Hiperfenilalaninemi tanılı hastalarda serum fenilalanin düzeyi ve genotipin gelişimsel değerlendirme ve EEG (elektroensefalogram) bulguları ile ilişkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between serum phenylalaninelevel and genotype by developmental evaluation andelectroencephalogram(EEG) findings in patients withhyperphenylalaninemia
Yazar: MÜGE İLGÜY
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ GONCA KILIÇ YILDIRIM
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Elektroensefalografi = Electroencephalography ; Fenilalanin = Phenylalanine ; Genotip = Genotype ; Ölçekler = Scales

Özet:
Çalışmamızda, hafif hiperfenilalaninemi (HFA) tanılı 40 hastada nörofizyolojik işlev bozuklukların
saptanmasında gelişimsel değerlendirme testleri (DGTT ve AGTE) ve EEG
bulguları ile ortalama kan fenilalanin (FA) düzeyleri ve genetik sonuçlarının
karşılaştırılması amaçlandı. Hastalar ortalama FA düzeylerine göre; iyi kontrol
grubu (2-4 mg/dl) ve riskli grup (4-6 mg/dl) olarak sınıflandırıldı. İyi kontrol
grubunda ve c.1139C>T/c.1114A>T birleşik heterozigot mutasyona sahip olan
sadece bir hastada anormal EEG bulgusu saptandı. Hastada saptanan EEG
bulgularının HFA ile ilişkisiz olduğu düşünüldü. DGTT-II'de dil alanında yedi,
kaba motor alanında altı, ince motor alanında 12 ve kişisel-sosyal alanda sekiz
hasta yaşına göre geri saptandı. Tüm alanlarda gerilik erkeklerde kızlara göre
anlamlı olarak daha fazlaydı. Ortalama FA düzeyleri ve DGTT-II sonuçları
karşılaştırıldığında iki grup arasında anlamlı fark saptanmadı. AGTE'de dil
alanında beş, kaba motor alanında sekiz, ince motor alanında dört, kişiselsosyal alanda dört ve genel gelişim alanında altı hasta yaşına göre geri
saptandı. AGTE'de dil, ince motor ve genel gelişim alanlarında gerilik,
erkeklerde daha fazla idi. Her iki testte de erkek cinsiyette saptanan anlamlı
gerilik, erkeklerin nöromotor gelişim açısından daha dikkatli izlenmesi
gerektiğini düşündürdü. Ortalama FA düzeyleri, AGTE sonuçları ile
karşılaştırıldığında sadece ince motor becerilerde riskli gruptaki hastalarda
yaşa göre gerilik daha sık saptandı. AGTE değerlendirmesi, tedavi edilmeyen
ortalama FA düzeyleri 240 µmol/L'nin üzerinde olan çocukların ince motor
becerilerle ilgili sorunlar açısından daha yüksek risk altında olduğunu gösterdi.
Bu durum, tedavi gerektiren optimal FA düzeylerinin yeniden belirlenmesi ve
mevcut tedavi kılavuzlarının revizyonunu gerektirebilir.

Abstract:
In our study, it was aimed to compare the developmental evaluation tests (DGTT-II and
AGTE) and EEG findings, with mean blood phenylalanine (FA) levels, and
genetic results to detect neurophysiological dysfunctions in 40 patients with
mild hyperphenylalaninemia (HFA). According to the mean FA levels, the
patients were classified as the good control group (2-4 mg/dl) and risky group
(4-6 mg/dl). Abnormal EEG findings were detected in the good control group
and only one patient with c.1139C>T/c.1114A>T combined heterozygous
mutation. The EEG findings detected in the patient were thought to be
unrelated to HFA. In DGTT-II, seven patients in the language area, six in the
coarse motor area, 12 in the fine motor area, and eight in the personal-social
area were found to be underdeveloped according to age. In all areas,
retardation was significantly higher in boys than in girls. When the mean FA
levels and DGTT-II results were compared, no significant difference was found
between the two groups. In AGTE, five patients in the language area, eight in
the coarse motor area, four in the fine motor area, four in the personal-social
area and six in the general development area were found to be
underdeveloped according to age. In AGTE, retardation in language, fine
motor and general development was more common in males. The significant
retardation detected in male gender in both tests suggested that males should
be followed more carefully in terms of neuromotor development. The AGTE
showed that children with untreated mean FA levels above 240 µmol/L were
at higher risk for problems with fine motor skills. This situation may require redetermination of optimal FA levels requiring treatment and revision of current
treatment guidelines.