Çalışan annelerin akıllı telefon bağımlılıkları ile çocuklarının problemli teknoloji kullanımı arasındaki ilişkide ebeveyn suçluluğunun aracılık rolünün incelenmesi
Examining the mediation role of parental guilt in the relationship between working mothers' smartphone addiction and their children's problematic technology use
Yazar: FATMA MİRAY SARIYILDIZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SEHER MERVE ERUS
Yıldız Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Bu araştırmada çalışan annenin akıllı telefon bağımlılığı ile okul öncesi dönemdeki çocuğunun problemli teknoloji kullanımı arasındaki ilişkide ebeveyn suçluluğunun aracılığını incelemek amaçlanmıştır. Bununla birlikte araştırma kapsamında çocuklarda problemli teknoloji kullanımının annenin yaşı, eğitim durumu, çalışma süresi, iş günlerinde çocukla kaliteli vakit geçirme, anne-baba-çocuk birlikte vakit geçirme, çocuk yaş, cinsiyet, televizyon, akıllı telefon ve tablet kullanımı değişkenlerine göre anlamlı farklılık gösterip göstermediği incelenmiştir. Araştırmaya 22-50 yaş aralığında olan ve okul öncesi dönemde çocuğu bulunan 260 çalışan anne katılım sağlamıştır. Araştırmada "Kişisel Bilgi Formu" , "Akıllı Telefon Bağımlılığı Ölçeği Kısa Formu" , "Ebeveyn Suçluluk Ölçeği" ve "Çocuklar için Problemli Teknoloji Kullanımı Ölçeği" kullanılmıştır. Çocukların problemli teknoloji kullanım düzeylerinin annenin yaşı, eğitim durumu, çalışma süresi, iş günlerinde çocukla kaliteli vakit geçirme, anne-baba-çocuk birlikte vakit geçirme, çocuk yaş, cinsiyet, televizyon, akıllı telefon ve tablet kullanımı değişkenleri açısından anlamlı farklılık olup olmadığını belirlemek amacıyla SPSS programı ile bağımsız gruplar t-testi ve tek yönlü varyans analizi (ANOVA) yapılmıştır. Annenin akıllı telefon bağımlılığı ile okul öncesi dönemdeki çocuğunun problemli teknoloji kullanımı arasındaki ilişkide ebeveyn suçluluğunun aracılığını incelemek amacıyla SPSS bootstrapping analizi uygulanmıştır. Araştırmanın sonucunda çocuklardaki problemli teknoloji kullanımının çalışma süresi, iş günlerinde çocukla kaliteli vakit geçirme, anne-baba-çocuk birlikte vakit geçirme, televizyon, akıllı telefon ve tablet kullanımı değişkenlerine göre anlamlı farklılık olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Bunun yanında çocuklardaki problemli teknoloji kullanımının anne yaş, eğitim durumu, çocuk yaş ve cinsiyet değişkenlerine göre anlamlı farklılık göstermediği sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca yapılan analizler sonucunda annelerin akıllı telefon bağımlılığı ile çocuklarında problemli teknoloji kullanımı arasındaki ilişkide ebeveyn suçluluğunun aracı etkisi olduğu bulunmuştur. Araştırmanın bulguları, alanyazın ve araştırmalar ışığında tartışılmış, öneriler sunulmuştur.

Abstract:
In this study, it was aimed to examine the mediation of parental guilt in the relationship between working mother's smartphone addiction and problematic technology use of her preschool child. In addition, within the scope of the study, it was examined whether problematic technology use in children differed significantly according to the variables of mother's age, education level, working time, spending quality time with the child during working days, spending time with parents-children together, child's age, gender, television, smartphone and tablet use. A total of 260 working mothers between the ages of 22-50 with preschool children participated in the study. "Personal Information Form", "Smartphone Addiction Scale Short Form", "Parental Guilt Scale" and "Problematic Technology Use Scale for Children" were used in the study. Independent sample t-test and one-way ANOVA were conducted with the SPSS program to determine whether there was a significant difference in the problematic technology use levels of children in terms of mother's age, education level, working time, spending quality time with the child during working days, spending time with parents-children together, child age, gender, television, smartphone and tablet use variables. SPSS bootstrapping analysis was applied to examine the mediation of parental guilt in the relationship between mother's smartphone addiction and problematic technology use of preschool children. As a result of the study, it was concluded that problematic technology use in children differed significantly according to the variables of working time, spending quality time with the child during working days, spending time with parents-children together, television, smartphone and tablet use. In addition, it was concluded that problematic technology use in children did not differ significantly according to mother's age, education level, child's age and gender variables. In addition, as a result of the analyzes, it was found that parental guilt mediated the relationship between mothers' smartphone addiction and problematic technology use in their children. The findings of the study were discussed in the light of the literature and research and recommendations were presented.