Remisyonda bipolar bozukluk ve obsesif kompulsif bozukluk komorbiditesinde bilişsel faktörler
Cognitive factors in comorbidity of bipolar disorder during remission and obsessive compulsive disorder
Yazar: MUSTAFA GÜL
Danışman: UZMAN AYŞE GÜL KART
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Bakırköy Prof. Dr. Mazhar Osman Ruh Sağlığı ve Sinir Has. Eğt. ve Arş. Hastanesi / Psikiyatri Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2018
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Bipolar bozukluk = Bipolar disorder ; Kişilik = Personality ; Komorbidite = Comorbidity ; Obsessif davranış = Obsessive behavior ; Obsessif kompülsif bozukluk = Obsessive compulsive disorder ; Remisyon = Remission ; Üstbiliş = Metacognitive

Özet:
AMAÇ: Son dönemlerde Bipolar Bozukluk (BPB)  ve Obsesif Kompulsif Bozukluk (OKB) komorbiditesi üzerine yapılan çalışmalar artmış olmakla birlikte, remisyon dönemindeki BPB tanılı hastalardaki OKB komorbiditesine yönelik çalışmalar sınırlı sayıdadır.  Bu çalışmada remisyonda BPB, Bipolar Bozukluk-Obsesif Kompulsif Bozukluk (BPB-OKB) ve OKB tanılı hastaların bilişsel süreçler açısından karşılaştırılması amaçlanmıştır.
GEREÇ VE YÖNTEM: Çalışmamıza İstanbul Bakırköy Prof. Dr. Mazhar Osman Ruh Sağlığı ve Sinir Hastalıkları Eğitim Araştırma Hastanesi'nde ayaktan takip ve tedavi edilmekte olan, DSM-5 ölçütlerine göre dışlama ve dahil etme kriterlerini karşılayan BPB tanılı 34 hasta, BPB ve OKB eştanılı 33 hasta ve OKB tanılı 41 hasta çalışmaya alınmıştır. Uygulamada hastalara çalışma hakkında bilgi verilmiş, bilgilendirilmiş onam formu okunarak doldurmaları istenmiştir. BPB tanılı hastaların remisyonda olup olmadığını değerlendirmek için Young Mani Derecelendirme Ölçeği (YMDÖ) ve Hamilton Depresyon Derecelendirme Ölçeği (HMDÖ) uygulanmıştır. Hastalarla görüşme esnasında sosyodemografik bilgiler ve klinik  verileri içeren soruların olduğu form doldurulmuştur. Hastalara Yale Brown Obsesif Kompulsif Derecelendirme Ölçeği (YBOKDÖ) uygulanmıştır. Hastalardan Kişilik İnanç Ölçeği (KİÖ), Boyutsal Obsesyon ve Kompülsiyon Ölçeği (BOKÖ), Üst Biliş Ölçeği (ÜBÖ) ve Obsesif İnanışlar Ölçeği'ni (OİÖ) doldurmaları istenmiştir.
BULGULAR: Hasta gruplarında sosyodemografik veriler açısından istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık saptanmamıştır. BPB-OKB ile OKB grupları arasında YBOKDÖ'nde şiddet açısından fark saptanmamış olmakla beraber semptom dağılımı açısından bakıldığında cinsel obsesyonların BPB-OKB grubunda anlamlı oranda daha fazla olduğu saptandı. BOKÖ'de gruplar arasında anlamlı bir farklılık saptanmadı. OİÖ'nün Sorumluluk/Tehlike Beklentisi ve Mükemmeliyetçilik/Kesinlik alt ölçeklerinde yalnızca OKB tanılı hasta grubunun puanları BPB-OKB ve BPB hasta grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı oranda yüksekti (p=0.001). Önem verme/ Düşünceleri Kontrol Etme alt ölçeğinde ise hem OKB hem BPB-OKB hasta gruplarında BPB hasta grubuna göre anlamlı düzeyde yükseklik saptandı (p=0.029). ÜBÖ'nde ise "Bilişsel Güven" hariç diğer tüm alt ölçeklerde; OKB ve BPB-OKB grupları BPB grubu ile karşılaştırıldığında istatistiksel olarak anlamlı oranda yükseklik tespit edildi (p <0.05). KİÖ'nde ise OKB grubunun Antisosyal ve Şizoid alt ölçeklerinde BPB grubuna göre anlamlı bir yükseklik saptanmış olmakla beraber diğer alt ölçeklerde OKB ve BPB-OKB gruplarında BPB'ye göre istatistiksel olarak anlamlı bir yükseklik bulunmuştur (p <0.05). 
