Çocukluk çağı aşıları hakkında ebeveynlerin tutumları ölçeğinin Türkçe geçerlilik ve güvenilirlik çalışması
Turkish validity and reliability study of the parent attitudes about childhood vaccines scale
Yazar: MUHAMMET MUTLU
Danışman: PROF. DR. YASEMİN ÇAYIR
Atatürk Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Ana-baba tutumu = Parents attitude ; Aşı reddi = Vaccination refusal ; Aşılama = Vaccination ; Aşılar = Vaccines ; Güvenilirlik ve geçerlilik = Reproducibility of results ; Türkçe uyarlama = Turkish adaptation ; Çocukluk dönemi = Childhood

Özet:
Çocukluk Çağı Aşıları Hakkında Ebeveynlerin Tutumları Ölçeğinin Türkçe Geçerlilik Ve Güvenilirlik Çalışması
Giriş ve Amaç: Aşı tereddüdü dünyada olduğu gibi ülkemizde de hızla artmaktadır. Aşı kararsız ebeveynleri saptamak ve etkili bir iletişim kurmak, aşı reddini engelleme açısından önemlidir. Çocukluk Çağı Aşıları Hakkında Ebeveynlerin Tutumları (PACV) ölçeği, ABD'de aşı tereddütlü ebeveynleri belirlemek için onaylanmış ve kullanılmıştır.  Bu çalışmada orijinal adı ''Parent Attitudes About Childhood Vaccines'' olan ölçeğin; Türkçe'ye uyarlaması, geçerlilik ve güvenilirliğinin yapılması amaçlanmıştır.
Yöntem: Çalışma Ağustos-Aralık 2020 tarihleri arasında Atatürk Üniversitesi Tıp Fakültesine bağlı Eğitim Aile Sağlığı Merkezlerinde yürütülmüştür. Metodolojik tipte bir araştırma olup; bir geçerlilik ve güvenilirlik çalışması olarak tasarlanmıştır. Ölçeğin Türkçe'ye çevrilmesi ileri ve geri çevrim prosedürüne göre yapılmıştır. Çalışmaya katılmayı kabul eden ve dahil edilme kriterlerini karşılayan 0-72 ay bebek sahibi 18 yaş üstü ebeveynler (n=354) çalışmaya katılmıştır. Ölçeğin güvenilirliğini belirlemek için; test-tekrar test yöntemi, cronbach alfa katsayısı, yarıya bölme (Split half) analizi ve madde analizi yöntemleri kullanılmıştır. Yapı geçerliğini belirlemek için faktör analizleri yapılmıştır. Faktör analizi için; açıklayıcı faktör analizi (AFA) ve doğrulayıcı faktör analizi (DFA) birlikte uygulanmıştır. Verilerin analizi için SPSS 22.0 ve AMOS istatistik paket programları kullanılmıştır. İstatistiksel olarak önemlilik sınırı p<0,05 kabul edilmiştir.
Bulgular: Yaş ortalaması 33,40±5,66 olan katılımcıların %76,7'si kadındı. Çocuklarının ortalama yaşı 18,07±16,87 aydı.  Açıklayıcı faktör analizi sonucunda 15 maddeden oluşan üç faktörlü yapının toplam varyansın %51,6'sını açıkladığı görülmüştür. Faktör yük değerleri 0.40'ın üzerindedir. Doğrulayıcı faktör analizi sonucunda model uyumunun iyi olduğu görülmüştür (χ2/sd=2,214, RMSEA=0,06). Ölçeğin güvenilirliğini gösteren Chronbach alfa katsayısı 0.845 olarak ölçülmüştür. Spearman-Brown katsayısı 0.82 ve Guttman Split-Half katsayısı 0.81 olarak tespit edilmiştir. Madde-toplam korelasyonu ve madde silindiğinde cronbach alfa değerlerine göre; hiçbir madde ölçekten çıkarılmamıştır. Test-tekrar test ölçümleri arasında sınıflar arası korelasyon (ICC) değeri 0,79 bulunmuştur.
Sonuç: PACV ölçeği Türkçe uyarlaması geçerli ve güvenilir bir ölçektir. Toplumdaki aşı tereddütlü ebeveynleri tespit etmek için, toplum taramalarında güvenle kullanılabilir. 
Anahtar Kelimeler: Aşı, Aşı tereddüdü, Geçerlilik, güvenilirlik, Aşı tereddütlü ebeveyn

Abstract:
Turkish Validity and Reliability Study Of The Parent Attitudes About Childhood Vaccines Scale
Introduction and Aim: Vaccine hesitancy is rapidly increasing in our country as well as around the world. Identifying vaccine hesitant parents and communicating effectively is important for preventing vaccine rejection. The Parent Attitudes about Childhood Vaccines (PACV) scale has been validated and used in the USA to identify vaccine hesitant parents. In this study, it was aimed to adapt the scale, whose original name was "Parent Attitudes About Childhood Vaccines" into Turkish, to make its validity and reliability.
Methods: The study was conducted in Education Family Health Centers affiliated to Atatürk University Faculty of Medicine between August-December 2020. It is a methodological type of research, designed as a validity and reliability study. The translation of the scale into Turkish was done using a forward and back translation procedure. Parents over the age of 18 (n = 354) with babies aged 0-72 months who agreed to participate in the study and met the inclusion criteria were included in the study. Test-retest method, cronbach alpha coefficient, split half analysis and item analysis methods were used to determine the reliability of the scale. Factor analyzes were made to determine the construct validity. For factor analysis; Explanatory factor analysis (EFA) and confirmatory factor analysis (CFA) were applied together. SPSS 22.0 and AMOS statistical package programs were used for data analysis. Statistical significance limit was accepted as p <0.05.
Results: 76.7% of participants with an mean age of 33.40±5.66 were women. The mean age of their children was 18.07 ± 16.87 months. The explanatory factor analysis demonstrated that a three-factor structure consisting of 15 items explained 51,6% of the total variance. All factor loadings were above 0.40. As a result of the confirmatory factor analysis, it was seen that the model fit was good (χ2/sd=2,214, RMSEA=0,06). The Cronbach's alpha coefficient, which shows the reliability of the scale, was measured as 0.845. Spearman-Brown coefficient was determined as 0.82 and Guttman Split-Half coefficient as 0.81. According to the item-total correlation and Cronbach's alpha values when the item is deleted; no item was excluded from the scale.The interclass correlation (ICC) value between test-retest measurements was found to be 0.79.
Conclusion: The Turkish adaptation of the PACV scale is a valid and reliable scale. To identify vaccine hesitant parents in the community, can be used safely in community screenings.
Keywords: vaccine, vaccine hesitancy, validity, reliability, vaccine hesitant parent