Hemoglobini normal ferritin düşük kişilerde anemisemptomlarının değerlendirilmesi
Evaluation of anemia symptoms in people withnormal hemoglobin and low ferritin
Yazar: HATİCE ŞİFAYİ
Danışman: DOÇ. DR. İBRAHİM SOLAK
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Konya Şehir Hastanesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Anemi-demir eksikliği = Anemia-iron deficiency

Özet:
Amaç: Bu çalışmada anemi olmadan ferritin düşüklüğü görülen katılımcılarda
anemi semptomlarının araştırılması amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Bu çalışma 01.12.2022-01.07.2023 tarihleri arasında
Konya Beyhekim Eğitim ve Araştırma Hastanesi Dahiliye ve Aile Hekimliği
Poliklinikleri'nde yapılmıştır. Mevcut hastalıkları ve şikayetleri neticesinde
hemogram ve ferritin tahlilleri bakılan hastalara çalışmamız hakkında bilgi verilmiştir.
Katılmayı kabul eden katılımcılara yüz yüze ve semptomlar açıklayıcı bir şekilde
anlatılarak, 13 soruluk anket, Yorgunluk Şiddet Ölçeği (YŞÖ) ve sosyodemografik
bilgileri içeren form doldurulmuştur. Çalışmaya alınan katılımcıların ferritin düzeyi
düşük olanlar Grup 1'e, ferritin düzeyi normal olanlar ise Grup 2'ye alındı. Çalışmada
hemoglobin alt sınırı erkeklerde 13 g/dL, gebe olmayan kadınlarda 12 g/dL olarak
alındı. Hastanemizin laboratuvarında ferritin referans aralığı 26-320 µg/L olarak
çalışılmaktadır, bu yüzden ferritin alt sınırı 26 µg/L olarak alındı. Verilerin analizi için
SPSS® 25 (Statistical Package for Social Sciences) programı kullanıldı.
Bulgular: Çalışmamızdaki katılımcıların yaş ortalaması 30,3±9,5 yıl olarak
bulundu. Çalışma grupları arasında cinsiyet (p<0,001), sigara kullanımı (p=0,025),
yaş (p=0,044), boy (p<0,001), kilo (p<0,001) ve beden kitle indeksi (BKİ) (p=0,007)
açısından istatistiksel olarak anlamlı fark vardı. Hemogram parametrelerine
bakıldığında iki grup arasında hemoglobin (HGB), kırmızı kan hücresi (Red blood
cell, RBC), hematokrit (HCT), ortalama eritrosit hemoglobin (Mean corpusculer
hemoglobin, MCH) için anlamlı fark vardı (bütün parametreler için p<0,001 ).
Ferritin ile hemogram parametreleri arasındaki ilişkide ise ferritin ile MCH arasında
(r=0,400, p<0,001), ferritin ile HGB arasında (r=0,584, p<0,001), ferritin ile RBC
arasında (r=0,389, p<0,001), ferritin ile HCT arasında (r=0,534, p<0,001), ferritin ile
MCV arasında (r=0,218, p=0,010) anlamlı pozitif yönde korelasyon vardır. MCH ile
HGB arasında (r=0,544, p<0,001), MCH ile HCT arasında (r=0,479, p<0,001), MCH
ile MCV arasında (r=0,865, p<0,001) anlamlı pozitif yönde korelasyon vardır. Fakat
MCH ile RBC arasında (r=0,085, p=0,386) anlamlı bir korelasyon yoktur. HGB ile
RBC arasında (r=0,686, p<0,001), HGB ile HCT arasında (r=0,931, p<0,001), HGB
ile MCV arasında (r=0,300, p<0,001) anlamlı pozitif yönde korelasyon vardır. RBC
ile HCT arasında (r=0,744, p<0,001), HCT ile MCV arasında (r=0,373, p<0,001)
anlamlı pozitif yönde korelasyon vardır. RBC ile MCV arasında (r=-0,220, p=0,024)
vii
anlamlı negatif yönde korelasyon vardır. Semptomların değerlendirmesinde ise tüm
katılımcılarda ferritin düzeyi normal ve düşük katılımcılar arasında huzursuz bacak
sendromu (p=0,012), baş dönmesi (p=0,001) ve nefes darlığında (p=0,006) anlamlı
fark varken; pika (p=0,142), kaşıntı (p=0,295), saç dökülmesi (p=0,106), çarpıntı
(p=0,064), kulak çınlaması (p=0,680), açısal keilitiste (p=0,482) anlamlı fark
bulunamadı. Gruplar arasında kadın katılımcılarda huzursuz bacak sendromu
(p=0,014), erkek katılımcılarda ise baş dönmesinde (p=0,013) anlamlı fark bulundu.
'Yorgunluk Şiddet Ölçeği' değerlendirmemizde ise gruplar arasında yorgunluk
varlığı (p=0,029) ve ölçek puanları arasında (p=0,039) anlamlı fark bulunmuştur.
