NATO'nun değişen konsepti
Change of NATO conseption
Yazar: DERYA GONCA PEKSARI
Danışman: PROF.DR. ENVER BOZKURT
Kırıkkale Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations

Özet:
NATO (Kuzey Atlantik Örgütü), kinci Dünya Savaşı sonrasında Sovyetyayılmacılığına ve Nazi Almanya'sı tehlikesine karşı Avrupa güvenliği sağlamakamacıyla 1949 yılında ABD önderliğinde Batılı devletler tarafından kurulmuştu.NATO'nun kurulmasından altı yıl sonra ise 1955 yılında Varşova Paktı kurulmuşdünya doğu - batı olmak üzere iki büyük kampa ayrılmıştı. Soğuk Savaş dönemiolarak adlandırılan bu dönem boyunca kırk yıllık bir süre zarfında NATO kuruluşamacına hizmet etti ve Sovyet yayılmacılığını bertaraf etti. Ancak 1991'de SovyetlerBirliği'nin yıkılmasıyla birlikte NATO bünyesindeki yapısını, stratejilerini veamacını sorguladı. Artık NATO'yu kuran nedenin ortadan kalkmış olması NATO'yaduyulan gereksinimin de ortadan kalkması anlamına geliyordu. Fakat NATO kendinideğişen uluslararası ortama adapte etti. Bünyesine yeni üyeler ekleyerek doğuyadoğru genişleme politikasına yön verdi. Bu uğurda 1991 yılında Yeni StratejikKonsept ilan edildi; B O, KA K ve Akdeniz Diyaloğu platformları oluşturuldu veüye sayısını 2004 yılı NATO stanbul Zirvesiyle yirmi altıya çıkarttı. 1999Washington NATO Zirvesi ise, NATO için bir dönüm noktası oldu; kendine yenigörev alanları, alan dışı faaliyetler belirledi ve NATO zaman zaman 5.Maddesiniuygulamaya koydu.Bugün, 21.yüzyıla NATO, uluslararası ortama kendini uyarlamaya devam eden,dünya dengelerini ayarlamayı bilen bir örgüt olarak geldi. Rusya ile yakınlaşmapolitikasına girerken Rusya'yı ttifak içine alma girişimlerine başladı. Ayrıcabüyüyen Çin'i dengelerken, Orta Asya ve Kafkasya devletlerini bünyesine katmagirişimlerine hız verdi. 1990'lı yıllardan sonra güç dengelerinin ve uluslararasıtehditlerin değişmiş olması karşısında, Avrupa'nın güvenliği için NATO'yagereksinim kalmadığı görüşünün NATO tarafından yıkıldığı dönemlerdi. DolayısıylaNATO 21. yüzyılda da dünyanın gereksinim duyacağı tek savunma örgütü olarakkalmaya devam edecektir.

Abstract:
NATO (North Atlantic Organization) was established in 1949 by the Westerncountries in the leadership of USA after The World War II in order to prove thesecurity of Europe against the Soviet expansionism and Nazi Germany. After sixyears of the establishment of NATO, Warsaw Treaty Organization was established in1955 and it was seperated into two great camp as east and west. During this periodnamed as Cold Case through the forty years NATO serviced in compliance with itsestablisment purpose and put aside the Soviet expansionism. However through thedestruction of Soviet Union in 1991, NATO questioned its structure, strategies andpurpose in itself. Since the reason removed which was the purpose of theestablishment of NATO, it also means that the need of NATO shall be removed.However NATO adopted itself to the changing international circumstances. It hadnew members and fronted to the expansion politics through the east. Because of thispurpose the New Strategic Concept announced in 1991; the BIO, KAIK andMediterranean Dialogue platforms was established and the number of the memberwas increased to twenty six in 2004 NATO stanbul Summit. 1999 WashingtonNATO Summit was a critic point for NATO; it determined new task fields andactivities out of the field and NATO started to applied its Article No: 5 time to time.Today, NATO reached to twentieth century as an organization that continues toadopt itself to the international circumstances and achieve to adjust the worldbalance. While it considers to become close to Russia it started to attempt in order totake Russia inside the Agreement. Also, while balancing the developing China, itspeeded up to the enterprises of the participating of the Middle Asia and Caucasiancountries to its structure. The changing of the power balances and the internationaltreats in 1990s, was the period when the concept of the NATO is not neededanymore for the security of Europe but in this period this concept has beendestructed again by NATO NATO. So, NATO shall continue to be the uniquedefence organization that the world needs in 21. century.