Pozitif psikoterapiye dayalı geliştirilen psikoeğitim programının üniversite öğrencilerinin psikolojik dayanıklılık ve travma sonrası gelişimleri üzerine etkisi
The effect of positive psychotherapy based psycho education program on psychological resilience and post-traumatic growth of university students
Yazar: NURDAN DOĞRU ÇABUKER
Danışman: PROF. DR. SEHER BALCI ÇELİK
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Pozitif psikoloji = Positive psychology ; Psiko-eğitim programı = Psycho-educational program ; Psikolojik dayanıklılık = Hardiness on psychological ; Psikolojik destek programı = Psychological support programme ; Psikolojik sağlamlık = Resilience ; Psikoterapi = Psychotherapy ; Travma sonrası büyüme = Post-traumatic growth ; Ölçekler = Scales ; Üniversite öğrencileri = University students

Özet:
Bireylerin yaşamları boyunca birçok zorlayıcı ve stres yaratan olayla karşı karşıya kaldığı dönemler olabilmektedir. Bireylerin yaşamlarını bu dönemlerde verdikleri farklı tepkiler bağlamında şekillendirdikleri görülmektedir. Olumsuz yaşam olaylarının ardından bazı bireyler, hayatlarını devam ettirmelerin sağlayan etkili baş etme ve uyum becerileri gibi konularda kişisel olarak desteklenmeye ihtiyaç duyabilirler. Bu çalışmanın amacı, pozitif psikoterapiye dayalı geliştirilen psikoeğitim programının üniversite öğrencilerinin psikolojik dayanıklılık ve travma sonrası gelişimlerine etkisini incelemektir. Araştırma 2019-2020 öğretim yılında travma geçmişi olan 26 üniversite öğrencisinin katılımıyla gerçekleşmiştir. Araştırma ön test, son test ve izleme testi modeline dayalı, deney ve kontrol gruplu deneysel bir çalışmadır. Deney grubuna 10 oturumluk pozitif psikoterapiye dayalı geliştirilen psikoeğitim programı uygulanmıştır. Deney ve kontrol gruplarının psikolojik dayanıklılık düzeylerini ölçmek için "Psikolojik Dayanıklılık Ölçeği" ve travma sonrası gelişimlerini ölçmek için "Travma Sonrası Büyüme Envanteri" ön test ve son test olarak uygulanmıştır. Oturumların sona ermesinden 2 ay sonra izleme testi yapılmıştır. Verilerin analizinde deney ve kontrol gruplarını karşılaştırmak için Mann Whitney U Testi, örneklemin tekrarlanan ölçümleri arasında farklılığı belirlemek amacıyla Friedman İki Yönlü ANOVA Testi ve aynı gruptan elde edilen veriler arasındaki farklılığı tespit edebilmek için Wilcoxon İşaretli Sıralar Testi uygulanmıştır. Araştırma sonuçları, pozitif psikoterapiye dayalı geliştirilen psikoeğitim programına katılan öğrencilerin psikolojik dayanıklılık ve travma sonrası gelişim düzeylerinin son test ve izleme testi puanlarının ön test puanlarına göre anlamlı düzeyde yüksek olduğu göstermiştir. Kontrol grubunun ise psikolojik dayanıklılık ve travma sonrası gelişim düzeylerinin ön test ve son test arasında farklılık göstermediği ancak izleme testi puanlarına anlamlı bir düşüş olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Dolayısıyla, pozitif psikoterapiye dayalı geliştirilen psikoeğitim programının üniversite öğrencilerinin travma sonrası gelişim ve psikolojik dayanıklılık düzeylerini yükseltmede etkili olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
There may be periods in which individuals are faced with many challenging and stressful events throughout their lives. It is seen that individuals shape their lives in the context of different reactions they give during these periods. Following adverse life events, some individuals may need personal support such as effective coping and adaptation skills that enable them to continue their lives. The aim of this study is to examine the effect of psychoeducation program developed based on positive psychotherapy on psychological resilience and post-traumatic growth of university students. The research was conducted in the 2019-2020 academic year with the participation of 26 university students with a trauma history. The research is an experimental study with experimental and control groups based on pre-test, post-test and follow-up test model. A 10-session psychoeducation program based on positive psychotherapy was applied to the experimental group. The "Psychological Resilience Scale" to measure the psychological resilience levels of the experimental and control groups and the "Post-Traumatic Growth Inventory" to measure their post-traumatic growth were applied as a pre-test and a post-test. A follow-up test was conducted 2 months after the sessions ended. In the analysis of the data, the Mann Whitney U Test was used to compare the experimental and control groups, the Friedman Two-Way ANOVA Test to determine the difference between the repeated measurements of the sample, and the Wilcoxon Signed Ranks Test to detect the difference between the data obtained from the same group. The results of the study showed that the psychological resilience and post-traumatic growth levels of the students who participated in the psychoeducation program based on positive psychotherapy were significantly higher than the pre-test scores of the posttest and follow-up test scores. It was concluded that the psychological resilience and post-traumatic growth levels of the control group did not differ between pre-test and post-test, but there was a significant decrease in the follow-up test scores. Therefore, it was concluded that the psychoeducational program developed based on positive psychotherapy was effective in increasing the post-traumatic growth and psychological resilience levels of university students.