Deneyim ve deneyim odaklı mekan üretimi üzerine bir irdeleme
A study about experience and experience-oriented space production
Yazar: BÜŞRA İNCE
Danışman: DOÇ. DR. FATMA ERKÖK
İstanbul Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı / Mimari Tasarım Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Mimarlık = Architecture
Dizin: Beden = Body ; Deneyim = Experience ; Etkileşim = Interaction ; Görsel kültür = Visual culture ; Kültür endüstrisi = Cultural industry ; Mekan = Space ; Tüketim kültürü = Consumption culture

Özet:
Beden ve mekana bakış açısı ve bunun yansıması olan mekan üretimi, içinde bulunulan dönemin özelliklerinden, o dönemin yaşam tarzından bağımsız olarak gerçekleşemez. Küreselleşmenin etkisi altındaki modern dönemden itibaren yaşam şekli gözle görülür bir şekilde değişmiştir. 'Tüketim kültürü', 'kültür endüstrisi' gibi kavramlarla gündelik yaşam tartışılır olmuştur. 
Küreselleşme ve tüketimin hakim olduğu bir çağda görme duyusunun egemenliği artmıştır. Eski zamanlardan bu yana popülerliğini sürdüren görme duyusu, kendine kültür içerisinde de yer bulmakta; toplum ve bireyler kendini görsel bir kültürle sarmalamaktadır. Görme duyusu ayrıca, imgenin üretiminde büyük rol almakta; imgeler dünyasından, imajlar dünyasına doğru bir geçiş yaşanmaktadır. Çağın özelliği olan hızla birleşen görme, pazarlamanın da aracı haline gelmiş; 'deneyimsel pazarlama' kavramı ortaya çıkmıştır. Tüm bu kavramlar deneyim kaybı başlığı altında incelenmiştir. 
Deneyimin şekil değiştirdiği, bedenden uzaklaştığı ve tüketimin boyunduruğuna girdiği bir ortamda, tüm bu amaçlardan uzak, salt bedenin deneyimine odaklanan bir tasarımdan bahsedilebilir mi, sorusu çalışmanın odağını oluşturmaktadır. Çalışmada algısallık, eylemsellik ve dokunsallık başlıkları altında deneyimsel mekanların özellikleri araştırılmıştır. Bu amaçla kentsel mekandan mimari mekana, ya da bir enstalasyona kadar, büyük ve küçük ölçekte mekan üretimleri ve bu mekanın getirdiği deneyimsel olanaklar ortaya çıkarılmıştır.
Tez sürecinde deneyimin, karamsar bakış açısıyla kaybolan bir gerçeklik olarak görülmesinin önüne geçilmeye çalışılmıştır. Bu doğrultuda yapılan incelemede, mimarlığın ve mekanların kendine has taktiklerle güçlü deneyim imkanları yaratabildiği görülmüştür. Algısal, eylemsel ve dokunsal zenginlikler beden ve mekanın etkileşimini arttırıp, deneyimi zenginleştirmektedir. Mekan üretiminde önemli olan, mekanı alınıp satılan bir meta ya da ölçülebilen fiziksel bir gerçeklik olarak görmeyip, mekanda deneyim imkanlarını çoğaltmayı sağlamaktır.

Abstract:
Nowadays, everyday life is discussed under titles such as "consumption culture", "culture industry". Vision, combining with the era's speed trait, is a tool for marketing; and as a result, the concept "experiential marketing" emerged. All these concepts are studied under the title "loss of experience". Afterwards, the architecture and production of space of these concepts' axis are revealed. 
In the study, it was an attempt to search experience that is proposed it is disappear. For this reason, it was consulted to the concept of perceptivity, actuality and hapticity. These concepts are what is consulted to answer the question of the study, what is discussed and found in the samples and tried to be brought about in sub concepts; they are the concepts which is helping but at the same time, making up the focus of the thesis. 
Study tried to overcome seeing experience as a fading reality with a pessimist point of view. In this direction, it was seen that architecture and space could present experiences of their own with tactics. It was seen that in the production of space, by presenting different and/or interactive action opportunities, creating perceptiveness mentioned in the study and keeping tracks of hapticity, the opportunities of experience increased. What is important is to ensure increasing the opportunities of experience which can be live in, without seeing space as a meta that is bought and sold or as a reality that is attached to dimensions; the rest will stand out via the interaction of body-space.