Jeotermal enerjiye ilişkin mevzuat ve uygulamada karşılaşılan sorunlar: Aydın ili örneği
Legislation on geothermal energy and problems encountered in practice: The case of Aydın province
Yazar: ONUR AKBULUT
Danışman: PROF. DR. MUTLU YILMAZ
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyal Çevre Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Enerji = Energy ; Hukuk = Law ; Kamu Yönetimi = Public Administration
Dizin: Aydın = Aydın ; Enerji kaynakları = Energy resources ; Enerji politikaları = Energy policies ; Jeotermal enerji = Geothermal energy ; Mevzuat = Legislation ; Yenilenebilir enerji kaynakları = Renewable energy resources ; Çevre hukuku = Environmental law ; Çevre mevzuatı = Environmental legislation

Özet:
Nüfus artışı ve sanayileşme, insanların refah seviyesinin yükselmesi ve teknolojik gelişmelere bağlı olarak Dünyada enerji ihtiyacı her geçen gün artmaktadır. Kömür, petrol ve doğal gaz gibi fosil enerji kaynaklarının ciddi çevre ve sağlık sorunlarına neden olması, kaynak rezervlerinin sınırlılığı, kaynağın bulunduğu ülkeye bağımlılığın siyasi ve ekonomik sonuçları ve enerji fiyatlarında çeşitli sebeplerle görülen dalgalanmalar enerji ihtiyacının karşılanmasında ilgiyi yenilenebilir enerji kaynaklarına yönlendirmektedir.
Yenilenebilir enerji kaynaklarından birisi de jeotermal enerji olup Türkiye'de çok sayıda ve değişik özelliklerde jeotermal rezerv bulunmaktadır. Bu durum dikkate alındığında Türkiye'nin enerji ihtiyacının karşılanmasında jeotermal enerji fevkalade öneme sahiptir. Ancak jeotermal enerji kaynakları da, bilimsel ve teknik esaslar doğrultusunda mevzuatın hazırlanmadığı, etkin izleme, denetim ve yaptırım mekanizması kurulmadığı ve gerekli önlemler alınmadığı takdirde birtakım olumsuz çevresel etkileri de beraberinde getirmektedir.
Çalışma, Anayasal, yasal ve yönetsel mevzuat açısından jeotermal enerjinin sürdürülebilirliği ve çevresel etkilerine yönelik sorunları somut örnekler üzerinden ortaya koymak amacıyla yapılmıştır. Yapılan araştırmada, mevzuat veya uygulamadan kaynaklanan sorunlar nedeniyle Aydın ilinde bulunan hava, su ve toprak gibi çevre ve insan sağlığı açısından önemli unsurlar üzerinde, jeotermal enerji tesislerinin etkileri incelenmiştir. Bu kapsamda, bölge halkıyla birlikte ilgili kamu ve özel kuruluşların jeotermal enerjiye ilişkin mevzuat ve uygulama hakkında görüşleri alınarak yaşanan problemlere çözüm önerileri getirilmiştir.

Abstract:
The need for energy in the world is increasing day by day due to population growth and industrialization, the increase in people's welfare level and technological developments. The fact that fossil energy sources such as coal, oil and natural gas cause serious environmental and health problems, the limited resource reserves, the political and economic consequences of dependence on the country where the source is located, and the fluctuations in energy prices for various reasons direct the attention to renewable energy sources about energy needs.
Geothermal energy is one of the renewable energy sources and there are many geothermal reserves in our country. Considering this situation, geothermal energy has an extraordinary importance to meet the energy needs of our country. However geothermal energy resources cause some environmental problems if legislation is not prepared in line with scientific and technical principles, effective monitoring, inspection and sanction mechanisms are not established and necessary precautions are not taken.
This study was carried out in order to reveal the sustainibility of geothermal energy and the problems related to its environmental effects in terms of constitutional, legal and administrative legislation, through concrete examples. In the research, due to problems arising from legislation or implementation, the effects of geothermal energy facilities in Aydın province on air, water and soil, which are important for human health and the environment, were examined. In this context, solutions were offered to the problems experienced by interviewing the local people and the relevant public and private institutions on the legislation and implementation regarding geothermal energy.