Tokat il'inde marul yetiştiriciliği yapılan alanlarında Sclerotinia sclerotiorum (Lib.) de Bary'un neden olduğu beyaz çürüklük hastalığının yaygınlığı tanılanması, miselyum uyumluluk gruplarının belirlenmesi
The preference, diagnosis, and determination of white root disease caused by Sclerotinia sclerotiorum (Lib.) de Bary in lettuce cultivation areas in Tokat
Yazar: HACER AKIN
Danışman: DOÇ. DR. ABDURRAHMAN ONARAN
Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Beyaz çürükçül mantarlar = White rot fungus ; Bitki hastalıkları = Plant diseases ; Marul = Lettuce ; Miselyum = Mycelium ; Sclerotinia sclerotiorum = Sclerotinia sclerotiorum ; Tokat = Tokat

Özet:
Bu çalışma Tokat İlinde Merkez, Erbaa, Niksar, Pazar veTurhal ilçelerinde marul üretim alanlarında Sclerotinia sclerotiorum'un neden olduğu beyaz çürüklük hastalığının, yaygınlığının belirlenmesi, etmenin tanılanması, izolat arası miselyum uyumluluk gruplarının ortaya konulması amacı amacıyla yapılmıştır.
2019 yılında Mayıs-Temmuz ayları arasında yapılan sürvey çalışmasında Tokat ilinde marul yetiştiriciliği yapılan alanlarda yoğun bir şekilde beyaz çürüklük hastalığına rastlanmıştır. Toplam 72 da arazide gerçekleştirilen sürvey çalışmasında hastalık yoğunluğu %9.8-27.45 arasında değişmektedir. Yapılan izolasyonlar 51 adet Sclerotinia sclerotiorum izolatları elde edilmiştir. Elde edilen 51 izolat kendi içerisinde ve diğer lokalitelerdeki izolatlar ile karşılaştırılmış ve 3 miselyum uyumluluk grubu tanımlanmıştır. Ayrıca seçilen izolatlar marul yaprakları üzerine izole edilmiş,  yaprakta meydana gelen lezyon çaplarına göre virülenslikleri belirlenmiştir. Elde edilen izolatlar arasında virulanslık bakımından istatistiki olarak farklar görülmemiştir. Sonuç olarak bu çalışma ile S. sclerotiorum'un hemen hemen bütün alanlarda var olduğunu ve bu etmenin kontrolünün yapılabilmesi için hastalığın daha erken belirlenmesi gerektiğini göstermiştir. Ayrıca buna bağlı olarak ürün kayıplarını en aza indirebilmek için mücadele yöntemlerinin en iyi şekilde belirlenmesi gerekmektedir.

Abstract:
This study was carried out in order to determine the prevalence of white rot caused by Sclerotinia sclerotiorum, to identify the causative agent, and to reveal the mycelium compatibility groups between isolates in the lettuce production areas of Merkez, Erbaa, Niksar, Pazar and Turhal districts in the province of Tokat.
In the survey study carried out between May and July in 2019, white rot disease was found intensively in the areas where lettuce is grown in the province of Tokat. In the survey study carried out in a field of 72 da, the disease density ranged between 9.8-27.45%. The isolations made 51 Sclerotinia sclerotiorum isolates were obtained. the 51 isolates obtained were compared within themselves and with the isolates from other localities, and 3 mycelium compatibility groups were identified. In addition, selected isolates were isolated on lettuce leaves, and their virulence was determined according to the diameter of the lesion on the leaf. There were no statistical differences in virulence among the isolates obtained. ın conclusion, this study showed that S. sclerotiorum is present in almost all areas and that the disease should be identified earlier in order to control this factor. In addition, in order to minimize product losses, it is necessary to determine the best control methods.