Isparta yöresi kiraz bahçeleri topraklarının bitkiye elverişli demir durumlarının DTPA test yöntemiyle araştırılması
An investigation for suitability of plant available fe with DTPA extraction in cherry orchard soils in Isparta
Yazar: ÇİĞDEM BOYDAK
Danışman: PROF. DR. İBRAHİM ERDAL
Süleyman Demirel Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Toprak Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu araştırmanın amacı Isparta yöresi kiraz bahçeleri topraklarının bitkiye elverişli demir durumlarının DTPA (Dietilentriamin Penta Asetik Asit) test yöntemiyle araştırılmasıdır. Bu çalışma Isparta ` nın beş ilçesinden (Eğirdir, Atabey, Keçiborlu, Uluborlu ve Senirkent) belirlenen 16 bahçeden alınan toprak ve yaprak örneklerinde yürütülmüştür. Belirlenen bahçelerden 0-30 cm derinliklerinden toprak örnekleri ve bahçeyi temsil edecek şekilde bitki örnekleri alınmıştır. Alınan toprak örneklerinde bitkiye yarayışlı Fe analizleri yanında bünye, toprak reaksiyonu, toplam kireç, toplam tuz, organik madde ve yarayışlı Cu, Zn, Mn analizleri yapılmıştır.Toprakların alınabilir demir içerikleri 2 farklı ekstraksiyon yöntemiyle belirlenmiştir. Kullanılan demir ekstraksiyon yontemleri ve topraklarda belirlenen demir kapsam aralıkları DTPA için 3.4-18.2 ppm Fe, EDTA (Etilen Diamin Tetra Asetik Asit) için 22.6-237.5 ppm Fe olarak belirlenmiştir.Yapılan DTPA toprak analiz sonuçlarına göre 0-30 cm derinliğinden alınan örneklerin %56'sının fazla, %44'ünün orta düzeyde elverişli demir içerdiği görülmektedir. EDTA ile yapılan toprak analiz sonuçlarında ise Fe içerikleri çok yüksek olarak belirlenmiştir(22.6-237.5 ppm). Yaprak analiz sonuçlarına göre bitki örneklerinin % 37`sinin yeterli, % 63`ünün yetersiz düzeyde demir içerdiği saptanmıştır.Araştırma topraklarının alınabilir demir içerikleri, uygulanan kimyasal ekstraksiyon yöntemlerine göre farklılıklar göstermiştir. Alınabilir Fe miktarlarının belirlenmesinde kullanılan 0.005 M DTPA + 0.01 M CaCl2 + 0.1 M TEA (pH:7.3) yönteminin yaprağın toplam Fe içerikleriyle yüksek korelasyonlar vermiştir. Bu nedenle, Isparta ili topraklarında alınabilir demir miktarını belirlemek amacıyla yukarda belirtilen yöntemin (0.005 M DTPA + 0.01 M CaCl2 + 0.1 M TEA (pH:7.3)) kullanılabilir olduğu görülmüştür.Topraktan alınabilir Fe miktarının belirlenmesi için kullanılan her iki yöntemin sonuçları, bitki toplam Fe içerikleri yanında aktif Fe içerikleri ile de korelasyon testine tabi tutulmuştur. Seçilen toprak test yönteminden 0.005 M DTPA + 0.01 M CaCl2 + 0.1 M TEA (pH:7.3) yöntemi, 1N HCl ile belirlenen yaprak aktif Fe içeriğiyle yüksek korelasyon vermiştir.Sonuç olarak bitkinin toplam ve aktif Fe içeriğiyle yüksek oranda korelasyon veren 0.005 M DTPA + 0.01 M CaCl2 + 0.1 M TEA (pH:7.3) yöntemi Isparta yöresi topraklarının alınabilir Fe içeriklerinde başarıyla kullanılabileceğini ortaya koymaktadır.Anahtar Kelimeler: Yarayışlı demir, demir ekstraksiyon metotları, kiraz, toprak, demir.

Abstract:
This research was conducted an investigation for suitability of plant available Fe with DTPA extraction in cherry orchard soils in Isparta. This research has been carried out in five locations (Atabey, Eğirdir, Keçiborlu, Uluborlu, and Senirkent) at Isparta. For this purpose, both soil and leaf samples were taken from the 16 cherry orchards. The soils are sampled at 0-30 depths from each cherry orchard and excepting plant available iron analysed for texture, pH, total lime, organic matter, total salt and available Cu, Zn, MnThe soils? plant available iron contents were determined by using two different extraction methods. Iron extractions methods used in this study and iron content intervals of study soils were as follows for DTPA 3.4-18.2 ppm Fe and for EDTA 22.6-237.5 ppm Fe.According to DTPA soil analysis results, while %56 of soil samples taken from 0-30 cm depth in cherry orchards has sufficient level, %44 has not sufficient level in terms of available Fe concentration. According to EDTA soil analysis results have to find out very high degree values. According to leaf analysis results, while %37 of has sufficient level, %63 has not sufficient level in terms of available Fe concentration.The available iron amounts of the soils found different according to the chemical extraction methods. 0.005 M DTPA + 0.01 M CaCl2 + 0.1 M TEA (pH:7) method used for predicting available iron content of the soils gave a high degree of correlation with leaf samples. In addition, this method could be useful to determine the plant available iron content of soils in Isparta province.However 0.05 M EDTA (pH:7) method not used for predicting available iron content of the soils gave o low degree of correlation with leaf samples.Fe from the soil can be used to determine the results of both techniques, plant total Fe content correlated well with the active Fe content have been tested. DTPA soil test method selected from the 0005 M + 0.1 M TEA + 0.01 M CaCl2 (pH 7.3) method, as determined by 1N HCl, the active leaf has a high correlation with Fe content.As a result, the plant's total and active Fe content, the high correlation which 0005 M DTPA + 0.01 M CaCl2 + 0.1 M TEA (pH 7.3) method, Isparta region soil Fe content successfully be used with a reveal.Key Words: Available iron, iron extractions methods, cherry, soil, iron