Beden eğitimi ve spor öğretmenlerinin kullandıkları liderlik stillerinin sınıf yönetimi davranışlarına olan etkilerinin incelenmesi (Diyarbakır ili örneği) /
Yazar: TAYFUN ALTINAY
Danışman: DOÇ. DR. ÇETİN TAN
Fırat Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Spor = Sports

Özet:
Bu çalışmanın amacı beden eğitimi ve spor öğretmenlerinin liderlik stilleri ile sınıf yönetimi davranışlarının arasındaki ilişkinin ortaya konulması için yapılmıştır. Bir lider olarak öğretmen, öğrencilerin kendilerine güvenmelerini sağlarken belirsizlikleri ortadan kaldırarak sınıf ortamında kuvvetli duygular canlandıran kişi konumundadır. 
Bu araştırma beden eğitimi ve spor öğretmenlerinin liderlik stillerinin ve sınıf yönetimi davranışlarının iki bağımlı değişken arasındaki ilişkinin belirlenmesine yönelik yapılmış olan bir çalışmadır. Araştırmanın evrenini 2022-2023 Eğitim öğretim yılında Diyarbakır ilinde görev yapan 921 beden eğitimi ve spor öğretmenleri oluşturmuştur. Araştırmanın örneklemini ise evrenden rastgele seçilen 300 beden eğitimi ve spor öğretmeni oluşturmuştur. Araştırma verilerinin toplanmasında iki ayrı veri toplama aracı kullanılmıştır. Beden eğitimi ve spor öğretmenlerinin liderlik stillerini belirlemek amacıyla Öğretmen Liderlik Stilleri Ölçeği, sınıf yönetimi davranışlarını belirlemek için de Beden Eğitimi Öğretmenleri Sınıf Yönetimi Davranışları Ölçeği kullanılmıştır. Öğretmen liderlik ölçeği 17 maddeden oluşmaktadır. Ölçekte bazı maddelerde tersine döndürülmüş ifadeler olduğundan maddeler tersine kodlanmıştır. Beden eğitimi öğretmenlerinin sınıf yönetimi davranışlarını belirlemek için kullanılan ölçekte 38 madde bulunmaktadır. Ölçekte tersine döndürülmüş ifadeler bulunmadığından ters puanlama yapılmayacaktır. Ölçek verilerinin analizinde SPSS 22 istatistik paket programı kullanılmıştır. Araştırma kapsamında 294 katılımcıdan analiz edilebilecek veri elde edilmiştir. Araştırma sorularının yanıtlanabilmesi maksadıyla yararlanılacak istatistiksel testlerin seçimini gerçekleştirebilmek maksadıyla gerek tek değişkenli gerekse çok değişkenli normallik sayıltısının kontrolüne gidilmiştir. Böylelikle elde edilen sonuçlar ışığında parametrik veya parametrik olmayan testlerin seçimi gerçekleştirilmiştir. Çalışmada kullanılan ölçeklerin geçerliğini sınayabilmek maksadıyla keşfedici faktör analizi (KFA) ve güvenirliğini kontrol edebilmek için Cronbach'ın alfa katsayısı güvenirlik analizi işe koşulmuştur. 
Araştırma bulgularına göre demokratik/katılımcı liderlik stiline sahip öğretmenler, yarı demokratik ve otokratik/baskıcı liderlik stiline sahip öğretmenlere kıyasla daha olumlu sınıf yönetimi davranışına sahiptir. Öte yandan, yarı demokratik liderlik stiline sahip öğretmenler otokratik/baskıcı liderlik stiline sahip öğretmenlerle mukayese edildiğinde daha olumlu sınıf yönetimi davranışı gerçekleştirmektedir. Erkek öğretmenler, kadın öğretmenlere kıyasla nispeten daha olumsuz sınıf yönetimi davranışına sahiptir. 26-30 yaş arasındaki öğretmenler, 41 yaş ve üzerinde olan öğretmenlere göre daha otokratik/baskıcı liderlik tipine sahiptir. 
Anahtar Kelimeler: Beden Eğitimi ve Spor Öğretmenleri, Liderlik Stilleri, Sınıf Yönetimi

Abstract:
The purpose of this study was to reveal the relationship between the leadership styles and classroom management behaviors of physical education and sports teachers. As a leader, the teacher is the person who creates strong emotions in the classroom environment by eliminating uncertainties while ensuring students' self-confidence.
This research is a study conducted to determine the relationship between the two dependent variables of physical education and sports teachers' leadership styles and classroom management behaviors. The population of the research consisted of 921 physical education and sports teachers working in Diyarbakır in the 2022-2023 academic year. The sample of the research consisted of 300 physical education and sports teachers randomly selected from the universe. Two separate data collection tools were used to collect research data. Teacher Leadership Styles Scale was used to determine the leadership styles of physical education and sports teachers, and the Physical Education Teachers Classroom Management Behavior Scale was used to determine classroom management behaviors. The teacher leadership scale consists of 17 items. Since some items in the scale have reversed expressions, the items are reverse coded. There are 38 items in the scale used to determine the classroom management behaviors of physical education teachers. Since there are no reversed expressions in the scale, reverse scoring will not be done. SPSS 22 statistical package program was used to analyze the scale data. Within the scope of the research, data that could be analyzed was obtained from 294 participants. In order to select the statistical tests to be used to answer the research questions, both univariate and multivariate normality assumptions were checked. Thus, in the light of the results obtained, the selection of parametric or non-parametric tests was made. Exploratory factor analysis (KFA) was used to test the validity of the scales used in the study, and Cronbach's alpha coefficient reliability analysis was used to check their reliability.
According to research findings, teachers with a democratic/participatory leadership style have more positive classroom management behavior compared to teachers with semi-democratic and autocratic/oppressive leadership styles. On the other hand, teachers with a semi-democratic leadership style exhibit more positive classroom management behavior compared to teachers with an autocratic/oppressive leadership style. Male teachers have relatively more negative classroom management behavior compared to female teachers. Teachers between the ages of 26-30 have a more autocratic/oppressive leadership type than teachers aged 41 and over.
Keywords: Physical Education and Sports Teachers, Leadership Styles, Classroom Management