Özne nesne ilişkisi bağlamında kübizm, fütürizm ve dada
Cubism, futurism and dada in the contex of subject-object
Yazar: LÜTFÜ KAPLANOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. AHMET ALİ BAYHAN ; YRD. DOÇ. DR. FEVZİYE EYİGÖR PELİKOĞLU
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sanat Tarihi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2008
Konu: Sanat Tarihi = Art History

Özet:
20. yüzyılın ilk çeyreğinde karşımıza çıkan Kübizm, Fütürizm ve Dada'yı derinlemesineinceleme amacında olan konumuz; söz konusu akımları, modern çağa özgü sosyal, siyasal, ekonomikve kültürel koşulların neden-sonuç ilişkisi bağlamında incelemektedir.Kübizm, Fütürizm ve Dada'yı birer akım olarak değerlendirmenin yanı sıra, döneme özgüniteliklere sahip sanatçı, sanat yapıtı ve sanat alımlayıcısı arasında gelişen sanatsal etkinliği, öznenesneilişkisi bağlamında irdelemekte, edinilmiş bütüncül bakış açısı, 20.yüzyıldan günümüze değinsüreç içerisindeki sanatsal oluşumlara geniş bir perspektiften bakmaya olanak sağlamaktadır.Özne-Nesne İlişkisinin temel bileşenleri olan `Özne', `Nesne' kavramları, öznenin iki farklıkonumu ( Sanatçı Özne / Alımlayıcı Özne) ve bu öznelerin sanat nesnesi (Yaratı Nesnesi /Algılamanın Nesnesi) karşısındaki tutumu, sosyal, siyasal, ekonomik ve kültürel koşullar ile bağlantılıolarak değerlendirilmekte, söz konusu akımların farkı ortaya konulmaktadır.Asıl etkinliklerini 20.yüzyılın ilk çeyreği olan 1900?25 arası dönemde sürdürmelerine rağmenKübizm, Fütürizm ve Dada'nın kendilerinden sonraki akımlara etkisi tez konumuzun önemini ortayakoymaktadır. Tez çalışmamızın, sanat alanında bundan sonra yapılacak çalışmalarda yaratıcı bir rolüstlenecek öznelere bilimsel katkı sağlaması beklenmektedir

Abstract:
This study, aiming to analyze Cubism, Futurism, and Dada which appeared in the first quarterof the 20th century, investigates these trends in terms of the cause-and-effect relationship of the social,political, economic and cultural factors peculiar to the modern age.Besides its evaluation of Cubism, Futurism, and Dada as different trends, this dissertation alsoanalyzes the artistic activities developed among the artists, works, art recipients peculiar to the age interms of the object-subject relationship; and the global view attained makes it possible to investigatethe artistic formations developed from the 20th century to present from a broad perspective.The terms `Subject? and `Object? which are the main components of Subject-Objectrelationship; two different positions of the subject (Artist Subject / Recipient Subject); and the attitudeof these subjects towards the art object (Creation Object / Perception Object) are evaluated in relationto social, political, economic and cultural conditions; and the `differences? between the given trendsare presented.Although Cubism, Futurism and Dada were active and prolific actually in the period between1900-25 years, the first quarter of the 20th century, they maintained their effects on the subsequenttrends as well; and these effects prove the importance of the topic of this study. It is expected that thisdissertation will make scientific contributions to the subjects who will overtake the role of creator inthe field of art in the future.