Kırgızistan'da yaşayan Türkataların folkloru
Living folklore of Türkata in Kyrgyzstan
Yazar: RAKHATAI SHEMAEVA
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET ÇERİBAŞ
Dumlupınar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Halk Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature

Özet:
Bu çalışmayla Kırgizistan'da yaşan Türkataların unutulmaya yüztutan tüm kültür öğelerini derlemek, tahlil etmek veya elde edilen malzemeleri gelecek nesillere tanıtmak ve Türk kültürüne kazandırmak amaçlanmıştır. Çalışmamız Giriş Bölümü hariç yedi ana bölümden oluşmaktadır. Giriş bölümünde Türkiye'de sadece Türkoloji sahasında tanınan; ancak yeterli bilgiye sahip olunmayan Türkataların tarihine dari bilgiler yer almaktadır. 
Birinci bölümde, Türkataların sözlü edebiyat ürünlerini başlığı altında sahadan derlenilen ninni, mâni, türkü, masal ve ağıtlar yer almaktadır. İkinci bölümde Türkataların folklorunda geçiş dönemleri başlığı altında; bölgede doğum, evlenme ve ölüm zamanlarında yapılan geleneksel uygulama ve inançlara yer verilmiştir. Verilen tüm etkinlikler alt başlıklarda ayrıntılarıyla anlatılmıştır. Üçüncü bölümde Türkataların folklorunda kültler, kültlere bağlı inançlar ve uygulamalar ele alınmış, Türk inanç sisteminin en eski şekillerinden olan Dağ, Taş, Ağaç, Su gibi tabiat unsurlarına bağlı inanmalar tasvir ve tahlil edilmeye çalışılmıştır. Çalışmanın Dördüncü bölümü, geçmişten bu yana Türkataların hayatında önemli bir yer edinen mutfak kültürüne ayrılmıştır. Söz konusu bölümde yemekler, çorbalar, içecekler alt başlıkları altında toplanmıştır. Ayrıca Türkatalara ait söz konusu yemeklerin malzeme listeleri ve yapılışları ayrı ayrı tasvir edilmiştir. Beşinci bölümde, Türklerin Türkistan bozkırlarında yıllardır oynadığı ve geçmişten günümüz kadar Kırgızistan'da devam eden oyunları geniş hatlarıyla çalışmaya yansıtılmış ve her oyunun oynama biçimi ayrıntılı olarak ele alınmıştır. Altıncı bölümde Nevruz ve Kurban Bayramı gibi Türklerin kutsal kabul ettikleri dindışı ve dini bayram ve törenleri incelemiştir. Son bölümde ise, modern tıbbın imkânlarının kısıtlı olduğu dönemlerde çeşitli hastalıklara karşı yapılan ve adına halk hekimliği/halk tıbbı/alternatif tıp gibi isimler verilen tedavi yöntemleri, bu yöntemlerle ilgili sihri/büyüsel uygulamalar ve inançlara yer verilmiştir. 

Anahtar kelime: Folklor, Kırgızistan, Türkatalar.

Abstract:
All cultural elements into oblivion holding the live Türkata in Kyrgyzstan with this work, analyze, make written sources, and is intended to introduce the next generation to bring the Turkish Literature. Our work consists of seven main sections. In the first section, we have compiled a lullaby under the Türkata oral literature products, curb, folk songs, folk tales and laments located.
In the second part of the transition period under Türkata; births in the region, marriage, and the traditions and beliefs place all activities carried out in the time of death is described in detail in the sub-titles. In the third chapter in the folklore of Türkata cult due to the cult beliefs and practices, folk cuisine meals are an important place in the life of the past since Türkata, soups, drinks are classified under subheadings. In addition, the bill of materials and construction of these dishes belonging to the Türkata are described separately. In the fifth part, the Turks have played for years in the Turkistan steppes and reflect our thesis with the broad lines of the past, today the ongoing games in Kyrgyzstan and explains how to play each game Nowruz in the sixth chapter, and Eid al-Adha feast, and we examined their sacred ceremonies such as the Turks. In the last chapter, Folk Medicine in doctors being the period of the people against various diseases that they treat the disease with treatments that their implements and investigate a lot of superstitious beliefs and practices, and it is given as examples of the titles.

Keywords: Folklore, Kyrgyzstan, Turkatalar.