Mülteci öğrencilerin okula uyum süreçlerine yönelik gerçekleştirilen eğitsel etkinliklerin incelenmesi
Investigation of educational activities performed for the adaptation process of refugees to school students
Yazar: FERAH ÖZDEN
Danışman: DOÇ. DR. ALİ ÖZDEMİR
İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Eğitim etkinliği = Effectiveness of training ; Göçler = Migrations ; Mülteciler = Refugees ; Okula uyum = School adjustment ; Uluslararası göç = International migration ; Uyum süreci = Adaptation process

Özet:
Bu çalışmanın amacı Türkiye'de örgün eğitim görmekte olan mülteci öğrencilerin, okula uyum süreçlerinde yaşadıkları problemlere yönelik geliştirilmiş eğitsel etkinliklerin, mülteci öğrencilerin okula uyum süreçlerini nasıl etkilediğini incelemektir. Çalışmanın temel amacından hareketle mülteci öğrencilerin okula uyum süreçlerinde karşılaştıkları problemlerin tespiti, problemlere yönelik çözüm önerileri, geliştirilen eğitsel etkinliklerin neler olduğu, eğitsel etkinliklerin yararları, Türk öğrenciler üzerindeki etkileri ve ilgili kurum ve kuruluşların uyum süreçlerine yönelik izlemeleri gereken yolların nasıl olması gerektiği gibi alt başlıklar derinlemesine incelenmiştir.  
Araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden biri olan iç içe geçmiş tek durum deseni (çok analiz birimli) benimsenmiştir. Araştırmanın çalışma grubunu, İstanbul'da resmî bir devlet ortaokulunda bulunan sekiz öğretmen, sekiz Türk öğrenci ve sekiz mülteci öğrenci oluşturmaktadır. Araştırmanın verileri yarı yapılandırılmış görüşme formları, saha notları, kısa video kayıtları ve fotoğraflarla toplanmıştır. Elde edilen veriler betimsel ve içerik analizleri ile incelenmiştir. Araştırmada mülteci öğrencilerin okula uyum süreçlerine yönelik gerçekleştirilen eğitsel etkinliklerin mülteci ve Türk öğrencileri olumlu yönde etkilemiş olduğu, eğitsel etkinliklerin yaygınlaştırılması ve her yeni dönemde tekrar gözden geçirilerek okula yeni gelen öğrencilere de uygulanmasının uygun olabileceği sonucuna ulaşılmıştır. Araştırmada elde edilen veriler doğrultusunda ortaya çıkan bir diğer sonuç ise eğitsel etkinliklerin çeşitli sanatsal faaliyetlerle ve yetenek kursları ile desteklenmesinin, ilgili kurum ve kuruluşların yapmış oldukları çalışmaların daha sistematik bir şekilde yürütülmesinin uygun olabileceği belirtilmiştir. Araştırma sonuçlarına göre mültecilerin Türkiye'de kalma olasılıkları bulunması nedeni ile eğitim ve öğretim faaliyetlerine yönelik uzun vadeli planların yapılmasının gerekli olduğu belirtilmiştir. Ayrıca araştırmada elde edilen veriler incelendiğinde, mülteciler hakkında oluşan olumsuz algıların giderilmesi ile ilgili çalışmaların mülteci öğrencilerin okula uyum süreçlerine katkı sağlayacağı ifade edilmiştir.

Abstract:
The aim of this study is to examine how the educational activities developed for the problems of the refugee students who are receiving formal education in Turkey during their adaptation to school affect the school adaptation process of the refugee students. Based on the main purpose of the study, the sub-headings such as determining the problems faced by refugee students in their adaptation to school, solution suggestions for the problems, what the educational activities are developed, the benefits of educational activities, their effects on Turkish students, and how the relevant institutions and organizations should follow their adaptation processes are in-depth. It has been examined.
In the study, one of the qualitative research methods, nested single case pattern (with multiple analysis units) was adopted. The study group of the research consists of eight teachers, eight Turkish students and eight refugee students in an official state secondary school in Istanbul. The research data were collected with semi-structured interview forms, field notes, short video recordings and photographs. The obtained data were analyzed with descriptive and content analysis. In the study, it was concluded that the educational activities carried out for the adaptation processes of refugee students to school had a positive effect on refugee and Turkish students, and that it may be appropriate to expand the educational activities and to be applied to new students who are new to the school by revising them in each new period. Another result that emerged in line with the data obtained from the study is that it may be appropriate to support educational activities with various artistic activities and talent courses, and to carry out the studies of the relevant institutions and organizations in a more systematic way. According to the results of the research, it was stated that it is necessary to make long-term plans for education and training activities due to the possibility of refugees staying in Turkey. In addition, when the data obtained in the research were examined, it was stated that the efforts to eliminate the negative perceptions about refugees would contribute to the adaptation process of the refugee students to the school.