B-tip natriüretik peptit geni SNP RS198389 polimorfizmi ile ateroskleroz arasındaki ilişki
Association between b-type natriuretic peptide gene SNP RS198389 polymorphism and atherosclerosis
Yazar: HİLAL AVAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ZEYNEP NİL ÜNAL
Mersin Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Eczacılık Biyokimya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Biyokimya = Biochemistry
Dizin: Ateroskleroz = Atherosclerosis ; Kalp hastalıkları = Heart diseases ; Natriüretik ajanlar = Natriuretic agents ; Polimorfizm-genetik = Polymorphism-genetic ; Protein polimorfizmi = Protein polymorphism ; Risk faktörleri = Risk factors

Özet:
Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ)' nün 2020 yılında yayınladığı rapora göre, tüm dünyada insanlarda görülen ölüm sebepleri arasında birinci sırada iskemik kalp hastalığı yer almaktadır. İskemik kalp hastalığının, ya da bir başka deyişle koroner arter hastalığının başlıca sebebi koroner arter lümeninde aterosklerotik plaklara bağlı gelişen daralma sonucu kan akımında azalmasıdır. Koroner kalp hastalığının en önemli risk faktörlerinden biri hipertansiyondur. Natriüretik peptit sistemi, hemodinamik regülasyonun temelidir. Yeni farmasötiklerin ortaya çıkmasıyla beraber, natriüretik peptit sisteminin kalp hastalığı ile ilişkisinin incelemesine yönelik çalışmalar artmıştır. B-tip natriüretik peptit (BNP) ventriküllerden sentezlenen bir proteindir. Son yıllarda yapılan çalışmalarda kalp yetmezliğinin teşhis ve tedavisinde BNP' nin kullanımı önemli hale gelmiştir. BNP ile ilgili polimorfizmlerin ateroskleroz ve aterosklerotik risk faktörleri ile ilişkili olduğunu gösteren çeşitli ırklarda yapılmış çeşitli çalışmalar mevcuttur. Türkiye'de ateroskleroz görülme oranı oldukça yüksek olmasına rağmen, literatürde Türk ırkında BNP rs198389 polimorfizm çalışmasına rastlanmamıştır. Bu çalışmada 93 kişiden oluşan kontrol grubuna karşılık, koroner anjiyografi sonrası en az bir koroner arterinde %50 ve üzeri seviyede darlık saptanıp ateroskleroz hastalığı tanısı konmuş 96 kişilik hasta grubu arasındaki BNP polimorfizmini karşılaştırarak genomik etkiyi inceledik. Yaptığımız çalışmada hasta verilerinden yola çıkarak ateroskleroz risk faktörleri açısından, kontrol ve hasta grupları arasında kıyaslamalar ve değerlendirmeler yaptık. Hasta ve kontrol grubu arasında cinsiyet dağılımı yönünden istatistiksel olarak anlamlı fark gözlenmemiştir (p=0,630). Ateroskleroz hasta grubunda hipertansif hasta sayısı kontrol grubuna kıyasla istatistiksel olarak anlamlı şekilde fazla çıkmıştır (p=0,001). Tip II diyabet kontrol grubunun %20,4' ünde görülürken ateroskleroz grubunun %25'inde görülmüştür. Hasta grubunda kontrol grubuna kıyasla hiperlipidemi görülme oranı anlamlı şekilde daha fazla çıkmıştır (p=0,020). Türk popülasyonunda ateroskleroz hastalığı ve risk faktörleri olan hipertansiyon, diyabet, hiperlipidemi ile BNP rs198389 polimorfizmi arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki gözlenmedi. Sonuç olarak BNP' nin hem ateroskleroz hem de aterosklerotik risk faktörleri ile oldukça ilişkili olduğu, ateroskleroz ile ilgili yapılacak genetik çalışmaların hastalığın teşhis ve tedavisi açısından büyük önem taşıdığı görüldü.

Abstract:
According to the report published by the World Health Organization (WHO) in 2020, ischemic heart disease ranks first among the causes of death in humans all over the world. The main cause of ischemic heart disease, or in other words, coronary artery disease, is the decrease in blood flow as a result of narrowing of the coronary artery lumen due to atherosclerotic plaques. Hypertension is one of the most important risk factors for coronary heart disease. The natriuretic peptide system is the basis of hemodynamic regulation. With the emergence of new pharmaceuticals, studies on the relationship of the natriuretic peptide system with heart disease have increased. B-type natriuretic peptide (BNP) is a protein synthesized from the ventricles. In recent years, the use of BNP has become important in the diagnosis and treatment of heart failure. There are various studies conducted in various races showing that polymorphisms related to BNP are associated with atherosclerosis and atherosclerotic risk factors. Although the incidence of atherosclerosis is quite high in Turkey, BNP rs198389 polymorphism study has not been found in the Turkish race in the literature. In this study, we examined the genomic effect by comparing the BNP polymorphism between a group of 96 patients who were diagnosed with atherosclerosis after coronary angiography with a stenosis of 50% or more in at least one coronary artery, compared to a 93 control group. In our study, we made comparisons and evaluations between the control and patient groups in terms of risk factors for atherosclerosis, based on patient data. No statistically significant difference was observed between the patient and control groups in terms of gender distribution (p=0.630). The number of hypertensive patients in the atherosclerosis patient group was statistically significantly higher compared to the control group (p=0.001). Type II diabetes was seen in 20.4% of the control group, while it was seen in 25% of the atherosclerosis group. The incidence of hyperlipidemia was significantly higher in the patient group compared to the control group (p=0.020). No statistically significant correlation was observed between atherosclerosis disease and risk factors such as hypertension, diabetes, hyperlipidemia and BNP rs198389 polymorphism in the Turkish population. As a result, it has been seen that BNP is highly associated with both atherosclerosis and atherosclerotic risk factors, and genetic studies on atherosclerosis are of great importance in terms of diagnosis and treatment of the disease.