Bolu ili, Kıbrıscık ilçesi, Deveören köyündeki geleneksel yapıların mimari özellikleri ve koruma sorunları
A research based on architectural features and conservation problems of traditional buildings at Deveören village in Kıbrıscık, Bolu
Yazar: VİSAL OKUR
Danışman: DOÇ. DR. AYNUR ÇİFCİ
Yıldız Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı / Rölöve-Restorasyon Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
Bolu'nun Kıbrıscık İlçesi'ne bağlı Deveören Köyü Kıbrıscık'ın 11 km doğusunda, Beypazarı'nın 46 km kuzeyinde yer alır. Köy, Halk Ozanı Köroğlu'nun meskeni olarak rivayet edilmiş Köroğlu Dağı'nın güneybatı eteğinde, Siberis(Kyberis) Irmağı'nın kollarından biri olan Ulu Dere'nin hemen doğusundadır. İsmini geçtiğimiz yüzyıla kadar kullanılan kervan yollarında tüccarların develerini otlattığı yerden alan yerleşme Kıbrıscık'ta 'ören' ismi taşıyan üç komşu köyden biridir. Bulunduğu bölgede henüz ayrıntılı araştırma yapılmamış bazı arkeolojik kalıntılar yer alır.
Bu çalışmada henüz kapsamlı belgeleme çalışması yapılmamış Deveören Köyü'ndeki konutların mimari özellikleri ile köy dokusunun belgelenmesi ve koruma sorunlarının tespit edilerek öneriler geliştirilmesi hedeflenmiştir. Bu bağlamda geleneksel 93 konutun envanter listesi hazırlanmış ve 15 geleneksel ahşap konutta ayrıntılı belgeleme çalışması yapılmıştır. Ayrıca yerleşim dokusu analizleri de sunulmuştur.
Tezin 1.bölümüde literatür özeti aktarılmış, tezin amacı ve hipoteze yer verilmiştir. 2.bölümde Deveören Köyü'nün konumu, coğrafi ve iklim özellikleri, tarihsel geçmişi, idari ve sosyo-ekonomik yapısı anlatılmıştır. 3.bölümde köydeki somut olmayan kültürel miras unsurlarından bahsedilmiştir. 4.bölümde köyün yerleşim dokusu özellikleri analizlerle aktarılmıştır. 5.bölüm köydeki geleneksel konutlarının mimarisi, yapım teknikleri ve malzemesini kapsamaktadır. 6.bölümde koruma sorunları sosyo-ekonomi, doğa ve kullanıcı kaynaklı olanlar ve yakın çevredeki kalıntıların koruma sorunları olmak üzere dört ana başlıkta incelenmiştir. 7.bölümde ise koruma sorunlarına ilişkin sunulan öneriler somut olmayan kültürel miras kapsamında, çevre, tek yapı ölçeğinde ve özel hedefler olarak 4 başlıkta geliştirilmiştir.

Abstract:
Deveören Village of Kıbrıscık District of Bolu Province is located 11 km east of Kıbrıscık and 46 km north of Beypazarı. The village is located at the southwest foot of Köroğlu Mountain, which is rumoured to be the residence of the folk poet Köroğlu, just east of Ulu Creek, one of the tributaries of the Siberis (Kyberis) River. Named after the place where merchants used to graze their camels on the caravan routes used until the last century, the settlement is one of the three neighbouring villages in Kıbrıscık bearing the name 'ören'. There are some archaeological remains in the area, which have not yet been investigated in detail.
In this study, it is aimed to document the architectural features of the houses in Deveören Village, which has not yet been extensively documented, and to determine the conservation problems and to develop suggestions. In this context, an inventory list of 91 traditional houses was prepared and detailed documentation work was carried out on 15 traditional wooden houses. In addition, settlement texture analyses were also presented.
In Chapter 1 of the thesis, a summary of the literature is given, the aim of the thesis and the hypothesis are given. Chapter 2 describes the location, geographical and climatic characteristics, historical background, administrative and socio-economic structure of Deveören Village. In the 3rd chapter, intangible cultural heritage components in the village are mentioned. In the 4th chapter, the characteristics of the settlement texture of the village are analysed. Chapter 5 covers the architecture, construction techniques and materials of the traditional houses in the village. In the 6th chapter, conservation problems are analysed under four main headings: socio-economy, nature and user-induced ones, and conservation problems of the ruins in the immediate surroundings. In the 7th chapter, the recommendations regarding the conservation problems have been developed under 4 headings as intangible cultural heritage, environment, single building scale and special objectives.