Anadolu'nun Romalılaşma sürecinde Troas bölgesi kolonileri
Troad colonies in the process of Anatolia's Romanization
Yazar: ERDİNÇ BURULDAĞ
Danışman: DOÇ. DR. ERHAN ÖZTEPE
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Arkeoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Arkeoloji = Archeology
Dizin: Anadolu = Anatolia ; Anadolu uygarlıkları = Anatolian civilizations ; Grek Dönemi = Greek Period ; Grek koloni şehirleri = Greek colony cities ; Greko-Romen kültürü = Greco-Roman culture ; Klasik arkeoloji = Classical archeology ; Roma Dönemi = Roman Period ; Roma İmparatorluğu = Roman Empire ; Romanizasyon = Romanization ; Troas bölgesi = Troas region

Özet:
Anadolu'nun kuzeybatı ucunu oluşturan Troas, M.Ö. 1. yy ikinci yarısında, Roma'nın kolonizasyon politikası ile siyasi ve sosyo-kültürel açıdan yeni bir döneme girmiştir. Bu sürecin dinamiklerini, birer Grek polisi iken Roma kolonisine dönüştürülen Lampsakos, Parion ve Alexandria Troas oluşturmaktadır. Lampsakos ve Parion, Iulius Caesar döneminde, M.Ö. 46/45 yılında; Alexandria Troas ise Augustus tarafından M.Ö. 1. yy son çeyreğinde Roma koloni statüsü elde etmiş olmalıdır. Bu Grek polislerine verilen koloni statüsünün ne kadar sürdüğü kesin olarak bilinmezken, mevcut veriler, Lampsakos'ta kurulan Roma kolonisinin oldukça kısa ömürlü olduğu; Parion ve Alexandria Troas'ın ise M.S. 3. yy üçüncü çeyreğine kadar Roma koloni statüsünün devam ettiği anlaşılmaktadır.
Bu süreçte kolonilere yerleştirilen İtalik kökenli halklar, beraberlerinde kendi dillerini, dinsel inançlarını ve kültürlerini de taşımışlardı. Yeni yerleşimciler ile başlayan bu süreç, aynı zamanda kolonilere verilen bazı mali imtiyazlar ile ekonomik refahı da getirmiştir. Ekonomik refah, Roma'nın uyguladığı ılımlı politika, Roma mühendisliği ve mimarlık bilgisi ile oluşturulan yeni kamu yapıları, Troas kolonileri başta olmak üzere, bölgedeki pek çok yerleşimin çehresini değiştirmiş, aynı zamanda da Roma kültür öğelerinin yerel halkların sosyal yaşamına dahil olmasını hızlandırmış olmalıydı. Dolayısıyla bu çalışma, Roma kolonizasyon politikasının Lampsakos, Parion ve Alexandria Troas'ta yaşayan yereller üzerindeki tüm etkilerine odaklanmıştır. Tüm bu sonuçlar ışığında, yeni siyasi statü ve yeni yerleşimciler ile kolonilere taşınan Roma unsurlarının, yerel halkları ne ölçüde "Romalılaştırdığı" tartışılırken, bunun bilinci bir politikanın sonucu ya da süreç içerisinde kendiliğinden gelişen bir olgu olup olmadığına sorularına yanıt aranmıştır.

Abstract:
Troad, forming the north-western end of Anatolia, has entered into a new era in political and socio-cultural terms in the second half of the 1st century BC with the Roman colonization policy. The dynamics of this process are Lampsacus, Parion and Alexandria Troas, which was converted to a Roman colony while each one of them used to be a Greek polis. Lampsacus and Parion, in Iulius Caesar period, In the year 46/45 BC; Alexandria Troas must have acquired the status of a Roman colony by Augustus in the last quarter of the 1st century. While it is not known for certain how long the colony status given to these Greek poleis lasted, the available data show that the Roman colony established in Lampsacus is quite short-lived; but for Parion and Alexandria Troas it is understood that the Roman colony status continued until the third quarter of the 3rd century AD.
In this process, Italic peoples placed in colonies carried their own tongues, religious beliefs and cultures with them. This process, which started with the new settlers, at the same time also brought economic prosperity with some financial privileges given to Colonies. The economic prosperity, the moderate policy imposed by Rome, the new public structures created by the knowledge of Roman engineering and architecture, should have changed the face of many settlements in the region, especially the Troad colonies, and at the same time it must have accelerated the inclusion of Roman cultural factors in the social life of local people. Therefore, this study focuses on all the effects of the Roman colonization policy on the locals living in Lampsacus, Parion and Alexandria Troas. in the light of all these results, while the extent of the locals "Romanization" by the new political status, the new settlers and the Roman culture factors carried to the colonies is being discussed, answers have been seeked for the question whether it is a result of a conscious politics or a phenomenon that develops spontaneously in the process.