Fen bilgisi 3. sınıf öğretmen adaylarının genetiği değiştirilmiş organizmalara dair görüşlerinin belirlenmesi
Science 3. graduate teacher candidates determination of the opinions of genetically modified organisms
Yazar: AYTEN YILDIRGAN
Danışman: DOÇ. DR. ARZU DOĞRU
Aksaray Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İlköğretim Ana Bilim Dalı / Fen Bilgisi Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Aday öğretmenler = Candidate teachers ; Fen bilgisi = Science ; Fen bilgisi eğitimi = Science education ; Genetiği değiştirilmiş organizmalar = Genetically modified organisms ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation ; Öğretmen görüşleri = Teacher opinions ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Sosyobilimsel konulardan GDO'lu organizmaların faydaları, olası riskleri, dünyada ve ülkemizde GDO ile ilgili gelişmeler fen bilgisi öğretmenlerini de yakından ilgilendirmektedir. Bu amaçla, Fen Bilgisi öğretmen adaylarının genetiği değiştirilmiş organizmalara yönelik bilgi düzeyleri ve GDO'lu besinlerle ilgili risk algıları belirlenmeye çalışılmıştır. Araştırmanın yöntemi nicel araştırma yöntemi olup nitel veriler ile araştırma desteklenmiştir. Nicel verilerin elde edilip çözümlenmesinden sonra nitel verilerin elde edilmesi için görüşme soruları oluşturulmuştur. Çalışma Aksaray Üniversitesi Eğitim Fakültesi İlköğretim Fen Bilgisi Öğretmenliği 3. sınıfta öğrenim gören 23 (18 kız; 5 erkek) öğretmen adayı ile gerçekleştirilmiştir. Görüşmeler ise aynı gruptaki öğretmen adaylarından 10 (7 kız; 3 erkek) öğretmen adayı ile gerçekleştirilmiştir. Veri toplamak amacıyla 26 maddeden oluşan 'GDO'lu Besinlerle İlgili Risk Algıları Ölçeği' ve 8 sorudan oluşan 'GDO'lu Besinler Bilgi Testi' ile araştırmacı tarafından geliştirilen 10 sorudan oluşan yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. GDO'lu besinlere yönelik risk algısının belirlenmesinde ve GDO bilgi düzeyinin belirlenmesinde frekans analizi kullanılmıştır. Cinsiyete göre farklılıkların belirlenmesinde çalışma grubunun az olması nedeniyle parametrik olmayan testlerden Mann Whitney U testi kullanılmıştır. Puanlar arası farklılığın anlamlılığına ilişkin ise Wilcoxon İşaretli Sıralar testi kullanılmıştır. Görüşme sonucu elde edilen veriler içerik analizi yöntemi ile analiz edildikten sonra öğrencilerin verdikleri cevaplardan yola çıkarak 13 tema ve 62 kod oluşturulmuştur. Cinsiyete göre yapılan değerlendirmede, kız öğrencilerin GDO'lu besinlerin içerdiği risklere yönelik algı puanları erkek öğrencilerin GDO'lu besinlerin içerdiği risklere yönelik algı puanlarından yüksek olduğu görülmüştür. Yapılan görüşmelerde öğretmen adayları genellikle GDO konusunu haberlerden duyduklarını ve GDO kullanım amacı olarak ürünlerden verim elde etmek amacıyla kullanıldığını ifade etmişlerdir. Öğretmen adaylarının GDO'lu ürün, hormonlu ürün ve hibrit ürün tanımlarını yapabilmeleri yetiştirecekleri nesillerin bu kavramları yanlış öğrenmelerinin önüne geçecektir.

Abstract:
The benefits of GMO organisms, the possible risks, the developments in GMOs in the world and in our country are closely related with science teachers. Due to this, it was tried to determine the knowledge levels of science teachers about genetically modified organisms and the risk perceptions about GMOs. The method of research is quantitative research method and the research was supported with qualitative data. After obtaining and analyzing quantitative data, interview questions were formed to obtain qualitative data. The study was carried out with 23 (18 girls; 5 boys) prospective teachers who studying at Aksaray University Faculty of Education Elementary Science Education. The interviews were realised with 10 (7 girls; 3 boys) teacher candidates in the same group. In order to collect data, Scale of Perceptions on 'Risk of GMO Foods' which consisting of 26 items, 'GMO Nutrients Information Test' which consist of 8 question and Semi-structured interview form which developing by researcher and consisting of 10 questions was used. Determination of risk perception for GMO foods and frequency analysis was used to determine the level of GMO knowledge. Mann Whitney U test which is nonparametric tests, was used to determine the differences according to gender. The Wilcoxon Signed Ranks test was used for the significance of the difference between the scores. After analyzing the data obtained by the interview with the content analysis method 13 themes and 62 codes were formed thanks to the answers of the students. The students who participate in research 21.7% were male and 78.3% were female and according to gender perception scores of female students about the risks of GMO foods are higher than perception scores of male students about the risk of GMO foods. Most of the students who join to research study think that GMOs are risky. In the interviews, prospective teachers generally stated that they heard about the issue of GMO from the news. GMOs stated that they are used for the purpose of yielding products. To be able to define GMO product, hormone product and hybrid product by prospective teachers is important for prevent the misunderstandings of the future generations who raised by these prospective teachers.