Bıttım menengiç (Pistacia Terebinthus )un tohumlarında anti oksidant enzim aktivitesi ve ağır metal düzeylerinin saptanması
Detection of anti-oxidant enzyme activity and heavy metal levels in seed of bıttım menegic (Pistacia Terebinthus)
Yazar: İREM ELİF ATİK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AYHAN GÜLER
Hakkari Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Biyoloji = Biology
Dizin: Antioksidan enzimler = Antioxidant enzymes ; Ağır metaller = Heavy metals ; Pistacia terebinthus = Pistacia terebinthus ; Siirt = Siirt

Özet:
Türkiye coğrafi konumu, iklim ve bitki çeşitliliği, tarımsal potansiyeli, geniş yüzölçümü sayesinde tıbbi ve kozmetik bitkiler ticaretinde ilk akla gelen ülkelerden biridir. Türkiye'de, yaklaşık 10.000 bitki türü yetişir. Bu türlerden biri olan fıstık, sakız ağacı ailesinde bulunan, 11 türe sahip, yaklaşık 80 milyon yıllık bir meyve çeşididir. Türkiye'de yetişen Pistacia Terebinthus L. (bıttım, çitlembik ya da menengiç) bu fıstık türlerinden biridir. İşte bu yüzden bizde araştırma sonuçlarımız ise hemen hemen Siirt bölgesinde yetişen bıttım (Pistacia Terebinthus) tohumlarının antioksidan seviyeleri ve ağır metal içerikleri incelenmiştir. Yaptığım bu araştırmada deney sonuçlarına göre en çok Bakır (Cu) metalini ortalama 591,2±9,7 mg/100g oranında bulundurduğu saptanmıştır. Bunu yine Manganez (Mn) metali 528,7±3,1 mg/100g oranında ikinci sırada izlemiştir. Kobalt (Co) metali ise < 1,67 mg/100g oranıyla sonuncu olmuştur. Bunun yanı sıra yapılan antioksidan enzim sonuçlarına göre en çok Süperoksit Dismutaz (DOS) enziminin küçük olan tohumlarda 3,24±0,13864 U/mL oranında, büyük olan tohumlarda ise 5,3722±0,29830 U/mL oranında bulunduğu tespit edilmiştir. İkinci sırada Katalaz (KAT) enzimi küçük tohumlarda 1,23 ±0,12640 U/mL oranında, büyük tohumlarda ise 2,56±0,163426 U/mL oranında izlemiştir. Ksantin Oksidaz (XO) enzimi küçük olan tohumlarda 0,75±0,02980 U/mL oranında büyük olan tohumlarda 1,27±0,08561 U/mL oranında tespit edilmiştir.  
Bu sonuçlarda Siirt bölgesi bıttım tohumlarında tıbbi ve kozmetik alanında kullanımı için baktığımızda içerdiği ağır metaller açısından fazla kullanımında yan etkiler oluşturduğundan dikkatli kullanımı sağlanmalıdır. Antioksidan enzimler açısından baktığımızda ise insan yaranına faydalı birçok enzimin bulunduğu saptanmıştır.  

Anahtar Kelimeler: Bıttım, Antioksidan enzimler, Ağır metaller, Siirt

Abstract:
Turkey is one of the first to come to mind in the trade of medical and kozmetic plants, thanks to its geographic location, climate and plant diversity, agricultural potential, broad surface measurement. In Turkey, about 10,000 plant species grow. One of these species, the pistachios , is a fruit of about 80 million years, with 11 species in the gum tree family. Pistacia terebinthus L.. (bıttım, citlembic or menengic) is one of these types of pistachios. And that's why our research results are examined the antioxidant levels and heavy metal content of the Pistacia Terebinthus seeds. In this research, the study found that Copper (Cu) metal was found to have an average of 591.2 ± 9.7 mg/100g. Again, Manganez (MN) metal was ranked second in 528.7±3.1 mg/100g. Kobalt (Co) metal was last with a ratio of 1.67 mg/100g. In addition, according to the results of the antioxidant enzyme, it has been determined that the most Superoxide Dismutase (DOS) enzymes are 3.24 ± 0.13864 U/mL in small seeds and 5.3722 ± 0.29830 U/mL in large seeds. In the second row, Catalaz (PLY) monitored enzymes in small seeds by 1.23 ± 0.12640 U/mL and by 2.56 ± 0.163426 U/mL in large seeds. The Xsantin Oxide (XO) enzyme was detected in seeds that were 0.75 ± 0.02980 U/mL large in seeds with a small enzyme of 1.27 ± 0.08561 U/mL. 
In these results, the Siirt region should be carefully used for use in plant seeds in medical and cosmetic fields, as it has a side effect on excessive use of heavy metals. From an antioxidant enzymes perspective, it was determined that there were many useful enzymes for the human tomorrow. 

Keywords: Bıttım, antioxidant enzyme, heavy metal, SiirT