Türkiye'de yakın dönem Auteur sineması ve Marc Auge'nin yok-yerler kavramı
Recent Auteur cinema in Turkey and Marc Auge's concept of non-places
Yazar: DELİL ESEN
Danışman: PROF. DR. SAVAŞ ARSLAN
Dokuz Eylül Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Film Tasarımı Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts

Özet:
Marc Augé, 20. yüzyılın ikinci yarısından itibaren ulaşım, bilişim ve teknolojideki gelişmelerin eşi benzeri görülmemiş bir değişim ve dönüşüme yol açtığını savunur. Augé'ye göre kapitalist sermayenin küresel dolaşımı, zaman ve mekân algısını derinden etkileyerek "yer" ile olan antropolojik anlamdaki bağı aşındırmıştır. Geleneksel anlamda insanlar yaşadıkları yerle derin bir bağ kurarak o mekanla bütünleşir, bu mekân fiziksel bir yapı olmanın ötesinde kimlik ve aidiyet duygusunun da kaynağını oluştururdu. Buradan hareketle Augé, zaman ve mekân algısında yaşanan bu değişimi "yok-yerler" kavramıyla açıklar. Yok-yerler, kimliksel, ilişkisel ve tarihsel özelliklerden yoksun olup, insanların geçici olarak bulunduğu, herhangi bir kimlik ve aidiyet duygusu geliştirmediği mekanlardır.
"Türkiye'de Yakın Dönem Auteur Sineması ve Marc Augé'nin Yok-Yerler Kavramı" başlıklı bu çalışma, Augé'nin yok-yerler kavramı üzerinden Türkiye'de yakın dönem auteur sinemasını incelemektedir. Tezin amacı, seçilen filmler aracılığıyla, Augé'nin yok-yerler olarak tanımladığı mekân tiplerinin yakın dönem auteur sinemasında hem mekânsal tasvirlerde hem de anlatı yapılarında nasıl konumlandığını ortaya koymaktır. Bu çalışma, auteur yönetmenlerin filmlerindeki yok-yerleri inceleyerek her yönetmenin bu mekanları nasıl tasvir ettiğini ortaya koyacak ve yönetmenler arasındaki yok-yerler tasvirlerindeki benzerlikleri ve farklılıkları belirleyecektir. Bu bağlamda, auteur yönetmenlerin filmlerinde yok-yerleri nasıl somutlaştırdıkları ve karakterlerin yok-yerlerle nasıl etkileşime girdikleri analiz edilecektir.

Abstract:
Marc Augé argues that the unprecedented changes and transformations in transportation, information, and technology since the second half of the 20th century have led to a profound shift. According to Augé, the global circulation of capitalist capital has deeply affected the perception of time and space, eroding the anthropological connection with "place." Traditionally, people would establish a deep bond with the place they lived, integrating with it such that the place became a source of identity and a sense of belonging, beyond being merely a physical structure. Based on this, Augé explains this change in the perception of time and space with the concept of "non-places." Non-places lack identity, relational, and historical features, being spaces where people are temporarily present without developing any sense of identity or belonging.
This study, titled "Recent Auteur Cinema in Turkey and Marc Augé's Concept of Non-Places," examines recent auteur cinema in Turkey through Augé's concept of non-places. The aim of the thesis is to reveal how the types of spaces that Augé defines as non-places are positioned both in spatial depictions and narrative structures in recent auteur cinema through selected films. By examining the non-places in the films of auteur directors, this study will demonstrate how each director depicts these spaces and will identify the similarities and differences in the depiction of non-places among the directors. In this context, the study will analyze how auteur directors materialize non-places in their films and how characters interact with these non-places.