Dış politika yapımında geniş grup kimliğinin ve sosyal kimliğin etkisi: Türk dış politikası örneği
Impact of large group identity and social identity on foreign policy making: The example of Turkish foreign policy
Yazar: BETÜL ÖZYILMAZ KİRAZ
Danışman: PROF. DR. SOYALP TAMÇELİK
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Geniş grup kimliği = Large group identity ; Kimlik = Identity ; Sosyal kimlik = Social identity ; Türk dış politikası = Turkish foreign policy ; Uluslararası ilişkiler = International relations ; Uluslararası politika = International policy

Özet:
Kimliğin dış politika üzerindeki etkisi, Uluslararası İlişkiler çalışmalarında artan bir önemle konu edilmektedir. Ancak böylesi bir ilgiyle çalışılmasına rağmen kimliğin psikolojik bir olgu olduğunun çoğu zaman gözden kaçırıldığı ve psikoloji alanındaki temel kimlik kuramlarının ve kavramlarının analizlere dâhil edilmediği görülmektedir. Bu çalışmanın temel amacı, kimlik olgusunu psikolojik bağlamına (yeniden) yerleştirerek, kimliğin dış politika üzerindeki etkisine dair bütüncül ve tutarlı bir yaklaşım ortaya koyabilmektir. Buna göre çalışmanın kuramsal alt yapısı oluşturulurken devletler psikolojik anlamda geniş gruplar olarak tanımlanmış ve dolayısıyla devletlerin birbirleri ile olan ilişkileri de gruplararası ilişkiler olarak değerlendirilmiştir. Dış politika ise devletlerin gruplararası ilişkilerdeki tutum ve davranışlarının bütünü olarak tanımlanmıştır. Kimliğin dış politika üzerindeki etkisi, bu temel üzerine inşa edilmiştir. Devletlerin, geniş grup kimliği ve sosyal kimlikler olmak üzere iki tür kimliği bulunduğu ve kimliğin dış politika üzerindeki etkisinin geniş grup kimliği ile sosyal kimlikler arasındaki etkileşim tarafından belirlendiği savunulmuştur. Buradan hareketle kimliğin dış politika üzerindeki etkisini bütüncül ve tutarlı bir şekilde analiz edebilmek için geniş grup kimliği ve sosyal kimlik kuramları sentezlenmiştir. Böylelikle kimlik olgusu psikolojik bağlamına (yeniden) yerleştirilerek, kimliğin dış politikaya olan etkisini ortaya koyan bir dış politika yaklaşımı sunulmaya çalışılmıştır. Bu yaklaşıma göre devletler, benliklerini oluşturan geniş grup kimliklerinin sürdürülmesi ve güçlendirmesi güdüsüne sahiptirler. Bu güdünün karşılanması için eşitsiz güç ve statü ilişkilerinden oluşan yapı içerisinde kendilerini daima olumlu bir şekilde konumlandırmaya çalışmaktadırlar. Uluslararası yapıdaki gelişmeler geniş grup kimliğinin belirlediği algılardan geçirilerek sosyal kimlikler tanımlanmakta ve bu sosyal kimlikler, dış politikadaki tutum ve davranışlarının ne olacağını belirlemektedirler. Bu kuramsal çerçeve, çalışmanın örnek olayı olarak seçilen Türk Dış Politikasına uygulandığında diğer aktörlere karşı kendisini konumlandırırken Türkiye'nin, Türk geniş grup kimliğini korumak ve güçlendirmek adına, tam bağımsız, mutlak egemen, Avrupalı devlet, ABD'nin daimi müttefiki, çok yönlü aktör ve merkez ülke sosyal kimliklerini benimsediği tespit edilmiş ve Türkiye'nin dış politika kararlarının, bu sosyal kimliklerin gerektirdiği şekilde alınmaya ve uygulanmaya çalışıldığı ortaya konulmuştur.

Abstract:
The impact of identity on foreign policy has been studied in International Relations discipline with increasing importance. Although this issue takes such a huge attention, it is frequently overlooked that identity is a psychological phenomenon. Consequently, main identity theories and concepts in psychology are not included in the current analysis. The aim of this thesis is to present a comprehensive and consistent approach about the impact of identity on foreign policy by (re)locating identity in its psychological context. Accordingly, states are defined as social psychological groups; inter-state relations are evaluated as intergroup relations and foreign policy is identified as the total of states' attitude and behaviour in their intergroup relations. The impact of identity on foreign policy is constructed on this basis. It is argued that states have two types of identities, namely large group identity and social identity, and foreign policy is determined by the interaction between large group identity and social identities. Building on this, large group identity approach and social identity theory is synthesised in order to analyse the impact of identity on foreign policy in a comprehensive and consistent manner. In this way, a foreign policy approach to identity is developed by (re)locating identity in its psychological context. According to this approach, states have a motive to sustain and strengthen their large group identity that constitutes their ego. In order to meet this motive, they constantly locate themselves positively in the structure that is defined by unequal power and status relations. Developments in the structure are evaluated through the perception defined by large group identity and upon this evaluation social identities that determine foreign policy attitude and behaviours emerge. When this theoretical framework is applied to the Turkish Foreign Policy, it is seen that Turkey has adopted fully independent, absolute sovereign, European state, permanent ally of the U.S., multidimensional actor and centre state social identities in order to protect and strengthen Turkish large group identity. Turkish Foreign Policy decisions are made and put into practice according to these social identities.