Çocuklarda helicobacter pylori gastriti ve çölyak hastalığının ağız sağlığı üzerine etkilerinin değerlendirilmesi
Evaluation of the effects of helicobacter pylori gastritis and coeliac disease on oral health in children
Yazar: ASIM DANE
Danışman: PROF. DR. TAŞKIN GÜRBÜZ
Atatürk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Pedodonti Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2014
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Ağız = Mouth ; Ağız hastalıkları = Mouth diseases ; Gastrit = Gastritis ; Helicobacter pylori = Helicobacter pylori ; Oral hijyen = Oral hygiene ; Çocuklar = Children ; Çölyak hastalığı = Celiac disease

Özet:
Amaç: Birçok sistemik hastalığın ilk bulgusu ağızda ortaya çıkmaktadır. Ağız boşluğu GİS'in ilk basamağını oluşturmaktadır. Çocukluk çağında karşılaşılan en sık GİS hastalıklarından ikisi gastrit ve çölyak hastalığıdır. Çalışmamızda gastritin en sık bakteriyel sebebi olan HP'nin dental plakta varlığının tespiti ve hem gastritli hemde çölyak hastalarının ağız bulgularının (oral sağlık durumları, beslenme şekilleri, diş fırçalama sıklığı, tükürük pH, akış hızı, tamponlama kapasitesi) sağlıklı bireylerden oluşan kontrol grubuyla karşılaştırılması, bu hastaların çürük riski yönünden değerlendirilmesi amaçlanmıştır.
Materyal ve Metot: Çalışmamıza yaşları 5-15 arasında değişen 70 hasta ve 35 sağlıklı hasta dahil edilmiştir ve bireylerin ağız içi muayeneleri yapılarak, dental plak ve tükürük örnekleri toplanarak analizler yapılmıştır.
Bulgular: HP gastritli hastaların 29'unun (% 82.9) dental plak örneklerinde HP (+) olarak bulunmuştur. Çölyak hastalarının 19'unda (% 54.3) mine defektlerine,         11'inde (% 31.4) minör rekürrent aftöz stomatitler tespit edilmiştir.    
Sonuç: Çalışmamızda elde edilen veriler ışığında dental plakta HP'nin izole edilmesi ile oral kavitenin gastrik mukoza gibi rezervuar alanı olabileceği ve gastrik hastalıkların önlenmesinde ağız hijyeninin önemli bir yer tutabileceği, çölyak hastalarının sahip olduğu mine defektleri ve tekrarlayan aftöz stomatitleri nedeniyle diş hekimlerinin özellikle pedodontistlerin çölyak hastalığının erken teşhisinde önemli rol oynayabileceği bulunmuştur.
Anahtar Kelimeler: CLO test, Çölyak, Gastrit, Gastrointestinal hastalıklar, Helicobacter pylori, Mine defekti, RAS

Abstract:
Aim: Early symptoms of many systemic diseases occur in the oral cavity which is the first part of GIS. Gastritis and coeliac diseases are the most common childhood disorders of GIS. The aim of this study was to isolate HP, the most common bacterial cause of gastritis, from the dental plaque and to compare the oral findings (oral health conditions, feeding types, tooth brushing frequency, saliva pH level, flow velocity and buffering capacity) of patients with coeliac and gastritis and healthy control group and to evaluate these patients in point of caries risk assessment.
Material and Method: Seventy children with and 35 children without disorders aged between 5 to 15 years were included into this study. Each of the patients' oral cavity was examined and dental plaque and saliva specimens were collected for analysis.
Results: HP was isolated from dental plaque of 29 of patients with HP (82.9%) gastritis. Dental enamel defects are seen in 19 of coeliac patients (54.3 %) and recurrent aphthous stomatitis in 11 of coeliac patients (31.4 %).    
Conclusion: In the light of data collected it is found that oral cavity may act as reservoir area like gastric mucosa, oral health care may be important for preventing gastric disorders and by means of dental enamel defects and recurrent aphthosis stomatitis of coeliac patients, dentists particularly pediatric dentists may play an important role in early diagnosis of coeliac disease. 
Key Words: Coeliac, CLO test, Enamel Defect, Gastritis, GIS, Helicobacter Pylori, RAS