Bazı çerezlik kabak (Cucurbita pepo L.) çeşitlerinin fusarium proliferatum'a duyarlılık düzeyleri ile fenolik bileşikler arasındaki ilişkiler
Relationships between susceptibility levels of some pumpkin cultivars (Cucurbita pepo L.) to fusarium proliferatum and phenolic compounds
Yazar: EBRU SEVİNÇ
Danışman: PROF. DR. NURAY ÖZER
Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı / Fitopatoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Aşılama-döküm = Inoculation ; Duyarlılık deneyleri = Susceptibility test ; Fenolik bileşikler = Phenolic compounds ; Fungal hastalıklar =   ; Fusarium = Fusarium ; Kabak çekirdeği = Pumpkin seed

Özet:
Bu çalışmada çerezlik kabakta (Cucurbita pepo L.) kök ve kök boğazı çürüklüğüne neden olan Fusarium proliferatum'a karşı 4 farklı çerezlik kabak çeşidinin (Çağlayan, Mert Bey, Sena Hanım, TG38) duyarlılık durumları incelenmiştir. Denemelerde toprak ve tohum olmak üzere iki farklı inokulasyon yöntemi kullanılmıştır. İnokulasyondan 30 gün sonra hastalık şiddeti ve bazı bitki gelişme parametrelerinde (yaprak sayısı, sürgün uzunluğu, sürgün yaş ve kuru ağırlığı) ortaya çıkan azalma oranları ve köklerdeki fenolik maddelerdeki artış (kat) belirlenmiştir. Toprak ve tohum inokulasyonu yönteminde en düşük hastalık şiddetleri sırasıyla TG38 ve Sena Hanım çeşitlerinde tespit edilmiştir. Her iki inokulasyon yönteminde yüksek hastalık şiddetine sahip çeşitlerde bitki gelişme parametlerinde önemli derecede azalmalar olmuştur. Çeşitlerin etanolik kök ekstraktları yüksek performanslı sıvı kromatografi (HPLC) ile analiz edildiğinde, 3,4-dihidroksibenzoik asitin sadece Çağlayan, klorojenik asitin Sena Hanım ve TG38'de, vanilik asitin Çağlayan ve Mert Bey, sirinjik ve p-kumarik asitin ise tüm çeşitlerin köklerinde var olduğu tespit edilmiştir. Fenolik maddelerin enfeksiyon sonrasında kontrole göre artışı dikkate alındığında toprak ve tohum inokulasyonu yönteminde en düşük hastalık şiddeti sergileyen sırasıyla TG38 (7.26-kat) ve Sena Hanım (6.57-kat) çeşitlerinin köklerinde p-kumarik asitin en yüksek artış gösterdiği tespit edilmiştir. P-kumarik asit F. proliferatum'un çim tüpü uzunluğunu üzerine (EC50: 4.2 mM), misel gelişimi (EC50: 5.4 mM) ve konidi çimlenmesine (EC50: 46.0 mM) göre daha yüksek antifungal etki göstermiştir. Bu çalışmadan elde edilen sonuçlar p-kumarik asitin çerezlik kabaklarda F. proliferatum'a karşı dayanıklılıkta rol oynayabileceğini ve ıslah çalışmalarında dikkate alınması gerektiğini göstermektedir.

Abstract:
The sensitivities of four different pumpkin cultivars (cvs. Çağlayan, Mert Bey, Sena Hanım, and TG38) to Fusarium proliferatum, which causes crown and root rot in pumpkin (Cucurbita pepo L.), was evaluated in this study. Two different inoculation methods such as soil and seeds were used in the experiments. Disease severity, decrease rates in some plant growth parameters (leaf number, shoot length, shoot fresh and dry weight) and increases (fold) in phenolic substances in roots were assessed at 30 days after inoculation. Cvs. TG38 and Sena Hanım had the lowest disease severities when the pathogen was inoculated into soil and seeds, respectively. There were significant decreases in plant growth parameters in cultivars with high disease severity in both inoculation methods. 3,4-Dihydroxybenzoic acid is only detected in cv. Çağlayan, chlorogenic acid in cvs. Sena Hanım and TG38, and vanillic acid in cvs Çağlayan and Mert Bey, when the ethanoic root extracts of the cultivars were analyzed with high-performance liquid chromatography (HPLC). The roots of all cultivars contained syringic acid and p-coumaric acid. It was determined that p-coumaric acid increased in the roots of cvs. TG38 (7.26-fold) and Sena Hanım (6.57-fold), which showed the lowest disease severity in soil and seed inoculation methods, respectively, based on the amount of phenolic compounds compared to the control following infection. P-coumaric acid exhibited a greater antifungal effect on conidial germ tube length (EC50: 4.2 mM) of Fusarium proliferatum than on mycelial growth (EC50: 5.4 mM) and conidial germination (EC50: 46.0 mM). The results of this study indicate that p-coumaric acid may play a role in resistance of pumpkin to F. proliferatum and should be considered in pumpkin breeding studies.