Türkiye'de tıpta uzmanlık ve akademisyenlik aşamalarında cinsiyetçi yaklaşımlar
Gender approaches in the field of medical speciality and academic life in Turkey
Yazar: İLKNUR GENÇ KUZUCA
Danışman: PROF.DR. BERNA ARDA
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kadın Çalışmaları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Sosyoloji = Sociology ; Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri = Labour Economics and Industrial Relations

Özet:
Bu çalışmanın amacı tıpta uzmanlık alanlarında cinsiyete göre bir dağılımınbulunduğunu, bazı uzmanlık dallarında kadın hekimlerin tercih edilmediğini veya bazıuzmanlık dallarının kadın hekimler tarafından tercih edilmediğini rakamsal veniteliksel olarak ortaya koymaktır.Türkiye'de sağlık bakanlığına ve üniversitelere bağlı olarak çalışan tümhekimlerin cinsiyet dağılımı incelendiğinde kadın hekimlerin erkek hekimlere göre çokaz farkla da olsa daha fazla uzmanlaştığı anlaşılmaktadır.Hekimlerin uzmanlık alanlarına göre cinsiyet dağılımı incelendiğinde, kadınhekimlerin ve erkek hekimlerin belli uzmanlık alanlarında dağıldığı ve bu anlamdacinsiyete dayalı bir ayrımcılık olduğu istatistiksel olarak gösterilmiştir. Bazı uzmanlıkalanlarının neredeyse tamamen erkek hekimlerden oluştuğu saptanmıştır.Çalışmamızda incelenen yirmi sekiz uzmanlık alanının on ikisinde kadınhekimlerin oranı kritik eşik kabul edilen % 33 ün altındadır.Oysa yirmi sekiz uzmanlıkalanının tamamında erkekler % 33 ve üzerinde temsil edilmektedir. Bu sonuçtanhareketle kadınlara özgü bir uzmanlık alanı olduğu söylenemezken , erkeklere özgüuzmanlık alanları olduğu söylenebilir.Kadınlar daha çok mesai saatleri düzenleri olan, nöbeti olmayan, akademikilerlemelerinde engel bulunmayan, dışlanmayacaklarını düşündükleri uzmanlıkalanlarına yönelmektedirler. Özellikle cerrahi uzmanlık alanlarında kadınların sayısınınsınırlı olması, TUS'a rağmen, hâlâ bazı uzmanlık alanlarının kadınlara uygun değilmişgibi algılanmasının göstergesidir. Hizmet ağırlıklı,göreceli olarak daha az popüler,görünmeyen ama işin mutfağı olan bölümlerde kadın hekimlerin yoğun olması bubakışın uzantısıdır.Araştırmamızda elde edilen verilerde; Klinik şefi, profesör, doçent ve yardımcıdoçent kadrolarında kadın hekim oranın daha düşük olduğu, buna karşılık klinik şefyardımcısı, başasistan, asistan öğretim görevlisi, araştırma görevlisi kadrolarında isekadın hekim oranlarının toplam kadın hekimlerin oranlarına göre fazla olduğusaptanmıştır.Araştırmamız eğitim ve meslek hayatları boyunca kadınların cinsiyete bağlıayrımcılıkla karşılaştıklarını ortaya koymuştur. Hekim dağılımlarındaki farklılıklarayrımcılığı sayısal olarak ortaya koymaktadır. Niteliksel veriler de cinsiyet faktörünebağlı olarak bir ayrımcılık olduğunu ortaya sermiştir.

Abstract:
The aim of this study is to quantitatively and qualitatively indicate that there is acertain gender distribution in the specialization areas of medicine, female physicians are notpreferred in some specialization areas and some specialization areas are not preferred byfemale physicians. I tried to find out the related data by examining the figures of theinstitutions like the Ministry of Health and universities, where most of the physicians areemployed. In order to reveal the sex discrimination in the distribution of physicians and thecauses of this discrimination, half-constructed interviews with physicians from various groupswere conducted and the quantitative and qualitative data were evaluated together.The rate of the female students at faculties in Turkey is similar to the rates in manydeveloped countries.If we carry out an evaluation taking into consideration all the students who enter auniversity, when we have a look at the gender distribution of the students who start themedical schools, it appears that the rate of the female students who start the medical schools isless than that of the male students.When the gender distribution of all the physicians who are employed by the Ministryof Health and universities in Turkey is investigated, it is understood that the specializedfemale physicians are more than the specialized male physicians, even if the difference islittle.The result of this study is that there is not any negative discrimination against thefemale physicians during the exams to start their specialization studies. When the genderdistribution of the physicians according to the areas of specialization is investigated, that thefemale physicians and male physicians are distributed to certain areas of specialization andthere is a sex discrimination in this sense is shown statistically. It is found that some areas ofspecialization consist of almost only male physicians.In the twelve of the twenty eight areas of specialization, which were investigated inthis study, the rate of the female physicians is below 33%, the critical threshold. These areasconsist of surgical areas apart from internal medicine and cardiology.