Fotoğrafta zaman ve anlatı, Paul Ricoeur'ün üçlü Mimesis'i odağında Nan Goldin ve Jeff Wall örnekleri
Time and narratives in photography, the works of Nan Goldin and Jeff Wall on the framework of Paul Ricoeur's triple concept of mimesis
Yazar: ESRA AKAŞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ BÜLENT ERUTKU
Marmara Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Fotoğraf Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Sahne ve Görüntü Sanatları = Performing and Visual Arts
Dizin: Fotoğraf = Photograph ; Fotoğraf sanatı = Photography art ; Goldin, Nan = Goldin, Nan ; Ricoeur, Paul = Ricoeur, Paul ; Wall, Jeff = Wall, Jeff ; Zaman = Time

Özet:
Çalışmanın öncelikli amacı fotografik nesnenin zamansal boyutlarını betimlemek ve Paul Ricœur'ün edebi metin ve anlatıların zamansal düzenlenişini açıklamak üzere önerdiği Üçlü Mimesis kavramının fotografik nesneye uyarlanabilirliğini sorgulamaktır. Bu amaç doğrultusunda öncelikle zaman kavramının fotoğrafla doğrudan ilintili alanlarda, farklı yaklaşımlar içerisinde ele alınma biçimlerine değinilmiştir. Bilimde, felsefede ve sanatsal üretimlerde zamanın betimlenişi ve farklılık içeren tanımları kronolojik ve tematik düzlemlerde örneklerle ele alınmıştır. Sonrasında felsefeci Paul Ricœur'ün Zaman ve Anlatı başlıklı yapıtında, sosyal bilimlerle, özellikle yazınsal ve tarihsel anlatıların yapısıyla doğrudan bağlantı kurarak kurgulamaya çalıştığı "zamanı öyküleme yoluyla biçimlendirme" önerisi ele alınmıştır. Kurgusal ve tarihsel metinlerin çözümlemesi için üçlü bir mimetik yapı kuran bu kavrayışın belgesel ya da kurgusal fotografik nesneyi analiz etmek üzere kullanılabileceği savından hareketle, fotoğrafın bu mercekte ele alınamayacağını öne süren ve yine bu mercekte analiz edilebileceğini savlayan karşıt kuramlar tartışılmıştır. Bu kuramları çarpıştıran bir değerlendirmenin ardından, fotoğrafın bir metnin, bir anlatının, bir öykünün zamansallığını edinebileceği fikrine varılmıştır. Fotoğrafın bir anlatının zamansallığını edinebileceği tezini doğrulamak üzere, Paul Ricœur'ün önerdiği Üçlü Mimesis yapısı odağında Nan Goldin'in belgesel ve Jeff Wall'un kurgusal üretimleri incelenmiştir. Böylelikle fotoğrafın gerçeğin doğrudan ve nesnel bir karşılığı olmadığı, kodlanmış bir mesaj, üslup içeren bir temsil, öznelliğin ifadesini belgede de, kurguda da taşıyan bir metin olarak okunabileceği, bir anlatının zamansallığını edinebileceği fikri savunulmuştur.

Abstract:
The primary goal of this work is to describe the temporal dimensions of the photographical object and to question the adaptability of Paul Ricœur's concept of Triple Mimesis, developed originally to explain the temporal organization of literary texts and narratives, to the photographical object. Accordingly, the work examines the ways in which the concept of time is depicted in various ways in the fields directly related to photography. The description of time and its various definitions across science, philosophy, and works of art are discussed with examples in chronological and thematic order. The work then discusses Paul Ricœur's proposition of "shaping time through narration", which he put forth in his work Time and Narrative and attempted to establish direct links with social sciences and especially the structure of literary and historical narratives. This approach posits a three-way mimetic framework for the analysis of fictional and historical texts; based on the assumption that it can be applied to the documentary or staged photographical object, the work discusses opposing theories that maintain photographs can or cannot be analyzed in this manner. Following an evaluation of these theories, the work concludes that a photograph can indeed acquire the temporality of a text, a narrative or a story. In order to prove this thesis, Nan Goldin's documentary works as well as Jeff Wall's staged photographs are analyzed according to the three-way mimetic framework proposed by Paul Ricœur. The argument is that photography is not the direct and objective representation of reality, that it can be read as a coded message, a stylized representation, and a text that bears the expression of subjectivity both as a document and as a staged work; in short, that it can acquire the temporality of a narrative.