Yenilikçi okul ve okulların değişime açıklığının öğretmenlerin algıladıkları uyumsal performans üzerindeki etkisi
The impact of innovative school and schools' openness to change on teachers' perceived adaptive performance
Yazar: TUĞBA ALAGÖZ
Danışman: DOÇ. DR. SUZAN CANLI
Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Değişime açıklık = Openness to change ; Okullar = Schools ; Performans = Performance ; Uyumsal davranış = Adaptive behavior ; Yenilikçi okul = Innovative school ; Yenilikçilik = Innovativeness ; Ölçekler = Scales ; Öğretmen algısı = Teacher perception

Özet:
Bu araştırmada, öğretmenlerin görüşlerine göre yenilikçi okul ve okulların değişime 
açıklığının algılanan uyumsal performansa etkisinin belirlenmesi amaçlanmıştır. İlişkisel 
tarama modelinde olan bu araştırmanın örneklemini, basit tesadüfi örnekleme yöntemiyle 
belirlenen 258 öğretmen oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplama araçları olarak, "Kişisel 
Bilgi Formu" "Yenilikçi Okul Ölçeği", "Okulların Değişime Açıklık Ölçeği" ve
"Öğretmenlerin Algıladıkları Uyumsal Performans Ölçeği" kullanılmıştır. Araştırmada elde 
edilen verilerin analizinde betimsel istatistik analizi, bağımsız örneklem t testi, tek yönlü 
varyans analizi, korelasyon analizi ve hiyerarşik regresyon analizi kullanılmıştır. Öğretmenlerin 
yenilikçi okula, okulların değişime açıklığına ve uyumsal performansa ilişkin görüşlerinin yüksek 
düzeyde olduğu belirlenmiştir. Öğretmenlerin yenilikçi okula ilişkin görüşlerinde cinsiyet, eğitim 
durumu, medeni durum ve branş değişkenlerinde anlamlı farklılık bulunamazken; okulun 
bulunduğu çevre değişkeni açısından yönetsel destek boyutunda ilçede bulunan okullarda görev 
yapan öğretmenler lehine anlamlı farklılık bulunmuştur. Öğretmenlerin okulların değişime 
açıklığına ilişkin görüşlerinde cinsiyet, medeni durum ve branş değişkenleri açısından anlamlı 
farklılık bulunamazken; okulun bulunduğu çevre açısından müdürlerin değişime açıklığında 
merkezde görev yapan öğretmenler lehine anlamlı farklılık bulunmuştur. Eğitim durumu 
değişkeni açısından öğretmenlerin değişime açıklığında lisans, müdürlerin değişime açıklığında 
lisansüstü yapmış olanlar lehine anlamlı farklılık bulunmuştur. Öğretmenlerin algılanan 
uyumsal performansa ilişkin görüşlerinde cinsiyet, eğitim durumu, medeni durum, okulun 
bulunduğu çevre ve branş değişkenlerine göre anlamlı farklılık bulunamamıştır. Araştırmada 
yenilikçi okul ve okulların değişime açıklığı ile uyumsal performansa ilişkin öğretmen 
görüşlerinde orta düzeyde ve pozitif yönlü anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Öğretmenlerin 
okulların değişime açıklığı ve yenilikçi okul görüşleri hem birlikte hem de birbirlerinden 
bağımsız olarak toplam algılanan uyumsal performans ve alt boyutlarına ilişkin görüşlerini 
anlamlı olarak yordamıştır. Öğretmenlerin yenilikçi okula ilişkin görüşleri uyumsal 
performansa yönelik varyansın %31.2'sini açıklamıştır. Öğretmenlerin okulların değişime 
açıklığına ilişkin görüşleri uyumsal performansa yönelik varyansın %7.7'sini açıklamıştır.
Öğretmenlerin yenilikçi okula ve okulların değişime açıklığına ilişkin görüşleri birlikte 
uyumsal performansa yönelik varyansın %38.9'unu açıklamıştır.

Abstract:
In this research, it was aimed to determine the effect of innovative schools and schools' 
openness to change on perceived adaptive performance according to teachers' opinions. The 
sample of this research, which is in the relational survey model, consists of 258 teachers 
determined by simple random sampling method. In the research, "Personal Information Form", 
"Innovative School Scale", "Openness to Change Scale of Schools" and "Adaptive 
Performance Scale Perceived by Teachers" were used as data collection tools. Descriptive 
statistical analysis, independent sample t-test, one-way variance analysis, correlation analysis 
and hierarchical regression analysis were used in the analysis of the data obtained in the 
research. It was determined that the teachers' views on innovative school, openness to change 
of schools and adaptive performance were at a high level. While there was not any significant 
difference in the opinions of teachers about the innovative school in terms of gender, 
educational status, marital status and branch variables; regarding the variable of the 
environment in which the school is located, a significant difference was found in the size of 
managerial support in favor of teachers working in schools located in the district. While there 
was no significant difference in the opinions of teachers about the openness of schools to change 
in terms of gender, marital status and branch variables, there was a significant difference in the 
openness of principals to change in terms of the environment in which the school is located in 
favor of teachers working in the center. In terms of the educational status variable, a significant 
difference was found in the openness of teachers to change in favor of undergraduates, and in 
the openness of principals to change in favor of those who have completed postgraduate studies. 
No significant differences were found in teachers' views on perceived adaptive performance 
according to gender, educational status, marital status, school environment and branch 
variables. In the research, a positive and decisively significant relationship was found between 
innovative schools and the openness of schools to change and teachers' opinions about adaptive 
performance. Teachers' views on innovative schools and openness to change of schools 
significantly predicted their views on total perceived adaptive performance and its sub-
dimensions, both together and independently of each other. Teachers' views on innovative 
schools explained 31.2% of the variance in adaptive performance. Teachers' views on the 
openness of schools to change explained 7.7% of the variance in adaptive performance. 
Together, teachers' views on innovative schools and openness to change explained 38.9% of 
the variance in adaptive performance.