Şimdi al sonra öde (buy now pay later/BNPL) ödeme modelinin hukuki incelemesi
Legal review of buy now pay later payment model
Yazar: ILGIT ŞAHİN
Danışman: DOÇ. DR. ECE BAŞ SÜZEL
İstanbul Bilgi Üniversitesi / Lisansüstü Programlar Enstitüsü / Hukuk Ana Bilim Dalı / Bilişim ve Teknoloji Hukuku Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Elektronik ticaret = Electronic commerce ; Fintek = Fintech ; Tüketici kredileri = Consumer credits ; Ödeme yöntemleri = Payment methods ; Şimdi al sonra öde = Buy now pay later

Özet:
Kredi, son zamanlarda süper marketten birkaç portakal alırken yahut çevrimiçi ortamda tek bir kazağın alınmasında başvurulan bir kaynağa dönüşmüştür. BNPL ödemeleri yoluyla kredi kullanımı tüketicilerin satın alma gücünü artırarak piyasaları hareketlendirirken, tüketicilerin sonradan borçlarını ödeyememe olasılığı da ekonomik krizleri derinleştirebilecek ciddi bir risk oluşturmaktadır. Bu gelişmeler tüketici hakları, kredi piyasası şartları ve BNPL (buy now pay late/şimdi al sonra öde) olarak isimlendirilen bu kredi kullanımına ilişkin hangi yasal düzenlemelere ihtiyaç olduğuna yönelik soru işaretlerini beraberinde getirmektedir. Bu doğrultuda bu tezin konusu kıyaslamalı hukuk çerçevesinde Türk mevzuatı kapsamında BNPL'ın ne şekilde sunulabileceği; hukuki altyapısının modele uygun olup olmadığı, mevzuattaki eksikliklerin neler olduğu ve düzenleme ihtiyaçlarının saptanmasına ilişkindir.
İşbu tez kapsamında öncelikle dünya genelinde BNPL hizmeti sunan kuruluşların iş modelleri; BNPL'a ilişkin yasal düzenleme yapılmasına yönelik ihtiyacın nedenleri ve AB ve Birleşik Krallık'ta netleştirilmeye çalışılan yasal düzenleme taslakları değerlendirilecektir. Bu değerlendirmenin ardından Türkiye'de BNPL'ın sunulmasına yönelik yöntemler; sunulma modeli (çevrimiçi platform aracılığı ile POS); BNPL sunabilecek olan kuruluşlar (bankalar ve finansman kuruluşları) bazında değerlendirilecek olup ardından Türk mevzuatı kapsamında BNPL'a ilişkin hangi yasal eksikliklerin veya engellerin olduğu saptanacaktır. Tez kapsamında BNPL modeli, tüketiciye sunulması ile sınırlı olarak Türk Mevzuatı içinde bankacılık ve finansman şirketleri bazında değerlendirilecek olup B2B veya finansal kiralama, faktöring ve abonelik yöntemleriyle BNPL hizmetinin sunulması tez kapsamında incelenmemektedir.

Abstract:
Credit has become a means of purchasing even simple consumer goods, from a few oranges in a supermarket to a single new sweater from the internet. While the use of credit through BNPL payments invigorates markets by expanding consumers' purchasing power, consumers' potential inability to subsequently repay their debts also entails a serious risk which can deepen economic crises. This development raises many questions concerning the credit market conditions, consumer rights and legal regulations involved in the use of credit known as BNPL: buy now, pay later. Using a comparative law perspective, this thesis aims to assess how BNPL relates to current Turkish legislation, evaluate whether the necessary legal infrastructure is in place for its use, and highlight possible shortcomings in terms of legislation and regulatory needs. 
With this aim, this thesis also looks into the business models of organisations providing BNPL services around the word, the reasons for the need for increased legal regulation of BNPL and the draft legal regulatory models that are being developed in the European Union and the United Kingdom. Drawing from such comparisons, this this study will next assess ways of offering BNPL in Turkey in terms of the delivery model (POS or online platform), the organisations able to offer BNPL (banks and financial institutions) and the legal gaps or barriers to BNPL under current Turkish legislation. This thesis restricts itself to the use of BNPL by banking and financial companies as is current in Turkey. It does not assess the provision of BNPL services through financial leasing, factoring and subscription methods, which are possible in many other countries.