Türk Ceza Kanunu'nda özel hayatın gizliliğini ihlal suçları
Resume crimes of violation of privacy in the Turkish Criminal Law
Yazar: RUMEYSA ERASLAN
Danışman: DOÇ. DR. SELMAN DURSUN
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı / Ceza Hukuku Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Hukuk = Law

Özet:
Özel hayatın gizliliğini ihlal suçları, ilk kez 5237 sayılı Türk Ceza Kanununda suç olarak düzenlenmiş olup; bu suçların mülga 765 sayılı Türk Ceza Kanununda tam bir karşılığı bulunmamakta idi. Özel hayata saygı hakkı ise, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin 8. maddesinde düzenlenmiş olup "herkesin özel ve aile hayatına, konutuna ve haberleşmesine saygı gösterilmesi hakkına sahip olduğu" belirtilmiştir. 1982 tarihli Anayasamızın 20. maddesinde ise; kişinin özel hayatına ve aile hayatına saygı gösterilmesini isteme hakkı olduğu belirtilmiş, özel hayatın ve aile hayatının gizliliğine dokunulamayacağı hüküm altına alınmıştır. Gerek AİHS gerekse Anayasamızda özel hayatın tanımı yapılmamıştır. Özel hayata saygı hakkının kapsamı büyük ölçüde AİHM kararlarıyla belirlenmiştir. 
Özel hayatın gizliliğini ihlal suçları, 5237 sayılı TCK'nın İkinci Kitabının İkinci Kısmının Dokuzuncu Bölümünde "Özel hayata ve hayatın gizli alanına karşı suçlar" başlığı altında, 134. maddede düzenlenmiştir. 134. maddenin birinci ve ikinci fıkrasında iki ayrı suç düzenlenmiş olup çalışmamızda iki ayrı suç birlikte incelenmiştir.
Tez çalışmasında öncelikle özel hayat kavramı ve gizlilik açıklanmaya çalışılmış, bu bağlamda özel hayat kavramını tanımlamaya çalışan üç alan teorisi, makul saygı beklenti teorisi ve kavramı alt unsurları ile açıklamaya çalışan teori incelenmiştir. Gerek AİHM kararları gerek AYM kararları gerekse Yargıtay kararlarına yer verilerek özel hayat kavramına netlik kazandırılmak istenmiştir. Türk hukuk sistemi içinde özel hayatın gizliliği Anayasalarımız, Medeni Kanun, Borçlar Kanunu, Ceza Muhakemesi Kanunu ve diğer kanunlar ile ilgili yönetmelikler çerçevesinde incelenmiştir. Sonrasında, özel hayatın gizliliğinin uluslararası alanda ve mukayeseli hukuklarda nasıl düzenlendiği ortaya konmuştur. Akabinde, özel hayatın gizliliğini ihlal suçlarının temel unsurları olan maddi unsurları, manevi unsurları, hukuka ayrılık unsuru ile nitelikli unsurları anlatılmış ve son olarak suçun özel görünüş şekilleri, kusurluluk, muhakeme koşulları, yaptırım ve usul hükümleri de incelenerek çalışma sonlandırılmıştır.
Anahtar Kelimeler: Özel hayat, özel hayatın korunması, özel hayatın gizliliği, Türk Ceza Kanunu.

Abstract:
The crimes of violation of the right to privacy were first introduced as crimes in the Turkish Criminal Law No. 5237, and the crimes did not have a complete equivalent in the abrogated Turkish Criminal Law No. 765. The right to respect for private life is regulated in Article 8 of the European Convention on Human Rights, which states that "everyone has the right to respect for his private and family life, his home and his correspondence". Article 20 of the 1982 Constitution states; that a person has the right to demand respect for his/ her private and family life and stipulates that the privacy of private and family life cannot be violated. Neither the European Convention on Human Rights nor our Constitution defines private life. The scope of the right to respect for private life is largely determined by the decisions of the European Court of Human Rights. 
The crimes of violating the privacy of private life are regulated in Article 134 under the heading "Crimes against private life and private sphere of life" in the Ninth Chapter of the Second Part of the Second Book of the Turkish Criminal Law No. 5237. Article 134's first paragraph and second paragraph regulate two separate offenses, and the two separate offenses are examined together in our study. 
In this thesis, first of all, the concept of private life and privacy was tried to be explained, and in this context, the three-domain theory that tries to define the concept of private life, the reasonable expectation of respect theory and the theory that tries to explain the concept with its sub-elements were examined.The concept of private life has been clarified by including the decisions of the European Court of Human Rights, the decisions of the Constitutional Court and the decisions of the Supreme Court. The right to privacy in the Turkish legal system is analyzed as a part of our Constitution, Civil Law, Law of Obligations, Law of Criminal Procedure and other laws and regulations. Subsequently, how the right to privacy is regulated in international and comparative law is presented. Then, the basic elements of the crimes of violation of the right to privacy, namely the material elements, moral elements, the element of separation from the law and its qualified elements were explained, and finally, the study was concluded by examining the special forms of the crime, culpability, conditions of judgment, sanctions and procedural provisions. 
Keywords: Private life, protection of private life, privacy of private life, Turkish Criminal Law.