Periodontal hastalık nedeniyle kaybedilen dişlerin tüm diş kayıpları içerisindeki oranının saptanması
Determination of the ratio of lost teeth due to periodontal disease within total lost teeth
Yazar: ALİ BURAK AYRANCI
Danışman: PROF. KAYA EREN
Gazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Periodontoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2012
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Diş dökülmesi = Tooth exfoliation ; Diş çekimi = Tooth extraction ; Diş çürükleri = Dental caries ; Oral hijyen = Oral hygiene ; Periodontal hastalıklar = Periodontal diseases ; Periodontitis = Periodontitis

Özet:
ÖZETPeriodontal hastalıklar, diş çürüğü ve sekelleri ile birlikte tüm dünyada diş kayıplarına sebebiyet veren iki temel ağız sağlığı probleminden biridir. Diş kayıpları bireylerde estetik, fonksiyon, fonasyon ve özsaygıya ilişkin problemlere neden olurken, bu kayıpların rehabilitasyonu da toplumsal açıdan ekonomik sorunlara yol açmaktadır.Çalışmamızın temel amacı tüm diş kayıpları içerisinde, periodontal sebeple kaybedilen dişlerin oranını saptamak ve periodontal diş kaybına ilişkin risk faktörlerini değerlendirmeye çalışmaktır.Bu amaçla; çalışma örneklemi, Gazi Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi Ağız Diş ve Çene Radyolojisi Anabilim Dalı (oral diagnoz) Kliniği ile yine Gazi Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi Yenimahalle Araştırma ve Uygulama Birimi Kliniği'ne başvuran 18 veya 18 yaşından büyük ve çekim nedenini kesin olarak hatırlayabildiği en az bir adet dişi çekilmiş olan katılımcılardan oluşturulmuştur. Bireylerin kaybettikleri dişlerine dair verdikleri net beyanları ile ayrıca klinik ve gerektiğinde başvurulan radyografik bulguların çelişmemesi şartı aranmıştır.Çalışma, katılımcılara uygulanan bir anket ile klinik muayene olmak üzere iki aşamalı olarak dizayn edilmiştir. Anket aracılığıyla katılımcıların ad ve soyadları, T.C. kimlik numaraları, yaş, cinsiyet ve eğitim düzeyleri, sigara alışkanlıkları, diş fırçalama, ara yüz temizliği yapma ve diş hekimi kontrolünden geçme sıklıkları, bir dişin kaç yüzeyi olduğuna dair yanıtları ve sistemik sağlık durumları sorgulanmıştır. Anket sonrasında ayrıntılı bir klinik muayene yapılmış; kayıp dişler ve kaybedilme sebepleri, mevcut çürük ve dolgulu dişler kayıt altına alınmıştır. Bireylerin ağız hijyenleri Green & Vermillion'un basitleştirilmiş oral hijyen indeksiyle, periodontal sağlık durumları ise CPITN indeks sistemi ile değerlendirilmiştir.Araştırma sonuçlarına göre; periodontal hastalığın tüm dünyada olduğu gibi ülkemizde de diş kayıplarındaki önemini korumakta olduğu ve çekilen her dört dişten birinin periodontal nedenle çekildiği tespit edilmiştir. Hem periodontal sebeple hem de periodontal nedenler haricinde en sık kaybedilen diş grubunun birinci molar dişler olduğu gözlenmiştir. Periodontal diş kaybının; yaş, eril cinsiyet, düşük eğitim düzeyi, sigara alışkanlığı, diabet, kardiyovasküler hastalık (p<0.001) ve düzenli olarak gerçekleştirilen diş hekimi kontrollerinin eksikliği (p<0.05) parametreleri ile ilişkili olduğu bulgulanmıştır ve bu ilişkiler istatistiksel açıdan anlamlıdır.Araştırma popülasyonunun oldukça küçük bir kısmı (%5.6) sağlıklı periodontal dokulara sahiptir. Bireylerin sadece %9.5'i düzenli olarak ara yüz temizliği yaptıklarını ifade etmişlerdir.Diş kayıplarını engelleyebilmek ve ağız sağlığında azami seviyeye ulaşabilmek amacıyla koruyucu tedavi ve oral hijyen eğitimi uygulamalarına ağırlık verilmesi, toplumsal ağız sağlığı programının en önemli parçasıdır. Bu anlayışın bir sonucu olarak, diş kayıplarına yönelik çalışmalar belirli aralıklarla güncellenmelidir. Yukarıda sözü edilen hedeflere ulaşmak; devlet, eğitim kurumları, medya kuruluşları ve tüm diş hekimlerinin ortak çabasını gerektirmektedir.

Abstract:
SUMMARYPeriodontal diseases and caries are two main oral health problems giving rise to tooth loss in the whole world. Tooth loss results in lots of problems related to aesthetics, phonation, function and self-esteem. In addition that, rehabilitation of lost teeth is a big socio-economic problem.Our aims were to determine the ratio of teeth lost due to periodontal disease within whole lost teeth and to evaluate periodontal risk factors results in tooth loss.In this study, all participants recruited from individuals referred to Gazi University Faculty of Dentistry Department of Oral and Maxillofacial Radiology and Gazi University Faculty of Dentistry Yenimahalle Research and Application Unit. All of them were either 18 years old or older than 18 and had at least one extracted tooth. We only included to these patients into the study if they could remember the exact extraction reason. As a precondition, their self-reported data about their lost teeth had not to be in a conflict with clinical and radiographic findings.This study was designed in two phases including a questionnaire and clinical examination (and radiographic evaluation as needed). Through the survey, participants have been questioned about their first and last names, personal identification number, age, gender, educational level, smoking habit, frequency of tooth brushing, interdental cleaning and dental visits, systemic health conditions. We also recorded their responses to the question regarding how many surfaces a teeth had. Following the survey a detailed clinical examination was performed. Lost teeth and causes of their loss, the current decayed and filled teeth were recorded. Green & Vermillion Simplified Oral Hygiene Index was used to assess oral hygiene status of individuals and periodontal health status was evaluated using the CPITN index system.According to the results of this research, it was concluded that periodontal disease maintained its importance within all causes of tooth loss in our country as all over the world and one of every extracted four teeth was extracted due to periodontal diseases. The first molar teeth were observed as the most common lost teeth within total lost. It was found that periodontal tooth loss was associated with age, male gender, low education level, smoking habit, having diabetes and cardiovascular disease (p<0.001), lack of dental visits in a regular manner (p<0.05) and all of these associations were found statistically significant.A very small part of the study population (5.6%) had periodontally healthy tissues. Only 9.5% of study participants stated that they regularly made interdental cleaning.In order to reach to the highest level of oral health and prevent tooth loss, oral hygiene education and preventive treatment practices should be emphasized and it should be the most important part of community oral health program. As a result of this approach, studies concerning tooth loss should be updated at regular intervals. Achieving the objectives mentioned above requires additional efforts of government, educational institutions, media organizations and all dentists.