Siber uzayda özel hayatın gizliliği hakkını yeniden tartışmak
Revisiting the right to privacy in cyberspace
Yazar: SEZEN CEREN YILMAZ
Danışman: PROF. DR. NEZİR AKYEŞİLMEN
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı / Uluslararası İlişkiler Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations

Özet:
Bu tez, bilgi iletişim teknolojilerinin gelişmesi ve dijitalleşmenin bir sonucu olarak siber uzayda özel hayatın gizliliği hakkının geleneksel uluslararası sistemde korunamadığını ileri sürmektedir. İnternet ve dijital teknolojilere olan bağımlılık toplumların sosyokültürel yapısının değişmesine neden olmuş bu da insan hakları bağlamında hem tehditleri hem de fırsatları beraberinde getirmiştir. Bu değişimden en çok etkilenen haklardan biri özel hayatın gizliliği olarak karşımıza çıkmaktadır. Siber uzayda aktörlerin çeşitlenmesi, bilgi iletişim teknolojilerin gelişmesiyle birlikte siber gözetim, siber istihbarat ve kişisel verilerin ihlal edilmesinde muazzam bir artış olmuş bunun bir sonucu olarak da özel hayatın gizliliği hakkı siber uzayda en çok ihlal edilen haklar arasında yer almıştır.
Siber uzay bağlamında özel hayatın gizliliği hakkının karmaşık ve çok yönlü olduğu ileri sürülmektedir. Bu hak, siber uzayda geleneksel olarak adlandırılan unsurlarını korumuş ancak hakkın kapsamı genişleyip çeşitlenmiştir. Bu genişleme karşısında da uluslararası ve bölgesel mekanizmaların bu hakkı korumada yetersiz kaldığı kabul edilmektedir. Konuyla ilgili mevcut bilgi birikimini ve tartışmaları ortaya koymak için literatür taraması yapılmış, farklı bakış açıları ortaya çıkarmak için kıyas yöntemi kullanılmış, belgelerin içeriği, amacı ve bulguları analiz etmek için ise belge inceleme yöntemlerine başvurulmuştur. Uluslararası hukukun siber uzayda gelişen teknolojilere ayak uyduramadığı ileri sürülmektedir. Söz konusu insan hakları olduğu için uluslararası hukuk anlayışının siber uzayı da ele alabilecek kadar genişlemesi gerektiği ve siber uzay bağlamında özel hayatın gizliliği hakkının tekrar tanımlanması ve tanımın kapsamının genişletilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Abstract:
This thesis argues that as a result of the development of information communication technologies and digitalization, the right to privacy in cyberspace cannot be protected in the traditional international system. Dependence on the Internet and digital technologies has led to changes in the sociocultural structure of societies, which has brought about both threats and opportunities in the context of human rights. One of the rights most affected by this change was the right to privacy. With the diversification of actors in cyberspace and the development of information communication technologies, there has been a tremendous increase in cyber surveillance, cyber intelligence, and the violation of personal data, and the right to privacy has become one of the most violated rights in cyberspace.
It is argued that the right to privacy in cyberspace is complex and multifaceted. This right has preserved its traditional elements in cyberspace, but its scope has expanded and diversified. In the face of this expansion, it is accepted that international and regional mechanisms are insufficient for protecting this right. A literature review was conducted to reveal existing knowledge and debates on the subject. The syllogistic method was used to reveal different perspectives, and document analysis methods were used to analyze the content, purpose, and findings of the documents. It has been argued that international law has not kept pace with the development of technologies in cyberspace. It is concluded that since human rights are at stake, the understanding of international law should be broadened enough to address cyberspace, the right to privacy in the context of cyberspace should be redefined, and the scope of the definition should be expanded.