Hava trafik kontrolör iş yüküne bağlı hava sahasının modellenmesi
Remodeling the airspace according to workload of air traffic controller workload
Yazar: MURAT YAVUZ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. MUSTAFA KAYA
Fırat Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mekatronik Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Bilgisayar Sistemleri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Mekatronik Mühendisliği = Mechatronics Engineering ; Sivil Havacılık = Civil Aviation

Özet:
Ulaşım sektörü günümüzde teknolojinin gelişimi ve ekonomik imkânlar ile ağırlıklı olarak havayolu üzerinden şekillenmektedir. Sadece ulaşım sektörü değil aynı zamanda gerek savunma sanayi ve gerekse ticari yaklaşımlar da artık havayolu tercihlerini ilk sırada tutmaktadırlar. Bunların yanı sıra İHA'lar (İnsansız Hava Araçları) ve mini İHA olarak nitelendirilen Drone'lar gökyüzünü çeşitli amaçlar doğrultusunda doldurmaya başlamıştır.
İnsanların seyahat planlamalarında, hobi veya ticari amaçlarında, lojistik ve kargo firmalarının ürünlerini hızlı şekilde teslimlerinde havayolunu seçmeleri bu sektörün hep pozitif yönde ilerlemesini sağlamaya devam edecektir.
Havayolu ulaşımında uçakların, helikopterlerin ve İHA'ların bulunduğunu düşünürsek bunların bir düzen halinde kontrol mekanizmasıyla yönetilmesi gerekecektir. Günümüzde bu işi yapan hava trafik kontrolörlerinin az oluşu ve onların kontrol bölgelerindeki uçuş sayılarının çokluğu düşünüldüğünde bir iş yükü dağılımının şimdi ve gelecekte çözülmesi gerekecek en önemli problemlerden biri olduğu görülmektedir.
Hava sahaları sektörlerden oluşmaktadır. Bu sektörlerin kontrolörlerin iş yüklerinin dağılımlarına göre yeniden modellenmesi yapılmalıdır. Bu bir kümeleme ve optimizasyon problemi olarak karşımıza çıkmaktadır. Bunu gerçekleştirmek havacılık sisteminin yoğun ve karmaşıklığı nedeniyle uzun bir süre alabilecektir.
Kümeleme ve optimizasyon için uygun yöntemler araştırılmıştır. Oluşturulan çözüm modeli ile ülkemiz hava sahası için bir modelleme yaparak iş yüklerinin sektörel boyutta eşit dağılımı yapılmaya çalışılmıştır.

Abstract:
Today, the transportation sector is shaped by the development of the technology and economical facilities mainly through the airline. Not only the transportation sector, but also the defense industry and commercial approaches are now in the forefront of airline preferences. In addition to these, the Drones that are described as light and mini in the UAV (Unmanned AerialVehicles) have started to fill the sky for various purposes.
People's choice of airline in travel planning, hobby or commercial purposes, logistics
and cargo companies to deliver their products quickly will keep this industry going forward in a positive direction.
If we think about the presence of airplanes, helicopters and UAVs in air transportation, they will have to be managed in a controlled manner through a control mechanism. Considering the low number of Air Traffic Controllers doing this job today and the high number of flights in their control zones, it is seen that the distribution of workload is one of the most important problems to be solved today and in the future.
Airfields are made up of sectors. These sectors should be remodeled according to the
distributions of the workloads of the controllers. This is a confusion as a classification and optimization problem. This can take a long time because of the intense and complexity of the aviation system.
Appropriate methods for clustering and optimization will be explored. With the solution model created, we tried to make an equal distribution of the workloads in the sectoral dimension by making a model for the airfield of our country.
Keywords: Air Traffic Management, Airports Management, Air Traffic Controllers, Airfield, Air Traffic Analysis, Unmanned Air Vehicled