18 yaş üstü bireylerin internetten sağlık bilgisi arama davranışı, e- sağlık okuryazarlığı ve siberkondri durumlarının değerlendirilmesi
Evaluation of online health i̇nformation seeking behavior, e-health literacy and cyberchondria status of i̇ndividuals over the age of 18
Yazar: MÜMÜNE MERVE FİDAN
Danışman: DOÇ. DR. MELAHAT AKDENİZ
Akdeniz Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine ; Psikiyatri = Psychiatry ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Elektronik sağlık = E-health ; Sağlık = Health ; Sağlık bilinci = Health awareness ; Sağlık okuryazarlığı = Health literacy ; Siberkondri = Cyberchondria ; İnternet = Internet

Özet:
Amaç: Bu çalışmada amaçlarımız; sağlık arama davranışı olarak internetin ne düzeyde kullanıldığının ve etkileyen faktörlerin belirlenmesi, internetten sağlık bilgisi arama- e- sağlık okuryazarlığı- siberkondri düzeylerinin ve aralarındaki ilişkinin belirlenmesidir.
Materyal ve Metot: Çalışmamıza 529 gönüllü katılmıştır. Katılımcılara sosyodemografik verilerin sorgulandığı 22 soruluk bir form; katılımcıların e-sağlık okuryazarlık düzeyini belirlemek için e-Sağlık Okuryazarlığı Ölçeği ve katılımcıların siberkondri düzeyini değerlendirmek için 33 soruluk Siberkondri Ciddiyet Ölçeği (SCÖ) uygulanmıştır. 
Çalışmada elde edilen bulgular değerlendirilirken, sürekli değişkenler ortalama ± standart sapma, kategorik veriler sayı ve yüzde şeklinde ifade edilmiştir. Sürekli değişkenlerin gruplar arası analizinde Kolmogorov-Smirnov Uyum İyiliği Testi ile normallik analizleri yapılmıştır. Normal dağılıma uymayan verilerin iki grup arasındaki karşılaştırmaları için Mann Whitney U Testi, üç grup ve üzerindeki karşılaştırmaları için Kruskal Wallis Testi kullanılmıştır. Bu karşılaştırmalarda ileri analizler için ise Mann Whitney U Testi, kategorik verilerin karşılaştırmasında ise Ki-Kare Testi kullanılmıştır. Ölçekler arası doğrusal ilişki Pearson Korelasyon Testi kullanılarak yapılmıştır. Analizler IBM SPSS (Sosyal Bilimler İçin İstatistik Paket Programı) versiyon 24.0 (IBM Corporation, Armonk, NY, USA) ile yapılmıştır. İstatistiksel anlamlılık düzeyi p<0.05 olarak kabul edilmiştir.
 Bulgular: Çalışmamıza katılan toplam 529 kişinin yaş ortalaması 39,41±12,73 yıl (%55,2'si >35 yaş) olarak saptanmıştır. Katılımcıların %94'ü sağlık bilgisi aramak amacıyla interneti kullandığını bildirmiştir. Sağlıkla ilgili konular nedeniyle internet kullanımının; 35 yaş ve altındaki katılımcılarda, kadınlarda ve eğitim düzeyi yüksek olanlarda anlamlı derecede daha fazladır. 
      e-Sağlık Okuryazarlık Ölçeği puanlarının; 35 yaş ve altındaki katılımcılarda 35 yaş üzerine göre, çocuk sahibi olmayanlarda olanlara göre, üniversite-yüksek lisans mezunlarında ilköğretim mezunlarına göre, > 10000 TL geliri olanlarda 3001 - 10000 TL arası geliri olanlara göre, çalışanlarda çalışmayanlara göre istatistiksel olarak anlamlı derecede daha yüksektir (p<0.05).
     Siberkondri toplam ölçek puanlarının; 35 yaş ve altındaki katılımcılarda 35 yaş üzerine göre, sağlık çalışanı olmayanlarda sağlık çalışanlarına göre istatistiksel olarak anlamlı derecede daha yüksektir (p<0.05).
     e-Sağlık Okuryazarlık Ölçeği ile Siberkondri Ölçeği toplam puanları arasında pozitif yönde, düşük veya önemsiz derecede kuvvetli ve istatistiksel olarak anlamlı bir korelasyon olduğu saptanmıştır (r=0.240, p<0.001).  
     Sonuç: Çalışmamızda internetin sağlıkla ilgili bilgi arama amacıyla büyük oranda kullanıldığı; günlük internet kullanım düzeyi- e-sağlık okuryazarlığı-siberkondri arasında pozitif yönde ilişki olduğu saptanmıştır. Bu çalışma, e-sağlık okuryazarlığı düzeyi ile siberkondri düzeyinin karşılaştırıldığı literatürdeki ilk çalışmadır. e-Sağlık okuryazarlığını artırıp hastaları siberkondriden koruyabilmek için ilişkili faktörlerin belirlenmesi ve bu konuda daha fazla çalışma yapılması son derece önemlidir.

