Lösemi dışı çocukluk çağı kanserlerinde febril nötropeni ataklarının değerlendirilmesi /
Yazar: KÜBRA UÇAK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ UĞUR DEMİRSOY
Kocaeli Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Neoplazmlar = Neoplasms ; Nötropeni = Neutropenia ; Tedavi = Treatment ; Tıbbi onkoloji = Medical oncology ; Çocuklar = Children ; Çocukluk dönemi = Childhood ; İlaç tedavisi = Drug therapy

Özet:
Giriş ve Amaç: Febril nötropeni, bağışıklığı baskılanmış hastalarda ya da kanser tedavisi sırasında sık karşılaşılan, erken tanınıp gerekli tedbirler alınmadığında ölümle sonuçlanabilen onkolojik bir acildir. Her hastane, febril nötropeniyi çok iyi tanımalı, iyi değerlendirmeli ve bu konuda acil eylem planı hazırlamalıdır. Ayrıca belli aralıklarla, febril nötropeni ataklarının klinik seyir ve özellikleri değerlendirilmeli, tedavi etkinliğini inceleyen çalışmalar yapılmalıdır.
Yöntem: Çalışmamızda, Kasım 2019 - Nisan 2020 tarihleri arasında Kocaeli Üniversitesi Çocuk Onkoloji bölümünde takip edilmekte olan, lösemi dışı çocukluk çağı kanseri tanılı 18 yaş altı 30 hastanın 60 febril nötropeni atağı ileriye dönük incelendi. Hastaların yaşı, cinsiyeti, başvuru vital bulguları, başvurudaki kan sayımları, en son aldıkları kemoterapi, son kemoterapiden sonra geçen süre ve kültürde üreyen mikroorganizma incelendi. İlerleyen günlerde ateşin ve nötropeni tablosunun düzelme süresi, eritrosit, trombosit süspansiyonu nakil ihtiyacı, ampirik antibiyotik değişimi ihtiyacı olup olmadığı yürütücü doktor tarafından günlük vizitlerle kaydedildi. Ailelerin eğitim düzeyi, aylık geliri, evden başvurduysa ateş tespitinden sonra hastaneye geliş süreleri ve bu faktörlerin klinik seyir ile ilişkisi incelendi.
Bulgular: Katılımcıların ortalama yaşları 69 ay (±55,57); medyan yaşları 45 ay olarak saptandı. Febril nötropeni ataklarındaki en sık tanılar; nöroblastom (%31,7), Wilms tümörü (%16,7) ve non-Hodgkin lenfoma (%18,3) idi. Altmış febril atak sırasında alınan numunelerin 15'inde (%25) üreme saptandı. Bu atakların 5'inde (%8,3) birden fazla üreme tespit edildi. 10 atakta (%16,6) bakteriyemi mevcuttu. Kan kültüründe üreyen bakterilerin %80'i gr + bakterilerdi. İdrar kültürlerinin %80'inde gr-, %10'unda gr + ve %10'unda maya üremesi tespit edildi. Kateter kültüründe sadece 1 üreme tespit edildi. Febril atakların %76,7'sinin (46 atak), kemoterapi uygulamasından sonraki ilk 7 gün içinde meydana geldiği saptandı. En fazla atak görülen günler, kemoterapi uygulamasından sonraki 5. (%16,7) 6. (%16,7) ve 3. (%11,7) ve 7. (%10,0) günlerdi. Başvuru sırasında ateşi daha yüksek olan ve beyaz küre sayısı düşük hastaların ilerleyen süreçte tedavilerinde değişiklik yapma ihtiyacının diğer hastalara göre daha yüksek olduğu saptandı (sırasıyla; p=0,01 ve p=0,001). 60 febril nötropeni atağı 3'ü (%5) tedavi başarısızlığı ile sonuçlanırken, 57'sinde (%95) başarı sağlandığı tespit edildi. Geliri 4000 TL altında olan ailelerin hastaneye başvuru sürelerinin diğer ailelere göre anlamlı olarak yüksek olduğu saptandı (p<0,05). Lise ve üzeri eğitim almış olan annelerin hastaneye ulaşma sürelerinin diğer annelere göre anlamlı olarak yüksek olduğu saptandı (p<0,01)
Sonuç: Febril nötropeni atakları sırasında ailenin geliri ve eğitim seviyesi gibi faktörler iyileşme sürecini etkileyebilmektedir. Febril nötropeni ataklarına yönelik sefepim antibiyoterapisi literatür verilerine benzer etkinlik göstermektedir. Çalışmamızda, febril nötropeni hastalarında en sık GR + bakterilerin ürediği ve en sık tanının nöroblastoma olduğu saptanmıştır. 

