Çocukluk çağı arterial iskemik inmeleri ve sinövenöz trombozlarında ilişkili faktörler, etiyolojinin belirlenmesi ve nörolojik sonuçlar
Identification of underlying risk factors, etiology and neurological outcomes in childhood arterial ischemic stroke and cerebral sinovenous thrombosis
Yazar: HATİCE BEKTAŞ
Danışman: PROF. DR. DİLEK YALNIZOĞLU ; DOÇ. DR. ŞULE ÜNAL CANGÜL
Hacettepe Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı / Çocuk Nörolojisi Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2017
Konu: Nöroloji = Neurology ; Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases

Özet:
Pediatrik inme, erişkin yaş grubuna göre nadir görülmekle birlikte hastaların uzun yıllar nörolojik defisitlerle yaşamasına veya kaybına neden olmaktadır. Çalışmamızda 2002-2017 yılları arasında Hacettepe Üniversitesi İhsan Doğramacı Çocuk Hastanesi'nde, yenidoğan dönemi dışında çocukluk çağında ve inmenin akut döneminde tanı almış, tedavi ve takipleri yürütülmüş hastalar retrospektif olarak incelenmiş; demografik özellikleri, sistemik ve nörolojik muayeneleri, risk faktörleri, etiyolojik faktörleri, nöroradyolojik bulguları ve izlemdeki özelliklerinin dökümünün yapılması, poliklinik kontrolüne gelen hastaların nörolojik sonuçlarının değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Çalışmamızda 94 arterial iskemik inme (Aİİ) ve 27 serebral sinovenöz tromboz (SSVT) vakasına ulaşılmıştır. Aİİ hastalarının ortanca tanı yaşı 4 yaştı. Hastaların %82'si fokal nörolojik bulgular (en sık hemiparezi) ile başvurmuş; %30'u prezentasyonda nöbet geçirmişti. Aİİ hastalarının etiyolojisinde en çok kardiyak nedenler (%39) ve arteriopati (%33) saptandı; enfarktlar sıklıkla tek taraflı ve anterior dolaşımda idi, en çok bazal gangliyon tutulumu gözlemlendi. Hastaların %90'ına antitrombotik tedavi verilmiş, hiçbirinde tedavi ilişkili majör komplikasyongörülmemişti. Hastaların takip süreleri sonunda %59'unda nörolojik defisit vardı, %15 hastada epilepsi gelişmişti. SSVT hastalarının ortanca tanı yaşı 10 yaş bulundu. Hastalarının %78'i diffüz nörolojik semptom ve bulgular ile başvurmuş (en sık semptom baş ağrısı ve kusma); %22 hasta prezentasyonda nöbet geçirmişti. Etiyolojide en çok kronik sistemik hastalıklar (%63) ve enfeksiyonlar (%43) yer aldı. Radyolojik olarak yüzeyel dolaşım tutulumu ön plandaydı, en çok transvers sinüs ve süperior sagital sinüs tutulmuştu. Hastaların %93'üne antitrombotik tedavi verilmiş, hiçbirinde tedavi ilişkili majör komplikasyon görülmemişti. Hastaların takip süreleri sonunda %64'ünde nörolojik defisit yoktu, %19 hastada epilepsi gelişmişti. Çalışmamızda pediatrik inme etiyoloji ve risk faktörlerinin çok geniş bir spektruma sahip olduğu sonucuna varılmıştır. İnme, çocukluk çağında sık görülmemekle birlikte ciddi sonuçları olan bir nörolojik hastalıktır. İnme tanısının zamanında konulması hayati önemdedir; tanı konulduktan sonra etiyolojinin aydınlatılması, tedaviyi yönlendirmede, hastalık seyrini ve rekürrensleri öngörmede belirleyici olacaktır.

Abstract:
Pediatric stroke is rare compared to adults, however causes long term morbidity and mortality. We retrospectively analysed children beyond newborn period, diagnosed with acute stroke and followed up at Hacettepe University İhsan Doğramacı Children's Hospital between 2002 and 2017. We reviewed demographic features, physical and neurological examination findings risk factors, etiologic factors, neuroradiological findings, and and outcome. We evaluated current outcome in patients who were seen at follow up visit. There were 94 arterial ischemic stroke (AIS) patients and 27 cerebral sinovenous thrombosis (CSVT) patients in our study. Median age of AIS patients was 4 years. 82% of the AIS patients presented with focal neurological deficits, hemiparesis being the most common focal sign. 30% of AIS patients had seizures during the onset of stroke. Cardiac abnormalities (39%) and arteriopathies (33%) were the most common etiologies. AIS mostly involved unilateral and anterior circulation. Basal ganglions were the main sites of acute infarcts. 90% of the AIS patients were administered antithrombotic therapy and no major complications related to therapy was recorded. During follow-up, 59% of the AIS patients had neurological deficits and 15% had epilepsy. Median age of CSVT patients was 10 years. 78% of the CSVT patients presented with diffuse neurological signs and symptoms, headache and vomiting were the most common symptoms. 22% of the CSVT patients presented with seizures. Chronic systemic disorders (63%) and infections (43%) were the most common etiologic factors. Radiological findings mostly involved superficial venous system; transverse sinus and superior sagittal sinus were the most common locations. 93% of the CSVT patients received antithrombotic therapy and no major complications related to therapy were recorded. During follow-up, 64% of the CSVT patients didn't suffer from neurological deficits and 19% had epilepsy. We concluded that pediatric stroke has a wide spectrum of etiology and risk factors. Although rare in childhood, stroke is a neurological disorder with severe outcome. Timely diagnosis of stroke is crucial; which will then lead to identification of underlying etiology, guide the treatment plan and predict the disease course and recurrences.