Bir eylem biçimi olarak 1996-2000 yıllarında Türkiye hapishanelerinde yaşanan açlık grevleri
Hunger strikes in 1996-2000 as a form of action in Turkey prisons
Yazar: BERÇEM DİLEK OSMANOĞULLARI
Danışman: PROF. DR. AYLİN GÖRGÜN BARAN
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Sosyoloji = Sociology
Dizin: Açlık = Hunger ; Ceza infaz kurumları = Prisons ; Eylem = Action ; Grev = Strike ; Mahkümiyet = Conviction ; Ortak eylem = Joint action ; Tutuklular = Prisoners

Özet:
Bu çalışmada, hapishaneler içerisinde bir eylem biçimi olarak açlık grevlerinin niteliği, dinamiği ve etkileri incelenmiştir. Türkiye hapishanelerinde farklı yıllarda ve farklı biçimlerde gerçekleşen açlık grevlerinden, 1996-2000 sürecinde kitlesel olarak siyasi mahpusların katıldığı açlık grevleri ele alınmıştır.
Açlık grevinde öznelerin kolektif bedenleri, önemli bir mücadele zemininde buluşmaktadır. Bu bağlamda, eylem aracılığı ile siyasi mahpuslar, rahatsızlıklarını kamuoyunda dile getirerek, potansiyel bir baskı ve tehdit unsuru ile talep ettiklerinin karşılanmasının yanında, kimlik ve benliklerine sahip çıkma savaşımı içerisindedir. Böylesi bir direniş, ister aktif isterse de pasif olarak nitelendirilsin, çıplak bedenleri üzerinden mahpuslara, total bir kurum olan hapishanelerdeki biyopolitik kapatılmaya karşı, alternatif bir politika ve kamusallıklar inşa edebilme imkânı tanımaktadır. Bu anlamda bu çalışma, alternatif bir toplumsal bellek çalışması olarak, resmi tarih yazımının dışında, hafızaya sahip çıkmaktadır.
Aynı zamanda, yaşam ve ölüm arasındaki ince çizgide kalan mahpuslar, hücre sistemine; F tipine karşı çıkmış, içeride ve dışarıda istisnai halin kural olduğu her türlü düzene karşı, kazanma inancı ile bedenlerini bir silah formuna dönüştürmüşlerdir. Koğuş ya da hücre sisteminde gerçekleşen açlık grevi eylemini anlamak amacıyla bu araştırmada, yarı-yapılandırılmış soru formu kullanılarak, 10 kişi ile mülakat yapılmıştır. Elde edilen veriler, nitel analiz yöntemlerinden durum çalışması ile değerlendirilmiş ve yorumlanmıştır.

Abstract:
In this study, characteristic, dynamics and effects of hunger strikes as a form of action in prisons have been examined. During the 1996-2000 period, political prisoners who are joined mass hunger strikes were discussed. 
In the hunger strike, the collective bodies of the subjects meet on an important ground of struggle. In this context, political prisoners are in the struggle to defend their identities and in addition to meeting their demands with potential pressure and threatening elements, publicizing their discomfort through action.Such resistance, whether active or passive, allows the prisoners, over their naked bodies to build an alternative policy and publicity against the biopolitical closure of prisons as a total institution.In this sense, this study, as an alternative social memory study, apart from the offical history, lay claim tomemory.
At the same time, the prisoners that are in the thin line between life and death, weaponized their bodies against the cell system, against all kinds of order where exceptional rule is the rule. In this study, 10 people were interviewed using semi-structured questionnaire to understand the hunger strike action in the ward or cell system. The obtained data were evaluated and interpreted by the case study from qualitative analysis methods.