Tüketicilerin besin etiketleri üzerindeki bilgilere ilişkin tutum ve davranışlarının belirlenmesi
Determination of consumers' attitudes and behaviours toward knowledge on food labels
Yazar: CANAN ÇİNPOLAT
Danışman: DOÇ. DR. AYŞE ÖZFER ÖZÇELİK
Ankara Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Ev Ekonomisi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Ev Ekonomisi = Home Economics

Özet:
Bu çalışma, Ankara'da yaşayan yetişkin tüketicilerin besin etiketlerini okumaya yöneliktutumları ve bunun üzerine cinsiyet faktörünün etkisini belirlemek amacıyla yapılmıştır.Araştırma grubunu Ankara'da bulunan iki büyük hipermarketten alışveriş yapan 110erkek, 110 kadın toplam 220 tüketici oluşturmuştur. Araştırma verileri karşılıklıgörüşme tekniği kullanılarak anket formu ile toplanmıştır. Kadın tüketicilerin %54.6'sıüniversite mezunu, %37.2'si memur; erkeklerin %63.7'si üniversite mezunu, %29.1'imemurdur. Kadın ve erkeklerin yaş ortalaması sırası ile 37.08 + 1.00 ve 37.20 +1.14'tür. Tüketicilerin %91.4'ü yazılı ve görsel basında çıkan beslenme ile ilgilihaberleri takip etmektedir. Kadınların %39.1'i erkeklerin %35.5'i ?yeterli? düzeydebeslenme bilgisine sahiptir. Besin satın alırken en çok etkilendikleri ilk üç faktör geçmişdeneyimler (407 puan), beslenme bilgileri (348 puan) ve besin ambalajı üzerindekibilgilerdir (263 puan). Ambalaj üzerindeki bilgilerin tüketicilerin %76.8'inin her zamanilgisini çektiği ve %87.2'sinin öncelikle son kullanma tarihine baktığı saptanmıştır. Enyüksek oranda her zaman bakılan besin öğesi bilgisinin enerji (kalori) değeri (%30.5);en yüksek oranda etiketi daima okunan besinin süt, yoğurt ve peynir olduğu (erkek%79.2, kadın %81.8) olduğu tespit edilmiştir. Tüketicilerin %47.3'ünün besin etiketleriüzerindeki bilgilerin faydalı olduğu görüşüne kesinlikle katıldıkları belirlenmiştir.Etiketlerin üzerindeki yağsız veya ekstra yağsız gibi ibarelerin erkek tüketicilerin%70.9'u, kadınların %66.4'ü tarafından kolay anlaşıldığı, tüketicilerin %37.3'ünün iseher besin öğesinin günlük ihtiyacı karşılama yüzdesi bilgisini anlamakta zorlandığıbulunmuştur. En çok güvenilen besinlerin ?etiketinde iyi posa kaynağı? yazan besinler(%22.7) ile ?etiketinde light yazan besinler? olduğu (%22.7) saptanmıştır. En yüksekoranda hiç güvenilmeyen besinler ise ?etiketinde katkısız, %100 doğal? yazanbesinlerdir (%14.1).Tüketicilerin %98.2'sinin besin etiketlerini gerekli bulduğu, besin etiketlerinde yer alanifadelerden en çok yazılı ifadelerin (%68.2) anlaşıldığı belirlenmiştir. Besin etiketlerinintüketicilerin %36.8'inin satın alma kararını sık sık etkilediği saptanmıştır.2006, 128 sayfaAnahtar Kelimeler: Tüketici, besin etiketi, tutum, davranışi

Abstract:
This study was made in order to investigate the adult consumers? habits on reading the foodlabels and to determine the gender factor effect on this.The Research group was made out of 220 consumers, 110 men and 110 women who madeshopping from two big hypermarkets in Ankara. The research materials were collected withquestionnaire form by using face to face interview technique. 54.6% of women consumers wereuniversity graduates, 37.2% are government employees 63.7% of men consumers wereuniversity graduates and 29.1% were government employees. Average age of women and menrespectively were 37.08 + 1.00 and 37.20 + 1.14. 91.4% of the consumers followed the news onfood in written and visual press. 39.1% of women and 35.5% of men had adequate levelnutrition knowledge. When they were buying food (nutrient) they were mainly effected fromthree factors these were past experiences (407 points), food knowledge (348 points) and theinformation on food labels (263 points). It has been determined that the info on the packagesalways arose interest in 76.8% of the consumers and 87.2% looked primarily to expire dates. Inaddition to that, energy (calorie) value (%30.5) of the food item was one that was alwaysreferred in highest rate, the food item that?s always the label read was milk, yogurt and cheese(men 79.2%, women 81.8%). It was stated that 47.3% of the consumers believed absolutely thatthe information on the food labels were useful.70.9% of men consumers and 66.4% of womenconsumers could easily understand the expressions such as ?fat free or extra fat free? on thelabels. It was reported that 37.3% of the consumers had difficulty in understanding theinformation of the percentage of daily value for each nutrient. The most trusted food was thefood that had ?good fiber resource? (22.7%) and ?light? (22.7%) remarks on their labels. Mostlyuntrustable food were the ones which had ?free from additives?, 100% natural? on their labels(14.1%).It was determined that 98.2% of consumers believed that food labels are necessary and thatmostly the written statements were understandable (68.2%). The food labels affected 36.8% ofconsumers? buying decisions frequently.2006, 128 pagesKey Words: Consumer, food label, attitude, behaviorii