Tıbbi tahlil sonuçlarının analizinde web ara yüzlü bulanık uzman sistem tasarımı
The design of web interfaced fuzzy expert system in the analysis of medical test results
Yazar: HAYRİ İNCEKARA
Danışman: YRD. DOÇ. DR. FATİH BAŞÇİFTÇİ
Selçuk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Elektronik ve Bilgisayar Sistemleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve Kontrol = Computer Engineering and Computer Science and Control ; Bilim ve Teknoloji = Science and Technology
Dizin: Bulanık mantık = Fuzzy logic ; Uzman sistemler = Expert systems ; Web sayfası = Web page

Özet:
Tıbbi uzman sistemler, tıbbi alanlar içerisinde yapısal soruları ve yanıtları sağlamak amacıyla geliştirilmiş uzman sistemler olarak tanımlanabilir. Tıbbi uzman sistemler bir veya daha çok tıbbi uzmanın tavsiyeleri doğrultusunda geliştirilir. Böylece en uygun sorular dikkate alınarak doğru sonuçların üretilmesi sağlanır.Bu çalışmada, çağımızın bir parçası haline gelmiş internet teknolojisinden yararlanarak gerçekleştirilen web ara yüzlü bulanık uzman sistem tasarımı ile tıbbi tahlil sonuçları analiz edilmiştir. Tahlil değer aralıklarına (Düşük, Normal, Yüksek) göre risk faktörlerinin belirlenmesi ve hastanın anlamını bilmediği terimlerin anlaşılacak şekilde kullanıcıların bilgisine sunulması sağlanmıştır. Yapılan çalışmanın veri tabanı oluşturulurken uzman doktorlardan ve diğer kayaklardan faydalanılmıştır. Sistem için PHP ile bir ara yüz yazılarak veriler anlık olarak sisteme aktarılmıştır. Kullanıcıların uygulamaya ulaşabilmeleri için ise geliştirilen sistem web ortamında yayınlanmıştır. Kullanıcılar, tahlil sonuçlarını analiz ettirdikten sonra `Değerlendirmeyi nasıl buldunuz' kısmından tasarlanan sistemi değerlendirmişlerdir. Bu sayede sistemin başarı oranları belirlenmiştir. Tasarlanan sistemi 732 kullanıcı değerlendirmiştir. Değerlendirme sonucundatasarlanan sistemin bayanlarda %87, erkeklerde %90 ve genelde de %89 başarıoranıyla değerlendirme yaptığı belirlenmiştir. Tasarlanan sistemin yapılan diğer çalışmalardan farklılık gösterdiği ve birçok avantajının olduğu gözlemlenmiştir. Programın kullanımı ve erişimi kolaydır. Uzman bilgisi kolay bir şekilde sisteme aktarılabilmektedir. Kapsamlı raporlama sistemi sayesinde kullanıcılar bilgilendirilmekte ve bilgi eksikliğinden kaynaklanan problemler önlenmektedir. Sonuç olarak, BUS ile tıbbi tahlil sonuçlarının analiz edilmesinde iyi sonuçlar alındığı gözlemlenmiştir. Yapılan değerlendirmeler sonucunda tasarlanan sistemin tıp alanında etkinliği ve verimliliği arttıracağı gözlemlenmiştir. Hastanelerde de kullanılarak daha ekonomik, güvenilir ve kararlı bir yapının oluşturulacağına inanılmaktadır.

Abstract:
Medical expert systems, can be defined as the expert systems which are developed to provide the instructional questions and answers in the medical field. Medical expert systems are developed with the advice of one or more medical experts. Thus, by taking the most suitable questions into consideration, the true results can be produced. In this study, the medical test result have been analysed with the help of web interfaced fuzzy expert system design that has been designed by using the internet technology which is a part of our age. According to the test value ranges (low, normal, high) the risk factors have been identified and the users are made possible to learn the unknown terms in a comprehensible way. While forming the database of the study done expert doctors and other resources are made use of. For the designed system an interface has been written with PHP and the data has been transferred to the system instantly. To make the users be able to reach the application, the developed system has been published in the web portal. After the users have their test results analysed, they avaluated the designed system from the part named ?How did you find the evalution? so, the success rate of the system has been determined. 732 users have evaluated the designed system. In the result of the evaluation, it has been identified that 87% of women, 90% of men and 89% of the general found the system successful. It has been observed that the designed system is different from the other studies done and it has also a lot of advantages. The use and the access of the programme is easy. The expert knowledge could be transferred into the system easily. Through the comprehensive reporting system, the users are informed and the problems owing to the lack of information are prevented. As a result, with the FES design, it has been observed that we can get good results in the analysis of the medical test results. In the results of the evaluations done, it has been observed that the system will increase the effectiveness and fertility in the field of medicine. When this system is used in the hospitals, it is believed a more economical, safer and stable structure will be formed.