Türkiye'de 2002-2016 arasında sosyal yardım sisteminin değerlendirilmesi
Evaluation of the social relief system of the Turkey between 2002 and 2016
Yazar: BAHAR CANÜZMEZ
Danışman: DOÇ. DR. ERDİNÇ YAZICI
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Ana Bilim Dalı / Sosyal Politika Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri = Labour Economics and Industrial Relations
Dizin: Sosyal politika = Social policy ; Sosyal yardım = Social assistance ; Yoksulluk = Poverty

Özet:
Yoksulluk,  en genel tanımı ile kişilerin ellerinde olmayan çeşitli sebeplerden (ekonomik,  siyasi ve sosyal) dolayı hayatlarını asgari şartlarda dahi devam ettirmede zorlanmaları ve temel ihtiyaçlarını karşılayamama halidir. Sosyal yardım ise toplumsal hayatta yoksulluğa düşmüş vatandaşların topluma tekrar uyum sağlamaları ve kendi kendilerine yetebilir hale gelmeleri için sunulan desteklerdir. Osmanlı döneminde bu destekler vakıflar başta olmak üzere cemaatler,  hayırsever vatandaşlar ve geleneksel aile içi dayanışma ile sağlanmıştır. 1900'lü yılların başlarında Muhtacın Maaşı ile başlayan yasal düzenlemeler ise günümüze kadar hız kesmeden gelmiş 2022 sayılı 65 Yaşını Doldurmuş Muhtaç, Güçsüz ve Kimsesiz Türk Vatandaşlarına Aylık Bağlanması Hakkında Kanun ile sosyal yardımlar modern sosyal güvenlik sistemi içindeki yerini almıştır. Kurumsal anlamda ise, Darülaceze ve Darülşafaka Osmanlı Döneminin en önemli yapılanmalarını oluştururken Cumhuriyet dönemi sonrası Türkiye'de merkezi yönetim kapsamında Vakıflar Genel Müdürlüğü, Sosyal Güvenlik Kurumu, Milli Eğitim Bakanlığı, Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu gibi birçok kurum sosyal yardım faaliyeti sürdürmüşlerdir. Muhtaç vatandaşları daha hızlı tespit etme ve bu alanda etkinliğin arttırılması amacıyla sürece yerel yönetim ve sivil toplum kuruluşları da katılmışlardır. Bu çalışmada 2002 ve 2016 yılları arası Türkiye'de yürütülen sosyal yardım faaliyetleri ve sosyal yardım sistemi performans kriterleri anlatılmış tezde literatür tarama yöntemi kullanılmıştır. Bu değişimi tüm yönleri ile kavrayabilmek içinde Türkiye'nin ekonomik göstergeleri ve yardımlara ayrılan bütçeler incelenmiş ekonomik verilerin sosyal faaliyetlere etkileri üzerinde durulmuştur. 2002'den buyana Türkiye'de yaşanan sosyal politika alanındaki dönüşümün yardımlara etkileri çalışmanın ana gayesini oluştururken, 2011 yılında kurulan Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı'nın sosyal politika alanında Türkiye'deki dönüşümde başrol üstlendiği ve süreçte koordinasyon eksiklikleri, kaynak yetersizliği ve mükerrer uygulamalar gibi sorunları çözdüğü tespit edilmiştir.

Abstract:
With the most general definition poverty is the situation of people in having hardship to sustain their lives even on the minimum conditions due to various reasons (economic,  politic and social) that they can't help and inability to meet their basic needs. Social assistance is the supports provided to citizens who have fallen into poverty in social life to adapt to the society again and to make them become self-sufficient. In the Ottoman period these supports were provided by communities,  philanthropic citizens and traditional family solidarity,  particularly foundations. The legal regulations that started with the Needy's Salary at the beginning of the 1900's came up to the present-day without slowing down and social supports took place in the contemporary social security system with the law no. 2022 on Monthly Payment to Turkish Citizens Who Are Above The Age of 65, Needy, Weak and All Alone. In institutional meaning, while Darülaceze and Darüşşafaka were forming the most important organizations of the Ottoman period,  after the Republic period within the scope of centralized management in Turkey many foundations such as Directorate General of Foundations,  Social Security Institution,  Ministry of National Education,  Social Services and Child Protection Agency have maintained the social assistance activity. Local governments and non-govermental organizations have also participated into the process in order to identify needy citizens faster and increase the effectiveness on this field. This work was described in 2002 and conducted outreach activities in Turkey between 2016 and social welfare system performance criteria, the screening method has been used in the literature thesis.Turkey's economic indicators and budgets allocated to aids have been examined and the effects of economic data on social activities have been emphasized in order to understand this change in all its aspects. While the effects of the transformation in social policy field in Turkey on aids have been forming the main goal of study since 2002, it was determined that the Ministry of Family and Social Policies established in 2011 took the leading role in the transformation in the field of social policy in Turkey and solved the problems such as lack of coordination, resource inefficiency and duplicate applications in the process.