Türkiye olimpik hazırlık merkezlerine (TOHM) devam eden sporcuların karar verme stillerinin belirlenmesi
The determination of decision-making styles in athletes going to Turkey olympic preparation centers (TOHM)
Yazar: MERVE KILOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. TURGUT KAPLAN
Selçuk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Spor Yöneticiliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Spor = Sports
Dizin: Karar verme = Decision making ; Olimpiyatlar = Olympics ; Spor = Sports ; Sporcular = Sportsmen ; Türkiye = Turkey

Özet:
Bu araştırma, Türkiye Olimpik Hazırlık Merkezlerine (TOHM) devam eden sporcuların karar verme stillerinin belirlenmesi, TOHM sporcularının kişisel değişkenleri (cinsiyet, yaş, eğitim düzeyi, aylık ortalama gelir, anne eğitim düzeyi, baba eğitim düzeyi, anne mesleği ve baba mesleği) ile TOHM hakkındaki genel değerlendirilmelerine göre Karar Verme Ölçeği öz saygı ve Karar Verme Ölçeği alt boyutları arasındaki ilişkiyi ortaya koymak amacı ile yapılmıştır.
Araştırmanın örneklem grubu 449 TOHM sporcusundan oluşmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak, Mann ve arkadaşları (1998), tarafından geliştirilen, Deniz (2004) tarafından Türkçeye uyarlanarak geçerlik ve güvenirlik çalışması yapılmış olan Melbourne Karar Verme Ölçeği kullanılmıştır.
Verilerin analizinde, ikili karşılaştırmalar için Mann-Whitney U Testi ve çoklu karşılaştırmalar için Kruskal-Wallis Varyans Analizi kullanılmıştır. Anlamlılık düzeyi için p=0,05 seçilmiştir. Çoklu karşılaştırmalarda Kruskal Wallis Varyans Analizinde anlamlı farkın hangi gruplar arasında kaynaklandığını belirlemek için Mann Whitney U Testi uygulanmıştır. Elde edilen veriler SPSS (Statistical Package For Social Scientists for Windows Release 15.0) programında analiz edilmiştir.

Araştırmaya katılan TOHM sporcularının karar verme öz saygı düzeylerinin yüksek olduğu ve karar verme stilleri alt boyutlarından dikkatli karar verme stilini tercih ettikleri, bunu kaçıngan, panik ve erteleyici karar verme stilleri alt boyutlarının izlediği, kadın TOHM sporcularının erkeklere göre öz saygı düzeyinin daha yüksek olduğu ve kadın TOHM sporcularının dikkatli karar verme stili alt boyutunu, erkek TOHM sporcularının ise daha çok kaçıngan karar verme stili alt boyutunu tercih ettikleri görülmüştür. 19 yaş ve üstü TOHM sporcularının karar vermede öz saygı puanlarının daha yüksek olduğu ve 18 yaş ve altındaki TOHM sporcularının daha çok kaçıngan karar verme stili alt boyutunu tercih ettikleri tespit edilmiştir.  Araştırmada, lisans eğitim düzeyine sahip TOHM sporcularının karar vermede öz saygı ve dikkatli karar verme stili alt boyutunu, lise eğitim düzeyine sahip TOHM sporcularının kaçıngan karar verme stili alt boyutunu kullandıkları belirlenirken, TOHM sporcularının aile gelir düzeyi, anne ve baba eğitim düzeyi ve anne meslek düzeylerine ve TOHM eğitim süresinde aldıkları derecelere göre karar vermede öz saygı ve karar verme ölçeği alt boyutlarının anlamlı düzeyde farklılaşmadığı belirlenmiştir. Araştırmada, farklı meslek grubunda babalara sahip TOHM sporcularının karar verme stilleri arasında anlamlı farklılıklar bulunmuştur. Araştırmada, 12 aydan az süredir TOHM' da eğitim gören sporcuların dikkatli karar verme alt boyut sıra ortalamaları, daha fazla süredir TOHM' da eğitim gören sporculara göre anlamlı düzeyde düşük bulunmuştur.


Anahtar Sözcükler: Karar Verme,  Olimpik Hazırlık Merkezleri, Sporcu, TOHM.

Abstract:
This research was done to determine the decision-making styles of the athletes going to the Turkey Olympic Preparation Centers (TOHM) and to reveal the relations between the Decision Making Scale self-respect and the Decision Making Scale sub-dimensions in accordance with the TOHM athletes' personal variables (gender, age, education level, monthly average income, mother's education level, father's education level, mother's profession and father's profession) and their general evaluations about the TOHM.  
The sampling group of the research consisted of 449 TOHM athletes. As a data collection tool in the research, The Melbourne Decision Making Scale developed by Mann et. al. (1998) and adapted into Turkish with its validity and reliability by Deniz (2004) was used. 
In analysis of data, the Mann-Whitney U Test for pair comparisons and the Kruskal-Wallis Variance Analysis for multiple comparions were utilised. For the significance level, p=0,05 ws chosen. 
When making multiple comparisons with the Kruskal-Wallis Variance Analysis, the Mann Whitney U Test was applied to determine which groups significant differences result from. The relevant data were analyzed with the SPSS (Statistical Package For Social Scientists for Windows Release 15.0) program.
The participant TOHM athletes' self-respect levels in decision-making were found to be high, they would prefer the sub-dimension of careful decision-making style from the sub-dimensions of decision-making styles, the sub-dimensions of avoidant, panic and suspensive decision-making styles followed this one, the female TOHM athletes' self-respect levels were regarded to be higher than the males, the female TOHM athletes' preferred the sub-dimension of careful decision-making style, the male TOHM athletes' preferred the sub-dimension of avoidant decision-making style more as well. The TOHM athletes aged 19 and over had high points in self-respect of decision-making and the TOHM athletes aged 18 and below preferred the sub-dimension of avoidant decision-making style more. Within the research, the TOHM athletes having a bachelor's degree used self-respect in decision-making and the sub-dimension of careful decision-making style, the TOHM athletes graduating from high school used the sub-dimension of avoidant decision-making style, there were no differences between the self-respect in decision-making and the sub-dimensions of decision-making scale in the TOHM athletes' family income level, mother's and father's education level and mother's profession level and their own degrees during TOHM education process. Hereby, there were differences in the decision-making styles of the TOHM athletes having a father from different profession groups. In this research, the athletes having education in the TOHM less than 12 months had significantly lower averages in the sub-dimension of careful decision-making than the athletes having education in the TOHM more. 


Key Words : Decision-Making, Olympic Preparation Centers, Athlete, TOHM.