Bolu ilinde 112 komuta kontrol merkezi aracılığıyla yapılan il içi ve il dışı hasta sevklerinin incelenmesi
The analyzing of patient transfers in and out of the city, Bolu, that is performed by 112 command and control center
Yazar: BURÇİN BALABAN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. TANZER KORKMAZ
Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Acil Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2013
Konu: İlk ve Acil Yardım = Emergency and First Aid
Dizin: Acil servis-hastane = Emergency service-hospital ; Acil tıp = Emergency medicine ; Acil tıp servisleri = Emergency medical services ; Bolu = Bolu ; Hasta nakli = Patient transfer ; Hastalar = Patients

Özet:
Acil servisler, ani gelişen hastalık, kaza, yaralanma ve benzeri beklenmeyen 
durumlarda oluşan sağlık sorunlarında sakatlık ya da ölümden korunması amacıyla 
hastanın, görevli sağlık personeli tarafından tıbbi araç ve gereç desteği ile 
değerlendirilmesi, tanısının konulması, tıbbi müdahale ve tedavisinin yapılması için 
görevlendirilmiş birimlerdir. Acil servislerde ilk tıbbi müdahale yapıldıktan sonra, 
kurumun olanaklarının elvermediği ileri tıbbi bakım ve tedavi gerekli ise hasta sevk edilir.
Uygunsuz yapılan sevkler hasta sağlığını tehlikeye soktuğu kadar, hem sevki yapan ekip 
için hem de sevk yapılan merkezdeki ekip için zaman ve iş gücü kaybına neden 
olmaktadır. Bu çalışma, Bolu ilinde, 112 komuta kontrol merkezi aracılığıyla, il ambulans 
servislerinin hizmetlerini ve il içi, il dışına yapılan sevkleri incelemek, demografik 
özelliklerini belirlemek ve analizini yapmak, bu veriler ışığında sevklerdeki eksikliklerin 
giderilmesine ve literatürde bilgi paylaşımına katkı sağlamak amacıyla yapılmıştır.
Çalışmamız 2012 yılının Eylül-Ekim aylarında Bolu ilinde 112 komuta kontrol merkezi 
tarafından il içi ve il dışına gerçekleştirilen sevklerin incelendiği retrospektif bir 
çalışmadır. Çalışmamızda kullanılan veriler, 112 komuta kontrol merkezinde bulunan hasta 
transfer formlarının incelenmesiyle elde edildi. Formlarda kodlanan bilgiler SPSS 16.0 
programına girildi. Elde edilen verilere ait tanımlayıcı değerler sayı ve yüzde (%)
frekanslar halinde verildi. Sorgulanan değişkenler arası ilişkilerin analizinde uygun ki-kare 
testi (Pearson ki-kare veya Fisherexact ki-kare analizi) kullanıldı. İstatistik anlamlılık 
düzeyi olarak p<0.05 alındı ve hesaplamalarda PASW (ver. 18) programı kullanıldı. 
Çalışmamızda 2012 yılının Eylül, Ekim, Kasım ve Aralık aylarından toplam 3182 
vaka incelenmiştir. Vakaların yaşları 0-18, 19-45, 46-65 ve 66 yaş ve üzeri olmak üzere 
dört gruba ayrıldı. Vakaların çoğunluğunun SGK'lı, çok az vakanın ise hiçbir güvencesinin 
olmadığı tespit edildi. Ambulans ile sevki yapılan hastaların %85,2 sinin Glaskow koma 
skalası (GKS) motor yanıtı 6 puanda, %84,1'inin GKS sözel yanıtı 5 puanda, %86'sının ise vi
GKS görsel yanıtı 4 puanda olduğu görüldü. Erkeklerde alandan hastaneye yapılan sevk 
oranın kadınlara göre daha düşük olduğu, nakil reddi oranının kadınlardan daha düşük 
olduğu, alanda yapılan tedavi ve değerlendirme sonucu sevkine gerek görülmeyen vaka 
oranının da kadınlara göre daha yüksek olduğu saptandı. Hem alanda yapılan tedavi 
değerlendirme sonucu sevkine gerek görülmeyen vaka oranı hem de alandan hastaneye 
sevk oranı doktorlu ekipte paramedikli ekibe göre daha yüksek olduğu o bulundu. Nakil 
reddi oranının ise en yüksek paramedikli ekipte yapıldığı saptandı. Sonuçlar istatiksel 
olarak anlamlı bulundu. 
Elimizdeki verilerin ülkemizde son on yılda hastane öncesi sağlık hizmetlerinde ve 
hastane transport işlemlerindeki iyileşmenin bir göstergesi olabileceği kanaatindeyiz. 
Bununla birlikte sağlık çalışanlarının düzenli eğitimi hastaneye sevk edilen 112 vaka 
sayısında azalmaya sebep olabileceğini düşünmekteyiz. Ancak bu konuda yapılacak daha 
uzun süreli ve daha kapsamlı araştırmaların literatüre katkı yapacağını düşünüyoruz. 

