Katolik Kilisesi'nin Ermeniler üzerindeki misyonerlik faaliyetleri
Missionary activities of the Catholic Church on Armenians
Yazar: SÜMEYYE TURAN
Danışman: PROF. DR. AHMET HİKMET EROĞLU
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı / Dinler Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Din = Religion

Özet:
Hıristiyanlık, tarih boyunca birçok bölünme yaşamıştır. Bunlardan en önemlisi
XI. yy'da gerçekleşen ve hıristiyanlığın günümüzdeki mezhepsel ayrılığını oluşturan
Doğu- Batı bölünmesidir. XI. yy ile birlikte Doğuyu Ortodoks Kilisesi Batıyı ise Katolik
Kilisesi temsil etmeye başlamıştır. Neticede ise her iki mezhep de doğru inancın kendileri
olduğunu iddia ederek rekabete girmişlerdir. Bu bağlamda Katolik Kilisesi kendisinin
evrensel ve tek doğru inanca sahip olduğunu, aynı zamanda kurtuluşa da yalnızca Katolik
Kilisesine bağlılıkla ulaşılabileceğini savunmuştur. Bu amaçla bir takım misyonerlik
faaliyetleri yürütmeye başlamışlardır. Bu faaliyetleri gerçekleştirecekleri en önemli alan
ise Osmanlı Devleti toprakları olmuştur. Osmanlı topraklarında yaşayan gayrimüslim
topluluklardan biri olan Ermeniler ise Katolik kilisesinin ilgili faaliyetlerini yürütürken
etkileşim kurduğu en önemli gruplardan biri olmuştur. Ermenilerin kendilerine ait bir
vatanları olmamış ve yıllarca farklı devletlerin hakimiyeti altında kalmışlardır. Ancak
Katoliklerin destekçisi konumunda olan Fransa'nın faaliyetleri neticesinde bağımsızlık
duyguları gelişmeye başlamıştır. Bu durum Katoliklere, Ermeniler üzerinde misyonerlik
faaliyetlerini gerçekleştirme ve amaçlarına ulaşma noktasında kolaylık sağlamıştır. Bu
süreçte Katolik Kilisesi misyonerleri kendileri gibi Hıristiyan olan ancak farklı bir
mezhebe mensup Ermenileri Katolikleştirmek için birçok yöntem ve metot izlemişlerdir.
Anahtar Kelimeler: Hıristiyanlık, Katolik, Kilise, Misyoner, Osmanlı Devleti,
gayrimüslim, Ermeniler, Fransa

Abstract:
Christianity has experienced many schisms throughout history. The most
important of these is the East-West split that took place in the 11th century and constituted
the current sectarian division of Christianity. In the 11th century, the Orthodox Church
began to represent the East and the Catholic Church the West. As a result, both sects
entered into competition by claiming that they were the true beliefs. In this regard, the
Catholic Church argued that it was the universal and only true belief and that salvation
could only be achieved by adhering to the Catholic Church. For this purpose, they started
to carry out some missionary activities. The most important area where they could carry
out these activities was the territory of the Ottoman Empire. Armenians, one of the nonMuslim communities living in the Ottoman lands, were one of the most important groups
that the Catholic Church interacted with while carrying out its related activities.
Armenians did not have a homeland of their own and remained under the rule of different
states for years. However, as a result of the activities of France, which was the supporter
of Catholics, their feelings of independence began to develop. This situation provided
Catholics with the opportunity to carry out missionary activities on Armenians and
achieve their goals. In this process, the missionaries of the Catholic Church followed
many methods and methods to Catholicize Armenians who were Christians like
themselves but belonged to a different sect.
Key Words: Christianity, Catholic, Church, Missionary, Ottoman Empire, nonMuslim, Armenians, France