Gebe lohusa ve emziren annelerin yenidoğan dönemi tarama programları hakkındaki bilgi düzeylerinin değerlendirilmesi
Evaluation of pregnant puerperant and breastfeedi̇ng mothers knowledge about newborn screening programs
Yazar: HÜSEYİN CAN ÖZDEMİR
Danışman: PROF. DR. SEÇİL ARICA
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Okmeydanı Eğitim. ve Araştırma. Hastanesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Anneler = Mothers ; Bilgi düzeyi = Level of knowledge ; Emzirme = Breast feeding ; Gebelik = Pregnancy ; Postpartum dönem = Postpartum period ; Teşhis = Diagnosis

Özet:
AMAÇ: Gebe, lohusa ve emziren annelerin yenidoğan dönemi tarama programları
hakkındaki bilgi düzeylerinin belirlenmesi, bilgi düzeyini etkileyen faktörlerin
araştırılması , gebe, lohusa ve emziren anne gruplarının bilgi düzeyi açısından
karşılaştırılması amaçlanmıştır.
GEREÇ VE YÖNTEM: Çalışmamız, İstanbul Prof. Dr. Cemil Taşcıoğlu Şehir
Hastanesine bağlı aile hekimliği polikliniği, kadın hastalıkları ve doğum poliklinik
ve yataklı servisleri ile eğitim aile sağlığı merkezlerine başvuran 18 yaş üzeri 384
kişinin katılımıyla gerçekleştirilmiştir. Katılımcılar gebe, lohusa ve emziren anne
(lohusalık dönemi olan ilk 8 haftayı geride bırakmış emziren anneler) olarak alt
gruplara ayrılmıştır. Katılımcılara sosyo-demografik özellikleri, özgeçmişleri ile
ilgili bilgileri ve yenidoğan dönemi tarama programları hakkındaki bilgi düzeylerini
değerlendirmek üzere literatür taranarak oluşturulmuş 25 soruluk anket formu
uygulanmıştır. Katılımcıların verdiği cevaplar puan olarak hesaplanmış ve
ortalamanın altında kalanlar ''Bilgi düzeyi yeterli değil'' , ortalamanın üstünde
olanlar ise '' Bilgi düzeyi yeterli'' olarak sınıflandırılmıştır.
Araştırma sonunda alınan puanlar ve dağılımlar istatistik yöntemlerle
incelenmiş anne grupları arasında bilgi düzeyi açısından anlamlı fark olup olmadığı
değerlendirilmiştir. Verilerin istatistiksel analizi için NCSS (Number Cruncher
Statistical System) programı kullanılmıştır. Anlamlılık p<0.05 olarak kabul
edilmiştir.
BULGULAR: Çalışmaya katılan olguların %34,9'unun (n=134) gebe, %29,4'ünün
(n=113) lohusa ve %35,7'sinin (n=137) emziren anne olduğu gözlenmiştir. Gruplara
göre olguların yenidoğan tarama programları hakkındaki sorulardan aldıkları puan
toplamları arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık saptanmıştır (p=0,001;
p<0,01). Farklılığı belirlemek amacıyla yapılan ikili karşılaştırma sonuçlarına göre;
Gebe olguların aldıkları bilgi puanı, lohusa ve emziren annelere göre anlamlı
düzeyde düşük saptanmıştır (p=0,001; p=0,001; p<0,01). Aynı şekilde lohusa
olguların aldıkları bilgi puanı, emziren annelere göre anlamlı düzeyde düşük
saptanmıştır (p=0,001; p<0,01). Gebe olguların sorulardan aldıkları puanların
viii
ortalama üzerinde olması oranı %24,6 olarak gözlenirken, lohusa olgularda %43,4
olarak, emziren annelerde ise %70,1 olarak gözlenmiştir.
SONUÇ: Çalışmamızda; annelerin yenidoğan tarama testlerine ilişkin bilgi
düzeyinin yetersiz olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Dolayısıyla anneler yenidoğan
tarama testlerinin ne olduğu, kullanım amacı, yöntemi ve ne zaman uygulanacağı
hakkında bilgilendirilmelidir.
ANAHTAR KELİMELER: Yenidoğan Taraması, Bilgi Düzeyi, Gebe, Lohusa
Emziren Anne

Abstract:
PURPOSE: It was aimed to determine the level of knowledge of pregnant, puerperal
and breastfeeding mothers about newborn screening programs, to investigate the
factors affecting the level of knowledge, and to compare the groups of pregnant,
puerperal and breastfeeding mothers in terms of knowledge level.
MATERIAL AND METHODS: Our study was conducted with the participation of
384 people over the age of 18 who applied to Istanbul Prof. Dr. Cemil Taşcıoğlu City
Hospital family medicine outpatient clinic, gynecology and obstetrics outpatient
clinic and inpatient services and education family health centers. Participants were
divided into subgroups as pregnant, puerperal and breastfeeding mothers
(breastfeeding mothers who left behind the first 8 weeks in the postpartum period). A
questionnaire form consisting of 25 questions, which was created by scanning the
literature, was applied to the participants to evaluate their socio-demographic
characteristics, information about their background and their level of knowledge
about newborn screening programs. The answers given by the participants were
calculated as points and those below the average were classified as "Not enough
knowledge" and those above the average as "Adequate knowledge". The scores and
distributions obtained at the end of the study were analyzed with statistical methods,
and it was evaluated whether there was a significant difference in terms of
knowledge level between the mother groups. NCSS (Number Cruncher Statistical
System) program was used for the statistical analysis of the data. Significance was
accepted as p <0.05.
RESULTS: It was observed that 34.9% (n = 134) of the subjects participating in the
study were pregnant, 29.4% (n = 113) were puerperal and 35.7% (n = 137) were
breastfeeding mothers. According to the groups, a statistically significant difference
was found between the total scores of the subjects obtained from the questions about
Newborn Screening Programs (p = 0.001; p <0.01). According to the results of
paired comparison made to determine the difference; The knowledge score of the
pregnant cases was found to be significantly lower than the puerperal and
breastfeeding mothers (p = 0.001; p = 0.001; p <0.01). Likewise, the knowledge
score of the puerperal cases was found to be significantly lower than the 
x
breastfeeding mothers (p = 0.001; p <0.01). While the ratio of the scores obtained by
pregnant cases from the questions about Newborn Screening Programs was above the
average 24.6%, it was observed as 43.4% in puerperal cases and 70.1% in
breastfeeding mothers.
CONCLUSION: In our study in which the knowledge level of mothers was
determined; It was concluded that the knowledge level of more than half of the
mothers on newborn screening tests was below the average. This situation; shows
that mothers' level of knowledge is insufficient. Therefore, mothers should be
informed about what newborn screening tests are, their purpose of use, method and
when they will be applied.
KEYWORDS: Newborn Screening, Knowledge, Pregnant, Puerperal,Breastfeeding
Mothers