Aile hekimliği polikliniğine başvuran obez hastalarda yeme bağımlılığı düzeyleri ve yeme bağımlılığı ile ilişkili faktörlerin değerlendirilmesi
Evaluation of food addiction levels and factors related to food addiction in obese patients WHO applied to the family medicine outpatient clinic
Yazar: ÖNDER ÖLMEZ
Danışman: PROF. DR. ENGİN ERSİN ŞİMŞEK
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Şişli Hamidiye Etfal Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı / Tıp Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Aile hekimliği = Family practice ; Bağımlılık = Dependency ; Beslenme ve yeme bozuklukları = Feeding and eating disorders ; Obezite = Obesity ; Patolojik yeme tutumu = Pathological eating attitudes ; Yeme bağımlılığı = Food addiction ; Ölçekler = Scales

Özet:
Amaç: Sigaradan sonra önlenebilir ölümlerin en önemli 2. nedeni olan obezite yüksek enerji alımına bağlı olarak vücutta aşırı yağ birikimi ile gelişen kompleks ve multifaktöryel bir hastalıktır. Son yıllarda yapılan bazı araştırmalar bir tür davranış bağımlılığı olarak kabul edilen yeme bağımlılığının obez hastalarda bulunabileceğini göstermektedir. Bu çalışmada amacımız Aile Hekimliği Polikliniği'ne başvuran ve obezitesi olan bireylerin yeme bağımlılığı düzeylerinin belirlenmesi ve yeme bağımlılığı ile ilişkili faktörlerin değerlendirilmesidir.
Yöntem: Kesitsel nitelikteki araştırmamıza Aile Hekimliği Polikliniği'ne ilk kez başvuran, dahil edilme kriterlerine uyan 180 hasta dahil edilmiştir. Katılımcılar araştırmacı tarafından poliklinikte görülüp sosyodemografik bilgileri edinilmiş, antropometrik ölçümleri yapılmıştır. Katılımcıların Yale Yeme Bağımlılığı Ölçeği (YFAS) ile yeme bağımlılıkları değerlendirilmiştir. 
Bulgular: Çalışmaya toplam 180 katılımcı dahil edilmiş olup bunların 149 (%82.8)'u kadın ve 31 (%17.2)'i erkek olarak saptanmıştır. Katılımcıların yaş ortalaması 40.7±12.9 yıl olarak tespit edilmiştir. Katılımcıların BKİ ortancası 38.0 (30.4-60.6) kg/m2 olarak bulunmuştur. Çalışmaya dahil edilen katılımcılar Yale Yeme Bağımlılığı Ölçeğine (YFAS) göre değerlendirildiğinde 98 (%54,4)'inin yeme bağımlılığı olduğu, 82 (%45,6)'sinin yeme bağımlılığı olmadığı görülmüştür. Çalışmaya dahil edilen katılımcılardan yeme bağımlılığı olan ve olmayan katılımcılar karşılaştırıldığında katılımcıların yaş ortalaması ve depresyon varlığı arasında istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmıştır (p=0,017, p=0,045). 
 Sonuç: Literatürle karşılaştırdığımızda, bizim çalışmamızda daha yüksek oranda yeme bağımlılığı oranları tespit ettik. Yeme bağımlılığı genç yaş gruplarında daha sık gözlenmiş olup yeme bağımlılığı olan katılımcılarda depresyon görülme sıklığı daha yüksek tespit edilmiştir. Obezite ile mücadelenin başarısı genetik, psikolojik, sosyal, kültürel ve çevresel etmenler gibi multifaktöriyel etkenlerin yönetimi ile mümkün olmaktadır. Psikolojik etkenlerin tedavi sonuçlarıyla olan ilişkisi nedeniyle obezitede rol oynayan psikolojik faktörlerin daha iyi anlaşılması, obezite alanında çalışan profesyonellere obezitenin takip ve tedavisi açısından olumlu katkıda bulunabilecektir.

Abstract:
Purpose: Obesity, which is the second most important cause of preventable deaths after smoking, is a complex and multifactorial disease that develops with excessive fat accumulation in the body due to high energy intake. Some studies in recent years show that food addiction, which is considered a type of behavioral addiction, can be found in obese patients. In this study, our aim is to determine the food addiction levels of individuals with obesity who applied to the Family Medicine Outpatient Clinic and to evaluate the factors associated with food addiction.
Methods: Our cross-sectional study included 180 patients who applied to the Family Medicine Outpatient Clinic and met the inclusion criteria. The participants were seen by the researcher in the outpatient clinic, their sociodemographic information was obtained, and their anthropometric measurements were made. Eating addictions of the participants were evaluated with the Yale Food Addiction Scale (YFAS).
Results: A total of 180 participants were included in the study, of which 149 (82.8%) were female and 31 (17.2%) were male. The mean age of the participants was 40.7±12.9 years. the median BMI of the participants was 38.0 (30.4-60.6) kg/m2. When the participants included in the study were evaluated according to the Yale Food Addiction Scale (YFAS), it was seen that 98 (54.4%) of them had food addiction and 82 (45.6%) of them did not have food addiction. When the participants included in the study with and without food addiction were compared, a statistically significant difference was found between the mean age of the participants and the presence of depression (p=0.017, p=0.045).
Conclusions: When compared with the literature, we found higher rates of food addiction in our study. Food addiction was observed more frequently in younger age groups, and the prevalence of depression was found to be higher in participants with food addiction. The success of the fight against obesity is possible with the management of multifactorial factors such as genetic, psychological, social, cultural and environmental factors. A better understanding of the psychological factors that play a role in obesity, due to the relationship between psychological factors and treatment results, will contribute positively to obesity professionals working in the field of obesity in terms of follow-up and treatment.