Majör ortopedik cerrahi uygulanan hastalara klinikte bakım verenlerin bakım yükünün ve etkileyen faktörlerin belirlenmesi
Caregivers burden in clinics to patients undergoing major orthopedic surgery and determination of affecting factors
Yazar: HANDAN BAYRAM
Danışman: YRD. DOÇ. ÖZLEM BİLİK
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / Cerrahi Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Cerrahi = Surgery ; Hasta bakımı = Patient care ; Hemşirelik bakımı = Nursing care ; Ortopedik cerrahi = Orthopedic surgery

Özet:
Amaç: Bu araştırma Ortopedi ve Travmatoloji Servisinde majör ortopedik cerrahi uygulanan hastalara klinikte bakım verenlerin bakım yüklerini ve etkileyen faktörleri belirlemek amacıyla yapılmıştır.
Yöntem: Araştırma örneklemine Mart-Nisan 2014 tarihlerinde bir üniversite hastanesinde majör ortopedik cerrahi uygulanan hastalara bakım veren 80 kişi alınmıştır. 
Hasta ve bakım verenlerin sosyo-demografik özelliklerini belirlemek amacıyla  "Bakım Veren Bireyler İçin Tanıtıcı Özellikler Formu" ve "Hastalar İçin Tanıtıcı Özellikler Formu", hastanın bağımlılığını belirlemek amacıyla "Barthel Günlük Yaşam Aktiviteleri İndeksi" ve bakım verme yükünü belirlemek amacıyla "Zarit Bakım Verme Yükü Ölçeği" uygulanmıştır.
Bulgular: Hastalara çoğunlukla diz protezi (%35) ve kalça protezi (%21.3) ameliyatları uygulanmıştır. Bakım verenlerin %73'ünü kadınlar (n=59) oluşturmuştur. Hastaların ileri düzeyde bağımlı olduğu (21.02±4.03), bakım verenlerin bakım yükünün orta düzeyde (43.98±16.58) olduğu saptanmıştır. Yaş, cinsiyet, medeni durum, bakım verilen gün ve bakım sorumluluğu üstlenilen çocuk sayısı gibi değişkenler ile bakım yükü arasında anlamlı bir fark saptanmamıştır (p>.05). Hastanın bağımlılık düzeyi ve bakım verenin çalışma durumu ile bakım yükünün değiştiği belirlenmiştir (p<.05).
Sonuç: Majör ortopedik cerrahi uygulanan hastalar ileri düzeyde bağımlı olduğundan bakıma gereksinimleri vardır ve bakım verenlerin desteklenmesi önemlidir.

Anahtar Sözcükler:  majör ortopedik cerrahi, bakım verenler, bakım yükü

Abstract:
Aim: The purpose of the study was assessment of the caregivers burden of care in clinics to patients undergoing major orthopedic surgery and determination of affecting factors. 
Methodology: The sample of the study consist of 80 caregivers to patients undergoing major orthopedic surgery in university hospital between March-April 2014.
The data was collected with "Caregivers' Descriptive Characteristics Form" and "Patients' Descriptive Characteristics Form" for sociodemographic data, and "The Barthel Activities of Daily Living Index" for determine to patients' dependency, and "Zarit Caregiver Burden Interview" for to decribe of caregiving burden. 
Findings: Patients were operated often knee arthroplasty (35%) and hip replacement (21.3%) surgeries. 73% (n= 59) of caregivers are women. It was found that the patients were an advanced dependent (21.02±4.03), and caregivers' caregiving burden were moderate level (43.98±16.58).  The variables such as an age sex, marital status, the day care, care for number of children did not correlate significantly with burden (p>.05). It was found that the level of dependency of patients and working status of caregivers' correlate significantly with burden (p<.05).    
Conclusion: The patients undergoing major orthopedic surgery have care requirements because of they are an advanced level of dependent. This reason the support to caregivers is important. 

Key Words: major orthopaedic surgery, caregivers, burden of care