Çocuklarında otizm spektrum bozukluğu olan ebeveynlerin aleksitimi düzeyi ve evlilik doyumu arasındaki ilişkinin incelenmesi
Research on relation between marital satisfaction and alexithymia level of parents whose children with autism spectrum disorder
Yazar: ZEHRA ALTINKESE GÖZE
Danışman: PROF. DR. İBRAHİM BALCIOĞLU
Haliç Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Bu araştırma, çocuklarında otizm spektrum bozukluğu olan ebeveynlerin aleksitimi düzeyi ve evlilik doyumu arasındaki ilişkiyi incelemek, ebeveynlerin aleksitimi düzeyleri ve evlilik doyumlarının hangi değişkenlerden etkilendiğini belirlemek amacıyla yapılmıştır. Araştırmaya, İstanbul Beşiktaş ilçesine bağlı iki özel kliniğe devam eden otizm spektrum bozukluğu olan çocukların anne ve babalarından oluşan 80 kişilik bir grup dahil edilmiştir. Veri toplama aracı olarak, aile ve çocuklara dair çeşitli demografik bilgilerin yer aldığı "Sosyodemografik Bilgi Formu", ebeveynlerin aleksitimi olup olmadığı ve aleksitimik özellikler gösteriyor ise seviyelerini ölçmeye yönelik "Yirmi Maddelik Toronto Aleksitimi Ölçeği" ve evli bireylerin evlilikten aldıkları doyumu değerlendirmek amacıyla geliştirilmiş "Evlilik Yaşam Ölçeği" uygulanmıştır. 
Araştırma bulgularına göre, ebeveynlerin aleksitimi düzeyi ve evlilik doyumları arasında negatif yönde ve düşük düzeyde anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Ebeveynlerin aleksitimi düzeylerinin, çocuk bakımıyla ilgilenen kişi olma, çocuğun kesin otizm tanısını almış olma, ebeveynin eğitim durumu, evlilik süresi ve sahip olunan çocuk sayısı değişkenlerine göre farklılık gösterdiği saptanmıştır. Ebeveynlerin evlilik doyum düzeylerinin ise, cinsiyet, çalışma durumu, anne-baba yaşı ve evlilik sürelerine göre farklılaştığı sonucuna ulaşılmıştır. Regresyon Analizi sonuçlarına göre genel aleksitimi seviyesinin evlilik doyumu üzerinde %99 güven düzeyinde negatif yönlü anlamlı bir etkisinin olduğu araştırmanın bir başka önemli bulgusu olarak tespit edilmiştir.

Abstract:
The purposes of this research are relation between marital satisfaction and alexithymia level of parents whose children with autism spectrum disorder and variables effect on the marital satisfaction and alexithymia level of parents. This research conducted with 80 parents whose children have autism spectrum disorder and are currently in therapy at two private clinics in Istanbul at Beşiktaş. Socio-demographic Information Form which containing various demographic information about family and children is used as one of the data collecting tools. Another tool, twenty- item Toronto Alexithymia Scale (TAS), is used to determine whether if parents have alexithymia. Furthermore, "Marital Life Scale", which was developed to evaluate the marital satisfaction of married individuals, is utilized. 
According to the research findings, a negative and low-level significant relationship was found between alexithymia level of parents and marital satisfaction. It has been determined that the alexithymia levels of the parents differ according to the variables of being the person who takes care of the child, the child's definitive diagnosis of autism, the education level of the parent, the duration of marriage and the number of children they have. On the other hand, it was concluded that the marital satisfaction levels of the parents differed based on gender, employment status, age of the parents and duration of marriage. According to the results of the Regression Analysis, another important finding of the study was that the general alexithymia level had a negative and significant effect on marital satisfaction at the 99% reliability level.