Öğretmen adayları için bilimsel sorgulama destekli laboratuvar dersi geliştirilmesi
Development of scientific inquiry-based laboratory activities for prospective teachers
Yazar: NİMET AKBEN
Danışman: PROF. DR. FİTNAT KÖSEOĞLU
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Ortaöğretim Fen ve Matematik Alanları Eğitimi Ana Bilim Dalı / Kimya Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2011
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Aday öğretmenler = Candidate teachers ; Fen bilgisi dersi = Science lesson ; Fen bilgisi eğitimi = Science education ; Fen bilgisi öğretimi = Science teaching ; Laboratuvar çalışmaları = Laboratory studies ; Laboratuvarlar = Laboratories ; Sorgulayıcı öğretme = Inquisitorial teaching

Özet:
Bu araştırmanın amacı, Fen ve Teknoloji Laboratuvar Uygulamaları I ve II derslerinde sınıf öğretmeni adayları için geliştirilen bilimsel sorgulamaya dayalı laboratuvar etkinliklerinin, adayların bilimsel süreç becerilerine, fen öğretimi özyeterlik inançlarına, fen öğretimine ve laboratuvara karşı tutumlarına, bilimsel sorgulamaya dayalı laboaratuvar etkinlikleri geliştirme becerilerine ve bilimsel sorgulama yaklaşımı ile bu yaklaşıma uygun laboratuar etkinliklerine ilişkin tutumlarını belirlemektir.Araştırmanın örneklemini 2009?2010 öğretim yılında Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi İlköğretim Bölümü Sınıf Öğretmenliği Anabilim Dalında Fen ve Teknoloji Laboratuvar Uygulamaları I ve II derslerini alan 35 öğretmen adayı oluşturmaktadır.Bu araştırmada nitel ve nicel araştırma tekniklerinin bir arada bulunduğu karma yöntem araştırması kullanılmıştır. Araştırmanın nicel kısmında tek grup ön test, son test deneysel deseni kullanılarak Bilimsel Süreç Beceri Testi, Fen Öğretimine Yönelik Özyeterlik İnanç Ölçeği, Fen Karşı Tutum Ölçeği ve Laboratuara Yönelik Tutum Ölçeği uygulanmıştır. Ayrıca adaylar tarafından geliştirilerek uygulanan etkinlikleri değerlendirmek amacıyla araştırmacı tarafından geliştirilen, etkinlikleri değerlendirme formu kullanılmıştır. Araştırmanın nitel verilerinin toplanmasında öğretmen adaylarından toplanan yazılı dokümanlardan ve görüşme kayıtlarından yararlanılmıştır.Öğretmen adayları için geliştirilen bilimsel sorgulamaya dayalı laboratuar etkinlikleri üç aşamada yürütülmüştür. Bunlar;- Bilimsel sorgulama yaklaşımının kuramsal temelleri,-Bilimsel sorgulamaya dayalı laboratuvar etkinlikleriyle, bilimsel sorgulama yaklaşımı ve laboratuvar etkinlikleri,- Öğretmen adayları tarafından geliştirilen bilimsel sorgulamaya dayalı laboratuvar etkinliklerinin uygulanmasıdır.Araştırma, haftada 2 saat olmak üzere toplam 23 haftada tamamlanmıştır.Araştırma sonunda, öğretmen adaylarının bilimsel süreç becerilerinin ve fen öğretimi özyeterlik inançlarının, fen öğretimine ve laboratuara karşı tutumlarının geliştiği bulunmuştur. Ayrıca adaylar bilimsel sorgulamaya dayalı laboratuar etkinliklerini de başarıyla geliştirmişlerdir.

Abstract:
The purpose of this research is to determine the effect of inquiry-based laboratory activities, which have been developed for prospective elementary teachers in the Science and Technology Laboratory Application I and II courses, on prospective teachers? scientific process skills, self-efficacy in science teaching, attitudes towards science teaching, attitudes towards laboratory, ability to develop inquiry-based laboratory activities, and attitudes towards scientific inquiry approach and inquiry-based laboratory activities.The sample of the study consists of 35 prospective teachers who enrolled in the Science and Technology Laboratory Application I and II courses at Ankara University Faculty of Educational Sciences Department of Elementary Education within the academic year 2009-2010.In this study, the mixed methodology that includes both quantitative and qualitative research techniques was employed. In the quantitative part of the research, the one group pretest-posttest experimental group design was used and the Scientific Process Skills Test, the Self-Efficacy Scale for Science Teaching, the Science Teaching Attitude Scale, and the Laboratory Attitude Scale were administered. Besides, an activity evaluation form was employed which was designed by the researcher so as to evaluate the activities developed and implemented by the prospective teachers. The qualitative data were collected by analyzing the written documents and interview records obtained from the prospective teachers.The scientific inquiry-based laboratory activities that have been developed for prospective teachers consisted of three stages. These were:-Theoretical foundations of scientific inquiry approach;-Teaching of scientific inquiry approach and laboratory activities through scientific inquiry-based laboratory activities; and-Application of the scientific inquiry-based laboratory activities which were developed by the prospective teachers.This study was completed within 23 weeks with two-hour sessions per week.At the end of the research, findings suggest that prospective teachers have improved their scientific process skills, self-efficacy in science teaching, attitudes towards science teaching, and attitudes towards laboratory. In addition, prospective teachers have successfully developed their scientific inquiry-based laboratory activities.