İzmir ortaöğretim okulları yöneticilerinin öğretmenler ile aralarındaki çatışmaları yönetme biçimleri /
Yazar: ALİ İLKER GÜMÜŞELİ
Danışman: PROF.DR. HAYDAR TAYMAZ
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Yönetimi ve Planlaması Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 1993
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Eğitim yönetimi = Educational administration ; Ortaöğretim = Secondary education ; Yöneticiler = Managers ; Çatışma yönetimi = Conflict management ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
ÖZET Bu araştırmanın genel amacı; îzmir tli ortaöğretim okulu müdürlerinin öğretmenler ile aralarında çıkan çatışmaları yönetmede çatışma yönetimi stillerini hangi derecede kullandıklarını ve bu stilleri tercihlerinde örgüt¬ sel ve bireysel demografik değişkenlerden etkilenip etkilen¬ mediklerini belirlemektir. Araştırmada tarama modeli kullanılmıştır. Araştırma verileri, Rahim tarafından geliştirilen "Rahim örgütsel Çatışma Anketi" B Formu'nun Türkçe'ye uyarlanarak, 87 okul müdürü ile 249 öğre£m«nden oluşan 336 kişilik bir denek grubuna uygulanması yoluyla elde edilmiştir. Anketlerden elde edilen veriler frekans, ağırlıklı ortalama, varyans analizi ve iSO testi gibi teknikler kullanılarak analiz edilmiş ve yorumlanmıştır. i Araştırma sonucunda müdür ve öğretmenlerin en fazla kullanılan çatışma yönetimi stillerinin tümleştirme ve uzlaşma, en az kullanılan stilin ise hükmetme olduğu konusunda algı birliği içerisinde oldukları ortaya çık¬ mıştır. Yine her iki grup da okulun türü, bulunduğu çevre, büyüklüğü; okul müdürünün mezun olduğu okul, cinsiyeti, yaşı, meslek kıdemi ve okuldaki kıdemi gibi demografik değişkenlerin müdürün çatışma yönetimi stili tercihini etki- xiiilemediği konusunda aynı görüşleri paylaşmışlardır. Buna karşın okul müdürünün yönetim konusunda katıldığı hizmet içi eğitim sayısının müdürün çatışma yönetimi stili tercihini etkilediği saptanmıştır. Bir başka ifadeyle, hizmet içi eğitime hiç katıl¬ mayanların bulunduğu grup ile, 2 veya daha fazla katılan¬ ların bulunduğu gruplar arasında istatistiksel bakımdan an¬ lamlı farklılıklar ortaya çıkmıştır. Müdürler grubu, yönetim konusunda düzenlenen hizmet içi eğitimlere katılma sayısındaki artışa zıt olarak hük¬ metme stilinin kullanılmasında bir azalma olduğunu al¬ gılamışlardır, öğretmenler ise sözkonusu bu eğitimlere -- katılma ile tümleştirme ve uzlaşma stillerini kullanma arasında olumlu bir ilişki algılamışlardır. Müdür ve öğretmenler arasında yapılan karşılaştır¬ malarda, genel olarak tümleştirme ve kaçınma stillerine ilişkin olarak gruplar arasında anlamlı farklılıklar ortaya çıkmıştır. Müdürler öğretmenlere göre tümleştirme stilini daha çok, kaçınma stilinin daha az kullanıldığını al¬ gılamışlardır. xiv

Abstract:
Ph B S~TR A C~T This study purposes to investigate to what extent the secondary school principals in Izmir employ the methods of conflict management in conflicts that erupt between the teachers under their supervision and themselves, and to find out whether they are influenced by organizational and individual demographic variables in their choice of parti cular styles of conflict management. The survey-type was used in this study, which included a total of 336 subjects, conisting of 87 secondary school principles and 249 teachers. In order to obtain data, the subjects were administered the Turkish Version of Form B of Rahim's Questionnaire on Organizational Conflict. The corpus of data thus obtained was evaluated after first being subjected to the LSD test, and various forms of analysis such as frequency, weighted avarage and variance analyses. The study revealed full consensus among the subjects that "integration" and "compromising" were the most fre quently used styles of conflict management whereas "domina tion" the most infrequently used. It also revealed a consensus among both subject groups that a principal's choice of conflict management style was not influenced by such demographic varaiables as xvthe school type; the size and location of the school; the school from which the principal graduated; the principal's age, sex and professional seniority as well as the period of time he spent at the school. However, the study showed that the number of in-service training in conflict management attended by a principal had an impact on his choice of conflict management style. In other words, there were statistically significant.difcf&r.emxejas. -:-bsfew.e-.e,n-.i't;h,e. ?. -p-r imc 1pm 1 s ;. -*>?*»?© 1h,atde«>ev