Türk dizilerinde din-toplum ilişkisi (Kurtlar Vadisi dizisi örneği)
The religion - Society relationship Turkish tv series
Yazar: ZEYNEP DAĞLAR
Danışman: PROF. DR. HÜSEYİN YILMAZ
Sivas Cumhuriyet Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Din = Religion ; Sosyoloji = Sociology

Özet:
Konu başlığı "Türk Dizilerinde Din ve Toplum İlişkileri: Kurtlar Vadisi Örneği" olan bu çalışmada, bir epistemik topluluk ürünü olarak Kurtlar Vadisi dizi/sinema filmlerinin, toplumun anlam dünyasını oluşturan ve böylece toplumsal davranış ve normları belirleyen değerlerini yeniden ürettiği, yaydığı ve aktardığı tezimizden hareketle yaptığı medeniyet sosyolojisinin aşamalı bir analizi yapılmıştır.
Çalışmada öncelikle hayatı anlamlandırdığı ve medeniyetleri şekillendirdiği için değerler ve değer kavramı üzerine duruldu. Değerlerin din ve ahlak ile ilişkisine yer verilerek değerlerin davranış ve hareket tarzlarına nasıl yön verdiğini anlama bakımından İslam dininin vahiy ile belirlenmiş değerler sisteminin Müslümanların toplum bilinci ve yaşama tarzına olan etkisi tespit edildi. Daha sonra, günümüzde bilgileri, fikirleri ve dolayısıyla değerleri popüler kültürün etkisiyle medya üzerinden şekillenen toplumların, özellikle bir televizyon içeriği olan dizilerle gerçek ve gerçekliğe dair algılarının nasıl anlamlandırılıp şekillendirildiği, böylelikle kültürlerin ve değerlerin bundan ne derece etkilendiği konusu ele alındı.
Tezin üçüncü bölümünde, gerçekliği yeniden inşa eden film anlatısının, dinsel, değersel, kültürel ve ahlaki olanı da yeniden inşa edebileceği çıkarımından hareketle; tüm serileriyle Kurtlar Vadisi dizisinin (ve sinema filmleri) yeniden ürettiği içerik ve mesajlar, din-toplum ilişkisi bağlamında incelenmeye başlandı. Dizi filmlerdeki göstergelerin toplum üzerinde örneklik ve davranış değiştirme boyutuna binaen Kurtlar Vadisi'nde Müslüman değerlerin ele alınışı ve bunların mertebelendirilerek yapıldığı yeniden üretim mercek altına alınarak hem oksidentalist söyleminin analizi hem de sosyal ve kültürel bir gerçeklik olarak kendini gösteren dinin görüngüleri incelenerek gündelik hayata yansıması sosyolojik açıdan değerlendirildi.
Son bölümde ise Kurtlar Vadisi'nde nizam-ı âlem fikrinin nasıl anlaşıldığı, özellikle İslam düşüncesi etkisiyle Türklerin geleneksel olarak nizam-ı âlem ile görevli olup olmadığı ve dizide bunun modern anlamı doğrultusunda toplumsal mahiyette nasıl bir operasyonun bulunduğuna cevap arandı. Daha sonra dizide Nizam-ı Âlem fikrinin yayılmasında katalizör araçlar olarak görülen dava, cihat ve adalet anlayışı incelenerek bu fikrin kıyametten önce zuhur etmesi beklenen alâmetler-savaşlar şeklinde aktarılan kıyamet alametleri konusundaki anlayışa etkisi apokaliptik inançlarla karşılaştırmalı bir şekilde incelendi. 
Sonuç olarak; Kurtlar Vadisi dizisinin Türk halkının kendine özgü din-toplum ilişkisini yansıtması açısından oldukça etkili bir dizi olduğu anlaşılmaktadır. Dizi yapımcılarının Müslümanların bir medeniyet algısına sahip olması ve bunu hayata yansıtması gerektiği düşüncesi açıkça hissedilmektedir. Dizinin bu konudaki başarısının, hem yurt içinde hem de Türki Cumhuriyetler, Arap dünyası ve Balkan Ülkeleri başta olmak üzere yurt dışında büyük bir ilgiyle izlenmesinde etkili olduğu görülmektedir. 
Anahtar Kelimeler: Manevi Değer, Toplum, Türk Dizileri, Kurtlar Vadisi, Din ve Toplum İlişkileri.

Abstract:
In this study, which is called "Religion and Society Relations in Turkish TV Series: The Case of the Kurtlar Vadisi," the TV series/movie Kurtlar Vadisi as an epistemic community production reproduces, disseminates and transfers the values that form the meaning world of society and thus determine social behavior and norms. A gradual analysis of the sociology of civilization has been made.
For this, first of all, values and the concept of value were emphasized, and the relationship of values with religion and morality was given; In order to understand how values guide behavior and behavior styles, the effect of the value system of Islam, determined by revelation, on the social consciousness and lifestyle of Muslims has been determined. Then, the subject of how societies whose knowledge, ideas and therefore values are shaped through the media under the influence of popular culture, how their perceptions of reality and reality are made sense and shaped, especially with television series, and to what extent cultures and values are affected by this was discussed.
Subsequently, based on the inference that the film narrative, which reconstructs reality, can also reconstruct the religious, value, cultural and moral; The content and messages reproduced by the Kurtlar Vadisi series (and movies) with all its series began to be examined in the context of religion-society relations. Based on the exemplary and behavioral change dimension of the indicators in the TV series, the handling of Muslim values in the Valley of the Wolves and the reproduction of them by order were examined, and both the occidentalist discourse was analyzed and the sociology of daily life was made by examining the phenomena of religion that manifested itself as a social and cultural reality. .
In the last part, how the idea of order in the Valley of the Wolves was understood" and especially "With the influence of Islamic thought; In order to find an answer to whether the Turks were traditionally in charge of the order of the world, and what kind of a social operation in line with its modern meaning, the understanding of cause, jihad and justice was examined in the series, ultimately this idea was conveyed in the form of portents-wars that are expected to appear before the doomsday and gain meaning. its effects on the understanding of the end times and its consequences were examined in comparison with apocalyptic beliefs.
Keywords: Spiritual Value, Society, Turkish TV Series, Valley of the Wolves, Religion and Society Relations