İşçi avukatlık
Employed attorneyship
Yazar: NİLGÜN ŞAHİNKAYA
Danışman: PROF. DR. MEHMET MÜJDAD ŞAKAR
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Ana Bilim Dalı / İş ve Sosyal Güvenlik Hukuku Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Hukuk = Law ; Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri = Labour Economics and Industrial Relations
Dizin: Avukatlar = Lawyers ; Avukatlık = Attorneyship ; Çalışma koşulları = Working conditions ; Çalışma türü = Study type ; İş Hukuku = Labour Law ; İş sözleşmesi = Employment contract ; İşçi sınıfı = Working class ; İşçiler = Workers ; İşçilik = Workmanship

Özet:
Avukat, her derecede yargı organları, hakemler, resmi ve özel kişi, kurul ve kurumlar nezdinde müvekkili adına işlem yapmaya, hareket etmeye, dava açmaya, mahkemeye çıkmaya yetkili olan, hukuki münasebetlerin düzenlenmesine, hukuki meselelerin ileri sürülmesine ve çözülmesine, hakkaniyetin sağlanmasına yardım eden profesyonel meslek erbabıdır. Avukatlık mesleği klasik anlamda serbest meslek olma, kamu hizmeti olma, bağımsız olma, tekelci olma gibi nitelikleri taşır. Tarihte avukatlık mesleğinin bir uzmanlık dalı olarak ortaya çıkması Roma'ya dayandırılır. Ortaçağda avukatlık lonca örgütlenmesi olarak devam etmiş, 18.yy.'da avukatlık ticaretin gelişmesi ile birlikte Avrupa'dan yayılarak serbest meslek olarak devam etmiştir.  Avukatlık kurumunun Ülkemize ilk defa 1875 yılında başlayan Tanzimat Döneminde, ilk önce İstanbul mahkemelerinde olmak üzere girdiği, bir yıl sonra çıkarılan fermanla tüm ülkeye yayıldığı bilinmektedir. 
Günümüzde avukatlık mesleği serbest avukatlık, bir avukat yanında avukatlık, şirket avukatlığı, hukuk müşavirliği, kamu avukatlığı, avukatlık ortaklığında ortak olarak çalışan avukat, serbest çalışmakla birlikte sürekli bir avukatlık sözleşmesinin tarafı olan avukatlık ve işçi avukatlık biçimlerinde icra edilmektedir. Ülkemizde avukatlık kanunları serbest avukatlık modeli esas alınarak ihdas edilmiştir. Gelinen noktada avukatlık mesleği, ekonomik gelişmelerin etkisi ile dönüşüme uğramış, işçi avukatlık yaygınlaşmış, işçi avukat sayısı birçok ülkede ve ülkemizde serbest avukatların sayısını aşmaya aday olacak şekilde özellikle son 30 yılda hızla artmıştır. 
Ülkemizde avukatın "işçi" kavramı ile ifade edilmesi henüz tartışma aşamasındadır. Burada mesleki statüyü koruma kaygısı göze çarpmaktadır. İşçileşme süreci avukatlığın klasik niteliklerinden olan serbest meslek olma ve bağımsız olma niteliklerini ortadan kaldırmakta, avukatı emir ve talimat altında ücret karşılığı çalışan kişi haline getirmekte, işçi avukatın teknisyenleşmesi, yoksullaşması gibi süreçlerin yaşanmasına neden olmakta, işçi avukatın işverene ve işverenin müvekkiline karşı sorumluluğu ile ilgili sorunlar ortaya çıkarmakta, işçi avukatın kanundan ve meslek ilkelerinden kaynaklı hak ve sorumlulukları konusunda da tartışma yaratmaktadır. 
Bahsedilen yeni avukatlık piyasasında özellikle avukatlar arası işçi işveren ilişkilerinde yaşanan, feshe, ücrete, fazla mesaiye vs. konuya ilişkin giderek daha fazla sayıda iş hukuku uyuşmazlığı mahkemeler önüne gelmektedir. Avukatlık alanında meslek hukuku ile iş hukuku arasında kalan, çelişik durumlar söz konusu olmaktadır.
İşçi avukatlık çalışma biçimine ilişkin TBB tarafından Yönerge ve Yönetmelik türünde düzenlemeler yapılmış, bunlar bir süre uygulanmış, avukatlık çalışma yaşamına kısa sürede etkili olmaya başlamış ancak yetkili mahkemelerce bu mevzuat en son olarak kanunla düzenleme yapılması gerektiği gerekçesi ile iptal edilmiştir. Gelinen aşamada gerek yasa koyucu gerek meslek örgütlerince, ortaya çıkan ihtiyaca binaen mevzuat tasarıları oluşturulmakta ve bunlar tartışmaya açılmaktadır.

Abstract:
Economic developments have caused a transformation in attorneyship profession, so the employed attorneyship has become prevalent and the number of employed attorney has increased in many countries and Turkey in the last 30 years. The expression of lawyer with the concept of "employed" is still under discussion. Here the outstanding issue is the concern for protection the profession and fear about the possibility of damage given by workmanship to attorneyship profession. The process in which attorneys become workers eliminates all qualities to be self-employed and independent, and causes a basis on which attorneys transforms into a pauper technician. Such process creates issues about employed attorney's responsibility and sparks a debate about employed attorney's rights and liabilities rooted in law. The disputes about labour law become common among attorneys. Attorneyship is in a situation in which it is caught between labour law and occupational law. Current statute is insufficient in meeting the requirements of transformation experienced in the field of attorneyship. At this stage, regulatory procedures adopted by Union of Turkish Bar Associations have been cancelled with judicial decisions, so today statutory drafts are formed and brought up for discussion by both legislator and professional organisation.