Gemi adamlarının iş kazası ile ilgili ulusal ve uluslararası hukuki sorunlarının karşılaştırılması
Comparison of national and international legal problems of seafarers related to work accident
Yazar: FURKAN GÜÇLÜ
Danışman: PROF. DR. MAHMUT KILIÇ
Yozgat Bozok Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İş Sağlığı ve Güvenliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Kazalar = Accidents

Özet:
Bu çalışma, gemi adamlarının iş kazalarına yönelik ulusal ve uluslararası hukuki sorunlarını karşılaştırmalı olarak incelemektedir. İş sağlığı ve güvenliği açısından, gemi adamlarının çalışma koşulları hem ulusal mevzuatlar hem de uluslararası sözleşmeler kapsamında düzenlenmiştir. Türk Ticaret Kanunu (TTK), Deniz İş Kanunu (DİK) ve Uluslararası Çalışma Örgütü'nün (ILO) ilgili sözleşmeleri, gemilerin denize ve yola elverişli olmasını, çalışanların güvenliğini ve sosyal haklarını güvence altına almayı amaçlamaktadır.
Araştırmada, gemi adamlarının iş kazaları ve mesleki yaralanmalarına yönelik yasal düzenlemelerdeki eksiklikler ve uygulanabilirlik sorunları ele alınmıştır. Örneğin, DİK kapsamında iş kazası tanımı, işçilerin dinlenme ve izin hakları, iaşe ve barınma gibi temel konular ayrıntılı şekilde düzenlenmiştir. Ancak, uluslararası sözleşmelere kıyasla eksik düzenlemeler ve uygulama sorunları bulunmaktadır. ILO 146 ve 166 No'lu Sözleşmeler, gemi adamlarının çalışma ve izin süreleri ile yurda dönüş haklarını daha ayrıntılı şekilde ele alırken, ulusal mevzuat bu alanlarda sınırlı kalmaktadır.
Amerikan Jones Yasası gibi uluslararası örneklerle karşılaştırıldığında, Türk hukukunda gemi adamlarının iş kazalarına yönelik tazminat ve güvenlik düzenlemeleri daha az kapsamlıdır. Örneğin, Jones Yasası, işverenin kusuru olmasa bile geminin elverişsizliği durumunda iş kazası sorumluluğu getirmekte, ayrıca gemi adamlarının kazalara karşı korunmasını jüri sistemiyle daha geniş bir denetim mekanizmasına bağlamaktadır.
Sonuç olarak, gemi adamlarının iş kazalarına yönelik ulusal ve uluslararası düzenlemeler birbirini tamamlayıcı nitelikte olmalı ve denizcilik sektöründe güvenliği artırıcı adımlar atılmalıdır.

Abstract:
This study comparatively examines national and international legal analyzes regarding seafarers' occupational accidents. In terms of occupational health and safety, the working conditions of seafarers are regulated within the framework of both national legislation and international agreements. The Turkish Commercial Code, the Maritime Labor Code and the relevant conventions of the International Labor Organization (ILO) undertake to ensure that ships are seaworthy and roadworthy and to secure the social rights of employees.In the research, deficiencies and applicability problems in the legal regulations regarding occupational accidents and injuries of seafarers were discussed. For example, within the scope of Maritime Labor Code, basic issues such as the definition of work accident, workers' rest and leave rights, food and accommodation are regulated in detail. However, there are incomplete regulations and implementation problems compared to international agreements. While ILO Conventions No. 146 and 166 address seafarers' working and leave periods and their right to return home in more detail, national legislation remains limited in these areas.Compared to international examples such as the American Jones Act, compensation and safety regulations regarding seafarers' work accidents are less comprehensive in Turkish law. For example, the Jones Act imposes liability for occupational accidents in the event of shipboard non-compliance, even if the employer is not at fault, and also provides for the protection of seafarers against liability.As a result, national and international regulations regarding occupational accidents of seafarers should be complementary and steps should be taken to increase safety in the maritime sector.