Alt servikal ve üst torakal vertebra pediküllerinin radyolojik morfometrik analizi
Radiological morphometric analysis of lower cervical and upper thoracic vertebrae pedicles
Yazar: SAYGI UYGUR
Danışman: PROF. DR. AHMET DAĞTEKİN
Mersin Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Beyin ve Sinir Cerrahisi Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Nöroşirürji = Neurosurgery

Özet:
Servikotorasik bileşke (STB) servikal ve torakal omurgalar arasında geçiş alanı olması nedeniyle kendine özgü anatomik ve biyomekanik özelliklere sahip benzersiz bir bölgedir. Oldukça hareketli olan servikal bölgeden, göğüs kafesi tarafından hareketi kısıtlanan torakal bölgeye geçiş bölgesi olmasından dolayı STB'ye dinamik ve statik açıdan oldukça fazla yük binmektedir. Travma, tümörler, spondiloz, enfeksiyon ve iatrojenik nedenler STB'de en sık instabilite nedenlerini oluşturmaktadır.
Karmaşık anatomisi nedeniyle bu bölgedeki hasarları direk grafiler ile saptamak oldukça zordur. Benzer şekilde serbest el tekniği ile pedikül vidası uygulanması esnasında da floroskopik görüntülemeler ile değerlendirme, komşu yapıların üst üste gelmesi ve görüntüde süperpoze olması nedeniyle zordur. Bu nedenle ameliyatı yapacak olan cerrah STB anatomisine, bu bölgedeki varyasyonlara ve pediküllerin seviyelere göre anatomik değişimine hakim olmalı ve cerrahi sırasında bu bilgiler doğrultusunda hareket ederek vidanın pedikül dışına çıkma ihtimalini en aza indirmelidir
Bu çalışmada; Mayıs 2020 – Mayıs 2022 tarihleri arasında Mersin Üniversitesi Sağlık Araştırma ve Uygulama Hastanesi polikliniklerine başvuran hastalar değerlendirilmiştir. Çekilen kontrastlı bilgisayarlı tomografilerde (BT) STB vertebraları net olarak değerlendirilebilen hastalar çalışmaya dahil edilmiştir. Çalışmamız, alt servikal ve üst torakal vertebralara ait anatomik elemanların incelenmesinin planlandığı retrospektif tanımlayıcı bir araştırmadır. STB vertebraları net olarak değerlendirilebilen yaşları 19 ile 83 arasında değişen 50 kadın, 50 erkek olmak üzere toplam 100 hasta çalışmaya dahil edilmiştir.
Her iki cinsiyette de T1 en kalın pedikül kalınlığına sahip vertebra (Erkeklerde T1 seviyesinde 8,78±1,15 mm, kadınlarda T1 seviyesinde 7,44±1,13 mm) olarak bulunmuş olup T4'e gidildikçe pedikül kalınlığı kademeli olarak azalmaktadır. Her iki cinsiyette de yüksekliği en fazla olan pedikül T3 vertebrasında (Erkeklerde T3 seviyesinde 13,04±2,29 mm, kadınlarda T3 seviyesinde 11,35±1,30 mm) bulunmuş olup C7'den T3'e gidildikçe pedikül yüksekliği kademeli olarak artmaktadır. Erkeklerde en uzun pedikül aksı T2 vertebrasında (34,48±2,22 mm), kadınlarda ise en uzun pedikül aksı T4 vertebrasında (31,44±2,92 mm) bulunmuş olup vertebralar arasında belirgin bir artış veya azalış paterni görülmemektedir. Her iki cinsiyette de aksiyel açısı en fazla olan pedikül C7 vertebrasında (Erkeklerde C7 seviyesinde 34,24±2,50⁰, kadınlarda C7 seviyesinde 33,96±3,72⁰) bulunmuş olup C7'den T4'e gidildikçe pedikül aksiyel açısı kademeli olarak azalmaktadır. Her iki cinsiyette de sagittal açısı en fazla olan pedikül T4 vertebrasında (Erkeklerde T4 seviyesinde kaudale doğru 8,40±2,99⁰, kadınlarda T4 seviyesinde kaudale doğru 9,06±5,22⁰) bulunmuş olup C7'den T4'e gidildikçe pedikül sagittal açısı kademeli olarak artmaktadır.
Çalışmamızda C7-T4 arası vertebra pediküllerinin kalınlık, yükseklik, uzunluk, sagittal ve aksiyel açılarıyla birlikte vertebral arterin transvers foramene giriş noktası ve transvers foramen hipoplazisi değerlendirilmiştir. STB'ye yapılacak olan transpediküler vida ile füzyon cerrahilerinde kılavuz oluşturacak vida çapı, boyu ve açılarının ayrıntılı bir biçimde ortaya konulması ve vasküler varyasyonlar belirlenerek cerrahi sırasında oluşabilecek morbidite ve mortalitenin en aza indirilmesi hedeflenmiştir.

