Sanat eserlerinde yüzey, beden, mekân sorgulamalarının sezgi bağlamında fenomenolojik çözümlemeleri
Phenomenological analysis of surface, body and space enquiries in the context of intuition in art works
Yazar: EZGİ ŞİMŞEK
Danışman: PROF. DR. TUBA GÜLTEKİN
Dokuz Eylül Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Güzel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı / Resim-İş Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Husserl fenomenolojisi = Husserl phenomenology ; Mekan = Space ; Resim sanatı = Painting art ; Sanat = Art ; Sanat dergileri = Art journal ; Sanat eserleri = Artistic works ; Sanatsal gerçeklik = Artistic reality ; Sezgi = Intuition ; Yüzey durumları = State conditions ; Yüzeyler = Surfaces

Özet:
Bu tezde sanat eserlerinde yüzey, beden ve mekân sorgulamalarının sezgi bağlamında fenomenolojik çözümlemelerinin yapılması, araştırmanın temel problemi olarak amaçlanmıştır. Araştırmanın temel problemi, oluşturulan alt başlıklarda çözümlenmiştir. Çalışmada, nitel araştırma yöntemlerinden betimsel tarama modeli kullanılarak veriler elde edilmiştir. Araştırmada faydalanılacak felsefi disiplin, Edmund Husserl'in fenomenoloji anlayışı olup, felsefe alanında araştırılan anlatımlar sanatsal yöntem ile çözümlenirken, sanatsal anlatımlarda yer alan ifadeler için felsefi yöntemler bir araç olarak kullanılmıştır. Felsefi alanda estetik deneyim ile sezgisel deneyim beraber fenomenolojik bir problem şeklinde ele alınmıştır. Fenomenler dünyasına odaklanan fenomenoloji dolaylı şekilde sezgisel dünyanın görünümü ile oluşan sanat eserlerine de odaklanarak sanatın asıl anlamını ortaya çıkartır. Sanatta ve felsefede sezgi kavramı üretim sürecinin temelini oluşturur. Bu bağlamda çalışmanın ana başlığı ele alınarak dört alt başlıkta çözümlenirken, elde edilen veriler kapsamında birinci başlıkta fenomenoloji felsefesi, kuramcıları ve bu kuram üzerinde tarihsel süreçteki değişimler incelenmiştir. İkinci başlıkta sezgi kavramının estetik ve fenomenolojideki yeri incelenmiştir. Diğer başlıklarda, alt problemlerde yer alan acı-şiddet, kendine mal etme, beden-ego ilişkisi temaları kuramsal çerçevede açıklanmıştır. Aynı zamanda sanatsal üretim sürecinde yüzey, beden, mekân analizlerine açıklamalar getirilmiştir. Bu bilgiler kapsamında, araştırmaya konu olan örnek sanatçıların, sanatsal üretimleri sürecinde ele alınan kavramları,  semboller ve imgeler bağlamında eserlerine nasıl aktardıkları kompozisyon tekniklerine göre ilişkilendirilerek fenomenolojik yaklaşım ile ilişkisel çözümlemesi yapılarak veriler elde edilmiştir. Sanatçıların çalışmalarını oluşturdukları süreçte çeşitli sanatsal malzemeleri bir araya nasıl getirdikleri ve bunların amaca ne şekilde kanalize ettikleri incelenerek analiz edilmiştir. Tezin temel kavramları ve terimler tanımlanarak, teorik olarak elde edilen veriler, eserlerde acı ve şiddet, kendine mal etme ve beden ego ilişkisi bağlamında görsel ve içerik çözümlemeleri yapılarak, fenomenolojik yöntem ile ilişkilendirilerek tezin sonucuna ulaşılmaktadır.

Abstract:
In this thesis, the main problem of the research was determined as phenomenological analyses of surface, body and location queries in the context of intuition. The main problem of the research was analyzed in sub-headings. In this research, data were obtained through a descriptive survey model, which is a qualitative research method. The philosophical discipline used in the research is Edmund Husserl's phenomenology concept. While the narrations researched in the philosophy field are analyzed with the artistic method, philosophical methods were used as a tool for expressions in artistic narrations. Aesthetic experience and intuitional experience in the philosophical field were discussed together as a phenomenological problem. Phenomenology, which focuses on the world of phenomena, indirectly reveals the real meaning of art by also focusing on the artworks, which are formed with the image of the intuitional world. The concept of intuition constitutes the basis of production process in art and philosophy. In this context, while the main heading is discussed and analyzed in four sub-headings, within the scope of the obtained data, the phenomenology philosophy, its theoreticians and the changes on this theory in the historical process were examined under the first heading. The place of the concept of intuition within aesthetics and phenomenology were examined under the second heading. Under the other headings, themes of pain-violence, appropriation, and body-ego relationship, which appear as sub problems, were explained within the theoretical frame. At the same time, analyses of surface, body and location in the artistic production process were explained. Within the scope of this information, how the artists who are the sample subjects of the research conveyed the mentioned concepts during their production process through symbols and images were correlated according to their composition techniques and data were obtained through a correlation analysis with the phenomenological approach. How artists gather various artistic tools during the production of their work and how these are channeled to the purpose were investigated and analyzed. The main concepts and terms of the thesis were defined and the data obtained theoretically were analyzed in terms of imagery and content in the context of pain and violence, appropriation and body-ego relationship in the artworks, reaching the conclusion of the thesis by a correlation with the phenomenological method.