Kuşburnu bitkisinin biyoaktif kompozisyonu
Bioactive composition of rose hip
Yazar: SEZGİN AYDEMİR
Danışman: PROF. DR. MURAT KÜÇÜK
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Biyokimya = Biochemistry
Dizin: Antioksidanlar = Antioxidants ; Kuşburnu = Rose hip

Özet:
Organizmada, yaşamsal fonksiyonlar gerçekleşirken serbest radikaller oluşur. Serbestradikaller önemli maddelerdir, ancak oldukça yüksek reaktiviteye sahip olduklarından dolayıbiyomoleküllerle reaksiyona girerek onların yapıların bozulmasına ve hücrelere zarar veren toksiközellikli bileşiklerin oluşmasına neden olabilirler. Antioksidan maddeler serbest radikallerlereaksiyona girerek onların bu zararlı etkilerini giderebilirler.Bu çalışmada Gümüşhane ve Zonguldak yöresinden toplanan kuşburnu bitkilerinin sulu,metanollü ve etil asetatlı ekstraktlarının antioksidan aktivitesi incelendi. Bunun yanında bitkiözütlerinin antimikrobiyal aktivite özellikleri ve karbonik anhidraz (CA) enzimine karşıinhibisyon etkileri de araştırıldı. Sulu ve metanollü ekstraktların toplam fenolik madde içeriklerigallik asit ve kateşin eşdeğeri olarak, metanollü, sulu ve etil asetatlı numunelerin demir (III)indirgeme/ antioksidan kuvveti (FRAP) Trolox® standartı ile, metanollü, sulu ve etil asetatlınumunelerin DPPH radikali temizleme aktivitesi BHT ve Trolox® standartları ile, sulunumunelerin karbonik anhidraz enzimi inhibisyonu aktivitesi asetazolamid standartı ile,antimikrobiyal aktivite özellikleri ampisilin, sefazolin ve nistatin standart ilaçları ilekarşılaştırılarak incelendi.Yaprak ve dal kısımlarının sulu ekstraktlarının CA enzimi üzerine inhibisyon etkisigösterdikleri bulundu. Etil asetatlı ve metanollü numunelerin antimikrobiyal özelliğe sahipoldukları tespit edildi. Yaprak, dal ve çekirdek kısımlarının metanollü ekstraktlarının yüksekantioksidan aktiviteye sahip oldukları görülmüştür. Online-HPLC-FRAP yöntemiyle antioksidanözelliği offline-FRAP yöntemiyle uyumlu çıkmıştır.Çalışma sonucunda dal ve yaprak kısımlarının yüksek biyoaktivite gösterdiği görülmüş vekuşburnu bitkisinin bu kısımlarında aktiviteden sorumlu bileşiklerin araştırılması faydalı olacaktır.

Abstract:
Free radicals are occured as a result of the vital functions in organism. Free radicalsare important substances , but because they are highly reactive, they can react with biomolecules,cause to deteriorate their structure and form toxic compounds to cells. Antioxidant substancesmight reduce or fix harmful effects of free radicals by reacting with them.In this study, antioxidant activity of rose hips (from Gümüşhane and Zonguldak) extractswhich obtained with methanol, water and ethyl acetate are investigated. In addition, plant extracts?antimicrobial activity and their enzyme inhibitory effects against carbonic anhydrase (CA) wereinvestigated. Total phenolic content of aqueous and methanol extracts are examined as theequivalent of gallic acid and catechin; iron (III) reducing / antioxidant power (FRAP) of methanol,ethyl acetate and aqueous samples are examined by Trolox ® standard; DPPH radical scavengingactivity of methanol, ethyl acetate and aqueous samples are examined by the BHT and Trolox ®standards; carbonic anhydrase activity of aqueous samples are examined by acetazolamide andsulfonyl amide standards; antimicrobial activity are examined and compared with standard drugswhich are ampicillin, cefazolin, and nystatin.Aqueous extracts of leaf and branch parts are found to have inhibitory effect on the CAenzyme. The extracts of ethyl acetate and methanol are found to have antimicrobial properties.Methanol extracts of leaf, branch and core parts are seen to have high antioxidant activity.Antioxidant properties are concordant with the online-HPLC-FRAP and offline-FRAP methods.As a result of this study branch and leaf parts show high bioactivity and it will be useful toinvestigate the compounds in rose hip plant that are responsible for this activity.