Yıldırım Akbulut Hükümeti (1989-1991) /
Yazar: ERŞAN ATAŞ
Danışman: PROF. DR. BÜLENT BAKAR
Marmara Üniversitesi / Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü / Türk Tarihi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science ; Tarih = History
Dizin: Akbulut, Yıldırım = Akbulut, Yıldırım ; Anavatan Partisi = Anavatan Party ; Hükümet politikaları = Government policies ; Hükümet programları = Government programs ; Hükümetler = Governments ; Siyasi parti programları = Polical party manifests ; Siyasi partiler = Political parties ; Siyasi tarih = Political history ; Sosyoekonomik durum = Socio-economic situation

Özet:
Bu çalışmada 1983 yılı sonunda Türkiye'de iktidara gelen 8 yıllık ANAP Hükümeti'nin üçüncü hükümeti olarak kabul edilen Yıldırım Akbulut Hükümeti'nin (1989-1991) siyasi, ekonomik ve sosyo-kültürel icraatları ele alınmıştır.
	Yıldırım Akbulut'un bizzat Turgut Özal tarafından Başbakanlık görevine getirilmesi ve Çankaya güdümlü bir siyaset benimsemesi Türk siyasi hayatında hep tartışılan bir konu olmuştur. Hatta bu konuda SHP Genel Başkanı Erdal İnönü, Akbulut Hükümeti'ni dönem itibariyle uzaktan kumandalı bir hükümet olarak tanımlamıştır. 9 Kasım 1989 tarihinde göreve başlayan Akbulut Hükümeti, hükümet programında demokratikleşme çalışmalarına hız verileceğini ve terörle mücadele konusunda da kararlı bir politika takip edileceğini vurgulamıştır. Bu doğrultuda hükümetin en büyük icraatı 12 Nisan 1991 tarihinde çıkarmış olduğu "Terörle Mücadele Kanunu" olmuştur. Yıldırım Akbulut, hükümet programında dış siyasette Türkiye'nin komşularına karşı Mustafa Kemal Atatürk'ün "Yurtta Sulh, Cihanda Sulh" ilkesini kendilerine prensip edileceğini belirtse de ancak bu dönemde patlak veren Birinci Körfez Savaşı sırasında Türkiye ile Irak arasında ikili ilişkiler bağlamında gergin bir süreç yaşanmıştır. Bu süreçte dış politikanın bizzat Cumhurbaşkanı Turgut Özal tarafından yürütülmesi ve hükümetin bu yolla pasifize edilmesi neticesinde hükümet içinde ciddi sıkıntılar ve bunun sonucunda da çözülmeler baş göstermişti.
	Netice itibariyle icraatta bulunduğu bir buçuk sene zarfı içinde Turgut Özal etkisi altında bir politika icra eden Akbulut Hükümeti'ne karşı parti içinde başını Mesut Yılmaz ve Hasan Celal Güzel gibi etkili isimlerin çektiği muhalif gruplar çıkmıştır. Bu süreçte Yıldırım Akbulut'un Çankaya eksenli bir politika takip etmesini gerekçe olarak gösteren Mesut Yılmaz İçişleri Bakanlığı görevinden istifa etmiş ve ANAP Genel Başkanlığı için Akbulut'a karşı ciddi bir yarışın içine girmiştir. Sonuçta 15-16 Haziran 1991 tarihleri arasında yapılan ANAP 3. Olağan Büyük Kongresi aynı zamanda bir buçuk senelik Akbulut Hükümeti'nin de sonu oldu. Bu kongrede Yıldırım Akbulut'a karşı zafer kazanan Mesut Yılmaz netice itibariyle hem ANAP Genel Başkanı hem de 48. Hükümetin de lideri oluyordu.

Abstract:
In this study by the end of 1983, 8-year ANAP government came to power in Turkey, known as the third government adopted Yildirim Akbulut Government (1989-1991) political, economic and socio-cultural acts are dealt with. 
The fact that Yıldırım Akbulut himself was appointed Prime Minister by Turgut Özal and he adopted a Çankaya guided policy has always been a topic of debate in Turkish political life. SHP Chairman Erdal İnönü even defined the Akbulut Government as a remotely controlled government. The Government of Akbulut, who took office on November 9, 1989, emphasized that the government program will accelerate democratization efforts and a determined policy will be pursued in the fight against terrorism. In this regard, the government's greatest work was "The Anti-Terror Law" 1991 issued on 12 April 1991.
Yıldırım Akbulut, government programs in foreign policy, Turkey's neighbors against Mustafa Kemal Atatürk: "Peace at Home, Peace in the World" principle they will be principle is to give credit, but during this period that erupted in the first Gulf War there has been a tense period in the context of bilateral relations between Turkey and Iraq. During this period, the foreign policy itself was conducted by President Turgut Özal and the government was pacified in this way, resulting in serious difficulties within the government and the resulting disintegration. As a result, within the period of one and a half years in which he acted under the influence of Turgut Ozal Akbulut Government against the policy of the head of the party by the influential names such as Mesut Yilmaz and Hasan Celal Beautiful groups emerged. Mesut Yılmaz resigned from his post as Minister of Internal Affairs and put in a serious race against Akbulut for the ANAP. As a result, ANAP 3rd Ordinary Grand Congress held between 15-16 June 1991 was also the end of Akbulut Government for one and a half years. Mesut Yilmaz, who had won a victory against Yıldırım Akbulut in this congress, was the leader of both ANAP and the 48th government.