Yükseköğretim öğrencilerinin çevrimiçi etkileşim deneyimleri
Online interaction experiences of higher education students
Yazar: ESMA YILDIZ AKAN
Danışman: PROF. DR. HAKAN TÜZÜN
Hacettepe Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu çalışmanın amacı yükseköğretimdeki öğrencilerin, çevrimiçi ortamda etkileşim deneyimlerini durum çalışması yöntemiyle araştırmaktır. Araştırmanın çalışma grubunu, 2022-2023 eğitim-öğretim yılı bahar döneminde, yaşanan deprem nedeniyle uzaktan eğitimle öğrenimlerine devam eden ve belirlenen derse ilişkin çevrimiçi etkinliklere dahil olan 11 lisans düzeyindeki öğrenci oluşturmuştur. Araştırmada ele alınan problem durumu doğrultusunda, çevrimiçi ortamda etkileşimli içerik uygulaması geliştirilmiştir. İçerik tasarım süreci dersin öğretim elemanıyla iş birliği içerisinde yürütülmüş olup araştırmacı, aynı zamanda öğretim tasarımcısı olarak rol almıştır. Yaklaşık beş hafta süren uygulamaların başlangıcında ve sonrasında olmak üzere katılımcılarla iki aşamada görüşmeler gerçekleştirilmiştir. İçerik analizi kullanılarak görüşme verileri analiz edilmiş ve öğrencilerin çevrimiçi ortamda etkileşim deneyimleri ortaya çıkarılmıştır. Çevrimiçi ortamda yükseköğretim öğrencilerinin etkileşim deneyimi; etkileşimin tanımı, öğrenci-öğretici etkileşimi, öğrenci-içerik etkileşimi, öğrenci-öğrenci etkileşimi, etkileşime etki eden unsurlar, ideal etkileşim, uygulamayla etkileşim deneyimi, etkileşim eşdeğerliği olmak üzere sekiz temadan oluşmuştur. Araştırmada ilk olarak çevrimiçi ortamda etkileşim kavramı kapsamlı bir şekilde ele alınmış ve katılımcı deneyimlerinden yola çıkılarak tanımlanmıştır. Ardından bu ortamlardaki etkileşim türlerine ilişkin deneyimler anlaşılmıştır. Bu deneyimler çevrimiçi ortam tasarımına ilişkin derin fikirler sunmaktadır. Araştırmada son olarak etkileşim türü tercihinin öğrenciden öğrenciye göre değişmesinin nedeni ve öğrencilerin çevrimiçi ortamda etkileşim deneyimleri, araştırmanın kuramsal alt yapısını oluşturan Etkileşim Eşdeğerliği Kuramı çerçevesinde ele alınmıştır. Bu ortamlarda öğrenci deneyimlerine dayanarak etkileşim türlerinin değerlendirilmesi, bir sonraki etkileşim deneyimlerinin tasarlanmasına ilişkin fikirler sunmuştur. Öğrenci-içerik etkileşimine ilişkin uygulama bulgularıyla ise öğrenme kaynaklarının geliştirilmesi, çevrimiçi ortam ve etkinliklerin zayıf ve güçlü yönleri hakkında fikir elde edilmesi mümkündür. Araştırmada çevrimiçi ortamda etkileşim deneyiminin sonuçları paylaşılmış olup gelecekteki araştırmalar için öneriler sunulmuştur.

Abstract:
The purpose of this study was to understand the interaction experiences of higher education students in online environment through case study method. The study group of the research consisted of 11 undergraduate students who continued their education with distance education in the spring semester of the 2022-2023 and participated in online activities. Online interactive content application was developed in the research. It was carried out in collaboration with the instructor of the course and the researcher also took part as an instructional designer. The participants were interviewed twice, once at the beginning and once in the end of the five-week implementation. The interview data were analyzed using content analysis, and the students' interaction experience in the online environment was revealed. The interaction experience in the online environment consisted of eight themes: definition of interaction, student-instructor interaction, student-content interaction, student-student interaction, factors affecting interaction, ideal interaction, interaction experience with practice, and interaction equivalence. In the study, the interaction in the online environment was defined based on the participants' experiences. Then, experiences regarding types of interaction in online environments were understood. Finally, the interaction experiences of learners in online environments were discussed within the Interaction Equivalence Theory. The evaluation of interaction types based on student experiences in these environments provided ideas for designing the next interaction experiences. The application findings on student-content interaction provide insights about the strengths and weaknesses of online environments and activities. The results of the interaction experience in the online environment are shared and suggestions for future research are presented.