Aydın merkezde prepartum gebelerde üriner inkontinans sıklığı, postpartum değişimi ve postpartum üriner inkontinansta pelvik taban kas eğitiminin etkinliği
Prevelence of urinary incontinence in prepartum pregnancies, postpartum exchange and effectiveness of pelvic floor muscle training in postpartum urinary incontinence, in central Aydin
Yazar: SERHAT PİRİNÇÇİ
Danışman: PROF. DR. PINAR OKYAY
Adnan Menderes Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2016
Konu: Halk Sağlığı = Public Health
Dizin: Aydın = Aydın ; Gebelik = Pregnancy ; Hasta eğitimi = Patient education ; Pelvik taban = Pelvic floor ; Pelvik taban bozuklukları = Pelvic floor disorders ; Postpartum dönem = Postpartum period ; Tedavi = Treatment ; Üriner inkontinans = Urinary incontinence

Özet:
Amaç ve hipotez: Çalışma iki aşamalıdır. İlk aşama olan kesitsel çalışmanın amacı; katılımcıların prepartum ve postpartum dönemde Üİ sıklığını, prepartum ve postpartum Üİ'ı olanlarda, Üİ tiplendirmesi, semptom şiddeti, semptom sıklığı, risk faktörleri ile ilişkisi ve Üİ'ın yaşam kalitesi üzerine etkisini tespit etmektir. Ayrıca, Üİ'ın prepartum ile postpartum dönemdeki değişimini, tespit etmektir. İkinci aşama olan müdahale çalışmasının amacı; postpartum Üİ'ı olan primiparlarda pelvik taban kas eğitiminin etkinliğini değerlendirmektir. 
Yöntem: Çalışma Kasım 2015- Aralık 2016 tarihleri arasında yapılmıştır. Çalışmanın ilk aşaması, Aydın Kadın Doğum ve Çocuk Hastalıkları Hastanesi'nde yapılmıştır. İkinci aşaması postpartum Üİ'ı olan katılıcıların evlerinde gerçekleştirilmiştir. Çalışmanın ilk aşamasına; prepartum 36-40 gebelik haftası arasındaki 384 gebe alınmıştır. Bu kişilere postpartum 4-8 hafta arasında telefonla tekrar ulaşılmıştır. Her iki dönemde de katılımcılara anket uygulanmıştır. Çalışmanın ikinci aşamasına postpartum Üİ'ı olan 29 primipar alınmıştır. İkinci aşamaya katılan kişiler, müdahale ve kontrol gruplarına ayrılırken yaş ve VKİ'ne göre tabakalı randomizasyon kullanılmıştır. Prepartum ve postpartum dönemde Üİ'ı olan kişilerde ve müdahale sonuçlarının değerlendirmesinde ICIQ-SF ve King's Sağlık Anketi uygulanmıştır. Çalışmanın ikinci aşamasında müdahale grubuna 4 hafta süren pelvik taban kas eğitimi ebe eşliğinde katılımcıların evlerinde verilmiştir. Müdahaleden 3 ay sonra müdahale ve kontrol gruplarına tekrar ölçekler uygulanmıştır. Müdahale sürecinin sonunda kontrol grubuna da pelvik taban kas eğitimi verilmiştir.
Bulgular: Gebeliğin herhangi bir döneminde Üİ ile karşılaşma sıklığı %41,7, postpartum 0-8 hafta arasındaki Üİ sıklığı %19,1 olarak tespit edilmiştir. Prepartum dönemde Üİ'ı bulunanlarda ve postpartum dönemde Üİ'ı bulunanlarda daha fazla stres tipi Üİ tespit edilmiştir (sırasıyla %40,7 ve 52,6).  Prepartum dönemde ve postpartum dönemde semptom sıklığı sorgulandığında, haftada iki veya üç kez kaçıranlar daha fazla tespit edilmiştir (sırasıyla %30,1 ve %47,5). Prepartum dönemde semptom şiddeti sorgulanmış; az bir miktarda kaçıranlar  (%55,7), postpartum dönemde ise; orta derecede bir miktarda kaçıranlar (%50,0) daha fazla tespit edilmiştir. Prepartum dönemde Üİ durumunun gebelerde günlük yaşamı etkileme düzeyi 10 üzerinden ortanca/min-mak değerleri 4,0/1,0-10,0 puandır. Postpartum dönemde Üİ durumunun katılımcılarda günlük yaşamı etkileme düzeyi 10 üzerinden ortalama±SS değerleri 3,8±0,9 puandır. Hem prepartum, hem de postpartum dönemde Üİ'ı bulunan 14 kişi vardır (%3,6).  Bu kişilerde, Üİ tipi, semptom sıklığı, semptom şiddeti ve Üİ'ın yaşam kalitesi üzerine etkisi bakımından iki dönem arasında fark yoktur. Prepartum dönemde, multiparite, VKİ'nin 30 ve üzerinde olması ve sigara tüketimi Üİ için risk faktörü olarak belirlenmiştir. Postpartum dönemde, multiparite, normal doğum, müdahaleli vajinal doğum, sigara tüketimi ve akut üriner enfeksiyon Üİ için risk faktörü olarak belirlenmiştir. Müdahale sonrasında, müdahale ve kontrol grupları arasında semptom sıklığı, semptom şiddeti ve yaşam kalitesi bakımından müdahale grubu lehine anlamlı fark elde edilmiştir.
