Akut miyokard infarktüsü geçiren bireylerin beslenme durumu ile serum nesfatin-1 düzeyi arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between nutritional status and serum nesfatin-1 level in individuals with acute myocardial infarction
Yazar: ALİYE KUYUMCU
Danışman: PROF. DR. FATMA GÜLHAN SAMUR
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Beslenme = Nutrition ; Beslenme durumu = Nutritional status ; Diyet = Diet ; Kalp hastalıkları = Heart diseases ; Miyokard enfarktüsü = Myocardial infarction ; Nesfatin 1 = Nesfatin 1

Özet:
Kardiyovasküler hastalıklar (KVH), dünyada ve ülkemizde en önemli hastalık ve mortalite nedenlerinden biridir. Akut miyokard infarktüsü (AMİ), bu koroner olayların önemli bir bölümü oluşturmaktadır. Akdeniz diyeti ile kardiyovasküler hastalıklara bağlı mortalitede azalma, aynı zamanda miyokard infarktüsü ve inme insidansında da önemli bir düşüş sağlanmaktadır. Anoreksijenik bir peptit olan nesfatin-1'in potansiyel besin alımı, vücut ağırlığı ve adipoz doku üzerindeki etkilerinin yanısıra kardiyovasküler etkileri olduğunu gösteren çalışmalar da oldukça sınırlıdır. Bu çalışma,  KVH ile serum nesfatin-1 düzeyi, antropometrik ölçümler ve diyet bileşimi arasındaki olası ilişkiyi incelemek amacıyla yapılmıştır. Araştırmanın örneklemini, Ağustos 2016-Şubat 2017 tarihleri arasında, Türkiye Yüksek İhtisas Eğitim ve Araştırma Hastanesi Kardiyoloji kliniğine AMİ ön tanısıyla başvuran koroner angiyografi sonucu SYNTAX skoru ile derecelendirilen, gönüllü 45-80 yaş arası toplam 100 hasta (51 erkek, 49 kadın) birey oluşturmaktadır. SYNTAX skoru derecelerine göre 1. grup (KAH olmayan, n:33) 2. grup (KAH derecesi hafif, n:33) ve 3. grup (KAH derecesi ağır, n:34) olarak sınıflandırılmıştır. Bireylerin genel özellikleri, besin tüketim durumları, fiziksel aktivite düzeyleri anket formu ile sorgulanmış, serum nesfatin-1 düzeyi analizi yapılmış, bazı biyokimyasal bulguları ve antropometrik ölçümleri alınmıştır. 'Akdeniz Diyetine Uyum Ölçeği' kullanılarak diyet örüntüsü belirlenmiştir. Boyun çevresi ölçümü, her iki cinsiyette de SYNTAX skoru derecesine göre farklılık önemli bulunurken (p<0,001), BKİ ve bel çevresindeki farklılık gruplar arasında anlamlı bulunmamıştır (p>0,05). Serum nesfatin-1 düzeyleri, KAH olmayan grupta 293,9±207,9 pg/ml, KAH hafif olan grupta 110,5±37,95 pg/ml ve KAH ağır olan grupta 35,3±27,58 pg/ml olarak saptanmıştır (p<0,001). SYNTAX skoru ile serum nesfatin-1 düzeyleri arasında güçlü ve negatif bir korelasyon vardır (r=-0,642; p<0,001). Ciddi koroner arter hastalığı riski için serum nesfatin-1 düzeyi eşik değeri 74,75 pg/ml olarak belirlenmiştir. Ayrıca serum nesfatin-1 düzeyi ile boyun çevresi, bel çevresi, CRP, yağlı tohumlar, sakatatlar, beyaz ekmek tüketimi ile negatif yönde ve balık, tahıllı ekmek, sebze tüketimi ve Akdeniz diyet skoru ile pozitif yönde önemli bir korelasyon saptanmıştır (p<0,001). Sonuç olarak, AMİ geçiren hastalarda; SYNTAX skoru ile serum nesfatin düzeyi ve Akdeniz diyet skoru arasında ters yönlü, boyun çevresi arasında doğrusal yönlü korelasyon belirlenmiştir. Akdeniz diyet tipi beslenmenin, koroner arter hastalığında karşı koruyucu etkisi çalışmamızda açık olarak saptanmıştır. Akdeniz diyetinin sağlık politikası olarak yaygınlaştırılmasının, ülkemiz ekonomisine ve toplumsal sağlığa önemli katkıları olacaktır. Nesfatin-1 ve akut miyokard infarktüsü arasındaki ilişkiyi inceleyen sınırlı sayıdaki çalışmalardan biri olan bu çalışma miyokard infarktüsü patofizyolojisinin anlaşılmasında fayda sağlayacak ve yeni araştırmalara ışık tutabilecektir. 

Anahtar kelimeler: nesfatin-1, akut miyokard infarktüsü, Akdeniz diyet skoru

Abstract:
Cardiovascular diseases (CVD) is one of the most important causes of disease and mortality on the world and in our country. Acute myocardial infarction (AMI) constitutes the most important part of these coronary events. The Mediterranean diet provides a significant reduction in the incidence of myocardial infarction and stroke, as well as a reduction in mortality due to cardiovascular diseases. Nesfatin-1, an anorexigenic peptide, has effects on nutrient uptake, body weight and adipose tissue beside its potent cardiovascular effects are very limited. This study was conducted to investigate the possible relationship between CVD, Mediterranean diet, anthropometric measurements, dietary composition and serum nesfatin-1 level. The sample of the study consisted of a total of 100 patients (51 male, 49 female) between at the age of 45 and 80, who underwent urgent coronary angiography due to AMI in the department of cardiology in the Turkiye Yuksek Ihtisas Education and Research Hospital.  Coronary angiography results were graded by SYNTAX score. According to the SYNTAX score, they were classified into the first group (without CAD, n:33), the second group (mild CAD, n:33) and the third group (severe CAD, n:34). The general characteristics, nutrition intake status and physical activity levels of the individuals were questioned using questionnaire and serum nesfatin-1 level analysis were done and some biochemical findings and anthropometric measurements were taken. The content of the diet was determined by using the 'Mediterranean Diet Compliance Scale'. The difference in neck circumference was found to be statistically significant (p<0.001), but there was no statistically significant difference in BMI and waist circumference in both genders (p>0,05). Nesfatin-1 levels were 293.9± 207.9 pg/ml in the without CAD group, 110.5±37.95 pg/ml in the patients with mild CAD and 35.3±27.58 pg/ml in the patients with severe CAD (p<0.001). There is a strong and negative correlation between the SYNTAX score and nesfatin-1 levels (r=-0.642, p<0.001). Threshold of serum nesfatin-1 level was 74.75 pg/ml for the risk of severe CAD. Serum nesfatin-1 level were found to be negatively correlated with neck circumference, waist circumference, CRP, oily seeds, offal, white bread and positively correlated with fish, grain bread, vegetable consumption and Mediterranean diet score (p<0.001). As a result, in patients with AMI, SYNTAX score was inversely correlated with serum nesfatin level and Mediterranean diet score and linearly correlated with neck circumference. It is evident that the protective effect of Mediterranean diet against coronary artery disease was detected in our study. The generalization of the Mediterranean diet as a health policy will be an important contribution to our country's economy and public health. This study, which is one of the limited studies investigating the relationship between nesfatin-1 and acute myocardial infarction, will be helpful in understanding the pathophysiology of myocardial infarction and may shed light on new research.

Key words: nesfatin-1, acute myocardial infarction, Mediterranean diet score