İlkokul müdürlerinin dağıtılmış liderlik özellikleri ile öğretmenlerin iş doyumu algıları arasındaki ilişki: Ankara ili örneği
The relationship between the distributed leadership characterestics of primary school principals and the teacher's perception of job satisfaction: Sample from Ankara
Yazar: MUHAMMET İBRAHİM AKYÜREK
Danışman: DOÇ. DR. FİGEN EREŞ
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Eğitim yönetimi = Educational administration ; Liderlik = Leadership ; Okul yöneticileri = School administrators ; Okul yönetimi = School administration ; Paylaşılan liderlik = Distributed leadership ; Öğretmen algısı = Teacher perception ; Öğretmenler = Teachers ; İlkokul öğretmenleri = Primary school teachers ; İlkokullar = Primary schools ; İş doyumu = Job satisfaction

Özet:
Bu araştırmanın amacı ilkokul yöneticilerinin dağıtılmış liderlik özellikleri ile öğretmenlerin iş doyumu algıları arasındaki ilişki düzeyini belirlemektir. Bu genel amaç doğrultusunda öğretmenlerin algısına göre okul yöneticilerinin dağıtılmış liderlik özelliklerinin düzeyi, öğretmenlerin iş doyum düzeyleri, dağıtılmış liderlik rollerinin ve iş doyumunun bazı değişkenlere göre farklılaşıp farklılaşmadığı ve iş doyumu ve dağıtılmış liderlik rolleri arasındaki ilişki belirlenmeye çalışılmıştır. Araştırmanın modeli betimsel nitelikte ilişkisel tarama modelindedir. Araştırmanın evrenini Ankara'nın sosyo-ekonomik düzeyi farklı olan üç ilçesindeki özel ve devlet okullarında görev yapan sınıf öğretmenleri oluşturmaktadır. Belirlenen ilçeler; Çankaya, Keçiören ve Gölbaşıdır. Bu ilçelerden Çankaya ilçesi, sosyo-ekonomik düzeyi en yüksek, Gölbaşı ilçesi ise en düşük sosyo-ekonomik düzeye sahiptir. Araştırmanın örneklemi 296 sınıf öğretmeninden oluşmaktadır. Araştırmada okul yöneticilerinin dağıtılmış liderlik davranışlarını ölçmek için Hulpia ve arkadaşları tarafından geliştirilen (2009) ve Özdemir (2012) tarafından Türkçeye uyarlanan "Dağıtılmış Liderlik Envanteri (DLE) (Distributed Leadership Inventory- DLI)" kullanılmıştır. Öğretmenlerin iş doyumu algılarını belirlemek için ise Gündüz (2008)' ün araştırmasında kullandığı "Minnesota İş Doyumu Anketi" kullanılmıştır. Araştırmada elde edilen bulgulara göre; öğretmenlerin, okul müdürlerinin Liderlik Fonksiyonlarına ilişkin algılarının sık sık düzeyinde olduğu anlaşılmaktadır, öğretmenlerin Liderlik Ekibi Uyumu alt ölçeğine yönelik algıları ise "katılıyorum" düzeyindedir. Öğretmenlerin iş doyumu "memnunum" düzeyindedir. Okul müdürlerinin dağıtılmış liderlik özellikleri ile öğretmenlerin iş doyumları arasında pozitif yönlü bir ilişki vardır. Öğretmenlerin sorumluluk alma, aldığı sorumluluğu yerine getirecek bilgi ve beceriye sahip olma ve bu sorumluluğu yerine getirmede gerekli motivasyon ve bilgiye sahip olabilmesine yönelik hesap verebilirlik, koçluk, mentorlük gibi yönetsel önlemler, dağıtılmış liderliğin okullarda uygulanabilirliğini sağlayabilir.

Abstract:
The aim of this research is to determine the level of relationship between distributed leadership characteristics of primary school principals and perceptions of teachers' job satisfaction. In the scope of this main aim, level of school principals' distributed leadership characteristics, teachers' job satisfaction levels and relations between distributed leadership roles and job satisfaction perceptions according to teacher's perceptions were examined. The model of the research is descriptive correlational research design. The population of the research is primary school teachers who work in public and private schools. These schools were determined from three districts which have different socio-economic level in Ankara. Districts determined are Çankaya, Keçiören and Gölbaşı. Socio-economic level of Çankaya district is the highest and socio-economic level of Gölbaşı district is the lowest. The sample of the research is consisted of 296 primary school teacher. In order to determine distributed leadership perceptions of teachers, 23-item Distributed Leadership Inventory-(DLI) developed by Hulpia and friends (2009) and adapted to Turkish by Özdemir (2012) was used. In order to determine teachers' job satisfaction perceptions, 19-item Minnesota Job Satisfaction Survey adapted to Turkish by Gündüz (2008) was used. According to the findings from the research; it is understood that teachers' perception about School Principals' Leadership function is at the level of 'OFTEN'. Besides, teachers' perception about Leadership team adaptation subscale is at the level of 'I AGREE'. Teachers' job satisfaction level is at the level of 'SATISFIED. There is a positive relation between characteristics of managers' distributed leadership and teachers' job satisfaction. Some administrative measures such as teachers' having responsibility, having knowledge and skills to full fill responsibility and being able to response essential motivation and knowledge to fulfill responsibility, coaching, mentoring may provide Distributed Leadership applicability in schools.