Hicaznar (Punica granatum L.) nar çeşidinde mikroçoğaltım ve sentetik tohum üretimi
Micropropagation and synthetic seed production in hicaznar (Punica granatum L.) pomegranate variety
Yazar: EKİNSU YILMAZ
Danışman: PROF. DR. YILDIZ KAÇAR
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Tez çalışmasında, ülkemizde yaygın olarak yetiştirilen "Hicaznar" nar çeşidinin in vitro mikroçoğaltımı ile sürgün ucu eksplantlarının enkapsülasyonu üzerine araştırmalar gerçekleştirilmiştir. İlk aşamada, Hicaznar çeşidinde farklı BAP (0.0, 1.0, 2.0 mg/L) konsantrasyonlarını içeren MS besin ortamında mikroçoğaltım denemeleri yürütülmüş ve en yüksek çoğalma, BAP (1.0 ve 2.0 mg/L) içeren MS besin ortamından (Sırasıyla 4.04 ve 4.89 kardeş/bitkicik) elde edilmiştir. İkinci aşamada, eksplantların sodyum aljinat (%3) ile enkapsülasyonu yoluyla sentetik tohum üretimine yönelik iki farklı deneme gerçekleştirilmiştir. Her iki denemede de enkapsüle edilmeyen kontrol grubu, sodyum aljinatla kaplanan deney grubu ve sodyum aljinat ile kaplanarak +4°C'de 45 gün bekletilen deney grupları, BAP (0.0, 1.0, 2.0 mg/L) konsantrasyonlarını içeren MS besin ortamlarında kültüre alınmıştır. Enkapsülasyon Denemesi-1'de, sodyum aljinat ile kaplanmayan sürgün uçlarının sürme ve çoğalma performansları, kaplanmış gruplara kıyasla daha yüksek bulunmuştur. Enkapsülasyon Denemesi-2'de ise, Enkapsülasyon Denemesi-1'den farklı olarak BAP (1.0 mg/L) içeren sodyum aljinat çözeltisi kullanılmıştır. Sonuçlar değerlendirildiğinde, BAP (1.0 mg/L) içeren sodyum aljinat (%3) çözeltisi ile kaplanan Hicaznar nar çeşidinin %86.30 çimlenme oranı ile in vitro sürgün ucu eksplantları için kontrol MS besin ortamında sağlıklı bir büyüme sağladığı tespit edilmiştir.

Abstract:
In this study, research was conducted on the in vitro micropropagation of the widely cultivted "Hicaznar" pomegranate variety in our country, focusing on the encapsulation of shoot tip explants. In the first stage, micropropagation experiments were carried out using different concentrations of BAP (0.0, 1.0, 2.0 mg l-1) in MS nutrient medium, resulting in the highest multiplication rates obtained from the MS medium containing BAP (1.0 and 2.0 mg l-1) (4.04 and 4.89 shoots per plantlet, respectively). In the second stage, two different experiments were conducted for the production of synthetic seeds through the encapsulation of explants with sodium alginate (3%). In both experiments, the non-encapsulated control group, the experimental group coated with sodium alginate, and the experimental groups that were coated with sodium alginate and stored at +4°C for 45 days were cultured in MS nutrient media containing BAP (0.0, 1.0, 2.0 mg l-1). In Encapsulation Experiments-1, the shoot and multiplication performance of non-encapsulated shoot tips was found to be higher compared to the coated groups. In Encapsulation Experiments-2, a sodium alginate solution containing BAP (1.0 mg l-1) was used, differing from Encapsulation Experiments-1. Upon evaluating the results, it was determined that the Hicaznar pomegranate variety, encapsulated with sodium alginate (3%) containing BAP (1.0 mg l-1), achieved a germination rate of 86.30%, providing healthy growth for in vitro shoot tip explants in the control MS nutrient medium.