İnsan hakları perspektifinden çocuk işçiliği
Child labour from human rights perspective
Yazar: GÖZDE İNCE
Danışman: PROF. DR. IOANA KUÇURADİ
Maltepe Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İnsan Hakları Ana Bilim Dalı / İnsan Hakları Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Çalışan çocuklar = Working children ; Çocuk hakları = Children's rights ; Çocuk iş gücü = Child labor ; Çocuklar = Children ; İnsan hakları = Human rights

Özet:
Bu çalışmanın amacı, çocukluğun yaşamın farklı bir dönemi olduğunun ve yaşamın bu döneminin özelliklerine ve ihtiyaçlarına uygun bir şekilde yaşanması gerektiğinin bilinciyle, çocuğun/insanın haklarının korunmasının/ihlâl edilmemesinin önemini vurgulamak; ilgili uluslararası ve ulusal hukuksal düzenlemelerle çocukların çalışması/çalıştırılması sorununu ele almak, çocuk işçiliğinin çocukların hangi haklarının ihlâline sebep olduğunu ortaya koymak; kişilerin ve devletlerin sorumluluklarına dikkat çekerek çocukların çalıştırılmasının sosyal, politik ve ekonomik nedenlerini sorgulayarak çocuk işçiliğinin önlenmesi için neyin/nelerin gerekli olduğunu belirlemeye çalışmaktır.
Çalışmanın ilk bölümünde, tarihsel ve bölgesel açılardan çocuğa ve çocukluğa bakış üzerinde durulmuş ve ardından bu bakış, çocuk işçiliğiyle birlikte ele alınmaya çalışılmıştır. İkinci bölümde, çocuk işçiliği ile ilgili tarihsel ve hukuksal düzenlemelere yer verilmiş, çalışan/çalıştırılan çocuklar için yapılan bu düzenlemelerin, yürütülen çalışmaların ve denetim mekanizmalarının çocuk işçiliğine son vermeğe yönelik etkisi irdelenmeye çalışılmıştır. Üçüncü bölümde ise, çalıştırılan çocukların hangi haklarının ihlâl edildiği, çocukların çalıştırılmasının neden hala devam ettiği gibi konular sorgulanarak; bunda kişilerin ve devletlerin sorumluluklarını ortaya koymak amaçlanmıştır. Sonuç kısmında ise insan hakları/çocuk hakları perspektifinden bir bakış ile araştırma süresince devam eden yolculuğun ardından, bir varış olarak değil ama belki bir durak olarak, çocukların çalışmasının/çalıştırılmasının önlenmesi için nelere ihtiyaç duyulduğu belirlenmeye çalışılmıştır.

Anahtar Sözcükler: Çocuk, çocukluk, çocuk işçiliği, insan hakları, çocuk hakları

Abstract:
The aim of this study is to underline the significance of the children's human rights and issues surrounding the protection and violations of these rights; to assess child labour issues with regard to national and international legislation; to review the social, economical and political aspects of child labour and discuss the measures to be taken in order to prevent child labour. The approach underlining this research assumes that childhood is a distinct phase of life, that children's rights are human rights, that children have additional specific rights which help to protect them from violations and that the requirements of the children should be met according to their developmental and age-specific needs.
In the first part of this study historical, regional and cultural aspects related to the child and childhood are reviewed and child labour is discussed within this scope in the first part. In the second part, the history of legislature about child labour is reviewed and the roles of the legislations, control mechanisms and efforts of relevant parties for the prevention of child labour are discussed. In the third part, child labour as violation of multiple rights of the children and the reasons of the persistence of child labour issue worldwide is assessed and the responsibilities of individuals and relevant parties and particularly of the states are discussed. As a conclusion the final part of the research discusses possible measures to be taken in order to prevent child labour efficiently.

Keywords: Child, childhood, child labour, human rights, children's rights