Psychosocial ımpact of assistive devices scale'ın (yardımcı cihaz kullanımının psikososyal etkisi ölçeği) Türkçe'ye uyarlanması, geçerlilik ve güvenilirliği
Reliability and validity of the Turkish version of psychosocial impact of assistive devices scale
Yazar: NİLAY MULUMULU
Danışman: PROF. DR. UĞUR CAVLAK
Biruni Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Ergoterapi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Ergoterapi = Occupational Therapy

Özet:
Yardımcı araçlar bireylerin aktivite limitasyonlarını azaltmak, günlük yaşama katılımlarını kolaylaştırmak, var olan becerilerini geliştirmek amacı ile bireye özgü tasarlanır. Bu çalışmanın amacı yardımcı teknolojik cihazların kullanıcılara etkilerini ölçen PIADS ölçeğinin Türkçe'ye uyarlamasını yapmak, geçerlilik ve güvenilirliğini belirlemektir. Ölçek dört kişilik bir çeviri ekibi tarafından İngilizce dilinden Türkçe diline çevrildikten sonra (translation); Türkçe dilinden İngilizce diline  tekrar  çevirilmiştir (back translation). Bu çalışmaya toplam 336 kişi [153 (%45,5) kadın, 183 (%54.5) erkek] dahil edilmiştir. Katılımcıların yaş ortalaması 44.48±12.99 yıldır. Ölçek dört boyutlu olduğu saptanmıştır. Ölçekteki tüm maddeler birbiri ile ilişkiliydi ve toplam varyansı  %64.36'dır. Ölçekten kendine güven (12. madde) ve utanma (21. madde) maddeleri elenmiştir. Ölçeğin toplam puanı için test-tekrar test sonuçlarının (ICC = 0.70, %95 güven aralığı: 0.50 – 0.78) uyumlu olduğunu göstermiştir. Test-tekrar test sonuçları arasında fark  bulunmamıştır (p>0.05). Genel Cronbach Alfa (α) katsayısı 0.934, birinci alt boyutun 0.935, ikinci alt boyutun 0.903, üçüncü alt boyutun 0.734, dördüncü alt boyutun ise 0.732 olarak hesaplanmıştır. Katılımcıların cihaz kullanım sürelerine bakıldığında 300 (%89.2)'ü üç ve üzeri yıldır cihaz kullanırken 18 (%5.4)'i iki yıldır ve 18 (%5.4)'i bir yıldır cihaz kullanmaktadır. Yardımcı cihaz kullanan katılımcıların Nottingham Sağlık Profili skorları ile YCKPEÖ toplam puanı arasında anlamlı, negatif yönde ve zayıf bir ilişki bulunmuştur (r: -0,176; p≤0.05). Bu çalışmada, 24 madde ve 4 alt gruptan oluşan YCKPEÖ'nün Türkçe versiyonunun geçerli ve güvenilir olduğu sonucuna varılmıştır.

Abstract:
Assistive tools are designed specifically to reduce activity limitations of individuals, to increase their participation in daily life, and to improve their existing skills. The aim of this study is to adapt the PIADS, which assess impact of assistive devices on users, into Turkish and to determine its validity and reliability. A four-person translation team translated the scale from English to Turkish (translation) and from Turkish to English (back translation). Three hundred and thirty-six participants, [153 (45.5%) female and 183 (54.5%) males], were included in this study. The mean age of the participants was 44.48±12.99 years. All items in the scale were related to each other and the total variance of the scale was 64.36%, and it has four dimensions. Self-confidence (12th) and embarrassment (21st) items were removed from the scale. When the test-retest results of the total score of the scale were examined [ICC= 0.70, 95% Confidence Interval (IC): 0,50 – 0,78], the scale shows a statistically significant agreement. There were no differences between test and retest results (p>0.05). The general Cronbach Alpha (α) coefficient was calculated as 0.934, 0.935 for the first sub-dimension, 0.903 for the second sub-dimension, 0.734 for the third sub-dimension, and 0.732 for the fourth sub-dimension. Considering the device usage period of the participants, 300 (89.2%) participants reported that they use the device for three or more years, 18 (5.4%) participants use the device for two years and 18 (5.4%) participants for one year. There was a statistically significant, negative, and weak correlation between the Nottingham Health Profile scores and the total score of PIADS (r: -0,176; p≤0.05). The results of this study showed that the Turkish version of the PIADS, which is consisted of 24 items, is valid and reliable.