Ahmed Cevad Paşa'nın çıkardığı Yadigar adlı risale'nin ilk iki sayısının transkripsiyon ve değerlendirmesi (R.1295/M.1879)
Transcription and evaluation of the first two issues of the treatise named Yadigar published by Ahmed Cevad Pasha (R.1295/M.1879)
Yazar: ERKAN ARSLANTAŞ
Danışman: DOÇ. DR. CENGİZ KARTIN
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Tarih = History

Özet:
Yadigar, Ahmed Cevad Paşa ve ekibinin hazırladığı ve Yadigar isimli dergide neşrettiği risaleden meydana gelmektedir. Toplamda 24 sayı neşredilen derginin ilk sayısı Ekim/ Kasım 1879'da (Teşrin-i evvel 1295) yayımlanmıştır. 
Dergide yer alan risalede tarih, kozmoğrafya, ziraat, kimya, sanayi, edebiyat ve benzeri konular yer almaktadır. Ahmed Cevad Paşa, derginin editörlüğünü yürütmekle birlikte risalenin tarih kısmını yazmış, ayrıca tercüme yazılarıyla da katkıda bulunmuştur. Ahmed Cevad Paşa'nın ekibinde bulunan Mehmet Nuzhet, Artin Handanyan, Mehmet Şakir, Bedri, Mustafa Reşid, Hayri ve Abdurrahman Beyler, tercüme ve yazılarıyla Yadigar'da yer almışlardır.
Risalenin tarih kısmında Ahmed Cevad Paşa, Osmanlı Tarihi'ni, Yunan Tarihi'ni, Roma Tarihi'ni ve bu devletlerin askeri teşkilatlanmasını kaleme almıştır. Kozmoğrafya kısmı tercüme olmakla birlikte dünyanın şekli, dönüşü, büyüklüğü ve hacmi hakkında bilgiler vermektedir. Fildişini yaldızlamak, çiçekleri soldurmamanın yolu, havanın ve suyun kalitesini test etmek, yabani otları gübreye tahvil etmek, kurşun kalem imali, mürekkep yapımı, kağıtçılık, ilmi usulle hesaplamalar, ağaçları yanmaz hale getirmek, telefon ve fonograf, bilim ve teknolojide yaşanan gelişmeler, risalenin içeriğini oluşturmaktadır.
Ahmed Cevad Paşa'nın, ekibiyle birlikte R.1295- 1296 yılları arasında Yadigar ismiyle çıkardığı risale hakkında araştırmalar yeterli değildir. Yadigar adlı eserin günümüz Türkçe'sine çevrilmemiş olması bir eksiklik olarak görüldüğünden tez konusu olarak seçilmiştir.

Anahtar Kelimeler: Ahmed Cevad Paşa, Kozmoğrafya, Risale, Sanayi, Yadigar

Abstract:
Yadigar consists of a treatise prepared and published by Ahmed Cevad Pasha and his team in the magazine named Yadigar. Its first issue was published in October/November 1879. The journal covered several subjects such as history, cosmography, agriculture, chemistry, industry, and literature. Ahmed Cevad Pasha, served as the editor, wrote the history section and contributed with translations. Team members Mehmet Nuzhet, Artin Handanyan, Mehmet Şakir, Bedri, Mustafa Reşid, Hayri and Abdurrahman participated with their translations and articles. In its history section, Ahmed Cevad Pasha wrote about Ottoman, Greece, Roman histories and military organizations. Although its cosmography section is a translation, it informs about the earth's shape, rotation, size and volume. The treatise content consists of gilding ivory, how not to wither flowers, testing the quality of air and water, converting weeds into fertilizer, pencil manufacturing, ink and paper making, calculations with scientific method, making trees fireproof, telephone and phonograph, developments in science and technology. Research on the pamphlet Yadigar published by Ahmed Cevad Pasha and his team between R.1295 and 1296 is not sufficient. The fact that Yadigar has not been translated into today's Turkish is seen as a deficiency, so it was chosen as the subject of the thesis.

Keywords: Ahmed Cevad Pasha, Cosmography, Risale, Industry, Yadigar