Parça boyama işletmelerinde asit boyarmaddeler ile pamuklu kumaşların boyanmasının çevre dostu ve ekolojik üretim üzerine etkisi
The effect of production of acid dyes with cotton fabrics in part dyeing enterprises on enviroment friendly and ecological production
Yazar: SAFA BUĞRA ÇAKIRER
Danışman: PROF. DR. ARİF TANER ÖZGÜNEY
Ege Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tekstil Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Tekstil Mühendisliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Tekstil ve Tekstil Mühendisliği = Textile and Textile Engineering

Özet:
Parça boyama işletmelerinde uygulanan ön terbiye, boyanma ve bitim işlemleri aşamasından nihai ürün oluşumuna kadar ki süreçte yoğun bir şekilde kimyasal madde ve su sarfiyatı söz konusu olmaktadır. Son ürün elde edilene kadarki geçen süreçte uygulanan tüm işlemler tüketici açısından o ürünün satın alınmasına direkt etki eden faktör olmaktadır. Bu sebeple ürüne katma değer katan bu işlemler çok yoğun olarak uygulanmaktadır.
Tekstil sektöründe bu derece yüksek oranda su ve kimyasal madde tüketiminin söz konusu olması sebebi ile alternatif yöntemler bulunması ve çevre yükünün azaltılması için birçok çalışma yapılmaktadır. Geleneksel parça boya yöntemlerine alternatif olabilecek ve su ve kimyasal madde tasarrufu hedefleyen alternatif boyama yöntemi bu çalışmanın amaçlarındandır. Çalışma kapsamında; pamuklu kumaş üzerine asit boyarmaddeler ile farklı renklerde alternatif boyama yöntemi uygulanmış, bu yöntem reaktif boyarmaddeler ile yapılan benzer renkteki çalışmalarla karşılaştırılarak alternatif prosesin su ve kimyasal madde sarfiyatı ve çevreye etkisi incelenmiştir. Bu çalışmaların maliyet, kimyasal madde ve su tüketimleri, haslık, renk ve mukavemet ölçümleri incelenmiş ve karşılaştırılarak, alternatif yöntemin avantaj ve dezavantajlarına değinilmiştir.
Tekstil parça boyama işletmelerinde yaşanan yoğun kimyasal madde ve su tüketimi ve çevre yükü göz önüne alındığında bu çalışma ile alternatif parça boyama yöntemleri tekstil sektörü açısından giderek önemini artırmaktadır.

Abstract:
There is an intense chemical and water consumption in the process from the pretreatment, painting and finishing processes to the final product formation applied in the part dyeing enterprises. All the processes applied in the process until the final product is obtained are the factor that directly affects the purchase of that product for the consumer. For this reason, these processes, which add value to the product, are applied very intensely.
Due to the high water and chemical consumption in the textile sector, many studies are carried out to find alternative methods and to reduce the environmental burden. Alternative dyeing methods that aim to save water and chemicals, as an alternative to traditional piece dyeing methods, are among the aims of this study. Scope of work; Alternative dyeing method with acid dyes in different colors was applied on cotton fabric, this method was compared with studies of similar colors with reactive dyestuffs and the effect of alternative process on water and chemical consumption and the environment was investigated. The cost, chemical and water consumption, fastness, color and strength measurements of these studies were examined and compared, and the advantages and disadvantages of the alternative method were discussed.
Considering the intense chemical and water consumption and environmental load experienced in textile parts dyeing enterprises, alternative part dyeing methods are increasingly important for the textile industry with this study.