Çocuk evlerinde yaşayan çocukların dil gelişim düzeyleri ile yaratıcı düşünme becerilerinin incelenmesi
Language development levels of children living in children's homes and exploration of their creative thinking skills
Yazar: ALPER REMZİ AYDIN
Danışman: PROF. DR. FATMA TEZEL ŞAHİN
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Drama Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Sosyal Hizmetler = Social Services
Dizin: Dil değişimi = Code-switching ; Dil gelişimi = Language development ; Okul öncesi eğitim = Preschool education ; Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu = Social Services and Child Protection Agency ; Sosyal hizmet kurumları = Social service institutions ; Yaratıcılık = Creativity ; Çocuk evleri = Children's homes ; Çocuk evleri = Children's homes ; Çocuk gelişimi = Child development

Özet:
Bu çalışma, çocuk evlerinde yaşayan çocukların dil gelişim düzeyleri ile yaratıcı düşünme becerilerini incelemek amacıyla yapılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu, 2017-2018 eğitim öğretim yılında Ankara ilinde çocuk evlerinde yaşayan 5-6 yaş grubu 50 çocuk oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak "Genel Bilgi Formu", "Türkçe Erken Dil Gelişimi Testi (TEDİL)" ve "Torrance Yaratıcı Düşünme Testi (TYDT)" kullanılmıştır.  Elde edilen veriler, Mann Whitney U testi ve Kruskall Wallis testi ile analiz edilmiş olup; anlamlı çıkan farklılıklarda grup farklılıklarını inceleyebilmek amacıyla Mann Whitney U testi kullanılmıştır. Çocukların dil gelişim düzeyleri ile yaratıcı düşünme becerileri arasındaki ilişkiyi tespit edebilmek amacıyla Spearman's Rho testi kullanılmıştır. Araştırma sonucunda çocukların alıcı, ifade edici ve sözel dil gelişim düzeylerinin ortalama düzeyde olduğu tespit edilmiştir. Türkçe Erken Dil Gelişimi Testi'nden elde edilen sözel dil performansı ve ölçeğin ifade edici dil alt boyutu ile yaş değişkeni arasında 67-72 ay grubu çocuklar lehine anlamlı farklılık bulunmaktadır. Cinsiyet,  kurum bakım tipi, kurum bakımında kalma süresi,  okul öncesi eğitim alma durumu ve süresi değişkenlerinin ise çocukların dil gelişimleri üzerinde anlamlı farklılık yaratmadığı belirlenmiştir. Araştırmada çocukların yaratıcı düşünme becerilerinin düşük olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Torrance Yaratıcı Düşünme Testi toplam puanı ve yaratıcı kuvvetler listesi ile cinsiyet değişkeni arasında erkekler lehine,  akıcılık ve zenginleştirme becerileri ile yaş değişkeni arasında 67-72 ay grubundaki çocuklar lehine istatistiksel olarak anlamlı farklılık bulunmuştur. Ölçeğin akıcılık, orijinallik, başlıkların soyutluluğu ve yaratıcı düşünme becerileri toplam puanının kurum bakım tipi değişkeni arasında çocuk evlerinde yaşayan çocuklar lehine, ölçeğin toplam puanı, akıcılık, orijinallik,  zenginleştirme alt boyutları ile kurum bakımında kalma süresi ve okul öncesi eğitim alma durumu değişkenleri arasında anlamlı farklılık tespit edilmiştir. Orijinallik ve zenginleştirme alt boyutları arasında da okul öncesi eğitime iki yıldır devam eden çocuklar lehine istatistiksel olarak anlamlı farklılık bulunmuştur. Araştırmada, çocukların sözel dil performansı ve alıcı dil becerileri ile yaratıcı düşünme becerileri toplam puanı, akıcılık, orijinallik, yaratıcı kuvvetler listesi, zenginleştirme alt boyutları arasında; ifade edici dil ile de akıcılık alt boyutları arasında pozitif yönlü orta düzey anlamlı bir ilişki olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
This study is carried out in order to explore the language development skills of children who live in Children's Homes and to look at their creative thinking skills. The research's study group consists of 50 children of 5-6 year of age, living in Ankara, in 2017-2018 academic year. Data collection tools of the study are "General Information Form", Turkish version of "Test of Early Language Development (TELD-3)" and Torrance, test of creative thinking to assess the quality of pre-school learning environments. The data gathered has been analised by Mann Whitney U test and Kruskall Wallis test; to examine the comparison among groups where there has been meaningful difference, Mann Whitney U test has been applied.Pearson correlation test was used to analyze the relationship between the language development stages and creative thinking skills of children.In the result of the study, children's receptive, expressive, and spoken language standard scores were observed to have an average level with respect to the norms of the country. There is a meaningful difference between spoken language performance and expressive language sub-dimensions of the Turkish version of "Test of Early Language Development (TELD-3)" and gender variable in favor of 60-66
monthly and 67-72 monthly age group. It is seen that variables of gender, type of institutional care, having preschool education and its duration did not cause a meaningful difference on children's language development. Results also indicated that children's creative thinking skills were low. A statistically meaningful difference was observed between the total score of Torrance Creative Thinking Test and list of creative strengths and gender variable in favor of boys, and also between fluency and elaboration skills and age variable in favor of 60-66 and 67-72 monthly age group. A meaningful relationship was detected between total scores of fluency, originality and abstractness of titles and creative thinking skills and type of institutional care in favor of children living in children's house. Another meaningful relationship was found between the total score of the scale, and sub-dimensions of fluency, originality, elaboration and the variables of duration of institutional care and having pre-school education. Finally, a statistically meaningful difference was also detected between the sub-dimensions of originality and elaboration in favor of children taking pre-school education for two years.A positive relation was detected in the overall score between children's verbal language perfomance, receptive language skills and creative thinking skills, receptive verbal skills, fluency, originality, creative strenghts list and elaboration. Another positive relation was found between children's expressive language skills and their fluency.