Acil servise aort diseksiyonu ve anevrizması tanısı nedeniyle başvuran hastaların serum laktat düzeyi ve şok indekslerinin morbidite ve mortaliteye etkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the effect of serum lactate level and shock indexes on morbi̇di̇ty and mortali̇ty of patients presented to the emergency department wi̇th diagnosis of aortic dissection or aneurysm
Yazar: HAKAN ÇELİK
Danışman: DOÇ. DR. ABUZER COŞKUN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Bağcılar Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Acil Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: İlk ve Acil Yardım = Emergency and First Aid
Dizin: Acil servis-hastane = Emergency service-hospital ; Acil tıp = Emergency medicine ; Anevrizma = Aneurysm ; Laktatlar = Lactates ; Morbidite = Morbidity ; Mortalite = Mortality ; Şok = Shock

Özet:
Giriş ve Amaç: Akut aort diseksiyonu (AAD) ve aort anevrizması vasküler acil durumlardan olup yüksek mortalite oranlarına sahiptir. Erken tanının bu hastalıkta mortalite ve prognoz açısından oldukça değerli olduğu bilindiğinden bu tez çalışmasında; aort diseksiyonu veya aort anevrizması hastalarınında şok indeksi ve laktat düzeylerinin bu iki hastalıktaki mortalite ve prognoz üzerine etkileri araştırıldı.
Materyal ve Method: Çalışmamız 01/01/2015–31/12/2020 tarihleri arasında S.B.Ü. İstanbul Bağcılar Eğitim ve Araştırma Hastanesi Acil Tıp Anabilim Dalı'na başvuran aort diseksiyonu veya aort anevrizması tanısı alan, 18 yaşından büyük, 71 hastanın geriye dönük incelenmesi ile gerçekleştirildi. Hastaların dosyalarından yaşı, cinsiyeti, laktat düzeyi, şok indeksleri, diseksiyon tipi, mortalitesi ve prognozu değerlendirildi. 
Bulgular: Çalışmamıza alınan 71 hastanın yaş ortalaması 62.08±13.80 yıl, 15'i (%21.1) kadın, yaş aralığı 32-94 yıl idi. Aort diseksiyonu ve abdominal anevrizma vakaların laktat düzeyi sırasıyla 3.22±2.09 mmol/L ve 1.90±1.51 mmol/L olarak tespit edildi (p=0.004). Aort diseksiyonu ve aort anevrizması olanların şok indeksi ortalamaları sırasıyla 0.71±0.18 ve 0.63±0.15 idi (p=0.018). Aort diseksiyonu olan 35 vakanın 19'u (%54.2) sağ kalırken, 16'sı (%45.8) mortal seyretti. Aort anevrizması olgularında 30'u (%83.3) sağ kalırken, 6'sı (%25) mortalite gelişti (p=0.008).
Sonuç: Aort diseksiyonu ve/veya aort anevrizmada şok indeksi ve serum laktat düzeylerinin morbidite ve mortalite açısından prognostik bir değer olabilir.   
Anahtar kelimeler: Acil servis, aort diseksiyonu, aort anevrizması, şok indeksi, serum laktat seviyesi

Abstract:
Introdaction: Acute aortic dissection (AAD) and aortic aneurysm are vascular emergencies and have high mortality rates. Early diagnosis is known to be highly valuable for mortality and prognosis in this disease; effects of shock index and lactate levels in patients with aortic dissection or aortic aneurysm on mortality and prognosis in these two diseases were investigated.
Materials and methods: Our study was conducted between 01/01/2015-31/12/2020 with the retrospective examination of 71 patients over the age of 18 who were diagnosed with aortic dissection or aortic aneurysm who were admitted to Istanbul Bağciler Education and Research Hospital. Patients' age, sex, lactate level, shock indices, dissection type, mortality and prognosis were assessed from their files.
Findings: The average age of the 71 patients in our study was 62.08 ± 13.80 year, 15 "i (21.1%) was female, with an age range of 32-94. The lactate level of cases of aortic dissection and abdominal aneurysm was detected at 3.22 ± 2.09 mmol/L and 1.90 ± 1.51 mmol/L, respectively (p = 0.004). Those with aortic dissection and aortic aneurysm had shock index averages of 0.71 ± 0.18 and 0.63 ± 0.15, respectively (p = 0.018). Of the 35 cases with aortic dissection, 19 "u (54.2%) survived, while 16" (45.8%) were mortals. In cases of aortic aneurysms, 30 "u (83.3%) survived, while 6" (25%) developed mortality (p = 0.008). 
Conclusions: Aortic dissection and/or aortic aneurysm shock index and serum lactate levels can be a prognostic value in terms of morbidity and mortality 
Keywords: Emergency, aortic dissection, aortic aneurysm, shock index, serum lactate level