Fosforlu gübrelemenin yoncanın (Medicago sativa L.) verim ve kalitesine etkisi
Effect of phosphorus fertilizer on yield and quality of alfalfa (Medicago sativa L.)
Yazar: ELİF PEHLİVAN
Danışman: PROF. DR. HALİL İBRAHİM ERKOVAN
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı / Çayır Mera ve Yem Bitkileri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Fosforlu gübreler = Phosphorus fertilizers ; NDF = NDF ; Yonca = Alfalfa

Özet:
Araştırma yarı-kurak iklime sahip İç Anadolu Bölge'sinde yer alan Eskişehir ili Sarıcakaya ilçesi ekolojisinde yetiştirilen yonca (Medicago sativa) çeşidinde fosforlu gübrelemenin verim ve kalitesine etkisinin belirlenmesi amacıyla 2019 yılında sulanan koşullarda yürütülmüştür. Araştırma Şansa Bağlı Tam Blok Deneme desenine göre 4 tekrarlı olarak yürütülmüştür. Çalışmada fosforun 4 farklı dozu 0, 3, 6 ve 9 kg/da P2O5 ve yıl içinde yapılan biçimler arasındaki bitki boyu (BB), yaş ot verimi, kuru madde oranı (KMO), ham protein oranı (HPO), doğal çözücülerde çözülmeyen lif oranı (NDF), asit deterjan içerisinde çözünmeyen lif oranı (ADF) ve nispi yem (NYD) değerleri incelenmiştir. Araştırma sonuçlarına göre fosforlu gübre dozu bitki boyu ve yaş ot verimini istatistiki açıdan önemli (p<0,01) olarak etkilemiştir. Kuru madde oranı, ham protein oranı, NDF, ADF ve NYD üzerine etkisi önemsiz bulunmuştur. En uzun bitki boyu 3 kg/da P2O5 (84,70 cm), yaş ot verimi 6 kg/da P2O5 (10893,50 kg/da), kuru madde oranı 9 kg/da P2O5 (22,24), ham protein oranı 9 kg/da P2O5 (15,72), NDF oranı 6 kg/da P2O5 (39,37), ADF oranı 6 kg/da P2O5 (31,45), NYD kontrol parsellerinde (161,62) bulunmuştur. Bitki boyu II. biçimde 100 cm boyunda olup, V. biçimde 60 cm seviyelerine kadar düştüğü belirlenmiştir. Kuru madde oranı III. biçimde düşük olurken, I. biçimde en yüksek olarak belirlenmiştir. Ham protein oranı, NDF, ADF ve NYD bulgular arasında önemli farklılıklar bulunmaktadır. Analiz sonucuna göre, artan fosfor dozu uygulaması bitki boyu ve yaş ot verimi arasından pozitif doğrusal bir ilişki, kuru madde oranı, ham protein oranı, NDF, ADF ve nispi yem değeri ile arasında önemsiz negatif lineer bir ilişki olduğu tespit edilmiştir. 

Anahtar Kelimeler: Yonca, fosforlu gübre, ADF, NDF, NYD

Abstract:
The research was carried out to determine the effect of phosphorus fertilization on the yield and quality of alfalfa (Medicago sativa) in Sarıcakaya District of Eskişehir Province in 2019 and under irrigated conditions. The experiment was conducted using Ranomized Complete Blok Design with 4 replications. Alfalfa was fertilized using different phosphorus dasages as 0, 3, 6, 9 kg/da and plant height, fersh forage yield, dry matter (DM) ratio, crude protein (CP) content, neutral detergent fiber (NDF) content, acid detergent fiber (ADF) content and relative feed value were examined. Results revealed a significant effect of fertilizer dosage on planh height and fresh forage yield (p<0,01) but, dry matter ratio, CP, NDF, ADF contents and RFV were not affected significantly by dosages. The highest plant height (84, 70 cm) was recorded at 30 kg/da P2O5, the highest fresh forage yield (10893, 50 kg/da), NDF (39,37 %) and ADF (31,45 %) contents were at 6 kg/da P2O5, the highest DM ratio (22,24 %), CP content (15,72 %) were at 9 kg/da P2O5 and the highest RFV (161,62) was determined at control (0 kg/da P2O5). The plant height was 100 cm at the scond cut but decreased to 60 cm at the fifth cut. DM ratio was low at the third cut and was the highest at the first cut. CP content. There were significant variations of CP, NDF, ADF contents and RFV. Results showed a significant positive linear relationship between plant height and fresh forage yield and non-significant negative linear relationship among DM ratio, CP, NDF, ADF contents and RFV.

Keywords: Alfalfa, P fertilization, ADF, NDF, NYD