Tedaviye dirençli şizofreni hastaları, remisyonda şizofreni hastaları ve sağlıklı kontrollerin kan C3,C4 düzeylerinin karşılaştırılması
Comparison of blood C3, C4 levels of treatment-resistant schizophrenia patients, schizophrenia in remission and healthy controls
Yazar: MUSTAFA GÖKER
Danışman: DOÇ. DR. OYA GÜÇLÜ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Bakırköy Prof. Dr. Mazhar Osman Ruh Sağlığı ve Sinir Has. Eğt. ve Arş. Hastanesi / Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Biyobelirteçler = Biomarkers ; Kan parametreleri = Blood parameters ; Kompleman sistem proteinleri = Complement system proteins ; Psikiyatrik hastalar = Psychiatric patients ; Psikiyatrik hastalıklar = Psychiatric sickness ; Remisyon = Remission ; Tedavi = Treatment ; Şizofreni = Schizophrenia

Özet:
AMAÇ: Şizofreni hastalarında sağlıklı kontrollere göre serum C3 ve C4 düzeyleri birçok araştırmada çalışılmıştır. Bazı çalışmalarda  hastalarda kontrol grubuna göre C3,C4 düzeyleri yüksek bulunmuş, bazılarında ise anlamlı bir fark saptanmamıştır. Serum kompleman seviyelerinin kontrollere kıyasla farklılık gösterip göstermediği ve hastalığın seyrinde değişiklik olup olmadığı hala belirsizliğini korumaktadır. Çalışmamızda Sağlıklı kontroller, remisyonda şizofreni hastaları ve tedaviye dirençli şizofreni hastalarında serum C3 ve C4 düzeylerindeki farklılıklar araştırılarak geçmişte yapılan çalışmalara katkı sağlamak ve bu protein düzeylerinin  şizofrenide tedaviye yanıtı ve tedaviye direnç gelişimini öngörebilecek biyobelirteç geliştirilebilmesi açısından öneminin saptanması amaçlanmıştır

GEREÇ VE YÖNTEM: Çalışmamıza Sağlık Bilimleri Üniversitesi Bakırköy Prof. Dr. Mazhar Osman Ruh Sağlığı ve Sinir Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi poliklinikleri ve bağlı bulunan Toplum Ruh Sağlığı Merkezlerinde takip edilen, dâhil edilme ve dışlama kriterlerine uygun olan, ardışık olarak DSM V tanı kriterlerine göre şizofreni spektrum bozukluğu tanısı almış olup kesitsel değerlendirme sırasında remisyonda olan ve son 6 aydır hastane yatışı, tedavi değişikliği olmayan 53 hasta, tedaviye direnç kriterlerini karşılayan 53 hasta ve 53 sağlıklı gönüllü alınmıştır. Tüm katılımcılara çalışma ile ilgili bilgi verildikten sonra sosyodemografik ve klinik veri formu doldurulmuştur. Hasta gruplarına Kısa Psikiyatrik Değerlendirme Ölçeği (KPDÖ), Pozitif ve Negatif Semptom Ölçeği (PANSS), Klinik Global İzlem (KGİ), İşlevselliğin Genel Değerlendirilmesi (İGD) ve İçgörünün Üç Bileşenini Değerlendirme Ölçeği (İÜBDÖ) uygulanmıştır. Tüm katılımcılardan 12 saat açlık sonrası, sabah saat 08:00-09:00 aralığında serum C3 ve C4 düzeylerine bakmak amacıyla 5 mL kapasiteli sarı kapaklı tüplere kan örnekleri alınmıştır.

BULGULAR:  Tedaviye dirençli şizofreni hasta grubunda serum C3 düzeyleri hem remisyonda şizofreni hasta grubuna hem de sağlıklı kontrol grubuna göre anlamlı derecede yüksek bulunuştur.  Hasta grupları toplu değerlendirildiğinde C3 düzeyi ile PANSS negatif alt ölçeği skoru, PANSS toplam skoru, PANSS genel psikopatoloji alt ölçeği skoru, KGİ-HŞ skoru arasında pozitif korelasyon; C3 düzeyi ile İGD ölçeği skoru arasında negatif korelasyon saptanmıştır.
Tedaviye dirençli şizofreni hasta grubunda serum C4 düzeyleri hem remisyonda şizofreni hasta grubuna hem de sağlıklı kontrol grubuna göre anlamlı derecede yüksek bulunuştur. Hasta grupları toplu değerlendirildiğinde C4 düzeyi ile PANSS negatif alt ölçeği skoru,  KPDÖ skoru, PANSS pozitif alt ölçeği skoru, PANSS genel psikopatoloji alt ölçeği skoru, PANSS toplam skoru ve KGİ-HŞ skoru arasında pozitif korelasyon; C4 düzeyi ile İÜBDÖ skoru ve İGD skoru arasında negatif korelasyon saptanmıştır. Çoklu değişkenli lojistik regresyon analizi uygulandığında, serum C4 değerlerinin şizofrenide tedaviye direnci 1,133 kat yordadığı saptanmıştır.