Sonuç: Stres ya da mikst tip üriner inkontinans ile başvuran kadınlarda ilk basamak tedavi pelvik taban kas eğitimidir. Ayrıca pelvik taban kas eğitimi, gebelikte ve postpartum dönemde en güvenilir korunma ve tedavi yöntemidir. Bu yöntem kolay öğrenilebilir, etkili, maliyetsiz, yaşam boyu tekrarlanabilir ve her ortamda ve şartta uygulanabilir bir yöntemdir. Bu nedenle, pelvik taban kas eğitimi birinci basamak sağlık hizmeti veren sağlık kuruluşlarında kolayca yaygınlaştırılabilir.
Anahtar kelimeler: üriner inkontinans, gebelik, postpartum, pelvik taban kas eğitimi, müdahale

Abstract:
Aim and hypothesis: Study has two stages. The aim of cross-sectional study, which is the first stage; participants prepartum and postpartum period, the prevalence of the prepartum and postpartum urinary incontinence in which, urinary incontinence typing, symptom severity, symptom frequency, is to determine the effect on the relationship between risk factors and urinary incontinence quality of life. In addition, urinary incontinence prepartum with the changes in the postpartum period, to detect. The aim of the second stage, intervention work; in postpartum urinary incontinence, which is to evaluate the effectiveness of pelvic floor muscle training primipars.
Methods: The study was conducted between November 2015 and December 2016. The first phase of the study was conducted at Aydın Kadın Doğum ve Çocuk Hastalıkları Hastanesi. The second phase was performed in the homes of the participants with postpartum urinary incontinence. In the first stage of work; Prepartum 384 pregnants between 36-40 gestational weeks were taken. The postpartum was reached by telephone between 4-8 weeks. Participatory questionnaires were applied in both periods. In the second phase of the study, 29 primipars, which were postpartum urinary incontinence, were obtained. Participants in the second phase were assigned to intervention and control groups and stratified randomization according to age and BMI was used. The ICIQ-SF and the King's Health Questionnaire were administered to those with urinary incontinence in the prepartum and postpartum period and in the evaluation of intervention outcomes. In the second phase of the study, the intervention group was given pelvic floor muscle training, which lasted for 4 weeks in the participants' homes at the time of the midwife. Three months after the intervention, the intervention and control groups were re-scaled. At the end of the intervention period, pelvic floor muscle training was given to the control group.
Findings: In any period of pregnancy, the frequency of encountering with urinary incontinence was determined as 41.7%, and the frequency of urinary incontinence between 0-8 weeks postpartum was found as 19.1%. More stress type urinary incontinence were found in the presence of urinary incontinence during the prepartum period and during the postpartum period (40,7% and 52,6%, respectively). When the symptom frequency was questioned during the prepartum period and postpartum period, the number of those who missed two or three times a week was higher (30,1% and 47,5%, respectively). Symptom severity was questioned during the preparation period; (55.7%) in the postpartum period; (50.0%) were detected at a moderate level. In the prepartum period, the level of the effect of the urinary incontinence state on the daily life median/ min-max values is 4.0 / 1.0-10.0. In the postpartum period, the level of the effect of the urinary incontinence state on the daily life mean ± SD values is 3.8±0,9. There are 14 people with prevalence of urinary incontinence in both prepartum and postpartum period (3.6%). In these individuals, there is no difference between the two groups in terms of the type of urinary incontinence, symptom frequency, symptom severity, and the effect of urinary incontinence on quality of life.
Results: Pelvic floor muscle training is the first-line treatment for women with stress or mixed type urinary incontinence. In addition, pelvic floor muscle training is the most reliable method of prevention and treatment during pregnancy and postpartum period. This method is easy to learn, effective, cost-free, reproducible throughout life, and applicable in every environment and condition. For this reason, pelvic floor muscle training can be easily disseminated in primary health care providers.
Key words: urinary incontinence, prepartum, postpartum, pelvic floor muscle training, intervention