Hastanede yatan hastaların, klinik örneklerinde üreyen enterobactericeae türlerinin klinik ve mikrobiyolojik özellikleri ve karbapenem direnç risk faktörlerinin araştırılması
Research of clinical and microbiological characteristics and carbapenem resistance risk factors of enterobactericeae species isolated in clinical samples of hospitalized patients
Yazar: ÜMMÜGÜLSÜM BATIK
Danışman: DOÇ. DR. ALPAY ARI
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İzmir Bozyaka Eğt. ve Arş. Hast. / Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2018
Konu: Mikrobiyoloji = Microbiology
Dizin: Enterobacteriaceae = Enterobacteriaceae ; Enterobacteriaceae enfeksiyonları = Enterobacteriaceae infections ; Karbapenemaz = Carbapenemase ; Karbapenemler = Carbapenems ; Mikrobiyoloji = Microbiology ; Sosyodemografik özellikler = Socio-demographic characteristics ; Yatan hastalar = Inpatients ; İlaçlara direnç = Drug resistance ; İlaçlara direnç-bakteriyel = Drug resistance-bacterial

Özet:
Amaç: Bu çalışmada hastanede yatan hastaların klinik örneklerinde üreyen Enterobactericeae türlerinin klinik ve mikrobiyolojik özellikleri ve karbapenem direnç gelişimi açısından risk faktörlerinin araştırılması amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Çalışmamız Sağlık Bilimleri Üniversitesi İzmir Bozyaka Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde 01.01.2017 ve 01.01.2018 tarihleri arasında yatan hastalarda prospektif olarak yürütülmüştür. Hastane enfeksiyonu etkeni olan ve karbapenem direnci olan bütün Enterobacteriaceae türü üremeler çalışmaya dahil edilmiştir. Kontrol grubu olarak; hastane enfeksiyonu kabul edilip karbapenem direnci olmayan Enterobacteriaceae türü üremesi olan hastalar alınmıştır. Üreme saptanan hastaların;  sosyodemografik verileri, yattığı klinik, altta yatan hastalıkları, enfeksiyon odağı ve almakta olduğu tedavi, üreyen mikroorganizmanın özellikleri, olası risk faktörleri (invaziv alet kullanımı, cerrahi girişimleri, önceden aldığı antibiyotik, diyaliz, dekübit, mekanik ventilatör gibi) veriler hasta başına gidilerek kaydedilmiştir. Hastaların 30 günlük ve 90 günlük mortaliteleri izlenmiştir.
Bulgular: Çalışmaya dahil edilen 162 hastanın 96'sı (%59,3) erkek, 66'sı (%40,7) kadındı. Yaş ortalaması 64,43 (±17,798) idi. Ortalama yatış süresi 26,59 gündü. Hastaların 63'ü (%38,9) yoğun bakım birimlerinde, 56'sı (%34,6) dahili birimlerde, 43'ü (%26,5) cerrahi birimlerde yatmakta idi. Toplam 128 hastada karbapenemaz üreten Enterobactericeae üremesi mevcuttu. Karbapenem direnci olmayan hastane enfeksiyonu etkeni Enterobactericeae türü üremesi olan 34 hasta ise kontrol grubunu oluşturdu. Hastalarda trakeostomi varlığı, cerrahi drenaj tüp varlığı, önceden karbapenem ve sefalosporin kullanımı istatistiksel olarak anlamlı risk faktörü olarak bulundu. Çok değişkenli analiz uygulandığında ise cerrahi drenaj tüpü varlığı ve önceden karbapenem grubu antibiyotik kullanımı anlamlı risk faktörü olarak saptandı. Karbapenem dirençli Enterobactericeae (n:128) türlerinin içinde büyük çoğunluğu Klebsiella pneumoniae (n:110, %85,2) oluşturdu. K. pneumoniae izolatlarının 23 (%21) tanesi kolistin dirençli, sekizi panrezistan idi. 
Sonuç: Enterobacteriaceae türü mikroorganizma enfeksiyonu olan hastalarda steril vücut bölgelerine uygulanan cerrahi drenaj tüp varlığı ve karbapenem grubu antibiyotiklerin kullanımının, karbapenemez direnci gelişiminde etkili olduğu saptanmıştır.

Anahtar Kelimeler: Karbapenem direnci, Enterobactericeae, karbapenemazlar

Abstract:
Aim:  The aim of this study was to investigate the clinical and microbiological characteristics of Enterobactericeae species and to evaluate the risk factors for carbapenem resistance development in clinical samples of hospitalized patients.
Material and method: Our study was conducted prospectively in the patients who were hospitalized between 01.01.2017 and 01.01.2018 at Sağlık Bilimleri University, Izmir Bozyaka Training and Research Hospital. All Enterobacteriaceae species with carbapenem resistance were included in the study. As a control group; patients who have nosocomial infection with Enterobacteriaceae species with no carbapenem resistance were accepted.
Sociodemographic data, departments where patients, the underlying diseases, the focus of infection, the treatment being received, the characteristics of the microorganism, the possible risk factors (invasive tools, surgical interventions, antibiotics, dialysis, decubitus, mechanical ventilator) in patients with culture- positive samples were recorded at the bedside visit. Patients' 30-day and 90-day mortality were observed.
Findings: Of the 162 patients, 96 (59.3%) were male and 66 (40.7%) were female. The mean age was 64.43 (± 17.798). The average length of stay was 26.59 days. 63 (38.9%) of the patients were in intensive care units, 56 (34.6%) were in internal medicine units and 43 (26.5%) were in surgical units. 128 patients had carbapenemase-producing Enterobacteriaceae. The control group consisted of 34 patients with Enterobactericeae species, who had no carbapenem resistance. The presence of tracheostomy, presence of surgical drainage tube, use of carbapenem and cephalosporin were found to be statistically significant risk factors. When multivariate analysis was applied, the presence of surgical drainage tube and prior use of carbapenem group were found to be a significant risk factor. Among the species of carbapenem-resistant Enterobactericeae (n: 128), the majority formed Klebsiella pneumoniae (n:110, 85.2%). Twenty-three (21%) of the K. pneumoniae isolates were colistin-resistant and eight were panresistant.
Results: In patients with Enterobacteriaceae microorganism infections, the presence of surgical drainage tube applied to sterile body regions and the use of carbapenem group antibiotics were found to be effective in the development of carbapenem resistance.

Keywords: Carbapenem resistance, Enterobactericeae, carbapenemases