Öğretmen öğretim stiline göre ortaokul öğrencilerinin beden eğitimi yatkınlıklarının incelenmesi
Examination of physical education predisposition of middle school students according to teacher teaching style
Yazar: RUKİYE ÇİVRİL KARA
Danışman: DOÇ. ERMAN ÖNCÜ
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Beden eğitimi = Physical education ; Beden eğitimi ve spor dersi = Physical education and sports lesson ; Ortaokul öğrencileri = Secondary school students ; Ortaokul öğretmenleri = Secondary school teachers ; Öz yeterlilik = Self-efficacy ; Öğrenci tutumu = Student attitude ; Öğretim stilleri = Teaching style ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Bu araştırmanın amacı, ortaokul öğrencilerinin beden eğitimi yatkınlıklarını bazı değişkenlere ve ortaokul öğrencilerinin görüşlerine göre incelemek ve öğrencilerin beden eğitimine yönelik tutum ve öz-yeterlikleri arasındaki ilişkiyi belirlemektir. Araştırmada karma yöntem kullanılmış olup, yakınsayan paralel karma yöntem deseninde tasarlanan araştırmanın nicel bölümünde betimsel araştırma modeli; nitel bölümünde ise özel durum çalışması yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın nicel bölümünün çalışma grubunu 2017-2018 eğitim öğretim yılında Trabzon ili Ortahisar ilçesinde 8 farklı ortaokulda 5, 6, 7 ve 8. sınıfta öğrenim gören 743 kız ve 734 erkek toplam 1477 öğrenci ile bu öğrencilerin beden eğitimi derslerine giren 8 kadın ve 21 erkek toplam 29 beden eğitimi öğretmeni oluşturmuştur. Nitel bölümün çalışma grubunu ise nicel bölümde yer alan öğrenciler içerisinden seçilen 14 kız ve 13 erkek toplam 27 öğrenci oluşturmuştur. Araştırmada kullanılan veri toplama araçları 'Beden Eğitimi Yatkınlık Ölçeği (Öncü, Gürbüz, Küçük-Kılıç ve Keskin, 2015)', 'Öğretim Stili Ölçeği (Sarıtaş ve Süral, 2010)' ve yarı yapılandırılmış görüşme formudur. Nicel verilerin analizinde betimsel istatiksel yöntemler, t-testi, ANOVA ve regresyon analizi kullanılmıştır. Nitel verilerin analizinde ise betimsel analiz metodundan yararlanılmıştır.
Araştırmadan elde edilen bulgular doğrultusunda, araştırmanın nicel bölümünde ortaokul öğrencilerinin beden eğitimine yönelik tutum ve öz-yeterliklerinin orta seviyenin üzerinde olduğu belirlenmiştir. Kız ve erkek katılımcıların beden eğitimine ilişkin tutumlarının değişmediği, erkek öğrencilerin beden eğitimi dersine ilişkin öz-yeterliklerinin kız öğrencilerden daha yüksek olduğu, sınıf seviyesi büyüdükçe öğrencilerin beden eğitimi dersine ilişkin tutum ve öz-yeterliklerinin farklılaştığı, beden eğitimi dersleri kadın beden eğitimi öğretmenleri tarafından yürütülen öğrencilerin beden eğitimi dersine ilişkin tutum ve öz-yeterliklerinin daha yüksek olduğu ve beden eğitimi derslerini yürüten öğretmenlerin yaşları büyüdükçe öğrencilerin beden eğitimi dersine ilişkin tutum ve öz-yeterliklerinin azaldığı görülmüştür. Beden eğitimi derslerini yürüten öğretmenlerin baskın öğretim stillerine göre öğrencilerin beden eğitimi dersine ilişkin tutum ve öz-yeterliklerinin değişmediği, beden eğitimi derslerini yürüten öğretmenlerin bilgi aktarıcı öğretim stili düzeyine ve kişisel öğretim stili düzeyine göre öğrencilerin beden eğitimi dersine ilişkin tutum ve öz-yeterliklerinin değişmediği, otoriter öğretim stili düzeyi "yüksek" olan beden eğitimi öğretmenleri tarafından dersleri yürütülen öğrencilerin beden eğitimi dersine ilişkin tutumları ve öz-yeterliklerinin daha düşük olduğu ve beden eğitimi dersleri rehber öğretim stili düzeyi "orta" olan beden eğitimi öğretmenleri tarafından yürütülen katılımcıların beden eğitimine ilişkin tutumlarının daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Ailesinde sporla ilgilenen (sporcu, izleyici, hakem, antrenör gibi) birey bulunduğunu, okul spor takımında yer aldığını ve bir spor kulübüne bağlı (lisanslı) olarak spor yaptığını belirten ortaokul öğrencilerinin beden eğitimi dersine ilişkin tutum ve öz-yeterliklerinin daha yüksek olduğu saptanmıştır. Ayrıca öğrencilerin beden eğitimi dersine ilişkin tutumları ile öz-yeterlikleri arasında pozitif yönde orta düzeyde anlamlı bir ilişki olup, öğrencilerin beden eğitimine yönelik tutumları, öz-yeterliklerini %14 oranında açıklamaktadır. Araştırmanın nitel bölümünde ortaokul öğrencileri beden eğitimi dersinin önemli bir ders olduğunu ve verimli geçtiğini, haftalık ders saatini yeterli bulduklarını, ders işledikleri ortamın uygun olduğunu, dersi yürüten beden eğitimi öğretmeninin cinsiyetinin önemli olmadığını ve öğretmenin sahip olduğu kişilik özelliklerinin derse olan tutumu etkilediğini, beden eğitimine yönelik tutumlarının olumlu olduğunu ve derse karşı tutumlarının zamanla arttığını, beden eğitimi dersinde yeterli olduklarını ve beden eğitimi dersinde yeterli olmanın "etkinlikleri yapabilmek" anlamına geldiğini belirtmişlerdir. Öğrenciler ailede sporla ilgilenen (izleyici, sporcu, antrenör, hakem gibi) birey bulunmasının beden eğitimi dersine ilişkin ilgilerini, okul spor takımlarında yer almanın ve bir spor kulübüne bağlı olarak spor yapmanın beden eğitimi dersine ilişkin ilgilerini ve dersteki performansı etkilediğini/etkileyeceğini belirtmişlerdir. 


