Kekemeliği olan okul öncesi dönem çocukların ebeveynlerinin çocuklarının kekemeliğine yönelik tepki ve tutumlarının incelenmesi
Assessing The Reactions And Attitudes Of Parents Toward Their Preschool Children WHO Stutter
Yazar: IŞILAY NUR BALIDEDE
Danışman: DOÇ. DR. BÜLENT TOĞRAM
Anadolu Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Dil ve Konuşma Terapisi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Ana-baba = Parents ; Kekemelik = Stuttering ; Kekemelik = Stuttering ; Okul öncesi dönem = Preschool period ; Okul öncesi çocuklar = Preschool childrens ; Tutumlar = Attitudes ; Çocuklar = Children

Özet:
Bu çalışmada, kekemeliği olan okul öncesi dönem çocukların ebeveynlerinin, çocuklarının kekemeliğine yönelik tepki ve tutumlarının ortaya çıkarılması amaçlanmıştır. Çalışmaya 3-6 yaş arasında kekemeliği olan çocuğa sahip anne (n = 28) ve babalar (n = 35) katılmıştır. Çalışmada veri toplama aracı olarak 'Katılımcı Bilgi Formu' , 'Akıcı Konuşma Bozukluğu Çocuk Değerlendirme Formu' ve Türkçe'ye uyarlaması yapılan 'KATÖ' kullanılmıştır. Uygulama kolaylığı sağlamak için formlar birleştirilerek online formata dönüştürülmüştür. Toplanan veriler SPSS v26 istatistik paket programı ile t-testi, tek yönlü varyans analizi ve pearson korelasyon analizi kullanılarak analiz edilmiştir. KATÖ puanları, ölçek toplam puan ve bilişsel, davranışsal, duygusal olmak üzere 3 alt alan puan ortalamaları dikkate alınarak yorumlanmıştır. Yapılan analizler sonucunda ebeveynlerin en güçlü bilişsel, en zayıf duygusal alanda tepki ve tutum sergilediği bulunmuştur. Anne ve babaların puanları kıyaslandığında, duygusal alt alan dışında babaların tüm puan türlerinde annelerden daha yüksek puan aldığı, ancak anne ve babalar arasında hiçbir puan türünde anlamlı farklılık olmadığı bulunmuştur. Çocuğun cinsiyetine göre anne ve babalar karşılaştırıldığında, duygusal alt alanda erkek çocuklarının annelerinin babalardan anlamlı düzeyde daha yüksek puan aldığı görülmüştür. Ebeveynlerin öğrenim durumu, ebeveynlerin yaşı, kekemeliği olan çocuğun yaşı ile ölçek puanları arasında anlamlı fark bulunmazken, terapi alan çocuğa sahip ebeveynlerin ölçek toplam puan ve davranışsal alt alan puan ortalamaları terapi almayan çocukların ebeveynlerine göre anlamlı düzeyde düşük bulunmuştur. Kekemelik başlama yaşı arttıkça ölçek davranışsal alt alan puan ortalamalarının anlamlı düzeyde arttığı bulunmuştur.

Abstract:
In this study, it is aimed to reveal the reactions and attitudes of parents toward their preschool children who stutter. Mothers (n=28) and fathers (n=35) who have stuttering children of  3-6 ages participated in the study. As data collection instruments, "Participant Information Form", "Fluent Speech Disorder Child Evaluation Form" and a Turkish adapted "RSDS" were used in the study. For ease of use, the forms were converted into online formats. The collected data were analyzed with the t-test, the one-way analysis of variance and Pearson correlation analysis of SPSS statistics package v26. RSDS points were evaluated considering the scale total points and the average points of the scale's 3 subdomains, being cognitive, behavioral and emotional. As a result of the analyses, it was found that the parents revealed the strongest reactions and attitudes in cognitive subdomain and the weakest reactions and attitudes in the emotional subdomain. When comparing the points of the mothers and fathers, it was found that the fathers got the highest points in all the subdomains except for the emotional subdomain; however there is no significant difference between the mothers and the fathers in any of the domains. Comparison of the mothers and the fathers in terms of the children's gender showed that male children's mothers got significantly higher points than their fathers in the emotional subdomain. There is no significant difference between parents' education levels, parents' ages, stuttering children's ages and their scale points. On the other hand, average points in the total and behavioral subdomain of the parents of children getting therapy were found to be significantly lower than those of the parents of children getting no therapy. It was also found that the average points in the scale's behavioral subdomain increase significantly as the starting age of stuttering goes higher.