Şizofreni hastalarında damgalanma ve yaşam kalitesinin araştırılması – Esenyurt Toplum Ruh Sağlığı Merkezi örneği
Investigation of stigma and quality of life in schizophrenia patients - Esenyurt Community Mental Health Center case
Yazar: ZEYNEP KOÇAK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HASAN HÜSEYİN TAYLAN
Sakarya Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyal Hizmet Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Sosyal Hizmetler = Social Services
Dizin: Damgalama = Stigmatization ; Yaşam kalitesi = Quality of life ; Ölçekler = Scales ; Şizofreni = Schizophrenia

Özet:
Günümüzde ruhsal hastalıklar kategorisinde yer alan şizofreni hastalığına sahip bireyler en çok damgalamaya maruz kalan kişilerdir. Gün geçtikçe tedavide yüz güldürücü sonuçlar elde edilmektedir. Fakat tıbbi tedavi tek başına yeterli değildir. Hastaların tam bir iyilik halinin sağlanabilmesi, hastalık öncesi sahip oldukları yaşam kalitelerinin tekrar kazanılabilmesi için tıbbi tedavilerin yanında psiko-sosyal tedavilere de ihtiyaç vardır.
Bu çalışmada, Toplum Ruh Sağlığı Merkezi (TRSM) tarafından takip edilen şizofreni hastalığına sahip bireylerin damgalanma düzeylerine bağlı olarak yaşam kalitelerini incelemek ve mevcut durumları hakkında bilgi sahibi olmak amaçlanmıştır. Çalışma tıbbi tedavi yanında yeni yaklaşımların benimsenmesi ve geliştirilmesi açısından önem taşımaktadır. Hastaların mevcut durumları hakkında bilgi sahibi olmak geliştirilebilecek çözüm önerilerine ışık tutacaktır.
Bundan hareketle çalışmaya Aralık 2017 – Şubat 2018 tarihleri arasında Esenyurt TRSM tarafından takip edilen, iletişim kurulabilen, ölçek uygulanmasını kabul eden ve düzenli olarak merkeze gelen 105 şizofreni tanılı hasta dâhil edilmiştir. Çalışmaya katılanlara sosyo-demografik bilgi formu yanında "Dünya Sağlık Örgütü Yaşam Kalitesi Ölçeği – Kısa Formu" ile "Ruhsal Hastalıkların İçselleştirilmiş Damgalanması Ölçeği" uygulanmıştır. Elde edilen veriler SPSS yardımıyla t-Testi, Anova ve Regresyon Analizi teknikleriyle analiz edilip yorumlanmıştır.
Çalışma bulguları damgalama ve yaşam kalitesi hipotez testleri karşılaştırıldığında literatürle uyumlu olarak, şizofreni hastalarında içselleştirilmiş damgalanma düzeyi arttıkça yaşam kalitesinin, genel sağlık, fiziksel sağlık, psikolojik sağlık, sosyal ilişkiler ve çevre durumunun azaldığı ortaya çıkmıştır.  Bu sonuçlarla birlikte şizofreni hastalarının, her insanın onurlu bir hayat sürmesini gaye edinen, bireyi çevresiyle ele alan sosyal hizmet bakış açısıyla değerlendirilmesi, damgalamayla mücadele eden TRSM'lerin sayısının arttırılması, hastaların tıbbi tedavi yanında psikososyal yaklaşımlarla da desteklenerek mevcut yaşam kalitelerinin yükseltilmesi gerekmektedir.

Abstract:
Today, individuals with schizophrenia in the category of mental disorders are the ones that are most exposed to stigmatization. Pleasing results are obtained in the treatment day by day. However, medical treatment alone is not enough. In addition to medical treatments, psychosocial treatments are also needed to ensure that patients achieve a complete well-being and regain their pre-disease quality of life.
In this study, it was aimed to examine the quality of life of schizophrenic patients followed-up by Community Mental Health Center (CMHC) according to their stigma levels and to gain information about their current situation. The study is important for the adoption and development of new approaches alongside medical treatment. Having information about the current state of the patients will shed light on suggestions for solutions that can be developed.
The study included 105 patients with schizophrenia who were followed by Esenyurt CMHC between December 2017 and February 2018, who were able to communicate, accept scale application and come to the center regularly.In addition to the socio-demographic information form, the "Quality of Life Scale of the World Health Organization - Short Form" and "Internalized Stigmatization of Mental Disorders Scale" were performed. Data was analyzed and interpreted using t-Test, Anova and regression analysis techniques with the help of SPSS.
In accordance with the literature, when the study findings were compared with the stigmatization and quality of life hypothesis tests, the quality of life quality, general health, physical health, psychological health, social relations and environment decreased as the level of internalized stigma increased in schizophrenia patients. Together with these results, it is necessary to evaluate the schizophrenic patients with a social service perspective that aims to lead an honorable life, to treat the individual with their environment, to increase the number of CMHCs who fight against stigma, and to support the patients by supporting them with psychosocial approaches as well as medical treatment.