Muhyiddin İbnu'l-Arabî'nin tekfirle ithamı meselesi
Investigation of Muhyiddin İbnu'l-Arabi's acception as a kafir
Yazar: ABDURREZZAK EVRENSEL
Danışman: PROF. BÜLENT AKOT
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Tasavvuf Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Din = Religion
Dizin: Hadis = Hadith ; Kur'an-ı Kerim = Koran ; Tasavvuf = Mystic ; Tekfir = İnfidelity ; İbn Arabi = İbn Arabi ; İslamiyet = Islam

Özet:
İbnu'l-Arabî, Fütûhât ve Fusûsu'l-Hikem adlı eserlerinde geçen bazı görüşlerinden dolayı tenkit edilmiş, hatta küfürle itham edilmiştir.  Bu tezde İbnu'l-Arabî'ye yöneltilen tenkitler ve savunmalar ele alınmaktadır. Osmanlı geleneğinin olgunlaşmasında oldukça önemli isimlerden biri olan İbnu'l-Arabî'nin hacim olarak ciltler tutan ve günümüze kadar ulaşan iki yüz elli civarı eserinin olduğu bilinmektedir. Onun eserlerinin irfan ve ilim topluluklarında okunup çokça tartışıldığı bilinen bir husustur. Ayrıca İbnu'l-Arabî'nin binlerce beyitten oluşan şiirleri bulunmaktadır. Osmanlı şiir geleneği içerisinde İbnu'l-Arabî'nin oldukça fazla şiir kaleme alan mutasavvıflardan olduğu görülmektedir. Zıt görüşte olanlar  İbnu'l‐Arabî'yi eleştirmek amacıyla reddiyeler kaleme alırken İbnu'l-Arabî taraftarları da onu savunmak amacıyla makale ve fetvalar yazmıştır.  Vahdet-i vücûd nazariyesi başta olmak üzere İbnu'l-Arabî'nin neredeyse bütün fikirleri özellikle Selefi geleneğinden gelen İbn Teymiyye ve diğer birçok âlim tarafından eleştirilmiştir. Bu çalışmada öncelikle İbnu'l-Arabî'nin kısa hayat hikâyesinden bahsedilmiştir. Sonrasında, başta vahdet-i vücûd kavramı olmak üzere İbnu'l-Arabî'nin "ahlak görüşü", "velayet-nübüvvet görüşü", "Hz. İbrahim'in rüyasına yaklaşımı", "cehennem halkının hâli", "putlara ibadet", " Firavun'un imanı", "gaypten haber verme" gibi temel fikir ve düşünceleri kısaca aktarılmıştır. Daha sonrasında ise İbnu'l-Arabî'yi itham edenler ve savunanların görüşlerine yer verilmiştir.

Abstract:
İbnu'l-Arabi was criticized because of some of his discourses in his work called Fütuhât and Fusûsu'l-Hikem, and he was even said to be a disbeliever. In this thesis, the criticisms and defenses against Ibn Arabi are discussed. Ibnu'l-Arabi, who is one of the very important names in the maturation of the Ottoman tradition, seems to have around two hundred and fifty works that have survived to the present day. His known that his works are widely read and discussed in the lore and scientific community.  In addition, Ibnu'l-Arabi has long poems due to his many sources of inspiration. It is seen that Ibnu'l-Arabi is one of the Sufis who wrote a lot of poetry in the Ottoman poetry tradition. While those with opposite views wrote refutations to criticize Ibn 'Arabi, his supporters wrote articles and fatwas to defend him. It is seen that these written fatwas were written with the aim of adopting Ibn 'Arabi, that is, in order to spread his thoughts and ideas in another sense. Almost all the ideas of Ibnu'l-Arabi on the theory of vahdet-i vücûd, especially Ibn Taymiyya, who came from the Salafi tradition, have been criticized. In this study, first of all, Ibnu'l-Arabi's life story is mentioned briefly. Afterwards, especially the concept of unity of existence, Ibnu'l-Arabi's "morality view", "guardianship-prophecy view", "Abraham's approach to his dream", "the state of the people of hell", "worship of idols", Fundamental ideas and thoughts such as "Pharaoh's faith" and "notifying about the unseen" were briefly conveyed. Afterwards, those who accused and defended Ibnu'l-Arabi were discussed and the thesis was concluded.