Kanıta dayalı düşme önleme stratejilerinin hemşirelerin kanıta dayalı uygulamalara yönelik tutumlarına ve hasta düşmelerine etkisi
The effects of evidence-based fall prevention strategies on nurses' attitudes towards evidence-based nursing practice and patient falls
Yazar: YASEMİN AYHAN ÖNCÜ
Danışman: PROF. DR. ŞEYDA SEREN İNTEPELER
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelikte Yönetim Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Düşme kazaları = Accidental falls ; Hemşireler = Nurses ; Hemşirelik = Nursing ; Hemşirelik araştırmaları = Nursing research ; Kanıta dayalı tıp = Evidence-based medicine ; Kanıta dayalı uygulamalar = Evidence-based practice ; Kazalar = Accidents ; İş birliği = Cooperation

Özet:
Amaç: Kanıta dayalı düşme önleme stratejilerinin Yakın İşbirliğine Dayalı İleri Araştırma ve Klinik Uygulama Modeli'ne göre uygulanmasının, hemşirelerin kanıta dayalı uygulamalara yönelik tutumlarına ve hasta düşmelerine etkisinin incelenmesi ile hemşirelerin kanıta dayalı düşme önleme stratejilerine ilişkin görüşlerinin değerlendirilmesidir.
Yöntem: Yarı deneysel, tek grupta tekrarlı ölçüm tasarımı kullanılan araştırma, Sağlık Bakanlığı'na bağlı 554 yataklı, 416 hemşiresi olan bir eğitim araştırma hastanesinde Ocak 2015-Mayıs 2017 tarihleri arasında yürütülmüştür. Araştırmada, kanıta dayalı düşme önleme stratejileri Yakın İşbirliğine Dayalı İleri Araştırma ve Klinik Uygulama Modeli'ne göre uygulanmıştır. Ayrıca, konferans verme, sosyal medya grubu oluşturulması, poster ve broşür gibi kolaylaştırıcılar/hatırlatıcılar ile stratejiler pekiştirilmiştir. Girişimin değerlendirilmesi kapsamında; girişim öncesi ile girişim sonrası 3. ve 6. aylarda ölçek aracılığıyla ölçüm (n=101 hemşire) yapılmıştır. Bununla birlikte girişim sonrası 3. ve 6. aylarda gözlem yapılmış (n=60 hasta) ve girişimin üçüncü ayında hemşirelerin kanıta dayalı düşme önleme stratejilerine ilişkin görüşleri (n=17 hemşire) alınmıştır.  Kurumsal çıktı olarak da 2015-2016 yılları için üçer aylık düşme sayıları kullanılmıştır. Araştırmada veri toplama aracı olarak; Kanıta Dayalı Hemşireliğe Yönelik Tutum Ölçeği, Kanıta Dayalı Düşme Önleme Girişimleri Gözlem Formu, Düşen Hasta Sayıları Veri Formu ve Kanıta Dayalı Hasta Düşme Önleme Uygulamaları Yarı Yapılandırılmış Soru Formu kullanılmıştır. Verilerin analizinde nicel veriler için sayı-yüzde, tekrarlı ölçümlerde varyans analizi, iki ortalama arasındaki farkın önemlilik testi; nitel veriler için içerik analizi kullanılmıştır. 
Bulgular: Çalışmada, girişim öncesi hemşirelerin kanıta dayalı hemşireliğe yönelik tutumlarının olumlu olduğu belirlenmiştir. Hemşirelerin kanıta dayalı hemşireliğe yönelik tutumlarında girişim öncesi ile girişim sonrası 3. ve 6. ay izlemlerinde, zamana göre istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmuştur. Ancak; düşme raporlayan ve raporlamayan gruplar arasında zamana göre anlamlı fark bulunmamıştır. Hemşirelerin kullandıkları kanıta dayalı düşme önleme girişimlerinde %71.3 oranında artış sağlanmıştır. Kurumun sisteminden alınan yıllık raporlanan düşme sayıları 2015 yılı için 34, 2016 yılı için 39'dur. Kanıta dayalı düşme önleme stratejilerinin etkinliğinin değerlendirilmesi için yapılan nitel aşamada; "kolaylaştırıcılar", "engeller" ve "öneriler" olmak üzere üç ana tema ve 13 kategori oluşturulmuştur.

