Konya Etnoğrafya Müzesi'nde bulunan Hellenistik Dönem kent sikkeleri (1910-2020)
Hellenistic city coins found in Konya Ethnography Museum (1910-2020)
Yazar: HASAN UĞUZ
Danışman: DOÇ. DR. ZELİHA GİDER BÜYÜKÖZER
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Arkeoloji Ana Bilim Dalı / Klasik Arkeoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Arkeoloji = Archeology
Dizin: Helenistik Dönem = Hellenistic Period ; Konya Ethnografya Müzesi = Konya Ethnography Museum ; Sikke = Coin

Özet:
Konya Etnografya Müzesi sikke koleksiyonunda yer alan Hellenistik dönem
kent sikkelerinin konu edildiği bu çalışmada, müze deposunda muhafaza edilen kent
sikkeleri ele alınmış ve tasniflenmiştir. Bu çalışma sonucunda Müze deposunda
bulunan Hellenistik dönem kentlerine lokalize edilen 14 bölgeden 36 farklı kente ait
toplam 411 sikke tez kapsamında ele alınmıştır. Bu sikkelerin ait olduğu bölgelerin
antik dönemdeki sınırları, sikke darp ettirmeye ne zaman başladıkları ve Hellenistik
dönemde hangi tiplerde sikke darp ettirdikleri araştırılmıştır.
Kentlerde hangi mitolojik karaktere ilginin yoğunlaştığı ikonografik açıdan
değerlendirilmeye çalışılmış, bu amaçla da tanrı ve tanrıçalar ile mitolojik karakterler
alfabetik olarak ele alınmıştır. Kent sikkelerinin bir kısmının ön yüz bir kısmının ise
arka yüz betimlerinde, temelleri eskiye dayanan ikonografilerin tekrar edildiği
görülmüştür. Bu durum, önemli kültlerin halkın belleğinde yeniden canlanması ya da
yer etmesi amacının, sikkeler aracılığıyla sağlanmaya çalışıldığının bir göstergesi
olmalıdır.
Sikke darp ettirmek, darp ettiren kent için önemli bir prestij ve propaganda
konusudur. Bu nedenle kentlerin lejantının sikkeler üzerinde kullanılmış olması, kent
için ayrıcalık olmuştur. Kent sikkeleri ilk ortaya çıktığındaki ağırlığını koruyamamış,
sikke tipi benimsendikten sonra veya yeni bir tip sikke ortaya çıktığında, sikke
ağırlıklarının resmi yollarla kademeli olarak düşürüldüğü belirlenmiştir. Tez
kapsamında ele alınan sikkelerde, ön yüz ve arka yüz betimlerine göre birbirinden
farklı 96 tip ve 101 kalıp tespit edilmiştir.

Abstract:
In this study, in which the Hellenistic period city coins included in the coin collection of Konya Ethnography Museum are mentioned, the city coins kept in the museum warehouse are discussed and classified. As a result of this study, a total of 411 coins belonging to 36 different cities from 14 regions and localized to the Hellenistic period cities in the museum warehouse were discussed within the scope of the thesis. The boundaries of the regions to which these coins belong in the ancient period, when they started minting coins and what types of coins they minted in the Hellenistic period were analyzed.

It has been tried to evaluate which mythological character aroused interest in the cities in terms of iconography, and for this purpose, gods and goddesses and mythological characters are handled in alphabetic order. On some of the obverse and the reverse depictions of the city coins, it was seen that the iconographies of which basis are dating back to old times were repeated. This situation should be an indication that the aim of the important cults to be revived or placed in the memory of the people was tried to be achieved by means of coins.

Coining is an important issue of prestige and propaganda for the city that minted it. For this reason, it has been a privilege for the city to use the legend of the cities on the coins. The city coins could not maintain their weight when they first appeared, and after the coin type was adopted or when a new type of coin appeared, it was determined that the coin weights were gradually reduced by official means. The coins discussed within the scope of the thesis, 96 types and 101 moulds that are different from each other, were determined according to the obverse and the reverse depictions.