Beyaz nokta lezyonlu dişlerde seramik braketlerin sökümü sonrası mine yüzeyinde oluşan değişikliklerin 3B karşılaştırmalı değerlendirilmesi
Three-dimensional comparative evaluation of surface changes after removal of ceramic brackets on teeth with white spot lesions
Yazar: ELİF ÖZTÜRK DEMİR
Danışman: PROF. DR. NİL CURA
İstanbul Üniversitesi / Diş Hekimliği Fakültesi / Ortodonti Ana Bilim Dalı
Derece: Diş Hekimliği Uzmanlık, 2024
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Ortodontik braketler = Orthodontic brackets

Özet:
Amaç: Bu çalışmanın amacı, beyaz nokta lezyonlarının (BNL) bulunduğu dişlerden seramik braketlerin sökülmesi ve adeziv artıklarının temizlenmesi sırasında oluşabilecek mine hasarının, sağlıklı mine yüzeyleriyle in-vitro ortamda karşılaştırmalı olarak incelenmesidir. Gereç ve Yöntem: Çalışmada 30 adet çekilmiş premolar dişi kullanılmıştır. Tüm dişlere aynı bonding protokolü uygulandıktan sonra örnekler rastgele kontrol ve BNL grubu olarak ikiye ayrılmıştır. BNL grubunda braket çevresinde BNL oluşturulduktan sonra, tüm örneklerdeki seramik braketler üreticinin tavsiye ettiği yöntem ile sökülmüştür. Söküm sonrası ARI skorları stereomikroskop altında 10x büyütme ile değerlendirilmiştir. Mine yüzeyinde kalan adeziv artıkları düşük devirli mikromotor ve tungsten karbid frez yardımıyla temizlenmiştir. Örnekler, herhangi bir işlem uygulanmamış mine yüzeylerinin referans alındığı referans tarama (T0) ile braketleme ve BNL oluşturulması (T1), braketlerin sökülmesi (T2) ve debonding işleminin tamamlanması (T3) aşamalarında 3B tarayıcı ile taranmıştır. Minede oluşan yüzey değişimleri referans tarama ile çakıştırılarak belirlenmiştir. Değişkenlerin dağılımı Shapiro-Wilk normallik testi ile değerlendirilmiş, normal dağılım göstermeyen değişkenler için çoklu zaman karşılaştırmalarında Friedman Testi, alt grup karşılaştırmalarında Dunn's çoklu karşılaştırma testi, gruplar arası karşılaştırmalarında Mann-Whitney U testi ve nitel verilerin karşılaştırılmasında Ki-kare testi kullanılmıştır. Sonuçlar, anlamlılık p<0,05 düzeyinde değerlendirilmiştir. Bulgular: Kontrol ve BNL gruplarında ARI skorları benzer olup, örneklerin çoğunluğunda (n=25) ARI 3 skoru gözlenmiştir. Braketlerin sökülmesi ile braket taban alanında bulunan adeziv artıklarına ait parametre değerleri iki grup için de benzerdir. Braket çevresinde BNL oluşturulması (T1) ile BNL ve kontrol grupları arasında mine yüzeyinde anlamlı farklılıklar tespit edilmiştir. Braketin sökümü (T2) sırasında braket taban alanında hiçbir örnekte mine kaybı gözlenmemekle birlikte braket çevresinde, grup içinde mine kaybı açısından anlamlı bir değişim gözlenmemiştir. Ancak adeziv artıklarının temizlenmesi ile birlikte (T3) mine kaybı her iki grupta da anlamlı derecede artmıştır. Gruplar arasında braketlerin sökülmesi ile braket çevresinde mine kaybında oluşan artışların benzer olduğu, bunun yanı sıra adeziv artıklarının temizlenmesi ile birlikte BNL grubunda mine kaybına ait değerlerin kontrol grubuna kıyasla daha fazla artış gösterdiği görülmüştür. Sonuç: Seramik braketlerin üreticinin önerdiği yöntemle sökülmesi durumunda, kontrol ve BNL gruplarında mine yüzeyinde hasar gözlenmeden söküm işleminin gerçekleştirilebildiği tespit edilmiştir. Ancak, adeziv artıklarının temizlenmesi işlemi sırasında, lezyonlu bölgelerde belirgin derecede daha fazla mine kayıpları meydana gelmiştir.

Abstract:
Objectives: The purpose of this study is to examine the enamel damage that may occur during the debonding process of ceramic brackets in teeth with white spot lesions (WSL) in a comparative manner with the healthy enamel surface in an in vitro environment. Materials and Methods: 30 extracted premolar teeth were used in this study. After applying the same bonding protocol to all teeth, the samples were randomly divided into two groups: control and WSL group. In the WSL group, white spot lesions were induced around the bracket area, after which the ceramic brackets on all samples were removed using the debonding pliers recommended by the manufacturer. After debonding, the ARI scores were evaluated under a stereomicroscope at 10x magnification. The adhesive residues left on the enamel surface were removed using a low-speed tungsten carbide bur. The samples were scanned with a 3D scanner at different stages: baseline (T0) before any procedure, after bonding and WSL formation (T1), after bracket removal (T2), and after the completion of the debonding process (T3). Surface changes in the enamel were analyzed by comparing the scans to the reference scan (T0). The distribution of variables was evaluated using the Shapiro-Wilk normality test. For variables that did not show normal distribution, the Friedman Test was used for multiple time comparisons, the Dunn's multiple comparison test for subgroup comparisons, the Wilcoxon Test for pairwise time comparisons, the Mann-Whitney U test for group comparisons, and the chi- square test for comparing categorical data. Results were considered statistically significant at p<0.05. Results: ARI scores were similar between the control and WSL groups, with the majority of samples (n=25) showing an ARI score of 3. Adhesive residue parameters on the bracket base area after removal were similar between the two groups. Significant differences in enamel surface changes were observed between the WSL and control groups at the WSL creation stage (T1). During bracket removal (T2), no enamel loss was observed at the bracket base in either group, and no significant within-group changes in enamel loss were detected around the bracket area. However, adhesive residue cleaning (T3) led to a significant increase in enamel loss in both groups. While the increase in enamel loss around the bracket area during bracket removal was similar between groups, adhesive cleaning resulted in significantly greater enamel loss in the WSL group compared to the control group. Conclusion: It was determined that ceramic brackets could be removed without causing damage to the enamel surface when the manufacturer's recommended method was followed, in both the control and WSL groups. However, during the adhesive cleaning process, significantly greater enamel loss occurred in the WSL regions compared to healthy enamel.