Üniversitelerde örgütsel çeviklik ölçeğinin geliştirilmesi
Development of organizational agility scale in universities
Yazar: ELİF SENA GENÇCELEP
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ REZZAN UÇAR
Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Yönetimi Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Ölçek geliştirme = Scale development ; Ölçekler = Scales ; Örgütsel çeviklik = Organizational agility ; Üniversiteler = Universities

Özet:
Bu çalışma üniversitelerde örgütsel çeviklik ölçeği geliştirmek amacıyla yapılmıştır. Ölçek geliştirme sürecinde öncelikle madde havuzunu oluşturmak amacıyla ilgili alanyazın ile yurt dışındaki benzer ölçme araçları taranarak 85 maddelik madde havuzu oluşturulmuştur. Madde havuzundaki maddelere uzman görüşü ile son şekli verilmiş̧ ve 52 maddeden oluşan ölçek formu ile 366 akademisyenden veri toplanmıştır. Açımlayıcı faktör analizi sonrasında 35 maddeden oluşan dört faktörlü̈ bir yapı elde edilmiştir. Bu faktörler uyumluluk ve yeniden düzenleme, cevap verme, değişimi yönetme ve yetkinlik olarak adlandırılmıştır. Dört faktörlü̈ yapı toplam varyansın %60'ını açıklamıştır. Doğrulayıcı faktör analizinde dört faktörlü̈ yapı doğrulanmış̧, uyum indekslerinin iyi uyuma işaret ettiği gözlenmiştir.  4 boyut için sırayla ön test ve son test arasındaki korelasyon değerleri .773, .895, .908 ve .889 şeklinde olup iki uygulama arasında anlamlı bir fark olmadığı görülmüştür. Sırasıyla boyutlara ait Cronbach Alpha değerleri .803, .921, .853 ve .948 olarak bulunmuştur. Ölçekteki dört boyut için yapılan ilişkisiz t-testi sonucunda alt ve üst gruplar arasında anlamlı bir fark olduğu bulunmuştur. Ölçeğin madde-test korelasyonuna dört boyut için bakılmıştır ve içsel tutarlılık ölçüsü olan testi iki yarıya bölme yöntemi uygulanmıştır. Ölçeğin alt boyutları ile test toplam puanlarının korelasyon değerlerine de bakılmıştır. Sonuç olarak Üniversitelerde Örgütsel Çeviklik Ölçeği'nin (ÖÇÖ-Ü) üniversitelerin örgütsel çevikliklerini ölçmekte kullanabilecekleri geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı olduğu görülmüştür.

Anahtar sözcükler: örgütsel çeviklik, ölçek geliştirme, üniversite.

Abstract:
The present study aims to develop an organizational agility scale for universities. The scale development process began by reviewing the related literature and similar measurement tools available abroad to generate a pool of 85 items. The items in the pool were refined based on expert input and the resultant scale form of 52 items was applied to 366 academicians to collect data. Exploratory factor analysis yielded a four-factor structure containing 35 items. These factors were labeled compatibility and reorganization, responsiveness, managing change, and competence. The four-factor structure explained 60% of the total variance. The confirmatory factor analysis confirmed the four-factor structure, and fit indices exhibited good fit. The correlation values between pre-test and post-test scores of the four factors were .773, .895, .908 and .889 respectively, indicating no significant difference between the two applications. Cronbach Alpha values of the factors were .803, .921, .853 and .948 respectively. The unrelated t-test performed for the four factors of the scale revealed a significant difference between the upper and lower groups. The item-test correlation of the scale was examined for the four factors by splitting the test into two halves as a measure of internal consistency. The correlation values of the sub-factors of the scale and the test total scores were also examined. In conclusion, it is suggested that the Organizational Agility Scale for Universities (OAS-U) is a valid and reliable measurement tool that universities can employ to measure their organizational agility.

Keywords: organizational agility, scale development, university.