Sanal-dijital kültür çağında geleneksel Türk yemek kültürü
Traditional Turkish food culture in the age of virtual-digital culture
Yazar: ERAY ALPYILDIZ
Danışman: PROF. DR. NEBİ ÖZDEMİR
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Halk Bilimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Gastronomi ve Mutfak Sanatları = Gastronomy and Culinary Arts ; Halk Bilimi (Folklor) = Folklore
Dizin: Gastrostomi = Gastrostomy ; Geleneksel gıda = Traditional food ; Halk bilimi = Folklore ; Sayısal kültür = Digital culture ; Sosyal medya = Social media ; Türk mutfağı = Turkish cuisine ; Yemek kültürü = Food culture ; Yemekler = Dishes ; İnternet = Internet

Özet:
Sanallaşma ve dijitalleşme bilgi, haber, eğitim, siyaset, sağlık, reklam, ticaret, turizm, 
oyun, eğlence, müzik vb. pek çok unsuru kapsayan büyük bir dönüşümdür. Dijitalleşme 
ekseninde gerçekleşen bu dönüşüm, dijital kültür adı verilen büyük bir alan ortaya 
çıkarmaktadır. Yeni çağda içeriğe ulaşma, içeriği aktarma/öğretme/öğrenme, içeriği 
arşivleme ve pazarlama biçimleri ve yöntemleri –artan bir hızla- dijital tabanlı bir şekilde 
gerçekleştirilmektedir. Yaşanan bu gelişim, değişim ve dönüşüm yeni düşünce yapıları 
ve yaşam şekilleri oluşturmaktadır. Yemek ise bir kültür öğesi olarak dijital medyanın 
içeriğinin önemli bir bölümünü oluşturmakta ve sosyal medya platformlarına canlılık 
kazandırmaktadır. Dijital kültür çağı olarak tanımlanan bu süreçte geleneksel Türk yemek 
kültürü de bilgi, beceri, yaratıcılık, üretim, tüketim, anlatım, gösterim, reklam, pazarlama 
gibi pek çok noktada varlık alanı bulmakta ve önemli bir dönüşüm içerisine girmektedir.
Bu bağlamda bu tezde sanal-dijital kültür çağı içerisinde dijital platformlardan hareketle 
geleneksel Türk yemek kültürünün çok yönlü çözümlemesi yapılmıştır. Sanal-dijital 
ortamlara yansıyan geleneksel Türk yemek kültürüne yönelik yazılı/görsel/işitsel veriler
teknoloji, sistem, insan, mekân, olgu, süreç ve ürün boyutuyla disiplinlerarası bir 
perspektifle analiz edilmiştir. Bu doğrultuda ilgili veriler performans teori ve işlevsel 
kuramın yanı sıra göstergebilimsel ve kültürel-psikolojik yaklaşımlarla çözümlenmiştir. 
Son olarak dijitalleşme olgusunun yemek kültürü açısından evrileceği noktalar tespit 
edilmeye çalışılmıştır.

Anahtar Sözcükler
Sanal, dijital, dijital kültür çağı, internet folkloru, geleneksel yemek kültürü,

Abstract:
Virtualization and digitalization is a major transformation that encompasses many 
elements such as information, news, education, politics, health, advertising, trade, 
tourism, games, entertainment, music, etc. This transformation, which takes place on the 
axis of digitalization, reveals a large area called digital culture. In the new age, content 
access, teaching-learning, archiving and marketing are increasingly carried out in a 
digital-based manner. This development, change and transformation has created new 
ways of thinking and life styles. Food, as a cultural element, constitutes an important part 
of digital media content and brings vitality to social media platforms. In this process, 
which is defined as the age of digital culture, traditional Turkish food culture enters into 
a transformation at many points such as knowledge, skill, creativity, production, 
consumption, expression, show, advertising and marketing.
In this context, in this thesis, a multi-dimensional analysis of traditional Turkish food 
culture has been made based on digital platforms in the era of virtual-digital culture.
Written/visual/audio datas which related traditional Turkish food culture in virtual-digital
environments have been analyzed with an interdisciplinary perspective in terms of 
technology, system, people, space, phenomenon, process and product. In this direction, 
the relevant data were analyzed with performance theory, functional theory, semiotic and 
cultural-psychological approaches. Finally, the future of the digitalization phenomenon 
in terms of food culture has been tried to be determined.

Keywords
Virtual, digital, digital culture age, internet folklore, traditional food culture,