Ekonomik kalkınmada inşaat sektörünün rolü: Ulusal ve bölgesel düzeyde bir analiz
The role of the construction sector in economic development: An analysis at the national and regional level
Yazar: İZZETTİN ÖZDEMİR
Danışman: DOÇ. DR. ARZU BAYRAMOĞLU
Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Ekonometri = Econometrics ; Ekonomi = Economics
Dizin: Bölgesel kalkınma = Regional development ; Ekonomik etki = Economic effect ; Ekonomik kalkınma = Economic development ; Panel regrasyon analizi = Panel regression analysis ; İnşaat sektörü = Construction sector

Özet:
İnşaat sektörü Türkiye ekonomisi için lokomotif sektörlerden biridir. Mili gelir
içerisindeki payı, diğer sektörlerle olan ilişkisi, istihdama katkısı ve finans piyasası ile olan
ilişkisi önem arz etmektedir. Dünya nüfusundaki artış, ekonomik gelişmeler, doğal afetler,
yapı teknoloji ve tercihlerindeki değişimler sektöre olan ilgiyi sürekli arttırmaktadır.
İktisadi dalgalanmalara ve dışsal koşullara olan bağımlılığı ise sektörü kırılgan hale
getirmektedir. Bu çalışmada inşaat sektöründeki üretimin kişi başına düşen gelir üzerindeki
etkisi ulusal ve bölgesel düzeyde incelenmektedir.
İnşaat sektöründeki üretimin kişi başına düşen gelir üzerindeki etkisini inceleyen bu
çalışma, 2004-2017 dönemini kapsamakta ve çalışmada panel regresyon analizi
kullanılmaktadır. Yapılan analizde ulusal düzeyde inşaat sektöründeki genişlemenin kişi
başına düşen geliri arttığı sonucu elde edilmiştir. Bölgesel düzeyde ise 26 alt bölge
içerisinde 8 alt bölgede (İzmir, Bursa, Kocaeli, Adana, Erzurum, Ağrı, Van, Şanlıurfa)
inşaat sektörü üretimi kişi başına düşen geliri pozitif yönde etkilemektedir. Bu 8 alt
bölgenin 4'ünün kapsadığı iller (Erzurum, Erzincan, Bayburt, Ağrı, Van, Bitlis, Muş,
Hakkari, Şanlıurfa, Diyarbakır) Doğu ve Güneydoğu Anadolu Bölgelerindeki illerdir.
İzmir, Bursa, Kocaeli, Adana alt bölgelerindeki illerin ise yoğun olarak göç alan iller
olduğu dikkati çekmektedir. Elde edilen ampirik bulgular, Türkiye ekonomisinde inşaat
sektörünün vasıfsız işgücü için önemli bir istihdam alanı olduğunu işaret etmektedir. Bu
bağlamda anlamlı ilişkinin tespit edildiği illerde inşaat üretimindeki artışla birlikte istihdam
artmakta buna bağlı olarak da kişi başına düşen gelir artış göstermektedir. Ekonomik ve
ticaret hacmi gelişmiş İstanbul, Tekirdağ, Balıkesir, Aydın, Konya, Kayseri, Samsun,
Trabzon, Gaziantep ve daha pek çok alt bölgede inşaat sektörünün kişi başına düşen geliri
etkilememesi sektörün ileri bağlantısının düşük olması ile ilişkilendirilebilmektedir.

Anahtar Kelimeler: İnşaat sektörü, Bölgesel Kalkınma, Panel Regresyon

Abstract:
The construction sector is one of the locomotive sectors for the Turkish economy.
Its share in national income, its relationship with other sectors, its contribution to
employment and its relationship with the financial market are important. The increase in
the world population, economic developments, natural disasters, changes in building
technology and preferences constantly increase the interest in the sector. The dependence
on economic fluctuations and external conditions makes the sector fragile. In this study,
the effect of production in the construction sector on per capita income is examined at the
national and regional level.
This study, which examines the effect of production in the construction sector on per
capita income, covers the period of 2004-2017 and panel regression analysis is used in the
study. In the analysis, it was concluded that the expansion in the construction sector at the
national level increased the per capita income. At the regional level, the production of the
construction sector affects the income per capita positively in 8 sub-regions (İzmir, Bursa,
Kocaeli, Adana, Erzurum, Ağrı, Van, Şanlıurfa) out of 26 sub-regions. The provinces
covered by 4 of these 8 sub-regions (Erzurum, Erzincan, Bayburt, Ağrı, Van, Bitlis, Muş,
Hakkari, Şanlıurfa, Diyarbakır) are the provinces in the Eastern and Southeastern Anatolia
Regions. It is noteworthy that the provinces in the sub-regions of İzmir, Bursa, Kocaeli and
Adana are the provinces that receive intensive migration. The empirical findings indicate
that the construction sector is an important employment area for unskilled labor in the
Turkish economy. In this context, employment increases with the increase in construction
production in provinces where a significant relationship is detected, and accordingly, per
capita income increases. The fact that the construction sector does not affect per capita
income in Istanbul, Tekirdağ, Balıkesir, Aydın, Konya, Kayseri, Samsun, Trabzon,
Gaziantep and many other sub-regions with developed economic and trade volume can be
associated with the low forward connectivity of the sector.

Keywords: Construction industry, Regional Development, Panel Regression