Mimar Sinan'ın eseri olan üç önemli caminin mekansal özelliklerinin irdelenmesi
Rewiewing construction of Mimar Sinan's three important mosques
Yazar: BİHTER ERDEM
Danışman: YRD. DOÇ. DR. BAHAR ÜLKER KAYA
Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İç Mimarlık Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: İç Mimari ve Dekorasyon = Interior Design and Decoration
Dizin: Camiler = Mosques ; Mimar Sinan = Mimar Sinan ; Selimiye Cami = Selimiye Mosque ; Süleymaniye Camii = Süleymaniye Mosque ; Şehzade Camii = Şehzade Mosque ; Şehzade Mehmet Camii = Şehzade Mehmet Mosque

Özet:
Bu çalışmada Mimar Sinan'ın eseri olan üç önemli caminin iç mekanları, malzeme, tasarım ve simgesel anlam yönünden incelenmiştir. Mimar Sinan'ın tasarımlarında oluşturduğu kavramsal ve sanatsal düşünce irdelenmiştir.Beş bölümden oluşan çalışmanın birinci bölümünde Osmanlı İmparatorluğu'nun 16. yüzyıldaki toplumsal, ekonomik, siyasi, kültürel yapısı incelenmiş, Mimar Sinan'ın yaşadığı ortam irdelenerek zamanın şartlarının tasarıma olan etkisi anlaşılmaya çalışılmıştır.İkinci bölümde ise Mimar Sinan'ın hayatı ve kişisel özelliklerine değinilmiştir. Kökeni ve devşirilmesi incelenirken doğduğu köy ve ilk ilham kaynakları anlatılmış Osmanlı devşirme sisteminden de bahsedilmiştir. `'Yeniçerilik dönemi'' adlı bölümde acemi oğlanlıktan çıkan Mimar Sinan'ın askeri hayatında adım adım yükselişi incelenmiştir. Baş mimarlık döneminde ise Osmanlı devlet örgütünün basamaklarını kendi zekâsı, insan ilişkileri yeteneği ve çalışkanlığıyla tek tek çıkıp Hassa Mimarbaşı olarak tayin edilişi anlatılmıştır.Üçüncü bölümde Mimar Sinan eserlerinde simgesel anlamlar ortaya konmaya çalışılmıştır. Daha sonra Mimar Sinan'ın kendi deyimiyle çıraklık eseri olan Şehzade Camii, kalfalık eseri olan Süleymaniye camii ve ustalık eseri olan Selimiye camilerinin strüktürel özellikleri, iç mekan kurgusu, tabaka tabaka plan yerleşimleri süsleme programı ve malzeme teknikleri irdelenmiştir.Dördüncü bölümde Mimar Sinan'ın eseri olan üç önemli caminin simgesel özellikleri incelenerek mimari öğelerin soyut anlamlarına vurgu yapılmıştır.Beşinci bölümde, her üç caminin mekan özellikleri karşılaştırılarak aralarındaki farlılıklar ve benzerlikler ortaya konmuştur. Bu şekilde Mimar Sinan'ın mimari gelişimi de açıkça gözler önüne serilmiştir.Altıncı yani sonuç bölümünde ise Mimar Sinan'ın sanat anlamında geldiği son noktaya değinilmiştir. Ayrıca Üç yapıtında da Simgesel olarak ne ifade etmek istediği özetlenmiştir.

Abstract:
In the present study, indoor of three important mosques constructed by the great architect Mimar Sinan has been reviewed for material, design and symbolic context. The conceptual and artistic idea in Mimar Sinan?s designs has been reviewed.Social, economic, political and cultural structure of the Ottoman Empire in 16th century has been reviewed in the first part of this five-part study. The effect of the conditions on design has been researched by examining the environment of Mimar Sinan.Life and individual characteristics of Mimar Sinan has been mentioned in the second part. Besides his ethnicity and conscription, home town, sources of inspiration, Ottoman conscription system has also been examined. The ?Janissary period? part has included his rise through the ranks to become the first officer, how he has appointed as the chief architect and then as the chief royal architect by his intelligence, diligence and ability in social relations.The third part of the study has presented symbolic concepts of Mimar Sinan?s works. Then with Mimar Sinan?s own words; his apprenticeship work Şehzade Mosque, his semi-skilled work Süleymaniye Mosque and masterpiece Selimiye Mosque has been reviewed for structural features, indoor, stratifed layout plan, tesselation and material techniques.In the fourth part, the symbolic features of these three important mosques constructed by Mimar Sinan has examined and nonfigurative concepts of the architectural components has been emphasised.In the fifth part, differences and similarities between these three mosques has been demonstrated by comparing their space features. Thus his development as an architect has been showed.In the sixth and final part, the symbolic concepts of his three works and final point of his journey as an artist has been mentioned.