Bab'ül Mendep Boğazı'nın stratejik önemi
Strategic importance of the Bab-al Mandab Strait
Yazar: MUSTAFA ALVER
Danışman: DOÇ. HALİL KURT
Marmara Üniversitesi / Orta Doğu ve İslam Ülkeleri Araştırmaları Enstitüsü / Ortadoğu Coğrafyası ve Jeopolitiği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Coğrafya = Geography ; Siyasal Bilimler = Political Science ; Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Akdeniz = Mediterranean ; Beşeri coğrafya = Human geography ; Bölgesel coğrafya = Regional geography ; Jeopolitik = Geopolitic ; Jeopolitik risk = Geopolitical risk ; Jeostratejik = Geostrategic ; Kızıldeniz = Red Sea ; Siyasi coğrafya = Political geography ; Tarihi coğrafya = Historical geography ; Uluslararası boğazlar = International straits

Özet:
Coğrafi keşiflerle birlikte insanlık yeni kıtalar ve yeni su yolları keşfetti. Dünya üzerinde bulunan doğal veya yapay su yolları jeostratejik açıdan gün geçtikçe önemli hale gelmektedir. Stratejik önemi olan sadece boğazlar değil, aynı zamanda uluslararası su yollarının bulunduğu ülke, bölge veya kıtalar da jeopolitik konum itibariyle çok önemli duruma gelmiştir. Deniz taşımacılığında hayati olan boğazların önemi sadece jeoekonomik açıdan değil, askerî açıdan da her geçen yıl daha da artmaktadır. Boğazlar, asırlardan bu yana devletlerin hem kendi bölge hakimiyeti hem de dünya hakimiyeti bakımından önemli uluslararası su yollarıdır. Boğazlar sadece ticari taşımacılık açısından değil tıpkı eski savaş stratejilerindeki kara kale savunması taktiği ile askeri bakımdan bulunduğu ülkenin savunması açısından da ciddi öneme sahiptirler. Bu minvalde dünyadaki boğaz ve kanalların stratejik açıdan önemi her geçen gün artmaktadır.  
 	Coğrafi keşifler neticesinde Afrika'nın güneyinde yer alan Ümit Burnu dolaşılarak Hindistan ve Doğu Asya'ya ulaşıldı. Yeni denizyolu rotalarının keşfi, tarihi İpek ve Baharat yollarının nispeten eski önemini kaybetmesine sebep oldu. 1869'da Süveyş Kanalı'nın inşasının tamamlanmasıyla da Ümit Burnu'nu dolaşmak yerine Akdeniz- Süveyş Kanalı – Kızıldeniz- Bab'ül Mendep Boğazı doğu-batı arasında mesafeyi kısaltarak önemli avantajlar sağladı. Dünya ticaretinin yaklaşık %80'inin deniz yolları üzerinden yapılmasının sebeplerinin başında suyun kaldırma gücü, yol yapım masrafının olmaması gibi faktörler etkilidir. Dünya üzerindeki deniz yollarından her yıl milyonlarca ton yük, petrol veya doğal gaz tankeri ve insan taşımacılığı yapılmaktadır. 
Bu çalışmada Kızıldeniz ile Hint Okyanusu arasında yer alan Bab'ül Mendep Boğazı, detaylı şekilde incelenecektir. 1869'da Süveyş Kanalı'nın inşasıyla Avrupa ile Hindistan ve Doğu Asya arasındaki denizyolu ulaşımı gelişti. Bab'ül Mendep Boğazı küresel ölçekte uluslararası bir stratejik su yolu haline geldi. 
Çalışmanın amacı, Asya ve Afrika kıtaları arasında Uzakdoğu ile Avrupa'yı birbirine en kısa mesafede bağlayan Bab'ül Mendep Boğazı'nın jeostratejik önemini ortaya koyabilmektir. Çalışmaya başlamadan önce literatür taraması yapıldığında ülkemizdeki akademik tezlerde boğazlar, Kızıldeniz, Süveyş Kanalı gibi önemli çalışmaların olduğu fakat ''Bab'ül Mendep Boğazı'' konusunun yeterince çalışılmadığı tespit edilmiştir. Bu çalışmanın önemli bir boşluğu dolduracağı ümit edilmektedir.

Abstract:
Along with geographical discoveries, humanity discovered new continents and new waterways. Natural or artificial waterways on Earth have become increasingly important from a geostrategic point of view. Not only waterways, but also the countries, regions or continents where the waterways are located have become very important in terms of geopolitical location. Straits, have utmost importance not only in terms of geoeconomics but also in military aspect and this importance has been increasing every year. Straits have been important international waterways in terms of countries' own regional and world dominance for ages. Straits have serious importance not only in commercial transport but also with the strategy of castle defence on land as in old war strategies they have the importance in defence of the country wherein. In this respect, the strategic importance of the straits and canals in the world is increasing day by day.
As a result of Geographical Discoveries, it became possible to reach India and East Asia travelling around the Cope of Good Hope located in the south of Africa. The discovery of new seaway routes led to the loss of the relatively previous importance of the historical silk and spice roads. With the construction of the Suez Canal in 1869, instead of travelling around the Cope of Good Hope, the Mediterranean, the Suez Canal, the Red Sea, Bab-al Mandab Strait has provided vital benefits shortening the distance between East and West. Among the main reasons why about 80 % of World trade is carried out via sea routes are buoyancy of water and no costs of constructing ways. Millions of tons of loads, oil, natural gas tankers are carried and human transportation is realized via sea routes in the world.
In this study, the Bab-al Mandab Strait which is located between Red Sea and Indian Ocean is going to be analyzed thoroughly. With the construction of the Suez Canal in 1869, the seaway transport between Europe and India and East Asia has developed and Bab-al Mandab Strait has become an international strategic waterway in global aspect. 
The aim of the study is to prove the geo strategical importance of the Bab-al Mandeb Strait which connects the far East and Europe with the shortest distance between the Asian and African continents. When the literature was searched before starting the study, it was determined that "Bab-al Mandab Strait" was not studied enough, although important studies such as the Straits, the Red Sea, and the Suez Canal were discussed in the academic theses in our country. This is study is expected to fill an important gap in this respect.