Eyüp, Kasım Çavuş Camii restorasyon projesi
Eyüp, Kasım Çavuş Mosque restoration project
Yazar: MURAT ILGAZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MİNE ESMER
Fatih Sultan Mehmet Vakıf Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı / Mimari Koruma ve Restorasyon Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
16. yy Osmanlı Klasik Mimari üslubunun geliştiği ve çok önemli eserlerin ortaya çıktığı bir dönem olmuştur. Bu döneme ait küçük bir mahalle camisi niteliğinde olan Kasım Çavuş Camii'de inşa edildiği dönemin yapım teknolojisi, üslubu, yapı boyutları malzemesi açısından önemli bir belge niteliği taşımakta; hem dini bir anıt hem de kültürel mirasın önemli bir parçası olarak en iyi biçimde korunma ve gelecek nesillere aktarılmayı hak etmektedir. Bu nedenle, çeşitli korunma sorunları barındırdığı gözlemlenen yapı, bu tez çalışması kapsamında ele alınmıştır. Bu çalışma ile ortaya konan sorun ve çözümlerin yapının bilimsel yöntemlerle ele alınarak onarılmasına katkı sağlayacağı umulmaktadır.
İstanbul, Eyüpsultan'da yer alan yapı, ilk yapıldığı tarihten itibaren aynı işlevle kullanılmıştır. Mescid olarak yapılan yapıya daha sonradan minber eklenerek camiye çevrilmiştir. Yapının tez konusu olarak seçilmesinde daha önce hakkında bilimsel bir çalışma yapılmamış olması önemli bir etken olmuştur. Bu tezin amacı kültürel mirasımızın önemli bir öğesi olan Kasım Çavuş Camii için bir koruma projesi hazırlayarak, gelecek nesillere aktarılmasına katkı sağlamaktır. Çalışma kapsamında ilk olarak yapının tarihini aydınlatacak belgeler için arşivler taranmıştır. İstanbul İli'nde bulunan aynı döneme ait camiler karşılaştırma yapabilmek amacıyla araştırılmıştır. Yapının günümüzdeki durumu fotoğraflar, rölöve çizimleri, malzeme ve hasar tespitleriyle belgelenmiştir. Kronolojik analizler yapıldıktan sonra restitüsyon çalışmalarına başlanmıştır. Yanlış müdahaleler ve içinde bulunduğu fiziksel koşullardan dolayı hasarlar meydana gelen yapının, bu hasarlardan arındırarak, işlevine uygun, özgün niteliklerine kavuşturularak gelecek kuşaklara aktarılması için bir restorasyon projesi önerilmiştir. Tescilli yapının özgün kimliği ve tarihi değerini koruyarak cami işlevinin devamı öngörülmektedir.

Abstract:
16th century was an important period in Ottoman history in which Ottoman Classical Architectural style developed and consequently very important works emerged. Kasım Çavuş Mosque, which is a small neighborhood mosque of this period, is an important document in terms of construction technology, style, structure, dimensions and materials of the period it was built; both as a religious monument and as an important part of the cultural heritage, it deserves the best possible preservation in order to be handed down to future generations. Therefore, the structure, which is observed to contain various preservation problems, has been discussed within the scope of this thesis. It is hoped that the problems and solutions revealed by this study will contribute to the implementation of a preservation project by scientific methods for the structure. It is located in 220 parcel 13 parcel. The structure was used with the same function since its initial construction. Having been built as a neighborhood masjid, it was later transformed into a mosque by the addition of a minaret. The fact that there is no previous study on this mosque, has been an important factor in choosing it as a case study in this thesis. The aim of this thesis is to prepare a conservation project for the Kasım Çavuş Mosque, which can contribute to its conservation as a cultural asset for the future generations. Within the scope of the study, the documents and archives which will shed light the history of the building were first scanned. A comparative study of the mosques of the same period in Istanbul was made. The current status of the building has been documented by photographs, survey drawings, material and deterioration analyses. After chronological analysis, restitution drawings were prepared.  The structure, after a thorough restoration which will bring it to better state of preservation, is suggested to be used with the same function and handed down to future generations as a part of our cultural heritage.