Yaşam memnuniyeti fonksiyonunda kurumlar, güven, nispi gelirgelişmiş ve gelişmekte olan ülkeler üzerine bir inceleme
Institutions, trust, relative income  within the life satisfaction function a review on developed and developing countries
Yazar: TUĞÇE KAYAGİL
Danışman: PROF. DR. DEVRİM DUMLUDAĞ
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı / İktisat Teorisi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Gelirler = Incomes ; Güven = Confidence ; Kurumlar = Organizations ; Yaşam doyumu = Life satisfaction

Özet:
Bu çalışma, toplumsal bağ düzeyinin temel göstergesi niteliğindeki kişiler arası güvenin yaşam memnuniyeti fonksiyonundaki önemini üç açıdan sunmayı amaçlamıştır. Öncelikle, kişiler arası güven, kamu kurumlarına ve kuruluşlara güven, güvene bağlı tolerans seviyesi ve güvenilir bir çevrede yaşamak gibi güven türlerinin yaşam memnuniyeti fonksiyonundaki önemi, "Geçiş Ülkelerinde Yaşam Anketinin" ikinci ve üçüncü dalgası ve "Dünya Değerler Araştırmasının" altıncı dalgası kapsamında gelişmiş ülkeler, gelişmekte olan ülkeler ve geçiş ülkeleri kapsamında değerlendirilmiştir.
İkinci olarak, toplum merkezli güven oluşum modeline yöneltilen eleştiriler doğrultusunda güven değişkeninin endojenliği değerlendirilerek kurumlar, güven ve yaşam memnuniyeti arasındaki nedensel mekanizma, enstrüman değişken yaklaşımı ile incelenmiştir. Kanun ve düzenin varlığına inanç üzerinden tahminlenen kişiler arası güvenin yaşam memnuniyetini nedensel mekanizma ile etkilediği yönünde bulgular elde edilmiştir.
Son olarak, nispi gelir konumunun belirleyicileri ve bu belirleyiciler arasında güvenin önemi değerlendirilmiştir. Bu kapsamda, gerçek gelir konumu ile nispi gelir konumu arasındaki farkı belirten nispi gelir yanılsamasını ve nispi gelir konumunu etkileyen unsurlar karşılaştırmalı olarak incelenmiştir. Genel olarak, daha yüksek nispi gelir konumunu olumlu etkileyen sosyodemografik ve ekonomik göstergeler paradoksal şekilde nispi gelir yanılsamasını olumsuz etkilemektedir. Güven ise nispi gelir konumu ve nispi gelir yanılsamasında olumlu etkilere sahiptir. Nedensel etkilerin enstrüman değişken ve iki aşamalı probit yöntemi ile değerlendirilmesi doğrultusunda, kurumsal mekanizmanın sağladığı güven, gelir merdiveni basamaklarında bireylerin kendilerini daha yüksek seviyelerde konumlandırmasına yol açmaktadır.

Anahtar Kelimeler: Kurumlar, Güven, Yaşam Memnuniyeti, Nispi Gelir, Enstrüman Değişken

Abstract:
This study aims to present the importance of trust which is the basic indicator of social bond level, in life satisfaction function from three perspectives. Firstly, the importance of trust types in life satisfaction function, such as interpersonal trust, trust in public institutions and organizations, level of tolerance based on trust and living in a safe environment were evaluated within the scope of the second and third wave of the "Life Survey in Transition Survey" and the sixth wave of "World Values Survey" for developed, developing and transition countries.
Second, in line with the criticisms of the community-centered trust formation model, by evaluating the endogenicity of trust, the causal mechanism between institutions, trust and life satisfaction was examined with instrument variable approach. Interpersonal trust estimated through belief in the existence of law and order affects life satisfaction with causal mechanism.
Finally, the determinants of the individual's relative income position and the importance of trust among these determinants are evaluated. In this context, the factors affecting the relative income illusion which indicate the difference between the real income position and the relative income position and the factors affecting the relative income position, were examined comparatively. Generally sociodemographic and economic indicators that positively affect the higher relative income position, paradoxically negatively affect the relative income illusion. Trust has positive effects on relative income position and relative income illusion. Tthe evaluation of causal effects with instrument variable and the two stage probit method, the interpersonal trust provided by the institutional mechanism enables individuals to position themselves at higher levels in the income ladder steps.

Key words:  Institutions, Trust, Life Satisfaction, Relative Income, Instrumental Variable