Farklı ekim yöntemlerinin bazı yem bezelyesi (Pisum sativum L.) çeşitlerinin tarımsal kalite özellikleri üzerine etkisi
Effect on agricultural and quality characters of some field pea (Pisum sativum L.) varieties of different seeding methods
Yazar: DURAN ÜMİT YERLİKAYA
Danışman: PROF. DR. AYŞEN UZUN
Bursa Uludağ Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Ekim = Sowing ; Kuru ot verimi = Hay yield ; Pisum sativum = Pisum sativum ; Tohum verimi = Seed yield ; Yem bezelyesi = Forage pea

Özet:
Bu çalışma iki farklı yönteme (Doğrudan anıza ekim ve Geleneksel ekim) göre ekilmiş olan yedi yem bezelyesi (Pisum sativum L.) çeşidinin (Assas, Gap Pembesi, Kosmaj, Özkaynak, Taşkent, Töre, Ürünlü) tarımsal özellikleri ile kalite değerlerinin araştırılması amacıyla yapılmıştır. Araştırma; Bursa Uludağ Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarımsal Uygulama ve Araştırma Merkezi arazisinde, 2017-2018 gelişme sezonunda yürütülmüştür. Deneme, tesadüf bloklarında bölünmüş parseller deneme desenine göre 3 tekrarlamalı olarak kurulmuştur. Denemede ana parselleri ekim yöntemleri, alt parselleri de çeşitler oluşturmuştur. Araştırmada ot ile ilgili özelliklerde sap kalınlığı, yatma indeksi, yeşil ot verimi, kuru madde oranı, kuru madde verimi, ham protein oranı, ham protein verimi, ADF ve NDF değerleri; tohum ile ilgili ölçümlerde ise bitki boyu, ana dal sayısı, bitkide bakla sayısı, baklada tohum sayısı, bitkide tohum sayısı, biyolojik verim, tohum verimi, hasat indeksi, 1000 tane ağırlığı, ham protein oranı ve ham protein verimi değerleri incelenmiştir. Araştırma sonucuna göre yeşil ot verimi, kuru madde verimi ve tohum verimi karakterlerine bakıldığında ekim yöntemleri ve ekim yöntemi x çeşit interaksiyonları arasındaki fark istatiksel olarak önemsiz olmuş, çeşitler arasındaki fark ise önemli bulunmuştur. Buna göre en yüksek yeşil ot verimi Gap Pembesi (5884,62 kg/da) çeşidinden, en yüksek kuru madde verimi Taşkent (1115,23 kg/da), Ürünlü (1092,98 kg/da) ve Assas (1057,38 kg/da) çeşitlerinden, tohum verimi ise en yüksek Gap Pembesi (227,17 kg/da) çeşidinden elde edilmiştir.

Abstract:
This study was carried out to investigate the agricultural characteristics and quality values of seven pea (Pisum sativum L.) cultivars (Assas, Gap Pembesi, Kosmaj, Özkaynak, Taşkent, Töre, Ürünlü) sown according to two different seeding methods (Direct stubble field seeding and Traditional seeding). This experiment was effected at Bursa Uludag University, Faculty of Agriculture Agricultural Research and Application Center in Bursa in the 2017-2018 development season. The experimental design was as split plots with three replications. In the experiments; the main plots were seeding methods and the sub-plots were cultivars. In the study; stem thickness, lodding index, forage yield, dry matter rate and yield, crude protein rate, ADF and NDF rates in the forage-realeted characteristics and plant height, number of main branches, pod number in the plant, seed number in the pod, seed number in the plant, biological yield, seed yield, harvest index, 1000 seed weight, crude protein rate and yield in the seed-realeted characteristics were determined. According to the results of the research, when the forage yield, dry matter yield and seed yield characteristics are examined, the difference between seeding methods and seeding method x cultivar interactions wasn't statistically significant, and the difference between cultivars was found to be significant. According to the research the highest forage yield was from Gap Pembesi cultivar (5884,62 kg/da); the highest dry matter yield was from Taşkent (1115,23 kg/da), Ürünlü (1092,98 kg/da) and Assas (1057,38 kg/da) cultivars and the highest seed yield Gap Pembesi (227,17 kg/da) cultivar.