Gündelik hayat sosyolojisi bağlamında aile apartmanında yaşayan evli kadınların sosyal kimliği
Social identity of married women living in a family apartment in the context of sociology of everyday life
Yazar: ŞEYDANUR ŞİMŞEK
Danışman: DOÇ. DR. NESRİN AKINCI ÇÖTOK
Sakarya Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kültürel Çalışmalar Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Psikoloji = Psychology ; Sosyoloji = Sociology

Özet:
Bu araştırma, Türkiye'nin toplumsal yapısında önemli bir yere sahip olan aile apartmanlarında süregelen dinamik üzerine odaklanmanın toplumsal çalışmalarda önemli bir yeri olduğundan hareketle yapılmıştır. Bu bağlamda toplumsal yaşamda çeşitli rolleriyle varlığını sürdüren kadınlar için aile apartmanında yaşama deneyimleri önemli bir yer tutmaktadır. Evli kadınların aile apartmanında yaşamanın kendilerini nasıl algıladıklarını, gündelik hayatta gerçekleştirdikleri eylemlerin onların eş, anne, gelin olma rollerini nasıl şekillendirdiği üzerinde durulmuştur. Yapılan araştırmada, evli ve çocuklu kadınların aile apartmanlarında geçirdikleri gündelik hayat deneyimlerinin sosyal kimlik algıları üzerinde nasıl şekillendiği incelenmiştir. Araştırmaya katılan kadınların aile apartmanında üstlendikleri roller ve bu rollerin sosyal kimliklerine etkisi gündelik hayattan örnekler ile incelenmiştir. Yapılan bu araştırmada nitel araştırma yöntemi benimsenmiştir. Fenomonolojik desenle yürütülen bu çalışmada katılımcılardan sosyo-demografik bilgi formu ile yarı-yapılandırılmış görüşme formu ile veri toplanmıştır. Araştırmada yaş aralıkları 28-55 yaş arasında değişen ve İstanbul, Bursa, Ankara illerinde aile apartmanlarında ikamet eden kadınlarla görüşmeler yapılmıştır. Toplanan veriler not dökümü ile yazılı hale getirildikten sonra içerik analizi ile analiz edilmiştir. Analiz aşamasında aile apartmanı deneyimi, aile apartmanında sosyal ilişkilerin gündelik etkileri, sosyal kimlikte öne çıkan rol olmak üzere üç tema belirlenmiştir. Temalarla ilişkili olarak oluşturulan kategori ve kodların ardından bulgular paylaşılmıştır. Araştırmada elde edilen bulgular kapsamında kadınların aile apartmanında yaşadıkları deneyimlerin aile apartmanı algısını etkilediği anlaşılmıştır. Bununla birlikte çocuklu kadınların aile apartmanında gündelik eylemlerinin çoğunun annelik rolü üzerinde şekillendiği elde edilmiştir. Bununla birlikte anne olmasına rağmen çeşitli hizmet beklentisi nedenlerinden dolayı sosyal kimliğinde gelin olma rolünün baskın olduğu sonucu da elde edilmiştir. Katılımcıların aile apartmanı yaşamlarında sosyal destek ve dayanışmadan faydalanırken aynı zamanda bireysel özgürlük ve özerklik konusunda sorunlar yaşadıkları anlaşılmıştır. Aile içi ilişkiler, geleneksel cinsiyet rolleri, kadınların gündelik yaşamlarını ve ilişkilerini derinden etkilemektedir. Kadınlar, bu değişkenler çerçevesinde denge kurarak hem ailelerinin beklentilerini karşılamaya çalışmakta hem de kendi bireysel ihtiyaçlarını ve kimliklerini koruma çabasını yürütmektedirler. Bu durum, aile apartmanlarında yaşamın karmaşıklığını ve dinamik yapısını ortaya koymuştur.

Anahtar Kelimeler: Gündelik Hayat, Sosyal Kimlik, Aile Apartmanı, Fenomenoloji

Abstract:
This research was conducted with the aim of focusing on the ongoing dynamics in family buildings, which hold an important place in Turkey's social structure, recognizing its significance in social studies. In this context, the experiences of living in a family building hold an important place for women who sustain various roles in social life. The study examines how married women perceive living in family buildings and how their everyday actions shape their roles as wives, mothers, and daughters-in-law. The research investigates how the daily life experiences of married women with children in family buildings affect their social identity perceptions. The roles undertaken by women in family buildings and their impact on their social identities are examined through examples from daily life. Qualitative research methodology was adopted for this study. Data was collected from participants through a socio-demographic information form and a semi-structured interview form in a phenomenological pattern. Interviews were conducted with women residing in family buildings in Istanbul, Bursa, and Ankara, aged between 28 and 55. The collected data was transcribed into written form through note-taking and analyzed through content analysis. Three themes were identified in the analysis stage: family building experience, daily effects of social relationships in family buildings, and prominent roles in social identity. Findings were shared following the establishment of categories and codes associated with the themes. The results of the study indicate that women's experiences in family buildings influence their perception of family building living. Additionally, it was found that the daily actions of women with children are largely shaped by the role of motherhood. However, despite being mothers, it was also found that due to various expectations of service, the role of daughter-in-law dominates their social identity. Participants were found to benefit from social support and solidarity in their family building lives while also facing challenges regarding individual freedom and autonomy. Intra-family relationships deeply influence traditional gender roles, as well as the daily lives and relationships of women. Women strive to balance meeting their families' expectations within these variables while also attempting to preserve their individual needs and identities. This highlights the complexity and dynamic nature of life in family buildings.

Keywords: Everyday Life, Social Identity, Family Building, Phenomenology