Kuşyemi ve arpa bitkilerinin buğdayda Rus buğday afidi (Diuraphis noxia (Kurdjumov) (Hemiptera:Aphididae)) yönetiminde tuzak bitki olarak kullanım potansiyeli
The potential using of canarygrass and barley as a trap plant in Russian wheat aphid (Diuraphis noxia (Kurdjumov) (Hemiptera:Aphididae)) management on wheat
Yazar: TUĞÇE KALKAN
Danışman: PROF. DR. MERYEM UYSAL
Selçuk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Konya İli Karapınar İlçesi'nde 2014 yılında yürütülen bu çalışmada;  buğdayda önemli verim kayıplarına neden olan Diuraphis noxia (Kurdjumov) (Hemiptera:Aphididae) yönetiminde kuşyemi ve arpa bitkilerinin tuzak bitki olarak kullanım potansiyeli araştırılmıştır. Tesadüf parselleri faktöriyel deneme desenine göre bu tuzak bitkiler ve buğday farklı ekim tarihlerinde ekilerek 3 tekerrürlü 4 farklı kombinasyon oluşturulmuştur (buğday bitkisinin tuzak bitkilerden erken ekildiği kombinasyonlar, tuzak bitkiler ve buğday bitkisinin aynı tarihte ekildiği kombinasyonlar, tuzak bitkilerin buğday bitkisinden erken ekildiği kombinasyonlar, buğday bitkisinin sonbaharda tuzak bitkilerin ilkbaharda ekildiği kombinasyonlar). Toplam 36 parselde çıkıştan sonra başlatılan gözlem ve sayımlar Mart ayına kadar 15 günde bir, Mart ayından itibaren ise haftada bir sürdürülmüştür. 
Sonuç olarak; gözlem yapılan farklı kombinasyonlar içinde en yüksek buğday verimini (695kg/da) kuşyeminin buğdaya göre erken ekildiği kombinasyonlar vermiştir. Kuşyeminin tuzak bitki olarak buğdayda D.noxia bireylerini kendine çekerek verimde %24.80 oranında artışa neden olduğu ortaya konmuştur. Bu oran kuşyeminin D.noxia yönetiminde tuzak bitki olarak kullanım potansiyelini açıkça göstermektedir. Tek başına sorunun çözümünde yeterli olmasa da, entegre zararlı yönetimi yaklaşımı çerçevesinde çevreye dost diğer metodlarla kombine edilerek kullanımında daha tatminkar sonuçlar alınması beklenebilir.
Ayrıca diğer buğday zararlılarına karşı da Entegre Zararlı Yönetimi çalışmalarında farklı amaçlarla kullanılması ve banker bitki sistemlerinde de yer alması ihtimal dahilindedir. 

Anahtar Kelimeler: Tuzak Bitki, Diuraphis noxia, Buğday, (Phalaris canariensis L.), Arpa, Konya.

Abstract:
This study was carried out in 2014 in Karapınar District of Konya Province in Turkey to determine the potential using capacity of canary grass (Phalaris canariensis L.) and barley in management of Diuraphis noxia (Kurdjumov) causing periodically serious damage on wheat in the district. Trap crops and wheat were formed factorial randomized block design by using in different planting dates as 3 replicates of 4 different combinations (wheat crops are planted before the trap combinations of plant, trap plant is planted at the same date and combinations of the wheat plant, combinations in which plants are wheat plants planted before the trap, combinations are planted in the spring of normal trap plant wheat plant). On total 36 plots, after departure, the observations were continued 15 days intervals until March and then weekly till harvest.
As a result, maximum wheat yield was found on early planted canary grass according to the wheat parcels. The canary grass, as a trap plant, has been raised an increase in wheat yield rate of 24.80%. This ratio reveals, the canary grass has a good potential use in D.noxia management as a trap plant. Although not enough to solve the problem alone, be more satisfactory outcomes can be expected environmentally friendly in use in combination with other methods within the framework of integrated pest management approach. 
Also against other wheat pests, considered using a variety of purposes and the possibility to take part in banker plant system in Integrated Pest Management work.

Keywords: Trap Plant, Diuraphis noxia, Wheat, (Phalaris canariensis L.), Barley, Konya.