Fibromyalji hastalarında serum S100 düzeylerinin araştırılması
İnvestigation of serum S100 levels in fibromyalgia patients
Yazar: HÜSAMETTİN ÇAVAŞ
Danışman: PROF. DR. KEMAL NAS
Dicle Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2014
Konu: Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon = Physical Medicine and Rehabilitation
Dizin: Biliş = Cognition ; Bilişsel işlev = Cognitive function ; Fibromiyalji = Fibromyalgia ; Protein S = Protein S ; Protein S = Protein S ; Protein S = Protein S ; Psikoloji = Psychology ; Psikolojik durum = Psychological status ; Serum = Serum ; Yaşam kalitesi = Quality of life

Özet:
Giriş:  Fibromiyalji (FM) yaygun kas iskelet sistemi ağrısıyla karakterize bir romatizmal hastalık formudur. Patofizyolojisiyle ilişkili mekanizmalardan birisi immünolojik mekanizmalardır. FM'deki kognitif ve davranışsal bozuklukları  klinik olarak değerlendirmemizi sağlayacak biomarkerlar şu anda bulunmamaktadır. S100 proteinleri pek çok hücresel olayda düzenleyici rolleri olan multifonksiyonel proteinlerdir.  
Amaç: Biz FM'li hastalarda serum S100 protein düzeylerini ve bu proteinin kognitif fonksiyonlar, psikolojik ve fonksiyonel durum ve yaşam kalitesiyle olan ilişkilerini araştırmayı amaçladık.
Gereç ve Yöntemler: 1990 Amerika Romatizma Cemiyeti (ACR) kriterlerine göre FM tanısı almış elli hasta ve 40 kontrol çalışmaya alındı.  Serum S100 düzeyleri ECLIA yöntemiyle ölçüldü. Fonksiyonel durumun değerlendirilmesinde Fibromiyalji etki anketi (FIQ) kullanıldı. Yaşam kalitesi Kısa Form Sağlık Araştırması (SF-36) anketi ile değerlendirildi. Depresyon ve anksiyetenin değerlendirilmesinde sırasıyla Beck Depresyon Anketi (BDI) ve Durumluluk, Sürekli Kaygı Ölçeği (STAI 1-2) uygulandı. Kognitif fonksiyonların değerlendirilmesinde mini mental test ve saat çizme testi uygulandı. 
Bulgular: FM hastaları ve kontrol grubu arasında serum S100 düzeyleri arasında anlamlı farklılık saptanmadı (p>0.05). SF 36, BDI, STAI I-II ve FIQ skorları FM hastalarında anlamlı düzeyde yüksekti (p<0.001). Serum S100 düzeyleri ile SF 36, BDI, STAI I-II ve FIQ skorları ve mini mental test, ssat çizme testi skorları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir korelasyon yoktu (p>0.05). S100 düzeyleri hastaların ağırlıklarıyla anlamlı düzeyde koreleydi p=0.039 r=0.292). 
Sonuç: S100 proteinin pek çok romatizmal hastalıkta rolü bulunmaktadır ancak biz FM'de rollerine yönelik bulgu saptamadık. Pek çok klinik patolojide kognitif disfonksiyonla ilişkili belirteçler oldukları öne sürülmüştür. Bu klinik patolojilerde görülen kognitif disfonksiyona sebep olan mekanizmalarla FM'de kognitif disfonksiyona sebep olan mekanizmalar farklı olabilir. 

 
Anahtar kelimeler: Fibromyalji , S100, yaşam kalitesi, kognitif disfonksiyon, fonksiyonel durum, psikolojik durum

Abstract:
SUMMARY
Assessment of serum S100 protein levels in patients with fibromyalgia
Background: Fibromyalgia (FM) is a form of rheumatic disease characterized widespread musculoskeletal pain. One of the hypotheses about the pathophysiology of FM is immunological mechanisms. There are currently no clinically effective biomarkers that detect cognitive and behavioral disturbances in fibromyalgia. S100 proteins are multifunctional proteins with a regulatory role in a variety of cellular processes. 
Objectives: We aimed to investigate the serum levels of S100 protein in patients with FM and its association with cognitive functions, functional and psychological status and quality of life in FM patients.
Materials and Methods: Fifty patients who met the 1990 ACR criteria for the classification of FM and forty healthy controls (HCs) were enrolled to the study. Serum S100 levels were measured by ECLIA. The Fibromyalgia Impact Questionnaire (FIQ) was used to assess the functional status. Short-Form Health Survey (SF-36) was used to assess quality of life. Beck Depression Inventory (BDI) and State-Trait Anxiety Inventory (STAI) to assess depression and anxiety respectively. Mini mental test and clock drawing test were used to assess cognitive functions.
Results: Mean serum level of S100 was not significantly different in patients with FM compared to HCs (p=0.459). The scores of SF 36, BDI, STAI I-II, FIQ were significantly higher in FM patients (p< 0.001). Serum S100 levels were not correlated with the scores of SF 36, STAI I-II, BDI, FIQ, mini mental test and clock drawing test (p>0.05). S100 levels were correlated with the weight of individuals (p=0.039, r=0.292).
Conclusions: S100 proteins have pivotal roles in many rheumatological diseases but we could not demonstrate their roles in FM. They were suggested to be a marker indicating cognitive dysfunctions in many clinical pathologies. The underlying mechanisms that cause cognitive dysfunctions in these clinical conditions are probably different from the causative mechanisms of cognitive dysfunctions in FM patients. 

Key words: Fibromyalgia, S100 protein, cognitive dysfunction, functional status, psychological status, quality of