Eksojen ve endojen kaynaklı nitrik oksitin trombositlerde oksidatif strese ve apoptoza etkisi
The effects of exogenous and endogenous-derived nitric oxide on oxidative stress and apoptosis in platelets
Yazar: GÖZDE EGEMEN
Danışman: DOÇ. DR. AZİZE ŞENER
Marmara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Biyokimya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Biyokimya = Biochemistry ; Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology
Dizin: Kan trombositleri = Blood platelets

Özet:
Reaktif oksijen ve nitrojen türleri (ROT/RNT) trombositlerde sinyal iletimini çeşitli yollarla düzenlerler ve trombositleri farklı metabolik yollarla etkilerler. Trombositler vasküler duvar gibi eksojen kaynaklardan üretilen ROT ve RNT'lere maruz kalabildikleri gibi aynı zamanda trombositler kendileri de ROT/RNT`ler üretebilirler. Bu çalışmada trombositlerde endojen ve eksojen kaynaklı nitrik oksitin (NO) trombosit apoptozuna ve oksidatif strese etkisi araştırılmıştır.Trombositler ADP varlığında, L-arjinin, interlökin 1ß (IL-1ß) veya nitrozo-glutatyon (NO-GSH) ile 37 ºC' de 30 dakika inkübe edildi. İnkübasyon sonrası trombositlerde apoptoz göstergesi olarak, fosfaditil serin translokasyonu ve propidyum iyodid ile boyanma flovsitometrik olarak, kaspaz 3 düzeyleri ise spektrofotometrik olarak ölçüldü. Oksidatif stres göstergesi olarak da lipid peroksidasyonu, protein karbonil içerikleri, ileri protein oksidasyon ürünleri, nitrotirozin oluşumu, protein tiyolleri ve indirgenmiş glutatyon düzeylerindeki değişiklikler incelendi.L-arjinin ile yapılan inkübasyon sonucu trombosit NO üretimi anlamlı olarak arttı. L-arjinin ile trombosit NO üretiminin artışı, trombositlerin ADP ile aktivasyona bağlı olarak artan LPO, PCO içerikleri ve nitrotirozin düzeylerinde azalmaya neden oldu. L-arjinin, GSH ve p-SH düzeylerindeki azalmayı da engelledi. IL-1ß; nitrit ve nitrotirozin düzeylerini artırırken, LPO ve PCO düzeylerinde istatistiksel olarak anlamlı olmayan azalmalara neden oldu. L-arjinin ile NO üretiminin uyarılması hücre canlılığını artırdı ve trombositleri apoptozdan korudu. Tam tersine, IL-1ß kaspaz 3 aktivasyonunda artışa neden oldu. Eksojen NO-GSH ilavesi ise trombositlerde aktivasyona bağlı olarak gelişen oksidatif değişiklikleri ve apoptozu engelledi.NO (eksojen veya L-arjinin ile endojen) trombositleri in vitro şartlarda oksidatif değişikliklerden ve apoptozdan korur.

Abstract:
Reactive oxygen and nitrogen species regulate signal transmission on platelets and effect them with different metabolic ways. Platelets are exposed to ROS and RNS?s which are produced by exogenous sources such as vascular wall. Platelets themselves also can generate ROS and RNS. The aim of this study is to investigate exogenous and endogenous effects of NO production on platelet apoptosis and oxidative stress.Platelets were incubated with L-arginine, Interleukin-1ß, nitroso-glutathione for 30 minutes at 37 ºC in the presence of ADP. After incubation, phosphatidylserine externalization and PI staining as markers of apoptosis were measured using flow cytometry. Platelet caspase-3 levels were measured using spectrophotometry. The alterations levels of LPO, PCO, AOPP, formation of nitrotyrosine, protein thiols and reduced glutathione levels as markers of oxidative stress are examined.İncubation with L-arjinin, platelet NO production was significantly increased. The increase of platelet NO production with L-arginine caused decreases of increased LPO, PCO contents, nitrotyrosine levels depending on platelet activation with ADP. It was blocked decreasing of GSH and protein thiols levels. IL-1ß increased the levels of nitrite and nitrotyrosine. It caused a significant decrease levels of LPO and PCO. Stimulation of NO production with L-arginine increased cell viability and protected from platelets apoptosis. Contrary, IL-1ß caused increase caspase 3 activation. Addition of exogenous NO-GSH was prevented from platelets apoptosis and oxidative changes which is developed depending on platelet activation.In vitro conditions, NO protect from platelets oxidative alterations and apoptosis.