Beyânü'l-iftâr ve's-sahûr risalesinin tahkiki ve rivayet ilmi açısından değerlendirilmesi
Edition and evaluation manuscript of 'Beyânü'l-iftâr ve's-sahûr' in haddith science methodlogy
Yazar: MUHAMMED MAHMUT BAŞEĞMEZ
Danışman: PROF. DR. RECEP TUZCU
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Hadis Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Din = Religion
Dizin: Hadis usulü = Hadith methodology

Özet:
'Beyânü'l-iftâr ve's sahûr' Adlı Eserin Tahkiki Ve Rivayet İlmi Açısından Değerlendirilmesi 
XV. yüzyılda Osmanlı coğrafyasının yetiştirdiği âlimlerden olan, kendisinde hem ilmi hem de tasavvufu cemeden Kutbüddînzâde Mehmed Efendi'nin "iftar" ve "sahur" ile ilgili kaleme aldığı Beyânü'l-iftâr ve's-sahûr adlı risalesi, iftar ve sahura tasavvufi pencereden bakan bir eserdir. Bu minvalde eserde iftar ve sahurun vakti ve neyle yapılacağı konularında birçok hikmet zikredilmektedir. Zikredilen hikmetler çoğu zaman hadisler, bazen ayetler, yahut sıkı takipçisi olduğu İbnü'l-'Arabî'nin sözleriyle desteklenmektedir.Tezimizin konusunu bu eserin tahkiki, eserde zikredilen hadisler ve hadislerin rivayet kriterleri açısından değerlendirmesi oluşturmaktadır. Tezimiz iki bölüm, sonuç ve tahkikli metinden oluşmaktadır. Birinci bölümde Kutbüddînzâde Mehmed Efendi'nin hayatı ve ilmî şahsiyeti, ikinci bölümde ise Beyânü'l-iftâr ve's-sahûr adlı risale çeşitli açılardan ele alınıp özellikle eserdeki hadislerin rivayet ilmi açısından değerleri üzerinde duruldu. Sonuç bölümünde ise çalışmamız doğrultusunda elde ettiğimiz bazı tespitlerimiz yer aldı. Tahkikli metin kısmında -elimizdeki nüshalar kullanılarak- eser, müellifin kaleminden çıktığı hale ulaştırılmaya çalışıldı. Bunun yanında asıl tayin edilen nüshanın haşiyelerinde müellif tarafından yazılan açıklamalar metne dahil edilmeyip "min mülhakâti'l-musannif (yazarın ilaveleri)" şeklinde dipnotlara kaydedildi.
Anahtar Kelimeler: Hadis, Kutbüddînzâde Mehmed, Beyânü'l-iftâr ve's-sahûr, Tahkik.

Abstract:
XV. The work titled Beyânü'l-iftâr ve's-sahûr, written about "iftar" and "sahur" by Kutbüddînzâde Mehmed Efendi, who was one of the scholars educated in the Ottoman geography in the 19th century and who was a master of both science and Sufism, is a work that looks at iftar and sahur from a Sufi window. It is a work. In this regard, many pieces of wisdom are mentioned in the work about the timing of iftar and sahur and what to do with them. The wisdoms mentioned are often supported by hadiths, sometimes by verses, or by the words of Ibn al-'Arabi, of whom he is a close follower.
The subject of our thesis is the investigation of this work, the hadiths mentioned in the work and the situation of the hadiths. In line with this goal, our thesis consists of two parts, conclusion and researched text. In the first part, the life and scientific personality of Kutbüddînzâde Mehmed Efendi, and in the second part, the work called Beyânü'l-iftâr ve's-sahûr was discussed from various perspectives and especially the values of the hadiths in the work in terms of narration science were emphasized. In the conclusion section, some of the findings we obtained from our study were explained. In the researched text part - using the copies we have - an attempt was made to bring the work to the state in which it was written by the author. In addition, the explanations written by the author in the annotations of the original copy were not included in the text and were recorded in the footnotes as "min mülhakâti'l-musannif (author's additions)".
Key Words: Hadith, Kutbüddînzâde Mehmed, Beyânü'l-iftâr ve's-sahûr, Tahkik.