Cumhuriyet Dönemi'nde kırsal kalkınma politikaları örnek bir model: Köy enstitüleri
Rural development policies in the Republic Period a sample model: Village institutes
Yazar: EZGİ KAPLAN
Danışman: PROF. DR. HÜRRİYET GÜLSÜN ÖĞDÜL
Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Şehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı / Kentsel Planlama Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Şehircilik ve Bölge Planlama = Urban and Regional Planning

Özet:
Bu çalışmada kırsal gelişim ve kırsal kalkınma politikaları beş temel evre gözetilerek incelenecek olup bu evreler 1929'dan 1950'ye değin devam eden tek partili dönem, iç ve dış şartlar neticesinde kırsal kesimde belirgin bir refah artışının yaşandığı 1950 ile 1960 yılları arası ise ikinci dönem, kırsal kesime yönelik politikaların istikrarlı olamadığı 1960 ile 1980 arası ve kırsal kesime yönelik kamu desteklerinin sınırlandığı 1980 sonrası yılları kapsamaktadır. 2000 yılından itibaren Türkiye'nin tarım politikalarındaki değişimde, daha çok IMF ve DB'nin yönlendirmeleri etkili olmuştur. Bunların yanı sıra AB üyeliği sürecinde yayımlanan Katılım Ortaklığı Belgesi ve Ulusal Program ile son İlerleme Raporu da tarım sektörü ile ilgili önemli belirlemeler içermiştir.
Kırsal kesimin ekonomik ve sosyal açıdan geliştirilmesine yönelik olarak oluşturulan modeller farklı yönleriyle incelenirken Türkiye'nin eğitim tarihinde en özgün çabalardan birisi olan Köy Enstitüleri, kırsal kalkınmaya katkıları bakımından tartışılacaktır. Köy Enstitüleri tecrübesi salt eğitim konusunu baz almaktan ziyade konumlandığı köyü "canlı" bir yapı olarak ele alıp oraya özgü politikalar geliştirip uzun vadeli olarak uygulama boyutuna taşıması bakımından kırsal kalkınma modelleri arasından seçilmiş ve incelemeye değer bulunmuştur. 
Köy Enstitüleri kırsal kalkınmaya; köylünün eğitimine katkıda bulunması, eğitimde fırsat eşitliğini sağlaması, varlığının bulunduğu bölge için bir araştırma merkezi olarak görülmesi ve bu yönde değerlendirilmesi, bulunduğu çevreye pazar olanağı getirmiş olması, bulunduğu yörede mevcut kaynakları değerlendirmeyi öğretmesi, ve köylüyü de farklı alanlarda bilinçlendirme misyonunu üstlenmiş olması, cinsiyet eşitsizliğini azaltması, kırsala etkilerinin bulunduğu dönemle sınırlı kalmaması, haklarının farkında olan ve bu hakların savunuculuğunu yapabilecek insanları yetiştirmesi, fikir ve sanat alanlarında dikkat çeken köylü aydın kuşağını ortaya çıkarması bakımlarından katkı sağlamıştır.
Köy Enstitüleri tecrübesi bireyi ve dolayısıyla toplumu kendi potansiyelini kullanarak dönüştüren çağdaş bir model olarak değerlendirilebilir. Bugün yeni eğitim kurumları oluşturulmaya çalışılırken Köy Enstitülerinin salt bir eğitim projesi olmadığı kırsal kalkınmayı birçok dinamik bakımından desteklediği düşünüldüğünde, Enstitü tecrübesinin günümüze nasıl uyarlanabileceği üzerinde durulması önemlidir.

Anahtar Kelimeler : Kırsal Kalkınma, Kırsal Kalkınma Politikaları, Kırsal Kalkınma Modelleri, Köy Enstitüleri

Abstract:
In this study, the rural development and rural development policies will be examined in five basic stages, from 1929 to 1950, a single-party period, the second period between 1950 and 1960, when there was a significant increase in welfare in the country due to internal and external conditions, it covers the post-1980 years from 1960 to 1980 when the policies towards rural decentralization were not stable and the public support for the rural sector was limited. From 2000 onwards, changes in Turkey's agriculture policies have led to more IMF and WB orientations. In addition, the Accession Partnership Document and the National Program, as well as the last Progress Report published in the EU membership process, included important determinations of the agricultural sector.
While the models developed for the economic and social development of rural areas are examined in different ways, Village Institutes, one of the most original efforts in Turkey's educational history, will be discussed in terms of their contribution to rural development. The Village Institutes experience has been chosen from rural development models in terms of being able to take the village that it is located largely from a purely educational point of view as a "living" structure and develop specific policies there and carry it to the long term.
Village Institutes to rural development; to educate the villagers about the resources available in the area they are in and to educate the villagers to raise awareness in different areas and to be responsible for the gender inequality and to raise people who are aware of their rights and who can do the advocacy of these rights, to bring out the attention of the peasant intellectuals in the fields of ideas and arts.
The experience of the Village Institutes can be seen as a contemporary model that transforms the individual and therefore the society, using his / her potential. It is important to emphasize how the Institute experience can be adapted on a day-to-day basis, as it is thought that, while trying to establish new educational institutions today, the Village Institutes support rural development, which is not a purely educational project, in many dynamic aspects.

Key Words : Rural Development, Rural Development Policies, Rural Development Models, Village Institutes