Erken cumhuriyet Döneminde tütün bağımlılığı
Tobacco addiction in the Early R0epublican Period
Yazar: ÇİLEM KURT
Danışman: PROF. DR. ÖMER OBUZ
Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Tarih = History

Özet:
Bağımlılık, her daim toplumlarda büyük bir halk sağlığı sorunu olmuştur ve bağımlılık yapan maddelerle uzun süre mücadele edilmiştir. Devletler bağımlılık sorunu ile hâlâ mücadele etmeye devam etmektedir. Ancak zararlarının ve ortaya çıkarmış olduğu hastalıkların bilinmesine rağmen neredeyse bütün toplumlar tarafından hâlâ kullanılmaktadır. Uyuşturucu maddeler, alkol ve tütün gibi keyif vericilerin farklı coğrafyalarda genellikle sadece içme biçimi ve adı değişiklik göstermektedir. Hepsinin en önemli ortak noktası bağımlılık yapıcı özelliği ve insan sağlığı üzerindeki zararlarıdır. Bu keyif vericilerden en yaygın olanı tütündür. Tütün bitkisi yüzyıllar önce keşfedilmiştir. Tütünün keşfi ve yayılış sürecinde tütün bitkisi girmiş olduğu her toplumda bir tür tedavi edici olarak görülmüştür. Ancak bu durum tütünün keyif verici olduğu fikrini asla değiştirmez. Tütün özellikle sağlığa negatif etkilerini uzun bir süre içerisinde göstermesi sebebiyle zararlı olduğunu kanıtlamak epeyce vakit almıştır. Fakat tütünün insan sağlığına ve toplumlara verdiği zararın anlaşılmasına karşın asla vazgeçilir olmamıştır. Nikotin tütün yapraklarında yer alan ve tütünün bağımlılık yapıcı olan ana maddesidir. Nikotin bağımlılığı diğer bağımlılık türleri içerisinde terk edilmesi en zor olanıdır. Tütün tüketimi bırakılmasına rağmen uzun yıllar yoksunluğu hissedilir.
Ne var ki tütün bağımlılığı vazgeçilmesi çok zor alışması ise bir o kadar kolay bir keyif verici olmuştur. Bu durum tütünün kolay ulaşılır, taşınır ve tüketilir olması ile ilişkilendirilebilir.
Bu konunun ele alınmasındaki amaç öncelikle toplumsal bir sorun olan tütün bağımlılığı konusuna dikkat çekmektir. Aynı zamanda tütün bitkisi üzerinde durarak, tütün bağımlılığının ve bağımlıların tarihsel süreç içerisindeki durumlarına dikkat çekmektir.

Abstract:
Addiction has always been a major public health problem in societies and addictive substances have long been combated. States are still struggling with the problem of addiction. However, despite the knowledge of its harms and the diseases it causes, it is still used in almost all societies. Drugs, alcohol and tobacco are often used in different geographies, only the form and name of the substance varies. The most important thing they all have in common is their addictive properties and their damaging effects on human health. The most common of these recreational drugs is tobacco. The tobacco plant was discovered centuries ago. During the discovery and spread of tobacco, the tobacco plant was seen as a kind of therapeutic in every society it entered. However, this does not change the idea that tobacco is a recreational drug. It took a long time to prove that tobacco is harmful, especially since it shows its negative effects on health over a long period of time. However, tobacco has never been abandoned despite the understanding of the harm it causes to human health and societies. Nicotine is the main addictive substance in tobacco leaves. Nicotine addiction is the most difficult to quit among other types of addiction. Although tobacco consumption is stopped, withdrawal is felt for many years.
Tobacco addiction is very difficult to give up and easy to get used to. This situation can be associated with the easy accessibility, transportation and consumption of tobacco.
The purpose of addressing this issue is primarily to draw attention to tobacco addiction, which is a social problem. At the same time, by focusing on the tobacco plant, it is to draw attention to the situation of tobacco addiction and addicts in the historical process.