Huruf-u Mukattaa (Hat tasarımları )
Huruf-u Mukattaa (Calligraphy designs)
Yazar: OMAR N QASIM QASIM
Danışman: YRD. DOÇ. EMİNE PINAR EZMEN DOĞU
Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Geleneksel Türk Sanatları Ana Sanat Dalı
Derece: Sanatta Yeterlik, 2016
Konu: El Sanatları = Crafts
Dizin: Abdullah bin Zübeyr = Abdullah bin Zübeyr ; Hat tasarımı = Line design ; Huruf-u mukattaa = Huruf-u mukattaa ; Yazı sanatı = Calligraphy

Özet:
İslâm dininin temelini oluşturan mukaddes kitabı Kur'an-ı Kerim'de kimi Sûrelerin başında bulunan ve mahiyeti tam olarak bilinemeyen ancak sadece müfessirlerce tahminlerle, varsayımlarda bulunula gelen Huruf-u Mukattaa (kesik harfler) Türk ve İslâm sanatında asırlardır kullanılmış ve günümüzde de hâlâ canlılığını korumaktadır. 

İnsanların nazardan, hastalıklara, musibetlere ve hatta savaşta zarar görmeye kadar her türlü zor duruma karşı insanların doğal olarak gösterdiği savunma refleksini, Müslümanlar da İslâmi motiflerle ve kendilerine yol gösterici olarak bizzat Allah tarafından gönderilen Hz. Peygamber'in (sav)  öğrettiği usul üzere yansıtmışlardır. Bu korunma ihtiyacını Allah'ın kelamına sığınmakta bulanlar olduğu gibi Huruf-u Mukattaa ya başvuranlar olduğu da görülmüştür.

Huruf-u Mukattaa kavramı konu alınarak hat sanatında özgün tasarımların oluşturulmasını amaçlayan çalışmada yedi tasarım ve bu tasarımlarının uygulamaları yapılmıştır. 

Eserlerde geleneksel birikim yanında özgün düşüncelere de yer verilmeye çalışılmış ve sanatsal açıdan yeni bakış açıları oluşturulmuştur. Örneğin; bir numaralı katalogdaki eserde "Elif, Lâm, Mim" harflerinin açılmış bir Kur'an gibi, şekli itibariyle dünyayı simgeleyen metni kuşatarak tüm ilimlerin kitabın kendinde var olduğunu sembolize etmesi, üç numaralı katalogdaki eserde vahyin muhatabı olan Peygamber'in ağır yükünü hafifletmeyi amaçlayan ilâhi mesaj düşüncesine temas edilmesi, beş numaralı katalogdaki eserde Musevilik, Hıristiyanlık inançlarıyla İslâm dininin kaynağının aynı olduğuna ve hepsinin kendi miatları içerisinde insanlığın maslahatı için var oldukları düşünceleri resmedilmeye çalışılmıştır.

Sülüs, Celî Divanî, Mushafî Kûfisi, Makılî Kûfisi, Fatımî Kûfisi, Nesih hat yazı çeşitleri kullanılarak tasarlanan çalışmaların uygulamasında, ahırlı kâğıtlar, is mürekkebi,  yirmi üç ayar altın, renkli mürekkep gibi malzemelerle geleneksel usulün ve dijital baskı, lazer kesimi gibi modern tekniklerin birlikte kullanıldığı özgün tasarım denemeleri yapılmıştır.

Abstract:
In the Qur'an, the primarybook of Islam, certain surahs begin with Huruf-u Mukatta (literally denoting singular letters),the mystery of which is not exactly known but only expounders offer various assumptions about.They have been drawn in Turkish-Islamic for centuries art and ares till popular.

One example of these mysterious verses are (Huruf-u Mukatta) which mean the singular letters because it is pronounced separately, letter by letter and not as a one word. These letters have been used in Islamic art during the Ottoman era and it is still being used in these kinds of arts till nowadays. Huruf-u Mukatta are also used to dispel illness, envy and unfortunate circumstances or crisis, moreover it is used to protect the leaders and soldiers in wars and make them gain victories as they believe. These letters also contain some divine secrets which the prophet knew through the angel Gabriel.

Within this context, we represent these divine verses as art works in seven pieces in this project, it contains different types of calligraphy and it is all representing our own thoughts and ideas.

The first art work is (الم), the first verse in Surah Baqarah, and this art work looks like an open book refering to the Qur'an which is the symbol of Islam, the religion of mercy and tolerance, so it's open and the lights arise from it upon all humanbeings. The third art work in our project isa verse from surah Taha, it mentions about the prophet and his feelings when he received the message from god and how hard and difficult it was, so we represent all those feelings with dark colors and it looks narrow, dark and sad to achieve that purpose. The fifth art work represents the three divine religions (Judaism, Christianity and Islam) and how they complete each other, Islam the middle religion comes in between the hard Teachings of Judaism and the merciful Teachings of Christianity so it units all the human beings together.

In our project we have enjoyed different types of calligraphy such as CeliSülüs, JaliDivani, Makili Kufic, Fatimi Kufic and Nasikh ,and used the treated hand-made paper and the Arabic ink as well as the 23K rose gold , in some of art works, digital printing, laser cutting process.