Primipar annelere verilen emzirme danışmanlığının emzirme süresine, doğum sonu depresyona ve yaşam kalitesine etkisi
The effect of breastfeeding coulseling to primiparous mothers on optimal duration of breastfeeding, postnatal depression and quality of life
Yazar: HAMİDE AYGÖR
Danışman: PROF. EMEL EGE
Selçuk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Anne sütü, doğumdan sonra ilk altı ay süresince bebeğin tüm ihtiyaçlarını tek başına karşılayan en ideal besindir. Emzirmenin anne ve bebek sağlığı üzerine birçok yararı bulunmakla birlikte, emzirme doğum sonu dönemde annelerin ruh sağlığını koruyarak yaşam kalitesini de arttırmaktadır. Bu çalışma ile primipar annelere, gebeliğin 36-40. gebelik haftasından başlayarak, doğum sonu ilk altı aylık döneme kadar verilen emzirme danışmanlığının sadece anne sütü ile beslenme süresine, doğum sonu depresyonuna ve yaşam kalitesine etkisinin belirlenmesi amaçlanmıştır.
Araştırma, randomize olmayan gruplarda son test kontrol gruplu tekrarlı ölçümlerin olduğu yarı deneysel tasarım olarak yapılmıştır. Araştırma örneklemini deney ve kontrol grubuna 32'şer primipar gebe olmak üzere toplam 64 gebe oluşturmuştur. Gebelerin deney ve kontrol gruplarına atanmasında kura ve tabakalama yöntemleri kullanılmıştır. Verilerin toplanmasında "Anne Bilgi Formu", "Bebek Bilgi Formu", "Emzirme Özellikleri Formu I", "Emzirme Özellikleri Formu II",  "Edinburgh Doğum Sonrası Depresyon Ölçeği ve "Doğum Sonu Yaşam Kalitesi Ölçeği kullanılmıştır. Verilerin analizinde sayı, yüzde, ortalama ve standart sapma, Pearson ki-kare testi, bağımsız gruplarda t testi, Kaplan Meier analizi, Mc Nemar testi ve Mann Whitney U testi kullanılmıştır. 
Deney grubundaki bebeklerin anne sütü alma süresi ortalamasının (5,29±1,69 ay) kontrol grubuna (3,02±2,24 ay) göre çok ileri düzeyde anlamlı olarak yüksek olduğu belirlenmiştir (p<,001). Deney grubundaki annelerde doğum sonrası altıncı ayda (%3,2) depresyon riskinin altıncı haftaya (%22,6) göre anlamlı düzeyde azaldığı belirlenmiştir (p<,05). Kontrol grubundaki annelerde doğum sonrası altıncı ayda (%33,3)  depresyon riskinin altıncı haftaya (%20) göre arttığı, ancak bu farkın anlamlı düzeyde olmadığı belirlenmiştir (p>,05). Deney grubundaki annelerin doğum sonu altıncı haftada ve ayda doğum sonu yaşam kalitesi puan ortalamasının kontrol grubundakilere göre anlamlı düzeyde yüksek olduğu ve aradaki farkın anlamlı olduğu belirlenmiştir (p>,05).
Sonuç olarak, annelere gebeliğin 36-40. gebelik haftasından doğum sonu altıncı ayın sonuna kadar verilen emzirme danışmanlığının, sadece anne sütü ile beslenme süresini uzattığı, doğum sonu depresyon riskini düşürdüğü ve yaşam kalitesini arttırdığı saptanmıştır. Annelerin gebelik döneminden başlayarak postpartum dönem boyunca emzirme konusunda desteklenmesi, taburculuk sonrası telefon veya ev ortamında izlemlerinin sürdürülmesi, özellikle bebeği ilk altı ay içinde olan annelerin yakından izlenmesinin sağlanması önerilebilir.
Anahtar sözcükler: Depresyon;  Emzirme Danışmanlığı; Emzirme süresi; Yaşam Kalitesi

Abstract:
Breast milk is the most ideal nutrition fulfilling all needs of infant itself for the first half after birth. Together with the fact that breast-feeding has various benefits for mother and infant health, breasfeeding increases the quality of life of mothers by protecting mental health of mothers in postpartum period. Aim of this study was to determine of the effect of breastfeeding consultancy provided to primiparous mothers between 36-40th gestational week and in the first six months-period after birth on the duration of feeding only with breast milk, postpartum depression and quality of life.
This is an experimental study. The experimental was done pre and post in non-randomized group. The study carried out among of 64 primiparous pregnant women, 32 of them is in experimental group and 32 of them were in control group. Recruitment of pregnant women in to experiment and control groups was performed by lot and stratification to prevent taking sides. "Mother Information Form", "Infant Information Form", "Breastfeeding Features Form I", "Breastfeeding Features Form II", "Edinburgh Postpartum Depression Scale and "Postpartum Quality of Life Scale" were used for data collection. Frequency, percentage, mean and standard deviation, Pearson chi-square test, independent samples t-test, Kaplan Meier analysis, Mc Nemar test and Mann Whitney U test were used for data analysis. 
It was statistically (p<,001) difference duration of breastfeeding the average duration of breasfeeding of the infants in experimental group (5,29±1,69 month) is higher compared to control group (3,02±2,24 month). It was also found that the risk of depression of mothers in experimental group in postpartum sixth month (3,2%) is decreased compared to sixth week (22,6%) it was statistically significant level (p<,05). It shows that the risk of depression of mothers in control group in postpartum sixth month (33,3%)  is increased in the sixth week (20%), however, this difference statically is not significant (p>,05). The average quality of life of the mothers in experimental group in the sixth postpartum week and month is determined to be higher than the ones in control group and this finding is not significantly difference (p>,05).
As conclusion, it was found that breastfeeding consultancy provided to mothers from 36-40th week of pregnancy until the end of sixth postpartum month increases the period of feeding only with breast milk, decreases postpartum depression and increased the quality of life. We suggest supporting mothers in postpartum period about breastfeeding, follow-up mothers visiting them at their home or by telephone after discharge and providing close pursuit of mothers especially having an infant in the first six month . 
       Key Words: Depression; Breastfeeding Consultancy; Breastfeeding Duration; Quality of Life