Metisilin dirençli Staphylococcus aureus (MRSA) bakteriyemili hastaların değerlendirilmesi ve Apache II, SOFA, Pitt bakteriyemi skorlarının mortaliteyi ön görmedeki rolü
Evaluation of patients with methicillin-resistant staphylococcus aureus (MRSA)  bacteremia and the role of Apache II, Sofa, Pitt bacteremia scores in predicting  mortality
Yazar: ÜNSAL BAĞIN
Danışman: PROF. DR. AYŞE ERTÜRK
Sağlık Bakanlığı / Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji = Infectious Diseases and Clinical Microbiology

Özet:
Giriş: MRSA hastane ve toplum kaynaklı enfeksiyonlara neden olan, ilaca dirençli 
en yaygın patojenlerden biri olarak geniş çapta tanınmaktadır. MRSA, kan dolaşımı 
enfeksiyonunun yaygın bir nedenidir ve sıklıkla invaziv enfeksiyonlar ve yüksek ölüm 
oranlarıyla ilişkilidir.
Amaç: MRSA'ya bağlı kan dolaşım enfeksiyonlarında epidemiyolojik, klinik ve 
laboratuvar verilerinin mortaliteye etkisinin değerlendirilmesi; APACHE II, SOFA ve Pitt 
bakteriyemi skorlarının mortalitede etkinliklerinin karşılaştırılması amaçlanmıştır.
Gereç ve yöntem: Çalışmaya hastanemizde 01.01.2018-01.03.2023 tarihleri 
arasında yoğun bakımlar ve diğer yataklı birimlerde takip edilen hastalar dahil edildi. 
Hastaların başvuru anındaki vital bulguları, ek hastalıkları, laboratuvar tetkikleri ve 
bakteriyemi skorları kaydedildi. Dosya kayıtlarında bulunan fizik muayene, klinik bulgular, 
laboratuvar bulguları ve komorbiditeleri aracılığıyla APACHE II, SOFA ve Pitt bakteriyemi 
skorları hesaplandı. Çalışmaya alınan hastaların mortalite risk faktörleri değerlendirildi ve 
mortaliteyi öngörmede skorlamalar birbiri ile karşılaştırıldı.
Bulgular: Çalışmaya hastaneye yatışında veya yattığı süre içerisinde MRSA 
bakteriyemisi saptanan toplam 67 hasta dahil edildi. Hastaların yaş ortalaması 65,7±16 olup 
27'si (%40.3) kadın, 40'ı (%59.7) erkekti. Çalışmaya alınan 67 hastanın 28'i (%41.8) öldü, 
39'u (%58.2) hayatta kaldı. Hayatta kalanlara kıyasla ölen grupta yaş ortalamasının fazla 
olduğu ve bunun istatiksel olarak anlamlı olduğu saptandı (p=0.008). Hemodiyaliz kateteri 
olmayanlarda ölüm oranı kateteri olanlara oranla daha yüksek saptanmış olup bu oran 
istatistiksel olarak anlamlı bulundu (%50'ye oranla %23.8) (p=0.044). Ampirik antibiyotik 
seçiminde, hastaların 33'üne (%49.3) MRSA'ya etkili uygun ampirik antibiyotik başlanılmış 
olup 34 (%50.7) hastaya uygun başlanılmadığı görüldü. Hemodiyaliz kateterinden diyalize 
giren 21 hastanın ise 16 'sına (%76.2) uygun ampirik antibiyotik başlanıldığı görüldü. 
MRSA ilişkili KDE tanısı alan hastalarda bakteriyemi tanısı anında sepsiste olan 25 hastanın 
21'i (%84) hayatını kaybetmiş olup mortalite açısından istatistiksel olarak anlamlı saptandı 
(p=0.001). Yine aynı şekilde bakteriyemi tanısı anında septik şokta olan 14 hastanın tamamı 
hayatını kaybetmiş olup mortalite istatistiksel olarak anlamlı bulundu (p=0.001). Ölen 
hastalarda, tanı anındaki laboratuvar değerlerinde RDW (54.8'ye karşı 47.3, p=0.001) ve 
LDH (644.9'ye karşı 274.7, p=0.001) değeri yüksek olması ve albümin değerinin düşük 
olması (2.5'ye karşı 2.9, p=0.001) istatistiksel olarak anlamlı saptandı. Tedavisi başlanan 
hastalarda tedavisinin 3. ve 7. gününde bakılan WBC ve CRP değerleri, ölen hastalarda 
yaşayan hastalara kıyasla daha yüksek saptandı ve bu istatistiksel olarak anlamlı bulundu 
(p<0.05). Ancak tanı anında hesaplanan WBC ve CRP değerleri arasındaki fark, ölen ve 
yaşan grup arasında istatistiksel olarak anlamlı değildi. Çalışmaya dahil edilen hastalarda 
ölen ve yaşayanlar arasında, tanı anında APACHE II, SOFA ve Pitt bakteriyemi skorlarının 
ortalamaları karşılaştırıldığında; her üç skor da ölen hasta grubunda yaşayan hasta grubunda 
daha yüksek hesaplanmış olup istatistiksel olarak anlamlı saptandı (p<0.001). Tanı 
tarihindeki verilere göre APACHE II, PBS ve SOFA skorları hesaplanarak ROC Curve 
analizine dahil edildi. Analiz sonucuna göre eğri altındaki alan SOFA skorunda 0.875, 
APACHE II skorunda 0.850 ve PBS'de 0.820 idi ve aralarında önemli ölçüde istatistiksel 
bir farklılık saptanmadı.
