Karaciğerden metastazektomi yapılmış kolorektal kanserli hastalarda sağkalımı predikte eden faktörler
Factors that predict survival in patients with colorectal cancer who made liver metastazectomy
Yazar: EMİR MAŞTAOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. SEMA SEZGİN GÖKSU
Akdeniz Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Onkoloji = Oncology ; İç Hastalıkları = Internal diseases
Dizin: Karaciğer hastalıkları = Liver diseases ; Karaciğer neoplazmları = Liver neoplasms ; Kolorektal neoplazmlar = Colorectal neoplasms ; Neoplazm metastazları = Neoplasm metastasis ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Sağkalım = Survival

Özet:
Giriş: Kolorektal kanser (KRK) gastrointestinal sistemin (GİS) en sık malign tümörüdür. Hastaların önemli bir kısmında hastalık seyri sırasında karaciğer metastazı görülmektedir. Karaciğer metastazektomisi nüks ve ölüm riskini azaltan önemli bir tedavi seçeneğidir. Ancak metastazektomiden her hasta aynı oranda yarar sağlayamamaktadır. Bu nedenle metastazektomi sonrası sağ kalım sürelerini ön görecek bazı prediktif değerlerin belirlenmesi önemlidir. 

Amaç: Bu çalışmada karaciğer metastazektomisi yapılmış KRK'lı hastalarda prediktif değerlerin belirlenmesi ve prediktif değerlerin metastazektomi sonrası sağ kalım süreleri ile ilişkisinin belirlenmesi amaçlanmıştır.

Yöntem: Çalışmaya Akdeniz Üniversitesi Hastanesi Tıbbi Onkoloji Polikliniğine başvurmuş, karaciğer metastazektomisi yapılmış 57 KRK'lı hasta dahil edilmiştir. Hataların demografik özellikleri, onkolojik geçmişleri, operasyon öncesi potansiyel prediktif değerleri hasta dosyaları ve hastane bilgi yönetim sisteminden retrospektif olarak elde edilmiştir. Elde edilen veriler ile ilk olarak hastaların metastazektomi sonrası genel sağkalım (OS) ve progresyonsuz sağkalım (PFS) süreleri hesaplandı. Ardından prediktif değerler ile OS ve PFS arasındaki ilişki analiz edildi.

Bulgular: Analizler için verileri yeterli olan 57 hasta çalışmaya dahil edildi. Hastaların %70,2'si erkekti ve genel yaş ortalaması 59,5±11,1 yıldı. 40 hastanın (%70,2) primer tanı bölgesi sol kolondu. 37 hasta (%59,6) tanı anında karaciğere metastatikti. 39 hastada (%68,4) nüks gelişirken 22 hasta (%38,6) vefat etti. Hastaların medyan toplam takip süresi 41 (IQR: 25-71) aydı. Yapılan değerlendirmede median genel sağkalım süresi 66 ay (%95GA: 42,259-89,741), medyan progresyonsuz sağkalım süresi 15 aydı (%95GA: 10,162-19,838).

Sonuç: Çalışmamızda evre 4 hastalık, LMR ≤ 2,51, CEA > 23,25, CRP >1,4 olması kısalmış OS süreleri ile ilişkili bulunmuş (p=0,021; p=0,004; p=0,002; p=0,024), sağ kolon lokalizasyonlu tümör ve evre 4 hastalık ise kısalmış PFS süreleri ile ilişkili bulunmuştur (p=0,023; p=0,002). Yapılan tek değişkenli Cox regresyon analizinde ise sağ kolon lokalizasyonu ve evre 4 hastalık PFS için istatistiksel olarak anlamlı ilişkide tespit edilse de yapılan çok değişkenli analizde anlamlı bulunmamıştır. Ayrıca OS için yapılan tek değişkenli analizde evre 4 hastalık, LMR ≤ 2,51, CEA > 23,25, CRP >1,4 oluşu istatistiksel olarak anlamlı ilişkide tespit edilmiş, fakat yapılan çok değişkenli analizde sadece CEA >23,25 OS için diğer faktörlerden bağımsız bir risk faktörü olduğu bulunmuştur.



Anahtar Kelimeler: kolorektal kanser, karaciğer metastazı, karaciğer metastazektomi, sağkalım, prediktif faktörler

Abstract:
Introduction: Colorectal cancer is the most common malign tumour of gastrointestinal system. Liver metastases are seen in a significant part of the patients during the course of the disease. Liver metastasectomy is an important treatment option that reduces the risk of disease recurrence and death. However, not all patients benefit from metastasectomy at the same rate. Therefore, it is important to determine predictive values that will predict survival after metastasectomy.

Objective: In this study, it was aimed to determine the predictive values in patients with CRC who underwent liver metastasectomy and to determine the relationship between predictive values and survival time after metastasectomy.

Method: 57 patients with CRC who applied to Akdeniz University Hospital Medical Oncology Clinic and underwent liver metastasectomy were included in the study. Demographic characteristics, oncological histories, and potential predictive values of patients were obtained retrospectively from patient files and hospital information management system.
Firstly, the overall survival (OS) and progression-free survival (PFS) times of the patients after metastasectomy were calculated with the obtained data. The relationship between predictive values and OS and PFS was then analyzed.

Results: 57 patients with sufficient data for analysis were included in the study. 70.2% of the patients were male and the mean age was 59.5±11.1 years. The primary diagnosis site of 40 patients (70.2%) was the left colon. 37 patients (59.6%) were metastatic to the liver at the time of diagnosis. Recurrence developed in 39 patients (68.4%) and 22 patients (38.6%) died. The median total follow-up period of the patients was 41 (IQR: 25-71) months. In the evaluation, the median overall survival time was 66 months (95%GA: 42.259-89.741), and the median progression-free survival was 15 months (95%GA: 10.162-19.838).

Conclusion: In our study, stage 4 disease, LMR ≤ 2.51, CEA>; 23.25, CRP>1.4 were found to be associated with shortened OS times (p=0.021; p=0.004; p=0.002; p=0.024). Right colon localized tumor and stage 4 disease were associated with shortened PFS times (p=0.023; p=0.002). In the univariate Cox regression analysis, although a statistically significant relationship was found for right colon localization and stage 4 disease with PFS, it was not found significant in the multivariate analysis. In addition, in the univariate analysis performed for OS, stage 4 disease, LMR ≤ 2.51, CEA> 23.25, CRP>;1.4 were found to be statistically significant, but in the multivariate analysis, only CEA>23.25 was found to be a independet risk factor.



Key Words: Colorektal cancer, liver metastasis, liver metastasectomy, survival,  predictive factors