Hükümet sistemlerinde ve Türkiye'de devlet başkanlığı
Presidency in the government system and Turkey
Yazar: GÜLNİHAL AHTER YAKACAK
Danışman: DOÇ. DR. MURAT YANIK
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Hukuk = Law

Özet:
Bu çalışmamızın amacı, devlet başkanlığı kavramının hükümet sistemlerine göre Türkiye'de nasıl düzenlendiğinin tartışılmasıdır. Çalışmada öncelikle başlıca hükümet sistemleri ve bu çerçevede devlet başkanlığı kurumuna değinilmiştir. Türkiye'deki anayasal gelişmelerin ışığında devlet başkanlığı kurumunun nasıl düzenlendiği, seçimi, görev ve yetkileri, bu görev ve yetkilerin parlamenter hükümeti sisteminin gereklerine uyup uymadığı tartışılmaya çalışılmıştır. Bu tez de özellikle 2007 yılında yapılan 5678 sayılı Anayasa değişikliğinin Türkiye'nin hükümet sistemine olan etkisi ve bunun üzerine yapılan tartışmalar irdelenmiştir.
Çalışmada 1982 Anayasası ile birlikte cumhurbaşkanına verilen yetkilerin parlamenter hükümet sisteminin gereklerine uymadığı, cumhurbaşkanlığı makamının sembolik olmasından çok icrai yetkilerle donatıldığının altı çizilmiştir. Ayrıca 2007 yılında cumhurbaşkanının halk tarafından seçilmesi 5678 sayılı Anayasa değişikliği ile kabul edilmiş, bu değişiklik halk oylamasına sunulmuştur. Cumhurbaşkanı ilk defa 2014 yılının Ağustos ayında halk tarafından seçilecektir. Halk tarafından seçilen, çok fazla icrai yetkilere sahip bir cumhurbaşkanı modelinin parlamenter hükümet sistemi modeline uymadığı açıktır. Bu çalışmada, yapılan değişiklikler ve mevcut anayasa hükümleri çerçevesinde Türkiye'de son dönemde tartışılan hükümet sistemi modellerine yer verilmiştir. 
Anahtar Kelimeler: başkanlık sistemi, yarı başkanlık sistemi, parlamenter hükümet sistemi, devlet başkanlığı, devlet başkanlığı seçimleri.

Abstract:
The primary objective of this study is to evaluate the concept of presidency in Turkey within the scope of the classical parliamentary systems and the Turkish Constitution of 1982. In the study, major types of governmental systems and within this context, the presidency institution have been reviewed in general. In the last chapter, the election process and the functions and powers of the president in Turkey and the consistency of these functions and powers with the ones foreseen in classical parliamentary systems have been discussed in the light of the recent constitutional developments in Turkey. In this dissertation, the impact of Turkey's 2007 constitutional amendment on the Turkish governmental system and the discussions on this issue have been analyzed.
In this study, it is underlined that the Turkish president's powers endowed by the Turkish Constitution of 1982 are not consistent with the powers of presidents foreseen in the classical parliamentary systems since the Turkish president has been provided with excessive executive powers rather than the symbolic ones. The crucial constitutional amendment which was accepted through a nationwide referendum on 21 October 2007 introduced the principle of popular election of the president. It is obvious that a president who will be elected by popular vote and has excessive executive powers is not consistent with the classical parliamentary system. In this study, the discussions on governmental systems in Turkey have been examined within the scope of the present constitutional provisions and transformation presumption of the Turkish governmental system from parliamentary to presidential or semi presidential system has been questioned.
Key Words: presidential system, parliamentary, parliamentary, semi-presidential system, presidency, presidential elections.