İstanbul'da sosyal değişim 1920-1930
Social change in İstanbul, 1920-1930
Yazar: İLBEYİ ÖZER
Danışman: DOÇ. DR. ALİ ARSLAN
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Türkiye Cumhuriyeti Tarihi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2004
Konu: Sosyoloji = Sociology ; Tarih = History
Dizin: Değişim = Change ; Sosyal değişme = Social change ; Sosyal hayat = Social life ; İstanbul = Istanbul

Özet:
Bu çalışma, Türkiye'de yaşanan Batılılaşma projesinin Osmanlı'dan Cumhuriyet' e sosyal yaşamda geçirdiği radikal değişimlerin İstanbul bağlamında ele alınması şeklinde gerçekleşmiştir. Bu değişim Tanzimat öncesinden başlayıp Tanzimat, Meşrutiyet ve Mütareke yıllarıyla Osmanlı'da var olan sosyal yaşam ve kültürel yapının Cumhuriyet dönemine geçen mirası ve Cumhuriyet dönemi uygulanan kültürel politikalar, yapılan devrimler ve bu değişimin toplum üzerindeki tesirleri çalışmanın amacım oluşturmaktadır. Osmanlı'dan Cumhuriyet' e toplumsal yaşam, gündelik hayat, ev mimarisi ve dekorasyonu, yeni ulaşım araçları, aile yapısı, kadının modernleşmede yaşadığı süreç, Batı kaynaklı kıyafette ve yaşamda moda, modernleşmeyle gelen yeni eğlence çeşitleri ve anlayışları, yeni sosyal mekanlar, yeni adetler çalışmanın ana hatlarını oluşturmaktadır. Çalışmada kullanılan kaynaklar 1923 yılma kadar Başbakanlık Osmanlı Arşiv belgeleri, 1923-1930 Cumhuriyet Arşivleri ve asıl olarak 1920-30 yıllan arasında yayınlanmış gazete, dergi ve mecmualar olmuştur. Bunların yarımda hatırat, anı ve bu konuda yazılmış bir çok eserden faydalanılmıştır. Sonuç olarak şunu diyebiliriz ki, sosyal hayattaki radikal dönüşüm her ne kadar Tanzimat ve Meşrutiyet yıllarıyla birlikte düşünülüp temelleri atılıp hız kazanmış olsa da, bir çok alanda radikal değişimlerin isminin konup hayata kazandırılması ve tatbik edilmesi Cumhuriyet'le birlikte gerçekleşmiştir.

Abstract:
This dissertation has been committed to conduct the radical transformation brought about by the westernization project in Turkey - from the period of Ottomans to the new Republic - within the particular relation to the city of Istanbul. This transformation, the heritage of the social life and cultural tissue since pre-Reforms, throughout the period of Reforms, the Constitutional Period and years of Armistice, and the cultural politics carried out during the period of Republic, reforms executed in this time and finally the impact of this change on the society have determined the objective of this study. In this context, the fundamental conceptions have been dealt as: the general social life from Ottomans to the Republic, everyday life, home architecture and decoration, new means of transportation, the family structure, the process that females had undergone throughout those periods, fashion within the context of western dressing and style, new leisure time activities entailed by modernization, new public places and habits. Main sources to compose this dissertation have been the archieves up to the year of 1923, and the newspapers, magazines, periodicals published between 1920 and 1930. In addition, individual memoirs, diaries and other works penned on these issues have been entirely utilized. In conclusion, clear determination and application of radical transformations in varying fields of real life were only possible within the era of the new Republic whereas the birth and growth of the change in the social life could be dated back to the period of Reforms and Constitutional Period. m