Yafa özelinde Osmanlı'da Yahudiler (1873-1913)
Jews in the Ottoman Empire with a focus on Jaffa (1873-1913)
Yazar: SEYFULLAH KISMETLİ
Danışman: DOÇ. DR. CAN DEVECİ
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Yakınçağ Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Tarih = History

Özet:
Binlerce yıl farklı medeniyetlere ev sahipliği yapmış olan Yafa kendi köklü bir geçmişe sahiptir Osmanlı Devleti'nin 1517'de bölgeyi fethetmesi ile Yafa, Türk-İslam mülkü haline gelmiştir. Millet sistemi içerisinde bölgede Müslümanlar, Yahudiler ve Hristiyanlar uzun yüzyıllar barış ve huzur içerisinde yaşamışlardır.
Fransız İhtilali'nin getirdiği düşüncelerden milliyetçilik, çok uluslu yapısı sebebi ile Osmanlı Devletini olumsuz etkilemiştir. Yahudiler ise bilhassa Doğu Avrupa ülkelerinde, anti-semitist eylemlerle karşı karşıya kalmışlardır. Bu durum, Yahudiler arasında uyanışa sebep olmuş ve siyonizm doğmuştur. Siyonizm ile Yahudiler, örgütlü hareket etmeye başlamışlardır.
19.yüzyılın ikinci yarısından itibaren, Filistin'de arazi edinmeye başlayan Yahudiler, II. Abdülhamid dönemin kadar koloni kurmayı başarmışlardır. Bölgeyi takip eden Sultan II. Abdülhamid, Filistin topraklarını, padişaha ait toprak statüsüne getirmiştir. Böylece, statüyü korumak istemiştir. Bu çalışmada, Yafa'nın geçirdiği değişim ve dönüşüm, Siyonist hareketler ve Yafa'ya yansımaları incelenmiştir. Değişen konjonktürel ortamın Osmanlı Devleti'ni olumsuz etkilemesi, Siyonistlerin lehine olmuştur. Bu durumdan yararlanarak bölgede kaçak binalar inşa etmişler, bazı Osmanlı memurlarına rüşvet vererek istediklerini elde etmeyi başarmışlardır.
Çalışmada, Osmanlı arşiv belgelerinden yararlanılarak XIX. Yüzyılın son çeyreğinde Yafa özelinde Osmanlı Devleti'nde Yahudilerin faaliyetleri, açtıkları kurumlar bölgenin tarihi incelenmiştir. Bu çalışmada, Siyonizmin bölgede gerçekleşen değişikliğe etkileri ve süreç incelenmiştir. Dönemin şartlarında Sultan II. Abdülhamid'in aldığı tedbirler de incelenmiştir. Gerçekleştirilen bu çalışmada, doküman analizi yöntemi kullanılarak arşiv vesikaları ile tetkik eserlerin analizleri yapılmış, tez içerisinde değerlendirilmiştir:
Anahtar Kelimeler: Osmanlı Devleti, Filistin, Yafa, Siyonizm

Abstract:
Jaffa, which has been home to different civilizations for thousands of years, has its own deep-rooted history. After the Ottoman Empire conquered the region in 1517, Jaffa became a Turkish-Islamic property. Within the millet system, Muslims, Jews and Christians have lived in peace and tranquility for many centuries in the region.
Nationalism, one of the ideas brought by the French Revolution, had a negative impact on the Ottoman Empire due to its multinational structure. Jews, especially in Eastern European countries, faced anti-Semitic acts. This situation caused awakening among Jews and Zionism was born. With Zionism, Jews started to act in an organized manner.
From the second half of the 19th century onwards, Jews started to acquire land in Palestine and managed to establish colonies until the reign of Sultan Abdülhamid II. Sultan Abdülhamid II, who followed the region, gave the Palestinian lands the status of lands belonging to the Sultan. Thus, he wanted to protect the status. In this study, the change and transformation of Jaffa, the Zionist movements and their reflections on Jaffa are analyzed. The negative impact of the changing conjunctural environment on the Ottoman Empire was in favor of the Zionists. Taking advantage of this situation, they built illegal buildings in the region and succeeded in obtaining what they wanted by bribing some Ottoman officials. This study analyses the activities of the Jews in the Ottoman Empire in the last quarter of the 19th century, especially in Jaffa, and the history of the institutions they opened, using Ottoman archival documents. The study analyses the impact of Zionism on the changes in the region and the process. The measures taken by Sultan Abdülhamid II under the conditions of the time were also examined. In this study, the document analysis method was used to analyse the archival documents and the analyses of the works studied, and they were evaluated in the thesis.
Keywords: Ottoman Empire, Palestine, Jaffa, Zionism