Bezar dağı (Adıyaman) florası
Bezar Mountain,(Adıyaman) flora
Yazar: ZEYNAL ÇİFTÇİ
Danışman: PROF. DR. AHMET ZAFER TEL
Iğdır Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Tarım Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Biyoloji = Biology

Özet:
Yapılan bu araştırmada Bezar Dağı (Çelikhan/Adıyaman) ve yakın yöresinin bitki örtüsü çeşitliliğinin tespiti amaçlanmıştır. Bezar Dağı Paralel ve medridyen bilgileri dahilinde oluşturulan Davis'in Grid kareleme sistemine göre alan C7 karesinde yer almaktadır ve  en yüksek noktası denizden  1950 metre yukarıdadır. Araştırmada 2021-2023 yılları arasında 876 adet bitki örneği toplanmış, 52 familya ait 192 cins, 302 takson tespit edilmiştir. Bu çalışma sonucu tespit  edilen taksonlardan 2 takson Gymnospermae, 300 takson Angiospermae divizyosuna aittir. En fazla takson içeren 7 Familya sırasıyla ; Asteraceae 45 (%14,85), Fabaceae 29 (%9,57), Brasicacaseae 23 (%7,59), Lamiacea 21 (%6,93), Boraginaceae 18 (%5,94), Rosaceae 13 (%4,29), Liliaceae 13 (%4,29), şeklinde sıralanmıştır. Elde edilen 303 taksondan örneğin 64 tanesi İran-Turan fitocoğrafik bölgesi elementi (%21,12), 35 tanesi Akdeniz fitocoğrafik bölgesi elementi (%11,55), 9 tanesi Avrupa-Sibirya fitocoğrafik bölgesi elementi (%2,97), 2 tanesi kozmopolit yayılış gösteren takson (%0,66) olduğu tespit edilmiş olup 192 taksonun fitocoğrafik bölgesi belli değildir (%63,69). Bu çalışamada ençok takson içeren 5 cins sırasıyla; Centaurea 7 (%3,60), Astragalus 5 (%2,57), Gagea 5 (%2,57), Crepis 4 (%2,06), Ranunculus 4 (%2,06) olduğu tespit edilmiştir. Yapılan bu çalışmada 22 adet (%7,26) endemik takson  tespit edilmiştir. Adıyamanda ilinde son yıllarda yapılaan floristik çalışmalarla bilim dünyasına tanıtılan Salvia adıyamanensis İlçim & Tel ve Rheum telianum İlçim endemik türleri CR kategorisinde yer almakta olup bu iki taksonun tip örneklerinden sonra ilk defa bu çalışmada kaydı verilmiştir.

Abstract:
In this study, it was aimed to determine the vegetation diversity  of Bezar Mountain (Çelikhan/Adiyaman) and its vicinity. According to Davis's grid grid  system, created within the parallel and medridian information, the area is located in the C7 square and the highest point is 1950 meters above the sea. In the research, 876 plant samples were collected between 2021-2023, 192 genera belonging to 52 families and 302 taxa were identified Dec. Of the taxa identified as a result of this study, 2 taxa belong to Gymnospermae and 300 taxa belong to Angiospermae division. The 7 Families containing the most taxa were listed as Asteraceae 45 (14.85%), Fabaceae 29 (9.57%), Brasicacaceae 23 (7.59%), Lamiaceae 21 (6.93%), Boragina ceae 18 (5.94%), Rosaceae 13 (4.29%), Liliaceae 13 (4.29%), respectively. Of the 303 taxa obtained, for example, 64 are elements of the Iranian-Turanian phytogeographic region (21.12%), 35 are elements of the Mediterranean phytogeographic region (11.55%), 9 are elements of the Euro-Siberian phytogeographic region (2.97%),  it was found that 2 of them are taxa with cosmopolitan distribution (0.66%), and the phytogeographic region of 192 taxa is unclear (63.69%). In this study, it was determined that the 5 genera containing the most taxa were Centaurea 7 (3.60%), Astragalus 5 (2.57%), Gagea 5 (2.57%), Crepis 4 (2.06%), Ranunculus 4 (2.06%), respectively. In this study, 22 endemic taxa (7.26%) were identified. The endemic species Salvia adiyamanensis and Rheum telianum, introduced to the scientific world by floristic studies conducted in Adıyamanda province in recent years, are included in the CR category and the registration of these two taxa was given in this study for the first time after the type specimens.