Resim sanatında çağdaş bakış açısıyla bireysel kimlik ve mekân ilişkisi
Relation between individual identity and space from a contemporary perspective in the art of painting
Yazar: BEGÜM MÜTEVELLİOĞLU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ERDAL KARA
Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Resim Ana Sanat Dalı / Resim Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Birey = Individual ; Bireysellik = Individualism ; Günlük yaşam = Daily life ; Karakter = Character ; Kimlik = Identity ; Mekan = Space ; Resim sanatı = Painting art ; Resimler = Pictures

Özet:
Mekân ve bireysel kimlik ilişkisi bu çalışmanın konusu olmuştur. Bu ilişki sosyolojik ve psikolojik alanların yanı sıra sanat alanında da önemli bir yere sahiptir. Konu, birkaç bölümde detaylandırılarak şekillendirilmiştir. Bu doğrultuda konu; mekân kavramı, birey ve kimlik, mekân ve insan, sanatın günlük hayatla ilişkisi üzerinden tartışmaya açılmıştır. Sanat tarihinin farklı dönem ve disiplinlerinden çeşitli örnekler eşliğinde mekânın ve bireyselliğin ele alınış biçiminden genel olarak bahsedildikten sonra kendi resimlerimde mekânın kurgusu ve mekânsal elemanların kişileştirilmesi ifade edilmiştir.
Öncelikli olarak mekânın tanımı ve mekân çeşitleri, örnekler ve kullanım biçimleriyle sunulur ve bireyin bu mekânlara dâhil oluşunun sonuçları incelenir. Bireyin mekânı dönüştürmesi ya da mekânın bireyi dönüştürmesi incelenir. Bireyin, birey oluş süreci, kimliğinin gelişimi ve bahsi geçen konularda hafıza alanları oluşturarak mekânları kimlikli, karakterli alanlara dönüştürmesi ve bu yaklaşımın sanat tarihi alanındaki örneklerle açıklanması ile konuya karşılık bulunmaya çalışılır. Sanat tarihinin geçmiş örneklerinden günümüze, farklı disiplinlerde sanatçıların eserlerinde yer almış olan başlı başına mekân ya da gündelik hayat nesnesinin kullanımı, bu mekânların veya nesnelerin kişinin tercihlerine göre simgesel anlamlarının değişimi/dönüşümü, sanatsal pratiklerine verdiği yön ve konu olarak değerlendirilme biçimleri incelenir. Bireysellik konusu da, sosyal açıdan ele alınır ve kişiyi yaşamında şekillendiren dürtüler üzerinden bir bakışla açıklanır. Bireyin mekânla bütünleştiği yani bireyin mekânı ya da mekânın bireyi tanımladığı noktalar yine günlük hayattan ve sanat tarihsel örneklerle aktarılmaya çalışılmıştır.
Gündelik hayata dair nesnelerin, günlük elemanların, sıradan mekân ve nesnelerin, geçmişten günümüze sanat tarihinde rastlanan kompozisyonlarda farklı anlamlar ve şekillerde varlık göstermesi ve değişken disiplinlerle ifade edilişi örneklenerek sanatçının kendine has tavrının yani bireysel bakış açısının sanat yapıtını oluşturmadaki etkinliği üzerinden gidilerek, örnekler araştırılmıştır.
Kendi çalışmalarımda ise, yaşamlarımızdaki izlenimlerin yansıması olarak yer bulan bireysel kimlik ve mekân ilişkisi, artistik ve düşünsel bir inceleme neticesinde benimsenmiş, bakış açımı ve yaşam biçimimi etkileyen taraflarıyla bu eser metni çalışmasında yerini almıştır. Bu sayede bireysel kimliğin bu alana aktarımı ve karakterli mekânlar oluşturmanın resimsel üretim sürecimi oluşturan en büyük yönelimim olduğunu örneklerle açıklama fırsatım olmuştur. Bireysel hikâyeler, yaşantısal durumlar, gündelik hayatlar, içinde var olmaya çalıştığımız toplum, sanat alanındaki yenilikler, sanatçının yükümlülükleri, tercihleri gibi konular sürekli bir dönüşüm geçirdiğinden dolayı tüm bunların sanatsal pratiğime yansıması da kaçınılmaz olarak önemini sürdürmektedir.
Anahtar Kelimeler: Bireysellik, Birey, Günlük hayat, Karakter, Kimlik, Mekân, Nesne, Resim, Sanat, Sanat Tarihi, Sanatsal Pratik, Toplum

Abstract:
This study is concerned with the relation between space and individual identity. This relation occupies an important place in the field of sociology and psychology as well as in the field of art. The subject matter is elaborately developed in a few chapters. In line with this, the concept of space, individual and identity, space and human being are brought forward by means of the relation between art and daily life. After a general mention of how space and individualism is treated in company with various examples from different periods and disciplines of art history, the setup of the space and the personification of spatial elements in my paintings are described.
First of all, the definition and types of space are presented with the examples and uses of space, and the results of the inclusion of the individual in these spaces are studied. The transformation of the space by the individual or the transformation of the individual by the space are studied. The topic is covered by means of the transformation of spaces by the individual into zones with identity and character by creating fields of memory regarding the process of individuality, the development of identity and the aforementioned topics, and by means of the clarification of this approach through examples from the field of art history. The use of the space or daily life object per se in the works of artists from various disciplines with examples in art history from the past until today, the change/transformation in the symbolical meanings of these spaces or objects according to one's preferences, the way it shapes artistic practices and is evaluated as a subject matter are among the studied topics. As for the issue of individualism, it is treated from a social aspect and explained in terms of the motives that shapes one throughout life. The points where the individual integrates with the space, namely, where the individual defines the space or the space defines the individual are conveyed with examples from daily life and art history.

By means of examples, the presence and the expression of daily life objects, daily elements, ordinary spaces and objects in various meanings and shapes in the compositions of artists ranging from old masters to contemporary artists throughout art history in varied disciplines, as well as the effect of the artist's specific attitude, namely, individual perspective on the creation of the artwork is analyzed. 
Key Words: Individualism, Individual, Daily Life, Character, Identity, Space, Object, Painting, Art, Art History, Artistic Practice, Society