Yetişkin obez bireylerin yaşam kalitelerine psikolojik iyi oluşları ile beslenme değişim süreçlerinin etkisinin incelenmesi
Examining the effects of psychological well-being and nutritional change processes on the quality of life of adult obese individuals
Yazar: MİNE KAĞITCI
Danışman: PROF. DR. NAZAN AKTAŞ
Selçuk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics

Özet:
Psikolojik iyi oluş ve beslenme değişim süreçleri obez bireylerin yaşam kaliteleri açısından önemlidir. Bu çalışmanın amacı obez bireylerin yaşam kalitelerine psikolojik iyi oluşları ve beslenme değişim süreçlerinin etkisinin incelenmesidir. Tarama modelinde tanımlayıcı ilişkisel bu çalışmada Türkiye'de yaşayan 19-64 yaş arası 870 obez bireyin verileri çevrimiçi (Google Forms) olarak Obezite Hastalarına Yönelik Yaşam Kalitesi Ölçeği (QOLOD), Psikolojik İyi Oluş Ölçeği (PİOÖ) ve Beslenme Değişim Süreçleri Ölçeği (BDSÖ) kullanılarak toplanmıştır. 
Araştırmada katılımcıların %55,5'i kadın ve %44,5'i erkektir. Beden kütle indekslerine (BKİ) göre katılımcıların %42,3'ü 1.derece obez, %29,5'i 2.derece obez ve %28,2'si ise 3.derece obez olup BKİ ortalaması 37,21±5,18'dir. Katılımcıların QOLOD ve PİOÖ puanları arasında pozitif orta şiddetli anlamlı ilişki vardır (r=0,510 p=0,000). QOLOD ile BDSÖ (r=-0,138 p=0,000) ve BDSÖ ile PİOÖ (r=-0,107 p=0,002) arasında ise negatif zayıf şiddetli anlamlı ilişki vardır. Obezite derecesi ile QOLOD, PİOÖ ve BDSÖ puanları arasında fark anlamlıdır (p<0.05). 1.derece obez grubunun yaşam kalitesi puanı (112.96∓24,04), 2.derece obez (102.89∓25,07) ve 3.derece obez (97.70∓21,86) gruplarından daha yüksektir (p<0.05). 1.derece obez grubunun PİOÖ puanları (42.35∓12,20), 2.derece obez (38.90∓12,86) ve 3.derece obez (34.68∓ 12,19) gruplarına göre daha yüksektir (p<0.05). BDSÖ puanlarında ise 3.derece obez grubu (139.17∓30,54) en yüksek puanları almış olup, 2.derece (125.92∓33,35) ve 1.derece obez (115.46∓35,08) gruplarından sırasıyla daha yüksektir (p<0.05).
Sonuç olarak, obez bireylerde yaşam kalitesini beslenme değişim süreçleri ve psikolojik iyilik hali etkilemektedir. Değişkenler arasındaki ilişkiler BKİ'ye göre farklılık göstermektedir. Obezitenin tedavisinde obez bireylerin yaşam kalitelerinin iyileştirilmesine yönelik müdahele çalışmalarında beslenme değişimi ve psikolojik iyilik haline yönelik girişimler daha başarılı sonuçlar elde edilmesine katkı sağlayabilir.

Abstract:
Psychological well-being and dietary change processes are crucial for the quality of life of obese individuals. This study aims to examine the impact of psychological well-being and dietary change processes on the quality of life of obese individuals. In this descriptive correlational study using a survey model, data from 870 obese individuals aged 19-64 living in Turkey were collected online (via Google Forms) using the Quality of Life in Obesity Scale (QOLOD), Psychological Well-being Scale (PWB), and Nutrition Change Processes Scale (NCPS).
Among the participants, 55.5% are women and 44.5% are men. According to their body mass index (BMI), 42.3% are classified as 1st-degree obese, 29.5% as 2nd-degree obese, and 28.2% as 3rd-degree obese, with an average BMI of 37.21±5.18. There is a moderately positive significant relationship between QOLOD and PWB scores (r=0.510, p=0.000). There is a weakly negative significant relationship between QOLOD and NCPS (r=-0.138, p=0.000) and between NCPS and PWB (r=-0.107, p=0.002). There are significant differences in QOLOD, PWB, and NCPS scores according to the degree of obesity (p<0.05). The quality of life score of the 1st-degree obese group (112.96±24.04) is higher than that of the 2nd-degree obese (102.89±25.07) and 3rd-degree obese (97.70±21.86) groups (p<0.05). The PWB scores of the 1st-degree obese group (42.35±12.20) are higher compared to the 2nd-degree obese (38.90±12.86) and 3rd-degree obese (34.68±12.19) groups (p<0.05). In NCPS scores, the 3rd-degree obese group (139.17±30.54) has the highest scores, followed by the 2nd-degree obese (125.92±33.35) and 1st-degree obese (115.46±35.08) groups, respectively (p<0.05).
In conclusion, dietary change processes and psychological well-being affect the quality of life in obese individuals. The relationships between variables differ according to BMI. In the treatment of obesity, interventions aimed at improving the quality of life of obese individuals by focusing on dietary change and psychological well-being may contribute to more successful outcomes.