hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
Petra şehir tarihi
Urban history of petra
Yazar: AYŞE BETÜL GÜLER
Danışman: PROF. DR. MAHMUT KELPETİN
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı / İslam Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Tarih = History

Özet:
Kaya Şehir, Kayıp şehir, Gül şehri gibi isimlerle anılan ve dünyanın yedi harikasından biri sayılan Petra, bugün Ürdün'ün güneyinde ve Ürdün Nehri'nin doğu kıyısında yer almaktadır. Doğal yapısı sayesinde korunaklı konuma sahip olan şehir, m.ö. 1000'li yılların ortalarından itibaren varlığını sürdürmüş ve ticaret yollarına hakimiyetiyle Akdeniz bölgesinin önemli güçlerinden olan Nabatî Krallığı'nın başkenti olmuştur. Akdeniz'e açılan ihracat ve ithalat trafiğinin merkezinde yer alan Petra, milattan önce II. yüzyılda başlayan gelişimini milattan sonra II. yüzyılda zirveye taşımıştır. Siyasî merkez olduğu kadar dinî bir merkez de olan Petra, 106 yılında Romalılar tarafından ilhak edilerek Provincia Arabia'nın/ Arabistan Eyaleti'nin iki önemli şehrinden biri haline gelmiştir. Kumtaşı kayalara oyulmuş eşsiz mezar yapıları, mabedleri, evleri ve tarımsal üretimi destekleyen su sistemleriyle dikkat çeken Petra, farklı kültürlerin ve dillerin bir araya geldiği kozmopolit bir yapıya sahiptir. Bu durum, şehrin sadece bir ticaret veya tarım merkezi olmadığını, aynı zamanda farklı kültürlerin ve dillerin buluşma noktası olduğunu göstermektedir.
Anahtar Kelimeler: Petra, Ürdün, Şehir Tarihi, Nabatîler.

Abstract:
Petra, known as The Rock City, The Lost City, The Rose City and considered one of the seven wonders of the world, is located in the south of Jordan and on the east bank of the Jordan River. The city, which has a sheltered position thanks to its natural structure, has existed since the mid-1000s BC and became the capital of the Nabataean Kingdom, one of the important powers of the Mediterranean region with its dominance over trade routes. Located at the center of the export and import traffic to the Mediterranean, Petra's development started in the II century BC and reached its peak in the II century AD. Petra, which was a religious center as well as a political center, was annexed by the Romans in 106 and became one of the two important cities of Provincia Arabia / Arabia Province. Notable for its unique tombs carved in sandstone rocks, temples, houses and water systems supporting agricultural production, Petra has a cosmopolitan structure where different cultures and languages come together. This shows that the city was not only a center of trade or agriculture, but also a meeting point for different cultures and languages.
Key Words: Petra, Jordan, Urban History, Nabataeans.
Anonim şirketlerin genel kurul kararıyla sona ermesi (Feshi)
Termination of joint stock companies by general assembly decision
Yazar: SELDA ORMANLI YURDDAŞER
Danışman: PROF. DR. MERİH KEMAL OMAĞ
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Hukuk = Law

Özet:
Ekonomik hayatın olağan faaliyetleri içerisinde büyük bir yer işgal eden anonim şirketlerin hukuki varlıkları ve işleyişleri önem arz etmektedir. Anonim şirketlerin hukuki olarak sona ermeleri de bu sürecin bir parçasıdır. Anonim şirketlerin sona ermesine ilişkin sebepler TTK m.529 hükmü ile düzenlenmiştir. Hükümde yer bulan, her biri ayrı öneme sahip sebeplerden genel kurul kararı ile sona erme çalışmamızın konusunu oluşturmaktadır. 
	Çalışmamız kapsamında genel sona erme sebepleri konunun bütünlüğünü görebilmek adına kısaca özetlenmiştir. Genel kurul kararı ile sona erme süreci incelenirken, anonim şirketlerde genel kurulun niteliği, sona erme gündemli genel kurul toplantısının nasıl yapılması gerektiği, genel kurulun sona ermeye ilişkin kararının hüküm ve sonuçları Türk Hukuku açısından öğreti ve yargı kararları çerçevesinde değerlendirilmiştir. Son olarak genel kurul kararıyla sona ermeye ilişkin ortaya çıkabilecek sorunlar tespit edilmiş ve çözüm önerileri ileri sürülmüştür.

