Sivil toplum, karşılıklı oluşum ve Türkiye'nin Avrupa Birliği üyelik süreci: TÜSİAD ve MÜSİAD örnekleri
Civil society, mutual constitution and Turkey's EU membership process: The cases of TUSIAD and MUSIAD
Yazar: DERYA BÜYÜKTANIR
Danışman: PROF. DR. İLHAN UZGEL
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Avrupa Birliği ve Uluslararası Ekonomik İlişkiler Ana Bilim Dalı / Uluslararası İlişkiler Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2013
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science ; Sosyoloji = Sociology ; Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: MÜSİAD = Independent Industrialist and Businessmen?s Association ; TÜSİAD = Turkish Industrialist' and Businessmen' s Association

Özet:
Türkiye'nin AB üyelik süreci, politika tercihlerinin yeniden belirlendiği, ulusal ve uluslararası aktörlerin kendi siyasi, ekonomik ve toplumsal durumlarını karşılıklı ilişkilerle yeniden şekillendirdiği bir süreç olmuştur. Bu etkileşim sürecinde, kimlikler ve çıkarlar yeniden ele alınmış ve değişime uğramıştır. Bu değişimi en iyi yansıtan aktörler arasında iş dünyasını temsil eden sivil toplum kuruluşları da yer almaktadır. Bu çalışmada bu aktörlerden farklı ideoloji ve kimliği haiz iki tanesi, Türk Sanayicileri ve İşadamları Derneği (TÜSİAD) ile Müstakil İşadamları Derneği (MÜSİAD) örnek olarak seçilmiş ve toplumsal inşacı yaklaşım çerçevesinde bu kuruluşların Türkiye'nin AB'ye üyelik süreci ve devlet- toplum ilişkileri açısından oynadıkları roller incelenmeye çalışılmıştır. 
Uluslararası ilişkileri sosyal ilişkiler ağı olarak gören toplumsal inşacılık, son yıllarda uluslararası ilişkilerin daha iyi anlaşılabilmesi ve analiz edilebilmesi için başvurulan en önemli yaklaşımlardan biri olmuştur. Toplumsal inşacılık, sosyal dünyayı öznelerarası boyutta ele almakta, "eden" ve "yapının" birbirlerini karşılıklı oluşturduğunu, bu edenlerin çıkarlarının ve kimliklerinin de bu süreçte meydana geldiğini vurgulamaktadır. İnşacılıkta, sosyal yapıların sadece maddi yönü değil, ortak düşüncelerden oluşan yönü de önemlidir ve bu yönüyle normlar, sosyal aktörler, yapılar ve karşılıklı inşa üzerinde durulmaktadır. 
Çalışma kapsamında incelenen işadamı derneklerinin, AB-hükümet ve toplum üçgeninin her bir parçasını etkileme ve bunlardan etkilenme dereceleri farklılık göstermektedir. Bu dernekler, hükümet ve toplumla karşılıklı bir oluşum içinde kimliklerini oluşturmakta ve böylece sadece işadamlarını temsil eden kuruluşlar olarak değil toplumda normları yayan aktörler (norm diffuser) olarak da faaliyet göstermektedir. Diğer yandan, bu dernekler, benimsedikleri normlar ve oluşturdukları kimlikleri çerçevesinde Türkiye-AB ilişkilerini farklı şekillerde ve derecelerde etkilemektedirler.

Abstract:
Abstract
Turkey's EU accession process has been one through which policy preferences were redefined, and national as well as international actors reshaped their own social, political, and economic circumstances in line with mutual relations. Through this process of reciprocal interaction, identities and interests were reconsidered and transformed. NGOs representing the business world are also among the actors that reflect such a transformation most clearly. In this study, two of these NGOs possessing incompatible ideologies and identities, Turkish Industrialists and Businessmen Association (TUSIAD) and the Independent Industrialists and Businessmen Association (MUSIAD), were sampled, and the role played by these institutions on Turkey's EU accession process and state-society relations thereof were scrutinized within the framework of a constructivist approach.
Constructivism, which envisions international relations as a function of social interaction networks, has been one of the major tools employed in order to better understand and analyze how international relations are managed. Constructivism perceives the social realm as an intersubjective dimension and emphasizes that the "agent" and the "structure" construct each other mutually, while the interests and identities of the subjects in question are formulated concurrently. Not only the material aspect of social constructs, but their common ideational aspects as well, bear significance from the perspective of constructivism; therefore stress is placed from this point forward on norms, social actors, structures, and mutual construction of identities. 
The business associations observed pursuant to the study differ to the extent that they are able to influence or they themselves are influenced by the components of the triangular composition by the government, the EU, and society. These associations have not only been constituting their identities and interests in relation to a composite framework, including most importantly the state and the societal factors, but also serving as norm diffusers, therefore ascending the proposition that they are solely oriented towards business representation. On the other hand, they exert influence over Turkey-EU negotiations in various forms within the framework of such norms and identities they seize upon in a prolonged fashion.