Kentsel mekanın gelişim süreci: Endonezya-Makassar kenti örneği
Development process of urban space: Case of Indonesia-Makassar city
Yazar: MUHAMMAD IRFAN
Danışman: PROF. DR. ZİYA GENÇEL
Akdeniz Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Şehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Şehircilik ve Bölge Planlama = Urban and Regional Planning
Dizin: Endonezya = Indonesia ; Kentsel gelişme = Urban development ; Kentsel mekan = Urban space ; Morfoloji = Morphology

Özet:
Bir kentin gelişimi, zamanın işleviyle yakından ilişkilidir ve burada tarihsel yönler, kentin morfolojisinin şekillenmesinde çok önemli bir rol oynar. Zaman işlevine ek olarak, kentsel morfolojinin yoğunluk, işlev ve makro biçim yönleri olmak üzere 3 ana yönü de vardır. Aynı şekilde, Endonezya'daki şehirler de gelişimlerinde geçmişte meydana gelen tarihten ayrılamazlar. Makassar Şehri'nin zaman zaman morfolojisi büyümeye devam ediyor ve arazi kullanımında ve kentsel formda periyodik değişikliklere neden olan hızlı bir gelişme yaşıyor. Bu olgu göz önünde bulundurularak, dönemler bazında incelenen Makassar Kenti'nin büyüme sürecini görmek ve geleceğe yönelik alternatif planlamalar bulmak için bu araştırmanın yapılması önemlidir. Bu çalışma, Makassar kentinin mekânsal oluşum sürecini, bu kentin içinden geçtiği 4 önemli döneme dayanarak incelemeyi amaçlamaktadır: Koloni dönemi (1945 öncesi), bağımsızlık sonrası dönem (1945-1967), Yeni Düzen dönemi (1967-1998) ve reform sonrası dönem 1998-şimdiye kadar). Ayrıca, bu çalışma Makassar şehrinin morfolojisini yoğunluk, fonksiyon ve makroform olmak üzere 3 şehir morfolojisine dayalı olarak belirlemeyi amaçlamaktadır. Bu üç husus, Makassar şehrinin mekansal gelişiminin periyodik haritalarını üreten ArcGIS uygulamasının yardımıyla Overlay Analizi kullanılarak analiz edildi. 
Çalışmanın sonuçları kentin morfolojik gelişiminde dönemsel değişimler olduğunu göstermektedir. Makroform Açıda, koloni döneminde şehir eşmerkezli olarak gelişti ve şehir merkezi, hükümetin merkezi olarak Makassar Limanı ve Rotterdam Kalesi çevresindeki yüksek ticaret faaliyetlerinden etkilendi. Bağımsızlık sonrası dönemde ise sabit bir yelpaze şeklini almış ve bir önceki dönemde olduğu gibi merkezde kalmıştır. Büyümeye devam eden Makassar, sonraki dönemde birçok yeni aktivite merkezi ile Parçalı bir şehir tarzında gelişti ve reform sonrası dönemde şehrin doğu ve batı tarafında 2 kısma ayrıldığı bölünmüş bir şehir haline geldi. Yoğunluk açısından Makassar Şehri, her dönemden her zaman gelişen yerleşik arazi alanına göre incelenir. Koloni döneminde 231 Ha, bağımsızlık sonrası dönemde 1376 Ha, Yeni Düzen döneminde 7144 Ha idi ve reform sonrası dönemde 11.859 meskûn araziye ulaşarak büyümeye devam etti. Arazi fonksiyonu açısından, Makassar Şehri, her dönemde arazi işlevinde bir değişiklik yaşadı ve yerleşim alanı işlevi en büyük işlev haline geldi, yani koloni dönemde arazi alanının %48'I (368 Ha), Bağımsızlık sonrası dönemde %32 (725 Ha), Yeni Düzen Döneminde ise %33 (6108 Ha)ve reform sonrası dönemde %37 (6,674 Ha)'e büyümeye devam ediyor.
Makassar kenti her yıl büyümeye devam etmektedir ve bu çalışmada ayrıca 2015-2035 Makassar Kentin Mekansal Planlaması alınarak Makassar kentinin gelecekteki gelişim yönü de analiz edilmiştir. Bölgedeki ıslah faaliyetleri sonucunda Makassar ilçesi güneye ve doğuya doğru gelişecektir.

Abstract:
The development of a city is closely related to the function of time, where historical aspects play a very important role in shaping the morphology of the city. In addition to the time function, urban morphology has three main aspects: density, function and macroform aspects. Likewise, cities in Indonesia are inseparable from the history that occurred in the past in their development. The morphology of Makassar City from time to time continues to grow and is experiencing rapid development causing periodic changes in land use and urban form. Considering this fact, it is important to carry out this research in order to see the growth process of the City of Makassar, which is examined on the basis of periods, and to find alternative plans for the future. This study aims to examine the spatial formation process of the city of Makassar, based on 4 important periods that this city went through: Colonial period (before 1945), post-independence period (1945-1967), New Order period (1967-1998) and post-reform period 1998- until now). In addition, this study aims to determine the morphology of the city of Makassar based on 3 city morphologies: density, function and macroform. These three aspects were analyzed using Overlay Analysis with the help of the ArcGIS application, which produces periodic maps of the spatial development of the city of Makassar.
The results of the study show that there are periodic changes in the morphological development of the city. In the Macroform Angle, the city developed concentrically during the colonial period and the city center was influenced by the high trade activities around Makassar Harbor and Rotterdam Castle as the seat of government. In the post-independence period, it took the form of a fixed fan and remained in the center as in the previous period. Continuing to grow, Makassar developed in a fragmented city style with many new activity centers in the following period and became a divided city in the post-reform period, where the city was divided into 2 parts on the east and west sides. In terms of density, the City of Makassar is studied according to the ever-growing built-up land area from each period. It was 231 Ha in the colonial period, 1376 Ha in the post-independence period, 7144 Ha in the New Order period, and continued to grow, reaching 11,859 inhabited land in the post-reform period. In terms of land function, Makassar City has experienced a change in land function in each period, and the residential area function has become the largest function, ie 48% of the land area in the colonial period. It continues to grow to 32% in the post-independence period, 33% in the New Order period, and 37% in the post-reform period.
The city of Makassar continues to grow every year and in this study, the future development direction of the city of Makassar is also analyzed by taking the Spatial Planning of the City of Makassar 2015-2035. As a result of the improvement activities in the region, Makassar district will develop towards the south and east.