Sonuç: MRSA-KDE görülme sıklığında ve mortalitesinde risk faktörlerini 
tanımlayıp ortaya koymak enfeksiyonun gelişimini önleme ve erken müdahale açısından 
önemlidir. Hastaların vital değerleri, komorbiteleri ve laboratuvar değerleri mortalite 
tahmininde kullanılan temel parametrelerdir. Yaş faktörü değiştirilemez bağımsız bir risk 
faktörüdür. Mortalite tahmininde kullanılan skorlamalar başarılı sonuçlar verir ve bu 
skorlamaların ortak bileşenleri hastaların vital bulguları ve bilinç düzeyleridir.
Anahtar Kelimeler: APACHE II, bakteriyemi, MRSA, Pitt, SOFA

Abstract:
Introduction: MRSA is widely recognized as one of the most common drugresistant pathogens causing hospital and community-acquired infections. MRSA is a 
common cause of bloodstream infection and is often associated with invasive infections and 
high mortality rates.
Objective: In this study, it was aimed to evaluate the effect of epidemiological,
clinical and laboratory data on mortality in bloodstream infections due to MRSA; and 
compare the effectiveness of APACHE II, SOFA and Pitt bacteremia scores in predicting 
mortality.
Materials and methods: Patients who were followed up in intensive care units and 
other inpatient units in our hospital between 01.01.2018 and 01.03.2023 were included in 
the study. The patients' vital signs, comorbidities, laboratory tests and bacteremia scores at 
the time of admission were recorded. APACHE II, SOFA and Pitt bacteremia scores were 
calculated based on physical examination, clinical findings, laboratory findings and 
comorbidities. Mortality risk factors of the patients included in the study were evaluated and 
the scores were compared with each other in predicting mortality.
Results: A total of 67 patients with MRSA bacteremia detected at admission to the 
hospital or during hospitalization were included in the study. The average age of the patients 
was 65.7±16 years, 27 patients (40.3%) were women and 40 (59.7%) were men. Of the 67 
patients included in the study, 28 (41.8%) died and 39 (58.2%) survived. It was determined 
that the average age was higher in the deceased group compared to the survivors and this 
was statistically significant (p = 0.008). The mortality rate was found to be higher in those 
without a hemodialysis catheter than in those with a catheter, and it was found to be 
statistically significant (23.8% compared to 50%) (p = 0.044). 33 (49.3%) of the patients 
were started on appropriate empirical antibiotics effective against MRSA, and 34 (50.7%) 
patients were not started on appropriate empirical antibiotics. It was observed that 
appropriate empiric antibiotics were started in 16 of 21 patients (76.2%) who underwent
dialysis through the hemodialysis catheter. In patients diagnosed with MRSA-associated 
BSI, 21 of 25 patients (84%) who had sepsis at the time of bacteremia diagnosis died, and it 
was found to be statistically significant in terms of mortality (p=0.001). Likewise, all 14 
patients with in septic shock died, and mortality rate was found to be significantly higher 
(p=0.001). In deceased patients, RDW (54.8 vs. 47.3, p=0.001) and LDH (644.9 vs. 274.7, 
p=0.001) values were higher and albumin value was lower (2.5 vs. 2.9, p=0.001) at the time 
of diagnosis. It was found to be statistically significant. WBC and CRP values measured on 
the 3rd and 7th days of follow up in patients whose treatment was started were found to be 
higher in deceased patients compared to survivors, and this was found to be statistically 
significant (p<0.05). However, the difference between WBC and CRP values at the time of 
diagnosis was not statistically significant between the deceased and living groups. The 
average APACHE II, SOFA and Pitt bacteremia scores at the time of diagnosis were 
compared between the deceased and living patients included in the study; all three scores 
were calculated higher in the survivors than the deceased patients and were found to be 
statistically significant (p<0.001). APACHE II, PBS and SOFA scores were calculated 
according to the data on the date of diagnosis and were included in the ROC Curve analysis. 
According to the analysis results, the area under the curve was 0.875 in SOFA score, 0.850 
in APACHE II score and 0.820 in PBS, and no significant difference was detected between 
them.
Conclusion: Identifying and revealing the risk factors in the incidence and mortality 
of MRSA-BSI is important in terms of preventing the development of infection and early 
intervention. Patients' vital signs, comorbidities and laboratory values are the basic 
parameters used in predicting mortality. Age is an independent risk factor that cannot be 
changed. Scoring systems used to predict mortality give successful results, and the common 
components of these scoring systems are the patients' vital signs and levels of consciousness.
Keywords: APACHE II, bacteremia, MRSA, Pitt, SOFA