Doğu Anadolu Bölgesi'nde bazı trombofilik gen polimorfizmlerinin bölgesel görülme sıklığının incelenmesi
Investigation of the frequency of some thrombophilic gene mutations in Eastern Turkey
Yazar: MUHAMMED ERTUĞRUL EĞİN
Danışman: PROF. DR. ABDULGANİ TATAR
Atatürk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Tıbbi Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Genetik = Genetics ; Tıbbi Biyoloji = Medical Biology
Dizin: Doğu Anadolu bölgesi = Eastern Anatolia region ; Faktör XIII = Factor XIII ; Fibrinojen = Fibrinogen ; Glikoproteinler = Glycoproteins ; Mutasyon = Mutation ; PAI 1 = PAI 1 ; Polimorfizm-genetik = Polymorphism-genetic ; Protrombin = Prothrombin ; Trombofili = Thrombophilia

Özet:
Amaç: Trombofili, tromboz gelişimine eğilimli olma durumudur. Tromboembolinin etiyolojisinde birçok genetik ve çevresel faktör rol oynamaktadır. Faktör V Leiden, Protrombin G20210A ve MTHFR gibi trombofilik genlerde meydana gelen polimorfizmler trombofiliye genetik yatkınlığa neden olur. Bu polimorfizmlerin bölgesel görülme sıklıkları farklılıklar gösterebilmektedir. Çalışmamızın amacı trombofilik genlerin en sık görülen tek nükleotid polimorfizmlerinin bölgemiz için görülme sıklığını değerlendirmektir.
Materyal ve Metot: Trombofili şüphesi olup aktif tromboz saptanmayan ve laboratuarımızda trombofili paneli çalışılan toplam 2000 hastanın sonuçları değerlendirildi. İlgili polimorfizmlerin belirlenmesi için tam kan numunelerinden DNA izolasyon kiti kullanılarak genomik DNA'lar elde edildi. Genomik DNA PCR yöntemi ve spesifik primerler kullanılarak amplifiye edildi. Daha sonra spesifik primerler ve sekans analiz sistemi ile pirosekanslama yapıldı.
 Bulgular: Çalışmamız sonucunda Faktör II G20210A polimorfizmi için %4,6 heterozigot, Faktör V Leiden için %8,8 heterozigot ve %0,4 homozigot mutant, MTHFR C677T için %37,2 heterozigot ve %7,6 homozigot mutant, MTHFR A1298C için %48,1 heterozigot ve %15,7 homozigot mutant, PAI-1 için %38,8 heterozigot ve %13 homozigot mutant, β-Fibrinojen için %30,3 heterozigot ve %4 homozigot mutant, Faktör XIIIA (V34L) için %23,3 heterozigot ve %2,4 homozigot mutant ve Glikoprotein IIIA (L33P) için %17,7 heterozigot ve %1,5 homozigot mutant genotip taşıdıkları belirlendi.
 Sonuç: Çalışmamızda elde ettiğimiz verilere göre, incelenen trombofilik allel mutasyonlarının görülme sıklıklarının bölgemize özgü bir dağılım frekansı göstermediğini söyleyebiliriz.
Anahtar Kelimeler: Faktör II G20210A, Faktör V Leiden, MTHFR C677T, MTHFR A1298C, PAI-1, β-Fibrinojen, Faktör XIIIA (V34L), Glikoprotein IIIA (L33P).

Abstract:
Aim: Thrombophilia is defined as a predisposition to thrombosis. Many genetic and environmental factors play a role in the etiology of thromboembolism. Polymorphisims in the thrombophilic genes such as Factor V Leiden, Prothrombin G20210A and MTHFR cause genetic predisposition to thrombophilia. The regional incidence of these polymorphisms varies. The aim of our study is to evaluate the regional frequency of the most common single nucleotide polymorphisms of these thrombophilic genes.
Material and method: A total of 2000 patients with a suspicion of thrombophilia were studied. Genomic DNAs were obtained from whole blood samples using DNA isolation kit to identify thrombophilic polymorphisms. Genomic DNA was amplified using PCR method and specific primers. Then pyrosequencing was performed with specific primers and sequence analysis system. 
Results: As a result of the study, it was found that the frequency of heterozygosity for the Factor II G20210A polymorphisms was 4,6%, the heterozygosity and homozgosity for the Factor V Leiden polymorphism were 8,8% and 0,4%, for MTHFR C677T 37,2% and 7,6% , for MTHFR A1298C 48,1% and 15,7% , for PAI-1 38,8% and 13% , for β-Fibrinogen 30,3% and 4%, for Factor XIIIA (V34L) 23,3% and 2,4% and for Glycoprotein IIIA (L33P) 17,7% and 1,5% respectively.
Conclusion: Our findings suggest that commonly seen thrombophilic allele polymorphisms frequencies in our region is the same as the data reported in the literature.
Key Words: Factor II G20210A, Factor V Leiden, MTHFR C677T, MTHFR A1298C, PAI-1, β-Fibrinogen, Factor XIIIA (V34L), Glycoprotein IIIA (L33P)