Bir kıyı yerleşmesi olarak Bakü: Kıyı alanlarının coğrafi potansiyeli
Baku as a coastal settlement: Geograptic potential of coastal areas
Yazar: MİRVARİ MANSİMOVA
Danışman: PROF. DR. SÜHEYLA BALCI AKOVA
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Coğrafya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Coğrafya = Geography
Dizin: Azerbaycan-Bakü = Azerbaijan-Baku ; Coğrafi konum = Geographical position ; Coğrafya = Geography ; Kıyı alanları = Coastal areas ; Kıyı kentleri = Coastal cities ; Kıyılar = Coasts

Özet:
Kıyı bölgeleri, karasal ve denizel ortamları birbirine bağlayan dar geçiş alanlarıdır ve dünyadaki en üretken ve değerli ekosistemlerdir. Tarih boyunca kıyı bölgeleri ekonomik ve kültürel açıdan en çok tercih edilen bölgeler olmuş, sosyo-ekonomik ve sosyal kalkınmayı teşvik ederek ülkenin kalkınmasında önemli rol oynamıştır. Dünyanın büyük şehirlerinin %60'ı kıyı bölgelerinde bulunur ve dünya nüfusunun %40'ı kıyı bölgelerinin 100 kilometre yakınında yaşamaktadır. Bu çalışmada, bir kıyı yerleşmesi olarak Bakü'nün coğrafi özellikleri ve arazi kullanımının potansiyeli yakından incelenmiştir. Abşeron Yarımadası'nda yer alan çalışma sahamız Bakü, 2.140 km2'lik bir alanı kapsamaktadır. Binegedi, Garadağ, Hazar, Sebail, Sabunçu, Surahanı, Nerimanov, Nesimi, Nizami, Pirallahı, Hetai ve Yasamal olmak üzere 12 ilçe ve bu ilçelerde de toplam 59 şehir yerleşmesi bulunmaktadır. 
Araştırmamızın temel amacı, Bakü'nün kıyı alanlarını coğrafi metod ve prensiplerle, potansiyelini belirlemek, doğal potansiyelin kullanımını tespit etmek, arazi kullanımlarını ve bu kıyı alanları kullanımlarından oluşan sorunları belirlemek ve bu sorunlara çözüm önerileri getirmektir.
Hazar Denizi kıyıları boyunca inceleme alanımız Bakü en büyük kentleşme bölgesidir. Hızlı şehirleşme nedeniyle Bakü'nün nüfusu artmış ve bu artış arazi kullanımı ve çevre konularında değişikliklere yol açmıştır. Bakü kıyılarının coğrafi potansiyeline ışık tutan bu çalışmada, öncelikle kıyıyı etkileyen fiziksel ve beşeri faktörler vurgulanmakta, ardından bölgedeki arazi kullanım biçimleri ve kıyı planlaması tartışılmaktadır. 
Kıyı bölgelerinde nüfus artışı ve endüstriyel gelişme devam ederken, birden çok kaynaktan artan çevresel baskı kıyı bölgelerini hızla tahrip etmektedir. Bu nedenle kıyılar sağlıklı ve toplumun yaşam kalitesini yükseltecek şekilde kullanılamamaktadır. Bunun bilincinde olan ülkeler, kıyılarını doğal yapıları tahrip etmeden en verimli şekilde kullanırken kıyılarını halkına en iyi şekilde sunmak ve bu eşsiz güzellikteki alanları korumak için kapsamlı kıyı politikaları geliştirmektedir. 
Bakü'nün kıyı alanlarında sürdürülebilir kullanım için planlı ve çevreye duyarlı arazi kullanım yöntemleri ve kıyı politikaları uygulanmalıdır.

Abstract:
Coastal zones are narrow transitional areas connecting land and sea environments and are the most productive and voluable ecosystem in the world. Throughout history, coastal areas have been the most economically and culturally privileged areas and have played and important role in the country's development by boosting socio-economic and social development. 60% of the world's the largest cities are located in coastal areas, and 40% of the world's population lives within 100 kilometers of coastal areas. In this research, the geographical features and potential of land use of Baku as settlement's been closely studied. Our research area where located on Absheron peninsula, Baku, covers an area of 2040 kilometers. There are 12 districts, namely Binegedi, Garadag, Hazar, Sebail, Sabuncu, Surakhani, Narimanov, Nesimi, Nizami, Pirallahi, Khetai and Yasamal and a total of 59 city settlements in these districts. 
The main aim of our research is to determine the potential of the coastal areas of Baku with geographical methods and principles, to detect using of natural potential, to identify the land uses and the problems arising from the use of these coastal areas and to propose solutions to these problems.
Our research area where along the Caspian Sea, Baku is our the biggest urbanization area. Baku's influence increased and this increasing cause to changes in using of land and issues of environmental. In this researc which elucidates the geographical patantiol of shores of Baku, primarily physical and human factors affecting the east and emphasized, then parterns of using of land and planing of coastal in the region and discussed.
As coastal areas continue to grow in influence and industrial development, increasing environmental pressure from multiple sources is rapidly destroying coastal areas. For this reason, the coasts are used in a way that is healthy and increases the quality of life of the society. Aware of this, countries are developing a comprehensive coastal policy to protect these uniquely beautiful areas by presenting their shores to their peoples in the best possible way and using their shores in the most efficient way without destroying natural structures.
Planned and ecologically clean land use methods and coastal policy are implemented in the coastal areas of Baku for sustainable use.