Eşi alkol bağımlısı olan ve olmayan kadınların evlilik uyumu: Eş bağımlılık, algılanan güç, depresyon, anksiyete ve stres açısından bir inceleme
Marital adjusment of alcoholics and non-alcoholics' wives: An investigation in terms of codependency, perceived power, depression, anxiety and stress
Yazar: MERVE CESUR ATİNTAŞ
Danışman: PROF. DR. ŞENNUR TUTAREL KIŞLAK
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Algılanan güç = Perceived power ; Alkol bağımlılığı = Alcohol dependents ; Anksiyete = Anxiety ; Bağımlılık = Dependency ; Depresyon = Depression ; Evlilik uyumu = Marital adjustment ; Klinik psikoloji = Clinical psychology ; Stres = Stress ; Uyum = Adjustment

Özet:
Bu çalışmada eşi alkol bağımlısı olan ve olmayan kadınların, sosyodemografik değişkenler, evlilik uyumu, eş bağımlılık, algılanan güç, depresyon, anksiyete ve stres açısından karşılaştırılması amaçlanmıştır. Çalışmada ayrıca kadınların genel evlilik uyumlarını yordamada demografik değişkenler, eş bağımlılık, algılanan güç, depresyon, anksiyete ve stres faktörlerinin rolü olup olmadığı sorusuna yanıt aranmıştır. Çalışma örneklemini eşi alkol bağımlısı olan 50 kadın ve eşi alkol bağımlısı olmayan 50 kadın ile toplam 100 kişi oluşturmuştur. Çalışmada sosyodemografik özellikler hakkında bilgi toplamak amacıyla hazırlanan ve kısa anket sorularının da yer aldığı kişisel bilgi formunun yanı sıra Evlilikte Uyum Ölçeği (EUÖ), Eş-Bağımlılık Belirleme Ölçeği (EşBBÖ), Depresyon Anksiyete Stres Ölçeği (DASS-42) ve Çift Güç Ölçeği (ÇGÖ) kullanılmıştır. Araştırma soruları çerçevesinde elde edilen bulgular tüm temel değişkenlerin (yaşam memnuniyeti, evlilik uyumu, eş bağımlılık, depresyon, anksiyete ve stres, güç algısı) eşlerin alkol bağımlısı olup olmamasına göre anlamlı olarak farklılık gösterdiğini ortaya koymaktadır. Buna göre, eşi alkol bağımlısı olan kadınlar, kontrol grubundaki kadınlara göre evlilik uyum düzeyleri daha düşük, eş bağımlılık düzeyleri daha yüksek, depresyon, anksiyete ve stres belirtileri gösteren ve evliliklerinde kendilerine yönelik güç algısı düşük olan kadınlardır. Evlilik uyumunu yordayan değişkenleri belirlemek amacıyla yapılan regresyon analizi sonucunda ise en güçlü yordayıcının eş alkol kullanımının (bağımlılık var/yok) olduğu bulunmuştur. Evlilik uyumunu yordayan diğer değişkenler, eş eğitim düzeyi, yaşam memnuniyeti, benlik değeri ve güç ölçeği alt faktörlerinden güç süreçleri olarak saptanmıştır. Çalışma sonuçlarından yola çıkarak, bağımlılık tedavilerinin evlilik ve aile temelli yaklaşımlara dayandırılarak eşlerin de sürece dahil edilmesinin ve tedavinin bir yönünün evlilik ilişkileri bağlamında sürdürülmesinin faydalı olacağı düşünülmektedir.



Anahtar Sözcükler: Alkolik eşleri, evli kadınlar, evlilik uyumu, eş bağımlılık, algılanan güç, depresyon, anksiyete, stres.

Abstract:
The main aim of this study is to make comparison between women whose spouses are alcoholic and other women whose spouses are non-alcoholic, in terms of sociodemographic variables, marital adjustment, codependence, depression, perceived marital power, anxiety and stress. Also, this study aims to answer the question of whether the factors such as; sociodemographic variables, marital adjustment, codependence, depression, perceived strength, anxiety and stress had a role in predicting general marital adjustment of women or not. Samples of this study were constituted by hundred women; fifty of them had alcoholic spouses and the others had non-alcoholic spouses. In this study, besides personal information form, which was prepared for collecting information about socio-demographic features and included survey questions, Marital Adjustment Test, Codependency Assessment Tool (CODAT), Depression Anxiety Stress Scale(DASS-42) and Couple Power Scale were also used. The findings obtained from research questions revealed that all basic variables (life satisfaction, marital adjustment, codependency, depression, anxiety, stress, perceived marital power) differ significantly depending on whether spouses are alcoholic or not. Accordingly, alcoholics' wives, having lower levels of marital adjustment and higher levels of codependency, showed signs of depression, anxiety, stress and had low perceived marital power than women in the control group. As a result of regression analysis, conducted to determine the predictive variables on marital adjustment, it was found that the most powerful predictor was spousers' alcohol use (addiction exist/not exist). The other variables, which predicted marital adjustment, were determined as spouser's education level, life satisfaction, self-worth and power-processes. Based on study results, it is considered to be beneficial to include spouses into the addiction treatments and to sustain one aspect of the treatment with in the context of marriage relations.



Key Words: Spouses of alcoholics, married women, marital adjustment, codependency, perceived marital power, depression, anxiety, stress.