Otto Dix örneğinde dışavurumcu tavır ve portre resimlerindeki üslup özellikleri
The expressionist attitude and stylistic features of Otto Dix's portrait paintings
Yazar: GÖKÇEN BİLGE KIRMAN
Danışman: DOÇ. DR. A. FEYZİ KORUR
Dokuz Eylül Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Resim Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Dix, Otto = Dix, Otto ; Ekspresyonizm = Expressionism ; Portre = Portrait ; Resim sanatı = Painting art ; Resimler = Pictures ; Yeni nesnelcilik = New objectivism ; Üslup = Stylistic

Özet:
Farklı sanat disiplinlerinden çıkan eserlerle 20. yüzyıla damgasını vurmuş Dışavurumcu sanat akımının oluşumunda; savaş, politik değerler, kendini ifadenin önem kazanması gibi birçok etmen mevcuttur. Dışavurumculuk akımı Almanya'da altın çağını yaşamıştır. Savaşın yıkıcı etkilerinin en iyi şekilde hissedildiği Almanya'da, Büyük Almanya hayali ile yetiştirilmiş Almanların hayal kırıklığı, ülkenin savaşa katılmış sanatçılarından biri olan Otto Dix'i de derinden sarsmıştır.
Cephede birçok travmatik sahneye tanık olan ressam Otto Dix'in savaş dönemi öncesi ve savaş dönemi ile sonrası eserlerinde sanatsal üslup açısından farklılıklar göze çarpmaktadır. Bu üslup farklılıkları Dix'in sanatsal yaşamının büyük bir kısmını kapsayan portre resimlerinde de görülmektedir. Özellikle Dix'in savaş deneyimini yaşamadan önceki otoportre çalışmaları ile savaş deneyimleri esnasında ve sonraki ilk üç yıl içerisinde çalıştığı otoportrelerinde, yüzde ve bedende biçim bozmalar göze çarpar. Bununla birlikte portrelerin genelinde renk kullanımı, fırça kullanımı, parçalanma ve bütünden ayrılma veya görüneni bütün gerçekçiliğiyle iğneleyici bir kompozisyon içerisinde betimleme gibi tavırlar görülmektedir. Otto Dix, dışavurumcu bir düşüncenin ürünü olan 'Yeni Nesnellik' akımının da kurucularındandır. Yeni nesnellik akımının iğneleyici ve eleştirel dilini asker portrelerinde kullanan Dix'in, çocuk ve kadın portreleri gibi kimi portre çalışmalarında daha romantik üslupla çalıştığı gözlemlenmektedir. Bu gibi farklı sanatsal üslup çeşitliliği, sanatçının dışavurumcu tavrını da vurgulamaktadır.
Bu çalışmada Otto Dix'in çocukluğundan ölümüne kadar yapmış olduğu portreler tespit edilerek, sınıflandırılmış ve her sınıflandırma için 5'er portre analiz edilmiştir. Bu analizler sonucu Otto Dix'in savaş deneyimleri, farklı akımlara olan merakı, alışılmışın dışına çıkma isteği ve gerçeği tüm çıplaklığıyla ifade etmesi, resimlerindeki farklı sanatsal üslup özellikleri göstermektedir.

Abstract:
Many elements such as war, political values, self-expression becoming prominent played a role in the development of the Expressionist art movement, which left a significant impact on the 20th century with many works produced in different art disciplines. Expressionism movement lived its golden age in Germany. In Germany where the devastating effects of the war were felt the most, the disappointment of the German people who had been brought up with the dream of the Great Germany deeply affected Otto Dix, who personally fought in the war.
Differences in terms of artistic style in the pre-war and post-war works of the painter Otto Dix, who witnessed plenty of traumatic scenes at the front, draw attention. These stylistic differences can also be observed in Dix's portrait works, which occupied most of his artistic life. Particularly in the self-portrait works that Dix produced before he experienced the war, and in the self- portraits he worked on during the war and in the three years after the war, distorted forms on the face and body stand out. In addition, use of colors, use of brush, attitudes such as disintegration and separation from the whole or depiction of the visible in a sarcastic composition with all its reality are seen in the portraits in general. Otto Dix is also one of the founders of the "New Objectivity", which is a product of the expressionist thinking. It is seen that Dix, who used the satiric and critical style of the new objectivity movement in the portraits of soldiers, worked with a more romantic style in some portrait works such as the portraits of children and women. Such artistic style variety of the artist emphasizes his expressionist attitude as well.
In this study, the portraits of Otto Dix which he produced starting from his childhood until his demise were determined, categorized and 5 portraits from each category were analyzed. As a result of these analyses, it was determined that Otto Dix's war experiences, his interest in different movements, his desire to move away from the usual, and his expression of the reality with all its starkness show different artistic style characteristics in his paintings.