Özel gereksinimli bireylerde oyun temelli öğrenmelerin etkililiği: Bir sistematik derleme çalışması
The effectiveness of game-based learning on individuals with special needs: A systematic compilation study
Yazar: SİMGE ÇETİNTOPRAK
Danışman: DOÇ. DR. SAVAŞ AKGÜL
Biruni Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Özel Eğitim Ana Bilim Dalı / Özel Eğitim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Hareket ve oyun temelli eğitim = Movement and play-based education ; Sistematik derleme = Systematic review ; Özel gereksinimli bireyler = Special needs individuals ; Özel gereksinimli çocuklar = Children with special needs

Özet:
Özel eğitime gereksinim duyan çocuklar tanılanmış bir yetersizliğe sahip olan veya
gelişimi tehlikede olan çocuklar olarak tanımlanırlar. Normal bir şekilde tanımlanan
çocuklarla karşılaştırıldığında, farklı eğitim ve öğretim tekniklerinin hedeflenen
eğitim sonuçlarına daha iyi katkı sağlayabileceği açıktır. Bu tip eğitimlerden birisi de
oyun temelli öğrenmedir. Oyun temelli öğrenme, bazı özel oyun prensiplerinin
alınması ve bunun kullanıcıların ilgilenmesini sağlamak amacıyla gerçek hayat
ortamına uyarlanmasıdır. Oyun temelli öğrenmedeki güdüleyici psikoloji, öğrencilerin
eğitici materyaller ile oyuncu olarak ve dinamik bir şekilde etkileşimde bulunmasına
olanak tanır.
Eğitim ve eğlence kelimelerinin birleşimi olan eğitlence (edutainment) kavramı eğitsel
oyunları veya video oyunlarını anlatmak için kullanılır. Eğitim amaçlı olarak
tasarlanan ancak aynı zamanda eğlence unsurları içeren multimedya yazılımları, web
siteleri, müzik, film, televizyon programları, videolar ve bilgisayar oyunları gibi
materyaller eğitlence olarak tanımlanabilir. Eğitlence, geleneksel eğitimde sıklıkla
eksik bulunan eğlence ve etkileşim öğelerini birleştirir ve oyun temelli yapısı
sayesinde öğrencinin dikkatini çeker. Sayısal oyun temelli öğrenme, gençlerin sağlıkla
ilgili bilgi, tutum ve davranışlarını olumlu bir şekilde etkileme konusunda geleneksel
eğitici medyadan daha etkilidir. Eğitimde sanal oyunların kullanılması 20. yy.'ın son
çeyreğinde başlamış ve hem teknolojideki gelişim hem de bu alandaki bilgi birikiminin
artması dolayısıyla daha çok uygulanır olmuş ve daha iyi verim alınmaya başlanmıştır.
Bu çalışmada, bir kısmı sanal oyunların, bir kısmı ise geleneksel oyunların temel
alındığı eğitim çalışmalarını inceleyen 30 adet orijinal makale sistematik olarak
derlenmiş ve örneklem olarak ele alınarak elde edilen bulgular tablolar halinde
paylaşılmıştır.
Bu çalışma, literatür ve farklı veri tabanlarından alınan sonuçların sistematik olarak
derlenmesi ve incelenmesi üzerine yapılan bir tezdir. Bu sayede özel gereksinimli
çocukların oyun temelli eğitimi için diğer araştırmalarda ve uygulamalarda
kullanılabilmesi amacıyla daha geniş bir veri tabanı ve istatistiksel sonuçlar tablolar
halinde sunulmuştur ve ileride diğer araştırmacılar ve uygulamacılar için faydalı
olacaktır. Çalışma grubu olarak toplamda 30 adet orijinal makale incelenmiş ve
katılımcıların yaş grupları, çalışmanın deseni, özel gereksinim kategorisi ve müdahale süresi gibi özellikleri tablolar halinde paylaşılmıştır. Sistematik derleme, Google
Scholar, Dergipark, Pubmed, Wiley, Web of Science, Ebscohost, Embase ve Scopus
web ortamlarından elde edilen 30 makale üzerinden gerçekleştirilmiştir. Bu
çalışmadaki sistematik derlemede problem sorularına cevap bulmak amacıyla
akademik çalışmalar irdelenerek nitel analiz ile sonuçlar ve bulgular ortaya
konulmuştur. İncelenen çalışmaların bir kısmında sanal oyunlarda alınan skorlar,
müdahale öncesi ve sonrası yapılan hafıza testleri gibi sayısal ölçümler kullanılmıştır.
