Çeşitli bitki özütlerinin antimikrobiyal etkinliği ile diş minesi üzerine etkilerinin in vitro değerlendirilmesi
In vitro evaluation of antimicrobial activity of various plant extracts and their effects on tooth enamel
Yazar: ZEYNEP DEMİREZ BİRCAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SEMA AYDINOĞLU
Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi / Diş Hekimliği Fakültesi / Pedodonti Ana Bilim Dalı
Derece: Diş Hekimliği Uzmanlık, 2021
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Bitki özütü = Plant extract ; Dental mine = Dental enamel ; Diş çürükleri = Dental caries ; Mikroorganizmalar = Microorganisms ; Tıbbi bitkiler = Plants-medicinal ; İn vitro = In vitro

Özet:
Çeşitli Bitki Özütlerinin Antimikrobiyal Etkinliği ile Diş Minesi Üzerine Etkilerinin İn Vitro Değerlendirilmesi
Amaç: Bitki ekstraktlarının karyojenik mikroorganizmalara karşı antimikrobiyal etkinliği ve süt dişi minesine etkilerinin değerlendirilmesidir.
Materyal ve Metod: Çalışmada kullanılan 150 diş örneği şeker otu, Anzer kekiği, altın otu, KHX ve distile sudan oluşan 5 gruba ayrıldı. Her bitki grubuna uygulanan konsantrasyon (MBK ve >MBK) ve biyofilm (monomikrobiyal ve polimikrobiyal) için 6 alt grup (n=5) tanımlandı. Ekstrakte edilen bitkilerin etkinlikleri agar kuyucuk difüzyon metodu ile incelendi. MİK ve MBK testleri yapıldı. Diş yüzeylerinde oluşturulan monomikrobiyal ve polimikrobiyal biyofilm tabakalarına sırasıyla 5 ve 1 günlük deney protokolleri uygulandı. Deney bitiminde biyofilm tabakaları uzaklaştırılarak bakteri sayımları yapıldı. Deney başlangıç ve bitiminde her gruptan rastgele seçilen bir diş SEM-EDS ile incelendi.
Bulgular: Monomikrobiyal biyofilmde MBK ve >MBK' da hazırlanan KHX' in S. mutans üzerinde etkili olduğu görüldü (p<0.05). Polimikrobiyal (S. mutans, S. wiggsiae) biyofilm grubunda >MBK' da hazırlanan şeker otu, Anzer kekiği ve KHX' e kıyasla distile suda daha fazla S. wiggsiae tespit edildi (p<0.05). Polimikrobiyal (S. mutans, L. acidophilus, S. wiggsiae) biyofilm grubunda MBK' da hazırlanan KHX' in şeker otuna kıyasla daha az S. mutans bulundurduğu gözlendi (p<0.05). Polimikrobiyal (S. mutans, L. acidophilus, S. wiggsiae) biyofilmdeki >MBK' da hazırlanan Anzer kekiğinde distile suya göre daha fazla sayıda L. acidophilus izlendi (p<0.05). Deney başlangıcına kıyasla bitiminde distile su grubunun daha düşük oranda Ca ihtiva ettiği belirlendi (p<0.05).
Sonuç: Çalışmanın sınırları dahilinde MBK değerleri esas alınarak hazırlanan Anzer kekiği, altın otu ve şeker otu ekstraktlarının karyojenik bakterilere karşı etkileri olduğu görüldü.
Anahtar Kelimeler: Antimikrobiyal etkinlik, diş çürüğü, karyojenik mikroorganizma, SEM, tıbbi bitki.

Abstract:
In Vitro Evaluation Of Antimicrobial Activity Of Various Plant Extracts And Their Effects On Tooth Enamel
Aim: Evaluation of the antimicrobial activity of plant extracts against cariogenic microorganisms and their effects on primary tooth enamel.
Material and Method: 150 tooth specimens were divided into 5 groups as Stevia rebaudiana, Anzer thyme, Helichrysum arenarium, CHX and distilled water. Six subgroups (n = 5) were defined for the concentration (MBC and >MBC) and biofilm (monomicrobial and polymicrobial) applied to each plant group. The efficiencies of the extracted plants were examined by the agar well diffusion method. MIC and MBC tests were performed. After 5 and 1 day experimental protocols were applied to the monomicrobial and polymicrobial biofilm layers formed on the tooth surfaces, respectively, the number of bacteria was calculated. A randomly selected tooth from each group was examined with SEM-EDS. 
Results: It was observed that CHX prepared at MBC and >MBC in monomicrobial biofilm was effective on S. mutans (p<0.05). In the polymicrobial (S. mutans, S. wiggsiae) biofilm group, less S. wiggsiae were detected in the Stevia rebaudiana, Anzer thyme and CHX groups compared to distilled water for MBC value (p<0.05). In the polymicrobial (S. mutans, L. acidophilus, S. wiggsiae) biofilm group, it was observed that CHX contained less S. mutans than Stevia rebaudiana at MBC (p<0.05). In polymicrobial (S. mutans, L. acidophilus, S. wiggsiae) biofilm, more L. acidophilus was observed in Anzer thyme at >MBC than in distilled water (p<0.05). At the end of the experiment, it was determined that distilled water contained a lower proportion of Ca (p<0.05). 
Conclusion: It was observed that Anzer thyme, Helichrysum arenarium and Stevia rebaudiana extracts had effects against cariogenic bacteria.
Key Words: Antimicrobial activity, tooth decay, cariogenic microorganism, SEM, medicinal plant.