Kişilerarası iletişim bağlamında engelli bireylere yönelik tutumların incelenmesi
Investigation of attitudes towards disabled individuals in the context of interpersonal communication
Yazar: ÇAĞATAY TUZCUOĞLU
Danışman: PROF. DR. EMEL POYRAZ
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Halkla İlişkiler ve Tanıtım Ana Bilim Dalı / Kişilerarası İletişim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Halkla İlişkiler = Public Relations ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Bilişsel tutum = Cognitive attitude ; Bilişsel uyumsuzluk = Cognitive dissonance ; Davranışsal tutum = Behavioural attitude ; Engelli kişiler = Disabled persons ; Engellilik = Disability ; Kişiler arası iletişim = Interpersonal communication

Özet:
Engelli bireylere yönelik tutumlar engelli bireylerin hayata katılımı noktasında önemli etkenlerden biri olarak görülmektedir. Toplumsal hayatın içerisinde engelli bireylerin bağımsız yaşam sürebilmeleri adına engelli olmayan bireylerin tutumları ve tutumları sonucundaki davranışlarının etkisi bilinmektedir.
Bu çalışmada engelli olmayan bireylerin engelli bireylere yönelik tutumları kişilerarası iletişim
bağlamında incelenmiştir. Araştırmada engelli olmayan bireylerin engelli bireylere yönelik tutumları ve tutumları ile davranışları arasındaki uyum durumları belirlenmeye çalışılmıştır. Araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden yarı yapılandırılmış görüşme yöntemi kullanılmıştır. Araştırmada görüşme formu veri toplama aracı olarak kullanılmıştır. Elde edilen veriler betimsel analiz yöntemiyle analiz edilmiştir.
Araştırma sonucunda engelli olmayan bireylerin engelli bireylere yönelik tutumlarının farklılık
gösterdiği durumlar olduğu saptanmıştır. Bireylerin, sorumluluğun az ve ilişkinin daha kısıtlı olduğu durumlarla ilgili engelli bireylere yönelik olumlu tutumlar sergilediği ancak sorumluluğun arttığı, içsel süreçlerin ön plana çıktığı durumlarda ise olumsuz tutumların ortaya çıktığı görülmüştür. Engelli bireylerle kurulan iletişimlerin düzensiz, kısa süreli ve karşılıklı paylaşım içermeyen şekilde ortaya çıktığında engelli bireylere yönelik olumlu tutumların geliştirilmesine kısıtlı bir katkı sunduğu sonucuna varılmıştır.
Engelli olmayan bireylerin engelli bireylere yönelik tutumlarının bireylerin hayatına doğrudan dahil
olan alanlarda da olumu bir şekilde sergilenmesi adına engelli bireylerle kurulan iletişim deneyimlerini aktif, uzun süreli, paylaşımı yüksek bir şekilde kurgulama yollarının etkili olabileceği önerilmiştir.

Abstract:
Attitudes towards disabled individuals are seen as one of the important factors in the participation of disabled individuals in life. In order for disabled individuals to lead an independent life in social life, the attitudes of non-disabled individuals and the effects of their behaviors as a result of their attitudes are known.
In this study, the attitudes of non-disabled individuals towards disabled individuals were examined in the context of interpersonal communication. In the study, it was tried to determine the attitudes of nondisabled individuals towards disabled individuals and the compatibility between their attitudes and behaviors. Semi-structured interview method, one of the qualitative research methods, was used in the research. In the research, the interview form was used as a data collection tool. The obtained data were analyzed by descriptive analysis method. As a result of the research, it was determined that there are situations where the attitudes of non-disabled individuals towards disabled individuals differ.
It has been observed that individuals exhibit positive attitudes towards disabled individuals in situations where responsibility is less and the relationship is more limited, but negative attitudes increase in situations where responsibility increases and internal processes come to the fore. Considering that the communications with disabled individuals are irregular, short-term and do not include mutual sharing, it has been concluded that it makes a limited contribution to the development of positive attitudes towards individuals with disabilities.
It has been suggested that ways of constructing active, long-term, high-sharing communication
experiences with disabled individuals can be effective in order to display the attitudes of non-disabled individuals towards disabled individuals in a positive way in areas directly involved in the lives of individuals.