Türk Anayasa Mahkemesinin işleyişi ve yeniden yapılandırma çalışmaları
The operational process and reconstraction of Turkish Constitutional Court
Yazar: SEDA ORTAY
Danışman: DOÇ.DR. YUSUF ŞEVKİ HAKYEMEZ
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration

Özet:
Kanunların anayasaya uygunluğunun denetlenmesi ABD'de 1803'ten beriuygulanmaktadır. Anayasa yargısı sisteminin Kıta Avrupasında yaygınlaşması ise 2.Dünya Savaşı sonrasında olmuştur. Avrupa'da anayasa mahkemelerinin yaygınlaşması ilegünümüzde kanunların anayasaya uygunluğunun denetimi hukuk devleti ilkesinin temeliolmuştur. Günümüzde anayasa yargısının temel görevi bireyin temel hak veözgürlüklerinin yasama organı işlemlerine karşı yargısal olarak korunması ve bu vasıtaylaanayasal düzenin sağlanmasıdır.Bu çalışmada Türkiye'de anayasa yargısının tarihsel gelişimi, kurumsal yapısı veişleyişi ile ilgili konular ele alınmış, kırkdört yıllık varoluş süreci sonunda AnayasaMahkemesinin yeniden yapılandırılması hakkındaki görüşler ve önerilere değinilmiştir.Bilindiği üzere anayasa yargısı kavramı dar anlamda ele alındığında kanunların vedenetime tabi diğer normların anayasaya uygunluğunun yargı organlarınca denetlenmesi,geniş anlamda ise siyasi partilerin kapatılması davalarının karara bağlanması, Yüce Divanyargılaması gibi diğer bazı anayasa hukuku sorunlarının da yargı organlarınca çözümebağlanması sürecidir. Bu çalışmada Türk Anayasa Mahkemesi görevleri dar anlamda elealınmıştır.İlk bölümde anayasa yargısının tarihsel gelişimi, meşruiyeti, Amerikan ve Avrupamodeli hakkında genel bilgiler verilmiş, Türk Anayasa yargısı sistemiyle farklı yanlarınıortaya koyma amacıyla İngiltere, ABD, Almanya ve Fransa örnek olarak ele alınmıştır.Anayasa Mahkemesinin yapısı, görev ve yetkileri ile kararların etkisi üzerinde durulmuş,ikinci bölümde Türk Anayasa Mahkemesinin yeniden yapılandırılmasıyla ilgili önerilereyer verilmiştir. Genel kabul gören ve doktrinde sıklıkla yapılan eleştirilere ağırlıkverilmeye özen gösterilen bu bölümde amaç Anayasa Mahkemesinin işleyişine genel birbakış yapmaktır. Böylece ana hatlarıyla Mahkemenin değişim ihtiyacıyla ilgili bir tabloçizilmeye çalışılmıştır.

Abstract:
The constitutional review of the laws has been exercised in U.S. since 1803. In Europe,on the other hand, the spread of constitutional judicial system took place after World War2. With the spread of the constitutional courts in Europe, the constitutional review of thelaws has been the backbone of the state of law. Nowadays, the primary duty of theConstitutional judicial system is the preservation of the constitutional order by protectingthe rights of the individual against the legal acts of judicial organs.This paper studies the historical evolution of the constitutional jurisdiction, itscorporate structure and its course in Turkey. This paper also puts forward some opinionsand suggestions about restructuring of the Turkish republic Constitutional Court.Constitutional jurisdiction, in narrow sense, is defined as constitutional review of thelaws ands regulations. In broader sense, it is explained as the solution of the someconstitutional law problems. In this paper, the narrow definition of the constitutionaljurisdiction has been discussed.In the first chapter, the historical evolution and legitimacy of the constitutionaljurisdiction has been outlined. The American and European models of constitutionaljurisdiction are also discussed, and the comparative analysis of U.S., German and Franceconstitutional jurisdictions is made. In the second chapter, the opinions and suggestionabout the restructuring of the constitutional court are put forward. This chapter alsoprovides evaluation about the general course of the Turkish Republic Constitutional courtby emphasizing the general accepted and frequently made critics. In this sense, generalpoints about the restructuring of The Turkish Republic Constitutional Court are specified.