Yatarak tedavi bakım alan yaşlılarda basınç yaralanması prevelansı, nedenleri ve ilişkili risk faktörleri
Causes and risk factors for the prevelance of pressure injury in elderly people receiving inpatient care
Yazar: NESLİHAN KARTAL
Danışman: DOÇ. DR. YAZİLE SAYIN
Bezm-i Alem Vakıf Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / Dahiliye Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Basınç ülserleri = Pressure ulcer ; Geriatri = Geriatrics ; Prevalans = Prevalence ; Risk faktörleri = Risk factors ; Yatan hastalar = Inpatients ; Yaşlılar = Aged

Özet:
Amaç: Bu çalışmanın amacı, Türkiye'deki bir özel üniversite hastanesinde yatan yaşlı
hastalarda basınç yaralanması prevalansı ve risklerini belirlemektir.
Yöntemler: Tanımlayıcı, prospektif ve kesitsel bir tasarımdır. Evren bir yıl içinde
hastaneye yatan yaşlı hasta sayısına göre G* power analizi ile hesaplandı (N=594).
Özel bir üniversite hastanesinde yatan yaşlı 382 hasta çalışmanın örneklemini
oluşturdu. Etik kurul izni alındı. Çalışma verileri sosyodemografik ve sağlık tanılama
ve deri tanılama formu, Braden Basınç Yaralanması Skalası, The National Pressure
Injury Advisory Panel/ Ulusal Basınç Yarası Tavsiye Paneli evreleme sistemi ile
değerlendirildi. Risk faktörlerinin analizi SPSS IBM 28.0 ile analiz edildi.
Bulgular: Ortalama yaş 76.20±8.36 (basınç yaralanması olan: 79.34±8.38, basınç
yaralanması olmayan: 74.81±7.98) idi. Basınç yaralanması olan hastaların Braden
skoru 18'in altındaydı. Basınç yaralanması olan hastaların toplam prevalansı %30.6 ve
hastanede basınç yaralanması prevalansı %14.1 idi. En sık yerleşim yerleri sakrum /
koksis ve torakanter/ iskiyum bölgeleriydi. Evre II (%31.6), III ve IV (%24.7)
tanımlanan temel basınç yaralanması aşamalarıydı. İstatistiksel analiz basınç
yaralanmasının, uzun süreli hastanede yatış, kronik hastalık nüksü, oral beslenme
güçlüğü, invaziv girişim sayısı çokluğu, geçmişte basınç yaralanması öyküsü,
mobilizasyonda ve pozisyon değişiminde bağımlılık, inkontinans, 75 ≥ yaş ile önemli
ilişki gösterdi (p< 0.05). Bu değişkenler önemli risk faktörleri olarak tanımlandı.
Sonuç: Yaşlı hastalar için basınç yaralanması hastanede önemli bir sorun olmaya
devam etmektedir. Hastaneye yatan yaşlılarda yaş, hastalık sürecine bağlı
hareketsizlik, invaziv girişim sayısı, geçmiş sağlık öyküsü, inkontinans hastaneye
yatan yaşlılar için önemli bir basınç yaralanması etkenidir. Yaşlılara özgü riskleri
belirlemek bu sorun önlenmesinde önemli bir adım olabilir.
Anahtar kelimeler: basınç yaralanması, risk faktörü, prevelans, yaşlı hasta.

Abstract:
Aim: The aim of this study was to investigate the prevalence and risk factors of
pressure ulcers in hospitalized patients at the a private university hospital in Turkey,.
Methods: It is a descriptive prospective cross-sectional design. The population was
calculated by G power analysis according to the number of elderly patients
hospitalized in a year (N=594). The sample of the study consisted of 382 elderly
patients hospitalized in a private university hospital. Ethics committee approval was
obtained. Study data were evaluated using the sociodemographic diagnosis and health
diagnosis form, the Braden scale, and the The National Pressure Injury Advisory
Panel pressure sore staging system. Analysis of risk factors was performed using SPSS
IBM version software.
Results: The mean age was 76.20±8.36 (with pressure injury: 79.34±8.38, without
pressure injury: 74.81±7.98) years. The prevalence of patients with pressure injury was
30.6% with a prevalence of 14.1% of hospitalize-acquired pressure injury. The most
frequent sites were sacrum/coaxes and Trochanter / ischium. Stages II ((%31.6) and
III and IV (%24.7) were the mainly stages described. Statistical analysis showed
significant correlation with long-term hospitalization, chronic disease recurrence, oral
feeding difficulty, high number of invasive procedures, history of pressure sores,
dependency incontinence in mobilization and position change, age ≥ 75 years. These
variables were defined as risk factors.
Conclusion: Pressure injury for elderly patients remains a major problem in the
hospital. Age, inactivity due to the disease process, number of invasive procedures,
past health history, incontinence in hospitalized elderly are important pressure injury
factors for hospitalized elderly. Identifying risks specific to the elderly can be an
important step in preventing this problem.
Keywords: pressure injury, risk factor, prevalence, older patient