Malazgirt ilçesi'nin kültürel coğrafyası(maddi kültür öğelerine göre)
Cultural geography of Malazgirt district (according to material culture elements)
Yazar: OSMAN YILDIRIM
Danışman: DOÇ. DR. ALPEREN KAYSERİLİ
Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Coğrafya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Coğrafya = Geography
Dizin: Kültürel coğrafya = Cultural geography

Özet:
Malazgirt, Doğu Anadolu Bölgesi'nin Yukarı Murat Van Bölümü'nde yer almaktadır. Malazgirt ilçesi Süphan Dağı'ndan çıkan bazaltlarla kaplı ovada Murat Nehri kıyısında kurulmuştur. İlçenin doğusunda Patnos ve Tutak, güneyinde Ahlat ve Adilcevaz, kuzeyinde Karayazı, batısında Bulanık ilçesi yer almaktadır. Malazgirt Türklerin Anadolu'ya ilk ayak bastığı yerleşme olduğu için tarihi, kültürel, ve toplumsal açıdan önemli bir ilçe olmuştur. Bununla birlikte Malazgirt birçok uygarlığa ev sahipliği  yapmış bir coğrafyadır. Bunun bir sonucu olarakta birçok medeniyetten etkilenerek zengin bir kültürel birikime sahip olmuştur.
Bu çalışma Malazgirt ilçesinin kuruluş yerinin fizikî coğrafya şartlarını ve bu şartlarda yaşayan yöre halkının fizikî coğrafya şartlarından faydalanarak  ortaya koyduğu  maddi kültür ögelerini açıklamayı amaçlamaktadır. İlçedeki yerleşme adlarının tarih içindeki gelişiminden ziyade neden bölgeye o ismin verilmiş olduğu, kültürel bakış açısıyla incelenmeye çalışılmıştır. Kılık ve kıyafet kültüründe İslam dinine ait kuralların hâkim olduğu gözlenmiştir. Bölgede karasal iklime bağlı olarak yapılan tahıl tarımı ve hayvancılık faaliyetleri gastronomi kültürüne etki eden başlıca etmenlerdir. Geleneksel ve günümüz mesken tiplerinde ise yapı malzemelerinde bölgenin karasal iklim şartlarına uygun olarak Türk evi mimarisinin en yaygın örneklerine rastlanılmıştır. Bu kapsam da Nitel araştırma yöntemlerinden faydalanılan bu çalışmada etnografik araştırma yöntemleri kullanılmıştır. Veri toplama araçlarından olan yerinde gözlem metodu ile yapılandırılmamış görüşme formları kullanılmıştır.  Saha çalışmalarından elde edilen veriler içerik analizi ile yazılı eserlerden elde edilen veriler ise doküman analiziyle yorumlanmaya çalışılmıştır. Sonuç olarak özellikleri verilen Malazgirt ilçesi, insan doğa ve kültür ekseninde bir arada incelenmiştir. Dolayısıyla yerleşme isimleri, mesken, gastronomi ve kılık kıyafet kültürünün fizikî şartların yanı sıra tarihten gelen kültürel birikimle gelişerek şekillendiği söylenebilir.

Abstract:
Malazgirt is located in the Upper Murat Van Section of the Eastern Anatolia Region. Malazgirt was established on the banks of the Murat River in the plain covered with basalts from Mount Süphan in the town of Malazgirt. Patnos and Tutak are on the east, Ahlat and Adilcevaz on the south, Karayazı on the north and Bulanık is on the west of the district. Since Malazgirt is the first settlement where Turks set foot in Anatolia, it has been an important district in terms of history, culture and society. Besides, Malazgirt is a geography that has hosted many civilizations. As a result of this, it has been influenced by many civilizations and has a rich cultural accumulation.
This study aims to explain the physical geography conditions of the place of establishment of the district of Malazgirt and the material cultural elements that the local people living in these conditions reveal by making use of the physical geography conditions. Rather than the development of the settlement names in the district in history, it has been tried to be examined from a cultural perspective on why the region was given that name. It has been observed that the rules of the Islamic religion dominate in the dress and dress culture. Grain farming and animal husbandry activities in the region depending on the continental climate are the main factors affecting the gastronomic culture. The most common examples of Turkish house architecture have been found in traditional and today's residential types, in accordance with the terrestrial climatic conditions of the region, in building materials. In this context, qualitative research methods were used in this study, and ethnographic research methods were used. Unstructured interview forms were used with the on-site observation method, which is one of the data collection tools. The data obtained from the field studies were tried to be interpreted with content analysis and the data obtained from the written works by document analysis. As a result, the district of Malazgirt, whose characteristics are given, has been examined together in the axis of human nature and culture. Therefore, it can be said that the names of settlements, residence, gastronomy and dress culture were shaped by developing cultural accumulation from history as well as physical conditions.