Türkiye'de ağ politikası oluşturma sürecinin kültürel ekonomi politik açısından değerlendirilmesi
Evaluation of network policy process in Turkey in terms of cultural economy politic
Yazar: ERCAN TÜRKOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. AHMET SERHAT KAYMAS
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İletişim Bilimleri Ana Bilim Dalı / İletişim Bilimleri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: İletişim Bilimleri = Communication Sciences
Dizin: Ağlar = Networks ; Kültürel ekonomi = Cultural economy ; Medya = Media ; Neo-liberalizm = Neo-liberalism ; İletişim ağları = Communication networks

Özet:
İletişim alanında uygulanan politikalar, değerler dizisi değişimini önemli ölçüde etkilemiştir.
Geleneksel uzlaşının bu politikalar tarafından dönüştürülmesinde, kilit rol oynayan itici gücün
ekonomik değişimler olduğu görülebilir. Özellikle klasik ve neo-klasik ekonomi yaklaşımlarında
belirtilen ve öne sürülen sayıltılar, ülke politikalarına şekil vermekte ve ülkenin gelişme yazını
içinde ele alındığı şekliyle bağımlılıkları yeniden üretmektedir. Enformasyon ve iletişim
teknolojilerinin ülke ekonomisinin her alanına hitap edecek dönüşümlere sahne olacağı
öngörüsüyle, alana yapılacak yatırımla gelişmiş ve gelişmekte olan ülkeler arasında uçurumun
kapatılarak gelişmiş ülkeleri yakalama fırsatının elde edileceği kabul edilmektedir. Bu durumun
kabulü ile neo-liberal uygulamaların çerçevelediği reçetede sunulduğu üzere gelişmiş ülkeler
seviyesine erişme, enformasyon toplumu ve BİT ile küresel ağa katılabilme yeteneği üzerinde
inşa edilmektedir.
Bilgi rejiminin yukarıdan aşağıya iken düzenleme biçiminin de aksi yönde belirgin kılındığı
ilişkilendirmede, Jessop'un kültürel ekonomi politik yaklaşımı disiplinler arası bir tutum
sergilemektedir. Özellikle post-fordist birikim rejiminin çözümlemesini öne çıkaran tutumuyla,
ekonomik alanla birlikte siyasal ve kültürel alana da bakılmasını sağlayan bu yaklaşım ile
egemen siyasi söylemler irdelenebilmektedir. Fırsat/tehdit odaklı yaklaşım ışığında, toplumun
geniş kesimlerinin dâhil edildiği uygun politika uygulamalarının ağ politikası üzerindeki önemi
daha da anlaşılır olmaktadır. Politika üretiminin ulusal, ulus üstü ve uluslararası kurum ve
kuruluşların siyasa belgelerine başvurularak yapılacak eleştirel söylem analizi ile üstü örtük olan
güç/iktidar mücadelesi ortaya çıkarıldığında, doğallaştırılan durum ve tesis edilen hegemonya
anlaşılır kılınabilir. Gelişmekte olan ülkeler arasında olan Türkiye'nin de, 1990'lardan itibaren ağ
politikası üretimini takip ederek uyum göstermenin yanı sıra, bu olguya karşı hegemonya
oluşturduğu değerlendirilmektedir. İletişim alanında konuya yönelik tartışmalar önemlidir.
Bununla birlikte, ağ politikasının ulus devleti aşındırıcı yönünün de olduğu göz önünde
bulundurulmalıdır. Ağ politikasına piyasa odaklı anlayışla yaklaşılması neticesinde, ülke
dinamiklerinden faydalanılamaması durumu ortaya çıkmakta ve gelişmiş ülkelere bağımlılık
yeniden ve daha güçlü üretilmektedir.

Abstract:
Policies which are applied in communication field, have strongly influenced the alteration of
values chain. It can be seen that economic alterations are the propellant powers which play the
boundary roles in transformation of traditional consensus by these policies. Premises which are
indicated and asserted especially in classic and neo-classic economy approaches, give shape
to state policies and reproduce dependence in state's development literature in the form of
being discussed. With prediction that information and communication technologies witness the
transformations which address to every field of state economy; it is accepted that the
opportunity of catching developed countries is achieved by closing the gap between developed
and developing countries with investment to the field. With admission of this situation, accessing
the position of developed countries, as presented in the prescription which is framed by neoliberal
applications, is constructed on the ability of attending global network with information
society and ICT.
Embodied links in which information regime is from top to down while regulation form is in the
opposite direction, Jessop's cultural economy politic approach displays an interdisciplinary
attitude. Hegemon politics discourse can be scrutinized with this approach which provides to
see political area as well as economic and cultural area especially with the attitude of
highlighting post-fordist fund regime. In the light of opportunity/threat oriented approach, the
importance of available policy practices, in which a large section of the community is attached,
become more understandable. When the implied power/potency struggle of policy production is
revealed with critical discourse analyses by applying political documents of national, supranational
and international institutions and organizations, naturalized situation and established
hegemony may become more clear. It has been evaluated that Turkey, as a developing state,
has been not only adjusting network policy production by following it; but also forming counterhegemony
against this phenomenon. Discussion about this subject in communication field is
important. In addition to this, it must be considered that the network policy has a direction by
which it corrodes nation-state. As a result of market-oriented approach to network policy, the
situation of not being able to take advantage of state dynamics appears and tendency to
developed states is produced again and more strongly.