Naime Halit Yaşaroğlu'nun hikâye ve masal türündeki eserlerinin çocuk edebiyatı açısından değerlendirilmesi
Evaluation of Naime Halit Yaşaroğlu's works in the genre of stories and fairy tales in terms of children's literature
Yazar: EDANUR GÜNDOĞAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ BİLAL UYSAL
Afyon Kocatepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Türkçe Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Değerler eğitimi = Values education ; Hikaye = Story ; Masallar = Tales ; Türkçe eğitimi = Turkish education ; Çocuk edebiyatı = Children’s literature ; Çocuk kitapları = Children's books

Özet:
Çocukların erken yaşlardan itibaren nitelikli eserlerle bir araya gelmesi, edebî ve estetik 
değerleri tanıması önemlidir. Bu noktada çocuk edebiyatı önemli bir işlev icra eder. Bu 
alanda geçmişten günümüze çeşitli çalışmalar yapılmıştır. Yapılan bu çalışmalar ve 
ortaya konulan eserler, hem dönemin çocuk edebiyatı hakkındaki durumuna ışık tutmakta 
hem de geleceğe örnek teşkil etmektedir. Bu çalışmada, 1889-1966 yılları arasında 
yaşamış olan Naime Halit Yaşaroğlu'nun hikâye ve masal türündeki telif eserleri çocuk 
edebiyatı açısından incelenmiştir. Çalışmanın amacı, uzun yıllar çocuklar için önemli 
çalışmalar yapmış Naime Halit Yaşaroğlu'nu tanıtmak ve eserlerini çocuk edebiyatı 
açısından değerlendirmektir. Çalışmada 9 kitapta yer alan toplam 33 hikâye ve masal; 
çocuk edebiyatı ürünlerinde bulunması gereken temel özellikler, Türkçe eğitimi ve 
değerler eğitimi açısından incelenmiştir. Ninemin Masalları, Dedemin Masalları, 
Gazeteci Küçük Ahmet, Kedi Çetesi, Karga Bey, Minik Avcı, Mantar Perileri, Rüya 
Perileri ve Afacan Bobicik adlı eserler çalışmanın örneklemini oluşturmaktadır. Yapılan 
bu çalışmada, nitel araştırma yöntemi kullanılmıştır. Doküman analizi ve tarama 
modelinden yararlanılan çalışma, üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde, literatür 
taraması yapılmış ve tezin kuramsal çerçevesi ortaya konulmuş; ikinci bölümde, Naime 
Halit Yaşaroğlu'nun hayatı ve eserleri hakkında bilgi verilmiş; üçüncü bölümde ise  
çalışmadan elde edilen bulgu ve yorumlara yer verilmiştir. Bu bölümde incelenen eserler 
kapak / cilt, boyut, kâğıt, sayfa düzeni, resim, harflerin karakteri ve büyüklüğü gibi 
biçimsel özellikleri; konu, ileti / ana düşünce, karakter, zaman ve mekân, dil ve anlatım 
gibi içerik özellikleri açısından incelenmiştir. Dil ve anlatım başlığı altında, incelenen 
eserlerin deyim, atasözü, ikileme, pekiştirme, yansıma sözcük, yazım ve noktalama 
yanlışları ile söyleyiş farklılıklarının tespitlerine yer verilmiştir. Bu bölümde son olarak 
eserlerin Türkçe eğitimine ve değerler eğitimine katkısı sunulmuştur. İncelemeler 
sonucunda eserlerin biçim ve içerik açısından zengin ve çeşitlilik gösteren unsurlar 
barındırdığı, çocukların dünyasına hitap eden nitelikte oldukları tespit edilmiştir. 
Özellikle dil zenginliği yüksek eserlerin Türkçe derslerine ve ders kitaplarına kaynaklık 
etmesi önerisinde bulunulmuştur.

Abstract:
It is important for children to come together with qualified works from an early age and 
to recognize literary and aesthetic values. At this point, children's literature performs an 
important function. Various studies have been carried out in this field from the past to the 
present. These studies and the works produced both shed light on the situation of 
children's literature in the period and set an example for the future. In this study, the 
copyrighted works of Naime Halit Yaşaroğlu, who lived between 1889 and 1966, in the 
genre of stories and fairy tales, were examined in terms of children's literature. The aim 
of the study is to introduce Naime Halit Yaşaroğlu, who has done important works for 
children for many years, and to evaluate her works in terms of children's literature. A total 
of 33 stories and fairy tales contained in 9 books were examined in terms of basic features 
that should be found in children's literature products, Turkish education and values 
education. The works named Ninemin Masalları, Dedemin Masalları, Gazeteci Küçük 
Ahmet, Kedi Çetesi, Karga Bey, Minik Avcı, Mantar Perileri, Rüya Perileri and Afacan 
Bobicik constitute the sample of the study. In this study, qualitative research method was 
used. The study, which uses the document analysis and scanning model, consists of three 
parts. In the first part, a literature review was conducted and the theoretical framework of 
the thesis was revealed; in the second part, information was given about the life and works 
of Naime Halit Yaşaroğlu; in the third part, the findings and comments obtained from the 
study were included. The works examined in this section are examined in terms of 
cover/volume, size, paper, page layout, character and size of letters, formal features such 
as painting; content features such as subject, message / main thought, character, time and 
space, language and expression. Under the heading of language and expression, the 
definitions of idioms, proverbs, dilemmas, reinforcement, reflection vocabulary, spelling 
and punctuation errors and utterance differences of the studied works are included. 
Finally, the contribution of the works examined in this section to Turkish education and 
values education is presented. As a result of the examinations, it has been determined that 
the works contain elements that are rich and diverse in terms of form and content, and 
that they are of a nature that appeals to the world of children. In particular, it was 
suggested that works with high linguistic richness should be used as sources for Turkish 
lessons and textbooks.