Sınıf öğretmenlerinin mesleki tükenmişlik düzeyleri ile öz liderlik becerileri arasındaki ilişkinin incelenmesi
An analysis of the relationship between professional burnout levels and self-leadership skills of primary school teachers
Yazar: TUĞBA DEMİR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET YAŞAR
Gaziantep Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırmanın amacı, sınıf öğretmenlerinin mesleki tükenmişlikleri ile öz liderlikleri arasındaki ilişkinin incelenmesidir. Araştırmada, nicel araştırma yöntemlerinden ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma evrenini Şanlıurfa ilinin Birecik ilçesindeki merkez ilkokullarda görev yapan öğretmenler oluşturmaktadır. Araştırma ilçe merkezindeki sınıf öğretmenlerinin tamamını kapsadığı için evrenin tamamına ulaşmak hedeflenmiş ve örneklem alma yoluna gidilmemiştir. Bu durumda araştırmanın evrenini merkez ilkokullarda görev yapan 220 sınıf öğretmeni oluşturmaktadır. Araştırmada gerekli verileri elde edebilmek için araştırmacı tarafından hazırlanan Kişisel Bilgi Formu, İnce & Şahin (2015) tarafından Türkçe'ye uyarlanan "Maslach Tükenmişlik Envanteri Formu" ve Tabak, Sığrı & Türköz (2013) tarafından Türkçe'ye uyarlanan "Öz Liderlik Ölçeği" kullanılmıştır. Araştırmadan elde edilen veriler SPSS 25.0 paket programı kullanılarak analiz edilmiştir. Verilerin analizinde yüzde, frekans, aritmetik ortalama, t-Testi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA), pearson korelasyon analizi kullanılmıştır. Yapılan analizler sonucunda; öğretmenlerin mesleki tükenmişlik düzeyleri "orta düzey" ve öz liderlik düzeyleri "yüksek düzey" olarak bulunmuştur. Öğretmenlerin mesleki tükenmişlik düzeyleri ile öz liderlik beceri düzeyleri arasında ölçek genelinde anlamlı bir ilişki yoktur. Ancak mesleki tükenmişlik ve öz liderlik alt boyutları arasında anlamlı ilişkilerin varlığı tespit edilmiştir. Elde edilen sonuçlar ışığında; öz liderlik ve alt boyutları (kendini gözlemleme, hatırlatıcılar belirleme, kendi kendine konuşma, başarılı performans hayal etme) ile kişisel başarı arasında negatif yönde anlamlı bir ilişki olduğu bulunmuştur. Ayrıca kendini cezalandırma ile kişisel başarı alt boyutu arasında pozitif yönde anlamlı bir ilişki olduğu tespit edilmiştir.

Abstract:
The purpose of this research is to reveal the relationships between primary school teachers professional burnout levels and their self-leadership skills. In the research, relational screening model, which are quantitative research methods, were used to do  statistical analysis. The target population of the research consists of 220 teachers working in primary schools located in the city center in Birecik district of Şanlıurfa province. Personal Information Form prepared by the researcher, "Maslach Burnout Inventory Form" adapted to Turkish by İnce & Şahin (2015), and "Self-Leadership Scale" adapted into Turkish by Tabak, Sığrı & Türköz (2013). Were used to obtain the data  needed for the research. The SPSS 25.0 package program  was use to analyze the data obtained from the  data collection tools. Percentage, frequency, arithmetic mean t-Test, one-way analysis of variance (ANOVA), pearson correlation analysis were utilized in connection with the research questions. As a result of the analyses conducted; teachers' professional burnout levels were found to be "moderate" and self-leadership levels were found to be "high". It was found that there was no significant relationship between teachers' professional burnout levels and self-leadership skill levels in general scales. However, significant relationships were found between professional burnout and self-leadership sub-dimensions. In the light of the results obtained; It was found that there is a negative significant relationship between self-leadership and its sub-dimensions (self-observation, setting reminders, self-talk, imagining successful performance) and personal achievement. In addition, it was determined that there was a positive and significant relationship between self-punishment and personal achievement sub-dimension.