Yabancılara Türkçe öğretiminde Türkçeye yolculuk A1 ve A2 kitaplarında söz varlığı unsurlarının incelenmesi
Examination of vocabulary elements in journey to Turkishbook A1 and A2 in teaching Turkish language to foreigners
Yazar: GÖKNUR ÇETİNKAYA
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ABDULLAH ELCAN
Ardahan Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Çağdaş Türk Lehçeleri Ana Bilim Dalı / Türkçe Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Kültür = Culture ; Türkçe öğretimi = Turkish teaching ; Yabancı dil = Foreign language

Özet:
Bilginin hızla yenilendiği bugünün dünyasında, toplumların ve bireylerin bilgiye
ulaşması, bilgiyi kullanması ve bilgiyi üretmesi yaygınlaşmıştır. Türkiye'nin dışa açılım
sürecinde "Büyük Öğrenci Projesi" kapsamında yabancılara Türkçe öğretimi, son
yıllarda gelişme göstererek sadece Türk ve akraba topluluklara değil, dünyaya açılan bir
proje haline gelmiştir. Yabancı dil olarak Türkçenin öğretimi, yalnız bir dil öğretimi
değil aynı zamanda Türk kültürünün ve değerler sisteminin de dışa açılım süreci
demektir. Bu bağlamda yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde nasıl bir yol izleneceği,
sürecin başarısının daha iyiye nasıl götürüleceği ile ilgili çalışmalar yapılmakta ve bu
çalışmaların gelişerek artmasına zemin hazırlanmaktadır.
Avrupa Ortak Başvuru Metninde sınıflandırıldığı gibi yabancı dil olarak
Türkçenin öğretiminde de A (temel), B (orta), C (üst) olmak üzere üç ana yeterlilik
düzeyi belirlenmiştir. Söz konusu düzeylerin yeterlilikleri baz alınarak yabancı dil
olarak Türkçe öğretimi ile ilgili çeşitli materyaller, alanyazında mevcuttur. Bu
materyallere örnek olarak ders kitapları, çalışma kitapları, Z kitaplar ve diğer teknolojik
materyaller verilebilir. Bu çalışmada da yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde
kullanılan Türkçeye Yolculuk A1 ve A2 düzeyi ders ve çalışma kitapları nitel araştırma
yönteminin doğasına uygun olarak incelenmiş olup çalışma, kuramsal nitelik
taşımaktadır. Çalışma, söz varlığı unsurlarını; atasözleri, deyimler, ikilemeler, iletişim
ifadeleri, özel adlar ve ünlemleri tespit etmeyi; söz varlığı ve kelime sıklığı dağılımını
ortaya çıkarmayı amaçlamaktadır. Çalışmada kelime sıklığı, Cibakaya 2.0 dizin
programı ile verileştirilmiştir. Ayrıca çalışmada dil ve kültür arasındaki bütünlük ilişkisi
incelenmiş, söz varlığının kültür aktarımı üzerindeki etkisi ortaya konmuştur.

Abstract:
In today's world where knowledge is renewed in rapid phase, it now becomes
highly common that the communities and individuals get access to, use and produce
information. In the process of Turkey's international expansion, teaching Turkish to
foreigners in the frame of "Adult Students Project" has developed recently and become
a project not only for Turks and relative communities but also for world nations.
Teaching Turkish as a foreign language does not only refer to teaching the language but
rather to the expansion of Turkish culture and its values system. In this context, it is
deemed necessary to conduct studies on what methods to follow in teaching Turkish as
a second language and how to better the success of the process which form grounds for
development and increase of these.
Three main levels of proficiency, namely A (basic), B (middle) and C (upper),
have been determined in the teaching of Turkish as a foreign language, as classified in
the Common European Framework of Reference. Various materials related to teaching
Turkish as a foreign language based on the qualifications of these levels are available in
the literature. Examples of these materials are textbooks, workbooks, Z books and other
technological materials. In this study, Journey to Turkish A1 and A2 level study and
work books used in teaching of Turkish as a foreign language have been reviewed in
accordance with the nature of the qualitative research method and the study is of a
theoretical nature. The study aims to identify the elements of vocabulary, proverbs,
idioms, dilemmas, communication expressions, private names and exclamations, and to
reveal the distribution of vocabulary and word frequency. In the study, the frequency of
words is turned into data by the Cibakaya 2.0 directory program. Also, the relationship
between the language and culture was examined and the effect of the vocabulary on the
culture transfer was revealed.