Amancan Jakıp'ın hayatı ve şiirleri
Amancan Jakip's life and poems
Yazar: ENVER KAPAĞAN
Danışman: DOÇ. DR. HİKMET KORAŞ
Niğde Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Edebiyatı Bölümü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Biyografi = Biography ; Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Biyografi = Biography ; Jakıp, Amancan = Jakıp, Amancan ; Kazak edebiyatı = Kazakh literature ; Şiir = Poem

Özet:
Amancan Jakıpov, problemlerin yoğun olarak yaşandığı bir dönemde dünyaya gelmiştir. Bu dönem, Kazakistan'ın işgal altında olduğu ve Rusya'nın ilim erbabı, aydın ve varlıklı kişileri sürgün ettiği bir dönemdir. Bu sebeple, acıları yaşayarak büyüyen şair, kaleminin kuvvetini sonraki nesillerin özgür ve rahat yaşaması için kullanmıştır. Amancan Jakıpov, hayatı boyunca Türk dünyasının, binlerce yıldır süre gelen bütün Türk tarihinin ortak değerlerini ön plana almış ve bu uğurda savaşını vermiştir. Bunlar; bağımsızlık, yiğitlik, saygı, geleceğe iyi hazırlanma ve gelecek kuşaklara iyi bir miras bırakarak milli ve manevi yapısı sağlam gençler yetiştirmektir. Gençliğinden itibaren okuyarak yazarak üretmek için çabalayan şair, üniversite yıllarından sonra da öğretmenlik ve gazetecilik yaparak topluma nerede faydalı olacak ise oradaki yerini almıştır. Yazarın en çok etkilendiği kişi, Kazakistan'da sözün sultanı olan Abay'dır. Bu yüzden ilk şiiri de Abay'a ithafen yazmış olduğu `Abay Söz Padişahısın'dır. Rusça ve Çince bilmesine rağmen bu dillerde, bırakın şiir yazmayı, bir kelimeye bile yer vermemesi onun milli tarafını ortaya koymak için yeterlidir, diye düşünüyoruz. Kazakçayı `Koruyucu Kaftan' olarak ifade ederek ana dilin milletin millet olarak hayatını devam ettirmesindeki etkisini ortaya koyar. Şair, duygularını doğrudan dile getirmenin yanında bir çok yerde ise ithaflar ve çeşitli sembollerle hislerini ortaya koyar, özellikle de ithaf şiirleri ile Kazaklar'ın örnek alması gerektiği kişileri gösterir. Bu kişilerin mirasına sahip çıkılmasının güzel bir gelecek için şart olduğunu ifade eder. Kazakistan'ın Bağımsız olması ve Türk halkları arasındaki iletişimin yoğunlaşması ile yazar ve bir grup arkadaşı Türkiye'nin köklü geçmişi ile örnek alınması gereken bir ülke konumunda görülmesi gerektiği, özellikle de kültürel anlamda daha çok bilgi alış verişinin sağlanması gerektiği husunda çalışmışlardır. Bu vesile ile Amancan Jakıpov ve bir grup arkadaşı Türkiye'de iki defa `Türkçe Dil Bayramı'na bir defa da Sivas'taki Aşık Veysel'i Anma ve Kültür Şenliklerine katılarak, bu düşüncelerindeki samimiyeti ortaya koymuşlardır. Şair, bu çok yönlü kişiliği ile devrinde sanat ve devlet adamlarının çoğundan övgüler alır. Ne yazık ki, Amancan Jakıpov, en verimli olacağı dönemde uzun süren hastalığının ardından ebediyete göçmüştür.

Abstract:
Amancan Jakıpov, was born in an era that the problem was heavily lived.This era was such an era that Kazakhstan was occupied and scientists ,intellectual and richmen were exiled by Russian.For this reason, growing up by having such grief,he used the power of his pen to have the new generations live in freedom and in comfort. Amancan Jakıpov,in all his life,he based on the common values of all Turk history that was going on for thousand years and fought for this aim.These are ; freedom,braveness,respect,preparing for the future and by leaving a good heritage for the new generations,growing the youth up with a strong national and spiritual character. Since his youth,the writer took his place in the society wherever he can be useful by reading and writing,and also after his university education by teaching and journalism. The writer was mostly influenced by Abay named 'The Sultan of Word ' in Kazakhstan.For this reason,his first poem was 'Abay The Word Of Padishah dedicated to Abay. In spite of knowing Russian and Chinese, we think that it is just enough for understanding his national side by not writing a poem in these languages and also never using a word that belongs to these languages.He shows the affect of native language to continue a national life by expressing Kazakh as a 'Protecting Caftan'. The writer,beside expresing his feelings,in many places,he shows his feelings with some dedications and symbols.Especially,with his dedicated poems,he signs the men that Kazakh must take model.He says that for a good future these men's heritage must be protected. With the freedom of Kazakhstan and the dense relationship between Turk nationals,the writer and a group of his friends struggled for to be taken model of Turkey with its well-known past,especially for the dense exchange of information in cultural meaning.As a result of this,Amancan Jakıpov and a group of his friends came twice to Turkish Language Festival and for once to Sivas for Remembrance Aşık Veysel and Cultural Festival,and by doing these activities,they showed their sincerity in this subject. Unfortunately, Amancan Jakıpov passed away after the long period of his illness that could be mostly productive