Hipertiroidi hastalarının osteoporoz ve metabolik kemik hastalıkları yönünden değerlendirilmesi
Evaluation of hyperthyroid patients for osteoporosis and metabolic bone diseases
Yazar: YASİN SEVİNÇ
Danışman: PROF. DR. OKCAN BASAT ; UZMAN GÖKTUĞ SARIBEYLİLER
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Gaziosmanpaşa Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine

Özet:
Giriş ve Amaç: Hipertiroidi hastalarında osteoporoza oldukça sık rastlanmaktadır. Bu çalışmanın amacı; yeni hipertiroidi tanısı alan hastalarda osteoporoz ve osteomalasi gibi metabolik kemik hastalığı sıklığının belirlenmesi ve bu duruma neden olabilecek faktörlerin araştırılmasıdır.

Yöntem: Bu çalışma; kesitsel, tek merkezli ve analitik bir araştırma olarak planlandı. S.B.Ü. Gaziosmanpaşa Eğitim ve Araştırma Hastanesi Endokrinoloji Polikliniğine başvuran ve ilk defa hipertiroidi tanısı alan, antitiroid tedavi naif ve 18-75 yaş arası hastaların katılımıyla gerçekleştirildi. Graves hastalığı ile toksik multinodüler guatr(Toksik MNG) ve toksik adenom hastalarından oluşmak üzere toplam 150 hasta çalışmaya dahil edildi. Verilerin analizinde IBM SPSS25 programı kullanıldı. Anlamlılık p<0,05 düzeyinde değerlendirildi. 

Bulgular: Çalışmaya dahil edilen 150 hastanın yaşlarının medyan değeri 48,00 (IQR(Inter Quantile Range) Değeri: 20,50) olup toksik MNG'li hastaların yaşlarının medyan değeri 59,00 (IQR Değeri: 20,00), Graves hastalarının yaşlarının medyan değeri 45,00'ti (IQR Değeri: 21,00). Hastaların %38'i (n=57) toksik MNG'lı ve %62'si (n=93) Graves hastasıydı.  Toksik MNG hastalarının (n=57) %86'sı (n=49) kadın, %14'ü (n=8) erkekti. Graves hastalarının (n=93), %76,3'ü (n=71) kadın, %23,7'si (n=22) erkekti. Toksik MNG'li hastalarda osteoporoz sıklığı %36,8(n=21). Graves hastalarında osteoporoz sıklığı %18,3 (n=17) olarak bulunmuştur. Toksik MNG'li hastalarda; ALP değeri osteoporozu olan hastalarda olmayan göre daha yüksek bulunmuştur.(p:0.019). Graves hastalığı olanlarda osteoporozu olan grupta olmayana göre osteomalasi görülme sıklığı daha yüksek ve serum ALP(Alkalen fosfataz) değeri daha yüksek ve serum 25-OH D vitamini değeri daha düşük bulunmuştur (p:0.011; p:0,008; p:0.016, sırasıyla). 

Sonuç: Bu çalışmada; hem toksik MNG hem de Graves hastalığı grubunda olmak üzere osteoporozu olanlarda olmayanlara göre serum ALP düzeyi daha yüksek, 25-OH Vitamin D düzeyi daha düşük bulunmuştur. Ayrıca Graves hastalığı olan grupta osteoporozu olanlarda olmayanlara göre osteomalazi görülme sıklığı daha yüksektir. Bu durum toksik MNG ve Graves hastalığı olanlarda görülen osteoporozun altında yatan faktör olarak osteomalasi ve D vitamini düşüklüğü zemininde geliştiğini düşündürmektedir.

Anahtar Kelimeler: Hipertiroidi, Osteoporoz, Metabolik Kemik Hastalığı

Abstract:
Introduction and Objective: Osteoporosis is frequently encountered in patients with hyperthyroidism. The aim of this study is to determine the prevalence of metabolic bone diseases such as osteomalacia and osteoporosis in patients newly diagnosed with hyperthyroidism and to investigate factors that may contribute to this condition.

Method: This study was designed as a cross-sectional, single-center, and analytical research. It was conducted with the participation of patients aged 18-75, naive to antithyroid treatment, and newly diagnosed with hyperthyroidism at the S.B.Ü. Gaziosmanpaşa Training and Research Hospital Endocrinology Outpatient Clinic. A total of 150 patients, consisting of Graves' disease and toxic multinodular goiter (Toxic MNG) and toxic adenoma patients, were included in the study. IBM SPSS25 program was used for data analysis, and significance was evaluated at the p<0.05 level.
Findings: The median age of the 150 patients included in the study was 48.00 (Interquartile Range - IQR: 20.50). The median age for patients with toxic MNG was 59.00 (IQR: 20.00), and for Graves' disease patients, it was 45.00 (IQR: 21.00). Among the patients, 38% (n=57) had toxic MNG, and 62% (n=93) had Graves' disease. Of the toxic MNG patients (n=57), 86% (n=49) were female, and 14% (n=8) were male. Among Graves' disease patients (n=93), 76.3% (n=71) were female, and 23.7% (n=22) were male. Osteoporosis prevalence in toxic MNG patients was 36.8% (n=21), while in Graves' patients, it was 18.3% (n=17). In toxic MNG patients, ALP levels were found to be higher in those with osteoporosis compared to those without (p:0.019). Among Graves' disease patients, the frequency of osteomalacia was higher in the group with osteoporosis, with higher serum ALP levels and lower serum 25-OH D vitamin levels (p:0.011; p:0.008; p:0.016, respectively).

Result: In this study, both in the toxic MNG and Graves' disease groups, individuals with osteoporosis had higher serum ALP levels and lower 25-OH vitamin D levels compared to those without osteoporosis. Additionally, in the Graves' disease group, the frequency of osteomalacia is higher in those with osteoporosis compared to those without. This suggests that the underlying factors contributing to osteoporosis in individuals with toxic MNG and Graves' disease may involve osteomalacia and vitamin D deficiency.

Keywords: Hyperthyroidism, Osteoporosis, Metabolic Bone Disease