Ouas (obstrüktif uyku apnesi sendromu) semptomu olan hastalarda hemoglobin değeri ve polisomnografi (PSG) sonucunda saptanan odi değerinin korelasyonu
Correlation between hemoglobin levels and oxygen desaturation index (odi) identified in polysomnography (PSG) results in patients with obstructive sleep apnea syndrome (OSAS) symptoms
Yazar: SERDAR YUHAN BİTLİSLİ
Danışman: PROF. DR. KAMİL HAKAN KAYA
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Bakırköy Dr. Sadi Konuk Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Kulak Burun Boğaz Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Kulak Burun ve Boğaz = Otorhinolaryngology (Ear-Nose-Throat)

Özet:
Amaç: OUAS hastalarda başlıca kardiyovasküler mortalite riskini arttırmakta ve nöro-kognitif bozukluklara yol açmaktadır.  Artmış kardiyovasküler riskin OUAS patofizyolojisine bağlı olarak birçok sebebi olmakla beraber sebeplerinden birinin OUAS'a bağlı olarak kandaki hemoglobin miktarının artması olduğu anlaşılmıştır. Sekonder polisitemi etiyolojisinde OUAS yer almaktadır. Bu çalışmanın amacı, OUAS hastalarında başta gece maruz kalınan desatürasyon sıklığını gösteren oksijen desatürasyon indeksi olmak üzere bunla beraber diğer desatürasyon (min spO2 ve ortalama spO2) ölçümlerinin hemoglobin ile olan korelasyonunu daha net biçimde ortaya konmasını sağlamaktır. 
Gereç ve yöntem: Çalışmaya OUAS semptomları sebebiyle merkezimizde polisomnografi testi yapılan ve sistemimizde hemoglobin tetki sonucu bulunan daha önce OUAS tedavisi almamış ve apne cerrahisi geçirmemiş 122 hasta dahil edilmiştir. Hastaların hiçbiri sigara kullanmamaktadır ve hiçbirinin KOAH tanısı yoktur. 04.01.2023-24.02.2024 tarihleri arasında yapılan polisomnografi sonuçları ve tam kan sayımları 01.04.2024-10.05.2024 tarihleri arasında retrospektif olarak incelenmiştir. Cinsiyete göre HGB/spO2(ort), HGB/spO2(min), HGB/ODİ, HGB/AHİ ve HCT/ODİ korelasyonu incelenmiştir. ODİ cut-off değeri 10 belirlenerek cinsiyete göre ODİ <10 ve >10 olanlar arasında HGB ortalaması karşılaştırılmıştır. 
Bulgular: Çalışmaya alınanların cinsiyete göre Yaş, HGB, HCT, ODİ, AHİ, spO2 (ort) ve spO2 (min) ortalamaları hesaplanmıştır. Erkeklerde yaş ortalaması 47,06±10,68 iken, kadınlarda ise 54,33±9,94'tür.
 Buna göre erkeklerde HGB/ODİ, HGB/AHİ ve HCT/ODİ değerleri arasında aynı yönlü korelasyon bulunmuştur. Kadınlarda ise herhangi bir anlamlılık saptanmamıştır. Cinsiyete göre ODİ <10 ve >10 olanlar arasında HGB ortalaması karşılaştırılmıştır. Erkeklerde ODİ <10 olanların HGB ortalaması, >10 olanlara göre daha düşüktür. Erkeklerde istatistiksel olarak anlamlı fark satanmıştır.  Kadınlarda da benzer şekilde ODİ <10 olanların HGB ortalaması, >10 olanlara göre daha düşüktür fakat istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmamıştır.

Sonuç: Çalışmamız OUAS ile artmış hgb konsantrasyonları arasındaki ilişkiyi yeniden doğrulamaktadır. Literatürdeki diğer çalışmalara ek olarak seçilen hasta grubumuzda KOAH hastası ve aktif sigara kullanımı olmaması ve çalışmamızın birincil olarak ODİ ile HGB korelasyonunu incelemesi literatüre farklılık katmıştır. Sekonder eritrositoz sebepleri arasında bazı hematolojik kılavuzlarda sayılan bazılarında göz ardı edilen OUAS'ın göz ardı edilmemesi ve araştırılması  gerektiği sonucuna varılmıştır. Ayrıca OUAS'a bağlı sekonder eritrositoz etyopatogenezinde desatürasyon sıklığının etkisini ortaya koymuştur.
Anahtar kelimeler: desatürasyon, hemoglobin, OUAS, polisitemi, polisomnografi

Abstract:
Objective: OSAS primarily increases the risk of cardiovascular mortality and causes neurocognitive impairments. While there are multiple factors contributing to the heightened cardiovascular risk associated with OSAS pathophysiology, one of these is understood to be the increase in blood hemoglobin levels due to OSAS. OSAS is recognized as a factor in the etiology of secondary polycythemia. This study aims to more clearly demonstrate the correlation between hemoglobin levels and oxygen desaturation metrics, particularly the oxygen desaturation index (ODI), which indicates the frequency of desaturation episodes during the night, along with other desaturation measurements (minimum SpO₂ and mean SpO₂) in OSAS patients.
Materials and Methods: The study included 122 patients who underwent polysomnography at our center due to OSAS symptoms, had hemoglobin test results in the system, had not previously received OSAS treatment, and had not undergone apnea-related surgery. None of the patients smoked or had a diagnosis of COPD. Polysomnography results obtained between January 4, 2023, and February 24, 2024, and complete blood count results from April 1, 2024, to May 10, 2024, were retrospectively analyzed. Correlations of HGB/SpO₂(mean), HGB/SpO₂(min), HGB/ODI, HGB/AHI, and HCT/ODI were evaluated according to gender. An ODI cut-off value of 10 was used to compare the mean
Results: The averages for age, HGB, HCT, ODI, AHI, SpO₂(mean), and SpO₂(min) were calculated based on gender. The average age was 47.06±10.68 years for males and 54.33±9.94 years for females.
In males, a positive correlation was found between HGB/ODI, HGB/AHI, and HCT/ODI values. However, no significant correlation was observed in females. The mean HGB levels were compared between those with ODI <10 and ODI >10, stratified by gender.
For males, the mean HGB level was lower in individuals with ODI <10 compared to those with ODI >10, and this difference was statistically significant. Similarly, in females, the mean HGB level was also lower in individuals with ODI <10 than in those with ODI >10, but the difference was not statistically significant.
Conclusion: Our study reaffirms the relationship between OSAS and increased hemoglobin concentrations. Unlike other studies in the literature, our research stands out by examining a patient group that excludes individuals with COPD and active smoking history, and by primarily focusing on the correlation between ODI and hemoglobin levels. This adds a unique perspective to the existing literature.
It has been concluded that OSAS, which is listed among the causes of secondary erythrocytosis in some hematological guidelines but overlooked in others, should not be disregarded and warrants further investigation. Additionally, the study highlights the impact of desaturation frequency on the etiopathogenesis of secondary erythrocytosis associated with OSAS.

Keywords: desaturation, hemoglobin, OSAS, polycythemia, polysomnography