Ali el-Kârî'nin Teşyîu fukahâi'l-Hanefiyye li-Teşnîi Süfehâi'ş-Şâfiiyye adlı eserinin edisyon kritiği
The critical edition of Ali al-Qâri's work tittled et-Tashyîi Fuqahâ' al-Hanafiyya li-Tashnîi Sufahâ'ash-Shâfiiyya
Yazar: HALİL İBRAHİM DEVELİ
Danışman: PROF. DR. MUHARREM ÖNDER
Yalova Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Temel İslam Bilimleri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Din = Religion
Dizin: Ali el-Kari = Ali al-Qari ; Kur'an-ı Kerim = Koran ; Mezhepler = Sects ; İlm-i Hilaf = İlm-i Hilaf ; İmamü`l-Harameyn el-Cüveyni = İmamü`l-Harameyn el-Cüveyni ; İslam hukuku = Islamic law ; İslamiyet = Islam

Özet:
Hicri dördüncü asırda mezheplerin büyük oranda teşekkülünü tamamlamasıyla beraber alimler arasında, tek bir mezhebe bağlılığın gerekliliği konusunda tartışmalar yaşanmıştır. Özellikle Hanefî ve Şafiî alimler arasında gerçekleşen bu tartışmalar daha sonra müstakil çalışmalara konu olmuştur. Şafiî alim Cüveynî'nin (ö. 478/1085) kaleme aldığı Muğîsü'l-halk fî tercîhi'l-kavli'l-hakk isimli eser de konuyla ilgili tartışmaları yönlendirici bir etkiye sahip olması bakımından bu çalışmaların önemli örneklerinden biridir. Cüveynî bu eserinde; Şafiî mezhebinin diğer mezheplerden üstün olduğunu iddia etmiş, diğer mezhep imamlarıyla ilgili ağır eleştirilerde bulunmuş, sonraki devirlerde müellifin bu iddia ve eleştirilerine cevap niteliğinde eserler telif edilmiştir. Bu eserlerden birisi de Ali el-Kârî'nin (ö. 1014/1605) Teşyîʿu fukahâi'l-Hanefiyye li-teşnîʿi süfehâi'ş-Şâfiiyye isimli risalesidir. Bu çalışmada mezkûr eserin tahkik ve tahlili gerçekleştirilmiş ve bu bağlamda Muğîs isimli eserdeki iddiaları tenkit etmeye yönelik Hanefî alimler tarafından kaleme alınan eserlerin karşılaştırılması yapılmıştır.
Çalışmamız üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde Ali el-Kârî'nin yaşadığı dönem, hayatı ve ilmî şahsiyetiyle ilgili bilgiler yer almaktadır. İkinci bölüm eserin tahlili ve benzer eserlerle karşılaştırılmasına ayrılmıştır. Son bölümde ise araştırmamıza konu olan risalenin tahkikli metnine yer verilmiştir.

Abstract:
In the fourth century hijri, some disputations in relation to the necessity of adopting a certain religious sect have been made no sooner than the sects had completed their institutionalization process substantially. These arguements which took place especially between Hanafi and Shafii scholars, featured in some seperate studies afterwards. Mugheeth al-Halq fi Tarjeeh al-qawl al-haqq which was written down by Juwaynī (d. 478/1085), a Shafii scholar, is one of the most important instances of these studies in regards to having a leading effect on these disputations which took place on his time and later on. In this work of Juwaynī; He claimed that the Shafi'i sect was superior to other sects, made heavy criticisms about the imams of other sects, and in later periods, works were written in response to these claims and criticisms of the author. One of these works is the treatise named Teşyîʿu fukahâi'l-Hanefiyye li-teşnîʿi süfehâi'ş-Şâfiiyye by Alī al-Qārī (d. 1014/1605). In this study, the analysis and analysis of the aforementioned work was carried out and in this context, the works written by Hanafi scholars to criticize the work called Mughīth were compared.
Our work consists of three parts. In the first part, there is information about the period in which Alī al-Qārī lived, his life and his scientific personality. The second part is devoted to the analysis of the work and its comparison with similar works. In the last part, the text of the treatise, which is the subject of our research, is given.