Pediyatrik nefroloji polikliniğine başvuran üriner sistem taşı olan çocuklarda kliniğe ilk başvuru semptom ve bulgularının değerlendirilmesi
Evaluation of presenting symptoms and findings in children diagnosed with urinary system stones in pediatric nephrology outpatient clinic
Yazar: SEVAL SARIKAYA
Danışman: PROF. DR. AYFER GEMALMAZ
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Aile hekimliği = Family practice ; Belirti ve semptomlar = Signs and symptoms ; Birinci basamak sağlık hizmetleri = Primary health care ; Çocuk sağlığı = Child health ; Çocuklar = Children ; Üriner sistem = Urinary tract ; Üriner taşlar = Urinary calculi

Özet:
Amaç: ÜSTH erken tanı ve tedavinin önemli olduğu komplikasyonlarla seyreden bir hastalıktır. Bu çalışmanın amacı çocukların kliniğe ilk başvurularını değerlendirerek birinci basamakta hastalığın semptom ve bulgularına, risk faktörlerine dikkat çekmek ve erken tanı almasını ve doğru yönlendirilmesini sağlamaktır. 
Gereç ve Yöntem: 2019 yılında Nefroloji Polikliniğinde 0-18 yaş ÜSTH tanılı 240 çocuğun verileri incelendi. Hastalara çalışma formları oluşturuldu ve bu çalışma formlarına hastaların dosyalarında bulunan ilk kliniğe başvuru semptomları ve bulguları kaydedildi. Retrospektif olarak toplanan bu veriler SPSS 21.0'da analiz edildi. Çalışmanın etik kurul onayı Adnan Menderes Üniversitesi Tıp Fakültesi Girişimsel Olmayan Klinik Araştırmalar Etik Kurul'undan alındı.
Bulgular: Erkek/Kız oranı 1,2/1 idi. Yaş ortalaması 7,3±5,1, tanı yaşı ortalaması 4,7±4,6 yıl idi. Aile öyküsü %54,6, akrabalık öyküsü % 8,8 idi. En sık başvuru şekli tanı anında İYE (%52,9) idi. Önemli başvuru nedenleri sırasıyla hidronefroz (%26,7), büyüme gelişme geriliği (%9,6), anatomik anomali (%8,8) ve diğer hastalıklar (%6,7) idi. Eşlik eden anatomik anomalilerden en sık VUR vardı. Hastaların %60,8'i semptomatikti. Karın ağrısı, bulantı/ kusma ve ateş en sık kliniğe başvuru semptomu iken yaş gruplarına göre ise karın ağrısı, ateş, huzursuzluk, dizüri, idrarda pis koku semptomları ile mikroskobik hematüri ve KVAH bulguları anlamlıydı. Karın ağrısı, dizüri, mikroskobik hematüri, KVAH yaş arttıkça artmaktayken, ateş, huzursuzluk, idrarda pis koku yaş arttıkça azalmaktaydı. Karın ağrısı, dizüri, mikroskobik hematüri, KVAH beş yaş üzerinde, huzursuzluk olması ise beş yaş altında anlamlıydı. Hastalar %65,5 anne sütü almaktaydı. D vitamini kullanımı %7,1, antibiyotik proflaksisi %10,8 idi. Taş genelde üst üriner sistemde lokalize, %67,7'si 3 mm'den büyüktü ve %59,0'ı multiple idi. Metabolik neden %47,5 idi, en sık hiperürikozüri ve/veya hiperkalsiüri vardı. Metabolik olmayan en önemli risk faktörü enfeksiyon (%38,9) idi. Hastaların %8,6'ında açık cerrahi, %65,8'inde nonfarmakolojik, %22,5'i farmakolojik tedavi almıştı.
Sonuç: Karın ağrısı, ateş, huzursuzluk, dizüri, idrarda pis koku, mikroskobik hematüri kostovertebral açı hassasiyeti semptom ve bulguları çocuklarda, ÜSTH açısından anlamlıdır. Özellikle beş yaş ve üzeri çocuklarda semptom ve bulgulara rastlanması daha sık olmasından dolayı beş yaş altındaki hastalarda ÜSTH açısından klinik semptomlar dışında tespit edilen diğer bulgular daha önemlidir. Özellikle bebeklerde büyüme durumu, İYE takip edilmeli ve ÜSTH açısından dikkatli olunmalıdır.

Abstract:
Introduction: USSD is a disease with complications in which early diagnosis and treatment are important. The aim of this study is to evaluate the first application of children to the clinic, to draw attention to the symptoms and signs of the disease, risk factors, and to ensure early diagnosis and proper guidance.
Materials and Methods: The data of 240 children aged 0-18 years diagnosed with urinary system stone disease in the Nephrology Outpatient Clinic in 2019 were analyzed. Study forms were created for the patients, and the symptoms and findings of the first admission to the clinic in the patients' files were recorded on these study forms. These retrospectively collected data were analyzed in SPSS 21.0. Ethics committee approval of the study was obtained from the Adnan Menderes University Faculty of Medicine Non-Invasive Clinical Research Ethics Committee.
Result: The male/female ratio was 1.2/1. The mean age was 7.3±5.1 years, and the mean age at diagnosis was 4.7±4.6 years. Family history was 54.6%, consanguineous history was 8.8%. The most common form of admission was UTI (52.9%) at the time of diagnosis. Important admission reasons were hydronephrosis (26.7%), growth retardation (9.6%), anatomical anomalies (8.8%) and other diseases (6.7%), respectively. Among the accompanying anatomical anomalies, VUR was the most common. 60.8% of the patients were symptomatic. While abdominal pain, nausea/vomiting, and fever were the most common symptoms at presentation to the clinic, abdominal pain, fever, restlessness, dysuria, urinary odor symptoms, and microscopic hematuria and CVAH findings were significant according to age groups. Abdominal pain, dysuria, mikroskopic hematuria, and CVAH increased with increasing age, while fever restlessness, and urine oddor increased with decreasing age. 65.5% of the patients were breastfed. Use of vitamin D was 7.1%, antibiotic prophylaxis was 10.8%. The stones were generally localized in the upper urinary tract, 67.7% were larger than 3 mm and 59.0% were multiple. The metabolic cause was 47.5%, the most common was hyperuricosuria and/or hypercalciuria. The most important non-metabolic risk factor was infection (38.9%). 8.6% of the patients received open surgery, 65.8% non-pharmacological treatment, 22.5% pharmacological treatment. 
Conclusion: Abdominal pain, fever, restlessness, dysuria, urine odor, microscopic hematuria, costovertebral angle tenderness symptoms and signs are significant in terms of USSD in children. Since symptoms and signs are more common especially in children aged five years and older, other findings other than clinical symptoms are more important in terms of URTI in patients under the age of five. Especially in infants, growth status and UTI should be followed and care should be taken in terms of USSD.