Obstrüktif uyku apne'li hastaların tanısı ve evrelendirilmesinde solunumsal olayların süresinin önemi
The importance of duration of respiratory events in the diagnosis and staging of patients with obstructive sleep apnea
Yazar: BARIŞ BULUT
Danışman: PROF. DR. BANU GÜLBAY
Ankara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Göğüs Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Göğüs Hastalıkları = Chest Diseases

Özet:
Amaç: Apne-hipopne indeksi (AHİ), PSG'de hastalığın varlığını ve ciddiyetini belirlemek için kullanılır. AHİ, uyku sırasında saat başına düşen apne ve hipopne olaylarının toplamıyla hesaplanmaktadır. Ortalama apne-hipopne süresi (MAD), uyku sırasında yaşanan ortalama apne-hipopne süresidir. Aralıklı hipoksemi, OSA patofizyolojisinin birincil nedenidir. Bu nedenle, solunum olaylarının süresi, sayıları kadar önemlidir. Ancak MAD, bugün hala OSA tanı ve derecelendirmesinde kullanılmamaktadır, üstelik MAD'ın hastaların klinik parametrelerine nasıl yansıdığını ve diğer OSA risk faktörleri ile ilişkisini araştıran çalışma sayısı yetersizdir. OSA'lı hastalarda şiddetinin belirlenmesinde AHİ'ye ek olarak MAD parametrelerinin kullanılması, şiddetin daha iyi anlaşılmasında ve olası ek hastalıklara karşı önlem alınmasında kolaylık sağlayabilir. Bu çalışmanın amacı, PSG ile OSA tanısı almış hastalarda klinik ve demografik parametreler ile kan oksijenizasyonu, AHİ ile MAD kullanımını karşılaştırmaktır.
Gereç ve Yöntem: Kliniğimize 2014 ile 2019 yılları arasında OSA semptomları ile başvuran ve Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları Uyku Laboratuvarı'nda polisomnografi yapılmış 18 yaş üzeri OSA tanısı alan (AHİ≥ 5/sa) toplam 200 hasta dâhil edilmiştir. Hastaların AHİ değerine göre şiddeti hafif, orta ve ağır OSA'lı olarak sınıflandırıldı. MAD değerlerinin ağır OSA hastaları ayırmadaki gücü ROC Eğrisi altında kalan alan (AUC) ile değerlendirildi. En iyi kesim noktası Youden's İndeks kullanılarak hesaplandı. Çalışma retrospektif ve kesitsel özelliktedir.
Bulgular: Çalışmaya alınan OSA tanılı hastalarda HT oranı %47, DM oranı %32, koroner arter hastalığı (CAD) oranı %17.5, hiperlipidemi (HL) oranı %17, Kalp Yetmezliği (KY) oranı %1.5, astım oranı %8, kronik obstrüktif akciğer hastalığı (KOAH) oranı %5.5, hipotroidi oranı %10.5, depresyon oranı %13, Gastroözefageal reflü hastalığı (GÖRH) oranı %11, aritmi oranı %6.5 olarak bulundu. Hastaların %34'ünün hafif OSA, %33'ünün orta OSA, %33'ünün ağır OSA olduğu saptandı. OSA'lı hasta grupları arasında hastaların kronik hastalıkları arasında fark bulunmadı. Ağır OSA'lıların VKİ değerleri hafif OSA olanlara göre daha yüksekti. Ağır OSA'lı hastalarda erkek oranının hafif OSA'lılara göre daha yüksek izlendiği görüldü. Ağır OSA'lılarda MAD değeri hafif OSA'lılara ve hafif+orta OSA'lılara göre daha yüksek saptandı. Ağır OSA'lılarda total ODI değeri hem hafif, hem de orta OSA'lılara göre daha yüksek bulundu. Ağır OSA'lıların Ort. SpO₂, Min. SpO₂ değerleri hem hafif hem de orta OSA'lılara göre daha düşük bulundu. Orta+ağır OSA'lılarda Ort. SpO₂ ve Min. SpO₂ hafif OSA'lılara göre daha düşük, T.ODI ise anlamlı olarak daha yüksek saptanmıştır. Ağır OSA'lıları ayırmada MAD değerleri için AUC (Area Under the Curve) anlamlı bulundu ve en iyi kesim noktası >16.86 olarak saptandı. Orta+Ağır OSA olan hastaların MAD değerleri hafif OSA'lılara göre daha yüksek saptandı. Orta+Ağır OSA'lı hastaları ayırmada MAD değerleri için AUC anlamlı bulundu ve en iyi kesim noktası > 20.76 olarak saptandı. Hafif OSA + Uzun MAD ile orta+ ağır OSA ve Kısa MAD'lı hastalarda kronik hastalıklar, VKİ, cinsiyet, Ort. SpO₂, Min. SpO₂, T.ODI açısından benzer olduğu görüldü.
