Kronik böbrek hastalığı tanılı hastaların uyku ve iştah durumu ile α-MSH düzeyinin ilişkisi ve sağlıklı yetişkinlerle karşılaştırılması
The relationship between sleep and appetite status and alpha-MSH levels in patients with chronic kidney disease and comparison with healthy adults
Yazar: TUĞBA KANDEMİR
Danışman: DOÇ. DR. MAHMUT GÖK
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Sultan Abdülhamid Eğt. ve Arş. Hast. / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: İç Hastalıkları = Internal diseases

Özet:
Giriş ve Amaç: Kronik böbrek hastalarında uyku ve iştah bozuklukları
görülmektedir. Alfa-melanosit stimüle edici hormon (α-MSH) uyku ve iştah ile
ilişkisi daha önceki çalışmalarda gösterilmiştir. Ek olarak α-MSH'nın anti-
inflamatuvar etkisi mevcuttur. Çalışmamızın amacı kronik böbrek hastalığı(KBH)
olan ve olmayan vakalarda α-MSH düzeylerini ve uyku ve iştah ölçekleriyle ilişkisini
kıyaslamaktır.
Gereç ve Yöntem: Çalışmamıza Sultan II. Abdulhamid Han Eğitim ve
Araştırma Hastanesi nefroloji ve iç hastalıkları polikliniklerine başvuran hastalar
dahil edilmiştir. Hastalarda α-MSH, serum kreatinin ve albümin düzeyleri
araştırılmış; Epworth uykululuk ölçeği ve MUST ölçeği sorgulanmıştır.
Bulgular: Çalışmaya 56'sı kontrol, 84 renal replasman tedavisi (RRT)
gereksinimi olmayan KBH ve 15 hemodiyaliz tedavisi alan toplam 155 kişi dâhil
edildi. Hemodiyaliz (HD) tedavisi altında olanların %46.7'si, RRT gereksinimi
olmayan KBH tanılı hastaların %33.3'ü ve sağlıklı kontrol grubunun % 19.6'sında
Epworth uykululuk testi sonucu uykulu olarak saptandı. KBH tanılı grupta, sağlıklı
gruba kıyasla uykululuk istatistiksel olarak daha yüksekti (p=0.004).
RRT ihtiyacı olmayan KBH tanılı hastalarda Epworth uykululuk testi
sonucunun KBH evresi, kreatinin yüksekliği, eGFR düşüklüğü, ağırlık artışı, vücut
kitle indeksi (VKİ) artışı ve serum albümin/kreatinin düşüklüğü ile pozitif
korelasyonu olduğu görüldü. Bu faktörler arasında en önemli olanlar VKİ ve serum
albümin/kreatinin oranı olarak saptandı.
Bütün hastalar ele alındığında; kontrol grubunda α -MSH sonuçlarının diğer
gruplardan daha fazla, RRT gerektirmeyen KBH tanılı hastalarda da HD tedavisi
alan hastalardan daha yüksek olduğu görüldü. α -MSH değerleri ile kreatinin, eGFR,
albümin ve serum albümin/kreatinin oranı arasında anlamlı korelasyonlar saptandı.
Serum albümin/kreatinin oranı, α -MSH ile istatistiksel olarak en güçlü korelasyon
gösteren faktördü. Epworth uykululuk ölçeği sonuçları ile α-MSH, eGFR, VKİ,
albümin ve serum albümin/kreatinin oranı ile anlamlı korelasyonlar saptandı. Bu
faktörlerle birlikte yapılan multivariate analizde en anlamlı faktörler VKİ ve serum
albümin/kreatinin oranı olarak saptandı. MUST ölçeği
açısından gruplar arası fark saptanmadı.
Sonuç: Anti-inflamatuar olarak α-MSH türevi ilaçların kullanımının renal
hasarı önleyici etkisi olabilir. Ek olarak serum albümin/kreatinin oranı düşük ve VKİ
yüksek olan KBH tanılı hastalar uykululuk açısından risk altındadır. Bu grupta uyku
bozuklukları açısından özel değerlendirme yapılabilir. Çalışmamızda MUST ölçeği
açısından gruplar arası fark saptanmadı.
Anahtar Kelimeler: α-MSH, iştah, kronik böbrek hastalığı, uyku.

Abstract:
Background: Sleep and appetite disorders are observed in patients with
chronic kidney disease. The relationship of alpha-melanocyte stimulating hormone
(α-MSH) with sleep and appetite has been shown in previous studies. In addition, α-
MSH has an anti-inflammatory effect. The aim of our study is to compare α-MSH
levels and their relationship with sleep and appetite scales in cases with and without
chronic kidney disease.
Material and Methods: Patients who applied to the nephrology and internal
medicine outpatient clinics of Sultan Abdulhamid Han Education and Research
Hospital were included in our study. α-MSH, serum creatinine and albumin levels
were investigated in patients; Epworth sleepiness scale and MUST scale were
questioned.
Results: A total of 155 people, 56 of whom were controls, 84 with CKD who
did not need renal replacement therapy (RRT), and 15 who received chronic
hemodialysis (HD) therapy, were included in the study. Epworth sleepiness test
results were found to be sleepy in 46.7% of those under HD, 33.3% of patients with
CKD who did not need RRT, and 19.6% of the healthy control group. Sleepiness was
statistically higher in the CKD group compared to the healthy group (p=0.004).
Epworth sleepiness test results were found to be positively correlated with
CKD stage, high creatinine, low eGFR, weight gain, increase in body mass index
(BMI), and low serum albumin/creatinine in patients with CKD who did not need
RRT. The most important among these factors were BMI and serum
albumin/creatinine ratio.
Considering all the patients, it was observed that α -MSH results were higher
in the control group than in the other groups, and higher in patients with CKD who
did not require RRT than in patients who received HD. Significant correlations were
found between α-MSH values and creatinine, eGFR, albumin and serum
albumin/creatinine ratio. The serum albumin/creatinine ratio was the factor that
showed the strongest statistical correlation with α-MSH. Significant correlations
were found between Epworth sleepiness scale results and α-MSH, eGFR, BMI,
albumin and serum albumin/creatinine ratio. In the multivariate analysis performed
with these factors, the most significant factors were BMI and serum
albumin/creatinine ratio. No difference was
found between the groups in terms of the MUST scale.
Conclusions: The use of α-MSH derivative drugs as anti-inflammatory may
have a preventive effect on renal damage. In addition, CKD patients with low serum
albumin/creatinine ratio and high BMI are at risk for sleepiness. In this group, special
evaluation can be made in terms of sleep disorders. In our study, no difference was
found between the groups in terms of the MUST scale.
Keywords: Alpha-MSH, appetite, chronic kidney disease, sleep.