İşgücü piyasasında engellilerin durumu ve sendikalara yönelik tutumları üzerine bir araştırma: Muğla ili örneği
A study on the situation of disabled individuals in the labor market and their attitudes towards trade unions: A case study of Muğla province
Yazar: ONUR ÇADIRLI
Danışman: DOÇ. DR. HİLMİ ETCİ
Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri = Labour Economics and Industrial Relations

Özet:
Sanayi Devrimi sonrası artan çalışma süreleri ve düşük ücretler işçilerin kendi aralarında birlik olmalarını ve işverene karşı güçlü olmaları için aralarında dayanışmanın olması gerekliliğini doğurmuştur. Küreselleşmenin ve neoliberal politikaların etkisiyle toplum yapısı, teknoloji, ekonomi ve sosyokültürel alanlar etkilenmiş olup daha önceleri fabrikalarda aynı anda çalışan işçiler, esnek çalışma, uzaktan çalışma gibi çalışmalar sebebiyle birlik içinde çalışamamaya başlamıştır. Bu değişiklikler sendikacılığı etkilemiş, sendikacılık gün geçtikçe kan kaybetmiştir. Özellikle 1980'li yıllar sonrasında örgütlenmemin yoğun olduğu endüstri sektöründe istihdam azalırken, esnek/kısmi çalışma gibi yeni çalışma türlerinin yoğun, örgütlenmenin az olduğu hizmet sektöründe istihdam yaygınlaşmıştır. Bu çerçevede sendikaların içerisinde bulunduğu krizin aşılması için sendikal faaliyetlere katılım konusunda yetersizlik yaşayan dezavantajlı grupların iş gücüne katılımını sağlamak, iş yerinde karşılaştıkları fiziksel ve psikolojik engelleri sonlandırmak veya azaltmak amacıyla engelli bireylerin sendikalara bakış açılarının ortaya konulması gerekmekte olup, sendikaların engelli çalışanlar için uyguladığı politikalar ve engelli bireylerin sendikalardan beklentileri araştırılmaktadır. Bu amaçla, Muğla ilinde ikamet eden 18 engelli çalışan, 5 farklı sendika yöneticiyle derinlemesine mülakatlarla elde edilen verilere dayalı bir alan araştırması gerçekleştirilmiştir. Mülakat verileri betimsel analiz tekniği ile analiz edilmiştir. Elde edilen veriler engellilere yönelik genel bulgular, engellilerin çalışma koşulları, çalışma hayatındaki zorluklar sendikal farkındalık sendikalar ve engelliler arasındaki bağ ve faaliyetler hakkında sorular soralar görüşmecilerin bu başlıkları nasıl yorumladıkları değerlendirilmiştir. Araştırmanın birinci bölümünde sendika kavramı, sendikacılığın gelişimi, yapısı ve sendikal krize dair kavramsal bir çerçeve ele alınmıştır. İkinci bölümde engelli kavramı, engelli tür/modelleri, engellilerin çalışma hayatında yaşadığı zorluklar ve engellilikle ilgili yasal düzenlemelere dair kavramsal çerçeve ele alınmıştır. Üçüncü bölümde, engellilerin çalışma hayatında yaşadıkları sorun, sendikal algıları ve sendikaların engellilere yönelik uygulamaları anlamak üzere engelli çalışanlar ve sendika yöneticileriyle yapılan görüşmelerin bulguları analiz edilmiş ve yorumlanmıştır.

Abstract:
Increasing labor policies and low wages after the Industrial Revolution necessitated solidarity among themselves to be united and strong against their employers. The general social structure, technology, economy and socio-cultural areas of globalization and neoliberal policies have been affected, and jobs that previously worked simultaneously in the factory have started to work in unity regarding works such as flexible working and remote working. These changes affected unionism and unionism lost its days. Especially after the 1980s, while employment in the industrial sector, where organizing is intense, has decreased, employment in the service sector, where new types of work such as flexible/partial work are intense and organizing is low, has become widespread. In order to be included in these union unions, it is necessary to reveal the participation gaps in union activities in order to increase the workforce with inadequacy in participating in union activities, to end or reduce the physical and psychological obstacles encountered in the workplace, and the policies implemented for the work of disabled people by unions and the news about disabled people from unions are investigated. For this purpose, a field research was conducted based on data obtained through in-depth interviews with 18 disabled employees and 5 different union managers residing in Muğla. Interview data were analyzed using the descriptive analysis technique. The data obtained were evaluated by asking questions about general findings regarding disabled people, working conditions of disabled people, difficulties in working life, union awareness, ties and activities between unions and disabled people, and how the interviewers interpreted these topics. In the first part of the research, the concept of union, the development and structure of unionism and a conceptual framework regarding the union crisis are discussed. In the second part, the concept of disability, types/models of disability, the difficulties experienced by disabled people in working life and the conceptual framework of legal regulations regarding disability are discussed. In the third chapter, the findings of the interviews with disabled employees and union managers were analyzed and interpreted in order to understand the problems experienced by disabled people in working life, union perceptions and the practices of unions towards disabled people.