Kavl kavramının anlambilimsel tahlili ve Kur'an'daki kullanımları
Secondary analysis of the concept of kavl and its uses in the Quran
Yazar: OSMAN GERGÜS
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA KAYA
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Din = Religion

Özet:
İnsanoğlunun tarihi boyunca iletişimin temel argümanı, verilmek istenen mesajı muhatabına aktarmak olmuştur. Mesajı aktarmanın yolları farklı olsa da şifahî/sözlü aktarım her zaman ön planda tutulmuştur. Sözü söylemek, ifadeyi aktarmak şifahî aktarımın temel unsurları arasında yer almıştır. Muhataba söylemin, nasıl ve ne şekilde söyleneceği, mesajın hangi minvalde aktarılacağı ise iletişimin öğeleri arasında yer almıştır.
İletişimin temel öğeleri arasında yer alan ileticiye mesajın nasıl ve ne şekilde aktarılacağı hususunda Kur'ân-ı Kerîm bize örneklik teşkil etmektedir. Bu bağlamda Kur'ân'da söz söylemek, muhataba mesajı iletmek vs. anlamlarına gelen kelimelerin kullanım gayesi ve şekilleri çalışmamızın çerçevesini oluşturmaktadır.
Söz söylemek, ifadeyi aktarmak gibi anlamlara gelen "kavl" kavramının ele alındığı bu çalışmada Kur'ân'da kavl kelimesinin müfred, izafetli ve sıfatlı kullanımlarına ve kavl ile yakın anlamlı olan kelimelerin tahliline yer verilmiştir. Çalışmamızda "kavl" kelimesini ele alırken lügat manalarına detaylı bir şekilde yer verilmiş olup, İslam alimlerinin bu kavram üzerinde yaptıkları açıklamalar detaylı bir şekilde ele alınmıştır. Çalışma içerisinde kavl kavramıyla bağıntılı olan kelimelerin tahlili yapılırken eş anlamlı, zıt anlamlı ve kelimeyle bağlantılı olan açıklamalara yer verilmiştir.
Çalışmamız boyunca hedeflediğimiz sonuç; Kur'ân'da kavl kelimesinin müfred ve izafetli kullanımlarının tespiti yanında kavl kelimesiyle beraber sıfat olarak yer alan kelimelerin kullanım amaçlarını ortaya koymaktır. Bunun yanı sıra, kavl kelimesiyle yakın anlamlı olabilecek kelimelerin kullanım şekillerinin neler olduğuna ve bu kelimelerin anlamlarının neyi ifade ettiğini açıklamaktır.

Abstract:
Throughout human history, the basic argument of communication has been to convey the intended message to the addressee. Although there are different ways to convey the message, verbal/oral transmission has always been at the forefront. Saying the word, conveying the expression have been among the basic elements of verbal transmission. How and in what way the discourse will be said to the addressee, and in what manner the message will be conveyed have been among the elements of communication.
The Holy Quran is an example for us in terms of how and in what way the message is conveyed to the transmitter, which is among the basic elements of communication. In this context, the purpose and forms of use of words in the Quran, meaning speaking, conveying the message to the addressee, etc. constitute the framework of our study.
In this study, where the concept of "qavl", which means to speak, to convey an expression, is discussed, the literal, relative and adjective uses of the word "qavl" in the Qur'an and the analysis of words that are close in meaning to qavl are included. In our study, while discussing the word "qavl", its literal meanings are given in detail and the explanations made by Islamic scholars on this concept are discussed in detail. In the study, while analyzing the words related to the concept of qavl, synonyms, antonyms and explanations related to the word are included.
The result we aim for throughout our study is to determine the literal and relative uses of the word qavl in the Quran, as well as to reveal the purposes of use of words that are used as adjectives together with the word qavl. In addition, to explain the usage patterns of words that may have similar meanings to the word qavl and what the meanings of these words express.