Düzensiz göç ile Türkiye'ye gelen Suriyeli öğrencilerin toplumla uyumlu kimlik gelişimlerinin sağlanmasına ilişkin öğretmen ve okul yöneticilerinin görüşleri
Views of teachers and school administrators on ensuring the socially compatible identity development of Syrian students who came to Turkey with irregular immigration
Yazar: FAHRİYE ÖZMEN
Danışman: DOÇ. DR. MİTHAT KORUMAZ
Yıldız Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Düzensiz göç = Irregular immigration ; Göçmenler = Emigrants ; Kimlik gelişimi = Identity development ; Okul yöneticileri = School administrators ; Sosyal uyum = Social adjustment ; Sosyokültürel uyum = Sociocultural adaptation ; Suriyeliler = Syrians ; Öğrenciler = Students ; Öğretmen görüşleri = Teacher opinions

Özet:
Göç, ilk uygarlıklardan bugüne kadar devam eden ve toplumları etkileyen bir olgudur. 20. yüzyılda yaşanan savaşlar ve iç karışıklıklar, göç ve mülteci sorununu ciddi boyutlara taşımıştır. Özellikle Suriye'de yaşanan iç savaşla birlikte Türkiye, Suriye'den yoğun bir şekilde göç almıştır. Göç eden Suriyeli nüfus içerisinde öğrenim çağındaki çocuklar ağırlıkta olup zamanla öğrencilerin yabancısı topluma uyum sağlama konusunda bazı zorluklarla karşılaştıkları görülmüştür. Bu çalışmada düzensiz göç ile Türkiye'ye gelmiş, ilkokul ve ortaokullarda öğrenim gören Suriyeli çocukların kimlik gelişim süreçlerine ilişkin okul yöneticileri ve öğretmenlerin görüşlerini ortaya çıkarmak amaçlanmıştır. Araştırmada nitel araştırma desenlerinden biri olan fenomenoloji kullanılmıştır. Araştırmanın katılımcıları, amaçlı örnekleme yöntemlerinden biri olan ölçüt örnekleme yöntemi ile belirlenmiş 27 katılımcıyı içermektedir. Araştırma verileri yarı yapılandırılmış görüşme soruları kullanılarak toplanmıştır. Verilerin analizinde içerik analizi yöntemi kullanılmıştır. Araştırma sonucunda "tanımlamalar ve süreç", "içselleştirebilme", "ihtiyaç halkaları", "okul rolleri", "dil ve kabul sorunları", "öğretmen ve yönetici rolleri", "uyum kazanımları ile işlerlik" ve "verimliliği arttırma" olmak üzere 8 temaya ulaşılmıştır. Araştırma ile katılımcıların kimlik kavramını aidiyet bağı, bireyin kendini nasıl tanımladığı ve diğer bireyler tarafından nasıl tanımlandığı; göçle gelen bireylerin geldikleri toplumun gelenek-görenek, değer ve normlarına uygun davranışlar geliştirmelerinin toplumla uyumlu kimlik gelişimi olgusunu ifade ettiği; göçle gelen bireylerin bu
süreçte daha çok sosyal ve psikolojik alanda desteğe ihtiyaç duydukları; okulların kültür aktarımı, dil öğretimi gibi roller üstlendiği; bu öğrencilerin okulda/sınıfta daha çok dışlanma sorunu ile karşılaştıkları; öğretmenlerin rol model olma ve ön yargıları kırma gibi roller üstlendikleri; tüm paydaşların sürece aktif dahil edilmeleri ile eğitimin etkinliğinin arttırılabileceği sonuçlarına ulaşılmıştır. Araştırma sonuçlardan hareketle göçle gelen öğrencilerin karşılaştıkları dil sorununun çözümüne yönelik faaliyetler yürütülmesi, tüm paydaşlara göç olgusu ile ilgili gerekli farkındalığı sağlayacak eğitimler düzenlenmesi gibi önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
Migration is a phenomenon that persists from the first civilizations and affects societies. The wars and domestic turbulence in the 20th century has brought the migration and refugee problem to serious dimensions. Turkey has received intensive immigration from Syria, more in particular with the civil war in Syria. Among the Syrian immigrant population, children in education age predominant, it has been observed that over time, students face some difficulties in adapting to the society they are unfamiliar with. In this study, it is intended to reveal the views of school administrators and teachers about the identity development process of Syrian children who came to Turkey with irregular migration and receive education in primary and secondary schools. In this research, phenomenology, one of the qualitative research methods was used. The participants of the study include 27 participants determined by the criterion sampling method, which is one of the purposive sampling methods. Research data were collected by semi-structured interview questions. Content analysis method was used in the analysis of the data. As a result of the research, 8 themes were reached as "definitions and process", "internalization", "circle of needs", "school roles", "language and acceptance problems", "teacher and administrator roles", "adaptation outcomes" and "increasing operability and productivity". The conclusions drawn from the research were the concept of the identity of the participants, the bond of belonging, how the individual defines himself and how he is defined by other individuals. It has been concluded that the development of behaviours in accordance with the customs, traditions and norms of the society they come from means the development of identity compatible with the society; that the immigrants need more social and psychological support in this process; that schools undertake the roles such as cultural transfer and language teaching; that these students face more exclusion problems at school/class; that teachers undertake the roles such as being role models and breaking prejudices; that the effectiveness of education can be increased by the active inclusion of all stakeholders in the process. Based on the results of the research, suggestions were made such as carrying out activities to solve the language problem faced by the immigrant students, organizing trainings that will provide all stakeholders with the essential awareness about the phenomenon of migration.