COVİD 19 pnömonisi olan hastalarda laktat düzeylerinin değerlendirilmesi
Evaluation of lactate levels in patients with COVID 19 pneumonia
Yazar: PINAR BURCU DOĞAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MERAL YILDIRIM
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Keçiören Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Acil Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Anestezi ve Reanimasyon = Anesthesiology and Reanimation ; Biyokimya = Biochemistry ; Göğüs Hastalıkları = Chest Diseases
Dizin: COVID 19 = COVID 19 ; Laktatlar = Lactates ; Mortalite = Mortality ; Pandemiler = Pandemics ; Pnömoni = Pneumonia

Özet:
AMAÇ: Bu çalışmadaki birincil amacımız Coronavirus Hastalığı 2019 (COVID-19) pnömonisi olan hastalarda laktat düzeyini belirlemek ikincil amacımız laktat düzeyleri ve laktat klirensinin hastalık şiddeti ve 30 günlük mortalite ile ilişkisini incelemektir.
GEREÇ VE YÖNTEM: Çalışmamız T.C. Sağlık Bakanlığı Keçiören Eğitim ve Araştırma Hastanesi Acil Kliniği'nde, etik kurul izni alındıktan sonra retrospektif gözlemsel olarak gerçekleştirildi. Acil servise 1 Eylül- 31 Aralık 2020 tarihleri arasında başvuran COVID-19 şüpheli hastalardan COVID-19 PCR (Polymerase Chain Reaction) (+) olan ve başvuru anında laktat değerleri dahil laboratuvar verileri mevcut olan hastalar çalışmaya dahil edildi. Hastalar hafif ve ağır hastalar olarak iki gruba ayrıldı. 4.saat laktat değerleri ulaşılabilen hastalardan bir subgrup oluşturuldu ve 4-6 saatlik laktat klirensleri hesaplandı. Klirens için %20 eşik değeri seçilip düşük ve yüksek klirens gruplandırması yapıldı. Laktat ve laktat klirens değerlerinin hastalık ciddiyeti ve mortalite ile ilişkisi araştırıldı. Hastalar yoğun bakım ünitesi (YBÜ) yatışı veya invaziv mekanik ventilasyon ihtiyacı veya mortalite varlığında kompozit sonlanım grubuna alındı ve kompozit sonlanımı olan ve olmayan gruplar arasında karşılaştırmalar yapıldı. Verilerin analizi IBM SPSS 20.0 (Chicago, IL, USA) istatistik programı kullanılarak yapıldı.p<0.05 anlamlı kabul edildi
BULGULAR: Çalışmaya 628 hasta dahil edildi. Hastaların 272'si (%43.3) kadın cinsiyette olup yaş medyan değeri 70 olarak saptandı.30 günlük mortalite oranı %24.2'ydi. Medyan laktat değeri 2.26mmol/L'ydi. Yaşayan grubun medyan laktat değeri 1.72 mmol/L ölen grubun 3.31 mmol/L bulundu. Başvuru laktatı ölen grupta, yaşayan gruba göre anlamlı düzeyde yüksek, laktat klirensi ölen grupta anlamlı düzeyde düşüktü (tüm değerler için p<0,001). Düşük klirens grubunda kompozit sonlanım anlamlı düzeyde yüksek saptandı (p<0,001).
SONUÇ: COVID 19 pnömonisi olan hastalarda laktat seviyelerinin yükseldiğini gösterdik. Başvuru laktat ve 4-6 saatlik laktat klirensinin COVID-19 hastalarının mortalite ve kompozit sonlanım öngörmede anlamlı değere sahip olduğunu saptadık. Laktat düzeyi takibinin COVID-19 hasta yönetimine katkısı olabileceği düşüncesindeyiz. Laktat klirensi için ve uygun laktat izlem süresinin belirlenmesi için ileri çalışmalara ihtiyaç duyulmaktadır.

ANAHTAR KELİMELER:COVID-19, laktat, laktat klirensi

Abstract:
AIM: Our primary aim in this study is to determine the lactate level in
patients with Coronavirus Disease 2019 (COVID-19) pneumonia, and our secondary
aim is to examine the relationship between lactate levels and lactate clearance with
disease severity and 30-day mortality.
MATERIALS AND METHODS:Our study was carried out retrospectively
in the Emergency Clinic of Keçiören Training and Research Hospital, after obtaining
the approval of the ethics committee.Patients with suspected COVID-19 PCR
(Polymerase Chain Reaction) (+) who applied to the emergency department between
September 1 and December 31, 2020 and had laboratory data including lactate values
at the time of admission were included in the study.Patients were divided into two
groups as mild and severe patients. A subgroup was formed from patients whose 4-
6th hour lactate values could be reached, and their 4-6-hour lactate clearance was
calculated. A threshold value of 20% was selected for clearance, and low and high
clearance grouping was made.The relationship of lactate and lactate clearance values
with disease severity and mortality was investigated. Patients were included in the
composite outcome group in the presence of intensive care unit (ICU) admission or
invasive mechanical ventilation or mortality, and comparisons were made between
the groups with and without composite outcome. Data analysis was performed using
the IBM SPSS 20.0 (Chicago, IL, USA) statistical program. p<0.05 was considered
significant
RESULTS:628 patients were included in the study. 272 (43.3%) of the
patients were female and the median age was 70. The 30-day mortality rate was
24.2%. The median lactate value was 2.26 mmol/L. The median lactate value of the
living group was 1.72 mmol/L and 3.31 mmol/L of the deceased group. Admission
lactate was significantly higher in the deceased group compared to the surviving
group, and lactate clearance was significantly lower in the deceased group (p<0.001
for all values). The composite outcome was significantly higher in the low clearance
group (p<0.001).
CONCLUSION:We have shown that lactate levels are elevated in patients
with COVID 19 pneumonia. We found that admission lactate and 4-6-hour lactate

xii
clearance have significant value in predicting mortality and composite outcome in
COVID-19 patients. We think that lactate level monitoring may contribute to the
management of COVID-19 patients. Further studies are needed for lactate clearance
and to determine the appropriate lactate monitoring period.
KEYWORDS: COVID-19, lactate, lactate clearance