Tarihçi Ahmed Cevdet Paşa'nın XIX. yüzyılda Osmanlı Devleti'ndeki gelişmelere dair tespit ve önerileri
Historian Ahmed Cevdet Pasha's determinations and  proposals  in the  development of Ottoman  state  in  the  XIX. century
Yazar: CEVDET GÖREN
Danışman: PROF. DR. FATİH YAHYA AYAZ
Çukurova Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Tarih = History
Dizin: 19. yüzyıl = 19. century ; Ahmed Cevdet Paşa = Ahmet Cevdet Pasha ; Devlet idaresi = State administration ; Osmanlı Devleti = Ottoman State ; Osmanlı tarihi = Ottoman history ; Sosyoekonomik gelişmeler = Socio-economic developments ; Tarihçilik = Historiography ; İslam tarihi = Islamic history

Özet:
Bu çalışma Osmanlı Devleti'nin XIX. yüzyılda yetiştirdiği en önemli devlet ve fikir adamlarından biri olan Ahmed Cevdet Paşa'nın tarih alanında yazmış olduğu eserlerinden üçünü, Tarih-i Cevdet, Ma'rûzat ve Tezâkir'i temel alarak hazırlanmıştır. Bahsedilen kitaplar incelenerek Cevdet Paşa'nın Osmanlı Devleti'ne ve de özellikle kendi yaşadığı döneme dair tespit, önerileri ve eleştirileri tespit edilmeye çalışılmıştır.
Çalışmanın giriş bölümünde, çalışmanın konusu, kapsamı ve önemi belirtildikten sonra Cevdet Paşa'nın hayatı ve eserleri incelenmiş, daha sonra XVIII. ve XIX. yüzyıllarda Osmanlı Devleti'nin siyasi tarihi kısaca işlenmiş en son da Cevdet Paşa'nın ıslahat anlayışı ile onun döneminde yapılan ıslahatlara değinilmiştir. İki bölümden oluşan çalışmanın birinci bölümünde Cevdet Paşa'nın devlet ve hükümet anlayışı ile hizmetinde bulunduğu padişahlar ve dönemin önde gelen devlet adamları hakkındaki görüşleri işlenmiştir. Bölümün devamında onun döneminde saray yönetimi ve bürokraside meydana gelen değişiklikler, bu değişikliklere dair görüşleri en sonra da memuriyet, hariciye, ordu ve taşra yaşamına dair tespit, öneri ve eleştirileri açıklanmaya çalışılmıştır.  Çalışmanın ikinci bölümünde ise Cevdet Paşa'nın Osmanlı Devleti'nin XIX. yüzyıldaki malî, iktisadî hayatına dair tespitlerinden sonra yine bu dönemde sosyo-kültürel alanda yaşanan değişimler ve onun bu değişimleri nasıl değerlendirdiği açıklanmaya çalışılmıştır.

Anahtar kelimeler: Cevdet Paşa, ıslahat, memur,  iktisat, Osmanlı idaresi.

Abstract:
While  this  study  has beeen  prepared, it  was  based  on  these  three  works  -'' Tarih-i  Cevdet'' , ''Ma'ruzat ''  and  '' Tezakir '' – that  were  written   in the  area  of  history  by  Ahmed  Cevdet Pasha   who  was   one  of  the  most  important  statemen  and  idea   men  grown  up  in  the  XIX.  Century  by   the  Ottoman  State . The  books   mentioned    were  analyzed  and  Cevdet  Pasha's   determinations    towards  Ottoman  State  -  especially  the  fixation during his  ra  -  his proposals  and criticism   were  tried  to be  fixed.  
In  the  introduction  section  of  this  study,  after  its  subject,  inclusion  and  importance  were  specified,  Cevdet Pasha's  life  and  his  work  were   analyzed    and  then  in  the  XVIII. and  XIX.  centuries    political  history  of  the  Ottoman  State   was  briefly   studied  and  finally  Cevdet  Pasha 's  sense  about  the  reforms     and  the  reforms  during  his  era  were  mentioned. 
The  study  consists  of  two  sections  and  in the  first  section   of  it, Cevdet  Pasha's state and  the  government   sense,  the  sultans   of  whom  he  was  in the  service  and   the  ideas  about    the  prominent   statesmen   of  the  era    were   studied In  the  continuation of  this  section,  the management of  the  palace  and  the  changes  in  the  bureaucracy, his  ideas on  these  changes and  lastly determination,  recommendation  and  criticism that  belong  to  the   officialism,  foreign  affairs, army   and   life   in  the  province  were   tried  to  be  explained.
        In the   second   section,  after   his  determinations  on  the  economical    and   financial   life  of  the  Ottoman  State  in the  XIX.  century   again    in  the  same  era,  the  changes those were lived in  the sociocultural area and how he evaluated    them  were  tried  to be  explained. 

Keywords: Cevdet Pasha, improvement,  officer, economy, Ottoman management.