Bartınlı İbrahim Hamdi Efendi'nin Atlas'ında Rumeli
Rumelia in the Atlas written by Bartınlı İbrahim Hamdi Efendi
Yazar: AHMET YURDAGÜL
Danışman: DOÇ. DR. CİHAN ÖZGÜN
Ege Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Coğrafya = Geography ; Tarih = History
Dizin: 16. yüzyıl = 16. century ; Bilim insanı = Scientist ; Coğrafya = Geography ; Osmanlı Dönemi = Ottoman Period ; Osmanlı tarihi = Ottoman history ; Rumeli = Rumelia ; Tarihçilik = Historiography ; İbrahim Hamdi Efendi = İbrahim Hamdi Efendi

Özet:
XVII. yy'da Osmanlı coğrafya çalışmaları Katip Çelebi ile birlikte bir başka merhaleye doğru evrilmiştir. Bu alanda en önemli çalışmaları yapan Katip Çelebi, Osmanlı bilim dünyasının XVII. yüzyıldaki en önemli şahsiyetlerinden birisidir. Onun yolunu takip edenler Katip Çelebi'yi birçok açıdan taklit etmişlerdir. Bu isimlerden birisi de İbrahim Hamdi Efendi'dir. 
XVII. yy'da dünyaya gelen İbrahim Hamdi Efendi, Osmanlı'nın önde gelen coğrafyacılarından biridir. Ününü yazmış olduğu Atlas adlı eserinden kazanmıştır. İbrahim Hamdi Efendi, birçok tarihçi tarafından Osmanlı İmparatorluğu'nun en sıkıntılı dönemlerinden biri olarak adlandırılan ''Büyük Türk Savaşları (1683-1699)'' döneminde yaşamıştır. Rumeli'ye babası ile birlikte gelmiş, çocukluk ve gençlik dönemini burada geçirmiştir. Çeşitli hocalardan ilmi terbiyesini alan İbrahim Hamdi Efendi üstlendiği görevler nedeniyle bazı Rumeli şehirlerini seyehat etmiştir.
İbrahim Hamdi Efendi'nin ünü yazmış olduğu Atlas adlı eserinden gelmektedir. Rumeli şehirlerine yaptığı seyehatlerinde önemli detayları ve döneminde cereyan eden hadiseleri eserine nakletmiştir.
Bu tezde, Eski Türkçeyle yazılmış olan Atlas'ın Rumeli bölümünün günümüz Türkçesine aktarımını ve eserin değerlendirilmesini amaçlamaktayım. Tez konusu olarak bu kısmın seçilmesinin nedeni, müellifin yaşamının kayda değer bir bölümünü bu bölgede geçirmesinden ve eserin en orjinal kısımlarının da burada bulunmasından kaynaklanmaktadır. Umarım bu tez Rumeli coğrafyasına ilgi duyan araştırmacılara faydalı olur.

Abstract:
In the 17th century, Ottoman geographical studies moved to another stage. Katip Çelebi, who has done the most important works in this field, is one of the most important figures of the Ottoman scientific world in the 17th century. His followers imitated him in many ways. One of them is İbrahim Hamdi Efendi. 
İbrahim Hamdi Efendi, who came into the world in the 17th century, is one of Ottoman's foremost geographers. He has achieved to make his mark thanks to his work which is known as Atlas. İbrahim Hamdi Efendi lived his life one of the most troubled periods of Ottoman Empire, which is entitled this period by many historians ''The Great Turkish Wars (1683-1699)''. He came to the Rumelia with his father and got through his childhood and youth in this region. He received education from various educators and travelled some Rumelia cities for long years due to his job and tasks. 
İbrahim Hamdi Efendi's fame comes from his work which is called Atlas. He had travelled some Rumelia cities and noted down the significant details about the places and some impressive events which took place in the Rumelia.    
In this dissertation, I aim at conveying of Atlas's Rumelia section, which is written in the Ottoman Language, into our present Turkish language and evaluating the text. The reason for choosing this section the subject of the thesis is the author spent a significant part of his life in this region and the most original part of the work included in this section. I hope this thesis come in useful to all those researchers interested in Rumelia.