Akademik özyeterlik ve akademik erteleme arasındaki ilişki: Bir meta-analiz çalışması
The relationship between academic self- efficacy and academic procrastination: A meta-analysis study
Yazar: ÖMER ŞAHİN ASLAN
Danışman: DOÇ. DR. RAGIP TERZİ
Harran Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitimde Ölçme ve Değerlendirme Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Yapılan bu meta-analiz çalışmasının amacı, örneklemi Türkiye'de olan akademik özyeterlik ve akademik erteleme arasındaki ilişkiyi incelemiş birincil çalışmaları bir araya getirerek genel bir korelasyonel etki büyüklüğü sunmaktır. Bu çalışma ayrıca akademik özyeterlik ve akademik erteleme arasındaki ilişkide farklılaşan etki büyüklüğünün olası sebepleri belirlemeye çalışmaktadır. Çalışma hem genel bir etki büyüklüğü sunduğu hem de birincil çalışmalara ait etki büyüklüklerinin değişme sebeplerini incelediği için önemlidir. Çalışmada birincil verilere (makale, tez, bildiri) ulaşmak için Google Scholar arama motoru ve ERIC, TR Dizin, YÖK Tez Merkezi kapsamlı bir şekilde taranmıştır. Yapılan bu meta-analiz çalışması, tarama sonucunda ulaşılan çalışmalardan dâhil etme ölçütleri kapsamında incelenerek, akademik özyeterlik ve akademik erteleme ilişkisinde Pearson Korelasyon katsayısı (r) değeri sunan 21 birincil çalışma dâhil edilerek yürütülmüştür. Çalışmada genel etki büyüklüğünün yanında diğer istatistiksel hesaplamalar (yayım yanlılığı, çalışmaya ait heterojenlik) da yapılarak sunulmuştur. Ayrıca olası moderatör değişkenler de incelenmiştir. Analizlerin yapılması için Comperehensive Meta-Analysis (V3) programı kullanılmıştır. Yürütülen bu meta-analizde elde edilen bulgulara göre çalışmada yayım yanlılığının bulunmadığı görülmüştür. Rastgele etkiler yöntemi kullanılarak hesaplanan ortalama etki büyüklüğü değerinin, orta düzeyde ve negatif yönlü olduğu bulgusuna ulaşılmıştır (𝑟̅=-,302). Çalışmada yapılan heterojenlik testinin sonuçları birincil çalışmaların etki büyüklüğü değerleri arasında heterojenlik bulunduğunu göstermiştir (Q=264,908; p<,05; sd=20; I2=92,450). Çalışmada olası moderatör değişken olarak incelenen değişkenlerden, yayım yılı, kadın katılımcı oranı ve yayım türü, öğrenim kademesi ve kullanılan akademik özyeterlik ölçeği değişkenlerinin akademik özyeterlik ve akademik erteleme değişkenleri ilişkisinde moderatör bir etki göstermedikleri bulgusuna ulaşılmıştır. Kullanılan akademik erteleme ölçeği değişkeninin ise iki olgu arasındaki ilişkide moderatör etkisinin bulunduğu gözlenmiştir. Elde edilen sonuçlar tartışılmış ve gelecekteki araştırmalar için öneriler sunulmuştur.

Abstract:
The aim of this meta-analysis is to present an overall correlational effect size by bringing together primary studies that examined the relationship between academic self-efficacy and academic procrastination, sampled in Turkey. The study also attempts to identify possible reasons for the varying effect sizes between academic self-efficacy and academic procrastination. It is important because it presents both a general effect size and examines the reasons for the variability in effect sizes from the primary studies. The study extensively searched for primary data (articles, theses, conference papers) through the Google Scholar search engine and comprehensive scans of ERIC, TR Index and YOK Thesis Center. This meta-analysis study was conducted by examining the studies obtained through the search process based on inclusion criteria and including 21 primary studies that provide Pearson correlation coefficient (r) values for the relationship between academic self-efficacy and academic procrastination. In addition to the overall effect size, other statistical calculations (publication bias, study heterogeneity) were also presented. Possible moderator variables were also examined. Comprehensive Meta-Analysis (V3) software was used for the analysis. According to the findings obtained in this meta-analysis, no publication bias was found in the study. The average effect size value calculated using the random effects method was found to be moderately negative (𝑟̅=-.30). The results of the heterogeneity test conducted in the study indicated heterogeneity among the effect size values of the primary studies (Q=264.908; p<.05; df=20; I2=92.450). Among the moderator variables examined in the study, the publication year variable, female participant ratio variable, publication type variable, sample type variable and academic self-efficacy scale used variable were found to have no moderating effect on the relationship between academic self-efficacy and academic procrastination. It was observed that the academic procrastination scale variable had a moderating effect on the relationship between the two phenomena. The obtained results were discussed, and suggestions for future research were provided.