İş yerinde zihinsel yüklenme ve egzersizin kalp atım hızı değişkenliği üzerindeki etkisi
The effect of cognitive strain and exercise at the job place on heart rate variability
Yazar: BURÇAK KAYA
Danışman: DOÇ.DR. BİROL ÇOTUK
Marmara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Spor = Sports

Özet:
1. ÖZETŞ YER NDE Z H NSEL YÜKLENME VE EGZERS Z N KALP ATIM HIZIDEĞ ŞKENL Ğ ÜZER NDEK ETK SBu çalışma, stanbul'da faaliyet gösteren büyük bir holdingin üst düzeyyöneticileri ile bilgisayar mühendislerine uygulanmıştır. Bu çalışmanın amacı; işyerinde zihinsel yüklenme ve egzersizin kalp atım hızı değişkenliği üzerindeki etkisiniaraştırmak ve karşılaştırmaktır.Bu araştırmaya katılan toplam 30 kişiden (18'i erkek ve 12'si bayan) oluşangrupta yaş ortalaması 37,4 Â± SD tür. Üst düzey yöneticilerden 11 kişi (9 erkek-2 kadın),bilgisayar mühendislerinden 19 kişi (9 erkek-10 kadın) araştırmaya katılmıştır. Bütünkatılımcılar demografik ve antropometrik verileri bir form ile toplanmıştır.Tüm katılımcıların kalp atım hızları birer hafta aralıkla iki gün ve günde ikiölçüm olmak üzere toplam dört kez birer saat boyunca kaydedilmiştir. Kalp atım hızlarıkaydı için kalp atım aralıklarını 1 ms hassaslıkta kaydedebilen polar 810i telemetriknabız ölçer saat kullanılmıştır. Kalp atım hızı değişkenliği parametreleri zaman vefrekans boyutunda polar yazılımı ile belirlenmiştir.Tüm grubun tekrarlanan ölçüm parametrelerinin karşılaştırmaları için parametrikolmayan Friedman testi kullanılmıştır (anlamlılık sınırı p<0.05). Kategoriler arsındakifarkı belirlemek için Mann-Whitney U testi kullanılmıştır (anlamlılık sınırı p<0.05).Öznel stres ölçeği puanlarıyla kalp atım hızı değişkenliği ölçütleri arasındaki ilişkiyibelirlemek için Pearson korelasyonu kullanılmıştır (anlamlılık sınırı p<0.05)..Gerçekleştirilen dört ölçüm arasında tüm grup için ne ortalama kalp atımdüzeylerinde ne de herhangi bir kalp atım hızı değişkenliği parametresinde bir farkgözlenmemiştir. Kategoriler için yapılan karşılaştırmalarda ortalama kalp atım düzeyleriiçin bir fark bulunmazken, kalp atım hızı değişkenliği parametreleri için yöneticiler ilemühendisler arasında istatistiksel olarak anlamlı farklar tespit edilmiştir. Bu bağlamdaHF yüksek frekans parametresi en belirgin farkı mühendisler lehine işaret edenparametre olmuştur. Cinsiyet , egzersiz ve sigara kullanımı kategorileri için kategorilerarası farklar önem arz etmemektedir. Öznel stres ölçeği puanlarıyla kalp atım hızıdeğişkenliği parametreleri arasında anlamlı bir korelasyon bulunmamaktadır.Sonuçta, yöneticilerin kalp atım hızı değişkenliği parametrelerinde görülenanlamlı düşüşlerin ciddi bir zihinsel yüklenmeye işaret etmektedir.

Abstract:
2. SUMMARYTHE EFFECT OF COGN T VE STRAIN AND EXERCISE AT THE JOB PLACE ONHEART RATE VARIABILITYThis study was conducted on senior managers and computer engineers of abig corporate holding in Istanbul. The goal of this study was to investigate andcompare the effects cognitive strain and exercise on heart rate variability.30 people participated in the study. The average age of the group (18 male and12 female volunteers) was 37,4 Â± SD. Eleven senior managers (9 male and 2female), and 19 computer engineers (9 male and 10 female) participated in thestudy. Demographic and anthropometric data of all participants were collected.Heart rate variability was recorded at four sessions on two days seperated by aweek. For the recording Polar S810i telemetric heart rate watch was used (accuracy 1ms). Each recording lasted one hour. The time and frequency domain parameters ofheart rate variability were calculated by the Polar software.The non-parametrical Friedman test was used for comparison of repeatedmeasurement parameters of the whole group (significance level p<0.05). In order todetermine the difference between categories the Mann-Whitney U test (significancelevel p<0.05) was applied. Pearson correlation was for the correlation between thesubjective stress scale and heart rate variability (significance level p<0.05).For the whole group no differences in heart rate and heart rate variabilityparameters were detected between the four measurements. Neither were theredifferences among the various categories regarding the mean heart rate. But significantdifferences were found between senior managers and computer engineers for heart ratevariability parameters. In this context HF high frequency power was the most predictiveparameter in favour of the computer engineers. No important effects were observed forgender, exercise and smoking. There was no significant correlation between a subjectivestress scale and heart rate variability parameters.In conclusion, the significant deterioration of heart rate variability of the seniormanagers points to a heavy cognitive strain at the job place.