Sürdürülebilir ayakkabı üretiminin yaşam döngüsü analizi ile değerlendirilmesi
Evaluation of sustainable shoe production with life cycle analysis
Yazar: ARİF HİKMET KÜÇÜKOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. AFŞIN YUSUF ÇETİNKAYA
Yıldız Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Çevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Çevre Mühendisliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Çevre Mühendisliği = Environmental Engineering

Özet:
Ayakkabı üretimi, dünya genelinde yaygın bir endüstri olup, büyük çapta kaynak tüketimi ve çevresel etkileri beraberinde getirmektedir. Bu nedenle, ayakkabı üretiminde çevresel sürdürülebilirlik sağlamak için farklı stratejiler geliştirilmektedir. Bunlardan biri de yaşam döngüsü analizi yöntemidir.
Ayakkabı üretiminde yaşam döngüsü analizi, ayakkabıların üretim sürecinde kullanılan malzemelerden, üretim sürecine, kullanım ve atık yönetimine kadar olan tüm süreçleri kapsamaktadır. Bu yöntem, çevresel etkileri azaltmak için tasarım, malzeme seçimi, üretim süreci, kullanım ve atık yönetiminde karar verme süreçlerinde kullanılabilir. Bu yöntemle, ürünün çevresel etkileri tüm yaşam döngüsü boyunca değerlendirilir ve bu etkilerin azaltılması için stratejiler belirlenir.
Ayakkabı üreticileri, yaşam döngüsü analizi yöntemini kullanarak çevresel etkilerini azaltabilirler. Bu yöntem sayesinde, ayakkabıların çevresel etkileri değerlendirilir ve daha az kaynak tüketen ve çevreye daha az zarar veren ürünler üretilir. Örneğin, malzeme seçimi sürecinde geri dönüştürülebilir malzemeler tercih edilebilir veya üretim sürecinde daha az enerji tüketen yöntemler kullanılabilir.
Ayakkabı üreticilerinin yaşam döngüsü analizi yöntemini kullanarak çevresel etkilerini azaltmaları, birçok zorluk da beraberinde getirir. Bu zorluklar arasında, yeni tasarımların geliştirilmesi, yeni malzemelerin kullanımı, üretim süreçlerinin yeniden yapılandırılması ve maliyetlerin artması yer alır. Ancak, bu zorluklar, çevresel sürdürülebilirliği sağlamak için gerekli olan adımlar olarak görülmelidir.
Bu çalışmada deri ve tekstil ayakkabı üretimi sırasındaki çevresel faktörler simapro programı kullanılarak, yaşam döngüsü analizi yöntemiyle değerlendirilmiştir.
Özetle araştırmalar ve simapro programı verileri baz alındığında deri ayakkabının üretimi ham maddenin doğal ve uzun ömürlü oluşundan dolayı tüketici nezdinde uzun süre kullanılırken, tekstil ayakkabıların kullanım ömrü daha kısadır. Üretim aşamasındaki çevresel zararları karşılaştırıldığında deri üretimin tekstile kıyasla daha fazla kaynak kullandığı tespit edildi.
Sonuç olarak, ayakkabı üretiminde yaşam döngüsü analizi yöntemi, ayakkabıların üretiminden atılana kadar olan tüm süreçlerin çevresel etkilerini azaltmak için önemli bir araçtır. Ayakkabı üreticileri, bu yöntemi kullanarak çevresel sürdürülebilirliği sağlamak için çalışmalıdırlar. Ayakkabı kullanıcıları da, doğru atık yönetimi ve geri dönüştürülebilir malzemeleri tercih ederek, bu sürece katkıda bulunabilirler. Bu sayede, ayakkabı üretimi, çevresel sürdürülebilirlik açısından daha güvenli bir sektör haline gelebilir ve gelecek nesillere daha temiz bir dünya bırakılabilir.

Abstract:
Shoe production is a widespread industry around the world, resulting in large-scale resource consumption and environmental impacts. Therefore, different strategies are being developed to ensure environmental sustainability in shoe production. One of these is the life cycle analysis method.
Life cycle analysis in shoe production covers all processes from the materials used in the production process of shoes to the production process, usage and waste management. This method can be used in decision-making processes in design, material selection, production process, use and waste management to reduce environmental impacts. With this method, the environmental impacts of the product are evaluated throughout its entire life cycle and strategies are determined to reduce these impacts.
Shoe manufacturers can reduce their environmental impact by using the life cycle analysis method. Thanks to this method, the environmental impacts of shoes are evaluated and products that consume less resources and cause less harm to the environment are produced. For example, recyclable materials can be preferred in the material selection process or less energy-consuming methods can be used in the production process.
Reducing the environmental impact of shoe manufacturers by using the life cycle analysis method brings with it many challenges. These challenges include developing new designs, using new materials, restructuring production processes, and increasing costs. However, these challenges should be viewed as necessary steps to achieve environmental sustainability.
In this study, environmental factors during the production of leather and textile shoes were evaluated by the life cycle analysis method using the simapro program.
In summary, based on research and simapro program data, the production of leather shoes is used for a long time by the consumer due to the natural and long-lasting nature of the raw material, while the lifespan of textile shoes is shorter. When the environmental damage during the production phase was compared, it was determined that leather production used more resources than textile.
As a result, the life cycle analysis method in shoe production is an important tool to reduce the environmental impact of all processes from the production of shoes to their disposal. Shoe manufacturers must work to ensure environmental sustainability using this method. Shoe users can also contribute to this process by choosing correct waste management and recyclable materials. In this way, shoe production can become a safer sector in terms of environmental sustainability and a cleaner world can be left to future generations.