Deltamethrin'in polyzone formülasyonunun tribolium castaneum (herbst) ve T. confusum jacquelin du val (Coleoptera: Tenebrionidae)'a etkinliği üzerinde araştırmalar
Efficacy of polyzone formulation of Deltamethrin against the red flour beetle, tribolium castaneum (herbst) and the confused flour beetle, T. confusum jacquelin du val (Coleoptera: Tenebrionidae)
Yazar: SİBEL ERTÜRK
Danışman: PROF. DR. AHMET GÜRAY FERİZLİ
Ankara Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Tribolium confusum = Tribolium confusum

Özet:
Bu çalışma, Tribolium confusum Jacquelin du Val, 1868 ve T. castaneum (Herbst, 1797) (Coleoptera: Tenebrionidae)'un mücadelesinde beton yüzeye uygulanmış deltamethrin'in PolyZone® formülasyonunun etkilerini belirlemek amacıyla yapılmıştır. Böceklerin farklı biyolojik dönemleri, deltamethrinin farklı dozları ve farklı uygulama süreleri incelenmiştir. Çalışmada ani ölüm, kalıcı etkinlik ve 7-gün gecikmeli ölümler üzerindeki etkiler değerlendirilmiştir. Tribolium confusum'un genç larvalarında 12 ve 24 mg/m2'lik dozda mutlak ölüm (%100) 72. saatte meydana gelmiştir. Olgun larvalarda 24 mg/m2'lik dozda en yüksek ölüm 168. saatte %77.50 olmuştur. Erginlerde düşük dozda ölüm 168. saatte %61.67 olmuştur. Tribolium castaneum'un genç larvalarında her iki dozda da mutlak ölüm 48. saatte, olgun larvalarda 168. saatte elde edilmiştir. Erginde mutlak ölümler düşük dozda 144. saatte, yüksek dozda ise 96. saatte meydana gelmiştir. Uygulama sonrası gecikmeli ölümlerin tamamı artmıştır. Arazi ve laboratuvarda kalıcı etkinlik ve gecikmeli ölüm oranlarının belirlenmesinde erginler kullanılmıştır. Tribolium confusum'da en yüksek kalıcı etkinlik laboratuvar şartlarında düşük dozda, 1. günde %18.33, gecikmeli ölümde 60. günde %61.17 olmuştur. Yüksek dozda kalıcı etkinlik ve gecikmeli ölüm 30. günde laboratuvar şartlarında sırasıyla %16.67 ve %79.17 olmuştur. Tribolium castaneum'da düşük dozda en yüksek kalıcı etkinlik ve gecikmeli ölüm laboratuvarda şartlarında 1. günde sırasıyla %52.50 ve %89.17 olarak belirlenmiştir. Yüksek dozda en yüksek kalıcı etkinlik ve gecikmeli etki laboratuvar şartlarında 1. günde %100 olmuştur. Haymana, Çubuk ve Gölbaşı şartlarında kalıcı etkinlikteki ölüm oranları her iki türde de daha düşük olmuştur. Kalıcı etkinlikteki süre artışı, böcek ölümlerini azaltmış, yüksek doz uygulaması düşük doz uygulamasından daha etkili olmuştur. Çalışma sonucunda her iki böcek türü ile mücadelesinde deltamethrin aktif maddesinin kullanılabilir olduğu değerlendirilmiştir.

Abstract:
This study was conducted to determine the effects of the PolyZone® formulation of deltamethrin applied to concrete surfaces on the control of Tribolium confusum Jacquelin du Val, 1868 and T. castaneum (Herbst, 1797) (Coleoptera: Tenebrionidae). Different biological stages of the insects, various doses of deltamethrin, and different application times were examined. The effects on immediate mortality, persistent activity and 7-day delayed mortality were also evaluated. In young larvae of T. confusum, complete mortality (100%) achieved at 72 hours at doses of 12 and 24 mg/m2. In mature larvae, the highest mortality at 24 mg/m2 dose was 77.50% at 168 hours. In adults, mortality at the low dose was 61.67% at 168 hours. In young larvae of T. castaneum, complete mortality was observed at 48 hours at both doses and at 168 hours in mature larvae. Adult complete mortality occurred at 144 hours at the low dose and 96 hours at the high dose. All delayed mortality increased after application. In the field and laboratory, adults were used to determine residual efficacy and delayed mortality rates. In T. confusum, the highest residual efficacy for delayed mortality under laboratory conditions was 18.33% on day 1 at low dose and 61.17% on day 60. At high dose, persistent efficacy and delayed mortality were 16.67% and 79.17%, respectively, on day 30 under laboratory conditions. In T. castaneum, the highest persistent efficacy and delayed mortality at low dose were 52.50% and 89.17%, respectively, on day 1 under laboratory conditions. The highest residual efficacy and delayed effect at high dose were 100% on day 1 under laboratory conditions. In Haymana, Çubuk and Gölbaşı environments, the mortality ratios in residual efficacy were lower for both species. The increase in the duration of residual efficacy resulted in decreased insect mortality, with high-dose application proving more effective than low-dose application. As a result of the study, the feasibility of using the active substance deltamethrin in the control of both insect species was evaluated.