Uluslararası göç akımlarının belirleyicileri: Çekim modeli analizi
Determinants of international migration flows: Gravity model analysis
Yazar: GÜLER DEMİR USTA
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HANİFE BIDIRDI
Kocaeli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı / İkt. Gelişme ve Uluslararası İkt. Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Ekonomi = Economics

Özet:
Ülkeler arasındaki insan hareketliliğini ifade eden uluslararası göç akımları, insani ve ekonomik boyutları itibariyle günümüz dünyasının önemli araştırma konularından birini oluşturmaktadır. Küreselleşme, teknolojik gelişmeler ve ulaşım olanaklarının kolaylaşmasıyla birlikte artan göç akımları, göç alan ve göç veren ülkeler açısından birçok önemli sonuç doğurmaktadır. İktisadi unsurlar yanında sosyolojik, politik vb. birçok faktörden etkilenen göç akımları, ortaya çıkardığı sonuçlar açısından düşünüldüğünde bu akımlara kaynaklık eden faktörlerin araştırılması önem arz etmektedir. 
1997-2020 döneminde dünyada en çok göç alan 9 ülke için göç akımlarının belirleyicilerini panel çekim modeliyle araştırmayı amaçlayan bu çalışma üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde göç kavramı ve göçle ilgili teorik yaklaşımlar ele alınmış, ikinci bölümde Dünyada, Avrupa'da ve analizi yapılan ülkelerdeki göç politikalarına değinilerek göç eğilimlerine ilişkin veriler değerlendirilmiştir. Üçüncü bölümde ise çekim modeline yer verilerek, uluslararası göç akımlarının belirleyicileri, çalışmanın örneklemini oluşturan ülkeler için çok boyutlu panel çekim modeli üzerinden Poisson Pseudo En Çok Olabilirlik (PPML) Tahmincisi kullanılarak ekonometrik olarak analiz edilmiştir. Bağımlı değişken olarak ülkeye yönelik uluslararası göç akımlarının (migra) kullanıldığı modelde, bağımsız değişken olarak da  göç alan ve göç veren ülke gayri safi yurt içi hasılaları (ln_gdpdest ve ln_gdporig) ile mesafenin (ln_distwces) yanı sıra genişletilmiş çekim modeline yönelik  sınır komşuluğu (cont), kolonyal bağ (col), ortak dil (lang_dest) ve AB üyeliği (eunion) gibi kukla değişkenler ile  nüfus (ln_nfsdest), enflasyon (ln_infdest) ve işsizlik oranı (ln_unempdest) gibi değişkenler yer almaktadır. Yapılan analiz sonuçlarında hedef ülkenin reel GSYİH'sının ve kaynak ülke ile hedef ülke arasındaki mesafenin göç hareketleri üzerinde belirleyici faktörler olduğu ve enflasyon, işsizlik gibi iktisadi göstergelerin yanında AB üyeliği, dil benzerliği ve kolonyal bağın da göç hareketleri üzerinde önemli bir etkiye sahip olduğu bulgusuna ulaşılmıştır.

Abstract:
International migration flows, which refers to the mobility of people between countries, constitute one of the important research topics of today's world in terms of its humanitarian and economic dimensions. Migration flows, which increase with globalization, technological developments and easier transportation facilities, have many important consequences for both receiving and sending countries. In addition to economic factors, migration flows are influenced by many factors such as sociological, political, etc. When considered in terms of the results they produce, it is important to investigate the factors that cause these flows. 
This study, which aims to investigate the determinants of migration flows for the 9 most immigrant countries in the world for the period 1997-2020 with the panel gravity model, consists of three parts. In the first part, the concept of migration and theoretical approaches to migration are discussed, in the second part, migration policies in the world, Europe and the analyzed countries are mentioned and data on migration trends are evaluated. In the third part, the determinants of international migration flows are analyzed econometrically by using the Poisson Pseudo Maximum Likelihood (PPML) estimator through the multidimensional panel gravity model for the countries constituting the sample of the study. In the model where international migration flows (migra) are used as the dependent variable, the gross domestic product (ln_gdpdest and ln_gdporig) and distance (ln_distwces) of receiving and sending countries as well as border neighborhood (cont) for the extended gravity model are used as independent variables, dummy variables such as colonial ties (col), common language (lang_dest) and EU membership (eunion), and variables such as population (ln_nfsdest), inflation (ln_infdest) and unemployment rate (ln_unempdest). The results of the analysis show that the real GDP of the destination country and the distance between the source country and the destination country are the determinants of migration flows, and in addition to economic indicators such as inflation and unemployment, EU membership, language similarity and colonial ties also have a significant impact on migration flows.