Kurumsalcı perspektiften kurumlar, siyasal rejim tipleri ve ekonomik kalkınma ilişkisi
Institutions, political regime types, and economic development: An institutionalist perspective
Yazar: ÖMER FARUK ŞEN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. MUSTAFA KUTLAY
TOBB Ekonomi ve Teknoloji Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Demokrasi = Democracy ; Ekonomik kalkınma = Economic development ; Kalkınma = Development ; Kurumlar = Organizations ; Liberal demokrasi = Liberal democracy ; Siyasi yönetim = Political administrative ; Çin = China

Özet:
Bu çalışmada kurumlar, siyasal rejim tipleri ve ekonomik kalkınma arasındaki ilişki
incelenmektedir. Söz konusu ilişkinin varlığı, belirlenim yönü, nedensellik derecesi ve
ampirik boyutları literatürde kapsamlı bir şekilde tartışılmaktadır. Bu tez uluslararası
güç yapısının yükselen ülkeler lehine değiştiği, illiberal rejimlerin sayısının arttığı ve
2008 Krizi-sonrası dönemde demokrasi-merkezli kalkınma modellerinin cazibesini
yitirdiği bir bağlamın ürünü olarak ortaya çıkmıştır. Tezin temel amacı ise küresel güç
geçişleri döneminde önem kazanan siyasal rejim-ekonomik kalkınma ilişkisini tekrar
ele almak ve nedensellik mekanizmalarının aydınlatılmasına katkı sağlamaktır. Bu
tezde Modernleşme kuramının ekonomik kalkınmanın nihai olarak demokrasiye neden
olacağı yönündeki varsayımını test etmek amacıyla Çin örneği 'en-olası vaka' analizi
olarak ele alınmakta ve bu teorinin günümüzde geçerli olmadığı ortaya konmaktadır.
Bu tezde ayrıca siyasal rejim tiplerinin açıklayıcı değişken olarak ekonomik
kalkınmayı belirlediği savunulmaktadır. Spesifik olarak ise, ekonomik kalkınma
performansı ve sürdürülebilirlik açısından liberal demokratik rejimlerin diğer
kurumsal yapılara kıyasla daha elverişli bir çerçeve sunduğu hipotezi ileri
sürülmektedir. Tezin bu bölümünde nedensellik mekanizmalarını aydınlatmak
amacıyla karşılaştırmalı perspektiften kurumsalcı bir analiz geliştirilmektedir. Liberal
demokratik rejimler demokratik, anayasal ve ekonomik kurumlar ve koruduğu sivil
hak ve özgürlükler vasıtasıyla ekonomik üretkenliği artırmakta ve dolaylı olarak beşeri
sermaye, sosyal sermaye, teknolojik gelişmeyi ve kalkınma-yanlısı ekonomik
reformları teşvik etmesi ve toplumsal ve siyasal istikrarı sağlayan çatışma yönetimi
kurumları vasıtasıyla kalkınma için gerekli olan piyasa-dışı koşulları sağlamaktadır.

Abstract:
This study examines the relationship between political regime types and economic
development. The existence, direction of determination, the degree of causality and
the empirical dimensions of this relationship have been discussed widely in the
literature. This thesis has emerged in a context in which the international power
structure is undergoing a sea change in favour of emerging countries and the number
of illiberal regimes is on the rise at a time that liberal development models have lost
appeal in the post-2008 crisis. The main aim of the thesis is to reconsider the
relationship between different constellations of political institutions and economic
development performance, which have gained importance in a changing world order,
and to contribute to the elucidation of causal mechanisms. In this thesis, in order to
test the modernization theory's hypothesis based on the fact that economic
development will ultimately lead to democracy, the Chinese case will be considered
as the most likely case and it will be shown that modernization framework appears to
lost its validity. It is also argued that political regime type, as explanatory variable, is
one of the determinants of economic development. It is hypothesized in particular that
liberal democratic regimes offer a more favourable political-institutional framework
than illiberal institutional structures in promoting and sustaining economic
development. In this thesis, an institutional analysis is developed from a comparative
perspective in order to unveil the causal mechanisms. Liberal democratic regimes
increase economic productivity through inclusive institutions as well as through civil
rights and freedoms embedded in this institutional framework. They indirectly
encourage human and social capital, technological development and inovation and
development-enhancing economic reforms, and provide non-market conditions for
development through conflict management institutions providing social and political
stability.