Hematoloji kliniğinde takipli olan JAK2V617F mutasyonu pozitif ve negatif saptanmış esansiyel trombositoz ve primer myelofibroz tanılı olgularda BMI ve diyabet sıklığı karşılaştırması
Comparison of BMI and diabetes in patients with positive and negative detected essential thrombocytosis and primary myelofibrosis with JAK2V617F mutation followed in hematology clinic
Yazar: DUYGU ÇELEBİ
Danışman: DOÇ. DR. OSMAN YOKUŞ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Bağcılar Eğitim ve Araştırma Hastanesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı / İç Hastalıkları Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Hematoloji = Hematology ; İç Hastalıkları = Internal diseases
Dizin: Birincil miyelofibroz = Primary myelofibrosis ; Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Hematoloji = Hematology ; JAK 2 = JAK 2 ; Mutasyon = Mutation ; Trombositoz = Thrombocytosis ; Vücut kitle indeksi = Body mass index

Özet:
Amaç: Bu çalışma ile JAK-2 Gen mutasyonu pozitif ve negatif olarak saptanmış
esansiyel trombositoz ve primer myelofibroz tanılı hastalarda, gen mutasyonu
varlığının veya yokluğunun diyabet sıklığına ve BMI oranlarına etkisinin
incelenmesi hedeflenmiştir.
 Bu nedenle çalışmada, esansiyel trombositoz ve primer myelofibroz tanılı
hastalarda Tip 2 Diyabetes Mellitus sıklığı karşılaştırılmış ve obesitenin kısmen
pratik göstergesi olan body mass index (BMI) yüksekliği açısından da iki grup
arasındaki farklar incelenmiştir. BMI ve tip2 DM kriterlerinin varlığı veya yokluğu
açısından karşılaştırıldığında iki grup arasında fark tespit edilebilirse teşhis
aşamasında kemik iliği biyopsi incelemesi gibi invazif işlemlere başvurmadan önce
tanıya katkı sağlayabilmesi amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Bu çalışmaya Ocak 2011-Temmuz 2021 tarihleri arası Sağlık
Bilimleri Üniversitesi (SBÜ) İstanbul Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi
(SUAM) Hematoloji Kliniği'nde esansiyel trombositoz ve primer myelofibroz
tanısıyla takip edilen 18-90 yaş aralığında 60 hasta alınmıştır. ///JAK2 V617F
mutasyonunun keşfi ile Philadelphia(BCR/ABL)-negatif kronik myeloproliferatif
hastalıklar (KMPH) ve patogenezleriyle ilgili veriler artmış, tanı algoritmaları daha
gelişmiş ve tedavi amaçlı yeni seçenekler keşfedilmeye başlanmıştır. Yapılan
çalışmalarda mutasyon sıklığı PV (polisitemia vera) hastaları için % 90-95, ET
(esansiyel trombositoz) hastaları için % 50-70 ve PMF (primer myelofibroz) hastaları
için %40-50 oranında saptanmıştır. Klinik olarak gözlemlerimizde JAK2V617F
mutasyonu taşıyan kronik myeloproliferatif hastalık tanısı olan vakalarda obezite
oranı dikkati çekmiştir. Bu nedenle JAK2V617F mutasyonu taşıyan hastalarda
obezite ve diyabet sıklığının arttığı düşünülmektedir. Günümüz toplumunda büyük
bir problem haline gelen obezite ve diyabet hastalığının tedavisinde ilave çalışmalara
duyulan ihtiyaçtan yola çıkarak esansiyel trombozitoz ve primer myelofibroz tanılı
olgularda JAK2V617F mutasyonu ile obezite ve diyabet varlığının ilişkisini
karşılaştırmalı olarak inceledik.
ix
Bulgular: Yapılan çalışmada JAK pozitif ve JAK negatif tanılı vakalar arasında DM
tanı oranlarının istatistiksel açıdan anlamlı seviyede farklı saptandı. Yani,
JAK2V617F gen mutasyonu test sonucu pozitif olan hastalarda tip2 DM tanı
oranlarının JAK2V617F genetik test sonucu negatif olanlardan istatistiksel açıdan
anlamlı seviyede daha yüksek olduğu değerlendirildi.
