Kamu ilkokulları yönetici ve öğretmenlerinin Iraklı göçmen öğrencilerin eğitiminde karşılaştıkları sorunlar ve çözüm önerileri
The problems confronted by public primary school managers and teachers with the education of Iraqi immigrant students and their offers for solution
Yazar: ÖZGÜR KOLAY
Danışman: PROF. DR. İNAYET AYDIN
Ankara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Eğitim sorunları = Education problems ; Göçmenler = Emigrants ; Iraklılar = Iraqi ; Okul yöneticileri = School administrators ; Yabancı uyruklu öğrenciler = Foreign domestic students ; Öğretmen görüşleri = Teacher opinions ; Öğretmenler = Teachers ; İlkokul öğrencileri = Primary school students ; İlkokul öğretmenleri = Primary school teachers ; İlkokullar = Primary schools

Özet:
Bu çalışmada kamu ilkokullarında öğrenim gören Iraklı göçmen öğrencilerle yönetici ve öğretmenlerin karşılaştıkları sorunlar ve bu sorunlara yönelik geliştirdikleri çözüm önerileri ortaya konulması amaçlanmıştır. Bu kapsamda Ankara ili Mamak ilçesindeki kamu ilkokullarında görev yapan ve Iraklı göçmen öğrencilerin eğitim-öğretimini gerçekleştiren okul yöneticisi ve öğretmenlerin görüşlerine başvurulmuştur. 
Araştırma nitel araştırma yöntemlerinden fenomenoloji deseni ile yürütülmüştür. Çalışma grubunu, 2020-2021 eğitim-öğretim yılında, Iraklı göçmenlerin yoğun olarak yaşadığı Ankara'nın Mamak ilçesinde Iraklı göçmen öğrencilere eğitim veren, kamu ilkokullarında görev yapan ve bu çalışmaya gönüllü olarak katılmayı kabul eden 20 okul yöneticisi ve 35 öğretmen oluşturmaktadır. Veriler, araştırmacı tarafından geliştirilen yarı yapılandırılmış görüşme formu aracılığıyla toplanmıştır. Ses kaydı ile kayıt altına alınan görüşmelerden elde edilen verilerin çözümlenmesinde içerik analiz yöntemi kullanılmıştır.
Araştırmanın verilerine dayalı olarak ulaşılan bulgular, Iraklı göçmen öğrencilerin bulunduğu kamu ilkokullarında görev yapan yöneticiler ile öğretmenlerin yaşadıkları sorunlar akademik başarı, göçmen ailelerle olan ilişkiler ve kültürel farklılıklar olmak üzere üç tema altında ele alınmıştır.
Göçmen öğrencilerin olduğu okullarda çalışan öğretmenler  sınıf yönetiminde zorlandıklarını, kendilerini yetersiz hissettiklerini ve göçmen öğrencileri sınıf seviyesine getirmek için  harcadıkları ilave çabadan dolayı yorulduklarını ifade etmişlerdir. Göçmen öğrencilerin akademik başarılarının sınıf düzeyinin altında olduğu, ekonomik yetersizlikler sebebiyle ders araç ve gereçlerini temin etmekte sıkıntılar yaşandığı, göçmen öğrencilerin kendilerini dışlanmış ve yabancı hissettikleri görülmüştür. Türk aileler [T1]sınıfın ve okulun akademik başarılarını düşürecekleri endişesiyle çocuklarının sınıflarında göçmen öğrencileri istemedikleri gibi görüşler araştırmada ortaya konulmuştur.
Iraklı göçmen ailelerin sahip oldukları kültür nedeniyle çok çocuk sahibi olmaları ve birden fazla ailenin bir arada yaşıyor olmaları, çocuklarının bakım ve temizliğine gereken önemi göstermelerine engel olmaktadır. Bu durum aynı zamanda çocuklarının eğitimlerine ve okula gerekli ilgiyi göstermemelerine yol açmaktadır. Göçmen öğrenciler okullarda yapılan kültürel etkinliklere katılmamaktadır.
Araştırma kapsamında ulaşılan bir sonuç da, Iraklı göçmen ailelerin sahip oldukları kültür nedeniyle çok çocuk sahibi olmaları ve birden fazla ailenin bir arada yaşıyor olması dolayısıyla çocuklarının bakım ve temizliğine gereken önemi göstermedikleri gibi çocuklarının eğitimlerine ve okula da gerekli ilgiyi göstermedikleri ve çocukların okullarda yapılan sosyal ve kültürel etkinliklere yeterince katılamadıkları olmuştur.
Araştırmaya katılan öğretmen ve yöneticiler önerilerini şu şekilde ortaya koymuşlardır: Iraklı göçmen öğrencilerin uyum sorunu öğrenci, öğretmen ve aile boyutunda ele alınmalı; göçmen öğrenciler okullara gönderilmeden önce onlara Türkçe öğretilmeli, göçmen öğrencilerin okul öncesi eğitimine katılımı sağlanmalı, dil ve uyum eğitimi verilen kurslar açılmalı, Iraklı göçmen öğrenciler sınıflara yaşlarına göre değil Türkçe seviyelerine göre yerleştirilmeli, göçmen öğrencilerin okula devamını sağlamak için öğretmen ve yöneticiler tarafından düzenli olarak aile ziyaretleri yapılmalı, öğretmenlere göçmen öğrencilerin içinde bulundukları duygusal durumları tanımaya ve anlamaya yönelik, onlarla iletişim kurmayı kolaylaştıracak hizmet içi eğitimler verilmeli, çocuklarının beslenme, barınma ve okul araç gereçleri gibi ihtiyaçlarını rahatlıkla karşılayabilmeleri için göçmen ailelere ekonomik destekler sağlanmalı, okul idareleri ve öğretmenler göçmen çocukların ayrımcılığa uğramamaları ve şiddete uğramamaları için gereken tedbirleri almalı; okul rehberlik servisleri göçmen aileler ve çocukları için uyum eğitimi ve seminerleri düzenlemelidir.

