Okul yöneticilerinin teknoloji kaynaklı strese ilişkin görüşlerinin çeşitli değişkenlere göre değerlendirilmesi
Evaluation of school administrators' views on technology-based stress according to various variables
Yazar: NUSRET KUDAY
Danışman: PROF. DR. BURHAN AKPINAR
Harran Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi ve Denetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Okul yöneticileri = School administrators ; Stres = Stress ; Stres yönetimi = Stress management ; Stresle başetme = Coping with stress ; Teknoloji = Technology

Özet:
Bu araştırma, okul yöneticilerinin yönetim görevi sürecinde teknoloji kaynaklı olarak yaşadıkları strese ilişkin görüşlerini belirlemek ve bu görüşleri çeşitli değişkenlere göre analiz etmek amacıyla yapılmıştır. Betimsel nitelikte olan bu araştırmada tarama modeli kullanılmıştır. Araştırma, Mardin ve Şanlıurfa illerinde resmi ve özel okullarda 2018-2019 Eğitim-Öğretim yılında görev yapan toplam 355 okul yöneticisi üzerinde yürütülmüştür. Veriler araştırmacı tarafından geliştirilmiş olan Okul Yönetiminde Teknoloji Kaynaklı Stres Anketi (OYTKSA) ile toplanmış ve betimsel istatistik teknikleri ile çözümlenmiştir.
Araştırmada, katılımcı okul yöneticilerinin, yönetim görevi sürecinde yaşadıkları stres olgusunun okuldaki mevcut koşullardan kaynaklandığı ve bunun kısmen yönetim görevinin doğası olarak kabul ettikleri belirlenmiştir. Yönetilebilen düşük düzeyli stresi, faydalı bulan okul yöneticileri, görevlerinin kendilerini kısmen strese maruz bıraktığını ve bu stresin görevlerini kısmen olumsuz etkilediği görüşündedirler. Okul yöneticilerinin teknoloji kaynaklı olarak sırayla okuldaki elektrik kesintisi, fiziki altyapı, internet altyapısı ve donanımına ait sorunlardan dolayı strese maruz kalmaktadırlar. Bunları, yine sırayla okuldaki teknolojik araç-gerecin bakım-onarımı, okulda öğrencilerin cep telefonu kullanımı, e-müfredat ve akıllı tahtaların kullanımına ait sorunlar izlemektedir. Ancak MEBBİS, DYNED, e-sınav ve e-bütçe uygulamalarının yöneticilerde strese yol açmadığı belirlenmiştir. Stres olgusunu eğitim kültürünün bir parçası olarak gören okul yöneticilerinin ancak yarısı, bu olgunun yol açtığı stresle mücadelede kendisini yeterli bulmakta ve stresle baş etmede teknik desteğe ve eğitime kısmen ihtiyaç duymaktadırlar. 
Araştırmaya katılan okul yöneticilerinin, okul yönetiminde teknoloji kaynaklı strese yönelik görüşleri arasında birtakım demografik değişkenlere göre anlamlı farklılıklar olduğu belirlenmiştir. Araştırma sonunda, Türkiye'nin Bilgi Çağına uyumu noktasında, teknoloji dolayımlı yönetim ve bunun yol açabileceği olası stresi iyi yönetebilen okul yöneticilerinin önemli olduğu değerlendirilmiştir. 
Anahtar kelimeler: Stres, Stres yönetimi, Teknolojik stres, Okul yöneticisi.

Abstract:
This research was carried out to determine the opinions of school administrators about the stress that they experienced in technology during the management mission process and to analyze these opinions according to various variables. In this descriptive study, the descriptive model was used. The research was conducted on 355 school administrators working in public and private schools in Mardin and Şanlıurfa provinces in the 2018-2019 academic year. The data were collected by Technology Based Stress Questionnaire in School Management (TBSQSM) developed by the researcher and analyzed by descriptive statistical techniques.
In the research, it was determined that the stress phenomenon experienced by the school administrators in the management task process was caused by the current conditions in the school and that this partly accepted as the nature of the administrative task. School administrators, who find low level stress manageable, think that their duties are partially expose them to stress and this stress affects their duties partially. School administrators, in turn, are exposed to stress due to technology interruptions, physical infrastructure, internet infrastructure and hardware problems. These are followed by the problems related to the maintenance and repair of technological tools and equipment in the school, students' use of mobile phones at school, the use of e-curriculum and smart boards. However, it is determined that MEBBİS, DYNED, e-exam and e-budget applications do not cause stress in managers. Only half of the school administrators who see the stress phenomenon as a part of the education culture find themselves sufficient in the fight against the stress caused by this phenomenon and partially need technical support and education in dealing with stress.
It has been determined that the school administrators participating in the research have significant differences in their school administrators' views on technology-based stress according to some demographic variables. Research results point to align Turkey's Information Age, technology-mediated management and possible stress may cause it was considered to be important for good school administrators can manage.
Key words: Stress, Stress management, Technological stress, School administrator.