İlaç dozu hesaplamada mobil teknoloji kullanımının yenidoğan hemşirelerinin ilaç doz hesaplama sürecine etkisi
The effect of using mobile technology in drug dosage calculation on neonatal nurses' drug dose calculation process
Yazar: VİLDAN KAYA
Danışman: PROF. DR. DİLEK YILDIZ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Gülhane Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Bu araştırma, yenidoğan hemşireliğinde ilaç dozlarının hesaplanmasına yönelik "Yenidoğan İlaç Dozu Hesaplama Mobil Uygulaması" nın geliştirilmesi ve uygulamanın etkinliğinin değerlendirilmesi amacıyla planlanmıştır. Mobil uygulamanın etkinliğini değerlendirmek için; mobil uygulamanın ilaç doz hesaplama süreci puanlarına, hemşirelerin ilaç uygulama becerisine yönelik öz yeterliklerine ve bireysel yenilikçiliklerine etkisi incelenmiştir. Araştırma, nicel araştırma yöntemlerinden ön test-son test kontrol gruplu izlemsel randomize kontrollü çalışma olarak yürütülmüştür. Araştırmanın örneklemini Yenidoğan Yoğun Bakım Ünitesi'nde çalışmakta olan 62 (30 Müdahale ve 32 Kontrol) yenidoğan hemşiresi oluşturmuştur. Veri toplama formları; Kişisel Bilgi Formu, İlaç Doz Hesaplama Sürecini Değerlendirme Formu, Bireysel Yenilikçilik Ölçeği, Genel Öz Yeterlik Ölçeği ve İlaç Doz Hesaplama Mobil Uygulamasını Değerlendirme Formu'dur. Mobil uygulama; ilaç etken madde ve piyasa isimleri, karıştırılabilen sıvılar, sulandırma yönergeleri ve sıvı miktarları, kuru toz hacimleri, uygulama hızı, ilaca özgü uyarılardan oluşan doz hesaplama modülünü içermektedir. Müdahale grubundaki hemşireler iki ay boyunca geliştirilen mobil uygulamayı kullanarak doz hesaplaması yapmışlardır. Müdahale grubundaki hemşirelerin doz hesaplama süreci değerlendirme puanları anlamlı düzeyde azalmıştır (p<0,05). Müdahale grubundaki hemşirelerin; bireysel yenilikçilik düzeylerinde anlamlı bir değişme olmamıştır (p>0,05). Ancak müdahale grubundaki hemşirelerin; fikir önderliği yapabilme düzeylerinin ve risk alma davranışlarının attığı, değişime karşı dirençlerinin azaldığı bulunmuştur(p<0,05). Müdahale grubundaki hemşirelerin; genel öz yeterlik düzeyleri anlamlı düzeyde yüksektir (p<0,05). Sonuç olarak, Doz Hesaplama (YİDHU) mobil uygulamasının yenidoğan hemşirelerinin ilaç doz hesaplama sürecindeki yetkinliklerini artırma ve öz yeterlik düzeylerini iyileştirme potansiyeline sahip olduğu görülmektedir. YYBÜ'de ilaç doz hesaplamalarında Doz Hesaplama (YİDHU) mobil uygulamasının kullanımı önerilmektedir.

Abstract:
This study is designed to develop a "Newborn Medication Dosage Calculation Mobile Application" for calculating medication doses in neonatal nursing and to evaluate the effectiveness of the application. To assess the effectiveness of the mobile application, its impact on the scores of the medication dosage calculation process, nurses' self-efficacy in medication administration skills, and individual innovativeness were examined. The research was conducted using quantitative research methods through a pre-test-post-test control group quasi-experimental randomized controlled trial. The sample of the study consisted of 62 neonatal nurses (30 intervention and 32 control) working in the Neonatal Intensive Care Unit. Data collection forms included the Personal Information Form, Medication Dosage Calculation Process Evaluation Form, Individual Innovativeness Scale, General Self-Efficacy Scale, and Medication Dosage Calculation Mobile Application Evaluation Form. The mobile application incorporates a dosage calculation module comprising active ingredients and market names of medications, mixable liquids, dilution instructions, liquid quantities, dry powder volumes, implementation rates, and specific warnings for the medication. Nurses in the intervention group utilized the mobile application for dose calculations over a two-month period. The intervention group nurses' scores for the medication dosage calculation process evaluation significantly decreased (p<0.05). There was no significant change in the individual innovativeness levels of nurses in the intervention group (p>0.05). However, it has been found that the nurses in the intervention group demonstrated an increase in their ability to opinion leadership and risk-taking behaviors, as well as a decrease in their resistance to change (p<0.05). The general self-efficacy levels of nurses in the intervention group were significantly higher (p<0.05). As a result, it is observed that the Newborn Medication Dosage Calculation mobile application (NMDCMA) has the potential to enhance the competence of neonatal nurses in the medication dosage calculation process and improve their self-efficacy levels. The use of the Newborn Medication Dosage Calculation mobile application (NMDCMA) is recommended for medication dosage calculations in the Neonatal Intensive Care Unit.