Mezra beldesi (Beytüşşebap-Şırnak) propolislerinin antienzim aktiviteleri, DNA hasarı etkisi ve antimikrobiyal aktivitesinin belirlenmesi
Determination of anthyenzyme activities, dna damage effect and antimicrobial activity of mezra region (Beytüşebap-Şırnak) propolis
Yazar: OZAN AYDIN
Danışman: DOÇ. MEHMET FİDAN
Siirt Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı / Biyoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Biyoloji = Biology

Özet:
Propolis bitkilerden toplanan ve arılar tarafından kovanda üretilen doğal bir üründür. Arılar doğadaki diğer canlılar ile doğrudan ya da dolaylı olarak teması olan değerli bir canlı türüdür. Arılar aynı zamanda biyolojik çeşitlilik açısından da son derece önemlidir. Arılar birçok farklı ürün (Bal, propolis. Arı sütü, arı zehiri gibi) oluşturarak hayatta kalma potansiyellerini arttırmaya çalışmaktadırlar. Bu ürettikleri ürünler tarih boyunca insanların ilgisini çekmiş ve bu nedenle farklı amaçlar ile kullanılmalarına neden olmuştur. Çok eskiden beri insanlar tarafından kullanılan arı ürünlerinden bir tanesi de propolistir. Bu nedenle proplis bilimin gelişmesi ile beraber birçok araştırmacının ilgisini çekmiş ve propolisin kimyasal yapısının tespiti için farklı çalışmalar yapılmıştır. Propolisin kimyasal içeriği üretildiği bölgenin floristik yapısına bağlı olarak değişmektedir. Bu çalışmada Şırnak'ın Beytüşşebap ilçesine bağlı Mezra Beldesinin iki önemli noktasında alınan propolis örneklerinin DNA hasarı etkisi, karbonik anhidraz enzim aktivitesi ve antimikrobiyal etkilerinin belirlenmesi için analizler gerçekleştirilmiştir. Analizlerden elde edilen sonuçlara göre; farklı konsantrasyonlarda propolis ekstratları ile muamele edilen pBR322 plazmit DNA'sında bir kırılmanın oluşmadığı, düşük konsantrasyonlarda bile propolis örneklerinin kullanılan bakterilere karşı inhibisyon etkisi olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca elde edilen sonuçlara göre CA1 enzimi üzerinde P1 ve P2 numaralı propolis örneklerinin enzim üzerinde anlamlı bir inhibisyon etkisi olduğu, CA2 enzimi üzerine P2'nin aktivasyon etkisi olduğu ve P1'in düzenli bir etkisinin olmadığı tespit edilmiştir.
DPPH,  FRAP, toplam fenolik ve toplam falavonoid analizlerinde P1 propolis örneği sırasıyla %27,49±0,03, 0,4660±0,08 mgFeSO4/mLekstrakt, 39,01±0,26 mggallikasit/mLekstrakt, 239,58±0,03 mgRutin/mLekstrakt ve P2 propolis örneği sırasıyla %60,39±0,02, 0,5356±0,02 mgFeSO4/mLekstrakt, 39,94±0,22 mggallikasit/mLekstrakt ve 196,30±0,02 mgRutin/mLekstrakt olarak belirlenmiştir.

Abstract:
Propolis is a naturally occurring product that bees gather from plants and manufacture in their hive. Bees, which have direct or indirect relation with other organisms, are extremely important for biodiversity. In an attempt to enhance their chances of surviving, bees produce a wide range of products (such as honey, propolis, royal jelly, and bee venom). The products they produce have attracted the attention of people throughout history and have therefore been used for different purposes. One of the bee products that have been used by humans since ancient times is propolis. For this reason, with the development of science, propolis has attracted the attention of many researchers and different studies have been carried out to determine the chemical structure of propolis. The chemical content of propolis varies depending on the floristic structure of the region where it is produced. In this study, propolis samples collected at two significant locations at Mezra town, in the Beytüşşebap district of Şırnak and were analyzed to assess the impact of DNA damage, the activity of the enzyme carbonic anhydrase, and the antibacterial properties. Based on the analytical results, it was concluded propolis extracts at different concentrations did not cause any breakdown in the pBR322 plasmid DNA, but same propolis extracts showed inhibition of bacterial growth even at low doses.  Additionally, it was shown that propolis samples P1 and P2 significantly inhibited the CA1 enzyme, P2 activated the CA2 enzyme, whereas P1 had no regular effect on this enzyme.
	In DPPH, FRAP, total phenolic and total phalavonoid analyses, P1 propolis sample had 27,49±0,03%, 0,660±0,08 mgFeSO4/mL extract, 39,01±0,26 mg gallic acid/mL extract, respectively and P2 propolis sample had 60,39±0,02%, 0,5356±0,02 mgFeSO4/mL extract, 39,94±0,22 mg gallic acid/mL extract respectively.