Fibromiyalji hastalarında kendi kendine uygulanan duygusal özgürleşme tekniğinin ağrı ve stres düzeylerine olan etkisinin incelenmesi
Investigation of the effect of self-applied emotional freedom technique on pain and stress levels in fibromyalgia patients
Yazar: FATMA ÇETİNKAYA
Danışman: PROF. DR. FİSUN ŞENUZUN AYKAR
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / İç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı / İç Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Ağrı = Pain ; Fibromiyalji = Fibromyalgia ; Hemşirelik = Nursing ; Stres = Stress

Özet:
Giriş: Fibromiyalji tedavisi, hastalığın çok yönlü doğası nedeniyle karmaşıktır ve kapsamlı, multidisipliner bir yaklaşım gerektirir. Duygusal özgürleşme tekniği (Emotional Freedom Techniques - EFT), çeşitli psikolojik ve fizyolojik semptomlar için etkili olduğu gösterilen kanıta dayalı bir terapötik kendi kendine yardım yöntemidir. EFT'nin ağrı, stres ve diğer fizyolojik ve psikolojik semptomları azaltmak için kendi kendine uygulanan etkili bir teknik olabileceği düşünülmektedir.
Amaç: Araştırmanın temel amacı fibromiyalji hastalarında kendi kendine uygulanan duygusal özgürleşme tekniğinin ağrı ve stres düzeylerine olan etkisini belirlemektir.
Yöntem: Araştırma randomize kontrollü deneysel bir araştırma olarak yapılmıştır. Araştırma İzmir Buca Seyfi Demirsoy Eğitim ve Araştırma Hastanesi ve İzmir Tınaztepe Galen Hastanesinde yürütüldü. Araştırmaya dahil edilme ölçütlerine uyan 80 hasta 3 ayrı grupta randomize edilmiştir. Araştırmacı tarafından EFT yapılan grup 27, Kendi kendine EFT yapan grup 26 ve kontrol grubu 27 hastadan oluşmaktadır. Tüm hastalara Hasta Tanıtım Formu bir kez olmak üzere; Stres Ve Problem Listesi İçin Kısa Tarama, Kısa Ağrı Envanteri (Brief Pain Invertory, BPI), Genel Konfor Ölçeği ve Fibromiyalji için Etki Ölçeği üç kez uygulanmıştır. EFT grubuna 3 görüşmede 30 dk boyunca EFT yapılmıştır. KKEFT grubuna eğitim materyali ile EFT 30 dk anlatılmış gösterilmiş, 2. ve 3. görüşmelerde kendilerinini yapması istenip gözlemlenmiştir. Kontrol grubuna EFT yapılmamıştır. Veriler uygun istatistiksel yöntemler kullanılarak değerlendirilmiş ve p<0.05 anlamlı kabul edilmiştir.
Bulgular: Gruplardaki katılımların yaşları arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık olmadığı ve gruplarda benzer yaşlarda katılımcı olduğu tespit edilmiştir. Hastaların cinsiyet, eğitim durumu, yaşadığı yer, gelir durumu, medeni durum, meslek, sağlık güvencesi, çocuk sayısı, aile içindeki rol, bakımla ilgilenen kişi değişkenlerinin gruplara göre homojen dağıldığı tespit edilmiştir (p>0.05). Araştırmada araştırmacı tarafından yapılan EFT grubunda hem ağrı hem de stres ölçeklerinde EFT öncesi ve sonrasında görüşmeler arasında istatistiksel olarak farklılık olduğu tespit edilmiştir (p<0.05). Kendi kendine EFT uygulayan grupta ağrı puanları arasında EFT öncesi ve sonrasında görüşmeler arasında istatistiksel olarak farklılık olmadığı (p>0.05) tespit edilmiştir. Araştırmacı tarafından EFT yapılan, Kendi Kendine EFT Uygulayan ve Kontrol gruplarında yapılan stres termometre ölçümlerinin zamana göre istatistiksel olarak anlamlı farklılığın olduğu tespit edilmiştir (p<0.05). İlk ölçümün ikinci ve üçüncü ölçümlere göre daha fazla puan aldığı saptanmıştır. 
