Metabolik sendromu olan hastalarda karotis intima media kalınlığı ile fibroblast growth faktör binding protein-3 ilişkisi
Patients with metabolic syndrome karotis intima media thicknessthe relationship of fibroblast growth factor binding protein-3
Yazar: GONCAGÜL AKDAĞ UÇAR
Danışman: DOÇ. DR. ESMA GÜLDAL ALTUNOĞLU
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Eğitim ve Araştırma Hastanesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları = Endocrinology and Metabolic Diseases
Dizin: Ateroskleroz = Atherosclerosis ; Fibroblast büyüme faktörü = Fibroblast growth factor ; Karotis intima media = Carotid intima media ; Metabolik sendrom = Metabolic syndrome ; Protein bağlama = Protein binding

Özet:
AMAÇ: Metabolik sendrom obezite ve sedanter yaşam ile ilişkili olarak toplumda giderek sıklığı artan ve ateroskleroza eğilim yaratan bir sendromdur.Aterosklerozun ise erken damarsal değişiklikleri, kendini karotis intima media kalınlığında (CIMT) artış ile göstermektedir. Fibroblast büyüme faktörü bağlayıcı proteinler (FGFBP1, 2 ve 3), hücre dışı matriks içindeki heparan sülfat (HS) depolarından parakrin Fibroblast Büyüme Faktör'lerini(FGF) bağladığı ve harekete geçirdiği bilinen salgılanan şaperonlardır. Salgılanan FGF bağlayıcı proteinler,lokal olarak hareket eden parakrin FGF'leri hücre dışı depolarından harekete geçirir.Burada FGFBP3ün , metabolik sendromun yağ ve glikoz metabolizmasını değiştirerek aterosklerozu etkileyebildiğini araştıracağız.BP3'ün, metabolik sendromla ilişkili patolojiyi tersine çevirerek aterosklerozu önleyebilmesi için yeni bir terapötik olabileceğini öneriyoruz.Metabolik sendromlu hastalarda aterosklerozun noninvaziv metodlarla erken tanısı, bu hastalarda kardiyovasküler hastalıkların progresyonunu önleyebilir.Böylece olası mortalite ve morbiditeyi azaltmayı amaçlıyoruz.
GEREÇ VE YÖNTEM: Çalışmaya 2019 yılında İstanbul Eğitim ve Araştırma 
Hastanesi dahiliye ve diyabet polikliniklerine başvuran metabolik sendrom kriterlerini sağlayan 82 hasta (48 kadın ve 34 erkek) alınmıştır. Hastaların prospektif ve gözlemsel olarak demografik verileri (yaş, cinsiyet, kronik hastalık,sigara kullanımı); kilo, bel çevresi(BÇ) ölçümleri, sistolik ve diyastolik kan basıncı ölçümleri ile biyokimya ve tam kan sayımı tetkikleri (açlık kan şekeri(AKŞ), HbA1c, açlık insülin, AST, ALT, GGT, ALP, albumin, total kolesterol, trigliserid, LDL, HDL, CRP,üre,creatinin,GFR,ürik asit,hemoglobin,platelet,) kaydedilmiş; serum fibroblast growth faktör bağlayıcı protein-3(FGFBP-3) düzeyleri çalışılmıştır. HOMA-IR ve eGFR değerleri hesaplanmıştır. Karotis intima media kalınlığı (CİMT) subklinik aterosklerozu(AS) taramada güvenilir bir ölçüm metodudur.B-mod  ultrasonografi (USG) kullanılarak ölçülebilen, hem ucuz hemde basit bir ölçümdür.Bu ölçüm ise hastanemiz Radyoloji kliniğinde sağ ve sol olmak üzere iki ölçüm yapılarak çalışılmıştır.

BULGULAR: Hasta grubunun % 58,5' i kadın (n= 48), % 41,5' i(n= 34) erkek, yaş ortalaması 59.6± 10.6' dır.Gruplar arasında FGFBP3 değeri ile yaş arasında anlamlı (p ˃ 0.05) korelasyon gözlenmemiştir.FGFBP3 değeri ile kilo , bel çevresi, HDL, LDL, TG, AST, ALT, GGT, ALP, ürik asit, üre, GFR, AKŞ, insülin, HOMA_IR, Crp, HGBA1c, HG, PLT, CİMT sağ, CİMT sol, diyastolik basınç değeri arasında anlamlı (p ˃ 0.05) korelasyon gözlenmemiştir.FGFBP3 değeri ile kreatin değeri arasında anlamlı (p ˂ 0.05) pozitif korelasyon gözlenmiştir.FGFBP3 değeri ile sistolik basınç değeri arasında anlamlı (p ˂ 0.05) negatif korelasyon gözlenmiştir. Kadın ve erkeklerde FGFBP3 değeri anlamlı (p ˃ 0.05)  farklılık göstermemiştir. Sigara kullanan ve kullanmayan grupta FGFBP3 değeri anlamlı (p ˃ 0.05)  farklılık göstermemiştir.Diyabetes Mellitus (DM) olan grupta FGFBP3 değeri DM olmayan gruptan anlamlı (p ˂ 0.05) olarak daha düşüktü. Antihiperlipidemik kullanan ve kullanmayan grupta FGFBP3 değeri anlamlı (p ˃ 0.05)  farklılık göstermemiştir.Antihipertansif kullanan ve kullanmayan grupta FGFBP3 değeri anlamlı (p ˃ 0.05)  farklılık göstermemiştir.Metabolik sendrom skoru III, IV, V olan grupta FGFBP3 değeri anlamlı (p ˃ 0.05)  farklılık göstermemiştir. CİMT ile cinsiyet , sigara ,DM varlığı , HOMA-IR , CRP korelasyonu aranmış fakat anlamlı (p ˃ 0.05) korelasyon gözlenmemiştir.CİMT sol ile HbA1c düzeyi arasında anlamlı (p ˂ 0.05) pozitif korelasyon gözlenmiştir.
SONUÇ: Çalışmamızda serum FGFBP-3 düzeyi ile karotis intima media ölçümleri arasında bir ilişki bulunamamıştır. 
ANAHTAR KELİMELER: Metabolik sendrom, FGFBP-3, ateroskleroz, karotis intima media kalınlığı

