Farklı ekim zamanları ve yetiştirme tekniklerinin mini havuçlarda verim kalite ve hasat dönemleri üzerine etkilerinin bazı büyüme modelleri kullanılarak belirlenmesi
Determination of effects of different sowing times and producing methods on yield, quality and harvest period for baby carrots by using some growing models
Yazar: ÇİĞDEM ELGİN KARABACAK
Danışman: PROF. DR. DURSUN EŞİYOK
Ege Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2010
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışmada; 2006-2008 yılları arasında yıl boyu yapılan tohum ekimleriyle, Parmex mini havuç çeşidinde en uygun ekim zamanlarının, optimum bitki sıklığının saptanması, bunun yanı sıra büyüme modelleri kullanılarak verim, kalite ve hasat dönemlerinin belirlenmesi hedeflenmiştir.Denemenin ana faktörü olan ekim zamanlarına göre uygulamaların toplam verime etkisi incelendiğinde; en yüksek verim Şubat ayında ekilen mini havuçlarda (2516 g/m2) elde edilmiştir. Mini havuçlarda en yüksek I. boy verim değeri Şubat ayında (1751 g/m2), en yüksek II. boy verim değeri Kasım ayında (671 g/m2), en yüksek III. boy verim değeri Ekim ayında (729 g/m2) ekilen mini havuçlarda saptanmıştır. Adet olarak en yüksek toplam mini havuç verimi, Kasım ayında ekilen mini havuçlarda 363 adet/m2 olarak elde edilmiştir. Mini havuçlarda en yüksek I. boy verim değeri Şubat ayında 116 adet/m2, en yüksek II. boy verim değeri Kasım ayında 109 adet/m2, en yüksek III. boy verim değeri ise Ekim ayında 256 adet/m2 olarak belirlenmiştir. Tüm verim değerleri incelendiğinde; ön çimlendirme uygulamasının kontrol uygulamasına göre verim artışı sağladığı görülmüştür.Farklı ekim mesafelerinin toplam verim değerine etkisi değerlendirildiğinde; en yüksek I. II. ve III. boy verim değerleri (g/m2 ve adet/m2), 8 cm bitki sıklığında ekilen mini havuçlarda tespit edilmiştir.Mini havuçlarda kalite parametreleri arasında yer alan rengin (hue, kroma, lightness), kış aylarında açık, yaz aylarında koyu ve parlak olduğu, TSÇKM miktarının %11.4 olduğu, kuru madde miktarının %13 ile %15 arasında değiştiği tespit edilmiştir.Mini havuçlarda; ekim zamanlarına göre en yüksek toplam karotenoid madde miktarı, Şubat ayında 14.87 mg/100g olarak, en yüksek toplam antioksidan madde miktarı ise Mart ayında 21.84 mMolTE/100g olarak saptanmıştır.Termal zamanın mini havuçlarda kullanımında; ilkbahar ve yaz aylarında vejetasyon süresinin kısa olmasından dolayı toplam °C-gün değerleri arttıkça toplam verim değerlerinin azaldığı, sonbahar ve kış aylarında ise vejetasyon süresinin uzun ve havucun kısa gün bitkisi olmasından dolayı toplam °C-gün değerleri arttıkça toplam verim değerlerinin arttığı belirlenmiştir.Anahtar Sözcükler: Mini havuç, ekim zamanı, verim, kalite, termal zaman

Abstract:
In this study; determination of most appropriate sowing times, optimum plant spacing, in addition yield, quality and harvest period for Parmex variety of baby carrot which was sowed throughout the year among 2006-2008 years by using growing models was aimed.When effect of applications according to sowing times on total yield which is main factor of the test is examined; the highest yield was gotten from baby carrots which was sowed in February (2516 g/m2). The most highest first size yield value was determined from baby carrots which was sowed in February (1751 g/m2). The most highest second size yield value was determined from baby carrots which was sowed in November (671 g/m2). The most highest third size yield value was determined from baby carrots which was sowed in October (729 g/m2). The most highest total yield as piece was gotten from baby carrots which was sowed in November (363 adet/m2). For baby carrots, most highest first size yield value was determined in February (116 piece/m2), the most highest second size yield value was determined in November (109 piece/m2), the most highest third size yield value was determined in October (256 piece/m2). When all yield values are evaluated; it was seen that priming application increase yield comparing with control application.When effect of different sowing distances on total yield value was evaluated; the most highest first, second and third yield values (g/m2 and piece/m2) were fixed from baby carrots which were sowed in 8 cm plant spacing.It is determined that color (hue, kroma, lightness) which takes part among quality parameters is clear in winter time, dark and bright in summer time, TSÇKM value is %11.4, quantity of dry matter changes between %13 and %15.For baby carrots; the most highest quantity of carotenoid according to different sowing times was fixed in February (14.87 mg/100g), the most highest quantity of antioxidan matter was determined in March as 21.84 mMolTE/100g.When termal time is used for baby carrots; if total °C -day values increased, total yield values decreased due to vegetation period is short in spring and summer times. Because of long vegetation period in autumn and winter times separately due to carrot is short day crop, if total °C -day values increased, total yield values increased.Keywords: Baby carrot, sowing date, yield, quality, thermal time