İlköğretim öğrencilerinde eleştirel düşünme becerileri
Critical thinking of elementary school students
Yazar: CÜNEYT AKAR
Danışman: DOÇ. DR. EMİN KARİP
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Bölümü / İlköğretim Ana Bilim Dalı / Sınıf Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2007
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Eleştirel düşünce = Critical thinking ; Program değerlendirme = Program evaluation ; İlköğretim öğrencileri = Primary education students

Özet:
Araştırmanın amacı, ilköğretim 6. sınıf öğrencilerinin eleştirel düşünme beceri düzeylerini belirlemek ve eleştirel düşünme beceri düzeylerinde gözlenen varyansın öğrencilerin yaşı, cinsiyeti, okul başarısı, sosyo-ekonomik düzey, akademik benlik algısı ile yeni (2004) ve eski programı uygulama durumlarının ne düzeyde açıkladığını test ederek ortaya koymaktır. Araştırma 2005-2006 öğretim yılı nisan ve mayıs aylarında gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın çalışma grubu İzmir Milli Eğitim Müdürlüğüne bağlı altısı 2004 programını uygulayan, altısı ise normal programa göre belirlenmiş olan toplam 12 okul ve bu okullarda öğrenim gören 629 altıncı sınıf öğrencisinden oluşmuştur. Araştırmada eleştirel düşünme becerilerini ölçmek amacıyla ilk kez bu çalışma için Türkçe'ye uyarlanan Cornell Eleştirel Düşünme Testi Düzey X kullanılmıştır. Diğer veriler için akademik benlik kavramı ölçeği, karne notları ve öğrencilerin yaş, cinsiyet ve sosyo-ekonomik düzeylerini belirlemek amacıyla hazırlanan bir bilgi formu kullanılmıştır.Yapılan analizlere göre özetle şu sonuçlara ulaşılmıştır:Öğrenciler 71 sorudan oluşan CEDTDX'ten ortalama 29 puan alabilmişlerdir. ABD'de yapılan çalışmalarda altıncı sınıf düzeyi için belirlenmiş olan norm ise ortalama 35'tir. Buna göre çalışma grubunda yer alan öğrencilerin eleştirel düşünme beceri düzeylerinin ?yetersiz? olduğu sonucuna ulaşılmıştır.Öğrencilerin eleştirel düşünme beceri düzeylerinde gözlenen varyansın yaklaşık %36'sı araştırmanın bağımsız değişkenleri tarafından açıklanmıştır. Gözlenen varyansın açıklanmasına en fazla katkısı olan değişkenler okul başarıları (%15), sosyo-ekonomik düzey (%14) ve akademik benlik algılamaları (%7) olmuştur.Öğrencilerin yaşı, cinsiyeti ve yeni-eski programı uygulama değişkenleri eleştirel düşünme beceri düzeylerinde gözlenen varyansa önemli bir katkı getirmemiştir. Beklentilerin aksine yenilenen 2004 programları öğrencilerin eleştirel düşünme becerilerine olumlu bir gelişme sağlayamamıştır.

Abstract:
The aim of the study is to investigate the level of critical thinking skills of 6th grade students, and to determine the extent to which the variables of age, gender, academic achievement, socio-economic status, academic self-concept, the application of new and previous curriculum explain the variance of observed critical thinking skills of the students. The study was conducted in April and May during the academic year of 2005-2006. The sample of the study consisted of 629 6th grade students studying in 12 Elementary schools in İzmir, 6 of the schools were implementing new curricula, 6 schools were implementing previous curricula at the time of the data collection process. In order to measure students? critical thinking skills, Cornell Critical Thinking Skills Test Level X was employed which was adopted to Turkish for the first time for this study. Other data was collected through ?Academic Self Concept Test?, grade average points and an information form to collect data about students? age, gender and socio-economic level. The analysis of the data yielded the followings:Students could get 29 correct answers in average out of 71 questions in CCTTDX. The accepted norm in the USA for the 6th graders is 35 in average. Therefore, it is concluded that the sample group students? critical thinking skill levels are ?inadequate?.Approximately 36 per cent of the observed variance of students? critical thinking skill levels is explained by the independent variables of the study. The variables of students? academic achievement, socio-economic level and academic self concept are the most important variables in explaining the observed variance by 15 %, 14 % and 7 % respectively. The variables of age, gender and implementation of new or previous curriculum did not provide any valuable contribution in informing the variance in students? critical thinking skill levels. Contrary to the expectations, the new curriculum did not contribute to the critical thinking skills of the students.