Kur'an-ı Kerim'de sabır ve dua mefhumlarına genel bir bakış
An overview of the concepts of patience and prayer in the Qur'an
Yazar: SÜLEYMAN YİLMAZ
Danışman: PROF. DR. NECDET ÇAĞIL
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tefsir Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Din = Religion
Dizin: Allah = God ; Dua = Prayer ; Hoşgörü = Tolerance ; Kur'an-ı Kerim = Koran ; Sabır = Patience ; Tevekkül = Resignation ; Tövbe = Repentance ; İnsan = Human ; İslamiyet = Islam ; Şükür = Praise

Özet:
Hz. Âdemle başlayan insanlık serüveni, her aşamasında duayla ve sabırla iç içe olmuştur.  Hiçbir insan, sabırla iç içe olmayan ve duasız bir hayat sürdürmemiştir. İnancı ne olursa olsun, her insan kutsal kabul ettiği değerlerle bir bağ kurmuş, onunla iletişim halinde olmak için dua etmiş, karşılaştığı her durumda hayata tutunabilmek için mücadele azmi (sabır) içerisinde hareket etmiştir.  Çünkü sabır ve dua, hayatın bir gerekliliğidir ve insanın yaratılışıyla var olan (fıtri) olgulardandır.

 İnsanın bedeni ihtiyaçları olduğu gibi, ruhsal ihtiyaçları da vardır. Ruhsal ihtiyaçları gidermenin, iç huzuru yakalamanın en etkili yollarından biri, şüphesiz sabır içgüdüsüyle dua etmektir. Dua; acele etmeden, sabırla beraber ifa edildiğinde anlamlıdır, özel ve güzeldir.

 Dua sayesinde mümin, acizliğini fark eder, içini Rabbine döker, rahatlar. İsteklerini, şikâyetlerini, sıkıntılarını, şükranlarını kısaca içinden geçen her şeyi Rabbiyle paylaşır. Bunları yaparken de sabırsızlık göstermez, aksine sebatla hareket ederek, sonucunu tevekkül üzere Yaratanından beklerse, eşsiz mükâfatlara erişir.

 İnsan dua sayesinde; dünyaya geliş amacının, bu hayatı tek başına sürdüremeyeceğinin, önüne çıkan zor durumlar karşısında dayanıklı olması gerektiğinin farkına varır. Bu farkındalıkla dua gibi güzel bir ibadeti sabırla yerine getirerek, zorluklarla mücadele yolunda adımlar atar. Hayatın ve ölümün insan için bir imtihan olduğu bilinciyle hareket eder. Yaratanı ile irtibatını sağlamlaştırma yolunda gayret gösterir.

 Kalpten süzülüp kelimelere sabırla dökülen dualar davranışlarla birleşince, davranışlar anlamlı hale gelir. Sabır, dua ve davranış temelli gerçek tevekkül anlayışı ortaya çıkar.

 Kısaca duasız insan yarımdır, bir yanı eksiktir. O eksiklik, insanın ruhunun doyurulmamış olmasını ifade eder. Dua; insanın ruhunu tatmine erdiren, eksik yönlerini tamamlayan, vazgeçilmesi mümkün olunamayan bir değerdir. Sabırla duaya sarılıp, Rabbimize layık bir kul olmaya çalışmak, bizim yaratılış gayelerimizdendir. 

 Bir toplumun fertlerinin; sabrın değerini bilmesi ve insana bahşedilmiş eşsiz bir mükâfat olduğunun bilincine varması, yaptığı dualara sabırla devam etmesi ve bu dualarının gereği olan fiiliyatı yerine getirmeye çalışması, ahlâklı bir toplum oluşturulması açısından elzemdir.

 Anahtar Kelimeler: Allah, peygamber, insan, sabır, dua, ümit, hoşgörü, sevgi, tövbe, şükür, tevekkül, salih amel.

Abstract:
Hz. The human adventure, which began with Adam, has been intertwined with prayer and patience at every stage. No man has lived a life without patience and patience. Regardless of their faith, every human has established a bond with the values which he accepts as sacred, has prayed to be in touch with him, and has acted in a determination to hold on to life in every situation he encounters. Because patience and prayer are a necessity of life and are one of the things that are created by human creation.

 Human needs, as well as their needs, have spiritual needs. One of the most effective ways of eliminating spiritual needs and capturing inner peace is undoubtedly praying with patience. Prayer; It is meaningful, special and beautiful when it is performed patiently, without rushing.

 Through prayer, the believer realizes his helplessness, pours the good into his Lord, and relaxes. He shares his desires, his complaints, his troubles, his gratitude with everything that passes through him briefly. He does not show impatience when he is doing these things, but instead, by acting perseveringly, from the Creator of the Creator, he reaches out to unique rewards.

 Thanks to human prayer; realizes that the purpose of coming to the world should not be able to sustain this life on its own; With this awareness, he performs patience in a beautiful prayer like prayer and takes steps towards the struggle against difficulties. It acts with the consciousness that life and death are a test for man. He strives to strengthen his contacts with his Creator.

 When the prayers poured out of the heart and patiently poured into words, behaviors become meaningful. Patience, prayer and behavior based on the understanding of true trust emerged.

 In short, human without a half is half, one side is missing. That deficiency means that the soul of man is not saturated. Prayer; it is a value that satisfies the soul of the person, completes the incomplete aspects and cannot be abandoned. Trying to be a servant worthy of our Lord by patiently praying is one of our creation goals.

 The members of a society; it is essential to know that the value of patience and to be aware of the fact that it is a unique reward for human beings, to continue with patience for the prayers and to try to fulfill the necessity of these prayers.

 Key Words: Allah, prophet, man, patience, prayer, hope, tolerance, love, repentance thank God, resignation, righteousness.