Dış ticaretin ekonomik büyüme üzerine etkisi: 2000 sonrası Türkiye uygulaması
The effect of foreign trade on economic growth: Implementation in Turkey after 2000
Yazar: MERT BORAN YILDIZ
Danışman: DOÇ. DR. COŞKUN ÇILBANT
Manisa Celal Bayar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı / İktisat Teorisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Ekonomi = Economy ; Ekonomik büyüme = Economic growth ; Ekonomik etki = Economic effect ; Uluslararası ticaret = International trade ; İhracat = Export ; İthalat = Import

Özet:
Ekonomik büyüme modellerinin çalışılmasında teknoloji entegrasyonu, içsel büyüme modellerinde çalışılan mevcut kaynakların ve ara varlıkların temini gibi süreçler ithalat yoluyla yönetilebilmektedir. Bu durum, ithalat ile ekonomik büyüme arasında bir bağlantı olduğu iddiasını desteklemektedir.

Amacı: Gelişmekte olan ülkelerde ekonomik kalkınma için ihtiyaç duyulan ürünler hakkında, tasarruf eksikliği, sermaye eksikliği ve benzer nedenler yetersiz ithalata yol açmaktadır. Bu durum ekonomik kalkınmanın hedeflerini etkilemektedir. Bu çalışmanın amacı dış ticaretin ekonomik büyüme üzerine etkisi incelenerek 2001 yılı ve sonrası yıllarda Türkiye uygulamasında ne gibi değişimler etkili olmuştur araştırmaktır. Ayrıca çalışma, 2001 yılı ve sonrası Türkiye'ye ekonomik büyüme, ithalat ve ihracat arasındaki bağlantıyı belirlemesi açısından önemlidir. Çalışmanın ilk bölümünde; Ekonomik büyüme ve belirleyicileri, büyüme modelleri, ihracat ve ithalat detaylı olarak incelenmiştir. İkinci bölümde; Türkiye'nin ihracatının ve ithalatının 2001 ve sonraki yıllardaki gelişimi ele alınarak, Türkiye ekonomisi için büyüme süreci ve büyüme verileri belirlenerek çalışmamızda yer verilmektedir.

Metot: 2001 yılı ve sonrası için uluslararası ekonomik örgütlerin Türkiye için toplamış olduğu GSYH ve Dış Ticaret verileri alınıp, gerekli ekonometrik testlere tabii tutulmuştur. Verilerin durağan halde olup olmadığı incelenip, ardından aralarında uzun veya kısa dönemde trend kesişmesi olup olmadığı araştırılmıştır.

Sonuç: Bu çalışma, dış ticaret ile ekonomik büyüme arasındaki bağlantıyı incelemekte ve ihracat ile ekonomik büyüme arasında bir bağlantı olduğunu ortaya koymaktadır. Türkiye ihracatının ekonomik kalkınma üzerindeki etkisini artırmak, ülke refahını artırmak ve istihdam yaratmak için katma değeri yüksek ürünlerin ihracatına ihtiyaç vardır. Çalışmanın ekonometrik kısmı, Türkiye'nin ithalat ve ihracatı ile GSYH (büyüme) arasındaki ilişkiyi analiz etmektedir. Dış ticaretin ekonomik kalkınmaya dahil edilmesi çok önemlidir. Ekonomi büyüdükçe kişi başına düşen gelir de büyümekte olduğu açıkça görülmektedir.

Abstract:
During the study of economic growth models, processes such as technology entegration, the supply of existing resources and providing mediate assets in endogenous growth models can be managed through imports. This supports the claim that there is a link between imports and economic growth.

Purpose: Lack of savings, lack of capital, and similar reasons for products which are necessary for economic development in developing countries lead to insufficient imports. This situation affects the goals of economic development and requires political change. The aim of this study is to examine the effect of foreign trade on economic growth, and what kind of changes have been effective in Turkey's practice after 2001 and 2001. Also, the study is important in terms of determining the link between economic growth, imports and exports to Turkey after 2001 and 2001. In the first part of the study; Economic growth and its determinants, growth models, exports and imports are examined in detail. In the second part; Considering the development of Turkey's exports and imports in 2001 and the following years, the growth process and growth data for the Turkish economy are determined and included in our study.

Method: Türkiye's Gross Domestic Product and Foreign Trade data in 2001 and after, are harvested from collected date by international economical organizations. Moreover tested with necessary econometric pratices. The data are investigated to they are constant or not. After that, data are analyzed to see an interception or not in long or short term.

Conclusion: This study examines the link between foreign trade and economic growth and reveals that there is a link between exports and economic growth. In order to increase the impact of Turkish exports on economic development, increase the welfare of the country and generate employment, there is a need for the export of products with high added value. The econometric part of the study analyzes the relationship between Turkey's imports and exports and GDP (growth). It is so important to include foreign trade in economic development. As the economy grows, it is clearly seen that per capita income is also growing