Aile hekimliği asistanlarının demans ile ilgili tutumlarının değerlendirilmesi
Assessment of family medicine residents' attitude towards dementia
Yazar: MARİNA TAVŞAN
Danışman: DOÇ. DR. TİJEN ŞENGEZER
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Keçiören Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Aile hekimliği = Family practice ; Demans = Dementia ; Demans = Dementia ; Doktorlar = Physicians ; Doktorlar-aile = Physicians-family ; Tutumlar = Attitudes ; İntörnlük ve asistanlık = Internship and residency

Özet:
Amaç:  Önümüzdeki yıllarda Demans ve Alzheimer Hastalığı olan insanların sayıca artması ile demans hastalarına bakım önemli konular arasında yer alacaktır. Çalışmamızda aile hekimliği asistanlarının demans ile ilgili tutumlarındaki olumlu yönlerin yeterli olup olmadığını ve bunların hangi faktörlerden etkilendiğini saptamayı amaçladık. Gereç ve Yöntem: Çalışmamıza Ankara il merkezinde SBÜ çatısı altında bulunan ve uzmanlık eğitimi veren kliniklerde olan, araştırma için yazılı bilgilendirilmiş onam veren tam zamanlı aile hekimliği asistanları ile sözleşmeli aile hekimliği uzmanlık (SAHU) öğrencileri dahil edildi. Ekim 2020 – Kasım 2020 tarihleri arasında 265 aile hekimliği asistanına yüz yüze ve internet üzerinden anket uygulandı. Anket olarak Türkiye'de de geçerlik ve güvenirlik çalışması yapılmış olan 'Demans Tutum Ölçeği' (DTÖ) kullanıldı. İstatistiksel analizler "IBM® SPSS© 24 yazılımı" kullanılarak yapıldı. Bulgular: Asistanların toplam DTÖ ortalama  puanı 98,55 ± 10,53, destekleyici tutum için 47,12 ± 4,95 puan, kabullenici tutum için 27,14 ± 4,46 puan, dışlayıcı tutum için 24,29 ± 4,21 puan olarak saptandı. Bu aile hekimliği asistanlarının demanslı kişilere yönelik tutumlarının pozitif olduğunu göstermiştir. Sosyo-demografik özellikler incelendiğinde, çevresinde ya da yakınlarında demans tanısı alma durumuna göre DTÖ alt parametre sonuçları karşılaştırıldığında "dışlayıcı tutum" ve "toplam skor" parametreleri açısından istatistiksel olarak fark bulundu (p<0,05). Geniş aile yapısına sahip olma  "dışlayıcı tutum" alt parametresi üzerine istatistiksel olarak etki bulundu (p<0,05).  Yaşlıyla aylık görüşme süresiyle DTÖ'nin tüm alt parametreleri arasında pozitif yönde ve düşük düzeyde istatistiksel olarak ilişki bulundu (p<0,05). Kadın olma toplam DTÖ ve alt parametre sonuçları karşılaştırıldığında "kabullenici tutum" alt parametresi açısından istatistiksel olarak fark bulunurken (p<0,05), diğer alt parametrelerde herhangi bir fark bulmamıştır (p>0,05). Asistanların hekimlik süresiyle DTÖ "destekleyici tutum" parametresi arasında negatif yönde ve düşük düzeyde istatistiksel ilişki (r= -0,144, p<0,019) bulunmaktadır. Medeni durumu ve çocuk sayısı, asistanlık durumu ve asistanlık süresi, demans eğitimi, geriatri servisi/polikliniğinde veya evde sağlık hizmetleri biriminde çalışma tecrübesi, yaşlıyla yaşam durumu DTÖ toplam puanı ve alt parametre üzerine istatistiksel olarak herhangi bir etkisi bulunmamıştır (p>0,05). 
Sonuç: Aile hekimliği asistanlarının daha olumlu tutumlar geliştirmesi için demanslı hasta bakımı konusunda klinik deneyim ve eğitime ihtiyaçları olduğu sonucuna varılmaktadır.

Abstract:
Aim: With the increase in the number of people with Dementia and Alzheimer's Disease in the coming years, care for dementia patients will be among the important issues The aim of our study was to investigate family medicine residents attitude towards people with dementia and identify associations between attitudes and socio‐demographic (age, gender, marital statuses, family type, and living with an elder at home) and work‐related characteristics (work experience, experience with dementia patients, home care settings experience).
Materials and Methods: Family medicine residentsfrom different hospitals in Ankara, were included in our study. Between October 2020 and November 2020, 265 family medicine residents were interviewed face-to-face and online. Attitude was measured by the 20‐item Dementia Attitude Scale (DAS), which has also been studied for reliability and validity in Turkey. Data were analyzed using descriptive statistics, group mean comparison, correlation analysis. Statistical analysis was done using "IBM® SPSS © 24 software".
Results: The total DAS mean score of residents was found to be 98.55 ± 10.53. When the subgroups were examined, 47.12 ± 4.95 points were found for the "Supporting attitude", 27.14 ± 4.46 points for the "Accepting attitude" and 24.29 ± 4.21 points for the "Exclusionary attitude". Findings revealed that family medicine residents have generally positive attitudes toward the elderly patients with dementia. When the total DAS and sub-parameter results were compared according to the status of having friends or neighbors diagnosed with dementia, a statistically significant difference was found in terms of "Exclusionary attitude" and "total score" parameters (p <0.05). A statistically significant effect was found on the "Exclusionary attitude" sub-parameter of having an extended family structure (p <0.05). A positive and low statistical relationship was found between the monthly interview time with the elderly and all sub-parameters of the DAS (p <0.05). When the total DAS and sub-parameter results of being female were compared, there was a statistically significant difference in terms of the "Accepting attitude" sub-parameter (p <0.05), but no difference was found in the other sub-parameters (p> 0.05). There is a negative and low level of statistical relationship (r = -0.144, p <0.019) between residents' practice time and the DAS "Supporting attitude" parameter. The other variables, such as marital status and number of children, assistantship status and duration of assistantship, dementia education, working in the geriatric service or at home healthcare unit, life status with the elderly, were not statistically significant associated with DAS total score and sub-parameter (p>0,05). 
Conclusion: These findings reveal that family medicine residents have positive attitudes towards people living with dementia. It is concluded that family medicine residents need clinical experience and training in dementia patient care to develop more positive attitudes.