Ticari kâr ile mali kâr arasındaki farklılıkların uyumlaştırılması: Örnek bir uygulama
Harmonization of the differences between commercial profit and financial profit: A case study
Yazar: MESUT ÖZOĞUL
Danışman: PROF. DR. BEKİR ELMAS
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Farklılıklar = Differences ; Farklılıkların yönetimi = Diversity management ; Mali kar = Fiscal snow ; Ticari kar = Commercial profit ; Ticari kazançlar = Commercial earnings ; Uyumlaştırma = Harmonization ; Vergi sistemi = Tax system ; Vergi uyumu = Tax compliance

Özet:
Ekonomik düzende ana aktör hiç kuşkusuz ticaretin baş unsuru olan işletmelerdir. İşletmelerin amaçlarından biri de kâr maksimizasyonunu gerçekleştirmektir.İşletmeler kâr elde ettikçe daha fazla vergi vereceklerdir, ancak her zaman işletmelerin elde ettiği kâr tutarı ile üzerinden vergi hesaplanacak tutar aynı olmayacaktır, tam bu noktada yürürlükte bulunan vergi kanunları devreye girecektir. 
Bu tezde üzerinden vergi hesaplanacak tutarın yani vergi matrahının tespitine yönelik olarak; ülkemizdeki vergi yapısının nasıl olduğu, vergi gelirleri içerisinde doğrudan ve dolaylı vergilerin ağırlığının ne kadar olduğu, verginin kaynaklarının neler olduğu, verginin öneminin ne olduğu anlatılmış ve Türk vergi mevzuatında gelir üzerinden alınan vergiler olan gelir ve kurumlar vergisinin matrahının nasıl tespit edildiği, ticari ve mali kâr kavramlarının ne anlam ifade ettiği belirtilmiş, kârın önemi ve ticari kâr ile mali kâr arasındaki farklılıklar açıklanmıştır. 
Hususi olarak hükmi şahıs olan kurumların dönem içerisindeki faaliyetleri neticesinde elde ettiği ticari kârdan, safi kazançları üzerinden ödeyecekleri kurumlar vergisinin hesaplanmasına esas teşkil eden kurumlar vergisi matrahının oluşumuna geçişin,  yani mali kârın tespiti aşamasında gelir ve kurumlar vergisi kanunlarında yer alan indirim ve istisnaların ve kanunen kabul edilmeyen giderlerin neler olduğu tüm yönleriyle belirtilmiştir. Vergi usul kanununda yer alan değerlemeye ait hükümler kapsamında bilançonun aktif ve pasifini oluşturan ve önemli sayılabilecek hesap kalemlerinin hangi değerleme ölçüsüyle nasıl değerleneceği gösterilmiştir.
 Mükelleflerin ticari hayatın bir gereği olarak günlük faaliyetlerinin yürütülmesinde yapmış olduğu bir kısım gider, vergi kanunlarının kabul etmemesi nedeniyle mali kârın tespitinde gider olarak dikkate alınmamaktadır, bu durum ise vergilemede adalet ilkesine aykırılık oluşturmakta ve mükellefleri elde ettikleri ticari kâr üzerinden vergi ödemek gayesiyle kayıt dışı faaliyete yönlendirmektedir. Bu bağlamda bir kısım giderin vergi kanunları kapsamında mali kârın tespitinde dikkate alınabilmesi bakımından öneriler getirilmiş ve böylece ticari kâr ile mali kâr arasındaki farklılıklar uyumlaştırılmaya çalışılmıştır.

Abstract:
The main actor in the economic order is undoubtedly businesses which is the main element of commerce. Businesses will pay more taxes as they make more profit, however, the amount of profit obtained by enterprises will not always be the same as the amount to be calculated on the tax, at this point the tax laws in force will come into play.
In this thesis, in order to determine the amount to be calculated on tax, that is, the tax base; how the tax structure in our country is, how much is the weight of direct and indirect taxes in tax revenues, what are the sources of tax, what is the importance of tax are mentioned and how the income and corporate tax base, which are the taxes on income is determined in the Turkish tax legislation, the meaning of the concepts of commercial and financial profit are stated, the importance of profit and the differences between commercial profit and financial profit are explained.
 Transition from the commercial profit obtained as a result of the activities of the corporations, which are specifically legal entities, to the formation of the corporate tax base, which is the basis for the calculation of the corporate tax they will pay on their net profits, that is, the deductions and exceptions included in the income and corporate tax laws and expenses which are not legally accepted during the determination of the financial profit are stated in all aspects. The assets and liabilities of the balance sheet which are included in the scope of the valuation provisions in the tax procedure law, and how and with which valuation measure the account items which can be considered important are shown. 
As a requirement of the commercial life of the taxpayers, some of the expenses incurred in carrying out their daily activities are not considered as expense in the determination of the financial profit due to the non-acceptance of tax laws and this situation constitutes a violation of the principle of fairness in taxation and directs taxpayers to informal activities in order to pay taxes on their commercial profits. In this context, proposals have been made in order to consider some expenses in the determination of financial profit within the scope of tax laws and thus the differences between commercial profit and financial profit have been tried to be harmonized.