Mozaik betimlemelerinde görülen ev eşyaları
Household objects on mosaic decoration
Yazar: FATMA PEKEL
Danışman: PROF. DR. K. LEVENT ZOROĞLU
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Arkeoloji Ana Bilim Dalı / Klasik Arkeoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Arkeoloji = Archeology
Dizin: Ev eşyaları = Household goods ; Eşyalar = Goods ; Mozaikler = Mosaics

Özet:
Burada ele aldığımız konu mozaikler üzerindeki ev eşyası betimlemeleridir. Konuyu değerlendirmek için özellikle Anadolu' dan Zeugma, Antakya, Misis ve Dağpazarı gibi Roma ve Geç Antik Çağ merkezlerinden malzemeler seçildi.Mozaikler ile ilgili çok fazla çalışma yapılmış olmasına karşın bunların üzerinde betimlenen ev eşyaları hakkında özel bir çalışma yoktur. Ev eşyaları, betimleme sanatında karşımıza çıkmaktadır. Gerek betimleme sanatlarında olsun gerekse mozaikler üzerinde olsun ele alınan objeler sahnelerde ya doldurucu motif olarak ya da işlenen konunun bütünlüğünü tamamlamak için yapılmıştır.İlk bölümde mozaiklerin yapım tekniği, tarihçesi ve mozaikler üzerinde ele alınan motifleri anlatarak konuya bir giriş yapılmıştır. Bu başlıklar incelenirken mozaikler üzerine çalışan araştırmacıların tanımlamalarından ve yayınlarındaki resimlerinden faydalanılmıştır.İkinci bölümde katalogları yapılan mozaikler genel hatları ile anlatılmıştır. Bu bölümde aynı zamanda tezin asıl konusunu oluşturan mozaikler üzerindeki ev eşyası betimlemelerinin bir listesini çıkararak ana konu hakkında bir giriş oluşturulmuştur.Mozaikler üzerindeki eşyaları üçüncü bölümde alt sınıflara ayırarak ilk grupta mozaikler üzerindeki vazolar ve bunların tipolojisi üzerinde durulmuştur. Daha sonra diğerleri başlığı altında ise mobilya, kuş kafesi, kandil, flüt, orak, tepsi, sepet ve mücevher gibi eşyaları tanıtarak değerlendirmeler yapılmıştır.Sonuç bölümünde ise mozaikler üzerinde ev eşyası olarak nitelendirdiğimiz bu tarz betimlemelerin bir değerlendirmesi yapılmıştır. Bu değerlendirme sonucunda da söz konusu motiflerin daha çok Roma ve Geç Antik Çağ villalarını süsleyen zemin mozaiklerinde karşımıza çıktığı ve bir statü sembolü olduğu anlaşılmıştır.

Abstract:
The subject examined in this study is the depiction of household goods on mosaics. For the analysis of the subject, the material has been chosen especially from the Roman and Late Ancient Age centres such as Zeugma, Antakya, Misis and Dağpazarı in Anatolia.Although there are a lot of studies on mosaics, no specific study has been made on the household goods depicted on them. These household goods are seen in the art of decoration. Objects both on the decorations and on the mosaics are used as filler motifs or as a complement to the composition.The first part is an introduction discussing the production methods, history and the motifs of the mosaics. Definitions of the researchers studying mosaics and the pictures in their publications were used while dealing with these issues.Catalogued mosaics were explained in general in the second part. Besides, a list of the depictions of household goods on mosaics, which is the main subject of the thesis, was given as an introduction to the topic.The goods on mosaics were classified in the third part and vases on mosaics as the first group and their typology were analysed. Following the first group; objects such as furniture, bird cage, candle, flute, sickle, tray, basket and jewellery were defined and evaluated as the others.In the final part, there is an evaluation of these decorations on mosaics described as household goods. As a result of this evaluation; it was concluded that these motifs were mostly seen on the mosaics decorating the villas during the Roman Period and Late Antiquity and they were accepted as a symbol of social status.