Müfettiş rehberliğinde öz-değerlendirme uygulamalarının öğretmenlerin özdeğerlendirme, yansıtıcı düşünme ve öğretim becerilerine etkisi
The effect of self-assessment applications under the guidance of supervisor on teachers' self-assessment, reflective thinking and teaching skills
Yazar: İZZET ÖZDEMİR
Danışman: DOÇ. DR. KEMAL KAYIKÇI
Akdeniz Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi ve Denetimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Eğitim denetimi = Supervision of education ; Yansıtıcı düşünme = Reflective thinking ; Öz değerlendirme = Self-assessment ; Öğreten becerileri = Teaching skills ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Bu araştırmanın amacı; müfettiş rehberliğinde öz-değerlendirme uygulamalarının,
öğretmenlerin öz-değerlendirme, yansıtıcı düşünme ve öğretim becerileri üzerine
etkisini incelemektir.
Araştırma, nicel ve nitel yöntemlerin bir arada kullanıldığı nitel ağırlıklı eylem
araştırması deseninde yürütülmüştür. Araştırmada 'müfettiş rehberliğinde özdeğerlendirme'
yöntemi uygulanarak, katılımcı öğretmenlerin öz-değerlendirme,
yansıtıcı düşünme ve öğretim becerilerinin geliştirilmesi hedeflenmiştir. Bu açıdan
araştırmanın eylem araştırması türlerinden geliştirici / eleştirel / özgürleştirici eylem
araştırması deseninde yürütülmesi uygun görülmüştür.
Antalya şehir merkezinde bulunan bir ilkokulda görevli olup; çalışmaya gönüllü
katılmak isteyen 29 sınıf öğretmeni çalışma grubunu oluşturmuştur.
Araştırmanın nicel boyutunda araştırmacı tarafından geliştirilen; 'öğretmenlerin özdeğerlendirme
becerisi ölçeği', 'öğretmenlerin yansıtıcı düşünme düzeyleri ölçeği',
'öğretmenlerin öğretim becerileri ölçeği' kullanılmıştır. Araştırmanın nitel
boyutunda ise veri toplama aracı olarak; öğretmenlerin hazırladıkları ürün dosyaları
için 'ürün dosyası değerlendirme rubriği', öğretmenlerin yazdıkları yansıtıcı
günlükler için 'yansıtıcı günlük çözümleme formu', öğretmenlerin yaptıkları video
kayıtları için, 'video kaydı çözümleme formu', bireysel görüşmelerde; 'yarı
yapılandırılmış görüşme formu' kullanılmıştır.
Araştırma, 20 haftalık eylem planı doğrultusunda 05 Şubat 2018 – 22 Haziran 2018
tarihleri arasında bir ilkokulda uygulanmıştır. Araştırma kapsamında ilk olarak müfettiş rehberliğinde öz-değerlendirme uygulamasının başında çalışma grubunu
oluşturan öğretmenlere nicel veri toplama araçları öntest olarak uygulanmıştır. Nitel
boyutta öğretmenlerin yazdıkları 'yansıtıcı günlükler-1' ve yaptıkları 'video
kayıtları-1'in çözümleme raporları değerlendirilmiştir. Sonra hazırlanan eylem planı
doğrultusunda müfettiş rehberliğinde öz-değerlendirme programı uygulanmıştır.
Çalışma sonunda nicel veri toplama araçları sontest olarak uygulanmıştır. Nitel
boyutta öğretmenlerin çalışma süresi boyunca hazırladıkları ürün dosyaları,
yazdıkları 'yansıtıcı günlükler-8' ve yaptıkları 'video kayıtları-2'in çözümleme
raporları değerlendirilmiştir. Ayrıca öğretmenlerle bireysel görüşme yapılmıştır.
