Evli bireylerde eşlerin duygu dışavurum tarzları ile bağlanma stillerinin, baş çıkma tutumlarını yordaması
Estimation of emotional expression styles and attachment behavior and coping techniques in married partners
Yazar: MELTEM ERUYUR
Danışman: DOÇ. DR. GÜZİN MUKADDES SEVİNÇER
İstanbul Gelişim Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Bağlanma = Attachment ; Bağlanma stilleri = Attachment styles ; Başa çıkma = Coping ; Duygu dışavurum tarzları = Emotional expression styles ; Evli çiftler = Married couples ; Evlilik = Marriage

Özet:
Giriş: Evli bireylerin önünde yaşam boyunca  bir çok engel ve problem ortaya çıkmaktadır. Bu problemlere karşı nasıl bir cevap verdikleri kişiler arasındaki uyum ve mutlu bir evliliği belirleyen etmenlerdendir. Bununla beraber bireylerin belirledikleri bağlanma stilleri yine bu problemlerin çözümünde benimsenen yollarda yön göstericidir. Bireylerin yetişkinlik çağında benimsedikleri bağlanma stilleri temelde dört temel boyutta ele alınmaktadır. Bunlar; güvenli bağlanma, kaygılı-kararsız bağlanma, güvensiz bağlanma ve kaçınmacı bağlanma olarak adlandırılmaktadır. Bu başa çıkma davranışları evli bireylerin duygu dışavurum şekilleri ile de ilişki içerisindedir. Duyguların dışavurumu, duygusal deneyimi gözlenebilir sözel ya da sözel olmayan davranışlarla aktarmaktır. 
Amaç: Bu araştırmanın amacı evli bireylerin başa çıkma stratejilerinde duygu dışavurumu ve bağlanma stilleri arasındaki etkinin incelenmesidir. Bu maksatla araştırma içerisinde ilişkisel tarama modeli benimsenmiştir. 
Gereç ve Yöntem: Araştırmada evli bireyler arasından basit tesadüfi örneklem yöntemi ile seçilen 406 kişi üzerinde anket uygulaması yapılmıştır. Araştırmada veri toplama aracı olarak Kişisel Bilgi Formu, Duygu Dışavurum Tarzları Envanteri, İlişki Ölçekleri Anketi ve Başa Çıkma Tutumlarını Değerlendirme Ölçeği kullanılmıştır. Araştırma kapsamında toplanan verilerin analizi IBM SPSS v.26 yazılımı ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmada tanımlayıcı istatistiksel analizler kapsamında frekans, yüzde, ortalama, standart sapma, çarpıklık ve basıklık değerleri raporlanmıştır. Değişkenler arasındaki ilişkileri incelemek maksadıyla Pearson Korelasyon analizi gerçekleştirilmiştir. Bağımsız değişkenlerin bağımlı değişkenler üzerindeki etkilerini incelemek maksadıyla ise Çoklu Doğrusal Regresyon Analizleri gerçekleştirilmiştir. Analizlerde anlamlılık düzeyi için sınır değer .05 olarak değerlendirilmiştir.
Bulgular: Aktif başa çıkma üzerinde mutluluk duygusu öteki odaklı dışavurumun (β=0,120; p<0,05), öfke duygusu sözel dışavurumun (β=0,322; p<0,01), güvenli bağlanmanın (β=0,211; p<0,01) ve kayıtsız bağlanmanın (β=0,245; p<0,01) olumlu yönde, saplantılı bağlanmanın (β=-0,172; p<0,01) ise negatif yönde ve anlamlı etkilerinin olduğu görülmektedir. Plan yapma üzerinde mutluluk duygusu ben odaklı dışavurumun (β=0,141; p<0,05), öfke duygusu sözel dışavurumun (β=0,273; p<0,01), güvenli bağlanmanın (β=0,216; p<0,01) ve kayıtsız bağlanmanın (β=0,157; p<0,01) olumlu yönde ve anlamlı etkilerinin olduğu görülmektedir. yararlı sosyal destek kullanımı üzerinde mutluluk duygusu ben odaklı dışavurumun (β=0,209; p<0,01), üzüntü duygusu gizleme dışavurumunun (β=0,128; p<0,05), öfke duygusu misilleme (β=0,119; p<0,05) ve sözel dışavurumun (β=0,223; p<0,01), güvenli bağlanmanın (β=0,170; p<0,01) ve saplantılı bağlanmanın (β=0,119; p<0,05) olumlu yönde,  öfke duygusu serinkanlı dışavurumun (β=-0,241; p<0,01) ise negatif yönde ve anlamlı etkilerinin olduğu görülmektedir. Duygusal sosyal destek kullanımı üzerinde üzüntü duygusu gizleme dışavurumunun (β=0,139; p<0,05), öfke duygusu yüze yansıtma (β=0,246; p<0,01) ve sözel dışavurumun (β=0,155; p<0,01), güvenli bağlanmanın (β=0,168; p<0,01) ve saplantılı bağlanmanın (β=0,129; p<0,05) olumlu yönde,  öfke duygusu serinkanlı dışavurumun (β=-0,175; p<0,01) ve kayıtsız bağlanmanın (β=-0,209; p<0,01) ise negatif yönde ve anlamlı etkilerinin olduğu görülmektedir. Pozitif yeniden yorumlama üzerinde mutluluk duygusu ben odaklı dışavurumun (β=0,136; p<0,05), üzüntü duygusu gizleme dışavurumunun (β=0,147; p<0,05), öfke duygusu sözel dışavurumun (β=0,315; p<0,01), güvenli bağlanmanın (β=0,143; p<0,01) ve kayıtsız bağlanmanın (β=0,163; p<0,05) olumlu yönde,  saplantılı bağlanmanın (β=-0,139; p<0,01) ise negatif yönde ve anlamlı etkilerinin olduğu görülmektedir. 
