Yaşlı bakım personelinin duygusal emek deneyimleri: Karaman örneği
Emotional labour experiences of elderly care staff: The case of Karaman
Yazar: HAKAN YALÇIN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ RECEP CEMALİ AKGÜN
Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Sosyoloji = Sociology
Dizin: Duygu düzenleme = Emotion regulation ; Duygu yönetimi = Emotion management ; Duygusal emek = Emetional labor ; Yaşlı bakımı = Elderly care

Özet:
Günümüzde ülkemizde yaşlı nüfusun artışıyla birlikte yaşlıların kurumsal bakım
ihtiyacının niteliğinin ve hacminin de giderek artması söz konusudur. Bu durum,
yaşlı bakım hizmetinin niteliğini yükseltmek amacıyla yaşlı bakım çalışanlarıyla
çeşitli çalışmalar yapmayı gerekli kılmaktadır. Yaşlı bakım kurumları, mevcut insan
kaynağını değerlendirirken yaşlı bakıcılarda olması gereken birtakım özelliklere
ihtiyaç duyabilmektedir. Bu çalışmanın amacı, yaşlı bakım hizmetlerinde faaliyet
gösteren kurumların duygusal emek taleplerinin ve duygusal emek kurallarının nasıl
üretildiğini, neler olduğunu ve bu taleplerin yaşlı bakım personeli üzerindeki
etkilerini ortaya koymaktır. Araştırma, nitel araştırma yöntemlerinden fenomenolojik
desende tasarlanmıştır. Karaman'da bakım kurumlarında çalışan 30 yaşlı bakım
personeli üzerinde bir araştırma gerçekleştirilmiştir. Yapılan yarı yapılandırılmış
bireysel görüşme sorularından elde edilen veriler dört kategoriye ayrılmıştır. İlk
bölümde görüşmecilerin demografik özellikleri, ikinci bölümde duygusal emeğin
kaynakları, üçüncü bölümde duygusal emeğin nasıl işlediği, dördüncü bölümde ise
duygusal emeğin sonuçları değerlendirilmiştir. İçerik analiziyle duygusal emek,
duygusal emeğe yönelik sorun alanları, bu sorun alanlarının sonuçları, bakıcıların
duygu ifadesindeki en uygun davranışları ve bu ifadeleri kazanmak için önerilere ait
toplam yirmi dört temaya ulaşılmıştır. Bu çalışma sonucunda, bireysel mizaç ve
duygusal habitus yatkınlıklarının, bakım verenlerin yaşlılara yönelik duygusal emek
davranışlarının niteliğini belirlediği tespit edilmiştir. Bulgular değerlendirildiğinde,
duygusal çelişki yaşayan bakıcıların daha çok tükendiği ve duygusal emek
sergilediği sonucuna varılmıştır.

Abstract:
Today, our country, the quality and volume of the need for institutional care of the elderly
with the increase of the elderly are also increasing. This makes it necessary to carry out
various studies with the elderly care workers in order to improve the quality of the elderly
care service. Elderly care institutions may need some features that should be available to their
in elderly caregivers when evaluating the existing human resource. The aim of this study is to
reveal how the emotional labor demands and emotional labor rules of the institutions
operating in the elderly care services are produced, what they are and the effects of these
demands on the elderly care personnel. The research is designed in phenomenological pattern,
one of the qualitative research methods. A survey was conducted on 30 elderly care personnel
in Karaman who worked caregivers institutions. The data obtained from the semi-structured
individual interview questions were divided into four categories. In the first section,
demographic characteristics of the interviewers, in the second section, sources of emotional
labor, in the third sections, how emotional labor works, in the fourth section, the results of
emotional labor were evaluated. With content analysis emotional labor, problem areas for
emotional labor, results of these problem areas, optimal behavior in expressing feelings of
care personel and related to suggestions to gain these statements total twenty four themes
were reached. At the end of the study, it was found that individual temperament and
emotional habitus predispositions determine the quality of caregivers' emotional labour
behaviours towards the elderly. When the findings were evaluated, it was concluded that
caregivers who experienced emotional conflict were more exhausted and exhibited emotional
labor.