Stratejik planlama sürecinde örgütsel öğrenmenin rolü: Bir devlet üniversitesi örneği
Role of organizational learning in strategic planning process: The case of a public university
Yazar: TUBA YİYİT
Danışman: YRD. DOÇ. DR. SITKI ÇORBACIOĞLU
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Bölümü / İşletme Ana Bilim Dalı / İşletme Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Bürokrasi = Bureaucracy ; Stratejik planlama = Strategic planning ; Öğrenen organizasyonlar = Learning organizations ; Üniversiteler = Universities

Özet:
Komuta-kontrol odaklı örgütlenme türünün önemli bir örneğini oluşturan bürokratik örgütlenme anlayışı, hiyerarşik, katı, aşırı kuralcı ve mekanik işleyişi ile yöneticilerin inisiyatif kullanmalarını engellemekte; hızla değişen çevresel şartlara uyum sağlama konusunda önemli güçlüklerle karşılaşılmasına neden olabilmektedir. Dünyamız, geçtiğimiz yüzyılda ortaya çıkan ve özellikle 70'li yıllardan bu yana etkisini fazlasıyla hissettiren hızlı bir değişim ve küreselleşme süreci içerisindedir. Teknoloji ve haberleşme başta olmak üzere birçok alanda söz konusu olan değişim; kürselleşmenin de etkisiyle, belirsizliğin hâkim olduğu örgüt çevreleri, yeni değerler ve yeni kavramlar ortaya çıkarmıştır. Söz konusu yeni yaklaşımlardan birisi de kamu bürokrasilerini belirli bir vizyon, amaç ve hedef çerçevesinde hizmet odaklı örgütler haline getirmeye odaklanan yeni kamu işletmeciliği anlayışı bağlamında gelişen kamu sektörü stratejik planlama çalışmalarıdır. Bürokratik örgütlenme ve yönetim anlayışının emir-komuta odaklı, sorgulamaya ve değişime dirençli yapısı, öğrenme karşıtı bir örgüt kültürü ve zihinsel model oluşturabilmekte; bu durum ise stratejik planların hazırlanması ve uygulanması aşamalarında geçerli ve zamanlı enformasyona dayalı, problem odaklı, etkili kararların alınmasını engelleyebilmektedir.Bu çalışmanın problemi, devlet üniversitelerinin sahip olduğu örgüt kültürü ve zihinsel modeller stratejik planın hazırlanma safhasında stratejik planın niteliğini nasıl etkilediğini araştırmaktadır. Araştırma amaçsal örneklem aracılığıyla seçilen keşfedici örnek olay çalışmasıdır. Çalışmaya ilişkin veriler bir devlet üniversitesinde, tabakalı örneklem yöntemi kullanılarak oluşturulan gözlem üniteleriyle yapılan 32 yarı yapılandırılmış mülakat sonucunda elde edilmiştir.Araştırma, stratejik planlama ile örgütsel öğrenme arasındaki ilişkiyi incelemekte, stratejik planların yapılması sürecini inceleyerek, planların yapılma (hazırlanma) sürecinde zihinsel modellerin etkisini keşfetmeyi ve üniversitelerde stratejik planlanın hazırlanma sürecinin başarısını arttırıcı önerilerde bulunmayı amaçlamaktadır.

Abstract:
Bureaucratic organizations, an important type of control-command oriented organizational design with its hierarchical, rigid, formal and mechanical process, inhibit managers to use initiative as well as facing difficulties in rapidly changing environments. The world has been going through a rapid change and globalization process especially since 1970?s. Influenced by changes in technology and communication along with other developments, uncertain organizational environments have created new values, concepts, and approaches. One of the new approaches is public sector strategic planning in context of new public management. The command and control oriented bureaucratic organizational structure with its anti-learning organizational culture and associated shared mental models inhibit effective and problem focused decisions in preparing and implementing strategic plans.The research problem of this study is how organizational culture and associated shared mental models of state universities affect the preparation of strategic planning process and the plan itself. The research is an exploratory case study employing purposive sampling and stratified sampling for selecting the university and the departments for the interviews respectively. 32 semi-structured interviews along with the strategic plans of academic departments are main data sources.While analyzing the relationship between strategic planning and organizational learning in a public university, the research explores the effects of shared mental models and makes recommendations for improving the strategic planning process.