Toplu beslenme hizmeti verilen merkezlerde kullanilan el kurutma makinalarinin el hijyeni üzerine etkisinin i̇ncelenmesi
Assessment of the hand hygiene efficacy of the hand dryers used in the food service system centers
Yazar: SERKAN KASAPOĞLU
Danışman: YRD. DOÇ. DR. DERYA DİKMEN
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Alışveriş merkezleri = Shopping centers ; Bakteriler = Bacteria ; El = Hand ; El yıkama = Hand disinfection ; Hijyen = Hygiene ; Yemekhaneler = Refectories

Özet:
Bu çalışma, Ankara'da yoğun olarak kullanılan 8 alışveriş merkezinin (AVM) toplu beslenme hizmeti verilen katlarında bulunan tuvaletlerde yer alan el kurutma makinalarının el hijyeni üzerine etkisini araştırmak amacı ile gerçekleştirilmiştir. Çalışmada önce eller hijyenik el yıkama ilkelerine uygun olarak en az 20 saniye süresince yıkanmış ve kurutmadan ellerden sürüntü örneği alınmıştır. Daha sonra kurutma makinalarında 40 saniye süre ile kurutulmuş ellerden ve el kurutma makinalarının hava üfleyen bölümünden (ağız) sürüntü örneği alınmıştır. Ardından makinaların doğrudan hava üfleyen bölümlerinden 40 saniye süre ile hazır besi yerlerine ekim sağlanmıştır. Analiz sonucunda toplam koliform bakteri, ıslak elde (İECCC):0.000 kob/petri,  kuru elde (KECC):0.000 kob/petri,  havada (HCCC): 3.437 kob/petri ve sürüntüde (SCCC):5.250 kob/petri olarak bulunmuştur. Staphylococcus aureus ise ıslak elde (İEBPA):0.125 kob/petri, kuru elde KEBPA:64.125 kob/petri, havada HBPA:26.375 kob/petri ve sürüntüde SBPA:388.750 kob/petri olarak saptanmıştır. Toplam bakteri sayımı, ıslak elde (PCA):0.687 kob/petri, kuru elde KEPCA:48.750 kob/petri, havada HPCA:35.625 kob/petri, ve sürüntüde SPCA:595.000 kob/petri olarak bulunmuştur. El kurutma makinalarının ağzından alınan sürüntü, üflediği hava ve makinalarda kurutulan eldeki bakteri oranı arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunmuştur (p<0.05). El kurutma makinalarının ağız kısımlarında S. aureus ve toplam bakteri yükünün fazla olduğu ve filtresiz hava üfleme makinalarındaki bakteri oranının filtreli olanlara göre daha yüksek olduğu saptanmıştır (p<0.05). Sonuç olarak eller hijyen kurallarına göre uygun olarak yıkansa bile, AVM'in yiyecek içecek katlarında bulunan el kurutma makinalarının kullanılmasının ardından el hijyeninin olumsuz etkileneceği saptanmıştır.

Abstract:
This study was conducted to assess the effect on the hand hygiene of the hand dryers which is placed in the toilets of the food courts food service systems of the 8 shopping centers found in Ankara. In this study first hands washed according to the principles of hygienic hand washing for at least 20 seconds and before drying swab samples were taken from hands and the air blowing point (mouth) of the hand dryer  . Then hands were dried for 40 seconds and swab samples were taken again . After then medium plates were placed under the hand dryer for 40 seconds.  Mean teria obtained as the result of the agar count were calculated. Total coliform bacteria of the wet hand, dried hand, air blown and the mouth of the dryer were (iECCC):0.000 cfu/petri, (KECC):0.000 cfu/petri,  (HCCC): 3.437 cfu/petri, (SCCC):5.250 cfu/petri respectively.  Staphylococcus aureus was found in wet hand (iEBPA):0.125 cfu/petri, in dried hand (KEBPA):64.125 cfu/petri, in air blown (HBPA):26.375 cfu/petri, and swap (SBPA):388.750 cfu/petri. Total bacteria count results were (PCA):0.687 cfu/petri in wet hand, (KEPCA):48.750 cfu/petri in dired hand, (HPCA):35.625 cfu/petri in air blown,  and  SPCA:595.000 cfu/petri in swap samples. There was a statistical difference between the samples from mouth of the dryer, air blown and the dried hands dried with hand dryer (p<0.05).  S. aureus and total bacteria load in the mouth of the hand dryer was high. The bacterial count was higher in the unfiltered hand dryers than the filtered ones (p<0.05).  As a result it was found that whether the hands washed according to the rules of the hygienic way, drying the hands with hand dryers could be a reason for bacterial contamination.