17. ve 18. yüzyıllarda Kapıdağ Yarımadası ve çevresinin sosyo-ekonomik yapısı (Bandırma, Edincik, Erdek, Marmara, Manyas ve Gönen kazaları)
The social and ekonomic structure of the Kapidag peninsula and its surroundings in the 17th-18th century (Counties of Bandirma, Edincik, Erdek, Marmara, Manyas and Gonen)
Yazar: MÜRSEL DEMİR
Danışman: PROF. DR. ZEKAİ METE
Bandırma Onyedi Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Tarih Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Tarih = History

Özet:
Günümüzde başta Bandırma, Gönen ve Erdek gibi sosyal ve ekonomik açıdan oldukça gelişmiş durumda bulunan Kapıdağ hinterlandındaki şehirlerin 17. ve 18. yüzyıldaki sosyal ve ekonomik tarihi ortaya konulmaya çalışılacaktır. Bölgeyle ilgili yapılmış çalışmaların neredeyse yok denecek kadar az olması dezavantaj gibi durmakla birlikte birçok açıdan avantaj sağlamaktadır. Şöyle ki, Osmanlı Arşivi'nde yer alan ve günümüzde artık kaldırılmış olan Bakanlar Kurulu (kabine) kararları olarak da tanımlanabilecek olan Mühimme Defterleri'ndeki kayıtlar esas alınarak bölgenin 17. ve 18. yüzyıllardaki tarihi detaylı olarak ilk defa ortaya konulmaya çalışılacaktır. Ayrıca mühimme defterleri ile ilgili yapılan çalışmalarda bölgeyle ilgili hükümler de kullanılacaktır. Dolayısıyla yayınlanmış yayınlanmamış kaynaklarla bu çalışma desteklenecektir. Kapıdağ çevresindeki şehirlerin, Marmara Denizi'nin kuzey yakasındaki diğer şehirlerle ve bilhassa İstanbul'la olan ilişkilerinin nitelik ve niceliği adı geçen kaynaklar bağlamında ele alınacaktır. Osmanlı merkezî kayıtlarında bu şehirlerin ne şekilde yer aldığı ya da başka bir ifade ile bu şehirlerin başkent için ne anlam ifade ettiği anlaşılmaya çalışılacaktır. Tezin Kapıdağ'ın bir merkez olarak seçilmesinin nedeni, 17. ve 18. yüzyıllarda Bandırma ve Erdek'in köy statüsünde ve Kapıdağ Naipliği'ne, bunların hepsi de Galata Kadılığı'na bağlı oluşundandır. Bu durum bölgelerin İstanbul için ne önemli bir konuma sahip olduğunu göstermektedir. Diğer bölgeler Bandırma üzerinden İstanbul'la ticarî ilişkilerini yürütmüşlerdir. Kapıdağ Yarımadası'nda nakliye ve ticarî faaliyetlerinde bulunan birçok gayrimüslim de vardı. Bu da bu bölgelerin sosyal ve ekonomik yapısını gösteren başlıca örneklerdendir. Tezin amacı yukarıda bahsedilen bulgular çerçevesinde Kapıdağ'ın Osmanlı Arşivi'ndeki yerini ve bahsi geçen yüzyıllardaki önemi ortaya koymaya çalışmaktır.

Abstract:
Today, the social ve economic history of the cities in the Kapidag hinterland, such as Bandirma, Gonen and Erdek, which have a highly developed social and economic outlook, at the and of the 17th and 18th tried to be revealed. The fact that the studies on the region are almost none-existent, together with their negative aspects, provide many advantages. That is to say, the records in the Mühimme Registers, which are in the Ottoman Archives and can be defined as the Cabinet decisions, which are now abolished, will be tried to be revealed for the first time in detail the regions of the main group, the history of the 17th and 18th centuries. In addition, provisions related to the region will be used in the studies on mühimme books. Therefore, this study will be supported with published and unpublished sources. The quality and quantity of the relations of the cities around Kapıdağ with other cities on the northern side of the Marmara Sea, and especially with Istanbul, will be discussed in the context of the mentioned sources. We will try to understand how these cities were included in the Ottoman central records, or in other words, what these cities meant for the capital. The reason why Kapıdağ was chosen as a center in this thesis is that in the 17th and 18th centuries, Bandırma and Erdek had village status and were subordinate to the Kapıdağ Regency, and all of them were subordinate to the Galata Judgeship. This situation shows how important the regions are for Istanbul. Other regions maintained their commercial relations with Istanbul via Bandırma. There were also many non-Muslims engaged in shipping and commercial activities in the Kapıdağ Peninsula. This is one of the main examples showing the social and economic structure of these regions. The aim of the thesis is to try to reveal Kapıdağ's place in the Ottoman Archives and its importance in the mentioned centuries within the framework of the findings mentioned above.