Türk kültüründe doğum ve tabu
Turkish culture birth and taboo
Yazar: SÜMEYRA TUNCER
Danışman: DOÇ. DR. ADEM ÖGER
Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Halk Bilimi Ana Bilim Dalı / Halk Bilim (Folklor) Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Halk Bilimi (Folklor) = Folklore

Özet:
Doğum hayatın vazgeçilmez bir unsurudur. Milletlerin varoluşu, ayakta kalışı,
kültürlerini devam ettirmeleri, var olan nüfusları, çoğalan nesiller, doğum ile
olmuştur. Doğumu sürekli hale getirmek, özendirmek ve bunu yaparken de eğlenceli
hale getirmek yapılan ritüeller ve uygulamalar sayesindedir. İnsan kıymetli bir
varlıktır, insana ait olan her şey kültür tarafından belirlenen kurallarla koruma altına
alınmış ve bu yasaklar da tabunun doğmasına sebep olmuştur. Tabunun iki ayrı yönü
vardır. Sakıncalı tarafına dokunmamayı, görmemeyi ve uzak durmayı gösterir.
Gerektiğinde ise o varlığı ya da başka varlıkların gücüne bağlanmayı, dokunmayı
gösterir. Çalışmada doğum ritüelleri tabu dahilinde incelenmiştir. Çalışmada yazılı
kaynaklar taranmış ve doğum geleneklerinin "tabu" haline almış uygulamaları tespit
edilmiştir. Çalışmanın birinci bölümünde tabunun tanımından, ne zaman ve nerede
ortaya çıktığından ve tabunun totem, mana, kutsal ve kirlilik kavramlarıyla olan
ilişkisinden, dilin kullanımında tabu olan sözcüklere yaklaşımı incelenmiştir.
Çalışmanın ikinci bölümünde ise Türklerde tabu konusu olan doğa olayları, hayvanlar,
yönetim anlayışı, kültürel olaylardaki tabular ve Türk araştırmacıların tabu
sözcüğünün Türkçe karşılığı hakkında verdiği bilgiler incelenmiştir. Çalışmanın adını
aldığı Türklerde Doğum ve Tabu konusu hakkında Türklerdeki doğum kültürü,
yasaklar tabu sayılan kaçınma, doğum öncesinden doğum sonrasına kadar incelenmiş
ve bilgi verilmiştir. Çalışmada geçmişten bugüne doğum ile ilgili tabu sayılan inanç,
uygulama kaçınma Türk kültürü içinde günümüzde de korunduğu gelecek kuşaklara
aktarımının devam ettiği tespit edilmiştir. Sosyal yaşamda modern çağın yaşanmasına
rağmen Türk kültürü içerisinde doğum ile ilgili tabular varlığını devam ettirmektedir.
Anahtar Kelimeler: Türk kültürü, doğum, tabu, kaçınma, aile, inanış

Abstract:
Birts is on indispensable factor of life. The existence of nations, maintaning their
culture , the available population, the growing generatins ara of them is because of
birht. To maket he birth continualley and encourage poople to give birth
,cultures,make it entartaing rituals. Human baby is a valuable treasure. That's why
their birth nested with festivals and fun. Taboo has got two aspects. This taboos
shows us what is the objectionable sides and avaidable human adapt themselves
other povers. İn this writing the of birth rituals are examined. İn this writing ,writter
sources birth traditions. In the first part of this writing, theree are evoluations about
the taboo of birth, the taboo it self, taboo theories, in the Turkish culture,taboo is
forbidden belief. In the second part of the writing family ,birth and the taboo of birth
are mentioned . Turkish family and kinship terms are given place to in this writing.
This writing get the title of the taboo and birth in the Turkish it is give information
about the birth culture and taboo in the Turkish from prenatal to past notal. İn this
writing olso, it is determined that some of the beliefs about birth are still contiue
despite modern age.
Keywords: Turkish culture, taboo, birht, folklore.