Afşin Elbistan leonarditlerinin değerlendirilmesi üzerine teknolojik araştırma
Technolojical research on evaluation of Afşin Elbistan leonardites
Yazar: ÖMER CANIEREN
Danışman: PROF. DR. AHMET AYDIN ; DOÇ. DR. CENGİZ KARAGÜZEL
Dumlupınar Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Maden Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Maden Mühendisliği ve Madencilik = Mining Engineering and Mining

Özet:
Son yıllarda toprak kondisyonlayıcı, sondaj çamuru, hayvan yemi katkı maddesi ve adsorban madde olarak sektörel kullanım alanı bulan leonarditlerin, değerlendirilmesine yönelik literatürde birçok çalışma izlenmektedir. Bu çalışmada, Kahramanmaraş ilimizde bulunan leonarditlerden kimyasal zenginleştirme (liç) ve fiziksel zenginleştirme + liç teknikleri ile üretilen fülvik ve hümik asitin organik toprak kondisyonlayıcı olarak kullanılabilirliği araştırılmıştır. 
Kimyasal zenginleştirme çalışmalarında organik toprağın ihtiyacı olan potasyum iyonu teminini de sağlamak amacıyla çözücü olarak KOH kullanılmıştır. Kimyasal zenginleştirme çalışmalarında; potasyum hidroksit miktarı, karıştırma süresi, sıcaklık, katı konsantrasyonu, karıştırma hızı ve tane boyutu değişken parametreler olarak araştırılmıştır. Kimyasal zenginleştirme çalışmalarında hümik ve fülvik maddenin çözünmesini engelleyen, reaktif tüketimini artıran ve kapasite artışına neden olan inorganik maddelerin varlığı yapılan mineralojik ve kimyasal analizler ile belirlenmiştir. Bu maddelerin uzaklaştırılmasına yönelik fiziksel ön zenginleştirme çalışmaları, su ve havanın akışkan yatak oluşturmada kullanıldığı kolonlarda ve üç kompartımanlı hidrolik sınıflandırıcıda yapılarak, fiziksel ön çalışmaların liçe etkisi araştırılmıştır. Yapılan çalışmalar sonunda, leonarditten kimyasal zenginleştirme sonunda  % 47,03 içerik ve % 85,5 verim ile hümik ve fülvik elde edilirken, ön zenginleştirme sonrasında,  sulu akışkan yatakta, leonarditten hümik madde  % 62,74 içerik % 92,4 verimle, havalı akışkan yatakta, % 51,61 içerik ve % 87,25 verimle, üç kompartımanlı hidrolik sınıflandırıcıda,  % 59,29 içerik ve % 91 verimle hümik asit ve fülvik asit elde edilmiştir.
Anahtar Kelimeler: Hümik maddeler, Fiziksel zenginleştirme, Kimyasal zenginleştirme, Leonardit.

Abstract:
In recent years, many researchers are followed towards utilization of leonardites found in sectoral usage areas as soil conditioner, drilling mud, animal food additive and adsorbent material. In our study, it is studied whether fulvic acid humic acid produced by chemical and physical enrichment and leach techniques from leonardites in Kahramanmaraş province can be used as an organic soil conditioner.
KOH is used as a solvent reagent to provide potassium ion which organic soil needs in chemical enrichment studies. Potassium hydroxide amount, mixing time, temperature, solid concentration, mixing speed and grain size are studied as variable parameters in chemical enrichment studies. Existence of inorganic materials preventing humic and fulvic materials to be dissolved in chemical enrichment studies, increasing reactive consumption and causing capacity growth are determined by mineralogical and chemical analyses. For the removal of these materials, effect of  pre-studies on leach is researched doing physical pre-enrichment efforts in columns in which water and air are used creating fluidized column and in three compartments hydraulic classifier. As a result of the studies, while humic and Fulvic acid are obtained with 47,03 % content and 85,5 % efficiency at the end of chemical enrichment from leonardite, at the end of leach process after pre-enrichment, via the aqueous enrichment with vertical fluidized column, humic and fulvic acid are obtained with 62,74% content and 92.4% efficiency, from leonardite containing humic and fulvic acid material, via the  air enrichment, with vertical fluidized column, humic and fulvic acid are obtained with 51,61% content and 87,25% efficiency, and via the enrichment with three compartments hydraulic classifier, humic and fulvic acid are obtained with 59,15% content and 91% efficiency humic and fulvic acid material. 
Keywords: Humic substances, Physical enrichment, Chemical enrichment, Leonardite.