Sınıf öğretmeni adaylarının eleştirel düşünme eğilimlerinin ve kitap okuma alışkanlıklarına ilişkin tutumlarının çeşitli değişkenlere göre incelenmesi
The examination of classroom teacher candidates' critical thinking positions and attitudes towards reading habit according to various variables
Yazar: ÇİĞDEM ŞENYİĞİT
Danışman: YRD. DOÇ. DR. MEHMET ÖZER
Dokuz Eylül Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / İlköğretim Ana Bilim Dalı / Sınıf Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Aday öğretmenler = Candidate teachers ; Eleştirel düşünce = Critical thinking ; Kitap okuma = Book reading ; Okuma alışkanlığı = Reading habit ; Sınıf öğretmenliği = School teachers ; Tutumlar = Attitudes ; Öğrenci tutumu = Student attitude ; Üniversite öğrencileri = University students

Özet:
Bu araştırmanın amacı, sınıf öğretmeni adaylarının, eleştirel düşünme eğilimlerinin ve kitap okuma alışkanlıklarına ilişkin tutumlarının düzeyini, eleştirel düşünme eğilimlerinin ve kitap okuma alışkanlıklarına ilişkin tutumlarının çeşitli değişkenlere (cinsiyet, sınıf düzeyi, mezun olunan ortaöğretim kurumu türü, anne-baba eğitim düzeyi, ailenin aylık gelir durumu, yılda okunan kitap sayısı, kütüphaneye gitme durumu) göre anlamlı bir farklılık gösterip göstermediğini belirlemektir. Ayrıca bu araştırmanın amaçlarından biri de sınıf öğretmeni adaylarının eleştirel düşünme eğilimleri ile kitap okuma alışkanlığına ilişkin tutumları arasında ilişki olup olmadığını ortaya koymaktır. Araştırma, 2014–2015 Eğitim-Öğretim Yılı Bahar Dönemi'nde Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi İlköğretim Bölümü Sınıf Öğretmenliği Anabilim Dalı 1. ve 4. sınıfta öğrenim görmekte olan 215 sınıf öğretmeni adayı ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmada veri toplama araçları olarak araştırmacı tarafından hazırlanmış olan "Kişisel Bilgi Formu", Gömleksiz (2004b) tarafından geliştirilen "Kitap Okuma Alışkanlığına İlişkin Tutum Ölçeği" ve Akbıyık (2002) tarafından geliştirilen "Eleştirel Düşünme Eğilimleri Ölçeği" kullanılmıştır. Araştırmadan elde edilen veriler SPSS 15.0 programı ile analiz edilmiştir. Verilerin analiz edilmesinde tek yönlü varyans analizi (One-Way ANOVA) ilişkisiz örneklemler için t testi (Independent Samples t-test), LSD testi, Pearson Momentler Korelasyon (Pearson Correlation) analizi, aritmetik ortalama, standart sapma, frekans ve yüzdelik hesaplamaları kullanılmıştır. Araştırmanın sonucunda, sınıf öğretmeni adaylarının eleştirel düşünme eğilimlerinin Katılıyorum düzeyinde olduğu bulunmuştur. Sınıf öğretmeni adaylarının eleştirel düşünme eğilimlerinin, mezun olunan ortaöğretim kurumu türüne, anne-baba eğitim durumuna, ailenin aylık gelir durumuna göre anlamlı bir farklılık göstermediği; fakat cinsiyete, sınıf düzeyine, yılda okunan kitap sayısına, kütüphaneye gitme durumuna göre anlamlı bir farklılık gösterdiği belirlenmiştir. Sınıf öğretmeni adaylarının kitap okuma alışkanlığına ilişkin tutumlarının olumlu olduğu belirlenmiştir. Sınıf öğretmeni adaylarının kitap okuma alışkanlıklarına ilişkin tutumlarının mezun olunan ortaöğretim kurumu türüne, ailenin aylık gelir durumuna göre anlamlı bir farklılık göstermediği; fakat cinsiyete, sınıf düzeyine, anne eğitim düzeyine, yılda okunan kitap sayısına, kütüphaneye gitme durumuna göre anlamlı bir farklılık gösterdiği saptanmıştır. Ayrıca sınıf öğretmeni adaylarının kitap okuma alışkanlığına ilişkin tutum ölçeğinin alışkanlık alt boyutundaki ve genel toplamındaki tutumlarının baba eğitim düzeyine göre anlamlı bir farklılık gösterdiği bulunmuştur. Sınıf öğretmeni adaylarının eleştirel düşünme eğilimleri ile kitap okuma alışkanlıklarına ilişkin tutumları arasında orta düzeyde, pozitif ve anlamlı bir ilişki olduğu belirlenmiştir (r= ,452, p < .05). Anahtar Sözcükler: Eleştirel Düşünme, Eleştirel Düşünme Eğilimi, Kitap Okuma Alışkanlığı, Kitap Okuma Alışkanlığına İlişkin Tutum, Sınıf Öğretmeni Adayları.

Abstract:
The purpose of this research is to determine level of attitudes towards reading habit with critical thinking dispositions of classroom teacher candidates and whether their attitudes towards reading habit with critical thinking dispositions, show a significant difference according to various variables (gender, class level, type of secondary education institution graduated, parents' education level, monthly income status of family, number of books read per year, going to library status). Besides, one of the purposes of this research is to reveal whether there is a relationship between attitudes towards reading habit with critical thinking dispositions of classroom teacher candidates. The research was conducted with 215 classroom teacher candidates who are currently study in the first and fourth grade of department of classroom teacher education at Dokuz Eylül University Buca Faculty of Education in the spring semester of 2014-2015 academic year. "The Personal Information Form" prepared by the researcher, "Attitude Scale Towards Reading Habit" developed by Gömleksiz (2004b) and "Critical Thinking Dispositions Inventory" developed by Akbıyık (2002) were used as data collection tools in this research. Gathered data from the research were analysed by SPSS 15.0 software. One-way anova, independent-sample t test, LSD test, pearson correlation analysis, calculations of mean, standart deviation, frequency and percentage were used in the data analysis. In the result of the research, it was found that critical thinking dispositions of classroom teacher candidates is at level of agree. It was determined that critical thinking dispositions of classroom teacher candidates do not show a significant difference according to type of secondary education institution graduated, parents' education status, monthly income status of family but show a significant difference according to gender, class level, number of books read per year, going to library status. It was found that attitudes towards reading habit of classroom teacher candidates is positive. It was determined that attitudes towards reading habit of classroom teacher candidates do not show a significant difference according to type of secondary education institution graduated, monthly income status of family, but show a significant difference according to gender, class level, education level of mother, number of books read per year, going to library status. In addition to, it was found that attitudes in  habit subscale and general total of attitudes scale towards reading habit of classroom teacher candidates show a significant difference according to education level of father. It was identified that there was a medium level, positive and significant relationship between their critical thinking dispositions with attitudes towards reading habit of classroom teacher candidates (r= ,452, p < .05). Key Words: Critical Thinking, Critical Thinking Disposition, Reading Habit, Attitude Toward Reading Habit, Classroom Teacher Candidates.