Medüller tiroid kanseri tanılı hastalarda klinik özelliklerin ve prognostik faktörlerin değerlendirilmesi
Evaluation of clinical features and prognostic factors in patients diagnosed with medullary thyroid cancer
Yazar: ESRA CANAVAR
Danışman: PROF. DR. SEVİM GÜLLÜ CAN
Ankara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları = Endocrinology and Metabolic Diseases

Özet:
Amaç: Medüller Tiroid Kanseri (MTK) tanısı alan hastaların demografik özellikleri, hastalığın tanı yaşı, evresi, izlem sürecindeki kalsitonin (CT), karsinoembriyonik antijen (CEA) düzeyleri, görüntüleme sonuçları ve serum prokalsitonin (PCT) ve karbohidrat antijen 19-9 (Ca19-9) düzeylerinin hastalık prognozuna etkisini değerlendirmek amaçlandı.
Gereç ve Yöntem: Çalışmamızda retrospektif olarak 01.01.2015-01.06.2024 tarihleri arasında Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi İç Hastalıkları Anabilim Dalı Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Bilim Dalı Polikliniği'ne ayaktan başvuran MTK hastalarının verileri kaydedildi. Çalışmaya MTK tanılı 18 yaş ve üzeri kadın, erkek hastalar dahil edildi. Çalışmamızda incelenen laboratuvar tetkikleri bulunmayan, takipsiz hastalar dışlandı ve kriterleri karşılayan 69 MTK hastası ile çalışma gerçekleştirildi. Hastaların demografik özellikleri,  MTK tanı yaşı, takip süresi, aile öyküsü varlığı, C hücre hiperplazisi (CHH) varlığı, tümör boyutu, servikal lenf nodu (LN) metastazı varlığı, TNM evresi, RET (REarrenged during Transfection) germ hattı mutasyonu varlığı, Multiple Endokrin Neoplazi 2A, 2B (MEN2A, MEN2B) sendromu varlığı, cerrahi öncesi CT, CEA, PCT, Ca 19-9 düzeyleri, cerrahi sonrası CT, CEA, PCT, Ca 19-9 seviyeleri, son durumda görüntüleme yöntemleri ile patolojik bulgu varlığı, uzak organ metastaz varlığı incelendi. Hastalar en son durumda stabil ve nüks-persiste olarak gruplandırılıp, incelenen parametrelerin hastalık prognozuna etkisi değerlendirildi.
Bulgular: Hastalık tanı yaşı, takip süresi, aile öyküsü varlığı, CHH varlığı, tanı anında servikal santral LN metastazı varlığı, genetik mutasyon varlığı, MEN 2A-2B sendromu varlığı ile hastalık kötü prognozu arasında istatistiksel anlamlı bir ilişki bulunmadı. Tümör boyutu, tanıda lateral LN metastazı varlığı ve TNM evresi ile kötü prognoz arasında anlamlı bir ilişki görüldü. Operasyon öncesi ve sonrası CT düzeyi, operasyon sonrası CEA düzeyi ile hastalık nüks-persistan seyri arasında istatistiksel anlamlı bir ilişki tespit edildi. Ancak benzer ilişki preoperatif CEA ile hastalık prognozu arasında gözlenmedi. Stabil hastalarda postoperatif Ca 19-9 ortalaması nüks-persiste hastalarla benzer (11,35±8,60 U/ml vs 11,10±8,67 U/ml) bulundu ve hastalık kötü seyri ile arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki gözlenmedi (p=0,911). Postoperatif PCT değeri nüks-persiste hastalarda stabil hastalardan daha yüksek (2,1 ng/ml vs 0.05 ng/ml) bulundu ve hastalık seyri ile arasındaki ilişki istatistiksel olarak anlamlıydı (p<0,001). Postoperatif PCT düzeyi ile uzak organ metastazı varlığı arasında anlamlı ilişki tespit edildi (p<0,001). Hastaları MTK nüks-persistan seyretme açısından ayırt etmede kullanılacak optimal postoperatif PCT düzeyinin cut-off değeri ≥0,11 ng/ml olarak bulundu (%95,0 sensitivite ve %94,1 spesifite, AUC=0,985; p<0,001)
Sonuç: MTK'da TNM evresi ve cerrahi öncesi CT düzeyi prognozu belirleyen önemli parametrelerdir. Hasta takibinde CT, CEA kullanılmakta olan tetkikler olup, sahip oldukları birtakım dezavantajlar mevcuttur. PCT stabil yapısı ile hastalık prognozunun belirlenmesinde CT ve CEA tetkiklerine alternatif bir test olarak kullanılabilir. Biyobelirteçlerin birlikte kullanılması klinik değerlendirmede daha doğru sonuçlar alınmasını sağlayacaktır. 

