Kırmızı kanatlı akarının (Dermanyssus gallinae) beyaz yumurtacılarda yumurta kalitesine etkileri
Effects of poultry red mite (Dermanyssus gallinae) on egg quality in white layers
Yazar: NAZİF YAZGAN
Danışman: PROF. DR. TÜRKER SAVAŞ
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Zootekni Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Dermanyssus gallinae bir dış parazittir. Bu çalışmada, kırmızı kanatlı akarı ile deneysel olarak enfeste edilmiş yumurtacı tavuklarda yumurta kalite özellikleri araştırılmıştır. Çalışmada 60 haftalık yaşta 48 Atabey yumurtacı tavuk kullanılmıştır. Tavuklar, yetiştirme koşulları eşit olan iki odaya enfeste ve kontrol grubu olarak yerleştirilmiştir. Yumurta kalitesi olarak yumurta ağırlığı, şekil indeksi kabuk kalınlığı, ak indeksi, sarı indeksi, sarı rengi ve Haugh birimi değerlendirilmiştir. Denemenin 20. gününde akar sayısı yaklaşık 1 milyonun biraz üzerindeyken denemenin 35. gününde bu sayı 2 milyonun üzerine çıkmıştır. Her iki gruptan denemenin 30-35. günleri arasında toplanan yumurtaların yarısı taze olarak analiz edilmiş, diğer yarısı ise +4 °C'de 30 gün depolandıktan sonra analiz edilmişlerdir. Yumurta sayısı enfeste grupta ortalama 19,58, kontrol grubunda 24,04 olarak bulunmuştur (P=0,0080). Yumurta verimi yanı sıra enfeste grupta yumurta ağırlığı ve kütlesi de istatistiksel daha düşük olarak gerçekleşmiştir (P≤0,0406). Parazitin kabuk oranına etkisi istatistiksel olarak önemli ve olumsuzdur (P<0,0001). Çalışmaya konu diğer özellikler bakımından enfeste grup ile kontrol grubu arasında fark görülmemiştir (P>0,05). Ancak yumurta sarısı rengi bakımından parazit etkisi ile muhafaza etkisinin etkileşimi istatistiksel olarak önemlidir (P=0,0020). Buna göre bulgu, taze yumurtalarda kontrol grubu lehine, depolanmış yumurtalarda ise enfeste grup lehinedir. Haugh birimi bakımından her iki grupta da depolamadan kaynaklı değerler daha düşük olarak gerçekleşmiştir (P≤0,05). Parazitin yumurta verimini, yumurta ağırlığını, yumurta kabuğu kalitesini ve sarı rengini olumsuz etkilediği saptanmıştır.

Anahtar sözcükler: Dış Parazit, Yumurta Ağırlığı, Yumurta Sarı Rengi, Yumurta Kabuk Kalınlığı, Şekil İndeksi, Ak İndeksi

Abstract:
The mite Dermanyssus gallinae is a hematophagous ectoparasite. In this study the effects of the poultry red mite on egg quality were investigated. 60 weeks old 48 Atabey white layer chickens were divided in two groups (infested and control) and kept in 2 separate rooms, reared under same conditions during the experiment. Egg yield, egg weight and quality parameters, such as shape index criteria's, shell thickness, albumin index criteria's, yolk index criteria's, yolk color and Haugh value were investigated. The poultry red mite population size reached 1 million in 20th day of the study and over 2 million mites were counted in 35th day. Eggs were collected from both groups in 35. days of the study and half of them were analyzed immediately and the other half were stored in +4 °C for 30 days. Average egg yield for parasitized and control groups were 19.58 and 24.04, respectively (P=0.0080). Egg weight and egg mass were also significant lower in the parasite group (P≤0.0406). Shell ratio was negatively affected from the mite (P<0.0001). There was no difference between groups in other egg quality traits (P>0.05). However, the interaction between parasite and storage effects was significant for yolk color (P=0.0020). According to this observation; lower average value for parasite group was found in fresh eggs and higher for stored eggs. Haugh index values differed between fresh and stored eggs (P<0.0001). As conclusion egg yield, egg weight, shell quality and yolk color affected negatively by the mite.

Keywords: Ectoparasite, Egg Weight, Yolk Color, Shell Thickness, Shape Index, Albümin Index