İneklerde tohumlama sırası ve sonrası GnRH veya hCG kullanımının kan serumu progesteron düzeyleri ve gebe kalma oranları üzerine etkisi
The effects of GnRH and hCG used during and after artificial insemination on blood serum progesterone levels and pregnancy rate in cows
Yazar: ZAHİD PAKSOY
Danışman: PROF. DR. CAHİT KALKAN
Fırat Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Doğum ve Jinekoloji (Veterinerlik) Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2008
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine
Dizin: İnekler = Cows

Özet:
Süt sığırı işletmeciliğinde, ineklerden yılda bir yavru elde etmek ve doğum sonrası yapılan ilk suni tohumlamada gebe kalmalarını sağlamak çok önemlidir. Bu hedefe ulaşabilmek için reprodüktif yönden sürüde herhangi bir problem bulunmaması gerekir. Postpartum dönemdeki ineklerde pek çok hastalık ve çevresel faktör döl veriminde azalmaya sebep olur. Son yıllarda, laktasyondaki süt sığırlarında, fertiliteyi artırmak için farklı teknikler kullanılmaktadır. Maternal ve fetal ilişkiyi düzenlemek, luteolizisi geciktirmek veya inhibe etmek, korpus luteumun salgıladığı progesteron hormonu konsantrasyonunu yükseltmek, aksesor korpus luteum oluşumunu uyarmak ve sonuç olarak gebe kalma oranlarını artırmak için en sık kullanılan yöntem gonadotropin salgılatıcı hormon (GnRH) ve insan koryonik gonadotropini (hCG) hormonlarının uygulanmasıdır. Bu uygulamalar tohumlamadan önce, tohumlama ile birlikte veya tohumlamadan sonraki 1-15. günler arasında yapılmaktadır.Bu çalışmada, GnRH veya hCG'nin tek başına ve birlikte suni tohumlama sırası ve sonrası 12. günde kullanımının, ineklerde gebelik oranları ve kan serumu progesteron düzeyleri üzerine olan etkisini araştırmak amaçlandı. Çalışmada materyal olarak, yaşları 2 - 3 olan ve reprodüktif problemi olmayan 73 adet Holştayn ve 2 adet Montafon ırkı inek kullanıldı.Tüm hayvanlar, postpartum 40 - 80. günler arasında gösterdikleri ilk östrüste rastgele beş gruba ayrılarak tohumlandı. Birinci gruba hem tohumlamayı takiben hem de 12. günde 10 µg buserelin asetat uygulandı. İkinci gruba tohumlama anında 10 µg buserelin asetat ve tohumlama sonrası 12. günde 1.500 IU hCG verildi. Üçüncü gruba; hem ST anında hem de tohumlamadan sonraki 12. günde hCG yapıldı. Dördüncü gruba tohumlamayla birlikte hCG ve 12. günde GnRH uygulandı. Beşinci grup, kontrol grubunu oluşturdu.İneklerin gebelikleri, tohumlama sonrası 45-60. günlerde, rektal muayene ile teşhis edildi. Birinci, dördüncü ve beşinci grupta altışar inek gebe kalırken dokuzar tanesi gebe kalmadı. İkinci ve üçüncü grupta ise yedi inekte gebelik şekillenirken sekizinde gebelik oluşmadı.Sonuç olarak, yapılan bu çalışmada, tohumlama sırası ve sonrası 12. günde GnRH ve hCG uygulamalarının gebe kalma oranlarını artırmada başarılı olmadığı ve progesteron düzeylerinde istatistiksel anlamda önemli bir değişikliğe neden olmadığı tespit edildi.

Abstract:
In dairy cattle farming, it is very important to have a calf from a cow within a year and provide it to remain pregnant at first insemination after parturition. For this purpose, there should not be any problem in the herd regarding reproductivity. Many diseases and environmental factors can decrease fertility in postparturient cows. Recently, different techniques have been used to increase the fertility rate in lactating dairy cows. GnRH and hCG hormone administrations are most commonly used method to arrange maternal and fetal relationship, retard or inhibit luteinization, increase the concentration of progesterone hormone released by corpus luteum and to stimulate the formation of accessory corpus luteum. These applications are performed before the insemination, during insemination or between 1-15 days post-insemination.In this study, it was aimed at evaluating the effects of the administrations of GnRH or hCG?s alone and together during and at the 12th day of insemination on pregnancy rates and serum progesterone in cows. As the materials of this study, 73 Holstein and 2 Brown Swiss cows of 2-3 years old with no reproductivity problem were used.All animals were divided randomly into five groups and inseminated in the first oestrus period between the postpartum 40th ? 80th days. The first group cows received 10 µg buserelin acetate both following and the 12th days of the insemination. The second group was given 10 µg buserelin acetate during the insemination and 1.500 IU hCG at the 12th day after the insemination. In the third group, hCG was applied immediately after and on the 12th day of the insemination. The fourth group cows were administered hCG immediately after and GnRH on the 12th day of the insemination. The last group was left as control.The gestation of the cows was diagnosed between 45- 60 after insemination through rectal examination. Six cows from each of the first, fourth and fifth groups and 7 cows from each of the second and third groups were pregnant while the remaining 9 in the first three and 8 in the last two groups were not pregnant.As a result, in this study, it is identified that GnRH and hCG administration during and at the 12th days after insemination period had no effect on pregnancy rate and caused no statistically significant alteration in progesterone level.