Okul öncesi çocuklarına uygulanan izlemeye dayalı değerlendirmenin kullanıldığı problem çözme eğitiminin çocukların problem çözme becerilerine etkisi
The effect of the problem solving education program using follow-up-based assessment method on problem solving skills of preschool children
Yazar: AYSUN TURUPCU DOĞAN
Danışman: PROF. DR. ESRA ÖMEROĞLU
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Okul Öncesi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Değerlendirme = Evaluation ; Eğitsel değerlendirme = Educational assessment ; Okul öncesi eğitim = Preschool education ; Okul öncesi çocuklar = Preschool childrens ; Problem çözme = Problem solving ; Problem çözme becerisi = Problem solving ability ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation ; Öğretmen değerlendirme = Teacher evaluation ; İzleme = Monitoring ; İzleme sistemleri = Monitoring systems

Özet:
Bu araştırma, okul öncesi eğitimine devam eden çocuklara uygulanan izlemeye dayalı değerlendirme yönteminin kullanıldığı Problem Çözme Eğitim Programı'nın çocukların problem çözme becerilerine etkisini incelemek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Bu amaçla, araştırma ön test-son test, kontrol gruplu deneysel desende gerçekleştirilmiştir. İki deney ve bir kontrol grubundan oluşan çalışma grubunun seçimleri rastgele yapılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu 2016-2017 eğitim öğretim yılında, Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı aynı mahalledeki ilkokulların anasınıflarına devam eden, 22'si deney 1, 19'u deney 2 ve 20'si kontrol grubu olmak üzere toplam 61 çocuk oluşturmuştur. Araştırma kapsamında farklı değerlendirme yöntemlerinin kullanıldığı Problem Çözme Eğitim Programı (PÇEP) hazırlanmıştır. Program kapsamında değerlendirme sürecine kadar olan tüm aşamalar eş olup değerlendirme sürecinde, deney 1 grubu için izlemeye dayalı değerlendirme yöntemi, deney 2 grubu için MEB 2013 Okul Öncesi Eğitim Programı kapsamında kullanılan değerlendirme soruları araştırmacı tarafından uygulanmıştır. Araştırmacı tarafından hazırlanan farklı değerlendirme yöntemlerinin kullanıldığı PÇEP, deney 1 ve deney 2 gruplarına on hafta boyunca haftada iki/üç gün olarak 24 oturum şeklinde uygulanmıştır. Araştırmanın verileri 'Çocuk ve Aile Bilgi Formu' ve 'Problem Çözme Becerileri Ölçeği (PÇBÖ)' aracılığıyla toplanmıştır. PÇBÖ, deney 1, deney 2 ve kontrol gruplarına ön test olarak uygulanmış ve on hafta 24 oturumda gerçekleştirilen eğitim programının ardından son test olarak aynı gruplara yeniden uygulanmıştır. Verilen eğitimin çocukların problem çözme becerileri üzerinde kalıcı olup olmadığının belirlenmesi için son test uygulamasından üç hafta sonra, PÇBÖ deney 1 ve deney 2 gruplarına kalıcılık testi olarak uygulanmıştır. Yürütülen çalışmada verilerin analizi için nonparametrik testlerden Kruskal Wallis, Wilcoxon İşaretli Sıralar ve Mann-Whitney U Testleri kullanılmıştır. Elde edilen bulgulara göre, farklı değerlendirme yöntemlerinin kullanıldığı PÇEP'nin çocukların problem çözme becerileri üzerinde etkiye sahip olduğu saptanmıştır. İzlemeye dayalı değerlendirme yönteminin kullanıldığı deney 1 grubundaki çocukların son test puanlarının deney 2 ve kontrol grubundaki çocukların son test puanlarından; MEB 2013 değerlendirme uygulamasının kullanıldığı deney 2 grubundaki çocukların son test puanlarının ise kontrol grubundaki çocukların son test puanlarından yüksek olduğu saptanmıştır. Ayrıca hazırlanan PÇEP'nin çocukların problem çözme becerileri üzerindeki etkisinin kalıcı olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Araştırma sonuçları doğrultusunda, eğitimcilere ve araştırmacılara yönelik öneriler sunulmuştur.

Abstract:
The aim of this study was to investigate the effect of Problem Solving Education Program, in which follow- up- based assessment method is applied, on problem solving skills of preschool children. For this purpose, the research was carried out in the experimental research with pretest-posttest design. The study group consisted of two experimental groups and one control group. In the 2016-2017 academic year, the study group consisted of 61 children, 22 of whom were in experimental group 1, 19 of them were experimental group 2 and 20 of them were in control group. In the scope of the study, Problem Solving Education Program (PSEP) was prepared in which used different evaluation methods. In PSEP, all stages of program without evalution process were applied as similar for experiemantal groups. In the evaluation process, the follow-up- based assessment method was used for experimental group 1 while the assessment questions used in the MEB 2013 Preschool Education Program for the experimental group 2 were applied by the researcher. The PSEP in which different evaluation methods were used was applied to the experimental groups as 24 sections in two/three days a week through 10 weeks by the researcher. The data of the study were collected through "Child and Family Information Form" and "Problem Solving Skills Scale (PSSS)". The PSSS was applied as a pretest to experimental group 1, experimental group 2 and control group and re-applied to the same groups as posttest after the training program which was held in 10 weeks. In order to determine whether the training program was persistent on the problem solving skills of the children, it was applied as a retention test to the experimental group 1 and experimental group 2 three weeks after posttest. In the study, non-parametrics tests which are Kruskal Wallis, Wilcoxon Signed Ranks and Mann-Whitney U Tests were used for the data analysis. According to the findings, it was found that PSEP which uses different evaluation methods, had an effect on problem solving skills of preschool children. The posttest scores of the children in the experimental group 1 using the follow-up-based assessment method were higher than the scores of children in experiemental group 2 and control group. Also the posttest scores of the children in the experimental group 2 using the MEB 2013 assessment process were found to be higher than the posttest scores of the children in the control group. In addition, it was concluded that the effect of PSEP on the problem solving skills of preschool children was permanent. In line with the results of the research, suggestions were given to educators and researchers.