Kafede garson olarak çalışan zihin yetersizliği olan bireylerin mesleğe ilişkin matematik becerilerinin iyileştirilmesi
Improvment of vocational mathematical skills of individuals with intellectual disability working as cafe waiters
Yazar: KADRİYE UÇAR
Danışman: PROF. DR. ATİLLA CAVKAYTAR
Anadolu Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Özel Eğitim Ana Bilim Dalı / Zihinsel Engelliler Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Gerçekçi matematik eğitimi = Realistic mathematic education ; Kafe = Cafe ; Matematik eğitimi = Mathematics education ; Matematik öğretimi = Mathematics teaching ; Mesleki eğitim = Vocational education ; Sayılar = Numbers ; Sipariş = Order ; Zihinsel engelliler = Mentally retardation ; Çalışanlar = Workers

Özet:
Bu araştırmanın amacı, Eskişehir ilinde bir kafede çalışan zihin yetersizliği olan garsonların garsonluk mesleğinde gereksinim duydukları matematik becerilerinin geliştirilmesi sürecinin incelenmesidir. Araştırmanın katılımcıları kafede garson olarak çalışan iki zihin yetersizliği olan garson, iş yeri personeli, garsonların anneleri, geçerlik komitesi üyeleri, tez izleme komitesi üyeleri ve araştırmacıdır. Eylem araştırmasıyla desenlenen araştırma "Durum Saptama" ve "Uygulama" olmak üzere iki aşamada gerçekleştirilmiştir. Durum saptama sürecinde zihin yetersizliği olan garsonların, garsonluk mesleğine ilişkin matematik becerilerindeki mevcut durumu ile gereksinim duydukları matematik becerileri ve karşılaşılan sorunlar betimlenmiştir. Elde edilen veriler doğrultusunda uygulama sürecinde ilk olarak kafenin üst katında benzetim ortamında GME çerçevesinde matematik becerileri öğretim etkinlikleri planlanmış ve uygulanmıştır. Uygulama sürecinde zihin yetersizliği olan garsonlara sayıların öğretimi ve bağımsız sipariş alma becerilerinin öğretimi yapılmıştır. Ardından gerçek iş ortamında iş başında uygulamalar gerçekleştirilmiştir. Uygulama aşaması sonunda zihin yetersizliği olan garsonlar mesleğin gerektirdiği matematik becerilerini bağımsız olarak sergileyebilir düzeye ulaşmışlardır. Araştırma sonunda kafe garsonları, aileler ve iş yeri personeliyle yapılan görüşmeler, GME çerçevesinde sunulan uygulamanın garsonların matematik becerilerinin gelişmesine katkı sağladığını ortaya koymaktadır.

Abstract:
The purpose of this study is to observe the development process of the mathematical skills, required in waiters with intellectual disability working in a cafe in Eskisehir. The participants of the study are; two waiters with intellectual disability working as waiters at the cafe, the workplace staff, the waiters' mothers, members of the validity committee, dissertation members of the supervisory committee, and the researcher. The research was designed as an action research which was carried out in two stages defined as the "Determining the situation" stage and the "Implementation" stage. The situation was determined by assessing the current skill levels of the waiters, the skill levels which were required, and the possible problems which were encountered. In the light of the data obtained, activities aiming to teach mathematical skills were planned and performed on the second floor of the cafe, in a simulation environment within the framework of RME. During this process, numbers and the independent ordering skills were taught to the waiters with intellectual disabilities. Then, on-the-job applications were carried out in the real business environment. At the end of this phase, the waiters with intellectual disability reached demonstrated that they acquired the necessary mathematical skills to perform this profession independently. Interviews with cafe waiters, families, and workplace staff at the end of the research reveal that the practice presented within the framework of RME contributes to the development of the mathematical skills of the waiters.