Anahtar Kelimeler: Medüller Tiroid Kanseri, Kalsitonin, Karsinoembriyonik antijen, Prokalsitonin, Karbohidrat antijen Ca 19-9

Abstract:
Aim: It was aimed to evaluate the effects of demographic characteristics, age at diagnosis, stage, calcitonin (CT), carcinoembryonic antigen (CEA) levels during follow-up, imaging results, and serum procalcitonin (PCT) and carbohydrate antigen 19-9 (Ca19-9) levels of patients diagnosed with Medullary Thyroid Cancer (MTC) on disease prognosis. 
Materials and methods: In our study, the data of MTC patients who applied to the Ankara University Faculty of Medicine, Department of Internal Medicine, Endocrinology and Metabolic Diseases Polyclinic between 01.01.2015-01.06.2024 were recorded retrospectively. The study included male and female patients aged 18 years and over diagnosed with MTC. Unfollowed patients who did not have laboratory tests examined in our study were excluded and the study was conducted with 69 MTC patients who met the criteria. Demographic characteristics of the patients, age at diagnosis of MTC, follow-up period, presence of family history, presence of C cell hyperplasia (CHH), tumor size, presence of cervical lymph node metastasis, TNM stage, presence of RET(REarrenged during Transfection) germline mutation , presence of Multiple Endocrine Neoplasia 2A, 2B (MEN2A, MEN2B) syndrome, preoperative CT, CEA, PCT, Ca 19-9 levels, postoperative CT, CEA, PCT, Ca 19-9 levels, presence of pathological findings with imaging methods, presence of distant organ metastasis were examined. Patients were grouped as stable and relapse-persistent in the final status, and the effect of the examined parameters on disease prognosis was evaluated. 
Results: No statistically significant relationship was found between age at diagnosis, follow-up period, presence of family history, presence of CHH, presence of cervical central LN metastasis at diagnosis, presence of genetic mutation, presence of MEN 2A-2B syndrome and poor prognosis of the disease. A significant relationship was seen between tumor size, presence of lateral LN metastasis at diagnosis and TNM stage and poor prognosis. A statistically significant relationship was found between preoperative and postoperative CT level, postoperative CEA level and disease recurrence-persistence course. However, a similar relationship was not observed between preoperative CEA and disease prognosis. Postoperative Ca 19-9 mean in stable patients was similar to recurrence-persistence patients (11.35±8.60 U/ml vs 11.10±8.67 U/ml) and no statistically significant relationship was observed between the poor prognosis of the disease (p=0.911). Postoperative PCT value was found to be higher in relapse-persistent patients than in stable patients (2.1 ng/ml vs 0.05 ng/ml) and the relationship between it and disease course was statistically significant (p<0.001). A significant relationship was found between postoperative PCT level and the presence of distant organ metastasis (p<0.001). The optimal postoperative PCT level cut-off value to be used in distinguishing patients with relapse-persistent course of MTC was found to be ≥0.11 ng/ml (95.0% sensitivity and 94.1% specificity, AUC=0.985; p<0.001)
Conclusions: TNM stage and preoperative CT level are important parameters determining prognosis in MTC. CT and CEA are the examinations used in patient follow-up, and they have some disadvantages. PCT can be used as an alternative test to CT and CEA examinations in determining disease prognosis with its stable structure. The combined use of biomarkers will provide more accurate results in clinical evaluation. 

Keywords: Medullary Thyroid Cancer, Calcitonin, Carcinoembryonic antigen, Procalcitonin, Carbohydrate antigen Ca 19-9