Osmanlı iktisadi dergicilik (1857-1923)
Ottoman economic journalism (1857-1923)
Yazar: KENAN DEMİR
Danışman: PROF. DR. ÇOŞKUN ÇAKIR
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2014
Konu: Ekonomi = Economics ; Gazetecilik = Journalism ; Tarih = History
Dizin: Dergiler = Magazines ; Ekonomi = Economy ; Ekonomi tarihi = Economic history ; Osmanlı Devleti = Ottoman State ; Osmanlı Dönemi = Ottoman Period ; İktisat dergisi = İktisat magazine

Özet:
Osmanlı döneminde, 1857-1923 seneleri arasında yayımlanan tüm iktisat dergileri ile iktisadi yazıların yer aldığı fikir ve edebî dergileri inceleyen bu çalışmada, iktisadi mesele ve tartışmalar ele alınmıştır. Tezde, Osmanlı'da dergiciliğin tarihsel süreci özetlendikten sonra bu dönemde çıkan iktisat dergilerinin şekil özellikleri ve yayım politikaları incelenmiştir. İncelenen dergilerde ziraat, ticaret, sanayi, maliye, sermaye, bankacılık, şirketleşme, iktisadî düşünce, kalkınma arayışları, ulaşım, madencilik, ormancılık, nüfus ve iktisat eğitimi gibi konularda öne sürülen fikrî yaklaşımlar analiz edilmiştir. Dönem kendi içinde 1857-1908 ve 1908-1923 şeklinde, iki alt dönemde çalışılmıştır.
Araştırma sonucunda Osmanlı'da iktisat içerikli dergilerin ilk dönemde fazlaca yayımlanmadığı görülmüş, II. Meşrutiyetin ilanıyla birlikte gerçekleşen göreli özgürlük ortamında iktisadi konuların genişçe tartışıldığı birçok dergi yayımlanmıştır. Bu dergilerde Osmanlı iktisadî politikasının ne olması gerektiği hakkında çeşitli düşünceler öne sürülmüştür. Osmanlı'nın kalkınması için öncelikle halkın kendi ürünlerine rağbetini tekrar kazandırmak gerektiği fikri sürekli tekrar edilmiş ve Osmanlı devletinin himayeci politikaları benimsenmesi istenmiştir. 1857-1923 tarihleri arasında yayımlanan 82 dergiyi inceleyen bu çalışma ile dergilerdeki iktisadi mesele ve tartışmalar anlatılmıştır.


Anahtar Kelimeler: Osmanlı, İktisat, Dergiler, Ziraat, Ticaret, Sanayi, Maliye, Sermaye, Bankacılık, Şirketleşme, İktisadî Düşünce, Kalkınma Arayışları, Ulaşım, Madencilik, Ormancılık, Nüfus, İktisat Eğitimi

Abstract:
This master thesis examines intellectual and literary journals including economic articles published between 1857-1923 in Ottoman period. After dealing with the historical process of economic journal publishing in the Ottoman Empire the thesis analyzes the format and editorial policies of the journals published in this particular period. In the following chapters ideas included in the journals on the issues such as agriculture, commerce, industry, finance, capital, banking, incorporation, economic thought, seeking development, transportation, mining, forestry, population, and economic education are investigated. This work is studied under the two sub-period, 1857-1908 and 1908-1923.
The research conducted for this thesis reveals that journals on economic affairs were not widespread in the first period (1857-1908) whereas they began to be popular during the Second Constitutional period as the intellectual environment became relatively independent. The journals included various thoughts about how the Ottoman economic policy should have been. According to these journals for the accomplishment of the development policies it was necessary to increase demand for domestic products and it was also advised that the empire should have adopted protective economic policy. This master thesis, which examines 82 journals published between 1857-1923, includes the discussions. 


Keybords: Ottoman, Economy, Journals, Agriculture, Commerce, İndustry, Finance, Capital, Banking, İncorporation, Economic Thought, Seeking Development, Transportation, Mining, Forestry, Population, Economic Education,