Azizler köyü (Dikey boyutta bir yerel tarih araştırması)
District of Azizler (A vertical dimension history research)
Yazar: SAFİYE DİKMEN
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET SALİH ERKEK
Uşak Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Tarih = History
Dizin: Kent tarihi = Urban history ; Nüfus = Population ; Nüfus Defterleri = Population Surveys ; Osmanlı Devleti = Ottoman State ; Osmanlı Dönemi = Ottoman Period ; Sosyoekonomik yapı = Socio-economic structure ; Sosyokültürel durum = Socio-cultural situation ; Sosyokültürel özellikler = Socio-cultural characteristies ; Temettuat Defterleri = Temettuat Registers ; Uşak = Uşak

Özet:
Bu araştırmanın amacı Osmanlı Devleti döneminde Uşak kazasına bağlı Azizler Karyesinin sosyo-kültürel özelliklerini ortaya koymaktır. Daha önce hiçbir müstakil çalışmaya konu olmamış olan Azizler Karyesinin başta nüfus ve nüfus hareketliliği olmak üzere iktisadi yapısı, ziraî faaliyetleri, şahıs ve aile özellikleri gibi birçok farklı yönü dikey boyutta bir çalışma yapılarak gün yüzüne çıkarılmaya çalışılmıştır. Dünya ölçeğinde giderek popüler olan mikro tarih çalışmaları bir yandan çalışılan konu üzerinde derinlemesine araştırmalar yapılmasını sağlarken diğer yandan da küçük parçalardan hareketle büyük resmin görülmesine katkı sağlamaktadır. Bu açıdan bakıldığında çalışmamız bir Osmanlı köyünün mikro düzeyde incelenmesi olarak görülmekle birlikte Uşak kazası ve geniş perspektifte Osmanlı taşrası üzerine bir deneme girişimi olacaktır.
Bu çalışmada Azizler Karyesinin XVI. ve XIX. yüzyıllar arasında değişen sosyo-ekonomik faaliyetlerini ve nüfus yapısını ortaya koymak için çeşitli arşiv kaynaklarından faydalanılmıştır. 438 numaralı Muhasebe-i Vilayet-i Anadolu Defteri I-II (M. 1530), 2498 numaralı Avarız Defteri (M. 1676), 1643 numaralı Nüfus Defteri (M. 1831), 1648 numaralı Nüfus Defteri (M. 1841), 9440 numaralı Temettuat Defteri (M. 1844-1845) arşiv belgeleri çalışmamıza kaynaklık etmektedir. Bu belgelerin günümüz Türkçesine transkripsiyonu yapılarak Azizler Karyesinin nüfus ve sosyo-ekonomik özellikleri hakkında bilgiler ortaya çıkarılmıştır. Elde edinilen bilgiler sonucunda geleneksel bir Osmanlı Devleti köyünde yaşamış kişilerin yaş ortalamaları, doğum-ölüm kayıtları, tipolojileri ile ekonomik faaliyetlerini kapsayan gelir ve giderlere ait önemli bilgilere ulaşılmıştır.

Abstract:
The aim of this research is to reveal the socio-cultural characteristics of the Azizler village, which was dependent to Uşak district in Ottoman period. Many different aspects of the Azizler village, such as population and population mobility, economic structure, agricultural activities, personal and family characteristics, which have not been the subject of any independent study before, have been tried to be brought to light by a vertical study. Microhistory studies, which are increasingly popular in the world, on the one hand provide an in-depth research on the studied subject and on the other hand contribute to make a big picture from small pieces. From this point of view, even though this study is considered to be a micro-level study of an Ottoman village, it will also be a trial attempt on the Uşak district and the Ottoman rural life in a broad perspective.
Various archive sources have been used to reveal the population structure and changing socio-economic activities between the XVI and XIX centuries of the Azizler village. Archived documents of 438 numbered Muhasebe-i Vilayet-i Anadolu Defteri I-II (Anatolian District's Accounting Book) of the year 1530, 2498 numbered Avarız Defteri (Provisional Tax Registry Book) of the year 1676, 1643 numbered Nüfus Defteri (Civil Registry Book) of the year 1831, 1648 numbered Nüfus Defteri (Civil Registry Book) of the year 1841 and 9440 numbered Temettuat Defteri (Citizen's Land and Property Registry Book) of the year 1844-1845 are the principal sources of this study. By transcribing these documents into modern Turkish, information about the population and socio-economic characteristics of the Azizler village has been revealed. As a result of the study, important details about the average age, birth-death records, economic activities, income and expenses of people who lived in a traditional Ottoman village have been obtained.