Endometrium kanseri tanısıyla opere olan hastalarda frozen sonucuyla nihai patoloji sonuçlarının karşılaştırılması
Comparison of frozen section and final histopatological results in patients operated with diagnosis of endometrial cancer
Yazar: ILHAMA ELDAROVA
Danışman: DOÇ. DR. RAHİME NİDA BAYIK
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Ümraniye Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Kadın Hastalıkları ve Doğum Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2018
Konu: Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology
Dizin: Cerrahi = Surgery ; Cerrahi-kadın doğum = Surgery-obs.-gyn. ; Endometrial neoplazmlar = Endometrial neoplasms ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Patoloji = Pathology ; Retrospektif çalışmalar = Retrospective studies

Özet:
Amaç: Endometrium kanserinin tedavisinde cerrahi tedavi önemli bir yer tutmaktadır ve cerrahi sürecin yönlendirilmesinde frozen inceleme oldukça önemlidir.  Frozen inceleme ile düşük riskli hastalarda gereksiz cerrahiden kaçınılmakta ve neticede hasta morbiditesi ve maliyeti önemli boyutta azaltılmaktadır. Yüksek riskli hastalarda ise uygun cerrahinin yapılması hastanın yaşam süresini belirgin etkilemektedir. Bu çalışmanın amacı frozen inceleme ile nihai patoloji arasında  uyum oranını değerlendirmek ve frozen incelemenin intraoperatif tedavi yönetiminde potansiyel etkisini araştırmaktır.
Materyal-Metot: 2008-2018 yıllarında SBÜ Ümraniye Eğitim ve Araştırma hastanesinde endometrium kanseri nedeniyle opere edilen 218 hastadan  frozen/nihai patolojisi mevcut olan 139 hasta tümör çapı,myometrial invazyon, tümör histolojisi, grade ve servikal tutulum açısından retrospektif olarak değerlendirildi. Hastaların kliniko-patolojik verileri hasta dosyaları ve hastane bilgi sisteminden elde edildi. Çalışmada elde edilen bulgular değerlendirilirken, istatistiksel analizler için IBM SPSS Statistics 22 (IBM SPSS, Türkiye) programı kullanıldı. Çalışma verileri değerlendirilirken tanımlayıcı istatistiksel metodların (Ortalama, Standart sapma, frekans) yanısıra niceliksel parametreler arasındaki uyumun belirlenmesinde Sınıf içi korelasyon katsayısı (ICC), niteliksel parametreler arasındaki uyumun belirlenmesinde Kappa uyum katsayısı hesaplandı. Sonuçlar %95 güven aralığında ve  anlamlılık p<0.05 düzeyinde değerlendirildi.
Bulgular : Hastaların yaş ortalamaları 57,60±10,41 yıldır.  BMI düzeyleri 15,8 kg/m2 ile 58,6 kg/m2 arasında değişmekte olup, ortalaması 37,82±8,75 kg/m2'dir.  Ameliyat süreleri 60 dk ile 705 dk arasında değişmekte olup, ortalaması 258,24±151,30 dakikadır. Frozen inceleme ve nihai patoloji tanısı arasındakı uyum oranı grade, myometrial invazyon, histolojik subtip, tümör çapı ve servikal tutulum için  %82,1(123/139),  %82,4(124/139),  %80,8 (113/139), %95,8(100/139) ve  %83,4(118/123) saptandı. 139 hastanın hiçbirisinde gereksiz tedavi uygulanmamış olup 10(%7,2)  hastada  (3 hasta myometrial invazyon ve 7 hasta grade uyumsuzluğu nedeni ile ) yetersiz tedavi yapılmıştır. 
Sonuçlar: Bizim çalışmanın sonuçlarına bakıldığında frozen  incelemenin yüksek ve düşük riskli endometrium kanserinin ayırt etmede   ve  dolayısıyla  cerrahi  planlamada  etkinliğinin  ve güvenilirliğinin istatistik anlamlı olduğu görüldü. Frozen ve  nihai patolojide grade, myometrial invazyon, histolojik alt tip, tümör çapı ve servikal tutulum arasında yüksek uyum saptanmıştır. Bu faktörler, endometrium kanseri olan hastalarda lenfadenektomi gerekliliği ile ilgili intraoperatif karar vermeyi yönlendirmek için kullanılabilir.

Anahtar sözcükler: Endometrial kanser, frozen inceleme, nihai patoloji.

Abstract:
Objective : Surgery is fundamental in the treatment of endometrial carcinoma and frozen section is quite important in management of the surgery. Unnecessary surgery is avoided in low risk patients and eventually morbidity and costs are reduced with frozen sections. Proper surgery in high risk patients affects survival. Aim of this study is to investigate correlation between frozen sections and final pathological diagnosis and potential impact of frozen section on intraoperative management.
Materials and Methods: A total of 139 patients with frozen / final pathology results from 218 patients who were operated for endometrial cancer at the SBU Umraniye Training and Research Hospital between 2008-2018 were retrospectively evaluated for tumor size, myometrial invasion, tumor histology, grade and cervical involvement. Clinico-pathological data were obtained from patient files and hospital information system. IBM SPSS Statistics 22 (IBM SPSS, Turkey) programs were used for statistical analysis. In the evaluation of study data, beside descriptive statistical methods (mean, standard deviation, frequency) the intraclass correlation coefficient (ICC) in determining the harmony between quantitative parameters and Kappa coefficient for determining the harmony between the qualitative parameters were calculated. The results were evaluated at 95% confidence interval and p <0.05.
Results: Average age of the patients was 57,60±10,41 years. Body mass index (BMI) was between 15,8-58,6 kg/m2 with the average of 37,82±8,75 kg/m2. Operation time was between 60-705 minutes with the average of 258,24±151,30 minutes. Correlation between frozen section and final pathological result for grade, myometrial invasion, hitological subtype, tumor diameter and cervical involvement were %82,1(123/139),  %82,4(124/139),  %80,8 (113/139), %95,8(100/139) ve  %83,4(118/123), respectively. 
None of the 139 patients had overtreatment and 10 (%7,2) patients (3 had myometrial invasion and 7 had grade mismatch) had undertreatment.
Conclusions: In this study, it was determined that the frozen examination had high efficacy and reliability in distinguishing high and low risk endometrial cancer.
Frozen section and final pathology showed high correlation for grade, myometrial invasion, histological subtype, tumor diameter and cervical involvement. These factors can be used to guide intraoperative decision-making about the necessity of lymphadenectomy in patients with endometrial cancer.

Key words: Endometrial cancer, frozen examination, final pathology