Türk Ceza Hukuku'nda suça teşebbüs
Attempt to crime in the Turkish Criminal Law
Yazar: PERVİN AKSOY
Danışman: DOÇ. DR. MUHARREM ÖZEN
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2007
Konu: Hukuk = Law

Özet:
Tesebbüs kurumu, YTCK. ile birlikte ceza hukukunun en fazla tartısmayıberaberinde getiren kurumlarından biridir. Bu tartısmalar soyut olarak kurumun yapısıve anlasılısı baglamında yapıldıgı gibi, her bir suç tipi bakımından da yapılmaktadır.Yeni düzenleme, tesebbüsle ilgili olarak yasanan sorunları çözümlemek bir yana, busorunlara yenilerini eklemistir. Bu anlamda, bu düzenleme sorunları ortadan kaldırmakiçin somut çözümler getirmekten çok uzaktır. Çalısma, esasen bu sorunları ortayakoymak, olabildigince çözüm bulmaya çalısmak ve bu sekilde özellikle uygulamaya ısıktutmak amacıyla gerçeklestirilmistir.Tesebbüs kurumu, ilk kez Ortaçag hukukçuları tarafından ortaya atılmıstır.Tesebbüs, düsünmek (cogitare), eylem yapmak (agere) ve tamamlayamamak (sed nonperficere) olarak tanımlanmaktadırHerseyden önce, tesebbüs, 765 sayılı TCK.'da iki ayrı madde halindedüzenlenirken, 5237 sayılı Kanunda ?suça tesebbüs? kenar baslıgı altında tek maddeolarak öngörülmüstür. Ayrıca yeni Kanun, gönüllü vazgeçmeye yer vermekte ve failinsuç yolunda hangi asamada olursa olsun, suçun gerçeklesmesini önleyecek sekildevazgeçmesini aynı hükme baglamaktadır. Ancak, konuyla ilgili olarak yapılandüzenlemeler, çok önemli sorunları da beraberinde getirmektedir. Çünkü, tek birhükümle iki ipotez, yani failin hem icra hareketlerini tamamlamaktan vazgeçmesi, hemde icra hareketleri sonrası sonucun gerçeklesmesini önlemesi düzenlenmis ve bu ikiipotez aynı hukukî sonuca baglanmıstır.Çalısma, üç ana bölümden olusmaktadır. lk bölümde, suç yolu, tesebbüsünhukuki yapısı ve cezalandırılma nedeni tartısılmıstır. Suç yolu, en genel tanımıyla birsuçun olusması için geçmesi gereken asamalardır. Bu yolu incelememizdeki amaç,tesebbüs derecesinde kalan suçların hukukî yapısını da ortaya koymaktadır. Tesebbüshükümleri, suçu tamamlayıcı bir nitelik tasımaktadır, yani esas normu genisletici birisleve sahiptir. Tesebbüs, tamamlanmıs suçun ortaya çıkıs seklidir.Tesebbüs genel hükümlere iliskin bir kurumdur. Suçta ve cezada kanunîlik ilkesigeregi, tesebbüs derecesinde kalmıs bir fiilin cezalandırılabilmesi, ancak kanunda yeralan bir hükümle mümkün olabilmektedir. Kanun koyucu, tesebbüs hükümleriyle henüztamamlanmamıs bir fiili cezalandırmaktadır. Kanun koyucuyu, henüz tamamlanmayanbir fiili cezalandırmaya sevk eden neden, kanaatimizce objektif anlayıs paydasındatoplanan görüslerdir. Söyle ki, devlet, aynen tamamlanmıs suçlarda oldugu gibi, dısdünyada somutlasan fiilin antisosyal niteligini esas alarak, tesebbüs derecesinde kalanhareketleri de aynen tamamlanmıs suçlar gibi hos karsılamamakta ve bu nedenlecezalandırılmaktadır.Tesebbüs derecesinde kalan suçun da maddî ve manevî unsurları vardır. Maddîunsur, failin ?dogrudan icraya yönelik elverisli hareketlere baslaması ancak suçutamamlayamaması?, manevî unsur ise ?failin suç isleme iradesinin dıs dünyadasomutlasması? seklinde ifade edilmistir. Kanunî düzenlemeden de anlasılacagı üzere,tesebbüs konusunda yeni bir takım kavramlar öngörülmüstür. Bu dogrultuda, ilk olaraköngörülen ?dogrudan dogruya? kavramının içini, talyan Ceza Kanunu'nda yer alan?süpheye yer vermeme? kriteri ile doldurmak ve belirgin bir kavram haline getirmekgerekmektedir. Bu kriter, aynı zamanda hazırlık hareketi ? icra hareketi ayırımında dabelirleyici bir ölçü olusturmaktadır.Yeni TCK. ile getirilen diger kavram ?elverisli hareket?tir. Elverisli hareket, 765sayılı mülga TCK.'da yer alan ?elverisli araç? kavramına göre daha genistir. Bu nedenleelverislilik kavramı üzerinde ayrıntılı bir sekilde durulmustur. Kanaatimizce, elverislilik,korunan menfaat bakımından yarattıgı zarar veya tehlikeye göre degerlendirilmelidir.Tipik fiilin tamamlanmaması iki sekilde olabilir. Fail, iradesi dısında bir nedenleya icra hareketlerini tamamlayamaz ya da sonucu gerçeklestiremez. Bir de, fail kendiiradesiyle ya icra hareketlerini tamamlamaktan vazgeçer ya da sonucun gerçeklesmesiniönler. Kanun koyucu gönüllü vazgeçme kurumunu, her iki ipotezi de kapsayacak sekildedüzenlemekte ve aynı hukuki sonuca baglamaktadır. Ancak, daha önce de ifade ettigimizüzere bu durum, uygulamada bir çok sıkıntıyı da beraberinde getirecektir.Tesebbüs hem hareketin hem de sonucun istenmesi bakımından failin bilinçlidavranmasını gerektirmektedir. Kanun hükmünden de anlasılabilecegi gibi, fail bir suçislemeye kastetmelidir. O halde, tesebbüsün manevi unsuru kasttır.Son bölümde çesitli suçlar bakımından tesebbüs sorunu tartısılmıstır. Buanlamda, taksirli suçlar, olası kastla islenen suçlar, neticesi sebebiyle agırlasan suçlar,ayrıca hareket bakımından özellik gösteren tehlike suçları, sırf hareket suçları, ihmalsuçları incelenmistir. Yine, cezalandırılabilme sartı içeren suçlarda, kesintisiz suçlardave kalkısma suçları ele alınmıstır.

