Kaplanmış esansiyel yağ bileşikleri karışımı içeren ticari bir ürünün yumurtacı tavuklarda yumurta verimi ve kalitesi üzerine etkileri
Effect of A commercial product containing mixture of coated essential oil compounds on EGG yield and quality in laying hens
Yazar: NİZAMETTİN EKER
Danışman: PROF. DR. CAVİT ARSLAN
Selçuk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hayvan Besleme ve Beslenme Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Hiperkolesterolemi = Hypercholesterolemia ; Kısmi yumurta verimi = Partial egg yield ; Performans ölçümleri = Performance measurements ; Tavuklar = Chickens ; Verimlilik ölçümü = Productivity measurement ; Yağ asitleri-esansiyel = Fatty acids-essential ; Yağlar = Oils ; Yağlar-uçucu = Oils-volatile ; Yumurta tavukları = Laying hens ; Ürün kalitesi = Product quality

Özet:
Bu araştırma yumurtacı tavuk yemlerine kaplanmış formda eugenol, nerolidol, timol, linalool, geraniol ve piperine içeren ticari bir esansiyel yağ karışımı (EYK)'nın farklı miktarlarda ilavesinin performans, yumurta kalitesi, yumurta yağ asitleri, kolesterolü, bazı kan parametreleri ve canlı ağırlık değişimi üzerindeki etkilerini belirlemek amacıyla yapılmıştır.
Araştırmada 48 haftalık yaşta 320 adet kahverengi Nick Brown hibrit yumurtacı tavuk kullanılmıştır. Tavuklar kendi içinde her birinde 80 tavuk bulunan 4 ana gruba, her ana grup herbirinde 8 tavuk bulunan 10 alt gruba ayrılmıştır. Ana gruplardaki tavuklar bazal rasyona sırasıyla 0, 50, 100 ve 200 mg/kg miktarında EYK ilave edilerek beslenmişlerdir. Araştırma 12 hafta sürdürülmüştür. Yem ve su araştırma süresince ad libitum olarak verilmiştir. Performans parametreleri haftalık olarak, yumurta iç ve dış kalite özellikleri araştırmanın 4., 8. ve 12. haftasında, yumurta yağ asitleri, yumurta sarısı kolesterol miktarı, canlı ağırlık değişimi ve kan serum parametreleri ise araştırma bitiminde belirlenmiştir.
Araştırma sonucunda rasyona adı geçen miktarlarda EYK ilavesinin yumurta verimi, yem tüketimi, yemden yararlanma oranı ve yumurta ağırlığını genel olarak etkilemediği, ancak 200 mg/kg ilavesinin yumurta verimini düşürdüğü, 100 mg/kg ilavesinin yemden yararlanma oranını gerilettidiği tespit edilmiştir. Farklı dozlardaki EYK ilavesinin yumurta ak yüksekliği, Haugh birimi ve yumurta sarı rengini etkilemediği, sadece 200 mg/kg ilavesinin yumurta sarı rengini 4. ve 8. haftalarda artırdığı, 12. haftada ise azalttığı belirlenmiştir. Araştırma genelinde kırık-çatlak yumurta oranının 200 mg/kg EYK ilave edilen grupta diğer gruplara göre arttığı, şekil indeksi bakımından 4. ve 12. haflarda gruplar arasında farklılık görülmediği, sadece 8. haftada 200 mg/kg EYK ilavesine bağlı olarak arttığı, kabuk mukavemetinin 8. ve 12. haftalarda değişmediği ancak 4. haftada 200 mg/kg ilaveli grupta azaldığı tespit edilmiştir. Yumurta kabuk ağırlığı bakımından gruplar arasında farklılık görülmemiştir. Rasyona 50 mg/kg EYK ilavesinin toplam SFA, PUFA ve ꞷ-6:ꞷ-3 oranını diğer tüm gruplara göre düşürdüğü, buna karşın toplam MUFA oranını ise yükselttiği belirlenmiştir. Rasyona 100 ve 200 mg/kg EYK ilavesinin toplam PUFA oranını düşürdüğü, 100 mg/kg ilavesinin toplam SFA, 200 mg/kg ilavesinin ise toplam MUFA'yı yükselttiği tespit edilmiştir. Rasyona 50 mg/kg EYK ilavesinin yumurta sarısı kolesterol miktarını diğer gruplara göre düşürdüğü, 100 ve 200 mg/kg ilaveli grupların ise Kontrole göre artırdığı tespit edilmiştir. Rasyona ilave edilen 50, 100 ve 200 mg/kg EYK'nın serum total protein, albümin, globülin, kolestrol, HDL, LDL konsantrasyonu ile deneme sonu canlı ağırığını etkilemediği tespit edilmiştir.

