Kıbrıs'ta Lusıgnanlar döneminde çokkültürlülük
Multiculturalism in Lusignan Kingdom of Cyprus
Yazar: ÖZGE BOZKURTOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. ZEYNEP GÜNGÖR ; DOÇ. DR. SEYİT ÖZKUTLU
Akdeniz Üniversitesi / Akdeniz Uygarlıkları Araştırma Enstitüsü / Akdeniz Ortaçağ Araştırmaları Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Tarih = History
Dizin: Doğu Akdeniz = East Mediterranean ; Kıbrıs Haçlı Krallığı = Cyprus Crusade Kingdom ; Lusignanlar = Lusignans ; Çok kültürlülük = Multiculturalism

Özet:
Bu doktora tezi, kurulduğu 1192 yılından Venedik idaresine geçtiği 1489 yılına kadar
Kıbrıs Lusignan Krallığı'nda çokkültürlülük meselesini incelemektedir. Odak noktası, adadaki
çokkültürlü yapıyı tanımlamak ve bir kültürel çeşitlilik listesi sunmaktan ziyade bu farklı
kültürden insanların nasıl bir arada yaşadıkları üzerinde bir fikir geliştirmektir. Dolayısıyla
farklı kültürden insanların birbirlerini nasıl gördükleri, hangi kimliklerle tanımladıkları ve
ötekilerin sınırlarına ne şekilde ve hangi koşullarda geçtikleri konusuna eğilmektedir. Doğu
Akdeniz'de ticaret, hac, göç gibi nedenlerden dolayı oldukça işlek bir coğrafi konumda olması
ve Akdeniz'in siyasi kontrolünde kilit rol oynaması Kıbrıs'ın her daim heterojen ve kompleks
bir toplumsal yapıya sahip olmasına yol açmıştır. Guy de Lusignan'ın izlediği iskân politikası
ve 1291 yılında Akkâ'nın Müslümanlar tarafından ele geçirilmesi insan hareketliliğini teşvik
etmiş, adadaki kültürel çeşitliliği arttırmıştır. Bu çalışmada farklı kültür gruplarına sahip
insanların birbirleriyle ilişkileri, kimliğin bu süreçteki rolü ve mahiyeti, faydacı ve durumsal
seçimlerin kültürel sınırların esnetilmesindeki işlevi göz önünde bulundurularak ele
alınmaktadır. Adada yaklaşık üç yüz yıl süren Lusignan hâkimiyeti altında farklı kültürel arka
plandan gelen insanların geliştirdikleri ortak yaşam pratikleri krallık kanunları, kilise konsil
kayıtları, papalık mektupları, noter kayıtları ve seyyahların anlatıları ışığında incelenmektedir.
Alandaki kültür çalışmalarına yeni bir bakış ve kavrayış getirmeyi hedefleyen bu çalışma aynı
zamanda hem Kıbrıs hem de Doğu Akdeniz bölgesinin geç Ortaçağ'daki sosyo-kültürel
dinamiklerini daha yakından tanımayı ve anlamlandırmayı hedeflemektedir.
Anahtar Kelimeler: Kıbrıs, Lusignanlar, Çokkültürlülük, Kimlik, Çoklu Kimlik Kuramı.

Abstract:
This doctorate thesis examines the matter of multiculturality in the Lusignan Kingdom
of Cyprus between its establishment in 1192 and 1489, when it was placed under Venetian rule.
Its point of focus is to develop an idea as to how people from these different cultures lived
together, rather than to define the multicultural structure on the island and present a list of the
variety of cultures. Therefore, the study gives thought to the subjects of how people from
different cultures saw each other, the identities they defined each other with and how they
determined the boundaries of others. The fact that Cyprus was in a relatively busy geographical
area of the Eastern Mediterranean, due to trade, the pilgrimages and migration and that it always
played a critical role in the political control of the Mediterranean resulted in the island
possessing a cosmopolitan, complex and hybrid social structure in all periods. On the other
hand, the Crusades led to people possessing various cultural discourses coming to and settling
in this region. Intensive immigration to Cyprus began with the ending of the Christian
domination in these settlements, and the complex structure of society became even more varied.
This study sets off from the theory that people from different cultural groups possessed more
than one discourse in terms of their identity and that they communicated with each other taking
into account beneficial and casal identifications in their relationships with each other, in order
to examine the boundaries between the cultural groups, the manner in which people lived
together and how they saw each other, within the light of various primary resources such as the
laws, the records of the church council and church documents, the letters written by the Papacy
to the administration of the island, the records held by the notaries and the narratives of
travellers, as well as secondary studies on the subject. This doctorate thesis, which aims to bring
a new outlook and understanding to the cultural studies in the field, also aims for a closer
recognition and interpretation of the socio-cultural dynamics in both Cyprus and the Eastern
Mediterranean region during the late Middle Ages.
Keywords: Cyprus, Lusignans, Multiculturality, Identity, Multiple Identities Theory