Farklılık iklimi, yönetici tutumları ve çalışanın bilişsel esnekliğinin önyargılar ile ilişkisi
The relationships between diversity climate, manager's attitudes, employee's cognitive flexibility and prejudices
Yazar: HANDE TASA
Danışman: PROF. DR. NİHAL MAMATOĞLU
Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Bilişsel esneklik = Cognitive flexibility ; Eş cinsellik = Homosexuality ; Farklılık iklimi = Diversity climate ; Sosyal temas = Social contact ; Tutum ölçekleri = Attitude scales ; Tutumlar = Attitudes ; Yöneticiler = Managers ; Ölçekler = Scales ; Önyargı = Prejudice

Özet:
Günümüzde işgücünün farklılaşan yapısı, insan kaynağının etkin yönetiminde çeşitlilik konusunun önem kazanmasını sağlamıştır. Bununla birlikte halen toplum ve örgüt içinde bireyler cinsel yönelimleri nedeniyle olumsuz kalıpyargılar ve önyargılı tutumlar ile karşılaşmakta, ayrımcılığa ve hatta şiddete maruz kalmaktadır. Bu durum olumsuz tutum ve davranışlarla karşılaşan bireyler için sağlık sorunlarından ekonomik zorlanmaya kadar pek çok sorunu beraberinde getirmenin yanında, örgütün farklılık unsurlarını etkin yönetememesi nedeniyle çeşitli kayıplar yaşamasına da neden olmaktadır. Farklı cinsel yönelime sahip bireylere yönelik önyargı ve ayrımcılık, farklı disiplinlerin araştırma konuları arasında yerini almakla birlikte, Türkiye'de bu konuda yapılan çalışmalar oldukça sınırlıdır. Bu noktadan hareketle mevcut çalışma kapsamında eşcinsel bireylere yönelik olumsuz tutumlar ile bireysel ve örgütsel bazı değişkenlerin ilişkisini incelemek amaçlanmıştır. Bu amaçla işyerinde yöneticilerin eşcinsellere yönelik tutumları ve eşcinsellere yönelik hareket seçenekleri eğiliminin, çalışanların farklılık iklimi algıları ve bilişsel esneklikleri ile birlikte, eşcinsellere yönelik tutumları ile nasıl ilişkilendiği incelenmiştir. Çalışma kapsamında öncelikle farklılık iklimine yönelik çalışan algılarını ölçmek için Diversity Perception Scale'in Türkçe adaptasyon çalışmaları gerçekleştirilmiştir. Daha sonra 54 yönetici ve onlara bağlı 327 çalışandan Farklılık Algıları Ölçeği, Bilişsel Esneklik Envanteri, Eşcinsellere İlişkin Tutum Ölçeği ve Eşcinsellere Yönelik Hareket Seçenekleri Ölçeği aracılığıyla toplanan veriler eğitim, temas ve cinsiyet değişkenlerinin de dâhil edildiği araştırma modeli ile test edilmiştir. Yapılan analizler sonucunda elde edilen bulgular, ilgili değişkenlerin çalışanların eşcinsellere yönelik olumsuz tutumlarını yordadığını, test edilen modelin istatistiksel olarak anlamlı olduğunu göstermiştir. Olumsuz tutumlarla ilişkili bireysel ve örgütsel değişkenleri bir arada ele alarak ve Farklılık Algıları Ölçeğinin Türkçe adaptasyonunu yaparak alanyazına katkı sağlayan bu çalışmanın bulguları, ilgili alanyazın ışığında tartışılmıştır.

Abstract:
Today, the diverse structure of the workforce has made the issue of diversity gain importance in effective human resources management. However, individuals in society and organizations still encounter with negative stereotypes and prejudices due to their sexual orientation, and are exposed to discrimination and even violence. Although this situation brings many problems from health problems to economic difficulties for individuals who encounter with negative attitudes and behaviors, it also causes various losses due to the organization's inability to effectively managing diversity. Although prejudice and discrimination against individuals with different sexual orientations are among the research topics of different disciplines, studies relevant with that topic in Turkey is quite limited. From this point of view, it is aimed to examine the relationship between a set of individual and organizational variables and negative attitudes towards homosexuals. With this aim, the relationships between the attitudes and the action option tendencies of managers towards homosexuals, and the diversity climate perceptions, cognitive flexibility of employees and their attitudes towards homosexuals were examined. Within the scope of the study, first of all, Turkish adaptation studies of the Diversity Perception Scale were carried out in order to measure the perceptions of employees towards diversity climate. Later, data were collected from 54 managers and their 327 employees through the Diversity Perception Scale, the Cognitive Flexibility Inventory, the Attitude towards Homosexuals Scale, and the Action Options Scale towards Homosexuals. The collected data were tested with a research model including education, contact and gender variables. Findings obtained as a result of the analysis showed that the aferomentioned variables predicted the negative attitudes of the employees towards homosexuals and the tested model was statistically significant. The findings of this study, which contributed to the literature by considering the individual and organizational variables related with negative attitudes together and the Turkish adaptation of the Diversity Perceptions Scale, were discussed in the light of the relevant literature.