Anne sütü arttırıcı bitki çaylarında pirolizidin alkaloitlerinin tayini
Determination of pyrrolizidine alkaloids in galactagogueherbal teas
Yazar: GÖRKEM TANRIÖVER
Danışman: PROF. DR. DİDEM DELİORMAN ORHAN
Gazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Farmakognozi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology
Dizin: Anne sütü = Milk-human ; Bitkisel çaylar = Herbal teas ; Galaktagog = Galactagogue ; Kromatografi-sıvı = Chromatography-liquid ; Kütle spektroskopisi = Mass spectroscopy ; Pirolizidin alkaloidleri = Pyrrolizidine alkaloids ; Çay = Tea

Özet:
Pirolizidin alkaloitleri bazı bitkilerde savunma amaçlı üretilen sekonder metabolitlerdir. Bu alkaloitler hepatotoksik, karsinojenik, genotoksik, teratojenik etkiye sahip bileşiklerdir. Bu çalışmada, aktarlar ve internet sitelerinden kolaylıkla ulaşılabilen ve anne sütünü arttırma amacıyla kullanılan, pirolizidin alkaloidi taşımadığı bilinen bitkilerden oluşan 19 karışık bitki çayı örneği materyal olarak kullanılmıştır. Örneklerde katı faz ekstraksiyonu içeren sıvı kromatografisi/kuadrupol uçuş zamanlı kütle spektroskopisi yöntemiyle pirolizidin alkaloitlerinin kalitatif ve kantitatif analizleri yapılmıştır. Bulgular, 19 bitkisel çay örneğinden 10'unun europin isimli pirolizidin alkaloidi ile kontamine olduğunu göstermiştir. Bu örneklerde pirolizidin alkaloit miktarlarının 24,34 µg/kg ila 508,93 µg/kg (kuru ağırlık) arasında değiştiği tespit edilmiştir. Örneklerin yarısından fazlasında pirolizidin alkaloitlerinin tespit edilmesi ve bu miktarın bazı örneklerde çok yüksek olması sebebiyle kontaminasyonun, bitki çaylarının güvenli kullanımı için tehdit oluşturduğunu göstermektedir. Emziren annelerin süt arttırma amaçlı olarak aktarlar ve internet sitelerinde satılan bitki çaylarını kullanmasının hem anne hem de bebek için toksisite riski oluşturabileceği görülmüştür. Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından acilen bitkisel çaylarda pirolizidin alkaloit kontaminasyonları için yasal düzenlemelerin oluşturulması gerekmektedir.

Abstract:
Pyrolizidine alkaloids are secondary metabolites produced for defense in some plants. These alkaloids are compounds with hepatotoxic, carcinogenic, genotoxic and teratogenic effects. In this study, 19 mixed herbal tea samples consisting of plants known to not produce pyrrolizidine alkaloids, which can be easily accessed from herbalists and internet sites and used to increase breast milk, were used as material. Qualitative and quantitative analyzes of pyrrolizidine alkaloids were made in the samples by liquid chromatography/quadrupole time of flight mass spectrometry method including solid phase extraction. The findings showed that 10 out of 19 herbal tea samples were contaminated with the pyrrolizidine alkaloid called europin. It was determined that the amount of pyrrolizidine alkaloids in these samples ranged from 24.34 µg/kg to 508.93 µg/kg (dry weight). The detection of pyrrolizidine alkaloids in more than half of the samples and the fact that this amount is very high in some samples shows that contamination poses a threat to the safe use of herbal teas. It has been observed that the use of herbal teas sold in herbalists and internet sites by breastfeeding mothers for the purpose of increasing milk may pose a risk of toxicity for both the mother and the baby. The Ministry of Agriculture and Forestry urgently needs to establish legal regulations for pyrrolizidine alkaloid contamination in herbal teas.