İştah imgeleri
Appetite images
Yazar: KARYA GEZGİN
Danışman: PROF. NECLA RÜZGAR
Hacettepe Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Resim Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Natürmort = Still life ; Resim sanatı = Painting art ; Sanat eserleri = Artistic works ; Yemek kültürü = Food culture ; İmge = Image ; İştah = Appetite

Özet:
Fizyolojik bir ihtiyacı giderme dürtüsünden doğan yemek kavramı, haz güdüsünü tatmin etme arzusu ve iştah olgusuyla doğrudan bir ilişki içerisindedir. İştah, yiyeceğe ya da yemeklere duyulan yoğun istek olarak tanımlanır ve yemekten alınan zevkle birebir bağlantılıdır. Sözü edilen bu arzu, coğrafi ve kültürel bağlamda çeşitlilik göstermektedir. İnsanlığın varoluşundan bu yana toplumun kültür ögesi haline gelen yemeğin ve buna bağlı olarak iştahın oluşumunda, toplumsal yapı ve farklılıklar etkin bir rol oynar. Bu oluşum ise sosyal gelişim süreçlerinin dinamikleri ile şekillenmiştir. Yemek ve iştah olgusunun, yaşanan sosyal ve siyasi gelişmeler eksenindeki bu şekillenişi, şüphesiz sanatta da yansımalarını bulmuştur. Tarihte önemli değişimlerin yaşandığı Orta Çağ'dan Yakın Çağ'a kadar olan süreçte iştahın uygarlaşması, yemeğin statü göstergesi olarak kullanılması, yiyeceklerin kitlesel olarak üretilmesi ve tüketilmesi gibi birçok önemli gelişme öne çıkar. Bütün bu değişim-dönüşümün yansımasını, gıda evriminin dönemleri içerisinde, yemek ve iştah temasının öne çıktığı sanat eserlerinde de görebilmek mümkündür. Özellikle iştah imgelerinin yer aldığı natürmortlar, dönemlerin yeme-içme alışkanlıklarına ve iştah duygusuna bir ayna tutarken; izleyicinin bakma hazzını tetikleyerek tüm duyularını harekete geçiren bir deneyim yaşatır.

Abstract:
The concept of food, which arises from the urge to satisfy a physiological need, is directly related to the desire to satisfy the pleasure instinct and the phenomenon of appetite. Appetite is defined as the intense desire for food or meals and is directly related to the pleasure of eating. This aforementioned desire varies geographically and culturally. Social structure and differences play an active role in the formation of food, which has become a cultural element of society since the existence of humanity, and accordingly the appetite. This formation has been shaped by the dynamics of social development processes. The shaping of the phenomenon of food and appetite in the axis of social and political developments has undoubtedly found its reflections in art. In the process from the Middle Ages to the Modern Ages, when significant changes were experienced in history, many important developments such as the civilization of the appetite, the use of food as a status indicator, the mass production and consumption of food came to the fore. It is possible to see the reflection of all this change-transformation in the works of art, in which the themes of food and appetite come to the fore, during the periods of food evolution. In particular, the still life paintings with appetite images hold a mirror to the eating and drinking habits of the periods and the sense of appetite; triggering the viewer's pleasure to look, it provides an experience that activates all his/her senses.