Sağlık çalışanlarının sağlıklı beslenme ilkeleriyle ilgili farkındalıklarının ve davranış şekillerinin branşlara göre karşılaştırılması
Comparison of healthcare professionals' awareness of nutrition principles and behavior types according to branches
Yazar: TUBA SEZER
Danışman: PROF. DR. AYŞE KUBAT ÜZÜM
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı / Beslenme Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Beslenme = Nutrition ; Beslenme alışkanlıkları = Nutritional habits ; Beslenme bilgisi = Nutrition knowledge ; Beslenme eğitimi = Nutrition education ; Davranış = Behavior ; Doktorlar = Physicians ; Farkındalık = Awareness ; Hekimler = Physicians ; Sağlık personeli = Health personnel ; Sağlıklı beslenme = Healthy nutrition

Özet:
Giriş: Hekimlerin beslenme bilgisi ve beslenme alışkanlıkları yaşam kaliteleri ve çalışma performanslarını arttırmada, hastaları üzerindeki tedavi etkinliğinin başarısında oldukça önemlidir. Amacımız akademik personel unvanına sahip sağlık çalışanlarının beslenme bilgi düzeylerini ölçmek, beslenme alışkanlıklarını belirlemek, bilgi düzeyleri ve alışkanlıklar arasındaki uyumu değerlendirmek ve ortaya çıkan sonuçları branşlar arasında kıyaslamaktır.
Gereç ve Yöntem: Sağlıklı beslenme ilkeleri konusunda bilgi düzeyi ve beslenme alışkanlıkları ile ilgili 66 sorudan oluşan anket formumuz, Ocak-Mart 2021 tarihleri arasında İstanbul Üniversitesi İstanbul Tıp Fakültesi'nde dahili ve cerrahi bilim dallarında görevli 1330 hekime e-posta aracılığıyla iletildi.
Bulgular: Araştırmamıza %33' ü uzman doktor, %43,8' i araştırma görevlisi olmak üzere 185 hekim (BKİ: %54,6 normal, %25,4 fazla kilolu, %9,2 obez) katıldı. Katılımcıların %55,1' i kahvaltı alışkanlığına sahipti. Normal kilolu olanların %46,5' inin sıklıkla "üç ana öğün" tükettikleri ve kahvaltıda sıklıkla "klasik serpme kahvaltı" (%46,5), öğle yemeğinde ise sebze yemeği/salata (%51,5) tercih ettikleri belirlendi. Obez gruptaki hekimlerin %29,4' ü kahvaltıda sıklıkla "simit/poğaça/börek", öğle yemeğinde ise "fast food" tüketmekteydi (p<0,05). Özel diyet uygulamakta olanların (%12,4) sadece %26,1' i bir diyetisyen kontrolündeydi. Beslenme bilgisi bölümündeki soruları dahili bilimlerdeki hekimler daha yüksek oranlarda doğru yanıtladı. Katılımcıların %50,8' i anket sonrasında beslenme eğitimi talebinde bulundu.	
Sonuç: Hekimlerin sağlıklı beslenme konusunda farkındalığının yüksek olduğu konularda davranış şekilleri de olumluydu. Dahili branşlarda konuyla ilgili bilgi düzeyi yüksekti ve uygulama alışkanlıkları daha doğruydu. Makrobesin ögeleri ve besinsel kaynakları, besin grupları, önerilen porsiyon miktarları, diyet lifi ve antioksidan besinler konularında bilgi eksiklikleri saptadık. Bu çalışma neticesinde bir beslenme eğitimi planlayarak hekimlerimizin sağlıklı beslenme ilkeleri ile ilgili farkındalıklarını arttırmayı, olumlu davranış değişiklikleri kazandırmayı hedeflemekteyiz.

Abstract:
Introduction: Nutritional knowledge and dietary habits of physicians are very important in increasing their quality of life and working performance, and in the success of the treatment effectiveness on their patients. Our aim is to measure the nutritional knowledge levels of health professionals with the title of academic staff, to determine their nutritional habits, to evaluate the harmony between knowledge levels and habits, and to compare the results between branches.
Materials and Methods: Our questionnaire, consisting of 66 questions about the level of knowledge on healthy nutrition principles and nutritional habits, was sent to 1330 physicians working in internal and surgical disciplines at Istanbul University Istanbul Faculty of Medicine between January and March 2021 via e-mail.
Results: 185 physicians (BMI: 54,6% normal, 25,4% overweight, 9,2% obese) participated in our study, of which 33% were specialist doctors and 43,8% were research assistants. 55,1% of the participants had breakfast habit. It was determined that 46,5% of those with normal weight frequently consumed "three main meals" and they often preferred "classical mixed breakfast" (46,5%) for breakfast and vegetable meal / salad (51,5%) for lunch. 29,4% of the physicians in the obese group frequently consumed "bagel/ pastry/ patty" for breakfast and "fast food" for lunch (p<0,05). Only 26,1% of those on a special diet (12,4%) were under the control of a dietitian. Physicians in internal sciences answered the questions in the nutrition information section correctly at higher rates. 50.8% of the participants requested nutrition education after the survey.
Conclusion: Behaviors of physicians were also positive in subjects where they had a high awareness of healthy nutrition. In the internal branches, the level of knowledge on the subject was high and the practice habits were more accurate. We have identified deficiencies in information on macronutrients and nutritional sources, food groups, recommended portion amounts, dietary fiber and antioxidant nutrients. As a result of this study, we aim to increase the awareness of our physicians about healthy nutrition principles by planning a nutrition education and to bring positive behavioral changes.