Juniperus excelsa M. BİEB. bitkisinin fitoterapi açısından değerlendirilmesi
Evaluation of juniperus excelsa M. BiEB. in terms of phytotherapy
Yazar: ŞEYMA NUR SELVİ
Danışman: PROF. DR. NİLÜFER ORHAN
Gazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Farmakognozi ve Doğal Ürünler Kimyası Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology
Dizin: Antioksidanlar = Antioxidants ; Ardıç = Juniper ; Cupressaceae = Cupressaceae ; Farmakognozi = Pharmacognosy ; Fitoterapi = Phytotherapy ; Hipoglisemik ajanlar = Hypoglycemic agents ; Juniperus excelsa = Juniperus excelsa ; Kromatografi-yüksek basınçlı-sıvı = Chromatography-high pressure-liquid ; Tıbbi bitkiler = Plants-medicinal ; Umbelliferae = Umbelliferae

Özet:
Juniperus (ardıç) cinsi Cupressaceae familyasında yer almakta ve ülkemizde 10 takson ile temsil edilmektedir. Tüm dünyada, ardıçların farklı amaçlarla halk ilacı olarak kullanıldığı bilinmektedir. Yapılan çalışmalarda farklı ardıç türlerinin antidiyabetik ve antioksidan etkilerinin çok yüksek bulunması sebebiyle, bu çalışmada, Juniperus excelsa M. Bieb. meyve, yaprak ve dal ekstrelerinin bu açıdan incelenmesi amaçlanmıştır. Bitki kısımlarından etilasetat, metanol ve sulu ekstreler hazırlanmış ve ekstrelerde bulunan madde grupları klasik teşhis reaksiyonları ve ince tabaka kromatografisi kullanılarak belirlenmiştir. Ekstrelerin toplam fenol ve toplam flavonoid içerikleri hesaplanmıştır. In vitro antidiyabetik aktivite tarama yöntemleri olarak alfa glukozidaz ve alfa amilaz inhibisyonu, kilo kontrolü aktivite tarama yöntemi olarak da lipaz enzim inhibisyonu incelenmiştir. Ayrıca, ABTS ve DPPH radikal süpürücü, metal bağlama, demir indirgeme gücü ve Toplam antioksidan kapasite tayini yöntemleri ile ekstrelerin in vitro antioksidan etkileri araştırılmıştır. Aktivite sonuçlarının olumlu çıkması ile ekstrelerin standardizasyonu amacıyla ekstrelerdeki amentoflavon, agatisflavon ve umbelliferon miktarları Yüksek performanslı sıvı kromatografisi kullanılarak tayin edilmiştir. Elde edilen sonuçlar, J. excelsa kısımlarının da diğer ardıç türlerine benzer biyolojik aktivite profiline sahip, in vivo araştırmalara da konu olabilecek, ümit vadeden bir doğal kaynak olduğunu göstermektedir.

Abstract:
Juniperus (Juniper) genus is included in the Cupressaceae family and is represented by 10 taxa in our country. It is known that Juniperus are used as folk medicine for different purposes all around the world. Owing to the high antidiabetic and antioxidant effects of other Juniper species, we intended to examine Juniperus excelsa M. Bieb. fruit, leaf and branch extracts from this perspective in this study. Ethylacetate, methanol and aqueous extracts were prepared from the mentioned plant parts and the groups of chemical substances in the extracts were determined by using classical diagnostic reactions and thin layer chromatography. Toplam phenolic and Toplam flavonoid contents of the extracts were calculated. Inhibition of alpha glucosidase and alpha amylase as in vitro antidiabetic activity screening methods and lipase enzyme inhibition as weight control activity screening method were also investigated. In addition, in vitro antioxidant effects of extracts were evaluated by using ABTS and DPPH radical scavenging, metal chelating, iron reducing power and Toplam antioxidant capacity methods. After possessing positive results from the activity studies, the amounts of amentoflavone, agatisflavon and umbelliferon in the extracts were determined by high pressure liquid chromatography in order to standardize the extracts. The results showed that the parts of J. excelsa are a promising natural resource with a biological activity profile similar to other Juniper species, which may also be the subject of in vivo researches.