Ebeveyn çocuk ilişkisi bağlamında çocukların problemli teknoloji kullanımı ve anksiyete düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between children's problem use of technology and anxiety levels in the context of the parent child relationship
Yazar: ELİF KURBAN
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET NUR TUĞLUK
Yıldız Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Okul Öncesi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırmanın amacı, ebeveyn çocuk ilişkisi bağlamında çocukların 
problemli teknoloji kullanımı ve anksiyete düzeyleri arasındaki ilişkinin 
incelenmesidir. Bu araştırma 2022-2023 eğitim öğretim yılında Kocaeli ilinde bulunan 
resmi bağımsız anaokulları ve resmi ilkokulların içerisinde yer alan anasınıflarındaki 
48-72 aylık 315 çocuk ve ebeveynlerinden oluşmaktadır. Bu araştırma, nicel araştırma 
yöntemlerinden ilişkisel tarama modeline uygun olarak yürütülmüştür. Bu araştırmada 
seçkisiz örnekleme yöntemlerinden biri olan basit seçkisiz örnekleme kullanılmıştır. 
Araştırmada veri toplama aracı olarak araştırmacı tarafından hazırlanan "Genel Bilgi 
Formu" Aytaç, Çen ve Yüceol (2018) tarafından Türkçe'ye uyarlanan "Ebeveyn 
Çocuk İlişkisi Ölçeği" Konca, Akbulut ve Baltacı (2022) tarafından geliştirilen 
"Çocuklar İçin Problemli Teknoloji Kullanımı Ölçeği" ve Şahin (2020) tarafından 
Türkçe'ye uyarlanan "Okul Öncesi Çocuklarda Anksiyete (Kaygı) Ölçeği" 
kullanılmıştır. Elde edilen veriler SPSS 25 istatistik paket programı kullanılarak analiz 
edilmiştir. Verilerin analizinde Kolmogorov-Smirnov Testi, Bağımsız Gruplar T Testi, 
Mann Whitney U Testi, Kruskal Wallis-H Testi, Tek Yönlü Varyans Analizi 
(ANOVA), Levene Homojenlik Testi, Dunnet C Testi, Tukey Testi, Pearson 
Korelasyon Katsayısı, Spearman Brown Korelasyon Katsayısı ve Basit Doğrusal
Regresyon kullanılmıştır. Araştırmadan elde edilen sonuçlara göre; ebeveyn çocuk 
ilişkisi ebeveynin yaşı ve çocuk sayısına göre anlamlı düzeyde farklılık gösterirken 
ebeveynin cinsiyeti, eğitim düzeyi, çalışma durumu, hane gelir düzeyi, evdeki 
teknolojik alet sayısı, çocuğun teknolojik alet ile geçirdiği süre ve ebeveynin çocuğu 
ile geçirdiği süreye göre anlamlı düzeyde farklılık göstermemektedir. Çocukların 
problemli teknoloji kullanımı ebeveynin cinsiyeti, eğitim düzeyi, çocuk sayısı, 
çocuğun teknolojik alet ile geçirdiği süreye göre anlamlı düzeyde farklılık gösterirken 
ebeveynin yaşı, çalışma durumu, hane gelir düzeyi, evdeki teknolojik alet sayısı ve 
ebeveynin çocuğu ile geçirdiği süreye göre anlamlı düzeyde farklılık 
göstermemektedir. Çocukların anksiyete düzeyleri ebeveynin cinsiyeti, eğitim düzeyi, 
hane gelir düzeyi, çocuğun teknolojik alet ile geçirdiği süreye göre anlamlı düzeyde 
farklılık gösterirken ebeveynin yaşı, çalışma durumu, çocuk sayısı, evdeki teknolojik 
alet sayısı ve ebeveynin çocuğu ile geçirdiği süreye göre anlamlı düzeyde farklılık 
göstermemektedir. Ebeveyn çocuk ilişkisi ile çocukların problemli teknoloji kullanım 
düzeyleri arasında negatif yönlü, düşük ve anlamlı düzeyde bir ilişki olduğu ve 
çocukların problemli teknoloji kullanım düzeyleri ile anksiyete düzeyleri arasında 
pozitif yönlü orta ve anlamlı düzeyde bir ilişki olduğu görülmektedir. Ayrıca 
çocukların problemli teknoloji kullanım düzeyleri toplam puanlarının ebeveyn çocuk
ilişkisi toplam puanlarını anlamlı bir biçimde yordadığı görülmüştür.

Abstract:
The aim of this study is to examine the relationship between children's problematic 
technology use and anxiety levels in the context of parent-child relationship. This 
research consists of 315 children aged 48-72 months and their parents in the 
kindergartens located in the official independent kindergartens and official primary 
schools in Kocaeli in the 2022-2023 academic year. This research was carried out in 
accordance with the relational screening model, one of the quantitative research 
methods. Simple random sampling, which is one of the random sampling methods, 
was used in this study. "General Information Form" prepared by the researcher as a 
data collection tool in the research "Parent-Child Relationship Scale" adapted into 
Turkish by Aytaç, Çen and Yüceol (2018) "The Problematic Technology Use Scale 
for Children" developed by Konca, Akbulut and Baltacı (2022). and Şahin (2020) 
adapted the "Anxiety Scale in Preschool Children" into Turkish. The obtained data 
were analyzed using SPSS 25 statistical package program. In the analysis of data, 
Kolmogorov-Smirnov Test, Independent Groups T Test, Mann Whitney U Test, 
Kruskal Wallis-H Test, One-Way Analysis of Variance (ANOVA), Levene 
Homogeneity Test, Dunnet C Test, Tukey Test, Pearson Correlation Coefficient, 
Spearman Brown Correlation Coefficient and Simple Linear Regression was used. 
According to the results obtained from the research; While the parent-child 
relationship differs significantly according to the age of the parent and the number of 
children, it does not differ significantly according to the parent's gender, education 
level, employment status, household income level, the number of technological 
devices in the house, the time the child spends with the technological device and the 
time the parent spends with their child. While children's problematic technology use 
differs significantly according to the parent's gender, education level, number of 
children, and the time the child spends with the technological device, it does not differ 
significantly according to the age of the parent, working status, household income 
level, the number of technological devices in the house and the time the parent spends 
with their child. While the anxiety levels of children differ significantly according to 
the parent's gender, education level, household income level, and the time the child 
spends with the technological device, it does not differ significantly according to the 
age of the parent, working status, number of children, the number of technological 
devices in the house and the time spent by the parent with their child. It is seen that 
there is a negative, low and significant relationship between the parent-child 
relationship and children's problematic technology use levels, and there is a positive, 
moderate and significant relationship between children's problematic technology use 
levels and their anxiety levels. In addition, it was observed that the total scores of the 
problematic technology use levels of the children significantly predicted the total 
scores of the parent-child relationship.