Akut gastronetrit nedeniyle pediatri servisine yatışı yapılan çocuklarda etken klinik ilişkisi
The relationship between the disease agents and the clinical findings in children admitted to the pediatric clinic due to acute gastroenteritis
Yazar: MERVE ARSLAN
Danışman: DOÇ. DR. SEDA GEYLANİ GÜLEÇ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Gaziosmanpaşa Taksim Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2018
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine ; Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Adenovirüsler = Adenoviridae ; Entamoeba = Entamoeba ; Gastroenterit = Gastroenteritis ; Gastrointestinal hastalıklar = Gastrointestinal diseases ; Giardia = Giardia ; Hastaneye yatırma = Hospitalization ; Rotavirüs enfeksiyonları = Rotavirus infections ; Rotavirüsler = Rotaviruses ; Çocuklar = Children ; Ölçekler = Scales

Özet:
ÖZET

Giriş ve Amaç: Gastroenteritler çocuklarda morbidite ve mortalitenin alt solunum yolu enfeksiyonlarından sonra en sık nedenidir. Çalışmamızda akut gastrenterit etkenlerinin saptanması akut gastroenterit etkenlerinin klinik ağırlık dercelerinin Ruuska–Vesikari klinik skorlaması ile değerlendirilmesi ve karşılaştırılması eşlik eden diğer semptomların tespiti ve ülkemizdeki epidemiyolojik bilgi birikimine katkıda bulunmak amaçlanmıştır.

Gereç ve Yöntem: Çalışmada 2014-2018 tarihleri arasında akut gastroenterit nedeniyle Gaziosmanpaşa Taksim Eğitim ve Araştırma Hastanesi Çocuk Sağlığı Servisine yatışı yapılan 1ay-18 yaş arası 642 hastanın dosyası retrospektif olarak incelendi. İshal etkenlerine, demografik verilere, ishal kusma derecesi süresine, hastanede yatış süresine, mevsimsel dağılıma, vücut ısısı, dehidratasyon derecesi ve eşlik eden semptomlara bakıldı. İstatistiksel analizler için IBM SPSS Statistics 22 (IBM SPSS, Türkiye) programı kullanıldı. Çalışma verileri değerlendirilirken Shapiro Wilks testi, Kruskal Wallis testi, Mann Whitney U testi, Ki Kare testi, Fisher Freeman Halton testi ve Spearman's rho korelasyon analizi kullanıldı. Anlamlılık p<0.05 düzeyinde değerlendirildi.

Bulgular: Hastaların %27.9'u rotavirus, %3.4'ü adenovirus, %0.5'i rotavirus-adenovirus, %64.3'ü etken saptanamayan, %2.2'si Entamoeba hystolitica, ve %1.7'si Giardia pozitif olarak saptandı. Rotavirus akut gastroenteritleri kış mevsiminde (%26.8 ) diğer guplara göre anlamlı derecede yüksek bulundu. Rotavirus gastroenteritleri Nisan ayında (%16.8) diğer gruplara göre anlamlı derecede yüksek bulundu. Rota(+) grubunun yaşlarının 12-24 ay arasında olma oranı (%36.9) anlamlı derecede yüksek olarak bulunmuştur. Etken saptanmayan akut gastroenteritlerde dehidratasyon oranı Rotavirus ve diğer etken saptananlara göre anlamlı düzeyde düşük bulunmuştur. Etken saptanamayan grubun ishal sayısı,süresi kusma sayısı, süresi Rotavirus ve diğer gruplardan anlamlı derecede düşük olarak bulunmuştur. Entamoeba hystolitica(+) grubunun vücut ısısının 38-38.4 derece arasında olma oranı (%42.9) diğer gruplarından istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yüksek bulunmuştur.Ruuska vesikari skorları 5 ile 19 arasında değişmekte olup, 10.44±3.19'dur. Çocukların %14.5'inin klinik ağırlık derecesi hafifken, %35.5'inin orta ve %50'sinin ağırdır.

