Retinal ven dal tıkanıklığı hastalarında hemoreolojik parametrelerin incelenmesi
Investigation of hemorheological parameters in patients with branch retinal vein occlusion
Yazar: ATAKAN ACAR
Danışman: PROF. DR. MEHMET ALİ ŞEKEROĞLU
Sağlık Bakanlığı / Ankara Etlik Şehir Hastanesi / Göz Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Göz Hastalıkları = Eye Diseases

Özet:
Amaç: Yeni tanı almış ve herhangi bir tedavi uygulanmamış, risk faktörü olarak bilinen herhangi bir sistemik ve/veya oküler hastalığı bulunmayan, genç yaştaki ( <50 yaş) iskemik olmayan tip retinal ven dal tıkanıklığı (RVDT) olgularının hemoreolojik parametrelerinin, klinik bulgularının,  optik koherens tomografi (OKT) ve optik koherens tomografi anjiografi (OKTA) görüntüleme bulgularını incelenmesi ve bu verilerin sağlıklı kontrol grubunun verileri ile karşılaştırılması amaçlanmıştır.,

Gereç Yöntem: Çalışma kapsamında hastalara detaylı oftalmolojik muayeneye ek olarak retinal görüntüleme amaçlı OKT, EDI-OKT (Heidelberg Engineering, Heidelberg, Almanya)  ve OKTA (AngioVue, OptoVue Inc., Freemont, ABD)  tetkikleri yapıldı. Rutin tam kan sayımı,  lipoprotein ve fibrinojen düzeyine ek olarak hemoreolojik ölçümler için kon-plak viskometre (Wells-Brookfield, DV-II+Pro, Massachusetts, ABD)  ile plazma viskozitesi ölçümleri ve LORCA (LORCA, Mechatronics, Amsterdam, Hollanda)  ile eritrosit agregasyonu (agregasyon amplitüdü, agregasyon indeksi, agregasyon yarılanma zamanı ve agregasyonunu önlemek için gereken minimum kayma hızı) ve eritrosit deformabilitesi (0.30, 0.53,  0.95, 1.69, 3, 5.33, 9.49, 16.87 ve 30 Pa kayma hızlarındaki elongasyon indeksleri) ölçümleri yapıldı.
 
Bulgular: Çalışmamıza yaş ve cinsiyet uyumlu 28 RVDT hastası ve 36 sağlıklı kontrol dahil edilmiştir. OKTA`da yüzeyel ve derin kapiller pleksus (YKP ve DKP) damar dansiteleri RVDT grubunda kontrol grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı düzeyde azalmış bulundu (tümü için p<0.001).  Fibrinojen düzeyi ve plazma viskozitesi ise RVDT grubunda kontrol grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı yüksek izlendi (tümü için p<0.001). Agregasyon ölçümlerinden agregasyon indeksi ve agregasyonu önlemek için gereken minimum kayma hızı değerleri RVDT grubunda kontrol grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı yüksek izlendi (sırasıyla p=0.020 ve p=0.002). Eritrosit deformabilitesi ölçümlerinden 0.53 ve 3 Pa kayma kuvvetlerindeki elongasyon indeksleri RVDT grubunda istatistiksel olarak anlamlı düzeyde düşük saptandı (sırasıyla p=0.012 ve p=0.039). Maküla ödemine seröz maküla dekolmanının (SMD) eşlik ettiği RVDT olgularında ise SMD'nin olmadığı olgulara göre agregasyon indeksi yüksek izlenirken ve agregasyon yarılanma zamanı düşük izlendi (sırasıyla p= 0.002 ve p= 0.013).

Sonuç: Genç yaşta ve RVDT gelişimi için herhangi bir risk faktörü olmayan RVDT olgularında kan akışkanlığının sağlıklı bireylerle karşılaştırıldığında bozulduğu belirlendi. Plazma viskozitesi, eritrosit agregasyonu ve eritrosit deformabilitesi parametrelerinin tümünün bu genç RVDT hastalarında kan akışkanlığını etkilediği düşünülmektedir.

Anahtar kelimeler: Hemoreoloji; Optik koherens tomografi anjiyografi; Retinal ven dal tıkanıklığı

Abstract:
Purpose: The aim was to evaluate the hemorheological parameters, clinical characteristics, optical coherence tomography (OCT) and optical coherence tomography angiography (OCTA) findings of young (<50 years), newly diagnosed and treatment-naive non-ischemic branch retinal vein occlusion (BRVO) patients who don't have any systemic and/or ocular risk factors for BRVO, and to compare these data with those of healthy control subjects.

Materials and Methods: Following detailed ophthalmological examination, all patients underwent OCT, EDI-OCT (Heidelberg Engineering, Heidelberg, Germany) and OCTA (AngioVue, OptoVue Inc., Freemont, USA) imaging. Plasma viscosity measurements were performed by using cone-plate viscometer (Wells-Brookfield, DV-II+Pro, Massachusetts, USA) in addition to detection of routine complete blood count, lipoprotein and fibrinogen levels. Erythrocyte aggreagation (aggregation amplitude, aggregation index, aggregation half-time and minimum shear rate required to prevent aggregation) and erythrocyte deformability (elongation indices at 0.30, 0.53, 0.95, 1.69, 3, 5.33, 9.49, 16.87 and 30 Pa shear rates)  parameters were measured by using LORCA (LORCA, Mechatronics, Amsterdam, The Netherlands).

Results: Age and sex-matched 28 BRVO patients and 36 healthy control subjects were included in the study. OCTA imaging revealed statistically significantly lower superficial and deep capillary plexus (SCP and DCP) vessel densities in the BRVO patients when compared to the control subjects (p<0.001 for all). Fibrinogen and plasma viscosity levels were statistically significantly higher in the BRVO group (p<0.001 for all). Aggregation index and minimum shear rate values required to prevent aggregation were found to be statistically significantly higher in the BRVO patients when compared to the control group (p=0.020 and p=0.002, respectively). Among the erythrocyte deformability measurements, elongation indices at 0.53 and 3 Pa shear stresses were found to be statistically significantly lower in the BRVO group (p=0.012 and p=0.039, respectively). The aggregation index was higher and the aggregation half-time was lower in BRVO patients with macular edema accompanied by serous macular detachment (p= 0.002 and p= 0.013, respectively).

Conclusion: The fluidity of blood was found to be impaired in young BRVO patients, who don't have any risk factors for the development of BRVO, when compared to the healthy control subjects. Plasma viscosity, erythrocyte aggregation and erythrocyte deformability parameters were all thought to have effects on blood fluidity of these young BRVO patients.

Key Words: Branch retinal vein occlusion; Hemorheology; Optical coherence tomography angiography,