Kalça kırığı nedeniyle spinal anestezi altında opere edilen hastalarda uygulanan sedasyonun postoperatif kognitif fonksiyonlara etkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the effect of sedation applied to postoperative cognitive functions in patients operated under spinal anesthesia DUE to hip fracture
Yazar: AHMET SAİD ÇETİNKAYA
Danışman: DOÇ. DR. DERYA ARSLAN YURTLU
İzmir Katip Çelebi Üniversitesi / İzmir Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Anesteziyoloji ve Reanimasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Anestezi ve Reanimasyon = Anesthesiology and Reanimation
Dizin: Anestezi = Anesthesia ; Anestezi-spinal = Anesthesia-spinal ; Bilinçli sedasyon = Conscious sedation ; Biliş = Cognition ; Bilişsel işlevler = Cognitive functions ; Kalça = Hip ; Kalça kırıkları = Hip fractures ; Kırıklar-kemik = Fractures-bone ; Postoperatif dönem = Postoperative period

Özet:
Giriş: Kalça kırığı nedeniyle opere edilen geriatrik yaş grubu hastalarında ağrı, cerrahi stres ve kullanılan anestezik ajanlar morbidite ve mortaliteye katkıda bulunan postoperatif kognitif disfonksiyon (POCD) açısından risk faktörüdür. Sedatif ajanların ise POCD'a etkisi açısından ise halen araştırmalar devam etmektedir.
Amaç: Araştırmamız ile kalça kırığı nedeniyle spinal anestezi ile opere edilen 65 yaşından büyük hastalara uygulanan sedasyonun postoperatif erken dönem kognitif fonksiyonlara etkisinin değerlendirilmesi amaçlandı.
Gereç ve Yöntem: Prospektif gözlemsel tasarlanan bu araştırmada kalça kırığı nedeniyle spinal anestezi uygulanan, MMSE puanı 15 ten fazla olan ve kognitif fonksiyonları etkileyecek hastalığı bulunmayan hastalar değerlendirildi. Hastalar spinal anestezi öncesinde 0,03 mg/kg midazolam premedikasyonu uygulandı. Sonrasında uygulayıcı anestezistin tercihine bağlı olarak 0,5 mg/kg dozunda iv ketamin; dexmedotimidin grubundaki hastalara 0,5-1 mcg/kg/10 dk yükleme ve 0,1 mcg/kg/h idame dozunda iv dexmedotimidin uygulandı. Hastalar bu sedasyon yöntemine göre 2 gruba ayrıldı ve preoperatif, postoperatif 1.gün ve 3.gün Mini Mental Durum Testi (MMSE) ve Saat Çizme Testi (SÇT) uygulanarak sonuçlar karşılaştırılmıştır. 
Bulgular: Preoperatif MMSE puanları arasında gruplar arasında istatistiksel olarak fark bulunmayan araştırmada, postoperatif 1. ve 3. gün MMSE puanları Deksmedetomidin grubunda Ketamin grubuna göre istatistiksel olarak daha yüksek saptandı. Grup içi karşılaştırmalara göre her iki grubun MMSE puanlarında azalma oldu. Grup içi MMSE puanlarındaki azalma Ketamin grubunda Deksmedetomidin grubuna göre istatistiksel olarak daha fazla saptandı. Gruplar arasında SÇT puanlarının karşılaştırılmalarına göre istatistiksel bir farklılık bulunmadı.
Sonuç: Araştırmamızda Deksmedetomidin grubundaki hastalarda Ketamin grubuna göre erken dönem MMSE puanları istatiksel olarak daha yüksek çıkmıştır. Bu sonuçlar ile deksmedetomidin uygulamasının geriatrik yaş grubunda tercih edilebileceği kanısına varılmıştır.
Anahtar kelimeler: deksmedetomidin, ketamin, postoperatif kognitif disfonksiyon, kırılganlık, midazolam

Abstract:
Introduction: Pain, surgical stress, and anesthetic agents used are risk factors for postoperative cognitive dysfunction (POCD), which contributes to morbidity and mortality in geriatric patients operated for hip fracture. As for the effect of sedative agents on POCD, research is still ongoing.
Objective: Our research aimed to evaluate the effect of sedation applied to patients older than 65 years who were operated with spinal anesthesia due to hip fracture on early postoperative cognitive functions.
Materials and Methods In this prospective observational study, patients who underwent spinal anesthesia for hip fracture, had an MMSE score of more than 15, and had no disease that would affect cognitive functions were evaluated. Patients were administered 0,03 mg/kg midazolam premedication before spinal anesthesia. After that, iv ketamine at a dose of 0,5 mg/kg depending on the preference of the practicing anesthesiologist; patients in the dexmedothymidine group were administered iv dexmedothymidine at a loading dose of 0,5 mcg/kg/10 min and a maintenance dose of 0,1 mcg/kg/h. Patients were divided into 2 groups according to this sedation method and preoperative, postoperative 1. and 3. day the results were compared by applying Mini Mental State Examination (MMSE) and Clock Drawing Test (CDT) on the day.
Results: In the study where there was no statistical difference between the groups in preoperative MMSE scores, MMSE scores on the 1st and 3rd postoperative days were found to be statistically higher in the Dexmedetomidine group than in the Ketamine group. There was a decrease in MMSE scores of both groups according to in-group comparisons. The decrease in in-group MMSE scores was statistically higher in the Ketamine group than in the Dexmedetomidine group. There was no statistical difference between the groups according to the comparison of CDT scores.
Conclusion: In our study, the patients in the Dexmedetomidine group had statistically higher early MMSE scores than the patients in the Ketamine group. With these results, it was concluded that the administration of dexmedetomidine can be preferred in the geriatric age group.
Keywords: dexmedetomidine, ketamine, postoperative cognitive dysfunction, fragility, midazolam