Bazı çalışmalarda ise katılımcılar ve velilerle yapılan görüşmeler, anketler gibi sözel
değerlendirme yöntemleri tercih edilmiştir.
Bu çalışmada sonuç olarak, incelenen akademik makalelerin çoğunda oyun temelli
öğretimin çocukların sosyal becerileri, akademik başarıları ve iletişim becerileri
üzerinde olumlu etkileri olduğu görülmüştür. Birden çok çalışmada oyun temelli
öğretimin özellikle genç yaştaki katılımcılarda daha etkili olduğu saptanmıştır. Oyun
temelli öğrenimin geleneksel öğrenime göre önemli avantajlarından biri daha iyi
odaklanmayı sağlamasıdır. Diğer bir avantajı ise çocukların bütün bedenlerini
kullanarak oynadığı oyunlarda motor becerilerde sağlanan gelişmenin okuma gibi
bilişsel konularda gelişimlerine de katkı sağladığı görülmektedir. Bu çalışmada elde
edilen sonuçlara göre özel eğitim gereksinimi olan çocuklar için, psikolojik ve
duygusal gelişim ihtiyaçlarını karşılamasından dolayı ve de zihinsel bilişsel
yetersizliklerini giderdiği ve öğrenmeye teşvik etmeyi sağladığı için özellikle
odaklanma ve motor becerilerdeki gelişim konularında oyun temelli eğitim önerilmektedir.

Abstract:
Children with special needs are defined as children who have a diagnosed deficit or
whose development is compromised. Compared to typically identified children, it is
clear that different teaching and learning techniques can better contribute to the
targeted educational outcomes. One of these types of education is game-based
learning. Game-based learning is the process of taking some specific game principles
and adapting them to a real-life environment in order to engage users. The motivational
psychology in game-based learning allows students to interact with educational
materials in a playful and dynamic way.
The term edutainment, a combination of the words education and entertainment, is
used to describe educational games or video games. Materials such as multimedia
software, websites, music, movies, films, television programs, videos and computer
games that are designed for educational purposes but also contain entertainment
elements can be defined as edutainment. It combines the elements of entertainment
and interactivity that are often missing in traditional education and captures the
attention of the learner through its game-based structure. Digital game-based learning
is more effective than traditional educational media in positively influencing young
people's health-related knowledge, attitudes, and behaviors. The use of virtual games
in education started in the last quarter of the 20th century and has been applied more
and more due to both the development in technology and the increase in knowledge in
this field and better efficiency has started to be obtained. In this study, 30 original
articles, some of which examine educational studies based on virtual games and some
of which are based on traditional games, were systematically compiled and the
findings obtained by taking the sample as a sample were shared in tables.
This study is a thesis on the systematic compilation and examination of the results
obtained from the literature and different databases. In this way, a wider database and
statistical results are presented in tables in order to be used in other research papers
and applications for play-based education of children with special needs and will be
useful for other researchers and practitioners in the future. As a study group, a total of
30 original articles were examined, and the characteristics of the participants such as
age groups, study design, special needs category, and intervention durations were
shared in tables. The systematic review was carried out on 30 articles obtained from
Google Scholar, Dergipark, Pubmed, Wiley, Web of Science, Ebscohost, Embase, and Scopus web environments. In the systematic review of this study, academic studies
were examined in order to find answers to the problem questions and results and
findings were revealed through qualitative analysis. In some of the reviewed studies,
numerical measurements such as scores obtained in virtual games, and memory tests
before and after the intervention were used. In some studies, verbal evaluation methods
such as interviews with participants and parents and questionnaires were preferred.
As a result, in most of the academic articles analyzed in this study, it was seen that
play-based teaching had positive effects on children's social skills, academic
development, and communication skills. In more than one study, it was found that
play-based teaching was more effective especially in young participants. One of the
important advantages of play-based learning over traditional learning is that it provides
better focus. Another advantage is that the development of motor skills in games in
which children play using their whole body also contributes to the development of
cognitive issues such as reading. According to the results obtained in this study, gamebased education is recommended for children with special education needs, especially in the areas of focusing and development in motor skills, as it meets their psychological and emotional development needs and eliminates their mental cognitive deficiencies and encourages them to learn.