Bazı Trabzon hurması çeşitlerinde çiçek biyolojisi üzerine araştırmalar
Researches on flower biologies in some persimmon varieties
Yazar: YAĞIZCAN KAYA
Danışman: PROF. DR. HAKAN ENGİN
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışma dünyada ve ülkemizde yetiştiriciliği giderek artan bir tür olan Trabzon hurmasında en önemli sorun olarak görülen çiçek ve meyve dökümlerine, çiçek biyolojileri açısından ışık tutmak amacıyla 2018-2019 yıllarında Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Dardanos Yerleşkesi araştırma ve deneme parselinde yürütülmüştür. Araştırmada, deneme parselinde bulunan 17 yaşlı Diopsyros lotus anacı üzerine aşılı, 5m x 4m aralığıyla dikilmiş Trabzon hurması çeşitleri Amankaki, Ghora Gali, Mikatani O'Gosho, Vainiglia, Fuyu, Costata, Hachiya, Morali ve Persimmon Seedless kullanılmıştır. Amankaki ve Ghora Gali çeşitleri tozlayıcı olarak kullanılıp gözleme tabi tutulmamıştır. Araştırmada çiçek organları incelenerek, tohum sayıları sayılarak çiçek, küçük meyve ve meyve dökümleri arasında bir ilişki olup olmadığına bakılmış, aylık periyotlarla ağaçlar üzerinde gelişen meyvelerin sayımları yapılarak meyve döküm zamanları ve döküm oranları belirlenmeye çalışılmıştır. Meyve tutumundan hasata kadar geçen süreçte meyvelerin enleri ve boyları ölçülmüş böylece meyve gelişimi ve döküm zamanları arasındaki ilişki anlaşılmaya çalışılmıştır. 
Sağlıklı gelişen çiçek organlarında görülen farklılıklarla dökümler arasında herhangi bir ilişki bulunmamıştır. Görülen çiçek dökümleri, çiçek organlarındaki kusurlardan kaynaklandığı, dökülen çiçeklerin tüm çiçek organlarının sağlıklı gelişenlerden küçük olduğu görülmüştür. Haziran dökümünden en çok etkilenen çeşidin Hachiya çeşidi olduğu bulunmuştur. Meyve gelişimlerinin erken safhalarında ve en hızlı olduğu dönemde meyve dökümleri yoğun olarak görülmüştür. Son ölçümün yapıldığı eylül ayında Hachiya ve Mikatani O'Gosho çeşidinin %81 ile en çok döküm gösteren çeşitler olmuşlardır.

Abstract:
This study was carried out in the Dardanos Campus of Çanakkale Onsekiz Mart University in 2018-2019 in order to the flower and fruit drop which are seen as the most important problem of the persimmon, which is a growing species in the world and in our country, in terms of flower biology. In the study, Persimmon varieties Amankaki, Ghora Gali, Mikatani O'Gosho, Vainiglia, Fuyu, Costata, Hachiya, Morali and Persimmon Seedless that were grafted with a spacing of 5m x 4m, were used on the 17-year-old Diopsyros lotus rootstocks in the trial parcel. Amankaki and Ghora Gali varieties have been used as pollinators and have not been observed. In the study, by examining the flower organs and counting the number of seeds, fruit periods and drops rates were tried to be determined by counting the fruits growing on the trees with monthly periods whether there is a relationship between flower, small fruit and fruit drops. In the process from fruit set to harvest, the width and height of the fruits were measured so that the relationship between fruit development and drop times was tried to be understood.
No relation was found between the differences observed in healthy growing flower organs and the flower drops. It was observed that flower drops were caused by the defects in the flower organs and that the organs of the flower drops were smaller than the organs of the healthy flowers. It was found that the variety most affected by the June drops is the Hachiya variety. In the early stages of fruit development and when it was the fastest, fruit drops were observed intensely. In September, when the last measurement was made, Hachiya and Mikatani O'Gosho were the most fruit drop varieties with 81%.