Anahtar Kelimeler: İnternet, e-sağlık okuryazarlığı, siberkondri, online sağlık arama davranışı

Abstract:
Aim: In this study, we aim to determine the level of internet usage as health information seeking behavior and what factors affecting it, and to determine the level of online health information seeking behavior- e-health literacy- cyberchondria and the relationship among them. 
Material and Method: 529 volunteers participated in our study. A form consisting of 22 questions asking about the participants' sociodemographic data, E-health Literacy Scale to determine the level of the participants' e-health literacy and Cyberchondria Severity Scale consisting of 33 questions to determine the level of the participants' cyberchondria are applied to the participants.
While evaluating the results from this study, continuous variables were expressed as mean ± standard deviation, and categorical data were expressed as numbers and percentages. In the intergroup analysis of continuous variables, normality analyzes were performed by using Kolmogorov-Smirnov Goodness of Fit Test. The Mann Whitney U Test was used for the comparison of the data which did not fit the normal distribution between the two groups, and the Kruskal Wallis Test was used for the comparisons of the three groups and more. The Mann Whitney U Test was used for further analysis in these comparisons, and the Chi-Square Test was used for the comparison of categorical data. The linear relationship between the scales was determined by performing the Pearson Correlation Test. Analyzes were performed with IBM SPSS (Statistics Package Program for Social Sciences) version 24.0 (IBM Corporation, Armonk, NY, USA). Statistical significance level was accepted as p<0.05.
Findings: The mean age of  total of 529 participants is found as 39.41±12.73 years (55.2% of them >35 years) in this study. 94% of the participants state that they use the internet to search health information. Internet usage due to health-related issues is significantly higher in the participants aged 35 and younger, women, and those with higher education levels.
     e-Health Literacy Scale scores are significantly higher among participants aged 35 and younger than those over 35, participants who do not have children compared to those who have children, university-master's graduates compared to primary school graduates, participants with an income of > 10000 TL compared to those with an income of 3001 - 10000 TL, and participants who are employed compared to those who do not work (p <0.05).
     Cyberchondria total scale scores are statistically significantly higher in participants aged 35 and younger than in those over 35, and  participants who are non-health workers compared to those who are health workers (p<0.05).
     Low or insignificant strong and statistically significant positive correlation was found between the e-Health Literacy Scale and Cyberchondria Scale total scores (r=0.240, p<0.001).
     Result: Internet mostly used for searching health information and a positive relationship among the level of daily internet usage- e-health literacy – cyberchondria was found in the study. This study is the first research which compares the level of e-health literacy and the level of cyberchondria in the literature. In order to increase e-health literacy and protect the patients from cyberchondria, determining the related factors and researching on this subject more is significantly important. 
Keywords: internet, e- health literacy, cyberchondria, online health information seeking behavior