COVID-19 pandemi sürecinde kronik hastalığı bulunan erişkinlerin sağlık anksiyetesi ile kronik hastalıklara uyum durumlarının ilişkisi
Relationship between the health anxiety of the adults with chronic illnesses and their adaptation to chronic illnesses during COVID-19 pandemic
Yazar: ESRA NUR ERBAŞ
Danışman: DOÇ. DR. MEMET TAŞKIN EGİCİ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Haydarpaşa Numune Eğt. ve Arş. Hastanesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Anksiyete = Anxiety ; COVID 19 = COVID 19 ; Fiziksel aktivite = Physical activity ; Korona virüs enfeksiyonları = Coronavirus enfections ; Kronik hastalık = Chronic disease ; Pandemiler = Pandemics ; Sağlık anksiyetesi = Health anxiety

Özet:
Amaç: Tüm dünyayı etkisi altına alan Covid-19 pandemisi, kronik hastalığı olan bireylerde fiziksel ve ruhsal değişikliklere yol açabilmekte ve kronik hastalık uyumunun etkilenmesine sebep olabilmektedir. Çalışmamızda Covid-19 pandemi döneminde sağlık anksiyetesi ve kronik hastalığa uyum durumları ile bu uyuma etki eden faktörlerin değerlendirilmesi amaçlandı.
Gereç ve Yöntem: Tanımlayıcı prospektif anket çalışması olarak yapılan çalışma aile hekimlikleri polikliniklerine başvuran en yaygın dört kronik hastalık olan kalp damar hastalıkları, malignite, kronik obstrüktif akciğer hastalığı (KOAH) ve diyabetes mellitus (DM) tanısı almış, çalışma kriterlerini karşılayan 259 kişi ile yapıldı. İstatistiksel analizler ve hesaplamalar için IBM-SPSS Statistics 21.0 ve MS-Excel 2007 programları kullanılmıştır. İstatistiksel anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak kabul edilmiştir.
Bulgular: Ortalama yaşı 54,95±14,51 olan katılımcıların %56,8'i kadındı. Kronik hastalık dağılımları %60,2 hipertansiyon, %46,3 DM, %24 kalp hastalıkları, %12,7 KOAH ve %10 böbrek hastalıklarıydı. 
Eğitim düzeyi yüksekliği, düzenli ilaç kullanmak ve diyet yapmış olmak kronik hastalıklara toplam uyumu arttırmıştır (p<0,001, <0,001, <0,001). Kronik hastalıklar arasında DM'si olanların uyum puanı diğer hastalıklara göre daha yüksek bulunmuştur (z=2,662, p=0,008).
Kadın cinsiyet, boşanmış olmak, düzenli ilaç kullanmak, diyet yapmak ve sigarayı bırakmış olmak sağlık anksiyete düzeyini arttırmıştır. (p<0,001, =0,040, <0,001, =0,001, <0,001). Kronik hastalıklar arasında böbrek hastalıkları ve KOAH olanların anksiyete düzeyi diğer kronik hastalıklara göre daha yüksek bulunmuştur (p=0,027, p=0.002).
Kronik hastalıklara uyumun yaş arttıkça azaldığı, eğitim düzeyi arttıkça arttığı saptanmıştır (spearman İlişki Katsayısı=-0,201, p=0,001) (χ2=30,264, p<0,001).
Sağlık anksiyetesi arttıkça kronik hastalıklara uyumun alt boyutu olan fiziksel uyum artmakta, sosyal uyum ve psikolojik uyum azalmaktadır (Spearman ilişki katsayısı=0,289, p<0.001) (=-0,212, p=0,001). 
Birinci basamak için fiziksel aktivite anketi sınıflamasına göre bireylerin %44,2'si hareketsiz, %24,5'i az hareketli, %16,5'i orta derece hareketli, %14,8'i hareketli olduğu belirlenmiş olup hareketli bireylerin fiziksel uyumu hareketsiz olan bireylere göre daha yüksektir (2=14,444, p=0,002).
Sonuç: Çalışmamızda pandemi döneminde kronik hastalık uyum düzeyleri yeterli olup, sağlık anksiyete düzeyleri yüksek, fizikse aktivite düzeyleri yetersiz bulunmuştur. Bu durumun kronik hastalıklar ile ilişkili olması nedeniyle yaşam tarzı değişiklikleri ve fiziksel aktivite düzeyinde artış özendirilerek kronik hastalık yükünü azaltmak hedeflenmelidir. Bu konuya ilişkin daha fazla sağlık politikaları ve düzenlemelere gereksinim vardır.

Anahtar Kelimeler: Covid-19, Fiziksel Aktivite, Kronik Hastalık, Sağlık Anksiyetesi, Pandemi

Abstract:
Objective: The Covid-19 pandemic, which affects the whole world, can cause both physical and mental changes in individuals with chronic diseases and may affect the adaptation to chronic disease. In our study, it was aimed to evaluate health anxiety and adaptation to chronic disease and the factors affecting this adaptation during the Covid-19 pandemic period.
Materials and Methods: The study, which was conducted as a descriptive prospective survey study, was conducted with 259 individuals who met the study criteria and were diagnosed with cardiovascular diseases, malignancy, chronic obstructive pulmonary disease (COPD) and diabetes mellitus (DM), which are the 4 most common chronic diseases, who applied to family medicine outpatient clinics. IBM-SPSS Statistics 21.0 and MS-Excel 2007 programs were used for statistical analysis and calculations. Statistical significance level was accepted as p<0,05.
Results: 56,8% of the participants with a mean age of 54,95±14,51 were women. Chronic disease distributions were 60,2% hypertension, 46,3% DM, 24% heart diseases, 12,7% COPD and 10% kidney diseases.
High level of education, regular medication and dieting increased total compliance with chronic diseases (p<0,001, <0,001, <0,001). Among the chronic diseases, the compliance score of those with DM was found to be higher than the others (z=2,662, p=0,008).
Being female, being divorced, using regular medication, dieting and quitting smoking increased the level of health anxiety. (p<0,001, =0.040, <0,001, =0,001, <0,001). Among chronic diseases, the anxiety level of those with kidney diseases and COPD was found to be higher than other chronic diseases (p=0,027, p=0,002).
It was determined that adherence to chronic diseases decreased as age increased and increased as education level increased (Spearman Correlation Coefficient=-0,201, p=0,001) (χ2=30,264, p<0,001).
As health anxiety increases, physical adaptation, which is the sub-dimension of adaptation to chronic diseases, increases, social adaptation and psychological adaptation decrease (spearman correlation Coefficient=0,289, p<0,001) (;=-0,212, p=0,001).
According to the classification of the physical activity questionnaire for primary care, 44.2% of the individuals were sedentary, 24.5% were less active, 16.5% were moderately active, and 14.8% were active. it is higher than inactive individuals (χ2=14,444, p=0,002).
Conclusion: In our study, during the pandemic period, chronic disease compliance levels were sufficient, health anxiety levels were high, and physical activity levels were insufficient. Since this condition is associated with chronic diseases, it should be aimed to reduce the burden of chronic diseases by encouraging lifestyle changes and increasing the level of physical activity. There is a need for more health policies and regulations on this issue.

Key Words: Chronic Disease, Covid-19, Health Anxiety, Pandemics, Physical Activity