Elektrik enerji sistemlerinde talep tahmin yöntemleri ve yapay sinir ağları uygulaması
The methods for demand forecasting in electric power systems and application of neural networks
Yazar: METE PINARBAŞI
Danışman: YRD. DOÇ. ERKAN ATMACA
İstanbul Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Elektrik-Elektronik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Elektrik ve Elektronik Mühendisliği = Electrical and Electronics Engineering ; Enerji = Energy
Dizin: Dağıtım sistemleri = Distribution systems ; Elektrik = Electricity ; Elektrik enerji sistemleri = Electrical energy systems ; Elektrik enerjisi = Electrical energy ; Elektrik sektörü = Electricity sector ; Elektrik tüketimi = Electric consumption ; Elektrik üretimi = Electricity generation ; Talep tahmin sistemi = Demand estimation system ; Talep yönetimi = Demand management ; Yapay sinir ağları = Artificial neural networks

Özet:
Dünyada ardı ardına meydana gelen petrol krizlerinden sonra, yeni enerji kaynakları arayışı artmış olup, bulunan enerji kaynaklarının da sınırsız olmaması ve bir gün biteceği gerçeği üzerine iktisatın temel ilkesi olan arz talep dengesi işlemeye başlamıştır. Sürekli artan elektrik enerjisi talebine karşı, arz güvenilirliğinin sağlanması günümüzün en büyük sorunlarındandır.Ülkemizde özellikle geçmiş yıllarda alışılagelmiş düşünce yapısı artık değişmekte olup, elektrik enerjisinin sınırsız, sosyal bir hizmet olmadığı anlaşılmaktadır. Bir varil petrol ve bir MWh elektrik enerjisinin hemen hemen aynı olduğunun öğrenilmesi, elektrik enerjisinin de bir ticari mal olarak kabul edilmesi gerekmektedir.1994 yılından beri çalışmaları süren elektrik piyasasının oluşumu, özellikle 2001 yılında 4628 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu'nun çıkarılması ve düzenleyici kurum olan Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK) `nun kurulması ile elektrik enerjisine ve sitemlerine gereken önem verilmeye başlanmıştır. Özellikle özelleştirmeler ile daha önceleri siyasi rant kapısı olarak görülen elektrik sisteminde, artık fiyatları piyasa belirleyecek ve devlet çapraz sübvansiyonlara gitmeyecek, devletin ve milletin üzerindeki yük kalkacaktır.Bilindiği üzere dağıtım, iletim ve üretim şirketlerinin en öncelikli hedefleri arasında meydana gelebilecek olan enerji talebini karşılamak yatmaktadır. Bu talebin karşılanabilmesi için elektrik üretiminden, dağıtımına her aşamada taleplerin önceden tahmin edilmesi gerekmektedir. Eğer tahmin edilen talep meydana gelen talebin altında kalır ise sistemde kısıtlamalar ve arızalar meydana gelebilecektir. Diğer türlü talep tahmini meydana gelenin üzerinde olursa da bu defa ölü yatırımlar ve yüksek fiyatlı gereksiz anlaşmalar yapılacak maddi kaynaklar doğru değerlendirilemeyecektir.Geçmiş yıllarda talep tahminlerinin yerinde yapılamaması, devletin sürekli üretime yönelmesi dağıtım ve iletimde yetersiz yatırımdan dolayı sıkıntılar da görülmüştür. Bu kapsamda kurulan Enerji Piyasası ve Düzenleme Kurumu tarafından 2006 yılında yayımlanan Elektrik Enerjisi Talep Tahminleri Hakkında Yönetmelik'le talep tahminine verilen önem yasalarla sabitlenmiştir. Ancak çoğu halen devlet elinde bulunan dağıtım şirketleri talep tahnminlerini yaparken yetersiz kalmakta bilimsel yöntemlerden uzak yanlış tahminlerde bulunmaktadır. Bu sebeple, bu tez çalışmasında dağıtım şirketlerine talep tahminlerinde yol gösterecek tahmin hata oranlarını azalatacak, ve yardımcı olacak teknik veriler ve yöntemler sunulmuştur

Abstract:
After the consecutive world petrol crises, the people aimed to find new energy sources. But the sources are not infinite, and one day humanity will run out them. And then the fundamental theorem of the economy will start. Everyday the demand is increasing and across the demand, supply is increasing slow or decreasing. The price is everytime increasing. This problem is the one of the biggest problems of the humanity.In Turkey, the opinion about the electricity is changing. Now the people learnt that there is no difference between one barrel of petrol and one MegaWatthour electric energy. The electrical energy is not infinite and is not a social good, it is commercial.Since 1994, establishing the Turkish electricity market continued and recent years it is growing faster. Especially declerating the 4628 numbered Electricity Market Law and establishing the Electricity Market Regulatory Authority in 2001 increased the attention to the electricity energy and the market.After the privatizations, electricity system will not be a political one, it will be commercial. The government will stop paying money for subventions and the load on the citizens will decrease.It is known that the major aim of the distribution, transmission and production companies is to supply the demand. To supply the demand every time, needs to know the future demands. If the forecast of electricity demand isn?t succesful, and if it is over the demand, it will cause dead investments, high price energy buying deals etc... The other side if the forecasts are under the demand, the system will be limited or it will cause faults in cables, transformers etc?In past, because of the inadvisible forecasts the government made investments in electricity production sector, but the distribution and transmission part of the electricity system lived crises. In 2006, a legislation was published by Electricity Market Regulatory Authority and the distrubition companies are forced to make forecasts with low error rates for the next year and the next ten years. After the forecast values of distribution companies, the transmission and production companies will use the data in their investment programs. But still the distribution companies in Turkey which are especially operated by government are not ready to forecast the electricty demand in scientific methods.