Giresun Üniversitesi Prof. Dr. A. İlhan Özdemir Eğitim ve Araştırma Hastanesinde Covid-19 Pandemisi döneminde hemşirelerinin güvenlik tutumlarına değerlendirilmesi
Assessment of nurses' safety attitudes during the Covid-19 Pandemic Period in Giresun University Prof. Dr. A. İlhan Özdemir Training and Research Hospital
Yazar: HABİP RESUL BİRİNCİ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ELVAN TEKİR YILMAZ
Sağlık Bakanlığı / Giresun Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Anesteziyoloji ve Reanimasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Anestezi ve Reanimasyon = Anesthesiology and Reanimation
Dizin: Anketler = Questionnaires ; COVID 19 = COVID 19 ; Hasta güvenliği = Patient safety ; Korona virüsler = Coronaviridae ; Sağlık hizmetleri = Health services ; Sağlık hizmetleri kalitesi = Quality of health care ; Çalışanlar = Workers ; İş sağlığı ve güvenliği = Occupational health and safety

Özet:
Sağlık hizmeti kalitesinin önemli bir bileşeni olan hasta güvenliği kavramı, sağlık 
hizmeti sırasında oluşabilecek hatalara bağlı hastalarda gelişebilecek hasarların en aza 
indirilmesini sağlamak veya ortadan kaldırmaya çalışmaktır. Hasta güvenliğini 
sağlamak için hasta, hasta yakını, sağlık çalışanı başta olmak üzere tüm topluma 
sorumluluklar düşmektedir. Hemşireler bu sistemin önemli yapıtaşlarından birisidir. 
Hemşireliğin tanımı hem uluslararası hem de ulusal olarak dernekler tarafından 
tanımlamaları yapılmıştır. Birçok ülkede olduğu gibi ülkemizde de hasta güvenliği ve 
hemşire güvenliği yasal düzenlemeler ile garanti altına alınmıştır.
Coronavirüsler helikal simetrili kapsit yapısı ve tek sarmallı pozitif polariteli RNA 
genomu olan virüsleridir. COVID-19 (Koronavirüs Hastalığı-2019), Aralık 2019'da 
Çin'in Wuhan eyaletinde başlayan şiddetli pnömoni ile seyreden ve kısa sürede 
Dünya'yı sarsan bir pandemiye dönüşen mortalitesi yüksek viral enfeksiyonlardan 
biridir. COVID-19 pandemi süreci; nedeni bilinmeyen pnömoni vakalarının ilk olarak
31 Aralık 2019'da DSÖ (Dünya sağlık Örgütü)'ye bildirilmesi sonucu başlamıştır. 
DSÖ; 9 Ocak 2020'de insandan insana geçiş ile ilgili uyarıcı bir beyanda bulunmuş ve 
sonrasında da 30 Ocak 2020'de salgını Uluslararası önem arz eden halk sağlığı sorunu 
olarak tanımlamıştır. Salgının ilerleyen döneminde hastalığın hızını azaltmak ve sağlık 
sistemine binen yükü azaltmak için toplu kullanım alanlarında sosyal mesafeler, 
uzaktan eğitim, zaman zaman sokağa çıkma yasakları, pozitif veya temaslı olanların 
karantina altına alınması dahil birçok kısıtlayıcı önlemler alınmıştır.
Amaç: Bu çalışmanın amacı hastanemiz acil servis, yoğun bakım, ameliyathane 
ve diğer servis hemşirelerinin hasta güvenliği tutumuna yönelik algılarını belirlemek 
ve bu algılarının çeşitli sosyo-demografik özelliklerine göre değişip değişmediğini 
ortaya koyarak ilerde meydana gelebilecek benzer pandemilerde hastanemiz sağlık 
hizmetine katkı sağlamak ve hasta güvenliği konusunda farkındalık yaratmak.
vii
Materyal Metod: Bu çalışma tek merkezli 356 hemşire üzerinde gönüllülük esası 
baz alınarak yapılmıştır. Araştırma tanımlayıcı tipte niceliksel bir çalışmadır. 
Araştırmanın verileri 19 Nisan 2021 -27 Ağustos 2021 tarihleri arasında Giresun 
Üniversitesi Profesör Doktor Ahmet İlhan Özdemir Eğitim ve Araştırma Hastanesinde 
COVID-19 pandemisi döneminde yoğun bakım, acil servis, ameliyathane ve diğer 
servis hemşirelerinin güvenlik tutumlarının değerlendirilmesi amacı ile bir anket 
aracılığıyla toplanmıştır. 
