İdare tarihinin inşasında bürokrat biyografileri: İbnülemin bakışı ile bürokratik yönetim geleneği
The construction of administrative history through bureaucrat biographies: Bureaucratic administrative tradition from the perspective of Ibnülemin
Yazar: GÜLSÜM DİNÇER
Danışman: PROF. DR. ÖZGÜR ÖNDER
Kütahya Dumlupınar Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration

Özet:
Bir insanın bugünkü hayatını anlamlandırma kabiliyeti büyük oranda geçmişini anlamış ve biliyor olmasıyla kazanılacaktır. Çünkü orada tek başına hayatı yaşayarak elde edemeyeceği kadar tecrübe onu bekler vaziyettedir. Bu hususta yapılabilecek ilk iş ise kaynak teşkil eden malzemelerin tespiti ve titizlikle incelenmesidir. Doğrusuyla yanlışıyla tarihte var olmuş bir insanın hayatının inşası olan biyografik metinler bize bu yolda kaynak teşkil etmektedir. Bu husus yönetim için de geçerlidir. Bugün kurumsal bir devlet yönetimine sahip olmak geçmişteki idari yapılarımızı, yönetim geleneklerimizi, yöneticilerimizi tanıyıp bilmekten ve yapılmış yanlışlardan ders çıkarmaktan geçmektedir. Bir devlet geleneğinin temsilcisi olan İbnülemin de ömrünün uzun bir bölümünü devlet hizmetinde geçirmiş, entelektüel bir şahsiyet olarak karşımıza çıkarmaktadır. Ortaya koyduğu Son Sadrazamlar eseri içerdiği biyografik malzemelerle bugünün yönetimine rehber olmaktadır. Tezimiz de de bu biyografik malzemeler bir yöntem ve bilgi edinme aracı olarak kullanılarak belli kavram setleri oluşturulmuştur. Bu kavramlar liyâkat ve adalet, kıdem ve tecrübe, memuriyet, devlet ricali kaht-ı rical, kamu yararı, hikmet-i hükümet şeklinde ayrı başlıklarda incelenmiştir. Sonuçta da İbnülemin 'in bürokrat biyografilerinin Türk idare tarihi disiplininde yeri ve önemi ortaya konulmuştur.

Abstract:
The ability of an individual to make sense of their present life is largely dependent on their understanding and knowledge of the past. This is because the past holds an accumulation of experiences that one cannot acquire solely through personal life experience. The first step in this regard is identifying and meticulously analyzing the materials that serve as sources. Biographical texts, which reconstruct the lives of individuals who existed in history with all their virtues and flaws, provide critical resources on this journey. This principle is equally applicable to administrative. Achieving an institutional state administration today requires an understanding of past administrative structures, management traditions, and administrators, as well as deriving lessons from historical mistakes. As a representative of a state tradition, İbnülemin spent a significant part of his life in public service and stands out as an intellectual figure. His work, Son Sadrazamlar (The Last Grand Viziers), with its rich biographical content, serves as a guide for contemporary administrative. In our study, the biographical material in this work is employed as both a methodological tool and a source of knowledge to construct a set of key concepts. These concepts—merit and justice, seniority and experience, bureaucracy, the scarcity of statesmen (kaht-ı rical), public interest, and hikmet-i hükümet (the wisdom of administrative)—are analyzed under separate headings. Ultimately, this study highlights the place and significance of İbnülemin's bureaucratic biographies within the discipline of Turkish administrative history."