Ermenek (Karaman) ilçesi zeytin bahçelerinde zeytin sineği [Bactrocera oleae (gmel.) (Dıptera: tephrıtıdae)]'nin ergin popülasyon gelişimi ve bulaşıklık oranının belirlenmesi
Determination of adult population development andinfestation rates of olive fly [Bactrocera oleae (gmel.) (Diptera: tephritidae)] in olive orchards in Ermenek (Karaman) province
Yazar: FADİME CANBULAT
Danışman: PROF. DR. LEVENT ÜNLÜ
Selçuk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışma, Ermenek (Karaman) ilçesinde bulunan Karagedik, Köyiçi ve Sekil lokasyonlarındaki zeytin bahçelerinde zarar yapan Zeytin Sineği (Bactrocera oleae)'nin ergin popülasyon gelişimi ve bulaşıklık oranının belirlenmesi amacıyla 2017-2018 yıllarında yürütülmüştür. Çalışmada her üç lokasyonda da birer adet bahçe seçilmiştir. Çalışmada zararlının popülasyonlarının belirlenmesi amacıyla McPhail tuzakları kullanılmıştır. Tuzakların içerisine, sineklerin cezbedilmesi için kuru toz maya ilave edilmiştir. Bu sayede ilk ergin çıkışları, erginlerin popülasyon gelişimi ve zeytin meyvelerinde ki bulaşıklık oranlarının belirlenmesi amaçlanmıştır. Tuzaklar her bahçede üçer adet olacak şekilde, bahçeleri temsil ederek, belirli aralıklarda ve ağaçların yaklaşık olarak 1.5 m yükseğine gelecek şekilde, Haziran ayının son haftasında asılmıştır. Tuzaklar haftada bir kez kontrol edilmiş ve yakalanan Zeytin Sineklerinin sayısı kaydedilmiştir. Asılan tuzaklardaki yemler her hafta yenisi ile değiştirilmiştir. Zararlının meydana getirdiği bulaşıklık oranının tespiti için hasat zamanından önce bahçelerden rastgele seçilen 10'ar adet zeytin ağacının dört tarafından 25 adet olmak üzere her bahçeden toplam 1000 adet zeytin alınıp vuruk yüzde oranı hesaplanmıştır. Çalışma sonucunda McPhail tuzaklarından elde edilen sonuçlara göre ilk erginler her iki yılda da Temmuz ayının ilk haftasında yakalanmıştır. Zeytin Sineği Karagedik'te üç kez, Köyiçi'nde üç kez ve Sekil'de ise üç kez tepe noktası oluşturmuştur. Zararlının Ermenek ilçesinde iklim ve yıllara göre 2-3 döl verdiği tespit edilmiştir. Zararlının Kasım ayı sonuna kadar yaklaşık beş ay süreyle bahçelerde aktif olarak bulunduğu gözlenmiştir. Bu çalışma Ermenek ilçesinde Zeytin Sineği ile alakalı yapılan ilk çalışma olma özelliğini de taşımaktadır. Zeytin Sineğinin Ermenek'te ki zeytinlerde zarar oluşturmaya başladığı ve erken uyarı ve mücadele için McPhail besi tuzaklarının kullanılabileceği ve üreticilerin bu tuzakları en geç Haziran ayı sonuna kadar ağaçlara asmaları tavsiye edilmektedir. Böylelikle tuzaklar, zararlının gerekli ise kimyasal mücadele zamanına karar vermede de katkı sağlayacaktır.

Anahtar Kelimeler: Bulaşıklık oranı, McPhail tuzağı, Popülasyon gelişimi, Zeytin, Zeytin sineği

Abstract:
This study was carried out to determine the adult population development and infestation rate of Olive Fly (Bactrocera oleae), which causes damage in olive orchards of Karagedik, Köyiçi and Sekil locations in Ermenek (Karaman) in 2017-2018. In the study, one garden was selected in each of the three locations. In the study, McPhail traps were used to determine the pest population development. Dry yeast was added to the traps to attract flies. In this way, it was aimed to determine the first adult emergence, population development of adults and infestation rates in olive fruits. The traps were hung in the last week of June, three of them in each garden, as representing of them, at certain intervals and approximately 1.5 m above the trees. The traps were checked once a week and the number of olive flies which were caught was recorded. The baits in the traps were replaced with the new ones every week. In order to determine the infestation rate caused by the pest, a total of 1000 olives were taken from each orchard, 25 from all four sides of 10 olive trees randomly selected from the orchards before the harvest time, and the hit percentage was calculated. According to the results of the McPhail traps, the first adults were caught in the first week of July in both years. The olive fly peaked three in Karagedik, three times in Köyiçi and three in Sekil. It was determined that the pest gave 2-3 generations by fact that the climate and years in Ermenek. It was observed that the pest was actively present in the gardens for about five months until the end of November. This study is also the first study on olive fly in Ermenek. It is recommended that the olive fly started to damage the olives in Ermenek and McPhail bait traps can be used for early warning and control, and producers are advised to hang the traps on the trees by the end of June at the latest. Thus, the traps will also contribute to the decision of the pest chemical control time, if necessary.

Keywords: Infestation rate, McPhail trap, Population development, Olive, Olive fly