Süt dişlenme dönemindeki çocukların ağız mikrobiyotasının otizm spektrum bozuklukları ile ilişkisinin değerlendirilmesi
Assessment of the relationship between oral microbiota and autism spectrum disorders in children with primary dentition
Yazar: GÜLSEVİM USTA
Danışman: PROF. DR. GAMZE AREN
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Çocuk Diş Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Ağız = Mouth ; Bağırsaklar = Intestines ; Beyin = Brain ; Mikrobiyota = Microbiota ; Otistik bozukluklar = Autistic disorder ; Otizm spektrum bozukluğu = Autism spectrum disorder ; RNA = RNA ; Süt dişleri = Tooth deciduous ; Çocuklar = Children

Özet:
Otizm Spektrum Bozukluğu (OSB), ağız mikrobiyotasındaki bozulmalarla birlikte orofaringeal bölgede anormalliklerle ilişkilidir. Gastrointestinal sistemin başlangıcı olarak ağız boşluğu, OSB'de mikrobiyal bağırsak-beyin ekseni aracılı iletişimin bir parçası olarak kabul edilmektedir. OSB'li çocukların ağız mikrobiyotalarındaki değişiklikleri bildiren çalışmalar bulunmaktadır. Bu çalışmanın amacı, OSB'li çocukların tükürük mikrobiyotasındaki olası değişikliklerin sağlıklı kontrol grubu ile karşılaştırılarak incelenmesidir. Çalışma kapsamında, 36-60 ay (ortalama 47,78 ± 8,54 ay) arasındaki OSB'li (n=9) ve sağlıklı kontrol (n=9) grubunu oluşturan erkek ve süt diş dizisine sahip çocukların tükürük mikrobiyotası 16S rRNA gen sekanslama analiz yöntemi ile değerlendirilerek OSB ile ilişkili farklılıklar
araştırılmıştır. Flavobacteriales takımının OSB'li grupta göreceli bolluk miktarı kontrol grubuna oranla daha yüksek bulunurken, Fusobacteriales takımının OSB'li gruptaki göreceli bolluk miktarı kontrol grubuna oranla daha düşük bulunmuştur. OSB'li grupta Granulicatella elegans, Streptococcus anginosus SK52 = DSM 2563, Streptococcus cristatus AS 1.389, Streptococcus mitis, Streptococcus oralis subsp. dentisani, Streptococcus pneumoniae ve Neisseria zalophi taksonları anlamlı farklılık göstererek daha yüksek oranda gözlenmiştir. Gruplar arasında alfa çeşitlilik indeksleri açısından anlamlı farklılık saptanmamıştır. Bunun yanında OSB'li grupta Firmicutes filumu, Bacilli sınıfı ve Lactobacillales takımı ile vücut kitle indeksi arasında pozitif yönlü güçlü bir ilişki bulunmuştur. Çalışmadan elde edilen veriler OSB'li çocukların ağız mikrobiyotasının sağlıklı kontrollerle karşılaştırıldığında bazı taksonların farklı seviyelerde artan ve azalan eğilimlerini göstermektedir. OSB ve ağız mikrobiyotası arasındaki ilişkinin anlaşılabilmesi ile, OSB ile ilişkili fenotiplerin araştırılmasında ağız mikrobiyotasının potansiyel bir araç olarak kullanılabileceği düşünülmektedir.

Anahtar kelimeler: ağız mikrobiyotası, otizm spektrum bozukluğu, beyin-bağırsak
ekseni, 16S rRNA analizi

Abstract:
Autism Spectrum Disorder (ASD) is associated with several abnormalities in the oropharyngeal region together with dysbiosis in oral microbiota. As the beginning of the gastrointestinal system, the oral cavity is accepted as a part of the link mediated by the microbiota gut brain axis in ASD. There are studies reporting alterations in oral microbiota of children with ASD. The aim of this study was to investigate possible alterations of the saliva microbiota in children with ASD compare with healthy controls. The saliva microbiota of children with ASD (n = 9) and healthy controls (n = 9) between 36-60 months (mean 47.78 ± 8.54 months) were analyzed using 16S rRNA gene sequencing analysis method and investigated the differences related to ASD. In results, while the relative abundance amount of Flavobacteriales order in the group with ASD was higher than the controls, the relative abundance amount of the Fusobacteriales order in the group with ASD was found to be lower than the control group. In the group with ASD, Granulicatella elegans, Streptococcus anginosus SK52 = DSM 2563, Streptococcus cristatus AS 1.389, Streptococcus mitis, Streptococcus oralis subsp. dentisani, Streptococcus pneumoniae and Neisseria zalophi taxa were observed at higher rates with significant differences. There was no significant difference between the groups in terms of alpha diversity indices. In addition, positive correlation was found between Firmicutes phylum, Bacilli class and Lactobacillales order and body mass index in the group with ASD. The data obtained from the study show the increasing and decreasing tendencies of some taxa at different levels when the oral microbiota of children with ASD is compared with healthy controls. With understanding the relationship between ASD and oral microbiota, it is thought that oral microbiota can be used as a potential tool in the investigation of phenotypes associated with ASD.

Key Words: oral microbiota, autism spectrum disorder, brain-gut axis, 16S rRNA analysis