Ticaret layihalarına göre 20. yüzyıl başlarında Osmanlı-Yunanistan ticari ilişkileri
Ottoman-Greece trade relations at the beginning of the 20th century according to the trade reports
Yazar: ABDULLAH GÜL
Danışman: DOÇ. DR. SACİT UĞUZ
Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Tarih = History

Özet:
Osmanlı Devleti; 18. yüzyılın ikinci yarısında İngiltere'de ortaya çıkan Sanayi Devrimine bağlı olarak tüm dünyada gelişen, hız kazanan ekonomik ve siyasi faaliyetlerde tüccarlarının, vatandaşlarının her türlü menfaatini gözetmek, değişen uluslararası ticarete ve siyasete uyum sağlamak, Batı ile olan ilişkilere katkı sağlamak üzere şehbenderlik kurumunu ihdas etmiştir. Kurum zaman içinde yapılan reform ve yatırımlarla yirmi üç ülkede iki yüzü aşkın şehirde hizmet veren bir teşkilat haline gelmiştir.
	Varlık sebebi esas olarak devletin yurt dışındaki tüccarlarına rehberlik ve onları himâye olan müessese zaman içinde değişen şartlarla birlikte görev çeşitlenmesine gitmiştir. Yukarıda belirtildiği üzere dört asır diyebileceğimiz bir süre Osmanlı yönetimi altında varlığını sürdüren Yunanistan; 24 Nisan 1830'da bağımsızlığını kazanmış, Osmanlı Devleti de hem bu coğrafyadaki Müslüman halkı korumak hem de kendi ticari menfaatlerinin muhafazası için önemli şehir ve adalarda şehbenderlikler ihdas etmiş, Yunanistan'la ticaret antlaşmaları ve konsolosluk mukavelenamesi imza etmiştir.
	Çalışmanın amacı dönemi itibariyle iki ülke arasındaki ticari ilişkilere ışık tutmada birincil kaynak olması sebebiyle önem arz eden şehbender raporlarının değerlendirilmesidir. Bu raporlarda verilen bilgileri daha anlaşılır kılmak, raporlarda belirtilen ticari duruma bir çerçeve çizmek için konuya ilişkin araştırma ve inceleme türündeki eserlere de atıf yapılmıştır.

Abstract:
In the second half of the 18th century, the Ottoman Empire established the institution of princelings in order to protect the interests of the Ottoman Empire, its merchants and citizens, to adapt to changing international trade and politics, and to contribute to relations with the West in the economic and political activities that developed and accelerated all over the world due to the Industrial Revolution that emerged in England. With the reforms and investments made over time, the institution became an organization serving in more than two hundred cities in twenty-three countries.
The institution, whose reason of existence was mainly to guide and protect the state's merchants abroad, diversified its duties in line with changing conditions over time. As mentioned above, Greece, which existed under Ottoman rule for four centuries, gained its independence at the beginning of the nineteenth century, and the Ottoman Empire established princely missions in important cities and islands in order to protect the Muslim population in this geography and to protect its own commercial interests, and signed trade treaties and consular agreements with Greece.
The aim of our study is to evaluate the reports of the princelings, which are important as they are the primary source in shedding light on the commercial relations between the two countries. In order to make the information given in these reports more comprehensible and to draw a framework for the commercial situation mentioned in the reports, references are also made to works of research and analysis on the subject.