Şanlıurfa ili Siverek bölgesi yaygın toprak serilerinin tuzluluk durumunun belirlenmesi
Determination of salinity status of common soil series in Siverek region of Şanlıurfa province
Yazar: HAMZA KARADUMAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET YALÇIN
Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Toprak Bilimi ve Bitki Besleme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışmada Şanlıurfa ili Siverek bölgesi yaygın toprak serilerinin tuzluluk durumunun belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu amaçla Şanlıurfa ili Siverek bölgesi yaygın toprak serilerini temsil edecek şekilde 0-20 ve 20-40 cm derinliklerinden ve 38 ayrı noktadan olmak üzere toplamda 76 toprak örneği alınmıştır. 
Alınan toprak örneklerinde toprakların bazı fiziksel ve kimyasal özelliklerini belirlemek için pH, bünye, katyon değişim kapasitesi (KDK), değişebilir katyonlar (DK), kireç ve organik madde değerleri belirlenmiştir. Toprakların tuzluluk durumunun belirlenmesi için ise toplam tuz, tuzluluk sınıfı, sodyum adsorbsiyon oranı (SAR), değişebilir sodyum yüzdesi (ESP), çözülebilir katyonlar (Na, Ca ve Mg) gibi özellikler belirlenmiştir.
Araştırma sonuçlarına göre; toprakların pH içerikleri 6.91-7.98; kil içerikleri % 24.32-67.76; kum içerikleri % 2.40-62.96; silt içerikleri % 6.00-68.72; kireç içerikleri % 0.38-14.55; organik madde içerikleri % 1.11-3.35 arasında bulunmuştur. Toprakların tuzluluk durumunu belirlemek için yapılan analiz sonuçlarına göre; toplam tuz içerikleri % 0.02-0.13; SAR değerleri 0.023-0.044; ESP değerleri 0.35-2.96; çözülebilir Na içeriği 0.019-0.034; çözülebilir Ca içeriği 0.018-0.245 ve çözülebilir Mg içeriği ise 0.037-0.113 arasında belirlenmiştir.
Sonuç olarak, çalışma alanı topraklarında yapılan çalışma sonucunda Siverek bölgesi yaygın toprak serilerinin tamamının tuzsuz sınıfına girdiği ve toprakların tuzluluk durumu bakımından hiç bir problem yaşamadığı belirlenmiştir.

Abstract:
In this study, it is aimed to determine the salinity status of the common soil series in the Siverek region of Sanliurfa province. For this purpose, a total of 76 soil samples were collected from 0-20 and 20-40 cm depths and 38 from different points in order to represent the main soil series in Siverek region of Sanlıurfa province.
In order to determine some physical and chemical properties of soils in soil samples, pH, structure, cation exchange capacity (KDK), changeable cations (DK), lime and organic matter values were determined. In order to determine the salinity of the soils, the characteristics of total salt, salinity class, sodium adsorption ratio (SAR), changeable sodium percentage (ESP), resolvable cations (Na, Ca and Mg) were determined.
According to the research results; pH contents of soils are 6.91-7.98; clay contents were 24.32-67.76%; sand contents of 2.40-62.96%; silt contents of 6.00-68.72%; lime contents 0.38-14.55%; The content of organic matter was found between 1.11-3.35%. According to the results of the analysis to determine the salinity of the soils; the total salt content is 0.02-0.13%; SAR values of 0.023-0.044; ESP values 0.35-2.96; the soluble Na content of 0.019-0.034; the soluble Ca content was determined as 0.018-0.245 and the soluble Mg content was determined as 0.037-0.113.
As a result, it has been determined that all of the common soil series in the Siverek region as a result of the study conducted in the study area, entered the salt-free class and had no problem in terms of the salinity of the soils.