Mesleki doyumun yordayıcıları olarak psikolojik sağlamlık, öz yeterlilik ve ikincil travmatik stres
Psychological strength, self-efficiency and secondary traumatic stress as predictives of occupational satisfied
Yazar: ŞULE OK TAŞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ZEHRA NESRİN BİROL
Trabzon Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Psikolojik danışmanlık = Psychological consulting ; Psikolojik sağlamlık = Resilience ; Stres = Stress ; Stres bozuklukları-travmatik = Stress disorders-traumatic ; Ölçekler = Scales ; Öz yeterlilik = Self-efficacy ; İş doyumu = Job satisfaction

Özet:
Bu çalışmanın amacı, psikolojik danışmanların psikolojik sağlamlık, öz yeterlilik ve ikincil travmatik stres düzeyleri ile mesleki doyumları arasındaki ilişkileri ortaya çıkarmaktır. Bu amaçla çalışma ilişkisel tarama modeline uygun olarak tasarlanmıştır. Araştırma grubunu 2019-2020 Eğitim Öğretim yılında Türkiye'de Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı okul ve kurumlarda çalışmakta olan 508 psikolojik danışman oluşturmaktadır.  Veri toplama araçları olarak Kişisel Bilgi Formu, Mesleki Doyum Ölçeği, Öz yeterlilik Ölçeği, Kısa Psikolojik Sağlamlık Ölçeği ve İkincil Travmatik Stres Ölçeği kullanılmıştır. Verilerin analizinde parametrik test tekniklerinden Çoklu Doğrusal Regresyon, Bağımsız Gruplar T Testi, Tek Yönlü ANOVA ve Pearson Korelasyon katsayısı kullanılmıştır. 
Araştırma sonuçlarına göre psikolojik danışmanların psikolojik sağlamlıkları, öz yeterlilikleri ve ikincil travmatik stres düzeylerinin, mesleki doyumun toplam varyansının %18'ini açıkladığı sonucuna ulaşılmıştır. Psikolojik danışmanların psikolojik sağlamlıkları ve öz yeterliliklerinin mesleki doyumu anlamlı bir şekilde yordadığı saptanırken ikincil travmatik stres düzeyinin mesleki doyumu anlamlı bir şekilde yordamadığı sonucuna ulaşılmıştır. Psikolojik danışmanların mesleki doyum düzeylerinin cinsiyet, yaş, mezuniyet durumu ve meslekteki çalışma süresi değişkenlerine göre anlamlı bir fark göstermediği bulunurken psikolojik sağlamlıklarının cinsiyet, yaş, öğrenim durumu ve meslekteki çalışma süresi değişkenlerine göre anlamlı fark gösterdiği bulunmuştur. Psikolojik danışmanların öz yeterliliklerinin yaş değişkenine göre anlamlı fark gösterdiği bulunurken; cinsiyet, öğrenim durumu ve meslekte çalışma süresi değişkenlerine göre anlamlı fark göstermediği sonucuna ulaşılmıştır. Psikolojik Danışmanların ikincil travmatik stres düzeylerinin cinsiyet değişkenine göre anlamlı fark gösterdiği sonucu elde edilirken; yaş, öğrenim durumu ve meslekte çalışma süresi değişkenlerine göre anlamlı fark göstermediği bulunmuştur.

Abstract:
The aim of this study is to reveal the relationships between psychological counselors' levels of resilience, self-efficacy and secondary traumatic stress, and their professional satisfaction. For this purpose, the study was designed in accordance with the relational screening model. The research group consists of 508 psychological counselors working in schools and institutions affiliated to the Ministry of National Education in Turkey in the 2019-2020 academic year. Personal Information Form, Occupational Satisfaction Scale, Self-efficacy Scale, Brief Psychological Resilience Scale and Secondary Traumatic Stress Scale were used as data collection tools. Multiple Linear Regression, Independent Groups T Test, One-Way ANOVA and Pearson Correlation coefficient were used in the analysis of the data.
According to the results of the research, it was concluded that psychological counselors' psychological resilience, self-efficacy and secondary traumatic stress levels explained 18% of the total variance of professional satisfaction. While it was determined that psychological resilience and self-efficacy of counselors significantly predicted professional satisfaction, it was concluded that secondary traumatic stress level did not significantly predict professional satisfaction. While it was found that the occupational satisfaction levels of the psychological counselors did not show a significant difference according to the variables of gender, age, graduation status and working time in the profession, it was found that their psychological resilience showed a significant difference according to the variables of gender, age, educational status and working time in the profession. While it was found that the self-efficacy of psychological counselors differed significantly according to the age variable; It was concluded that there was no significant difference according to the variables of gender, educational status and working time in the profession. While it was concluded that the secondary traumatic stress levels of the psychological counselors showed a significant difference according to the gender variable; It was found that there was no significant difference according to the variables of age, education level and working time in the profession.