Çocuk istismarı ve ihmaline yönelik diş hekimlerinin farkındalık düzeyleri
Dentists' awareness levels in regard to child abuse and neglect
Yazar: DİDEM KURAL
Danışman: PROF. DR. ŞEMSA İLKNUR TANBOĞA
Marmara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Pedodonti Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2014
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Diş hekimleri = Dentists ; Farkındalık = Awareness ; Çocuk ihmali = Child negligence ; Çocuk istismarı = Child abuse ; Çocuk istismarı-cinsel = Child abuse-sexual ; Çocuklar = Children

Özet:
Çocuk istismarı ve ihmali ciddi bir halk sağlığı problemidir. Çocuk istismarı kurbanlarında orofasiyal yaralanmaların yüksek oranda görülmesinden dolayı, diş hekimleri şüpheli vakaların tanı ve bildiriminde stratejik bir pozisyonda bulunmaktadır. Türkiye' de diş hekimleri, hukuki, ahlaki ve etik açıdan çocuk istismarı ve ihmali şüphesini yetkili makamlara bildirmekle yükümlüdür. Bu çalışmanın amacı; diş hekimlerinin çocuk istismarı konusuna yönelik bilgi düzeylerini, tutumlarını ve farkındalıklarını tespit etmektir. Veriler 1020 anketten toplanmıştır. Çalışma verileri değerlendirilirken niteliksel verilerin karşılaştırılmasında Ki-Kare test ve Fisher's Exact test kullanılmıştır. Anlamlılık p<0.05 düzeyinde değerlendirilmiştir. Çalışma sonucunda, diş hekimlerinin %32,7' si çocuk istismarını teşhis edebilecek donanıma sahip olduğunu düşündüğünü, %17.1' i çocuk istismarı olgusundan şüphelendiğini, sadece %1' i bildirimde bulunduğunu belirtmiştir.  En etkin bildirmeme sebepleri, bildirmek için gereken, yeterli hikayeye erişemiyorum (%45), çocuğun zarar göreceğinden endişeleniyorum (%18.8) ve bildirim yükümlülüğüm olduğunu bilmiyorum (%18.3) olmuştur. Katılımcıların sadece %11.6' sının lisans eğitimi sırasında, %7.1' inin lisans eğitimi sonrası çocuk istismarı ve ihmali üzerine eğitim aldığı, %86.5' inin bu konu üzerinde daha fazla eğitime ihtiyaç duyduğunu düşündüğü, %84.3' ünün yüksek lisans/doktora eğitiminde çocuk istismarı konusunun yer alması gerektiğini düşündüğü saptanmıştır.  Sonuç olarak, diş hekimleri çocuk istismarı ve ihmali vakalarının tanı ve bildiriminde yeterli eğitimi aldıklarını düşünmemektedirler. Diş hekimlerinin çok azı çocuk istismarı bildiriminde bulunmuştur. Şüpheli çocuk istismarının fiziksel ve davranış ile ilgili göstergeleri, bildirim yükümlülüğü ile ilgili kanunlar ve şüpheli vakaların bildirimi için izlenmesi gereken prosedürler hakkında yeterli eğitim içeren çocuk istismarı eğitimine ve sürekli eğitim kurslarına ihtiyaç vardır.

Abstract:
Child abuse and neglect is a serious public health problem. In view of the high proportion of orofacial injuries seen in victims of child abuse, dentists are in a strategic position to recognize and report suspected cases. In Turkey, dentists have a legal, moral and ethical obligation to notify competent authorities of suspicion of child abuse and neglect. The aim of this study is to assess the level of knowledge, attitudes and awareness of dentists regarding child abuse. Data were collected from 1020 questionnaires. Descriptive analysis was performed and associations were tested by chi-square and Fischer' s exact tests. Values of p<0.05 were considered statistically significant. The outcomes indicate; %32.7 of the professionals answered that they were able to identify cases of abuse, %17.1 of dentists suspected cases of child abuse, only %1 of them reported these cases. The most frequently cited reasons for hesitation to report such cases were lack of adequate history (%45), possible consequences on the child (%18.8) and lack of knowledge about the health care worker' s role in reporting child abuse and neglect (%18.3). Only %11.6 of respondents had received training on child abuse and neglect at undergraduate level and %7.1 at postgraduate level. %86.5 of dentists expressed a need for further education on child abuse and neglect, %84.3 of dentists believed that this issue should be a part of postgraduate education. As a result, dental practitioners did not feel adequatly informed on recognizing and referring child abuse and neglect cases. There was a low reporting rate of child abuse among dentists. Improvements in child abuse education and continuing education courses are necessary with adequate knowledge of physical and behavioral indicators of possible abuse, legislation regarding mandated reporting and procedures for reporting suspected cases.