Üniversite öğrencilerinde akıllı telefon bağımlılığı, uyku kalitesi ve yaşam doyumu düzeyleri
The levels of smart phone addiction, sleep quality and satisfaction with life in university students
Yazar: MUSTAFA YUMUŞAK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖZNUR BAŞDAŞ
Erciyes Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Halk Sağlığı = Public Health ; Hemşirelik = Nursing
Dizin: Akıllı telefonlar = Smartphones ; Bağımlılık = Dependency ; Cep telefonu = Mobile phone ; Ergenler = Adolescents ; Teknolojik bağımlılık = Technological dependence ; Uyku = Sleep ; Uyku kalitesi = Quality of sleep ; Yaşam doyumu = Life satisfaction ; Üniversite öğrencileri = University students ; İnternet bağımlılığı = Internet addiction

Özet:
Amaç: Bu çalışma üniversite öğrencilerinin akıllı telefon bağımlılığı, uyku kalitesi ve yaşam doyumu düzeylerinin incelenmesi amacıyla tanımlayıcı ve analitik olarak yapılmıştır.
Yöntem: Araştırma 2017-2018 eğitim-öğretim döneminde bir üniversitede öğrenim gören 1030 üniversite öğrencisi ile yapılmıştır. Araştırma için, etik kurul, kurum izni ve öğrencilerin yazılı onamı alınmıştır. Veriler yüz yüze görüşme yöntemi ve Kişisel Bilgi Anketi, Akıllı Telefon Bağımlılığı Ölçeği-Kısa Form (ATBÖ-KF), Pittsburgh Uyku Kalitesi İndeksi (PUKİ) ve Yaşam Doyumu Ölçeği (YDÖ) kullanılarak toplanmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde; tanımlayıcı istatistikler, Mann-Whitney U, Kruskal-Wallis, Ki-kare testleri ve Spearman korelasyon analizi kullanılmıştır. 
Bulgular: Çalışmaya katılan öğrencilerin ATBÖ-KF puan ortalaması 29.18±10.43 (10-60), PUKİ puan ortalaması 6.24±2.63 (0-15) ve YDÖ puan ortalaması 14.86±4.26 (5-25) olarak bulunmuştur. Cinsiyeti kadın olan, akıllı telefonunu altı saat ve üzeri kullanan, yatma sürecinde akıllı telefonunu sürekli yanında bulunduran öğrencilerin akıllı telefon bağımlılık düzeylerinin daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Akademik not ortalaması 3.00-4.00 arasında olan, ailesinin yanında ikamet eden, herhangi bir sağlık sorunu bulunmayan ve madde bağımlılığı olmayan, akıllı telefonunu daha çok sabah-gün ortasında kullanan ve yatma sürecinde akıllı telefonu çok nadir yanında olan öğrencilerin uyku kalitesi düzeylerinin daha iyi olduğu bulunmuştur. Ailesinin yanında ikamet eden, geliri giderinden fazla olan, herhangi bir sağlık sorunu ve madde bağımlılığı olmayan, akıllı telefonunu daha çok sabah-gün ortasında kullanan ve yatma sürecinde akıllı telefonu çok nadir yanında olan öğrencilerin yaşam doyumu düzeylerinin daha yüksek olduğu bulunmuştur. Bununla birlikte akıllı telefon bağımlılığı düzeyi arttıkça, uyku kalitesi ve yaşam doyumu düzeylerinin azaldığı belirlenmiştir. 
Sonuç: Üniversite öğrencilerinde akıllı telefon bağımlığı, uyku kalitesi ve yaşam doyumu düzeylerinin birbirini etkilediği, bu düzeylerin sağlık sorunu varlığı, akıllı telefonun en çok kullanıldığı zaman aralığı ve yatma sürecince akıllı telefonun yanında olma sıklığı değişkenlerine göre farklılık gösterdiği söylenebilir. Farklı yaş gruplarını içeren daha geniş örneklemlerde çalışmaların ve doğru teknoloji kullanımına yönelik farkındalık geliştirme amaçlı projelerin yapılması önerilebilir. 

Anahtar kelimeler: Adölesan, akıllı telefon bağımlılığı, uyku kalitesi, üniversite öğrencisi, yaşam doyumu.

Abstract:
Objective: This study was conducted descriptively and analytically in order to investigate the levels of smart phone addiction, sleep quality and life satisfaction of university students.
Method: The study was conducted with 1030 university students studying at a university in the 2017-2018 academic year. Ethics committee, institution permission and written consent of the students were obtained for the study. Data were collected by face-to-face interview method and by using Personal Information Questionnaire, Smart Phone Addiction Scale - Short Version (SAS-SV), Pittsburgh Sleep Quality Index (PSQI) and Satisfaction With Life Scale (SWLS). Descriptive statistics, Mann-Whitney U, Kruskal-Wallis, Chi-square tests and Spearman correlation analysis were used to evaluate the data.
Results: The mean SAP-SV score of the students participating in the study was found to be 29.18±10.43 (10-60), the mean PSQ score was 6.24±2.63 (0-15) and the mean score of SWLS was 14.86±4.26 (5-25). It was determined that the female students who used their smart phones for six hours or more, and kept their smart phones with them during bedtime had higher levels of the smart phone addiction. It was found that the students whose academic grade point average was between 3.00-4.00, who lived with their family, who did not have any health problems and had no drug addiction, who mostly used their smart phones in the morning and in the middle of day and who had smart phones very rarely during bedtime had better levels of sleep quality. It was found that life satisfaction levels of the students who lived with their families, who had more income than expenses, who did not have any health problems and drug addiction, who mostly used their smart phones in the morning and in the middle of day and who had their smart phones very rarely during bedtime were found to be higher. However, it was specified that as the level of smartphone addiction increased, sleep quality and life satisfaction levels decreased. 
Conclusion: It can be said that smart phone addiction, sleep quality and life satisfaction levels affect each other and these levels differ according to the presence of health problem, time interval when smart phone is used most and frequency of being next to smart phone during bedtime. In larger samples involving different age groups, it may be advisable to conduct research and plan awareness-raising projects to use the right technology.
Key Words: Adolescent, smart phone addiction, sleep quality, university student, satisfaction with life.