Trakya Üniversitesi Tıp Fakültesi doktorlarında tükenmişlik ve evcil hayvan sahiplenme ilişkisi
The relationship between burnout and pet ownership among doctors at Trakya University Faculty of Medicine
Yazar: AYÇA YILMAZ
Danışman: DOÇ. DR. ÖNDER SEZER
Trakya Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı / Aile Hekimliği Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine

Özet:
ÖZET
Trakya Üniversitesi Tıp Fakültesi doktorlarında tükenmişlik ve evcil hayvan sahiplenme ilişkisinin araştırıldığı çalışmamıza gönüllü olarak farklı unvan ve branşlarda 240 hekim katılmıştır. Katılımcılardan sosyodemografik veri formu, Lexington Evcil Hayvanlara Bağlanma Ölçeği (LEHBÖ) ve Maslach Tükenmişlik Envanteri (MTE)'nin olduğu anket yardımıyla veriler toplanmıştır.
Verilerin analizinde tanımlayıcı istatistikler, Mann Whitney U testi, Kruskall Wallis Testi, Spearman Korelasyon Testi kullanılmıştır. İstatistiksel anlamlılık p<0,05 olarak kabul edilmiştir.
Katılımcıların %54,2'si (n=130) kadın, %45,8'i (n=110) erkektir. Katılımcıların yaş ortalamaları 31,78,5 (min=24, max=66) yıl olarak saptanmıştır. MTE yönünden medeni durum, kiminle yaşadığı, çocuk sahibi olma durumu, ünvan, sigara ve alkol kullanım durumuna göre anlamlı farklılıklar saptanmıştır. LEHBÖ yönünden cinsiyet, medeni durum, kiminle yaşadığı, çocuk sahibi olma durumu, alkol ve sigara kullanım durumuna göre anlamlı farklılıklar saptanmıştır. Araştırma sonuçları, cinsiyetin tükenmişlik üzerinde bir etkisi olmadığını, evliliğin tükenmişlik üzerinde azaltıcı bir etkisi olduğunu göstermiştir. Bu bulgu, eş desteğinin stres ve tükenmişlikle başa çıkmada önemli bir faktör olduğunu işaret etmektedir. Ayrıca, tek başına yaşamanın duyarsızlaşma üzerindeki olumsuz etkisi, sosyal ilişkilerin psikolojik sağlık üzerindeki önemini vurgulamaktadır. Çocuk sahibi olmanın da tükenmişlik üzerinde olumlu etkileri olduğu belirlenmiştir; bu da aile yapısının ve sorumlulukların bireylerin tükenmişliği üzerinde pozitif etkileri olabileceğini göstermiştir.
Ekonomik ve profesyonel faktörlerin, özellikle gelir durumu ve mesleki branşın, tükenmişlik üzerinde doğrudan bir etkisi olmadığı görülmüştür. Bu durum, tükenmişliğin daha çok kişisel ve sosyal faktörlerle ilişkili olduğunu göstermektedir. Sigara ve alkol kullanımının tükenmişlikle bağlantılı bazı altboyutlar üzerinde etkili olduğu saptanmış, bu da kötü alışkanlıkların tükenmişlik ile bağlantısını ortaya koymuştur. Evcil hayvan sahipliğinin ise tükenmişlik üzerinde doğrudan bir etkisi saptanmamıştır. Literatürde farklı sonuçlara ulaşan çalışmalar nedeniyle daha büyük örneklem ve meslek gruplarında bu durumu araştıran çalışmalara ihtiyaç vardır.
Sonuç olarak, bu çalışma, tükenmişlikle mücadelede bireysel ve sosyal faktörlerin önemini vurgulamakta ve sağlık profesyonellerinin tükenmişlik düzeylerini azaltmaya yönelik müdahalelerin tasarımında bu faktörlerin dikkate alınması gerektiğini göstermektedir. Sosyal destek, iş-yaşam dengesi ve sağlıklı yaşam tarzı seçimleri, tükenmişliği azaltmada kritik öneme sahiptir. Bu bulgular, sağlık sektöründe çalışanların sağlığını korumak ve geliştirmek için kapsamlı stratejiler geliştirilmesine katkıda bulunabilir.
	Anahtar kelimeler: tükenmişlik, evcil hayvanlar, doktorlar

Abstract:
SUMMARY
Our study, which investigated the relationship between burnout and pet ownership among doctors at Trakya University Faculty of Medicine, included 240 physicians from different titles and specialties who volunteered to participate. Data were collected through a questionnaire including sociodemographic information form, the Lexington Attachment to Pets Scale (LAPS), and the Maslach Burnout Inventory (MBI).
Descriptive statistics, Mann Whitney U test, Kruskall Wallis Test, and Spearman Correlation Test were used for data analysis. Statistical significance was accepted as p<0.05.
Of the participants, 54.2% (n=130) were female, and 45.8% (n=110) were male. The mean age of the participants was determined to be 31.7±8.5 (min=24, max=66) years. Significant differences were found in terms of marital status, living arrangements, parental status, title, and smoking and alcohol use status in terms of MBI. Significant differences were also found in terms of gender, marital status, living arrangements, parental status, and alcohol and smoking use status in terms of LAPS. Research findings showed that gender did not have an effect on burnout, and marriage had a reducing effect on burnout. This finding indicates that spousal support is an important factor in coping with stress and burnout. Furthermore, the negative effect of living alone on emotional exhaustion highlights the importance of social relationships on psychological health. It was also determined that being a parent has positive effects on burnout, indicating that family structure and responsibilities can have positive effects on individuals' burnout.
It was observed that economic and professional factors, especially income level and professional branch, did not have a direct effect on burnout. This indicates that burnout is more related to personal and social factors. It was found that smoking and alcohol use had an effect on some sub-dimensions of burnout, indicating the association of unhealthy habits with burnout. However, pet ownership did not have a direct effect on burnout. Due to studies reaching different results in the literature, further studies with larger samples and professional groups are needed to investigate this issue.
In conclusion, this study emphasizes the importance of individual and social factors in combating burnout and suggests that interventions to reduce the burnout levels of healthcare professionals should take these factors into account in their design. Social support, work-life balance, and healthy lifestyle choices are critical in reducing burnout. These findings can contribute to the development of comprehensive strategies to protect and improve the health of healthcare workers in the healthcare sector.
Keywords: burnout, domestic animals, physicians