Lise öğrencilerinin kelebeğin yaşam döngüsü bağlamında sistem düşünme becerileri
High school student's systems thinking skills in the context of the life cycle of a butterfly
Yazar: SEDA ÇAKMAK
Danışman: PROF. DR. MUSA DİKMENLİ
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Ortaöğretim Fen ve Matematik Alanları Eğitimi Ana Bilim Dalı / Biyoloji Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Biyoloji = Biology ; Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Biyoloji = Biology ; Biyoloji dersi = Biology lesson ; Biyoloji eğitimi = Biology education ; Düşünme = Thinking ; Düşünme becerileri = Thinking skills ; Kelebekler = Butterflies ; Lise öğrencileri = High schools students ; Soyut kavramlar = Abstract concepts ; Yaşam döngüsü = Life cycle

Özet:
Biyoloji canlıların doğal yapılarını, yaşam döngülerini, gelişim evrelerini ve soyut nitelikli kavramları yoğun olarak inceleyen bir bilim dalıdır. Biyoloji eğitiminde sistem düşünme ise biyolojik objeler süreçler ve sistemlerin teorik özelliklerini temsil eden sistem modelleri arasındaki ilişkiler yumağını doğru bir şekilde düşünme olarak anlaşılabilir. Öğrencilerin bazı bilgilerin kökenini ve zihinsel sürecini doğru bir şekilde analiz etmede sorun yaşadıkları, bilgileri ezbere dayalı olarak öğrendikleri görülmüştür. Ayrıca öğrencilerde sistem düşünme becerilerini biyoloji bilimine aktarmada bazı sıkıntılar yaşanması bu araştırmayı yapmamızda büyük bir etken olmuştur. Bundan dolayı lise öğrencilerinde sistem düşünme becerilerinin kelebeğin yaşam döngüsü bağlamında incelenmesi amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda öğrencilerin bu becerilerini açık uçlu soru ve çizim teknikleri kullanılarak inceleyen bir araştırma planlanmıştır. Nitel araştırma tekniği kullanılmış, katılımcıların çizimleri içerik analizi yöntemiyle analiz edilmiştir. Çalışma grubu Konya merkez ilçelerde bulunan lise öğrencileridir. Öğrencilere bir açık uçlu soru bir de çizim tekniğini içeren soru yöneltilmiş kavram yanılgıları, eksik bilgileri ve sistem düşünme becerileri ortaya çıkarılmaya çalışılmıştır.
Sonuçlara göre öğrencilerin bir çoğunun sistem düşünme becerilerini günlük hayatta kullanmalarında problem yaşadıkları, kulaktan dolma bilgileri benimseyebildikleri ve kavram yanılgısı içerisinde oldukları gözlenmiştir. Kelebeklerin yaşam döngülerini analiz etmede eksik kaldıkları belirlenmiştir. Öğrencilerin bir kısmında ise kısmi sistemi kısmi olarak düşünebilme, eksik bilgilerden ya da yanlış öğrenmelerden dolayı tam olarak sistemi oturtamama problemi belirlenmiştir. Bazı öğrencilerin açık uçlu soruya yanıt vermedikleri, bazı öğrencilerin de çizim sorusunu yapamadıkları gözlenmiştir. Öğrencilerin açık uçlu soruya ve çizime verdikleri yanıtlar doğrultusunda kavram yanılgıları belirlenmiş ve frekansları alınmıştır. Ayrıca öğrencilerin sistem düşünme becerilerinin tam olduğu kısımlar da belirtilmiş sistem düşünme becerilerine sahip öğrenci çizim ve yanıtları gösterilmiştir. 
Soyut kavramların somutlaştırılmasında ve sistem düşünme becerilerinin oluşturulmasında öğretmenlere ve ailelere büyük sorumluluklar düşmektedir. Çünkü sistem düşüncesinin oluşmadığı yerde sistemin zıttı olan kaos görülür. Bunu önlemek için biyoloji bilim dalında analojilerden, görsel materyallerden ve maketlerden, simülatörlerden faydalanılmalıdır.Öğrencilerde zihinsel haritalamanın olması sağlanmalıdır.Biyoloji dersinin özü hayattır ve hayat sistemli düşünme mekanizmasının içerisinde yer alır biyoloji dersini özüne ne kadar yaklaştırırsak bireye ve dolasıyıyla topluma o kadar yarar sağlamış oluruz.

Abstract:
Biology is a science that intensivelly examines the natural structures, life cycles, developmental stages and abctract concepts of living things. In biology education, systems thinking can be unterstood as thinking correcty the relationships between biological objects processes and system models representing the theoretical properties of systems. It was seen that students had problems in correctly analyzing the origin and mental process of some information and learned the information based on midwifery. In addition, problems in system thinking, skills in biology have been a major factor in conducting this research. Therefore, it is aimed to examine system thinking skills in thecotext of hte life cycle of the butterfly in high school students. Qualitative research technique was used to analyze the content drawings of the participants. Working group High school located in central districts of Konya. An open-ended question and a drawing technique were used to reveal misconceptions, incomplete information, and system thinking skills.
   They were found to be incomplete in analyzing the life cycle ofbutterflies. Teachers  and families have great responsibilities in the system and creation of thinking skills in the concretization of abstract concepts. Because where the idea of the system does not occur, the chaos of the system is lost.
   In order to prevent this, analogies, visual materials, models, simulators are used in biology.