Meme kanseri hastalarında egzersiz öz yeterlilik ölçeğinin türkçe geçerlilik ve güvenirliğinin incelenmesi
Reliability and validity of exercise self-efficacy scale in the breast cancer patients
Yazar: NİLÜFER BOZKURT
Danışman: DOÇ. DR. FİSUN ŞENUZUN
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / İç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Hemşirelik = Nursing ; Onkoloji = Oncology
Dizin: Egzersiz = Exercise ; Meme neoplazmları = Breast neoplasms ; Öz yeterlilik = Self-efficacy

Özet:
Bu araştırma kemoterapi alan meme kanserli hastalarda `Egzersiz Öz Yeterlilik Ölçeği' nin Türk toplumu için güvenirlik ve geçerliliğini test etmek amacı ile metadolojik bir çalışma olarak planlanmıştır. Araştırmada kullanılan ?Egzersiz Öz Yeterlilik Ölçeği? nin geçerlik ve güvenirliğini saptamak için araştırmanın örneklemi; Şubat 2009 - Nisan 2009 tarihleri arasında Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Tülay Aktaş Onkoloji Hastanesi Kemoterapi Ünitesi' ne tedavi almak için gelen 180 kadın hasta oluşturmuştur. Veri toplama araçları olarak; ?Meme Kanseri Çalışma Soru Formu, Egzersiz Öz Yeterlilik Ölçeği, Yürüyüş Bandı Egzersiz Formu? yüz yüze görüşülerek uygulanmıştır. 2 hafta sonra ?Egzersiz Öz Yeterlilik Ölçeği ve Yürüyüş Bandı Egzersiz Formu' nun tekrar uygulaması yapılmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde; sayı, yüzde, ki-kare testi, student t, ANOVA ve tek yönlü varyans analizi uygulanmıştır.Egzersiz Öz Yeterlilik Ölçeğinin geçerliliği çalışmalarında; egzersiz öz yeterlilik ölçeğinin dil geçerliliği için uzman görüşü ve içerik geçerliliği için 10 uzman görüşü alınmıştır. Kendal iyi uyuşum katsayısı (W:.113, p>0.05) bulunmuştur. Güvenirlilik çalışmalarında ise; Test-tekrar test güvenirlik katsayısı 0.968 bulunmuştur. Egzersiz öz yeterlilik ölçeğinin birinci, ikinci uygulama için iki yarı arasındaki korelasyon .79, .75, Gutman Split Half güvenirlik katsayıları .88, .85, Spearman Brown katsayısı .88, .85, 1. yarı Cronbach Alpha Değeri .96, .97, 2. yarı Cronbach Alpha Değeri .96, .98, olarak bulunmuştur. Egzersiz Öz Yeterlilik Ölçeği' nin birinci, ikinci uygulama için Cronbach Alfa değeri .978, .977 olarak bulunmuştur.Yaş grubu, eğitim durumu, diyabet-hipertansiyon durumları, yaşamda isteksizlik duyguları, eklem ağrıları, yorgunluk derecesi ve Borg yorgunluk derecesi ile EÖYÖ toplam puan ortalamaları arasında istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmıştır.Yaşanılan yer, meslek grubu, hastaların sigara kullanma durumları, teşhisin konulma zaman aralığı, hastalık evresi, uyku problemi ve görme bozukluğu durumu ile EÖYÖ toplam puan ortalamaları arasında yapılan tek yönlü varyans analizinde istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmamıştır.Anahtar sözcükler: Meme Kanseri, Egzersiz, Öz yeterlilike-mail: nlfrbzkrt@hotmail.com

Abstract:
A research has been planned as a metadological research in order to test the validity and reliability of the ?Exercise Self-Efficacy Scale? in the breast cancer patients who receive chemotheraphy. In order to determine the validity and reliability of the ?Exercise Self-Efficacy Scale?, the sample of the research; was formed by the 180 patients who came to the Ege University Medicine Faculty Tulay Aktas Oncology Hospital Chemotheraphy Unit to receive treatment between the dates of February 2009-April 2009. As the data collection tools, ?Breast Cancer Study Questionnaire, Exercise Self-Efficacy Scale, Treadmill Walking Form? has been applied by making face-to-face interviews. After 2 weeks, ?Exercise Self-Efficacy Scale and Treadmill Walking Band Form? were reapplied.In the evaluation of the data collected; number, proportion, chi-square test, student t, ANOVA and one-way variance analyses have been applied.In the validity study of the Exercise Self-Efficacy Scale; expert opinion was taken for the validity of the language and 10 expert opinions were taken for the validity of the content. Kendal good correspondance coefficient (W:113, p>0.05 ) was found. In the reliability studies, on the other hand ; test-repeat reliabiliy coefficient was found as 0.968. The correlation between the two halfs of the Exercise Self-Efficacy Scale for the first and the second application were found as .79, .75; and Gutman Split Half reliability coefficients were found as .88, .85, Spearmen Brown coefficents were found as also .88, .85. Cronbach Alpha value of the Exercise Self-Efficacy Scale for the first and second application were found as .978, .977, respectively.A statistically significant difference has been determined between the age group, educational status, diabetes- hypertension situations, unwillingness emotions, joint pain, tiredness level, Borg tiredness level and ESS.In the one-way variance analysis made between the ESS total point averages and the living location, occupational group, the smoking usage of the patients, the time of the diagnosis made, the phase of the illness, sleeping problem and seeing disorder situations; no statistically significant difference has been determined.Key words: Breast Cancer, Exercise, Self-efficacye-mail: nlfrbzkrt@hotmail.com