İşlevsellik, yetiyitimi ve sağlığın uluslararası sınıflandırması (ICF) temelinde yetişkin kistik fibrozisli bireyler için çekirdek set oluşturulması
Development a core set for adults with cystic fibrosis based on the international classification of functioning, disability, and health (ICf)
Yazar: NİSA AKYAZI
Danışman: PROF. SEVİL BİLGİN
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Kalp ve Solunum Fizyoterapisi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı / Kardiopulmoner Rehabilitasyon Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Fizyoterapi ve Rehabilitasyon = Physiotherapy and Rehabilitation
Dizin: Akciğer hastalıkları = Lung diseases ; Fonksiyonlar = Functions ; Kistik fibroz = Cystic fibrosis ; Sağlık = Health

Özet:
Kistik Fibrozis (KF), temelde solunum ve sindirim olmak üzere birden fazla vücut sistemini etkileyen genetik bir hastalıktır. Yaşam kalitesi KF tanılı bireylerde çoklu sistem etkilenimine ek artan tedavi yükü ile olumsuz yönde etkilenmektedir. İşlevsellik, Yetiyitimi ve Sağlığın Uluslararası Sınıflandırması (ICF)- Çekirdek Setleri, ICF sınıflandırmasından mevcut hastalık için amaca uygun kategorilerin seçilmesiyle oluşturularak, hastanın mevcut durumunu hızlı ve pratik bir şekilde değerlendirmeye olanak sağlamaktadır. Çalışmamızın amacı, Türkiye'deki yetişkin KF'li bireylere özgü hastanın mevcut durumunu ICF'e dayalı hızlı ve pratik bir şekilde değerlendiren ve interdisipliner takım içinde koordinasyonu artıran bir çekirdek setin geliştirilmesi idi. Çalışmamız literatür taraması, hasta ve sağlık profesyonelleri perspektifi ve fikir birliği aşamalarını içerdi. Çalışmamızda 143 tam metin makale incelendi. 30 KF'li birey, 40 fizyoterapist ve 31 hekim 6 soruluk ankete cevap verdi. Vücut yapıları bileşeninden 1. seviyeden 2 kategori, 2. seviyeden 13 kategori ve 3. seviyeden 7 kategori belirtildi. Vücut işlevleri bileşeninden 2. seviyeden 14 kategori, 3. seviyeden 11 kategori ve 4. seviyeden 1 kategori belirtildi. Aktivite ve katılım bileşeninden 1. seviyeden 1 kategori, 2. seviyeden 9 kategori ve 3. seviyeden 10 kategori belirtildi. Çevresel etmenler bileşeni için 1. seviyeden 1 kategori,2. seviyeden 20 kategori ve 3. seviyeden 4 kategori belirtildi. ICF çekirdek set oluşturma aşamalarında bildirilen ICF kategorilerinin çeşitliliği KF'nin bilinen heterojenliğini ve yetişkinlikteki işlevlerin çeşitliliğini vurguladı.  Kişi-çevre etkileşiminin önemini gösteren çevresel faktörler bileşeninin önemi fazlaca vurgulandı. Mevcut sonuçlar Türkiye örneğinde KF'li yetişkinler için en sık görülen sorunları tanımlayarak, değerlendirme ve tedavi başarısını artıracağını öngörüyoruz.

Abstract:
Cystic Fibrosis (CF) is a genetic disease that affects multiple body systems, mainly respiratory and digestive. Quality of life in individuals diagnosed with CF is negatively affected by multisystem involvement and increased treatment burden. International Classification of Functioning, Disability and Health (ICF) Core Sets are created by selecting appropriate categories for the current disease from the ICF classification, allowing a quick and practical assessment of the patient's current situation. The aim of our study was to develop a core set that quickly and practically evaluates the current status of the patient specific to adult CF individuals in Turkey based on ICF and increases coordination within the interdisciplinary team. Our study included literature review, patient and healthcare professional perspective, and consensus stages. In our study, 143 full text articles were examined. 30 individuals with CF, 40 physiotherapists and 31 physicians responded to the 6-question survey. From the body structures component, 2 categories from level 1, 13 categories from level 2 and 7 categories from level 3 were specified. From the body functions component, 14 categories from level 2, 11 categories from level 3 and 1 category from level 4 were specified. From the activity and participation component, 1 category from level 1, 9 categories from level 2 and 10 categories from level 3 were specified. 1 category from level 1 for the environmental factors component,2. 20 categories from level 3 and 4 categories from level 3 were specified. The diversity of ICF categories reported in the stages of ICF core set creation highlighted the known heterogeneity of CF and the diversity of functions in adulthood. The importance of the environmental factors component, which indicates the importance of person-environment interaction, has been overemphasized. We anticipate that the current results will increase the success of evaluation and treatment by identifying the most common problems for adults with CF in the Turkish sample.