Erken dönem uyumsuz şemaların, kişilerarası ilişki tarzları ve evlilik uyumu ile ilişkisinin incelenmesi
Investigation of the relationship between early maladaptive schemas, interpersonal relationship styles and marital adjustment
Yazar: SEDA DOĞMAZER
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ASLI BURÇAK TAŞÖREN
İstanbul Kent Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Erken dönem uyum bozucu şemalar = Early maladaptive schemas ; Evlilik uyumu = Marital adjustment ; Kişiler arası ilişkiler = Interpersonal relations

Özet:
Şema, günlük hayatta birçok karmaşık olay karşısında kişinin deneyimlerini kalıplaştırdığı durumları ifade etmektedir. Kişinin erken dönemde temel ihtiyaçlarından mahrum edilmesi, uyumsuz şemalar oluşturabilmektedir. Kişinin hayatında önemli bir yeri olan evlilik kurumu da bu uyumsuz şemalardan etkilenmektedir. Evliliğin toplumun en önemli birimi olan aileyi oluşturması sebebiyle sağlıklı ve mutlu bir evlilik ancak uyum ile sağlanabilmektedir. Bu çalışmada, evli bireylerde erken dönem uyumsuz şemalar ile evlilik uyumu ve kişilerarası ilişki tarzı arasındaki ilişki araştırılmıştır. Erken dönem uyumsuz şemaların, evlilik uyumu ve kişilerarası ilişki tarzı; cinsiyet, evlenilen yaş, eğitim düzeyi, yaşadıkları şehrin büyük veya küçük olması, evlilik süresi, evlilik öncesi tanışıklık süresi, çocuk sayısı ve gelir düzeyi değişkenleriyle ilişkisi incelenmiştir. Araştırmanın örneklemi; İstanbul, Ankara, İzmir, Kütahya, Tokat ve Amasya illerinde ikamet eden evli 367 kişiden oluşmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak; "Demografik Bilgi Formu", "Young Şema Ölçeği Kısa Form-3 (YŞÖ-KF3)", "Evlilik Uyum Ölçeği (EUÖ)", "Kişiler Arası İlişki Tarzı Ölçeği" kullanılmıştır. Yapılan analizler sonrasında ulaşılan bulgulara göre kişiler arası ilişki tarzında besleyici tarzın; zedelenmiş sınırlar şema alanını, diğer yönelimlilik ve aşırı uyarılmayı ve baskılamayı yordadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
Schema refers to the meanings that a person stereotypes his/her experiences in the face of many complex situations in daily life. Deprivation of basic needs of the person in the early period, maladaptive schemas may occur. The marriage process, which has an important place in people's lives, is also affected by maladaptive schemas. The family, which is the most important unit of society, starts with marriage and a healthy and happy marriage can only be achieved with harmony. This research will examine the relationship between early maladaptive schemas and marital adjustment in married individuals. marital adjustment. The relationship between gender, age at marriage, education level, being large or small in the city they live in, duration of marriage, duration of acquaintance before marriage, number of children and income level were examined. The research sample; It was applied to 367 married people living in the provinces of Istanbul, Ankara, Izmir, Kütahya, Tokat and Amasya. To collect research data; In the study, "Demographic Information Form" was used to obtain the personal information of the participants, "Young Schema Scale Short Form-3 (YŞS-SF3)" was used to detect early maladaptive schemas, and "Marriage Adjustment Scale" was used to determine marital adjustment. The " Interpersonal  Relationship Style Scale'' was used to determine the interpersonal relationship style. According to the findings obtained after the analyzes made, the nurturing style in the interpersonal relationship style; Injured boundaries predicted schema domain, other-directedness, and hyperarousal and suppression.