COVİD-19 tanılı hastalarda AST, ALT, CPK, CRP, LDH, lenfosit ve WBC parametrelerinin retrospektif değerlendirilmesi
Retrospective evaluation of AST, ALT, CPK, CRP, LDH, lymphocyte and WBC parameters in patients with COVID-19
Yazar: BİLGE ERALP
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ TURAN AKDAĞ
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Tıbbi Biyokimya Ana Bilim Dalı / Tıbbi Biyokimya Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Biyokimya = Biochemistry

Özet:
2019 yılının sonuna doğru etiyolojisi bilinmeyen çok sayıda pnömoni olgusu Dünya Sağlık Örgütü'ne (WHO) bildirilmiştir. 7 Ocak 2020'de etkenin daha önce insanlarda saptanmamış yeni bir tip koronavirüs (2019-nCoV) olduğu bildirilmiş ve SARS CoV'ye benzerliği nedeniyle SARS CoV-2, daha sonra da covid-19 olarak adlandırılmıştır. DSÖ tarafından pandemi ilan edilen covid-19, ülkemizde ilk olarak 11 Mart 2020'de tespit edilmiştir. Covid-19 tanısında hastalığın erken tanısı ve prognozu için çeşitli biyokimyasal testler, mikrobiyal testler ve görüntüleme incelemeleri kullanılmaktadır. Çalışmamızda biyokimya laboratuvarında çalışılan covid-19 tanısı almış hasta ve kontrollerin AST, ALT, CPK, CRP, LDH, lenfosit ve WBC (lökosit) düzeyleri retrospektif olarak değerlendirilmiştir. Elde edilen verilerden yararlanılarak bu hastalarda olası kas-karaciğer hasarının değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Serum örneklerinde ALT, AST, CPK, CRP ve LDH enzim aktiviteleri otoanalizör cihazı ile spektrofotometrik yöntemle ölçüldü. Tam kan sayımı örneklerinde lenfosit ve WBC hematoloji otoanalizörü ile optik ve immünfloresan yöntemlerle ölçüldü. Çalışmamızda covid-19 tanılı hasta ve kontrol grupları arasında AST, ALT, CPK ve CRP parametreleri açısından anlamlı bir fark bulunmazken (p>0,05); LDH, lenfosit ve WBC parametrelerinde anlamlı bir fark bulundu (p<0,05). Cinsiyete bakıldığında covid-19 tanılı hastalarda AST, ALT, CPK ve CRP parametreleri arasında fark olduğu, ancak LDH, lenfosit ve WBC parametrelerinde anlamlı fark olmadığı belirlendi. Kontrol grubunun AST, ALT, CPK, LDH ve WBC parametreleri arasında cinsiyete göre fark olduğu, ancak CRP ve lenfosit parametrelerinde anlamlı bir fark olmadığı belirlendi. Yaş ile covid-19 tanısı almış hastalar ve kontrol grupları arasındaki ilişki incelendiğinde, covid-19 hastalarının CPK, CRP, LDH ve lenfosit parametrelerinin; kontrol grubunun CRP, LDH ve lenfosit parametrelerinin yaşla ilişkili olduğu saptandı. Çalışma sonuçları, biyokimyasal parametrelerin birlikte değerlendirilmesinin covid-19 tanısı almış hastalarda klinik olarak yararlı olabileceğini ve kas-karaciğer hasarının belirlenmesinde önbilgi verebileceğini göstermektedir. Daha kapsamlı, çok merkezli ve ileri çalışmalara ihtiyaç vardır.

Abstract:
To the end of 2019, some cases of pneumonia with unknown etiology were reported to the World Health Organization (WHO). On January 7, 2020, it was reported that the causative agent was a new type of coronavirus (2019-nCoV) that had not been previously detected in humans, and it was named SARS CoV-2 due to its similarity to SARS CoV, and later namely as covid-19. Covid-19, which was declared a pandemic by the WHO, was first detected in our country on March 11, 2020. Various biochemical tests, microbial tests and imaging examinations are used in the diagnosis of covid-19 for early diagnosis and prognosis of the disease. In our study, AST, ALT, CPK, CRP, LDH, lymphocyte and WBC (leukocyte) levels of covid-19 patients and controls who were studied in the biochemistry laboratory were evaluated as retrospectively. It was aimed to evaluate possible muscle-liver damage in these patients by utilizing the obtained data and results. ALT, AST, CPK, CRP and LDH enzyme activities in serum samples were measured by spectrophotometric method with an autoanalyzer device. Lymphocyte and leukocyte in complete blood count samples were measured by impedance, optical and immunofluorescence methods with a hematology autoanalyzer. In our study, while no significant difference was found between the patient and control groups with covid-19 diagnosis in terms of AST, ALT, CPK and CRP parameters (p>0.05), there was a significant difference in LDH, lymphocyte and WBC parameters (p<0.05). When the gender was examined, it was determined that there was a difference between AST, ALT, CPK and CRP parameters in patients with covid-19 diagnosis, but no significant difference in LDH, lymphocyte and WBC parameters. It was also determined that there was a difference between AST, ALT, CPK, LDH and WBC parameters of the control group according to gender, but no significant difference in CRP and lymphocyte parameters. When we observed the relation between age and the patients diagnosed with covid-19 and the control groups, we determined that the CPK, CRP, LDH and lymphocyte parameters of the covid-19 patients were related to the age; and the CRP, LDH and lymphocyte parameters of the control group were related to age. The study results show that the combined evaluation of biochemical parameters may be clinically useful in patients diagnosed with COVID-19 and may provide preliminary information in determining muscle-liver damage. More comprehensive, multicenter and further studies are needed.