Magnezyum amonyum fosfat (MAP)çöktürmesi ile atıksulardan azot giderimi
Nitrogen removal from waste water through magnesium ammonium phosphate (MAP) sedimentation
Yazar: İMREN YİĞİT
Danışman: PROF. DR. FERYAL AKBAL
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Çevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Çevre Mühendisliği = Environmental Engineering
Dizin: Azot = Nitrogen ; Magnezyum amonyum fosfat = Magnesium ammonium phosphate ; Çöktürme = Percipitation ; İlaç endüstrisi = Pharmaceutical industry

Özet:
Atıksulardan nütrient (azot ve fosfor) giderimi gün geçtikçe önem kazanmaktadır.  Azot, atıksulardan genel olarak daha ucuz olması nedeniyle biyolojik yöntemlerle giderilmektedir. Fakat azotun klasik biyolojik arıtma yöntemleriyle istenilen seviyelere düşürülmesinde ve bu sistemlerin işletilmesinde önemli problemlerle karşılaşılabilinmektedir. Bu nedenle, özellikle endüstriyel atıksuların arıtımında fiziko-kimyasal yöntemler önem kazanmıştır. Fakat bu sistemlerin maliyetlerinin yüksek olması ve/veya uygulama zorlukları (güç işletme koşulları) bu yöntemlerin kullanımını sınırlamaktadır. Bu nedenle atıksulardan azot gideriminde kolay uygulanabilir, verimi yüksek ve ekonomik teknolojilere gereksinim duyulmaktadır. 
Magnezyum Amonyum Fosfat (MAP) çöktürmesi, azot gideriminde kullanılan diğer yöntemlere göre uygulama kolaylığı olan ve işlem sonucunda oluşan çökeltinin gübre olarak kullanım potansiyeli olan bir yöntemdir.  
Bu çalışmada, Magnezyum Amonyum Fosfat (MAP) çöktürmesinin ilaç endüstrisi atıksuyunda uygulanabilirliğini araştırmak amacıyla çalışmalar yapılmıştır. Yapılan deneysel çalışmalarda farklı magnezyum kaynaklarının, pH değerinin, Mg:NH4 ve NH4:PO4 oranının NH4-N giderim verimine olan etkisi incelenmiştir. Deneysel çalışmalar sonucunda, MgCl2.6H2O kullanıldığında Mg/NH4=2/1 mol oranında pH 10'da NH4-N ve PO4-P için sırasıyla %72,2 ve %96,2 giderim verimlerine, MgSO4.7H2O kullanıldığında Mg/NH4=1,5/1 mol oranında pH 10'da NH4-N ve PO4-P için sırasıyla %72,2 ve %98,5 giderim verimlerine ulaşılmıştır. 

Anahtar kelimeler: Azot giderimi, Magnezyum amonyum fosfat (MAP), struvite, ilaç endüstrisi

Abstract:
Nutrient (nitrogen and phosphorus) removal from waste water is becoming crucial day by day. Nitrogen is generally removed from waste water through biological methods since they are cheaper. However, reducing nitrogen to desired levels through classical biological treatment methods and operating these systems can cause important problems. Thus, physico-chemical processes have gained importance especially in the treatment of industrial waste water. However, the high cost of these systems and/or difficulties in application (difficult conditions of operation) restrict the usage of these methods. Thus; easily applicable, highly efficient and economical technologies are required in removing nitrogen from waste water. 
Magnesium Ammonium Phosphate (MAP) sedimentation is a method which is easier to apply than other methods in removing nitrogen and this method has the potential to enable the use of resulting sediment as fertilizer.  
In this study, experiments were made to research the applicability of  Magnesium Ammonium Phosphate (MAP) sedimentation in drug industry waste water. The experiments analyzed how different magnesium resources, pH,  Mg:N H4 and N:P O4 rate affected the efficiency of removal. As a result of the experiments, it was concluded that when MgCl2.6H2O was used in pH 10 with a rate of Mg/NH4=2/1 mol, 72,2% and 96,2% removal efficiency was reached for NH4-N and PO4-P respectively and when MgSO4.7H2O was used in pH 10 with a rate of Mg/NH4=1,5/1 mol, 72,2% and 98,5% removal efficiency was reached for NH4-N and PO4-P respectively.

Key Words: Nitrogen removal, Magnesium Ammonium Phosphate (MAP), struvite, drug industry.