Samiha Ayverdi'nin hikâye ve romanlarında kadın kahramanlar
Heroines in Samiha Ayverdi's fiction and novels
Yazar: PINAR YURTSEVEN
Danışman: PROF. DR. KAZIM YETİŞ
İstanbul Aydın Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Türk Dili ve Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Ayverdi, Samiha = Ayverdi, Samiha ; Hikaye = Story ; Hikaye kitapları = Story books ; Kadınlar = Women ; Kahramanlar = Heroes ; Roman = Novel ; Roman karakterleri = Novel characters

Özet:
"Sâmiha Ayverdi'nin Hikâye ve Romanlarında Kadın Kahramanlar" adlı bu tezde, Aşk Budur romanının ardından birer yıl arayla yayımladığı Batmayan Gün, Ateş Ağacı, Yaşayan Ölü, İnsan ve Şeytan, Son Menzil, Yolcu Nereye Gidiyorsun, Mesihpaşa İmamı adlı romanları ve Mâbette Bir Gece adlı hikâye kitabında yer alan kadın kahramanlar kronolojik bir sıra takip edilerek beş bölüm hâlinde incelenmiştir. Birinci bölüm olan "Sâmiha Ayverdi'nin Hikâye ve Romanlarında Önceden Psikolojik/Tasavvufî Eğitim Aldığı Anlaşılan Kadınlar"da kurgunun seyri içinde daha evvel bir yaşam biçimi olarak tasavvufu benimsemiş, aşkın ekseninde olgun ve oldurucu bir ruh olan kadınlar ele alındı. İkinci bölüm olan  "Sâmiha Ayverdi'nin Hikâye ve Romanlarının Aktüel Zamanında Psikolojik ve Tasavvufî Eğitim Alan Kadınlar" da romanın aktüel zamanında bir mürşidin/rehberin eşliğinde zamanla ideal kadına ulaşan kişilere yer verildi. Bu iki bölümde de amaç; Türk kültür ve ahlakını benimseyen, bir yaşam şekli olarak ifadesini insanda bulan tasavvufun ekseninde rol model kadınların örnek yaşamlarını, karakterlerini ortaya koyabilmekti. İkinci bölümün birinci bölümden farkına gelirsek ikinci bölümde kadın kahramanlarımızın iç tekâmülünü besleyen, geliştiren kişilerin bir diğer ifadeyle mürşitlerin romanda bizzat yer alıp okuyucunun gözü önünde âdeta okuyucu da eğiterek irşat etmesiydi. "Medeni Durumlarına Göre Kadınlar" üçüncü bölümü oluşturmaktaydı. Bu bölüm üç alt başlıkta da ele alındı: Evli, Bekâr ve Dul Kadınlar. Medeni durumlarına göre kadınlarda, kadınların hayata bakışlarından, evliyse aile içindeki rolü, eşine ve çocuklarına yaklaşımı, çocukların terbiyesi; bekâr ya da dul bir kadınsa ne şekilde yaşadığı, hayata nasıl baktığı anlatılmıştır. Dördüncü bölüm olan "Sanatkâr Kadınlar" bölümünde ise sanatla hemhal olan kadınların sanatçı kişilikleri ortaya konulmuştur ve son bölüm olan "Çalışan Kadınlar" bölümünde ise iş hayatında yer alan kadınların meslekleri, mesleklerini icra edişleri ve toplumun çalışan bir kadına bakışı tespit edilmiştir. 

Anahtar Kelimeler: Sâmiha Ayverdi, Hikâye, Roman, Kadın.

Abstract:
In this thesis named "Heroines in Samiha Ayverdi's fiction and novels'' after a year of the publishing of her novel "This is Love", heroines who are listed in her "Sunless Day", "Fire Tree", "Living Dead", "Man and Satan", "Last Range", "Where Are You Going, Traveller", "Mesih Pasha Imam" novels and "A night in the Temple" fictional book have been studied following chronological order in five chapters. 
In the first chapter "Women Who Seen Previously Psychological / Sufi Education in Samiha Ayverdi's fiction and novels", women who had previously adopted Sufism as a way of life, and who were mature and deadly in the axis of love were dealt with. In the second chapter, "Women Receiving Psychological and Sufistic Education in the Current Time of Samiha Ayverdi's fiction and novels" also were included the people who reached gradually the ideal women accompanied by a mentor or a guide in the current time of the novel. The aim in both chapters; was to be able to reveal the exemplary lives and characters of role model women who adopting Turkish culture and morality, on the axis of sufism which finds a way of expression as a way of life in human. In comparison to the first chapter, in the second one of this study, the gurus  - the people who feed and develop the inner evolution of our female heroes were personally involved in the novel and encouraged them by educating the reader. "Women by Marital Status" was given in the third chapter. This chapter was discussed in three sub-headings: Married, Unmarried and Widowed Women. According to the marital status of women, the view of women in life, if she is married, her role in the family, his wife and children approach, children's dressage; if she is a single or a widow, how she lives, how she realizes life have been investigated. In the fourth chapter – "Artistic Women", artistic personalities of women who are in the hands of art are revealed and in the final chapter "Working Women" women's occupations in business life, the way they practice their professions and the view of the society to a working woman were determined.

Keywords: Samiha Ayverdi, fiction, novel, woman.