Orta öğretim 9. ve 12.  sınıf öğrencilerinin mekânsal düşünme becerilerinin incelenmesi: Çorum ili örneği
An investigation of the spatial thinking skills of secondary education 9th and 12th grade students: Case of Çorum province
Yazar: HÜSEYİN SERİNCİ
Danışman: DOÇ. DR. NEVİN ÖZDEMİR
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Ana Bilim Dalı / Sosyal Bilgiler Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Coğrafya = Geography
Dizin: Coğrafya = Geography ; Coğrafya eğitimi = Geography education ; Düşünme = Thinking ; Düşünme becerileri = Thinking skills ; Mekansal algı = Spatial perception ; Mekansal bellek = Spatial memory ; Ortaokul öğrencileri = Secondary school students ; Uzamsal düşünme = Spatial thinking ; Çorum = Çorum

Özet:
Bu çalışmanın amacı, orta öğretim 9. ve 12. sınıf öğrencilerinin mekânsal düşünme becerilerinin incelenmesidir. Araştırma genel tarama modelinde nicel bir durum çalışmasıdır. Çalışma örneklemi, Çorum İli Merkez İlçesinde yer alan sosyal bilimler, fen, Anadolu ve meslek liseleri gibi farklı orta öğretim kurumlarında 2020-2021 eğitim öğretim yılında öğrenim gören, 400 kişilik öğrenci grubundan oluşmaktadır. Çalışmada veri toplama aracı olarak bir anket formu kullanılmıştır. Anketin birinci bölümünde sınıf, lise türü, cinsiyet gibi demografik sorular; ikinci bölümünde ise Mekânsal Düşünme Beceri Testi (MDBT) yer almaktadır. Bu anket formu pandemi koşulları nedeniyle online olarak öğrencilere gönderilmiştir. Telefon, tablet veya bilgisayar gibi araçlarla anket formundaki sorulara verilen cevaplar a betimsel analiz yöntemleriyle incelenmiştir. Elde edilen veriler normal dağılıma uymadığı için, demografik değişkenlerin mekânsal düşünme beceri testi puanları üzerindeki etkisini incelemek amacıyla Ki-Kare Bağımsızlık testi ile veri yapısına göre Mann-Whitney-Wilcoxon (MWW) veya Kruskal-Wallis testleri uygulanmıştır. Sonuç olarak ise mekânsal düşünme beceri testinin puanları üzerinde; eğitim görülen orta öğretim türünün, sınıf düzeyinin, tercih edilen orta öğretim bölümün, LGS puanı ile coğrafya sınav puanının etkili olduğu gözlemlenmiştir. Ancak, cinsiyet, testin çözüldüğü cihaz ile coğrafi bilgi sistemleri, uzaktan algılama veya haritacılık derslerini alma durumları gibi değişkenler açısından mekânsal düşünme beceri testi puan ortalamalarında istatistiksel olarak anlamlı farklılık olmadığı tespit edilmiştir.

Abstract:
This study aims were to analyze the spatial thinking ability of 9th and 12th grad12th-grateful students. This research was a quantitative situation study in a general survey model. The research sample group consisted of 400 students who studied at different high schools such as Science High School, Anatolian High School, Social Sciences High School, and Vocational High School in the 2021-2022 Academic Year in the central district in Çorum.  A questionnaire form was used as a data collection tool in this study. In the first part of the questionnaire, there were demographical questions like class, type of high school, sex; in the second part, the Spatial Thinking Ability Test (STAT) took place. This questionnaire form was applied online because of the pandemic situation. The answers were given to the questions in the questionnaire form via mobile phone, computer, and tablet have been analyzed through descriptive analysis. Since the data collected was not fit the normal distribution, to examine the effect of the demographic factors on the Spatial Thinking Ability Test scores, Ki-Kare Independence Test, and data structure Mann-Whitney-Wilcoxon (MWW) or Kruskal – Wallis tests were applied. The analysis results showed a significant difference between groups in STAT scores for some demographic variables (the type of high school the students study, class level, the branch that the students choose, LGS score, and geography exam score influence the spatial thinking ability test scores). On the other hand, no significant difference was found between the groups in STAT scores in terms of sex, the instrument on which the student took the test, geography information systems, remote perception, or the case of taking a cartography course.