Hemşirelerin arteriyel kan basıncı ölçümüne ilişkin bilgi ve uygulamaları
Nurses' knowledge and practices of arterial blood pressure measurement
Yazar: BEDRİYE NOYIN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. NAZİKE DURUK
Pamukkale Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / Hemşirelik Esasları Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Araştırma, hemşirelerin arteriyel kan basıncı ölçümüne ilişkin uygulamalarını,
teorik bilgilerini ve teorik bilginin uygulamayı etkileyip etkilemediğini incelemek
amacıyla yapılan tanımlayıcı türde bir çalışmadır.
Araştırma Pamukkale Üniversitesi Sağlık Araştırma ve Uygulama Merkezi Dahili
ve Cerrahi servislerinde 15 Mart - 15 Mayıs 2016 tarihleri arasında yapılmıştır.
Araştırmanın yürütülebilmesi için Pamukkale Üniversitesi Girişimsel Olmayan Klinik
Etik Kurulu'undan, Pamukkale Üniversitesi Sağlık Araştırma ve Uygulama
Merkezi'nden yazılı izin, araştırmaya katılmayı kabul eden hemşirelerden sözel/yazılı
izin alınmıştır.
Veriler, araştırmaya katılmayı kabul eden ve araştırma kriterlerine uyan 106
hemşireden, 08:00 -23:00 saatleri arasında araştırmacı tarafından gözlem ve yüz yüze
görüşme yöntemi ile toplanmıştır. Hemşirelerin tanıtıcı bilgileri kişisel bilgi formu
kullanılarak, arteriyel kan basıncı ölçüm basamaklarını uygulama durumları;arteriyel
kan basıncı ölçüm işlem basamaklarını sırasıyla içeren kontrol listesine kaydedilerek ve
arteriyel kan basıncı ölçüm basamaklarını bilme durumları; arteriyel kan basıncı ölçüm
işlem basamaklarına ilişkin teorik bilgilerini içeren form kullanılarak yüz yüze görüşme
yöntemi ile toplanmıştır. Arteriyel kan basıncı işlem basamakları araştırmacılar
tarafından literatür doğrultusunda hazırlanmıştır. Hazırlanan formlar için uzman görüşü
alınmıştır.
Araştırmadan elde edilen verilerin analizi SPSS 21.00 paket programı
kullanılarak yapılmış, verilerin sayı ve yüzde dağılımı verilmiş ve Ki Kare testi
uygulanmıştır.
Hemşirelerin arteriyel kan basıncı ölçüm basamaklarını doğru olarak uygulama
yüzdelerinin düşük, bilme yüzdelerinin uygulamaya göre daha yüksek olduğu
saptanmıştır. Arteriyel kan basıncı ölçüm basamaklarına ilişkin uygulama ve bilme
durumlarının karşılaştırılmasında ise, istenilir düzeyde doğru olarak bilinip yerine
getirilen basamağın sadece ölçüm sırasında gözün manometreden ayrılmaması
basamağı olduğu bulunmuştur. Elde ettiğimiz bulgulardan, kan basıncı ölçüm
basamaklarını doğru olarak bilenlerin, doğru bildiği her basamağı uygulamada doğru
olarak yerine getirmediği sonucuna ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Kan Basıncı, Kan Basıncının Belirlenmesi, Hemşireler,
Arteriyel Basınç

Abstract:
This descriptive study aimed to examine nurses' arterial blood pressure
measurement practices, their theoretical knowledge, and whether their theoretical
knowledge affected their practices or not.
The study was conducted at Pamukkale University's Health, Research and
Application Center in the Internal Medicine and Surgery unit from March 15 to May 15,
2016. Written permission for the study was obtained from Pamukkale University's and
Pamukkale University's Health, Research and Application Center, and verbal/written
consent was obtained from the nurses who agreed to participate in it.
The data were collected from 106 nurses and matched the research criteria
between 8:00 a.m. and 11:00 p.m. through observation and face-to-face interviews.
The nurses' introductory information was collected using a personal information form.
The data for their arterial blood pressure measurement practices were recorded on a
control list that included the proper steps. The data for their knowledge of arterial blood
pressure measurement were collected using a form that included theoretical knowledge
about it. The arterial blood pressure measurement steps were prepared by the
researchers in accordance with the literature. Expert opinion was consulted for the
forms that were prepared.
The research data were analyzed using SPSS version 21 software, presented
as numbers and percentages, and a chi square test was performed.
The percentages of nurses' correct implementation of arterial blood pressure
measurement steps were low, while the percentages for their knowledge of these steps
were high. The only step that was both known at the desired level and implemented
properly was found to be keeping an eye on the manometer during measurement.
Nurses' knowledge about arterial blood pressure measurement was found not to affect
their practices.

Keywords: Blood Pressure, Blood Pressure Determination, Nurses, Arterial Pressure