Sağduyusal etik sezgiler temelinde politik liberteryenizmin savunusu
The defense of political libertarianism on the basis of ethical common sense intuitions
Yazar: UTKU ATAŞ
Danışman: DOÇ. DR. SENGÜN MELTEM ACAR KESKİN
Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Felsefe Ana Bilim Dalı / Felsefe Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Felsefe = Philosophy
Dizin: Felsefe = Philosophy ; Liberteryanizm = Liberterialism ; Otorite = Authority ; Sağduyu = Common sense ; Sezgicilik = Intuitionism ; Siyaset = Politics ; Siyaset felsefesi = Political philosophy ; Özgürlük = Freedom

Özet:
Liberteryenizm, bireysel özgürlüğü birincil değer olarak kabul eden politik felsefedir.
Liberteryenizme göre sosyal, politik ve ekonomik hayatın ana aktörü birey olmalıdır;
bireylerin kişisel tercih özgürlükleri devlet ve toplumun genel iyiliğine feda edilemez. İlgili
yaklaşımlarının sonucu olarak liberteryenler, bireysel özgürlük önünde ciddi bir engel olarak
beliren politik otoriteye sahip devlet figürüne karşı çekimser, şüpheci ve sorgulayıcı tavırları
ile karakterize olurlar. Bu çalışmada deontolojik, sonuçsalcı ve Neo-Aristotelesçi
yaklaşımların liberteryen argümanları temellendirmek için ideal olmadığı tespitinden
hareketle, Michael Huemer ve Dan Moller'in daha makul ve geniş çevrelere hitap eden bir
alternatif olarak önerdikleri sezgici/sağduyusal liberteryenizm tanıtılmış ve
değerlendirilmiştir. Liberteryenizmin sözü edilen yeni savunusu, sağduyusal etik sezgilere
dayalı moral normların referans alındığı bir metot aracılığıyla gerçekleştirilmiştir. Tezin ilk
bölümü, birtakım moral gerçeklere sezgiler yoluyla ulaşmanın olanağını temsil eden sezgici
meta-etik kuramın temellendirilmesine ayrılmıştır. Rakip kuramların eleştirileri ışığında
yapılan incelemeler sonucunda güvenilir sağduyusal sezgilerin, metodolojik referans noktası
haline getirilecek en doğru ve işlevsel ögeleri temsil ettiği saptanmıştır. Sağduyusal etik
sezgilerin devlet-birey dikotomisi özelindeki yansımalarının incelendiği ikinci bölümde ise
bireyler ve devletin aksiyolojik alanda aynı moral normları işaret eden etik sezgilere tabi
olduğu fikrinden yola çıkılarak devletin zorlayıcı doğası ile karakterize olan eylemlerinin en
temel, yaygın kabul görmüş etik sezgilerle yaşadığı çelişki gösterilmeye çalışılmıştır. Öte
yandan günümüze dek çoğu teorisyen devletin bireyler için geçerli olmayan birtakım politik
yetkilere -politik otoriteye- sahip olduğunu ileri sürmüş, yani devlete özel moral bağışıklık
atfetmiştir. Dolayısıyla bu bölüm aynı zamanda, politik otoriteye sahip devletin moral
normlara karşı bağışık olduğu fikrinin dayandığı en popüler çağdaş yaklaşım olan sosyal
sözleşme teorisinin problemlerini de sunmaktadır. Gelinen noktada devlete moral meşruiyet
yükleyen teorilerin başarısızlıkları, devletin de tıpkı bireyler gibi etik sorumluluğu
bulunduğunu göstermiştir. Fakat halihazırda varlık gösteren tüm devletler, bireyler tarafından
gerçekleştirildiğinde sezgisel olarak yanlış bulunan edimleri işlemeye devam etmekte
olduğundan, liberteryenlerin politik otoriteye sahip devlet figürüne karşı şüpheci, hatta kimi
zaman redde varan eleştirel yaklaşımlarının yerindeliği tespit edilmiştir. Öte yandan
sağduyusal etik sezgilerin, liberteryenlerin sıklıkla destekledikleri özel mülkiyet ve serbest
piyasa uygulamaları özelindeki yansımalarının ise pozitif yönde olduğu gözlemlenmiştir.
Bilim Kodu : 110925 - 110913
Anahtar Kelimeler. : Liberteryenizm, Sezgicilik, Sağduyu, Otorite, Mülkiyet

Abstract:
Libertarianism is a political philosophy that considers individual freedom as a primary value.
According to libertarianism, the main actor of social, political and economic life should be the
individual; individual's freedom of personal choice cannot be sacrificed for the general good
of the state and society. As a result of this approach, libertarians are characterized by their
hesitant, skeptical and questioning attitudes towards the figure of the state with political
authority, which appears as a serious obstacle to individual freedom. In this study, the
intuitive/common sense libertarianism proposed by Michael Huemer and Dan Moller as a
more plausible and broadly appealing alternative is introduced and evaluated, based on the
determination that deontological, consequentialist and Neo-Aristotelian approaches are not
ideal for grounding libertarian arguments. This new defense of libertarianism was carried out
through a method in which moral norms based on common-sense ethical intuitions were taken
as reference. The first part of the thesis is devoted to the defense of the intuitionist meta-ethical
theory, which represents the possibility of reaching some moral truths through intuitions. As
a result of the examinations made in the light of the criticisms of the competing theories, it has
been determined that reliable common-sense intuitions represent the most accurate and
functional elements to be made a methodological reference point. In the second part, in which
the reflections of common-sense ethical intuitions on the state-individual dichotomy are
examined, it is tried to show the contradiction between the most basic and widely accepted
ethical intuitions of the actions of the state, which are characterized by the coercive nature,
starting from the idea that individuals and the state are subject to ethical intuitions that point
to the same moral norms in the axiological field. However, most theorists to date have argued
that the state has authority that do not apply to individuals, namely, they have attributed special
moral immunity to the state. Thus, this chapter also presents the problems of social contract
theory—the most popular contemporary approach on which the idea that the state with
political authority is immune to moral norms is based. At this point, the failures of the theories
that give moral legitimacy to the state have shown that the state has ethical responsibilities just
like individuals. But since all currently existing states continue to commit acts that are
intuitively wrong when performed by individuals, it has been concluded that libertarian's
skeptical, sometimes even rejective, critical approach to the figure of the state with political
authority is reasonable. Lastly, it has been observed that the reflections of common-sense
ethical intuitions on private property and free market are positive, which libertarians often
support.
Science Code : 110925 - 110913
Key Words : Libertarianism, Intuitionism, Common-sense, Authority, Property