Kabullenme üzerinde üzüntü duygusu gizleme dışavurumunun (β=0,218; p<0,01), güvenli bağlanmanın (β=0,138; p<0,05) ve saplantılı bağlanmanın (β=0,131; p<0,05) olumlu yönde ve anlamlı etkilerinin olduğu görülmektedir. Şakaya vurma üzerinde mutluluk duygusu öteki odaklı dışavurumun (β=0,158; p<0,01), öfke duygusu serinkanlı dışavurumun (β=0,181; p<0,01) ve güvenli bağlanmanın (β=0,213; p<0,01) olumlu yönde ve anlamlı etkilerinin olduğu görülmektedir. 
Dini olarak başa çıkma üzerinde mutluluk duygusu ben odaklı dışavurumun (β=0,125; p<0,05), korkulu bağlanmanın (β=0,148; p<0,05) ve saplantılı bağlanmanın (β=0,126; p<0,05) olumlu yönde, öfke duygusu saldırganca dışavurumun (β=-0,208; p<0,05) ve güvenli bağlanmanın (β=-0,138; p<0,05) ise negatif yönde ve anlamlı etkilerinin olduğu görülmektedir. Soruna odaklanma üzerinde üzüntü duygusu yüze yansıtma dışavurumunun (β=0,303; p<0,01), öfke duygusu yüze yansıtma (β=0,138; p<0,05) ile misilleme (β=0,144; p<0,01) dışavurumlarının ve güvenli bağlanmanın (β=0,116; p<0,05) olumlu yönde, öfke duygusu serinkanlı dışavurumun (β=-0,102; p<0,05) ise negatif yönde ve anlamlı etkilerinin olduğu görülmektedir. İnkar üzerinde öfke duygusu misilleme (β=0,141; p<0,05) ile serinkanlı (β=0,289; p<0,01) dışavurumlarının, korkulu bağlanmanın (β=0,132; p<0,05) ve saplantılı bağlanmanın (β=0,129; p<0,05) olumlu yönde ve anlamlı etkilerinin olduğu görülmektedir. Davranışsal olarak boş verme üzerinde öfke duygusu misilleme (β=0,155; p<0,01) ile serinkanlı (β=0,237; p<0,01) dışavurumlarının, korkulu bağlanmanın (β=0,146; p<0,05) ve saplantılı bağlanmanın (β=0,229; p<0,01) olumlu yönde, öfke duygusu sözel dışavurumun (β=-0,255; p<0,05) ise olumsuz yönde ve anlamlı etkilerinin olduğu görülmektedir. Madde kullanımı tutumu üzerinde öfke duygusu misilleme dışavurumunun (β=0,132; p<0,05), korkulu bağlanmanın (β=0,149; p<0,05) ve saplantılı bağlanmanın (β=0,130; p<0,05) olumlu yönde, öfke duygusu sözel dışavurumun (β=-0,151; p<0,05) ise olumsuz yönde ve anlamlı etkilerinin olduğu görülmektedir. 
Sonuç: Analizler sonucunda duygu dışavurum ve başa çıkma ilişkisi açısından; mutluluk duygusu dışavurumunun sorun odaklı ve duygu odaklı işlevsel başa çıkma tutumlarını artırdığı, buna karşın öfke duygusu dışavurumunun ise işlevsel olmayan başa çıkma tutumlarını artırdığı tespit edilmiştir. Bağlanma stilleri ve başa çıkma ilişkisi açısından ise; güvenli bağlanmanın sorun odaklı ve duygu odaklı işlevsel başa çıkma tutumlarını artırdığı, buna karşın korkulu ve saplantılı bağlanmanın işlevsel olmayan başa çıkma tutumlarını artırdığı belirtilebilecektir.


Anahtar Kelimeler: Duygu dışavurum tarzları, bağlanma stilleri, başa çıkma tutumları

Abstract:
Introduction: Many obstacles and problems arise in front of married individuals throughout life. How they respond to these problems is one of the factors that determine the harmony between people and a happy marriage. However, the attachment styles determined by the individuals are also guiding the ways adopted in solving these problems. Attachment styles adopted by individuals in adulthood are basically addressed in four basic dimensions. These; secure attachment, anxious-ambivalent attachment, insecure attachment, and avoidant attachment. These coping behaviors are also related to the emotional expression styles of married individuals. Expression of emotion is conveying emotional experience through observable verbal or nonverbal behavior.
