Çok damlacıklı sıvı membran (MDLM) tekniği ile zirkonyum iyonlarının ekstraksiyonun incelenmesi
The investigation of  zirconium ions extraction with multi-dropped liquid membran technique (MDLM).
Yazar: FATMA TEZCAN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. RAMAZAN DONAT
Pamukkale Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Kimya = Chemistry

Özet:
Bu çalışmada sıvı membran tekniklerinden biri olan "Çok Damlacıklı Sıvı 
Membran Sistemi (ÇDSMS)" kullanılarak, Zr(IV) iyonlarının ekstraksiyon çalışmaları yapılmıştır. Membran sistemimizde taşıyıcı ligand olarak kerosen 
içinde çözünmüş Tri oktilamin (TOA) kullanılmıştır. Zr(IV) iyonlarının 
ekstraksiyonunda (sıcaklık, donör fazın pH'sı, akseptör fazdaki Na2C03 ve 
organik fazdaki TOA'nın derişimi vb.) ekstraksiyonu etkileyen parametreler 
çalışılmıştır. 100 mgL-1 'lik Zr(IV) iyonunun donör fazdan akseptör faza TOA 
organik taşıyıcı ile yapılan çalışmada ekstraksiyon verimi >%99 olarak gerçekleştirilmiştir. 
Fazlararası Zr(IV) iyonlarının transportunun ard arda tersinmez birinci mertebeden olduğu tespit edilmiştir. Değişen sıcaklık aralıklarında Zr(IV) 
iyonlarının taşınımına ait aktivasyon enerji değeri saptanmış ve Zr(IV) iyonlarının taşınım mekanizmasının difüzyon veya kimyasal kontrollü olup olmadığı 
araştırılmıştır. Optimum koşullarda gerçekleştirilen Zr(IV) iyonlarının diğer metal iyonlarının (Zn2+, Cu2+, Cd2+, Co2+ ve Ni2+) varlığında ekstraksiyonunun seçimli 
olduğu tespit edilmiştir. Sonuç olarak, ÇDSM sistemi ile kerosen içinde çözünmüş TOA ligandın Zr(IV) iyonunun ekstraksiyon ve geri kazanımında etkili bir taşıyıcı 
ligand olduğu bulunmuştur. Ağır metallerin ekstraksiyon çalışmalarında ÇDSMS yönteminin literatürdeki diğer sistemlere göre göre daha ekonomik, modüler ve 
basit sistem olduğu saptanmıştır. 
ANAHTAR KELİMELER: Zr(IV) iyonu, ÇDSM Sistemi, TOA, Ekstraksiyon

Abstract:
in this study, extraction of Zr(IV) ions was performed by using a "Multi­
drop Liquid Membrane System (MDLMS)" which is one of the liquid membrane techniques. in our membrane system, Tri octylamine (TOA) dissolved in kerosene 
was used as carrier ligand. in the extraction of Zr(IV) ions, the parameters affecting the extraction (temperature, pH of donor phase, Na2CO3 in acceptor 
phase and TOA concentration in organic phase ete.) were studied. in the study of 100 mgL-1 Zr(IV) ion with donor phase to acceptor phase by TOA organic carrier, the extraction efficiency was >99%. 
it has been determined that the transport of Zr(IV) ions between phases is irreversible fırst order. Activation energy value of the transport of Zr(IV) ions was 
determined at varying temperature ranges and the transport mechanism of Zr(IV) ions was investigated for diffusion or chemical control. Extraction of Zr (IV) ions 
performed under optimum conditions in the presence of other metal ions (Zn+2,
cu+2, Cd+2, Co+2 and Ni+2) was found to be selective. As a result, it was found that
TOA ligand dissolved in kerosene with MDLM system is an effective carrier ligand in extraction and recovery of Zr(IV) ion. in the extraction studies of heavy 
metals, MDLMS method was found to be more economical, modular and simple 
system than other systems in the literature.