Hüseyin Rahmi Gürpınar'ın "Billur Kalp" adlı romanının Türk dili ve edebiyatı eğitimi açısından söz varlığının incelenmesi
Examination of vocabulary of Hüseyin Rahmi Gürpinar's "Billur Kalp" in terms of Turkish language and literature education
Yazar: MEMDUHA KÜÇÜKKAYA
Danışman: PROF. DR. MESUT ŞEN
Marmara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Türk Dili ve Edebiyatı Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Edebi eserler = Literary works ; Edebiyat eğitimi = Literature education ; Gürpınar, Hüseyin Rahmi = Gürpınar, Hüseyin Rahmi ; Roman = Novel ; Söz varlığı = Vocabulary ; Türk edebiyatı = Turkish literature ; Yeni Türk edebiyatı = New Turkish literature

Özet:
Hüseyin Rahmi Gürpınar'ın "Billur Kalp" Adlı Romanının Türk Dili ve Edebiyatı Eğitimi Açısından Söz Varlığının İncelenmesi
Bu çalışma, Hüseyin Rahmi Gürpınar'ın Billur Kalp adlı romanının 1926 yılında Osmanlı alfabesiyle yapılan ilk baskısının Latin harfli çeviri yazımını, dizin-sözlüğünü ve söz varlığı incelemesini içermektedir.
Çalışmada, problem durumunun ortaya konulduğu giriş bölümüyle birlikte yedi bölüm yer almaktadır. Çalışmanın alanyazın bölümünde söz ve söz varlığının tanım, kapsam ve benzerlikleri üzerinde durulmuş; söz varlığı öğeleri ayrı başlıklar halinde ayrıntılı bir şekilde açıklanmıştır. Ek olarak Türk dili ve edebiyatı eğitimi açısından önemi üzerinde durulmuştur. Bu bölümde eser ve yazar hakkında ayrıntılı bilgiler de verildikten sonra yöntem bölümüne geçilmiştir.
Bulgular bölümünde ise Billur Kalp romanının orijinal baskısı ve sonraki baskıları hakkında bilgiler ile özeti verilmiş, ardından söz varlığı unsurları olan deyimler, atasözleri, kalıp ifadeler, yabancı sözcükler vd. başlıklar halinde incelenmiştir. Söz konusu incelemede tanımı yapılan söz varlığı öğelerinin altına ilgili metinden alıntılama yapılarak sayfa satır numarasıyla birlikte gösterilmiştir.
Beşinci bölümde orijinal metnin çeviri yazımına yer verilmiştir. Yazı çevrimi yapılırken kelimelerin orijinal yazımları aynen aktarılmış ve noktalama işaretlerinin de ilk baskıya uygun kalmasına özen gösterilmiştir.
Dizin-sözlük bölümünde her bir kelime anlamları ve türleriyle birlikte tek tek işlenmiş ve kelimelerin geçtiği deyimler, atasözleri, tekrar öbekleri, tamlamalar ilgili maddelerin altında sıralanmıştır. Böylece eser üzerinde çalışma yapacak araştırmacılara kolaylık sağlanması amaçlanmıştır.
Çalışmanın sonuç bölümünde elde edilen veriler ve öneriler sıralanmıştır. Eser incelemesinde literatür tarama ve içerik analizi yöntemlerinden yararlanılmış ve ortaya çıkarılan verilerin yeni çalışmalara katkı sağlayacak nitelikte olduğu, dil ve edebiyat eğitiminde kullanılabilecek bulgular verdiği ve Türkçenin söz varlığına katkı sağlayabilecek yeni unsurların, örnek cümlelerin ve anlamlandırmaların yer aldığı tespit edilmiştir.

Abstract:
Examination of Vocabulary of Hüseyin Rahmi Gürpınar's "Billur Kalp" in terms of Turkish Language and Literature Education
This study, the first edition of Hüseyin Rahmi Gürpınar's novel Billur Kalp, written in Ottoman alphabet in 1926, includes Latin-letter translation, index-dictionary and vocabulary analysis.
There are seven chapters in this work, including the introduction where the status of the problem is laid out. In the literature review part, the definition, scope and similarities of words and vocabulary is given, elements of vocabulary is explained in detail. After giving more color on the novel and the author, the next section on methodology begins.
In the findings section, information about the original edition and subsequent editions of Billur Kalp novel and a summary is given, then idioms, proverbs, phrases, foreign words have been analysed in categories. Excerpts from the related text are put with the page number under each vocabulary element defined.
In the fifth section, translation of the original text is given. In the process of translation, original spellings of the words were transferred without any modification and punctuation marks were kept in accordance with the first edition.
In the index-dictionary section, each word is processed one by one with their meanings and types, and the idioms, proverbs, repetitions and phrases are listed under the relevant items. In this way, convenience has been provided to the researchers who wishes to work on the novel.
In the final part of the study, conclusions, findings and suggestions are listed. The literature review and content analysis methods were used in the study and it was concluded that the findings can contribute to the forthcoming studies, along with language and literature education, putting forward new elements, sample sentences and fresh meanings that can add to the Turkish vocabulary.