İç mekan oluşum ve biçimlenişinde mekan-insan davranışı etkileşimine bir yaklaşım
An Approach of the space-human behavior interaction on consisting and physical organization of interior space
Yazar: FERAY ÜNLÜ
Danışman: DOÇ. DR. AYŞE MÜGE BOZDAYI
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İç Mimarlık ve Çevre Tasarımı Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 1998
Konu: İç Mimari ve Dekorasyon = Interior Design and Decoration
Dizin: Etkileşim = Interaction ; Mekan = Space ; Çevre = Environment ; İnsan-mekan ilişkisi = Human-space relationship ; İç mekan = Interior space

Özet:
Konu, mekanın fiziksel biçimlenmesinde insana dayalı faktörler, mekan-insan davranışı etkileşimini tanımlayan temel kabul ve kuramlar, etküeşimin toplumsal boyutları ve iç mekanın bir fiziksel çevre olarak insan davranışı ile etkileşimi başlıklar aranda dört ana bölüm halinde incelenmiştir. Birinci bölümde; mekan, iç mekan, fiziksel çevre olguları tarif edilmiş, mekan tasarımında İnsan Bilimlerinin yeri, mekanın fiziksel biçimlenmesinde insan faktörünün boyut (antropometrik, duygusal, algısal ve zihinsel) ve gereksinimleri yönünden belirleyiciliği ile tasarımcı ve kullanıcının rolü açıklanmıştır. İkinci bölümde, Çevre Psikolojisi Bilimi ve temel kabulleri incelenmiştir. Çevre olgusu ve bileşenleri açıklanıp, bilim dalının faydalandığı yöntem ve kuramlara mekan ve davranışı açıklayan yönleriyle değinilmiştir. Öğrenmenin davranışla ilgisi, geçmiş deneyimlerin fiziksel çevreyi kullanışımızdaki etkisi, çevreye adaptasyon ve farkında oluş süreçlerinin önemi, mekanın davranış üzerindeki ve hem davranışın mekan tasarımı, hem de tasarımcısı üzerindeki belirleyiciliğine yer vermiştir. Üçüncü bölümde, mekan=insan davranışı etküeşiminin toplumsal boyuttan incelenmiştir. Bu etkileşimi belirleyen kültürel faktörler kapsamında insanların dünyayı algılayışı sonucu etkinlik ve mekanlarım oluşturmaları ile ilgili geliştirilen modeller sunulmaktadır. Sosyal faktörler arasında bölge savunusu, kişisel mekan ve mahremiyet olgularının insanlar arası ilişkiyi belirleyişleri üzerinde çalışılmıştır.Ill Dördüncü bölümde; bir fiziksel çevre olarak iç mekanı oluşturan konfor şartlan ile mekanın bileşen ve öğelerinin fiziksel biçimlenmeye getirdikleri sınırlamalar ve bunların insan üzerindeki psikolojik etkileriyle, mekanın simgesel değerine yer verilmiştir.

Abstract:
In the content of thesis, space-human behavior interaction is studied in the physical organisation of the interior space. The suject is investigated in four main chapters. These are; human factor in the physical organisation of the interior some major assumptions and theories described on space-human behavior interaction, social influences and interaction of the interior space as a physical environment with human behavior. In the first chapter; Human Sciences on the space design, the dimensions of human factor (antropometric, sensational, perceptual and mental) and human needs which are constructed the physical shape of space and the role of designer and ures are explained. In the second chapter; Environmental Psychology Science and its' some major assumptions are explored. The term "environment" and its components have been explained. The processes and theories are studied. Learning-behavior relation, the effect of experiences to use environment, importance of environmental adaptation and awareness, characteristics of space on behavior and characteristics of behavior both on space design and designer are explained. In the third chapter; the social dimensions of space-human behavior, interaction is studied. One of them is the cultural factors which is related to human perception of the world and also shaping the activity-space models. The other social factors are; territoriality of groups, personal space and human territoriality. These are studied to explain distance and position relationship between people.In the fourth vhapter, the interior space as a physical environment shapes with, limits of physical comfort conditions, the elements and components of the space. The psychological effects of these factors on human and symbolic meaning of the space are studied.