Annelerin olumsuz çocukluk çağı yaşam deneyimlerinin ergen çocuklarıyla ilişkisinde ruminasyonun ve depresyonun aracı rolü
The mediating role of rumination and depression in the relationship of mothers' adverse childhood experiences and mother-adolescent relationship
Yazar: TUANA ERALP
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ŞEBNEM AKAN
Acıbadem Mehmet Ali Aydınlar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Klinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Depresyon = Depression ; Ruminasyon = Rumination

Özet:
Ergenlik dönemi, aile içi ilişkilerin değişim gösterdiği bir gelişim evresidir. Bu dönemde ergenler, ebeveynlerinden bağımsızlık talebinde bulunurken; ebeveynler de ergenlerin bağımsızlık taleplerini kabul etmekte zorlanabilmektedirler. Bu çelişkili durumun, aile içi ilişkiler göz önünde bulundurulduğunda, özellikle anne ve ergen arasında çatışma yaratabildiği gözlemlenmektedir.  Anne-ergen çatışması ergenlerin gelişimsel süreciyle başlayabilmekte, bu süreçte karşılaşılan zorluluklar annelerin özelliklerine bağlı olarak değişim gösterebilmektedir. Bu araştırmanın amacı annelerin kendi çocukluk dönemlerinde maruz kaldıkları olumsuz yaşantıların, ergenlik çağındaki çocukları ile olan ilişkisinde ruminasyonun ve depresyonun sıralı aracılık rollerinin incelenmesidir. Çalışmada 11-20 yaş arası çocuğu olan, yaş ortalaması 45.92 (S.D. = 4.87) olan 166 kadın katılımcıya demografik bilgi formu, Çocukluk Çağı Olumsuz Yaşantılar Ölçeği, Ana-Baba Ergen İlişki Envanteri, Beck Depresyon Envanteri ve Ruminatif Düşünce Biçimleri Ölçeği uygulanmıştır. Söz konusu değişkenler arasındaki doğrudan ve dolaylı etkiler, PROCESS makrosu kullanarak bootstrap yöntemi ile (n = 5000 bootstrap örneklemi) test edilmiştir. Bulgular, Çocukluk Çağı Olumsuz Yaşantılar Ölçeği'nden edinilen puanların Ana-Baba Ergen İlişki Envanteri "Genel Çatışma" alt ölçek puanı, "Bilişler/İnançlar" alt ölçek puanı ve Ana-Baba Ergen İlişki Envanteri toplam puanı üzerindeki etkisinde, depresyon ve ruminasyonun sıralı aracılık rollerinin olmadığına işaret etmiştir. Bunun yanı sıra bulgular, Çocukluk Çağı Olumsuz Yaşantılar Ölçeği'nden edinilen puanların, Ana-Baba Ergen İlişki Envanteri toplam puanı ve Ana-Baba Ergen İlişki Envanteri Genel Çatışma alt ölçek puanı üzerindeki etkisinde depresyonun aracılık rolü olduğunu göstermiştir. Araştırmada elde edilen bulgular konu ile ilişkili mevcut literatür ışığında incelenmiştir.
Anahtar Sözcükler: Anne-ergen ilişkisi, Depresyon, Olumsuz çocukluk çağı yaşantıları, Ruminasyon, Ruminatif düşünce biçimleri

Abstract:
Adolescence is a stage of development in which family relationships change. During this period, while adolescents demand independence from their parents, parents may have difficulty accepting adolescents' demands. Considering family relationships, this contradictory situation can especially create conflict between mother and adolescent. Mother-adolescent conflict may start with the developmental process of adolescents, and the difficulties encountered in the process may vary depending on the characteristics of mothers. The aim of this study is to investigate the effects of maternal adverse childhood experiences on mother-adolescent relationship and the mediating role of maternal rumination and depression. The sample of the study consists of female participants with children between the ages of 11-20. Demographic information form, Adverse Childhood Experiences Scale, Parent-Adolescent Relationship Questionnaire, Beck Depression Inventory and Ruminative Thought Style Questionnaire are used to collect data. Findings indicated that depression and rumination did not have serial mediating role between the effects of the obtained scores from ACES and the scores of "General Distress" subscale, "Beliefs" subscale and sum of theese two subscales which are from the "Parent-Adolescent Relationsip Questionnaire". In addition, the findings showed that depression has a mediator role between the effects of the obtained scores from ACES and the scores of "General Distress" subscale and sum of the "General Distress" and "Belifs" subscales which are from the 'Parent-Adolescent Relationsip Questionnaire".
Key Words: Adverse childhood experiences, Depression, Parent-adolescent relationship, Rumination, Ruminative Thinking Style.