Çok boyutlu ebeveynlik stilleri değerlendirme ölçeği kullanılarak belirlenen farklı ebeveyn davranışlarının çocuklardaki dental anksiyete ve ağız-diş sağlığı ile ilişkisinin incelenmesi
Investigation of the relationship between different parental behaviors determined using the multidimensional assessment of parenting scale rating scale and dental anxiety and oral-dental health in children
Yazar: HATİCE YILDIRIM
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AYÇA KURT
Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi / Diş Hekimliği Fakültesi / Çocuk Diş Hekimliği Ana Bilim Dalı / Çocuk Diş Hekimliği Bilim Dalı
Derece: Diş Hekimliği Uzmanlık, 2024
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry

Özet:
ÖZET
Çok Boyutlu Ebeveynlik Stilleri Değerlendirme Ölçeği Kullanılarak Belirlenen Farklı Ebeveyn Davranışlarının Çocuklardaki Dental Anksiyete ve Ağız-Diş Sağlığı ile İlişkisinin İncelenmesi

Amaç: Bu çalışmanın amacı Çok Boyutlu Ebeveynlik Stilleri Değerlendirme Ölçeği (ÇESDÖ) kullanılarak belirlenen farklı ebeveynlik davranışları ile çocukların dental anksiyete seviyeleri ve ağız-diş sağlıkları arasındaki ilişkiyi değerlendirmektir.

Gereç ve Yöntem: Çalışmaya Mayıs 2023 ve Mayıs 2024 tarihleri arasında Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi Çocuk Diş Hekimliği Ana Bilim Dalı'na muayene olma amacıyla başvuran ve ilk dental tecrübesini yaşayacak olan 6-12 yaş aralığında sistemik olarak sağlıklı 605 hasta ve ebeveyni dahil edildi. Çalışmanın ilk bölümünde çocukların ve ebeveynlerin demografik verileri, ebeveynlerinden alınan bilgiler doğrultusunda çocukların ağız diş sağlığı ve beslenme alışkanlıkları hakkında veriler kaydedildi. Ardından ebeveynlere ebeveynlik davranışlarını belirleyebilmek için 34 sorudan oluşan ÇESDÖ uygulandı. Çocuklara da dental anksiyete seviyelerini belirlemek için MÇDAS-y ölçeği ve dental anksiyete anketi yöneltildi. Son bölümde çocukların ağız içi muayeneleri yapılarak; DMFT/dmft, PUFA/pufa, Pİ, Gİ, Kİ değerleri kaydedildi. Elde edilen veriler Jamovi yazılımının 2.3.28 sürümü kullanılarak, p<0,05 anlamlılık derecesi kabul edilerek değerlendirildi.

Bulgular: Çalışmaya katılan çocukların %50' si kız (n=300) ve %50' si erkekti (n=305). Proaktif ebeveynlik ile DMFT/dmft, PUFA/pufa,Pİ, Gİ ve Kİ arasında negatif korelasyon, dental anksiyete anketi ve MÇDAS-y ile proaktif ebeveynlik arasında da negatif bir korelasyon (r=-0,17, r=-0,13, p<0,001) bulundu. Olumlu pekiştirme ve samimi ilişki ile DMFT/dmft, PUFA/pufa, Pİ, Gİ ve Kİ arasında negatif korelasyon, dental anksiyete anketi ile de aralarında negatif bir korelasyon mevcutken, MÇDAS-y ile aralarında önemli bir ilişki kaydedilmedi (p>0,05). Destekleyici yaklaşım ile DMFT/dmft, PUFA/pufa, Pİ, Gİ ve Kİ arasında negatif korelasyon, dental anksiyete anketi ve MÇDAS-y ile destekleyici yaklaşım arasında da negatif bir korelasyon ilişkisi hesaplandı (r=-0,21, r=-0,12, p<0,001). Düşmanlık, düşük kontrol ve fiziksel kontrol ile DMFT/dmft, PUFA/pufa, Pİ, Gİ ve Kİ arasında pozitif korelasyon, dental anksiyete anketi ve MÇDAS-y ile düşmanlık, fiziksel kontrol ve düşük kontrol arasında da pozitif korelasyon bulundu. Ebeveynlerin düşmanca tutumları ile kapsamlı olumsuz ebeveynlik boyutu (r=0,78, p<0,001) ve düşük kontrol ile kapsamlı olumsuz ebeveynlik boyutu (r=0,80, p<0,001) arasında güçlü pozitif korelasyonlar gözlendi.
Sonuç: Ebeveynlik stilleri ile çocukların dental anksiyete seviyeleri ve ağız diş sağlıkları arasında kuvvetli ilişkiler bulundu. Daha olumlu ebeveynlik tarzları ile çocukların dental anksiyete seviyelerinin düşürülebileceği ve daha iyi ağız diş sağlığına ulaşabilecekleri görüldü.
Anahtar Kelimeler: Ağız-diş sağlığı, Dental anksiyete, Ebeveynlik stilleri

