Öğretmen adaylarında denetim odağının çeşitli değişkenlere göre incelenmesi
Investigating the locus of control of candidate teachers concerning some variables
Yazar: BEHÇET YANILMAZ
Danışman: PROF. DR. ZAFER GÖKÇAKAN
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 1999
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Aday öğretmenler = Candidate teachers ; Denetim = Control ; Denetim odağı = Locus of control ; Dış denetim = Externel audition ; Ölçekler = Scales ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation ; Öğretmenler = Teachers ; İç denetim ve iç kontrol = Internal control and internal audit

Özet:
02. Özet Bu araştırma; öğretmen adaylarında denetim odağını cinsiyet, okunulan branş, akademik basan düzeyi, ailenin sosyo-ekonomik düzeyi ve yaşamın çoğunun geçirildiği yerleşim birimi değişkenlerine göre incelemek amacıyla yapılmıştır. Araştırma grubunu 1997-1998 Eğitim-Öğretim yılı Güz yarıyılında K.T.Ü. Fatih Eğitim Fakültesi'nin tüm anabilim dallarının son sınıflarında okuyan öğrencilerden, araştırmaya gönüllü olarak katılan ve her sınıftan 10 kız 10 erkek toplam 20 öğrenci olmak üzere 240 kişi oluşturmuştur. Araştırma grubunu oluşturan öğrencilere Rotter İç-Dış Kontrol Odağı Ölçeği (RİDKOÖ) ve araştırmacı tarafından hazırlanan bir Kişisel Bilgi Formu uygulanmıştır. Elde edilen verilerin istatistiksel analizlerinde iki ortalama arasındaki farkın önemlilik testi (t-testi) ve tek yönlü varyans analizi kullanılmıştır. İstatistiksel analizlerde.05 manidarlık düzeyi esas alınmış, büyük farklılıklarda daha hassas manidarlık düzeylerine de bakılmıştır. Araştırma bulgularına göre öğretmen adaylarının %14'ünün içten denetimli, %11'inin dıştan denetimli, %35'inin içten denetimli olma eğilimleri dıştan denetimliliğe kıyasla daha fazla, %40'ının ise dıştan denetimli olma eğilimleri içten denetimliliğe kıyasla daha fazla oldukları görülmüştür. Çeşitli değişkenlere göre yapılan istatistiksel analizlerde ise, erkek öğretmen adaylarının kız öğretmen adaylarına kıyasla daha içten denetimli oldukları bulunmuş, okunulan branş, akademik başarı düzeyi, ailenin sosyo-ekonomik düzeyi ve yaşamın çoğunun geçirilmiş olduğu yerleşim birimi değişkenlerine göre ise denetim odağı puanlan arasında istatistiksel olarak anlamlı düzeyde bir fark bulunamamıştır. Elde edilen bulgulara göre öğretmen yetiştirmede kişilik geliştirmeye yönelik çeşitli önerilerde bulunulmuştur. VII *.£ YÛKSEKÖ6RETIM M'KUtu

Abstract:
03. Summary The aim of this study was to examine the locus of control of the candidate teachers. In addition to this aim, effects of some variables such as sex, branche, academic success, socio economic level, settlements living in were also investigated. Research group consisted of 240 volunteer seniors of Fatih Faculty of Education. 10 male and 10 female seniors who were studying at 12 different departmets of faculty selected randomly. With the aim of collecting data, Internal-External Locus of Control Scale designed by Rotter and an Information Form designed by researcher were administered to all seniors. Percentile norm, Variance Analysis, t-test were used for statistical analysis of data. Research findings showed that, 14 percent of seniors were internal controlled, and 1 1 percent of seniors were external countrolled, and 35 percent of seniors were more inclined to internal locus of control, and 40 percent of seniors were more inclined to external locus of control. It was found statistically significant difference in the favour of male seniors. There were no significant differences between the groups according to the other variables. Some spesific and general suggestions were made concerning the results of this study. vm