Temettuât defterlerine göre Beykoz Kazası'nın sosyo-ekonomik durumu
Socialeconomical situation of the Beykoz Kaza according to temettuat records
Yazar: ŞÜKRİYE PINAR YAVUZTÜRK
Danışman: PROF.DR. UFUK GÜLSOY
Marmara Üniversitesi / Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü / Türk Tarihi Ana Bilim Dalı / Yakınçağ Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Tarih = History

Özet:
Basbakanlık Osmanlı Arsivi'ndeki temettuât defterlerine dayanılarakhazırlanan bu çalısmada 1840 ve 1844 senesi verilerine göre Beykoz Kazası'ndabulunan 27 yerlesim birimi ele alınmıstır. Bu yerlesim birimleri içinde BeykozKasabası, kazanın merkezini teskil etmekte olup diger yerlesim birimleri köylerdenibarettir. Kazada 1840 senesinde 616, 1844 senesinde 687 hane bulunmaktadır. 1844senesi temettuât defterlerinde olmayan yerlesim birimlerini 1840 defterlerindentamamladıgımızda Beykoz Kazası'nda ortalama hane sayısının 1105 oldugugörülmektedir. Kazada bulunan gayrimüslimleri Ermeniler ve Rumlarolusturmaktadır. Ayrıca Müslüman oldugu bilinen Kıptîler de kazada ikametetmektedirler. Kazanın nüfusu ortalama 4428 olup Müslümanlar 3872 kisiyleçogunlugu olusturmaktadır. Ermeniler 356, Rumlar 192 ve Kıptîlerse 8 kisidir.Kazada hanelerden baska çiftlikler de yer almakta olup bunların sayısı 11'dir.Hamam, dükkanlar, On Çesmeler ve bir iskelenin bulundugu BeykozKasabası, kazanın sosyal hayatının en canlı oldugu yerlesim birimidir. Müslüman,Ermeni ve Rumların beraber yasamaları da buradaki renkliligi arttırıcı unsurlardanbiridir.Kazada ticaret ve zanaat ile ilgili meslekleri icra edenlerin sayısı digerlerinenazaran fazladır. 1840 senesinde ticaret ve zanaatla ilgili mesleklerin digermesleklere oranı %58 iken, 1844 senesinde %68'dir. Bu meslekler arasında 1840senesinde en çok icra edilenler kayıkçılık ve balıkçılık, 1844 senesindeysekömürcülüktür.Kazada hemen herkesin topragı olmakla beraber tarımdan geçiminisaglayanların sayısı ve de hane basına düsen toprak miktarı oldukça azdır. Kazadahemen hemen her ailenin birer hayvanı bulunmakla beraber hayvancılık asıl geçimkaynagı degildir. Kimi çiftliklerde hayvancılıgın asıl geçim kaynagı oldugugörülmektedir.Beykoz Kazası'nda hane reislerinin çogu gelirlerini ticarî mesleklerden eldeetmektedir. Ancak kazanın genelinde gelir düzeyi düsüktür. Vergü-yi mahsusa digerkazalara nazaran düsük iken rüsum vergisi çok az kisi tarafından verilmekteydi

Abstract:
In this work, prepared depending on the information taken from temettuâtdefterleri of the Ottoman archives, 27 settlements in Beykoz were discussedaccording to the information between 1840 and 1844. Among these settlements,Beykoz was the centre of those settlements and the rest was just villages. In thistown, there were 616 households in 1840 and 687 in 1844. The average number ofthe households was 1105. The non-Moslems sects in the town were Armenians andGreeks. And also the Kıptis known to be Muslims were inhabited in the town.Muslims were the majority with 4428 population. Armenians were 356, Greeks were192 and Kıptis were 8. Apart from the households, there used to be 11 farms.Beykoz town, having a Turkish bath, a shopping bazaar, On çesmeler (TenFountains) and a quay, was the settlement that had the most socialized life in thedistrict. One of the most important points that made the town socialized was that theMuslims, Armenians and Greeks used to live all together in this town.In the town, there were more people working in mercantile and inhandcrafts business compared to those who worked in other sectors. In 1840, %58 ofthe population worked as a merchant or a craftsman but in 1844, this ratio increasedto %68. Among these jobs, fishery and boat making were the most common businesshowever in 1844 coal business became the most common.In this district almost everybody had their land but the people who used tomake money from agriculture were scarce and every piece of land for householdswas too small. Though every household had their farm animals, animal business wasnot the main income of the families. Nevertheless, animal business was the mainsource of income for some farmers. In Beykoz, most of the families used to earn theirliving from mercantile. However in general, income of the people was low. WhileVergü-yi mahsusa (special Tax) was lower compared to other towns, rüsum tax waspaid by just few people.