Aşı Tereddüdü Ölçeğinin Türkçeye uyarlanması: Güvenirlik ve geçerlik çalışması
Adaptation of the Vaccine Hesitancy Scale to Turkish: Validity and reliability study
Yazar: KÜBRA TEMEL ASLAN
Danışman: DOÇ. DR. MEMNUNE ÇİĞDEM APAYDIN KAYA
Marmara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine ; Halk Sağlığı = Public Health ; Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Aşı tereddüdü = Vaccine hesitation ; Aşılama = Vaccination ; Aşılar = Vaccines ; Güvenilirlik ve geçerlilik = Reproducibility of results ; Türkçe uyarlama = Turkish adaptation ; Ölçekler = Scales

Özet:
Aşı Tereddüdü Ölçeğinin Türkçeye Uyarlanması: Güvenirlik ve Geçerlik Çalışması
Giriş ve Amaç: Aşı tereddüdünü değerlendiren standart, geçerli bir ölçüm aracı; araştırma ve bağışıklama politikalarının geliştirilmesi, aşı tereddüdü yaşayan bireylerin tanınması ve tereddütlerin aşılması konusunda yardımcı olacaktır. Bu çalışmanın amacı DSÖ SAGE Aşı Tereddüdü Çalışma Grubunun oluşturduğu, likert tipi sorulardan oluşan Aşı Tereddüdü Ölçeğinin Türkçe güvenirlik ve geçerliğinin analizini yapmaktır.
Yöntem: Bu araştırma güvenirlik ve geçerlik çalışmasıdır. Çalışma, İstanbul'da bir Eğitim Aile Sağlığı Merkezine başvuran 0-18 aylık çocuğu olan 346 ebeveyn ile yürütülmüştür. Likert-tipi Aşı Tereddüdü Ölçeği (cevaplar 1'den 5'e kadar, yüksek puan düşük aşı tereddüdünü göstermektedir) Türkçeye çevrildikten sonra, güvenirlik araştırması için test-tekrar test yöntemi, iç tutarlılık için Cronbach alfa katsayısı, yapı geçerliği için ise açımlayıcı faktör analizi kullanılmıştır.
Bulgular: Ölçeğin test-tekrar test puanları arasında istatistiksel olarak fark bulunmamıştır (43,55±4,5; 43,70±4,4; r=0,97; p<0,001). Cronbach alfa katsayısı 0,73'tür. Açımlayıcı faktör analizi sonucunda iki faktör ortaya çıkmıştır: "güven" ve "risksizlik algısı". Anneler babalara göre (p=0,021), ortalama aylık geliri düşük olanlar yüksek olanlara göre daha tereddütlüdür (p=0,009). Anne ve babaların yaşı arttıkça tereddüt seviyesi artmaktadır (sırasıyla p<0,001 ve p<0,05).
Sonuç: Sonuçlarımız, Aşı Tereddüdü Ölçeğinin Türkçe versiyonunun geçerli ve güvenilir bir ölçek olduğunu göstermektedir. Aşı Tereddüdü Ölçeği, Türk ebeveynlerde aşı tereddüdünü değerlendirmek için kullanılabilir.
Anahtar kelimeler: aşı tereddüdü, aşı reddi, aşı, bağışıklama, ölçek geçerliği, ölçek uyarlama

Abstract:
Adaptation of the Vaccine Hesitancy Scale to Turkish: Validity and Reliability Study
Background: A standard, valid measurement tool that assesses vaccine hesitancy will help develop research and immunization policies and identify individuals with vaccine hesitancy and overcome hesitations. The aim of this study is to adapt a Turkish translation of Vaccine Hesitancy Scale formed by the WHO SAGE Vaccine Hesitancy Working Group.
Methods: This is a reliability and validity study. The study was carried out with 346 parents of 0-18 months old children who applied to a Training Family Health Center in Istanbul. After translated Likert-type Vaccine Hesitancy Scale (answers from 1 to 5, high scores indicate low vaccine hesitation) in to Turkish, a test-retest method and Cronbach alpha coefficient were used for reliability research then exploratory factor analysis was used for construct validity.
Results: No statistical difference was found between test-retest scores of the scale (43.55±4.5; 43.70±4.4; r=0.97; p<0.001). Cronbach alpha coefficient was 0.73. As a result of the exploratory factor analysis, two factors emerged: "confidence" and "risk-free perception". The mothers were more hesitant than the fathers (p=0.021), those with low income were more hesitant than those with high income (p=0.009). As the age of mothers and fathers increased, the level of hesitancy increased. (p<0.001 and p<0.05, respectively).
Conclusion: Our results suggest that the Turkish version of the Vaccine Hesitancy Scale is a reliable and valid scale. The Vaccine Hesitancy Scale can be used in Turkish parents to assess vaccine hesitancy.
Keywords: vaccine hesitancy, vaccine refusal, vaccine, immunization, scale validation, scale adaptation