Latin Amerika'daki bölgesel aktörlerin ticaret anlaşmalarındaki motivasyonları
Motivations of Latin American regional actors in trade agreements
Yazar: GÖKHAN KATITAŞ
Danışman: DOÇ. DR. HAKAN MEHMETCİK
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı / Uluslararası Politik Ekonomi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science ; Uluslararası Ticaret = International Trade ; Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Latin Amerika = Latin America ; Uluslararası politik ekonomi = International political economy ; Uluslararası ticaret = International trade

Özet:
Bu tez çalışmasında Latin Amerika'da konumlanmış olan aktörlerin bölgede gerçekleştirilen ticaret anlaşmalarında sahip oldukları saikler incelenmiştir. Bu inceleme ile aktörlerin ticaret anlaşmalarındaki özgül motivasyonları, anlaşmaların dizaynları, maddeleri ve uygulama hükümleri karşılaştırmalı bir şekilde incelenerek ortaya çıkarılmıştır. Politik ekonomi perspektifinden gerçekleştirilen bu çalışmada araştırma kapsamına giren ticaret anlaşmaları siyasi, iktisadi ve ideolojik motivasyonlar çerçevesinde derinlemesine analiz edilmiştir. 
Çalışmanın analizi, nitel karşılaştırmalı analiz (NKA) metodu kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Bu bağlamda incelemeye alınan ticaret anlaşmaları ilk olarak içerik yönünden irdelenmiştir. Böylelikle Latin Amerikalı aktörlerin ticaret anlaşmalarında hangi konulara yer verdikleri tespit edilmiştir. Bunun neticesinde her aktör için ayrı ayrı niş inceleme alanları ortaya çıkarılmıştır. Devamında tespit edilen bu niş inceleme alanları, çalışmanın değişkenleri olan Uluslararası Liberaz Düzene Uyum (ULDU), Devlet Merkezli Yaklaşım (DMY) ve Toplum Merkezli Yaklaşım (TMY) kapsamında analiz edilmiştir. Bu analiz sonucunda doğruluk tabloları oluşturulmuş ve bu doğruluk tabloları R programında teste tabi tutulmuştur. Gerçekleştirilen test neticesinde DMY değişkeninin gerekli koşul olduğu sonucuna erişilirken, ULDU ve TMY değişkenlerinin de dikkate değer etkilerinin bulunduğu tespit edilmiştir.
Erişilen sonuçlar incelendiğinde Latin Amerikalı aktörlerin ticaret anlaşmalarını gerçekleştirirken yönetici elitlerin belirleyici konumda oldukları göze çarpmaktadır. Bununla birlikte toplumsal çıkar gruplarının da -çevre örgütleri, işçi sendikaları, işveren grupları ve yerel topluluklar gibi- aktif bir şekilde anlaşma süreçlerinde etkide bulundukları görülmektedir. Bu durum, Latin Amerika bağlamında ticaret anlaşmalarının karmaşık bir sosyo-politik sürecin ürünü olduğu çıkarımının yapılmasına olanak vermektedir.

Anahtar Kelimeler: Politik Ekonomi, Uluslararası Ticaret, Latin Amerika.

Abstract:
In this thesis, the motivations of actors located in Latin America in the trade agreements made in the region have been examined. Through this examination, the specific motivations of the actors in the trade agreements, the designs of the agreements, their articles, and implementation provisions have been revealed through a comparative analysis. In this study, which was conducted from the perspective of political economy, the trade agreements within the scope of the research were analyzed in depth within the framework of political, economical and ideological motivations. 
The analysis of the study has been carried out using the qualitative comparative analysis (QCA) method. In this context, the trade agreements under examination have first been analyzed in terms of content. Thus, it has been determined which topics Latin American actors included in their trade agreements. As a result, separate niche areas of study have been identified for each actor. Subsequently, these identified niche areas of study have been analyzed within the framework of the study's variables: International Liberal Order Compliance (ILOC), State-Centric Approach (StCA), and Society-Centric Approach (SoCA). As a result of this analysis, accuracy tables have been created, and these accuracy tables have been subjected to testing in the R program. As a result of the tests conducted, it has been concluded that the StCA variable is a necessary condition, while it has also been determined that the ILOC and SoCA variables have significant effects. 
When the obteined results are examined, it is noticeable that the ruling elites are in a decisive position while Latin American actors carry out trade agreements. Additionally, it is observed that social interest groups - such as environmental organizations, labor unions, employer groups, and local communities - also actively influence the agreement processes. This situation allows for the conclusion that trade agreements in the context of Latin America are the product of a complex socio-political process.

Key Terms: Political Economy, International Trade, Latin America.