Türkiye'de devlet ve birey ilişkilerinin dönüşümünde kamu denetçiliği (Ombudsmanlık) kurumunun rolü
The role of the ombudsman institution in transformation state and individual relations in Turkey
Yazar: MAHSUN ASYA
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ADEM ÇELİK
Kafkas Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration
Dizin: Denetim = Control ; Denetçiler = Controller ; Kamu Denetçiliği Kurumu = Ombudsman Institution ; Kamu denetimi = Public inspection ; Ombudsman = Ombudsman

Özet:
Milli kamu hizmetlerinin yerine getirilmesi görevini üstlenen en güçlü ve yegane yapı olan devlet, başta teknoloji olmak üzere küresel ölçekte yaşanan diğer gelişmelere bağlı olarak gittikçe karmaşıklaşmış, büyümüş ve kamusal hayatın hassas alanlarına daha fazla müdahale eder hale gelmiştir. Bu aşırı büyüme ve karmaşık yapı, devletin, yurttaşların istek ve eğilimlerine karşı duyarlı bir mekanizma olma özelliğini yitirmesine neden olmuştur. Bu durum devlet ve yurttaş ilişkilerinde birçok farklı sorunların meydana gelmesine sebebiyet vererek mevcut sorunların çözülmesi ve devlet gücünün bireyler karşısında sınırlandırılması için yurttaşları farklı arayışlara itmiştir. Bu arayışlar, dikkatleri varlık nedeni yurttaşların temel hak ve özgürlüklerini devlete karşı korumak olan ombudsmanlık sistemine yöneltmiştir.  Devlet ve birey ilişkilerinde yeni bir evreyi simgeleyen bu kurum, bu özelliği sayesinde dünyanın birçok ülkesinde hızla yayılmaya başlamıştır. Ombudsmanlık sisteminin Türkiye'deki tarihsel gelişimi 1970'li yıllara kadar uzanmaktadır. Bu kurumun Türkiye'de kurulabilmesi için Anayasal değişiklik öngörülmüş ve 2010 yılında yapılan Anayasa değişikliği ve 2012 yılında çıkarılan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu ile yürürlüğe girmiştir. Bu çalışmada ombudsmanlık kurumunun tarihsel gelişimi ve dünyada uygulanan farklı modelleri tartışıldıktan sonra bu kurumun kurulmasıyla beraber devlet ve birey ilişkilerinin gelişimine yönelik yaptığı katkılara değinilmiştir.
Anahtar Kelimeler: Ombudsman, İdare, İdarenin Denetimi, Kamu Denetçiliği Kurumu

Abstract:
The state, the most powerful and unique structure that undertaken the task of fulfilling national public services, has become increasingly complex, grown and interfered with more sensitive areas of public life, depending on other developments in the global scale, especially in technology. This overgrowth and complex structure has led the state lose its ability to be a sensivitive mechanism againts the wishes and tendencies of citizens. Due to this situation has caused many different problems to relations between the state and citizen, it has prompted to citizens to different search in order to solve present problems and limit the power of the state againts the individuals. These searches have directed the attention to the ombudsman system, which is to protect the fundamental rights and freedoms of citizens reason for existencing againts the state. This institution which represents a new phase in invidual and state relations has started to spread rapidly in many countries of the world thanks to this feature.The historial development of the ombudsman system in Turkey dates back to the 1970s. The  constitutional amendment has been envisaged fort he establishment of this institution in Turkey and has been put into effect by the amendment to the constitution made in 2010 and the Law on Public Auditing Institution issused in 2012. In this study after discussing the historicial development of the ombudman institution and the different models applied in the world, with the establishment of this institution, the contributions that the individual and the state relations have made towards development has been addressed.

Keywords: Ombudsman,Administration, Administrative Supervision, Institution of Goverment Auding