Spot idrar (sabah idrarı) numunelerinde ölçülen analitlerin biyolojik varyasyonlarının (BV) saptanması
Determination of biological variations (BV) of analytes measured in spot urine (morning urine) samples
Yazar: GİZEM YILMAZ ÇALIK
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET ŞENEŞ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Tıbbi Biyokimya Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Biyokimya = Biochemistry
Dizin: Albüminler = Albumins ; Bireyselleştirilmiş testler = Individual tests ; Kreatin = Creatine ; Referans değerler = Reference values ; Sodyum = Sodium ; Varyasyon = Variation ; Üre = Urea ; Ürik asit = Uric acid ; İdrar = Urine ; İdrar tahlili = Urinalysis

Özet:
Amaç: Spot idrarda ölçülen analitlerin (albümin, total protein, kreatinin, üre, ürik asit, sodyum, potasyum, klor, kalsiyum, magnezyum, fosfat) birey içi ve bireyler arası biyolojik varyasyonlarını (CVI, CVG) hesaplamayı ve bu analitler için arzu edilen, optimum ve minimum kalite gerekliliklerini ve cinsiyet gruplarında bu verilerin ayrı ayrı hesaplama ihtiyacının olup olmadığını, bireysellik indeksleri ile referans değişim değerlerini belirlemeyi amaçladık.
Gereç ve Yöntem: 18-59 yaş aralığındaki 33 (16 kadın,17 erkek) sağlıklı gönüllüden 10 hafta boyunca haftada 1 kez aynı gün 08:00-11:00 arasında sabah ikinci idrar örneği toplandı. Alınan idrar numuneleri tam idrar tetkiki ile değerlendirilip patoloji saptanmayan numuneler -80̊ C'de depolandı. Numunelerin hepsi aynı çalışmada rastgele ve çift çalışıldı. Her iki cinsiyet ve tüm grup için CVI, CVG, CVA, RDD, BI değerleri ve analitik kalite gereklilikleri EFLM tasarımına ve BIVAC kontrol listesine göre hesaplandı.
Bulgular: Spot idrar analitleri ve spot idrar analitlerini kreatininle oranlayarak elde edilen verilerden BV hesaplanmıştır. Spot idrarda kreatinin, üre, ürik asit, sodyum, klorür, potasyum, kalsiyum, magnezyum ve fosfat için tüm grup CVI ve CVG değerleri sırasıyla %49.0 ve %81.9, %36.0 ve %50.4, %33.2 ve %33.7, %35.0 ve %42.6, %36.9 ve %51.9, %41.2 ve %44.0, %61.0 ve %70.6, %52.6 ve 56.1 ve  %56.7 ve %75.8 olarak bulunmuştur. Üre/kreatinin, ürik asit/kreatinin, sodyum/kreatinin, klorür/kreatinin, potasyum/kreatinin, kalsiyum/kreatinin, magnezyum/kreatinin ve fosfat/kreatinin için tüm grup CVI ve CVG değerleri sırasıyla %20.5 ve %20.9, %25.1 ve %40.8, %41.9 ve %52.9, %36.2 ve %42.0, %33.5 ve %57.9, %35.7 ve %47.1, %25.3 ve %29.6, %28.8 ve %34.9 olarak hesaplanmıştır. 
Sonuç: Çalışmamız spot idrar parametrelerinde biyolojik varyasyon verilerinin değerlendirilmesi için gerçekleştirilen ilk çalışmadır. İdrarla atılan analitlerin spot idrar konsantrasyonları kreatininle oranlandığında birçok parametrede CVI ve CVG değerlerinin düştüğü görülmektedir.  Çalışmanın CVI saptama gücü en yüksek değer olan 1'dir. Çalışılan tüm analit/kreatinin oranlarının bireysellik indeksleri gri zon olan 0.6-1.4 aralığında olduğundan sonuçların değerlendirilmesinde referans değişim değeri veya bireye dayalı referans aralıkların kullanımı daha uygundur.

Abstract:
Aim: We aim to calculate the intra- and inter-individual biological variations (CVI, CVG) of analytes measured in spot urine (albumin, total protein, creatinine, urea, uric acid, sodium, potassium, chlorine, calcium, magnesium, phosphate) and minimum quality requirements and whether there is a need to calculate these data separately in gender groups, individuality indices and reference change values.
Materials and Methods: The second morning urine samples were collected from 33 (16 female, 17 male) healthy volunteers aged 18-59 years, once a week on the same day for 10 weeks, between 08:00 and 11:00. The urine samples taken were evaluated with a full urinalysis, and the samples without pathology were stored at -80̊ C. All samples were run randomly and in duplicate in the same run. CVI, CVG, CVA, RCV, II values and analytical quality requirements for both sexes and the whole group were calculated according to the EFLM design and the BIVAC checklist.
Results: BV was calculated from the data obtained by spot urine analytes and comparing spot urine analytes with creatinine. All group CVI and CVG values for creatinine, urea, uric acid, sodium, chloride, potassium, calcium, magnesium and phosphate in spot urine were 49.0% and 81.9%, 36.0% and 50.4%, 33.2% and 33.7%, 35.0% and 42.6%, 36.9% and 51.9%, 41.2% and 44.0%, 61.0% and 70.6%, 52.6% and 56.1%, 56.7% and 75.8%, respectively. All group CVI and CVG values for urea/creatinine, uric acid/creatinine, sodium/creatinine, chloride/creatinine, potassium/creatinine, calcium/creatinine, magnesium/creatinine, and phosphate/creatinine were calculated as 20.5% and 20.9%, 25.1% 40.8%, 41.9% and 52.9%, 36.2% and 42.0%, 33.5% and 57.9%, 35.7% and 47.1%, 25.3% and 29.6%, 28.8% and 34.9% respectively.
Conclusion: Our study is the first study to evaluate the biological variation data in spot urine parameters. When the spot urine concentrations of analytes excreted in the urine are compared with creatinine, it is seen that CVI and CVG values decrease in many parameters. The CVI detection power of the study is 1, which is the highest value. Since the individuality indexes of all analyte/creatinine ratios studied are in the gray zone range of 0.6-1.4, the use of reference change values or individual-based reference intervals is more appropriate in evaluating the results.