Nicel ölçme araçlarının öntest ve sontest ölçümleri arasında anlamlı fark olup
olmadığı parametrik olmayan testlerden 'Wilcoxon İşaretli Sıralar Testi' ile test
edilmiştir. Öğretmenlerin hazırladığı ürün dosyaları, 'ürün dosyası değerlendirme
rubriği' ile puanlanarak betimsel bir yaklaşımla analiz edilmiştir. 'Yansıtıcı günlük-
1' ve 'yansıtıcı günlük-8' ile 'video kaydı-1' ve 'video kaydı-2' doküman analizi
tekniği ile analiz edilmiş ve karşılaştırılmıştır. Görüşme verilerinin analizinde ise
içerik analizi kullanılmıştır.
Araştırma bulgularına göre müfettiş rehberliğinde öz-değerlendirme uygulamalarının
öğretmenlerin öz-değerlendirme, yansıtıcı düşünme ve öğretim becerileri üzerine
olumlu etkilerinin olduğu ve öğretmenlerin söz konusu becerilerinin gelişmesine
katkı sağladığı sonucuna ulaşılmıştır. Elde edilen sonuçlar doğrultusunda müfettiş
rehberliğinde öz-değerlendirme yönteminin öğretmenlerin gelişimine katkı sağlayan
bir denetim modeli olabileceği kanaatine varılmış olup; bir denetim modeli olarak
uygulanması önerilmiştir.

Abstract:
The purpose of this research is to study the effects on self-assessment, reflective
thinking and teaching skills of teachers with the self-assessment applications under
the guidance of supervisor.
The research was conducted through a predominant qualitative action research
design in which qualitative and quantitative research methods are used together. It
was aimed to develop the self- assessment, reflective thinking and teaching skills of
the participating teachers by applying 'self- assessment under the guidance of
supervisor' method in the research. From this point of view, it was deemed
appropriate to conduct the research in the form of a developer/critical/liberating
action research pattern from the types of action research.
The working group of the study included volunteer 29 primary school teachers, who
are working at one Primary School in Antalya city centre.
In the quantitative aspect of the research, 'self- assessment skill scale of teachers',
'reflective thinking level scale of teachers', 'teaching skill scale of teachers' were used
as scales that are developed by the researcher. In the qualitative aspect of the
research, a portfolio assessment rubric for portfolios of teachers, a reflective diary
analysis form for reflective diary written by teachers, a video recording analysis form
for video recordings of teachers and semi-structured interview form for individual
interviews were used as data collection tools.
The research was carried out in accordance with the 20-weeks action plan in one
Primary School between 05 February 2018 and 22 June 2018. In the scope of the research, firstly, the quantitative data collection tools were applied as a pre-test to the
teachers who constituted the working group at the beginning of the self-assessment
practice under the guidance of the supervisors. In qualitative dimension, the
reflective diary-1' written by the teachers and video recordings-1 which they made
by themselves, were analysed. Then, through the prepared action plan, a selfassessment
program was carried out under the guidance of the supervisor. At the end
of the study, quantitative data collection instruments were applied as a post-test. In
the qualitative dimension, the portfolios prepared by the teachers during the study
period, the 'reflective diary-8' they wrote and the analysis reports of the 'video
recordings-2' which they made by themselves, were assessed. Individual interviews
were also conducted with the teachers.
Whether there is a significant difference between pre-test and post-test scores was
analysed with the "Wilcoxon Marked Rank Test" from nonparametric tests in the
qualitative dimension of the study. The portfolios prepared by the teachers were
analysed with a descriptive approach by scoring with 'portfolio assessment rubric'.
'Reflective diary-1' and 'Reflective diary-8' and 'video record-1' and 'video record-2'
were analysed with document analysis technique and then they were compared.
Content analysis was used in the analysis of interview data.
According to the findings of the research, it is concluded that self-assessment
practices under the guidance of the supervisor have positive effects on teachers' selfassessment;
reflective thinking and teaching skills and that teachers contribute to the
development of these skills. In the light of the results, it was reached the conclusion
that the self- assessment under the guidance of the supervisor method can be a
supervisory method which contributes to the development of the teachers; hence it
can be suggested to be applied as a supervisory model.