Cerrahi işlem geçiren hastaların ameliyat öncesi COVID-19 korku düzeyi ve hijyen davranışlarının ameliyat sonrası geliştirdikleri kişisel koruyucu klinik önlemlere etkisinin belirlenmesi
Determination of the pre-surgery COVID-19 fear level and the effect of the hygiene behaviors of the patients under the surgery on the personal protective clinical measures developed after the surgery
Yazar: NİLGÜN SERT
Danışman: DOÇ. DR. HATİCE AYHAN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Gülhane Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Cerrahi Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı / Cerrahi Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Anksiyete = Anxiety ; COVID 19 = COVID 19 ; Cerrahi = Surgery ; Hemşirelik bakımı = Nursing care ; Hijyen = Hygiene ; Korku = Fear ; Pandemiler = Pandemics ; Postoperatif dönem = Postoperative period ; Preoperatif dönem = Preoperative period

Özet:
Amaç: Pandemi sürecinde devam eden acil cerrahiler hastaları psikolojik olarak etkilemekte ve davranış değişikliklerine neden olmaktadır. Bu çalışmanın amacı, ameliyat öncesi hastaların COVID-19 korku düzeyleri ile hijyen davranışlarını belirlemek ve bu davranışların, hastanede kaldıkları sürede geliştirilen kişisel koruyucu klinik önlemleri nasıl etkilediğini incelemektir.
Gereç ve Yöntem: Bu araştırma, analitik tipte bir çalışmadır. Araştırmanın örneklemini, Nisan 2021 - Mart 2022 tarihleri arasında Sakarya Üniversitesi Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nin Genel cerrahi servisinde yatan, araştırmaya katılmayı kabul eden ve araştırma kriterlerine uyan 131 hasta oluşturmuştur.  Veriler ameliyat öncesi Sosyodemografik ve Klinik Bilgiler Formu, Kovid-19 Korkusu Ölçeği, Covid-19 Hijyen Ölçeği; ameliyat sonrası ise COVID-19 Kişisel Koruyucu Klinik Önlem Anketi kullanılarak iki aşamada toplanmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde; tanımlayıcı istatistikler, independent t testi, ANOVA testi, Wilcoxon testi ve Spearman Korelasyon analizi kullanılmıştır.
Bulgular: Cerrahi geçiren hastaların ameliyat öncesi COVID-19 korku düzeylerinin (22,2±7,96) ve hijyen davranışlarının (110,50±17,37) orta düzeyin üzerinde olduğu saptanmıştır. Hastaların ameliyat sonrası geliştirdikleri kişisel koruyucu klinik önlemlerin ise orta düzeyin üzerinde olduğu (117,18±11,43) belirlenmiştir. Araştırmaya katılan hastaların COVID-19 korku düzeyleri incelendiğinde kadın, ilköğretim mezunu, çalışan, daha önce ailesinden birini COVID-19 kaynaklı kaybeden hastaların daha yüksek korku yaşadığı sonucuna ulaşılmıştır (p<0,05). Covid-19 Hijyen Ölçeği toplam puan ve tüm alt boyutlarında ise kadın hastalar; alt boyutlarda farklılık göstermekle birlikte 25-45 yaş arası, üniversite mezunu ve çalışan hastaların hijyen davranışlarının daha yüksek olduğu saptanmıştır (p<0,05). Kovid-19 Korkusu Ölçeği ile ameliyat öncesi Covid-19 Hijyen Ölçeği ve ameliyat sonrası COVID-19 Kişisel Koruyucu Klinik Önlem Anketi toplam puan ve alt boyut puan ortalamaları arasında istatistiksel olarak anlamlı ve pozitif yönde bir ilişki bulunmuştur (p<0.05). Hastaların COVID-19 korku düzeylerinin artması hijyen önlemlerine uyum düzeylerinin arttığını göstermektedir.
Sonuç: Bu çalışmanın sonuçları, hastaların pandemi sürecinde cerrahi girişim nedeniyle hastanede yatarken COVID-19 olmaktan çok korktuklarını ve buna yönelik hijyen önlemlerini artırdıklarını göstermektedir. Hastalara korku düzeylerini kontrol altına alma, hijyen davranışlarını sürdürmeye yönelik eğitim verilmesi, bu eğitimlerde erkek, ileri yaştaki, çalışmayan ve kısa süre hastanede yatacak olan hastalara daha fazla zaman ayırılması ile hastane tarafından yürütülen temizlik ve dekontaminasyon hizmetlerinin pandemi dönemlerinde artırılması önerilmektedir. 

Anahtar Kelimeler: COVID-19, COVID-19 korkusu, hijyen, ameliyat öncesi, ameliyat sonrası, hemşirelik bakımı

Abstract:
Aim: Continuing emergency surgeries during the pandemic process affect patients psychologically and cause behavioral changes. The aim of this study is to determine the COVID-19 fear levels and hygiene behaviors of patients before surgery and to examine how these behaviors affect the personal protective clinical measures developed during their hospital stay.
Materials and Methods: This research is an analytical type study. The sample of the study consisted of 131 patients who were hospitalized in the General surgery service of Sakarya University Training and Research Hospital between April 2021 and March 2022, accepted to participate in the study and met the research criteria. Data were pre-operative Sociodemographic and Clinical Information Form, Kovid-19 Fear Scale, Covid-19 Hygiene Scale; Postoperatively, it was collected in two stages using the COVID-19 Personal Protective Clinical Prevention Questionnaire. In the evaluation of the data; descriptive statistics, independent t test, ANOVA test, Wilcoxon test and Spearman correlation analysis were used.
Results: It was determined that the preoperative COVID-19 fear levels (22.2±7.96) and hygiene behaviors (110.50±17.37) of the patients who underwent surgery were above moderate. It was determined that the personal protective clinical measures developed by the patients after the surgery were above the moderate level (117.18±11.43). When the COVID-19 fear levels of the patients participating in the study were examined, it was concluded that women, primary school graduates, working, and patients who lost a family member due to COVID-19 had higher fear (p<0.05) in the Covid-19 Hygiene Scale total score and all sub-dimensions. while female patients; Although there were differences in the sub-dimensions, it was determined that the hygiene behaviors of the 25-45 years old, university graduates and working patients were higher (p<0.05). A statistically significant and positive correlation was found between the Kovid-19 Fear Scale and the preoperative Covid-19 Hygiene Scale and postoperative COVID-19 Personal Protective Clinical Prevention Questionnaire total score and sub-dimension score averages (p<0.05). The increase in the COVID-19 fear levels of the patients shows that the level of compliance with hygiene measures has increased.
Conclusion: The results of this study show that patients are very afraid of COVID-19 while they are hospitalized due to surgical intervention during the pandemic process and they increase their hygiene measures. It is recommended that patients be trained to control their fear levels and maintain their hygiene behaviors, to allocate more time to male, elderly, unemployed and hospitalized patients in these trainings, and to increase the cleaning and decontamination services provided by the hospital during pandemic periods.

Keywords: COVID-19, fear of COVID-19, hygiene, pre-surgery, post-surgery, nursing care