SARS-CoV 2 enfeksiyonunda yüksek doz C vitamini tedavisinin prognoz üzerine etkinliğinin karşılaştırılması
Comparison of the effectiveness of high dose vitamin C therapy in SARS-CoV2 infection
Yazar: GÖZDE ÖZTÜRK ALTUNYURT
Danışman: PROF. DR. AYŞE BATIREL
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Hamidiye Uluslararası Tıp Fakültesi / Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Ana Bilim Dalı / Enfeksiyon ve Klinik Mikrobiyoloji Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Klinik Bakteriyoloji ve Enfeksiyon Hastalıkları = Clinical Microbiology and Infectious Diseases

Özet:
Amaç: Bu çalışmada; COVID-19 tanılı hastalarda retrospektif olarak Sağlık Bakanlığı
Bilimsel Danışma Kurulu rehberlerinde önerilen standart tedavi ve standart tedavi +
yüksek doz C vitamini kombine tedavilerinin etkinliğinin karşılaştırılması
amaçlanmıştır.
Materyal ve Metod: Retrospektif gözlemsel kohort çalışma olarak dizayn edilen
çalışmada; 11 Mart 2020 - 31 Ağustos 2020 tarihleri arasında SBÜ Kartal Dr. Lütfi
Kırdar Şehir Hastanesi Pandemi kliniklerinde yatarak izlenen kesin tanı almış ve
hidroksiklorokin monoterapisi ile hidroksiklorokin+yüksek doz C vitamini kombine
tedavisi, azitromisin ve hidroksiklorokin ile hidroksiklorokin+azitromisin+yüksek doz
C vitamini kombine tedavisi, hidroksiklorokin ve favipravir, hidroksiklorokin +
favipravir + yüksek doz C vitamini almış olan COVID-19 hastalarına ait veriler geriye
doğru taranarak çalışmaya dahil edilmiştir. Olguların; yaş, cinsiyet, ek hastalıklar,
Charlson komorbidite indeksi gibi demografik verileri, vital bulguları (ateş, oksijen
satürasyonu, solunum sayısı/dk), klinik ve laboratuvar özellikleri kaydedilmiştir. Tüm
hastalar 6 tedavi grubuna ayrılmıştır. Gruplar: Grup1a; sadece hidroksiklorokin
monoterapisi, Grup 1b; hidroksiklorokin ve yüksek doz C vitamini, Grup 2a; sadece
hidroksiklorokin ve azitromisin, Grup 2b; hidroksiklorokin, azitromisin ve yüksek
doz C vitamini, Grup 3a; sadece hidroksiklorokin ve favipravir, Grup 3b;
hidroksiklorokin, favipravir ve yüksek doz C vitamini alan hastalardan oluşmaktadır.
Gruplarda farklı tedavi protokollerinin etkinliği, yoğun bakıma yatış endikasyonu,
yoğun bakımda yatış süresi, mortalite, mekanik ventilasyon ihtiyacına göre
karşılaştırılmıştır. Hasta dosyalarına arşivden veya hastanemizin Hastane Bilgi
Yönetim Sistemi (HBYS)'nden ulaşılmıştır.
Bulgular: Toplam 406 hastanın dahil edildiği çalışmamızda; hastaların 213'ü erkek
(%52.5), 193'ü ise kadın (%47.5)'dır. Erkek hastaların yaş ortalaması 54.73±1.02,
kadın hastaların yaş ortalamsı ise 55.69±1.15'dir. Hastaların 236'sına yüksek doz C
vitamini takviyesi yapılmış olup, ortalama 2,9±0.15 gün C vitamini verilmiştir. Altı
grup arasında mortalite, komplikasyon gelişimi açısından fark saptanmamıştır(p>0.05). Sadece favipravir, hidroksiklorokin ve yüksek doz C vitamini alan grupta
(Grup 3b); rezervuarlı oksijen ve maske oksijen ihtiyacı, C vitamini almayan gruba
(Grup 3a) göre daha az saptanmıştır (p<0.05).
