Tasavvuf Dergisi'nin dönemin siyasi, sosyal ve kültürel hadiselerine bakışı
Tasavvuf Magazine's view of the political, social and cultural events of the period
Yazar: MUHAMMED ONUR KULANOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. ZEKERİYA IŞIK
Hitit Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Tarih = History
Dizin: Dergiler = Magazines ; Osmanlı Devleti = Ottoman State ; Osmanlı Dönemi = Ottoman Period ; Osmanlı tarihi = Ottoman history ; Siyasi tarih = Political history ; Sosyal tarih = Social history ; Tarikatlar = Religious orders ; Tasavvuf Mecmuası = Tasavvuf Mecmuası

Özet:
Osmanlı Devleti'nde II. Meşrutiyet'ten sonra ortaya çıkan özgürlük ve serbestlik ortamında diğer alanlarda olduğu gibi sûfî çevrelerde de bir yenilik olarak cemiyet kurma ve mecmualar neşretme faaliyetleri başlamıştır. Sûfî çevreler bu yeni faaliyet sahasıyla hem kendi iç problemlerine çözüm üretmek, toplum nezdinde popülaritesini yitirmeye başlayan tasavvuf ve tarîkat anlayışını yeniden ihyâ etmek hem de kendilerine yöneltilen ithamlara cevap vermek istemişlerdir. Tasavvuf Dergisi de bu dönemde varlık gösteren bir neşriyat olarak dikkat çekmektedir.
Tasavvuf Dergisi Mart 1911-Aralık 1911 tarihleri arasında Şeyh Safvet Efendi'nin imtiyaz sahipliğinde neşredilmiş ve ancak 35 sayı yayınlanabilmiştir. Dergi, II. Abdülhamid'e karşıtlığı, İttihat ve Terakki Cemiyeti'ne sempatisi ve Meşrutiyet'i müdafaa eden yönüyle dikkat çekmiştir. Bunlarla beraber ilmiye sınıfı ile medreseler, sûfîler ile tekke ve zâviyelerin ilgili dönemde mevcut durumları üzerine değerlendirmeleri olan Tasavvuf Dergisi, zamanın siyasi, askeri, sosyal, kültürel durum ve olaylarına duyarsız kalmamıştır. Ancak genel anlamda tasavvufî muhtevalı makaleler ve sıklıkla edebi eserlerden kesitler barındıran bir mecmuadır.  Düzenli bir yazar kadrosu olmayan Tasavvuf Dergisinde, Şeyh Safvet Efendi haricinde, Haydarîzâde İbrahim Efendi, Muhammed Esad Erbilî, Mehmed Emin Buhârî, Şeyh Remzi-i Rifâî, Muhammed Şâkir gibi pek çok zatların yazıları yer almıştır. Bununla beraber geçmiş alim ve mutasavvıfların hayatları, sözleri neşredilmiş ve eserlerinin bazı bölümlerine makaleler halinde yer verilmiştir. Bu tez, Tasavvuf Dergisi'nin dönemin siyasi, sosyal ve kültürel hadiselerine bakış açısını araştırmak ve ortaya koymak amacıyla yapılmış özgün bir çalışmadır.

Abstract:
In the environment of freedom and freedom that emerged after the Second Constitutional Monarchy in the Ottoman Empire, as in other fields, the activities of establishing societies and publishing magazines started as an innovation in Sûfî circles. With this new field of activity, Sûfî circles wanted to achieve their goals such as finding solutions to their internal problems, reviving the understanding of Sûfîsm and tariqah, which had started to lose its popularity in the eyes of the society, and responding to the accusations made against them. The Journal of Sûfîsm also draws attention as a publication that existed in this period. The Journal of Sûfîsm was published between March 1911 and December 1911 under the concession of Sheikh Safvet Efendi and only 35 issues were published. The journal drew attention with its opposition to Abdulhamid II, its sympathy for the Committee of Union and Progress, and its defense of the Constitutional Monarchy. In addition to these, the Journal of Sûfîsm, which evaluated the current situation of the scholarly class and the madrasas, the Sûfîya class and the tekke in history, did not remain insensitive to the political, military, social, cultural situations and events of its period. However, in general, it is a periodical that contains articles with Sûfî content and often excerpts from literary works.  In addition to Sheikh Safvet Efendi, the Sûfî Journal, which did not have a regular staff of writers, included articles by many others such as Haydarîzâde İbrahim Efendi, Muhammad Asad Erbilî, Mehmed Emin Bukhârî, Sheikh Remzi-i Rifâî, and Muhammad Şâkir. In addition, the lives and sayings of past scholars and Sûfîs were published and some parts of their works were included in articles. This study aims to investigate and reveal the perspective of the Sûfî Journal on the political, social and cultural events of the period.