Hipertansif hastalarda fragmente QRS prevalansı ve ventriküler aritmierle ilişkisi
Prevalence and association of fragmented QRS with ventricular arrhythmias in hypertensive patients
Yazar: LÜTFÜ BEKAR
Danışman: DOÇ. DR. ORHAN ONALAN
Gaziosmanpaşa Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Kardiyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2010
Konu: Kardiyoloji = Cardiology
Dizin: Aritmi-kardiyak = Arrhythmia-cardiac ; Elektrokardiyografi = Electrocardiography ; Hipertansiyon = Hypertension ; Kalp = Heart ; Kalp hastalıkları = Heart diseases ; Ventriküler fonksiyon = Ventricular function ; Ölüm-ani-kardiak = Death-sudden-cardiac

Özet:
Koroner arter hastalığının (KAH) eşlik etmediği durumlarda hipertansiyon ile ventriküler aritmiler (VA) arasındaki bağlantı büyük oranda sol ventrikül hipertrofisinden (SVH) kaynaklanmaktadır.Miyokardiyal fibrosis, hipertansif SVH'inde gözlenen miyokardiyal yeniden şekillenmenin en temel özelliklerinden biridir.Fragmente QRS'in (fQRS) koroner arter hastalığında miyokardiyal skar ile ilişkili olması, myokardiyal fibrozisin de 12-derivasyonu EKG'de QRS morfolojisini değiştirerek fQRS'e neden olabileceğini düşündürmektedir.Biz hipertansif hastalarda fQRS'in normal bireylere göre daha sık olduğunu ve fQRS'in hipertansif hastalarda VA'le ilişkili olduğunu hipotize ettik.Çalışmaya eski veya yeni tanı hipertansif hasta-lar alındı.Kontrol grubuna hipertansiyonu olmaya, yaş ve cinsiyet bakımından eşleştirilmiş bireyler alındı.Fragmente QRS, 12 derivasyonlu EKG'de R veya S dalgası üzerinde >1 çentik olması şeklinde tanımlandı. Hipertansif ve kontrol grubuna sırası-yla 200 ve 153 kişi alındı. İki grup yaş (52±8 vs. 52±6, p=0.836) ve cinsiyet (%64 vs. %63 kadın, p=0.907) bakımından birbirine benzerdi. Hipertansif grupta SVH (%46 vs. %3, p<0.001), fQRS (%67 vs. %9.2, p<0.001), geç potansiyel (%46.5 vs, %7.2, p<0.001) ve kompleks VA (?Lown klass 3, %19 vs. %0, p<0.001) prevalansı kontrol grubuna göre belirgin olarak daha yüksekti. Tek değişkenli analizde fQRS varlığı (p=0.003), SVH (p=0.001), kalsiyum kanal blokörü kullanımı (p=0.002), GP varlığı (p=0.01), yaş (p=0.032), bel-kalça oranı ?1 (p=0.025), sistolik kan basıncı (p=0.033) ve aort kökü çapı (p=0.023) kompleks VA'le ilişkili bulundu. Çok değişkenli analizde fQRS (OR 5.2, 95%CI 1.6-17), SVH (OR 4.1, 95%CI 1.7-10), kalsiyum kanal blokörü kullanımı (OR 3.2, 95%CI 1.4-7.4) ve yaşın >60 üzeri olması (OR 2.9, 95%CI 1.1-7.5) kompleks VA'in bağımsız prediktörleri olarak görüldü.Sonuç olarak, hipertansif hastalarda fQRS prevalansı yaş ve cinsiyet bakımından eşleştirilmiş sağlıklı bireylere göre belirgin olarak daha yüksektir.Fragmente QRS hipertansif hastalarda VA için yeni bir prediktördür.

Abstract:
In the absence of the coronary artery disease (CAD), left ventricular hypertrophy (LVH) appears to be the main link between hyperten¬sion and ventricular arrhythmias (VA). Myocardial fibrosis is a key pathological feature of myocardial remodeling in LVH. Fragmented QRS (fQRS) on a 12-lead ECG has been shown to represent myocardial scar in patients with CAD. Myocardial fibrosis may also alter QRS morphology and lead to fragmentation of QRS on 12-lead ECG in patient with hypertension. We therefore postulated that the prevalence of fQRS is increased and it is associated with VAs in hypertensive patients. Patients with newly diagnosed or previous history of hypertension were included. Age and sex matched normotensive individuals formed control group. Fragmented QRS was defined as QRS with >1 notch in the R or the S wave on a routine 12-lead ECG. Hypertensive and control group consisted of 200 and 153 individuals respectively. The two groups were similar with respect to age (52±8 vs. 52±6, p=0.836) and gender (%64 vs. %63 women, p=0.907). The prevalence of LVH (%46 vs. %3, p<0.001), fQRS (%67 vs. %9.2, p<0.001), late potentials (%46.5 vs, %7.2, p<0.001) and complex VAs (?Lown class 3, %19 vs. %0, p<0.001) were significantly higher in hypertensive pa¬tients than in normoten¬sive control subjects. In univariate analysis, fQRS (p=0.003), LVH (p=0.001), use of calcium channel blockers (p=0.002), late potentials (p=0.01), age (p=0.032), waist-hip ratio ?1 (p=0.025), systolic blood pressure (p=0.033) and aortic root diameter (p=0.023) were associated with complex VAs in hypertensive group. Multivariate analysis revealed that presence of fQRS (OR 5.2, 95%CI 1.6-17), LVH (OR 4.1, 95%CI 1.7-10), use of calcium chan¬nel blockers (OR 3.2, 95%CI 1.4-7.4) and age >60 years (OR 2.9, 95%CI 1.1-7.5) as the independ¬ent predictors of complex VAs. In conclusion, the prevalence of fQRS in hypertensive patients is significantly higher than in the age- and sex-matched healthy subjects. Fragmented QRS is a new predictor of complex VAsin patients with hypertension.