Abstract:
The legal entities and operations of joint-stock companies, which occupy a significant place in the normal activities of economic life, are of great importance. Legal termination of joint-stock companies is also a part of this process. The reasons for the termination of joint-stock companies are regulated by Article 529 of the Turkish Commercial Code (TCC). The subject of our study is termination by the decision of the general assembly due to the reasons that are included in the provision, each of which is of different importance.
Within the scope of our study, general termination reasons are briefly summarized to comprehend the integrity of the subject. While examining the termination process with a general assembly decision, the nature of the general assembly in joint stock companies, how a general assembly meeting with the agenda of termination should be held, the provisions and consequences of the general assembly's decision regarding termination were evaluated within the framework of doctrine and judicial decisions in terms of Turkish Law. Finally, the problems that may arise regarding termination by the decision of the general assembly were identified and solution suggestions were put forward.
Suriye krizi ekseninde Avrupa'ya yönelik göçlerin güvenlikleştirilmesi ve aşırı sağ: Almanya, Danimarka ve İtalya örnekleri /
Yazar: GİZEM ÖZDEMİR
Danışman: DOÇ. DR. NEDİME ASLI ŞİRİN
Marmara Üniversitesi / Avrupa Araştırmaları Enstitüsü / Avrupa Birliği Siyaseti ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations

Özet:
Bu çalışma, Suriye Krizi ekseninde Avrupa'ya yönelik gerçekleşen göçlerin güvenlikleştirilmesi sürecinde Avrupa'daki aşırı sağ partilerin rol oynayıp oynamadığı sorusuna odaklanmaktadır. Çalışmada aşırı sağ partilerin göçmenlere yönelik politikalarına dair tartışmalar, Almanya, İtalya ve Danimarka'daki aşırı sağ partilerin göçmenlerle ilgili söylemleri üzerinden incelenmektedir. Dönem olarak Suriye Krizi sonrasında Avrupa'ya doğru gerçekleşen göçün en yoğun yaşandığı ve en kritik olduğu 2014-2016 arası döneme odaklanılan çalışmanın teorik çerçevesini güvenliğin söz edimi yoluyla inşa edildiğini ileri süren Kopenhag Okulu tarafından geliştirilen "güvenlikleştirme teorisi" oluşturmaktadır. Nitel bir araştırma olarak tasarlanan çalışmada, Almanya, İtalya ve Danimarka'daki aşırı sağ partilerden AfD, FN ve DF'nin göçmenlerle ilgili söylemleri içerik analizi tekniği ile çözümlenecektir.

Abstract:
This study focuses on the question of whether far-right parties in Europe played a role in the securitization process of migration to Europe in the context of the Syrian Crisis. In the study, discussions about the policies of far-right parties towards immigrants are examined through the discourses of far-right parties in Germany, Italy and Denmark regarding immigrants. The theoretical framework of the study, which focuses on the period between 2014 and 2016, when the migration to Europe after the Syrian Crisis was most intense and most critical, consists of the "securitization theory" developed by the Copenhagen School, which argues that security is built through speech acts. In the study designed as a qualitative research, the discourses of the far-right parties AfD, FN and DF in Germany, Italy and Denmark regarding immigrants will be analyzed using the content analysis technique.
Çocukların okuma kültürü kazanmasında okuma dersinin gerekliliği ve örnek bir içerik modeli
The necessity of reading lessons in children's acquisition of reading culture and a sample content model
Yazar: HİCRAN YAŞAR KANDİŞ
Danışman: DOÇ. DR. BAHATTİN YALÇINKAYA
Marmara Üniversitesi / Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü / Bilgi ve Belge Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Bilgi ve Belge Yönetimi = Information and Records Management

