Etlik piliçlerde led ışık kullanımının göğüs eti kalitesi, tibia kemiğinin bazı özellikleri, immunoglobulin G düzeyi ve verim özellikleri üzerine etkisi
Effect of using led light on breast meat quality, some characteristics of tibia bone, level of immunoglobulin G and performance of broiler chickens
Yazar: TOLGA BİNGÖL
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA AKŞİT
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Zootekni Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Etlik piliç = Broiler chickens ; Etlik piliç performansı = Broiler performance

Özet:
Bu çalışmanın amacı, beyaz floresan ışığa göre farklı LED ışık renklerinin etlik piliçlerin büyüme performansına, göğüs eti kalite özelliklerine, refah göstergelerine ve immünoglobülin G düzeyine olan etkilerini değerlendirmekti. Denemede, günlük yaşta 580 Ross 308 civciv (♀-♂ karışık) kullanıldıkullanılmştır. Civcivler tartıldı, kanat numarası takıldıktan sonra ve her biri dört tekerrür içeren ışık sızdırmaz izolasyonlu dört odaya rastgele dağıtılmıştır. Işık uygulamaları 1) Kontrol (beyaz floresan ışığı), 2) yeşil renkli LED ışık (YL), 3) mavi renkli LED ışık (ML) ve 4) Yeşil-Mavi renkli LED ışık (Y-ML) (ilk 3 hafta yeşil ışık, kalan 3 hafta mavi ışıkla değiştirilerek) uygulamalarından oluşmuştur. Işık programı ve şiddeti olarak sırasıyla 16 aydınlık:8 karanlık ve 2 watt/m2 uygulanmıştır. Kanatlılar ad libitum esasına dayalı ticari etlik başlangıç, büyütme ve bitirme yemlerini tüketmişlerdir. Canlı ağırlıklar (CA) ve yem tüketimleri (YT) haftalık olarak kaydedilmiş ve yemden yararlanma oranı (YYO) hesap edilmiştir. Tüm ölümler günlük olarak kaydedilmiş ve yemden yararlanma oranları ölüm oranlarına göre düzeltilmiştir. Denemenin, 28 ve 40. günlerinde kan örnekleri alınmış ve serumda immunoglobulin G (IgG) analizi yapılmıştır.  Piliçlerde 39. günde yürüme skoru, 21 ve 40. günlerde hareketsiz kalma süresi (TI) değerlendirmeleri yapılmıştır. Ayrıca, deneme sonunda piliçlerin göğüs eti kalitesi ve tibia kemiği özellikleri de saptanmıştır.   
Sonuçlar, Y-ML altında yetiştirilen etlik piliçlerin 21. gün canlı ağırlığının BL, YL ve ML ile karşılaştırıldığında önemli düzeyde arttırdığını gösterdi göstermiştir (P <0.05). Denemenin sonunda, Y-ML'nin canlı ağırlıkları BL ve YL'den önemli ölçüde daha yüksek bulunmuşturti (P <0.05). Canlı ağırlıklara benzer şekilde, en yüksek yem tüketimi ve en iyi yem değerlendirme oranı Y-ML grubunda elde edilmiştir. Bununla birlikte refah göstergeleri arasında olan ölüm oranı ve hareketsiz kalma süresi uygulamalardan 
etkilenmemişve YL grubu en kötü yürüme skoruna sahip oldu. Tibia ağırlığı ve çapına cinsiyetin etkisi önemli bulunmuştur. Tüm uygulama gruplarında pH24 beklenen seviyeye düştü ve en düşük pH24 değeri Y-ML grubunda ortaya çıktı. Göğüs etinin L* ve a* değerleri üzerinde aydınlatma uygulamalarının önemli bir etkisi yoktu olmamış ancak, kontrolde b* değeri YL grubundan daha düşük bulunmuştur.tü. 
Denemenin 28. gününde serumdaki IgG seviyesi YL, ML ve Y-ML LED ışık uygulamalarıyla BL grubuna göre önemli bir artış göstermiştir. Denemenin 40. gününde tüm uygulama gruplarının IgG seviyeleri düşmüş olmasına rağmen Y-ML grubunun IgG düzeyi diğer uygulama gruplarından % 189 daha yüksekti (P <0.05) olmuştur..  
Sonuç olarak, etlik piliçlerde değiştirilen Y-ML ışık uygulaması, YL ve ML LED ışık ve BL (kontrol) ışık uygulamalarıyla karşılaştırıldığında, piliçlerin büyüme performansını artırmış ve IgG seviyelerini yükselterek bağışıklıklarını güçlendirmiştir.

Abstract:
pH24 decreased to expected level in all treatment groups and the lowest pH24 value appeared in Y-ML group. Lighting treatments had no significant effect on the L* and a* values of the breast muscles, but the b* value in control is lower than YL group.
At 28 days of age of the trial, level of IgG in serum showed a significant increase by GL, BL and G-BL LED light treatments according to WL group (P<0.05). On the 40th day of the experiment, although the IgG level of all the treatment groups decreased according to the 28th day, the IGL level of GBL group was higher by 189% than the other groups.
In conclusion, the shifted G-BL light treatment in broilers increased growth performance, and strengthened immunity by enhancing IgG levels of chickens compared to G and B LED light and WL (control) light treatments.