Türk sinemasında 1983-1991 yılları arasında çekilen filmlerde yeni orta sınıf habitusu
New middle class habitus in turkish cinema at movies that shot between the years of 1983-1991
Yazar: EMİNE SEVDE YAZICI
Danışman: YRD. DOÇ. DR. N. AYSUN YÜKSEL
Anadolu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sinema Televizyon Ana Bilim Dalı / Sinema Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: Sahne ve Görüntü Sanatları = Performing and Visual Arts ; Sosyoloji = Sociology ; İletişim Bilimleri = Communication Sciences
Dizin: Sinema = Cinema ; Sinema tarihi = Cinema history ; Sosyal mesafe = Social distinction ; Sosyal olaylar = Social events ; Sosyal statü = Social status ; Sosyal sınıf = Social class ; Sosyoekonomik değişme = Socio-economic change

Özet:
Türk sinemasının özel bir dönemi olarak nitelendirilebilecek 1983-1991 yıllarıarasındaki ?Bunalım Sineması?, 12 Eylül ihtilalinden sonra Türkiye'deki apolitikve kırılgan atmosferin bir ürünüdür. Dünya kapitalizmindeki neo-liberaldönüsümden etkilenen ve 12 Eylül darbesiyle bu yapıya hızla eklemlenenTürkiye, tüketim toplumu olma yolunda ilk adımını yine bu yıllarda atmıstır. Budönüsüm, yeni sektörlerin ortaya çıkmasına neden olduğu gibi ?yeni kültüraracıları? diye de ifade edilen yeni orta sınıfın ortaya çıkmasına olanak vermistir.Kendini diğer sınıflardan ayırma mekanizması olarak kullandığı göstergeler,tüketim toplumunun statü göstergeleri ve yasam tarzı kalıpları ile birebir uyustuğuiçin, habituslarını belirlemek yeni orta sınıfın analizi için atılan ilk adım olmustur.Yeni orta sınıfın dünya ve Türkiye bağlamındaki görüngüleri ele alınarak, busınıfın habitus haritası çıkarılmıstır. Haritayı sematize etmek için belli temalarolusturulmustur. Genel olarak yeni orta sınıfın özgül yasam tarzını belirleyen butemalar, göstergelerde aranmıs ve filmlerdeki göstergelere göre verilerolusturulmustur. Bu veriler ise, yine sınıf, statü, habitus ve yasam tarzı kavramlarıbağlamında niteliksel olarak yorumlanmıstır. Elestirel kuramlarlatemellendirilecek olan ekonomik ve kültürel değisimi ele alan çalısma, tüketimtoplumunun ortaya çıkardığı insan tipini tanımlamak adına derinlemesine birçalısma olmayı amaçlamaktadır. Tüketim toplumunda sadece emeğinsömürülmesi değil, kültürün, insani değerlerin sömürülmesi ve küresellesmesonucunda ortaya çıkan karakterlerin standartlasması gibi olumsuz etkileri de olanbu toplum biçimi, birçok disiplin tarafından ele alındığı takdirde bütünlüklü birsekilde anlasılmıs olacaktır. Bu noktada yedinci sanat sinema ürünlerinintoplumsal yönleriyle ele alınarak tüketim toplumunun mikro ve makro ölçektesonuçlarının bulunmasında bir araç olarak kullanılabileceği düsünülmektedir.

Abstract:
What could be considered a special period in Turkish cinema, the 'Depression Cinema' whichexisted between 1983 and 1991 is a result of the apolitical and fragile atmosphere in Turkeyfollowing the September 12 Military coupe. Affected by the neo-liberal transformation ofglobal capitalism and being quickly integrated into this structure, Turkey took the first stepsof becoming a consumer society in these years. This transformation not only caused newfields to emerge, but also initiated the emergence of a new middle class, also called ?newculture mediators?. Due to the fact that the indicators that this class used to distinguish itselffrom other classes were directly compatible with status and lifestyle traits of consumersocieties, the first step in analyzing the new middle class has been identifying their habitus.The habitus map of this class has been established by discussing the phenomenon in contextwith Turkey and the world. For the schematization and charting of this map, certain themeswere developed. These themes, which generally identify the unique lifestyle of the middleclass, were sought within various indicators, and data was established from the indicators infilms. The data was then qualitatively interpreted in context with the concepts of class, status,habitus and lifestyle. This study, which analyzes economic and cultural change, is based oncritical theories and explores the type of human that is created by consumer society. Thissocietal structure, which not only causes the exploitation of labor, but also that of culture,human values and the resulting standardization of characters, can only be fully understood bya multidisciplinary approach. At this point, the works of the seventh art, cinema, can bestudied from a social aspect to display societal problems on both a macro and micro level.