Multipl travmalı hastalarda laktat/hematokrit oranının prognostik değeri
Prognostic value of lactate/hematocrit ratio in patients admitted with multiple trauma
Yazar: OZAN ÇUBUK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ BÜLENT DEMİR
Manisa Celal Bayar Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Acil Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: İlk ve Acil Yardım = Emergency and First Aid
Dizin: Hematokrit = Hematocrit ; Laktatlar = Lactates ; Prognoz = Prognosis ; Yaralar ve yaralanmalar = Wounds and injuries ; Çoklu travma = Multiple trauma

Özet:
Amaç: Bu çalışmada acil servise çoklu travma nedeniyle başvuran olgularda
başvuru anında kaydedilen laktat / hematokrit oranının prognozla ilişkisinin
değerlendirmesi amaçlanmıştır.
Yöntem: Bu retrospektif kohort çalışması, Manisa Celal Bayar Tıp Fakültesi
Hastanesi Acil Servisi'ne çoklu travma nedeniyle başvuran 18 yaş üzeri 100
olgunun dosyalarının incelenmesi ile gerçekleştirildi. Olguların otuz günlük
mortalitesini etkileyebilecek parametreler kaydedilerek ilgili analizler
gerçekleştirildi.
Bulgular: Olguların %81'i erkek, yaş ortalaması 43,05 ± 16,71'ti, %80'i yüksek
enerjili travma yaralanmasıydı ve %30'u entübeydi. En sık saptanan
yaralanma tipleri %64 kot kırığı, %54 hemotoraks, %50 batın içi serbest sıvı,
%48 pnömotoraks ve kafa içi kanamaydı. Hastanede yatış süresi ortalama
20,68 ± 18,25 gün, başvuruda kaydedilen laktat / htc değer ortalaması 0,1 ±
0,09 idi. Olguların %31'inde mekanik ventilasyon ihtiyacı vardı, %4'ü acil
serviste, %10'u ilk 7 günde, %15'i ilk 30 günde eksitus oldu. Başvuru laktat
değeri 4,335 kesim noktasında otuz günlük mortaliteyi %80 sensitif, %83,5
spesifik olarak tahmin edebiliyorken (p<0,001), laktat / htc değeri 0,113 kesim
noktasında %73,3 sensitif, %77,6 spesifikti (p<0,001). Başvuruda kaydedilen
GKS skoru (OR:0,810 [%95GA: 0,808 – 0,929]) ve başvuruda kaydedilen
laktat / Htc oranının 0,113 kesim noktasında (OR:13,306 [%95GA: 3,021 –
58,602]) diğer değişkenlerden bağımsız olarak 30 günlük mortalite ile ilişkili
olduğu belirlendi (p<0,05).
Sonuç: Acil servise çoklu travma ile başvuran olgularda başvuru anında
değerlendirilen laktat / hematokrit oranı ve GKS değerlerinin diğer
parametrelerden bağımsız olarak mortalite ile ilişkili olduğu saptanmıştır.
Laktat / hematokrit oranı klinik pratikte kolaylıkla uygulanabilir bir test olduğu
için, acil servise çoklu travma nedeniyle başvuran olgularda erken dönemde 
41
prognozun öngörülmesi ve alternatif tedavi seçeneklerine karar verilmesinde
yardımcı olabilir.

Abstract:
Prognostic value of lactate/hematocrit ratio in patients admitted with
multiple trauma
Aim: In this study, it was aimed to evaluate the relationship between the
lactate / hematocrit ratio recorded at the time of admission and the prognosis
in cases admitted to the emergency department due to multiple trauma.
Methods: This retrospective cohort study was carried out by examining the
files of 100 cases over the age of 18 who applied to the Emergency
Department of Manisa Celal Bayar Medical Faculty Hospital due to multiple
trauma. Parameters that may affect the thirty-day mortality of the cases were
recorded and relevant analyzes were performed.
Results: 81% of the cases were male, the mean age was 43.05 ± 16.71 years,
80% were high-energy trauma injuries and 30% were intubated. The most
common injuries were 64% rib fracture, 54% hemothorax, 50% intraabdominal free fluid, 48% pneumothorax, and intracranial hemorrhage. The
mean hospital stay was 20.68 ± 18.25 days, and the mean lactate / htc value
recorded at admission was 0.1 ± 0.09. Mechanical ventilation was needed in
31% of the cases, 4% died in the emergency room, 10% died in the first 7
days, and 15% died in the first 30 days. While the lactate value recorded at
admission could predict thirty-day mortality 80% sensitively and 83.5%
specifically at the cut-off point of 4,335 (p<0.001), the lactate / htc ratio was
73.3% sensitive and 77.6% specific at the 0.113 cut-off point (p<0.001). The
GCS score recorded at admission (OR:0.810 [95%CI: 0.808 - 0.929]) and the
lactate / Htc ratio recorded at admission at the 0.113 cut-off point (OR:13,306
[95%CI: 3.021 - 58.602]) were associated with 30-day mortality, independent
of other variables.
Conclusion: It has been determined that lactate / hematocrit ratio and GCS
values evaluated at the time of admission in cases admitted to the emergency
department with multiple trauma are associated with mortality, independent of
other parameters. Since the lactate/hematocrit ratio is an easily applicable test 
43
in clinical practice, it may help in predicting the prognosis and deciding on
alternative treatment options in the early period in cases admitted to the
emergency department with multiple trauma.