Okul öncesi eğitim programında akıl yürütme becerilerinin yeri ve okul öncesi eğitim sınıflarında akıl yürütme becerilerinin desteklenmesinde örtük programın işlevi
Reasoni̇ng skills in the preschool education program and function of hidden curriculum for the supporting reasoning skills in the preschool education classes
Yazar: NİSA BAŞARA BAYDİLEK
Danışman: PROF. DR. ADİL TÜRKOĞLU
Adnan Menderes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Programları ve Öğretim Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2015
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Akıl yürütme = Reasoning ; Bilişsel beceriler = Cognitive abilities ; Bilişsel davranışlar = Cognitive behaviours ; Eğitim = Education ; Eğitim programları = Education programs ; Okul öncesi eğitim = Preschool education ; Sosyal kuram = Social theory ; Vygotsky, Lev = Vygotsky, Lev ; Örtük program = Hidden curriculum ; Öğretim programları = Teaching curriculums

Özet:
Araştırma; Vygotsky'nin kuramında geniş yer alan ve bilişsel bir süreç olan akıl yürütmenin örtük program bağlamında incelenmesine yönelik nitel durum çalışmasıdır. Tipik örneklem stratejisiyle seçilen 4 ve 5 yaş okul öncesi eğitim sınıflarında yapılandırılmamış gözlemler gerçekleştirilmiştir. Aynı zamanda resmi programın örtük programa kaynaklık eden etmenlerden biri olarak kabul edilmesi sebebiyle, Milli Eğitim Bakanlığı 2013 Okul Öncesi Eğitim Programı'nda akıl yürütme becerilerine ait yere,  programın okul öncesi eğitim kurumlarındaki örtük programlar üzerine etkisine dair alan uzmanlarının görüşlerine başvurulmuştur. 
Dört yaş grubunda çocukların yaşantı ve deneyimleri sonucunda elde ettikleri bilgi, fikir ve becerileri birbirleriyle paylaşma eğiliminde oldukları, birbirlerinin fikirlerinden etkilendikleri ve bu etki doğrultusunda hareket edebildikleri görülmüştür.  Öğretmenin çocuklarla bireysel olarak ilgilenmeye çalıştığı, onlara seviyelerine uygun sorumluluklar verebildiği, zaman zaman cezaya başvurabildiği görülmüştür. Kendisiyle yapılan görüşmede öğretmen sınıfında böyle bir çalışma yapılana kadar örtük programla ilgili merakının olmadığını belirtmiştir. Bunun yanı sıra çocukların birbirlerinden etkilendiklerinin ve öğrendiklerinin farkında olduğu yönünde görüş belirtmiştir.
Beş yaş grubunda çocukların aralarındaki iletişim genel olarak olumludur. Çocuklar birbirleriyle fikirlerini paylaşabilmekte ve birbirlerinin neler yaptıklarını izlemektedirler. Öğretmenin çocukların aralarındaki ilişkilere, çocukların kendi aralarında bazı sorunlara çözüm bulmalarına müdahalede bulunduğu görülmüştür. kendisiyle yapılan görüşmede öğretmen örtük programın çocuklar arasındaki ilişkileri ve çocuklar ve öğretmen arasındaki ilişkileri kapsadığı görüşünü belirtmiştir.
Alan uzmanları okul öncesi eğitim programında direkt olarak akıl yürütme becerilerine ait kazanım ve göstergeler bulunmadığını, akıl yürütmenin temelini oluşturacak kazanım ve göstergelerin yer aldığını belirtmişlerdir. Uygulamada yaşanan sorunlar nedeniyle bu kazanım ve göstergelerin kağıt üzerinde kaldığını vurgulamışlardır. Ayrıca Okul Öncesi Eğitim Programı'nın okullarda ve sınıflarda oluşan örtük program üzerinde etkili olduğunu belirtmekte, örtük program hakkında öğretmen adaylarının bilinçlendirilmelerini gerekli görmekte, konuyla ilgili farkındalık sağlanarak uygulamalara ağırlık verilmesi gerektiğini düşünmektedirler.

Abstract:
This research is a qualitative work towards the examination of reasoning within the context of hidden curriculum which takes a wide place in Vygotsky's theory and is a cognitive process. Typical sampling strategy chosen 4 and 5 years of pre-school education was conducted in the unstructured observations.For the reason that official curriculum is adopted as one of the factors that acts as source for hidden curriculum, field experts have been asked of their opinions in relation to the effect of the program over the hidden curriculum in the pre-school education institutions rather than reasoning in the Ministry of Education 2013 Pre-School Education Program.
It is observed that 4 years old children have a tendency to share the information, opinion and skills acquired as a result of the living and experience and they are influenced from each other's opinions and act accordingly.  It is observed that teacher tries to care children individually and confers responsibilities of their level. Furthermore, teacher applies sanctions from time to time. In an interview with the teacher, he stated that he does not have any curiosity as to the hidden curriculum until such a program applied in the class. However, he stated that children influence and learn from each other.
The communication between the children of 5 years old is generally positive. Children share their opinions and watch each other. It has been observed that teacher helps children to find solutions for the problems between each other in the relations of the children. In the interview, teacher stated that hidden curriculum covers the relations between the children and relation between the children and teacher.
Field experts stated that there is no acquisition and indications as to reasoning skills directly in the pre-school education program and there are acquisition and indications that establish the foundation of the reasoning. Due to the problems experienced in the application, these acquisition and indications are just on the paper. What's more, they specified that pre-school education program is effective over the hidden curriculum formed in schools and classes and they found it necessary to raise awareness of the prospective teacher about the hidden curriculum, thought to focus on the applications by raising awareness.