Endometriozisli kadınlarda koagülasyon parametrelerinin ve sistemik inflamatuar oranlarının araştırılması
Investigation of the role of coagulation parameters and systemic inflammatory ratios in women with endometriosis
Yazar: ELVAN ÖZTÜRK
Danışman: PROF. DR. ABDULKADİR TURGUT
İstanbul Medeniyet Üniversitesi / Göztepe Prof. Dr. Süleyman Yalçın Şehir Hastanesi / Kadın Hastalıkları ve Doğum Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology
Dizin: Endometriyoz = Endometriosis ; Endometriyum = Endometrium ; Kadınlar = Women ; Koagülasyon = Coagulation ; Teşhis = Diagnosis ; İnflamasyon = Inflammation

Özet:
Amaç: Endometriozisi olan kadınlarda, normal pelvik anatomisi olan sağlıklı kadınlara kıyasla inflamatuar belirteçlerin (c reaktif protein, NLR, PLR) ve pıhtılaşma parametrelerinin (PT, APTT, INR, PLT) düzeylerini ve bunların korelasyonlarını belirlemek ve bu parametrelerin tanı için yardımcı biyobelirteçler olarak nasıl kullanılabileceğini araştırmak hedeflendi.
Gereç ve Yöntem: Retrospektif bu çalışma, laparotomi veya laparoskopik cerrahi ile ameliyat olmuş endometriozis tanısı alan (n:101) ve endometriozis veya herhangi bir jinekolojik hastalığı olmayan kontrasepsiyon amacıyla tüp ligasyonu uygulanan sağlıklı kontrol (n:101) olmak üzere 202 katılımcı ile gerçekleştirildi. Hasta ve kontrol grupları için dahil edilme kriterleri içinde 18-50 yaşta reprodüktif çağda olmak, normal karaciğer ve böbrek fonksiyon testlerine sahip olmak yer aldı. Endometriozis tanısı, pelvik lezyonların laparotomi veya laparoskopik cerrahi ile gözle görülmesi ve ektopik endometrial gland ve stromal dokunun histopatolojik olarak kanıtlanması ile kondu. Endometriozis evrelemesi, revize-ASRM kalsifikasyonuna göre cerrahi operasyon notları incelenerek yapıldı. Kontrol grubu, kontrasepsiyon amacıyla laparaskopik bilateral tüp ligasyonu yapılan, tubal patoloji nedeniyle cerrahiye alınan ve histopatolojik olarak endometriozis olmadığı kanıtlanan sağlıklı olgulardan oluştu. Dışlama kriterleri içinde, postmenopozal dönem, son 3 ay içinde oral kontraseptif, steroid hormon, antidiyabetik, glukokortikoid, antineoplastik ajan kullanmış olmak, akut veya kronik devamlı inflamatuar hastalık varlığı, bilinen koagülasyon anomalisi, otoimmun ve/veya diğer sistemik hastalık varlığı, cerrahi zamanında anti-platelet veya antikoagulan tedavi alınması, jinekolojik veya jinekolojik olmayan malignite varlığı, servikal intraepitelyal neoplazi, endometriyal hiperplazi ve borderline over tümörü tanısı ve sigara kullanımı yer aldı. Dahil edilen hastaların antropometrik ve demografik parametreleri kayıt edildi. Hastalarda koagülasyon ve inflamatuvar parametreleri olarak protrombin zamanı,aktive parsiyel tromboplastin zamanı, INR (international normalized ratio), trombosit, MPV, RDW, PDW, nötrofil sayıları, lenfosit sayıları, nötrofil/lenfosit oranları, platelet/lenfosit oranları, c reaktif protein ve CA125 değerleri kayıt edilip sonuçlar incelendi.Bulgular: Kontrol grubunun gravide ve parite değerleri endometriozis hastalarına göre anlamlı daha yüksek (p<0,001) bulundu. Endometriozisli hastalarda dismenore (p<0,001), adenomyozis (p=0,002) ve endometrioma (p<0,001), PLT (p=0,003), RDW (p=0,004), PLR (p<0,001) ve CA125 (p=0,016) değerleri kontrol grubuna göre anlamlı daha yüksek izlendi. Edometriozisli hastalar evrelerine göre değerlendirildiğinde evre 3-4 olan hastalarda endometriomanın daha sık görüldüğü saptandı (p<0,001). Hastalarda laboratuvar parametrelerinin endometriozisi tahmininde ayırt edici performansının belirlenmesi amacıyla ROC analizi yapıldı ve PLT (AUC=0,619 [%95 GA: 0,548-0,686]; p=0,002; Şekil 1), RDW (AUC=0,618 [%95 GA: 0,548-0,686]; p=0,003; Şekil 2), PLR (AUC=0,648 [%95 GA: 0,578-0,714]; p<0,001; Şekil 3) ve CA125 (AUC=0,820 [%95 GA: 0,733-0,888]; p=0,005; Şekil 4) endometriozis için ayırt edici faktör olarak belirlendi. Hastalarda endometriozis oluşumunu etkileyen risk faktörleri çok değişkenli lojistik regresyon analizi ile artan yaş (OR: 1,094; %95 GA: 1,035-1,157; p=0,002), azalan gravide (OR: 0,708; %95 GA: 0,517-0,969; p=0,031), azalan parite (OR: 0,593; %95 GA: 0,371-0,949; p=0,029) ve artan PLR değerlerinin (OR: 1,018; %95 GA: 1,007-1,029; p=0,001) endometriozis riskini arttırdığı gözlendi.Sonuç: Endometriozis formları olan kadınların gebelik ve doğum oranlarının sağlıklı kadınlara oranla daha düşük olduğu, dismenore şikayetinin belirgin anlamlı olduğu bulundu. CA125 değerinin endometriozis için güçlü bir belirteç olduğunu doğruladı. Hastalarda koagülasyon ve inflamatuvar parametrelerinden PLT, RDW ve PLR sonuçlarıyla endometriozisin ilişkili olduğu sonucuna ulaşıldı. Yaş ile PT ve INR arasında negatif yönde zayıf bir korelasyon sonucuna ulaşıldı. Endometriozisli hastalarda inflamatuvar belirteçlerin ve koagülasyon parametrelerinin düzeylerini ve korelasyonunu belirlemek için daha geniş hasta gruplarında çalışma yapılmasına ihtiyaç vardır.
Anahtar Kelimeler: Endometriozis, Endometrioma, Tanı, Gravide-parite, İnflamasyon, Koagülasyon.

