Etil alkol ve günümüzde yaygın kullanım alanlarının İslam hukuku açısından değerlendirilmesi
Evaluation of ethyl alcohol and widespread use today in terms of Islamic law
Yazar: ESRA GÜNSEL
Danışman: PROF. DR. ABDURRAHMAN CANDAN
Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Temel İslam Bilimleri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Din = Religion

Özet:
Tüketilen gıdaların helal olup olmadığı Müslümanlar için büyük önem arz etmektedir. İlk dönemlerde tüketilen gıdaların daha yalın olması sebebiyle nehyedilen gıdalardan kaçınmak yeterliyken gıdaların raf ömrünün uzatılması, ucuz, fazla ve dayanıklı üretim yapılması için çeşitli katkı maddelerinin gıdalara eklenmesiyle birlikte haram ürün ve kaçınılması gerekenlerin tespiti zorlaşmıştır. Son yıllarda ihtiyaca binaen helal gıda pazarı oluşmuş ve insanların bu pazara ilgisi artmıştır. Üreticilerinin çoğunun gayrimüslim olması sebebiyle katkı maddelerinin bazıları hamr gibi Kur'an-ı Kerim'de açıkça yasaklanan ürünler içerebilmektedir. Kur'an-ı Kerim'de alkol ifadesi değil hamr kelimesi kullanılmaktadır. Pek çok İslam alîmi de aklı bedenden uzaklaştıran ve kullanıldığında sarhoşluk veren her türlü maddeyi hamra kıyas etmiştir. Geçmişte, günümüzdeki gibi bir kullanımı olmadığından fakihler alkolün içeriği ve çeşitleri üzerinde detaylı bir şekilde durmamışlardır. Bu sebeple birçok yorumda hamr, alkolle eşit sayılmıştır. Hamrın alkole eşit sayılması tüketilebilir ve tüketilemez tüm alkol bileşiklerini de haram kabul etmek anlamına gelmektedir. Halbuki hamr alkolün türlerinden sadece biridir. Bu noktada çalışmamız, genel anlamda alkol türlerinden bahsettikten sonra türlerinden biri olan etanol üzerinde durmaktadır. Etil alkolün kullanıldığı alanlar, doğası gereği etil alkollü ürünler ve sonradan eklenenlerden bahsettikten sonra fıkıhta hamrın ve etil alkolün değerlendirilmesi konu edinir. Ayrıca yaygın olarak tüketicinin helal olup olmadığını sorguladığı bazı gıdalar ve etil alkol içeren gıdaların helal belgelerindeki kıstasları değerlendirilmektedir.

Abstract:
Whether the foods which are consumed are halal or haram is extremely significant for Muslims. In the early periods, it was sufficient to avoid the prohibited foods because the foods consumed were simpler, but with the addition of various additives to foods in order to extend the shelf life of foods and to produce cheap, abundant and durable production, it has become difficult to identify haram products and what should be avoided. Halal foods marketing consists of with necessity in recently years and people's attention improves it. Thereby most of producers are non-muslim, some of food additives can include which are clearly forbidden in Qur'an like khamr. In the Qur'an the word 'khamr' is used not alcohol. Lots of Islamic scholars made an analogy with khamr to away from mind from body and every intoxicant matters. As alcohol is not used like nowadays in the past, faqih did not deeply discourse about its content and varieties. For this reason, khamr and ethanol are equated in lots of interpretations.  The equation of khamr with alcohol means that all alcohol compounds, both consumable and non-consumable, are considered haram. However, khamr is just one kind of alcohols. At this point, our studying mentions about general alcohols after discourse ethanol one of the alcohols kinds. Evaluations of khamr and ethanol in fiqh are mentioned after it is discoursed that uses of ethanol, products with ethanol by nature and as additive. In addition, some foods that are commonly questioned by consumers to be halal and the criteria in halal certificates of foods containing ethyl alcohol are evaluated.