Gökhöyük Bağları Höyüğü Demir Çağı seramiği
Iron age ceramics from the Gökhöyük Bağları mound
Yazar: RAMAZAN GÜNDÜZ
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET TEKOCAK
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Arkeoloji Ana Bilim Dalı / Klasik Arkeoloji Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Arkeoloji = Archeology
Dizin: Arkeolojik alanlar = Archeological areas ; Arkeolojik eserler = Archaeological materials ; Arkeolojik yerleşim = Archaeological settlement ; Demir Çağı = Iron Age ; Gökhöyük Bağları Höyüğü = Gökhöyük Bağları Tumulus ; Konya = Konya ; Seramik kaplar = Ceramic pots ; Seramik sanatı = Ceramic art ; Seramikler = Ceramics

Özet:
Yaklaşık olarak MÖ 13. yüzyılın sonları ile MÖ 12. yüzyılın başlarında meydana gelen kavimler göçünün, Anadolu'da ve Yakındoğu'da sosyal ve siyasi açıdan köklü değişimlere sebep olmuştur. Bu göçler sonrasında MÖ 2. binyılın monarşik birçok devleti ortadan kalkmıştır.  Anadolu coğrafyasındaki bu kargaşalarla birlikte yazılı kaynakların kesilmesi ve burada yaşayan topluluklar hakkında kısıtlı bilgilerin ele geçmesi bu dönemin Karanlık Çağ olarak adlandırılmasına sebep olmuştur. Zaman içinde Boğazköy-Hattuşa, Gordion-Yassıhöyük, Alişar, gibi yerleşmelerde yapılan kazılarda açığa çıkarılan seramiklerden elde edilen bulgular Orta Anadolu Demir Çağı'nın aydınlatılmasına önemli katkılar sunmuştur. Boğazköy-Hattuşa, Gordion-Yassıhöyük ve Kaman Kale Höyük'de son dönemde temiz tabakalardan çıkarılan seramikler üzerinde gerçekleştirilen C14 analizlerinin sonuçları, Orta Anadolu Demir Çağı'nın daha anlaşılır bir hale gelmesine olanak sağlamıştır. Konya Ovasında ise kapsamlı bir kazı çalışması bulunmadığından bölgenin Demir Çağı hakkındaki bilgilerimiz yüzey araştırmalarından gelen verilerden sağlanmaktadır. Bu çalışma ile birlikte, Orta Anadolu Demir Çağı kültürünün anlaşılmasına katkı sağlamak amaçlanmıştır. Konya Ovası'nın güney batısında bulunan Gökhöyük Bağları Höyüğünde yapılan kurtarma kazılarda ortaya çıkarılan Demir Çağı seramiği bu çalışmanın konusunu oluşturmaktadır. Burada incelenen seramiklerin büyük bir kısmını koyu yüzlü gri ve siyah renkli seramikler oluştururken çok az bir kısmında ise boya bezeme yer almaktadır. Bunun yanında boyasız örneklerin bir kısmının üzerinde ip baskı, damga ve kazı bezeme bulunurken, kalan parçalarda herhangi bir bezeme görülmemektedir. Çalışmada ele alınan seramiklerden yola çıkarak Gökhöyük Bağları Höyüğü'nün Orta Anadolunun Güney batısında, Erken Demir Çağ'ından Geç Demir Çağına kadar devam eden kültürel devamlılığın görüldüğü önemli bir yerleşme olduğu söylenebilir.

Abstract:
The migration of tribes at around the end of the 13th and beginning of the 12th century B.C. caused breakthrough changes in the social and political structure of Anatolia and Near East. After these migrations, many monarchical states of the 2nd Millennium BC disappeared. The interruption of written sources – along with the turmoil in the Anatolian geography and the lack of information about the communities living here – has led to this period being known as the "Dark Age". The new studies and archaeological data obtained throughout time made it possible to enlighten Central Anatolian Iron Age. The finds obtained from the ceramics exposed in excavations in Gordion-Yassı Höyük, Boğazköy, Hattusa and Alisar have contributed significantly to the elucidation of the Central Anatolian Iron Age. The results of the C14 analysis of the ceramics recently obtained from the sterile levels at Bogazköy-Hattusa, Gordion-Yassıhöyük and Kaman-Kale Höyük and the comparisons made with analogical methods have both encouraged further understanding of the Central Anatolian Iron Age. Since there is no systematic excavation project in the Konya Plain, the information about the Iron Age of this region is obtained from the data retrieved from surface layer research that has been going on in the area over the course of many years.