Mustafa Kemal Atatürk Dönemi Doğu ve Güneydoğu Anadolu politikası (1930-1938)
Eastern and Southeastern policy of M. Kemal Ataturk?s Period (1930-1938)
Yazar: TUĞBA KORHAN
Danışman: PROF. DR. ABDÜLKADİR YUVALI
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Türkiye Cumhuriyeti Tarihi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2011
Konu: Tarih = History
Dizin: Atatürk Dönemi = Atatürk Period ; Atatürk, Mustafa Kemal = Atatürk, Mustafa Kemal ; Doğu Anadolu bölgesi = Eastern Anatolia region ; Doğu politikası = Policy of east ; Güneydoğu Anadolu bölgesi = Southeastern Anatolia region ; Güneydoğu sorunu = Southeast problem ; Kürt sorunu = Kurdish question ; Kürtler = Kurdish ; Kürtçülük hareketi = Kurdish movement ; Umumi müfettişlikler = General inspectorship ; İskan politikası = Settlement policy ; İsyanlar = Rebellions

Özet:
Anadolu'da Millî Mücadele gerçekleşip, 1923 yılında Türkiye Cumhuriyeti kurulduktan sonra hızlı bir uluslaşma ve merkezileşme sürecine girilmiştir. Bu yönde çalışmalar devam ederken, ülkenin doğusu Nasturi, Şeyh Sait, Ağrı isyanları gibi büyük isyanlara sahne olmuştur.Ülkeyi yönetenler, hem merkezileşme politikası doğrultusunda hem de bu isyanları önlemek amacıyla bir dizi önlem almış ve bu yönde bir devlet politikası oluşturmaya çalışmışlardır.Bu tedbirlerden ilki olarak Güneydoğu Anadolu'da kurulmak üzere yakın geçmişte de Olağanüstü Hal Bölge Valilikleri adıyla uygulamaya geçirilen Umum Müfettişlikleri kurulmuştur. 1927 yılında Birinci Umum Müfettişliği kurulmuş ardından hem Doğu ve Güneydoğu Anadolu'nun genel kalkınmasını sağlamak amacıyla hem de belgedeki asayişsizliği önlemek için Üçüncü ve Dördüncü Umum Müfettişlikleri kurulmuştur.Bunun yanında yurtdışından gelen muhacirleri yerleştirmek ve doğuda yaşayan Kürt vatandaşları ülkenin batısına yerleştirerek özdeşliği sağlamak için 1934 yılında İskân Kanunu çıkarılmıştır.1937 yılında bölgede Dersim İsyanı olarak tarihe geçen ayaklanma çıkmış ve devlet bu isyanı bastırmak için sert tedbirler almak zorunda kalmıştır. Bu bölgedeki genel durumu iyileştirmek ve kalkınmayı sağlamak için bir program hazırlanmış ve bu doğrultuda Tunceli Kanunu çıkarılmış, IV. Umum Müfettişliği kurulmuş ve Tunceli'de genel bir kalkınma hamlesi yapılmıştır.

Abstract:
In 1923, after the foundation of Turkish Republic, aperiod of nationalization and centralization started. While these attemps were being kept, in the east part of the country, some important rebellions such as Nasturi, Şeyh Sait and Ağrı were being seen. Governors took measures and tried to form a policy to deal with these riots and sustain centralization period.First of these measures are the Public Inspectorships which were established in Southeast Anatolia as Regional States of Emergency Governorships in recent dates. After the foundation of the I. Public Inspectorships, to elicit the progress in East Anatolia and hinder the regional problems III. and IV. Public Internships were founded. Besides these, to settle the immigrants who come from out of the country and to distribute Kurdish people to the west part of the countryHousing Law was legislated.In 1937, in the region the uprising called Dersim Revolt was lived and the government had to take tough measures. To improve the general standarts of the region and to ensure the developments there, a programme was prepared and Tunceli Law was legislated. IV. Public Inspectorship was founded and and the uprising was put down. After this revolt, in Tunceli a general improvement plan took step.