Bilgi, güvenlik ve hizmet kıskacında internetin ilk dönem gelişimi: türkiye, hollanda ve güney kore örneğinin incelenmesi /
Yazar: ZEYD YAŞAR
Danışman: DOÇ. DR. BAHA ZAFER
İstanbul Teknik Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Bilim, Teknoloji ve Toplum Ana Bilim Dalı / Bilim, Teknoloji ve Toplum Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Bilim ve Teknoloji = Science and Technology

Özet:
Günümüzden geçmişe doğru insanlık tarihini düşündüğümüzde bazı icatların, bazı 
teknolojik gelişmelerin dünyayı algılayış biçimimizi kökten değiştirdiğini ve bu icatlar 
olmadan yaşamımızın bugünkü gibi olamayacağını görürüz. Yazı öncesi dönemlerden 
bugüne ateşin, tekerleğin, pusulanın, kağıt ve matbaanın, teleskopun, buharlı 
makinanın, elektriğin, telefonun ve uydunun icadı insanların yaşamını ve dünyaya 
bakışını radikal şekilde değiştiren en temel icatlardır. Bunlar dışında bulunduğumuz 
yüzyıla damgasını vuran en önemli icatlardan ikisi ise bilgisayar ve internetin keşfidir. 
Her ne kadar bu iki icadın üniversite ve devlet kurumlarından sade vatandaşın evine 
ulaşması 20-30 yılı bulsa da günümüzde insanların en çok yararlandığı teknolojiler 
arasında kuşkusuz internet yer almaktadır. Hatta öyle ki evreni oluşturan temel 
maddeleri günümüz insanına sorduğumuzda toprak, su, hava ve ateş dörtlüsüne ek 
olarak interneti duymamız sürpriz olmayacaktır. 
Hızlı haberleşmeden, anlık bilgi paylaşımına, yeni tür habercilikten sosyal medyaya, 
iş dünyasının en çok faydalandığı tanıtım ve reklamdan seyahat ve tatillere, devletin 
online hizmetlerinden bankacılık ve ticarete, online sosyal ilişkilerden kültürel 
etkileşime, çevre duyarlılığından online eğitime, günlük yaşamın olduğu her yere 
nüfus eden internet ve internete bağlı teknolojiler hayatımıza pek çok alanda yenilikler 
getirmiş, olumsuz etkileri olsa da günlük hayatın rutinlerini derinden dönüştürmeye 
devam etmektedir.
İnternet teknolojisinin günümüzdeki konumu göz önüne alındığında hayatın bu kadar 
farklı noktalarına temas edip bu kadar kullanışlı olacağı acaba ilk keşfedildiği 
dönemde düşünülüyor muydu? İnternet teknolojisini ve altyapısını tasarlayan 
mucitlerin bu teknolojiden beklentisi tam olarak neydi? İnternet tam olarak hangi 
amaçla keşfedildi? Bu ve bunun gibi sorular bu teknolojik ürünün ilk ve son halini 
daha doğru anlamamıza, temel bir amacı sağlamak için keşfedilen internetin geçirdiği 
dönüşümü zaman içinde daha net görmemize sebep olacaktır.
Bu tezin ilk bölümünde dünyayı radikal şekilde dönüştüren bir icat olan internetin ilk 
kez Amerika'da keşfedildiği ortam, icadı ortaya çıkaran teorik arka plan, gelişiminde 
yer alan kurumlar, gelişim serüveni ve dünyaya yayılmasından bahsedilmiştir. 
İkinci bölümde ise internet teknolojisinin ilk kez Türkiye, Hollanda ve Güney Kore'ye 
nasıl giriş yaptığı, hangi kurumların internetin gelişiminde rol oynadığı, sade 
vatandaşın kullanabileceği hale gelene kadar geçirdiği gelişim serüveni incelenmiştir. 
