İrritabl bağırsak sendromunda (IBS) fodmap diyetinin ve probiyotiklerin IBS semptomları, beslenme durumu ve yaşam kalitesi üzerine etkilerinin değerlendirilmesi
Evaluation of the effects of fodmap diet and probiotics on ibs symptoms, nutritional status and quality of life in irritable bowel syndrome (IBS)
Yazar: TUBA USTAOĞLU
Danışman: PROF. DR. NİLÜFER TEK
Gazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Belirti ve semptomlar = Signs and symptoms ; Beslenme = Nutrition ; Beslenme durumu = Nutritional status ; Beslenme incelemeleri = Nutrition surveys ; Diyet = Diet ; Probiyotikler = Probiotics ; Yaşam kalitesi = Quality of life ; İrritabl bağırsak sendromu = Irritable bowel syndrome

Özet:
İrritabl bağırsak sendromu hastalarına uygulanan düşük FODMAP diyet tedavisi ile düşük FODMAP diyetine ek olarak probiyotik kullanımının İBS semptomlarına ve yaşam kalitesi üzerine etkilerinin değerlendirilmesi amacıyla yürütülen bu çalışmaya 52 kadın İBS hastası katılmıştır. İki grup oluşturularak; birinci gruba düşük FODMAP diyeti (fermente oligo-, di- ve monosakkaritler ile polyoller) uygulanmış, diğer gruba ise diyet ile birlikte probiyotik takviyesi verilmiştir. Çalışma başlangıcında ve takip süresince (6 hafta) bireylerden her hafta üç günlük besin tüketim kaydı (her birey için 21 gün)  alınmıştır. Bireylere çalışma başlangıcında ve sonunda İBS-Semptom Şiddet Skoru (İBS-SSS), İBS Yaşam Kalitesi Ölçeği (İBS-YK) ve Hastane Anksiyete ve Depresyon Skalası (HADS) uygulanmıştır. Takip süresince dışkı yoğunlukları Bristol Dışkı Skalasına göre kayıt altına alınmıştır. Aynı zamanda her kontrolde bireylerin antropometrik ölçümleri araştırmacı tarafından alınmış ve vücut bileşimi analizleri (Inbody 230) yapılmıştır. Çalışmaya katılan bireylerin vücut ağırlıkları, beden kütle indeksi, bel ve kalça çevresi ölçümleri başlangıç değerlerine göre istatistiksel olarak önemli bir şekilde azalmıştır (p<0,05). Fakat gruplar arasında anlamlı bir fark saptanmamıştır (p>0,05). Çalışma sonunda her iki gruptaki bireylerin günlük fosfor ve C vitamini dışındaki besin ögesi alımlarının önerilen miktarın oldukça altında olduğu görülmüştür. Her iki gruptaki bireylerin çalışma sonunda süt ve süt ürünleri ve kurubaklagil tüketimindeki azalma istatistiksel olarak önemli bulunmuştur (p<0,05). Bununla birlikte her iki gruptaki bireylerin toplam FODMAP (Laktoz(g)+ Oligosakkaritler(g)+ Mannitol(g)+ Sorbitol(g)) alım miktarının çalışma sonunda anlamlı düzeyde azaldığı saptanmıştır (p<0,05). Çalışma sonunda her iki gruptaki bireylerin İBS-SSS, anksiyete ve depresyon puanlarının anlamlı olarak azaldığı, İBS-YK puanlarının ise anlamlı olarak artış gösterdiği saptanmıştır (p<0,05).  Ancak gruplar arası karşılaştırmada anlamlı bir fark olmadığı görülmüştür (p>0,05). Sonuç olarak, düşük FODMAP diyetinin İBS semptom şiddetinin azaltılmasında ve bireylerin yaşam kalitesinin iyileştirilmesinde olumlu etkileri olduğu görülmüştür. Bununla birlikte FODMAP diyetine ek probiyotik kullanımının bu değerler üzerine daha etkin olduğunu gösteren bir sonuca ulaşılmamıştır. Burada İBS alt tiplerinin probiyotik suşlarının yanıtını etkileyebileceği dikkate alınmalıdır. Prebiyotik, probiyotik ve sinbiyotiklerin İBS tedavisindeki etkinliklerinin doğrulanması için geniş örneklemli randomize çalışmalara ihtiyaç vardır.

Abstract:
The research created by the reason to evaluate effects on IBS sypmtoms and quality of life of low fodmap diet therapy and probiotic use in addition to low fodmap diet therapy applied on 52 women patient with irritable bowel syndrome. By creating two groups; first group received a low FODMAP diet (fermented oligo-, di- and monosaccharides and polyols), while the other group received a probiotic supplement with the diet. At the beginning of the study and during the follow-up (6 weeks), three days of food consumption registration (21 days for each individual) was obtained from individuals every week. İndividuals were administered IBS-Symptom Severity Score (IBS-SSS), IBS Life Quality Scale (IBS-QOL) and Hospital Anxiety and Depression Scale (HADS) at the beginning and end of the study. During follow-up, stool concentrations were recorded according to the Bristol Stool Scale. At the same time, anthropometric measurements of individuals were taken by the researcher and body composition analyzes (Inbody 230) were performed at each control. Body weights, BMI, waist and hip circumference measurements of the individuals participating in the study decreased statistically (p<0,05). However, there was no significant difference between the groups (p>0,05). At the end of the study, it was observed that the nutritional intakes of individuals in both groups, except daily phosphorus and vitamin C, were rather below the recommended amount. At the end of the study of individuals in both groups, the decrease in the consumption of milk and dairy products and legumes was found statistically significant (p<0,05). However, it was found that the total amount of FODMAP (Lactose (g) + Oligosaccharides (g) + Mannitol (g) + Sorbitol (g)) decreased significantly at the end of the study in both groups (p<0,05). At the end of the work-up, it was found that individuals in both groups had significantly decreased IBS-SSS, anxiety and depression scores, and IBS-QOL scores increased significantly (p<0,05). But there was no significant difference in comparison between the groups (p>0,05). As a result, low FODMAP diet has been shown to have positive effects on reducing IBS symptom severity and improving the quality of life of individuals. İn addition to this, there is no conclusion showing that the use of additional probiotics in the FODMAP diet is more effective on these values. It should be noted that the IBS subtypes may affect the response of probiotic strains. Large sampled randomized trials are needed to confirm the efficacy of prebiotic, probiotic and synbiotics in the treatment of IBS.