Park et- devam et tesislerinin erişilebilirliğinin hesaplanması için yeni bir model yaklaşımı: İstanbul örneği
A new modeling approach for accessibility analysis of park and ride facilities: İstanbul case
Yazar: GİZEM SALİH
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MUSTAFA SİNAN YARDIM
Yıldız Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Ulaştırma Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Ulaşım = Transportation
Dizin: Erişilebilirlik = Accessibility ; İstanbul = Istanbul

Özet:
Geçmişte yerel yönetimler, kentsel alanlarda, otomobil odaklı ulaştırma politikaları uygularken, günümüzde bu yaklaşım yerini hareketliliği önceleyen bir anlayışa bırakmıştır. Bu yüzden sürdürülebilir ulaşım politikaları uygulama kapsamında, ulaştırma talebini yönetmeye yönelim artmıştır. Otomobil ile kent merkezine girmenin maliyetini karşılamak için, otopark ücretleri artırılarak, sürücüler sıkışıklığın en çok yaşandığı kent merkezinden uzak tutulmaya çalışılmaktadır. Buna destek olmak için de, genellikle tek merkezli kent çeperlerine yerleştirilmiş olan park et-devam et alanları yapılmaktadır. Bu otoparklar sunulan uygun park ücretleri ile cazip hale getirilip, sürücülerin taşıtlarını buralara bıraktıktan sonra, merkezi alanlara toplu taşıma ile devam etmeleri sağlanmaktadır.
İstanbul gibi çok merkezli ve trafik sıkışıklığı kentin uçlarına kadar uzanan bir metropolde, park et-devam et tesislerinin konumlandırılması için fazla seçenek mevcuttur. Otomobiller ise, birçok farklı niteliğinden ötürü kullanıcılar için halen öncelikli tercihtir. Fiyat ve erişilebilirlik bakımından uygun imkânlar sunulduğunda, bu tesisler, kentlilerin otomobillerini belirli bölgelere bırakmalarını teşvik etmektedir. Bu çalışmanın temel amacı, çok merkezli yapıdaki bir kent olarak, İstanbul'daki park et-devam et sistemlerinin erişilebilirlik perspektifinden değerlendirilmesidir. Buna yönelik olarak gözlem ve anket çalışmaları yapılmıştır.
2017 yılı Kasım ayı itibariyle, İstanbul Büyükşehir Belediyesi'nin 49 park et-devam et tesisinden, 40 tanesi fiilen çalıştırılmaktadır. Bunların ortalama devinimlerine göre bir anket örneklem hacmi hesaplanmıştır. 35 sorudan oluşan anketle park et-devam et alanlarını kullanan sürücülerle ilgili; demografi, gelir, konum, seyahat, park et-devam et özellikleri, erişim ve aktarma konularında verilerin toplanması hedeflenmiştir. 
Ankette bulunan ana başlıklardan demografi, gelir, konum, seyahat ve park et-devam et tesisi özellikleri betimleyici analiz ile incelenmiştir. Erişim ve aktarma verileri, tesislerin erişilebilirlik açısından değerlendirilmesi amacıyla üç farklı yöntem kullanılarak ele alınmıştır. Her bir yöntem incelenmiş, tüm yöntemlerin sonuçları karşılaştırılmıştır. Erişilebilirlik seviyelerini belirlemek için, İstanbul özelinde yeni bir indeks aralığı önerisinde bulunulmuştur. Elde edilen sonuçlar, işletmelerin tesis kalitesini arttırması için anlamlı olacak şekilde yorumlanmıştır.

Abstract:
In the past, local governments have implemented car-oriented transport policies in urban areas, and today this approach is being replaced by an understanding that prioritizes mobility. Therefore, within the scope of sustainable transport policies, the tendency to manage transportation demand has increased. In order to internalize the cost of the traffic congestion, the drivers are discouraged from traveling to the city center where the congestion is experienced the most by increased parking fees. Park and ride facilities have been located on the city periphery to support this goal. These car parks have been made appealing with the attractive parking fees, and drivers are expected to use the public transport after they leave their vehicles in such compounds.
In a metropolitan area such as Istanbul, multi-centered traffic congestions extend to the edges of the city, so there are many options for positioning of the park and ride facilities. Cars are still the top choice for many users due to their competitive qualities. If parking facilities are offered with attractive price and enhanced accessibility, these facilities can convince citizens to leave their cars in certain areas. The main purpose of this study is to evaluate the park and ride facilities in Istanbul from the perspective of accessibility. Observations and surveys conducted for this purpose.
As of November 2017, 40 park and ride facilities are in operation in Istanbul. The survey sample size is determined according to their average demand. A survey with 35 questions is conducted to analyse the behavior of parking users. It aimed to collect data about; demographics, income, location, travel, park and ride properties, access and transfer issues are aimed at the collection. 
A descriptive assessment of demographical, income, location, travel and park&ride facility properties was carried out. Usage patterns and transfer data were subjected to three different methods in order to analyze the accessibility of these facilites. These methods were then evaluated and compared on the basis of their adaptability to the local conditions. A new accessibility range for the local conditions is proposed. Obtained results were then interpreted for the facility operator for use as a means of quality improvement.