Öğretmen ve yönetici görüşlerine göre okullarda Suriyeli öğrencilere yönelik gerçekleştirilen rehberlik faaliyetleri
Guidance activities for Syrian students at schools according to the opinions of teachers and administrators
Yazar: İHSAN YAŞAR
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET EMİN USTA
Harran Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Göçmenler = Emigrants ; Rehberlik = Guidance ; Rehberlik hizmetleri = Guidance services ; Suriyeliler = Syrians ; Yabancı uyruklu öğrenciler = Foreign domestic students ; Yöneticiler = Managers ; Öğretmen görüşleri = Teacher opinions

Özet:
Okullarda gerçekleştirilecek rehberlik faaliyetleri, savaşın çocuklar üzerinde bıraktığı olumsuz etkinin en aza indirilmesi noktasında önemlidir. Rehberlik hizmetleri eğitim öğretim faaliyetlerine katılım sağlayan sığınmacı öğrencilerin karşılaşmış oldukları sorunların çözümü konusunda destek sağlamaktadır. Ayrıca okullarda sığınmacı öğrencilere yönelik oluşacak olumsuz tutum ve davranışların önüne geçilebilmesi noktasında da önem arz etmektedir. Bu bağlamda, bu çalışmanın amacı okul yöneticilerinin ve öğretmenlerin görüşlerinden faydalanılarak okullarda Suriye uyruklu öğrencilere yönelik yürütülen rehberlik faaliyetlerinin değerlendirilmesi ve rehberlik faaliyetlerinin iyileştirilmesi noktasında ilgililere yol göstermektir. Bu kapsamda araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden olgubilim (fenomenoloji) kullanılmıştır. Araştırmanın evreni, Şanlıurfa ili merkez ilçelerinde (Karaköprü, Haliliye, Eyyübiye) ilkokul, ortaokul ve liselerde görev yapan okul yöneticisi ve öğretmenlerden oluşmaktadır. Araştırmanın çalışma grubu ise Suriye uyruklu öğrencilerin yoğun olarak bulunduğu ilkokul, ortaokul ve liselerde görev yapan 33 öğretmen ve okul yöneticisinden oluşmaktadır. Çalışma grubunun belirlenmesinde seçkisiz olmayan örnekleme tekniklerinden ölçüt örnekleme tekniğinden faydalanılmıştır. Araştırmada veri toplama aracı olarak etik kurul onayı ve uzman görüşü alınarak oluşturulan 13 sorudan oluşan yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Araştırmaya ilişkin veriler, gönüllü katılım formu ile onayları alınan katılımcılar ile yapılan yüz yüze görüşmeler ile toplanmıştır.   
Verilerin analizi, betimsel ve içerik analiz yöntemleri ile yapılmıştır. Veri analizine geçilmeden önce katılımcıların vermiş oldukları cevaplara ilişkin genel bir ön okuma yapılmıştır. Yapılan detaylı analizlerde ise verilerin kodlanması, temaların oluşturulması, kodların ve temaların düzenlenmesi gerçekleştirilmiştir. Temalara göre elde edilen bulgular tanımlanmış ve bulguların yorumlanması gerçekleştirilmiştir. Araştırmadan elde edilen bulgular incelendiğinde okullarda Suriye uyruklu öğrencilere yönelik yürütülen rehberlik faaliyetlerinin; oryantasyon (uyum) faaliyetleri, iletişim, travma, şiddeti önleyici faaliyetler, akran zorbalığını önleme ve bilgi verme faaliyetleri alanlarında yoğunlaştığı gözlenmektedir. Okullarda Suriye uyruklu öğrencilere yönelik yürütülen rehberlik faaliyetlerinin uzman kişilerce ve profesyonel bir şekilde yürütülmesi gerektiği anlaşılmaktadır.

Anahtar Kelimeler: Rehberlik, göç, Suriye uyruklu öğrenciler, yönetici, öğretmen.

Abstract:
Guidance activities carried out at schools are crucial in minimizing the negative impact of war on children. Guidance services provide support for the solution of the problems faced by the refugee students participating in the education and training activities. It is also important to prevent negative attitudes and behaviors towards refugee students at schools. In this context, the aim of this study is to guide those concerned in evaluating the guidance activities carried out for Syrian students at schools and improving the guidance activities by making use of the opinions of school administrators and teachers. In this context, phenomenology, one of the qualitative research methods, was used in the research. The universe of the research consists of school administrators and teachers working at primary, secondary and high schools in the central districts of Şanlıurfa (Karaköprü, Haliliye, Eyyübiye). The study group of the research consists of 33 teachers and school administrators working at primary, secondary and high schools where Syrian students are concentrated. Criterion sampling technique, one of the non-random sampling techniques, was used to determine the study group. As a data collection tool, a semi-structured interview form consisting of 13 questions was used, which was formed by obtaining the approval of the ethics committee and expert opinion. The data related to the research were collected through face-to-face interviews with the participants whose consent was obtained with a voluntary participation form.
Data analysis was done with descriptive and content analysis methods. Before proceeding to the data analysis, a general preliminary reading was made regarding the answers given by the participants. In the detailed analyzes, the coding of the data, the creation of the themes, the arrangement of the codes and themes were carried out. The findings obtained according to the themes were defined and the interpretation of the findings was carried out. When the findings obtained from the research are examined, the guidance activities carried out for Syrian students in schools; It is observed that orientation (adaptation) activities, communication, trauma, activities to prevent violence, prevention of peer bullying and activities to provide information are concentrated. It is understood that the guidance activities carried out for Syrian students in schools should be carried out by experts and in a professional manner.

Keywords: Guidance, migration, Syrian students, administrator, teacher.