Türkiye'de kadın sağlığının dijitalleşmesi: Pepapp regl takip mobil uygulamasına dair bir inceleme
Digitalization of women's health: A study on the menstruation tracking mobile application Pepapp
Yazar: CEREN BİLTEKİN
Danışman: DOÇ. DR. BURCU ŞİMŞEK
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İletişim Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: İletişim Bilimleri = Communication Sciences

Özet:
Bu çalışmada, kadınların regl ve cinsel sağlık ile ilgili bilgilerini verileştirmesinin bir sonucu olarak değişen gündelik yaşam pratiklerinin sosyokültürel bağlamda incelenmesi amaçlanmıştır. Reglin konuşulmasından imtina edilinilen Türk toplumunda, bireylerin bedenleri ve cep telefonları arasında kurdukları siber bilgi alışverişinin biyopolitika ve cinsiyet eşitsizliği ile nasıl ilişkilendiği incelemektedir. Kadınların, regl döngülerinin ve cinsel sağlıklarının takibi amacıyla kullandıkları mobil uygulamalarından biri olan "Pepapp" özelinde, kadın bedeninin dijitalleşme sürecinde karşılaşılan olgular incelenmiştir. Çalışma için "Pepapp" uygulamasını kullanan 10 kadınla yarı yapılandırılmış görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Yapılan nitel araştırmanın yanında uygulamanın kullanımını ve deneyimlerini aktarmak için oto-etnografik bir yöntem benimsenmiştir. Pepapp'in kullanım haritası ve bireysel kullanıcı deneyimleri aktarılmıştır. Araştırmacı olarak benim de dahil olduğum kullanıcı kümesinin cinsel sağlık verilerini uygulama öncesinde analog olarak da takip etmiş olması, mobil uygulamalar öncesi ve sonrası arasındaki pratiklerin değişimini ortaya koymak için tercih edilmiştir. Araştırma sonucunda, dijital okur-yazarlığı yüksek ve eğitimli kadınların Türkiye toplumundaki kabul görmüş heteronormatif regl bakışından azade olmadıkları sonucuna ulaşılmıştır. Kadının özel alana hapsedilmiş olması ve ahlaki toplumsal kodlardan bağımsız düşünülmemesi, dijital teknolojilerde cinsiyet eşitsizliğini derinleştirmiştir. Siberfeminizm, ataerkil dijital teknoloji ekosistemi içinde kadınlar için kapsayıcı bir bakış önermektedir. Ataerkil güç ilişkilerinin kamusal alandan özel alana hapsettiği kadın bedenleri aracılığıyla çevrimiçi ve çevrimdışı varlıklarını bilinçli olarak yürütmeleri esas amaç olmalıdır. Bu konuda bedene dair kontrol mekanizmalarının öz-takip yoluyla bireylere geçtiği illüzyonunu yaratan iktidar, gücünü pekiştirmiştir.

Abstract:
This study aims to examine the changing daily life practices of women in a sociocultural context as a result of datafication their knowledge about menstrual and sexual health. It examines how the cyber information exchange between individuals' bodies and mobile phones is related to biopolitics and gender inequality in Turkish society, where menstruation is avoided. In the case of "Pepapp'', one of the mobile applications used by women to monitor their menstrual cycles and sexual health, the phenomena encountered in the digitalization process of the female body were examined. For the study, semi-structured interviews were conducted with 10 women using the "Pepapp" application. In addition to the qualitative research, an auto-ethnographic method was adopted to convey the use and experiences of the application. Pepapp's usage map and individual user experiences are presented. The fact that the user group, including me as the researcher, followed the sexual health data in analog form before the application was preferred in order to reveal the change in practices between before and after mobile applications. As a result of the research, it was concluded that educated women with high digital literacy are not free from the accepted heteronormative view of menstruation in Turkish society. The fact that women are confined to the private sphere and are not considered independent of moral social codes has deepened gender inequality in digital technologies. Cyberfeminism proposes an inclusive perspective for women within the patriarchal digital technology ecosystem. The main goal should be for women to consciously maintain their online and offline existence through women's bodies, which are confined from the public to the private sphere by patriarchal power relations. In this regard, the government has strengthened its power by creating the illusion that the control mechanisms regarding the body are transferred to individuals through self-monitoring.