KOBİ lerde kaynakların etkin kullanımına yönelik bir bütçe yaklaşımı ve bu yaklaşımın işletme verimliliğine ve ürün bazlı maliyetler üzerine etkisi
A budget approach for efficient use of sources in SMES  and the effect of this approach on business efficiency and product based costs
Yazar: ENGİN MERİÇ
Danışman: YRD. DOÇ. MUSTAFA GERŞİL
Celal Bayar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / İşletme Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Aktiviteye dayalı muhasebe = Activity based costing ; Bütçe = Budget ; Bütçe politikaları = Budget policies ; Bütçe yönetimi = Budget management ; KOBİ = Small and Medium Sized Firms ; Kaynak kullanımı = Resource usage ; Kaynak yönetimi = Resource management ; Maliyet = Cost ; Verimlilik = Productivity

Özet:
Bu çalışmada, günümüzdeki yüksek rekabet koşullarında üretici KOBİ'lerin yaşam sürelerinin daha uzun olmasına katkı sağlaması amacı ile her üretici KOBİ'nin uygulayabileceği bir KOBİ bütçe yaklaşımı ve maliyet hesaplamaları üzerinde durulmuştur. Bu çalışma yapılırken KOBİ'lerde profesyonel yönetici istihdamı varlığının son derece düşük olduğu, bütçe ve maliyet hesaplamalarında yetersiz oldukları gözlemlenmiştir. Bu KOBİ bütçe ve maliyet hesaplama yaklaşımı uygulanabilir ve bir yönetim aracı olarak yöneticilere hedefleri gerçekleştirmelerinde katkı sağlayacak formatta tasarlanmıştır. Uygulama amacı olarak; önerilen bütçeleme yöntemine göre üretim adedi, satış fiyatı, satış adedi önerisinde bulunarak, gelir ve giderlerin hesaplanması, üretim prosesi içerisindeki her bir ürünün ürün bazlı maliyetlerinin hesaplanması amaçlanmıştır. Yapılan çalışmalarda üretim hedefleri (verimlilik) ile bütçe ve ürün bazlı maliyetlerin birbiri ile bağlantılı çalışmaları üzerinde önemle durulmuştur. Ürün bazlı maliyet hesaplamalarında, genel üretim giderlerinin dağıtımı Sürece Dayalı Faaliyet Tabanlı Maliyetleme (SDFTM) yöntemi kullanılarak yapılmıştır. Uygulama çalışması sonucu atıl kapasite belirlenmiş ayrıca yapılan iyileştirme çalışmaları ile verimlilik sonuçları elde edilmiştir. Son olarak bulgular üzerinde yorumlar yapılarak önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
In this study a SME's budget, which can be applied by every producer SME, and cost calculations have been emphasized in order to contribute producer SME's having longer lifespans in today's conditions of high competition. In this study, it was observed that professional managerial employment in SMEs is extremely low and they are inadequate in budget and cost calculations. This SME budget and costing approach can be applied and designed as a management tool in a format that will help managers achieve their objectives. As an application purpose; according to the proposed budgeting method, it is aimed to calculate incomes and outcomes by proposing production unit, sales price, sales unit and to calculate every single products' product based costs into the production process. In the studies carried out, it is overemphasized on the interrelated studies of production targets (productivity), budget and product based costs. In product-based cost calculations, the distribution of overheads was made using the Time-Driven Activity Based Costing (TDABC) method. In consequence of the application study, the idle capacity was determined and the productivity results were obtained with the improvement studies. Finally, the findings were interpreted and the suggestions were made.