Rinosinüzitte medikal tedaviye ek olarak uygulanan su bazlı propolisin iyileşme süresine etkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the effect of water-based propolis applied in addition to medical treatment in rhinosinusitis on recovery time
Yazar: MEHMET CEYLAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ BETÜL DEĞER KULAKSIZ ; DR. VOLKAN ATASOY
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Trabzon Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı / Aile Hekimliği Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Nazal mukoza = Nasal mucosa ; Propolis = Propolis ; Sinüzit = Sinusitis ; Yıkama = Washing

Özet:
Amaç: Akut rinosinüzit, burun mukozasını da içine alacak şekilde nazal sinüslerin enflamasyonudur. Aile hekimliği pratiğinde oldukça sık başvuru sebebi olan enfeksiyon hastalıklarındandır. Tedavisinde antibiyoterapi ve nazal yıkamalar önerilmektedir. Bu çalışmada akut rinosinüzit tanısı konulan hastalarda antibiyoterapiye ek olarak, su bazlı propolis ile nazal yıkamanın, serum fizyolojikle nazal yıkamaya göre iyileşme süresi üzerine etkisi araştırıldı.
Gereç ve Yöntem: Çalışma Haziran-Aralık 2022 tarihleri arasında SBÜ Trabzon Kanuni Eğitim ve Araştırma Hastanesi aile hekimliği ve kulak burun boğaz hastalıkları polikliniklerine başvurup, tıbbi öykü ve fizik muayenesine göre akut rinosinüzit tanısı konulan 21'er kişilik iki grupta yapıldı. Antibiyoterapi ve semptomatik tedavi yanında 10 ml serum fizyolojik (SF) ile günde 2 kez nazal yıkama yaptırılan hastalar SF grubunu oluşturdu. Antibiyoterapi ve semptomatik tedavi yanında 5 ml (50 mg/cc) propolis ve 5 ml SF içeren 10 ml solüsyonla günde 2 kez nazal yıkama yaptırılan hastalar propolis grubunu oluşturdu. Tüm hastalar bir hafta boyunca nazal yıkamayı uyguladı. Birinci hafta kontrolünde semptom sorgusu ve fizik muayene bulgularına göre iyileşmediğine karar verilen hastalar bir hafta daha tedavisine devam ettirildi. İyileşme süresi belirlenirken, haftalık kontrollerde hastaların Burun Tıkanıklığı Semptom Değerlendirme (NOSE) skoru, fizik muayene bulguları ve inflamatuar parametreleri dikkate alındı. 
Bulgular: Propolis grubunda 1.haftada iyileşenlerin sayısı SF grubundakilerden fazlaydı (19'a karşı 12, p=0,014). Gruplar arasında NOSE skalasıyla değerlendirilen semptom varlığına göre başlangıç değerlendirmeye kıyasla 1.hafta sonunda anlamlı fark vardı (p=0,005). NOSE total skorunda 1. haftadaki değerlendirmeye göre azalma gruplar arasında farklıydı (p=0,029).  Tıbbi öykü ve fizik muayenede değerlendirilen bulgulardan "Öne eğilmekle artan yüzde ağrı ve dolgunluk hissi" bulgusunda 1.hafta, 1.hafta fark ve 2.hafta fark değerlerinde gruplar arasında farklılık saptandı (sırasıyla p=0,009, 0,001, 0,026). 
Sonuç: Akut rinosinüzit hastalarında propolisle nazal yıkamanın, SF ile nazal yıkamaya kıyasla başlangıç NOSE skorunda daha fazla düşüş sağladığı, öne eğilmekle yüzde ağrı artışı ve dolgunluk hissini daha iyi tedavi ettiği ve iyileşme süresinde kısalma sağladığı görüldü. 
Anahtar kelimeler: Akut rinosinüzit, nazal yıkama, propolis.

Abstract:
Aim: Acute rhinosinusitis is an inflammation of the nasal sinuses, including the nasal mucosa. It is one of the infectious diseases that are frequently used in family medicine practice. Antibiotic therapy and nasal washes are recommended in its treatment. In this study, in addition to antibiotic therapy in patients diagnosed with acute rhinosinusitis, the effect of nasal washing with water-based propolis on recovery time compared to nasal washing with serum physiology was investigated.

Materials and methods: The study was conducted between June and December 2022 in two groups of 21 people who were admitted to SBU Trabzon Kanuni Training and Research Hospital family medicine and otorhinolaryngology outpatient clinics and diagnosed with acute rhinosinusitis according to medical history and physical examination. In addition to antibiotic therapy and symptomatic treatment, patients who underwent nasal washing 2 times a day with 10 ml saline (SF) constituted the SF group. In addition to antibiotic therapy and symptomatic treatment, patients who underwent nasal washing 2 times a day with 5 ml (50 mg/cc) propolis and 10 ml solution containing 5 ml SF constituted the propolis group. All patients practiced nasal washing for a week. Patients who were determined not to improve according to the symptom interrogation and physical examination findings in the first week control were continued their treatment for another week. While determining the recovery time, the Nasal Congestion Symptom Assessment (NOSE) score, physical examination findings and inflammatory parameters of the patients were taken into consideration during the weekly controls.

Results: The number of people who recovered at week 1 in the propolis group was higher than in the SF group (19 vs. 12, p=0.014). There was a significant difference between the groups according to the presence of symptoms evaluated by the NOSE scale at the end of the 1st week compared to the initial evaluation (p=0.005). The decrease in the total score of NOSE was different between the groups according to the evaluation at week 1 (p=0.029). Among the findings evaluated in medical history and physical examination, there was a difference between the groups in the values of 1st week, 1st week difference and 2nd week difference in the finding of "Feeling of pain and fullness in the face increasing with leaning forward" (p=0.009, 0.001, 0.026, respectively).

Conclusion: In patients with acute rhinosinusitis, nasal washing with propolis was found to provide a greater decrease in the initial NOSE score compared to nasal washing with SF, to better treat pain and feeling of fullness in the face by leaning forward, and to shorten the recovery time.

Keywords: Acute rhinosinusitis, nasal washing, propolis.