Apis mellifera L. (Insecta: Hymenoptera) ve Pardosa agricola Thorell, 1856 (Araneae: Lycosidae) türlerinde zehir bezlerinin morfolojik yapısı
Morphological structure of venom glands of the species Apis mellifera L. (Insecta: Hymenoptera) and Pardosa agricolathorell,1856 (Araneae: Lycosidae)
Yazar: ZİAD A. ABDLRAHEM ABDALLA
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ZAFER SANCAK
Kastamonu Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Biyoloji = Biology
Dizin: Bal arısı = Honey bee ; Kurt örümceği = Wolf spider

Özet:
Bu çalışmada, Pardosa agricola ve Apis mellifera türlerinin zehir bezlerinin morfolojik yapısı ışık ve yüzey taramalıelektron mikroskobu (SEM) kullanılarak incelenmiştir. Kurt örümceğinin, prosoma içerisinde bulunan zehir düzeneği, bir çift keliser ve zehir bezesinden oluşmaktadır. Her bir keliser, kılla kaplı iri bir bazal parça ve keliserin bazal bölümü üzerindeki bir çukurda kalan hareketli bir zehirli diş olmak üzere iki kısımdan oluşmaktadır; çukurun her iki tarafında kutiküler dişler bulunmaktadır. Zehirli dişin ön yüzeyinde, testere dişi oyuklar yer almaktadır ve zehirli dişlerin uçları oldukça keskindir. Zehir gözeneği, zehir dişinin subterminal parçası üzerinde bulunmaktadır. Zehir bezleri geniş ve genel hatlarıyla silindiriktir; her bir bezenin etrafı tamamen çizgili kas dokuları ile çevrilidir ve kendi zehir kanalına sahiptir; bu kas dokularının kasılması ile zehir bezelerinde üretilen zehir, bir kanal ve zehir çukuru üzerinden diş köküne püskürtülür. 

Bal arılarının zehir bezleri, iğne yapısına bağlı olan rektumu ve yumurtalıkları arasındaki karın bölgesinin alt kısmında yer almaktadır. Zehir bezi, oval bir depoya açılan, tek, uzun, ince ve distal olarak çatallı bir yapıdır. İğnenin tabanına açılan zehir kesesinde son bulan bir çift bez tüpü içeren bez, sokma ile anında zehrin enjekte edilmesine olanak sağlar.

Abstract:
In this study the morphological structure of the venom glands of the species Pardosa agricola and Apis mellifera was studied using light and scanning electron microscope (SEM). The venom apparatus of the spider lycosid (Araneae) situated in the prosoma, is composed of a pair of chelicerae and venom glands. Each chelicera consists of two parts, a stout basal part covered by hair, and a movable fang rests in a groove on the basal segment of chelicerae,each side of the groove is armed with cuticular teeth, The ventral surface of the fang has hollows like saw teeth, the tips of the fangs are quite sharp. A venom pore is situated on the subterminal part of the fang. The venom glands are large and roughly cylindrical, each gland is surrounded by completely striated muscular fibers, and has its own venom duct, the venom produced in the venom glands by contraction of these muscular fibers is ejected into the fang through a canal and the venom pore.

The venom gland of worker honey bee is existing in posterior portion of the abdomen, between the worker's rectum and ovaries, connected with sting apparatus. The venom gland is a single, long, thin, distally bifurcated structure, opening into an ovoid reservoir.The gland contain of a pair of glandular tubules ending in a venom sac that opens in the base of the sting, allowed the venom be injected immediately with the stinging.