Diyetisyenlerin COVID-19 sürecinde çalışma koşulları ve kaygı durumları
Working conditions and anxiety status of dietitians during the COVID-19 period
Yazar: SENA BEKERECİOĞLU
Danışman: PROF. DR. SUPHİYE MİNE YURTTAGÜL
Hasan Kalyoncu Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Anksiyete = Anxiety ; COVID 19 = COVID 19 ; Diyetisyenler = Nutritionists ; Stres = Stress ; Çalışma koşulları = Working conditions ; İş ortamı = Work environment

Özet:
COVİD-19 pandemisi tüm toplumları sosyal, ekonomik ve ruhsal olarak etkilemektedir. Sağlık hizmetlerinin tam olarak yerine getirilebilmesi ve sürdürülmesi için mücadele veren sağlık çalışanları, COVİD-19'dan en çok etkilenen gruptur. Bir sağlık çalışanı olan diyetisyenler de bu süreçten etkilenmişlerdir. Bu araştırma, Türkiye'de çalışan diyetisyenlerin COVİD-19 sürecinde çalışma koşullarını ve kaygı durumlarını araştırmak amacı ile yapılmış, tanımlayıcı kesitsel bir çalışmadır. Çalışmaya, gönüllü olarak 516 diyetisyen katılmıştır. Veriler, online anket formu aracılığı ile toplanmıştır. Anket formunda demografik özellikler, çalışma durumları, beslenme alışkanlıkları sorgulanmış ve Koronavirüs Anksiyete Ölçeği (KAÖ), Algılanan Stres Ölçeği (ASÖ) ve Durumluk-Sürekli Kaygı Ölçeği (DSKÖ) uygulanmıştır. Katılımcı diyetisyenlerin %32.4'ü erkek, %67.6'sı ise kadın olup yaş ortalaması 29.52±6.77'dır. Diyetisyenlerin %36.8'inin COVİD-19 sürecinde çalışma alanı değişmiş ve bu diyetisyenlerin %47.3'ü evden çalışırken %34.8'i ise filyasyon ekibinde görevlendirilmiştir. COVİD-19 sürecinde hasta/danışan görüşme şekli %56 oranında kısmen yüz yüze kısmen online şeklinde gerçekleşmiştir. Bu süreçte diyetisyenlerin %69.1'i besin desteği kullanırken, en çok tercih edilen besin desteği D vitamini (%77.5) olmuştur. Araştırmada kullanılan KAÖ, DSKÖ ve ASÖ puanlarına göre COVİD-19 sürecinde diyetisyenlerin %88.8'i yüksek anksiyeteye, %11.0'i yüksek durumluk kaygıya, %16,3'ü yüksek sürekli kaygıya sahipken, %14.1'inin ise stres altında olduğu sonucu elde edilmiştir. Cinsiyete göre değerlendirildiğinde, bu süreçte kadın katılımcılar erkek katılımcılardan daha az kaygılı ve streslidirler (p<0.05). Diyetisyenlerin yaş ve mesleki kıdemleri arttıkça bu süreçte stres düzeyleri azalmıştır (p<0.05). COVİD-19 sürecinde çalışma alanı değişen diyetisyenlerin stres ve durumluk kaygı düzeyleri daha yüksek bulunmuştur (p<0.05). Bu süreçte diyetisyenlerin günlük takip ettikleri hasta/danışan sayısı arttıkça stres ve kaygıları da artış göstermiştir (p<0.05). Pandemi sürecinde iştah durumunda değişiklik olan diyetisyenlerin daha stresli olduğu bulunmuştur (p<0.05). Sonuç olarak, çalışan diyetisyenler COVİD-19 sürecinde kaygılıdır ve bu kaygı çeşitli etkenlere bağlıdır. Kaygı ve stres durumunu azaltmak için iş yükü planlaması yapılması, kişisel koruyucu ekipman sağlanması, psikolojik ve sosyal destek verilmesi önerilmiştir.

Anahtar kelimeler: Diyetisyen, COVİD-19, çalışma koşulları, kaygı, stres

Abstract:
The COVID-19 pandemic affects all societies socially, economically and spiritually. Health workers, who struggle for the full performance and maintenance of health services, are the group most affected by COVID-19. Dietitians, who are health workers, were also affected by this process. This research is a descriptive cross-sectional study conducted to investigate working conditions and anxiety status of dietitians working in Turkey during the COVID-19 period. A total number of 516 dietitians voluntarily participated to the study. Data were collected via an online questionnaire. Demographic characteristics, working status, eating habits were questioned by the questionnaire and the Coronavirus Anxiety Scale (CAS), Perceived Stress Scale (PSS) and State-Trait Anxiety Inventory (STAI) were applied. 32.4% of the participating dietitians were male and 67.6% were female, with a mean age of 29.52 ± 6.77. The workspace of 36.8% of dietitians has changed during the COVID-19 period and 47.3% of these dietitians are working from home, while 34.8% are assigned to filiation team. During the COVID-19 period, the patient interviews were partly face-to-face, partly online, at a rate of 56%. During this period, while 69.1% of the dietitians used nutritional support, the most preferred nutritional supplement has been vitamin D (77.5%). According to the CAS, STAI and PSS scores used in the study; results have shown that while 88.8% of dietitians had high anxiety, 11.0% had high state anxiety, 16.3% had high trait anxiety; 14.1% of them were under stress during the COVID-19 period. When evaluated according to gender, female participants are less anxious and stressed than male participants during this period (p<0.05). As the age and professional seniority of dietitians increased, their stress levels decreased during the COVID-19 period (p<0.05). Stress and state anxiety levels were found to be higher in dietitians whose workspace has changed during the COVID-19 period (p<0.05). During this period, as the number of patients monitored daily by dietitians increased, their stress and anxiety levels have also increased (p<0.05). It has been found that dietitians who had a change in appetite during the pandemic period are more stressed (p<0.05). As a result, working dietitians are feeling anxious during the COVID-19 period and this anxiety is due to a variety of factors. Reducing anxiety and stress; planning of the workload, providing protective personal equipment, psychological and social support are recommended. 

Key Words: Dietitians, COVID-19, working conditions, anxiety, stress