Metabolik etkilenmenin başladığı B12 vitamin düzeyinin saptanması
Determination of B12 vitamin level that metabolic changes occured
Yazar: TUĞÇE CANDAN ÇELİK
Danışman: DOÇ. DR. RAZİYE CANAN VERGİN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İzmir Dr.Behçet Uz Çocuk Hastalıkları Ve Cerrahisi Eğt. ve Arş. Hast. / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2019
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Homosistein = Homocysteine ; Metabolizma = Metabolism ; Metilmalonik asit = Methylmalonic acid ; Serum = Serum ; Vitamin B 12 = Vitamin B 12 ; Vitamin B 12 eksikliği = Vitamin B 12 deficiency ; İdrar = Urine

Özet:
Amaç: B12 vitamini mikroorganizmalar tarafından sentezlenebilen, insan vücudunda sentezlenemeyen esansiyel bir vitamindir. B12 vitamini, deoksiribonükleik asit (DNA) ve ribonükleik asit (RNA) sentezinde kritik bir rol oynar ve eksikliğinde DNA sentezi bozulabilir. Eksikliği çocuklarda megaloblastik anemi, büyüme ve gelişme geriliği, ciddi nörolojik bozukluklara neden olabilmektedir. Yıllarca serum kobalamin ölçümü, B12 vitamini eksikliğinden şüphelenilen hastaların değerlendirilmesinde en önemli parametre olarak görülmüştür. Ancak total B12 vitamin değerini göstermesi nedeniyle hücre içi kullanılan B12 vitamin durumunu doğru olarak yansıtmamaktadır. Gerçek B12 vitamin eksikliğini göstermek için fonksiyonel belirteçlerinin ölçülmesi gerekmektedir. Çalışmamızda kendi popülasyonumuzda (1 ay-18 yaş) B12 vitamininin ilişkili metabolitlerinin (homosistein (Hcy) ve idrar metilmalonik asit (MMA)) ölçümü ile hücresel düzeyde B12 vitamini eksikliğini gösteren yeni bir kesme değeri bulmayı amaçladık.
Gereç ve Yöntem: İzmir S.B.Ü. Dr. Behçet Uz Çocuk Hastalıkları ve Cerrahisi Eğitim Araştırma Hastanesi hematoloji polikliniğine B12 vitamin eksikliği nedeniyle ve metabolizma polikliniğine B12 vitamin eksikliği ya da metabolik hastalık ön tanısı nedeniyle başvuran ve eş zamanlı tam kan sayımı, B12 vitamin düzeyi, folat, Hcy ve idrar MMA alınan 1 ay-18 yaş arası 215 olgu dahil edilmiştir. B12 vitamin eksikliğinin kesin göstergesi; kan Hcy değerindeki ve idrar MMA atılımındaki yükseklik olarak kabul edildiğinde B12 vitamin düzeyi için kesme değeri hesaplamak üzere ROC analizi yapılmıştır. Hesaplamalar için SPSS 22.0 programı kullanılmıştır.
Bulgular: Çalışmaya alınan 215 olgunun, ortalama yaşı 3,5±5,8, 127'si (%59,1) erkek, 88'si (%40,9) kadın olarak saptanmıştır. Olguların 88'inde (%40.9) B12 vitamin düzeyinin <200 pg/ml, 38'inde(%17.7) 200-300 pg/ml, 89'unda (%41.3) >300 pg/ml olduğu görülmüştür. B12 vitamini ile Hcy ve idrar MMA arasında anlamlı düzeyde negatif korelasyon (sırasıyla r=-0.534, r=-0.169) olduğu görülmüştür. B12 vitamin ile Hcy ve idrar MMA arasındaki ilişki istatistiksel olarak anlamlı saptanmıştır (sırasıyla p<0.001, p=0.013). B12 vitamini için Hcy 15 µmol/L kesme değeri alınarak ROC analizi yapılmış ve %81.5 duyarlılık ve %74.5 özgüllük ile B12 vitamini için kesme değeri 185.5 pg/ml saptanmıştır (p=<0.001) (AUC=0.820). İdrar MMA'nın olgulardaki dağılımına göre istatistiksel olarak anlamlı en düşük değerin 0,5 mmol/molkreatinin olduğu görülmüştür ve idrar MMA 0.5 mmol/molkreatinin kesme değeri alınarak ROC analizi yapılmış ve %50.5 dutarlılık, %74.2 özgüllük ile B12 vitamini için kesme değeri 234.5 pg/ml saptanmıştır (p=0.010) (AUC=0.645).
