Rutin doku boyamada kullanılan hematoksilen ve eozin yerine safran, kurkumin ve kına ekstraktından elde edilen boyalar ile dokuların boyanması
Staining tissues with dyes obtained from safran, curcumin and henna extract instead of hematoxylin and eosin used in routine tissue staining
Yazar: SÜMEYYE TUNÇEL
Danışman: PROF. DR. ALPASLAN GÖKÇİMEN
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Histoloji ve Embriyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Histoloji ve Embriyoloji = Histology and Embryology

Özet:
Amaç: Yapılacak olan bu çalışmada rutin doku boyama yöntemi olan hematoksilen ve eozin yerine safran, kurkumin ve kına ekstraktlarından elde edilen boyalarla dokularda boyama sağlayarak elde edilen boyaları günlük hayatta kullanılabilir hale getirmek amaçlanmıştır. 
Gereç ve Yöntem: Bu çalışmada; 4 haftalık yetişkin erkek Wistar albino rattan karaciğer, pankreas ve dalak dokuları alınarak doku takibi, bloklama ve kesit alma işlemlerinden sonra boyama işlemlerine geçilmiştir. Safran, kurkumin ve kına ekstraktları hazırlanarak karaciğer, pankreas ve dalak dokuları boyanmıştır. 
Bulgular: Yapılan çalışmalar sonucunda elde edilen boyama görüntüleri hematoksilen ve eozin boyama görüntüleri ile karşılaştırılmıştır. Safran ve kurkumin ekstraktları ile boyanan dokularda karaciğerin fagositik sisteme ait olan kupffer hücreleri hematoksilen ve eozin boyamaya kıyasla net ve yoğun bir şekilde görülmüştür. Kına ekstraktı ile boyanan dokularda ise hepatositler ve hücre çekirdekleri izlenmiştir. 
Sonuç: Bu çalışma, safran, kurkumin ve taş kına ekstraktlarının histolojik doku boyamalarında hematoksilen ve eozin boyalarına bir alternatif olarak kullanılabileceğini görülmüştür. Bu bağlamda, safran, kurkumin ve taş kına gibi doğal boyaların, geleneksel sentetik boyalar yerine kullanılması hem ekonomik açıdan hem de çevre açısından daha sürdürülebilir bir alternatif sunabilmektedir.

Abstract:
Objective: In this study, it is aimed to dye the tissues with dyes obtained from saffron, curcumin and henna extracts instead of hematoxylin and eosin, which are routine tissue dyeing methods, and to make the obtained dyes usable in daily life.
Material and Methods: In this study; Liver, pancreas and spleen tissues from 4-week-old adult male Wistar albino rats were taken and staining was started after tissue tracking, blocking and sectioning procedures. Saffron, curcumin and henna extracts were prepared and liver, pancreas and spleen tissues were stained.
Results: The staining images obtained as a result of the studies were compared with hematoxylin and eosin staining images. In tissues stained with saffron and curcumin extracts, Kupffer cells belonging to the phagocytic system of the liver were seen clearly and intensely compared to hematoxylin and eosin staining. Hepatocytes and cell nuclei were observed in the tissues stained with henna extract.
Conclusion: This study showed that saffron, curcumin and stone henna extracts can be used as an alternative to hematoxylin and eosin dyes in histological tissue staining. In this way, the use of natural dyes such as saffron, curcumin and stone henna instead of traditional synthetic dyes can offer a more sustainable alternative both economically and environmentally.