Sağlıklı gençlerde orta yoğunluklu aralıklı egzersizin vasküler işlevler üzerine akut etkisi
Acute effects of moderate intensity interval exercise  on vascular function in healthy youngs
Yazar: BURCU ŞEN
Danışman: PROF. DR. SELMA ARZU VARDAR
Trakya Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Fizyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Fizyoloji = Physiology
Dizin: Anaerobik eşik = Anaerobic threshold ; Dilatasyon = Dilatation ; Egzersiz = Exercise ; Gençler = Youngs ; Kardiyovasküler sistem = Cardiovascular system

Özet:
Farklı yoğunlukta yapılan egzersizlerin vasküler endotel fonksiyonuna etkisi araştırılmış olmasına rağmen egzersizin aralıklı uygulanmasının etkisi tam olarak bilinmemektedir. Bu çalışmanın amacı anaerobik eşik düzeyinde yapılan ve kısa dinlenme periyodları içeren aralıklı egzersiz ile sürekli yapılan egzersizin vasküler endotel fonksiyonuna etkisinin karşılaştırılmasıdır.
Fiziksel olarak aktif 18-24 yaş arası sağlıklı erkeklerde (n=12) etik onay sonrası pik oksijen tüketimi (VO2 pik) her solukta analizle incelendi. Anaerobik eşik düzeyleri dikkate alınarak, bisiklet ergometrede 1 dakikalık 8 yüklenme ve 75 saniye dinlenme periyodlarından oluşan aralıklı egzersiz planlandı ve aynı iş yükünde sabit yüklenmeli egzersiz uygulaması belirlendi. Bir hafta ara ile yapılan iki egzersiz uygulamasının hemen sonrasında venöz kan laktat düzeyleri ölçüldü. Her iki egzersiz öncesi ve sonrası 5. ve 60. dakikalarda elde edilen serumlarda eNOS aktivitesi, ET-1, NT-proANP, NT-proBNP, NT-proCNP, adiponektin ve leptin düzeyleri ELISA yöntemi ile incelendi. Ayrıca egzersizlerin öncesinde ve 30 dakika sonrasında brakial arterde FMD incelemesi yapıldı. Örneklem büyüklüğü, orta yoğunlukta sabit ve aralıklı egzersiz için adiponektin düzeyi dikkate alınarak güç analizi ile belirlendi (d=0.8 ve α=0.05). İstatistiksel karşılaştırmalar için Wilcoxon Signed Ranks Testi kullanıldı.
Katılımcı grubun ortalama VO2 pik (33,42 ± 5,9 ml/dk/kg) ve anaerobik eşik düzeyleri (% 47,33 ± 5,85) belirlendi. Sürekli egzersiz sonrası kan laktat düzeyinin aralıklı egzersizden yüksek olduğu saptandı (sırasıyla 27,76 ± 7,43 mg/dl, 18,54 ± 4,87 mg/dl; p˂0,05). Aralıklı ve sürekli egzersizler öncesi ve sonrası eNOS aktivitesi, ET-1, NT-proANP, NT-proBNP, NT-proCNP, adiponektin ve leptin düzeyleri arasında anlamlı istatistiksel farklılık saptanamadı 
(p>0,05). Her iki egzersiz sonrası FMD yanıtında anlamlı farklılık bulunmadı (sırasıyla % 7,05 ± 15,11; % 2,49 ± 16,24; p>0,05). 
Kan laktat düzeyinde sürekli egzersizdeki artış dikkate alındığında, dinlenme periyodları egzersiz yapmakta zorluk yaşayan kişiler için uyumu kolaylaştıran bir faktör olabilir. Ancak bu çalışma bulguları, sağlıklı erkeklerde anaerobik eşik düzeyinde yapılan aralıklı ya da sürekli egzersizin endotel fonksiyonu açısından belirgin akut değişime neden olan uyarı oluşturmadığını düşündürmektedir.

Abstract:
Since the effect of different intensity exercise is known but the intermittent exercise effect on vascular endothelial function is unknown clearly. The aim of this study was to compare the vascular endothelial function of intermittent exercise which contains short resting intervals applied at the anaerobic threshold levels with continuous exercise.
Peak oxygen consumption (VO2 peak) was determined by analysis at breath by breath in physically active 18-24 years old healthy men (n=12). Intermittent exercise consisting of 1 minute long 8 loads and 75 second rest periods is described on the bicycle ergometer and the duration of the continuous exercise at the same workload was determined. After 2 exercise bouts with 1-week break in between, venous blood lactate levels were measured immediately. Endothelial nitric oxide synthase (eNOS), endothelin-1, NT-proANP, NT-proBNP, NT-proCNP, adiponectin and leptin levels were measured by ELISA in serum obtained at 5 and 60 minutes after each exercise. Brachial artery flow-mediated dilation (FMD) was measured at baseline and at 30 minutes after exercises. Sample size was calculated according to differences of adiponectin in moderate intensity, intermittent and continuous exercise, with power analysis(d=0.8 and α=0.05).Wilcoxon Signed Ranks Test was used for statistical comparisons.
 Mean VO2 peak (33.42 ± 5.9ml/min/kg) and anaerobic threshold levels (47.33 ± 5.85 %) of the participants were determined. Blood lactate levels of continuous exercise were found  
to be higher than intermittent exercise (27.76 ± 7.43 mg/dl, 18.54 ± 4.87 mg/dl; p˂0.05, respectively). There was no difference in FMD response after both exercises (7.05 ± 15.11 %; 2.49 ± 16.24 % p>0.05, respectively). Endothelin-1, eNOS activity, NT-proANP, NT-proBNP, NT-proCNP, adiponectin and leptin levels weren't different before and after in intermittent and continuous exercises (p>0.05).
	Considering the increase in blood lactate levels in continuous exercise, resting periods can be a factor that facilitates adaptation for individuals who feel difficulty in exercising. However, according to the results of this study intermittent or continuous exercise at the anaerobic threshold level in healthy men may not seem to produce a significant acute change in endothelial function.