Tarihsel süreç içerisinde içmimarlık mesleğinin ad-içerik ilişkisinin değerlendirilmesi; interiority kavramı
Evaluation of the name-content relationship of the profession of interior architecture in the historical process; the concept of interiority
Yazar: YİĞİT KARCI
Danışman: PROF. DR. İPEK FİTOZ ; PROF. BUĞRU HAN BURAK KAPTAN
Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İç Mimarlık Ana Bilim Dalı / İç Mimarlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: İç Mimari ve Dekorasyon = Interior Design and Decoration
Dizin: İç dünya = Inner world ; İç mekan = Interior space ; İç mekan tasarımı = Interior design ; İç mimari = Interior architecture ; İçsel yaşam = Inner life

Özet:
İçmimarlık mesleğinin bugünkü halini almasında ve modern içmimarlığın kuramsal altyapısının geliştirilmesinde; iç mekânların kullanımındaki tarihsel aşamalar, kültürel değişimler ve teknolojik/endüstriyel ilerlemelerin büyük etkisi olduğu anlaşılmıştır. Araştırma, bu etkilerin ışığında, iç mekânın kendi başına gelişen ve biçimlenen kimliğine odaklanarak, 21. yüzyılda toplumun gereksinimlerini ve beklentilerini yansıtan, çağdaş bir içmimarlık düşüncesi olan 'interiority' kavramını incelemeyi amaçlamaktadır. Bu kavram geleneksel iç mekân ve içmimarlık düşüncelerinden ayrılarak, bireyin içsel dünyası ve kimliğini merkeze alarak geliştirilmiştir. İç mekânların sadece fiziksel özelliklerini değil aynı zamanda tasarıma büyük ölçüde katkı sağlayan duygusal, psikolojik ve deneyimsel unsurları da içine almaktadır. 
Çalışma kapsamında içmimarlığın ele aldığı çağdaş kavramları ve mesleğin konumunu anlayabilmek adına tarihsel süreçte bir değerlendirme yapılmıştır. İçmimarlık mesleğinin geçmişi, iç dekorasyon, iç mekân tasarımı ve içmimarlık mesleklerinin karşılaştırmalı analizi ile incelenmiştir. Özellikle eğitim alanındaki analiz genişletilerek, çağdaş içmimarlık kuramlarının oluşturulabilmesindeki en önemli etmen olduğu ortaya koyulmuştur. Ulusal ve uluslararası içmimarlık eğitim standartları incelenmiş ve karşılaştırmalar yapılmıştır. Günümüz içmimarlık uygulamalarına değinilerek 'interiority' kavramının mesleğe olan etkisi tartışılmıştır. Mekâna dair bu içkin anlayışın içmimarlığın sınır ve olanaklarını keşfetmeye yönelik geniş perspektifi irdelenmiştir. İç mekânı maddi ve fiziksel olmanın ötesinde; duygusal, kültürel ve sembolik katmanları ile değerlendiren bir bakış açısı olduğu görülmüştür. Bu kavramın, mesleğin düşünsel ve uygulama boyutunu genişleterek, iç mekânın içeriğini ve derinliğini anlamada önemli bir rol oynadığı saptanmıştır. Çağdaş içmimarlık uygulamalarında değişime yol açan bu kavram, mekânı içselleştirmenin bir yöntemi olarak karşımıza çıkmaktadır. Başka bir ifadeyle, soyut değerlerin mekân üzerindeki somut etkileri olarak değerlendirilmektedir. İnsanı odak noktasına yerleştiren bu düşünce ve geliştirilen uygulama yöntemlerinin modern içmimarlık anlayışında önemli bir yer edindiği ve içmimarlığı yeni bir temsil düzeyine taşıdığı görülmektedir. Bu şekilde, mekânın insan üzerinden; insanın da mekân üzerinden okunabildiği, yorumlanabildiği ve deneyimlenebildiği yaratıcı bir süreç oluştuğu gözlemlenmektedir.

Abstract:
In the development of the interior architecture profession to its current form and in the development of the theoretical infrastructure of modern interior architecture; It has been understood that historical stages, cultural changes and technological/industrial advances have a great impact on the use of interior spaces. In the light of these effects, the research aims to examine the concept of 'interiority', a contemporary interior architecture idea that reflects the needs and expectations of society in the 21st century, by focusing on the identity of the interior space that develops and forms on its own. This concept was developed by departing from traditional interior space and interior architecture ideas and focusing on the individual's inner world and identity. It includes not only the physical characteristics of interior spaces but also the emotional, psychological and experiential elements that contribute greatly to the design. 
Within the scope of the study, an evaluation was made in the historical process in order to understand the contemporary concepts of interior architecture and the position of the profession. The history of the interior architecture profession was examined through comparative analysis of interior decoration, interior design and interior architecture professions. Especially by expanding the analysis in the field of education, it has been revealed that it is the most important factor in the creation of contemporary interior architecture theories. National and international interior architecture education standards were examined and comparisons were made. Referring to today's interior architecture practices, the impact of the concept of 'interiority' on the profession is discussed. The broad perspective of this inherent understanding of space to explore the limits and possibilities of interior architecture has been examined. Its interior is beyond material and physical; It has been seen that it is a perspective that evaluates it with its emotional, cultural and symbolic layers. It has been determined that this concept plays an important role in understanding the content and depth of the interior by expanding the intellectual and practical dimensions of the profession. This concept, which leads to change in contemporary interior architecture practices, appears as a method of interiorizing space. In other words, it is considered as the concrete effects of abstract values on space. It is seen that this idea and the developed application methods, which place people at the focal point, have an important place in the understanding of modern interior architecture and carry interior architecture to a new level of representation. In this way, it is observed that a creative process is formed in which space can be read, interpreted and experienced through people and people through space.