Genç kadınlarda sağlık okuryazarlığının sağlık anksiyetesi üzerine etkisi
The effect of health literacy on health anxiety inyoung women
Yazar: NURGÜL KALE BUDAK
Danışman: PROF. DR. SEÇİL ARICA
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Prof. Dr. Cemil Taşcıoğlu Şehir Hastanesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine

Özet:
AMAÇ: Çalışmamız genç kadın bireylerin sağlık okuryazarlığının sağlık anksiyetesine etkisini incelemektedir. Sağlık okuryazarlığının sağlık anksiyetesi üzerindeki rolünü ve bu ilişkinin sağlık sonuçlarına olan etkilerini değerlendirmek hedeflenmiştir. 


GEREÇ VE YÖNTEM: Çalışmamız İstanbul Prof. Dr. Cemil Taşçıoğlu Şehir Hastanesi Şişli Eğitim Aile Sağlığı Merkezine başvuran, 18-45 yaş arası 245 kadın popülasyona yüz yüze anket şeklinde uygulanmıştır. Anketimiz katılımcıların 13 soruluk sosyodemografik bilgileri,14 soruluk Sağlık Okuryazarlığı Ölçeği ve 18 soruluk Sağlık Anksiyetesi Ölçeği'nden oluşan toplam 45 sorudan oluşmaktadır. Sağlık Okuryazarlığı Ölçeği'nden alınan puan arttıkça sağlık okuryazarlığı düzeyi artmaktadır. Sağlık Anksiyetesi Ölçeği'nde yüksek puan yüksek düzeyde sağlık anksiyetesini göstermektedir. Çalışmadan elde edilen veriler SPSS 25 programı kullanılarak analiz edilmiş ve p<0.05 anlamlı kabul edilmiştir. 


BULGULAR: Çalışmamız 245 gönüllü genç kadın ile yapılmıştır. Çalışmaya katılanların %66,8'i (n=163) evli, %28,69'u (n=70) bekardır. Katılımcıların %61,22'sinin (n=150) çocuğu vardır. Katılımcıların %24,84'ü (n=85) lisans, %31,97'si (n=78) lise, %27,46'sı (n=67) ilkokul mezunudur. Çalışmaya dahil edilenlerin %57,61'i (n=140) çalışmıyorken, %21,4'ü (n=52) beyaz yakalı olarak çalışmaktadır. Katılımcıların %54,96'sı (n=133) geliri giderine eşitken %32,23'ünün (n=78) geliri giderinden azdır. Katılımcılar VKI değerine göre sınıflandırıldıklarında; %44'ünün (n=107) normal kilolu, %27'sinin (n=65) fazla kilolu, %23'ünün (n=57) obez ve %6'sının (n=14) zayıf oldukları belirlenmiştir. Katılımcıların %20,61'inin (n=75) kronik hastalığı olduğu belirlenmiştir. %35,1'inin (n=86) sürekli ilaç kullandığı tespit edilmiştir. Çalışmaya dahil edilenlerin %26,94'ü (n=66) sigara, %7,38'i (n=18) alkol kullanmaktadır. Multivitamin kullananlar tüm katılımcıların %22,04'ünü (n=54) oluşturmaktadır. Çalışmada katılımcıların yılda ortalama 6,48±5,43 kez doktora başvurduğu tespit edilmiştir. Sağlık Okuryazarlık Ölçeği puan ortalaması 50,79±9,60, ortanca puanı 52 olarak hesaplanmıştır. Sağlık Anksiyete Ölçeği puan ortalaması 17,38±7,83, ortanca puanı 17 olarak hesaplanmıştır.

SONUÇ: Çalışmamızda eğitim düzeyi ile sağlık okuryazarlığı doğru orantılı bulunmuştur. Eğitim düzeyi yükseldikçe sağlık okuryazarlığı artmaktadır. Sağlık anksiyetesi ise eğitim düzeyiyle negatif korelasyonlu bulunmuştur. Doktora başvuru sayısı ile sağlık anksiyetesi arasında pozitif korelasyon saptanmıştır. 


ANAHTAR KELİMELER: Sağlık okuryazarlığı, Anksiyete, Kadın sağlığı

Abstract:
AIM: Our study examines the effect of health literacy on health anxiety in young women. We aimed to evaluate the role of health literacy on health anxiety and the effects of this relationship on health outcomes. 


PATIENTS AND METHODS: Our study was applied as a face-to-face questionnaire to 245 women aged 18-45 years who applied to Istanbul Prof. Dr. Cemil Taşçıoğlu City Hospital Şişli Education Family Health Center. Our questionnaire consisted of a total of 45 questions including 13 questions on sociodemographic information, 14 questions on Health Literacy Scale and 18 questions on Health Anxiety Scale. The higher the score obtained from the Health Literacy Scale, the higher the level of health literacy. A high score on the Health Anxiety Scale indicates a high level of health anxiety. The data obtained from the study were analyzed using SPSS 25 program and p<0.05 was considered significant. 


RESULTS: Our study was conducted with 245 volunteer young women. Of the participants, 66.8% (n=163) were married and 28.69% (n=70) were single. 61.22% (n=150) of the participants had children. 24.84% (n=85) of the participants were undergraduate, 31.97% (n=78) were high school graduates, and 27.46% (n=67) were primary school graduates. While 57.61% (n=140) of the participants were unemployed, 21.4% (n=52) were white-collar workers. While 54.96% (n=133) of the participants' income was equal to their expenses, 32.23% (n=78) of the participants' income was less than their expenses. When the participants were classified according to their BMI, 44% (n=107) were normal weight, 27% (n=65) were overweight, 23% (n=57) were obese and 6% (n=14) were underweight. It was determined that 20.61% (n=75) of the participants had a chronic disease and 35.1% (n=86) were constantly taking medication. Of those included in the study, 26.94% (n=66) smoked cigarettes and 7.38% (n=18) drank alcohol. Multivitamin users constituted 22.04% (n=54) of all participants. In the study, it was determined that the participants consulted a doctor an average of 6.48±5.43 times a year. The mean score of the Health Literacy Scale was 50.79±9.60 and the median score was 52. The mean score of the Health Anxiety Scale was 17.38±7.83 and the median score was 17.


CONCLUSION: In our study, education level and health literacy were found to be directly proportional. Health literacy increased as the level of education increased. Health anxiety was found to be negatively correlated with education level. A positive correlation was found between the number of doctor visits and health anxiety. 


KEY WORDS: Health literacy, Anxiety, Women's health