Kanserli hasta ve bakım verenlerin algıladıkları sosyal destek ile yaşam kaliteleri arasındaki ilişkinin belirlenmesi
Determining the relationship between perceived social support and quality of life of cancer patients and their caregivers
Yazar: DERYA BIÇAK
Danışman: YRD. DOÇ. DR. SEYHAN ÇITLIK SARITAŞ
İnönü Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Hasta bakımı = Patient care ; Hasta bakımı-hastane sonrası = After care ; Hemşirelik = Nursing ; Hemşirelik bakımı = Nursing care ; Kanser hastaları = Cancer patients ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Onkolojik hemşirelik = Oncologic nursing ; Sosyal destek = Social support ; Yaşam kalitesi = Quality of life ; Yaşam kalitesi = Quality of life

Özet:
Amaç: Araştırma kanserli hasta ve bakım verenlerin algıladıkları sosyal destek ile yaşam kaliteleri arasındaki ilişkinin belirlenmesi amacıyla yapılmıştır.
Materyal ve Metot: Araştırma ilişkisel tanımlayıcı olarak, Haziran 2015-Temmuz 2016 tarihleri arasında yürütülmüştür. Araştırmanın evrenini İnönü Üniversitesi TÖTM onkoloji kliniklerinde yatan, 1454 yetişkin hasta ve bakım veren oluşturmuştur. Örneklemi; TÖTM onkoloji servislerinde yatan, araştırmaya alım ölçütlerine uyan, evreni bilinen örneklem büyüklüğü formülü kullanılarak belirlenen 304 kanser hastası ve 304 bakım vereni oluşturmuştur. Ancak hata payını azaltmak amacıyla 318 hasta ve 318 bakım veren ile araştırma tamamlanmıştır. Verilerin toplanmasında Hasta Tanıtıcı Anket Formu, Bakım Veren Bireyi Tanıtıcı Anket Formu, ÇBASDÖ ve Rolls Royce Yaşam Kalitesi Ölçeği kullanılmıştır. Verilerin analizinde sayı, yüzde, Kruskal Wallis, ANOVA ve Korelasyon analizi kullanılmıştır.
Bulgular: Araştırmada kanserli hasta ve bakım verenlerin sosyal destek düzeylerinin yüksek olduğu belirlenmiştir. Araştırmada, hastalık süresi, hastalık tanısı, bakım verme süresi gibi faktörlerin hasta ve bakım verenlerin sosyal destek düzeylerini etkilemediği saptanmıştır (p>0.05). Araştırmada kanserli hastaların yaşam kalitesinin yüksek, bakım verenlerin orta düzeyde olduğu belirlenmiştir. Hastalık tanısının hastaların yaşam kalitesini etkilemediği, hastalık ve bakım verme süresinin her iki grubun da yaşam kalitesini etkilediği saptanmıştır.
Sonuç: Sosyal destek düzeyi artıkça kanserli hasta ve bakım verenlerin yaşam kalitesi düzeyinin arttığı belirlenmiştir. Bu sonuçlar doğrultusunda hasta ve bakım verenlerin yaşam kalitesini artırmak için sosyal destek kaynaklarının artırılması, hemşireler tarafından desteklenmesi ve danışmanlık programlarının artırılması önerilebilir. 

Anahtar Kelimeler: Bakım Veren, Hemşire, Kanser, Sosyal Destek, Yaşam Kalitesi

Abstract:
Aim: This study is to determine the relationship between perceived social support and quality of life of cancer patients and caregivers.
Material and Method: The study was done between June 2015 and July 2016. The study universe consisted in 1454 adult patients and caregivers who were hospitalized in the İnönu University Turgut Özal Medical Center Onkology Departments. A total of 318 cancer patient and 318 caregivers made up the study sample, a size calculated according to a formula applicable to known study universe. In  data collecting; patient and caregiver identification form, Multidimensional Perceived Social Support Scale and Rolls Royce Quality of Life Scale were used. In the evaluation of the data descriptive statistics, number, percentage, Kruskal Wallis, ANOVA and Pearson Correlation test were used.
Results: Within this study it is determined that the social support levels of the cancer patients and their caregivers are high. Within the study it is determined that disease duration, disease diagnosis and duration of caregiving don't affect the levels of social support of patients and their caregivers (p>0.05). Within the study it is determined that the diagnosis of the disease doesn't affect the quality of the lives of cancer patients, while the duration of the diseases and caregiving affect the quality of the lives of both groups.
Conclusion: It has been determined that the higher the level of the social support is, the higher the quality of the lives of cancer patients and their caregivers is. In accordance with these result, it can be proposed to improve the resources of social support, support by nurses and increase counseling programs in order to increase the  quality of lives of cancer patients and their caregivers.

Key Words: Cancer, Caregiver, Nurse, Social Support, Quality of Life