Reşat Ekrem Koçu'nun çocuklar için yazdığı eserlerde değer eğitimi ve Türkçe
Reşat Ekrem Koçus works which have written for children value education and Turkish
Yazar: HÜLYA SÖNMEZ
Danışman: PROF. DR. HASAN KAVRUK
İnönü Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe Eğitimi Ana Bilim Dalı / Türkçe Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Değerler = Values ; Değerler eğitimi = Values education ; Edebiyat = Literature ; Eğitim = Education ; Koçu, Reşat Ekrem = Koçu, Reşat Ekrem ; Türkçe = Turkish ; Çocuk edebiyatı = Children’s literature ; Çocuk gelişimi = Child development

Özet:
Çocuk edebiyatı çocuk gelişimini çok yönlü destekleyen ve etkileyen bir edebiyattır. Bu edebiyat sayesinde çocuklar, kısa sürede edebî eserlerle tanışıp böylelikle ana dillerinin zenginliğini tatmaktadırlar. Çocukların erken dönemde tanıştıkları bu edebiyat onların duyuşsal, zihinsel, sosyal, ruhsal vb. yönlerden gelişimlerini olumlu olarak tamamlamalarına katkı sağlamaktadır.Diğer edebiyat alanlarında olduğu gibi çocuk edebiyatı da manzum ve mensur olmak üzere iki biçimde eser vermektedir. Manzum örnekleri çocuk şiirleri, şarkıları, ninni vb. türler oluştururken mensur örnekleri de çocuk romanları, hikâyeleriyle birlikte masal, fabl, efsane, destan, bilmece, deneme, biyografi, gezi, günlük gibi zenginlik ve farklılık gösteren edebî türlerdir. Bu eserler çocuklarda dil için kritik evre olarak belirlenen dönemlerde gelişimin tamamlanmasını sağlamada yardımcı olmaktadırlar. Bundan dolayı çocuk gelişiminde sorumlu ve etkili olan her bireyin uygun gelişim dönemlerinde çocukları mümkün olduğunca çocuk edebiyat ürünleriyle iç içe bir iletişim sürecine dahil etmeleri gerekmektedir.Bu çalışmada Reşat Ekrem Koçu'nun eserlerinin seçilmesinin nedeni daha önce bu eserlerin çocuk edebiyatı bakış açısıyla incelenmemiş olmasıdır. Özellikle edebiyat ve tarih alanlarında birçok eser kaleme alan Koçu çocukları da unutmamıştır. Çalışmada Reşat Ekrem Koçu'nun çocuklar için yazdığı mensur eserler arasında yer alan yirmi beş hikâye, on üç roman, bir gezisi yazısı ve bir masal birçok boyutuyla incelenmiştir. Koçu, çocuklar için çoğunlukla mensur eserler kaleme almıştır. Fakat içerik analizinde Koçu'nun eserlerinde bol bol şiir kullandığı da görülmüştür. 1932-73 yılları arasında çocuklar için çok sayıda roman, hikâye, masal, gezi türlerinde eserler yazan Koçu, çocukları yakın çevresinden alıp kendi hayal dünyasında yoğurarak edebiyata konu etmiştir. Bu çalışmada da yazarın kırk bir yıllık üretim sürecinde oluşturduğu on altı eser içerik analizine bağlı olarak incelenmiştir. Çalışma üç bölümden oluşmaktadır. Girişte çocuk, edebiyat ve çocuk edebiyatı kavramları tanıtılıp bu üç kavramın birbiriyle olan münasebetine değinilmiş, nitelikli çocuk edebiyatının çocuk gelişimine olan etkisine yer verilmiş ve edebî eserlerin çocuk gelişimini hangi yönlerden desteklediği konusu üzerinde durulmuştur. Daha sonra Reşat Ekrem Koçu'nun hayatı, sanat anlayışı ve eserlerine yer verilmiştir.Çalışmanın ikinci bölümünde de Koçu'nun çocuklar için yazmış olduğu on altı eser tanıtılıp eserlerin unsurları üzerinde durulmuştur. Bu bölümün ikinci kısmanda da Koçu'nun eserlerinde işlediği kahramanların bedensel, zihinsel, sosyal ve duyuşsal gelişimleri değerlendirilip Koçu'nun çocuğa bakışı ve eserlerinde oluşturmayı hedeflediği çocuk modeli üzerinde durulmuştur.Üçüncü bölümünde ise Koçu'nun eserlerinde ön plana çıkardığı eğitim modeli ve eserle-rinde işlediği değerler maddeler halinde sıralanıp incelenmiştir. Bu bölümün son başlığında ise Koçu'nun iki eseri üzerinde yapılan incelemelerden hareketle onun eserlerinde kullandığı Türk-çenin dil özelliği değerlendirilmiştir.Sonuç kısmında da elde edilen bulgular maddeler halinde sıralanmıştır. Çalışmanın muhtevasını oluşturan eserlere, araştırma ve inceleme süresince faydalanılan kaynaklara da Kaynakça bölümünde yer verilmiştir. İncelemeler sonucunda yazarın kaleme aldığı bu eserlerden bazılarının çocuk gelişimini olumlu olarak desteklerken bir kısmının da çocukların gelişimlerini bazı boyutlarıyla olumsuz olarak etkileme ihtimalinin olduğu görülmüştür. Bundan dolayı incelemeye tabi tutulan eserlerin tamamı çocuklara tavsiye edilmemiştir.Anahtar Kelimeler: Reşat Ekrem Koçu, çocuk edebiyatı, değer, Türkçe, eğitim, çocuk gelişimi.

