Kurumsal Mimari Çerçeve Yönetimi'nin verimliliğe etkisi: Bankacılık sektöründe uygulamalı bir araştırma
The Enterprise Architecture Framework Management affects on productivity: An applied research in the banking sector
Yazar: CEMAL GÜMÜŞ
Danışman: PROF. DR. ARMAN TEKSİN TEVFİK
Haliç Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Bankacılık = Banking ; İşletme = Business Administration
Dizin: Bankacılık sektörü = Banking sector ; Bankalar = Banks ; Bilgi teknolojisi = Information technology ; Kurumsal mimari = Enterprise architecture ; Stratejik yönetim = Strategic management ; Türk bankacılık sektörü = Turkish banking sector ; Verimlilik = Productivity

Özet:
Yeni teknolojilerle birlikte rekabetin daha da arttığı günümüz dünyasında işletmeler, faaliyetlerini her zamankinden daha farklı, standartları olan, süreçleri net, daha çevik davranabileceği yöntem ve modellerle teknolojilerine hakim olmak ve yönetebilmek zorundadır.
Çalışmamızda, Kurumsal Mimari Çerçeve Yönetimi (KMÇY)'nin Türkiye'deki Bankacılık sektöründe verimlilik üzerine etkisi, uzmanların KMÇY'ye yönelik eğilimleri ve düşünceleri incelenmiştir.
Kurumsal Mimari son yıllarda dünya'da artan bir şekilde kullanımı olan ve ülkemizde de her geçen gün özellikle Banka BT birimlerince kullanımına önem verilen stratejik bir yönetim anlayışıdır. Geçmişi çok yeni olan çerçeve yönetimi işletmelere önemli rekabet avantajı ve fayda sağlamaktadır. Bankaların bilgi teknolojileri birimlerinin iş birimleriyle işletme hedeflerine uyumlu, aynı hizada, daha şeffaf ve etkin yönetilebilmesi büyük önem arz etmektedir. Bir hizmet sektörü olan bankacılık sektörü Türkiye'de rekabetin en yoğun yaşandığı sektörlerin başında gelmektedir. Bankaların bilgi teknoloji birimleri teknoloji sağlayıcısı olarak bankaların rekabette öne geçmeleri için çok kritik öneme sahiptir. Teknoloji birimlerinin kurumun hedeflerine uygun olarak hareket etmesi, ürün geliştirmesi, çevik ve dinamik bir yapıda taleplere kısa sürede, kaliteli, yalın ve düşük maliyetle hizmet sağlayarak hep bir adım önde olması kurumlara rekabet avantajı sağlamaktadır. Teknoloji birimleri bankaların lokomotifi durumundadır. Bütün iş akışları ve süreçlerinin otomatize ederek sistematik bir yapıda yürütülmesi hayati önem taşımaktadır. KMÇY gibi BT'nin stratejik yönetiminde kullanılan ITIL, COBIT, CMMI, SDLC gibi farklı amaçlara hizmet eden standartlar da bulunmaktadır. Bununla birlikte KMÇY BT ile iş biriminin ahenkli çalışmasını sağlayarak kurum stratejilerine uygun bütünsel bir bakış açısı getirmektedir. 
Bu çalışmada Türkiye'deki 50 ve üzeri şubeye sahip KMÇY'yi kullanan 16 banka incelenerek, KMÇY'nin bankacılık sektöründe verimlilik üzerine etkisi araştırılmıştır. Verimliliğe etki eden faktörler 5 alt grupta incelenmiştir. Anket maddelerinin yakın çevrede pilot çalışmayla güvenirlik ve geçerlilik testleri yapılarak yaygınlaştırma aşamasına geçilmiştir. Uygulama aşamasında 16 bankadan 27 Kurumsal Mimari yöneticisiyle birebir görüşmeler yapılmıştır. Banka BT birimlerinde uzman ve üstü unvandaki personeller anket çalışmasına dahil edilmiştir. Araştırmadan elde edilen veriler istatistiksel teknikler kullanılarak analiz edilmiştir.
Araştırmanın son aşamasında yapılan Yapısal Eşitlik Modeli uygulamasında, Kurumsal Mimari Olgunluk, Kurumsal Mimari Etkinliği ve Değeri ile Kurumsal Mimari Tamamlama alt boyutlarının Verimliliğe anlamlı bir şekilde doğrudan etkiye sahip olduğu görülmüştür. 
Anahtar Kelimeler: Kurumsal Mimari, Verimlilik, Kurumsal Hizalama, Bilgi Teknolojileri, Stratejik Yönetim, İş Mimarisi, Uygulama Mimarisi, Veri Mimarisi ve Teknoloji Mimarisi

Abstract:
In today's world having increased competition with emerging technologies, organizations should have master and manage their technologies with particular, standardized, clear and agile methods and models.
In this study, effects of Enterprise Architecture Framework Management (EAFM) on Turkish banking sector and expert opinions were analyzed.
Enterprise architecture which has a growing area all around the World in recent years and whose utilization is also gained importance especially in information technology departments of banks is strategic managment approach. In our country, it also gained importance especially in information technology departments of banks. This relatively new framework management provides significant benefits and compititive advantage. It is a very crucial to manage business units and IT department of banks harmoniously, effectively and transparently to accomplish their business objectives, In Turkey, banking sector is one of the most competitive areas and thus IT units of banks have a vital importance to compete with others. In addition to acting in according with the business objectives of IT units, new product development and quick, quality and low-cost response to requests of them provide compititive advantages. IT units have a big responsibility in automating business processes. Apart from EAFM, ITIL, COBIT, CMMI and SDLC are commonly applied standards used in IT strategic management. The main role of EAFM is to ensure holistic viewpoint in accordance with organizational strategies by creating working environment in which IT and business units work harmonously.
In this thesis, the impact of EAFM on efficiency in Turkish banking sector is researched by surveying 16 banks with higher than 50 branches. Efficiency factors viewed in five sub groups. Before generalization of the survey, pilot study on reliability and validity of survey items were conducted. During reasearch, 27 Enterprise Architecture Managers from 16 different banks were interviewed and only expert and upper title IT staff were invited to  join the survey. Then, collected data were analysed by using statistical techniques.
In Structural Equation Modeling worked on the last phase of the reasearch, Enterprise Architechture Maturity, Enterprise Architecture Effectiveness and Value, and Enterprise Architecture Completion factors have meaningful direct effect on efficiency. 
Key Words: Enterprise Architecture Framework, Productivity, Organizational Alignment, Information Technologies, Strategic Management, Business Architecture, Application Architecture, Data Architecture and Technology Architecture