Dansa yeni başlayan ve uzun süredir dansla uğraşan 18-25 yaş arası bay ve bayanlarda 3 aylık latin amerikan dansı cha cha eğitiminin kardiyo-respiratuvar parametrelere etkisi.
Cardio-respiratory effects of 3 month latin american cha cha dance training on 18-25 ages men and women of 5-9 years dancing dancers and beginners of dance training groups.
Yazar: DENİZ YENİGELEN
Danışman: PROF.DR. KUBİLAY UZUNER
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Fizyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Fizyoloji = Physiology ; Spor = Sports

Özet:
Dans büyük kas gruplarının yoğun şekilde kullanıldığı, gravite dışındaönemli bir dirence karşı yapılmadığından aerobik düzeyde kabul edilen bir egzersiztürüdür. Kardiyorespiratuvar performansı geliştiren aerobik egzersizler dayanıklılığıartırarak yaşam kalitesini ve süresini uzatır. Aerobik egzersizler içinde dans sadecekardiyorespiratuvar performansı değil esneklik ve dengeyi de geliştirdiğinden her yaşiçin özel bir öneme sahiptir. Dans özel araç-gereç ve ortam gerektirmemesiyle ucuz,kolay ve eğlendirici bir aerobik egzersiz metodu olarak son yıllarda artan bir ilgiylearaştırılmaktadır. Fakat dansın kardiyorespiratuvar performans gelişimine etkisi yapılandansın çeşidine, şiddetine, sıklığına, süresine ve dansla uğraşı yılına bağlı olarakdeğişecektir. Yapılan literatür taramasında eşli dansların fizyolojik etkileri üzerinesadece birkaç çalışmaya rastlanmıştır. Bu çalışmada, Eskişehir'deki özel bir Dans veSpor Okulunda eşli dans takımında bulunan ve ayrıca eşli dans eğitimine yeni başlayan18-25 yaşları arası bayan ve erkeklerde uygulanmakta olan üç aylık eşli dans antrenmanprogramının antropometrik ve kardiyo-respiratuvar fonksiyonlar üzerine etkileri CPX-25 egzersiz protokolü uygulanarak ergospirometre ile değerlendirilmiştir.Araştırmamıza, Eskişehir' de bulunan Spor ve Dans Okulunda eşli danseğitimi alan 4 bayan, 4 erkek; aynı okulun dans takımında bulunan 4 bayan, 4 erkek vesedanter 4 bayan, 4 erkek olmak üzere toplam 24 kişi katılmıştır. Eğitim ve uzun süredirdans ile uğraşan dansçı grubuna 3 ay süresince eşli dans eğitimi yaptırılmış, sedantergrup ise hiçbir egzersiz çalışmasına alınmamıştır. Bireylerin araştırmanın başında ve 3ay sonrasında olmak üzere iki defa vücut ağırlığı, BMI, yağlı vücut ağırlığı, yağsızvücut ağırlığı, vücut yağ yüzdesi, toplam deri kıvrım kalınlığı alınmış, dinlenim de vemaksimum egzersiz sırasında dakikada kilogram başına tüketilen maksimum oksijenmiktarı (VO2max), solunum gaz değişim oranı (R), solunum dakika hacmi (VE), tidalvolüm (VT), dakika solunum sayısı (RR), kalp atım hızı (HR), sistolik kan basıncı(SBP), diyastolik kan basıncı (DBP) ölçülmüş, maksimum egzersize dayanma süresi vemaksimum egzersizde ulaşılabilen en yüksek güç (Wmax) değerleri