Sürdürülebilir kalkınmada elektrik tüketimi ve büyüme ilişkisi
Relationship between electricity consumption and growth in sustainable development
Yazar: MELİKE ATAY POLAT
Danışman: DOÇ. DR. SUZAN ERGÜN
İnönü Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2014
Konu: Ekonomi = Economics ; Enerji = Energy
Dizin: Ekonomik büyüme = Economic growth ; Ekonomik kalkınma = Economic development ; Elektrik = Electricity ; Enerji = Energy ; Enerji kaynakları = Energy resources ; Enerji tüketimi = Energy consumption ; Eşbütünleşme = Cointegration ; Nedensellik = Causality ; Çevre sorunları = Environmental problems ; Çevresel Kuznets Eğrisi = Environmental Kuznets Curve

Özet:
Ülke ekonomilerinin temeli, ekonomik ve sosyal kalkınmanın önemli bir göstergesi olan enerjiye dayanmaktadır. Enerji ihtiyacının genellikle fosil enerji kaynaklarından karşılanıyor olması, önemli bir çevre kirliliği göstergesi olan karbondioksit (CO2) emisyonunu artıran bir faktör olarak karşımıza çıkmaktadır. Kalkınma, enerji ve çevre arasındaki bu ilişkiye bağlı olarak sürdürülebilir kalkınma, çevre ve enerji ekonomisi, yenilenebilir enerji kaynakları gibi konular günümüzde sıkça tartışılır hale gelmiştir.
Bu çalışmada, 1980-2010 yılları arasında OECD ülkelerinde CO2 emisyonu, elektrik tüketimi ve ekonomik büyüme arasında ilişki olup olmadığı analiz edilmiştir. İlk olarak, CO2 emisyonunun bağımlı değişken, elektrik tüketimi ve ekonomik büyümenin açıklayıcı değişken olduğu modelde kullanılan değişkenlerin birim kök içerip içermediğini tespit etmek için Levin-Lin-Chiu, Im-Pesaran-Shin, Breitung, Fisher Tipi, CADF ve CIPS birim kök testleri kullanılmıştır. Birim kök testleri sonucunda 30 OECD ülkesinde paneli oluşturan yatay kesit birimleri seviye düzeyinde durağan değillerken birinci farkları alındıktan sonra durağan oldukları anlaşılmıştır. Modeli oluşturan değişkenler arasında uzun dönemli ilişki olup olmadığı Pedroni, Kao, Johansen Fisher ve Westerlund Error Correction panel eşbütünleşme testleriyle analiz edilmiştir. Panel eşbütünleşme testleri sonucunda 30 OECD ülkesinde CO2 emisyonu, Gayri Safi Yurtiçi Hasıla (GSYH) ve elektrik tüketimi arasında eşbütünleşme ilişkisi olduğu sonucuna varılmıştır. Uzun dönem katsayıların tahmini için Dinamik En Küçük Kareler (DOLS) tahmincisi kullanılmıştır. Uzun dönem tahminciler 30 OECD ülkesinin çoğunluğunda elektrik tüketimi ve CO2 emisyonu arasında istatistiki olarak anlamlı bir ilişkinin olduğunu göstermiştir. Ayrıca, CO2 emisyonu ve ekonomik büyüme arasında doğrusal olmayan bir ilişkinin varlığını ifade eden Çevresel Kuznets Eğrisi (ÇKE) hipotezini destekleyen sonuçlara ulaşılmıştır. 
Son olarak çalışmada kullanılan değişkenler arasında nedensellik ilişkisinin olup olmadığı Panel Vektör Hata Düzeltme Modeli (VECM) ve Dumitrescu-Hurlin nedensellik testleri ile analiz edilmiştir. Analiz sonuçları 30 OECD ülkesinde kısa dönemde GSYH ile CO2 emisyonu arasında tek yönlü nedensellik ilişkisi olduğu ve GSYH ile elektrik tüketimi arasında çift yönlü nedensellik ilişkisi olduğunu göstermektedir. Ayrıca, G7 ülkelerinde CO2 emisyonu ile GSYH ve GSYH ile elektrik tüketimi arasında çift yönlü,  elektrik tüketiminden CO2 emisyonuna doğru tek yönlü; 23 OECD ülkesinde ise CO2 emisyonundan GSYH'ya doğru ve elektrik tüketiminden CO2 emisyonuna doğru tek yönlü nedensellik ilişkisi tespit edilmiştir.

Abstract:
The basis of the countries' economy relies on energy which is an important indicator of economic and social development. The use of fossil energy sources while meeting the energy needs emerges as a factor that increases carbon dioxide (CO2) emission which is a significant environmental pollution indicator. Nowadays, depending on the relationship between development, energy and environment, sustainable development, environmental and energy economics, renewable energy sources became frequently discussed issues. 
In this study, the correlation between the CO2 emission, electricity consumption and economic growth in OECD countries between the years 1980-2010 has been analysed. Primarily, in order to detect whether the variables used in the model - in which CO2  emission is the dependent variable and electricity consumption and economic growth are the explanatory variables-  contain unit roots or not, Levin-Lin-Chiu, Im-Pesaran-Shin, Breitung and Fisher type, CADF and CIPS unit root tests are used. As a result of unit root tests, while the cross sectional units forming panels in 30 OECD countries weren't stable in the level, it was understood that they became stable after the first variations were collected. Pedroni, Kao, Johansen Fisher and Westerlund Error Correction panel cointegration tests were applied to analyse whether there was a long term relation between the variables forming the model or not. As a result of these tests, it was concluded that there is a cointegration relationship between CO2 emissions, Gross Domestic Product and electricity consumption. Dynamic Ordinary Least Square estimator has been used for long-term estimation of coefficients. Long-term forecasts has shown that there is a statistically significant relationship between electricity consumption and CO2 emissions in the majority of 30 OECD countries. Also, conclusions supporting the Environmental Kuznets Curve (EKC) hypothesis were achieved, representing a nonlinear relationship between CO2 emissions and economic growth. Finally, analysis have been made on the question as to whether there was a causal relationship between the variables used in the study or not via Panel Vector Error Correction Model and Dumitrescu-Hurlin causality tests. The results of the analysis show that, in 30 OECD countries, there is a unidirectional causality relationship between Gross Domestic Product and CO2 emission and bidirectional causality relationship between Gross Domestic Product and electricity consumption in the short term. Moreover, in G7 countries, bidirectional causal relationships between Gross Domestic Product and CO2 emission, and between Gross Domestic Product and electricity consumption in addition to a unidirectional one from electricity consumption towards CO2 emission were detected; while in 23 OECD countries, from CO2 emission toward Gross Domestic Product and from electricity consumption towards CO2 emission, unidirectional causal relationships were detected.