Ayrıca JAK pozitif ve JAK negatif tanılı vakalar arasında BMI grup tanı oranlarının
istatistiksel açıdan anlamlı seviyede farklı olmadığı (p=0,252) bulundu. Daha önce
literatürde yapılan kronik myeloproliferatif hastalıkların obezite ile ilişkisini ortaya
koyan çalışmalardan farklı olarak obezite oranları toplum ile aynı olarak saptandı.
Sonuç: Hastaların tanı anında tip2 DM açısından karşılaştırıldığında JAK gen
mutasyonu taşıyanlarda sıklığı taşımayanlara göre anlamlı olarak artmış bulunurken
çalışmamızın ana araştırma konularından biri olan BMI ölçümleri açısından
istatistiksel anlamlı fark izlenmedi. Bu konuda daha geniş hasta katılımı sağlanabilen
çok merkezli çalışmalara ihtiyaç vardır. Bu çalışmanın sonuçlarının alanında ilk
olması nedeniyle bilimde yol göstereceğine inanmaktayız.
 Anahtar Kelimeler: JAK2V617F, myeloproliferatif hastalık, diyabet, boy, kilo

Abstract:
Aim: In this study, it was aimed to examine the effects of the presence or absence of
gene mutation on diabetes frequency and BMI rates in patients diagnosed with
essential thrombocytosis and primary myelofibrosis with positive and negative JAK-2
gene mutations.
 Therefore, in this study, the frequency of Type 2 Diabetes Mellitus was compared
in patients with essential thrombocytosis and primary myelofibrosis, and obesity was
partially determined.
In terms of body mass index (BMI), which is a practical indicator, the differences
between the two groups were also examined. Presence or absence of BMI and type 2
DM criteria.
If a difference can be detected between the two groups when compared in terms of
It is aimed to contribute to the diagnosis before resorting to invasive procedures such
as bone marrow biopsy examination at the stage of diagnosis.
Materials and Methods: Sixty patients, aged between 18-90 years, who were
followed up with the diagnosis of essential thrombocytosis and primary myelofibrosis
in Health Sciences University (SBU) Istanbul Health Application and Research Center
(SUAM) Hematology Clinic between January 2011 and July 2021 were included in
this study. /// With the discovery of the JAK2 V617F mutation, data on
Philadelphia(BCR/ABL)-negative chronic myeloproliferative diseases (CMPH) and
their pathogenesis have increased, diagnostic algorithms have been more advanced,
and new treatment options have begun to be discovered. In the studies, the mutation
frequency was determined as 90-95% for PV (polycythemia vera) patients, 50-70% for
ET (essential thrombocytosis) patients and 40-50% for PMF (primary myelofibrosis)
patients. In the studies and in our clinical observations, the rate of obesity in chronic
myeloproliferative diseases and in chronic myeloproliferative diseases carrying the
JAK2V617F mutation compared to the population was found to be remarkable. For
this reason, it is thought that the frequency of diabetes increases in patients carrying
the JAK2V617F mutation. Based on the need for additional studies in the treatment of 
xi
obesity and diabetes, which have become a major problem in today's society, we
comparatively examined the relationship between the JAK2V617F mutation and the
presence of obesity and diabetes in patients with essential thrombocytosis and primary
myelofibrosis.
Results: When the patients were compared in terms of type 2 DM at the time of
diagnosis, the frequency was found to be significantly higher in those with JAK gene
mutation compared to those without.
No statistically significant difference was observed in terms of BMI measurements,
which is one of the main research subjects of our study. There is a need for multicenter
studies with wider patient participation in this regard. We believe that the results of
this study will lead the way in science as it is the first in its field.
Keywords: JAK2V617F, myeloproliferative disease, diabetes, height, weight