COVID-19 pandemisi öncesinde ve pandemi döneminde lenfoma tanısı alan hastaların evrelerinin ve sosyodemografik özelliklerinin karşılaştırılması
Comparison of the stages and sociodemographic characteristics of patients diagnosed with lymphoma before and during the COVID-19 pandemic
Yazar: ELİF AVŞAR ATABERK
Danışman: PROF. DR. GÜVEN ÇETİN
Bezm-i Alem Vakıf Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Hematoloji = Hematology

Özet:
Amaç: Lenfomalar B lenfosit, T lenfosit veya NK hücrelerinin klonal aşırı çoğalması ile oluşan erken aşamada saptandığında kür olma ihtimali olan tümörlerdir. Evrelemede gözden geçirilmiş Ann Arbor kriterleri (Lugano sınıflaması) kullanılır. COVID -19 pandemisi dünyada yaygın bir sorun oluşturmuş, sağlık sektörü başta olmak üzere pek çok alanda hizmetleri sekteye uğratmıştır. Tüm hastalıklarda olduğu gibi malign hastalıklarda da tarama, tanı ve tedavi sürecinin her aşamasında aksamalar olmuştur. Çalışmamızda pandemi döneminde Lenfoma hastalarının ileri aşamada tanı alma, daha geç hastaneye başvurma ihtimalini araştırmayı amaçladık. Yöntem:Retrospektif olarak yaptığımız çalışmamıza Bezmiâlem Vakıf Üniversitesi Hastanesi Hematoloji polikliniğine başvuran, pandemi döneminde (Mart 2020-Mart 2022) 143 ve pandemi öncesi dönemde (Mart 2012- Mart 2020) 502 olmak üzere 645 lenfoma hastası dahil edildi. 138 HL ve 507 NHL hastasının yaş, cinsiyet, lenfoma tipi, evre, B semptomları, dalak ve kemik iliği tutulumu bilgilerine ulaşıldı. Pandemi sonrası dönemdeki iki yılda başvuran hastalar; hem pandemi öncesindeki iki yıl başvuran hastalar (Mart 2018-Mart 2020) ile hem de pandemi öncesi dönemde başvuran tüm hastalar (2012 mart-2020 mart) ile istatistiksel olarak karşılaştırıldı Bulgular :Tüm hastaların %68'inin ileri evrede tanı aldığını saptadık. Sıklık sırasına göre evre dağılımları: Evre 1 (%8,6), Evre 2 (%22,9), Evre 3 (%22,6), Evre 4 (%46). HL tanılı hastalardan hem pandemi öncesi 2 yılda başvuranlar hem de pandemi öncesi tüm hastalar, pandemi dönemi hastalarla, cinsiyet, evre, B semptomu, kemik iliği ve dalak tutulumu açısından karşılaştırıldı, istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmadı (p>0,05). HL hastalarında pandemi sonrası hastalarının yaş ortalaması pandemi öncesinden istatistiksel olarak anlamlı oranda düşük saptandı. Nodüler lenfosit predominant HL pandemi sonrasında yüksek saptandı (p=0,036). NHL tanılı hastalardan hem pandemi öncesi 2 yıldaki hem de pandemi öncesi tüm hastalar, pandemi dönemi hastalarla yaş, cinsiyet, evre, kemik iliği tutulumu açısından karşılaştırıldığında istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmadı (p>0,05). Dalak tutulumu pandemi sonrası daha yüksek orandaydı (p<0,001). NHL alt tiplerinden alt tiplendirmesi yapılamamış B hücreli yüksek dereceli(agresif) lenfoma pandemi sonrasında anlamlı olarak daha yüksek saptandı (p<0,001).
Sonuç: HL hastalarında pandemi sonrası hastalarının yaş ortalamasının düşük saptanması pandemi tedbirleri nedeniyle ileri yaştaki nüfusun daha izole kalmasına ya da yaşlı nüfusun Covid-19 enfeksiyonu nedeniyle lenfoma tanısı almadan vefatına bağlı olabilir. HL alt tiplerinden nodüler lenfosit predominant HL pandemi sonrasında istatistiksel olarak yüksek bulunsa da pandemi öncesi ve sonrası hasta sayısının az olması nedeniyle genellenememektedir. Pandemi sonrasında NHL hastalarında alt tiplendirmesi yapılamamış B hücreli yüksek dereceli lenfomanın daha fazla görülmesinin   ve dalak tutulumunun artmasının hastaların Covid-19 enfeksiyonu geçirmesi ile ilişkili olabileceğini düşünmekteyiz.

Abstract:
Introduction and Aim: Lymphomas are tumors caused by clonal overproliferation of B lymphocytes, T lymphocytes or NK cells, which can be cured if detected at an early stage. Revised Ann Arbor criteria (Lugano classification) are used for staging. The COVID -19 pandemic has created a widespread problem in the world, disrupting services in many areas, especially in the health sector. As with all diseases, there have been disruptions at every stage of the screening, diagnosis and treatment process in malignant diseases. In our study, we aimed to investigate the possibility of lymphoma patients to be diagnosed at a later stage and to be admitted to the hospital later during the pandemic.
Materials and Methods: In our retrospective study, 645 lymphoma patients, 143 during the pandemic period (March 2020-March 2022) and 502 in the pre-pandemic period (March 2012-March 2020), were included in Bezmialem Foundation University Hospital Hematology Department. Information on age, gender, lymphoma type, stage, B symptoms, spleen and bone marrow involvement were obtained from 138 HL and 507 NHL patients. Patients admitted in the two years after the pandemic were statistically compared with both patients admitted in the two years before the pandemic (March 2018-March 2020) and all patients admitted in the pre-pandemic period (March 2012-March 2020).
Results: We found that 68% of all patients were diagnosed at advanced stage. Stage distribution in order of frequency: Stage 1 (8.6%), Stage 2 (22.9%), Stage 3 (22.6%), Stage 4 (46%). Among patients diagnosed with HL, both those who presented in the 2 years before the pandemic and all patients before the pandemic were compared with pandemic patients in terms of gender, stage, B symptom, bone marrow and spleen involvement, and no statistically significant difference was found (p>0.05). The mean age of HL patients after the pandemic was found to be statistically significantly lower than before the pandemic. Nodular lymphocyte predominant HL was found to be higher after the pandemic (p=0.036). When all patients diagnosed with NHL both in the 2 years before the pandemic and before the pandemic were compared with pandemic patients in terms of age, gender, stage and bone marrow involvement, no statistically significant difference was found (p>0.05). Spleen involvement was higher after the pandemic (p<0.001). Among the NHL subtypes, B-cell high-grade (aggressive) lymphoma without subtyping was significantly higher after the pandemic (p<0.001).
Conclusion: The low average age of HL patients after the pandemic may be due to the fact that the elderly population remained more isolated due to pandemic measures or that the elderly population died before being diagnosed with lymphoma due to Covid-19 infection. Although nodular lymphocyte predominant HL, one of the HL subtypes, was statistically higher after the pandemic, it cannot be generalized due to the small number of patients before and after the pandemic. We think that the higher incidence of B-cell high-grade lymphoma without subtyping and increased spleen involvement in NHL patients after the pandemic may be related to the Covid-19 infection of the patients.