Ortaokul müzik dersi Türk müziği makamı ile ilgili kazanımların öğretilebilirlik düzeyine ilişkin öğretmen ve akademisyen görüşleri
The opinions of teachers and academicians on the level of teachability of the acquisitions related to the Turkish music maqam (Modal) in secondary school music lesson
Yazar: ASLI TURAN
Danışman: DOÇ. DR. ZÜHAL DİNÇ ALTUN
Trabzon Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Güzel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı / Müzik Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Müzik = Music
Dizin: Kavram kalıcılığı = Concept permanence ; Müzik dersi = Music lesson ; Müzik eğitimi = Music education ; Ortaokullar = Secondary schools ; Türk müziği = Turkish music ; Öğreten becerileri = Teaching skills ; Öğretim programları = Teaching curriculums ; Öğretmen görüşleri = Teacher opinions

Özet:
Bu araştırmanın amacı; ortaokul müzik dersi öğretim programı 5, 6, 7 ve 8. sınıf kazanımları arasında yer alan "Türk müziğinin makamsal bir yapıda olduğunu fark eder." kazanımı hakkında müzik öğretmenlerinin ve Türk müziği eğitimi veren akademisyenlerin görüşlerinin belirlenmesidir.
Çalışma nitel araştırma kapsamında durum çalışması modelinde yürütülmüştür. Belirtilen amaçlar doğrultusunda ortaokullarda görev yapan 12 müzik öğretmeni, Türk müziği eğitimi veren Devlet konservatuarlarında "Makam Teorisi, Türk Sanat Müziği Nazariyat ve Solfeji, Türk Sanat Müziği Repertuvarı" vb. gibi dersleri ve Güzel sanatlar eğitimi bölümü müzik öğretmenliği programlarında "Türk Sanat Müziği Teorisi ve Uygulamaları" derslerini yürüten 6 akademisyenle toplam 18 kişiyle yarı yapılandırılmış mülakatlar ile yürütülmüştür. Öğretmenlere 5 tanesi demografik bilgiye, 12 tanesi de Türk müziğine ilişkin sorular olmak üzere toplam 17 soru sorulmuştur. Akademisyenlere ise 6 tanesi demografik bilgiye, 6 tanesi de konuya ilişkin sorular olmak üzere toplam 12 soru sorulmuştur. Mülakatlar bazı akademisyen ve öğretmenlerle yüz yüze, bazılarıyla telefon görüşmesi ve çevrimiçi platformlardan görüntülü görüşmeler yapılarak yürütülmüş ve tüm görüşmeler kayıt altına alınmıştır. Mülakatlar dikte edilerek yazılı metne dönüştürüldükten sonra mülakat yapılan öğretmen ve akademisyenlere dikteler gönderilip eklemek istedikleri görüşlerin olup olmadıkları sorulmuş ve gerekli düzenlemeler yapılmıştır. Daha sonra elde edilen bulgular içerik analizi yöntemiyle analiz edilmiş, kategorilere ayrılmış ve tablolara dönüştürülmüştür. Tablolar da öğretmen ve akademisyenlerin görüşlerinden doğrudan alıntılarla desteklenmiştir. Bu çalışmada örneklem grubu kolayda örneklem olarak seçilmiştir. Araştırmanın sonunda öğretmen ve akademisyenlerin görüşlerine dayanılarak ortaokul müzik dersi öğretim programında yer alan ilgili kazanımının ortaokul öğrencilerinin müziksel hazırbulunuşluk, gelişim ve olgunluk düzeylerine, yeteneklerine, bireysel farklılıklarına vb. gibi özelliklerine ne derece uygun olduğu da tartışılmıştır.
