Toplumsal cinsiyet algısı ve benlik saygısı ile yaşlanma kaygısı arasındaki ilişkinin incelenmesi
The examination of the relationship between gender perception and self-esteem with aging anxiety
Yazar: AHMET DEMİR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ BURCU TÜRK
Haliç Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Psikoloji = Psychology ; Sosyal Hizmet = Social Work
Dizin: Benlik saygısı = Self esteem ; Kaygı = Anxiety ; Toplumsal cinsiyet = Gender ; Yaşlanma = Aging ; Yaşlılık = Old age

Özet:
Bu çalışmada 18 – 65 yaş arası bireylerin toplumsal cinsiyet algıları ve benlik saygıları ile yaşlanma kaygısı düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlanmıştır. Bu amaçla 18-65 yaş arası 410 yetişkin bireyden veri toplanmıştır. Veriler online platformlarda toplanmıştır. Araştırmada Sosyo – Demografik Bilgi Formu, Toplumsal Cinsiyet Algısı Ölçeği (TCAÖ), İki Boyutlu Benlik Saygısı Ölçeği (İBBSÖ) ve İlişkisel Yaşlanma Kaygısı Ölçeği (İYKÖ) kullanılmıştır. Elde edilen veriler IBM SPSS – 25 istatistik programı ile analiz edilmiştir. Bu doğrultuda analizler için normal dağılım mevcutsa Pearson Korelasyonu, bağımsız örneklem t-testi, tek yönlü ANOVA normal dağılım mevcut değilse Kruskal Wallis testi kullanılmıştır. Ayrıca toplumsal cinsiyet algısı, benlik saygısı ve yaşlanma kaygısı arasındaki ilişkinin incelenmesi için Pearson Korelasyon; yordayıcılık analizlerinde doğrusal ve çoklu doğrusal regresyon analizleri uygulanmıştır. Çalışma sonucunda benlik saygısı puanları ile ilişkisel yaşlanma kaygısı puanları, kişisel içselleştirilmiş yaşlanma kaygısı puanları ve yaşlılara karşı kolektif yakınlık puanları arasında negatif yönlü ilişki olduğu tespit edilmiştir. Bireylerin toplumsal cinsiyet algısı ile kişisel içselleştirilmiş yaşlanma kaygısı puanları ve ilişkisel yaşlanma kaygısı puanları arasında bir ilişki saptanmamıştır. Toplumsal cinsiyet algısı ile yaşlılara karşı kolektif yakınlık puanları arasında ise pozitif yönlü ilişki bulunmuştur. Bunlara ek olarak toplumsal cinsiyet algısı ve benlik saygısının bireylerin kişisel içselleştirilmiş yaşlanma kaygısı, ilişkisel yaşlanma kaygısı ve yaşlılara karşı kolektif yakınlık puanlarını bir bütün olarak yordadığı tespit edilmiştir. Elde edilen bulgular ilgili yerli ve uluslararası araştırmalar ile tartışılmıştır. Mevcut değişkenleri bir arada inceleyen başka bir çalışmaya rastlanmaması sebebiyle çalışmanın, gelecekte gerçekleştirilecek toplumsal cinsiyet algısı, benlik saygısı ve yaşlanma kaygısı konularıyla ilgili araştırmalara yol gösterici bir nitelikte olduğu söylenebilmektedir.

Anahtar Kelimeler: Yaşlanma Kaygısı, Toplumsal Cinsiyet, Benlik Saygısı

Abstract:
This study aimed to examine the relationship between the perceptions of gender, self-esteem, and levels of aging anxiety among individuals aged 18 to 65. For this purpose, data were collected from 410 adult individuals aged 18 to 65. The data were gathered through online platforms. The research utilized a Socio-Demographic Information Form, Gender Perception Scale, Two-Dimensional Self-Esteem Scale and Relational Aging Anxiety Scale. The obtained data were analyzed using IBM SPSS-25 statistical software. In line with the analysis, if normal distribution was present, Pearson Correlation, independent sample t-test, one-way ANOVA were used; if normal distribution was not present, the Kruskal-Wallis test was applied. Additionally, for examining the relationship between gender perception, self-esteem, and aging anxiety, Pearson Correlation, linear regression, and multiple linear regression analyses were conducted. As a result of the study, a negative relationship between self-esteem scores and relational aging anxiety scores, personal internalized aging anxiety scores, and collective affinity for older people scores. No significant relationship was observed between individuals' gender perceptions and personal internalized aging anxiety scores and relational aging anxiety scores. However, a positive relationship was identified between gender perceptions and collective affinity for older people scores. Additionally, it was determined that gender perceptions and self-esteem collectively predict individuals' levels of personal internalized aging anxiety, relational aging anxiety, and collective affinity for older people scores. The findings obtained have been discussed in relation to relevant domestic and international research. Due to the absence of another study examining the existing variables together, it can be said that the study holds a guiding quality for future research on topics related to gender perception, self-esteem, and aging anxiety.

Key words: Aging Anxiety, Gender, Self-Esteem