Gazeteci kurgusuyla toplumsal eleştiri: Yitik Kuşak'ın gazeteci romancıları
Social-criticism through journalistic fiction: Journalist-turned-novelists of the lost generation
Yazar: ÖMER AYTAÇ AYKAÇ
Danışman: PROF. DR. AHMET BEŞE
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İngiliz Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Amerikan Kültürü ve Edebiyatı = American Culture and Literature
Dizin: Amerikan edebiyatı = American literature ; Amerikan romanı = American novel ; Yeni gazetecilik = New journalism ; Yerel gazetecilik = Local journalism ; Yerel medya = Local media ; İngiliz edebiyatı = English literature

Özet:
Bu çalışma, 20. yüzyıl Amerikan edebiyatında önemli bir dönemi simgeleyen Yitik Kuşak yazarlarından Ernest Hemingway, John Steinbeck ve John Dos Passos'un bazı eserlerini edebi gazetecilik bağlamında ele almayı amaçlamaktadır. Edebiyat ve gazetecilik gibi iki ayrı tür, kesiştiği noktalar üzerinden bir araya getirilmeye çalışılmış hem gazeteci hem de yazarlık kimlikleri ortak bir düzlemde değerlendirilerek çeşitli örneklerle ortaya konulmuştur. Bu bağlamda Hemingway'in Çanlar Kimin İçin Çalıyor, Güneş De Doğar, Nick Adams Öyküleri; Steinbeck'in Ben Bir Devrimciyim, Gazap Üzümleri, Köpeğim Charley ile Amerika Yollarında; Dos Passos'un ise A.B.D. gibi eserler birincil kaynaklar olarak ele alınmıştır. Toplumcu gerçekçi arka planı ile ele alınan bu eserlere; edebi gazetecilik, gazeteci-edebiyatçı bakış açısı ile savaş, röportaj anlatıları ve toplumsal eleştiri ve ideoloji başlıkları altında incelenmiştir.
İki büyük dünya savaşına tanıklık eden bu yazarlar, yazın hayatlarına muhabir olarak başlayıp muharrir olarak devam eden isimlerdir. Dolayısıyla bu edebi şahsiyetler dönemin olaylarına hem gazeteci hem edebiyatçı olarak bakabilmişlerdir; bu sanatçılar yaşadıkları dönemde iki büyük dünya savaşı, Büyük Buhran, ekonomik çöküş, siyasi bunalım, büyük göçler gibi büyük paradigmatik değişimlere kapı aralayan olaylara tanıklık etmişlerdir. Örneğin, gazetecilik kariyerlerine başladıktan kısa bir süre sonra dönemin konjonktürel realiteleri gereği kendilerini savaşın içerisinde bulmuşlardır. Her üç isim de savaş muhabiri olarak savaşlara katılmış, farklı cephelerde ve ülkelerde çeşitli gözlemsel deneyimleri örgüleyerek eserlerine aktarmışlardır. Bununla birlikte hem kendi ülkelerinde hem de farklı ülkelerde birtakım sarsıcı gelişmeleri de gazeteci olarak izlemiş, bu gelişmelere ilişkin izlenimlerini çeşitli yayın organlarında yayımlamışlardır. Bu yazarlar edindikleri birikimlerini ve gözlemlerini çeşitli gazetelerde yayımladıktan sonra bunları edebi eserler olarak içinde yaşadıkları topuma kazandırmışlardır. Toplumun kanayan yaralarını toplumcu gerçekçi bir bakış açısıyla tanımlanabilecek, bir takım politik ve ideolojik konu ya da kavramları kurgusal olmayan hikâye, röportaj ve benzeri anlatımlar biçimleri aracılığı ile aktarmışlardır. Bu eserler dönemin politik iklimine dayalı olarak klasik birer savaş romanı biçiminde görülse de bu çalışma söz konusu eserlerin çoğunlukla göz ardı edilen edebi gazetecilik yönüne ve anlatımına odaklanmıştır. 
