Ortopedik engelli bireylerin internet bağımlılığı ve teknoloji kullanımlarının incelenmesi
Investigation of internet addiction and technology uses of orthopedically disabled individuals
Yazar: ZEYNEP TEKİROĞLU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MUSTAFA SERKAN GÜNBATAR
Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Bilim ve Teknoloji = Science and Technology ; Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Bağımlılık = Dependency ; Bedensel engelliler = Physical handicappeds ; Engelli kişiler = Disabled persons ; Teknoloji = Technology ; Teknoloji kullanımı = Technology utilization ; İnternet = Internet ; İnternet bağımlılığı = Internet addiction

Özet:
Geçmişten günümüze bakıldığında teknoloji sürekli gelişmektedir. Gelişen teknoloji ile birlikte insanların hayatlarına yeni teknolojiler entegre edilmektedir. Bu teknolojilerin olumlu ve olumsuz özellikleri insanların yaşamlarını etkilemektedir. Bu bağlamda teknolojiyi kimin ve ne amaçla kullandığı önemlidir. Bu tez çalışmasında ortopedik engelli bireylerin teknolojiyi ne amaçla kullandıkları araştırılmıştır. Bu tez çalışmasının öncelikli amacı ortopedik engelli bireylerin engel yüzdeleri ile teknoloji kullanımları arasındaki ilişkiyi incelemek, teknoloji kullanım profillerini betimlemektir. Bu amaçla ilk olarak ortopedik engelli bireylere internet bağımlılığı ölçeği ve kişisel bilgi formu uygulanmış, ortopedik engelli bireylerin internet bağımlılık düzeyleri belirlenmiştir. İnternet bağımlılık ölçeği sonucuna göre internet bağımlılık puanları en yüksek ve en düşük olan bireylerle yarı yapılandırılmış görüşme yoluyla nitel veriler toplanmıştır.
Çalışmanın örneklemini, 2017 yılı Ocak ayı-2018 yılı Aralık ayı arasında Van ilinin İpekyolu ve Tuşba ilçelerinde bulunan 200 ortopedik engelli birey oluşturmaktadır. Bu çalışmada hem nicel hem de nitel veriler toplanmıştır. 200 kişiye uygulanan internet bağımlılık ölçeği ve kişisel bilgi formu araştırmanın nicel verilerini oluşturmuştur. Nicel verilerle elde edilen sonuçlara göre internet bağımlılık puanları yüksek ve düşük olan 10'ar birey ile yarı yapılandırılmış görüşme uygulanmıştır. Yarı yapılandırılmış görüşme araştırmanın nitel kısmını oluşturmuştur.
Araştırmanın nicel verileri SPSS 22 sürümü ile analiz edilmiştir. Araştırma verilerinin bilgileri kodlanarak SPSS programına kaydedilmiştir. Veriler sırasıyla temel istatiksel ölçülerle (aritmetik ortalama, frekans, yüzde) özetlenmiştir. Normal dağılım gösteren verilerin analizinde, ikili karşılaştırmalar için bağımsız örneklemler t testi, çoklu grup karşılaştırmalarında ise tek faktörlü varyans analizi (ANOVA) testi uygulanmıştır. Farklılığın hangi gruptan kaynaklandığını tespiti için yapılan Scheffe testi ile çözümlenmiştir. Bulguların yorumlanmasında 0,05 anlamlılık düzeyi esas alınmıştır. Normal dağılım göstermeyen verilerin analizinde ise Kruskall Wallis H, Mann Whitney U ve iki değişken için Kay-Kare testleri uygulanmıştır. Araştırmanın nitel verileri ise ise Microsoft worde aktarılmıştır. Daha sonra tema ve bu temalara ait kodlar oluşturulmuş, bunların yüzde ve frekans değerleri tablo şeklinde sunulmuştur.
Araştırma sonucunda ortopedik engelli bireylerin internet bağımlılık ölçümleri engel yüzdelerine, internet kullanım süresine, internet kullanım amacı, internet kullanım zaman dilimi, meslek grupları, evde oyun oynamalarına göre farklılaşmaktadır. Farklılaşmayan değişkenler  ise cinsiyet, eğitim durumları, birlikte yaşadıkları kişiler, engelliliğin doğuştan veya sonradan olma durumudur.
Anahtar Sözcükler 
İnternet Bağımlılığı, Bağımlılık, Problemli İnternet Kullanımı, Ortopedik Engelli.

Abstract:
From the past to the present, technology is constantly evolving. With the developing technology, new technologies are integrated into the lives of people. The positive and negative characteristics of these technologies affect people's lives. In this context, it is important by whom and for what purpose it is wed. In this thesis study, it is wondered for what purpose/aim the the orthopedically use the tecnology. For this purpose, internet addiction scale and personal information form were applied to the orthopedically disabled individuals and internet dependency levels of the orthopedically disabled individuals were determined. According to the results of the Internet dependency scale, qualitative data were collected through semi-structured interviews with individuals with the highest and lowest internet addiction scores.
The sample of the study consisted of 200 orthopedically disabled individuals in İpekyolu and Tuşba districts of Van province between January 2017 and December 2018. In this study, both quantitative and qualitative data were collected. The internet dependency scale and personal information form applied to 200 people form the quantitative part of the research. According to the results obtained from the quantitative section, semi-structured interviews were conducted with 10 individuals with high and low internet dependency scores. The semi-structured interview formed the qualitative part of the research. 
Quantitative data of the study were analyzed with SPSS version 22. The data were coded and recorded in the SPSS program. The data are summarized with the basic statistical measures (arithmetic mean, frequency, percentage), respectively. In the analysis of the data with normal distribution, independent samples t test was used for paired comparisons, and single factor variance analysis (ANOVA) test was used for multiple group comparisons. Scheffe test was used to determine which group the difference was caused by. In the interpretation of the findings, 0,05 significance level was taken as the basis. Kruskall Wallis H, Mann Whitney U and Kay-Kare tests were used for the two variables. The qualitative data of the research were installed/transformed to Microsoft word program. Then the theme and the codes for these themes are formed, their percentage and frequency values are presented in tabular form.
As a result of the research, internet dependency measurements of the individuals with orthopedic disabilities differ according to the percentage of disability, internet usage period, internet usage purpose, internet usage time, occupational groups, home games. The variables that do not change are gender, educational status, the people they live with,and the condition of disability.
Key Words
Internet Addiction, Addiction, Problematic Internet Use, Orthopedic Disability.