İbn Hıbbân'ın Ebû Hanîfe eleştirileri
Ibn Hibban's criticism of Abu Hanifa
Yazar: ÇİĞDEM TEKDAMAR
Danışman: DOÇ. DR. YUSUF ACAR
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Hadis Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Din = Religion
Dizin: Cerh-tadil yöntemi = Al-djarh-tadil method ; Ebu Hanife = Ebu Hanife ; Hadis = Hadith ; Kitabü'l-Mecruhin = Kitab al-Majruhin ; Rivayetler = Rumours ; İbn Hibban = İbn Hibban ; İslamiyet = Islam

Özet:
Hadis ilminde cerh ve ta'dil, bir rivayetin sübutunu ve sıhhatini belirlemede kilit role sahip olan râvinin güvenirliğini tespit etmek için teşekkül etmiştir. Tarihî bir olguyu haber veren sağlam rivayetlere ulaşma amacı ile oluşturulmuş olan isnad kontrol yönteminde, bazı lafızlar kullanılarak râviler derecelendirilmekte ve bu işlem sonunda ya râviler ta'dîl edilerek rivayetleri kabul edilmekte yahut da cerh edilerek naklettikleri haberler reddedilmektedir. Böylece râvilerin nakil yapabilme yeterliklerini inceleyen pek çok eser kaleme alınmak suretiyle rical edebiyatı oluşmuştur. 
Dördüncü asrın tanınmış münekkitlerinden olan İbn Hibbân el-Büstî de (ö. 354/965) râvileri tenkît eden eserler ortaya koymuştur. Kitâbü'l-Mecrûhîn isimli çalışmasında hadis rivayetine uygun olmayan râvilere yer vermekte, onların adalet ve zabtına dair kusurlarını izah etmektedir. Eserin en uzun tenkidini ise İmâm'ı-Âzam Ebû Hanîfe'ye yapmaktadır. Bu çalışmada Ebû Hanîfe'ye yöneltilen tenkitlerin tetkiki yapılmaktadır. 
Tez; giriş, iki bölüm ve sonuçtan meydana gelmektedir. Girişte bölümde İbn Hibbân'ın hadis ilmindeki yeri ele alınmıştır. Birinci bölümde Kitâbü'l-Mecrûhîn'de yer alan Ebû Hanîfe'ye dair aktarılan haberler senet yönünden değerlendirilmiştir. İkinci bölümde ise nakledilen haberler, metin açısından tetkikin yanısıra Ebû Hanîfe'nin hadis ilmindeki yeri ve İbn Hibbân tarafından aktarılan haberlere karşı diğer hadis ve rical âlimlerinin görüşlerine de yer verilerek bütüncül olarak değerlendirilmiştir.

Abstract:
In the knowledge of Hadith, cerh and Ta'dil were formed to determine the reliability of the Râvin who conveyed the news, which plays a key role in determining the Subut and health of the rumor. In the isnad control method, which was created to achieve solid narrations that inform a historical phenomenon, Râvis are rated using some words, and at the end of this process, either Râvis are Ta'dil and their narrations are accepted or cerh and the news they convey is rejected. Thus, rical literature was formed by penning many works examining Râvi's ability to transplant.
Ibn Hibban Al-Busti, one of the well-known ascetics of the fourth century (d. 354/965) revealed works criticizing Râvi. In his work Kitab al-Majruhin, he includes Râvis who do not correspond to the Hadith narratives and explains their flaws in justice and Justice. The longest tenkid of the work is to the Imam-Azam Abu Hanifa. In this study, criticism directed at Abu Hanifa is examined.
The thesis consists of an introduction, two chapters and a conclusion. In the introduction, Ibn Hibban's place in Hadith science is discussed. In the first chapter, the news about Abu Hanifa in Kitab al - Majruhin was evaluated in terms of promissory notes. In the second chapter, the published news is evaluated in terms of text, as well as the place of Abu Hanifa in the knowledge of Hadith and the views of other Hadith and rical scholars against the News transmitted by Ibn Hibban.