Işık spektrumunun ratlarda döl verimi ve büyüme özellikleri üzerine etkisinin araştırılması
Investigation of the effect of light spectrum on fertility and growth characteristics in rats
Yazar: NURHAN TIRAŞCI
Danışman: PROF. DR. ÜLKÜ GÜLCİHAN ŞİMŞEK
Fırat Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Zootekni Ana Bilim Dalı / Zootekni Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Su Ürünleri = Aquatic Products

Özet:
Bu araştırma, görünür ışık spektrumunda bulunan mor, mavi, yeşil, sarı, turuncu, kırmızı ve tam spektrumlu beyaz renkli kompakt floresan lamba (60 cm, 18 W) altında yetiştirilen Sprague Dawley sıçanlarda döl verimi, büyüme özellikleri ve oksidatif stres parametrelerini incelemek amacıyla yapılmıştır. Araştırma grupları (7 renk), tüm araştırma süresince periyodik olarak 12 saat aydınlık/karanlık foto periyota ve benzer ışık yoğunluğuna maruz bırakılmıştır. Damızlık ratlarda döl verim özellikleri, yavru ratlarda pubertaya kadar (63. gün) büyüme özellikleri tespit edilmiştir. Araştırma sonunda 4 erkek ve 4 dişi rat anestezi altında exsanguinasyon yöntemiyle sakrifiye edilerek dokuları alınmıştır. Alınan dokularda büyüme hormonu ve oksidatif stres parametreleri incelenmiştir.  
En yüksek yavru verimi ve sütten kesilen yavru oranı yeşil renk grubunda tespit edilmiştir (P<0.01). Ergenlik çağında en yüksek canlı ağırlık ve canlı ağırlık artışı kırmızı ve yeşil renk gruplarında bulunmuştur (P<0.001). En yüksek yem tüketimi yeşil, en düşük mavi gruptan elde edilmiştir (P<0.001). Yemden yararlanma ve su tüketimi gruplar arasında farklılık tespit edilmemiştir (P>0.05). En yüksek büyüme hormonu mor grupta tespit edilmiş, bu grubu yeşil ve beyaz gruplar izlemiştir. Diğer gruplarda hormon seviyesi düşüktür (P<0.05). Kırmızı renk grubunda TOS ve OSİ değerleri yüksek bulunmuş, TAS değeri düşmüştür. Beyaz grupta TOS ve OSİ değerleri düşmüş, TAS değeri yükselmiştir (P<0.001).
Sonuç olarak performans parametreleri yeşil ışıkta daha üstün bulunmuştur. Kırmızı grupta performans parametreleri yüksek bulunmasına karşın, stres parametrelerinin yüksek bulunması bu ışığın rat odalarında kullanımını sınırlandıracaktır.  
Anahtar Kelimeler: Rat, Spektrum, Aydınlatma, Döl verimi, Büyüme

Abstract:
Investigation of the effect of light spectrum on fertility and growth characteristics in rats
This research was carried out to investigate the fertility, growth characteristics and oxidative stress parameters of Sprague Dawley rats grown under a compact fluorescent lamp (60 cm, 18 W) with purple, blue, green, yellow, orange, red and full spectrum white colors in the visible light spectrum. The research groups (7 colors) were exposed to periodically a 12-hour light/dark photo period and similar light intensity throughout the entire research period. Fertility traits in breeding rats and growth traits until puberty (63rd day) were determined in juvenile rats. At the end of the study, 4 male and 4 female rats were sacrificed by exsanguination method under anesthesia and their tissues were taken. Growth hormone and oxidative stress parameters were investigated in the tissues taken.
The highest litter size at birth and litter size at weaned were determined in the green color group (P<0.01). The highest live weight and live weight gain in age of puberty were found in the red and green color groups (P<0.001). The highest feed consumption was obtained from the green group and the lowest from the blue group (P<0.001). Feed utilization and water consumption were found to be similar between the groups (P>0.05). The highest growth hormone was detected in the purple group, followed by the green and white groups. Hormone levels were low in other groups (P<0.05). In the red color group, TOS and OSI values were found to be high, and TAS value decreased. In the white group, TOS and OSI values decreased and TAS values increased (P<0.001).
As a result, the performance parameters were found to be superior in green light. Although the performance parameters are high in the red group, the high stress parameters will limit the use of this light in rat rooms.
Keywords: Rat, Spectrum, Lighting, Fertility, Growth