Yoğun bakım hemşirelerinde tükenmişlik sendromu tanılama ölçeği'nin Türkçe geçerlik ve güvenirliği
Turkish validity and reliability of burnout syndrome assessment scale for nurses working in intensive care units
Yazar: YAĞMUR YILMAZ
Danışman: DOÇ. DR. NURAY TURAN ; DR. ÖĞR. ÜYESİ GÜLSÜN ÖZDEMİR AYDIN
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Yoğun Bakım Hemşireliği Ana Bilim Dalı / Yoğun Bakım Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Yoğun bakım üniteleri = Intensive care units

Özet:
Bu araştırmanın temel amacı, Yoğun Bakım Hemşirelerinde Tükenmişlik Sendromu Tanılama
Ölçeği'nin Türkçe'ye çevirisini sağlamak ve Türkçe versiyonunun geçerlik ve güvenirliğini
belirlemektir.
Çalışma, metodolojik türde planlanmış olup Türkçe'ye çevirisinde çeviri-geri çeviri yöntemleri
kullanıldı. Hemşirelik alanında uzman olan 12 öğretim üyesine sunularak kapsam geçerliği
sağlandı. Yoğun Bakım Hemşirelerinde Tükenmişlik Sendromu Tanılama Ölçeği, Maslach
Tükenmişlik Ölçeği ve Hemşire Bilgi Formu araştırmaya katılmaya gönüllü olan 200 hemşireye
uygulandı. İç tutarlılık analizleri, Cronbach's Alpha katsayıları ve madde analizleri ile
gerçekleştirildi. Yapı geçerliğinin değerlendirmesinde ise Doğrulayıcı Faktör Analizi
kullanıldı. Ölçeğin zamana bağlı değişmezlik tespiti için, 150 yoğun bakım hemşiresine 2 hafta
aralıklarla uygulanan anketle test-tekrar test yöntemi kullanıldı ve sınıf içi korelasyonlar
hesaplandı.
Anketin dil eşdeğerliği sağlandıktan sonra, kapsam geçerlik indeksi hesaplandı. Maddelere
ilişkin kapsam geçerlik indeksleri (KGİ), 0,833- 1 arasında değişmekte olup genel kabul gören
standart düzeyden yüksek bulundu. İlk olarak yapılan faktör analizi sonuçlarında yer alan
özdeğerlere göre 3 boyut elde edilmiştir, yalnız ölçeğe ilişkin maddelerin büyük bir kısmı tek
boyut üzerinden açıklandığı için faktör analizi uygulaması tek boyut üzerinden
gerçekleştirilmiştir. Yoğun Bakım Hemşirelerinde Tükenmişlik Sendromu Tanılama
Ölçeği'nin paralel formlar arası güvenirliğinde Maslach Tükenmişlik Ölçeği (MTÖ) kullanıldı.
Ölçeğin genel iç tutarlılık katsayısı (Cronbach's Alpha), 0,95 değeriyle yüksek düzeyde
güvenilir olarak belirlendi. Anketin her bir alt boyutu ve genel anket için elde edilen sınıf içi
korelasyon katsayılarının (ICC) yüksek düzeyde olduğu tespit edildi.
Sonuç olarak, Yoğun Bakım Hemşirelerinde Tükenmişlik Sendromu Tanılama Ölçeği'nin
Türkçe versiyonunun geçerliği ve güvenirliği doğrulandı. Ölçüm aracının Türkçe'ye
uyarlanması, yoğun bakım hemşirelerinin yaşadıkları tükenmişlik sendromunun önlenmesi,
tanılanması ve uygun girişimlerin başlatılması konusunda katkı sağlayacaktır.
Anahtar Kelimeler: Hemşirelik, yoğun bakım, tükenmişlik, geçerlik, güvenirlik

Abstract:
The main aim of this study was to translate the Burnout Syndrome Assessment Scale for Nurses
Working in Intensive Care Units into Turkish and to determine the validity and reliability of
the Turkish version.
The questionnaire was planned in methodological type, and translation-back translation
methods were used in its translation into Turkish. Content validity was ensured by presenting
it to 12 faculty members who are experts in the field of nursing. Burnout Syndrome
Assessment Scale for Nurses Working in Intensive Care Units, Maslach Burnout Scale, and
Nurse Information Form were applied to 200 nurses who volunteered to participate in the study.
Internal consistency analyses were performed with Cronbach's Alpha coefficients and item
analysis. Confirmatory factor analysis was used to assess construct validity. To determine the
scale's time-dependent invariance, the test-retest method was used with the questionnaire
applied to 150 intensive care nurses at 2-week intervals, and intraclass correlations were
calculated.
After ensuring the language equivalence of the questionnaire, the content validity index was
calculated. The items' content validity indices (CVI) ranged between 0.833 and 1.000 and were
higher than the generally accepted standard level. Three dimensions were obtained according
to the eigenvalues in the first-factor analysis results. Still, since most of the items related to the
scale were explained over a single dimension, the factor analysis application was carried out

over a single dimension. Maslach Burnout (Maslach Burnout) Scale was used for the inter-
reliability of the Burnout Syndrome Assessment Scale for Nurses Working in Intensive Care

Units between parallel forms. The questionnaire's overall internal consistency coefficient
(Cronbach's Alpha) was highly reliable, with a value of 0.95. The intraclass correlation
coefficients (ICC) obtained for each sub-dimension and overall questionnaire were high.
In conclusion, the validity and reliability of the Turkish version of the Burnout Syndrome
Assessment Scale for Nurses Working in Intensive Care Units were confirmed. The adaptation
of the measurement tool into Turkish will help prevent and diagnose burnout syndrome
experienced by intensive care nurses and initiating appropriate interventions.
Key Words: Nursing, critical care, burnout, validity, reliability