Su stresinin bazı palmiye türü tohumlarının çimlenmesi üzerine etkisi
Effect of water stress on germination of some palm species seeds
Yazar: HAWA HABIB DINI HAWA HABIB DINI
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ BORA İMAL
Çankırı Karatekin Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Orman Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Silvikültür Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Ormancılık ve Orman Mühendisliği = Forestry and Forest Engineering
Dizin: Palmiye = Palm ; Su stresi = Water stress ; Tohum çimlenmesi = Seed germination ; Çimlenme = Germination

Özet:
Bu çalışmada Washingtonia filifera, Phoenix theophrasti türleri ile Phoenix dactylifera türünün farklı orijinlerinde tohumların su stresi altındaki çimlenme tepkimeleri araştırılmıştır. Bu amaçla önce tohumların bazı morfolojik özellikleri (çap, boy, 1000 dane ağırlığı) ve rutubet yüzdeleri tespit edilmiştir. Daha sonra PEG-6000 çözeltisi kullanarak farklı su stresi sevilerinde (Kontrol, -0,2, -0,4, -0,6, -0,8 MPa) çimlendirme testleri gerçekleştirilmiştir. Çimlendirme testleri İnkübatörde 25°C sıcaklıkta 48 gün sürede tamamlanmıştır. Testler öncesinde tohumlarda yüzey sterilizasyonu yapılmıştır. Çimlendirme testleri sonrasında tohumların çimlenme yüzdeleri (ÇY) ve ortalama çimlenme süreleri (OÇS) hesaplanmıştır. Çalışma sonunda su stresi seviyesi arttıkça ÇY değerlerinde düşüş (OÇS) değerlerinde artış gözlemlenmiştir. Ayrıca bu değerler bakımından türler arasında önemli farklılıkların olduğu istatistiksel olarak da ispat edilmiştir. Buna göre Phoenix dactylifera türü Nabi sultan orijini -0,4MPa su stresi seviyesinde %92,5, Harissa orijini %89,5'lik bir (ÇY) göstererek Washingtonia filifera türüne göre kuraklığa daha dayanıklı tespit edilmiştir. -0,6 su stresi seviyesinde (ÇY) değerlerinde türlerde kırılma noktası olmuş -0,8MPa su stresi seviyesinde ise tüm türlerde çok düşük (ÇY) değerleri elde edilmiştir. Çalışmada stres sevilerine göre palmiye türlerinde (OÇS) 22,9 ile 41,1 gün arasında değişmiştir. Ayrıca Phoenix theophrasti türünde tüm su stresi seviyelerinde herhangi çir çimlenme değeri elde edilememiştir. Bu durum tohumun biotik ve abiotik bir etmene maruz kaldığı ya da uygun koşullar altında saklanmaması ile açıklanabilir. Bu çalışmada, kuraklığa daha dayanıklı olduğu tespit edilen türlerin kurak ve yarı kurak alanlardaki bitkilendirme çalışmalarında kullanılması başarıyı arttırabilir.

Abstract:
In this study, germination reactions of seeds under water stress in different origins of Washingtonia filifera, Phoenix theophrasti and Phoenix dactylifera were investigated. For this purpose, first of all, some morphological characteristics (diameter, length, and the thousand grain weight) and moisture percentages of the seeds were determined. Then, germination tests were performed at different water stress levels (Control, -0, 2, -0, 4, -0, 6, -0, 8 MPa) using PEG-6000 solution. Germination tests were completed in an incubator at 25°C in 48 days. Before the tests, the surface sterilization was used on seeds. After the germination tests, the germination percentages (GP) and mean germination times (MGT) of the seeds were calculated. At the end of the study, as the water stress level increased, a decrease in (GP) values and an increase in (MGT) values were observed. It has also been statistically proven that there are significant differences between species in terms of these values.  Accordingly, the Nabi sultan and Harissa origins of Phoenix dactylifera species were found to be more drought resistant than Washingtonia filifera species, showing 92,5% and 89.5% GP at -0,4MPa water stress level. The -0, 6 MPa water stress level was found as the breaking point for the species (GP) values, and at the -0, 8 MPa water stress level, very low germination values were obtained in all species. In the study, according to the stress levels, the (MGT) in palm species ranged from 22, 9 to 41, 1 days. In addition, no germination values were obtained in Phoenix theophrasti at all water stress levels. This situation can be explained by the fact that the seed is exposed to a biotic and abiotic factor or is not stored under appropriate conditions. According to the results of this study, the use of the species that were found to be more resistant to drought in planting studies in arid and semi-arid areas may increase the success.