Uçak jet motoru bakımında yorulma hasarlarının incelenmesi
Study of fatigue failures in aircraft jet engine maintenance
Yazar: ALPER ULUDAĞ
Danışman: Y.DOÇ.DR. MÜGE KAYRAK
Anadolu Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Sivil Havacılık Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2002
Konu: Sivil Havacılık = Civil Aviation
Dizin: Hasar = Damage ; Jet motorları = Jet engines ; Tahribatsız muayene yöntemleri = Nondestructive inspection methods ; Yorulma = Fatigue ; Yorulma dayanımı = Fatigue strength

Özet:
ÖZET Yüksek Lisans Tezi UÇAK JET MOTORU BAKIMINDA YORULMA HASARLARININ İNCELENMESİ ALPER ULUDAĞ Anadolu Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Sivil Havacılık Anabilim Dalı Danışman: Yard. Doç. Dr. Müge A. KAYRAK 2002, 168 sayfa Bu tezde uçak jet motoru bakımında yorulma hasarlarının önemi ele alınmıştır. Çalışma dört ana kısımda toplanmıştır. Birinci kısımda yorulma hasarının tanımı, özellikleri, yorulma deneyleri ve yorulma olayını etkileyen faktörler ele alınmıştır. İkinci kısımda uçak jet motor malzemelerinin özelikleri, jet motor malzemelerinde oluşan hasarlar ve jet motor bakımında yorulma hasarının önemi incelenmiş, jet motor bakım faaliyetlerine ve yorulma hasarlarının önlenmesine yönelik uygulanan bakım yaklaşımlarına, programlarına örnekler verilmiştir. Ayrıca, jet motor parçalarının ömürlerinin ve uygulanacak bakım aralıklarının belirlenmesi konuları incelenmiştir. Üçüncü kısımda uçak jet motor bakımında yorulma hasarlarının belirlenmesinde kullanılan tahribatsız kontrol yöntemleri, bu yöntemlerin avantaj ve dezavantajları incelenmiş ve kullanım alanlarına örnekler verilmiştir. Dördüncü kısımda Türk Hava Kuvvetleri envanterinde bulunan F-16 savaş uçaklarında kullanılan ve General Electric firması tarafından üretilen F110-GE-100 turbofan motorlarının revizyon faaliyetlerinde yorulma hasarlarının belirlenmesi için, Eskişehir 1. Hava İkmal Bakım Merkezi Jet Revizyon Müdürlüğü'nde uygulanan tahribatsız kontrol yöntemlerine örnekler verilmiştir. Sonuç bölümünde de, uçak jet motoru bakımında yorulma hasarının önlenmesine yönelik yapılan uygulamalar değerlendirilerek elde edilen sonuçlar verilmiştir. Anahtar Kelimeler: Jet Motoru, Yorulma Hasarları, Tahribatsız Kontrol Yöntemleri, Uçak Jet Motor Bakımı, Yorulma ömrü

Abstract:
ABSTRACT Master of Science Thesis STUDY OF FATIGUE FAILURES IN AIRCRAFT JET ENGINE MAINTENANCE ALPER ULUDA? Anadolu University Graduate School of Natural and Applied Sciences Civil Aviation Program Supervisor: Assist. Prof. Dr. Müge A. KAYRAK 2002, 168 pages In this thesis, importance of fatigue failures in aircraft jet engine maintenance is considered. This study consists of four main sections. In the first section, definition of fatigue failure, its characteristics, fatigue tests and factors affecting fatigue event are explained. In the second section, the properties of jet engine materials, the failures experienced in jet engine materials and importance of fatigue failures in jet engine maintenance is studied, examples of jet engine maintenance activities and maintenance programs, approaches which are used in prevention of fatigue failures are given. Furthermore, the determination of the life of jet engine parts and periods of maintenance are studied. In the third section, nondestructive inspection methods used in jet engine maintenance to detect fatigue failures, advantages and disadvantages of these methods are studied and examples of applications are given. In the fourth section, some examples of nondestructive inspection methods regarding fatigue failures detection are given. These examples are implemented in Eskişehir Is4 Air Support and Maintenance Center for the overhaul activities of F110-GE-100 turbofan engines of F-16 fighter aircraft in Turkish Air Force inventory. In conclusion, these applications performed in jet engine maintenance to prevent fatigue failures are evaluated and their results are presented. Keywords: Jet Engine, Fatigue Failures, Nondestructive Inspection Methods, Jet Engine Maintenance, Fatigue Life