Sürdürülebilir süreç inovasyonunda işletme değerlerinin rolü: Bir işletme incelemesi
The role of business values in sustainable process innovation: A business review
Yazar: BEGÜM ARDA
Danışman: PROF. DR. HÜLYA KURGUN
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Toplam Kalite Yönetimi Ana Bilim Dalı / Kalite Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Endüstri ve Endüstri Mühendisliği = Industrial and Industrial Engineering

Özet:
Sürdürülebilir süreç inovasyonu, günümüz iş dünyasında giderek artan
bir öneme sahiptir. İşletmeler, çevresel ve toplumsal sorumluluklarını yerine
getirirken aynı zamanda rekabet avantajı elde etme arayışındadırlar. Bu sebeple
de sürdürülebilirlik hedeflerini iş süreçlerine entegre etme yollarını ve bu
entegrasyonun işletmelere sağladığı faydaları araştırma çalışmalarına
başlamışlardır. Bugün işletmeler, sürdürülebilirlik odaklı tüketici talepleri,
regülasyonlar ve toplumsal beklentiler gibi faktörlerle karşı karşıyadırlar. Bu
bağlamda, sürdürülebilir süreç inovasyonu, işletmelerin; kaynaklarını daha
verimli kullanmalarını, atıklarını azaltmalarını, çevresel etkilerini minimize
etmelerini ve toplumsal boyutta daha etik, şeffaf bir yaklaşım benimsemelerini
sağlayarak rekabet avantajı elde etmelerine olanak tanımaktadır. Ayrıca, bu tür
inovasyonlar işletmelerin sadece kısa vadeli karlılıklarını değil, uzun vadeli
sürdürülebilirliklerini de desteklemektedir. Sürdürülebilir süreç inovasyonu,
işletmelerin stratejik kararlarında sürdürülebilirlik boyularını da dikkate alma
gerekliliğini ortaya koymakta ve bu da işletmelerin gelecekteki başarılarını
etkilemektedir.
Bu çalışmada, işletme değerleri; ekonomik, çevresel ve sosyal
sürdürülebilirlik boyutları açısından analiz edilerek, elde edilen sonuçların
sürdürülebilir süreç inovasyonu uygulamalarında nasıl kullanılabileceği
incelenmektedir. İşletme değerlerinin sürdürülebilir süreç inovasyonu
üzerindeki etkilerinin derinlemesine incelenebilmesi amacıyla araştırma yöntemi olarak örnek olay çalışması seçilmiştir. Ele alınan örnek olay; işletme
değerlerinin tanımlanması, sürdürülebilir kalkınma amaçları ile
ilişkilendirilmesi, bu ilişkilere göre her bir sürdürülebilir kalkınma amacına
sayısal ağırlık verilmesi ve tanımlanan değerlerin sürdürülebilirlik hedeflerini
sınaması şeklinde dört adımdan oluşmaktadır. Örnek olay çalışması Bursa,
Gemlik'te faaliyet gösteren Çimtaş Çelik Fabrikası'nda uygulanmıştır. İşletme
değerleri ile sürdürülebilir kalkınma amaçlarını ilişkilendirebilmek için bir
matriks oluşturulmuştur. Oluşturulan matrikste sürdürülebilir kalkınma
amaçları 0 ≤ α ≤ 1 ∈ R olacak şekilde sayısal olarak ağırlıklandırılmıştır. Yeni proje başında veya imalat/kaynak holü kurulumunda sürdürülebilirliğin
ölçülebilmesi için bir form düzenlenmiştir. Formda yer alan sorular -10 ile +10 ∈ Z arasında puanlanacak olup, her bir kriter için Çimtaş kuralları belirlenmiştir. Çalışma sonuçlarının; iş süreçlerinde sürdürülebilirlik odaklı inovasyonlar
gerçekleştirmeyi hedefleyen işletmelere fayda sağlaması amaçlanmaktadır.

Abstract:
Sustainable process innovation is of increasing importance in today's
business world. Businesses seek to gain competitive advantage while fulfilling
their environmental and social responsibilities. For this reason, they have started
to research ways to integrate sustainability goals into business processes and the
benefits of this integration for businesses. Today, businesses are faced with
factors such as sustainability-oriented consumer demands, regulations and
societal expectations. In this context, sustainable process innovation enables
businesses to gain competitive advantage by enabling them to use their resources
more efficiently, reduce waste, minimize their environmental impact and adopt a
more ethical and transparent approach in the social dimension. Moreover, such
innovations support not only the short-term profitability of businesses but also
their long-term sustainability. Sustainable process innovation reveals the
necessity to consider sustainability dimensions in the strategic decisions of
businesses and this affects the future success of businesses.
This study analyzes business values in terms of economic, environmental
and social sustainability dimensions and examines how the results can be used in
sustainable process innovation practices. In order to examine the effects of
business values on sustainable process innovation in depth, a case study was
chosen as the research method. The case study consists of four steps: defining
business values, associating them with sustainable development goals, assigning
numerical weight to each sustainable development goal according to these relationships, and testing the sustainability goals of the defined values. The case
study was conducted at Çimtaş Steel Plant in Gemlik, Bursa. A matrix was
created to link business values with sustainable development goals. In the created
matrix, sustainable development goals are numerically weighted as 0 ≤ α ≤ 1 ∈ R.
A form has been organized to measure sustainability at the beginning of a new
project or at the installation of a manufacturing/welding hall. The questions in
the form will be scored between -10 and +10 ∈ Z, and Çimtaş rules were
determined for each criterion. The results of the study are intended to benefit
businesses that aim to realize sustainability-oriented innovations in their business processes.