Okul öncesi dönem çocukların dijital oyun bağımlılık eğilimleri ile anne-çocuk ilişkisinin incelenmesi
Examining the digital play addiction tendency of preschool children and the mother-child relationship
Yazar: TUĞBA EMİROĞLU İLVAN
Danışman: PROF. DR. REMZİYE CEYLAN
Yıldız Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Okul Öncesi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Aile içi ilişkiler = Family relations ; Ana-çocuk ilişkisi = Mother child relations ; Bağımlılık = Dependency ; Okul öncesi dönem = Preschool period ; Okul öncesi eğitim = Preschool education ; Okul öncesi çocuklar = Preschool children ; Oyun bağımlılığı = Game addiction

Özet:
Bu araştırmada 48-72 aylık okul öncesi dönem çocukların dijital oyun bağımlılık 
eğilim düzeyleri ile anne-çocuk ilişkisi ele alınmıştır. Ayrıca çocukların cinsiyeti, 
yaşı, okul öncesi eğitim alma süresi, devam ettiği okul öncesi eğitim kurum türü, 
dijital oyun oynama süresi, dijital oyun oynama durumu; annelerin yaşı, öğrenim 
durumu, çalışma durumu, dijital araç kullanma süresi; aile yapısı, aylık gelir durumu 
değişkenlerinin çocukların dijital oyun bağımlılık eğilim düzeyleri ve anne-çocuk 
ilişkisi üzerine etkisi araştırılmıştır. Araştırmanın örneklemini, İstanbul ili Millî 
Eğitim Bakanlığı'na bağlı devlet ve özel anaokulu ve anasınıflarına devam eden 
toplam 450 çocuk ve annesi oluşturmuştur. Araştırma verileri, araştırmacı tarafından 
hazırlanan "Bilgi Formu", Budak (2020) tarafından geliştirilen çocuklar için "Dijital 
Oyun Bağımlılık Eğilimi Ölçeği", Akgün ve Yeşilırmak (2010) tarafından Türk 
kültürüne uyarlanan "Çocuk-Anababa İlişki Ölçeği" kullanılarak toplanmıştır. 
Verilerin analizinde betimsel istatistikler, bağımsız örneklemler t-testi analizi, tek 
yönlü varyans analizi ve korelasyon analizi kullanılmıştır. Bulgular, çocukların dijital 
bağımlılık eğilim düzeylerinin çocukların cinsiyetine, çocukların yaşına, çocukların 
bir günde dijital oyun oynama süresine, çocukların dijital oyun oynama durumuna,
çocukların dışarıda zaman geçirme sıklığına, annelerin öğrenim durumuna, annelerin
dijital araç kullanma süresine, aile yapısına, ailenin aylık gelir durumuna göre 
farklılaştığını gösterirken; çocukların okul öncesi öncesi alma süresine, devam ettiği 
okul öncesi eğitim kurum türüne, annelerin yaşına, annelerin çalışma durumuna göre 
farklılaşmamaktadır. Anne-çocuk ilişkisi ise çocukların cinsiyetine, çocukların
yaşına, annelerin çalışma durumuna göre farklılık göstermezken, annelerin çocukla 
zaman geçirme süresine, ailenin aylık gelir durumuna, aile yapısına ve çocuğun 
dijital oyun oynama süresine göre farklılık göstermektedir. Son olarak, çocukların 
dijital oyun bağımlılık eğilim düzeyleri ile anne-çocuk ilişkisi arasında orta düzey 
pozitif yönlü bir ilişki olduğu saptanmıştır. Anne-çocuk ilişkisi toplam puanlarının 
yüksek olması olumsuz ilişkiyi gösterdiğinden; çocukların dijital oyun bağımlılık 
eğilim düzeylerinin artması annelerin çocuklarıyla ilişkisinin olumsuz yönde artması 
anlamına gelmektedir

Abstract:
In this study, the digital play addiction tendency levels of 48-72 month-old preschool 
children and the mother-child relationship were discussed. In addition, the effects on 
children's digital play addiction tendency levels and mother-child relationship were
investigated in terms of the variables of the child's gender, age, the duration of 
preschool education, type of preschool education institution, the duration of playing 
digital games, the status of playing digital games of the child, age of the mother, 
mother's graduation status, mother's working status, family structure and mother's 
use of digital tools. The sample of the study consisted of a total of 450 children and 
their mothers attending public and private kindergartens and kindergartens affiliated 
to the Ministry of National Education in Istanbul, Turkey. The research data were
collected using the information form prepared by the researcher, the "Digital Game 
Play Addiction Tendency Scale" for children developed by Budak (2020), and the 
"Parent-Child Relationship Scale" adapted by Akgün and Yeşilırmak (2010).
Descriptive statistics, independent samples t-test analysis, one-way analysis of 
variance and correlation analysis were used in the analysis of the data. Findings show 
that children's digital play addiction tendency levels differ according to the gender of 
children and the age of children, the duration of playing digital games of children,
the status of playing digital games of children, the frequency of the children spending 
time outside, the education status of the mothers, the duration of using digital tools of 
the mothers, the family structure, the monthly income of the family. On the contrary, 
children's digital play addiction tendency levels do not differ according to the 
duration of the children's preschool education, the type of preschool education 
institution, the age of mothers and the working status of the mothers. The motherchild relationship, on the other hand, does not differ according to the age and gender 
of the children, and the working status of the mothers, while it differs according to 
the time spent by the mothers with the child, the monthly income of the family, the 
family structure and the duration of the child playing digital games. Finally, it was 
determined that there is a moderate positive relationship between children's digital 
play addiction tendency levels and mother-child relationship. In short, high motherchild relationship total scores indicate a negative mother-child relationship; the 
increase in children's digital play addiction tendency levels means that the 
relationship of mothers with their children increases negatively.