Tip 2 Diabetes Mellitus'un depresyon, anksiyete, stres ve psikolojik iyi oluş seviyesi üzerine etkisi
The effect of Type 2 Diabetes Mellitus on depression, anxiety, stress and psychological well-being level
Yazar: ÖYKÜM ZEYNEP ÇAĞILTAY
Danışman: DOÇ. DR. FATMA YEŞİM CAN
İstanbul Gedik Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Tip 2 şeker hastalığına büyük çoğunlukla stres, depresyon, anksiyete eşlik etmektedir ve bu hastaların psikolojik iyi oluş seviyeleri de çoğunlukla sağlıklı insanlara göre daha düşüktür.
Bu çalışmada, tip 2 şeker hastalığı olan insanların depresyon, anksiyete, stres düzeyleri ve psikolojik iyi oluşları, herhangi kronik ve psikolojik rahatsızlığı olmayan insanlarla karşılaştırılmıştır. Çalışmanın amacı tip 2 şeker hastalarının, herhangi kronik ve psikolojik problemi olmayan bireylerden farkını anlamaktır. Araştırma, "Tip 2 diyabetli bireyler, fiziksel olarak sağlıklı bireylere göre daha fazla depresyon, anksiyete, stres ve daha düşük psikolojik iyi oluş seviyesine sahiptir." Hipotezini incelemiştir ve bu hipotez doğru bulunmuştur. Bu yüzden şeker hastalarına bütüncül biyopsikososyal tedavi uygulanmalıdır ki tam anlamıyla herkes için tedavi hedeflerine ulaşılabilinsin. Aynı zamanda cinsiyet, eğitim durumu, yaş da bu etkenlere (depresyon, anksiyete, stres ve psikolojik iyi oluş) etki etmektedir. Hipotezle aynı sonuçlu olan diğer tez ve makalelere de tartışma bölümünde yer verilmiştir. Sadece yaygın anksiyete bozukluğu ölçeği sağlıklı örneklemde daha yüksek ortalamada ve psikolojik iyi oluş ölçeği yine aynı sağlıklı örneklemde daha düşük ortalamada çıkmıştır.
Araştırma örneklemini, Türkiye'deki ilindeki şeker hastalarının oluşturduğu 55 kişi ve tez yazarının çevresindeki orta ve ileri yaşlardaki kronik ve psikolojik hastalığı olmayan 50 kişi oluşturmaktadır. Araştırmada toplamda 8 adımlı anket kullanılmıştır; kontrol ve deney gruplarının her birine Sosyo Demografik Veri Formu (SVF), Beck Depresyon Ölçeği (BDÖ), Burns Depresyon Ölçeği, Beck Anksiyete Ölçeği (BAÖ), Endişe ve Anksiyete Ölçeği (EAÖ), Yaygın Anksiyete Bozukluğu (YAB-7) Ölçeği ve Psikolojik İyi Oluş Ölçeği (PWBS) kullanılmıştır. Tip 2 diyabetli kişilere aynı anketlere ek olarak bir de Diyabet Sıkıntı Ölçeği (DDS) ölçeği verilmiştir.
Bu çalışma, daha önce yapılmamış olan bir çalışma olmakla beraber, insanların ve tez sahibinin bilinçlenmesi ve ilerideki çalışmalara örnek teşkil etmesi amacıyla yazılmıştır. Araştırma sonuçları, bu konuyla ilgili yapılacak diğer araştırmalar için faydalı olacaktır.
Çalışmada, veri analizi SPSS 25.0 paket programıyla elde edilmiştir. Sürekli değişkenler Ort ve SS olarak verilmiş, kategorik değişkenler de sayı (N) ve yüzde (%) olarak verilmiştir.

Abstract:
Type 2 diabetes is mostly accompanied by stress, depression and anxiety, and the psychological well-being levels of these patients are generally lower than those of healthy people.
In this study, depression, anxiety, stress levels and psychological well-being of people with type 2 diabetes were compared with people without any chronic and psychological disorders. The aim of the study is to understand the difference between type 2 diabetes patients and individuals without any chronic and psychological problems.
"Individuals with type 2 diabetes have more depression, anxiety, stress, and lower levels of psychological well-being than physically healthy individuals," the study concluded. It was examined the hypothesis and it was found to be correct. Therefore, holistic biopsychosocial treatment should be applied to diabetics so that treatment goals can be achieved for literally everyone. At the same time, gender, educational status, age also affect these factors (depression, anxiety, stress, and psychological well-being). Other theses and articles with the same results as the hypothesis are also included in the discussion section. Only the generalized anxiety disorder scale (GAD-7) was higher in the healthy sample and the psychological well-being scale (PWBS) was lower in the same healthy sample.
The research sample consists of 55 people who are diabetics in the province of Turkey and 50 people in middle and old age who do not have chronic and psychological diseases around the author of the thesis. A total of 8 step questionnaires were used in the research for each member of the control and experimental groups; Socio-Demographical Data Form (SVF), Beck Depression Inventory (BDI), Burns Depression Inventory, Beck Anxiety Inventory (BAI), Anxiety and Anxiety Inventory (EAS), Generalized Anxiety Disorder Inventory (GAD-7) and Psychological Well-Being Scale (PWBS) was used. Type 2 diabetic people were also given a Diabetes Distress Scale (DDS) scale in addition to the same questionnaires.
Although this study is a study that has not been done before, it was written to raise awareness of people and the thesis owner and to set an example for future studies. The results of the research will be useful for further research on this subject.
In the study, data analysis was obtained with the SPSS 25.0 package program.
Continuous variables are given as mean and SD, and categorical variables are given as numbers (N) and percentage (%).