Hastanelerde yeniden yatışların nedenleri ve maliyetinin analizi: Kalp ve damar hastalıkları örneği
Analysis of the causes and costs of readmissions in hospitals: The case of cardiovascular diseases
Yazar: ZEKİYE ERSOY
Danışman: PROF. DR. İSMAİL AĞIRBAŞ ; PROF. DR. İBRAHİM GÜL
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Sağlık Kurumları Yönetimi Ana Bilim Dalı / Sağlık Kurumları Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Sağlık Kurumları Yönetimi = Health Care Management ; Sağlık Yönetimi = Healthcare Management

Özet:
Hastanelerde Yeniden Yatışların Nedenleri ve Maliyetinin Analizi: Kalp ve Damar Hastalıkları Örneği

Kalp ve damar hastalıklarında yeniden yatışlar yaygındır ve sağlık hizmetleri maliyetinin önemli bir kısmını oluşturmaktadır. Yeniden yatışların önlenmesi ile sağlık hizmetlerinin kalitesi iyileştirilirken sağlık harcamaları kontrol altına alınmaktadır. Bu araştırmanın amacı, 01.01.2018–31.12.2019 tarihleri arasında Sivas NH'nin ve CÜH'nin kardiyoloji servisine yatan kalp yetmezliği hastaları ile CÜH'nin kalp ve damar hastalıkları servisine açık kalp ameliyatı için yatan hastaların hastaneye yeniden yatış hızlarını, nedenlerini ve maliyetlerini belirlemek ve iki hastanenin kalp yetmezliği hastalarının bulguları arasında incelemede bulunmaktır. Hastaneye yeniden yatan ve yatmayan hastaların özellikleri tanımlayıcı istatistikler ile belirlenmiş Ki-kare ve Mann-Whitney U testleri ile karşılaştırılmıştır. Yeniden yatışlara neden olan faktörlerin belirlenmesinde ise lojistik regresyon analizi kullanılmıştır. Kalp yetmezliği hastaları için 30 ve 90 gün içerisinde NH'de gerçekleşen indeks yatış ile ilişkili ve planlansız yeniden yatış hızı sırasıyla %6,34, %16,59; CÜH'de ise sırasıyla %10,62 ve %29,45 bulunmuştur. CÜH'de açık kalp ameliyatı olan hastalar için 30 ve 90 gün içerisinde gerçekleşen indeks yatış ile ilişkili ve planlansız yeniden yatış hızı sırasıyla %13,49, %16,67 bulunmuştur. Kalp yetmezliği için en sık yatış nedenleri her iki hastane için dispne ve/veya ödem ile diyet ve/veya ilaç ve medikal tedaviye uyumsuzluk olarak bulunmuştur. Açık kalp ameliyatı olan hastaların en sık yeniden yatış nedenleri ise, yara yerinde enfeksiyon ve/veya kanama ve/veya hematom ile plevral efüzyondur. Hastaneye yeniden yatan ve yatmayan kalp yetmezliği hastaları hastanelere göre incelendiğinde her iki hastanede hipertansiyon, diabetes mellitus, koroner arter hastalığı ve ritim bozukluğu hastalıklarından en az birine sahip olan ve birden fazla eşlik eden hastalığı olan, kalp pili, protezi ve stent geçmişi olan hastaların yeniden yatış olasılığı yüksek bulunmuştur. Açık kalp ameliyatı olan hastalar açısından yeniden yatan ve yatmayan hastalar karşılaştırıldığında ise yatış süresi, eşlik eden hastalık sayısı, diabetes mellitus, KOAH ve kalp yetmezliğine sahip olmak yeniden yatış olasılığını arttıran önemli risk faktörleri olarak bulunmuştur. Lojistik regresyon analizi sonuçlarına göre ise, kalp yetmezliği hastaları için NH'de yeniden yatış olasılığını arttıran faktörlerin yatış süresi, hipertansiyon, böbrek hastalığı, koroner arter hastalığı, ritim bozuklukları, kalp pili, protezi veya stent işlemi geçmişi; CÜH'de yaş, diabetes mellitus ve bypass geçmişi olduğu bulunmuştur. CÜH'de açık kalp ameliyatı olan hastalar için yeniden yatış olasılığını arttıran faktörlerin ise diabetes mellitus, KOAH ve kalp yetmezliği hastalıkları olduğu bulunmuştur. Kalp yetmezliği hastaları için toplam indeks yatış maliyeti ve ortalama yeniden yatış maliyeti; NH'de sırasıyla 1.554.287,00 ₺ ve 1.895,47 ₺, CÜH'de sırasıyla 465.490,00 ₺ ve 1.594,14 ₺ olarak hesaplanmıştır. CÜH'de açık kalp ameliyatı olan hastalar için indeks yatış maliyeti 2.588.940,93 ₺, ortalama yeniden yatış maliyeti 10.273,58 ₺ olarak hesaplanmıştır. Tüm hasta gruplarında yeniden yatışların ortalama maliyetleri karşılaştırıldığında en yüksek ortalama maliyetin açık kalp ameliyatı olan hastalar üzerinde gerçekleştiği bulunmuştur. Sağlık hizmeti sunanların hizmet kalitesini iyileştirme ve maliyetleri kontrol altına alma hedeflerini gerçekleştirebilmeleri için hangi alanlara odaklanacaklarının belirlenmesinde ülke genelinde yeniden yatış hızları ve nedenlerine ilişkin çalışmalara ihtiyaç duyulmaktadır. Bu nedenle kalite ve maliyetlere odaklanan yeniden yatışları azaltma programları gibi sağlık sistemine katkı sağlayabilecek ve geri ödeme mekanizmalarına entegre edilebilecek, ülke koşullarına, sağlık sisteminin yapısına uyum sağlayabilecek güncel düzenlemelerin yapılması önerilmektedir. 

