Lise öğrencilerinde okul bağlılığının yordayıcıları olarak sosyal destek ve öz-yeterlik
Social support and self-efficacy as predictors of school engagement among high school students
Yazar: BURÇİN KARTAL
Danışman: DOÇ. DR. İLHAN YALÇIN
Ankara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitimde Psikolojik Hizmetler Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Bağlılık = Commitment ; Eğitim psikolojisi = Education psychology ; Lise öğrencileri = High schools students ; Okul bağlılığı = School attachment ; Sosyal destek = Social support ; Öz yeterlilik = Self-efficacy ; Öğrenciler = Students

Özet:
Bu araştırmanın temel amacı, lise öğrencilerinin okul bağlılığının sosyal destek ve öz-yeterlik açısından anlamlı düzeyde yordanıp yordanmadığının belirlenmesidir. Okul bağlılığı ile demografik değişkenler arasındaki ilişkilerin incelenmesi araştırmanın diğer amaçlarını oluşturmuştur. Araştırma, 2014-2015 eğitim öğretim yılında İstanbul ilindeki liselerde öğrenim görmekte olan 535 öğrenciyle gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın verileri, Kişisel Bilgi Formu, Okul Bağlılığı Ölçeği, Algılanan Sosyal Destek Ölçeği ve Çocuklar İçin Öz-yeterlik Ölçeği ile elde edilmiştir. Ergenlerin çeşitli demografik değişkenlere (cinsiyet, sınıf tekrarı, ders dışı aktiviteye katılıp katılmama durumu) göre okul bağlılığı puanlarının değişip değişmediğini belirlemek için bağımsız gruplar için t testi kullanılmıştır. Diğer demografik değişkenlere (gelir düzeyi, başarı düzeyi, anne-baba eğitim düzeyi, sınıf düzeyi) göre okul bağlılığı puanlarının değişip değişmediğini belirlemek için tek yönlü varyans analizi (ANOVA) kullanılmıştır. Okul bağlılığının yordayıcısı olarak öz-yeterlik ve sosyal destek, regresyon analizi ile değerlendirilmiştir. Araştırma sonucunda, kız öğrencilerin erkek öğrencilerden daha yüksek okul bağlılığına sahip oldukları tespit edilmiştir. Gelir düzeyi arttıkça okul bağlılığı puanları düşmektedir. Akademik başarı yükseldikçe okul bağlılığı puanları da yükselmektedir. Sınıf tekrarı yapan ve yapmayan katılımcılar arasında okul bağlılığı bakımından anlamlı bir fark yoktur. Anne ve babası ilkokul mezunu olan öğrenciler diğer gruplara göre daha yüksek okul bağlılığı puanına sahiptir. Ders dışı aktiviteye katılan öğrencilerin okul bağlılığı puanları, aktivitelere katılmayan öğrencilere göre daha yüksektir. Sınıf düzeyi ilerledikçe okul bağlılığı düzeyi düşmektedir. Regresyon analizi sonuçlarına göre, okul bağlılığı öğretmen desteği ve akademik öz-yeterlik tarafından önemli düzeyde yordanmaktadır. Araştırmadan elde edilen bulgular alanyazındaki bulgular ele alınarak tartışılmış, alan uygulayıcılarına ve araştırmacılara yönelik öneriler sunulmuştur.

Abstract:
The main purpose of this research is to investigate that whether high school students' school engagement is significantly predicted by social support and self-efficacy or not. In addition, the investigation of relationship between school engagement and demographic variables is aimed. The study was conducted with 535 students, studying at the high schools in İstanbul province in 2014-2015 academic year. The data was collected with Personal Information Form, School Engagement Scale, Perceived Social Support Scale and Self-Efficacy Scale for children. Independent samples t test was used to analyze if there is a significant difference between school engagement scores according to the demographic variables (gender, grade repetition, participation to the activities out of class) or not. Analysis of Variance (ANOVA) was used to indicate if there is a significant difference in school engagement scores in terms of level of income, level of academic achievement, level of parents' education, and grade level. Predictive power of self-efficacy and social support on school engagement was evaluated using regression analysis. According to the results, it was found that female students tend to have more school engagement than male students. When the families' level of income is increasing, the school engagement of the students is decreasing. When the students' academic achievement is increasing, their school engagement scores are increasing, as well. There are not any significant differences between the students who are repeating the grades and not repeating the grades with regard to the school engagement. The students whose parents were graduated from primary school have higher scores of school engagement than the others. The students participating into the out of class activities have higher school engagement scores than the others who are not participating. The level of school engagement is getting lower when the grade of the student is increasing. According to the regression analysis results, school engagement is significantly predicted by teacher support and academic self-efficacy. The findings obtained from the study were discussed by taking the findings of literature, the suggestions were presented aimed at scope implications and researchers.