Anahtar Kelimeler: alt servikal, pedikül, radyolojik anatomi, servikotorasik bileşke, üst torakal

Abstract:
The cervicothoracic junction is a unique region with its own anatomical and biomechanical features due to the fact that it is the transition zone between the cervical and thoracic spine. Since it is the transition zone from the highly mobile cervical region to the thoracic region whose movement is restricted by the rib cage, the cervicothoracic junction is under heavy load both dynamically and statically. Trauma, tumors, spondylosis, infection and iatrogenic causes are the most common reason of instability in the cervicothoracic junction.
Due to its complex anatomy, it is very difficult to detect injury in this region with direct radiographs. Similarly, evaluation with fluoroscopic imaging during pedicle screw application with the free-hand technique is difficult due to the overlapping and superposition of neighboring structures in the image. For this reason, the surgeon who will perform the operation should have a good grasp of the anatomy of the cervicothoracic junction, the variations in this region and the anatomical changes of the pedicle sizes according to the vertebrae levels, thus minimizing the possibility of the pedicle breach by following this information during the surgery.
In this study, patients who applied to Mersin University Medical Faculty Hospital between May 2020 and May 2022 were evaluated. Patients whose cervicothoracic junction vertebrae could be clearly evaluated in contrast-enhanced computed tomography were included in the study. Our study is a retrospective descriptive study that aimed to examine the anatomical structures of the lower cervical and upper thoracic vertebrae. A total of 100 patients, 50 female and 50 male, aged between 19 and 83, whose cervicothoracic junction vertebrae could be evaluated clearly, were included in the study.
In both genders, the vertebra thickest pedicle was found in T1 vertebra (8.78±1.15 mm at T1 level in males, 7.44±1.13 mm at T1 level in females), and the pedicle thickness gradually decreases until T4. The highest pedicle in both genders was found in T3 vertebra (13.04±2.29 mm at T3 level in males, 11.35±1.30 mm at T3 level in females) and the pedicle height gradually increases from C7 to T3. The longest pedicle axis was found in T2 vertebra (34.48±2.22 mm) in males, and in T4 vertebra (31.44±2.92 mm) in females, and there is no significant increase or decrease pattern among the vertebrae. In both genders, the pedicle with the highest axial angle was found in C7 vertebra (34.24±2.50⁰ at C7 level in males, 33.96±3.72⁰ at C7 level in females), and the axial angle of the pedicle gradually decreases until T4. In both genders, the pedicle with the highest sagittal angle was found in T4 vertebra (8.40±2.99⁰ caudally at T4 level in males, 9.06±5.22⁰ caudally at T4 level in females) and the pedicle sagittal angle gradually increases until T4.
In our study, the thickness, height, length, sagittal and axial angles of the vertebral pedicles between C7-T4, as well as the entry point of the vertebral artery to the transverse foramen and the hypoplasia of the transverse foramen were evaluated. Our aim is to describe the diameter, length and angles of the screw for transpedicular fusion surgeries of cervicothoracic junction that will serve as a guide, and to minimize morbidity and mortality that may occur during surgery by investigating vascular variations.

Keywords: cervicothoracic junction, lower cervical, pedicle, radiological anatomy, upper thoracic