Sivas'ta dinî musiki folkloru
Theological music folklore in Sivas
Yazar: SEMRA DEMİR
Danışman: PROF. DR. ŞEREF BOYRAZ
Cumhuriyet Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Din = Religion ; Halk Bilimi (Folklor) = Folklore  ; Müzik = Music
Dizin: Dini müzik = Religious music ; Folklor = Folklore ; Halk bilimi = Folklore ; Halk kültürü = Folk culture ; Sivas = Sivas ; İlahiler = Hymns

Özet:
Geçmişten günümüze dinî musiki kavramı genellikle ilahiyatçı ve müzikbilimci açısından ele alınmış ve dolayısıyla bu kavram ya helal-haram noktasından ya da müzikal özellikler bakımından değerlendirilmiştir. Bu kavramın üretim ve icra bağlamları konusunda şimdiye değin pek çalışma yapılmamıştır. Bu çalışmada, yıllarca göz ardı edilen bu gerçek dikkate alınmış ve dinî musiki; varlığı, kapsamı, kullanımalanları, halk kültürüne katkıları bakımlarından incelenmiştir. Sivas?ta dinî musiki kavramında kimi kalıplaşmış fikirlerin olduğu, örneğin dinî musiki denilince akla genellikle ?ilahi?nin geldiği görülmektedir. İnsanların huzura ermek için dinlediği ilahiler ibadet amacıyla değil, ibadete aracı olması maksadıyla tüketilmektedir. Sivas?ta oldukça köklü bir geçmişe sahip olan dinî musikinin ilk olarak dergâh ve tekkelerde ortaya çıktığı genel kabul görmüştür. İlk üreticileri arasında Şemseddin Sivasî?nin de bulunduğu bu eserler, günümüzde profesyonel ve amatör olmak üzere iki kesim tarafından icra edilmektedir. Sözlü, yazılı ve elektronik kültür ortamlarında kendine icra yeri bulan dinî musiki eserleri, oldukça zengin makamlarda ve kimi dinî gruplar içinde farklı biçimlerde icra edilmektedir.Hece ölçüsü ile yazılmış olanları çoğunlukta olan ilahi metinleri, muhteva açısından Allah sevgisi merkezde olmak şartı ile oldukça çeşitlilik göstermektedir. Sonuç olarak, yapılan bu çalışma ile genelde dinî musikinin özelde ise ilahilerin halk kültürüne katkısının detaylı bir biçimde ve bağlamı da dikkate alarak incelenmesi gerektiği ortaya konulmuştur.Anahtar Sözcükler:dinî musiki, müzik, din, Sivas'ta dinî müzik, dinî müzik folkloru

Abstract:
Theological Music concept has been analysed by the theologians and the music scientists from the perspectives of helal(lawful) and illicit or musical specialities. There has been no studies about this item production and its reflection. In this study the mentioned Theological Music, has been pointed out and Theological Music, its identity, using areas, its benefits on the folk culture and other various subjects have been searched. In Sivas, there are many static believes; for example when the Theological Music is mentioned every one thinks about the `hymns?. When people try to calm down, they listen to the hymns not for praying, but to be a way for praying. The Theological Music in Sivas which has an ancient root, first arised in the dervish lodges. One of the first producers was: `Şemseddin Sivasî? and these producers were divided into two groups as: the ameteurs and the professionals. The Theological Music productions have found performance places in the oral, written, and the electronic cultural fields with rich music items and various religious groups. The productions that are written in syllabic meters have usually shown different subjects including `the love of Allah? in the center. Finally, this study generally points out the need of the detailed research on the Theological Music, and specifically on the effects of the `hymns? to the folk culture.Key Words:Theological Music, music, religion, Theological Music in Sivas, Theological Music folklore.