Yöneticilerin kurumsal sürdürülebilirlik kararlarında etkili olan motivasyonlar: Turizm sektörü üzerine bir araştırma
The motivations of affecting manager's decisions on corporate sustainability: A research on the tourism sector
Yazar: EMİNE ŞARDAĞI
Danışman: PROF. DR. MESUDE CANAN ÖZTÜRK
Anadolu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Halkla İlişkiler ve Reklamcılık Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Halkla İlişkiler = Public Relations ; İletişim Bilimleri = Communication Sciences ; İşletme = Business Administration
Dizin: Kurumsal kuram = Institutional theory ; Kurumsal sürdürülebilirlik = Corporate sustainability ; Motivasyon = Motivation ; Otel yöneticileri = Hotel managers ; Oteller = Hotels ; Paydaş teorisi = Stakeholder theory ; Sürdürülebilir kalkınma = Sustainable development ; Turizm sektörü = Tourism sector

Özet:
Kurumsal sürdürülebilirlik kavramı, kurumların iş süreçlerine ekonomik faydanın yanında çevresel ve sosyal faydayı da dâhil etmesine yönelik bir anlayış olarak ortaya çıkmıştır. Her geçen gün sürdürülebilirlik faaliyetlerinde bulunan kurumların sayılarında artış olduğu görülmektedir. Ancak kurumların neden sorumlu davranışlarda bulunduğuna yönelik akademik ilgi çok az gösterilmiştir. Bu çalışmanın amacı, kurumsal teori ve paydaş teorisi temel alınarak kurumlarda sürdürülebilirlik kararlarının geliştirilmesinde etkili olan motivasyonları belirlemektir. Çalışmada bu amaca ulaşabilmek için öncelikle yapısal bir model oluşturulmuştur. Bu modelde kurumların çevrelerinden, organizasyon yapısından ve yönetim yapısından olmak üzere üç temel faktörün sürdürülebilirlik kararları üzerinde etkili olduğu belirlenmiştir. Kurumsal çevre faktörleri zorlayıcı, taklitçi ve normatif baskılardan oluşurken; organizasyonel faktörler kaynak varlığı, sürdürülebilirlik odaklı kültür ve algılanan fayda olarak ele alınmıştır. Yönetimsel faktörler ise, sorumlu liderlik ve sürdürülebilirliğe yönelik tutumdan oluşmaktadır. Çalışmada belirlenen faktörlerin sürdürülebilirliğin çevresel, ekonomik ve sosyal boyutuyla ilişkisini değerlendirmek için YEM analiz tekniği kullanılmıştır. Araştırmanın verileri Türkiye'deki 4 ve 5 yıldızlı otellerdeki üst düzey 205 yöneticiden elde edilmiştir. Araştırmanın sonuçlarına göre, zorlayıcı ve normatif baskıların sürdürülebilirliğin üç boyutu üzerinde etkisi bulunurken; taklitçi baskılarda bu etkinin olmadığı belirlenmiştir. Bununla birlikte kaynak varlığı ve sürdürülebilirlik odaklı kültürün sürdürülebilirliğin üç boyutu üzerinde anlamlı etkisi bulunmasına rağmen; algılanan faydanın sadece ekonomik sürdürülebilirlik üzerinde etkisi olduğu ortaya çıkmıştır. Son olarak, sürdürülebilirliğe yönelik tutum ile sorumlu liderliğin çevresel ve sosyal sürdürülebilirlik üzerinde anlamlı etkisi bulunurken; ekonomik sürdürülebilirlik üzerinde etkisi olmadığı belirlenmiştir.

Abstract:
The concept of sustainability besides the economic benefit of the business processes of the institutions, has emerged as an understanding that includes environmental and social benefits, too. The number of institutions engaged in sustainability activities appear to increase day by day. However, little academic interest has been shown towards why the institutions act responsibly. The aim of this study is to determine the motivations which are effective in the development of sustainability decisions based on the institutional and stakeholder theories. In order to reach this aim, firstly a structural model has been formed. In this model, it has been determined that institutions are effective on the sustainability of the three basic factors as environmental, structural and managerial. While the factors of the institutional environment consist of the pressures of coercive, mimetric and normative; organizational factors have been handled as resource availability, sustainability-oriented culture and perceived usefulness. As for the managerial they consist of responsible leadership and sustainability oriented attitudes. The YEM analysis technique has been used in order to evaluate the relationship of the factors determined in the study with the size of environmental, economical and social sustainability. The data of the research has been obtained from 205 senior managers of 4 and 5 stars hotels in Turkey. According to the results of the research, while the coercive and normative pressures affect three dimensions of the sustainability; this affection has not existed on the mimetric pressures. However, although resource availability and sustainability-oriented culture affect the three dimensions of sustainability significantly; it has been determined that perceived benefit has an effect only on economic sustainability. Finally, sustainability-oriented attitude and responsible leadership have a significant impact on the environmental and social sustainability; it has been determined that there has not been such an impact on the economical sustainability.