Türkiye'de mesleki ve teknik eğitimin sorunları: Çocuk gelişimi bölümünde fenomenolojik bir araştırma
Problems of vocational and technical education in Turkey: a phenomenological study in the department of child development
Yazar: BÜŞRA BARAN
Danışman: DOÇ. DR. METE KAAN NAMAL ; DOÇ. DR. BÜLENT ARPAT
Akdeniz Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Ana Bilim Dalı / Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri = Labour Economics and Industrial Relations
Dizin: Beşeri sermaye = Human capital ; Mesleki teknik eğitim = Vocational technical education

Özet:
Bir ülkenin ekonomik büyümesini sağlayan en önemli üretim faktörlerinden ikisi insan gücü ve doğal kaynaktır. Doğal kaynaktan mümkün olan en yüksek verim ancak nitelikli insan gücünün yetiştirilmesiyle ile elde edilebilir. Nitelikli insan gücünün yetiştirilmesi noktasında ise mesleki ve teknik eğitime özel önem atfedilmektedir.
İşgücü talebini karşılama noktasında büyük bir pay sahibi olan mesleki ve teknik eğitim; bireyin, iş hayatındaki belirli meslek alanında üretici olarak herhangi bir statü ile kendine yer bulabilmesi için edinmesi gereken en düşük yeterlilik ve genel meslek kültürü kazandıran eğitim türü şeklinde tanımlanabilir.
Tarihsel süreç içerisinde Ortaçağ'a kadar sistematik olmayan mesleki ve teknik eğitim, Ortaçağ loncaları aracılığıyla sistematik özellik kazanmıştır. Ancak üretimin dönüm noktalarından biri olan Sanayi Devrimi ile beraber yeni tip üretim sistemleri kullanılmaya başlanmış ve Ortaçağ loncaları ortadan kalkmıştır. Sanayi Devrimi'nden sonra tartışmalı bir hal alan eğitim kavramına her ülke kendi ekonomik hedefleri doğrultusunda yön vermiştir.
Türkiye tarihinde mesleki ve teknik eğitim, Cumhuriyet ilan edilmeden önce Ahilik Teşkilatı, Lonca Teşkilatı ve Gedik Teşkilatı şeklinde adlandırılmaktadır. Cumhuriyet ilan edildikten sonra eğitim sisteminin dışında değerlendirilen çıraklık eğitimi, ancak Cumhuriyet'in ilanından yaklaşık 3 yıl sonra eğitim sistemine dahil edilmiştir. Bu tarihten sonra mesleki ve teknik eğitimin düzenlenmesine yönelik pek çok kanun ve yönetmelik çıkarılmıştır.
Dört bölümden oluşan bu tez çalışmasının ilk bölümünde eğitim ve işgücü piyasası genel kavramları açıklanarak mesleki ve teknik eğitimin Dünya'da ve Türkiye'de gösterdiği tarihsel gelişime yer verilmiştir. İkinci bölümde Türkiye'de günümüz mesleki ve teknik eğitim sisteminin sorunları ve iyileştirici politikaları üzerinde durulmuştur. Üçüncü bölümde araştırmanın yöntemi açıklanmıştır. Son olarak dördüncü bölümde Yalova Nene Hatun Kız Teknik ve Meslek Lisesi Çocuk Gelişimi ve Eğitimi Bölümü mezunlarının mesleki ve teknik eğitime yönelik genel düşünceleri, mesleki eğitimin yeterlik düzeyi hakkındaki düşünceleri, işgücü piyasası-okul uyuşmazlıklarına yönelik düşünceleri ve son olarak görüşmeci önerilerine ait bulgular ile sonuçlara yer verilmiştir. Bu kapsamda çalışma nitel araştırma yöntemlerine uygun olarak hazırlanmış ve veriler yarı yapılandırılmış mülakat formu aracılığıyla toplanmıştır. Toplanan veriler MAXQDA 2020 programı aracılığıyla analiz edilmiştir. Çalışma sonucunda mesleki ve teknik liselerde uygulama eğitimlerinin teorik eğitimlere göre daha verimli olduğu, okulun fiziksel-donanımsal olarak yetersiz olduğu, mezuniyet sonrası staj kurumunda çalışma beklentisinin oluşmadığı ve mesleki eğitim alınan bölümde/alanda en az meslek yüksekokulu mezunları istihdam edildiği için görüşmecilerin iş bulamadığı saptanmıştır. Çalışmada dikkat çeken bir diğer nokta görüşmecilerin yarısından fazlasının mesleki eğitim alınan bölümün/alanın dışında da bir iş bulamamasıdır. Bu durumun nedeni ise üniversite sınavına hazırlanma düşüncesinin varlığı ile ilişkilidir.

Abstract:
The most important two production factors that provide  the economic growth of a country are manpower and natural resources. The highest possible efficiency from the natural resource can only be obtained by training qualified manpower. In order to raise qualified manpower, special importance is attached to vocational and technical education.
Vocational and technical education, which has a large share in meeting the labor demand. It can be defined as the type of education that provides the lowest qualification and general professional culture that the individual needs to acquire in order to find a place for himself as a producer in a certain profession in business life with any status.
In the historical process, vocational and technical education, which was not systematic until the Middle Ages, gained a systematic feature through the medieval guilds. However, with the Industrial Revolution, one of the turning points of production, new types of production systems began to be used and medieval guilds disappeared. After the Industrial Revolution, the concept of education, which became controversial, has been shaped by each country in line with its own economic goals.
In the history of Turkey, vocational and technical education is called Ahilik Organization, Lonca Organization and Gedik Organization before the Republic was declared. Apprenticeship education, which was considered outside the education system after the proclamation of the Republic, was included in the education system only about 3 years after the proclamation of the Republic. After this date, many laws and regulations have been enacted for the regulation of vocational and technical education.
In the first part of this thesis, which consists of four parts, the general concepts of education and labor market are explained and the historical development of vocational and technical education in the world and in Turkey is given. 
In the second part, the problems and remedial policies of todays vocational and technical education system in Turkey are emphasized. 
In the third part, the method of the research is explained. 
Finally, in the fourth part, the general thoughts of the graduates of Yalova Nene Hatun Girls' Technical and Vocational High School Child Development and Education Department regarding vocational and technical education, their thoughts on the level of proficiency in vocational education, their thoughts on labor market-school conflicts, and finally, the findings and results of the interviewer's suggestions given.
 In this context, the study was prepared in accordance with qualitative research methods and the data were collected through a semi-structured interview form. The collected data were analyzed through the MAXQDA 2020 program. 
As a result of the study, it was determined that the practical training in vocational and technical high schools was more efficient than the theoretical training, the school was physically-equipped insufficient, the expectation of working in the post-graduate internship institution was not formed, and the interviewers could not find a job because at least vocational school graduates were employed in the department/field where vocational training was received. Another striking point in the study is that more than half of the interviewees could not find a job outside the department/field where they received vocational training. It was determined that the reason why most of the interviewees who graduated from vocational high school could not find a job outside the department/field of vocational education was related to the idea of preparing for the university exam.