Görme yetersizliğinden etkilenen bir kaynaştırma öğrencisine canlılarda enerji konusunun öğretimi
Teaching energy in living systems to a visually impaired students in an inclusive classroom
Yazar: DİLEK TEKE
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA SÖZBİLİR
Atatürk Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Eğitim araçları = Educational tools ; Fen bilgisi eğitimi = Science education ; Görme engelliler = Visually impaired ; Kavram öğretimi = Concept teaching ; Kaynaştırma eğitimi = Inclusive education ; Kimya öğretimi = Chemistry teaching ; Özel eğitim = Special education ; Özel eğitime muhtaç çocuklar = Handicapped children who need special education ; Öğretim = Teaching ; Öğretim yöntemleri = Teaching methods

Özet:
Bu çalışmada Erzurum'da bir devlet lisesinde 10.sınıfta öğrenim gören doğuştan kör bir kaynaştırma öğrencisine 'Endüstride ve Canlılarda Enerji' ünitesi kapsamında 'Canlılarda Enerji' konusunda yer alan kimya kavramlarının etkili bir şekilde öğretimi için dokunsal öğretim materyalleri geliştirmek ve etkililiklerini incelemek amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda çalışmada öncelikle öğrencinin 'Canlılarda Enerji' konusunda yer alan temel kimya kavramları hakkındaki bilgi düzeyi ve öğrenme ihtiyaçları belirlenmiştir. Bunun için öğrenci kimya dersinde gözlenmiş ve kendisiyle görüşme yapılmıştır. Sonrasında belirlenen ihtiyaçlar doğrultusunda 'Canlılarda Enerji' konusunda yer alan kimya kavramlarına yönelik öğretim materyalleri ve bilgi yaprakları tasarlanmıştır. Belirlenen ihtiyaçlar çerçevesinde 'Canlılarda Enerji' konusunun öğretimi sürecinde kullanılacak olan araç-gereçler ve materyallerin tasarımında ve düzenlenmesinde materyal tasarımı ve araç-gereç kullanımına yönelik olan ilkelerin yanında öğrencinin görme yetersizliği durumu da göz önüne alınmıştır. Öğrenci tamamen kör olduğu için hazırlanan materyaller tamamen dokunsal olarak hazırlanmıştır. Bu materyalin yanında öğrenciye kabartmalı (Braille) yazı ve moleküllerin gösterimleri kabartma formatında verilmiştir. 
Sonuçta, 'Canlılarda Enerji' konusunda, kavramlarının daha etkili olarak öğretilmesi için geliştirilen materyallerin öğrencinin kavramları öğrenmesinde ve konu ile ilgili olan kazanımlara ulaşmasında oldukça faydalı olduğu belirlenmiştir.


Anahtar Sözcükler: Görme yetersizliği, Kimya Öğretimi, Canlılarda enerji

Abstract:
The aim of this study was to test the effectiveness of instructional materials developed to teach basic chemistry concepts covered in the topic 'energy in living system' within the unit of 'Energy in Industry and Life Systems' to a 10th grade congenitally blind student who is attending a public high school in Erzurum city center and studying in an inclusive classroom environment. For this purpose, initially the students' prior knowledge of the concepts covered in the topic 'energy in living systems" has been investigated and students individual learning needs are determined. In order to do this, the student was observed in the inclusive classroom settings and individual interviews were carried out with the student. Based on the needs determined, instructional materials and information sheets for the chemistry concepts on "energy in life systems" are designed. During this process the students' individual needs (for materials, equipment and activities) were considered together with the general rule of thumbs within the framework of principles for material design and use of equipment in an inclusive environment during the teaching of the "energy in the life systems" topic. As the participant was a congenitally blind student, all materials were designed as tactile. 
The results showed that the instructional materials developed for teaching the concepts of 'energy in life systems' were effective and helpful in learning the basic concepts aimed to be taught together with the other learning outcomes.

Key Words: Visual impairment, Chemistry teaching, Energy in living systems