Diyalektik benlik ölçeğinin Türkçeye uyarlanması ve diyalektik benlik ile çeşitli değişkenlerin ilişkisi
Adaptation of dialectical self scale to Turkish and the relationship between dialectical self and various variables
Yazar: EZGİ BÜŞRA AKGÖZ
Danışman: PROF. DR. ÜNSAL YETİM
Toros Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Bu araştırma iki çalışmadan oluşmaktadır. Çalışma 1'de Diyalektik Benlik Ölçeği
'nin Türkçeye uyarlanması ile geçerlik ve güvenirliğinin test edilmesi amaçlanmıştır.
Çalışma 2'nin amacı ise diyalektik benlik ile değişim beklentisi arasındaki ilişkinin
Türkiyeli katılımcılar için incelenmesidir. Araştırma Türkiye'de her bölgeden göç alması
ve demografik verileri sebebiyle Türkiye'yi temsil ettiği kabul edilen Mersin ilinde ikamet
eden 504 birey ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın verileri 'Demografik Bilgi Formu',
'Diyalektik Benlik Ölçeği (DBÖ)', 'Rosenberg Benlik Saygısı Ölçeği (RBSÖ)' ve
değişim beklentisi için kullanılan değerlendirme araçları ile toplanmıştır. Diyalektik
Benlik Ölçeği'nin yapısal geçerliğini incelemek amacıyla yapılan doğrulayıcı faktör
analizi sonucunda 11 maddeden oluşan tek boyutlu bir ölçek elde edilmiştir (Uyum
değerleri: RMSEA=.030, NFI=.945, CFI=.982, IFI=.982 ve GFI=.981). Elde edilen
ölçeğin ölçüt bağımlı geçerliğini incelemek için ise Rosenberg Benlik Saygısı Ölçeği
kullanılmış ve literatür ile uyumlu olarak benlik saygısı ile diyalektik benlik arasında
negatif yönlü anlamlı bir ilişki tespit edilmiştir (r=-,320; p=,000). Ölçeğin güvenirliği ise
Cronbach Alfa (α) ve McDonald Omega (ω) katsayıları yöntemleri ile incelenerek yeterli
düzeyde olduğu anlaşılmıştır (ω: .82 / α: .78). Çalışma 2 kapsamında, diyalektik benlik
puanın hayat boyu mutluluk eğilimini gösteren grafik türü tercihine göre anlamlı bir fark
gösterip göstermediği ve değişim bekleme oranı ile diyalektik benlik puanı arasındaki
ilişki incelenmiştir. Analizler sonucunda diyalektik benlik puanının tercih edilen grafik
türleri (doğrusal, doğrusal olmayan, parabolik olup doğrusal olmayan) arasında anlamlı
bir farklılık göstermediği ve diyalektik benlik puanı ile değişiklik bekleme oranları
arasında anlamlı bir ilişki bulunmadığı belirlenmiştir. Elde edilen bulgular aynı
değerlendirme araçlarının kullanıldığı geçmiş çalışmanın bulguları ile de
karşılaştırılmıştır. Araştırma kapsamında çeşitli değişkenlere ilişkin analizlere de yer
verilmiştir.

Abstract:
This research consists of two studies. In Study 1, it was aimed to adapt the Dialectical
Self Scale into Turkish and test its validity and reliability. The aim of Study 2 is to examine
the relationship between dialectical self and change expectancy for Turkish participants. The
research was conducted with 504 individuals residing in Mersin, which is considered to be
representative of Turkey due to its demographic data and migration from every region in
Turkey. The data of the study were collected with 'Demographic Information Form',
'Dialectical Self Scale (DSS)', 'Rosenberg Self-Esteem Scale (RSES)' and the assessment
tools used for change expectancy. As a result of the confirmatory factor analysis conducted
to examine the construct validity of the Dialectical Self Scale, a unidimensional scale
consisting of 11 items was obtained (Fit indices: RMSEA=.030, NFI=.945, CFI=.982,
IFI=.982 and GFI=.981). In order to examine the criterion-dependent validity of the scale,
Rosenberg Self-Esteem Scale was used and a significant negative relationship was found
between self-esteem and dialectical self in accordance with the literature (r=-,320; p=,000).
The reliability of the scale was analysed with Cronbach's Alpha (α) and McDonald's Omega
(ω) coefficients and found to be at a sufficient level (ω: .82; α: .78). Within the scope of
Study 2, whether the dialectical self-score showed a significant difference according to the
preference of the graph type showing the lifelong happiness tendency and the relationship
between the change expectancy rate and the dialectical self-score were examined. As a result
of the analyses, it was determined that the dialectical self-score did not show a significant
difference between the preferred graph types (linear, non-linear, parabolic and non-linear)
and there was no significant relationship between the dialectical self-score and change
expectancy rates. The findings were compared with the findings of study in which the same
assessment tools were used. Analyses on various variables were also included in the
research.