Sanal kaytarma ve algılanan mesleki etik arasındaki ilişkiye yönelik bir araştırma
A research on the relationship between cyberloafing and perceived professional ethics
Yazar: ABDULLAH CİHAN
Danışman: PROF. DR. ZELİHA SEÇKİN
Aksaray Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Yönetim Bilişim Sistemleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Etik = Ethics ; Sanal kaytarma = Cyberloafing ; İnternet kullanımı = Internet use ; İş ahlakı = Business ethic

Özet:
Teknoloji çok hızlı bir şekilde değişmektedir. Bu hızlı değişimler bireysel ve örgütsel olarak yapılan birçok şeyin değişmesine, ortadan kalkmasına veya yeni şeylerin hayatımıza girmesine öncü olmaktadır. Sanal kaytarma, internet teknolojisi ile beraber örgütlerde görülmeye başlanan daha çok olumsuz sonuçları olabilen yeni bir olgu olup teknoloji ile beraber evrimleşmektedir.
Sanal kaytarma davranışlarının birçok nedeni vardır. Bunlar; örgütsel politik nedenler, kişisel nedenler, teknolojik nedenler ve iş ile ilgili görevlerden kaynaklanan nedenlerdir. Kişisel nedenler kendi arasında "kişisel özellikler", "Kişinin etik algısı veya dini inancı", "psikolojik direnç", "tükenmişlik", "çalışanların sanal kaytarmaya ilişkin tutumları" ve "kişinin yönetici davranışına ilişkin tutumu" alt başlıklarından oluşmaktadır. Teknolojik nedenler ise "sosyal medya kullanımı" ve "internet bağımlılığının sanal kaytarma üzerine etkileri" alt başlıklarından oluşmaktadır.
Mesleki etik ise günümüzde her meslek için tartışılan bir konu olmuştur. Sanal kaytarma davranışlarının olumsuz sonuçlarını inceleyen araştırmacılar sanal kaytarmayı aynı zamanda etik dışı davranışlar arasında saymışlardır. Bu araştırmacılara göre sanal kaytarma davranışları örgütün zaman, insan ve teknoloji kaynaklarının boşa harcanmasına neden olan davranışlardır. Diğer taraftan sanal kaytarmanın olumlu taraflarının da olabileceğini söyleyen ve araştırmalarında sanal kaytarmanın olumlu taraflarına odaklanan araştırmacılar da vardır. Bu araştırmacılara göre, çalışanlar çeşitli nedenlerden dolayı iş stresi yaşayabilmektedirler. Sanal kaytarma davranışları çalışanların iş streslerinin azalmasına ve işten çıkma niyetlerinin azalmasına katkı sağlamaktadır. Buna ek olarak, bilgi toplumunda çalışanların interneti kişisel veya mesleki gelişimlerine katkı yapacak faaliyetlerde kullanması örgütün lehine olacak sonuçlar da doğurabilir.
Bu araştırma, kamu sektöründe çalışan memurların sanal kaytarma davranışlarının mesleki etik algıları ile ilişkisinin olup olmadığını belirlemeyi amaçlamaktadır. Çalışma üç bölümden oluşmaktadır. Birince bölümde sanal kaytarma kavramından ve kapsamından
V
bahsedilmektedir. İkinci bölümde etik ve mesleki etik kavramına ve kapsamına değinilmektedir. Üçüncü bölümde ise araştırma yöntemi, analiz, bulgular, tartışma ve sonuca yer verilmektedir. Çalışmanın evrenini kamu sektöründe çalışan memurlar oluştururken örneklemi Aksaray Üniversitesi'nde aktif olarak çalışan 182 memur oluşturmaktadır.
Veriler anket tekniği ile toplanmıştır. Anket formunda 5'li likert ölçeği kullanılmıştır. Ölçeklerde soru seçenekleri en olumsuzdan en olumluya doğru sıralanmıştır. Söz konusu anket 46 soru ve 3 bölümden oluşmaktadır.
Birinci bölümde katılımcıların demografik verileri, ikinci bölümde katılımcıların mesleki etik algıları, üçüncü bölümde ise katılımcıların internet kullanım davranışları ile ilgili ifadeler yer almaktadır.
Anket tekniği ile elde edilen veriler IBM SPSS Statistics Versiyon 22 programı kullanılarak analiz edilmiştir.
Analiz sonucunda sanal kaytarma faktörleri ile görecilik arasında zayıf düzeyde istatistiksel açıdan pozitif yönde ilişki bulunurken İdealizm ile sanal kaytarma faktörleri arasında zayıf düzeyde istatistiksel açıdan negatif yönde anlamlı ilişki bulunmuştur.
Regresyon analizi sonucunda ise görecilik ve İdealizmin önemli sanal kaytarma ve dinlendirici sanal kaytarmaya bağlı olarak arttığı görülmüştür. Öğretici sanal kaytarma ise görecilik faktörü için anlamlı bulunurken İdealizm faktörü için anlamlı bulunmamıştır.

Abstract:
Technology is changing rapidly. These rapid changes pave the way for many things that are done individually and organizationally to disappear or to transform and lead new phenomena coming into our lives. Continuing to evolve along with the technology, cyberloafing is a new phenomenon observed in organizations as a result of internet technology and considered to produce mostly negative outcomes. There are various motives for cyberloafing behavior. They include organizational political reasons, personal reasons, technological reasons and reasons stemmed from work related tasks. Personal reasons are classified under the headings of "personal characteristics", "ethical perceptions or religious beliefs of the person", "psychological resistance", "burnout", "attitudes of employees to cyberloafing" and "attitudes of the individuals toward manager behavior". Technological motives title on the other hand involves "using social media" and "the effects of social media addiction on cyberloafing" subheadings.  

Professional ethics has become a subject of debate for every profession today. Researchers investigating the negative consequences of cyberloafing behavior have also regarded cyberloafing as an unethical behavior. According to these researchers, cyberloafing is a form of behavior that cause wasting time, human and technology resources. On the other hand, there are also researchers maintaining that cyberloafing could possess a positive quality and focusing on the positive aspects of cyberloafing in their research. According to these researchers, employees may experience work stress due to various reasons. Cyberloafing behaviors contribute to reducing the work stress of employees and reducing their intention to leave the workplace. In addition, the use of internet in activities that contribute to the personal or professional development of employees in the information society may also have beneficial consequences for the organization. 

This research aims to determine whether professional ethics perceptions of public sector employees are related to cyberloafing behaviors. The study consists of three chapters. In the first chapter cyberloafing concept and its scope are covered. In the second chapter, the concept and scope of ethics and professional ethics are dealt with. Lastly, the third chapter comprised of research method, analysis, findings, discussion and conclusion. While the universe of the work is constituted of civil servants working in the public sector, the sample of the study has consisted of 182 civil servants actively working at Aksaray University. The data were collected by survey technique. A five-point Likert scale was used in the survey form. In scales, question options are ordered from the most negative to the most positive. The survey consists of 46 questions and 3 sections. The first chapter of the survey contains questions about the demographic characteristics of the correspondents. While the second part is about the professional ethical perceptions of participants, the third part contains statements about participants' internet usage behaviors. The data obtained with the survey were analyzed using the IBM SPSS Statistics version 22 program. As a result of the analysis, there was a statistically positive correlation between cyberlofing factors and idealism at a weak level, while there was a statistically significant negative correlation between relativism and cyberloafing factors at a weak level. As a result of regression analysis Relativism and Idealism have been seen to increase as depending to significant cyberloafing and resting cyberloafing. Instructive cyberloafing was found to be significant for relativism factor but not for idealism factor.