Primer hiperparatiroidizmi olan postmenopozal kadın hastalarda trabeküler kemik skoru ve klinik önemi olan parametrelerin araştırılması
Investigation of trabecular bone score and clinically important parameters in postmenopausal women with primary hyperparathyrodisim
Yazar: NAZİFE TÜZÜN ERSAN
Danışman: PROF. DR. MÜJDE YAŞIM AKTÜRK
Gazi Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: İç Hastalıkları = Internal diseases

Özet:
Tüzün Ersan N, Primer Hiperparatiroidizmi Olan Postmenopozal Kadın Hastalarda Trabeküler Kemik Skoru ve Klinik Önemi Olan Parametrelerin Araştırılması, Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi, İç Hastalıkları Anabilim Dalı Uzmanlık Tezi, Ankara, 2024
Primer hiperparatiroidizm (PHPT); kalsiyum metabolizması ile ilgili yaygın görülen, hem kortikal hem de trabeküler kemik yapısını etkileyen bir endokrinolojik bozukluktur. Çalışmamızın amacı; PHPT tanılı postmenopozal kadın hastalarda kemik mineral dansitometri (KMD) ve trabeküler kemik skoru (TBS) ile değerlendirilen kortikal ve trabeküler kemik yapılarının birbirleriyle ve hastaların klinik özellikleri, biyokimyasal parametreleriyle ilişkilerinin incelenmesidir. Retrospektif olarak 118 PHPT tanılı postmenopozal kadın hastanın öyküleri, laboratuvar, görüntüleme sonuçları incelenmiş, KMD ve TBS ölçümleri değerlendirilmiştir. PHPT tanısı olan hastaların sıklıkla asemptomatik (%77,1) olduğu saptanmıştır. Çalışmaya dahil edilen 118 hastanın 92'sinin (%77,9) TBS ölçümü 1,35'in altındadır ve hastaların ortalama TBS ölçümleri 1,23±0,12 olup bozulmuş kemik mikromimarisi ile uyumludur. VKİ ile TBS arasında negatif yönlü korelasyon ilişkisi (r=-0,412, p<0,001) saptanırken, VKİ ile lomber vertebra (r=0,219, p=0,017), femur total (r=0,301, p=0,001), femur boyun (r=0,238, p=0,009) KMD'leri arasında pozitif yönlü korelasyon ilişkisi bulunmuştur. TBS ölçümleri 1,35'ten düşük olan hastaların lomber vertebra, femur ve radius KMD'sinin de daha düşük olduğu ve hastaların daha sık osteoporoz tanısı aldığı saptanmıştır (p<0,05). TBS ölçümü ile tüm alanlardaki kemik mineral yoğunluğu arasında pozitif yönlü korelasyon ilişkisi saptanmıştır (p<0,05). Semptomatik hastaların KMD ölçümleri, asemptomatik hastalara göre daha düşük bulunmuş olup (p<0,05), gruplar arasında TBS ölçümleri arasında istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmamıştır (p>0,05). Serum fosfor düzeyi 2,5 mg/dL altında ve üstünde olan hastaların KMD ve TBS ölçümleri benzer bulunmuştur (p>0,05). Cerrahi tedavi önerilen hastaların TBS ölçümleri takip önerilen hastalara göre daha düşük saptanmıştır (p=0,005). Sonuç olarak; hiperparatiroidizmin kortikal kemik yanı sıra trabeküler kemik yapısını da etkilediği, PHPT hastalarında trabeküler kemik mikromimarisinin değerlendirilmesinin faydalı olabileceği düşünülmüştür.
Anahtar kelime: Primer hiperparatiroidizm, postmenopozal kadın hasta, trabeküler kemik skoru

Abstract:
Tuzun Ersan N, Investigation of Trabecular Bone Score and Clinically Important Parameters in Postmenopausal Women With Primary Hyperparathyrodisim, Gazi University Faculty of Medicine, Department of Internal Medicine, Ankara, 2024
Primary hyperparathyroidism (PHPT) is a common endocrinological disorder related to calcium metabolism that affects both cortical and trabecular bone structures. The aim of this study is to examine the relationship between cortical bone sctructure evaluated by bone mineral densitometry (BMD), trabecular bone structure evaluated by trabecular bone score (TBS) with each other and with clinical characteristics, biochemical parameters of the patients. The medical histories, biochemical analysis, imaging results, BMD and TBS measurements of 118 postmenopausal women diagnosed with PHPT were examined, retrospectively. It was found that the majority of patients with a PHPT diagnosis were asymptomatic (77.1%). Among the 118 patients included in the study, 92 (%77,9) had a TBS measurement below 1.35, and the mean TBS measurements of the patients were 1.23±0.12, suggestive of degradated bone microarchitecture. While a negative correlation was found between BMI and TBS (r=-0,412, p<0,001), a positive correlation was found between BMI and BMD of lumbar vertebrae (r=0,219, p=0,017), femur total (r=0,301, p=0,001), femur neck (r=0,238, p=0,009). Postmenopausal women diagnosed with PHPT, whose TBS measurements were below 1.35, were found to have lower BMD in lumbar vertebrae, femur, radius and they were more frequently diagnosed with osteoporosis (p<0.05). A positive correlation between TBS measurement and bone mineral density in all areas (p<0.05). Symptomatic patients had lower BMD measurements compared to asymptomatic patients (p<0.05), but there was no statistically significant difference in TBS measurements between symptomatic and asymptomatic patients (p>0.05). Serum phosphorus levels had no impact on TBS measurements (p>0.05). Patients recommended for surgery had lower TBS measurements than those under conservative follow up (p=0.005). In conclusion; it was thought that hyperparathyroidism affects trabecular bone structure as well as cortical bone, and evaluation of trabecular bone microarchitecture in patients with PHPT may be beneficial.
Key words: Primary hyperparathyroidism, postmenopausal women, trabecular bone score