Deniz taşımacılığı şirketlerinin finansal performansları ile ilişkili faktörlerin belirlenmesi: Türkiye örneği
Determining the factors relating to financial performance of the maritime transportation companies: The case of Türkiye
Yazar: GÜLDEN ÖNER
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ERSİN AÇIKGÖZ
Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Denizcilik İşletmeleri Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Denizcilik = Marine ; İşletme = Business Administration
Dizin: Denizcilik = Maritime ; Denizcilik sektörü = Maritime sector ; Finansal oranlar = Financial rates ; Finansal performans = Financial performance ; Panel regrasyon analizi = Panel regression analysis

Özet:
Ulaştırma sektörü uzun yıllardır dış ticarette ülkelere rekabet avantajı sağlayan anahtar sektör olarak karşımıza çıkmaktadır. Küresel ekonomik parametrelerin hâkim olduğu dünyamızda güçlü rekabet avantajları sağlayabilmek gittikçe daha önemli hale gelmektedir. Ulaştırma modları içerisinde diğerlerine göre maliyet açısından en avantajlı olanı denizyolu taşımacılığıdır. Rakiplerinden önde olmak isteyen her uluslararası ticaret şirketinin taşımacılık ağının kilit rolünü üstlenen denizyolu taşımacılığı, dünya ekonomisi ile birlikte büyüyen bir sektör olmaya devam edecektir. Sektörün temel ve tamamlayıcı alanlarında faaliyet gösteren şirketlerin her geçen gün artan rekabetçi ortamda ayakta kalmaları ve rakiplerine karşı üstünlük sağlayabilmeleri için finansal açıdan güçlü olmaları gerekmektedir. Hem kendi mali durumlarını inceleyebilmeleri hem de sektördeki rakiplerine karşı avantaj elde edebilmeleri için şirketlerin finansal performansları ile ilişkili faktörlerin iyi analiz edilmesi kritik öneme sahiptir. Bu doğrultuda yürütülen mevcut çalışmada, Türkiye denizcilik sektöründe faaliyet gösteren halka açık olmayan 220 Denizyolu Taşımacılığı şirketinin finansal performansları ile ilişkili faktörler, 2010-2019 dönemlerine ait finansal tablo verileri kullanılarak oluşturulan finansal oranlar ile analiz edilmiştir. Şirketlerin; Aktif Kârlılık, Özsermaye Kârlılığı ve Satışların Kârlılığı oranlarının bağımlı değişkenler olarak kullanıldığı 3 ayrı model kurulmuştur. Korelasyon ve çoklu doğrusal bağıntı katsayıları dikkate alınarak 12 oran bağımsız değişken olarak bu modellere dahil edilmiş ve bağımlı değişkenler ile ilişkileri Panel Veri Regresyon Analizi Yöntemi ile araştırılmıştır. Elde edilen bulgular, şirketlerin finansal performansları ile özkaynak, varlık, borçlanma, nakit akışı düzey ve yapıları ile bunların yönetiminin ve faaliyet çeşitliliğinin ilişkili faktörler olduğunu göstermiştir.

Abstract:
For many years, the transportation sector has played a crucial role in giving countries a competitive edge in foreign trade. In our world, where global economic indicators hold significant influence, it is becoming progressively crucial to establish robust competitive advantages. Maritime transportation is the most cost-effective mode of transportation compared to other options. Maritime transportation is an essential component of the transportation network for international trade companies striving to outperform their rivals, will persist as a sector that expands in tandem with the global economy. In order to thrive in the highly competitive industry and gain a competitive edge, companies operating in both the fundamental and supplementary sectors must possess strong financial stability. Conducting an analysis of the determinants influencing the financial performance of companies is of utmost importance, as it enables them to assess their own financial standing and attain a competitive edge within their industry. Utilizing financial ratios derived from financial statement data spanning the years 2010 to 2019, this study examined factors pertaining to the financial performance of 220 non-public maritime transportation companies operating in the Turkish maritime sector. Three separate models were created, using the Companies' Return on Assets, Return on Equity, and Return on Sales ratios as dependent variables. In these models, 12 ratios were incorporated as independent variables, with consideration given to the correlation and multilinear correlation coefficients. The Panel Data Regression Analysis Method was utilized to examine the relationships between these ratios and the dependent variables. The findings showed that the financial performance of companies and their equity, assets, debt, cash flow structures and their management and activity diversity are related factors.