Osmanlı Devleti'nce batıya eğitim amacıyla gönderilenler (1830-1908) -bir grup biyografisi araştırması
Sent to the west with the aim of the education by the Ottoman state (1830-1908) a research on the group biography
Yazar: MUSTAFA GENÇOĞLU
Danışman: PROF. BAHAEDDİN YEDİYILDIZ
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2008
Konu: Tarih = History

Özet:
Bu çalısma, Osmanlı Devleti tarafından 1830 ile 1908 arasında Egitim içinAvrupa'ya gönderilen kisilerin incelenmesini amaçlamaktadır. Bu arastırmadaAccess veri tabanı vasıtasıyla grup biyografisi yöntemi kullanılmıstır. KonumuzAvrupa'da sadece ilkögretim, lise ve üniversitede okuyanları degil çıraklık, stajve ihtisas egitimi alan kisileri de içermektedir. Osmanlılar yurtdısı egitimi birdevlet politikası olarak ilk defa 1830'da benimsemislerdir. Bu tarihten kinciMesrutiyet'in ilanına kadar (1908) konumuzu II. Mahmud, Tanzimat ve II.Abdülhamid olmak üzere üç ana tarihi dönemde arastırmaya çalıstık.Bu baglamda egitim amacıyla Batı'ya gönderilen kisilerin sosyal ve kültüreltabanlarını ögrenmeye çalıstık. Bu yüzden Avrupa'ya gitmeden önce onlarıncografi, ailevi, dini ve egitim kökenlerini sorgulayarak kimliklerini tespit etmeyeçalıstık. Sonuçta Osmanlıların yurtdısı egitim için kendi tebaası arasında herhangi bir ayrımcılık yapmadıgını gördük. Aslında Osmanlı Devleti onları egitimiçin Avrupa'ya gönderirken öncelikle kapasitelerine ve basarılarına dikkatediyordu.II. bölümde ilk olarak Avrupa ülkelerindeki Osmanlı ögrencilerinin idaresiniinceledik. Dahası onların devam ettikleri egitim kurumlarını ve okudukları dallarıdikkatlice tetkik ettik. Osmanlı Devleti en iyi egitim kurumlarında ve çesitlidallarda Avrupa'ya birçok kisi göndermistir. Bundan baska yurtdısı egitimin nasılfinanse edildigini göstermeye çalıstık. Agır mali problemlere ragmen Osmanlılaryurtdısı egitimden vazgeçmemislerdir. Son olarak yurtdısı egitimdeki basarıoranına baktıgımızda basarısızlık oranının yüksek olmadıgını belirledik.Son bölümde, yurtdısı tahsil sonrası istihdam üzerinde durduk. Bu baglamdadevlet yönetiminde ve modern egitim kurumlarında üst memuriyetlere erisenbirçok kisi bulduk. Son olarak onların Türk modernlesmesine katkılarınınvasıflarını ortaya çıkarmaya çalıstık.Anahtar SözcüklerYurtdısı Egitim, Osmanlı Devleti, Batı, Egitim, Grup Biyografisi.

Abstract:
This study aims at researching the persons who were sent to Europe foreducation between 1830 and 1908 by the Ottoman state. In this research it wasused the method of the group biyography by means of the Access database.Our subject contains the people not only who studied in the primary, high schooland university but also who received educations on the apprenticeship, trainingand specialization in Europe. The Ottomans adopted the education abroad as astate policy firstly in 1830. From this date to the proclamation of the SecondConstitutional Monarchy (1908) we tried to research our subject in the mainthree historical periods of Mahmud II, Tanzimat and Abdulhamid II.At this juncture we tried to learn the social and cultural background of thepeople who went to Europe for education. Therefore we tried to determine theiridentity by questioning their geographical, parential, religious and educationalorigins before going to Europe. As a consequence we saw the Ottomans didn?tmake any discrimination among their people for sending to the educationabroad. In fact, the Ottoman state firstly paid attention to their successfulnessand capacity when it sent them to Europe for education.On the second chapter, firstly we studied the administration of the Ottomanstudents in the European states. Moreover we investigated carefully that theystudied the branches and attended the educational institutions. The OttomanState sent a lot of people to the best educational institutions of Europe invarious branches. Besides we tried to show how to be financed the educationabroad. The Ottomans didn?t give up the education abroad in spite of heavyfinancial problems. Finally, when we saw the success rate in the educationabroad we determined that the failure rate was not high.At the final chapter, we dwell on the employment after the education abroad. Onthis connection we found a lot of persons who reached to upper posts in themodern educational institutions and administration of the state. As a result wetried to reveal the characters of their contributions to the Turkish modernization.Key WordsEducation Abroad, Ottoman State, The West, Education, Group Biography