2018-2023 yılları arasında Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk acil kliniğine zehirlenme ile başvuran hastaların demografik, etiyolojik ve klinik özellikleri, takip, tedavi süreçlerinin ve mortalitenin değerlendirilmesi
Demographic, etiological, and clinical characteristics, follow-up, treatment processes, and mortality evaluation of patients presenting with poisoning to the pediatric emergency department of Ankara University Faculty of Medicine between 2018 and 2023
Yazar: BETÜL DOĞUTAN
Danışman: PROF. DR. DENİZ TEKİN
Ankara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı / Acil Pediatri Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases

Özet:
Giriş ve Amaç: Zehirlenme ya da intoksikasyon, vücuda toksik bir maddenin girmesi ile 
meydana gelen ve biyolojik sistemlerde işlev bozukluklarına yol açan bir durumdur. Pediatrik 
zehirlenmeler, acil servis başvuruları içinde küçük bir oran oluşturmasına rağmen önemli bir 
halk sağlığı sorunudur. Bu çalışmada 5 yıllık süreçte AÜTF Çocuk Acil Bilim Dalı'nda 
zehirlenme tanısı ile izlenmiş olan çocuk hastaların incelenmesi ve yorumlanması 
amaçlanmaktadır. Böylece ülkemiz ve dünya için önemli bir halk sağlığı sorunu olan çocukluk 
çağı zehirlenmelerinin incelenmesiyle 3. Basamak bir merkezdeki veriler ışığında tıbbi 
literatüre katkı sağlanmaya çalışılacaktır.
Gereç ve Yöntem: Mayıs 2018- Mayıs 2023 tarihleri arasında; AÜTF Çocuk Acil Bilim 
Dalı'nda zehirlenme tanısı ile izlenen 0-18 yaş arasındaki hastalar retrospektif olarak 
incelenmiştir.
Bulgular: Vakaların %54,7'si kız olup, yaş ortancası 48 aydır. Zehirlenme vakalarının 
%56,3'ü 0-5 yaş grubunda, %35,9'u ise 12-18 yaş grubunda görülmüştür. Zehirlenme genellikle 
kazara gerçekleşmiş (%68,1), ancak 12-18 yaş grubunda özkıyım oranı %73,1 ile belirgin bir 
artış göstermiştir. Zehirlenmelerde en sık karşılaşılan madde grubu ilaçlar (%68,0) olup, klinik 
olarak en sık nörolojik ve gastrointestinal semptomlar tespit edilmiştir. Çocuk Yoğun Bakım 
Ünitesine (ÇYBÜ) yatış oranı %24,2 olup, en yüksek yatış oranı 12-18 yaş grubunda (%39,0) 
gözlenmiştir. Çalışmada mortalite görülmedi. Yaşa bağlı olarak, 12-18 yaş grubunda 
toksikolojik analizlerin, gastrik lavaj ve aktif kömür gibi tedavilerin daha sık uygulandığı ve bu 
grubun daha yüksek klinik şiddet ile başvurduğu görülmüştür. 
Sonuç: Çalışma, çocukluk çağı zehirlenmelerinde yaş gruplarına göre belirgin farklılıklar 
olduğunu ve adolesan grubunun daha fazla risk altında olduğunu ortaya koymaktadır. Bu 
bulgular, multidisipliner önleme stratejilerinin önemini ve etkin yönetim yaklaşımlarının 
gerekliliğini vurgulamaktadır.
Anahtar Kelimeler: Çocuk, Zehirlenme, Kasıtsız, Özkıyım, Adolesan, Toksikoloji

Abstract:
Introduction and Purpose: Poisoning or intoxication is a condition that occurs when a 
toxic substance enters the body, leading to dysfunction in biological systems. Although 
pediatric poisonings constitute a small proportion of emergency department visits, they 
represent a significant public health issue. This study aims to analyze and interpret pediatric 
patients diagnosed with poisoning who were managed at the Pediatric Emergency Department 
of Ankara University Faculty of Medicine over a 5-year period. By examining childhood 
poisonings, which are a critical public health problem both in our country and globally, this 
study seeks to contribute to the medical literature with data from a tertiary care center.
Methods: Between May 2018 and May 2023, patients aged 0–18 years who were 
diagnosed with poisoning and treated at the Pediatric Emergency Department of Ankara 
University Faculty of Medicine were retrospectively analyzed.
Results: Of the cases, 54.7% were female, with a median age of 48 months. Poisoning 
cases were most common in the 0–5 age group (56.3%), followed by the 12–18 age group 
(35.9%). Poisoning primarily occurred accidentally (68.1%); however, the rate of suicide 
attempts increased significantly in the 12–18 age group (73.1%). The most frequently 
encountered substance group was medications (68.0%), and the most common clinical 
symptoms were neurological and gastrointestinal. The Pediatric Intensive Care Unit (PICU) 
admission rate was 24.2%, with the highest rate observed in the 12–18 age group (39.0%). No 
mortality was observed in the study. Age-specific findings revealed that toxicological analyses, 
gastric lavage, and activated charcoal treatments were more frequently performed in the 12–18 
age group, which also presented with higher clinical severity. 
Conclusion: The study reveals significant differences in childhood poisonings across age 
groups, highlighting that the adolescent group is at greater risk. These findings emphasize the 
importance of multidisciplinary prevention strategies and the necessity of effective 
management approaches.
Keywords: Child, Poisoning, Unintentional, Suicide Attempt, Adolescent, Toxicology