İşte mutluluk ölçeği (İMÖ): Bir ölçek geliştirme çalışması ve beş faktör kişilik özelliklerinin işte mutluluk üzerindeki etkisinde iş yaşam dengesinin aracılık rolü
Happiness at work scale: A scale development study and the mediating role of work life balance in the effect of five factor personality traits on happiness at work
Yazar: HANDE ÜNÜVAR
Danışman: DOÇ. DR. SEMA POLATCI
Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Yönetim ve Organizasyon Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Beş faktör kişilik modeli = Five factor personality model ; Mutluluk = Happiness ; Ölçek geliştirme = Scale development ; Ölçekler = Scales ; Örgütsel mutluluk = Organizational happiness ; İş-yaşam dengesi = Work-life balance ; İşyeri memnuniyeti = Workplace satisfaction

Özet:
Bu tez çalışmasının iki temel amacı bulunmaktadır. Bu amaçlardan biri, Türk kültüründe çalışanların iş yerinde mutluluklarını ölçmek için geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı geliştirmektir. Diğeri ise, beş faktör kişilik özelliklerinin işte mutluluk üzerindeki etkisinde iş yaşam dengesinin aracılık rolünün olup olmadığını araştırmaktır.
İşte mutluluk ölçeği geliştirilme süreci "Keşfedici Sıralı Karma Desen" üzerinden yürütülmüştür. Bu doğrultuda öncelikli olarak nitel çalışma yapılmış ve veriler toplanmıştır. Toplanan verilerin analizleri sonucunda madde havuzu oluşturulmuş ve taslak bir ölçek elde edilmiştir. Bu ölçek ile toplanan verilere nicel analizler uygulanılmıştır. Buna göre, öncelikle kamu veya özel sektörde çalışan 392 katılımcıdan elde edilen verilerle açımlayıcı faktör analizi (AFA) yapılarak boyutlar belirlenmiştir. AFA sonucu elde edilen ölçek, kamu veya özel sektörde çalışan 446 kişiye uygulanarak doğrulayıcı faktör analizine (DFA) tabi tutulmuştur. Yapılan analizler sonucunda ölçeğin yapısı doğrulanmış, 36 maddeden ve 4 boyuttan oluşan "İşte Mutluluk Ölçeği" elde edilmiştir. Ölçeğin güvenirlik katsayıları kabul edilebilir sınırlar içerisindedir. Ayrıca tek boyutlu, 8 maddeli "İşte Mutluluk Ölçeği Kısa Formu" da çalışma içerisinde yer almaktadır.
Bu çalışmada beş faktör kişilik özelliklerinin işte mutluluk üzerindeki etkisinde iş yaşam dengesinin aracılık rolü olup olmadığı da araştırılmıştır. Araştırma Türkiye'de kamu veya özel sektörde çalışan toplam 400 katılımcı üzerinden gerçekleştirilmiştir. Verilerin analiz edilmesiyle elde edilen sonuçlara bakıldığında araştırma değişkenleri arasında bir aracılık rolünün bulunmadığı tespit edilmiştir. Bununla birlikte değişkenlerin alt boyutlarına bakıldığında ise, iş-özel hayat gelişimi ve işin özel hayata müdahalesi boyutlarının duygusal denge ile yönetici ve iş yeri kaynaklı mutluluk arasındaki etkileşiminde kısmi aracılık rolünün olduğu sonucu elde edilmiştir.

Abstract:
This thesis study has two main purposes. One of these purposes is to develop a valid and reliable measurement tool to measure the happiness of employees at work in Turkish culture. The other is to investigate whether work-life balance has a mediating role in the effect of five-factor personality traits on happiness at work. 
The development process of the happiness at work scale was carried out on the "Exploratory Sequential Mixed Design". In this direction, primarily, qualitative study was carried out and qualitative data were collected. As a result of the analysis of the collected data, an item pool was created and a draft scale was obtained.  Quantitative analysis was applied to the data collected by this scale. Accordingly, first, exploratory factor analysis (EFA) was performed with the data obtained from 392 participants working in the public or private sector, and the dimensions were determined. The scale obtained as a result of EFA was applied to 446 people working in the public or private sector and subjected to confirmatory factor analysis (CFA). As a result of the analyzes made, the structure of the scale was confirmed and the "Happiness at Work Scale" consisting of 36 items and 4 dimensions was obtained. The reliabiliy coefficients of the scale are within acceptable limits. In addition, one-dimensional, 8-item "Happiness at Work Scale Short Form" is also included in the study.
In this study, it was also investigated whether work-life balance has a mediating role in the effect of five-factor personality traits on happiness at work. The research was carried out on a total of 400 participants working in the public or private sector in Turkey. When the results obtained by analyzing the data are examined, it has been determined that there is no mediating role between the research variables. On the other hand, when the sub-dimensions of the variables are examined, it is concluded that the dimensions of the work interference with personal life and the work enhancement of personal life have a partial mediation role in the interaction between emotional stability and the manager and workplace-induced happiness.