Sosyal medyanın tüketim kültürüne etkisi (Erbil örneği)
The Impact of social media on consumer culture (Erbi̇l example)
Yazar: KHAZAN JAMAL JALAL
Danışman: PROF. DR. AYŞE AZMAN
Mersin Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Sosyoloji = Sociology

Özet:
Günümüz toplumu, sosyal medyanın getirdiği yeni olgular nedeniyle karmaşık ve açık bir yapıya sahiptir. Tüketim kültürü, modern insanın somut belirti ve semptomlarıyla ayırt edici özelliklerinden biridir. Sosyal medyanın günlük hayata yayılmasıyla birlikte tüketim kültürünün en öne çıkan araçlarından biri haline gelmiştir. Sosyal medya ve tüketim kültürü arasındaki ilişki oldukça derindir ve birbirlerini etkileyebilirler. Sosyal medya, tüketicilerin markaları ve ürünleri keşfetmelerini, incelemeleri okumalarını ve satın alma kararları vermelerini kolaylaştırır. Aynı zamanda, sosyal medya platformları, tüketim alışkanlıklarını şekillendirebilir ve tüketici taleplerini etkileyebilir.
Bu çalışma, sosyal medyanın tüketim kültürünü teşvik etmedeki etkisini ortaya koymak amacıyla sosyal medya ile tüketim kültürü arasındaki ilişkiyi bulmayı amaçlayan nicel bir çalışmadır. Başka bir deyişle, bu çalışmanın temel amacı, bu olgunun desteklenmesinde uygulamaların (Facebook, Instagram ve Snapchat) ne ölçüde rol oynadığını tespit etmektir. Bu amaçla Erbil'deki alışveriş merkezleri (Familly, Macidi ve Gulan Mall) örnek alınmış ve bazı sonuçları ulaşmıştır. Bu sonuçları göre yüksek gelir grubundan yer alan gençlerin tüketim ortalamaları daha yüksek çıkmıştır, örneğin ortalaması (4.11) bu oran diğer gruplara göre daha yüksektir (orta gelirli için 4,08 ve düşük gelirli için 3,58). Ayrıca istatistiksel göstergeler cinsiyet açısından kadınlarda erkeklere oranla daha yüksek değerler göstermektedir, örneğin kadınlar için ortalama (4.06) ama erkekler için (3.59). Diğer bir deyişle, sosyal medyanın kullanım davranışlarındaki yansıması kadın cinsiyetinde daha belirgin bir mevcudiyete sahiptir. Genel olarak Snapchat, başta satın alma kararlarını, yaşam tarzı değişikliklerini ve sosyal bağlantıları güçlendirmeye yönelik sorulara verilen cevaplarda ortalamalar daha yüksek çıkmıştır. Örneğin Snapchat (4,00) en yüksek ortalamaya sahiptir, ama Facebook ve Instagram da orta derecede etkilidir ve sıklıkla birbirine yakındır. Ayrıca, sosyal medyada daha fazla zaman geçiren kişilerin satın alma kararları ve tüketim davranışları üzerinde önemli bir etki bildirme olasılıkları daha yüksektir, örneğin ortalaması (3,92) ya da (3.98). Bu alışveriş merkezlerini ziyaret eden gençlerin uygulamada ne hem sosyal medya kullanımı hem sosyal medyada zaman geçirme ve cinsiyete göre kullanım davranışları belirli ortalamaların üzerinde olduğu söylenebilir.

Abstract:
Today's society has a complex and open structure due to new phenomena brought by social media. Consumer culture is one of the distinctive features of modern humans with its concrete signs and symptoms. With the spread of social media in daily life, it has become one of the most prominent tools of consumer culture. The relationship between social media and consumer culture is quite deep, and they can influence each other. Social media makes it easier for consumers to discover brands and products, read reviews, and make purchasing decisions. At the same time, social media platforms can shape consumption habits and influence consumer demands.
This study is a quantitative research aimed at finding the relationship between social media and consumer culture to reveal the effect of social media in promoting consumer culture. In other words, the main purpose of this study is to determine the extent to which applications (Facebook, Instagram, and Snapchat) play a role in supporting this phenomenon. For this purpose, shopping centers in Erbil (Family, Macidi, and Gulan Mall) were taken as examples and some results were reached. According to these results, young people from high-income groups had higher consumption averages, for example, their average (4.11) is higher than other groups (4.08 for middle-income and 3.58 for low-income). Additionally, statistical indicators show higher values for women compared to men in terms of gender, for example, the average for women is (4.06) but for men (3.59). In other words, the reflection of social media usage behaviors has a more prominent presence in the female gender. In general, Snapchat has the most influence on consumers in most areas, primarily affecting purchasing decisions, lifestyle changes, and social connections. For example, Snapchat has the highest average (4.00), but Facebook and Instagram are also moderately effective and often close to each other. Furthermore, people who spend more time on social media are more likely to report significant influence on their purchasing decisions and consumption behaviors, for example averaging (3.92) or (3.98). It can be said that young people visiting these shopping centers have social media usage, time spent on social media, and usage behaviors by gender that are above certain averages.