Silahlı devlet-dışı aktörlerin uluslararası insancıl hukuk sorumluluğu
The responsibility of armed non-state actors within the context of international humanitarian law
Yazar: GONCA ÜNAL
Danışman: DOÇ. DR. CAVİD ABDULLAHZADE
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Hukuk = Law ; Kamu Yönetimi = Public Administration
Dizin: Devlet dışı aktörler = Non-state actors ; Gizli gruplar = Hidden groups ; Hukuki sorumluluk = Legal responsibility ; Kamu hukuku = Public law ; Silahlı kuvvetler = Armed forces ; Silahlı çatışma = Armed conflicts ; Sorumluluk = Responsibility ; Uluslararası Hukuk = International Law ; Çatışma = Conflict ; İnsancıl hukuk = Humanitarian law

Özet:
Çalışmamızda öncelikle uluslararası ilişkiler ve uluslararası hukuk teorilerinin güncel ve nispeten bakir konularından sayılabilecek devlet-dışı aktörler incelenerek, silahlı devlet-dışı aktörlerin içsel ve dışsal niteliklerinden bahsedilmektedir. Belirli filtrelerden geçirerek dikkate aldığımız silahlı devlet-dışı aktörlerin uluslararası insancıl hukuk kuralları bağlamında birtakım sorumluluklarının bulunduğu gerçeği şüphe götürmez niteliktedir.
Bahse konu silahlı devlet-dışı aktörlerin işlemiş oldukları ihlallerden doğan sorumluluklarının normatif dayanaklarının yanı sıra silahlı çatışmanın her iki tarafını da bu sorumlulukların varlığı konusunda ikna etmek adına başvurduğumuz bazı teoriler de bulunmaktadır. Bir silahlı devlet-dışı aktörün meşruiyetini tanımadığı hükümetin taraf olduğu uluslararası insancıl hukuk antlaşmaları ya da yapım ve hazırlanma süreçlerine katılmadıkları dahası kendilerinden habersiz bir şekilde vücut bulan diğer uluslararası insancıl hukuk kuralları ile bağlı olduğu şeklindeki önermenin iyi bir şekilde temellendirilmesi gerekmektedir. Her tekil olayda devletleri veya dar anlamıyla diğer uluslararası hukuk kişilerini haklı çıkarmanın ve zaten uluslararası hukuk alanına pamuk ipliği ile bağlı olan silahlı devlet-dışı aktörleri tamamen hukuk dışı bir alana sürüklemenin bizlere hiçbir faydasının dokunmadığı silahlı çatışmalar hakkında yapılan saha çalışmaları incelendiğinde rahatlıkla anlaşılabilir.
Son yıllarda uluslararası nitelikte olmayan silahlı çatışmalarda hayatlarından, sağlıklarından, vücut bütünlüklerinden, onur ve haysiyetlerinden ya da vatanlarından olan kadın, erkek ve çocuk sayısı; sosyal gerçekliğin bütün uluslararası dengelerin ve düzenlemelerin üzerinde olduğunun fark edilmesi işine yarayabilir. Nihayetinde, çalışmamız; uluslararası hukukun "devletlerin bölünmez bütünlüğü" ya da "iç işlerine müdahale etmeme" gibi ilkeleri ile mevcut sosyal gerçekliğin çarpıcı acımasızlığı arasında bir denge kurarak silahlı devlet-dışı aktörlerin uluslararası insancıl hukuk bağlamında sorumluluklar üstlenmesinin sağlanması amacına hizmet etmektedir ve bu amaca ufacık da olsa katkıda bulunması bizim için oldukça kıymetlidir.

Abstract:
Our study, primarily, refers internal and external characteristics of armed non-state actors by means of examining "non-state actors" considered one of the contemporary and relatively untouched subjects of international relationships and international law theories. Armed non-state actors which we take into consideration by filtrating, have a certain number of responsibilities within the context of international humanitarian law is indisputable.
Besides the normative basis of the responsibilities arising from the violations executed by armed non-state actors, there are certain theories to which we appeal in order to persuade each sides of armed conflict in our study. It is required to ground successfully the thesis bringing forward that an armed non-state actor is bound up with the international humanitarian law treaties of which the governments not recognised by this actor is a side and the other international humanitarian law rules coming into existence without information of this armed non-state actor. If field researches regarding armed conflicts are examined, it can be easily understood that justification of states or the subjects of international law in the strict sense in every particular case and hauling the armed non-state actors which are hanged on international law scope by a hair to a totally unlawful area is useless for us.
The number of men, women and children losing their lives, their health, their physical integrity, their honour and personal dignity and their homelands in recent years, serves the purpose to notice the fact that social reality is above all international balances and regulations. After all is said and done, our study serves the purpose to ensure that armed non-state actors undertake the responsibilities within the context of international humanitarian law by redressing the balance between international law principles such as "unity and territorial integrity of the state" or "not interfere in the internal affairs" and striking mercilessness of existing social reality and even its tiny contribution is very precious for us.