Konukseverliğin sosyolojisi: Sivil toplum kuruluşlarının Türkiye'deki Suriyelilere yaklaşımları
Sociology of hospitality: Approaches of non-governmental organizations to Syrians in Turkey
Yazar: İBRAHİM KARATAŞ
Danışman: PROF. DR. TALİP KÜÇÜKCAN
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı / Sosyoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Sosyoloji = Sociology
Dizin: Göçler = Migrations ; Misafirperverlik = Hospitality ; Sivil toplum = Civil society ; Sivil toplum örgütleri = Nongovernmental organizations ; Suriyeliler = Syrians ; Uluslararası göç = International migration

Özet:
Suriye'de yaşanan insani kriz sonucu 29 Nisan 2011 tarihi itibariyle pek çok Suriyeli, komşu ülke olan Türkiye'ye kitlesel ve zorunlu olarak göç etmeye başlamıştır. Her geçen gün bu demografik geçişlerin ivme kazanması, ev sahibi ülke olarak Türkiye'de birlikte yaşama pratikleri açısından Suriyeliler ve yerel halklar arasında toplumsal birtakım anlaşmazlıkların deneyimlenmesine yol açmıştır. Dahası, sosyo-kültürel ve ekonomik nedenlerden kaynaklı bu gerilimin politikleşmesi, ülkede Suriyelilerin dışlanma seviyelerini derinleştirmiştir. Diğer yandan, göç alanında çalışan özellikle inanç ve hak temelli sivil toplum kuruluşlarının insani yardım faaliyetleri kapsamında bu sürece müdahaleleri, geçici koruma statüleri sebebiyle hâlâ konuk olarak nitelendirilen Suriyelilerin ülkede yaşadıkları problemlere hafifletici yönde etki etmiştir. Öyle ki, sivil toplum kuruluşlarının bu sürece katılımları krizin seyrini değiştirmektedir. Zira bu sivil örgütlenmeler eğitim, barınma, himaye, sağlık, uyum, istihdam gibi birçok farklı alanda Suriyelilere yardımda bulunmakta ve Suriyelilerin karşılaştıkları sosyal, ekonomik, politik ve kültürel zorluklara sürdürülebilir çözümler sunmaya çalışmaktadır. Yapılan bu çalışma, hak ve inanç temelli sivil toplum kuruluşlarının Suriyelilere yönelik insani yardım faaliyetleri ve hizmetlerini sosyal bilimler literatüründe yer alan uluslararası göç olgusu ve konukseverlik yaklaşımları bağlamında tartışmıştır. Ayrıca çalışmanın temel argümanlarının desteklenmesi için saha araştırmasına çıkılmış ve sivil toplum kuruluşlarından 20 katılımcı ile yarı-yapılandırılmış derinlemesine mülakat gerçekleştirilmiştir. Mülakatlar aracılığıyla toplanan veriler, nitel araştırma yöntemleriyle bulgulara dönüştürülmüş ve elde edilen bulgular, sivil toplum aktörlerinin benimsedikleri kurumsal anlamda konukseverlik yaklaşımları, kendi bireysel konukseverlik anlayışları ve mevcut politik çevrelerin konuksev(ermez)lik anlayışlarına bakış açıları bağlamında sosyolojik bir perspektifle analiz edilmiştir.

Abstract:
Many Syrians have began to immigrate to Turkey, which is a neighboring country, massively and forcibly on account of the humanitarian crisis in Syria, as of April 29, 2011. The acceleration of these demographic transitions as days pass has led to some social disagreements between Syrians and local people with regards to coexistence practices in Turkey as a host country. Furthermore, the politicization of this tension stemming from socio-cultural and economic factors has deepened the extent of social exclusion of Syrians in the country. On the other hand, the interventions of non-governmental organizations working in the field of migration, particularly faith and rights-based, within the scope of humanitarian aid activities, have had a mitigating impact on the problems experienced by Syrians, who are still considered as the guests due to their temporary protection status. The participation of civil society organizations to this process have thus shifted the course of the crisis. This is because these civil organizations have lended Syrians a helping hand in diversified areas such as education, accommodation, protection, health, adaptation, employment and endeavoured to provide the sustainable solutions to the social, economic, political and cultural challenges faced by Syrians. This study has discussed the humanitarian aid activities and services of rights and faith-based civil society organizations for Syrians as part of international migration and hospitality approaches in the social science literature. In order to support the main arguments of the study, also field research was conducted by utilizing semi-structured in-depth interviews with 20 participants from these civil organizations. Collected data by way of the interviews were transformed into the findings through qualitative research methods and findings were analyzed from a sociological perspective in the context of civil society actors' hospitality in the institutional and individual level as well as their point of view on hostipitality of the existing political circles.