Ortaöğretim öğrencilerinin sosyal yardımlardan yararlanma durumlarının akademik başarıları üzerindeki etkisinin sosyal hizmet perspektifinden incelenmesi
Investigation of the effect of secondary school students 'benefits on social aids on academic successes in the perspective of social services
Yazar: MEHMET ARSLAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ESRA TÖRE
İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Sosyal Hizmetler Ana Bilim Dalı / Sosyal Hizmet Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Sosyal Hizmetler = Social Services
Dizin: Akademik başarı = Academic achievement ; Ortaöğretim = Secondary education ; Sosyal hizmetler = Social services ; Sosyal yardım = Social assistance ; Sosyal yardımlaşma = Social aid

Özet:
Bu çalışmada, Millî Eğitim Bakanlığının yoksul ortaöğretim öğrencilerine yönelik 
sunduğu sosyal yardımların (Pansiyonlu/yatılı kalma, öğrenim bursu alma, taşımalı 
eğitimden yararlanma, ücretsiz öğle yemeği ve diğer bazı sosyal yardımların) 
öğrencilerin akademik başarısına etkisinin araştırılması amaçlanmıştır. Sosyal 
yardımlardan yararlanan ve yaralanmayan yoksul öğrencilerin akademik başarıları 
karşılaştırmalı olarak ele alınmış ve farklılık olup olmadığı ortaya konmaya 
çalışılmıştır. Sosyal yardımların, öğrencilerin akademik başarılarına etkileri 
hususunda okul iç paydaşları olan yönetici (müdür, müdürü yardımcısı) ve 
öğretmenlerin görüşlerinin ortaya konması araştırmanın bir diğer temel amacı 
olmuştur.
Tez kapsamında; nicel ve nitel araştırmayı ihtiva eden «Karma Desen» kullanılmıştır. 
Araştırmanın evrenini İstanbul Millî Eğitim Müdürlüğü bünyesinde ortaöğretim 
kurumlarda okuyan öğrenciler oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemini ise İstanbul 
İl Millî Eğitim Müdürlüğüne bağlı Arnavutköy ilçesinde bulunan ortaöğretim 
kurumlarında, 2019-2020 eğitim öğretim yılında öğrenim gören 14-18 yaş aralığındaki 
ortaöğretim öğrencilerinden meydana gelmektedir.
Araştırma sonucunda; okulun iç paydaşları olan okul müdürleri, müdür yardımcıları 
ve öğretmenler, ortaöğretim öğrencilerinin yararlandıkları sosyal yardımların 
(pansiyonlu kalma, öğrenim bursu, taşımalı eğitim, öğle yemeği vb.) öğrencilerin 
akademik başarısını olumlu etkilediği düşüncesine sahip olduklarına ilişkin nitel 
bulgular elde edilmiştir. Ayrıca bazı sosyal yardımların ortaöğretim öğrencilerinin akademik başarıları üzerindeki olumlu etkisi bulunurken bazı sosyal yardımların 
etkisinin olmadığı yönünde nicel bulgulara ulaşılmıştır.
Tezin nihai olarak vardığı temel sonuç okul yönetici ve öğretmenlerinin genel olarak 
ortaöğretim öğrencilerinin yararlandıkları sosyal yardımların öğrencilerin akademik 
başarısını olumlu etkilediğini düşündüğü ancak öğrencilere verilen sosyal yardımların 
ortaöğretim öğrencilerinin akademik başarıları üzerindeki etkisinin sağlanan sosyal 
yardımın türüne göre farklılaşabildiğine ilişkin sonuçlara ulaşılmıştır.

Abstract:
In this study, it was aimed to investigate the effect of social aids (staying in a hostel / 
boarding house, receiving education scholarship, taking advantage of bussed education 
and free lunch and other social asistance) on the academic success of the Ministry of 
National Education. The academic achievements of the poor students who benefit from 
social benefits and do not get injured are dealt with comparatively and it is tried to 
reveal whether there are differences. Another main purpose of the research was to 
reveal the opinions of the administrators (manager&assistant manager) and teachers 
who are the internal stakeholders of the school on the effects of social aids on the 
academic success of the students.
Within the scope of the thesis; "Mixed Pattern", which includes quantitative and 
qualitative research, was used. The universe of the research consists of students 
studying in secondary education institutions under the Istanbul Directorate of National 
Education. The sample of the study consists of secondary education students between 
the ages of 14-18 who study in the secondary education institutions in Arnavutköy 
district affiliated to the Istanbul Provincial Directorate of National Education, in the 
2019-2020 academic year.
As a result of the research; Qualitative findings were obtained that the school 
principals, vice principals and teachers, who are the internal stakeholders of the school, 
have the opinion that the social assistance (accommodation, education scholarship, 
bussed education, lunch, etc.) benefited by secondary school students positively affects 
the academic success of the students. In addition, while some social aids have a 
positive effect on the academic success of secondary education students, quantitative 
findings have been reached that some social aids have no effect.
The main conclusion of the thesis is that the school administrators and teachers 
generally think that the social benefits provided by the secondary school students 
positively affect the academic success of the students, but the effects of the social 
assistance provided to the students on the academic achievement of the secondary 
education students may differ according to the type of social assistance provided.