Öğrendiğini anlat yöntemiyle verilen emzirme eğitiminin emzirme başarısına etkisi: Randomize kontrollü çalışma
Effect of breastfeeding training on breastfeeding success using the teach back method: Randomized controlled study
Yazar: ARZU KUL UÇTU
Danışman: PROF. DR. NEBAHAT ÖZERDOĞAN
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Ebelik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology ; Sağlık Eğitimi = Health Education
Dizin: Anlatım = Expression ; Ebelik = Midwifery ; Emzirme = Breast feeding ; Hasta eğitimi = Patient education ; Öz yeterlilik = Self-efficacy ; Öğrenme = Learning

Özet:
Amaç: Bu çalışmanın amacı, öğrendiğini anlat (teach-back) yöntemi kullanılarak verilen emzirme eğitiminin emzirme başarısına etkisinin değerlendirilmesidir. Ayrıca öğrendiğini anlat yönteminin ulusal literatüre kazandırılarak ülkemizde tanınması ve sağlık profesyonellerine uygulamalarında yol gösterici olması hedeflenmektedir.
Gereç ve Yöntem: Araştırma, randomize kontrollü deneysel tasarımda gerçekleştirilmiştir. Çalışma Yozgat Şehir Hastanesinde ve kadınların bağlı bulunduğu Aile Sağlığı Merkezlerinde 15 Ocak-15 Aralık 2018 tarihleri arasında yapılmıştır. Çalışmaya, müdahale (n:40) ve kontrol (n:40) grubu olmak üzere toplam 80 primipar kadın alınmıştır. Müdahale grubuna öğrendiğini anlat yöntemi, kontrol grubuna standart eğitim yöntemi kullanılarak emzirme eğitimi verilmiştir. Araştırmada veri toplama araçları olarak Tanıtıcı Bilgi Toplama Formu, LATCH Emzirme Tanılama ve Değerlendirme Ölçeği, Emzirme Öz-Yeterliliği Kısa Form Ölçeği kullanılmıştır. Veriler doğum sonrası ilk 24 saat, 2. ve 5. günler arası, 13. ve 15. günler ve 30. ve 40. günler arası toplanmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde bağımsız gruplarda t testi, tekrarlı ölçümlerde çok yönlü ve tek yönlü varyans analizi, Bonferroni düzeltmeli eşleştirilmiş t-testi kullanılmıştır.
Bulgular: Müdahale ve kontrol grubunun LATCH Emzirme Tanılama ve Değerlendirme Ölçeği puan ortalamaları arasında grup, zaman ve grup*zaman etkileşimi açısından istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık bulunmuştur (p=0,00). Müdahale ve kontrol grubunda yer alan kadınların Emzirme Öz-Yeterliliği Kısa Form Ölçeği puan ortalamaları arasında grup, zaman ve grup*zaman etkileşimi açısından istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık olduğu saptanmıştır (p=0,02).
Sonuç: Araştırmada öğrendiğini anlat yöntemiyle verilen emzirme eğitiminin emzirme öz yeterliliğini arttırma ve emzirme başarımının sağlanmasında etkili bir yöntem olarak kullanılabileceği belirlenmiştir. Öğrendiğini anlat yöntemiyle verilen emzirme eğitiminin rutin ebelik bakım hizmetleri içerisinde kullanımı önerilmektedir.

Abstract:
Objective: The aim of this study was to evaluate the effect of breastfeeding education on breastfeeding success by using the method described in the information. In addition, it is aimed that the teach-back method will be gained to our national literature and be a guide to the health professionals in their applications in our country.
Materials and Methods: The study was conducted with randomized controlled experimental research design. The study was conducted between 15 January and 15 December 2018 in Yozgat City Hospital and Family Health Centers where women are affiliated. The study was performed with 80 primiparous women as intervention (n: 40) and control (n: 40) groups. The teach-back method is applied to the intervention group and standard education method is applied to the control group to give breastfeeding education. In the study, data collection tools, introductory information collection form, LATCH Breastfeeding Diagnostic and Evaluation Scale, Breastfeeding Self-Efficacy Short Form Scale were used. The data were collected between the first 24 hours, 2nd and 5th days postpartum, on the 13th and 15th days and the 30th and 40th days. Independent t-test, multivariate and one-way analysis of variance, Bonferroni-matched paired t-test were used to evaluate the data.
Results: There was a statistically significant difference between the intervention and control groups in terms of LATCH Breastfeeding Diagnostic and Assessment Scale mean scores, group, time and group * time interaction (p=0.00). A statistically significant difference was found between the mean scores of the Breastfeeding Self-Efficacy Short Form Scale of the women in the intervention and control group in terms of group, time and group * time interaction (p=0.02).
Conclusion: It has been determined that breastfeeding education provided with teach-back method can be used as an effective method for breastfeeding self-efficacy and breastfeeding performance. It is recommended to use the teach-back method to give breastfeeding education in routine midwifery care services.