Burdur'da IPARD programi kapsaminda bulunan holştayn ve simental işletmelerinin verimler ve karlilik bakimindan değerlendirilmesi
Evaluation of holstein and simental farms in Burdur under the IPARD program in terms of yield and profitability
Yazar: HASAN ASAN
Danışman: PROF. DR. MAHİYE ÖZÇELİK METİN
Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Zootekni Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine
Dizin: Karlılık = Profitability ; Süt verimi = Milk yield

Özet:
Bu araştırmada, Burdur ilinde IPARD desteği almış iki adet Holştayn ve iki adet Simental süt sığırcılık işletmesi, süt ve döl verimleri ile karlılık bakımından değerlendirilmiştir. Bu kapsamda, 114 baş Holştayn ve 160 baş Simental ırkı ineğin 2014-2017 yıllarına ait verim kayıtları ile işletmelerin 2019 yılına ait ekonomik veri kayıtları araştırmanın materyalini oluşturmuştur. Verilerin istatistik analizi için Minitab (16.1) programı kullanılmıştır. Süt verimi özelliklerinden GSV, 305-gSV, YGD 305-gSV, LS, KKS' ye ait genel ortalamalar sırasıyla Holştayn ırkı için 8854,8±141,56; 8264,7±138,69; 9639,7±131,72 kg, 334,8±3,53; 62,5±0,76 gün; Simental ırkı için 6878,3±129,87; 6696,8±62,46; 7882,2±73,58 kg, 313,4±2,27; 62,5±0,69 gün olarak tespit edilmiştir. Araştırmada Holştayn ırkı sığırlarda GSV, 305-gSV, YGD 305-gSV ve LS özellikleri arasında (P<0,001); Simental ırkı sığırlarda GSV, 305-gSV, YGD 305-gSV özellikleri arasında (P<0,001) pozitif, yüksek düzeyde ve istatistiksel olarak önemli fenotipik korelasyonlar tespit edilmiştir. Döl verimi özelliklerinden GBTS, GS, SP, BA' ya ait genel ortalamalar sırasıyla Holştayn ırkı için 2,0±0,07 adet, 278,9±0,61; 122,4±3,36; 397,3±3,98 gün; Simental ırkı için 1,620±0,037 adet, 282,86±0,487; 90,95±2,78; 375,98±2,483 gün olarak tespit edilmiştir. İGKY ve İBY' ye ait genel ortamalar sırasıyla Holştayn ırkında 16,97±0,132; 26,23±0,14 ay; Simental ırkında 16,89±0,139; 26,15±0,143 ay olarak tespit edilmiştir. Çalışmada her iki ırk için SP ile BA arasında pozitif, yüksek düzeyde ve istatistiksel olarak önemli fenotipik korelasyon tespit edilmiştir. Araştırma kapsamında mali rantabilite %14,58; ekonomik rantabilite %0,10; rantabilite faktörü %24,42; masraf/hasıla oranı %1,11; 1 kg süt maliyeti 1,63 TL (0,29 $) olarak tespit edilmiştir. Sonuç olarak, IPARD destekli bu işletmelerde yetiştirilen Holştayn ve Simental ırkı ineklerin süt ve döl verimi düzeylerinin genel anlamda yüksek ve işletmelerin karlı olduğu tespit edilmiştir. IPARD destekli işletmeler ile diğer işletmelerin verimler ve karlılık bakımından karşılaştırılacağı farklı çalışmaların yapılması önerilebilir.

Abstract:
In this study, In Burdur, two Holstein and two Simmental dairy cattle companies with IPARD support were evaluated in terms of milk and progeny yields and profitability. In this context, yield records of 114 head Holstein and 160 head Simmental breeds of cow for the years 2014-2017 and economic data records of farms for the year 2019 constituted the research material. Minitab (16.1) program was used for statistical analysis of data. The general averages of RMY, 305-dMY, MA 305-dMY, LL, DP among milk yield characteristics respectively 8854,8±141,56; 8264,7±138,69; 9639,7±131,72 kg, 334,8±3,53; 62,5±0,76 day for Holstein breeds; 6878,3±129,87; 6696,8±62,46; 7882,2±73,58 kg, 313,4±2,27; 62,5±0,69 day for Simmental breeds was determined. In the study, positive, high level and statistically significant phenotypic correlations were found between RMY, 305-dMY, MA 305-dMY and LL characteristics in Holstein cattle (P<0,001) and RMY, 305-dMY, MA 305-dMY characteristics in Simmental cattle (P<0,001). The general averages of NIPC, GL, SP, CI, among progeny yields characteristics respectively 2,0±0,07 piece, 278,9±0,61; 122,4±3,36; 397,3±3,98 day for Holstein breeds; 1,620±0,037 piece, 282,86±0,487; 90,95±2,78; 375,98±2,483 day for Simmental breeds was determined. The general averages of FPA and FCA characteristics respectively 16,97±0,132; 26,23±0,14 month for Holstein breeds; 16,89±0,139; 26,15±0,143 month for Simmental breeds was determined. The study found a positive, high level and statistically significant phenotypic correlation between SP and CI for both breeds. Within the scope of the research, financial profitability is 14,58%; economic profitability 0,10%; rantability factor 24,42%; cost/revenue ratio 1,11%; the cost of 1 kg milk was determined as 1,63 TL (0,29 $). As a result, it has been determined that the milk and fertility levels of Holstein and Simental cows raised in these IPARD-supported enterprises are generally high and the enterprises are profitable. It may be suggested to carry out different studies comparing IPARD-supported enterprises and other enterprises in terms of efficiency and profitability.