Çocukluk çağı akut lenfoblastik lösemi tedavi sonuçları: Tek merkez deneyimimiz
Acute lymphoblastic leukemia treatment outcomes in children: Single center experience
Yazar: SERAY ÖZTÜRK
Danışman: PROF. DR. DİLBER TALİA İLERİ
Ankara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Lenfositler = Lymphocytes ; Prekürsör hücreli lenfoblastik lösemi-lenfoma = Precursor cell lymphoblastic leukemia-lymphoma ; Prognoz = Prognosis ; Sağkalım = Survival ; Tedavi = Treatment ; Çocuklar = Children

Özet:
Amaç: Ülkemizde ve dünyada çocuk yaş grubunda en sık görülen malign hastalık akut lenfoblastik lösemidir (ALL). Bu çalışmada Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Hematoloji Bilim Dalı'nda izlenen, 1 Ocak 2006 – 31 Aralık 2020 tarihleri arasında ALL tanısı alan ve Children's Oncology Group protokolleri ile tedavi edilen, yaşları 0-18 yıl arasında değişen toplam 120 hastanın tedavi sonuçları değerlendirilmiştir. 
Gereç ve Yöntem: Çalışmaya dahil edilen hastaların demografik özellikleri, genel ve olaysız sağ kalımları ile prognoza etki eden faktörler değerlendirilmiştir. Çalışma verileri hasta dosyalarının retrospektif olarak incelenmesi ile elde edilmiştir.
Bulgular: Çalışmaya katılan hastalarda erkek (n:71) / kız (n: 49) oranı 1,44, ortalama tanı yaşı 5,8 ±4,3 yıl (19 gün-17 yaş 6 ay) olarak saptanmıştır. Hastaların en sık başvuru yakınmaları, ateş (%58,3), halsizlik (%38,3) ve kemik ağrısı (%30) iken ciltte döküntü yakınması ile başvuran üç (%2,5) hastanın ikisinde (%1,7) cilt biyopsisi ile lökemia kutis tespit edilmiştir. Hastaların tanı anında bakılan ortanca beyaz küre sayısı 9450/mm3 (950-600.000/mm3) saptanmıştır ve 98 (%81,7) hastada <50.000/ mm3, 22 (%18,3) hastada ≥50.000/ mm3 bulunmuştur. Tanı anında beyaz küre sayısı ile ekstamedüller tutulum, indüksion başarısızlığı, relaps ve mortalite arasındaki ilişki değerlendirilmiş, ≥50.000/ mm3 olan grupta ekstramedüller tutulum, relaps ve mortalite daha yüksek oranda saptanmıştır (sırasıyla p=0,009, p<0,001, p=0,002). Tanı anında ekstramedüller tutulumu olan 12 hasta (%10) olup, <1 yaş ve T-ALL tanılı hastalarda daha yüksek oranda esktramedüller tutulum saptanmıştır (sırasıyla p=0,009 ve p<0,001). Hastaların %93,2'sinda indüksiyon tedavisi sonunda morfolojik remisyon elde edilmiştir.  İndüksiyon başarısızlığı ise dört (%2,5) hastada görülmüştür. İndüksiyon tedavisi sonrası izlemde sekiz (%6,7) hasta izole kemik iliği, bir hastada (%0,84) izole santral sinir sistemi (SSS), iki hastada (%1,7) kemik iliği ve SSS olmak üzere toplam 11 hastada (%9,3) tanı tarihinden ortalama 26,8 ay sonra relaps gerçekleşmiştir. Relaps nedeniyle yedi (%5,8) hasta, t (9;22) pozitif olan iki hasta (%1,6) ve kronik eozinofilik lösemiden transforme ALL olan bir hasta olmak üzere toplam on (%8,3) hastaya hematopoietik kök hücre nakli (HKHN) yapılmıştır. İndüksiyon sırasında dört (%3,3) ve indüksiyon sonrasında dokuz (%7,5) olmak üzere toplam 13 (%10,8) hasta kaybedilmiştir. Mortalite nedeni kaybedilen hastaların 12'sinde (%92,3) enfeksiyondur. Tüm hastaların beş yıllık genel ve olaysız sağ kalımları sırasıyla %88,9 ve %84,7'dir. Tanı alt gruplarına göre karşılaştırıldığında en yüksek genel (%98,4) ve olaysız (%96,4) sağ kalım standart risk B-ALL hastalarında elde edilirken, infant ALL grubu en düşük genel (%40) ve olaysız (%20) sağ kalıma sahiptir. Tanı yaş <1 yaş, tanı anında beyaz küre sayısı ≥50.000/ mm3 ve relaps görülen hastaların mortalitesi daha yüksek saptanmıştır. 
Sonuç: Tedavi başarımızın en yüksek olduğu grup standart risk B-ALL hastaları olup, genel ve olaysız sağ kalımımız aynı protokolleri kullanan ana merkezlerin sonuçları ile benzer saptanmıştır. Ülkemizde bu protokolü kullanan az sayıda merkez bulunması nedeniyle çalışmamızın sonuçları ülkemizin verilerini yansıtmaktadır.

