İmparator Herakleios (610-641) dönemi Bizans Sâsânî ilişkileri /
Yazar: SENA DEMİR
Danışman: YRD. DOÇ. DR. MERYEM GÜRBÜZ
Kocaeli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Tarih = History
Dizin: Bizans İmparatorluğu = Byzantine Empire ; Herakleitos = Herakleitos ; Sasaniler = Sasaniler

Özet:
Bizans ve Sâsânîler, en son Ġmparator Maurikios (582-602) döneminde iyi iliĢkiler kurmuĢlardı. Maurikios'un Phocas tarafından devrilmesiyle Sâsânîler, Maurikios'un intikamını almak için Bizans'a karĢı tekrar savaĢ açtılar. Phocas'ı devirip tahta çıkan Herakleios'un barıĢ yapmak konusundaki tüm gayretlerine rağmen Sâsânîler barıĢ yapmak istemediler ve Bizans'ı oldukça zor durumda bıraktılar. Herakleios'un 622 yılında Sâsânîler karĢısında üstünlük sağlamasına kadarki dönem boyunca da Sâsânî baskısı devam etmiĢtir. Öyle ki Herakleios bu dönemde baĢkenti Kartaca'ya taĢımayı bile düĢünmüĢtü. Herakleios Sâsânî, Avar ve Slav istilalarının ardından imparatorluğun düştüğü güç durum nedeniyle imparatorluğun askeri savunma gücünün güçlenmesi gerektiğini düşünerek bu yönde çalışmalar yapmıĢtır. Herakleios'un imparatorlukta yaptığı yeniliklerin ardından, Bizans, Sâsânîler karşısında zaferler elde etmeye başladı. Sâsânîlerin ele geçirdiği bölgeler tekrar imparatorluk sınırlarına katıldı ancak, Herakleios'un zaferi kısa süreli oldu, Bizans bu sefer de Arap istilalarıyla karşı karĢıya geldi. Müslüman Arap ve Bizans mücadeleleri, yukarı Mezopotamya bölgesinde devam etti ama sonuçta ikisi de bölgenin tamamını kontrol altında tutamadılar. Herakleios Sâsânîleri neredeyse yok olma durumuna getirdi ama Sâsânîlerin sonu önce Hazarlar ardından da Arapların elinden olacaktı. İslam orduları kısa bir sürede Bizans ve Sâsânî topraklarında hakimiyeti ellerine geçireceklerdi ve Bizans bu bölgede bir daha toprak sahibi olamayacaktı.

Abstract:
The two empires, Byzantine and Sassanid's have good relations most recently during the reign of Emperor Maurice (582-602). After Phocas (602-610) overthrew the Emperor Maurice, Sassanid's again started a war against Byzantine. When Heraclius overthrow Phocas and take the imperial throne, want to make peace again with Sassanid's. But all the peace efforts of Heraclius were repudiated. Sassanid invasions draw Byzantine Empire in a very bad situation. This pressure will go on till 622, when Heraclius managed to get an advantage against them. These pressures make Heraclius thought of moving the capital to Carthage. Because of the empires worse situation against the Sassanid, Avar and Slav invasions, Heraclius, works hard for improving empires military forces. After his improvements, Byzantine army started having victories against Sassanid troops. All the territory which Sassanid's conquered, again restored to the Byzantine Empire, but Heraclius' victory will be transient, Arab tribes started to attack the regained eastern provinces of empire. Arab-Byzantine wars continue on upper Mesopotamia but at last none of them take control of the whole area. Heraclius scarcely prepared the fail of Sassanid's but the complete collapse of the Sassanian Empire will first by Khazars and after by Arabs attacks. Arabs will take the control of the Byzantine and Sassanian territory and Byzantium will never have any region on that area.