Kümelerde yenilikçilik kapasitesi ile ağdaki konum arasındaki ilişkiler: Eskişehir-Bilecik-Kütahya seramik kümesi
The relationship between innovative capacity and network position: Eskişehir-Bilecik-Kütahya  ceramics cluster
Yazar: GÖKHAN ÖNDER
Danışman: PROF. DR. İBRAHİM CEMİL ULUKAN
Anadolu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Yönetim ve Organizasyon Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Bilecik = Bilecik ; Eskişehir = Eskişehir ; Heckman seçim modeli = Heckman selection model ; Kümeler = Clusters ; Kütahya = Kütahya ; Seramik işletmeleri = Ceramics companies ; Sosyal ağlar = Social networks ; Yenilikçilik = Innovativeness ; Üretim işletmeleri = Production companies ; İşletmeler = Businesses

Özet:
Belirli bir coğrafik alanda yoğunlaşan işletmelerin oluşturduğu iş sistemleri olan kümeler doksanlı yıllardan itibaren farklı alanlardan araştırmacıların dikkatini çekmektedir. Bu çalışma, Türkiye seramik ürünler üretiminin yaklaşık %50'sini gerçekleştiren Eskişehir-Bilecik-Kütahya (EBK) Seramik Kümesinin yapısını, gelişimini, boyutlarını incelemeyi ve işletmelerin ağlardaki konumları ile yenilikçilik performansları arasındaki ilişkileri analiz etmeyi amaçlamaktadır. Bu kapsamda kümede yer alan 56 işletme/kurum ile derinlemesine görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Sosyal ağ analizi yöntemiyle kümedeki aktörlerin ticari ve informal ilişkilerini yansıtan ağ haritaları oluşturulmuş, buradan elde edilen verilerle de işletmelerin yenilikçilik performansı ve ağdaki konumları arasındaki ilişki Heckman Seçim Modeli ile tahmin edilmiştir. Çalışma bulguları, EBK Seramik Kümesinde yer alan işletmelerin değer zincirindeki temel faaliyetlere küme içinde erişebildiklerini, informal İlişkiler ağının ise az sayıda aktöre ve bağlantı sayısına sahip olduğunu göstermektedir. Buna ek olarak, işletmelerin sahip oldukları bağlantı sayılarını ifade eden derece merkezliliği ve ağdaki diğer aktörlere ne kadar kısa sürede ulaşabileceğini gösteren yakındalık merkezliliğinin işletmelerin yenilikçilik performansını arttırdığı görülmektedir.

Abstract:
The clusters, which are business systems created by firms concentrating on a specific geographical area, have attracted the attention of researchers from different fields since 1990's. This study aims to analyze the structure, development and dimensions of the Eskişehir-Bilecik-Kütahya (EBK) Ceramic Cluster, which produces about 50% of the production of ceramic products in Turkey, and to analyze the relationships between network positions and innovation performances of firms. In this context, interviews were conducted with 56 companies/institutions in the cluster. The social network analysis was used to generate network maps demonstrating the commercial and informal relationships of the actors in the cluster and the relationship between innovation performance of the firms and their positions on the network was estimated with the Heckman Selection Model. The findings of the study show that the firms in the EBK Ceramic Cluster have access to the basic activities in the value chain within the cluster and that the network of informal relations has a small number of actors and connections. In addition, degree centrality, which represents the number of connections the firms have, and the closeness centrality, which represents how quickly the firms reach the other actors on the network, increase the innovation performance of firms.