Okul tükenmişliğini yordamada okula bağlanma bilişsel esneklik ve mükemmeliyetçiliğin rolü
The role of school attachment cognitive flexibility and perfectionism in prediction of school burnout
Yazar: GÜLÇİN ÖZEN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ EMRE TOPRAK
Erciyes Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Programları ve Öğretim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Akrana bağlanma = Peer attachment ; Bilişsel esneklik = Cognitive flexibility ; Mükemmeliyetçilik = Perfectionism ; Okul bağlılığı = School attachment ; Okul tükenmişliği = School burnout ; Ortaokul öğrencileri = Secondary school students ; Tükenmişlik = Burnout ; Öğretmen bağlılığı = Teacher loyalty

Özet:
Bu araştırmanın amacı, ortaokul öğrencilerinin okula bağlanma (okula bağlanma, öğretmene bağlanma, arkadaşa bağlanma) bilişsel esneklik ve mükemmeliyetçilik (olumlu mükemmeliyetçilik, olumsuz mükemmeliyetçilik) düzeylerinin, okul tükenmişlik (okul etkinliklerinden kaynaklı tükenmişlik, aileden kaynaklı tükenmişlik, okulda yetersizlik, okula ilgi kaybı) düzeylerini yordayıp yordamadığını belirlemektir. Bu amaçla 2020-2021 eğitim-öğretim yılı birinci döneminde toplam 422 ortaokul öğrencisinden uygun örnekleme yöntemi ile veri toplanmıştır. Araştırma sonuçları, ortaokul öğrencilerinde okula bağlanma alt boyutlarından arkadaşa bağlanma ve öğretmene bağlanmanın, okul tükenmişliği toplam puanı ve tüm alt boyutlarının (okul etkinliklerinden kaynaklı tükenmişlik, aileden kaynaklı tükenmişlik, okulda yetersizlik, okula ilgi kaybı) anlamlı birer yordayıcısı olduğunu ortaya koymuştur. Bunun yanı sıra, ortaokul öğrencilerinde olumsuz mükemmeliyetçiliğin okul tükenmişliği toplam puanı ve okul tükenmişliği alt boyutlarından okul etkinliklerinden kaynaklı tükenmişliğin ve okula ilgi kaybının anlamlı yordayıcısı olduğu belirlenmiştir. Olumlu mükemmeliyetçiliğin ise okul tükenmişliği alt boyutlarından okulda yetersizliğin anlamlı bir yordayıcısı olduğu saptanmıştır. Son olarak, ortaokul öğrencilerinde bilişsel esnekliğin okul tükenmişliği alt boyutlarından okulda yetersizlik ve okula ilgi kaybı alt boyutlarının anlamlı yordayıcısı olduğu ortaya konulmuştur. Araştırma sonuçları alanyazın ışığında tartışılmış ve buna ilişkin öneriler sunulmuştur.

Abstract:
The aim of this study is to determine whether secondary school students' levels of school attachment (attachment to school, attachment to teacher, attachment to friends), cognitive flexibility and perfectionism (positive perfectionism, negative perfectionism) predict their school burnout levels (burnout due to school activities, burnout due to family, inadequacy at school, loss of interest in school). For this purpose, data were collected from a total of 422 secondary school students in the first semester of the 2020-2021 academic year by convenient sampling method. The results of the study revealed that the sub-dimensions of school attachment, friend attachment and teacher attachment, were significant predictors of school burnout total score and all sub-dimensions (burnout from school activities, burnout from family, inadequacy at school, loss of interest in school) in secondary school students. In addition, it was determined that negative perfectionism in secondary school students was a significant predictor of school burnout total score and school burnout sub-dimensions, burnout caused by school activities and loss of interest in school. Positive perfectionism, on the other hand, was found to be a significant predictor of school inadequacy, one of the sub-dimensions of school burnout. Lastly, it was revealed that cognitive flexibility in secondary school students was a significant predictor of school burnout sub-dimensions, inadequacy at school and loss of interest in school. The results of the research were discussed in the light of the literature and suggestions were presented.