Çan termik santrali çevresinde ağır metal ve sülfürün coğrafi dağılışı ve çevresel etkileri
Geographic distribution and environmental effects of heavy metal and sulfur around çan thermal power plant
Yazar: FİKRİYE GÜL
Danışman: PROF. DR. CENGİZ AKBULAK
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Coğrafya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Coğrafya = Geography
Dizin: Ağır metal kirliliği = Heavy metal pollution ; Ağır metaller = Heavy metals ; Coğrafi özellikler = Geographical properties ; Kükürt = Sulfur ; Termik santraller = Thermal power plants ; Çanakkale-Çan = Çanakkale-Çan ; Çevresel etki = Environmental impact

Özet:
Dünya nüfusundaki artış ve teknolojik gelişmeler enerji üretimini tüm ülkeler için önemli hale getirmiştir. Türkiye'de, artan enerji talebini yerli kaynaklardan karşılamak amacıyla kurulan linyitle çalışan termik santrallerin sayısı artmaya devam etmektedir. Bu çalışmada Çan havzasındaki linyit rezervlerini değerlendirmek için kurulan Çan Termik Santrali'nin yakın çevresine olan etkilerinin araştırılması amaçlanmıştır.
Bu amaç doğrultusunda Çan Termik Santralinin çevresinden eşit aralıklarla, 20 cm derinlikten 50 adet toprak numunesi alınmıştır. Alınan bu numunelerde alüminyum (Al), arsenik (As), demir (Fe), kobalt (Co), manganez (Mn), kurşun (Pb), kadmiyum (Cd), krom (Cr), nikel (Ni), çinko (Zn), civa (Hg) ve bakır (Cu) analizi yapılmıştır. Ayrıca, bu numuneler topraklardaki sülfür kaynağının belirlenmesi için kararlı izotop analizine tabi tutulmuştur. Analizlerden elde edilen veriler ArcGIS 10.3 yazılımında haritalandırılarak ağır metallerin ve sülfürün mekânsal dağılışı ortaya konulmuştur. Termik santraller kuruldukları yerde fiziksel çevrenin yanı sıra sosyal ve ekonomik hayatı da etkilemektedir. Çan Termik Santrali hakkında yerel halkın algısını belirlenmesi amacıyla yakın çevresindeki köylerde anket yapılmıştır. Anket verileri SPSS yazılımı kullanılarak analiz edilmiştir.
Çalışmadan elde edilen sonuçlara göre Çan Termik Santrali çevresindeki topraklarda yer yer kurşun, kadmiyum, nikel, çinko, kobalt, civa ve bakır kirliliği tespit edilmiştir. Topraklardaki alüminyum, manganez, demir ve krom içeriğinin ise izin verilebilir sınırlar arasında olduğu belirlenmiştir. Bu sonuçlar, termik santralin inceleme alanında tarımsal faaliyetler açısından olumsuz etkiler ortaya çıkarabileceğini göstermektedir. Anket sonuçlarına göre yerel halkın termik santral konusundaki algısı üzerinde mesafenin ve ekonomik nedenlerin etkili olduğu görülmüştür.
Anahtar kelimeler: Çan Termik Santrali, Ağır Metal, Sülfür, Kararlı İzotop Analizi, Çevresel Etki

Abstract:
The increase in the world population and technological developments have made energy production important for all countries. In Turkey, the number of lignite-fired thermal power plants which established in order to meet the growing energy demand from domestic sources continues to increase. In this study, it was aimed to investigate the effects of the Çan Thermal Power Plant, which was established in order to evaluate the lignite reserves in the Çan basin, to the immediate vicinity.
For this purpose, 50 soil samples were taken around the Çan Thermal Power Plant at equal intervals and 20 cm depth. Aluminum (Al), arsenic (As), iron (Fe), cobalt (Co), manganese (Mn), lead (Pb), cadmium (Cd), chromium (Cr), nickel Zn), mercury (Hg) and copper (Cu) contain of the samples were analyzed. In addition, these samples were subjected to stable isotope analysis to determine the sulfur source in the soil. The data obtained from analyzes were revealed the spatial distribution of heavy metals and sulfides by mapping in ArcGIS 10.3 software Thermal power plants affect the social and economic life as well as the physical environment where they are built. In order to determine the perception of local resident about the Çan Thermal Power Plant, a survey was conducted in the villages in the vicinity. Survey data were analyzed by using SPSS software.
According to the results obtained from study, the pollution of lead, cadmium, nickel, zinc, cobalt, mercury and copper was determined in the soil around Çan Thermal Power Plant. It has been determined that the content of aluminum, manganese, iron and chromium in the soil lies within the permissible limits. These results indicate that the thermal power plant could have negative effects on agricultural activities in the field of investigation. According to the survey results, it has seen that the distance and economic reasons are effective on the perceptions of local people about the thermal power plant.
Key Words: Thermal Power Plant, Heavy Metal, Sulfur, Stable Isotope Analysis, Enviromental Effect