Özel gereksinimli çocuğa sahip ebeveynlerin psikolojik dayanıklılıklarının, evlilik uyumu ve umutsuzlukları ile ilişkisinin incelenmesi
The relationship between psychological resistance, marital adjustment and the hopelessness level of parents who have children with special needs
Yazar: KEMAL ERSEN DEMİREL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ŞAHİDE GÜLİZ KOLBURAN
İstanbul Aydın Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Ebeveyn-çocuk ilişkisi = Parents-child relation ; Ebeveynler = Parents ; Evlilik uyumu = Marital adjustment ; Psikolojik dayanıklılık = Hardiness on psychological ; Umutsuzluk = Hopelessness ; Ölçekler = Scales ; Özel eğitim = Special education ; Özel gereksinimli çocuklar = Children with special needs

Özet:
Bu araştırmanın temel amacı özel gereksinimli çocuğa sahip ebeveynlerin psikolojik dayanıklılık düzeyleri ile evlilik uyumu ve umutsuzluk düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesidir. Bu araştırma İstanbul ilinde ikamet eden 263 katılımcıdan oluşan bir örneklem grubunun katılımı ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın verileri Kişisel Bilgi Formu, Yetişkinler İçin Psikolojik Dayanıklılık Ölçeği, Evlilikte Uyum Ölçeği, Beck Umutsuzluk Ölçeği ile elde edilmiştir. Elde edilen verilerin analizinde değişkenler arası ilişkilerde Spearman Korelasyon Analizi, gruplar arası karşılaştırmalarda Mann Whitney-U ve Kruskal Wallis testleri kullanılmıştır. Bu araştırmanın sonucunda özel gereksinimli çocuğa sahip ebeveynlerin psikolojik dayanıklılık düzeyleri ile evlilik uyumu arasında anlamlı bir ilişki olduğu, umutsuzluk düzeyi ve psikolojik dayanıklılık düzeyi arasında negatif yönde anlamlı ilişki olduğu, umutsuzluk düzeyi ile evlilik uyumu arasında negatif yönde anlamlı bir ilişki olduğu bulunmuştur. Ayrıca Ebeveynlerin psikolojik dayanıklılık düzeyleri ile sahip oldukları engelli çocuk sayısı ve öğrenim düzeyi değişkenleri arasında anlamlı bir farklılık olduğu bulunmuş, psikolojik dayanıklılık düzeyleri ile cinsiyet ve yaş değişkenleri arasında ise anlamlı bir farklılık bulunamamıştır.

Anahtar Kelimeler: Özel Eğitim, Ebeveyn, Psikolojik Dayanıklılık, Evlilik Uyumu, Umutsuzluk

Abstract:
The main purpose of this study is to examine the relationship between psychological resilience levels of parents with children with special needs and marital adjustment and hopelessness levels. This research was carried out with the participation of a sample group consisting of 263 participants residing in Istanbul. The data of the study were obtained by Personal Information Form, Adult Psychological Resilience Scale, Marital Adjustment Scale, Beck Hopelessness Scale. In the analysis of the data obtained, Spearman Correlation Analysis for relations between variables, Mann Whitney-U and Kruskal Wallis tests for comparisons between groups were used. As a result of this study, it was found that there is a significant relationship between the psychological resilience levels of parents with children with special needs and marital adjustment, there is a significant negative relationship between the level of hopelessness and psychological resilience, and a significant negative relationship between the level of hopelessness and marital adjustment. In addition, it was found that there is a significant difference between the psychological resilience levels of the parents and the variables of the number of disabled children and education level they have, and no significant difference was found between the psychological resilience levels and the gender and age variables.

Key words: Special Education, Parents, Psychological Resilience, Marital Adjustment, Hopelessness