Kronik böbrek hastalarında geriatrik nutrisyonel risk indeksi (GNRI) ile arterial stiffness (damar sertliği) arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between geriatric nutritional risk index (GNRI) and arterial stiffness in chronic kidney patients
Yazar: ŞÜHEDA ALBAYRAK ÇELENK
Danışman: PROF. DR. AYSUN AYBAL KUTLUGÜN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Atatürk Sanatoryum Eğitim ve Araştırma Hastanesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı / İç Hastalıkları Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Nefroloji = Nephrology

Özet:
Giriş: Kronik böbrek hastalarında yetersiz beslenme önemli bir morbidite ve
mortalite nedenidir. Yaşlı hastalarda beslenme durumunu gösteren GNRI kolay
uygulanabilir, yeni ve güvenilir bir indekstir. Kardivoyasküler olaylar ve ateroskleroz
için ön gördürücü olan arteriyel stiffness HT, KBH gibi pek çok hastalıkta ve ileri
yaşta sıklıkla görülmektedir. Bu çalışmada diyalize girmeyen kronik böbrek
hastalarında GNRI ile arteryel stiffness arasındaki ilşkinin incelenmesi planlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Çalışmaya evre 3-5 diyalize girmeyen 65 yaş ve üzerinde
80'i kadın 138 kronik böbrek hastası dahil edildi. Hastaların serum glukoz, kreatinin,
tGFH, ürik asit, albümin, hemoglobin, HbA1c, lipit parametreleri (low density
lipoprotein kolesterol (LDL-K), high density lipoprotein kolesterol (HDL-K),
trigliserid (TG), total kolesterol (TK)) poliklinik kayıtlarından ulaşıldı. Çalışma için
onam veren hastaların ofis şartlarında boy, vücut ağırlığı, KB ve arteriyel stiffness
ölçümleri kaydedildi. GNRI değerlerine göre hastalar 3 gruba (tertil) ayrıldı.
Grupların demografik, klinik ve laboratuvar özelliklerimve arteriyel stiffness verileri
istatistiksel olarak karşılaştırıldı.
Bulgular: Çalışmaya alınan hastaların yaş ortalaması 72.56±6.52 yıl olup
hastaların %87.7'sinde HT, %43.5'inde DM ve %20.3'ünde sigara öyküsü saptandı.
Hastaların %9.4'ü 92'den düşük %65'i ise 98'den büyük GNRI değerine sahipti.
Arteriyel stiffness özellikleri açısından 3 grup arasında anlamlı farklılık saptanmadı.
Evre 3A kronik böbrek hastalarında GNRI değerinin anlamlı olarak daha yüksek
olduğu bulundu (p<0.001). Çalışmamızda 65 yaş ve üzeri diyalize girmeyen evre 3-5
kronik böbrek hastalarında GNRI değeri ile hemoglobin arsında anlamlı pozitif
korelasyon saptandı (r=0,366 , p<0.001). Lineer regresyon analizinde GNRI için
belirleyici faktörlerin hemoglobin ve tGFH değerlerinin olduğu tespit edildi
(p<0.001).
Sonuç: Araştırmamızda ileri evre kronik böbrek hastalığında geriatrik
nutrisyonel risk indeksinin daha düşük olduğu saptandı. Hemoglobin ve tGFH
değerleri GNRI için belirleyici faktörler olarak tespit edildi. Beslenme durumunu ön
gören GNRI ile arteriyel stiffness arasında ise korelasyon saptanmadı. Ancak daha fazla sayıda hastanın dahil edildiği, prospektif, randomize kontrollü bir çalışmada
farklı sonuçlar çıkabilir.

Anahtar Kelimeler: Kronik böbrek hastalığı, geriatri, arteriyel stiffness

Abstract:
Aim: Malnutrition is an important cause of morbidity and mortality in
patients with chronic kidney disease. The GNRI is a new and reliable index of
nutritional status in elderly patients. Arterial stiffness, which is a predictor for
cardiovascular events and atherosclerosis, is frequently observed in many diseases
such as HT, CKD and in advanced age. In this study, we aimed to investigate the
relationship between GNRI and arterial stiffness in non-dialysed chronic kidney
disease patients.
Materials and Methods: The study included 138 chronic kidney disease
patients aged 65 years and older, 80 of whom were female, who were not on stage 3-
5 dialysis. Serum glucose, creatinine, tGFH, uric acid, albumin, haemoglobin,
HbA1c, lipid parameters (low density lipoprotein cholesterol (LDL-C), high density
lipoprotein cholesterol (HDL-C), triglycerides (TG), total cholesterol (TC)) were
obtained from outpatient clinic records. Height, body weight, BP and arterial
stiffness measurements were recorded under office conditions in patients who gave
consent for the study. Patients were divided into 3 groups (tertiles) according to
GNRI values. Demographic, clinical and laboratory characteristics and arterial
stiffness data of the groups were compared statistically.
Results: The mean age of the patients included in the study was 72.56±6.52
years, 87.7% had HT, 43.5% had DM and 20.3% had smoking history. 9.4% of the
patients had a GNRI value lower than 92 and 65% had a GNRI value higher than 98.
No significant difference was found between the 3 groups in terms of arterial
stiffness characteristics. GNRI value was found to be significantly higher in patients
with stage 3A chronic kidney disease (p<0.001). In our study, a significant positive
correlation was found between GNRI value and haemoglobin (r=0.366, p<0.001) in
stage 3-5 chronic kidney disease patients aged 65 years and older who were not on
dialysis. In linear regression analysis, haemoglobin and tGFH values were found to
be the determining factors for GNRI (p<0.001).
Conclusion: In our study, geriatric nutritional risk index was found to be
lower in advanced chronic kidney disease. Haemoglobin and tGFH values were
found to be determinant factors for GNRI. No correlation was found between GNRI,which predicts nutritional status, and arterial stiffness. However, a prospective,
randomised controlled study with a larger number of patients may yield different
results.

Keywords: Chronic kidney disease, geriatrics, arterial stiffnes