Anahtar kelimeler: 112, acil, hasta sevki.

Abstract:
Emergency service is a unit that is assigned to examine the patient with medical 
supplies , to make a diagnosis , to perform medical intervention and to treat for saving him 
from death or disability in case of health problems that occur in unexpected situations like 
sudden illness, accident, and physical injury. Emergency service is a unit that is assigned to 
examine the patient with medical supplies , to make a diagnosis , to perform medical 
intervention and to treat for saving him from death or disability in case of health problems 
that occur in unexpected situations like sudden illness, accident, and physical injury.
Inconvenient transfers put the patient in danger, also it causes loss of time and workforce 
for the team that performs the transfer and the team in the other organization. This study is 
carried out in Bolu in order to investigate the services of city ambulances and the transfers 
in the city and out of the city, to determine demographic features and to make analyses, 
also to overcome the deficiencies in transfers and to contribute to sharing information in 
the literature.
Our study is a retrospective study that analyzed the transfers performed in and out 
of Bolu in September and October, 2012 by 112 command and control center. The data we 
used in our study was obtained by analyzing the patient transfer forms in 112 command 
and control center. The data we encoded in the forms was entered to SPSS 16.0. The 
descriptive values of the data were given as numbers and % frequency. The suitable chisquare test was used in the analyses of the relationships between variables. (Pearson chisquare or Fisherexact chi-square analyses) As statistical relevance level, p<0.05 was taken 
and we used PASW (ver.18) in evaluation. 
In our study, 3182 cases performed between September and December were 
analyzed. The ages of the cases were divided into 4 category that is 0-18, 19-45, 46-65, 66 viii
and over. It was determined that most of the cases have a health insurance, few of them 
don't have an insurance. GKS motor answer of 85,2 % of the patients transfered with an 
ambulance is at 6 point, GKS oral answer of 84,1 % of them is at 5 point, GKS visual 
answer of 86 % of them is at 4 point. It was determined that the rate of transfer of men 
from feild to the hospital is lower than woman, the rate of refusal for transfer is lower than 
woman and the rate of cases that don't need to be transfered after the tratment and 
evaluation is higher than women. The rate of transfer from field to the hospital is higher in 
the team with a doctor. The rate of the cases that don't need to be transfered after the 
tratment and evaluation is higher in the team with a doctor than with a paramedic. The rate 
of refusal of transfer is the highest in the team with a paramedic. 
We consider that the data we have may be an indicator for improvement of hospital 
transport procedures and prehospital health services in the last 10 years in our country. 
Furthermore, we are of opinion that the regular education of medical staff will be able to 
decrease 112 cases transfered to hospital. Yet, we suppose that more long term and 
extensive researches about the topic may contribute to literature.

Key words: 112, emergency, patient transpor