Yüksek sıcaklık şoku uygulamalarının doğal çam türlerinin (Pinus sp.) tohum özelliklerine etkisi
The effects of high heat shock treatments on seeds feature of natural pine (Pinus sp.) spices
Yazar: TUĞBA USTA
Danışman: DOÇ. DR. SEZGİN AYAN
Gazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Orman Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Ormancılık ve Orman Mühendisliği = Forestry and Forest Engineering
Dizin: Yangın = Fire ; Çimlenme = Germination

Özet:
Bu çalısmada; Türkiye'de genis yayılıs gösteren Anadolu karaçamı(Pinus nigra Arnold. subsp. pallasiana (Lamb.) Holmobe), sarıçam(Pinus sylvestris L. var . hamata (Steven) Fomin. ) ve kızılçam(Pinus brutia Ten.) türlerinin tohum ve dolayısıyla gençlestirmeleriüzerine yangınlar sonrası olusan yüksek sıcaklıkların etkisibelirlenmistir.Deneme kapsamında kullanılan dogal türlere, sistematik botanik açıdanyakın türlerdeki sıcaklık soku ve süreleri uygulamaları baz alınaraktoplam 5 farklı sıcaklık soku [kontrol (sıcaklık soku uygulanmamıstohum), 80, 100, 120 ve 140 oC ] ve 5 degisik maruz kalma süresi (1, 3,5, 7 ve 9 dakika) tatbik edilmistir.Çalısma kapsamında kullanılan üç türün çimlenme yüzdeleri üzerinesıcaklık soku, sıcaklık uygulama süresi ve her iki faktörün birlikte etkisiistatistiki olarak önemli bulunmustur. Ayrıca, gerek çimlendirme dolabıgerekse fidanlık kosullarında yürütülen denemelerde; sarıçam veAnadolu karaçamı tohumlarına uygulanan tüm sıcaklık soklarında,kontrole göre diger islemlerde çimlenme yüzdesi düserken, kızılçamvtohumlarında 80 oC'lik sıcaklık soku uygulaması tohumun çimlenmesiüzerinde tesvik edici rol oynamıstır.Üç çam türünde yapılan denemelerde 120 oC'nin üzeri ve 5 dk'dan dahauzun süreli sıcaklık uygulamalarının çimlenmeyi düsürdügü ve tohumcanlılıgını yok edici etki yaptıgı belirlenmistir. Deneme kapsamındakullanılan aynı türün farklı orijinlerinden ve aynı orijinli tohumlarauygulanan farklı islemlerin önemli çimlenme varyasyonu göstermesi,yüksek sıcaklık soku ve süresi ile ilgili çalısmaların orijin ve genotipbazında daha ileri çalısmalara gereksinim gösterdigini ortayakoymaktadır. Diger bir ifadeyle, yüksek sıcaklık soku streslerinedayanıklılık gösteren populasyon ve genotiplerin belirlenmesi gerektigisonucuna varılmıstır.

Abstract:
In this study, it is tried to manifestation species that is wide spread inTurkey, Turkish red pine (P. brutia Ten.), scots pine (P. syslvestrisvar.hamata L.) and Turkish black pine (P. nigra subs. pallasianaArnold.), the high heat effect after forest fires upon seed andregenerations is determined.It is applied to natural species, used trial scope, based on heat shockand duration practices that close with botanic, total five different heatshock (control, 80, 100, 120 and 140 °C) and 5 different exposureduration (1, 3, 5, 7 and 9 minute)It is significant in statistics test that heat shock and heat treatmentduration on germination percent and together effects on both factor.Besides, trials implementation also awarded cabinet and nurseryconditions; all heat shock carry out scots pine and Anatolian blackpine, according to control, in respect of control other processes, It isstimulated that 80 °C heat shock treatment on awarded of seedsregarding to Turkish red pine seeds, while germination percent is low.vIt is determined that carried trials out three pine species heatapplication that decrease germination and fatal effect on seed livelinesswith upper 120 °C further 5 minutes duration. It is produced withal sametype of different origins and different process of same origin applied,point out important germination variation; is betrayed further necessityof studies based on origin and genotype. Meanwhile, It is inferred thatpopulation that is lasting on high heat shock stress and is definednecessity of genotypes.