Türkiye'de yönetişim uygulamaları, sorunlar ve çözüm önerileri
Applications of governance of Turkey, problems and suggestions for solutions
Yazar: CANAN ALICI
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ÖZLEM ÖZKANLI
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2002
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı = United Nations Development Program ; Sürdürülebilir gelişme = Sustainable development ; Yerel Gündem 21 = Yerel Gündem 21 ; Yönetim = Management ; Yönetişim = Governance

Özet:
1990'li yıllarda yönetim kavramının yanısıra yeni bir kavram olarak yönetişim (governance) kavramı gelişmeye başlamıştır. Varolan yönetim pratiklerinin değişik bakımlardan yetersiz kalması üzerine, pratikte gelişen yeni arayışlar uygulamada etkili olmaya başlayınca, bu yeni gelişmeleri anlatmak için yönetişim kavramı ortaya çıktı. Gerek uygulamada gelişen yeni buluşlar, gerek yapılmakta olan kuramsal çalışmalar yönetişim kavramının içeriğini belirlemekte, yönetim kavramından olan farklılıklarına açıklık kazandırmaktadır. Yönetişim, geleneksel yöntemlerle aşılamayan yönetim krizini çözmek ve özellikle de hem kamusal, hem de özel çıkarların varlığıyla belirlenen alanlara uygun bir yönetme biçimi olarak ortaya atılmaktadır. Yönetişim; vatandaşların ve grupların, çıkarlarını iletebilecekleri, hukuki haklarım kullanabilecekleri, yükümlülüklerini yerine getirebilecekleri mekanizmaları, süreçleri ve kurumları kapsamaktadır. İyi yönetişim ise, siyasi ve sosyoekonomik ilişkileri katılımcı, şeffaf ve sorumlu (accountable) biçimde yönlendiren süreç ve yapılar anlamına gelmektedir. Yönetişim uygulamalarının yönetim literatüründeki yeri, yönetişim uygulamalarının etkisi ve sonucu ne olacak? Bu amaç doğrultusunda tezin ilk bölümü yönetişim kavramının nasıl ortaya çıktığı, tanımı, kuramsal kaynakları, yönetişime yöneltilen eleştiriler boyutunda işlenmiştir. Çalışmanın ikinci bölümünde ise, Türkiye'de uygulanan yönetişim programları/projeleri ve yürütülen aktivitelere yer verilmiştir, ezin ikinci bölümünün son kısmını oluşturan sorunlar ve çözüm önerilerinin belirlenmesine yardımcı olmuştur Bu tez ile yönetişim kavramının anlaşılması ve Türkiye'deki uygulama alanları baklanda bilgi vermesi ve bu çalışmalara destek sağlaması hedeflenmiştir. Türkiye'de yerel yönetimlerin ve sivil toplumun yeni bir toplumsal işbölümü çerçevesinde güçlendirilmesi ile yönetişim kavramının temel özellikleri arasında benzerlikler vardır. Dolayısıyla, yapılması gereken Türkiye'nin kendi koşullarına, önceliklerine, gereksinmelerine uygun bir sinerjinin yaratılmasıdır. Türkiye'de uygulanan yönetişim projeleri ve programları, belki de görülebilir gelecekte çevrenin, yerel yönetişim amacına uygun olarak, yeni katılım yapıları ve mekanizmalarının ortaya çıkacağı ve yeni işbirliği, ortaklık ve toplumsal sorumluluğa olanak sağlayacak önemli bir alan haline dönüşebileceğini göstermektedir. 178

Abstract:
During the 1990's, a new concept began to be developed - governance - alongside die concept of management. With the existing practices in management proving insufficient in a variety of ways, and with the applications resulting from the search for new practices beginning to prove effective, the concept of governance emerged in order explain the new developments. Whether it was the new findings made through these applications or whether it was the defining of die contents of the concept of governance through the workings of various institutions, it was clear mat the governance concept contained distinctions from the concept of management, Governance is put forward as a type of management which is capable of resolving crises that traditional methods are unable to surmount, and which is particularly suitable in terms of dealing with the areas defined by both public and special interests. Governance includes the mechanisms, processes and institutions necessary for citizens and groups to transmit their interests, use their legal rights, and fulfill their obligations. Good governance refers to processes and structures mat in the political and social economic realms are participatory, transparent and accountable. What will be the effects and results of governance applications and what place will they take in the management literature? With this aim in mind, me first part of the thesis covers how the governance concept arose, its definition, its institutional resources, and the criticisms that have been directed toward it The second part of the thesis deals with the governance programs/projects and activities taking place in Turkey. The last section of the second part offers suggestions to the problems mat have arisen related to governance. This thesis aims for the concept of governance to be understood, to provide information about, and support to, the areas of application in Turkey. With the strengthening of local administration and civil society in the framework of a new community division of labor, similarities with the basic features of the governance concept appear. Consequently, what is needed is the creation of a synergy appropriate to Turkey's conditions, priorities and necessities. The governance projects and programs now being implemented in Turkey show that the environment, in perhaps the foreseeable future, can be transformed into a significant setting in which, appropriate to the aims of local governance, new participatory structures and mechanisms can emerge and the possibilities of new collaboration, partnerships and community responsibility can be realized. 179