Abstract:
Aim: It was aimed to determine the levels of inflammatory markers (crp, NLR, PLR) and coagulation parameters (PT, APTT, INR, PLT) and their correlations in women with endometriosis compared to healthy women with normal pelvic anatomy, and to investigate how these parameters can be used as adjunctive biomarkers for diagnosis.
Material and method: This retrospective study was conducted with 202 participants, including endometriosis (n: 101) who underwent laparotomy or laparoscopic surgery, and healthy control (n: 101) who underwent tubal ligation for contraception without endometriosis or any gynecological disease. Patients aged 18-50 years, non-pregnant, with no known hepatic or renal dysfunction were included. Due to the possibility of interaction with serum CA125 levels and hematological parameters; patients above reproductive age, those who have received medical treatment for endometriosis before, those with a history of pelvic surgery, those with a history of pelvic inflammatory disease, patients with pathological examination of the operation material, myoma uteri, adenomyosis, endometrial polyp, endometrial hyperplasia or borderline ovarian tumor, infectious disease or patients with chronic or acute inflammatory disease, smokers, patients with autoimmune or systemic disorders, and patients with gynecological or non-gynecological malignancies were excluded from the study. The classification of the American Society for Reproductive Medicine was used for the classification of patients with endometriosis. Anthropometric and demographic parameters of the included patients were recorded. Coagulation and inflammatory parameters in patients are prothrombin time, activated partial thromboplastin time, INR (international normalized ratio), platelet, MPV, RDW, PDW, neutrophil counts, lymphocyte counts, neutrophil/ lymphocyte ratios, platelet/lymphocyte ratios, c reactive protein and CA125 values were recorded and the results were analyzed.
 
Results: Gravity and parity values of the control group were found to be significantly higher than those of the endometriosis patients (p<0.001). In patients with endometriosis, dysmenorrhea (p<0.001), adenomyosis (p=0.002) and endometrioma (p<0.001), PLT (p=0.003), RDW (p=0.004), PLR (p<0.001) and CA125 (p=0.016) values were significantly higher than the control group. When patients with endometriosis were evaluated according to their stages, it was found that endometrioma was more common in patients with stage 3-4 (p<0.001). ROC analysis was performed to determine the differential performance of laboratory parameters in predicting endometriosis in patients, and PLT (AUC=0.619 [95% CI: 0.548-0.686]; p=0.002; Figure 1), RDW (AUC=0.618 [95% CI: 0.548-0.686]) ]; p=0.003; Figure 2), PLR (AUC=0.648 [95% CI: 0.578-0.714]; p<0.001; Figure 3) and CA125 (AUC=0.820 [95% CI: 0.733-0.888]; p= 0.005; Figure 4) was determined as the distinguishing factor for endometriosis. The risk factors affecting the formation of endometriosis in patients were increased by multivariate logistic regression analysis (OR: 1.094; 95% CI: 1.035-1.157; p=0.002), decreasing gravity (OR: 0.708; 95% CI: 0.517-0.969; p=0.031). decreasing parity (OR: 0.593; 95% CI: 0.371-0.949; p=0.029) and increasing PLR values (OR: 1.018; 95% CI: 1.007-1.029; p=0.001) were observed to increase the risk of endometriosis.
Conclusions: It was found that the pregnancy and delivery rates of women with endometriosis forms were lower than healthy women, and dysmenorrhea complaint was significantly significant. Confirmed that CA125 value is a strong marker for endometriosis. It was concluded that the coagulation and inflammatory parameters of the patients were associated with PLT, RDW and PLR results and endometriosis. There was a weak negative correlation between age and PT and INR. Studies with larger patient groups are needed to determine the levels and correlations of inflammatory markers and coagulation parameters in patients with endometriosis.
Keywords Endometriosis, Endometrioma, Diagnosis, Gravide-parity, Inflammation, Coagulation.