Farklı gelişimsel psikopatalojilere sahip çocukların öz düzenleme becerilerinin incelenmesi
Examination of self-regulation skills of children with different developmental psychopathologies
Yazar: ÖZGÜN KIZILDAĞ
Danışman: PROF. DR. HANİFE ÖZLEM SERTEL BERK
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Yürütücü işlevler, hazzı erteleme, duygu düzenlemesi, dikkat, çaba gerektiren kontrol, bilişsel esneklik gibi pek çok becerinin karşılıklı etkileşimle oluşturduğu öz düzenleme becerisinin, çocuk ve ergenler arasında görülme sıklığı ve etki alanı açısından yaygın ve geniş etkili olduğu bilinen Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu, Depresyon, Obsesif Kompulsif Bozukluk ve Asperger Bozukluğu'nda araştırılması mevcut araştırmanın temel hedefidir. 
Çocuk ve ergen psikopatolojilerinin sıklıkla okula başlama dönemi ve sonrasında tanı alıyor olması nedeniyle araştırmanın orta çocukluk döneminde yapılması kararlaştırılmış, orta çocukluk döneminde öz düzenlemeyi görev temelli ölçen yollar bulunmadığı için araştırmacı tarafından öz düzenleme bataryası oluşturulmuştur. Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu, Depresyon, Obsesif Kompulsif Bozukluk, Asperger Bozukluğu dört tanı grubunda, her bir patoloji grubundan 20 çocuk olmak üzere klinik örneklem grubunda 80 çocuk (7-12 yaş) ve her bir çocuk için eşleştirilmiş klinik olmayan grupta 80 çocuk (7-12 yaş) olmak üzere toplam 160 çocukla çalışılmıştır. Elde edilen sonuçlar üzerinde  T Testi, Man Whitney U ve Ki Kare analizleri yapılmıştır.  
Öz düzenleme bataryasının orta çocukluk döneminde klinik ve klinik olmayan örneklemde etkili bir ölçüm yöntemi olduğu, klinik ve klinik olmayan örneklemin öz düzenlemenin alt boyutları açısından anlamlı şekilde farklılaştıkları ortaya konmuştur. Dikkat eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu için tüm öz düzenleme alt boyutlarında; Depresyon için sadece duygu düzenlemenin bir ölçümünde, Obsesif Kompulsif Bozukluk için Yürütücü İşlev, Çaba Gerektiren Kontrol ve Bilişsel Esneklik alt boyutlarında, Asperger Bozukluğu için Dikkat dışındaki tüm öz düzenleme alt boyutlatında klinik grup aleyhine anlamlı farklılıklar tespit edilmiştir. Bu farklılaşmalar alan yazın ışığında tartışılmıştır.

Abstract:
The main objective of the current study is to investigate the self-regulation skill, which is formed by many skills such as executive functions, delay of gratification, emotion regulation, attention, effortful control, and cognitive flexibility in mutual interaction, in Attention Deficit and Hyperactivity Disorder, Depression, Obsessive Compulsive Disorder and Asperger's Disorder, which are known to be common and widely effective in terms of prevalence and impact among children and adolescents. 
Since child and adolescent psychopathologies are often diagnosed during and after school entry, it was decided to conduct the study in middle childhood, and since there are no task-based ways to measure self-regulation in middle childhood, a self-regulation battery was created by the researcher. In the four diagnostic groups of Attention Deficit Hyperactivity Disorder, Depression, Obsessive Compulsive Disorder and Asperger's Disorder, 80 children (7-12 years old) in the clinical sample group (20 children from each pathology group) and 80 children (7-12 years old) in the non-clinical group matched for each child, a total of 160 children were studied. T Test, Man Whitney U and Chi-Square analyzes were performed on the results obtained.
It was revealed that the self-regulation battery was an effective measurement method in clinical and non-clinical samples in middle childhood, and that the clinical and non-clinical samples differed significantly in terms of the sub-dimensions of self-regulation. Significant differences were found against the clinical group in all self-regulation sub-dimensions for Attention Deficit Hyperactivity Disorder, in only one measure of emotion regulation for Depression, in Executive Function, Effortful Control and Cognitive Flexibility sub-dimensions for Obsessive Compulsive Disorder, and in all self-regulation sub-dimensions except Attention for Asperger's Disorder. These differences were discussed in the light of the literature.