Ka'b b. Mâlik'in hayatı ve rivâyetleri
Life and narratives of Ka'b b. Mâlik
Yazar: REŞİT ÖZTÜRK
Danışman: PROF. DR. ABDULLAH YILDIZ
Harran Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Hadis Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Din = Religion
Dizin: Biyografi = Biography ; Hadis = Hadith ; Ka`b b. Malik = Ka`b b. Malik ; Rivayetler = Rumours ; Sahabe = Sahabe ; İslamiyet = Islam

Özet:
Bu çalışmamızda; Allah Resûlü'nün (s.a.v.) sahâbîlerinden ve üç şairinden ikincisi olan Hz. Ka'b b. Mâlik'in hayatı ve günümüze ulaşan rivayetleri ele alınmıştır. Hz. Ka'b b. Mâlik, hicretten yaklaşık yirmi yedi (27) yıl önce Medine'de dünyaya geldi. Medine halkı arasında İslâm dinine ilk girenlerden oldu. Hz. Ka'b, İslâm tarihinde büyük bir öneme sahip olan İkinci Akabe Biatı'na katılmıştır. Hz. Ka'b, İslâm dininin Medine'de yayılması için büyük gayret sarf etmiştir. O, Allah Resûlü'nün katıldığı savaşlardan Bedir ve Tebûk hariç bütün savaşlara katılmıştır. Çalışmamızın temel hedefi, söz konusu sahâbînin kişiliğini, rivâyetlerini ve tabiîn ravilerini ve onlarla olan rivayet ilişkilerini tespit edip kaynaklardan istifade ederek ortaya koymaktır. Çalışmamız iki bölümden oluşmaktadır.
Çalışmanın birinci bölümünde; Ka'b b. Mâlik'in kimliği, kişiliği, hayatı, vefâtı ve Hz. Peygamber (s.a.v.) ile olan münasebeti; tabakât, ricâl, tarih ve siyer kitaplarından istifade edilerek tespit edilmeye çalışılmıştır.
Çalışmanın ikinci bölümünde ise; Ka'b b. Mâlik'in râvilerini ve Allah Resûlü'nden naklettiği hadisler ve bu hadislerin Kütüb-i Tis'a'daki dağılımı ele alınmıştır. Bu doğrultuda Hz. Ka'b'a ait hadislerin metinleri yazılarak tercümeleri yapıldıktan sonra senet ve metin açısında incelenip tahriçleri yapılmıştır. Daha sonra da söz konusu hadislerin senetlerinde geçen râviler cerh ve ta'dil kitaplarından incelenip haklarında kısaca bilgi verilmiştir. Buna ilaveten rivâyetlerin diğer tariklerinde geçen sened ve metin farklılıkları ilgili hadislerin değerlendirme kısmında tespit edilmiştir.
İlgili sahâbînin Kütüb-i Tis'a'da geçen kaynaklarına göre toplam rivâyet sayısı tekrarlarıyla birlikte 102 adet olup Kütüb-i Tis'a'daki dağılımı şöyledir: Buhârî'de 16, Müslim'de 11, Ebû Dâvud'da 10, Tirmîzî'de 4, Nesâî'de 11, İbn Mâce'de 7, Muvatta'da 1, Dârimî'de 7, Ahmed b. Hanbel'in Müsned'inde ise tekrarlarıyla beraber 35'dir. Böylece Kâ'b b. Mâlik'in en çok Rivâyeti Ahmet b. Hanbel'in Müsned'inde geçerken an az rivâyetî ise İmam Malik'in Muvatta'sında yer almaktadır.
Hz. Ka'b b. Mâlik, hicretten yaklaşık yirmi yedi (27) yıl önce Medine'de dünyaya geldi. Medine ahalisi içerisinde İslâm dinine ilk girenlerden oldu. Hz. Ka'b, İslâm tarihinde büyük bir öneme sahip olan İkinci Akabe Biatı'na katılmıştır. İslâm dininin Medine'de yayılması için büyük gayret sarfetmiştir. O, Allah Resûlü'nün katıldığı savaşlardan Bedir ve Tebûk hariç bütün savaşlara iştirak etmiştir.

Abstract:
In this study; the life of Hz. Ka'b b. Malik, one of the companions and the second of the three poets of Prophet Muhammed (s.a.v.), and his extant narratives are discussed. Hz. Ka'b b. Malik was born in Medina about 27 years before the migration. He was one of the first people of Medina to embrace the religion of Islam. Hz. Ka'b attended the Second Aqaba Pledge, which has a great importance in Islamic history. Hz. Ka'b made great efforts to spread the religion of Islam in Medina. He participated in all the wars that the Prophet Muhammad participated in, except Badr and Tabk. The main objective of our study is to reveal the personality, narratives and his followers' narrations of the companion in question and to determine the companion's narrative relationship with his followers' narrations by making use of the sources. Our study consists of two parts.
In the first part of the study; Ka'b b. Malik's identity, personality, life, death and the relationship with the Prophet (s.a.v.) have been tried to be identified by making use of the books of history, siyer (prophetic biography), tabakat (the books narrating people who are remarkable for their own field of study) and rical (the books introducing hadith narratives).
In the second part of the study; Ka'b b. Malik's narrators and the hadiths he reported from the Messenger of Allah and the distribution of these hadiths in Kutub-i Tis are discussed. In this direction, after the texts of the hadiths belonging to Hz. Ka'b are written and translated, they are analyzed in terms of deed and text, and their translations are made. Later, the narrators mentioned in the verses of the hadiths in question are examined from the books of cerh and ta'dil and brief information has been given about them. In addition to this, the differences in the script and text in the other tariks of the narrations were determined in the evaluation part of the related hadiths.
According to the sources of the related Companion in Kutub-i Tis'a, the total number of narrations and their repetitions is 102, and the distribution in Kutb-i Tis'a is as follows: 16 in Bukhari, 11 in Muslim, 10 in Abu Dawud, 4 in Tirmidhi, 11 in Nesâî, 7 in Ibn Mâce, 1 in Muvatta, 7 in Dârimî, and 35 in Ahmed b. Hanbal's Musnad with repetitions. Thus, the most of Ka'b b. Malik's narratives are included in Ahmet b. Hanbal's Musnad, and the least of his narratives are included in Imam Malik's Muwatta.