Beyin sapı lezyonlarında oküler vestibüler uyarılmış potansiyeller
Ocular vestibular evoked myogenic potentials in brainstem lesions
Yazar: ROZA UÇAR
Danışman: DOÇ. DR. FERAY GÜLEÇ UYAROĞLU
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İzmir Tepecik Eğt. ve Arş. Hast. / Nöroloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Nöroloji = Neurology
Dizin: Beyin sapı = Brain stem ; Nöroradyografi = Neuroradiography ; Uyarılmış potansiyeller-görsel = Evoked potentials-visual ; Vestibül = Vestibule

Özet:
Giriş ve amaç: Vestibüler sistem, başın uzaydaki konumunu ve hareketlerini algılar ve vestibülo-oküler refleks (VOR), vestibülo-spinal refleks (VSR) ve vestibülo-kollik refleksler (VKR) ile hareket halinde bile çevremizi net görmemizi, başın stabilizasyonu ve dengemizin korunup sürdürülmesini sağlar. Akustik uyarana yanıt olarak yüzeyel ekstraoküler kaslardan kaydedilen kısa latanslı myojenik yanıtlar olan oküler vestibüler evoked myojenik potansiyel (oVEMP) yanıtları, VOR yolağını elektrofizyolojik olarak değerlendirir. Bu araştırmada beyin sapı lezyonlarının, VOR elektrofizyolojik eşdeğeri olarak kabul edilen oVEMP testine olan etkisinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır.

Gereç ve yöntem: Çalışmaya Haziran 2018 - Ocak 2020 tarihleri arasında kliniğimize başvuran ve akut beyin sapı lezyonu saptanan 32 hasta ve herhangi bir nörootolojik hastalığı bulunmayan 32 sağlıklı gönüllü dahil edildi. Gruplar yaş ve cinsiyet dağılımı bakımından benzerdi ve bilateral olarak uygulanan oVEMP testi ile her grup için 64'er trase kaydedildi. Testler, Synergy EMG ve EP sistemi (Medelec; Viasys Healthcare UK Ltd 2009) ile gerçekleştirildi. Traseler yanıt persistans, n1 ve p1 latansları, n1p1 interval uzunluğu ve amplitüd değerleri, n1 ve p1 latans farkları ve amplitüd asimetri oranları (AO) bakımından karşılaştırıldı. Veriler IBM SPSS Statistics 25.0 istatistik paket programıyla analiz edildi. İstatistiksel olarak p<0.05 değeri anlamlı kabul edildi.

Bulgular: Çalışmaya dahil edilen 32 hastanın 26'sında (% 81.25) iskemik serebrovasküler hastalık (İSVH), 2'sinde (% 6.25) intraserebral kanama (İSK) ve 4'ünde (% 12.5) ise demiyelinizan hastalık (DH) saptandı. Kontrol grubuna uygulanan 64 testin tümünde bilateral olarak yanıt alınabilirken (% 100), hasta grubunda ise 60 testte (% 93.75) yanıt elde edilebildi. Elde edilen yanıtların karşılaştılmasında hasta grubunda sağda yanıt amplitüdü daha küçük ve p1 latansı daha uzun ve solda hem amplitüd küçük hem de n1 ve p1 latanslarının ikisi de uzamış olarak bulundu. n1 ve p1 interaural latans farkı ve amplitüd AO bakımından da gruplar arasında kontrol grubu lehine istatistiksel olarak anlamlı farklılık varlığı saptandı. Bir diğer deyişle yanıt konfigürasyonu hasta grubunda birçok açıdan anlamlı biçimde farklılaşmış olarak bulundu.

Sonuç: Beyin sapı gibi, dar bir alanda yoğun biçimde toplanan anatomik yapıların bulunduğu bölgelerde, nöroradyolojik yöntemlerin değeri sınırlıdır. Bu bölge patolojilerinin gerçek fonksiyonel sonuçlarını değerlendirmede elektrofizyolojik testler yararlı olabilir. Noninvaziv, pratik ve düşük maliyetli bir nörootolojik test olan oVEMP, bu bölgedeki anatomik yapılar ve bunlar arasındaki bağlantıların değerlendirilmesinde kullanım alanı bulabilir. Testin sağlayacağı objektif numerik veriler hastalığın seyri, kompansasyon mekanizmalarının kapasitesi ve tedaviye yanıtın değerlendirilmesinde anlamlı olabilir. oVEMP testinin beyin sapı yapıları hakkında tamamlayıcı bilgiler sağlama potansiyelinin, daha geniş gruplarda gerçekleştirilecek daha ayrıntılı dizayn edilmiş çalışmalarla, çok daha iyi şekilde ortaya konabileceği kanısındayız.

Anahtar kelimeler: Vestibülo-oküler refleks, Oküler VEMP (oVEMP), Beyin sapı lezyonları

Abstract:
Introduction and objective: The vestibular system perceives the position of the head in space under the influence of gravity and head motions through the peripheral vestibular structures in the inner ear, and with the vestibulo-ocular reflex (VOR), vestibulo-spinal reflex and vestibulo-colic reflexes, it allows us to see our environment clearly even in motion, stabilize the head and maintain our balance. The ocular vestibular evoked myogenic potentials (oVEMP), which are short-latency myogenic responses recorded by surface electrodes from extraocular muscles in response to air conducted or bone conducted stimuli, evaluate the VOR pathway electrophysiologically. In our study, we aimed to evaluate the effect of brainstem lesions on the oVEMP test, which is considered to be the electrophysiological equivalent of VOR.

Material and methods: In our study, 32 patients and 32 healthy volunteers who applied to our clinic between June 2018 and January 2020 and had acute brainstem lesions in brain imaging were included. These two groups were similar in terms of age and gender. The oVEMP test applied to the patient and control group was recorded using the Synergy EMG and EP system (Medelec; Viasys Healthcare UK Ltd 2009). 64 oVEMP traces of 32 individuals in both groups as right / left were recorded. The presence of response in each trace, n1 latency, p1 latency, n1p1 interval values, amplitude, amplitude asymmetry ratio, interaural n1 and p1 latency differences were evaluated. The data were analyzed with IBM SPSS Statistics 25.0 program. p <0.05 was accepted statistically significant.

Results: Of the 32 patients included in the study, 26 (81.25 %) had ischemic cerebrovascular disease, 2 (6.25 %) had intracerebral hemorrhage and 4 (12.5 %) had demyelinating disease. Responses were gathered from all of the 64 oVEMP tests (100 %) bilaterally in the control group, but in 60 of the 64 tests (93.75 %) in the patient group. When the oVEMP responses of the patient and control groups were compared, it was found that in the patient group, the p1 latency was significantly longer and the amplitude was lower on the right, and both n1 and p1 latencies were longer and the amplitude was lower on the left. When n1 and p1 interaural latency differences and amplitude asymmetry ratio were examined, a statistically significant difference was observed between the two groups in terms of these three parameters.

Conclusion: Neuroradiological methods are limited in areas such as the brainstem where anatomical structures are concentrated in a narrow area. Electrophysiological tests may be useful in evaluating the functional results of this region's pathologies. The oVEMP test, which is a noninvasive, practical and low cost neuro-otological examination, can be used to evaluate the anatomical structures and connections in this region. Numerical and objective data provided by this test may be useful in evaluating the course of the disease, mechanisms of compensation and response to treatment. We believe that the potential of this analysis method regarding brainstem structures can be better demonstrated by more detailed studies to be carried out in larger groups.
Keywords: Vestibulo-ocular reflex, ocular VEMP (oVEMP), Brainstem lesion