Anonim ortaklıklarda payın devri
Transfer of shares in the joint stock companies
Yazar: ALİ MURAT SEVİ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. HANİFE DİRİKKAN
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2002
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Anonim ortaklıklar = Incorporated companies ; Pay devri = Transfer of shares

Özet:
ÖZET Pay kavramı anonim ortaklıkların temel unsurlarından birisini teşkil etmektedir. Payın devredilebilirliği ise, anonim ortaklıklara özgü olan ve kendisine kanunkoyucu tarafından yüklenen iktisadî ve sosyal fonksiyonların yerine getirilebilmesi için hayati nitelik taşıyan bir genel ilke niteliğindedir. Zira, payın serbest ve güvenli bir biçimde tedavül edebilme yeteneği, tasarruf sahiplerini anonim ortaklıkta pay sahibi olma konusunda teşvik etmekte ve bu da anonim ortaklıkların toplanan büyük sermaye miktarları ile önemli yatırımlar yapabilmelerine olanak sağlamaktadır. Ancak payın devredilebilirliği ilkesinin sınırsız olarak uygulanması bazı sakıncalara yol açabilmektedir. Bunun önüne geçebilmek amacıyla söz konusu ilkenin kısıtlanması yoluna gidilmiştir. Bu kısıtlamalar üç başlık altında toplanabilirler: Bunlar, payın devredilebilirliğinin kanunî ve iradî kısıtlamaları ile payın devrinin resmî izne bağlandığı hallerdir. Bu kısıtlama türlerinden en önemlisi olan iradî kısıtlamalarda, esas sözleşmeye konulan devri kısıtlayıcı bağlam hükümleri vasıtasıyla anonim ortaklık, özgün yapısının bozulmasına ve yabancılaşmaya karşı korunmaktadır. Öte yandan, anonim ortaklıklarda payın devrinin sahip olduğu önem sebebiyle, Kanun bu payların tedavülünü kolaylaştırmak için kıymetli evrak niteliği taşıyan hisse senetlerine bağlanabilmeleri imkanını getirmiştir. Bu çalışmada anonim ortaklık payının serbestçe devredilebilirliği ilkesinin esasları ve istisnaları ile hisse senedine veya ilmühabere bağlanmış, yahut senede bağlanmamış olmasına göre anonim ortaklık payının devir prosedürü ile devrin hukukî sonuçları inceleme konusu yapılacaktır. v

Abstract:
ABSTRACT Share is one of the most fundamental elemente of the joint stock companies. Also the transferability of the shares constitutes a principle which is peculiar to the joint stock companies and plays a vital role in performing the economic and social functions which are imposed to them by the lawmaker. Because, the ability of the shares to circulate in a free and easy way, encourages individuals to spend their savings in order to be a shareholder of a joint stock company. And as a result of this, the great amount of money which is collected as share capital can be used by these companies for making some important investments. However, the application of the transferability of the shares principle in an unlimited way may cause some problems. In order to prevent these problems, some limitations are brought to this principle. These limitations can be collected under three groups. These are the legal and voluntary limitations of the transferability of the shares and the situations where the validity of the transfer depends to an official permission. With the voluntary limitations of the transferability of the shares which are the most effective ones among the others, the joint stock companies can be protected against the corruption of its special structure and strangers, by the binding provisions placed within their statutes. Because of the importance of the transfer of the shares, the lawmaker granted the ability to the shares of being represented by certificates which are also negotiable instruments in order to make their circulation easier. The fundamentals and exceptions of the transferability of the shares principle and transfer procedures of the shares, represented by certificates or temporary certificates and the legal consequences of the transfer will be examined within this thesis. vm