Anayasa Mahkemesi'nin bireysel başvuru ve norm denetimi kararlarının uyumlaşma sorunu: Mülkiyet hakkı örneği
The consistency problem between Constitutional Court's individual application judgements and constitutionality review judgements: An examination of property rights judgements
Yazar: İSMAİL EMRAH PERDECİOĞLU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ KEREM ALTIPARMAK
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İnsan Hakları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Anayasa Mahkemesi = Constitutional Court ; Anayasa yargısı = Constitutional justice ; Bireysel başvuru = Individual application ; Mülkiyet hakkı = Property right ; Norm denetimi = Norm controlling ; Uyumlaştırma = Harmonization ; İnsan hakları = Human rights

Özet:
Türkiye'de yargısal anlamda anayasallık denetimini gerçekleştiren tek kurum
Anayasa Mahkemesi'dir. Anayasa Mahkemesi bu denetimi, kurulduğu 1961 yılından bu
yana "norm denetimi" yolu ile verdiği kararlar üzerinden gerçekleştirmektedir. Bununla
birlikte 2010 yılında yapılan anayasa değişikliği ile Anayasa Mahkemesi'ne bir başka
yargısal anayasallık denetimi yolu olan "bireysel başvuru" inceleme yetkisi de
verilmiştir. Bu iki denetim türü her ne kadar yöntem, amaç ve etkileri bakımından
farklılaşsa da denetime esas aldıkları ölçüt olan Anayasa hükümlerinin yorumlanarak
uyuşmazlıklara uygulanması anlamında ortak bir noktada buluşmaktadır. Bu buluşma hali
Anayasa Mahkemesi'nin iki denetim türünde verdiği kararlar arasında bir "uyumlaşma"
sorununu ortaya çıkarmaktadır. Bu çalışmada anayasa yargısı kavramı, Anayasa
Mahkemesi'nin norm denetimi ve bireysel başvuru denetimi inceleme yöntemleri, iki
denetim türüne ilişkin kararlar ve kararların etkileri incelenmiştir. Bu incelemeler ışığında
iki tür karar arasında uyumlaşma sorununun sıkça karşılaşılabilecek bir mesele olduğu
görülmektedir. Ancak bahsedilen sorun bağlamında mülkiyet hakkına ilişkin kararlar
üzerinden yapılan değerlendirmede, Anayasa Mahkemesi'nin bu kararlarda uyumlaşma
sorununa yönelik çözümler üretmekte zorlandığı ve ötesinde böyle bir sorununun
varlığını en azından algıladığına yönelik emareleri tatmin edici biçimde ortaya
koyamadığı görülmektedir.

Abstract:
The only institution that examines constitutionality in terms of the judiciary in
Turkey is the Constitutional Court. The Constitutional Court has been carrying out this
task with the judgements rendered through"constitutionality review" since 1961 when it
was found. However, with the constitutional amendment in 2010, The Constitutional
Court vested in a new task that is called "individual application" which is another way of
constitutional jurisdiction review. Although these two types of reviews differ in terms of
method, purpose, and effects, they meet in a common ground when it comes to
interpreting constitutional provisions and applying them to the disputes. This ground
brings forth a problem of "consistency" between the two types of judgements. In this
study, the term of constitutional judiciary, the procedures and judgements both of
constitutionality review and individual application, and the effects of these judgements
are scrutinized. In light of these investigations, when we examine the judgements on
property rights, it is seen that the consistency problem between these two types of
judgements is a matter that may be seen frequently. However, in the context of the
aforementioned problem, it is seen that the Constitutional Court is not able to produce
satisfactory solutions to the problems of consistency and beyond that, it fails to present,
at least, the signs indicating that it perceives the existence of such a problem.