Çocuk sağlığı ve hastalıkları polikliğine başvuran 12-24 ay arası süt çocuklarında demir ve d vitamini düzeyi ve profilaksiye uyum
The level of iron and vitamin d and compliance with prophylaxisin children between 12-24 months and admitted to the children's health and diseases polyclinics
Yazar: EMRE BİLGİÇ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ABDULLAH SOLMAZ
Harran Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2018
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Anemi-demir eksikliği = Anemia-iron deficiency ; Bebekler = Infant ; Demir = Iron ; Profilaksi = Prophylaxis ; Vitamin D = Vitamin D ; Vitamin D eksikliği = Vitamin D deficiency ; Çocuk hastalıkları = Child diseases ; Çocuklar = Children

Özet:
Amaç: Harran Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Polikliniklerine iştahsızlık, solukluk, halsizlik, gelişmeme şikayetleri ile başvuran hastaların D vitamini düzeylerini ve hastalarda demir eksikliği anemisi varlığını araştırdıktan sonra hastaların boy ve kiloları tespit edilip, ailelerin çocuklarına ilk yıllarında ne oranda demir ve D vitamini desteği verdiğine anketler eşliğinde bakılarak ebeveynler ile yapılan görüşmelerde profilaksi konusunda ne oranda bilgilendirildiklerini ve ebeveynlerin okuryazarlık düzeylerinin profilaksiyi ne düzeyde etkilediğini göstermeyi amaçladık. Ayrıca çalışmamızda elde ettiğimiz veriler eşliğinde D vitamini eksikliği ile demir eksikliği anemisi arasındaki ilişkiyi de incelemeyi amaçladık. 

Gereç ve Yöntemler: Çalışmamız 2017 yılı Haziran, Temmuz, Ağustos ve Eylül aylarında Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Polikliniklerine iştahsızlık, halsizlik şikayetleri ile başvuran 12 ile 24 ay arası 120 süt çocuğundan oluşmaktadır. Hastaların genel sistemik muayeneleri yapılıp boy ve kiloları tespit edilip hastalarda akut enfeksiyon, devamlı ilaç kullanımı ve kronik hastalıkların varlığı dışlandıktan sonra her hastanın hemogram, demir, demir bağlama kapasitesi, ferritin, Ca, P, ALP ve 25-OH vitamin D değerlerine bakıldı. Ebeveynlere yönelik anketler eşliğinde ailelerin profilaksiye ne oranda uydukları sorgulandı. Hastaların hemogram değerleri EDTA'lı mor tüpte Cell Ruby marka cihazı ile çalışıldı. 25-OH vitamin D ise EDTA'lı mor tüpte kan alınarak Shimadzu LCMS-8040 cihazı ile lıquid chromatograph mass spektrometri yöntemi ile çalışıldı.

Bulgular: Hastalarımızın %35.8 oranında D vitamini yetersizliği, %14.2 oranında ise D vitamini eksikliği tespit edildi. Çalışmamızda ailelerin %65'lik bir kesimi D vitamini profilaksisine uyduklarını belirtirken, %35 gibi büyük bir kesimin ise çocuklarına D vitamini vermediği dikkati çekmektedir. D vitamini profilaksisine uymayanların büyük çoğunluğu kendilerine D vitamini preparatı önerilmediğini ifade etmektedir. Çocuklarına D vitamini verdiklerini ifade eden ailelerin ise düzensiz bir şekilde D vitamini kullandıkları görülmektedir. Çalışmamızda olguların D vitamini düzeyi ile anne eğitimi düzeyi arasında istatistiksel olarak anlamlı fark bulundu (p=0.039, p=0.040). Olguların D vitamini düzeyleri sınıflandırıldığında okuma-yazma bilmeyen anne oranı artıkça D vitamini eksikliğinin daha yüksek oranlarda olduğu görüldü(p=0.039, p=0.040). Bu durum bize profilaksi konusunda maternal eğitim düzeyinin önemini göstermektedir.

