Ergenlik ve yetişkinlik dönemlerinde bilişsel duygu düzenleme, algılanan ebeveyn tutumu ve algılanan sosyal destek ile psikolojik belirti düzeyi ilişkisinin incelenmesi
Analysis of the relationship between cognitive emotional regulation, perceived parental attitudes, perceived social support and psychological health in adolesence and adult
Yazar: KIYMET YİĞİT DEMİR
Danışman: DOÇ. DR. ÖZDEN YALÇINKAYA ALKAR
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Algılanan sosyal destek = Perceived social support ; Ana-baba tutumu = Parents attitude ; Bilişsel duygu düzenleme = Cognitive emotion regulation ; Ergenler = Adolescents ; Psikolojik belirtiler = Psychological symtoms ; Yetişkinler = Adults ; Ölçekler = Scales

Özet:
Bu çalışma bilişsel duygu düzenleme, algılanan ebeveyn tutumu, algılanan sosyal destek ile psikolojik belirti düzeyi arasındaki ilişkinin ergenlik ve yetişkinlik dönemlerinin incelenmesi amacıyla yapılmıştır. Çalışma Ankara'nın Gölbaşı ilçesinde bulunan 14 ile 19 yaş arası ergen ve 20 ile 55 yaş arası yetişkin bireyin katılımı ile gerçekleştirilmiştir. Katılımcılardan bilgi toplamak amacıyla demografik bilgi toplama formu, Bilişsel Duygu Düzenleme Ölçeği, Kısa Semptom Envanteri, Algılanan Ebeveyn Tutumu Ölçeği, Aile ve Arkadaştan Algılanan Sosyal Destek Ölçeği ve Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği kullanılmıştır. Toplanan bilgiler, t testi, korelasyon, çoklu varyans (MANOVA) ve regresyon analizleri ile incelenmiştir. Ergenlerde ruminasyon, felaketleştirme, diğerlerini suçlama, olumlu yeniden odaklanma, plan yapmaya yeniden odaklanma, olumlu yeniden değerlendirme ve olayın değerini azaltma, anne-baba reddedicilik ve koruyuculuğun, aile ve arkadaştan algılanan sosyal desteğin; yetişkinlerde kendini suçlama, ruminasyon, felaketleştirme, diğerlerini suçlama, olumlu yeniden odaklanma, plan yapmaya yeniden odaklanma, olumlu yeniden değerlendirme ve olayın değerini azaltma, anne-babadan algılanan sıcaklık, reddedicilik ve koruyuculuğun, aile, arkadaş ve özel desteğin psikolojik belirti düzeyi ile ilişkili olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Yapılan analizler sonucunda yetişkinlerin ergenlere göre pozitif tekrar odaklanma, plan yapmaya yeniden odaklanma, yeniden gözden geçirme ve olayın değerini azaltma bilişsel duygu düzenleme stratejilerini daha çok kullandığı ve ergenlere göre daha fazla sosyal destek algılarken; ergenler yetişkinlere göre daha fazla anne koruyuculuk algılamaktadırlar. Yetişkinlerde anne duygusal sıcaklığının ve arkadaştan algılanan sosyal desteğin, ergenlerde ise felaketleştirme ve diğerlerini suçlamanın psikolojik sağlığı yordayan önemli değişkenler olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Araştırma bulguları ilgili literatür çerçevesinde tartışılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Bilişsel Duygu Düzenleme, Psikolojik belirti düzeyi, Ergenlik, Yetişkinlik, Algılanan Ebeveyn Tutumu, Algılanan Sosyal Destek

Abstract:
The present study aims to examine the relationship between cognitive emotional regulation, perceived parental attitudes, perceived social support in adolescence and adult. The participants of this study are adolescence and adult live in Ankara's Gölbaşı area. Adolescents ages ranged in 14 to 19 and adults age ranged in 20 to 55. The data obtained from the adolescent and adult participants using the Demographic Information Form, Brief Symptom Inventory, Cognitive Emotional Regulation Scale, Perceived Parental Attitude Scale, Family and Friend Perceived Social Support Scale and Perceived Multiple Social Support Scale. Data were analyzed by using t-test, correlation, multiple variance (MANOVA) and regression analyzes. As a result of the study, rumination, catastrophizing, blaming others, positive refocusing, refocus on planing, positive reappraisal and putting into perspective, parental rejection and protection, perceived social support from family and friends were related to psychological health in adolescence.  Self blame, rumination, catastrophizing, blaming others, positive refocusing, refocus on planing, positive reappraisal and putting into perspective, parental warmth, rejection and protection, perceived social support from family, friends and special semoone were related to psychological health in adults. Adults use positive refocusing, refocus on planing, positive reappraisal and putting into perspective cognitive emotion regulation strategies and perceived more social support than adolescence. Also adolescences perceived higher maternal protection than adults. Mother's emotional warmth and social support from friends in adults were predictors of psychological symptoms. However, in adolescents, catastrophizing and blaming others were predictors of psychological symptoms. Findings of the present study was discussed in the light of literature.
Keywords: Psychological Health, Adolescence, Adult, Cognitive Emotion Regulation, Perceived Parental Attitude And Perceived Social Support