hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
Türkiye Türkçesinde türetkenlik: Eşzamanlı bir değerlendirme
Productivity in Turkish: A synchronous evaluation
Yazar: FATMA AY
Danışman: DOÇ. DR. MEVLÜT ERDEM
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Çağdaş Türk Lehçeleri Ana Bilim Dalı / Çağdaş Türk Dilleri ve Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Dil bilgisi-ekler = Grammar-affix ; Dil bilgisi-ekler = Grammar-prefix ; Dil bilgisi-ekler = Grammar-suffixes ; Dilbilgisi = Grammar ; Dilbilim = Linguistics ; Morfoloji = Morphology ; Türkiye Türkçesi = Türkiye Turkish ; Verimlilik = Productivity

Özet:
Bu çalışmada Türkiye Türkçesinde morfolojik türetkenlik süreçleri incelendi. Bu çalışmanın amacı eşzamanlı bir derlem üzerinden, sayısal veriler temelinde, Türkçedeki türetkenlik süreçlerini ortaya koymak ve batı dilleri üzerinde yapılan değerlendirmelerin bir benzerini Türkçeye uygulayarak Türkçenin türetkenliği üzerine ayrıntlı bir değerlendirme fırsatına sahip olmaktı. Bu çalışmayla birlikte Türkçedeki eklerin türetkenliği üzerine genel kabul görmüş varsayımlar sınandı ve ilk defa Türkçedeki türetkenlik edebi eserlerden oluşmuş eşzamanlı bir derlem üzerinden incelendi. Bunu gerçekleştirmek amacıyla, Türkçede geleneksel olarak türetken olan veya türetken olmayan olarak kabul edilen 13 ek seçildi ve bu derlemde bu eklerin kullanım sıklığı araştırıldı. Derlemden elde edilen veriler ışığında, seçilen eklerin türetkenliği sıklık ve olasılık modelleri çerçevesinde değerledirildi. Bu değerlendirmenin sonucunda geleneksel çalışmaların türetkenliğe dair yaptığı yorumların modern ölçüm denemeleriyle ölçülebileceği gösterilmiş oldu. Sayısal verilerin incelenmesi sonucunda, sınırlılık faktörlerin de etkisiyle, türetken olan veya olmayan ekler hakkında geleneksel dilbilgisi kitaplarıyla aynı sonuca ulaşılmıştır.

Abstract:
This study examined the morphological productivity processes in Turkish. The purposee of this work was to illustrate these processes through a corpus formed on the basis of the synchroneity principle which has given various numerical data on the given subject, and to have an opportunity to make a detailed evaluation on the productivity in Turkish by applying similar procedures that were used for Western languages. With this study, generally accepted assumptions on the productivity of Turkish were questioned and, for the first time, this subject was studied by using a corpus consisted of literary works. To realize these purposes, thirhteen suffixes, accepted as productive and non-productive in Turkish, were chosen and the frequency of the words with these suffixes was investigated on the corpus. In the light of datas acquired from this corpus, the productivity of chosen suffixes were evaluated within the framework of frequency models and probabilistic models. The result of these evaluations has shown that the comments made by the traditional studies on productivity can be measured by modern measurement models. On the basis of numerical data, this thesis has reached the same conclusion with the traditional grammatical studies on productive and non-productive suffixes.
Oğuz grubu Türk dillerinde soru yapıları
Interrogatives in oghuz group of Turkic languages
Yazar: TUBA KAYA
Danışman: DOÇ. DR. MEVLÜT ERDEM
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Çağdaş Türk Lehçeleri ve Edebiyatları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Dilbilim = Linguistics
Dizin: Dilbilgisi = Grammar ; Dilbilim = Linguistics ; Morfolojik yapı = Morphological structure ; Oğuz Türkçesi = Oghuz Turkish ; Soru cümleleri = Interrogative sentences ; Soru yapıları = Question structures ; Türk lehçeleri = Turkish dialects ; Türkçe = Turkish

Özet:
Bu çalışmada genel olarak dünya dillerinde ve Türkçe, Gagavuzca, Türkmence ve Azericeyi kapsayan Oğuz Grubu Türk Dillerindeki soru yapıları incelenmektedir. Sorular hem morfolojik, sentaktik yapılar hem de semantik işlevleri, bağlam göre kazandıkları işlevler bakımından değerlendirilmiştir. İlk olarak soru yapıları terminolojik, tipolajik olarak incelenip evet/hayır soruları ve içerik soruları olarak sınıflandırılmıştır. Sonra tipolojik olarak Oğuz Grubu Türk Dillerindeki evet/hayır  soru cümleleri sınıflandırılmış ve detaylıca betimlenmiştir. Ayrıca soru ekinin bu cümlelerdeki yeri, vurgu işlevi  ve bağlama göre soru yapan  diğer yapılar incelenmiştir. 
İçerik sorularındaki soru sözcüklerinin gramatik işlevleri ve bağlama göre kazandıkları pragmatik kullanımları işlenmiştir.

