Kronik hepatit c hastalarında sofosbuvir/ledipasvir ± ribavirin ile paritaprevir/ombitasvir/ritonavir ± dasabuvir ± ribavirin tedavilerinin etkinlik ve güvenilirliğinin karşılaştırılması
Comparison of the efficiency and reliability of sofosbuvir / ledipasvir ± ribavirine and paritaprevir / ombitasvir / ritonavir ± dasabuvir ± ribavirine in chronic hepatitis c patients
Yazar: TUĞBA TOK
Danışman: PROF. DR. ORHAN YILDIZ
Erciyes Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2019
Konu: Klinik Bakteriyoloji ve Enfeksiyon Hastalıkları = Clinical Microbiology and Infectious Diseases
Dizin: Antiviral ajanlar = Antiviral agents ; Hepatit = Hepatitis ; Hepatit C = Hepatitis C ; Ledipasvir = Ledipasvir ; Ribavirin = Ribavirin ; Ritonavir = Ritonavir ; Sofosbuvir = Sofosbuvir ; Virüsler = Viruses

Özet:
Giriş ve Amaç: Kronik hepatit C (KHC) enfeksiyonunun tedavisinde pegile interferon (Peg-IFN) ve ribavirin (RBV) uzun yıllar kullanılmıştır. Günümüzde yeni geliştirilen direkt etkili antiviral (DEA) ajanlar ile KHC tedavisinde %95'i aşan kalıcı virolojik yanıt oranlarına ulaşılmıştır. Bu çalışmada ülkemizde kullanım onayı alan Paritaprevir/ ritonavir/ Ombitasvir ± Dasabuvir (PTV/RTV/OBV ± DSV) ve Sofosbuvir/Ledipasvir (SOF/LDP) içeren tedavi rejimlerin etkinliğinin ve güvenirliğinin araştırılması amaçlanmıştır. 

Gereç ve Yöntem: Çalışma retrospektif olarak planlandı. 2016-2018 yılları arasında Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Anabilim Dalı KHC tanısı ile takip edilen, PTV/RTV/OBV±DSV±RBV  ve SOF+LDP±RBV tedavi kombinasyonlarını alan olgular çalışmaya dahil edildi. Hastalara Sosyal Güvenlik Kurumu Sağlık Uygulama Tebliği kuralları ve güncel rehberlere uygun olarak tedavi rejimlerinden birisi uygulandı. Hastaların tedavi öncesinde, tedavi sürecinde ve tedavi sonrasında biyokimyasal, moleküler parametrelerine bakıldı. Tedavi rejimleri ve hasta genotiplerine göre tedavi yanıtları karşılaştırıldı. Tedavi yan etkileri değerlendirildi. 

Bulgular: Çalışmaya toplam 112 hasta dahil edildi. Hastaların 10'u genotip 1a, 71'i genotip 1b, 31'i genotip 4 idi. 30 hastaya SOF / LDP ± RBV rejimi; 82 hastaya da PTV / RTV / OBV ± DSV ± RBV rejimi verildi. Genotip 1 ve 4 hastalarda her iki tedavi rejimi arasında etkinlik açısından anlamlı fark saptanmadı (p>0,9999). PTV/RTV/OBV ± DSV ± RBV tedavi grubunda %100 KVY elde edildi. SOF /LDP ± RBV tedavi grubunda %96.6 KVY elde edildi. Tedavi altında hastaların aspartat aminotrensferaz (AST) ve alanin aminotransferaz (ALT) değerlerinde anlamlı düşme saptandı. Hastaların %15.9'unda tedavi kesmeyi gerektirmeyecek yan etkiler gözlendi. Yan etkiler nedeniyle PTV/RTV/OBV + DSV tedavisi alan bir olguda tedavinin kesildiği görüldü. Her iki tedavi de iyi tolere edildi ve güvenilir bulundu. 

Sonuç: Kronik hepatit C hastalarında, PTV/RTV/OBV ± DSV ve SOF/LDP tedavileri, etkin ve güvenilir tedaviler olup yüksek KVY oranlarına sahiptirler. 

Anahtar kelimeler: Kronik hepatit C enfeksiyonu, paritaprevir/ ritonavir/ ombitasvir+dasabuvir, sofosbuvir/ledipasvir, kalıcı virolojik yanıt.

Abstract:
Introductıon and Aim: Pegylated interferon (Peg-IFN) and ribavirin have been used for many years in the treatment of chronic hepatitis C (CHC) infection. Recently, CHC has led to the development of new direct acting antiviral agents (DAA) and the achievement of sustained virologic response (SVR) in excess of 95%. The aim of our study is to investigate the efficacy and safety of regimens after the treatment of CHC with paritaprevir / ritonavir / ombitasvir + dasabuvir (PTV / RTV / OBV + DSV) and sofosbuvir / ledipasvir (SOF / LDP) regimens in our clinic. 

Materials and Methods: The study was designed retrospectively. Patients who get PTV/RTV/OBV±DSV or SOF±LDP treatments in the Department of Infectious Diseases and Gastroenterology of  Erciyes  University Medical Faculty between in the years of 2016-2018 were included in our study. The diagnosis of CHC was made by serological and molecular examinations. Biochemical and molecular parameters of patients were evaluated before, during and after treatment. Treatment responses were compared according to treatment regimens and genotypes. Side effects were evaluated. 

Results: 112 patients were included in the study. 10 of the patients were genotype 1a, 71 were genotype 1b, 31 were genotype 4. 30 of the patients were treated with SOF/LDP ± RBV regimen and ; 82 of the patients were treated with PTV/RTV/OBV ± DSV±RBV regimen There was no significant difference in efficacy between the two treatment regimens in genotype 1 and 4 patients (p>0,9999). SVR was obtained 100% and  96.6% in  the PTV/RTV /OBV ± DSV ± RBV and SOF/LDP ± RBV treatment group, respectively (p: 0,268). A significant decrease in aspartat aminotrensferaz (AST) and alanin aminotransferaz (ALT) values was detected in patients under treatment. Tolerable side effects were seen in 15.9% of patients. Only one patient were discontinued the treatment because of the side effect in the PTV / RTV /OBV + DSV group.  The treatment was well tolerated and found to be safe. 

Conclusıon: PTV/RTV/OBV±DSV and SOF/LDP treatments are effective and reliable treatments today and have high SVR rates ın patients with KHC.

Key Words: Chronic hepatitis C, paritaprevir/ritonavir/ombitasvir+dasabuvir, ledipasvir/sofosbuvir, sustained virologic response