Kadın istihdamı üzerine Avrupa Birliği-Türkiye karşılaştırması /
Yazar: BENGÜ USAL
Danışman: PROF. DR. TÜRKEL MİNİBAŞ
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Avrupa Topluluğunun Sosyo-Kültürel Yapısı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 1996
Konu: Sosyoloji = Sociology ; Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri = Labour Economics and Industrial Relations
Dizin: Avrupa Birliği = European Union ; Kadın iş gücü = Women labour force ; Kadınlar = Women ; Türkiye = Türkiye ; Çalışan kadınlar = Working women ; İstihdam = Employment ; İstihdam politikaları = Employment policies

Özet:
"Kadın-erkek eşitliği" kavramının önemi üzerinde duran herülkede, bir yandan .. kadınların işgücü' piyasasına girmeleriylekarşılaştıkları koşullar açısından fırsat eşitliği sağlanmaya çalışılırken,diğer yandan da kadınların geleneksel rol dağılımının getirdiğisorumluluklarının azaltılmasına çalışılmaktadır. Ancak, girişimler yaçok 'yavaş olmakta ya da uygulamada beklenen sonuçlaralınamamaktadır.İşgücü piyasasında kadın ve erkeklere fırsat eşitliği konusu,kadınlar aleyhine işlemektedir. Çünkü, günümüzde gerek AvrupaBirliği ülkelerinde ve gerekse Türkiye'de kadınların iş bulma,emeğinin karşılığı olan ücreti alma, çalışma şartları, sosyalgüvenceleri ve eğitim ile ilgili sorunlarına hala tam anlamıyla birçözüm getirilememektedir.Avrupa Birliği'nde kadın ve erkek ayrımı özellikle ücretkonusunda görülmektedir. Dolayısıyla iş piyasalarında kadınlarındurumu istenilen düzeyde bulunmamaktadır. Ekonomik bağımsızlığailişkin haklar, yasal- çerçevede gözüktüğü gibi, uygulamada erkekleresağlanan olanaklarla farklılık göstermektedir.Avrupa Birliği ülkelerinde kadınlar, ailelerine daha fazla zamanayırabilmek için yarı-zamanlı işleri tercih etmektedirler. Ancak, budurum da kadınlar aleyhine bir gelişme ortaya çıkarmakta; yarızamanlıçalışma ya mesleki terfilerini engellemekte ya da düşükücretle vasıfsız işlerde çalışmalarına neden olmaktadır.Avrupa Birliği'nde kadın ve erkek çalışanlara yönelik eşitlikyönergesinin uygulanması için kabul edilen yasalar, cinsiyet ayrımınıaçıkça ortadan kaldırsa da üye ü~kelerin iş piyasasalarında varolanaynmcı politikalar gündemde bulunmaktadır.Türkiye'de ise, geleneksel önyargıların hala varlığınısürdürmesi, kadınların çalışma hayatı dışında kalmalarının en önemlinedeni olmaktadır . Ayrıca istihdam olanaklarının çok sınırlı olması,kadınların ücretli olarak iş piyasalarına girmelerini zorlaştırmaktadır.Oysa, ülkemizde kadınlara yönelik eşit hakların verilmesineCumhuriyet Türkiye'sinde başlanmıştır. Ayrıca cinsiyete dayalıolarak ücrette bir ayırım yapılamayacağı 5518 sayılı ve 25 Ocak 1950tarihli kanunla kabul edilmiştir. Yani cinsiyete dayalı ayırım yasağı,Türk Hukuk Sistemine daha Avrupa Birliği kurulmadan girmiştir.Ancak, yine uygulamalar açısından erkeklere eşit durumdaolmadıkları ve cinsiyetler arasındaki ücret eşitsizliğinin varlığınısürdürdüğü gerçeği gündemi oluşturmaktadır.Gelişmekte olan bir ülke olarak Türkiye'ye baktığımızdasanayileşme ve kentleşmenin, istihdamın ya pısını değiştirdiğini,özellikle tarım dışı alanlarda ücretlilerin sayısının arttığıgörülmektedir. Ancak, ülkemizde bu değişim, kadınlar açısındanyavaş olmaktadır. Çünkü, istihdam konusunda kadınlara sunulanolanaklar yetersiz kalmaktadır. İstihdam olanaklarının eğitim ileparalelliği söz konusu olduğundan, eğitim, istihdam ve çalışmakoşullarının olumsuzluğu açıktır. Kadınlar, ancak, yeterli niteliklerekavuştukları zaman, yasalarla belirlenen haklardan erkeklerle eşitdüzeyde faydalanma olanağı bulacaklardır.XX. yüzyılın son yıllarını tamamladığımız şu günlerde kadınerkekeşitliğinin sağlanması gereği hala gündemdeki yerinikorumaktadır. Görülen o ki, çalışma hayatında kadınların yaşadığızorluklar ve uygulamadaki sorunlar, Avrupa Birliği ülkelerinde veTürkiye'de benzerlik göstermektedir.

Abstract: