Müzikte yaratıcı düşünme ölçeğinin Türkiye koşullarına uyarlanması ve müzikte yaratıcı düşünmeye yönelik bir eğitim programının sınanması
Adaptation of the Turkish version of the measure of creative thinking in music and testing an educational program on creative thinking in music
Yazar: EKİN ÇORAKLI
Danışman: DOÇ. DR. DİLEK BATIBAY
Marmara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Güzel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı / Müzik Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2011
Konu: Müzik = Music
Dizin: Düşünce = Thought ; Eğitim programları = Education programs ; Müzik = Music ; Türkiye = Turkey ; Yaratıcı düşünce = Creative thinking

Özet:
Bu araştırma, birbirini tamamlayan iki aşamadan oluşmaktadır: Birinci aşamada amaç, Peter R. Webster tarafından geliştirilmiş olan Müzikte Yaratıcı Düşünme Ölçeği'nin (MCTM) Türkiye koşullarına uygun uyarlama çalışmalarının yapılmasıdır. İkincisi aşamadaki amaç ise, araştırmacı tarafından geliştirilen Müzikte Yaratıcı Düşünme Eğitimi Programı'nın etkililiğinin belirlenmesidir.Bu amaçlar doğrultusunda, öncelikle MCTM'nin Türkçe'ye kazanımı sağlanmış, ardından ilköğretim üçüncü ve dördüncü sınıfta öğrenim gören 102 öğrencinin oluşturduğu çalışma grubu üzerinde geçerlik ve güvenirlik çalışmaları yapılmıştır. Bu aşamanın sonrasında, Müzikte Yaratıcı Düşünme Eğitimi Programı'nın ilköğretim üçüncü sınıf öğrencilerinin müzikte yaratıcı düşünme düzeylerine etkisi araştırılmıştır. Öntest ve sontest kontrol gruplu deneme modelinin kullanıldığı araştırmada; 23 üçüncü sınıf öğrencisi deney grubunu, 23 üçüncü sınıf öğrencisi kontrol grubunu oluşturmuştur.Araştırmadaki geçerlik ve güvenirlik çalışmaları kapsamında öğrencilere, Müzikte Yaratıcı Düşünme Ölçeği'ne ek olarak Torrance Yaratıcı Düşünce Testleri (sözel ve şekilsel), Sesler ve Sözcüklerle Yaratıcı Düşünme Testi ve Kişisel Bilgi Formu uygulanmıştır. Ön test ve son test ölçümlerinde, araştırmanın ilk aşamasında Türkiye koşullarına uygun dilsel eşdeğerlik, geçerlik ve güvenirlik çalışmalarının yapıldığı Müzikte Yaratıcı Düşünme Ölçeği (MCTM) kullanılmıştır.Araştırmanın birinci aşamasında yer alan Müzikte Yaratıcı Düşünme Ölçeği'nin (MCTM) geçerlik ve güvenirlik çalışmaları kapsamında; değerlendirmeci güvenirliğini ölçme amacıyla Spearman Korelasyon Katsayısı, Friedman Testi ve ANOVA Testi, test-tekrar test güvenirliğini ölçme amacıyla devamlılık katsayısı ölçümü ve korelasyon katsayısı, iç tutarlılığı ölçmek için Cronbach Alfa yöntemi, madde güvenirliği için madde toplam/madde kalan işlemi ve ilişkisiz grup t testi, yapı geçerliği için yapılan faktör analizi için Varimax Rotated Yöntemi ve Kaiser-Meyer-Olkin ve Barlett Testi, alt boyutlar arasındaki ilişkileri ölçmek için korelasyon katsayısı, kriter geçerliğini ölçmek için korelasyon katsayısı, yapı geçerliği için hipotez testleri, alt boyut puanlarının dağılımını analiz etmek için Kolmogrov-Smirnov testi kullanılmıştır.Araştırmanın ikinci aşamasını oluşturan Müzikte Yaratıcı Düşünme Eğitimi Programı'nın etkililiğinin belirlenmesinde, deney ve kontrol gruplarının demografik özellikleri açısından eşitliğini sınamak üzere ki-kare analizi, örneklem dağılımının evren parametresindeki dağılıma uygunluğunu sınamak için Kolmogrov-Smirnov ?z? Testi, ön test ölçek puan ortalamalarının deney ve kontrol grupları arasındaki farklılığını belirlemek için ilişkisiz grup ?t? testi, deney ve kontrol gruplarının ayrı ayrı ön ve son test puan ortalamaları arasındaki farklılıkları belirlemek için ilişkili grup ?t? testi, deney ve kontrol gruplarının son