İstanbul'daki sokak köpeklerinde lyme hastalığının serolojik ve moleküler yöntemlerle araştırılması.
Investigation of lyme disease in stray dogs in istanbul by serological and molecular medhods
Yazar: MEVLÜT YENER
Danışman: PROF. DR. SERKAN İKİZ
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Mikrobiyoloji (Veterinerlik) Ana Bilim Dalı / Mikrobiyoloji Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Mikrobiyoloji = Microbiology ; Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine

Özet:
Bu tez çalışmasında, İstanbul genelinden toplanan, farklı yaş, ırk, cinsiyet, ağırlıkta olan, kene enfestasyonu bulunan ve Borreliosis yönünden herhangi bir klinik semptom göstermeyen 200 adet sokak köpeğinin Lyme hastalığı açısından serolojik ve moleküler yöntemlerle incelenmesi amaçlandı.
Bu amaçla, İstanbul'un Avrupa yakasındaki 16 ilçeden 140, Anadolu yakasındaki 10 ilçeden 60 köpekten kan alındı. Alınan 200 adet örnek, toplamda 26 farklı ilçe ve 85 farklı mahallede yaşayan köpekleri kapsayacak şekilde bir örneklem oluşturuldu. Numunelerin 125 tanesi kentsel, 75 tanesi ise kırsal alan olarak belirlenmiş yerlerden seçildi. 
İki farklı yöntemle çalışma yapılması planlandığı için, numuneler 2 ayrı kan tüpüne alındı ve uygun koşullarda laboratuvara iletildi. Antikoagulansız tüpe alınan örnekler ELISA yöntemi için santrifüj yapılarak, serumu alındıktan sonra Ticari ELISA kiti ile çalışıldı. EDTA'lı tüpe alınan kan ise DNA ekstraksiyon kiti kullanılarak ekstrakte edildi. Elde edilen DNA'lar Konvansiyonel PCR yöntemiyle amplifiye edildikten sonra elektroforezle jelde yürütülerek bantlar görüntülendi.
Çalışılan 200 adet numuneden elde edilen verilere göre, 5 ay ile 13 yaş arasındaki köpeklerde, özellikle kenelerin yoğun ve aktif olduğu Mayıs ve Haziran aylarında alınan örneklerden sadece 4 tanesi serolojik olarak pozitif bulundu, PCR sonucunda ise pozitif örneğe rastlanmadı. ELISA yöntemiyle pozitif olduğu tespit edilen 4 örneğin, Küçükçekmece ilçesi Yarımburgaz mahallesi ve Arnavutköy ilçesi Bolluca mahallesi (2 numunede) ve Tayakadın mahallelerinden toplanan köpeklerden alındığı belirlendi. Yapılan bu çalışmayla Lyme hastalığının İstanbul'daki sokak köpeklerinde ELISA seropozitifliğinin %2 olduğu görüldü.
Sonuç olarak, tespit edilen bu veriler İstanbul'daki sokak köpeklerinde Lyme hastalığının serolojik ve moleküler yöntemlerle durumunu ortaya koymuştur. Bu çalışmanın, literatürdeki verilere destek olarak, gelecekteki çalışmalara ışık tutacağı düşünülmektedir.

Abstract:
In this thesis study, it was aimed to examine 200 stray dogs of different ages, races, genders and weights collected from throughout Istanbul, with tick infestation and without showing any clinical symptoms of Borreliosis, in terms of Lyme disease, using serological and molecular methods.
For this purpose, blood was taken from 140 dogs from 16 districts on the European side of Istanbul and 60 dogs from 10 districts on the Anatolian side. A sample of 200 specimens was created to include dogs living in 26 different districts and 85 different neighborhoods in total. 125 of the samples were selected from urban and 75 from rural areas.
Since the study was planned with two different methods, the samples were taken into 2 separate blood tubes and delivered to the laboratory under appropriate conditions. The samples taken into the tube without anticoagulant were centrifuged for the ELISA method and the serum was taken and studied with the Commercial ELISA kit. The blood taken into the EDTA tube was extracted using a DNA extraction kit. After the obtained DNAs were amplified by the conventional PCR method, the bands were visualized by running on the gel with electrophoresis.
According to the data obtained from the 200 samples studied, only 4 of the samples taken from dogs between the ages of 5 months and 13 years, especially in May and June, when ticks were dense and active, were found to be seologically positive and no positive samples were found as a result of PCR. It was determined that the 4 samples were found to be positive by the ELISA method, were collected from the Yarimburgaz neighborhood of Kucukcekmece district, Bolluca neighborhood (in 2 samples) and Tayakadin neighborhoods of Arnavutkoy district. With this study, it was seen that the ELISA seropositivity rate for Lyme infection in stray dogs in Istanbul was 2%.
As a result, these data revealed the status of Lyme disease in stray dogs in Istanbul using serological and molecular methods. It is thought that this study will shed light on future studies by supporting the data in the literature.