Farklı egzersiz modalitelerinin beyin fonksiyonları üzerine etkisinin incelenmesi
Investigation of the effects of different exercise modalities on brain functions
Yazar: ÖZGÜR EKEN
Danışman: PROF. DR. MUHAMMED EMİN KAFKAS
İnönü Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Spor = Sports
Dizin: Beyin = Brain ; Beyin fonksiyonları = Brain functions ; Egzersiz = Exercise ; Hücreler = Cells ; Mitokondriler = Mitochondria ; Nöronlar = Neurons

Özet:
Amaç: Bu çalışmanın amacı farklı egzersiz modalitelerinin beyin fonksiyonları üzerine etkisinin incelenmesidir. 
Materyal ve Metot: Gönüllüler "kontrol (KNT)" (n:12, yaş: 22.00±1.65 yıl; boy: 178.83±6.32cm; vücut ağırlığı: 70.08±8.92kg), "Düşük Yoğunluklu Aralıklı Antrenman (LIIT)" (VO2maks= %57-64) grubu (n:12, yaş: 22.66±2.74 yıl; boy 176.41±6.22 cm; vücut ağırlığı: 68.14±7.38 kg) ve "Yüksek Yoğunluklu Aralıklı Antrenman (HIIT)" (VO2maks= %85-90) grubu (n:12, yaş: 20.83±2.32 yıl; boy 177.08±5.26 cm; vücut ağırlığı: 72.40±11.34 kg) olmak üzere oluşturuldu. LIIT ve HIIT egzersiz gruplarındakiler 8 egzersizi, antrenman birimlerinde 3 set, setler arası dinlenme aralıkları 3 dakika ve egzersizlerden her biri 20 saniye yüklenme 20 saniye dinlenme şeklinde 4 hafta boyunca haftada 2 birim yineledi. VO2maks, beyin kaynaklı nörotrofik faktör (BDNF), tirozin kinaz reseptör B (TrKB), vasküler endotyel büyüme faktörü (VEGF), peroksizom proliferatör ile aktive olan reseptör-gama koaktivatörü (PGC-1α) ve İrisin değerleri, yapılan egzersiz öncesi (istirahat seviyesi), egzersizin hemen sonrası (egzersizin akut etkisi), tüm egzersizlerin bitiminden sonra belirlendi.     
Bulgular: Protokollerde zamansal etki, egzersiz x zaman etkisi, grup etkisi açısından Yo Yo IR-1, VO2maks, serum BDNF, VEGF, PGC1α, İrisin, TrKB parametrelerinde 3 protokolde de anlamlı fark bulundu (p<0.05). LIIT ve HIIT gruplarında incelenen tüm parametrelerde en fazla artış ön test ile son test arasında belirlendi. Parametreler arasındaki artışların en fazlası HIIT grubunda görüldü. 
Sonuç: Araştırmada incelenen değerlerde olumlu yönde artış sağlanmak isteniyorsa HIIT ve LIIT egzersizleri önerilebilir.

Abstract:
Aim: The aim of this study is to examine the effects of different exercise modalities on brain functions
Material and Method: Volunteers consist of "control (KNT)" group (n: 12, age: 22.00 ± 1.65 years; height 178.83 ± 6.32cm; body weight: 70.08 ± 8.92kg), "Low Intensity Interval Training (LIIT)" group (VO2max = 57-64%) (n: 12, age: 22.66 ± 2.74 years; height 176.41 ± 6.22 cm; body weight: 68.14 ± 7.38 kg) and "High Intensity Interval Training (HIIT)" group (VO2max = 85-90%) (n: 12, age: 20.83 ± 2.32 years; height: 177.08 ± 5.26 cm; body weight: 72.40 ± 11.34 kg). LIIT and HIIT exercise groups consisted 8 exercises in 3 sets in training units, 3 minutes rest in each sets, 20 seconds of work and 20 seconds of rest in each exercise, 2 units per week for 4 weeks. VO2max, brain derived neurotrophic factor (BDNF), tyrosine kinase receptor B (TrKB), vascular endothelial growth factor (VEGF), peroxisome proliferator activated receptor-gamma coactivator (PGC-1α), Irisin values were determined before exercise (resting level), just after exercise (acute effect of exercise), after the end of all exercises.    
Results: There was a significant difference in the parameters of YoYo IR-1, VO2max, serum BDNF, VEGF, PGC1α, irisin, TrkB in all 3 protocols (p <0.05) in terms of time effect, exercise x time effect, group effect. The highest increase in all parameters examined in the LIIT and HIIT groups was determined between the pre-test and the post-test. The highest increases among parameters were seen in the HIIT group.
Conclusion: HIIT and LIIT exercises can be recommended if it is desired to achieve a positive increase in the values examined in the study.