Koçali karmaşığı (Adıyaman-Çelikhan) içinde manganez yataklarının jeolojik incelenmesi
The geological investigates of the manganese depositions within the Koçali melange (Adiyaman-Çelikhan)
Yazar: BURCU GÖREN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. MUSTAFA AKYILDIZ
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Jeoloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Jeoloji Mühendisliği = Geological Engineering

Özet:
İnceleme alanındaki cevherleşmeler (Çağalalı ve Bezardağı) Adıyaman iline bağlı Koçali Köyünün kuzeyinde bulunmakta, Güney Doğu Anadolu Orojenik Kuşağı içerisinde Arap platformu üzerine Üst Kretase'de bindirmiş olan Koçali Karmaşığı içerisinde yer almaktadır. İnceleme alanında temeli, bölgeye gravite kaymalarıyla yerleşmiş allokton konumlu Koçali karmaşığına ait spilitik yastık lavlar (Tarasa formasyonu) ile radyolaritler (Konak formasyonu) oluşturmaktadır. Koçali Karmaşığı'nın üstüne çok kalın olmayan Germav Formasyonu ile Gercüş formasyonu uyumsuzlukla gelmektedir. Tüm bu birimlerin üstünde nummulitli kireçtaşlarından oluşmuş Midyat formasyonu bulunur.Cevherleşmeler D-B/30K konumlu olup radyolaritler içerisinde düzensiz mercekler ve ardalanmalı tabakalar şeklinde olup genellikle yan kayaçlarla uyumludur. Cevherleşme parajenezleri olarak; pirolusit, psilomelan ve manganitten oluşmuştur. Cevherleşmeyi oluşturan minerallerin tane boyları değişken olup masif ve çatlak dolgusu şeklinde gözlenmektedir.Cevherleşmeler jeokimyasal olarak incelendiğinde ana oksit içerikleri (MnO: %8.98-73.64, SiO2: %3.26-%86.19) denizaltı hidrotermal yataklara benzemektedir. Fe/Mn 0.001-0.019 aralığında değişmekte olup, oldukça düşüktür. Fe/Mn oranları denizaltı hidrotermal merkezlerde hidrotermal çözeltilerden hızla çökelimle oluşmuş olan yatakların oranlarına benzemektedir. Ana ve iz elementler kullanılarak oluşturulan diyagramlar üzerinde de cevherler hidrotermal alanlar içerisinde yoğunlaşmaktadır. Cevher örnekleri üzerinde yapılan 18O izotop analiz sonuçları, volkanizmaya eşlik eden hidrotermal sıvıların zenginleşmesine işaret eden, SMOW'a göre yüksek değerler sunmaktadır. Bu sonuçlara göre Çağalalı ve Bezardağı cevherleşmelerinin hidrotermal kökenli olduğu düşünülmektedir.

Abstract:
The deposits (Çağalalı and Bezardağı) in the study area, outcropped in the Koçali Melange, was trusted over Arabian platform in the Southeast Anatolian Orogenic Belt during Upper Cretaceous, are located to the North of Koçali village in Adıyaman. In the study area, the basement consists of radiolarian cherts (Konak formation) and spilitic pillow lavas (Tarasa formation) which belong to allochtonous Koçali Melange, settled as a result of tensile sliding. In the upper part of the succession the Germav Formation has moderate thickness and the Gercüş Formation discordatly lies on to the Koçali Formation. The Midyat Formation consisting Nummilitic limestones was formed on all these units.Mineralizations are oriented along E-W/30N direction and appear as irregular lenses. They are alternately bedded and are concordant with the wall-rocks. The ore paragenesis is; pyrolusite, psilomelane, manganite. The grain sizes of the ore minerals are variable; they are mainly massive and formed as crack fillings.Whole rock geochemistry of the the mineralizations (MnO: 8.98%-73.64%, SiO2: 3.26%-86.19%) are akin to the ocean floor hydrotermal deposits. The Fe/Mn ratio of the represantative samples, varying between 0.001 and 0.019 are too low. The Fe/Mn ratios are similar to the deposits formed at the ocean floor centers with a rapid precipitation velocity. The 18O isotop analyzes on the ore samples yield higher values than SMOW, indicating enrichment by hydrothermal liquids accompanying volcanism. Ore minerals are populated at the hydrotermal areas in the diagrams made for major and trace elements.