Hızlı maksiller ekspansiyon uygulamasının ağrı ve sitokin seviyelerine etkisinin değerlendirilmesi
Evaluatin of the effects of rapid maxillary expansion on pain and cytokine levels
Yazar: SILA ÇAĞLAYAN TOPAL
Danışman: DOÇ. DR. BURCU BALOŞ TUNCER
Gazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Ortodonti Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2016
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Alveolar kenar artırılması = Alveolar ridge augmentation ; Ağrı = Pain ; Gingival oluk sıvı = Gingival crevicular fluid ; Maksilla = Maxilla ; Oksidatif hasar = Oxidative damage ; Ortodonti = Orthodontics ; Sitokinler = Cytokines

Özet:
Çalışmamızın amacı, hızlı maksiller ekspansiyon (RME) apareyinin uygulama sırasında ve
pekiştirme sonunda periodontal sağlığa, kemik metabolik aktivitelerine, dokulardaki oksidatif hasar
seviyelerine ve başlangıçta oluşacak ağrı şiddetine etkilerinin değerlendirilmesidir. Bu amaçla,
iskeletsel maksiller darlığa sahip, ortalama yaşları 12,9 ± 0,6 olan, 14 bireyde akrilik splintli bonded
ekspansiyon apareyi günde 2 tur aktivasyon protokolü ile uygulanmıştır. Aynı aparey pekiştirme
amacıyla 3 ay ağızda bırakılmıştır. Uygulama başı ve pekiştirme sonunda klinik periodontal
indeksler kaydedilmiştir. Dişeti oluğu sıvı (DOS) örnekleri maksiller 1.molar dişlerden, basınç
bölgesinde 0.gün (uygulama başı), ilk aktivasyondan sonra 1.gün, 10.gün ve pekiştirme dönemi
sonrasında 3.ay; gerilim bölgesinde ise 0.gün ve pekiştirme süresi sonunda alınmıştır. Aynı
dönemlerde tükürük örnekleri de elde edilmiştir. DOS örneklerinde interlökin1βeta (IL-1β),
dönüştürücü büyüme faktörü βeta1 (TGF-β1), prostaglandin E2 (PGE2), nitrik oksit (NO); tükürük
örneklerinde ise malondialdehit (MDA) ve NO seviyelerindeki değişimler incelenmiştir. Ağrı
seviyesi, uygulama başından itibaren 1. haftada değerlendirilmiştir. Klinik periodontal indeks
değerlerinin pekiştirme süresi sonunda arttığı, basınç bölgesinde DOS hacminin, IL-1β, TGF-β1ve
PGE2 seviyelerinin aktivasyondan sonra 10. günde en yüksek seviyeye ulaştığı, ancak pekiştirme
sonunda başlangıç seviyelerine düştüğü bulunmuştur. NO seviyelerinin ise 10. günde en yüksek
seviyede olduğu, pekiştirme sonunda başlangıç seviyelerine düşmediği gözlenmiştir. Gerilim
bölgesinde DOS hacminin, IL-1β, TGF-β1 ve PGE2 seviyelerinin pekiştirme dönemi sonunda
anlamlı düzeyde yüksek kaldığı bulunmuştur. Tükürük NO seviyeleri 10. gün, MDA seviyeleri 3.
ayda en yüksek değerdedir. En yüksek ağrı skorunun 1. günde olduğu belirlenmiştir. Sonuç olarak,
RME uygulaması ile basınç ve gerilim bölgesi metabolik aktivitelerinin farlılık gösterdiği, 3 aylık
pekiştirme süresi sonunda gerilim bölgesindeki remodelasyonun ve artmış oksidatif hasarın devam
ettiği bulunmuştur. Bu anlamda uygun pekiştirme döneminin belirlenmesinde periodontal
dokulardaki remodelasyonun değerlendirilmesi önemlidir. Ortopedik kuvvetlerin yarattığı oksidatif
hasar sebebiyle aparey dizaynına, oral hijyene ve kuvvet seviyelerine dikkat edilmesi gereklidir.
Ayrıca, hastalara karşılaşabilecekleri ağrının uygulama süresince azalacağı konusunda bilgi
verilmelidir.

Abstract:
The aim of this study was to monitor the effects of rapid maxillary expansion (RME) on
periodontal health, bone metabolic activities, levels of oxidative damage and pain levels at
the first week of activation. For this purpose, 14 patients (mean age 12,9 ± 0,6 years) with
skeletal maxillary deficiency were treated with an acrylic bonded expansion device which
were activated 2 turns per day. The devices were kept on the mouth as a retainer for 3 months.
Clinical periodontal parameters were recorded at baseline and after retention. Gingival
crevicular fluid (GCF) samples were collected from maxillary first molars from the
compression sites at baseline, 1st day, 10th day and after retention; while tension site
samples were achieved at baseline and after retention. Saliva samples were obtained at the
same intervals. Changes in the levels of interleukin 1beta (IL-1β), transforming growth factor
beta1 (TGF-β1), prostoglandin E2 (PGE2) and nitric oxide (NO) were detected in GCF, NO and
malondialdehite (MDA) levels were evaluated in saliva samples. Pain scores at the first week
of activation were also assessed. Periodontal parameters increased significantly at the end of
retention in relation to baseline. Increased levels of IL-1β, TGF-β1ve PGE2 were evident at
day 10, declaring a decrease after retention at the compression site. NO levels were elevated
on day 10, and remained at high levels after retention. Tension site cytokine levels remained
at high levels in comparison to baseline. Levels of NO in saliva were elevated on day 10 and
MDA revealed highest level after retention. Pain scores were found to be high on first day.
In conclusion, metabolic activities at the tension sites and oxidative damages still continue
after 3 months of retention with RME. This declares the importance of the detection of
periodontal tissue remodelling and proper duration of retention after RME. Due to the
oxidative damage produced by orthopedic forces, appliance designs, oral hygiene and force
levels should be detected carefully. Again, patients should be informed that pain during this
treatment will be decreased eventually.