Abstract:
Aim: Metabolic syndrome is a syndrome that is increasingly associated with obesity and sedentary life and causes a tendency to atherosclerosis. Early vascular changes of atherosclerosis are manifested by increased carotid intima media thickness (CIMT). Fibroblast growth factor binding proteins (BP1, 2 and 3) are secreted chaperones known to bind and mobilize
paracrine FGFs from their heparan sulfate (HS) storage in the extracellular matrix. Secreted FGF binding proteins (FGFBP) mobilize locally-acting paracrine FGFs from their extracellular storage. Here we will investigate that FGFBP3 can affect atherosclerosis by altering the metabolism of fat and glucose of the metabolic syndrome. We suggest that BP3 may be a new therapeutic to prevent atherosclerosis by reversing the pathology associated with metabolic syndrome. Early diagnosis of atherosclerosis by noninvasive methods in patients with metabolic syndrome may prevent the progression of cardiovascular diseases in these patients. Thus, we aim to reduce possible mortality and morbidity.
Materials and Methods: The study included 82 patients (48 females and 34 males) who met the criteria for metabolic syndrome admitted to the internal medicine and diabetes outpatient clinics in 2019 Istanbul Education and Research
Hospital internal medicine and diabetes polyclinics. Patients' demographic informations (age, gender, chronic diseases);  weight, waist circumference, systolic and diastolic blood pressure and biochemical measurements (fasting plasma glucose, HbA1c, insulin, AST, ALT, GGT, ALP, albumin, total cholesterol, triglyceride, LDL, HDL, CRP, urea, creatinine, GFR, uric acid, hemoglobin, platelet) were recorded; serum fibroblast growth factor binding protein-3 (FGFBP-3) levels were examined. HOMA-IR and eGFR values were calculated. Carotid intima media thickness (CIMT) is a reliable method for screening subclinical atherosclerosis (AS). B-mode ultrasound (USG) can be measured using, both cheap and simple measurement. This measurement was performed in the Radiology Clinic of our hospital by making two measurements, right and left.
Results: 58.5% of the patients were female (n = 48), 41.5% (n = 34) were male, and the mean age was 59.6 ± 10.6. There was no significant correlation (p ˃ 0.05) between FGFBP3 and age. FGFBP3 value with weight, waist circumference, HDL, LDL, TG, AST, ALT, GGT, ALP, uric acid, urea, GFR, AKS, insulin, HOMA_IR, Crp, HGBA1c, HG, PLT, CIMT right, CIMT left, diastolic no significant correlation was found between the pressure value (p ˃ 0.05). A significant positive correlation was found between FGFBP3 value and creatine value (p ˂ 0.05). A significant negative correlation was found between FGFBP3 value and systolic pressure value (p ˂ 0.05). FGFBP3 levels did not differ significantly in women and men (p ˃ 0.05). FGFBP3 values were not significantly different in smokers and non-smokers (p ˃ 0.05). In the group with diabetes mellitus (DM), the FGFBP3 value was significantly lower than the non-DM group (p ˂ 0.05). FGFBP3 levels did not differ significantly in the antihyperlipidemic group and non-antihyperlipidemic group (p ˃ 0.05). FGFBP3 levels did not differ significantly between the antihypertensive and non-hypertensive groups (p ˃ 0.05). FGFBP3 levels did not differ significantly in the group with metabolic syndrome score III, IV, V (p ˃ 0.05). CIMT was correlated with gender, smoking, presence of DM, HOMA-IR, CRP, but no significant correlation was found (p ˃ 0.05). A significant positive correlation was found between CIMT left and HbA1c levels (p ˂ 0.05).
 Conclusion :In our study, no correlation was found between serum FGFBP-3 levels and carotid intima media measurements.
Keywords: Metabolic syndrome, FGFBP-3, atherosclerosis, carotid intima media thickness