Eski Uygur hukuk metinlerindeki kişi adları üzerine bir deneme
An attempt on contact names in the Old Uyghur legal documents
Yazar: ASLI NUR TÜFEKÇİ
Danışman: PROF. DR. ZÜHAL ÖLMEZ
Yıldız Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Eski Türk Dili Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Dilbilim = Linguistics ; Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Belgeler = Documents ; Eski Uygur Türkçesi = Old Uighur Turkish ; Hukuk = Law ; Kişi adları = Personal names ; Metin = Text

Özet:
Eski Uygur Türkçesi dönemine ait eserler çeşitlilik bakımından oldukça zengindir. XIX. yüzyıldan itibaren Fransız, Alman, Rus, Fin, Japon ve Çinli birçok araştırmacı tarafından Koço, Urumçi, Turfan, Bezeklik, Astan, Bulayık, Çigtim, Murtuk, Sengim, Toyok gibi eski Uygur kentlerinde bulunan eserler incelenip yayımlanmıştır. Bulunan eserler dünyanın dört bir tarafındaki müze ve araştırma merkezlerinde muhafaza edilmektedir. Bu metinleri içeriklerine göre Budist metinler, Maniheist metinler, Hıristiyanlığa ait metinler ve din dışı konulara ait metinler (tıp metni, hukuk belgeleri, mektuplar vs.) şeklinde sınıflandırabiliriz. Eski Uygurca metinler çok geniş alana sahip olduğu için biz çalışmamızı yalnızca din dışı konulara ait hukuk belgeleri ile sınırlandırdık. Yüksek lisans tezi olarak hazırlanan bu çalışmada Eski Uygur hukuk belgelerinde geçen kişi adları ana malzemeyi oluşturmaktadır. Bu çalışmayı hazırlamaktaki amacımız tarihsel ve kültürel olarak inançların, gelenek ve göreneklerin kişi adlarına yansımasını araştırmaktı. Çalışma 4 ana bölümden oluşmaktadır. Çalışmanın "1.Giriş"  bölümünde genel olarak ad bilimi, kişi adları bilimi, Eski Türklerde ad koyma, Uygurca sivil belgeler ve çalışmada uygulanan yöntem hakkında ve Eski Uygurca sivil belgeler üzerine yapılan ve bizim de çalışmamızda yararlandığımız bazı çalışmalar hakkında kısaca bilgi verilmiştir. 2. bölümde hukuk metinlerindeki kişi adlarından bir alfabetik bir liste oluşturulmuştur. 3. bölümde ise tahrip olmuş, eksik kişi adları ayrıca listelenmiştir. Son bölüm ise sonuç kısmını oluşturur ve elde edilen bulgulara değinilmiştir.

Anahtar Kelimeler: Eski Uygurca, hukuk metinleri, kişi adları, sivil belgeler

Abstract:
The manuscripts belong to the ancient Uyghur Turkish era are quite rich in terms of diversity. From the 19th century onwards, many researchers from France, Germany, Russia, Finland, Japan and China have examined the manuscripts found in the ancient Uyghur cities such as Koco, Urumci, Turfan, Bezeklik, Astan, Bulayik, Çigtim, Murtuk, Sengim and Toyok and they published works. These ancient Uyghur written artifacts are preserved in museums and research centers around the world. According to their content, we can classify them as Buddhist texts, Maniheist texts, Christian texts, and non-religious texts (medical text, legal documents, letters, etc.). Since the Old Uyghur texts have a wide scope of study, we limited our work to non-religious legal documents only. In this study, which is prepared as master's thesis, people's names mentioned in the Old Uyghur legal documents are the main material. The aim of this study was to research the cultural and historical reflection of beliefs, customs, and traditions on people's names. The study consists of 4 main sections. In the "Introduction" as section one, a brief overview has been given about onomatology, naming customs of ancient Turks, Uyghur civil documents, research methodology, previous studies on the ancient Uyghur civil documents and the studies from we have benefited. In the section 2, an alphabetical list has been created from the personal names mentioned in the legal texts. In the section 3 damaged and missing ancient personal names have been listed. The last chapter includes conclusion and research findings.

Key Words: Old Uyghur, legal texts, personal names, civil documents