Arif Sami Toker'in on eserinin prozodik açıdan incelenmesi
Prozodic examination of Arif Sami Toker's ten works
Yazar: ALİ ÜNAL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ GÜLDENİZ EKMEN
Haliç Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Musikisi Ana Bilim Dalı / Türk Musikisi Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Müzik = Music
Dizin: Besteler = Compositions ; Klasik Türk müziği = Classical Turkish music ; Müzik eserleri = Music works ; Prozodi = Prosody ; Toker, Arif Sami = Toker, Arif Sami ; Şarkılar = Songs ; Şiir = Poem

Özet:
Bu çalışmanın amacı, Arif Sami Toker'in on eserinin prozodi açısından
incelemesini yapmak ve çalışmayı, Türk müziğinde yeni sayılabilecek bu alanda
literatüre kazandırmaktır. Arif Sami Toker, bestelediği eserleriyle Türk musikisinin
son dönemlerde yetiştirdiği önemli bestecilerinden biridir. Toker musikiyle genç yaşta
tanışmış, teorik bilgiye ve nota bilgisine sahip, bestekar kişiliğinin yanı sıra ses ve saz
sanatkarlığı ile de takdir edilmiş, çok sayıda öğrenci yetiştirmiş, birçok yurtiçi
turnesine çıktığı için Türk müziğinin Evliya Çelebi'si olarak tanınmış, müzik
otoriteleri tarafından kabul görmüş bir bestekardır.
Bu çalışmada incelenen Toker'in on eseri, prozodik çerçevede analiz edilmiş,
hece ve arûz ölçüleriyle yazılmış şiirleri bestelediği şarkı formundaki örneklerdir.
Prozodik analizin, incelenen eserin uzunluk-kısalık, vurgu, aruz ise takdi yeri
bakımından, hece ölçüsü ise durgu yeri bakımından incelenmesi olarak düşünülmesi
açısından bu konunun oldukça büyük bir öneme sahip olduğu gözlenmiştir. Bu
fikirden hareketle müziğimizde yeni sayılabilecek olan prozodi kavramının ele
alınması ve Arif Sami Toker'in eserlerinin incelenmesinin mümkün olabileceği fikri
doğmuştur.
Çalışmada sırasıyla müziğin tanımı, klasik müziğimiz ile ilgili çerçeve bilgiler
verildikten sonra prozodi konusu ve akabinde Arif Sami Toker'in biyografisi ele
alınmış ve son olarak da prozodik analiz çalışması gerçekleştirilmiştir.
Gerçekleştirilen analizde Toker'in eserlerinde genellikle vurgu açısından ihmaller
olduğu gözlenmiştir. Durgu ve takti yeri bakımından da kısmen ihmaller olduğu
düşünülmektedir.
Kendi güftelerini kullanmasının yanı sıra Yahya Kemal, Nedim gibi önemli
şairlerin şiirlerini besteleriyle buluşturan Toker'in, klasik üslup ile bestelediği
eserlerinde prozodi kurallarını uyguladığı değerlendirilmektedir. İncelenen eserlerinde
gözlenen ihmallerin cevazlı olduğu düşünülmekte ve bestekarın estetiğe verdiği
önemin, eserlerindeki makam-güfte uyumunda da öne çıktığı değerlendirilmektedir.
Bu fikirler ışığında "Arif Sami Toker'in On Eserinin Prozodik Açıdan
İncelenmesi" adlı tezin, bu alanda yapılmış diğer çalışmaların azlığından hareketle
literatüre kazandırılması amaç edinilmiştir.
Anahtar Kelimeler: Prozodi, Şiir, Şarkı, Beste.

Abstract:
The aim of this study is to examine the ten works of Arif Sami Toker in terms
of prosody and to bring the study to the literature in this field, which can be considered
new in Turkish music. Arif Sami Toker is one of the most important composers of
Turkish music recently, with the works he composed. He was introduced to Toker
music at a young age, had theoretical knowledge and notation knowledge, was
appreciated for his vocal and instrumental artistry as well as his composer personality,
raised many students, was recognized as the Evliya Çelebi of Turkish music because
he went on many domestic tours, and was accepted by the music authorities is a
composer.
Ten works of Toker examined in this study are examples in song form, in which
he composed poems that were analyzed in prosodic framework and written with
syllabic and arûz measures.
Prozodic analysis has been observed to be of great importance in terms of the
study of the studied work in terms of length-shortness, emphasis, prosperity, and
syllable size in terms of place of rest. Based on this idea, the idea was born that it
would be possible to consider the concept of prosody, which can be considered new in
our music, and to examine the works of Arif Sami Toker.
In the study, after giving the definition of music, frame information about our
classical music, prosody topic and subsequently the biography of Arif Sami Toker
were discussed and finally, prosodic analysis study was carried out. In the analysis
carried out, it was observed that Toker's works generally neglected in terms of
emphasis. It is thought that there is partial negligence in terms of the place of stance
and tact.
In addition to using his own lyrics, Toker, who brought the poems of important
poets such as Yahya Kemal and Nedim together with his compositions, is considered
to apply the rules of prosody in his works he composed in classical style. It is
considered that the negligence observed in the studied works is permissive and the
importance given by the composer to aesthetics is also prominent in the harmony of
the makam-lyrics in his works.
In the light of these ideas, it is aimed to bring the thesis named Prozodic
Examination of Ten Works of Arif Sami Toker into the literature due to the scarcity
of other studies in this field.
Keywords: Prosody, Poem, Song, Composition.