COVİD-19 pandemisi sürecinde kazanılan sağlık davranışlarının diğer enfeksiyon hastalıklarının önlenmesinde olumlu etkileri
Positive effects of health behaviors acquired during the covi̇d-19 pandemic process on the prevention of other infectious diseases
Yazar: ASİYE ÇİĞDEM ŞİMŞEK
Danışman: PROF. DR. TURAN BUZGAN
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Enfeksiyon Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji = Infectious Diseases and Clinical Microbiology
Dizin: Bulaşıcı hastalık kontrolü = Communicable diseases control ; Bulaşıcı hastalıklar = Communicable diseases ; COVID 19 = COVID 19 ; Enfeksiyon kontrolü = Infection control ; Enfeksiyonlar = Infections ; Hijyen = Hygiene ; Korona virüs enfeksiyonları = Coronavirus enfections ; Korona virüsler = Coronaviridae ; Sağlık davranışları = Health behaviors ; Seyahat kısıtları = Travel restrictions

Özet:
Amaç: COVID-19 pandemisinde, kazanılan sağlık davranışlarının bir çok enfeksiyon hastalığından korunma konusunda önemli bir kazanıma da yol açmış olabileceği düşünülmüştür. Bu çalışmada, Ankara İlinde COVID-19 pandemisi sürecinde kazanılan sağlık davranışlarının (genel hijyen, maske kullanımı, fiziksel mesafe ve seyahat kısıtlılığı) seçilmiş enfeksiyon hastalıklarının (akut barsak yolu enfeksiyonları, influenza, tüberküloz, kızamık, suçiçeği, sıtma ve meningokoksikmenenjit) önlenmesinde olumlu etkilerinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır.
Yöntem: Araştırmamız retrospektif olarak tasarlanmıştır. Seçilmiş enfeksiyon hastalıkları için Ankara ilinde pandemi öncesi son iki yıl (Ocak 2018- Aralık 2019) verileri ile pandeminin iki yıllık sürecindeki (Ocak 2020- Aralık 2021) veriler kontrolü yapıldıktan sonra analiz edilmiştir. Vaka sayıları frekans olarak sunulmuş, istatistiksel analizde Tek Örneklem Ki-kare Testi kullanılmış ve istatistiksel anlamlılık düzeyi (α) 0.05 olarak alınmıştır.
Bulgular: Çalışmamızda; her bir hastalık/hastalık grubu için bulgular ayrı başlıklar halinde tartışılmıştır. Pandemi öncesi (2018-2019) dönem ile pandemi (2020-2021) döneminde influenza (grip) vakaları hariç genel olarak seçilmiş enfeksiyon hastalıkların vaka sayılarında görülen düşüşler karşılaştırıldığında istatistiksel olarak anlamlı farklılık bulunmuştur. 
Sonuç: Gelecek günler için, yaşamımızda yeni normallerin neler olacağı tartışılmaktadır. Şüphesiz ki pandemi mücadelesinin bize kazandırdığı deneyim, gelecekteki yaşamımızı şekillendirmede yol gösterici olacaktır. Bundan sonra kalabalık ortamlarda ve fazla hareketli bir nüfus olarak yaşamı sürdürmenin ve hijyenik olmayan alışkanlıkların bütün bulaşıcı hastalıkların yayılımı için sakıncalı olduğu bilinciyle yeni hayat tarzımızda sağlıklı yaşam için geçerli olan önlemleri sürekli olarak uygulamaya özen göstermemiz gerekmektedir.
Anahtar kelimeler: COVID-19, hijyen, maske, mesafe, seyahat  kısıtlılığı.

Abstract:
Objective: It is thought that the health behaviors gained in the COVID-19 pandemic have also led to an important gain in protection from many infectious diseases and may have important contributions. In this study, health behaviors (general hygiene, mask use, physical distance and travel restriction) gained during the COVID-19 pandemic in Ankara province were found to be positive in the prevention of selected infectious diseases (acute intestinal tract infections, influenza, tuberculosis, measles, chickenpox, malaria and meningococcal meningitis). aimed to evaluate its effects.
Method: Our research was designed retrospectively. For selected infectious diseases, the data for the last two years (January 2018-December 2019) before the pandemic in Ankara and the data for the two-year period of the pandemic (January 2020-December 2021) were analyzed after checking. Case numbers were presented as frequencies, Single Sample Chi-square Test was used in statistical analysis and statistical significance level (α) was taken as 0.05.
Results: In our study; Findings for each disease/disease group are discussed under separate headings. A statistically significant difference was found when the decreases in the number of cases of selected infectious diseases were compared in the pre-pandemic (2018-2019) period and in the pandemic (2020-2021) period, excluding influenza (flu) cases.
Conclusion: For the next days, what will be the new normals in our lives is discussed. Undoubtedly, the experience that the pandemic struggle has given us will guide us in shaping our future lives. From now on, with the awareness that living in crowded environments and as a very active population and unhygienic habits are inconvenient for the spread of all contagious diseases, we must take care to constantly apply the measures valid for a healthy life in our new lifestyle.
Keywords: COVID-19, hygiene, mask, distance, travel restriction.