Kısa vadeli sermaye haraketlerinin ödemeler bilançosu, dış borçlar ve büyüme üzerindeki etkileri: Türkiye örneği (1990-2001) /
Yazar: SEMA SALIH HYUSEIN
Danışman: PROF. DR. TUBA ONGUN
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası İktisat Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2004
Konu: Ekonomi = Economics ; İşletme = Business Administration
Dizin: Dış borçlanma = External borrowing ; Ekonomik büyüme = Economic growth ; Kısa vadeli sermaye = Short term fund ; Sermaye hareketleri = Capital movements ; Türk ekonomisi = Turkish economy ; Ödemeler bilançosu = Payments balance

Özet:
Gelişmekte olan ülkelere yönelik sermaye akımları 1980'li yılların başından itibaren hızlanmaya başlamış ve 1990'lı yıllarda ivme kazanan bir olgu haline gelmiştir. Sermaye hareketlerinin liberal hale getirilmesi ile birlikte ülkelerin para politikaları, faiz haddi ve döviz kuru üzerindeki etkileri azalmıştır. Gelişmekte olan ülkelere yönelik sermaye akımları önemli bir iktisat politikası değişkeni olarak araştırma konuları içinde önemli bir yere sahiptir. Uluslararası sermaye akımları içerisinde kısa vadeli sermaye akımları, özellikle gelişmekte olan ülke ekonomileri üzerindeki etkileri ve bu ülkelerin söz konusu sermaye akımları ile ilgili politikaları uluslararası finansal kuruluşların ve araştırmacıların önemli bir araştırma ve inceleme konusu olmuştur. 1980'li yılların başından itibaren Türkiye ekonomisinde büyük ölçüde kayank yetersizliğinin neden olduğu dar boğazlar, uluslararası kuruluşların da telkinleri eşliğinde alınan 24 Ocak Kararları ile birlikte "finansal liberalizasyon" sürecinin başlatılmasını sağlamıştır, önce 30 sonra 32 sayılı Kararla yürürlüğe konan ve iktisadi istikrar sağlanamadan gerçekleştirilen dış finansal liberalizasyon, Türk ekonomisini spekülatif hareketlere açık hale getirmiştir. Bu durum Türkiye ekonomisinde, faiz-kur makasından kaynaklanan "sıcak paranın" ülke ekonomisinde tahribat yaratıcı etkilerinin oluşmasına neden olmuştur, özellikle 1994 yılında Meksika'da, 1997 yılında Doğu Asya'da ve son olarak Türkiye'de yaşanan krizler nedeni ile, IMF ve Dünya Bankası'nın konumları ve önerdiği programları da içine alan tartışmalar yaşanmıştır. Bütün bu gelişmeler üzerinde durulması gereken önemli konular haline gelmiştir.236 Bu çalışmanın amacı, finansal serbestleşme hareketleri çerçevesinde, 1980 sonrası dönemde Türkiye ekonomisinin (özellikle 1990-2001 yılları arası) gelişimini etkileyen kısa vadeli sermaye hareketlerinin ödemeler bilançosunu, dış borçlan ve ekonomik büyümeyi nasıl ve ne ölçüde etkilediğini ortaya koymaktır.

Abstract:
Capital movements towards developing countries have gained momentum at the beginning of 1980's and become an important phenomenon in the 1990's. The liberalization of capital movements have decreased the degree of control of individual countries over the interest rate and the exchange rate. Short term capital flows which constitute a significant component total capital movements and their economic effects have consequently become an important topic for researchers. Turkey has achieved financial liberalization during the 1980's gradually and this process ended in August 1989. When the financial liberalization was completed economic stability was not achieved. This consequently made Turkey prone to speculative attacks, and "hot money" led to destructive effects in the Turkish economy. The Mexican Crisis of 1994, the East Asian Crisis of 1997 and the Turkish Crisis of 2000 and 2001 gave way to controversial debates over the IMF and the World Bank. The aim of this thesis is to analyze the effects of short term capital movements over the Turkish economy with regards to its balance of payments, foreign debt and economic growth.