Resmi-özel ilköğretim okulunda çalışan yöneticilerin kişisel özellikleri ile örgütsel bağlılıkları arasındaki ilişki
The relationship between organizational commitmens and personal characteristics school managers working in elementary public-private schools
Yazar: HADİCE ERDOĞMUŞ
Danışman: PROF. DR. MÜNEVVER ÇETİN
Marmara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
ÖZETEğitimde verimliliğin ve etkinliğin arttırılması için, okulların başında bulunan okulyöneticilerinin örgütsel bağlılık seviyelerinin ve kişilik özelliklerinin bilinmesi, eğitimkurumlarının amaçlarıyla kişilerin amaçlarının örtüşmesi önem taşımaktadır.Bu bağlamda,okul yöneticilerinin kişilik özellikleri ile örgütsel bağlılıkları arasındaki ilişki incelenmiştir.Araştırmada resmû ve özel okullarda görev yapan müdür ile müdür yardımcılarının benzer vefarklı yönlerini ortaya çıkarmak amacıyla, 2005-2006 Eğitim Öğretim Yılı'nda Kadıköy,Maltepe, Kartal, Üsküdar ve Pendik ilçelerindeki özel ve resmû 92 okulda çalışan 274 okulyöneticisine ulaşılmıştır.Veri toplama aracı olarak; demografik özellikleri ölçen kişisel bilgi formu, örgütselbağlılığın boyutlarını ortaya koyan Allen-Meyer ölçeği ve kişilik özelliklerini ortayaçıkarmayı amaçlayan ACL sıfat tarama listesi uygulanmıştır. SPSS istatistik programıuygulanarak çözümlenen veriler; ilişkisiz grup t testi, tek yönlü varyans analizi, Levene's f vekorelasyon teknikleri ile değerlendirilmiştir.Araştırma sonucunda, özel okul yöneticilerinin örgütsel bağlılıklarının tüm altboyutlarıyla resmû okul yöneticilerininkinden daha üst düzeyde olduğu görülmüştür. Ayrıca;?başarma?, ?başatlık?, ?sebat?, ?düzen? ile ?ideal benlik? başta olmak üzere bazı kişiliközelliklerinin, yöneticilerin önemli bir kısmında ortak olarak bulunduğu saptanmıştır. Bununyanı sıra; kişilik özellikleri ile örgütsel bağlılığın boyutları arasında anlamlı bir ilişkibelirlenmiştir. Duygusal bağlılığın, ideal benlik ile pozitif yönde, saldırganlıkla da negatifyönde korelasyon gösterdiği; ilgi görme ile devam bağlılığı arasında da pozitif yönde anlamlıbir ilişki olduğu gözlemlenmiştir.Çalışma, elde edilen bulgular ışığında, tespit edilen örgütsel bağlılık-kişilik ilişkisinineğitimde verimliliği arttırıcı yönde kullanılmasına yönelik öneriler ile tamamlanmıştır. Bubulgulara dayalı olarak, yöneticilerin örgütsel bağlılıklarını arttırmak ve yöneticilik görevine,uygun özelliklere sahip kişilerin getirilmesini güvence altına almak amacıyla; özellikle resmûokullarda, atama mekanizmalarına kişilik özelliklerini de kapsayan bileşenlerin dahil edilmesigerekmektedir.

Abstract:
ABSTRACTFor being able to improve the efficiency and the effectiveness of education system; itis crucial to grasp school managers? organizational commitment levels, their personality traitsand make sure that personal objectives correspond to those of the educational institutions?. Inthis context, the correlation between organizational commitment levels and personality traitsof school managers were analyzed. In the research aiming to find similar and differingcharacteristics of school managers and vice-managers working in public and private schoolsin the Education Year 2005-2006, 274 school managers from 92 public and private schools inKadıköy, Maltepe, Kartal, Üsküdar and Pendik were contacted.As the instrument of collecting data, personal data form measuring demographic traits,?Allen-Meyer?s scale? that covers the dimensions of organizational commitment and?Adjective Check List? for exposing personal traits were carried out. The data was analyzedby the utilization of the application of the statistics software, SPSS; and evaluated with?Correlation Techniques?, ?Independent Samples T Test Analysis?, ?Unilateral VarianceAnalysis? and ?Levene?s f test?.As a result of the research, it was discovered that the organizational commitment ofschool managers who work in private schools is higher in all subdimensions than thoseworking in public schools. Besides, it is found that many of the school managers havecommon personal traits such as ?achievement?, ?dominance?, ?determination?, ?orderliness?and ?ideal individuality?. Moreover; a significant correlation was found out between personaltraits and organizational commitment. It was understood that emotional commitment ispositively correlated with ideal individuality and negatively with aggressiveness; and also ameaningful positive correlation between being appreciated and continuity commitment wasobserved.In the light of the findings, the research was completed with suggestions for usingobserved correlation between organizational commitment and personality traits, so as toincrease efficiency in educational system. Based on these findings; it can be claimed that forthe sake of increasing managers? organizational commitments and for making sure thatmanagers with appropriate personal traits are employed; it is essential, especially in publicschools, to include components that comprise personality traits in recruitment mechanisms.1