Akromegali tanı ve takibinde oral ve intravenöz glukoz tolerans testlerine büyüme hormonu cevapları
Growth hormone responses to oral and intravenous glucose tolerance tests during diagnosis and follow up of acromegaly
Yazar: GÜRAY CEYLAN
Danışman: DOÇ. DR. HASAN ÜSTÜN
Zonguldak Karaelmas Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Dahiliye Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2010
Konu: Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları = Endocrinology and Metabolic Diseases
Dizin: Akromegali = Acromegaly ; Büyüme maddeleri = Growth substances ; Glükoz tolerans testi = Glucose tolerance test ; Testler = Tests ; İnsülin benzeri büyüme faktörü I = Insulin like growth factor I

Özet:
Akromegali büyüme hormonu (BH)'nun fazla salınımı sonucu organ ve dokuların aşırı ve orantısız büyümesi ile karakterize kronik bir hastalıktır. Klinik uygulamalarda hastalığın aktivitesini belirlemek için bakılan insülin like growth factor-1 (IGF-1) düzeyleri ile oral glukoz tolerans testi (OGTT)'ne BH cevapları arasında zaman zaman uyumsuzluklar görülebilmektedir. Bu çalışmada akromegali hastalarına (OGTT) ve intravenöz glukoz tolerans testi (IVGTT) uygulayarak bu testlere büyüme hormonu (BH) cevapları arasında IGF-1 düzeyleriyle olan uyumsuzluğu açıklayabilecek fark olup olmadığını araştırdık. Çalışmada akromegali hastalarına (n=18) OGTT ve IVGTT uygulandı ve BH sonuçları karşılaştırıldı. Uygulanan OGGT ve IVGTT'ne 0., 30., 60., 90.ve 120., dakikalarda bakılan BH cevapları arasında anlamlı farklılık saptanmadı (p>0.05). Ancak OGTT'nde BH baskılanması daha az olmasına rağmen IVGTT'deki baskılanma ile arasındaki fark anlamlı değildi (p>0.05). Hastalar diyabetik (n=10) ve diyabetik olmayan (n=8) olarak gruplara ayrıldığında OGTT ve IVGTT'ne eş zamanlı BH cevaplarında anlamlı fark saptanmadı (p>0.05). Ayrıca en yüksek glukoz değerleri IVGTT sırasında 30. dk. da elde edilirken (p<0.05), 60. dk., 90. dk., ve 120. dk., glukoz düzeylerinin OGTT sırasında daha yüksek seviyelere ulaştığı (p<0.05) saptanmıştır. Hastalar IGF-1 düzeylerine göre aktif (n=13) ve aktif olmayan (n=5) iki gruba ayrıldıktan sonra her iki grubun kendi içerisinde OGTT'ne ve IVGTT'ne BH cevapları karşılaştırıldığında tüm zamanlarda anlamlı fark saptanmadı (p>0.05). Hastalar hipopituitarizmi olan (n=7) ve olmayan (n=11) iki gruba ayrıldıktan sonra her iki grubun kendi içerisinde OGTT'ne ve IVGTT'ne BH cevapları karşılaştırıldığında tüm zamanlarda anlamlı fark saptanmadı (p>0.05). Araştırmamız öncesinde olguların dördünün diyabetes mellitus (DM) tanısı mevcutken yapılan OGTT sonrasında yedi yeni hastaya daha DM tanısı konmuştur. Sonuçta BH değerlerinde baskılanmanın OGTT'ye göre IVGTT'de fazla, ancak anlamlı düzeyde olmadığı gösterilmiştir. Ayrıca iki testten birisi tercih edildiğinde BH baskılanması yeterli olmasa da IGF düzeyleri normal veya düşük olgular (n=5, % 26.3) saptanmıştır. Yeterli glukoz artışı sağlanamayan OGTT yapılmış olgularda gastro-enteropankreatik yolağı devreden çıkaran IVGTT tercih edilebilir.Anahtar kelimeler: Akromegali, büyüme hormonu, oral glukoz tolerans testi, intravenöz glukoz tolerans testi

Abstract:
Acromegaly is a chronic disease characterized as unproportinal overgrowth of the organs and tissues because of the excessive secretion of the growth hormone (GH). Sometimes a discordance can be seen between insülin like growth factor-1(IGF-1) and GH response to oral glucose tolerance test (OGTT), while evalualting the activity of the disease in clinical practice. In this study, we investigated if there is a difference or not that can explain the discordance between the IGF-1 levels and GH response to OGTT and intravenous glucose tolerance test (IVGTT), while we apply OGTT and IVGTT to acromegalic patients. In this study OGTT and IVGTT applied to acromegalic patients (n=18) and GH responses to these tests are compared. There was no significant difference between the GH responses to OGTT and IVGTT at 0., 30., 60., 90. and 120 minutes (min) (p>0.05). However despite GH supression at OGTT was less, there was no significant difference between the GH supression at IVGTT (p>0.05). Patients are gathered into two groups as diabetic (n=10) and non-diabetic (n=8) and there was no significant difference between synchronous GH response to OGTT and IVGTT. There was no significant difference at 0. min. (p>0.05), whereas glucose levels at IVGTT were significantly highest in respect of OGTT at 30. min. and significantly higher at 60., 90. and 120 min. glucose levels during OGTT (p<0.05). After gathering the patients into two groups as active (n=13) and non-active (n=5), GH responses to OGTT and IVGTT are compared in these groups themselves and there was no significant difference at all testing times (p>0.05). After gathering the patients into two groups which have hipopituitarism (n=7) and not (n=11), GH responses to OGTT and IVGTT are compared in these groups themselves and there was no significant difference at all testing times (p>0.05). Before our study four of patients had diagnosis of diabetes mellitus (DM), whereas after our study seven new patients had DM diagnose. Finally, supression at GH levels were higher at IVGTT compared to OGTT but not at significant values. Furthermore, when one of the two tests is preferred even GH supression is not enough, patient with normal or low IGF-2 levels were (n=5, %26.3). IVGTT that by-passes the gastrohepatic pathway, can be preffered in patients who applied OGGT and could not acquired enough increase at glucose levels.Keywords: Acromegaly, growth hormone, oral glucose tolerance test, intravenous glucose tolerance test