Theanine amino asidinin plazma serbest amino asit ve antioksidan kapasite düzeyine etkisi üzerine bir çalışma
A study on antioxidant capacity and plasma free amino acid levels of theanine
Yazar: MEHMET FİSUNOĞLU
Danışman: PROF. DR. H. TANJU BESLER
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics

Özet:
Dünyada sudan sonra en fazla tüketilen içecek olan çayın sağlık üzerine olan etkilerinin daha iyi anlaşılmasıyla birlikte çay türlerine olan ilgi giderek artmaktadır. Gerek yeşil gerekse siyah çay sağlık üzerine etkilerini, içeriklerinde belirli oranlarda bulunan biyolojik aktif maddeler ile gerçekleştirmektedir. Antioksidan özellikleri olduğu bilinen bu maddeler, çay türlerinin koroner kalp hastalığı ve çeşitli kanser türleri gibi kronik hastalıklardan koruyucu etkilerinden sorumludur. Uzun yıllardır çay bitkisinde bulunduğu bilinen, vücuttaki işlevlerinin ve metabolizmasının daha iyi anlaşılmasıyla birlikte üzerinde daha fazla durulan theanine'nin çay bitkisindeki en önemli serbest amino asit olduğu ve çaydaki toplam serbest amino asitlerin % 50'sini oluşturduğu bilinmektedir. Bu bilgiler ışığında başlanılan araştırma ile; 6 hafta boyunca düzenli olarak, günün aynı saatlerinde, 200 mL'lik fincanlarla günde 5 defa tek kullanımlık siyah poşet çay tüketiminin plazma serbest amino asit ve antioksidan kapasite düzeylerine etkileri incelenmiştir. Çalışmaya yaşları 18- 27 arasında değişen, herhangi bir kronik hastalığı veya özel bir beslenme programı olmayan 16 gönüllü bayan katılmıştır. Çalışmaya katılan gönüllü bireyler günlük çay içme alışkanlarına göre iki gruba ayrılmıştır. Her iki grubunda beslenme alışkanlıklarını saptayabilmek için ?3 Günlük Bireysel Besin Tüketim Kayıtları? alınmıştır. Ayrıca siyah çay kullanımının metabolik etkilerinin anlaşılabilmesi için siyah çay tüketen bireylerden çalışma başında ve sonunda, siyah çay tüketmeyen bireylerden ise çalışma sonunda bir tüp kan alınmıştır. Çalışma sonunda siyah çay tüketen grubun total antioksidan kapasitede düzeyinde çalışma başlangıç düzeyine göre (p< 0.01), siyah çay içen grupla çay içmeyen grupta da istatistiksel olarak anlamlı (p< 0.05) gelişme olmuştur. Buna ek olarak siyah çay tüketen grubun PGF2? düzeyinde istatistiksel olarak anlamlı düzeyde (p<0.01) gelişme olmuştur. Ayrıca diğer oksidasyon göstergeleri MDA ve ox-LDL siyah çay tüketen grupta daha düşük bulunmuştur. Serum amino asit düzeyleri siyah çay içen grupta genel olarak daha yüksek olduğu görülmüştür. (p< 0.05). Çalışma sonunda günde 200 mL'lik 5 fincan siyah çayı düzenli tüketmenin yetişkin bir bireyin günlük sıvı gereksiniminin bir kısmını karşılamasının yanı sıra bireyin total antioksidan kapasitesini arttırarak çeşitli kronik hastalıklara karşı koruyucu olacağı görülmüştür.

Abstract:
After its beneficial effects on human health have been better understood, there has been a gradually increasing interest towards the different species of tea; the most common beverage consumed on earth, after water. In the eastern states green tea is more favorable, whereas our country, Europe and USA favors black tea. Both green and black tea, display their effects on health with the biological active agents included in their content. These substances which are known to be antioxidant are responsible for tea species? protecting effects over illnesses such as coronary heart disease and different forms of cancer. It is known that theanine, which has been studied further with the appreciation of its functions in the body and its own metabolism, is the most important free amino acid in tea and composes 50% of the total free amino acids in tea. In the light of this information, the effects of plasma free amino acid and antioxidant capacity levels has been studied, through a time span of 6 weeks, with 5 disposable tea bags per day, on the same hour of the day and in 200 mL cups. 16 female volunteers, between ages 18- 27, without any chronic disease or special diet have participated in the study. One tube of blood has been taken from the volunteers, who were divided into two groups according to their tea drinking habit, both in the beginning and at the end of the study. At the end of the study, there was an increase of p< 0.01 in the total level of antioxidant capacity within the group which consumed black tea and a statistically significant increase of p< 0.05, between the groups which did and did not drink tea. Furthermore there was a statistically significant decrease of p<0.01 in the PGF2? level of the group which drank tea. Additionally, in the group which consumed tea, other oxidation indicators of MDA and ox-LDL has been found to be in lover levels. Generally, the levels of serum amino acid levels are higher within the group which drank black tea.