Laparoskopik kolesistektomi operasyonu geçiren hastalarda farklı genel anestezi yöntemlerinin laktat ve karaciğer enzimleri üzerine etkileri
The effects of different general anesthesia methods on lactate and liver enzymes in patients undergoing laparoscopic cholecystectomy
Yazar: MEHMET SARGIN
Danışman: DOÇ. DR. AHMET TOPAL
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Meram Tıp Fakültesi / Anesteziyoloji ve Reanimasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2013
Konu: Anestezi ve Reanimasyon = Anesthesiology and Reanimation ; Biyokimya = Biochemistry
Dizin: Anestetikler = Anesthetics ; Anestezi-genel = Anesthesia-general ; Desfluran = Desflurane ; Enzimler = Enzymes ; Kan gaz analizi = Blood gas analysis ; Karaciğer = Liver ; Kolesistektomi = Cholecystectomy ; Laktatlar = Lactates ; Laparoskopi = Laparoscopy ; Propofol = Propofol

Özet:
Amaç: Bu çalışmada laparoskopik kolesistektomi operasyonlarında sabit basınç (12 mmHg) ile oluşturulan CO2 pnömoperitonyumunun oluşturduğu iskemi reperfüzyon hasarına bağlı olarak laktat ve karaciğer enzimleri üzerine farklı anestezik ajanların etkilerini karşılaştırmayı amaçladık.
Yöntem: Elektif laparoskopik kolesistektomi operasyonu planlanan, 18-65 yaş arası 75 hasta, rastgele 3 gruba ayrılarak sevofluran, desfluran ve propofol grupları oluşturuldu. İndüksiyonda her 3 grubada aynı ajanlar kullanıldı. Anestezi idamesinde sevofluran (Grup S), desfluran (Grup D) ve propofol (Grup P) kullanıldı. Preoperatif alınan numunelerden elde edilen ve operasyondan 24 saat sonra bakılan karaciğer fonksiyon testleri değerlendirildi. Operasyon sırasında; indüksiyon sonrası-insüflasyon öncesi (T0), insüflasyonun 10.dk sı (T1), insüflasyonun 30. dk sı (T2) ve operasyon sonrası 60.dk (T3) olmak üzere 4 kez arteriel kan gazı analizi ve laktat seviyesi ölçüldü. İndüksiyon öncesi, sonrası ve operasyon sonlanana kadar her 15 dk'da bir, KAH, SAB, DAB, OAB, SpO2 ve ETCO2 ölçüldü. Postoperatif 2.dk ve PACU'da Aldrete Derlenme Skorları, VAS ve bulantı-kusma skorları kaydedildi. 
Bulgular: Her üç grubun demografik özellikleri istatistiksel olarak anlamlı farklılık göstermedi (p>0.05). T2 ve T3 ölçüm zamanlarındaki pH değerleri karşılaştırıldığında Grup S ve Grup P arasında istatistiksel olarak anlamlı fark bulundu pH değerleri Grup P 'de Grup S' ye göre daha düşük bulundu (p=0,030, p=0,018 ). Her üç grupta T0, T1, T2 ve T3 ölçüm zamanlarında üç grup arasında kan gazı örneklerinde PaCO2, HCO3, BE değerlerinin karşılaştırılmasında istatistiksel olarak anlamlı fark gözlenmedi (P>0,05). Her üç grupta T0 ölçüm zamanlarında üç grup arasında kan gazı örneklerinde laktat değerlerinin karşılaştırılmasında istatistiksel olarak anlamlı fark gözlenmedi (P>0,05). Her üç grubun T1, T2 ve T3 ölçüm zamanlarındaki laktat değerleri karşılaştırıldığında istatistiksel olarak anlamlı fark bulundu, laktat değerleri Grup P' de, Grup S ve Grup D' ye göre daha düşük bulundu (p=0,000, p=0,000, p=0,008). Postoperatif ölçüm zamanındaki SGOT ve SGPT değerleri karşılaştırıldığında gruplar arasında istatistiksel bakımdan anlamlı olarak, Grup P'de, Grup S ve Grup D' ye göre daha düşük bulundu. (p< 0.001). Her 3 grupta da postoperatif ölçüm zamanındaki ALP ve GGT değerleri karşılaştırıldığında istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmadı (p=0,111 , p=0,371). Postoperatif ölçüm zamanındaki LDH değerleri karşılaştırıldığında istatistiksel bakımdan anlamlı olarak,  Grup S'de, Grup D ve Grup P' ye göre daha yüksek bulundu (p< 0.001).
PACU'ya giriş ve PACU'dan çıkış VAS değerleri, ekstübasyon sonrası 2.dk ve PACU' ya giriş aldrete skorları ve bulantı ? kusma skorları değerlendirildiğinde, her üç grup arasında istatistiksel olarak anlamlı fark yoktu (p>0,05) . 
Sonuç: Sonuç olarak sevofluran ve desflurana kıyasla propofol anestezisinin AST, ALT ve laktat ve pH değerlerinde ki değişiklikler üzerine etkisinin olumlu olduğu sonucuna varılmıştır.  


