Takayasu artriti'nde göz bulguları ve oküler dolaşımın değerlendirilmesi
Ocular findings and ocular blood flow changes in takayasu arteritis
Yazar: FEHİM ESEN
Danışman: PROF. DR. HALUK KAZOKOĞLU
Marmara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Göz Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2015
Konu: Göz Hastalıkları = Eye Diseases ; Romatoloji = Rheumatology
Dizin: Artrit = Arthritis ; Doppler kan akım ölçeri = Doppler blood flow velocity ; Göz = Eye ; Göz = Eye ; Göz dibi =   ; Kan akış hızı = Blood flow velocity ; Retina hastalıkları = Retinal diseases ; Takayasu arteriti = Takayasu arteritis ; Takayasu arteriti = Takayasu arteritis ; Ultrasonografi-doppler = Ultrasonography-doppler

Özet:
Amaç: Takayasu arteriti hastalarında oküler dolaşımdaki bozukluklara veya kullanılan ilaçlara bağlı olarak çeşitli göz komplikasyonları gelişebilmektedir. Bu çalışmanın amacı romatoloji kliniğinde takipli Takayasu arteriti hastalarında oküler komplikasyon durumu ile oküler kan akımı parametrelerini değerlendirmek ve bu parametreler ile klinik bulgular arasındaki ilişkiyi tanımlamaktır.
Gereç ve Yöntemler: Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi, Romatoloji Bilim Dalı'nda takipli 65 Takayasu arteriti hastası (60 kadın, 5 erkek, ortalama yaş: 41.8 ±12.9) ve 51 (50 kadın, 1 erkek, ortalama yaş: 37.4 ±12.9) sağlıklı gönüllü çalışmamıza katıldı. Çalışma kapsamında tüm katılımcılara detaylı bir göz muayenesi, optik koherens tomografi (OKT) ile maküla, retina sinir lifi tabakası analizi ve cihazın EDI-OKT modunda koroid görüntülemesi yapıldı. Koroid kalınlığı değerlendirilebilmesi için retina pigment epitelinin dış sınırı ile skleral hiperreflektif bantın iç sınırı arasındaki mesafe manuel olarak ölçüldü. Hastaların sağ gözlerinde renkli Doppler ultrasonografi ile oftalmik arter ve santral retinal arter kan akım parametreleri değerlendirildi. Hastaların göz muayenesine yönlendirildikleri son romatoloji muayenelerindeki kan basıncı ölçümleri, hastalık süreleri istatistiksel analizler için kullanıldı. Hastalık süreleri ile yukarıda belirtilen ölçüm ve muayene bulguları arasında ilişki olup olmadığı incelendi.
Bulgular: Hastalarda en sık izlenen oküler komplikasyon hipertansif retinopati (%33.9) olarak saptandı. Dört hastada (%6.2) Takayasu retinopatisi ile uyumlu bulgular izlendi. 13 gözde (%10) posteriyor subkapsüler katarakt saptandı ve 7  gözün psödofakik olduğu izlendi. Hiçbir hastada iskemik neovasküler komplikasyonlara bağlı görme azalması izlenmedi. Takayasu arteriti ile sağlıklı kontroller arasından santral maküla kalınlığı, fovea hacmi, retina sinir lifi tabakası kalınlığı ve subfoveal koroid kalınlığı açısından istatistiksel anlamlı farklılık izlenmedi. Takayasu arteriti hastalarının Doppler ile yapılan kan akımı analizlerinde rezistivite indeksinin oftalmik arterde (0.75 vs. 0.66, p=0.002) ve santral retinal arterde (0.75 vs. 0.67, p=0.001) daha yüksek olduğu izlendi. Hipertansif retinopati gelişen hastaların hastalık süreleri geçirmeyen hastalara kıyasla anlamlı olarak daha uzun bulunurken (7.9 yıl vs. 4.7 yıl, p=0.016), üst ekstemite kan basınçları arasında anlamlı bir fark saptanmadı. Radiyal arterede nabızsızlık bulgusu olan hastaların aynı gözlerindeki oftalmik arter rezisitivite indeksi, radiyal arterde nabızsızlık olmayan hastalara kıyasla daha yüksek bulunurken (0.77 vs. 0.68, p=0.031), karotis üfürümü olan veya olmayan hastaların oküler kan akım parametreleri arasında anlamlı bir fark saptanmadı. Hastalık süresi 5 yıldan uzun olan veya 5 yıldan kısa olan olguların oküler kan akımı parametreleri arasında anlamlı bir fark izlenmedi. Katılımcıların subfoveal koroid kalınlıkları ile oküler kan akımı parametreleri arasında anlamlı bir korelasyon saptanmadı.
Sonuç: Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi'nde takipli hastalarda Takayasu retinopatisi gelişme oranı literatüre göre daha düşük bulunmuştur. Hiçbir hastada görme ile ilgili şikayet izlenmezken, Doppler bulguları oküler kan akımında subklinik bir azalmaya işaret etmektedir.

Abstract:
Purpose: Ocular involvement in Takayasu arteritis mainly arises due to complications related with altered ocular blood flow or side effects of the treatments. In this study, we aimed to document ocular complication rate, ocular blood flow status and the association of ocular blood flow parameters with clinical outcome of the Takayasu arteritis patients followed in the rheumatology clinic.
Material and Methods: We have included 65 Takayasu arteritis patients followed at Marmara University Medical School, Rheumatology Division (60 female, 5 male, mean age: 41.8 ±12.9) and 51 healthy subjects (50 female, 1 male, mean age: 37.4 ±12.9) in this study. All of the participants had a detailed ophthalmological examination, optical coherence tomography scan of the macula, retinal nerve fiber layer and choroid. Ocular blood flow in ophthalmic artery and central retinal artery was evaluated with Color Doppler ultrasonography. The rheumatology examination data was reached from the last rheumatology visit at which the patients were referred to the ophthalmology clinic.
Results: The most common ocular complication was hypertensive retinopathy (33.9%). Four patients had retinal findings related with Takayasu retinopathy (6.2%). Thirteen eyes had posteriyor subcapsular cataract (%10) and 7 eyes were pseudophacic (5.4%). None of the patients suffered a reduction of visual acuity due to ischemic neovascular complications. There was no statistically significant difference between the Takayasu arteritis patients and healthy subjects for the central macular thickness, foveal volume, retinal nerve fiber layer thickness and subfoveal choroideal thickness. Takayasu arteritis patients had an increase of resistivity index in the ophthalmic artery (0.75 vs. 0.66, p=0.002) and central retinal artery (0.75 vs. 0.67, p=0.001). The patients with hypertensive retinopathy had a significantly longer disease duration compared to the no retinopathy group (7.9 years vs. 4.7 years, p=0.016), while there was no statistically significant difference between the groups for upper extremity blood pressure values. The resistivity index of the ophthalmic artery was higher in patients with ipsilateral radial artery pulselessness compared to the patients who had no pulselessness (0.77 vs. 0.68, p=0.031). The patients with carotid artery bruits did not have a significant change in the ocular blood flow parameters compared to the patients who did not have carotid artery bruits. There was no significant difference for ocular blood flow parameters between the patients with long disease duration (>5 years) and short disease duration (<5 years).  There was no correlation between the subfoveal choroideal thickness values and ocular blood flow parameters of the participants.
Conclusion: The prevalence of Takayasu arteritis was lower in our study compared with previous studies. While none of the patients complained about visual disturbances, Doppler findings indicate a subclinical reduction in ocular blood flow in these patients.