Vatandaş bilimi etkinliklerinin fen eğitiminde kullanımına yönelik bir eylem araştırması
An action research on the use of citizen science activities in science education
Yazar: ERGÜN ERKEN
Danışman: PROF. DR. OĞUZ ÖZDEMİR
Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Fen Bilgisi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Vatandaş bilimi genel olarak, halkın bütün kesimlerinden insanların araştırmalara katılmasıdır. Vatandaş bilimi tanımı Oxford Sözlüğünde 2014 yılından itibaren yer almaya başlamıştır. Burada yer alan tanıma göre Vatandaş bilimi, "Halk tarafından genellikle bilim insanları ve bilimsel kurumlar işbirliği ya da yönetiminde üstlenilen bilimsel çalışma" olarak tanımlamıştır. Çalışma, Vatandaş bilim yaklaşımının Fen Bilimleri dersinde uygulamasını konu almaktadır. Katılımcılar, amaçlı örnekleme yoluyla belirlenen 6. Sınıf öğrencilerinden oluşmaktadır. Bu çerçevede, 2022 güz dönemi Fen Bilimleri Dersi "Dünya ve Evren" konu alanı kapsamında seçilen vatandaş bilim etkinlikleri Muğla Bilim Sanat Merkezi'nde öğrenim görmekte olan öğrenci grubu ile gerçekleştirilmiştir.  Eylem araştırması şeklinde yürütülen bu araştırmada vatandaş bilimi etkinliklerinin fen eğitiminde nasıl kullanılabileceği incelenmiştir. Etkinlikler fen bilimleri dersinde yer alan konularla ilişkilendirilmiştir. Bu kapsamda öğrenciler asteroid avcılığı ve ışık kirliliği ölçüm çalışmalarına katkı sağlamışlardır. Asteroid avcılığında öğrenciler mevcut veri setlerini analiz edip sonuçları uluslararası platforma bildirirken ışık kirliliği ölçümü çalışmalarında bizzat kendileri veri toplayıp ilgili bilim insanlarına katkı sağlamışlardır. Ayrıca dünya çapında Vatandaş bilimi etkinliklerinin yayınlandığı "zooniverse.org" platformundan öğrencilerin kendilerinin seçtiği etkinliklere katılım sağlanmıştır. Veriler, uygulama öncesi görüşme formu, uygulama sonrası görüşme formu ve öğretmen gözlemleri gibi araçlarla toplanacak ve içerik analizi yoluyla çözümlenecektir. Araştırma çıktılarının, Vatandaş bilim yaklaşımının fen eğitiminde kullanılmasına yol göstermesi ve bu şekilde bilim okuryazarı bireylerin yetişmesine katkı getirmesi beklenmektedir. Elde edilecek öğrenci görüşlerinin alanda çalışan öğretmenlere Vatandaş bilimi etkinlikleri hakkında fikir vermesi beklenmektedir. 2018 yılında ilan edilen Fen Bilimleri öğretim programına göre temel amaç fen okuryazarı bireyler yetiştirmektir. Fen Bilimleri dersi ile fen okuryazarı bireylerin yetişebilmesi, öğrencilerin araştırma ve bilim yapma süreçlerini bizzat deneyimlemelerine bağlıdır. Bunun yolu da Vatandaş bilim anlayışının Fen Bilimleri Dersinde kullanmakla mümkün olacağı düşünülmektedir.

Abstract:
The citizen science approach is the participation of people from all segments of the public in research. The definition of citizen science has been included in the Oxford Dictionary since 2014. According to the definition given here, Citizen science is defined as "Scientific work undertaken by the public, generally in cooperation or management of scientists and scientific institutions". The study is about the application of the citizen science approach in the Science course. This research, conducted as an action research, examined how citizen science activities can be used in science education. In this context, citizen science activities to be selected within the scope of the "Earth and Universe" subject area of the 2022 fall semester Science Course were carried out with the student group studying at Muğla Science and Art Center. The activities are related to the topics in the science course. In this context, students contributed to asteroid hunting and light pollution measurement studies. While students analyzed existing data sets in asteroid hunting and reported the results to the international platform, they themselves collected data in light pollution measurement studies and contributed to the relevant scientists. In addition, students participated in activities chosen by them on the "zooniverse.org" platform, where citizen science activities are published around the world. Participants consist of 6th grade students determined through purposeful sampling. Data will be collected through tools such as pre-implementation interview form, post-implementation interview form and teacher observations and analyzed through content analysis. It is expected that the research outputs will guide the use of the citizen science approach in science education and thus contribute to the training of science literate individuals. It is expected that the student opinions obtained will give ideas to teachers working in the field about citizen science activities. According to the Science curriculum announced in 2018, the main aim is to raise science literate individuals. Raising scientifically literate individuals through the Science course depends on students personally experiencing the research and science processes. It is thought that this will be possible by using the citizen science approach in the Science Course.