Kırsal alanlarda CBS ile içme suyu kullanımının planlanması; Rize Güneysu örneği
Planning of drinking water use with gis in rural areas; Rize Güneysu example
Yazar: FATİH SULTAN MİRZALOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. VELİ SÜME ; DOÇ. DR. ALİ ERDEM ÖZÇELİK
Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Mühendislik Bilimleri = Engineering Sciences

Özet:
İçme suyu temini tarih boyu insanlar için hayati bir önem taşımaktadır. Yerleşim yerleri seçiminde suyun kolay elde edilebilir ve ulaşılabilir olması toplumların önceliklerinden biri olmuştur. Günümüzde, uzak alanlarda bile toplumların gelişen teknoloji ile birlikte su kaynaklarına rahatlıkla ulaşması mümkündür. Bu teknolojik gelişmeler içerisinde şebeke hattı proje çizimleri için kullanılan birçok yazılım programının olmasının yanında, bu programlarla entegre çalışabilen coğrafi bilgi sistemleri de bulunmaktadır. Son yıllarda coğrafi bilgi sistemlerinin (CBS) kullanımı giderek geniş bir alana yayılmaktadır. CBS birçok probleme çözüm olanağı sunmasının yanı sıra zaman ve maliyet tasarrufu da sağlamaktadır. Bu tez kapsamında ise, Güneysu kırsalındaki içme sularının kontrolünü sağlamak amacıyla 5 farklı alanda 16 içme suyu şebeke hattının coğrafi bilgi sistemi ile modellemesi yapılmıştır. Veri girişi olarak her bir şebeke hattı için CAD programı sayesinde elde edilen proje krokileri ve tablolar kullanılmıştır. Söz konusu bölgenin topografik özelliklerinden dolayı altyapı hizmeti götürmek ve oluşabilecek sorunlar için kısa sürede çözüm bulabilmek önemli bir ihtiyaçtır. Bölgede daha önce böyle bir çalışma yapılmamış olması da çalışmanın gereksinimini ortaya koymaktadır. Yapılan çalışma ile Güneysu kırsalındaki şebeke hatları CBS ile modellenerek; su tüketimi, depo yerleri, hat güzergahları, şebeke elemanlarının nitelikleri gibi bilgilere kapsamlı kolay ve hızlı bir şekilde ulaşılması amaçlanmaktadır. Böylece oluşabilecek altyapı sorunlarının daha hızlı giderilip zamandan ve maliyetten tasarruf sağlanarak oluşabilecek uzun süreli mağduriyetlerin de önüne geçilmiş olacak, su kaynakları tüketimi kontrolü sağlanmış olacaktır.

Abstract:
Drinking water supply has been of vital importance to people throughout history. In choosing settlement areas, having water easily available and accessible has been one of the priorities of societies. Today, even in remote areas, it is possible for societies to easily reach water resources with developing technology. Among these technological developments, in addition to the many software programs used for network line project drawings, there are also geographic information systems that can work integrated with these programs. In recent years, the use of geographic information systems (GIS) has been increasingly spreading to a wide area. GIS offers solutions to many problems as well as saving time and cost. Within the scope of this thesis, in order to control drinking water in the rural area of Güneysu, 16 drinking water network lines in 5 different areas were modeled with geographic information system. Project sketches and tables obtained with the CAD program for each network line were used as data input. Due to the topographic features of the region in question, providing infrastructure service and finding solutions to possible problems in a short time is an important need. The fact that such a study has not been conducted in the region before also reveals the necessity of the study. With the study conducted, the network lines in the rural area of Güneysu were modeled with GIS; It is aimed to access comprehensive information such as water consumption, storage locations, line routes, and the characteristics of network elements in an easy and fast way. In this way, infrastructure problems that may occur will be resolved more quickly, time and cost will be saved, and long-term grievances that may occur will be prevented, and water resources consumption control will be ensured.