Stoması kapatılan bireylerde pelvik taban kas egzersizlerinin bağırsak boşaltım sorunları ve yaşam kalitesi üzerine etkisi
The effect of pelvic floor muscle exercises on bowel excretion problems and quality of life among individuals whose stoma was closured
Yazar: DİLEK AKTAŞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SEMA KOÇAŞLI ; DOÇ. DR. ZEHRA GÖÇMEN BAYKARA
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Bağırsak hareketleri = Bowel movement ; Dışkılama = Defecation ; Egzersiz = Exercise ; Kas aktivasyonu = Muscle activation ; Pelvik taban = Pelvic floor ; Roy Adaptasyon Modeli = Roy Adaptation Model ; Stoma = Stomata ; Yaşam kalitesi = Quality of life

Özet:
Bu araştırma, stoması kapatılan bireylerde pelvik taban kas egzersizlerinin bağırsak boşaltımına ilişkin sorunlara ve yaşam kalitesine etkisini değerlendirmek amacıyla yapılmış randomize kontrollü deneysel çalışmadır.
Araştırma Ankara'da dört hastanenin genel cerrahi yataklı servislerinde, stoması kapatılan bireyler ile yapılmıştır (n=34). Deney grubundaki hastalara Roy Adaptasyon Modeline göre planlanmış pelvik taban kas egzersizi eğitimi verilmiştir. Araştırmada veriler BİVTF, BBAPSDF, WS, SF-36, DGGETF, KGGF kullanılarak toplanmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde tanımlayıcı istatistikler ve normallik varsayımına göre bağımsız gruplarda t-testi, Mann- Whitney U testi, Friedman test, süreklilik düzeltmeli Pearson-χ2,  Fisher'in kesinlik testi, Cochran-Q test istatistikleri  kullanılmıştır. 
Araştırmanın bulgularında; stoma kapatılması sonrasında deney grubunda gerçekleştirilen pelvik taban kas egzersizlerinin defekasyon sayısı, Wexner Skalası puanı, gece defekasyon ihtiyacı, tam boşaltamama, defekasyon sırasında ağrı sorunlarının kontrol grubuna göre anlamlı düzeyde azalttığı belirlenmiştir. Aynı zamanda bu egzersizlerin bağırsak boşaltım sorunlarına bağlı yaşanan psikososyal sorunlar, aile ilişkilerinde yaşanan sorunlar ve yaşam kalitesi üzerinde olumlu etkisi olduğu saptanmıştır.
Sonuç olarak; stoması kapatılan hastaların yaşadıkları boşaltım sorunlarının azaltılmasında, hastaların psikososyal iyilik halinin ve yaşam kalitesinin arttırılmasında pelvik taban kas egzersizlerinin etkili olduğu görülmektedir. Bu sebeple stoması kapatılan hastalara eğitim ve danışmanlık hizmetlerinin verilmesi, taburculuk eğitimine pelvik taban kas egzersizlerinin eklenmesi, hastaların pelvik taban kas egzersizlerini etkin ve düzenli uygulaması yönünde teşvik edilmesi önerilmektedir.

Abstract:
This study is a randomized controlled experimental study that was carried out to evaluate the effect of pelvic floor muscle exercises on bowel excretion problems and quality of life in individuals whose stoma was closured.
The study was conducted in general surgery inpatient wards of four hospitals with individuals whose stoma was closured (n = 34). The patients in the experimental group were given pelvic floor muscle exercise training which planned according to the Roy Adaptation Model. Data was collected by using BİVTF, BBAPSDF, WS, SF-36, DGGETF, KGGF. In the evaluation of the data, descriptive statistics and Independent Sample-t test, Mann-Whitney U test, Friedman test, Pearson-χ2 with continuity correction, Fisher Exact test, Cochran-Q test statistics were used according to normality assumption.
In the results;  it was determined that pelvic floor muscle exercises performed in the experimental group after stoma closure significantly decreased the number of defecations, the Wexner Scale score, the need for night defecation, incomplete emptying, and pain problems during defecation compared to the control group. Furthermore, it was found that these exercises had a positive impact on psychosocial problems due to bowel excretion problems, problems in family relationships and quality of life.
As a result; it was observed that pelvic floor muscle exercises were effective in reducing the excretion problems, increasing the psychosocial well-being and increasing the quality of life of patients whose stoma was closured. Therefore, it is recommended to provide training and consultancy services to patients whose stoma is closured, to add pelvic floor muscle exercises in discharge training and to encourage patients to perform pelvic floor muscle exercises effectively and regularly.