Modelleme sürecinde sosyomatematiksel normların ve öğrenme fırsatlarının incelenmesi
Investigation of sociomathematical norms and learning opportunities in the modeling process
Yazar: BİLGE EMRE
Danışman: DOÇ. DR. ARZU AYDOĞAN YENMEZ
Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Matematik Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Matematik = Mathematics
Dizin: Matematiksel modelleme = Mathematical modelling ; Sosyomatematiksel norm = Sociomathematical norm

Özet:
Bu çalışmanın amacı, modelleme süreçlerinin uygulandığı ve müzakere edildiği ortaokul düzeyindeki bir sınıfın matematik eğitimine ilişkin sosyomatematiksel normlarını saptamak ve bu normların sınıfın öğrenme ve kavrama düzeyindeki gelişimlerini gözlemlemek ve etkilerini araştırmaktır. Modelleme etkinliklerinin tartışıldığı öğrenme ortamlarında öğrencilerin matematiksel kavramların yanında akıl yürütme, problem çözme, tahmin etme, iletişim kurma, bilgiyi karşılaştığı durumlara göre transfer ederek yorumlama gibi 21. yüzyıl becerilerinin gelişimi sağlanır. Diğer taraftan öğrenme etkinlikleri için sosyal ve kültürel çevrenin önemi göz önünde bulundurularak sınıf mikro kültürünün incelenmesi ve sınıf normlarının belirlenmesi kavramsal öğrenme için önem arz etmektedir. Bu amaçlar doğrultusunda çalışmanın iki ortaokulun sekizinci sınıfında bulunan öğrencilerle ve o sınıfın matematik öğretmeni ile yürütülmüştür. Bu süreçte öğrencilere modelleme etkinlikleri uygulanarak öğrencilerin modelleme süreçlerine dair davranışlarına ve gelişimlerine odaklanılmıştır. Nitel metotların kullanılacağı bu çalışmada görsel ve işitsel kaynaklar, bireysel öğrenci raporları, gözlemci notları ve görüşmeler neticesinde elde edilen veriler, içerik analizi ve geriye- ileriye dönük analizin birlikte kullanımına göre analiz edilmiştir. Çalışma sonucunda ortaokul seviyesindeki iki matematik sınıfının sosyal yapı ve kültürünü belirlememizi sağlayacak sosyomatematiksel normların belirlenmesi ve normların öğrenme fırsatlarını açığa çıkarmada nasıl bir etkisinin olacağının ortaya konulması hedeflenmiştir. Ortaya konulan sosyomatematiksel normlar dikkate alınarak sınıfa ait mikro sosyal yapı ve kültürünün araştırıldığı bu çalışmada, matematik sınıflarında sosyomatematiksel normların göz önünde bulundurularak inşa edilmesi ve matematiksel eğitim ve pratiklerin bu güdümde gerçekleşmesi, matematiksel disiplin bakımdan altı çizilmesi gereken bir husustur.

Anahtar Kelimeler: Matematik eğitimi, öğrenme fırsatları, modelleme, ortaokul matematik sınıfı, sosyomatematiksel normlar.

Abstract:
The purpose of this study is to determine the sociomathematical norms in the elementary school mathematics lessons where the modeling processes are conducted and discussed and to examine the effects of the negotiation of these norms on learning. In learning environments where modeling activities are discussed, 21st century skills such as reasoning, problem solving, predicting, communicating, transferring and interpreting according to the situations encountered are provided. On the other hand, considering the importance of the social and cultural environment for learning activities, examining the class micro culture and determining the class norms are important for conceptual learning. For these purposes, the study is carried out with students in the eighth grade of a elementary school and with the mathematics teacher of that class. In this process, modeling activities are applied to the students and the actions and discourses of the students regarding the modeling processes are focused. In the study in which qualitative methods used, the data obtained as a result of video and audio recordings, individual study reports, observer notes and interviews are analyzed according to the continuous comparison method. As a result of the study, it was expected to determine the social and socio-mathematical norms that allow us to understand the elementary school mathematics classroom microculture and to demonstrate what effect the norms that have in revealing learning opportunities. Considering the social and socio-mathematical norms specific to mathematics classes and the realization of mathematical applications in this context can be considered important in terms of mathematics teaching.

Key Words: Mathematics education, learning opportunities, modeling, elementary math class