Türk toplumunda epilepsi ve stigmanın değerlendirilmesi, epilepsi hastalarında stigma ve depresyon ilişkisinin araştırılması
Measurement of stigma levels and its correlation with depression levels in patients with epi̇lepsy in Turkey
Yazar: ZERRİN YILDIRIM
Danışman: UZMAN AYTEN CEYHAN DİRİCAN
Sağlık Bakanlığı / İstanbul Bakırköy Prof. Dr. Mazhar Osman Ruh Sağlığı ve Sinir Has. Eğt. ve Arş. Hastanesi / Nöroloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2016
Konu: Nöroloji = Neurology
Dizin: Damgalama = Stigmatization ; Depresyon = Depression ; Epilepsi = Epilepsy ; Türk toplumu = Turkish society

Özet:
AMAÇ: Epilepsi, nöbetlerin yol açtığı psikososyal sonuçlar nedeniyle stigmatizasyonu yüksek olan kronik bir hastalıktır. Epilepside stigma düzeyi ve depresyon ilişkisinin araştırılması, hastalığın çok yönlü incelenmesine ve hastaların yaşam kalitesinin yükseltilmesine olanak sağlayabileceği için büyük önem taşımaktadır. Bu fikirle yola çıktığımız bu çalışmada epilepsi tanılı hastalarımızda stigmatizasyon düzeyinin belirlenmesi, stigmayla sosyodemografik verilerin ve depresif semptomların ilişkisinin değerlendirilmesi amaçlandı.
YÖNTEM: Çalışmaya Bakırköy Ruh ve Sinir Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi Nöroloji Kliniği Epilepsi Polikliniğinde takip edilen 302 epilepsi olgusu alındı. Stigma düzeyini belirlemek amacıyla Türkiye toplumunda geçerlilik ve güvenilirlik çalışması daha önce yapılmış olan 32 soruluk stigma ölçeği kullanıldı (Cronbach alpha 0,915). Depresif semptomları değerlendirmek amacıyla Beck Depresyon Ölçeği kullanıldı. Olguların sosyodemografik özellikleri ve depresyon skorlarıyla stigma skorları arasındaki ilişki araştırıldı. İstatistiksel analizlerde SPSS (Statistics Package of Social Science) 22.0 paket programı kullanıldı.
BULGULAR: Olguların cinsiyeti, medeni durumu, nöbet tipi, nöbet başlangıç yaşı, meslekleri ve aile öyküsüyle stigma skoru arasında anlamlı farklılık gösterilemedi (p>0,05). Nöbet sıklığı ve kullanılan ilaç sayısı arttıkça ayrıca eğitim düzeyi ve gelir düzeyi düştükçe stigma skorunun istatistiksel olarak anlamlı arttığı saptandı (p<0,05). Hasta yaşı ve hastalık süresiyle stigma skoru arasında pozitif bir korelasyon saptandı (p<0,05). Katılımcıların %68,9'u (n=208) stigmatize değil olarak değerlendirilirken, %28,1'i (n=85) orta derecede stigmatize, %3,0'ı (n=9) yüksek derecede stigmatize olarak değerlendirildi. Olguların stigma düzeyini en çok etkileyen faktör sosyal izolasyondu, bunu ikinci sırada ayrımcılık faktörü izlemekteydi. Hastaların stigma skorları yükseldikçe, Beck Depresyon Ölçeği skorları da anlamlı olarak yükselmekteydi (p=0,000 r=0,504).
SONUÇ: Bu çalışmanın sonuçlarına göre olgularımızda önemli bir oranda epilepsiyle ilişkili stigma varlığı saptanmış; stigma ve depresyon arasında pozitif korelasyon olduğu tespit edilmiştir. Epilepsi hastalarında depresyon varlığının stigma ile ilişkili olması, stigmanın tanınması ve düzeyinin anlaşılmasının önemini göstermektedir. 


Anahtar Kelimeler: Epilepsi, Stigma, Depresyon

Abstract:
OBJECTIVE: Epilepsy is a higly stigmatising chronic disorder due to psyhcosocial  problems caused by seizures. To invastigate the correlation between stigma and depression in epilepsy is important because it may allow to examine the disorder multi directionally and  to improve patients quality of life. In this study we aimed to evaluate the level of stigmatisation in our patients with epilepsy and its correlation between sociodemographic features and depressive symptoms. 
METHODS: We studied with 302 patients with epilepsy who are followed at the outpatient neurology clinics of Bakırköy Mental Health and Neurological Disorders Training and Research Hospital. To evaluate the level of stigma we used 32 item stigma scale that conducted earlier for validity and reliability in Turkey (Cronbach alpha 0,915). Beck Depression Inventory is used for to evaluate depressive symptoms. We researched the relation between stigma scores, sociodemographic features and level of depression. SPSS (Statistics Package of Social Science) 22.0 software package is used for statistical analysis. 
RESULTS: There was no correlation between stigma score and gender, marital status, type of seizure, occupation, age of onset of disorder, family history of patients (p>0,05). There was positive correlation between stigma score and frequency of seizure, number of used drugs, age, duration of disorder (p<0,05). There was negative correlation between stigma score and level of income and education (p<0,05). %68,9 of participants (n=208) evaluated non-stigmatised, %28,1 of participants (n=85) evaluated mild stigmatised,  %3,0 of participants (n=9) evaluated high stigmatised. Social isolation and discrimination subscales were the most contributor subscales. There was statistically significant positive correlation between patients stigma scores and Beck Depression Inventory scores (p=0,000 r=0,504). 
CONCLUSION: In conclusion significant number of our patients with epilepsy evaluated stigmatised and higher stigma scores are related to higher depression scores. Relation between depression and stigma shows us the importance of recognising stigma and its level in patients with epilepsy. 


Keywords: Epilepsy, Stigma, Depression