Tedarik zincirinde maliyet yönetimi ve Türkiye'deki otomotiv imalat sektörü uygulamalarının değerlendirilmesi
Cost management in supply chain and an overview of automobile manufacturing sector implementations in Turkey
Yazar: BAŞAK ERDEM RENA
Danışman: PROF. DR. MÜNİR ŞAKRAK
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Bölümü / İşletme Ana Bilim Dalı / Muhasebe Finansman Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2009
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Maliyet yönetimi = Cost management ; Otomotiv endüstrisi = Automotive industry ; Stratejik yönetim = Strategic management ; Tedarik zinciri = Supply chain ; Tedarik zinciri yönetimi = Supply chain management

Özet:
Tedarik Zinciri Yönetiminin gelişimi, Dünya'daki ekonomik sınırların ortadan kalkması ve küresel rekabetin etkisinin yoğunlaşması ile müşterilerin ihtiyaçlarında ve beklentilerinde meydana gelen değişim ile paralellik göstermektedir. İşletmelerarası bütünleşmeler ve işbirliğinin değer yaratıcı biçimde yayılmasıyla işletmeler tek başlarına rekabet etmek yerine, dahil oldukları tedarik zincirlerinin ortakları ile bütünleşerek rekabet avantajı yaratmanın yollarını aramayı öğrenmişlerdir. Günümüzdeki değişime ve gelişime uyum sağlamak için oluşturulan tedarik zincirleri, maliyet yönetimi bakış açısında farklılaşmayı beraberinde getirmiştir. Geleneksel maliyet yönetimi yaklaşımı sadece işletme bünyesine oluşan maliyetlerin yönetilmesini kapsarken, yeni nesil maliyet düşürme çabaları, sadece işletme içinde oluşan maliyetler ile sınırlı kalmayıp, işletme dışına çıkarak tedarik zinciri boyunca işletmeler arasındaki ilişkiler ve ürün ile ilgili faaliyetlerden kaynaklanan maliyetleri de kapsamaktadır. Buna göre başarı sağlayabilmek için maliyetlerin bütünleşik bir şekilde yönetilmesi gerekmektedir. Tedarik zinciri boyunca, maliyetlerin etkin bir şekilde yönetilebilmesi için işletme sınırlarının ortadan kaldırılması gerekmektedir. Bu çalışmada, günümüzün hızla değişen ekonomik çevresinde, Türkiye'deki işletmelerin tedarik zincirlerindeki maliyet yönetimi uygulamalarını ortaya çıkarmak amacıyla otomotiv imalat sektörü seçilmiş ve bu sektördeki tedarik zinciri ilişkileri ve maliyetlerinin yönetimi ile ilgili süreç belirlenmeye çalışılmıştır. Türkiye'deki otomotiv imalat sektöründeki maliyet yönetimi süreçlerinde ürün dizaynı, gelecekteki işletme planları, uzun dönemli tedarik gereksinimi gibi bilgiler paylaşılırken maliyet verilerinin sınırlı bir şekilde paylaşıldığı tespit edilmiştir. Dolayısıyla, tedarik zincirinde etkin bir şekilde maliyetlerin yönetilmesi için gerekli olan işletme sınırlarının ortadan kaldırılaması anlayışı, Türkiye'deki otomotiv imalat sektöründe yeterli ölçüde benimsenmemiştir.

Abstract:
The evolution of supply chain management arises due to the breakdown of the economic borders in the world and the increase in global competition. Many companies, having faced with such scenarios, have been forced to merge and cooperate with the others as an attempt to create value by mutually working together with the supply chains of the partners associated with the process instead of competing by themselves. Supply chains of today, in the era of change and adaptation, has been known to differentiate themselves in the perception of cost management. Traditional cost management practices only include cost management within the company, however new generation cost minimization attempts do not limit themselves within the company, they expand the boundaries of the company and aim to control the inter-company cost relations within the supply chain and besides they also controls the costs of activities related with the products. In this sense, integrated cost management strategies must be applied in order to reach success in the overall process. Besides, company borders must be eliminated in order for costs in the supply chains to be managed efficiently. In this study, automobile manufacturing sector is being chosen where supply chain cost management implemantations within the sector are revealed as a means to set the cost management implementations of supply chains in Turkish companies in the everchanging economic environment. In addition, another aim of this study is to set the process for efficient cost management. It is observed that in the cost management process of the mentioned sector, information regarding the product design, future business plans, and long-term supply needs are exclusively shared, however cost data are shared very limitedly