21. yüzyılda jandarma teşkilatlarında değişimin analizi (Türkiye - Fransa karşılaştırması)
Analysis of the transformation in the gendarmerie organizations in the 21st century (A comparison between Türkiye and France)
Yazar: OLGUN ALTUNDAŞ
Danışman: DOÇ. DR. YUSUF PUSTU
Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration

Özet:
Bu tezin ana teması, 20 nci yüzyılın son çeyreğinden itibaren dünyada jandarma teşkilatlarında meydana gelen yapısal reform ve dönüşümlerin tarihi ve hukuki bir perspektif içinde karşılaştırmalı olarak analiz edilmesidir. Dünyada yaklaşık 62 ülkede faaliyet gösteren jandarma teşkilatları, neoliberal fikirlerin kamu yönetimine yerleşmesinden sonra askeri statüleri, sivil gözetimleri, suçla mücadelede polisle zayıf koordinasyonları ve nihayetinde siyasi ve idari otoriteye tabi olmaları gibi konularda tartışma konusu olmuştur. Bu kapsamda, 1990'lardan sonra yoğunlaşan bu tartışmalar jandarma teşkilatlarının askeri statüsü, bağlılığı, insan kaynakları ve diğer kolluk kuvvetleri ile koordinasyonu konularında önemli yapısal reformların başlatılmasına yol açmıştır. Söz konusu reformlar, jandarmanın polis ile bütünleştirilmesi (Fusion-Belçika ve Avusturya örneği), jandarma teşkilatının içişleri bakanlığına bağlanması ve polis teşkilatı ile yakınlaştırılması (Rapprochement-Fransa Örneği) ve jandarmanın polis teşkilatı ile eşitlenmesi (Egalisation-Türkiye örneği) şeklinde üç farklı özellikte kendini göstermiştir. Bu çalışmada, Türk Jandarma Genel Komutanlığı ile karşılaştırma unsuru olarak Fransa Jandarma Genel Müdürlüğü seçilmiştir. Çünkü Fransa, Jandarma sisteminin dünyada ilk kez kurulduğu (1791) ülkedir ve Türk jandarma teşkilatı gibi dünya jandarma teşkilatları arasında önemli bir yer tutmaktadır. Öte yandan her iki ülke, merkezi ve mahalli teşkilatlanmaları ile iç güvenlik teşkilatlarının yapısı açısından birbirine büyük benzerlik göstermektedir. Türkiye ile Fransa arasındaki bu karşılıklı çalışmada, Fransız jandarma teşkilatının bir yandan ulusal polise yakınlaştırıldığı, diğer yandan paradoksal olarak, askeri statüsünün ve askeri özelliklerinin muhafaza edildiği görülmektedir. Türk Jandarma Teşkilatı nezdinde kısa sürede gerçekleştirilen reformda ise jandarmanın, askeri statüsünden, başlangıç eğitimine ve bağlı olduğu makama kadar birçok açıdan Emniyet Teşkilatı ile başarılı bir şekilde eşitlendiği bulgulanmaktadır. Bununla birlikte, Türk jandarmasındaki bu başarılı dönüşümlerin uzun vadede jandarmanın kimliğini tehlikeye atabileceğine de dikkat çekilmektedir.  Tarihsel ve hukuki bir perspektiften yürütülen bu karşılaştırmalı çalışmanın sonunda, Fransız jandarma teşkilatı reformunda gözlemlenen bazı olumlu uygulamalardan esinlenerek, reform süreci devam eden Türk jandarma teşkilatı için bir model önerisi de sunulmaktadır.

Abstract:
The main theme of this thesis is the comparative analysis of structural reforms and transformations of gendarmerie organizations in the world since the last quarter of the 20th century, from a historical and legal perspective. Gendarmerie organizations, present in about 62 countries in the world, have become a subject of discussion after the implantation of neoliberal ideas in public administration, concerning their military status, civilian oversight, weak coordination with the police in the fight against crime and finally subordination to political and administrative authorities. These debates, which intensified after the 1990s, led to the initiation of significant structural reforms regarding the status, affiliation, human resources, and coordination of gendarmerie organizations with other law enforcement agencies. The gendarmerie reforms in question show us three different characteristics in Europe and in Türkiye: Unification of the gendarmerie within the national police (Fusion- the example of Belgian and Austrian); bringing the gendarmerie closer to the police /affiliation of the gendarmerie to the minister of interior (Rapprochement/rattachement - the example of France ); and equalization of the gendarmerie with the police in many aspects (Equalization-the example of Türkiye). In this study, French Gendarmerie has been chosen as an element of comparison with the Turkish Gendarmerie. Because, France is the country where the gendarmerie system was set up for the first time (1791) in the world and it occupies, such as the Turkish gendarmerie organization, an important place among the world gendarmerie organizations.  On the other hand,  both countries are very similar to each other in terms of their central and local administrative systems as well as their internal security organizations. In this comparative study between Türkiye and France, we have seen that, paradoxically, on the one hand, the French gendarmerie has been made closer to the national police, and on the other hand   its military status and cultural characteristics have been preserved.  While in the reform of the Turkish Gendarmerie, performed in a short time,  it should be noted that the gendarmerie is successfully equated with the National Police in many respects, including its military status, its initial training and the authority to which it is attached. However, it should be pointed out that these important transformations within the Turkish gendarmerie may endanger its gendarmerie identity in the long term. In this comparative study, conducted from a historical and legal perspective, a model proposal is also presented within the framework of the ongoing reform of the organization of the Turkish Gendarmerie, inspired by certain good practices observed in the reform of the French Gendarmerie.