of physical geography, based on the geography we live in.
We aimed to examine the earthquakes which occured in 1939-1942-1943 in Tokat
Erbaa district, located on the North Anatolian fault line, in terms of authentic learning.
Firstly, we examined the physical geographical features of the region we
live in. Considering the other disasters, earthquakes appear as the most common disaster
in our country and cause devastating effects. Although people know that earthquakes
are dangerous, they don't show the necessary seriousness in taking precautions against
earthquakes. In addition, we made a list of people over the age of 85, who could
contribute to our research with their knowledge and experience, and we made plans for
meeting them.
The effects of the devastating earthquakes that occured in the North
Anatolian fault line in 1939-1942-1943 and what happened afterwards were revealed by
the interviews obtained from the witnessings of individuals who lived in Erbaa. The
research was concluded by examining the knowledge and experiences of individuals
over the age of 85, the places they lived in and spatial changes, the first degree relatives
around them, and the existence of the earthquake-related expressions of the individuals
who experienced the earthquake by authentic learning.
In our country, the reality of a natural disaster that causes devastating
effects, such as earthquakes, is always up to date. We used the interview method to
reveal the effects and results of the 1939-1942-1943 earthquakes in the Erbaa region.
The participants were asked 22 questions. In addition, the close environment of the
participants was also examined in terms of authentic learning, by asking questions to the
individuals who are in the close environment of the participants. 15 of the 56 people
who were determined to live in the Erbaa region participated in our interviews. During
the interviews, data collection works such as photographing, sound recording and video
recording were also carried out by permission of the participants. The obtained data
were analyzed using the latest versions of Apple Pages and Numbers, Microsoft Word
and Excel. As a result of our analyses; the physical and human features of the region,
the information and experiences about the 1939-1942-1943 earthquakes and their
evaluation in terms of authentic learning were revealed.