Akademik sosyal karşılaştırma yönü ve düzeyi ölçeklerinin geliştirilmesi: akademik sosyal karşılaştırmanın genel sosyal karşılaştırma, akademik başarı ve bilişsel üçlü ile ilişkilerinin incelenmesi
Developing academic social comparison direction and level scales: examining the relationships of academic social comparison with general social comparison, academic achievement, and cognitive triad
Yazar: BİLGE TIRAŞ
Danışman: PROF. DR. AYŞE AYPAY
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Psikolojik Danışmanlık ve Rehberlik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Akademik başarı = Academic achievement ; Bilişsel üçlü = Cognitive triad ; Lise öğrencileri = High schools students ; Ortaokul öğrencileri = Secondary school students ; Sosyal karşılaştırma = Social comparison ; Ölçekler = Scales

Özet:
Amaç: Bu araştırmada amaç Akademik Sosyal Karşılaştırma Yönü Ölçeği ve Akademik Sosyal Karşılaştırma Düzeyi Ölçeğinin geliştirilmesidir. Ardından genel sosyal karşılaştırma, akademik sosyal karşılaştırma yönü, akademik sosyal karşılaştırma düzeyi ve bilişsel üçlü ile akademik başarı arasındaki ilişkileri incelemek amaçlanmıştır.
Yöntem: Araştırma deseni olarak, nicel araştırma desenlerinden ilişkisel tarama modeli seçilmiştir. Genel sosyal karşılaştırma, akademik sosyal karşılaştırma yönü, akademik sosyal karşılaştırma düzeyi ve bilişsel üçlü ile akademik başarı arasındaki ilişkileri inceleyebilmek amacıyla çoklu doğrusal regresyon analizi planlanmıştır. Araştırmaya toplamda Hatay ilinin Antakya ilçesinde öğrenim gören 475 kız öğrenci ve 292 erkek öğrenci olmak üzere toplamda 767 öğrenci katılmıştır.
Bulgular: Yapılan analizler sonucunda Akademik Sosyal Karşılaştırma Yönü Ölçeği ve Akademik Sosyal Karşılaştırma Düzeyi Ölçeğinin geçerli ve güvenilir veri toplayabilen ölçekler oldukları görülmüştür. Genel sosyal karşılaştırma, akademik sosyal karşılaştırma yönü, akademik sosyal karşılaştırma düzeyi ve bilişsel üçlü ile akademik başarı arasında çoklu regresyon analizi yapılabilecek düzeyde ilişki bulunamamıştır. Akademik başarı ve bilişsel üçlü arasında zayıf düzeyde negatif anlamlı bir ilişki tespit edilmiştir. Genel sosyal karşılaştırma değişkeni, akademik başarı ve bilişsel üçlü ile pozitif anlamlı ilişki içerisindedir. Genel sosyal karşılaştırma ile akademik sosyal karşılaştırma yönleri arasında anlamlı ilişkiler görülmüştür.
Sonuç ve Öneriler: Sonuç olarak, öğrencilerin kendilerine, yaşantılarına ve dünyaya bakış açıları ile akademik başarıları arasında düşük düzeyde de olsa ilişki tespit edilmiştir. Öğrencilerin ruh sağlığını koruma anlamında önleyici çalışmalar arttırılabilir. Öğrencilerin olumsuz sosyal karşılaştırmaların etkilerinden korumak için sosyal karşılaştırmalarla ilgili psikoeğitim çalışmaları yapılabilir.

Abstract:
Purpose: The aim of this research is to develop the Academic Social Comparison Direction Scale and the Academic Social Comparison Level Scale. Then, it was aimed to examine the relationships between general social comparison, academic social comparison direction, academic social comparison level, cognitive triad and academic achievement.
Method: As the research design, the relational survey model, one of the quantitative research designs, was chosen. Multiple linear regression analysis was planned in order to examine the relationships between general social comparison, academic social comparison direction, academic social comparison level, cognitive triad and academic achievement. A total of 767 students, 475 female students and 292 male students, studying in the Antakya district of Hatay province participated in the research.
Results: As a result of the analyzes made, it was seen that the Academic Social Comparison Direction Scale and the Academic Social Comparison Level Scale were valid and reliable scales. No correlation was found between general social comparison, academic social comparison direction, academic social comparison level, cognitive triad and academic achievement at a level where multiple regression analysis could be made. A weak negative significant relationship was found between academic achievement and cognitive triad. The general social comparison variable has a positive and significant relationship with academic achievement and cognitive triad. Significant relationships were observed between general social comparison and academic social comparison directions.
Conclusion and Suggestions: As a result, a low-level relationship was found between the students' perspectives on themselves, their lives and their future and their academic achievements. Preventive studies can be increased in terms of protecting students' mental health. Psychoeducational studies on social comparisons can be conducted to protect students from the effects of negative social comparisons.