Öğretmenlerin hayat boyu öğrenme eğilimleri ile krize müdahalede kullandıkları başa çıkma stratejileri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between teachers' lifelong learning dispositions and coping strategies used in crisis intervention
Yazar: YASİR DOĞAN
Danışman: DOÇ. DR. YILDIZ ÖZTAN ULUSOY
Kocaeli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Hayat Boyu Öğrenme ve Yetişkin Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Eğitim = Education

Özet:
Günümüz dünyasında hayatın her alanında meydana gelen gelişmeler, değişimler eğitim dünyasını da etkilemiştir. Teknolojinin hızla gelişmesi, kültürün değişmesi, öğrenci ihtiyaçlarının çeşitlenmesi eğitim kurumlarının ve eğitim kurumlarında görevli öğretmenlerin bu değişimlere uyum sağlamasını gerekli kılmıştır. Bu gerekliliğin yerine getirilmemesi eğitimden istenen verimin alınmamasına, öğrenci-öğretmen-yönetici ve veliler arasında sorunların yaşanmasına, çeşitli kriz durumlarının baş göstermesine sebep olabilmektedir. Aynı zamanda Covid-19 gibi küresel salgınlar ile 6 Şubat 2023 tarihli Kahramanmaraş merkezli deprem gibi afetler de hayatın olağan akışında önemli değişikliklere sebep olduğu için kriz olarak nitelendirilmekte ve öğrenciler üzerinde olumsuz etkide bulunabilmektedir. Yaşanan bu krizlere müdahalede kullanılan uygulamalar, kriz sonrası durumun iyiye veya kötüye gitmesinde doğrudan etkisi bulunmaktadır. Dolayısıyla kabul edilebilir başa çıkma stratejilerinin kullanılması önem arz etmektedir. Öğretmenlerin, yaşanan veya yaşanması olası kriz durumların üstesinden gelebilmeleri, krizin sebep olduğu zararı en aza indirme ve öğrencilerinin kriz öncesi yaşantılarına geri dönmelerine yardımcı olabilmeleri için sürekli bir öğrenme devinimi içinde olmaları yani hayat boyu öğrenmeye devam etmeleri gerekmektedir.
Bu çalışmada Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı eğitim kurumlarında görev yapan öğretmenlerin hayat boyu öğrenme eğilimleri ile okulda yaşanan krizlere müdahalede kullandıkları başa çıkma stratejileri arasındaki ilişki incelenmiştir. Araştırmanın evrenini Kocaeli ilinde MEB'e bağlı okullarda görev yapan öğretmenler oluşturmaktadır. Veri toplama aracı olarak "Yaşam Boyu Öğrenme Ölçeği" ve "Krize Müdahalede Kullanılan Başa Çıkma Stratejileri Envanteri" kullanılmıştır. Nicel araştırma yöntemlerinden korelasyonel araştırma deseninin kullanıldığı bu çalışmada veriler google forms uygulaması aracılığıyla çevrimiçi toplanmıştır. Çalışma sonucunda öğretmenlerin hayat boyu öğrenme eğilimleri "yüksek", krize müdahalede kullanılan başa çıkma stratejileri düzeyi ise "orta" olarak belirlenmiştir. Öğretmenlerin hayat boyu öğrenme eğilimleri ile krize müdahalede kullandıkları başa çıkma stratejileri arasında pozitif yönlü, düşük düzeyde anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Cinsiyet, branş, kıdem, mezun olunan fakülte değişkenleri öğretmenlerin hayat boyu öğrenme eğilimlerinde anlamlı bir farklılık oluşturmazken, çalıştıkları okul türü değişkeni özel okullarda çalışan öğretmenler lehine anlamlı bir farklılık oluşturmuştur. Kıdem ve çalıştıkları okul türü öğretmenlerin krize müdahalede kullandıkları başa çıkma stratejilerinde anlamlı bir farklılık oluşturmazken cinsiyet değişkeni kadın öğretmenler lehine anlamlı bir farklılık oluşturmuştur. Branş ve mezun olunan fakülte değişkenleri ise öğretmenlerin krize müdahalede kullandıkları başa çıkma stratejileri toplam puanlarında anlamlı bir farklılık oluşturmamıştır ancak alt boyutlar açısından incelendiğinde başa çıkma becerileri kazandırma ve sosyal ağ oluşturma alt boyutlarında sınıf öğretmenleri ve eğitim fakültesi mezunu öğretmenler lehine anlamlı farklılık oluşturmuştur. Araştırmada elde edilen bulgular neticesinde çeşitli seminerlerle, öğretmenlere krize müdahale ile hayat boyu öğrenmenin öneminin ve gerekliliğinin anlatılması önerisinde bulunulmuştur.
Anahtar Kelimeler: Hayat boyu öğrenme, kriz, krize müdahale, öğretmen

Abstract:
Developments and changes in every field of life in today's world have also affected the world of education. Rapid development of technology, changes in culture, diversification of student needs have made it necessary for educational institutions and teachers working in educational institutions to adapt to these changes. Failure to fulfil this requirement may lead to the lack of the desired efficiency from education, problems between students-teachers-administrators and parents, and various crisis situations. At the same time, global epidemics such as Covid-19 and disasters such as the Kahramanmaraş-based earthquake on 6 February 2023 are also considered as crises because they cause significant changes in the ordinary flow of life and can have a negative impact on students. The practices used in responding to these crises have a direct impact on whether the situation after the crisis gets better or worse. Therefore, it is important to use acceptable coping strategies. In order for teachers to overcome the crisis situations experienced or likely to be experienced, to minimise the damage caused by the crisis and to help their students return to their pre-crisis lives, they need to be in a continuous learning movement, that is, to continue lifelong learning.
In this study, the relationship between the lifelong learning tendencies of teachers working in educational institutions affiliated to the Ministry of National Education and the coping strategies they use in responding to crises at school was examined. The population of the study consists of teachers working in schools affiliated to the Ministry of National Education in Kocaeli province. "Lifelong Learning Scale" and "Inventory of Coping Strategies Used in Crisis Intervention" were used as data collection tools. In this study, in which correlational research design, one of the quantitative research methods, was used, data were collected online through google forms application. As a result of the study, teachers' lifelong learning tendencies were determined as "high" and the level of coping strategies used in crisis intervention was determined as "medium". A positive, low-level significant relationship was found between teachers' lifelong learning dispositions and coping strategies used in crisis intervention. While gender, branch, seniority, graduated faculty variables did not create a significant difference in teachers' lifelong learning dispositions, the type of school they worked in created a significant difference in favour of teachers working in private schools. While seniority and the type of school they work in did not create a significant difference in the coping strategies used by teachers in crisis intervention, the gender variable created a significant difference in favour of female teachers. The variables of branch and faculty of graduation did not create a significant difference in the total scores of coping strategies used by teachers in crisis intervention, but when examined in terms of sub-dimensions, it created a significant difference in favour of classroom teachers and teachers graduated from the faculty of education in the sub-dimensions of gaining coping skills and social networking. As a result of the findings obtained in the study, it was suggested that the importance and necessity of crisis intervention and lifelong learning should be explained to teachers through various seminars.
Keywords: Lifelong learning, crisis, crisis intervention, teacher