Türkiye çimento sektöründen kaynaklanan sera gazı emisyonları
The greenhouse gasses produced by Turkish cement industry
Yazar: KUMRU RENDE
Danışman: DOÇ. DR. HASAN SADIKOĞLU ; YRD. DOÇ. DR. PINAR ERGENEKON
Gebze Yüksek Teknoloji Enstitüsü / Mühendislik ve Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Kimya = Chemistry ; Kimya Mühendisliği = Chemical Engineering ; Çevre Mühendisliği = Environmental Engineering

Özet:
Son yıllarda küresel ısınmanın ciddi bir tehdit oluşturmaya başlamasıyla birlikte, dünya kamuoyunda çevre ve sürdürülebilir kalkınma kaygıları gündemin ilk sıralarına yerleşmiştir. Sera gazları, ısı tutma kapasiteleri nedeniyle küresel ısınmaya neden olmaktadır. Antropojenik sera gazı üretiminde önemli bir pay çimento sektörüne aittir. Küresel sera gazı emisyonlarının yaklaşık %5-7?si çimento tesislerinden kaynaklanmaktadır. Ülkemizde de sera gazı emisyonları hızla artmaktadır. 1990 yılında kişi başı CO2 eşdeğer emisyonu 3,39 ton/kişi iken 2010 yılında 5,51 ton/kişi?ye ulaşmıştır. Ülkemizde 48 adet entegre çimento üretim tesisi bulunmaktadır. TÜİK verilerine göre çimento üretiminden kaynaklanan CO2 emisyonu miktarının toplam CO2 emisyonları içerisindeki payı 2010 yılında %8,86?ya yükselmiştir ve bu payın giderek artacağı öngörülmektedir. Çimento üretiminde en büyük CO2 emisyon kaynağı kalsinasyon prosesidir, bunu yakıt ve elektrik tüketimi takip etmektedir.
Bu çalışmada, Türkiye?de çimento sektörünün mevcut durumu araştırılmış, çimento sektöründen kaynaklanan CO2 emisyonları belirlenmiş ve C# programlama dili kullanılarak Windows ortamında çalışabilen ?CO2 Emisyonu Hesaplama Aracı? adlı bir bilgisayar uygulaması geliştirilmiştir. Uygulama ile herhangi bir tesise ait toplam CO2 emisyonu miktarı hesaplanabilmekte ve çeşitli senaryolar oluşturulabilmektedir. Çalışma kapsamında, 3 farklı senaryo oluşturulmuştur. Senaryoların sonuçları incelendiğinde, gerekli teknolojik iyileştirmelerin yapılması ve alternatif yakıt kullanımının arttırılması ile sera gazı emisyonlarının yaklaşık %6-17 arasında azaltılabileceği sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca, katkılı çimento üretiminin arttırılması, atık ısıdan enerji üretiminin gerçekleştirilmesi, karbon yakalama ve depolama konusundaki çalışmaların arttırılması ve çeşitli yasal düzenlemeler yardımıyla istikrarlı sınırlamalarının yapılması ile sera gazı emisyonlarının azaltılması sağlanabilecektir.

Abstract:
In recent years, with the start of serious threats due to global warming, the concerns regarding the environment and sustainable development took their places at the top of the world public opinion agenda. Greenhouse gases cause global warming due to their heat retention capacity. A significant share of anthropogenic greenhouse gas belongs to the cement industry. About %5-7 of global greenhouse gas emissions arise from cement plants. In our country, the greenhouse gasses have been increasing rapidly, too. In 1990, CO2 emissions were 3,39 per person, however in 2010, this number increased to 5,51. There are 48 cement plants in Turkey. According to the TÜİK greenhouse gas inventory report, the CO2 emissions from the cement sector in the total greenhouse gas emissions in 2010 increased to %8,86. The most important emission source is the calcination process followed by the fuel and electricity consumption.
In this study, the current state of the cement sector in Turkey is identified, the greenhouse gas emissions from the cement sector are determined, and a computer application named "CO2 Emissions Calculation Tool," which runs on the Windows environment, has been developed in the C# programming language. With the help of this application, total CO2 emissions of any quantity in a cement plant can be estimated and consequently various scenarios can be created. Within the scope of this study, three different scenarios are created using the calculation tool. After analyzing the results of the scenarios, it is found that, if the technology transfers implemented and use of alternative fuels and raw materials encouraged, CO2 emissions can be reduced to %6-17. Also, blended cement production should be promoted, carbon dioxide capture and storage studies should be increased, and by the help of various legal arrangements, carbon dioxide limitations should be made consistently in order to reduce emissions.