Purpose: The aim of this study is to examine the effect of emotional expression and attachment styles on the coping strategies of married individuals. For this purpose, the relational screening model was adopted in the research.
Materials and Methods: In the study, a questionnaire was applied to 406 married individuals selected by simple random sampling method. Personal Information Form, Emotion Expression Styles Inventory, Relationship Scales Questionnaire and Coping Attitudes Assessment Scale were used as data collection tools in the study. The analysis of the data collected within the scope of the research was carried out with IBM SPSS v.26 software. In the study, frequency, percentage, mean, standard deviation, skewness and kurtosis values were reported within the scope of descriptive statistical analysis. Pearson Correlation analysis was performed to examine the relationships between the variables. In order to examine the effects of independent variables on dependent variables, Multiple Linear Regression Analyzes were performed. The cut-off value for the level of significance in the analyzes was evaluated as .05.
Results: On active coping, other-oriented expression of happiness (β=0.120; p<0.05), verbal expression of anger (β=0.322; p<0.01), secure attachment (β=0.211; p<0, 01) and dismissive attachment (β=0.245; p<0.01) had positive effects, whereas preoccupied attachment (β=-0.172; p<0.01) had negative and significant effects. On planning, self-centered expression of happiness (β=0.141; p<0.05), verbal expression of anger (β=0.273; p<0.01), secure attachment (β=0.216; p<0.01) and Indifferent attachment (β=0.157; p<0.01) seems to have positive and significant effects. On the use of helpful social support, self-centered expression of happiness (β=0.209; p<0.01), expression of hiding sadness (β=0.128; p<0.05), anger sense retaliation (β=0.119; p<0, 05) and verbal expression (β=0.223; p<0.01), secure attachment (β=0.170; p<0.01) and preoccupied attachment (β=0.119; p<0.05), anger feeling calm it is seen that expression (β=-0.241; p<0.01) has negative and significant effects. The effects of hiding sadness (β=0.139; p<0.05), anger expression on the face (β=0.246; p<0.01) and verbal expression (β=0.155; p<0.01) on emotional social support use. , secure attachment (β=0.168; p<0.01) and preoccupied attachment (β=0.129; p<0.05) positively correlated with calm expression of anger (β=-0.175; p<0.01) and dismissive attachment. (β=-0.209; p<0.01), it is seen to have negative and significant effects. On positive reinterpretation, self-centered expression of happiness (β=0.136; p<0.05), expression of hiding sadness (β=0.147; p<0.05), verbal expression of anger (β=0.315; p<0, 01), secure attachment (β=0.143; p<0.01) and dismissive attachment (β=0.163; p<0.05) positively, preoccupied attachment (β=-0.139; p<0.01) negatively. and appears to have significant effects.
The positive and significant effects of hiding sadness (β=0.218; p<0.01), secure attachment (β=0.138; p<0.05) and preoccupied attachment (β=0.131; p<0.05) on acceptance. appears to be. On joking, positive feelings of other-oriented expression of happiness (β=0.158; p<0.01), calm expression of anger (β=0.181; p<0.01) and secure attachment (β=0.213; p<0.01) were positive. appear to have significant and significant effects.
On religious coping, the feeling of happiness was positive for self-centered expression (β=0.125; p<0.05), fearful attachment (β=0.148; p<0.05), and preoccupied attachment (β=0.126; p<0.05). It is seen that aggressive expression of anger (β=-0.208; p<0.05) and secure attachment (β=-0.138; p<0.05) have negative and significant effects. On focusing on the problem, the expression of sadness on the face (β=0.303; p<0.01), the expression of anger on the face (β=0.138; p<0.05) and retaliation (β=0.144; p<0.01) and it is seen that secure attachment (β=0.116; p<0.05) has positive effects, and calm expression of anger emotion (β=-0.102; p<0.05) has negative and significant effects. Expressions of anger over denial (β=0.141; p<0.05) and calm (β=0.289; p<0.01), fearful attachment (β=0.132; p<0.05) and preoccupied attachment (β=0.289; p<0.05) 0.129; p<0.05) appears to have positive and significant effects. On behavioral disregard, anger emotion retaliation (β=0.155; p<0.01) and calm (β=0.237; p<0.01) expressions, fearful attachment (β=0.146; p<0.05) and preoccupied attachment (β=0.229; p<0.01) had positive effects, and verbal expression of anger (β=-0.255; p<0.05) had negative and significant effects. Anger retaliation (β=0.132; p<0.05), fearful attachment (β=0.149; p<0.05) and preoccupied attachment (β=0.130; p<0.05) were positively related to substance use attitude. verbal expression of anger (β=-0.151; p<0.05) has negative and significant effects.
Conclusion: As a result of the analysis, in terms of the relationship between emotion expression and coping; It was found that expression of happiness increased problem-focused and emotion-focused functional coping attitudes, whereas expression of anger increased dysfunctional coping attitudes. In terms of attachment styles and coping relationship; It can be stated that secure attachment increases problem-focused and emotion-focused functional coping attitudes, whereas fearful and preoccupied attachment increases dysfunctional coping attitudes.

Keywords: Emotion expression styles, attachment styles, coping attitudes