Afganistan'da Amu-Darya havzasındaki Angot bölgesi ve çevresinin petrol jeoloji incelenmesi
Petroleum geology investigation of the Angot region and surounding in the Amu-Darya basin (Afghanistan)
Yazar: HAMIDULLAH HIJRAN
Danışman: PROF. DR. MEHMET ALTUNSOY
Akdeniz Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Jeoloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Jeoloji Mühendisliği = Geological Engineering

Özet:
Bu çalışmada Afganistan'ın kuzeyinde yer alan Amu-Darya Havza'na ait Angot bölgesi ve çevresinin petrol jeoloji incelenmesi amaçlanmaktadır. 

 Amu-Darya Havzası, kuzeybatıda İran'dan başlayarak güneydoğuya doğru uzanır ve Afganistan'ın kuzeyinde bulunur. Bu Havza Türkmenistan ve Özbekistan sınırları içerisinde de çok geniş alanları kapsar ve bu bölgelerde de önemli petrol üretim alanlarını içinde bulundurur.  Havza, Kopet-Dağı ve Bande-Türkistan Dağlarının yüksek sırtlarını oluşturan alanların kuzeyinde kalmaktadır. 

Afganistan'ın kuzey, kuzeybatı ve güneydoğu bölgelerinde keşfedilmemiş petrol ve doğalgaz havzaları vardır. Yapılan jeolojik ve jeofizik çalışmalar sonucunda yaklaşık 500 antiklinal yapısı belirlenmiştir. Bu antiklinallerin 67'si Kuzey Afganistan'dadır. Bu antiklinallerde 121 adet sondaj kuyusu açılmıştır. Bu çalışmalar sonucunda Kuzey Afganistan'da 8 gaz havzası 7 petrol havzası bulunmuştur, Angot, Akdarya, Bazarkamı, Kaşkari, Zamarudsay, Aliğül, Hocasilan petrol havzasıdır. Hocagogirdak, Carkoduk, Cuma, Başikord, Yetimtağ, Cangalkalan, Hocaborhan, Çiğçi gaz havzasıdır. 

 Jura yaşlı formansunlar ile Eosen yaşlı suzak formasyonu kaynak kaya özelliği taşımaktadır. Bu formasyonlar yetrli miktarda hidrokarbon için organik madde içermekte ve gerekli ısısal olgunluğu ulaşmışlardır.
  
Üst jura yaşlı karbonat kayalar en iyi rezervur kayaları oluşturmaktadır. Bunlar yeterli oranda gözeneklilik ve geçirgenliğe sahiptirler. Amu Darya havzası Angot bölgesinde haidrokarbonların birikimi için uygun kapan oluşumları da bulunmaktadır.

Abstract:
The aim of this study is to investigate the petroleum geology of the Angot region and its surrounding region that belongs to Amu-Darya Havza in the northern part of Afghanistan. 

The Amu-Darya Basin is located in the area that starts from the north-west of Iran and headed towards South- East and Northern part of Afghanistan. This basin covers a wide range of area within the borders of Turkmenistan and Uzbekistan and also contains important oil production areas in these regions. The basin is located in the north of the Kopet- Mountains and the high ridges of the Bande-Turkistan Mountains. 

There are so many undiscovered oil and gas basins in the northern, northwest and southeastern regions of Afghanistan. As a result of geological and geophysical studies, about 500 anticline structures were determined. Out of these 67 anticlines are in North Afghanistan. And in these anticlines, 121 drilling wells were opened. 

In this study, as a result 7 oil fields and 8 gas basins have been found in Northern Afghanistan and in addition to that, Angotti, Akdary, Bazarkam, Kashkari, Zamarudsay, Aligül, Hocasil are petroleum basins. Hocagogirdak, Carkoduk, Cuma, Başikord, Yetimtag, Cangalkalan, Hocaborhan, Çiğçi are gas basins. 

The Jurassic old formations together with the Eocene aged Suzak formation that carries the feature of source rock. These formations that contain enough organic matter for hydrocarbons and have been reached to the required thermal gradient.