Türkiye'de idari yargı kararlarının uygulanmama durumu
Status of implementation of administrative judicial decisions me in turkey
Yazar: GAYE TUĞ LEVENT
Danışman: DOÇ. DR. FERİT İZCİ
Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Hukuk = Law ; Kamu Yönetimi = Public Administration
Dizin: Denetim = Control ; Hukuka uygunluk = Compliance with laws ; Yargı kararları = Judicial decisions ; Yargısal denetim = Judical rewiew ; İdari yargı = Administrative justice ; İçtihatlar = Judicial decisions

Özet:
Ġdarenin hukuka uygun davranması ve Ġdare karĢısında güçsüz durumda olan bireyin, idareye karĢı korunması noktasında idarenin yargısal denetimi ortaya çıkmaktadır. Anayasamızın 125. Maddesinde yer alan, idarenin her türlü eylem ve iĢlemine karĢı yargı yolunun açık olduğuna iliĢkin düzenleme ile yargısal denetimin anayasal güvence altına alındığı görülmektedir. Bununla birlikte yargı kararlarının uygulanmasının önemine binaen Anayasa‟nın 138. Maddesinde; "Yasama ve Yürütme organları ile idare, mahkeme kararlarına uymak zorundadır; bu organlar ve idare, mahkeme kararlarını hiçbir surette değiĢtiremez ve bunların yerine getirilmesini geciktiremez." Hükmüne yer verilmiĢtir. Ġdarenin yargısal denetimi sonucunda verilen yargı kararlarının uygulayıcısı, adli yargıdaki uygulamadan farklı olarak, idarenin kendisi olarak karĢımıza çıkmaktadır. Ġdari yargıda, yargı kararını yerine getirmekle yükümlü olan taraf genellikle davanın tarafı olan idare olmaktadır.
Türk Ġdare Hukukunda, idari yargı kararlarının uygulanmaması durumu; genellikle idarenin isteksiz davranarak hiç veya gereği gibi iĢlem tesis etmemesi ya da gecikmeli olarak yargı kararını uygulama yoluna gitmesinin yanı sıra mevcut yargı kararını Ģeklen uygulayıp fiilen uygulamama gibi Ģekillerde karĢımıza çıkmaktadır. Bu durum, bireylerin adalete ve hukuk devletine olan inançlarının büyük ölçüde zedelenmesine sebebiyet vermektedir. Bu çalıĢmada, yasal düzenlemeler doğrultusunda idari yargı kararlarının uygulanması, uygulanmama durumları ve sonuçları ile doğan sorumluluk halleri tüm mevzuat ve yerleĢik içtihatlar kapsamında incelenmiĢtir. Mukayeseli hukuktaki durumun yer aldığı kısımda ise; Fransa, Almanya ve Ġtalya‟daki uygulamaya iliĢkin bilgi verilerek, ülkemizde idari yargı kararlarının uygulanmasının etkinliğinin arttırılması yönünde çözüm önerileri geliĢtirilmeye çalıĢılmıĢtır.

Abstract:
Judicial control arises as a means of protecting the relatively weak individual against the Administration in order to force it to act lawfully. According to the regulation in Article No. 125 of our Constitution, any act and procedure of administration is open to judicial control indicating that judicial control is under constitutional guarantee. On the other hand, in Article No. 138 of Constitution, it is said that "Legislative and Executive Authorities are required to accede the court decisions; these bodies and Administration may never change and delay the execution of court decisions by any means", considering the importance of execution of judicial decisions. Different from the practice in the judicial justice, the execution of the law decisions that are made as a result of judicial control of the administration is the administration itself. In administrative jurisdiction, the party responsible for execution of the judicial decisions is usually administration which is also a party of the case.
In Turkish Administrative Law, the case of non-enforcement of judicial decisions usually arises in two forms: non-action, non-proper action, or delayed action of the administration because of reluctance of the Administration, or formal enforcement of judicial decisions, but de-facto violation of them. This problem significantly harms the belief of individuals for the justice and state of law. In this study, in line with the legal regulations, enforcement of the administrative judicial decisions, non-enforecement cases and their results and arising legal responsibility are examined considering all the legislation and accepted judicial opinions. In the comparative law section practices in French, Germany, and Italy are defined and solution proposals are developed in order to increase the effectiveness of implementation of administrative judicial decisions in our country.