Büyüme ve bütçe tahmin hatalarının mali kurallara etkisi: Türkiye incelemesi
The effects of growth and budget forecast errors on fiscal rules: Turkey
Yazar: ÖMER YALVAÇ
Danışman: PROF. DR. H. HAKAN YILMAZ
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Maliye Ana Bilim Dalı / Kalkınma İktisadı ve İktisadi Büyüme Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2015
Konu: Ekonomi = Economics ; Maliye = Finance
Dizin: Bütçe = Budget ; Bütçe gelirleri = Budgetary revenues ; Büyüme = Growth ; Hata = Error ; Hata türleri ve etkileri analizi = Failure mode and effect analysis ; Mali kural = Fiscal rule ; Mali sorumluluk = Financial liability ; Tahmin = Estimation ; Tahmin hataları = Estimation errors ; Türk ekonomisi = Turkish economy

Özet:
Bu tezde bütçenin objektif doğruluk ilkesi açısından önemli olan büyüme ve bütçe tahmin hatalarının,  mali disiplinin sağlanması, ekonomik dalgalanmaların azaltılması, ekonomik istikrarın sağlanması ve borç sürdürülebilirliğinin temin edilmesi alanlarında yararlı olan mali kurallar üzerindeki etkisi Türkiye perspektifiyle ele alınmıştır. 1979-2012 döneminde kamu otoriteleri tarafından bir yıl sonrası için yapılan büyüme ve bütçe tahmin hataları incelenmiştir. Ardından, Türkiye'de 2010 yılında Meclis'e sevk edilen ancak yasalaşmayan Mali Kural Kanun Tasarısı'ndaki mali kural formülünün performansı büyüme ve bütçe tahmin hataları kullanılarak analiz edilmiştir. 
	Bu çalışmada, Türkiye'de büyüme ve bütçe tahmin performansının dönemler arasında farklılıklar olsa da zayıf olduğu tespit edilmiştir. 1979-2012 döneminde büyüme tahmin hatalarının ortalama mutlak değeri yüzde 3,6 olarak hesaplamıştır. Alt dönemlere bakıldığında 1979-1992, 1993-2002 ve 2003- 2012 dönemlerinde yüzde 2,8, 4,7 ve 3,6 olduğu görülmektedir. Gerçekleşen büyüme oranları dikkate alındığında tahmin hatalarının çok yüksek olduğu görülmektedir. Büyüme tahmin ve gerçekleşmeleri mali kural formülüne uygulandığında 1980 ve 2012 yılları arasında tahminlere göre hesaplanan bütçe açık uyarlaması ile gerçekleşmelere göre hesaplanan bütçe ayarlaması, 33 yılın 15'inde farklı işaretleri göstermektedir. Daha açık bir ifade ile tahminlere göre hesaplanan bütçe açık uyarlaması mali genişleme öngörürken gerçekleşmelere göre hesaplanan bütçe açık uyarlaması mali sıkılaştırmayı işaret etmektedir. 


Anahtar Kelimeler: Mali Kural, Bütçe İlkeleri, Büyüme Tahminleri, Bütçe Tahminleri,

Abstract:
This study analyzes the effect of growth and budget forecasts, which are very critical in terms of objective accuracy principle of budget, on fiscal rules, that are important to provide budgetary discipline, alleviate economic cycles, ensure economic stability and debt sustainability, with a perspective on Turkey. We analyzed the budget and growth forecast errors prepared by the public authorities for the next year in the period of 1979-2012. Later, by using the growth and budget forecast errors, we looked at the performance of the fiscal rule in Turkey, which was submitted to the Parliament in 2010 but could not be legislated. 
	This study reveals that despite variations among periods, the growth and budget forecast performance in Turkey has been very weak. The mean absolute value of growth forecast errors was calculated as 3.6 percent for 1979-2012. In 1979-1992, 1993-2002 and 2003- 2012, they are 2.8, 4.7 and 3.6 percent respectively. Taking into consideration the growth outcomes, the level of forecast errors is considerably high. When the growth forecasts and realizations are applied to the fiscal rule formula between 1980 and 2012, the budget adjustment based on forecasts and realizations has different signs in 15 of 33 observations. More explicity, the budget adjustment based on the forecasts signaled fiscal expansion, however the budget adjustment based on outcomes signaled fiscal contraction.



Key Words: Fiscal Rule, Budget Principles, Growth Forecasts, Budget Forecasts