Türkçe web belgelerinin kataloglanması: Bir işbirliği modeli önerisi
The cataloging of the turkish web documents: A aproposal for cooperation model
Yazar: MUSTAFA BAYTER
Danışman: PROF. DR. DOĞAN ATILGAN
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Bilgi ve Belge Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2008
Konu: Bilgi ve Belge Yönetimi = Information and Records Management
Dizin: Kataloglama ve sınıflama = Cataloging and classification

Özet:
İlk internet sitesinin Ağustos 1991'de çevrim içi olmasından bu yana, internette yayın yapan web sitesi sayısı 100 milyonu aştı. İnternet, Türkiye'ye ODTÜ'nün çalışmalarıyla 1993 yılında girdi. Ülkemizde Haziran 2008 itibariyle 160.466 web sitesi bulunmaktadır. Web sitelerinin sayılarındaki artışa paralel olarak, kayıtlı bilgi miktarındaki artış da önemli derecede yükseldi. Kullanıcıların bilgiye erişimini kolaylaştıran arama motorları, web belgelerini kataloglamak için üst veriyi kullanmaktadır. Üst veri; veri hakkında veridir. Web belgelerinin yapısı ve çeşitliliği, web belgelerinin kataloglanması zorunluluğunu ortaya koymaktadır. Durum böyle olmasına rağmen Ülkemizde üretilen Türkçe web belgelerinin kataloglanmasına yönelik herhangi bir çalışma ortaya çıkmamıştır. Oysa üretilen bilginin, kayıt altına alınması, düzenlenmesi, paylaşılması, geribildirimler aracılığı ile yeni bilgilere dönüştürülmesi, üretkenliği hızlandıracak ve artıracaktır. Bu düşünceden hareketle tezimizde Türkçe web belgelerinin kataloglanması derinlemesine incelenmiş ve bir işbirliği projesi sunulmuştur.Tez şu kısımlardan oluşmaktadır: I. Bölümde giriş yapıldıktan sonra II. Bölümde, kataloglama, kataloglama kurallarının doğuşu, AACR1 ve AACR2, MARC, ISBD(ER), AACR2'de elektronik bilgi kaynaklarına yönelik revizyonlar ve kataloglama nereye gidiyor. III. Bölümde elektronik ortamda kataloglama olarak da tanımlanan üst veri ?metadata? konusu derinlemesine işlenmiştir. IV Bölümde elektronik bilgi kaynaklarının (e-kitap, e-dergi) kataloglanması ele alınmıştır. V. Bölümde WWW (Web) ve web belgesi irdelendikten sonra VI. Bölümünde web belgelerinin kataloglama kuralları ve standartlara göre düzenlenmesi incelenmiştir. Ayrıca Ülkemize örneklik etmesi bakımından Dünya'daki web belgelerinin kataloglanmasında işbirliği çalışmaları irdelenmiştir. VII. Bölümde Türkiye'de web belgelerinin kataloglanması açısından durumu araştırılmıştır. Araştırdığımız 52 Devlet Üniversitesi, 24 Vakıf Üniversitesi, 9 Diğer okullar, 28 Kamu Kurumu, 14 Bakanlık, 9 Gazete ve 76 Üniversite Kütüphanesi web belgelerini tam olarak kataloglamadıkları görülmüştür. VIII. Bölümde kataloglanmayan Türkçe web belgelerinin kataloglanması ve sorunun giderilmesi için bir işbirliği projesi önerilmiştir. IX Bölümde bulgular ışığında sonuca gidilmiş ve bu doğrultuda çözüm önerileri sunulmuştur.

Abstract:
The First internet site have been online since August 1991, the number of website which made publishing in the internet exceeded 100 million. The internet began to be used in Turkey in the year of 1993 by ODTU studies. As of June 2008, there are 160.466 we site in our country. As the websites grew over the years, parallel to this the size of information was augmanted constaudey. The search engines used by and users utilize metadata for cataloging purpose. Metadata contains relevant data. The structure of web documents and their diversity requires the cataloging web documents. Despite of this situation in Turkey so far no studies have been produced to catalog web documents. It is obvius that created and produced information will increase and expedite production process when information is recorded, organized, shared and by way of feedback; it is converted into new information. By taking this into consideration, the cataloging of the Turkish web document has been examined in detail and a cooperative project has been developed in our thesis.The thesis consists of the following chapters; Chapter I.: Introduction. Chapter II.: Cataloging, the creation of the cataloging rules, AACR1 and AACR2,MARC, ISBD(ER), where the revisions and the cataloging are going concerning the electronic knowledge resources in AACR2. Chapter III.: Metadata which had been identified as cataloging in electronic media that had beenexamined in detail. Chapter IV: The electronic knowledge resources (e-book, e-magazine) cataloging had been treated. In Chapter V, after processing the www (web) and the web document in chapter VI, the cataloging regulations and arrangements depending on standards had been examined. Moreover the cooperative studies in cataloging of the web documents in the world also explicated in terms of setting a sample in our country. Chapter VII, the aspect of web documents cataloging in Turkey had been investigated. 52 State Universities, 24 Charitable Foundation Universities, 9 Other schools, 28 Public Institutions, 14 Ministries, 9 Daily Newspaper 76 University Libraries that we examined had not duly cataloged their web documents. In Chapter VIII, a collaboration project had been suggested in order to solve the problem of cataloging for the web documents in Turkish Language which had not been cataloged. In chapter IX, in the light of finding, effected to the result and the solution suggests had been presented.