saptanmıştır. Derikıvrım kalınlığı ölçümlerinde Holtain marka 0,2mm. hassasiyetli ?skinfold kaliper?,egzersiz testinde ve spirometrik ölçümlerde Analizör (Sensormedics Vmax 29C), ayrıcaegzersiz testinde Ergobisiklet (Ergoline 900) kullanılmıştır. Egzersiz protokolü olarakCPX-25 uygulanmıştır.Yapılan bu çalışmada; uzun süredir dans ile uğraşan dansçı grup ve eğitimgrubunun 3 aylık eşli dans antrenmanları öncesi ve sonrası antropometrik vekardiyorespiratuvar değerleri grup içi karşılaştırıldığında;1. Eğitim bayan grubunun yağsız vücut ağırlığı, VO2max, RRmax, HRmax, Rmaxve maksimum egzersize ulaşma süresi değerlerinde artma, yağlı vücutağırlığında ve HRdin ve Rdin değerlerinde ise azalma olduğu,2. Eğitim erkek grubunun VO2max, TVmax, HRmax, Rmax ve SBPmax değerlerindeartma, vücut yağ yüzdesi, yağlı vücut ağırlığı ve Rdin değerlerinde ise azalmaolduğu,3. Uzun süredir dans ile uğraşan bayan grubunun yağsız vücut ağırlığında,VO2max, VO2din, Rmax, HRmax, SBPmax ve egzersiz süreleri değerlerinde artma,vücut yağ yüzdesi, yağlı vücut ağırlığı, HRdin ve SBPdin değerlerinde azalmaolduğu,4. Uzun süredir dansla uğraşan erkek grubunun, VO2max, Rmax, VEmax veSBPmax değerlerinde artma, vücut yağ yüzdesi, yağlı vücut ağırlığı, Rdin veHRdin değerlerinde ise azalma olduğu görülmüştür (p<0,05).5. Sedanter grupta bay ve bayanlarda 3 ay önce ve sonrasında ölçülen hiçbirdeğerde grup içi istatistiksel karşılaştırmalarda anlamlı bir farklılıkbulunamamıştır.Sedanter bayan grubu, eğitim bayan grubu ve dansçı bayanlarda yapılangruplar arası antropometrik karşılaştırmalarda sadece sedanter bayan grubunun toplamderi kıvrım kalınlığı diğer eğitim ve dansçı grubuna göre hem 3 ay öncesi hem de 3 aysonrası önemli derecede yüksektir. Kardiyorespiratuvar değerlerde dansçılarda dahafazla olmak üzere eğitim ve dansçı gruplarında sedanterlere göre istatistiksel olarakanlamlı düzeylerde artışlar olmuştur. Bu iyileşmeler VO2max, VEmax, Egzersiz süresi,Wmax, ve SBPmax değerlerinde sedanterlerle karşılaştırıldığında anlamlı derecede artışRdin ve SBPdin değerlerinde de anlamlı derecede azalma şeklindedir.Sunulan bu çalışmada uygulanan 3 aylık eşli dans eğitimi hem baylardahem de bayanlarda ve hem eğitim dans grubu hem de uzun süredir dansla uğraşanlarda;VO2max, enerjide yağ kullanım oranı, SBPmax, HRmax değerlerini artırmış, yorulmazamanını uzatmış ve HRdin ile vücut yağ oranını düşürmüştür. Uzun süredir danssporuyla uğraşanlarda aerobik kapasite eğitim grubuna göre daha yüksek fakat eğitimgrubunun 3 aylık eğitime verdiği aerobik yararlanım oranı dansçılara göre daha fazladır.Sonuç olarak, yaptırılan 3 aylık eşli dans eğitimi uğraşı süresine bağlı olarak aerobikkapasiteyi güçlendirmektedir.Anahtar Kelimeler: Egzersiz, aerobik kapasite, kardiyo-respiratuvar, dans, chacha dansı.

