18 yy tekkeleri ve Şeyhülislam tekkesi
18th century tekkes and the Seyhulislam`s tekke
Yazar: NURCAN ALTUĞ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. FARUK TUNCER
Yıldız Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
istanbul'un fethiyle birlikte çeşitli bölgelerinde yeni imar faaliyetlerine başlanmıştır. Daha öncebu bölgede yaşayan halk ile fetihle gelenlerin dini inançlarının farklı olması ve farklı fonksiyonşemalarından oluşan yapılara ihtiyaç duymaları sonucunda yeni yapı yapma zorunluluğudoğmuştur.Yeni imar faaliyetleri, bazen yeni camiler ve tekkeler inşa etme, zaman zaman ise var olankiliseleri cami ya da tekkeye dönüştürme şeklinde devam etmiştir. Osmanlı mparatorluğudöneminde, kaldırıldıkları 1925 yılına kadar tekkeler toplumun çeşitli ihtiyaçlarının karşılandığıyapılar olmuştur. Bu nedenle stanbul ve yakın çevresinde beş yüzün üzerinde tekke inşaedilmiştir.Bu tekke yapılarının bir kısmı çeşitli dönemlerde onarım görmüş ya da yıkılarak tekrar tekrarimar edilmiştir. Tüm bu tekke yapıları içerisinde ilk inşa tarihleri 18.yy'a ait olduğu tespitedilebilen tekkeler ile bu tekkeler içerisinde önemli bir yer tutan ? Şeyhülislam Tekkesi?incelenmiştir. nşa tarihleri hakkında bilgi elde edilemeyen yapılardan vakfiye tarihleri 18.yyiçinde olanlar da bu çalışmaya dahil edilmiştir.Şeyhülislam Tekkesi'nin tarihsel süreci araştırılmış, mimari özellikleri incelenmiş, ölçme vebelgeleme yöntemleri kullanılarak mevcut durum analizi yapılmıştır. Yapılan mevcut durumanalizi çalışmaları sırasında elde edilen ip uçları ve bulunan belgeler ışığında restitüsyon projesihazırlanmıştır. Yine bulunan belge ve hazırlanan restitüsyon çalışmaları baz alınarak yapınınkoruma ve restorasyon projesi hazırlanmıştır.Anahtar kelimeler: Şeyhülislam Tekkesi, 18.yy Tekkeleri, Nişanca Mahallesi, ŞeyhülislamMustafa Efendi, medrese planlı tekkeler, dini mimari.x

Abstract:
After stanbul was conquered, new reconstruction plans had been started in various region ofstanbul. It became a must to reshape the city in accordance with the new folk?s religiousrequirement by building religious structures since there were great differences between the twofolks such as their religious beliefs, structures that had different features.Ones new reconstruction plans started, sometimes it became to build new mosques and tekkesand sometimes it became to change existing churches into mosques and tekkes. Tekkes servedpeople to fulfill their needs in the era of Ottomans until they are closed in 1925. Thus, more than500 tekkes were built in stanbul and neighboring places.Some of these tekkes had been repaired periodically or rebuilt after being demolished. In thiswork, ?Şeyhülislam Tekkesi?, which took place an important role in 18th century, and tekkeswhose first construction date is within 18th century have been studied.Historical evolution of the Şeyhülislam Tekkesi has been searched, its architectural features havebeen studied and its current condition analysis has been done through measurement anddocumentation techniques. Restitution project has been done with the help of clues and founddocuments that have been collected after the work of current condition analysis. Conservationand restoration project of the structure have been prepared by taking found documents andprepared restitution work as reference.Keywords: Şeyhülislam Tekke, 18th century tekkes, Nişanca Mahallesi, Şeyhülislam MustafaEfendi, Ottoman-school type tekkes, religious architecture.xi