Ergenlerde internet bağımlılığı ile algılanan duygusal istismar ve iyi oluş arasındaki yordayıcı ilişkiler
Predictive relationships between internet addiction and perceived emonational abuse and well-being in adolescents
Yazar: ESRA KAĞNICI
Danışman: PROF. DR. ZELİHA TRAŞ
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Ergenler = Adolescents ; Lise öğrencileri = High schools students ; Teknolojik bağımlılık = Technological dependence ; İnternet = Internet ; İnternet bağımlılığı = Internet addiction ; İnternet kullanımı = Internet use

Özet:
Bu araştırmada ergenlerin internet bağımlılığı düzeyleri ile algılanan duygusal istismar ve iyi oluşları arasındaki yordayıcı ilişkilerin incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmada ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırma grubu, çeşitli ortaöğretim kurumlarında 9. ve 10. sınıflarda öğrenim gören lise öğrencilerinden oluşmuştur. Araştırma grubu, basit tesadüfi (yansız örnekleme) örnekleme yöntemi ile seçilmiştir. Araştırmaya 271 kız (%55,1) ve 221 erkek (%44,9) olmak üzere toplam 492 lise öğrencisi katılmıştır. Araştırmada verileri toplamak amacıyla Young İnternet Bağımlılığı Testi Kısa Formu, Ergenler için Algılanan Duygusal/Psikolojik İstismar Ölçeği Kısa Formu-II, Ergenler İçin Beş Boyutlu İyi Oluş Modeli (EPOCH) Ölçeği ve araştırmacı tarafından hazırlanan Kişisel Bilgi Formu kullanılmıştır. Araştırmada, bağımsız örneklem t testi, One Way Anova, Pearson Korelasyon Katsayısı ve çoklu doğrusal regresyon analiz teknikleri kullanılmıştır. Araştırma sonucunda cinsiyet değişkenine göre ergenlerin internet bağımlılığı puan ortalamalarında anlamlı fark bulunmamıştır. Sınıf düzeyi değişkenine göre ergenlerin internet bağımlılığı puan ortalamaları 10. sınıfta öğrenim gören ergenler lehine anlamlı düzeyde farklılaşmıştır. Hafta içi günlük ortalama 6-8 saat internet kullanan ergenlerin internet bağımlılık puan ortalamaları interneti günlük ortalama 0-2 saat, 2-4 saat, 4-6 saat ve 10 saat üzeri kullanan ergenlerin puan ortalamalarından anlamlı düzeyde farklılaşmaktadır. Hafta sonu günlük ortalama 10 saat ve üzeri internet kullanan ergenlerin internet bağımlılık puan ortalamaları interneti günlük 0-2 saat, 2-4 saat, 4-6 saat, 6-8 saat kullanan ergenlerin puan ortalamalarından anlamlı düzeyde farklılaşmaktadır. İnterneti oyun amaçlı kullanan ergenlerin internet bağımlılık puan ortalamaları sosyal paylaşım amaçlı, bilgi edinme amaçlı, eğlence amaçlı ve iletişim amaçlı kullanan ergenlerin puan ortalamalarından anlamlı düzeyde farklılaşmaktadır. Ergenlerin internet bağımlılığı puan ortalamaları uyku düzenini etkileme durumuna göre anlamlı düzeyde farklılaşmaktadır. İnternet kullanımının uyku düzenini etkilediği ergenlerin internet bağımlılık puan ortalamaları internet kullanımının uyku düzenini etkilemediği ve internet kullanımının uyku düzenini bazen etkilediği ergenlerden anlamlı düzeyde daha yüksektir. Ergenlerin internet bağımlılığı puan ortalamaları ile anneden algılanan duygusal istismar ve babadan algılanan duygusal istismar puan ortalamaları arasında pozitif yönde orta düzeyde anlamlı ilişki bulunmuştur. İnternet bağımlılığı puan ortalamaları ile iyi oluş puan ortalamaları arasında da negatif yönde orta düzeyde anlamlı düzeyde ilişki bulunmuştur. Ergenlerin internet bağımlılığı ölçeğinden elde edilen toplam puanın anneden algılanan duygusal istismar düzeyi ve babadan algılanan duygusal istismar düzeyi ile iyi oluş düzeyini anlamlı şekilde toplam varyansın %17' sini yordamaktadır.

Abstract:
In this study, it was aimed to investigate the predictive relationships between adolescents' internet addiction levels and perceived emotional abuse and well-being. Relational screening model was used in the research. The research group consisted of high school students studying in 9th and 10th grades in various secondary education institutions. The research group was selected by simple random (unbiased sampling) sampling method. A total of 492 high school students, 271 girls (55.1%) and 221 boys (44.9%), participated in the study. In order to collect data in the study, Young Internet Addiction Test Short Form, Perceived Emotional / Psychological Abuse Scale for Adolescents-II, Five-Dimensional Well-Being Model for Adolescents (EPOCH) Scale and Personal Information Form prepared by the researcher were used. In the study, independent sample t test, One Way Anova, Pearson Correlation Coefficient and multiple linear regression analysis techniques were used. As a result of the research, no significant difference was found in the average scores of adolescents' internet addiction according to gender. According to the class level variable, the mean scores of adolescents' internet addiction differed significantly in favor of adolescents studying in the 10th grade. The average of Internet addiction scores of adolescents who use the internet for 6-8 hours daily on weekdays differs significantly from the average scores of adolescents who use the internet on average 0-2 hours, 2-4 hours, 4-6 hours and over 10 hours. Internet addiction score averages of adolescents who use the internet for an average of 10 hours or more per day on the weekend differ significantly from the mean scores of adolescents who use the internet 0-2 hours, 2-4 hours, 4-6 hours, 6-8 hours daily. Internet addiction score averages of adolescents who use the Internet for gaming purposes differ significantly from the mean scores of adolescents who use it for social sharing, informational purposes, and entertainment and communication purposes. Internet addiction score averages of adolescents differ significantly according to their effect on sleep patterns. Internet addiction score averages of adolescents whose internet use affects sleep patterns are significantly higher than adolescents where internet use does not affect sleep patterns and internet use sometimes affects sleep patterns. A moderately significant positive correlation was found between the mean scores of adolescents' internet addiction and emotional abuse perceived from the mother and emotional abuse perceived from the father. A moderately significant level of negative correlation was found between Internet addiction mean scores and well-being mean scores. The level of emotional abuse perceived from the mother and the level of emotional abuse perceived by the father significantly predicts 17% of the total variance.