Osmaniye şartlarında ikinci ürün yerfıstığı (Arachis hypogaea L.) yetiştiriciliğinde farklı ekim zamanı ve sıra üzeri mesafelerinin verim ve verim unsurlarına etkisi
The effect of different planting time and intra row distances on yield and yield components in second crop peanut (Arachis hypogaea L.) cultivation in Osmaniye conditions
Yazar: AHMET TOLGA KARATAŞ
Danışman: DOÇ. DR. ALİ RAHMİ KAYA
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışma, Osmaniye koşullarında 2019 yılında ikinci ürün yerfıstığı (Arachis hypogaea L.) yetiştiriciliğinde farklı ekim zamanı ve sıra üzeri mesafelerinin verim ve verim unsurlarına etkisini belirlemek amacıyla yapılmıştır. Araştırma Osmaniye Yağlı Tohumlar Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü Deneme Alanı'nda bölünmüş parseller deneme desenine göre üç tekerrürlü olarak yürütülmüştür. Denemede NC-7 yerfıstığı çeşidi materyal olarak kullanılmıştır. Denemede ana parsellere ekim zamanları (28 Mayıs, 11 Haziran ve 25 Haziran) alt parsellere ise sıra üzeri mesafeleri (7.50 cm, 15.0 cm ve 22.50 cm) yerleştirilmiştir. Denemede; çiçeklenme gün sayısı, ginofor oluşumu gün sayısı, fizyolojik olgunlaşma gün sayısı, bitki boyu, bitki başına dal sayısı, bitki başına meyve sayısı, meyvedeki tohum sayısı, tohum verimi, meyve verimi, birinci kalite meyve sayısı oranı, ikinci kalite meyve sayısı oranı, meyve oranı, bitkideki meyve ağırlığı, meyve iç oranı,yüz meyve ağırlığı, yüz tohum ağırlığı, yağ verimi ve tohumdaki protein oranı gibi önemli özellikler incelenmiştir. Çalışma sonucunda; ekim zamanlarının %50 çiçeklenme gün sayısı, ginofor oluşum gün sayısı, fizyolojik olgunlaşma gün sayısı, bitki boyu, tohum verimi, meyve verimi, meyve kabuk oranı, meyve iç oranı, yağ verimi, bitki meyve ağırlığı ve yüz tohum ağırlığı üzerine etkilerinin önemli olduğu bulunmuştur. Sıra üzeri mesafelerinin ginofor oluşum gün sayısı, fizyolojik oluşum gün sayısı, bitki boyu, bitki başına dal sayısı, bitki başına meyve sayısı, bitki meyve ağırlığı ve tohum protein oranı üzerine etkisinin önemli olduğu bulunmuştur. Ekim zamanı sıra üzeri interaksiyonunun ise fizyolojik oluşum gün sayısı ve tohum protein oranı için önemli olduğu bulunmuştur. Araştırma sonucunda tohum verimi değerlerinin ekim zamanlarına göre 281.83 kg da-1 ile 403.83 kg da-1 arasında değiştiği, en yüksek tohum veriminin 403.83 kg da-1 ile 11 Haziran ekiminden, en düşük tohum veriminin ise, 281.83 kg da-1 ile 25 Haziran ekiminden alındığı belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler: ekim zamanı, ikinci ürün, sıra üzeri, verim, verim unsurları, yerfıstığı (Arachis hypogaea L.)

Abstract:
This study was conducted to determine the effect of different planting time and row distances on yield and yield components in second crop peanut (Arachis hypogaea L.) cultivation in 2019 under Osmaniye conditions. The research was carried out in the Trial Area of Osmaniye Oilseeds Research Institute in three replications according to the divided plots trial design. NC-7 peanut variety was used as a material in the experiment. In the experiment, planting times (28 May, 11 June and 25 June) were placed in the main plots, and in-row distances (7.50 cm, 15.0 cm and 22.50 cm) were placed in the sub-plots. In the experiment; the number of flowering days, days of gynophore formation, physiological ripening days, plant height, number of branches per plant, number of fruit per plant, number of seeds in capsule, seed yield, fruit yield, rate of first quality fruit, rate of second quality fruit, rate of fruit, fruit weight per plant, fruit core rate, hundred fruit weight, hundred seed weight,oil yield and protein ratio in the seed were examined. In the results of working; It was found that the effects of sowing times on 50% flowering days, gynophore formation days, physiological maturation days, plant height, seed yield, fruit yield, fruit peel rate, fruit core rate, oil yield, plant fruit weight and face seed weight were found to be significant. It was found that the effect of row distances, the number of days for gynophore formation, physiological formation days, plant height, number of branches per plant, number of fruits per plant, plant fruit weight and seed protein ratio were found to be significant. Physiological formation days and seed protein ratio were found to be important in sowing time and in row interaction. As a result of the research, it was found that the seed yield values changed between 281.83 kg da-1 and 403.83 kg da-1 according to the sowing times, the highest seed yield was 403.83 kg da-1 from 11 June sowing, and the lowest seed yield was 281.83 kg da-1 with 25 June. planting was determined.

Key Words: planting time, second crop, row, yield, yield components, peanut (Arachis hypogaea L.)