Fen öğretiminde kullanılan analojiler,analoji kullanımının öğrenci başarısı, tutumu ve bilginin kalıcılığına etkisinin araştırılması
Analogies used in science teaching,the investigation of effect of analogy on students achievement, attitude and knowledge retention
Yazar: MUTLU PINAR DEMİRCİ GÜLER
Danışman: PROF.DR. RAHMİ YAĞBASAN
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / İlköğretim Ana Bilim Dalı / Fen Bilgisi Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2007
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu çalısmada, lkögretim Fen ve Teknoloji Dersinin ögretilmesinde biryöntem olarak analoji kullanımının, ögrencilerin basarısına, bilgilerinin kalıcılıgınave tutumlarına etkisi incelenmistir.Arastırmada deneysel ve betimsel yöntem kullanılmıstır. Arastırmanındeneysel kısmını olusturan ilk bölümünde, analoji yönteminin ögrencilerin basarısı,bilgilerinin kalıcılıgı ve tutumuna etkisi arastırılmıstır. Bu amaçla iki kontrol ve birdeney grubundan olusan örneklem olusturulmustur.Arastırmanın ikinci bölümünde ise betimsel yöntem kullanılmıs, fen veteknoloji kitabında kullanılan analojilerin sayısı ve niteligi saptanmıs, daha sonraanaloji kullanımında karsılasılan sorunlar betimlenmistir.Arastırmada veri toplama araçları olarak lkögretim Fen ve Teknoloji DersKitapları, `Ya Basınç Olmasaydı' Ünitesi Basarı Testi ve Fen ve Teknoloji DersiTutum Anketi kullanılmıstır.Arastırma, 2005-2006 Egitim Ögretim yılı bahar döneminde yapılmıstır.Arastırmanın evrenini, Milli Egitim Bakanlıgı'na baglı lkögretim 4., 5., 6. sınıf Fenve Teknoloji, 7. ve 8. sınıf Fen Bilgisi Ders Kitabı, ve Kırsehir li'nde bulunan 7.sınıf ögrencileri olusturmustur. Arastırmanın betimsel kısmı, evrenin tamamınıiçerdigi için örneklem kullanılmamıs, deneysel kısmında ise belirtilen evrendenseçilen 54 ögrenci ile çalısılmıstır.Arastırmadan elde edilen bulgulara göre, Fen ve Teknoloji dersininögretilmesi sürecinde analoji yönteminin kullanımı, ögrencilerin basarısı vebilgilerinin kalıcılıgını olumlu yönde etkilemekte, tutumları üzerine ise etkisibulunmamaktadır.ivDers kitaplarında kullanılan analojiler incelendiginde, toplam 89 adetanalojinin bulundugu, bu analojilerin en fazla 8. sınıf düzeyinde, daha sonra isesırasıyla 4, 6, 7,ve 5. sınıf düzeyinde bulundugu saptanmıstır. Analojiler nitelikbakımından incelendiginde ise, genel olarak resimlerle desteklenmis, düzey olarakbasit düzeyde oldukları, sekteye ugradıgı kısımların belirtilmedigi görülmüstür.Sarmal bir yapı içeren Fen ve Teknoloji dersinde analoji kullanımı, bilgilerarasında baglantı kurulmasını saglaması nedeniyle ögrenciler açısından yararlı biryöntemdir. Ayrıca önceki bilgilerin kullanılması, ögrencinin var olan bilgi yapısının,varsa kavram yanılgılarının ders içinde belirlenmesi açısından önemlidir.Arastırmanın ısıgında benzer çalısmaların farklı alan ve yöntemlerle yapılmasıönerilir.

Abstract:
In this study, the effect of the analogy as a method, that is used in science andtechnology course of primary school and the effect of this concept on theachievement, attitude and knowledge retention of students, were studied.Quantitaive and qualitaitve methods are used in this research. In, the first part,quantitative method is used. Effect of analogy method on achievement, attitude andknowledge retention of student?s were investigated. With this aim, the sampleconsists of two control and one experimental group.In the second part of the research, qualitative method is used. In the firstchapter of the qualitative part, the number of analogies and their qualifications areidentified. These analogies are collected from science and technology books. Then,problems in use of analogy were described.In the research, primary school science and technology textbooks, the unit of`If the Pressure Would Not Exist? and its achievement test exams and Science andTechnology Attitude Tests were used as data sources.The research was made 2005-2006 academic year, spring semester. Thecontent of research was formed by science and technology textbooks of primaryschool 4., 5., 6. classes, and science textbooks of 7. and 8. classes, and the seventhclass students in Kırsehir. These books depend on Ministry of Education, since thedescriptive part of research include in whole content, the sample experimental partconsisted of 54 students.viAccording to the findings from this research, the use of analogy in scienceand technology lessons, affects the student?sachievement and knowledge retentionpositively. Although, student?s attitudes are affected, the results was not foundmeaningful statistically.When the textbooks are investigated, total 89 analogies are found. The greaterpart of these analogies is used in 8 th class, than to 4, 6, and 7 th class level orderly.When analogies are investigated, it is seen that these analogies are generally simpleand pictorial-verbal. It is not pointed out that where the analogy breaks down.The use of analogy in science and technology lessons is very useful methodto the students, because it gets the students to make connection among their priorknowledge and new knowledge, in science and technology lessons which is in spiralstructure. Also it is important to identify students? possible misconceptions becauseof using prior knowledge. It is suggested that, similar studies can be made by usinganalogy in different disciplines and methods.