Sürdürülebilir kalkınmada atık yönetimi ve işletmelerde yarattığı dışsallıklar
Waste management in sustainable development and externalities created by enterprises
Yazar: ÖZGÜR TEZEL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ EMEL YILDIZ
Trakya Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Ambalaj atıkları = Packaging waste ; Atık yönetimi = Waste management ; Atıklar = Wastes ; Dışsallık = Externality ; Kalkınma = Development ; Katı atıklar = Solid wastes ; Plastik atıklar = Plastic wastes ; Sürdürülebilir kalkınma = Sustainable development ; Çevresel sürdürülebilirlik = Sustainable environment ; İşletmeler = Businesses

Özet:
İnsanoğlu tüketim odaklı yaşamı ile sadece diğer canlılar ve doğa için değil kendi neslinin devamı için de tehdit oluşturmaktadır. Bu bencil ve tüketime dayalı yaşam biçiminin terk edilerek doğal kaynakların korunmasını ve ihtiyaçların karşılanmasında devamlılık sağlayabilmeyi amaçlayan çalışmalar ile sürdürülebilir kalkınma kavramı ortaya konmuştur.  21. yüzyılda birçok araştırmaya konu olan sürdürülebilir kalkınma ve atık yönetimi uygulamaları insanları ve doğayı etkilediği gibi işletmeleri de etkilemektedir. Bu etkiler, ekonomi biliminde, karşılıklı bir tüketim ya da üretim faaliyeti sonucu oluştuğu için ''dışsallık'' olarak adlandırılmaktadır. 
21. yüzyılda, tüm dünyada doğrusal ekonomi uygulamaları terk edilerek döngüsel ekonomi uygulamalarına geçilmektedir. Bu durum, ''Al-Kullan-At'' politikasının yerini ''Al-Kullan-Yeniden Kullan'' politikasına bırakması anlamına gelmektedir. Bu değişim, sürdürülebilir kalkınmada önemli bir yere sahip olan atık yönetimi konusu için de çok önemlidir. Bu çalışmanın da amacı sürdürülebilir kalkınmada atık yönetimi uygulamalarının işletmelerde yarattığı dışsallıkları tüm boyutlarıyla ortaya koyabilmektir. Bunun yanında, kişilerin sürdürülebilir kalkınma ve atık yönetimi kavramlarına ve uygulamalarına bakışı, bu uygulamaları benimseyen ya da benimsemeyen işletmeler arasındaki farklılıklar ve kişilerin ürün ya da hizmet satın aldığı işletmeleri tercih ederlerken bu uygulamaları önemseyip önemsemedikleri, kişilerin çevresindeki kurumların atık yönetimi uygulamalarına dair değerlendirmeleri de ortaya konmuştur. 
Bu araştırmada, bölgedeki hanehalkı, işletmeler ve yetkililer olmak üzere 3 ana gruba ayrılarak yapılmıştır. Araştırma sonucunda, Edirne'de 2018 yılında faaliyetine başlayan EDİKAB (Edirne Katı Atık Birliği) tesisinin bölge işletmelerine yaratmış olduğu dışsallıklar tüm boyutları ile ortaya konulmuştur. Bunun yanında, bölgedeki atık yönetimi hizmetlerinde yetkili olan kişilerin hizmet içi eğitime, atık hizmetleri bütçesine ve atık yönetimi politikalarına dair görüşleri, hanehalkı ve işletmelerin atık ayrıştırma, geri dönüşüm ve çevreci ürün amblemlerini önemseme davranışları, EDİKAB tesisine bakışı ve bölgedeki atık yönetimi uygulamalarına dair değerlendirmeleri, hanehalkı, işletmeler ve yetkililerin atık yönetimi uygulamalarına dair görüşleri ve bu görüşlerin karşılaştırılmasına dair bulgular da ortaya konmuştur.

Abstract:
Human being poses a threat, with his consumption-oriented life style, not only for the other living creatures and nature but also for the continuity of his generation. The concept of sustainable development was suggested through the studies aiming at preserving the natural resources and ensuring continuous fulfillment of needs by giving up this selfish and consumption-oriented style of living. The practices of sustainable development and waste management, which have been a subject for many studies in the 21st century, have effects humans and nature as well as businesses. These effects are called "externalities" in economics as they result from a mutual consumption or production activity.
In the 21st century, the whole world has been shifting from linear economy practices to circular economy practices. This means the "Buy-Use-Throw Away" mentality is being replaced by "Buy-Use-Reuse". This shift is crucial for waste management, which is a subject having an important place in sustainable development. And this study aims to addresses the externalities to businesses resulting from the waste management practices in sustainable development with all aspects. Besides, it discusses the individuals' view of the concepts of sustainable development and waste management, the differences between the businesses that have adopted these concepts and those not adopted, whether individuals care about these practices when selecting the businesses from which they buy products or services, and individuals' opinion on the waste management practices of the organizations surrounding them. 
This study was conducted in 3 main groups, which are local households, businesses and authorities. As a result of the study, the externalities to the local businesses caused by the EDIKAB plant that was commissioned in Edirne in 2018 with all aspects were presented thoroughly. The study also revealed findings from the local waste management authorities' opinions on in-service training, waste services budget and waste management policies, the households' and businesses' behaviors of waste sorting, recycling and caring environment-friendly product emblems and how they view EDIKAB plant as well as their opinions about the local waste management practices in place, and the households', businesses' and authorities' opinions on the waste management practices and the comparison of their opinions.