Değişen bir özne olarak "işçi sınıfı" ve "değişen sol": Özgürlük ve Dayanışma Partisi (ÖDP) örneği
As a changing subject "working class" and "changing left": Freedom and Solidarity Party (ÖDP) case
Yazar: ÇETİN YILMAZ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. HALE OKÇAY
Ege Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı / Genel Sosyoloji ve Metadoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2004
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Değişim = Change ; Marksizm = Marxism ; Siyasi partiler = Political parties ; Sol ideolojiler = Left ideologies ; Sosyal değişme = Social change ; Sosyolojik analiz = Sociological analysis ; Özgürlük ve Dayanışma Partisi = Özgürlük ve Dayanışma Party ; İşçi sınıfı = Working class

Özet:
Türkiye'de kapitalist üretim ilişkileri 1900'ler ile birlikte gelişmeye başladı. Fakat Türkiye solu bu gelişmeleri tespit edemedi. Bu durumu analiz edemeyen Türk solu, 1920'lerde sosyalizm mücadelesi yerine emperyalizme karşı mücadele etme stratejisi geliştirdi. Sol, "anti-imperialist" mücadelesinde egemen sınıfların yanında yer aldı. 1920'lerdeki bu konum, solu, işçi sınıfının önderliğinde gerçekleştirilecek sosyalizm mücadelesinden uzaklaştırmıştır. Solun bu özelliği 1960'larda da devam etmiştir. Sol, 1960'lar sonrasında, Marxist teoride işçi sınıfı / burjuvazi arasında kurulan sınıf savaşımı yerine, halk / oligarşi, ezen ulus / ezilen ulus arasında bir mücadele kurgulamıştır. Bu tespitler Türk solunun Marxist teori ile yakınlaşmasını engellemiştir. Günümüzde "reel sosyalizm"in çözülmesi ile birlikte tüm dünya solunda işçi sınıfı ve sosyalizm kavramlarına kuşku duyulmaya başlandı. Bu kuşkuların benzerleri Türk solunun önemli projelerinden bir olan ÖDP'de gözlenmektedir. ÖDP, "reel sosyalizm"in çözülmesi ile birlikte yeni bir sol, yeni bir sosyalizm ve yeni bir Marxism tartışmalarının ortasında şekillenmiştir. ÖDP, "geleneksel sosyalizm" yerine, "özgürlükçü bir sosyalizm" anlayışını hayata geçirmeye çalışmaktadır. "Reel sosyalizm" sonrası Marxismin bir kriz içerisine girdiği tespitinin sola egemen olduğu bir ortamda, ÖDP'de, Marxismin günümüz gerçekliğini yeterince kavrayamadığını dolayısıyla geçersizleştiğini ima eden post-Marxist tezlerin Türkiye solundaki önemli bir taşıyıcısı olmuştur. ÖDP, Marxismin krizinin sosyalistler arası bir tartışma ile çözülemeyeceğini düşünmektedir. Marxismin krizi, sosyalistler ve "yeni toplumsal hareketler" arasında demokratik bir eklemlenmenin kurulacağı "parti olmayan parti" ile çözülecektir. Bu tür belirlemelerin ardından ÖDP, sosyalist bir mücadele değil, "radikal demokratik" talepler doğrultusunda bir mücadele yöntemi izlemektedir. Yukarıda ana hatları kısaca belirtilen bu çalışma, Türkiye solunun önemli unsurlarından olan ÖDP'yi, sosyolojik bir bakış ile inceleme girişimidir.

Abstract:
The capitalist relation of production started to develop at the begining of the 1900s İn Turkey. But Turkish left can not determine these developments. Turkish left which can not analysis these conditions make decision to struggle against imperialism instead of struggle for socialism in 1920's. Left took place near by the dominant class in it's "anti-imperialist" struggle. This position in 1920' s take away left from the socialist revolution that realized by leadership of working class. This property of left continue in 1960s. After 1960s left made fiction a struggle between people / oligarchy, opress / opressed nation instead of struggle between working class / bourgeoisie. These determinations obstructed Turkish left to aproach Marxist theory. Today, after the collapse of "real socialism" the whole left world feel suspicious to concepts of working class and socialism. The similar doubts is noticed on ÖDP, the one of the important project of Turkish left. ÖDP with the collapse of "real socialism" is formed at the centre of discussion about new left, new socialism and new Marxism. ÖDP, try to make reel the project of "liberal socialism" instead of "traditional socialism". After "real socialism" the as the idea of determine the marxism get into crisis become dominant on left, ÖDP in Turkish left is important carier of post-Marxist thesis hint at that Marxism not comprehending today's realism and so being unvalid. The determination that the crisis of Marxism not being solved with the argument of socialist is made in ÖDP. The crisis of Marxism will be solved "in a party taht is not a party" with a democratic articulation between socialism and "new social movements". With these determinations ÖDP follows a struggle method on "radical democratic" demands not a socialist struggle. This work the main features mentioned above, is sociological view attempt over ÖDP the very important figure of Turkish left.