Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Polikliniğinde 2010-2020 yılları arasında saptanan akromegali hastalarının retrospektif değerlendirilmesi
Retrospective evaluation of patients with acromegaly, detected in the Endocrinology and Metabolic Diseases Polyclinic between 2010-2020
Yazar: ALİ PİR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ İRFAN NUHOĞLU
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı / Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları = Endocrinology and Metabolic Diseases
Dizin: Akromegali = Acromegaly ; Antagonistler = Antagonists ; Büyüme hormonu = Growth hormone ; Cerrahi = Surgery ; Dopamin = Dopamine ; Radyoterapi = Radiotherapy ; Retrospektif çalışmalar = Retrospective studies ; Somatostatin = Somatostatin

Özet:
Amaç: Akromegali tanısı alan hastaların demografik özelliklerinin, tanı anı ve takiplerinde laboratuvar değerlerinin, klinik semptomlarının, takip süresince ortaya çıkan komorbid durumların, uygulanan tedavi yöntemlerinin ve tedavi sonrası cevap oranlarının değerlendirilmesi amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: 2010-2020 yılları arasında Karadeniz Teknik Üniversitesi Tıp Fakültesi Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları polikliniğine başvuran akromegali tanılı 71 hasta çalışmaya dahil edildi. Hastaların demografik özellikleri, tanı anı ve takiplerindeki laboratuvar değerleri ve klinik özellikleri, seçilen tedavi yöntemleri retrospektif olarak incelendi.
Bulgular: Hastaların %45,1' i kadın, %54,9'u erkek hasta idi. Olguların tanı anındaki yaş ortalaması 48,5 yıl olarak saptandı. Hastaların en sık başvuru şikayeti eller ve ayaklarda büyümeydi (%53,5). Hastaların tanı anında özgeçmişinde    %35,2' sinde hipertansiyon, %23,9' unda diabetes mellitus, %1,4' ünde kardiyovaskuler hastalık, %5,6' sında malignite öyküsü vardı. Tanı anında hastaların %2,8' inde sekonder adrenal yetmezlik, %1,4' ünde sekonder hipotiroidizm,         %7' sinde hipogonadizm, %2,8' sinde panhipopituitarizm tablosu mevcuttu. Hastaların %97,2' sinde hipofizer kaynaklı akromegali, %2,8' inde ise non hipofizer kaynaklı akromegali tanısı mevcuttu.  Hipofizer adenomu saptanan hastalarının  %71' i makroadenom, %29' u mikroadenomdu. Ortalama adenom boyutu      15,3±7,8 mm idi. Hastaların %76,1' inde seçilen primer tedavi rejimi cerrahiydi. Hastaların %40,8' i sadece cerrahi tedavi, % 40,8' si cerrahi + medikal tedavi,   %8,5' i sadece medikal tedavi, %5,6' sı cerrahi + medikal tedavi + radyoterapi, %2,8' i medikal tedavi + radyoterapi, %1,4' ü kemoterapi aldı. Tüm tedavi rejimleri sonrasında hastaların %49,3' ünün remisyonda olduğu görüldü. Hastaların takiplerinde %4,2' sinde kolon malignitesi, %5,6' sında tiroid malignitesi tespit edildi. Hastaların takiplerinde %4,2' sinde EF düşüklüğü, %8,4' ünde orta-ileri kapak yetmezliği geliştiği görüldü. Takiplerinde %33,8' inde hepatomegali,       %1,4' ünde splenomegali, %4,2' sinde hepatosplenomegali saptandı.
Sonuç: Çalışmamızda akromegali hastalarının özellikleri genel olarak literatürle benzer bulunmuştur. Hastalığın erken tanısı tedavi ve tedaviye yanıt, komorbiditelerin azaltılması açısından önem arz etmektedir.

Abstract:
Aim: It was aimed to evaluate the demographic characteristics of patients diagnosed with acromegaly, laboratory values at the time of diagnosis and follow-up, clinical symptoms, comorbid conditions during the follow-up, treatment methods applied and response rates after treatment.
Material and Methods: 71 patients with acromegaly who applied to Karadeniz Technical University Faculty of Medicine Endocrinology and Metabolic Diseases polyclinic between 2010 and 2020 were included in the study. Demographic characteristics of the patients, laboratory values and clinical features at the time of diagnosis and follow-up, and selected treatment methods were reviewed retrospectively.
Results: %45,1 of the patients were female and %54,9 were male. The mean age of the cases at the time of diagnosis was 48,5 years. The most common complaint of the patients was enlargement of the hands and feet (%53,5). At the time of diagnosis, %35,2 of the patients had hypertension, %23,9 had diabetes mellitus, %1,4 had cardiovascular disease, and %5,6 had a history of malignancy. At the time of diagnosis, %2,8 of the patients had secondary adrenal insufficiency, %1,4 had secondary hypothyroidism, %7 had hypogonadism, and %2,8 had panhypopituitarism. Pituitary acromegaly was diagnosed in %97,2 of the patients and non-pituitary acromegaly was diagnosed in %2,8. Of the patients with pituitary adenoma, %71 were macroadenomas and %29 were microadenomas. The mean adenoma size was 15,3±7,8 mm. The primary treatment regimen chosen in %76,1 of the patients was surgery. %40,8 of the patients were surgery treatment only, %40,8 surgery + medical treatment, %8,5 medical treatment only, %5,6 surgery + medical treatment + radiotherapy, %2,8 medical treatment + radiotherapy , %1,4 received chemotherapy. It was observed that %49,3 of the patients were in remission after all treatment regimens. In the follow-ups of the patients, it was found that %4,2 of the patients developed colonic malignancies and %5,6 of them developed thyroid malignancies. In the follow-up of the patients, low EF was observed in %4,2, and medium-advanced valve insufficiency developed in %8,4. During their follow-up, hepatomegaly was found in %33,8, splenomegaly in %1,4, and hepatosplenomegaly in %4,2.
Conclusion: In our study, the characteristics of patients with acromegaly were generally found to be similar to the literature. Early diagnosis of the disease is important in terms of treatment and response to treatment, and reduction of comorbidities.