Ekstübasyon sonrası yüksek akımlı nazal kanül oksijen tedavisi uygulanan bebeklerde masajın kan gazları ve fizyolojik parametreler üzerine etkisi
The effect of massage on blood gases and physiological parameters in infants receiving high flow nasal cannula oxygen therapy after extubation
Yazar: AYTÜL KILINÇ YARAŞ
Danışman: DOÇ. DR. EMİNE ERDEM
Erciyes Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Bebekler = Infant ; Ekstübasyon = Extubation ; Entübasyon = Intubation ; Fizyolojik parametreler = Physiological parameters ; Kan gaz analizi = Blood gas analysis ; Masaj = Massage ; Oksijen solutma tedavisi = Oxygen inhalation therapy

Özet:
Bu yarı deneysel çalışma; ekstübasyon sonrası Yüksek Akımlı Nazal Kanül Oksijen (YANKO) tedavisi uygulanan bebeklerde masajın kan gazları ve fizyolojik parametreler üzerine etkisini araştırmak amacıyla yapılmıştır. Bu çalışmada etik kurul onayı, kurum izni ve ebeveyn onamı alınmıştır.
Çalışmaya bir üniversite hastanesinin Pediatri Yoğun Bakım Ünitesi (PYBÜ)'ndeki 1-12 aylık bebekler dahil edilmiştir. Masaj (n=10) ve kontrol (n= 10) grubuna alınan bebekler yaş, cinsiyet, tanı, sedatif ilaç uygulanma durumu, yoğun bakıma transfer eden servis değişkenleri benzer şekilde seçilmiştir (p>0.05). Veriler, Bebeklere İlişkin Tanıtıcı Özellikler Formu ve Girişim İzlem Formu ile toplanmıştır. Masaj grubundaki çocuklara YANKO tedavisi süresince günde 2 kez 5 dakika süre ile masaj yapılmıştır. Girişim öncesi ve sonrası (YANKO tedavisi sonlandırıldığında) kan gazları ve fizyolojik parametreler ölçülmüştür. Verilerin değerlendirilmesinde tanımlayıcı istatistikler, Shapiro-Wilk, Student t, Mann-Whitney U, Paired t, Wilcoxon Varyans Analizi ve Spearman korelasyon tesleri kullanılmıştır. 
Çalışmada masaj ve kontrol gruplarının girişim sonrası kan gazları ve fizyolojik parametrelerinin benzer olduğu belirlenmiştir. Masaj grubundaki bebeklerin YANKO'da kalış (p<0.05), düşük akımlı oksijene geçiş (p>0.05) ve PYBÜ'de yatış süresinin (p>0.05) kontrol grubundan daha az olduğu bulunmuştur. Masaj grubundaki bebeklerin YANKO ve PYBÜ'deki kalış süresi arasında çok güçlü (r= 0.817, p= 0.004), kontrol grubundaki bebeklerde ise (r= 0.702, p= 0.024) güçlü pozitif yönde ilişki olduğu saptanmıştır.  
Çalışma sonuçlarına göre; masajın kan gazları ve fizyolojik parametreler üzerine olumlu etkisi olduğu, YANKO'da kalma ve PYBÜ'deki yatış süresini azalttığı bulunmuştur. PYBÜ'de çalışan sağlık profesyonellerinin YANKO tedavisi uygulanan bebeklere masaj uygulaması önerilebilir. 
Anahtar kelimeler: Fizyolojik Parametreler; Kan Gazları; Masaj; Pediatri Yoğun Bakım Hemşireliği; Yüksek Akım Nazal Kanül Oksijen Tedavisi

Abstract:
This quasi-experimental study was conducted to investigate the effect of massage on blood gases and physiological parameters in infants receiving High Flow Nasal Cannula Oxygen (HFNCO) treatment after extubation. Ethics committee approval, institutional permission and parent consent were obtained.
The study included infants aged 1-12 months in the Pediatrics Intensive Care Unit (PICU) of a university hospital. Age, gender, diagnosis, sedative drug application status, and service transfer to the intensive care unit of the children in massage (n= 10) and control (n= 10) groups were similar (p> 0.05). Data were collected with Infant Descriptive Characteristics Form and Intervention Follow-up Form. During the HFNCO treatment, the infants in the massage group were massaged twice a day for 5 minutes. Blood gases and physiological parameters were measured before and after (when HFNCO treatment was terminated) the intervention. Data were analyzed with post-power analysis, descriptive statistics, Shapiro-Wilk, student t, Mann-Whitney U, Paired t, Wilcoxon Signed and Spearman correlation tests.
The blood gases and physiological parameters of the massage and control groups after the intervention were similar. The duration of stay in HFNCO (p<0.05), transition to low flow oxygen (p>0.05) and length of stay in the PICU (p>0.05) in the massage group was lower. There was a very strong positive correlation between the length of stay in HFNCO and PICU in the massage group (r= 0.817, p= 0.004), and a strong positive correlation in the control group (r= 0.702, p= 0.024).
According to the results; the massage has a positive effect on blood gases and physiological parameters, and reduces the duration of stay in HFNCO and the length of stay in PICU. Health professionals in PICU may be recommended to apply massage to infants treated with HFNCO.

Key words: Blood Gases; High Flow Nasal Cannula Oxygen Therapy; Massage; Pediatric İntensive Care Nursing; Physiological Parameters.