Özet:
Tarihe baktığımızda, okuma kültürü ve kütüphane kullanma alışkanlığı toplum temelinde hiçbir devirde net bir zemin oluşturmamıştır. Devlet ve sivil kuruluşların politikalarında, ülkenin geleceğini şekillendirecek çocuklara kitap ve kütüphane kültürünü benimsetmeye yönelik bir yaklaşımın olmayışı, bu alanda hala altyapı eksikliğinin varlığını göstermektedir.  
	Ülkemizde, okullarda öğrencilere okuma kültürü kazandırmak için sağlam bir temele ihtiyaç duyulmaktadır. TÜİK'in Türkiye'de kitap okuma durumu raporu, PISA 2022 okuma becerileri alanında ortalamanın beklenen, istenen düzeyin altında olması, bu gerekliliği gözler önüne sermektedir. 
	İşte bu çalışma öğrencilere okuma kültürü kazandırmak amacıyla, okullarda sağlam bir zemin oluşturmaya teşvik edecek bir model sunmaktadır. İlkokul öğrencilerine yönelik okuma dersinin gerekliliğini ortaya koyarken bu ders için örnek bir içerik modeli sunulmuştur. Bu model 1,2,3 ve 4. sınıflar için bir eğitim-öğretim dönemi boyunca haftada bir kez okuma dersi gerçekleşecek şekilde hazırlanmıştır.
	Bu çalışma ile ülkemizde bulunan ilkokullarda öğrencilere okuma kültürü kazandırmak ve onları yaşam boyu öğrenen bireyler olarak yetiştirmek amacıyla bir okuma dersi modeli sunulmuş, okuma kültürü sürecinde bütün okullar tarafından uygulanabilir standart bir yaklaşımın olması hedeflenmiştir.

Abstract:
When we look at history, the culture of reading and the habit of using libraries have never formed a definitive basis on the basis of society in any period. The lack of an approach in the policies of state and non-governmental organizations to encourage children to adopt book and library culture, which will shape the future of the country, shows that there is still a lack of infrastructure in this field.
In our country, a solid foundation is needed in schools to instill a reading culture in students. TÜİK's book reading situation report in Turkey, PISA 2022 reading skills average being below the expected and desired level reveals this necessity.
This study offers a model that will encourage students to create a solid foundation in schools in order to gain a reading culture. While revealing the necessity of a reading course for primary school students, an example content model is presented for this course. This model was prepared for 1st, 2nd, 3rd and 4th grades so that a reading lesson takes place once a week during an academic year.
With this study, a reading lesson model was presented in primary schools in our country in order to provide students with a reading culture and to raise them as lifelong learners, and it was aimed to have a standard approach that can be applied by all schools in the reading culture process.
Bankacılık sektöründe elektronik ticaretin önemi ve bir uygulama
The importance of electronic commerce in the banking sector and an application
Yazar: FATMA ÖZGE İNSAN KÖPRÜ
Danışman: PROF. DR. LEVENT ÇİNKO
Marmara Üniversitesi / Bankacılık ve Sigortacılık Enstitüsü / Bankacılık Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Bankacılık = Banking

Özet:
Gelişen teknoloji ile hem bankacılık hem de ticaret kavramında değişiklikler meydana
gelmiştir. Bankacılık sektöründe yeni nesil ödeme sistemleri birçok alanı etkilerken ticarette
yaşanan dijital dönüşüm de bankacılık sektörü ile önemli bir ilişkiye sahiptir. İnternetin
gelişmesi ile elektronik ticaret şirketleri ve elektronik ticaret yapan insanlar artmış ve bu da
dijital ödeme sistemleri ile iç içe olan bir ilişkiyi meydana getirmiştir. Ödeme sistemlerinin
hızı, kolaylığı, çeşitli finansal ürün ve hizmetler sunması, zaman ve mekan kavramı
olmaksızın alışverişi mümkün kılmakta ve sınır ötesi ticarete de imkan sağlamaktadır. Tezin
amacı bankacılık tarihi, dijital ödeme sistemleri, elektronik ticaret kavramı ve türleri, dünyada
ve Türkiye'de ödeme yöntemlerine dair örnekler ve e-ticarete dayalı veriler sunularak
insanların alışkanlıklarının zamanla gelenekselden dijitale doğru değiştiğini göstermektir.
Tezin uygulama kısmında ise fiziksel pos, bankacılık ürünleri, sanal pos ve tüm pos
harcamaları ile zaman serisi analizi yapılarak insanların geleneksel alışkanlıklar yerine
elektronik işlemleri tercih ettiği sonucuna varılmıştır.

Abstract:
With developing technology, changes have occurred in both banking and trade concepts.
While new generation payment systems affect many areas in the banking sector, the digital
transformation in trade also has an important relationship with the banking sector. With the
development of the Internet, electronic commerce companies and people engaged in
electronic commerce have increased, and this has created an intertwined relationship with
digital payment systems. The speed and convenience of payment systems and the provision of
various financial products and services make shopping possible without the concept of time
and space, and also enable cross-border trade. The aim of the thesis is to show that people's
habits change from traditional to digital over time by presenting banking history, digital
payment systems, the concept and types of electronic commerce, examples of payment
methods in the world and in Turkey, and data based on e-commerce. In the research part of
the thesis, time series analysis was made with physical POS, banking products, virtual POS
and all POS expenditures and it was concluded that people prefer electronic transactions
instead of traditional habits.
Bey'u'l-vefâ akdi ve Mâverâünnehir bölgesinde gelişimi
Bay'al-wafâ contract and its development in Transoxiana
Yazar: ESER AKSU
Danışman: PROF. DR. HASAN HACAK
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / İslam Hukuku Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Din = Religion ; Hukuk = Law ; Tarih = History

