Meme kanserli olgularda preoperatif anksiyetenin erken dönem postoperatif kognitif disfonksiyonla korelasyonu
Correlation of preoperative anxiety and early postoperative cognitive dysfunction in breast cancer patients
Yazar: GİZEM FARİZ
Danışman: DR. DİLEK KALAYCI
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Dr. Abdurrahman Yurtaslan Ankara Onkoloji Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Anesteziyoloji ve Reanimasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Anestezi ve Reanimasyon = Anesthesiology and Reanimation
Dizin: Anksiyete = Anxiety ; Biliş = Cognition ; Biliş bozuklukları = Cognition disorders ; Bilişsel işlev = Cognitive function ; Cerrahi = Surgery ; Meme hastalıkları = Breast diseases ; Meme neoplazmları = Breast neoplasms ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Postoperatif dönem = Postoperative period ; Preoperatif dönem = Preoperative period

Özet:
Meme kanserli olgularda preoperatif anksiyetenin erken dönem postoperatif kognitif disfonksiyonla korelasyonu Amaç: Cerrahi planlanan hastalarda ameliyat öncesi kaygı sık görülmektedir.
Ameliyat öncesinde anksiyete düzeyi yüksek olan hastalarda ameliyat sonrasında daha 
fazla tıbbi komplikasyon gelişmekte ve yatış süreleri uzamaktadır. Kanser tanısı alan 
hastalarda ise tanı ve tedavi aşamasında anksiyete belirtileri görülmektedir.
Postoperatif kognitif disfonksiyon (POKD) tanımı, derecesi ve süresi iyi araştırılmış 
olmasına rağmen, preoperatif anksiyetenin postoperatif kognitif disfonksiyon gelişimi 
üzerindeki etkisi ayrıntılı bir şekilde araştırılmamıştır. Biz de bu çalışmada meme 
kanserli olgularda preoperatif anksiyetenin erken dönem postoperatif kognitif 
disfonksiyonla korelasyonunu araştırmayı amaçladık.
Gereç Yöntem: SBÜ. Ankara Dr.Abdurrahman Yurtaslan Onkoloji SUAM, 
Etik Kurulu'ndan onay alındı. Genel anestezi altında meme kanser cerrahisi planlanan 
200 hasta çalışmaya dahil edildi. Hastalara preoperatif STAI-durumluk anksiyete 
ölçeği ve Montreal Kognitif Değerlendirme Testi (MoCA) uygulandıktan sonra
preoperatif demografik verileri, komorbiditeleri, American Society of 
Anesthesiologists (ASA) fiziksel skorları, anestezi indüksiyonunda kullanılan ilaçlar 
ve dozları, hastalık tanısı, yapılan operasyon ve operasyon süresi, hastaların eğitim 
düzeyleri kaydedildi. Tüm vakalara postoperatif 1.haftada MoCA testi tekrar edildi.
Bulgular: Bu çalışmada meme kanser cerrahisi geçiren hastaların preoperatif 
bazal MoCA testi değeriyle postoperatif 1.haftada MoCA test değerleri arasında 
anlamlı düşme sonucu POKD gelişme oranı %8,5 olarak bulundu. Meme kanser 
cerrahisi geçiren hastalarda preoperatif anksiyetenin hem POKD gelişen hem de 
POKD gelişmeyen grupta benzer olduğunu belirlesek de POKD geliştiren hastaların 
grup içi dağılımına bakıldığında Preoperatif STAI ile Preoperatif MoCA ve 
Postoperatif MoCA arasında orta derecede negatif korelasyon olduğunu tespit ettik.
Yapılan önceki çalışmalarla benzer olarak yaş, HT, astım, düşük eğitim düzeylerinin 
POKD gelişimi için risk faktörü olduğunu tespit ettik. vii
Sonuç: Preoperatif anksiyetenin postoperatif kognitif disfonksiyon gelişimi 
üzerinde etkili olabileceğini düşünüyoruz. POKD gelişimi için risk faktörlerine sahip 
olan hastalarda preoperatif dönemde hastaların anksiyetelerinin azaltılmasına yönelik 
müdahalelerin kognitif problemlerin oluşmasını önlemede bir basamak olabilir ve bizi 
bu hastaların yönetiminde daha dikkatli olmaya teşvik etmelidir.
Anahtar Kelimeler: POKD, Preoperatif anksiyete, STAI, MoCA, onkolojik 
cerrahi

Abstract:
Correlation of preoperative anxiety and early postoperative cognitive dysfunction in breast cancer patients Objective: Preoperative anxiety is common in patients scheduled for surgery.
In patients with high preoperative anxiety level, more medical complications develop 
after the operation and the length of stay is prolonged. In patients diagnosed with 
cancer, symptoms of anxiety are observed during the diagnosis and treatment phase.
Although the definition, degree and duration of postoperative cognitive dysfunction 
(POCD) have been well studied, the effect of preoperative anxiety on the development 
of postoperative cognitive dysfunction has not been studied in detail. In this study, we 
aimed to investigate the correlation of preoperative anxiety with early postoperative 
cognitive dysfunction in patients with breast cancer.
Materials and Method: For the study Abdurrahman Yurtaslan Ankara 
Oncology Health Practice and Research Center Ethics Committee approval was 
received. Two hundred patients who were scheduled for breast cancer surgery under 
general anesthesia were included in the study. After preoperative STAI-state anxiety 
scale and Montreal Cognitive Assessment Test (MoCA) were applied to the patients, 
preoperative demographic data, comorbidities, American Society of Anesthesiologists 
(ASA) physical scores, drugs and doses used in anesthesia induction, diagnosis of the 
disease, operation and duration of operation, Education levels were recorded. MoCA 
test was applied to all cases again at the postoperative 1 st week.
Results: In this study, the rate of POCD development was found to be 8.5%, 
as a result of a significant decrease between the preoperative basal MoCA test values 
and the MoCA test values at the postoperative 1st week of the patients who underwent 
breast cancer surgery. Although we determined that preoperative anxiety in patients 
undergoing breast cancer surgery was similar in both groups with and without POCD, 
we found that there was a moderately negative correlation between preoperative STAI 
and preoperative MoCA and postoperative MoCA when we looked at the distribution 
of patients who developed POCD within the group. Similar to previous studies, we 
found that age, HT, asthma, and low education levels were risk factors for the 
development of POCD.ix
Conclusion: We think that preoperative anxiety may have an effect on the 
development of postoperative cognitive dysfunction. In patients with risk factors for 
the development of POCD, interventions to reduce the anxiety of the patients in the 
preoperative period may be a step in preventing the occurrence of cognitive problems.
The presence of anxiety in patients with risk factors to be operated should encourage 
us to be more careful in the management of these patients.
Keyword: POCD, Preoperative anxiety, STAI, MoCA, oncologic surgery