Sanat yapıtı olarak sahne dekor uygulamaları ve önermeler
Stage decoration applications and proposals as a work of art
Yazar: SUAT DÜNDAR
Danışman: PROF. NİLÜFER ERGİN DOĞRUER
Marmara Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Heykel Ana Sanat Dalı / Heykel Sanat Dalı
Derece: Sanatta Yeterlik, 2023
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Heykel = Sculpture ; Heykeltraşlık = Sculpture ; Sahne = Stage ; Sahne dekoru = Scenery ; Sahne sanatları = Stage arts

Özet:
Bu çalışmanın amacı, sahne sanatlarının başta resim sanatı ile kurduğu ilişkiyi, sonrasında plastik sanatlar ve özelde heykelin sahnede biçimlenme sürecini incelemektir. İki sanat yapıtını ortak gösterge ve temsil kavramları üzerinden araştırarak, sanatçıların geçmişten günümüze sanatın üretim ve sergilenme sürecine alternatif olarak gördüğü sahneye ilgisini örneklerle çözümlemeyi ve önermelerle desteklemeyi amaçlamaktadır. Araştırmaya konu olan sanatçı ve sanat yapıtlarının sahne ile olan ilişkileri, hem sanatçıların resim, heykel, enstelasyon gibi kendi pratiklerini daha özgürce ve daha büyük boyutlarda gerçekleştirme olanaklarını kullanmaları, aynı zamanda oyun metnini üretimlerine dahil ederek sahne mekanının sanat yapıtı ile yeniden dönüştürülme ve temsil süreci üzerinden okunmuştur. 
Tez kapsamında, Antik Yunan'dan başlayan ilk örneklerden günümüze, sahnenin geçirdiği değişim ve dönüşümler iki sanat yapıtının buluşmasını tetikleyen etkenler, dönemlerin sahne yapısı ve sanatsal bakış açıları üzerinden değerlendirilmiştir. Araştırma, sahnenin resimsel ve betimlemeci anlayışla başlayan sürecinin, çerçeve ve perspektifle kazandığı boyutsallık, özellikle Picasso ile üç boyutlu bir yapıya evrilerek, özgürleşmeye başlaması ve 20. yüzyılda giderek artan sanat ve sahne yapısındaki değişime ve etkiye odaklanarak birçok döneme ışık tutan sanatçı çalışmaları üzerinden kurgulanmıştır. Sanatçıların sahne mekânında çalışmaları, özellikle sahne yönetmeni ve kuramcılarının da etkileri disiplinlerarası çalışma kapsamında değerlendirilerek, sahne ile buluşan sanat yapıtının sadece durağan nesne olma durumundan uzaklaşarak bir aktöre dönüşümesine örnekler sunulmuştur. Sanatçıların hem kamusal alanlardaki anıtsal heykel dilini ve anlayışını hem de küçük boyutlu işlerini sahne tasarımlarına taşıması, sahnenin plastik sanatlarla ilişkisine önemli katkılar sağlamıştır. Sonuç olarak önerilen sahne uygulamaları, sanat disiplinlerinin ilişkisini ve sanatçı yorumunun sahnedeki bağlamına etkileri üzerinden okunabilecek çözümler sunmuştur.

Abstract:
The aim of this study is to examine the processes of the changes and transformations that the relationship between the plastic arts and the stage has undergone, from the first examples of Ancient Greece to the present. It has been fictionalized through the works of artists that shed light on many periods, starting with a pictorial and descriptive understanding of the scene, especially by evolving into a three-dimensional structure with Picasso, starting to become free and focusing on the change and effect in the art and stage structure that increased in the 20th century. The works of the artists on the stage, especially the effects of stage directors and theorists are evaluated within the scope of interdisciplinary work, and examples of the transformation of the artwork that occurs on the stage into a living space by moving away from the understanding of just being a static object are presented. The fact that the artists carried the language and understanding of monumental sculpture in public spaces to stage designs contributed significantly to this relationship. The handling of the stage decor, which has turned into a work of art, in the context of artist studies has been presented as a competent example of the unique relationship of plastic arts with the stage, and has been examined through a new relationship between art disciplines and the effects of artist interpretation on the context of the stage.
It aims to examine the shaping of the sculpture in the stage space as a work of art and its relationship with the stage design, to support the artists' interest in the stage space, which is presented as an alternative to the exhibition process of art from past to present, with examples and suggestions. The relationship between the artworks and the stage, which is the subject of the research, can be read through the fact that the artists have transformed the stage into an artistic medium (by including the text of the play) by using the possibilities of realizing their own practices (painting, sculpture, installation) more freely and in larger dimensions. The artwork (sculpture) is also evaluated for its desire to create a space against the ephemeral function of the stage, to transform the stage into a work of art with its permanence and temporal experience.