Kırşehir ekolojik koşullarında bazı nohut çeşitlerinin tane verimi ve verim öğelerinin belirlenmesi üzerine bir çalışma
Determination of seed yield and yield components of some chickpeas varieties in kirşehir ecological conditions
Yazar: MUSTAFA NALBANT
Danışman: PROF. DR. MEHMET YAĞMUR
Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışma Kırşehir ekolojik koşullarında 16 tescilli nohut (Cicer arietinum L.) çeşidinin
tane verimi ve bazı verim öğelerinin belirlenmesi amacıyla 2020 yılında kıraç şartlarda
yürütülmüştür. Çalışma üç tekerrürlü olarak tesadüf blokları deneme desenine göre
kurulmuştur. Çalışmada 17 adet önemli verim ve verim öğesi incelenmiştir. Ayrıca,
incelenen özellikler arasındaki ilişkiler korelasyon analizine tabii tutulmuştur.
Çalışma sonucunda; incelenen 17 özellik bakımından, çeşitler arasında tane verimi ve verim
öğeleri açısından farklılıklar tespit edilmiştir. Bu araştırmada, %50 çiçeklenme süresi 89.0-
98.0 gün, % 50 bakla bağlama süresi 95.67-104.33 gün, fizyolojik olgunlaşma süresi 127.33-
142.67 gün, bitki boyu 25.72-33.68 cm, ilk bakla yüksekliği 10.77-17.78 cm, bitkide birincil
dal sayısı 1.78-2.28 adet, ikincil dal sayısı 1.62-4.38 adet, toplam bakla sayısı 16.23-29.78
adet/bitki, boş bakla sayısı 1.16-2.71 adet/bitki, dolu bakla sayısı 14.16-27.14 adet/bitki,
bitkide tane sayısı 14.08-30.20 adet/bitki, baklada tane sayısı 1.003-1.127 adet, bitkide tane
verimi 5.83-12.95 g, 100 tane ağırlığı 36.56-58.94 g, biyolojik verim 194.87-450 kg/da,
dekara tane verimi 67.45-174.25 kg/da, hasat indeksi %33-41 olarak tespit edilmiştir.
xiv
Ayrıca çalışmada elde edilen verilere göre, tane verimi ile olgunlaşma gün sayısı
(r=0.584**), birincil dal sayısı (r=0.402**), ikincil dal sayısı (r=0.705**), toplam bakla
sayısı (r=0.834**), boş bakla sayısı (r=0.553**), dolu bakla sayısı (r=0.836**), bitkide tane
sayısı (r=0.844**) , baklada tane sayısı (r=0.331**), bitkide tane verimi (r=1.000**), 100
tane ağırlığı (r=0.427**) ve biyolojik verim (r=0.963**) arasında olumlu ve önemli yönde,
ilk bakla yüksekliği ile (r=-0.494**) önemli ve olumsuz yönde, çiçeklenme gün sayısı
(r=0.179), bakla bağlama gün sayısı (r=0.246), hasat indeksi (r=0.252) arasında önemsiz ve
olumlu yönde, bitki boyu (r=-0.119) ile önemsiz ve olumsuz yönde ilişkiler saptanmıştır.
Çalışma sonucunda en yüksek tane verimi 174.25 kg/da ile Çağatay nohut çeşidinden elde
edilmiş ve bu çeşit ile aynı istatistiksel grupta yer alan İnci ve Sezenbey nohut çeşitlerinin
Kırşehir ekolojik koşullarında ümitvar oldukları belirlenmiştir. Çalışmada en düşük tane
verimi 67.45 kg/da ile Hasanbey nohut çeşidinden elde edilmiştir.
Ağustos 2021, 126 Sayfa
Anahtar Kelimeler: Cicer arietinum L., Nohut çeşitleri, Tane verimi, Verim unsurları,

Abstract:
This study was carried out in arid conditions in 2020 in order to determine the grain yield
and some yield components of 16 registered chickpea (Cicer arietinum L.) cultivars in
Kırşehir ecological conditions. The study was designed in a randomized block design with
three replications. In the study, 17 important yield and yield components were examined. In
addition, the relationships between the examined characters were subjected to correlation
analysis.
As a result of the study, differences were determined between the varieties in terms of grain
yield and yield characters in terms of 17 traits examined. In this study, 50% flowering time
is 89.0-98.0 days, 50% pod filling time is 95.67-104.33 days, physiological maturation
period is 127.33-142.67 days, plant height is 25.72-33.68 cm, first pod height is 10.77-17.78
cm, number of primary branches per plant is 1.78. -2.28 units, number of secondary branches
1.62-4.38 units, total number of pods 16.23-29.78 units/plant, number of empty pods 1.16-
2.71 units/plant, number of full pods 14.16-27.14 units/plant, number of seeds per plant
14.08-30.20 units/ plant, number of seeds per pod 1.003-1.127, seed yield per plant 5.83-
12.95 g, 100-seed weight 36.56-58.94 g, biological yield 194.87-450 kg/da, grain yield per
decare 67.45-174.25 kg/da, harvest index 33%-41. In addition, according to the data obtained
in the study, the number of grain yield and maturation days (r=0.584**), the number of
xvi
primary branches (r=0.402**), the number of secondary branches (r=0.705**), the total
number of pods (r=0.834**), number of empty pods (r=0.553**), number of full pods
(r=0.836**), number of seeds per plant (r=0.844**), number of seeds per pod (r=0.331**),
seed weight per plant (r=1.000**), 100 seed weight (r=0.427**) and biological yield
(r=0.963**) positively and significantly, with first pod height (r=-0.494**) significant and
negative, flowering days (r=0.179), pod-fixing days (r=0.246) and harvest index (r=0.252)
were found to be insignificant and positive, and insignificant and negative relations with
plant height (r=-0.119).
As conclusion, the highest grain yield of 174.25 kg/da was obtained from Çağatay chickpea
variety. Morover İnci and Sezenbey chickpea varieties, which are in the same statistical
group with Çağatay, were determined to be promising in Kırşehir ecological conditions has
been obtained. In the study, the lowest grain yield was obtained from Hasanbey chickpea
variety with 67.45 kg/da.
August 2021, 126 Pg
Keywords: Cicer arietinum L., Chickpea cultivars, Seed yield, Yield components.