Altının korunma aracı ve güvenli liman olma özelliklerinin incelenmesi
Investigation of gold as  hedge tool and safe haven
Yazar: TAHSİN BERK ŞEKER
Danışman: DOÇ. DR. SITKI SÖNMEZER
İstanbul Ticaret Üniversitesi / Finans Enstitüsü / Sermaye Piyasası Ana Bilim Dalı / Sermaye Piyasası Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Ekonometri = Econometrics ; Ekonomi = Economics
Dizin: Altın = Gold ; Altın piyasası = Gold market ; GARCH model = GARCH model ; Güvenli liman = Safe harbour ; Korunma = Protection

Özet:
Altın karakteristik yapısı ve sınırlı rezervleri ile asırlardır değerli metal olarak kullanılmaktadır. Artan finansal ihtiyaçlar ve artan nüfusa karşın dünya üzerinde sınırlı miktarda altın rezervi bulunmaktadır. Geçmişten beri altın bu özellikleri ile her geçen gün daha da değerli bir hale gelmiştir. Çalışmada dolar bazında ons altının koruyuculuğunu tespit etmek için uluslararası altın piyasası tarihsel süreci ile birlikte araştırılmıştır. Çalışmada; merkantilizm, altın standardı sistemi, ''Bretton Woods'' sistemi gibi kavramlar açıklanmıştır. Uluslararası altın piyasası incelendikten sonra ülkemizdeki altın kullanımına ve rezervlere bakılmıştır. Alternatif korunma araçları incelenmiştir. Benzer çalışmalarda çıkan sonuçlar ve kullanılan yöntemlerin gözlemlenmesi için akademik literatür taranmıştır. Küresel bazda altının koruyuculuğu ve güvenli liman özelliğinin tespiti için bağımlı değişken dolar bazında ons altın, bağımsız değişkenler; S&P 500 borsa endeksi, ABD 2 yıllık devlet iç borçlanma senetleri ve USD/EUR paritesi kullanılmıştır. GARCH modeli ve birim kök testlerinden yararlanılmıştır. Örneklem olarak 03.01.2000 ve 30.09.2022 tarihleri arasında 1187 haftalık veri kullanılmıştır. Çalışmada daha sağlıklı sonuçlar elde etmek adına ons altın iki farklı trend döneminde incelenmiştir. 03.01.2000 ve 01/03/2013 arasında birinci dönem 08.03.2013 ve 30.09.2022 ikinci trend dönemi olarak çalışmaya dahil edilmiştir. 2000'li yılların başından itibaren süregelen birinci dönemde ons altın yükseliş trendinde iken 2013 senesi sonrası ikinci dönemde altının yükseliş trendi sonlanmıştır. Yapılan gözlemlerde akademik literatüre benzer olarak altının uzun vadede bir korunma aracı olduğu tespit edilmiştir. Kriz dönemlerinde ve diğer finansal araçlarda şok düşüşlerin yaşandığı dönemlerde ons altının stabil hareketleri ile güvenli liman özelliği gösterdiği tespit edilmiştir.

Abstract:
Gold has been used as a precious metal for centuries with its characteristic structure and limited reserves. Despite the increasing financial needs and increasing population, there are limited gold reserves in the world. Since the past, gold has become more and more valuable with these features. In the study, the international gold market has been researched with its historical process in order to determine the protectiveness of ounce gold in dollar terms. In the study; Concepts such as mercantilism, gold standard system, "Bretton Woods" system are explained. After examining the international gold market, gold usage and reserves in our country were examined. Alternative hedge tools were examined. Academic literature was searched to observe the results of similar studies and the methods used. Dependent variable for the protection of gold on a global basis and determination of its safe-haven property, ounce gold in dollar terms, independent variables; S&P 500 stock market index, US 2-year government securities and USD/EUR parity are used. GARCH model and unit root tests were used. As a sample, 1187-week data was used between 03.01.2000 and 30.09.2022. In the study, ounce gold was examined in two different trend periods in order to obtain healthier results. The first period between 03.01.2000 and 01/03/2013 was included in the study as 08.03.2013 and 30.09.2022 as the second trend period. While ounce of gold was in an upward trend in the first period from the beginning of the 2000s, the rising trend of gold ended in the second period after 2013. In the observations, it has been determined that gold is a long-term protection tool, similar to the academic literature. It has been determined that during the crisis periods and shock declines in other financial instruments, ounce of gold has a safe haven feature with its stable movements.