Opera sanatında zwischenfach ses türünün fach sistemi içerisindeki yerinin,kariyer gelişimi bakımından incelenmesi ve repertuvarının netleştirilmesinin önemi
Examining the place of zwischenfach opera voice type in the fach system in terms of career development and the importance of clarifying the repertory selection
Yazar: AYŞE ÖZKAN
Danışman: PROF. DR. AHMET MUSTAFA YURDAKUL
Başkent Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sahne Sanatları Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Sahne ve Görüntü Sanatları = Performing and Visual Arts

Özet:
Opera sanatçıları, kariyer gelişimleri boyunca sürekli olarak opera seçmelerine girmek ve
bu seçmelerde kendilerini önceden belirli repertuvarları olan ses türleriyle temsil etmek
zorundadırlar. Bu ses türlerini ve repertuvarlarını kategorize ederek düzenleyen Fach
Sistemi, çalışmanın ilerleyen bölümlerinde ayrıntılı biçimde irdelenecektir. Zorlu ve yoğun
çalışma koşullarında kolay uygulanabilir bir çözüm sunan bu sistem, zwischenfach sesler
gibi belirlenen repertuvar çerçevelerinin dışında kalan sesler için zorluklar ortaya
çıkarmaktadır. İnsan sesi, aynı ses türündeki şarkıcıların dahi birbiriyle önemli
farklılıklarının olduğu kişiye özgü bir enstrümandır. Bu nedenle, Fach Sistemi'ne göre aynı
kategoriye giren şarkıcıların, sınıflandırma ile belirlenen özellikleri tümüyle taşımalarını
beklemek mümkün değildir. Buna karşın, bu gerekliliklerin yerine getirilmeye
çalışılmasının sonucu olarak, kabul gören ve başarılı kabul edilen fakat seyircide eskisi
kadar heyecan uyandırmayan performanslar hızla çoğalmıştır. Günümüz opera dünyasının
tam da bu noktada olduğu düşünülmekte ve gündemini özgünlüğün neden kaybolduğu
sorunu oluşturmaktadır.
Arasesler, Genç Dramatik Soprano, Yüksek Dramatik Soprano, Dramatik Mezzosoprano ve
Lirik Mezzosoprano repertuvarlarının içerisine dahil olan bazı rolleri bir arada
söyleyebilecek ses alanına, rengine ve niteliğine sahip olan fakat kariyerlerinin farklı
dönemlerinde bunlardan bir tanesini seçmeye zorlanan seslerdir. Bu nedenle de hem teknik
gelişimleri, hem de kabul edilebilir repertuvarı oluşturabilmeleri bakımından sıkıntılar
yaşamaktadırlar. Seçmelerde jüriler arasında tartışmalara neden olmadan başarılı olup opera
dünyasındaki yerlerini bulabilmeleri yolunda önemli zorluklarla karşılaşmaktadırlar. Bu
seslerin, diğer repertuvarlara göre tessitura bakımından farklılıklar içerecek şekilde
bestelenmiş olan Alman Repertuvarı eserlerinde rahat etmiş oldukları gözlemlenmiş olup,
bu repertuvara yatkınlıkları araştırılmaktadır.
Konu, son yıllarda giderek daha çok dikkat çekmeye başlamış olup, yurtdışındaki tezlerin
araştırma alanlarına da bu kapsamda girmiştir. Ülkemizde konuyla ilgili rehberlik sunabilecek yeterli kaynağa rastlanamaması, çalışmanın gerekliliğini bir kere daha ortaya
koymaktadır. Bu çalışmayla, bu ses türündeki sanatçıların ses gelişimleri ve repertuvar
oluşturma, kariyer planlaması gibi konularda soru işaretlerine cevap bulabilecekleri bir
kaynağa ulaşabilmeleri hedeflenmiştir.

Abstract:
Opera singers have to represent themselves with a certain vocal type that is defined with its
repertory and characteristics throughout their career. The system which defines vocal
categories and their repertory is called ' the Fach System' and it will be discussed in later
parts of the study. Even though this system serves a practical solution to ease and organise
everything during the busy performance seasons, it also creates some difficulties for voices
which can not completely fit into these categories. This is even more of a problem for
Zwischenfach voices as they are not clearly defined and categorised in the Fach System.
Human voice is a very unique instrument and even the voices in the same vocal category
may have completely different qualities from each other. Because of this, it is not possible
for singers to completely define the expected requirements of different vocal categories. But
anyway the amount of performances which tried to fulfil the system's expected
requirements had increased in great numbers.These performances which are considered
successful could not be as exciting and unique as the unforgettable past performances of
old days for the audience. The opinion of today's opera world is right at this point is
considered and its main concern is why the originality is lost.
Singers who have Zwischenfach voices are capable of singing different roles from different
vocal categories as their repertory. Zwischenfach roles are in the categories of Young
Dramatic Soprano, High Dramatic Soprano, Dramatic Mezzo soprano and Lyric Mezzo
soprano in the Fach System. This type of voice has a wider register, extra colourful quality
and a unique metallic timbre which enables them to sing roles that have different
characteristics. But they are only allowed to choose one of these categories. In these
categories, all the roles are not good for them to sing and at the same time there are great
roles for them in other vocal categories which they are not allowed to perform, due to being
categorised in another vocal category. Because of being forced to choose between different
qualities of their voices, they can not completely develop all their vocal characteristics and
go through technical problems. They struggle to make right repertory choices which the system could accept for them, to be successful enough to be able to get jobs in opera
houses. Yet, they still cause discussions in the juries of auditions which results as not
getting hired. As the uncertainty creates conflicts, they go through many psychological
problems as well. Lately, it is getting so much attention that, this type of voice has an easier
time with German Opera Repertory and the topic is being researched in this view. German
Opera Repertory roles are written with a different tessitura which fits this type of voice and
so many great performances of these difficult roles are performed by Zwischenfach voices.
It is possible to find resources about this topic in the international opera world but it is not
so common to be able to find anything about it in our country. With this study, it is aimed to
create a resource which could hopefully help answering questions around vocal
development, right repertory choices and career planning of this type of voices.