Eğitimde kullanılan oryantiring etkinliklerinin eğiticiler ve branş öğretmenleri tarafından farklı dersler kapsamında uygulanma sürecinin incelenmesi
Investigation of the application process of orienteering activities used in education by trainers and branch teachers within different courses
Yazar: SABİHA KAYA
Danışman: PROF. DR. FATİH BEKTAŞ
Trabzon Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Spor = Sports
Dizin: Hizmet içi eğitim = In service training ; Karma yöntemler = Mixed methods ; Oryantiring = Orienteering ; Spor = Sports ; Spor eğitimi = Sport education ; Sporcular = Sportsmen ; Öğretmen yetiştirme = Teacher training ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Araştırmanın amacı, eğitimde kullanılan oryantiring etkinliklerinin hizmet içi oryantiring eğitici eğitimi kursuna katılan eğiticiler ve branş öğretmenleri tarafından farklı dersler kapsamında uygulanma sürecinin incelenmesidir.  Araştırma iki farklı boyutta ele alınmıştır. Birinci boyut hizmet içi oryantiring eğitici eğitimi kursunda görev alan eğitmenlerin süreç hakkındaki görüşleri kapsamındadır. İkinci boyut ise hizmet içi oryantiring eğitici eğitimine katılan öğretmenlerin branşları konusunda oryantiring etkinliklerini kullanarak ürettikleri günlük ders planlarının farklı değişkenler kapsamında incelenmesiyle oluşmaktadır. Bu araştırmada ilk boyut için nitel ikinci boyut için nicel araştırma yöntemi kullanılarak, araştırmanın genel yaklaşımı için karma araştırma tasarımı benimsenmiştir. Karma araştırma yöntemi içerisinde keşfedici sıralı desen kullanılmıştır. Keşfedici sıralı desen, aynı zamanda iki aşamalı sıralı desen olarak görülmektedir çünkü araştırmacı nicel aşamadan önce nitel olarak keşfetmeye başlar. Bundan dolayı araştırmada nitel sürece dayalı olarak bir araç veya süreç geliştirilir. Bu nedenle ilgili desen araç geliştirme veya süreç tasarlama deseni olarak da düşünülmektedir (Creswell, Fetters ve Ivankova, 2004). Araştırmanın birinci boyutunun amacı ikinci boyut olan nicel aşamaya veri sağlaması ve onu geliştirmesidir. İkinci boyutun amacı ise birinci boyuta veri sağlamasıdır. Bu desende süreç daha çok nitel yönelimli olmaktadır. Araştırmada nitel veri grubu katılımcıları amaçlı örneklem yöntemi içerisinde bulunan ölçüt örneklem ile seçilmiştir. Bu amaç doğrultusunda araştırmanın birinci boyutunu on bir (n=11) katılımcı oluşturmaktadır. Çalışmanın nicel boyutunun örneklemini ise; 2-6 Eylül 2019 yılında Erzurum Hizmet içi Eğitim Enstitüsü'nde gerçekleştirilen hizmet içi oryantiring eğitici eğitimine katılan farklı branşlarda Millî Eğitim Bakanlığı'na bağlı devlet okullarında görev yapan yüz elli beş (n=155) kişi oluşturmaktadır. Araştırmada nitel boyut için veri toplama aracı olarak, on altı (n=16) soruluk demografik bilgi formu, yedi (n=7) sorudan oluşan yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Nicel boyuta veri toplama aracı olarak ise kursiyer başvuru bilgileri içeren kayıt listesi, yüz elli beş (n=155) katılımcının beş günlük eğitim sürecinde her gün iki örnek olacak şekilde, branşlarında kendi seçtikleri sınıf düzeyi ve konuda oryantiring etkinlik türlerinden birini kullanarak hazırladıkları günlük planlar değerlendirilmiştir. Bu süreçte Beden Eğitimi ve Spor dersi kapsamında beş yüz yedi (n=507), Sosyal Bilgiler Dersinde yüz kırk üç (n=143), Coğrafya dersinde yüz altmış üç (n=163) , Biyoloji dersinde yüz (n=100), İlkokul kademesi sınıf derslerinde beş yüz otuz (n=530), Fen Bilgisi dersinde yüz altmış (n=160) olmak üzere kursiyerler tarafından oluşturulmuş toplam bin altı yüz üç (n=1603) adet günlük ders planı oryantiring etkinlik türü, alan seçimi, etkinlik türü seçimi, sınıf düzeyine göre tercih edilen konu seçimleri gibi farklı değişkenler göz önüne alınarak incelenmiştir (53 adet fazla etkinlik üretilmiş olup çalışmanın sonuçlarına olumsuz etki etmeyeceği bilindiğinden değerlendirmeye alınmasında sakınca görülmemiştir).
