Batı çiçek tripsi Frankliniella occidentalis (Pergande) (Thysanoptera: Thripidae)'den entomopatojen fungus izolasyonu, tanılanması ve zararlıya karşı etkinliklerinin test edilmesi
Isolation and identification of entomopathogenic fungi from western flower thrips, Frankliniella occidentalis (Pergande) (thysanoptera: thripidae), and screening of their efficacy against the pest
Yazar: MUSA KIRIŞIK
Danışman: PROF. DR. FEDAİ ERLER
Akdeniz Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Antalya örtüaltı yetiştiriciliğinde birçok sebze ve süs bitkisinin ana zararlısı olan Frankliniella occidentalis (Pergande) (Thysanoptera: Thripidae) doğrudan bitkiler üzerinde zarar yapmakla birlikte önemli bazı virüslerin de vektörü olarak zarar yapmaktadır. Entomopatojen funguslar (EPF), dünya çapında zararlı böceklerle mücadelede yaygın olarak kullanılan mikrobiyal mücadele ajanlarından bir tanesidir. Zararlı böceklerin bulunduğu coğrafik bölgelerde bulunan yerel izolatlar, mücadelede önemli avantajlara sahiptirler. Bu çalışmada, Antalya İli'nde tarımsal faaliyetlerin yoğun olarak yapıldığı Aksu, Finike, Kaş, Kemer, Konyaaltı, Kumluca ve Manavgat ilçelerinden, bölgeyi en iyi şekilde temsil eden farklı alanlardan entomopatojen fungus ile enfekteli veya enfekteli olduğundan şüphelenilen F. occidentalis bireyleri toplanmıştır. Laboratuvarda stereo-mikroskop altında incelenen trips örneklerinden ölü olanlar, canlı ve hastalık belirtileri gösterenler tespit edilmiştir. Entomopatojen enfekteli olan bireyler SDA ortamına izole edilmiştir. Getirilen örneklerden yapılan izolasyonlar sonucunda; Akanthomyces muscarius türüne ait 2, Alternaria infectoria türüne ait 3, Al. arborescens/brassicae türüne ait 1, Al. infectoria/forlicesenensis türüne ait 1,  Sporothrix pallida türüne ait 1,  Cladosporium cladosporioides türüne ait 7,  Cladosporium oxysporum/cladosporioides türüne ait 1,  Fusarium incarnatum/equiseti türüne ait 1,  Al. alternata türüne ait 5, Al. alternata/arborescens türüne ait 2,  Aspergillus ochraceus türüne ait 1, Fusarium oxysporum/chlamydosporum türüne ait 1,  Beauveria bassiana türüne ait 3,  Isaria fumosorosea türüne ait 1 ve Lecanicillium psalliotae türüne ait 1 olmak üzere 31 farklı izolat elde edilmiştir. Elde edilen funguslardan etkili 5 izolatı elde etmek amacıyla, entomopatojen fungusların F. occidentalis üzerindeki etkinliklerini belirleme çalışmaları yürütülmüştür. Bu çalışmalar 25±1oC sıcaklık ve %70±5 orantılı neme sahip iklim odasında gerçekleştirilmiştir. 1x107 konidiospor/ml dozda, F. occidentalis'e karşı %75 ve üzeri ölüm oranına sahip Beauveria bassiana M48, Beauveria bassiana M49, Isaria fumosorosea M50, Akanthomyces muscarius DOA1 ve Lecanicillium psalliotae DOA3 izolatları yüksek patojenik özelliğe sahip oldukları belirlendi. Diğer 26 izolat, F. occidentalis'e karşı yürütülen çalışmada patojen özellik göstermedi. Ön deneme çalışmalarında ümitvar derecede patojen olarak belirlenen B. bassiana M48, B. bassiana M49,  I. fumosorosea M50, A. muscarius DOA1 ve L. psalliotae DOA3 izolatlarının 1x105,1x106 ve 1x107 konidiospor /ml olacak şekilde hazırlanan spor süspansiyonlarında 25±1°C sıcaklık ve %70±5 orantılı neme sahip iklim odasında F. occidentalis'in farklı biyolojik dönemlerine (larva, pupa ve ergin dişi) karşı patojeniteleri araştırılmıştır. Çalışma kapsamında patojenik olan 5 izolat morfolojik olarak tanılanmış, ayrıca tüm izolatların tür teşhisi moleküler yöntemler kullanılarak doğrulanmıştır. Sonuç olarak, B. bassiana M48, B. bassiana M49,  I. fumosorosea M50, A. muscarius DOA1 ve L. psalliotae DOA3 izolatlarının, F. occidentalis'in farklı yaşam dönemlerine karşı gösterdikleri yüksek ölüm oranı nedeniyle biyolojik mücadelesinde etkili bir şekilde kullanılabileceği önerilmiştir.

Abstract:
Frankliniella occidentalis (Pergande) (Thysanoptera: Thripidae), which is the major pest of many vegetable and ornamental plants in greenhouse growing in Antalya, can both directly damage plants by sucking plant sap and indirectly damage as the vector of some important plant viruses. Entomopathogenic fungi (EPF) are one of the most widely used microbial control agents in pest control worldwide. Local isolates of EPF in geographic areas where pests are found have important advantages in control. In this study, F. occidentalis individuals infected or suspected of being infected with EPF were collected from different locations representing the region in the best way in Kemer, Kumluca, Finike, Kaş, Konyaaltı, Manavgat and Aksu counties of Antalya Province where agricultural activities are carried out intensively. Among the collected thrips samples were examined under a stereo-microscope in the laboratory, and those which were dead, alive and showing disease symptoms were determined. EPF-infected individuals were isolated in SDA medium. As a result of the isolations made from the samples brought; 31 different isolates belonging to the genera Akanthomyces, Alternaria, Aspergillus, Beauveria, Cladosporium, Fusarium, Isaria, Lecanicillium and Sporothrix were obtained. In order to determine the 5 most effective fungal isolates, all fungal isolates were screened for their pathogenicity against F. occidentalis. Pathogenicity assays were carried out in a climate chamber with a temperature of 25 ± 1℃ and a relative humidity of 70 ± 5%. At a conidial concentration of 1 x 107 conidia/ml, 2 isolates of Beauveria bassiana (M48 and M49), 1 isolate of Isaria fumosorosea (M50), 1 isolate of Akanthomyces muscarius (DOA1) and 1 isolate of Lecanicillium psalliotae (DOA3) were determined to have high pathogenic activity with a mortality rate of ≥75% against F. occidentalis. The remaining 26 isolates showed no pathogenicity in the study conducted against F. occidentalis. The isolates (M48, M49, M50, DOA1 and DOA3), which had been determined as promising pathogens in preliminary tests, were assayed at three different spore suspansions (1 x 105, 1 x 106 and 1 x 107 conidioa/ml) for their pathogenicity against different biological stages (larvae, pupa and adult females) of F. occidentalis in a climate chamber with a temperature of 25 ± 1℃ and a relative humidity of 70 ± 5%. During the study, the 5 most virulent fungal isolates were identified morphologically, and the species identification of all isolates was confirmed by using molecular methods. As a result, it has been suggested that the isolates, M48, M49, M50, DOA1 and DOA3 can be used effectively in biological control of F. occidentalis due to having high mortality rates against different life stages of pest.