Bu ülkelerin kullandığı internet teknolojisi aynı olsa da bütün ülkeye yayılacak şekilde 
altyapısını geliştirme şekli farklılık göstermiş ve her ülkenin kendine has şekilde ilk 
internet deneyimi yaşanmıştır.
Tezin üçüncü bölümünde ise 1990'lı yıllardan sonra internetin yaygınlaşması ile 
birlikte bu teknoloji üzerinden yayılma imkanı bulan virüslerin gelişimi incelenmiştir. 
Özel sektörde ve devlet kurumlarında zararlı yazılımlara karşı yeni bir alan olan siber 
güvenlik ve bunun hukuk tarafına yansımasıyla siber suçlar ortaya çıkmıştır. Dinamik 
bir yapı arzeden internet teknolojisi ile gerekli politikaların uygulanması için devletler 
de kendini yeni duruma göre konumlandırmıştır. Devletler özel olarak internet 
xvi
altyapısı ve siber güvenlik ile görevli birimler ve kurumlar oluşturmuş böylece 
devletlerin internet teknolojisinde analiz, planlama, güvenlik bakışı ve yetenekleri 
gelişmiştir. Geleneksel hukuk sistemi de artan bu teknoloji suçlarının önünü kesmek 
için mevzuatlar, düzenlemeler ve yasalar ile gerekli çalışmaları yapmış ve artık 
internet teknolojisi tüm alanlarda tanınan bilinen bir teknoloji olarak yerini almıştır.
Bu tezde incelenen ülkelerden ABD, Türkiye, Hollanda ve Güney Kore'de siber 
güvenlik ve internet ile ilgili çıkarılan yasalar ve düzenlenmeler gözden geçirilip, 
Türkiye'de internet ve siber güvenlik ile görevlendirilmiş kurumlara yer verilmiştir.
Araştırmanın temel iddiası, günümüzde genel olarak bilgi, alışveriş, hizmet ve 
güvenlik amacıyla kullanılan internet teknolojisinin ilk keşfedilme amacının 
bunlardan sadece bilgi paylaşımı olduğudur. İnternetin keşfedildiği dönemde 
ABD'deki siyasi ve toplumsal ortam, icadı ortaya çıkaran teorik arka plan, gelişiminde 
yer alan kurumlar, gelişim serüveni ve dünyaya nasıl yayıldığından bahsedilmiştir. 
Ayrıca web'in keşfi olan internetin ilk dönemi sayılan 1990 yılına kadarki dönemde
internet üzerinden hizmet verilebilecek servislerin çok sınırlı olduğu, bu servislerle 
sadece bilgi paylaşımı ve haberleşmenin gerçekleştirilebileceği alışveriş, güvenlik ve 
hizmet gibi servislerin teknik olarak yapılamadığı internet altyapısındaki gelişmeler 
üzerinden incelenmiştir. Aynı zamanda internetin ilk kez Türkiye, Hollanda ve Güney 
Kore'ye nasıl giriş yaptığı ve son kullanıcıya ulaşana kadarki gelişmeler ve bu 
ülkelerdeki siber güvenlik ve internet ile alakalı yasalar incelenerek karşılaştırması 
yapılmıştır.

Abstract:
When we think about the history of humanity from the present to the past, we see that 
some inventions, some technological developments radically changed the way we 
perceive the world, and without these inventions our life would not be as it is today. 
The inventions of fire, wheel, compass, paper and printing press, telescope, steam 
engine, electricity, telephone and satellite are the most fundamental inventions that 
radically changed people's lives and view of the world since the invention of writing. 
Apart from these, two of the most important inventions that left their mark on the 
current century are the invention of the computer and the internet. Although it takes 
20-30 years for these two inventions to reach the home of ordinary citizens from 
universities and government institutions, the internet is undoubtedly one of the 
technologies that people use the most today. In fact, when we ask today's people about 
the four elements that make up the universe, it will not be a surprise to hear about the 
internet in addition to the quartet of earth, water, air and fire.
