Farklı doz ve farklı herbisit uygulamalarının bazı kültür bitkilerinde oluşturduğu fitotoksisite
Phytotoxicity caused by various doses of different herbicides on some crop plants
Yazar: MEHMET ŞAHİN
Danışman: PROF. DR. İZZET KADIOĞLU
Gaziosmanpaşa Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Doz = Dose ; Fitotoksiklik = Phytotoxicity ; Herbisitler = Herbicides ; Semptom = Symptom ; Tarla bitkileri = Field crops

Özet:
Bu çalışma Linuron, 2,4-D Amin, Aclonifen, Chlorsulfuron ve Tribenuron-methyl etkili maddeye sahip herbisitlerin bazı kültür bitkilerinde (domates, mısır, hıyar, şeker fasulye, buğday) meydana getirebilecekleri zararlanmayı, zarar miktarını ve oluşabilecek simptomları tespit amacıyla tasarlanmıştır. Herbisitlerin dört farklı dozu kullanılmış olup bunlar sırasıyla; normal uygulama dozunun yarısı (D/2), normal uygulama dozu (D), uygulama dozunun iki katı (2D) ve uygulama dozunun dört katı (4D) şeklinde olmuştur. Bu çalışma 2014-2015 yılları arasında kontrollü sera koşullarında yürütülmüştür. Tribenuron-methyl uygulamasıyla fasulyede kamçılaşma, hıyarda pörsüme, renk açılmaları ve sararma, domateste mavimsi bir renge bürünme şeklinde simptomlar gözlenmiştir. 2,4-D Amin genel itibariyle test bitkilerinde, gövdede bükülme ile anormal renklenme, sararma ve yaprak kenarlarından başlayan kurumalar görülmüştür. Linuron bitkilerde adeta süpürücü bir etkide bulunarak total bir herbisit gibi yüksek oranda bir yıkıma sebep olmuştur. Bitki dokularının hızla direnç kaybetmesi sonucu yapraklarda küçülme ve gelişiminin durması ile bu durum yerini içe doğru kıvrılmış, yanmış ve kavrulmuş bir görüntüye bırakmıştır. Aclonifenin domates bitkisinde spesifik bir simptom olarak bitkinin orta/genç yaprağında anormal derecede sarımsı parlak bir renk açılması göstermiş olması olmuştur. Buğdayda gümüş renklenme ile yassı bir tel yumağını andırmıştır. Chlorsulfuron uygulamasında fasulyede bitkilerin ana damarları belirgin bir hale gelmiş ve yapraklarda kurumanın etkisiyle sert ve kıvrımlı bir görünüm ile diğer başka bitkilerde yaprak küçülmesi, bitki gelişimlerinin durması ve aynı şekilde yapraklar sert bir tabaka haline büründüğü gözlenmiştir. İlgili herbisitlerin doz artışına paralel olarak bitkilerde kurumalar ve ölüm meydana gelmiştir.

Abstract:
This study was aimed at determining the losses, the degree of losses and observable symptoms caused by herbicides containing Linuron, 2,4-D Amin, Aclonifen, Chlorsulfuron and Tribenuron-methyl active ingredients on some field crops (i.e., tomato, maize, cucumber, sugar beans and wheat). Herbicides were applied at four different doses i.e., recommended dose (N), half of the recommended dose (N/2), a double of the recommended dose (2N) and quadruple of the recommended dose (4N). The studies were conducted in a controlled greenhouse during 2014-2015. The application of Tribenuron-methyl resulted in lashes in beans, withering, discoloration and yellowing in cucumber and a bluish color in the form of impersonation was observed in tomato. Application of 2,4-D Amin generally resulted bending of the stem along with abnormal coloration, yellowing and drying of the leaves starting from the borders were observed.  Linuron was found to have a sweeping effect on the plants, causing a high degree of destruction like a total herbicide. The rapid loss of resistance in plants resulted in smaller leaves and stop of leaf growth and gave plants a bent, burnt and roasted look to the plants. Aclonifen in presented a specific symptom on tomato plants and middle young leaf of tomato plants exhibited an abnormal yellowish bright coloration. The symptoms on wheat resembled a flat wire knot with silver coloration. Chlorsulfuron application resulted in clear main veins of the plants in beans along with the appearance of a hard and curved appearance of leaves. Drying of leaves, leaf shrinkage, the appearance of leaves as a hard layer and stop of plant growth were the symptoms observed on other plants after Chlorsulfuron application. In parallel with the dose increase of the relevant herbicides, drying and plant death was observed during the studies.