Arazi toplulaştırmasının toplu yağmurlama sulamada sistem planlaması ve maliyetine etkisi
Effects of land consolidation on system planning and cost components in collective sprinkler irrigation
Yazar: BETÜL GÖÇMEN DİNÇBİLEK
Danışman: PROF. DR. OSMAN YILDIRIM
Ankara Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarımsal Yapılar ve Sulama Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2012
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışmada, Eskişehir-Sivrihisar-Selimiye köyünün sulanan tarım alanları araştırma alanı olarak seçilmiş ve toplu yağmurlama sulamada arazi toplulaştırmasının sistem debisi ve maliyet unsurlarına etkisi araştırılmıştır. Araştırma alanının toplulaştırma öncesi (kadastro) durumuna göre toplu yağmurlama sulama sistemi projesi hazırlanmıştır. Aynı alan için toplulaştırma projesi yapılmış ve toplulaştırma sonrası duruma göre toplu yağmurlama sulama sistemi tekrar projelendirilmiştir. Toplulaştırmalı ve toplulaştırmasız durum için parsellerin sayısı, büyüklüğü ve şekli, mülkiyet ve parçalanma durumu, ulaşım şebekesi, sulama sistemi unsurları, sistem debisi, 2011 yılı fiyatlarına göre sistem maliyet unsurları, fayda masraf oranı, iç karlılık oranı ve net gelirler gibi göstergeler karşılaştırılmıştır.Arazi toplulaştırma projesinin sonucu olarak, parsel sayısı 156'dan 120'ye, hisse sayısı 226'dan 145'e düşmüş, ortalama parsel büyüklüğü 18 100 m2'den 21 950 m2'ye yükselmiştir. Sulama projelerinin sonuçlarına göre, toplulaştırılmamış alanda sistem debisi Q=247,6 L/s iken, toplulaştırılmış alanda sistem debisi Q=235,0 L/s'ye düşmesine karşın birim alan sistem debileri aynı olmuştur.Toplulaştırmalı durum için hazırlanan toplu yağmurlama sulama sisteminde, toplulaştırmasız (kadastrolu) duruma göre tesis ve yatırım masrafları % 17, yıllık sabit masrafları %16, yıllık işletme masrafları % 9,0 ve yıllık toplam masrafları ise % 13 oranında daha düşük bulunmuştur. Ayrıca sulama projesinin fayda/masraf oranı, toplulaştırılmamış alanda 2,4 iken toplulaştırılmış alanda 2,6 olarak saptanmıştır. Sulama yatırımının net bugünkü değeri, toplulaştırılmamış alanda 3.709.946 TL iken, toplulaştırılmış alanda 3.828.317 TL olarak belirlenmiştir. İç karlılık oranı ise toplulaştırılmamış alanda 26,80, toplulaştırılmış alanda 27,30 olarak bulunmuştur.Bu sonuçlara göre, arazi toplulaştırma projelerinin toplu yağmurlama sulama projeleri üzerine etkisi olumlu yönde olmuş, özellikle sistem maliyeti azalırken, proje gelirleri artmıştır.

Abstract:
In this study, the irrigated lands of Eskişehir-Sivrihisar Selimiye village was chosen as research area and effects of land consolidation on system discharge rate and cost components in collective sprinkler irrigation were investigated. According to the state of research area?s before land consolidation, collective sprinkler irrigation system project was prepared. The land consolidation project was made for the same area and according to the state of research area?s after land consolidation, collective sprinkler irrigation system was also projected. Indicators such as parcel number, size and shape, property and fragmentation condition; transportation networks, components of irrigation systems, system discharge rates, system costs (for the prcices of 2011), the ration between benefit and cost, internal rate of return and net incomes were compared with consolidated and non-consolidated situation.As a result of land consolidation project, parcel number decreased from 156 to 120, the number of shares decreased from 226 to 145, parcel size increased averagely from 18 100 to 21 950 square meters, According to the results of irrigation projects, while system discharges in non-consolidated area is Q=247,6 L/s, this value decreases to Q=235,0 L/s in consolidated area, whereas system discharges in unit area has been the same.In consolidated area, collective sprinkler irrigation system?s facility and investment costs % 17, annual fixed costs %16, annual operating costs % 9 and the total annual costs %13 are less than irrigation system in non-consolidated area.In this context, while cost/benefit ratios is 2,4 in non-consolidated area, this value rises to 2,6 in consolidated area. The net current value of irrigation investments is 3.709.946 TL in non-consolidated area, 3.828.317 TL in consolidated area. Internal rate of return was determined 26,80 in non-consolidated area, 27,30 in consolidated area.According to these results, effects of land consolidation projects on collective sprinkler irrigation projects have been positive, while system cost was decreased, project incomes were increased.