Avrupa Birliği üye ülkeleri ile Türkiye`nin mesleki ve teknik öğretmen eğitimi programlarının karşılaştırılması
A comparative study: Vocational and technical teacher curricula in countries of European Union and Turkey
Yazar: NEVRİYE YAZÇAYIR
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ESED YAĞCI
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Programları ve Öğretim Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2005
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Avrupa Birliği = European Union ; Eğitim programları = Education programs ; Karşılaştırmalı eğitim = Comparative  education ; Mesleki eğitim = Vocational education ; Teknik eğitim = Technical education ; Türkiye = Turkey ; Öğretim programları = Teaching curriculums ; Öğretmenlik = Teaching

Özet:
Bu araştırma; Avrupa Birliğine uyum sürecinde olan Türkiye'nin mesleki-teknik öğretmen eğitim programlannm geliştirilmesine katkı getirmesi amacı ile gerçekleştirilmiştir. Araştırma, Almanya, Birleşik Krallık, Danimarka, Fransa ve İspanya ile Türkiye'nin mesleki-teknik eğitim ve mesleki-teknik öğretmen eğitimi sistem ve yapılan ile eğitim programlarına ilişkin karşılaştırmalı incelemeleri ve Türkiye'de mesleki ve teknik öğretmen eğitim programlannm nasıl olması gerektiğine ilişkin uzman görüşlerini kapsamaktadır. Araştırma betimsel ve nitel bir çalışma olup, veriler nitel doküman incelemesi ve nitel görüşme yöntemi ile öğretim elemanlan, Milli Eğitim Bakanlığı yöneticileri, işletme eğitimcileri ve yabancı uzmanlardan elde edilmiştir. Araştırmada, doküman örneklemi için olasılık temelli örnekleme yöntemlerinden küme örnekleme, görüşmelerde ise zincir ve ölçüt örnekleme yöntemleri kullanılmıştır. Araştırma verileri içerik ve betimsel analizlerle çözümlenmiştir. Araştırmada, mesleki-teknik eğitim ve mesleki-teknik öğretmen eğitiminde farklı uygulamalan olan Avrupa Birliği ülkelerinin, Avrupa Birliği yaklaşımlan doğrultusunda ortak yönelimler içinde olduktan anlaşılmıştır. Bu yönelimler doğrultusunda; Türkiye' de de mesleki eğitimin her düzeyde bütüncül bir yaklaşımla ele alınıp, tekrar yapılandınlması ihtiyacı ortaya çıkmıştır. Türkiye'nin Avrupa Birliğine uyumunu kolaylaştırmak için yapılandırma çalışmalarında öncelikle; tüm ülke düzeyinde mesleki nitelikler ve değerlendirme sistemlerini oluşturması gerekmektedir. Aynca, her mesleki öğretim düzeyinde meslek standartlanna dayalı yatay ve dikey geçişlerin çok iyi yapılandınldığı geniş tabanlı, modüler ve uygulama ağırlıklı bir program yaklaşımının uygulanması; programlann geliştirilmesi aşamalarında eğitim kurumlan ve sosyal taraflarla etkin bir işbirliği ve koordinasyonun sağlanması; programlann öğrenci merkezli yaklaşımlarla uygulanması gereklilikleri de diğer araştırma sonuçlandır. Öğretmenlik eğitiminin özel alan ve onu destekleyecek genel alan lisans eğitiminden sonra, 1,5 veya 2 yıllık sürelerde yüksek lisans eğitimi ile gerçekleştirilmesi ihtiyacı da önemli bir diğer araştırma sonucudur.Anahtar Sözcükler Avrupa Birliği, Mesleki-Teknik Eğitim, Mesleki-Teknik Öğretmen Eğitimi, Program Geliştirme.

Abstract:
This research is realised by the aim to develop education programs of vocational-technical teachers (VET-TT) in Turkey, in European Union (EU) accession period. The thesis study is comprised of: 1) Investigating and evaluating VET and VET-TT systems, structures programs in EU countries (Germany, United Kingdom, Denmark, France, Spain) and Turkey, 2) Views and evaluations of how qualified VET- TT programs must be, in Turkey. The study is a descriptive and qualitative research. The data of research have been obtained with qualitative document research and qualitative interview method; from faculty staff, administrators of Ministry of Education, trainers of enterprises and international consultants. For document sample, have been obtained used group sampling from contingency based methods. In the interviews have been used series and criterion sampling methods. In the research, have been used content and descriptive analysis, for analysis of data. In this study, have been understand that EU countries are within common orientations on direction of EU approaches in spite of they have different structures and applications in VET and VET-TT. On the direction of this orientations, Turkey should reconstruct VET and VET-TT systems at each level, as taking with holistic approach up. To make easy of EU accession period, in this construction activities, Turkey firstly should form systems of vocational qualification and evaluation, at level all country. Also Turkey should apply a program approach; based vocation standards, based wide, heavy practice and modular which its horizontal and vertical transitions is constructed very well. Also, in Turkey, education institutions, industry and other relating organisations should procure effective co-operation and co-ordination at each stage of curriculum developing in VET and VET-TT. Also It should be used student centred approach in applications of programs. According to another research result, teacher training should be realised at level master, as 1,5 or 2 years, after bachelor's degree. Key Words European Union, Vocational-Technical Education, Vocational-Technical Teacher Training, Curriculum Development