Temel makroekonomik göstergeler ile Türkiye'nin ekonomik performansının sınanması (2003-2018)
Analysis of economic performance of Turkey with basic macroeconomic i̇ndicators (2003-2018)
Yazar: ONUR ÇETİN
Danışman: DOÇ. DR. SAVAŞ ERDOĞAN
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Ekonomik büyüme = Economic growth ; Ekonomik performans = Economic performance ; Enflasyon = Inflation ; Makroekonomi = Macroeconomy ; Makroekonomik değişkenler = Macroeconomic variables ; Makroekonomik politikalar = Macroeconomic policies ; Performans = Performance ; TOPSIS = TOPSIS ; Türk ekonomisi = Turkish economy ; İşsizlik = Unemployment

Özet:
Makro ekonomi açısından temel değişkenler olarak kabul edilen enflasyon, işsizlik ve ekonomik büyüme oranları ülke ekonomileri için büyük önem arz etmektedir. Dolayısıyla bu değişkenler bir ülkenin ekonomik performansının ölçülmesinde temel ölçütler olarak da değerlendirilmektedir. Buna bağlı olarak ekonomide yaşanan dalgalanmaların öncelikle bu üç değişkeni etkilemesi, değişkenlerin ülke ekonomisinin istikrarı açısından da öneminin göstergesidir. 
Türkiye ekonomisi için enflasyon, işsizlik ve büyüme oranlarının seyri ekonomik performansın değerlendirilmesinde öncelikle izlenen ve takip edilen değişkenler arasında yer almaktadır. Bu doğrultuda değişkenlerin dengeli ve ön görülebilir olmasının, ülke ekonomisinin performansını olumlu yönde etkilediği belirtilmektedir.
Bu çalışmada enflasyon, işsizlik ve ekonomik büyüme değişkenleri ayrı ayrı bölümlerde öncelikle teorik bilgiler çerçevesinde incelenmiştir. Daha sonra değişkenlerin Türkiye'deki seyri 1980-2018 dönemi için değerlendirilmiştir. Çalışmanın son bölümünde ise 2003-2018 döneminde Türkiye'nin ekonomik performansının ölçülmesi amaçlanmıştır.
 Ekonomik performansın ölçülmesinde enflasyon, işsizlik ve ekonomik büyüme oranları ile çok kriterli karar verme yöntemlerinden olan TOPSIS yöntemi kullanılmıştır. Bunun sonucunda ilgili değişkenlerden hareketle her bir yıl için başarı puanına göre sıralama yapılmıştır. Yapılan sıralama neticesinde ekonomik performansın en iyi olduğu yıllar sırasıyla 2005, 2011 ve 2004 olarak tespit edilmiştir. Ekonomik performansın en kötü olduğu yıllar ise sırasıyla 2009, 2018 ve 2008 olarak tespit edilmiştir.

Abstract:
Inflation, unemployment and economic growth rates, which are considered as the main variables in terms of macro-economics, are of great importance for the country's economies. Therefore, these variables are considered as the basic criteria for measuring the economic performance of a country. Accordingly, the impact of the fluctuations in the economy on these three variables is an indicator of the importance of the variables in terms of the stability of the country's economy.
The course of inflation, unemployment and growth rates for the Turkish economy is among the variables followed and followed in the evaluation of economic performance. In this respect, it is stated that the balanced and foreseeable variables have a positive impact on the performance of the country's economy.
In this study, the variables of inflation, unemployment and economic growth were studied in separate sections within the framework of theoretical knowledge. Then the course of the variables in Turkey was evaluated for the period 1980-2018. In the last part of the study, it was aimed to measure Turkey's economic performance for the period 2003-2018.
Inflation, unemployment, economic growth rates and the TOPSIS method were used in the measurement of economic performance. As a result, the related variables were sorted according to the success score for each year. As a result of the ranking, the best years of economic performance were determined as 2005, 2011 and 2004, respectively. The worst years of economic performance were determined as 2009, 2018 and 2008, respectively.