İstihdamda ve eğitimde eleştirel düşünme becerisi
Critical thinking in employment and education
Yazar: ŞENAY ÇAYLAN
Danışman: PROF. DR. NİYAZİ KARASAR
Maltepe Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / İşletme Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri = Labour Economics and Industrial Relations ; İşletme = Business Administration
Dizin: Düşünme becerileri = Thinking skills ; Eleştirel düşünce = Critical thinking ; Epistemoloji = Epistemology ; Eğitim = Education ; İstihdam = Employment ; İstihdam politikaları = Employment policies ; İşe alma = Recruitment

Özet:
Bilgileri birçok yönden değerlendirme yeteneği olarak kabul edilen eleştirel düşünme becerisinin önemi, 21. yüzyılda neredeyse tüm meslek grupları tarafından daha iyi anlaşılmaktadır. Bu araştırmada, Türk istihdam dünyasında eleştirel düşünme becerisinin yeri ile bunun kazandırılmasına yönelik IB örneğinden hareketle, eğitim sektöründe bir farkındalık geliştirilmesi amaçlanmaktadır. Araştırmada zengin bilgi içerdiği düşünülen durumların detaylı incelenmesini kolaylaştıran araştırma grubu seçilmiş, nitel verilerde sıklıkla kullanılan derinlemesine görüşme tekniğinden yararlanılmıştır. Verilerin analizi için NVivo 12 Pro yazılımı kullanılarak kodlar, kategoriler ve temalar oluşturulmuştur. Son aşamada ise temaların anlamları yorumlanmıştır. Araştırma bulguları; eleştirel düşünme becerisi kavramı, istihdamda eleştirel düşünme becerisi ve eğitimde eleştirel düşünme becerisi olmak üzere üç tema odağında incelenmiştir. 
Araştırma sonucunda işletmelerin çalışanlarının büyük bölümünün eleştirel düşünme becerisinden yoksun olduğunu öne sürdüğü, bu eksikliğin temel nedeninin ise Türkiye'deki eğitim sisteminin çağın ihtiyaçları doğrultusunda kendisini güncelleyememesinden kaynaklandığının düşünüldüğü bulunmuştur. Bu becerinin bireylerde gelişebilmesi için öncellikle eğitim sisteminde zihinsel paradigma dönüşümüne ihtiyaç vardır. 
Uluslararası Bakalaryo Programı, aktif öğrenme ve sorgulama temelli öğrenme yaklaşımları, TOK (Bilgi Kuramı) ve EE (Bitirme Tezi ) gibi uygulamalarla istihdam edilebilirlik becerilerinin çatısı olarak kabul edilen eleştirel düşünme becerisinin gelişimine önemli katkılar sunmaktadır. 
Öğrenciler, işe alım süreçlerinde sıklıkla aranılan sorgulama, tartışma, geri bildirim, araştırma, analiz etme, yansıtma, yazma ve araştırma gibi eleştirel düşünme becerilerini ders için uygulamalarıyla deneyimleme imkanı bulmaktadır. Öğrencilerin okul yıllarındaki bu deneyimleri, onlara iş yaşamlarında daha iyiye nasıl ulaşacaklarını gösteren bir pusula işlevi görmektedir. Öte yandan işletmeler de bu sayede rakipleri karşısında hız, kalite, müşteri memnuniyeti ve verimlilik gibi bir çok alanda fark yaratma fırsatı yakalamaktadır.

Abstract:
Critical thinking is the ability to evaluate information from many aspects, seen as a must-have skill for almost all occupational groups and positions in the 21st century. This research aims to develop an awareness in the education sector, with the location of critical thinking skills in the Turkish employment world and the IB example for this to be gained. The research group was selected, which facilitates a detailed review of the cases considered to contain rich information, and the in-depth discussion technique used frequently in qualitative data that has been utilized. Codes, categories, and themes were created using NVivo 12 Pro software for the analysis of data. In the final stage, the meaning of the themes were interpreted. The research findings were examined in three themes: "The concept of critical thinking skills, Critical thinking skills in employment and Critical thinking skills in education". 
The research suggests that most of their employees lack critical thinking skills. and the main reason for this deficiency is thought to be due to the inability of the education system in Turkey to update itself in line with the needs of the age. In order for this skill to develop in individuals, first, a mental paradigm shift is needed in the education system.
The International Baccalaureate Program provides an important experience in developing critical thinking skills, which is accepted as the framework of employability, with active learning and inquiry-based learning approaches and applications such as TOK ( Theory of Knowledge) and EE (Extended Essay).
Students experience critical thinking skills such as "inquiry, discussion, feedback, research, reflection, writing, and analysis", which are among the most sought-after features in the recruitment process and which employment particularly requires. These habits that individuals acquire during their school years will not only serve as a compass showing them how to succeed better in their business life but also will enable businesses to differentiate themselves from their competitors in many areas such as speed, quality, customer satisfaction and efficiency.