Sonuç: Sonuç olarak "H1: EFT uygulamasının hastaların ağrı düzeyine etkisi vardır", "H2: EFT uygulamasının hastaların stres düzeyine etkisi vardır", "H3: EFT uygulamasının hastaların konfor düzeyine etkisi vardır", "H4: EFT uygulamasının hastaların fibromiyalji düzeyine etkisi vardır" hipotezleri kabul edilmiştir. Araştırma sonucunda tüm uygulama gruplarında ağrı, stres, konfor düzeyinde anlamlı farklılıklar saptanmıştır.
Anahtar Kelimeler: Fibromiyalji, duygusal özgürleşme tekniği (Emotional Freedom Techniques- EFT), ağrı, stres, hemşirelik

Abstract:
Introduction: Fibromyalgia treatment is complex due to the multifaceted nature of the condition and requires a comprehensive, multidisciplinary approach. Emotional Freedom Techniques (EFT) is an evidence-based therapeutic self-help method that has been shown to be effective for a variety of psychological and physiological symptoms. EFT is thought to be an effective self-administered technique for reducing pain, stress and other physiological and psychological symptoms.
Aim: The main aim of the study was to determine the effect of self-administered emotional freedom technique on pain and stress levels in fibromyalgia patients. Method: The study was conducted as a randomised controlled experimental study. The study was conducted in Izmir Buca Seyfi Demirsoy Training and Research Hospital and Izmir Tınaztepe Galen Hospital. The 80 patients who met the inclusion criteria were randomised in 3 different groups. The group in which EFT was performed by the researcher consisted of 27 patients, the group in which self-administered EFT was performed consisted of 26 patients and the control group consisted of 27 patients. All patients were administered the Patient Identification Form once and the Short Screening for Stress and Problem List, Brief Pain Inventory (BPI), General Comfort Scale and Impact Scale for Fibromyalgia three times. The EFT group was given EFT for 30 minutes in 3 interviews. EFT was explained and demonstrated for 30 minutes with the training material to the group performing EFT on their own, and they were asked to do it on their own in the 2nd and 3rd interviews and observed. EFT was not applied to the control group. Data were analysed using appropriate statistical methods and p<0.05 was considered significant.
Results: It was determined that there was no statistically significant difference between the ages of the participants in the groups and that there were participants of similar ages in the groups. It was determined that the variables of gender, educational status, place of residence, income status, marital status, occupation, health insurance, children, number of children, role in the family, and caregiver were homogenously distributed according to the groups (p>0.05). In the research, it was determined that there was a statistical difference between the interviews before and after EFT in both pain and stress scales in the EFT group (p<0.05). It was determined that there was no statistical difference (p>0.05) between the pain scores in the group applying self-administered EFT before and after EFT. It was determined that there was a statistically significant difference in the Stress thermometer measurements made in the EFT, Self EFT and Control groups according to time (p<0.05). It was determined that the first measurement received more points than the second and third measurements. It was observed that the pain score after EFT was lower than before in all interviews in the self-administered EFT group, the difference after EFT in the self-administered EFT group was between the stress values in the 3rd interview and the 1st interview, and the stress score in the 3rd interview was lower than the 1st interview. Conclusion: As a result, the hypotheses 'H1: EFT application has an effect on patients' pain level', "H2: EFT application has an effect on patients" stress level', 'H3: EFT application has an effect on patients' comfort level', "H4: EFT application has an effect on patients" fibromyalgia level' were accepted.  As a result of the research, significant differences were found in pain, stress and comfort levels in all application groups. 
Keywords: Fibromyalgia, Emotional Freedom Techniques (EFT), pain, stress, nursing.