Anahtar kelimeler: Akut lenfoblastik lösemi, çocuk, genel sağ kalım, olaysız sağ kalım, prognostik faktörler, tanı beyaz küre sayısı

Abstract:
Objective: The most frequently observed malignant disease in the age group of children in our country and in the world is acute lymphocytic leukemia (ALL). In this study, the treatment results of 120 patients; who were followed up in the Department of Pediatric Hematology at the Ankara University School of Medicine, diagnosed with ALL between the dates 1 January 2006 – 31 December 2020, and treated with the protocols of the Children's Oncology Group, whose ages vary between 0-18 years; have been evaluated.
Materials and Methods: The demographic characteristics of patients that were included in the study, their overall and event-free survival rates, and the factors affecting prognosis have been assessed. The data of the study was obtained by retrospective review of the patient files.
Results: Among the patients that attended in the study, the number of male (n: 71) to female (n: 49) patients was seen to be 1.44, the average age of diagnosis was seen to be 5,8 ± 4,3 years (19 days-17 years and 6 months). Whereas the most recurrent complaints as which the patients consulted to the doctors were detected to be fever (58,3%), fatigue (38,3%), and bone pain (30%); by skin biopsy, leukemia cutis was detected in two (1,7%) of three (2,5%) patients, who consulted the doctors with the complaints of skin rashes. The median white blood cell count at the time of diagnosis of the patients was noted to be 9450/mm3 (950-600.000/mm3), and it was found to be <50.000/mm3 in 98 (81,7%) patients and ≥50.000/mm3 in 22 (18,3%) patients. The correlation between white blood cell count and extramedullary infiltration at the time of diagnosis, induction failure, relapse, and mortality has been evaluated; extramedullary infiltration, relapse, and mortality in the group in which the median white blood cell count was ≥50.000/ mm3 (p=0,009, p<0,001, p=0,002 respectively). While there were 12 patients (10%) with extramedullary infiltration at the time of diagnosis, a higher ratio of extramedullary infiltration was seen in patients who were aged <1 year and with T-ALL diagnosis (p=0.009 and p<0.001 respectively). The morphological remission was acquired at the end of the induction therapy in 93,2% of patients. As for the induction failure, it was observed in four (2,5%) patients. During the patient follow-up after the induction therapy, there occurred a relapse after 26,8 months on average in a total of 11 patients: eight (6,7%) patients with that of isolating bone marrow, one (0,84%) patient with that of isolating central nervous system (CNS), two (1,7%) patients with that of bone marrow and of CNS. A total of ten (8,3%) patients; seven (5,8%) patients due to a relapse, two patients with positive t (9;22), and one patient with ALL that was transformed from chronic eosinophilic leukemia; were performed with hematopoietic stem cell transplantation (HSCT). A total of 13 (10,8%) patients, four (3,3%) patients in the course of induction therapy and nine (7,5%) patients after induction therapy, were lost. 12 (92,3%) patients of the patients who were lost with the cause of mortality is infection. The five years of overall and event-free survival rates of all patients are 88,9% and 84,7% respectively. When it is to compare according to the diagnostic subgroups, whilst the highest overall (98,4%) and event-free (96,4%) survival were achieved in the standard risk is B-ALL patients, the infant ALL group had the lowest overall (40%) and event-free (20%) survival. The mortality rate appeared to be higher in the patients with the diagnosis age as <1 year, the patients with the white blood cell count at the time of diagnosis as ≥50.000/ mm3, and the patients who were detected a relapse.
Conclusion: The group where our treatment success is the highest appeared to be the standard risk B-ALL patients; in addition, the overall and event-free survival rates were observed to be similar to the main centers' results that used the same protocols. Given that there are few centers that use this protocol in our country, the results of our study reflect the data of our country.

Keywords: Acute lymphocytic leukemia, child, overall survival, event-free survival, prognostic factors, white blood cell count at the time of diagnosis.