Birinci basamak sağlık hizmetlerinde çalışan ebe ve hemşirelerin servikal kanserin erken tanısına yönelik tutum ve davranışları
Attitudes and behaviors  towards early diagnosis of cervical cancer of midwife and nurses working in primary health services
Yazar: FATMA AKTÜRK
Danışman: DOÇ. DR. HASRET YALÇINÖZ BAYSAL
Atatürk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Halk Sağlığı Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Amaç: Bu araştırma birinci basamak sağlık hizmetlerinde çalışan ebe ve hemşirelerin servikal kanserin erken tanısına yönelik tutum ve davranışlarının belirlenmesi amacıyla yapılmıştır.
Materyal ve Metot: Araştırma tanımlayıcı türdedir. Araştırmanın evrenini Erzurum İl Sağlık Müdürlüğü'ne bağlı il merkezinde birinci basamak sağlık kuruluşlarında çalışan 204 ebe ve hemşire oluşturmuştur (154 ebe ve 50 hemşire). Verilerinin toplanmasında Veri Toplama Formu ve Servikal Kanserin Erken Tanısına Yönelik Tutum Ölçeği (SKETTÖ) kullanılmıştır. Araştırmanın yapılabilmesi için etik kurul onayı ile kurum izinleri alınmıştır. Verilerin analizi, SPSS 20.0 istatistik programında yapılmıştır.
Bulgular: Katılımcıların Algılanan Duyarlılık alt boyutu puan ortalamasının 29.97± 3.56, Algılanan Ciddiyet boyutu puan ortalamasının 26.53±3.45, Algılanan Yarar boyutu puan ortalamasının 23.26±3.19 olduğu belirlenmiştir. Algılanan Ciddiyet boyutu puan ortalaması ile ilk adet yaşı arasında pozitif yönde, düşük düzeyde önemli bir ilişki (r: 0.189, p<0.01) bulunmuştur. Katılımcıların servikal kanserin erken tanısına ilişkin tutumlarından duyarlılık algısını ailede servikal kanser ve diğer jinekolojik kanser tanısı alan birey varlığının ve vajinal duş yapmanın, ciddiyet algısını gelir durumunun, yarar algısını ise ailede servikal kanser tanısı alan birey varlığının etkilediği bulunmuştur. 
Sonuç: Ebe ve hemşirelerin servikal kanserin erken tanısına yönelik tutum ölçeği alt boyut puanlarının ortalamanın üzerinde olmasına rağmen Pap-Smear /HPV testini yaptıranların az sayıda olduğu saptanmıştır. Bu doğrultuda ebe ve hemşirelere konu ile ilgili hizmet içi eğitim programları ile davranış değişikliğine yönelik çalışmaların yapılması önerilmektedir.
Anahtar Kelimeler: Erken tanı, servikal kanser, tarama, tutum

Abstract:
Aim: This research was conducted to determine the attitudes and behaviors of midwives and nurses working in primary health care towards the early diagnosis of cervical cancer.
Materials and Methods: The research is of descriptive type. The population of the research consisted of 204 midwives and nurses (154 midwives and 50 nurses) working in primary health care institutions in the city center affiliated to Erzurum Provincial Health Directorate. Data Collection Form and Attitude Scale Towards Early Diagnosis of Cervical Cancer (SKETTÖ) were used to collect the data. In order to conduct the research, ethics committee approval and institutional permissions were obtained. Data analysis was done in the SPSS 20.0 statistical program.
Results: It was determined that the participants' average score in the Perceived Sensitivity subscale was 29.97± 3.56, their average score in the Perceived Seriousness dimension was 26.53±3.45, and their average score in the Perceived Usefulness subscale was 23.26±3.19. A positive, low-level significant relationship (r: 0.189, p<0.01) was found between the Perceived Seriousness dimension mean score and the age of first menstruation. Among the participants' attitudes towards the early diagnosis of cervical cancer, it was found that the perception of sensitivity was affected by the presence of a family member diagnosed with cervical cancer and other gynecological cancers and vaginal douching, the perception of seriousness was affected by income status, and the perception of benefit was affected by the presence of a family member diagnosed with cervical cancer.
Conclusion: Although the subscale scores of midwives and nurses' attitude scale towards early diagnosis of cervical cancer were above the average, it was determined that only a small number of people had the Pap-Smear/HPV test. In this regard, it is recommended that midwives and nurses conduct in-service training programs and studies on behavior change.
Key Words: Attitude, cervical cancer, early diagnosis, screening