Altın fiyatındaki volatilitenin döviz kuru ve BİST100 endeksi ile olan ilişkisi: Ekonometrik bir inceleme
The relationship of gold price volatility with the exchange rate and BIST100 index: An econometric analysis
Yazar: TAHSİN DEMİRAY
Danışman: PROF. DR. SİBEL YILMAZ TÜRKMEN
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Muhasebe Finansman Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: ADF durağanlık testi = ADF stationary test ; Altın = Gold ; Borsa İstanbul = İstanbul Stock Exchange ; Döviz kuru = Exchange rate ; Döviz kuru oynaklığı = Exchange rate volatility ; Döviz kuru sistemleri = Exchange rate systems ; EGARCH model = EGARCH model ; Ekonometrik analiz = Econometric analysis ; Fiyat hareketi = Price movement ; Oynaklık = Volatility

Özet:
Finansal piyasalarda risk unsuru her zaman yatırımcılar için yatırım kararını alırken kritik bir unsur olarak rol oynamaktadır. Yatırımcıların risk algısı ve   hanehalkının elindeki varlıkların değerini koruma isteği gerek yatırımcıların gerekse hanehalkının riskten kaçınmasını ya da risklerini azaltacak varlıklara yatırım yapmasını sağlayan bir davranış modeli geliştirmiştir. Bu davranış sonucunda yatırımcılar ve hanehalkı tarafından riskten korunmanın en iyi yollarından biri altın satın almak olarak görülmektedir. Altın, geçmişten günümüze insanlık tarihi boyunca değer koruma aracı olarak görülmüş olup, günümüzde de bu özelliğini devam ettirmektedir. Altın fiyatlarındaki oynaklığın modellenmesi bu nedenle mikro ve makro ölçekte yatırımcıların yatırım kararlarına yön verdiği için önem arz etmektedir.
Bu çalışmada, 2010-2020 yılları arasında gerçekleşen Türkiye'deki günlük altın fiyatları EGARCH (1,1) yöntemiyle modellenmiş olup, asimetrik şokların volatiliteye etkisinin olup olmadığı incelenmiştir. Aynı zamanda döviz kuru ve borsa fiyatlarının altın fiyatlarındaki oynaklığa etkisini göstermek için altın fiyatlarıyla oluşturulan EGARCH (1,1) modelindeki varyans denklemine eklenmiştir. Sonuç olarak her iki değişkenin altın fiyatlarındaki oynaklığı etkilediği görülmüş olup oluşturulan EGARCH (1,1) modeli istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur.

Anahtar Kelimeler: Volatilite, BIST100, Döviz Kuru, EGARCH, Durağanlık.

Abstract:
Risk factor in financial markets always plays a critical role for investors in making investment decisions. Both the risk perception of the investors and the desire to protect the value of the assets held by the household has developed a behavioral model that enables both investors and households to avoid risk or invest in instruments that will reduce their risks. As a result of this behavior, one of the best ways to avoid risk by investors and households is to buy gold. Gold has been seen and continues to be seen as a value preservation tool throughout human history from past to present. Modeling the volatility in gold prices is therefore important as it guides investors' investment decisions at micro and macro scale.
In this study, the daily gold prices in Turkey between 2010 and 2020 were modeled with the EGARCH (1.1) method and whether the effect of asymmetric shocks was investigated. At the same time, it is added to the variance equation in the EGARCH (1,1) model created with gold prices to show the effect of exchange rates and stock market prices on the volatility in gold prices. As a result, it was seen that both variables affect the volatility in gold prices and the EGARCH (1,1) model created was found to be statistically significant.

Key Words: Volatility, BIST100, Exchange Rate, EGARCH, Stability.