Alt ekstremite yaralanması geçirmiş sporcularda spora dönüş kararı için kullanılan denge ve fonksiyonel hop testlerinin ikili görev çalışmasıyla analizi
Analysis of balance and functional hop tests used for return to sports in athletes with lower extremity injuries by dual task
Yazar: AYSEN ELİF YILMAZ
Danışman: PROF. DR. GÖKHAN METİN
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Spor Hekimliği Ana Bilim Dalı / Egzersiz Fizyolojisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Fizyoloji = Physiology ; Fizyoterapi ve Rehabilitasyon = Physiotherapy and Rehabilitation ; Spor = Sports
Dizin: Alt ekstremite = Lower extremity ; Denge = Equilibrium ; Postural denge = Postural balance ; Spor = Sports ; Spor performansı = Athletic performance ; Sporcular = Sportsmen ; Sıçrama = Jump ; Yaralar ve yaralanmalar = Wounds and injuries

Özet:
Çalışmamızın amacı, yaralanma sonrası uygulanan sahaya dönüş
testlerinden denge ve fonksiyonel sıçrama testlerini, saha şartlarını daha gerçekçi bir
şekilde yansıttığını düşündüğümüz fiziksel göreve eklenmiş bir bilişsel görevle eş
zamanlı gerçekleştirerek sporculara ait olası performans değişimlerini incelemektir.
Çalışmamıza lise veya üniversite seviyesinde, fiziksel olarak ani yön değiştirme ve
sıçrama içeren takım sporları yapan ve halen aktif ve daha önce alt ekstremite yaralanma
geçmişi olan (çalışma grubu-ÇG) 19 kişi ve olmayan (kontrol grubu-KG) 20 kişi dahil
edilmiştir. Katılımcıların demografik bilgileri alınmış, yaralanma geçmişleri, antrenman
sıklıkları ve süreleri, haftalık ortalama maç sayıları not edilmiştir. Mini Mental Durum
Skorları hesaplanmış ve ölçümler sırasında kullanılacak bilişsel görev zorluğunu tespit
etmek için Wechsler zekâ ölçeğinin geriye doğru rakam sayma testi (backward digit test)
tercih edilmiştir. Denge ölçümleri için Biodex Balance System SD cihazı kullanılmıştır.
Fonksiyonel sıçrama testlerinden 6 metre süreli sıçrama testi ve üçlü sıçrama mesafesi ile
çapraz sıçrama mesafesi testleri sıçrama halısı üzerinde gerçekleştirilmiştir. Sıçrama test
sonuçları için LSI (limb symmetry index) hesaplanmıştır. Tüm ölçümler tek görev ve -
sayısal görevle beraber- çift görev olarak iki koşulda yapılmıştır. İstatiksel analizler IBM
SPSS 22 paket programı ile yapılmış ve anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak
belirlenmiştir. Her iki koşulda tüm denge parametrelerinde ÇG daha iyi performans
gösterirken; tüm sıçrama ölçümlerinde KG daha iyi performans göstermiştir.
Çalışmamızda kullandığımız diğer ölçüm testlerine kıyasla fiziksel ve bilişsel olarak daha
kompleks yapıda olan çapraz sıçrama mesafesinin ölçümünde ikili görevle beraber KG,
LSI yüzdesini yükseltirken; ÇG'nun, LSI yüzdesini düşürdüğü görülmüştür. Bu sonuçlar
izole olarak yapılan fiziksel performans ölçümlerinin sporcuların sahaya döndüklerinde
maruz kalabilecekleri mental stresleri ölçmede yetersiz kaldığını göstermektedir. Bu
nedenle hem sahaya dönüş testlerine hem de yaralanma önleme protokollerine sporcunun
nörokognitif becerilerinin de test edilebileceği uyarlamalar yapılmasının, sporcuyu
sahaya dönmeye daha çok yönlü bir şekilde hazırlayacağını düşünmekteyiz.
Anahtar Kelimeler: Alt ekstremite yaralanmaları, performans ölçümleri, ikili
görev, denge, fonksiyonel sıçrama

Abstract:
The aim of our study is to examine the potential performance changes of the athletes by
performing the balance and functional jump tests, which are the return to the sport tests
applied after the injury, simultaneously with a cognitive task added to the physical task,
which we think reflects the field conditions more realistically. Our study included high
school or university level, physically active athletes who do team sports involving sudden
change of direction and jumping. 19 subjects with a previous lower extremity injury
history (case group) and 20 individuals without (control group) were included in the
study. Demographic information of the participants was taken, injury history, training
frequency and duration, average number of matches per week were noted. Mini Mental
State Scores were calculated and the backward digit test of the Wechsler intelligence scale
was preferred to determine the cognitive task difficulty to be used during the
measurements. Biodex Balance System SD device was used for balance measurements.
Among the functional hop tests, the 6-meter time hop test and the triple hop distance and
crossover hop distance tests were carried out on the jump carpet. LSI (limb symmetry
index) was calculated for the hop test results. All measurements were made under two
conditions, as single task and dual task (together with numerical task). Statistical analyzes
were made with the IBM SPSS 22 package program and the level of significance was
determined as p<0.05. In both conditions, case group performed better in all balance
parameters; control group outperformed all jump measurements. In the measurement of
crossover hop distance, which is more complex physically and cognitively compared to
other measurement tests we used in our study, it was observed that while control group
increases the LSI percentage; case group reduced the LSI percentage. These results show
that physical performance measurements made in isolation are insufficient to measure the
mental stress that the athletes may be exposed to when they return to the sport. For this
reason, we think that adapting both the return to the sport tests and the injury prevention
protocols in which the neurocognitive skills of the athlete can be tested will prepare the
athlete to return to the sport in a more versatile way.
Key Words: Lower extremity injuries, performance measures, dual task, balance,
functional hop