Üniversite öğrencilerinde ilişki bağımlılığının yordayıcıları olarak ebeveyn kabul-ret algısı ve sosyal ilişki gereksinimi
Perception of parental acceptance-rejection and the need for relatednesss as predictors of codependency in university students
Yazar: FATMA GÜL ÜLKÜ
Danışman: DOÇ. DR. AHMET ÇAĞLAR ÖZDOĞAN
İzmir Demokrasi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Bu araştırmanın amacı, üniversite öğrencilerinde ilişki bağımlılığının yordayıcıları olarak ebeveyn kabul-ret algısı ve sosyal ilişki gereksiniminin incelenmesidir. Araştırmanın çalışma grubu Türkiye'de 2023-2024 Eğitim-Öğretim yılı içerisinde çeşitli üniversitelerde öğrenim gören öğrencilerden oluşmaktadır. Katılımcılar, %63'ü (N= 274) kadın, %37'si (N= 162) erkek olmak üzere toplam 436 öğrenciden oluşmaktadır. Katılımcıların yaş ortalaması ise 23.67'dir. Araştırma verileri araştırmacı tarafından oluşturulan Kişisel Bilgi Formu, İlişki Bağımlılığı Ölçeği, Ebeveyn Kabul-Ret Ölçeği Yetişkin Kısa Formu ve Sosyal İlişki Gereksinimi Ölçeği kullanılarak elde edilmiştir. Verilerin analizinde Pearson Momentler Çarpımı Korelasyonu ve Çoklu Regresyon Analizi kullanılmıştır. Değişkenler arası analiz sonuçlarına bakıldığında araştırmaya konu olan tüm değişkenler (ebeveyn kabul-ret, ilişki bağımlılığı, sosyal ilişki gereksinimi) arasında anlamlı ilişkiler belirlenmiştir. İlişki bağımlılığı ile sosyal ilişki gereksinimi, anne ret düzeyi ve baba ret düzeyi arasında negatif yönde anlamlı ilişkiler bulunduğu görülmüştür. Diğer taraftan sosyal ilişki gereksinimi ile anne reddi ve baba reddi arasındaki ilişkide pozitif yönde anlamlı ilişkiler belirlenmiştir. Son olarak sosyal ilişki gereksinimi ve anne ret algısının ilişki bağımlılığının anlamlı yordayıcısı olduğu; baba ret algısının ise ilişki bağımlılığının anlamlı yordayıcısı olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Araştırmadan elde edilen bulgular alanyazında yer alan teorik ve ampirik değerlendirmeler ışığında tartışılmış ve gelecek çalışmalar için öneriler sunulmuştur.

Abstract:
The aim of this study is to examine the perceived parental acceptance-rejection and the need for relatedness as predictors of codependency in university students. The study group consists of students studying at various universities in Turkey during the 2023-2024 academic year. The participants include a total of 436 students, 63% (N=274) of whom are female and 37% (N=162) male. The average age of the participants is 23.67 (SD: 4.58). The research data were obtained using the Personal Information Form created by the researcher, the Codependency Scale, the Parental Acceptance-Rejection Questionnaire Adult Short Form, and the Need For Relatedness Scale. Pearson Product-Moment Correlation and Multiple Regression Analysis were used to analyze the data. When examining the analysis results between the variables, significant relationships were identified among all variables in the study (parental acceptance-rejection, relationship dependency, and social relationship needs). It was found that there are significant negative relationships between codependency and need for relatedness, maternal rejection, and paternal rejection. On the other hand, significant positive relationships were identified between need for relatedness and maternal rejection as well as paternal rejection. Finally, it was concluded that need for relatedness and the perception of maternal rejection are significant predictors of codependency, while the perception of paternal rejection is not a significant predictor of codependency. The findings of the study were discussed in light of the theoretical and empirical evaluations in the literature, and suggestions for future studies were provided.