Kruvaziyer gemilerinde kamusal mekan tasarım kriterlerinin bulaş riski üzerindeki etkisi
The effect of public space design criteria on contamination risk in cruise ships
Yazar: BURAK AYKAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ GÜZİN AYDOĞAN
Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İç Mimarlık Ana Bilim Dalı / İç Mimarlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: İç Mimari ve Dekorasyon = Interior Design and Decoration

Özet:
Dünyada hızla büyüyen kruvaziyer sektörü pandemi sürecinde duraklama ve gerileme dönemine girmiştir. Pandemiden en çok etkilenen sektörlerin başında kruvaziyer endüstrisi yer almaktadır. Gemilerin limanlara çekilmesi ve bekletilmesi endüstri için büyük bir krizin başlangıcı olmuştur. Bu krizle beraber sağlık koşullarının iyileştirilmesi ve pandemi önlemlerinin uygulanması endüstrinin ilk önceliği haline gelmiştir. Endüstri yeniden faaliyete geçebilmek için sosyal mesafe, maske kullanımı, dezenfektan kullanımı ve test olma zorunluluğu gibi önlemler almıştır fakat bu önlemler algının değişmesi açısından yeterli olmamıştır. Kruvaziyer turizm sektörü bakım ve işgücü maliyetlerini karşılayabilmek için işten çıkarmalara başlamıştır. 
Gemilerin yeniden sorunsuz faaliyete geçebilmesi için sektörün başlıca iç mekan tasarım sorunlarına eğilmesi ve yenileme projelerine başlaması gerekmektedir. Gemilerdeki bu yenileme öncelikli olarak kullanımının yoğun olduğu kamusal alanlardan başlamalıdır. Kamusal mekanlar insanların fiziksel ve sosyal ihtiyaçlarını karşıladıkları yerlerdir. İnsanın seyahat amaçlarından biri olan sosyal ihtiyaçların karşılanması için belirli ilişkiler kurulması ve rastlantısal karşılaşmalara neden olan alanlarda bulunulması gerekir. Restoranlar, kafeler, lobi alanları, alışveriş merkezleri ve dinlenme salonları gibi alanlar gemi içerisinde kaçınılmaz kullanılacak kamusal mekanlardır. Bu durumdan ötürü seyahat amaçlı kullanılan bir gemide kamusal alanlar bulaş riski açısından yüksek risk taşır. Covid-19 salgını nedeniyle sektörde kamusal alan kullanımına dair davranışlar kalıcı olarak değişebilir. Salgınların aniden ortaya çıkma ihtimali endüstri ve müşteriler için tedirgin edici unsur olarak kalmaya devam etmektedir. Bu çalışmayla kruvaziyer gemilerinde kamusal alan tasarımında bulaş riskini azaltmaya yönelik tasarım kriterlerin incelenmesi amaçlanmıştır. Pandemiyle birlikte gemilerde sosyal mesafe, sirkülasyon, havalandırma, yerleşim, malzeme gibi kriterlerin bulaş riski üzerindeki etkisi araştırılmıştır. Ortaya çıkan yeni koşullar göz önünde bulundurularak pandemi sonrası sürdürülebilir tasarım kriterleri iki kruvaziyer gemisinin kamusal mekanları üzerinde incelenmiştir.

Abstract:
The rapidly growing cruise industry in the world has entered a period of stagnation and regression during the pandemic process. The cruise industry is one of the sectors most affected by the pandemic. The towing and holding of ships in ports has been the beginning of a major crisis for the industry. With this crisis, improving health conditions and implementing pandemic measures have become the first priority of the industry. The industry has taken measures such as social distance, mask use, disinfectant use and testing to be able to reactivate, but these measures were not enough to change the perception. The cruise tourism sector has started layoffs to cover maintenance and labor costs. In order for ships to be able to operate smoothly again, the industry needs to address major interior design issues and start renovation projects. This renovation on ships should primarily start from the public areas where the use of them is intense. Public spaces are places where people meet their physical and social needs. In order to meet the social needs, which is one of the travel purposes of people, it is necessary to establish some relationships and be in areas that cause random encounters. Areas such as restaurants, cafes, lobby areas, shopping malls and lounges are the public spaces that will inevitably be used on board. Due to this situation, public spaces carry a high risk of contamination on a cruise ship used for holiday purposes. Behaviors regarding the use of public space in the sector may change permanently due to the Covid-19 outbreak. The possibility of sudden outbreaks remains a worry for the industry and customers. In this study, it was aimed to examine the design criteria to reduce the risk of contamination in the design of public spaces on cruise ships. Along with the pandemic, the effects of criteria such as social distance, circulation, ventilation, settlement and material on the design criteria were investigated for cruise ships. Considering the new emerging conditions, post-pandemic sustainable design criteria were examined on the public spaces of two cruise ships.