Unilateral serebral palsili çocuklarda eylem gözlem terapisi ile video tabanlı oyun terapisinin üst ekstremite ve gövde üzerindeki etkilerinin işlevsellik, yeti yitimi ve sağlığın uluslararası sınıflandırması çerçevesinde incelenmesi
Investigation of the effects of action observation therapy and video-based play therapy on the upper extremity and trunk in children with unilateral cerebral palsy in international classification of functioning, disability and health framework
Yazar: SİNEM ERTURAN
Danışman: PROF. DR. BÜLENT ELBASAN
Gazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Fizyoterapi ve Rehabilitasyon = Physiotherapy and Rehabilitation
Dizin: Oyun terapisi = Game therapy ; Serebral palsi = Cerebral palsy ; Video oyunları = Video games ; Çocuklar = Children ; Üst ekstremite = Upper extremity

Özet:
Bu çalışma unilateral Serebral Palsili (uSP) çocukların üst ekstremite rehabilitasyonunda kullanılan eylem gözlem terapisi (EGT) ve video tabanlı oyun (XBOX 360 Kinect™ (XBOX)) uygulamalarının üst ekstremite ve gövde üzerindeki etkilerinin işlevsellik, yeti yitimi ve sağlığın uluslararası sınıflandırması çerçevesinde etkisini araştırmak amacıyla planlandı. Çalışmaya 5-15 yaş aralığında olan 45 çocuk dâhil edildi, çocuklar randomize olarak iki çalışma, bir kontrol olmak üzere üç gruba ayrıldı. Kontrol grubundaki çocuklara (n:15) konvansiyonel fizyoterapi uygulanırken, EGT (n:15) ve XBOX grubundaki (n:15) çocuklara konvansiyonel fizyoterapiye ek olarak EGT ve XBOX müdahale yaklaşımları uygulandı. Çalışmaya katılan tüm çocuklar tedaviye kör bir fizyoterapist tarafından tedavi öncesinde ve 3 haftalık tedavi sonrasında değerlendirildi. Üst ekstremite işlevlerinde; kas tonusu Modifiye Ashworth Skalası ile, kaba kavrama kuvveti Jamar El Dinamometresi ile, ince kavrama kuvvetleri Baseline Mechanical Pinchmetre ile, eklem hareket açıklıkları universal gonyometre ile, selektivite Üst Ekstremite Selektif Kontrol Skalası (ÜESKS) ile ve gövde kontrolü Gövde Kontrol Ölçüm Skalası (GKÖS) ile değerlendirildi. Aktivite değerlendirmeleri; Üst Ekstremite Becerileri Kalite Testi (ÜEBKT), Abilhand-Kids, Çocukluk Çağı Sağlık Değerlendirme Ölçeği (ÇÇSDÖ) ve Jebsen Taylor El Fonksiyon Testi (JTEFT) ile yapıldı. Katılım ise; Çocuklar İçin Yaşam Kalitesi Ölçeği (ÇİYKÖ) ile belirlendi. Tedavi sonrası fark verileri incelendiğinde, üst ekstremite işlevlerinden kas tonusunda, kaba-ince kavrama kuvvetlerinde, eklem hareket açıklıklarında ve selektivite skorlarında hem EGT hem de XBOX gruplarında, gövde kontrolünde ise sadece XBOX grubunda anlamlı fark saptandı. Aktivite ve katılım düzeyleri incelendiğinde ise; üst ekstremite beceri kalitesinde, günlük yaşamdaki bimanuel- unimanuel fonksiyonlarda, bağımsızlık ve katılım düzeylerinde EGT grubu ve XBOX grubunda anlamlı fark olduğu belirlendi (p<0,017). Kontrol grubunda ise anlamlı değişiklik görülmedi (p>0,017). Sonuç olarak üst ekstremite işlevleriyle beraber aktivite ve katılım düzeylerinde konvansiyonel fizyoterapiye ek olarak uygulanan EGT ve XBOX uygulamalarının; gövde kontrolünde ise konvansiyonel fizyoterapiye ek olarak uygulanan XBOX uygulamasının etkili olduğu görüldü. uSP'li çocukların üst ekstremite ve gövde rehabilitasyonunda konvansiyonel fizyoterapiye EGT ve XBOX uygulamalarının eklenmesi tedaviye dinamizim katması açısından göz önünde bulundurulabilir.

Abstract:
This study was designed to investigate the effects of action observation therapy (AOT) and video-based gaming (XBOX 360 Kinect™ (XBOX)) intervention approaches on upper extremity and trunk functions, activity and participation levels according to the International Classification of Functioning, Disability and Health (ICF) in children with unilateral cerebral palsy (uCP) undergoing upper extremity rehabilitation. Forty-five children aged 5-15 years were included in the study, and the children were randomly divided into three groups as two study and one control group. While the children in the control group (n:15) received conventional physiotherapy, AOT and XBOX intervention approaches were applied to the children in the AOT group (n:15) and XBOX group (n:15) in addition to conventional physiotherapy. All children participating in the study were evaluated by a treatment-blinded physiotherapist before treatment and after a 3-week treatment period. The upper extremity functions were evaluated with Modified Ashworth Scale for muscle tone, Jamar Hand Dynamometer for gross grip strength, Baseline Mechanical Pinchmeter for fine grip strength, universal goniometer for joint range of motion, Selective Control Upper Extremity Scale (SCUES) for selectivity and Trunk Control Measurement Scale (TCMS) for trunk control. Activity assessments were conducted using the Quality of Upper Extremity Skills Test (QUEST), Abilhand-Kids, Childhood Health Assessment Questionnaire (CHAQ), and Jebsen Taylor Hand Function Test (JTHFT). Participation was determined using the Pediatric Quality of Life Inventory (PedsQL) scale. When the post-treatment difference data were examined, a significant difference was found in upper extremity functions in muscle tone, gross-fine grip force, joint range of motion and selectivity scores in both AOT and XBOX groups, and in trunk control only in the XBOX group. When activity and participation levels were examined, a significant difference was found in upper extremity skill quality, bimanual-unimanual functions in daily life, independence and participation levels in both AOT and XBOX groups (p<0.017). In the control group, no significant changes were observed (p>0.017). As a result, it was observed that AOT and XBOX intervention approaches in addition to conventional physiotherapy were effective in upper extremity functions as well as activity and participation levels; and that XBOX intervention approach in addition to conventional physiotherapy was effective in trunk control. Adding AOT and XBOX applications to conventional physiotherapy in the upper extremity and trunk rehabilitation of children with uCP can be considered in terms of adding dynamism to the treatment.