Acil durumlarda geçici konut tasarım model önerisi: Türkiye örneği
Temporary housing design model proposal in emergencies: the case of Turkey
Yazar: GÜLŞAH ŞENOCAK
Danışman: PROF. BİLGE SAYIL ONARAN
Hacettepe Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / İç Mimarlık ve Çevre Tasarımı Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: İç Mimari ve Dekorasyon = Interior Design and Decoration

Özet:
Zorunlu göç sonucu oluşan geçici barınma gereksinimi insani yardım eylemlerinin en önemli kalemlerinden biridir. Bu çalışma acil durumlarda insani yardım sürecine iç mimarlık disiplininin ne ölçüde dahil olabileceği sorusundan doğmuştur. Ülkemizde geçici barınma alanlarında kullanılan geçici konutlar, insani yardım ve geçici barınma alanlarında çalışan devlet kurumları aracılığı ile oluşturulmaktadır. Araştırma, acil durumlarda kullanılan geçici konutların tasarım ve uygulama sürecinde literatür ve saha çalışması arasındaki eksikleri alanda çalışan kurumlar üzerinden belirlemek ve bu eksiklere yönelik tasarım sürecine yardımcı bir model önerisi sunmayı amaçlamaktadır. 
Acil durumlarda kullanılması amaçlanan bir geçici konutun güvenlik ve konfor unsurlarını sağlayarak yaşam kalitesini artırması isteniyorsa iç mimari bakış açısı ile ele alınması gerekmektedir.  Disiplinimiz estetik anlamda tatmin edici mekânlar üretmenin yanında problemlere yönelik işlevsel tasarımlar da geliştirerek toplumsal katkı sağlamayı amaçlamaktadır. Bu nedenle İç mimarlık ve insani yardım ilişkisinin ortaya konması araştırmanın ilk adımı için önemli görülmüştür.
Araştırma beş adımda ilerlemiş, çalışmanın ilk bölümü acil durum barınma eylemi ve insani yardım üzerine yoğunlaşmış, ikinci bölüm geçici barınma alanında mekân tasarım kılavuzuna odaklanmıştır. Çalışmanın üçüncü bölümünde araştırma deseni detaylandırılmıştır. Araştırma literatür taraması ve görüşme teknikleriyle elde ettiği bulguları içerik analiziyle değerlendiren bir tasarım araştırmasıdır. Bu çerçevede geliştirilen çalışma, göç ve/veya geçici barınma alanında görev yapan uzmanlar ile yarı-yapılandırılmış görüşmeler yoluyla değerlendirilmiştir. Çalışmanın son adımında, iç mimarlık disiplininin bakış açısı dahil edilerek kurgulanan tasarım geliştirme modeli önerilmiştir.
Alan araştırmasında literatürden bilgi edinimi ve saha tecrübesinin literatüre kazandırılması konusunda çift yönlü işleyen akışının zayıf olduğu görülmüştür. Model önerisi zayıf çıkan bu bağı güçlendirmeye odaklanmış, farklı format ve interaktif kullanımı örnekleyerek ülkemizde kullanılabilir bir tasarım kılavuzu ortaya koymaktadır. Araştırmanın iç mimarlık disiplini için farklı çalışma alanlarının önünü açarak farkındalık oluşturması da amaçlanmıştır.

Abstract:
One of the most crucial aspects of humanitarian aid is the provision of temporary sheltering in response to the necessity of forced migration. This study arose from the question to what extent the discipline of interior architecture can be involved in the humanitarian aid process in emergencies. Temporary housing used in refugee camps in our country is undertaken by government institutions working in humanitarian aid. This research aims to identify the deficiencies between the literature and field work in the design and implementation process of temporary housing used in emergencies, through the institutions working in the field, and to propose a model that helps the design process for these deficiencies. 
Temporary housing for emergencies must be approached from an interior architecture perspective to enhance quality of life, providing security and comfort. Our discipline not only focuses on creating appealing environments but also aims to contribute to societal welfare through functional design solutions. Hence, establishing the bond between interior architecture and humanitarian aid was deemed a crucial initial step in this inquiry.
This study was conducted in five phases. The first chapter concentrated on temporary sheltering and humanitarian aid, while the second part addressed spatial design guidelines for temporary housing. The third phase meticulously outlines the research design, portraying a design research approach that evaluates literature review findings and interview data through content analysis. Experts in the fields of migration and/or temporary sheltering participated in semi-structured interviews to assess the research conducted within this context. In the last step of the study, a design development model was proposed by integrating the perspective of the interior architecture discipline.
Through interviews, it has been observed that the two-way flow in terms of obtaining information from the literature and bringing field experience to the literature was weak. The model proposal focuses on strengthening this weak bond and presents a design guide that can be used in our country by exemplifying different formats and interactive usage. The research also seeks to increase awareness by opening up new avenues of study for the discipline of interior architecture.