Üniversite öğrencilerinin duygusal yeme davranışlarının ve duygusal iştahlarının incelenmesi
Evaluation of emotional eating behaviors and emotional appetite of college students
Yazar: EZGİ TANRIVERDİ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ METEHAN ÇELİK
Çağ Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Beslenme davranışı = Feeding behavior ; Duygu = Emotion ; Üniversite öğrencileri = University students ; İştah = Appetite

Özet:
Duygular, davranışlarımızı yönlendiren en önemli ve güçlü kaynaklardan birisi olduğu gibi yemekle olan ilişkimizde de etkisi büyüktür. Yeme davranışı, bazen bireylerin duygularından kaynaklanabilmektedir. Üniversite öğrencilerinin içinde bulunduğu dönem, yetişkinliğe geçiş aşaması olup, çocukluk çağı sonrası ilk basamaktadır. Hem ailelerinden ayrılmaları hem de kendi özgür tercihlerini daha belirgin biçimde yapmaya başlamaları ve dış etkilere daha fazla maruz kalmaları, beslenmeleri açısından yeni bir dönem açmaktadır. Bu çalışmada üniversite öğrencilerinin duygusal yeme davranışlarının duygusal iştahları üzerine etkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırma nicel araştırma yöntemlerinde bir çalışma olup, ilişkisel tarama modelinde gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın evreni Çankırı Karatekin Üniversitesi'nde öğrenim gören öğrencilerden oluşmaktadır. Araştırmanın örneklemi ise kredi yurtlar kurumunda kalan 18-22 yaş arası 200 kadın ve 200 erkek öğrenciden oluşmaktadır. Katılımcıların demografik özellikleri, antropometrik ölçümleri, duygusal iştahları (Duygusal İştah Anketi) ve duygusal yeme davranışları (Duygusal Yeme Ölçeği) verileri değerlendirilmiştir. Duygusal Yeme Ölçeği ve Duygusal İştah Anketi arasındaki ilişkinin belirlenebilmesi için korelasyon analizi yapılmış ve pearson korelasyon katsayısı elde edilmiştir. Cinsiyete ve şu andaki kilodan memnun olma durumuna göre, yemek yemeyi etkileme durumunun anlamlı farklılık gösterip göstermediği tek yönlü varyans analizi ve bağımsız gruplarda t testi ile incelenmiştir. Kadın ve erkeklerde duygusal yeme davranışlarının duygusal iştahlarını etkileme durumu regresyon modelleri kurularak incelenmiştir. Araştırma sonucunda katılımcıların duygusal durumlarının, yemek yemeyi etkileme durumuna göre; gerginlik durumlarında yeme, olumsuz duygularla başa çikabilmek için yeme ve uyaran karşısında kontrol gibi alt boyutlarında farklılaşma olduğu tespit edilmiştir. Katılımcıların duygusal durumunun yemeyi etkileyip etkilemediğine yönelik olarak; negatif duyguların anlamlı düzeyde farklılık gösterdiği görülmektedir. Katılımcıların duygusal yeme ölçeği alt boyutlarının tamamının, cinsiyete göre anlamlı farklılaştığı tespit edilmiştir. Katılımcıların gerginlik durumlarında yeme, olumsuz duygularla başa çıkabilmek için yeme ve kendini kontrol edebilme alt boyutları şu andaki kilo ile ilgili düşünceye göre anlamlı farklılık gösterdiği tespit edilmiştir. Katılımcıların duygusal iştah anketinin şu anki kilo hakkındaki düşüncelere göre değişimi; negatif duygu ve negatif toplam alt boyutlarının şu andaki kilo hakkındaki düşüncelere göre anlamlı düzeyde farklılık gösterdiği, tespit edilmiştir.

Özet olarak bu araştırmada üniversite öğrencilerinin duygusal durumlarının yeme alışkanlıkları üzerine olan etkisi araştırılmış olup elde edilen verilerin analizi sonucunda anlamlı sonuçlar elde edilmiştir. Üniversite çağı bir bireyin hayatında yeni bir zaman dilimine geçişi oluşturur ve bu dönemde duygusal davranışlar pek çok etkenle beraber bu süreci etkilemektedir.

Anahtar kelimeler: Duygu, iştah, duygusal yeme davranışı, beslenme

Abstract:
Emotions are the leading predictor of eating habits as much as it is to our behaviors. Eating behaviors and habits are largely affected by a person's emotional status. College starts off right after the childhood period and is the first step towards adulthood. This phase encompasses a time period where a person leaves their family and starts to make independent decisions. However they are also largely affected by external factors which in return start of a new dietary behavior. This study aims to evaluate the emotional eating behaviors and emotional appetite of college students.

This is a quantitative study where a relational screening model was carried out. The population of the study are students of Cankiri Karatekin University. 200 female and 200 male students aged between 18-22 who reside in the college dormitory were chosen as the sample of the study. Demographic characteristics, anthropometric measurements, emotional appetites (Emotional Appetite Questionnaire) and emotional eating behaviors (Emotional Eating Scale) data of the participants were evaluated. To determine the relationship between the Emotional Eating Scale and the Emotional Appetite Questionnaire, a correlation analysis was performed and a pearson correlation coefficient was obtained.

In accordance to gender and satisfaction with their current weight, one-way analysis of variance and independent group T test were used to analyze their effect on eating behaviors. The affect of emotional eating behaviors of girls and boys on their emotional appetites was examined by establishing regression models.

The evaluation of data obtained within this study revealed that according to the emotional state of the participants, their eating behavior changed dramatically and there were various subgroups to these behaviors such as eating in tension situations, control against eating and stimulus in order to deal with negative emotions. When specifically evaluating negative emotions' effect on eating behaviors there was a statistically significant result. It was determined that all of the sub-dimensions of the emotional eating scale of the participants differed significantly by gender.

There was a statistically significant result as well when the subjects' eating habits during anxious periods, dealing with negative emotions and control against eating were evaluated against their satisfaction of their current weight. The participants were also evaluated for changes in their emotional appetites (Emotional Appetite Questionnaire) compared to their satisfaction of their current weight along with negative emotions and its sub-dimensions where a statistically significant result was also obtained.

In short, this study aimed to enlighten the effect of emotion on eating behaviors of college students and the data obtained here within revealed statistically significant results when these parameters were evaluated and compared. Going to college starts of a new time frame in the lives of all students and emotions are a main determinant in this period of time along with many other factors.

Keywords: Emotion, appetite, emotion eating behavior, dietary habits