Aile içi şiddetin önlenmesinde tedbir kararının işlevselliği
The functionality of the precautionary measure in the prevention of domestic violence
Yazar: YILMAZ CAN
Danışman: DOÇ. DR. MUSA ÖZTÜRK
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Sosyoloji = Sociology
Dizin: Aile içi şiddet = Domestic violence ; Kadına Yönelik Şiddet ve Aile-İçi Şiddetin Önlenmesi ve Bunlarla Mücadeleye Dair Avrupa Konseyi Sözleşmesi = Convention on Preventing and Combating Violence Against Women and Domestic Violence ; Koruma tedbirleri = Protection measures ; Korunma tedbirleri = Protection measures ; Şiddet = Violence

Özet:
Aile içi şiddet, günümüz dünyasında devletler ve uluslararası kamuoyu için önemli bir sorumluluk alanı oluşturmaktadır. Kadınlara Karşı Her Türlü Ayrımcılığın Ortadan Kaldırılması Sözleşmesi (CEDAW), Pekin Deklarasyonu ve Eylem Platformu, Kadınlara Yönelik Şiddet ve Aile İçi Şiddetin Önlenmesi ve Bunlarla Mücadeleye İlişkin Avrupa Konseyi Sözleşmesi (İstanbul Sözleşmesi) gibi uluslararası sözleşmeler, kadına yönelik şiddet ve ayrımcılığı ortadan kaldırmayı amaçlarken taraf ülkeleri de bu konuda hukuki düzenlemeler yapmaya teşvik etmektedir. Ülkemizde aile içi şiddet ve kadına yönelik şiddetle mücadelede başvurulan 6284 Sayılı Ailenin Korunması ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesine Dair Kanun bu kapsamda etkin bir yasal düzenlemeyi içermektedir. 
Bu çalışma, 6284 Sayılı Ailenin Korunması ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesine Dair Kanun'un 5/1-b maddesinde yer alan müşterek konuttan/evden uzaklaştırma kararının işlevselliğini ve bu kararın aile içi şiddetin önlenmesine dair etkisini analiz etmektedir. Çalışma, önleyici bir tedbir olarak uygulanan uzaklaştırma kararını deneyimlemiş erkek ve kadınlar düzeyinde ve sahadan elde edilen veriler ışığında incelenmiştir. Araştırmada nitel araştırma yöntemi olarak derinlemesine mülakat tekniği kullanılmıştır. Katılımcılara kartopu ve maksimum çeşitlilik örneklemesi teknikleri aracılığıyla ulaşılarak 8'i kadın olmak üzere 20 katılımcıyla görüşme yapılmıştır. Ülkemizde aile içi şiddetin ve kadına yönelik şiddetin önlenmesinde uygulanan uzaklaştırma kararı, oldukça farklı ve çok yönlü bir etkiye sahiptir. Yapılan yasal düzenlemeler, şiddet olgusunun önüne geçmek ve aile kurumunun bütünlüğünü sağlamak gibi nitelikli bir toplum tahayyülü öngörse de kararın uygulanma sürecinde bazı noktaların eksik ya da muğlâk kaldığı görülmektedir. Tedbir kararı sürecinde çok yönlü ve sürdürülebilir bir planlama yapılamaması, kanunu hukuki ve toplumsal açıdan da etkin hale getirememektedir. Aile içi şiddetin mağduru ve faili olarak tanımlanan kadın, çocuk ve erkeğin karar sürecinde psikolojik sorunlar yaşadığı; bu bireylerin barınma ve temel yaşam ihtiyaçları gibi problemlerinin ortaya çıktığı görülmüştür. Uzaklaştırma kararından sonraki süreçte etkili yöntemlerin hayata geçirilemediği tespit edilmiştir. Ailenin ve kadının korunması gibi önemli iki temel odak noktası etrafında şekillenen yasanın, karar sonrası dönemin planlanmasında eksik kaldığı ve bu durumun sonraki süreçleri olumsuz etkilediği gözlemlenmiştir. Ayrıca karar sürecinin duygusal kopuşu pekiştirdiği ve karar sonrasında çiftlerin önemli oranda yeniden bir araya gelmedikleri görülmüştür. Fail ile mağduru fiziksel olarak ayrı tutmak şiddeti geçici bir süre için ortadan kaldırmış olsa da sonrasında ekonomik ve psikolojik şiddetin farklı boyutlarıyla kendini yeniden üretmesi de çıkan sonuçlar arasındadır. Araştırmanın evden/konuttan uzaklaştırma kararlarında çok yönlü bir planlama ve sürdürülebilir bir aile politikası üretmesi yönünde literatüre önemli katkılar sunacağı düşünülmektedir. 
Anahtar Kelimeler: 6284 Sayılı Kanun, aile içi şiddet, kadına karşı şiddet, evden/konuttan uzaklaştırma, tedbir kararı,  toplumsal cinsiyet, erkeklik

Abstract:
Domestic violence constitutes an important area of responsibility for states and the international community in today's world. International conventions such as the Convention on the Elimination of all Forms of Discrimination against Women (CEDAW), the Beijing Declaration and Platform for Action, and the Council of Europe Convention on the Prevention and Combating of Violence against Women and Domestic Violence (Istanbul Convention) aim to eliminate violence and discrimination against women while it encourages the parties in this matter to make legal arrangements. The Law No. 6284 on the Protection of the Family and Prevention of Violence against Women, which is applied in the fight against domestic violence and violence against women in our country, includes an effective legal regulation in this context.
This study analyzes the functionality of the decision to move out of the joint residence / house contained in article 5/1-b of the Law on the Protection of the Family No. 6284 and the Prevention of Violence Against Women and the impact of this decision on the prevention of domestic violence. The study was examined at the level of men and women who experienced the restraining order applied as a preventive measure and in the light of the data obtained from the field. In the research, in-depth interview technique was used as a qualitative research method. The participants were reached through snowball and maximum variation sampling techniques and 20 participants, 8 of whom were women, were interviewed. The restraining order, which is applied in the prevention of domestic violence and violence against women in our country, has a very different and multidimensional effect. Although the legal regulations envisage a qualified social vision, such as preventing the phenomenon of violence and ensuring the integrity of the family institution, it is seen that some points remain missing or unclear in the process of implementing the decision. The inability to carry out a multidimensional and sustainable planning in the process of the injunction decision cannot make the law legally and socially effective either. It has been observed that women, children and men identified as victims and perpetrators of domestic violence experience psychological problems during the decision process; these individuals have problems such as housing and basic living needs. It has been determined that effective methods cannot be implemented in the process after the restraining order. It has been observed that the law, which is shaped around two important main focuses such as the protection of the family and women, remains incomplete in the planning of the post-decision period and this situation adversely affects the subsequent processes. In addition, it was observed that the decision process reinforced the emotional break-up and the couples did not reunite significantly after the decision. Although keeping the perpetrator and the victim physically separate has temporarily eliminated violence, it is among the results that economic and psychological violence reproduces itself with different dimensions. It is thought that the research will make significant contributions to the literature in order to produce a multidimensional planning and a sustainable family policy in the decisions of removal from home / residence.

Keywords: Law No. 6284, domestic violence, violence against women, restraining order from home/residence, injunction order, social gender, masculinity