Enerji ve ekonomi ilişkisi çerçevesinde hidrojen alternatifi: İzlanda ve Türkiye uygulaması
Energy and economy relation in the framework of hydrogen alternative: Iceland and Turkey implementation
Yazar: HALİL ÖZEKİCİOĞLU
Danışman: PROF. DR. GÜLDEN ÜLGEN
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Bölümü / İktisat Ana Bilim Dalı / İktisat Politikası Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2008
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Ekonomik büyüme = Economic growth ; Ekonomik etki = Economic effect ; Enerji = Energy ; Enerji kaynakları = Energy resources ; Enerji verimliliği = Energy efficiency ; Hidrojen = Hydrogen ; Hidrojen enerjisi = Hydrogen energy ; Türkiye = Turkey ; İzlanda = Iceland

Özet:
İnsanoğlu yaşamı boyunca enerjiye ihtiyaç duymaktadır. Günlük tüketimden üretime kadar uzanan süreçte enerji kaynaklarına olan talep hızla artmaktadır. Bu talebin fosil yakıtlar kullanılarak karşılanmasının 2050 yılından itibaren yavaşlama sürecine girmesi beklenmektedir. Ayrıca fosil yakıtların iklim değişikliği konusunda yarattığı etkiler somut bir şekilde görülür hale gelmiştir. Yeni enerji kaynaklarına olan talep gün geçtikçe artmakta ve hidrojen alternatifine bir çok ülke ve dünya kamuoyu tarafından oldukça önem verilmektedir.Hidrojenin en önemli özelliği sürdürülebilir bir enerji kaynağı olması ve çevreye zarar vermeyen bir özelliğe sahip bulunmasıdır. Gelişmiş ülkeler büyümesini sürdürebilmek için fosil kaynaklarının hemen hepsini en verimli şekilde kullanırken yenilenebilir ve çevreye duyarlı enerji kaynaklarını da en yüksek kapasitede kullanmaktadırlar. Özellikle İzlanda enerji sistemlerini 2030 yılında hidrojen odaklı olarak programlamakta ve hidrojen odaklı yasal düzenlemeler yapmaktadır. Çalışmada hidrojen enerji sistemlerine geçiş hazırlığındaki İzlanda'nın enerji tüketimi ve büyüme oranları arasında yapılan ekonometrik uygulamada büyümenin enerji tüketimindeki artışın nedeni olduğu tespit edilmiştir. Türkiye'de ise böyle bir sonuca ulaşılamamıştır. Bu sonucun en önemli nedeni Türkiye'de kişi başına elektrik tüketiminin çok düşük olmasıdır.Sonuç olarak, Türkiye hidrojen enerji sistemlerine geçiş için gerekli olan ileri teknolojiye yatırım yapmalıdır. En ucuz hidrojen üretimi güneş ve jeotermal enerjiden sağlanmaktadır. Türkiye'de bu kaynakların bol olması hidrojene geçişte ve hidrojenin evsel ve endüstriyel kullanımında maliyetleri azaltmasından dolayı önemli bir avantaj olarak görülmektedir. Çalışma sonucunda hidrojen gibi yeni enerjilere geçişin enerji teknolojilerindeki gelişmeler ve Çin ile Hindistan'ın enerji taleplerindeki beklenmedik artışlar nedeniyle 2030'dan önce gerçekleşmesi beklenmektedir.

Abstract:
The humankind needs energy during his life. The demand on energy sources in the process from daily consumption to the production increases rapidly. The way of meeting this demand by using fossil fuels is expected to slowdown starting from 2050. Also the effects of fossil fuels on climate change can easily be seen now. The demand on new energy sources is increasing by the day and a lot of countries and the world public opinion give much importance to the hydrogen alternative.The most important characteristic of the hydrogen is that it is a sustainable energy source and it does not cause any harm on the environment. The developed countries use almost all fossil sources in order to sustain their development and also use the environment- friendly sources of energy at high capacity. Especially, Iceland has programmed its energy systems focusing on the hydrogen since 2030 and made legal hydrogen-focused regulations. In the study, it has been determined that the growth in the econometric application made between energy consumption and the growth rates of Iceland which is preparing to use the hydrogen energy systems has been the cause of increase in the energy consumption. But in Turkey, such a result has not been reached yet. The most important reason of this result is the low level of electricity consumption per capita in Turkey.Consequently, Turkey has to invest on advanced technology that is necessary for a transition into the hydrogen energy systems. The cheapest way of producing hydrogen is the solar and geothermal energy. The fact that these sources are abundant in Turkey is seen as an important advantage for a transition into hydrogen and for decreasing the costs of domestic and industrial usages of hydrogen. As a result of the study, the transition into new energies such as hydrogen is expected to occur before 2030 due to the development in energy technologies and the unexpected increases of the energy demand in China and India.