İzbudak'ın Mesnevi tercümesi – metin ve Türkiye Türkçesine aktarımı- (I. Cilt)
İzbudak's translation of Masnavi - Text and translation into Türkiye Turkish (volume I)
Yazar: SÜVEYDA GENÇ
Danışman: PROF. DR. ALİ TEMİZEL
Selçuk Üniversitesi / Mevlana Araştırmaları Enstitüsü / Mevlâna ve Mevlevîlik Araştırmaları Ana Bilim Dalı / Mevlâna ve Mevlevilik Araştırmaları Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature

Özet:
Mevlâna Celâleddîn-i Rûmî, İslam Medeniyeti içinde hem yaşadığı dönemi hem de yaşamından sonraki yüzyılları  aydınlatan düşünür, alim ve şair bir şahsiyettir. İnsanlığa sevgi ile seslenen ve hoşgörünün, dostluğun, ilmin en güzel halini eserlerinde öğretmiştir. İnsanların yaşamlarında nelerin önemli olduğunu, iyi ve kötünün, barışın ve  huzurun niteliklerini Kur'an ve hadisler ışığnda doğruyu arayanlara yol göstermeye çalışan bir rehberdir.
Mesnevî, edebiyatımızda Allah'ı, kâinatı, insanı ve toplumun özelliklerini anlatan dini tasavvufi konusu ile anılmış ve etkisi günümüze kadar devam etmiş bir eserdir. Mesnevî, Mevlâna'yı ve onun düşüncelerini daha iyi anlayabilmek için birçok dile çevrilmiştir. Mevlâna'nın bu eseri "Mesnevî-i Manevî" adıyla da anılmaktadır. "Mesnevî-i Manevî"nin yazıldığı dönemden günümüze kadar ilk on sekiz beyti, birinci ciltten seçmeleri, ilk cildi ya da altı cildi olmak üzere şerh ve tercümeleri mevcuttur. Yirminci yüzyılda ve günümüzde de bu çalışmalar devam etmektedir.
Bu çalışmada, son dönem Mevlevi şeyhlerinden Veled Çelebi İzbudak'ın 1937-1940 yılları arasında hazırladığı ve Mesnevî'nin ilk mensur Türkçe çevirisi sayılan "Mesnevî Tercümesi"  adındaki eser hakkındaki bilgiler yer almaktadır. Selçuk Üniversitesi Erol Güngör Kütüphanesinde bulunan İzbudak'ın kendi el yazısı ile yazılmış altı ciltten oluşan bu eser tanıtılacaktır. Bu çalışmadaki amaç İzbudak'ın kendi tercümesinin birinci cildini kapsayan asıl metni, Arap harfli Osmanlı Türkçesiyle ve Latin harfli Türkiye Türkçesiyle ortaya koymaktır. Böylece Veled Çelebi İzbudak'ın kendi el yazısı ile oluşturduğu Mesnevi Tercümesi müellif nüshası bilim dünyasına kazandırılacaktır. 

Anahtar Kelimeler: Mevlâna, Veled Çelebi İzbudak, tercüme, Dil özellikleri

Abstract:
Mawlana Celâleddîn-i Rûmî is a thinker, scholar and poet who enlightened both the period he lived in Islamic Civilization and the centuries after his life. He addressed humanity with love and taught the most beautiful form of tolerance, friendship and knowledge in his works. He is a guide who tries to guide those who seek the truth in the light of the Quran and hadiths about what is important in people's lives, the qualities of good and evil, peace and tranquility.
The Mathnawi is a work of literature that has been commemorated for its religious and mystical subject matter describing God, the universe, human beings and the characteristics of society, and its influence has continued until today.  Masnavi has been translated into many languages in order to better understand Mevlana and his thoughts. This work of Mevlana is also known as "Mesnevi Manevî".  From the time it was written until today, there are commentaries and translations of the first eighteen couplets, selections from the first volume, the first volume or six volumes of "Masnavi Manavî". These studies continue in the twentieth century and today.
In this study, information about the work prepared by Veled Çelebi Izbudak, one of the last period Mevlevi sheikhs, between 1937-1940, called "Mesnevi Tercümesi", which is considered the first prose Turkish translation of Masnavi, will be given. This work, which consists of six volumes written in Izbudak's own handwriting in Selçuk University Erol Güngör Library, will be introduced. The aim of this study is to present the original text of the first volume of Izbudak's own translation in Ottoman Turkish with Arabic script and Turkey Turkish with Latin script. Thus, the author's own copy will be brought to the world of science. 
Keywords: Mawlana, Veled Çelebi Izbudak, translation, Language features.