Eber Havzasında (Afyonkarahisar) toprak erozyonunun değerlendirilmesi
Assessment of soil erosion in Eber Basin, Afyonkarahisar
Yazar: MEHMET GÜLŞEN
Danışman: DOÇ. DR. TEVFİK ERKAL
Afyon Kocatepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Coğrafya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Coğrafya = Geography
Dizin: Afyonkarahisar = Afyonkarahisar ; Coğrafi bilgi sistemleri = Geographical information systems ; Eber gölü havzası = Eber lake basin ; Erozyon = Erosion ; Toprak erozyonu = Soil erosion

Özet:
Bu çalışmada amaç Düzenlenmiş Üniversal Toprak Kaybı Denklemi Yöntemi (RUSLE) ve Coğrafi Bilgi Sistemi (CBS) kullanılarak çalışma alanında toprak kaybının görüldüğü sahaları, sahalardaki toprak kaybı miktarını ve şiddetini ortaya koymaktır. Bu amaçla Afyonkarahisar İli' nde yer alan yaklaşık 780 km2lik bir alan kaplayan Eber Gölü Havzası çalışma alanı olarak seçilmiştir. Sahanın seçiminde Eber Gölü çevresinin litoloji ve toprak özellikleri, Göl ve çevresinde yükselti farkının fazla olması ve bitki örtüsünün yoğun tahrip edilmiş olması etkili olmuştur.
	RUSLE yönteminde "Düzenlenmiş Üniversal Toprak Kaybı Denklemi"ni oluşturan etmenler topluluğu ele alınmış ve gözden geçirilmiştir. Sözkonusu bu etmenler; yağış etmeni (R Faktörü), toprak etmeni (K Faktörü), eğim ve yamaç uzunluğu etmeni (LS Faktörü), vejetasyon / bitki  örtüsü etmeni (C Faktörü) ve toprak koruma etmeni (P Faktörü) dir. Bu etmenlerin herbiri için arazi çalışmalarında veriler toplanmıştır.Veriler CBS ortamında biraraya getirilmiş ve CBS nin veri girişi, veri işleme, analiz ve sunu hazırlama araçlarından faydalanılmıştır. Bu çalışmalara temel oluşturacak RUSLE etmenlerinin herbiri CBS ortamında sayısal (dijital) olarak sağlanmış, UA ve arazi çalışmalarından sağlanan verilerle beş ayrı tematik katman elde edilmiştir. Bu beş katman daha sonraki analizler için raster veri formatına dönüştürülmüştür. Son aşamada ise herbir etmeni temsil eden katmanların bindirilmesi (overlay) ile sonuç haritası elde edilmiştir.
	Sonuç olarak potansiyel toprak kaybı değerlerine göre; beş sınıfa bölünerek Eber Gölü Havzası için potansiyel risk sınıfları haritaları oluşturulmuştur. Potansiyel toprak kaybı açısından Eber Havzasında  erozyon riski 5 sınıfta ve 0 ile 85 ton/ha/yıl arasında değişmektedir. Eber Gölü Havzasında % 28 çok hafif, %13 hafif, %14 orta, % 14 şiddetli ve %12 çok şiddetli erozyon saptanmıştır.



Anahtar Kelimeler: Coğrafya,Eber Gölü Havzası, Afyonkarahisar, RUSLE, Coğrafi Bilgi Sistemleri, Toprak Erozyonu.

Abstract:
This study aims to present the sites in the study area with soil lossas well as the amount and level of soil loss and on these sites using the Revised Universal Soil Loss Equation (RUSLE) and Geographical Information System (GIS).Fort this purpose, Eber Lake Basin which spans an area of 780 km2 in the province of Afyonkarahisar was chosen as the study area.In selecting this area, factors such as lithology and soil properties, higher level of elevation difference, and overly destructed vegetation of Eber Lake and its surrounding were significant.
RUSLE method deals with and revises the group of parameters that make up the equation. These are rainfall and run-off factor (R), soil erodibility factor (K), slope length and steepness factor (LS), vegetation/cover factor (C) and soil conservation factor (P). In the field survey, data were collected for each of these factors. Then they were brought together in GIS environment where GIS tools such as data input,.analysis and presentation preparation were utilized. Each of the RUSLE factors that will form a basis forthis study was digitized in GIS and five different thematic layers were obtained using the data collected in the field study. All layers were then converted to raster format for further analysis. In the final stage, a resulting map was produced by overlaying the layers representing each factor.
As a result, potential risk class maps for Eber Lake Basin were created by dividing into five classes according to potential soil loss values. With regards to soil erosion potential,the erosion risk in Eber Basin varies in five classes from 0 to 85 tons/ha/year. In Eber Lake Basin, %28 very light, %13 light, 14% moderate, 14% severe and 12% very severe erosion risks were observed.




Keywords:Geography,Eber Basin, Afyonkarahisar, RUSLE, Geographical Information
System, Soil Erosion