Liderlik tarzlarının hemşirelerde iş doyumuna etkisinin meta analiz yöntemiyle incelenmesi
Examination of the effect of leadership styles on job satisfaction in nurses by meta-analysis method
Yazar: TANGÜL AYTUR ÖZEN
Danışman: PROF. DR. FİLİZ KANTEK
Akdeniz Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelikte Yönetim Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Amaç: Bu araştırma; liderliğin hemşirelerde iş doyumu üzerine etkisinin meta analiz yöntemiyle incelenmesi amacıyla gerçekleştirilmiştir.
Yöntem: Araştırmada meta-analiz yöntemi kullanılmıştır. Literatür taraması zaman sınırlaması yapılmaksızın Pubmed, Science Direct, Scopus, Web of Science, Springer Link, EBSCOhost CINAHL Complete, Cochrane veri tabanlarında yapılmıştır. Dahil edilme kriterlerine uygun 1993-2022 yılları arasında 45 farklı çalışma araştırmaya dahil edilmiştir. Çalışmaların kalite değerlendirmesinde Quality Assessment and Validity Tool for Correlational Studies aracı; verilerin analizinde Jamovi (Version 2.3.26.2021)-MAJOR-Meta-Analysis istatistik programı kullanılmıştır.  
Bulgular: Araştırmaya dahil edilme kriterlerine uyan 45 çalışmada toplam örneklem sayısı 36842 hemşireden oluşan olan İngilizce makaleler dahil edilmiştir. Meta-analiz sonucunda; liderliğin hemşirelerde iş doyumu üzerinde ES=0.367 (z =10,8817; p<0,0001) anlamlı bir etkisi olduğu saptanmıştır. Moderatör değişken analizlerindeki etki büyüklükleri; liderlik tarzlarında ES=-0.0144 (p=0,115; p>0,05); ülke değişkeninde ES=0.0088 (p=0,246; p>0,05) ve verilerin toplandığı yıl değişkeninde ES=0.00392 (p=0,251; p>0,05) olduğu belirlenmiştir. 
Sonuç: Liderliğin hemşirelerde iş doyumu üzerinde orta düzeyde bir etkisi olduğu saptanmıştır. Moderatör değişkenlere göre (liderlik tarzı, çalışmaların yapıldığı ülke ve verilerin toplandığı yıl) liderlik ile hemşirelikte iş doyumu ilişkili çalışmaların etki büyüklükleri arasında anlamlı bir fark olmadığı saptanmıştır (p>0,05). Bu bağlamda; gelecekte ortaya çıkan farklı liderlik tarzlarının da meta-analizlerinin yapılarak etkin olan yaklaşımların ortaya konması ve liderlik tarzları ile iş doyumu meta analiz çalışmalarının çeşitli kilit konulardaki (örneğin, işle ilgili stres, işten ayrılma, örgütsel bağlılık, çalışan performası gibi) değişkenlerle de incelenmesi; yönetici hemşirelerin liderlik tarzlarını gözden geçirmeleri ve gerekiyorsa geliştirmeleri ve rol model olmaları önerilebilir. 
Anahtar Kelimeler: liderlik, liderlik türleri, hemşire, iş doyumu, meta-analiz.

Abstract:
Objective: This study was conducted to examine the effect of leadership on nurses' job satisfaction by meta-analysis method.
Method: The meta-analysis method was used in the study. The literature search was performed in Pubmed, Science Direct, Scopus, Web of Science, Springer Link, EBSCOhost CINAHL Complete, and Cochrane databases without time limitation. In accordance with the inclusion criteria, 45 different studies between 1993 and 2022 were included in the study. The Quality Assessment and Validity Tool for Correlational Studies was used for the quality assessment of the studies, and Jamovi (Version 2.3.26.2021)-MAJOR-Meta-Analysis statistical program was used for data analysis.  
Results: In 45 studies that met the inclusion criteria, English articles with a total sample size of 36842 nurses were included in the study. As a result of the meta-analysis, it was found that leadership had a significant effect of ES=0.367 (z =10,8817; p<0,0001) on job satisfaction in nurses. The effect sizes in moderator variable analyses were ES=-0.0144 (p=0,115; p>0,05) for leadership styles, ES=0.0088 (p=0,246; p>0,05) for country variable and ES=0.00392 (p=0,251, p>0,05) for year of data collection variable.
Conclusion: It was found that leadership had a moderate effect on job satisfaction in nurses. According to the moderator variables (leadership style, the country where the studies were conducted and the year the data were collected), there was no significant difference between the effect sizes of the studies related to leadership and job satisfaction in nursing (p>0.05). In this context, it can be suggested that meta-analyses of different leadership styles that emerge in the future should be conducted to reveal the effective approaches and meta-analysis studies of leadership styles and job satisfaction should be examined with variables on various key issues (e.g., work-related stress, turnover, organizational commitment, employee performance); nurse managers should review and, if necessary, improve their leadership styles and be role models. 
Keywords: leadership, leadership styles, nurse, job satisfaction, meta-analysis.