Acil durum tahliye fonksiyonlarının pathfinder simülasyon programı ile incelenmesi
Examining emergency evacuation functions with pathfinder simulation program
Yazar: ONUR ÖZBAY
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ TAHSİN AYKAN KEPEKLİ
İstanbul Yeni Yüzyıl Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Ana Bilim Dalı / İş Güvenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Deprem Mühendisliği = Earthquake Engineering

Özet:
Gelişen teknoloji ve şehirleşmelerden dolayı binalar büyümekte ve daha çok kullanıcıya etki etmektedir. Sağlık ve güvenlik çerçevesinden güvenli bir alanda yaşamanın önemi kadar, acil durumlarda kişilerin binalardan güvenli tahliyelerinin sağlanması da önem kazanmaktadır. Geçmiş kazalar incelendiğinde büyük ölçüde; ulusal ve uluslararası standartlara uyulmadığı, proaktif risk değerlendirmeleri yapılmadığı, gerekli, yeterli bütçe ve zamanın ayrılmadığı, acil durumlarda görevlendirilen çalışanların yeterli eğitimleri almadıkları ve görev, sorumluluklarını bilmedikleri, bütün bu gerçeklere bağlı olarak özellikle ülkemizde mekânsal ve lokal olarak afet ve acil durum hazırlıklarının iyileştirmeye açık olduğu gözlemlenmektedir. 
Güvenli tahliye tüm bireylerin doğru davranışlar sergileyerek acil toplanma alanında sorunsuz bir şekilde toplanmalarını sağlayan bir süreci kapsamaktadır. İlgili sürecin başarıya ulaşması için tasarım, eğitim, tatbikat ve iyileştirme süreçlerinin doğru kurgulanması önemlidir.
Acil durum tahliye tatbikatlarının yapılma olanağı zor olan stadyum, avm, metro vb. değişken kullanıcı yüküne sahip binalar tahliye anında doğru davranış şekillerinin sergilenmesi, görevli ekiplerin yapılması zor olan tahliye tatbikatlarının yapılamaması dolayısıyla disiplinli müdahale olanaklarını zorlaşmaktadır.
Bu çalışmada acil durum tahliye simülasyonu konusunda geliştirilmiş olan Pathfinder Simülasyon Programı ile tahliyenin temel unsurları simüle edilerek, olası zafiyetlerin ortadan kaldırılması hedeflenmiştir.

Mevzuat hükümlerinin aynısının tatbik edilmesiyle oluşturulan bir tasarımda bile, binadaki ajanların farklı fiziksel özelliklerinden doğabilecek değişkenlikler sebebiyle tahmin edilen tahliye zamanında çok farklı sonuçlar elde edilebilmektedir.
Bu durumların tamamının önceden ön görülebildiği Pathfinder Simülasyon Programı sayesinde tahliye zamanları gerçeğe yakın olarak belirlenebilmektedir. Böylece bina tahliye seçenekleri değişik durumlarda ve tatbikata gerek olmaksızın fikir sahibi olmayı mümkün kılmakta, herhangi bir zararın doğması beklenmeden gereken önlemler proaktif olarak alınabilmektedir.

Abstract:
Due to developing technology and urbanization, buildings are growing and serving more users. In terms of Occupational Health and Safety, it is important to ensure the safe evacuation of people from buildings in case of emergency, as well as the importance of living in a safe area. When the past accidents are examined, to a large extent; National and international standards are not complied with, proactive risk assessments are not made, necessary and sufficient budget and time are not allocated, employees assigned in emergency situations do not receive adequate training and do not know their duties and responsibilities, depending on all these facts, especially in our country, spatial and local disaster and emergency preparations are open to improvement is observed.
Safe evacuation includes a process that ensures that all individuals exhibit correct behavior and gather in the emergency assembly area without any problems. In order for the relevant process to be successful, it is important that the design, training, practice and improvement processes are set up correctly.
It is difficult to carry out emergency evacuation drills such as stadiums, shopping malls, subways, etc. Buildings with variable user load make it difficult for disciplined intervention opportunities due to the correct behavior at the time of evacuation and the inability to perform evacuation drills, which are difficult for the assigned teams.
In this study, it is aimed to eliminate possible vulnerabilities by simulating the basic elements of evacuation with the Pathfinder Simulation Program developed for emergency evacuation simulation.
Even in a design phase made with the exact application of the legislation, serious inconsistencies occur in the expected evacuation times, especially due to the differences arising from the anthropometric characteristics of the users who use the building. In this case, a much more detailed and accurate evacuation time calculation can be made thanks to the Pathfinder Simulation Program, in which the building structure, furniture layout, anthropometric characteristics of the people using the building and even the effects of fire smoke on the evacuees can be modeled. In this way, it is possible to examine the emergency evacuation conditions without practicing with different scenarios, and necessary measures can be taken proactively without waiting for any damage.