Engelli çocuğa sahip ailelerin yaşam kalitesinin incelenmesi
Research on quality of life of parents having disabled children
Yazar: HARUN CANARSLAN
Danışman: DOÇ. DR. EMİNE AHMETOĞLU
Trakya Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İlköğretim Ana Bilim Dalı / Sınıf Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Aile = Family ; Ana-baba algısı = Parents perception ; Ebeveynler = Parents ; Engelli çocuklar = Disabled children ; Yaşam kalitesi = Quality of life ; Ölçekler = Scales

Özet:
Bu araştırmada, anne ve babaların algılarına göre engelli çocuğa sahip ailelerin yaşam kalitesinin incelenmesi ve yaşam kalitelerini etkileyen faktörlerin belirlenmesi amaçlanmıştır.
Araştırmaya, Edirne il merkezinde bulunan MEB'e bağlı engelli çocukların devam ettiği resmi ilköğretim okulları, eğitim uygulama okulları ve iş eğitim merkezleri ile özel özel eğitim-rehabilitasyon kurumları ve Trakya Üniversitesi Armağan Dönertaş Engelli Çocuklar Eğitim ve Rehabilitasyon Merkezi'nde öğrenim gören ve/veya özel eğitim-rehabilitasyon programlarına devam eden engelli çocukların anne ve babaları olmak üzere toplam 311 ebeveyn dahil edilmiştir.
Araştırmada, aile bireyleri ile engelli çocuk hakkındaki bazı demografik bilgileri elde etmek amacıyla araştırmacı tarafından hazırlanan "Genel Bilgi Formu" ve  ailenin yaşam kalitesini belirlemek için "Dünya Sağlık Örgütü Yaşam Kalitesi Ölçeği Kısa Formu (WHOQOL-Bref)" kullanılmıştır.
Araştırma verilerinin istatistiksel analizinde grup sayısı iki ise t testi, üç ya da daha fazla ise tek yönlü varyans analizi kullanılmıştır. Ortalama puanlar arasındaki farkı belirlemek için LSD testi yapılmıştır. Ayrıca Pearson Korelasyon Analizi Testi kullanılmıştır. Elde edilen veriler SPSS-17 paket programında çözümlenmiştir.
Araştırma sonucunda engelli çocuğa sahip ailelerin yaşam kalitesi alanlarındaki puan ortalamaları; bedensel alanda [13.67 ± 2.92], ruhsal alanda [13.35 ± 2.94], sosyal alanda [13.04 ± 3.56] ve çevresel alanda [12.49 ± 2.66] bulunmuştur. Ayrıca anne baba olma durumu, ailenin engelli çocuğundan dolayı bakım ücreti/aylık alıp almaması, ailede kendilerine destek olan kişi(ler) olup olmaması, ebeveynin mesleği ve ailenin ekonomik düzeyi WHOQOL-Bref Yaşam Kalitesi Ölçeği'nin tüm boyutlarında anlamlı farklılık oluşturmaktadır.

Abstract:
The aim of this study is to research the quality of life of families having disabled children and to determine the factors that affect quality of their lives according to the perceptions of mothers and fathers. 
A total of 311 parents with disabled children who either study at official primary schools, education application schools, job-education centers, rehabilitation centers, Trakya University Armağan Dönertaş Disabled Education and Rehabilitation Center or who attend special education - rehabilitation programs depending on the National Education Ministry in Edirne were included in this study. 
In the study, "Demographic Information Form", which was prepared by the researcher, was used to receive some demographic information about disabled children and their families. "The World Health Organization Quality of Life (WHOQOL-Bref)" was another scale used in the study in order to measure the quality of life of parents. 
T- Test (if the groups are two) and One-way Anova (if the groups are three or more) were used in the analysis of the data collected under the SPSS-17 program. In order to find the differences between data, LSD Test was used as well as Pearson Correlation Analysis Test. 
The results show that the average total scores of life quality of parents having disabled students is found in different fields such as physical field [13.67 ± 2.92], mental field [13.35 ± 2.94], social field [13.04 ± 3.56], and environmental field [12.49 ± 2.66]. Moreover, all dimensions, that are being a parent, being paid fee on account of having disabled children, being supported by someone in the family, the parent's job, and the family's level of income, of the scale named WHOQOL-Bref are found significantly important.