Abstract:
Attempt to crime is one of the disputatious institutions in the New TurkishCriminal Code. The debates arise either structure and understanding of the attempt orstructure of each crimes. Before the new code, the article which is related to attempt,had some complex problems, but after the new change, it has more confused questions.So it is very difficult to get some concrete solutions.Therefore, the aim of our study focus on the articles of attempt in the NewTurkish Criminal Code. Because, the attempt rules have a different content with newcode. In our opinion, the new articles cannot solve the problems of the structure ofattempt. Also it arises the new questions.The notion of attempt is collected under one article in the new code. The old codehad two hypothesis of attempt; the acts of author cannot be completed or the results ofcrimes cannot be obtained. Also the other article includes the volunteer abandon whichauthor acts for preventing to commit crimes in the way of it (iter criminis). Under thisarticle, there are two hypothesis; author gives up the idea of completing the act orcommiting the crimes.The study includes in three parts. In the first part, it is examined on the way tocommit crime, the legal characteristic of it and the reason of punishment. The attempt isa combination of two rules which are main and secondary characteristics. But it is notattempt crime, on the contrary it has a complementary feauture. So it is possible toattempt to a crime.The principle of legality requires that if a crime is punished, it has to place in thecriminal code. So in the case of attempt to crime, it is punished a non-complete crimebecause of the rule of attempt. The reason of punishment bases on the objectiveopinions. Because the state does not assent to commit antisocial act which violates theprotected benefits.Attempt to crime has two elements; actus reus and mens rea. Actus reus may beany act or omission which is provided with the intent of committing offences and goesbeyond mere preperation. The actus reus of attempt are that the act has to start withconvenient behaviours which are directed towards to crime but author cannot completethe crime which is aimed. The mens rea is an intention to commit a crime. In the caseof attempt to crime, it is important to arise the volition of commiting crime as concretein the external world.However, the problem of attempt appear on the element of actus reus. Directly tostart behaving is an important notion. Because the phrase which has been filled in themeaning with other expressions, has a frame rule. There is a similar expression initalian criminal code. The phrase is ?no doubts of action?. This criterian also constitutea measurement between preparatory and act.In our opinion, the convenient behaviours have a wide meaning which includethe suitable tools. The notion of convenient is based on the objective views which aredefended concerning the offences of the protected benefits. The judges evaluate thenotion of convenient acts in the methods of ex ante. This means that, the judges go tothe past period that crimes were occurred. They have to take into consideration theconcrete properties of the case, also the special knowledge of author about the way ofcommiting crimes.The complete crime cannot be finished by the authors in two ways:- It is not possible to complete the acts because of the reasons that occur out of author.- It is not possible to commit a crime because of the incomplete result. These hypothesisconstitute the forms of attempt to crimes.However, the author can stop committing crimes. The articles of attempt in thecriminal code include volunteer will. Author can act voluntarily and stop the acts orprevent the results. On the other hand, in the way of crime, author causes differentlevels volutions on the protected benefits. This means that, it is impossible to collectthese hypothesis under one article. Because, the degree of violations is different and inthe first hypothesis it is lighter than second hypothesis. For this reason, the punishmenthas to be different.Also the notion of attempt requires an intended result. Author has to know anddesire the acts and their results. So it is possible to say that, the attempt to crime iscarried out only in the intentional crime.There are many kinds of crimes which are impossible to attempt them because oftaking into consideration their structures. For example; the crimes that may be carriedout with the recklesness, the crimes that may include only omission action and probableintention, the crimes of dangerous and with the condition of punishing. But there is animportant point, if the action has a development (process), the attempt may happenbecause of the divisibility action.