6-24 aylardaki normal gelişim gösteren ve gelişimsel gecikmesi olan bebeklerin iletişim ve sembolik davranışlarınınn karşılaştırılması
Comparison of communicative and symbolic behaviours of toddlers of 6-24 months, whose developmental process is normal, and in terms of whom a developmental uncertainty or retardation is in question
Yazar: EFRUZE KORKMAZ
Danışman: DOÇ. DR. FİGEN TURAN
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Özel Eğitim Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Yapılmış olan bu araştırma, Wetherby ve Prizant tarafından geliştirlmiş olan Communication and Symbolic Behavior Scale-Developmental Profile Infant/Toddler Checklist ve Caregiver Questionnaire aracılığı ile normal gelişim gösteren ve gelişimsel şüphesi ya da gecikmesi olan bebek ve çocukların iletişim ve sembolik davranışları arasındaki farklılıkları ortaya koymak, bu farklılıkların ortaya koyulmasının yanı sıra geliştirilen ve Türkçe uyarlaması yapılan ölçeğin Türk çocuklarının iletişim ve sembolik davranış gelişimindeki problemleri ortaya koyması açısından güvenilir ve geçerli olup olmadığını belirlemek amacı ile planlanmıştır.Araştırmanın örneklemini, İzmir ili Dr. Behçet Uz Çocuk Hastalıkları ve Cerrahisi Eğitim Araştırma Hastanesi Sağlıklı Çocuk Polikliniğine başvuruda bulunan 6-24 aylar arasında takvim yaşında bebek ve çocukların ailelerinden çalışmaya katılmayı kabul eden 123 bebek ve çocuk oluşturmaktadır. Öncelikle örnekleme alınan tüm bebek ve çocuklar için aile bilgi formu doldurulmuştur. Çocukların genel gelişim düzeylerini belirlemek amacı ile DGTT II ve AGTE araştırmacı tarafından uygulanmıştır. Araştırmada kullanılan İletişim ve Sembolik Davranış Ölçeği Gelişimsel Profili Bebek ve Çocuk Kontrol Listesi ve Bakım Veren Kişi Anketi ailelerden alınan bilgiler doğrultusunda araştırmacı tarafından doldurulmuştur.İSDÖ-GP BÇKL alt bileşenleri ile BVKA alt bileşenleri arasında 0.612 ila 0.826 arasında anlamlı (p?0.01, p? 0.05) korelasyon olduğu bulunmuştur.İSDÖ-GP Bebek ve Çocuk Kontrol Listesi sonuçlarının DGTT Genel Gelişim sonuçları, DGTT Dil Alanı sonuçları, AGTE Genel Gelişim sonuçları, AGTE Dil Alanı sonuçları arasında anlamlı (p?.000) ilişki olduğu bulunmuştur.İSDÖ-GP Bakım Veren Kişi Anketi sonuçlarının DGTT Genel Gelişim sonuçları, DGTT Dil Alanı sonuçları, AGTE Genel Gelişim sonuçları, AGTE Dil Alanı sonuçları arasında anlamlı (p?0.001, p?0.05) ilişki olduğu bulunmuştur.İSDÖ-GP Bebek ve Çocuk Kontrol Listesi sonuçları ile örnekleme alınan bebek ve çocukların yaş grupları arasında anlamlı (p?0.05) ilişki olduğu bulunmuştur.AGTE Genel Gelişim, AGTE Dil Gelişim Alanı ile İSDÖ-GP Bebek ve Çocuk Kontrol Listesi, Bakım Veren Kişi Anketi arasında korelasyonun .52 ile .88 arasında değiştiği ve anlamlı (p?0.001) olduğu bulunmuştur.Yapılan Regresyon Analizi sonuçlarında İSDÖ-GP BÇKL ve BVKA Sosyal Bileşenler, Konuşma Bileşenleri ve Sembolik Bileşenler açısından hem AGTE Genel Gelişim Alanı hem de AGTE Dil Gelişimi Alanı sonuçlarını ile önemli (p?0.001) yordayıcısı olduğu bulunmuştur.İSDÖ-GP Bebek ve Çocuk Kontrol Listesi tüm alt bileşenleri ve tüm alt kümeleri ile Bakım Veren Kişi Anketi tüm alt bileşenlerinin test-terar test arasında anlamlı (p?0.001) korelasyon olduğu bulunmuştur.İSDÖ-GP Bebek ve Çocuk Kontrol Listesi sonuçları ile örneklemi oluşturan bebek ve çocuk annelerinin eğitim durumları arasında (p?0.05), annelerinin yaşları arasında (p?0.01) anlamlı ilişki olduğu, ancak anne mesleği ile BÇKL sonuçları arasında anlamlı ilişki olmadığı bulunmuştur.İSDÖ-GP Bebek ve Çocuk Kontrol Listesi sonuçları ile örneklemi oluşturan bebek ve çocuk babalarının eğitim durumları ve meslekleri arasında anlamlı ilişki olmadığı, ancak baba yaşları arasında (p?0.05) anlamlı ilişki olduğu bulunmuştur.Anahtar Sözcükler: İletişim, sembolik davranışlar, dil gelişimi.

