Tıp fakültesi öğrencilerinin depresyon, anksiyete, stres düzeyi, sağlık yönetimine bakışları ve klinik liderlik algıları ile ilişkisi
The relationship between medical students' depression, anxiety, stress levels, views of health management and perceptions of clinical leadership
Yazar: ÖYKÜ SU ŞİMŞEK
Danışman: PROF. DR. RENGİN ERDAL
Başkent Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı / Halk Sağlığı Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Halk Sağlığı = Public Health ; Sağlık Yönetimi = Healthcare Management
Dizin: Kariyer uzmanlık = Career experts ; Klinik liderlik = Clinical leadership ; Sağlık yönetimi = Health management ; Stres-psikolojik = Stress-psychological ; Tıpta uzmanlık eğitimi =   ; Öğrenciler-tıp = Students-medical

Özet:
Klinik liderlik, liderlikle ilgili rol üstlenmesi gereken klinisyenlerin barındırması gereken
liderlik vasıflarını bir araya getiren bir tanımdır. Türkiye'de liderlik kavramı sağlık
hizmetlerinde araştırılan bir konu olmakla birlikte yeni olmasından dolayı klinik liderlik
kavramı üzerine yapılan çalışmalar sınırlı sayıdadır. Güncel bilgiler doğrultusunda
değerlendirildiğinde geleceğin sağlık yöneticisi ve ekip lideri olacak olan tıp fakültesi
öğrencilerinin klinik liderlik algılarının, sağlık yönetimine bakış açılarının ve bu sürece
etkisi olabilen (Depresyon, Stres, Anksiyete gibi) psikiyatrik faktörlerin değerlendirilmesi
bu çalışmanın amacıdır.
Çalışma 1 Eylül 2022-1 Temmuz 2023 tarihleri arasında, Ankara Başkent Üniversitesi Tıp
Fakültesi'nde öğrenimine devam etmekte olan, orantılı tabakalı rastgele örnekleme
yöntemiyle seçilen, çalışmaya katılmayı kabul eden toplam 336 öğrenci ile yürütülmüştür.
Öğrencilere bir anket ve iki ölçek uygulanmıştır. Öğrencilere uygulanan anket toplam 42
sorudan (Sosyodemografik bilgiler kısmında 23, mesleki tercihler kısmında 6, sağlık
yönetimi görüşleri kısmında 13 soru) ve 40 öncülden oluşan Klinik Liderlik Ölçeği (KLÖ)
ile 21 öncülden oluşan Depresyon Anksiyete, Stres Ölçeği-21'den (DASS-21) oluşmaktadır.
Katılımcıların %76,5'i tıp fakültesinde sağlık yönetimi eğitimi almadığını belirtmekte,
eğitim alanların %58,6'sı ise bu eğitimi yetersiz bulmaktadır. DASS-21 toplam puanları
arttıkça KLÖ toplam puanları azalmaktadır. Psikiyatrik hastalığı olanların KLÖ puanları
diğerlerine göre düşük, DASS-21 puanları yüksek bulunmuştur. Kadınların anksiyete ve
stres puanları erkeklere göre daha yüksektir. Sigara içenlerin DASS-21 toplam puanları
yüksektir. 5. ve 6. dönem öğrencilerinde sigara içme ve uyuşturucu madde deneme sıklığı
diğer dönemlere göre yüksektir. Dönem 6'da tıp fakültesini tercih ettiği için pişman olan
öğrenci sayısı yüksektir. Dönem 6 öğrencilerinin KLÖ puanı diğer dönemlere göre düşüktür.
Katılımcıların %45,5'i gelecekte yurt dışında çalışmayı düşünmektedir.
Sonuç olarak tıp fakültesi öğrencilerinde depresyon, anksiyete, stres gibi psikiyatrik
durumların klinik liderlik algıları üzerinde negatif etkilerinin olduğu saptanmış olup, tıp
fakültesi öğrencilerinin liderlik yetkinlikleri ile psikolojik sağlık arasındaki ilişkinin
anlaşılması, gelecekteki sağlık liderlerinin daha iyi hazırlanmalarına ve sağlık hizmetlerinin
kalitesinin artırılmasına yardımcı olabilir.

Abstract:
Clinical leadership is a definition that brings together the leadership qualities that clinicians
who should be in a leadership role should have. In Turkey, although the concept of leadership
is a topic that has been researched in health care, studies on the concept of clinical leadership
are limited due to its novelty. The aim of this study is to assess the perceptions of clinical
leadership of medical students who, according to current knowledge, will be the future health
managers and team leaders, their perspectives on health management and psychiatric factors
(such as depression, stress, anxiety) that may influence this process.
The study was conducted between 1 September 2022 and 1 July 2023 with a total of 336
students continuing their education at Başkent University, Ankara, who were selected by
proportional stratified random sampling method and agreed to participate in the study. The
questionnaire administered to the students consisted of a total of 42 questions (23 questions
in the socio-demographic information section, 6 questions in the professional preferences
section, 13 questions in the health management opinions section) and the Clinical Leadership
Scale (CLS) consisting of 40 items and the Depression Anxiety Stress Scale-21 (DASS-21)
consisting of 21 items.
76.5% of participants reported that they had received no training in health management at
medical school, and 58.6% of those who had received training found it inadequate. As total
DASS-21 scores increased, total CLO scores decreased. Those with psychiatric illness had
lower CLL scores and higher DASS-21 scores than the others. Anxiety and stress scores
were higher in women than in men. Smokers had higher total DASS-21 scores. In the 5th
and 6th semesters, the frequency of smoking and experimenting with drugs was higher than
in the other semesters. In semester 6, the number of students who regretted their decision to
study medicine was high. The CLO score of students in semester 6 is low compared to other
semesters. 45.5% of participants plan to work abroad in the future.
In conclusion, psychiatric conditions such as depression, anxiety and stress were found to
have a negative impact on medical students' perceptions of clinical leadership.
Understanding the relationship between medical student leadership competencies and
psychological health may help to better prepare future healthcare leaders and improve the
quality of healthcare services.