Sonuç: Kanıta dayalı düşme önleme stratejilerinin Yakın İşbirliğine Dayalı İleri Araştırma ve Klinik Uygulama Modeli'ne göre uygulanması, hemşirelerin kanıta dayalı hemşireliğe yönelik tutumlarının olumlu yönde etkilemiş, kullandıkları kanıta dayalı düşme önleme girişimlerinde artış sağlamıştır. 2015 ve 2016 yıllarının üçer aylık raporlanan düşme sayılarında ilk altı aylık dönemde herhangi bir değişiklik olmazken, ikinci altı aylık dönemde artış olduğu bulunmuştur. Kanıta dayalı düşme önleme stratejilerinin etkinliğinin değerlendirilmesinde alınan hemşire görüşleri ile kurumda altyapı ile ilgili düzenlemelerin yapılması ve hasta güvenliği kültürünün oluşturulmasında bütün sağlık profesyonellerinin katılımının sağlanmasının etkili olacağı düşünülmektedir. Yapılacak çalışmalarda bütün sağlık profesyonellerinin hasta düşmeleri ile ilgili farkındalıklarının sağlaması önerilebilir.

Abstract:
Objective: The purpose of this study is to examine the effects of evidence-based fall prevention strategies that implemented according the Advancing Research & Clinical Practice Through Close Collobariton Model to nurses attitudes towards evidence-based nursing practice, patient fall rates and evaluate nurses' opinions about evidence-based fall prevention strategies after implementation. 

Method: The quasi-experimental study, using single-group pretest-posttest design and repeatitive assesment, was conducted in January 2015-May 2017 in an educational research hospital which is connected to the Ministry of Health. The hospital has 414 nurses and 554 patient beds. In this study, evidence based fall prevention strategies according to the Advancing Research & Clinical Practice Through Close Collobariton Model were implemented. In addition, strategies have been reinforced with facilitators / reminders such as giving lectures, creating a social media group, posters and brochures. Within the scope of the evaluation of the inteventions; 101 nurses scale means were measured before intervention and 3-6 months after intervention. However, observations were made at 3 and 6 months after the intervention (n = 60 patients) and at the third month of the intervention, nurses' opinions on evidence-based fall prevention strategies (n = 17 nurses) were taken. The quarterly fall numbers for the years 2015-2016 were used as the corporate output.
As data collection tools in the study; Nurses Attitudes Towards Evidence-Based Nursing, Evidence-Based Fall Prevention Intervention Observation Form, Patient Fall Rates Data Sheet and Evidence-Based Patient Falls Prevention Strategies Semi-Structured Questionnaire were used. For the analysis of quantitative data; descriptive statistics, variance analysis in repetitive assessments and test for the significance of two mean scores. For qualitative data content analysis method was used.
Findings: In the study; nurses attitudes towards evidence based nursing before intervention has been found at high level. A statistically significant difference was found in the attitudes of the nurses towards the evidence based nursing according to the time before the intervention and the 3rd and 6th months after the intervention. But there was no significant difference found between nurses attitudes towards evidence based nursing that reporting or not reporting the falls. 71.3% increase has been achieved on the evidence based fall prevention interventions used by nurses. According to hospital annual records, the fall rates for 2015 was 34 and for 2016 was 39. To evaluate the effectiveness of evidence-based fall prevention strategies in the qualitative study; three main themes and 13 categories were created, namely "facilitators", "obstacles" and "suggestions".

Conclusions: Evidence based fall prevention strategies implementation according to the Advancing Research & Clinical Practice Through Close Collobariton Model, have a positive impact on the nurses' attitudes towards evidence-based nursing and increased their use of evidence-based fall prevention interventions. It has been found that there is no change in the first six months of the reported fall rates for 2015 and 2016, but an increase has been found in the second six months. It is believed that the nurses' opinions taken at the evaluation of the effectiveness of the evidence-based fall prevention strategies will be effective by ensuring participation of all health professionals in the creation of a patient safety culture and solving infrastructure problems. For future studies, it may be advisable for all health professionals should be aware of patient falls.