Otistik bireylere  çizme ve boyama becerilerinin kazandırılmasında aşamalı yardımla öğretim yönteminin etkisi
The effect of the graduated guidance method for teaching drawing and painting skills to austistic individuals
Yazar: GÜLCAN BAŞAR
Danışman: PROF. DR. HÜLYA BÖLÜKOĞLU
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Resim-İş Öğretmenliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2014
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Beceri kazandırma = Skill acquiring ; Boyalar = Paints ; Boyama teknikleri = Dyeing techniques ; Görsel sanatlar dersi = Visual arts course ; Otistik bozukluklar = Autistic disorder ; Otistik çocuklar = Autistic children ; Resim eğitimi = Painting education ; Resim iş eğitimi = Paint education ; Resim çizme = Drawing ; Sanat eğitimi = Art education

Özet:
Bu araştırmanın konusunu: "Aşamalı Yardımla Öğretim Yöntemi"yle otistik bireylere çizme ve boyama becerilerinin kazandırılması oluşturmaktadır. Öğretimi yapılacak olan görsel sanatlar dersine ait becerilerden "Masa Üzerindeki Meyve Tabağı Konulu Natürmort Çizme ve Boyama" dır. Çalışma yöntemi olarak: Tek Denekli Deneysel Desenler'den arasında yer alan: " Denekler Arası Çoklu Başlama Modeli"  tercih edilmiştir. Seçilen öğretim yönteminin, öğretimi yapılan becerinin kazandırılmasında etkili olup olmadığı, araştırılmıştır. Uygulamanın denekleri, 2012-2014 eğitim- öğretim yılları içerisinde İstanbul Hamit İbrahimiye Özel Eğitim Uygulama Merkezi'nin II. ve III. kademeye devam eden öğrencileri arasından seçilmiştir. Deneklerin hepsi otistik özellik göstermektedir. Deneklerden Mehmet 16, Nurcan 18,  Fatma 14, Melda 16 yaşındadır. Mehmet, Nurcan, Fatma asil, Melda yedek denektir. Araştırmanın verilerinin toplanabilmesi için, beceri kontrol listesi, ölçüt bağımlı ölçü araçları, kayıt çizelgeleri, uygulama güvenirliği formu geliştirilmiş ve kullanılmıştır. Uygulamada elde edilen verilerin analizinde "Grafik Analiz" kullanılmıştır. Bu grafikte; her üç deneğin başlama düzeyi, yoklama, toplu yoklama, öğretim, izleme ve genelleme oturumlarına ilişkin veriler yer almıştır. Uygulamanın etkililik bulguları şöyle özetlenmiştir. Otistik özellik gösteren 4 öğrenciden üçü ile çalışılmış, her üç öğrencinin de "Masa Üzerindeki Meyve Tabağı Konulu Natürmort Çizme ve Boyama Becerileri" ni, Aşamalı Yardımla Öğretim Yöntemi kullanılarak etkili bir şekilde öğrendikleri gözlenmiştir. Deneklerin tümünün genelleme ve izleme oturumları verilerinde; edindikleri beceriyi genelleyip, öğretim oturumları bitmesine ve aradan uzun süre geçmesine rağmen sürdürdükleri görülmüştür. Uygulamanın diğer bulguları:  Denekler arasında (a) ölçüt karşılanıncaya kadar gerçekleşen oturum sayısı, (b) ölçüt karşılanıncaya kadar gerçekleşen deneme sayısı, (c) ölçüt karşılanıncaya kadar gerçekleşen toplam öğretim süresi ve (d) ölçüt karşılanıncaya kadar gerçekleşen hata yüzdeleri açısından farklılıkların saptanmış olmasıdır. Araştırmanın Türkiye'de konu ile ilgilenen akademisyenlerin, özel eğitimcilerin, görsel sanatlar öğretmenlerinin, "Aşamalı Yardımla Öğretim Yöntemi"ni, görsel sanatlar dersine ait becerilerin öğretiminde güvenle kullanılabilirliğinin saptanması açısından önemli bir örnek olacağı düşünülmektedir.

Abstract:
The subject of this study was teaching art skills to autistic individuals using the "Graduated Guidance Teaching method". The art skill to be taught was "drawing and painting still-life figures of a bowl of fruit on a table". We chose the Single Subject Experimental Pattern of the "Inter-Subject Multiple Probe Model" as the training method.The aim of our study was to systematically define the effectiveness of teaching the art skill of "drawing and painting still-life figures of a bowl of fruit on a table", a skill that is often taught to autistic individuals, using the "Graduated Guidance Teaching method". The secondary aims determined during the "Graduated Guidance Teaching" procedure were to determine whether there was a difference between the subjects regarding the following:(a) Number of sessions until the target was achieved, (b) Number of trials until the target was achieved,(c) Total training duration until the target was achieved,(d) Percentage of errors until the target was achieved.The study subjects were selected from Stage II and III students at the İstanbul Hamit İbrahimiye Special Training Application Center during the 2012-2014 school years. All subjects had autistic features. The subject and their ages were as follows: Mehmet 16, Nurcan 18, Fatma 14, and Melda 16 years. Mehmet, Nurcan, and Fatma were the primary and Melda the reserve subject.A skills checklist, scale dependent measurement tools, record tables, and application reliability form were developed and used to collect study data. "Graphic Analysis" was used to analyze the application data. The graph contained data on the baseline levels, follow-up, total follow-up, training, monitoring and generalization session data for all three subjects.The effectiveness findings of the procedure were as follows: We worked with three of the four students with autistic features and saw that all three subjects learned the skill of "drawing and painting still-life figures of a bowl of fruit on a table" using Graduated Guidance Teaching. The generalization and monitoring data of all subjects showed that they could all generalize their new skill and maintain it even a long time after the teaching sessions ended.We also observed that there was a difference between the subjects for the number of sessions, number of trials, total training duration and percentage of errors until the target was achieved. This thesis is an important demonstration of the reliability of using the "Graduated Guidance Teaching Method" for academicians, special needs trainers and art teachers to teach art skills.