Bitümlü sıcak karışımlarda agrega boyutu ve tabaka kalınlığı ilişkisinin araştırılması
Investigation of aggregate size and layer thickness relationship in bituminous hot mixes
Yazar: SEDEF DEMİRBAY
Danışman: DOÇ. DR. UFUK KIRBAŞ
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: İnşaat Mühendisliği = Civil Engineering

Özet:
Günümüzde ulaştırma, gerek dünyada gerek ülkemizde kişilerin yaşantısını doğrudan veya dolaylı olarak etkileyen hizmet türüdür. Ülkemizde karayolu ulaşımı diğer ulaşım türlerine göre daha yüksek oranda tercih edilmektedir. Karayolu ulaşım problemlerinin çözülmesi noktasında karayolu üst yapı iyileştirme yöntemlerine önem verilmelidir. Üstyapı kaplamalarının iyileştirilmesi için çeşitli yaklaşımlar, yöntemler, teoremler vs. oluşturulmaktadır.
Dünyada en çok bağlayıcı olarak kullanılmakta olan asfalt; Günümüzde taş, kum ve çakıl gibi maddelere tutkal görevi görmektedir. Asfalt kaplamalarda trafik yüklerinin etkisi, iklim koşulları, projelendirme aşamasında yapılan yapım hataları ve temin edilen doğru malzemenin seçilmemesinden dolayı karayollarında kalıcı deformasyonlar, soyulmalar, çatlamalar, bozulmalar vs. oluşmaktadır. Bu bozulmalar yolun stabilite ve mukavemetinde azalma meydana getirmekte ve yol ömrünün kısaltmaktadır. Ülkemizde en çok tercih edilen bitümlü sıcak karışım tasarım modeli Marshall yöntemidir. Bu çalışmada öncelikle Karayolları Teknik Şartnamesinde belirtildiği gibi aşınma tip 1 ve aşınma tip 2' ye ait alt ve üst limitlerin ortalaması baz alınarak tip A ve tip B gradasyonları, ayrıca agrega dane malzemesi kabalığı olarak bu iki limit arasında yer alan aşınma tip C olmak üzere toplamda 3 farklı gradasyon da numuneler oluşturulmuş ve Marshall tasarım yöntemiyle optimum bitüm içerikleri belirlenmiştir. Bu gradasyonlara ilişkin farklı yüksekliklerde toplamda 180 adet briket üretilmiştir. Üretilen bu briketler bitümlü sıcak karışımların stabilite, akma, neme karşı direnç, tekerlek izi (kalıcı deformasyon) ve çatlama direnci bakımından değerlendirilmesi yapılmıştır. Bunun sonucunda bitümlü sıcak karışımın performansına yönelik gerçekçi çözümler elde edilmiştir. Sonuç olarak, bitümlü sıcak karışımların performansına yönelik parametreleri daha iyi analiz ederek trafik problemlerinin çözümü bakımından esnek üstyapıların performansını değerlendirmeye yönelik daha gerçekçi sonuçlar elde edilmiştir.

Abstract:
Today, transportation is a type of service that directly or indirectly affects the lives of people both in the world and in our country. In our country, road transportation is preferred at a heigher rate than other type of transportation. Importance should be given to highway pavement improvement methods in solving road transportation problems. Various approaches, methods, theorems etc. are formed for the improvement of pavement coatings.
Asphalt, which is mostly used as a binder in the world; today it acts as a glue to substances such as stone, sand and gravel. Permanent deformations, peeling, cracking, deterioration, etc. form on the highways due to the effect of traffic loads on asphalt pavements, climatic conditions, construction errors made during the project design phase and not choosing the right material provided. These deteriorations cause a decrease in the stability and strength of the road and they shorten the road life. The most preferred bituminous hot mix design model in our country is Marshall method. In this study, firstly, as stated in Highway Technical Specification, the type A and type B gradations based on the average of the lower and upper limits of wear type 1 and wear type 2, as well as the wear type C that is between these two limits as aggregate grain material roughness. A total of 3 different gradation samples were created (prepared) and optimum bitumen contents were determined by Marshall design method. In total 180 briquettes at different heights were produced related these gradations. These briquettes produced have been evaluated in terms of stability, flow, moisture resistance, trace (permanent deformation) and cracking resistance of bituminous hot mixes. As a result, realistic solutions for the performance of the bituminous hot mixture were obtained. As a result, by analyzing the parameters for the performance of bituminous hot mixes better, more realistic results were obtained for evaluating the performance of flexible pavements in terms of solution of traffic problems.