Radikal prostatektomi ameliyatlarında ultrason ile uygulanan erektör spina alan blokunun ağrı ve cerrahi stres yanıtına etkileri
Effects of ultrasound guided erector spinae plane block in radical prostatectomy surgery on pain and surgical stress response
Yazar: DAMLA TURAN
Danışman: UZMAN MESURE GÜL NİHAN ÖZDEN
İstanbul Medeniyet Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Anesteziyoloji ve Reanimasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Anestezi ve Reanimasyon = Anesthesiology and Reanimation
Dizin: Analjezi = Analgesia ; Anestezi = Anesthesia ; Ağrı = Pain ; Cerrahi-ürolojik = Surgery-urologic ; Postoperatif dönem = Postoperative period ; Prostat = Prostate ; Prostat hastalıkları = Prostatic diseases ; Prostatektomi = Prostatectomy ; Stres = Stress

Özet:
Amaç: Bu çalışmada radikal prostatektomi ameliyatı yapılacak hastalara erektör spina alan bloku uygulayarak, bu blokun postoperatif ağrı ve cerrahi stres yanıt, anestezi ve cerrahiye bağlı adrinokortikal sempatik deşarj ve peroperatif opioid aneljezik tüketimi üzerine olan etkilerininin araştırılması amaçlanmıştır. 
Materyal ve Metod: Malignite nedeniyle radikal prostatektomi ameliyatı yapılan 46 hasta Grup B (n=23)  ve Grup K (n=23) olarak iki gruba ayrıldı. Grup B hastalarına genel anestezi uygulanmadan önce erektör spina alan (ESP) bloku T12 seviyesinde her iki tarafa uygulandı. Grup K hastalarına ESP bloku uygulanmadı. Daha sonra tüm hastalara genel anestezi uygulanarak intraoperatif ortalama arter basıncı, kalp tepe atımı, SpO2 ve BİS değerleri 5 dk ara ile kaydedildi. Ameliyat boyunca infüzyon olarak uygulanan remifentanilin tüketilen miktarı kaydedildi. Hasta kontrollü analjezi uygulanarak, hastaların postoperatif tramadol tüketimi kaydedildi.
Postanestezi bakım ünitesinde NRS skorları, ek analjezik ihtiyacı, bulantı-kusma skorları kaydedildi. Modifiye Aldrete skorlaması >8 ve NRS ≤4 olan hastalar üroloji servisine devredildi. 
Tüm hastalardan preoperatif dönemde serviste, intraoperatif olarak cerrahi insizyon kapanmaya başladığında, postoperatif 24. saatte kan örnekleri alınarak ven kanında kan glukoz, kortizol, prolaktin, insülin, CRP değerlerine bakıldı. 
Bulgular: Blok uygulanan grupta remifentanil tüketimi ve postoperatif toplam tramadol tüketimi düşük bulunmuştur. Aynı grupta NRS skorları ve ek analjezik ihtiyacı daha az olmuştur. Grupların glukoz, kortizol, insülin ve CRP değerleri arasında anlamlı fark tespit edilmemiştir. Prolaktin değerleri incelendiğinde intraoperatif değerler blok grubunda daha yüksek bulunmuştur. 
Sonuç: USG eşliğinde uygulanan ESP blokunun radikal retropubik  prostatektomi ameliyatı sonrası ağrı yönetiminde etkili bir analjezi yöntemi olduğu, intraoperatif ve postoperatif opioid tüketiminde azalma sağladığı, ancak cerrahi stres yanıtına engel olmadığı sonucuna varılmıştır. 
Anahtar Kelimeler: Erektor Spina Plan Bloku, Postoperatif Analjezi, Anestezi, Cerrahi Stres Yanıt

Abstract:
Aim: In this study, it was aimed to examine the effects of ultrasound guided erector spinae plane block in radical prostatectomy surgery on pain and surgical stress response, adrenocortical discharge due to anesthesia and surgery and peroperative opioid analgesic consumption. 
Materials and Methods: In this study 46 patients between the ages of 30-77, American Society of Anesthesiologists (ASA) score I-II and undergoing radical prostatectomy surgery at İstanbul Göztepe Prof. Dr. Süleyman Yalçın City Hospital were included. The patients were randomly divided into two groups as ESPB applied group (Group B (n=23)) and not applied group (Group K (n=23)). Patient-controlled analgesia (PCA) was initiated in all patients for postoperative analgesia. Patients demographic data (age, gender, ASA score), intraoperative hemodynamic data, intraoperative and postoperative opioid consumption, additional analgesic need,  postoperative Numeric Rating Scale (NRS) scores (postoperative in the begining, 5th and 20th minutes, and then, 1th, 3rd, 6th, 12th, 18th and 24th hour), postoperative nausea-vomiting scores, and possible complications related to block and / or surgery were recorded. Intraoperative MAP, HR, SpO2, BIS values of patients in both groups were recorded in every 5 minutes. Blood glucose, insulin, cortisol, prolactin and C-reactive protein (CRP) were studied three times in order to evaluate the surgical stress response in the patients; preoperative at 6:00 am, intraoperative when surgical incision closing and postoperative 24th hours.
Results: Intraoperative remifentanil consumption and postoperative total tramadol consumption were found lower in the block group. NRS scores and need of additional analgesic were found lower in the block group. When the cortisol, glucose, insulin and CRP measurements of the groups were compared, no significant results were obtained. When the prolactin measurements of the groups were evaluated, intraoperative measurements were found higher in the block group.
Conclusion: It is concluded that USG-guided ESP block reduces intraoperative and postoperative opioid consumption, and does not prevent surgical stress response. ESP block is an effective analgesia method in pain management after radical retropubic prostatectomy.
Key Words: Erektor Spinae Plane Block, Postoperative Analgesia, Surgical Stress Response