Gerçekçilik akımının çok etkili olduğu bir dönemin yazarları olan Hemingway, Steinbeck ve Passos'un roman yazmaktan ziyade dönemin toplumsal ve siyasal anlamdaki gelişmelerini siyasal ve yazınsal bir tür olan gazetecilik ve edebiyatı birleştirilmesi çalışmadaki diğer bir husus olarak öne çıkmaktadır. Gazeteci kökenli bu yazarların hem edebi hem toplumsal rollerini merkeze alan çalışma, incelemeye konu edinilen eserlerin çok boyutlu ve çok katmanlı olarak ele alındığında, nihai olarak gazetecilik perspektifi ile yazılmış olmaları dolayısıyla ve söz konusu eserlerin bu şekilde bir incelemeye tabi tutulmaksızın sağlıklı bir şekilde değerlendirilemeyeceklerini irdeler. Bu gerçekten ötürü bu tez, gazetecilik türünün yazınsal perspektifinin mutlak şekilde dikkate alınması gerektiği iddiasını taşımaktadır. Yukarıda aktarılmış bulunan önermelerin ışığında, Amerikan edebiyatında Yitik Kuşak adı verilen, bir döneme damga vuran ve çalışmanın da dokusunda yer alan eserlerin gazetecilik türünün çeşitli izdüşümleri bağlamında değerlendirilebileceği bir perspektif benimsenmiştir.
Anahtar Kelimeler: Gazetecilik, Edebiyat, Edebi Gazetecilik, Toplumsal Eleştiri, Yitik Kuşak.

Abstract:
This study aims to examine the works of Lost Generation writers Ernest Hemingway, John Steinbeck and John Dos Passos, who symbolize an important period in 20th century American literature, within the context of literary journalism. Two different genres such as literature and journalism have been tried to be brought under close scrutiny at the different intersections; and both journalist and authorship identities have been evaluated on a common plane, and such an evaluation has been presented with various examples. In this context, works such as Hemingway's For Whom the Bell Tolls, The Sun Also Rises, Nick Adams Stories; Steinbeck's I Am a Revolutionary, The Grapes of Wrath, Travels with Charley in Search Of America; Dos Passos is in the U.S.A. have been closely scrutinized based on literary analysis in the bulk and texture of the doctoral study as primary sources. These works were analyzed with a socialist-realist perspective interrelated with literary journalism dealing with war, interview narratives and social criticism and ideology.
The writers of this Lost Generation period, which witnessed two great world wars, are the names who started their literary lives as reporters and continued as writers. Therefore, these literary figures were able to look at the events of the period both as journalists and writers; these artists witnessed events that opened the door to great paradigmatic changes such as two great world wars, the Great Depression, the economic collapse, the political depression, and the great migrations. For example, shortly after starting their journalism career, they found themselves in the war due to the cyclical realities of the period. All these names personally participated in the war as war correspondents and tried to transfer various observational experiences in different fronts and in different countries to their works. In addition to this, they were personally affected by shocking circumstances as well as different kinds of social and political developments of the period and handled this development in their Works, publishing them in their own countries as journalists, conveyed their feelings and impressions of these developments in various articles and published them in various media organs of the period. After publishing their knowledge and observations in various newspapers, these writers brought them to the society they live in as literary works. They conveyed the bleeding wounds of the society through non-fictional stories, interviews and similar narrative forms, which can be defined from a socialist realistic perspective, and some political and ideological issues or concepts. Although these works are seen as classical war novels based on the conjuncture of the period, this study focuses on the literary journalism aspect and expression of the works in question, which is often ignored.
Hemingway, Steinbeck and Passos, who are the authors of a period when the realism movement was very influential, rather than writing novels, combining the social and political developments of the period, journalism and literature, which is a political and literary genre, stands out as another issue in the study. The study, which focuses on both the literary and social roles of these writers of journalist origin, examines that when the works that are the subject of the study are considered multidimensional and multi-layered, they are ultimately written with a journalistic perspective and that the works in question cannot be evaluated in a healthy way without being subjected to such an examination. Because of this fact, this thesis claims that the literary perspective of the journalism genre should be taken into account. In the light of the above-mentioned propositions, a perspective has been adopted in which the works called Lost Generation in American literature can be evaluated in the context of various projections of the journalism genre, which marked a period and are also included in the texture of the study.
Key Words: Journalism, Literature, Literary Journalism, Socialist Criticsism, Lost Generation