Uluslararası öğrencilere yönelik akademik Türkçe söz varlığının tespiti
Determination of Turkish academic vocabulary for international students
Yazar: ELİF SAYAR
Danışman: PROF. DR. AYTEN GENÇ
Hacettepe Üniversitesi / Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü / Türkiyat Araştırmaları Ana Bilim Dalı / Yabancı Dil Olarak Türkçe Öğretimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Akademik Türkçe = Academic Turkish ; Derlem dil bilim = Corpus linguistics ; Uluslararası öğrenciler = International student

Özet:
Türkçenin söz varlığına yönelik çalışmalar incelendiğinde, bu çalışmalarda söz varlığının farklı açılardan ele alındığını söylemek mümkündür. Söz konusu çalışmalardan birkaçı şöyle tasnif edilebilir: Sözcüklerin kökenlerini merkeze alıp zaman içinde geçirdikleri değişimleri ortaya koyan çalışmalar, sözcüklerin yapısına odaklanıp aldıkları ekleri, bu eklerin kullanım alanlarını inceleyen araştırmalar veya sözcüklerin anlamlarını esas alıp kullanıldıkları bağlamdan hareketle kazandıkları anlama odaklanan çalışmalar. Alanyazın ışığında tasnifteki çalışmalar tarandığında, hâlihazırda akademik Türkçeye yönelik çok az sayıda söz varlığı çalışması olduğu tespit edilmiştir. Bu tespitten hareketle çalışmada, derlem dilbilim aracılığıyla akademik dilin doğal kullanım örneklerinin saptanması ve bir sözcük listesi aracılığıyla öğrenim/öğretim ortamına taşınması amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda öncelikle akademik Türkçeye yönelik temsil gücü yüksek, geniş kapsamlı ve dengeli bir özel derlem oluşturulmaya çalışılmıştır. Türkçenin Akademik Derlemi (TAD) adı verilen bu derlemden hareketle oran, aralık, dağılım ve disiplin ölçütleri göz önünde bulundurularak 1567 sözcük içeren Türkçenin Akademik Sözcük Listesi (TASL) hazırlanmıştır. Oluşturulan akademik derlem ve akademik sözcük listesiyle uluslararası öğrencilerin B2 düzeyinden başlayarak özellikle akademik Türkçe derslerinde ders içi ve ders dışı uygulamalarda yararlanabilecekleri bir materyal geliştirilmiştir. Eğitim amaçlı bu materyal, yalnızca öğrencilerin değil öğreticilerin, materyal tasarımcıların, sınav geliştiricilerin ve söz varlığı çalışmaları yapan araştırmacıların da kullanımına sunulmuştur. Böylelikle akademik Türkçe dersleri için tanımlanabilir, gerçekçi hedeflerin belirlenmesi ve uluslararası öğrencilere daha nitelikli bir akademik Türkçe eğitimi verilmesine yönelik bir adım atıldığı düşünülmektedir.

Abstract:
When the literature on Turkish vocabulary is examined, it can be put forth that vocabulary studies are handled in a variety of ways. Some of these studies can be classified as: Studies focusing on the origins of words and revealing the changes they have undergone over time, studies centering upon the structure of the words and examining the affixes they take along with the use of these affixes, or studies focusing on the meanings of the words based on the contexts they are used in. When these studies are scrunutized in the light of the literature, it can be stated that there are very few vocabulary studies for academic Turkish. Based on this, the present study aims to identify the examples of real life academic language use through corpus linguistics and incorporate them in learning/teaching environment through a vocabulary list. For this purpose, a representative, large-scale specialized corpus has been tried to collect. Based on the corpus, named the Academic Corpus of Turkish (ACT), the Academic Vocabulary List of Turkish (AVLT) including 1567 words was prepared taking into account the ratio, range, distribution and discipline criteria. With the help of the academic corpus and academic vocabulary list created, an essential material that B2 and higher level international students can benefit especially in academic Turkish lessons both inside and outside the classroom has been developed. This educational material is made available not only to the students but also to instructors, material designers, exam developers and researchers interested in vocabulary studies. Thus, it is thought that a step has been taken towards determining definable, realistic targets for academic Turkish lessons and contributing to a more qualified academic Turkish education for international students.