Sınıf öğretmenlerinin görüşlerine göre ilk okuma yazma ders kitabının (2021-2022) incelenmesi (Denizli ili örneği)
The examination of primary reading and writing book (2021-2022) by classroom teachers (Denizli case)
Yazar: ERHAN ORAL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MELTEM ÇENGEL-SCHOVILLE
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Programları ve Öğretimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Ders kitapları = Textbooks ; Okuma-yazma = Reading-writing ; Sınıf öğretmenleri = Class teachers ; İlkokullar = Primary schools

Özet:
Ders kitapları, öğretim programının hedeflerini gerçekleştirmek üzere tasarlanması, dersin bir plan doğrultusunda uygulanmasını sağlaması, kültürel aktarımı sağlaması, ekonomik olarak ulaşılabilir olması gibi özellikleri nedeniyle öğretimin temel kaynağıdır. Kitaplar Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığının belirlediği içerik, öğrenme-öğretme, ölçme ve değerlendirme, dil anlatım ve üslup, teknik tasarım ve düzenleme kriterleri doğrultusunda hazırlanmaktadır. Ders kitaplarının kullanılabilirliğini ve etkililiğini saptamak, eksik yönlerini tespit etmek, kitapların pratik olarak kullanımı sırasında ortaya çıkan sorunları belirlemek önemli görülmektedir. Özellikle kitabı birebir kullanan öğretmenlerin görüşlerini almak, kitapların gelişimi açısından daha da önemlidir. Buradan hareketle çalışmanın amacı sınıf öğretmenlerinin görüşlerine göre ilk okuma yazma ders kitabının (2021-2022) incelenmesidir. Karma araştırma yöntemine göre tasarlanan bu çalışmada 2021-2022 eğitim öğretim yılında Milli Eğitim Bakanlığının ücretsiz olarak dağıtımını yaptığı ders kitabını kullanan Denizli ili Merkezefendi ve Pamukkale merkez ilçelerinde görev yapmakta olan birinci sınıf öğretmenlerinden uygun yöntemlerle belirlenen örneklem seçilmiştir. Araştırmanın nicel boyutunda 121 ve nitel boyutunda 20 birinci sınıf öğretmenine ulaşılmış, uzmanların görüşleri alınarak araştırmacı tarafından geliştirilen anket ve görüşme formlarına göre veriler toplanmıştır. Nicel verilerin analizinde SPSS paket programı ile maddelere ait dağılım, frekans ve yüzdeler hesaplanmış; nitel boyutunda ise içerik analizi yöntemi kullanılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre: kullanılan ders kitabının dil anlatım ve üslup haricinde diğer bölümlerinin geliştirilmesi; ders kitabının fasiküller halinde olması; hazırlık çalışmalarının uyum haftası süresince kullanılabilecek yeterlilikte ve öğrenci seviyesine uygun şekilde olması; Milli Eğitim Bakanlığı tarafından eğitim öğretim faaliyetlerinde kullanılmak üzere (dijital/online içerikler, kavram kartları, alfabe blokları, ek kaynak vb.) sağlanması gerektiği; kitapta yer alan görsellerin etkin ve yerinde kullanılması; bölüm, ünite, harf grubu sonrasında ölçme değerlendirme etkinliklerine ve öz değerlendirme çalışmalarına yer verilmesi; ders kitabının içeriğinin zenginleştirilerek (soru/etkinlik sayısı, ödevlendirme, yazı yazma alanı vb.) kullanıma sunulması bulgularına ulaşılmıştır. Araştırma bulgularından elde edilen sonuçlara göre: ders kitaplarının fasiküller halinde tasarlanması; ders kitaplarının hazırlık çalışmaları, harf öğretimi ve ölçme değerlendirme aşamalarında öğretmenleri ek kaynağa yöneltmeyecek tür ve düzeyde kapsamlı olarak sunulması; günümüzde yaygın olarak kullanılan dijital/online kaynakların Milli Eğitim Bakanlığı tarafından öğretmen ve öğrencilerin kullanımına sunulması; öğretmen kılavuz kitaplarının kapsam ve niteliğinin iyileştirilerek tekrar kullanıma sunulması gibi önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
Textbooks are the main source of teaching because of their features such as being designed to realize the objectives of the curriculum, providing the course to be implemented in line with a plan, providing cultural transfer, and being economically accessible. The textbooks are prepared in accordance with the content, learning-teaching, measurement and evaluation, language expression and style, technical design and arrangement criteria determined by the Board of Education and Discipline. It is considered important to determine the usability and effectiveness of the textbooks, to identify their deficiencies, and to identify the problems that arise during the practical use of the textbooks. It is even more important to get the opinions of teachers who use the book as it is, in terms of the development of the books. From this point of view, the aim of the study is to examine the primary reading and writing textbook (2021-2022) according to the opinions of elementary school teachers. In this study, which was designed according to the mixed research method, a sample determined by appropriate methods was selected from first grade teachers working in Merkezefendi and Pamukkale central districts of Denizli province, who used the textbook distributed free of charge by the Ministry of National Education in the 2021-2022 academic year. In the quantitative dimension of the research, 121 first grade teachers and in the qualitative dimension 20 first grade teachers were reached, the data were collected according to the questionnaire and interview forms developed by the researcher by taking the opinions of the experts. In the analysis of the quantitative data, the distribution, frequency and percentages of the items were calculated using the SPSS package program, and the content analysis method was used in the qualitative dimension. According to the results of the research, it was found that: the enhancements of the other parts of the textbook with the exception of language, expression and style; the preparation of the texbooks in fasciculte types.; the preparatory studies must be sufficient to be used during the integration week and in accordance with the level of the student; it is necessary to provide digital/online content, concept cards, alphabet blocks, additional resources  etc. to be used in educational activities by the Ministry of National Education; the visuals in the book should be used effectively and appropriately; measurement and evaluation activities and self-evaluation studies should be included after the chapter, unit, letter group; the content of the textbook should be enriched (number of questions/activity, assignments, writing area, etc.) and made available for use. According to the results obtained from the research findings, suggestions were made such as designing textbooks in fascicles; presenting the textbooks comprehensively in a type and level that will not lead teachers to additional resources during the preparatory studies, letter teaching and assessment and evaluation stages; presenting digital/online resources, which are widely used today, to the use of teachers and students by the Ministry of National Education; Improving the scope and quality of teacher guidebooks and re-presenting them for use.