Polikistik over sendromu tanılı kadın bireylerde diyetin inflamatuar indeksinin CD36 ve kardiyometabolik risk faktörleri üzerine etkileri
The effects of the dietary inflammatory index on cardiometabolic risk factors and CD36  in women with polycystic ovary syndrome
Yazar: ELİF ULUĞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AYLİN AÇIKGÖZ PINAR
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Metabolik sendrom = Metabolic syndrome ; Polikistik over sendromu = Polycystic ovary syndrome ; Sağlıklı beslenme = Healthy nutrition

Özet:
Bu çalışma polikistik over sendromu (PKOS) tanılı kadınlarda diyetin inflamatuar indeksinin (DII) CD36 ve kardiyometabolik risk faktörleri üzerine etkilerinin incelenmesi amacıyla planlanmış ve yürütülmüştür. Araştırma, Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Endokrinoloji polikliniğine başvuran 38 PKOS tanılı hasta ve 39 sağlıklı kontrol grubu ile yürütülmüştür. Bireylere menstrual döngülerinin erken foliküler fazında genel bilgileri içeren anket formu uygulanmış, antropometrik ölçümleri, kan basıncı ölçümleri ve besin tüketim sıklıkları alınmıştır. Bireylerin besin tüketim sıklıklarından günlük enerji ve besin ögesi tüketimleri ile DII değerleri hesaplanmıştır. Ek olarak, bireylerin rutin tetkikleri kapsamında açlık kan glukozu ve insülin seviyesi, lipit profili ve cinsiyet hormonları profili ile ilgili biyokimyasal verileri kaydedilmiş ve serum hs-CRP ve CD36 seviyeleri ELISA yöntemi ile analiz edilmiştir. Çalışmaya dahil edilen PKOS ve kontrol grubu yaş (sırasıyla 21,6±2,26 ve 21,1±1,81 yıl) ve BKİ (sırasıyla 26,3±4,20 ve 25,9±3,22 kg/m2) açısından benzer kişilerden oluşmaktadır (p>0,05). Yaş ve BKİ açısından eşleştirilmiş olan gruplar arasında DII değerinin farklı olmadığı görülmüştür (p>0,05). Benzer şekilde hs-CRP ve CD36 seviyeleri PKOS grubunda matematiksel olarak daha yüksek iken, bu fark anlamlı bulunmamıştır (p>0,05). Ayrıca bireylerin DII değerleri ile açlık kan glukozu, kan basıncı değerleri, hs-CRP ve CD36 seviyeleri ile pozitif yönde korelasyon gösterdiği bulunmuştur (p<0,05). Diğer yandan, serum CD36 seviyesinin, PKOS ve kontrol gruplarında bel çevresi, total testosteron, açlık insülin seviyeleri ve HOMA-IR değerleri ile negatif yönde ilişkili olduğu görülürken, hs-CRP seviyesinin günlük karbonhidrat ve yağ alımı ile pozitif yönde korelasyon gösterdiği saptanmıştır (p<0,05). Yapılan lojistik regresyon analizinde DII değerinin, DII çeyrekliklerinin ve CD36 seviyesinin PKOS gelişimi için riski arttırmadığı görülmüştür (p>0,05). Sonuçta; DII değerinin ve CD36'nın PKOS tanılı bireylerde kardiyometabolik risk faktörleri üzerine farklı mekanizmalar ile etkiler gösterebileceği görülmektedir. Bu bağlamda anti-inflamatuar besin ögeleri içeren besinlerin diyete eklenmesinin ve pro-inflamatuar besinlerin ise tüketim miktarlarının azaltılmasının PKOS ve ilişkili olduğu metabolik sorunlarda faydalı etkiler gösterebileceği düşünülmektedir. Ancak PKOS tanılı bireylerde uygulanacak diyetin inflamasyon ve beraberinde metabolik yolaklar üzerine etkileri ile ilgili daha kapsamlı çalışmalara ihtiyaç duyulmaktadır.

Abstract:
This study was planned and conducted to investigate the effects of dietary inflammatory index (DII) on CD36 and cardiometabolic risk factors in women with polycystic ovary syndrome (PCOS). The research was carried out on 38 women with PCOS 39 healthy women as a control group. A questionnaire containing general information was applied and their anthropometric and blood pressure measurements and food frequencies  questionnaire were taken to the participants in the early follicular phase of their menstrual cycle. Participants' daily energy and nutrient consumption was calculated and then the DII was calculated. Additionally, biochemical data related to glucose regulation, lipid profile, and sex hormone profile were recorded, and serum levels of hs-CRP and CD36 were analyzed by ELISA method. The PCOS and control groups included in the study consist of participants similar in terms of age (21.6±2.26 and 21.1±1.81 years, respectively) and BMI (26.3±4.20 and 25.9±3.22 kg/m2) (p>0.05). It was observed that the DII value was not different between groups matched in terms of age and BMI (p>0.05). Similarly, although hs-CRP and CD36 levels were mathematically higher in the PCOS group, this difference was not found to be significant (p>0.05). Moreover, it was found that DII values of individuals were positively correlated with fasting blood glucose, blood pressure values, hs-CRP, and CD36 levels. Furthermore, serum CD36 levels were found to be negatively correlated with waist circumference, total testosterone, fasting insulin levels, and HOMA-IR value in both PCOS and control groups, while CD36 levels were positively correlated with hs-CRP, daily carbohydrate and fat intake (p<0.05). Additionally, logistic regression analysis revealed that DII value, DII quartiles, and CD36 levels did not significantly increase the risk for the development of PCOS (p>0.05). Taken together, these data suggest that DII value and CD36 may exert different effects on cardiometabolic risk factors in women with PCOS through different mechanisms. In this context, it is thought that increasing the amounts of anti-inflammatory foods and reducing the consumption of pro-inflammatory foods may have beneficial effects on PCOS and related metabolic problems. However, more comprehensive studies related to the effects of diet on inflammation and metabolic pathways in women with PCOS are needed.