İbn Ebî Zi'b'in Hayatı ve Kitabu's-Sünen isimli eseri
Life of Ibn Abu Zi'b and His Work Called Kitāb al Sunan
Yazar: ŞAKİR DENİZ
Danışman: PROF. DR. ABDULLAH AYDINLI
Sakarya Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Hadis Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Din = Religion
Dizin: Hadis = Hadith ; Kitabu's-Sünen = Kitabu's-Sünen ; İbn Ebi Zi'b = İbn Ebi Zi'b

Özet:
Hadislerin tasnifinin başlama aşaması, hadis tarihi açısında önemli bir dönemdir. Bu dönemde yaşayan âlimlerin ve eserlerinin tanınması da bu açıdan önem arz etmektedir. Bu dönemde yaşayan âlimlerden biri de İbn Ebî Zi'b'tir. Onun Kitabu's-Sünen adlı bir eseri zikredilmektedir. İbn Ebî Zi'b Hayatı ve Kitabu's-Sünen İsimli Eseri adlı bu çalışmada, onun hayatı, ahlaki ve ilmî kişiliğini ortaya koymanın yanında günümüze ulaşmayan Kitabu's-Sünen adlı eseri de inşa edilmeye çalışılacaktır.
Bu çalışma bir giriş ve üç ana bölümden oluşmaktadır:
Giriş bölümünde hadislerin önemi üzerinde durulmuş ve günümüze ulaşmasına vesile olan âlimlerin emeklerine işaret edilmiştir. Yine giriş bölümünde çalışmanın konusu, önemi, amacı ve yöntemi kısaca açıklanmıştır.
Birinci bölümde İbn Ebî Zi'b'in ismi, künyesi ve nesebinden başlanılarak onun doğumu, gençliği, ailesi, maddi durumu, âlimler ve idaricilerle ilişkisi kısaca ölümüne kadar olan hayatı ile ilgili bilgiler tespit edilmeye çalışılmıştır. Yine bu bölümde onun ahlaki kişiliği, itikadî, fıkhî ve hadisçi yönlerini içeren ilmi kişiliği ortaya konulmaya çalışılmıştır. Hadisçi yönü başlığı altında onun cerh ve ta'dîl yönünden durumu, ricale dair açıklamaları ile hadisleri tahammül ve edâ usulü tesbit edilmeye çalışılmış, hocaları ile talebelerinin isimleri zikredilmiş ve eserleri de tanıtılmıştır.
İkinci bölümde ise Kitabu's-Sünen'in inşasında takip edilen yol belirtilmiş, inşa edilen bu Sünen'in kitab başlıkları ve rivâyetlerinin dağılımı gösterilmiş ve bu Sünen ile Tirmizî, Nesâî, Ebû Dâvûd ve İbn Mâce Sünenler'inin muhteva karşılaştırması yapılmış ve onun rivâyetlerinin sonraki kaynaklara ulaşması incelenmiştir.
Üçüncü bölümde ise inşa edilen Kitabu's-Sünen'in metnine yer verilmiştir.

Abstract:
The beginnings of classification of hadith is a significant period for history of hadith. It is important to be introduced scholars who lived that period and their works for the sake of the discipline of hadith. One of those scholars who lived that period is Ibn Abu Zi'b. In this work it will be tried to analyze the life, ethical and scholarly character and works of him. Moreover, it will be tried to construct his undiscovered work Kitāb al-Sunan.
This work consists of an introduction and three main sections:
The introduction part focuses on the importance of hadiths and indicates the efforts of scholars in the transmission of hadiths to the present day. Added to that, the topic, importance, aim and method of the work are also explained in this section.
In the first section, it will be tried to clarify firstly Ibn Abu Zi'b's name, kunya and genealogy; secondly his youth, family, economic situation, connections of scholars and rulers, finally informations about his life till death. Furthermore, it will be dealt with his ethical character and scholarship of theology, law (fiqh) and hadith. Under the title of Ibn Abu Zi'b's scholarship of hadith, it is tried to define his position in terms of hadith criticism as well as his explanations on narrators (rijal) and his methodology of transmission (tahammul) and performance (ada') hadith. In addition to his masters and disciples, his works are also introduced.
In the second section, the methodology behind the construction of Kitāb al-Sunan is explained. In this respect, The titles of books in Kitāb al-Sunan and the distributions of its narratives are demonstrated. In addition to that, it is made a comparision between Sunan Ibn Abu Zi'b and Sunans of Tirmizī, Nesāī, Abu Dāwud and Ibn Māce. And finally it is examined how Ibn Abī Zi'b's narratives reached the later sources. 
The third section is devoted to the text of Kitāb al-Sunan constructed.