1-12 yaş arası malnütrisyonlu çocuklarda anemi sıklığının retrospektif incelenmesi
Between 1-12 years with malnutrition frequency of anemia inchildren retrospective investigation
Yazar: ÇİĞDEM SAPMAZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ERDAL ÜNLÜ ; PROF. DR. AYLA ÜNSAL
Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Anemi = Anemia ; Beslenme = Nutrition ; Malnütrisyon = Malnutrition ; Retrospektif çalışmalar = Retrospective studies ; Çocuklar = Children

Özet:
Malnütrisyon, bir ya da birden fazla besin maddesinin yetersiz alınımı sonucunda vücut
dengesinin bozulması ile karakterize olan bir durumdur. Tüm çocuk ölümlerinin %45'i
malnütrisyonla ilişkilidir. Malnütrisyona akut solunum yolu enfeksiyonu, diyare, kızamık,
sıtma gibi hastalıklar eşlik ettiği zaman çocuklarda ölüm riskini arttırdığı ortaya çıkmıştır.
Malnütrisyonun çocuklar üzerinde; enfeksiyonlar, hipoglisemi, devamlı ya da tekrarlayan
diyare, hafif-orta-ağır dehidratasyon, anoksi, kalp yetmezliği, vitamin ya da minarel
eksikliği gibi birçok komplikasyonu bulunmaktadır. Bunun yanında en önemli
komplikasyonlarından bir tanesi de anemidir. Anemi; hemoglobin, hematokrit ya da eritrosit
değerlerinin yaşa göre normal kabul edilen ortalama değerlerinin, 2 standart sapmanın
altında olmasıdır. Anemi çocukluk çağı mental ve fiziki gelişimi açısından önemli bir etkiye
sahip olduğu için hem gelişmiş hem de gelişmekte olan ülkeler için küresel bir halk sağlığı
sorunudur. Bu araştırma tanımlayıcı bir araştırma olup 1 - 12 yaş arası malnütrisyonlu
çocuklarda anemi sıklığının incelenmesi amacıyla retrospektif olarak değerlendirilmiştir.
Kırşehir Eğitim ve Araştırma Hastanesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları servisinde 31 Mayıs
2018 - 31 Mayıs 2021 tarihleri arasında yatırılarak takip edilen 1-12 yaş arası değişen toplam
450 (%54 erkek, %46 kız) malnütrisyonlu çocuk araştırmaya dahil edilmiştir. Hastalar yaş
gruplarına göre 1-2 yaş (12-23 ay), 2-5 yaş (24-59 ay), 5-9 yaş (60-107 ay), 9-12 yaş (108-
143 ay) ve12 yaş (144-156 ay) olmak üzere 5 gruba ayrılmıştır. Olguların malnütrisyon
tespitinde hem rölatif tartı hem de Gomez Sınıflaması kullanılmıştır. Hastalar Gomez
sınıflamasına göre hafif, orta ve ağır malnütrisyon olmak üzere üç dereceye ayrılmıştır. Bu
sınıflandırmada çocuğun yaşa göre ağırlığı %90 ve üzeri ise beslenme durumu normal, %75
- %89 arasında ise hafif malnütrisyon, %60- %74 arasında ise orta malnütrisyon, %60'dan
az ise ağır malnütrisyon olarak tespit edilmiştir. Malnütrisyonu tespit edilen çocuklar
Dallman Kriterleri'ne göre anemi varlığı yönünden değerlendirilmiştir.
Gomez sınıflamasına göre hastaların %87,3 hafif, %10,9 orta ve %1,8 ağır malnütrisyon
olarak tespit edilmiştir. Malnütrisyonu tespit edilen hastaların % 28'inde anemi tespit
edilmiştir. Hem malnütrisyonu hem anemisi olan hastaların %35.7'sinde DEA, %1,60'ında
vitamin B12 eksikliği görülürken folat eksikliği görülmemiştir.
Malnütrisyonla beraber görülen aneminin büyüme ve gelişmenin hızlı olduğu çocukluk
döneminde ortaya çıkması çocuk sağlığını olumsuz etkilemektedir. Çocuklarda
malnütrisyon tespit edilerek komplikasyonu olan aneminin varlığı yönünden
değerlendirilmesi önerilmektedir.

Anahtar kelimeler: Malnütrisyon, nütrisyon, anemi, çocuk

Abstract:
Malnutrition is a condition characterized by the deterioration of body balance as a result of
insufficient intake of one or more nutrients. 45% of all child deaths are associated with
malnutrition. It has been revealed that when malnutrition is accompanied by diseases such as
acute respiratory tract infection, diarrhea, measles, and malaria, it increases the risk of death in
children. Malnutrition on children; There are many complications such as infections,
hypoglycemia, persistent or recurrent diarrhea, mild-moderate-severe dehydration, anoxia, heart
failure, vitamin or mineral deficiency. In addition, one of the most important complications is
anemia. Anemia; hemoglobin, hematocrit or erythrocyte values are below 2 standard deviations
of the mean values considered normal for age. Anemia is a global public health problem for both
developed and developing countries, as it has a significant impact on childhood mental and
physical development. This study is a descriptive study and was evaluated retrospectively to
examine the frequency of anemia in malnourished children aged 1 to 12 years.
A total of 450 (54% male, 46% female) malnourished children aged 1-12 years, who were
hospitalized and followed up in the Kırşehir Training and Research Hospital Pediatrics Service
between 31 May 2018 and 31 May 2021, were included in the study. According to age groups,
the patients were 1-2 years (12-23 months), 2-5 years (24-59 months), 5-9 years (60-107
months), 9-12 years (108-143 months) and 12 years ( 144-156 months) divided into 5 groups.
Both relative weight and Gomez Classification were used to detect malnutrition in the cases.
Patients were divided into three grades according to the Gomez classification as mild, moderate
and severe malnutrition. In this classification, if the child's weight for age is 90% or more, the
nutritional status is normal, 75% to 89% mild malnutrition, 60% to 74% moderate malnutrition,
and less than 60% severe malnutrition. Children with malnutrition were evaluated for the
presence of anemia according to the Dallman Criteria.
According to the Gomez classification, 87.3% of the patients were found to have mild
malnutrition, 10.9% moderate and 1.8% severe malnutrition. Anemia was detected in 28% of
patients with malnutrition. While 35.7% of the patients with both malnutrition and anemia had
IDA and 1.60% had vitamin B12 deficiency, folate deficiency was not observed.
The emergence of anemia, which is associated with malnutrition, in childhood, when growth and
development is rapid, affects child health negatively. It is recommended to detect malnutrition
in children and evaluate them for the presence of anemia with complications.

Keywords: Malnutrition, nutrition, anemia, child