Gaziantep geleneksel müziğinde barak icracısı "Fayat Alagöz" ve eserleri üzerine bir inceleme
A study on barak performer "Fayat Alagöz" and his creations in Gaziantep traditional music
Yazar: MEHMET BUDAK
Danışman: DOÇ. DR. SÜLEYMAN FİDAN
Gaziantep Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Halk Bilim (Folklor) Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Halk Bilimi (Folklor) = Folklore

Özet:
Tarih sahnesinde Anadolu coğrafyasının ilk iskân merkezlerinden birisi olan Gaziantep Mezopotamya ile Akdeniz bölgesinin kesişme noktasında bulunmuş ve insanlık tarihi boyunca çeşitli uygarlıklara ev sahipliği yapmıştır. Kültürel ve tarihsel anlamda önemli değerleri bünyesinde harmanlayan Gaziantep yöresinde müzikal ögeler önemli bir ölçüde zenginlik göstermektedir. Barak Ovası olarak adlandırılan Gaziantep'in Karkamış, Oğuzeli ve Nizip ilçelerine yerleşen kendilerine has ve köklü bir kültüre sahip olan Türkmen Barakları tarihsel süreçlerinde yaşadıkları göç ve iskân edilme hususlarına rağmen kendi kültürel ve tarihsel kodlarını sözlü kültür ürünleriyle koruyarak aktarmayı başarmışlardır. Türkmen Barakları Gaziantep yöresindeki müzik kültürünün oluşumunda önemli bir merkez konumunda yer alması hasebiyle çalışmanın ilk aşamasında Gaziantep şehri ve Barak kültürü tanıtılarak yöreye ait müzik kültürü hakkında bilgi verilmiş, Barak müziğinin yöredeki yeri ve önemi tespit edilmeye çalışılmıştır. Araştırmanın diğer safhasında Gaziantep yöresinde önemli bir yere sahip olan Barak müziğini yarım asırdır icra eden kırk beş albüm ve söz-müziği kendisine ait yüz yirmi türküyle kültür taşıyıcısı ve icracısı olan sanatçı Fayat Alagöz etraflıca tanıtılmıştır. Araştırmanın son bölümünde sanatçı Fayat Alagöz'ün icra ettiği eserler tematik yöntemle tasnif edilmiş ve hermeneutik yaklaşım da göz önüne bulundurularak incelenmiş ve yorumlanmıştır. Araştırma konusuyla ilgili olarak ilk önce literatür taraması yapılmış, elde edilen veriler nitel araştırma yöntemi olan doküman analizi tekniğiyle toplanmıştır. Daha sonra yönlendirilmiş görüşme yöntemine başvurulmuştur. Sanatçıya ait olan eserler tematik olarak tasnif edilmiş, hermeneutik yaklaşım göz önünde bulundurularak analiz edilmiştir.

Abstract:
Gaziantep, one of the first settlement centers of Anatolian geography in history, is located at the intersection of Mesopotamia and the Mediterranean region and has hosted various civilizations throughout human history. Musical elements are significantly rich in the Gaziantep region, which blends important cultural and historical values. Turkmen Baraks, who have a unique and deep-rooted culture and settled in the Karkamış, Oğuzeli and Nizip districts of Gaziantep, called the Barak Plain, have managed to preserve and transmit their cultural and historical codes through oral culture products, despite the migration and settlement they experienced in their historical processes. Since Turkmen Baraks are an important center in the formation of musical culture in the Gaziantep region, in the first stage of the study, Gaziantep city and Barak culture were introduced, information was given about the musical culture of the region, and the place and importance of Barak music in the region was tried to be determined. In the other phase of the research, the artist Fayat Alagöz, who has been performing Barak music, which has an important place in the Gaziantep region, for half a century, and who is a culture carrier and performer with forty-five albums and one hundred and twenty folk songs with lyrics and music of his own, was introduced in detail. In the last part of the research, the works performed by artist Fayat Alagöz were classified with the thematic method and examined and interpreted taking into account the hermeneutic approach. Regarding the research topic, the guided interview method was first used. Then a literature review was conducted on the subject of the research, and the data obtained was collected using the document analysis technique which is a qualitative research method. The works belonging to the artist were classified thematically and examined taking into account the hermeneutic approach.