Türk eğitim tarihi (1923-1950)
Turkish education history (1923-1950)
Yazar: AHMET KUŞCİ
Danışman: DOÇ. DR. İSA KALAYCI
Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Tarih = History ; Türk İnkılap Tarihi = History of Turkish Revolution
Dizin: Cumhuriyet Dönemi = Republican Period ; Devlet inşaası = State building ; Eğitim kurumları = Education establishments ; Eğitim tarihi = Educational history ; Köy enstitüleri = Village institutions ; Milli Eğitim Şurası = National Education Council ; Türk eğitim tarihi = Turkish education history ; Ulus-devlet = Nation-state ; İnönü, İsmet = İnönü, İsmet

Özet:
Eğitim, sıkça kullanılan tanıma göre; bireyin davranışlarında istendik yönde davranış değişikliği meydana getirme sürecidir. Türk Dil Kurumu'na göre ise eğitim; çocukların toplum hayatında yer edinmeleri için gerekli olan bilgi ve becerileri elde etmelerine hem formal hem de informal olarak kişilik geliştirmelerine dolaylı veya doğrudan yardım etme olarak tanımlanmaktadır. O halde denilebilir ki eğitim hem bireysel hem de toplumsal bir olgudur. Eğitim programları, milletlerin kendi özelliklerine göre şekillenmekte ve tarihsel süreç içerisinde çeşitli düzenlemeler ile değişikliğe uğramaktadır. Eğitimdeki bu değişimlerin tarihsel süreç içerisinde ele alınmasıyla da eğitim tarihi ortaya çıkmaktadır. Eğitim tarihi, ele alınan dönem ile birlikte her türlü eğitim sistemi, eğitim kurumu, eğitime yön veren kişiler ve eğitim faaliyetlerinin incelenmesi olarak ifade edilebilir. 
Bu araştırmanın amacı; Cumhuriyetin ilanı ile birlikte tek parti döneminin sona erdiği ve Demokrat Parti Dönemi'nin yönetime başladığı 1950 yılına kadar olan dönemin, eğitim tarihi bağlamında kapsamlı bir analizini yapmak ve bu tarihler arasındaki eğitim ile ilgili kanun, yönetmelik ve eğitim politikalarının neler olduğunu birinci elden kaynaklara dayanarak tarihi yönleriyle saptamaktır.  1923-1950 yılları arasında Türkiye'nin izlediği eğitim politikalarını, sürdürülen eğitim faaliyetlerini ve bu faaliyetlerin inkışafı ve sonuçları ile eğitim politikalarını etkileyen reform hareketlerini incelemektir.
1923-1950 yılları arası eğitim politikalarının iyi araştırılması ve anlatılması, günümüz eğitim politikalarına yön verilmesi açısından önem arz etmektedir. Türk eğitim tarihi literatürüne katkı sağlamak için farklı bakış açıları ve araştırma konularına ihtiyaç duyulmaktadır. Bu bağlamda, bu araştırma Türk eğitim tarihinde yeni bir araştırma alanı açması ve elde edilen sonuçların daha sonra bu konuda yapılacak çalışmalara referans oluşturması açısından önem arz etmektedir.
Araştırmada nitel araştırma yönteminin bölümlerinden biri olan tarihsel araştırma yöntemi kullanılmıştır. Nitel araştırma deseni olarak ise tarihsel araştırma yöntemlerinde sıklıkla kullanılan ve ayrıca tarih biliminin bir alt dalı kabul edilen eğitim tarihi araştırmalarında kaynak çeşitliliğinin fazla olması ve geniş bir kapsama dayalı olması nedeniyle doküman analizi tekniği kullanılmıştır. 
1923-1950 yılları arasında eğitim alanındaki faaliyetleri ve değişimi görebilmek için öncelikle ikinci el kaynaklardan günümüze kadar belirlenmiş olan veriler sınıflandırılarak ardından eğitim alanındaki faaliyetlerin hukuki boyutunu anlayabilmek için düsturlar, zabıt cerideleri, yasa ve yönetmelikler incelenmiştir. Dönemin milli eğitim bakanlarının eğitim hakkındaki görüşlerine ve sayısal verilere ulaşabilmek için ihsaiyat mecmuları ve salnameler incelenmiştir. Ayrıca araştırmada 1923-1950 yılları arasındaki meclis konuşmaları, bu tarihler arasındaki Türkiye Cumhuriyeti salnameleri, Cumhuriyet arşivi belgeleri, dönemin gazete ve mecmularının büyük bir kısmına ulaşılmıştır.

Abstract:
Education, basically, is a social phenomenon, although it refers to the achievement of desired watching. Education systems are shaped according to the structure of societies and change with innovations and regulations in accordance with the conditions. This is ranked according to the news and the realization of the era. With the emergence of a work of the writings in education, the history of education is formed. Education history can be expressed as the study of all kinds of educational activities. It can be considered as information about all kinds of formal education, non-formal education, human training programs, schools opened, and their levels and levels that have changed according to their values from past to present.
The aim of this research is to make a comprehensive analysis in the context of the educational history of the period until the end of the single-party period with the declaration of the republic and the beginning of the democratic party period in 1950, and to determine what the laws, follow-up and education policies regarding education between these dates, based on first-hand sources. 1923-1950 followed by the publication of Turkey's education policies, by examining the translation of the training activities and the development of these activities and movements that affect their education policy reforms with the results.
It is important to research and explain the educational policies between the publication of 1923-1950 well and return to today's education policies. Different perspectives and research topics are needed to contribute to the Turkish educational history literature. From now on, it is important that this research opens a new research area in the history of Turkish education and the results obtained later form a source for these studies.
The research qualitative research method is actually complex. As it is known, qualitative research is a type of research that tries to describe the facts and events with data collection tools such as observation, interview and examination of their natural environments and reflect the perspectives of the participants. In these resources, a descriptive research model that works on any event, subject or object will be used. The description of historical conditions in the field of social sciences is the starting point of research as a principle.
As of 1923-1950, in order to see the education program and education, the information from second-hand sources to be classified, the principles, minutes, laws and travels were examined in order to understand the legal uses for educational purposes. In order to reach the educational opinions and numerical data of the national education ministers of the period, scholarship journals and yearbooks were examined. In addition, research from parliamentary speeches in 1923-1950, Turkey yearbook updates between these dates, the Republic of archive documents, tried to obtain all of the newspapers and magazines of the period.