Klasik ve modern ütopyalarda mekân tasavvurları
Space envisions in classical and modern utopias
Yazar: ARZU MALTAŞ EROL
Danışman: PROF. DR. KEMAL GÖRMEZ
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı / Kentleşme ve Çevre Sorunları Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration
Dizin: Mekan = Space ; Mekansal algı = Spatial perception ; Ütopya = Utopia

Özet:
İnsanlık her daim elde ettiklerinden daha fazlasını, yaşadığı ve yaşamak zorunda olduklarından daha iyisini arzulamıştır. Bu arzular sadece zihinsel tasarılarda kalmamış, ütopyalar aracılığıyla somutlaştırılmıştır. İnsanlığın bütün arzularının gerçekleştirilebilir kılındığı; yazıldıkları dönemin ekonomik, siyasal, toplumsal ve kültürel özelliklerinden çok daha iyisinin yaratıldığı, bütün sorunların çözüme kavuşturulduğu bu tasarılar salt arzuların dile getirilişi değil, dönemlerinin birer dışavurumlarıdır da. Dolayısıyla bu ürünler ütopik olsalar da gerçekçi yanlara sahiptir. Nitekim bu dışavurumları gerçekçi kılan ütopyaların mekânlarıdır. Çünkü bütün ütopyalar zihinsel olarak tasarlanan bir mekânda vuku bulur. Bu durum gerek klasik gerekse modern ütopik manifestolarda hayal edilen mekanı tasarlamasıyla somutlaşır. Tasarlanan bir ürün olan ütopyaların toplumsal bir ürün olan mekânla birleşmesi ise onu daha gerçekçi kılar. Çalışmanın konusu, ütopyalar ve tasarlandığı mekanların klasik ve modern ütopik eserler vasıtasıyla çözümlenmesidir. Buradan hareketle, tezin birinci bölümünde ütopyaların kavramsal çerçevesi tarihsel süreçte geçirmiş olduğu değişimlerle birlikte ele alınmış; ikinci bölümde ise mekân kavramı ve ona bağlı olarak gelişen mekân algısı genel bir çerçevede incelenmiştir. Tezin omurgasını oluşturan klasik ve modern ütopyaların mekansal analizini kapsayan üçüncü bölüm ise ütopya ile mekân arasında kurulan ilişkinin seçilen ütopik eserler vasıtasıyla çözümlenmesine dayandırılmıştır. Mekân ile ütopya arasında doğrudan bir ilişki olduğu varsayımına dayanan bu çalışma, yaptığı eser incelemeleri sonucunda mekânsal tercihlerin ve mekân algısının toplumsal değişmelerle birlikte değişerek ona paralel bir seyir izlediğini ortaya koymuştur. Bu tez seçilen eserlerdeki mekânı okumaya yönelik düşünsel bir çabanın ürünü olduğundan oldukça zor, bir o kadar da zevkli bir çalışmanın sonucudur.

Abstract:
Humankind has always desired more than they gained, to live better than they had already and have to live it. These desires have not only be in mental imagination but also concretized through utopias. These imaginations which are made all desire of human realizable; have much better economic, political, social and cultural characteristics in than the time they were written, resolve all problems are not only the expression of desires but also a manifestation of their period. Therefore, they have also the realistic side although they are utopian. Indeed, what make these manifestations realistic are the spaces of utopia because all utopias occur in a place designed mentally. This situation is embodied by the design of imagined space both in the classical and modern utopian manifestos. The combination of utopia which is a designed product and space which is a social product makes it more realistic. The subject of the study is to be resolved utopias and the spaces which are designed by means of classical and modern utopian works. From this point of view, the conceptual framework of utopias have dealt with their changes which has been taken throughout history in the first part of the thesis; and in the second part, the concept of space and space perception which has been developed depending on the concept of space were also examined in a general framework. The third section covering the spatial analysis of classical and modern utopias which are the backbone of the thesis has been based on the resolving of relationship connected between utopia and space through selected utopian works. This study which was based on the assumption that there is a direct relationship between utopia and space has revealed trend parallel to social changes by changing with them as a result of the inspections of carried out works. This thesis is a result of not only very hard but also very enjoyable study because of being product of an intellectual effort to read space in the selected works.