Diyojen Mecmuası tahlilli fihrist-metinler(124-183)
Diyojen Magazine assaying the index-text(124-183)
Yazar: BAHAR SAYIM
Danışman: PROF. DR. ERDOĞAN ERBAY
Atatürk Üniversitesi / Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Basın = Press ; Diyojen gazetesi = Diyojen newspaper ; Islahat Fermanı = Reform Edict ; Mizah = Humour ; Mizah dergisi = Mizah journal ; Osmanlı Devleti = Ottoman State ; Osmanlı basını = Ottoman press ; Tanzimat Fermanı = Tanzimat Fermanı ; Türk basını = Turkish press

Özet:
Tanzimat devri, Osmanlı İmparatorluğuꞌnun Batıꞌnın üstünlüğünü kabul ettiği ve birçok kurumlarında yenileşmeye gittiği bir devirdir. 1839 Tanzimat Fermanı bu yenileşmenin hukuki boyutunu gösterir. Ardından ilan edilen 1856 Islahat Fermanı, gayrimüslimlere verilen hakları genişletmiş ve dış devletlerin Osmanlı İmparatorluğuꞌnun iç işlerine karışmasına zemin hazırlamıştır. Bu dönemden itibaren Osmanlı İmparatorluğu, hızla ilerleyen Batıꞌyı yakalamak ve Avrupalı devletlerle siyasi arenada denge politikası izlemek amacını gütmüştür.
Abdülhamit devrinde baskı altına alınan basın, kamuoyu oluşturmada etkin bir araç olarak ortaya çıkmıştır. Halk ile yönetici kadrosu arasında aracı işlevi gören basın, baskı döneminde faaliyetlerini yurt dışında gerçekleştirme olanağı bulan Jön Türkler ve onların öncüsü olan Genç Osmanlılar ile duygu, düşünce ve fikirleri yansıtma olanağı bulmuştur. Genç Osmanlılar ve Jön Türkler meşruti bir sisteme taraftar olmuş ve bu fikri sürgüne gönderilme pahasına savunmuşlardır. 1908 II. Meşrutiyetꞌin ilanı ile birlikte özgürlük ortamında gelişme olanağı bulan mizah basını, despot rejim ve yöneticileri hedef almış ve muhalif bir güç olarak ortaya çıkmıştır.
Tanzimatın son dönemlerinde çıkarılan Diyojen, döneminin olaylarını yansıtması bakımından önem arz etmektedir. Vaad edilip yerine getirilmeyen sözler, halkı güç durumda bırakan yönetici sınıfı ve yabancı ülkelere tanınan ayrıcalıklar, ülkenin yabancı devlet adamlarının sömürgeci politikalarının odak noktası haline gelmesi, Diyojenꞌin bu konularda fikir beyan etmesine sebep olmuştur.
Anahtar kelimeler: Tanzimat, ıslahat, basın, Genç Osmanlılar, Jön Türkler, mizah, Diyojen.

Abstract:
Tanzimat era, has accepted the rule of the Ottoman Empire to the West and went to a period of innovation in many institutions. Tanzimat edict of 1839 shows that the legal dimension fort he innovation. Then reform decree was declared in 1856, it has expanded the rights granted to non-Muslims and the state of the Ottoman Empire paved the way for interference in their internal affairs. Ottoman Empire from this time period, moving quickly to capture the West and was intended to follow the policy of balanca in the political arena with the European countries.
The era of despotism under pressure in the press, has emerged as an effective tool in shaping public opinion. Press acts as an intermediary between management staff and the people, who found the ability to perform activities of the Young Turks abroad during the printing and feelings with their pioneering Young Ottomans who has the opportunity to reflect the thoughts and ideas. Young Ottomans and Young Turks constitutional become spectators at the expense of a system and advocated the idea of being sent into exile. The proclamation of the Second Constitution in 1908 finds humor in press freedom in the environment with the possibility of development, despotic regimes and managers have targeted and has emerged as an oppositional force.
Diogenes magazine issued in the last period of the Tanzimat, it is important in terms of reflecting the events of the period. Promise whether unfulfilled promises, people in a difficult situation leaving the ruling class to foreign countries recognized privileges, becoming the focal point of the colonial policies of foreign dignitaries in the country Diogenes has been caused to express an opinion on these issues.
Key words: Tanzimat, reform, press, Young Ottomans, Young Turks, humor, Diogenes.