Koroner arter bypass greft ameliyatı olan hastaların ameliyat öncesi uyku kalitesinin ameliyat sonrası ağrıya etkisinin incelenmesi
The effect of preoperative sleep quality on postoperative pain in patients with coronary artery bypass graft surgery
Yazar: BÜŞRA DİŞLİ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ İLKNUR ÇALIŞKAN
İstanbul Okan Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / Hemşirelik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Göğüs Kalp ve Damar Cerrahisi = Thoracic and Cardiovascular Surgery

Özet:
Bu araştırma, koroner arter bypass greft ameliyatı olan hastaların ameliyat öncesi uyku kalitesinin ameliyat sonrası ağrıya etkisinin incelenmesi amacıyla ilişki arayıcı nitelikte yapıldı.
Araştırmanın evrenini İstanbul ili Asya tarafında bulunan bir üniversitenin eğitim ve araştırma hastanesinde koroner bypas greft ameliyatı olan hastalar, örneklemini ise 01.10.2022-15.02.2023 tarihleri arasında araştırma kriterlerini sağlayan 200 hasta oluşturdu. Verilerin toplanmasında Veri Toplama Formu, Pittsburgh Uyku Kalitesi Ölçeği ve sayısal ağrı skalası kullanıldı. Araştırmada elde edilen veriler SPSS (Statistical PackageforSocialSciences) for Windows 22.0 programı kullanılarak analiz edildi. Araştırmanın verileri için tanımlayıcı istatistiklerden olan frekans, yüzde değerleri, ortalama ve standart sapma, normal dağılıma uygunluk için Kolmogrov-Smirnov testi, Mann Whitney U testi testi, Kruskal Wallis H testi, Kikare analizi, ölçeğin güvenilirliğini test etmek amacıyla Cronbach's Alpha kat sayısı, Spearman korelasyon testi kullanıldı.
Hastaların yaş ortalamasının 61,59±9,11 yıl, ameliyat süresinin 280,68±60,27 saat, yoğun bakımda kalış süresinin 1,89±1,51 gün, hastanede kalma süresinin 7,81±9,7661,59 gün olduğu, %81,5'inin erkek, %82,5'inin evli, %48,0'ının ilkokul mezunu, %63,0'ının gelirinin gidere denk olduğu, %50,5'inin kilolu, %76,0'ının kronik hastalığı olduğu, %35,0'ının sigarayı bıraktığı, %82,0'ının alkol kullanmadığı bulundu. Araştırmada Pittsburgh Uyku Kalitesi Ölçeği Puanı<5 olup uyku kalitesi iyi olan hastaların yaş ortalamasının 60,14±9,68 yıl, ameliyat öncesi hastanede yatış süresinin ortalama 6,82±6,67 gün, %96,0'ının erkek, %88,0'ının evli, %42,0'ının ilkokul mezunu, %64,0'ının gelirin gidere denk, %46,0'ının kilolu, %76,0'ının kronik hastalığı olduğu, %42,0'ının sigarayı bıraktığı, %70,0'ının alkol kullanmadığı olduğu belirlendi. Pittsburgh Uyku Kalitesi Ölçeği puanı>5 olup uyku kalitesi kötü olan hastaların yaş ortalamasının 62,07±8,89 yıl, ameliyat öncesi hastanede yatış süresinin 8,14±10,59 gün, %76,7'sinin erkek, %80,7'sinin evli, %50,0'ının ilkokul mezunu, %62,7'sinin gelirin gidere denk, %52,0'ının kilolu, %76,0'ının kronik hastalığı olduğu, %36,0'ının sigara kullanmadığı, %86,0'ının alkol kullanmadığı belirlendi. Hastaların %29'unun 0.saatte, %54,5'inin 6.saatte ağrı düzeyinin şiddetli olduğu, %83,5'inin 12.saatte ağrı düzeyinin
v
hafif olduğu, %88,5'inin 24.saatte ağrı düzeyinin hafif olduğu, %96,0'ının 36.saatte ağrı düzeyinin hafif olduğu, %98,0'ının 48.saatte ağrı düzeyinin hafif olduğu belirlendi. Araştırmaya katılan hastaların uyku puanına göre 0. 6.saat, 12.saat, 24.saat, 48.saat ağrı puanları arasında anlamlı farklılık olduğu bulundu (p<0,05). Uyku kalitesi kötü olan hastaların 0.saat, 6.saat,12.saat, 24.saat, 48.saat ağrı puanlarının uyku kalitesi iyi olan hastalardan daha fazla olduğu belirlendi.
