Anayasa Mahkemesi'ne bireysel başvuruda kabul edilebilirlik aşaması
The admissibility phase of individual application to the Constitutional Court
Yazar: NAZMİYE GÜVEYİ
Danışman: DOÇ. DR. OĞUZ ŞİMŞEK
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı / Kamu Hukuku Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Anayasa = Constitution ; Anayasa Mahkemesi = Constitutional Court ; Anayasa değişiklikleri = Constitutional amendments ; Bireysel başvuru = Individual application ; İnsan hakları = Human rights

Özet:
İnsan onuru anlayışından beslenen; özgürlükçü, evrensel, eşitlikçi, barışçıl temellere dayanan ve insanın salt insan olması sebebi ile sahip olduğu kabul edilen insan hakları, tarihsel süreç içerisinde tedricen gelişme göstermekle beraber gelişimini hala sürdürmektedir. İnsan haklarının geçirdiği söz konusu çok boyutlu gelişim sürecinde; insanın ön plana çıkarılması ile hak ve özgürlüklerin korunması amaçları önem kazanmaktadır. Bu doğrultuda insan hakları öncelikle (başta anayasalar olmak üzere) pozitif hukukta yerini almış, sonrasında ise koruma mekanizmaları sayesinde bu yerini güçlendirmiştir. Söz konusu süreç içerisinde, anayasanın üstünlüğü ilkesinin koruyucusu olan Anayasa Mahkemesi kurumu benimsenmiştir. Zamanla gelişen yetkileri çerçevesinde Anayasa Mahkemesi, insan haklarının bekçiliği işlevi ile insan hakları bakımından büyük önem kazanmıştır. Bu bağlamda günümüzde Anayasa Mahkemesi'ne bireysel başvuru yolu, anayasa yargısının bir türü olarak, insan haklarının korunması bakımından büyük öneme sahiptir. 
Kişinin özgürlük alanının kamu gücü karşısında korunmasını ana hedef olarak belirleyen hukuk devleti ilkesi gereğince; kişilere yönelik hak ihlallerinin giderilmesi amacıyla, 2010 Anayasa değişiklikleri kapsamında yapılan düzenlemeler ile Anayasa Mahkemesi'ne bireysel başvuru mekanizması Türk Hukuk Sistemi'ne dâhil edilmiştir. Bireysel başvuru yolunun getirilmesindeki asıl amaç; hak ve özgürlüklerin ulusal düzeyde etkin bir biçimde korunması ile Türkiye'nin uluslararası alandaki saygınlığının arttırılması olarak ifade edilebilmektedir. 
Bireysel başvuru yolu ile sağlanmak istenen amaç ise ancak etkin (işlevsel) bir uygulama neticesinde elde edilebilecektir. Bu bağlamda başta artan dosya yükü problemini çözmek maksadıyla kabul edilebilirlik aşaması işlevsellik bakımından büyük katkı sağlamaktadır. Diğer taraftan amacına hizmet edebilmesi adına kabul edilebilirlik aşamasının kendisi de yalın, basit ve hızlı olmak durumundadır. Bu sayede kişiler ihlaller karşısında zamanında korunma imkânına sahip olabilecektir. Çalışma kapsamında Türkiye'deki kabul edilebilirlik aşaması; mevzuat ve uygulamalar çerçevesinde incelenmeye çalışılmıştır.

Abstract:
Every man has human rights which fed from the concepts of human dignity, liberalism, universalism, equalitarianism and peace and gained by born as a human being. Human rights gradually improved in the historical process and it keeps on upgrading. During the multi dimensional improvement period of human rights; the aims of giving man prominence and the protection of rights and freedoms gain importance. In this direction, human rights codified as positive law (initially in constitutions), afterwards it empowered its situation by the protection mechanisms. During that improvement process, as the protector of the principle of constitutional supremacy, the institution of Constitutional Court was adopted. Within the scope of its improving power the Constitutional Court gained great importance by its function as the protector of human rights. Within this context the right to individual application to the constitutional court has great importance with regard to protection of human rights.
As a necessity of the rule of law, for the abolition of violation of rights, under the 2010 Constitutional amendments individual application to the constitutional court mechanism added in the Turkish Law System. The protection of the rights and freedoms and the Turkey's international reputation are the main targets of the adoption of the individual application.
The objective of the individual application should accomplished just by an effective (functional) practice. In this context the admissibility phase makes a great contribution especially in regard to growing case load. On the other hand, for the serving its purpose, the admissibility phase must be clear, simple and fast. Thus persons should have the chance of protection against violations in time. Within the context of the study the admissibility phase in Turkey tried to be examined within the frame of positive law and practice.