Abstract:
This article is a descriptive study of interrogative structures in world languages and in Oghuz Group of Turkic Languages . The interrogative structures were examined in tenns of both their morpbosyntactic and syntactic structures and their semantic and discourse functions within the scope of this study. Firstly, interrogative sentences in Oghuz Group of Turkic Languages  were classified on a typological basis and described in detail. Also, the place of the interrogative particle in the sentence, grammatical functions of interrogative words and their discourse-pragmatic values were mentioned.
Yedi İklim Yabancı Dil Olarak Türkçe setindeki kültürel varlığın incelemesi
The investigation of cultural presence on Yedi İklim Teaching Turkish set
Yazar: BÜKTE AKKOYUNLU
Danışman: DOÇ. DR. MUSTAFA DURMUŞ
Hacettepe Üniversitesi / Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü / Türkiyat Araştırmaları Ana Bilim Dalı / Yabancı Dil Olarak Türkçe Öğretimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Ders kitapları = Textbooks ; Dil eğitimi = Language education ; Dil-kültür = Language-culture ; Kitaplar = Books ; Kültür = Culture ; Kültürel aktarım = Cultural transfer ; Kültürel değerler = Cultural values ; Türkçe = Turkish ; Türkçe eğitimi = Turkish education ; Yabancı dil öğretimi = Foreign language teaching

Özet:
Bu çalışmada Yunus Emre Enstitüsü tarafından Türkçe'nin yabancı dil olarak öğretilmesi amacıyla hazırlanan "Yedi İklim Türkçe Öğretim Seti"ndeki kültürel varlık, araştırmacı tarafından geliştiren bir kontrol listesi ile büyük "K" kültür ve küçük "k" kültür temaları ve hedef kültür, uluslararası kültür ve kültürel tarafsızlık kategorileri açısından içerik analizi yöntemiyle incelenmiştir. Araştırmada A1'den C2'ye kadar tüm düzeylerde toplam 144 okuma parçası incelemeye alınmıştır. Araştırmanın sonucunda tüm düzeyler göz önünde bulundurulduğunda okuma parçalarında büyük "K" kültür ve küçük "k" kültür bakımından kitabın neredeyse eşit bir dağılım gösterdiği fakat düzeyler ayrı ayrı incelendiğinde büyük "K" kültür ve küçük "k" kültür dağılımında oldukça büyük farklar ortaya çıktığı ve düzey arttıkça büyük "k" kültür temalarının, özellikle de C1 ve C2 düzeylerde dramatik bir artış gösterdiği gözlemlenmiştir. Ayrıca hedef kültürün, uluslararası kültür ve kültürel tarafsızlık kategorilerine kıyasla oldukça baskın bir şekilde yer aldığı saptanmıştır.

Abstract:
The study investigates the cultural content of a teaching Turkish set "Yedi İklim" which is a teaching Turkish as a foreign language set published by Yunus Emre Institute. The set was investigated in terms of both big "C" and little "c" cultural themes and target culture, international culture and culture neutral categories of culture by a checklist created by the researcher. A total of 144 reading texts from all levels of the textbooks from A1 to C2 was under examination. At the end of the study the set was found to have almost equal distribution regarding big "C" and little "c" cultures when all levels are taken into consideration, however the distribution of big "C" and little "c" cultural themes in specific levels varies greatly. The set is observed to have a significant increase in big "C" cultural themes -specifically in levels C1 and C2- as the levels advance. Moreover, target culture was highly dominant compared to international culture and culture neutral categories of culture respectively.
Yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde okuma metinlerinin seviyelerinin tespiti: Okuma sırasında göz izleme bulguları
Benchmarking the levels of the reading passages used in teaching Turkish as a foreign language : Eye tracking findings during reading
Yazar: ERÇİN AYHAN
Danışman: DOÇ. DR. DİDEM KOBAN KOÇ
Hacettepe Üniversitesi / Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü / Türkiyat Araştırmaları Ana Bilim Dalı / Yabancı Dil Olarak Türkçe Öğretimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Dil öğretimi = Language teaching ; Göz izleme = Eye tracking ; Okuma metinleri = Reading texts ; Türkçe = Turkish ; Türkçe eğitimi = Turkish education ; Yabancı dil = Foreign language ; Yabancı dil öğretimi = Foreign language teaching ; Öğretim yöntemleri = Teaching methods

