Türkiye'de ham petrol fiyatlarıyla döviz kuru arasındaki ilişki: Ampirik bir analiz
The relationship between crude oil prices and exchange rate in Turkey: An empirical analysis
Yazar: SİDRE GÜL BİGE GÖCEKLİ
Danışman: DOÇ. DR. OSMAN PEKER
Adnan Menderes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Döviz kuru = Exchange rate ; Fiyat = Price ; Fiyat artışı = Price inerease ; Fiyat hareketi = Price movement ; Fiyatlandırma = Pricing ; Ham petrol = Crude oil ; Ham petrol = Crude oil ; Petrol = Petroleum ; Zaman serileri = Time series ; Zaman serileri analizi = Time series analysis

Özet:
1973'te tüm dünya ekonomisini sarsan birinci petrol krizinden sonra herkesin
ilgisi petrol fiyatlarına yöneldi. Sonraki süreçte, petrol fiyatlarındaki değişimler
yakından takip edilmeye ve makroekonomik değişkenler üzerindeki etkileri
araştırılmaya başlandı. Bugün itibariyle konuya ilişkin önemli bir literatürün olduğu
söylenebilir.
Ham petrol fiyatları Amerikan doları üzerinden belirlendiği için, petrol
fiyatlarındaki değişmeler, ülkelerin döviz kurunu doğrudan etkilemektedir. Bu
süreçte petrol fiyatlarının değişimi üzerindeki araştırmalar özellikle döviz kuru
üzerine odaklanmıştır. Bugüne kadar yapılmış petrol fiyatlarının döviz kuru
üzerindeki etkisini araştıran çalışmalar gösteriyor ki, petrol fiyatlarındaki artış
genellikle petrol ithal eden ülkelerde doların değer kaybetmesine, petrol ihraç eden
ülkelerde ise değerlenmesine neden olmaktadır. Bugünlerdeki petrol fiyatları ve
döviz kurunu takip ettiğimizde Türkiye'de de literatürde saptanan genel sonuca
benzer bir eğilim görmekteyiz.
Bu çalışmada, ham petrol fiyatlarıyla dolar kuru arasındaki ilişki, 2001:01-
2015:02 dönemi 3 aylık verileriyle Türkiye için analiz edilecektir. Zaman serisi
yöntemlerinin kullanılacağı çalışmada beklentimiz, söz konusu değişkenler arasında
asimetrik bir ilişkinin olacağı yönündedir.

Abstract:
After the first oil shock in 1973 which shook the world economy, the attention
of everyone turned to the oil prices. Changes in oil prices began to be followed
closely, and its effects over macroeconomic variables started to be researched.
Today, there is an important literature about this subject.
Because the pricing of crude oil is made in American dollars internationally,
changes in oil price directly affect the exchange rates of the countries. This point
especially led the researches about the effects of oil price changes to focus on its
effects over exchange rates. The studies about the effects of oil price on exchange
rate shows that in general, oil price increase leads dollar to appreciate in oilexporting countries and to depreciate in oil-importing countries. When we follow
the price of the crude oil and exchange rate of the dollar nowadays, we see a pattern
not so different from the general conclusion of the literature about the relationship
between oil price and exchange rate in Turkey.
In this study, the relationship between the crude oil price and exchange rate
of dollar in Turkey will be analyzed for the period of 2001:01-2015:02 via 3 monthly
data. Our expectation from this study, in which the time series methods will be used,
is that the results to be in line with earlier studies which point to an asymmetrical
relationship between oil price and exchange rate.