SONUÇ: Kompleman proteinlerinden C3 ve C4 şizofreni patogenezinde rol oynayabilir. Şizofrenide klinik semptomların derecesi açısından serum C3 ve C4 düzeyleri,  tedaviye direnç açısından  serum C4 düzeyleri potansiyel bir biyobelirteç olarak kullanılabilir.
Anahtar Sözcükler: Şizofreni, C3, C4, Kompleman, Tedaviye Dirençli Şizofreni, Biyobelirteç, Tedavi Direnci
İletişim Adresi: goker_bfl@hotmail.com

Abstract:
AIM: Serum C3 and C4 levels in schizophrenia patients compared to healthy controls have been studied in many research. In some studies, C3 and C4 levels were found to be higher in patients compared to the control group, while in others there was no significant difference.  It remains unclear whether serum complement levels differ compared to controls and whether there is any change in the course of the disease. In our study, it was aimed to contribute to previous studies by investigating the differences in serum C3 and C4 levels in healthy controls, schizophrenia patients in remission, and treatment-resistant schizophrenia patients, and to determine the importance of these protein levels in terms of developing biomarkers that can predict the response to treatment and the development of treatment resistance in schizophrenia.

METHOD: 106 patients who were followed up Health Sciences University Bakırköy Prof. Dr. Mazhar Osman Mental Health and Neurological Diseases Training and Research Hospital outpatient clinics and affiliated Community Mental Health Centers, who were in compliance with the inclusion and exclusion criteria, who were diagnosed with schizophrenia spectrum disorder according to DSM V diagnosis criteria and 53 healthy volunteers were included in our study. The distribution of 106 patients is as follows: 53 patients who were in remission during the cross-sectional evaluation and did not have hospitalization and treatment change for the last 6 months, and 53 patients who met treatment resistance criteria.
After all participants were informed about the study, a sociodemographic and clinical data form was filled. Brief Psychiatric Rating Scale (BPRS), Positive and Negative Symptom Scale (PANSS), Clinical Global Impressions (CGI), Global Assessment Scale (GAS) and The Schedule for Assessing the Three Components of Insight (SAI) were applied to patient groups. Blood samples were taken from all participants after 12 hours of fasting, between 08:00 and 09:00 in the morning, in order to examine serum C3 and C4 levels in 5 mL capacity yellow capped tubes.

 RESULTS:  Serum C3 levels in the treatment-resistant schizophrenia patient group were found to be significantly higher than both the schizophrenia patient group in remission and the healthy control group. When the patient groups were evaluated collectively, a positive correlation was found between serum C3 level and PANSS negative subscale score, PANSS total score, PANSS general psychopathology subscale score, and CGI score. There was a negative correlation between the serum C3 level and the GAS score. 
Serum C4 levels in the treatment-resistant schizophrenia patient group were found to be significantly higher than both the schizophrenia patient group in remission and the healthy control group. When the patient groups were evaluated collectively, a positive correlation was found between serum C4 level and PANSS negative subscale score, BPRS score, PANSS positive subscale score, PANSS general psychopathology subscale score, PANSS total score and CGI score. There was a negative correlation between the serum C4 level and the SAI score and the GAS score. When multivariate logistic regression analysis was applied,  serum C4 values were found to predict treatment resistance 1,133 times in schizophrenia.

CONCLUSION:  Complement proteins C3 and C4 may play a role in the pathogenesis of schizophrenia. Serum C3 and C4 levels can be used as a potential biomarker in terms of the degree of clinical symptoms in schizophrenia. Serum  C4 levels can be used as a potential biomarker in terms of treatment resistance in schizophrenia.

Keywords: Schizophrenia, C3, C4, Complement, Treatment Resistant Schizophrenia, Biomarker, Treatment Resistance
Contact İnfo:  goker_bfl@hotmail.com