Yeni nesil androjen blokeri kullanan metastatik prostat kanseri tanılı hastalarda kognitif fonksiyon ve uyku kalitesinin değerlendirilmesi /
Yazar: ERTUĞRUL ÇETİN
Danışman: PROF. DR. SEMA SEZGİN GÖKSU
Akdeniz Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: İç Hastalıkları = Internal diseases

Özet:
Amaç: Uyku kalitesi ve bilişsel fonksiyonların korunması özellikle ileri yaştaki kanser hastalarında önem arz etmektedir. Metastatik prostat kanserinde hormonoterapi olarak özellikle son yıllarda sıkça kullanılmaya başlanan enzalutamid gibi yeni nesil androjen reseptör blokeri veya abirateron asetat gibi androjen sentez inhibitörü ilaçlar mevcuttur. Birinci nesil androjen deprivasyon tedavisinin bilişsel fonksiyon ve uyku kalitesi üzerine olan etkisi ile ilgili çok sayıda çalışma mevcuttur. Biz de metastatik hastalarda yeni nesil tedavilerin uyku kalitesi ve bilişsel fonksiyonlara etkisini araştırmak amacıyla bu çalışmayı yaptık.

Gereç: En az 3 ay yeni nesil androjen reseptör blokajı ya da androjen sentez inhibitörü kullanan 42 metastatik prostat kanserli hasta ile benzer yaş ve eğitim durumundaki sağlıklı 42 gönüllü kontrol grubu üzerinde kesitsel olarak Pittsburgh Uyku Kalite İndexi (PUKİ) ve Mini Mental Durum Testi (MMSE) ölçeklerini kullanarak mevcut tedavilerin uyku kalitesi ve bilişsel fonksiyonlara etkisini inceledik.


Bulgular: Yapılan istatistik analizde total 42 hastadan oluşan çalışma grubu ve 42 sağlıklı gönüllüden oluşan kontrol grubu üzerine yapılan çalışmada kognitif fonksiyonlar üzerine anlamlı bir fark çıkmazken çalışma grubundaki hastaların kontrol grubuna göre uyku kalitelerinin daha kötü olduğu sonucu elde edildi (p<0.05). Alt grup analizlerinde ise enzalutamid (n=29) kullanan hastalarda abirateron asetat (n=13) kullanan hastalara göre kognitif fonksiyonlarının daha kötü olduğu izlendi (p<0.05) 


Sonuç: Mevcut bulgular ana hipotezlerimizden birisi olan yeni nesil hormonoterapilerin uyku kalitsinde kötü yönde etki ettiği sonucuna varıldı. Metastatik hastalarda sıkça kullanılan bu tedavilerin ileri yaş hastalarda önemli bir sorun olan uyku kalitesine etkileri nedeniyle tedavi seçimi yaparken göz önünde bulundurulması önem arz etmektedir. 


Anahtar Kelimeler: Prostat kanseri, Androjen sentez inhibitörü, androjen reseptör blokeri, kognitif fonksiyon, uyku kalitesi

Abstract:
Purpose: It is important to protect sleep quality and cognitive functions, especially in elderly cancer patients. There are new generation androgen receptor blocker drugs such as enzalutamide or androgen synthesis inhibitor drugs such as abiraterone acetate, which have been frequently used as hormonal treatment in metastatic prostate cancer, especially in recent years. There are many studies investigating the effects of first-generation androgen deprivation therapy on cognitive function and sleep quality. We conducted this study to investigate the effects of new generation treatments on sleep quality and cognitive functions in metastatic patients.

Material: Pittsburgh Sleep Quality Index (PSQI) and Mini Mental State Test (MMSE) were cross-sectionally administered to 42 metastatic prostate cancer patients using new generation androgen receptor blockade or androgen synthesis inhibitors for at least 3 months and 42 healthy volunteer control groups. are of similar age and education level. ) scales, we examined the effects of existing treatments on sleep quality and cognitive functions.


Results: In the statistical analysis performed on the study group consisting of a total of 42 patients and the control group consisting of 42 healthy volunteers, there was no significant difference in cognitive functions, but the sleep quality of the patients was worse in the study group than in the control group (p <0.05). In subgroup analyses, cognitive functions were observed to be worse in patients using enzalutamide (n=29) than in patients using abiraterone acetate (n=13) (p<0.05).


Conclusion: The current findings conclude that new generation hormonal treatments have a negative impact on sleep quality, which was one of our main hypotheses. These treatments, which are frequently used in metastatic patients, are important to consider when choosing a treatment due to their effects on sleep quality, which is an important problem in elderly patients.


Keywords: Prostate cancer, Androgen synthesis inhibitor, androgen receptor blocker, cognitive function, sleep quality