Kişisel sağlık verilerinin işlenmesinde açık rıza kavramı
The concept of explicit consent in the processing of personal health data
Yazar: SEZEN ÖZBAŞI
Danışman: DOÇ. DR. BURCU GÜLSEREN ÖZCAN BÜYÜKTANIR
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Açık rıza = Explicit consent ; Kişisel veri = Personal data ; Veri işleme = Data processing

Özet:
Kişisel verilerin korunması, bireylerin kişiliğini geliştirebilmesi ve insan hakları açısından oldukça önemli bir kavramdır. Kişisel veri, kimliği belirli veya belirlenebilir gerçek kişiye ait her türlü bilgidir. Kişisel sağlık verisi ise, kimliği belirli veya belirlenebilir gerçek kişinin fiziksel veya ruhsal sağlığıyla ilgili her türlü bilgidir. Kişisel sağlık verisi, özel nitelikli kişisel veriler arasında sayılmaktadır. Bu nedenle, daha nitelikli bir korumaya tabi tutulmaktadır. Kişisel sağlık verilerinin işlenmesi, kural olarak yasaktır. Ancak 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu'nda sayılan hallerde işlenebilmektedir. Kişisel sağlık verileri, ilgili kişiden açık rıza alınarak işlenebilmektedir. Açık rıza ise; belirli bir konuya ilişkin, bilgilendirmeye dayanan ve özgür iradeyle açıklanan rıza olarak tanımlanmaktadır. Bunun yanı sıra, ilgili kişinin açık rızası aranmaksızın kişisel sağlık verilerinin işlenebileceği diğer işleme şartları da bulunmaktadır. Bu çalışmada, öncelikli olarak kişisel veri ile kişisel sağlık verisi kavramı ve işleme şartları açıklanmıştır. Ardından açık rızanın tanımı ve unsurlarıyla birlikte, kişisel sağlık verilerinin açık rıza aranmaksızın işlenebileceği haller ele alınmıştır. Son olarak ise, Kişisel Verileri Korunma Kurulu kararları ve uluslararası yaklaşımlar ışığında, açık rızaya ilişkin uygulamada karşılaşılabilecek sorunlar incelenmiştir.

Abstract:
Protection of personal data is a very important concept in terms of individuals' ability to develop their personalities and human rights. Personal data is any information relating to an identified or identifiable natural person. Personal health data is any information relating to the physical or mental health of an identified or identifiable natural person. Personal health data is considered a special category of personal data. Therefore, it is subject to more qualified protection. Processing of personal health data is, as a rule, prohibited. However, it may be processed in the cases listed in the Law No. 6698 on the Protection of Personal Data. Personal health data may be processed with the explicit consent of the data subject. Explicit consent is defined as consent regarding a specific subject, based on information and expressed with free will. In addition, there are other processing conditions under which personal health data may be processed without the explicit consent of the data subject. In this study, firstly, the concepts of personal data and personal health data and their processing conditions are explained. Then, the definition and elements of explicit consent and the circumstances under which explicit consent is not required are discussed. Finally, guided by the decisions of the Personal Data Protection Board and international approaches, the problems that may be encountered in the practice of explicit consent are examined.