Elde edilen nitel veriler Nvivo son sürüm programına aktarılmış içerik analizi yapılarak yorumlanmış ve betimsel analizlerle desteklenmiştir. Nicel veriler ise SPSS programına aktarılmış verilerin çözümlenmesinde istatistiksel yöntemlerden kursiyerlerin branşlarına göre kıdem yıllarına göre dağılımlarının karşılaştırılması ve branşlara göre cinsiyet dağılımlarının karşılaştırılmasında Ki-Kare testi kullanılmış olup kurs katılımcı sayılarının incelenmesi, kursiyerlerin bölgelere göre dağılımları, branş dağılımları, cinsiyet dağılımları, kursiyerlerin oryantiring etkinliği kullanarak ürettikleri günlük ders planlarının sınıf düzeyi ve konulara göre karşılaştırılması, branş sınıf ve uygulama alanı seçimlerine göre karşılaştırılması, branş ve alan türü dağılımlarının karşılaştırılması, branşlara göre seçilen alan ve etkinlik türlerinin karşılaştırılması, ders konularına göre seçilen etkinlik türlerinin karşılaştırılması, konulara göre seçilen etkinlik türlerinin karşılaştırılması kapsamında tanımlayıcı istatistiksel analizden faydalanılarak araştırmanın bulguları elde edilmiş ve örnek günlük planlarla desteklenmiştir. 
Araştırma bulgularına göre; nitel boyutta analizler sonucunda, hizmet içi oryantiring eğitici eğitmenliğinin amacına ilişkin bulgular, Milli Eğitim Bakanlığı ve Oryantiring Federasyonu arasındaki iş birliği kapsamında ülke adına önemini içeren bulgular, eğitimin öğretmenlerin mesleki gelişimine katkısına dair bulgular, oryantiring etkinliğini ders planına yansıtırken dikkat edilmesi gereken konulara ilişkin bulgular, kursiyerlerin eğitim sürecinde belirttikleri olumlu ve olumsuz geri dönütlere ilişkin bulgular elde edilmiştir. Nicel boyutta analizler sonucunda; kursiyerlerin branş ve cinsiyet değişkenleri ve kursiyerlerin branşlara göre kıdem yılları değişkenleri birbirinden bağımsız değildir. Kursiyerlerin oluşturdukları günlük planlara ilişkin farklı bulgular elde edilmiştir. Bu sonuç doğrultusunda hizmet içi oryantiring eğitici eğitimi hakkında eğitmen görüşleri elde edilmiş ve farklı branşlarda öğretmenlerin dersleri kapsamında oryantiring branşını nasıl kullandıkları konusuna yönelik çeşitli bilgilere ulaşılmıştır. 


Anahtar Kelimeler: Oryantiring Sporu, Hizmet İçi Eğitim, Öğretmen Yetiştirme ve Geliştirme, Meslek İçi Eğitim, Karma Yöntem.

