Farklı kültürlerden öğrenenler için uzaktan ders tasarım ilkelerinin belirlenmesi: Anadolu Üniversitesi Azerbaycan programları üzerine bir inceleme
Distance course design principles for culturally diverse learners: A research on Anadolu University's Azerbaijan programs
Yazar: GÜLTEN KARTAL
Danışman: DOÇ. DR. ELİF TOPRAK ; DOÇ. DR. EVRİM GENÇ KUMTEPE
Anadolu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uzaktan Eğitim Ana Bilim  Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Anadolu Üniversitesi = Anatolian University ; Azerbaycan = Azerbaijan ; Açıköğretim Fakültesi = Faculty of Open Education ; Ders tasarımı = Lesson design ; Elektronik öğrenme = Electronic learning ; Kültürlerarası eğitim = Intercultural education ; Tasarım = Design ; Tasarım ilkeleri = Design principles ; Uzaktan eğitim = Distance education ; Öğretim tasarımı = Instructional design

Özet:
Bu araştırmanın temel amacı farklı kültürlerden öğrenenlerin yer aldığı çevrimiçi öğrenme ortamlarında kültürel farklılıkları dikkate alan ders tasarım ilkelerini belirlemek ve Anadolu Üniversitesi Açıköğretim Sistemi Azerbaycan programlarına devam eden açık ve uzaktan öğrenenlerin e-Öğrenme ortamına (portala) ilişkin görüş ve önerilerini tespit etmektir. Bu doğrultuda, kapsamlı bir alanyazın taraması ile elde edilen bilgiler ve Badrul Khan'ın (2005) e-Öğrenme çerçevesi adı altında sunduğu kontrol listesinin çalışma amaçları doğrultusunda ilgili bölümleri/başlıkları araştırma sorusuna uyarlanarak, 6 demografik, 2 kullanım sıklığını ölçen, toplam 24 maddelik 3'lü Likert türünde bir ölçek geliştirilmiştir. Hazırlanan ölçeğin görünüş ve kapsam geçerliliği sağlanmış ve 2014-2015 eğitim-öğretim yılı Anadolu Üniversitesi Azerbaycan Programlarına kayıtlı ve Azerbaycan Açıköğretim bürosuna kayıt ve akademik danışmanlık için gelen ve gönüllü olarak ölçeği yanıtlayan 305 öğrenciye uygulanmıştır.
Yapılan analizler sonucunda, Azerbaycanlı öğrenenlerin ders materyallerini kullanım tercih ve sıklığına, ders işlenişi ve etkinlikler konusunda tercih ettikleri iletişim yöntemlerine ve programla ilgili idari konular ile ilgili tercih ettikleri iletişim yöntemlerine ilişkin bulguların kültürel farklılıklardan kaynaklandığı görülmüştür. Bunun yanı sıra e-Öğrenme ortamlarını kullanma durum ve sıklığının, çalışmada ele alınan bazı boyutlar üzerinde anlamlı farklılık oluşturduğu görülmüştür. Ayrıca, katılımcılar tarafından, e-Öğrenme portalını kullanıp kullanmama gerekçeleri ile ilgili veriler elde edilmiştir.
Araştırma bulgu ve sonuçlarının ve geliştirilen ölçeğin farklı kültürlerden öğrenenlerin yer aldığı çevrimiçi öğrenme ortamlarında etkili, verimli öğrenme için kültürel faktörleri dikkate alan ders tasarım ilkelerinin belirlenmesine katkı sağlaması hedeflenmektedir. Ayrıca bu çalışma ile elde edilen sonuçların uluslararası uzaktan eğitim program, ders, öğrenci destek hizmetleri tasarımına, MOOCs (Kitlesel Açık Çevrimiçi Dersler-KAÇED) gibi farklı kültürden öğrenenlerin yer aldığı çevrimiçi ortam tasarımına, uluslararası açılım yapan veya yapmayı düşünen kurum ve üniversitelerin karar süreçlerine katkı sağlayacağı değerlendirilmektedir.


Anahtar Sözcükler: Uzaktan eğitim, Açık ve uzaktan öğrenme, e-Öğrenme, Kültürel çeşitlilik, Öğretim tasarımı.

Abstract:
The basic aim of this research is to determine culturally sensitive course design principles in online learning environments for culturally diverse learners and to examine the opinions of distance learners studying at Anadolu University Open Education System Azerbaijan programs about the e-learning environment (portal). Accordingly, based on detailed literature review and Badrul Khan's (2005) check-list named as "e-learning framework" a 3 level Likert scale survey consisting of 24 items and six demographic questions was developed. The face and content validity of the survey was approved and the questionnaire was voluntarily answered by 305 students registered to Anadolu University Azerbaijani Programs who visited the student bureau for registration and academic consultancy reasons in 2014-2015 academic year.
According to the findings of the analysis, it is determined that usage preferences and usage frequencies of course materials, preferred communication methods throughout the course and activities, preferred communication methods related to administrative issues are related with the cultural differences. Besides, it is determined that usage status and frequencies of e-learning environments indicate significant differences related with some dimensions of the study. Additionally, the data on reasons for use and non-use of the portal were obtained from the participants.
The results shall contribute to better determining culturally sensitive course design principles in online learning environments for efficient and meaningful learning, and also contribute to the discipline with the new scale developed for the purposes of this thesis. Besides, it is believed that the results obtained from this study will contribute to developing international programs courses, student support services, and culturally diverse learning environments such as MOOCs, decision-making processes of institutions and universities aiming internationalization.


Keywords: Distance education, Open and distance learning, e-Learning, Cultural diversity, Instructional design