Pankreas adenokarsinomlarında CD4, CD8, FOXP3 3 ekspresyonlarının immünohistokimyasal olarak değerlendirilmesi ve prognostik parametrelerle karşılaştırılması
Immunohistochemically evaluation of CD4, CD8, FOXP3  expressions in pancreatic adenocarcinomas and comparison with prognostic parameters
Yazar: TUBA YİĞİT
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÇİĞDEM ÖZDEMİR
Afyonkarahisar Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Tıbbi Patoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Patoloji = Pathology
Dizin: Adenokarsinom = Adenocarcinoma ; Gen ifadesi = Gene expression ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Pankreas hastalıkları = Pancreatic diseases ; Pankreas neoplazmları = Pancreatic neoplasms ; Prognoz = Prognosis ; İmmünohistokimya = Immunohistochemistry

Özet:
Pankreatik duktal adenokarsinom (PDAK) kanser ilişkili ölüm nedenlerinde ön sıralarda yer alan, agresif gelişen, erken metastatik yayılım yapan bir tümördür. Ayrıca PDAK kemoterapi ve radyoterapiye en dirençli kanserler arasındadır. Kür şansı olarak sadece cerrahi tedavi önerilmektedir.
PDAK'lar yoğun stromal fibrozise sahiptirler ve tümör mikroçevresinde Treg hücreleri ve CD4+ veya CD8+ T hücreleri içeren yoğun inflamasyon mevcuttur. Treg hücreleri, FOXP3'ün ekspresyonu ile tanımlanır, ancak FOXP3 ekspresyonu, aktive olmuş hücrelerde (CD8+ T hücreler, aktive CD4+ T hücreler gibi) geçici olarak indüklenebilir. Genel olarak, FOXP3+ Treg hücreler bir dizi mekanizma yoluyla baskılayıcı/antiinflamatuar işlevler uygular. Günümüzde Treg hücrelerin kansere karşı immuniteyi engellemede önemli bir rol oynadığına inanılmaktadır. Bununla birlikte PDAK'larda tümör mikroçevresinin diğer elemanları arasında yer alan CD4+ ve CD8+ T hücre oranının ilerlemiş prognoz ile ilişkili olabileceği düşünülmektedir. PDAK'larda tümör mikroçevresindeki FOXP3+ hücrelerin, bunlar içerisinde CD4+ FOXP3+ hücreler ile CD8+ FOXP3+ hücrelerin miktarının/varlığının, tümör mikroçevresindeki CD4+ ve CD8+ T hücre oranının prognostik önemi anlaşılabilirse bunları hedef alan tedavi yaklaşımları geliştirilebilir.
Bu çalışmada pankreas adenokarsinomlarında tümör mikroçevresinde CD4, CD8, FOXP3 ekspresyonlarının immünohistokimyasal olarak değerlendirilmesi ve diğer prognostik parametrelerle ilişkisinin araştırılması amaçlandı. Çalışmamız için 01.01.2013-31.12.2018 tarihleri arasında merkezimizde PDAK sebebiyle opere edilmiş 50 vakanın rezeksiyon materyallerinin tümör blokları kullanıldı. Bu vakalara immünohistokimyasal double boyama yöntemi ile FOXP3-CD4 antikorları ile FOXP3-CD8 antikorları uygulandı. Boyama sonuçları ışık mikroskopu altında değerlendirildi. İstatiksel değerlendirmede bu veriler ve bu verilerden elde edilen oranlar kullanıldı.  
Elde edilen verilerin normal dağılıma uygunluğu, bağımsız grupların ortalamasının karşılaştırılması, kategorik verilerin gruplar arası yüzde dağılımları, birden fazla sürekli verinin korelasyonu SPSS v20 kullanılarak hesaplandı.
