Lise öğrencilerinin sağlıklı yaşam biçimi davranışları ve bu davranışları etkileyen faktörlerin belirlenmesi
Description of health promoting lifestyle behaviors of high school students and factors affecting those behaviors
Yazar: TUNCAY BERÇİN
Danışman: PROF. DR. ŞEVKAT BAHAR ÖZVARIŞ
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı / Sağlık Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Halk Sağlığı = Public Health
Dizin: Ergenler = Adolescents ; Lise öğrencileri = High schools students ; Sağlık = Health ; Sağlık eğitimi = Health education ; Yaşam tarzı = Life style

Özet:
Bu çalışma; adolesanların sağlıklı yaşam biçimi davranışlarını, bu davranışları etkileyen bazı faktörleri belirlemek ve veriler ışığında sağlık eğitimi programları geliştirmek amacıyla planlanmıştır. Kesitsel tipteki bu araştırma, Düzce'nin merkezinde yer alan Düzce Cumhuriyet Anadolu Lisesi'nde 2008-2009 eğitim-öğretim yılında 9. ve 12. sınıfta okuyan 390 öğrenciden 344'üne (%88,2) ulaşılarak uygulanmıştır. Araştırma ile ilgili veriler, araştırmacı tarafından oluşturulan sosyo-ekonomik bilgi formu ve Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları Ölçeği (Health Promoting Lifestyle Profile) Formu ile toplanmıştır. Araştırmaya katılan 9. sınıf öğrencilerinin yaş ortalaması 15,1±0,5 ve 12. sınıf öğrencilerinin yaş ortalaması ise 18,0±0,4 olarak bulunmuştur. Adolesanların Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları toplam puan ortalaması 120,88±16,70 ve alt ölçeklerin puan ortalamaları; kendini gerçekleştirme 37,33±5,7, sağlık sorumluluğu 19,18±4,8, egzersiz 9,78±3,4, beslenme 15,71±3,5, kişilerarası destek 20,70±3,7 ve stres yönetimi 18,17±3,5 olarak bulunmuştur. Öğrencilerin ölçek puanları ile sınıf, cinsiyet, doğum yeri, yaşamının büyük bir çoğunluğunu geçirdiği yer, annenin öğrenim durumu, annenin çalışma durumu, babanın öğrenim durumu, konut mülkiyeti, ekonomik durum, spor yapma olanağı, sosyal aktiviteye katılım, sağlık güvencesi, sağlığı algılama ve kronik hastalık durumu arasında anlamlı ilişki bulunmuştur. Benzer araştırmalarla karşılaştırıldığında ankete yanıt veren öğrencilerin sağlıklı yaşam biçimi davranışları puanlarının iyi düzeyde olduğu bulunmuştur. Yapılan bu çalışmanın sonuçlarının, adolesanların sağlığını geliştirmek ve sağlık eğitimi programları geliştirmek için temel veri olduğu düşünülmüştür. Bu araştırma sonuçlarına dayalı olarak Taba Modeli kullanılarak lise 9. ve 12. sınıflar için ?Düzce Cumhuriyet Anadolu Lisesi Öğrencilerine Yönelik Sağlık Eğitimi Programı Geliştirme Çalışması? gerçekleştirilmiştir.Anahtar Kelimeler: Adolesan, lise, sağlık eğitimi, sağlığı geliştirme.

Abstract:
This study is planned to describe the health promoting lifestyle behaviors of adolescents and factors affecting those behaviors, so to develop health education programmes based on the findings. The cross sectional study is conducted on 344 (88,2%) of registered 390, 9th and 12th grade students of Düzce Cumhuriyet Anotolian High School during the 2008- 2009 academic year. Düzce Cumhuriyet Anotolian High School is located at the central Düzce. Data was collected with the use of socio-economic information form developed by the researcher and Health Promoting Lifestyle Profile form. Mean ages of 9th and 12th grade students were 15,1±0,5 and 18,0±0,4 in order. Average total health promoting lifestyle score of adolescents was found as 120,88±16,70. And average sub-scale scores were found as follows; self-actualisation 37,33±5,7, health responsibilty 19,18±4,8, exercise 9,78±3,4, nutrition 15,71±3,5, interpersonal support 20,70±3,7, stress management 18,17±3,5. Statistically significant relations had been found between scale scores of participants and grade, sex, birth place, place of residence, education of mother, employment of mother, education of father, house ownership, economic conditions, sport facilities, participation to social activities, health security, perception of health, and chronic disease conditions. Compared with similar studies higher health promoting lifestyle scores had been found for the study group. It has been considered that the results of the study could be interpreted as basic data. Based on the findings and with the application of Taba Model ?The Study for Development of Health Education Programme for Düzce Cumhuriyet Anotolian High School Students? is realised for 9th and 12th grades.Key Words: Adolescent, high school, health education, health promotion.