Adana ilinde, seçili yaş sebze ve meyve türlerinde pazarlama marjlarının analizi
Analysis of marketing margins in selected fresh fruit and vegetables in Adana province
Yazar: ATİLA DEVECİ
Danışman: PROF. DR. ÖMER FARUK EMEKSİZ
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarım Ekonomisi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Tarımsal üretimin, ülke nüfusun beslenmesindeki önemi, nüfusa istihdam sağlaması, sanayinin hammadde ihtiyacını karşılaması, diğer sektörlere sermaye aktarması, dış ticarete ve milli gelire olan katkısı nedeniyle ülke ekonomisi açısından  önemi yadsınamaz. Tarım sektöründe sağlıklı fiyat oluşumu, üretimin devamlılığı ve ülke içi refahın gerçekleştirilmesi için zorunluluk oluşturmaktadır. Tarım sektöründe ürün fiyatlarına etki eden üretim maliyeti dışındaki pazarlama marjları da en az üretim sürecindeki girdiler kadar ürünün fiyatının belirlenmesinde etkili olmaktadır. Bu doğrultuda yaş sebze ve meyve sektöründe Adana ilinde yetiştirilen seçili ürünlerde pazarlama marjlarını belirlemek ve fiyat oluşumundaki etkisini ortaya koymak bu çalışmanın temel hedefidir. Bu çalışmada Adana ilinde seçili yaş sebze ve meyve ürünlerinde, üreticiden nihai tüketiciye kadar geçen pazarlama sürecindeki pazarlama marjları hesaplanmıştır. Bu kapsamda en yoğun kullanılan semt pazarı ve market perakende pazarlama kanallarındaki mutlak ve nispi pazarlama marjları hesaplanmıştır. Pazarlama marjlarının belirlenmesinde üretici fiyatları, toptancı fiyatları ve perakende fiyatları birincil veri olarak kullanılarak çalışmanın ana materyalini oluşturmuştur. Çalışma sonucunda, toplam pazarlama marjının önemli oranda perakende aşamasında yükseldiği; ayrıca market pazarlama kanalında, semt pazarı pazarlama kanalına göre marjların daha yüksek olduğu saptanmıştır. Bu süreçte üreticiden nihai tüketiciye kadarki yaş sebze ve meyve pazarlama süreci, pazarlama safhaları, pazarlama organları, fiyat oluşumları gibi faktörler de gözlemlenerek, tespit edilen sorunlar ve çözüm önerileri ile sektördeki eksiklik ve olumsuzlukların giderilmesine katkıda bulunulmaya çalışılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Fiyat, Marj, Pazarlama

Abstract:
The importance of agricultural production for the country's economy cannot be denied, as it contributes to the growth and nutrition of the population, labor force, national income and employment, as well as meeting the raw material needs of the industrial sector, transferring capital to industry, and making direct and indirect contributions to foreign trade. In the agricultural sector, the formation of healthy prices is essential for the continuity of production and the achievement of domestic welfare. In the agricultural sector, marketing margins, in addition to production costs that affects product prices, are at least as effective in determining the price of the product as the inputs in the production process. In this regard, the main objective of this study is to determine the marketing margins of selected products grown in Adana in the fresh fruit and vegetable sector and to reveal their impact on price formation. In this study, marketing margins were calculated for selected fresh fruit and vegetable products in the marketing process from the producer to the final consumer in Adana province. In this context, the absolute and relative marketing margins in the most frequently used neighbourhood markets and retail marketing channels were calculated. Producer prices, wholesale prices, and retail prices were used as primary data to determine the marketing margins, forming the main material of the study. As a result of the study, it was found that the total marketing margin significantly increased at the retail stage; additionally, the margins in the market retail channel were higher than those in the neighbourhood market retail channel. In this process, factors such as the marketing process of fresh fruits and vegetables from the producer to the final consumer, marketing stages, marketing bodies, and price formations were also observed and an attempt was made to contribute to the elimination of deficiencies and negativities in the sector with the identified problems and solution suggestions.

Keywords: Price, Margin, Marketing