Sanat ve zanaat akımı bağlamında tuval üzerine nakış uygulamaları
Embroidery applications on canvas in the context of arts and crafts movement
Yazar: KADER ŞAN
Danışman: PROF. DR. FİLİZ NURHAN ÖLMEZ
Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Geleneksel Türk El Sanatları Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: El Sanatları = Crafts

Özet:
Nakış sanatı geçmişten günümüze kadar gelen en eski sanatlardan birisidir. Antik çağdan bu güne 
kadar gelen ve bulunduğu toplumun kültürel yapısını taşıyan bir sanat dalıdır. "Kadın İşi" olarak 
nitelendirilen ve cinsiyetçi bir yaklaşımla uzun yıllar boyunca varlığını sürdürmüştür. William Morris bu 
cinsiyetçi yaklaşımı değiştirmek amacıyla nakış sanatını tekstil ürünlerinde kullanarak yeni bir boyut 
kazandırmıştır. Morris sanayinin seri üretim ürünlerin ucuz ve değersizliğini vurgulayarak, el sanatları 
benzersizliğini ve kalitesini savunmuştur.
Bu tez çalışmasının amacı, 19. Yüzyılda İngiltere'de başlayan Sanayi Devrimi sonucunda değer 
kaybeden nakış sanatı, John Ruskin ve William Morris'in kurduğu Arts and Crafts akımının nakış sanatını 
yeniden canlandırmak ve gün yüzüne çıkartarak Arts and Crafts akımının etkilerini tespit etmektir. Arts 
and Crafts akımından etkilenen birçok sanat akımı ve sanatçılar bulunmaktadır. Sanat ürünlerine yeni 
yorumlar eklenerek sanata ilgi artırılmıştır. Giyim, ev dekorasyon ürünleri, mobilya tasarımları, aksesuar, 
seramik sanatında, duvar panolarında gibi birçok alan da nakış sanatının yansımaları görülmektedir. 
Modern sanatın ilk aşaması olarak kabul edilmektedir.
Arts and Crafts akımı bağlamında tuval üzerine nakış uygulamaları metodundan yola çıkılarak 
özgün tasarımlar tuval üzerine aktarılmıştır. Uygulama çalışmalarında yer alan motif ve desenler ile 
sınırlandırılmıştır. Bu sınırlılıklar baz alınarak nakış işlemeciliğinin teorik alt yapısı incelenerek, Arts and 
Crafts akımı etkisinden yola çıkılarak tuval üzerine nakış işlemeleri uygulanmıştır.

Abstract:
Embroidery art, carrying the cultural structure of the society in which it is positioned, is one of the 
oldest arts that has survived from the past to the present. It has maintained its existence for long years with 
a sexist approach which is labeled as "women's business". William Morris has added a new dimension by 
using the art of embroidery in textile products in order to alter this sexist approach. Morris defended the 
uniqueness and quality of handicrafts, emphasizing the cheapness and worthlessness of mass-produced 
products of the industry. 
The aim of this thesis is to examine the art of embroidery, whose importance has diminished since 
the beginning of the Indstrial Revolution in Britain in the 19th century, in the light of the Arts and Crafts 
Movement founded by John Ruskin and William Morris and to reveal the effects of this movement. There 
are many art movements and artists influenced by the Arts and Crafts Movement. In this context, interest 
in art has increased with new interpretations to art products. Reflections of embroidery art which is 
considered as the first stage of modern art can be seen in many areas such as clothing, home decoration 
products, furniture designs, accessories, ceramic art, and wall panels.
In the context of the Arts and Crafts movement, original designs were transferred to the canvas 
based on the method of embroidery applications on canvas. Furthermore, the application is limited to the 
motifs and patterns in the works. Based on these limitations, the theoretical background of embroidery was 
examined, and embroidery on canvas was applied based on the effects of Arts and Crafts movement.