Anahtar Kelimeler: Propofol, Desfluran, Sevofluran, kan gazı, laparoskopik kolesistektomi

Abstract:
Background: The aim of this study is to compare the effects of different anesthetic agents on lactate and liver enzymes due to the ischemic reperfusion damage brought about by pneumoperitonium CO2 formed by the constant pressure (12 mmHg) in laparoscopic cholecystectomy procedures.
Method: A total of 75 patients, aged between 18 and 65, for whom elective laparoscopic cholecystectomy procedure had been planned, were randomly divided into 3 groups and subsequently sevoflurane, desflurane, and propofol groups were formed. All 3 groups received the same agents during induction. Sevoflurane (Group S), desflurane (Group D), and propofol (Group P) were used in anesthetic maintenance. Liver function tests, for which samples were collected preoperatively and which were analyzed 24-hours after the procedure, were evaluated. Arterial blood gas analyses were performed and lactate levels were measured for 4 times during the procedure after the induction-before insufflation (T0), at the 10th minute of insufflation (T1) , at the 30th minute of insufflation (T2), and at the 60th minute following the procedure (T3). HR, SAP, DAP, MAP, SpO2, and ETCO2 values were calculated before the induction, after the induction, and every 15 minutes until the procedure was completed. Aldrete's Recovery Scores and VAS and POVN scores were recorded at the post-operative 2nd min. and at PACU.
Results: There was no statistically significant difference between each of the three groups demographic characteristics (p>0.05). When the pH values at the time of T2 and T3 measurement were compared it was seen that there was a statistically significant difference between Group S and Group P. Group P's pH values were found to be lower than Group S (p=0.030, p=0.018 ). No statistically significant difference was observed among all three groups in the comparison of PaCO2, HCO3, and BE values in blood gas samples drawn at T0, T1, T2 , and T3 measurement times for each group (P>0.05). There was also no statistically significant difference among the three groups regarding the comparison of lactate levels in blood gas samples drawn at T0 measurement times for each group (P>0.05). When the lactate values of each group at the time of T1, T2, and T3 measurement were compared, it was seen that there was a statistically significant difference. The lactate values of Group P were found to be lower than Group S and Group D (p=0.000, p=0.000, p=0.008). There was a statistically significant difference among the groups when the SGOT and SGPT values at post-operative measurement time were compared and it was seen that the values of Group P were lower than Group S and Group D (p< 0.001). There was no statistically significant difference among the groups when the ALP and GGT values at post-operative measurement time were compared (p=0.111, p=0.371). A statistically significant difference was observed when the LDH values at the time of post-operative measurement were compared and they were found to be higher in Group S than Group D and Group P (p< 0.001).
VAS values at the time of admission into the PACU and discharge from the PACU, at the 2nd min. following extubation, and nausea-vomiting scores and Aldrete scores at the time of admission into the PACU were compared and it was seen that there was no statistically significant difference among the groups (p>0.05).
Conclusion: It was concluded that anesthetic propofol had a positive effect on AST, ALT, and lactate and on changes in pH values in comparison to sevoflurane and desflurane.

Keywords: Propofol, Sevoflurane, Desflurane, blood gas saple, laparoscopic cholecystectomy.