Özay Gönlüm'ün yaşamı ve Türk halk müziğine katkıları
Life of Özay Gönlüm and his contributions to Turkish folk music
Yazar: BİLAL KIRGIL
Danışman: PROF. DR. ÜNAL İMİK ; DOÇ. DR. SİNAN HAŞHAŞ
İnönü Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Biyografi = Biography ; Müzik = Music
Dizin: Biyografi = Biography ; Denizli = Denizli ; Gönlüm, Özay = Gönlüm, Özay ; Halk müziği = Folk music ; Meddah = Meddah ; Türk halk müziği = Turkish folk music

Özet:
Türk halk müziği (THM), Türk milletine ait olan kültürel değerlerin korunması ve gelecek nesillere aktarılmasında çok önemli bir yere sahiptir dolayısıyla THM'ye katkı sağlayan her öğenin korunması ve gelecek kuşaklara aktarılması bakımından kayıt altına alınması büyük önem arz etmektedir. Bu bağlamda THM'ye ulusal ve evrensel ölçekte çok önemli katkılarda bulunmuş olan Özay Gönlüm'ün kültürümüz açısından öne çıkan değerlerden birisi olduğunu söylemek mümkündür. Bu düşüncelerden hareketle; icracı, derlemeci, meddah, kaynak kişi kimlikleriyle çok yönlü bir halk sanatçısı olan Özay Gönlüm'ün hayatı ve sanatçılık serüveninin araştırılarak kayıt altına alınmasının, THM ve kültürümüz açısından önemli olduğu düşünülmektedir.
Bu araştırma, nitel ve nicel araştırma yöntemi ile ele alınan durum tespiti yapmaya yönelik bir çalışmadır. Araştırmanın evrenini Özay Gönlüm'ün sanatçı kişiliği ve yaşamına ait bulgular ile TRT Repertuvarındaki kayıt altına alınmış eserleri, örneklemini ise konuya yönelik elde edilen ve ulaşılabilen veriler oluşturmaktadır. Araştırma, Özay Gönlüm'ün TRT-THM repertuvarında kayıt altına alınmış eserleri ile sınırlı tutulmuştur. Araştırma sürecinde elde edilen verilerin bir bölümü kolay ifade edilmesini sağlamak amacıyla frekans ve yüzdelik rakamlarla ifade edilebilen değerlere dönüştürülmüştür.
Araştırma doğrultusunda, Özay Gönlüm'ün usta bir saz/ses sanatçısı olduğu, derleme ve saha çalışmaları ile THM repertuvarına önemli katkılar sağladığı, meddahlık ve yorumculuk niteliklerini ustaca harmanlayarak bu konuda ilk rol modellerden biri olduğu, "Yaren Sazı"nın oluşmasına sağladığı katkılar ile Türk halk çalgı yapımcılığı alanına yenilikçi bir bakış açısı getirdiği, yurt içi ve yurt dışı sanatsal etkinlikleri ile kültürel/sanatsal yönden Türk kültürünün tanıtımına/yaygınlaşmasına önemli katkılar sağladığı sonuçlarına ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Özay Gönlüm, Türk Halk Müziği, Denizli Yöresi, "Yaren Sazı", Meddahlık

Abstract:
Turkish Folk Music (TFM) has a significant role on protecting cultural values that belong to Turkish Nation and passing it on to future generations. Hence, it is crucial to record each component contributing to Turkish Folk Music in terms of being protected and transferred to next generations. In this context, it is possible to say that Özay Gönlüm, who has considerable contributions on both national and universal scales, is one of the most prominent figures in our culture. From this point of view, the life and contributions of Özay Gönlüm, who is a sophisticated Turkish folk singer as a performer, compiler, encomiast, needs to be analysed and recorded with regard to Turkish Folk music and our culture.
This study is aimed at determination the state of through qualitative and quantitative data tecniques. Özay Gönlüm‟ s artistic personality and findings on his life with recorded works in TRT repertory form the population of the study and the sample of the study is formed by data which can be obtained and accessed. The study is restricted to his recorded works in the repertory of TFM in TRT. Some of the data obtained in the study process was converted to figures which can be expressed with numbers , percentage and frequency so as to be stated easily.
It is concluded that Özay Gönlüm was a successful stringed instrument performer and he contributed considerable contributions to the repertoir of Turkish Folk Music with his compilations and fieldwork studies. He was a role model thanks to his ability to use folk music performing and encomiastic character. He brought a new point of view to the production of Turkish folk music instruments with his contribution to the production of Yaren stringed instrument. Moreover, he contributed to the introduction of Turkish Culture with his domestic and international performances.

Key Words: Özay Gönlüm, Turkish Folk Music, Denizli Region,"Yaren Sazı", Encomiastic