18-64 yaş arası erişkinlerin pandemide aşı tereddütleri, yüz maskesi algıları ve sosyal medya bağımlılıklarının belirlenmesi
Determination of vaccine hesitations, face mask perceptions and social media addictions of adults 18-64 years old during the pandemic
Yazar: BEHLÜL KÖSE
Danışman: DOÇ. DR. AYNUR ÇETİNKAYA
Manisa Celal Bayar Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / Halk Sağlığı Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Halk Sağlığı = Public Health ; Hemşirelik = Nursing
Dizin: Aşı uyuşması = Graft unions ; Bağımlılık = Dependency ; COVID 19 = COVID 19 ; COVID 19 aşıları = COVID 19  vaccines ; Halk sağlığı = Public health ; Hemşirelik = Nursing

Özet:
Araştırmada Manisa il merkezinde yaşayan 18-64 yaş arası erişkinlerin pandemide aşılama konusunda sahip oldukları aşı tereddüdünü belirlemek; COVID-19 ve diğer hastalıkları önlemek için önerilen yüz maskesi kullanımı ile ilgili kişilerin algılarını saptamak ve sosyal medya bağımlılıklarının belirlemek amaçlanmıştır.

Araştırma tanımlayıcı, ilişki arayıcı tipte bir çalışma olup, Manisa' da araştırmacının çalıştığı Şehir Hastanesi'nde yürütülmüştür. Araştırmanın örneklem büyüklüğü ise, Epi Info 2000 programında hesaplanmıştır. Araştırma kapsamına; kolayda örnekleme ile Manisa'da yaşayan ve herhangi bir nedenle Şehir Hastanesi ayaktan polikliniklerine başvuru yapan gönüllü erişkinler alınmıştır. Kasım – Aralık 2021 tarihlerde hastaneye başvuruda bulunan ve gönüllü olan erişkinler araştırmaya dahil edilmiştir (n=384). Araştırmanın verileri Kişisel Bilgi Formu, Pandemilerde Aşı Tereddüttü Ölçeği, Yüz Maskesi Algı Ölçeği ve Sosyal Medya Bağımlılığı Ölçeği ile yüz yüze, araştırmacı tarafından sosyal mesafe kurallarına uyularak, hastanede toplanmıştır. Araştırmadan elde edilen veriler "Statistical Package for Social Sciences (SPSS-21)" programında analiz edilmiştir. Araştırmaya Sağlık Bakanlığı'ndan, Etik Kurul'undan etik onay ve İl Sağlık Müdürlüğünden izin alındıktan sonra başlanmış ve erişkinlerden gönüllü olur formu eşliğinde yazılı onam alınmıştır.

Araştırmaya katılan erişkinlerin yaş ortalaması 39,04±13,17 (Min:18-Maks:64) olup; %58,3'ü kadındır. Erişkinlerin %42,8'inin kendisinin COVID-19 geçirdiği ve %43'ünün karışık tipte aşılardan iki ve daha fazla doz aşı olduğu bulunmuştur. Erişkinleri pandemi döneminde aşılara karşı olan genel tereddüt düzeyleri orta seviyede bulunmuştur. Erişkinlerin %42,4'ü yüz maskesi kullanma durumunu her zaman olarak belirtmiş, %89,6'sı cerrahi maske kullandığını, %48,7'si maskeyi sadece bir kere en fazla üç saat kullandığını ifade etmiştir. Yüz maskesi algısında konfor, fayda, rahatsızlık hissi ve bağımsızlık algılarının ortanın üzerinde

olduğu belirlenmiştir. Araştırma grubunu oluşturan erişkinlerin sosyal medya bağımlılık düzeyleri ortanın üzerinde (yükseğe yakın) tespit edilmiştir. Aşıya tereddüt, yüz maskesi algısı pozitif yönde ilişkili, sosyal medya bağımlılığı ile ters ilişkilidir. Sosyal medyanın yaygın kullanımı ile bu alanda oluşacak bilgi kirlilikleri ve yanlış/hatalı haberlere yönelik önlemlerin aşılar konusunda oluşan tereddüt sorunu da yardımcı olacağı düşünülmektedir.

Abstract:
The study aims to determine the vaccination status of adults aged 18-64 living in the city center of Manisa for vaccination in the pandemic; to determine the perceptions of people about the use of face masks recommended to prevent COVID-19 and other diseases and to determine their social media Deceptions.

The research is a descriptive correlational type of study and was conducted at the City Hospital where the researcher works in Manisa. The sample size of the study was calculated in the Epi Info 2000 program to the scope of the research, voluntary adults with patients and relatives who live in Manisa and apply to outpatient clinics of the City Hospital for any reason were taken with easy sampling. November- December 2021, the adults who applied to the hospital and volunteered were included in the study (n=384). The data of the study were collected face-to-face with the Personal Information Form, the Vaccine Hesitancy Scale in Pandemics, the Face Mask Perception Scale and the Social Media Addiction Scale, by the researcher in compliance with the rules of social distancing, at the hospital. The data obtained from the research were analyzed in the "Statistical Package for Social Sciences (SPSS-21)" program. The research was started after obtaining ethical approval from the Ethics Committee of the Ministry of Health and permission from the Provincial Health Directorate, and written consent was obtained from adults accompanied by a voluntary consent form.

The average age of the adults participating in the study was 39.04±13.17 (Min:18-Max:64); 58.3% of them were women. It was found that 42.8% of adults had COVID-19 themselves, and 43% had received two or more doses of mixed-type vaccines. The general hesitation levels of adults against vaccines during the pandemic period were found to be moderate. 42.4% of adults stated that they use face masks all the time, 89.6% said that they use surgical masks, 48.7% said that they use the mask only once for a maximum of three hours. It has been determined that the perceptions of comfort, utility, discomfort feeling, and independence are above the middle in the perception of face mask. The social media addiction levels of the

adults who made up the research group were found to be above the middle (close to high). Hesitation to vaccination is positively associated with the perception of a face mask, it is inversely associated with social media addiction. With the widespread use of social media, it is thought that measures aimed at information pollution and false / erroneous news that will occur in this area will also help with the problem of hesitation about vaccines.