Endüstri 4.0 kullanımının rekabet stratejilerine, pazar ve inovasyon performansına etkileri: Uluslararası ticaret yapan firmalar üzerinde yapılan bir çalışma
The impacts of industry 4.0  utilization on competitive  strategies, market and innovation performance: A study on international trade companies
Yazar: SACİT ACAR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ TUĞÇENUR EKİNCİ FURTANA
İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / İşletme Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Sektörel dış ticaret = Sectoral foreign trade ; Uluslararası işletmeler = International enterprises

Özet:
Tarihsel süreçte yaşanan teknolojik gelişmelerle birlikte üç sanayi devrimi yaşanarak geride kalmıştır. Günümüzde ise Dördüncü Sanayi Devrimi yaşanmaktadır. Endüstri 4.0 bileşenlerinin üretimde kullanılması küresel ekonomi ve rekabet gücü açısından çeşitli avantaj ve dezavantajları beraberinde getirmiştir. Endüstri 4.0, kurumlar, finansal sistem, altyapı, inovasyon becerileri, sağlık, eğitim ve makroekonomik değişkenler dahil olmak üzere rekabet gücünü etkileyen faktörlerinde değişime uğramasına neden olmuştur. Sürekli değişen ve gelişen dünya ekonomisinde, rekabet faktörlerinde,rekabet kalitesi ve avantajlarının yaratılmasında önemli değişiklikler gözlenmektedir. Bu yaşanan değişikliklere firmaların uyum sağlama düzeylerinin pazar ve inovasyon performanslarına etkilerinin olacağı düşüncesiyle bu araştırma planlanmıştır. Araştırma, Endüstri 4.0 uygulamaları, rekabet stratejileri,  pazar ve inovasyon performansı arasındaki ilişkilerin uluslararası ticaret yapan firmalar üzerinden incelenmesi amacıyla gerçekleştirilmiştir. Nicel araştırma yöntemlerine göre ilişkisel tarama modelinde tasarlanan araştırmaya 2023 yılında Türkiye'de faaliyet gösteren kolayda örnekleme yöntemi ile belirlenmiş 402 uluslararası ticaret yapan firmaların yetkilisi katılmıştır.Araştırmada veriler, firma ve katılımcı bilgi formu, rekabet stratejileri ölçeği, Endüstri 4.0 uygulamaları ölçeği, inovasyon performansı ölçeği ve pazar performansı ölçeğinden oluşan anket formu ile toplanmıştır. Elde edilen veriler bilgisayar ortamında SPSS 22.0 ve AMOS 22 programları ile analiz edilmiştir. Araştırma sonucunda uluslararası ticaret yapan firmaların, Endüstri 4.0 uygulamalarından büyük veri'yi tamamen hayata geçirdikleri görülmekle birlikte, robotik uygulamalar ve artırılmış gerçekliğe yönelik fikirlerinin olmadıkları ve bunların dışındaki uygulamaları ise siber fiziksel sistemler, nesnelerin interneti, bulut bilişim ve üç boyutlu yazıcı kullanımlarını kısmen hayata geçirdikleri sonucuna ulaşılmıştır. Uluslararası ticaret yapan firmaların, her üç rekabet stratejisinden yüksek düzeyde faydalandıkları görülmüştür. Uluslararası ticaret yapan firmaların pazar performanslarının az iyileştiği görülmekle birlikte, inovasyon performanslarının ise yüksek düzey olarak bulunduğu değerlendirilmiştir. Endüstri4.0 uygulamalarının, rekabet stratejileri, pazar performansı ve inovasyon performansı üzerinde kısmi bir etkisi bulunmuştur.  Rekabet stratejilerininise pazar performansı ve inovasyon performansı üzerinde önemli etkilerinin olduğu saptanmıştır.
Anahtar Kelimeler: Endüstri 4.0, Rekabet Stratejileri, Pazar Performansı, İnovasyon Performansı

Abstract:
With the technological developments in the historical process, three industrial revolutions have been experienced and left behind. Today, the fourth industrial revolution is taking place. The use of Industry 4.0 components in production has brought along various advantages and disadvantages in terms of global economy and competitiveness. Industry 4.0 has led to changes in factors affecting competitiveness, including institutions, financial system, infrastructure, innovation skills, health, education and macroeconomic variables. In the ever-changing and developing world economy, significant changes are observed in competition factors and in the creation of competitive quality and advantages. This research was planned with the idea that the level of adaptation of firms to these changes will have an impact on their market and innovation performance. The research was conducted to examine the relationships between Industry 4.0 applications, competitive strategies, market performance and innovation performance through foreign trade firms. According to quantitative research methods, 402 officials of foreign trade companies operating in Turkey in 2023, which were determined by convenience sampling method, participated in the research designed in the relational survey model. The data were collected through a questionnaire consisting of firm and participant information form, competitive strategies scale, industry 4.0 applications scale, innovation performance scale and market performance scale.  The data obtained were analysed with SPSS 22.0 and AMOS 22 programs in computer environment. As a result of the research, it was concluded that in foreign trade companies; applications other than big data from industry 4.0 applications, cyber physical systems, internet of things, cloud computing and three-dimensional printers are partially implemented, and foreign trade companies do not have ideas about robotic applications and augmented reality.  It is concluded that foreign trade firms have benefited from all three competitive strategies at a high level, firms have evaluated their market performance as slightly improved and their innovation performance as high level. Industry 4.0 practices have a partial effect on competitive strategies, market performance and innovation performance. Competitive strategies, on the other hand, were found to have significant effects on market performance and innovation performance.
Keywords: Industry 4.0, Competitive Strategies, Market Performance, Innovation Performance