Erdebîlî'nin Zübdetü'l-Beyan adlı eserinde tefsir yöntemi
The method of tafsir in Erdebîlî's Zobdat al-Bayan
Yazar: İHSAN BÖLÜKBAŞI
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SEYFULLAH EFE
Ege Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Tefsir Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Din = Religion
Dizin: Erdebili = Erdebili ; Kur'an-ı Kerim = Koran ; Tefsir = Commentary ; Zübdetü`l-Beyan = Zübdetü`l-Beyan ; İslamiyet = Islam ; Şia = Şia

Özet:
Bu çalışmada, Şiî ulemasından Mukaddes Erdebîlî'nin Zübdetü'l-Beyân fî Berâhînî Ahkâmi'l Kur'ân adlı eserinde tefsir yorum metodunun, Kur'an ilimlerine bakışının, akâid-inanç kaideleri ve özellikle furû-u fıkha dair yorumlarının tespiti hedeflenmiştir.
Tezimiz giriş, üç bölüm ve sonuçtan oluşmaktadır. Giriş bölümünde tezin konusu, amacı, yöntemi ve kaynakları ele alınmıştır.
Birinci bölümde müellifin hayatı, eserleri ve ilmi hayatı ele alınmıştır. Bununla birlikte Erdebîlî'nin Zübdetü'l-Beyan adlı eseri kaynakları çerçevesinde tanıtılmaya çalışılmıştır. 
İkinci bölümde eser Esbâb-ı Nüzûl, Nesh, Kırâat, İ'râbü'l-Kur'ân ve Fezâilü'l-Kur'ân ilimleri açısından tefsirden örnekler verilerek incelenmiştir.
Üçüncü bölümde de Zübdetü'l-Beyân rivayet ve dirayet metodu açısından incelenmiştir. Rivayet yöntemi içerisinde Kur'an'ın Kur'an ile tefsiri, Kur'an'ın sünnet ile tefsiri, Kur'an'ın imamların görüşleri ile açıklanması, Kur'an'ın Sahabe görüşleri ile tefsiri ve Kur'an'ın tâbiun görüşleri ile tefsiri konuları işlenmiştir. Dirayet yöntemi içerisinde ise dil bilimsel açıdan tefsir, fıkıh ilmi açısından tefsir ve kelam ilmi yönüyle tefsir başlıkları açılmıştır.
Sonuç bölümünde giriş ve üç bölümde yer alan başlıklar bütüncül bir bakış açısı ile değerlendirmeye tabi tutulmuştur. 

Anahtar Kelimeler: Tefsir, Şîa, Erdebîlî, Zübdetü'l-Beyân.

Abstract:
In this study, it is aimed to determine the method of interpretation of tafsir, his approach of the Qur'anic sciences, the principles of creed and belief, and especially his interpretations of furû-u fiqh, in the work of Moqaddas Ardabili, a Shiite scholar, in his work Zobdat al-Bayan fî Barâheen Ahkâm al-Qoran.
The study consists of an introduction, three chapters and conclusion. In the introduction part, the subject, purpose, method and sources of the thesis are discussed.
In the first part, the author's life, works and scientific life are discussed. In addition, Moqaddas Ardabili's work Zobdat al-Bayan has been tried to be introduced within the framework of its sources. In the second part, the work we have discussed is evaluated in terms of Qur'anic sciences.  
In the second part, the work is examined by giving examples from tafsir in terms of Asbâb al-Nüzûl, Naskh, Qırâat, İ'râb al-Qur'an and Fadâil al-Kur'an.
In the third chapter, Moqaddas Ardabili's work is examined in terms of narration and acumen method. The interpretation of the Qur'an with the Qur'an, the interpretation of the Qur'an with the Sunnah, the explanation of the Qur'an with the views of the imams, the views of the Companions and the interpretation of the Qur'an, and the interpretation of the Qur'an with the views of the subordinates processed in the narrative method. Within the acumen method, the subjects of tafsir in terms of linguistics, tafsir in terms of fiqh and tafsir in terms of kalam are examined.
In the conclusion part, the study is evaluated with a holistic perspective.

Key Words: Tafseer, Shia, Ardabili, Zobdat al-Bayan.