Okul binalarının fiziksel koşulları ile iş doyumu arasındaki ilişki
The relationship between the physical condition of school buildings and job satisfaction
Yazar: SULTAN KENAR
Danışman: DOÇ. DR. ABİDİN DAĞLI
Dicle Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Okul binaları = School buildings ; İş doyumu = Job satisfaction

Özet:
Bu araştırmanın amacı, resmi Anadolu liselerinde görevli öğretmenlerin algılarına göre okul binalarının fiziksel koşulları ile iş doyumu arasındaki ilişkiyi saptamaktır. Araştırma, nicel araştırma modellerinden betimsel ve ilişkisel tarama modeli kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın evrenini, 2021-2022 eğitim-öğretim yılında, Diyarbakır merkez ilçelerdeki (Sur, Yenişehir, Kayapınar, Bağlar) resmi Anadolu Liselerinde (mesleki ve teknik liseler hariç) görevli 2169 öğretmen, örneklemini ise, random yöntemi ile seçilen 27 resmi Anadolu lisesi ve bu liselerde görevli 358 öğretmen oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplama araçları olarak Çağlayan ve Yılmaz (2011) tarafından geliştirilen "Okul Binaları Ölçeği" ve Gündüz (2008) tarafından geliştirilen "İş Doyumu Ölçeği" kullanılmıştır. Verilerin çözümlenmesinde; aritmetik ortalama, standart sapma, ortanca, bağımsız örneklem t testi, Mann Whitney U testi, tek yönlü varyans analizi, Kruskal Wallis testi, korelasyon katsayısı ve regresyon analizi kullanılmıştır. 
Araştırmadan elde edilen bazı önemli bulgular şöyle sıralanabilir: (1) Öğretmenlerin okul binalarının fiziksel koşullarına ilişkin algıları genel olarak "kısmen yeterli" düzeydedir. Boyutlar açısından; öğretmenlerin öğrenciler için ayrılan alanlara ilişkin algılarının "yetersiz", okulların genel görünümüne ilişkin algıların ise "oldukça yeterli" düzeyde olduğu saptanmıştır. (2) Öğretmenlerin okul binalarının fiziksel koşullarına ilişkin algılarında, medeni durumlarına ve okul büyüklüğüne göre anlamlı bir farklılık bulunmazken, öğrenim durumları, cinsiyetleri ve mesleki kıdemlerine göre algılarında anlamlı bir farklılık olduğu saptanmıştır. (3) Öğretmenlerin iş doyumlarına ilişkin algıları ise "normal" düzeyde olup, en çok bireysel faktörler boyutundan memnun oldukları, örgüt iklimi, çalışma koşulları ve sosyal görünüm boyutunda ise en az doyum sağladıkları tespit edilmiştir. (4) Öğretmenlerin iş doyum düzeylerine ilişkin algıları öğrenim durumu, medeni durum, mesleki kıdem ve okul büyüklüğü değişkenlerine göre anlamlı bir farklılık göstermezken, cinsiyetleri arasında anlamlı bir farklılık saptanmıştır. (5) Öğretmenlerin bulundukları okulların fiziksel koşullarına ilişkin algıları ile sahip oldukları iş doyum algıları arasında istatistiksel olarak anlamlı pozitif yönlü orta düzey bir ilişki saptanmıştır (r = .624; p<.001). Ayrıca, okul binalarının fiziksel özellikleri öğretmenlerin iş doyum düzeylerinin %38,8'ini açıklamaktadır.
Anahtar Kelimeler: Okul binaları, okul binalarının fiziksel koşulları, iş doyumu.

Abstract:
This research aims to determine the relationship between the physical conditions of school buildings and job satisfaction as perceived by teachers working in public Anatolian high schools. The study was conducted using the descriptive and correlation survey models, which are quantitative research approaches. The study population comprises 2169 teachers employed in official Anatolian high schools (excluding vocational and technical schools) in the central districts of Diyarbakır (Sur, Yenişehir, Kayapınar, Bağlar) during the 2021-2022 academic year. The sample consists of 27 official Anatolian Schools randomly selected, with a total of 358 teachers working in these schools. As data collection instruments, the "School Building Scale" developed by Çağlayan and Yılmaz (2011) and the "Job Satisfaction Scale" developed by Gündüz (2008) were used in the study. The data were analyzed through descriptive statistics (mean, standard deviation, median), independent sample t-test, Mann Whitney U test, one-way analysis of variance, Kruskal Wallis test, correlation, and regression analysis. 
	Some important findings of the research can be listed as follows: (1) The teachers' perceptions of the physical conditions of school buildings were generally at a "partially sufficient" level. In terms of dimensions, it was found that teachers' perceptions of the areas allocated for students are at an "insufficient" level, while perceptions of the general appearance of schools are at a "quite sufficient" level. (2) While no significant difference was found in teachers' perceptions of the physical conditions of school buildings based on their marital status and school size, the significant differences were identified based on their educational status, genders, and professional tenure. (3) The teachers perceive their job satisfaction as a "moderate" level and it was found that teachers have the highest satisfaction with the dimensions of individual factors, whereas their least satisfaction was found in the dimensions of organizational climate, working conditions, and social appearance. (4) The teachers' perceptions of job satisfaction levels do not vary significantly by their educational status, marital status, professional tenure, and school size; however, a significant difference was found between their genders. (5) A statistically significant positive mid-level relationship was found between teacher's perceptions of the physical conditions of their school and job satisfaction (r = .624; p<.001). Furthermore, the physical conditions of school buildings explain 38.8 % of teacher's job satisfaction levels.
Keywords: School buildings, physical condition of school buildings, job satisfaction.