Haliç'te fitoplankton boy gruplarının HPLC marker pigment analizleriyle belirlenmesi
Determination of phytoplankton boy groups in the golden horn by HPLC marker pigment analysis
Yazar: BÜŞRA DAL
Danışman: DOÇ. DR. FUAT DURSUN
İstanbul Üniversitesi / Deniz Bilimleri ve İşletmeciliği Enstitüsü / Fiziksel Oşinografi ve Deniz Biyolojisi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Biyoloji = Biology ; Deniz Bilimleri = Marine Science

Özet:
Fitoplankton, denizlerdeki birincil üretimin en önemli kaynağı ve besin zincirinin ilk
basamağıdır. Fitoplankton grupları fotosentez yapmalarını sağlayan fotosentetik pigmentlere
sahiptirler. Tüm fitoplankton türleri en az bir tür klorofil içerir ve böylece fotosentez
yapabilirler. Güneş ışınlarından gelen enerji ile fotosentez yapımı, tek başına klorofil ile değil,
diğer pigment maddeleri ile de sağlanmaktadır. Bununla beraber klorofil-a'nın fitoplankton
biyokütlesinin belirlenmesinde kullanılmasının yanı sıra fitoplanktona özgü marker pigmentler
(fukoksantin, peridinin, alloksantin, zeaksantin, klorofil-b, 19'-Heksanoiloksifukoksantin,
Klorofil-a, Klorofil-c1+c2, Diadinoksantin, Divinyl Klorofil-a, Lutein, Beta karoten ve 19'-
Butanoiloksifukoksantin) kullanılarak da fitoplankton biyokütlesi ve grupları (diyatomlar,
dinoflagellatlar, kriptofitler, klorofitler, haptofitler, pelagofitler ve siyanobakteriler)
incelenebilmektedir. Klorofil-a ve marker pigmentlerin belirlenip, incelenebilmesi denizel
ortamı ve işleyişini anlayabilmek açısından önem arz etmektedir. Bu amaçla başta
spektrofotometrik yöntemler olmak üzere HPLC gibi çeşitli analiz yöntemleri de uygulanabilir.
 Gerçekleştirilen çalışmada İstanbul Haliç'inde seçilen 5 istasyondan Ocak 2022 –
Aralık 2022 dönemi (Ocak, Mayıs, Eylül ve Kasım aylarında) içerisinde mevsimsel olmak
üzere yapılan 4 arazi çalışmasında alınan örneklerde klorofil-a, marker pigment ve size
pigment üzerine çalışmalar gerçekleştirilmiştir. Haliç'te fitoplankton boy grupları, tespit
edilen marker pigmentlere dayalı olarak tanımlanmış ve ayrıca bölgenin fitoplankton grup
kompozisyonunun belirlenmesine yönelik de değerlendirmeler yapılmıştır. Haliç'te bugüne
kadar klorofil-a üzerine yapılan araştırmalar genellikle konsantrasyon dağılımları ve bu
dağılımların fitoplankton bolluk değerleri olan ilişkisinin incelenmesine yöneliktir. Ancak,
Haliç'te pigment ölçümleri, buna bağlı olarak fitoplankton boy gruplarının tespitine ve
bunların dönemsel dağılımlarına yönelik çalışmalar nadirdir. Elde edilen tüm veriler ışığında,
HPLC yönteminin marker pigmentler açısından Haliç bölgesinde uygulanabilirliği
değerlendirilmiştir.

Abstract:
Phytoplankton groups have photosynthetic pigments which enable them to perform
photosynthesis. All phytoplankton species contain at least one type of chlorophyll so they can
photosynthesize. The production of photosynthesis with the energy coming from the sun's rays
is not provided by chlorophyll alone, but also by other pigments. In addition to the use of
chlorophyll-a to determination of phytoplankton biomass, phytoplankton biomass and
phytoplanktonic groups can also be examined using phytoplankton marker pigments.
Determining and examining chlorophyll-a and marker pigments is important in terms of
understanding the marine environment and its functioning.
In this study, chlorophyll-a and marker pigment analyzes were carried out in the samples
which were taken from 4 field studies seasonally, from 5 stations selected in the Golden Horn
Estuary between January 2022- December 2022. Phytoplankton size classes in the Golden Horn
Estuary were identified based on the detected marker pigments, and also evaluations were made
to determine the phytoplankton group composition of the region. Studies on chlorophyll-a in
the Golden Horn have generally focused on the concentration distributions and the relationship
between these distributions and phytoplankton abundances so far. However, studies on
pigment measurements in the Golden Horn and, accordingly, the determination of
phytoplankton size groups and their periodic distributions are really rare. Finally, in the light
of all these data, the applicability of the HPLC method for the Golden Horn Estuary in terms
of marker pigments was evaluated. This study was funded by Scientific Research Projects
Coordination Unit of Istanbul University. Project number: FYL-2021-38093.