Yüz tanıma görevli bellek testinin genç ve yaşlı nüfusa ait beyin                                                                                                                                                                                           aktivitelerinin karşılaştırılması
Comparison of brain activities in young and elderly population during   memory test assigned to face recognition
Yazar: ÖZGÜL USLU
Danışman: PROF. DR. ALİ SAFFET GÖNÜL
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Sinir Bilimi Ana Bilim Dalı / Sinirbilim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Bellek = Memory ; Beyin aktivasyon deneyleri = Brain activation experiments ; Biliş = Cognition ; Gençler = Youngs ; Manyetik rezonans görüntüleme = Magnetic resonance imaging ; Sinir bilimleri = Neurosciences ; Yaşlanma = Aging ; Yaşlılar = Aged ; Yüz tanıma = Face recognition

Özet:
Yaşlanmayla birlikte herhangi bir nörodejeneratif  hastaklık tanısı olmasa bile yaşlı bireylerin beyinlerinde yapısal ve fonksiyonel değişiklikler ortaya çıkmaktadır ve yaşlanma bilişsel performansta düşüşe neden olmakatdır. Genç gruplarla yaşlı grupları karşılaştıran çalışmalar, bilişsel bir görev anında gözlemlenen fonksiyonel değişikliklerin tek yönlü olmadığını göstermektedir. Gençlerle karşılaştırıldığında yaşlılarda bazı beyin bölgelerinde aktivite azalması bulan çalışmaların aksine bazı bölgelerde aktivite artışı bulan çalışmalar da vardır. Yaşlanmayla birlikte gözlemlenen beyindeki bu fonksiyonel farklılaşma ve bilişsel performans arasındaki ilişkiyi açıklayan çalışmaların bulguları farklılık göstermektedir. Bu tez çalışmasının amacı, bilişsel bir görev sırasında ilerleyen yaşla birlikte beyinde ortaya çıkan fonksiyonel değişiklikleri ve bu değişikliklerin bilişsel performansla ilişkisini tespit etmektir. Bu amaca uygun olarak 20 genç-18 yaşlı katılımcıya kodlama, yüz tanıma ve isim tanıma görevlerini içiren bellek testi sırasında fMRG çekimi yapılmıştır. Yapılan ikili karşılaştırmalar sonucunda kodlama görevi sırasında kaydedilen beyin aktivasyonunda genç ve yaşlı grup arasında fark bulunmamıştır. Yüz tanıma görevinde yaşlı grupta genç gruptan farklı olarak sol posterior singulat korteks, sol süperior frontal korteks , sol fusiform yüz tanıma alanı ve sol talamusta aktivite artışı; isim tanıma görevinde sol süperior frontal korteks, sağ prefrontal korteks, sol anterior+posterior singulat kortekste aktivite artışı bulunmuştur. Davranışsal veriler iki grup arasında karşılaştırıldığında her iki geri getirme görevinde de doğru yanıt sayısı yaşlılarda gençlere göre anlamlı olarak düşüktür. Elde edilen bulgular ilerleyen yaşla birlikte kişilerin, bilişsel görev sırasında beyinde daha yaygın bir aktivasyon gösterdiğii tespit etmiştir. Bu durum bilişsel bir görev esnasında yaşlıların gençlerle karşılaştırıldığında daha fazla nöral ve bilişsel kaynağı kullandığını göstermektedir.

Abstract:
With advancing age, despite the absence of the diagnosis of any neurodegenerative disease, structural and functional changes emerge in the brains of the elderly and aging leads to a decline in cognitive performance. Studies comparing the groups of young people with the groups of the elderly indicate that functional changes observed during a cognitive task are not unidirectional. Contrary to the studies in which a decline in activity was found in certain brain regions in the elderly compared with the young, there are studies in which an increase in activity was detected in certain brain regions. The findings of the studies that explain the relationship between this functional differentiation in the brain observed with aging and cognitive performance differ. The aim of this study is to detect the functional changes in the brain during a cognitive task, which arise with advanced age, and the relationship between these changes and cognitive performance. In line with this aim, fMRI scanning was performed on 20 young-18 elderly participants during a memory test that included encoding, face recognition, and name recognition tasks. As a result of the dual comparisons, no difference was detected between the young and the elderly groups in terms of the brain activation recorded during the encoding task. During face recognition task, an increase in activity was detected in left posterior cingulate cortex, left superior frontal cortex, left fusiform face area, and left thalamus in the elderly group than the young group; and during name recognition task, an increase in activity was detected in the left superior frontal cortex, right prefrontal cortex, left anterior + posterior cingulate cortex in the elderly group than the young group. When the two groups were compared in terms of the behavioral data, the accuracy in both retrieval tasks was significantly lower in the elderly group than in the young group. The findings demonstrated that the individuals have a more widespread activation in the brain during the cognitive task with the advanced age. This indicates that the elderly utilize more neural and cognitive resources during a cognitive task than the young.