Etken saptanamayan grubun ruuska vesikari skoru değerleri ve klinik ağırlık derecesinin ağır olma oranı (%29.5) Rotavirus ve diğer gruplara göre anlamlı olarak düşük bulunmuştur. Rotavirus gastroenteritlerinde AST, ALT yüksekliği (%10,6) diğer gruplara göre istatistiksel olarak anlamlı olmasa da yüksek bulunmuştur. Entamoeba hystolitica grubunda döküntü görülme oranı (%21.4) diğer gruplara göre anlamlı düzeyde yüksek bulunmuştur.

Sonuç: Akut gastroenteritlerde uygun tedavi yaklaşımları için akut gastroenterit etkenleri saptanmalı gereksiz antibiyotik kullanımının önüne geçilmelidir. Çocukluk çağı ishallerine uygun tedaviyi sağlamak ve Rotavirus aşılarının faydalarını değerlendirebilmek için her ülkenin kendi verilerine ihtiyaç vardır. Bu nedenle ülkemizde de Rotavirus gastroenterit insidansları, klinik ve epidemiyolojik özellikleri saptanmalıdır.

Anahtar Kelimeler: Akut gastroenterit, Rotavirus, Adenovirus, Entamoeba hystolitica, Giardia.

Abstract:
ABSTRACT

Introduction: Gastroenteritis is the most common cause of morbidity and mortality in children after lower respiratory tract infections. The aim of this study was to determine the factors of acute gastrenteritis and to evaluate the clinical severity of acute gastroenteritis factors with Ruuska-Vesikari clinical scoring and to compare the other symptoms associated with it and to contribute to the epidemiological knowledge accumulation in our country.

Materials and Methods: The medical information of 642 patients aged between 1 and 18 years who were admitted to Gaziosmanpaşa Taksim Training and Research Hospital Pediatric Health Service due to acute gastroenteritis between 2014-2018 were retrospectively reviewed. Diarrhea agents, demographic data, duration of vomiting, duration of hospital stay, seasonal distribution, body temperature, degree of dehydration, and accompanying symptoms were evaluated. When evaluating the findings obtained in this study, IBM SPSS Statistics 22 for statistical analysis (SPSS IBM, Turkey) programs were used. Shapiro Wilks test, Kruskal Wallis test, Mann Whitney U test, Chi-Square test, Fisher Freeman Halton test and Spearmankss rho correlation analysis were used to evaluate the data. Statistically p <0.05 was considered significant.

Results: 27.9% of the patients were found to be rotavirus positive, 3.4% were adenovirus positive, 0.5% were rotavirus-adenovirus positive, 2.2% were Entamoeba hystolitica positive, 1.7% were Giardia positive and no pathological factor was detected in 64.3% of the patients. Acute gastroenteritis caused by rotavirus was significantly higher in winter (26.8%) than in other groups. Rotavirus gastroenteritis was significantly higher in April than in other groups (16.8%). Gastroenteritis caused by rotavirus was significantly higher between the ages of 12-24 months (36.9%). The rate of dehydration was found to be significantly lower in the group of acute gastroenteritis with no known cause than the others. The number of defecation, duration of diarrhea and duration of vomiting were found to be significantly lower in the group of acute gastroenteritis with no known cause than the others. The body

temperature of entamoeba histolytica positive group was found to be between 38-38.4 degrees (42.9%) and it was significantly higher than the other groups. The Ruuska vesikari scores ranged from 5 to 19 and the mean value was 10.44 ± 3.19. The clinical severity of 14.5% of the children was mild, 35.5% moderate and 50% severe. Ruuska vesicari score and the clinical severity of chidren were found to be significantly lower in the group of acute gastroenteritis with no known cause (29.5%) than the others. AST, ALT elevation (10.6%) in Rotavirus gastroenteritis was found to be higher than the other groups, but not statistically significant. The incidence of rash was significantly higher in the Entamoeba histolytica group (21.4%) compared to the other groups.

Conclusion: Acute gastroenteritis factors should be determined for appropriate treatment approaches in acute gastroenteritis and unnecessary use of antibiotics should be avoided. In order to provide appropriate treatment for childhood diarrhea and to evaluate the benefits of rotavirus vaccines, each country needs its own data. Therefore, the incidence, clinical and epidemiological characteristics of rotavirus gastroenteritis should be determined in our country.

Keywords: Acute gastroenteritis, Rotavirus, Adenovirus, Entamoeba histolytica, Giardia.