Siyah alaca, esmer ve simental ırkı sığırların bazı süt verim özellikleri bakımından karşılaştırılması
Comparison of holstein, brown swiss and simmental breed cattles i̇n terms of some of the milk yield traits
Yazar: ABDULKERİM HARMANDAR
Danışman: PROF. DR. ALİ KAYGISIZ
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Hayvan Yetiştirme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışmada Kahramanmaraş şartlarındaki özel bir işletmede yetiştirilen Siyah Alaca, Esmer ve Simental ırkı sığırların 305 günlük süt verimi, somatik hücre sayısı ve laktasyon eğrisi bakımından karşılaştırılması amaçlanmıştır. Süt verim kayıtları için çalışmanın yürütüldüğü çiftliğin kuruluşundan itibaren (2013-2016) sürü yönetim otomasyonu tarafından tutulan kayıtlar esas alınmıştır. Somatik hücre sayısı için Ekim 2014 – Ekim 2015 arasında ayda bir kez tüm hayvanlardan örnekler alınarak Delaval cell counter cihazıyla ölçümler yapılmıştır.
305 günlük süt verimi Siyah Alaca, Esmer ve Simental ırkı ineklerde sırasıyla 7121.7±167.98 kg, 6751.4±203.92 kg ve 5422.1±257.57 kg olarak bulunmuştur. 305 günlük süt verimine ırk etkisi önemli (p<0.05), takvim yılı ve mevsim etkileri önemsiz bulunmuştur. Laktasyon süresi Siyah Alaca, Esmer ve Simental ırkı ineklerde sırasıyla
332.8±10.72 gün, 315.4±14.46 gün ve 296.1±15.01 gün olarak bulunmuştur. Laktasyon süresine ırk etkisi önemsiz, takvim yılı etkisi Siyah Alaca ve Esmer ırklarında önemsiz, Simental ırkında ise önemli (p<0.01), mevsim etkisi her üç ırk için de önemsiz bulunmuştur. Somatik hücre sayısına ait genel ortalama 194736±21877 adet/ml'dir. Irklara göre Somatik hücre sayıları ise, Siyah Alaca ırkında 169451±29519 adet/ml, Esmer ırkında 269640±39345 adet/ml, Simental ırkı ineklerde ise 140440±72255 adet/ml olarak hesaplanmıştır. Irklar arası fark önemlidir. Somatik hücre sayısına mevsim ve kontrol sırası etkisi önemsiz olarak hesaplanmıştır. Somatik hücre sayısından kaynaklanan süt verim kayıpları Siyah Alaca ineklerde hiç olmaz iken, Esmer ve Simental ırkı ineklerde sırasıyla %2.28 ve %0.79 düzeyinde kalmıştır. Wattiaux (2005) kriterlerine göre yıl içerisinde aylık kontroller sırasında düşük düzeyde mastitise yakalanmış inek oranları ise Siyah Alaca ineklerde % 6, Esmer ineklerde % 7 ve Simental ineklerde ise % 7 olarak gerçekleşmiştir. Yaygın veya salgın mastitis oranları ise Siyah Alaca ineklerde % 10, Esmer ineklerde % 16 ve Simental ineklerde ise % 11 olarak gerçekleşmiştir. Laktasyon eğrisi bakımından Siyah Alaca ve Esmer inekler tüm mevsimler bazında normal eğri karakteri gösterirken Simental ırkı inekler yaz mevsiminde normal, Kış ve ilkbahar mevsimlerinde anormal (azalan) eğri karakteri göstermiştir. Sonuç olarak, Kahramanmaraş ili yetiştirici şartlarında yapılan bu çalışmada, Siyah Alaca ırkı ineklerin süt verimi, dünya ortalamalarının altında olmakla beraber Türkiye ortalamalarından daha yüksek bulunmuştur. Esmer ve Simental ırkı inekler hem dünyadaki hem Türkiye'deki çalışmalardan yüksek verime sahip olmuştur. Çiftlik hijyen şartlarının ve sütün kalitesinin AB normlarına uygun olduğu gözlenmiştir.

Abstract:
Objective of this study was to compare 305 day milk yield, somatic cell count and lactation curve of Holstein, Brown Swiss and Simmental cattle reared in a private farm in Kahramanmaraş. Milk yield records were based on records kept by herd management automation since the establishment of the farm where the study was conducted (2013-2016). Somatic cell counts were taken from all animals monthly between October 2014 and October 2015
by De-laval cell counter. Overall, 305-day milk yield was found as 7121.7±167.98 kg, 6751.4±203.92 kg and 5422.1±257.57 kg in Holstein, Brown Swiss and Simmental cows, respectively. Breed effect on 305-day milk yield was significant (p<0.05), yet, calving year and season effects were insignificant. The duration of lactation was 332.8±10.72 days, 315.4±14.46 days and 296.1±15.01 days in the Holstein, Brown Swiss and Simmental cows, respectively. Breed effect on lactation period and calving year effect were insignificant in Holstein and Brown Swiss breeds, but they were significant in Simmental breed (p<0.01). Seasonal effect was insignificant for all three breeds in the study. The general average of somatic cell numbers was 194736±21877 ml. Somatic cell counts were calculated as 169451±29519 ml in Holstein breed, 269640±39345 ml in Brown Swiss breed and 140440±72255 ml in Simmental cows. The difference between breeds was important. Seasonal and control month effects on somatic cell count were insignificant. Milk yield losses due to somatic cell count were not present in Holstein cows, whereas it was 2.28% and 0.79% for Brown Swiss and Simmental cows, respectively. According to the Wattiaux (2005) criteria, the rates of cows with low mastitis during monthly controls were 6% in Holstein cows, 7% in Brown Swiss cows and 7% in Simmental cows. Prevention or epidemic mastitis rates were 10% in Holstein cows, 16% in Brown Swiss cows and 11% in Simmental cows. In terms of lactation curve, Holstein and Brown Swiss cows showed normal curve
characteristics in all seasons, while Simmental cows showed normal curve in summer and atypic (decreasing) curve in winter and spring seasons. In conclusion, in this study of Kahramanmaraş conditions, although milk yield of Holstein cow breed, was lower the world average, it was found above the county's milk yield average. Brown Swiss and Simmental breeds yielded greater than studies both in Turkey and world. Farm hygiene conditions and milk quality were observed to be in line with EU norms.