Abstract:
The aim of the research is to examine the application process of the orienteering activities used in education within the scope of different courses by the trainers and branch teachers attending the in-service orienteering trainer training course. The research will be handled in two different dimensions. The first dimension is within the scope of the opinions of the trainers involved in the in-service orienteering trainer training course about the process. The second dimension consists of examining the daily lesson plans produced by the teachers participating in the in-service orienteering trainer training using their orienteering activities in the context of different variables. In this research, a mixed research design was adopted for the general research approach of the research, using the qualitative research method for the first dimension and the qualitative second dimension. In the mixed research method, exploratory sequential design was used. The exploratory sequential pattern is also a two-stage sequential pattern because the researcher begins to qualitatively explore before the quantitative phase. Therefore, a tool or process is developed in the research based on the qualitative process. For this reason, the related pattern is also considered as a tool development or process design pattern (Creswell, Fetters and Ivankova, 2004). The purpose of the first dimension of the research is to provide data to the quantitative stage being second dimension, and to develop it. The purpose of the second dimension is to provide data to the first dimension. In this pattern, the process is mostly qualitative oriented. In this research, the qualitative data group participants were selected with the criterion sample included in the purposeful sampling method. For this purpose, eleven (n=11) participants constitute the first dimension of the study. The sample of the quantitative dimension of the study consists of one hundred and fifty-five (n=155) teachers working in public schools affiliated to the Ministry of National Education. Participate in the in-service orienteering trainer education held in Erzurum Institute of In-Service Education on 2-6 September, 2019. In the research, a demographic information form with sixteen questions (n=16), a semi-structured interview form consisting of seven questions (n=7), interview sound recordings and training process application videos and photos were used as data collection tool for the qualitative dimension. The registration list containing trainee application information as a means of collecting data for the quantitative dimension, and the daily plans prepared by one of the fifty-five (n=155) participants using one of the type of orienteering activity they determine a class level and subject in their branches, with two examples each day, during the five-day training period, were evaluated. In this process, five hundred seven (n=507) in Physical Education, one hundred forty three (n=143) in Social Studies Lesson, one hundred and sixty three (n=163) in Geography lesson, one hundred (n=100) in Biology lesson, five hundred thirty (n=530) in primary school lessons, one hundred sixty (n=160) in Science lesson and total of one thousand six hundred and three (n=1603) daily lesson plans prepared by the trainees were examined by considering different variables such as orienteering activity type, area selection, activity type selection, preferred topic choices according to class level.
The qualitative data obtained were transferred to the Nvivo final release program, interpreted by content analysis and supported by descriptive analysis. Quantitative data were transferred to the SPSS program, as a statistical method in the analysis of the data, the Chi-Square test was used to compare the distribution of the trainees according to their seniority and branches and gender distributions according to the branches. Comparing the daily lesson plans they produce by using class level and subjects, comparing the branch class and application area choices, comparing the branch and field type distributions, comparing the types of activities selected according to the subjects, comparing the types of activities selected according to the subject, within the scope of comparison, the findings of the research were obtained by using descriptive statistical analysis and supported with sample daily plans. Using the descriptive statistical analysis, the findings of the research were obtained and supported with sample daily plans within the context of examining the number of course participants, distribution of trainees by region, branch distributions, gender distributions, comparison of the daily lesson plans produced by the trainees using the orienteering activity according to the class level and subjects, comparison according to branch, class and application area selections, comparison of branch and field type distributions, comparing the types of fields and activities selected according to the branches, comparison of the types of activities selected according to the course topics, comparison of the types of activities selected by topics.
	According to the research findings; as a result of qualitative analysis, findings regarding the purpose of in-service orienteering trainer trainings, findings regarding the importance of the country on the basis of cooperation between the Ministry of National Education and Orienteering Federation, findings regarding the contribution of education to the professional development of teachers, findings regarding the issues that should be considered while reflecting the orienteering activity to the lesson plan, findings related to the positive and negative feedbacks specified by the trainees during the training process were obtained. As a result of quantitative analyzes; the branch and gender variables of the trainees are not independent from each other and the variables of seniority years of the trainees according to the branches are not independent from each other. Findings were obtained by making different comparisons regarding the daily plans prepared by the trainees during the training process. 


Keywords: Orienteering Sports, In-Service Training, Teacher Training and Development, Vocational Training, Mixed Method