Kentlerin sürdürülebilirliği bağlamında ekolojik üretim ve tüketim biçimlerinin toplumsal yapıya ve mimarlığa etkileri: Kırsal-kent kavramı
The impacts of ecological production and consumption forms on social structure and architecture in the context of cities' sustainability: Rural-urban concept
Yazar: YEŞİM SERDAR
Danışman: DOÇ. DR. AHMET TERCAN
Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı / Mimari Tasarım Sorunları Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Mimarlık = Architecture
Dizin: Sürdürülebilir kentleşme = Sustainable urbanization

Özet:
İnsanlık tarihinde büyük çapta etkiler görülmesine neden olan dönüşüm süreçlerinden ilki tarım toplumuna geçiş, ikincisi ise sanayi toplumuna geçiştir. Toplumsal yaşam alanlarında meydana gelen bu değişimler kır ve kent kavramlarının tanımlanmasında belirleyici olmuştur. Kentlerin ortaya çıkışı ile belirginleşen kır-kent ayrımının, zaman içinde kentsel-kırsal nüfus dengelerinin değişmesiyle birlikte silikleştiği görülmüştür. Sanayileşmeyle birlikte gelişen modern üretim ve tüketim biçimleri, hem kentsel toplumların yaşam biçimlerinde büyük dönüşümlere hem de doğa üzerinde insanın varlığını tehdit edecek boyutta tahribata yol açmıştır. Doğa ile olan bağını yeniden gözden geçirmek zorunda olan insan kentsel ve kırsal yaşam arasında kurması gereken dengeyi, sahip olduğu teknolojiden de yararlanarak somutlaştırmalıdır. Bu çalışmada, günümüz şartlarında kırsal bir üretim biçimi sayılan tarımın kentsel mekânla, teknolojiyle ve mimariyle ne tür ilişkiler kurduğu ve bu durumun kentlerin sürdürülebilirliği konusuna ve mimarlık alanına nasıl etki ettiği irdelenmiştir. Kentsel alanlarda yaşanmakta olan bu dönüşüm göz önünde bulundurularak çalışma kapsamında ortaya koyulan "kırsal-kent" kavramı ile, doğayla yeniden bütünleşen bir toplumun, içinde bulunduğu yerleşim yapısının kavramsal olarak temsil edilmesi amaçlanmıştır. Üretimin ve tüketimin yerelleştirilmesinin yeni bir toplumsal yapının ortaya çıkmasına neden olup olmayacağı sorgulanmaktadır.
Bu çerçevede, çalışmada kır ve kent kavramları tanıtılarak bu yerleşimlerin uygarlık tarihi boyunca ve günümüzde tarımsal üretim ve tüketim biçimleri ile kurdukları ilişkilerin farklı boyutlarına değinilmiştir. Dünya üzerindeki varlığımızı sürdürmede yardımcı olan teknolojinin doğa ile olan ilişkilerin yeniden kurulmasında ve yeni yaşam biçimlerini belirlemede nasıl etkili olduğu ele alınmıştır. 
Tarımsal faaliyetleri içinde bulunduran kırsal unsurların kent ortamında hangi şekillerde var oldukları farklı ölçeklerde incelenerek örneklerle desteklenmiştir. Ardından kırsal-kent kavramı tanıtılarak iki farklı yaklaşım kapsamında mimarlığa etkileri uygulanmış örneklerle ortaya koyulmuştur. Ekolojik ve toplumsal bağlamlarda dönüşmekte olan kentleri ifade eden bu yeni yerleşim formunun gelecek vizyonu değerlendirilmiştir. 
Son olarak, insanın doğal ve toplumsal evriminin ürünü olarak görülen bu mekânsal değişimler, toplumsal ekoloji çerçevesinde değerlendirilerek tarımsal ekolojiyi sağlama konusunda mimarlığa düşen rol vurgulanmıştır.

Abstract:
The initial part of the transformation processes that have caused great impacts in human history is the transition to agriculture society and the second part is the transition to industrial society. These changes in the social living areas were determinant on the definition of rural and urban concepts. The urban-rural distinction, which became evident with the emergence of cities, has been observed to become indistinct with the change in the urban-rural population balances over time. The modern forms of production and consumption, which have evolved with industrialization, have led to great transformations in the lifestyles of urban societies and have caused the destruction of nature that threatens the existence of human being. The human who has to reconsider his connection with nature should embody the balance between urban and rural life, taking advantage of his technology. In this study, the relationships of agriculture, which is considered as a rural mode of production in today's conditions, with urban space, technology and architecture; and how it affects the subject of urban sustainability and architecture has been examined. By considering this transformation taking place in urban areas, a conceptual representation of the settlement structure of a society which re-integrated with nature, is aimed with putting forward the concept of "rural-urban" within the scope of the study. It is questioned whether localization of production and consumption will lead to the emergence of a new social structure.
Within this framework, the concepts of rural and urban are introduced and different dimensions of the relationships between these settlements and the forms of agricultural production and consumption, have been mentioned throughout the history of civilization. It has been discussed how the technology, which assists us to exist in the world, is effective in reestablishing relations with nature and determining new ways of life. 
The different ways of the existence of rural elements including agricultural activities in the urban environment were examined in different scales and supported with examples. Afterwards, the concept of rural-urban was introduced and its impacts on architecture were presented with the scope of two different approaches. The future vision of this new settlement form, which refers to the cities that are transforming in ecological and social contexts, has been evaluated.
In conclusion, these spatial changes, which are seen as the product of the natural and social evolution of human, have been evaluated within the framework of social ecology and the role of architecture about providing agricultural ecology is emphasized.