Anahtar kelimeler: Febril nötropeni, Ampirik tedavi, Kemoterapi, Çocuk onkoloji

Abstract:
Objective: Febrile neutropenia is an oncological emergency that encountered frequently in immunocompromised patients or during cancer treatment and may result in death if not recognized early and necessary precautions are not taken. In each hospital, febrile neutropenia should be well known and assessed well and an emergency action plan should be prepared. Also, the clinical course and features of febrile neutropenia attacks should be evaluated periodically and studies examining the effectiveness of the treatment should be conducted.
Method: In this study, 60 febrile neutropenia attacks of 30 patients under 18 years of age who diagnosed with non-leukemia childhood cancer and were followed up by Kocaeli University Department of Pediatric Oncology between November 2019 and April 2020 were examined prospectively. The age, gender, vital signs and blood counts during the administration, the time elapsed since the last chemotherapy and the microorganism growing in culture were examined. In the course of treatment, the recovery time of the fever or neutropenia, the need for erythrocyte and platelet transfusion, and the need for antibiotic change were recorded by the executive medical doctor with daily based visits.
Results: The average age of the participants was 69 months (±55.57SD), where median age were determined as 45 months. The most common diagnoses in febrile neutropenia attacks were; neuroblastoma (31.7%), Wilms tumor (16.7%) and non-Hodgkin lymphoma (18.3%). Bacterial growth was detected in 15 (25%) of the samples taken during 60 0febrile attacks. More than one growth was detected in 5 (8.3%) of these attacks. Bacteremia was present in 10 attacks (16.6%). 80% of the bacteria grown in blood culture were gr+ bacteria. In 80% of urine cultures, growth of gr- was present whereas gr + growth was 10% and yeast growth was 10%. Only one bacterial growth was detected in the catheter culture. It was found that 76.7% (46 attacks) of febrile attacks occurred within the first 7 days after chemotherapy application. The days with the most attacks were the 5th (16.7%) 6th (16.7%) and 3rd (11.7%) and 7th (10.0%) days after chemotherapy. It was found that patients with higher fever and low number of white blood cells during the hospital administration had a higher need to make changes in their treatment in the future (p = 0.01 and p = 0.001, respectively). While treatment of 3 (5%) of 60 febrile neutropenia attacks resulted in failure, 57 (95%) success was found. The average hospital admission period of families with income below 4000 TL was 71.77 ± 42.58 minutes, and the average duration of hospital admission for families with income of 4000 TL and above was 44.58 ± 23.68 minutes. It was determined that the families who have income below 4000 TL have a significantly higher duration of hospital admission than other families (p <0.05). It was found that the time to reach the hospital of the mothers with high school education or higher was significantly higher than other mothers (p <0.01).
Conclusion: Factors such as family income and education level may affect the healing process during febrile neutropenia attacks. Cefepime antibiotherapy has similar efficacy to literature data in febrile neutropenia attacks. In our study, it was found that GR + bacteria were the most grown microorganisms in febrile neutropenia patients and the most common diagnosis was neuroblastoma.
Key words: Febrile neutropenia, Empirical therapy, Chemotherapy, Pediatric Oncology