Avcı böcek Chilocorus nigritus (Fabricius) (Coleoptera:Coccinellidae)'un bazı biyolojik ve ekolojik özellikleri ile doğaya adaptasyonu üzerinde araştırmalar
The studies on some biological and ecological aspects of Chilocorus nigritus (Fabricius) (Coleoptera:Coccinellidae) and adaptation on environment
Yazar: DERYA ŞENAL
Danışman: PROF.DR. NEDİM UYGUN
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2006
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
ÖZDOKTORA TEZİAVCI BÖCEK Chilocorus nigritus (FABRICIUS) (COLEOPTERA:COCCINELLIDAE)'UN BAZI BİYOLOJİK VE EKOLOJİK ÖZELLİKLERİİLE DOĞAYA ADAPTASYONU ÜZERİNDE ARAŞTIRMALARDerya ŞENALÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİFEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜBİTKİ KORUMA ANABİLİM DALIDanışman: Prof. Dr. Nedim UYGUNYıl:2006, Sayfa: 127Jüri : Prof. Dr. Nedim UYGUN: Prof. Dr. İsmail KARACA: Prof. Dr. M. Rifat ULUSOY: Prof. Dr. Neşet KILINÇER: Doç. Dr. Cengiz KAZAKAonidiella aurantii (Maskell) (Homoptera: Diaspididae) turunçgillerin en önemlizararlılarından biridir. Bu zararlının Doğu Akdeniz Bölgesi'nde parazitoit ve predatörleriolmasına rağmen, bunlar zararlıyı baskı altına almada yeterli değildirler. Bu nedenle diğerbazı ülkelerde zararlıyı baskı altına aldığı belirtilen avcı böcek Chilocorus nigritus(Fabricius) (Coleoptera: Coccinellidae) Kalifornia'dan Türkiye'ye getirtilmiş ve buçalışmada bu predatörün bilinmeyen bazı biyo-ekolojik özellikleri ile doğaya adaptasyonuaraştırılmıştır.C. nigritus'un 18, 22, 26, 30 ve 34 ËC sabit ve 20-32 ËC değişken sıcaklıkta biyolojisiincelenmiş ve artan sıcaklıkla birlikte ergin öncesi gelişme dönemlerinde kısalma olduğusaptanmıştır. Avcının 18 ËC'de ergin öncesi dönemlerini tamamlayamadığı, gelişmesinitamamlayabildiği sıcaklıklarda ise en yüksek ölümün 34 ËC'de (% 87.07) ortaya çıktığıbelirlenmiştir. Farklı nem düzeylerinde (% 40, 60 ve 80) yapılan çalışmalar sonucunda iseavcının düşük nem düzeylerinde ergin öncesi dönemlerini daha kısa sürede tamamladığı veen fazla ölümün % 80 nem düzeyinde % 69.64 oranında olduğu saptanmıştır. A. aurantii veAspidiotus nerii (BouchÃ©) (Homoptera: Diaspididae) ile beslenen bireylerde gelişme sürelerisırasıyla 27.36 ve 27.37 gün olarak belirlenirken, A. aurantii üzerinde beslenen C.nigritus'un ergin ömrünün daha kısa ve bıraktıkları yumurta miktarlarının ise A. nerii'yeoranla daha az olduğu ortaya çıkartılmıştır. A. nerii ile beslenen C. nigritus'da 26 ve 30ËC'lerde R0 130.31 ve 82.12; rm 0.66 ve 0.70; T ise 74.01 ve 63.25 gün olarak belirlenmiştir.Avcının % 40 nem düzeyinde R0 , rm ve T değerleri sırasıyla 179.59, 0.079 ve 65.62 günolarak hesaplanmıştır. A. aurantii ile beslenen bireylerde ise bu değerler 48.50, 0.056 ve69.31 olarak belirlenmiştir.C. nigritus'un doğaya adaptasyonunu belirlemek amacıyla, A. aurantii ve P. pergandiiile bulaşık turunçgil bahçelerine avcının ergin ve yumurta dönemleri salınmış ve ayrıca yarıdoğal koşullarda hazırlanan kafesler içerisinde A. aurantii ve A. nerii üzerine salımlaryapılarak avcı takip edilmiştir. Yapılan salım çalışmaları sonucunda C. nigritus'un bölgedekışı geçiremediği ve yerleşemediği tespit edilmiştir.Anahtar kelimeler: Chilocorus nigritus, biyoloji, yaşam çizelgesi, besin değişimi,doğaya adaptasyonI

Abstract:
ABSTRACTPhD THESISTHE STUDIES ON SOME BIOLOGICAL AND ECOLOGICAL ASPECTSOF Chilocorus nigritus (FABRICIUS) (COLEOPTERA: COCCINELLIDAE)AND ADAPTATION ON ENVIRONMENTDerya ŞENALDEPARTMENT OF PLANT PROTECTIONINSTITUTE OF NATURAL AND APPLIED SCIENCESUNIVERSITY OF ÇUKUROVASupervisor: Prof. Dr. Nedim UYGUNYear: 2006, Pages: 127Jury : Prof. Dr. Nedim UYGUN: Prof. Dr. İsmail KARACA: Prof. Dr. M. Rifat ULUSOY: Prof. Dr. Neşet KILINÇER: Assoc. Prof. Cengiz KAZAKAonidiella aurantii (Maskell) (Homoptera: Diaspididae) is one of the most importantpests on citrus. Although the scale insect have natural enemies they are not sufficient enoughon suppressing of the pest in the East Mediterranean Region of Turkey. In the need ofeffective natural enemy, Chilocorus nigritus (Fabricius) (Coleoptera: Coccinellidae) wasimported from California to Turkey. In this study, some unknown bio-ecological propertiesand adaptation of C. nigritus to citrus orchards were investigated in the East MediterraneanRegion of Turkey.Biology of C. nigritus was studied at 18, 22, 26, 30, 34 ËC constant and 20-32 ËCcycling temperatures. Development time of C. nigritus decreased with increasingtemperatures. Immature stages of C. nigritus were not completed at 18 ËC and the highestmortality rate of immature stages 87.07 % was determined at 34 ËC. As a result of studies ondifferent humidity levels (40, 60 and 80 %), the development period of preadult stages of C.nigritus were completed in a very short time (ne kadar) at the low humidity level and thehighest mortality rate, 69.64 % was found at 80 % RH. Development time of preadults fedon A. aurantii and Aspidiotus nerii (BouchÃ©) (Homoptera: Diaspididae) was 27.36 and 27.37days, respectively. According to comparison of C. nigritus adult longevity prey on A.aurantii and A. nerii; the longevity was shorter and few number of eggs laid on A. aurantii.R0 values of C. nigritus that feed on A. nerii were 130.31 and 82.12; rm values were 0.66 and0.70; T values were 74.01 and 63.25 days at 26 and 30ËC. R0, rm and T values of predatorwere respectively 179.59, 0.079 and 65.62 days at 40% RH. These values were 48.50, 0.056and 69.31 days respectively when C. nigritus fed on A. aurantii.To determine adaptation of C. nigritus to orchards, adult and egg stages of predatorwere released to citrus orchards infested with both A. aurantii and P. pergandii, andfurthermore, predator was observed that mass-releases was carried out on A. aurantii and A.nerii within cages in semi-field conditions. As a result of releases, it did not over winter andadapted to East Mediterranean Region of Turkey.Key words: Chilocorus nigritus, biology, life table, change of diet, adaptation innature.II