Enflasyonist ortamda gastroturist satın alma davranışları üzerine bir araştırma
A study on gastrotourist purchasing behaviour in inflationary environment
Yazar: ZEYNEP YENER
Danışman: DOÇ. DR. GÜLÇİN ÖZBAY
Sakarya Uygulamalı Bilimler Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Turizm İşletmeciliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Turizm = Tourism

Özet:
Türkiye, tarihi, coğrafyası, mutfak lezzetleri ve turizm potansiyeli açısından dünyada stratejik olarak güçlü bir konumda yer almaktadır. Turizm sektörü diğer sektörler ile kıyaslandığında ülke ekonomisini olumlu etkilemektedir. Ekonomik olarak bakıldığında turizm faaliyetlerinin devamlılığı turizm gelirlerini önemli oranda arttırabilmektedir. Bireylerin gelir seviyeleri ile turizm faaliyetlerine katılım oranlarının yaklaşık olarak doğru orantılı olduğuna literatürde incelenen çalışmalarda ulaşılabilmektedir. Ekonomi açısından bakıldığında bireylerin reel gelirlerini olumsuz etkileyen birçok farklı durumlar oluşabilmektedir. Bireylerin reel gelirlerini etkileyen durumlardan biri de ülkelerde meydana gelen enflasyon ortamıdır. Ekonomik faktörlerin neden olduğu enflasyonist ortam gelişmekte olan ülkelerde yaşayan bireylerin reel gelir seviyelerini ve alım güçlerini ekonomik olarak olumsuz etkilediğinde turizm faaliyetlerine katılım oranlarını da düşürebilmektedir. 
Bu çalışmada enflasyonist ortamda gastroturistlerin gastronomik ürün satın alma davranışları, turizm ve seyahat aktiviteleri bağlamında incelenmek istenmiştir. Gastroturistlerin bu dönemlerde daha tutumlu, ihtiyaçlarına yönelik harcama eğiliminde bulunduğu, finansal kaygılar taşıdıkları, enflasyonist ortama yönelik pesimist bir düşünce yapısı geliştirdikleri, ihtiyaçlarını enflasyon öncesine göre daha fazla bastırma eğilimi gösterdikleri, üzerlerinde ürün/hizmet fiyatının baskısını daha fazla hissettikleri, daha kıyaslayıcı oldukları ve bu dönemlerde yakın çevrelerinden daha fazla etkilendikleri tespit edilmiştir. Gastroturistlerin gıda, eğitim ve sağlık gibi temel ihtiyaçlarına öncelik verdiği ve lüks tüketim olarak gördükleri kültür ve gastronomi faaliyetlerine ara verdiği sonucuna ulaşılmıştır. 
Bu tez çalışması, enflasyonist ortamda gastroturist satın alma davranışlarını tespit etmeyi amaçlayan nicel bir araştırmadır. Çalışmada veri toplama yöntemi olarak online (çevrimiçi) anket tekniği tercih edilmiştir. Araştırmanın evrenini Türkiye'deki yerli turistler oluşturmaktadır. Çalışmanın hazırlandığı dönemde TÜİK verilerine göre ülkede yaşayan yerli turist sayısı 8 milyon 262 bin kişidir. Örneklem büyüklüğü ise 500 olarak belirlenmiş ancak 392 kişiye ulaşılabilmiştir. Bu doğrultuda araştırmanın örneklemini 2024 yılında gastronomi faaliyetleri kapsamında seyahat eden veya seyahat etmek isteyen, turistik deneyime sahip 18 yaş ve üstü bireyler oluşturmaktadır. Toplanan verilere spss veri analizi programı kullanılarak açıklayıcı faktör analizi yöntemi uygulanması sonucunda elde edilen bulgulara göre ülkede yaşanan enflasyonist ortamın gastroturistlerin satın alma davranışlarını olumsuz yönde etkilediği sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
Turkey is strategically located in a strong position in the world in terms of its history, geography, culinary delights, and tourism potential. Compared to other sectors, the tourism sector positively affects the country's economy. From an economic point of view, the continuity of tourism activities can significantly increase tourism revenues. It can be reached in the studies examined in the literature that the income levels of individuals and the participation rates in tourism activities are approximately directly proportional. From the point of view of the economy, many different situations can occur that negatively affect the real income of individuals. One of the situations that affect the real income of individuals is the inflation environment that occurs in countries. When the inflationary environment caused by economic factors negatively affects the real income levels and purchasing power of individuals living in developing countries, it can also reduce the participation rates in tourism activities. 
In this study, it was aimed to examine the gastronomic product purchasing behaviours of gastrotourists in the inflationary environment in the context of tourism and travel activities. It has been determined that gastrotourists tend to spend more frugally, according to their needs, have financial concerns, develop a pessimistic mindset towards the inflationary environment, tend to suppress their needs more than before inflation, feel the pressure of the product/service price more, are more comparative and are more affected by their immediate environment during these periods. It has been concluded that gastrotourists prioritize their basic needs such as food, education and health and take a break from cultural and gastronomy activities, which they see as luxury consumption. 
This study is a quantitative research aimed at detecting gastrotourist purchasing behaviours in an inflationary environment. In the study, online survey technique was preferred as the data collection method. The universe of the study consists of domestic tourists in Turkey. According to TurkStat data, the number of domestic tourists living in the country is 8 million 262 thousand people at the time of the study. The sample size was determined as 500, but 392 people could be reached. In this direction, the sample of the research consists of individuals aged 18 and over who travel or want to travel within the scope of gastronomy activities in 2024 and have touristic experience. According to the findings obtained as a result of applying the explanatory factor analysis method using the SPSS data analysis program to the collected data, it was concluded that the inflationary environment in the country negatively affected the purchasing behaviour of gastrotourists.