Eko-okullar programının uygulandığı ilköğretim okullarındaki öğrenciler ile klasik ilköğretim okullarındaki öğrencilerin çevre bilinci düzeyinin karşılaştırılması
Comparison of the level of environmental awareness between students in eco-schools and in classical primary schools
Yazar: HAFİFE BOZDEMİR
Danışman: DOÇ. DR. RABİA SARIKAYA
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / İlköğretim Ana Bilim Dalı / Sınıf Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Eko-okullar = Eco-schools ; Çevre bilgisi = Environmental knowledge ; Çevre bilinci = Environmental consciousness ; Çevre eğitimi = Environmental education ; Çevresel davranışlar = Environmental behaviours ; İlköğretim okulları = Primary education schools ; İlköğretim öğrencileri = Primary education students

Özet:
Bu araştırmada eko-okullar programının uygulandığı ilköğretim okullarındaki öğrenciler ile klasik okullardaki öğrenciler, çevre bilgisi, çevreye karşı tutum ve çevre dostu davranışlar açısından karşılaştırılmıştır. Böylece eko-okullar programının uygulandığı ilköğretim okullarındaki öğrenciler ile klasik okullardaki öğrencilerin çevre bilinci düzeyleri tespit edilerek iki okul türü arasında bir farklılık olup olmadığı ortaya konmak istenmiştir.Araştırma Ankara ili Çankaya ilçesindeki 3'ü eko-okul, 3'ü klasik okul olmak üzere 6 ilköğretim okulunda ikinci kademede öğrenim gören 656 öğrenci ile yapılmıştır. Eko-okullar ve klasik okullarda öğrenim gören öğrencileri çevre bilinci açısından karşılaştırmak için öğrencilere dört bölümden oluşan ?Çevre Bilinci Anketi? uygulanmıştır. Anket yoluyla toplanan veriler SPSS 15.0 Paket Programı ile analiz edilmiştir.Araştırma sonuçlarına göre eko-okul öğrencileri ile klasik okullardaki öğrenciler arasında çevre bilgisi açısından çok az fark olmakla birlikte eko-okul öğrencilerinin çevre bilgilerinin biraz daha fazla olduğu görülmüştür. Çevreye yönelik tutum, çevreye karşı sorumlu davranış ve çevre bilinci açısından iki okul türü açısından farklılık tespit edilememiştir.Cinsiyete göre öğrenciler çevre bilgisi, çevreye yönelik tutum, çevre dostu davranışlar ve çevre bilinci açısından karşılaştırıldığında kız öğrencilerin, erkek öğrencilere göre çevre bilgisi açısından daha bilgili, çevresel tutum ve davranış açısından daha olumlu, çevre bilinci açısından ise daha bilinçli olduğu bulunmuştur.Sınıf seviyesine göre çevre bilgisi açısından anlamlı bir fark bulunamamıştır. Çevreye yönelik tutum, çevre dostu davranışlar ve çevre bilinci ortalamalarına bakıldığında ise 6. sınıf öğrencilerinin, 7. sınıf ve 8. sınıf öğrencilerine oranla çevresel tutum ve davranış açısından daha olumlu, çevre bilinci açısından daha bilinçli olduğu görülmüştür.Eko-okul ve klasik okuldaki öğrenciler arasında sınıf ve okul türü ortak etkisine göre çevre bilgisi, çevreye yönelik tutum, çevre dostu davranışlar ve çevre bilinci ortalamaları açısından anlamlı bir farklılık bulunmuştur. Fakat öğrencilerin ortalamaları sınıf ve okul türüne göre sistematik olarak dağılmamıştır. Eko-okullarda öğrenim gören 6. ve 7. sınıf öğrencilerinin çevre bilgisi ortalamalarının klasik okullardaki 6. ve 7. sınıf öğrencilerine göre; klasik okullarda öğrenim gören 8. sınıf öğrencilerinin ise eko-okullardaki 8. sınıf öğrencilerine göre daha yüksek olduğu görülmüştür.Çevresel tutum ve davranış ortalamaları açısından eko-okullarda ve klasik okullarda öğrenim gören 6. sınıf öğrencilerinin ortalamalarının birbirine çok yakın olduğu; eko-okullardaki 7. sınıf öğrencilerinin klasik okullardaki 7. sınıf öğrencilerine göre; klasik okullarda öğrenim gören 8. sınıf öğrencilerinin eko-okullardaki 8. sınıf öğrencilerine göre daha yüksek olduğu görülmüştür.Öğrencilerin çevre bilinci ortalamalarına bakıldığında eko-okullarda ve klasik okullarda öğrenim gören 6. sınıf öğrencilerinin ortalamaları birbirine çok yakın olmakla birlikte eko-okullardaki öğrencilerin biraz daha yüksek olduğu; eko-okullardaki 7. sınıf öğrencilerinin klasik okullardaki 7. sınıf öğrencilerine göre; klasik okullarda öğrenim gören 8. sınıf öğrencilerinin eko-okullardaki öğrencilere göre daha yüksek olduğu görülmüştür.Anahtar Kelimeler: Çevre Eğitimi, Çevre Bilgisi, Çevresel Tutum ve Davranış Çevre Bilinci, Eko-Okul Projesi

Abstract:
Students in eco-schools and those in classical primary schools were compared for environmental knowledge, environmental attitudes and environment friendly behaviours. Levels of environmental awareness of students enrolled to schools were the eco-schools program is implemented and classical school students were determined and compared for differences between the two school types.Three eco-schools and three classical schools, a total of six schools, in Çankaya Province of Ankara were included in the study, therefore 656 students in the second level participated. For comparison of environmental awareness, the students were carried out an ?Environmental Awareness Questionnaire? consisting of four sections. Data were analyzed using SPSS version 15.0 Software.Results showed minor differences between the student groups for environmental knowledge; however, eco-school students had better environmental knowledge. No differences were found between the two groups for attitudes towards the environment, responsible behaviours for the environment and environmental awareness.When the same issues were compared for differences in gender, girls were higher in terms of environmental knowledge, more positive for attitudes towards the environment and responsible behaviours when compared to boys; and higher level of awareness fr the environment.No statistically significant differences were found when grades were compared for environmental knowledge. 6th graders were more positive for attitudes towards the environment, responsible behaviours and awareness when compared with 7th and 8th graders.Differences were found between classes and school types for the same issues. However, student means were not uniformly distributed for class and school types. Environmental knowledge of 6th and 7th graders in eco-schools were higher than the corresponding graders in classical schools; on the conrary 8th graders in classical schools were better than their counterparts in eco-schools. Sixth graders in both school types showed very close averages for attitudes and behaviours; 7th graders in eco-schools were better than classical school 7th graders, and classical school 8th graders were better than eco-schools.Environmental awareness averages for 6th graders were very close to each other, eco-schools being slightly higher; whereas eco-school 7th graders were higher than classical schools and classical school 8th graders were higher than eco-school graders.Key Words: Environmental Education, Environmental Knowledge, Environmental Attitudes and Behaviours, Environmental Awareness, Eco-schools Project