Abstract:
Dance requiring activity of large muscle groups is accepted as an aerobicexercise because of only resisting performance against gravity. It is well known thataerobic exercises increases cardio-respiratory performance with longer quality of living.Dance as an aerobic exercise is getting more interest not only developing cardio-respiratory performance but also developing flexibility and balance in all ages. Sincedance does not require special equipments and areas, it is cheap, social and easy aerobicexercise method to perform as well. On the other hand the effects of dance on cardio-respiratory performance depend on type of dance, dance frequency, intensity of danceand dance period. But there is only few study on physiologic performance effects ofcouple dance reporting only R values and heart rate. In the present study, we aimed toevaluate effects of 3 month Latin American `Cha Cha? training on antropometric andcardio-respiratory functions by using CPX-25 exercise protocol and ergospirometry.ininviduals between 18-25 ages who are first time started to a dance training programmeand dancers who are dancing 5-9 years.24 individuals were divided into 3 groups in the study; group I: Sedanters(control group, N=8 with 4 women and 4 men), group II: Dance training group for thebeginners (N=8 with 4 women and 4 men) and group III: Dancer group (N=8 with 4women and 4 men). Group II and group III were undertaken into Latin American `ChaCha? dance training in Sport and Private an Dancing School in Eskişehir for threemonths described detailed in material and method section Sedantary group does nothave any regular exercise programme. Antropometric (body weight, body muscle index(BMI), fat body mass, fat free body mass, body fat percent (VYY), total skinfoldthickness) and cardio-respiratory (maximal oygen uptake (VO2max), respiratoryexchange ratio (R), minute respiration volume (VE), tidal volume (TV), minuterespiration number (RR), heart rate (HR), sistolic blood pressure (SBP), diastolic bloodpressure (DBP)) measurements were taken from the subjects before and after their 3month training programme. Skinfold measurements were done by Holtain brandskinfold caliper with 0,2 mm sensitivity. Exercise measurements were done by ancomputerized analyser system (Sensormedics Vmax 29C) .Antropometric and cardio-respiratory values before and after 3 monthtraining in sedanter, dance learning and dancer groups were compared within andamong the groups by using t-test, ANOVA and Post Hoc Test for multiplecomparements if it is applicable. According to our comparison results within the groupsbefore and after 3 month dance training;1. Women in Latin American `Cha Cha? dance learning group showed significantincreases in fat free body mass, VO2max, RRmax, HRmax, Rmax, and reach of thetime to maximal exercise, and decreases fat body mass, HRdin and Rdin values.2. Men in Latin American `Cha Cha? dance learning group showed increasesVO2max, Rmax, VTmax, HRmax, SBPmax and decreases body fat percent (VYY), fatbody mass and Rdin values.3. Women of dancer group showed increases VO2max, VO2din, Rmax, HRmax, SBPmaxand reach of the time to maximum exercise and decreases body fat percent(VYY), fat body mass, HRdin, SBPdin values.4. Men of dancer group showed increases VO2max, Rmax, VEmax and SBPmax anddecreases body fat percent (VYY), fat body mass, Rdin and HRdin values(p<0.05).5. Men and women Sedanter groups do not show any significant change eitherantropometric or cardio-vascular values compared to before and after 3 monthperiod values.According to our comparison results among the groups before and after 3 month dancetraining ;Increases in the skinfold values, VO2max, VEmax, reach of the time tomaximum exercise, Wmax and SBPmax and decreases in Rdin, SBPdin values of both dancelearning and dancer groups significantly different when they were compared tosedantary group values. Although dancer group have had better developments in themeasured parameters but they were not significantly different from the learning groupdata.Aerobic capacity of dancer group was higher at the beginning of the studythan those of other groups and their aerobic capacity continued to increase during threemonth training. But. percent of usefulness of the couple dance training to aerobiccapacity was the highest in the learning group during the training period. Finally,sedanter group with similar age and active living conditions but without regular exerciseprogram did not show significant changes in their aerobic capacity. In conclusion, 3month couple dance training (`Cha Cha?) both women and men of dance learning, anddancer groups caused significant progress in their aerobic capacity values measured asVO2max, Rmax, SBPmax, HRmax, HRdin, body fat ratio.Key Words: Exercise, aerobic capacity, cardio-respiratory, dance, cha chadancing.