İşitme cihazı kullanan erişkin bireylerde cope başa çıkma tutumlarını değerlendirme
Evaluating cope coping attitudes in hearing aids adults
Yazar: SENANUR AKTAŞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ BAHRİYE HORASANLI
KTO Karatay Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Odyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Kulak Burun ve Boğaz = Otorhinolaryngology (Ear-Nose-Throat)
Dizin: Başa çıkma = Coping ; Yetişkinler = Adults ; İletişim = Communication ; İşitme cihazları = Hearing aids ; İşitme kaybı = Hearing loss

Özet:
Günlük hayatta bireyler isteklerini ve ihtiyaçlarını iletişim kurarak ifade ederler. Bireyin çevresindekilerle iletişim kurmak için hem işitmesi hem de diyalog kurması gerekmektedir. İşitmekte zorluk çeken bir birey iletişim kurmakta da sıkıntı yaşamaktadır. İşitme kaybı günlük yaşantımızda sadece işitme ile ilgili problemleri değil, işitmenin dışında farklı sorunların da meydana gelmesine sebep olmaktadır.  Bu durumda işitme kaybının durdurulması ve ilerlememesi açısından işitme cihazı kullanımı gerekmektedir. İşitme cihazları, işitme kaybı yaşayan bireylerin karşılaştığı olumsuz etkileri düşürmek veya kabul edilebilir seviyede tutabilmek bunun yanı sıra topluma entegrasyonunu sağlamak için kullanılmaktadır. İşitme cihazları sesi yükseltmesi dışında duyulan seslerin doğal ve anlaşılabilir düzeyde olması gerekmektedir. İşitme cihazı kullanan bireylerde günlük hayatta birtakım sorunlar yaşanabilmektedir. İşitme cihazını kullanmakta güçlük çekme, toplumda cihaz kullanmak istememek gibi sorunlar mevcuttur. Bu sorunları detaylı incelemek adına bu tezde, işitme cihazı kullanan erişkin bireylerde cihaz kullanımının başa çıkma etkisini değerlendirme üzerinde durulmuştur. Katılımcıların Başa Çıkma Tutumları Ölçeği'nin alt boyutlarından aldıkları puanlar cinsiyet, yaş, eğitim düzeyi ve işitme kaybı dereceleri açısından karşılaştırılmıştır. Sonuçta, pozitif yeniden yorumlama ve gelişme ile madde kullanımı alt boyutlarının puanları açısından cinsiyet farkları; soruna odaklanma ve duyguları açığa vurma, aktif başa çıkma, dini olarak başa çıkma ve madde kullanımı alt boyutları açısından yaş grupları farkları saptanmıştır. Bunun yanında, farklı eğitim düzeylerine sahip katılımcıların pozitif yeniden yorumlama ve gelişme, soruna odaklanma ve duyguları açığa vurma, inkar, dini olarak başa çıkma, davranışsal olarak boş vermişlik, geri durmak ve duygusal sosyal destek kullanımı puanları birbirinden anlamlı düzeyde farklılaşmaktadır. Son olarak; hafif, orta, ileri ve çok hafif işitme kaybı derecesine sahip katılımcılardan oluşan gruplar arasında soruna odaklanma ve duyguları açığa vurma, inkar ve geri durmak alt boyutları puanları açısından anlamlı düzeyde fark bulunduğu görülmüştür.

Abstract:
Günlük hayatta bireyler isteklerini ve ihtiyaçlarını iletişim kurarak ifade ederler. Bireyin çevresindekilerle iletişim kurmak için hem işitmesi hem de diyalog kurması gerekmektedir. İşitmekte zorluk çeken bir birey iletişim kurmakta da sıkıntı yaşamaktadır. İşitme kaybı günlük yaşantımızda sadece işitme ile ilgili problemleri değil, işitmenin dışında farklı sorunların da meydana gelmesine sebep olmaktadır.  Bu durumda işitme kaybının durdurulması ve ilerlememesi açısından işitme cihazı kullanımı gerekmektedir. İşitme cihazları, işitme kaybı yaşayan bireylerin karşılaştığı olumsuz etkileri düşürmek veya kabul edilebilir seviyede tutabilmek bunun yanı sıra topluma entegrasyonunu sağlamak için kullanılmaktadır. İşitme cihazları sesi yükseltmesi dışında duyulan seslerin doğal ve anlaşılabilir düzeyde olması gerekmektedir. İşitme cihazı kullanan bireylerde günlük hayatta birtakım sorunlar yaşanabilmektedir. İşitme cihazını kullanmakta güçlük çekme, toplumda cihaz kullanmak istememek gibi sorunlar mevcuttur. Bu sorunları detaylı incelemek adına bu tezde, işitme cihazı kullanan erişkin bireylerde cihaz kullanımının başa çıkma etkisini değerlendirme üzerinde durulmuştur. Katılımcıların Başa Çıkma Tutumları Ölçeği'nin alt boyutlarından aldıkları puanlar cinsiyet, yaş, eğitim düzeyi ve işitme kaybı dereceleri açısından karşılaştırılmıştır. Sonuçta, pozitif yeniden yorumlama ve gelişme ile madde kullanımı alt boyutlarının puanları açısından cinsiyet farkları; soruna odaklanma ve duyguları açığa vurma, aktif başa çıkma, dini olarak başa çıkma ve madde kullanımı alt boyutları açısından yaş grupları farkları saptanmıştır. Bunun yanında, farklı eğitim düzeylerine sahip katılımcıların pozitif yeniden yorumlama ve gelişme, soruna odaklanma ve duyguları açığa vurma, inkar, dini olarak başa çıkma, davranışsal olarak boş vermişlik, geri durmak ve duygusal sosyal destek kullanımı puanları birbirinden anlamlı düzeyde farklılaşmaktadır. Son olarak; hafif, orta, ileri ve çok hafif işitme kaybı derecesine sahip katılımcılardan oluşan gruplar arasında soruna odaklanma ve duyguları açığa vurma, inkar ve geri durmak alt boyutları puanları açısından anlamlı düzeyde fark bulunduğu görülmüştür.