Biyobenzer başvuru süreçlerinde klinik-dışı araştırmalarda in vivo çalışmalar yürütülmeden klinik çalışmalara geçiş
Transition to clinical studies without in vivo studies in non-clinical trials during biosimilar application processes
Yazar: AYÇA SÖYLEMEZ
Danışman: PROF. DR. KEVSER EROL
Bahçeşehir Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Sağlık Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology

Özet:
Bu çalışmada biyobenzer başvuru süreçlerinde klinik-dışı araştırmalarda in vivo çalışmaları yürütülmeden klinik çalışmalara devam ederek ilaç pazarına daha hızlı sunulması araştırılmıştır. Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu tarafından yayımlanan ve yürürlüğe giren Beşerî Tıbbi Ürünler Ruhsatlandırma Yönetmeliği'ne dayandırılarak hazırlanan Biyobenzer Tıbbi Ürünler Hakkında Kılavuz Bölüm 4, Madde 15'e göre yeterli veri sunulduğunda in vivo çalışmalara başvurulmadan klinik çalışmalarla devam edilebileceği belirtilmektedir. Bu maddede yeterli görülebilecek verilerin hangileri olduğu ve nasıl değerlendirilmesi gerektiğine dair detaylı bilgi yer almamaktadır. Detaylı bilginin olmayışı, biyobenzer tıbbi ürün geliştirme sürecinin en önemli kısmı olan karşılaştırmalı çalışmalarda belirsizlik yaratmaktadır. Karşılaştırmalı kalite analizlerinde elde edilen verinin yeterliliğine karar verme, in vivo deneylerin yerine in vitro deneylerin kullanılabilirliği, in vivo deneylerde elde edilen verinin biyobenzerlik karşılaştırmasına olan etkisi başlıkları altında literatür taramaları gerçekleştirilmiştir. Avrupa, Amerika ve Türkiye'de onaylanmış biyobenzerler için yürütülen hayvan çalışmaları ile genel bir tablo oluşturulmuştur. Tablo ve literatür çalışmaları göz önüne alındığında Avrupa, Amerika ve Türkiye'de regülasyonların alt yapısal olarak in vivo deneylerini uygulamadan başvuru sürecine devam edebileceği, teknolojik ilerlemeler ışığında gelişmiş in vitro yöntemlerle in vivo deneyleri yerine nitelikli veriler elde edilmesinin mümkün olduğuna erişilmiştir. Regülatörler ve başvuru adayları teşvik edilerek in vivo adımının atlanması, insan ve hayvan sağlığını destekleyerek, biyobenzerlerin ilaç pazarında yerini alma sürecini hızlandıracaktır.

Abstract:
In this study, the aim was to investigate the possibility of advancing to non-clinical trials in biosimilar application processes without conducting in vivo studies, thus accelerating the entry of drugs into the market. According to Section 4, Article 15 of the Guideline on Biosimilar Medicinal Products, prepared based on the Human Medicinal Products Licensing Regulation published and enforced by the Turkish Medicines and Medical Devices Agency, it is stated that clinical trials can continue without resorting to in vivo studies once sufficient data is provided. However, this article does not provide detailed information on what constitutes sufficient data and how it should be evaluated. The lack of detailed information creates uncertainty in the most critical part of the biosimilar development process, which is the comparative studies. Literature reviews were conducted under the headings of determining the adequacy of data obtained from comparative quality analyses, the feasibility of using in vitro experiments instead of in vivo experiments, and the impact of data obtained from in vivo experiments on biosimilarity comparison. Animal studies conducted for approved biosimilars in Europe, America, and Turkey were considered to form a general overview. Taking into account the table and literature studies, it has been concluded that regulators in Europe, America, and Turkey can continue the application process without implementing in vivo experiments, and that it is possible to obtain reliable data through advanced in vitro methods instead of in vivo experiments in light of technological advancements. Encouraging regulators and applicants to skip the in vivo step will expedite the process of biosimilars taking their place in the pharmaceutical market, supporting both human and animal health.