Kanser hastalarında manevi danışmanlık uygulamalarının kaygı ve yaşam kalitesi üzerindeki etkisinin incelenmesi
Studying of the effect spiritual counseling applications on anxiety and quality of life in cancer patients
Yazar: EMİNE KURT
Danışman: PROF. DR. İBRAHİM GÜRSES
Bursa Uludağ Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı / Din Psikolojisi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Din = Religion ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Din psikolojisi = Religious psychology ; Dini başa çıkma = Religious coping ; Dini danışmanlık = Religious counseling ; Dini tutumlar = Religious attitudes ; Kanser hastaları = Cancer patients ; Kaygı = Anxiety ; Manevi destek = Spiritual support ; Sürekli kaygı = Trait anxiety ; Yaşam kalitesi = Quality of life ; Ölçekler = Scales

Özet:
Bu araştırmanın temel amacı, kanser hastalarında manevi destek uygulamalarının; hastaların dini tutumları, dini başa çıkma, durumluk-sürekli kaygı ve yaşam kalitesi üzerindeki etkilerinin incelenmesidir. Bu amaca yönelik olarak araştırma bağlamında kanser hastaları için "manevi destek programı" geliştirilmiş ve uygulanmıştır.
Üç aşamalı olarak gerçekleştirilen bu araştırmada, karma yöntem araştırma desenlerinden, iç içe desen kullanılmıştır. Araştırmanın örneklem grubu, Bursa Ali Osman Sönmez Onkoloji Hastanesi'nde meme kanseri tanısıyla ayaktan tedavi gören kadın hastalardan oluşmuştur. Nicel yaklaşımla yürütülen araştırmanın birinci aşamasında 150 hastadan, nitel yaklaşımla yürütülen ikinci aşamada 13 hastadan, ön test-son test kontrol gruplu yarı deneysel desenin kullanıldığı üçüncü aşamada ise uygulama (n=7) ve kontrol (n=7) grubuna atanan toplam 14 hastadan veri toplanmıştır.
Nicel verilerin toplanması amacıyla kişisel bilgi formu, Ok-Dini Tutum Ölçeği, Dini Başa Çıkma Ölçeği, Durumluk-Sürekli Kaygı Envanteri (STAI-I ve STAI-II) ve Avrupa Kanser Araştırma ve Tedavi Organizasyonu Yaşam Kalitesi Ölçeği (EORTC QLQ-C30) kullanılmıştır. Ayrıca tansiyon ve nabız ölçümü yapılmıştır. Nitel verilerin toplanmasında ise yarı yapılandırılmış mülakat yönteminden faydalanılmıştır. Araştırmada elde edilen nitel veriler, MAXQDA 20 programından istifade edilerek betimsel ve içerik analizine tabi tutulmuştur. Nicel verilerin analizinde ise SPSS 18.0 programı kullanılmıştır. 
Araştırmada "manevi destek programı"na ilişkin ön test, son test ve izlem testi sonuçları; uygulama grubu lehine daha yüksek dini tutum ve pozitif dini başa çıkma, daha iyi yaşam kalitesi, daha düşük kaygı ve negatif dini başa çıkma düzeylerini gösteren anlamlı bulgular ortaya koymuştur. Sonuç olarak bu araştırma bağlamında "manevi destek" uygulamalarının kanser hastalarının manevî, psikolojik ve fiziksel iyilik hallerini olumlu yönde etkilediği belirlenmiştir.

Abstract:
The main purpose of this study is to examine the effects of spiritual support practices on patients' religious attitudes, religious coping, state-trait anxiety, and quality of life in cancer patients). For this purpose, a "spiritual support program" has been developed and implemented for cancer patients in the context of the research.
In this study, which was carried out in three stages, the embedded design was used as a mixed-method research design. The study sample consisted of female patients who received outpatient treatment with the diagnosis of breast cancer in Bursa Ali Osman Sönmez Oncology Hospital. Data from 150 patients in the first stage of the study conducted with a quantitative approach, 13 patients in the second stage carried out with a qualitative approach, and In the third stage where the pretest-posttest control group quasi-experimental design was used, data were collected from a total of 14 patients assigned to the intervention (n=7) and control (n=7) groups.
To collect quantitative data, personal information form, Ok-Religious Attitude Scale, the Religious Coping Scale, the State-Trait Anxiety Inventory (STAI and STAI-II), and the European Organisation for Research and Treatment of Cancer (EORTC QLQ-C30) questionnaire was used. In addition, blood pressure and heart rate were measured. A semi-structured interview method was used to collect qualitative data. The qualitative data obtained in the study were subjected to descriptive and content analysis using the MAXQDA 20 program. SPSS 18.0 program was used in the analysis of quantitative data.
The results of the pre-test, post-test, and follow-up test regarding the "spiritual support program" in the research; revealed significant findings indicating higher religious attitudes and positive religious coping, a better quality of life, lower anxiety, and negative religious coping levels in favor of the treatment group. As a result, in the context of this study, it was determined that "spiritual support" practices positively affect the spiritual, psychological, and physical well-being of cancer patients.