Sonuç: OSA'nın şiddeti teşhis edilip değerlendirilirken ve olası yandaş hastalıklara karşı önlem alınması açısından AHİ'ye ek olarak solunum olaylarının süresinin ölçülmesi gerektiği açıktır.

Abstract:
Aim: The apnea-hypopnea index (AHI) is used to determine the presence and severity of the disease in PSG. AHI is calculated by summing apnea and hypopnea events per hour during sleep. Mean apnoea-hypopnoea duration (MAD) is the average duration of apnoea-hypopnoea during sleep. Intermittent hypoxemia is the primary cause of OSA pathophysiology. Therefore, the duration of respiratory events is as important as their number. However, MAD is still not used in the diagnosis and grading of OSA, and the number of studies investigating how MAD is reflected in the clinical parameters of patients and its relationship with other OSA risk factors are insufficient. The using of MAD parameters in addition to AHI in determining the severity of OSA in patients with OSA may facilitate better understanding of severity and taking precautions against possible additional diseases. The aim of this study is to compare clinical and demographic parameters, blood oxygenation, AHI and MAD use in patients diagnosed with OSA by PSG.
Materials and Method: A total of 200 patients who applied to our clinic with OSA symptoms between 2014 and 2019 and were diagnosed with OSA (AHI≥ 5/h) over the age of 18 who underwent polysomnography in Ankara University Medical Faculty Chest Diseases Sleep Laboratory were included. According to the AHI value of the patients, the severity was classified as mild, moderate and severe OSA. The power of MAD values to differentiate patients with severe OSA was evaluated by the area under the ROC Curve (AUC). The best cut-off point was calculated using Youden's Index. The study is retrospective and cross-sectional.
Results: In OSA patients included in the study, HT rate 47%, DM rate 32%, coronary artery disease (CAD) rate 17.5%, hyperlipidemia (HL) rate 17%, Heart Failure rate 1.5%, asthma rate 8%, chronic obstructive pulmonary disease rate disease (COPD) rate was 5.5%, hypothyroidism rate was 10.5%, depression rate was 13%, gastroesophageal reflux disease (GERD) rate was 11%, and arrhythmia rate was 6.5%. It was determined that 34% of the patients had mild OSA, 33% had moderate OSA, and 33% had severe OSA. There was no difference between the patients with OSA and the chronic diseases of the patients. The BMI values of those with severe OSA were higher than those with mild OSA. It was observed that the male ratio was higher in patients with severe OSA than in those with mild OSA. The MAD value was found to be higher in severe OSA than in mild OSA and mild+moderate OSA. The total ODI value was found to be higher in patients with severe OSA than in those with both mild and moderate OSA. Severe OSA's Avg. SpO₂, min. SpO₂ values were found to be lower than those with both mild and moderate OSA. Average+severe OSA SpO₂ and min. SpO₂ was found to be lower than those with mild OSA, and T.ODI was found to be significantly higher. AUC (Area Under the Curve) was found to be significant for MAD values in differentiating those with severe OSA, and the best cut-off point was found to be >16.86. MAD values of patients with moderate+severe OSA were found to be higher than those with mild OSA. AUC was found to be significant for MAD values in differentiating patients with moderate+severe OSA, and the best cut-off point was found to be >20.76. Chronic diseases, BMI, gender, Avg. SpO₂, Min. SpO₂, T.ODI were found to be similar.
Conclusion: It is clear that the duration of respiratory events should be measured in addition to AHI when diagnosing and evaluating the severity of OSA and taking precautions against possible comorbidities.