7-11 yaş arası özel gereksinimli öğrencilerin aile içi ilişkilerinin resim analizi yoluyla betimsel olarak incelenmesi: Sultangazi örneği
A study analysis of family relationship between 7-11 age special required students through picture analysis: Sultangazi case
Yazar: OZAN ÇETİN
Danışman: DOÇ. DR. HASAN SAİD TORTOP
İstanbul Aydın Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Aile sorunları = Family problems ; Resimler = Pictures ; Çocuk resimleri = Children's paintings ; Özel gereksinimli çocuklar = Children with special needs ; İlkokul öğrencileri = Primary school students

Özet:
Bu çalışmada, (7-11 yaş) özel gereksinimli çocukların resimleri ve onların iç dünyalarını anlatmada resimlerin önemi ve rolü araştırılmıştır.
Araştırmanın önemi; Çocukları yaşadıkları ruhsal durumlar hakkında konuşturmak oldukça zordur. Üstelik konuşturulması gereken özel gereksinimli bir çocuk olduğunda bunun daha zor olacağı kesindir. Duygularını sözel olarak ifade etmede zorlanan özel gereksinimli öğrenciler için oyun ve sanatsal çalışmaların iyi bir ifade aracı olacağı düşüncesinden yola çıkılarak bu çalışma hazırlanmıştır.
Yapılan araştırma 7-11 yaş arasında özel gereksinimli olan 121 öğrenci üzerinde yapılmıştır. Çalışma için İstanbul ili Sultangazi ilçesinde yer alan Atatürk Çiftliği İlkokulu, İstiklal İlkokulu ve Mehmetçik İlkokulu'nda yer alan kaynaştırma öğrencileri seçilmiştir. Öğrenci ailelerine "Aile Bilgi Formu", öğrencilere "Çocuk Bilgi Formu" ve "Bir Aile Resmi Çiz yönergesi" verilerek aile resmi yapmaları istenmiştir.
Çalışma sonucunda yapılan aile resimlerindeki; bacadan duman çıkması, kâğıdın yoğunlukla kullanılan bölümü, çocuğun aile figürlerinde kendisini yerleştirdiği konum, aile içerisinde çizilmeyen kişi, yoğunlukla kullanılan renk veya renkler, güneş figürünün varlığı unsurları incelenmiş ve çocuk bilgi formunda elde edilen veriler ışığında değerlendirilmiştir. Yapılan değerlendirmeler neticesinde özel gereksinimli çocuklarında tıpkı normal gelişim gösteren çocuklar gibi ruhsal süreçler yaşadığı ve bunları ifade etmede zorluklar çektiği belirlenmiştir. Bu nedenle kendini ifade etmede zorluklar çeken ya da iletişime kapalı özel gereksinimli öğrencilere istenilen konuda resimler çizdirilerek veriler elde etmek mümkün olacaktır. Ancak unutulmaması gereken resim analizinden elde edilen verilerin kesinlik taşımadığı ve mutlaka başka veri elde etme araçlarının da kullanılması gerektiğidir.
Anahtar Kelimeler: Çocuk Resimleri, Özel Gereksinimli Bireyler, Sanatsal Eğitim, Aile, Aile İçi Sorunlar

Abstract:
In this study, pictures of children with special needs (7-11 years) and the role and importance of pictures in explaining their inner worlds were investigated
Importance of the research; It is very difficult to make children talk about their mental situations that they live in.Moreover, when it is a child with special needs to get to talk, it is obvious that this will be more difficult.This study was prepared on the idea that games and artistic work would be a good expression tool for students with special needs who have difficulties expressing their feelings verbally.
The study was conducted on 121 students with special needs between the ages of 7-11. For the study, inclusive students from Farm of Atatürk Primary School, İstiklal Primary School and Mehmetçik Primary School in Sultangazi district of İstanbul were selected. Students were asked to draw a family painting by giving to their families "Family Information Form' and to themselves,  ' Child Information Form' and 'Draw a Family Painting Instructions. Codes, sub-themes and themes were created by subjecting content analysis of the obtained data.It was presented by making tables with the finished paintings.

As a result of the study in the family paintings; smoke from the chimney, the intensity of the paper used, the position where the child placed among the family figures, the person not drawn in the family, intensity of the colour or colours used and the presence of the sun figure, were examined and the data obtained in the child information form were evaluated.In conclusion of the evaluations; It was determined that children with special needs, experienced psychological processes just like normal development children and have difficulties in expressing them.For this reason, it will be possible to obtain the data from the students who have difficulties in expressing themselves or who are closed to communication, by making them draw paintings on the designated subject.However, it should not be forgotten that the data obtained from the painting analysis is not accurate and must be used with other data acquisition tools. 

Keywords: Children's Paintings, Individuals with Special Needs, Artistic Education, Family, and Family Communication