Trüf mantarının fındık bahçelerine aşılanarak yetiştirilmesinin ekonomik imkânları ve kısıtlılıkları
Economic possibilities and limitations of truffle mushroom cultivation through inoculation in hazelnut orchards
Yazar: ESRA TEPİKOĞLU KARABULUT
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SELİME CANAN
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Tarım Ekonomisi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Trüf mantarı yetiştiriciliği, kırsaldan kente göç, doğal ormanların tahribi ve iklim değişikliği gibi sebeplerle doğal trüf yataklarındaki trüf varlığının azalmasıyla, trüf mantarına olan talebin karşılanamaması sonucunda, yıllar süren inokülasyon çalışmalarının da başarılı sonuçlar vermeye başlamasıyla ortaya çıkmış olan yeni bir sektördür. Bu çalışmanın amacı trüf mantarı yetiştiriciliği için uygun doğal koşulları ve trüf mantarı sektörünün ekonomik yönlerini irdeleyerek; Türkiye'de trüf mantarı yetiştiriciliği için uygun yöntemlerin tartışılmasıdır. İlaveten, trüf mantarı (Tuber aestivum) aşılı meşe fidanları kullanılarak oluşturulan bir trüf mantarı bahçe işletmesi ile yetişkin fındık bahçelerinin sporal aşılama yöntemi ile trüf mantarı (Tuber aestivum) aşılanması yoluyla oluşturulan trüf mantarı bahçe işletmeciliğinin; kuruluş maliyeti, karlılık oranları bakımından kıyaslanarak, fındık ile trüf mantarı ikili üretiminin ekonomik imkân ve kısıtlılıklarının ortaya konmasını hedeflemektedir. Araştırmanın literatürüne ait ana materyalinde ikincil veri derleme yönteminden faydalanılmıştır. Türkiye'de trüf mantarı yetiştiriciliğine uygun koşullar ve yöntemler ikincil veri derleme yöntemiyle belirlendikten sonra Tarım ve Orman Bakanlığı Orman Genel Müdürlüğü tarafından yayınlanan Trüf Mantarı Bahçe Tesisi Projesi Fizibilite Raporu ve Yatırımcı Rehberi (2020) mali analizleri TÜİK verileri kullanılarak bileşik faiz yöntemiyle günümüze taşınmıştır. Literatürden ve pazar araştırmalarından faydalanılarak yetişkin fındık bahçelerinin trüf mantarı aşılanması için gerekli olan aşı malzemesi için maliyet oluşturulmuş ve iki farklı yöntemle oluşturulan trüf mantarı bahçe tesisi karşılaştırma yöntemiyle kuruluş ve karlılık bakımından analiz edilmiştir. Çalışmanın sonucunda fındık projesinin meşe projesine kıyasla daha düşük ilk yatırım maliyetine sahip olduğu; buna bağlı olarak daha kısa sürede başa baş noktaya ulaştığı; bu sebeple ve fındık ikili üretim avantajıyla nakit akışı yönteminin daha kolay olduğu ve daha karlı olduğu değerlendirilmiştir. Fındık ve trüf mantarı ikili üretimini tek bir işletme olarak ele alan bir ekonomik fizibilite çalışması yapılması önerilmiştir.

Anahtar Kelimeler: Trüf mantarı, Trüf mantarı yetiştiriciliği, Trüf mantarı pazarı, Trüf mantarı yetiştireceğinin ekonomik yönleri

Abstract:
Truffle mushroom cultivation has emerged as a new industry due to the decrease in natural truffle populations caused by factors such as rural-to-urban migration, deforestation of natural forests, and climate change. This is also a result of the inability to meet the demand for truffles due to successful inoculation efforts over the years. The aim of this study is to examine the suitable natural conditions for truffle mushroom cultivation and discuss the economic aspects of the truffle mushroom industry, as well as to discuss the appropriate methods for truffle mushroom cultivation in Turkey. Additionally, the study aims to compare the establishment costs and profitability rates of a truffle mushroom garden created using grafted oak saplings and a truffle mushroom garden created by spore inoculation of mature hazelnut orchards with truffle mushroom (Tuber aestivum), in order to identify the economic possibilities and limitations of hazelnut and truffle mushroom dual production. The primary material for this research was collected through the secondary data compilation method. After determining the suitable conditions and methods for truffle mushroom cultivation in Turkey through the secondary data compilation method, the Feasibility Report and Investor Guide for Truffle Mushroom Garden Projects published by the Ministry of Agriculture and Forestry General Directorate of Forestry (2020) were brought up to date using compound interest method with the use of TURKSTAT (Turkish Statistical Institute) data. By utilizing the literature and market research, the costs for the necessary grafting material for truffle mushroom inoculation in mature hazelnut orchards were determined, and the truffle mushroom garden establishments created by two different methods were analysed in terms of establishment and profitability through a comparative method. As a result of the study, it was evaluated that the hazelnut project had a lower initial investment cost compared to the oak project, thus reaching the break-even point in a shorter period of time. Consequently, it was considered that the cash flow method is easier and more profitable due to the advantages of hazelnut and truffle mushroom dual production. It is recommended to conduct an economic feasibility study that considers hazelnut and truffle mushroom dual production as a single enterprise.

Keywords: Truffle mushroom, Truffle cultivation, Truffle market, Economic aspects of truffle cultivation