Kalça kırığı nedeniyle hemiartroplasti uygulanan 60 yaş üstü hastalarda mortaliteye etki eden risk faktörleri ve hasta sağ kalımı
Risk factors affecting mortality and patient survival in patients above 60 years undergoing hemiarthroplasty due to hip fracture
Yazar: KEMAL ÇAĞLAR DURAN
Danışman: PROF. DR. VECİHİ KIRDEMİR
Süleyman Demirel Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Ortopedi ve Travmatoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2019
Konu: Ortopedi ve Travmatoloji = Orthopedics and Traumatology
Dizin: Kalça kırıkları = Hip fractures ; Komorbidite = Comorbidity ; Komplikasyonlar = Complications ; Kırıklar-kemik = Fractures-bone ; Mortalite = Mortality ; Osteoporoz = Osteoporosis ; Prognoz = Prognosis ; Risk faktörleri = Risk factors ; Yaşam kalitesi = Quality of life ; Yaşlılar = Aged

Özet:
Bu çalışmanın amacı yaşlı hasta grubunda femur üst uç kırıklarının parsiyel protezle tedavisi sonrası mortaliteye ve sağ kalıma etki eden risk faktörlerinin geriye dönük olarak taranan hastalarda tespit edilmesidir.
Bu çalışmada 2013-2016 yılları arasında kliniğimize femur üst uç kırığı tanısıyla yatırılıp hemiartroplasti uygulanan 60 yaş ve üzeri hastalar hastane bilgi sistemi üzerinden belirlenerek retrospektif olarak tarandı. Sistemde yeterli görüntülemesi olmayanlar ve telefonla ulaşılamayanlar çalışmaya dahil edilmedi. 58 kadın, 36 erkek olmak üzere 94 hasta çalışmaya dahil edildi. Hastaların yaş, cinsiyet, kırık tipi ve tarafı, Garden ve Evans Skorları, Singh İndeksleri, ASA değerleri, ek hastalıkları, düştükten ne zaman sonra ameliyat oldukları, kullanılan stem tipi, anestezi yöntemleri, yatış süreleri, hayatta kalanların Harris kalça skorları, UCLA skorları, Barthel İndeksi, VAS skorları olmak üzere toplam 17 parametre değerlendirildi.
Hastaların genel yaş ortalaması 80,5(±6,85); erkek hastaların yaş ortalaması 78,6(±7,51) kadın cinsiyetin yaş ortalaması 81,7 (±6,16) olarak hesaplandı. Olguların kırık tipleri incelendiğinde 58 hastanın (%61) intertrokanterik 36 hastanın (%39) kollum femoris fraktrürü olduğu görüldü. Çalışmamızdaki olguların kırık oluştuğu günden itibaren operasyon gününe kadar geçen süre ortalama 5,61 (±11,00) olarak hesaplandı. Ek hastalıklar açısından incelendiğinde sırasıyla hipertansiyon, diyabet, koroner arter hastalıkları en sık karşılaşılan hastalıklar olmuştur. Toplam 94 hastanın 64 ü vefat etmiştir, 30 hasta ise çalışmamız sırasında halen hayattaydı. Hastalardan 11'inin ilk 1 ayda, 11'inin postoperatif 1-6 ay arasında, 4'ünün 6-12 ay arasında, 15'inin 12-24 ay arasında, 23'ünün de 24-60 ay arasında vefat ettiği görüldü. Halen hayatta olan hastaların %93'ünün (n=28) kırık sonrası ilk 5 günde opere edildiği görüldü.
İleri yaş grubunda kalça kırıkları ciddi bir mortalite ve morbidite sebebidir. Hastaların kırık öncesi fiziksel ve mental kapasiteleri postoperatif dönemdeki mortalite ve morbiditenin en önemli öngördürücülerindendir. Ek hastalıklarından dolayı çok fazla sayıda ilaç kullanan ve beklenen yaşam ömrü kısa olan hastaların rehabilitasyon süreçleri diğer hastalara göre daha zorludur. Hastaları mümkün olan en kısa sürede ameliyat edip kısa sürede günlük hayatlarına döndürmek asıl amaçtır. ASA değerleri ve ek hastalıklarının, hastaların postoperatif mortalitesinde önemli olduğu görülmüştür.

Abstract:
The aim of this study was to retrospectively determine the risk factors affecting mortality and survival after partial prosthesis treatment of proximal femoral fractures in elderly patients.
In this study, patients aged 60 years and over who underwent hemiarthroplasty with the diagnosis of proximal fracture of the femur between 2013 and 2016 were evaluated retrospectively. Those who do not have adequate imaging and cannot be reached by telephone were not included in the study. 94 patients (58 females and 36 males) were included in the study. Age, gender, fracture type and side, Garden and Evans Scores, Singh Index, ASA values, additional diseases, when they were operated after falling, stem type used, anesthesia methods, hospitalization periods, survivors Harris hip scores, UCLA scores, Barthel Index and VAS scores a total of 17 parameters were evaluated.
The mean age of the patients was 80.5 (± 6.85); The mean age of the male patients was 78.6 (± 7.51) and the mean age of the female sex was 81.7 (± 6.16). When the fracture types of the cases were examined, it was seen that 58 patients (61%) had intertrochanteric and 36 patients (39%) had collum femoris fracture. The mean time from the day of fracture to operation was calculated as 5.61 (± 11.00). Hypertension, diabetes, and coronary artery diseases were the most common diseases. Sixty-four out of 94 patients died, and 30 were still alive during our study. It was seen that 11 of the patients died in the first month, 11 of them died between 1-6 months postoperatively, 4 of them died between 6-12 months, 15 of them died between 12-24 months, 23 of them died between 24-60 months. It was seen that 93% (n = 28) of the patients still alive were operated on in the first 5 days after fracture.
Hip fractures are a serious cause of mortality and morbidity in the elderly. Physical and mental capacity of the patients before fracture is one of the most important predictors of postoperative mortality and morbidity. The rehabilitation process of patients who use a large number of drugs due to additional diseases and have a short life expectancy is more difficult than other patients. The main goal is to return patients to their daily lives in the shortest possible time. ASA values and comorbidities were found to be important in postoperative mortality.