Tai chi programına katılımın dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu olan ilköğretim I. kademe öğrencilerinin iç - dış denetim odağı ve dikkat düzeylerine etkisinin araştırılması
Effects of participation in tai chi programme on ınternal -external locus of control and attention in primary school students with attention deficit and hiperactivity disorder
Yazar: ÇAĞATAY DERECELİ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. R. FERİDUN DORAK
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Sporda Psiko-Sosyal Alanlar Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2011
Konu: Psikoloji = Psychology ; Spor = Sports
Dizin: Denetim odağı = Locus of control ; Dikkat = Attention ; Dikkat toplama = Concentration ; Dövüş sanatları = Martial arts ; Hiperaktiviteli dikkat eksikliği bozukluğu = Attention deficit disorder with hyperactivity ; İlköğretim öğrencileri = Primary education students

Özet:
Bu tezde nicel bir araştırma yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın amacı Tai chi (TC) programına katılımın dikkat eksiliği hiperaktivite bozukluğu (DEHB) olan çocukların iç- dış denetim odağı ve dikkat düzeylerine etkisini belirlemektir.Araştırmada iki grup yer almıştır. TC grubu 6 kız 6 erkek toplam 12 öğrenciden oluşmuştur. Öğrencilerin yaşları 7-12 arasındadır. Aynı sayılarda ve yaş aralığında kız ve erkek öğrenci kontrol grubunda (KG) yer almıştır. Tüm katılımcılara sağlık personeli tarafından dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu teşhisi konmuştur. Katılımcıların hiçbiri daha önce düzenli fiziksel egzersiz yapmamıştır.Araştırma 4 ay (16 hafta) sürmüştür. Tai Chi (TC) grubu haftada 3 gün 45 dakika süren ve birçok fiziksel ve psikolojik faydalarından söz edilen (77 ve 76) Tai Chi Form-24 çalışmalarına katılmıştır. Kontrol grubunda (KG) bulunan öğrenciler ise normal yaşantılarına devam etmişlerdir. Tai chi'nin etki süreci ön test (TC programına başlamadan önce), orta test (6 hafta sonra) ve son-test (16 hafta sonra) olmak üzere tekrarlı 3 ölçümle belirlenmiştir.Araştırmada katılımcıların kontrol odaklarını belirlemek için Öngen (2003) tarafından geçerlik güvenirlik çalışması yapılan Nowicki-Stricklend İç-Dış Denetim Odağı Ölçeği ve dikkat düzeylerini ölçmek için Karakaş ve arkadaşları (1996) tarafından geçerlik güvenirlik çalışması yapılan Stroop Dikkat Testi TBAG Formu kullanılmıştır.İstatistiksel analizler SPSS.17. paket programında yapılmıştır. Karşılaştırmalar parametrik gruplarda bağımsız (independent samples) t-test ve eşli (paired) t-test kullanılırken non-parametrik gruplarda Wilcoxon İşaret Testi ile kullanılmıştır. Korelasyonlar için Pearson Correlation Testi uygulanmıştır.TC grubunda ilk, orta ve son test puanlarında ?kader için denetim odağı? ve ?başarı için denetim odağı? faktörlerinde kaydadeğer fark bulunmuştur. Aile ilişkileri ve batıl inanç, aile ilişkileri ve kader, başarı ve batıl inanç arasında anlamlı bir ilişki vardır. TC grubu dikkat testinde erkek çocuklarda tamamlama süresi ve düzeltme sayısı açısından anlamlı fark vardır.Sonuç olarak TC, DEHB tedavisinde kullanılabilir. Yine de yeni araştırmalara gereksinim vardır.

Abstract:
The purpose of this study was to determine the effects of Tai chi (TC) program participation on the levels of internal and external locus of control and attention of children with Attention- Deficit Hyperactivity Disorder (ADHD).There were two groups in the study. The TC group consisted of 6 boys and 6 girls, 12 students in total. The age of the students was between 7 and 12. The same number of boy and girl students with the same age took part in control group. All participants in both groups were officially diagnosed either by physicians or mental health professionals. None of the participants have done regular exercise.This study lasted four months (24 weeks). TC group participated in Tai Chi Form-24 three days a week for a 45 minute session, of which benefits previously mentioned (77 ve 76). At the same time, the participants of KG group continued their usual lives. The influence process of TC was identified by 3 measurements; pre-test (before the start of the TC program), mid-test (after 6 weeks), and post-test (after 16 weeks).Nowicki-Strickland Locus of Control Scale, the study of reliability and validity of which was done by Öngen (2003) was used to determine the control locuses of participants and for determining attention levels of them Stroop Attention Test TBAG Form, which was adapted into Turkish population by Karakaş et al. (1996), was used.Statistical analyses of the research were done through SPSS.17 package program. While paired and independent t-test was used in parametric groups, Wilcoxon test was used in parametric groups for comparisons. For correlations, The Pearson Correlation test was applied.In TC group, the scores of pre,mid and post test showed significant diffrences in the factors of ?destiny? and ?success?. According to correlation test, there are significant relations between family relations and superstition, family relations and destiny, success and superstition. The male participants of TC group exposed some differences in stroop test for completion time and the number of correction.As a result TC may be used in the treatment of ADHD. Yet, some further researhes are a need.