Haber profesyonellerinin haberde manipülasyon olgusunu anlamlandırmaları
Definition of the manipulation fact in news by news professionals
Yazar: MURAT TOPRAK
Danışman: PROF. DR. NİLÜFER TİMİSİ NALÇAOĞLU
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Radyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2016
Konu: Gazetecilik = Journalism ; Radyo-Televizyon = Radio and Television
Dizin: Habercilik = Journalism ; Haberler = News ; Manipülasyon = Manipulation ; Medya = Media ; Televizyon = Television ; Televizyon haber kanalları = Television news channels ; Televizyon haberleri = Television news ; Televizyon kanalları = Television channels ; İdeoloji = Ideology

Özet:
Bu çalışmanın amacı, basın çalışanları tarafından haber kavramı ile sıkça bir arada kullanılan "gerçek", "tarafsız", "bağımsız", "doğru", "objektif" gibi nitelemelerin, öncelikle dil ve ideoloji bağlamında bağlamında eleştirisini yapmak ve manipülasyon kavramının Türk medyasında algılanma şeklini ortaya çıkarmaktır.
Tezde, Chomsky ve Herman'ın oluşturdukları propaganda modelinde sıralanan, tam ve sınırsız bir haberleşme özgürlüğü hayalinin gerçekleşmesine engel olan 4 süzgeçten yola çıkarak; haber alıcılarının, tarafsız ve gerçek haberlere erişmesinin önünde 20 engel öne sürülmüş, gerekçelendirilmiş, geliştirilmiş ve detaylandırılmıştır. Manipülasyonun basında kullanım şekilleri, eleştirel söylem analizinin yöntemlerine göre kategoriler halinde incelenerek örneklendirilmiş, ayrıca haber diline sızan hâkim ideolojilerden nasıl kaçınılabileceği üzerine eleştirel medya okuryazarlığı çalışmaları ayrı bir bölümde değerlendirilmiştir.
Farklı toplumsal tabanlara hitap eden 6 ulusal televizyon kanalının (24 TV, Bugün TV, Kanal 7, Kanal D, NTV, Ulusal Kanal) haber merkezlerinde haber yöneticileri ve muhabirlerle gerçekleştirilen derinlemesine görüşmeler ise çalışmanın nitel araştırmasını oluşturmaktadır. Haber profesyonellerinin haber ve gerçeklik, haber ve ideoloji konularında zihinsel çıkarımları, manipülasyon olgusunu anlamlandırmaları, kendilerini ve çalıştıkları medya kuruluşlarını manipülasyon açısından nasıl bir noktada konumlandırdıkları üzerine yapılmış bu görüşmeler, 2000 yılı sonrası Türk medyasının sosyo-politik kodları konusunda önemli bilgiler vermektedir.

Abstract:
The aim of the study is to criticize the characterizations such as 'real', 'unbiased', 'independent', 'true', 'objective' that are used by the press members in conjunction with news concept, in the contexts of language and ideology and to find out the reception of manipulation concept in Turkish media.
In the study, 20 obstructions against the reach of the news receivers to receive unbiased and real news are put forward, advanced the reasons, enhanced and elaborated based upon 4 filters that are headlined in the propaganda model which is constituted in order to explain the situation against the realization of the dream for the whole and limitless freedom of communication by Chomsky and Herman. The usage of manipulation in the media are illustrated by examining the categories according to the methods of critical discourse analyses, moreover critical media literacy studies which are to avoid the hegemonic ideologies that leak the language of news are evaluated in a separate chapter.
The quantitative research of the study is built up from the in-depth interviews with the news directors and reporters in news centers of 6 television channel (24 TV, Bugün TV, Kanal 7, Kanal D, NTV, Ulusal Kanal) that are addressed the different social bases. These interviews with news professionals for cognitive inferences on the subjects of news and reality, news and ideology, their interpretation of the manipulation fact, their positioning of selves and the media institutions that they work, clue important information on socio-political codes of Turkish media after the year 2000.