Emek sürecindeki değişimler ve mühendislere etkileri: Türkiye'de otomotiv sanayinde çalışan mühendislere ilişkin bir araştırma
The effects of changes in the process of labor and engineers: A study on Turkish automotive industry working engineers
Yazar: ÜLKÜ SÖZBİR
Danışman: PROF. DR. SEDAT MURAT
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2010
Konu: Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri = Labour Economics and Industrial Relations
Dizin: Emek süreci = Labour process ; Mesleki düzey = Occupational level ; Mesleki gelişme = Professional development ; Mühendisler = Engineers ; Mühendislik = Engineering ; Otomotiv endüstrisi = Automotive industry ; Çalışma koşulları = Working conditions ; İş hayatı = Work life

Özet:
Çalışma hayatında nitelikli işgücü potansiyeli söz konusu olduğunda profesyonel meslekler önemli bir yer tutmaktadır. Bu çalışmanın konusunu, ayırıcı özelliklere haiz önemli profesyonel mesleklerden olan mühendislik mesleğinin özneleri ?mühendisler? oluşturmaktadır. Alan araştırması ile desteklenen bu çalışmada, özellikle reel sektör açısından nitelikli işgücünün önemli bir unsuru olan ve otomotiv sanayinde çalışan mühendislerin, ekonomik ve sosyal profilinin açığa çıkarılması amaçlanmıştır. Emek sürecinde ve mesleki yapılarda yaşanan değişimlerin ne tür bir mühendis profili şekillendirdiğini anlayabilmek için mühendislerin, eğitim durumları ve çalışma yaşamına dair ayırıcı genel özellikleri, çalışma koşulları, mesleklerine ve çıkarlarına ilişkin tutum ve tavırları, kendilerini ve mesleklerini algılama biçimlerinin saptanabilmesi önem taşımaktadır.Bu çalışmada alan araştırması esas olarak, nicel araştırma yöntemlerinin temel aracı olan anket çalışması üzerinden gerçekleştirilmiştir. Burada araştırmanın mekânsal ve maddi açılardan taşıdığı güçlükler verilerin anket çalışması ile toplanmasını zorunlu kılmıştır. Ancak sosyal bilimlerde araştırma yöntemleri üzerine yürüyen tartışmalar ışığında mühendislerin özgün görüş, düşünce ve deneyimlerinin de önemli katkılar sağlayabileceği düşünülmüştür. Bu noktadan hareketle, soru kâğıdı yanı sıra, nicel araştırma yöntemlerinden olan ?görüşme? yöntemi kullanılarak, sınırlı sayıda mühendis ile de görüşmeler yapılmıştır. Görüşmelerde elde edilen sonuçların, özellikle araştırma bulgularının analizi safhasında ve yapılan saptamalar noktasında oldukça yararlı bir zemin oluşturduğu ifade edilmelidir.

Abstract:
Professional-vocational groups constitute the core of skilled labour force. This study focuses on ?engineers? qua subjects of the engineering profession, a vocation that stands alone among other professional occupations. As shored up by field research, the study aims at elucidating the economic and social profile of engineers. Engineers working in the automotive sector are targeted, as they constitute an essential part of the corporate sector?s skilled labour force. Educational status and other distinctive features of engineers in general as regards professional life, working conditions, attitudes and actions vis-à-vis their profession and their self-interests, as well as their self-perceptions, are of utmost importance. Otherwise, it would be rather difficult to understand how changes in the labour process and in professional structures have shaped the engineers profile over the recent decades.The field research has been conducted via questionnaires, currently the main vehicle of quantitative research templates. Data has been constructed primarily through the questionnaires under the constraints of physical and geographical mandates. However, in the light of the ongoing debates as regards the status of research methodologies in the social sciences, this basic methodology has been augmented by practicing engineers? particular opinions, thoughts and experiences. Consequently, interviews with a limited number of engineers working in the field have been conducted also. The results obtained through the interviews have proven to be a highly useful basis in the interpretation of data obtained through the questionnaires.