Çokuluslu örgütlerde liderlik tarzları ile lidere güven ve örgütsel vatandaşlık davranışı ilişkisi: NATO örneği
Relationship between leadership perception, trust in leader and organizational leadership behaviors in multinational organizations: An application in NATO
Yazar: HÜSEYİN ŞAHİNLİ
Danışman: PROF. DR. ADNAN AKIN
Kırıkkale Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Dönüşümcü liderlik = Transformational leadership ; Etkileşimsel liderlik = Transactional leadership ; Güven = Confidence ; Liderlik = Leadership ; NATO = North Atlantic Treaty Organisation ; Uluslararası örgütler = International organizations ; Örgütsel vatandaşlık davranışı = Organizational citizenship behavior

Özet:
NATO, uluslararası askeri bir güvenlik örgütü olarak tanımlanabilir, ancak, sınırların belirsizleştiği çağdaş dünyada, sayıları giderek artan çokuluslu yapıdaki organizasyonlar için de yönetim alanında önemli bir örnek teşkil etmektedir. Lider, her alanda önemlidir, ancak NATO, devletleri krize sürükleyebilecek veya büyük krizleri küçük hamlelerle çözebilecek lider pozisyonlarını barındırmaktadır.
Bu çalışmanın amacı; NATO'nun askeri bir karargâhında, dönüşümcü, etkileşimci ve pasif kaçınmacı liderlik tarzları ile lidere güven ve örgütsel vatandaşlık davranışları arasında nasıl bir ilişki olduğunu ortaya koymak, elde edilen sonuçları demografik ve kurumsal özellikleri de dikkate alarak değerlendirmektir.
Çalışma kapsamında, anket yoluyla toplanan veriler kantitatif yöntemlerle analiz edilmiştir. Araştırmada elde edilen verilere göre;
•	Örgüt içerisinde liderler tarafından ağırlıklı olarak pasif-kaçınmacı liderlik tarzının tercih edildiği,
•	Bununla birlikte, astların lidere güveni ve örgütsel vatandaşlık davranışının en kuvvetli şekilde dönüşümcü liderlik tarzından etkilendiği,
•	Lidere güven ve örgütsel vatandaşlık davranışı ilişkisinin zayıf olduğu, dolayısıyla liderlik tarzları ile örgütsel vatandaşlık davranışı arasında bir aracılık rolünden bahsedilemeyeceği,
•	Demografik özellikler kapsamında ise; 
-	Yaşı en genç grubun lidere güven konusunda büyük çoğunluktan ayrıldığı ve daha temkinli davrandığı, 
-	Benzer bir ilişkinin örgütsel vatandaşlık davranışı için de geçerli olduğu ve bu grubun negatif bir yaklaşıma sahip olduğu,
-	Anadili örgütün resmi dili olan liderlerin, dönüşümcü ve etkileşimci liderlik bakımından daha aktif oldukları,
-	Katılımcıların dini ve milliyeti gibi özelliklerin ise, her üç değişken üzerinde de önemli bir etkiye sahip olmadıkları sonuçlarına ulaşılmıştır.

Abstract:
NATO can be described as an international military security organization, but it is also an important example in the field of management for organizations in the increasingly multinational structure of the today's contemporary world. Leader is important to every field, but NATO has its leading position, which can drag states into the crisis or resolve major crises with minor moves.
The purpose of this study is to find out the relationship among transformational, transactional and laissez faire leadership styles, organizational citizenship behaviors and trust in leader, and evaluate the results under the lights of demographic and organizational information in a military organization of NATO.
Data, collected by surveys, analyzed by quantitative methods. According to the results; 
•	Passive-avoidant leadership style is preferred by the leaders within the organization,
•	Nevertheless, the subordinates' trust in leader and organizational citizenship behavior are most strongly influenced by the transformational leadership style,
•	Because the relationship between trust in leader and organizational citizenship behavior is weak, a mediating role between leadership styles and organizational citizenship behavior can not be mentioned,
•	As for the results of demographic characteristics; 
-	The youngest group of respondents has left the majority in trust in leader and has been more cautious, 
-	A similar relationship is valid for organizational citizenship behavior and the same group has a negative approach, 
-	The leaders native in English are more active in terms of transformational and transactional leadership,
-	The attributes such as religion and nationality of participants did not have any significant effect on all three variables.