Kolaylaştırıcı okul yapısı ile öğretmenlerin mesleki eşitlik algısı arasındaki ilişki
The relationship between facilitative school structure and teachers' perception of professional equality
Yazar: ZEYNEP TRABZONLUOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. TANER ATMACA
Düzce Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Branş dışı öğretmenler = Teachers from other branches ; Lise öğretmenleri = High schools teachers ; Okul müdürleri =   ; Okul öncesi öğretmenler = Preschool teachers ; Ortaokul öğretmenleri = Secondary school teachers ; Rehber öğretmenler = Guidance teacher ; Sınıf öğretmenleri = Class teachers

Özet:
Bu araştırmanın amacı öğretmenlerin kolaylaştırıcı okul yapısı ile mesleki eşitlik algısı arasındaki ilişkiyi incelemektir. Araştırmanın evrenini 2022-2023 yılları arasında Düzce ilinde görev yapan öğretmenler oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemi kolay örnekleme yolu ile belirlenmiş olup, araştırma çeşitli kademelerde görev yapan 300 öğretmenden alınan veriler analiz edilerek gerçekleştirilmiştir. Çalışmada nicel araştırma modellerinden biri olan ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırma kapsamında veriler, Kolaylaştırıcı Okul Yapısı Ölçeği (KOYÖ), Mesleki Eşitlik Ölçeği (MEÖ) ve kişisel bilgi formu ile toplanmıştır. Araştırma verilerinin analizinde SPSS 25,0 programı kullanılmıştır. Elde edilen veriler normal dağılım varsayımlarını sağladığından, parametrik test grubu içinde yer alan bağımsız gruplar için t-testi, tek yönlü ANOVA, Pearson korelasyon analizi ve regresyon testinden yararlanılmıştır.
Yapılan analizler sonucuna göre cinsiyet değişkeninin kolaylaştırıcı okul yapısı ve mesleki eşitlik algısının hiçbir alt boyutta farklılaşmadığı görülmüştür. Eğitim düzeyi değişkenine göre, sadece mesleki eşitlik algısının ikinci alt boyutu olan "değerlendirme" alt boyutunda düşük düzeyde anlamlı farklılık söz konusudur. Sendikaya üye olma durumu incelendiğinde kolaylaştırıcı okul yapısının alt boyutlarının her ikisinde düşük düzeyde anlamlı bir fark tespit edilmiştir. Mesleki eşitlik algısının hiçbir alt boyutunda farklılığa rastlanmamıştır. Sendikaya üye olma durumu kolaylaştırıcı okul yapısı algısını etkilemektedir. Kadro türü değişkeni incelendiğinde, sadece mesleki eşitlik algısı ölçeğinin dördündü alt boyutu olan "branş" alt boyutunda düşük düzeyde anlamlı fark bulunmaktadır. 
Kolaylaştırıcı okul yapısı ve mesleki eşitlik algısının okul yapısı değişkeni ile arasındaki farkı gösteren ANOVA testi sonucuna göre mesleki eşitlik algısı arasında anlamlı farklılık olduğu görülmektedir. Mesleki kıdem değişkenine göre uzun yıllar meslekte görev yapan öğretmenlerin kolaylaştırıcı okul yapısı algısının daha yüksek tespit edilmiştir ve mesleki eşitlik algısının "iş birliği" alt boyutunda anlamlı farklılık görülmektedir. Araştırma sonucuna göre öğretmen sayısı az olan okullarda mesleki eşitlik algısı daha yüksek görülmektedir. 
Okul yöneticisinin yönetsel tutumuna göre farklılığı gösteren ANOVA sonuçları incelendiğinde, kolaylaştırıcı okul yapısı ve mesleki eşitlik algısı ölçeklerinin tüm alt boyutlarında anlamlı farklılık tespit edilmiştir. Okul müdürünün demokratik yönetim becerisi sergilemesi kolaylaştırıcı okul yapısı ve mesleki eşitlik algısında anlamlı farklılık meydana getirmektedir. Araştırmada yapılan Pearson Korelasyon Analizi sonucuna göre kolaylaştırıcı okul yapısı ile mesleki eşitlik algısının tüm alt boyutları arasında pozitif yönlü istatistiksel olarak anlamlı ve orta düzeyde bir ilişki tespit edilmiştir. Mesleki eşitlik algısının tüm alt boyutları ile engelleyici bürokrasi arasında negatif yönlü istatistiksel olarak anlamlı ve orta düzeyde bir ilişki görülmüştür. Çoklu regresyon analiz sonucuna göre, kolaylaştırıcı okul yapısında meydana gelen bir birimlik artış mesleki eşitlik algısında 10,947 birimlik artış meydana getirmektedir.

Abstract:
The purpose of this study is to examine the relationship between teachers' perceptions of facilitative school structure and professional equality. The population of the study consists of teachers working in Düzce province between 2022-2023. The sample of the study was determined by convenience sampling and the research was carried out by analyzing the data obtained from 300 teachers working at various levels. Relational survey model, one of the quantitative research models, was used in the study. Within the scope of the study, data were collected using the Facilitative School Structure Scale (FSS), the Professional Equity Scale (PEES) and a personal information form. SPSS 25.0 program was used to analyze the research data. Since the data obtained met the assumptions of normal distribution, t-test for independent groups, one-way ANOVA, Pearson correlation analysis and regression test were used in the parametric test group.
	According to the results of the analyses, it was seen that the gender variable did not differentiate in any sub-dimension of the perception of facilitative school structure and professional equality. According to the education level variable, there is a low-level significant difference only in the "evaluation" sub-dimension, which is the second sub-dimension of the perception of professional equality. When union membership status was analyzed, a low-level significant difference was found in both sub-dimensions of facilitative school structure. No difference was found in any sub-dimension of the perception of professional equality. Being a union member affects the perception of facilitative school structure. When the cadre type variable is examined, there is a low-level significant difference only in the fourth sub-dimension of the perception of professional equality scale, "branch" sub-dimension.
	According to the ANOVA test result showing the difference between the perception of facilitative school structure and professional equality with the school structure variable, there is a significant difference between the perception of professional equality. According to the professional seniority variable, teachers who have been working in the profession for many years have a higher perception of facilitative school structure and there is a significant difference in the "cooperation" sub-dimension of professional equity perception. According to the results of the research, the perception of professional equality is higher in schools with fewer teachers.
	When the ANOVA results showing the difference according to the managerial attitude of the school administrator were examined, a significant difference was found in all sub-dimensions of the facilitative school structure and perception of professional equality scales. The school principal's democratic management skills create a significant difference in facilitative school structure and perception of professional equality. According to the results of Pearson Correlation Analysis, a positive, statistically significant and moderate relationship was found between facilitative school structure and all sub-dimensions of perception of professional equity. There was a negative, statistically significant and moderate relationship between all sub-dimensions of professional equity perception and obstructive bureaucracy. According to the results of multiple regression analysis, a one-unit increase in facilitative school structure leads to a 10.947-unit increase in the perception of professional equity.