Zeatin izomerlerinin erkek sıçanlarda antidepresan etkisinin incelenmesi
Examination of antidepressant effect of zeatin isomers in male rats
Yazar: DENİZ OĞUR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ PINAR ÖZ
Üsküdar Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Nörobilim Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Adenozin = Adenosine ; Antidepresif ajanlar = Antidepressive agents ; Depresyon = Depression ; Hayvan deneyleri = Animal experimentation ; Reseptörler = Receptors ; Sıçanlar = Rats ; Testler = Tests ; Zeatin = Zeatin ; İzomerler = Isomers

Özet:
Bu çalışmanın amacı, erkek sıçanlarda oluşturulan depresyon-benzeri modellerde sitokininler sınıfına dahil ve adenin türevi olan zeatin hormonunun etkisinin incelenmesidir. Adenin ve türevleri A2A reseptörleri üzerinden hayvanlarda doza bağlı olarak depresan ya da antidepresan etki göstermektedir. A2A reseptörlerinin çeşitli psikiyatrik hastalıklarla ilgisi olduğu bilinmektedir. Buna rağmen zeatinin depresyon ve anksiyete üzerine etkisinin araştırıldığı herhangi bir çalışma bulunmamaktadır.
Adenozin A2A reseptörleri beyinde dopaminerjik D2 ile glutamerjik NMDA reseptörleriyle sistemik etkileşim halindedir. Bu da, A2A reseptörlerini duygudurumu oluşumu ve düzenlenmesinde önemli bir faktör haline getirmektedir. Adenin ve türevleri hayvanlarda depresan aktiviteyi oluşturduğu bilinmesine rağmen, yapılan çalışmalarda doza bağlı olarak antidepresan etkiye sebep olduğu da bulunmuştur. Zeatinin şimdiye kadar kanser baskılayıcı, anti-oksidan ve bağışıklık sistemini uyarıcı etkileriyle bilinmesine rağmen psikiyatrik hastalıklardaki rolü üzerine literatürde çok az çalışma vardır. Depresyonun dopaminerjik sistemle ve A2A reseptörleri ile olan ilişkisi göz önüne alındığında, zeatinin bu sistemler üzerinde etkili olacağı düşünülebilir. Literatürde benzer bir çalışma bulunmadığı için, ilk aşamada antidepresan- veya depresan-benzeri etki yaratan için etkin dozun belirlenmesi gereklidir. Çalışmamız literatürde bu alanda bir ilktir ve bundan sonra yapılacak çalışmalar için de öncü olabilecektir. 
Çalışmamızda üç farklı doz (kontrol, zeatin 2.5 mg/kg, zeatin 10 mg/kg) kullanılmıştır. Bununla beraber çalışmamızda kafein 2 mg/kg kullanılarak A2A reseptörleri üzerinden gerçekleştirdiği literatürde gösterilmiş olan etkisi ölçülmüş ve zeatinin farklı dozlarıyla karşılaştırılmıştır.

Çalışmamızda 12-16 haftalık 31 erkek Wistar Albino sıçan kullanılmıştır Çalışmamızın deneysel kısmı depresyon- benzeri model olarak Zorunlu Yüzme Testin'de (ZYT) indüklenen öğrenilmiş çaresizlik modeli için 15 dk.'lık habitüasyonu ile başlamıştır. Habitiasyondan 24 saat sonra gruplara enjeksiyon yapılmış ve enjeksiyondan 30 dk. sonra 5 dk süren ZYT sokulmuştur. 1 hafta sonra ZYT testi gerçekleşmiş olan gruplara tekrar enjeksiyon yapılmış ve 30 dk. sonra uygulanan kimyasalların motor aktivitedeki etkisini göstermek açısından ve ZYT'de sonuçlandırmış olduğumuz antidepresan etkinin teste has olup olmadığını tespit etmemiz için Açık alan testine sokulmuş ve lokomotor aktiviteleri ölçülmüştür. Gruplar arasındaki farklı olan tek uygulama deneklere uygulanan enjeksiyon dozudur.  

