Aile işletmelerinde iç kaynak bağımlılığının kurumsallaşma üzerindeki etkisiyle ilgili bir araştırma
A research on the effect of internal resource dependence on institutionalization in family
Yazar: FERİDE BAL
Danışman: PROF. DR. OLCAY BİGE AŞKUN
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Yönetim ve Organizasyon Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: İşletme = Business Administration

Özet:
Ekonomik hayatta varlığını sürdüren işletmeler, çoğunlukla ya aile işletmeleridir ya da aile işletmesi olarak ticari hayata atılmış işletmelerden oluşmaktadır. Bu bağlamda aile işletmeleri, işletmeciliğin en önemli konularından birini oluşturmaktadır. Ancak dünya genelinde etkisi uzun zamandır devam eden küreselleşme olgusuna ek olarak art arda yaşanan ekonomik krizler işletmelerin yeniden yapılanmalarını zorunlu kılmakta ve mevcut yönetim anlayışlarının yetersiz kaldığını göstermektedir. 1990'lı yıllardan itibaren iş dünyasına yeni bir kavram eklendiği ve bu kavramında "Kurumsal Yönetim" olduğu görülmektedir. Aile işletmelerinde, işletmenin yönetimi, yönetim kurulu başkanlığı ve sahipliğin çoğunlukla aynı kişide toplanması, ortakların aile üyesi olması gibi özellikler, kurumsal yönetime ilişkin geleneksel görüşlerin, hiçbir değişikliğe uğramadan aile işletmeleri için kullanılmasını şüpheli hale getirmekte ve bir tür bağımlılık oluşturmaktadır. İşletmeler, bu bağımlılıkları azaltmaya veya kendi lehlerine çevirmeye çalışmaktadır. Bir işletmenin sahip olduğu kaynaklar; iç ve dış kaynaklar olarak sınıflandırılmaktadır. 
Bu çalışmada, aile işletmelerinin kurumsallaşması ve bu işletmelerde görülen iç kaynak bağımlılıkları ele alınmaktadır. Bu çalışmanın amacı; kaynak bağımlılığı perspektifinden iç kaynak bağımlılığına odaklanmak ve görülen bu bağımlılıkların da türleri hakkında bilgi edinmek ve aile işletmelerindeki kurumsallaşma olgusu ile olan ilişkisini anlamaya çalışmaktır. Çalışma kapsamında Gaziantep ilinde bulunan 16 aile işletmesinin, yönetim kurulunda yer alan aile üyeleri ile görüşme yöntemi kullanılarak veri toplanmış ve bu veriler de içerik analizi ile çözümlenmiştir.  Çalışma sonucunda, katılım sağlayan 16 aile işletmesinde istenilen ve istenilmeyen iç kaynak bağımlılıklarının varlığı tespit edilmiştir. Aile işletmelerinin, yapısına, yönetim şekline ve yönetim sürecine göre farklılıkların olduğuna dair bulgular elde edilmiştir.

Abstract:
Businesses that survive in economic life are mostly either family businesses or consist of businesses that have started commercial life as a family business. In this context, family businesses constitute one of the most important issues of business administration. However, in addition to the phenomenon of globalization, the effect of which has been going on for a long time throughout the world, successive economic crises make it necessary to restructure businesses and show that current management approaches are insufficient. It is seen that a new concept has been added to the business world since the 1990s and this concept is "Corporate Management". In family businesses, features such as the management of the business, the chairmanship of the board of directors, and the fact that the ownership is mostly concentrated in the same person, and that the partners are family members, make it suspiciousand causes a kind of dependence that traditional views on corporate governance are used for family businesses without any change. Businesses are trying to reduce these dependencies or turn them in their favor. Resources owned by a business are classified as internal and external resources
In this study, the institutionalization of family businesses and the internal resource dependencies seen in these businesses are discussed. The aim of this study is to focus on internal resource dependence from the perspective of resource dependence and to obtain information about the types of these dependencies and to try to understand its relationship with the phenomenon of institutionalization in family businesses. Within the scope of the study, data were collected using the method of interviewing the family members of the board of directors of 16 family businesses in Gaziantep and these data were analyzed by content analysis. As a result of the study, the existence of desired and undesired internal resource dependencies was determined in 16 family businesses participating in the study. Findings have been obtained that there are differences according to the structure, management style and management process of family businesses.