Genel cerrahi hastalarında postoperatif deliryum erken tanısı
Early diagnosis of postoperative delirium in general surgery patients
Yazar: FATİH OLUŞ
Danışman: PROF. DR. AYŞE GÜLBİN ARICI
Akdeniz Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Anesteziyoloji ve Reanimasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2018
Konu: Anestezi ve Reanimasyon = Anesthesiology and Reanimation
Dizin: Cerrahi = Surgery ; Deliryum = Delirium ; Genel cerrahi = General surgery ; Hiperkapni = Hypercapnia ; Konfüzyon = Confusion ; Laparoskopi = Laparoscopy ; Postoperatif dönem = Postoperative period ; Teşhis = Diagnosis ; Zeka testleri = Intelligence tests

Özet:
Genel Cerrahi Hastalarında Postoperatif Deliryum Erken Tanısı

Amaç: Postoperatif Deliryum (POD) günümüzde sık izlenen postoperatif komplikasyon olarak ortaya konmuştur. Yaşlı hastalarda %25'lere kadar POD izlendiği bildirilmektedir. Biz yaptığımız bu çalışmada Genel Cerrahi hastalarında POD erken tanısı koymak, bunun hastanın/cerrahinin/anestezinin özellikleri ile ilişkisini araştırarak; hastaların hastanede yatış süresini kısaltmayı, taburculuk sonrası tekrar hastaneye yatışı engellemeyi ve morbidite/mortalite azaltmayı amaçladık.
Gereç ve Yöntem: Mart 2018 ve Mayıs 2018 tarihleri arasında Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Genel Cerrahi Anabilim Dalı tarafından ameliyata alınmış ve Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Anesteziyoloji ve Reanimasyon Anabilim Dalı Polikliniği, Ameliyathanesi, Anestezi Yoğun Bakım Üniteleri, Anestezi Sonrası Bakım Ünitesi, Genel Cerrahi Kliniği'nde Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Anesteziyoloji ve Reanimasyon Anabilim Dalı tarafından preoperatif, intraoperatif ve postoperatif rutin takibi yapılan 18 yaş ve üstü genel anestezi almış hastaların verilerine ulaşılması hedeflenmiştir. Toplamda 303 hasta çalışmaya dahil edildi.
Hastaların preoperatif olarak demografik verileri (isim, soy isim ve dosya numarası, yaş, kilo, boy ve vücut kitle indeksi) ve mesleği, eğitim durumu, gelir durumu, ek hastalıkları, ASA (American Society of Anesthesia) skoru, geçirilmiş operasyon, psikiyatrik ya da nörolojik bir hastalık özgeçmişi, alkol, sigara, madde öyküsü, hafıza problemleri kaydedildi.
Ayrıca hastaların preoperatif bilişsel düzeylerinin tespiti için Mini Mental Test (MMSE) uygulandı.
Hastaların tanısı, yapılacak operasyonun adı ve süresi, acil/elektif olduğu, kullanılan ilaçlar, uygulanan kateterizasyon (arter, santral, foley, NG), Hb değeri, hastaların uyanma skoru (Aldrete Skoru) anestezi kayıtlarından alınarak değerlendirildi. Ayrıca hastaların intraoperatif vital bulguları (kan basıncı, orta arter basıncı, oksijen satürasyonu ve End Tidal CO2) da 30 dakika aralıklarla anestezi kayıt fişlerinden alınarak kaydedildi.
Hastaların POD tanısı CAM testi ile değerlendirildi.
Ayrıca hastaların postoperatif taburculuk süreleri de kaydedildi.
Bulgular: 303 hastanın 8'inde (%2,6) POD gelişti. POD tanısı ile yaş (p:0,0001), ek hastalıklarıyla korele olan ASA skoru (p=0.004) arasında anlamlı ilişki saptandı. Hastaların eğitim seviyeleri yükseldikçe deliryum görülme riski daha da azalarak anlamlı bir ilişki gösterildi (p: 0,019).
Kullanılan anestezik ajanlar içinde sadece midazolam ile deliryum arasında anlamlı bir ilişki saptanmıştır (p:0,028).
Operasyon süresince gelişen hiperkarbi ile deliryum gelişmesi arasında anlamlı bir sonuç ortaya konmuştur (p:0,001).
Hastalarımızda POD gelişmesi ile bağlantılı olan invaziv uygulamalar (arter kanülü, santral venöz katater, foley sonda, nazogastrik sonda) (p: 0,000-0,002), artmış operasyon süreleri (p: 0,0001), Yoğun Bakım Ünitesi ve Anestezi Sonrası Bakım Ünitesi yatışları (p: 0,000) arasında anlamlı ilişki bulunmuştur.
Sonuç: Çalışmamızda erken dönemde; 303 hastanın 8'inde (%2,6) POD saptadık. Bu oran literatürde daha uzun dönemde POD tanısı konulan, POD oranları ile uyumludur. Ayrıca POD için risk faktörü olarak kabul edilen faktörleri de, hastaların/operasyonun/anestezinin özelliklerini de hastalarımızda literatürle uyumlu olarak bulduk. Postoperatif ilk 3 günde CAM ile genel cerrahi operasyonu geçiren hastalarda POD tanısı konulması avantaj sağlamıştır. Hastaların POD için tedavi planlaması erken dönemde yapılabilmiştir.

