Lise öğrencilerinin matematiksel modelleme sürecinde üst bilişsel becerilerinin incelenmesi
Investigation of metacognitive skills in mathematical modelling process of high school students
Yazar: SİMAY ÇETİNKAYA
Danışman: DOÇ. DR. AYŞEGÜL ALTAY UĞUR
Hacettepe Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Bilişüstü beceri = Metacognitive skills ; Lise öğrencileri = High schools students ; Matematik eğitimi = Mathematics education ; Matematik öğretimi = Mathematics teaching ; Matematiksel modelleme = Mathematical modelling ; Model oluşturma etkinlikleri = Model eliciting activities ; Ortaöğretim okulları = Secondary education schools ; Üstbiliş = Metacognitive

Özet:
Bilim ve teknolojideki gelişmelerin eğitimdeki yansımaları göz önüne alındığında üretken, bilgiyi yapılandıran, eleştirel düşünen, gerçek hayatta karşısına çıkan problemlerin çözümünde alternatifler üretebilen, iletişim becerileri yüksek bireylere ihtiyaç doğmuştur. Bu ihtiyaçlar doğrultusunda yeni matematik öğretim programı üst bilişsel becerilerin kullanımına yönlendiren, disiplinlerarası ve günlük hayatla bütünleşmiş bir tasarıma sahip olacak şekilde yeniden düzenlenmiştir. Bireyin bu süreçte kendi öğrenmeleri üzerine düşünmesi, değişkenleri seçmesi, stratejiler geliştirmesi, uygulaması ve izlediği stratejileri değiştirmesi bu sürecin aynı zamanda üst bilişsel yeterlikleri de içerdiğini göstermektedir. Bu araştırmada lise öğrencilerinin matematiksel modelleme sürecinde ortaya çıkan üst bilişsel becerilerin çoklu düzeyde incelenmesi amaçlanmıştır. Üst bilişsel beceriler bireysel, sosyal ve çevresel düzeyde incelenerek, bu becerilerin karmaşık bir yapıya sahip olan matematiksel modelleme sürecini nasıl şekillendirdiği araştırılmıştır. Yapılan analizler sonucunda, model oluşturma etkinliklerinin öğrencilerde üst bilişsel becerileri kullanma eğilimini arttırdığı görülmüştür. Ayrıca üst bilişsel becerilerin açığa çıkmasının ve üst bilişin boyutları arasında geçişler yaşanmasının modelleme sürecini şekillendirdiği belirlenmiştir. Modelleme süreci içinde tek başına ilerleme gösteremeyen öğrencilerin akranlarının fikirleri üzerine düşünmesi sayesinde sürece katkıda bulunmaya devam ettikleri görülmüştür.

Abstract:
Considering the reflections of the developments in science and technology upon education, there is a need for individuals who are productive and who can, construct information, think critically, produce alternatives in solving real life problems and have high communication skills. In line with these needs, the new mathematics curriculum has been reorganized to have an interdisciplinary and integrated design that directs the use of metacognitive skills. The fact that the individual reflects on his / her own learning, selects variables, develops, implements and changes the strategies he / she follows shows that this process also includes metacognitive competences. In this study, it was aimed to investigate the metacognitive skills that emerged during the mathematical modelling process of high school students at multiple levels. Metacognitive skills were examined at the individual, social and environmental levels, and how metacognitive skills shaped the complex mathematical modelling process was investigated. As a result of the analyzes, it was observed that model building activities increased students' tendency to use metacognitive skills. In addition, it was determined that exposure of metacognitive skills and the transition between the dimensions of metacognition shaped the modelling process. It was seen that students who could not make progress by themselves in the modelling process continued to contribute to the process through reflecting on the ideas of their peers.