Üniversitelerdeki eğitim yöneticilerinin ılımlı becerilerinin akademik kaytarma ve örgütsel bağlılığa etkisi
The effect of soft skills of educational administrators at universities on academic loafing and organizational commitment
Yazar: EZGİ ÇETİN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ YAŞAR YAVUZ
Dokuz Eylül Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı /  Eğitim Yönetimi ve Denetçiliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırmanın amacı üniversitelerde görev yapan öğretim elemanlarının görüşleri doğrultusunda eğitim yöneticilerinin ılımlı becerilerinin akademik kaytarma ve örgütsel bağlılığa etkisini belirlemektir. Bu amacı gerçekleştirmek üzere, nicel araştırma yöntemlerinden ilişkisel tarama modeli araştırma kapsamında kullanılmıştır.
Araştırma evrenini 2022-2023 akademik yıllarında İzmir ilindeki kamu üniversitelerinin fakülte ve yüksekokullarında görevli 8703 öğretim elemanı meydana getirmektedir. Araştırmanın örneklemini ise kuruluş tarihi temel alınarak ölçüt örnekleme yöntemine göre seçilen iki kamu üniversitesinde görev yapan 4133 öğretim elemanı oluşturmaktadır. Belirlenen örneklem içerisinden 403 öğretim elemanının gönüllülük esasına dayalı katılımıyla araştırma gerçekleştirilmiştir. 
Araştırmada üniversitelerdeki öğretim elemanlarının eğitim yöneticilerinin ılımlı becerilerine yönelik algılarını ölçmek için 36 maddeden meydana gelen "Yöneticilere Yönelik Ilımlı Beceriler Ölçeği"; öğretim elemanlarının kendilerinin akademik kaytarmaya yönelik algılarını ölçmek için 23 maddeden oluşan "Akademik Kaytarma Ölçeği" araştırmacı tarafından geçerli ve güvenilir ölçme araçları olarak geliştirilmiştir. Öğretim elemanlarının örgütsel bağlılık düzeylerini saptamak üzere Üstüner'in (2009) geliştirdiği ve 17 maddeye sahip olan "Öğretmenler için Örgütsel Bağlılık Ölçeği" kullanılmıştır.
Araştırmada öğretim elemanlarının eğitim yöneticilerinin ılımlı becerilerine yönelik algılarını "çoğu zaman" ifadesiyle değerlendirdikleri sonucuna ulaşılmıştır. Öğretim elemanlarının yöneticilerinin ılımlı becerilerine ilişkin algıları cinsiyet, kıdem, görev yaptıkları üniversite, görev yaptıkları birim, ünvan, yöneticilik deneyimi değişkenleri açısından incelenmiştir. Öğretim elemanlarının yöneticilerinin ılımlı becerilerine ilişkin algılarının incelenen değişkenler açısından anlamlı bir farklılık oluşturmadığı belirlenmiştir. Öğretim elemanlarının kendilerinin akademik kaytarma davranışlarına ilişkin algılarının "katılmıyorum" ifadesiyle değerlendirdikleri saptanmıştır. Akademik kaytarma davranışlarına yönelik algıların kıdem ve görev yaptıkları üniversite değişkenleri açısından benzer olduğu ortaya çıkmıştır. Öğretim elemanlarının akademik kaytarma davranışlarına yönelik algılarında cinsiyet değişkeni açısından akademik edilgenlik boyutunda; görev yaptıkları birim değişkeni açısından akademik ilgisizlik boyutunda; ünvan değişkeni açısından akademik ilgisizlik boyutunda; yöneticilik deneyimi açısından akademik ilgisizlik ve akademik edilgenlik boyutlarında anlamlı farklılıklara rastlanmıştır. Öğretim elemanlarının örgütsel bağlılık algılarının "bazen" ifadesiyle değerlendirdikleri tespit edilmiştir. Örgütsel bağlılığa yönelik algıların cinsiyet, kıdem, görev yaptıkları üniversite, görev yaptıkları birim, ünvan, yöneticilik deneyimi değişkenleri açısından anlamlı bir fark oluşturmadığı saptanmıştır. Araştırmada yöneticilerin ılımlı becerileri ile akademik kaytarma arasında orta düzeyde ve negatif; yöneticilerin ılımlı becerileri ile örgütsel bağlılık arasında yüksek düzeyde ve pozitif; akademik kaytarma ile örgütsel bağlılık arasında negatif yönlü ve orta düzeyde ilişki belirlenmiştir. Akademik kaytarma boyutlarından akademik özgürlük bağımsız değişkeninin öğretim elemanlarının eğitim yöneticilerinin ılımlı becerilerine ilişkin algılarının anlamlı ve negatif bir yordayıcısı olduğu ortaya çıkmıştır. Yapılan regresyon analizi, öğretim elemanlarının örgütsel bağlılıklarının yöneticilerin ılımlı becerilerini anlamlı ve pozitif şekilde yordadığını göstermektedir. Ulaşılan sonuçlar ışığında politika yapıcılar, uygulayıcılar ve araştırmacılara çeşitli öneriler geliştirilmiştir.

Abstract:
The aim of this research is to determine the effect of educational administrators' soft skills on academic loafing and organizational commitment through the opinions of academicians working at universities. To achieve this aim, the relational analysis, which is one of the quantitative research methods, was employed within the scope of the research.
The population of the research consists of 8703 academicians at the faculties and schools of public universities in Izmir in the 2022-2023 academic year. The sample of the research includes 4133 academicians working at two public universities selected according to the criterion sampling method based on the date of establishment. The research was carried out with 403 academicians' voluntary participation from the determined sample. 
'Soft Skills Scale for Administrators' consisting of 36 items to evaluate the academicians' perceptions of their educational administrators' soft skills and 'Academic Loafing Scale' consisting of 23 items to evaluate academicians' perceptions of their own academic loafing were developed by the researcher as valid and reliable measurement tools. 'The Organizational Commitment Scale for Teachers', which includes 17 items and was designed by Üstüner (2009), was employed to determine the organizational commitment levels of academicians.
Based on the research results, it was revealed that the academicians evaluated their educational administrators' soft skills with the expression "most of the time". Academicians' perceptions of their administrators' soft skills were examined with regard to gender, seniority, university they are affiliated with, unit they work in, job title, and administrative experience. It was identified that academicians' perceptions of their administrators' soft skills did not create a significant difference with respect to the variables examined. The findings revealed that the academicians evaluated their own academic loafing behaviours with the expression "I disagree". It was identified that the perceptions of academic loafing behaviours were similar in terms of seniority and university variables. When academicians' perceptions of academic loafing behaviours were examined regarding independent variables, there were significant differences in the academic passivity dimension as for gender and administrative experience; in the academic disinterest dimension based on the units they work in, job title and administrative experience. It was revealed that academicians evaluated their organizational commitment perceptions with the expression "sometimes", with no notable discrepancy across gender, seniority, university affiliation, unit, job title, or administrative experience. In the study, there was moderate negative correlation between soft skills for administrators and academic loafing; strong positive correlation between soft skills for administrators and organizational commitment; moderate negative correlation between academic loafing and organizational commitment. The independent variable of academic freedom, one of the dimensions of academic loafing, proved to be a remarkable negative predictor of the academicians' perceptions of their educational administrators regarding their soft skills. The regression analysis showed that academicians' organizational commitment significantly and positively predicted soft skills for administrators. In the light of the results obtained, various recommendations have been put forward for policymakers, professionals, and scholars.