Evlilik uyumunun çocukluk çağı travmaları ile karanlık üçlü kişilik özellikleri bağlamında yordanması /
Yazar: YETER ÇELİK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖZLEM TOLAN
Dicle Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Klinik psikoloji = Clinical psychology

Özet:
Araştırmada öncelikle evlilik uyumu ile çocukluk çağı travmaları ve karanlık üçlü kişilik özellikleri arasında anlamlı bir ilişki olup olmadığı sorusuna yanıt aranmıştır. İkinci olarak, cinsiyet, çocuk sayısı, eğitim düzeyi,  evlenme yaşı,  evlenme süresi gibi demografik değişkenler arasında evlilik uyumu açısından anlamlı düzeyde bir fark olup olmadığı araştırılmıştır. Son olarak, evlilik uyumunun, çocukluk çağı travmaları ve karanlık üçlü kişilik özellikleri bağlamında yordanması amaçlanmıştır.
Araştırmanın çalışma grubu en az 1 yıldır evli olan, Türkiye'nin farklı şehirlerinden araştırmaya gönüllü olarak katılan 21-60 yaş aralığında 442 (274 kadın, 168 erkek) evli bireyden oluşmaktadır. Araştırmaya katılan evli bireylere Kişisel Bilgi Formu, Yenilenmiş Çift Uyum Ölçeği (YÇUÖ), Çocukluk Örselenme Yaşantıları Ölçeği ( ÇÖYÖ) ve Kısa Karanlık Üçlü Envanteri ( SD3)  uygulanmıştır. Evlilik uyumunun farklılaşmasına ilişkin analizler değişken yapısına uygun olarak belirlenmiş; t-testi, ANOVA ve regresyon analizleri uygulanmıştır. Evlilik uyumunu yordayan değişkenlerin belirlenmesi amacıyla hiyerarşik regresyon analizi yöntemi uygulanmıştır.
Elde edilen sonuçlara göre; evli bireylerin evlilik uyumlarının cinsiyet, evlilik süresi, çalışma durumu, çocuk sayısı ve yaş değişkenlerine göre farklılaştığı;  yaşam yeri, eğitim düzeyi, gelir düzeyi, evlenme şekli ve eşin çalışma durumu, eşle yaş farkı, eş eğitim düzeyi değişenlerine göre ise farklılaşmadığı saptanmıştır. Araştırmanın korelasyon analizi sonuçlarına göre, evlilik uyumunun çocukluk çağı travmaları ile negatif yönde anlamlı ilişkili olduğu, karanlık üçlü kişilik özellikleri ile evlilik uyumu ve uyumun alt boyutları olan doyum, uzlaşım ve görüş birliği ile anlamlı ilişkisinin olmadığı tespit edilmiştir. Yapılan hiyerarşik regresyon analizi sonucuna göre; çocukluk çağı travmalarından duygusal kötüye kullanım ve karanlık üçlü kişilik özelliklerinden psikopati düzeyinin evlilik uyumu üzerinde negatif yönlü yordayıcı etkileri olan değişkenler oldukları tespit edilmiştir. Bu sonuçlar, mevcut alanyazın ışığında tartışılmış ve öneriler sunulmuştur. 
Anahtar Sözcükler: Evlilik, Evlilik Uyumu, Kişilik, Karanlık Üçlü Kişilik, Çocukluk Çağı Travmaları

Abstract:
This study aimed to investigate whether a significant relationship exists between marital compatibility, childhood trauma, and dark triad personality traits. Additionally, the research sought to explore potential differences in marital compatibility concerning demographic variables such as gender, number of children, education level, age at marriage, and duration of marriage. Lastly, the study aimed to predict marital compatibility within the context of childhood trauma and dark triad personality traits. The study sample consisted of 442 married individuals between the ages of 21 and 60 from various cities in Turkey, who had been married for at least one year. Participants were administered a Personal Information Form, the Revised Marital Compatibility Scale (RMCS), the Childhood Trauma Experiences Scale (CTES), and the Short Dark Triad Inventory (SD3). Analyses for differentiating marital compatibility were conducted using t-tests, ANOVA, and regression analyses. Hierarchical regression analysis was employed to determine the variables predicting marital compatibility. The findings indicated that marital compatibility among married individuals differs based on gender, years of marriage, employment status, number of children, andage, while it does not significantly vary based on place of residence, education level, income, type of marriage, spouse's employment status, age difference with the spouse, and spouse's education level.
Correlation analysis results revealed negative significant relationships between marital compatibility and childhood trauma, whereas no significant relationship was found between marital compatibility and dark triad personality traits or its sub-dimensions, including satisfaction, compromise, and consensus. Hierarchical regression analysis showed that emotional abuse from childhood trauma and the level of psychopathy, a sub-dimension of dark triad personality traits, had negative predictive effects on marital compatibility. The implications of these findings are discussed in light of the existing literature.
Keywords: Marital, Marital Adjustment, Personality, Dark Triad Personality, Childhood Trauma