Örtüaltı hıyar yetiştiriciliğinde sorun olan kök-ur nematodları (Meloidogyne spp.)'na karşı kimyasal mücadeleye alternatif mücadele olanaklarının araştırılması
The investigation of altaernative struggle for the chemical struggle against root-ur nematodes (Meloidogyne spp.)
Yazar: MEHMET VEYSEL AYHAN
Danışman: PROF. DR. İLKER KEPENEKCİ
Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışma, örtüaltı hıyar yetiştiriciliğinde sorun olan kök-ur nematodları (meloidogyne spp.)'na karşı kimyasal mücadeleye alternatif mücadele olanaklarını araştırmak amacıyla 2017- 2018 yıllarında Kocaeli ilinde yürütülmüştür. Denemeler,  saksı denemesi şeklinde tesadüf parselleri deneme desenine göre 8 karakter ve 10 tekerrürlü olarak gerçekleştirilmiştir. Deneme yerleri Başiskele ilçesi kullar mahallesinde yer alan üreticiye ve Arslanbey Meslek Yüksek Okuluna ait ısıtmasız seralardır. Domates saf kültürden elde edilen ikinci dönem Kök-ur nematodu (Meloidogyne incognita) larvaları, Ceylan F1 hıyar çeşidi bitkileri, Hint hardalı (Barassicae juncae), Kadife çiçeği (Tagetes erecta) bitki aksamları, Susam yağı (Nemax®), Trichoderma herzianum Rifai KRL-AG2 4x106 spor/g (T-22 Planter Box®), Arbüskülar Mikorizal Fungus (Endo root®, %23,5 canlı Glomus spp. ) ve karşılaştırma ilacı Fenamiphos etken maddeli (Nemasat®) denemenin materyallerini oluşturmuştur. Çalışma sonucunda,  uygulama yapılan tüm karakterlerin pozitif kontrolle göre daha düşük ur skala değerlerine sahip oldukları ve istatistiki olarak (P ≤ 0,05) farklı gruplarda yer aldıkları belirlenmiştir. Elde edilen bulgulara göre; kök-ur nematodlarının hıyar bitkisinde oluşturduğu urların engellenmesi, topraktaki nematod sayısının azaltılması, daha az yumurta kümesi oluşumu, bitki boyunu artırıcı etkisi, bitki yaş ve kuru ağırlığına, kök yaş ve kuru ağırlığına etkileri bakımından her bir saksıya 50 g Hint hardalı yeşil aksam uygulamalarının etkisi diğer karakterlerdeki uygulamalara göre daha yüksek bulunmuştur. Hint hardalından sonra Trichoderma harzianum ve Susam yağı karakterleri etkili bulunmuştur. Pozitif kontrole göre, tüm uygulama karakterlerinde yumurta kümesi miktarı ve urlanmanın azaldığı, bitki gelişim parametrelerinin arttığı belirlenmiştir. Elde edilen bulgular ışığında tüm uygulamaların hıyar yetiştiriciliğinde Kök-ur nematodlarının alternatif mücadelesinde kullanılabileceği kanısına varılmıştır.

Abstract:
This study was conducted in order to investigate the alternative control to chemical control against root-knot nematodes (Meloidogyne spp.) which was a problem in grenhouse cucumber growing in Kocaeli province during 2017- 2018. The experiments were carried out according to randomized plot design with 8 characters and 10 replications as pot trials. The experimental locations were unheated greenhouses belonging to Arslanbey Vocational High School and the producer inhabited in the district of Kullar. The second stage root –knot nematodes (Meloidogyne incognita) larvae obtained from the pure culture of tomatoes, Ceylan F1 cucumber variety plants, Indian mustard (Barassicae juncae), Marigold (Tagetes erecta) plant components, Sesame oil (Nemax), Trichoderma herzianum Rifai KRL-AG2 4x106 spore/g (T-22 Planter Box®), Arbaceous mycorrhizal Fungus (Endo root®, 23,5% live Glomus spp.) and the comparative nematicides Fenamiphos (Nemasat®) composed of the experiment materials. As a result of the study, it was determined that all the characters in which the plant parts were applied had lower root-knot scale values than the positive control and they were included in different groups statistically (P ≤ 0,05). According to obtained results; It was been found more effective effect of 50 g Indian mustard green component applications in each pot than other characters, in terms of prevention of knots created by root- knot nematodes in cucumber plants, reduction of the number of nematodes larvae in the soil, formation of less egg-cluster, increasing effect of plant height, effects of plant wet and dry weight and root wet and dry weight. After the Indian mustard, Trichoderma harzianum and Sesame oil characters were found to be effective. According to the positive control, it was determined that egg-cluster and knotting amounts decreased and plant development parameters increased in all application characters. In the light of the findings, it is concluded that all applications can be used in the alternative conrol of root-knot nematodes in cucumber cultivation.