Genç ve orta yaşlı sporcularda akut egzersizi takiben dolaşan endotelial progenitör hücrelerin incelenmesi
Investigation of circulatory endothelial progenitor cells following acute exercise in young and middle-aged athletes
Yazar: MERVE GÜLTEKİNLER SADİ
Danışman: PROF. DR. YAŞAR GÜL ÖZKAYA
Akdeniz Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hareket ve Antrenman Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Spor = Sports

Özet:
Amaç: Bu çalışmada, hipertansiyonu olan ve olmayan, genç ve orta yaş sedanter ve sporcu bireylerde, akut egzersizi takiben dolaşımdaki endotelial progenitör hücre sayısındaki değişikliklerin incelenmesi amaçlanmıştır. 
Yöntem: Çalışmaya, 8 grup ve her bir grupta 15 kişi olmak üzere toplam 120 kişinin katılması planlanmıştır. Gönüllü katılımcılardan, genç ve orta yaşlı, sedanter ve sporcu, sağlıklı ve hipertansif olmak üzere toplam 8 grup oluşturulmuştur. Katılımcılar dinlenim durumunda beden kompozisyonu, aerobik ve anaerobik güç, nabız, kan basıncı ve dolaşımdaki EPH ölçümleri alınarak, maksimum istemli kasılmanın % 60'ı düzeyinde uygulanan akut izometrik el kavrama (handgrip) egzersizini takiben bireylerin tüm ölçümleri tekrar edildi. Araştırmanın ölçümle belirlenen nicel değişkenleri için tanımlayıcı istatistikler olarak ortalama ve standart sapma, sayımla belirlenen nitel değişkenler için ise tanımlayıcı istatistikler sayı ve yüzde şeklinde gösterilmiştir. Çalışmada gruplar arası karşılaştırmada Kruskal Wallis, ölçümler arası karşılaştırmada Wilcoxon işaretli sıra testi kullanıldı. Çalışmanın tamamında istatistiksel önem düzeyi olarak 0,05 değeri kabul edildi.
Bulgular: Genç ve orta yaş sporcu bireylerde dinlenim VEGFR-2+ ve CD34+VEGFR-2+ sayısının, aynı yaştaki sedanter bireylerden daha düşük olduğu saptandı. Genç sağlıklı sporcu bireylerde anaerobik yüklenmeye VEGFR-2+ ve CD34+VEGFR-2+ hücrelerinde artış yanıtı gözlenirken, aerobik yüklenme sonrası bu yanıtın gözlenmediği saptandı. Buna karşılık orta yaş sporcu hipertansif bireylerde ise hem anaerobik, hem de aerobik yüklenmeye her 2 hücre grubunda artış yanıtı ortaya çıktı. 
Sonuç: Hipertansif bireylerde uygulanan % 60 düzeydeki egzersiz yoğunluğunun, katılımcıların endotelial progenitör hücre salınımlarını arttırdığı ve bu artış vazodilatasyonu olumlu yönde etkilediği sonucuna varılmıştır.
Anahtar Kelimeler: endothelial progenitor hücre, hipertansiyon, neovaskülarizasyon, egzersiz

Abstract:
Objective: In this study, it was aimed to investigate the changes in the number of circulating endothelial progenitor cells following acute exercise in young and middle-aged sedentary and athletic individuals with and without hypertension.
Method: A total of 120 people, including 8 groups and 15 people in each group, were planned to participate in the study. A total of 8 groups were formed from the volunteer participants: young and middle-aged, sedentary and sportsman, healthy and hypertensive. Participants were measured at rest, body composition, aerobic capacity determination, pulse, blood pressure and circulating EPH measurements, and the measurements of the individuals were repeated after the acute isometric handgrip exercise to be applied at 60 % of the maximum voluntary contraction. For the quantitative variables of the study determined by measurement, mean and standard deviation are shown as descriptive statistics, and for qualitative variables determined by counting, descriptive statistics are shown as numbers and percentages. In the study, Kruskal Wallis was used for comparison between groups and Wilcoxon signed-rank test was used for comparison between measurements. A value of 0.05 was accepted as the statistical significance level in the entire study.
Results: It was determined that the resting VEGFR-2+ and CD34+VEGFR-2+ numbers were lower in young and middle-aged athletes than in sedentary individuals of the same age. While an increase in the response of VEGFR-2+ and CD34+VEGFR-2+ cells to anaerobic loading was observed in young healthy athletes, this response was not observed after aerobic loading. On the other hand, in middle-aged athlete hypertensive individuals, an increased response was observed in both cell groups to both anaerobic and aerobic loading.
Conclusion: It was concluded that 60 % exercise intensity applied in hypertensive individuals increased the endothelial progenitor cell release of the participants and this increase positively affected vasodilation.
Key words: endothelial progenitor cell, hypertension, neovascularization, exercise