Kök-ur nematodları (Meloidogyne spp. )'na karşı savaşta bazı farklı bitki kısımlarının etkileri üzerine araştırmalar
Investigations on the effects of some different plant materials in control of root knot nematodes (Meloidogyne spp. )
Yazar: AHMET HATİPOĞLU
Danışman: YRD. DOÇ. DR. GALİP KAŞKAVALCI
Ege Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışma, 2006?2007 yıllarında E. Ü. Ziraat Fakültesi Bitki Koruma Bölümü iklim odaları ve seralarında saksı denemesi şeklinde 13 karakter ve 10 tekerrürlü olarak tesadüf parselleri deneme desenine göre yürütülmüştür. Çalışmanın ana materyalini; Kök-ur nematodlarıyla (Meloidogyne spp.) bulaşık urlu domates bitkisi kökleri ve bulaşık topraklar, ?Rio Grande? domates çeşidine ait bitkiler, Hint yağı (Ricinus communis) ve Zakkum (Nerium oleander) bitkilerinin yaprakları, Eşek hıyarı (Ecbalium elaterium) meyveleri, Kadife çiçeği (Tagetes erecta) bitkisinin toprak üstü ve toprak altı aksamı oluşturmuştur. Yapılan değerlendirmeler sonucunda, bitki kısımlarının uygulandığı karakterlerin tümünün pozitif kontrolle kıyaslandığında daha düşük ur skala değerlerine sahip oldukları ve istatistiki olarak (P ? 0,05) farklı grupta yer aldıkları saptanmıştır. Uygulamalar içinde en düşük ur skala değeri, hintyağı bitkisinin yapraklarının (2,8 ± 0,20) toprağa verildiği karakterde saptanmış olup, ilaçlı kontrol bitkileri (3,0 ± 0,39) ile aynı grupta yer almış ve en etkili uygulama olarak değerlendirilmiştir. Ayrıca, deneme sonunda topraktaki 2. dönem kök-ur nematodu larva sayıları açısından yapılan değerlendirmede, hintyağı bitkilerinin yapraklarının uygulandığı karakterde toprakta hiç nematod bulunmamış ve bu uygulamanın kök-ur nematodlarının yaşamasına fazla olanak vermediği görülmüştür. Yapılan diğer tüm bitki parçası uygulamalarında da pozitif kontrol bitkilerinden çok daha düşük sayılarda 2. dönem kök-ur nematodu larvası saptanmış ve bu uygulamalar da istatistiki olarak farklı grupta yer almıştır. Bitki boyu, bileşik yaprak sayısı, kök gelişim skalası ve kök yaş ağırlığı gibi bitki gelişim kriterleri açısından da yapılan tüm uygulamalardaki domates bitkileri pozitif kontrol bitkilerine kıyasla daha iyi bir gelişmeye sahip olarak değerlendirilmiştir.Anahtar sözcükler: Meloidogyne spp., Tagetes erecta, Ricinus communis, Ecbalium elaterium, Nerium oleander

Abstract:
This study was conducted during 2006-2007 as pot experiment according to randomized parcel design with ten replicates and thirteen characters in the climatized room and greenhouses at Plant Protection Department, Agricultural Faculty, E. University. The main material of experiment consisted of root-knot nematode (Meloidogyne spp.) infected tomato roots and soils, ?Rio Grande? cv tomato plants, the leaves of castor oil plant (Ricinus communis) and oleander (Nerium oleander), the fruits of squirting cucumber (Ecbalium elaterium) and whole plants of American marigold (Tagetes erecta). According to the findings obtained this experiment, it was determined that the all plant material treatments have less gall index value and placed statistically (P ? 0,05) in different group compared with positive control. The least gall index value was determined in the characters in which the leaves of castor oil plant amended the soil (2,8 ± 0,20), placing in the same group with the control plants used with nematicides (3,0 ± 0,39) and evaluated as the most effective treatment. Besides this, in the evaluation done at the end of this experiment in terms of the numbers of second stage juvenile of root-knot nematodes, there were no nematode juveniles in the soil of castor oil plant characters. In the other plant treatments, there were less numbers of second stage juvenile of root-knot nematodes and placed statistically (P ? 0,05) in different group compared with positive control treatments. In terms of plant growth characters such as plant height, compound leaves, root growth scale and fresh root weight, it was evaluated that the tomato plants in the all plant treatments have got the better growth than the positive control tomato plants.Key words: Meloidogyne spp., Tagetes erecta, Ricinus communis, Ecbalium elaterium, Nerium oleander