Günümüz modasında cinsiyetsizlik ve sıfır atık kalıp sistemiyle bir kapsül koleksiyon önerisi
A capsule collection proposal with genderlessness and zero pattern system in today's fashion
Yazar: SERAP TEKİN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ CANTÜRK ÖZ
İSTANBUL NİŞANTAŞI ÜNİVERSİTESİ / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Tekstil ve Moda Tasarımı Ana Bilim Dalı / Tekstil ve Moda Tasarımı Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts

Özet:
Moda tarihi boyunca kadın ve erkek cinsiyetleri birbirlerinin giysilerini ya da fiziksel
özelliklerini taklit etmiştir. Günümüz modası ise cinsiyetleri kadın ya da erkek olarak
ayırmak yerine bu ayrımı birleştirerek cinsiyetsiz moda denen bir kavramı çıkarmıştır.
Modanın en önemli öğesi giysilerin oluşum aşaması olan kesim işlemi esnasında %15' e
varan tekstil atıkları oluşmaktadır. Bu da ciddi bir israf ve çevre kirliliği demektir. Sıfır
atık kalıp, kesim yöntemi ile bu israf ve çevre kirliliği önlenebilmektedir. Modada
cinsiyetsizlik ve sürdürülebilirlik içerisinde sıfır atık kavramlarının tarihsel gelişimi
araştırılmış, günümüze kadar ki süreci ve gelişimi gözden geçirilmiştir. Tasarımcılar,
markalar, sanatçılar, modeller, araştırmacılar, alt kültürler, etkilediği alanlar
araştırılmıştır. Elde edilen tüm bu veriler doğrultusunda cinsiyet sınırlarının olmadığı,
sadece insanı merkeze alan bir tasarım anlayışı içerisinde gelecek kuşakların
gereksinimlerini de dikkate alarak günümüz hızlı tüketim davranışının yavaşlatılarak
ekolojik, sosyal, ekonomik ve yenilikçi giysiler tasarlanmıştır. Cinsiyetsiz modayı analiz
ederek sürdürülebilir modada bir atık yönetim stratejisi olan sıfır atık kalıp sistemiyle bir
kapsül koleksiyon oluşturulmuştur. Bu çalışma, nitel araştırma yöntemlerinden literatür
taraması ve uygulama yöntemleri kullanılarak hazırlanmıştır. Araştırmanın giriş
bölümünde araştırmanın amacı, konusu, yöntemi ve önemi açıklanmıştır. Birinci kısımda
cinsiyetsizlik kavramları, ikinci kısımda sürdürülebilirlik ve sıfır atık kavramları ve
modaya yansımaları açıklanmıştır. Ayrıca sıfır atık kesimlerle ilgili mevcut tasarımlar
incelenmiştir. Üçüncü kısımda ise koleksiyon geliştirme ve üretim süreci gösterilmiştir.
Sonuçlar kaynak oluşturulması için sistematik bir şekilde aktarılmıştır. Literatür taraması
sonucunda, modada cinsiyetsizlik ve sıfır atık kalıp sistemi ile ilgili yerli yayınların az
olduğu ve daha çok yabancı yayınların olduğu gözlenmiştir. Günümüz modasında
cinsiyetsizlik ve sıfır atık kalıp sistemi birlikte kullanılarak çalışmalar yapılmasının bu
alanda literatüre ve sektöre katkı sağlayacağı ayrıca süreçleri detaylı aktarması ile
gelecekte yapılacak araştırmalara yol gösterebileceği öngörülmektedir.

Abstract:
Throughout the history of fashion, men and women have imitated each other's clothes or
physical features. Today's fashion, instead of separating genders as male or female, has
combined this distinction and created a concept called genderless fashion. Up to 15% of
textile waste is generated during the cutting process, which is the formation stage of
clothes, which is the most important element of fashion. This means serious waste and
environmental pollution. This waste and environmental pollution can be prevented with
the zero waste die cutting method. The historical development of the concepts of zero
waste in genderlessness and sustainability in fashion has been researched, and its process
and development to date have been reviewed. Designers, brands, artists, models,
researchers, subcultures and the areas they influence have been researched. In line with
all the data obtained, ecological, social, economical and innovative clothes were designed
by slowing down today's fast consumption behavior, taking into account the needs of
future generations within a design approach that does not have gender boundaries and
focuses only on people. By analyzing genderless fashion, a capsule collection was created
with the zero waste pattern system, which is a waste management strategy in sustainable
fashion.This study was prepared using literature review and application methods, which
are qualitative research methods. In the introduction part of the research, the purpose,
subject, method and importance of the research are explained. In the first part, the
concepts of genderlessness, in the second part, the concepts of sustainability and zero
waste and their reflections on fashion are explained. Additionally, existing designs for
zero waste cutting were examined. In the third part, the collection development and
production process is shown. The results were transferred systematically to create a
resource. As a result of the literature review, it was observed that there are few local
publications on genderlessness and zero waste pattern system in fashion and there are
mostly foreign publications. It is envisaged that conducting studies using genderlessness
and zero waste pattern system together in today's fashion will contribute to the literature
and the sector in this field, and will also guide future research by explaining the processes
in detail.