İnternet bağımlılığı tanısı alan ergenlerin sosyal bilişsel becerilerinin değerlendirilmesi /
Yazar: HOZAN SAATÇIOĞLU
Danışman: PROF. DR. CAHİDE AYDIN ; PROF. DR. ZEKİ YÜNCÜ
Ege Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2016
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Bağımlılık = Dependency ; Bağımlılık analizi = Dependence analysis ; Biliş = Cognition ; Bilişsel işlev = Cognitive function ; Ergenler = Adolescents ; Sosyal biliş = Social cognition ; Ölçekler = Scales ; İnternet = Internet ; İnternet kullanımı = Internet use

Özet:
Giriş: İnternet bağımlılığı; internetin așırı kullanılması, internet kullanım isteğinin önüne
geçilememesi, internete bağlı olmadan geçirilen zamanın önemini yitirmesi, internetten
yoksun kalındığında așırı sinirlilik hali ve saldırganlık olması ve kişinin iș, sosyal ve ailevi
hayatının giderek bozulması olarak tanımlanabilir. Birçok çalışmada internet bağımlılığının
psikososyal açıdan çocuk ve ergenlerin ruh sağlığını olumsuz yönde etkilediği ve sosyal
gelişim üzerinde olumsuz etkileri olduğu gösterilmiştir. Dikkat eksikliği ve hiperaktivite
bozukluğu (DEHB), çocukluk çağında başlayan, kişinin yaşına uygun olmayan dikkat
eksikliği, hiperaktivite ve dürtüsellik semptomları ile karakterize nörogelişimsel bir
bozukluktur. DEHB, bilişsel, akademik, ailesel ve mesleki işlevler gibi günlük yaşamın çeşitli
alanlarının yanı sıra sosyal işlevsellikte de bozulma ile ilişkilidir. Bir bilgi işlem süreci olan
sosyal biliş, doğuştan gelen aşamalı olarak örgütlenmiş bir modülü temsil eder. Kişinin,
diğerlerinin inançlarını ve niyetlerini anlayabilme aracılığıyla onların davranışlarının anlamını
çıkarabilmesi, kendisinin dışındaki kişilerin kendininkinden farklı bir zihne sahip olduklarını
fark edebilmesi, öngörebilmesi ve bunlara uygun karşılıklar vererek karmaşık sosyal çevreler
ile etkileşime girebilmesi sosyal bilişsel işlevler içerisinde yer almaktadır.
Amaç: Çalışmamızda, İnternet Bağımlılığı ve İB+DEHB tanılı olguların, sosyal bilişsel
özelliklerinin ve duygu düzenleme becerilerinin değerlendirilmesi ve bulguların sağlıklı
kontrol olguları ile karşılaştırılması amaçlanmıştır.
Çalışmamızda, ayrıca İB ve İB+DEHB tanılı olguların internet kullanım özelliklerinin
saptanması amaçlanmaktadır.
Yöntem: Çalışmamızın evrenini, Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı
ve Hastalıkları Anabilim Dalı Teknoloji Polikliniği'ne başvuran, 12-17 yaş arası 30 İB
olgusu, aynı polikliniğe başvuran 12-17 yaş arası 30 İB+DEHB olgusu ve hasta gruplarına
benzer sosyodemografik özelliklere sahip 30 sağlıklı kontrol olgusu oluşturmaktadır.
Öncelikle tüm olgulara, komorbid tanıların DSM-IV-TR kriterleri doğrultusunda
değerlendirilmesi amacıyla K-SADS-PL uygulanmıştır. Değerlendirme sonucunda psikotik
bozukluk, duygudurum bozukluğu, anksiyete bozukluğu, özgül öğrenme bozukluğu gibi eşlik
eden psikiyatrik hastalıkları olan olgular çalışmaya dahil edilmemiştir. WISC-R yapılmış ve
normal zeka düzeyine sahip olgular çalışmaya alınmıştır. Sonrasında çalışmaya alınan tüm
olgulara yaş, cinsiyet, okul ve aile bilgilerini sorgulayan sosyodemografik veri formu
uygulanmıştır. Tüm olgulara, internet bağımlılığı ölçeği, Bapint bağımlılık ölçeğine ek olarak,
beck depresyon ölçeği, genel değerlendirme ölçeği ve yıkıcı davranış bozukluklarının
değerlendirilmesine yönelik DEHB ölçekleri kullanılmıştır. Tüm olguların duygu
düzenlemede güçlük düzeyleri DDGÖ ile değerlendirilmiştir. Sosyal biliş özelliklerinin
değerlendirilmesi amacıyla Yüzler Testi, Gözler Testi, Beklenmeyen Sonuçlar Testi, Gaf
Testi, İma Testi ve Anlamı ve İlişkileri Kavrayabilme Testi kullanılmıştır.
