Bipolar bozukluk hastalarında duygu düzenleme güçlüğü ve sirkadiyen tercihlerin klinik özellikler ve işlevsellik ile ilişkisi
The relationship of difficulty in emoti̇on regulation and circadian preferences with clinical features and functioning in patients with bipolar disorder
Yazar: YASEMİN GÖKÇENOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. İKBAL İNANLI
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Konya Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Psikiyatri Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Bipolar bozukluk = Bipolar disorder ; Duygu düzenleme güçlüğü = Emotion dysregulation ; Sirkadiyen ritim = Circadian rhythm

Özet:
Amaç: Bipolar bozukluk; tekrarlayıcı duygudurum epizotlarıyla karakterize, kronik bir hastalıktır, bilişsel ve işlevsel bozukluklara neden olur. Bipolar Bozukluk tip I (BB-I) tanılı bireylerde, duygu düzenleme güçlüklerinin, duygudurum dalgalanmaları ve belirtileriyle ilişkili olduğu bildirilmiştir. Yapılan çalışmalarda, sirkadiyen ritim bozukluklarının bipolar bozukluk etyopatogenezinde önemli olduğu gösterilmiştir. Bu çalışmanın amacı; BB-I tanılı hastalarda, duygu düzenleme güçlüğü ve sirkadiyen tercihleri kontrol grubuyla karşılaştırmak ve duygu düzenleme güçlükleri ve sirkadiyen tercihlerin hastaların klinik özellikleri ve işlevselliği ile ilişkisini değerlendirmektir. Ayrıca BB-I tanılı hastalarda duygu düzenleme güçlüğü ile sirkadiyen tercihler arasında ilişki olup olmadığının incelenmesidir.
Yöntem: Çalışmaya Aralık 2020- Mart 2021 tarihleri arasında Konya Beyhekim Eğitim ve Araştırma Hastanesi Psikiyatri Kliniği Duygudurum Polikliniği'ne başvuran, DSM 5 tanı kriterlerine göre BB-I tanısı olan, en az 6 aydır ötimik olan 88 hasta ve herhangi bir psikiyatrik hastalığı bulunmayan 88 sağlıklı gönüllü dahil edilmiştir. Katılımcılara; sosyodemografik veri formu, Hamilton Depresyon Derecelendirme Ölçeği (HDDÖ), Young Mani Derecelendirme Ölçeği (YMDÖ), Duygu Düzenleme Güçlükleri Ölçeği, Sabahlılık- Akşamlılık Ölçeği ve Pittsburg Uyku Kalitesi İndeksi uygulanmıştır. Ayrıca hastalara Bipolar Bozukluk İşlevsellik (BBİ) Ölçeği uygulanmıştır. Çalışmaya sirkadiyen ritmi etkileyebileceği düşünülerek vardiyalı çalışan hasta ve kontroller alınmamıştır. 
Bulgular: Çalışmamızda BB-I tanılı hastaların sağlıklı kontrollere göre duygu düzenleme güçlüğü alanlarından açıklık, dürtü, amaçlar, kabul etmeme ve stratejilere sınırlı erişim alanlarında daha fazla duygu düzenleme güçlüğü gösterdiği bulunmuştur (p<0.001). Stratejilere sınırlı erişim alt ölçeği BB-I için hastalığı yordayıcı faktör olarak saptanmıştır (p=0.047). Dürtü, amaçlar, kabul etmeme ve stratejilere sınırlı erişim DDGÖ alt ölçekleri ile BBİ; duygusal işlevsellik, zihinsel işlevsellik, cinsel işlevsellik, damgalanma, içe kapanma, arkadaşlarla ilişkiler, ev içi işlevsellik, günlük işlevler ve hobi, mesleki işlevsellik, toplumsal etkinliklere katılım ve inisiyatif alma alt ölçekleri arasında ilişki saptanmıştır (p<0.05).  BB-I tanılı hastalar kontrollere göre daha fazla akşamcıl ve (p=0.017) akşamcıllık BB-I tanısı için yordayıcı olarak saptanmıştır (p=0.043). Sirkadiyen tercihler ile işlevsellik arasında ilişki bulunmamıştır. Duygu düzenleme güçlükleri ile sirkadiyen tercihler arasında ilişki saptanmamıştır.
