Farklı kültürlerde mimarlık ve su ilişkisi
The Relationship between architecture and water in various cultures
Yazar: SEDEF ALTUN
Danışman: PROF. DR. MİNE İNCEOĞLU
İstanbul Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü
Derece: Yüksek Lisans, 2000
Konu: Mimarlık = Architecture
Dizin: Mimarlık = Architecture

Özet:
Bu çalışmada, doğanın bir elemanı olan suyun, tarih içinde farklı kültürlere göre gelişimi ve bunun tasarıma olan katkıları incelenmiş, sonuçta bu kültürlerin ortak paydasında bir sonuca gidilmiştir. İlk bölümde çalışmanın genel olarak amacı belirtilmiş, doğanın ve onun bir elemam olan suyun hayatımızdaki önemine değinilmiştir. Ayrıca suyun çevresel değeri üzerinde durulmuş ve bunun tasarıma katılımı incelenmiştir. İkinci bölümde, suyun tarih içinde farklı kültürlerde kazandığı anlamlar incelenmiş, su ile ilgili efsanelere değinilmiş, mitolojide su kavramı üzerinde durulmuştur. Ayrıca Batı ve Doğu kültürlerinin genel olarak doğaya bakış açılan belirtilmiş, farklılıklar ortaya konmuştur. Batı kültüründe, tarih içinde çeşitli dönemlerde doğaya karşı farklı yaklaşımlar sergilenmiştir. Fakat özellikle Rönesans ile birlikte doğaya egemen olma düşüncesi ağır basmış, insan doğayı kendi mutluluğu için kullanmıştır. Doğu kültüründe ise, doğaya karşı büyük bir saygı ve sevgi vardır. İnsan kendini doğanın bir parçası olarak görmektedir. Üçüncü bölümde, suyun tasarımda kullanım amaçlan ve şekilleri belirtilmiştir. Tasarımcılar suyu, fonksiyonel amaçlannın yam sıra; görsel, işitsel, psikolojik, temassal ve iklimsel gibi farklı estetik amaçlarla da kullanmışlardır. Suyu gerek dış, gerekse iç mekanlara getirmişler; ona havuz, kaskat, kanal, çağlayan, fıskiye, çeşme, sebil gibi çeşitli biçimler vermişlerdir. Aynca bu bölümde Batı, Doğu ve Türk kültürlerinde peyzaj düzenlemelerinde, bina ve yalan çevresinde tasanmda suyun kullanımı incelenmiş, tarih içinden ve günümüzden örnekler verilmiştir. Dördüncü bölümde, Doğu ve Batı kültürlerinin ortak paydasında yer alan, Japon mimar Tadao Ando'nun doğa ve su kavramına genel yaklaşımı irdelenmiştir. Ando'nun ilk bakışta oldukça modern görünen yapıları, aslında derin bir Doğu felsefesini ve mekan kültürünü barındırmaktadır. Onun tasanmlannda doğaya yaklaşımı kendi kültürünün ve Zen Budizmin bir sonucudur. Bölümün sonunda Ando'nun tasanmlannda suyu kullandığı yapılardan örnekler verilmiştir. Çalışmanın beşinci ve son bölümünde ise, tasanmda suyun kullanımı mimari açıdan değerlendirilmiş ve hem Doğu hem de Batı kültürünün etkisinde olan Türk kültürü için özgün bir mimarinin arayışına gidilmiştir. Bu noktada yapılması gereken Ando'nun yaptığı gibi, kendi kültürümüzün değerlerini ön plana çıkanp, doğa ve mekan ilişkisini yeniden incelemek, bu ilişki de suyun yeri ve önemini belirlemektir. Böylece su ve mimarlık ilişkisinde yeni bir Türk bakış açısı yakalanabilir.

Abstract:
In this thesis, the development of water as an element of nature according to various cultures throughout history and its contribution to design were examined and it was reached a common result with respect to those cultures. In the first part, the general aim of the study and the importance of nature and water in our lives were mentioned. Moreover, the environmental value of water was studied and its contribution to design was examined. In the second part, the meanings that the water has gained in various cultures throughout history were examined, the legends about water and the concept of water in mythology were pointed out. Besides, how Western and Eastern cultures view nature in general was examined in terms of their differences. In Western culture, different approaches towards nature have been displayed in various periods. However, especially with Renaissance, the idea of dominating nature became important, and man used nature for his own happiness. On the other hand, in Eastern culture, there was a deep love and respect towards nature and man was accepted as a part of nature. In the third part, the aim of using water in design and its forms were stated. Designers have used water for different esthetical purposes such as visual, auditory, psychological, climatic etc. besides functional aims. They have brought water into both exterior space and interior space, and they have put them into various forms such as pools, cascades, channels, waterfalls, springs and fountains. Moreover in this part, in the arrangements of landscape gardening in Eastern, Western and Turkish cultures, the use of water in the design of a building and its territory were observed and examples from the past and today were given. In the fourth part, Japan architect Tadao Ando's general approach towards the concept of nature and water was observed and how he joined Eastern and Western cultures in his designs was examined. Ando's buildings, which are seen highly modern at first sight, in fact involves a deep Eastern philosophy and space culture. His approach to nature in his designs is a result of his culture and Zen Buddhism. In the end of this part, examples of Ando's buildings in which he used water were given. In the last section of the thesis, the use of water in design was evaluated with architectural aspect and an original architectural style for the Turkish culture, which was influenced by both Eastern and Western cultures, was tried to be found. The IXthing that must be done at this point is to bring our cultural values to first plan, to observe the relationship between nature and space again, and to determine the place and the importance of water in this relationship like the way Ando did. So that we can capture a new Turkish view in the relationship between water and architecture.