Bipolar bozukluk tanılı hastalarda psikolojik sağlamlığı geliştirme programının psikolojik sağlamlık ve yaşam kalitesine etkisi
Impact of resilience improvement program on resilience and quality of life of patients diagnosed with bipolar disorder
Yazar: AYŞE AKSOY
Danışman: PROF. DR. MERAL KELLECİ
Sivas Cumhuriyet Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Psikiyatri Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Hemşirelik = Nursing ; Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Psikiyatrik hemşirelik = Psychiatric nursing ; Psikolojik sağlamlık = Resilience ; Yaşam kalitesi = Quality of life

Özet:
Bu araştırma, bipolar bozukluk tanılı hastalarda bilişsel davranışçı terapi temelli psikolojik sağlamlığı geliştirme programının psikolojik sağlamlık ve yaşam kalitesine etkisini değerlendirilmek amacıyla yapılmıştır. Çalışma ön test- son test desende, randomize kontrol grupludur. Araştırmanın örneklemini Sivas Numune Hastanesi Psikiyatri polikliniklerine Mayıs 2021 – Nisan 2023 tarihleri arasında başvuran, müdahale grubunda 10, kontrol grubunda 12 hasta oluşturmuştur. Bipolar bozukluk tanılı hastalarda psikolojik sağlamlığı artırma programı haftada bir kez olmak üzere sekiz oturumda uygulanmıştır. Araştırmanın verileri kişisel bilgi formu, CD-RISC ve BBYKÖ-KF ile toplanmıştır. Veriler müdahale öncesi, müdahale sonrası dokuzuncu haftada ve müdahaleden 12 hafta sonra toplanmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde bağımsız örnekler t testinden ve tekrarlı ölçümler varyans analizinden yararlanılmıştır. 
Katılımcılar yarısı kadın (%50), yaş ortalamaları 37,7±7,3, çekirdek ailede yaşayan (%68,2), düzenli ilaç kullanan (%95,5), bipolar bozukluk I (%90,9) tanılı ve hastalık yılı ortalamaları 14,1±8,0 olan kişilerdir. Müdahale ve kontrol grubunun ilk ölçüm CD-RISC puan ortalamaları arasında anlamlı fark olmayıp, gruplar benzer özelliktedir (p˃0,05). CD- RISC ikinci ölçüm ve üçüncü ölçüm değerleri de gruplara arasında anlamlı farklılık göstermemektedir. Müdahale ve kontrol grubunda BBYKÖ-KF ilk ölçüm puan ortalaması benzerdir (p=0,241). BBYKÖ-KF ikinci ölçüm ve üçüncü ölçüm değerleri de gruplar arasında anlamlı farklılık göstermemektedir (p˃0,05). 
	Yapılan müdahale sonucunda bipolar bozukluk tanılı hastaların psikolojik sağlamlık ve yaşam kalitelerinde istatistiksel olarak anlamlı bir artış olmamıştır. Bununla beraber müdahale grubundan uygulama sonrasındaki bir yılda yatarak tedavi olan olmamışken, kontrol grubundan yedi hasta yatarak tedavi görmüştür. Psikolojik sağlamlığı artırmaya yönelik daha fazla araştırma yapılmasına ihtiyaç vardır.

Abstract:
This study was conducted to investigate the effect of a cognitive behavioral therapy-based resilience development program on resilience and quality of life in patients diagnosed with bipolar disorder. The study has a pretest-posttest, randomized design and a control group. The study sample consisted of 10 patients in the experimental group and 12 patients in the control group, who presented to the Sivas Numune Hospital Psychiatry outpatient clinics between May 2021 and April 2023. The program aimed at improving resilience in patients diagnosed with bipolar disorder was implemented once a week in eighth sessions.  The study data were collected with the Personal Information Form, Connor-Davidson Psychological Resilience Scale (CD-RISC), and Quality of Life in Bipolar Disorder (QoL.BD) scale - short form. Data were collected before the intervention, at the ninth week after the intervention, and at the 12. week after the intervention. The independent samples t-test and repeated measures analysis of variance were used to analyze the data.
The mean age of the participants was 37.7±7.3 years. Of them, 5% were women, 68.2% had a nuclear family, 95.5% took medication regularly and 90.9% were diagnosed with bipolar disorder I. The mean duration of having the diagnosis was 14.1±8.0 years. There were no significant differences between the experimental and control groups in terms of the mean scores they obtained from the CD-RISC at the first measurement, suggesting that the groups were similar (p˃0,05). There were no significant differences between the two groups in terms of the mean scores they obtained at the second and third measurements either. There were no significant differences between the experimental and control groups in terms of the mean scores they obtained from the BBYKÖ-KF at the first measurement (p=0.241). There were no significant differences between the two groups in terms of the mean scores they obtained at the second and third measurements either (p˃0,05).
After the implementation of the intervention, no statistically significant difference was observed in the resilience levels and quality of life of the patients diagnosed with bipolar disorder. However, within the first year after the implementation, while none of the patients in the experimental group received inpatient treatment, seven patients in the control group received inpatient treatment. More studies should be conducted to improve bipolar patients' resilience.