Yenidoğan yoğun bakım ünitesinde prematüre bebeği yatan annelere akılcı duygusal davranışçı terapi temelli verilen psikoeğitimin annelerin sıkıntıyı tolere etme ve stres düzeylerine etkisi
The effect of psychoeducation based on rational emotional behavior therapy given to mothers with premature babies in the newborn intensive care unit, on their distress tolerance and stress levels
Yazar: KÜBRA KARADENİZ
Danışman: DOÇ. DR. NEVİN GÜNAYDIN
Ordu Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / Psikiyatri Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Amaç: Bu çalışmanın amacı, Yenidoğan Yoğun Bakım Ünitesi (YYBÜ)'nde prematüre bebeği yatan annelere Akılcı Duygusal Davranışçı Terapi (ADDT) temelinde verilen psikoeğitimin annelerin stres düzeyine ve sıkıntıyı tolere etme durumlarına etkisini belirlemektir.

Gereç ve Yöntem: Bu çalışma, tek kör, randomize kontrollü, deneysel tipte bir araştırmadır. Örneklemi, 18 Eylül 2023- 30 Ocak 2024 tarihleri arasında Sağlık Bakanlığı'na bağlı Ordu Üniversitesi Eğitim Araştırma Hastanesi'nin yenidoğan yoğun bakım ünitesinde yatışı kabul edilen 37 haftadan küçük prematüre bebeği olan 104 anneden oluşmuştur. Araştırma verileri, "Anne-Bebek Bilgi Formu, Yenidoğan Yoğun Bakım Ünitesi Anne-Baba Stres Ölçeği, Sıkıntıyı Tolere Etme Ölçeği (STEÖ)" ile toplanmıştır. İstatistiksel hesaplamalar, IBM SPSS 27 (IBM Corp. Released 2020) programı ile yapılmıştır. 

Bulgular: Bu çalışmada, araştırmaya katılan annelerin %32.7'sinin 30-34 yaş aralığında olduğu, %62.5'nin çalışmadığı belirlenmiştir. Psikoeğitim öncesinde yenidoğan yoğun bakım anne-baba stres ölçeği görüntü ve sesler (müdahale:17.19±4.58 (2.86±0.76), kontrol:18.35±4.27 (3.05±0.71), p>0.05), görünüm ve davranışlar (müdahale:45.46±13.86 (2.67±0.81). Kontrol:49.94±12.41 (2.93±0.73), p>0.05), Anne-Baba Rolü (müdahale:30.37±6.87 (2.76±0.62). Kontrol:31.54±7.87 (2.86±0.71), p>0.05) alt boyutları, toplam puan (müdahale:93.02±24.20 (2.73±0.71), kontrol:99.83±22.28 (2.93±0.65), p>0.05) ve STEÖ alt boyutu olan düzenleme (müdahale: 10.46±2.40. kontrol: 9.62±2.20, p>0.05) açısından da homojenlik sağlanmıştır. Psikoeğitim sonrasında ise yenidoğan anne-baba stres ölçeği görüntü ve sesler (müdahale:12.17±3.93 (2.02±0.65). Kontrol:17.79±5.27 (2.96±0.87), p<0.001), görünüm ve davranışlar (müdahale:32.77±12.81(1.92± 0.75), kontrol:50.65±13.81 (2.97±0.81), p<0.001), Anne-Baba Rolü (müdahale:19.63±5.72 (1.78 ± 0.52), kontrol:31.27±8.85 (2.84 ± 0.80).p<0.001), alt boyutları, toplam puan (müdahale:64.85±21.49 (1.89±0.63), kontrol:99.12± 27.23(2.91±0.80), p<0.001) ve STEÖ alt boyutu olan düzenleme (müdahale: 10.88± 1.73, kontrol: 9.40±2.28. p<0.001) alt boyutları açısından gruplar arasında istatistiksel olarak ileri derecede anlamlı farklılık olduğu bulunmuştur.

Sonuç: Bu çalışmanın sonuçları, YYBÜ'nde prematüre bebeği yatan annelere verilen ADDT temelli psikoeğitimin annelerin stres düzeyini azaltmada ve sıkıntıyı tolere etmenin alt boyutu olan duyguları düzenlemede etkili olduğunu göstermektedir.

Anahtar Kelimeler: Akılcı-duygusal davranışçı terapi, anne, konsültasyon-liyezon psikiyatrisi, prematüre, stres, yenidoğan

Abstract:
Aim: The purpose of this research is to ascertain how mothers' stress levels and distress tolerance are affected by psychoeducation based on rational emotional behavioral therapy (REBT) for preterm babies in the Neonatal Intensive Care Unit (NICU).

Material and Method: This research is an experimental, randomized, controlled single-blind study. The sample was made up of 104 moms who had premature babies born before 37 weeks of gestation and were admitted between September 18, 2023, and January 30, 2024, to the neonatal intensive care unit of Ordu University Education and Research Hospital, which is connected to the Ministry of Health. The "Mother-Baby Information Form, Neonatal Intensive Care Unit Parent Stress Scale, and Distress Tolerance Scale (STTO)" were used to gather research data. The statistical software IBM SPSS 27 (IBM Corp., Released 2020) was utilized for the computations.

Results In this study, it was determined that 32.7% of the mothers participating in the study were between the ages of 30-34 and 62.5% were not working. Before psychoeducation, neonatal intensive care parent stress scale images and sounds (intervention: 17.19±4.58 (2.86±0.76), control: 18.35±4.27 (3.05±0.71), p>0.05), appearance and behaviors (intervention: 45.46±13.86). (2.67±0.81), control:49.94±12.41 (2.93±0.73), p>0.05), Parental Role (intervention:30.37±6.87 (2.76±0.62). control:31.54±7.87 (2.86±0.71), p >0.05) sub-dimensions, total score (intervention: 93.02±24.20 (2.73±0.71), control: 99.83±22.28 (2.93±0.65), p>0.05) and STES sub-dimension regulation (intervention: 10.46±2.40. control: Homogeneity was also achieved in terms of (9.62±2.20, p>0.05). After psychoeducation, newborn parent stress scale images and sounds (intervention: 12.17±3.93 (2.02±0.65). control: 17.79±5.27 (2.96±0.87), p<0.001), appearance and behaviors (intervention: 32.77±12.81(intervention: 32.77±12.81). 1.92± 0.75), control:50.65±13.81 (2.97±0.81), p<0.001), Parental Role (intervention:19.63±5.72 (1.78 ± 0.52), control:31.27±8.85 (2.84 ± 0.80). p< 0.001), its sub-dimensions, the total score (intervention: 64.85±21.49 (1.89±0.63), control: 99.12± 27.23 (2.91±0.80), p<0.001) and the STES sub-dimension, regulation (intervention: 10.88± 1.73, control: It was found that there was a statistically significant difference between the groups in terms of sub-dimensions (9.40±2.28, p<0.001).

Conclusion: These results show that ASBT regional psychoeducation given to mothers with premature babies in the NICU is effective in reducing mothers' stress loss and deterioration, which is the sub-dimension of the distress tolerance folder.

Keywords: Rational-emotional behavioral therapy, mother, consultation-liaison psychiatry, premature, stress, newborn