Mimari bağlamda karma kullanımlı yapıların değerlendirilmesi
Evalution of mixed-use buildings in an architectural context
Yazar: SEYHAT İREM ASAL
Danışman: PROF. DR. AYŞE UĞUR TÜTENGİL
İSTANBUL BEYKENT ÜNİVERSİTESİ / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı / Mimarlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
Mimari bağlam, kent dinamiklerinin ve yapı üretim sürecinin somut ve soyut tüm durumları içine alan girift bir süreci kapsamaktadır. Mimari tasarım bir yere aittir ve oraya ait çevre ile biçimlenerek ihtiyaçlara ya da problemlere yanıt vermesi beklenmektedir. Dolayısıyla çevre, yapılar ve insanlar ile ilişki içinde olan karşılıklı etkileşimden meydana gelmektedir. 
Nitekim bu durum ile bağlam-yapı-insan ilişkisi birbirinden ayrı düşünülemez bir süreci kapsamaktadır. Günümüz kentlerinde sık rastladığımız bir yapı tipolojisi olan karma kullanımlı yapılar da özellikle küresel kentlerde hacimsel açıdan giderek artması nedeniyle, kenti, insanı ve toplumu şekillendiren önemli mekanlardır. Bu açıdan karma kullanımlı yapılar içinde barındırdıkları farklı fonksiyonlar ile bölge kullanıcılarının ihtiyaçları doğrultusunda tasarlanmalıdır. Mevcut bağlamın çevresel etkenleri referans alındığı zaman hem mimari bağlamı beslemekte hem de kentlerin kimliklerini korumalarını sağlamaktadır. 
Bu açıdan, karma kullanımlı yapı tipolojisinin farklı bağlamlarda ne şekilde ele alındığını anlamlandırmak amacıyla çevresel etkenler ile yurtiçi ve yurtdışı örnekleri seçilerek değerlendirilmiştir. Bu doğrultuda karma kullanımlı yapıların henüz yer almadığı ya da sık karşılaşılmadığı yerlerde planlama söz konusu olduğunda, ifade edilen durumların altını çizmek yeni tasarımlar için bir kılavuz oluşturmak amaçlanmıştır.

Abstract:
Architectural context covers an intricate process that includes all concrete and abstract situations of urban dynamics and building production process. Architectural design belongs to a place and is expected to respond to needs or problems by being shaped by the environment of that place. Therefore, the environment consists of the interaction between structures and people.
As a matter of fact, this situation and the context-buildings-human relationship cover a process that cannot be separated from each other. Mixed-use buildings, which are a building typology we frequently encounter in today's cities, are important spaces that shape the city, people and society, as their volume increases especially in global cities. In this respect, mixed-use buildings should be designed in line with the needs of the users of the region with the different functions they contain. When the environmental factors of the current context are taken as a reference, it both nourishes the architectural context and ensures that cities preserve their identities. 
In this respect, environmental factors and domestic and international examples were selected and evaluated in order to make sense of how the mixed-use building typology is handled in different contexts. In this regard, it is aimed to underline the situations expressed and to create a guide for new designs when it comes to planning in places where mixed-use buildings are not yet located or are not encountered frequently.