Isı şok proteinlerinin anksiyete bozukluğu tanısı konan çocuk ve ergenlerde incelenmesi ve psikiyatrik belirti şiddeti üzerine etkileri
Investigation of heat shock proteins in children and adolescents diagnosed with anxiety disorder and their effects on psychiatric symptom severity
Yazar: SEDA KAFALI
Danışman: PROF. DR. SELMA TURAL HESAPÇIOĞLU
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Psikiyatri = Psychiatry ; Psikoloji = Psychology ; Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Ayrılık kaygısı = Separation anxiety ; Ergen psikiyatrisi = Adolescent psychiatry ; Sosyal kaygı = Social anxiety ; Sıcaklık şoku proteinleri = Heat shock proteins ; Yaygın kaygı bozukluğu = Generalized anxiety disorder ; Çocuk psikiyatrisi = Child psychiatry ; İmmünoenzim teknikleri = Immunoenzyme technics

Özet:
Amaç: Anksiyete bozukluğu tanısı konan çocuk ve ergenlerde stresin moleküler düzeyde oluşturduğu etkilere karşın hücreyi koruyucu etkileri olduğu bilinen ısı şok proteinleri ailesinin üyelerinden Hsp70 ve Hsp90 düzeyleri sağlıklı kontrol grubu ile karşılaştırılmıştır. Ayrıca uygulanan klinik değerlendirme ölçek puanları ile Hsp70 ve Hsp90 düzeyleri arasındaki ilişki incelenmiştir. Araştırma 
anksiyete bozukluğu tanısı konan çocuk ve ergenlerde ısı şok proteinleri düzeylerinin 
incelendiği ilk çalışmadır.  
Yöntem: Araştırmaya 8-18 yaş aralığında çocuk ve ergen psikiyatrisi polikliniğine başvuran anksiyete bozukluğu tanısı konan çocuk ve ergenler ile benzer yaş ve cinsiyette sağlıklı kontrol grubu dahil edilmiştir. Sosyodemografik ve Klinik Veri Formu, Çocuklarda Anksiyete Bozukluklarını Tarama Ölçeği, Çocuklar için Depresyon Ölçeği ve Klinik Global İzlem Ölçeği kullanılmıştır. Katılımcılardan alınan 
venöz kan örneğinden serum elde edilerek ELISA yöntemi ile Hsp70 ve Hsp90 düzeyleri ölçülmüştür. 
Bulgular: AB tanısı konan grupta Hsp70 ve Hsp90 düzeyleri sağlıklı kontrol grubuna kıyasla anlamlı olarak düşük bulunmuştur. Hastalık şiddeti ve Hsp düzeyleri arasında ilişki saptanmamıştır. Hem anksiyete bozukluğu hem de kontrol grubunda erken yaşam stresörlerine maruz kalanların Hsp70 seviyeleri kalmayanlara göre anlamlı seviyede daha yüksek saptanmıştır, ancak bu yükseklik anksiyete bozukluğu grubunda kontrol grubuna göre düşük kalmaktadır.  
Sonuç: Çalışmamızın bulguları anksiyete bozukluğunda görülen psikolojik stresin hücresel düzeyde etkileri olduğunu göstermiştir. Strese cevapta hücrenin homeostazisini sağlamada görevli ısı şok proteinlerinin anksiyete bozukluğunda azalan düzeyleri hastalığın oluşması ve devam etmesinde etkili olabilir.

Abstract:
Aim: To compare the levels of Hsp70 and Hsp90, members of the heat shock protein family known for their cell-protective effects against the effects of stress at the molecular level, in children and adolescents diagnosed with anxiety disorders, with a healthy control group. Additionally, the relationship between the applied clinical assessment scale scores and Hsp70 and Hsp90 levels was examined. This study is the first to investigate the levels of heat shock proteins in children and adolescents diagnosed with anxiety disorders. 
Method: Children and adolescents aged 8-18 who applied to the child and adolescent psychiatry outpatient clinic and were diagnosed with anxiety disorders, as well as a healthy control group of similar age and gender, were included in the study. The Sociodemographic and Clinical Data Form, Screen for Child Anxiety Related Disorders, Children's Depression Inventory, and Clinical Global Impressions Scale were used. Venous blood samples collected from the participants, and serum Hsp70 
and Hsp90 levels were measured using the ELISA method. 
Results: Hsp70 and Hsp90 levels were significantly lower in the group 
diagnosed with AD compared to the healthy control group. No relationship was found between disease severity and Hsp levels. Early life stress exposure led to a significant elevation in Hsp70 levels in both individuals with anxiety disorders and those without. However, this increase was less pronounced in the anxiety disorder group compared to the control group. 
Conclusion: The findings of our study have shown that the psychological stress seen in anxiety disorders has effects at the cellular level. The decreased levels of heat shock proteins, which are responsible for maintaining cellular homeostasis in response to stress, in anxiety disorders may be effective in the development and continuation of the disease.