Anahtar kelimeler: Postoperatif deliryum, genel cerrahi, laparoskopik cerrahi, hiperkarbi, MMSE, CAM

Abstract:
Early Diagnosis of Postoperative Delirium in General Surgery Patients

Objective: Postoperative Delirium (POD) has been shown to be a frequent post-operative complication. POD has been reported up to 25% in eldery patients. We performed POD early diagnosis in General Surgery patients and investigated its relation with the characteristics of the patient / surgery / anesthesia; to shorten the hospitalization period of the patients, to prevent the hospitalization after discharge and to decrease the morbidity / mortality.
Materials and Methods: It is aimed to reach the data of patients over 18 years who have received general anesthesia by Akdeniz University Faculty of Medicine Department of Anesthesiology and Reanimation and operated by the Department of General Surgery of Akdeniz University Faculty of Medicine from March 2018 to May 2018. Also preoperative, intraoperative and postoperative routine follow-up done by Akdeniz University Faculty of Medicine Department of Anesthesiology and Reanimation in Akdeniz University Medical Faculty Hospital Anesthesiology and Reanimation Department of Polyclinics, Operating Room, Anesthesia Intensive Care Units (ICU), Post-Anesthesia Care Unit (PACU), General Surgery Clinic. A total of 303 patients were included in this study.
Preoperative demographic data (name, surname and patient file number, age, weight, height and body mass index) and occupation, educational status, income status, additional diseases, ASA (American Society of Anesthesia) score, previous operation, psychiatric or neurological disease history, use of alcohol-cigarette, drug abuse, memory problems were recorded.
In addition, Mini Mental State Examination (MMSE) was applied to determine the preoperative cognitive levels of the patients.
The patient's diagnosis, name and the duration of the operation, the operation being emergency or elective, medications used, catheterization (arterial, central, foley, NG), Hb value, waking score (Aldrete Score) data was taken from anesthesia records and evaluated. In addition, intraoperative vital signs of the patients (blood pressure, middle arterial pressure, oxygen saturation and End Tidal CO2) were recorded at intervals of 30 minutes on anesthesia recording papers.
POD diagnosis of patients were evaluated by CAM test.
Postoperative hospital discharge times of the patients were also recorded.
Results: POD developed in 8 (2.6%) out of 303 patients. There was a significant relationship between POD diagnosis and age (p: 0,0001) and ASA score (p= 0.004), which is correlated to underlying diseases. As the education levels of the patients increased, the risk of delirium was reduced and a significant relationship was shown (p: 0.019).
Among the used anesthetic agents, a significant correlation was found only between midazolam and delirium (p: 0.028).
There was a significant correlation between hypercarbia developed during operation and delirium development (p:0.001).
The factors associated with the development of POD include invasive procedures (arterial cannula, central venous catheter, foley catheter, nasogastric catheter) (p: 0,000-0,002), increased operation durations (p: 0,0001), ICU and PACU admissions (p:0,000) a significant relationship was found in our patients.
Conclusion: In our study we found POD in 8 of 303 patients (2.6%) in the early period. This rate is consistent with POD rates, which are defined as POD diagnosis in the literature in the longer term. We also found that the factors considered as risk factors for POD and the characteristics of the patients / operation / anesthesia were compatible with the literature in our patients. In patients who underwent general surgery, POD diagnosis by using CAM in the first 3 days postoperatively gives us an advantage which allowed early treatment of patients with POD.

Key words: Postoperative delirium, general surgery, laparoscopic surgery, hypercarbia, MMSE, CAM