Kant felsefesinde politik olanın yeri
The political in Kant's philosophy
Yazar: AYDIN GELMEZ
Danışman: PROF. DR. HARUN TEPE
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Felsefe = Philosophy
Dizin: Kant, Immanuel = Kant, Immanuel ; Siyaset = Politics ; Siyaset felsefesi = Political philosophy

Özet:
Son yarım yüzyıldır Kant felsefesi ve politika ilişkisine dair giderek büyüyen bir literatür oluştu. Saf Aklın Eleştirisi'ndeki yarı politik metafizik anlatısından Rechtslehre'ye kadar Kant felsefesi içindeki kimi metafor ve kavramlarla birlikte Kant'ın "politik metinleri" de tartışmaya açıldı. Kant'ın kimi görüşlerinin değer kazanıp kimi görüşlerinin ıskartaya çıkarıldığı bu tartışmalar Kant'ın "aynı zamanda" bir politik felsefesi olduğu fikrini doğursa da, bu politik felsefe Kant felsefesi içindeki ya olumsal ya da ikincil bir öğe olarak görüldü. Dahası Kant felsefesi ve politika ilişkisine dair en temel sorun yanıtlanmadan kaldı: Kant'ın neden bir politik felsefesi vardır? Ya da neden Kant felsefesinde politik öğeler vardır?
Bu soruları yanıtlamak için bakılması gereken yer yalnızca Kant'ın politik metinleri değildir. Kant'ın sistematik birlik ısrarı ve bu birliğin aklın ilgilerine dair bir birlik, bir arkitektonik olduğu göz önüne alındığında, Kant felsefesindeki öğelerin rastlantısal ya da olumsal değil zorunlu bir nedeni olmalıdır. Bu nedenle Kant felsefesi içinde politik olanın yerini görebilmek için ilk olarak bu felsefenin bütününe bakmak gerekir. Bu amaçla, ilk olarak Kant felsefesinin esasını oluşturan ve insanın teorik ve pratik ilgi ve iddialarındaki meşruiyetin saf ussal yetiler düzeyinde soruşturulması olan Eleştiriler ele alınmalıdır. Bu çaba çalışmamızın birinci bölümünü oluşturacaktır ve sırasıyla üç eleştirel uğraktan geçerek ve insanın temel ilgilerinin akıldaki dayanakları gösterilerek, insanın asıl belirleniminin teorik değil pratik olduğu saptanacaktır. İkinci bölümde "Kant'ın politik felsefesi" başlığı altında, Aydınlanma, tarih ve insansal ilerleme, cumhuriyet ve ebedi barış gibi Kant felsefesi içinde görünür olan kimi temel politik temalar serimlenmektedir. Üçüncü bölümde ise eleştirinin akıl için talep ettiği sistematik birliğin sağlanmasında politik olanın düşünülmesinin ve gerçekleştirilmesinin yadsınamaz bir rolü olduğu, dolayısıyla Kant felsefesinde politik olanın olumsal olarak değil zorunlu olarak bulunduğu, ayrıca Kant'ın tasarladığı politikanın, eleştirinin ürettiği kavramsal çerçeveyle oldukça örtüştüğü ileri sürülmektedir.

Abstract:
The last half century has witnessed a gradual growth of the literature on the relationship between Kant's philosophy and its political aspects. From the quasi-political metaphysical narrative in the Critique of Pure Reason to Rechtslehre, some metaphors and concepts in Kant's philosophy and Kant's so called political texts has been opened to discussion. Even if the discussions in which some of Kantian views has been appreciated and some others outmoded, invoked there is such a thing as Kant's political philosophy, this political philosophy has been regarded as an accidental or a secondary element in Kant's philosophy. Moreover, possibly the most important question remains unanswered: Why Kant has a political philosophy, or why Kant's philosophy has political elements –that is metaphors, concepts, ideas and so on. 
To be able to answer these questions, it is not sufficient to examine only Kant's political texts. Because in the light of Kant's insistence on the systematical unity, and that unity as an architectonic is about main interests of human reason, the presence of political elements in Kant's philosophy have to have an essential rationale, not an accidental one. So, to be able to see the place of the political in Kant's philosophy, one must go over Kant's philosophy as a whole. And, with this aim, one must firstly examine the Critiques as the core of Kant's philosophy which questions the legitimacy of humankind's theoretical and practical interests and claims in the level of its pure rational faculties. This effort will constitute the first chapter of the study, and by going through three critiques of Kant, show rational foundations of essential interests of humanity. And so, it will state that essential determination of human is in the practical, not in the theoretical. The second chapter under the heading of "Kant's political philosophy," will try to give a description about some political themes occur in Kant's philosophy: Enlightenment, history and human progress, republic, perpetual peace and so on. And the third chapter will try to show that it has an undeniable role for systematical unity that Critique claims, to think and realize the political, so the political has not a contingent but a necessary place in Kant's philosophy, and lastly, that the conceptual framework which the critique produces pretty matches with Kantian politics.