Sosyal ve kültürel boyutuyla Efemera
Social and cultural dimension of Ephemera
Yazar: SEHER İNCEOĞLU
Danışman: PROF. DR. İSHAK KESKİN
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Bilgi ve Belge Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Arşiv = Archive ; Bilgi ve Belge Yönetimi = Information and Records Management
Dizin: Bilgi kaynakları = Information sources ; Efemera = Ephemera ; Eğitim = Education ; Eğitim hizmetleri = Education services ; Sosyokültür = Socio-culture ; Sosyokültürel durum = Socio-cultural situation ; Sosyokültürel etki = Socio-cultural impact ; Sosyokültürel özellikler = Socio-cultural characteristies

Özet:
Efemera, sosyal ve kültürel hayatın bilgilerini çeşitli yollarla günümüze taşıyan kültürel miras, kurumsal ve toplumsal hafıza, sözlü/yerel tarih gibi birçok alana katkı sağlayan bilgi kaynaklarıdır. Türkiye'deki bilgi ve belge merkezilerinde çalışan çoğu görevliler efemeranın tanımını bilmemekte ve bu yüzden bu bilgi kaynaklarını araştırma süreçlerinde gereği gibi değerlendirememektedir. Efemeranın günümüze kadar yapılan tanımları arasında farklılıklar görülmekte ve bu farklılıklar özellikle de Türkiye'de belirsizliğe ve karışıklığa neden olmaktadır. Konu ile ilgili olarak önemli araştırmaların yapıldığı ülkelerde (İngiltere, Yeni Zelanda, Amerika Birleşik Devletleri, A.B.D.) efemera tanımının farklılıklar içermesi bu belirsizliğin önemli bir nedenidir.
Efemeranın ilköğretimden itibaren eğitim ve öğretim süreçlerinde kullanılması kalıcı öğrenmeyi güçlendirecek, bilgi ve belge merkezlerinin eğitim hizmetlerine katkısını ortaya çıkaracak ve değerinin öğrenciler tarafından anlaşılması sağlanacaktır. Efemeranın farkındalığıyla büyüyen bir öğrenci lisans ve lisansüstü eğitimlerinde ve sonraki hayatlarında bu malzemeye farkındalıkla yaklaşacaktır. Böylelikle bir öğrenci efemerayı sadece eğitim faaliyetlerinde değil aynı zamanda sosyal ve kültürel hayat başta olmak üzere yaşadığı toplumun en gerçekçi kanıtları olarak kullanabilecektir.
Bu araştırmanın amacı; Türkiye'de efemera tanımını netleştirmek ve erişimine değinmek, bu bilgi kaynaklarının özellikle sosyal ve kültürel hayattaki önemini ve tarihsel kaynak değerini vurgulamak, ilköğretimden yükseköğretime kadar efemeranın kullanımı konusunu müfredat doğrultusunda örneklerle sunmak, farklı yükseköğretim programlarında "efemeranın" müfredata eklenmesini sağlamak, "Bilgi ve Belge Yönetimi" alanında mesleki olarak efemerayı ders programlarına dâhil etmektir.

Anahtar kelimeler: Bilgi ve Belge Yönetimi, Efemera, Tanımlama, Erişim, Eğitim - Öğretim.

Abstract:
Ephemera are sources of information that carry information of social and cultural life to the present in various ways, contribute many fields as cultural heritage, organizational and public memory and oral/local history. Most officals who work the information and records centres in Turkey don't know the definition of ephemera and so these sources of information can't be properly evaluated in research processes. Ephemera which differences between definitions until today differ from cause uncertainty and confusion especially in Turkey. This is an important cause of uncertainty ephemera definition contains differences in the countries where important researches are carried out on the subject (England, New Zealand, United States, USA).
Using ephemera in education and training procedures since primary education will strengthen permanent learning, will reveal contribution of information and records centres to educational services and the value of ephemera will be understood by the students.
The purpose of this research is to clarify the definition of ephemera in Turkey and to mention access, to emphasize the importance of these sources of information especially in social and cultural life, to emphasize the value of historical resources, to present with examples in line with the curriculum the using of ephemera from primary to higher education, to add ephemera to the curriculum in different higher education programs and to include to ephemera in the curriculum in the field of Information and Records Management as a higher education program professionally.

Keywords: Information and Records Management, Ephemera, Description, Access, Education.