Anahtar Sözcükler: Göçmen çocuklar, Göçmen çocukların eğitimi, Göçmen çocukların eğitim sorunları, Iraklı göçmen çocuklar

Abstract:
In this study, it is aimed to reveal the problems faced by administrators and
teachers with Iraqi immigrant students who study in public primary schools and the
solutions they have developed for these problems. In this context, it was consulted the
opinions of school administrators and teachers who work at public primary schools in
Mamak district of Ankara province and carry out the education of Iraqi immigrant
students.
The research was conducted with the phenomenology design, which is one of the
qualitative research methods. The working group consists of 20 school administrators and
35 teachers who educate Iraqi immigrant students, that are densely living in Mamak
district of Ankara, in the 2020-2021 academic year. These administrators and teachers
work in public primary schools and they accepted to participate in this study voluntarily.
The data were collected through a semi-structured interview form developed by the
researcher. Content analysis method was used in analyzing the data obtained from the
interviews recorded with audio recording.
The findings obtained based on the data of the study are that the problems
experienced by administrators and teachers, who work at public primary schools which
have got Iraqi immigrant students, were discussed under three themes: academic success,
relations with immigrant families and cultural differences.
Teachers working in schools with immigrant students stated that they had
difficulties in classroom management, they felt inadequate and they were tired of the extra
effort they made to bring the immigrant students to the level of the grade. It has been observed that the academic achievement of immigrant students is below the level of the
grade, there are difficulties in obtaining the course materials due to economic
inadequacies and immigrant students feel themselves excluded and foreign. It was stated
in the research that Turkish families [T1] do not want immigrant students in their
children's classrooms because of the concern that they will decrease the academic success
of the class and the school.
The fact that Iraqi immigrant families have many children due to their culture and
more than one family live together prevents them from giving the necessary importance
to the care and hygiene of their children. This situation also causes these families not to
pay the necessary attention to their children's education and school. Immigrant students
do not participate in cultural activities doing at schools.
One conclusion reached within the scope of the research is that as Iraqi immigrant
families have many children due to their culture and as they live together with more than
one family, they do not give necessary importance to their children's care and hygiene
and they do not show necessary attention to their children's education and school. They
also could not participate in the social and cultural activities doing at school sufficiently.
The teachers and administrators participating in the study stated their suggestions as
follows: The adaptation problem of Iraqi immigrant students should be handled in terms
of student, teacher and family; before going to schools, Turkish should be taught to
immigrant students; immigrant students should be provided opportunity to have preschool education, there should be courses of language and adaptation/integration for
immigrant students, Iraqi immigrant students should be placed in classrooms according
to their Turkish level, not their age; immigrant families should be visited regularly by
teachers and administrators to make immigrant students to attend school. In-service
training should be given to teachers to recognize and understand the emotional situations
of immigrant students and to facilitate communication with them; economic support
should be provided to immigrant families so that they can easily meet the needs of their
children such as nutrition, accommodation and school equipment; School administrations
and teachers should take the necessary measures to ensure that immigrant children do not
suffer discrimination and violence; School guidance services should organize orientation
training and seminars for immigrant families and their children.

Keywords: Immigrant children, education of immigrant children, education problems of
immigrant children, Iraqi immigrant children