Üst düzey düşünme becerilerinin izlenmesinde panel veri analizi, hiyerarşik lineer modelleme ve örtük gelişim modelleme yöntemlerinin karşılaştırılması
Comparison of panel data analysis, hierarchical linear modeling and latent growth modeling methods in observing higher-order thinking skills
Yazar: SİBEL ADA
Danışman: PROF. DR. İSMAİL KARAKAYA
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı /  Eğitim Bilimleri Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Doğrusal modeller = Linear models ; Eleştirel düşünce = Critical thinking ; Gelişme = Development ; Hiyerarşik modelleme = Hierarchical modelling ; Panel veri modelleri = Panel data models ; Örtük gelişme modelleri = Latent growth models ; Üst düzey düşünme = Higher order thinking

Özet:
Araştırmanın amacı gelişimsel değişimleri incelemede kullanılabilen üç farklı yöntem olan panel veri analizi, hiyerarşik lineer modelleme ve örtük gelişim modelleme analizlerinin karşılaştırılmasıdır. Tekrarlı ölçüm sayısı üç olarak alınmıştır. Farklı örneklem büyüklüğünde (100, 250, 500, 1000, 15000) ve farklı gelişim düzeylerinde (0,2; 0,5; 0,8) bu üç yöntemin hata değerleri karşılaştırılarak hangi koşullarda hangi yönteminin kullanılmasının uygun olacağı konusunda bilgi vermek amaçlanmaktadır. Ayrıca çalışmada veri toplamak amacıyla eleştirel düşünme becerisine yönelik bir ölçme aracı geliştirilmiş ve eleştirel düşünme becerisine etki eden değişkenler incelenmiştir. Bu araştırma, simülasyona dayalı bir yöntem karşılaştırma çalışmasıdır. Çalışma grubunu 2017-2018 bahar döneminde devlet üniversitesinde öğrenim gören 666 öğretmen adayı oluşturmaktadır. Verilerin toplanmasında araştırmacı tarafından geliştirilen Eleştirel Düşünme Becerisi Belirleme Ölçeği kullanılmıştır. Gelişimsel modellerin incelenmesinin amaçlandığı bu çalışmada ilk ölçümler geliştirilen ölçek ile alınmış ve diğer zaman noktalarına ait ölçümler koşullar dikkate alınarak simüle edilmiştir. Simülasyonda kullanılan parametreler gerçek veri ölçümlerinden elde edilmiştir. Verilerin üretilmesinde RStudio "simstudy" paketi kullanılmıştır. Verilerin analizinde r programı RStudio arayüzü kullanılmıştır. Panel veri analizi için "plm" paketi, hiyerarşik lineer modelleme için "nlme" paketi ve örtük gelişim modelleme için "lavaan" paketi kullanılmıştır. Analiz edilecek veri iki düzeye sahip olup birinci düzeyde bireylere ait tekrarlı ölçümler ve ikinci düzeyde ise öğrenci özellikleri yer almaktadır. Araştırma sonucunda örneklem büyüklüğü artıkça hiyerarşik lineer modelleme ve panel veri analizi için mutlak hata değerlerinin fazla değişmediği ancak örtük gelişim modelleme analizi için mutlak hata değerlerinin belirgin şekilde azaldığı tespit edilmiştir. Gelişim büyüklüğü arttıkça ise panel veri analizi ve hiyerarşik lineer modelleme analizinde mutlak hata değerlerinde çok az miktarda bir düşüş olduğu belirlenmiştir. Örtük gelişim modelleme analizinde ise gelişim büyüklüğü 0,5 iken en az mutlak hata değeri saptanmıştır. Örtük gelişim modelleme analizine ilişkin mutlak hata değerleri hiyerarşik lineer modelleme analizine ilişkin mutlak hata değerlerinden ve hiyerarşik lineer modelleme analizine ilişkin mutlak hata değerleri panel veri analizine ilişkin mutlak hata değerlerinden daha düşüktür.

Anahtar Kelimeler: Gelişimin İncelenmesi, Panel Veri Analizi, Hiyerarşik Lineer Modelleme, Örtük Gelişim Modelleme, Eleştirel Düşünme

Abstract:
The aim of the study was to compare panel data analysis, hierarchical linear modeling and latent growth modelingthat are commonly used to model growth or other changes over time using simulated data. The time points was taken as three. It was aimed to give information the suitability of which method should be used in different sample size (100, 250, 500, 1000, 15000), different growth magnitude (0.2; 0.5; 0.8) and different time points (three and four). For this, absolute error values of the parameter estimates from the three methods were compared. In addition, a Critical Thinking Skill Determination Scale was developed to collect application data and for modeling and testing for the usefullness of some predictor variables expected to help predict critical thinking skills of subjects. This research was designed in a simulation-based method comparison study. The data were collected from 666 prospective teachers attending to a state university during the spring semester of 2017-2018. Critical Thinking Skill Determination Scale, developed by the researcher, was used to collect the data. In this study, the first measurements were taken with the developed scale and the measurements of other time points were simulated taking into account the conditions. Parameters used in simulation were obtained in real data measurements. "Simstudy" package was used in the RStudio interface to simulate the data. RStudio interface in r programme was used in the analysis of the data. "Plm" package was used for panel data analysis, "nlme" package was used for hierarchical linear modeling and "lavaan" package was used for latent growth modeling. The data to be analyzed had two levels, and on the first level there were repeated measurements of individuals and on the second level there were student characteristics. It was found that as the sample size increased for three time points, absolute error values did not change much for hierarchical linear modeling and panel data analysis, but absolute error values decreased for latent growth modeling analysis. As the growth magnitude increased, the absolute error values decreased slightly in the panel data analysis and hierarchical linear modeling analysis. In latent growth modeling, the minimum absolute error value was estimated when the growth magnitude was 0.5. Absolute error values for latent growth modeling analysis were lower than hierarchical linear modeling analysis, and absolute error values for hierarchical linear modeling analysis were lower than panel data analysis.

Key Words: Examining Growth, Panel Data Analysis, Hierarchical Linear Modeling, Latent Growth Modeling, Critical Thinking