COVID-19 sürecinde sağlık haberciliği üzerine bir inceleme
An analysis of health journalism during the COVID-19 pandemic
Yazar: ŞERİBAN ÖZÇAKMAK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ İLKNUR KILINÇ
Kastamonu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Gazetecilik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Gazetecilik = Journalism

Özet:
Aralık 2019'da Çin'in Vuhan kentinde ortaya çıkan ve Dünya Sağlık Örgütünce (DSÖ) COVID-19 adı verilen yeni tip koronavirüs, kısa sürede tüm dünyaya yayılmış ve hayatı her yönüyle etkileyen küresel bir sağlık krizine dönüşmüştür. Kamuoyunun enformasyona en fazla ihtiyacı olduğu, kaosun en yoğun yaşandığı bu dönemde basının haber kaynağı olarak önemi ve sorumluluğu artmıştır. Bu çalışmada, yazılı basında COVID-19 konulu haberlerin nasıl ele alındığına sağlık haberciliği bağlamında odaklanarak söylem bakımından haberi ele alış biçimlerini incelemek amaçlanmıştır. Araştırmanın örneklemini, farklı yayın politikasına sahip olan Sabah ve Cumhuriyet gazeteleri oluşturmuştur. Çalışmada, COVID-19 salgınına ilişkin seçilen 28 adet haber örneği, Teun A. van Dijk'in eleştirel söylem analizi metodu kullanılarak incelenmiştir. Koronavirüsün başladığı ilk tarihten itibaren belirsizliklerin yaşanmasına bağlı olarak, sokağa çıkma yasaklarının devam ettiği ve daha sonra normalleşmeye gidildiği 1-31 Mayıs 2020 tarihine ait, Sabah ve Cumhuriyet gazetelerinin basılı versiyonlarının dijital arşivinde, ilk sayfada yer alan haberler seçilmiştir. Dolasıyla, her iki gazetede yer alan haber içeriklerinin başlıkları, haber girişleri, haberlerde kullanılan görseller, sözcük seçimleri gibi farklı bölümler ele alınarak sağlık haberciliğinde nasıl bir dil kullanıldığı makro ve mikro yapıları kapsamında çözümlenmiştir. İncelenen gazete haberlerine yönelik bulgulara bakıldığında, her iki gazetenin haber içeriği üretme ve sunma biçimlerinin genel olarak farklı söylemlerle ele alındığı ve her iki gazetede yer alan COVID-19 konulu haberlerde söylem, dil, ifade ve sunum biçimi açısından farklılıklar olduğu tespit edilmiştir.

Abstract:
The novel coronavirus, dubbed COVID-19 by the World Health Organization and first identified in Wuhan, China, in December 2019, spread rapidly worldwide and developed into a global health crisis affecting all areas of life. During this chaotic time, when the public's need for information was at its greatest, the importance and responsibility of the press as a news source increased significantly. With this in mind, the study aims to investigate how the news about COVID-19 is treated in the print media in the context of health journalism and how the news is handled in terms of discourse. The sample for the study consists of news articles from two newspapers with different editorial policies, Sabah and Cumhuriyet. A total of 28 news articles related to the COVID-19 pandemic were analyzed using Teun A. van Dijk's critical discourse analysis method. Due to the uncertainty since the outbreak of the coronavirus, the news on the first page of the digital archive of the printed editions of Sabah and Cumhuriyet newspapers was selected from May 1 to 31, 2020, when the lockdowns were still ongoing and then normalization began. The analysis included various elements such as headlines, lead stories, images used in the news, and word choice, and it examined how language is used in health journalism from a macro- and micro-structural perspective. The findings suggest that the content creation and presentation methods in both newspapers generally involve different discourses, with recognizable differences in discourse, language, expression, and presentation style in relation to COVID-19-related news in both newspapers.