Emîr Sultan menakıpnamesi: Bir erken dönem velisinin kerametleri
The miraculous life of an early Ottoman saint: The hagiography of Emîr Sultan
Yazar: GÜLSER YAMAN
Danışman: DOÇ. DR. AYŞE ZEYNEP SABUNCU
Boğaziçi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili Eğitimi Ana Bilim Dalı / Türk Dili ve Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Dil özellikleri = Language features ; Emir Sultan = Emir Sultan ; Karşılaştırmalı edebiyat = Comparative literature ; Menakıbname = Menagip ; Nesir = Prose ; Türk tasavvuf edebiyatı = Turkish mysticism literature ; Türkçe çeviri = Turkish translation ; Yeniden yazmak = Rewriting ; Çeviri = Translation ; İmla = Spelling

Özet:
Bu çalışma Emîr Sultan hakkında yazılmış menakıpnamelerin üçüncüsü olan 1543 (H. 950) senesinde Zeyn'el-ʿÂbidîn el-Hâc Kâsım tarafından yazılan Vesîle-i Metâlib adlı Arapça eserin yine aynı yazar tarafından yapılmış Türkçe tercümesi Terceme-i Vesîle-i Metâlib adlı eseri konu edinmektedir. Terceme-i Vesîle-i Metâlib'in tek nüshası İstanbul Millet Kütüphanesi AESRY 1060 numarada kayıtlıdır. Bu çalışmanın temel amacı Terceme-i Vesîle-i Metâlib'in çeviriyazılı metnini sunmak ve Emîr Sultan hakkında yazılmış diğer menakıpnameler ile kapsamlı bir karşılaştırma yoluyla Emîr Sultan menakıpnamelerinin birbirinden etkilenme ve birbirini etkileme yönünden nasıl bir bağlantı içinde olduklarını tespit etmeye çalışmaktır. Bu doğrultuda, çalışmanın ilk bölümde öncelikle menakıpname türü ve tarihsel gelişimi hakkında kısaca bilgi verilmiştir. Ayrıca, bu bölümde Emîr Sultan'nın hayatı, kişiliği, tarikatı ile ilgili elde edilen bilgiler aktarılmış ve Emîr Sultan için yazılan diğer menakıpnameler hakkında bilgi verilmiştir. İkinci bölümde, Terceme-i Vesîle-i Metâlib'in yazarı, içeriği, dil ve üslup özellikleri hakkında bilgi verilmiştir. Üçüncü bölümde, Emîr Sultan hakkında yazılmış beş menakıpname ve Terceme-i Vesîle-i Metâlib karşılaştırmalı olarak incelenerek Emîr Sultan menakıpnameleri arasındaki ilişki sorgulanmıştır. Beşinci bölümde ise yazma nüsha tanıtılmış ve bu amaçla incelenen nüshanın imla özellikleri belirtilip metin tespitinde izlenen yöntemler ve kullanılan transkripsiyon alfabesi verilmiştir. Altıncı ve son bölümde Terceme-i Vesîle-i Metâlib'in çeviriyazılı metni ortaya konmuştur.

Abstract:
The subject of this thesis is Terceme-i Vesîle-i Metâlib, which was translated from Arabic by Zeyn'el-ʿÂbidîn el-Hâc Kâsım. He wrote Emîr Sultan's hagiography in Arabic in 1543 (H. 950) and then translated it into Turkish. The manuscript has been recorded in AESRY 1060, İstanbul Millet Library. The aim of this thesis is to offer an accurate transliterated version of Terceme-i Vesîle-i Metâlib. It also aims to find out the relationship between six Emîr Sultan's hagiographies through a comprehensive comparison. Accordingly, this study consists of six chapters. In the first chapter, a short historical background about the hagiography genre and brief information about Emîr Sultan's life are given. In the second chapter, after giving information about the life of the author based on old and contemporary sources, a detailed examination of the work in terms of content, language, and style has been made. In the third chapter, the relationship among Emîr Sultan hagiographies is questioned by using comparative examination over five Emîr Sultan's hagiographies and Terceme-i Vesîle-i Metâlib. In the fifth chapter, Terceme-i Vesîle-i Metâlib is introduced, and the methods of textual analysis and transcription system which are used in the last chapter are also described. The transcribed text of Terceme-i Vesîle-i Metâlib is given in the final chapter. Lastly, a facsimile of the manuscript copy is provided at the end of the text.