Orta Asya`da jeopolitik ve jeoekonomik öğelerin dış politikaya etkileri: Türkmenistan örnekli
The effects of geopolitics and geoconomics to the foreign policy Central Asia: Türkmenistan model
Yazar: BAHTİYAR KURBANOV
Danışman: PROF. DR. TAYYAR ARI
Uludağ Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations

Özet:
Sovyetler Birliği'nin dağılmasıyla, Soğuk Savaş sona ermiştir ve dünya sisteminindeğişmesine neden olmuştur. ki kutuplu dünya sistemi yerini çok kutuplu dünyasistemine bırakmıştır.Dağılmadan sonra, çoktandır kendini göstermeyen jeopolitik kavramı yenidenalevlenmiştir. Dağılmayla birlikte Orta Asya bölgesinde güç boşluğu meydanagelmiştir. SSCB zamanında batılı devletler tarafından pek bilinmeyen bu bölge,jeopolitik konumu ile bütün Batılı ve Asya ülkelerinin son derece dikkatini çekmiştir.Batılı ve Asya devletleri tarafından kara delik olarak bilinen bu bölgede güçboşluğu doğmuştur. Zengin doğal kaynaklara sahip olan Orta Asya bölgesi üzerindeçeşitli stratejik ve rekabete dayalı oyunlar oynanmaya başlanmıştır. Bu büyükgüçlerin amacı bölgede üstünlük kurmaktır.Orta Asya'da meydana gelen yeni bağımsız devletler dünyaya ayak uydurabilmekve bağımsızlıklarını, egemenliklerini istikrarlı bir şekilde koruyabilmek için, bölgeülkeleri ve dış ülkeler ile çeşitli ekonomik ve siyasi ilişkiler kurmaya başlamıştır.Dış politika alanında da bir geçiş süreci yaşayan Orta Asya devletlerinin enönemli çalışmaları kendileri arasındaki işbirlikleri ve ekonomik entegrasyonsürecidir. Her devlet ekonomik ve siyasi yönden gelişebilmek için, çeşitli kendine özgüyollar izlemektedir.Bu çerçevede örneğin Türkmenistan kendi çizdiği yolu ile ekonomik ve siyasiyönde ilerlemektedir. Bağımsızlığını kazandıktan sonra Daimi Tarafsızlık statüsünekavuşan Türkmenistan'ın tek sorunu Batılı ülkelere kapalı olmasıdır. Doğalkaynakları rezervleri bakımından dünyanın sayılı ülkelerinden biri olanTürkmenistan ekonomisini diğer Orta Asya devletleri gibi bağımsızlığa kavuşturmakyolundadır ve bu bağlamda politikalarını izlemektedir.Danışman: Prof. Dr. Tayyar ARISayfa sayısı: 152

Abstract:
While disintegration of the USSR, the Cold War has been ended and caused tochange the world system. The by polar system changed to the multi polar worldsystem.After the dissolution of USSR, geopolitic term showed up again and within thepower vacuum on the region of Central Asia. During the USSR this region is notknown necessarily by the Western Countries. After that, this region attractedattentions of other countries for it?s geopolitic importance.This region called ?Black Hole? by the Western and the Asian countries duringthe USSR. Because of it?s rich natural sources they played dangerous competition onthis area, their basic aim is to be the leader of this region.A new independent countries emerged in this area and to protect theirindependence they started to get in touch with economic and political relations withboth the regional and the foreign countries.Also they are living a transition period in their foreign policy, in order tocomplete this transition period succesefully, they made agreements with each otherand formed an economic entegration period.In this topic, for example Turkmenistan is moving a head with his own way onpolitical and economic. Sense ssues of the independence, Turkmenistan gained a theperpetual Neutrality. A problem of Turkmenistan is that it is closed to the WesternCountries with his rich natural sources, Turkmenistan as an important country istrying to gain an independent economy like other Central Asian countries.Adviser: Prof. Dr. Tayyar ARIp.p. : 152