Ordu, Bingöl ve Aydın illerinde bazı iklim parametreleri ve biyokonfor değerlerinin aylık ve yıllık bazda değişimi
Monthly and annual changes of some climate parameters and bioconfort values in Ordu, Bingöl and Aydin provinces
Yazar: OSAMA B MURAGAA ALRABITI
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET ÇETİN
Kastamonu Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Malzeme Bilimi ve Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Mimarlık = Architecture ; Peyzaj Mimarlığı = Landscape Architecture ; Şehircilik ve Bölge Planlama = Urban and Regional Planning

Özet:
İklim parametrelerinin uygunluğuna bağlı olarak şekillenen biyokonfor, insanların rahatı, huzuru, mutluluğu ve performansı yanında sağlığını da etkileyen önemli bir kriterdir. Bundan dolayı biyokonfor açısından uygun alanların belirlenerek yerleşim alanlarının planlanmasında altlık olarak kullanılması hem insan sağlığı ve mutluluğu hem de enerji verimliliği açısından büyük önem taşımaktadır. Bu çalışmada da Ordu, Bingöl ve Aydın illerinde biyokonfor durumunu şekillendiren rüzgâr, sıcaklık ve bağıl nem ile biyokonfor açısından uygun alanlar aylık ve yıllık olarak belirlenmiştir. 
Çalışma sonucunda çalışmaya konu illerde rüzgâr hızı, sıcaklık ve bağıl nem parametrenin büyük oranda biyokonfor alanlarının oluşumunu engellediği belirlenmiştir. Ordu'da rüzgâr hızı ocak, şubat, mart, nisan, ekim, kasım ve aralık aylarında konforsuz alanlar oluşmasına sebep olurken sıcaklığın birçok ayda 15 °C'nin altında olduğu alanlar bulunmakta, yüksek nem oranı ise her ayda konforsuz alanların oluşmasına sebep olmaktadır. Biyokonfor açısından uygun alanlar, Ordu ili yüzölçümünün mayıs ayında %0,4'ünü, haziran ayında %1,36'sını, temmuz ayında %1,45'ini, ağustos ayında %1,77'sini, eylül ayında %8,06'sını ve ekim ayında %0,37'sini oluşturmaktadır. Ocak, şubat, mart, nisan, kasım ve aralık aylarında ilin tamamı konforsuz alanlar kapsamında kalmaktadır. Aydın'da yıllık ortalama verilere göre ilin orta ve güney bölümünde yer alan ve il yüzölçümünün sadece %1,47'sini kapsayan bir alanın biyokonfor açısından uygun değer aralıklarında olmadığı, bunun dışında il genelinin yaklaşık %98,53'ünün ise konfor aralıklarında olduğu belirlenmiştir. Konforsuz alanların oluşmasına sebep olan faktör yüksek nem olmakla birlikte, yıllık ortalama nem oranının en fazla %71,5'e kadar çıktığı yani konfor aralığının sadece %1,5 üzerinde olduğu düşünüldüğünde Aydın il genelinin tamamının konfor aralıklarında olduğu düşünülebilir. Bingöl'de ise yıllık ortalama verilere göre ilin tamamı konforsuz alanlarda kalmaktadır ve konfor durumunu etkileyen temel parametre sıcaklıktır.

Abstract:
Bioconfort, which is shaped depending on the suitability of climate parameters, is an important criterion that affects people's comfort, peace of mind, happiness and performance, as well as their health. Therefore, it is of great importance for both human health and happiness and energy efficiency to identify suitable areas in terms of bioconfort and use them as a substrate in the planning of residential areas. In this study, the wind, temperature and relative humidity that shape the bioconfort situation in Ordu, Bingöl and Aydın provinces and the suitable areas in terms of bioconfort were determined monthly and annually.
As a result of the study, it was determined that the parameters of wind speed, temperature and relative humidity in the provinces subject to the study largely prevent the formation of bioconfort areas. March April October November December January wind speed causes uncomfortable areas to be formed in Ordu, February, April, October, November and December, while there are areas where the temperature is below 15 °C in many months, high humidity causes uncomfortable areas to be formed every month. Ordu covers all ofthe percent of land surface diminishing 0.4%, in May, 1.36% in June, 1.45% in July, 1.77% in August, 8.06% in September and 0.37% in October. The entire province remains within the scope of non-conforced areas in January, February, March, April, November, and December. December, according to the average annual data in Aydın, it was determined that an area located in the central and southern part of the province and covering only 1.47% of the provincial surface area is not in the appropriate value ranges in terms of bioconfort, and in addition, about 98.53% of the province as a whole is in the comfort December. December December The factor that causes the formation of uncomfortable areas is high humidity, but considering that the average annual humidity rate is up to 71.5%, that is, only 1.5% above the comfort range, it can be assumed that the whole of Aydın province is in the comfort range. In Bingöl, on the other hand, according to the average annual data, the entire province remains in uncomfortable areas and the main parameter affecting the comfort situation is the temperature.