Okul öncesi eğitime devam eden çocukların ebeveynlerinin düşünme stilleri ile çocukların düşünme becerilerinin incelenmesi
Examination of the thinking styles of the parents of children in pre-school education and the thinking skills of the children
Yazar: DİLEK ÜNAL DEMİR
Danışman: DOÇ. DR. VEDAT BAYRAKTAR
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Okul Öncesi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırmada, okul öncesi dönemindeki çocukların anne ve babalarının düşünme stilleri ile çocukların düşünme becerilerinin çeşitli değişkenlere göre farklılık gösterip göstermediğinin incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmada nicel araştırma yöntemlerinden olan tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu 2022-2023 Eğitim-Öğretim yılı güz döneminde İstanbul İli, Zeytinburnu İlçesinde bulunan Milli Eğitim Bakanlığına (MEB) bağlı okul öncesi eğitim kurumlarına devam eden 60-72 aylık toplam 146 çocuk ve anne babaları oluşturmuştur. Çalışma grubunun belirlenmesinde kolay ulaşılabilir örnekleme yönteminden yararlanılmıştır. Araştırmada, veri toplama aracı olarak anne ve babaların düşünme stillerini ölçmek için "Sternberg-Wagner Düşünme Stilleri Ölçeği",çocukların düşünme becerilerini ölçmek için "Erken Çocukluk Dönemindeki (60-72 Ay) Çocuklara Yönelik Düşünme Ölçeği (ÇDÖ)" ve çocukların ve anne babalarının demografik özelliklerine ilişkin bilgiler içeren kişisel bilgi formu kullanılmıştır. Araştırmada elde edilen verilerin çözümlenmesinde bir veri analiz programından yararlanılmıştır. Verilerin analizinde t testi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA) ve korelasyon analizi, gruplar arası farklılık için Tukey-B çoklu karşılaştırma testi kullanılmıştır. Anne öğrenim düzeyine göre Sternberg-Wagner düşünme stilleri ölçeğinin hiyerarşik ve liberal alt boyut puanları arasında baba öğrenim düzeyine göre ise yasama, yürütme, yargısal, monarşik, hiyerarşik, oligarşik, anarşik, lokal, içsel, dışsal, liberal, muhafazakar alt boyutları arasında anlamlı fark bulunmuştur. Anne öğrenim düzeyine göre çocuklara yönelik düşünme ölçeğinin analoji, sınıflama, yönergeleri izleme, bilgi alt boyutları arasında baba öğrenim düzeyine göre analoji, sınıflama, benzerlikler, farklılıklar, sıralama, bilgi alt boyutları arasında anlamlı fark bulunmuştur.  Kardeş sayısına göre çocuklara yönelik düşünme ölçeğinin mantıksızlıklar alt boyutu arasında anlamlı farklılık bulunmuştur. Sternberg-Wagner düşünme stilleri ölçeğinin yasama, yürütme, yargısal, monarşik, oligarşik, anarşik, global, lokal, içsel, dışsal, muhafazakar alt boyut puanları arasında anne öğrenim düzeyine göre baba öğrenim düzeyine göre ise global alt boyutu arasında anlamlı fark bulunmamıştır. Kardeş sayısına göre Sternberg-Wagner Düşünme stilleri ölçeğinin alt boyutlarından içsel ve dışsal alt boyutları arasında anlamlı fark bulunmuş; yasama, yürütme, yargısal, monarşik, hiyerarşik, oligarşik, anarşik, global, lokal, liberal, muhafazakar alt boyutları arasında anlamlı fark bulunmamıştır. Sternberg-Wagner Düşünme stilleri ölçeğinin yasama, yürütme, yargısal, monarşik, hiyerarşik, oligarşik, anarşik, global, lokal, içsel, dışsal, liberal, muhafazakar alt boyutları arasında cinsiyet değişkenine göre anlamlı fark bulunmamıştır. Anne öğrenim düzeyine göre çocuklara yönelik düşünme ölçeğinin mantıksızlıklar, benzerlikler, farklılıklar, sıralama alt boyutları arasında baba öğrenim düzeyine göre ise mantıksızlıklar ve yönergeleri izleme alt boyutları arasında ise anlamlı farklılık bulunmamıştır. Kardeş sayısına göre çocuklara yönelik düşünme ölçeğinin analoji, sınıflama, benzerlikler, farklılıklar, sıralama, yönergeleri izleme, bilgi alt boyutları arasında anlamlı fark bulunmamıştır. Cinsiyet değişkenine göre düşünme ölçeğinin alt boyutlarından analoji, sınıflama, mantıksızlıklar, benzerlikler, farklılıklar, sıralama, yönergeleri izleme, bilgi alt boyutları arasında anlamlı fark bulunmamıştır.

Abstract:
This study aimed to investigate whether there were differences in the thinking styles of parents and the thinking abilities of preschool children according to various variables. The study utilized the survey model, which is one of the quantitative research methods. The study group consisted of a total of 146 children aged 60-72 months and their parents, who attended preschool educational institutions affiliated with the Ministry of National Education (MEB) in the Zeytinburnu district of Istanbul during the fall semester of the 2022-2023 academic year. The convenient sampling method was employed to determine the study group. The research employed the "Sternberg-Wagner Thinking Styles Scale" to measure parents' thinking styles, the "Thinking Scale for Early Childhood (60-72 Months)" to measure children's thinking abilities, and a personal information form containing demographic characteristics of children and their parents. A data analysis program was utilized to analyze the data obtained in the study. T-test, one-way analysis of variance (ANOVA), correlation analysis, and Tukey-B multiple comparison test were used to analyze the data and examine the differences between groups. Significant differences were found between the hierarchical and liberal sub-dimension scores of the Sternberg-Wagner thinking styles scale based on maternal education level, and significant differences were found among the legislative, executive, judicial, monarchical, hierarchical, oligarchic, anarchic, local, internal, external, liberal, and conservative sub-dimensions based on paternal education level. Significant differences were found between the analogy, classification, instruction following, and knowledge sub-dimensions of the thinking scale for children based on maternal education level, and significant differences were found among the analogy, classification, similarities, differences, ordering, and knowledge sub-dimensions based on paternal education level. Furthermore, a significant difference was found in the illogicality sub-dimension of the thinking scale for children based on the number of siblings. No significant differences were found among the legislative, executive, judicial, monarchical, oligarchic, anarchic, global, local, internal, external, conservative sub-dimensions of the Sternberg-Wagner thinking styles scale based on maternal education level or paternal education level. However, significant differences were found between the internal and external sub-dimensions of the scale based on the number of siblings; no significant differences were found among the legislative, executive, judicial, monarchical, hierarchical, oligarchic, anarchic, global, local, liberal, and conservative sub-dimensions. No significant differences were found among the legislative, executive, judicial, monarchical, hierarchical, oligarchic, anarchic, global, local, internal, external, liberal, and conservative sub-dimensions of the Sternberg-Wagner thinking styles scale based on gender. No significant differences were found between the illogicality, similarities, differences, and ordering sub-dimensions of the thinking scale for children based on maternal education level, nor between the illogicality and instruction following sub-dimensions based on paternal education level. Moreover, no significant differences were found among the analogy, classification, similarities, differences, ordering, instruction following, and knowledge sub-dimensions of the thinking scale for children based on the number of siblings. Finally, no significant differences were found among the analogy, classification, illogicality, similarities, differences, ordering, instruction following, and knowledge sub-dimensions of the thinking scale based on gender.