Akne vulgarisli hastalarda sosyal görünüm kaygısı ve benlik saygısı değerlendirilmesi
Evaluation of social appearance anxiety and self-esteem in patients with acne vulgaris
Yazar: BERNA ALTUN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ARZU AYRALER ; YRD. DOÇ. DR. IŞIL DENİZ OĞUZ
Sağlık Bakanlığı / Giresun Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine

Özet:
Amaç: Akne vulgarisli hastalarda aknenin sosyal görünüm kaygısına etkilerinin ve benlik saygısı üzerine etkilerinin değerlendirilmesi, akne özellikleri, akne şiddeti ve sosyodemografik özellikler  ile ilişkisinin incelenmesi amaçlanmıştır.Gereç ve Yöntem: Çalışma vaka- kontrol tarzında yapılmıştır. Araştırmaya Ocak 2023- Haziran 2023 tarihleri arası Giresun Üniversitesi Eğitim ve Araştırma Hastanesi Aile Hekimliği polikliniğine ve Deri ve Zührevi Hastalıklar polikliniğine başvuran 14-60 yaş arası 58 sağlıklı, 58 akne vulgarisli hasta katılmıştır. Katılımcılara sosyodemografik veri testi, benlik saygılarını değerlendirmek için Rosenberg Benlik Saygısı envanterinin ilk on sorusu (benlik saygısının değerlendirildiği kısmı) ve Sosyal Görünüm Kaygısı Ölçeği anketleri araştırmacı tarafından yüz yüze görüşme ile  toplanmıştır. Akne vulgarisli hasta grubunda global akne derecelendirme sistemi (GADS) ile akne şiddeti de değerlendirilmiştir. SPSS 20.0 paket programı kullanılarak veriler analiz edilmiştir. Bulgular: Hasta grubunun yaş ortalaması 31,56 ± 10,47 olup,  %67,2 (n=39) 'si kadın, %32,8 (n=19)'i erkekti.Hastaların %60 (n=35)'ı sigara kullanırken, %43 (n=25)'ü alkol kullanıyordu. Hastaların GADS e göre %89,7 (n=52)'sinin hafif, %10,3 (n=6)'ünün orta şiddette aknesi vardı. Hastaların %46 'sında akne skarı mevcuttu. Akne süresi üç gruba ayrıldı; 8 (%13,8) hastanın 0-4 yıl arası, 9'unun (%15,5)  5-9 yıl arası, 41'inin (%70,7) 10 yıldan daha uzun zamandır akne vulgaris kliniği mevcuttu. Katılımcıların benlik saygısı puan ortalamaları; kontrol grubunda 0,91 ± 1,04, hasta grubunda 1,84 ± 1,62 idi. Hasta grubunda kontrol grubuna göre benlik saygısı anlamlı  düşük bulundu (p<0,05). Sağlıklı kontrol grubunda sosyal görünüm kaygısı ölçek puan ortalamaları 29,48 ± 8,97 iken, hasta grubunda 39,41 ± 9,64 idi. Hasta grubunda kontrol grubuna göre sosyal görünüm kaygısı anlamlı yüksekti (p<0,05).  Hasta grupta benlik saygısı puanları ile sosyal görünüm kaygısı puanları arasında pozitif yönde orta-güçlü düzeyde (rho= 0,655), anlamlı ilişki (p<005) vardı.Sonuç: Çalışmaya katılan akne vulgarisli hasta grubunun sağlıklı gruba göre sosyal görünüm kaygılarının (SGK) yüksek, benlik saygılarının düşük olduğu görülmüştür. SGK ve benlik saygısı ile akne özelliklerinden; aknede skar olması ve akne lezyonlarının birden fazla tipte olması arasında anlamlı ilişki bulunmuştur. Akne lezyonlarının birden fazla tipte olması sosyal görünüm kaygısını 9,013 kat etkilediği, akne skarı olması ise 5,183 kat  etkilediği bulunmuştur. Çalışmada; aknenin süresi, aknenin yeri, akne için tedavi alınıp alınmaması ile SGK ve benlik saygısı arasında anlamlı ilişki gözlenmemiştir. Anahtar kelimeler: Akne vulgaris, benlik saygısı, sosyal görünüm kaygısı

Abstract:
Purpose It was aimed to evaluate the effects of acne on social appearance anxiety and self-esteem in patients with acne vulgaris, to examine its relationship with acne characteristics, acne severity and sociodemographic characteristics.Materials and Methods: The study was conducted in a case-control style. 58 healthy patients and 58 patients with acne vulgaris, aged 15-60, who applied to Giresun University Education and Research Hospital Family Medicine outpatient clinic and Skin and Venereology outpatient clinic between January 2023 and June 2023, participated in the study. Sociodemographic data test, the first ten questions of the Rosenberg Self-Esteem inventory (the part where self-esteem is evaluated) and Social Appearance Anxiety Scale surveys were collected by the researcher through face-to-face interviews with the participants. Acne severity was also evaluated with the global acne grading system (GAGS) in the acne vulgaris patient group. Data were analyzed using the SPSS 20.0 package program.Results: The average age of the patient group was 31.56 ± 10.47, 67.2% (n=39) were female and 32.8% (n=19) were male.While 60% (n=35) of the patients smoked, 43% (n=25) consumed alcohol. According to GADS, 89.7% (n=52) of the patients had mild acne and 10.3% (n=6) had moderate acne. 46% of the patients had acne scars. Acne duration was divided into three groups: 8 (13.8%) patients had acne for 0-4 years, 9 (15.5%) had acne for 5-9 years, and 41 (70.7%) had acne for more than 10 years. Self-esteem mean scores of the participants; It was 0.91 ± 1.04 in the control group and 1.84 ± 1.62 in the patient group. Self-esteem was found to be significantly lower in the patient group than in the control group (p<0.05). While the social appearance anxiety scale mean score was 29.48 ± 8.97 in the healthy control group, it was 39.41 ± 9.64 in the patient group. Social appearance anxiety was significantly higher in the patient group than in the control group (p<0.05). There was a moderate-to-strong positive (rho=0.655), significant relationship (p<005) between self-esteem scores and social appearance anxiety scores in the patient group. Conclusion: It was observed that the acne vulgaris patient group participating in the study had higher social appearance anxiety (SAA) and lower self-esteem than the healthy group. SAA and self-esteem and acne characteristics; A significant relationship was found between scarring in acne and more than one type of acne lesions. It was found that having more than one type of acne lesions affected social appearance anxiety 9,013 times, while having an acne scar affected it 5,183 times. In the study; No significant relationship was observed between the duration of acne, location of acne, whether or not treatment was received for acne, and SAA and self-esteem.Keywords: Acne vulgaris, self-esteem, social appearance anxiety