Matematik öğretiminde okul dışı öğrenme ortamlarında görevli olan eğitmenlerin rolleri
Roles of explainer who are responsible for out-of-school education environments in mathematics teaching
Yazar: HATİCE EYLEM EŞMEKAYA
Danışman: YRD. DOÇ. DR. HAKAN ŞANDIR
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Fen ve Matematik Alanlar Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Matematik = Mathematics
Dizin: Bilim merkezi = Science center ; Bilim müzesi = Science museum ; Eğitimciler = Educators ; Matematik = Mathematics ; Matematik dersi = Mathematics lesson ; Matematik eğitimi = Mathematics education ; Okul dışı etkinlikler = Extracurricular activities ; Öğrenme = Learning ; Öğrenme ortamı = Learning environment

Özet:
Bu çalışmanın amacı; okul dışı öğrenme ortamlarından olan bilim müzeleri ve bilim merkezlerindeki matematik alanlarını araştırmayı hedeflerken bu ortamlarda görevli eğitmenlerin genel özellikleri ile matematik özelindeki anlatım süreçlerini betimlemek ve bu süreçte benimsedikleri rolleri ortaya koymaktır. Bilim merkezlerinin ve bilim müzelerinin matematik düzenekleri ile ilgili durumlarının ortaya konulabilmesi, eğitmenlerin matematik düzeneklerindeki anlatım süreçlerinin ve rollerinin belirlenebilmesi için nitel araştırma yöntemlerinden olan Betimsel Analiz ve İçerik Analizi teknikleri kullanılarak veriler analiz edilmiştir. Bilim merkezlerinde görevli 29, bilim müzelerinde görevli 5, toplamda 34 eğitmen bu çalışmanın katılımcılarıdır. Bilim merkezleri ve bilim müzeleri matematik özelinde incelenmiş ve bu ortamlarda görevli eğitmenlere anket uygulanmıştır. İncelenen bilim merkezlerinden belirlenen 2 eğitmenin matematik düzeneklerindeki anlatım süreçleri gözlenmiş, doldurdukları anket verileri ve bu anlatım süreçlerindeki rolleri ile ilgili bir görüşme yapılmıştır. Bu analiz sonucunda elde edilen bulgular ışığında bilim merkezlerinde ve bilim müzelerinde görevli eğitmenlerin matematik düzeneklerinin yeterliliği hakkındaki görüşleri, genel özellikleri, anlatım süreçleri ve bu süreçte benimsedikleri roller ortaya konmuştur. Eğitmenlerin bilim merkezindeki matematik düzeneklerini diğer disiplinlere göre yetersiz bulduğu, matematikten farklı branşlara sahip olmalarına rağmen bu düzeneklerden sorumlu oldukları ve kendi alanlarına göre matematikte her yaş seviyesine uygun anlatım yapmada zorlandıkları belirlenmiştir. Ayrıca bu süreçte, bir eğitmenin sahip olması gereken becerilerin ve rollerin neler olduğu belirlenmeye çalışılmış ancak belli bir standartlarının olmadığı ve birden fazla şekilde tanımlanabildiği görülmüştür. Eğitmenlere göre bu beceri ve rollerin; ziyaretçi grubunun dinamiğine, yaş seviyesine ve eğitmenin kendi branşı ile matematik alanında anlatım yapmasına göre değişmekte olduğu belirlenmiştir.

Abstract:
The purpose of this research is to investigate the mathematics areas in science museums and science centers, which are out-of-school learning environments, while describing the general characteristics and process of expression, specific to mathematics, of the explainers who are in charge in these environments, and to reveal tje roles they adopt durig this process. Research data were analyzed by the use of descriptive analysis and content analysis techniques, which are qualitative research methods, to reveal the conditions of the science centers and science museums regarding mathematics exhibition, and to identify the roles and lecturing processes of the explainers in mathematics exhibitions. In total 34 explainers are the participants of this research, 29 of whom are in charge of science centers and 5 of whom are in charge of science museums. Science centers and science museums were observed specific to mathematics and questionnaires were given to explainers who are in charge of these environments. Lecturing processes of 2 explainers, who were determinated from the observed science centers, in mathematics exhibitions were monitored, and they were interviewed about their roles in these lecturing processes and their answers to the questionnaires. In consideration of the findings that were obtained as a result of this analysis; opinions of the explainers, who are in charge in science centers and science museums, about the qualifications of the mathematics exhibitions, the lecturing processes of these explainers, and the roles they adopt during this process were revealed. It was determined that the explainers believe the mathematics exhibitions in the science center to be insufficient considering other disciplines, that these explainers are responsible of these exhibitions even though they belong to other branches, and that they have difficulties while giving lectures suitable for every age group considering their own areas. Furthermore, it was aimed to determine what skills and roles an explainer should possess during this process, but it was concluded that they do not have a standard, certain definition and that these roles and skills could be defined in multiple ways. According to the explainers, it was determined that these skills and roles vary according to the age group and dynamics of the visitor groups, and whether the explainer is giving lectures in their own area or mathematics area.