Anahtar Kelimeler: Beden Eğitimi Öğretmeni, Öğretim Stili, Tutum, Öz-Yeterlik, Ortaokul Öğrencisi.

Abstract:
The purpose of this research is to examine physical education predispositions of middle school students according to some variables and the opinions of middle school students and the relationship between the attitudes and self-efficacy of the students towards physical education. Mixed method was used in the research, descriptive research model was used in the quantitative part of the research which was designed as converging parallel hybrid method pattern, whereas in the qualitative part, the case study method is used. The study group of the research's quantitative part included 1477 students, 743 girls and 734 boys, and 29 physical education teachers, 8 males and 21 females from 8 different middle schools in the county of Ortahisar in the province of Trabzon in 2017-2018 education year. The qualitative study group consisted of 27 students, 14 girls and 13 boys selected from the students in the quantitative part. The data collection instruments used in the research are 'Physical Education Predisposition Scale' (Öncü, Gürbüz, Küçük-Kılıç ve Keskin, 2015), 'Teaching Style Scale' (Sarıtaş ve Süral, 2010) and semi-structured interview form. In the analysis of quantitative data descriptive statistical methods, T-test, ANOVA and regression analysis were used. In the analysis of qualitative data, descriptive analysis method was used.
According to findings obtained from the study, in the quantitative part of the study, it is determined that middle school students are above the middle level of attitude and self-efficacy towards physical education. It was seen that the attitudes of boys and girls to physical education lesson did not change, male students' self-efficacy towards physical education lesson was higher than female students, the attitude and self-efficacy of the students towards the physical education lesson decreased as the class level grew, the students whose physical education classes are conducted by female physical education teachers have a higher attitude and self-efficacy towards physical education lesson, lastly as the ages of the teachers who carry out the physical education courses increase the attitudes and self-efficacy of the students towards the physical education lesson decreased. According to the dominant teaching styles of the teachers who carry out the physical education courses, the attitudes and self-efficacy of the students towards the physical education lesson did not change, the attitudes and self-efficacy of the students towards the physical education lesson did not change according to the level of expert teaching style and the level of personal teaching style of the teachers carrying out physical education courses, the attitudes and self-efficacy of the students who are taught by physical education teachers with "high" formal authority teaching style was lower and the attitudes of the students towards the physical education lessons whose physical education courses are carried out by physical education teachers at the level of facilitator teaching style "middle" were higher. The attitudes and self-efficacy towards physical education lesson were found higher in middle school students who stated that they have family members interested in sports (as athletes, spectators, officers, or coaches) take part on the school sports teams and made sports in tandem with a sports club (licensed).  In addition, there is a moderately significant positive relationship between students 'attitudes towards physical education classes and self-efficacy, and students' attitudes towards physical education explain self-efficacy by 14%. In the qualitative part of the study, middle school students stated that physical education lesson is an important and productive lesson, they find the weekly course hours sufficient, the course environment is appropriate, the gender of the physical education teacher who carries out the lesson is not important, the personality traits that the teacher had has an effect on the attitude, they have positive attitudes towards physical education, in general, their attitudes towards the course have increased over time, they are generally proficient in physical education classes, and being sufficient in the physical education lesson means "manage to do activities". Students stated that having family members interested in sports (as athletes, spectators, officers, or coaches) take part on the school sports teams and made sports in tandem with a sports club affected / will affect their interest in the classes and performance in the course of physical education. 


Keywords: Physical Education Teacher, Teaching Style, Attitude, Self-Efficacy, Middle School Student.