2008 küresel finans krizi'nin kurumsal iktisat perspektifinden değerlendirilmesi (üç makale)
Evaluation of the 2008 global financial crisis by the institutional economics perspective (three articles)
Yazar: MUSTAFA KESGİN
Danışman: PROF. DR. FAZIL KAYIKÇI
Yıldız Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı / İktisat Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Ekonometrik analiz = Econometric analysis ; Ekonomik kriz 2008 = Economical crisis 2008 ; Ekonomik kriz = Economic crisis ; Finansal kriz = Financial crisis ; Kurumsal ekonomi = Corporate economy ; Küresel kriz = Global crises ; Spekülasyon = Speculation ; Yeni kurumsal iktisat = New institutional economics ; İş çevrimleri = Business cycles

Özet:
Ekonomik krizler toplumların refah düzeyini derinden etkileyen, yalnızca maddi kayıplara neden olmakla kalmayıp psikolojik ve sosyolojik tahribata da yol açan sosyo-ekonomik rahatsızlıklardır. Sanayi Devrimi sonrası değişen ve gelişen organizasyonel yapı kriz olgusunu da farklı bir boyuta taşımıştır. Geçmişte savaş, kuraklık ve doğal afetler gibi nedenlerle ortaya çıkan dönemsel bunalımlara, Sanayi Devrimi sonrası değişen üretim ve sermaye yapısı çerçevesinde finansal organizasyonlar ve politik tercihlerden kaynaklanan yenileri dâhil olmuştur. Ana akım iktisat tarafından genel olarak öngörülemeyen ve her olay için kendine özgü nedenler barındıran şoklar olarak kabul edilen krizler her dönemde varlığını ve gizemini korumuştur. Yapılan ampirik çalışmalar ve kriz üzerine değerlendirmeler, dönemsel dalgalanmaların kısmen benzer nedenler çerçevesinde süreklilik gösterdiğine dair güçlü kanıtlar sunmaktadır. Özellikle 2008 Krizi'yle birlikte, kriz ihtimalinin sadece gelişmekte olan ülkeler için değil gelişmiş ülkeler için de önemli bir tehdit olarak varlığını devam ettirdiği, bu çerçevede krizlerin sadece zayıf kurumsal temeller ve finansal piyasalara sahip ülkelerin sorunu olmadığı görülmüştür. Bu çalışma ile krizlerin nedenlerine ve oluşum sürecine dair genel bir literatür incelemesiyle birlikte kurumsal iktisat perspektifinden alternatif bir çerçeve sunulması amaçlanmıştır. Bu bağlamda krizlerin oluşumundaki kurumsal dinamiklere dair ipuçları aranacaktır. Üç makaleden oluşan çalışmanın birinci bölümünde kurum kavramı, kurumsal iktisadın çerçevesi ve iktisadi düşünceye katkılarına dair geniş bir literatür değerlendirmesi yer almaktadır. İkinci bölümde kriz olgusu ve bu konudaki teorik yaklaşımlara dair bir ön incelemenin ardından kurumsal iktisadın krize bakışı üzerinde durulmuştur. Üçüncü ve son bölümde ise 2008 Krizi özelinde ampirik bir analiz gerçekleştirilerek makroekonomik değişkenlerin etkisinin yanı sıra kurumsal unsurlar ortaya koyulmaya çalışılmıştır. Çalışmada, krizler karşısında direnç sağlayan güçlü yönler olarak kabul edilen birtakım unsurlar sorgulanarak, iktisadi olay ve olgulara dair alternatif bir yaklaşım sunulmuştur.

Abstract:
Economic crises are economical disturbances which deeply influences the welfare of socities, not only causing the financial loses also causing physological and social destructions. After the Industrial Revolution organizational structure that changing and developing have brought the crisis phenomenon to a different dimension. In the past periodic crises which occurs because of war, draught and natural disasters new ones added changing production and capital structure in the framework of financial organisations and political preferences after the Industrial Revolution. Crises which are generally accepted have specific reasons for each event and unpredictable shocks by mainstream economics. Empricial workings and evulations on the crisis shows strong evidences that periodical fluctations partially continuous for similar reasons. Especially with the 2008 Crisis it is seen that crisis possibility is not just only for developing countries but also on important threat for the developed countries and these circumstances crises are not only the problem of weak institutional foundations and financial markets. With this study it is aimed to made a general literature review about on the causes and formation process of the crises and present an alternative framework from the perspective of institutional economics. In this case clues about the institutional dynamics in the formation crises will be looked. This study occurs from three articles and in the first chapter there is a wide literature review about the institution subject, the framework of institutional economics and its contributions to economic thought. In the second chapter after the crisis phenomenon and a preliminary examination about the theoretical approaches of this subject, it is emphasized the perspective of institutional economics on crises. In the third and last chapter an empricial analysis was made in the specially of 2008 Crisis tried to be revealed macroeconomic variables as well as institutional factors. In this study some of the factors questioned that are accepted as the strengths providing resistance against crises and presented on alternative approach to the institutional events and facts.