Nuri İyem'in eserlerinde kadın portreleri
Portraits of women in Nuri İyem's works
Yazar: ÇİĞDEM YILDIRIM
Danışman: PROF. DR. TOLGA AKALIN
Giresun Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Resim ve Baskı Sanatları Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Otoportre = Autoportrait ; Türk resim sanatı = Turkish painting art

Özet:
Bu araştırmanın amacı Nuri İyem' in kadın portrelerinde nasıl bir üslup kullandığı, bu eserlerin sanatçının yaşamış olduğu dönemdeki Anadolu kadınlarının resimlerine nasıl yansıdığını ortaya koymaktır. Araştırma nitel araştırma modeli ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın örneklemini Nuri İyem'in kadın portreleri arasından random yolu ile (olasılıklı) seçilen 15 portre oluşturmaktadır. Portrelerin analiz edilmesinde Heinrich Wölfflin (1864-1945) ve Erwin Panofsky (1892 –1968) tarafından ortaya atılan sanat eleştirisinin alt dallarından olan akademik eleştiri yöntemi kullanılmıştır. Araştırma sonucunda İyem'in eserlerine bakıldığında onun tarzını yansıtan özelliklerin başında, geleneksel kıyafetler giyen kadınların göğüsten yukarı çizilmiş portreleri gelir. Onun eserlerindeki ayırıcı üslubu ise portrelerde kullandığı kübik formlar ve biçim bozma eğilimleridir. Nuri İyem'in eserlerinde toplumsal gerçekçilik anlayışının izleri, halkın yaşamından kesitler ve özellikle de Anadolu kadınlarının yaşamındaki türlü zorluklar göze çarpmaktadır. Sanatçının resimlerinde ağırlıklı olarak Anadolu kadınının duygu durumları güçlü unsurlarla sentezlenerek resmedilmiştir. Kadınların susturulmuş, hüzünlü, karamsar, bir o kadar da yıpranmış halleri ressamın eserlerinde gün yüzüne çıkmıştır. Toplumsal olaylara kayıtsız kalmadan kendi bakış açısını korumayı bilen ve resimlerine aktaran İyem, bu açıdan gerçek bir sanatçı kimliğini ortaya koymuştur.

Abstract:
The purpose of this research is to reveal what kind of style Nuri Iyem uses in his portraits of women, and how these works are reflected in the paintings of Anatolian women in the period in which the artist lived. The research was carried out with the screening model from the qualitative research model. The sample of the study consists of 15 portraits chosen randomly (probably) among Nuri Iyem's female portraits. In the analysis of the portraits, the academic criticism method, which is one of the sub-branches of art criticism put forward by Heinrich Wölfflin (1864-1945) and Erwin Panofsky (1892-1968), was used. As a result of the research, when we look at Iyem's works, one of the features that reflect her style is the chest-up portraits of women wearing traditional clothes. His distinctive style in his works is the cubic forms he used in portraits and his disfiguring tendencies. In the works of Nuri Iyem; The traces of social realism, sections from the life of the people and especially the difficulties in the life of Anatolian women stand out. In the artist's paintings, the emotional states of the Anatolian woman were depicted by synthesizing them with strong elements. women; silenced, sad, pessimistic, and worn-out states emerged in the artist's works. Iyem, who knows how to protect her own point of view without being indifferent to social events and transfers it to her paintings, has revealed a true artist identity in this respect.