Tip 2 diyabeti olan bireylerin hastalık tutumları ve tedaviye uyum düzeyleri
Disease attitudes and treatment compliance levels of individuals with Type 2 diabetes
Yazar: MELİSA YILDIRIM
Danışman: PROF. DR. HATİCE TEL AYDIN
Sivas Cumhuriyet Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / İç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı / İç Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları = Endocrinology and Metabolic Diseases ; İç Hastalıkları = Internal diseases
Dizin: Diabetes mellitus-tip 2 = Diabetes mellitus-type 2 ; Hemşirelik = Nursing

Özet:
Araştırma, Tip 2 diyabeti olan bireylerin hastalıklarına ilişkin tutumlarını ve tedaviye uyum düzeylerini incelemek amacıyla tanımlayıcı özellikte yapıldı. 
Araştırma verileri Mayıs-Ekim 2023 tarihleri arasında Sivas Numune Hastanesi Dahiliye Servisinde Tip 2 Diabetes Mellitus (DM) tanısıyla tedavi almakta olan 329 bireyle yüz yüze görüşme yöntemi ile elde edildi. Verilerin toplanmasında; Kişisel Bilgi Formu, Diyabet Tutum Ölçeği ve Tip 2 Diabetes Mellitus Tedavisinde Hasta Uyum Ölçeği kullanıldı. Araştırmadan elde edilen veriler, SPSS 22.0 programı ile analiz edilmiştir. Verilerin analizinde tanımlayıcı istatistikler, farklılık analizleri ve ilişki analizleri uygulandı.
Çalışmaya katılan bireylerin büyük bir kısmının 51 ve üzeri yaşta, kadın ve evli oldukları, eğitim düzeylerinin okuryazar veya ilköğretim olduğu, gelir düzeylerinin orta seviyede olduğu ve Tip 2 diyabete en sık kardiyovasküler hastalıkların eşlik ettiği belirlenmiştir. Çalışmaya katılan bireylerin Tip 2 diyabet hastalığına yönelik pozitif tutuma (X̄±SS 3,96±0,32) sahip oldukları ve tedaviye uyum düzeylerinin (X̄±SS 71,51±17,68) orta düzeyde olduğu belirlenmiştir. Elli yaş ve altında olan, eğitim seviyesi yüksek, akut komplikasyon yaşamayan, ilaçlarını düzenli kullanan, düzenli sağlık kontrollerine giden, diyabet eğitimi alan, diyet ve egzersize uyduğunu bildiren katılımcıların diyabet tutumlarının daha olumlu olduğu belirlenmiştir. Elli yaş altında ve kadın olan, eğitim seviyesi yüksek, gelir durumu iyi ve çalışan, daha kısa hastalık süresine sahip olan, eşlik eden kronik hastalığı bulunmayan, akut ve kronik komplikasyon yaşamayan, alkol kullanmayan, oral antidiyabetik ilaç kullanan katılımcıların tedaviye daha iyi uyum gösterdikleri saptanmıştır. Araştırmada katılımcıların diyabet tutumları ve tedaviye uyum puanları arasında negatif yönde orta düzeyde anlamlı bir ilişki olduğu (r=-0,395; p= 0,000), hastaların Tip 2 diyabet hastalığına yönelik tutumları olumlu yönde geliştikçe, tedaviye daha iyi uyum gösterdikleri belirlenmiştir. Tip 2 diyabetli hastaların hemşirelik bakımları planlanırken, hastaların hastalık tutumları ve tedaviye uyumları değerlendirilmeli, hastalığa karşı olumsuz tutuma neden olan ve tedaviye uyumu azaltan durumlara yönelik bireyselleştirilmiş bakım planı uygulanması önerilir.

Abstract:
The research was conducted descriptively to examine the attitudes of individuals with Type 2 diabetes regarding their disease and their compliance with treatment levels.
Research data was obtained by face-to-face interview with 329 individuals who were receiving treatment with the diagnosis of Type 2 Diabetes Mellitus (DM) at Sivas Numune Hospital Internal Medicine Service between May and October 2023. In collecting data; Personal Information Form, Diabetes Attitude Scale and Patient Compliance Scale in Type 2 Diabetes Mellitus Treatment were used. The data obtained from the research were analyzed with SPSS 22.0 program. Descriptive statistics, difference analyses, and relationship analyzes were applied to analyze the data.
It was determined that the majority of the individuals participating in the study were 51 and over, female and married, their education level was literate or primary school, their income level was at medium level, and Type 2 diabetes was most frequently accompanied by cardiovascular diseases. It was determined that the individuals participating in the study had a positive attitude towards Type 2 diabetes (X̄±SD 3.96±0.32) and their treatment compliance level (X̄±SD 71.51±17.68) was at a moderate level.It was determined that the diabetes attitudes of the participants who were fifty years old and under, had a high level of education, did not experience acute complications, used their medications regularly, went to regular health checks, received diabetes education, and reported that they adhered to diet and exercise were more positive. It was found that participants who were under 50 years of age, female, had a high level of education, had a good income and were employed, had a shorter duration of illness, had no accompanying chronic disease, did not experience acute or chronic complications, did not consume alcohol, and used oral antidiabetic medication had better compliance with treatment. In the study, it was determined that there was a moderately significant negative relationship between the participants' diabetes attitudes and treatment compliance scores (r = -0.395; p = 0.000), and as the patients' attitudes towards Type 2 diabetes improved positively, they showed better compliance with the treatment.When planning the nursing care of patients with type 2 diabetes, patients' disease attitudes and compliance with treatment should be evaluated, and it is recommended to implement an individualized care plan for situations that cause negative attitudes towards the disease and reduce compliance with treatment.