Renal transplant alıcılarında greft fonksiyon belirteci olarak serumda TNF-α, sTNFR I, sTNFR II, IL-18, IL-6, sVCAM-1, sICAM-1, CRP, sistatin C ve kreatinin düzeylerinin karşılaştırılması
Investigation of levels of TNF-α, sTNFR I, sTNFR II, IL-18, IL-6, SVCAM-1, sICAM-1, CRP, cystatin C and creatine in serum as a graft function marker in renal transplant recipients
Yazar: DENİZ BUDAK
Danışman: PROF. DR. GÜLTEKİN YÜCEL
Akdeniz Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Temel Tıp Bilimleri Bölümü / Tıbbi Biyokimya Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2013
Konu: Biyokimya = Biochemistry
Dizin: Böbrek = Kidney ; Böbrek nakli = Kidney transplantation ; C reaktif protein = C reactive protein ; Sistatinler = Cystatins ; Tümör nekroz faktörleri = Tumor necrosis factors ; İnterlökin 18 = Interleukin 18 ; İnterlökin 6 = Interleukin 6

Özet:
Böbrek naklinde, nakil öncesi (NÖ) ve sonrası risk değerlendirmesinde ve nakil
sonrası (NS) greft fonksiyonu takibinde ideal belirtecin kullanılması, erken ve uygun
tedavi stratejilerinin belirlenmesi açısından önemlidir.
Serum kreatinin düzeyinin belirlenmesindeki sınırlayıcı faktörler nedeniyle, böbrek
nakli sonrası erken dönemde greft yetmezliği ve rejeksiyon tanısının hızlı konulabilmesi
için belirteç arayışı devam etmektedir.
Çalışmamızın amacı böbrek nakli alıcılarında, NS greft fonksiyonu takibi ve akut
rejeksiyon tanısında serum TNF-?, sTNFR I, sTNFR II, IL-18, IL-6, sVCAM-1,
sICAM-1, CRP seviyelerinin kullanılabilirliğini değerlendirmektir. Tez çalışmamıza,
canlı vericiden nakil olmuş 50 hasta dahil edildi. Hastaların NÖ ve NS 7. gün, 1. ay, 3.
ayda alınan serumlarında TNF-?, sTNFR I, sTNFR II, IL-18, IL-6, sVCAM-1, sICAM-
1, CRP, sistatin C ve kreatinin düzeyleri ölçüldü. Serum kreatinin seviyesi kinetik
kolorimetrik yöntem ile, serum sistatin C seviyesi particle- enhanced
immunonefelometrik (PENIA) yöntem ile, serum CRP seviyesi immünotürbidimetrik
yöntem ile, serum TNF-?, sTNFR I, sTNFR II, IL-18, IL-6, sVCAM-1, sICAM-1
seviyeleri Enzyme-Linked Immunosorbent Assay (ELISA) yöntemi ile ölçüldü.
Hastaların NÖ parametre değerleri ile NS parametre değerleri karşılaştırıldı. Hastalara
ait glomerüler filtrasyon hız (GFH) değerleri, böbrek hastalığında diyet modifikasyonu
çalışması (MDRD), Cockgrouft-Gault (C&G), Chronic Kidney Disease Epidemiology
Collaboration (CKD-EPİ) ve sistatin C bazlı (Cyc-bazlı) formüller kullanılarak
hesaplandı.
Çalışmaya dahil olan böbrek nakli alıcıları, NS akut rejeksiyon geçirmiş (R+HG,
n=6) ve akut rejeksiyon geçirmemiş (R-HG, n=44) olarak iki gruba ayrıldı.
Hastaların NS 7.gün, 1.ay, 3.ay serum kreatinin, sistatin C, TNF-?, sTNFR I,
sTNFR II, sVCAM, sICAM seviyeleri, NÖ seviyelerinden anlamlı derecede düşüktü
(p=0,001). R+HG?nda NS 7.gün serum kreatinin, sistatin C, sTNFR II, sICAM-1
seviyeleri ile NÖ seviye arasında istatistiksel fark anlamlı değildi, fakat NS 1.ay, 3.ay
115
seviyeleri, NÖ seviyelerinden anlamlı derecede düşüktü (sırasıyla p<0,05 p<0,032).
R+HG?da NS 7.gün serum kreatinin ve sistatin C seviyeleri (sırasıyla p=0,006 p=0,009),
NS 1.ay serum CRP ve IL-6 seviyeleri (sırasıyla p=0,049 p=0,032), NS 7.gün ve 1.ay
serum TNF-? (sırasıyla p=0,012 p=0,049), sTNFR I (sırasıyla p=0,001 p=0,002), sTNFR
II (sırasıyla p=0,001 p=0,001) seviyeleri, R-HG?dan anlamlı derecede yüksekti.
