Lise öğrencilerinin sosyal medya bağımlılığının anksiyete, stres, depresif belirtilerle ilişkisinin çeşitli değişkenler açısından incelenmesi
Investigation of the relationship between high school students' social media addiction and anxiety, stress and depressive symptoms in terms of various variables
Yazar: TOLGA BAYIR
Danışman: DOÇ. DR. GÜRKAN YILDIRIM
Bayburt Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Mevcut araştırma kapsamında sosyal medya bağımlılığının anksiyete, stres ve depresif belirtilerle ilişkisinin çeşitli değişkenler (cinsiyet, okul türü, sınıf düzeyi) açısından incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmada nicel araştırma yöntemlerinden tarama araştırmasının genel tarama alt başlığından ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın örneklemini ise 2022-2023 eğitim öğretim yılı Erzurum ili merkez ilçelerinde bulunan imam hatip lisesi, anadolu lisesi, sosyal bilimler lisesi, spor lisesi, meslek lisesi, fen lisesi ve güzel sanatlar lisesinden 9.,10.,11. ve 12. sınıfa devam eden 266 kız, 298 erkek toplam 564 öğrenci oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak kişisel bilgiler formu, Depresyon, Anksiyete ve Stres Ölçeği (DASS-42) ve Sosyal Medya Bağımlılığı Ölçeği (SMBÖ) kullanılmıştır. Sosyal medya bağımlılığı ile anksiyete, stres ve depresif belirtiler arasında ilişkiyi incelemek için korelasyon analizi yapılmıştır. Sosyal medya bağımlılığı, anksiyete, stres ve depresif belirtiler ile çeşitli değişkenler (cinsiyet, okul türü, sınıf düzeyi) arasındaki ilişkiyi incelemek için Faktöriyel Anova yapılmıştır. Araştırma sonucunda; Sosyal medya bağımlılığı ile anksiyete, stres, depresif belirtiler arasında orta düzeyde anlamlı ve pozitif yönlü bir ilişki olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Sosyal medya bağımlılığı ile cinsiyet, okul türü arasında anlamlı bir farklılığın olmadığı ancak sınıf düzeyi arasında anlamlı bir farklılık olduğu sonucuna ulaşılmıştır. 10. sınıf öğrencilerinin sosyal medya bağımlılıklarının 9. sınıf öğrencilerine göre anlamlı düzeyde yüksek olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Yine aynı şekilde 10. sınıf öğrencilerinin sosyal medya bağımlılıklarının 12. sınıf öğrencilerine göre anlamlı düzeyde yüksek olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Anksiyete ile cinsiyet ve sınıf düzeyi arasında anlamlı bir farklılığın olmadığı ancak okul türü arasında anlamlı bir farklılık olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Anadolu lisesi öğrencilerinin anksiyete düzeylerinin sosyal bilimler lisesi öğrencilerine göre anlamlı düzeyde yüksek olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Güzel sanatlar lisesi öğrencilerinin anksiyete düzeylerinin sosyal bilimler lisesi öğrencilerine göre anlamlı düzeyde yüksek olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Aynı şekilde güzel sanatlar lisesi öğrencilerinin anksiyete düzeylerinin fen lisesi öğrencilerine göre anlamlı düzeyde yüksek olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Stres ile sınıf düzeyi arasında anlamlı bir farklılığın olmadığı ancak cinsiyet ile okul türü arasında anlamlı bir farklılık olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Kız öğrencilerin stres düzeylerinin erkek öğrencilere göre anlamlı düzeyde yüksek olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Güzel sanatlar lisesi öğrencilerinin stres düzeylerinin imam hatip lisesi öğrencilerine göre anlamlı düzeyde yüksek olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Aynı şekilde güzel sanatlar lisesi öğrencilerinin stres düzeylerinin fen lisesi öğrencilerine göre anlamlı düzeyde yüksek olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Depresyon ile cinsiyet, sınıf düzeyi arasında anlamlı bir farklılığın olmadığı ancak okul türü ile arasında anlamlı bir farklılık olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Güzel sanatlar lisesi öğrencilerinin depresyon düzeylerinin fen lisesi öğrencilerine göre anlamlı düzeyde yüksek olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
This study aimed to examine the relationship between social media addiction and anxiety, stress and depressive symptoms in terms of various variables (gender, school type, grade level). In the research, the relational scanning model from the general scanning subheading of survey research, one of the quantitative research methods, was used. The sample of the research was 9.10.11 from Religious High School, Anatolian High School, Social Science High School, Sports High School, Vocational High School, Science High School and Fine Arts High School in the central districts of Erzurum province in the 2022-2023 Academic Year. It consists of a total of 564 students, 266 girls and 298 boys, attending the 12th and 12th grades. Personal information form, Depression, Anxiety and Stress Scale (DASS-42) and Social Media Addiction Scale (SMBÖ) were used as data collection tools in the study. Correlation analysis was conducted to examine the relationship between social media addiction and anxiety, stress and depressive symptoms. Factorial ANOVA was conducted to examine the relationship between social media addiction, anxiety, stress and depressive symptoms and various variables (gender, school type, grade level). As a result of the research; It was concluded that there is a moderately significant and positive relationship between social media addiction and anxiety, stress and depressive symptoms. It was concluded that there is no significant difference between social media addiction and gender and school type, but there is a significant difference between grade level. It was concluded that 10th grade students' social media addictions were significantly higher than 9th grade students. Likewise, it was concluded that 10th grade students' social media addictions were significantly higher than 12th grade students. It was concluded that there was no significant difference between anxiety and gender and grade level, but there was a significant difference between school type. It was concluded that the anxiety levels of Anatolian High School students were significantly higher than the Social Sciences High School students. It was concluded that the anxiety levels of Fine Arts High School students were significantly higher than Social Sciences High School students. Likewise, it was concluded that the anxiety levels of Fine Arts High school students were significantly higher than Science High School students. It was concluded that there is no significant difference between stress and grade level, but there is a significant difference between gender and school type. It was concluded that the stress levels of female students were significantly higher than male students. It was concluded that the stress levels of Fine Arts High School students were significantly higher than Relıgıous High school students. Likewise, it was concluded that the stress levels of Fine Arts High School students were significantly higher than Science High School students. It was concluded that there is no significant difference between depression and gender and grade level, but there is a significant difference between school type. It was concluded that the depression levels of Fine Arts High School students were significantly higher than Science High School students.