Eşitlik ve değişken kavramlarına yönelik öğrencilerin bilişsel süreçlerinin matematiksel çalışma uzayı teorik çerçevesinde incelenmesi
Investigation of students' cognitive processes towards the concepts of equality and variables within the theoretical framework of mathematical workspace
Yazar: SİBEL DENİZ
Danışman: PROF. DR. EMEL ÖZDEMİR ERDOĞAN
Anadolu Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Matematik Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Bilim ve Teknoloji = Science and Technology ; Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Matematik = Mathematics

Özet:
Bu araştırmada MWS (matematiksel çalışma uzayı) teorik çerçevesinden yararlanarak eşitlik ve değişken kavramlarına yönelik tasarlanan matematiksel çalışmada öğrencilerin bilişsel süreçlerinin epistemolojik-bilişsel düzlemler arası etkileşiminin oluşumlar ve oluşumların ikişerli kombinasyonu ile oluşan düzlemler bağlamında incelenmesi amaçlanmaktadır. Nitel olarak desenlenen bu araştırmada öğretim deneyi deseni benimsenmiştir. Araştırmanın katılımcıları bir devlet okulunda beşinci sınıf öğrencileri arasından amaçlı örnekleme yöntemlerinden ölçüt örnekleme yoluyla seçilmiştir. Araştırmada MWS, hem öğretim sürecinin tasarlanması hem de analiz sürecinde benimsenen bir teorik çerçeve olmuştur. Araştırmanın katılımcılarının öğretim sürecinde bilişsel şemalarında ve kullandığı tekniklerdeki değişimi, gelişimi ortaya koyabilmek adına hazırlanan veri toplama araçları uygulanmış, bireysel görüşmeler ve grup görüşmeleri ile elde edilen veriler analiz edilmiştir. Araştırma sonuçları öğrencilerin eşit işaretinin farklı yorumlama biçimlerini, terazi modelini, değişkenin farklı temsil biçimlerini etkin bir enstrüman olarak işe koşabilmede gelişme gösterdiklerini; kullandığı tekniklerin ve kavrama dair imajlarının zenginleştiğini; eşitlik ve değişken kavramlarını işe koştukları çalışmalarda yer aldıkları düzlemlerde farklılaştıklarını göstermiştir.

Abstract:
In this research, it is aimed to examine the interaction of students' cognitive processes between epistemological-cognitive planes in the mathematical study designed for the concepts of equality and variable by making use of the theoretical framework of MWS (mathematical working space) in the context of genesis and planes formed by the pairwise combination of genesis. In this qualitative research, the teaching experiment design was adopted. The participants of the study were selected through criterion sampling, one of the purposeful sampling methods, among fifth grade students at a public school. In the research, MWS became a theoretical framework adopted both in the design of the teaching process and in the analysis process. In order to reveal the change and development in the cognitive schemas and techniques used by the research participants during the teaching process, prepared data collection tools were applied, and the data obtained through individual and group interviews were analyzed. The results of the research show that the students showed improvement in using different interpretations of the equal sign, the scale model, and different representations of the variable as an effective instrument. The techniques they used and their images of the concept were enriched; It has been shown that the concepts of equality and variable differ in the planes in which they are used in their studies.