Sonuç: Çalışmamız BB-I tanılı ötimik hastalarda, duygu düzenleme güçlüğünün bulunduğunu ve bozulmuş işlevsellikle ilişkili olduğunu göstermiştir.  Ayrıca stratejilere erişim alanında zorluk yaşamanın BB için yordayıcı olduğu saptanmıştır. BB tanılı hastaların tedavisine, duygu düzenleme güçlüğüne yönelik eğitim ve uygun terapötik müdahalerin eklenmesi, işlevselliğin iyileşmesi ve hastalığın gidişine olumlu katkılar sağlayacaktır.  Akşamcıllık, BB için yordayıcı olarak belirlenmiştir. Sirkadiyen tercihler ile duygu düzenleme güçlükleri ve işlevsellik, arasında ilişki saptanmamıştır. Bu alanda daha fazla çalışmaya ihtiyaç bulunmaktadır.

Abstract:
Objective: Bipolar disorder is a chronic disease characterized by recurrent mood episodes and causes cognitive and functional impairments. Emotion regulation difficulties have been reported to be associated with mood swings and symptoms in individuals diagnosed with Bipolar Disorder I (BD-I). Studies have shown that circadian rhythm disorders are important in the etiopathogenesis of bipolar disorder. The aim of this study is; to compare emotion regulation difficulties and circadian preferences in BD-I patients with the control group and to evaluate the relationship between emotion regulation difficulties and circadian preferences with the clinical characteristics and functionality of the patients. In addition, it is to examine whether there is a relationship between emotional regulation difficulties and circadian preferences in patients with BD-I diagnosis.
	Method: 88 patients who applied to Konya Beyhekim Training and Research Hospital Mood Outpatient Clinic between December 2020 and March 2021, who were diagnosed with BD-I according to DSM 5 diagnostic criteria, who were euthymic for at least 6 months and 88 who did not have any psychiatric disease. healthy volunteers were included. Participants; Sociodemographic data form, Hamilton Depression Rating Scale (HAM-D), Young Mania Rating Scale (YMRS), Emotion Regulation Difficulties Scale, Morningness-Eveningness Scale and Pittsburg Sleep Quality Index were applied. In addition, the Bipolar Disorder Functioning Qestionnare (BDFQ) Scale was administered to the patients. Considering that it may affect the circadian rhythm, patients and controls working in shifts were not included in the study.
Results: In our study, it was found that BD-I patients had more difficulty in emotion regulation compared to healthy controls in areas of openness, impulse, goals, non-acceptance, and limited access to strategies (p <0.001). The limited access to strategies subscale was determined to be a predictive factor for BD-I (p = 0.047). Impulse, goals, non-acceptance and limited access to strategies BDFQ with DERS subscales; Relationships were found between emotional functionality, mental functionality, sexual functionality, stigma, introversion, relationships with friends, domestic functionality, daily functions and hobby, occupational functionality, participation in social activities and taking initiative subscales. Patients with a diagnosis of BD-I had more eveningness than controls (p = 0.017). Eveningness was determined as a predictor for BD-I diagnosis (p = 0.043). No relationship was found between circadian preferences and functionality. There was no relationship between emotion regulation difficulties and circadian preferences.
Conclusion: Our study showed that euthymic patients with BD-I have emotional regulation difficulties and are associated with impaired functionality. In addition, it was determined that having difficulties in accessing strategies is a predictor for BD. Adding education and appropriate therapeutic interventions for emotional regulation difficulties to the treatment of bipolar patients will contribute positively to the improvement of functionality and the course of the disease. Eveningness was determined as a predictor for bipolar disorder. No relationship was found between circadian preferences and emotion regulation difficulties and functionality. More studies are needed in this area.