From fast communication to instant information sharing, from new types of journalism 
to social media, from publicity and advertising that the business world benefits most, 
to travel and holidays, from government online services to banking and commerce, 
from online social relations to cultural interaction, from environmental awareness to 
online education, the internet permeates every part of daily life and internet-connected 
technologies have brought innovations to our lives in many areas, and continue to 
deeply transform the routines of daily life, even though they have negative effects.
Considering the current position of internet technology, was it thought that it would 
touch so many different points of life and be so useful when it was first discovered? 
What exactly did the inventors who designed the internet technology and infrastructure 
expect from this technology? For what purpose was the Internet discovered, exactly? 
These and similar questions will cause us to understand the first and final versions of 
this technological product more accurately, and to see more clearly the transformation 
of the internet, which was discovered to provide a basic purpose, over time.
In the first part of this thesis, the environment in which the internet, which is an 
invention that radically transformed the world, was first discovered in America, the 
theoretical background that revealed the invention, the institutions involved in its 
development, its development adventure and its spread to the world are mentioned. 
xviii
In the second part, how the internet technology entered Turkey, Netherlands and South 
Korea for the first time, which institutions played a role in the development of the 
internet, and its development adventure until it could be used by ordinary citizens were 
examined. Although the internet technology used by these countries is the same, the 
way they develop their infrastructure to spread throughout the country differs, and each 
country has had its first internet experience in its own way.
In the third part of the thesis, with the spread of the internet after the 1990s, the 
development of viruses that have the opportunity to spread through this technology 
has been examined. Cybercrime has emerged as a new area against malicious software 
in the private sector and government institutions, and its reflection on the legal side. 
States have also positioned themselves according to the new situation in order to 
implement the necessary policies with the internet technology, which has a dynamic 
structure. States have created units and institutions in charge of internet infrastructure 
and cyber security in particular, so that the analysis, planning, security perspective and 
capabilities of states in internet technology have been developed. The traditional legal 
system has also done the necessary work with legislation, regulations and laws to 
prevent these increasing technology crimes, and now internet technology has taken its 
place as a well-known technology that is recognized in all fields. In this thesis, the 
laws and regulations enacted in the USA, Turkey, the Netherlands and South Korea 
regarding cyber security and internet are reviewed, and institutions assigned with 
internet and cyber security in Turkey are included.
Today, internet technology, which speeds up communication so much as to reduce it 
to instant data flow, is one of the most effective technologies widely used in many 
areas such as socialization, online shopping, online banking, education, trade, 
communication, information sharing, research, e-government services, advertising and 
cultural interaction. The first purpose of discovery of the Internet, whose general use 
can be simplified under the headings of information sharing, shopping, service and 
security, is only information sharing and communication. From 1969, when four 
computers were first connected and communicated to each other, until 1993, when the 
Web was discovered and used, internet technology was faithfully used in universities, 
research institutions and government offices for information sharing and 
communication purposes. In these years, internet technology and infrastructure were 
technically developed to allow only information sharing and communication. With the 
discovery of the Web, the commercialization and spread of the Internet has accelerated 
and, as can be seen today, it has moved away from its original purpose of discovery 
and has become used in many areas.
xix
The main claim of the research is that the first purpose of discovery of internet 
technology, which is generally used for information, shopping, service and security 
purposes, was only information sharing. In the period when the Internet was 
discovered, the political and social environment in the USA, the theoretical 
background that revealed the invention, the institutions involved in its development, 
its development adventure and how it spread to the world were mentioned. In addition, 
in the period until 1990, which is considered the first period of the internet, which is 
the discovery of the web, the services that can be provided over the internet are very 
limited, and the services such as shopping, security and service where only information 
sharing and communication can be carried out with these services are examined 
through the developments in the internet infrastructure. At the same time, how the 
internet entered Turkey, the Netherlands and South Korea for the first time and the 
developments until it reached the end user and the laws related to cyber security and 
internet in these countries were examined and compared