Küresel iklim değişikliğinin Türkiye'deki balık popülasyonu üzerine etkisi
The impact of global climate change on the fish population in Turkey
Yazar: ECEM KARADUMAN
Danışman: DOÇ. DR. MARUF GÖGEBAKAN
Bandırma Onyedi Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Denizcilik İşletmeleri Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Deniz Bilimleri = Marine Science ; İstatistik = Statistics

Özet:
Küresel iklim değişikliği, dünya genelinde uzun dönemli bir süreç içerisinde gözlenen 
ve bilimsel olarak kanıtlanmış olan iklim koşullarının değişikliği olarak tanımlanır. Bu değişiklikler, gezegenimizdeki hava ve iklim sistemlerinde meydana gelen uzun süreli eğilimlerdir. Bu eğilimlerden hareketle çalışmada Türkiye'deki küresel iklim değişikliğine katkıda bulunan faktörlerden yola çıkarak, hava sıcaklığındaki artışın deniz suyu sıcaklığını nasıl etkilediğini ve buna bağlı olarak balık popülasyonlarında meydana gelen değişim arasındaki ilişkileri belirlemeyi amaçlanmaktadır. Küresel iklim değişikliğinin denizlerde ortaya çıkardığı olumsuz koşulların balık popülasyonları üzerindeki etkisi, su ekosistemlerinde yaşanabilecek habitat kayıplarının kaçınılmaz sonuçlarını beraberinde getirmektedir. Bu bağlamda, Türkiye'nin 2000-2020 yılları arasındaki hava sıcaklığı, deniz suyu sıcaklığı ve balık popülasyonu verileri literatür taramasıyla bir araya getirilmiştir.
Çalışmada, Türkiye'nin denizlerinde yaşayan pelajik deniz canlıları arasından hamsi, 
palamut, sardalya, istavrit ve lüfer balık türleri, karar verme birimleri olarak seçilmiştir. Çalışma kapsamında, 2000-2020 yılları arasında Türkiye'de meydana gelen küresel iklim değişikliğinin etkisiyle oluşan hava sıcaklığı ve deniz suyu sıcaklığının seçilen balık popülasyonlarını nasıl etkilediği, istatistiksel yöntemlerden Korelasyon ve Çoklu doğrusal regresyon analizleri kullanılarak belirlenecektir. İlk olarak, Türkiye'deki deniz suyu sıcaklığı ve hava sıcaklığı ortalamalarının yıllar içindeki dağılımı grafiksel olarak betimlenecektir. Ardından, deniz suyu sıcaklığı, hava sıcaklığı ve balık popülasyonu arasındaki ilişki (korelasyon) incelenecektir. Son olarak, balık popülasyonlarının deniz suyu sıcaklığı ve hava sıcaklığı ortalamalarından nasıl etkilendiği, çoklu doğrusal regresyon analizi kullanılarak belirlenecektir. Bu sayede küresel iklim değişikliğinin Türkiye'deki balık popülasyonu üzerindeki etkisi incelenecektir.
Anahtar Sözcükler: Küresel iklim değişikliği, balık popülasyonu, deniz suyu sıcaklığı, 
hava sıcaklığı, istatistiksel analiz

Abstract:
Global climate change is a long-term phenomenon observed around the world. 
and the change of climatic conditions that has been scientifically proven. These changes are long-term trends occurring in the weather and climate systems on our planet. Based on these trends, the study aims to determine the relationships between how the increase in air temperature affects the sea water temperature and the change in fish populations accordingly, starting from the factors contributing to global climate change in Turkey. The impact of adverse conditions caused by global climate change in the seas on fish populations brings with it the inevitable consequences of habitat losses that may be experienced in aquatic ecosystems. In this context, Turkey's air temperature, sea water temperature and fish population data between 2000-2020 were brought together with the literature review.
In the study, anchovies among the pelagic sea creatures living in the seas of Turkey, 
bonito, sardines, lobsters and bluefish were chosen as decision-making units. Within the scope of the study, how the air temperature and sea water temperature caused by the global climate change that occurred in Turkey between 2000-2020 affect the selected fish populations will be determined by using statistical methods Correlation and Multiple linear regression analyzes. First, the distribution of sea water temperature and air temperature averages in Turkey over the years will be described graphically. Next, the relationship (correlation) between sea water temperature, air temperature and fish population will be examined. Finally, how fish populations are affected by sea water temperature and air temperature averages will be determined using multiple linear regression analysis. In this way, the impact of global climate change on the fish population in Turkey will be examined.
Keywords: Global climate change, fish population, sea water temperature, 
air temperature, statistical analysis