Özet:
Göz izleme yöntemi, okuma sırasında, bilişsel süreçleri anlamaya çalışan psiko-dilbilimciler tarafından yaygın olarak kullanılmaktadır. Bu yöntem, özellikle teknoloji yardımıyla bilişsel süreçleri kayıt altına alabilmesi ve hazırlanmış arayüzlerle bu kayıtların gözleme dayalı araştırma yapmaya elverişli olmasından dolayı eğitim araştırmalarında geleneksel yöntemlerden belirgin bir şekilde ayrılmaktadır.  Gözün sabitlenme, sıçrama, geri sıçrama ve dönüş sıçraması olarak tanımlanan hareketleri araştırmacıya okuyucunun bilişsel süreçleriyle ilgili bilgiler sağlamaktadır. YTÖ alanında göz izleme yöntemiyle planlanan bir geçerleme çalışması olarak hazırlanan bu çalışmada yabancı dili Türkçe olan bireylerin Türkçe okuma performanslarında ne tür farklılıklar ve benzerlikler gösterdikleri tespit edilmiş, ayrıca OBM çerçevesinde farklı kurumlar tarafından hazırlanmış olan okuma metinlerinin seviyeleri nesnel bir şekilde göz-zihin kuramı çerçevesinde ve göz izleme değişkenlerine göre analiz edilmiştir. Araştırmada kullanılan veri kaynağı, göz izleme yöntemiyle elde edilen gözleme dayalı değerlerden ve derlem tabanlı yapılan araştırmadan elde edilen sonuçlardan oluşmuştur.

Abstract:
Eye tracking methodology has been widely used by the psycholinguists who have been trying to observe the cognitive process during reading. This methodology prominently differs from the traditional methods as it is conducive to record the cognitive process and gives the chance to the researchers to conduct observational research by the interfaces. The movements of the human eye as they are called fixation, saccade, regressive saccade and return swap provide information based on cognitive process of the reader. This dissertation which hade been planned through the instruments of eye tracking methodology as a validation study for Teaching Turkish as a Foreign Language revealed the Turkish reading performances of the participants as they demonstrated similarities and dissimilarities; besides, the reading passages  built on the criteria  of the CEFR by different institutions were objectively analyzed with the variables of eye tracking methodology in the framework of the eye-mind theory. The data received for this study was acquired from eye tracking methodology based on observational values and the results based on the corpus research.
Yeni organoloji: Bernard Stiegler düşüncesinde kriz ve politika
New organology: Crisis and politics in Bernard Stiegler's thought
Yazar: CEM OTO
Danışman: DOÇ. DR. RUHTAN YALÇINER
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı / Siyaset Bilimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science
Dizin: Siyasal akımlar = Political movements ; Siyasal analiz = Political analysis ; Siyaset = Politics ; Siyasi kriz = Political crisis ; Stiegler, Bernard = Stiegler, Bernard

Özet:
İnorganik madde mevzu bahis olduğunda, metafizik gelenekte varlığa atfedilen niteliklerin sorgulanması politika teorisi nezdinde yeni bir imkâna işaret eder. Çağdaş politika teorisinin birey, kimlik, bellek, egemenlik ve toplumla ilgili tartışmalara eleştirel ilgisi de bu minvalde düşünülebilir. Nitekim bugün teknoloji vasıtasıyla önceden sadece yıldızların işgal ettiği mertebeye yükselen "insanlığın bu astral figürü" (Stiegler, 1998 :  89);  insan ile teknik, organik ile inorganik tartışmasını ayrı ayrı mekanik ile biyolojiye, sosyoloji ile felsefeye emanet edemeyecek şekilde sahneye koyarak kategorilere dair köklü fikirleri geçersiz kılmaktadır. Sabitlik rejimlerine dair kriz ve dezoryantasyon sürecinde yaşam ve politikaya dair sıkışma, dönüşüm ve yenilenme; bireyleşme, bellek ve organoloji gibi dinamik vasfı haiz tartışmaları takip ederek ele alınabilir. Tez boyunca böylesi bir okumanın çağdaş politika nezdinde açtığı imkânı takip etmek için, bu okumanın antagonist ve hümanist gelenekten farklı ele alınma ihtiyacı üzerinde durulacaktır. Bu sebeple tez, Fransız filozof Bernard Stiegler'in teknik ile zaman arasında kurduğu irtibat üzerinden kriz ve politik olan arasındaki ilişkiye dikkat çekmeye çalışacaktır.

