Valentin Grigoryeviç Rasputin'in Yaşa ve Anımsa ve Yakup Kadri Karaosmanoğlu'nun Yaban adlı eserlerinde savaş ve insan /
Yazar: AYLİN KARADENİZ
Danışman: DOÇ. DR. AYLA KAŞOĞLU
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Rus Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Batı Dilleri ve Edebiyatı = Western Linguistics and Literature

Özet:
20. y.y. Rus yazarlarından G. Valentin Rasputin'in kaleme aldığı ?Yaşave Anımsa? ile Türk Edebiyatı'nın önemli yazarları arasında yer alan YakupKadri Karaosmanoğlu'nun ?Yaban? isimli eserlerinde savaş temasınıişlemeye çalıştık.Eserlerde, savaşın bir toplumu yoksun bıraktığı değerler ve insanıninsana çektirdiği ıstırap konu edilmektedir. Farklı ve ortak konularınısaptadığımız eserlerde ruhsal çözümlemeler çok önemli yer tutmaktadır.Kahramanlardan birisi asker kaçağı diğeri ise geçmişinden kaçan biraskerdir. Her ikisi de bir adım atmaya çalışmanın kaderlerini değiştirmekolacağına inanırlar. Ama bunun için hiç bir şey yapmayıp herşeyi olduğu gibikabul eder ve kaderlerini yaşamayı seçerler.?Yaşa ve Anımsa? da Rasputin'in zihinlerimizde canlandırmış olduğufigürler iki farklı tabakadan, iki farklı sosyal gruba mensup kişilerdir. EserdeRus köyü ve köylüsü tüm açıklığıyla gözler önüne serilir. Devrin ekonomik,siyasi, kültürel, ahlaki düzeni ortaya konulur. Rasputin de çağdaşı olan diğeryazarların yaptığı gibi satır aralarını kullanır. Toplumların değer yargıları,kadının ve erkeğin yeri, uğruna hayatların feda edildiği tabular verilir.Aydın sınıfı ve köylü sınıfı Yakup Kadri'nin hafızalarımızdacanlandırdığı iki farklı sınıfın temsilcileridir. Aralarındaki büyük uçurum tümçıplaklığıyla gözler önüne serilir. ?Yaban? romanında Anadolu köyüneyabancı bir aydının köyde sürdürdüğü hayatı hikaye edilmektedir. Bu aydınsözü edilen köyde kaldığı zaman içerisinde kendi yabanlığının da farkınavarır. Romandaki temel çatışma, ilk bakışta okumuş, bilinçli bir Türk aydını ilecahil köy halkı arasındaki bir kültür çatışması gibi görünse de romanınilerleyen sayfalarında, asıl problemin Kurtuluş Savaşı karşısında alınan ikifarklı tutumdan kaynaklandığı anlaşılmaktadır.Sonuç olarak her iki eserde de savaş, bağımsızlık mücadelelerininvazgeçilmez yolu olsa da, insan hayatı, sadakat, fedakarlık etme, vicdan gibideğerler ön plana çıkartılarak sunulmaktadır. Her iki eser de, dönemlerinintoplumsal gerçekliklerini ele alan, bir takım hümanist değerleri ustaca işleyenve edebi açıdan önemli örneklerdir.

Abstract:
The sole purpose of this study is to throw light upon the theme of warin the works titled ?Live and Recall? by G. Valentin Rasputin, a notable 20thcentury Russian author, and ?Wilderness? by Yakup Kadri Karaosmanoğlu, asignificant literary figure of the Turkish Literature.In the works, the subject is the values that the society is deprived ofdue to war and the suffering it causes to people. Psychological analysis hasimportant place in the works, of which we have found out determineddifferent and common points. One of the characters is a draft evader whilethe other is a soldier who avoids confronting his past. Both of them believethat taking a step will cause a change in one?s destiny. They accept theirdestiny without complaint.In ?Live and Recall?, the figures that Rasputin bring to our minds arepersons coming from two different classes, who are members of two differentsocial groups. In the work, Russian villages and villagers are depicted clearly.The political, cultural, ethical order of the age is explained. As hiscontemporaries do, Rasputin uses the details between the lines. The valuejudgments of societies, position of women and men, the taboos for the sakeof which lives are sacrificed are explained.Intellectual class and villagers are the representatives of two differentclasses, on which Yakup Kadri touched in detail. The great gap betweenthem is made clear. In the novel named ?Wilderness?, the life of anintellectual living in a village and being a stranger to the Anatolian village isnarrated. This intellectual realizes his wilderness during the time he stays inthe village. Even though the basic conflict in the novel seems to be thecultural conflict between an educated, conscious Turkish intellectual and theignorant village people, it is realized that the main problem results from thetwo different attitudes towards the War of Independence in the followingpages of the novel.Finally, values such as human life, faithfulness, sacrifice and conscience aredescribed mainly; however, war is the essential and only way for the strugglefor independence in the novels. Both novels are important readable literaryworks in which social realities of their age and some humanist values areskillfully dealt with.