Türkiye'de kırsal kalkınma modeli olarak köykentler ve köykentlerde tarımsal işletmelerin sosyal ve ekonomik analizi
Village towns as a rural development model in Turkey and socio-economical analysis of farms within the village towns
Yazar: BEŞİR KOÇ
Danışman: DOÇ. DR. AYKUT GÜL
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarım Ekonomisi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2005
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışmada, kırsal kalkınmada bir model olarak düşünülen köykentlerin dayandığı teorik yapı, Türkiye'deki köykent uygulamaları ve dünyada benzeri uygulamalar ile köykentlerde ekonomik bir birim olan tarımsal işletme düzeyinde ekonomik ve sosyal yapı incelenmiştir. Böylece, kırsal kalkınma modellerinden olan köykentlerin fonksiyonlarını ortaya koyarak, kırsal kalkınma için ne derece yararlı olabileceği araştırılmıştır. Bu çerçevede, tarımsal işletmelerdeki nüfus ve işgücü durumu, eğitim durumu, arazi varlığı, hayvan varlığı, işletmelerin sermaye yapılan, işletmecilerin tarım işletmeciliğine ilişkin tutum ve davranışları, yaşam kaliteleri ve işletmecilerin köykent projesiyle ilgili görüşlerine yer verilmiştir. Ayrıca köykent alanındaki işletmeler segmentlere ayrılarak her bir alt segmentin profili tanımlanmıştır. Araştırma anketleri, Bolu-Taşkesti, Ordu-Mesudiye ve Van-Dorutay Köykentlerinde, köykent ve köykent dışı olmak üzere toplam 120 adet yapılmıştır. Arastana sonuçlarına göre, köykent projesinin amacı konusunda işletmecilerin %51,49'u kentte olanı köye getirmek, %19,80'ni ise göçü önlemek olarak tanımlamışlardır, işletmecilerin %34,40'ı tam olarak, %18,90'nı ise ancak kısmen projenin amacına ulaşabileceği öngörüsünde bulunmuşlardır. Projenin amacına ulaşabileceğini belirten işletmecilerin %45,71'i bu amacın gerçekleşebilmesi için hükümetin projeyi iyi denetlemesi ve yönetmesi gerektiğini ifade etmişlerdir, işletmecilerin %26,70'i ise köykent projesi uygulamalarını başarılı, %42,20'si kısmen başarılı bulmuşlarda-. İşletmecilerin %76,70'i şimdiye kadar göç etmemelerinin projeyle bir ilgisinin bulunmadığını, %22,20'si ise projeden etkilendiklerini ve göç etmediklerini belirtmişlerdir. Köykent Projesinin getirdiği yemlikler konusunda işletmecilerin önemli bir kısmı temel altyapı ile sağlık, eğitim ve sosyal hizmetleri sıralarken, işletmecilerin %65,60'ı projeyle birlikte tarımsal gelirlerinin değişmediğini belirtirken %8,90'm ise tarım dışı gelirlerinin arttığım ifade etmişlerdir. Projeye katılım düşük seviyede gerçekleşmiş olup işletmecilerin ancak %18,90'ı projeye bir şekilde katıldıklarını veya kendilerinden görüş istendiğini belirtmişlerdir.Anahtar Kelimden Köykent, kırsal kalkınma, sosyo-ekonomik analiz, Cluster analizi, Swot analizi

Abstract:
This paper analyzes theoretical basis of village tovms as a rural development model, village town applications in Turkey and similar applications in the World, economic and social structure of faraıs as an economic unit of village towns. Hence, functions of village tovvns are revealed and the extend of their usefulness of in rural development is investigated. Within this context, the study covers family size and labor, educational levels of the fânn people, amount of land and livestock, capital structures, attitude and behavior of farm managers on farm management, life quality, and opinions of farm managers on village tovvns. A questionnaire study was carried out and total 120 questionnaires were applied, both vvithin and outside of the village towns, from Bolu-Taşkesti, Ordu-Mesudiye and Van-Dorutay village town. According to the findings of the survey, 51,49% of the farmers define the objective of the project as introducing urban facilities to the rural areas. Percentage of the farmers defining the objective as preventing migration is 19,80%. While 34,40% of the farmers expect fiili success from the project, 18,90% of them think that the project could only be partially successful. 45,71% of the farmers optimistte about the project's success state that a good govemment supervision and management of the project are prerequisites of such an acbievement While 26,70% of the farmers think that village town applications are successful, 42,20% of them consider them partially successful. 76,70% of the farmers stated mat they have not migrated to cities but there is no relation with this fact and the project. 22,20% of the farmers remaining in their villages stated that since the project attracted them, they have chosen not to migrate. When asked about Öıe innovations brought by the project, a significant part of farmers placed importance to main infrastructural investments, health, education and social services. While 65.60% of the farmers stated no change in their incomes with the project, 8,90% of them reported increases in their non-agricultural incomes. Participation to the project is low. Only 18,90% of the farmers stated mat they participated to the project in some way ör their opinions were asked about it.Key Words: Village Town, Rural Development, Socio-economic analysis, Cluster Analysis, Swot Analysis