Turunçgil pamuklu beyazsineği, Aleurothrixus floccosus maskell (Homoptrea: Aleyrodidae)'un parazitoidi Cales noacki howard ( Hymenoptera: Aphelinidae) üzerinde araştırmalar
Investigations on Cales noacki howard (Hymenoptera: Aphelinidae), parasitoid of woolly whitefly, Aleurothrixus floccosus maskell (Homoptera: Aleyrodidae)
Yazar: GONCA VATANSEVER
Danışman: PROF. DR. RİFAT ULUSOY
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2004
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
oz DOKTORA TEZİ TURUNÇGIL PAMUKLU BEYAZSİNEĞİ, Aleurothrhcus floccosus MASKELL (HOMOPTERA: ALEYRODIDAE)'UN PARAZİTOİTİ Cales noacki HOWARD (HYMENOPTERA: APHELINIDAE) ÜZERİNDE ARAŞTIRMALAR Gonca VATANSEVER ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ BİTKİ KORUMA ANABİLİM DALI Danışman: Prof.Dr. M. Rifat ULUSOY Yıl: 2004, Sayfa: 75 Jüri: Prof.Dr. M. Rifat ULUSOY (Danışman) Prof.Dr. Nedim UYGUN Prof.Dr. Abdurrahman YİĞİT Prof.Dr. Zeynep YOLDAŞ Doç.Dr.Cengiz KAZAK Bu çalışmada, Turunçgil pamuklu beyazsineği, Aleurothrhcus floccosus Maskeli (Homoptera: Aleyrodidae)'un parazitoidi, Cales noacki Howard (Hymenoptera: Aleyrodidae)'nin bazı morfolojik özellikleri, farklı sıcaklıklarda biyolojisi, ekolojisi, konukçu-parazitoid ilişkileri, doğadaki popülasyon dalgalanması, konukçusunu parazitleme oranı ve Adana'daki yıllık döl sayısı belirlenmiştir. C. noacki dişi ve erkeklerinin ergin öncesi dönemlerinin ve erginlerinin gelişme süreleri ve ömürleri 18, 22, 26, 30, 34 °C sabit ve 18/26, 26/34 °C değişken sıcaklıklarda belirlenmiş ve parazitoidin gelişme süresi ve ömrünün sıcaklık artışıyla birlikte kısaldığı tespit edilmiştir. Ayrıca 34 °C'de A. floccosus yumurtaları açılmadığından dolayı beyazsinek gelişimi olmamış dolayısı ile de parazitoid gelişimi gerçekleşmemiştir. Farklı sıcaklıklarda dişi ve erkek bireylerin ergin öncesi dönemlerinin gelişme süresi ile ömürlerinin biribirinden farklı olmadığı ortaya çıkarılmıştır. Farklı besinlerle beslenen C. noacki dişi ve erkeklerinin % 10'luk şekerli su verildiğinde diğer besinlerle beslenmelerine oranla daha uzun süre yaşadıkları belirlenmiştir. C. noacki dişilerinin parazitlemede A. floccosus'un en çok 2. ve 3. larva dönemini tercih ettikleri, I. larva ve pupa dönemlerini ise daha az tercih ettikleri saptanmıştır. Ayrıca, C. noacki'nin artan konukçu yoğunluğunda Holling'in II. tip işlevsel tepkisini gösterdiği ortaya çıkarılmıştır. C. noacki'nin Doğu Akdeniz Bölgesi'nde A. floccosus'tan başka konukçusuna rastlanmamıştır. Popülasyon takibinin yapıldığı 1999-2001 yıllarında, çalışma başlangıcında A. floccosus popülasyonu 337.5 yumurta+Iarva+pupa/yaprak iken, bahçeye C. noacki şahmından sonra parazitoidin beyazsinek popülasyonunu baskı altına aldığı ve beyazsinek popülasyonunun hiçbir zaman başlangıçtaki seviyesine ulaşmadığı, popülasyonun hemen hemen "0" düzeyinde seyrettiği belirlenmiştir. Ayrıca, bu süre içerisinde % 80'e varan bir parazitlenme saptanmıştır. Bu çalışmada ayrıca C. noackVnm Adana' da yılda 8-9 döl verdiği de belirlenmiştir. Anahtar Kelimeler: Aleurothrixus floccosus, Cales noacki, parazitoid, biyoloji, popülasyon dalgalanması

Abstract:
ABSTRACT PhD INVESTIGATIONS ON Cales noacki HOWARD (HYMENOPTERA: APHELINIDAE), PARASITOID OF WOOLLY WHITEFLY, Aleurothrixus floccosus MASKELL (HOMOPTERA: ALEYRODIDAE)Gonca VATANSEVER DEPARTMENT OF PLANT PROTECTION INSTITUTE OF NATURAL AND APPLIED SCIENCES UNIVERSITY OF ÇUKUROVA Supervisor: Prof.Dr. M. Rifat ULUSOY Year: 2004, Pages: 75 Jury: Prof.Dr. M. Rifat ULUSOY (Supervisor) Prof.Dr. Nedim UYGUN ^ Prof.Dr. Abdurrahman YÎGÎT Prof.Dr. Zeynep YOLDAŞ Assoc.Prof.Dr. Cengiz KAZAK In the study, some morphological features, biology, ecology on different temperatures, host-parasitoid relationship, population fluctuation, efficiency and generation number of Cales noacki Howard (Hymenoptera: Aphelinidae) a parasitoid of Woolly whitefly, Aleurothrixus floccosus Maskeli (Homoptera: Aleyrodidae) were studied. Immature stages development time and longevity of female and male of C. noacki were tested at 18, 22, 26, 30, 34 °C constant and 18/26, 26/34 °C variable temperature and development time and longevity decreased with increasing temperatures. Since A. floccosus eggs did not hatch at 34 °C that's why there was no development at the temperature. At different temperatures, there was not any difference between immature stages developmet time and longevity of female and male. Female and male of C. noacki fed on 10% saccharose solution lived longer than that of any other diets. Females preferred mostly second and third instar larvae, less preferred first instar larvae and pupae of A. floccosus. Besides C. noacki exhibited the Holling's type II functional response equation (disc equation) depending on increasing host density. There was no any other host of C. noacki except A. floccosus in the East Mediterranean region. While A. floccosus population was 337.5 egg+larvae+pupae/leaf in the beginnig of the study, after releasing of C. noacki, the parasitoid controlled the whitefly population that it never reached the beginning level any more, it was almost at "0" level in between 1999 and 2001. During the study the parasitisation level of the whitefly reached by 80%. The number of generations of the parasitoid in Adana were 8-9. Key Words: Aleurothrixus floccosus, Cales noacki, parasitoid, biology, population fluctuation II