Farklı kenar sonlanma geometrisi ile prepare edilen dişlere konvansiyonel ve dijital yöntemlerle hazırlanan geçici restorasyonlarının uyum ve direnç özelliklerinin değerlendirilmesi
Evaluation of the adaptation and resistance properties of provisional restorations fabricated via conventional and digital methods for teeth prepared with differentfinish line geometry
Yazar: SEMİH HACIOĞLU
Danışman: PROF. DR. MEHMET ALİ KILIÇARSLAN
Ankara Üniversitesi / Diş Hekimliği Fakültesi / Protetik Diş Tedavisi Ana Bilim Dalı / Protetik Diş Tedavisi Bilim Dalı
Derece: Diş Hekimliği Uzmanlık, 2023
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry

Özet:
Geçici restorasyonlar, diş preparasyonu ve kalıcı protezin teslim süreçleri arasında
kullanılmak üzere; prepare edilen dişin pulpasını korumak, pozisyonel stabilitesini sağlamak,
çevre periodontal dokuların sağlığını idame ettirmek ve oklüzal fonksiyonu sağlamak
amacıyla üretilen protetik restorasyonlardır.
Günümüzde geçici restorasyonlar birçok farklı materyal ve teknik kullanılarak
üretilebilmektedir. Kullanılan üretim teknikleri konvansiyonel ve dijital olarak ikiye
ayrılmaktadır. Konvansiyonel üretim teknikleri geçmişten bu yana çok uzun süredir kullanılan
bir üretim tekniği olup başarı oranı yüksek restorasyonların üretimini sağlamaktadır. Dijital
üretim teknikleri ile restorasyonlar, CAD-CAM kazıyıcılar ve üç boyutlu yazıcılar kullanılarak
üretilebilmektedir. Dijital teknolojinin gelişmesi restorasyonların tasarım ve üretim sürecini
hızlandırmakla birlikte daha hassas üretimler yapılmasını sağlamaktadır.
Geçici bir restorasyonun ağız ortamında uzun bir süre fonksiyonunu devam ettirmesi
için iyi bir kenar uyumuna ve oklüzal kuvvetlere karşı yüksek dayanıklılığa sahip olması
gerekmektedir. İyi kenar uyumuna sahip olmayan restorasyonların sızdırmazlığı düşük
olacaktır. Sızdırmazlığı düşük olan restorasyonlar ağız içi sıvıların restorasyon altındaki
prepare edilen dişe ulaşmasını kolaylaştırmakta ve dişte hassasiyet, yapıştırma simanlarının
çözülmesi sonucu restorasyonun desimantasyonu gibi sorunlara yol açmaktadır. Direnci düşük
olan bir restorasyonda ise oklüzal kuvvetler sonucunda çatlaklar ve kırıklar oluşabilmektedir.
Bunların sonucunda da dişte hassasiyet, periodontal doku ve estetik ile ilgili sorunlar ortaya
çıkmaktadır. Dijital teknolojinin sürekli gelişmekte olması sebebiyle dijital üretim
tekniklerinin konvansiyonel üretim tekniklerine karşı zayıf ve güçlü yanlarının bilinmesi
gerekmektedir. Bu sebeple bu tez çalışmasında farklı yöntemlerle üretilen geçici
restorasyonların uyum ve dirençleri karşılaştırılmıştır.
Bu tez çalışmasında çekilmiş üst premolar dişler üç farklı basamak tipi kullanılarak
prepare edilmiş (chamfer, shoulder, feather) ve bu dişlere dört farklı yöntem kullanılarak,
CAD-CAM kazıma (inLab MCX5, Sirona Dental Systems, ABD), 3B yazıcı (Formlabs, ABD),
teknisyen üretimi (Imicryl, Imident, Türkiye), direkt üretim (Hexa-Temp, Spident, Kore) ile
geçici restorasyonlar üretilmiştir. Her bir grubun örneklem büyüklüğü n=10 olarak
belirlenmiştir. Dişlerin prepare edilmeden önce ve sonraki modelleri 3B yazıcı (Nextdent 5100,
Nextdent, Hollanda) kullanılarak elde edilmiştir. Restorasyonların üretiminin ardından silikon
replika tekniği ile kenar, iç ve oklüzal siman boşlukları ölçülmüştür. Ardından mikro-BT
görüntüleme yöntemi ile restorasyonların kenar uyumları incelenmiştir. Ardından
restorasyonların içerisine akıcı kıvamlı ölçü materyali yerleştirilmiş (Elite HD+, Zhermack,
İtalya), restorasyonlar dayanak dişlere oturtularak ölçüler alınmıştır. Restorasyon ve diş
arasında bulunan siman boşluğunu taklit eden bu ölçülerin dijital hassas tartıda (RADWAG
Wagi Elektroniczne, Poland) ağırlıkları ölçülerek birbirleriyle karşılaştırılmıştır. Son olarak
da restorasyonların dirençlerini ölçmek amacıyla üniversal test cihazı altında kompresif
kuvvetler uygulanarak restorasyonlar kırılmış ve değerler kaydedilmiştir. Elde edilen veriler
İki Faktörlü (basamak tipi ve üretim tekniği) Faktöriyel Varyans Analizi (Factorial ANOVA) ile analiz edildi. Farklı grupların belirlenmesinde ise Duncan Çoklu Karşılaştırma Testinden
yararlanıldı.
