Yükseklik eğrilerinin basitleştirilmesinde yeni bir yaklaşım
A New approach to simplification of contours
Yazar: TÜRKAY GÖKGÖZ
Danışman: PROF.DR. MEHMET SELÇUK
Yıldız Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Jeodezi ve Fotogrametri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 1999
Konu: Jeodezi ve Fotogrametri = Geodesy and Photogrammetry
Dizin: Basitleştirme = Simplification ; Eğriler = Curves ; Karakteristik eğriler = Characteristic curves ; Yükseklik eğrileri = Contours

Özet:
ÖZET Karakteristik çizgiler (su toplama ve dağıtma çizgileri) yükseklik eğrilerinin karakteristik kısımlarının işaretleri olarak kabul edilmiş ve yükseklik eğrilerinin karakteristik noktalarının belirlenmesinde bir araç olarak kullanılmıştır. Eğer bir yükseklik eğrisi noktası, aynı zamanda bir karakteristik çizgi noktası ise ya da üzerinden karakteristik çizgi geçen bir doğru parçasının (yükseklik eğrilerini meydana getiren doğru parçalarından birinin) karakteristik çizgiye daha yakın olan uç noktası ise yükseklik eğrisinin karakteristik noktası olarak kabul edilmiştir. Karakteristik noktalar, Aumann vd. (1991) tarafindan geliştirilen yönteme göre yükseklik eğrilerinden karakteristik çizgiler türetilirken otomatik olarak belirlenmiştir. Yükseklik eğrilerinin genelleştirilmesinde kullanılan basitleştirme yöntemlerinden en başta yükseklik eğrilerinin karakteristik kısımlarını korumaları beklenir. Ancak, yaygın olarak kullanılan basitleştirme yöntemlerinden üçü (n. nokta, eşik mesafesi ve eşik açısı yöntemi) ile yapılan uygulamalar, bu beklentinin karşılanmadığım göstermiştir. Çünkü bu yöntemler ne yükseklik eğrilerinin karakteristik noktalarım belirleyebilecek ne de belirlenen karakteristik noktalan göz önüne alabilecek bir ölçüte sahiptir. Bu çalışmada mevcut üç basitleştirme yöntemi, belirlenen karakteristik noktalan da göz önüne alacak şekilde yemden düzenlenmiştir. Başka bir ifadeyle, mevcut üç basitleştirme yöntemine yeni bir basitleştirme ölçütü ilave edilmiştir. Böylece yükseklik eğrilerinin karakteristik kısımlarının korunması kesinlik kazanmıştır. Aynca, karakteristik çizgiler uzatılarak ikinci derece karakteristik çizgiler türetilmiş ve ikinci derece karakteristik noktalar belirlenmiştir. Son olarak, ikinci derece karakteristik noktalar da göz önüne alınarak genelleştirme yapılmış ve böylece yükseklik eğrilerinin ikinci derece karakteristik kısımlarının da korunduğu görülmüştür. Başka bir ifadeyle, ikinci derece karakteristik noktalar da göz önüne alınarak yükseklik eğrilerinin yapışma daha uygun bir genelleştirme yapılabileceği ispat edilmiştir. Anahtar Sözcükler: Yükseklik eğrileri, karakteristik çizgiler, zorlanmış Delaunay üçgenlemesi, karakteristik çizgilerin türetilmesi, genelleştirme, basitleştirme, yumuşatma

Abstract:
ABSTRACT A NEW APPROACH TO SIMPLIFICATION OF CONTOURS Skeleton lines (i.e. ridge and drainage lines) were supposed to be signs of characteristic parts of contours and used as tools in determination of characteristic points of contours. If a point of contour is a point of skeleton line or the nearer end point of a segment of contour crossed by a skeleton line then it was supposed to be a characteristic point of contour. Characteristic points were automatically determined during the process of derivation of skeleton lines from contours in accordance with the method developed by Aumann et. al (1991). It is required that the methods used for generalization of contours especially retain the characteristic parts of contours. However, the applications made with three widely used simplification methods (n. point, distance tolerance and angle tolerance) have shown that the requirement is not more or less satisfied because these methods do not have any criterion for either determination of characteristic points or consideration of the determined characteristic points. In this study the methods mentioned above were reorganized in a way that they consider the determined characteristic points as well. In other words a new simplification criterion was embedded in the methods separately and thus it was guaranteed to retain the characteristic parts of contours. Besides, second degree skeleton lines and second degree characteristic points were derived by extending of skeleton lines. Finally, contours were generalized considering the second degree characteristic points as well, and in this case it was shown that the second degree characteristic parts of contours were retained as well. In other words it was proven that contours could be generalized more faithfully by considering the second degree characteristic points. Key Words: Contours, skeleton lines, constrained Delaunay triangulation, derivation of skeleton lines, generalization, simplification, smoothing tCYfilCSEKÖ?RETİM KURULU DOKÜMANTASYON MERKEZİ vı