Organ bağışı ve nakli anketi: Metodolojik bir çalışma
Organ donation and transplant questionnaire: A methodological study
Yazar: ŞEYMA NUR ÇETİN ERGİN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AYNUR ÇETİNKAYA
Manisa Celal Bayar Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / Halk Sağlığı Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Halk Sağlığı = Public Health ; Hemşirelik = Nursing
Dizin: Bilgi düzeyi = Level of knowledge ; Doku ve organ tedariği = Tissue and organ procurement ; Güvenilirlik ve geçerlilik = Reproducibility of results ; Halk sağlığı hemşireliği = Community healt nursing ; Organ nakli = Organ transplantation ; Tutum ölçekleri = Attitude scales

Özet:
Amaç: Bu araştırmanın amacı Singh ve arkadaşlarının 2018 yılında geliştirdiği, organ bağışı ve nakline yönelik düşünce ve tutumu belirleyen ölçme aracı Organ Bağışı ve Nakli Anketi'ni Türkçe'ye uyarlamaktır.
Gereç ve Yöntem: Metodolojik tipte olan bu çalışma Hatay ilinde yürütüldü. Örneklem Hatay Devlet Hastanesi'nde çalışan sağlık personeli ile onların sağlıkçı olmayan arkadaşlarından oluştu.  Araştırmaya katılmaya gönüllü olan 18 yaş üzeri 390 kişi dahil edildi (n=390). Çalışmanın verileri "Demografik Bilgi Formu", "Bilgi Düzeyi Formu" ve "Organ Bağışı ve Nakli Anketi" ile toplanmıştır. Verilerin analizinde SPSS ve Lisrel yazılımı kullanılmıştır. 
Bulgular: Araştırma örnekleminin yaş ortalaması 31,84±10,17 (Min:18-Maks:68 Ortanca:30) olup; sağlık personeli olanların oranı %39,2; diğer mesleklerin oranı ise %60,8'dir. Organ bağışçısı olarak kayıtlı olanların oranı %10,8'dir. Bu çalışmada 22 maddelik özgün ölçek formu için öz değeri 1'in üzerinde olan 4 faktör olduğu ve toplam varyansa yaptıkları katkının %63,510 olduğu belirlendi. Yapılan analizlerde Organ Bağışı ve Nakli Anketi'nin alt boyutlarının Cronbach alfa katsayıları sırasıyla 0,879; 0,878; 0,817; 0,914; toplam ölçek Cronbach alfa katsayısı 0,871 hesaplandı.  Toplam ölçek puanı için sağlık personeli (63,39±10,41) ile sağlık dışı çalışan (57,26±12,45) arasındaki farkın istatistiksel olarak anlamlı düzeyde olduğu bulundu (p=0,000).  
Sonuçlar: Organ Bağışı ve Nakli Anketi, Türkçe formu geçerli ve güvenilir bir araçtır. Ancak genellenebilirlik açısından daha büyük örneklem üzerinde doğrulayıcı faktör analizinin faydalı olabileceği önerilmektedir. 
Anahtar Kelimeler: Organ bağışı ve nakli, bilgi düzeyi, ölçek, metodolojik araştırma.

Abstract:
Objectives: The aim of this research is to adapt the Organ Donation and Transplant Questionnaire into Turkish, which was developed by Singh et al in 2018, which determines the thoughts and attitudes towards organ donation and transplantation.
Materials and Methods: This methodological study was conducted in the province of Hatay. The sample consisted of health personnel working in Hatay State Hospital and friends who were not health professionals. 390 over 18 years of age who volunteered to participate in the study were included (n=390). The data of the study were collected with the "Demographic Information Form", "Knowledge Level Form" and "Organ Donation and Transplant Questionnaire". Data analysis were used the SPSS and Lisrel software.
Results: The mean age of the research sample was 31.84±10.17 (Min:18-Max:68 Median:30); The rate of health personnel is 39.2%, while the rate of other professions is 60.8%. The rate of those registered as organ donors is 10.8%. In this study, it was determined that there were 4 factors with an eigenvalue above 1 for the original scale form with 22 items and their contribution to the total variance was 63.510%. In the analyzes performed, the Cronbach's alpha coefficients of the sub-dimensions of the Organ Donation and Transplant Questionnaire were 0.879, respectively; 0.878; 0.817; 0.914; The total scale Cronbach's alpha coefficient was calculated as 0.871. For the total scale score, the difference between health personnel (63.39±10.41) and non-health workers (57.26±12.45) was found to be statistically significant (p=0.000).
Conclusion: Organ Donation and Transplant Questionnaire is valid and reliable tool to use in Turkish. But it is recommended that confirmatory factor analysis on larger sample may be useful for the generalizability.
Keywords: Organ donation and transplantation, level of knowledge, scale, methodological research.