İtalyan Rönesans heykelinde el ayrıntısı
Hand details in Italian Renaissance sculpture
Yazar: ÇAĞLA ÇAKIN
Danışman: PROF.DR. TARCAN YILMAZ
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sanat Tarihi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2003
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts ; Sanat Tarihi = Art History
Dizin: El = Hand ; Figür = Figure ; Figüratif heykel = Figurative sculpture ; Heykel = Sculpture ; Heykel sanatı = Sculpture art ; Rönesans Dönemi = Renaissance Period ; İtalya = Italy

Özet:
oz 14. ve 16. yüzyıllar arasında, önce İtalya'da gelişerek, heykel sanatının yeniden önem kazanmasına neden olan Rönesans Dönemi' nde betimlenen insan figüründe el ayrıntısını, 20. yüzyılın son yansında ortaya çıkan bir bakış doğrultusunda, ikonografik anlamlarından bağımsız, tanımlanabilir 'jest' ler bütünü olarak değerlendirmeyi amaçlayan bu çalışma dört ana bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde 'jest', kültürel bir olgu bağlamında ele alınmış, bu anlamın kendisine yüklediği değişkenlik, kültürler üzerindeki çift taraflı rolü ( biçimlenme - biçimlendirme ) özellikleri nedeniyle tarih içinde 'jest'lerle ilgili araştırmalara yer verilmiştir. Bu araştırmalar çerçevesinde, 'jest'e yüklenen anlam ve önemin dönemlere göre değişen etki ve önemi belirlenmiştir. Ayrıca 'jest'in, sanatta ifadeyle olan ilişkisinde yönteme dönüşümü de göz önüne alınarak, Rönesans'ın ifade yöntemini oluşturan düşünce sistemleri ve estetik anlayışı hakkında bilgi verilmiştir. İkinci bölümde bu bilgiler doğrultusunda, Rönesans'ı değerlendirirken izlenmesi gereken yöntemler üzerine, bugün ortaya konan tartışmalara değinilmiştir. Dönem sanatı içinde insan figürünün perspektifle kazandığı yeni biçim doğrultusunda, resim ve heykel sanatının evrimi yansıtılmıştır. Üçüncü bölümde, İtalyan Rönesans heykelinde el ayrıntısının 'jest' olarak incelenmesinde izlenecek yöntem belirlenmiştir. Bundan bağımsız olarak 'jest'in çıkış noktasıyla, insan figürünü hem sanatının ana konusu, hem de onun1 ifade yöntemi olarak benimseyen İtalyan Rönesansı'nın, bu tür bir çalışmada taşıdığı başlangıç niteliği dile getirilmiştir. Ayrıca resim ve heykel sanatlarının kendilerine özgü farklılıklarınından dolayı, heykel sanatında, çalışmanın konusunu oluşturan ayrıntıya yaklaşımı değiştirecek çizgiler belirlenmiştir. Dördüncü bölümde ise, el ayrıntısı 'jest' olarak yorumlanacak örneklerin ayrımında yapıtın içerdiği figür sayısı referans alınmıştır. Çağdaşlarından farklı bir noktaya ulaşan Michelangelo'nun son dönem yapıtlarının konu içerisindeki önemine ayrıca değinilmiştir. m

Abstract:
ABSTRACT The main task of this thesis is to examine the possible 'hand gestures' in Italian Renaissance Sculpture, with the help of the new method in 'gestures' carried on the second half of 20th century. In order to accomplish this, the thesis is divided in to four main parts. The first part focuses on the cultural background of 'gesture' studies to understand the 'gesture's complex definition, reflecting both aspects of its structure, which can offer a key to some fundamental values and assumptions underlying any particular society. The philosophical background and the method developed under these influences are also discussed in the context of the differences between the Middle Ages and Renaissance. In the second part, the significant problems of Renaissance and the core of the studies are discussed in the sense of historical course with some brief information given on the general development of human figure causing the art of the period. Also the importance of the sculpture is mentioned due to its revival in Italian Renaissance. In the third part, an introduction is given about 'hands' as a 'gesture' and as an 'instrument' relating to its significant role in human development. Because this research is not intended to make any discovery, only a brief and a simplified categorisation of 'gestures' is introduced and the advantages of using the sculptural examples are explained according to their technical representations. In the fourth part, examples are examined focusing on the hand details and they are categorised according to the subject of the thesis and the number of the figures included in the works of art. Michelangelo's last three masterpieces are studied seperately through their relations to the subject. IV