Duygusal zeka ile çatışma yönetimi ilişkisi ve bir araştırma
The relationship between emotional intelligence and conflict management and a research
Yazar: ÖVGÜ TURGUT
Danışman: DOÇ. DR. KADRİYE ÖVGÜ ÇAKMAK OTLUOĞLU
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / İnsan Kaynakları Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Duygusal zeka = Emotional intelligence ; Çatışma = Conflict ; Çatışma yönetimi = Conflict management ; Çatışma çözme = Conflict resolution ; Ölçekler = Scales ; Örgütsel çatışma = Organizational conflict

Özet:
Günümüzde iş yaşamında gittikçe artan rekabet ve hızlı değişen koşullar, çalışanlarda stres ve huzursuzluk yaratmaktadır. Bu durum da çatışmaların artmasına neden olabilmektedir. Yöneticiler günlerinin büyük bir kısmını çatışmaları çözmek için ayırmak zorunda kalmakta ve bu da verimsizlik, performans düşüklüğü, örgüte bağlılığın azalması ve iş gücü kaybı gibi birçok problemi de beraberinde getirmektedir.
Kişilerin, herhangi bir çatışma anında verdikleri tepki ve çatışmayı yönetme biçimleri farklılık göstermektedir. Kimileri çatışmayı, daha akılcı ve soğukkanlı bir şekilde yönetebilirken, kimileri de hislerini ve güdülerini kontrol edemeyebilmektedir. Kişilerin çatışmayı yönetirken oluşan bu davranış farklılıklarını yaratan etkenlerden birinin duygusal zeka olduğu düşünülmektedir. Duygusal zeka en temel anlamıyla kişinin duygularını bastırmadan ve duygularının kölesi de olmadan karar alabilme ve bu doğrultuda davranabilme yeteneğidir. Tüm bunlar doğrultusunda, duygusal zekası yüksek kişilerin çatışma anında daha empatik ve çözüm odaklı davrandıkları ileri sürülebilir. Bu bağlamda tez çalışmasında, çalışanların duygusal zekalarına odaklanılmış ve duygusal zekanın çatışma yönetimi üzerindeki etkisi incelenmiştir. Veri toplama aracı olarak anketten yararlanılmış ve toplamda 202 kişiye ulaşılmıştır. Hipotezleri test etmek için tekli ve çoklu regresyon analizleri gerçekleştirilmiştir. Yapılan tekli regresyon analizi sonucunda, duygusal zekanın çatışma yönetimini pozitif yönde ve anlamlı bir şekilde etkilediği saptanmıştır. Ayrıca duygusal zekanın alt boyutları olan öz farkındalık, sosyal farkındalık, öz denetim ve ilişki yönetiminin çatışma yönetiminin alt boyutları olan işbirliği, uyma, uzlaşma, kaçınma ve hükmetmeyi nasıl etkilediği de çoklu regresyon analizleri ile incelenmiştir. Yapılan analizler sonucunda duygusal zekanın alt boyutlarının işbirliği ve uzlaşmayı pozitif yönde etkilerken, uyma, kaçınma ve hükmetmeyi negatif yönde etkilediği tespit edilmiştir.

Abstract:
Turmoil in the rapidly changing conditions as well as excess competition are great sources of high levels of unrest and stress for the working class of the current century. This situation generally leads to conflicts in the work environment. Consequently, many managers are spending their time and effort to resolve conflict-related issues although they can not totally prevent the resultant low productivity, performance, loyalty, and high levels of job quitting on most occasions.
The reaction and management manners of each person might not be the same as another. Some have the ability to handle conflict cases with a more rational and calmer attitude while others can not be that successful at controlling instinctive reactions. Emotional intelligence is pointed out as one of the main factors which differentiate the general attitudes of a professional in a conflict situation. Emotional intelligence is briefly defined as the mitigation ability between the totally emotional and emotion-free (i.e. suppressed) states of a human being. This definition itself leads to the idea that any professional with high emotional intelligence might have a higher potential to exhibit empathetic and solution-oriented behavior in a conflict. Based on this deduction this study attempts to analyze the effect of emotional intelligence on conflict management. A survey is used in order to collect data from 202 professionals.  In  order to test the proposed hypothesis various single and multivariate regression analyses are performed. The single variate analysis confirms the idea that claims a direct and significant relationship between emotional intelligence and conflict management abilities. In addition, the relationship between some subfactors of emotional intelligence such as self-awareness, social awareness, self-control, relation management, and the subfactors of conflict management abilities such as cooperation, obeyance, avoidance, mitigation, dominance are also investigated with several other regression tests. All of this effort showed subfactors of emotional intelligence have a positive effect on cooperation and mitigation while having a negative effect on subfactors of conflict management such as obeyance, avoidance, and dominance.