Sazova bilim, kültür ve sanat parkı (Eskişehir) için mavi-yeşil altyapı ve sürdürülebilir hareketlilik öğelerinin eko-kent kriterlerine göre değerlendirilmesi
Evaluation of blue–green infrastructure and sustainable mobility elements for sazova science, culture and art park (Eskişehi̇r) according to eco–city criteria
Yazar: BETÜL KARAİSMAİLOĞLU
Danışman: PROF. DR. FARİS KARAHAN
Atatürk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Peyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Peyzaj Mimarlığı = Landscape Architecture

Özet:
Amaç: Eskişehir kent merkezinde bulunan Sazova Bilim, Kültür ve Sanat Parkı'nın "Mavi-yeşil altyapı" bağlamında "sürdürülebilir hareketlilik" durumu değerlendirilmekte ve "ekokent kriterleri" ile birlikte incelenmektedir. Bu çalışma, park ve çevresinin sürdürülebilir kent içi hareketliliği desteklemek amacıyla ulaşım hizmetlerinin geliştirilmesine odaklanmaktadır. Bu çerçevede, mevcut altyapının etkinliği, ulaşım sistemleri ve alternatiflerin bilinçli bir şekilde kullanımı konularında toplumsal bilinçlendirme hedeflenmektedir. Bu bilincin artırılmasıyla birlikte, parka ulaşım ve park içi hareketlilikte sürdürülebilir çözümlerin benimsenmesi ve bu çözümlerin potansiyel faydalarının anlaşılması hedeflenmektedir.
Yöntem: Bu çalışmada, sürdürülebilir hareketliliğin ekokent kriterlerine göre değerlendirilmesi açısından demogratif özellik sorularıyla birlikte toplam 31 soru sorulmuştır. Kriter değerlendirmesi yapılması için altı farklı konu seçilmiştir. Hareketlilik bakımından ulaşım odaklı 6, engelsiz kentsel tasarım çözümlerine yönelik 4, suya dayalı rekreasyonel uygulamalarına ait 2, sosyal ve kültürel organizasyon uygulamalarına ait 5, evcil hayvanların teşvik edildiği uygulamalarına ait 3, kentsel ağ oluşturma uygulamalarına ait 4 adet soru sorulmuştur. Toplamda 121 kişiye ulaşılmş ve sonuşlar SPSS programıyla değerlendirilmiştir.
Bulgular: Anket çalışması, Eskişehir kentinde bulunan Sazova Bilim, Kültür ve Sanat Parkı'nın mavi-yeşil altyapısı üzerinden sürdürülebilir hareketlilik açısından katılımcı görüşlerini değerlendirmiştir. Katılımcıların parktaki ulaşımın yeterli olmadığı ve geliştirilmesinin parka statü kazandıracağı konusundaki düşünceleri önemli bir bulgu olarak öne çıkmaktadır. Ayrıca, kentsel mekan çözümlerinin günlük ihtiyaçları karşılamada şu an için yeterli olduğu, ancak gelecekte tartışmalı olabileceği belirtilmiştir. Sonuçlar, park için yüksek beklentilerin olduğunu ve sürdürülebilir hareketliliği teşvik etmek amacıyla ulaşım altyapısında yeniliklere ve organizasyonların uygun koşullar içinde tasarlanmasına ihtiyaç duyulduğunu göstermektedir.
Sonuç: Bu araştırma, artan kentsel nüfus ve çevresel sorunların sürdürülebilirliği tehdit ettiğini belirleyerek, sürdürülebilir ulaşım önemini vurgulamaktadır. Eskişehir Sazova Bilim, Kültür ve Sanat Parkı üzerinden yapılan çalışma, sürdürülebilir hareketlilik ve ekokent kriterleri perspektifinden değerlendirilmiştir. Park içinde sürdürülebilir ulaşım için önerilerde bulunan analiz, mavi-yeşil altyapının etkin kullanımına odaklanmış, bu da sürdürülebilir hareketliliği artırmaya yönelik stratejik öneriler sunmuştur. Çalışma, özellikle Eskişehir'deki Sazova Bilim, Kültür ve Sanat Parkı için bütüncül ve yenilikçi uygulamalara ihtiyaç olduğunu ortaya koymaktadır. Elde edilen sonuçlar, mavi-yeşil altyapı, sürdürülebilir hareketlilik ve doğa tabanlı çözümlere dair daha fazla araştırma ve geliştirmeye olan gerekliliği vurgulamaktadır.

Abstract:
Purpose: The "sustainable mobility" status of Sazova Science, Culture and Art Park in Eskişehir city centre is evaluated in the context of "blue-green infrastructure" and examined together with "eco-city criteria". This study focuses on the development of transport services in the park and its surroundings to support sustainable urban mobility. In this framework, it is aimed to raise public awareness on the efficiency of the existing infrastructure, transport systems and the conscious use of alternatives. By raising this awareness, it is aimed to adopt sustainable solutions for access to and mobility within the park and to understand the potential benefits of these solutions.
Method: In this study, a total of 31 questions were asked together with demographic characteristic questions in order to evaluate sustainable mobility according to eco-city criteria. Six different topics were selected for criteria evaluation. In terms of mobility, 6 questions on transportation, 4 questions on barrier-free urban design solutions, 2 questions on water-based recreational practices, 5 questions on social and cultural organization practices, 3 questions on practices where pets are encouraged, and 4 questions on urban networking practices were asked. A total of 121 people were reached and the results were evaluated with SPSS program.
Findings: The survey evaluated the views of the participants in terms of sustainable mobility through the blue-green infrastructure of Sazova Science, Culture and Art Park in Eskişehir. An important finding is that the respondents think that the transport in the park is not sufficient and that improving it would give the park status. It was also stated that urban space solutions are currently sufficient to meet daily needs, but may be controversial in the future. The results show that there are high expectations for the park and that there is a need for innovations in transport infrastructure and the design of organisations within appropriate conditions in order to promote sustainable mobility.
Results: This research emphasises the importance of sustainable transport by identifying that increasing urban population and environmental problems threaten sustainability. The study on Eskişehir Sazova Science, Culture and Art Park is analysed in terms of sustainable mobility and ecocity criteria. The analysis provides recommendations for sustainable transport within the park and offers strategic suggestions for increasing sustainable mobility by focusing on the effective use of blue-green infrastructure.  The study reveals the need for holistic and innovative practices, especially for Sazova Science, Culture and Art Park in Eskişehir. The results emphasise the need for further research and development on blue-green infrastructure, sustainable mobility and nature-based solutions.