Dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu olan ergenlerde bağlanma biçimleri ve ebeveynlerindeki psikopatolojilerin bağlanmaya etkisi
Attachment styles in adolescents with attention deficit hyperactivity disorder and the impact of parental psychopathology on attachment
Yazar: SALİH GENÇOĞLAN
Danışman: DOÇ. DR. ESİN ÖZATALAY
Akdeniz Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2014
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Ana-baba = Parents ; Bağlanma = Attachment ; Ergenler = Adolescents ; Hiperaktiviteli dikkat eksikliği bozukluğu = Attention deficit disorder with hyperactivity ; Psikopatoloji = Psychopathology

Özet:
Bu çalışmada DEHB'li ergenlerin bağlanma örüntüleri ve ebeveynlerindeki psikopatolojinin bu örüntüler üzerine olan etkilerinin araştırılması amaçlanmıştır.
  Araştırmaya DEHB tanısı olan 30 ergen ve onların ebeveynleri, kontrol grubuna ise 30 sağlıklı ergen ve onların sağlıklı ebeveynleri dahil edildi. Katılan ergenler 12-17 yaş aralığında idi. DEHB ve kontrol grubundaki ergenlere; sosyodemografik veri formu ve İlişki Ölçekleri Anketi (İÖA-E) verilmiş ve K-SADS (Okul çağı çocukları için duygudurum bozuklukları ve şizofreni görüşme çizelgesi ? Şimdi ve yaşam boyu versiyonu) uygulanmıştır. DEHB ve kontrol grubundaki her iki ebeveyne SCID-I Klinik Versiyon (DSM-IV Eksen I Bozuklukları İçin Yarı Yapılandırılmış Klinik Görüşme) ve SCID-II (DSM-III-R Kişilik Bozuklukları için Yapılandırılmış Klinik Görüşme) uygulanarak psikopatolojileri belirlenmiştir. Çalışmaya alınan çocukların ebeveynlerinin DEHB belirtilerini sorgulamak amacıyla Wender-Utah Derecelendirme Ölçeği (WUDÖ) ve Erişkin Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu Öz Bildirim Ölçeği (ASRS) kullanılmıştır.
Araştırma sonucunda deneklerimizin İÖA-E'dan aldıkları puan ortalamalarına bakıldığında tüm bağlanma tipleri bakımından DEHB ve kontrol grupları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmamıştır. DEHB grubunda en yüksek ortalama kayıtsız bağlanma alt tipinde, kontrol grubunda en yüksek ortalama güvenli bağlanma alt tipinde görülmüştür. DEHB'li ergenlerin ebeveynlerinin (n=21, %35) psikopatoloji oranları sağlıklı ergenlerin ebeveynlerinden (n=9, %15) anlamlı düzeyde daha fazla olduğu bulunmuştur (p=0.012). Ebeveynlerinde psikopatoloji bulunan ergenlerin kayıtsız bağlanma örüntüsü puanları anlamlı oranda yüksek bulunmuştur. Ayrıca ebeveynlerinde DEHB olan ergenlerin kayıtsız bağlanma örüntüsü puanları anlamlı oranda yüksek olduğunu saptanmıştır.
Sonuçlarımıza göre; DEHB'li ergenlerin kayıtsız bağlanma örüntüsü puanlarının daha yüksek olduğu görülmüştür ayrıca ebeveynlerde psikopatoloji bulunması çocuklarında güvensiz bağlanma gelişme riski yüksek bulunmaktadır. Bu sonuçları genellemek için daha geniş katılımlı çalışmalara gereksinim duyulmaktadır.

Anahtar kelimeler: DEHB, bağlanma, psikopatoloji, ergenlik, ebeveyn

Abstract:
The aims of this study were to examine the attachment styles in adolescents with Attention Deficit Hyperactivity Disorder and the impact of parental psychopatology on attachment.
The study included 30 adolescents with ADHD and their parents, 30 adolescents and their parents were both healthy, all the children included were between 12-17 years old. All adolescents were screened by using Schedule for Affective Disorders and Schizophrenia for School-Aged Children- Present and Life-time Version (K-SADS-PL). The Adolescent Relationship Scales Questionnaire (A-RSQ) was administered to determine attachments styles of adolescents. All parents were screened by using Structured Clinical Interview for the DSM-IV Axis I Disorders (SCID-I Clinic Version) and Structured Clinical Interview for DSM-III-R Personality Disorders (SCID-II)  to determine psychopathology. Parents were filled Adult ADHD Self-Report Scale (ASRS) and Wender-Utah Rating Scale (WURS) for the purpose of evaluating their present and ongoing status of severity of the symptoms of ADHD. 
In this study no statiscally difference was found between patients and healthy controls as looking at the average points of A-RSQ for all attachment styles. But in patients group; the highest average points were found in dismissing attachment subtype and in healthy group in secure attachment subtype. In the ADHD group 21 (%35) of the parents and 9 (15%) of parents of healthy adolescents were diagnosed with at least one psychopathology. The difference was statistically significant (p=0.012). We found that the adolescent whose parents had any psychopathology scored significantly higher on dismissing attachment style than adolescent who had healthy parents. We also determined that the adolescent with adult ADHD parents scored significantly higher on dismissing attachment style.
Although our results have suggested that adolescent with ADHD have more dismissing attachment style and also adolescent whose parents had any psychopathology may have elevated risk for developing insecure attachment style, these findings are needed to confirm with studies in large samples.

Key words: ADHD, attachment, psychopathology, adolescent, parent.