Bor endüstri atıklarının çimento üretiminde katkı maddesi olarak değerlendirilmesi
Utulization of boron industry wastes in cement producing as an additive material
Yazar: İBRAHİM KULA
Danışman: PROF. VAHDETTİN SEVİNÇ
Sakarya Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2000
Konu: Kimya = Chemistry
Dizin: Bor mineralleri = Boron minerals ; Endüstriyel atıklar = Industrial wastes ; Kolemanit konsantresi = Colemanite concentrated ; Taban külü = Bottom ash ; Tinkal = Tincal ; Çimento = Cement

Özet:
ÖZET Anahtar Kelimeler: Kolemanit konsantratör atığı, tinkal konsantratör atığı, uçucu kül, taban külü, Öğütme, basınç dayanımı, çimento karışımları, XRF, SEM Bor endüstri atıklan ülkemiz teknoloji ve ekonomisine yararlı olabilecekleri bilinmesine rağmen yeterince değerlendirilememektedir. Bu çalışmada Kütahya- Emet-Hisarcık yöresindeki kolemanit konsantratör atıklan ve Eskişehir-Kırka yöresindeki tinkal konsantratör atıkların Kütahya Seyitömer Termik Santrali atıklan (uçucu kül ve taban külü) ile birlikte değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Çalışmada söz konusu atıklar çimento üretiminde katkı maddesi olarak kullanılmıştır. Bu sayede çimento üretiminde enerji tasarrufu sağlanması ve atık maddelerin çevreye verebilecekleri zararlann da giderilmesi araştınlmıştır. Kolemanit konsantratör atığı, tinkal konsantratör atığı, uçucu kül ve taban külü önce ayrı ayrı belirli oranlarda çimento klinkerine katılmış, daha sonra değişik oranlarda kolemanit konsantratör atığı-uçucu kül, kolemanit konsantratör atığı-taban külü, tinkal konsantratör atığı-uçucu kül, tinkal konsantratör atığı-taban külü varyasyonlan katkı maddesi olarak denenmiştir. Katkıların, çimentonun priz süresi, hacim genleşmesi, basınç dayanımı, öğütme süresi gibi özellikleri üzerine etkileri incelenmiştir. Çimento kanşımlanna ait fiziksel ve mekanik özellikler TS 24' e göre tayin edilmiştir. Kimyasal analizler ise XRF ve volumetrik metotlara göre yapılmıştır. Çimento kanşımlannın fiziksel, kimyasal ve mekanik özellikleri ilgili Türk Standartlanyla uyum halindedir. Böylece bu çalışmada kullanılan katkılann çimento üretiminde katkı maddesi olarak kullanılabileceği bulunmuştur. XV

Abstract:
UTILIZATION OF BORON INDUSTRY WASTES IN CEMENT PRODUCING AS AN ADDITIVE MATERIAL SUMMARY Key words: Colemanite concentrator waste, tincal concentrator waste, fly ashes, bottom ashes, compressive strenght, cement mixes, XRF, SEM Although boron Industry wastes can be benefical tn terms of technology and economy for our Country, they do not utilize enough. In this work, colemanite concentrator wastes from Kütahya-Emet-Hisarcık and tincal concentrator wastes from Eskişehir-Kırka with Seyitömer thermal power plant wastes utilize in cement producing as an additive material. Thus energy saving in cement poduction and elimination of enviromental problems caused by these wastes were investigated. The effects of the additives on setting time, volume expansion, compressive strenght and grinding time of cement were studied. The physical and mechanical properties of the cement mixes were determined according to TS 24, chemical analysis were performed by XRF and volumetric methods. The chemical, physical and mechanical properties of cement mixes are suitable in accordance with related Turkish Standarts. It was found that the additives used in this study can be utilized as an additive material in producing cement. XVI