Teknoparklarda yerleşik firmalar için yeniliği etkileyen faktörlerin belirlenmesi ve yeniliğin firma performansına etkisinin incelenmesi
Determining factors effecting the innovation and examaning the effect of innovation on firm performance for firms located in technoparks
Yazar: İLKER MURAT AR
Danışman: DOÇ. DR. BİRDOĞAN BAKİ
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Bölümü / İşletme Ana Bilim Dalı / İşletme Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2009
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Firma performansı = Firm performance ; Firmalar = Firms ; Performans = Performance ; Teknoparklar = Technoparks ; Yapısal eşitlik modeli = Structural equation model ; Yenilik = Innovation

Özet:
Hızlı ve yıkıcı değişimlerin, müşteri isteklerindeki çeşitliliğin ve uluslararası rekabetin şekillendirdiği bir iş çevresinde, firmalar uzun dönemde kârlı kalabilmek için yeni teknolojik yetenekler elde etmek ve yeni iş süreçleri keşfetmek zorundadırlar. Bu nedenle, müşteri isteklerini başarıyla gerçekleştiren ve yeni ürün veya süreçler ortaya çıkaran yenilik, firmalar için en önemli gündem maddelerinden biri haline gelmektedir. Yenilik, yeni ve üstün ürün veya süreçler ortaya koymak suretiyle sürdürülebilir bir pazar oluşturmayla ilişkilidir. Kısaca, yenilik sayesinde firmaların rekabet edebilir hale geldiği ve daha rekabetçi bir yapıya ulaştığı söylenebilir. Bununla birlikte firmalar yenilikle pek çok hedefe ulaşabilirler. Bunlar; ürün kalitesini artırmak, ürünleri aşama aşama değiştirmek, iş süreçlerini değerlendirmek ve düzenlemek olabilir.Bu çalışma kapsamında çeşitli faktörler (Ar-Ge yönetimi, yenilik stratejisi, üst yönetim desteği, müşteri odaklılık, öğrenen organizasyon, yaratıcılık yönetimi, organizasyonel işbirliği ve tedarikçilerle ilişkiler), yenilik türleri (ürün ve süreç yeniliği) ve firma performansı arasındaki ilişkiler ortaya konmaya çalışılmıştır. Bu ilişkilere dayalı olarak oluşturulan araştırma modeli, Türkiye'deki 10 teknoparkta yerleşik 270 firma için Yapısal Eşitlik Modeli (YEM) kullanılarak test edilmiştir. Analizin genel sonuçları; firmalardan elde edilen verilerin önerilen yapısal modeli genel olarak desteklediğini, yenilik türlerinin yenilik faktörleri ile firma performansı arasındaki ilişkiye aracılık ettiğini ve yeniliğin firma performansını artıran bir faktör olduğunu ortaya koymuştur. Analiz sonuçlarına göre ürün yeniliği bağımlı değişken olarak ele alındığında; Ar-Ge yönetimi, üst yönetim desteği, yaratıcılık yönetimi, müşteri odaklılık ve tedarikçilerle ilişkiler isimli faktörler istatistiki olarak anlamlı tahmin edicilerdir. Süreç yeniliği bağımlı değişken olarak dikkate alındığında ise yenilik stratejisi, organizasyonel öğrenme ve organizasyonel işbirliği faktörleri anlamlı bir etkiye sahiptir. Bunlara ek olarak, hem ürün hem de süreç yeniliğinin firma performansı ile güçlü derecede olumlu ilişki gösterdiği tespit edilmiştir. Çeşitli faktörler ve yenilik arasındaki ilişkiyi değerlendirmek isteyen firma yöneticileri, etkili yenilik uygulamaları gerçekleştirme noktasında çalışma bulgularından yararlanabilirler.

Abstract:
In a business environment characterized by rapid and disruptive changes, variety of customer requirements, and international competition, organizations have to acquire new technological capabilities and explore new business processes in order to stay profitable in the long run. Therefore, innovation that is able to meet the customer requirements and introduces products or processes has become one of the most important issues for firms. Innovation is often linked with creating a sustainable market around the introduction of new and superior product or process. In short, it can be said that firms are more competitive with innovation and succeed in a competitive structure by creating innovation. However, firms have many objectives in creating innovation. These can be to improve product quality, to replace phased out products, and to evaluate or arrange business processes.The relationships between various factors (R&D management, innovation strategy, top management support, creative capability, customer focus, organizational learning, organizational collaboration, and supplier relationship), innovation types (product and process innovation), and firm performance are presented in this study. The research model derived from these relationships was tested among 270 firms located in 10 Turkish Science&Technology Parks by Structural Equation Model (SEM). General results of the analysis indicate that research model are supported by data, innovation types mediate the effects of antecedent factors on firm performance and innovation is a factor increasing the firm performance. According to the results of the survey, when the product innovation is selected as the dependent variable, antecedents such as R&D management, top management support, creative capability, customer focus, and supplier relationship are significant predictors. When process innovation is selected as the dependent variable, other antecedents as innovation strategy, organizational learning capability and organizational collaboration have a significant and positive impact. In addition, it indicated that both of the product and process innovation have a strong and positive association with the firm performance. The business managers who understand relationships between innovation and various factors can use these results to employ effective innovation applications.