Hoşgörü Eğilimi Ölçeği Yetişkin Formunun geliştirilmesi ve yetişkinlerin hoşgörü eğilim düzeylerinin incelenmesi
Developing tolerance Scale for Adults and Evaluating Tolerance Tendency of adults
Yazar: MERVE ÇAVUŞ
Danışman: DOÇ. DR. HÜSEYİN ÇALIŞKAN
Sakarya Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Değerler Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Değerler = Values ; Değerler eğitimi = Values education ; Hoşgörü = Tolerance ; Hoşgörü eğilimi geliştirme programı = Tolerance tendency enhancement program ; Sosyal bilgiler eğitimi = Social studies education ; Yetişkinler = Adults ; Ölçek geliştirme = Scale development ; Ölçekler = Scales

Özet:
Toplum içerisinde bireylerin birbirleri ile iyi ilişkiler geliştirmesi için birbirlerine karşı hoşgörü duygusunu beslemeleri gerekir. Toplumu oluşturan bireyler ve gruplar doğal olarak birbirlerinden farklı düşüncelere, özelliklere ve yaşam tarzlarına sahiptirler. Söz konusu farklılıkların çatışma nedeni olmaması için bireylerin farklılıkları kabul etmeleri ve hoşgörülü olmaları gerekir. Konunun öneminden dolayı yetişkinler için bir hoşgörü ölçeğinin geliştirilmesi gerekir. Bu çalışmanın amacı Hoşgörü Eğilimi Ölçeği-Yetişkin Formu`nun geliştirilmesi, yetişkinlerin hoşgörü eğilim düzeylerinin incelenmesi ve çeşitli değişkenlere göre durumlarını tespit edilmesidir. Araştırmada üç farklı çalışma grubu kullanılmıştır. Birinci çalışma grubu ölçeğin açımlayıcı faktör analizlerinin yapılması için Sakarya Üniversitesinde formasyon eğitimi alan 515 yetişkin bireydir. İkinci çalışma grubu ölçeğin test-tekrar test güvenirlik çalışmalarını yapmak için Sakarya Üniversitesi İşletme Fakültesinde eğitim gören 126 öğrencidir. Üçüncü çalışma grubunu ise Sakarya Üniversitesinin farklı fakültelerinde öğrenim gören ve üniversite mezunu olan 498 birey oluşturmaktadır. Araştırma grubunun seçimi olasılıksız örnekleme yöntemlerinden gelişigüzel (kolay ulaşılabilir)örnekleme yöntemi ile belirlenmiştir. Verilerin analiz edilmesinde SPSS 21 paket programı ile araştırma problemlerinin anlamlılığını test etmek için .05 anlamlılık derecesi kullanılmıştır. Çalışma sonucunda on maddelik Hoşgörü Eğilimi Ölçeği- Yetişkin Formu elde edilmiştir. Çalışmada elde edilen sonuçlar incelendiğinde kadın ve erkeklerin hoşgörü eğilim puanları ve farklılıklara saygı eğilimleri değişiklik göstermemektedir. Erkeklerde kabullenme düzeyleri yüksektir. Kişilerin kardeş sayıları hoşgörü eğilimlerinde anlamlı bir ilişkiye sahip değildir. Aileye ait eğitim durumu kişilerin hoşgörü düzeylerini etkilemektedir. Toplum içerisinde yetişkinlerin hoşgörü eğilimi ve kabullenme düzeyi ilişkili görülmüşken, aile ortamında kabullenme ve farklılıklara saygı durumu ön plana çıkmıştır.
Anahtar Kelimeler: Değer, Hoşgörü, Ölçek Geliştirme

Abstract:
Individuals in a society have to develop tolerance feeling towards each other in order to have good relationships. Individuals and groups in a society will inevitable have different ideas, properties/characteristics and life styles. Those individuals and groups in a society must accept differences and respect/accept them in order to face with conflict rooted from mentioned differences. It is a necessity to develop tolerance scale for adults as a result of the importance of tolerance in daily life. At that study, it is aimed to develop adult version of Tolerance Tendency Scale, determining tolerance levels of adults and examining tolerance levels of adults in accordance with some variables. Three different working groups were used in the study. The first study group consisted of 515 adult individuals who received formation training at Sakarya University for the exploratory factor analysis of the scale. The second study group consisted of 126 students studying at the Faculty of Business Administration of Sakarya University in order to conduct the test-retest reliability studies of the scale. The third study group consists of 498 individuals who are university graduates from different faculties of Sakarya University. The selection of the research group was determined by random sampling method (easily accessible) using randomly-probability sampling. In analyzing data, SPSS 21 software package was used with .05 significance level in order to test the significance of the research problems. At the end of the study, the ten item Tolerance Tendency Scale-Adult Form was obtained. Reviewing the results of the study, it is seen that there not a significant difference between "tolerance tendency" scores and "respect to differences" scores of males and females. Acceptance level of males is high. The number of siblings does not have a meaningful relationship in tolerance tendencies. Family education has impact on tolerance levels. Tolerance tendency and acceptance level of adults are related in society and acceptance and respect to differences becomes more significant in family environment. 
Key Words: Value, Tolerance, Scale Development