LNG-RİA ve CU-RİA takılan hastalarda menoraji ve disparoni, dismenore, kronik pelvik ağrı skorlarının uterin arter doppleri üzerinden değerlendirilmesi
The evaluation of menorage and disparony, dysmenore, chronic pelvic pain scores on uterine artery doppes in patients with LNG-iud and cu-IUD
Yazar: ESRA ÖZAYDIN
Danışman: PROF. DR. FATMA FERDA VERİT ATMACA
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Kadın Hastalıkları ve Doğum Ana Bilim Dalı / Cerrahi Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology
Dizin: Ağrı = Pain ; Bakır = Copper ; Dismenore = Dysmenorrhea ; Disparoni = Dyspareunia ; Kan akış hızı = Blood flow velocity ; Menoraji = Menorrhagia ; Pelvik ağrı = Pelvic pain ; Ultrasonografi-doppler = Ultrasonography-doppler ; Uterus = Uterus

Özet:
AMAÇ: Bu çalışmanın amacı 6 aylık takipte levonorgestrel salgılayan intrauterin aracın (LNG-RIA) ve Cu içeren RİA nın menoraji, dismenore /disparoni ve kronik pelvik  ağrı üzerine etkilerinin uterin arter kan akımına olan etkilerini incelemektir. 
 MATERYAL VE METOD: Sağlık Bakanlığı Üniveristesi İstanbul Eğitim ve Araştırma  Hastanesinde LNG-RİA takılan 24 hastanın ve Cu-RİA takılan 26 hastanın pictorial kartla hesaplanan  kanama, ve WalıDD ve VAS skorlarıyla hesaplanan dismenore /disparoni ve kronik pelvik ağrının tvusg ile bakılan uterin arter doppleriyle ilişkisi incelendi. 
 BULGULAR: 50 olgu intrauterin araç takılmadan önce ve 6. aydaki kontrolü tamamladı. Cu-RİA  grubunda PI ve RI değişmezken; LNG-RİA grubunda Uterin arter rezistans indeks (RI) değeri  0,8(p=0,174) bulundu , pulsatil indekslerde (PI) 1,78 den 2,1 e çıktığı(p=0,014) izlendi. Aynı  zamanda mirena grubunda menoraji kart skoru 115 ten 20 ye(p<0,001) düşmüştür, Cu-RİA grubunda  menoraji,dismenore,disparoni,kronik pelvik ağrıda değerler değişmezken ;yine LNG-RİA grubunda  dismenore(p=0,048) ve disparoni(p=0,005) de azalma izlemiştir.kronik pelvik ağrısı olan hastalarda  anlamlı bir değişiklik bulunamamıştır. 
 SONUÇLAR: LNG-RİA takılan grupta uterin arter rezistans indeks (RI) değerinde anlamlı bir  değişiklik olmazken, uterin arter pulsatil indekslerinde (PI) anlamlı artma izlenmiştir. Cu-RİA  grubunda menoraji,dismenore,disparoni,kronik pelvik ağrıda anlamlı değişiklik izlenmezken; LNG RİA grubunda hem menorajide hem de disparoni ve dismenore de azalma izlenmiştir. LNG-RİA nın  uterin arter kan akımını etkilediği ve böylelikle menorajiyi ve disparoniyi azalttığı görüşündeyiz. 
 ANAHTAR KELİMELER: LNG-RİA,Cu-RİA, Uterin arter, PI-RI,AUK

Abstract:
BACKGROUND AND AİM: The aim of this study was to investigate the effects of intrauterine  device(levonorgestrel-releasing intrauterine device(LNG-IUD)and Cu-IUD) on blood flow of uterine  and effect on menorrhagia, dysmenorrhea, dyspareunia and chronic pelvic pain 
MATERIAL AND METHOD : 24 patients by using cu-IUD due to contraception and 26 patients by  using the LNG-IUD due to abnormal uterin bleeding were included in the study at Ministry of Health  University Istanbul Training and Research Hopital .. A 6-months changes in blood flow of uterine arteries were recorded .also we investigated effects that menorrahagia calculated by pictorial card,  dysmenorrhea / dyspareunia and chronic pelvic pain calculated by WaliDD and VAS scores. 
RESULTS: Fifty cases completed the control before the intrauterine device was inserted and at the  6th month. While the uterine artery resistance index (RI) value was 0.8 (p= 0.174), it was observed  that pulsatile indices (PI) increased from 1.78 to 2.1 (p=0.014) in LNG-RİA users. At the same time,  the menorrhagia card score decreased from 115 to 20 (p <0.001) in the LNG-RİA group, while the  values in menorrhagia, dysmenorrhea, dyspareunia, chronic pelvic pain in the Cu-IUD group did not  change; again in the LNG-RİA group was decreased dysmenorrhea (p (0.048) and dyspareunia  (p0.005). No significant change was found in patients with chronic pelvic pain and PI-RI. 
RESULTS: There was no significant change in uterine artery resistance index (RI), but an increase in  pulsatile index (PI) in LNG-IUD users. While there was no significant change in menorrhagia,  dysmenorrhea, dyspareunia, chronic pelvic pain in the Cu-IUD group; In the LNG-IUD group, a  decrease in both menorrhagia and dyspareunia and dysmenorrhea was observed. We are of the opinion  that levonergestrel affects uterine artery so reduces menorrhagia and dyspareunia. 
KEY WORDS: LNG-IUD, cu-IUD, Uterine artery, PI-RI, AUK