Çocuklar için enerji birikim davranış ölçeği Türkçe formunun geçerlik güvenirlik çalışması
Validity and reliability study of the Turkish version of the energy retention behavior scale for children
Yazar: SERDAR DOĞAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ BETÜL YAVUZ
Kütahya Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Bu araştırma Çocuklar için Enerji Birikim Davranış Ölçeği Türkçe Formunun geçerlik
ve güvenirliğini incelemek amacıyla yapılmıştır.
Araştırmanın örneklemi, Kütahya İl Milli Eğitim Müdürlüğü'ne bağlı dört okuldan
(Şehitler İlkokulu, Dumlupınar İlkokulu, Şehitler Ortaokulu, Dumlupınar Ortaokulu) sınıflara
göre orantılı tabakalı örnekleme yöntemi ile her bir sınıftan (3., 4., 5., 6. sınıflar) 140 öğrenci
alınarak toplam 560 öğrenciden oluşmaktadır. Çocukların vücut ağırlığı, boy uzunluğu
ölçülmüş, Beden Kitle İndeksi (BKİ) hesaplanmış, cinsiyet ve yaşa göre BKİ, Dünya Sağlık
Örgütü tarafından geliştirilen büyüme eğrileri kullanılmıştır. Yaşa göre BKİ sonuçları; 95.
yüzdelik ve üzerinde olanlar obez olarak kabul edilmiştir.
Veriler Ekim-Kasım 2016 tarihlerinde toplanmıştır. Tanımlayıcı tipteki bu araştırmada
veriler, "Demografik Özellikler Bilgi Formu" ve "Çocuklar İçin Enerji Birikim Davranış
Ölçeği" (ÇEBDÖ) ile toplanmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde faktör analizi, bağımlı
gruplarda t testi, iki ortalama arasındaki farkın önemlilik testi, korelasyon analizi ve cronbach
alfa analizi kullanılmıştır.
Çocuklar için Enerji Birikim Davranış Ölçeğinin ve alt boyutlarının (Yoğun enerji
veren besin alımı ve sedanter davranışlar alt boyutları) cronbach alfa güvenilirlik katsayısıları
sırasıyla 0,72, 0,64, 0,66 olarak bulunmuştur. Yoğun enerji veren besin alımı alt boyutu faktör
yükleri 0,23- 0,68 arasında, sedanter davranış alt boyutu faktör yükleri ise 0,57- 0,80 arasında
saptanmıştır.
Türkçe'ye ve Türk kültürüne uyarlanan "Çocuklar İçin Enerji Birikim Davranış
Ölçeği"nin geçerli ve güvenilir olduğu saptanmıştır.
Anahtar Kelimeler: Okul Çocuğu, Beslenme, Obezite Riski, Sedanter Davranış

Abstract:
This study was conducted to determine the validity and reliability of the Turkish
version of the Energy Retention Behavior Scale for Children.
The sample of the study consists of four schools (Şehitler Elementary School,
Dumlupınar Elementary School, Şehitler Secondary School, Dumlupınar Secondary School)
are affiliated to Kütahya Provincial Directorate of National Education. 140 students from each
class (3.,4.,5.,6. grades) were taken from these schools by stratified sampling method
according to the classes and total 560 students. Body weight and height of the children were
measured, BMI (Body Mass Index) was calculated and BMI by age and sex, growth curves
developed by WHO (World Health Organization) were used. BMI results by age; The 95th
percentile and over were evaluated as obese.
Data were collected between October and November 2016. In this descriptive study,
the data were collected with "Demographic Characteristics Information Form" and Energy
Retention Behavior Scale for Children (ERBC). Factor analysis, t test in dependent groups,
significance test of difference between two means, correlation analysis and cronbach alpha
analysis were used for the evaluation of the data.
The Cronbach's alpha reliability coefficients of the Energy Retention Behavior Scale
for Children and its subscales (energy-dense food intake and Sedentary behaviors subscales)
were found to be 0,72, 0,64, 0,66, respectively. Factor loads of energy-dense food intake
subscale were found to be between 0,23-0,68, and factor loadings of sedentary behavior
subscale were between 0,57-0,80.
The Energy Retention Behavior Scale for Children which was adapted to Turkish and
Turkish culture was found to be valid and reliable.
Keywords: Schoolage Children, Nutrition, Risk of Obesity, Sedentary Behavior