Tip 2 diyabetli hastalarda beslenme özelliklerinin cins, yaş, beden kütle indeksi ve diyabet parametreleri ile olan ilişkisi
Relations of nutritional properties to sex, age, body mass index and diabetes parameters in patients with TYPE 2 diabetes
Yazar: İREM AKIN
Danışman: DOÇ. DR. ÖZLEM SOYLUK SELÇUKBİRİCİK
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı / Endokrinoloji ve Metabolizma Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Besin ögeleri = Nutritional components ; Beslenme alışkanlıkları = Nutritional habits ; Beslenme incelemeleri = Nutrition surveys ; Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Diabetes mellitus-tip 2 = Diabetes mellitus-type 2 ; Karbonhidratlar = Carbohydrates ; Proteinler = Proteins ; Vücut kitle indeksi = Body mass index ; İstanbul = Istanbul

Özet:
Hızla değişen yaşam tarzlarına bağlı olarak tip 2 diyabet ve obezite, gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerde önemli halk sağlığı sorunu haline gelmiştir. Çalışmada,  tip 2 diyabetli hastaların beslenme alışkanlıkları ile hastaların diyabet parametreleri ve antropometrik özellikleri arasındaki ilişkinin anlaşılması amaçlanmıştır. Çalışma, tip 2 diyabet tanılı ve 18 yaşından büyük 134'ü kadın ve 72'si erkek olmak üzere toplam 206 hasta üzerinde gerçekleştirilmiştir. Çalışmada, hastaların kişisel bilgilerinin, antropometrik ölçümlerinin ve biyokimyasal parametrelerinin bulunduğu bir anket formu, fiziksel aktivite formu ve 3 günlük veya 3 günlük takip yapmaları mümkün olmayan hastalar için de rutin beslenmelerini yansıtacak şekilde geriye dönük 24 saatlik besin tüketim kaydı formu kullanılmıştır. Çalışma sonunda 107 hastanın günlük enerji tüketiminin 1200 kcal'nin altında olduğu bulunmuş ve bu hastaların besin tüketim kayıtlarının güvenilir olamayacağı düşünülerek ileri istatistiksel analizler günlük enerji alımı 1200 kcal ve üzerinde çıkan hastalarda (n=99) yapılmıştır. Hastaların günlük aldığı ortalama total enerji kadınlarda 1537,84±271,75 kcal iken; erkeklerde 1596,07±285,56 kcal idi. Toplam enerjiden gelen karbonhidrat, protein ve yağ oranı kadınlarda %35,89±6,81, %16,18±3,31 ve %47,90±6,42 iken; erkeklerde %37,29±7,95, %17,44±4,28 ve %45,16±8,10 idi. Ortalama beden kütle indeksi (BKİ), bel çevresi, kalça çevresi ve bel/kalça oranı kadınlarda sırasıyla 31,25±6,07 kg/m2, 101,65±11,90 cm, 107,56±10,58 cm ve 0,93 olup; erkeklerde sırasıyla 27,79±3,90 kg/m2, 100,91±9,09 cm, 102,44±8,12 cm ve 0,98 idi. Kadınların BKİ değerinin obezite sınırlarında olduğu; erkeklerin ise preobez dönemde olduğu görülmüştür. Ayrıca her iki grupta da bel ve kalça çevresi ve bel/kalça oranı risk oluşturan sınırların üzerine çıkmıştır. Bu sonuçlar, obezite ve tip 2 diyabet arasında olası bir ilişki olduğunu düşündürmektedir. 
Anahtar Kelimeler: Tip 2 Diyabet, Obezite, Besin Tüketimi, Karbonhidrat:Protein:Yağ Oranı, Beden Kütle İndeksi

Abstract:
Type 2 diabetes and obesity have become an important public health problem in developed and developing countries due to the rapid changes in lifestyle. In this study, it was aimed to understand the relationship between nutrition habits, dietary parameters, and anthropometric characteristics of the patients with type 2 diabetes. The study was carried out on a total of 206 patients with type 2 diabetes, 134 women and 72 men, who were older than 18 years of age. In the study, a questionnaire including personal information, anthropometric measurements and biochemical parameters of patients, a form of physical activity, and a retrospective 24-hour food consumption record form of the patients who were not able to record 3-day follow-up were used. After the preliminary study, patients whose daily energy consumption was below 1200 kcal were excluded from the analysis since it was thought to be not reliable. Further statistical analyses were conducted to the patients whose daily energy intake was at least 1200 kcal. The mean daily energy intake of women was found 1537,84±271,75 kcal, whereas it was found 1596,07±285,56 for men. The rate of carbohydrates, protein and fat obtained from total energy were found 35,89±6,81%, 16,18±3,31% and 47,90±6,42% for women; 37,29±7,95%, 17,44±4,28%, and 45,16±8,10% for men respectively. The mean body mass index (BMI), waist circumference, hip circumference, and waist/hip ratio were found 31,25±6,07 kg/m2, 101,65±11,90 cm, 107,56±10,58 cm and 0,93 for women, and 27,79±3,90 kg/m2, 100,91±9,09 cm, 102,44±8,12 cm and 0,98 for men respectively. Mean BMI value of women was within the limits of obesity, whereas mean BMI value of men was within the limits of pre-obesity. Moreover, the waist and hip circumference, and waist/hip ratio were found above the risk limits in both groups. These results suggested a possible relationship between obesity and type 2 diabetes.
Key Words: Type 2 Diabetes, Obesity, Nutrient Intake, Carbohydrate:Protein:Fat Ratio, Body Mass Index