İdeal bedenin gölgesinde: Otoetnografik bir çözümleme
In the shadow of the ideal body: An autoethnographic analysis
Yazar: BUDEM ÇAĞIL BÜYÜKPOYRAZ
Danışman: PROF. DR. SERPİL AYGÜN CENGİZ
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Halk Bilimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Halk Bilimi (Folklor) = Folklore

Özet:
İdeal Bedenin Gölgesinde: Otoetnografik Bir Çözümleme isimli bu otoetnografik tez 
çalışmasında, tarihsel süreç içerisinde bedene yüklenen anlamların ve yaklaşımların ışığında 
değişen beden imgesi çalışmanın ana eksenini oluşturmaktadır. Bunun yanı sıra bedenin 
değişim ve dönüşüm şekillerinin, toplum ve dolayısıyla bireyler üzerindeki etkisi incelenmiştir. 
Çalışma üç bölümden oluşmaktadır: Birinci bölümde, etnografinin değişen tarihiyle
otoetnografinin araştırma yöntemleri arasında yer edinmesi anlatılarak otoetnografinin ne 
olduğunun, otoetnografik çalışmalar yaparken üzerinde durulması gereken konuların, 
düşünümselliğin öneminin ve etik sorununun üzerinde durulmuştur. İkinci bölümde, güzellik 
kavramının etki ettiği alanlar anlatılırken kimi düşünürlerin fikirlerinden yararlanılmıştır. 
Güzellik kavramının, sürekli değişime maruz kalarak yaşamlarımızda edindiği yerle beden 
algısına, bireylerin bedenlerini görme şekline etkisi incelenmiştir. Bu bağlamda her bireyin 
kendi ideal beden imgesinin peşinden koşarken yaralanabilirliği ve ne kadar kırılgan olabileceği 
anlatılmıştır. Üçüncü bölümde ise, bedenin değişen ve farklı anlamlar yüklenen tarihinde 
bilhassa şişman ve zayıf bedenler üzerinden anlatımlar yapılmıştır. Bedenin neliğinin 
değerlendirilmesinin, bedenli olmanın bireylerin dünyayı algılaması için ne anlama geldiğinden 
bahsedilmiştir. Şişman veya zayıf bedenlere sahip olmaya yüklenen anlamların ve bu 
anlamların kişilerin yaşam şeklini, toplumsallığını, öz saygısını etkilerken nasıl değiştirdiği 
gösterilmeye çalışılmıştır. Çalışmanın kendisi otoetnografik bir çalışma olduğundan üçüncü 
bölüm, bedene dair kültürel ve tarihsel anlatımların yanı sıra araştırmacının kendisine ve 
bedenine ilişkin kişisel çıkarımların yapıldığı bölümdür. Bu bölümde kişisel anlatılara, 
araştırmacının duygularına, deneyimlerine yer verilmiştir. Böylelikle bu otoetnografik tez 
çalışmasıyla bedenin tarihsel ve düşünsel arka planının yanında, toplumsal yaşamın dayattığı 
ideal beden algısının bireylerde yarattığı farklı duygulanımlara dikkat çekilmiş, toplum tarafından göz ardı edilen gerçekliklerle beden algısına dair farklı bir bakış açısı sunulmak 
istenmiştir.

Abstract:
In this autoethnographic thesis titled In the Shadow of the Ideal Body: An Autoethnographic 
Analysis, the changing body image in the light of the meanings and approaches attributed to the 
body in the historical process constitutes the main axis of the study. In addition, the impact of 
the ways in which the body changes and transforms on society and therefore on individuals has 
been analyzed. The study consists of three parts: In the first part, the changing history of 
ethnography and the emergence of autoethnography as a research method are explained, and 
what autoethnography is, the issues that should be emphasized when conducting 
autoethnographic studies, the importance of reflexivity and the ethical question are accentuated. 
In the second part, the ideas of some thinkers were utilized to explain the areas where the 
concept of beauty has an impact. The effect of the concept of beauty on body perception and 
the way individuals see their bodies with the place it has acquired in our lives by being subjected 
to constant change has been examined. In this context, the vulnerability of each individual and 
how fragile they can be while pursuing their own ideal body image is explained. In the third 
section, the changing history of the body, which has been attributed different meanings, is 
narrated through fat and thin bodies in particular. It was mentioned that the evaluation of 
whatness of body and what being embodied means for individuals to perceive the world. It was 
tried to show how the meanings attributed to having fat or thin bodies and how these meanings 
change the way of life, sociality and self-esteem of individuals. Since the study itself is an autoethnographic study, the third section is the section where the researcher makes personal 
inferences about herself and her body, as well as cultural and historical narratives about the 
body. Within this section includes personal narratives, feelings and experiences of the 
researcher. Thus, with this autoethnographic thesis study, in addition to the historical and 
intellectual background of the body, attention was drawn to the different emotions created by 
the ideal body perception imposed by social life, and it was aimed to present a different 
perspective on body perception with the realities ignored by society.