Okul öncesi aktivite kartı sıralaması ölçeğinin otizm tanılı çocuklarda Türkçe uyarlaması, geçerlilik ve güvenilirliği
Validity, reliability and Turkish adaptation of preschool activity card sort in children with autism spectrum disorder
Yazar: BÜŞRA YEĞİNER
Danışman: DOÇ. DR. SEDEF ŞAHİN
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Ergoterapi Ana Bilim Dalı / Ergoterapi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Ergoterapi = Occupational Therapy
Dizin: Güvenilirlik ve geçerlilik = Reproducibility of results ; Okul öncesi dönem = Preschool period ; Okul öncesi eğitim = Preschool education ; Okul öncesi çocuklar = Preschool children ; Otistik bozukluklar = Autistic disorder ; Otistik çocuklar = Autistic children ; Türkçe uyarlama = Turkish adaptation ; Ölçekler = Scales

Özet:
Bu çalışmada, erken çocukluk döneminde aktivite katılımını ölçmek için kullanılan Okul Öncesi Aktivite Kartı Sıralaması Ölçeği' nin (OAKS) Türkçe kültürel adaptasyonu yapılarak, ölçeğin Otizm Spektrum Bozukluğu (OSB) tanısı almış çocuklarda geçerliliği ve güvenilirliği incelemesi amaçlanmıştır. Çalışmaya 3-6 yaş aralığında, 70 OSB' li çocuğu olan ebeveyn (çalışma grubu) ile 27 normal gelişim gösteren çocuğu olan ebeveynler (kontrol grubu) dahil edilmiştir. OAKS ölçeğinin Türkçe' ye adaptasyon sürecinde Dünya Sağlık Örgütü'nün belirlemiş olduğu prosedür uygulanmıştır. Ölçek bir hafta arayla tüm ebeveynlere tekrar uygulanmıştır. OAKS ölçeğinin geçerlilik analizlerinde yapı geçerliliği; güvenilirlik analizlerinde ise iç tutarlılık, test-tekrar test yöntemleri kullanılmıştır. OAKS ölçeğinin yapı geçerliliği bilinen gruplar karşılaştırması sonuçlarında; ölçeğin bütün alt alanlarında kontrol grubunun, çalışma grubundan daha yüksek puanlar aldığı bulunmuştur (p<0,01). Eşzamanlı geçerlilik analizlerinde ev işleri, eğitim, serbest zaman (yüksek fiziksel gereksinim) alt alanları hariç, tüm alt alanlarda KAPÖ ile OAKS ölçeği arasında istatistiksel olarak anlamlı korelasyon bulunmuştur. İç tutarlılık kat sayısı (Cronbach Alpha's =0,94) mükemmel düzeyde güvenilir olduğu bulunmuştur. Ölçeğin zamana göre değişmezlik ICC katsayıları; kendine bakım (ICC=0,98), toplumsal mobilite (ICC=0,98), serbest zaman (düşük fiziksel gereksinim) (ICC=0,94), sosyal etkileşim (ICC=0,94), ev işleri (ICC=0,95), eğitim (ICC=97) alt alanlarında mükemmel düzeyde güvenilirlik bulunurken; serbest zaman (yüksek fiziksel gereksinim) (ICC=0,85) alt alanı için iyi düzeyde güvenilirlik bulunmuştur. Sonuç olarak, OAKS ölçeğinin Türkçe versiyonu OSB tanılı çocuklarda aktivite katılımını değerlendirmek için geçerli ve güvenilir bir ölçek olarak bulunmuştur.

Abstract:
In this study, it was aimed to examine the validity and reliability of the Preschool Activity Card Sort  Scale (PACS), which is used to measure activity participation in early childhood, by making a Turkish cultural adaptation of the scale in children diagnosed with Autism Spectrum Disorder (ASD). Parents with 70 children with ASD (study group) and parents with 27 normally developing children (control group) between the ages of 3 and 6 were included in the study. During the adaptation process of the PACS scale to Turkish, the procedure determined by the World Health Organization was applied. The scale was reapplied to all parents with an interval of one week. Construct validity in the validity analyzes of the PACS scale; Internal consistency and test-retest methods were used in reliability analyzes. In the results of the comparison of the groups with known construct validity of the PACS scale, it was found that the control group got higher scores than the study group in all sub-scales of the scale (p<0.01). In the external validity analyzes, statistically significant correlation was found between the COPM and the PACS scale in all sub-domains, except for the household chores sub-domain. The internal consistency coefficient (Cronbach Alpha's =0.94) was found to be perfectly reliable. Time invariance ICC coefficients of the scale; self-care (ICC=0.98), social mobility (ICC=0.98), leisure time (low physical requirement) (ICC=0.94), social interaction (ICC=0.94), housework (ICC= 0.95)), education (ICC=97) sub-domains had excellent reliability; A good level of reliability was found for the leisure time (high physical requirement) (ICC=0.85) subdomain. In conclusion, the Turkish version of the PACS scale was found to be a valid and reliable scale for evaluating activity participation in children with ASD.