Türk yapımı insansız hava araçlarının Türkiye'nin dış politika ve güvenliği açısından değerlendirilmesi
Evaluation of Turkish-made unmanned aircraft in terms of Turkey's foreign policy and security
Yazar: MUHAMMET YASİN KARAKAŞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HAZAR VURAL JANE
İstanbul Aydın Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı / Uluslararası İlişkiler ve İstihbarat İncelemeleri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration ; Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Askeri savunma = Military defense ; Güvenlik = Security ; Harekat araştırmaları = Operations research ; Silah üretimi = Weapon production ; Terörle mücadele = Counterterrorism ; Türk dış politikası = Turkish foreign policy ; Uluslararası ilişkiler = International relations ; Uluslararası politika = International policy ; İnsansız araçlar = Unmanned vehicles ; İnsansız hava aracı = Unmanned aerial vehicle

Özet:
Konvansiyonel askeri tekniklerin savaş alanlarında kullanımı ile birlikte yeni nesil yapay zekâ teknolojilerine bağlı askeri sistemlerin kullanımı da artmaktadır. Yapay zekâ teknolojilerine bağlı askeri sistemlerde yaşanan gelişmeler, mevcut askeri doktrinlerinin sorgulanmasına ve yeni stratejilerin oluşmasına neden olmaktadır. Yapay zekâ teknolojisi kapsamında üretilen askeri sistemler günümüzde belirli aralıklarla gündemde yerini korumaktadır. Bu teknolojilerde ön plana çıkan ürünlerden biri de insansız hava araçlarıdır. Elektronik harp, keşif, gözetleme, saldırı ve temel istihbarat görevlerinde savaş alanında personel zayiatı riski olmadan kullanılan insansız hava araçları, 24 saatten fazla bir süre havada kalma özelliğine sahiptirler. Yeni nesil insansız hava araçlarına sahip ülkelerin diğer ülkelere kıyasla daha fazla caydırıcılığı bulunmaktadır. İnsansız hava araçlarının geliştirilmesinde savunma sanayinin nitelikli kapasite seviyesi kritik etkendir. Ülkelerin ulusal güvenliklerini koruma ve dış politika hedeflerine ulaşmalarında bağımsızlık yönünden en önemli kriterlerden biri, yerli ve milli imkânlar çerçevesinde kendi kendine yetebilen savunma sanayinin varlığıdır. Coğrafi konumu, askeri, toplumsal, siyasi ve ekonomik anlaşmazlık sebebiyle uzun yıllar boyunca gerek ülke içinde gerek sınır bölgelerde terör riski ve tehdidine maruz kalan Türkiye için yerli ve milli savunma sanayinin varlığı zaruri önem arz etmektedir. Son yıllarda Türkiye'nin savunma sanayi alanında gerçekleştirdiği atılımlar kısa sürede operasyonel anlamda ve dış politikada etkilerini göstermiştir. 2011 yılında başlayan ve günümüzde halen devam eden Libya İç Savaşı, 2020 yılı içerisinde gerçekleşen Dağlık Karabağ Savaşı, Suriye'de 2018 yılında Türk Silahlı Kuvvetleri (TSK) tarafından gerçekleştirilen Zeytin Dalı Harekâtı ve 2020 yılında İdlib'e yönelik düzenlenen Bahar Kalkanı Harekâtı'nda insansız hava araçlarının etkileri tüm ülkeler tarafından fark edilmiştir. Bu durum akabinde uluslararası haber ajansları tarafından sıklıkla manşetler atılmasına neden olmuş, ülkelerin üst düzey devlet yetkilileri de verdikleri demeçler ile Türk İHA'larına dikkat çekmiştir. Türk yapımı insansız hava araçlarının sahadaki etkileri diğer ülkelerin karar alıcıları ve askeri yetkilileri tarafından ilgiyle takip edilmektedir. Bu kapsamda yaklaşık 20 ülke tarafından Türk yapımı İHA teknolojileri kullanılmaktadır. Bu çalışma, Türk üretimi insansız hava araçlarının Türkiye'ye dış politika ve terörle mücadele alanında sağladığı katkıların değerlendirmesini içermektedir. Gerçekleştirilen incelemelerde elde edilen veriler kapsamında, Türk yapımı insansız hava araçlarının uluslararası sistemde Türkiye'ye ulusal güvenlik alanında ve dış politikada büyük avantaj sağladığı değerlendirilmektedir.

Anahtar Kelimeler: İnsansız Hava Aracı, Dış Politika, Terörle Mücadele, Güvenlik, Harekât.

Abstract:
With the use of conventional military techniques on the battlefield, the use of military systems based on new generation artificial intelligence technologies is also increasing. Developments in military systems based on artificial intelligence technologies lead to the questioning of existing military doctrines and the formation of new strategies. Military systems produced within the scope of artificial intelligence technology keep their place on the agenda at certain intervals today. One of the products that come to the fore in these technologies is unmanned aerial vehicles. Unmanned aerial vehicles, which are used in electronic warfare, reconnaissance, surveillance, attack and basic intelligence missions without the risk of personnel casualties on the battlefield, have the ability to stay in the air for more than 24 hours. Countries with new generation unmanned aerial vehicles have more deterrence compared to other countries. The qualified capacity level of the defense industry is a critical factor in the development of unmanned aerial vehicles. One of the most important criteria in terms of independence for countries to protect their national security and achieve their foreign policy goals is the existence of a self-sufficient defense industry within the framework of domestic and national possibilities. The existence of a domestic and national defense industry is essential for Turkey, which has been exposed to the risk and threat of terrorism both in the country and in the border regions for many years due to its geographical location, military, social, political and economic conflicts. In recent years, Turkey's breakthroughs in the field of defense industry have shown their effects in operational and foreign policy in a short time. The Libyan Civil War, which started in 2011 and continues today, the Nagorno-Karabakh War that took place in 2020, the Olive Branch Operation carried out by the Turkish Armed Forces (TAF) in Syria in 2018, and the Spring Shield Operation in Idlib in 2020. The effects of aircraft have been noticed by all countries. This situation subsequently caused frequent headlines by international news agencies, and high-level government officials of the countries drew attention to Turkish UAVs with their statements. The effects of Turkish-made unmanned aerial vehicles in the field are followed with interest by the decision makers and military officials of other countries. In this context, Turkish-made UAV technologies are used by about 20 countries. This study includes the evaluation of the contributions of Turkish-made unmanned aerial vehicles to Turkey in the field of foreign policy and the fight against terrorism. Within the scope of the data obtained from the examinations carried out, it is evaluated that Turkish-made unmanned aerial vehicles provide a great advantage to Turkey in the field of national security and foreign policy in the international system.

Keywords: Unmanned Aerial Vehicle, Foreign Policy, Counter-Terrorism, Security, Operations.