Çocuklarda yaratıcı düşünme becerilerinin saptanması ve okul psikolojik danışmanlarının farkındalığının incelenmesi
Determining creative thinking skills of children and examining the awareness of psychological counselors
Yazar: CEMRE ERTEN TATLI
Danışman: PROF. DR. MÜGE ŞENCEBE ARTAR
Ankara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitimde Psikolojik Hizmetler Ana Bilim Dalı / Eğitim Psikolojisi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Danışmanlar = Consultants ; Duyuşsal farkındalık = Affective awareness ; Eğitim programları = Education programs ; Eğitim psikolojisi = Education psychology ; Farkındalık = Awareness ; Psiko-eğitim programı = Psycho-educational program ; Psikolojik danışma = Psychological counseling ; Psikolojik danışmanlık = Psychological consulting ; Yaratıcı düşünce = Creative thinking ; Çocuklar = Children

Özet:
Bu çalışmada, çocuklarda yaratıcı düşünme becerilerinin saptanması ve okul psikolojik danışmanlarının farkındalıklarının incelenmesi amaçlanmıştır. Bu amaçlarla 11-14 yaşları arasındaki çocuklara yönelik "Çocuklar için Yaratıcı Düşünme Bataryası" geliştirilmiş, çocuklarda yaratıcı düşünme becerilerinin geliştirilmesi için okul psikolojik danışmanlarına yönelik bir eğitim programı hazırlanmış ve yaratıcı düşünme becerileri ile cinsiyet, sınıf düzeyi, spor-sanat etkinlikleri gibi değişkenlerin ilişkileri incelenmiştir. Araştırmanın ölçme aracı geliştirme ve değişkenler arası ilişkilerin incelendiği bölümleri ilişkisel tarama modelinde, eğitim programının hazırlanması bölümü ise tek gruplu ön test-son test deneysel modelindedir. Çalışma, Ankara'nın merkez ilçelerinde ortaokul düzeyinde altı eğitim kurumunda gerçekleştirilmiştir. Çalışma grubu; 672 çocuk, 637 anne-baba ve öğretmen, 16 okul psikolojik danışmanından oluşmaktadır. Ölçme aracı geliştirme sürecinde açımlayıcı ve doğrulayıcı faktör analizi uygulanarak, Pearson Korelasyon Katsayısı ve Sınıflar arası Korelasyon Katsayıları hesaplanarak geçerlik ve güvenirlik analizleri yapılmıştır. Değişkenler arasındaki ilişkilerin incelenmesinde ise, Mann-Whitney U Testi ve Kruskal-Wallis Testi kullanılmıştır. Bu araştırmadan elde edilen bulgular, "Çocuklar için Yaratıcı Düşünme Bataryası" ölçme aracının geçerli ve güvenilir bir araç olduğunu göstermiştir. Çocuklar için Yaratıcı Düşünme Görevi ile cinsiyet, sınıf düzeyi ve spor-sanat etkinlikleri arasında anlamlı ilişki olduğu görülmüştür.  Yaratıcı düşünme becerilerinin geliştirilmesine yönelik uygulanan eğitim programının ön test- son test karşılaştırmasında son test puanlarında anlamlı bir artış olduğu görülmüştür.

Abstract:
In this study it has been aimed to determine the creative thinking skills of kids and to observe the awareness of the psychological counselers on creative thinking skills at schools. For these reasons, 'A Creative Thinking Battery for Children' has been developed for children 11-14 years old, a new educational programme for psychological counseling at schools has been prepared in order to improve creative thinking skills of kids and the relationship between creative thinking skills and some factors, such as gender, grade, sportive-artistic activities has been examined.
In the research, Relational Screening Model has been used for observing relations between the factors and improving the assessment instrument and also the single group pretest-posttest experimental model has been chosen for preparing the educational programme. This research has been carried out in six secondary school in the different central districts of Ankara. Working group is consisted of 672 kids, 637 parents and teachers and 16 school psychological counseling members. Throughout the process of improving the assessment instrument, analysis of validity and reliability has been accomplished by applying exploratory and confirmatory factor analysis, by reckoning Pearson correlation coefficient and interclass correlation coefficient. Besides Mann-Whitney U Test and Kruskal-Wallis Test has been used in order to observe the relations between the factors. The findings out of this research have shown that 'The Creative Thinking Battery for Kids' is a valid and reliable assessment instrument. It has been observed that there is a significant relation between creative thinking task and gender, grade, sportive and artistic activities. During the pre-test and post-test applications of educational programme that has been applied for improving creative thinking skills, the results are in support of the post-test