Sonuç: Bu çalışmada anemi olmadan demir eksikliği olan grupta hemogram
parametrelerinde HGB, RBC, HCT, MCH değerleri anlamlı düşük bulunmuştur.
Semptomlardan huzursuz bacak sendromu, baş dönmesi ve nefes darlığı hemoglobini
normal ferritini düşük grupta diğer gruba göre daha fazla görülmüştür. Kadın
katılımcılarda huzursuz bacak sendromu, erkek katılımcılarda baş dönmesi
hemoglobini normal ferritini düşük grupta diğer gruba göre daha fazla görülmüştür.
Hemoglobini normal ferritini düşük kişilerde yorgunluk diğer gruba göre yüksek
bulunmuştur.
Anahtar Kelimeler: Anemi, Demir Eksikliği, Ferritin

Abstract:
Aim: It was aimed to investigate the symptoms of anemia in patients with low
ferritin without anemia.
Materials and Methods: This study was conducted at Konya Beyhekim
Training and Research Hospital Internal Medicine and Family Medicine Polyclinics
between 01.12.2022 and 01.07.2023. Patients whose hemogram and ferritin tests were
examined as a result of their existing diseases and complaints were informed about our
study. Participants who agreed to participate were explained face to face and the
symptoms in a descriptive manner, and a 13-question survey, Fatigue Severity Scale
(FAQ), and a form containing sociodemographic information were filled out. Of the
participants included in the study, those with low ferritin levels were included in group
1, and those with normal ferritin levels were included in group 2. In the study, the
lower hemoglobin limit was taken as 13 g/dL in men and 12 g/dL in non-pregnant
women. In our hospital's laboratory, the ferritin reference range is studied as 26-320
µg/L, so the lower limit of ferritin was taken as 26 µg/L. SPSS® 25 (Statistical
Package for Social Sciences) program was used to analyze the data.
Results: The average age of the participants in our study was found to be
30.3±9.5 years. Gender (p<0.001), smoking (p=0.025), age (p=0.044), height
(p<0.001), weight (p<0.001) and body mass index (BMI) (p=0.007) among the study
groups. There was a statistically significant difference in terms of Considering the
hemogram parameters, there was a significant difference in hemoglobin (HGB), red
blood cell (RBC), hematocrit (HCT), mean corpuscular hemoglobin (MCH) between
the two groups (p < 0.001 for all parameters). Regarding the relationship between
ferritin and hemogram parameters, between ferritin and MCH (r=0.400, p<0.001),
between ferritin and HGB (r=0.584, p<0.001), between ferritin and RBC (r=0.389,
p<0.001), between ferritin and HCT. There is a significant positive correlation
between (r=0.534, p<0.001), and between ferritin and MCV (r=0.218, p=0.010). There
is a significant positive correlation between MCH and HGB (r=0.544, p<0.001),
between MCH and HCT (r=0.479, p<0.001), and between MCH and MCV (r=0.865,
p<0.001). However, there is no significant correlation between MCH and RBC
(r=0.085, p=0.386). There is a significant positive correlation between HGB and RBC
(r=0.686, p<0.001), between HGB and HCT (r=0.931, p<0.001), and between HGB
and MCV (r=0.300, p<0.001). There is a significant positive correlation between RBC
ix
and HCT (r=0.744, p<0.001) and between HCT and MCV (r=0.373, p<0.001). There
is a significant negative correlation between RBC and MCV (r=-0.220, p=0.024). In
the evaluation of symptoms, ferritin levels were normal in all participants and restless
legs syndrome (p=0.012), dizziness (p=0.001) and shortness of breath were observed
in participants with low ferritin levels. While there was a significant difference
(p=0.006); No significant difference was found in pica (p=0.142), itching (p=0.295),
hair loss (p=0.106), palpitations (p=0.064), tinnitus (p=0.680), angular cheilitis
(p=0.482). There was a significant difference between the groups in restless legs
syndrome (p=0.014) in female participants and dizziness (p=0.013) in male
participants. In our evaluation of the 'Fatigue Severity Scale', a significant difference
was found between the groups in the presence of fatigue (p = 0.029) and scale scores
(p = 0.039).
Conclusion: In this study, hemogram parameters HGB, RBC, HCT, MCH values were
found to be significantly lower in the group with iron deficiency without anemia.
Among the symptoms, restless legs syndrome, dizziness and shortness of breath were
more common in the group with normal hemoglobin and low ferritin compared to the
other group. Restless leg syndrome in female participants and dizziness in male
participants were more common in the group with normal hemoglobin and low ferritin
than in the other group. Fatigue was found to be higher in people with normal
hemoglobin and low ferritin compared to the other group.
Key Words: Anemia, Iron Deficiency, Ferritin