Hemşirelerde zaman yönetimi
Time management in nursing
Yazar: NAİLE BODUÇ
Danışman: PROF. DR. ÜLKÜ BAYKAL
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelikte Yönetim Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Hemşireler = Nurses ; Hemşirelik = Nursing ; Hemşirelik araştırmaları = Nursing research ; Hemşirelik hizmetleri = Nursing services ; Zaman = Time ; Zaman yönetimi = Time management

Özet:
Araştırma, hemşirelerin zaman yönetimine ilişkin tutumlarını ve zaman tuzaklarına yakalanma durumlarını belirlemek amacıyla tanımlayıcı ve kesitsel türde gerçekleştirilmiştir.
Araştırmanın örneklemini; bir Sağlık Bakanlığı, bir üniversite ve iki özel hastanede görevli hemşireler oluştururken; hemşirelerin seçiminde kota örneklem yöntemiyle her hastane grubundan (Sağlık Bakanlığı, özel ve üniversite) 200 hemşire olmak üzere 600 hemşireye ulaşılması planlanmış ancak kuruma oryantasyonunu tamamlamış ve araştırmaya katılmada gönüllü olan 550 hemşireden veri toplanmıştır. Araştırmada geri dönüş oranı %73,3 bulunmuştur.   
Araştırma verileri, "Bilgi Formu" ve "Zaman Yönetimi Ölçeği" kullanılarak etik kurul onayı ve kurum izinleri alındıktan sonra araştırmacı tarafından anketlerin elden dağıtılması ve geri toplanması şeklinde elde edilmiştir. Veriler SPSS 21 paket programı ile istatistik danışman desteğinde analiz edilerek, psikometrik analizler (iç tutarlık katsayısı), tanımlayıcı istatistikler (sayı, yüzde, ortalama ) ve karşılaştırma istatistikleri (Tek yönlü varyans analizi testi, Tukey HSD Testi, one way ANOVA, t testi)  kullanılarak değerlendirilmiştir.
Hemşirelerin %49,3'nün zamanını orta düzeyde etkili kullandıkları; zaman yönetimiyle ilgili eğitim almadıkları (%91,1); zaman tuzakları açısından hayır diyememe,  telefon konuşmaları ve ziyaretçileri kontrol edememe ve amaçsız/plansız çalışma üzerinde durulduğu belirlenmiştir. Hemşirelerin  Zaman Yönetimi Ölçeği toplam ve alt boyutlarından aldıkları puan ortalamaları incelendiğinde; zaman planlama alt boyutundan  54,01±10,47 puan, zaman tutucular alt boyutundan 24,09±3,22 puan, zaman harcattırıcılar alt boyutundan 15,61±3,03 puan ve ölçek toplamından 93,70±11,65 puan aldıkları ve zaman yönetimine ilişkin olumlu tutum sergiledikleri saptanmıştır.
Zaman yönetimi ölçeği alt boyut ve toplam puan ortalamaları ile bağımsız değişkenlerden; yaş, medeni durum, zaman yönetimi eğitimi alıp-almama durumu, çalışılan kurum, mesleki ve kurumsal deneyim, yaptığı görev vb. değişkenler arasında yapılan karşılaştırmalarda anlamlı farklar (p<0,05) belirlenmiştir. Karşılaştırmalar sonucunda evli, en az lisans mezunu, 35 yaş ve üstü, yönetsel görevlerde çalışanlar (başhemşire, sorumlu hemşire, eğitim hemşiresi vb.) ile üniversite hastanesinde çalışan, zaman yönetimi eğitimi alan, kurumda ve meslekte en az 11 yıl deneyimi olan hemşirelerin puan ortalamalarının daha yüksek olduğu saptanmıştır.
Araştırmadan elde edilen bulgular doğrultusunda, tüm hemşirelerin zaman yönetimine ilişkin tutumlarının iyileştirilmesi, zamanın etkin ve verimli yönetiminin sağlanması ve zaman tuzaklarına yakalanmalarının önlenmesi için öncelikle eğitim almalarının sağlanması, örgütsel düzeyde zaman tuzaklarını giderici önlemlerin alınması önerilebilir.

Abstract:
This descriptive and cross-sectional study was conducted to determine nurses' attitudes about time management and whether they get caught in time traps.
The study sample included nurses working at a Ministry of Health, a university hospital and two private hospitals. Quota sampling was used to select the participants. It was planned to access 200 nurses from each hospital group (Ministry of Health, private and university hospital) for a total of 600 nurses; however, data were collected from 550 nurses who volunteered to participate in the study and completed the organizational orientation. The study's response rate was 73.3%.
After ethics committee consent and institutional permissions were obtained, the data were collected using an introductory information form and the Time Management Scale. The data were analyzed using SPSS 21 software and the assistance of a statistical consultant. They were assessed using psychometric analyses (internal consistency coefficient), descriptive statistics (numbers, percentages and averages) and comparison statistics (one-way variance analysis, Tukey HSD Test, one way ANOVA, t-test).
It was determined that 49.3% of nurses use time effectively at a moderate level and had not received training about time management. Of them, 91.1% emphasized telephone calls and pointless or unplanned work, not being able to control visitors or to say "no" in terms of time traps. The nurses' score averages on the Time Management Scale and its sub-dimensions were 54.01±10.47, 24.09±3.22 and 15.61±3.03 from the scheduling, time trap and time wasters sub-dimensions, respectively. Their total scale score was 93.70±11.65 and they had positive attitudes about time management.
Comparisons between the total and sub-dimension score averages of time management scale and the independent variables of age, marital status, working organization, professional and organizational experience, job, time management training found significant (p<0.05) differences. Nurses have higher score averages  if they: are married, are 35 or older, have at least a bachelor's degree, have administrative jobs such as head nurse, chief nurse or nurse educator, work at university hospitals, have received time management training and have at least eleven years of professional and organizational experience.
The study findings suggest that all nurses should be given training to improve their attitudes about time management, to manage time efficiently and effectively, to avoid in time traps. Precautions should also be taken at the organizational level to eliminate time traps.