İmalat sanayinde verimliliği ve kârlılığı etkileyen faktörlerin araştırılması
The search of factors which effect productivity and profitability in manufacturing sector
Yazar: BİLGE ACAR BOLAT
Danışman: PROF. DR. NEYRAN ORHUNBİLGE
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Sayısal Yöntemler Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2004
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Kanonik korelasyon = Canonical correlation ; Kanonik korelasyon analizi = Canonical correlation analysis ; Karlılık = Profitability ; Verimlilik = Productivity ; Verimlilik ölçümü = Productivity measurement ; Çok değişkenli istatistiksel süreç kontrol = Multivariate statistical process control ; Çok değişkenli varyans analizi = Multivariate variance analysis ; Üretim = Production ; Üretim endüstrisi = Production industry

Özet:
Bu çalışmada, işletmelerin en önemli basan göstergeleri olan karlılık ve verimliliğin hangi faktörlere bağımlı olduğu araştırılmıştır. Kar ve verimlilik gerek ülke ekonomisi gerek işletme açısından önemli olmaktadır. Bilindiği gibi kar işletmeler için basan durumunu ölçme ve varlığını sürdürme aracı, kar eden şirketlerden alınan vergiler ise toplumsal hizmetlerin kalitesini arttıran önemli bir kaynak olmaktadır. Verimlilik, işletme düzeyinde daha düşük maliyetle daha çok üretim, ülke düzeyinde ise halkın yaşam standardında gelişme ve milli gelire katkı olarak gözlenmektedir. Karlılık ve verimliliğin hangi faktörlere bağımlı olduğu kanonik korelasyon analizi yöntemiyle araştınlmıştır. Çalışmanın sonucunda, basan göstergeleri ile başarıyı etkileyebilecek faktörler arasındaki ilişki anlamlı çıkmıştır. Başarıyı etkileyen faktörlerin; likitide durumu, mali yapı durumu, sermaye yoğunluğu, tüketim malı üretimi, firma büyüklüğü olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Kanonik korelasyon analizi sonuçlan; kanonik ağırlık, kanonik yük, kanonik çapraz yük, açıklanan varyans oranı, gereksizlik indeksi yardımıyla yorumlanmıştır.

Abstract:
öz Bu çalışmada, işletmelerin en önemli basan göstergeleri olan karlılık ve verimliliğin hangi faktörlere bağımlı olduğu araştırılmıştır. Kar ve verimlilik gerek ülke ekonomisi gerek işletme açısından önemli olmaktadır. Bilindiği gibi kar işletmeler için basan durumunu ölçme ve varlığını sürdürme aracı, kar eden şirketlerden alınan vergiler ise toplumsal hizmetlerin kalitesini arttıran önemli bir kaynak olmaktadır. Verimlilik, işletme düzeyinde daha düşük maliyetle daha çok üretim, ülke düzeyinde ise halkın yaşam standardında gelişme ve milli gelire katkı olarak gözlenmektedir. Karlılık ve verimliliğin hangi faktörlere bağımlı olduğu kanonik korelasyon analizi yöntemiyle araştınlmıştır. Çalışmanın sonucunda, basan göstergeleri ile başarıyı etkileyebilecek faktörler arasındaki ilişki anlamlı çıkmıştır. Başarıyı etkileyen faktörlerin; likitide durumu, mali yapı durumu, sermaye yoğunluğu, tüketim malı üretimi, firma büyüklüğü olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Kanonik korelasyon analizi sonuçlan; kanonik ağırlık, kanonik yük, kanonik çapraz yük, açıklanan varyans oranı, gereksizlik indeksi yardımıyla yorumlanmıştır. ABSTRACT In this study profitability and productivity, the prominent indicators of accomplishment, are dependent on which factors are searched. Profit and productivity are important both for economy of the country and firm. As known, profit is the means of measuring accomplishment of firms and means of maintenance of survival. On the other hand taxes teken from the firms which make profit are prominent source of increasing quality of social services. Further more productivity at the stage of firm means lower cost, more production; while at the stage of country means improvement in the life standards of people and contribution to the national income. Factors which profitability and productivity are depend upon are searches by means of canonical correlation analysis. As aresult of study the relation between indicators of accomplishment factors which may influence accomplishment is observed as meaningful. The result reached is that factors which influence accomplishment are the condition of liquidity, the condition of financial position, the intensity of capital, the production of producer goods.the size of firm. The result of canonical correlation analysis is interpreted by means of; canonical weights, canonical loadings, canonical cross- loadings, the amount of explained variance, redundancy index m