Hipertansiyon hastalarında tedavi uyumu ve tedavi uyumunu etkileyen faktörlerin değerlendirilmesi
Assessment of medication adherence of hypertension patients and factors affecting medication adherence
Yazar: SEZEN KAYA DOĞAN
Danışman: PROF. DR. KURTULUŞ ÖNGEL
İzmir Katip Çelebi Üniversitesi / İzmir Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine

Özet:
Giriş ve Amaç: Bu araştırmada hipertansiyon hastalarında tedaviye uyumu ve bunu etkileyen faktörlerin değerlendirilmesi amaçlanmıştır 
Gereç ve Yöntem: Çalışmada kullanılan veriler elde edilirken katılımcılara ilgili literatür doğrultusunda, araştırmacılar tarafından hazırlanmış 30 soruluk sosyodemografik veri ve anket formu, ardından 12 soruluk Hill-Bone Hipertansiyon Tedavisine Uyum Ölçeği (Hill-Bone Compliance to High Blood Pressure Therapy Scale) yüz yüze olarak uygulanmıştır. Bu ölçek; KARADEMİR M., KÖSEOĞLU İ.H., VATANSEVER K. tarafından 2009 yılında Türkçe geçerlilik-güvenirlik çalışması yapılarak Türkiye Ölçme Araçları Dizininde de yer almıştır.
Elde edilen ölçek toplam puanı bağımlı değişken olarak ele alınmıştır.
Araştırmada kullanılan anketlerden elde edilen verilerin istatistiksel değerlendirmesi SPSS (Statistical Packet for The Social Science) 24 paket programında yapılmıştır. Sürekli değişkenlerin normal dağılım gösterip göstermediği Shapiro Wilk yöntemi ile değerlendirilmiştir. Shapiro Wilk'e göre tüm kategorilerin normal dağıldığı tespit edilmiştir. Bu sebeple veri analizinde parametrik analiz yöntemleri kullanılmıştır.
İki kategorik değişkenin bir bağımlı değişken üzerine etkisi Bağımsız Gruplarda T Testi, ikiden fazla kategorik değişkenin bir bağımlı değişken üzerine etkisi ANOVA testi ile analiz edilmiştir. 
Bulgular ve Sonuç: Çalışmaya 218'i kadın 173'ü erkek olmak üzere 391 hasta dahil edilmiştir. Katılımcıların ölçek toplam puan ortalaması 3,63 olarak tespit edilmiştir.
Çalışmamızda yaşla birlikte tedavi uyumunun arttığı, vücut kitle indeksine göre obez olan kişilerde ilaç uyumunun az olduğu, eğitim düzeyinin düşmesi ile birlikte tedavi uyumunun azaldığı, kamu çalışanları ve ev hanımlarında tedavi uyumunun daha düşük olduğu, ek kronik hastalık varlığının tedavi uyumunu arttırdığı, hipertansiyon tedavisi alma süresi ile tedavi uyumunun doğru orantılı olarak arttığı, hipertansiyon tedavisi için monoterapi alan kişilerin uyumunun 2 adet ilaç kullananlara göre daha düşük olduğu, tansiyon ölçümü yaptırmayan veya tansiyon ölçümünü eczanede yaptıranların tedavi uyumunun düşük olduğu, tansiyon takip ve tedavisi yaptırmayanların tedavi uyumlarının düşük olduğu, kan basıncı takip kartı kullananların tedavi uyumunun yüksek olduğu, evde kendisine özel yemek yapılan kişilerin tedavi uyumunun yüksek olduğu saptanmıştır. 
Anahtar sözcükler: Hipertansiyon, Hipertansiyon Tedavisine Uyum, Hill-Bone

Abstract:
Introduction and Objective: This study aimed to evaluate treatment compliance in hypertension patients and the factors affecting it.
Materials and Method: While obtaining the data used in the study, a 30-question sociodemographic data and survey form prepared by the researchers in line with the relevant literature, followed by a 12-question Hill-Bone Compliance to High Blood Pressure Therapy Scale, was administered face to face to the participants. This scale; A Turkish validity-reliability study was conducted by KARADEMİR M., KÖSEOĞLU İ.H., VATANSEVER K. in 2009 and it was included in the Turkish Measurement Tools Index.
The resulting scale total score was treated as the dependent variable.
Statistical evaluation of the data obtained from the surveys used in the research was made in the SPSS (Statistical Packet for The Social Science) 24 package program. Whether continuous variables showed normal distribution was evaluated using the Shapiro Wilk method. According to Shapiro Wilk, it was determined that all categories were normally distributed. For this reason, parametric analysis methods were used in data analysis.
The effect of two categorical variables on one dependent variable was analyzed by T Test in Independent Groups, and the effect of more than two categorical variables on one dependent variable was analyzed by ANOVA test.
Results and Colclusion: 391 patients, 218 women and 173 men, were included in the study. The average total score of the participants was determined as 3.63.
In our study, we found that treatment compliance increased with age, medication compliance was lower in people who were obese according to their body mass index, treatment compliance decreased as the education level decreased, treatment compliance was lower in public employees and housewives, the presence of additional chronic diseases increased treatment compliance, and treatment compliance was lower in people who were obese according to their body mass index. treatment compliance increases in direct proportion to the duration, the compliance of people taking monotherapy for hypertension treatment is lower than that of those using 2 medications, the treatment compliance of those who do not have blood pressure measurement or have their blood pressure measured at the pharmacy is low, the treatment compliance of those who do not have blood pressure monitoring and treatment is low, blood pressure It has been determined that treatment compliance is higher among those who use a follow-up card, and that treatment compliance is higher among those who receive special meals at home.
Keywords: Hypertension, Medication Adherence, Hill-Bone