Aktivasyon ve remisyon dönemindeki ülseratif kolitli hastalarda, adezyon molekülleri (ICAM-1, VCAM-1) ile TNF-? ve kemik mineral dansitometrisi arasındaki ilişki
correlation between adhesion molecules (ICAM-1, VCAM-1) and TNF-? and bone mineral density in ulcerative colitis patients during the activation and remission terms
Yazar: HASAN GÖĞEBAKAN
Danışman: DOÇ. DR. ÖMER YILMAZ
Atatürk Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2010
Konu: Gastroenteroloji = Gastroenterology
Dizin: Adezyonlar = Adhesions ; Kemik dansitesi = Bone density ; Kolit = Colitis ; Kolit-ülseratif = Colitis-ulcerative ; Tümör nekroz faktörleri = Tumor necrosis factors

Özet:
Ülseratif Kolit (ÜK) aktivasyon ve remisyon dönemleriyle seyreden, etyolojisi bilinmeyen kronik intestinal bir hastalıktır. Aktiviteyi belirlemek ÜK'de tedavinin düzenlenmesi ve prognozu göstermesi açısından büyük önem taşır.Çalışmamızın amacı; ÜK hastalarında aktivasyon ve remisyon dönemlerinde adezyon molekülleri (ICAM-1,VCAM-1) ve TNF ? ile Kemik Mineral Dansitometrisi (KMD) arasındaki anlamlı bir ilişki olup olmadığı, ÜK hastalarının aktif, remisyon ve aktif nüks dönemleri ile sağlıklı insanların ve aktif dönemde steroid tedavisi alan hastalarla ile almayan hastaların KMD'ni karşılaştırmayı amaçladık.Çalışmaya 2009-2010 yılları arasında Atatürk Üniversitesi Tıp Fakültesi İç Hastalıkları, Gastroenteroloji Bilim Dalı polikliniğine başvuran ÜK tanısı almış aktivasyon döneminde 38 hasta (20 eski tanı, 18 yeni tanı), 38 sağlıklı insandan oluşan kontrol grubu dahil edildi. Hastalar Gastroenteroloji kliniğine yatırıldı. Hastaneye yattıktan sonra tedavi almadan hastalardan serum örnekleri alındı, KMD'leri Dual Enerji X-ray Absorbsiyometri (DEXA) ile ölçüldü. Aktif dönemdeki 10 hastaya remisyon indüksiyonu sırasında steroid tedavisi verildi. Hastaların tamamı tedavi sonrasında remisyona girdi. Remisyon dönemindeki hastalar 3 ay ile 1 yıl arasındaki sürelerle kontrole çağrıldı. Kontrol sırasında tekrar serum örnekleri alındı. KMD ölçümleri DEXA ile tekrarlandı. Kontrol grubundaki hastalara ayaktan KMD ölçümleri yapıldı.Aktif ÜK'de TNF-? ortalama değeri 10,93±12,36 pg/ml, ICAM-1 611,12±737,07 ng/mL, VCAM-1 10,27±11,83 ng/mL olarak tespit edildi. Hastalar remisyon dönemine girdikten sonra alınan TNF-? ortalama değeri 4,19±7,35 pg/mL, ICAM-1 147,35±49.78 ng/mL, VCAM-1 5,36±5.49 ng/mL olarak tespit edildi. Aktivasyon ve remisyon dönemindeki ÜK'li hastalarda TNF-?, VCAM-1, ICAM-1 ortalama değerleri arasındaki fark anlamlı bulundu (p<0,005).Aktif ÜK'te ölçülen KMD L1-L4 T Skoru -1,49±1,26, L1-L4 Z Skoru -1,07±1,11, Neck T Skoru -0,88±1,03, Neck Z Skoru 0,02±1,12, Kalça Total T Skoru -0,78±1,02, Kalça Total Z Skoru -0,30±0,99 olarak tespit edildi. Remisyon dönemindeki hastalarda L1-L4 T Skoru -1,55±1,14, L1-L4 Z Skoru -1,13±1,01, Neck T Skoru -0,73±1,15, Neck Z Skoru 0,11±11,24, Kalça Total T Skoru -0,69±1,02, Kalça Total Z Skoru -0,25±0,92 olarak ölçüldü. Aktivasyon ve remisyon dönemindeki ÜK'li hastalarda KMD arasındaki fark anlamlı bulunmadı (p>0,005).Aktivasyon dönemdeki hastaların KMD yukarıda verildi. Kontrol grubu hastaların KMD'leri L1-L4 T Skoru -0,73±0,94, L1-L4 Z Skoru 0,07±1, Neck T Skoru -0,23±0,72, Neck Z skoru 0,96±1,04, Kalça Total T Skoru -0,04±0,62 ve Kalça Total Z Skoru 0,76±0,77 olarak ölçüldü. Aralarındaki fark istatistiksel olarak anlamlı bulundu. (p<0.05).Remisyon dönemindeki hastaların ve kontrol grubu hastaların KMD yukarıda verildi. Aralarındaki fark istatistiksel olarak anlamlı bulundu (p<0.05).Aktivasyon döneminde steroid tedavisi alan 10 hastanın remisyon döneminde ölçülen KMD'leri: L1-L4 T Skoru -2,73±0,96, L1-L4 Z Skoru -2,19±0,72, Neck T Skoru -1,53±1,35, Neck Z skoru -0,35±1,14, Kalça Total T Skoru -1,54±1,15 ve Kalça Total Z Skoru -0,85±1,1 olarak ölçüldü. Aktivasyon döneminde steroid tedavisi almayan 28 hastanın remisyon döneminde ölçülen KMD'leri; L1-L4 T Skoru -1,08±0,85, L1-L4 Z Skoru -0,68±0,81, Neck T Skoru -0,45±0,93, Neck Z skoru 0,286±0,92 Kalça Total T Skoru -0,34±0,82 ve Kalça Total Z Skoru -0,05±0,76 olarak ölçüldü. Aralarındaki fark istatistiksel olarak anlamlı bulundu (p<0.05).Sonuç olarak Ülseratif Kolit'de, adezyon molekülleri ve proinflamatuar sitokin düzeyinin anlamlı artışı kısa dönemde KMD ile korele gözükmemektedir. Fakat teşhis konulan hastalarda hem aktivasyon, hemde remisyon döneminde, sağlıklı kontrollere göre KMD'de anlamlı farklar görülebilmektedir. Belki bu durumda mineralizasyon bozukluğu için en önemli faktör steroid tedavisidir.Anahtar kelimeler: Ülseratif kolit, Adezyon moleükülleri, TNF-?, Kemik mineral dansitometresi