Özet:
Bu çalışma, İslam toplumunda finansman ihtiyacını karşılamak amacıyla kullanılan bey'u'l-vefâ akdini ele almaktadır. Tez, bey'u'l-vefâ akdinin erken dönem kaynaklarından hareketle tarihi süreçteki değişimini incelemeyi ve bu akitle ilgili bilginin gelişim sürecini ortaya koymayı amaçlamaktadır. Modern dönemde bey'u'l-vefâ eksenli çalışmalar genellikle konuyla ilgili erken dönem kaynaklara inmek yerine geç dönem Hanefî kaynaklarına bakarak akit hakkındaki çeşitli yorumlardan bahsetmişlerdir. Bu çalışmada erken dönem Hanefî kaynaklarından hareketle bey'u'l-vefâ akdinin Mâverâünnehir bölgesindeki hukuki mahiyetiyle alakalı değişimin temelde iki aşamadan oluştuğu iddia edilmektedir. Diğer yandan akdin uygulamalardaki son halini almasıyla birlikte hacmi artan hukuki sonuçlar tartışılmakta ve akdin gösterdiği değişim ve gelişim süreci ortaya konulmaktadır. Hanefî mezhebinde akdin ortaya çıkış tarihine odaklanan modern çalışmalar, genellikle hicri 5. asırda yoğunlaşmaktadır. Bu çalışma ise bey'u'l-vefâ akdinin terim olarak aynı ismi taşımasa da mefhum olarak hicri 3. ve 4. asır Hanefî kaynaklarında mevcut olduğunu ve akdin kökeninin daha eski bir tarihe dayandığını göstermeyi amaçlamaktadır.

Abstract:
This study examines the contract of bay' al-wafā', which is utilized to meet financial needs in Islamic society. The thesis aims to investigate the historical changes of the bey'u'l-vefâ contract based on early sources and reveal the development of knowledge related to this contract over time. In the modern era, studies focused on bay' al-wafā' often discussed various interpretations of the contract by late Hanafi sources instead of delving into early sources. This study asserts that, drawing on early Hanafi sources, the legal nature of the bey'u'l-vefâ contract in the Transoxiana underwent primarily two stages of change. Furthermore, as the contract reached its final form in practice, the increasing legal consequences are deliberate, shedding light on the transformation and development process of the contract. Modern studies concentrating on the emergence date of the contract in the Hanafi school usually center around the 5th Hijri century. However, this study aims to demonstrate that, although not explicitly named bay' al-wafā', the concept existed in Hanafi sources from the 3rd and 4th Hijri centuries, indicating that the origins of the contract date back to an even earlier period.
Şükûfe Nihal Başar'ın romanlarında aile
Family in Şükûfe Nihal Başar's novels
Yazar: DUYGU CABBAR
Danışman: PROF. DR. MURAT KOÇ
Marmara Üniversitesi / Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Yeni Türk Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature

Özet:
Sosyal, siyasi, coğrafi açıdan değişimler yaşayan Türk toplumu için aile, her dönemde önemini korumuş ve toplumun sağlıklı bir şekilde var olması için gerekli görülmüştür. 1896-1973 yılları arasında yaşayan Şükûfe Nihal Başar, toplumun içinde bulunduğu sosyal ve siyasi dönüşüme şahitlik etmiştir. Yaşanan bu değişikliklerin aile kurumu üzerindeki etkisini gören yazar, romanlarında gözlemlerinden faydalanarak aile kavramına geniş bir şekilde yer vermiştir.
Yazarın romanlarındaki aileler, dağılmış ve parçalanmış aile örnekleri sunularak ele alınır. Alafranga yaşam tarzını benimseyenler, görücü usulü evlilikler, mutsuz evlilikler, savaşların getirdiği yıkımlar, erkeklerin kadınlara bakış açısı, kadınların ve çocukların sosyal hayatta karşılaştığı sıkıntılar aile içinde yaşanan sıkıntıların ve toplumsal sorunların kaynağı olarak sunulur. Olayları kurgularken tezatlardan faydalanan yazar, alafranga tiplerin karşısına aydınları, maddi unsurlar karşısına manevi unsurları koyarak çatışmadan faydalanır.
Yazar, toplumda şahit olduğu değişikliklerden ve özel hayatında yaşadığı sıkıntılardan yola çıkarak romanlarında aile içi ilişkilere değinmiş ve devrine göre ileri sayılabilecek fikirleriyle yaşanan sıkıntılara çözümler sunmuştur. Yazar, romanlarında yer alan olayları kadın duyarlığı içinde değerlendirmiş ve ilk dönem romanlarını kadın cephesinden anlatmıştır.

