Aile hekimliği polikliniğine başvuran 65 yaş ve üzeri hastaların pnömokok, influenza, COVID-19 aşılanma oranları ve etkileyen faktörlerin incelenmesi
Vaccination rates and i̇nfluencing factors of beingvaccinated of the outpatient whom applied to family medicine clinic; over the age of 65 about pneumococ, influenza and COVID-19 vaccines
Yazar: ASLIHAN ÇELİK DÖNMEZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ EDA ÇELİK GÜZEL
Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Aile hekimliği = Family practice ; Aşılama = Vaccination ; Aşılar = Vaccines ; COVID 19 = COVID 19 ; Geriatri = Geriatrics ; Pnömokok enfeksiyonları = Pneumococcal infections ; Pnömoni = Pneumonia ; Yaşlılar = Aged ; İnfluenza virüs = Influenza virus

Özet:
Çalışmamız Namık Kemal Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Aile Hekimliği Polikliniğine başvuran 65 yaş ve üzeri erişkinlerin pnömokok, influenza ve Covid-19 aşıları ile aşılanma oranlarını tespit etmek ve aşılanmayı etkileyen faktörleri incelemek amacıyla yapılmıştır.
    Çalışmamızın katılımcıları Mayıs-Ekim 2021 tarihleri arasında Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi Hastanesi Aile Hekimliği Polikliniğine başvuran 65 yaş ve üzeri gönüllü erişkinlerdir. (n=200) Çalışmamız tanımlayıcı ve kesitsel tipte bir çalışmadır. Veriler literatür araştırması sonucu kendi tarafımızca hazırlanan anket ile toplanmıştır. Araştırmada verilerin analizinde, SPSS 24.0 programı ile frekans ve yüzde analizlerine ek olarak ortalama, standart sapma, ki-kare testinden faydalanılmıştır.
   Çalışmamızda son 1 yıl içinde influenza aşılanma oranı %24,5, son 5 yıl içinde pnömokok aşılanma oranı%42,0 ve Covid-19 aşılanma oranı %86,0 olarak bulunmuştur. Çalışmamızda kronik hastalığa sahip olmanın influenza aşısı ile aşılanmayı arttıran faktör olduğu görülmüştür (p<0.05). Katılımcıların %80,0 'inin sürekli ilaç kullanmasını gerektiren en az bir kronik hastalığının olduğu belirlenmiştir. Pnömokok aşısı ile aşılanmayı etkileyen faktörler ise aylık gelir düzeyi ve düzenli aile hekimine gitme alışkanlığıdır(p<0.05). Çalışmada kişilerin %50,5 inin aile hekimine düzenli gitmediği görülmüştür. %91,5'inin aile hekimine ilaç yazdırmak için gittiği, %41,5'inin muayene olmak için ve %6,5 'in koruyucu sağlık hizmeti almak için gittiği görülmüştür. Çalışmada katılımcıların aşıları çoğunlukla basın-yayın organları aracılığıyla ve sosyal çevreden öğrendikleri görülmüştür. İnfluenza ve pnömokok aşılarını yaptırmayan katılımcıların çoğunluğu ihtiyaç hissetmediği için, doktor önermediği için ve aşıdan haberdar olmadığı için yaptırmamıştı. Covid-19 aşısı yaptırmayan bireylerin ise aşının yan etkilerinden korktuğu ve aşıyı güvenli bulmadıkları için yaptırmadıkları görüldü. 
   Sonuç olarak; kişilerin aşılar hakkındaki farkındalığını arttırmak için aşılar hakkındaki önyargıları ve korkuları üzerine sağlık çalışanları ve medya birlikte hareket ederek kişilerin doğru bilgiye ulaşmaları sağlanmalıdır. Covid-19 Pandemisiyle mücadele ettiğimiz bu dönemde aşıların önemi bir kez daha anlaşılmıştır. Halk, aşı programlarının önemi konusunda yeterince bilgilendirilirse, koruyucu sağlık hizmetlerinin aşılama hedeflerine daha kolay erişilecektir.

Abstract:
Our research is about the vaccination rates and influencing factors of being vaccinated with pneumococ,influenza and COVID-19 vaccines for the outpatients whom are over 65 years old in Family Medicine Clinic of the NKU Medicine Faculty Hospital. 
Our research is made with 200 voluntary outpatients (n=200) over the age of 65 whom applied to NKU Tekirdağ Family Medicine Clinic in 6 months period of time between 01.05.2021 to 30.10.2021. Our research is a descriptive and crosssectional study.Questionnaire developed by researchers afterreading literatüre. In the analysis of the data frequency and percentige analysis,mean,Standard deviationand chi-square test were used of the SPSS 24.0 program.
	In our research we foundout that in last 1 year time period influenza vaccinated patients rates was %24,5, in last 5 years time pneumococ vaccinated patients rates was %42 and COVID-19 vaccinated rates %86. Also we foundthat patients who have cronicle diseases are significantly have higher rates of being vaccinated with influenza vaccine than the others (p<0.05). In our research %80 of the population had at least one chronicle disease which needed to be treated with drugs.We also foundou that socioeconomical status and regular healthcheck habits are significantly effective of being vaccinated with pneumococ vaccine (p<0,05).İn our study %50,5  of thepatients didn't have the habit of regular health check.%91,5 of the population was applying to the family medicine clinic to reach drug prescription for any reason,%41,5 of the population was appliying for physycal examination,%6,5 was applying for preventive health services.In our study we foundout that most of the population learned about the vaccines fromTelevision,pres and social environment .Most of the patients who were not vaccinated with influenza and pneumococ vaccines were not informed about the vaccines, were not advised by their Family physician, or they said that they don't think they needed the vaccines.In the otherhand we foundout that the patients who were not vaccinated with COVID-19 vaccine, were afraid of the side effects of the vaccine and they think that COVİD-19 vaccine in unsafe.
	As a result we could say that for the awareness of the importance of vaccination programmes to default the prejudices and unnecessary worries of the vaccines, healthcare employees and pres should act together to inform public.As we struggle with COVID-19 Pandemic we understand the importance of vaccination .If public is well informed about the importance of vaccination programmes we could facilitate the preventive healthcare.