Sınıf öğretmenlerinin okul kültürü ile değer sistemine ilişkin algıları
Primary school teacher's percepions of school culture and value system
Yazar: ESRA KAPLAN AKPOLAT
Danışman: DOÇ. DR. EYÜP BOZKURT
Fırat Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Sınıf Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Değerler = Values ; Değerler eğitimi = Values education ; Okul kültürü = School culture ; Sınıf öğretmenleri = Class teachers ; Öğretmen algısı = Teacher perception ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Okullar çocukların duygusal, fiziksel, eğitimsel gelişiminde önemlidir. Okulların ana hedeflerinden biri öğrencilerin toplum tarafından arzu edilen belirli değerlere karşı sosyalleşmesidir. Bu yüzden okullarda yaygınolan değerlerin aktarılması önemlidir.

Toplum tarafından özümsenen ve benimsenen değerlerin bireylere iletilmesinde okullara büyük önem düşmektedir. Okullarda oluşturulan okul kültürü bu değerlerin aktarılması sürecinde önemli bir rol üstlenmektedir. Çocuklar okullarda egemen olan kültürün verdiği değerleri, tutumları ve inançları öğrenirler. Toplumun benimsediği değerlerle okulun benimsediği okul kültürü paralelse çocukların bu değerleri benimsemeleri kolaylaşır ve yetişkinlik yaşamlarında değer çatışmalarını daha az yaşarlar.

Bu araştırmada, sınıf öğretmenlerinin okul kültürü ile değer sistemlerine ilişkin algılarının incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmanın örneklemini 2019- 2020 eğitim öğretim yılında, Elazığ ilinde görev yapan 350 sınıf öğretmeni oluşturmuştur.

Veri toplama aracı olarak "Kişisel Bilgi Formu", "Okul Kültürü Ölçeği" ve "Portre Değerler Ölçeği" kullanılmıştır. Araştırmada 9 alt probleme cevap aranmıştır. Verilerin çözümlenmesinde frekans analizi, betimleyici analizler (ortalama ve standart sapma), t testi ve tek yönlü varyans analizi , LSD Post-Hoc ve Pearson Korelasyon Analizi tekniklerinden faydalanılmıştır.

Araştırmadan elde edilen bulgular şunlardır:

Sınıf öğretmenlerinin okul kültürünün geneline ilişkin algıları okuldaki görev süresi değişkeni bakımından önemli farklılık göstermektedir. Sınıf öğretmenlerinin okul kültürünün geneline ilişkin algıları yalnızca okuldaki görev süresinde farklılaşmamış; cinsiyet ve yaş değişkenleri ise ölçek genelinde etkili olmayıp belli boyutlarda önemli farklılık yaratmıştır.

Sınıf öğretmenlerinin en çok önem atfettikleri değer boyutları sırasıyla "Güvenlik", "Evrensellik" ve "Uyma" değer boyutları olmuştur. En düşüm önem atfettikleri değer boyutu ise "Güç" olmuştur. Sınıf öğretmenlerinin değer sistemleri cinsiyet ve yaş değişkenlerinde önemli farklılık göstermektedir. Okuldaki görev süresi değişkeninin öğretmenlerin değer sistemlerinin genelinde önemli bir farklılaşmaya yol açmadığı görülmektedir.

Sınıf öğretmenlerinin okul kültürüne ilişkin algıları ile değer sistemlerine ilişkin algıları arasında önemli bir ilişki vardır. Sınıf öğretmenlerinin "Uyma" ve "Güvenlik" değer boyutuna verdikleri önem artıkça okul kültürü ve boyutlarına ilişkin algıları da artmaktadır.

Anahtar Kelimeler: Okul Kültürü, Değer, Değerler Eğitimi, Sınıf Öğretmeni

Abstract:
Schools are important in the emotional, physical and educational development of children. One of the main goals of the schools is the socialization of students against certain values desired by the society. Therefore, it is important to transfer the values that are common in schools.

Schools have great importance in conveying the values adopted and adopted by the society to individuals. The school culture created in schools plays an important role in the transfer of these values. Children learn about the values, attitudes and beliefs of the culture that dominates schools. If the values adopted by the society and the school culture adopted by the school are parallel, it is easier for children to adopt these values and they experience less value conflicts in their adult life.

In this study, it was aimed to examine the perceptions of classroom teachers about school culture and value systems. The sample of the study consisted of 350 classroom teachers working in Elazig province in the 2019-2020 academic year.

"Personal Information Form", "School Culture Scale" and "Portrait Values Scale" were used as data collection tools. In the research, answers were sought for 9 sub-problems. In analyzing the data, frequency analysis, descriptive analysis (mean and standard deviation), t test and one-way variance analysis, LSD Post-Hoc and Pearson Correlation Analysis techniques were used.

The findings from the research are:

The perceptions of the classroom teachers about the overall culture of the school show a significant difference in terms of the duration of duty at school. Class teachers' perceptions of the overall school culture did not differ only during their tenure at school; Gender and age variables, on the other hand, were not effective across the scale and created significant differences in certain dimensions.

Classroom teachers' most important values were "Security", "Universality" and "Compliance". The most important value they attribute was "Power". Classroom teachers' value systems differ significantly in gender and age variables. It is observed that the duration of school variable does not lead to a significant differentiation across teachers' value systems.

There is an important relationship between the perceptions of classroom teachers about school culture and their value systems. As the importance attached to the "Compliance" and "Security" value dimension of classroom teachers
increases, their perceptions about school culture and dimensions increase.

Keywords: School Culture, Value, Values Education, Primary School Teacher