Düzpüren ören yeri'nin antik limanı ve yapı kalıntıları /
Yazar: TURGUT ÜNVER
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA BULBA
Akdeniz Üniversitesi / Akdeniz Uygarlıkları Araştırma Enstitüsü / Akdeniz Sualtı Kültür Mirası Araştırmaları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Arkeoloji = Archeology

Özet:
Antalya ili Manavgat ilçesi sınırlarında bulunan Düzpüren Ören Yeri; Aspendos, Side,
Selge gibi antik kentlerin arasında bulunan kıyı bölgesinde yer almaktadır. Özellikle ticaret,
üretim ve şehirleşme açısından çok önemli bir kent olan Side'ye yaklaşık 12 km mesafede
bulunmasına rağmen bölge hakkında çok az sayıda bilimsel araştırma yapılmıştır. Ekimizce
bölgede yürütülen iki senelik yüzey araştırmaları sonucunda bölgede çok sayıda taşınmaz
kültür varlığı ve seramik belgelenmiştir. Söz konusu yapı kalıntıları yaklaşık 4 km² bir alanda
yayılım göstermektedir. Tespit edilen yapı kalıntılarının çoğunluğunun işlevleri hakkındaki
bilgilerimiz kısıtlıdır. Ancak güncel veriler ışığında tanımlanabilen roma hamamı ve kilise
gibi kamusal yapıların varlığı Düzpüren Ören Yeri'nin kent kategorisinde değerlendirilmesi
gerektiğini gösteren veriler sunmaktadır.
Arazinin çeşitli alanlarında yayılım gösteren seramik kalıntıları, örneğine ender
rastlanan bir yoğunluktadır. Bu seramikler arasında birçok farklı tipte ve hamur rengine sahip
malzeme bulunmaktadır. Buna ek olarak Düzpüren Ören Yeri'nde tespit edilen çok sayıda
seramik atığı bölgedeki seramik üretiminin varlığını kanıtlamaktadır. Burada üretilen
seramiklerin yine bu bölgedeki bir liman aracılığıyla ihraç edilmiş olduğu düşünülmektedir.
Araştırma sırasında herhangi bir seramik fırını ve liman yapısı tespit edilememiş olsa da
seramik kalıntılarının hem yüzeyde hem de su altındaki yoğunlukları bu görüşü destekler
niteliktedir. Bölgede daha önceden tespiti yapılmış olan batıkların ve artı ürünün varlığı
Düzpüren Ören Yeri'nin Akdeniz deniz ticareti ile olan ilişkisini kanıtlamaktadır.
Stadiasmus Maris Magni adlı antik kaynağın Pamphylia Bölgesi hakkında bilgileri
aktardığı bölümde adı geçen Seleukeia'nın, bir süre Şıhlar köyü yakınında konumlanan sit
alanında bulunduğu düşünülse de güncel veriler bahsi geçen bölgenin isminin Lyrbe olduğunu
göstermektedir. Seleukeia Antik Kenti'nin konumu hakkındaki bilinmezlik ise devam
etmektedir. Araştırmalar sonucunda edindiğimiz bulgular Düzpüren Ören Yeri olarak bilinen
sit alanının özgün bir kent kimliği olabileceği ihtimalini ortaya çıkarmıştır. Bu doğrultuda
yapılan saha ve literatür çalışmaları sonucunda Stadiasmus Maris Magni'de ismi geçen
Pamphylia Seleukeia'sının günümüzde Düzpüren Ören Yeri olarak bilinen bu bölge olması
muhtemel gözükmektedir.
Anahtar Kelimeler: Seleukeia, Seleukos, Pamphylia, Düzpüren, Antik Mimari,
Akdeniz Ticareti, Helenistik Dönem

Abstract:
Düzpüren Ruins is located within the borders of the Manavgat district of Antalya
province; It is located in the coastal region between ancient cities such as Aspendos, Side, and
Selge. Although it is located at a distance of about 12 km from the Side, which is a very
important city in terms of trade, production, and urbanization, very little scientific research
has been done on the region. As a result of the two-year survey conducted by our team in the
region, a large number of cultural assets and ceramics have been documented in the region.
The building remains in question are spread over an area of approximately 4 km². Our
information about the functions of the majority of the identified building remains is limited.
However, the Roman bath and church can be defined in the light of current data existence of
public buildings such as the Düzpüren Ruins provides data showing that it should be
evaluated in the urban category. Ceramic remains scattered in various areas of the land are of
a rare intensity. Among the seceramics, there are materials with many different types and
colors of paste. In addition, a large number of ceramic wastes found in Düzpüren Ruins prove
the existence of ceramic production in the region. It is thought that the ceramics produced
here were exported via a port in this region. The presence of ship wrecks that have been
identified before in the regional so proves the relationship of Düzpüren Ruins with the
Mediterranean maritime trade. Although it is thought that the ancient city of Seleukeia was in
the protected area near Şıhlar village for a period, the available data show that the name of the
region in question was Lyrbe. The unknown about the location of the Ancient City of
Seleukeia continues. The findings we obtained as a result of there search revealed the
possibility that the site known as Düzpüren Ruins may have a unique urban identity. The
findings we obtained as a result of there search revealed the possibility that the site known as
Düzpüren Ruins may have a unique urban identity. In this direction, as a result of field and
literatüre studies, it seems likely that the Pamphylia Seleukeia, whose name was mentioned in
Stadiasmus Maris Magni, is this region known as Düzpüren Ruins today.
Keywords: Seleukeia, Seleukos, Pamphylia, Duzpuren, Ancient Architecture,
Mediterranean Trade, Hellenistic Period