Yüksek şiddetli aralıklı yüklenme sonrası tüm vücut kriyoterapi ve soğuk su uygulamasının toparlanmaya etkileri
Effects of whole body cryotherapy and cold water immersion on recovery after high-intensi̇ty interval loading
Yazar: HASAN AYTEPE
Danışman: PROF. DR. AYSEL PEHLİVAN
Haliç Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı / Beden Eğitimi ve Spor Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Spor = Sports

Özet:
Çalışmanın amacı, antrenmanlı bireylerde yüksek şiddetli aralıklı yüklenme sonrası uygulanan toparlanma yöntemleri olan tüm vücut kriyoterapi, soğuk su banyosu ve pasif dinlenmenin kan laktat düzeyi, kas/tendon sertliği ve kalp atım hızı değişimi üzerindeki akut etkilerini karşılaştırmaktır. Çalışmanın katılımcılarını Akdeniz Üniversitesi Beden Eğitimi ve Spor Yüksekokulunda öğrenim gören ve haftada en az üç gün spor ve/veya antrenman yapan, 19-32 yaş aralığındaki 16 gönüllü erkek sporcu oluşturmaktadır. Katılımcıların yaş ortalamaları 22,2 ±3,3 yıl, boy ortalamaları 176,4 ±6,4 cm., vücut yağ oranı ortalamaları 17,1 ±5,1 %, vücut ağırlığı ortalamaları 74,2 ±8,6 kg olarak belirlenmiştir. Katılımcılar randomizasyon programı kullanılarak 6'şar kişiden oluşan 3 gruba ayrılmıştır.  Katılımcılar ön ölçüm gününde vücut kompozisyonu, maksimum oksijen tüketimi (VO2max), kalp atım hızı/dakika, kan laktat, kas ve tendon elastikiyeti, tonusu ve sertliği ölçümleri alınmak üzere laboratuvara getirilmiştir. Katılımcılar ön ölçümünden yedi gün sonra, yüklenme ve toparlanma seanslarını uygulamak üzere tekrar ölçüm merkezine getirilmiştir. Yüklenme öncesi ve bitiminden 3 dakika sonrasında katılımcıların kan laktatı ve kas tendon elastikiyeti, tonusu ve sertliği ölçümleri yapılmıştır. Kalp atım hızı egzersiz boyunca takip edilmiş ve toparlanma uygulamasından sonra tekrar ölçülmüştür. Toparlanma uygulamalarının hemen sonrasında ve 10 dakika sonrasında kan laktatı, kalp atım hızı ve kas tendon elastikiyeti, tonusu ve sertliği ölçümleri alınıp not edilmiştir. Araştırmada verilerin analizi için Jamovi istatistik programının 2.3.28.0 versiyonu kullanılmıştır. Verilerin normal dağılıma uygunluğuna Skewness, Kurtosis ve Q-Q Plots değerleri incelenerek ve Shapiro-Wilk testi ile değerlendirilmiştir. Farklı toparlanma durumları ile elde edilen kas/tendon sertliği, kan laktat düzeyleri ve kalp atım hızı değerlerinde gruplar arasında farklılık olup olmadığı tekrarlayan ölçümlerde ANOVA testi ile analiz edilmiştir. Güven aralığı p<0,05 olarak kabul edilmiştir. Çalışmanın sonuçları, yüksek şiddetli aralıklı yüklenme sonrası uygulanan tüm vücut kriyoterapi ve soğuk su uygulamalarının, kontrol grubuyla kıyaslandığında kas/tendon sertliği, kalp atım hızı ve kan laktat düzeylerinde anlamlı bir fark yaratmadığını göstermiştir (P ≥0,05). Bu bulgular, kriyoterapi ve soğuk su uygulaması gibi soğuk uygulamaların, pasif dinlenme ile benzer etkiler gösterdiğini ve bu bağlamda toparlanma süreçlerinde ek bir avantaj sağlamadığını işaret etmektedir.

Anahtar Kelime: Tüm Vücut Kriyoterapi, Soğuk su uygulaması, Toparlanma

Abstract:
The aim of the study is to compare the acute effects of whole body cryotherapy, cold water immersion and passive rest, which are recovery methods applied after high-intensity interval loading, on blood lactate level, muscle/tendon stiffness and heart rate change in trained individuals. The participants of the study consist of 16 volunteer male athletes between the ages of 19-32, who study at Akdeniz University School of Physical Education and Sports and do sports and/or training at least three days a week. The average age of the participants was 22.2 ±3.3 years, the average height was 176.4 ±6.4 cm, the average body fat percentage was 17.1 ±5.1%, and the average body weight was 74.2 ±8.6 kg. . Participants were divided into 3 groups of 6 people each using a randomization program. On the pre-measurement day, participants were brought to the laboratory to measure body composition, maximum oxygen consumption (VO2max), heart rate per minute, blood lactate, muscle and tendon elasticity, tone and stiffness. Seven days after the preliminary measurement, the participants were brought back to the measurement center to perform the loading and recovery sessions. Participants' blood lactate and muscle tendon elasticity, tone and stiffness were measured before and 3 minutes after the end of the load. Heart rate was monitored throughout exercise and measured again after recovery practice. Immediately after the recovery exercises and 10 minutes later, blood lactate, heart rate, and muscle tendon elasticity, tone and stiffness measurements were taken and noted. In the study, version 2.3.28.0 of the Jamovi statistical program was used to analyze the data. The suitability of the data for normal distribution was evaluated by examining Skewness, Kurtosis and Q-Q Plots values and using the Shapiro-Wilk test. Whether there were differences between groups in muscle/tendon stiffness, blood lactate levels and heart rate values obtained with different recovery states was analyzed by ANOVA test in repeated measurements. The confidence interval was accepted as p<0.05. The results of the study showed that whole body cryotherapy and cold water immersion applied after high-intensity interval loading did not create a significant difference in muscle/tendon stiffness, heart rate and blood lactate levels compared to the control group (P ≥0.05). These findings indicate that cold applications such as cryotherapy and cold water immersion have similar effects to passive rest and do not provide an additional advantage in recovery processes.

Keywords: Whole Body Cryotherapy, Cold water immersion, Recovery.