Verilerin analiz aşamasında SPSS 23,0 istatistik paket programı kullanılmıştır. 
Değerlendirme sonuçlarının tanımlayıcı istatistikleri; kategorik değişkenler için sayı 
ve yüzde, ölçümsel değişkenler için ortalama, standart sapma, minimum, maksimum 
olarak verilmiştir. Ölçümsel değişkenlerin normal dağılıma uygunlukları One-Sample 
Kolmogorov Simirnov testi ile değerlendirilmiştir. Normal dağılım koşulu 
sağlanmadığı için bağımsız gruplar arasında ölçümsel değişkenlerin 
karşılaştırmalarında Kruskal-wallis testi ve Mann Whitney U testi kullanılmıştır. 
İstatistiksel anlamlılık seviyesi p<0,05 olarak kabul edilmiştir.
Bulgular: Yapılan çalışma da hemşirelerin medeni hal, çalışılan servis, çalışma 
süresi, çalışma saatleri gibi birçok değişkene bağlı olarak güvenlik tutumlarına verilen 
yanıtlar değişmektedir.
Öneriler: COVID-19 gibi küresel salgınlar dünya genelinde etkisini gösterirken, 
yönetim sahada çalışan hemşirelerle daha etkili iletişim kurarak çalışanların günlük 
yaşamsal rutinlerine uygun bir şekilde çalışma saatleri planlamalıdır.
Anahtar Kelimeler: Güvenlik tutumları anketi, hasta güvenliği, çalışan güvenliği, 
COVID-19

Abstract:
The concept of patient safety, an important component of healthcare quality, 
aims to minimize or eliminate harm to patients due to errors that may occur during 
healthcare service. Ensuring patient safety is a responsibility not only of patients and 
their families, but also of healthcare providers and the entire community. Nurses are 
an essential part of this system. The definition of nursing has been established by 
international and national associations. In many countries, including Turkey, legal 
regulations have been put in place to ensure patient and nurse safety.
Coronaviruses are viruses with a helical capsid structure and a single-stranded 
positive polarity RNA genome. COVID-19 (Coronavirus Disease-2019) is a highly 
fatal viral infection that began with severe pneumonia in Wuhan province of China in 
December 2019 and quickly turned into a pandemic that shook the world. The COVID19 pandemic began when cases of unknown pneumonia were first reported to the 
World Health Organization (WHO) on December 31, 2019. On January 9, 2020, WHO 
issued a warning about human-to-human transmission, and on January 30, 2020, it 
declared the outbreak as an international public health emergency. In the following 
period of the pandemic, many restrictive measures were taken to slow the spread of 
the disease and reduce the burden on the healthcare system, such as social distancing 
in public places, remote education, occasional curfews, and quarantine for those who 
tested positive or were in close contact with someone who did.
Objective: The aim of this study is to determine the perceptions of emergency 
department, intensive care, operating room, and other ward nurses in our hospital 
regarding patient safety attitudes, and to reveal whether these perceptions change 
according to various socio-demographic characteristics, with the aim of contributing 
to our hospital's healthcare service and raising awareness about patient safety for future 
similar pandemics."
Methodology: This study was conducted on a voluntary basis with 356 nurses 
from a single center. The research is a descriptive quantitative study. The data for the 
ix
study was collected through a questionnaire to evaluate the safety attitudes of intensive 
care, emergency, operating room, and other service nurses during the COVID-19 
pandemic period at Giresun University Professor Doctor Ahmet İlhan Özdemir 
Education and Research Hospital between April 19, 2021, and August 27, 2021. 
SPSS 23.0 statistical software package was used for the data analysis. 
Descriptive statistics of the evaluation results were presented as numbers and 
percentages for categorical variables and mean, standard deviation, minimum, and 
maximum for measurement variables. The suitability of measurement variables to the 
normal distribution was assessed by using the One-Sample Kolmogorov-Smirnov 
Test. Since the normal distribution condition was not satisfied, Kruskal-wallis test and 
Mann Whitney U test were used to compare measurement variables among the 
independent groups. A statistical significance level of p<0.05 was considered. 
Results: In this study, nurses' responses to safety attitudes vary depending on 
many variables such as marital status, working service, working time, and working 
hours. 
Recommendations: While global pandemics like COVID-19 affect the world, 
management should plan working hours in accordance with the daily routine of 
employees by establishing more effective communication with nurses working in the 
field. 
Keywords: Safety attitudes questionnaire, patient safety, employee safety, 
COVID-19.