Özel yetenekli öğrencilerin kariyer kararverme güçlüklerinin incelenmesi
Examining the career decision makingdifficulties of gifted students
Yazar: YUNUS EMRE AYDOĞDU
Danışman: PROF. DR. DİLEK YELDA KAĞNICI
Ege Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Benlik algısı = Self perception ; Kariyer = Career ; Kariyer karar verme güçlükleri = Career decision making difficulties ; Kariyer karar verme öz-yetkinliği = Career decision-making self-efficacy ; Özel yetenek = Special ability ; Üstün yetenek = Gifted ; Üstün yetenekli çocuklar = Gifted children

Özet:
Bu araştırma, özel yetenekli öğrencilerin kariyer karar verme güçlüklerinin olumlu ve olumsuz mükemmeliyetçilik, benlik algısı ve kariyere ilişkin ebeveyn desteği tarafından yordanıp yordanmadığını belirlemek amacıyla yapılmıştır. Araştırmanın evrenini Denizli ve Aydın'daki BİLSEM'lerde öğrenim gören 6. 7. ve 8. sınıf öğrencileri oluşturmaktadır. Kolay ulaşılabilir örnekleme yöntemiyle öğrencilere ulaşılmış ve 184 özel yetenekli öğrenciden oluşan örneklem üzerinde araştırma gerçekleştirilmiştir. Araştırmada değişkenlere ilişkin veriler Kişisel Bilgi Formu, Mesleki Karar Verme Zorlukları Ölçeği (MKZÖ), Olumlu Olumsuz Mükemmeliyetçilik Ölçeği (OOMÖ), Çocuklar İçin Benlik Algısı Profili (ÇİBAP) ve Kariyere İlişkin Ebeveyn Desteği Ölçeği (KİEDÖ) uygulanarak elde edilmiştir. Verilerin analizi çoklu regresyon analizi ile gerçekleştirilmiştir. 
Analiz sonuçları olumsuz mükemmeliyetçiliğin ve benlik algısının kariyer karar verme güçlüklerini yordadığını, olumlu mükemmeliyetçilik ve kariyere ilişkin ebeveyn desteğinin ise kariyer karar verme güçlüklerini yordamadığını göstermektedir. Olumsuz mükemmeliyetçilik ile kariyer karar verme güçlükleri arasında pozitif yönde anlamlı bir ilişki, benlik algısı ile kariyer karar verme güçlükleri arasında negatif yönde anlamlı bir ilişki, kariyere ilişkin ebeveyn desteği ile kariyer karar verme güçlükleri arasında negatif yönde anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Olumlu mükemmeliyetçilik ile kariyer karar verme güçlükleri arasında anlamlı bir ilişki bulunmamıştır. Araştırmanın bağımsız değişkenlerden olumsuz mükemmeliyetçilik ve benlik algısından oluşan modelin, kariyer karar verme güçlüklerini anlamlı bir şekilde yordadığı görülmüştür. Bu modelin varyansın %21,6'sını açıklayabildiği görülmüştür. Araştırmada ulaşılan sonuçlar alanyazın kapsamında tartışılmış, yorumlanmış ve çeşitli önerilerde bulunulmuştur.
Anahtar Kelimeler: Benlik Algısı, Olumlu ve Olumsuz Mükemmeliyetçilik, Özel Yetenek, Kariyer Karar Verme Güçlükleri, Kariyere İlişkin Ebeveyn Desteği.

Abstract:
This research is aimed to determine whether gifted students' career decision making difficulties are predicted by positive and negative perfectionism, self-perception, and parental support for career. The population of the research consists of 6th, 7th and 8th grade students studying at BILSEMs in Denizli and Aydın. Students were reached with convenience sampling method and research was carried out on a sample of 184 gifted students. The data regarding the variables in the study were obtained by applying the Personal Information Form, Career Decision Making Difficulties Questionnaire (CDMQ), Positive Negative Perfectionism Scale (PNPS), Self-Perception Profile for Children (SPPC) and Career-Related Parental Support Scale (CRPSS). Analysis of the data was carried out with multiple regression analysis.
Analysis results show that negative perfectionism and self-perception predict career decision-making difficulties, while positive perfectionism and career-related parental support do not predict career decision-making difficulties. There was a positive and significant relationship between negative perfectionism and career decision making difficulties, a negative significant relationship between self-perception and career decision making difficulties, and a negative significant relationship between career-related parental support and career decision making difficulties. There was no significant relationship between positive perfectionism and career decision making difficulties. It was seen that the model of the study, which consisted of negative perfectionism and self-perception, which are independent variables, predicted career decision difficulties in a meaningful way. It was observed that this model could explain 21.6% of the variance. The results obtained in the research were discussed, interpreted and various suggestions were made within the scope of the literature.
Keywords: Career Decision Making Difficulties, Career-Related Parental Support, Gifted and Talented, Positive and Negative Perfectionism, Self-Perception.