Güvercinlerde butorfanol-izofluran ve medetomidin-izofluran anestezik ajanlarının, bazı hematolojik, biyokimyasal, kardiorespiratorik ve  kardiopulmoner parametreler açısından araştırılması
Investigation of butorphanol-isoflurane and medetomidine-isoflurane anesthetic agents in terms of some hematological, biochemical, cardiorespiratory and cardiopulmonary parameters in pigeons
Yazar: KÜBRA DİKMEN
Danışman: PROF. DR. ALİ HAYAT
Harran Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Cerrahi (Veterinerlik) Ana Bilim Dalı / Cerrahi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Anestezi ve Reanimasyon = Anesthesiology and Reanimation
Dizin: Anestetikler = Anesthetics ; Anestezi = Anesthesia ; Anestezi-inhalasyon = Anesthesia-inhalation ; Butorfanol = Butorphanol ; Güvercinler = Pigeons ; Medetomidine = Medetomidine ; İzofluran = Isoflurane

Özet:
Bu çalışma 1-2 yaş aralığın da 20 adet güvercin üzerinde gerçekleştirildi. Güvercinler
rastgele iki eşit gruba ayrıldı. Preanestezik ajan olarak ilk gruba butorfanol (2 mg/kg IM)
enjeksiyonu, ikinci gruba medetomidin (0,2 mg/kg IM) enjeksiyonu yapıldı. Preanestezik
uygulamasından 10 dk sonra, her iki grupta bulunan güvercinler maske aracılığı ile 30 dk
boyunca izofluran (% 3-4 indüksiyon %1-2,5 idame) ile anestezisine tabi tutuldu. Bu
çalışma ile kanatlılarda kullanılabilecek dengeli ve güvenli bir anestezi protokolü
amaçlandı. Anestezi öncesi ve anestezi sırasında yapılan muayenede, kardiopulmoner
olarak: nabız, solunum sayısı, SKB/DKB/MKB, SpO2, EtCO2 ve kloakal sıcaklık
değerleri; klinik olarak: göz kapağı aralığı, pedal refleks, kanat çekme refleksi, iğne
pikürüne tepki ve baş, boyun duruşu dereceleri preanestezik 10. dk, isofluran 10, 20 ve
30. dk aralıklarında kaydedildi. Hematolojik ve biyokimyasal parametrelerden, lökosit
sayısı (WBC), eritrosit sayısı (RBC), hemoglobin miktarı (HGB), hematokrit (HCT),
alanin aminotransferaz (ALT), aspartat aminotransferaz (AST), kreatinin kinaz-MB (CKMB) ve glukoz (GLU) değerlerine; anestezi öncesinde (AÖ), preanestezik
uygulamasından sonra 10. dk da (PRE10) ve izofluran anestezisinin 30. dk'larında
(İZO30) alınan kan örnekleri kullanılarak bakıldı. Klinik değerlendirmede,
premedikasyon uygulanması ile reflekslerde azalma olduğu, izofluran anestezisi ile
tamamen ortadan kalktığı gözlendi. Anestezi esnasında her iki grupta nabız, solunum
sayısı, kloakal sıcaklık ve EtCO2 değerlerinde düşme kaydedildi. Ancak bu düşüşün
fizyolojik sınırlar içinde kaldığı görüldü. İzofluran anestezisinin sonlandırılması ile klinik
bulguların hızla normale döndüğü tespit edildi. Anestezi süresince her iki grupta AST,
ALT ve GLU değerlerinde azalma, CK-MD değerinin ise değişmediği kaydedildi. Ayrıca
WBC, RBC, HGB ve HCT değerlerinde de artış görüldü. Bu değerlerin fizyolojik sınırları
aşmadığı tespit edildi. Sonuç olarak butorfanol-izofluran anestezisinin medetomidinizofluran anestezisine oranla kardiovasküler sistem üzerinde daha az depresif olduğu,
daha hafif bir sedasyon oluştursada, izofluranın her iki preanestezik ajan ile kanatlılarda
güvenle kullanabileceği kanısına varıldı.
Anahtar kelimeler: İnhalasyon anestezisi, izofluran, güvercin, medetomidin, butorfanol

Abstract:
This study was carried out on 20 pigeons aged 1-2 years. The pigeons were randomly
divided into two equal groups. As a preanesthetic agent, butorphanol (2 mg/kg IM)
injection was given to the first group and medetomidine (0,2 mg/kg IM) was injected to
the second group. 10 minutes after the pre-anesthetic administration, the pigeons in both
groups were subjected to isoflurane (3-4% induction, 1-2.5% maintenance) anesthesia
for 30 minutes by means of a mask. In this study, a balanced and safe anesthesia protocol
that can be used in avian was aimed. In the examination performed before and during
anesthesia, cardiopulmonary values: pulse, respiratory rate, SBP/DBP/MBP, SpO2,
EtCO2 and cloacal temperature; Clinically: eyelid spacing, pedal reflex, wing pulling
reflex, response to needle picure, and head and neck posture degrees were recorded at
preanesthetic 10th minute, isoflurane 10, 20th and 30th minute intervals. Among the
hematological and biochemical parameters, leukocyte count (WBC), erythrocyte count
(RBC), hemoglobin amount (HGB), hematocrit (HCT), alanine aminotransferase (ALT),
aspartate aminotransferase (AST), creatinine kinase-MB (CK-MB) and glucose (GLU)
values; Blood samples were taken before anesthesia (AS), at 10 minutes after
preanesthetic administration (PRE10), and at 30 minutes after isoflurane anesthesia
(İZO30). Clinically, it was observed that reflexes decreased with premedication and
completely disappeared with isoflurane anesthesia. A decrease in heart rate, respiratory
rate, cloacal temperature and EtCO2 values were recorded in both groups. However, it
was observed that this decrease remained within physiological limits. With the
termination of isoflurane anesthesia, it was determined that the clinical findings returned
to normal rapidly. During anesthesia, it was noted that AST, ALT and GLU values
decreased in both groups, while CK-MD values did not change. There was also an
increase in WBC, RBC, HGB and HCT values. It was determined that these values did
not exceed the physiological limits. As a result, it was concluded that butorphanolisoflurane anesthesia is less depressive on the cardiovascular system compared to
medetomidine-isoflurane anesthesia and although it produces a milder sedation,
isoflurane can be used safely in poultry with both pre-anesthetic agents.
Keywords: Inhalation anesthesia, isoflurane, pigeon, medetomidine, butorphanol