Kadirli ilçesi'nin beşeri ve ekonomik coğrafyası
The human and economic geography of the county of Kadirli
Yazar: DÖNDÜ ÜÇEÇAM KARAGEL
Danışman: YRD. DOÇ. DR. SELÇUK HAYLİ
Fırat Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Coğrafya Ana Bilim Dalı / Beşeri ve İktisadi Coğrafya Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2008
Konu: Coğrafya = Geography ; Demografi = Demography ; Ekonomi = Economics
Dizin: Coğrafi konum = Geographical position ; Coğrafi olaylar = Geographic events ; Coğrafya = Geography ; Ekonomi = Economy ; Nüfus = Population ; Nüfus dağılımı = Distribution of population ; Yerleşim = Settlement ; Yerleşim = Settlement ; Yerleşim alanları = Settlement areas

Özet:
Kadirli ilçesi, Akdeniz Bölgesi'nin Adana Bölümü'nde Osmaniye ilinin kuzeyinde bulunmaktadır. Kadirli'nin, Çukurova gibi yerleşme koşullarının son derece uygun olduğu bir alanda yer alması, tarih boyunca pek çok uygarlığın kurulup gelişme merkezi olmasını; eski kervan yolları geçiş güzergâhı üzerinde yer alması ise, bir ticaret merkezi statüsü kazanmasını sağlamıştır.Kadirli ilçesi arazisi; ana hatlarıyla ova tabanı, engebeli yamaç düzlükleri, derince yarılmış vadileri, bu vadiler arasındaki yamaç, sırt ve tepelik alanları ve yüksek dağlık alanlarıyla çeşitli morfolojik ünitelere sahip fiziki şartlar arz etmektedir. Bunun bir sonucu olarak nüfusun ekonomik uğraşısı da buna göre şekillenmektedir. Dolayısıyla zengin alüvyal örtünün bulunduğu ova kesiminde ailelerin temel geçimini tarımsal faaliyetler; özellikle de ekip biçme ve ekip dikme oluşturmaktadır. Yükseltinin artışı ve doğal bitki örtüsü, özellikle de ormanların geniş yer kaplaması, sahanın kuzey kesimlerinde ailelerin geçim kaynağı olarak hayvan yetiştiriciliği ve ormancılığın önem kazanmasına sebep olmuştur.Kadirli kırsal nüfusunda belirli özellikler itibariyle Cumhuriyet döneminde dikkat çeken, dört farklı dönem söz konusu edilebilir. Bunlar: 1935-1940 yılları arasında görülen azalma, 1940-1965 yılları arasında görülen hızlı nüfus artışı, 1965-1980 yılları arasında görülen duraklama ve 1980-2000 yılları arasında görülen düzenli azalma dönemleridir.Şehir nüfusu ise, kır nüfusunun tersine 1927-1965 yılları arasında yavaş bir gelişme; fakat 1965 yılından sonra çok hızlı bir artış göstermiştir. Kadirli 1960 yılına kadar bir tarım kasabası görünümünde iken, 1960 sonrasında şehirsel fonksiyonlarındaki çeşitlenme, özellikle de hizmet sektörünün gelişmesi ile birlikte günümüzde ağırlıklı fonksiyonu hizmet olan bir şehir durumuna gelmiştir. Kadirli'de nüfusun artmasıyla birlikte şehirsel fonksiyonlarda da gelişmeler olmuştur. Hizmet sektörünün ağırlıkta olduğu şehirde, sanayi alanında daha fazla yatırımın yapılmasıyla birlikte şehirsel kimlik kuvvetlenecektir.ANAHTAR KELİMELER: Kadirli, Çukurova, Nüfus, Yerleşme, Ekonomi, Kırsal Fonksiyon, Şehirsel Fonksiyon

Abstract:
The Department of GeographyThe county of Kadirli is located in the north of Osmaniye in Adana part of Mediterranien Region. The location of Kadirli which is fairly convenient for urban and agricultural life like Çukurova, caused it to be the centre of many civilizations in history; that it is at the cross of caravan routes gave way its becoming a commercial centre.The land of Kadirli with its main lines exposes some physical conditions, including various morphological units with the plain base, rough slope planes, deep split valleys, fields of slope, ridges and hills among these valleys and with its high mountainous areas. So, the economic life of the people is shaped as a result of these physical conditions. For instance, in the plain area, where rich alluvial soil expands, agricultural activities especially planting and sawing come first among the other means of living. In the higher northern areas, where plant cover is abundant, means of life show themselves as forestry and stock farming, apart from agricultural activity.The rural population of Kadirli in the Republic period has undergone four different periods in terms of specific aspects. These are: decrease between 1935-1940, rapid population increase between 1940-1965, pause between 1965-1980 and regular decrease between 1980-2000.Unlike the rural population, the urban population has increased slowly between 1927-1965, but after 1965 it increased very rapidly. Kadirli was an agricultural town until 1960 but after, it has become a city having a prevalent function of service sector with the variation in urban functions and the developments especially in service sector. With the increase in population, the urban functions have also developed. The urban identity will become stronger provided that more investments are done in industry in the city where service sector is dominant.KEY WORDS: Kadirli, Çukurova, Population, Location, Economy, Rural Function, Urban Function