Anca ilişkili vaskülitler-hasta kaynaklı ölçütler (AAV-PRO) ölçeğinin Türkçe çevirisinin güvenilirlik ve geçerliliğinin incelenmesi
Validity and reliability of Turkish version of the anca associated vasculitis-patient reported outcome (AAV-PRO) questionnaire
Yazar: EMRE BİLGİN
Danışman: PROF. DR. BANU ÇAKIR
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı / Epidemiyoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Romatoloji = Rheumatology
Dizin: ANCA = ANCA ; Güvenilirlik ve geçerlilik = Reproducibility of results

Özet:
ANCA-ilişkili vaskülitler (AAV), temelde küçük damarları etkileyen kronik hastalıklardır. Oxford Üniversitesi öncülüğünde 2016 yılında geliştirilen, 29 maddeden oluşan bu ölçek, hastaların tedavi ve takibinde hastalık aktivitesi yanındaki durumların daha objektif ölçülmesini sağlayacaktır. Bu çalışmada, AAV-Hasta Kaynaklı Ölçütler (AAV-PRO) ölçeğinin Türkçe çevirisinin geçerlilik ve güvenilirlik özelliklerinin irdelenmesi amaçlanmıştır. Ölçeğin orijinal yapısı ve İtalyanca olarak valide edilmiş yapısı üzerinden doğrulayıcı faktör analizi, hipotez-test ve yakınsak validite, iç tutarlılık ve sınıf içi korelasyon katsayısı hesaplanmıştır. Ocak 2023 ile Mayıs 2024 tarihleri arasında Hacettepe, Gazi ve İzmir Kâtip Çelebi Üniversitesi Romatoloji kliniklerine başvuran ve katılmayı kabul eden 154 AAV tanılı hasta dahil edilmiştir. Hastaların ortalama (SS) yaşı 52,6 (14,8) yıl; %45,5'i kadındır. ANCA-ilişkili vaskülit alt grup dağılımı incelendiğinde 111 (%72,1) hasta GPA, 24 (%15,6) hasta EGPA tanısına sahip olup, organ tutulumları literatürle benzer bulunmuştur. Orijinal ölçek yapısı ile yapılan faktör analizinde yapı geçerliliği sağlanamamıştır. İtalyanca ölçek yapısı (3 alt gruplu yapı) ile yapılan doğrulayıcı faktör analizinde, çalışma grubunda CMID/DF=1,36; IFI=0,95; TLI=0,95; CFI=0,95 ve RMSA=0,048 olarak bulunmuş ve ölçek yapı geçerliliği sağlanmıştır. Aktif hastalarda alt skorlar (hipotez-test geçerliliği) anlamlı düzeyde daha yüksek saptanmıştır. Alt grup skorları ile EQ-5D-5L alt grup skorları arasında (yakınsak geçerlilik) kuvvetli korelasyon saptanmıştır. Cronbach's alfa katsayısı 0,94'tür. Test-tekrar test analizine 46 hasta dahil edilmiştir. Sınıf içi korelasyon katsayıları: 'organ spesifik ve sistemik semptomlar' alt grubu için 0,95 [%95 Güven Aralığı (GA)= 0,90 – 0,97]; 'fiziksel fonksiyon' için 0,94 (GA= 0,90 – 0,97); 'sosyal ve emosyonel etki' alt grubu için 0,96 (GA= 0,92 – 0,98) olarak hesaplanmıştır. Çalışma bulguları ışığında AAV-PRO ölçeğinin (3 alt gruplu yapıdaki) Türkçe çevirisinin ANCA-ilişkili hastaların takip ve tedavisinde geçerli ve güvenilir olarak kullanılabileceği gösterilmiştir.

Abstract:
. ANCA-associated vasculitides (AAV) are chronic diseases primarily affecting small vessels. This 29-item scale, developed under the leadership of Oxford University in 2016, aims to provide a more objective measurement of conditions alongside disease activity in the treatment and follow-up of patients. This study aimed to evaluate the validity and reliability of the Turkish translation of the AAV-Patient Reported Outcomes (AAV-PRO) scale. Confirmatory factor analysis, hypothesis testing, convergent validity, internal consistency, and intraclass correlation coefficients were calculated based on the original structure of the scale and its validated Italian version. A total of 154 patients with AAV, who applied to Hacettepe, Gazi, and İzmir Katip Çelebi University and agreed to participate between January 2023 and May 2024, were included in the study. The mean (SD) age was 52.6 (14.8) years, and 45.5% were female. Of all patients, 111 (72.1%) patients had GPA, and 24 (15.6%) had EGPA; the distribution of organ involvement was similar to the literature. Construct validity was not achieved for the original scale structure. However, in the confirmatory factor analysis of the Italian scale structure (3 subgroups), CMID/DF was 1.36, IFI=0.95, TLI=0.95, CFI=0.95, and RMSA=0.048 in the study group, indicating that the scale's construct validity was achieved. Subscores in active patients (hypothesis-test validity) were significantly higher. A strong correlation was found between the subgroup scores and EQ-5D-5L subgroup scores (convergent validity). The Cronbach's alpha coefficient was 0.94. Forty-six patients were included in the test-retest analysis. Intraclass correlation coefficients were calculated as 0.95 [95% Confidence Interval (CI) = 0.90–0.97] for the 'organ-specific and systemic symptoms' subgroup, 0.94 (0.90–0.97) for 'physical function', and 0.96 (0.92–0.98) for the 'social and emotional impact' subgroup. The Turkish translation of the AAV-PRO scale (in the 3-subgroup structure) has been demonstrated to be a valid and reliable tool for the follow-up and treatment of patients with AAV.