Yetişkinler için beslenme bilgi düzeyi ölçeği geliştirilmesi ve geçerlik-güvenirlik çalışması
Development of A nutrition knowledge level scale for adults and validation-reliability study
Yazar: HİLAL BATMAZ
Danışman: DOÇ. DR. FATMA ESRA GÜNEŞ
Marmara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Beslenme = Nutrition ; Beslenme incelemeleri = Nutrition surveys ; Bilgi = Knowledge ; Bilgi düzeyi = Level of knowledge ; Güvenilirlik ve geçerlilik = Reproducibility of results ; Yetişkinler = Adults ; Ölçekler = Scales

Özet:
Amaç: Bu çalışmanın amacı yetişkinler için beslenme bilgi ölçeği geliştirmek ve bu ölçeğin geçerlik-güvenirliğini test etmektir.
Gereç ve Yöntem: Çalışma bir ölçek geliştirme araştırmasıdır. Veri toplama aracı olarak sosyo-demografik özellikleri ölçen bir anket ile "Yetişkinlerde Beslenme Bilgi Düzeyi Ölçeği(YETBİD)" uygulanmıştır. Veriler SPSS 15.0 paket programında değerlendirilmiştir. Verileri değerlendirmek için ki-kare testi, tek yönlü varyans analizi,, t-testi, F-testi uygulanmıştır. Güvenirlik için Cronbach's Alpha ile test-tekrar test yöntemleri; geçerlik için uzman kanısına dayalı geçerlik, Pearson korelasyon katsayısı ve %27'lik alt-üst grup karşılaştırma yöntemleri kullanılmıştır. En düşük anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak kabul edilmiştir. 
Bulgular: YETBİD'in "Temel beslenme" bölümü için güvenirlik katsayısı Cronbach's Alpha=0,72 "Beslenme tercihi" bölümü için Cronbach's Alpha =0,70 bulunmuştur. Tekrar testi sonrası iki grubun ortalama puanları arasında kliniksel bakış açısından anlamlı bir fark bulunamamıştır(p=0,013, p=0,095). Her iki bölümde de %27'lik alt grup ve üst grubun arasında yüksek derecede anlamlı bir fark bulunmuştur (p=0,0001). Bu sonuç ölçeğin alt ve üst grupları birbirinden ayırma yeteneğinin yüksek olduğunu göstermektedir. 
Sonuç: Bu çalışmaya göre YETBİD yetişkinlerin beslenme bilgi düzeylerini ölçmede pratik bir ölçme aracı olarak kullanılabilir.

Anahtar Kelimeler: yetişkin, beslenme bilgi düzeyi, ölçek, geçerlik, güvenirlik

Abstract:
Objective: The aim of this study is to develop a nutrition knowledge level scale for adults and to test its validity and reliability.
Material and Methods: This research is a scale development study. As data collection tool, a survey measures volunteers' socio-demographic features" and also Nutrition Knowledge Level Scale For Adults (NKLSA)" is applied. Data acquired as a result of the research is evaluated via SPSS 15.0 statistical software packages. For the evaluation of tha data acquired, chi-square test, one-way analysis of variance  test, t-test, F-test are applied. For reliability, test-retest and cronbach alpha methods ; for validity, expert-based validity, pearson correlataion coefficient and %27 upper and lowet group comparison methods are used. The Lowest severity level is accepted as p<0,05. 
Findings: The cronbach alpha values for the basic nutrition and food preference part are 0,72 and 0,70, respectively. There was no significant difference in the clinical scores between the mean scores of two groups after retest (p=0,013, p=0,095). In both parts, there was a significant difference at a high level between the 27% subgroup and the upper group (p=0,0001). This result indicates that this scale has a high ability to seperate the upper and lower groups. The scale is valid.
Results: According the study, NKLSA can be used pratically to measure the nutrition knowledge levels of adults.

Keywords: adult, nutrition knowledge level, scale, validity, reliability