Abstract:
ABSTRACT
Investigation of the Relationship Between Different Parental Behaviors Determined Using the Multidimensional Assessment of Parenting Scale Rating Scale and Dental Anxiety and Oral-Dental Health in Children
Aim: The aim of this study was to evaluate the relationship between different parenting behaviors determined using the Multidimensional Assessment of Parenting Scale (MAPS) and children's dental anxiety levels and oral-dental health.
Material and Method: The study included 605 systemically healthy patients and their parents between the ages of 6-12, who applied to the Department of Pediatric Dentistry, Faculty of Dentistry, Recep Tayyip Erdoğan University, between May 2023 and May 2024 for examination and who would have their first dental experience. In the first part of the study, demographic data of children and parents, and data on children's oral and dental health and nutritional habits were recorded based on information obtained from their parents. Then, the 34-question MAPS was administered to the parents to determine their parenting behaviors. The MCDAS-f scale and dental anxiety questionnaire were administered to children to determine their dental anxiety levels. In the last section, children's oral examinations were performed and DMFT/dmft, PUFA/pufa, PI, GI, KI values were recorded. The obtained data were evaluated using Jamovi software version 2.3.28, accepting p<0.05 as the significance level.
Results: Of the children participating in the study, 50% were girls (n=300) and 50% were boys (n=305). A negative correlation was found between proactive parenting and DMFT/dmft, PUFA/pufa, PI, GI and KI, and a negative correlation was found between proactive parenting with dental anxiety questionnaire and MÇDAS-y (r=-0.17, r=-0.13, p<0.001). A negative correlation was found between positive reinforcement and warm relationship and DMFT/dmft, PUFA/pufa, PI, GI and KI, and a negative correlation was found between them and dental anxiety questionnaire, but no significant relationship was recorded with MÇDAS-y (p>0.05). A negative correlation was calculated between supportive approach and DMFT/dmft, PUFA/pufa, PI, GI and CI and a negative correlation was calculated between supportive approach and dental anxiety questionnaire and MÇDAS-y (r=-0.21, r=-0.12, p<0.001). A positive correlation was found between hostility, low control and physical control and DMFT/dmft, PUFA/pufa, PI, GI and CI and a positive correlation was found between dental anxiety questionnaire and MÇDAS-y and hostility, physical control and low control. Strong positive correlations were observed between hostile attitudes of parents and comprehensive negative parenting dimension (r=0.78, p<0.001) and between low control and comprehensive negative parenting dimension (r=0.80, p<0.001).
Conclusion: Strong relationships were found between parenting styles and children's dental anxiety levels and oral and dental health. It has been seen that with more positive parenting styles, children's dental anxiety levels can be reduced and they can achieve better oral and dental health.
Key words: Dental anxiety, Oral and dental health, Parenting styles