PDAK'larda tümördeki FOXP3+ hücre miktarı arttıkça tümörün diferansiasyon derecesinin azaldığı, CD8+ FOXP3+ hücrelerin varlığı ile tümörün diferansiasyon derecesinin azaldığı görülmüştür. CD8+ FOXP3+ hücrelerin miktarı/varlığı, CD4+ FOXP3+ hücrelerin miktarı ve CD4+/CD8+ T hücrelerin oranı ile tümörlerin çapı, diferansiasyon derecesi, evresi, lenfovasküler invazyon, perinöral invazyon, lenf nodu metastazı, cerrahi sınır ve çevre doku invazyon durumları arasında ilişki izlenmemiştir. FOXP3+ hücrelerin içerisinde CD4+ FOXP3+ hücrelerin miktarının CD8+ FOXP3+ hücrelerin miktarından daha fazla olduğu görülmüştür. CD8+ FOXP3+ hücre izlenmeyen vakalar mevcut olmakla birlikte CD4+ FOXP3+ hücre izlenmeyen vaka yoktur. Ayrıca FOXP3+ hücrelerin miktarı ile CD8+ FOXP3+ hücrelerin miktarı arasında orta düzeyli, FOXP3+ hücrelerin miktarı ile CD4+ FOXP3+ hücrelerin miktarı arasında yüksek düzeyli doğrusal bir korelasyon mevcuttur. CD4+/ CD8+ T hücre oranı ile herhangi bir korelasyon görülmemiştir.

Abstract:
Pancreatic ductal adenocarcinoma (PDAC) is an aggressive and early metastatic tumor that is one of the leading causes of cancer-related death. In addition, PDAC is among the most resistant cancers to chemotherapy and radiotherapy. Only surgical treatment is recommended as a cure chance.
PDACs have intense stromal fibrosis and there is intense inflammation involving Treg cells and CD4+ or CD8+ T cells in the tumor microenvironment. Treg cells are identified by the expression of FOXP3, but FOXP3 expression can be transiently induced in activated cells (such as CD8+ T cells, activated CD4+ T cells). Generally, FOXP3+ Treg cells exert suppressive / anti-inflammatory functions through a number of mechanisms. Today, it is believed that Treg cells play an important role in preventing immunity against cancer. However, it is thought that the ratio of CD4+ and CD8+ T cells, which are among the other elements of the tumor microenvironment, in PDACs may be related to the advanced prognosis. If the prognostic importance of FOXP3+ cells in the tumor microenvironment, the amount/presence of CD4+ FOXP3+ cells and CD8+ FOXP3+ cells in them, and the ratio of CD4+ and CD8+ T cells in the tumor microenvironment can be understood, treatment approaches targeting them can be developed.
In this study, it was aimed to evaluate the CD4, CD8, FOXP3 expressions in the tumor microenvironment in pancreatic adenocarcinomas immunohistochemically and to investigate the relationship with other prognostic parameters. For our study, tumor blocks of the resection materials of 50 cases operated for PDAC in our center between 01.01.2013-31.12.2018 were used. FOXP3-CD4 antibodies and FOXP3-CD8 antibodies were applied to these cases by immunohistochemical double staining method. Staining results were evaluated under a light microscope. These data and the ratios obtained from these data were used in the statistical evaluation. 
Compliance of the obtained data to normal distribution, comparison of the mean of independent groups, percentage distribution of categorical data between groups, correlation of more than one continuous data were calculated using SPSS v20.
In PDACs, it was observed that as the amount of FOXP3 + cells in the tumor increased, the degree of differentiation of the tumor decreased, and the differentiation degree of the tumor decreased with the presence of CD8+ FOXP3+ cells. There was no relationship between the amount/presence of CD8+ FOXP3+ cells, the amount of CD4+ FOXP3+ cells and the ratio of CD4+/CD8+ T cells and the diameter, differentiation, stage, lymphovascular invasion, perineural invasion, lymph node metastasis, surgical margin and surrounding tissue invasion. It was observed that the amount of CD4+ FOXP3+ cells in FOXP3+ cells was greater than the amount of CD8+ FOXP3+ cells. Although there are cases without CD8 + FOXP3 + cells, there are no cases without CD4 + FOXP3 + cells. There is also a moderate linear correlation between the amount of FOXP3+ cells and the amount of CD8+ FOXP3+ cells, and a high level of linear correlation between the amount of FOXP3+ cells and the amount of CD4+ FOXP3+ cells. There was no correlation with the CD4+ / CD8+ T cell ratio.