Abstract:
Child literature is a literature which supports and affects child development . Thanks to that literature, children meet with literary works in a short time so they see the richness of their language.That literature with which children meet at an early period completes their emotional,mental,social,spiritual development positively.As in the other fields of literature ,child literature have two kinds of works;one of them is poem and the other is prose .While poem works include child poems,child songs,lullabyies etc.; prose works include literary works which show richnesses and differences suchas fairy tale,fable,legend,epic,enigma,assay,biography,excursion ,journal.These works help children to complete the development in the periods which are defined as critical phase for language .So each person who are responsible and effective in child literature has to include children to communication process which is nested with child literature in the appropriate development periods .In that study, works of Reşat Ekrem Koçu were chosen because they had been analysed with child literature viewpoint. Especially,Koçu who wrote lots of works in the fields of history and literature did not forget children ,too.In that study, twenty-five short stories ,thirteen novels ,a travel writing and a a fairy tale among prose works which were written for children by Reşat Ekrem Koçu have been analysed.Koçu wrote mainly prose works for children .But in content analysis ,it has been seen that there are lots of poems used in works of Koçu. Between 1932 and 1973 years,Koçu who wrote lots of novels ,short storie, fairy tales,travel writings for children,has used children in literature by taking them from thier neighbourhood and molding in their dream world.In that study,seventeen works which was formed in fourty one years production process of writer has been analyzed depending on content analysis.That sduy has three parts.In introduction part ;concepts of child,literature and child literature has been introduced , the relationships between these concepts have been mentioned , the effect of quality child literature on child development has been defined and it has been focused on how literary works support child development. Later ; life ,understanding of art and works of Reşat Ekrem Koçu have been mentioned.In the second part of the study, Koçu?s seventeen works which were written for children have been introduced and elements of works have been focused.In the second part of that section; physical,mental ,social and emotional developments of the characters who were used by Koçu in his works have been assessed ,also child model which is Koçu?s target to form in his works has been emphasized.In the third section,education model which was focused in Reşat Ekrem Koçu?s works has been analysed and the values which he processed in his works has been ordered one by one and analysed.From investigations done on the two works of writer ,language feature of Turkish has been assessed in the last title of that section .In conclusion part,findings have been ordered one by one.works,researches,resourses which were used during investigation have been shown in bibliography.After that investigations ,it has been understood that while some of works of writer has supported the child development pozitively ,some of them affects negatively.So all of the works which have been analysed have not been suggested to children.Key Words: Reşat Ekrem Koçu,child literature,value,Turkish,education,child development