Öğretmenlerin yılmazlığa ilişkin farkındalıklarının geliştirilmesine yönelik bir uygulama
An implementation to develop teachers' awareness about resilience
Yazar: ERTUĞRUL YEŞİL
Danışman: PROF. DR. HABİB ÖZKAN
Gaziantep Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Eğitim = Education ; Farkındalık = Awareness ; Yılmazlık = Resiliency ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Bu araştırmanın amacı, öğretmenlerin yılmazlığa ilişkin farkındalıklarını araştırmacı tarafından tasarlanan Psikolojik Yılmazlık Modülü (PYM) ile geliştirmek ve PYM'nin etkililiğini belirlemektir. Çalışmada yılmazlık konusuna odaklanılmış ve araştırmacı tarafından tasarlanan 6 haftalık PYM uygulanmıştır. Araştırmada nicel ve nitel araştırma yöntemlerinin bir arada kullanıldığı açıklayıcı sıralı karma yöntem deseni kullanılmıştır. Çalışma grubunu 2020-2021 eğitim öğretim yılında Gaziantep'te görev yapan 30 öğretmen oluşturmaktadır. Araştırmanın nitel grubunu ise 30 öğretmen arasından deney grubuna katılan, gönüllülük esasına dayalı olarak belirlenen 6 öğretmen oluşturmaktadır. Öğretmenler eşit olarak deney ve kontrol grubu olmak üzere iki gruba ayrılmıştır. Araştırmanın nicel verilerini toplamak için Basım ve Çetin (2011) tarafından uyarlanan "Yetişkinler için Psikolojik Dayanıklılık Ölçeği", nitel verilerini toplamak için araştırmacı tarafından oluşturulan yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Araştırmanın nicel verilerinin analizinde SPSS 25.0 paket programı kullanılmış olup; araştırmanın alt problemlerine göre gruplar arası farklar için Mann Whitney-U testi; ön test-son test arasındaki farklar için Wilcoxon Sıralı İşaretler Testi uygulanmıştır. Nitel verilerin analizinde ise içerik ve betimsel analiz yöntemleri kullanılmıştır. Çalışma sonucunda ulaşılan nicel verilere göre, öğretmenlerin toplam ölçek puanları arasında anlamlı bir fark bulunmamaktadır. Ayrıca ön test ve son test sonuçları karşılaştırıldığında "Yapısal Stil, Gelecek Algısı, Kendilik Algısı, Sosyal Kaynaklar ve Sosyal Yeterlilik" alt boyutlarında da anlamlı bir fark görülmemekte; "Aile Uyumu" alt boyutunda ise deney grubunun son test puanlarında, ön test puanlarına göre anlamlı bir artış görülmektedir. Araştırmanın nitel verilerine göre ise "Organizasyon ve Planlama, Modülün Katkıları, Modülün Uzaktan İletişim Araçlarıyla Yapılmasının Etkileri, Katılımcıların Hayatlarına Katkılar, Modülün Kimlere Uygulanabileceği ve Bakış Açısı" temaları belirlenmiştir. Araştırmanın nitel sonuçlarına göre öğretmenler PYM'ye ilişkin görüşlerini sunmuşlardır. Bu bağlamda PYM'nin, öğretmen görüşlerine göre, öğretmenlerin yılmazlığa ilişkin farkındalıklarının geliştirilmesinde etkili olduğu söylenebilir. Öğretmenler aynı zamanda PYM'nin çeşitli boyutlarda geliştirilerek herkese uygulanılması gerektiğini belirtmişlerdir. Araştırmada elde edilen bulgulara göre araştırmacılara ve uygulayıcılara yönelik önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
The purpose of this research is to develop teachers' awareness about resilience with the Resilience Module (RM) designed by the researcher and to determine the effectiveness of RM. The study focused on the subject of resilience and a 6-week RM designed by the researcher was applied. Explanatory sequential mixed method design, in which quantitative and qualitative research methods are used together, was used in the research. The study group consists of 30 teachers working in Gaziantep in the academic year 2020-2021. The qualitative sample of the research consists of 6 teachers who participated in the experimental sample among 30 teachers and were determined by voluntariness. The teachers were equally divided into two groups as experimental and control samples. The Resilience Scale for Adults adapted by Basım and Çetin (2011) to collect the quantitative data of the study, and a semi-structured interview form created by the researcher to collect the qualitative data was used. SPSS 25.0 package program was used in the analysis of the quantitative data of the research; Mann Whitney-U test for differences between groups according to the sub-problems of the research; Wilcoxon Signed Ranks Test was applied for the differences between the pre-test and post-test. Content and descriptive analysis methods were used in the analysis of qualitative data. According to the quantitative data obtained as a result of the study, there is no significant difference between the total scale scores of the teachers. In addition, when the pre-test and post-test results are compared, there is no significant difference in the sub-dimensions of "Structural Style, Perception of the Future, Perception of Self, Social Resources and Social Competence"; in the "Family Cohesion" sub-dimension, a significant increase is observed in the post-test scores of the experimental sample compared to the pre-test scores. According to the qualitative data of the research, the themes of "Organization and Planning, Contributions of the Module, Effects of Conducting the Module with Distance Communication Tools, Contributions to the Lives of the Participants, To Whom the Module Can Be Applied and Perspective" were determined. According to the qualitative results of the research, the teachers presented their views on RM. In this context, it can be said that RM is effective to develop teachers' awareness of resilience, according to teachers' views. Teachers also stated that RM should be developed in various dimensions and applied to everyone. According to the findings obtained in the study, suggestions are made for researchers and practitioners.