Isparta koşullarında bazı mürdümük (Lathyrus sativus L.) genotiplerinin verim ve kalite özelliklerinin belirlenmesi
Determination of yield and quality characteristics of some grasspea (Lathyrus sativus L.) genotypes in Isparta conditions
Yazar: TAŞKIN AHMET SÖNMEZ
Danışman: PROF. DR. MEVLÜT TÜRK
Isparta Uygulamalı Bilimler Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Asit deterjan fiber = Acid detergent fiber ; Genotip = Genotype ; Ham protein = Crude protein ; Mürdümük = Grass pea ; Tohum verimi = Seed yield

Özet:
Araştırma, bazı mürdümük genotiplerinin verim ve kalite özelliklerinin belirlenmesi amacıyla, 2020-2021 yetiştirme sezonunda Isparta ekolojik koşullarında yürütülmüştür. Araştırmada, 120 adet mürdümük genotipi ve 4 adet çeşit (Corea, İptaş, Gürbüz ve Karadağ) bitki materyali olarak kullanılmıştır. Deneme, agumented deneme desenine göre yürütülmüştür. Araştırmada bitki boyu, ana dal sayısı, bitkide bakla sayısı, bakla boyu, bakla eni, baklada tane sayısı, 1000 tane ağırlığı, bitki başına tohum verimi, biyolojik verim, hasat indeksi, ham protein oranı, NDF ve ADF belirlenmiştir. Araştırmada incelenen tüm parametreler bakımından genotipler arasında istatistiki anlamda önemli farklılıklar belirlenmiştir. 
Araştırma sonuçlarına göre; genotiplerin bitki boyu 14.48-76.80 cm, ana dal sayısı 1.00-9.00 adet/bitki, bitkide bakla sayısı 2.81-62.00 adet/bitki, bakla boyu 2.10-4.10 cm, bakla eni 0.71-1.40 cm, baklada tane sayısı 1.23-4.32 adet/bakla, 1000 tane ağırlığı 41.69-238.00 g, biyolojik verim 3.06-82.40 g/bitki, tohum verimi ise 0.34-33.00 g/bitki, hasat indeksi %3.07-55.27, ham protein oranları %13.52-24.64, ADF oranları %7.19-10.22, NDF oranları %11.52-24.23 arasında değişmiştir. Araştırma sonuçlarına göre, Isparta ili iklim ve toprak koşullarında verim bakımından "GP40, GP18, GP161, GP145" kalite bakımından "GP242, GP234, GP207, GP209, GP213 ve GP226" nolu mürdümük genotiplerinin diğer genotiplere göre daha üstün olduğu tespit edilmiştir. Bu genotiplerin ıslah materyali olarak diğer çalışmalarda da kullanılmasının uygun olduğu sonucuna varılmıştır.

Abstract:
The research was carried out in Isparta ecological conditions in order to determine and examine the seed yield and quality characteristics of some grasspea genotypes in the 2020-2021 growing season. In the research, 120 grasspea genotypes and four cultivars (Corea, Iptaş, Gürbüz and Karadağ) were used as plant material. The experiment was carried out according to the augmented trial design. In the study, plant height, number of main stems, the number of pods per plant, pod length, pod width, the number of seeds per pod, 1000 seed weight, biological yield, seed yield, harvest index, protein ratio, acid detergent fiber (ADF) and neutral detergent fiber (NDF) were determined. In terms of all parameters examined in the study, statistically significant differences were determined between genotypes. 
According to the research results; the plant height of genotypes is 14.48-76.80 cm, number of main stems between 1.00-9.00, number of pods per plant 2.81-62.00, pod length 2.10-4.10 cm, pod width 0.71-1.40 cm, number of seeds per pod 1.23-4.32, 1000 seed weight 41.69-238.00 g, biological yield 3.06-82.40 g/plant, seed yield varied between 0.34-33.00 g/plant. harvest index between 3.07-55.27%, protein ratios is 13.52-24.64%, ADF 7.19-10.22%, NDF 11.52-24.23% According to the results of the research, it was determined that the genotypes "GP40, GP18, GP161, GP145" in terms of yield, "GP242, GP234, GP207, GP209, GP213 and GP226" in terms of quality were superior to other genotypes in the climate and soil conditions of Isparta province. It was concluded t