test ölçek alt boyut puan farklılıklarını belirlemek üzere yine ilişkisiz grup ?t? testi kullanılmıştır.Araştırmanın sonuçları,1. Müzikte Yaratıcı Düşünme Ölçeği'nin (MCTM) Türkiye koşullarında geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı olduğunu,2. Müzikte Yaratıcı Düşünme Eğitimi'nin uygulandığı deney grubunun Müzikte Yaratıcı Düşünme Ölçeği'nin Müzikal Esneklik, Müzikal Orijinallik ve Müzikal Sözdizim alt boyutlarında geleneksel müzik eğitiminin verildiği kontrol grubuna göre anlamlı derece daha yüksek puanlar aldığını göstermiştir.Anahtar kelimeler: Müzikte yaratıcı düşünme, müzikte yaratıcılık, yaratıcı müzik eğitimi.

Abstract:
This research is consisted of two complementary stages: In the first stage, the aim is to carry out the language translation, validity and reliability studies of The Measure of Creative Thinking in Music (MCTM), developed by Peter R. Webster. The second aim is to designate the effect of the Educational Program focused on Creative Thinking in Music, developed by the researcher.Parallel to these aims, at first the language equivalence of the MCTM was provided, then reliability and validity studies were made with a study group, consisting of 102 3rd and 4th grade students. After this stage was completed, the effect of the Educational Program focused on Creative Thinking in Music was investigated on 3rd grade students. In this stage, pre-test and post-test experimental model was used. Experimental and control groups were included of 23 students each.In the first stage of this research, a survey of demographic information (developed by the researcher), Torrance Tests of Creative Thinking, The Test of Thinking Creatively with Sounds and Words was used with The Measure of Creative Thinking in Music (MCTM). In the second stage of the research, The Measure of Creative Thinking in Music (MCTM) was used.In the studies of reliability and validy; Spearman Corelation Coefficient, Friedman Test and ANOVA test for judge reliability, correlation coefficient and coefficient stability analysis for test-retest reliability, Cronbach Alpha Method for internal consistency, item-total/item-remainder procedure and independent group ?t?test for factor reliability, Varimax Rotated Method, Kaiser-Meyer-Olkin and Barlett Tests for factor analysis, correlation coefficient for the analysis of relationships of the four dimensions, correlation coefficient for criteria validity, hypothesis tests for construct validity and Kolmogrov-Smirnov Test was used for the analysis of the distrubition of the four dimensions were used.In the experimental model stage of the research; ki-square analysis for the analysis of the equality of the experimantal and control groups, Kolmogrov-Smirnov ?z? Test for the analysis of the distrubition of the study groups in the universal parameter, dependent and indepent ?t? tests for the analysis of the efficiency of the Educational Program focused on Creative Thinking in Music and for the analysis of the difference between the experimantal and control groups were used to analyse the data.The results revealed that:1. The Measure of Creative Thinking in Music (MCTM) has reliability and validity in Turkey conditions,2. The experimental group has improved significantly in three dimensions of The Measure of Creative Thinking in Music (Musical Flexibility, Musical Originality and Musical Syntax ) while the control group stayed in the the same level of the Measure of Creative Thinking in Music.Keywords: Creative Thinking in Music, creativity in music, creative music education.