Genç yetişkin bireylerin toplumsal cinsiyet rol tutumları ile aile planlamasına yönelik tutumları arasındaki ilişki
The relationship between young adults' gender role attitudes and their attitudes to family planning
Yazar: AYŞENUR TUNÇEL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ GÜLAY AKMAN
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / Doğum, Kadın Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Aile Planlaması = Family Planning

Özet:
Amaç: Bu araştırma, genç yetişkin bireylerin toplumsal cinsiyet rollerine yönelik tutumları ile aile planlamasına yönelik tutumları arasındaki ilişkiyi belirlemek amacıyla yapılmıştır.
Yöntem: Araştırma tanımlayıcı ve ilişki arayıcı tipte tasarlanmıştır. Araştırmanın evrenini Samsun Eğitim ve Araştırma Hastanesi, Kadın Doğum ve Çocuk Hastalıkları Hastanesi Aile Planlaması Polikliniği'ne başvuran genç yetişkin bireyler, örneklemini ise Mayıs-Ekim 2022 tarihleri arasında başvuran ve dahil edilme kriterlerine uyan 198 kadın ve 73 erkek olmak üzere toplam 271 kişi oluşturmuştur. Araştırmanın verileri, yüzyüze görüşme tekniği ile "Kişisel Bilgi Formu", "Toplumsal Cinsiyet Rolleri Tutum Ölçeği (TCRTÖ)" ve "Aile Planlaması Tutum Ölçeği (APTÖ)" kullanılarak araştırmacı tarafından toplanmıştır. Elde edilen verilerin değerlendirilmesi SAS 9.4 paket programı kullanılarak, tanımlayıcı istatistikler, Shapiro-Wilk testi, bağımsız gruplar arası t testi, varyans analizi (F testi), pearson korelasyon analizi, Pearson korelasyon analizi ve çok değişkenli adımsal regresyon analizi ile yapılmıştır. Sonuçlar p<0.05 anlamlılık düzeyinde değerlendirilmiştir.
Bulgular: Araştırmaya katılan katılımcıların TCRTÖ toplam puan ortalamaları (144.25±22.88) yüksek, APTÖ toplam puan ortalamaları (129.46±26.26) ise ortalamalamanın üstünde bulunmuştur. TCRTÖ toplam puan ortalaması ile katılımcıların yaş, cinsiyet, eğitim, durumları, gelir durumları, çocuk sayısı, istenen çocuk sayısı, AP kullanım kararını veren kişi arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark olduğu saptanmıştır (p<0.05). APTÖtoplam puan ortalaması ile cinsiyet, eğitim durumu, çalışma durumu, ikamet,çocuk sayısı, istenen çocuk sayısı, AP'ye yönelik temel bilgi kaynağı ve , AP kullanım kararını veren kişi arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark olduğu saptanmıştır (p<0.05). Katılımcıların APTÖ toplam ile TCRTÖ toplam puan ortalamaları arasında anlamlı, pozitif yönlü, orta düzeyde bir ilişki olduğu bulunmuştur (r=0.30786, p<.0001).
Sonuç: Araştırmada katılımcıların toplumsal cinsiyet rollerine yönelik eşitlikçi tutuma sahip oldukları, aile planlamasına yönelik tutumlarının da olumlu olduğu saptanmıştır. Katılımcıların toplumsal cinsiyet rollerine yönelik eşitlikçi tutumlarının arttıkça aile planlamasına yönelik olumlu tutumlarının da arttığı görülmüştür. Bireylerin aile planlaması konusunda toplumsal cinsiyet rollerine yönelik eşitlikçi tutumlarını arttırmaya yönelik hemşirelik bakımının uygulanması ve uygulamaların etkinliğinin incelenmesi önerilmektedir.

Abstract:
Objective: This research was carried out to determine the relationship between the gender role attitudes of adults of reproductive age and their attitudes towards family planning.
Method: The research was designed as descriptive and relationship seeking. The population of the research consisted of young adults who applied to Samsun Training and Research Hospital, Gynecology and Children's Hospital Family Planning Polyclinic, and the sample consisted of a total of 271 people, 198 women and 73 men, who applied between May and October 2022 and met the inclusion criteria.The data of the research were collected by the researcher using the "Personal Information Form", "Gender Roles Attitude Scale (TCRTS)" and "Family Planning Attitude Scale (APTS)" with face-to-face interview technique. Evaluation of the obtained data was carried out using descriptive statistics using the SAS 9.4 package program. , Shapiro-Wilk test, independent intergroup t test, analysis of variance (F test), Pearson correlation analysis, Pearson correlation analysis and multivariate stepwise regression analysis were used. The results were evaluated at the p<0.05 significance level.
Result: The TCRTÖ total score average (144.25±22.88) of the participants in the study was found to be high, and the APTO total score average (129.46±26.26) was above the average. It was determined that there was a statistically significant difference between the TCRT total score average and the participants' age, gender, education, status, income level, number of children, desired number of children, and the person who made the decision to use AP (p<0.05). It was determined that there was a statistically significant difference between the APTO total score average and gender, educational status, employment status, residence, number of children, desired number of children, the main source of information about AP and the person who made the decision to use AP (p<0.05). It was found that there was a significant, positive, moderate relationship between the participants' APTÖ total and TCRTS total score averages (r=0.30786, p<.0001).
Conclusion: In the study, it was determined that the participants had egalitarian attitudes towards gender roles and their attitudes towards family planning were positive. It was observed that as the participants' egalitarian attitudes towards gender roles increased, their positive attitudes towards family planning also increased. It is recommended to implement nursing care to increase individuals' egalitarian attitudes towards gender roles regarding family planning and to examine the effectiveness of the practices.