Kronik obstrüktif akciğer hastalarında noktürnal bacak krampları ve etkileyen faktörlerin belirlenmesi
Determination of nocturnal leg cramps and affecting factors in chronic obstructive pulmonary patients
Yazar: BURCU ÇUVALCİ
Danışman: PROF. DR. SEVİLAY HİNTİSTAN
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Akciğer hastalıkları = Lung diseases ; Akciğer hastalıkları-obstrüktif = Lung diseases-obstructive ; Bacak = Leg ; Kas krampları = Muscle cramp ; Kas spastisitesi = Muscle spasticity ; Uyku bozuklukları = Sleep disorders

Özet:
Araştırma, KOAH hastalarında noktürnal bacak krampları ve etkileyen faktörleri belirlemek amacıyla kontrollü tanımlayıcı tipte yapıldı. Araştırmanın örneklemini kronik obstrüktif akciğer hastalığı olan 215 hasta (KOAH grubu) ile solunum sistemine ait kronik hastalığı olmayan 215 hasta (kontrol grubu) olmak üzere toplam 430 hasta oluşturdu. Araştırmanın verileri 30.10.2018-11.09.2019 tarihleri arasında "KOAH Grubu Hasta Bilgi Formu, Kontrol Grubu Hasta Bilgi Formu, Boy Ölçerli Baskül, Mezur, Kaliper, Modified British Medical Research Council Dispne Skalası, Pulse Oksimetre, Noktürnal Bacak Krampı Değerlendirme Formu, Vizüel Analog Skala ve Charlson Komorbidite İndeksi" kullanılarak toplandı. Verilerin değerlendirilmesinde yüzde, ortalama, standart sapma, ortanca Kolmogorov-Smirnov ve Shapiro-Wilk, Ki-kare, Fisher's Exact, Mann-Whitney U, bağımsız gruplarda t testi ve Binary lojistik regresyon analizi kullanıldı.
Kronik obstrüktif akciğer hastalarında noktürnal bacak krampı yaşama sıklığı %40.9, kontrol grubunda %21.9 olarak bulundu (p<0.05). Kronik obstrüktif akciğer hastalarında noktürnal bacak kramplarının yüksek olduğu ve kontrol grubuna göre yaklaşık iki buçuk kat daha fazla noktürnal bacak krampı gelişimi açısından risk altında oldukları belirlendi (p<0.05). Kronik obstrüktif akciğer hastalarında noktürnal bacak krampı gelişimini etkileyen/tetikleyen faktörlerin, "düşük triseps deri kıvrım kalınlığı, düşük üst orta kol çevresi, düşük üst orta kol kas alanı, özel beslenme tedavisi, diyabetik diyet, yağdan fakir diyet, süt ve et grubu besinleri hiç tüketmeme, komorbidite, komorbidite nedeniyle ilaç kullanma, koroner arter hastalığı ve diyabet olma, betabloker ilaç, antidiyabetik ilaç ve insülin kullanıma, yüksek kan kreatin düzeyine sahip olma, uyurken pike kullanma, uyurken üç ve daha fazla yastık kullanma, metilksantin kullanma, ilaçları sadece sıkıştığında ve akşam saatlerinde kullanma" olduğu saptandı (p<0.05).
Araştırmadan elde edilen sonuçlar doğrultusunda araştırmacı tarafından KOAH hastalarında noktürnal bacak kramplarının gelişiminde ekili olan faktörlerin değerlendirilmesi ve bu faktörlerin kontrol edilmesine yönelik önerilerde bulunuldu.

Abstract:
The study was carried out in a controlled descriptive type to determine nocturnal leg cramps and affecting factors in COPD patients. The sample of the study consisted of a total of 430 patients, including the chronic obstructive pulmonary patients (COPD) group and the control group without chronic respiratory disease. The data of the study were collected between 30.10.2018-11.09.2019 using "COPD Group Patient Information Form, Control Group Patient Information Form, Height Scale, Tape Measure, Caliper, Modified British Medical Research Council Dyspnea Scale, Pulse Oximeter, Nocturnal Leg Cramp Evaluation Form, Visual Analog Scale and Charlson Comorbidity Index". Percentage, mean, standard deviation, median Kolmogorov-Smirnov and Shapiro-Wilk, Chi-square, Fisher's Exact, Mann-Whitney U, independent groups t test and Binary logistic regression analysis were used to evaluate the data.
The frequency of experiencing nocturnal leg cramps in chronic obstructive pulmonary patients was 40.9% and was 21.9% in the control group (p<0.05). It was determined that nocturnal leg cramps were higher in chronic obstructive pulmonary patients and they were at risk for the development of nocturnal leg cramps approximately two and a half times more than the control group (p<0.05). The factors affecting/triggering the development of nocturnal leg cramps in chronic obstructive pulmonary patients are "low triceps skinfold thickness, low upper middle arm circumference, low upper middle arm muscle area, special nutritional therapy, diabetic diet, low-fat diet, no consumption of milk and meat group foods, comorbidity, taking medication due to comorbidity, having coronary artery disease and diabetes, using beta-blocker drugs, antidiabetic drugs and insulin, having high blood creatine levels, using pike while sleeping, using three or more pillows while sleeping, used the drugs only get stuck and in the evening hours" (p<0.05).
In line with the results obtained from the study, recommendations were made by the researcher to evaluate the factors affecting the development of nocturnal leg cramps in COPD patients and to control these factors.