Türkiye'deki ticari bankaların 2019-2021 dönemi etkinliklerinin araştırılması
2019-2021 period of commercial banks in Turkey research of their activities
Yazar: NOOR AYOOB SALAHALDEEN
Danışman: PROF. DR. FAZIL GÖKGÖZ
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: İşletme = Business Administration

Özet:
Bankacılık sektörü Türkiye ekonomisi için çok önemlidir. Türkiye'de hem
mevduat büyüklüğü hem de istihdam rakamları açısından en önemli sektörlerden biridir.
Bu bağlamda bankaların kaynaklarını ne ölçüde verimli kullandıklarının ortaya
konulması gerektiğinden değerlendirilmesi oldukça önemlidir. Bu çalışmada Türkiye'de
faaliyet gösteren 17 mevduat bankasının 2019-2021 yıllarına ait 3 yıllık veri kümesine
veri zarflama analizi uygulanarak etkinlikleri incelenmiştir. 2019-2020 dönemi verileri
Türkiye Bankalar Birliği (TBB) yıllık istatistiki raporlarından, 2021 verileri Kamuoyu
Aydınlatma Platformu'nun (KAP) resmi sitesinden elde edilmiştir.
Elde edilen verilere süper etkinlik veri zarflama analizi uygulanmıştır. Girdi
değişkenleri olarak bankaların; toplam personel gideri, faiz gideri, idari gider ve faiz dışı
gider, çıktı değişkenleri olarak faiz geliri ve faiz dışı gelir alınmıştır.
Analiz dönemi boyunca ortalama etkinlik seviyesi 0.98-0.96 aralığında
gerçekleştirilmiştir. Ortalama etkinlik seviyesinin genel anlamda etkinlik seviyesine çok
yakın olduğu gözlenmiştir. Bu durum bankaların etkin çalıştığını yanı kaynaklarını etkin
kullandığını ancak geliştirmek için fazla fırsatları olmadığını göstermektedir. Ayrıca aktif
karlılığı ve özkaynak karlılığı oranları analiz dönemi boyunca birbirine paralel
performans izlerken 2020 yılında azalıp 2021 yılında tekrar toparlanma gözlemlenmiştir.
Anahtar Kelimeler: Banka Etkinliği, Türk Bankaları, Veri Zarflama Analizi

Abstract:
The banking sector is very important for the Turkish economy. It is one of the
most important sectors in terms of both deposit size and employment figures in Turkey.
In this context, it is very important to evaluate the extent to which banks utilise their
resources efficiently.
In this study, the efficiency of 17 deposit banks operating in Turkey is analysed
by applying data envelopment analysis to the 3-year data set for the years 2019-2021.
Data for the 2019-2020 period were obtained from the annual statistical reports of the
Banks Association of Turkey, and data for 2021 were obtained from the official website
of the Public Disclosure Platform.
Super-efficiecny data envelopment analysis was applied to the obtained data.
Banks' total labour, interest expense, administrative expense and non-interest expense are
taken as input variables, and interest income and non-interest income are taken as output
variables.
During the analysis period, the average efficiency level was in the range of 0.98-
0.96. It is observed that the average efficiency level is very close to the efficiency level
in general. This shows that banks are operating efficiently and utilising their resources
effectively, but they do not have much opportunity for improvement. In addition, ROA
and ROE ratios followed parallel performance throughout the analysis period, decreasing
in 2020 and recovering again in 2021.
Keywords: Bank Efficiency, Turkish Banks, Data Envelopment Analysis