Bazı kışlık fiğ türlerinde biçim zamanının ot verimine etkisi
The efect of vari?ous harvesti?ng in some winter vetch species on herbage yield
Yazar: ZİYA MUTLU
Danışman: PROF. DR. HAYRETTİN EKİZ
Ankara Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Macar fiği = Hungarian vetch

Özet:
Bu araştırma, Tarla Bitkileri Merkez Araştırma Enstitüsü Haymana lokasyonunda 2010-11 yetiştirme sezonunda, tesadüf blokları deneme deseninde dört tekerrürlü olarak yürütülmüştür. Denemede materyal olarak Macar fiği Tarm Beyazı-98 (Vicia pannonica Crantz.) ile Tüylü Meyveli Fiğ Seğmen-2002 (Vicia villosa Roth ssp. dasycarpa (Ten.) Cavi.) çeşitleri kullanılmıştır. Araştırmada 4 farklı gelişme döneminde (çiçeklenme başlangıcı, % 50 çiçeklenme dönemi, tam çiçeklenme dönemi ve alt baklalarda tanelerin tam şeklini aldığı dönem) hasat edilen otun verim ve kalitesine bağlı olarak en uygun hasat zamanının belirlenmesi amaçlanmıştır.Araştırmada hasat gün sayısı, yatma durumu, doğal bitki boyu, ana sap uzunluğu, ana sap sayısı, ana sap kalınlığı, yeşil ve kuru ot verimi, ham protein oranı, ham protein verimi, ADF ve NDF oranı gibi özellikler incelenmiştir. Araştırma sonuçlarına göre, en yüksek yeşil ot verimi Seğmen-2002 çeşidinde tam çiçeklenme döneminde ve Tarm Beyazı-98 çeşidinde % 50 çiçeklenme döneminde, sırayla 5232.9 kg/da ve 3686.3 kg/da olarak tespit edilmiştir. En yüksek kuru ot verimi Seğmen-2002 ve Tarm Beyazı-98 çeşitlerinde sırasıyla 843.1 kg/da ve 669.4 kg/da olarak tam çiçeklenme döneminde saptanmıştır. Tam çiçeklenme döneminde, en yüksek ortalama yeşil (4437.5 kg/da) ve kuru (756.3 kg/da) ot verimi değerleri elde edilmiştir. En yüksek ham protein oranları Seğmen-2002 ve Tarm Beyazı-98çeşitlerinde sırasıyla % 20.5 ve % 19.9 ile çiçeklenme başlangıcı döneminde belirlenmiştir. En yüksek ham protein verimi Seğmen-2002 çeşidinde ise tam çiçeklenme döneminde, Tarm Beyazı-98 çeşidinde % 50 çiçeklenme döneminde sırayla 153.5 kg/da ve 108.3 kg/da olarak bulunmuştur. Tam çiçeklenme döneminde, en yüksek ortalama ham protein verimi (130.2 kg/da) elde edilmiştir. En yüksek ADF ve NDF oranı Tarm Beyazı-98 çeşidinde alt bakla oluşum döneminde, Seğmen-2002 çeşidinde tam çiçeklenme döneminde sırayla % 44.8 ve %62.9; % 46.0 ve % 64.3 olarak saptanmıştır.Araştırma sonucuna göre yağışlı yıl ve bölgelerde, gelişme dönemine göre en uygun biçim zamanı olarak, Tarm Beyazı-98 çeşidinde % 50 ve tam çiçeklenme dönemleri; Seğmen-2002 çeşidinde ise tam çiçeklenme dönemi tavsiye edilebilir.

Abstract:
This research was conducted in randomized block design with four replication in Haymana location of the Central Research Institute for the Field Crops in the 2010- 2011 growing seasons. Hungarian vetch Tarm Beyazı-98 (Vicia pannonica Crantz.) and woolypod vetch Seğmen-2002 (Vicia villosa Roth ssp. dasycarpa (Ten.) Cavi.) varieties were used in this trial. The determination of the most suitable harvest time was aimed at based on yield and quality of hay at the four various growth stages (onset of flowering, 50% flowering, full flowering period and exact shape formation period of grains in the bottom pods) in this experiment.Days to harvesting, habitat, natural plant height, main stem height, main stem number, main stem thickness, green herbage and hay yield, crude protein content, crude protein yield, ADF, and NDF were observed as characters. According to the averages of this research result, the highest green herbage yields were obtained as 5232.9 kg/da and 3686.3 kg/da in the varieties of Seğmen-2002 at full flowering stage and Tarm Beyazı-98 at 50% flowering stage, respectively. The highest hay yields were 843.1 kg/da and 669.4 kg/da in the varieties of Seğmen-2002 and Tarm Beyazı-98 at full flowering stage, respectively. The highest green herbage (4437.5 kg/da) and hay (756.3 kg/da) yields had at full flowering stage. The highest crude protein content were measured as 20.5 % and 19.9 % in the varieties of Seğmen-2002 and Tarm Beyazı-98 at the onset of flowering, respectively. The highest crude protein yields were 153.5 kg/da and 108.3 kg/da in the varieties of at Seğmen-2002 50 % flowering stage and Tarm Beyazı-98 at full flowering stage, respectively. The highest crude protein average yield had as 130.2 kg/da at full flowering stage. The highest ADF and NDF content was obtained as 44.8 % and 62.9%; 46.0 % and 64.3 % in the varieties of Tarm Beyazı-98 at the stage of exact shape formation of grains in the bottom pods and Seğmen-2002 at full flowering stage, respectively.This research results indicated that the best suitable harvesting times were recommended two stages as 50 % and full flowering for Tarm Beyazı-98 variety, and only one stage as full flowering for Seğmen-2002 variety in rainy years and regions.