Anahtar Sözcükler: Hastane Yönetimi, Kalp ve Damar Hastalıkları, Sağlık Politikası, Yeniden Yatışlar, Yeniden Yatış Hızı, Yeniden Yatış Maliyetleri, Yeniden Yatış Nedenleri.

Abstract:
Analysis of the Causes and Costs of Readmissions in Hospitals: The Case Of Cardiovascular Diseases
 
Readmissions for cardiovascular diseases are common and constitute a significant portion of hospital healthcare costs. By preventing readmissions, the quality of healthcare services is improved and healthcare expenditures are kept under control. The aim of this study is to determine the hospital readmission rates, causes and costs of heart failure patients hospitalized in the cardiology departments of Sivas NH and CÜH and patients hospitalized for open heart surgery in the cardiovascular diseases department of CÜH between 01.01.2018 and 31.12.2019, and to examine the findings of heart failure patients in the two hospitals. The characteristics of patients with and without readmission were determined by descriptive statistics and compared by Chi-square and Mann-Whitney U tests. Logistic regression analysis was used to determine the factors causing readmissions. The index hospitalization-related and unplanned readmission rates within 30 and 90 days for heart failure patients were 6.34% and 16.59% at NH and 10.62% and 29.45% at CÜH, respectively. For patients who underwent open heart surgery at CÜH, the index hospitalization-related and unplanned readmission rates within 30 and 90 days were 13.49% and 16.67%, respectively. The most common reasons for hospitalization for heart failure were dyspnea and/or edema and non-compliance with diet and/or medication and medical treatment for both hospitals. The most common reasons for readmission of patients who underwent open heart surgery were wound infection and/or bleeding and/or hematoma and pleural effusion. When readmitted and non-re-admitted heart failure patients were examined according to hospitals, patients had at least one of the following diseases: hypertension, diabetes mellitus, coronary artery disease and arrhythmia, had more than one comorbidity, and had a history of pacemaker, prosthesis and stent were found to be more likely to be readmitted in both hospitals. When patients with open heart surgery who were readmitted and those who were not readmitted were compared, duration of hospitalization, number of comorbidities, diabetes mellitus, COPD and heart failure were found to be important risk factors that increased the likelihood of readmission. According to the results of logistic regression analysis, the factors that increase the likelihood of readmission in NH for heart failure patients were found to be length of hospitalization, hypertension, kidney disease, coronary artery disease, rhythm disorders, history of pacemaker, prosthesis or stent procedure; in CÜH, age, diabetes mellitus and bypass history. Factors that increase the likelihood of readmission for patients undergoing open heart surgery at CUH were found to be diabetes mellitus, COPD, and heart failure. Total index hospitalization and average readmission costs for heart failure patients were calculated as 1.554.287,00 ₺ and 1.895,47 ₺ at NH, 465.490,00 ₺ and 1.594,14 ₺ at CÜH, respectively. In CÜH, the index hospitalization cost for patients who underwent open heart surgery was calculated as 2,588,940.93 ₺ and the average readmission cost was calculated as 10.273,58 ₺. When the average costs of readmissions in all patient groups were compared, it was found that the highest average cost was realized in patients with open heart surgery. There is a need for studies on readmission rates and reasons across the country to determine which areas health care providers should focus on in order to achieve their goals of improving the quality of care and controlling costs. For this reason, it is recommended to make current regulations that can contribute to the health system, such as readmission reduction programs focusing on quality and costs, that can be integrated into reimbursement mechanisms, and that can adapt to country conditions and the structure of the health system.

Anahtar Sözcükler: Cardiovascular Diseases, Causes of Readmission, Costs of Readmission, Health Policy, Hospital Management, Readmissions, Readmission Rate.