Sonuç: Standart tedaviye ek olarak yüksek doz C vitamini alan gruplarda mortalite,
komplikasyon gelişimi, hastanede yatış süresi, yoğun bakım gereksinimi ve yoğun
bakım yatış süresi azalmamıştır. Sadece favipravirli kombinasyon grubunda; C
vitamini kullanımının, maskeyle oksijen ve rezervuarlı maskeyle oksijen desteği
ihtiyacını azalttığı saptanmıştır. C vitaminin etkisini değerlendirmek üzere daha fazla
hasta ile daha ileri çalışmaların yapılması önem arzetmektedir.
Anahtar Kelimeler: COVID-19 (Coronavirus Disease-19), yüksek doz C itamini, ,
SARS-CoV-2 (Severe Acute Respiratory Syndrome- Coronavirus-2), tedavi

Abstract:
Objective: In this study; we aimed to compare the effectiveness of standard treatment,
which is recommended according to the Turkish Ministry of Health Scientific
Advisory Board guidelines, and standard treatment + high-dose vitamin C combined
treatments retrospectively in patients with a diagnosis of COVID-19.
Materials and Methods: In this study, which was designed as a retrospective
observational cohort study; the data of COVID-19 patients hospitalized in SBU Kartal
Dr. Lütfi Kırdar City Hospital Pandemic clinics between 11 March 2020 - 31 August
2020, who received hydroxychloroquine monotherapy, hydroxychloroquine+highdose vitamin C combined therapy, azithromycin and hydroxychloroquine therapy,
hydroxychloroquine+azithromycin+high-dose vitamin C combined therapy,
hydroxychloroquine and favipravir, hydroxychloroquine+favipravir+high-dose
vitamin C were recorded retrospectively. Demographic data such as age, gender,
comorbidities, Charlson comorbidity index, vital signs (fever, oxygen saturation,
respiratory rate/min), clinical and laboratory characteristics were recorded. All patients
were divided into 6 treatment groups: Group1a; consisted of patients taking
hydroxychloroquine monotherapy only, Group1b; hydroxychloroquine and high-dose
vitamin C, Group 2a; hydroxychloroquine and azithromycin only, Group 2b;
hydroxychloroquine, azithromycin, and high-dose vitamin C, Group 3a;
hydroxychloroquine and favipravir only, Group 3b; hydroxychloroquine, favipravir,
and high-dose vitamin C. The effectiveness of different treatment protocols in the
groups were compared according to the indication for hospitalization in the intensive
care unit, length of stay in the intensive care unit, mortality, and mechanical ventilation
need. Patient files were accessed from the archive or from the Hospital Information
Management System (HIMS) of our hospital.
Results : In our study, which included a total of 406 patients; 213 (52.5%) of the
patients were male and 193 of them were female (47.5%), The mean age of male
patients was 54.73±1.02, and the mean age of female patients was 55.69±1.15 years.
High-dose vitamin C supplementation was given to 236 of the patients, and vitamin C
was given for an average of 2.9±0.15 days. here was no difference between the 6
treatment groups in terms of mortality and complication development (p>0.05). Only
in the group receiving favipravir, hydroxychloroquine and high-dose vitamin C
oxygen requirement by mask and by mask with reservoir were found to be lower than
the group that did not receive vitamin C (p<0.05).
Conclusion: Mortality, complication development, length of hospital stay, need for
intensive care, and length of stay in intensive care did not decrease in groups receiving
high-dose vitamin C in addition to standard treatment. It was determined that only in
the combination group with favipravir, the use of vitamin C reduced the need for
oxygen by mask and oxygen support by mask with reservoir. It is important important
to conduct further studies with more patients in order to evaluate the effect of vitamin
C.
Keywords: COVID-19 (Coronavirus Disease-19), High-dose Vitamin C, SARSCoV-2 (Severe Acute Respiratory Syndrome- Coronavirus-2), treatment