Animasyonlarda Nazizm ve faşizm sembollerinin "Avatar: Son Havabükücü" animasyonu üzerinden incelenmesi
Examination of Nazism and fascism symbols in animation through "Avatar: The Last Airbender" animation
Yazar: ECE ÇELENK
Danışman: PROF. DR. NAZLI EDA NOYAN CELAYİR
Bahçeşehir Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İletişim Tasarımı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Sahne ve Görüntü Sanatları = Performing and Visual Arts
Dizin: Animasyon filmler = Animation movies ; Avatar = Avatar ; Canlandırma = Animation ; Faşizm = Fascism ; Gösterge bilim = Semiotics ; Nazizm = Nazism ; Semboller = Symbols ; Son Hava Bükücü = Last Airbender

Özet:
Faşizm ve Nazizm'in yükselişiyle meydana gelen ve son yüzyılı şekillendiren en büyük olaylardan biri olan 2. Dünya Savaşı, tarihteki tüm etkileyici olaylar gibi grafik tasarım, sinema, animasyon gibi çeşitli sanat dallarını etkilemiş, günümüzde hala kullanılan sembollerin ve imgelemlerin oluşmasına yol açmıştır. Faşizm ve Nazizm, dönemin en etkileyici ve en çok iz bırakan ideolojileri arasında olup, güçlü görsel dile sahip propagandaları sebebi ile günümüze çok keskin bir imgeleme bırakmışlardır. Bu imgeleme bazen açıkça sanatta kullanılırken bazen alt metin olarak karşımıza çıkmaktadır.
Özellikle küçük yaştaki çocuklara yönelik yapılan animasyonlarda iyi-kötü gibi keskin ayrımlar yapılırken tekrar eden renk ve sembollere başvurulabilmektedir. Bu semboller, sıklıkla dönemin belirleyici unsurlarına göre değişiklik göstermektedir. Peki, son yüzyılı en çok şekillendiren olaylardan olan 2. Dünya Savaşı ve savaşın başrolündeki iki ideoloji olan faşizm ve Nazizm'in sembollerinin animasyonlardaki yeri nedir? Her zaman açıkça vurgulanmayan bu semboller nelerdir, karakter ve mekân tasarımı gibi öğeleri ne ölçüde etkilemektedir? Kullanılan renk ve ikonlar yalnızca bu ideolojilere ait olmasa da bunlar ile özleşmişlerdir. Peki, hangi durumlarda bu renk ve ikonlar faşizm ve Nazizm sembolü kabul edilebilir? Senaryonun yanı sıra, görsel dile bu ideolojilerin etkileri nelerdir? Bu tez, bu soruların yanıtlarının verilmesi için Avatar: Son Havabükücü animasyonu ve bu animasyonun evreni üzerinden yapılacak olan analiz ile Nazizm ve faşizmin etkilerinin animasyonlarda alt metin olarak yerini araştırmaktadır. Avatar: Son Havabükücü animasyonunda kompozisyon, kamera gibi tasarım öğeleri üzerinden görsel imgeleri ile Nazizm İradenin Zaferi filmi ile Faşizmi ise serinin hikayesi üzerinden fütürizm akımı ile benzerlikleri üzerinden incelenecektir. Bu analizin yapılmasında göstergebilim ve ikonografiden faydalanılacaktır.

Anahtar Kelimeler: İdeoloji, Animasyon, Sembol ve Göstergebilim, Avatar: Son Havabükücü

Abstract:
World War II, which occurred with the rise of Fascism and Nazism and was one of the major events that shaped the last century, affected various branches of art just as graphic design, cinema, and animation, like all major events in history. It led to the formation of symbols and imagery that are still used today. Fascism and Nazism were among the most influential and influential ideologies of their time, and these ideologies left very sharp imagery to the present day due to their propaganda with strong visual language. While this imagery may explicitly be used in art, sometimes it appears as a subtext.
Especially in animations made for young children, repetitive colours and symbols may be used when making sharp distinctions such as good and evil. These symbols often vary according to the defining elements of the period. So, what is the place of the symbols of World War II, one of the most shaping events of the last century, and the two leading ideologies of the war, fascism, and Nazism, in animations? What are these symbols, which are not always explicitly emphasized, and to what extent do they influence elements such as character and space design? The colours and icons used do not belong exclusively to these ideologies but are associated with them. In which cases can these colours and icons be considered symbols of fascism and Nazism? What are the effects of these ideologies on the visual language as well as the script? In order to answer these questions, this thesis analyzes Avatar: The Last Airbender animation and its universe to answer these questions this thesis investigates the effects of Nazism and fascism as subtext in animations. Semiotics and iconography methods will be utilized in this analysis.

Keywords: Ideology, Animation, Symbol and Semiotics, Avatar: The Last Airbender