GFH?nın doğru belirlenmesi için yaptığımız ROC analizinde, NS 3.ay serum
kreatinin (sensitivite %77, spesifite %92), sistatin C (sensitivite %66, spesifite %85) ve
sTNFR II (sensitivite %86, spesifite %71) seviyelerini anlamlı bulduk. Akut rejeksiyon
tanısı için yaptığımız ROC analizinde, NS 7.gün serum kreatinin (sensitivite %95,
spesifite %83), sistatin C (sensitivite %84, spesifite %83), TNF-? (sensitivite %80,
spesifite 75%), sTNFR I (sensitivite %84, spesifite 91%), sTNFR II (sensitivite 1,
spesifite %80), sVCAM (sensitivite %50, spesifite 1) seviyelerini, NS 1.ay TNF-?
(sensitivite %88, spesifite %66), sTNFR I (sensitivite %75, spesifite 1), sTNFR II
(sensitivite %81, spesifite 1), IL-6 (sensitivite %61, spesifite 1) seviyelerini anlamlı
bulduk.
Çalışmamızda NS greft fonksiyonu takibinde ve akut rejeksiyon tanısında, serum
sTNFR I ve sTNFR II seviyelerinin belirlenmesi, rutinde yaygın kullanılan serum kreatinin ve sistatin C seviyelerine göre iyi alternatif belirteçler gibi gözükmektedir.

Abstract:
In kidney transplant, routine use of an ideal marker has crucial importance for the
risk assesment during pre-transplantation (PreT) and post-transplantation (PostT) period
and following up the graft function during PostT period and planning of early and proper
treatment but such an ideal marker has not been explored yet.
Searches for new and effective markers have been going on for the diagnosis of
graft inability and rejection in the earliest period after kidney transplantation because of
limited value of serum creatinine and cystatin C.
The aim of this study was to discover the availability of these rum levels of TNF-?,
sTNFR I, sTNFR II, IL-18, IL-6, sVCAM-1, sICAM-1, CRP, cystatin C, and creatinine
for evaluating of PostT graft function and acute rejection in renal recipients. Fifty
patients who were transplanted from alive donors were subjects of this study. The serum
levels of TNF-?, sTNFR I, sTNFR II, IL-18, IL-6, sVCAM-1, sICAM-1, CRP, cystatin
C, and creatinine were measuredin PreT period and during PostT period on 7th day, in
first and 3rd monthes.
Serum creatinine, cystatin C, CRP, TNF-?, sTNFR I, sTNFR II, IL-18, IL-6,
sVCAM-1, sICAM-1 were measured by kinetic colorimetric assay, PENIA,
immunoturbidimetric assay, and ELISA methods. The difference between PreT and
PostT measurements was compared. Patients? glomerular filtration rate (GFH) were
calculated using modification of diet in renal disease (MDRD), Cockgrouft-Gault
(C&G), Chronic Kidney Disease Epidemiology Collaboration (CKD-EPI) and cystatin C
based formules.
Renal recipients were divided into two groups: PostT acute rejection (AR group,
n=6) and without PostT acute rejection (NAR group, n=44). Serum levels of cystatin C,
creatinine, TNF-?, sTNFR I, sTNFR II, sVCAM, sICAM measured after transplantation,
on 7th day, in first month, and 3rd monthes were found to be significantly lower than
corresponding pre-transplantation levels (p=0,001). There was no statistically significant
difference between pre-transplantation and post-transplantation levels of creatinine,
117
cystatin C, sTNFR II, sICAM-1 in renal recipients with AR on 7th day, but serum levels
determined in first month and 3rd monthes were found to be lower than those measured
in pre-transplantation period (p<0,05, p<0,032, respectively). In AR group, serum levels
of creatinine and cystatin C measured on 7th day (p=0,006 p=0,009, respectively), levels
of CRP and IL-6,measured in first month (p=0,049 p=0,032, respectively), serum levels
of TNF-?, sTNFR I, sTNFR II measured on 7th day and in first month (p=0,012 p=0,049
for TNF-?, p=0,001 p=0,002 for sTNFR I, p=0,001 p=0,002 for sTNFR II) were found
to be significantly higher than those measured in NAR group.
ROC analysis for GFH confirmation, in PostT 3rd month for creatinine (sensitivity
77%, specifity 92%), cystatin C (sensitivity 66%, specifity 85%) and sTNFR II
(sensitivity 86%, specifity 71%) exhibited significant differences. ROC analysis for
acute rejection diagnosis, on 7th day for creatinine (sensitivity 95%, specifity 83%),
cystatin C (sensitivity 84%, specifity 83%), TNF-? (sensitivity 80%, specifity 75%),
sTNFR I (sensitivity 84%, specifity 91%), sTNFR II (sensitivity 1, specifity 80%),
sVCAM (sensitivity 50%, specifity 1) and in first month for TNF-? (sensitivity 88%,
spesifite 66%), sTNFR I (sensitivity 75%, spesifite 1), sTNFR II (sensitivity 81%,
spesifite 1), IL-6 (sensitivity 61%, spesifite 1) also pointed out significant differences.
In conclusion, our results showed that the determination of serum sTNFR I and
sTNFRII levels may be a good alternative markers to common markers such as serum
creatinine and cystatin C to follow up graft function and for acute rejection diagnosis
levels. Further studies are needed to establish there alistic role of serum sTNFR I and
sTNFR II levels in future.