Psikolojik ve öznel iyi olma hali ile dini inançlar arasındaki ilişki üzerine bir inceleme
A research on relationship between psychological and subjective well-being and religious beliefs
Yazar: FATMA BALCI
Danışman: PROF. DR. HAYATİ HÖKELEKLİ
Uludağ Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı / Din Psikolojisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Din = Religion ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Din psikolojisi = Psychology of religion ; Dini iman = Religious faith ; Mutluluk = Happiness ; Yaşam doyumu = Life satisfaction ; Öznel iyi oluş = Subjective well-being ; İnançlar = Beliefs

Özet:
Bu çalışma, dini inançların bireyin olumlu ruh halini ifade eden mutluluk/öznel iyi olma hali üzerindeki etkisini ve dini inançlar ile öznel iyi olma hali arasındaki ilişkiyi incelemektedir. Bu çalışma din, dini inançlar ve dini bağlılık ile mutluluk olgusunun konu edildiği teorik kısım ve alan araştırmasından oluşan ampirik kısım olmak üzere iki bölümden oluşmaktadır.Çalışmada din ve mutluluk arasındaki ilişki öncelikle kavramsal çerçevede ele alınmıştır. Bu bağlamda dinin, birey mutluluğuna/öznel iyi olma haline farklı yöntemlerle katkıda bulunan bir yapıya sahip olduğu belirtilmiştir. Bunlardan ilki dinin bir anlam kaynağı olarak işlev görmesidir. İkincisi, bireyi hayatta karşılaşılan olumsuz durumların etkisine karşı koruyarak bir başa çıkma stili olarak işlev görmesidir. Üçüncüsü dinin bireyde sevgi, güven, affetme, merhamet gibi olumlu duyguların açığa çıkmasını sağlayarak mutluluğun elde edilmesine katkıda bulunmasıdır. Dördüncüsü de dinin bireylere sosyal destek sağlamasıdır.Çalışmanın ampirik kısmı için 84 sorudan oluşan ve içerisinde ?yaşam doyumu?, ?öznel iyi olma hali? ve ?içsel dini motivasyon? ölçeklerinin bulunduğu bir anket formu hazırlanmıştır. Bursa'da yaşayan 495 yetişkin üzerinde yapılan araştırmada, genelde dinin inanç boyutu, özelde Allah inancı, ahiret inancı ve kader algısı ile iyi olma hali arasındaki ilişki konu edinilmiştir. Uygulanan anketten elde edilen veriler frekans, aritmetik ortalama, çapraz tablo yöntemleri kullanılarak yorumlanmış ve korelasyon tekniği kullanılarak veriler arasında ilişki tespiti yapılmıştır. Elde edilen bulgulara göre Allah inancına, ahiret inancına ve kader inancına sahip olan bireylerin, şüphe içerisinde olan veya inanmayan bireylere göre yaşam doyumlarının ve öznel iyi olma hali seviyelerinin daha yüksek olduğu tespit edilmiştir. Dini inançların birey hayatındaki etkisinin derinliğini ölçmek için kullanılan içsel dini motivasyon oranları ile de öznel iyi olma halinin pozitif ilişki içerisinde olduğu görülmüştür. Çok boyutlu yapıya sahip olan din ve mutluluk olguları arasındaki ilişkinin gelecekte yapılacak araştırmalarca yeniden ele alınması önerilmektedir.Anahtar Sözcükler: Din, dini inançlar, mutluluk, öznel iyi olma hali, yaşam doyumu.

Abstract:
This research examine the effect of religious belief on happiness, subjective well- being that expresses individual?s positive mood and also the relationship between religious belief and subjective well being. This study consist of two sections, that which is, religion, religious beliefs, religious commitment and happiness phenomenon been subject of the theoretical part, and field research forming the empirical part.Primarily in this study the relationship between religion and happiness is discussed within conceptual framework. In this context, religion is stated to have a structure that contribute in different ways to indivdual happiness and subjective well-being. First of these is that religion functions as a source of meaning. Secondly, it functions as type of copping by protecting individuals against the effect of negative life events. Thirdly, religion make contribution in aquiring happiness by disclosing positive emtions like love, trust, forgiveness and compassion in individual. Fourthly religion provide social support to individuals.Empirical part of the research consist of 84 question and in it a questionnaire for measures of ?life satisfaction scale?? ?subjective well-being scale? and ?intrinsic religious motivation scale? was prepared. In this survey that conducted on 495 adults living in Bursa generally belief dimension of religion, in particular belief in God, belief in life after death, belief in destiny and perception of destiny with the relationship between subjective well being were treated. Datas obtained from the applied questionnaire is interpreted by using frequency, arithmetic average and cross-table methods, and the relationship between the datas was determined by using simple correlation technique. According to findings, in comparison to individuals that have doubt or with no belief, individuals that have God?s belief, belief in life after death and belief in destiny, have higher level of life satisfaction and subjective well-being. It is also seen that intrinsic religious motivation used in the measurement of deepth of religious belief effect on individual life is in positive relationship with the subjective well-being. It is proposed that relationship between religion and happiness having multi dimensional structure should be rexamine in future research.Key Words: Religion, religious beliefs, happiness, subjective well-being, life satisfaction