Arazi toplulaştırması yapılan alanlarda oluşan yeniden parçalanmanın yüksek çözünürlüklü uydu verileri ile izlenmesi: Isparta-Harmanören örneği
Monitoring of the re-fragmentation using high resolution satellite data on land consolidation areas: A case study of Isparta-Harmanören
Yazar: MEHMET AYDIN
Danışman: PROF. DR. LEVENT BAŞAYİĞİT
Süleyman Demirel Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Toprak Bilimi ve Bitki Besleme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Türkiye'de tarım işletmeleri küçük ve çok parçalı arazi yapısına sahiptir. Tarımsal üretimde verimliliği sağlamak ve parçalı arazilerin neden olduğu olumsuz etkileri ortadan kaldırmak için arazi toplulaştırma çalışmaları yapılmaktadır. Ancak zaman içerisinde miras hukuku ve insanların topraklara olan bakışı gibi nedenlerle yeniden parçalanma oluşmaktadır. Her ne kadar yasalar yeniden parçalanmaya izin vermese de arazi kullanımında meydana gelen gizli parçalılık arazilerin verimli kullanılmasına engel olmakta, buda arazi toplulaştırması ile amaçlanan faydaların istenilen ölçüde sağlanamamasıyla sonuçlanmaktadır. Bu nedenle arazi toplulaştırma çalışmalarından beklenen faydanın meydana gelip gelmediğini belirlemek için izleme çalışmalarının yürütülmesi gerekmektedir. 
Bu çalışmanın amacı; resmi kayıtlara geçmeyen ancak fiili durumda var olan yeniden parçalanmanın yüksek çözünürlüklü uydu verileri ile belirlenmesi ve zaman içerisinde oluşan değişimin izlenerek, coğrafi bilgi sistemleri ile karşılaştırmada uygulanabilir bir yöntem geliştirmektir. 
Çalışma 1976 yılında yapılan Harmanören arazi toplulaştırma sahasında yürütülmüştür. Çalışmada; arazi toplulaştırmasından önceki kadastro parselleri, arazi toplulaştırma ile oluşturulan parselasyon haritaları, 2014 yılı arazi kullanım sınırları ve parsel dağılımları karşılaştırılmıştır. Çalışma alanında yürütülen toprak etüd çalışmaları sırasında tespit edilmiş olan arazi kullanım türleri verileri ArcGIS ortamında veri tabanına girilerek sayısal AKT haritası hazırlanmıştır. Çalışma alanın da bulunan parsellerin işletme sayılarının parçalılık ile ilişkisi tespit edilmeye çalışılmıştır. 
2014 tarihli SPOT 7 uydu verisinde (4,3,2 bant) piksel ve nesne tabanlı sınıflama metotları kullanılarak parsellerdeki parçalılık tespit edilmeye çalışılmıştır, en uygun sınıflama metodu seçilmiştir. Piksel tabanlı sınıflamada (kontrollü ve kontrolsüz sınıflama) ERDAS, obje tabanlı sınıflama e-Cognition yazılımında kullanılmıştır.
Mevcut arazi kullanım sınırları piksel ve nesne tabanlı sınıflama ile tespit ettiğimiz sınırlar ile çakıştırılmış. ¾ oranında (% 75) benzerlik gösteren sınırlar ayırt edilebilen (1), daha düşük yüzdeli sınırlar ayırt edilemeyen (0) parsel sınırı olarak belirlenmiştir. Sınıflandırma ile parsel sınırı ile yaklaşık % 75 oranında benzerlik gösterdiği alan, parselin vektör alanı olarak kabul edilmiştir.
Çalışma sonunda arazi toplulaştırması ile toplam 3,667 adet olan parsel sayısının 281 adete indiği, ortalama parsel alanının ise 1,479.84 m²'den 18,280.31 m²'ye çıktığı belirlenmiştir. Ancak geçen zaman süresince arazilerin yeniden parçalandığı ve yaklaşık 40 yılda oluşan bir süre sonunda gizli parçalanma ile parsel sayısının 524'e yükseldiği, ortalama parsel alanının ise 9,802.99 m² ye düştüğü belirlenmiştir. Parsellerin % 35.23'ünün yeniden iki veya daha parçalı olarak kullanılmaya başladığı ortaya konulmuştur. Alan olarak ise % 55.83'üne ulaşan parçalanmanın özellikle büyük parsellerde meydana geldiği sonucuna varılmıştır. Oluşan bu parçalılığın belirlenmesinde yüksek çözünürlüklü uydu verilerinde obje tabanlı sınıflandırmanın piksel tabanlı sınıflandırmaya göre daha başarılı olduğu ve % 77.86 doğrulukla belirlenebildiği ortaya konulmuştur.

Abstract:
The agricultural enterprises in Turkey have small parcels and fragmented farm lands. Land consolidation studies are made for ensure efficiency on agricultural productivity and eliminate adverse effects caused by fragmented lands. But the re-fragmentation have occurs in time the reasons like law of succession and the faithfulness of human on soil. Although laws are not allowing to re-fragmentation, hidden fragmentation occurred in land use prevents the efficient use of land. Because of this situation, the intended benefits in land consolidation has resulted failure to achieve the desired degree. Therefore, carry out of the monitoring work must to determine whether the expected benefits of land consolidation studies occur come. 
The purpose of this study, re-fragmentation that weren't the official records but which has in reality, is to determination with high resolution satellite data. And A method.applicable is to develop in comparison with geographic information systems by following of changes that occur the course of time.
Studies are conducted in the field of Harmanören land consolidation where made in 1976. In the study, cadastral parcels previous of the land consolidation, parcel maps created with land consolidation, land-use boundaries in 2014 year and parcel distribution were compared. Land Use Types (LUT) data were collected in the land survey studies that carried out in the study area, was prepared Maps of Digital LUT by entered into the database on ArcGIS software, The number of enterprises in parcels where located of the work area was studied to determine the relationship between fragmentation.
Fragmentation in parcels were studied to determine by using pixel and object-oriented classification methods on Spot 7 satellite data (4, 3, 2 band) dated 2014. And the most appropriate classification method was chosen. ERDAS software in pixel-based classification (Controlled and uncontrolled classification), E-Cognition software in object-oriented classification were used. 
Existing land use boundaries were overlayed with boundaries that was determined with pixel and object-oriented classification. Boundaries which were similar in ¾ (75%) rate can be distinguished (1), boundaries with less than percentage indistinguishable (0), were designated as parcel boundaries. Field which was showing similar in approximately 75% rate of with parcel boundary by classification was regarded as the vector field of parcels.
At the end of the study, number of parcels which had 3,667 unit in a total of with land consolidation were determined which had reduced 281 unit. Average parcel size was determined increase from 1,479.84 m² to18,280.31 m².However, the lands has been  re-fragmentation in the course of time. 
And at the end of a duration when was occurring in about 40 years, the number of parcels with hidden fragmentation was determined that rose 524 and the average parcel area was determined that falled to 9,802.99 m². 35.23% of parcels was revealed which began to reused as two or more pieces. As the Area, of the fragmentation reaching to 55.83%  was concluded to occur in especially large parcels. In the determination of the fragmented that was occur, object-based classification concluded to be more successful than pixel-based classification in high resolution satellite data. And, was demonstrated that can be determined with 77.86% accuracy.