Sanal kripto paraların satın alma gücü bakımından değerlendirilmesi: Bitcoin örneği
Evaluation of virtual cryptocurrency in terms of purchasing power: Bitcoin example
Yazar: HÜSEYİN DEMİRHAN
Danışman: PROF. DR. SERDAR ÖZTÜRK
Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Bitcoin = Bitcoin ; Kripto para arzı = Initial coin offering ; Kripto para birimi = Crypto currency ; Sanal para = Virtual money ; Satın alma = Purchasing ; Satın alma gücü = Purchasing power

Özet:
Bu çalışmada, para kavramının gelişim süreci, sanal kripto paraların tasarımsal özellikleri, sanal kripto para birimlerinin en popüleri olan Bitcoin'in özellikleri ile blok zinciri ve madencilik mekanizmaları açıklanmıştır. Ayrıca, bu çalışmada, paranın işlevleri açıklanarak, Bitcoin'in paranın işlevlerini yerine getirip getirmediği teorik çerçevede analiz edilmiştir. Bununla birlikte, sanal kripto para borsalarında işlem gören ve en büyük piyasa hacmine sahip olan 9 altcoin [Ethereum (ETH), Ripple (XRP), Bitcoin Cash (BCH), Tether (USDT), Litecoin (LTC), Binance Coin (BNB), EOS (EOS), Bitcoin SV (BSV) ve Stellar (XLM)], piyasa fiyatı, toplam piyasa değerleri ve günlük işlem hacimleri bakımından Bitcoin ile karşılaştırmalı olarak incelenmiştir.

Bu çalışmanın amacı, sanal kripto para birimlerinin fiyat dinamiklerini belirleyerek, bu fiyat dinamiklerinin farklı piyasa değerlerine sahip olan sanal kripto para birimlerindeki etkilerini analiz etmektir. Bu amaçla, sanal kripto para birimlerinin öncüsü olan Bitcoin ve tasarım itibariyle Bitcoin'e benzeyen ancak kripto para piyasasındaki hacmi daha düşük olan Litecoin'i baz alan iki model kurulmuştur. Kurulan modellerde bağımlı değişkenler Bitcoin'in Türk Lirası cinsinden piyasa fiyatı ve Litecoin'in Türk Lirası cinsinden piyasa fiyatıdır. Bağımsız değişkenler ise Türkiye GSYH'sı, TCMB M2 para arzı tanımı ile tüketici güven endeksidir. Kurulan modeller, Ocak 2015 ile Eylül 2019 dönemini kapsayan aylık veriler kullanılarak, zaman serisi analizi kapsamında, Johansen Eşbütünleşme Testi ve Tam Uyarlanmış En Küçük Kareler Yöntemi (FMOLS) kullanılarak uzun dönemde sınanmıştır. Yapılan analizin sonucunda hem Bitcoin hem de Litecoin'in Türk lirası cinsinden fiyatları, GSYH ve tüketici güven endeksi ile pozitif ilişkili, M2 para arzı ile negatif ilişkili bulunmuştur. Çalışmanın bulgularından bir diğeri ise toplam piyasa değeri ve günlük işlem hacmi Bitcoin'e göre daha düşük olan Litecoin'in tüm değişkenlerden daha çok etkilendiğidir.

Abstract:
In this thesis, we examined that devolopment of money concept, design features of virtual crypto currencies, as the most popular virtual crypto currency Bitcoin's features, mining and block chain mechanisms. In addition, in this study, the functions of money are explained and whether Bitcoin fulfills its functions or not is analyzed in the theoretical framework. On the other hand, 9 altcoins [Ethereum (ETH), Ripple (XRP), Bitcoin Cash (BCH), Tether (USDT), Litecoin (LTC), Binance Coin (BNB), EOS (EOS), Bitcoin SV (BSV) ve Stellar (XLM)], with the largest market volume traded on virtual crypto currency exchanges, were compared with Bitcoin in terms of market price, total market cap and daily trading volumes.

The propose of this thesis is to determine the price Dynamics of virtual crypto currencies and to analyze the effect of these price Dynamics on virtual crypto currencies with different market cap. For this purpose, two models based on Bitcoin, the pioneer of virtual crypto currencies, and Litecoin, similar in design to Bitcoin but with a lower volume in the crypto currency market, have been established. In the established models, the dependent variables are Bitcoin's market price in Turkish Lira and Litecoin's market price in Turkish Lira. Independent variables are Turkey's GDP, M2 money supply definition by TCMB and consumer confidence index. The established models were tested in the long run using Johansen Cointegration Test and Fully Adapted Least Squares Method (FMOLS) within the scope of time series analysis, using monthly data covering January 2015 and September 2019 period. As a result of the analysis, prices of both Bitcoin and Litecoin in Turkish lira were positively correlated with GDP and consumer confidence index and negatively correlated with M2 money supply. Another finding of the study is that Litecoin, whose total market value and daily trading volume is lower than Bitcoin, is more affected by all variables.