Fırsat eşitliği bağlamında geçici koruma altındaki Suriyeli çocukların eğitimi: Yalova örneği
Education of Syrian children under temporary protection in the context of equal opportunities: The case of Yalova
Yazar: HÜSEYİN CANER TAŞCI
Danışman: PROF. DR. ELİF YÜKSEL OKTAY
Yalova Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Ana Bilim Dalı / Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri = Labour Economics and Industrial Relations

Özet:
Türkiye, 2011 yılında Suriye'de başlayan iç savaş sonucunda Türkiye'ye kaçan Suriyelileri geçici koruma altına alarak uluslararası toplum açısından insani örnek bir davranış göstermiştir. Geçici koruma altına alınan Suriyeliler her geçen gün geçici olmaktan çıkıp Türk toplumunun eğreti tutturulmuş bir parçası haline gelmektedir. Günümüzde seçimlerin de etkisiyle geri gönderilme tartışmaları sürerken toplumun uyumlu bir parçası haline gelmeleri yönünde çabaların da sürmesi gerektiği kanaatindeyiz. 
Çalışmamız, bireyin toplumun değerli bir parçası haline gelinmesinde hayati öneme sahip eğitimin, geçici koruma altındaki Suriyelilerin uyumu için büyük bir öneme sahip olduğu ön kabulüyle hareket etmektedir. Türk Eğitim Sistemine dahil edilen Suriyeli çocuklar, Türkiye'de kalmaları halinde toplumsal uyumun bir çarpanı, kendi ülkelerine dönmeleri durumunda ise iki ülke arasındaki ilişkilerin gelişimine ve barışa katkı sağlayacak bireyler olacaklardır. 
Türkiye Cumhuriyeti, Suriyeli çocukların eğitim iklimine dahil edilmesi için gerekli bütün yasal düzenlemeleri hayata geçirmiştir. Çalışmamızda, "Türk Eğitim Sistemi, geçici koruma altındaki Suriyeli öğrencilerin fırsat eşitliğinin sağlanması için gerekli politikaları uygulamakta mıdır?" ve "Fırsat eşitliğinin sağlanmasını engelleyen hangi sorunlar yaşanmaktadır" sorularının cevabı aranmıştır. 
Çalışmanın amacı, Yalova ilinde yaşayan en az bir çocuğu devlet okuluna giden geçici koruma altındaki Suriyeli velilerin, sınıfında en az bir geçici koruma altındaki Suriyeli öğrenci olan öğretmenlerin ve bu okullardaki yöneticilerin geçici koruma altındaki Suriyeli öğrencilere eğitimde fırsat eşitliğinin sağlanıp sağlanmadığına ilişkin görüşlerinin değerlendirilerek, konuya ilişkin tespit edilen sorunların çözümüne yönelik öneriler getirilmesidir. 
Bu amaçla, 17.09.2022- 22.02.2023 tarihleri arasında 16 eğitimci ve 19 geçici koruma altındaki Suriyeli veliye ulaşılarak yüz yüze görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Araştırmadan elde edilen veriler, MAXQDA 2022 programı ile kodlanarak analiz edilmiş, görüşmelerle ilgili temalar oluşturulmuş, bu aşamalardan sonra da bulgular değerlendirilmiştir. 
Değerlendirme neticesinde, eğitimde fırsat eşitliğini engelleyen temel sorunun geçici koruma altındaki Suriyeli öğrencilerin Türkçe dil becerilerindeki yetersizlikler olduğu ortaya çıkmıştır. Katılımcılar arasında 11 yıldır Türkiye'de ikamet edenler olmasına rağmen Türkçe dil yetersizliğinin devam etmesinin nedeninin katılımcıların Türkiye'ye yeterince aidiyet duygusu geliştirememiş olduğu söylenebilir. 
Literatürde, geçici koruma altındaki Suriyeli öğrencilerin eğitiminin fırsat eşitliği bağlamında değerlendirildiği bir çalışma bulunmamaktadır. Çalışmamızın bu eksikliği gidereceği ve bu konuda yapılacak araştırmalara yol gösterici olacağını düşünmekteyiz.

Abstract:
Turkey, as a result of the internal war that began in Syria in 2011, has taken in Syrian refugees and provided them with temporary protection, setting an example of exemplary humanitarian behavior in the international community. The Syrians under temporary protection are gradually transitioning from being temporary residents to becoming an integral part of Turkish society. In the current context, while debates on repatriation persist, we believe that efforts should continue to integrate them as harmonious members of society.
Our study operates on the premise that education plays a vital role in transforming individuals into valuable members of society and holds great significance for the adaptation of Syrians under temporary protection. Syrian children who are included in the Turkish Education System will serve as catalysts for social integration if they remain in Turkey. If they return to their own country, they will contribute to the development of relations and peace between the two countries.
The Republic of Turkey has implemented all the necessary legal regulations to include Syrian children in the educational environment. However, the facilitation of access to education by legislation does not necessarily guarantee equal opportunities in education. In our study, we seek to answer the question, "Does the Turkish Education System implement the necessary policies to ensure equal opportunities for Syrian students under temporary protection?"
The aim of the study is to evaluate the opinions of Syrian parents under temporary protection whose children attend state schools in Yalova province, teachers who have at least one Syrian student under temporary protection in their classrooms, and school administrators regarding the provision of equal opportunities in education for Syrian students under temporary protection. The study also aims to propose solutions to the identified problems related to this issue.
For this purpose, face-to-face interviews were conducted with 16 educators and 19 Syrian parents under temporary protection between September 17, 2022, and February 22, 2023. The data obtained from the research was coded and analyzed using the MAXQDA 2022 program. Themes related to the interviews were identified, and the findings were evaluated accordingly.
As a result of the evaluation, the main problem hindering equal opportunities in education was found to be the insufficient Turkish language skills of Syrian students under temporary protection. Despite some participants having resided in Turkey for 11 years, the persistence of Turkish language deficiencies indicates a lack of a sufficient sense of belonging to Turkey.
There is no existing study in the literature that evaluates the education of Syrian students under temporary protection in terms of equal opportunities. We believe that our study will address this gap and provide guidance for future research in this area.