Farklı zemin tiplerinin esmer sığırlarda süt verimi ve süt kompozisyonu ile bazı davranış özellikleri üzerine etkileri
The effects of different types floor on milk yield, milk composition and behaviorual traits of brown swiss cows
Yazar: RIDVAN KOÇYİĞİT
Danışman: PROF. DR. NACİ TÜZEMEN
Atatürk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Zootekni Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2014
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışmada, farklı zemin tiplerinin Esmer süt sığırlarında süt verimi, süt kompozisyonu, sütteki somatik hücre sayısı, davranış özellikleri, temizlik skorları, mikroorganizma sayıları ve stres hormonları üzerine etkileri araştırılmıştır. Denemin hayvan materyali Atatürk Üniversitesi Ziraat Fakültesi Araştırma ve Uygulama Çiftliği Sığırcılık Şubesinde bulunan 33 baş sığır oluşturmuştur. Deneme beton, kauçuk ve matress olmak üzere 3 grup oluşturulmuştur. Deneme sonunda elde edilen verilere göre sabah, akşam ve toplam süt verimi bakımından farklılıklar önemsiz bulunmuştur (P>0,05). Süt kompozisyonu bakımından süt yağı, donma noktası ve pH'da gruplar arasında bir farklılık olmamış (P>0,05) ancak yağsız kuru madde, yoğunluk, protein, laktoz, kül bakımından farklar önemli bulunmuştur (P<0,05). Somatik hücre sayısı bakımından bir farklılık olmamıştır (P>0,05). Davranış özellikleri bakımından zemin grupları arasındaki farklar yatma davranışı, ayakta durma davranışı ve ayakta ruminasyon davranışı çok önemli (P<0,01), yem yeme ve su içme davranışları önemli (P<0,05) ve yatarak ruminasyon davranışı önemsiz bulunmuştur (P>0,05). Temizlik skorları bakımından farklılıklar çok önemli bulunmuştur (P<0,01). Stres hormonları bakımından zemin grupları arasında kortizol hormonu önemli bulunmuş (P<0,05), epinefrin hormonu ve glukoz bakımından muamele grupları arasındaki farklılıklar önemsiz olmuştur (P>0,05). Streptokok ve Koliform sayıları bakımından gruplar arasında bir farklılık olmamıştır (P>0,05). Araştırma sonunda matress zemin tipinin bağlı kapalı ahırlarda barındırılan sağmal Esmer sığırlarında kullanılması tavsiye edilmiştir.

Anahtar Kelimeler: Esmer Sığır, Süt Verimi, Süt Kompozisyonu, Somatik Hücre, 
Beton, Kauçuk, Matress

Abstract:
The study was conducted to determine effects of different types floor on the  milk yield, milk composition, somatic cell count, behavioural properties, cleaning situations, microorganism count and levels of stress hormones of Brown Swiss cows. The experiment was carried out at the Research Farm of the Collage of Agriculture at Atatürk University by using 33 Brown Swiss cows. The cows were allocated to three groups called as concrete, rubber mat and mattress groups. The results have shown that there were statistically insignificant differences between groups for morning milk, evening and total milk yield (P>0,05). Milk fat, freezing point and pH were also insignificant between groups (P>0,05). However there was significant differences between groups in terms of percentage of solid not fat, density, protein, lactose and ash between groups (P<0,05). Somatic cell counts between groups were not significant (P>0,05). Behavioural traits in different types floor groups such as lying, standing, rumination at standing position behaviours were highly significant (P<0,01) among groups, the feeding and drinking behaviours were also significant (P<0,05), but, rumination behaviour at lying positions were not statistically significant (P>0,05). Hygiene scores of the different groups were highly significant (P<0,01). Levels of cortisol hormone among the stress hormones in different groups were significant (P<0,05), however, levels of epinephrine and glucose in the treatment groups were not significant (P>0,05). Streptococci and Coliform counts were not significantly different among groups (P>0,05). As a result of the study, it was concluded that mattress should be recommended for lactating Brown Swiss cows cattle housed in tied closed barn.

Keyword: Browns Swiss, Milk Yield, Milk Composition, Somatic Cell, Concrete, 
Rubber Mat, Mattress