Abstract:
The conducted research was planned in order to put forth differences between communicative and symbolic behaviours of infants and toddlers, who go through a normal developmental process and in terms of whom a developmental uncertainty or retardation is in question through Communication and Symbolic Behavior Scale-Developmental Profile Infant/Toddler Checklist and Caregiver Questionnaire, developed by Wetherby and Prizant; besides statement of the said differences, to determine reliability and validity of the scale, which has been developed and adjusted to Turkish, in terms of its ability to express the problems regarding communicative and symbolic behavioural development of Turkish toddlers.The sample of the research comprises 123 infants and toddlers of the families of infants and toddlers of a chronological age of 6-24 months, applying to Healthy Children?s Polyclinic of Dr. Behçet Uz Training and Research Hospital of Children Diseases and Surgery of the province of İzmir, having accepted to take part in the study. Primarily for all infants and toddlers, having been chosen for the sample, a family information form was filled in. With a view to determining the general developmental level of children, DGTT II and AGTE was implemented by the researcher. Communicative and Symbolic Behaviour Scale Developmental Profile Infant and Toddler Checklist and Caregiver Questionnaire, used in the research, were filled in by the researcher in line with the information, received from the families.A significant correlation (p?0.01, p? 0.05) between 0.612 and 0.826 was found out between sub components İSDÖ-GP BÇKL and BVKA.A significant (p?.000) relation was found out between DGTT General Development results, DGTT Language Field results, AGTE General Development results, AGTE Language Field results of İSDÖ-GP Infant and Toddler Checklist results.A significant relation (p?0.001, p?0.05) was found out between DGTT General Development results, DGTT Language Field results, AGTE General Development results, AGTE Language results of İSDÖ-GP Caregiver Questionnaire results.A significant relation (p?0.05) was found out between age groups of infants and toddlers, who took place within the scope of the sampling within the framework of İSDÖ-GP Infant and Toddler Checklist results.It was determined that the correlation between AGTE General Development, AGTE Language Development Field, and İSDÖ Infant and Toddler Checklist, Caregiver Questionnaire changed between .52 and .88, and was significant (p?0.001).Within the scope of the results of the Regression Analysis, concluded, it was found that in terms of İSDÖ-GP BÇKL and BVKA Social Components, Speaking Components, and Symbolic Components, both AGTE General Development Field and AGTE Language Development Field results put forth a significant level of relation of (p?0.001).A significant correlation of (p?0.001) was found out between test-repetition test of all sub components and all subsets of İSDÖ-GP Infant and Toddler Checklist and all sub components of Caregiver Questionnaire.Within the framework of İSDÖ-GP Infant and Toddler Checklist results, it was found that there was a significant relation between educational backgrounds of mothers of infants and toddlers of (p?0.05); whereas of (p?0.01) between ages of mothers; however it was determined that there was not a significant relation between the occupation of the mother and BÇKL results.Within the framework of the results of İSDÖ-GP Infant and Toddler Checklist, it was found out that there was not a significant relation between educational background and occupations of fathers of infants and toddlers,Key words: Communication, symbolic behaviours, language development.