Stratonikeia Kuzey Şehir Kapısı havuz mozaiğinin mevcut korunma durumu ve konservasyonuna yönelik araştırmalar
Studies on the present state of preservation and conservation of North City Gate pool mosaic of Stratonikeia
Yazar: CENGİZ EMLİK
Danışman: DOÇ. DR. MELTEM UÇAR
Mersin Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kültür Varlıklarını Koruma Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Arkeoloji = Archeology ; Mimarlık = Architecture ; Sanat Tarihi = Art History
Dizin: Arkeolojik alanlar = Archeological areas ; Arkeolojik yerleşim = Archaeological settlement ; Bakım = Maintenance ; Konservasyon = Conservation ; Koruma = Conservation ; Mozaikler = Mosaics ; Muğla = Muğla ; Stratonikeia = Stratonikeia ; Stratonikeia şehir kapısı = Stratonikeia city gate

Özet:
Stratonikeia kuzey şehir kapısının arkeolojik kazıları 2008 yılı sonrasında yoğunlaşmış ve anıtsal kapının orta kısmındaki havuz mozaiği ortaya çıkarılmıştır. Antik dönemlerde depreme maruz kaldığı bilinen ve olumsuz doğa koşullarına açık vaziyette bulunan havuz mozaiğinin, 2010 yılında konservasyon çalışmaları gerçekleştirilmiştir. Pasif koruma yöntemleriyle günümüze ulaşan mozaikte, geri dönüşü olmayan bozulmaların engellenebilmesi için aktif koruma yöntemlerine ihtiyaç duyulmuştur. Bu nedenle, antik havuz mozaiğinin ayrıntılı belgeleme çalışmaları yapılarak rölöve çizimleri hazırlanmış, görsel analizlerle tespit edilen bozulmalar rölöve çizimleri üzerine işlenerek bozulma haritası oluşturulmuştur. Mozaiğe ait özgün harcın karakterini ve yapılacak olan müdahalelerde kullanılacak onarım harcının içeriğini belirlemek amacıyla, mozaik döşemenin belirli alanlarından alınan harç örnekleri üzerinde arkeometrik analizler yapılmıştır. Yapılan görsel ve arkeometrik analizler sonucu, ulusal ve uluslararası koruma ilkeleri doğrultusunda müdahale önerileri belirlenerek müdahale haritası oluşturulmuştur. Havuz mozaiğinde uygulanması planlanan müdahale önerileri, farklı çizim ve grafiklerle desteklenerek anlaşılır hale getirilmiştir. Planlanan müdahalelerin tamamlanmasının ardından, kuzey şehir kapısında yer alan havuz mozaiğinin periyodik bakımla açıkta sergilenmesi önerilmiştir.

Abstract:
Archaeological excavations at the North City Gate of Stratonikeia intensified after 2008 and a pool paved with mosaics in the middle part of the monumental gate was uncovered. The pool mosaic exposed to the elements is known to have suffered from earthquakes through history; conservation practices were applied in 2010. The mosaic pavement has survived via passive conservation practices but it is necessary to implement active conservation practices in order to prevent irreversible deterioration. Therefore, the mosaic pavement has been documented in detail, measured drawings were prepared, deterioration attested visually were marked in the measured drawings creating a map of deterioration. Samples were taken from the mortar bedding of the mosaic for archaeometrical analyses in order to determine the character of the authentic mortar so that repair mortar could be prepared accordingly. As a result of the visual and archaeometrical analyses, a map of intervention was prepared in accordance with national and international principles of conservation. Intervention proposals for the pool mosaic have been visualised using variety of drawings and graphics. It was proposed that this pool mosaic be on display with periodical maintenance following the accomplishment of foreseen interventions.