Kimyasal protez temizleyicilerinin farklı yüzey işlemi uygulanmış kobalt-krom metal alaşımı ile akrilik kaide rezini arasındaki bağlantı üzerine etkisi
The effect of chemical denture cleaners on the shear bond strength between cobalt-chrome metal alloy applied in different surface treatment and acrylic base resins
Yazar: ÜMRAN YILMAZ
Danışman: PROF. DR. GÜLAY KANSU
Ankara Üniversitesi / Diş Hekimliği Fakültesi / Protetik Diş Tedavisi Ana Bilim Dalı
Derece: Diş Hekimliği Uzmanlık, 2019
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Akrilik reçineler = Acrylic resins ; Dental materyaller = Dental materials ; Dental stres analizi = Dental stress analysis ; Kobalt = Cobalt ; Krom alaşımları = Chromium alloys ; Protez temizleyiciler = Denture cleansers ; Protezler ve implantlar = Prostheses and implants ; Yüzey işleme tekniği = Surface handling technique

Özet:
Metal-akrilik kombinasyonu kaide ile döküm alaşımından metal altyapı içeren hareketli bölümlü protez; kısmi dişsizlik vakalarında oldukça yaygın kullanılan bir protez türü olup; krom-kobalt alaşımları, bölümlü protezlerin yapımında en çok tercih edilen alaşımlar, konvansiyonel yolla polimerize olan polimetilmetakrilatlar da en çok kullanılan kaide rezinleridir.
       Hareketli bölümlü protezlerde tedavi başarısı için akrilik rezin-metal ara yüzündeki bağlanma dayanıklılığının iyileştirilmesi şarttır. Diğer mikro/makromekanik yöntemlere göre kullanma kolaylığı ile ön plana çıkan Al2O3 içeren kum tanecikleri ile metal yüzeyinin pürüzlendirilmesi, bağlanma dayanıklılığını arttırmasına rağmen, ilave olarak kimyasal sistemlerin geliştirilmesi, bu bağlantıdaki en önemli ilerleme olmuştur.
       Hareketli bölümlü protezlerde hijyen sağlamak için tablet ya da toz halinde ticari formları bulunan alkalen peroksitler oldukça yaygın kullanım alanına sahiptir. 
       Tez çalışmamızda, Co-Cr alaşımdan hazırlanan test örnekleri (n=120), rastgele 4 gruba ayrıldı (n=30). 2. ve 4. gruptaki toplam 60 adet Co-Cr metal örneğin yüzeyi Al2O3 ile kumlandı. Kalan örneklere yüzey pürüzlendirme işlemi uygulanmadı. 10 mm çapında ve 5 mm kalınlığındaki mum silindirler metal yüzeyine parmak basıncı ile yapıştırıldı ve mum atımı gerçekleştirildi. 3. grup (kumlama yapılmamış, n=30) ve 4. gruptaki (kumlama yapılmış, n= 30) örneklerin alaşım yüzeyine metal primer uygulanarak tüm örneklerin ısı ile polimerize olan PMMA ile muflalama işlemine geçildi.  Yüzey işlemi uygulanmayan (Grup 1, n=30), metal yüzeyine sadece kumlama uygulanan (Grup 2, n=30), metal yüzeyine sadece metal primer uygulanan (Grup 3, n=30) ve metal yüzeyine hem kumlama hem de metal primer uygulanan (Grup 4, n=30) örnekler; distile su (kontrol grubu), Corega temizleyici tablet (Stafford Miller, Waterford, Ireland) ve Protefix temizleyici tablet (Helago-Pharma GmbH Erftstadt, Germany) içeren solüsyonda bekletilmek üzere kendi içinde rastgele 3 gruba ayrıldı (n=10).  Kontrol grubunu oluşturan örnekler (n=40), 6 gün boyunca distile suda bekletildi. Üretici firmanın önerileri doğrultusunda; 1 adet Corega protez temizleyici tablet/200 ml ılık su oranını sağlayacak şekilde hazırlanan solüsyona konulan 40 adet örnek, 5 dk boyunca; 1 adet Protefix aktif temizleyici tablet/200 ml ılık su oranını sağlayacak şekilde hazırlanan solüsyona konulan 40 adet örnek, 3 dk boyunca solüsyonlarda bekletildi. Bu işlem günde 30 kez, 6 gün boyunca tekrarlandı. Böylelikle protezin 180 günlük kullanımı taklit edildi. 
       Test örnekleri, bağlanma dayanımını ölçmek için universal test cihazına yerleştirilerek rezin-metal ara yüzeyine makaslama tipi kuvvet uygulandı. Newton cinsinden elde edilen değerler, bağlanma yüzey alanına bölündü (N/78,5 mm²) ve Megapaskal'a (MPa) çevrildi. 
       Test edilen materyallerde, tüm solüsyon gruplarında hiçbir yüzey işlemi uygulanmayan ile metal primer uygulanan; hiçbir yüzey işlemi uygulanmayan ile kumlama+metal primer uygulanan; kumlama uygulanan ve kumlama+metal primer uygulanan gruplar arasında makaslama bağlanma dayanım değerleri bakımından farkların istatistiksel olarak önemli olduğu bulunmuştur (P<0,01). Yüzey işlemi ne olursa olsun temizlik yöntemleri arasında makaslama bağlanma dayanım değerleri bakımından gözlenen farklar istatistiksel olarak önemli değildir (P>0,05). 
       Çalışmamızda kumlama işlemi ile primer uygulamasının beraber kullanılması, hiç yüzey işlemi uygulanmamış, tek başına kumlama veya tek başına metal primer uygulanmış gruplar ile karşılaştırıldığında bağlanma kuvvetini iyileştirmiştir. Ayrıca, tek başına metal primer uygulanması, tek başına kumlamadan daha yüksek bağlanma dayanıklılık değerleri ile sonuçlanmıştır. Ancak temizleme solüsyonlarının metal-akrilik rezin bağlantısı üzerine bir etkisinin olmaması, uygulama süresinin daha uzun olması gerektiği yönünde şüphe oluşturmuştur. Her ne kadar konu ile ilgili kaynaklar temizleme solüsyonlarının hem olumsuz etkilerinin gözlendiğini hem de herhangi bir etkilerinin olmadığını gösterseler de sürenin daha uzun tutulmasının sonuçları etkileyebileceği kanaati oluşmuştur. Temizleme solüsyonlarında daha uzun süre bekletme ile kaynaklar arasındaki çelişkilerin ortadan kalkmasına yardımcı olunabilir.

