Savunma harcamaları ve ekonomik büyüme ilişkisinde Armey eğrisinin geçerliliği: Ortadoğu ülkeleri örneği
The validity of the Armey curve in the correlation between defense expenditures and economic growth: Example of Middle East countries
Yazar: SEVİLAY BOZTEPE
Danışman: DOÇ. DR. CELİL AYDIN
Bandırma Onyedi Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Armey eğrisi = Armey curve ; Ekonomik büyüme = Economic growth ; Ekonomik etki = Economic effect ; Orta Doğu ülkeleri = Middle eastern countries ; Savunma ekonomisi = Defense economics ; Savunma harcamaları = Defense expenditunes

Özet:
Ülkelerin varlıklarını, birliğini, olası iç ve dış tehditlere karşı güvenliklerini sürdürebilmeleri için savunma harcamaları, gider kalemleri içerisinde önemli bir paya sahiptir. Savunma harcamaları özellikle Ortadoğu ülkelerinde jeopolitik konumu, doğal kaynak rezervleri ve dünyada enerji arzında önemli bir yere sahip olması nedeniyle bu bölgede kamu harcamaları içerisinden, savunma harcamalarına ayrılan payın artmasına sebep olmaktadır.  Ancak savunma harcamalarında meydana gelen artış eğitim, sağlık altyapı ve diğer alanlarda yatırımların düşmesine sebep olmaktadır. Yatırım ve tüketim harcamalarında meydana gelen azalma ekonomik büyümeyi düşürmektedir.  
Bu çalışmada, Ortadoğu ülkelerinde savunma harcamaları ile ekonomik büyüme ilişkisinde Armey eğrisinin geçerliliği 2000-2019 dönemi itibariyle Yumuşak Geçişli Panel Regresyon modeli kullanılarak incelenmiştir. Elde edilen bulgulara göre savunma harcamalarının eşik düzeyinin %9,9 olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Eşik düzeyinin altında gerçekleşen savunma harcamaları ekonomik büyümeyi pozitif etkilemektedir.  Fakat eşik seviyesinin üzerinde gerçekleşen savunma harcamalarındaki artış, ekonomik büyüme üzerindeki olumlu etkiyi azaltmaktadır. Ortadoğu ülkerinde ters U şeklindeki Armey eğrisi geçerli değildir. Bu bağlamda, ülkelerin savunma harcamalarındaki artışın ekonomik büyüme üzerinde olumlu etkisinin devamlılığını sağlayabilmek için eşik seviyesini dikkate alması gerekmektedir.

Abstract:
Defense expenditures take an important place among expenditure items in order for countries to maintain their existence, unity and security against possible internal and external threats. Due to its geopolitical position, natural resource reserves and having an important place in the world's energy supply, it causes an increase in the allocated share of defense expenditures from public expenditures in the Middle East region. However, the increase in defense expenditures causes a decrease in invesments in edication, health, infrastructure and other fields.The reduction of invesment and consumption expenditures lower the economic growth. 
In this study, the validity of the Armey curve in the correlation between defense expenditures and economic growth in the Middle East countries was examined by using the smooth transition panel regression model as of the 2000-2019 period. According to the findings, it was concluded that the threshold level of defense expendituresis 9,9%. It affects economic growth positively when defense expenditures realized below the threshold level. However, the increase in defense expenditures reduces the increase in economic growth if it is above the threshold level. In the Middle Eastern countries, an inverted U-shaped Armey curve is not valid. In this context, the threshold level should be taken into account in order to ensure the continuity of the positive effect of the increase in countries defense expenditures on the economic growth.