Türk basınında sivil toplum: Sürekli aydınlık için bir dakika karanlık eylemleri
Civil society in Turkish press: Demonstrations for one minute of darkness for permanent light
Yazar: HATİCE GÖZE ORHON
Danışman: DOÇ. DR. DİLEK BEYBİN KEJANLIOĞLU
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Radyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Gazetecilik = Journalism ; Siyasal Bilimler = Political Science ; İletişim Bilimleri = Communication Sciences

Özet:
Sivil toplum kavramı sıçramalar ve kopuslar içeren tarihinde, genelliklesemantik bir salınım içinde olmustur. Kavramın sözlesme kuramcılarıtarafından kullanılan haliyle, 20. yüzyılın toplumsal mücadele pratikleri içindedönüstügü modern anlamı arasında açık bir farklılık bulunmaktadır. Siviltoplum kavramını, toplumsal çözümlemelerinde bir ?saglama? aracı olarakkullanmıs sözlesme kuramcılarında kavram kurgusal bir karakterdeyken,Hegel'de ve Marx'ta burjuva toplum formasyonunu okumak için bir araçolarak önerilmistir. Bugün ise neredeyse bütünüyle politik bir mücadeleninalanı, reel toplumsal bir kategori haline gelmistir. Ancak kavramın Batı'dasekillenen tarihi, Batı dısı deneyimleri yorumlamak için yeterli degildir.Dolayısıyla Ortadogu ve Türkiye gibi özgül baglamlarda degerlendirmeyaparken, bu durum göz önünde bulundurulmalıdır.20. yüzyılın kamusal alanı (uzamı) olarak degerlendirilen medyanın siviltoplumla iliskisi son derece dogrudan ancak bir o kadar da gerilimlidir.Çagımızda medyayı yönlendiren motivasyonlarla, sivil toplumda ifade edilen?kamusal çıkarlar? arasında açık bir kopukluk bulunmaktadır. 3 Kasım1996'da Susurluk'ta gerçeklesen bir kaza sonucu, devlet-mafya-polis arasındakibirtakım illegal iliskiler ortaya çıkmıs ve Türkiye'de 1 Subat 1997 tarihindebaslayan ve birkaç ay süren Sürekli Aydınlık Için Bir Dakika KaranlıkEylemleri bu illegal yapılanmaları protesto etme amacını gütmüstür. Bukampanya sivil toplum-medya iliskisinin pekistigi özgül bir örnek olmustur. Buçalısmada, eylemle ilgili olarak Subat 1997 dönemi boyunca Hürriyet, Sabah,Radikal v e Yeni Yüzyıl g azetelerinde yayımlanan haberler incelenmis ve buözgül örnekte de medyanın sivil toplumla kurdugu iliskide, devletle vesermayeyle iliskisinin belirleyici oldugu ve kamusal çıkarların görmezdengelinebildigi ortaya konmustur.Anahtar Sözcükler: sivil toplum, iletisim sosyolojisi, kamusal akıl, Türk basını,siyasal iletisim

Abstract:
The notion of civil society has been in a semantic escillation during itshistory which includes bounds and break offs. There is a clear differencebetween the meaning of the notion used by the social contract theorists and themeaning formed within the social struggle practice of 20th century. While thenotion had a fictional character in social contract theorists who employed it as amedium of ?proof?, it was suggested as an instrument for reading the bourgeoissocial formation by Hegel and Marx. Today it is almost a sphere of socialstruggle and a real political category. But the history of the notion formed inWest, is not appropriate to interpret on the civil society experiences out of theWest. Hence this must be taken into consideration while making assessmentsabout specific contexts such as Middle East and Turkey.Relationship of the media, which is discussed to be the public sphere ofthe 20th century, with the civil society is quite direct but tense as well. Currentlythere is a clear gap between the motivations driving the media and the ?publicinterests? represented in civil society. The demonstrations named ?One Minuteof Darkness For Permanent Light? aimed to protest the illegal organizationsand relationships between government-mafia and the police, revealed as a resultof a traffic accident happened in 3rd November, 1997. The campaign has been aspecific example in which the media-civil society relationship strengthened. Inthis study, the news published in Hürriyet, Sabah, Radikal and Yeni Yüzyıl aboutthe demonstrations during February 1997 are analyzed and it has beendisplayed that the media?s relationship with the government and the capitalistscan be determinative and therefore the public interests may be ignored.Keywords: civil society, sociology of communication, public reason, Turkish press,political communication