Çocuk işçiler: Çalışan kız çocuklarının bedensel gelişimi
Child labor: The physical growth and development of working girls
Yazar: MEVSİM DEMİR
Danışman: PROF. DR. İZZET DUYAR
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Antropoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Antropoloji = Anthropology
Dizin: Antropoloji = Anthropology ; Antropometri = Anthropometry ; Büyüme = Growth ; Gelişim = Development ; Kız çocukları = Young girls ; Çalışan çocuklar = Working children ; Çocuk gelişimi = Child development ; Çocuk iş gücü = Child labor

Özet:
Bu çalışma, çocuklar üzerinde yapıldığından dolayı Etik Kurul Onayı alınmıştır (EK 1).

Çocuklar başta az gelişmiş ekonomiler olmak üzere tüm toplumlarda yaygın biçimde çalıştırılmaktadırlar. Çalışan çocukların bedensel gelişimlerini konu alan çalışmalar büyük ölçüde erkek çocuklar üzerinde yapılmış olup ağırlık ve boy değerleri üzerine yoğunlaşan çalışmalardır. Kız çocuklarının bedensel gelişimlerini konu alan kapsamlı çalışmalar bulunmamaktadır. Bu eksiklikten yola çıkılarak bu çalışmada, çalışan kız çocuklarının bedensel gelişimlerinin çalışma koşullarından nasıl etkilendiğinin ortaya konulması hedeflenmiştir.

Yaşları 14-20 arasında değişen 231 çalışan kız çocuğu araştırmanın örneklemini oluşturmaktadır. Aynı yaş grubu ve cinsiyetten  196 birey de kontrol grubu olarak değerlendirilmiştir. Bu bireyler çalışmayan ancak aynı sosyoekonomik koşullara mensup bireylerden seçilmiştir. Çalışan kızlar MEB'e bağlı 6 mesleki eğitim merkezinden seçilmiştir. Kontrol grubuna ait bireyler de mesleki eğitim merkezlerinin belirlendiği ilçelerdeki okullardan seçilmiştir. Çalışan ve okuyan çocukların sosyoekonomik ve demografik özelliklerini, çalışma yaşamına ilişkin bilgileri ve çocuklardan alınan 7 antropometrik ölçüyü içeren veriler anket formuna kaydedilmiştir.
 
Çalışmadan elde edilen bulgulara göre, araştırmanın örneklemini oluşturan çocuklar sosyoekonomik seviyesi ve eğitim düzeyi düşük ailelere mensuptur. Büyük çoğunluğu kuaför olarak çalışan kız çocuklarının çalışmaya başlama yaşının ağırlıklı olarak 14 olduğu, çoğunlukla 4-5 yıllık çalışma geçmişleri olduğu, yarısından fazlasının haftada 7 gün ve yaklaşık %94'ünün günde 10-14 saat arasında çalıştırıldıkları saptanmıştır. Genel olarak çalışan çocukların ağırlık değerlerinin okuyan yaşıtlarından daha düşük olduğu ve daha kısa boylu oldukları sonucuna ulaşılmıştır. Çalışan çocukların hem kol uzunluğu hem de bacak uzunluğu değerleri açısından çalışmayan çocukların gerisinde kaldıkları tespit edilmiştir. El bilek genişliği değerlerinin çalışmayan yaşıtlarından daha geniş olma eğiliminde olduğu, ayak bilek genişliğinde ise genel olarak, okuyan çocukların daha büyük değerlere sahip olduğu belirlenmiştir. Çalışmada başvurulan ölçülerden biri de gevşek halde ölçülen üst kol çevresidir.

Çocukların çalışma yaşamı ve çalışma koşullarına ilişkin elde edilen sonuçlar, kız çocuklarının ağır çalışma koşulları altında ve uzun saatler boyunca çalıştırıldıklarını ortaya koymaktadır. Çalışmadan elde edilen bütün bulguları birlikte değerlendirdiğimizde, çalışan kız çocuklarının aynı sosyoekonomik düzeye sahip olan ancak çalışmayan yaşıtlarından bedensel gelişim açısından geri kaldığı ve çalışma koşullarının vücudun değişik bölümlerinde farklı düzeylerde etki bıraktığı sonucuna ulaşılmıştır. Dolayısıyla tüm bulgular, çocuk emeğinin ortadan kaldırılması gereken bir olgu olduğunu göstermektedir.

Anahtar Kelimeler: Antropoloji, antropometri, büyüme gelişme, çocukluk, çocuk emeği, çalışan çocuklar, çocuk işçiliği, çalışan kız çocukları

Abstract:
This study was approved by Ethics Committee since it was done on children (Annex 1).

Children are commonly employed in all societies, especially underdeveloped economies. The studies on the physical development of working children are majorly made on boys and focus on weight and height values. There are no comprehensive studies on the physical development of working girls. From this point of view, in this study, it is aimed to reveal how the physical development of working girls is affected by working conditions.

Two hundred and thirty-one working girls aged between 14 through 20 have composed the sample of this research. 196 individuals from the same age group and sex were also considered as control group. These individuals were selected from non-working individuals but belonged to the same socioeconomic conditions. Working girls were selected from 6 vocational training centers affiliated to Ministry of National Education. Individuals belonging to the control group were also selected from the schools in the provinces where vocational training centers were identified. Socioeconomic and demographic characteristics of working and school children, information of working conditions and data including 7 anthropometric measurements taken from children were recorded in questionnaire form.

According to the findings of this study, the children belong to families that has low socioeconomic structure and education level. It is determined that the majority of girls working as hairdressers started working at 14, they have 4-5 years of working history and more than half working 7 days a week and about %94 working 10-14 hours a day. The body weight values of working children are lower than school children, and the result is that working children are shorter. It has been found that working children are behind the school children in terms of both arm length and leg length. It has been determined that the wrist width values tend to be wider than school children, while the ankle width generally has larger values for school children.

The results of the study on the working conditions of the children reveal that girls are working under heavy conditions and working long hours. When we evaluate all the findings together, we have reached the conclusion that working girls have fallen back in terms of physical growth and development from school children who have the same socioeconomic level, and working conditions leave different levels of influence in different parts of the body. Therefore, all findings show that child labor is a phenomenon that must be abolished.

Keywords: Anthropology, anthropometry, growth and development, childhood, child labor, working children, working girls