Akdeniz ve Karadeniz bölgesi münferit suları Ephemeroptera faunası ve karşılaştırılması
Ephemeroptera fauna of some freshwaters in Mediterranean and Black Sea regions and their comparison
Yazar: TUĞBA DEMİR
Danışman: PROF. DR. NAİME ARSLAN ; DOÇ. DR. NESİL ERTORUN
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı / Hidrobiyoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Biyoloji = Biology
Dizin: Habitat = Habitat ; Hidrobiyoloji = Hydrobiology

Özet:
Bu çalışmada Akdeniz ve Karadeniz Bölgesindeki Ephemeroptera faunasının belirlenmesi amacıyla 2016-2019 yılları arasında Akdeniz Bölgesinden 19, Karadeniz Bölgesinden 35 olmak üzere toplamda 54 istasyondan örnekleme yapılmıştır. Araştırma sonucunda Akdeniz Bölgesinden 781 Ephemeroptera bireyi (toplam zoobentik üye: 14461), Karadeniz bölgesinden 3077 Ephemeroptera bireyi (toplam zoobentik üye: 10325) incelenmiştir. Ephemeroptera takımına ait toplam 8 familya, 15 cins ve 33 tür tespit edilmiştir. Yapılan çalışma sonucunda Akdeniz Bölgesinin zoobentik komünite çeşitliliğinin daha yüksek olduğu, Ephemeroptera tür çeşitliliğinde ise Karadeniz Bölgesinin daha yüksek olduğu tespit edilmiştir. Akdeniz Bölgesinin Ephemeroptera türleri içerisinde dominant taksonu % 35,04 ile baskınlıkla Caenis macrura olarak tespit edilmiştir. Bunu sırayla; % 24,93 oranı ile Caenis luctuosa, % 6,52 dominansi oranı ile Epeorus znojkoi takip etmektedir. Sıklık (%F) oranı en yüksek tür ise % 57,89 ile Caenis macrura'dır. En yüksek Shannon-Wiener indeks değeri 1,43 ile Bağırsak Deresi olarak tespit edilmiştir. Ephemeroptera türlerinin Ward metotu ile benzerlik kümeleme analizine göre Akdeniz Bölgesinde araştırılan 19 istasyonun 3 ana farklı grup altında toplandığı belirlenmiştir. Karadeniz Bölgesinin Ephemeroptera türleri içerisinde dominant taksonu % 66,21 ile baskınlıkla Caenis macrura olarak tespit edilmiştir. Bunu sırayla % 54,03 oranı ile Baetis fuscatus, % 43,64 dominansi oranı ile Baetis rhodai takip etmektedir. Sıklık (%F) oranı en yüksek tür ise % 60 ile Baetis rhodani'dır. En yüksek Shannon-Wiener indeks değeri 1,97 ile Kumru Deresi olarak tespit edilmiştir. Ephemeroptera türlerinin Ward metotu ile benzerlik kümeleme analizine göre Karadeniz Bölgesinde araştırılan 35 istasyonun 6 ana farklı grup altında toplandığı belirlenmiştir.
Bu çalışmada Karadeniz Bölgesinden 7 ilde (Artvin, Rize, Trabzon, Giresun, Ordu, Samsun ve Sinop), Akdeniz Bölgesinden 4 ilde (Antalya, Mersin, Adana ve Hatay) tespit edilen 25 Ephemeroptera türü bu iller için yeni kayıt niteliğindedir.

Anahtar kelimeler: Ephemeroptera, Akdeniz Bölgesi, Karadeniz Bölgesi, Makrozoobentoz

Abstract:
In this study, between 2016-2019 a total of 54 stations were sampled, 19 from the Mediterranean Region and 35 from the Black Sea Region in order to determine the Ephemeroptera fauna. As a result of the research, 781 Ephemeroptera individuals (total zoobenthic members: 14461) from the Mediterranean region and 3077 Ephemeroptera individuals from the Black Sea region (total zoobenthic members: 10325) were examined. A total of 8 families, 15 genera and 33 species belonging to the order Ephemeroptera have been identified. As a result of the study, it was determined that the zoobenthic community diversity of the Mediterranean Region is higher, in terms of Ephemeroptera species diversity the Black Sea Region is higher. Among the Ephemeroptera species of the Mediterranean Region, the dominant taxon was determined as Caenis macrura with 35,04% dominancy rate. In that order; Caenis luctuosa with a rate of 24,93%, Epeorus znojkoi follows with a dominance rate of 6,52%. The species with the highest frequency (F%) rate is Caenis macrura with 57,89%. The highest Shannon-Wiener index value of 1.43 was determined as Bağırsak Creek. According to the similarity cluster analysis of Ephemeroptera species with the Ward method, it was determined that 19 stations studied in the Mediterranean Region were grouped under 3 different main groups. Among the Ephemeroptera species of the Black Sea Region, the dominant taxon was determined as Caenis macrura with 66,21% dominancy rate. In that order; Baetis fuscatus with a rate of 54.03% and Baetis rhodani follows  with a dominance rate of 43,64%. The species with the highest frequency (F%) rate is Baetis rhodani with 60%. The highest Shannon-Wiener index value of 1.97 was determined as Kumru Creek. According to the similarity cluster analysis of Ephemeroptera species with Ward method, it was determined that 35 stations studied in the Black Sea Region were gathered under 6 main different groups. 
In this study, in 7 provinces from the Black Sea (Artvin, Rize, Trabzon, Giresun, Ordu, Samsun and Sinop), 4 provinces from the Mediterranean (Antalya, Mersin, Adana and Hatay) 25 identified Ephemeroptera species are new records for these provinces.

Keywords: Ephemeroptera, Mediterranean Region, Black Sea Region, Macrozoobenthos