Anne ve baba ile ilişkilerin ergenlerde benlik saygısı, stres ve depresyon üzerindeki etkisi
The effects of relations with parents on adolescents' self-esteem, stress and depression
Yazar: SEYDA NUR ŞEREFLİOĞLU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MAHİR YEŞİLDAL
Üsküdar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Klinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Aile içi iletişim = Family communicatin ; Aile içi ilişkiler = Family relations ; Benlik saygısı = Self esteem ; Depresyon = Depression ; Depresyon = Depression ; Ebeveynler = Parents ; Ergenler = Adolescents ; Ergenlik = Puberty ; Stres = Stress ; Ölçekler = Scales

Özet:
Bu çalışmanın temel amacı, anne ve baba ile ilişkilerin ergenlerde benlik saygısı, stres ve depresyon üzerindeki etkisinin tespit edilmesidir. İlişkisel tarama modelinde gerçekleştirilmiş olan çalışmanın örneklemini, 14-20 yaş aralığında yer alan toplam 301 ergen oluşturmuştur. Örnekleme dahil edilen ergenlerin % 42,2'si (n=127) erkek, % 57,8'i (n=174) kadındır.
Araştırmanın verileri Çok Boyutlu Ergen Değerlendirme Ölçeği (ÇBEDÖ) kullanılarak toplanmıştır. Ölçeğin, alkol ve madde kullanımı dışındaki 14 alt boyutundaki toplam 150 madde çalışmaya dahil edilmiştir. Yapılan analizler sonucunda ölçeğin geçerliği % 70, güvenirliği ise 0,98 olarak bulunmuştur. Elde edilen veriler SPSS 24.0 programı kullanılarak analiz edilmiştir.
Sonuç olarak, ergenlerin en fazla sorun yaşadıkları sorunlar %43 ile stres, % 41 ile depresyon ve % 37 ile okul ile sorunlar olarak bulunmuştur. Sorun alanları içerisinde en az sorunlu olarak ortaya çıkan ise % 16 ile intihar düşüncesidir. Ayrıca, ÇBEDÖ sorun alt boyutlarının tamamının birbiri ile pozitif ve anlamlı bir ilişki gösterdiği tespit edilmiştir (p<0,05). Ergenlerin anne ve baba ile ilişkilerinin çok sorunlu (baba ile % 26, anne ile % 20) olmadığını söylemek mümkündür. Ancak anne ve baba ile sorun yaşama, ergenlerin benlik saygısı sorunları ile stres ve depresyon düzeyleri üzerinde pozitif ve anlamlı bir etkide bulunmaktadır (p<0,05). Diğer bir ifade ile anne ve baba ile yaşanan sorunların artması ile ergenlerin benlik saygısı sorunları, stres ve depresyon düzeyleri artmaktadır. Ayrıca, ergenlerin anne ve baba ile ilişkilerinde sorun olarak gördükleri hususlar hareketlerine müdahale edilmesi ve bunların sınırlandırıldığını düşünme, anlaşılamadığını düşünerek rahatsız olma ve sinirli veya öfkeli olma gibi hisler olarak tespit edilmiştir.
Anahtar Kelimeler: Aile İçi İletişim, Ebeveyn İlişkileri, Ergen, Ergenlik.

Abstract:
The main purpose of this study is to determine the effects of relations with parents on adolescents' self-esteem, stress and depression. The sample of the study, which was conducted in the relational screening model, was composed of 301 adolescents, 42.2 % (n = 127) were male and 57.8 % (n = 174) were females, in the age range of 14-20 years.
The data of the study were collected by using the Multidimensional Adolescent Assessment Scale (MAAS). A total of 150 items were included in the study in 14 subscales except scale, alcohol and substance use. As a result of the analyzes done, the validity of the scale was found to be 70 % and the reliability was found to be 0.98. The obtained data were analyzed using the SPSS 24.0 software.
As a result, the highest problems that adolescents have were found as stress with 43 %, depression with 41 % and problems with school with 37 %. Among the problem areas, suicide is thought to be the least problematic with 16 %. In addition, it was found that all of the MAAS problem sub-dimensions showed a positive and significant relationship with each other (p<0,05). It is possible to say that the relationships of the adolescents to their mother and father are not very problematic (26 % with father and 20% with mother). However, problems with parents have a positive and significant effect on self-esteem problems and stress and depression levels of adolescents (p<0,05). In other words, with the increasing problems experienced with parents, self-esteem problems of adolescents, stress and depression levels are increasing. In addition, adolescents view the limitation of their behaviors as a problem with their parents. They feel uncomfortable thinking that their behavior is not understood, and feel nervous or anger-like.
Key Wrods: Intra-family Communication, Parental Relations, Adolescent, Adolescence.