Yeni dini hareketlerde kadın
Women in new religions movements
Yazar: ATİKE FATMANUR ÇAKMAK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HALİT AHMET ÇİFTÇİ
Süleyman Demirel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı / Dinler Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Din = Religion
Dizin: Cinsiyet = Gender ; Dindarlık = Religiousness ; Dini hareketler = Religious movements ; Evlilik = Marriage ; Kadınlar = Women ; Liderlik = Leadership

Özet:
Yeni dindarlık formlarının tezahürü olan yeni dini hareketler asıl gelişimini XX. yüzyılda yaşamıştır. Aynı zamanda bu dönem, cinsiyet rollerinin ve kadın haklarının tartışıldığı dönem olmuştur. Yeni dini hareketlerden bazıları cinsiyet tartışmalarına çözüm sunma amacıyla ortaya çıkmıştır. Özellikle kadınlara yönelik baskıcı ve olumsuz tutumlardan bunalan kadınlar için, kadınların toplumsal statüsünü yükseltmeyi amaçlayan yeni dini hareketler cazip hale gelmiştir. Yeni dini hareketlerden bazıları kadınlar tarafından kurulmuş ve kadınlara liderlik imkânı sunmuştur. Bazıları da hareketin yönetiminde kadınlara söz hakkı tanımıştır.
Yeni dini hareketlerin kadın ve erkeklere yükledikleri roller geliştirdikleri inançları doğrultusunda olmuştur. Yeni dini hareketlerden bazıları cinsiyeti kutsal alana yerleştirerek kadın veya erkeğin üstünlüğü üzerinden cinsiyet rollerini düzenlemiştir. Kadınların dini alanda ve sosyal hayatta daha çok söz sahibi ve aktif olması görüşünü savunan hareketler kadını daha ön planda tutmaktadır. Ancak gelenekten kopamayan ve ataerkil yapıda olan hareketler, daha çok kadın ve erkeğin eşitliği üzerinde durarak orta yolu bulma eğilimi göstermektedir. Yeni dini hareketlerden bazıları ise cinsiyeti kutsal alandan çıkararak cinsiyet ötesi bir tutum sergilemeyi tercih etmektedir. Gelişen teknoloji sayesinde adını sıklıkla duyuran yeni dini hareketler; inançları, pratikleri gibi pek çok konuda araştırma konusu olmaktadır. Bu araştırmada ise yeni dini hareketlerin cinsiyet tutumları, hareketlere katılmada cinsiyetin etkisi, kadın liderler, kadın ve erkeklerin hareket içindeki rolleri ve kadının misyonerlikteki etkisi konuları incelenmiştir.

Abstract:
New religious movements which are manifestation of new religiosity forms have encountered essential developments in XXth century. At the same time, this era had been the period in which gender roles and women rights have been discussed. Some of new religious movements has emerged to provide solutions for gender debates. New religious movements targeting improvement of women's social status have become conspicuous especially for women who are overwhelmed by oppressive and negative attitudes. Some of new religious movements are established by women and offered leadership opportunity to women. Some of them has given women right to vote for management of the movement.
The roles which new religious movements assigned to men and women have been in line with the belief they developed. Some of new religious movements have regulated gender roles through precedence of man or woman by positioning gender into divine space. The movements defending the idea of women to have more voice and be more active in social life placing women on the foreground. However, the movements which cannot break away the tradition, shows tendency to reach a common ground by emphasizing mostly on equality of man and woman. On the other hand, some of new religious movements prefer beyond-gender attitude by removing gender from divine space. New religious movements which are making their names frequently by the help of developing technology, are being subject of research for many topics such as their beliefs and practices. In this research, new religious movements has been investigated in terms of gender attitudes, effect of gender in participating to movement, woman leaders, roles of men and women in the movement and missionary impact of woman.