Erişkinlerde olfaktör ve trigeminal sinirlerde lenfatik sistem varlığının araştırılması
Experiment of the olfaktory and trigeminal nerves lymphatic system at adult age
Yazar: ZAUR ASLANOV
Danışman: PROF. DR. YUSUF ERŞAHİN
Ege Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Beyin ve Sinir Cerrahisi Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2010
Konu: Nöroşirürji = Neurosurgery
Dizin: Araknoid = Arachnoid ; Lenfatik sistem = Lymphatic system ; Olfaktör sinir = Olfactory nerve ; Serebrospinal sıvı = Cerebrospinal fluid ; Serebrospinal sıvı basıncı = Cerebrospinal fluid pressure ; Trigeminal sinir = Trigeminal nerve

Özet:
BOS emilim yollarını konu alan çok sayıda çalışmalar vardır. Bu çalışmalardan; araknoid villuslar ve lenfatik sistem aracılığıyla BOS emilim yolları, kapanmamış konular olarak dikkat çekmektedir. Bizim çalışmamızın amacı olfaktor ve trigeminal sinirleri mikroskop altında inceleyerek perinöral dokuda lenfatik drenajın varlığı hipotezini ispat etmek, böylece lenfatik sistemin BOS drenajındaki rolünü destekleyen çalışmalara referans olmak ve yeni yapılacak çalışmalara yön vermekti.Kanıtlara göre, kranial araknoid villus ve lenfatik drenaj sistemleri subaraknoid aralıktan BOS çıkışında önemli rol oynamaktadır. Özellikle primer sistemlerin yetersizliği durumunda spinal araknoid villuslar önemli bir rol oynarlar. Lenfatik akım sistemi primer olarak cribriform plağı geçen olfaktor sinirin perinöral aralığından sağlanmaktadır. Diğer kranial sinirlerin ismi geçse de BOS drenajında önemli rol oynadıklarına dair kesin kanıtbulunamamıştır. Lenfatik sistem, araknoid villuslardan önce gelişmektedir. Geç fetal dönemde ve erken neonatal dönemde BOS akım yolu olarak lenfatik dolaşımın dominant olduğu saptanmıştır.Bizim çalışmamızda alınan 11 olfaktor ve trigeminal sinire ait otopsi materyali lenfatik varlığı açısından mikroskobik olarak incelendi. İmmunhistokimyasal değerlendirme lenfatik damarlarda D2-40 ile stoplazmik boyanma olup olmamasına göre yapıldı.Olfaktor sinir çevresinde histolojik olarak izlenen damarlarda immunhistokimyasal olarak D2-40 ile boyanma saptanmadı. Bu bulgularla izlenen damarların kan damarı özelliğinde olduğu bulundu.Trigeminal sinir çevresinde immunhistokimyasal olarak D2-40 ile reaksiyon veren çok sayıda lenfatik saptandı.Yapmış olduğumuz çalışmamız sonucunda olfaktor sinir etrafında lenfatikleri görüntüleyememize rağmen, şimdiye kadar olan çalışmalarda elde edilen sonuçlar ve trigeminal sinir etrafında lenfatiklerin varlığını tespit ederek görüntüleyebilmemiz, diğer kranial sinirler etrafında da lenfatik sistemin var olabileceğini düşündürmektedir. Dolayısıyla BOS emiliminde lenfatik sistem payının bilindiği kadar küçük olmadığını ve bu yönde daha ileri çalışmalar yapılması gerektirdiğini düşündürmektedir.

Abstract:
Many researches have reported regarding on the routes of CSFabsorption. Among these studies, CSF absorption routes through arachnoidvilli and lymphatic system attract attention as unclosed issues. The aim ofthis study is to examine the olfactory and trigeminal nerves using microscopein order to prove the hypothesis of presence of lymphatic drainage inperineural tissues. This study intends to be a reference and a guide to newstudies which supports the role of lymphatic system in CSF absorption.According to the previous studies, cranial arachnoid villi and lymphaticdrainage systems feature in CSF outflow from subarachnoid space.Especially, under the insufficiency of the primary systems spinal arachnoidvilli plays an important role. Lymphatic drainage system is primarily obtainedby the perineural space from the olfactory nerve which crosses the cribriformplate. There is no certain proof about the roles of other cranial nerves in CSFdrainage. Lymphatic system is developed before arachnoid villi. In late fetaland early neonatal period, it has been shown that lymphatic circulation is adominant way of CSF absorption route.In our study, 11 olfactory and trigeminal nerves which were taken fromthe autopsy material were examined with a microscope for the presence ofthe lymphatic system. Immunohistochemical evaluation was made accordingto staining of cytoplasm in lymphatic vessels with D2-40.Histologically, there was no staining with D2-40 in the vessels aroundthe olfactory nerve. These findings showed that the vessels were incharacteristics of a blood vessel.Around the trigeminal nerve, lots of lymphatics, reactive to D2-40 havebeen shown.Although the lymphatics around the olfactory nerve could not beproven by this study; the results of the recent studies and showing thepresence of lymphatics around the trigeminal nerve conclude that there couldbe a lymphatic system around the other cranial nerves. As a result of thisstudy, lymphatic system constitutes a more important role in CSF absorptionthan it is thought of and more investigation should be done in this field.