Farklı fare ve sıçan soylarında (balb-c micecd-1 mice -c57bl6 mice- wistar albino ratsprague dawley rat-wag/rij rat) cranıum'un karşılaştırmalı makroskobik ve morfometrik analizi
Comparative macroscopic and morphometric analysis of cranium in different mouse (balb-c micecd-1 mice -c57bl6 mice- wistar albino ratsprague dawley rat-wag/rij rat)strains
Yazar: DUYGU KÜÇÜK AĞAÇ
Danışman: PROF. DR. BURCU ONUK
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Veterinerlik Anatomisi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Anatomi = Anatomy ; Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine

Özet:
Cranium'un morfolojisi hayvan türleri arasında farklılıklar gösterdiği için geçmişten günümüze çok sayıda araştırmaya konu olmaktadır. Yapılan bu çalışma ile üç farklı rat (Spague Dawley, Wistar Albino, Wig/Rij ) ve fare soyunda (Balb-c, C57bl/6, CD-1) cranium'un makroanatomik ve morfometrik açıdan incelenmesi amaçlandı. Her türden 8'er dişi ve erkek olmak üzere toplam 96 cranium kullanılarak yapılan bu çalışmada, 36 parametreden ölçümler alındı. Soylar ve cinsiyetler arasındaki benzerlik ve farklılıklar istatistiksel analizlerle ortaya kondu. Craniumu oluşturan kemikler steromikroskop altında incelendi. Bilgisayarlı tomografi görüntüleri alınan hayvanların craniumları modellendi. Çalışma sonunda soylar için spesifik makroanatomik yapılar farelerden Balb-c'de proc. jugularis, linea temporalis, proc. angularis ve tuberculum masseterica; C57bl/6 'da linea temporalis ve CD-1'de os parietale ile neurocranium/viscerocranium oranı ratlardan Sprague Dawley'de protuberantia occipitalis externa, crista nuchae ve linea temporalis; Wistar Albino'da proc. jugularis; Wig/Rij'da proc. jugularis, os parietale, os frontale, linea temporalis, for. incisivum, proc. angularis ve tuberculum masseterica olarak saptandı. Spesifik ölçüm parametreleri ise farelerden Balb-c için bullasız beyin kapsülü uzunluğu, zygomatik genişlik, for. incisivum uzunluğu, bulla tympanica genişliği, diestema uzunluğu, nasal uzunluk, max. pterygoid genişlik, proc. coronoideus yüksekliği; CD-1 için yüz bölgesi uzunluğu, occipital genişlik, beyin kapsülü genişliği, bullalı beyin kapsülü uzunluğu, mandibula uzunluğu, M3 taç uzunluğu alt; C57bl/6 için ise condylobasal uzunluk, damak uzunluğu, occipitonasal uzunluk, beyin kapsülü uzunluğu, condylonasal uzunluk ve bazal uzunluk, ratlardan Sprague Dawley için min. pterygoid genişlik ve M2 taç uzunluğu üst; Wistar Albino için rostrum genişliği ve bulla tympanica genişliği; Wig/Rij için frontal ve parietal sutur uzunluğu, interparietal hat uzunluğu, for. magnum genişliği, occipital genişlik, beyin kapsülü genişliği, bulla tympanica uzunluğu, proc. coronoideus yüksekliği, üst molar alveolların uzunluğu, üst ve alt M3 taç uzunluğu olarak saptandı. Bu ayırt edici parametrelere bakılarak soy tayini yapılabileceği sonucuna varıldı. Ayrıca bu çalışma ile ilk kez os jugale'nin makroanatomik yapısı ve morfometrik verileri elde edilerek literatüre kazandırıldı.

Abstract:
Since the morphology of the cranium differs among animal species, it has been the subject of numerous studies from past to present. The aim of this study was to investigate the macroanatomical and morphometric aspects of the cranium in three different rat (Spague Dawley, Wistar Albino, Wig/Rij) and mouse strains (Balb-c, C57bl/6, CD-1). A total of 96 craniums, 8 male and 8 female from each strain, were used in this study and measurements were taken from 36 parameters. Similarities and differences between species and sexes were analyzed statistically. The bones forming the cranium were examined under steromicroscope. The craniums of animals with computed tomography images were modeled. At the end of the study, the specific macroanatomical structures for the strains were identified as proc. jugularis, linea temporalis, proc. angularis and tuberculum masseterica in Balb-c mice; linea temporalis in C57bl/6; os parietale and neurocranium/viscerocranium ratio in CD-1; protuberantia occipitalis externa, crista nuchae and linea temporalis in Sprague Dawley rats; proc. jugularis in Wistar Albino; proc. jugularis, os parietale, os frontale, linea temporalis, for. incisivum, proc. angularis and tuberculum masseterica in Wig/Rij. Specific measurement parameters were brain capsule length without bulla, zygomatic width, for. incisivum length, bulla tympanica width, diestema length, nasal length, max. pterygoid width, proc. coronoideus height; facial length, occipital width, brain capsule width, brain capsule length with bulla, mandibular length, M3 crown length for CD-1; condylobasal length, palatal length, occipitonasal length, brain capsule length, condylonasal length and basal length for C57bl/6; min. pterygoid width and upper M2 crown length for Sprague Dawley; rostrum width and bulla tympanica width for Wistar Albino; frontal and parietal suture length, interparietal line length, for. magnum width, occipital width, brain capsule width, bulla tympanica length, proc. coronoideus height, length of upper molar alveoli, upper and lower M3 crown length for Wig/Rij. It was concluded that lineage determination could be made based on these distinctive parameters. In addition, macroanatomical structure and morphometric data of the os jugale were obtained for the first time in this study.