Stereotaktik beden radyoterapisi tekniğiyle planlanan akciğer ışınlamalarında fetüs dozunun araştırılması
Investigation of fetus dose in LUNG iradiations planned with stereotactic body radiotherapy technique
Yazar: TESLİME KILIÇASLAN
Danışman: DOÇ. DR. DİLEK ÜNAL
İstanbul Medipol Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Sağlık Fiziği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Radyasyon Onkolojisi = Radiation Oncology
Dizin: Akciğer hastalıkları = Lung diseases ; Akciğer neoplazmları = Lung neoplasms ; Fetüs = Fetus ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Radyoterapi = Radiotherapy ; Stereotaksik teknikler = Stereotaxic techniques

Özet:
Akciğer kanserinin kadınlarda görülme sıklığının artması ve birçok faktör nedeniyle gebeliğin ileri yaşlara ertelenmesi gibi durumlar, kanserli bir hastanın radyoterapi esnasında hamile olma ihtimalini artırmaktadır. Fetüsün radyobiyolojik duyarlılığının oldukça hassas olması nedeniyle hamile bir hastanın radyoterapisi, başta anne ve fetüs olmak üzere tedaviyi gerçekleştiren hekim için bir dizi belirsizlik ortaya çıkarır.
Akciğer kanseri, birçok tedavi yöntemiyle tümörlü hücrelerin yok edilmeye çalışıldığı karmaşık bir süreçtir. Radyoterapi de bu süreçte başvurulan bir tedavi yöntemidir. Stereotaktik beden radyoterapisi (SBRT) radyoterapi planlanması için kullanılabilir. SBRT, yüksek tedavi dozlarının düşük fraksiyon sayısı ile tümöre verilmesi yöntemidir.
Bu çalışmanın amacı Akciğer SBRT ışınlaması yapılan hamile bir hastada fetüsün alabileceği fetal dozu ölçmektir.
Bu çalışma için akciğer kanserli bir hasta, kadın anatomisine sahip fantom üzerinde tasarlanmıştır. Fantomun bilgisayarlı tomografi (BT) görüntüsü Multiplan ve Eclipse tedavi planlama sistemlerine aktarılarak akciğerinin 3 farklı lobunda 3 tümör belirlenip akciğer SBRT kriterlerine uygun tedavi planlaması yapılmıştır. 8nci, 14ncü ve 20nci gebelik haftaları belirlenerek Truebeam STx ve CyberKnife M6 cihazlarında planların ışınlanması yapılmıştır. Fundus noktalarından OSL ile fetal doz ölçümü yapılmıştır.
Alınan ölçümler gebelik haftasına ve tedavi cihazına göre karşılaştırılmıştır. Karşılaştırma sonucunda Trubeam STx cihazıyla yapılan ışınlamalardan elde edilen fetal dozların CyberKnife M6 'ya göre çok daha düşük olduğu görülmüştür. Ayrıca fetüsün evresine göre dozun değiştiği gözlemlenmiştir.

Abstract:
Increasing of the incidence of lung cancer in women and the postponement of pregnancy due to many factors increase the probability of patient being during radiotherapy. Because of the radiobiological sensitivity of the fetus is high, radiotherapy of a pregnant patient creates a series of uncertainties for the treating physician, especially the mother and fetus. 
Lung cancer therapy is a complex process in which tumor cells are tried to be destroyed with many treatment methods. Radiotherapy is also a treatment metot use in this process. Stereotactic body radiotherapy (SBRT) can be use for radiotherapy planning. SBRT is a metot of delivering high treatment doses to the tumor volume using low fraction number.
The aim of this study is to measure the fetal dose that the fetus can receive in a pregnant patient during Lung SBRT radiation. For this study, a pregnant patient with lung cancer was designed on a phantom with female anatomy. The computed tomography (CT) image of the phantom was transferred to the Multiplan and Eclipse treatment planning systems. On the CT image, 3 tumors were identified in 3 different lobes of the lung and treatment planning was made in accordance with the lung SBRT criteria.
For the 8th, 14th and 20th weeks of pregnancy, the plans were irradiated on the Truebeam STx and CyberKnife M6 devices. Fetal dose was measured from fundus points with OSL dosimeters. The measurements taken were compared according to the gestational week and the treatment device. As a result of the comparison, it was seen that the fetal doses obtained from irradiation with Trubeam STx device were much lower than CyberKnife M6. In addition, it was observed that the dose changed according to the stage of the fetus.