Çalışmamızda erkek sıçanların zorunlu yüzme testi ve lokomotor aktivite sonuçları değerlendirilmiştir. ZYT'de donma davranışında, kafein gruplarına göre zeatin 2.5 mg/kg'da artış görülmüş olup; zeatin 10 mg/kg'da 2.5 mg/kg'a kıyasla düşüş saptanmıştır. Kontrol gurubuna göre ise istatiksel olarak anlamlı bir farklılık görülmemiştir. Tırmanma hareketinde ise, zeatin 10 mg/kg'da kontrol grubuna göre istatiksel olarak anlamlı artış saptanmıştır ve dozlar arasında bakıldığında zeatin 2.5 mg/kg grubuna göre zeatin 10 mg/kg'da olumlu yönde anlamlı farklılık bulunmuştur. Lokomotor aktivitede ilk 5 dk Maksimum Hareket Mesafesi ve 5-10 dk. arasındaki Maksimum Hareket Mesafesi üzerinde zeatin 2.5 mg/kg ve 10 mg/kg dozlarının hem kontrol grubuna göre hem de kendi aralarında anlamlı farklılık olduğu görülmüştür.
Önerilen çalışmanın sonucu olarak son yıllarda dünya çapında çok sayıda insanı etkileyen depresyonun psikopatolojisinde zeatin fitohormonunun farklı antidepresan etkisine bakılmıştır.

Abstract:
The aim of this project is the evaluation the effect of adenine derivative zeatin hormone that belongs to cytokinins class of phytohormones in depression-like behaviours induced male rats. Adenine and its derivatives exert depressant or antidepressan-like effects on animals via A2A receptors in dose dependent manner. A2A receptors are known to be associated with a variety of psychiatric disorders. However, there is a gap in the literature in terms of research the relation between zeatin and depression or anxiety. 
Adenosine A2A receptors are systemically interacting with dopaminergic D2 and glutamatergic NMDA receptors in brain. This makes A2A receptors an important factor in the formation and regulation of mood. Although adenine and its derivatives are known to induce depressant activity in animals; previously conducted studies showed that they can create antidepressant-like effect depending on dose. Although zeatin is known to be effective as anticancer, anti-oxidant and immune system stimulant; there is limited number of study about role of zeatin in psychiatric disorders so far. Considering the relationship of depression with the dopaminergic system and with A2A receptors, zeatin may be thought to be effective on these systems. Since there is no similar study in the literature, it is necessary to determine effective dose range for antidepressant- or depressant-like effects in the first step. Our study the first in the literature and will also be a pioneer for future studies. 
Three different doses (control, zeatin 2.5 mg / kg, zeatin 10 mg / kg) were used in our study. The effect of caffeine shown in the literature on A2A receptors using caffeine 2 mg / kg was measured and compared with different doses of zeatin.

In our study, 31 male Wistar Albino rats of 12-16 weeks were used. The experimental part of the study started with a 15-min habituation for the model of learned helplessness induced by the Compulsory Swimming Test (ZYT) as a depression-like model. Groups were injected 24 h after habituation and on the 30th minute of injection, 5-minute ZYT was performed. After 1 week, groups that had undergone ZYT test were injected again and open field test was applied and measured the locomotive activities to show the effect of applied chemicals on motor activity and to determine whether the antidepressant effect we concluded in ZYT is specific to the test. The only difference among groups is the injection dose applied to the subjects.

In our study, forced swimming test and locomotor activity results of male rats were evaluated. Freezing behavior in ZYT was increased with zeatin 2.5 mg / kg  according to caffeine groups; zeatin decreased at 10 mg / kg compared to 2.5 mg / kg. There was no statistically significant difference between the control and beaten groups. In the climbing activity, a statistically significant increase in zeatin 10 mg / kg was observed when compared to the control group, and there was a significant difference between the doses of zeatin 10 mg/ kg and zeatin 10 mg/ kg compared to the zeatin 2.5 mg/ kg group. Maximum Movement Distance in Locomotor activity in first 5 min. and Maximum Movement Distance in 5-10 min. were significantly different between zeatin 2.5 mg / kg and 10 mg / kg groups and between the control groups and zeatin groups.

As a result of the study, the antidepressant like effect of the zeatin phytohormone will be examined in the psychopathology of depression which affects a large number of people worldwide in recent years.