Fransa ve Amerika Birleşik Devletlerinin 2005-2015 yılları arasında karşılaştırmalı Afrika politikaları
The comparative policies of France and United States of America between 2005 2015 towards Africa
Yazar: YÜCEL ÖZEL
Danışman: DOÇ. DR. HİKMET KIRIK
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Afrika = Africa ; Afrika ülkeleri = African countries ; Amerika Birleşik Devletleri = United States of America ; Fransa = France ; Uluslararası ilişkiler = International relations ; Uluslararası politika = International policy

Özet:
Soğuk Savaş döneminin Doğu-Batı kutuplaşmasında siyasal ve güvenlik odaklı sebeplerle uzun yıllar uluslararası sistemde incelenmeye değer görülmeyen ve iki kutup açısından hak ettiği ilgiyi göremeyen Afrika, iki kutuplu sistemin çöküşüyle birlikte başta Sahraaltı Afrika olmak üzere ilgi odağı haline gelmiştir. 2008 yılında küresel düzeyde yaşanan finansal kriz, dünya genelinde güçler arasındaki rekabeti şiddetlendirmiş, Afrika'nın sahip olduğu kaynaklar açısından çekiciliğini artırmıştır. Kriz sonrasında Fransa Afrika'daki eski nüfuz alanlarında yeniden etkin olma yönünde faaliyetlerine ağırlık verirken, Afrika, ABD ile birlikte yükselen güçlerin rekabet alanlarından biri haline gelmiştir. Ayrıca ABD'nin Afrika'ya girmesi, Fransa-Afrika iyi ilişkilerinde gerilemenin başlangıcı olmuştur. 2005 yılı sonrasında, ABD kıtaya gerçek anlamda ilgi göstermeye başlamış, 2007 yılında Afrika Komutanlığı'nın (AFRICOM) kuruluşu ile birlikte ABD'nin Afrika politikası AFRICOM ile özdeşleşmiştir. ABD ve Fransa'nın, günümüz uluslararası ilişkiler teori ve analizlerinin henüz tam olarak uygulanabilir olmadığı Sahraaltı Afrika'ya yönelik 2005-2015 yılları arasında uyguladıkları politikalar, Afrika'nın değişiminde ve yerel güç dengelerinde etkili olmuştur. Fransa dış politikasının dayandığı barışçıl çok kutuplu dünya konsepti, ABD hegemonyasına muhalif bir çıkış olmuş, Kıtada geçmişi ve çıkarları olan Fransa'nın ABD politika ve çıkarları ile işbirliği görüntüsü çoğu zaman örtülü rekabet olarak meydana gelmiştir. ABD dış politika kararlarının alınmasında iç ve dış kamuoyunun etkisi olmakla birlikte, Afrika ülkelerinde kimliğe ve geçmişe dayalı dış tehdit algısı da bu politikaların belirlenmesinde önemli olmuş, 2008 yılı sonrasında ABD'nin Afrika'daki faaliyetleri ulusal çıkarlarını gerçekleştirecek tarzda özenle seçilmiş ve yönlendirilmiştir.

Abstract:
Africa, particularly sub-Saharan Africa, which has long been underestimated in the international stage for many years due to political and security-oriented reasons in the East-West polarization of the Cold War Era, and which has not received the attention it deserves from either poles, has become a center of interest after the collapse of the bipolar system. The global financial crisis of 2008 intensified the competition among the Powers across the world, and improved Africa's attractiveness as a resource-rich continent. After the crisis, Africa has become one of the geopolitical competition grounds for the United States (US) and rising powers, while France has focused on forging new relations and becoming active so as to be influential again in its former spheres of influence. Furthermore, United States engagement in Africa started the decline of good relations between France and Africa. After the year 2005, the US began to show real interest in the continent, and with the establishment of US Africa Command (AFRICOM) in 2007, African policy of the USA was identified with AFRICOM. The policies that the United States and France applied for sub-Saharan Africa between 2005 and 2015, when current theories and analyses of international relations were yet to be fully implemented, have influenced Africa's transformation and local balances of power. The concept of a harmonious multi-polar world, which serves as the basis of France's foreign policy, was an outgrowth of the unilateral hegemony of the United States. When its history and long-standing interest in the continent are taken into account, the image of France as being in cooperation with the US politics and interests often reveals a veiled competition. In the adoption of US foreign policy decisions, domestic and international public opinion is critical; however, the external threat perception based on identity and background in African countries has also been important in determining these policies. After the year 2008, the US engagements in Africa were carefully selected and governed in such a way to achieve national interests.