Kayısı ve çekirdeklerinin tiyol antioksidan düzeyleri ve radikal süpürücü özelliklerinin kıyaslamalı araştırılması
Comparative investigation of thiol antioxidant levels and radical scavenging properties of apricot and kernels
Yazar: AHMET KARTALKANATLI
Danışman: DOÇ. DR. BURHAN ATEŞ
İnönü Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Kimya = Chemistry

Özet:
Tiyol grubu içeren antioksidanlar başta glutatyon olmak üzere vücudumuz için önemli bileşenlerdir. Bu nedenle tiyol bileşenlerin bol olarak içeren doğal kaynakların ortaya konması, beslenmemiz ve sağlımız açısından oldukça önemlidir. Bu amaçla Malatya'da yetiştirilen dört farklı kayısı çeşidinde (Hacıhalioğlu, Hasanbey, Kabaaşı ve Çöloğlu) ve bu kayısıların çekirdeklerinde bulunan glutatyon (GSH), sistein (CYS) ve N-asetilsistein (NAC) tiyol antioksidanların tayini HPLC-Floresans dedeksiyon sistemi kullanılarak yapılmıştır. Ayrıca tiyol ekstraklarının in vitro sistemdeki radikal süpürücü özellikleri de karşılaştırmalı olarak incelenmiştir. 
Hem kayısı meyvesi hem de çekirdeklerinde temel tiyol bileşenleri GSH ve CYS olarak belirlenmiş olup NAC tespit edilememiştir. Kayısı meyvesinde GSH düzeyi kuru madde miktarına göre ham meyvelerde daha yüksek çıkmıştır. Bu örneklerdeki GSH düzeyi 100-142 nmol/g kuru madde aralığında bulunmuştur. Kayısı meyvesinde CYS düzeyi GSH düzeyine göre düşük olduğu ve 13-27 nmol/g kuru madde aralığında tespit edilmiştir. Kayısı çekirdeklerinde ise GSH düzeyi meyvesine göre daha yüksek düzeyde olup 862-2516 nmol/g kuru madde olarak belirlenmiştir. Kayısı çekirdeklerinde CYS miktarları ham örneklerde 121-558 nmol/g kuru madde olarak belirlenmiştir. Kayısı meyvesi ve çekirdeklerinin tiyol ekstraklarının radikal süpürme gücü ve tiyol düzeyleri arasında bir korelasyon tespit edilmiştir.
Sonuç olarak kayısı meyvesi ve çekirdeklerinin GSH ve CYS için önemli bir kaynak olduğu ve sağlımız açısından dietlerimizde yer alması gerekliliği ortaya konmuştur.

Abstract:
Thiol group-containing antioxidants, particularly glutathione are essential components of our body. Therefore, investigation of natural resources which plenty include thiol component is very important for our nutrition and health. For this purpose, in Malatya grown in four different apricot type (Hacıhalioğlu, Hasanbey, Kabaaşı and Çöloğlu) and their kernels, thiol antioxidants the glutathione (GSH), cysteine (CYS) and N-acetylcysteine (NAC) were determined with HPLC-fluorescence detection system. Also, radical scavenging properties of thiol extracts in in vitro systems were studied comparatively.
	GSH and CYS were determined in both apricot and its kernel as basic thiol components and NAC could not be detected. According to amount of dry matter in apricot fruit, the GSH levels were significantly higher in unripe fruit. GSH levels in these samples were found in the range, 100-142 nmol/g dry matter. CYS levels in apricot fruit were measured low compared with GSH levels and the range of 13-27 nmol/g dry matter. In apricot kernels, GSH levels were determined from 862 to 2516 nmol/g dry matter and it higher than apricot fruit. CYS amounts in apricot kernels were found in unripe samples as 121-558 nmol/g dry matter. A correlation between radical scavenging and thiol levels were identified in thiol extracts of apricot fruits and kernels.
	As a result, apricot fruit and kernel were revealed an important source of GSH and CYS and requirements to take place in diet for our health.