Bu araştırma sonucunda, yumurta toplam SFA oranı ile ꞷ-6:ꞷ-3 oranını düşürmesi, yumurta sarısı kolesterol miktarını azaltması, buna karşın toplam MUFA oranını artırılmasından dolayı yumurtacı tavuk rasyonlarna kaplanmış formda 50 mg/kg esansiyel yağ karışımı ilavesinin daha sağlıklı yumurta elde edilmesinde etkili olabileceği, yüksek dozlardaki (100 ve 200 mg/kg) ilavelerin ise yumurta verimi ve kalitesi üzerinde olumsuz etkiler oluşturabileceği, daha düşük dozlar ile yeni çalışmalar yapılması gerektiği kanaatine ulaşılmıştır.

Abstract:
This study was aimed to determine effect of a commercial essential oil mixture (EOM), that is containing eugenol, nerolidol, thymol, linalool, geraniol and piperine in coated form, addition to hens diet on egg performance, egg quality traits, egg fatty acids, yolk cholesterol, and some blood parameters.
In the study, 320 brown Nick Brown hens at 48 weeks of age were used. The hens were divided into 4 main groups, each with 80 chickens, and each main group were divided into 10 subgroups with 8 hens each. The hens were fed a basal diet supplemented with 0, 50, 100 and 200 mg/kg EOM. The study lasted for 12 weeks. Feed and water were provided ad libitum. Performance parameters were determined weekly, egg internal and external quality traits were determined at the 4th, 8th and 12th weeks of the study, and egg fatty acids, egg yolk cholesterol amount, blood serum parameters and live weight change were determined at the end of the study.
The addition of EOM to the diet at the mentioned doses did not affect the egg production, feed consumption, feed efficiency and egg weight, but the addition of 200 mg/kg decreased the egg yield, and the addition of 100 mg/kg impaired the feed efficiency. The different doses of EOM did not affect egg white height, Haugh unit and egg yolk color, only 200 mg/kg supplementation increased the egg yolk color in the 4th and 8th weeks, and decreased it in the 12th week. Overall the study, the ratio of broken-cracked eggs increased in the group to which 200 mg/kg EOM was added, there was no difference between the groups in terms of shape index and shell strength at the 4th and 12th weeks. There was no difference among the groups in terms of eggshell weight. Addition of 50 mg/kg EOM to the diet decreased the total SFA, PUFA and ꞷ-6:ꞷ-3 ratios, but increased the total MUFA ratio. Addition of 100 and 200 mg/kg EOM to the diet decreased the total PUFA ratio, 100 mg/kg increased the total SFA, and 200 mg/kg increased the total MUFA. It was determined that 50, 100 and 200 mg/kg EOM added to the diet did not affect serum total protein, albumin, globulin, cholesterol, HDL, LDL concentrations and final body weight.

As a result; addition of 50 mg/kg essential oil mixture to the hen diet founded to be beneficial in obtaining healthier eggs, since it reduces the egg SFA and ꞷ-6:ꞷ-3 ratio, decreases the yolk cholesterol, and increases MUFA. It has been concluded that high doses (100 and 200 mg/kg) may have negative effects on egg production and quality, and new studies should be conducted with lower doses.