Yetişkin bireylerin bağırsak mikrobiyotasıyla ilişkili besinleri tüketim durumlarına bağlı olarak vücut kompozisyonu ve biyokimyasal parametrelerin incelenmesi
Examination of body composition and biochemical parameters depending on consumption status of foods associated with gut microbiota of adult individuals
Yazar: ZEHRA NUR AKKUŞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ LALE SARİYE AKAN
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Beslenme = Nutrition ; Beslenme alışkanlıkları = Nutritional habits ; Diyet lifleri = Dietary fibers ; Fermente gıdalar = Fermented foods ; Prebiyotikler = Prebiotics ; Probiyotikler = Probiotics ; Vücut bileşimi = Body composition ; Yetişkinler = Adults

Özet:
Bu araştırma, yetişkin bireylerde bağırsak mikrobiyotasıyla ilişkili besinleri
tüketim durumlarının belirlenmesi ve bu tüketim durumuna bağlı olarak vücut
kompozisyonu ve biyokimyasal parametrelerin incelenmesi amacıyla yürütülmüştür.
Araştırmaya Ankara Şehir Hastanesi Endokrin Polikliniği'ne başvuran 19-65 yaş
aralığındaki 151 yetişkin birey dahil edilmiştir. Araştırmada bireylere ait genel
bilgiler, antropometrik ölçümler, biyokimyasal parametreler, kan basınçları, beslenme
alışkanlıkları, 24 saatlik hatırlatma, besin tüketim sıklığı, fermente ve prebiyotik içeren
besinlerin tüketimleri alınmıştır. Katılımcıların 122'si kadın (%80.8), 29'u erkek
(%19.2) olup yaş ortalamaları 39.9±12.2 yıldır. Fermente besinlerden olan yoğurt sık
tüketilmekte (>3 kez/hafta) iken, kefir büyük ölçüde tüketilmemektedir (sırasıyla
%72.8, %78.2). Prebiyotik içeren besinlerden yer elması, kereviz, enginar, tam buğday
ekmeği, yulaf çoğunlukla tüketilmemektedir (>%53.6). Katılımcıların %92.1'inin
enerji ayarlı toplam diyet lifi alımının yetersiz olduğu saptanmıştır. Yoğurt tüketim
sıklığı farklı olan bireylerin antropometrik ölçüm, biyokimyasal parametre ve kan
basıncı grupları arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık bulunmamıştır (p>0,05).
Ancak yoğurdu sık tüketen kadınlarda yüksek sistolik kan basıncı sahip olanların
oranı, orta sıklıkta tüketenlere kıyasla daha düşük bulunmuştur (p<0.05). Toplam diyet
lifi alımı en yüksek gruptaki bireylerde normal beden kütle indeksi sınıflamasında
olanların oranı en düşük gruptakilere kıyasla daha yüksek saptanmıştır (p<0.05).
Emilemeyen oligosakkarit alımı en yüksek gruptaki erkeklerde riskli bel çevresine,
düşük yüksek yoğunluklu lipoprotein kolesterol seviyesine sahip olanların oranı en
düşük gruptakilere kıyasla daha düşük saptanmıştır (p<0.05). Sonuç olarak, fermente
süt ürünleri tüketiminin ve diyet lifi alımının yetersiz olduğu tespit edilmiştir. Bu
bağlamda, bağırsak mikrobiyotası ile ilişkili besinlerin tüketiminin artırılmasına
yönelik uygulanabilir girişimlerin yapılması önemlidir.
Anahtar Kelimeler: Diyet lifi, fermente besinler, metabolik sağlık, probiyotik,
prebiyotik

Abstract:
This research was conducted to determine the consumption status of nutrients
associated with gut microbiota in adult individuals and to examine body composition
and biochemical parameters depending on this consumption status. One hundred and
fifty one adults between ages of 19-65 who applied to the Endocrine Polyclinic of
Ankara City Hospital participated in the research. In the study, general information
about individuals, anthropometric measurements, biochemical parameters, blood
pressures, nutritional habits, 24-hour recall, food consumption frequency, fermented
and prebiotic-containing foods were taken. 122 of the participants are female (80.8%)
and 29 are men (19.2%) and their mean age is 39.9±12.2 years. Yogurt, which is a
fermented food, is consumed frequently (>3 times/week), kefir is not consumed to a
large extent (72.8%, 78.2%, respectively). Jerusalem artichoke, celery, artichoke,
whole wheat bread and oats are mostly not consumed (>53.6%). The energy adjusted
total dietary fiber intake of 92.1% of the participants is insufficient. There was no
statistically significant difference between anthropometric measurement, biochemical
parameter and blood pressure groups of individuals with different yogurt consumption
frequency (p>0.05). However, the rate of women with high systolic blood pressure
was lower in women who consume yoghurt frequently compared to those who
consume medium frequently (p<0.05). The rate of those in the normal body mass index
classification was higher in individuals with the highest dietary fiber intake group
compared to those in the lowest group (p<0.05). In men with the highest intake of nonabsorbable
oligosaccharides, the rate of those with risky waist circumference or low
high density lipoprotein cholesterol levels was found to be lower compared to those
with the lowest group (p<0.05). As a result, it was determined that the consumption of
fermented milk products and dietary fiber intake were insufficient. In this context, it
is important to make feasible initiatives to increase the consumption of nutrients
associated with gut microbiota.
Keywords: Dietary fiber, fermented foods, metabolic health, probiotic, prebiotic