Finansal ve örgütsel performans perspektifi ile afiliasyon süreci yaşayan kamu hastanelerinin değerlendirilmesi
Evaluation of public hospitals undergoing affiliation process with financial and organizational performance perspective
Yazar: MEHMET ÇİNİBULAK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ NAZAN TORUN
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Sağlık Ekonomisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Hastaneler = Hospitals ; Sağlık Kurumları Yönetimi = Health Care Management
Dizin: Afiliasyon = Affiliation ; Devlet hastaneleri = State hospitals ; Finansal performans = Financial performance ; Hastaneler = Hospitals ; Performans = Performance ; Veri zarflama analizi = Data envelopment analysis ; Örgütsel performans = Organizational performance

Özet:
Sağlık kurumları açısından afiliasyon, birleşme veya işbirliği modeli olarak kullanılmakta ve bir bütünleşme türü olarak kabul edilmektedir. Sağlık kurumlarında afiliasyon; büyüme, örgütsel, finansal, klinik ve operasyonel gibi farklı faktörlere bağlı olarak yapılabilmektedir. Afiliasyonu gerektiren bu faktörler arasında örgütsel ve finansal faktörlere bağlı yapılan afiliasyonlar sağlık kurumları tarafından daha çok tercih edilmektedir. Türkiye'de ise 2011 yılında mevzuat çalışması tamamlanan afiliasyon, tam anlamıyla 2013 yılında uygulanmaya başlanmıştır. Bu araştırma ile Türkiye'de yedi yıldır uygulamada olan afiliasyon uygulamasının finansal ve örgütsel olarak performansını belirlemek ve bu süreçte yaşanan problemler ile sistemin sağladığı avantaj ve dezavantajları değerlendirmek amaçlanmıştır. Araştırmada, yöntem olarak nitel ve nicel yöntemlerin bir arada olduğu karma bir yöntem benimsenmiştir. Araştırmanın nicel bölümünde Sağlık Bakanlığı'ndan verileri temin edilen on afiliye kamu hastanesinin birleşmeden önce ve sonraki yıla ait finansal ve örgütsel performansı veri zarflama analizi ile değerlendirilmiştir. Araştırmanın nitel bölümünde ise afiliye olmuş hastanelerde görev yapan yöneticilerlerin deneyimlerini keşfedilmek için yapılan yarı yapılandırılmış görüşmeler sonucu elde edilen veriler içerik analizi ile değerlendirilmiştir. Çalışma sonucunda; hastanelerin sabit giderleri, değişken giderleri ve toplam gelirlerinde kısmi iyileşmelerin olduğu, sahip oldukları girdi kaynaklarını etkin kullanımı sonucunda ayaktan hasta, yatan hasta ve yapılan ameliyat sayılarında artış olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca çalışma sonucunda; afiliasyonun zorunluluğa dayalı bir ihtiyaç olarak ortaya çıktığı, afiliasyon sonrası örgütsel bağlamda problemlerin yaşandığı, afiliasyon uygulamasının avantaj ve dezavantajlarının olduğu, hastanelerin hem örgütsel hem de finansal yapısında değişim yarattığı belirlenmiştir. Son olarak çalışma sonucunda; afiliasyon uygulamasının paydaşları olan hastane, üniversite ve hastaların bu süreçte ciddi kazanımlar elde ettiği, uygulamanın geleceği adına sürecin devam ettiği, afiliasyon ugulamasının geliştirilebilmesi için tüm paydaşların katılımının sağlanması ve yetkili mercilerin gerekli düzetmeleri yapması gerektiği ortaya koyulmuştur.

Abstract:
With regards to health institutions, affiliation is utilised as a merger or cooperation model and is accepted as a type of integration. Affiliation in health institutions can be achieved depending on different factors such as growth, organisational, financial, clinical and operational. Among these factors requiring affiliation, the ones made depending on organizational and financial factors are more preferred by health institutions. Affiliation, legislative work of which was completed in 2011 in Turkey, was introduced in 2013 entirely. The current study aims to determine the financial and organisational performance of the affiliation practice that has been in effect in Turkey for seven years and to evaluate the problems experienced in this process and the advantages and disadvantages provided by the system. In the study, a mixed method that combines qualitative and quantitative methods has been adopted as a method. In the quantitative part of the study, the financial and organisational performance of ten affiliated public hospitals, whose data was obtained from the Ministry of Health, before the merger and for the next year were evaluated with DEA (Data Envelopment Analysis). In the qualitative part of the study, the data obtained as a result of semi-structured interviews conducted to discover the experiences of administrators working in affiliated hospitals were evaluated with content analysis. At the end of the study, it was determined that there were partial improvements in fixed expenses, variable expenses and total income of hospitals, and the number of outpatients, inpatients and operations performed increased as a result of the effective use of their input resources. In addition, it was determined that affiliation has emerged as an imperative need, there are problems in the organizational context after affiliation, there are advantages and disadvantages of affiliation application, and it has created changes in both the organizational and financial structure of hospitals. Lastly, it was revealed that hospitals, universities and patients, who are the stakeholders of the affiliation practice, have made significant gains in this process, the process continues for the future of the application, the participation of all stakeholders should be ensured and the necessary corrections should be made by the competent authorities in order to develop the affiliation application.