Hipofiz adenomlarına endoskopik endonazal transsfenoidal yaklaşım
Endoscopic endonasal transsphenoidal approach for pituitary adenomas
Yazar: MAHMUT SERTDEMİR
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET FATİH ERDİ
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Meram Tıp Fakültesi / Beyin ve Sinir Cerrahisi Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Nöroşirürji = Neurosurgery
Dizin: Adenomlar = Adenoma ; Cerrahi = Surgery ; Endoskopi = Endoscopy ; Hipofiz bezi = Pituitary gland ; Hipofiz hastalıkları = Pituitary diseases ; Hipofiz neoplazmları = Pituitary neoplasms ; Remisyon = Remission ; Sinir cerrahisi = Neurosurgery

Özet:
Amaç: Hipofiz adenomlarının cerrahi tedavisinde uyguladığımız endoskopik yöntem sonuçlarınınretrospektif değerlendirilmesi
Yöntem ve Gereçler:Necmettin Erbakan Üniversitesi Meram Tıp Fakültesi Nöroşirürji Kliniğinde Şubat 2014 – Aralık 2020 tarihleri arasında endoskopik endonazal transsfenoidal yaklaşım ile opere edilen 100 hipofiz adenomlu olgunun yaşı, cinsiyeti, patolojisi, biyokimyasal tetkikleri ve görüntüleme sonuçları ile işlem başarı oranları, komplikasyon ve rezidü oranları belirlenerek literatür ile kıyaslaması yapılmıştır.
Bulgular:Endoskopik endonazal transsfenoidal yolla opere ettiğimiz 100 hastanın %57'si kadın, %43'ü erkek olguydu. Hastaların %84'ünün makroadenom ve geri kalan %16'sının mikroadenom olduğu belirlendi. Hormonal aktivite yönünden olguların %29'unun akromegali, %4'ünün prolaktinoma, %6'sının da Cushing hastası olduğu; %61'inin ise non-fonksiyonel adenomu olduğu görüldü. Adenomların Knosp evrelemesi %25 evre 0, %23 evre1, %16 evre 2, %7 evre 3a, %9 evre 3b ve %20 evre 4 olarak saptandı. Non-fonksiyonel adenomların preop ortalama hacmi 9,84±9,79 cm³ olarak tespit edildi, postop hacmi ise 2,35±3,79 cm³ olarak belirlendi.Ameliyat sonuçlarına göre non-fonksiyonel adenomlarda %75,82 oranında hacimsel azalma tespit edildi. Non-fonksiyonel adenomların %10'unda postop rezidü tümör bırakıldığı tespit edildi. Hormon aktif hipofiz adenomlarının remisyon kriterleri baz alındığında; akromegalik hastaların %51,72'si, cushing hastalarının %50'si ve prolaktinomalı olguların %25'inde remisyon sağlandığı görüldü. Komplikasyonları değerlendirdiğimizde hastaların %9'unda BOS fistülü, %32'sinde geçici DI, %1'inde pnömosefali olduğu görüldü. Rekürren adenom nedeniyle opere edilen 2 hasta (%2) dan 1'i sepsis, 1'i de intrakranial hematom nedeniyle exitus oldu. 
Sonuç:Endoskopik transsfenoidal yöntemin uygun vakalarda kullanıldığında güvenli ve etkili bir yöntem olduğu tespit edilmiştir. Yöntemin etkinliği ve güvenirliliği cerrahi tecrübe ile belirgin şekilde artmaktadır. Çalışma sonuçlarımızın literatürdeki geniş mevcut serilerle uyumlu olduğu görülmektedir.

Abstract:
Aim:Retrospective evaluation of the results of the endoscopic method used in the surgical treatment of pituitary adenomas.
Methods: Between February 2014 – December 2020, 100 patients operated fror pituitary adenoma with endoscopic endonasal transsphenoidal approach in University of Necmettin Erbakan Meram, Faculty of Medicine Hospital. All patients compared with the terms of age, gender, biochemical examinations,pathology, radiology, procedure related success rate, complications and residual adenoma.Results were compared with the other retrospective studies.
Results: 100 patients underwent endoscopic endonasal trranssphenoidal surgery. There was female predominance(%57). Lesions included %84 macroadenomas and %16 microadenomas. In terms of hormonal activity, 29% of the cases had acromegaly, 4% had prolactinoma, 6% had Cushing's disease. 61% were found to have non-functional adenoma. Knosp staging of adenomas was determined as 25% stage 0, 23% stage1, 16% stage 2, 7% stage 3a, 9% stage 3b and 20% stage 4. The preop mean volume of non-functional adenomas was determined as 9.84 ± 9.79 cm³, and the postop volume was determined as 2.35 ± 3.79 cm³. According to the results of the surgery, 75.82% volumetric reduction was achieved in non-functional adenomas. Postoperative residual tumor was found in 10% of non-functional adenomas. Based on remission criteria of hormone-active pituitary adenomas; Remission was achieved in 51.72% of acromegalic patients, 50% of cushing patients and 25% of prolactinomas. When we evaluated the complications 9% of the patients had CSF fistula, 32% had temporary DI, and 1% had pneumocephaly. Two patients with recurrent adenomas died due to sepsis and inracranial hematoma.
Conclusion:The endoscopic transsphenoidal approach is a safe and effective method when used in appropriate cases. The efficiency and reliability of the method increases significantly with the surgical experience. Our results seem to be compatible with the large series available in the literature.