Erken doğan çocuklarda anne eğitim modellerinin diş çürükleri ve ağız hijyeni üzerine etkisinin incelenmesi
Evaluation of the impact of maternal educational models on early childhood caries and oral hygiene in preterm infants
Yazar: MEHMET ERTUĞRUL SOYSAL
Danışman: PROF. DR. EDA HAZNEDAROĞLU
Marmara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Çocuk Diş Hekimliği Ana Bilim Dalı / Pedodonti Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry

Özet:
Amaç: Çalışmamızın amacı erken doğan çocukların annelerine 2 farklı eğitim modeli ile
verilen eğitimin çocuklarındaki çürük gelişimi ve ağız hijyeni üzerindeki etkisini
değerlendirmektir.
Gereç ve Yöntem: 56 anne-bebek çifti çalışma grubu, anneleri eğitim almamış 27 erken
doğmuş çocuk da negatif kontrol grubu olarak çalışmaya dahil edilmiştir. Görsel, sözel ve
yazılı eğitim grubu ile sözel eğitim grubu olarak her biri 28 çocuktan olan 2 çalışma grubu
oluşturulmuştur. Çalışmanın başlangıcında ve eğitimler tamamlandıktan sonra anne bilgi
düzeyini ölçmek için test uygulanmıştır. Eğitimler üçer aylık aralarla 18 ay boyunca devam
etmiştir. Kontrol randevularında bebeklerin çürük ve plak indeksleri kayıt altına alınmıştır.
Eğitimler 18. ayda sonlandırılmış ve 9 ay sonra çalışmaya dahil edilen tüm çocukların ağız içi
muayeneleri tekrar yapılmıştır. İstatistiksel analizlerde SPSS 22,0 Windows versiyon paket
programı kullanılmıştır.
Bulgular: Görsel, sözel ve yazılı eğitim alan grup ile sözel eğitim alan grup arasında çürük
gelişiminde istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık bulunmazken eğitim almayan grupta
istatistiksel olarak anlamlı bir şekilde daha fazla çürük tespit edilmiştir (p=0,001). Görsel
sözel ve yazılı eğitim alan grup ile sözel eğitim alan grup arasında anne bilgi düzeylerine
etkileri açısından anlamlı bir farklılık bulunamamıştır (p=0,322). Ancak iki grup da bilgi
düzeyini istatistiksel olarak anlamlı bir şekilde arttırmıştır (p=0,001).
Sonuç: Çalışmamızda, verilen eğitimlerin modeli fark etmeksizin, anneleri eğitmenin çürük
oluşumunu azalttığı bulunmuştur. Aynı şekilde verilen eğitimlerin annelerin çocuklarının
dişlerini fırçalama alışkanlıklarını geliştirdiği de tespit edilmiştir. Çalışmamız annelere
verilecek eğitimlerin erken çocukluk çağı çürüğünün önüne geçme konusundaki etkinliğini
göstermesi bakımından önem taşımaktadır.
Anahtar Kelimeler: erken doğum, ağız ve diş sağlığı eğitimi, anne eğitimi, erken çocukluk
çağı çürüğü

Abstract:
Objective: The aim of our study is to evaluate the effect of two different educational
interventions for mothers on dental caries and oral hygiene in preterm infants.
Materials and Methods: Our study included 56 mother-infant pairs, as study group and 27
preterm children whose mothers did not receive any education, as the negative control group.
Two groups, each consisting of 28 children, were formed: a visual, verbal, and written
education group, and a verbal education group. At the begining of the study and after the
completion of the educational sessions, a test was applied to measure the mother's knowledge.
Educational sessions continued for 18 months with the three-month intervals. During control
appointments, the children's caries and plaque indices were recorded. Educational sessions
concluded at 18th months and oral examinations of all children included in the study were
repeated after 9 months. Statistical analyses were performed using the SPSS 22.0 Windows
package program.
Results: While no statistically significant difference was found in the development of caries
between the group receiving visual, verbal, and written education and the group receiving
only verbal education, significantly more caries were detected in the group that did not
receive education (p=0.001). No significant difference was found in terms of the effects on
mothers' knowledge levels between the group receiving visual, verbal, and written education
and the group receiving only verbal education (p=0.322). However, a statistically significant
increase in knowledge levels was observed in both groups (p=0.001).
Conclusion: Our study found that educating mother, regardless of the education model,
reduced the formation of dental caries. Similarly, the education enhanced the mothers' habits
of brushing their children's teeth. Our study is significant in demonstrating the effectiveness
of educating mothers in preventing early childhood caries. 
Keywords: preterm birth, oral health education, maternal education, early childhood caries