Davranışlarının etik boyutu ile bireysel değişkenler ve yaşam tatmini arasındaki ilişkinin incelenmesi
The determination of relationship between ethical dimensions of consumer behaviors, personal variables and life satisfaction
Yazar: HATUN UFUK
Danışman: PROF. DR. ÖZLEN ÖZGEN
Ankara Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Ev Ekonomisi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2004
Konu: Ev Ekonomisi = Home Economics

Özet:
Bu araştırma, tüketici davranışlarının etik boyutu ile bireysel değerler, tutumlar, kişilik özellikleri, etik ideolojüet -ve yaşam tatmini avasswiaki ütüştâran in£dsran^raıs:^itetâssııtoap>üıütnlmö^âı. Ankara'da tesadüfi örnekleme }*ntemi ile belirlenen bakanlıklarda çalışan, 200 kadın ve 200 erkek olmak üzere toplam 400 denek araştmnaya dahil edilmiştir. Arastama materyalinin toplanmasında anket tekniği kullanılmıştır. Likert tipi cümlelere verilen yamtlar puanlanmış, arsan yapı geçerliğim kontrol etmek için bir raktflr analizi tekniği olan "Döndürülmüş Temel Bileşenler Analizi" uygulanmış, faktör yük değeri 030'ım altında olan cümleler hesaplamalara dahi] edilmemiştir. Anket formunun güvenirliği için iç tutarlılık katsayısı olan "Cronbach Alpha" hesaplanmıştır. Araştırmada, tüketici davranışlarının etik boyutu île, bireysel değerler, tanımlar, kişilik özellikleri, etik ideolojiler ve yaşam tatminine ilişkin olarak cinsiyet değişkenine bağlı farklılığın belirlenebilmesi için t-testi yapılmıştır. Tüketici engine yönelik tutumlar ile bireysel değişkenler ve yaşam tatmini arasındaki ilişkinin incelenmesi amacı ile Çoklu Regresyon Analizi yöntemlerinden biri olan Aşamalı (Stepwise) Regresyon Analizi uygulanmıştır. Araştırma kapsamına alman tüketicilerin, tüketici etiği kapsamında zarar vermeyen/dolaylı zarar veren uygulamalar (p<0.01), bireysel değerler kapsamında amaç değerler (p<0.01), kişilik özellikleri kapsamında denetim odağı (p<0.05X öz-saygı (p<0.01) ve kendini yansıtma (p<0.05) ile yaşam taömmıte (p 0.OS) göstermektedir.ANAHTAR KELİMELER; Tüketici etiği, değerler, tutumlar, kişilik özellikleri, etik ideolojiler, yaşam tatmini.

Abstract:
This study was planned and conducted to determine the relationship between ethical dimensions of consumer behaviors, personal variables and life satisfaction. A total of 400 persons, consisting of 200 mates and 200 females, employed at the ministries selected by random sampling method in Ankara, were included into study. Survey techniques were used in garnering the research materials. Answers given to sentences typed Likert were soared, used "varimax analysis technique" for validity and items with factor loadings less man 0.30 were deleted. In order to test the reliability of questionnaire were calculated "Cronbach Alpha" as inner consistency coefficient. Tbs t-test were performed fer determining ft» diffetenees dependent on gender between the ejhical dimensions of consumer behaviors, personal values, attitudes, personality traits, ethical ideologies and life satisfaction. The examination of the relationships between ethical dimensions of consumer behaviors, personal variables and Bfe satisfaction was made by stepwise regression analysis which is one of the multiple regression analysis techniques. It was found that evaluations of the consumers regarding the no harm/indirect harm practices (p<0.01) within the context of the consumer ethics; terminal values (p<0.01) within the context of personal values; locus of control (p 0.05).Key Words: Consumer ethics, values, attitudes, personal trans, ethics ideologies, life satisfaction