Diyabetik ayak ülseri hastalarında diyabetik retinopatinin prevelansı ve ilişkili risk faktörleri
The prevalence of diabetic retinopathy and associated risk factors among diabetic foot ulcer patients
Yazar: İSMAİL ALTINTAŞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HÜSEYİN KARAASLAN
Harran Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları = Endocrinology and Metabolic Diseases

Özet:
Amaç: Diyabetik ayak ülserleri (DAÜ) ve diyabetik retinopati (DRP), diyabet hastalarında,
yaşam kalitesini, tedavi maliyetlerini ve mortalite riskini olumsuz etkileyen diyabetin kronik ve ciddi
komplikasyonlarıdır. DRP'nin genellikle mikrovasküler, DAÜ'lerin ise hem mikro hem de
makrovasküler hasarlarla ilişkili olduğu düşünülmektedir. DRP'nin DAÜ gelişimi ve uzuv
amputasyonu için önemli bir risk faktörü olduğu çok sayıda çalışmalarda gösterilmiştir. Ancak
DAÜ'lü hastalarda DRP sıklığı ve ilişkili risk faktörleri ile ilgili çok az sayıda çalışma yapılmıştır.
Yöntemler: Çalışma grubumuz DAÜ olan 85 hastadan, kontrol grubumuz ise DAÜ olmayan
81 diyabet hastasından oluşturuldu. DRP'nin varlığı ve evresi açısından tüm hastaların göz dibi
incelemesi yapıldı. Hastaların muayene bulguları, demografik özellikleri, eşlik eden komorbid
durumları ve rutin bakılan laboratuvar parametreleri kayıt altına alınarak, gruplar arasında
karşılaştırmalar yapıldı.
Bulgular: Çalışma grubunda 73 kişide (%85.9), kontrol grubunda ise 42 kişide (%51.9)
DRP saptandı (p<.001). Proliferatif DRP çalışma grubunda (%33.3), kontrol grubuna göre (%11.1)
anlamlı olarak daha yüksekti (p=.002). Çalışma grubunda artan DM süresi, ileri yaş, GFH ve
hemoglobin düşüklüğü artan DRP sıklığı ile ilişkili bulundu (sırasıyla, p<.001, p=.002, p<.001 ve
p=.015). Eşlik eden hipertansiyon, proteinüri ve koroner arter hastalığı da artan DRP sıklığı ile
ilişkiliydi (sırasıyla, p=.001, p=.001 ve p=.002). Ayrıca, DAÜ'nün ileri evreleri, artan DRP sıklığı ve
şiddeti ile ilişkiliydi (p=.005).
Sonuç: DAÜ'lü hastalarda, oldukça sık görülen ve ilerleyici seyredebilen DRP'nin erken
tespiti ve tedavisi, DRP'ye sekonder meydana gelebilecek ciddi morbiditelerin ve yüksek mortalite
riskinin azalması üzerinde, olumlu katkılar sağlayacaktır.
Anahtar Kelimeler: diyabetik ayak ülseri, diyabetik retinopati, mikrovasküler
komplikasyon

Abstract:
Objectives: Diabetic foot ulcers (DFU) and diabetic retinopathy (DRP) are chronic and
serious complications of diabetes that negatively affect quality of life, treatment costs and mortality
risk in diabetics. Generally, DRP is associated with microvascular damage, whereas DFU is
associated with both micro- and macrovascular damage. Many studies have identified DRP as a risk
factor for the development of DFU and limb amputation. In contrast, very few studies have
investigated the incidence of DRP and associated risk factors in DFU patients.
Methods: The study group consisted of 85 patients with DFU, and the control group
consisted of 81 diabetics without DFU. All patients underwent fundus examinations to determine the
presence and stage of DRP. We recorded examination findings, demographic characteristics,
associated comorbid conditions, and routine laboratory results of the patients, and compared them
between groups.
Results: DRP was detected in 73 patients (85.9%) in the study group and 42 patients (51.9%)
in the control group (p <.001). As compared to the control group, the study group had a significantly
higher rate of proliferative DRP (33.3% vs. 11.1%) (p=.002). Increased DM duration, advanced age,
low GFR, and low hemoglobin values were associated with increased DRP frequency in the study
group (p<.001, p=.002, p<.001 and p=.015, respectively). The frequency of DRP was also higher in
patients suffering from hypertension, proteinuria, and coronary artery disease (p=.001, p=.001 and
p=.002, respectively). Further, advanced stages of DFU were associated with an increased frequency
and severity of DRP (p=.005).
Conclusions: Early detection and treatment of DRP, which is quite common and has a
progressive course in patients with DFU, will decrease the risk of serious morbidities and mortality
associated with DRP.
Keywords: diabetic foot ulcer, diabetic retinopathy, microvascular complication