Ortaokul öğrencilerinin problem çözmeye yönelik tutumları ile satranç bilgisi seviyeleri arasındaki ilişki
The relationship between secondary school students' attitudes towards problem solving and the knowledge level of chess
Yazar: EMİNE SERTEL
Danışman: DOÇ. DR. ÇİĞDEM KILIÇ
Mersin Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / İlköğretim Ana Bilim Dalı / Matematik Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Matematik = Mathematics ; Matematik eğitimi = Mathematics education ; Matematiksel beceri = Mathematical skill ; Matematiksel mantık = Mathematical logic ; Ortaokul öğrencileri = Secondary school students ; Oyun davranışı = Play behaviour ; Problem çözme = Problem solving ; Problem çözme becerisi = Problem solving ability ; Satranç = Chess

Özet:
Günlük yaşamın baş döndürücü hızına ayak uydurabilmek için günümüz insanının sahip olması beklenen en önemli özelliklerin başında problem çözme yeteneği gelmektedir. Erken çocukluk döneminden itibaren geliştirilmeye çalışılan bu yeteneğin alt yapısı ilköğretimde verilen derslerle de desteklenerek yoğun bir şekilde hazırlanmaya devam etmektedir. Okul derslerinden matematik, yapısı itibariyle problem çözme kabiliyetine en çok katkıda bulunan derslerdendir. Ancak, çocuklarda yaygın olarak var olan matematiğe yönelik olumsuz tutum, bu dersin amacına ulaşmasına çoğu zaman engel olmaktadır. Matematiksel düşünme yönteminin farklı yollar ve aktivitelerle geliştirilerek çocukların matematik algısı, başarısı ve dolayısıyla tutumunun da değiştirilebileceği düşünülmektedir. Buna en elverişli etkinlik olarak ise, yapısı ve içeriği ile satranç sporu değerlendirilmiştir.
Bu araştırmanın amacı, ortaokul öğrencilerinin problemlerin çözmeye yönelik tutumları ile satranç bilgisi seviyesi arasındaki ilişkinin varlığını tespit etmektir. Korelasyonel araştırma desenine göre yapılandırılan bu çalışma, 2015- 2016 eğitim- öğretim yılının 1. döneminde başta Hatay olmak üzere Ankara, Eskişehir, Giresun, Kilis, Muğla illerinin devlet ve özel okullarında öğrenim görmekte olan öğrenciler ile yürütülmüştür. Araştırmaya 5., 6., 7. ve 8. sınıflardan daha önce satranç bilen çocuklardan oluşan toplam 202 öğrenci katılmıştır. 
Veri toplama aracı olarak, örneklemin demografik özelliklerini belirlemek üzere araştırmacı tarafından hazırlanan Kişisel Bilgi Formu, Çanakçı' nın (2008) geliştirmiş olduğu 19 soruluk likert tipi Matematik Problemi Çözme Tutum Ölçeği ve Sadık' ın (2006) hazırlamış olduğu 35 soruluk çoktan seçmeli Satranç Testi uygulanmıştır.  Testlerin tümü, eş zamanlı olarak uygulanmıştır. Verilerin analizinde yüzde (%) ortalama, standart sapma (ss) kullanılmıştır. Verilerin çözümlenmesinde korelasyon analizi, regresyon analizi, t – testi, kullanılmıştır. İstatistiksel önem düzeyi 0.05 olarak alınmıştır. 

Elde edilen bulgulara göre, ortaokul öğrencilerinin, satranç bilgisi seviyesi ile matematik problemleri çözmeye yönelik tutum puanları arasında pozitif yönde yüksek korelasyon gözlemlenmiştir. Buna göre, satranç bilgisi düzeyi yükseldikçe öğrenciler matematik problemlerini çözmeye yönelik daha olumlu tutum sergilemektedirler.

Abstract:
In order to keep pace with the incredible changes in daily life, the most important feature today' s societies are expected to posses is problem solving skill. Beginning from early childhood, the foundation of this skill is constructed heavily via elementary school lessons also. Among those lectures, mathematics is the most effective lesson in developing problem solving ability in terms of its own properties. Whereas, due to the common negative attitude towards mathematics among children, mathematics mostly fails to reach at its goals. It is claimed that feeding mathematical thinking in different ways and activities may change children's mathematics perception, success and thus their attitudes. And because of its structure and content, chess is assumed to be most suitable activity. 
The purpose of this study is to identify the relationship between the attitude towards problem solving and chess knowledge level of secondary school students. The research, which is designed as correlational, is applied in public and private schools in Hatay, Ankara, Eskişehir, Giresun,  Kilis and Muğla in the first term of 2015-2016 training year. Research sample consists 202 students of chess players at 5., 6., 7., and 8. grade levels.
As data collection tools, in order to identify demographic features of sample, a personal identity form prepared by the researcher, an attitude test prepared by Çanakçı (2008) and a multiple choice chess skills test prepared by Sadık (2006) were applied simultaneously. For data analyses, percentage, average and standart deviation were calculated. Correlation analyses, reggression analyses and t- test were found out. Statistically difference was interpretted as 0.05 level. 
According to the findings of this study, there is a positive and strong correlation between the attitude towards mathematical problem solving and chess knowledge level of secondary school students. Therefore, as the level of chess knowledge rises up students tend to show positive attitude towards solving mathematical problems.