Melendiz Çayı'nda yaşayan Gobio gymnostethus ladiges, 1960'ın büyüme ve üreme biyolojisi üzerine araştırmalar
Research on the growth and reproduction biology of Gobio gymnostethus ladiges, 1960 living in Melendiz creek
Yazar: FİLİZ SİVRİKAYA
Danışman: PROF. DR. FÜSUN ERK'AKAN
Hacettepe Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı / Hidrobiyoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Biyoloji = Biology

Özet:
Türkiye coğrafi konumu sebebiyle çok zengin bir biyoçeşitliliğe sahiptir. Ülkemizin geleceği için bu biyoçeşitliliği korumak çok önemlidir. Aksaray-Melendiz Çayı'nda yaşayan Gobio gymnostethus Ladiges,1960 endemik bir türdür. Şimdiye kadar bu türle ilgili olarak sadece sistematik çalışma yapılmış olup üreme ve büyüme biyolojisiyle ilgili bir çalışma yapılmamıştır.Bu çalışmada G.gymnostethus'un büyüme ve üreme özellikleri ile yaşadığı sucul ortamın fiziksel ve kimyasal özellikleri incelenmiştir. Temmuz 2005 ile Ağustos 2006 tarihleri arasında yapılan bu çalışmada Melendiz Çayı'ndaki G.gymnostethus populasyonunun sex, yaş ve boy komposizyonları, büyüme kondisyon faktörü gibi bazı biyolojik özellikleri incelenmiştir. Örneklerin çatal boy uzunluğu 30-151 mm. arasında değişmektedir. En yüksek ortalama kondisyon faktörü erkek,dişi ve tüm eşeylerin toplamında sırasıyla 1.53, 1.55, 1.54, olarak hesaplanmıştır. Melendiz Çayı'nda yaşayan G.gymnostethus populasyonunda yaş, 0-VII arasında değişmektedir. Bu türün boy ağırlık değerlerinin yaş ile birlikte arttığı saptanmıştır.Elde edilen üreme bulgularıyla ilgili olarak, G.gymnostethus'un erkek ve dişi bireylerinin I yaşında olgunlaştığı ve üreme mevsiminin Nisan-Temmuz ayları arasında olduğu tespit edilmiştir. En yüksek yumurta sayısı VI. yaş grubunda 5310 olarak bulunmuştur.Su kalitesi açısından, Melendiz Çayı'nda azotlu ve fosfatlı bileşiklerin konsantrasyonunun su kalitesi kriterlerine göre yüksek olduğu saptanmıştır.Anahtar Kelimeler: Melendiz Çayı, büyüme, üreme, Gobio gymnostethus, su kalitesi

Abstract:
Turkey has a very rich biodiversity due to its geographical position. Preservation of this biodiversity is of great importance for the future of our country.Gobio gymnostethus Ladiges, 1960 is an endemic species which lives in Aksaray-Melendiz Creek. To date, only systematic studies were carried out regarding this species and no research available for its growth and reproduction biology. In this study, growth and reproductive features of G.gymnostethus and physical and chemical structure of its aquatic living environment were investigated.Biological characteristic such as sex, age and length composition, growth, condition factor, reproduction of G.gymnostethus population in Melendiz Creek were investigated between July 2005 and August 2006. The fork length of the sample range from 30-151 mm. Maximum means condition factors of males, females and combined sexes were calculated as 1.53, 1.55, 1.54, respectively.Age distribution of G.gymnostethus populations living in Melendiz Creek were changed between 0 to VII. It was observed that length and weight development of this species increased with age.Related with reproduction data, it was determined that the sexual maturation age of G.gymnostethus for male and female were I year age, and reproduction period of this species were April to July. Maximum number of eggs were determined at VI. age group such as 5310. Total number of eggs increases with the age.From a quality stand point, it was found that concentration of nitrogen and phosphate compounds in the Melendiz Creek were high according to water quality criteria.Keywords: Melendiz Creek, growth, reproduction, Gobio gymnostethus, water quality