Arteriovenöz fistül kanülasyon işlemi sırasında uygulanan sanal gerçeklik gözlüğünün ağrı ve hasta memnuniyetine etkisi
Impact of virtual reality headset glasses used in the arteriovenous fistule cannulation processon pain and patient satisfaction
Yazar: HATİCE ŞEN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ DİĞDEM LAFCI
Mersin Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Arteriovenöz fistül = Arteriovenous fistula ; Ağrı = Pain ; Ağrı ölçümü = Pain measurement ; Fistül = Fistula ; Hasta memnuniyeti = Patient satisfaction ; Hemşirelik = Nursing ; Sanal gerçeklik = Virtual reality

Özet:
Amaç: Araştırma, sanal gerçeklik gözlüğünün AVF kanülasyon işlemi sırasında hastaların yaşadığı ağrı ve hasta memnuniyeti üzerine etkisini belirlemek amacıyla randomize kontrollü deneysel bir çalışma olarak yapılmıştır. 
Yöntem: Araştırma evrenini, 13 Kasım 2018 – 09 Ocak 2019 tarihleri arasında Mersin Şehir Eğitim ve Araştırma Hastanesi (MŞEAH) HD ünitesine diyaliz tedavisi almak için gelen 90 hasta oluşturmuştur. Örneklemi ise, araştırma kriterlerine uyan ve araştırmaya katılmayı kabul eden hastalar arasından randomizasyonla belirlenmiş olup, 30 girişim, 30 kontrol grubu olmak üzere 60 hasta oluşturmuştur. Veriler, "Hasta Tanıtım Formu", Görsel Eşdeğerlik Skalası (Visual Analog Scales/VAS) ve Hemodinamik Değişkenler İzlem Formu ile toplanmıştır. Girişim grubundaki hastalara AVF kanülasyon işlemine başlamadan 2 dk önce ve işlem boyunca 3 dk olmak üzere ortalama 5 dk sanal gerçeklik gözlüğü ile video izletilmiştir. Kontrol grubundaki hastalara HD ünitesinde uygulanan hemşirelik girişimleri dışında herhangi bir uygulama yapılmamıştır. Verilerin değerlendirilmesinde ortalama, standart sapma, yüzde, sayı değerleri verilmiştir. Her bir tekrarlı ölçümün gruplardaki farklılıkları için Student t testi, her bir gruptaki tekrarlı ölçümler için Repeated Measurement testi, kategorik değişkenler arasındaki farklılıklar için ise Bonferroni testinden yararlanılmıştır.
Bulgular: Grup içi karşılaştırmada; girişim grubundaki hastaların 2. ve 3. ölçüm ağrı şiddeti puan ortalamasının 1. ölçüme göre istatistiksel olarak anlamlı düzeyde azaldığı (p<0.001), kontrol grubundaki hastaların ise 2. ölçüm ağrı şiddeti puan ortalamasının 1. ölçüme göre arttığı ancak aradaki farkın istatistiksel olarak anlamlı olmadığı (p>0.05), 3. ölçüm ağrı şiddet puan ortalamasının 1. ve 2. ölçüme göre istatistiksel olarak anlamlı düzeyde azaldığı (p<0.001) saptanmıştır. Gruplar arası karşılaştırmada ise; girişim grubunda 2. ölçüm ağrı şiddeti puan ortalamasının kontrol grubuna göre azaldığı saptanmıştır (p<0.05). Girişim grubundaki hastaların 2. ölçüm ağrı şiddeti puan ortalaması ile işlem sonrası memnuniyet puan ortalaması arasında negatif yönde ve orta düzeyde ilişki bulunmuştur (r=-0.421, p<0.05).
Sonuç ve Öneriler: Sanal gerçeklik gözlüğünün, AVF kanülasyon işlemi sırasında oluşan ağrıyı azalttığı ve hastanın memnuniyetini artırdığı saptanmıştır. Araştırmadan elde edilen sonuçlar doğrultusunda hastalarda ağrı ile baş etmede kolay uygulanabilmesi ve invaziv bir yöntem olmaması nedeniyle sanal gerçeklik gözlüğünün hemşireler tarafından HD ünitesinde kullanılması önerilmektedir.

Abstract:
Objective: This research was conducted as a randomized controlled experimental study aiming to determine the impact of virtual reality glasses used in the AVF process on the pain felt by patients and patient satisfaction.
Method: The population of the research was comprised of 90 patients, who applied for receiving dialysis treatment in the Mersin City Training and Research Hospital, HD Unit between 13 November, 2018 and 09 January, 2019. As per the sample, it was comprised of 60 volunteering patients (30 for the experiment group and 30 for the control group), who were appropriate for the inclusion criteria and who were selected through randomization method. The data were collected via the "Patient Identification Form", "Visual Analog Scale/VAS" and "Hemodynamics Variables Inspection Form". The patients in the experiment group watched videos through the virtual reality glasses for totally 5 minutes in average, 2 minutes before the AVF cannulation process and 3 minutes during the process. No intervention was applied to the patients in the control group other than the normal nursing interventions in the HD unit.  In the evaluation of the data, mean, standard deviation and percentage values were given. The Student t test was applied for the differences among the groups for each repeated measurement, Repeated Measurement test was administered for the repeated measurements in each group, and the Banferroni test was used for the differences among the categorical variables.
Findings: In the intra-group comparisons, the 2nd and 3rd measurement average pain level scores of the patients with in the experimental group were determined to be statistically significantly lower compared to their 1st measurement (p<0.001); the 2nd measurement average pain level scores of the patients in the control group increased compared to their 1st measurement, however, this increase was statistically not significant (p>0.05); the 3rd measurement average pain level scores of the control group were determined to be statistically significantly lower compared to their 1st and 2nd measurements (p<0.001). In the inter-group comparisons; it was determined that the 2nd measurement average pain level scores of the experiment group were statistically significantly decreased compared to those of the control group (p<0.05). A negative and medium level relationship was determined between the 2nd measurement average pain level scores of the patients in the experimental group and their post-process average patient satisfaction scores (r=-0.421, p<0.05).

Conclusion and Suggestions: It was determined that the virtual reality glasses decreased the pain that emerges during the AVF cannulation process and increased the patient satisfaction level. In line with the results of this study, it is suggested that the virtual reality glasses should be used by the nurses in the HD unit since it is easily applicable in coping with pain in the patients and since it is an invasive method.