Ebû Nasr Serrâc et-Tûsî'nin tasavvuf anlayışı
Abû Nasr Sarraj at-Tusi?s understanding of tasawwuf
Yazar: HACI BAYRAM BAŞER
Danışman: DOÇ. DR. EKREM DEMİRLİ
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Tasavvuf Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Din = Religion
Dizin: Ebu Nasr es-Serrac = Ebu Nasr es-Serrac ; Kitabu`l-Luma = Kitabu`l-Luma ; Kur'an-ı Kerim = Koran ; Sufi = Sufi ; Tasavvuf = Mystic ; Tusi = Tusi ; İslamiyet = Islam

Özet:
Ebû Nasr Serrâc et-Tûsî'nin Tasavvuf Anlayışı? isimli bu çalışmada öncelikle tasavvufun ilk yazarlarından kabul edilen Serrâc'ın (ö. 378/988) hayatı ve Kitâbu'l-Lüma` isimli eseri hakkında kısaca bilgi verilmiştir. Serrâc tasavvufu ulemâ ve sapkın gruplara karşı savunan önemli bir yazardır. Serrâc, Kitâbu'l-Lüma`da sûfîlerin dini anlamaları ve yorumlamaları konusuna eğilir.Serrâc üç temel nokta üzerinde durmaktadır. İlk olarak tasavvuf kendi bilimsel alanına sahiptir. Bu sebeple diğer İslâm bilimlerinden farklılaşan kendine özgü bilimsel yöntemleri kullanmak zorundadır. Tasavvuf da dinî kaynakların yorumlanması hakkında sahiptir. Sûfîler, İslâm'a, zâhirî uygulamalardan ve hukuk kurallarından daha etkili ve içe işleyen bir yaklaşım göstermektedirler. İkinci olarak sorun tasavvufun kaynakları ile ilgilidir. Serrâc'a göre tasavvufun kökleri Hz. Peygamber'e uzanır ve Serrâc fıkıh ya da diğer İslâm ilimlerinde olduğu gibi tasavvufun da öncelikli kaynağının Kur'ân-ı Kerim olduğu görüşündedir. Fıkıh insan davranışlarının bâtınî yönünü ele almaz. Bu yüzden tasavvuf bir tür fıkh-ı bâtın sayılabilir. Üçüncü olarak Serrâc sûfîlerle İbâhiyye'nin arasını kesin bir şekilde ayırır. Serrâc İbâhiyye'nin dinî yükümlülükeri hafife almasına karşılık tasavvufun yoğun dinî pratiklere dayandığının altını çizer.Neticede bir İslâm bilimi olarak tasavvuf iki önemli gruba karşı kendini ortaya koymuştur. Serrâc ulemâya karşı tasavvufun bir bilim olduğunu savunur. Diğer yandan da sûfîlerle sapkın grupların arasındaki kesin ayrımı ortaya koyar.

Abstract:
In this work entitled ?Abû Nasr Sarraj at-Tusi?s Understanding of Tasawwuf? prepared by Haci Bayram BASER, first of all life of Sarraj (d. 988) and his Kitab al-Luma were examined briefly. Sarraj is an important writer who defended tasawwuf against ulama and deviant groups. He concentrated on the understanding and interpretation of religion by the Sufis.Sarraj emphasized on three basic points. Firstly he said that tasawwuf has its own scientific field in whole Islamic knowledge. Thereby it has to use its own original scientific methods were different from the rest of the other Islamic sciences. Tasawwuf has a right to interpret the religious sources. Sufis seek to approach the Islam more penetrative and effective than the way of external practises and legal justice. Secondly, the problem is related to the origins of sufism. According to Sarraj the origins of sufism goes back to the Prophet and he views that the primary origin of sufism is the Qur?an as well as fiqh or other sciences. Fiqh interested in human actions without internal extent. In this respect tasawwuf can counts as a fiqh al-batin. Thirdly Sarraj seperates Sufis from Ibahiyya conclusively. He underlines that although sufism was based on intensive practises while Ibahiyya has disdained them and not to take acts of worship seriously.Consequently as a Islamic science `Tasawwuf? defended against two important groups. Sarraj presents Tasawwuf and its right to be a `science? against ulamâ. On the other hand he discusses the absolute discrepancy between Sufis and deviant groups.