Geriatrik bireylerde periodontal durumun salya belirteçlerine etkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the effect of periodontal status on saliva markers in geriatric individuals
Yazar: AYŞE RABİA IŞIK
Danışman: PROF. DR. ZUHAL YETKİN AY
Süleyman Demirel Üniversitesi / Diş Hekimliği Fakültesi / Periodontoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Diş Hekimliği Uzmanlık, 2019
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Geriatri = Geriatrics ; Gingival hastalıklar = Gingival diseases ; Gingivit = Gingivitis ; Laktoferrin = Lactoferrin ; Laktoperoksidaz = Lactoperoxidase ; Periodontal hastalıklar = Periodontal diseases ; Periodontitis = Periodontitis ; Tükürük = Saliva ; Yaşlılar = Aged

Özet:
Geriatrik Bireylerde Periodontal Durumun Salya Belirteçlerine Etkisinin Değerlendirilmesi
Ükemizde ve dünyada yaşlı nüfus her geçen gün artmaktadır. Yaşam kalitesini artırmak için genel sağlık kadar ağız ve diş sağlığına da verilen önem artırılmalı ve ağız sağlığının ayrılmaz bir parçası olarak periodontal sağlıkla ilgili değerlendirme, önleyici tedbirler alınmalı ve yaşlılara yönelik tedavi tedavi seçenekleri/protokolleri geliştirilmelidir. Çalışmamızda geriatrik bireylerin periodontal durumlarının değerlendirilmesi ve geriatrik popülasyonda görülen farklı periodontal hastalıklarda salya içeriğindeki değişikliklerin olası rolünün incelenmesi amaçlandı. 
Isparta ve çevresinde yaşayan, SDÜ Diş Hekimliği Fakültesi Geriatri Kliniği'ne başvuran, 65 yaş ve üstü 439 bireyden dahil edilme kriterlerine uygun 200 kişi çalışmaya katılmayı kabul etti. Katılımcıların sosyodemografik, antropometrik, medikal, dental ve periodontal parametre değerleri kaydedildi. Bu 200 kişilik gruptan farklı periodontal hastalıkları olan (gingivitis, hafif, orta ve şiddetli periodontitis) 80 kişilik ayrı bir grup oluşturulup bu grupta salya parametre düzeyleri (lizozim, laktoferrin, laktoperoksidaz, sIgA, TAS, TOS, OSI) incelendi. 
İncelenen sosoyodemografik, antropometrik, medikal ve dental parametreler gruplar arasında farklılık göstermedi (p>0,05). Salya parametrelerinden laktoferrin ile laktoperoksidaz, TAS, TOS ve OSI arasında; laktoperoksidaz ile sIgA, TOS, OSI arasında; TOS ile ise TAS ve OSI arasında anlamlı pozitif korelasyonlar belirlendi.  Lizozim ile periodontal parametrelerden CD, KAK, PEYA ve PİYA arasında anlamlı pozitif; laktoferrin ile diş sayısı arasında anlamlı pozitif; laktoferrin ile PEYA ve laktoperoksidaz ile PEYA arasında ise anlamlı negatif korelasyonlar gözlendi (p<0,05). Lizozim düzeyleri şiddetli periodontitis grubunda birbiriyle benzer düzey gösteren diğer üç gruptan anlamlı olarak yüksek bulundu (p<0,05). 
Salya parametrelerinin yaşlı popülasyonda periodontal durum üzerine etkisinin net olarak belirlenebilmesi için farklı grupları içeren farklı dizaynlı çalışmalar yapılması gerekmektedir. Daha da önemlisi ulusal düzeyde yaşlı popülasyonun ağız, diş ve periodontal sağlık durumunun belirlenmesi, bu popülasyona yönelik koruyucu ve tedavi edici sağlık planlarının oluşturulması için geniş popülasyonları değerlendiren kohort çalışmalarının yürütülmesi gerekmektedir.

Anahtar Kelimeler: Yaşlı bireyler, gingivitis, hafif/orta/şiddetli periodontitis, salya, lizozim, laktoferrin, laktoperoksidaz, sIgA

Abstract:
Evaluation of the Effect of Periodontal Status on Saliva Markers in Geriatric Individuals
The percentage of elderly population increase globally and in our country. In order to improve the quality of life, the importance given to oral and dental health as well as general health should be increased; and as an integral part of oral health, periodontal health assessment and preventive measures should be taken and treatment options / protocols for the elderly should be developed. The aim of this study was to evaluate the periodontal status of geriatric individuals and to investigate the possible role of changes in saliva content in different periodontal diseases in the geriatric population.
200 from 439 subjects aged 65 and over living in Isparta and its vicinity, who applied to SDU Faculty of Dentistry Geriatrics Clinic, participated in the study. Sociodemographic, anthropometric, medical, dental and periodontal parameter values of the participants were recorded. A separate group of 80 people with different periodontal diseases (gingivitis, mild, moderate and severe periodontitis) from this group of 200 was constituted and salivary parameter levels (lysozyme, lactoferrin, lactoperoxidase, sIgA, TAS, TOS, OSI) were investigated.
Sociodemographic, anthropometric, medical and dental parameters were found not different between the groups (p>0.05). Significant positive correlations between lactoferrin and lactoperoxidase, TAS, TOS and OSI; between TOS and TAS, OSI were determined (p<0.05). Significant positive correlations were observed between lysozime and periodontal parameters between PD, CAL, PESA and PISA. There was a significant positive correlation between lactoferrin and the number of teeth. PESA; lactoferin and lactoperoxidase showed significant negative correlation. (p<0.05). Significantly higher lysozyme levels were found in the severe periodontitis group than the other three goups (p<0,05), which have similar salivary lysozyme levels (p>0.05). 
In order to determine the effect of saliva parameters on periodontal status in elderly population, different designed studies including different groups (age and periodontal status) should be done. More importantly, cohort studies should be conducted to assess the oral, dental and periodontal health status of the elderly population at the national level, and to establish preventive and therapeutic health plans for this population.

Keywords: Elderly people, gingivitis, mild/moderate/severe periodontitis, saliva, lysozyme, lactoferrin, lactoperoxidase, sIgA