TV dizilerinde seküler ve dinsel sınırlar: Kızılcık Şerbeti örneği
Secular and religious borders in TV series: Sample of Kizilcik Şerbeti
Yazar: NİLAY LİMANDAL
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET ALİ AYDEMİR
Muş Alparslan Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Sosyoloji = Sociology

Özet:
Din, nüfuz ettiği her toplumun kültür ve normlarını etkileme gücüne sahip olan en önemli toplumsal dinamiklerden biridir. Toplum ile din, farklı bir çok açıdan birbirini etkileyen yapılar olarak, birbirlerini yeniden inşa etme gücüne de sahiptir. İnançlar ve dinler, toplumsal yaşamda yüzyıllardır varlığını sürdüren unsurlar olarak, beraberinde muhafazakarlığı ve dindarlığı da getirmektedir. Fakat toplumun tüm yerleşik normları, kültürü ve inançlarına rağmen dinamik bir yapısı olduğu görülür. Bu yapıdan dolayı gerçekleşen toplumsal gelişme ve değişmelerle birlikte, ortaya çıkan modernleşme ve sekülerleşme, her ne kadar toplumda derin değişiklikler yaratsa da, varlığı devam edecek olan dindarlıkla çatışmalara da sebep olmaktadır. Dindarlık ve sekülerlik, toplumsal yaşam içinde derin hatlarla ayrılmış görünürken, aynı zamanda toplumsal yaşamın gerekliliği ile sıklıkla karşılaşmalar yaşayarak birbirlerini tanıma fırsatı bulmaktadır. Bu çatışmalar, karşılaşmalar ve dindar-seküler kimlikler, kitle iletişim araçlarının en yaygını olan televizyonda ve özellikle televizyon dizileri ile konunun öznesi olan topluma yeniden sunulmaktadır.
Bu çalışmanın amacı seküler yaşam ve dinsel yaşam normallerini oluşturan sınırların, "Kızılcık Şerbeti" isimli TV dizisi üzerinden, hangi boyutlarıyla ve alt metinlerle seyircilere sunulduğunu incelemektir. Aynı zamanda seküler ve/veya dinsel doğrular ile yaşama tasvirlerinin, diziler aracılığıyla seyircilere nasıl aksettirildiğinin analizi, bu hususta dizilerin rolünü gözler önüne sermek açısından önem arz etmektedir. Bu iki farklı kültürün sınırlarının anlaşılması sayesinde, birbirleriyle olan benzerlik ve çatışma noktalarının kavranması kolaylık kazanacaktır.
Çalışmada içerik ve söylem analizi ile Kızılcık Şerbeti isimli dizinin 29 bölümden oluşan ilk sezonu detaylı olarak incelenmiştir. Seküler ve dindar yapıları temsilen seçilen karakterler, bu kültürlere ait aile yapıları ve yine bu kültürleri belirginleştirmek için kullanılan mekanlar ele alınarak, sınırları belirlenmiştir. Aynı zamanda dizinin konusu gereği çocuklarının evliliği sebebiyle karşı karşıya gelen dindar ve seküler karakter ve ailelerin, çatışma durumlarındaki tutumları incelenmiştir. Dizide dindar ve seküler ailelerin birbirlerine karşı bazı duvarlara ve önyargılara sahip olduğu seyirciye sunulurken; aynı zamanda toplumsal yaşamın getirdiği bazı olaylar ile bu sınırların esneyerek birlik duygusunun oluşabildiği görülmüştür. Dindarlık ve sekülerlik arasında kesişim noktasını oluşturan hoşgörü ve eşitliğin sağlanması unsurları da, kalıplaşmış önyargıların yok olması ile toplumsal yaşamın huzurunu sağlayacaktır.

Abstract:
Religion is one of the most significant social dynamics capable of influencing the culture and norms of any society it permeates. Religion and society, as structures that affect each other in various ways, also have the power to reconstruct one another. Beliefs and religions, elements that have existed in social life for centuries, bring conservatism and religiosity along with them. However, despite all the established norms, culture, and beliefs of society, it is observed that society has a dynamic structure. Due to this structure, societal development and changes lead to modernization and secularization, which, while creating profound changes in society, also cause conflicts with the enduring presence of religiosity. While religiosity and secularism appear to be deeply divided in social life, they often encounter each other out of necessity, allowing for mutual recognition. These conflicts, encounters, and religious-secular identities are re-presented to society, which is the subject of the issue, through television, the most widespread mass communication medium, particularly through TV series.
The aim of this study is to examine the dimensions and subtexts through which the boundaries that form secular and religious norms of life are presented to viewers in the TV series "Kızılcık Şerbeti." At the same time, the analysis of how secular and/or religious truths and life depictions are reflected to viewers through television series is crucial for highlighting the role of such series in this regard. By understanding the boundaries of these two different cultures, it will be easier to comprehend their points of similarity and conflict.
In this study, the first season of "Kızılcık Şerbeti," consisting of 29 episodes, is analyzed in detail through content and discourse analysis. The characters representing secular and religious structures, the family structures belonging to these cultures, and the locations used to highlight these cultures are examined to delineate their boundaries. Additionally, the attitudes of religious and secular characters and families, who confront each other due to their children's marriage, are analyzed. While the series presents to the audience that religious and secular families have certain barriers and prejudices against each other, it also shows that these boundaries can be stretched and a sense of unity can emerge through certain events brought about by social life. The elements of tolerance and equality, which form the intersection point between religiosity and secularism, will ensure social harmony by eradicating stereotypical prejudices.