Bulgular ve Sonuç: Sosyal bilişsel becerileri değerlendirdiğimiz tüm testlerde, İB ve
İB+DEHB grupları, kontrol grubuna göre anlamlı düzeyde yetersizlik göstermiştir. Duygu
düzenlemede yaşanan güçlükleri değerlendirmek amacıyla kullanılan DDGÖ'nin toplam
puanı, İB ve İB+DEHB gruplarında kontrol grubuna göre anlamlı düzeyde yüksek
bulunmuştur. Bu çalışmada ayrıca, sosyodemografik değişkenler ile internet bağımlılık
durumu arasındaki ilişkiler ve internet kullanım özellikleri incelendi. İnternet bağımlısı olan
gruplarda internette zaman geçirme daha fazla olduğu, sosyal medya tercihlerinin ve
oyananan oyun türünün değiştiği saptandı. Cinsiyetler arasında bağımlılık şiddetinin
değişmediği ancak internet kullanım amaçlarının değiştiği belirlendi. İB ve DEHB'de sosyal 
fonksiyonlardaki yetersizlik birçok çalışmada gösterilmiştir. Çalışmamızın verileri, bu
hastalıkların daha etkin ve kalıcı tedavisi için, olguların sosyal bilişsel özelliklerinin tanınması
ve hastaya özgü tedavi yaklaşımlarının buna göre belirlenmesinin önemini ortaya
koymaktadır.

Abstract:
Introduction: Internet addiction (IA) can be defined as excessive use of internet, inability to
avoid the desire of internet use, the loss of importance of the time spent out of the internet,
excessive nervousness and aggression when deprived of the internet and the deterioration of
person's work, social and family life. Many studies have shown that internet addiction affects
the psychosocial aspects of child and adolescent mental health in a negative way and have
negative impacts on social development. Attention deficit and hyperactivity disorder (ADHD)
is a neurodevelopmental disorder; characterized with symptoms of attention deficit,
hyperactivity and impulsivity not appropriate with individual's age, starting at childhood
period. ADHD is associated with impaired cognitive, academic and various areas of daily life,
such as familial and professional functions, as well as social functioning. Social cognition as a
part of information processing represents an innate and gradually organized module. Social
cognitive processes involve making sense out of others behaviors via understanding their
beliefs and intentions, realizing that individuals other than himself, that they have their own
cognition, anticipating to this and interacting with complex social environment by responding
in appropriate manner.
Aim: In our study, we aimed to evaluate social cognitive properties and assess emotionregulation
skills of cases diagnosed with IA and IA+ADHD and to compare the results to that
of healthy control cases.
We also aimed to determine internet use properties of cases diagnosed with IA and
ID+ADHD.
Method: Our study sample consists of 30 cases diagnosed with IA and 30 cases diagnosed
with IA+ADHD who were between the ages of 12-17 years and who applied to Ege
University Faculty of Medicine Children and Adolescents Psychiatry Department technology
addiction outpatient clinic, together with 30 healthy control cases who were matched with the
patient groups for sociodemographic properties. First of all, K-SADS-PL was applied to all
cases in order to determine comorbid diseases in accordance with DSM-IV-TR criteria. Those
who were determined to have accompanying psychiatric diseases such as psychotic disorders,
mood disorders, anxiety disorders and specific learning disorder were not included in the
study. All cases that had normal mental scores on WISC-R are included, in our study.
Afterwards, sociodemographic data form was applied to all cases included in the study in
order to query information related to age, sex, school and family. In all cases, Internet
Addiction Test (IAT) and Bapint Addiction Test were used to assess IA; ADHD scales were
used to assess ADHD and destructive behavior disorders. In addition, in all cases, Beck
Depression Inventory (BDI) and global assessment scale were used to assess subthreshold
symptoms. In all cases, level of difficulty at emotion regulation was assessed with DERS. To
evaluate social cognitive properties, Faces Test, Reading the Mind in the Eyes Test, The
Unexpected Outcomes Test, Faux Pas, Hinting Test and Comprehension Test are applied to
all cases.
Results and Conclusion: In all tests assessing social cognitive skills showed significant
disturbance in IA and IA+ADHD groups compared to the control group. Total scores from
DERS, that is used to evaluate difficulties in emotion regulation, were significantly lower in
control group compared to IA and IA+ADHD groups. In this study also we assessed
connection between sociodemographic data, IA and internet use properties. We found out IA 
groups (IA and IA+DEHB) spend more time on internet; their social media preferences and
type of game they prefer were different. we discovered that internet addiction level didn't
change in between sex but their purpose of internet use were different. In many researches it
has been shown that social functions in, IA and ADHD is insufficient. Our findings
emphasize the importance of assessment of social cognitive properties of cases and
determination of patient-specific treatment approaches accordingly for more effective and
lasting treatment of the diseases.