Bozova (Şanlıurfa) ilçesinin turizm potansiyelinin belirlenmesi ve planlamaya yönelik öneriler
Determining the tourism potential of Bozova (Sanliurfa) district and recommendations for planning
Yazar: TANSU KARAÇİZMELİ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET AKBIYIK
Harran Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Coğrafya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Coğrafya = Geography ; Turizm = Tourism
Dizin: Turizm = Tourism ; Şanlıurfa-Bozova = Şanlıurfa-Bozova

Özet:
"Bozova (Şanlıurfa) İlçesi'nin Turizm Potansiyelinin Belirlenmesi ve Planlamaya Yönelik Öneriler" adlı araştırma konumuz, Güneydoğu Anadolu Bölgesinde yer alan Şanlıurfa ili Bozova ilçesinin potansiyel turizminin belirlenmesi nedeniyle alandan elde edilen veriler çerçevesinde planlamaya yönelik önerilerle değerlendirilmesini kapsamaktadır. Bozova ilçesi sahip olduğu doğal, tarihi ve kültürel kaynakları bakımından kültür turizmi potansiyeli ile önemli destinasyona sahiptir. Ancak bu araştırma alanı, coğrafi sınırlılıklar nedeniyle sosyal ve ekonomik göstergeler açısından Türkiye ortalamasının oldukça gerisinde kalmıştır. Oysa önemli bir tarihsel geçmişe sahip olan ilçe, birçok medeniyetin uğrak noktası olmuştur. Ancak zaman içerisinde bu özelliğini yitirerek yerel faktörlerden kaynaklı sorunlar nedeniyle bugünkü durumuna gelmiştir. Bu sorunların başlıcaları ilçenin gelişmiş bölgelere uzak olması, ekonomik nedenlerden kaynaklanan gerileme, sosyo-kültürel nedenler, hızlı nüfus artışı ve yine bunun sonucu olarak genç nüfusun göç etmesi, savaş ve siyasi istikrarsızlık yaşayan ülkelere yakınlıktan kaynaklı mülteci göçü olarak sıralanabilir. Ancak tez konusu seçilirken hareket edilen nokta ilçede var olan doğal, kültürel ve tarihi çekiciliklerin kültürel turizm ve turizm planlaması çerçevesinde ele alınarak önerilerle desteklenmesini göstermektir. 
Bu bağlamda ilçede çevresel, ekonomik ve sosyo-kültürel göstergeleri dikkate alan bir turizm planlaması ile gelir elde etmeye yönelik turizm etkinliği, Bozova'da gelişmenin bir aracı olarak düşünülmektedir. Öyle ki bu durum ilçede var olan turizm potansiyelinin doğru belirlenmesi ve bu sektörün doğru bir şekilde planlanarak ele alınmasını gerektirmektedir. Zira hem yöre halkı için hem de ülke geneli için başta ekonomik katkı olmayacağı gibi bir takım yapısal, sosyal ve doğal çevreyle ilişkili olan önemli kayıpların oluşmasına da fırsat verilmiş olacaktır. Bu kapsamda birçok doğal, tarihi ve kültürel çekiciliklere sahip olan Bozova ilçesi maalesef bunları kullanma noktasında oldukça etkisiz kalmıştır. Bu etkinin çeşitli nedenleri söz konusudur. Özellikle bir turizm politikasının geliştirilmemiş olması, diğer turizm arzlarının eksik ve yetersiz olması, bölgede yaşanan sosyal huzursuzluk gibi etkiler turizmin gelişmesini olumsuz yönde etkilemiştir. Ancak turizmin önemli bir motive edici unsuru yörede yapılabilecek çalışmalar, bir nebze de olsa olumsuzlukların giderilmesi noktasında etkili olacaktır. Bu bağlamda bu çalışma, turizm potansiyelinin belirlenmesi sürdürülebilir turizm ve planlama ile Bozova yöresinin ekonomik kalkınmasına yeni bir bakış kazandırmayı hedeflemektedir.

Anahtar Kelimeler: Şanlıurfa- Bozova, turizm, kültür turizmi, planlama, doğal ve beşeri çekicilikler.

Abstract:
"Proposals for Determining and Planning the Tourism Potential of Bozova (Sanliurfa) District" covers the evaluation of Sanliurfa province of Bozova in Southeastern Anatolia with recommendations for planning within the framework of data obtained from the area due to identification of potential tourism. Bozova county has significant destination with potential for cultural tourism in terms of its natural, historical and cultural resources. However, this field of research has fallen well behind the Turkish average in terms of social and economic indicators due to geographical limitations. Whereas the district, which has a significant historical background, has been a haunt of many civilizations. Over time, however, it has lost this trait, becoming its present state due to problems arising from local factors. The main problems may be that the district is distant to developed regions, the decline due to economic reasons, socio-cultural reasons, rapid population growth and, as a result, the migration of young populations, refugee migration due to proximity to countries experiencing war and political instability. However, when selecting a thesis, the point of action is to demonstrate that the natural, cultural and historical attractions that exist in the district should be addressed within the framework of cultural tourism and tourism planning and supported by proposals.
In this regard, tourism activity to generate revenue is considered as a means of development in Bozova with tourism planning taking into account environmental, economic and socio-cultural indicators in the district. So much so that this requires correctly identifying the tourism potential that exists in the county and properly planning for this sector to be addressed. Because there will be no economic contribution for the local people and the country at large, there will also be an opportunity for significant losses related to the structural, social and natural environment. The Bozova district, which has many natural, historical and cultural attractions within this scope, has unfortunately been quite ineffective at the point of using them. There are various reasons for this effect. In particular, the lack of development of a tourism policy, lack of other tourism supplies, and social unrest in the region have negatively affected tourism development. However, a key motivator of tourism will be the work that can be done in the region and will be effective to address the negatives. In this context, this work aims to provide a new perspective on the economic development of the Bozova region through the identification of tourism potential, sustainable tourism and planning.

Keywords: Sanlıurfa- Bozova, tourism, cultural tourism, planning, natural and human attractions.