Argişti I dönemi seferleri ve inşa faaliyetleri
Argişti I period and building activities
Yazar: ENGİN YILDIRIM
Danışman: DOÇ. DR. ERKAN KONYAR
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eskiçağ Tarihi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Tarih = History
Dizin: Argişti I = Argişti I ; Eski Çağ = Old Age ; Eski Çağ tarihi = Old Age history ; Urartu Devleti = Urartian State ; Urartular = Urartians ; Urartular Dönemi = Urartians Period ; İnşa = Construction

Özet:
Urartular, Doğu Anadolu'nun zor iklim ve coğrafya koşullarına rağmen 300 yıl süre ile devlet olarak varlıklarını koruyabilmişlerdir. Değişen ve gelişen şartları en iyi şekilde değerlendirip Anadolu medeniyetine katkı sayılabilecek yenilikler yapmışlardır. Mimaride, kale yapımında, yeni şehirler kurmada, bronz ve taş işçiliğinde çağları aşan konumda olmuşlardır.
I.Argişti babası Minua'dan devraldığı devleti güçlü ve etkili hale getirmek için çevre devletlere seferler yapmış, kiminin kralını haraç vermek şartıyla bağışlamış, kimini köle olarak tutmuş, bir kısmını ise halkıyla birlikte bulundukları bölgelerden başka yerlere nakletmiştir. Yeni şehirler kurarak göçe zorladığı bu insanları buralarda yaşamaya mecbur bırakmıştır. Kurulan yeni şehirler Urartu'yu ekonomik açıdan rahatlattığı gibi sınır güvenliği için de çözüm olmuştur. I.Argişti 30 yıllık krallığı döneminde Urartu Devleti'ne Armavir-Blur (Argiştihinili), Arinberd(Erebuni,Irpunı) gibi yeni şehirler kazandırmıştır. Kurduğu şehirleri sulama kanallarıyla verimli hale getirmiş, artan nüfusa ve ekonomik ihtiyaca bu sayede cevap vermiştir. Urartu'yu güneydeki düşmanı Assur'a karşı güçlendirmiş, çevre devlet ve aşiretlerden haraç alan bir yapıya kavuşturmuştur.Urartu Krallığı'ndangünümüze kalan en önemli yazıtları arasında hiç kuşku yok ki Van Kalesi'nin ana kayasına oyulmuş I.Argiştizaferlerini, inşa faaliyetlerini ve Urartu Devleti'nin yükselişini anlatan Horhor Yazıtlarıdır. Aynı yerde I.Argişti'nin mezarıda bulunmaktadır.Horhor kroniğinden dolayı Horhor mezarı olarak da adlandırılan mezar tarihlendirilebilen tek anıt mezar olma özelliğini taşımaktadır. I.Argişti Urartu sınırlarını Sevan Gölü'nden Urmiye Gölü'ne, Ardahan (Hanak)yakınlarından Fırat Nehri'ne kadar genişletmiştir.

Abstract:
Despite the harsh climatic and geographic conditions of East Anatolia, Urartus were able to survive as a state in the region for 300 years,  undertaking the missions such as improving the habitat they lived and ruling over the surrounding regions. Assessing all of the changing and improving conditions in the best way, they made reforms which contributed Anatolian civilization. They surpassed ages in architecture, fortress construction, establishing and planning towns, stonework and bronze craftsmanship. 
Inheriting the state from his father Menua, Argišti I, in order to make it strong and effective, went on campaigns to the surrounding regions and he either forgave the kings on condition that he was paid tribute, captured them as slaves, or transferred them to other regions with the public. He forced the people to live in these new regions by establishing new cities. These newly established cities not only was a solution for the economy but also for border security. In his 30-year reign, Argasti I established cities such as Armavir Blur (Argiştihinili), Arinberd (Erebuni,Irpunı) in Urartu. He made the cities efficient with watering canals and worked out the problems of increasing population and economical needs. He empowered the state against their south enemy, Assyrians and they became a state oppressing other tribes. Among the most significant inscriptions of the Urartu Kingdom, without doubt, is "Horhor Inscriptions" which are carved to the main rock of Van Castle telling about the victories and establishments of Argišti I and the rising of Urartu.  Also known as " Horhor Tomb" due to Horhor Chronicle, it is the only tomb that can be dated. Argišti I expanded the borders of Urartu from lake Sevan to Lake Urmiye and from Ardahan (Hanak) to the River Euphrates. Thus, he had been awarded with the title "the conquerer of his time, expanding the borders of Urartu."
Keywords:Slave, Expedition,History,Urartu,I.Argišti.