Kur'an'da HRM kelimesinin semantik analizi
Semantic analysis of the word 'HRM' in the Quran
Yazar: MURAT OLTULU
Danışman: PROF. DR. HALİS ALBAYRAK
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Tefsir Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Din = Religion
Dizin: Haram = Religion forbidden ; Kur'an-ı Kerim = Koran ; İslamiyet = Islam

Özet:
Araştırmamız dini yasaklı alanın en önemli ifadelerinden biri olan 'haram' sözcüğünün semantik analizidir. Giriş ve iki bölümden oluşmaktadır. Giriş bölümünde araştırmanın konusu, çerçevesi, amacı, yöntemi, kullandığımız kaynaklar ve kelimenin vaz' anlamı olan yasak olgusu hakkında bilgiler sunduk. 
İlk ölümde 'haram' kelimesinin etimolojik tahlilini yaparak kelimenin temel anlamını ve anlam sınırlarını tespit etmeye, ikinci bölümde ise kelimenin semantik yöntemle analizini yaparak Kur'an öncesi dönem ve Kur'an açısından aralarındaki farkları ortaya koymaya çalıştık. 
Bir tarafı 'ulvilik' bir tarafı da 'kirlilik' olmak üzere çift yönü haiz, temelde 'men etmek' anlamına gelen 'haram' sözüğü, türevleri ile birlikte Kur'an'ı Kerim'de seksen üç yerde geçmektedir. Pekçok formu olan sözcük tüm bu formlara temel anlamını taşımıştır. Kelime hem Kur'an öncesi dönemde hem de Kur'an'da anahtar bir kavram olarak kullanılmıştır.
Odak bir kavramdan yoksun olan Kur'an öncesi dönemde, kelime temeli zan, ze'îm ve hevâ olan, semantik sınırları geniş ve belli olmayan bir kavramdır. Bu sebeble de kelimenin özü gereği getirdiği yasaklar tabusal olmaktan ileriye geçememektedir. Kur'an ise bizzat kelimenin temeline müdahale etmiştir. Buna göre 'haram' bizzat Allah'ın vahyi ile bildirdiği bir husustur. Bu aşamadan sonra 'haram' gereği olan yasaklar da Allah'ın koyduğu dini birer yasaktır. Bu anlamda kelime temel anlam ve form düzeyinde aynı kalsa da kavram olarak değişmiştir. Diğer taraftan Kur'an öncesi dönemin temelini teşkil eden şirk, küfr, fahşa, ism, bağy gibi hususlar kelimenin kirlilik boyutu ile ilişkilendirilerek yasaklılar listesine dâhil edilmiştir. Özetle 'haram' semantik olarak değişime uğramış bir sözcüktür.

Abstract:
Our study is a semantic analysis of the word 'haram' which is one of the most important expressions of religion prohibited area and consists of introduction and two parts. We provided information about the subject, context, purpose, method of research, the resources that we use and ban fact which means sermon in terms of word. In the first chapter we tried to determine the basic sense and meaning limits of the word by analysing the etymology of; In the second chapter we tried to reveal the differences between the period before Quran and revelation period by analysing the word 'haram' with semantic method. 
The 'haram' word, one side of which is the 'sublime' and other side of which is a 'pollution' and having a double aspect and basically means 'to foreclose', is mentioned in the eighty-three places of the Holy Quran. This word which has many forms, has carried its fundamental meaning to all these forms. Both in the period before Quran and in the Quran, this word has been used as a key concept. 
In the period before the Quran which lacks focus is a concept of whose semantic boundaries are broad and non-specific and the word base is suspicion, ze'îm and Hava. For this reason, by the essence of the word, the bans remains to be taboo. Quran itself has intervened on the basis of the word. Accordingly, 'haram' is an issue that Allah notifies with his revelation. After this stage, the bans required by 'haram' are the religious bans by Allah. In this sense, the word has changed in terms of concept even though the fundamental meaning and form-level of the word remain the same. On the other hand it was included to the bans list by relating the issues which consititute the basis of the period before the Quran e.g. spolytheism, unbeliveing, prostitute, name, bağy with the pollution aspect of the word. In brief 'haram' is a word that is semantically altered.