Obez bireylerin kilo verme deneyimleri: Kalitatif çalışma
Weight loss experiences of obese individuals; Qualitative study
Yazar: PINAR DÖNER
Danışman: UZMAN RABİA KAHVECİ
Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2012
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine

Özet:
Aile hekimleri, önlenebilir hastalıkların yönetiminde önemli role sahiptir. Obezite, dünya çapında önlenebilir hastalıkların önde gelen nedenlerinden biridir. Tüm dünyada en az 300 milyon, Türkiye'de ise 8,5 milyon obez erişkin bulunmaktadır. Fazla kilolu olmanın sağlık üzerinde ciddi etkileri bulunmaktadır. Obezite tedavisi bütüncül bir yaklaşıma ihtiyaç duymaktadır. Aile hekimlerinin biyopsikososyal yaklaşımı obezite için oldukça değerlidir. Obezite tedavisine yaklaşım uygun diyet ve beslenmeyi, etkili fiziksel aktiviteyi, davranış değişikliğini ve psikolojik desteği içermektedir. Çalışma, hastaların neden başarılı ya da başarısız olunduğunun yanıtlarını öğrenmek için tasarlandı. Obez bireylerin neden, nasıl obez olduklarını ve obez bireylerin tedavi yönetiminde kullanılan farklı yöntemlerle ilgili deneyimlerini araştıran sınırlı sayıda çalışma mevcuttur. Yaptığımız literatür taramasında ülkemizde bu alanda yapılan kalitatif çalışmaya rastlanmamıştır. Çalışmada kalitatif çalışma tekniği kullanıldı. Obez hastaların neden ve nasıl obez bireyler haline geldiklerinin yanıtlarını daha iyi anlayabilmek için bu araştırma tekniği tercih edildi. Kalitatif çalışma metotlarından gömülü teori kullanılarak yüz yüze yarı yapılandırılmış röportajlar yapıldı. BKİ >30 olan hastalardan belirlenen kriterlere uyanlara röportaj teklif edildi, kabul eden hastaların onamı ile yapılan röportajların ses kaydı alındı. Bu ses kayıtları araştırmacı tarafından yazılı metin haline getirildi. Çalışmanın analizi için kalitatif analiz yöntemleri uygulandı. Çalışmaya 26 bayan, 4 erkek hasta dahil edildi. Yapılan röportajların analizi sonucunda ana temalar oluşturuldu. Obez bireylerin obeziteye bakış açıları, obez bireylerin obezite konusundaki farkındalıkları, obezite- özgüven ilişkisi, obez bireylerin tedaviye olan inançları, obezitenin yaşam kalitesi üzerine etkileri olmak üzere 5 ana tema belirlendi. Hastalar, kilo vermeyi başardıklarında, özgüvenlerini tekrar kazanmayı ve yaşamlarının pozitif yönde değişmesini ummaktaydılar. Her hastanın kilo verme konusunda farklı beklentilerinin ve ihtiyaçlarının olduğu gözlendi. Biyopsikososyal yaklaşım gereği aile hekimleri, fazla kilo problemi olan hastalarınının neden, nasıl bu aşamaya geldiğini anlamaya ve her bireye özel bir yaklaşımla neler yapılabileceğini belirlemeye ihtiyaç duymaktadırlar.
Anahtar kelimeler: Obezite, Kalitatif Çalışma, Gömülü Teori

Abstract:
Family physicians have an important role at the management of preventable diseases. Obesity is a leading preventable cause of death worldwide. At least 300 million adults are obese around the world, whereas Turkey has an 8,5 million obese. Being overweight or obese has a serious impact on health. Treatment of obesity needs a comprehensive approach. Biopsychosocial approach of family physicians is invaluable in obesity management. The approach would include proper diet and nutrition, effective physical activity and changing behaviours, besides psychological support. This study is planned to see whether we really understand what lies behind success or failure with obesity management approaches. There is a limited number of studies investigating why and how people become obese and what is the best method of approach towards an obese patient for management of his/her weight status. Our literature search did not reveal any Turkish qualitative study on obesity. We planned a qualitative study with obese patients in our setting, in order to find answers to "why'', "how'' and "when'' our patients became obese. We used grounded theory approach, and conducted in-depth, semi-structured, face to face interviews with 30 participants (BMI>30). Interviews were audio-recorded and transcribed, and qualitatively analyzed afterwards. 26 women and 4 men accepted to join our study. Analysis of indepth interviews emerged 5 major themes which were the different perception of obesity among individuals; awareness of obesity; loss of self-confidence; belief in treatment and effects on quality of life. Our patients hope they will gain their self-confidence again and their life will change in a positive way. We observed each patient has a different need and different expectation while controlling weight. As a part of biopsychosocial approach the family physician needs to understand the factors that bring the patient to current condition and see which approach would be the best for individual patient for weight management.
Key words: Obesity, Qualitative Study, grounded theory