Su havzalarının korunması için biyogaz tesisi yerseçimi: Ankara'da bir uygulama
Biogas plant site selection for watershedprotection: an application in Ankara
Yazar: KADİR ÇOKÇEVİK
Danışman: DOÇ. DR. HACI MEHMET ALAKAŞ ; DOÇ. DR. MEHMET PINARBAŞI
Kırıkkale Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Endüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Endüstri ve Endüstri Mühendisliği = Industrial and Industrial Engineering

Özet:
Gelişmekte olan ülkelerdeki kentsel büyüme, endüstriyel ilerleme ve hızlı
nüfus artışı, enerji ihtiyacındaki sürekli artışla doğrudan bağlantılıdır.
Günümüzde kullanılan fosil yakıtların ömrünün kısalması, çevre ve insan
refahı üzerindeki olumsuz etkileriyle birleşince, ülkeleri sürdürülebilir
enerji alternatiflerine yönelmeye zorlamaktadır., Güneş enerjisi, rüzgâr
enerjisi, biyokütle enerjisi, jeotermal enerji, hidroelektrik enerji, hidrojen
enerjisi ve dalga enerjisi yenilenebilir enerji kaynaklarındandır. Biyokütle
enerjisi, atıkların çevreye verdiği zararı önleme özelliği nedeniyle tercih
edilmektedir. Su ve kanalizasyon idarelerinin en önemli görevlerinden
biri de havzaların korunmasını sağlamaktır. Havzaları kirleten en büyük
unsur ise hayvansal atıklardır. Bu çalışmada, Ankara ilindeki biyokütle
enerji tesisleri için uygun yer seçimi analizi yapılmıştır. Tesis yeri
değerlendirmek için belirlenen kriterler, uzman görüşleri ve literatürdeki
araştırmalar göz önüne alınarak belirlenmiştir.17 adet kriter olup
kriterlerin ağırlıkları Pisagor Bulanık AHP yöntemi ile belirlenmiş ve
alternatifler Pisagor Bulanık TOPSIS ve Bulanık PROMETHEE
yöntemleri ile sıralamaları yapılmıştır. Hammaddeye yakınlık, tesis açma
maliyeti, tesis çıktılarının değerlendirilmesi ve arazi maliyeti en önemli
kriterler arasındadır. Çalışmada çok sayıda alternatif değerlendirilmiş
olup sonucunda en uygun yerler sırasıyla Kahramankazan, Sincan,
Gölbaşı bölgeleri olarak tespit edilmiştir.

Abstract:
Urban growth, industrial progress and rapid population growth in
developing countries are directly linked to the continuous increase in
energy demand. Today, the shortening lifespan of fossil fuels, together
with their negative impacts on the environment and human welfare, forces
countries to turn to sustainable energy alternatives. Renewable energy
sources include solar energy, wind energy, biomass energy, geothermal
energy, hydroelectric energy, hydrogen energy and wave energy.
Biomass energy is preferred due due to its capacity to mitigate the harm
caused by waste to the environment. One of the most crucial
responsibilities of water and sewerage administrations is to ensure the
protection of basins. Animal wastes are the biggest pollutants in
watersheds. In this study, suitable location selection for biomass energy
facilities in Ankara province was analyzed. The criteria for evaluating the
plant location were determined by taking into account expert opinions and
research in the literature. There are 17 criteria in total, the weights of the
criteria are determined by Pythagorean Fuzzy AHP method and the
alternatives are ranked by Pythagorean Fuzzy TOPSIS and Fuzzy
PROMETHEE methods. Proximity to raw materials, cost of opening a
plant, evaluation of plant outputs and land cost are among the most
important criteria. The study involved the evaluation of numerous
alternatives, and the outcomes led to the identification of the most suitable
locations, which were Kahramankazan, Sincan, and Gölbaşı regions,
respectively.