Osmanlı Devleti hizmetinde bânî bir aile: Saruca Paşa ailesi ve vakıfları (1400-1910)
A spiritual family in the service of the Ottoman Empire: The Saruca Pasha family and foundations (1400-1910)
Yazar: İSMAİL SERÇE
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SAMETTİN BAŞOL
Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Tarih = History

Özet:
Bu çalışmada Saruca Paşa tarafından kurulan ve Umur Bey tarafından tek çatı
altında toplanan Saruca Paşaoğlu Umur Bey Vakfı, birimleri, sunduğu hizmet türleri,
sosyo-kültürel alana kattığı değerler ele alınmaktadır.
Çalışma giriş, altı ana bölüm, sonuç ve ekler bölümlerinden oluşmaktadır. Giriş
bölümünde, çalışmanın amacı, kapsamı, literatür değerlendirmesi ve çalışmanın kapsamı
gereği Osmanlı Devleti'nin Rumeli Bölgesini fethetmesi ve bölgedeki uyguladığı
politikalar ele alınmıştır. Birinci bölümde, vakıf ile ilgili bilgiler bulunmaktadır. Bu
bilgiler vakfın menşei, gelişim süreci, hukuki statüsü, Osmanlı dönemindeki gelişmeler,
vakıf kurucuların statüleri, kurulan vakıfların çeşitleri ve vermiş olduğu hizmetler
aktarılmıştır. İkinci bölümde, Saruca Paşa, Umur Bey ve Ali Bey'in hayatı, Osmanlı
Devleti'nde almış oldukları görevler ve mücadele ettikleri savaşlara değinilmiştir.
Üçüncü bölümde, kurmuş oldukları vakıflar, vakıfların hizmet alanları, hizmetlerin
verildiği yerleşim yerleri, vakıf için bağışlanan akarlar ve akarların çeşitleri işlenmiştir.
Dördüncü bölümde, Saruca Paşaoğlu Umur Bey Vakfı'nın idari yönetimin ve
vakfa kayıtlı tesislerde görev alan personelin görev süresi ve aldıkları ücret ile ilgili
veriler aktarılırken beşinci bölümde, vakfın muhasebesi, gelir kaynakları ve gider
kalemleri ele alınmıştır. Çalışmanın son bölümünde vakıfta yaşanan problemler
işlenmiştir. Genel bir değerlendirmenin yer aldığı sonuç kısmından sonra ekler kısmı
ilave edilmiştir. Ekler kısmında, vakfiyeler ve tercümeleri ile birlikte Saruca Paşaoğlu
Umur Bey Vakfı'na ait yapıların günümüzdeki mevcut görselleri paylaşılmıştır.

Abstract:
This study deals with the Saruca Paşaoğlu Umur Bey Foundation, which was
founded by Saruca Pasha and united under a single roof by Umur Bey, its units, the types
of services, it offered, the values it added to the socio-cultural field.
The study consists of an introduction, six main chapters, a conclusions and
appendices. In the introduction, includes the aim and the scope, of the study, an a literature
review discussing the conquest of the Rumeli Region by the Ottoman Empire and the
policies implemented in the region. In the first part, the origin of the foundation, its
development process, the legal status of the foundation, developments in the Ottoman
period, the status of the founders, the types of trusts established and the services provided
by the foundation are covered, in the second part, the lives of Saruca Pasha, Umur Bey
and Ali Bey, their duties in the Ottoman Empire and the wars they participated in. Are
presented. In the third chapter, the foundations established by Saruca Pasha and Umur
Bey, the service areas of the foundations, the settlements they serve, the rental income
donated to the foundation and the types of rental income are discussed.
In the fourth section, information is given about the administrative management
of Saruca Paşaoğlu Umur Bey Foundation and the terms of office and wages of the
personnel working in the facilities registered with the foundation. İn the fifth section
information about the foundation's accounting is provided. In the last part of the study,
the problems experienced in the foundation are discussed. After the conclusion section,
which includes a general evaluation, the appendices section is added where documents
and translations belonging to Saruca Paşaoğlu Umur Bey Foundation and current visuals
of the buildings are shared.