Kolorektal kanserli hastalarda perioperatif hemşire danışmanlığının hasta sonuçlarına etkisi
The effect of perioperative nurse-led counselling on patient outcomes in patients with colorectal cancer
Yazar: EMEL SÜTSÜNBÜLOĞLU
Danışman: DOÇ. FATMA VURAL
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Bilimi Ana Bilim Dalı / Cerrahi Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Genel Cerrahi = General Surgery ; Hemşirelik = Nursing ; Onkoloji = Oncology
Dizin: Bilgi gereksinimleri = Information requirements ; Cinsel danışmanlık = Sex counseling ; Cinsel yaşam = Sexual life ; Kolorektal cerrahi = Colorectal surgery ; Kolorektal neoplazmlar = Colorectal neoplasms ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Perioperatif hemşirelik = Perioperative nursing

Özet:
Bu çalışmanın amacı kolorektal kanser cerrahisi uygulanan hastalarda perioperatif hemşire danışmanlığın karşılanmamış gereksinim, yaşam kalitesi ve cinsel fonksiyonlara etkisini incelemektir. Araştırma iki aşamalı olup, birinci aşama metodolojik; ikinci aşamada yarı deneysel tiptedir. Birinci aşamada Kanserden Sağ Kalanların Karşılanmamış Gereksinimleri (K-KG) ölçeğinin Türkçe geçerlik ve güvenirlik çalışması yapıldı. İkinci aşamada ise elektif ve acil kolorektal kanser cerrahisi planlanan 82 hasta (kontrol n=45; girişim n=37) örneklemi oluşturdu. Veriler ameliyat öncesi ve ameliyat sonrası üçüncü ayda, KCİÖ, EİUD, K-KG, EORTC QLQ-C30 ve CR29 ile toplandı. Birinci aşamada K-KG total Cronbach alpha .96, doğrulayıcı faktör analizi uyum indeksleri kabul edilebilir değerlerde bulundu. İkinci aşamada kontrol ve deney grubunun üçüncü ay puanları karşılaştırıldığında; ameliyat sonrası üçüncü ay K-KG karşılanmamış ve total gereksinim puanları arasında,  EORTC QLQ-C30 genel sağlık, fiziksel, rol, emosyonel fonksiyon, yorgunluk, uykusuzluk, ağrı, diyare, konstipasyon puanları arasında,  EORTC QLQ-CR29 beden imaji, anksiyete, kilo kaybı, üriner sıklık, dizüri, üriner inkontinans, karın ağrısı, kalça ağrısı, şişkinlik, gaz, dışkı sıklığı, fekal inkontinans, utanç puanları arasında istatiksel olarak anlamlı fark olduğu saptandı. Perioperatif hemşire danışmanlığı girişiminin hastaların karşılanmamış gereksinimlerini azalttığı, genel yaşam kalitesinin arttırdığı, yaşam kalitesinin fiziksel, rol ve emosyonel fonksiyon düzeyinde iyileşme sağladığı, yorgunluk, uykusuzluk ve yara problemlerini, genel ağrı, karın ağrısı ve kalça ağrısı düzeyini, üriner sıklık,  üriner inkontinans, dizüri gibi üriner semptomların ve şişkinlik, gaz, diyare, konstipasyon, fekal inkontinans, dışkı sıklığı gibi bağırsak semptomlarının düzeyini azalttığı,  beden imajı algısını iyileştirdiği, utanma duygusunu ve anksiyeteyi azalltığı, kilo kontrolünde iyileşme sağladığı ve memnuniyeti arttırdığı bulundu.

Abstract:
The aim of this study is to examine the effect of perioperative nurse-led counseling on unmet needs, quality of life and sexual functions in patients undergoing colorectal cancer surgery. The research has two stages; the first stage is methodological design; the second stage is of quasi-experimental design type. In the first stage, the Turkish validity and reliability study of the Cancer Survivor's Unmet Needs Measure (CaSUN) was performed. In the second stage, the sample consisted of 82 patients (control n=45; intervention n=37) who were undergoing elective and emergency colorectal cancer surgery. Data were collected before surgery and at 3 months postoperatively, using the FSFI, IIEF, CaSUN-TR, EORTC-QLQ-C30 and CR29. In the first stage, CaSUN-TR total Cronbach alpha was .96, and confirmatory factor analysis fit indices were acceptable. When the third month scores of the control and intervention groups were compared; a statistically significant difference was found between CaSUN-TR unmet and total needs scores, between EORTC-QLQ-C30 general health, physical, role, emotional function, fatigue, insomnia, pain, diarrhea, constipation scores, and between EORTC-QLQ-CR29 body image, anxiety, weight loss, urinary frequency, dysuria, urinary incontinence, abdominal pain, buttock pain, bloating, flatulence, stool frequency, fecal incontinence, and embarrassment scores. Perioperative nurse-led counseling intervention reduces the unmet needs of the patients, increases the general quality of life, improves physical, role and emotional function subscales of quality of life, and also reduces patients' fatigue, insomnia, wound problems, general pain, abdominal pain and buttock pain level, urinary symptoms such as urinary frequency, urinary incontinence, dysuria, bowel symptoms such as bloating, flatulence, diarrhea, constipation, fecal incontinence and stool frequency. In addition, it was found that the level of anxiety decreased, the perception of body image improved, the feeling of shame decreased, the weight control improved, and the satisfaction increased.