Karaciğer transplantasyonu sonrasında görülen safra yolu komplikasyonlarında MR kolanjiyopankreatografi'nin tanısal rolü
The diagnostic role of MR cholangiopancreatography in biliary tract complications after liver transplantation
Yazar: MUSTAFA FATİH ARSLAN
Danışman: DOÇ. DR. NURAY HALİLOĞLU
Ankara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Radyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2015
Konu: Radyoloji ve Nükleer Tıp = Radiology and Nuclear Medicine
Dizin: Karaciğer = Liver ; Karaciğer hastalıkları = Liver diseases ; Karaciğer nakli = Liver transplantation ; Kolanjiyopankreatografi-endoskopik retrograd = Cholangiopancreatography-endoscopic retrograde ; Komplikasyonlar = Complications ; Manyetik rezonans görüntüleme = Magnetic resonance imaging ; Postoperatif komplikasyonlar = Postoperative complications ; Safra kanal hastalıkları = Bile duct diseases ; Safra kanalları = Bile ducts

Özet:
Amaç: Bu çalışmada karaciğer transplantasyonu sonrasında ortaya çıkan
safra yolu komplikasyonlarının MRKP bulgularını ortaya koymak ve MRKP'nin
safra yolu komplikasyonlarını göstermedeki başarısını saptamak amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Temmuz 2011-Temmuz 2015 tarihleri arasında
ünitemizde MRKP tetkiki yapılmış 85 karaciğer transplantlı hasta retrospektif olarak
değerlendirildi. Hastaların klinik ve biyokimyasal verileri içeren tıbbi kayıtları, varsa
diğer radyolojik tetkikleri ve varsa histopatolojik incelemeleri hastane arşiv
sisteminden retrospektif olarak araştırıldı. Tıbbi kayıtları eksik olan, MRKP tetkiki
sonrası klinik takip süresi 12 aydan kısa olan ya da solunum artefaktları, metalik
artefaktlar vb nedenlerle değerlendirme için yeterli kalitede MRKP görüntüleri
olmayan 10 hasta çalışma dışında bırakıldı. MRKP tetkikleri üç radyolog tarafından
fikir birliği ile değerlendirildi. MRKP tetkikleri üzerinden intra ve ekstrahepatik
safra kanallarının çapı ve morfolojisi değerlendirilerek, anastomotik striktür varlığı,
iskemik kolanjite bağlı nonanastomotik striktür varlığı, safra yollarında genişleme
varlığı, taş veya çamura bağlı dolum defekti varlığı, alıcı ve verici ortak hepatik
kanalları arasında çap uyumsuzluğu, biloma vb koleksiyonlar değerlendirildi. MRKP
bulguları takip sürecindeki klinik, radyolojik ve laboratuar bulgularıyla birlikte
değerlendirilerek MRKP tanısı ile kesin tanının uyumu araştırıldı.
Bulgular: Çalışmaya dahil edilen karaciğer transplantasyonu yapılan 75
hastanın MRKP incelemelerinin değerlendirilmesi sonucu 27 (%36) hasta normal
radyolojik tanı alırken, 48 (%64) hastada safra yolu komplikasyonu tanısı
konulmuştur. Bu komplikasyonlar arasında safra yolu anastomozu darlığı (n=28,
%37,3), safra yollarında genişleme (n=36, %48), nonanastomotik darlık (n=4, %5,3),
kaçak (n=5, %6,7), kolanjit (n=17, %22,7), biloma (n=8, %10,7), kolanjitik
abse(n=6, %8), safra yollarında taş-çamur (n=6, %8) ve çap uyumsuzluğu (n=5,
%6,7) bulunmaktadır. MRKP'nin safra yolu komplikasyonlarını göstermedeki
başarısı referans görüntüleme olarak kabul edilen ERKP, PTK ve/veya TTK
tetkikleri ile karşılaştırıldığında; sensitivitesi %98, spesifisitesi %100, pozitif
prediktif değeri %100 ve negatif prediktif değeri %75 olarak belirlenmiştir.
Sonuç: MRKP pankreatobiliyer hastalıkların tanısında kullanılan, invaziv
olmayan, anestezi gerektirmeyen, iyonizan radyasyon içermeyen bir görüntüleme
yöntemidir. Bizim çalışmamızın ulaştığı sonuç MRKP'nin safra yolu
komplikasyonlarını göstermedeki üstün başarısı, zararlı olmaması, kullanışlı ve kolay
tekrar edilebilir olması, kullanıcı bağımlı olmaması nedeniyle tanı ve takip açısından
invaziv direkt kolanjiyografik yöntemlerin yerini alması gerektiğidir. İnvaziv
yöntemler ise taşıdığı göreceli yüksek komplikasyon oranı nedeniyle tanıdan daha
çok tedavi amaçlı kullanılmalıdır.

Anahtar Kelimeler: Karaciğer transplantasyonu, Safra yolu
komplikasyonları, MRKP

Abstract:
The Diagnostic Role Of MR Cholangiopancreatography In Biliary Tract
Complications After Liver Transplantation
Purpose: The aim of this study is to present the MRCP findings of biliary
tract complications after liver transplantation and to assess the diagnostic accuracy of
MRCP in demonstrating these complications.
Materials and methods: 85 patients who underwent MRCP in our
department between July 2011-July 2015 after liver transplantation were
retrospectively evaluated. Medical records including the clinical and biochemical
findings, additional imaging studies and histopathological examinations of these
patients were investigated from the database of our instution. Ten patients whose
medical records were missing, whose follow-up period after MRCP was less than 12
months and who had insufficient MRCP images due to respiratory, motion or
metallic artifacts were excluded from the study. The MRCP images were reevaluated
by three radiologists in consensus. The diameter and morphology of the
biliary ducts was assessed on MRCP images and anastomotic strictures,
nonanastomotic strictures due to ischemic cholangitis, dilatation of the biliary ducts,
filling defects due to stone or sludge, donor-to-recipient bile duct disproportion,
biloma and other fluid collections were noted. The MRCP findings and the clinical,
radiological and laboratory findings during the follow up period were evaluated
together and the correlation between the diagnosis on MRCP and the final diagnosis
was assessed.
Results: 75 patients were included in this study. 27 patients(36%) had
normal MRCP findings and 48 patients (64%) had at least one type of biliary tract
complications. These complications included anastomotic stricture (n=28, 37,3%),
dilatation of the biliary tract (n=36, 48%), nonanastomotic stricture (n=4, 5,3%),
biliary leakage (n=5, 6,7%), cholangitis (n=17, 22,7%), biloma (n=8, 10,7%),
abscess due to cholangitis (n=6, 8%), biliary stone-sludge (n=6, 8%) and donor-torecipient
bile duct disproportion (n=5, 6,7%). MRCP had a sensitivity of 98% and
specificity of 100% in demonstrating biliary tract complications with respect to
reference imaging studies (ERCP, PTC and/or TTC). The positive predictive value
was 100% and the negative predictive value was 75%.
Conclusion: MRCP is a noninvasive imaging technique in the diagnosis of
pancreatobiliary diseases which does not utilize ionizing radiation, and which does
not require anesthesia, We suggest that MRCP should replace invasive direct
cholangiographic techniques in the diagnosis and follow-up of biliary tract
complications due to its outstanding achievements, harmless, useful, easy to repeat
and user-undependent features. Because of their relative high complication rate,
invasive techniques should be used for treatment rather than diagnosis.

Key words: Liver transplantation, Biliary tract complications, MRCP