Sosyal hizmet bölümü öğrencilerinin sağlığın sosyal belirleyicileri hakkındaki bilgilerinin ve yaşam kalitelerinin değerlendirilmesi
Analysis of social service department students' knowledge on social determinants of health and their quality of life
Yazar: FATMA ÇARIKÇI
Danışman: PROF. DR. AYŞE YÜKSEL
İstanbul Arel Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Halk Sağlığı = Public Health ; Hemşirelik = Nursing ; Sağlık Eğitimi = Health Education
Dizin: Halk sağlığı = Public health ; Okullar-halk sağlığı = Schools-public health ; Sağlığın sosyal belirleyicileri = Social determinants of health ; Sosyal hizmet eğitimi = Social work education ; Sosyal hizmetler = Social services ; Sosyal sağlık = Social health ; Yaşam kalitesi = Quality of life ; Öğrenciler-hemşirelik = Students-nursing ; Üniversite öğrencileri = University students

Özet:
Sağlığın Sosyal Belirleyicileri kavramı, bireylerin, erken yaşamdan ölüme kadar yaşadığı ortamların tamamında sağlık ve hastalık durumu üzerinde etkili olan sosyal belirteçleri içermektedir. Bu bağlamda, bireylerin ve toplum sağlığı açısından olduğu gibi yaşam kalitesi açısından da önemli bir kavram olan sağlığın sosyal belirleyicileri, gelir ve toplumsal sınıf, ırk, etnik köken, toplumsal cinsiyet, cinsel yönelim, eğitim düzeyi, barınma durumu, yaşanılan mahalle, sosyal çevre ve sosyal destek, sağlık hizmetlerine erişim konularını kapsamaktadır. Bu çalışmanın amacı, İstanbul Arel Üniversitesi, Sosyal Hizmet Bölümü Öğrencilerinin Sağlığın Sosyal Belirleyicileri hakkındaki bilgileri ile Yaşam Kalitesi Ölçeği puanları arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi olarak belirlenmiştir. İlave olarak, sağlığın sosyal belirleyicileri ve yaşam kalitesinin demografik değişkenlere göre farklılaşıp farklılaşmadığı analiz edilmiştir. Araştırma kapsamında, Arel Üniversitesi Sosyal Hizmet Bölümü'nde öğrenim gören 129 öğrenciye sosyo-demogrofik bilgi formu, yaşam kalitesi kısa form 36, sağlığın sosyal belirleyicileri bilgi düzeyi anketleri uygulanmıştır. Toplanan veriler, IBM SPSS  (Statistical Package for Social Sciences) İstatistiksel Analiz Programı 23. Versiyonu kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırma sonuçları, son sınıfta öğrenim gören sosyal hizmet bölümü öğrencilerinin sağlığın sosyal belirleyicileri kavramına ilişkin bilgi düzeylerinin ikinci ve üçüncü sınıf öğrencilerine göre daha yüksek olduğunu göstermektedir. Diğer taraftan, kavrama ilişkin-bilgi-düzeyleri diğer değişkenlere göre farklılık göstermemektedir. Yaşam tatmini kapsamında erkek öğrencilerin kızlara göre, çalışmayan öğrencilerin ise çalışan arkadaşlarına göre daha yüksek mental sağlığa sahip olduklarını, diğer demografik değişkenlere göre bir farklılık olmadığını göstermektedir. Son olarak, öğrencilerin hem fiziksel hem de mental sağlık puanları ile sağlığın sosyal belirleyicilerine ilişkin bilgi düzeyleri arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunamamıştır.
Anahtar Kelimeler: Sağlığın Sosyal Belirleyicileri, Sosyal Hizmet Bölümü, Halk Sağlığı.

Abstract:
The concept of social determinants of health includes the social markers that affect the health and disease status of all the environments in which individuals live from birth to death. In this context, the social determinants of health include race, ethnic origin, gender, sexual orientation, education level, housing situation, neighborhood, social environment, social support and access to health services. The aim of this study is to analyze the relationship between the social service students' knowledge about the social determinants of health and the quality of life scores. In addition, the relationship between demographic variables and social determinants of health as well as quality of life have been analyzed. A questionnaire was applied to 129 social service students studying at Arel University. The collected data were analyzed using the IBM SPSS 23rd Version. The results of the research show that the level of fourth year students' knowledge about the social determinants of health is higher than that of others. On the other hand, it is found that knowledge levels do not differ according to other demographic variables. In the context of life satisfaction, we found that male students have higher mental health compared to female students, while non-working students have higher mental health compared to their working colleagues and there is no difference according to other demographic variables. Finally, we found that there is no statistically significant relationship between the knowledge level of students on social determinants of health and their physical and mental health scores.

Keywords: Social Determinants of Health, Social Service Department, Public Health.