Madde bağımlılığı tedavisi gören bireylerde çocukluk çağı travmalarının erken dönem uyumsuz şemalar üzerine etkisi: Öz şefkatin aracı rolü üzerine bir inceleme
Relationship between childhood traumas and early maladaptive schemas among individuals who are treated for substance abuse: Examination the mediator effect of self compassion
Yazar: BİRSU KONUŞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ DUYGU YAKIN HARING
İstanbul Arel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Klinik Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Erken dönem uyum bozucu şemalar = Early maladaptive schemas ; Madde bağımlılığı = Drug addiction ; Tedavi = Treatment ; Çocukluk çağı travmaları = Childhood traumas ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation ; Öz duyarlılık = Self compassion

Özet:
Bu araştırmanın amacı madde bağımlılığı bulunan bireylerde çocukluk çağı travmalarının erken dönem uyumsuz şemalar ile ilişkisinde öz şefkatin aracı rolünün incelenmesidir.
Amaç doğrultusunda araştırmacı tarafından hazırlanan Sosyodemografik Bilgi Ölçeği, Bağımlılık Profil İndeksi Ölçeği (BAPİ), Young Şema Ölçeği (YŞÖ-S3), Çocukluk Çağı Travma Ölçeği (CTQ) ve Öz Şefkat Ölçeği (ÖŞÖ) kullanılmıştır. Kullanılan ölçekler Antalya Ayık Yaşamda Buluşalım Derneği (AYBUDER), Isparta Uyuşturucu Bağımlılıklarla ve Alkolizm ile Mücadele Derneği (UYUMDER) ve Konya Sosyal Rehabilitasyon Derneği (REHADER)'nden alınan araştırma uygulama izinleri neticesinde yaşları 19 ile 43 arasında değişen (O = 27,48, SS = 5,44) 150 madde bağımlılığı bulunan bireylere uygulanmıştır. Katılımcılara ulaşılabilirliği arttırmak amacıyla link sosyal medya aracılığıyla bağımlılıkla mücadele platformlarında da paylaşılmıştır. Madde bağımlılığı tanı kriteri için kullanılmış olup; 150 madde bağımlısı bireye ait olan veriler kontrol edilmiş BAPİ tanı kriterlerine göre remisyonda oldukları belirlenen 5 kişi analiz yapılan örneklemden çıkarılmıştır. 
Ölçeklerden elde edilen veriler, demografik verilerin şemalar üzerindeki farklılaşmasını ölçmek amacıyla MANOVA yöntemi ile incelenmiştir. Buna göre; cinsiyetin duygusal yoksunluk, terk edilme, güvensizlik, sosyal izolasyon, kusurluluk/utanç, tehditler karşısında dayanıksızlık, boyun eğicilik, kendini feda, yetersiz özdenetim ve karamsarlık şema boyutları üzerinde olumlu yönde anlamlı bir etkisi olduğu bulunmuştur. Çocukluk çağı travmaları ve ayrılma reddedilme şema boyutu arasında öz şefkatin olası aracı rolü Hayes'in paralel çoklu aracılık yöntemiyle test edilmiştir. Buna göre; öz şefkatin pozitif boyutu çocukluk çağı travmaları ve ayrılma reddedilme şema boyutu arasındaki ilişkide aracılık rolü üstlenmiştir.

Abstract:
The goal of the present study is to determine and investigate the mediating role of self-compassion in the relationship between childhood trauma and early maladaptive schemas, in individuals with substance abuse problems.
In line with this goal, the study utilizes a sociodemographic background questionnaire (developed by the researcher), The Addiction Profile Index, the Young Schema Questionnaire - Short Form, the Childhood Trauma Questionnaire and the Self Compassion Scale.These measures were administered to 150 individuals with substance abuse problems, ages ranging from 19 to 43 (M = 27.48, SD = 5.44). Permission to administer the questionnaires was obtained from three local substance abuse treatment organizations: Antalya Ayık Yaşamda Buluşalım Derneği (AYBUDER), Isparta Uyuşturucu Bağımlılıklarla ve Alkolizm ile Mücadele Derneği (UYUMDER) and Konya Sosyal Rehabilitasyon Derneği (REHADER).
To increase participation, a link to the study was shared in substance abuse recovery groups on social media. The inclusion criterion for participants was the existence of an active substance abuse problem. Data from 150 individuals were evaluated and 5 individuals' data were excluded from  analysis because their BAPI scores categorised them as "in remission".
Data from the questionnaires were analysed using MANOVA to determine the effects of demographic variables on early maladaptive schemas. Results revealed that gender had a significant positive effect on early maladaptive schemas, namely emotional deprivation, abandonment, mistrust, social isolation, defectiveness/shame, vulnerability to harm or illness, subjugation, self sacrifice, insufficient self control/self discipline and negativity/pessimism. The potential role of self compassion as a mediator between childhood trauma and the separation/rejection schema was analysed using Hayes' procedure (PROCESS) for multiple mediation. The positive dimension of self compassion was found to mediate the relationship between childhood trauma and the separation/rejection schema.