Türk sigorta muhasebe sistemi ile Avrupa Birliği uygulamalarının karşılaştırılması
A comparison of the Turkish insurance accounting system with EuropeanUnion insurance accounting
Yazar: METİN SARIASLAN
Danışman: PROF. DR. CENGİZ ERDAMAR
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Muhasebe Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2005
Konu: İşletme = Business Administration

Özet:
Günümüzde, büyüme ve birleşmeler sonucunda şirketlerin faaliyetlerinin ulusalsınırları aşması nedeniyle mali tablolarının konsolidasyon ihtiyacı artmaktadır. Ancak,şirketlerin faaliyet gösterdiği ülkelerdeki muhasebe standartlarının birbirinden farklı olmasıkonsolidasyon işlemini zorlaştıran bir faktör olarak ortaya çıkmaktadır. Bu nedenle,sigortacılar, yatırımcılar, uzmanlar ve derecelendirme kuruluşları uzun zamandan berifinansal muhasebe kurallarının küresel bir şekilde uyumlaştırılmasını istemektedirler.Sigortacılık faaliyeti, doğası gereği oldukça karmaşık bir faaliyettir. Bu yüzden, sigortamuhasebesinin kendine özgü standartlara ihtiyacı bulunmaktadır.Uluslararası Muhasebe Standartları Kurulu, 2002 yılında sigorta projesi ismiyle ikibölümlü bir çalışmayla uluslararası sigorta muhasebesi standartlarını oluşturmayabaşlamıştır. Bu çalışmanın birinci bölümü `4 Nolu Uluslararası Finansal Raporlama Standart'ismi ile 31 Mart 2004 tarihinde yayınlanmıştır. Bu standart, sigorta şirketlerince düzenlenensigorta sözleşmelerine ilişkin bilgilerin kamuya açıklama esaslarını ve bazı muhasebekurallarını içermektedir.Sigorta projesinin ikinci bölüm çalışmasında ise sigorta yükümlülüklerinin gerçekdeğer esasına göre değerlendirilmesi başta olmak üzere sigorta sözleşmelerine ilişkin gerikalan bütün tahakkuk ve değerleme konularının kapsamlı bir şekilde düzenlenmesibeklenmektedir.Avrupa Birliği Parlamentosu ve Konseyi, 1991 yılında yayınladığı bir direktifle sigortaişletmeleri için muhasebe kurallarını düzenlemiştir. Ancak, Avrupa Birliği Parlamentosu veKonseyi, 2002 yılında yayınladığı 1606/2002 No'lu yönetmelikle, borsada kote edilmiş bütünşirketlerin konsolide hesaplarının 2005 yılından itibaren Uluslararası Finansal RaporlamaStandartlarına göre hazırlanmasını öngörmüştür.Türkiye, 3 Ekim 2005 tarihinde Avrupa Birliği'ne tam üye olmak için müzakerelerebaşlayacaktır. Müzakere konularından biri olan `hizmetlerin serbest dolaşımı' başlığı altındasigortacılık düzenlemelerinin Avrupa Birliği direktiflerine uyumu da yer almaktadır. Bu itibarla,sigorta muhasebesi alanında, Uluslararası Finansal Raporlama Standartlarını da dikkatealmak kaydıyla, Avrupa Birliği sigorta muhasebesi direktiflerine uyum çalışmalarına biranönce başlanması gerekmektedir.

Abstract:
Due to the fact that activities of companies goes beyond national borders as a resultof mergers and acqusitions, nowadays, the need for consolidation of financial statementshas been increasing. However, because accounting standarts applied in one country aredifferent from those in the other country makes consolidation task a though one. Therefore,insurers, investors, analysts and rating agencies have long been calling for financialaccounting rules to be harmonised globally.The insurance business is , by its very nature, a highly complex activity. Therefore,unique standarts have to be in place for insurance accounting.International Accounting Standards Board (IASB), in May 2002, started to setinternational insurance accounting standarts, embarking on a two-phased project named?insurance project?. IFRS 4 (International Financial Reporting Standard 4) , phase I of theproject, was published by the IASB in March 31, 2004. IFRS 4 sets principles for informationdisclosure by insurance companies regarding insurance contracts.In the Phase II, it is expected that with the measurement of insurance liabilities on thebasis of fair value being overriding issue, all remaining recognition and measurementsubjects concerning insurance contracts will be drawn up comprehensively.European Parliament laid down accounting rules for insurance companies with theDirective published in 1991. However, Regulation (EC) No 1606/2002 of the EuropeanParliament and of the Council requires all listed companies to prepare their consolidatedaccounts in compliance with IRFSs from 2005 onwards.Turkey is to start full membership negotiations with the EU as soon as October 32005. Under the heading of ?free movement of services? which is one of the negotiationsubjects is aside from the others the alignment of insurance regulations with the EUDirectives. In this respect, in the field of insurance accounting, there is an urgent need foraction to comply with EU Insurance Accounting Directive with attention to be paid first to theIFRSs