SONUÇ: Çalışmamızda değerlendirdiğimiz gruplara baktığımızda; obsesif inanışlar, üst biliş ve kişilik inanç gibi bilişsel faktörler açısından OKB grubunun tutarlı bir şekilde diğer gruplara kıyasla daha yüksek değerler aldığı görülmektedir. Bu durum literatürde OKB'nin bilişsel yönüne yapılan vurguyla uyumludur. BPB-OKB ve OKB gruplarında BPB grubuna kıyasla OİÖ'nin "Önem Verme/ Düşünce Kontrolü" alt ölçeğinde istatistiksel olarak anlamlı bir yükseklik saptanmıştır. Bu bulgu ÜBÖ'ndeki 'Düşünceleri kontrol ihtiyacı' alt ölçek puanlarının BPB grubuna göre anlamlı düzeyde yüksek olması ile de desteklenmiştir. Özellikle OKB'ye BPB eşlik ettiği durumlarda 'düşünceleri kontrol etme gerekliliği'  önem arz etmekte ve tedavide yol gösterici olabileceği düşünülmektedir.

Abstract:
OBJECTIVE: While recently number of studies carried out about comorbidity of Bipolar Disorder (BPD) and Obsessive Compulsive Disorder (OCD) has increased, number of studies about OCD comorbidity  in  patients diagnosed with BPD  in remission period is limited. In this study, it is aimed to compare patients diagnosed with BPD during remission, Bipolar Disorder- Obsessive Compulsive Disorder (BPD-OCD) and OCD in terms of cognitive processes. 
MATERIAL AND METHOD: 34 patients diagnosed with BPD, 33 patients with BPD and OCD comorbidity, and 41 patients with OCD who meet the exclusion and inclusion criteria according to DSM-5 diagnosis criteria who are being followed-up and treated in Istanbul Bakirkoy Prof. Dr. Mazhar Osman Mental Health and Nerve Diseases Training and Research Hospital. In practice, the patients were informed about the study and they were asked to fill out the informed consent form. Young Mania Rating Scale (YMRS) and Hamilton Depression Rating Scale (HDRS) were used to evaluate whether the BPD patient were in remission or not. During the interview with the patients,  a form with questions regarding the sociodemographic information and clinical data was filled out. Yale Brown Obsessive Compulsive Rating Scale (YBOCS) was administered to the patients. The patients were asked to fill out the Personality Belief Questionnaire (PBQ), the Dimensional Obsessive Compulsive Scale (DOCS), the Metacognition Questionnaire (MCQ) and the Obsessive Beliefs Questionnaire (OBQ).
RESULTS: There was no statistically significant difference between the patient groups in terms of sociodemographic data. Although there was no significant difference in terms of  disease severity in YBOCS between the BPD-OCD and OCD groups , in terms of symptom distribution, sexual obsessions were in significantly higher rate  in BPD-OCD group. There was no significant difference between the groups in DOCS. In Responsibility/Threat Estimation and  Perfectionism/Certainty subscales of OBQ, the scores of the patients diagnosed with only OCD were statistically significantly higher than those of the patient groups diagnosed with BPD-OCD and BPD (p = 0.001). In Importance/Control of Thoughts subscale a significant increase was detected in both OCD and BPD-OCD patient groups compared to the BPD patient group (p=0.029).  In MCQ, in all the subscales except Cognitive Confidence a statistically significant increase was found  when OCD and BPD-OCD groups were compared with BPD group (p<0.05). In PBQ significant increases have been found in Antisocial and Schizoid subscales of the OCD group compared to the BPD group while in other subscales statistically significant increases have been found in OCD and BPD-OCD groups compared to the BPD group (p<0.05).
CONCLUSION: When we look at the groups evaluated in our study; in terms of cognitive factors such as obsessive beliefs, metacognition and personality belief, the OCD group consistently received higher scores than other groups.This is consistent with the emphasis on the cognitive aspect of OCD in the literature.  In Importance/Control of Thoughts subscale of OBQ a statistically significant increase was detected in OCD and BPD-OCD groups compared with the BPD group. This finding was supported by the scores of Need to Control Thoughts subscale in MCQ being significantly higher than BPD group. Especially in cases where BPD is accompanied by OCD, 'the need to control thoughts'  is important and it is thought to be a guide in the treatment.