Türk dizilerinde toplumsal değişim ve toplumsal cinsiyet açısından kadının sunumu: 1975 ve 2008 yıllarında yayınlanan Aşk-ı Memnu dizisi örneği
Presentation of women in Turkish TV series in terms of social change and gender: Example of Aşk-ı Memnu series published in 1975 and 2008
Yazar: DİLEK UĞUR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ TEBRİKE KAYA
Beykent Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Medya ve İletişim Ana Bilim Dalı / Medya ve İletişim Sistemleri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Radyo-Televizyon = Radio and Television ; İletişim Bilimleri = Communication Sciences
Dizin: Aşk-ı Memnu = Aşk-ı Memnu ; Dizi film = Serial film ; Diziler = Serials ; Kadınlar = Women ; Kültürel değişim = Cultural change ; Sosyal değişme = Social change ; Televizyon dizileri = Television serials ; Toplumsal cinsiyet = Gender ; Türk televizyon dizileri = Turkish TV series

Özet:
Tarih öncesi çağlardan beri gerçekleşen doğal afetler, göçler, nüfus-artışı azalışı ve teknolojik ilerlemeler gibi faktörler toplumsal değişimin önünü açmıştır. Değişen toplum, kadınında toplum içindeki konumunda köklü değişiklikler yaşanmasına sebep olmuştur. Cumhuriyetin ilanı ile birlikte modernleşen Türkiye'de kadın, toplumsal değişimin simgesi haline gelmiştir. Toplumu değiştirme ve şekillendirmede en etkili araçlardan biri olan televizyon da meta olarak kadını kullanmıştır. Televizyon, toplumun kültür ve ideolojisini değiştirerek yeniden üretmiştir. Ataerkil anlayışı ortadan kaldırıp kadın-erkek eşitliğini savunan yayınlar yapması beklenirken tam tersi ataerkil anlayışı devam ettirmiştir. Medyanın ataerkil ideolojiyi destekler nitelikte sürdürdüğü çalışmalar, kadının sömürülmesine ve cinselliği ile gündeme gelmesini normalleştirmiştir. Araştırmanın konusunu belirleyen Aşk-ı Memnu dizisi 1899 yılında yayınlanan romanın televizyona uyarlanmasıdır. Çalışmada 1975 ve 2008 yılında yayınlanan Aşk-ı Memnu dizisinin kadın karakterleri söylem analizi yöntemiyle incelenmiş, kadına karşı toplumsal cinsiyet algısının korunduğu sonucuna varılmıştır.

Abstract:
Since prehistoric times factors such as natural disasters, migrations, population growth- decline and technological advances have paved the way for social change. The changing society has caused radical changes in the position of women in society. In Turkey, modernizing with the declaration of the Republic, women has become the symbol of social change. Television, one of the most effective tools in changing and formalizing society, also used women as a commodity. Television has reproduced the society by changing its culture and ideology. While it was expected to broadcast advocating the equality of women and men, eliminating the patriarchal approach, on the contrary, it sustained the patriarchal approach. The studies carried out by the media in support of the patriarchal ideology have normalized the exploitation of women and their sexuality. The series Aşk-ı Memnu, which determines the subject of the research, is the adaptation of the novel published in 1899 to television. In the study, the female characters of the TV series Aşk-ı Memnu, published in 1975 and 2008, were analyzed using discourse analysis method and it was concluded that gender perception towards women was preserved.