Irak'ta enerji arz güvenliği ve güneş enerjisi politikaları
Energy supply security and solar energy policies in Iraq
Yazar: AHMED KHUDHAIR ABBAS
Danışman: DOÇ. DR. MUHAMMED ORAL
Karabük Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Coğrafya Ana Bilim Dalı / Coğrafya Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Coğrafya = Geography

Özet:
Elektrik enerjisi, ülke genelindeki tüm yaşamsal tesislerin can damarını temsil etmesi nedeniyle modern yaşamda büyük öneme sahiptir. Elektrik enerjisi, tüm ekonomik ve sosyal faaliyetlerin temelinde yer alır ve ülkelerin ilerlemesinin temel unsuru olduğundan ikame edilemezdir. Irak'ta elektrik sektörü üretim kapasitesi ve talep hacminde dengesizlik gibi birçok zorlukla karşı karşıya kalmış durumdadır. Bunların nedeni de elektrik sisteminin eski olması, elektrik istasyonlarının çoğunun bakım ve onarım eksikliği sebebiyle hizmet dışı kalmış olmasıdır. Diğer bir neden ise elektrik sektöründeki yatırımların zayıf olmasıdır. Irak'taki yatırım ortamı, yatırımı teşvik eden etkisiz yasa ve mevzuat, idari ve mali yolsuzluk ve güvenlik istikrarsızlığı gibi bir dizi faktörden dolayı itici bir ortam halini almış durumdadır.
Bu çalışmanın en belirgin bulgularından biri, Irak'ta ham petrol üretiminin istikrarsızlıkla karakterize edildiği, Irak'ın yaşadığı siyasi, ekonomik ve sosyal koşulların yanı sıra teknolojik açıdan zayıf olduğu mali ve idari süreçlerin yaygınlaştığıdır. Yolsuzluk, Irak'ta yaşanan savaşlar, yağma ve sabotaj eylemleri, rafinerilerin ve petrol taşıma boru hatlarının durumunun kötüleşmesine ve bozulmasına neden olmuştur.
Elektrik açığının yakıt kıtlığı, düşük işletme verimliliği, iletim ve dağıtım şebekelerinin eskimesi, ihlaller gibi sektörün karşı karşıya olduğu pek çok zorluk nedeniyle elektrik enerjisine olan talepte üretim oranının üzerinde bir artış söz konusudur. Öyle ki dağıtım ağı, 2007-2020 dönemleri arasında %35 ile %60 arasında değişen oranlarda kayıp yüzdesine ulaşmıştır.
Irak'ta yıllık güneş radyasyonu oranının 377,8 MW/cm2'ye ulaşmasıyla Irak'ın yüksek güneş radyasyonuna sahip olduğu da tespit edilmiştir. Güneş enerjisi endeksinin gücü kuzeyden güneye doğru artmaktadır. Özellikle Irak'ın batı ve güney bölgeleri yüksek güneş ışınımı nedeniyle güneş enerji üretimi için en iyi iklim koşullarına sahiptir durumdadır. Ayrıca Irak'ın bu bölgeleri düz arazilere sahip oldu için buralardan güneş pillerinin kurulması için yararlanılmasına olanak tanımaktadır.

Abstract:
The importance of electric energy in contemporary life is immense, as it represents the lifeline for all vital facilities across the country. Electric energy is integral to all economic and social activities and is indispensable as it is a fundamental element in the advancement of nations. The electricity sector in Iraq faces many challenges, suffering from imbalances between production capacity and demand. This is due to the outdated electrical system, where most power plants suffer from a lack of maintenance and rehabilitation, leading to many of them going out of service. Another reason is the weak investment in the electricity sector; the investment environment in Iraq is unattractive due to a combination of factors, including weak laws and regulations that encourage investment, administrative and financial corruption, lack of security stability, and other reasons.
One of the key findings of this study is that there is an increase in the demand for electric energy at a rate exceeding the production rate. The deficit is due to numerous challenges facing this sector, including fuel shortages, low operational efficiency, the aging of transmission and distribution networks, and illegal connections to the distribution network. The loss rate ranged between 35-60% during the period from 2007 to 2020.
The study also found that Iraq has a high level of solar radiation, with an annual average of 377.8 MW/cm². The solar energy index increases in strength from north to south. In particular, the western and southern regions of Iraq enjoy the best climatic conditions for solar energy production due to the high solar radiation. Additionally, these parts of Iraq have flat terrain, making them suitable for the installation of solar panels.