Organik fide üretimine uygun yetiştirme ortamlarının belirlenmesi
Growing mediums for organic seedling production
Yazar: ERDİ TAN
Danışman: PROF. DR. YÜKSEL TÜZEL
Ege Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
2013-2014 yıllarında yürütülen bu çalışmada, organik fide üretiminde yerli kaynakları kullanarak uygun organik fide yetiştirme ortam(lar)ının geliştirilmesi amaçlanmıştır. Denemelerde 3 tür (Karpuz: cv Asbal, Domates: cv Melis, Baş salata: cv Papiro) ve 6 farklı ortam (Ithal torf: IT, yerli torf: YT, perlit: PER, klinoptilolit: KLI, kompost edilmiş hayvan gübresi: BIO, solucan gübresi (Vermikompost): VK) kullanılmıştır. İlk üç denemede YT+PER+BIO, YT+KLI+BIO, YT+PER+VK, YT+KLI+VK (1:1:1;v:v) ve VK IT torf ile karşılaştırılmıştır. Elde edilen sonuçlara göre sonraki iki denemede %50YT+%50VK, %60YT+%40VK ve %40YT+%60VK ortamları eklenerek, IT ortamı sadece su ve konvansiyonel gübre verilen iki uygulama şeklinde denemede yer almıştır. Beş farklı denemede gerçekleştirilen çalışmada tohum ekiminden sonraki 15. ve 30. günlerde örnek alınarak (fide boyu, kök boyu, fide çıkış süresi, çimlenme oranı, yaş ve kuru ağırlık) değerleri ölçülmüş ve üst aksam element içerikleri belirlenmiş ve maliyet analizi yapılarak bir fidenin ortamlardaki maliyeti hesaplanmıştır. 
İlk üç denemenin yaş ve kuru ağırlıklar esas alınarak yapılan karşılaştırmada, YT+KLI+VK ortamı domates ve baş salata türlerinde, YT+PER+VK ise her üç türde de IT ortamına göre yüksek performans göstermiştir. Son iki denemede yapılan karşılaştırmalar sonucu, YT+KLI+VK ortamının domates ve karpuz türlerinde %60YT+%40VK'nın baş salata türünde iyi sonuç verdiği saptanmıştır. Araştırma sonuçları bütün olarak değerlendirildiğinde, yerli kaynaklar kullanılarak hazırlanmış olan YT+KLI+VK, YT+PER+VK ve %60YT+%40VK ortamlarının IT yetiştirme ortamına alternatif olarak kullanılabileceği sonucuna varılmıştır.

Abstract:
This research was conducted between the years of 2013 and 2014 to improve appropriate growing media for organic seedling production with using local resources. In the experiments 3 crops (watermelon: cv. Asbal, tomato: cv. Melis, head lettuce: cv. Papiro) and 6 different growing media (imported peat (IT), local peat (YT), perlite (PER), clinoptilolite (KLI), composted farmyard manure (BIO) and earthworm manure (vermicompost) (VK)) were studied. In the first three experiments, YT+PER+BIO, YT+KLI+BIO, YT+PER+VK, YT+KLI+VK (1:1:1; v:v) and VK were compared with imported peat. Acording to the results obtained, %50YT+%50VK, %60YT+%40VK and %40YT+%60VK were added into the later experiments and imported peat were tested either with irrigating or with conventional fertigation. Seedling height, root lenght, germination time, germination ratio, fresh and dry weights were measured at the 15th and 30th days after sowing for 5 recurrent trials. Element contents of shoots were also determined and seedling costs were analyzed for each growing medium.
According to the comparison based on fresh and dry weights of plants in the first 3 trials , YT+KLI+VK showed better performans in tomato and head lettuce crops while YT+PER+VK was the best in all tested crops. In the last two experiments YT+KLI+VK had better growth in tomato and watermelon whereas %60YT+%40VK was found promising compared to IT. It was concluded that among the tested growing media, YT+KLI+VK, YT+PER+VK and %60YT+%40VK prepared with local resources could be used as alternatives to imported peat in organic seedling production.