Yenilenebilir enerji tüketiminin cari denge üzerine etkisi: Panel veri analizi
The effect of renewable energy consumption on the current balance: Panel data analysis
Yazar: ELİF İMZALI
Danışman: PROF. DR. YUSUF BAYRAKTUTAN
Kocaeli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı / İkt. Gelişme ve Uluslararası İkt. Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Ekonomi = Economics ; Enerji = Energy

Özet:
Sanayi Devrimi, üretim yapısı, yöntem ve teknolojisinde yeni bir evreye geçişle yaşanmıştır. Sanayileşen bölgelerde yaşanan nüfus artışı ve kentleşme sosyo-ekonomik düzeni yeniden biçimlendirmiştir. Bu sürecin bir parçası olarak üretim ve tüketim faaliyetlerinin odağında enerjiye erişim vardır. 
Enerji kaynakları sınırlı ve yeryüzüne dağılımı dengesizdir; her ülke enerji kaynaklarına sahip olmadığı gibi sahip olanlar da yurt içi talebi karşılamak bakımından yetersizlik yaşayabilmektedir. Ülkeler, enerji ihracatçısı ülkelerin lehine işleyen bir ticaret ortamı ve yaşanan krizler sebebiyle oluşan fiyat dalgalanmalarının boyutu ne olursa olsun ihtiyaç duyulan enerjiyi ithal etmek zorundadır. Enerjide dışa bağımlılık cari dengeyi olumsuz etkilemektedir. Fiyat hareketlerinin yön ve dalga boyuna bağlı olarak fiyat istikrarı da kendi payına düşen etkiye maruz kalmaktadır.
Türkiye'nin cari açığında enerji önemli bir yer tutmaktadır. Genç ve artan nüfusla, üreten ve büyüyen bir ülke olarak enerji talebi artarken dışa bağımlılıktan kurtulmak için yeni doğal gaz ve petrol rezervleri aranmakta, yenilenebilir enerji kaynakları geliştirilmeye çalışılmaktadır. 
Bu çalışmada, yenilenebilir enerji kaynaklarına yönelen tüketiminin cari açık üzerindeki etkisinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Türkiye ile birlikte AB ve IEA üyesi ülkelerden oluşan 12 ülke için 2000-2022 dönemi verileri kullanılarak dengeli panel veri regresyon analizi yapılmıştır. GSYH, enerji açığı ve dünya enerji fiyatları modelin açıklayıcı değişkenleri olarak kurgulanmıştır. Driscoll-Kraay tahmincisi kullanılarak yapılan analiz sonucunda yenilenebilir enerji kaynaklarının tüketim içindeki payı arttıkça cari açıkta azaltıcı etki sağlandığı gözlenmiştir. Enerji açığındaki azalma cari açığı giderici etki yaparken iktisadi büyüme cari açığı artırmaktadır.

Abstract:
The Industrial Revolution was experienced with a transition to a new phase in production structure, method and technology. Population growth and urbanization in industrialized regions have reshaped the socio-economic order. As part of this process, access to energy is at the center of production and consumption activities. 
Energy resources are limited and distributed on earth unevenly. Not every country has energy resources. Those who have energy resources may experience inadequacy in meeting domestic demand. Countries have to import the needed energy regardless of the size of price fluctuations caused by a trade environment that works in favor of energy exporting countries and crises. Foreign dependence on energy negatively affects the current account balance. Depending on the direction and wavelength of price movements, price stability is also subject to its share of effects.
Energy has an important place in Turkey's current account deficit. As a producing and growing country with a young and growing population, energy demand increases, new natural gas and oil reserves are sought and renewable energy sources are sought to be developed in order to get rid of foreign dependency. This study aims to determine the effect of consumption of renewable energy sources on the current account deficit.
Balanced panel data regression analysis was conducted using data for the period 2000-2022 for 12 countries, including Turkey and EU and IEA member countries. GDP, energy deficit and world energy prices are designed as explanatory variables of the model. As a result of the analysis using the Driscoll-Kraay estimator, it was observed that as the share of renewable energy sources in consumption increases, a reducing effect is achieved on the current account deficit. While the decrease in the energy deficit has the effect of eliminating the current account deficit, financial growth increases the current account deficit.