Çalışmamızda demir eksikliği anemisi oranı %23.3 iken demir eksikliği oranı %32.5 olarak görüldü. Ailelerin demir profilaksisine uyumuna bakıldığında ise ailelerin ancak %50'si çocuklarına yaşamın ilk yılında demir preparatı verdiklerini belirtmektedirler. Geriye kalan %50'lik kesimin büyük bir çoğunluğu kendilerine demir preparatı önerilmediğini ifade etmektedir.

Çalışmamızda elde ettiğimiz veriler eşliğinde D vitamini eksikliği ile demir eksikliği anemisi arasındaki ilişkiyi de inceledik ve istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunmadı (p≥0.05).

Sonuç: İlimizde uygulanan D vitamini ve demir profilaksisi konusunda daha sıkı ve yeni önlemler almak gerekir. Konu ile ilgili Halk Sağlığı Müdürlüğü, aile sağlığı merkezleri ve çocuk hekimlerince birlikte işbirliği içerisinde çalışılıp ailelere yönelik eğitim projeleri ile birlikte, konuya bütüncül yaklaşılmasının profilaksi konusuna katkı sağlayacağı kanısındayız.

Anahtar Kelimeler: D vitamini, Demir, Profilaksi, Çocuk

Abstract:
Aim: After investigating the presence of iron deficiency anemia and vitamin D levels of the patients who were admitted to Harran University Medical School's Department of Children's Health and Diseases for lack of appetite, fatigue and malaise, the weight and height of the patients, to what extent the parents gave iron and vitamin D supplements to their children in their first years, the extent to which the parents were informed about the prophylaxis and to what extent the level of the literacy of the parents affected the level of prophylaxiswere determined by looking at the interviews and surveys made with the parents.We also aimed to investigate the relationship between vitamin D deficiency and iron deficiency anemia by looking into the data collected during the study.

Materials and Methods: Our study consisted of 120 infants between 12 and 24 months, who were admitted to the Department of Pediatrics in June, July, August and September of 2017 with complaints of loss of appetite and weakness. After the general systemic examination of the patients was performed, and height and weight of them were determined, and acute infection, continuous drug use and chronic illnesses of the patients were excluded, the hemogram, iron, iron binding capacity, ferritin, Ca, P, ALP and 25-OH vitamin D values of each patient were evaluated. In the context of parental surveys, parents were questioned about to what extent they abided by the prophylaxis.Hemogram values of the patients were studied in the purple tube with EDTA and with the device whose brand is Cell Ruby.In the case of 25-OH vitamin D, blood was taken from the purple tube of EDTA and studied by Liquid Chromatograph mass spectrometry method by using Shimadzu LCMS-8040 instrument.

Results : 35.8% of patients were found to have vitamin D deficiency and 14.2% of them were found to be deficient in vitamin D.In our study, 65% of the families stated that they abide byvitaminDprophylaxis, while 35% of them did not give vitamin D to their children.The vast majority of those who did not abide by vitamin D prophylaxis stated that they were not offered vitamin D. Families who stated that they gave D vitamins to their children were seen to use vitamin D irregularly. In our study, a statistically significant difference was found between vitamin D level and maternal education level (p = 0.039, p = 0.040).When the levels of vitamin D in the cases were classified, it was determined that the more the ratio of the illiterate mother increases, the higher the deficiency of vitamin D was found (p = 0.039, p = 0.040). This shows us the importance of maternal education level in prophylaxis.

In our study, it was found that the iron deficiency anemia rate was 23.3% while the iron deficiency rate was 32.5%.Regarding the adaptation of the families to iron prophylaxis, only 50% of the families stated that they gave their children iron preparations in the first year of life. A large majority of the remaining 50% said that they were not recommended iron preparations.

We also examined the relationship between vitamin D deficiency and iron deficiency anemia in our study with the help of the data obtained and found no statistically significant relation (p≥0.05).

Conclusion: Strict and new precautions should be taken in the field of vitamin D and iron prophylaxis.We are of the opinion that if the Public Health Directorate, Family Health Centers and pediatricians in Sanliurfa work together, perform educational projects for families and evaluate the issue in question as a whole, the issue of prophylaxis will be contributed a lot.

Keywords: Vitamin D, Iron, Prophylaxis, Child