Antik Çağ'da parfüm
Perfume in Antiquity
Yazar: MERYEM KARAKURT
Danışman: PROF. DR. HÜSEYİN ÜRETEN
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Eskiçağ Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Tarih = History
Dizin: Antik Çağ = Ancient Ages ; Eski Çağ = Old Age ; Eski Çağ tarihi = Old Age history ; Koku = Odor ; Parfüm = Parfume ; Parfüm şişeleri = Flacons

Özet:
Antik Çağ'da Parfüm üzerine yapmış olduğumuz çalışmamız, Hellen ve Roma odaklı çalışılmıştır. Aynı zamanda çalışmamızda bu kültürler ile etkiletişim içinde olan ve etkileyen Akdeniz coğrafyasındaki Mısır, Mezopotamya, Minos gibi daha eski toplumlardan da bahsedilmiştir. Zamansal olarak sınırlayamadığımız parfüm konumuz, toplumların yaşam biçimleri, inanışları doğrultusunda yaygın bir şekilde incelenmiştir. Birinci bölümde, çiçeklerden ve baharatlardan çıkarılan, esans yağlarından elde edilmiş, kişinin vücuduna, kıyafetlerine hoş koku vermek ya da kötü kokuları bastırmak amacıyla kullanmış olduğu parfümün kavramsal arka planı üzerinde durulmuş ve ilk oluşumunun anlatıldığı mitolojik hikâyeye yer verilmiştir. Parfüm yapımında kullanılan materyaller ayrıntılı olarak verilmiş, bu materyallerin parfüm yapım aşamasında hangi işlemlerden geçtiğinden bahsedilmiştir. Belirli kombinasyonlarla bir araya getirerek elde ettikleri parfümlerin günlük yaşamdaki kullanımı hakkında bilgi verilmiş ayrıca parfüm türlerinden bu bölümde bahsedilmiştir. 

	Çalışmamızın ikinci bölümünde, ticari emtia olan parfüm üzerinde durulmuştur. İlk olarak parfüm üretim bölgelerinden bahsedilmiş, bu bölgeler Anadolu ve Anadolu dışında parfüm üretim bölgeleri olarak alt başlıklara ayrılarak incelenmiştir. Bölgeler arasında ticari ilişkilerden söz edilmiş ayrıca Antik Çağ'da ticaret güzergâhları incelenerek, parfümün hem hammadde hem de belirli koku kapları ile taşındığı üzerinde durulmuştur. Saklama ve taşıma kapları, yapıldığı bölge ve döneme göre sınıflandırılarak incelenmiş, bu kaplarda taşınan parfümlerden söz edilmiştir.

	Tarih çalışmaları için biraz yeni bir yaklaşımla ele aldığımız üçüncü bölümümüz, Antik Çağ edebi metinlerinde parfüm veya kokuyla ilişkili kısımların arasından bir seçki yapıp yazarın aktarmaya çalıştığı duyguyu irdelediğimiz bir bölümdür. Çalışmamızın konusu değil, konuyu kaleme alan yazarın hisleri üzerine odaklanmış olan üçüncü ve son bölümde, Antik Çağ kaynaklarının ışığında parfümün yazarda bıraktığı etkinin ve hislerin ne kadar önemli olduğu ortaya konmaya çalışılmıştır.
Anahtar Kelimeler: Parfüm, Antik Çağ'da Parfüm, koku, his, duygu.

Abstract:
Our study on Perfume in Antiquity is primarily focused on Hellenic and Roman cultures. Older societies in the Mediterranean geography such as Egypt, Mesopotamia and Minos which affected and interacted with the mentioned cultures are also mentioned in the study. The perfume subject, which we cannot limit chronically, is extensively studied according to the lifestyles and beliefs of societies. In the first chapter, the conceptual background of the perfume, which is extracted from flowers and spices, obtained from essential oils, used to smell odor to the person's body, clothes or to suppress bad odors, and the mythological story about the first formation are mentioned. The materials used in perfume production are given in detail, and what processes these materials undergo during perfume production is also mentioned. In this chapter, information about the daily use of perfumes which are produced by bringing certain combinations together is given and types of perfumes are also mentioned. 

	In the second part of the study, perfume as merchandise is emphasized. Firstly, perfume production areas are mentioned and these regions were examined as sub-headings as perfume production areas outside Anatolia and in Anatolia. The trade relations between the regions are mentioned and the trade routes in Antiquity are studied and it is emphasized that the perfume was transported with both as raw material and in certain odor containers. Storage and transportation containers are classified according to the region and period of construction and perfumes carried in these containers are mentioned.

	The third section, which is a little new approach to history studies, is a section where we make a selection among the parts related to perfume or fragrance in ancient literary texts and also where we study the feeling that the author was trying to convey. In the third and last chapter, which is mainly focused on the author's feelings rather than the subject of the study, it is tried to reveal how important are the effects and feelings left by the perfume on the author in the light of the sources of antiquity.
Keywords:  Perfume, Perfume in Antiquity, smell, odour, sense.