İdari sözleşme rejiminin temel özellikleri /
Yazar: MUSTAFA AYHAN TEKİNSOY
Danışman: PROF.DR. METİN GÜNDAY
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2002
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration
Dizin: Kamu hizmetleri = Public services ; Yönetim sözleşmesi = Management contract

Özet:
İdarenin görevlerini yerine getirirken kullanabileceği bir hukuksal araç olan idari sözleşme, genel hukuksal bir kategori olan sözleşmenin idari işlev ve kamu hizmetiyle karşılaşması ve dönüşmesi sonucu ortaya çıkmıştır. İdari rejimin yanısıra, idari sözleşme kavram ve rejiminin ortaya çıkış ve gelişiminde de Fransız uygulaması önem taşımıştır. Ancak Türk hukukunda idari sözleşme uygulaması, bundan temelli farklar da içermektedir. İdari sözleşme kategorisinin oluşturulmasında, kamu hizmeti imtiyazının önemli etkisi olmuş ve idari sözleşme kuralları, kamu hizmeti imtiyazından örnek alınarak oluşturulmuştur. Türkiye'de uzunca bir dönem boyunca, imtiyaz dışında bir idari sözleşme uygulamasının olmaması da bu etkiyi güçlendirmiştir. İdari sözleşmelerin belirlenmesinde klasik olarak "kamu hizmeti" ve "özel hukuku aşan şart" ölçütleri kullanılmakla birlikte, bu ölçütlerin yeterli olmadığı açıktır. Bunlar yerine, sözleşmeyle kurulan ilişkinin niteliğine dayanan bir yaklaşımın benimsenmesi gerekir. İdari sözleşmeler, temel olarak kamu hizmetinin görülmesini içeren sözleşmeler ve diğer idari sözleşmeler olarak iki kategoride incelenebilir. Danıştay ve Anayasa Mahkemesi kararlarında imtiyaz, kamu hizmetinin gördürülmesinde kullanılabilecek tek tip olarak kabul edilmektedir. Ancak bu uygulamanın değişmesi ve imtiyazın farklı sözleşme tiplerini kapsayan genel bir kategori haline getirilmesi mümkündür. Bu durumda, kamu hizmetinin devrini içeren sözleşmeler, imtiyaz başlığı altında toplanabilir. Günümüzde, idari sözleşme yalnızca kamu hizmetinin yerine getirilmesinde bir araç olarak algılanmakla birlikte, bu yaklaşım idari sözleşmenin sözleşme niteliğini ortadan kaldıracak sonuçlar doğurmamalıdır. İdari sözleşme, farklı bir hukuksal rejime tabi olsa bile, genel sözleşme kategorisinden bağımsız olarak düşünülmemelidir.

Abstract:
En tant qu'un instrument juridique que 1' administration peut utiliser en executant ses fonctions, le contrat administratif est ne en resultat de la rencontre entre le contrat qui est une categorie juridique generale et la function administrative, le service public et de 1'evolution de contrat. En outre du regime administratif, P application française avait encore une longue importance a 1' apparition de concept et le rejime de contrat administratif et â leur developpement. Quoique ça, l'application du contrat administratif en droit turc se montre de majeures differences que celle-ci. A la creation de la categorie de contrat administratif, c'etait la concession de service public qui avait une importante influence et les regies de contrat administratif se sont produites selon celle-ci. En Turquie, pendant une grande duree, l'inexistence de l'application de contrat administratif sauf la concession de service public fortifıait cette influence. Alors que "le service public" et "les clauses exorbitants" sont utilises â la distinction de contrat administratif, on ne peut pas dire que ces criteres sont susceptibles de le distincter. Au lieu de ceux-ci, il faut preferer une solution resultant de la nature de la relation constitute par le contrat. En fait, les contrats administratifs peuvent etre etudies en deux categories: Ceux qui contiennent l'execution d'un service public et les contrats administratifs qui ne la contiennent pas. Par arrets du Conseil d'Etat (Danıştay) et de la Cour constitutionnelle (Anayasa Mahkemesi), la concession est acceptee en tant qu'un seul type q'on peut utiliser â l'execution de service public. Quoique ça, cette application peut changer et la concession peut evoluer en tant q'une categorie generale qui contient de differents types de contrat. En ce cas, les contrats de delegation de service public peuvent se reunir sous le titre de consession. Aujourd'hui, le contrat administratif n'est accepte que comme un intsrument â la realisation de service public. Mais il faut dire que cette acceptation ne doit pas engendrer des resultats qui detruient la nature contractuelle de contrat. Bien que le contrat administratif soit soumise â un different regime juridique, il ne doit pas etre reflechi tel qu'il est independant de la categorie generale de contrat.