Yükseköğretim düzeyinde turist rehberliği eğitimi veren öğretim kurumlarında uygulanan eğitime yönelik öğrenci algılamaları
Students? perceptions towards the education implemented at higher schools on tourism guidance
Yazar: YALÇIN ARSLANTÜRK
Danışman: PROF. DR. AZİZE HASSAN
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Turizm İşletmeciliği Eğitimi Ana Bilim Dalı / Turizm İşletmeciliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2010
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Algı = Perception ; Eğitim = Education ; Hizmet kalitesi = Service quality ; Rehberlik = Guidance ; Turist rehberi = Tourist guides ; Öğrenci algısı = Students perceptions ; Öğrenciler = Students ; Üniversiteler = Universities

Özet:
Bu araştırmanın amacı, Yükseköğretim seviyesinde turist rehberliği eğitimi gören öğrencilerin hizmet kalitesi ile algılamalarını belirlemektir. Bu amaç için,SERVQUAL hizmet kalitesi ölçeğinin algılama kısmı ile ilgili olan SERVPERF ölçeği kullanılmıştır. Araştırma kapsamında her ne kadar tam sayım gerçekleştirilmek istense de n=960 olarak gerçekleşmiştir. Araştırma turist rehberliği eğitimi veren lisans ve önlisans derecesi veren toplam 15 fakülte, yüksekokul ve meslek yüksekokulu kapsamaktadır. Araştırmada bahsi geçen ölçek pilot çalışmaya tabi tutulmuş ve yapılan pilot çalışma sonucu 30 maddeden 8 madde faktör yükleri düşük bulunarak çalışmadan çıkarılmıştır. Ölçek pilot çalışmaya tabi tutulmuş ve boyutlar için elde edilen faktör yükü > 0.50 olarak gerçekleşmiştir. Toplam açıklanan varyans %58.15 olarak gerçekleşmiştir ve örneklem büyüklüğünün yeterliliğini test etmek içinde Kaiser-Meyer-Ohlin (KMO) testi sonucu 0.841 olarak bulunmuş ve Cronbach Alpha katsayısı ise >0.90 olarak belirlenmiştir.Çalışmada kullanılan ölçek 5 boyuttan meydana gelmektedir. Bu boyutlar; somut özellikler, güvenilirlik, heveslilik, empati ve güven boyutlarından oluşmaktadır. Araştırma sonuçlarına göre, Cinsiyete göre hizmet kalitesi ölçeği alt boyut puanları ortalaması için ?Empati? boyutunda Erkeklerin ortalaması 12.134 iken Kadınların puan ortalaması 11.497 olup, arasındaki fark istatistiksel açıdan önemlidir (p < 0.05). ?Eğitim süresine göre hizmet kalitesi ölçeği boyutları ortalama puanları arasında fark vardır? hipotezine ait tüm alt hipotezler kabul edilmiştir. Burs alma durumuna göre hizmet kalitesi ölçeği alt boyut puanları ortalaması için burslu ve burssuz öğrenciler arasındaki fark istatistiksel açıdan anlamlı bir ilişki bulunmamıştır (p > 0.05). Eğitim türüne göre hizmet kalitesi ölçeği alt boyut puanlarıortalaması için ?Güvenilirlik? boyutunda normal öğretim öğrencilerinin ortalaması 16.787 iken ikinci öğretim öğrencilerinin puan ortalaması 15.229 olup, arasındaki fark istatistiksel açıdan önemlidir (P < 0.01). ?Heveslilik? boyutunda normal öğretim öğrencilerinin ortalaması 16.342 iken ikinci öğretim öğrencilerinin puan ortalaması 15.701 olup, arasındaki fark istatistiksel açıdan önemlidir (P < 0.05).Bölüme giriş ÖSS puan türüne göre ?Somut özellikler boyutu? puanları ortalaması bölümüne eşit ağırlıklı ÖSS puan türü ile gelen öğrencilerin 13.205, bölümüne dil ÖSS puan türü ile gelen öğrencinin 10.909 ve bölümüne dikey geçiş ile gelen öğrencinin 10.870 olarak belirlenmiştir. Boyutların ortalamaları için yapılan tek yönlü varyans analizine göre (F = 18.757) gruplar arasında istatistiksel olarak önemli farklılık saptanmıştır (P < 0.01).Bu anlamda ortaya çıkan en önemli bulgulardan biri, çok boyutlu ölçekleme analizinden de görsel olarak görüleceği üzere, iki yıllık öğretim veren meslek yüksekokulları ve dört yıllık öğretim veren yüksekokullar ve fakülteler arasında ortaya çıkmıştır. Hizmet kalitesi alt boyutlarının hepsinde iki yıllık öğretim veren meslek yüksekokulları aleyhine göreceli bir algılama saptanmıştır. Araştırmada gerçekleştirilen analizlerin sonucu, ilgili kurum yöneticileri tarafından karar verme, planlama ve süreç iyileştirme çabalarında kullanılabilir.Çalışmada önerilen boyutlar sadece ilgili yüksek öğretim kurumlarında öğrenim gören öğrencileri içermektedir. ?leriki zamanlarda araştırmacılar tarafından gerçekleştirilecek çalışmalar bu durumu dikkate alarak kapsamı biraz daha geniş tutarak sadece öğrenciler değil aynı zamanda sektör temsilcileri veya mezunlara istihdam sağlayacak olan kurum veya kurumlar da çalışmaya dahil edilebilir.

Abstract:
The objective of this study is to determine the perception level of the students at higher schools offering tourism guidance programs. To serve this purpose, SERVPERF scale, also known as the perception part of the SERVQUAL scale, was implemented. The number of the participants (n) was found out to be 960, despite the fact that full population was indented to be covered in the study. The study covered in total 15 faculties, higher schools and vocational higher schools offering programs on tourism guidance. A preliminary study was conducted for the scale employed in the study and of the 30 items, 8 items were taken out due to low factor loadings below 0.50. The total explained variance was found out to be 58.15% and the result of the Kaiser-Meyer-Ohlin (KMO) test to determine the sample adequacy was found to be 0.841 and Cronbach Alpha coefficient was more than 0.90.The scale employed in the study is comprised of 5 dimensions, which are tangibles, reliability, responsiveness, empathy and assurance. The results of the study suggest that for empathy dimension, the average scores in terms of gender for male was 12.134, while it is 11.497 for females and there is a statistically significant relationship between the averages (P < 0.05). In terms of the duration of education, all the sub-hypotheses that there is a relation between duration of education and average scores of service quality dimensions were accepted. In terms of scholarship status, there found to be no statistically significant difference in average scores of service quality dimensions (P > 0.05). When it comes to educational type, there found to be statistically significant relationship in the dimension of ?reliability? (P <0.01), and ?responsiveness? (P < 0.05) in terms of average scores of service quality dimensions.As for the score type of entrance examination, the result of the ANOVA test suggests the difference for score types among the groups with reference to the average score for ?tangibles? was found out to be statistically significant (P < 0.01).In this regard, one of the striking findings of the study is that, as is seen in the multi dimensional scaling part, there is a huge gap in terms of the quality dimensions between vocational higher schools and faculties and higher schools. The perception level for those at vocational higher schools is relatively lower than those at schools offering four years of education. The result of the analyses performed might suggest some insights for the administrators in terms of planning, decision making and process improvement.The dimensions suggested in the study cover the students at higher education institutions offering programs on tourism guidance. Studies to be conducted in the future might yield some important perspectives and findings if the scope of the study is expanded to sectoral representatives in tourism, graduates and prospective institution likely to offer employment opportunities for those studying tourism guidance.