Bazı yeni sustit ve glioksim bileşikleri ve kompleksleri ve komplekslerinin sentezi ve N-(2,6-dimetilfenil) aminoglioksim ile nikel ve bakırın spektrofotometrik tayini /
Yazar: MUSTAFA MACİT
Danışman: DOÇ.DR. BEKİR BATI
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 1996
Konu: Kimya = Chemistry
Dizin: Aminoglioksim = Aminoglyoxime ; Bakır = Copper ; Glioksim = Glyoxime ; Nikel = Nickel

Özet:
ÖZET Bu çalışmada, anti-kloroglioksim ve dikloroglioksim ile substitue aromatik aminlerin alkollü ortamda etkileştirilmesi sonucu sekiz yeni substitue fenilamino ve diaminoglioksim bileşiği ve bu bileşiklerin Ni(ll), Cu(ll) ve Co(ll) ile oluşturdukları komplekslerin sentezleri gerçekleştirilmiştir. Sentezlenen oksim bileşiklerinin UV-VIS, İR, 1H-NMR ve 13C-NMR spektroskopik özellikleri incelenmiş, bu bileşikler ve komplekslerinin bileşimleri ve yapılar elementel analiz tekniği ve spektroskopik yöntemlerle belirlenmiştir. Bu divalent metal komplekslerinde metal:ligand molar oranının 1:2 olduğu bulunmuştur. Ayrıca, sentezlenen oksim bileşiklerinden N-(2,6-dimetilfenil)aminoglioksim nikel ve bakırın spektrofotometrik tayini için basit ve hızlı bir ekstraktif yöntem geliştirmek üzere kullanılmıştır. Bu yöntem, nikel ve bakır komplekslerinin sulu çözeltiden siklohegzanol-diklorometan (1:1) karışımı ile seçimli ekstraksiyonu ve ekstraktların absorpsiyon şiddetlerinin nikel için 470 nm ve bakır için 410 nm de ölçülmesine dayanmaktadır. Bakır kompleksi pH 2.0 nin üzerinde kantitatif olarak ekstrakte olurken, nikel kompleksinin kantitatif ekstraksiyonu pH 4.0 ün üzerinde gerçekleşmektedir. Bu nedenle, Cu(ll) ve Ni(ll) nin ekstraksiyonları için sırasıyla pH 2.0 ve pH 6.0 seçilmiştir. Cu(ll) ve Ni(ll) nin standart çözeltilerinin ekstraktları ile elde edilen absorbans değerlerinin bakır için 0.5-30 ng/mL ve nikel için 0.5-70 ng/ml_ konsantrasyon aralıklarında Beer kanununa uyduğu belirlenmiştir. Bakır ve nikel kompleksleri için molar absorpsiyon katsayıları sırasıyla 5.8x1 03 ve 2.5x1 03 L.mol"1.cm"1 olarak bulunmuştur. Bakır ve nikel tayininde bazı yabancı iyonların girişim etkileri de incelenmiştir.

Abstract:
92 SUMMARY In this work, by the reactions of anti-chloroglvoxime and dichloroglyoxime with substituted aromatic amines in ethanol, a number of substituted phenylamino and diaminoglyoxime compounds and their Ni(ll), Cu(ll) and Co(ll) complexes have been synthesized. The UV-VIS, IR, 1H-NMR and 13C-NMR spectroscopic properties of these compounds have been examined. The compositions and structures of these oximes and their complexes have been clarified by the help of the results of elemental analyses and the spectroscopic methods. The metal:ligand ratio is 1:2 in these divalent metal complexes of the ligands. In addition, N-(2,6-dimethylphenyl)aminoglyoxime, which is one of the synthesized oxime compounds, has been selected for developing a simple and rapid extractive method for the spectrophotometric determination of nickel and copper. The method is based on the selective extraction of the complexes from aqueous solution into the mixture of cyclohexanol-dichloromethane (1:1) and the absorption measurements at 470 nm for nickel and 410 nm for copper. The copper complex can be extracted quantitatively at pH values higher than 2.0 whereas the quantitative withdrawal of the nickel complex at a pH range over 4.0. Therefore, the pH values of 2.0 and 6.0 were chosen for the extraction of Cu(ll) and Ni(ll), respectively. The measured absorbance values of the extracts of the standart Cu(ll) and Ni(ll) solutions indicate that copper and nickel obey Beer's law in the concentration range of 0,5-30,0 ng/mL and 0.5-70.0 jig/mL and the average molar absorptivity of the complexes are found as 5.8 x 103 and 2.5 x 103 Lmor1.cm"1, respectively. The interference effects -of some foreign ions in the determination of copper and nickel have also been investigated.