Düşük ve yüksek sosyo-ekonomik düzeydeki (SED) okullara yönelik etkili okul profilinin belirlenmesi
Determining effective school profiles for schools at low and high socio-economic levels (SEL)
Yazar: ŞEFAAT GÜNER
Danışman: DOÇ. DR. BETÜL BALKAR
Gaziantep Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi, Teftişi, Planlaması ve Ekonomisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Okul etkililiği = School effectiveness ; Okullar = Schools ; Sosyoekonomik düzey = Socio-economic level

Özet:
Bu araştırmada; düşük ve yüksek sosyo-ekonomik düzeydeki okulların etkililiğinin hangi faktörlere bağlandığının ve bunun sonucunda etkili okul profillerinin nasıl algılandığının belirlenmesi amaçlanmaktadır. Nitel araştırma yöntem ve tekniklerinin kullanıldığı araştırma, açıklayıcı/tanımlayıcı durum çalışması ve karşılaştırmalı durum çalışması desenlerinde yürütülmüştür. Araştırmanın çalışma grubu, aşırı/aykırı durum örneklemesi yoluyla belirlenmiştir. Araştırma, Niğde ilinde yüksek ve düşük sosyo-ekonomik düzeyde yer alan iki ortaokulda gerçekleştirilmiştir. Çalışma grubunda her iki okuldan; 10 öğretmen, 3 okul yöneticisi ve 5 veli olmak üzere toplam 36 katılımcı yer almaktadır. Araştırmanın verileri yarı-yapılandırılmış görüşmeler aracılığıyla toplanmış ve veriler, içerik analizi ile çözümlenmiştir. Araştırmanın sonucunda, okul etkililiğinin; okulların sosyo-ekonomik özelliklerinden kaynaklanan ihtiyaçları doğrultusunda, bazı alanlarda farklı değerlendirildiği ortaya çıkmıştır. Her iki okulda da, okul etkililiğinin akademik başarı odaklı algılandığı belirlenmiştir. Okul etkililiğinin akademik başarı boyutu; yüksek sosyo-ekonomik düzeydeki okulda, tüm okul paydaşlarının katılımına bağlı olarak çok boyutlu değerlendirilmektedir. Akademik başarının düşük sosyo-ekonomik düzeydeki okulda ise, öğretmen ve öğrenci odaklı değerlendirildiği sonucuna ulaşılmıştır. Yüksek sosyo-ekonomik düzeydeki okulda, öğretmenlerin mesleki performanslarının geliştirilmesine bağlı olarak okul etkililiğinin sağlanmasında, okul yöneticilerinin daha aktif olması gerektiği sonucuna varılmıştır. Araştırmanın bulgularına dayalı olarak; okul yöneticilerinin, okul paydaşlarının katılımıyla okulların sosyo-ekonomik ihtiyaçlarının belirlenmesine yönelik ihtiyaç analizleri yapması önerilmektedir. 
Anahtar Kelimeler: etkili okul, sosyo-ekonomik düzey, okul profili

Abstract:
The aim of this research is to determine which factors influence the effectiveness of schools at the low and high socio-economic levels and, as a result, how effective school profiles are perceived. The research in which qualitative research methods and techniques were used was conducted in illustrative case study and comparative case study designs. The study group of the research was identified through extreme or deviant case sampling. The research was carried out in two secondary schools located in high and low socio-economic levels in Niğde Province. In the study group, there are 36 individuals, consisting of 10 teachers, 3 school administrators and 5 parents from each school. The data of the study were collected through semi-structured interviews and the data were analyzed by content analysis. As a result of the research, it is revealed that school effectiveness is evaluated differently in some areas in line with the needs arising from the socio-economic characteristics of schools. In both schools, school effectiveness has been perceived as academic achievement-oriented. In the school at high socio-economic level, the academic achievement dimension of school effectiveness is assessed multidimensional, depending on the involvement of all school stakeholders. On the other hand, in the school at low socio-economic level, academic achievement is considered to be student and teacher oriented.  It is concluded that school administrators have to be more active in providing school effectiveness depending on the improvement of the professional performance of the teachers in the school at high socio-economic level. Based on the findings of the research; it is suggested that school administrators should conduct needs analysis with the participation of school stakeholders to determine the socio-economic needs of schools.  
Keywords: effective school, socio-economic level, school profile