Bu araştırma sonucunda hastaların çoğunluğunun uyku kalitesinin kötü olduğu, uyku kalitesinin ameliyat sonrası ağrıyı etkilediği sonucuna ulaşıldı. Araştırmanın büyük örneklemde tekrar edilmesi önerilir.

Abstract:
This study was conducted to investigate the effect of preoperative sleep quality on postoperative pain in patients undergoing coronary artery bypass graft surgery.
The population of the study consisted of patients who underwent coronary artery bypass graft surgery in a university training and research hospital located on the Asian side of Istanbul, and the sample consisted of 200 patients who met the research criteria between 01.10.2022-15.02.2023. Data Collection Form, Pittsburgh Sleep Quality Scale and numerical pain scale were used for data collection. The data obtained in the study were analysed using SPSS (Statistical PackageforSocialSciences) for Windows 22.0 software. Frequency, percentage values, mean and standard deviation, Kolmogrov-Smirnov test, Mann Whitney U test, Kruskal Wallis H test, Chi-square analysis, Cronbach's Alpha coefficient and Spearman correlation test were used to test the reliability of the scale.
The mean age of the patients was 61.59±9.11 years, the mean duration of surgery was 280.68±60.27 hours, the mean duration of intensive care unit stay was 1.89±1.51 days, the mean duration of hospital stay was 7.81±9.7661.59 days, 81.5% were male, 82.5% were married, It was found that 48.0% were primary school graduates, 63.0% had income equivalent to expenses, 50.5% were overweight, 76.0% had chronic diseases, 35.0% had quit smoking, and 82.0% did not use alcohol. In the study, the mean age of the patients with a Pittsburgh Sleep Quality Scale score <5 and good sleep quality was 60.14±9.68 years, the mean duration of preoperative hospitalisation was 6.82±6.67 days, 96.0% were male, 88.0% were male, and 96.0% were female, 0% were married, 42.0% were primary school graduates, 64.0% had income equivalent to expenses, 46.0% were overweight, 76.0% had chronic diseases, 42.0% had quit smoking, and 70.0% did not use alcohol. The mean age of the patients with a Pittsburgh Sleep Quality Scale score >5 and poor sleep quality was 62.07±8.89 years, the mean duration of preoperative hospitalisation was 8.14±10.59 days, 76.7% were male, 80.7% were married, It was determined that 50.0% were primary school graduates, 62.7% had income equivalent to expenses, 52.0% were
vii
overweight, 76.0% had chronic diseases, 36.0% did not smoke and 86.0% did not drink alcohol.
It was determined that 29% of the patients had severe pain at 0th hour, 54.5% had severe pain at 6th hour, 83.5% had mild pain at 12th hour, 88.5% had mild pain at 24th hour, 96.0% had mild pain at 36th hour, and 98.0% had mild pain at 48th hour. It was found that there was a significant difference between the 0. 6.hour, 12.hour, 24.hour, 48.hour pain scores according to the sleep score of the patients participating in the study (p<0.05). It was determined that 0.hour, 6.hour, 12.hour, 24.hour, 48.hour pain scores of patients with poor sleep quality were higher than patients with good sleep quality.
As a result of this study, it was concluded that the majority of patients had poor sleep quality and sleep quality affected postoperative pain. It is recommended to repeat the study in a larger sample.