Türkiye'deki aile hekimliği asistanlarının demansla ilgili bilgi, tutum ve uygulamaları
Knowledge, attitudes and practices about dementia among family medicine residents in Turkey
Yazar: ŞENİZ ŞENGÜL
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA FEVZİ DİKİCİ
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Aile hekimliği = Family practice ; Bilgi düzeyi = Level of knowledge ; Demans = Dementia ; Doktorlar = Physicians ; Tutumlar = Attitudes ; Türkiye = Türkiye ; İntörnlük ve asistanlık = Internship and residency

Özet:
AMAÇ: Çalışmanın amacı aile hekimliği asistanlarının demansla ilgili bilgi, tutum ve uygulamalarını değerlendirmektir.
GEREÇ VE YÖNTEM: Bu kesitsel çalışma Mart 2022-Nisan 2022 tarihleri arasında, Türkiye genelinde uzmanlık eğitimi veren üniversite ve eğitim araştırma hastanelerinde, aile hekimliği kliniklerinde bulunan ve çalışmaya katılmayı kabul eden aile hekimliği uzmanlık öğrencileri ile yürütüldü. Çalışmada Türkçe geçerlilik ve güvenilirlikleri yapılmış olan Demans Bilgi Değerlendirme Ölçeği ve Demans Tutum Ölçeği kullanıldı. 
BULGULAR: Çalışmaya 393 aile hekimliği uzmanlık öğrencisi katılmıştır. Katılımcıların yaş ortalaması 29±3 yıl idi ve %71,2'si kadındı. Katılımcıların %16,8'i mezuniyet sonrası demansla ilgili bir eğitim almıştı ve %28'i asistanlık eğitiminde bir demans hastasının tanı, tedavi veya takip süreçlerinde görev almıştı. Bilişsel bozuklukları değerlendirmek için %47,2'si bir bilişsel test uyguluyordu. Bilişsel test uygulayanların %87,1'i hastalarında bir bilişsel bozukluktan şüphelendiğinde bilişsel test uyguluyordu. Demans bilgi değerlendirme ölçeği puan ortalaması 18,3±5,1, demans tutum ölçeği puan ortalaması 93,5±12,3'tü. Yapılan lineer regresyon modeline göre bilgi skorunun en önemli prediktörü mezuniyet sonrası demansla ilgili eğitim almış olmaktı. Demans tutum ölçeği ile değişkenler arasında yapılan lineer regresyon modelinde demansın erken belirtilerini aktif olarak tarama isteği, hastalara bilişsel bozuklukla ilgili test uygulama durumu, ailede ya da akrabalarda demans tanısı olma durumu ve mezuniyet öncesi eğitimde demans hastası ile karşılaşma durumu tutumla ilişkili belirleyicilerdi. Demansın erken belirtilerini aktif olarak tarama isteği demans tutumunun en önemli prediktörüydü. 
SONUÇ: Aile hekimliği uzmanlık öğrencilerinin çoğunun mezuniyet sonrası dönemde, demans konusunda eğitim almadığı ve demans hastasıyla karşılaşmadığı görülmüştür. Asistanları çoğu bilişsel fonksiyonları değerlendirmek için bilişsel bir test kullanmıyordu. Demans bilgisi mezuniyet sonrası eğitim alanlarda yüksekken, demans tutumu tarama istekliliği olanlarda daha yüksekti. Aile Hekimliği asistanlığı döneminde demans konusuna daha geniş yer verilmesi gerekmektedir.
Anahtar Kelimeler: demans; bilgi; tutum; aile hekimliği.

Abstract:
AIM: The aim of the study is to evaluate the knowledge, attitudes and practices of family medicine residents about dementia.
MATERIALS AND METHODS: This cross-sectional study was carried out between March 2022 and April 2022, with family medicine residency students in family medicine clinics at universities and training and research hospitals providing specialty education throughout Turkey and who agreed to participate in the study. In the study, the Turkish validity and reliability of the Dementia Knowledge Assessment Scale and the Dementia Attitude Scale were used.
RESULTS: 393 family medicine residency students participated in the study. The mean age of the participants was 29±3 years and 71.2% were women. 16.8% of the participants had received a postgraduate education on dementia, and 28% had taken part in the diagnosis, treatment or follow-up processes of a dementia patient during residency training. 47.2% of them used a cognitive test to assess cognitive impairments. 87.1% of those who applied cognitive tests used cognitive testing when they suspected a cognitive disorder in their patients. The mean score of the dementia information assessment scale was 18.3±5.1 and the mean score of the dementia attitude scale was 93.5±12.3. According to the linear regression model, the most important predictor of knowledge score was having received education on dementia after graduation. In the linear regression model made between the variables with the dementia attitude scale, the willingness to actively screen for the early symptoms of dementia, the state of testing the patients for cognitive impairment, the presence of dementia in the family or relatives, and the encounter with a dementia patient in undergraduate education were the determinants related to attitude. The willingness to actively screen for early signs of dementia was the most important predictor of dementia attitude.
CONCLUSIONS: It was observed that most of the family medicine residency students did not receive training on dementia and did not encounter dementia patients in the post-graduation period. Most of this residents did not use a cognitive test to assess cognitive functions. Dementia knowledge was higher in those with postgraduate education, while dementia attitude was higher in those with willingness to screen. During the family medicine residency period, the subject of dementia should be given more attention.
Keywords: dementia; knowledge; attitude; family medicine.