Doğu Akdeniz doğal gazının Türkiye İsrail etkileşimi bağlamında oyun teorisi ile analizi
Game theory analysis of the interaction of Turkey and Israel within context to Eastern Mediterranean natural gas
Yazar: BATUHAN BAŞAR
Danışman: PROF. DR. HASAN SAYGIN
Harp Akademileri Komutanlığı / Stratejik Araştırmalar Enstitüsü / Strateji ve Stratejik Araştırmalar Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Enerji = Energy ; Siyasal Bilimler = Political Science ; Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Doğal gaz = Natural gas ; Doğal gaz boru hatları = Natural gas pipelines ; Doğu Akdeniz bölgesi = Eastern Mediterranean region ; Enerji dağıtım sistemleri = Energy distribution systems ; Enerji politikaları = Energy policies ; Etkileşim = Interaction ; Oyun teorisi = Game theory ; Türk-İsrail ilişkileri = Turkish-Israeli relations ; Uluslararası ilişkiler = International relations ; İsrail = Israel

Özet:
Doğu Akdeniz bölgesinde 2009 yılı itibariyle ciddi miktarlarda doğal gaz rezerv keşifleri meydana gelmiştir.Özellikle İsrail'in Tamar ve Leviathan sahalarında meydana gelen keşifler sonrasında, bölge doğal gazının Avrupa'ya ihracatına yönelik birçok fikir ve proje seçeneği ortaya atılmıştır. Birçok strateji uzmanına göre, proje seçenekleri arasında teknik ve mali açıdan yapılması en mümkün olanı İsrail Türkiye boru hattı projesi olarak kabul edilmektedir. Bu projenin gerçeklik bulması, her şeyden önce Türkiye ve İsrail devletleri arasında yapılacak bir işbirliği ile mümkün olacaktır. Fakat devletlerin son yıllarda ikili ilişkilerde yaşadıkları sorunlar ve bölge doğal gazının kullanımına ilişkin çıkarlarındaki bir takım farklıklar, kazan kazan modeli bir işbirliği yapmalarına engel olabilecek potansiyeldedir. Türkiye ve İsrail'in içerisinde yer aldığı durum, oyun teorisinin en çok kullanılan oyunlarından Tutuklunun İkilemi oyununa benzerik göstermektedir. Siyaset Bilimci Robert Axelrod, Tutuklunun İkilemi türü bir ilişkide yaşanan işbirliği sorununa çözüm önerileri geliştirmiştir.Bu çalışmada İsrail Türkiye boru hattı projesinin oluşumuna yönelik devletlerin ön görülen strateji seçimleri hem Klasik Tutuklunun İkilemi oyununa hem de Axelrod'un Tutuklunun İkilemi oyununa göre incelenmiştir. Tutuklunun İkilemi türü bir ilişkide enerji işbirliği yapılıp yapılamayacağı, oyun teorisinin temel argümanlarına göre analiz edilmiştir.

Abstract:
In 2009 a significant amount of natural gas reserves were found in the Eastern Mediterranenan. Especially after the expolarations in Tamar and Leviathan fields in Israel, many ideas and projects were created regarding the exportation of natural gas to Europe. According to a number of strategiest, Turkey Israel pipeline project is affirmed as the most eceonomical and technical among the options. For this project to be realized, there is a need for cooperation between Turkey and Israel. However,the extreme conflicts between the states in recent years and differences in their interests regarding the usage of natural gas in the area may prevent them from having a win-win cooperation. The current situation between Turkey and Israel applies to Prisoner's Dilemma, one of the most used features of the game theory. Political Scientist Robert Axelrod devoloped solutions to the conflicts of cooperation in a Prisoner's Dilemma like relationship.In this study the foreseen strategic decisions between the states regarding the Turkey Israel pipeline project examined both in the view of Classical Prisoner's Dilemma and Axelrod's theory. Additionally, the possibility of energy cooperation between Turkey and Israel in a Prisoner's Dilemma like realationship analyzed according to the basic arguments of the game theory.