Kırsal kalkınmada coğrafi işaretlerin etkisi: Gaziantep ve Siirt illeri örneği
The impact of geographical indications on rural development: 
The case of Gaziantep and Siirt
Yazar: DERYA BAŞARAN
Danışman: PROF. DR. SELİM ÇAĞATAY
Akdeniz Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Coğrafi işaretler = Geographical indications ; Gaziantep = Gaziantep ; Kırsal kalkınma = Rural development ; Siirt = Siirt ; Tüketiciler = Consumers ; Yöresel ürün = Local product ; Üreticiler = Producers

Özet:
Tüketicilerin değişen yaşam tarzları ve sağlık faktörünün daha fazla önem kazanması tüketim alışkanlıklarında değişimi de beraberinde getirmiştir. Tüketicilerin daha doğal olanı tercih etmesi, kalitenin güvence altında olduğu ürün pazarını yaratmıştır. Tüketiciye sunduğu şeffaflık ile güven yaratan, aynı zamanda geleneğine sahip çıkma bilinci yaratan geleneksel ürünler, kazandığı katma değer ile hem üreticisine ve yöresine hem de ülkesine ekonomik kazanç sağlamaktadır. Zengin bir kültür ve iklimsel çeşitliliğe sahip olan Türkiye geleneksel ürünlerin oldukça fazla olduğu bir ülkedir. Sahip olunan bu değerler, taklit üretimler ve haksız rekabetlere karşı coğrafi işaret ile korunmaktadır. Bu çalışmada, geleneksel değerlere dikkat çekilerek, yerel ekonomileri canlandırmada stratejik role sahip coğrafi işaret kavramı dört ürün çerçevesinde ele alınmıştır.
Çalışma kapsamında, Gaziantep ve Siirt illerinde ilgili coğrafi işaretli ürün üreticileri, tüketicileri ve ilgili kurumlar ile anket çalışması yapılmış ve veriler nitel analize tabi tutulmuştur. Elde edilen bulgulara göre, coğrafi işaret bilinci ile birlikte etiketlerde coğrafi işaret kullanma isteği ve bilincin artacağı ve coğrafi işaretin üreticiler arasında birlik oluşumunu sağlayacağı saptanmıştır. Coğrafi işaretli bir ürünün bölgedeki yerel ekonomiye beklenenden daha fazla katkı sağlanacağını sonucuna varılırken coğrafi işaret maliyeti, üreticilerin bir kısmı tarafından maddi külfet olarak görülmekte ve sıcak bakılmamaktadır. Ayrıca, reklam ve tanıtım yetersizliği, denetimde yaşanan sıkıntılar, kurumlar arası iletişim zayıflığı coğrafi işaretli ürünlerin gerçek değerini kazanamamasında karşılaşılan olumsuzluklar arasında görülmektedir.


Anahtar Kelimeler: Geleneksel Ürün, Coğrafi İşaret, Yerel Ekonomi, Üretici, Tüketici

Abstract:
Recently changing life styles and demand for a healthier life brought the change in consumption patterns as well. Consumers' preferences towards natural goods created new, quality assured product markets. Traditional foods which provide safe food to consumers, at the same time motivate them to protect traditions and create added value to producers, localities and to the country as a whole. Turkey with her cultural richness and climatic variety embodies a very rich potential in terms of traditional foods. These values are protected with geographical indications (GI) from unfair competition and imitations. In this study four products that have geographical indication registry are investigated to raise the attention towards their role in local development. 
	Field surveys are carried out with producers, consumers and related organizations of these four products in Gaziantep and Siirt provinces and qualitative analyses are carried out using the collected data. According to findings from the analyses, use of geographical indication labels on the goods will raise the consciousness towards benefit of geographical indications and this will built up union among produces of GI products. While the added value from a GI product will be more than expected, the cost of GI application is perceived as a burden by some producers. And hence these producers are not volunteers to apply GI. In addition, lack of advertisements and promotion, insufficient control, lack of communication among related institutions can be counted among the problems that creat barriers in front of GI products to gain the real value in the market they deserve.


Keywords: Traditional Foods, Geographical Indication, Product, Consumers, Producers