Abstract:
Questioning principles that metaphysical tradition has been attributed to being in the presence of inorganic organized matter implies a new possibility for thinking political theory today. The critical concern of contemporary political theory may also be held in this spectrum through its debates about individual, identity, memory, sovereignty and society. Indeed "the astral figure of humanity" (Stiegler, 1998 : 89) has reached a new stage that previously has been hold only by stars while technics are invalidating essential thoughts about categories which cannot be consigned separately to mechanics and biology or sociology and philosophy alone. In the process of crisis and disorientation of stability regimes; spasm, transformation and adjustment about life and politics are required to be pursued around the dynamic debates of individuation, memory and organology. In order to follow the possibilities opened up at contemporary political theory before such readings, the necessity of renouncing antagonist and humanist perspectives will be welcomed throughout the thesis. Based on French philosopher Bernard Stiegler's thought, what the thesis would like to draw attention is the relation between crisis and the political on the basis of technics and time.
Türkçe dizi etiketleme için sinir ağ modelleri
Neural models for Turkish sequence labeling
Yazar: YASİN EŞREF
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ BURCU CAN BUĞLALILAR
Hacettepe Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bilgisayar Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve Kontrol = Computer Engineering and Computer Science and Control
Dizin: Derin öğrenme = Deep learning ; Doğal dil işleme = Natural language processing ; Makine öğrenmesi yöntemleri = Machine learning methods ; Öğrenme algoritmaları = Learning algorithms

Özet:
Türkçe gibi sondan eklemeli dillerde aynı kökten birçok kelimenin türetilmesinden dolayı kelimelerin bir bütün olarak modellenmesi seyreklik problemini de beraberinde getirmektedir. Bundan ötürü, kelimeyi bir bütün olarak ele almaktansa karakterleri üzerinden bir kelimeyi ifade etmek ya da morfem ve morfemin etiket bilgisini hesaba katmak kelime hakkında daha detaylı bilgi vermekte ve seyreklik problemini de azaltmaktadır.
Bu çalışmada Türkçede kelime dizilerini etiketleme problemleri için derin sinir ağlarını kullanan bir model önerilmiştir. Seyreklik problemini çözmek için kelimelerin karakter ve morfem bilgilerin dizi etiketleme problemi kapsamındaki etkisi incelenmiştir. 
Bu çalışmada literatürdeki güncel derin öğrenme modelleri Türkçe için farklı kelime veya alt-kelime düzeyinde gösterimler kullanılarak Varlık İsmi Tanıma ve Sözcük Türü İşaretleme problemleri için uygulanmıştır. Sonuçlar, kelimelerin morfem bilgisinin kullanılmasının Türkçede dizi etiketlemeyi iyileştirdiğini göstermektedir. Ayrıca kelime dizilerinin etiketlerini bulurken komşu kelimelerin bilgilerinden de yararlanılarak doğruluğu daha yüksek sonuçlar elde edilmiştir

Abstract:
Because of the inflection of many word forms from the same root in agglutinative languages such as Turkish, modeling the words as a whole causes sparsity problem. Therefore, rather than handling the word as a whole, expressing a word through its characters or considering the morpheme and morpheme label information gives more detailed information about the word and therefore mitigates the sparsity problem.
In this study, a model using deep neural networks is proposed for the sequence labeling task in Turkish. To cope with the sparsity problem, character and morpheme information is used and the effect of this information on sequence labeling problem is examined. The existing deep learning models are applied using different word or sub-word representations for Named Entity Recognition (NER) and Part-of-Speech Tagging (POS Tagging) in Turkish. The results show that using morpheme information improves the sequence labelling in Turkish. Moreover, more accurate results are obtained by using the contextual information in the model.
Gan güç tranzistörüne dayalı, yüksek güç yoğunluklu çift aktif köprü DA/DA çevirgeç tasarımı ve gerçekleştirilmesi
Design and implementation of high power density gan hemt based dual active bridge DC/DC converter
Yazar: AYKUT KIZICI
Danışman: PROF. DR. IŞIK ÇADIRCI
Hacettepe Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Elektrik-Elektronik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Elektrik ve Elektronik Mühendisliği = Electrical and Electronics Engineering

