Periton diyalizi tedavisi alan sarkopenik obezitesi olan hastalarda tıbbi beslenme tedavisinin antropometrik ölçümler ve kan parametrelerine etkisi
The effect of medical nutrition therapy on anthropometric measurements and blood parameters in sarcopenic obesity patients undergoing peritoneal dialysis treatment
Yazar: AYŞE BETÜL DEMİRBAŞ
Danışman: PROF. DR. MÜVEDDET EMEL ALPHAN
İstanbul Okan Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı / Beslenme ve Diyetetik Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Periton diyalizi = Peritoneal dialysis

Özet:
Bu araştırma, periton diyalizi tedavisi alan sarkopenik obezitesi olan hastalara uygulanacak tıbbi beslenme tedavisinin etkinliğini antropometrik ölçümler ve kan parametrelerini ölçerek değerlendirmek amacıyla gerçekleştirilmiştir.
Araştırma 02/05/2022-28/02/2023 tarihleri arasında İstanbul ilinin Pendik ilçesinde Marmara Pendik Eğitim ve Araştırma Hastanesi Nefroloji Ana Bilim dalı Periton Diyalizi Polikliniği'nde %80'i kadın (12 kişi) ve %20'si erkek (3 kişi) olmak üzere 15 sarkopenik obezitesi olan hasta ile yürütülmüştür. Hastalara gönüllü onam formu doldurtulduktan sonra genel bilgiler formu, sarkopeni tarama testi olarak SARC-F anketi, Uluslararası Fiziksel Aktivite Anketi (IPAQ) uygulanmış, obezite ve kas kütlesi antropometrik ölçümler, kas gücü el kavrama kuvveti testi ve fiziksel performans 4 metre yürüyüş testi uygulanarak değerlendirilmiştir. Ayrıca hastaların laboratuvar bulguları ve üç günlük besin tüketim kayıtları da alınarak sonuçlar değerlendirilmiştir.
Hastaların periton diyalizi tedavisi aldıkları süre ortalama olarak 3,8±1,97 yıl ve yaş ortalamaları 49,6±11,33 yıldır. Sarkopeni vakalarını tespit etmek için diyet tedavisi öncesinde uygulanan SARC-F puan ortalaması da 4,40±0,63'tür. Katılımcıların tamamında el kavrama gücü, iskelet kas kütlesi indeksi (SMI) düşüktür ve sarkopeni bulunmaktadır. Sarkopeninin ciddiyeti yürüyüş testi ile değerlendirilmiş ve yürüyüş hızı katılımcılarda normal bulunmuş, ciddi sarkopeni tanısı konulmamıştır. Antropometrik ölçümlerle de obezite doğrulanmış ve sarkopenik obezitesi olan hastalar belirlenerek diyet tedavisi uygulanmıştır. 
Araştırmanın sonunda periton diyalizi tedavisi sürecinin yıl olarak her 1 birimlik artışı ağırlığı (kg) 1,59 birim arttırdığı belirlenmiştir (p<0,001). Diyet tedavisi sonucunda ağırlık, beden kütle indeksi (BKİ), yağ kütlesi (fat mass - FM), bel çevresi ve bel/boy oranı değerlerinin azaldığı, yağsız kütle (fat free mass - FFM) değerinin ise arttığı ve bu değişikliklerin istatistiksel olarak anlamlı olduğu sonucuna ulaşılmıştır (p<0,05). Ayrıca kadınlarda diyet öncesi ve diyet tedavisi sonrasında el kavrama gücünün artışı ve hem kadınlarda hem de erkeklerde SMI değerinin artışı istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur. Yürüyüş hızı diyet tedavisinden etkilenmemiş, kadınlarda ve erkeklerde herhangi bir değişiklik gözlenmemiştir. Laboratuvar bulgularından diyet tedavisi sonrasında serum glikoz (açlık), kreatinin, ürik asit, üre, total kolesterol, trigliserit, LDL-K, AST, ALT, ALP, GGT, LDH, Na, K, Cl ve CRP değerleri istatistiksel olarak anlamlı bir şekilde azalmış, total protein ve HDL-K değeri ise artmıştır.
Sonuçlar, periton diyalizi tedavisi alan ve sarkopenik obezitesi olan hastalarda diyet tedavisinin yağ kütlesini azaltıp, kas kütlesi ve kas gücünü arttırarak sarkopenik obezitenin iyileştirilmesine katkı sağladığını göstermiştir.

Abstract:
This study was carried out to evaluate the efficacy of medical nutrition therapy to be applied to sarcopenic obesity patients receiving peritoneal dialysis treatment by measuring anthropometric measurements and blood parameters.
The study was conducted between 02/05/2022 and 28/02/2023 in the Peritoneal Dialysis Outpatient Clinic of Marmara Pendik Training and Research Hospital, Department of Nephrology in Pendik district of Istanbul, 80% of which were female (12 people) and 20% were male (3 people) The study was conducted with 15 patients with sarcopenic obesity. After completing the voluntary consent form, the general information form, the SARC-F questionnaire as a sarcopenia screening test, the International Physical Activity Questionnaire (IPAQ) were applied, obesity and muscle mass anthropometric measurements, muscle strength, hand grip strength test and physical performance were evaluated by applying the 4 meter walking test. In addition, the laboratory findings and food consumption records of the patients were taken and evaluated.
The mean time that the patients received peritoneal dialysis treatment was 3.8±1.97 years, and the mean age was 49.6±11.33 years. The SARC-F mean score applied to detect sarcopenia cases is also 4.40±0.63. All participants had low hand grip strength, low skeletal muscle mass index (SMI) and sarcopenia. The severity of sarcopenia was evaluated with the gait test, and the gait speed was found to be normal in the participants, and no serious sarcopenia cases were found. Obesity was confirmed by anthropometric measurements and patients with sarcopenic obesity were identified and diet therapy was applied.
At the end of the study, it was determined that each 1 unit increase in the peritoneal dialysis treatment process increased the weight by 1.59 units (p<0.001). As a result of diet treatment, weight, body mass index (BMI), fat mass (FM), waist circumference and waist/height ratio values decreased, while fat-free mass (FFM) values increased and these changes were statistically significant. result was reached (p<0.05). In addition, the increase in hand grip strength in women before and after diet treatment and the increase in SMI value in both women and men were found to be statistically significant. Walking speed was not affected by diet therapy, and no changes were observed in men and women. From the laboratory findings, after diet treatment, serum glucose (fasting), creatinine, uric acid, urea, total cholesterol, triglyceride, LDL-K, AST, ALT, ALP, GGT, LDH, Na, K, Cl and CRP values decreased statistically, the total protein and HDL-K value increased.
The results showed that diet therapy contributes to the improvement of sarcopenic obesity by reducing fat mass and increasing muscle mass and muscle strength in patients with sarcopenic obesity who receive peritoneal dialysis treatment.