Sağlık Bakanlığı ve DSÖ'nün Koronavirüs temalı kamu spotlarının ikna edici iletişim ve sosyal medya etkileşimi bağlamında incelenmesi
Investigation of the Ministry of Health and the World Health Organization's Coronavirus themed public ads in the context of persuasive communication and social media interaction
Yazar: FATMA KARA
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ GÜLCAN ŞENER
Trabzon Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Halkla İlişkiler ve Reklamcılık Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Reklamcılık = Advertising

Özet:
Kamu spotları, insanların ve toplumun hayatlarını olumsuz yönde etkileyen iç ve dış faktörlere karşı bilgilendirici, eğitici ve uyarıcı niteliğinde; bireylerde belirli bir davranış değişikliği yaratmada ikna edici iletişime de önemli rol yükleyen etkili bir iletişim aracıdır. Genel olarak toplumun sağlığını tehdit eden konularda sağlık iletişimi boyutunda kamu spotları hazırlanmaktadır. Dolayısıyla denilebilir ki, toplumu olumsuz yönde etkileyen sağlık sorunlarıyla başa çıkmada ve insanları o konuda ikna etmede sağlık iletişimi kampanyası kapsamında hazırlanan kamu spotları önemli rol oynamaktadır.
Koronavirüs ortaya çıktığı günden itibaren tüm dünyada ve Türkiye'de yıkıcı bir etkisinin olduğu bilinmektedir. Bu nedenle koronavirüsün yıkıcı etkisini azaltma ve yayılmasını önlemek amacıyla dünyada koronavirüse karşı korunmak için tedbirler alınmıştır. Bu tedbirlerden biri de insanları, koronavirüs ile gelen yeni yaşam düzenine adapte etmektir. İnsanları belirli bir sağlık davranışı değişimine ikna etmede kullanılan kamu spotları bu çalışmanın konusunu oluşturmaktadır. 
Sağlık iletişimi boyutunda ulusal düzeyde Türkiye Cumhuriyeti Sağlık Bakanlığı, küresel düzeyde de Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) koronavirüsün yayılmasını önlemek amacıyla kamu spotları hazırlamışlardır. Literatürde Sağlık Bakanlığının bu konuyla ilgili hazırladığı kamu spotlarıyla ilgili çalışmalar mevcuttur. Fakat bu kamu spotlarını bir bütün olarak ele alan, ulusal ve uluslararası düzeyde karşılaştırmasını yapan bir araştırma yoktur. Bu nedenle bu araştırmanın temel amacı, sağlık iletişimi kapsamında hazırlanan Sağlık Bakanlığının ve DSÖ'nün sosyal medya hesaplarında yayınlamış olduğu koronavirüs temalı kamu spotlarını ikna edici iletişim açısından analiz etmektir. Daha önce alan yazında böyle bir çalışmaya rast gelinmediğinden, bu konu araştırmanın özgün değerini oluşturmaktadır.
1 Şubat 2020-30 Haziran 2022 tarihleri arasında 23 tane kamu spotu betimsel ve içerik analizi tekniği kullanılarak analiz edilmiştir. İkna edici iletişim açısından değerlendirilen koronavirüs temalı kamu spotlarında T.C. Sağlık Bakanlığının insanları etkilemede kaynağa ve duygusal çekiciliğe, DSÖ'nün ise mesaja ve rasyonel çekiciliğine odaklandığı, animasyon tekniğini kullandığı ve her iki kurumun da sosyal medya hesaplarını aktif ama etkin kullanamadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
Public service advertisements are informative, educational and stimulating against internal and external factors that negatively affect the lives of people and society; It is an effective communication tool that also plays an important role in persuasive communication in creating a certain behavioral change in individuals. In general, public service announcements are prepared in the dimension of health communication on issues that threaten the health of the society. Therefore, it can be said that the public service announcements prepared within the scope of the health communication campaign play an important role in coping with the health problems that affect the society negatively and in convincing people about it.
It is known that the coronavirus has had a devastating effect all over the world and in Turkey since the day it emerged. For this reason, measures have been taken to protect against coronavirus in the world in order to reduce the devastating effect of the coronavirus and prevent its spread. One of these measures is to adapt people to the new life order that came with the coronavirus. The public service announcements used to persuade people to change a certain health behavior are the subject of this study.
In terms of health communication, the Ministry of Health of the Republic of Turkey at the national level and the World Health Organization (WHO) at the global level have prepared public service announcements in order to prevent the spread of the coronavirus. In the literatüre there are studies on the public service announcements prepared by the Ministry of Health on this subject. However, there is no research that considers these public service announcements as a whole and compares them at the national and international level. For this reason, the main purpose of this research is the T.C. To analyze the coronavirus-themed public spots published by the Ministry of Health and WHO in their social media accounts in terms of persuasive communication. Since such a study has not been encountered in the literature before, this subject constitutes the original value of the research.
Between February 1, 2020 and June 30, 2022, 23 public service ads were analyzed using descriptive and content analysis techniques. In the coronavirus public service ads evaluated in terms of persuasive communication, T.C. It has been concluded that the Ministry of Health focuses on the source and emotional appeal in influencing people, while WHO focuses on the message and rational attractiveness, uses the animation technique, and both institutions cannot use their social media accounts actively but effectively.