Özet:
Bu çalışmada elektrikli araç uygulamalarında kullanılabilecek, giriş gerilimi 350-400 VDC aralığında, anma çıkış gerilimi 14.5 VDC ve çıkış akımı yaklaşık 240A olacak şekilde, 3.5 kW çıkış anma gücünde, 150 kHz anahtarlama frekansında, her iki köprüde GaN HEMT tipi tranzistör kullanılarak Çift Aktif Köprü DA-DA çevirgeç tasarımı ve deneysel çalışmaları yapılmıştır. Tek faz kaymalı modülasyon tekniği ile köprülerin kontrolü sağlanan çevirgeç, özgün transformatör tasarımı ve çalışmada yeni nesil güç anahtarlarının kullanılması sayesinde tam yük verimliliği \%98'in üzerinde olacak şekilde elde edilmiştir. Tasarımı ve benzetimi yapılan DA-DA çevirgecin başarımını görmek için bir ilk örnek üretimi yapılmış ve laboratuvar ortamında başarıyla test edilmiştir. Son olarak deney sonuçları ile benzetim sonuçları karşılaştırılarak tasarım doğrulaması yapılmıştır.

Abstract:
In this study, a Dual Active Bridge DC/DC converter using GaN HEMT type transistors on both bridges is designed and implemented with input voltage in the range of 350-400 VDC, rated output voltage of 14.5 VDC and output current of approximately 240A, 3.5 kW output rated power, 150 kHz switching frequency which can be used in electric vehicle applications. DC-DC converter design and experimental studies were performed. The control of the bridges with single phase shift modulation technique has been achieved with the original transformer design of the converter and the use of new generation power switches in operation, thus achieving full load efficiency above 98\%. A first sample was produced to see the performance of the designed and simulated DC-DC converter.
Then the design was implemented and tested successfully in laboratory environment. Finally,  the design verification was completed by comparing the experimental results with the simulation results.
Tek kişilik oyunlar
Mono drama
Yazar: DERYA KORKMAZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SERDAR ODACI
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Yeni Türk Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Sahne ve Görüntü Sanatları = Performing and Visual Arts ; Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Oyunlar = Games ; Tek kişilik oyunlar = Mono drama ; Tiyatro = Theatre ; Tiyatro oyunları = Theater plays ; Türk edebiyatı = Turkish literature ; Türk tiyatrosu = Turkish theatre ; Türk tiyatrosu = Turkish theatre ; Yeni Türk edebiyatı = New Turkish literature

Özet:
Bu tez çalışmasının odak noktasını, tiyatro tarihi var olduğundan beri ortaya konan ancak modernizm sonrası kendi başlığı altında yeni bir alan oluşturan tek kişilik oyunlar oluşturmuştur. Aynı zamanda tez çalışması sırasında incelenen oyunlara bakılırken meddahlık, tek kişilik gösteri, tek kişilik tiyatro, kolaj, dinleti gibi tek kişiyle oluşturulan türlerin birbirlerinden farklarına da değinilmiştir. Meddahlık geleneğinden tek kişilik oyunlara doğru ilerlerken geçirilen değişimler, tek kişilik oyunların sahip olduğu yapısal özellikler, tek başına gösteri yapanların ortaya koydukları gösterilerin tek kişilik tiyatro olmadığı ve nasıl böyle bir sonuca varıldığı incelenmiştir. İncelenen oyunlar insanın iç dünyasını, anlatamadıklarını, yaşadıkları yüzünden psikolojik sorunlar yaşayan insanların hayata tutunma ya da hayattan kopmasına neden olan olayları yansıttığı görülmüştür. 1965'te oynanan Türk tiyatrosunun ilk tek kişilik oyunundan sonra dikkat çeken bu tür günümüzde de yazılmaya ve oynanmaya devam etmektedir.

Anahtar Sözcükler
Tek Kişilik Oyun, Tiyatro, Mono Drama, Tek Kişilik Gösteri

Abstract:
KORKMAZ, Derya, Mono Drama, Master's Thesis, Ankara, 2019.
One person plays which have been shown since the beginning of the theatre history but created a new area under its own title after Modernism is the focus point of this thesis assignment. While examining the plays, the differences of the types from one another like the art of meddah, one-person play, one-person theatre, collage, audition which were made up by one person were touched upon. The changes that were experienced while moving from the art of meddah to one-person plays, the textural features of the one-person plays, topics like the plays which were shown by one person weren't one-person theatre kinds of subjects were examined. The examined plays are reflecting the inner world of the person, the things he can't tell the others and again the events that cause the person to hold on to life or to feel disconnected from life. This type which takes attention after the first one-person Turkish theatre play in 1965 has been written and played nowadays.

Keywords
Theatre, Mono Drama, One- Man Theatre, One-Man Show