Abstract:
Ulcerative colitis (UC) is a chronic intestinal disorder with an unknown etiology, characterized by activation and remission. It is important to determine the activity of UC due to establishment of the treatment and indication of the prognosis.The aim of our study is to show whether there is a correlation between adhesion molecules( ICAM-I,VCAM-I) and TNF ? and bone mineral density in Ulcerative colitis patients during the activation and remission. Meantime, the periods (active, remission and relapse) of UC were compared regarding to BMD with groups which were healthy individuals steroid taken and no taken patients.The study includes 38 patients (10 new diagnosed, 20 previously diagnosed) who have been diagnosed with ulceratice colitis in Ataturk University Internal Medicine Gastroenterology departmant during the time of 2009-2010 and 38 healthy individuals control. All patients were hospitalised. Their serum samples were taken and bone mineral densities were measured with DEXA.10 patients were registered to steroid therapy during remission induction. All patients were recovered and went to remission after treatment. During remission, the patients were called for control with a period of between 3 months and 1 year. During control call, their blood samples were taken and BMD measurements with DEXA were measured. BMD measurements were measured for out point control group.In active UC the mean values of TNF-?, ICAM-1 and VCAM-1 were determined as 10.93 ± 12.36 pg / ml, 611.12 ± 737.07 ng / ml and 10.27 ± 11.83 ng / mL respectively. After remission period the mean values of TNF-?, ICAM-1 and VCAM-1 were determined as 4,19±7,35 pg/mL, 147,35±49.78 ng/mL and 5,36±5.49 ng/mL respectively. The difference between the values of TNF-?, VCAM-1, ICAM-1 in activation and remission periods were statistically significant in ulcerative colitis patients (p<0,05).During activation period BMD L1-L4 T score, L1-L4 Z score, Neck T score, Neck Z score, Hip Total T score Hip Total Z score were measured-1,49±1,26, -1,07±1,11, -0,88±1,03, 0,02±1,12, -0,78±1,02, -0,30±0,99, respectively. Patients who were in remission periods L1-L4 T score, L1-L4 Z score, Neck T score, Neck Z score, Hip Total T score, Hip Total Z score were measured -1,55±1,14, -1,13±1,01, -0,73±1,15, 0,11±1,01, -0,69±1,02, -0,25±0,92 respectively. The difference between the values of BMD in activation and remission periods were not statistically significant in ulcerative colitis patients. (p>0,05).BMD values for patients in activation period were mentioned above. BMD values for control group were as follow; L1-L4 T Score -0,73±0,94, L1-L4 Z Skoru 0,07±1, Neck T Score -0,23±0,72, Neck Z score 0,96±1,04, Hip Total T score -0,04±0,62, Hip Total Z Score 0,76±0,77 measured. The difference between the groups was stastically significant (p<0.05). BMD values of patients in remission and control group were mentioned above. The difference between the groups was stastically significant (p<0.05).The BMD values of 10 patients who were treated with streoids during activation period were measured as follow: L1-L4 T Score -2,73±0,96, L1-L4 Z Score -2,19±0,72, Neck T Score -1,53±1,35, Neck Z Score -0,35±1,14, Hip Total T Score -1,54±1,15 ve Hip Total Z Score -0,85±1,1. The BMD values of 28 patients who were not treated with streoids during activation period were measured as follow: L1-L4 T Score -1,08±0,85, L1-L4 Z Score -0,68±0,81, Neck T Score -0,45±0,93, Neck Z Score 0,286±0,92 Hİp Total T Score -0,34±0,82 ve Hip Total Z Score -0,05±0,76. The difference between the groups was stastically significant (p<0.05).As a result, in ulcerative colitis, a significant increase in adhesion molecules and proinflammatory cytokine levels does not appear to correlate with BMD in a short term. However, when, patients diagnosed ulcerative colitis, compared to healthy controls both of activation and remission period, significant differences can be seen in BMD. It is possible that the most important factor for mineralisation disorder is steroid therapy.Keywords: Ulcerative colitis, TNF-?, Adhesion molecules, Bone mineral density