Orta Karadeniz bölgesi sığır ve koyunlarında yerli izolat bovıne herpesvirus tip-1 (BHV-1 trsamsun2019/2B) seroprevalansının araştırılması
Investigation of seroprevalance of domestic isolate bovine herpesvirus TYPE-1 (BHV-1 trsamsun2019/2B) in cattle and SHEEP of the central Black Sea region
Yazar: SERDAR YILDIRIM
Danışman: PROF. DR. ZAFER YAZICI
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Veterinerlik Viroloji Ana Bilim Dalı / Viroloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine
Dizin: Hayvan hastalıkları = Animal diseases ; Herpesvirüs 1-sığır = Herpesvirus -bovine ; Koyunlar = Sheep ; Nötralizasyon = Neutralization ; Orta Karadeniz bölgesi = Central Black Sea region ; Seroprevalans = Seroprevalence ; Sığırlar = Cattles ; Veteriner hekimlik = Veterinary medicine

Özet:
BHV-1 sığırlarda IBR/IPV/IBP olarak bilinen latent seyirli bir enfeksiyon 
oluşturmaktadır.Virus yalnız solunum sistemi (IBR) ya da genital sistemi (IPV/IBP) 
enfeksiyonlarına neden olabildiği gibi solunum ve genital sistemde aynı anda 
enfeksiyon da oluşturabilir. Enfekte olan hayvanlar, virusun latent seyirli bir 
enfeksiyon oluşturması nedeni ile sürü içinde yayılmanın en önemli kaynağıdır. 
Bunun sonucu olarak yetiştiriciye et, süt üretimi ve döl verimine etki etmesi nedeni 
ile büyük eknomik kayıplara neden olmaktadır.
Bu çalışmada coğrafik olarak Orta Karadeniz Bölgesinde yer alan 5 ilde 
bulunan sığır ve koyun işletmelerinde IBR/IPV/IBP enfeksiyonun serolojik 
varlığının bölgemizde izole edilen yerli BHV-1 suşu (TRSAMSUN2019/2B) 
kullanılarak araştırılması amaçlanmıştır. Bu amaçla Sinop, Samsun, Ordu, Amasya 
ve Tokat illerinden 2018-2020 tarihleri arasında Samsun Veteriner Kontrol Ensititüsü 
Müdürlüğüne incelenmesi için gönderilen ve daha sonra arşivlenen 1089 adet sığır ve 
631 adet koyun kan serumu olmak üzere toplamda 1720 adet kan serumu 
kullanılmıştır. Bu kan serumları öncelikle her havuzda 10 kan serumu olacak şekilde 
havuzlar oluşturarak Serum Nötralizasyon testi ile serolojik olarak taranmışdı. Daha 
sonra antikor pozitif olarak değerlendirilen havuzlar açılarak havuzdaki tüm 
örneklere tekrar Serum Nötralizasyon testi yapıldı. Yapılan Serum Nötralizasyon 
testi sonucunda antikor pozitif olarak değerlendirilen örnekler antikor titre değeri 
SN50 testi yapılarak değerlendirildi ve toplamda 75 adet sığır ve 44 adet koyun kan 
serumunda antikor varlığı tespit edildi. Çalışmada antikor varlığı pozitif kabul edilen 
sığır kan serumlarının alınan örneklere oranı %6,9 koyun kan serumlarının alınan 
örneklere oranı ise %7,0 olarak hesaplandı. Bu yapılan çalışma ile geçmişte bölgede 
yapılan çalışmalarla günümüzdeki hastalığın durumu karşılaştırmış ve yerli Bovine 
Herpes Virus Tip-1'in seroprevalansı hakkında bilgi edinilmiştir. Ayrıca sığırlara 
özgü bir hastalık olmasına rağmen küçük ruminantlarda bu virusun serolojik durumu 
ortaya çıkarılmıştır.

Abstract:
BHV-1 is the causative agent of multiple latent infections in cattle known as 
Infectious Bovine Rhinotracheitis (IBR), Infectious Pustular Vulvovaginitis (IPV)
and Infectious Balanophosthitis(IBP). The virus can only cause respiratory system 
(IBR) or genital system (IPV/IBP) infections, however, the infection in both systems 
can be noticed at the same time. Infected animals are the most important source of 
spreading the disease in the herd due to the latent course of infection for this virus. 
As a result, it causes great economic losses to the breeders through its effect on meat, 
milk production and fertility.
This study aimed to investigate the serological presence of IBR/IPV/IBP 
infection in cattle and sheep farms distributed in five provinces geographically 
located in the Central Black Sea region using the local BHV-1 strain 
(TRSAMSUN2019/2B) isolated previously in our region. For this purpose, a total of 
1720 archived blood serums were used, this including 1089 cattles and 631 sheeps
blood serums, which were sent to the Samsun Veterinary Control Institute between 
the years 2018-2020 from the provinces of Sinop, Samsun, Ordu, Amasya and Tokat 
for routine examination. These blood serums were first tested serologically with the 
Serum Neutralization method, through pools formation with 10 blood serums in each 
pool. Then, the pools evaluated as antibody-positive were opened, and the Serum 
Neutralization test was performed again on all samples in the pools. As a result of the 
Serum Neutralization test, the antibody titer value of the samples, which were 
considered positive, was evaluated by performing the SN50 test, and the presence of 
antibodies was detected in the blood serum of 75 cattles and 44 sheeps in total. In the 
study, the ratio of bovine blood serum, which was considered positive for antibody 
presence, to the samples taken was 6.9%, and the proportion of sheep blood sera to 
the samples taken was 7.0%. With this study, the status of the current disease was 
compared with the studies carried out in the region in the past, and information was 
obtained about the seroprevalence of the local Bovine Herpes Virus Type-1. Despite 
the nature of BHV-1 as cattle-specific disease, the serological status of this virus has 
been revealed in small ruminants of this study.