Ebeveynleri bipolar bozukluk tanılı çocuk  ve ergenlerde nörobilişsel özellikler ile kinürenin yolağı arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between neurocognitivecharacteristics and the tract of kynurenine in children andadolescents of parents with bipolar di̇sorder
Yazar: GÖKÇEÇİÇEK ARICI SAĞLIYAN
Danışman: DOÇ. DR. FATİH HİLMİ ÇETİN
Selçuk Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Psikiyatrisi Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Ana-baba = Parents ; Bilişsel işlevler = Cognitive functions ; Bipolar bozukluk = Bipolar disorder ; Ergenler = Adolescents ; Neurobilişsel işlevler = Neurocognitive functions ; Nörobilim = Neuroscience ; Nörobilişsel hastalıklar = Neurocognitive disorders ; Triptofan = Tryptophan ; Çocuklar = Children

Özet:
Amaç: Çalışmanın amacı bipolar bozukluk tanılı ebeveynlerin yavrularında nörobilişsel işlevler ile triptofan ve metabolitleri ve bunların birbiriyle ilişkisini değerlendirmektir.
Gereç ve Yöntem: Çalışmada bipolar I bozukluk tanılı ebeveynlerin 32 yavrusu ve herhangi bir psikiyatrik hastalığı olmayan ebeveynlerin sağlıklı 31 yavrusu kontrol grubu olarak dahil edilmiştir. Nörobilişsel özellikler Stroop Testi , Sayı Dizileri Öğrenme Testi ve İşaretleme Testi ile değerlendirilmiştir. Triptofan, kinürenin, kinürenik asit, 3-hidroksiantranilik asit, kinolinik asit düzeyleri, kinürenin yolağının hız kısıtlayıcı enzimi olan IDO/TDO aktivitesini gösteren KYN/TRP oranı, KAT aktivitesini gösteren KYNA/KYN oranı, KMO aktivitesini gösteren 3-HK/KYN oranı ve nöroprotektif aktiviteyi yansıtan KYNA/3-HK oranı hesaplanmıştır. 
Bulgular: Bipolar bozukluk tanılı ebeveynlerin yavrularında Stroop Testi , Sayı Dizileri Öğrenme Testi ve İşaretleme Testi performansları kontrol grubuna göre anlamlı derecede daha kötü olarak değerlendirilmiştir. Bu riskli yavru grubunda kontrol grubuna kıyasla TRP, KYN, KYNA, KYN/TRP ve KYNA/3-HK düzeylerinin anlamlı olarak daha düşük olduğu, KYNA/KYN ve 3-HK/KYN oranlarının ise anlamlı olarak daha yüksek olduğu, nörobilişsel işlevlerdeki bozulmanın TRP, KYN, KYNA, 3-HK ve 3-HK/ KYN düzeyleriyle korelasyon gösterdiği bulunmuştur.

Sonuç: Çalışma sonucunda ötimik bipolar tanılı ebeveynlerin yavrularında triptofan ve metabolit düzeylerinde nörotoksik yönde değişiklikler olduğu, nörobilişsel işlevlerde bozulmalar olduğu ve triptofan ve metabolitlerinin nörobilişsel işlevleri etkileyebileceği saptanmıştır. Tüm bu parametreleri birlikte değerlendirecek daha geniş örneklemli boyutsal yeni araştırmalara ihtiyaç olduğu düşünülmektedir.

Anahtar kelimeler: Bipolar bozukluk, kinürenin, nörobilişsel işlevler, triptofan, yüksek risk

Abstract:
Objective: The aim of the study was to evaluate neurocognitive functions, tryptophan and its metabolites and their relationship with each other in offspring of parents with bipolar disorder. 
Materials and Methods: In the study, 32 offspring of parents with bipolar I disorder and 31 healthy offspring of parents without any psychiatric disease were included as the control group. Neurocognitive features were evaluated with the Stroop Test, Serial Digit Learning Test and Cancellation test. Levels of tryptophan, kynurenine, kynurenic acid, 3-hydroxyanthranilic acid, quinolinic acid, KYN/TRP ratio showing IDO/TDO activity, which is the rate-limiting enzyme of the kynurenine pathway, KYNA/KYN ratio showing KAT activity, 3-HK/KYN ratio showing KMO activity, and the ratio of KYNA/3-HK, which reflects neuroprotective activity, was calculated.
Results: Stroop Test, Serial Digit Learning Test and Cancellation test performances in offspring of bipolar disorder parents were evaluated as significantly worse than the control group. In this bipolar offspring group, compared to the control group, TRP, KYN, KYNA, KYN/TRP and KYNA/3-HK levels were significantly lower, KYNA/KYN and 3-HK/KYN ratios were significantly higher, and the deficiencies in neurocognitive functions was affected by TRP, KYN, KYNA, 3-HK and 3-HK/ KYN levels were found to be correlated.
Conclusion: As a result of the study, it was determined that there were neurotoxic changes in tryptophan and metabolite levels, deficits in neurocognitive functions, and that tryptophan and its metabolites could affect neurocognitive functions in offspring of bipolar parents. It is thought that there is a need for new dimensional studies with larger samples that will evaluate all these parameters together.

Keywords: Bipolar disorder, kynurenine, neurocognitive functions, tryptophan, high risk