Sosyal kimlik tehdidi durumunda varoluşsal anlamın ve duygudurumun, öztanımlayıcı anılar ve benlik düzenleme odakları bağlamında incelenmesi
The effects of social identity threat on existential meaning and on mood in the context of self-defining memory and self-regulatory focus
Yazar: MELİKE GÖKCEN
Danışman: DOÇ. DR. İNCİ BOYACIOĞLU
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Benlik düzenleme odağı = Self regulatory focus ; Duygudurum = Mood ; Kimlik = Identity ; Sosyal kimlik = Social identity ; Varoluş = Existence ; Varoluşsal psikoloji = Existential psychology ; Ölçekler = Scales

Özet:
Bu araştırmada sosyal kimliğe yönelik bir tehdit durumunda, bireylerin 
duygudurumlarının ve varoluşsal anlam algılarının nasıl etkilendiği 
incelenmiştir. Varoluşsal anlam kapsamında, mevcut anlam, anlam arayışı ve 
öztanımlayıcı anılara atfedilen anlam değişkenleri ölçülmüştür. Ayrıca, 
araştırmada yer verilen bellek görevinde katılımcılardan bir öztanımlayıcı 
anılarını paylaşmaları istenmiştir. Sosyal kimlik tehdidi dolayısıyla varoluşsal 
anlam algısında ve duygudurumda oluşabilecek zararların, bellek göreviyle 
birlikte telafi edilmesi beklenmiştir. Araştırmanın hem tehdit hem de telafi 
aşamasında, bir bireysel değişken olan benlik düzenleme odağının etkisi de 
incelenmiştir. Araştırma örneklemini, Dokuz Eylül Üniversitesi Psikoloji 
Bölümü öğrencisi olan 71 kişi oluşturmuştur. Deney koşulunda sosyal kimlik 
tehdidi içeren manipülasyon uygulanmış (Bkz. Ek 1), sonrasında katılımcılara
sırasıyla; Gönüllü Olur Formu, Bilgi Formu, Pozitif ve Negatif Duygu Ölçeği, 
Yaşam Anlamı Ölçeği, Düzenleme Odağı Ölçeği, Öztanımlayıcı Anı Formu,
Pozitif ve Negatif Duygu Ölçeği (tekrar) ve son olarak da Anıya Yüklenen 
Anlam Ölçeği sunulmuştur. Kontrol koşulu için manipülasyon uygulanmamış 
ve anketler aynı sırayla verilmiştir. Yapılan analizler sonucunda, sosyal kimlik 
tehdidinin varoluşsal anlamı veya duygudurumu etkilemediği ancak bellek 
görevinin duygudurumu etkilediği bulgulanmıştır. Buna göre, bellek görevi 
sonrasında katılımcıların olumlu duygudurum düzeyleri daha yüksek ve 
olumsuz duygudurum düzeyleri daha düşük olmuştur. Ayrıca benlik düzenleme v
odağının varoluşsal anlam ve duygudurum üzerinde bazı temel etkileri olduğu 
bulgulanmıştır. Gelişme odaklıların mevcut anlam düzeyi ve olumlu 
duygudurum düzeyi korunma odaklılardan daha yüksek, olumsuz duygudurum 
düzeyi ise daha düşük bulunmuştur. Araştırma sonuçlarının, sosyal kimlik 
tehdidi, varoluşsal anlam ve özellikle de otobiyografik belleğin işlevleri 
konularındaki çalışmalara veri sağlaması beklenmektedir.

Anahtar Kelimeler: Sosyal Kimlik Tehdidi, Varoluşsal Anlam, Öztanımlayıcı 
Anılar, Düzenleme Odağı

Abstract:
This research is aimed to study how existential meaning and mood are 
affected in case of a threat to social identity. The term of existential meaning 
consisted of following variables: presence of meaning, search for meaning, and 
meaning attributed to self-defining memory. Participants were asked to share a 
self-defining memory within the memory task. The memory task was expected 
to compensate for loss, caused by social identity threat, in mood and in 
existential meaning. Self-Regulatory Focus was also examined as an individual 
difference variable both in the threat and the compensation phases. The sample 
was composed of 71 participants who were studying at Psychology Department 
of Dokuz Eylül University. The manipulation including social identity threat 
was applied to participants in experimental condition (see Appendix 1). After 
that, participants completed the questionnaires in this order: Consent Form, 
Information Form, Positive and Negative Affect Schedule Scale, The Meaning in 
Life Questionnaire, Regulatory Focus Questionnaire, Self-Defining Memory 
Form, Positive and Negative Affect Schedule Scale (repetition), and Meaning 
Attributed to Self-Defining Memory Questionnaire. Participants in control 
condition did not receive manipulation, and completed the questionnaires in the 
same order. Results show that social identity threat did not affect existential 
meaning and mood but memory task did affect mood. As expected, participants 
reported higher levels of positive affect and lower levels of negative affect after 
the memory task. Additionally, regulatory focus had main effect on existential vii
meaning and on mood. Promotion focus participants scored higher on presence 
of meaning and on positive affect, and lower on negative affect than prevention 
focus participants did. The results of this study are expected to provide data for 
other studies on social identity threat, existential meaning, and the functions of 
autobiographical memory.

Keywords: Social Identity Threat, Existential Meaning, Self-Defining 
Memories, Regulatory Focus