Dördüncü sınıf öğrencilerinin sosyal bilgiler dersinde yansıtıcı düşünme becerisi kazanma durumlarının değerlendirilmesi
Evaluation of 4th grade students' reflective thinking skills acquisition in social studies lesson
Yazar: SİNEM DENİZ
Danışman: PROF. DR. MEHMET KAAN DEMİR
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırmanın amacı, dördüncü sınıf öğrencilerinin sosyal bilgiler dersinde yansıtıcı düşünme becerilerini kazanma durumlarını sınıf öğretmenlerinin görüşleri doğrultusunda değerlendirmektir. Araştırmanın yöntemi 2023-2024 eğitim-öğretim yılında sosyal bilgiler öğretim programı dördüncü sınıf öğrencilerinin yansıtıcı düşünme becerilerini kazanma durumlarına ilişkin öğretmen görüşlerini incelemek amacıyla sınıf öğretmenlerinin görüşlerinin alınması çabasıyla nitel araştırma yöntemlerinden durum çalışması olarak belirlenmiştir. Araştırmanın çalışma grubunu 2023-2024 Eğitim Öğretim yılında İstanbul ilinin Sancaktepe ilçesinde özel okullarda ve devlet okullarında görev yapan 30 dördüncü sınıf öğretmeni oluşturmaktadır. Araştırmada, verileri toplamak için yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Görüşme formundan elde edilen bilgiler içerik analizi kapsamında değerlendirilmiş ve yorumlanmıştır. Yapılan değerlendirmeler sonucunda dördüncü sınıf Sosyal Bilgiler dersinin öğrencilerin yansıtıcı düşünme becerilerini geliştirmeye uygun olduğu ancak uygulamada zorluklarla karşılaşıldığı ve öğrenci merkezli bir yaklaşımın öneminin vurgulandığı görülmektedir. Öğretmenler; dersin kazanımlarının öğrencilerin günlük yaşantıları ile bağlı ve uygulanabilir olduğunu, yansıtıcı düşünme becerilerini geliştirmeye yönelik kullanılan öğrenme-öğretme stratejilerine uygun olduğunu ancak dersin kazanımlarının yoğunluğu, ders programındaki zaman sıkıntısı, öğretmen merkezli anlatım gibi faktörlerin göz önünde bulundurulması gerektiğini belirtmişlerdir. Sosyal Bilgiler dersinde kullanılan geleneksel ölçme ve değerlendirme araçlarının genellikle yansıtıcı düşünmeyi teşvik etmeye uygun olmadığı, ancak öz değerlendirme, akran değerlendirme, kavram haritaları gibi öğrenci merkezli ve alternatif değerlendirme araçlarının bu becerilerin gelişimine katkı sağlayabileceğini ifade etmişlerdir. Ayrıca öğrenme ortamlarının öğrencilere yansıtıcı düşünme becerileri kazandırmada kritik bir rol oynadığını ve bu ortamların fiziki, teknolojik ve çevresel olarak zenginleştirilmesi gerekliliğini vurgulamışlardır.

Abstract:
The purpose of this research is to evaluate the reflective thinking skills acquisition of fourth-grade students in social studies classes according to the views of classroom teachers. The method of the research was determined as a case study, one of the qualitative research methods, to examine the opinions of classroom teachers regarding the acquisition of reflective thinking skills of fourth-grade students in the social studies curriculum for the 2023-2024 academic year. The study group consisted of 30 fourth-grade teachers working in private and public schools in the Sancaktepe district of Istanbul province during the 2023-2024 Academic Year. A semi-structured interview form was used to collect the data in the research. The information obtained from the interview form was evaluated and interpreted within the scope of content analysis. As a result of the evaluations, it is seen that the fourth-grade Social Studies course is suitable for developing students' reflective thinking skills, but difficulties are encountered in practice, and the importance of a student-centered approach is emphasized. Teachers stated that the achievements of the course are related and applicable to students' daily lives, and the learning-teaching strategies used to develop reflective thinking skills are appropriate, but factors such as the intensity of course achievements, time constraints in the curriculum, and teacher-centered instruction should be taken into account. They expressed that traditional measurement and evaluation tools used in Social Studies classes are generally not suitable for encouraging reflective thinking, but student-centered and alternative assessment tools such as self-assessment, peer assessment, concept maps could contribute to the development of these skills. They also emphasized the critical role of learning environments in equipping students with reflective thinking skills and the necessity to enrich these environments physically, technologically, and environmentally.