Sığınmacı olgusu ve sivil toplum kuruluşları bağlamında psikolojik hizmetler
Phenomenon of asylum seeker and psychological services in the context of non-governmental organizations
Yazar: AGİT CANDORUK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÇARE SERTELİN MERCAN
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Psikolojik hizmetler = Psychological services ; Ruh sağlığı hizmetleri = Mental health services ; Sığınmacı = Asylum seeker

Özet:
Vatandaşların sorumluluk alarak devletlerin koyduğu sınırlar çerçevesinde toplumsal ilişkiler içerisine girdiği ve çeşitli faaliyetler sürdürdüğü sivil toplum anlayışının gelişimiyle sivil toplum kuruluşları (STK) toplumsal olaylarda çözümün bir parçası olmaktan çıkıp neredeyse öznesi haline gelmişlerdir. Yakın tarihte gerçekleşen Suriye iç savaşının ardından Türkiye'ye göç eden milyonlarca insana yönelik sürdürülen STK faaliyetleri bu anlamda güncel bir örnek teşkil etmektedir. Nitel araştırma desenlerinden fenomenolojik desenin kullanıldığı bu çalışmada göç sonrası çeşitli psikososyal riskler ile karşı karşıya kalan sığınmacılara yönelik STK'lar tarafından sağlanan psikolojik hizmetlerin ve bu hizmetleri sunan ruh sağlığı çalışanlarının deneyimlerinin tespit edilmesi amaçlanmaktadır. Bu kapsamda sığınmacı nüfusun yoğun olduğu Adana ve Mersin illerindeki STK'larda sığınmacılara hizmet sunan ruh sağlığı çalışanları ile yarı yapılandırılmış görüşme formları kullanılarak görüşmeler yapılmıştır. Elde edilen veriler yazılı hale getirilerek nitel veri analiz yöntemlerinden içerik analizi kullanılarak çözümlenmiştir. Verilerin analizi sonucu üç tema altında, on altı alt tema ve yüz altmış iki kod belirlenmiştir. Elde edilen sonuçlar psikolojik hizmetlerin çok boyutlu ve çeşitli yapısını ortaya koymasına karşın sığınmacıların olumsuz yaşam standartları, kültürel yapıları ve alışkanlıkları ile psikolojik destek almaya yönelik tutumlarının hizmetlerin sürekliliği ve etkililiği önünde engel oluşturduğunu, bu durumun ruh sağlığı çalışanlarının mesleki tatmin ve motivasyonu azalttığını da göstermektedir.

Anahtar kelimeler: Sığınmacı, Sivil toplum kuruluşu, Ruh sağlığı

Abstract:
The development of the understanding of civil society, where citizens take responsibility and engage in social relationships within the framework of the boundaries set by states, has led non-govermantal organizations (NGO) to transition from being a part of the solution in societal events to almost becoming the subject. The activities of NGO carried out for the millions of people who migrated to Turkey following the recent Syrian civil war serve as a current example in this regard. In this study, in which the phenomenological design, one of the qualitative research designs, is used, it is aimed to determine the psychological services provided by NGOs for asylum seekers who face various psychosocial risks after migration and the experiences of mental health workers who provide these services.Semi-structured interviews were conducted with mental health professionals serving refugees in NGO in Adana and Mersin provinces, where the refugee population is concentrated. The data obtained were transcribed and analyzed using content analysis, a qualitative data analysis method. As a result of the data analysis, sixteen sub-themes and one hundred sixty-two codes were identified under three main themes. Although the obtained results reveal the multidimensional and diverse structure of psychological services, it also shows that the negative living standards, cultural structures and habits of refugees and their attitudes towards receiving psychological support constitute an obstacle to the continuity and effectiveness of services, and this situation reduces the professional satisfaction and motivation of mental health workers.

Keywords: Asylum seeker, Non-governmental organization, Mental health