Anahtar sözcükler: Akrilik rezin- kobalt-krom alaşımı arası bağlanma dayanıklılığı, Isı ile polimerize olan akrilik rezinler, Kimyasal protez temizleyicileri, Kobalt-Krom alaşımı, Makaslama bağlanma dayanım değeri.

Abstract:
Metal-acrylic combination denture base with cast alloyed metal part with removable partial denture; is a type of prosthesis which is widely used in cases of partial edentulousness. Cobalt-chromium alloys are the most preferred alloys in the construction of partial removable prostheses, and polymethylmethacrylates are the most commonly used base resins.
       For the success of the removable partial prosthesis, it is essential to improve the bond strength of acrylic resin and metal interface. Although the roughening of the metal surface with Al2O3 containing sand particles, which are prominent with the use of other micro/macromechanical methods, increases the bond strength, the development of chemical systems has become the most important progress in this bond strength. 
       Alkaline peroxides, commercially available in tablet or powder form, are widely used for providing hygiene in removable partial dentures.
       In our study, the test samples prepared from Co-Cr alloy (n = 120) were randomly divided into 4 groups (n = 30). A total of 60 Co-Cr metal samples in Group 2 and Group 4 were sandblasted with Al2O3. No surface roughening was applied to the remaining samples. Wax rollers with a diameter of 10 mm and a thickness of 5 mm were glued to the metal surface with a finger pressure and test samples were dewaxed. Heat-polymerized denture base resin packed into the mold. The third group (without sandblasted, n = 30) and the 4th group (with sandblasted, n = 30) applied the metal primer to the alloy surface of the samples. No surface treatment (Group 1, n = 30), only sandblasting applied to metal surface (Group 2, n = 30), only metal primer applied to metal surface (Group 3, n = 30) and applied to metal surface both sandblasting and metal primer (Group 4, n = 30) examples; were randomly divided into 3 groups (n = 10; to be kept in distilled water (control group), solution containing the Corega cleaning tablet (Stafford Miller, Waterford, Ireland) and Protefix cleaning tablet (Helago-Pharma GmbH Erftstadt, Germany). The control group (n = 40) samples were kept in distilled water for 6 days. In accordance with the manufacturer's recommendations; 40 samples were left in 1 Corega prosthesis cleaner tablet / 200 ml of warm water for 5 minutes, other 40 samples were left in 1 Protefix active cleaner tablet / 200 ml warm water solution for 3 minutes. This procedure was repeated 30 times a day for 6 days. Thus, 180-day use of the prosthesis was simulated.
       The test samples were placed on the universal test machine to measure the bond strength and the force type of shear bond stress was applied to the resin-metal interface. The values obtained in Newtons were divided into the bonding surface area (N / 78,5 mm²) and to convert into Megapascals (MPa).
       In the materials tested in all solution groups, no surface treatment and the metal primer applied; no surface treatment and sandblasting + metal primer applied; was found that the differences between shear bond strength values of these groups were statistically significant (P <0.01). Regardless of the surface treatment, the differences observed in terms of shear bond strength values between cleaning methods were not statistically significant (P> 0.05).
       In the present study, the use of sandblasting and primer application improved the bonding strength compared to only sandblasting or only metal primer groups. Furthermore, the use of metal primer alone resulted in higher bonding strength values than sandblasting alone. However, the absence of any effect of the cleaning solutions on the metal-acrylic resin bond has been suspected that the application time should be longer. Although literatüre review showed that both the negative effects of cleaning solutions and the absence of any effects of cleaning solutions, it is believed that longer duration can affect the results. It may help to eliminate the contradictions between resources and longer periods of waiting in cleaning solutions. 

Keywords: Chemical denture cleansers, Cobalt-Chromium alloy, Heat-polymerized acrylic resins, Shear bond strength, Shear bond strength between acrylic resin-cobalt-chromium alloy.