Sonuç: Çalışmamız B12 vitamin kesme değeri için süt çocukluğu, oyun çağı ve adölesan dönemi kapsayan yeni bir çalışmadır. B12 vitamin eksikliği, büyüme hızının yüksek olduğu ilk 2 yaşta ve adölesan dönemde (12-18 yaş) diğer çocukluk dönemi yaş gruplarına oranla daha fazla görülmektedir. B12 vitamini, Hcy (özellikle) ve idrar MMA ile negatif korelasyon göstermekte ve her iki metabolitle B12 vitamini arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki olduğu görülmektedir.  İdrar MMA'ya göre Hcy ile B12 vitamini arasında daha güçlü korelasyon olması ve Hcy 15 µmol/L kesme değeri alınarak yapılan ROC analizinde daha yüksek duyarlılık ve özgüllük saptanması nedeniyle B12 vitamini için yeni kesme değeri 185.5 pg/ml kabul edilmiştir. Daha net veriler elde edilmesi için olgu sayısının fazla olduğu yeni çalışmalara ihtiyaç vardır.
Anahtar Kelimeler: B12 vitamin eksikliği, serum B12 vitamini, idrar metilmalonik asit (MMA), homosistein (Hcy)

Abstract:
Introduction and Aim: Vitamin B12 is an essential vitamin that can be synthesized by microorganisms. Vitamin B12 plays a critical role in the synthesis of deoxyribonucleic acid (DNA) and ribonucleic acid (RNA) and B12 deficiency may impair DNA synthesis. B12 deficiency may cause megaloblastic anemia, growth and developmental delay and serious neurological disorders in children. For years, cobalamin  measurement has been shown as the most important parameter in the evaluation of patients suspected of vitamin B12 deficiency. However, because of it shows the only total vitamin B12 value, does not accurately reflect the vitamin B12 status used intracellularly. Functional markers should be measured to show real vitamin B12 deficiency. In our study, we aimed to find a new cut-off value of vitamin B12 deficiency at the cellular level by measuring the related metabolites of vitamin B12 (homocysteine (Hcy) and urine methylmalonic acid (MMA) in our own population (1 month-18 years).
Methods and Materials: 215 cases aged between 1 month -18 years were included in our study. All cases who applied to Behçet Uz Children's Diseases and Surgery Training and Research Hospital Hematology outpatient clinic with vitamin B12 deficiency and metabolic outpatient clinic with vitamin B12 deficiency and simultaneously taken complete blood count, vitamin B12 level, folic acid, homocysteine and urine MMA were included. Definitive indicator of vitamin B12 deficiency; blood homocysteine and urine MMA levels were assumed to be elevated and ROC analysis was performed to calculate the cut-off value for vitamin B12 level. SPSS 22.0 program was used for calculations.
Results: The mean age of the 215 patients included in the study was 3.5 ± 5.8, 127 (59.1%) were male and 88 (40.9%) were female. Vitamin B12 levels were <200 pg / ml in 88 (40.9%), 200-300 pg / ml in 38 (17.7%) and> 300 pg / ml in 89 (41.3%) patients. There was a significant negative correlation between vitamin B12 and homocysteine and urinary MMA (r = -0.534, r = -0.169, respectively). The correlation between B12 vitamin and homocysteine and urinary MMA was statistically significant (p = <0.001, p = 0.013, respectively). In the ROC analysis of homocysteine 15 µmol/L cut-off value, cut-off value was found to be 185.5 pg / ml with 81.5% sensitivity and 74.5% specificity for vitamin B12 (p = <0.001) (AUC = 0.820). According to the distribution of urinary MMA in the cases, the lowest statistically significant value was found to be 0.5 mmol / molcreatin). In the ROC analysis of urine MMA 0.5 mmol/molcreatin cut-off value, cut-off value was found to be 234.5 pg / ml with 50.5% sensitivity and 74.2% specificity for vitamin B12 (p = 0.010) (AUC = 0.645).
Conclusion: Our study is a new study for vitamin B12 cut-off value in infancy, childhood and adolescence. Because of with high growth rates vitamin B12 deficiency is more common in the first 2 years of age and adolescence period (12-18 years) a compared to other childhood age groups. Vitamin B12 was negatively correlated with Hcy (especially) and urine MMA, and there was a statistically significant correlation between them. The new cut-off value for vitamin B12 was accepted to be 185.5 pg / ml due to the stronger correlation between Hcy and vitamin B12 compared to urine MMA and higher sensitivity and specificity in the ROC analysis of Hcy 15 µmol / L. New studies with a large number of cases are needed to obtain clearer data.
Key words: Vitamin B12 deficiency, serum vitamin B12, urine methylmalonic acid (MMA), homocysteine (Hcy)