Guafenesin içeren farmasötik şurup preparatlarının optimizasyon teknikleri kullanarak aşırı yüksek basınçlı sıvı kromatografisi ile kantitatif analizi
A new UPLC approach for the quantitation of ephedrine and guaifenesin ın a syrup formulation using multivariate optimization strategy
Yazar: GHAZAL ROUHANI
Danışman: PROF. DR. ERDAL DİNÇ
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Analitik Kimya Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology
Dizin: Efedrin = Ephedrine ; Guaifenesin = Guaifenesin ; Kromatografi-sıvı = Chromatography-liquid ; Optimizasyon = Optimization ; İlaç formülleri = Formularies ; Şuruplar = Syrups

Özet:
Efedrin (EPH) ve guaifenesin (GUA) içeren  bir ticari şurup formülasyonunun kantitatif analizi için yeni bir ultra performans sıvı kromatografi (UPLC) yöntemi geliştirildi. Bu yöntemin geliştirilmesinde, deneysel kromatografik koşullar, akış hızı, kolon sıcaklığı ve mobil faz için % 0.1 M H3PO4 , kemometrik stratejiyi kullanılarak , optimize edilmiştir. Bu faktörler için  , 33 tam faktöriyel tasarım uygulandığında, optimum kromatografik koşullar, 0,29 mL / dakika akış hızı, 36.4 ° C kolon sıcaklığı ve  mobil faz için 0.1 M H3PO4  %56.9  olarak elde edildi . Bu koşullar uygulandığında , verimli pik ayırımı 3 dakika içinde saptandı. EPH ve GUA için kalibrasyon eğrileri , 4-64 ve 6-96 μg / mL çalışma aralığında , 215 nm'de tespit edilen pik alanları kullanarak elde edildi. EPH ve GUA için  4-64 ve 6-96 μg / mL  çalışma aralığında,  215 nm'de kromatogramları kayit ve kalibrasyon eğrisi tespit edildi. Optimize edilmiş UPLC yöntemin performansı ve geçerliliği, bağımsız ikili karışımları, gün içi ve günler arası örnekleri ve EPH ve GUA maddeler içeren standart ilave çözeltileri analiz edilerek tahmin edilmiştir. Önerilen yöntem , seçilen ticari şurup preparatın Kantitatif tespit ve rutin analiz için umut verici  bir yaklaşımdır. Guaifenesin (GUA) ve psödoefedrin hidrokloridin (PS) içeren  bir ticari şurup preparatın analizinde, yeni bir ultra-performans sıvı kromatografisi (UPLC) geliştirmek için bir kemometrik optimizasyon yaklaşımı geliştirildi. Bu yöntemde , en uygun çalışma koşullarını bulmak için üç faktörlü, üç kademeli, tam faktöriyel  tasarım uygulanmıştır.
Kromatografik faktörler (akış hızı, sıcaklık ve mobil fazdaki 0.1 M H3PO4 yüzdesi) Kromatografik yanıtı etkilemektedir. Ardından, analiz edilen bileşiklerin kısa çalışma süresi içinde uygun bir şekilde elüsyonunu sağlayan etkili kromatografik çalışma koşulları, kemometrik yöntem optimizasyonu kullanılarak değerlendirildi. Optimal deney koşullarına göre , GUA ve PS'nin kromatografik ayrılması , Waters UPLC BEH C18 (50 mm x 2.1 mm yani, 1.7 um)  kolonu kullanılarak gerçekleştirildi. Analiz edilen örneklerin kromatogramları,  PDA dedektör ile215 nm'de saptandı. Kalibrasyon eğrileri, GUA için 5.0-80.0 μg / mL ve PS için 10.0-90.0 μg / mL konsantrasyon aralığında doğrusal olarak bulundu.Ticari bir şurup preparatı için GUA ve PS konsantrasyonu, optimize edilmiş ve geliştirilmiş UPLC yöntemi ile belirlendi.

Abstract:
A new ultra performance liquid chromatography (UPLC) method with photodiode array detection was developed for the quantitative analysis of a commercial syrup formulation containing ephedrine (EPH) and guaifenesin (GUA). In the development of UPLC method, experimental chromatographic conditions, flow rate, column temperature, and percentage of 0.1 M H3PO4 in mobile phase, were optimized using chemometric multivariate strategy. From the application of a 33 full factorial design, the optimal chromatographic conditions were obtained as the flow rate of 0.29 mL/min, column temperature of 36.4° C, and 56.9% of 0.1 M H3PO4 in the mobile phase. The optimal conditions gave us a good chromatographic separation of the analyzed drugs with short analysis run time within 3 min. Calibration curves for EPH and GUA in the linear working range of 4–64 and 6–96 µg/mL, respectively, were obtained using peak areas detected at 215 nm. Performance and validity of the optimized UPLC method were estimated by analyzing independent binary mixtures, inter-day and intra - day samples, and standard addition solutions containing EPH and GUA substances. It was concluded that the proposed method was a promising approach for the quantitative determination and routine analysis of a commercial syrup formulation of the titled substances. A chemometric optimization approach for developing a new ultra-performance liquid chromatography (UPLC) was explored for the quantification of guaifenesin (GUA) and pseudoephedrine hydrochloride (PS) in a syrup preparation. 
A three-factor three-level full factorial design was implement in finding optimal operational conditions of chromatographic factors (flow rate, temperature and 0.1 M H3PO4 percentage in mobile phase) effecting chromatographic response. Then, effective chromatographic operational conditions providing adequate elution of analyzed compounds within short runtime were assessed by using the chemometric method optimization. Under optimal experimental conditions, chromatographic separation of GUA and PS was performed using a Waters UPLC BEH C18 (50 mm x 2.1 mm i.e., 1.7 μm) column. Chromatograms of analyzed samples were monitored with the PDA detection at 215 nm. Calibration curves were found to be linear in the concentration range of 5.0-80.0 μg/mL for GUA and 10.0-90.0 μg/mL for PS. The concentration of GUA and PS in a commercial syrup preparation was determined by the optimized and developed UPLC method.