Miyofasiyal ağrı sendromu tanılı olgularda ultrason ve laser tedavilerinin etkinliğinin klinik ve ultrasonografik olarak değerlendirilmesi
Clinical and ultrasonographic evaluation of the efficacy of ultrasound and laser treatments in pati̇ents with myofascial pain syndrome
Yazar: ÖZLEM EROL
Danışman: PROF. DR. ZELİHA ÜNLÜ
Celal Bayar Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2017
Konu: Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon = Physical Medicine and Rehabilitation
Dizin: Lazer tedavisi = Laser therapy ; Miyofasyal ağrı sendromları = Myofascial pain syndromes ; Ultrasonik tedavi = Ultrasonic therapy ; Ultrasonografi = Ultrasonography

Özet:
Amaç: Çalışmamızda, miyofasiyal aktif tetik noktaya uygulanan ultrason ve lazer tedavilerinin etkinliğinin klinik ve ultrasonografik değerlendirmeler ile objektif olarak gösterilmesi amaçlandı.
     Gereç ve Yöntem: Çalışmaya kronik boyun ağrısı ve üst trapez kasında aktif tetik noktası olan hastalar dahil edildi. Hastalar ardışık sıralı randomizasyon ile Ultrason, Lazer, Plasebo Ultrason, Plasebo Lazer ve Ultrason+Laser tedavilerinden oluşan 5 gruba ayrıldı. Çalışmaya alınan bütün hastalara üst trapez kasına yönelik germe egzersizlerinden oluşan ev programı verildi. Hastalar tedavi öncesi, tedavi sonrası 1.ay ve 3.ay olmak üzere 3 kez değerlendirildi. Klinik değerlendirmede; vizuel analog skala üzerinden ağrı derecesi, gonyometre ile servikal lateral fleksiyon açıklığı, kısa form-36 (SF-36)'nın fiziksel fonksiyon altgrup ölçeği, boyun dizabilite indeksi ve duygudurum profil ölçeğinin anksiyete altgrup parametresi kullanıldı. Ultrasonografi ile B-mode, Doppler ve elastografik değerlendirmede; tetik nokta boyut ve elastisite ölçümü, TIS (Doku görüntüleme skoru) ve BFS (Kan Akım Dalga Form Skoru) parametreleri kullanıldı. 
     Bulgular: Ultrason tedavisinin hem klinik hem ultrasonografik (elastografi, Doppler, TIS) parametrelerde plaseboya kıyasla anlamlı iyileşme yaptığı saptandı. Lazer tedavisinin ise klinik parametrelerde plaseboya üstünlüğü saptanmazken, radyolojik parametrelerde özellikle 3.ayda ortaya çıkan plaseboya göre anlamlı iyileşme saptandı. Kombine tedavi ile klinik ve radyolojik parametrelerde hem erken hem de geç dönemde anlamlı iyileşme saptandı. Bununla beraber parametrelerin birçoğunda lazer tedavisine kıyasla anlamlı iyileşme saptanırken, ultrason tedavisine, tedavi sonrası 1.ay ağrı değerlendirmesi dışında üstünlük saptanmadı. Klinik ve radyolojik parametreler arasındaki korelasyonunun özellikle geç dönemde belirginleştiği, elastisite ve Doppler parametrelerinde tetik nokta boyutu ve TIS parametrelerine kıyasla daha anlamlı ve güçlü ilişki olduğu saptandı.
     Sonuç: Yüksek güçte ultrason tedavisi hem klinik hem de ultrasonografik parametrelerin birçoğunda iyileştirici yönde anlamlı düzeyde etkili bulundu. Kombine tedavideki olumlu etkide, yüksek güçte ultrasonun katkı payının daha fazla olduğu kanaatindeyiz. Tedavi maliyeti ve iş gücü göz önünde bulundurulduğunda, miyofasiyal ağrı sendromunda tek başına yüksek güçte ultrason tedavisi, kombine tedaviye bir alternatif olabilir. Miyofasiyal ağrı sendromunda dokudaki makrodeğişiklik-nodül ötesinde mikrodeğişiklikler-esneklik ve kanlanma daha değerlidir.

Abstract:
Objective: We aimed to demonstrate the efficacy of ultrasound and laser treatments applied to the myofascial active trigger point objectively with clinical and ultrasonographic evaluations.
     Materials and Methods: Patients with chronic neck pain and an active trigger point in the upper trapezius were included in the study. Patients were divided into 5 groups consisting of ultrasound, laser, sham ultrasound, sham laser and ultrasound+laser treatment with sequential randomization. All the patients who were involved in the study were given a home schedule consisting of stretching exercises for the upper trapezium muscle. Patients were evaluated three times before treatment, first and third months after treatment. As clinical evaluation parameters; pain via visual analogue scale (VAS), cervical lateral flexion angle with goniometer, physical function subgroup scale of short form-36 (SF-36), anxiety subgroup parameters of  profile of mood scale and neck disability index were used. B-mode, Doppler and elastographic evaluation by ultrasonography; trigger point and elasticity measurement, TIS (Tissue Imaging Score) and BFS (Blood Flow Waveform Score) parameters were used.
     Results: Ultrasound therapy significantly improved both clinically and ultrasonographically (elastography, Doppler, TIS) parameters compared to placebo. Laser therapy showed no significant improvement in clinical parameters, but significant improvement in radiological parameters compared to placebo, especially in the third month. Significant improvement in both clinical and radiological parameters was detected in both early and late periods with combined therapy. Most of the evaluation parameters in the combined therapy were significantly improved compared with the laser therapy, whereas had no superiority to the ultrasound therapy except the pain evaluation at the first month after the treatment. Correlation between clinical and radiological parameters was found to be more significant and stronger in elasticity and Doppler parameters than trigger point size and TIS parameters, especially in the late period.
     Conclusion: High-power pain threshold ultrasound therapy was found to have a significant positive effect on most of the clinical and ultrasonographic parameters. In the beneficial effect of combined treatment, we believe that the contribution of high-power pain threshold ultrasound is higher. In the treatment of myofascial pain syndrome, when treatment cost and workload are considered, ultrasound therapy alone may be an alternative to combined treatment. Beyond macro-change / nodule in the tissue in myofascial pain syndrome, micro-changes / flexibility and blood-flow are more valuable.