Hitit Uygarlığının çağdaş Türk resmine etkisi
The effect of Hittite Hivilization on contemporary Turkish art
Yazar: MERVE KÖKEN
Danışman: DOÇ. DR. ZÜHAL ARDA
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Resim Ana Bilim Dalı / Resim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Hitit sanatı = Hittite art ; Hititler = Hittites ; Modern resim = Modern painting ; Modern resim sanatı = Modern painting art ; Resim sanatı = Painting art ; Resimler = Pictures ; Türk resim sanatı = Turkish painting art

Özet:
"Hitit Uygarlığının Çağdaş Türk Resmine Etkisi" isimli çalışma ile Anadolu medeniyetleri içerisinde
büyük bir öneme sahip olan Hitit uygarlığını arkeolojik ve tarihsel belgelerin ışığında irdelenerek, Hitit
inanç ve düşünce sistemi etkisinde oluşan sanat yapıtlarının ve sembollerinin günümüz sanatına ve
sanatçısına etkisi incelenmiştir. Bu doğrultuda, Hitit uygarlığına ait sembolik- mistik yapıtların izlerinin
belirlenmesi ile bu izlerin günümüze kadar yeterince ele alınmamış olan çağdaş Türk resmindeki
yansımalarının irdelenmesi ve elde edilen bulgularla sonuçlarının bir kaynakta toplanması amaçlanmıştır.
Araştırma, genel olarak Türk Resim Sanatında 1950'lerden günümüze kadar geçen süreci kapsamaktadır.
Özellikle Cumhuriyet dönemi ve sonrası Türk resim sanatında ortak ve evrensel bir dille konuşabilmek
adına ulusallık-evrensellik sorunsalının sıkça irdelendiği görülmektedir. Dolayısıyla, Anadolu kültürünün
köklerinden beslenen mitoloji ve tarih içerikli resimler, Türk ressamlarının esin kaynağı olmuştur.
Cumhuriyet dönemiyle başlayan Türk resim sanatında özgün kimlik arayışları içinde olan ve Hitit
sanatından etkilenen sanatçılar arasından seçilen; Cemal Tollu, Bedri Rahmi Eyüboğlu, Nuri Abaç,
Süleyman Saim Tekcan, İhsan Çakıcı, Özdemir Yemenicioğlu ve Mehmet Ali Doğan'ın resimleri
incelenmiştir. İnceleme sonucunda; Güneş Kursu, At, Boğa, Geyik, Aslan, Çift Başlı Kartal, Yılan ve
Geometrik Semboller gibi, Hitit Uygarlığı içinde yer alan birçok imgenin gerek biçim gerekse içerik
yönünden sanatçıların çalışmalarında kullanıldığı tespit edilmiştir. Bu bağlamda konuyla ilgili kişisel
uygulama çalışmalarına da yer verilmiştir. Bu çalışmayla, Türk sanatçısının eserlerinde kullandığı
Anadolu kültürüne ait gerek kültürel, gerekse dinsel öğelerin anlamlarının tespit edilerek tescillenmesi,
Türk kültürünün devamlılığı adına ciddi bir önem arz etmektedir.


Anahtar Kelimeler: Hitit Sanatı, Sanat, Türk Resmi

Abstract:
With the study of "The Effect Of Hittite Civilization On Contemporary Turkish Art", Hittite Civilization
which has a vital importance among Anatolian Civilization, is analyzed in the light of archaeological and
historical documents and the effect of works of art/symbols, that are formed in Hittite belief/mental
system are studied, in terms of current art and artists. Accordingly, it is aimed that; defining the traces of
symbolic/mystic works, examining the reflections of those traces, which has not been discussed
adequately, on contemporary Turkish arts and publish these symptoms and results into a book (resource).
The research, in general, includes the period from 1950s to current time. Especially during and after
Republican period, it is seen that i Turkish Picture Art, "nationality–universality" problematic is studied
frequently with the aim of speaking in a common and universal language. Therefore, "mythology and
history" thematic pictures which are supported by the roots of Anatolian culture are the source of
inspiration for Turkish artists.
Those are the artists (their pictures are examined) that are choosen among the ones who are affected by
Hittite art and looking for original identity in Turkish Picture art that is started with Republic: Cemal
Tollu, Bedri Rahmi Eyüboğlu, Nuri Abaç, Süleyman Saim Tekcan, İhsan Çakıcı, Özdemir Yemenicioğlu
and Mehmet Ali Doğan. As a result of studying in detail; it is determined that many images such as Sun
disk, Horse, Hull, Deer, Lion, Two headed eagle, Snake and geometric symbols which are taken place in
Hittite Civilization are used by artists both in context and form. Within this context, personal application
studies are also included related to issue. With this study, it is extremely significant for the permanency of
Turkish culture that identifying and registering the meanings of cultural and religious components (that
are belong to Anatolian culture) used by Turkish artists in their works.


Key words: Hittite Art, Art, Turkish Picture (painting )