Konjenital kalp hastalığı olan çocuklarda Apo E gen polimorfizminin nöro-bilişsel işlevlere etkisi
The effect of Apo E gene polymorphism on neuro-cognitive functions in children with congenital heart disease
Yazar: TUĞBA BEDİR DEMİRDAĞ
Danışman: PROF. DR. KIVILCIM GÜCÜYENER
Gazi Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2013
Konu: Nöroloji = Neurology ; Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Apolipoproteinler E = Apolipoproteins E ; Bilişsel işlevler = Cognitive functions ; Genotip = Genotype ; Kalp defektleri-konjenital = Heart defects-congenital ; Kalp hastalıkları = Heart diseases ; Nörolojik belirtiler = Neurologic manifestations ; Polimorfizm-genetik = Polymorphism-genetic ; Çocuklar = Children

Özet:
Yapılan çalışmalar KKH olan çocukların nörogelişimsel seyrinin normal 
popülasyondan farklı olduğunu göstermekte ve bu durumun nedenlerine 
odaklanmaktadır. Günümüzde risk faktörleri arasında şiddetle üzerinde durulan; 
hastaların Apo E genotipleridir. Çalışmamızda kendi toplumumuzda KKH olan 
çocuklarda Apo E geninin nörogelişimsel süreç üzerindeki etkisini göstermeyi 
amaçlamaktayız. Böylece KKH olan çocuklarda ApoE genotipine göre 
nörogelişimsel durumu öngörmeyi ve ihtiyaç duyan çocukların, önceden 
belirlenerek desteklenmesini sağlamayı planlıyoruz.
2009-2013 yıllarıarasında GÜTF pediyatrik kardiyoloji polikliniğinde 
takipli 188 konjenital kalp hastası incelendi. Bu hastaların yaş, cins, anne- baba 
eğitim düzeyi, gelir gibi sosyodemografik özellikleri belirlendi. Poliklinik 
değerlendirmesinden sonra hastalara psikometrik değerlendirme yapıldı ve 
ardından hastaların kan örneklerinde Apo E geni çalışıldı.
Bu hastaların yaşa uygun yapılan psikometrik değerlendirmeleri 
sonucunda siyanotik çocukların baymot sonuçları asiyanotik çocuklara göre 
anlamlı olarak düşük bulundu.VSD olan hastalar VSD olmayan hastalara göre 
WISC R toplam zeka bölümünden anlamlı olarak daha iyi puanlar aldı. Bunun 
dışındaki çocuklar için yapılan psikometrik değerlendirme sonuçları hastalığa 
sahip olan ve olmayan çocuklar arasında anlamlı fark göstermedi.
Çalışmamızdaki hastaların %78,7?si E3/E3 olarak saptandı. Ancak 
genotipe göre hasta dağılımının farklı olması, genotipin psikometrik 
değerlendirme sonuçlarının istatistiksel olarak sağlıklı bir şekilde 
karşılaştırılmasına izin vermedi. Anne eğitim düzeyi, baba eğitim düzeyi ve aile 
gelir düzeyi nörobilişsel işlevler üzerinde anlamlı olarak etkili bulundu (p<0,05).
İlgili literatür KKH olan çocukların nörobilişsel işlevlerinin normal 
popülasyona göre daha kötü olduğunu, Apo E2 alleli taşımanın bu kötü sonuçlar 
için risk faktörü olduğunu göstermektedir. Apo E4 alleli ise daha iyi psikometrik 
test sonuçlarıyla ilişkilidir. Ancak bizim çalışmamızda elde ettiğimiz bulgular 
doğrultusunda Apo E geninin nörobilşisel işlevlere etkisi gösterilememektedir.

Abstract:
Research conducted on children with CHD displays that these children?s 
neurological development is different than the normal population and focuses on 
the reasons of this difference. Currently, the factor that attains the highest 
emphasis is the Apo E genotype of the patients. We aimed at revealing the 
influence of Apo E gene on the neurological development process of children with 
CHD. Our goal is, predicting the nurological development of children with CHD 
according to Apo E gene expression, and anchoring the children requiring 
support, at an earlier stage.
We investigated 188 children patients with CHD, in GUTF pediatric 
cardiology dept, between 2009-2013. We documented the socio-demographic 
parameters.. After policlinical examinations followed by psychometric tests, we 
examined Apo E genotype on blood samples of the children.
Psychometric tests of the patients showed that: Cyanotik patients? motor 
functions were worse then acyanotic patients (p<0,05). Patients with VSD got 
higher points from the WISCR total IQ, compared to the patients who do not have 
VSD. The other psychometric tests on the children did not display any further 
difference. 78.7%of the patients who were involved in our research classify as 
E3/E3. However, the distribution of patients being different according to 
genotypes lead to no possible statistical comparison among these groups, in terms 
of psychometric test results. Sociocultural and economic status of parents was 
positively associated with psychometric test results (p<0,05).
Relevant literature claim that children with CHD display worse 
neurocognitive functioning compared to normal population, and having Apo E2 
allel is a risk factor for it. Apo E4 allel is more related to better psychometric test 
results. However, our results display no influence of ApoE gene on the 
neurocognitive functioning.