Epilepsi hastalarında sosyal bilişsel işlevler: klinik özelliklerle ilişkisi
Social cognitive functions in epilepsy patients: relation to clinical clinical characteristics
Yazar: GÜLŞEN GÖKTAŞ
Danışman: PROF. DR. BERNA BİNNUR AKDEDE
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Sinirbilimler Ana Bilim Dalı / Klinik Sinirbilimler Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Nöroloji = Neurology ; Psikoloji = Psychology

Özet:
Bu çalışma epilepsi hastalarının sosyal bilişsel işlevlerindeki bozulmalarlahastalığın klinik özelliklerive algılanan damgalanma düzeyi arasındaki ilişkiyi incelemeyi amaçlamaktadır. 
Çalışmanın örneklemini İzmir Bozyaka Eğitim ve Araştırma Hastanesi Nöroloji Anabilim Dalı Yetişkin Nöroloji Polikliniği'ne başvuran kişiler arasından 48 kişi epilepsi tanısı almış hastave 49 kişi sağlıklı kontrol grubu oluşturmaktadır. Örneklem en az bir ay boyunca stabil ve ilaç tedavilerinde değişiklik yapılmamış hastalar arasından; sağlıklı kontrol grubu isehastanedeki polikliniklere başvurup herhangi tanı almayan kişiler arasından seçilmiştir. Bütün katılımcılardan çalışmaya katılmadan önce bilgilendirilmiş onam formu alınmıştır. Katılımcılar sosyodemografik veri formu doldurmuşlardır ve katılımcıların bilişsel işlevlerini değerlendirmek amacıyla nöropsikolojik test bataryası WKET, İST, SDÖT, RİSÖT ve Stroop Testi uygulanmıştır. Zihin kuramını ölçmek için GZOT,duygu algılamadaki bozulmalarını incelemek için YDTT ve YDAT uygulanmıştır. Katılımcıların damgalama düzeylerini belirlemek için Epilepside Stigma Ölçeği ayrıca katılımcıların depresyon düzeylerini ölçmek için BDÖ uygulanmıştır.
Araştırma sonucunda bilişsel işlevleri ölçen testlerden İST, SDÖT, WKET, RİSÖT ve Stroop Testinde epilepsi hasta grubu sağlıklı kontrollere göre anlamlı düzeyde daha düşük bir performans göstermişlerdir. Sosyal Bilişsel İşlevler değerlendirilirken; GZOT, YDAT ve YDTT sonuçlarında epilepsi hastaları sağlıklı kontrollere göre anlamlı düzeyde daha düşük skor almışlardır.Epilepsi hastalarında YDTT skoru ile WKET skorları arasında, YDAT skoru ile RİSÖT skoru arasında ve GZOT skoru ile İST, SDÖT, RİSÖT ve Stroop test skorları arasında pozitif ve orta dereceli bir ilişki bulunmaktadır.Epilepsi hastalarında içsel damgalanma düzeyi arttıkça depresyon skorlarının anlamlı düzeyde yükseldiği saptanmıştır. Ayrıca zihin kuramı becerilerindeki bozulmalarla damgalanma seviyesinin doğru oranda arttığı gözlenlenmiştir.
Çalışmanın sonucunda epilepsi hastalarında bilişsel ve sosyalbilişsel işlevlerin alt dallarından duygu tanıma, duyguları ayırt etme ve zihin kuramı becerilerinin belirgin düzeyde bozulduğu gözlemlenmiştir. Ayrıca hastaların damgalanma düzeyleriyle zihin kuramındaki bozulmalar anlamlı düzeyde ilişkili bulgulanmıştır. Çalışma bilişsel ve sosyal işlevlerdeki bozulmaları inceleyerek, sonuçlarıyla bu konuda gelecekte yapılacak çalışmalara ve tedavi modellerine katkı sağlayacak niteliktedir.
Anahtar Sözcükler: Epilepsi, Sosyal Biliş, Damgalanma, Bilişsel İşlevler

Abstract:
This study aims to investigate the relationship between impairments in social cognitive functions of epilepsy patients and the clinical characteristics of the disease and the perceived level of stigma.
The participants of the study consist of 48 epilepsy patients and 49 healthy controls, selected from individuals who applied to the Adult Neurology Clinic of Izmir Bozyaka Education and Research Hospital. Patients who had stable conditions and no changes in their medication treatments for at least one month were selected, while the healthy control group was selected from individuals who visited the hospital clinics and did not have any diagnosis.Informed consent forms were obtained from all participants before their participation in the study. The participants completed a socio-demographic data form, and a neuropsychological test battery consisting of the WCST, TMT, DST, AVLT, and Stroop Test was administered to assess their cognitive functions. The RMET was used to measure theory of mind, and the FEIT and FEDT were administered to assess impairments in emotion perception. The Epilepsy Stigma Scale was used to determine the level of stigma experienced by the participants, and the BDÖ was administered to measure their level of depression.
The results of the study showed that the epilepsy patient group performed significantly worse than the healthy controls in cognitive function tests such as TMT, DST, WCST, AVLT, and the Stroop Test. When evaluating social cognitive functions, the epilepsy patients obtained significantly lower scores compared to the healthy controls in RMET, FEIT and FEDT.In epilepsy patients, there was a positive and moderate correlation between YDTT scores and WKET scores, YDAT scores and RISOT scores, as well as GZOT scores and IST, SDOT, RISOT, and Stroop test scores. It was also found that as the level of internalized stigma increased in epilepsy patients, their depression scores significantly increased. Furthermore, a significant correlation was observed between impairments in theory of mind skills and the level of stigma.
In conclusion, the study observed significant impairments in cognitive functions and specific domains of social cognitive functions, such as emotion recognition, emotion differentiation, and theory of mind, in epilepsy patients. Additionally, the study found a significant association between the level of stigma experienced by patients and impairments in theory of mind. The detailed examination of cognitive and social functioning in this study provides valuable insights that can contribute to future research and treatment models in this field.
Key Words: Epilepsy, Social Cognition, Stigma, Cognitive Functions