Erken transkafkasya kültürü'nün Kuzeydoğu Anadolu yayılımı(Kars-Ardahan)
Distribution of early transcaucasian culture in Northeastern Anatolia(Kars-Ardahan)
Yazar: ASLIHAN SAVAŞCI
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AYHAN YARDİMCİEL
Kafkas Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Eskiçağ Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Sosyoloji = Sociology ; Tarih = History
Dizin: Ardahan = Ardahan ; Erken Transkafkasya = Early Transcaucasia ; Eski Çağ tarihi = Old Age history ; Kars = Kars ; Kuzeydoğu Anadolu = Northeast Anatolia ; Kültür = Culture ; Kültürel ögeler = Cultural facts ; Kültürlerarası ilişkiler = Intercultural relations ; Kültürlerarasılık = Interculturalit ; Transkafkasya = Transcaucasia

Özet:
Anadolu en eski çağlardan itibaren yerleşim görmüş ve medeniyetlere beşiklik yapmış oldukça stratejik bir konumda yer alan bölgenin adıdır. Sahip olmuş olduğu konum Anadolu'ya birçok avantaj sağlamış fakat beraberinde birçok da dezavantaj getirmiştir. Bölgede meydana gelen herhangi bir olay, çevresinde yer alan birçok bölgeyi etkilemiş ve sayısız medeniyetlerin kurulup çökmesinde etkin rol oynamıştır. Özellikle Doğu Anadolu, bölge içerisinde önemli bir mevkide bulunmaktadır. M. Ö. IV. binlerin sonlarından M. Ö. II. bin yılın başlangıç dönemine kadar Eski Yakındoğu coğrafyasının büyük bölümünde varlık göstermiştir.  Birden fazla isimle anılan (Karaz, Kirbet kerak, Trialeti)" Erken Transkafkasya Kültürü" etkisini büyük ölçüde Anadolu'nun  kuzey ve güney bölümünde göstermiştir. Kültür Son Kalkolitik Çağ boyunca olgunlaşmış ve İlk Tunç Çağı boyunca varlığını sürdürmeyi başarmıştır. Bu yönüyle Yakındoğu kültürlerinin en uzun soluklu kültürü olmuştur. Transkafkasya kültürünün, çekirdek alanı olarak Kura ve Aras nehirlerinin olduğu düşünülmektedir.  Transkafkasya, Anadolu'nun doğusu, Kuzeybatı İran, Nahçıvan, Levant ve Suriye-Filistin topraklarına kadar yayılmıştır. Geniş bir coğrafi alana yayılmış olmasına rağmen tarih sahnesinden silinene kadar kültürel bir birlik sağlamayı başarmıştır. Kültürün bu coğrafyaya savaşla değil barışla yayılmış olduğu düşünülmektedir. Bilim insanlarının görüşü kültürün bu coğrafyada yerel olarak var olmadığı ve göç yollarıyla bu bölgelere geldiği noktasındadır. Seramik eserleri, mimari yapıları ve inanç kültürü olarak kullanıldığı düşünülen kutsal ocaklarıyla zengin buluntu veren kültürün tam olarak coğrafi yapısı tespit edilememiştir. Bunun birçok sebebi vardır. En önemli sebeplerinden biri coğrafi bölgelerin dağlık alanlarda olması, bir diğer sebebi ise devletlerin izlediği politikalardır. Bizim bu tezi yapmaktaki amaçlarımızdan biri de kültürün özellikle Kars ve Ardahan bölgeleri yerleşmelerindeki dağılımı ve seramik verileri ışığında bilim dünyasına katkıda bulunmaktır.

Abstract:
Anatolia is the name of the region, which has been inhabited since the earliest times and has made a cradle of civilizations and is located in a very strategic position. Its position has provided Anatolia with an advantage and a disadvantage. The region matches the popularity of oligarchs, for example in the light of the etiquette of the media and says that they have a very limited role. Especially Eastern Anatolia has an important position in the region. From the end of IV Century B.C. till the beginning of II. Century B.C., it has been present in most of the region under The Auspices of the era, the Old Near East geography. The Early Transcaucasian Culture effect, which is known by more than one name (Karaz, Kirbet kerak, Trialeti), has shown its effect to a great extent in the northern and southern parts of Anatolia. The culture has matured during the Late Chalcolithic Age and has survived throughout the Bronze Age. In this respect, it has been the longest running culture of Near Eastern cultures. It is believed that the Transcaucasian culture has taken of the Kura and Aras rivers as a core area. Transcaucasia has spread to the Eastern Anatolia, Northwest Iran, Nakhchivan, Levant and Syria-Palestine land. Although it has spread over a wide geographical area, it has managed to establish a cultural unity until it is erased from the stage of history. Culture is thought to have spread to this geography by peace, not by war. Scientists' opinion is that culture does not exist locally in this geography and that it reaches these regions by means of migration. The exact geographical structure of the culture, which yields rich finds with its ceramic works, architectural structures and sacred quarries which are thought to be used as faith culture, could not be determined. There are many reasons for this. One of the most important reasons is that the geographical regions are in mountainous areas and the other reason is the policies followed by the states. One of our aims in this thesis is to contribute to the scientific world in the light of the distribution of the culture especially in the settlements of Kars and Ardahan regions and the ceramic data.