Menderes magnesiası-propylon
Magnesia on the Meander- propylon
Yazar: GÖRKEM KÖKDEMİR
Danışman: PROF. DR. ORHAN BİNGÖL
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Arkeoloji Ana Bilim Dalı / Klasik Arkeoloji Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2009
Konu: Arkeoloji = Archeology
Dizin: Helenistik Dönem = Hellenistic Period ; Menderes magnesiası = Menderes magnesia ; Mimari süslemeler = Architectural decorations ; Mimari özellikler = Architectural characteristics ; Propylon = Propylon ; Roma Dönemi = Roman Period ; Tipoloji = Typology

Özet:
Magnesia Propylonu, 1890-1893 yılları arasında Humann ve ekibi tarafından ilk kez gün ışığına çıkartılmış ve mimarisi hakkındaki kapsamlı veriler 1904-Magnesia Yayınını içerisinde değerlendirilmiştir. 1993-1999 yılları arasında, Propylon'da Prof. Bingöl tarafından kazı çalışmalarına yeniden başlanmış ve yapı yaklaşık 100 yıl sonra tekrar gün ışığına çıkartılmıştır. Kazı çalışmaları sonucunda yapıya ait çok sayıda mimari eleman ortaya çıkartılmış bu sayede yapının mimarisi hakkında kapsamlı bilgilere ulaşılmıştır. Her iki cephede iki basamaklı bir krepidoma üzerinde yükselen yapı üç sütun sırasından oluşmaktadır. Sütun sıralarını köşelerde fil ayakları sınırlar. Fil ayakları arasında doğu sırada dört, ortada iki ve batıda yine dört adet ionik sütun kullanılmıştır. Yapı bu sütun düzenine bağlı olarak tetrastyl in antis planlıdır ve hexastyl bir cepheye sahiptir. Yapının batı sırasındaki fil ayakları doğu stoa dorik tamburları ile bağlantı sağlayabilmek amacıyla dorik yarım fil ayağı formunda işlenmiştir. Orta sıra fil ayaklarında ise Propylon sütun yüksekliği olan 7,94 m.den daha alçak yapılmış, doğu stoa ion sütunları ile bağlantı sağlayabilmek amacıyla konsollu bloklar kullanılmıştır. Kazı çalışmaları sonucu yapının doğusunda Bizans sur duvarı içerisinde devşirme olarak kullanılmış olan söve ve lento üstü taç blokları, yapının doğu cephesinde sütunlar arasında beş adet kapının kullanılmış olduğunu ortaya koymuştur. Yapının plan düzeni, cephe sütunları arasında kullanılmış olan kapılar, mimari bezemelerindeki stilistik ve tipolojik özellikler, mimari elemanlarındaki tipolojik özellikler ve yapı içerisinde kullanılmış olan oran sistemi üzerine yaptığımız değerlendirmeler; Magnesia Propylonu'nun Erken İmparatorluk döneminde inşa edildiğini, yapıdaki mimari uygulamalar ve yapının Agora ile Artemision arasındaki konumu ise Magnesia Propylonu'nun festivaller sırasında kullanılan bir ?tören kapısı? olarak kullanılmış olabileceğini ortaya koymuştur.

Abstract:
Propylon in Magnesia was excavated by Humann and his team in 1891. The result of the excavations and information about architecture of Propylon was published in 1904-Publicaton. Over the past 100 years silt had covered the ruins of Propylon again. In 1993, it was re-uncovered by Prof. Bingöl. During the new excavation of Propylon, many architectural members of Propylon were founded and detailed, comprehensive information about architecture of Propylon were obtained.The gateway stands on a platform (krepidoma) of two marble steps. On the façade facing the Artemision there are four ionic columns; in the middle of the building are two ionic columns, and on the Agora side there are again four ionic columns. Each row of columns is flanked to either side by rectangular pillars. With the result of these arrangements, Propylon has a tetrastyl in antis plan and hexastyl facades. In the pillars of western row the console blocks was used to make a connection with the inside columns of stoa which its height is taller than 7,94 m, the height of the Propylon?s column. With the same reason, the pillars of western row of Propylon are worked as a half Doric column-pillar. The finding doorjambs and door crown blocks exposed that five doors are used between the columns of eastern façade. All of our researching exposed that Propylon was used in the festivals of the city as a ?Ceremony Gate? and the date of Propylon is Early Imperial period with evaluating on its plan, doors used between the columns of façade, typological and stylistic features of its architectural decoration, typological features of its members and its proportional features.