Özel eğitim öğretmenlerinin hesap verebilirlik algılarının incelenmesi
Determination of the accountability of special education teachers
Yazar: ÖZKAN ALTIPARMAK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HATİCE KADIOĞLU ATEŞ
İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Yönetimi ve Denetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Hesap verebilirlik = Accountability ; Özel eğitim = Special education ; Özel eğitim öğretmenleri = Special education teachers ; Öğretmen algısı = Teacher perception ; Öğretmenler = Teachers ; İstanbul = Istanbul

Özet:
Bu araştırmanın amacı; İstanbul ili Avrupa yakasında özel eğitim sınıfları, özel eğitim uygulama merkezleri, özel eğitim iş uygulama okullarında görev yapan özel eğitim öğretmenlerinin hesap verebilirliklerine ilişkin algılarını tespit etmektir.

Araştırmanın evreni 2017- 2018 eğitim öğretim yılında İstanbul ili Avrupa yakasında özel eğitim sınıfları, özel eğitim uygulama merkezleri, özel eğitim iş uygulama okullarında görev yapan özel eğitim öğretmenlerinden oluşmaktadır. Örneklem, İstanbul ili Avrupa yakasında görev yapan, özel eğitim alanında çalışan 377 öğretmendir.

Çalışmada tarama modeli kullanılmıştır. Çalışmanın veri toplama aracı olarak Hesap Verebilirlik Ölçeği kullanılmıştır.

Çalışma verileri SPSS paket programından yararlanılarak analiz edilmiştir. Verilerin çözümlenmesinde yüzde, frekans, aritmetik ortalama, standart sapma, Mann Whitney U testi, Kruskal Walles testi ve Pearson korelasyon analizi kullanılmıştır.

Çalışmanın sonucunda; özel eğitim kurumlarında çalışan öğretmenlerin yaşları, medeni durumları, toplam hizmet süresi, okul türü, unvan değişkenleri ile hesap verebilirlik arasında bir ilişki bulunmadığı ortaya çıkmıştır.

Ancak özel eğitim kurumlarında çalışan kadınların hesap verebilirlikle ilgili algılarının daha yüksek olduğu sonucuna varılmıştır. İstihdam şekli ile görev ve sorumluluklar alt boyutunda, iletişim alt boyutunda ve beklentiler alt boyutunda ücretli öğretmenlerin kadrolu öğretmenlere göre sıra ortalama puanı daha yüksek

çıkmıştır. Öğretmenlerin eğitim düzeyi değişkeni ile iletişim arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık bulunmuştur. Bu farklılık ön lisans – lisans eğitim düzeyine sahip öğretmenler arasında olduğu belirlenmiştir. Ön lisans mezunu öğretmenlerin iletişim sıra ortalama puanları daha yüksek bulunmuştur.

Anahtar Kelimeler: Özel Eğitim Öğretmenliği, Hesap Verebilirlik.

Abstract:
The general purpose of this research is; The aim of this study is to determine the perceptions of the special education teachers in the Istanbul province of Europe in relation to special education classes, special education application centers, special education business application schools and guidance research centers.

The universe of the research consists of special education classes, special education application centers, special education business application schools and special education teachers working in guidance research centers in the province of Istanbul in 2017-2018 academic year. The sample is 377 teachers working in a randomly selected special education field working in Istanbul province near Europe. Teachers will be selected from volunteers who want to participate.

The screening model was used in the study. The data collection tool of the study consists of two parts. In the first part, questionnaires were used to obtain personal information of the teachers. In the second part, the Accountability Scale was used to determine perceptions of teachers' accountability levels. In the accountability dimension, there are four sub-dimensions: duty and responsibility, communication, anticipation and obstacle.

The study data were analyzed by using SPSS package program. Percentage, frequency, arithmetic mean, standard deviation, Mann Whitney U test, Kruskal Walles analysis and Pearson correlation analysis were used in the analysis of the data.

At the end of the study; it has been found that there is no significant relationship between age, marital status, total duration of service, school type, title variables, accountability and its sub-dimensions of teachers working in private education institutions.

However, it is concluded that the perceptions of women working in private education institutions are higher than they are about accountability. In the subscale of tasks and responsibilities with employment, subscale of communication and subscale of expectants, the average score of the paid teachers was higher than that of the permanent teachers. A statistically significant difference was found between teachers' level of education variables and communication. This difference was found to be among teachers with associate - undergraduate education level. The communication average scores of the associate degree teachers were found higher.

Key Words: Special Education Teacher, Accountability.