Algılanan sosyal destekle okul terki riski arasındaki ilişkide okula bağlılığın aracı rolü
The mediator role of school engagement in the relationship between perceived social support and school dropout risk
Yazar: BÜŞRA TUNÇ
Danışman: DOÇ. DR. ASLI TAYLI
Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology

Özet:
Bu araştırmada lise öğrencilerinin algıladıkları sosyal destekle (bağımsız değişken-X) okul terki riski (bağımlı değişken-Y) arasındaki ilişkide okula bağlılığın (aracı değişken-M) aracı rolünün incelenmesi amaçlanmaktadır. Araştırmaya İzmir ili Bornova ilçesindeki dört farklı lisede 2022-2023 eğitim öğretim döneminde öğrenimine devam eden 714 kız (% 58,2) 506 erkek (% 41,3) 6 belirtilmemiş (% 0,5) olmak üzere toplamda 1226 öğrenci katılmıştır. Araştırmada ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın verileri Okul Yaşantıları Ölçeği (Yorğun, 2014), Algılanan Sosyal Destek Ölçeği-R (Yıldırım, 2004), Öğrenci Bağlılık Ölçeği (Doğan, 2014) ve Kişisel Bilgi Formu kullanılarak toplanmıştır. Okul terki riskinin cinsiyete göre anlamlı bir farklılık gösterip göstermediği t-Testi ile, okul türüne ve sınıf düzeyinde göre anlamlı bir farklılık gösterip göstermediği Tek Yönlü Varyans Analizi kullanılarak incelenmiştir. Araştırmanın amacı öncelikle korelasyonel sonrasında regresyonel analizlerin yapılmasının ardından aracı değişken analizinden yararlanılarak incelenmiştir. Okul terki riskinin yaygınlığı düşünüldüğünde, bu riskin azaltılması için etkili olabilecek faktörlerin belirlenmesi psikolojik danışma ve rehberlik alanında okul terki riskinin azaltılmasıyla ilgili hazırlanacak müdahale programlarının planlanması için de faydalı olacaktır. Araştırmada okul terki riskinin cinsiyete göre ve okul türüne göre anlamlı bir farklılık gösterdiği ancak sınıf düzeyine göre anlamlı bir farklılık göstermediği bulunmuştur. Algılanan sosyal destek ve okula bağlılıkla okul terki riski arasında olumsuz yönde anlamlı ilişkilerin olduğu görülmüştür. Algılanan sosyal destek ve okula bağlılık arasında ise olumlu yönde anlamlı bir ilişki olduğu bulunmuştur. Araştırmanın bulgularına göre algılanan sosyal desteğin okul terki riskini anlamlı şekilde yordadığı görülmektedir. Araştırmanın sonuçlarında algılanan sosyal destekle okul terki riski arasındaki ilişkide okula bağlılığın aracı rol oynadığı görülmektedir. Kız ve erkek öğrencilerde de algılanan sosyal destekle okul terki riski arasındaki ilişkide okula bağlılığın aracı rol oynadığı görülmektedir. 
Anahtar kelimeler: okul terki riski, algılanan sosyal destek, okula bağlılık

Abstract:
This study aims to examine the mediating role of school engagement (mediating variable-M) in the relationship between high school students' perceived social support (independent variable-X) and the risk of school dropout (dependent variable-Y). A total of 1226 students, including 714 girls (58.2%), 506 boys (41.3%) and 6 unspecified (0.5%), who were studying in four different high schools in Bornova district of Izmir province in the 2022-2023 academic year, participated in the research. The relational crosshatching model was used in the research. The data of the research were collected using the School Experience Scale (Yorğun, 2014), Perceived Social Support Scale-R (Yıldırım, 2004), Student Engagement Scale (Doğan, 2014) and Personal Information Form. Whether the school dropout risk showed a significant difference according to gender was examined using the t-test, and whether it showed a significant difference according to school type and grade level was examined using one-way analysis variance. The aim of the research was examined using first correlational and then regression analysis and then mediation analysis. Considering the prevalence of school dropout risk, determining the factors that may be effective in reducing this risk will also be useful for planning intervention programs to be prepared in the field of psychological counseling and guidance to reduce school dropout risk. In the study, it was found that the risk of school dropout showed a significant difference according to gender and school type, but did not show a significant difference according to grade level. It was observed that there were negative significant relationships between perceived social support and school engagement and school dropout risk. It was found that there was a significant positive relationship between perceived social support and school engagement. According to the findings of the research, perceived social support significantly predicts school dropout risk. The results of the research show that school engagement plays a mediating role in the relationship between perceived social support and school dropout risk. It is seen that school engagement plays a mediating role in the relationship between perceived social support and the risk of school dropout in both male and female students.
Keywords: school dropout risk, perceived social support, school engagement