Sicilya'da hadis ilmi ve Sicilyalı muhaddisler
The science of hadith in Sicilia and Sicilian hadith scholars
Yazar: NURCİHAN DUMAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET DİLEK
Akdeniz Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Din = Religion
Dizin: Hadis = Hadith ; Mezhepler = Sects ; Muhaddis = Muhaddthoon ; Normanlar = Normans ; İslam hukuku = Islamic law ; İslamiyet = Islam ; İtalya-Sicilya = Italy-Sicily

Özet:
"Sicilya'da Hadîs İlmi ve Sicilyalı Muhaddisler" adını verdiğimiz bu çalışmada, Müslümanların Sicilya'yı fetihlerinden (212/827) itibaren adanın İslam hâkimiyetinden çıkıp (484/1091) Norman idaresine girdiği dönem de dahil olmak üzere Hicri III. Miladi IX. Yüzyıl'dan Hicri X. Miladi XVI. Yüzyıl'a kadar Sicilya'da var oluşları ve adaya ilmi ve kültürel anlamda sağladıkları katkılar genel olarak incelenmiştir. Özelde ise İslami ilimlerden hadîs konusunda yaptıkları çalışmalar ele alınmıştır.  Bu anlamda Sicilyalı Muhaddisler hakkında bilgi verilmiş ve az da olsa var olan bilgiler ışığında çalışmaları tanıtılmıştır. 
Çalışmanın temel konusu: Sicilya'da Hadîs İlmi'nin yeri ve Sicilya'yı Hadîs İlmi açısından etkilemiş veya Sicilya'daki ilmî hayattan etkilenmiş olan âlimler hakkında bilgi vermektir.  Bu hususta Sicilya'nın fethiyle beraber adadaki ilmî ve kültürel değişime dikkat çekilmiş, bu değişime sebep olan unsurlar üzerinde durulmuş ve bu birikime Sicilya içinden veya dışından katkı sağlayan âlimlerin bazı çalışmalarına yer verilmiştir.
Birinci bölümde: Sicilya'nın ismi, coğrafi yapısı, stratejik konumu ve Müslümanların fethi öncesi adanın siyasi, iktisadi, dinî ve sosyal durumu hakkında genel bilgiler verilmiştir.
İkinci bölümde ise: adanın fethi ile beraber Müslüman hâkimiyetindeki Sicilya'nın siyasi, iktisadi ve sosyal durumu hakkında kısa bilgilere yer verilmiş, dinî açıdan ise Sicilya'da bulunan mezhepler ve adadaki etkin mezhep üzerinde durulmuştur. Sicilya'da ilmî hayatın ve Hadîs İlmi'nin vücut buluşu, gelişimi ve gelişimine etki eden unsurlar hakkında bilgiler verilmiş adanın İslam hâkimiyetinden çıkıp; Normanlar (Vikingler) idaresine girdiği dönemde Sicilya'da kalan Müslümanların durumu ve ilmî hayatın bu durumdan nasıl etkilendiği araştırılmış, elde edilen bilgiler paylaşılmıştır.
Üçüncü bölümde: Sicilya ve Hadîs ilmi ile ilgisi tespit edilmiş olan âlimlerin isimleri verilmiştir.
Son olarak araştırmada yer verdiğimiz bilgiler ile ilgili değerlendirmelerde bulunulmuştur.

Anahtar Kelimeler: Sicilya, Hadîs İlmi, Fıkıh İlmi, Normanlar, Vikingler, İfrîkıyye, Kayrevân

Abstract:
The present study, which is labelled as "Hadithology in Sicily and Sicilian
Muhaddiths", examined the presence as well as scholarly and cultural contributions of Sicilian
muhaddiths to Sicily between the times when Muslims conquered the island (212/827) and
Normans reign (484/1091) it. In other words, the period scrutinized in the present study was
between 9th Century (Hegira, 3) and 16th Century (Hegira, 10). Specifically, the present
study focused on the works of Sicilian muhaddiths on hadiths which is one of the fields of
Islamology. That is, the present study provided information about the Sicilian muhaddiths and
acknowledged their works in line with the limited records. The main objective of the present
study is to provide information about the Hadithology in Sicily and Islamic scholars who
either have an effect on or have been affected by Hadithology studies in Sicily. In this regard,
the cultural and scholar transformation seen in the island by its conquest is examined and the
scholars who lived in the island or made contribution to Hadithology in Sicily are presented in
the study.
The first chapter provided general information on the name of Sicily, its geography, its
strategic position, as well as general information about the political, economic, religious, and
social circumstances of the island before its conquest by the Islamic forces.
The second chapter focused on the political, economic, and social circumstances of the
island under dominance of Muslims. As for religious issues, information about the religious
sects existed in the Sicily and specifically, the information about the dominant sect of the
island is presented in this chapter. Additionally, the development, as well as factors affecting
the development of Islamic life and hadithology in Sicily during the Islamic dominance is
examined thoroughly and the findings concerning the life of Muslims in the island during the
Normans (Vikings) reign and its effects on Islamic scholarly life are presented in detail.
The third chapter presented the list of the Islamic scholars (muhaddiths) who
interested in hadithology in Sicily. This chapter also included the bibliography of Sicilian
muhaddiths, their life stories, their works on hadithology and other fields, their reference
sources, and their works studied in hadiths reading spheres in Sicily.
The final chapter presented a summary discussion concerning the information and
findings of the present study.

Key words: Sicily, Hadithology, Islamic jurisprudence (Fiqh), Normans, Vikings, Ifriqiya, Kairouan