Taberî tefsiri'nde Hıristiyanlık
Christianity in the commentary of Taberî
Yazar: SÜMEYYE ERDOĞAN
Danışman: PROF. DR. AHMET GÜÇ
Bursa Uludağ Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı / Dinler Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Din = Religion ; Tarih = History
Dizin: Dinler tarihi = History of religions ; Hristiyanlar = Christianies ; Hristiyanlık = Christianity ; Kur'an-ı Kerim = Koran ; Taberi = Taberi ; Tefsir = Commentary ; İslamiyet = Islam

Özet:
Bu çalışmada müfessir Taberî'nin yazmış olduğu "Câmiu'l-Beyân an Te'vîli Âyi'l-Kur'ân" adlı tefsirindeki Hıristiyanlık ve Hıristiyanlarla alakalı düşüncelerini  ortaya koymak amaçlanmıştır. Öncelikle çalışmada Hıristiyanlıkla ilgili ele alınan konular hakkındaki âyetler aktarılmış ve bu âyetlerde önemli görülen kelimelerin üzerinde durulmuştur. Ardından Taberî'nin ele alınan konu hakkındaki görüş ve değerlendirmeleri belirlenmiştir. Ayrıca gerekli görülen yerlerde diğer müfessirlerin görüşlerine ve Hıristiyan kutsal kitaplarından alıntılara da yer verilerek benzerlikler ve farklılıklar açığa çıkarılmaya çalışılmıştır. Çalışma giriş ve üç ana bölümden oluşmaktadır. Çalışmanın giriş bölümünde çalışmanın konusu, amacı, sınırları, yöntemi ve kaynakları hakkında genel bilgiler verildikten sonra Ebu Cafer Muhammed b. Cerir et- Taberî'nin hayatı, ilmi şahsiyeti, eserleri ve tefsiri hakkındaki bilgiler sunulmuştur. Çalışmanın birinci bölümünde Taberî'nin tefsirine göre  Hz. Meryem ve Hz. Îsâ ayrı ayrı ele alınmıştır. Çalışmanın ikinci bölümünde Taberî Tefsirinde Hz. Îsâ'nın Akıbeti işlenmiştir. Bu bölümde Hz. Îsâ'nın vefatı, ref'i, nüzûlü ve Mesihliği gibi konular, Kur'an-ı Kerim, İnciller ve Taberî'nin tefsiri esas alınarak karşılaştırmalı bir şekilde çalışılmıştır. Çalışmanın üçüncü bölümünde ise Taberî tefsirindeki Hıristiyanlık eleştirisine yer verilmiştir. Sonuç bölümünde ise ulaştığımız bulgular ortaya koyulmuş ve çalışmamızın genel bir değerlendirmesi yapılmaya çalışılmıştır.

Abstract:
In this study, it is aimed to reveal the thoughts about Christianity and Christians in the commentary "Câmiu'l-Beyân an Te'vîli Âyi'l-Kur'an" written by the exegete Taberî. Primarily, the verses about the topics related to Christianity are mentioned and the words that are considered important in these verses are emphasized. Then, Taberî's views and evaluations on the subject discussed are determined. In addition, the similarities and differences are tried to be revealed by including the opinions of other commentators and quotations from the Christian holy books where deemed necessary. The study consists of an introduction and three main parts. In the introduction part of the study, general information about the subject, purpose, limits, method and sources of the study is given. Afterwards, the information about Abu Jafar Muhammad b. Cerir et-Taberî's life, scientific personality, works and commentary is presented. In the first part of the study, Hz. Mary and St. Jesus has been dealt with separately according to Taberî's interpretation. In the second part of the study, Hz. The Fate of Jesus is handled. In this part, The death of Hz. Jesus, his ref', his descent and his Messiahship, the Qur'an, the Bibles and the interpretation of Taberî have been studied in a comparative way. In the third part of the study, the criticism of Christianity in Taberî's commentary is mentioned.