Otizmli çocuklar için duyu bahçesi tasarımı, Malatya İnönü Üniversitesi vakfı özel eğitim ve rehabilitasyon merkezi örneği
Sensory garden desing for children with autism, case of Malatya İnönü University foundation special education and rehabilitation center
Yazar: ENESNUR BAYINDIR YAVUZ
Danışman: DOÇ. DR. SIMA POUYA
İnönü Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Peyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Peyzaj Mimarlığı = Landscape Architecture

Özet:
Özel Eğitim Ve Rehabilitasyon Merkezlerine ihtiyaç duyan otizmli kişilerin bu merkezler sayesinde sosyalleşmeleri, zayıf yönlerini güçlendirmeleri, özgüven kazanmaları, zihinsel ve fiziksel olarak gelişim göstermeleri beklenmektedir. Bu kişilerin psikolojik ve fiziksel olarak iyiye gitmeleri ve topluma katılmaları için onlara özel tasarlanmış duyu bahçelerine gereksinimleri vardır. Bu yüzden özel eğitim ve rehabilitasyon merkezlerinde otizmli çocukların iyiye gitme durumunu desteklemek, duyusal uyaranlarını arttırmak gibi ilerlemeler elde etmeleri için kullanıcı grubu göz önünde tutularak tasarlanmış duyu bahçeleri gerekmektedir. Araştırmada iyileştirme bahçeleri kapsamındaki duyu bahçelerinin otizmli çocukların gelişimi üzerindeki olumlu etkileri incelenmiş ve duyu bahçeleri tasarlanırken dikkat edilmesi gereken kriterler belirlenmiştir. Ülkemizde otizmli kişi sayısı her geçen gün artmakta olmasına rağmen onlar için tasarlanan duyu bahçelerinin olmadığı ve hatta duyu bahçeleri hakkında yapılan çalışmaların az olduğu görülmüş ve bu doğrultuda sonuç ve öneriler geliştirilmiştir. Bu çalışmada otizm detaylı olarak ele alınmış, duyu bahçeleri özellikleri ve dünyadan örnekler incelenmiş bunların doğrultusunda, İnönü Üniversitesi Vakfı Özel Eğitim Ve Rehabilitasyon Merkezi'ndeki (İÜÖRM) otizmli çocukların ihtiyaçları belirlenmiş ve bir tasarım önerisi geliştirilmiştir. İÜÖRM' de yerinde yapılan gözlem, literatür taramaları ve anket, görüşmeler sayesinde kullanıcı olan otizmli çocukların duyu bahçelerindeki istek ve ihtiyaçları belirlenmiştir. Sonuç olarak yapılan duyu bahçe tasarım önerisinde otizmli çocukların duyu bahçelerindeki ihtiyaçları, istekleri ve otizmli çocuklar için yapılan duyu bahçesinde olması gereken fonksiyon alanları belirlenerek İÜÖRM' nin bahçesi bu doğrultularda tasarlanmıştır.

Abstract:
It is expected that people with autism who need Special Education and Rehabilitation Centers will socialize, strengthen their weaknesses, gain self-confidence, and show mental and physical development thanks to these centers. These people need sensory gardens specially designed for them to improve psychologically and physically and to participate in society. Therefore, in special education and rehabilitation centers, sensory gardens designed with the user group in mind are
required in order to support the recovery of children with autism and to increase their sensory stimuli. In the study, the positive effects of sensory gardens within the scope of healing gardens on the development of children with autism were examined and the criteria to be considered when designing sensory gardens were determined. Although the number of people with autism is increasing day by day in our country, it has been seen that there are no sensory gardens designed for them, and even the studies on sensory gardens are few, and results and suggestions have been developed in this direction. In this study, autism was discussed in detail, the characteristics of sensory gardens and examples from the world were examined, in line with these, the needs of children with autism at the İnönü University Foundation Special Education and Rehabilitation Center (İÜÖRM) were determined and a design proposal was developed. The wishes and needs of children with autism, who are users, in their sensory gardens have been determined through on-site observations, literature reviews, questionnaires and interviews made in İÜÖRM. As a result, in the sensory garden design proposal, the needs and wishes of children with autism in the sensory garden and the functional areas that should be in the sensory garden for children with autism were determined, and the garden of İÜÖRM was designed in these directions.