Üretilen restorasyonlar kenar uyumu açısından klinik olarak kabul edilebilir değerler
göstermiştir. Kullanılan basamak tipi kenar uyumunu etkilemezken iç uyum açısından farklılık
göstermiştir. Restorasyonların gösterdikleri direnç kullanılan üretim tekniğine ve basamak
tipine göre farklılık göstermiştir.

Abstract:
Provisional restorations are prostethic restorations manufactured for preserving the pulp
of the prepared tooth, providing stability, maintaining the health of the surrounding periodantal
tissues and providing an occlusal function for period of time between tooth preperation to
cementation of the permanent restoration.
Nowadays provisional restorations can be manufactured by using variety of different
materials and techniques. These manufacturing techniques can be divided in to two catalogues
as conventional and digital. Conventional fabrication methods have been used for a long time
from past to present and ensures the production of a restoration with a high success rate.
Restorations can be manufactured with digital fabrication techniques using CAD-CAM
milling devices and 3D printers. The development of digital technology has accelerated the
process of design and producing of restorations and ensured more precise production.
To sustain the function of the temporary restoration in an oral environment for long
term, the provisional restoration has to have a good marginal adaptation and a high resistance
to the occlusal forces. The restorations that don't have good marginal fit will have poor sealing.
The restorations with poor sealing features will allow the oral fluids reach to the prepared tooth
that is under the restoration and cause problems like sensitivity and decementation by allowing
dissolution of the temporary cement. On the other hand, the restorations with low resistance is
prone to having cracks and breaks under the occlusal stresses. As a result of these problems,
tooth sensitivity, periodontal tissue and aesthatic problems will arise The constant
development of digital technology necessitates knowing the weaknesses and strengths of
digital methods in comparison to conventional methods. Therefore, this thesis study, compares
the harmony and resistance of the provisional restorations fabricated with different methods.
For this thesis study, extracted upper premolar teeth were prepared using three different
finish lines (chamfer, feather, shoulder) and for these teeth, provisional restorations were
fabricated using four different methods: CAD-CAM milling (inLab MCX5, Sirona Dental
Systems, USA), 3D Printing (Formlabs, USA), by a dental technician (Imicryl, IMIDENT,
Turkey), direct production (Hexa-temp, Spident, Korea). Each and every groups sample size
has been determined as n=10. The models of each teeth, have been obtained by using 3D
printer (Nexdent 5100, Nextdent, Netherlands) before and after the preparation. After the
production of restorations, marginal, axial and occlusal cement space have been mesured with
silicone replica technique. Afterwards marginal adaptation of the restoration have been
examined with micro-CT display methods. Afterwards a light body impression material (Elite
HD+, Zhermack, Italy) was placed inside the temporary restorations and the impression
materials that mimics the cement space were compared with each other by measuring their
weights on a digital scale (RADWAG Wagi Elektroniczne, Poland). At last with the purpose
of surveying the resistance of the restorations, the provisional restorations had been fractured
using compressive forces under the universal testing device and values of failure have been
registered.The obtained data have been analized by the two factor (finish line and production
technique) factorial analysis of variance (Factorial ANOVA). Duncan Multi Comparision
Tests have been used for determining the different groups. The restorations that have been
produced showed clinically acceptable results in terms of marginal adaptation. While the finish
line that have been used did not influenced the marginal adaptation, it has influenced the
internal adaptation of the restorations. The resistance of the restorations differed according to
production method and finish line.