Abdullah el-Fadfarî ve Tenvîru'l 'Ayneyn bi Şerhi Tefsîri'l-Celâleyn adlı eseri
Abdullah el-Fadfarî and Tenvîru'l 'Ayneyn bi Şerhi Tefsîri'l-Celâleyn her work named
Yazar: MUSTAFA GÜL
Danışman: PROF. DR. RECEP DEMİR
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Din = Religion

Özet:
Bu çalışmada tefsir alanında oluşmuş haşiye geleneği genel olarak konu edinilmekte ve özel olarak da Celaleyn tefsiri üzerine modern zamanda  Ebu Süheyl Enver Abdullah b. Abdurrahman el-Fadfari tarafından telif edilen Tenvîru'l Ayneyn bi Şerhi Tefsîri'l Celaleyn isimli haşiyesi incelenmektedir. Çalışmada şerh, haşiye ve tâ'liklerin tarihi, telif sebepleri, dil ve üslûp özellikleri, kapsamları ve muhtevaları hakkında bilgiler verilmiştir. Haşiyenin müellifi olan Abdullah el-Fadfarî'nin hayatı, ilmi kişiliği, hocaları ve eserleri hakkında bilgi verilmiştir. Fadfarî'nin söz konusu haşiyesinde Kur'an ilimleri hakkında görüşleri ve nasıl bir tefsir anlayışına sahip olduğu tespit edilmeye çalışılmıştır. 
Araştırmamızın neticesinde Fadfarî'nin haşiyesinde rivayet ve dirayet tefsiri metodunu etkin bir şekilde kullandığı; Hz. Yusuf'un Züleyha'ya meyletmesi, Garanik kıssası, Hz. Süleyman'ın Belkıs'la evlenmesi, Hz. Süleyman'ın atları kurban etmesi, Zeynep b. Cahş'ın Hz. Peygamberle evliliği, Hz. Davud'un davalılar arasında verdiği hüküm konularında Celaleyn müfessirlerine delillendirerek ve sebeplendirerek itirazlarda bulunduğunu; Hz. Havva'nın Hz. Adem'in sol kaburga kemiğinden yaratıldığı, Bakara suresi 72. Ayetin inek kıssası ile ilgili olmadığı, Samirî'nin yaptığı putla ilgili rivayetler, Hz. Meryem'e gelen yiyecekler, Faiz'in tövbeden önce caiz olduğu, Fıkhi konuda taklidin yanlış olduğu ve Hz. Peygambere sihir yapılmadığı konularında muasırı olan diğer alimlere de itirazlarda bulunduğunu tespit edilmiştir.

Abstract:
In this study, the annotation tradition in the field of tafsir is discussed in general and specifically on the commentary of Celaleyn in modern times by Abu Süheyl Enver Abdullah b. The annotation titled Tenvîru'l Ayneyn bi Şerhi Tefsîri'l Celaleyn, written by Abdurrahman el-Fadfari, is examined. In the study, information is given about the history of commentaries, annotations and ta'liks, reasons for copyright, language and style features, scope and contents. Information is given about the life, scientific personality, teachers and works of Abdullah el-Fadfari, the author of the annotation. In Fadfari's annotation, it was tried to determine his views on the sciences of the Quran and what kind of interpretation he had.
As a result of our research, it was concluded that Fadfari effectively used the narration and sagacity interpretation method in his annotation; Hz. Yusuf's inclination towards Züleyha, the story of Garanik, Hz. Solomon's marriage to Belkıs, Hz. Suleiman sacrificing horses, Zeynep b. Cahş's Hz. Her marriage to the Prophet, Hz. He objected to the Celaleyn commentators regarding the judgment given by Davud among the defendants, with evidence and justification; Hz. Eve's Hz. Narrations that Adam was created from his left rib, that verse 72 of Surah Al-Baqarah is not related to the story of the cow, and that the idol made by Samaritan, Hz. The food that came to Mary, that interest is permissible before repentance, that imitation in Fiqh is wrong, and that Hz. It has been determined that he also objected to other contemporary scholars about the fact that magic was not performed on the Prophet.