Türk Hava Kuvvetlerinde reformcu bir Alman subay Erich Serno (1915-1918)
A reformist German offi̇cer Erich Serno in Turkish air forces (1915-1918)
Yazar: ÖZGÜR TÜRKOĞLU
Danışman: PROF. DR. YAŞAR SEMİZ
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Tarih = History
Dizin: Almanlar = Germans ; Askeri faaliyetler = Military activities ; Askeri hayat = Military life ; Dünya Savaşı I = World War I ; Hava Kuvvetleri Komutanlığı = Air Force Command ; Hava kuvvetleri = Air forces ; Savaş = War ; Serno, Erich = Serno, Erich ; Subaylar = Officers ; Türk Hava Kuvvetleri = Turkish Air Forces

Özet:
Birinci Dünya Savaşı'na Almanya'nın yanında katılan Osmanlı Devleti Türk Hava Kuvvetlerinin geliştirilmesi, tayyare bölüklerinin oluşturulması amacıyla Almanya'dan havacı bir subay talep etmiştir. Alman Genelkurmaylığı tarafından bu görev için Pilot Üsteğmen Erich Serno uygun görülmüştür. Ütğm. Serno 1915 yılı ocak ayında Tayyare Mektebinde faaliyetlerine başlamıştır. 1906 yılında Alman ordusuna katılan ve 1911'de teğmen rütbesine yükselen Erich Serno, karacı bir subay iken pilotaj sınavlarını geçmiş ve pilot olmuştur. 1914 yılında üsteğmen rütbesinde Türk Hava Kuvvetlerine görevlendirilen Serno, Padişah iradesiyle yüzbaşı rütbesine terfi etmiştir. Tayyare Mektebinin geliştirilmesi, pilot ve rasıt (gözlemci) kursunun açılması, pervane fabrikası ve askeri maksatlı meteoroloji istasyonların kurulması gibi çalışmaları gerçekleştiren Serno, Birinci Dünya Savaşı boyunca Almanya'dan Türk Hava Kuvvetleri için uçak tedarikinde bulunmuştur. Çanakkale Cephesi'nde kritik uçuşlar gerçekleştirmiş, cephelerde idari ve lojistik çalışmalar icra etmiştir. Serno Türk Hava Kuvvetleri Komutanı mevkiine kadar yükselmiştir. Birinci Dünya Savaşı'nın İttifak Kuvvetlerinin yenilgisiyle sonuçlanmasıyla Osmanlı Devleti 30 Ekim 1918'de Mondros Mütarekesi imzalamış ve Erich Serno mütarekenin Osmanlı Ordusunda görev yapan Alman subaylar hakkındaki madde uyarınca, 5 Kasım 1918'de ülkesi Almanya'ya dönmüştür. Erich Serno 1920 yılında Alman Ordusundan emekli olmuş ve bundan sonraki hayatında sivil havacılıkla ilgilenmiş, uçak fabrikası kurmuştur. 2'nci Dünya Savaşı'nda Nazi subaylarının şirketine el koymasıyla firmasını bırakmak zorunda kalmış ve metal üretimi yapan başka bir fabrika kurmuştur. Ancak savaşın sonuna doğru Sovyet birliklerinin Alman topraklarını işgal etmesiyle eşi Bayan Marie Elisabeth Lehmann ile birlikte tüm işlerini bırakarak Aşağı Saksonya Eyaleti'ne bağlı Wolfenbüttel şehrinin Oelberg am Weißes Weg kasabasına taşınmış ve kalan hayatını burada geçirmiştir. Erich Serno 23 Ekim 1963'te bu kasabada hayatını kaybetmiştir.

Abstract:
Ottoman State joined to First World War with Germany and then demanded an aviation officer so as to improve Turkish Air Forces and set up aircraft companies in the fronts. Liteunant Pilot Erich Serno was found appropriate for the mission by German General Staff. Serno who had joined to German Army in 1906 and rised to Liteunant in 1911, became a pilot by passing pilotage tests in 1912. He was assigned to Turkish Air Forces in 1914 and started to work in Yeşilköy Aircraft School in January 1915, in the rank of captain. He worked on development of the school, founded pilot and observer class and aircraft propeller factory. He provided aircrafts from Germany for Turkish Air Forces during The First World War. He did critical flights in Çanakkale Front and carried out executive and logistic tasks in the fronts. He was promoted to position of Turkish Air Forces Commandership. In 1918, as a result of defeat, Ottoman State was commited to sign Mondros Armistice with Allied States. Erich Serno returned to Germany according to the Armistice clauses regards to German officers who was already serving in Ottoman Army.
Erich Serno retired from German Army in 1920 and after that he got interested in civil aviation and founded an aircraft factory. In Second World War, he was obliged to leave his company since Nazi officers confiscated it. He founded another factory which would produce metal. Nonetheless, towards to the end of the war, Soviet troops occupied Germany lands. Serno, leaving all his works, moved to Oelberg am Weißes Weg district of Wolfenbüttel City in the State of Lower Saxony with his wife Mrs. Marie Elisabeth Lehmann. He lived there until he died in 23 October 1963.