Romantik ilişkilerde çatışmanın erken dönem uyumsuz şemalar ve bilişsel esneklik ile ilişkisi
Investigating the romantic conflict resolution styles in relation to early maladaptive schemas and cognitive flexibility
Yazar: FATMA NUR AR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AYNUR FEYZİOĞLU
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Hamidiye Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Klinik Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Bilişsel esneklik = Cognitive flexibility ; Duygusal ilişki = Romantic relationship ; Erken dönem uyum bozucu şemalar = Early maladaptive schemas ; Çatışma = Conflict ; Çatışma çözme = Conflict resolution ; Ölçekler = Scales

Özet:
Amaç: Mevcut çalışmada romantik ilişkilerde çatışma çözme stillerinin erken dönem uyumsuz
şemalar ve bilişsel esneklik ile ilişkisinin incelenmesi amaçlanmıştır.
Gereç: Çalışmada veriler Sosyodemografik Bilgi Formu, Romantik Partner Çatışma Ölçeği
(RPÇÖ), Young Şema Ölçeği Kısa Form 3 (YŞÖ-KF3) ve Bilişsel Esneklik Envanteri (BEE)
kullanılarak toplanmıştır.
Yöntem: Veriler 18-45 yaş aralığında olan 455 kişilik toplum örnekleminden toplanmıştır.
Verilerin analizinde Pearson Korelasyon Katsayısı'ndan, Bağımsız Örneklem T Testi'nden ve
ANOVA'dan faydalanılmıştır.Yapılan tüm analizler, SPSS for Windows, v26.0 paket programı
aracılığı ile gerçekleştirilmiştir.
Bulgular: Çalışmada, Reaktivite ve Baskınlık stillerinin tüm şemalar ile, Ayrılma stilinin
sadece Cezalandırıcılık şeması ile, Kaçınma stilinin Fedakarlık ve Cezalandırıcılık şemaları ile,
Boyun Eğicilik stilinin Haklılık ve Yüksek Standartlar hariç diğer şemalar ile ve Uzlaşma
stilinin Haklılık, Cezalandırıcılık, Duyguları Bastırma ve Yüksek Standartlar hariç tüm şemalar
ile anlamlı bir ilişkiye sahip olduğu; Kaçınma ve Ayrılma stilleri hariç diğer çatışma çözme
stilleri ile bilişsel esneklik arasında anlamlı bir korelasyon olduğu bulunmuştur. Ayrıca, Boyun
Eğme, Uzlaşma, Baskınlık ve Ayrılma stillerinin, bilişsel esnekliğin her iki boyutunun, Yüksek
Standartlar, Karamsarlık, Başarısızlık, İç İçelik/Bağımlılık şemaları hariç diğer şemaların,
Zedelenmiş Sınırlar, Zedelenmiş Özerklik ve Kopukluk şema alanlarının sosyodemografik
değişkenlere göre farklılık gösterdiği tespit edilmiştir.
Sonuç: Çalışma sonucunda çatışma çözme stillerinin tüm alt boyutlarının erken dönem
uyumsuz şemalarla ilişkili olduğu, Uzlaşma, Reaktivite, Baskınlık ve Boyun Eğme stillerinin
bilişsel esneklik ile anlamlı bir ilişkiye sahip olduğu belirlenmiştir. Alanyazın incelendiğinde,
romantik ilişkilerde çatışma çözme stillerini erken dönem uyumsuz şemalar ve bilişsel esneklik
açısından inceleyen çalışmaya rastlanmamıştır. Yapılan çalışma sayesinde, romantik ilişkilerde
çatışma çözme stillerinin erken dönem uyumsuz şemalar ve bilişsel esneklik ile ilişkisi ortaya
konmuştur.

Anahtar Kelimeler: Bilişsel esneklik, çatışma çözme stilleri, erken dönem uyumsuz şemalar,
romantik ilişkiler

Abstract:
Aim: The aim of the current study was to analyse the association of early maladaptive schemas
and cognitive flexibility on romantic relationship conflict resolution styles.
Materials: The personal information form, Romantic Partner Conflict Scale (RPCS), Young
Schema Scale (YSS), and Cognitive Flexibility Inventory (CFI) were used to collect data.
Method: The sample includes 455 participants aged between 18-45. Pearson Correlation
Coefficient, Independent Sample t-test and ANOVA were used to analyze. The analysis of the
data were conducted on SPSS for Windows, v26.0.
Results: The current study found significant association of Interactional Reactivity and
Domination styles with all schemas; Separation style with only Punitiveness schemas;
Submission style with all schemas except Entitlement and Unrelenting Standards; Compromise
style with all schemas except Entitlement, Punitiveness, Emotional Inhibition, and Unrelenting
Standards; and significant correlation between all conflict resolution styles except Avoidance
and Separation with cognitive flexibility. Additionally, it was confirmed that Submission,
Compromise, Domination and Separation styles, both two subdimensions of cognitive
flexibility, all other schemas except Unrelenting Standards, Pessimism, Failure,
Enmeshment/Dependency, Impaired Limits, Impaired Autonomy, and Disconnection schema
domains showed variance depending on sociodemographic variables (sex, age, relationship
status).
Conclusion: The findings indicated that all subdimensions of the conflict resolution styles were
associated with early maladaptive schemas; Compromise, Reactivity, Dominance, and
Submission styles were significantly associated with cognitive flexibility, respectively.
Literature review did not occur no study that examines the conflict resolution styles in romantic
relationships in terms of early maladaptive schemes and cognitive flexibility. The current study
provides evidence suggesting the association between romantic relationship conflict resolution
styles, early maladaptive schemas, and cognitive flexibility.

Keywords: Cognitive flexibility, conflict resolution styles, early maladaptive schemas,
romantic relationships