Acil servis çalışanlarının delici kesici aletler ile yaralanmalarının analizi
Analysis of needlestick and sharp i̇njuries of emergency service workers
Yazar: SABAHAT BURCU GÜNEY
Danışman: DOÇ. DR. ÖZLEM KÖKSAL
Uludağ Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Acil Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2015
Konu: İlk ve Acil Yardım = Emergency and First Aid
Dizin: Acil hemşirelik = Emergency nursing ; Acil servis-hastane = Emergency service-hospital ; Acil tıp servisleri = Emergency medical services ; Sağlık personeli = Health personnel ; Yaralar ve yaralanmalar = Wounds and injuries ; Yaralar-bıçak = Wound-stab ; Yaralar-delici = Wounds-penetrating

Özet:
Acil Servis çalışanları günlük iş hayatlarında Delici /Kesici alet yaralanması sonucunda özellikle kan yolu ve vücut sıvısı teması ile bulaşan HIV, Hepatit B, Hepatit C gibi hastalıkların bulaşma riskiyle karşı karşıyadırlar.
Araştırma kesitsel nitelikte bir çalışmadır. Araştırma Bursa İli Kamu Hastaneler Birliği aracılığı ile belirlenmiş hastanelerin Acil Servis birimlerinde ki tüm çalışanlar çalışmaya dahil edilmiştir. Araştırmaya 183 kadın ve143 erkek olmak üzere toplam 326 kişi katılmıştır. Son bir yıl içerisinde 105 işe bağlı delici/kesici yaralanması meydana gelmiştir. Cinsiyetlere göre; 69 (%65.7)'u kadın ve 36(%34.3)'sı erkektir. Hastanelere göre; Bursa Devlet Hastanesi Acil Servis (%33.3) ilk sırada yer almaktadır. Görev dağılımına göre; En sık yaralanın Hemşire-ATT-Paramedik (%58.1) olduğu tesbit edilmiştir. Yaralanmalara en çok neden olan alet enjektör iğnesi (%57.1) ve sıklıkla hafta içi ( %74.3) ,sağ elde  (% 63.8) ve yüzeysel ( %74.3) olarak bildirilmiştir, 62(%59.0) yaralanmada eldiven kullanılmıştır. Yaralanmalardan 60(%58.8) 'ı rapor edilmemiş ve rapor edilmeme nedeni ise sıklıkla 24(%35.8) materyal enfekte olmaması olarak bildirilmiştir. Yaralanma öncesi eğitim alma 96(%91.4), bulaşıcı hastalıklardan korunma standart önlemler konusunda bilgilenme 98(%93.3) olarak tesbit edilmiştir ve 85(%81.0)'i Hepatit B aşısını tamamlamıştır.
Acil Servis çalışma şartları nedeni ile insanın hatasını arttırıcı etmenlerdir, riskli davranışların yapılmasına eğilimi arttırabilir ve önlem almaya yönelik hassasiyetin olmamasına sebep olabilir. Uzun çalışma saatleri sıklıkla personel yetersizliği nedeni ile olmaktadır. Sağlık Bakanlığı ve Hastane Yönetimleri, daha güvenli iğne cihazları sağlamalı, daha fazla sağlık çalışanını görevlendirmeli, rapor edilme denetim sistemlerini geliştirmeli ve uygulamalıdır. Delici/ Kesici alet yaralanması olaylarını düşürmek ve bunlardan korunmak için farklı seviyelerde eğitimler düzenlemek için birlikte önemli adımlar atmalıdır.


Anahtar Kelimeler: Delici kesici alet yaralanması, Acil servis çalışanları, Acil servis.

Abstract:
In their daily work-life, emergency service workers are facing many disease contamination risks such as HIV, Hepatitis B, Hepatitis C because of blood and body liquid contact after needlestick and sharp injuries. 
This is a sectional study. The study was made on all the emergency services workers in these hospitals formed in Bursa Public Hospitals.  Overall 326 person involved the study as 183 women and 143 men. In one last year, 105 injuries happened because of needlestick and sharp injuries. In terms of genders, 69 (65.7%) women and 36 (34.3%) men. Bursa State Hospital Emergency Service takes the first place with 33.3% rate.  Nurse-EMT-Paramedic is on the first place (58.1%). Injector needle is the most injury causing tool (57.1%) and the injuy happened mostly in weekdays ( 74.3%) , on the right hand (63.8%) and surface (74.3%) . In 62 (59.0%) injuries, gloves were used as a prevention. 60 injuries (58.8%) were not reported. Generally, the reason was non-injected material in 24 (35.8%) injuries. The number in training for infection diseases is 96 (91.4%), training for protection from infectious diseases and standard precautions is 98 (93.3%) and 85 (81.0%) workers have Hepatitis B vaccine.
Emergency service working environment is very stressful. This brings taking risks more than any normal situations. Thus, preventions may be not determined as it needs. Ministry of Health and hospital managements should provide safer needle tools, assign more health personnel to fulfil lack of employee, develop control systems and apply them. Together, vital processes must be done. Therefore, injuries comes from needlestick and sharp tools decrease and more prevention methods can be considered.


Key words: Needlestick and sharp injuries, emergency service workers, emergency service.