Antidepresan tedavi ile ortaya çıkan apati/duygusal küntleşmenin olumlu ve olumsuz emosyonel uyaranlar ile ilişkisi
The associ̇ati̇on of anti̇depressant treatment i̇nduced apathy/emoti̇onal blunti̇ng wi̇th posi̇ti̇ve and negati̇ve emoti̇onal sti̇muli̇
Yazar: UTKU BIYIK
Danışman: PROF. DR. FİSUN AKDENİZ
Ege Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Psikiyatri Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2014
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Antidepresif ajanlar = Antidepressive agents ; Depresif bozukluk = Depressive disorder ; Depresyon = Depression ; Duygu = Emotion ; Duygu hayatı = Affect ; Komplikasyonlar = Complications

Özet:
AMAÇ: Bu çalışmanın amacı, antidepresan tedavi ile remisyona girmiş majör depresif bozukluk tanılı hastalarda saptanan apati/duygusal küntleşmenin, olumlu ve olumsuz uyaranların yarattığı emosyonel yanıtların şiddeti ile ilişkisinin incelenmesidir.
YÖNTEM: Çalışmaya majör depresif bozukluk tanısı ile antidepresan kullanan ve remisyonda olan 68 kişi dahil edilmiştir. Katılımcıların ayrıntılı psikiyatrik muayenesi yapıldıktan sonra depresif belirti düzeyi Beck Depresyon Ölçeği ve Hamilton Depresyon Derecelendirme Ölçeği ile; duygusal küntleşme/apati varlığı Oxford Antidepresan İlaçların Emosyonel Yan Etkileri Değerlendirme Anketi ve Apati Değerlendirme Ölçeği ile belirlenmiştir. Gönüllülere değerlendirme görüşmesinden ve ölçeklendirmeden sonra iki defa yaklaşık 11 dakika süren blok deseninde farklı slayt sunumları gösterilmiştir. Bu gösterilerden biri olumsuz emosyonları uyarma amaçlı, diğeri de olumlu emosyonları uyarma amaçlıdır. Slayt gösterisinde "International Affective Pictures System" (IAPS) dan seçilmiş fotoğraflar kullanıldı. Slayt gösterileri sırasında oluşan emosyon yanıtları Görsel Analog Skalada 10 puan üzerinden değerlendirilmiş ve altı temel emosyona ait yanıtlar duygusal küntleşme tanımlayan ve tanımlamayanlar arasında tekrarlayan ölçümler varyans analizi kullanılarak karşılaştırılmıştır.
BULGULAR: Oxford antidepresan ilaçların emosyonel yan etkileri değerlendirme anketi puan ortalaması 60.01±28.00 olup, katılımcıların %36.8'inde (n=25) duygusal küntleşmenin bulunmadığı, %63.2'sinde (n=43) duygusal küntleşmenin (DK) bulunduğu belirlenmiştir. Duygusal küntleşme olan ve olmayanlar arasında olumlu ve olumsuz uyaranlar ile oluşan emosyon yanıtları farklılık göstermemiştir. Ancak olumlu uyaran etkisinde oluşan korku dışındaki tüm olumsuz emosyonlar için verilen puanlar ile Beck Depresyon Ölçeği toplam puanı arasında pozitif korelasyon olduğu bulunmuştur.  Benzer bir durum olumsuz uyaran seti için geçerli değildir.
TARTIŞMA: Klinik gözlemimiz ve psikometrik değerlendirmeler antidepresan kullanımı ile emosyonel yan etkilerin ortaya çıktığını göstermiştir. Ancak bu çalışma ile duygusal küntleşme bildiren olgularda olumlu ve olumsuz uyaran etkisi ile oluşan emosyonel yanıtların daha düşük şiddette olduğu gösterilememiştir ve bu durum örneklem sayısının yetersiz olması ile ilişkilendirilmiştir. Yapılan analizler ile yüksek BDÖ puanlarının; olumlu uyaran verildiğinde oluşan yüksek üzüntü, tiksinti, öfke, şaşırma puanları ile ilişkili olduğunu göstermiştir. Olumsuz uyaran seti için benzer durum söz konusu değildir. Kişilerin öznel değerlendirmesinin olumsuz olmasının veya günlük olaylar etkisi ile depresyon ile sonuçlanmayan duygudurum dalgalanmalarının emosyonel süreçleri etkilediği kanaatine varılmıştır.

ANAHTAR KELİMELER: Antidepresan, duygusal küntleşme, emosyonel yan etki

Abstract:
OBJECTİVE: The objective of this research is to investigate the association of apathy/emotional blunting found in patients diagnosed  with majör depressive disorder  who had been into remission with the severity of the emotional responses given towards positive and negative stimuli
METHOD: 68 individuals who had been using antidepressants diagnosed with major depressive disorder and had been in remission were included in the research.  The participants had been assessed with detailed psychiatric interview and then for the severity of depressive symptoms the Beck Depression İnvantory (BDI) and Hamilton Depression Rating Scales had been applied,   the presence of emotional blunting/apathy were established by using The Oxford Questionnaire on the Emotional Side-effects of Antidepressants and The Apathy Assessment Scale. The participants had been shown 2 different slidesets that lasted approximately 11 minutes .  One of the slidesets aimed to stimulate the negative emotions whereas the other had been aimed for the positive emotions.  The photograps that had been used in the slidesets were selected from International Affective Pictures System (IAPS). The emotional responses that had occurred during the presentation of the slidesets were assessed by using the visual analogue scale  and responses towards 6 basic emotions had been compared between those who had or didn' t have emotional blunting by using the repeated measures analyze of variance. 
FİNDİNGS: The mean score of The Oxford Questionnaire on the Emotional Side-effects of Antidepressants was 60.01 ± 28.00 and it was determined that %36.8 (n=25) of participants didn' t have emotional blunting and %63.2 (n=43) had emotional blunting.  Between those who had or didn' t have emotional blunting, the emotional responses that ocurred with negative and positive stimuli didn' t show any difference. Whereas, is was found that there had been a positive correlation between the Beck Depression Invantory score and the scores given for all of the negative emotions besides fear that ocurred in the presence of a positive stimulus.  No such resemblance was obtained by the negative stimuli sets.
DİSCUSSİON: Our clinical experience and psychometric assessments showed that emotional side effects could rise with the administration of antidepressants.  Whereas in this research, we were not able to show the emotional responses that occur by positive or negative stimuli were less severe in participants who report emotional blunting and this situation was associated with the insufficiency  of adequate subjects.  The analyses showed that the highly obtained BDI scores were associated with high scores of sadness, disgust, anger and surprise that were obtained by giving positive stimuli.  No such resemblance was determined for the negative stimuli set.  Finally, it was concluded that negative self reportage of individuals or mood labilities caused by everyday life activites that didn' t yield to depression actually did have an effect on emotional processes. 

KEY WORDS: Antidepressants, emotional blunting, emotional side effect