Abstract:
For Turkish society, the family has been important in every period and considered necessary for the healthy existence of society. Şükûfe Nihal Başar, who lived between 1896 and 1973, witnessed the social and political transformation of the society. Seeing the effect of these changes on the institution of family, the author gave a wide coverage to the concept of family in her novels using her observations.
Families in the novels are analyzed by presenting examples of broken and disintegrated families. Those who adopt the European lifestyle, arranged marriages, unhappy marriages, the destruction caused by wars, men's view of women, the problems faced by women and children in social life are presented as the source of family and social problems. The author uses contrasts while fictionalizing the events and conflict by placing intellectuals against European style and spiritual elements against material elements.
The author mentioned domestic relations in her novels and offered solutions to the troubles experienced with her ideas that are advanced for her time. The author evaluated the events in her novels with a female sensibility and narrated the first period novels from the female perspective.
Şerhu muhtasari'l-kerhi'de "asıl" kavramı: Zekât ve icâre bölümleri çerçevesinde bir inceleme
The concept of "asl" in sharh mukhtasari al-karhī: An examination with special referance to the chapters of "zakat" and "ijâra"
Yazar: MERVE YILMAZ
Danışman: DOÇ. DR. MUHAMMED USAME ONUŞ
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / İslam Hukuku Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Din = Religion

Özet:
İlimlerin ihtisaslaşma sürecinde önemli bir yeri olan tedvin faaliyeti fıkıh ilminde de gerçekleşmiş, Ebû Hanîfe'nin ders halkasında işlenen fıkhî meseleler öğrencileri tarafından kayıt altına alınarak mezhebin ve fıkıh ilminin ilk telifi üretilmiştir. Söz konusu faaliyetin sonucunda elde edilen eser fıkhın asıllarını ortaya koyma iddiası ile el-Asl şeklinde adlandırılmıştır. Süreç içerisinde sadece bir kitabın ismi olmanın yanı sıra el-asl, geniş bir anlam yelpazesine sahip olarak merkezî bir kavram haline gelmiştir. Kavramın kullanıldığı alanlardan biri fıkhın teorik zemininin inşa edildiği usûl-i fıkıh ilmi olup ilk defa Kerhî'nin kaleme aldığı risalede bu ilmin ilkeleri tesis edilmiş ve her bir ilkenin başına el-asl ifadesi getirilmiştir. Kerhî asılları yalnızca küçük risalesine hasretmeyip füru metni olan Muhtasar'ında da yoğun bir şekilde kullanmış ancak bu asılları sadece fıkıh meselelerine dair genel ilkeler şeklinde sunmamıştır. Kimi zaman konunun temellendirilmesi veya ferʿe hüküm veren asıl, kimi zaman da ihtilaf halinde tarafları temsil eden görüşlerin dayanağı olarak kabul etmiştir.

Abstract:
The activity of tadween, which has an important place in the process of specialization of sciences, also took place in the science of fiqh, and the first compilation of the madhhab and the science of fiqh was produced by recording the fiqh issues taught in Abu Hanīfa's class circle by his students. The work obtained as a result of this activity was named al-Asl with the claim of revealing the principles of fiqh. In the process, al-asl, in addition to being the name of a book, became a central concept with a wide range of meanings. One of the fields in which the concept was used was the science of usul al-fiqh, in which the theoretical basis of fiqh was built, and in the treatise written by al-Karhī for the first time, the principles of this science were established and the term al-asl was introduced at the beginning of each principle. Al-Karhī did not confine asls to his small treatise and used it extensively in his furu text, al-Mukhtasar, but he did not present them only as general principles of fiqh. At times, he considered them as the basis for grounding the issue or ruling on the ferʿ, and at other times as the opinion representing the parties in case of a dispute.