Çin'in "Tek Kuşak–Tek Yol" projesi bağlamında bölge ülkeleriyle karşılıklı ilişkilerinin güncel durumu ve mümkün gelişim potansiyeli: Kazakistan, Özbekistan ve Azerbaycan örnekleri
Contemporary state and the possible development potential of China's mutual relations with regional countries in the context of the "One Belt–One Road" Project: The examples of Kazakhstan, Uzbekistan and Azerbaijan
Yazar: ILKIN JAFARLI
Danışman: DOÇ. DR. HAKAN MEHMETCİK
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı / Uluslararası Politik Ekonomi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Azerbaycan = Azerbaijan ; Bir Kuşak Bir Yol Projesi = One Belt One Road Project ; Karşılıklı bağımlılık = Interdependence ; Kazakistan = Kazakhstan ; Neo-liberalizm = Neo-liberalism ; Uluslararası iş birliği = International cooperation ; Çin = China ; Özbekistan = Uzbekistan

Özet:
Bu araştırmada, Tek Kuşak Tek Yol projesi bağlamında Çin'in Kazakistan, Özbekistan ve Azerbaycan örneklerinde Avrasya bölgesi ülkeleriyle ilişkilerinin güncel durumu ve bu ilişkilerin gelecekteki gelişme potansiyeli işlenmiştir. Çin'in bu devletlerle ilişkilerinde şimdiye kadar uyguladığı politikaların nasıl etki oluşturduğu araştırılmıştır. One Belt One Road'dan (OBOR) doğan sonuçların ülkeler arasındaki karşılıklı politik, ticari ve ekonomik işbirliğine nasıl yansıdığı değerlendirilmiş, buradan varılan çıkarımlarla, ilişkilerin Tek Kuşak Tek Yol projesi kapsamında nasıl gelişeceğiyle ilgili öngörüler üretilmiştir. Çin ve bu üç ülke arasında ikili ilişkiler neoliberal karşılıklı bağımlılık teorisi aracılığıyla ele alınmıştır. Karşılıklı ilişkilerde ulusötesi aktörlerin rolüne ve etkisine değinilmiştir. Bağımsız değişkenin Tek Kuşak Tek Yol projesi olması sebebinden, özellikle ticaret devleti yaklaşımı kullanılmıştır. Çin Halk Cumhuriyeti'nin (ÇHC) Kazakistan, Özbekistan ve Azerbaycan ile işbirliğine yaklaşımı neoliberal ticaret devleti kavramı bağlamında yorumlanmıştır. Esas araştırma yöntemi olarak, Kazakistan, Özbekistan ve Azerbaycan'daki konuyla ilgili çeşitli sivil toplum kuruluşu (STK), araştırma merkezleri/enstitüleri üyeleriyle ve bu alanda deneyimli akademisyenlerle yapılmış mülakatlardan elde edilen bilgiler ışığında bu ülkelerin Çin'le ilişkilerde, özellikle OBOR ele alındığında, sergileyecekleri tutum ve ilerleyecekleri çizgi incelenmiştir. Elde edilen çıkarımlara göre, bu üç ülkede OBOR'a karşı olumlu yaklaşım mevcut; Çin, farklı alanlara yatırım yaparak politik ve ekonomik açıdan bu ülkelerle istikrarlı işbirliği yürütebilir; Kazakistan, Özbekistan ve Azerbaycan için Çin liderliğinde bir bölgesel yapılanma dış siyasette alternatif değil; Tek Kuşak Tek Yol'un güvenlik, ideolojik ve toplumsal açıdan kayda değer etkileri olmayacaktır.

Abstract:
In this research, current status of China's relations with Eurasian region countries in the examples of Kazakhstan, Uzbekistan and Azerbaijan and the potential for future development of these relations are discussed in the context of One Belt One Road project. It's been investigated how policies that China has implemented so far in relations with these states have had an impact. It was evaluated how results of OBOR reflected on mutual political, commercial and economic cooperation between countries, and with inferences from this, predictions were made about how relations would develop within scope of OBOR. Bilateral relations between China and these three countries are handled through neoliberal theory of mutual interdependence. Role and influence of transnational actors in mutual relations are mentioned. Since independent variable is OBOR, especially trading state approach was used. PRC's approach to cooperation with Kazakhstan, Uzbekistan and Azerbaijan has been interpreted in context of neoliberal trading state concept. As main research method, in light of information obtained from interviews with members of various NGOs, research centers/institutes and experienced academicians in Kazakhstan, Uzbekistan and Azerbaijan, attitudes of these countries in their relations with China, especially when OBOR is considered, and line they'll move forward have been examined. According to conclusions, there's positive approach towards OBOR in these three countries; By investing in different fields, China can maintain stable cooperation with these countries politically and economically; For Kazakhstan, Uzbekistan and Azerbaijan, Chinese-led regional structuring isn't alternative in foreign policy; OBOR won't have significant security, ideological and social implications.