Erken cumhuriyet döneminde Edirne'de kentsel gelişim
Urban development in Edirne during the early republican period
Yazar: TUĞBA YÜCE GÖKŞEN
Danışman: PROF. DR. HAMİDE BURCU ÖZGÜVEN
Trakya Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Mimarlık = Architecture ; Şehircilik ve Bölge Planlama = Urban and Regional Planning

Özet:
Edirne Balkanlara açılan konumu nedeniyle Osmanlı İmparatorluğunun en önemli kentleri arasındadır. Ancak Osmanlı'nın son yıllarında, özellikle Balkan Savaşlarında şehir toplumsal açıdan belirgin bir çöküş dönemi yaşamıştır. I. Dünya Savaşı'nın da yıkıcı etkisinden sonra yeni Cumhuriyet yönetimi ile imar çalışmaları hızla başlatılmıştır.
Türkiye'nin Avrupa'ya açılan kapısı olması ve İstanbul'a yakınlığı sebebiyle, kentte farklı işlevlere ve buna uygun yapılara ihtiyaç duyulmuştur. Bu doğrultuda imar planları yaptırılarak Edirne'de modern şehirleşmeye yönelik adımlar atılmaya başlanmıştır. Bu çalışmada 1930-1950 yılları arasında Edirne'deki kentsel sorunların hangi imar planları ve mimari uygulamalar ile birlikte ele alındığı ve imar çalışmalarının kentin yakın geçmişine nasıl bir katkıda bulunduğu incelenmiştir. Edirne'nin kentsel gelişim aksı oluşturulmuştur. Ayrıca bu süreçte inşa edilen yapılar da fonksiyonlarına göre gruplandırılarak imar planları üzerindeki yerleri incelenmiştir.
Çalışmada öncelikle Edirne'nin coğrafi konumundan bahsedilerek, Dünya üzerindeki yeri belirtilmiştir. İlerleyen süreçteki şehirleşme hareketlerine nasıl bir zemin oluşturduğunun anlaşılması açısından arazi verilerine değinilmiştir. Kentin Cumhuriyet sonrası süreçteki planlamalara altlık oluşturacak mevcut kent dokusu hakkında bilgi verilmiştir. Kentin tarihi gelişimi üzerinde durularak, mevcut semtler üzerinden kentsel gelişim ve yerleşim özellikleri incelenmiştir.
Sonrasında, 1930-1950 yılları arasındaki kentsel gelişim konusu ülkemiz ölçeğinden başlanarak, Trakya Bölgesi ölçeğine oradan da Edirne ölçeğine indirgenerek analiz edilmiştir. Ondokuzuncu yüzyıl ve yirminci yüzyıl Edirne haritalarındaki kentsel gelişim; kentin planlanma kararlarına referans olan yapılar üzerinden, bu kararların sebepleri ortaya konularak değerlendirilmiştir.  
Edirne'de 1930-1950 yılları arasında inşa edilen yapıların belgelenmesi amacıyla yapılar fonksiyonlarına göre gruplandırılarak incelenmiştir. 
Bu çalışmalar doğrultusunda Edirne'nin Cumhuriyet'in kuruluşundan sonraki yakın tarihinde az bilinen bir döneminin aydınlatılmaya çalışılması amaçlanmıştır.

Abstract:
Edirne is one of the most significant cities of Ottoman Empire due to its position passaging to Balkans. However, the city has undergone a certain collapse by means of social structure in the last years of the empire and particularly due to the Balkan Wars. Following the devastating impacts of the First World War, the re-development works have been performed in pace together with the start of the Republic era. 
Considering its position as the gate of Turkey opening to Europe and keeping in mind its closeness to İstanbul, several structures having different functions with suitable architectures are needed in Edirne. In line with this context, the urban develop plans are prepared and the modern urbanization works have been commenced in Edirne. This study examines the which development plans and architectural practices have worked on the urban problems in Edirne during 1930 to 1950 era; and also, how the development works have affected the recent past of the city. We have determined the urban development axis of Edirne. In addition, we have grouped the structures constructed in the said era according their functions and analyzed their positions on the urban plans (development plans). 
The study, in the first place, explains the geographical location of Edine with remarks to its position on the globe. The land data are also considered as to make clear how the lands of Edine has acted as a basis for the urbanization works in later stages. We have provided information about the "then existing" urban tissue of the city which would be the stratum for the post-Republic urban planning activities. Besides, the historical development of the city has been described together with urban development and the characteristics of the residence areas taking into account the eminent neighborhoods. 
Following, the subject of urban development between 1930 and 1950 has been examined starting from a national scale but going down to Thrace and then to Edirne gradually. The urban development in the Edirne maps of 19th century and 20th century has been analyzed with regard to to the structures that act as reference to the planning decision of the city and also including grounds (reasons) underlying such decisions. 
Aiming to document the structures constructed in Edirne between 1930 and 1950 are grouped according to their functions and accordingly examined. 
Thus, we have targeted to lighten a rare known period in Edirne which took place following the establishment of the Republic of Turkey.