Çağlayancerit-Helete (Kahramanmaraş) bölgesindeki orojenik kuşak ve örtü birimlerinin tektono-stratigrafik gelişimi
Tectono-stratigraphical evolution of the se orogenic belt and cover units from the Caglayancerit–Helete (Kahramanmaras) area
Yazar: AHMET CAN AKINCI
Danışman: PROF. DR. ÜLVİ CAN ÜNLÜGENÇ
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Jeoloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Jeoloji Mühendisliği = Geological Engineering
Dizin: Yapısal jeoloji = Structural geology

Özet:
Güneydoğu Anadolu bindirme kuşağının ön kesimleri ve buna komşu olan Arap ön ülkesindeki istifler, çalışma alanı olan Çağlayancerit civarlarında iyi yüzlekler sunmaktadır. Bu çalışmada elde edilen sedimanter ve yapısal veriler bölgenin tektono-stratigrafik gelişimine dair yeni bilgiler sunmak üzere yorumlanmıştır. Çalışma alanındaki başlıca tektono-stratigrafik üniteler: 1) Arap Ön Ülkesi: İncelenen istif Eosen yaşlı biyoklastik - nümülitik kireçtaşı, ve yersel çört nodülleri içeren mikritik kireçtaşları ile başlamakta ve yukarı doğru Oligosen (?) ve daha sonra erken Miyosen yaşlı kireçtaşlarına geçmektedir. Bölgenin güneyinde yer alan erken Miyosen yaşlı neritik kireçtaşları pelesipod, ekinid ve mercan gibi fosillerce zengindir. Kuzey kesimde ise, şelf ortamında çökelmiş mikritik kireçtaşları ile Alt-Orta Miyosen yaşlı, karbonatça ve volkanoklastik malzemece zengin sığ su türbiditleri arasında keskin bir geçiş bulunmaktadır. 2) Yığışım Kompleksi: Bu yapısal ünite, ofiyolitik kayaçlardan türeme çamurtaşı, kumtaşı ve ince–kaba taneli kırıntılılar ile başlamakta olup, üzerine serpantinit, gabro gibi ofiyolitik kayaçlar ile levha dayk ve bazaltik ekstrüzif kayaç dilimleri gelmektedir. Ofiyolitik kayaçlar yersel olarak granitik kayaçlar tarafından kesilmiştir. 3) Bu dilim üzerine kuzeyde Eosen yaşlı nümülitli biyoklastik kireçtaşları, yer yer merceksel (kanal dolgulu) kumtaşı kütle akması çökelleri ve çamurtaşlarından oluşan bir matriks içinde farklı boyutlarda (yüzlerce metreye varabilen) Maastrihtiyen–Paleosen yaşlı sığ denizel konglomeratik kayaçlar ve yer yer metamorfik kayaç blokları içeren Bulgurkaya Sedimanter Melanjı gelmektedir. 4) Malatya Metamorfikleri: Bir kaç kilometrelik kalınlığa sahip olan ve bölgesel yayılım sunan metamorfik bindirme dilimi, genellikle tektonize mermer, şist ve yeşil şist fasiyesindeki fillitlerden oluşmaktadır. Sahadan elde edilen veriler ışığında bindirme dilimlerinden oluşan bir yığışım kütlesinin Malatya Metamorfitleri ile temsil edilen Torid mikrokıtası altında Güney Neotetisin kuzey yönlü yitimi sonucu oluştuğu ve çökmüş konumdaki Arap ön ülkesinin kuzey kenarına erken Miyosen'de güney yönlü olarak yerleştiği tespit edilmiştir. Bölgede kıtasal çarpışmanın etkinliğinin artması ile Arap kıtası şelfinin fleksürel bükülmesi sonucu oluşan basende erken Miyosen döneminde türbiditik Lice Formasyonu çökelmiştir.

Abstract:
The frontal part of the SE Anatolian thrust belt and the adjacent Arabian continental margin provide well exposures around the vicinity of Çağlayancerit (Kahramanmaraş/Turkey). Sedimentary and structural data obtained from the study area evaluated to provide new information of tectono-stratigraphical evolution of the region. Major tectono-stratigraphic units in the study area: 1) Arabian Foreland: Studied succession begins with Eocene shelf carbonates, ranging from shallow-marine to deeper-marine, without sedimentary input from the Tauride continent to the north. Following regional uplifting (Oligocene) to the north, sedimentation resumed during the Early Miocene with terrigenous gravity-flow deposition in the north (Lice Formation) and shallow-marine carbonates further south. Clastic detritus was derived from the Tauride continent and oceanic accretionary material. 2) Accretionary complex: This structural unit begins with ophiolite derived mudstone, sandstone and fine-coarse grained clastics, above this ophiolitic rocks such as serpentinite, gabbro and sheeted dike and basaltic extrusive rock slices. Ophiolitic rocks are locally cut by granitic rocks. 3) Above this, the regional-scale Bulgurkaya sedimentary mélange are observed on top of the accretionary complex, including blocks and dismembered thrust sheets of metamorphic rocks, limestone and sandstone, which comprises Late Cretaceous and Eocene foraminifera. The matrix is mainly strongly deformed Eocene-Oligocene mudrocks, hemipelagic marl and sandstone turbidites. 4) Malatya Metamorphics: Regional extensive metamorphic thrust slices, which has a thickness of several kilometers, is usually composed of tectonic marbles, schists and phyllites from the green schist facies. According to data obtained from the region it's determined that the accretionary complex units composed of several thrust slices formed by northward subduction of the S. Neotethys beneath the Tauride micro continent represented by Malatya Metamorphics and emplaced to the northern margin of the depressed Arabian foreland in the Early Miocene. In the later stages of continental collision in the region, in the basin formed by flexural bending of the Arabian foreland, turbiditic Lice formation deposited in the Early Miocene.