Araştırmanın sonucunda öğretim programındaki konuya ilişkin belirlenen kazanımların öğrencilerin ilgi, ihtiyaç ve seviyelerine uygun olmaması, öğrencilerin ön öğrenme eksiklerinin olması, öğretmenlerin kişisel bilgi ve donanım eksiklerinin olması gibi sebeplerden dolayı müzik öğretmenlerinin yarısından fazlasının programa kısmen bağlı kaldığı tespit edilmiştir. Müzik öğretmenlerinin hepsi lisans eğitiminde Türk müziğine ilişkin ders almış olmalarına rağmen ortaokul müzik öğretim programındaki makamları hem diğer müzik öğretmenlerinin hem de kendilerinin ayırt edemeyeceğini bunu ancak yeterli düzeyde Türk müziği eğitimi alanların ve Türk müziği ile meşgul olanların ayırt edebileceğini düşünmektedirler. Akademisyenler ise makam ayırt etmenin çocukların yetenek, deneyim, bilgi birikimi, donanım ve isteklilik gibi bireysel farklılıklara göre değişebileceğini, Türk müziği eğitimine okulöncesi dönemde kulaktan şarkı öğretilerek ve enstrüman çaldırarak başlanabileceğini, programdaki makamların çocukların seviyesine uygun olmadığını, bazı makamların duygularının birbirine yakın olması sebebiyle ayırt etmenin zor olacağını ve müzik ders saatinin makam öğretimi için yetersiz olduğunu belirtmiştir. Hem müzik öğretmenleri hem akademisyenlerin ortak görüşü ise ortaokul seviyesindeki öğrencilere makam ayırt etme gibi üst düzey beceri isteyen kazanımlar yerine müzik kültürü kazanımları olması gerektiğidir. Ayrıca çocuklara Türk müziği sevdirilmek isteniyorsa çocukların seveceği, yaşlarına, ilgi ve isteklerine, yeteneklerine uygun makamsal şarkılar bestelenmesi gerektiğini ve çocuklara bu şarkıların dinletilmesi gerektiğini vurgulamışlardır. Bu sonuçlar doğrultusunda araştırma sonuçlarına dayalı ve ileride yapılabilecek araştırmalara yönelik önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
The aim of this research is identify the opinions of music teachers and academicians teaching in Turkish music education regarding the outcome "They realize that Turkish music has a modal structure," which is among the 5th, 6th, 7th and 8th grade outcomes of the secondary school music lesson curriculum. 
The study was carried out employing a case study model within the scope of qualitative research. In line with the stated purposes, semi-structured interviews were conducted with a total of 18 people, 12 of whom were music teachers teaching  in secondary schools, and 6 of whom were academicians teaching courses like "Maqam Theory, Turkish Classical Music Theory and Solfegy, Turkish Classical Music Repertoire" etc. in State Conservatories that offer Turkish Music Education, and those teaching "Turkish Classical Music Theory and Practices" in Music Teaching programs of the Fine Arts Education Department. A total of 17 questions were asked to the teachers, 5 of which were about demographic information and 12 about Turkish music. The academicians were asked 12 questions, 6 of them being on demographic information and 6 on the subject. The interviews were conducted face-to-face with some academicians and teachers, and by telephone and video calls from online platforms with others, and all the interviews were recorded. After the interviews were transcribed and converted into written text, they were sent to the interviewed teachers and academicians, and they were asked if they had any other opinions they wanted to add, and necessary adjustments were made. Then, the findings were analyzed through content analysis method, divided into categories and turned into tables. The tables were also supported by direct quotations from the views of teachers and academicians. In the study, the sample group was created using convenience sampling. At the end of the study, based on the opinions of teachers and academicians, the researcher also discusses to what extent the stated outcome, which is in secondary school music lesson curriculum, is suitable for secondary school students' features like their musical readiness, development and maturity levels, abilities, and individual differences. 
As a result of the research, it was found that more than half of the music teachers partially adhered to the program due to reasons such as the acquisitions determined regarding the subject in the curriculum not being appropriate for the interests, needs and levels of the students, the students' lack of pre-learning, and the teachers' lack of personal knowledge and equipment. Although all of the music teachers had taken courses on Turkish music in their undergraduate education, they think that other music teachers as well as themselves cannot distinguish between the maqams in the secondary school music curriculum, but that only those who have adequate Turkish music education and those who are engaged in Turkish music can do so. Academicians, on the other hand, stated that maqam discrimination may vary according to children's individual differences such as their ability, experience, knowledge, equipment and willingness, that Turkish music education can be started by teaching songs by ear and playing an instrument in the preschool period, that the maqams in the program are not appropriate for children's level, that it would be difficult to distinguish because the feelings of some maqams are close to each other, and that music lesson hours were insufficient for teaching maqam. The common view of both music teachers and academicians is that for secondary school students there should be musical culture outcomes instead of high-level skills such as distinguishing between maqams. In addition, they emphasized that if it is desired to make children love Turkish music, it is necessary to compose maqam songs that are appropriate to their ages, interests, wishes and abilities, and that the children should be made to listen to those songs. In line with these results, suggestions were made for future research based on the results of the study.