Smyrna Piskoposu Aziz Polykarpos'un hayatı ve sanattaki yeri
Life of Saint Polykarpos the Bishop of Smyrna and his position in art
Yazar: SETTAR TARMAN
Danışman: DOÇ. DR. EMİNE TOK
Ege Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sanat Tarihi Ana Bilim Dalı / Sanat Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Sanat Tarihi = Art History
Dizin: Aziz Polykarpos = Saint Polykarpos ; Biyografi = Biography ; Hristiyan sanatı = Christian art ; Kiliseler = Churchs ; Smyrna = Smyrna

Özet:
Aziz Ioannes'in takipçisi Aziz Polykarpos, Havariler Çağı'na ve Nikaia (Ekümenik Konsili) Öncesi Dönem'e tanıklık edip çeşitli olayların içinde yer alarak Erken Hristiyanlık Tarihi'nin önde gelen dini figürlerinden biri haline gelmiştir. Azizin inancı nedeniyle yakalanarak piskoposluk yaptığı Smyrna'da martyr edilmesi ise Hristiyanlık geleneği içinde, etkisinin pek çok alanda görüldüğü, kutsal bir konuma yükselmesini sağlamıştır.
Bu anlamda Aziz Polykarpos'un hayatına yönelik bilgiler barındıran birincil ve ikincil kaynaklar taranarak öncelikle azizin Hristiyanlık tarihindeki yerini detaylı şekilde anlatmak amaçlanmıştır.
Piskoposluk yaptığı Smyrna'da anısının yaşatıldığı ancak günümüze gelemeyen yapı ya da yapılar hakkında çok çeşitli bilgiler içeren seyahatnameler aracılığıyla da bu konu farklı yönlerden ele alınmaya çalışılmıştır. Özellikle seyyahların notlarında sundukları çeşitli gravürler ve haritalar, yapı ya da yapıların lokasyonlarını belirlemede önemli rol oynamıştır.
Gayrimüslim nüfus için önem taşıyan azizin kült alanında, İzmir'in Türkleşmesi ile birlikte Yusuf Dede'nin adıyla anılan bir türbe ya da tekkenin inşa edilmesi de dikkat çekicidir. Bölgenin Müslümanlaştırılması politikasını destekleyen bu faaliyet, özellikle Osmanlı Dönemi'nde ciddi faaliyet gösteren tarikatların etkisini bir kez daha ortaya koymaktadır.
Smyrna ya da modern adıyla İzmir tarihi için önemli olduğu kadar gerek anıtsal resim sanatı gerekse küçül el sanatlarında tasvirlerine rastlanan Polykarpos, Hristiyan sanatında da kendine has bir yer edinmiştir. Aziz Polykarpos'a ait birçok iz taşıyan ve VI. yüzyıldan XVI. yüzyıla kadar oldukça geniş bir coğrafyada karşımıza çıkan çeşitli sanat eserlerinin değerlendirilmesi de bu çalışmanın amaçlarından biri olmuştur.

Anahtar Kelimeler: Aziz Polykarpos, Smyrna, 7 Kilise

Abstract:
Saint Ioannes' disciple Saint Polykarpos, who was the witness to Apostolic Ages and Ante-Nicene Period and involved in various events, became one of the prominent religious figures of the Early Christian Age. The fact that the Saint was captured and became a martyr during his episcopacy in Smyrna due to his belief also granted him a holy position in Christianity community and its effects can be seen in many areas.
In this context, it was aimed to explain Saint Polykarpos' importance in Christian History thanks to the knowledge gained by scanning primary and secondary sources containing information about Saint's life.
The subject was tried to be dealt from different perspectives through travelogues which include information about the buildings both existing and could not survive to date and located in Smyrna, in which he served as an episcopate. In particular, the various engravings and maps which was presented in the notes of the travelers had a prominent place in determining the location of the artefacts.
It is also remarkable that a sacred place for the non-Muslim population, Yusuf Dede Lodge was built in the cult area of the saint, which was named after Turkification of İzmir. Islamization policy of the region supporting activity, once again reveals the influence of the sects which take serious action especially in the Ottoman Period.
Polykarpos, which is important for the history of Smyrna, has a unique place in Christian art, as well as its depictions in monumental painting and small handicrafts. Moreover, one of the goals this study pursues is to evaluate the art works bearing traits of the memory of Saint Polykarpos and found in a wide geography between the centuries VI. and XVI.

Key Words: Saint Polykarpos, Smyrna, Seven Churches of Asia