Akademik başarının belirleyicisi olarak yansıtıcı ve eleştirel düşünme: Beden eğitimi ve spor öğretmeni adaylarında bir çalışma
Reflective and critical thinking as determinants of academic achivement: A study in physical education and sport teacher candidates
Yazar: FATİH SALMAN
Danışman: DOÇ. DR. ENDER ŞENEL
Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı / Beden Eğitimi ve Spor Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Spor = Sports
Dizin: Akademik başarı = Academic achievement ; Eleştirel düşünme =   ; Yansıtıcı düşünme = Reflective thinking ; Üst düzey düşünme = Higher order thinking

Özet:
Bu araştırmanın amacı akademik başarının bir belirleyicisi olarak yansıtıcı ve eleştirel düşünmeyi incelemektir. Çalışma, beden eğitimi ve spor öğretmenliği programının birinci, ikinci, üçüncü ve dördüncü sınıflarında okuyan 200 gönüllü katılımcıyı içermektedir. Katılımcıların yaş ortalaması 22.20 ± 2.98'dir. Çalışmada, demografik özelliklerini kaydetmek için araştırmacı tarafından geliştirilen kişisel bilgi formu kullanılmıştır. Eleştirel düşünmeyi ölçmek için Sosu (2013) tarafından geliştirilen ve Akın vd. (2015) tarafından Türkçeye uyarlanan Eleştirel Düşünme Eğilimi Ölçeği kullanılmıştır. Ölçek, 11 maddeden oluşan Eleştirel Açıklık ve Yansıtıcı Kuşkuculuk adlı iki boyuta sahiptir. Yansıtıcı düşünmeyi değerlendirmek için ise Kember vd. (2000) tarafından geliştirilen Yansıtıcı Düşünme Ölçeği kullanılmıştır. Ölçek, Beaton vd. (2000) tarafından önerilen adımları takip ederek Türkçeye uyarlanmıştır. Çalışmadan elde edilen veriler SPSS yazılımı kullanılarak analiz edilmiştir. Katılımcıların kişisel bilgileri ve demografik özellikleri analiz edilirken betimsel istatistikler (frekanslar, yüzdeler, ortalamalar ve standart sapmalar) kullanılmıştır. Eleştirel düşünme ile akademik başarı arasındaki ilişkiyi belirlemek için Pearson korelasyon analizi yapılmıştır. Ayrıca eleştirel düşüncenin akademik başarı üzerindeki etkisini belirlemek için çoklu regresyon analizi kullanılmıştır. Anlamlılık düzeyi p <0.05 olarak belirlenmiştir. Sonuçlar, katılımcıların yansıtıcı düşünme eğilim puanlarının yüksek olduğunu göstermiştir. Yansıtıcı düşünme eğilimi ile akademik başarı arasında olumlu ve anlamlı bir ilişki bulunmaktadır. Ayrıca, yansıtıcı düşünme eğiliminin akademik başarı için önemli bir belirleyici olduğu bulunmuştur (β = 0.14, p <0.01). Eleştirel düşünmenin akademik başarıyı istatistiksel olarak açıklamadığı tespit edilmiştir (p >0.05).Çalışma, yansıtıcı düşünmenin özellikle beden eğitimi ve spor öğretimi alanında akademik başarının önemli bir belirleyicisi olduğunu sonucuna varmıştır. Bu nedenle, öğretmen eğitimi programlarında yansıtıcı düşünme becerilerinin vurgulanması ve geliştirilmesi önerilmektedir.

Abstract:
The purpose of this research is to examine reflective and critical thinking as a determinant of academic achievement. The study includes 200 voluntary participants studying in the first, second, third, and fourth grades of physical education and sports teaching program. The mean age of the participants is 22.20 ± 2.98. In the study, a personal information form developed by the researcher was used to record demographic characteristics. To measure critical thinking, the Critical Thinking Disposition Scale, developed by Sosu (2013) and adapted into Turkish by Akın et al. (2015) was used. The scale has two dimensions, Critical Openness and Reflective Skepticism, consisting of 11 items. To evaluate reflective thinking, the Reflective Thinking Scale, developed by Kember et al. (2000), was used. The scale was adapted into Turkish by following the steps recommended by Beaton et al. (2000). The data obtained from the study were analyzed using SPSS software. Descriptive statistics (frequencies, percentages, means, and standard deviations) were used to analyze the participants' personal information and demographic characteristics. Pearson correlation analysis was conducted to determine the relationship between critical thinking and academic achievement. Additionally, multiple regression analysis was used to determine the effect of critical thinking on academic achievement. The level of significance was set at p <0.05. The results showed that the participants had high scores on reflective thinking disposition. There was a positive and significant correlation between reflective thinking disposition and academic achievement. Additionally, it was found that reflective thinking disposition was an important determinant of academic achievement (β = 0.14, p <0.01). It was determined that critical thinking did not statistically explain academic achievement (p> 0.05). The study concluded that reflective thinking is an important determinant of academic achievement, especially in the field of physical education and sports teaching. Therefore, it is recommended that reflective thinking skills be emphasized and developed in teacher education programs.