Kemoterapi alan kolorektal kanseri hastalarına masajın periferik nöropati ve yaşam kalitesı üzerıne etkisi
Effect of massage therapy on peripheral neuropathy and life quality of colorectal cancer with patient receiving
Yazar: FATMA ARIKAN
Danışman: PROF. DR. FERAY GÖKDOĞAN
Erciyes Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / İç Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2014
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Antineoplastik ajanlar = Antineoplastic agents ; Kolorektal neoplazmlar = Colorectal neoplasms ; Masaj = Massage ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Nöropatiler = Neuropathies ; Yaşam kalitesi = Quality of life

Özet:
Periferik nöropati, oksaliplatin içeren kemoterapi tedavisi alan kolorektal kanser hastalarında sık görülen yaşam kalitesini olumsuz etkileyen doz sınırlandırıcı bir semptomdur. Randomize kontrolü deneysel nitelikteki bu araştırma, oksaliplatinli kemoterapi tedavisi alan kolorektal kanserli hastalara uygulanan masajın periferik nöropati ve yaşam kalitesi üzerine etkisini belirlemek amacıyla yapılmıştır. Araştırma Şubat 2012-Mayıs 2013 tarihleri arasında Akdeniz Üniversitesi Gündüz Kemoterapi Ünitesinde kemoterapi alan, çalışma kriterlerine uyan 24 müdahale, 28 kontrol grubu olmak üzere toplam 52 hasta ile yapılmıştır. Araştırma öncesi hastalardan gönüllü olur, kurumdan ve etik kuruldan yazılı izin alınmıştır. Araştırma verilerinin toplanmasında, "Hasta Tanıtım Formu", "Periferik Nöropati Değerlendirme Formu", "Nöropatik Ağrı Tanısı için S-LANSS", "MD Anderson Semptom Envanteri", "EORTC QLQ–C30 Yaşam Kalitesi Ölçeği", "NIC CTC Version 2.0" formları kullanılmıştır.  Müdahale grubundaki hastalara efrolaj, petrisaj ve yüzeyel friksiyon tekniklerini içeren klasik masaj; dirsek altı-önkol-el (20 dakika), diz altı-alt bacak-ayak (20 dakika) bölgelerine, her tedavide iki gün olmak üzere toplam 16 kez masaj uygulanmıştır.  Verilerin değerlendirilmesinde t testi, Kolmogorov-Smirnov testi, ki-kare veya Fisher kesin ki-kare testi, tekrarlı ölçümlerde varyans analizi ve pearson korelasyon analizi kullanılmıştır. Masaj uygulanan hastalarda periferik nöropati semptomlarının şiddeti daha düşük (p<0.05);  izlem sürecinin sonunda (9. ölçümde) nöropatik ağrı (0.008), grade 2 ve grade 3 periferik duyusal nöropati daha az  görülmüştür  (p=0.006). Masaj uygulanan hastaların yaşadıkları semptomların şiddeti ve bireyin yaşamına etkisi düşük (p<0.05); yaşam kalitesi ölçeğinin fiziksel (p<0.001), duygusal (p<0.001), uğraş (p<0.001) ve sosyal fonksiyon (p=0.008) puanları ise daha yüksek bulunmuştur. . Araştırmanın sonuçları, periferik nöropati semptomlarının azaltılması ve yaşam kalitesinin yükseltilmesinde masajın etkili olduğunu göstermiştir. Bu nedenle periferik nöropati semptomlarının azaltılmasında hemşirelik girişimleri arasında masaj uygulaması önerilmektedir. 

Anahtar Kelimeler: Kolorektal Kanser, Kemoterapi, Masaj, Periferik Nöropati, Yaşam Kalitesi

Abstract:
Peripheral neuropathy is a commonly experienced symptom causing dose-limiting side effects  and negatif effects life quality in colorectal cancer patients receiving chemotherapy treatment including oxaliplatin. The aim of this randomized controlled experimental study was to determine the effect of massage applied to colorectal cancer patients receiving chemotherapy on peripheral neuropathy and quality of life. Investigation was carried out between February 2012- May 2013 with 52 patients meeting study criteria and  receiving chemotherapy in Akdeniz University outpatient chemotherapy unit (28 study group, 24 control). Before the investigation, written permission was obtained from patients, instutition and ethic committee. In the collection of data, "Patient Identification Form", "Peripheral Neuropathy Evaluation Form", "S-LANSS for Neuropathy Pain Diagnosis", "MD Anderson Symptoms Inventory","EORTC QLQ–C30 Life Quality Measurement", "NIC CTC Version 2.0" forms were used. The experimental group patients were given a series of eflorage, petrisage and surface fraction types of classical massage on local parts of their body-below, elbow-frontal arm-hand (20 minutes) and below knee-leg (lower part)-foot (20 minutes) two days of treatment of 16 times total. In the evaluation of data, t test, Kolmogorov-Smirnov tesi, chi-square or Fisher's exact chi square test, and in reperated measurments variance analysis and pearson correlation analysis was used. It was established that in patients undergoing massage, neuropathy symptoms were less severe (p<0.05), and at the end of follow up (the 9th measurement) and neuropathic pain (0.008), grade 2 and grade 3 peripheral neuropathy ocurred less frequently. (p=0.006). It was also determined that severity of symptoms and its effect on the life of the individual was low (p<0.05), and physical p<0.001), emotional (p<0.001), hobbies and interests (p<0.001) and social function scores (p=0.008) in the Life Quality Measurement scale was higher. The results of the study indicate that massage is effective in relieving peripheral neuropathy symptoms and increasing quality of life. Therefore, massage may be recommended among nursing  in reducing the symptoms of peripheral neuropathy	.

Key words: Colorectal Cancer, Chemotherapy, Massage, Peripheral Neuropathy, Life Quality