Dirilik Dergisi (1914-1916) /
Yazar: FATİH ÇEVİK
Danışman: DR. MUHARREM KAPLAN
Qafqaz University / Yurtdışı Enstitü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature

Özet:
"Tarih tekerrürden ibarettir" denilir. Milletlerin gelecekleri için temeller atması ve bunları gerçekleştirmesi, geçmişle olan bağlarının kuvvetli olmasıyla ilişkilidir. Bunun için her geçen saniye zarar gören, tarihin tozlu raflarına atılan eserlerin gün yüzüne çıkarılmasını sağlamak, geçmiş ile gelecek arasında önemli bir köprü kurmak demektir.
XX.yy dönemi Azerbaycan edebiyatı üç büyük temayülün etkisi altındadır. Türkiye'ye bağlı olarak Türkçülük, İran ve diğer İslam ülkelerinin tesiri ile İslâmcılığın ve nihayet Rusya dolayısı ile siyasî ve sosyal cereyanın etkisindedir. Azerbaycan edebiyatının romantik temayülünü temsil eden ve o dönemin özelliklerini bizlere sunan Dirilik dergisi ise Türkçülük cereyanının etkisi altındadır.
Derginin sahibi Ali Abbas "Müznib" Muttalibzade'dir. 1914'de edebi, fennî, ahlakî, içtimaî, iktisadî, tarihî bir dergi olarak yayın hayatına başlayan Dirilik dergisi, 1916 yılında siyasî bir nitelik de kazanmıştır. Çalışmamız, 16 Eylül 1914 ile 1 Kasım 1916 tarihleri arasında yayınlanan 28 sayıyı kapsamaktadır. Toplamda 430 sayfa olan derginin ilk 350 sayfasını inceledik 80 sayfasına ulaşamadık. Fihrist özelliği taşıyan çalışmanın başında devrin siyasi ve sosyal yapısının incelendiği bir giriş yazısı mevcuttur. Çalışma tahlili fihrist, seçilmiş metinlerin latinize edilmesi ve incelenmesiyle araştırmacıların istifadesine sunulmuştur. Dergi çalışmalarında nacizane yerini bulabilmesi ümidi ile …

Abstract:
History consists of repetitions, they say. In order to lay good foundations for the future and to realize it, nations depend on the strength of their ties with the past. In this sense, keeping to expose the dusted works that are kept on the shelves and suffering every second from time is an important bridge between the past and the future.
The magazine "Dirilik" (Liveliness) which represents the romantic trend of Azerbaijan literature and presents the peculiarities of that period possesses special value. In the 20th century Azerbaijan literature was under the influence of three types. The first was Turkish which was related to Turkey. The second was Iranian and other Islamic countries and the third was closely connected to Russia and other modern political, social trends. The magazine we have researched into was under Turkish influence.
The owner of the magazine was Ali Abbas "Muznib" Mutallibzadeh. In 1914 the magazine began its publication being a literary, scientific, moral, social, economic and historic journal. By 1916 it had gained a good reputation as a social, Turkish journal. The magazine was far more popular from 1914 to 1916. Our research covers the issues of the magazine dated from 16 September 1914 and 1 November 1916, numbers 28 At the beginning of the thesis there is a preface which interprets the political and social condition of that period. The thesis has been introduced through interpretation and explanation according to contents. We hope the research will find its worthy place among thesis done on magazines…