Üniversite öğrencilerin beslenme durumu, bilgi düzeyi ve porsiyon ölçüsü algısının değerlendirmesi
Üniversite öğrencilerin beslenme durumu, bilgi düzeyi ve porsiyon ölçüsü algisinin değerlendirmesi
Yazar: NEGİN ALMASI
Danışman: PROF. DR. NESLİŞAH RAKICIOĞLU
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Beslenme = Nutrition ; Beslenme alışkanlıkları = Nutritional habits ; Beslenme bozuklukları = Nutrition disorders ; Beslenme durumu = Nutritional status ; Üniversite öğrencileri = University students

Özet:
Bu araştırma Hacettepe Üniversitesinde iktisadi-idari ve mühendislik bölümünde okuyan öğrencilerin beslenme durumlarının ve sağlıklı beslenme, standart porsiyon miktarı ile ilgili bilgilerinin saptanması amacıyla yürütülmüş kesitsel bir çalışmadır. Çalışmaya, 18-35 yaş arası gönüllü 300 üniversite öğrencisi (erkek: 138, %46.2; kadın: 162, %54) katılmıştır. Soru kâğıdı kullanılarak öğrencilere ilişkin genel özellikler, beslenme alışkanlıkları ve 24 saatlik besin tüketim durumları kaydedilmiş, antropometrik ölçümleri alınmıştır. Öğrencilerin standart porsiyon miktarını tahminleri, araştırmacı tarafından hazırlanan fotoğraf albüm kataloğu kullanılarak yüz yüze sorgulanmıştır. Yaş ortalaması 21.5±2.6 yıl ve beden kütle indeksi (BKİ) ortalaması 22.4±3.1 kg/m2 olarak bulunmuştur. Öğrencilerin ortalama toplam beslenme bilgi puanı (110 üzerinden) 56.5±13.2 olup, kadınların aldıkları puanın (58.6±12.8) erkeklerden (54.1±13.3) daha fazla olduğu saptanmıştır (p<0.01). Ortalama puan ve yüzdeler ile antropometrik ölçümler arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki saptanmamıştır (p>0.05). Beslenme dersi alan öğrencilerin ortalama puan (67±8.8) ve yüzdesi (%54.2±13.2), beslenme dersi almayanların puan (55.6±13.1) ve yüzdesinden (%45.5±15.4) daha fazla bulunmuştur (p<0.01). Beslenme bilgi düzeyi iyi olan öğrencilerin, günlük ortalama enerji (p<0.05), karbonhidrat (p<0.01) ve şeker (p<0.05) alım miktarlarının, beslenme bilgi düzeyi düşük olan öğrencilere kıyasla, daha az olduğu bulunmuştur. Standart porsiyon tahmininde, öğrencilerin en doğru tahmin ettiği besin grubu; et grubu ve benzeri yiyecekler (%36) ile tahıl grubu (%35.1) olarak saptanmıştır. Besinlerin arasında, en fazla ve en az doğru tahmin edilen standart porsiyon miktarı sırasıyla haşlanmış patates (%63.7) ve peynir (%3.7) için bildirilmiştir. Yirmi dokuz besin arasında, 10 besinin standart porsiyonunu doğru tahmin etme oranı, kadınlarda erkeklerden daha fazla bulunmuştur (p<0.05). Besinlerin porsiyon algısı ile BKİ arasında anlamlı bir ilişki bulunmamıştır. Çalışmada, fotoğraf üzerinden yiyeceklerin standart porsiyonunu doğru tahmin eden öğrencilerin sayısının az, beslenme konusundaki mevcut bilgilerinin ise yetersiz olduğu görülmüştür. Bu nedenle, öğrencilerde beslenme bilgisinin arttırılması ve standart porsiyon algısı farkındalığının geliştirilmesine yönelik eğitimlerin düzenlenmesi, program ve politikalar geliştirilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Abstract:
This cross-sectional research was conducted to assess the nutritional status, knowledge of healthy diet and standard portion size among economics and administrative science and engineering faculty of Hacettepe university students. Sample was consisted of a total of 300 (male: 138, %46.2; female: 162, %54) students, aged 18-35 years from different academic departments. The student's general characteristics, eating habits, 24-hour recalls were asked by using a questionnaire, anthropometric measurements were taken. Students were asked to estimate standard portion sizes of each food using a photographic booklet which was developed by the researcher. The average age of sample was found 21.5 ± 2.69 years and mean body mass index (BMI) of 22.4 ± 3.1 kg/m2. Mean of total scores of nutrition knowledge (over 110) was 56.5±13.2 and mean score was higher in females (58.6±12.8) as compared with males (54.1±13.3). The relationship between total mean scores and percentages of questions and BMI was not found statistically significant (p> 0.05). The average nutrition knowledge scores (67.0±8.8) and percentages (%54.2±13.2) of students who took nutrition course in university were higher compared with those who were not took nutrition course (55.6±13.1 and %45.5±15.4, respectively) (p<0.01). Students with a better nutrition knowledge compared to those with a lower nutrition knowledge were found to be associated with a lower intake of energy (p<0.05), carbohydrate (p<0.01) and sugar (p<0.05). The food group for which the most participants revealed the accurate estimation of standard portion size were protein group (meat and beans) (%36) and grains and starches group (%35.1). Among the foods, foods for which the most and the least participants provided the accurate estimation were respectively boiled potato (%63.7) and cheese (%3.7). Compared with the male, a higher proportion of female provided the accurate estimation of standard portion size of 10 foods among 29 foods (p<0.05). There was no significant relationship between standard portion size estimation and BMI (p>0.05). This study found that many students were unable to correctly identify the photo that represented a standard portion size. It has also been observed that students have lack of adequate nutritional knowledge. So, training programs should be implemented to increase nutrition awareness and knowledge of standard portion size; program and policies should be planned and implemented for university students.