Blockchain temelli platform ekonomilerinde rekabet avantajı sağlama: Coınbase bünyesinde işlem gören platformlar
Gaining competitive advantage in blockchain-based platform economies: Platforms traded on coinbase
Yazar: MELİH ARAT
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ALİ ÖZCAN
İSTANBUL NİŞANTAŞI ÜNİVERSİTESİ / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / İşletme Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: İşletme = Business Administration

Özet:
Bu çalışma, ABD'deki Coinbase borsasında resmi olarak listelenen on akıllı sözleşme platformunu vaka olarak inceleyerek, blockchain tabanlı platform ekonomilerinde rekabetçi değer katan faktörleri araştırmaktadır. Piyasa değeri, araştırmaya konu olan iki platform grubunun özelliklerinin aydınlatılması için baz oluşturmaktadır. Araştırılan Ethereum, Solana, Cardano, Avalanche ve Polkadot gibi platformlar, geniş kapsamları ve yüksek piyasa değerleri ile öne çıkmaktadır. Bu platformlar, akıllı sözleşmelerden merkeziyetsiz finansa (DeFi) ve değiştirilemez tokenlere (NFT) kadar geniş bir hizmet yelpazesi sunmakta ve blockchain ekosisteminin genişlemesi ve tanınmasında önemli bir rol oynamaktadır. Çalışma ayrıca Kusama, Cartesi, VeThor Token, Horizen ve Aergo gibi blockchain alanındaki belirli zorluklara ve niş pazarlara odaklanan özel platformları incelemektedir. Bu platformlar; işlem gizliliği, kurumsal entegrasyon ve geliştirici erişilebilirliği gibi özel ihtiyaçlara odaklanan teknolojik yeniliklerin benimsenmesiyle öne çıkmaktadır. Yapılan analiz, iki grup arasındaki operasyonel ölçek ve kapsam, pazar konumlandırması ve adaptasyon farklılıklarının altını çizmektedir. Genel amaçlı platformlar, geniş bir blockchain uygulama yelpazesini destekleyerek ölçeklenebilirlik, birlikte çalışabilirlik ve merkeziyetsiz yönetim konuların öncelik vermektedir. Özel platformlar ise, niş pazarlara odaklanarak, bu pazarların ihtiyaçlarına yönelik özel teknolojik çözümler sunmakta ve bunları destekleyen aktif toplulukları özendirmektedir. Araştırmada merkeziyetsizlik, şeffaflık, güvenlik, birlikte çalışabilirlik, enerji verimliliği, tokenizasyon, ölçek ve hızın blockchain tabanlı platform ekonomilerinde anahtar değer artırıcı faktörler olduğu sonucuna varılmıştır. Bu tez, genel amaçlı ve özel amaçlı blockchain platformları arasındaki tamamlayıcı ilişkiyi vurgulayarak, blockchain ekosisteminin çok yönlü doğasını gözler önüne sermektedir. Bulgular, her iki platform kategorisinin de çeşitli endüstrilerde blockchain teknolojisinin büyümesi ve benimsenmesini sürdürmede oynadığı kritik rolü göstermektedir.

Abstract:
This study investigates value-adding competitive factors in blockchain-based platform economies by examining ten smart contract platforms officially listed on the Coinbase exchange in the USA. Market value serves as a basis for analysis, highlighting the distinct characteristics of two primary platform categories: general-purpose and specialized. Platforms like Ethereum, Solana, Cardano, Avalanche, and Polkadot are characterized by their broad scope and high market value.  These platforms offer diverse services, including smart contracts, decentralized finance (DeFi), and non-fungible tokens (NFT), serving as key drivers in expanding the reach and adoption of blockchain technology. The study also examines specialized platforms such as Kusama, Cartesi, VeThor Token, Horizen, and Aergo. These platforms address distinct challenges and niches within the blockchain space. Their value lies in innovative technological solutions tailored to specific needs such as transaction privacy, enterprise integration, and developer accessibility. The analysis reveals significant differences between the two platform categories in terms of operational scale, scope, market positioning, and adaptability. General-purpose platforms prioritize scalability, interoperability, and decentralized governance, supporting a wide array of blockchain applications. Conversely, specialized platforms cultivate active communities within niche market segments, offering targeted solutions that address specific technological requirements. The research concludes that decentralization, transparency, security, interoperability, energy efficiency, tokenization, scalability, and speed are key value-adding factors in blockchain-based platform economies. This thesis underscores the complementary relationship between general-purpose and specialized blockchain platforms, illustrating the multifaceted nature of the blockchain ecosystem. The findings demonstrate the critical role played by both platform categories in driving the growth and adoption of blockchain technology across diverse industries. Ultimately, this work illuminates the ongoing evolution of blockchain technology and its transformative potential within digital economies.