Motorlu araç işletenin hukuki sorumluluğunun trafik sigortası      
kapsamında değerlendirilmesi
An assessment of the civil liability of the motorized vehicle operators within the scope of the traffic insurance
Yazar: ADEM ARAZ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. HAMZA TOSUN
Polis Akademisi / Güvenlik Bilimleri Enstitüsü / Ulaşım Güvenliği ve Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Hukuk = Law

Özet:
Karayolları trafiğinde motorlu araç sayılarının son çeyrek asırda önceki yıllara oranla hızla artarak devam etmesi birçok tehlikeleri ve sorunu da beraberinde getirmiştir. Bunlardan en önemlisini, motorlu araçlardan kaynaklanan ve üçüncü kişilere verilen zararların kim tarafından ve nasıl karşılanacağının belirlenmesi oluşturmaktadır. Karayolunda meydana gelen ciddi boyutlardaki zararları göz önünde bulunduran ve her an karşımıza araç çıkabilir düşüncesi hareket eden yasa koyucu zarar görenleri korumak amacıyla, araç sahiplerinin (işleten) sorumluluklarını ağırlaştıran hukuki düzenlemeler getirmiştir. Yasa koyucu Karayolları Trafik Kanununda kendine özgü ağır tehlikeleri bulunan bir motorlu aracın işletilmesinden doğan hukuki sorumluluğu, kusur sorumluluğuna göre daha ağır şartlarda özel olarak düzenlemiş ve işletenin kusursuz sorumluluğu, tehlike sorumluluğu olarak öngörülmüştür. Ayrıca 1 Temmuz 2012 yılında yürürlüğe giren 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu ile kusursuz bir sorumluluğun türü olan tehlike sorumluluğu, ?Tehlike Sorumluluğu ve denkleştirme? kenar başlığı ile ilk defa genel bir sorumluluk kuralı ile düzenlenmiştir.
?Motorlu Araç İşletenin Hukuki Sorumluluğunun Trafik Sigortası Kapsamında Değerlendirilmesi? adını taşıyan tezimiz üç ana bölümde incelenmiştir.
Tezimizin birinci bölümünde, Türk Borçlar Kanununda düzenlenen sorumluluk kavramına ve türlerine değinilmiş ilave olarak 01.11.2011 tarihinde kabul edilerek 1 Temmuz 2012 de yürürlüğe giren 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanununda yerini alan ve yeni bir düzenleme olan Tehlike Sorumluluğundan bahsedilmiştir.
İkinci bölümünde,  Karayolları Trafik Kanununda düzenlenen motorlu araç işletenin kusursuz sorumluğuna ve bu sorumluluğun şartlarına, işletilen araçlar ve işletilme halinde olmayan araçlardaki hukuki sorumluluk ile kazadan sonraki yardım faaliyetlerinden doğan hukuki sorumluluğa değinilmiştir.  Bu bölümde son olarak Borçlar Kanunu genel hükümlerin kapsamına giren zararlardan ve tazmininden bahsedilmiştir. 
Tezimizin üçüncü ve son bölümünde ise; Karayolları Trafik Kanununa göre motorlu araç işletenlerin yaptırmak zorunda oldukları zorunlu mali sorumluluk sigortasından bahsedilmiştir. Bu bölümde zorunlu mali sorumluluk sigortasının hukuki mahiyetine değinilmiş, sigortanın kapsamına giren açarlar, teminatın kapsamı ve tarafların yükümlülüklerinden bahsedilmiştir. Bu bölümde ayrıca ferdi kaza koltuk sigortasına ve yeşil kart sigortasına değinilmiştir.
Tez konumuz yukarıda belirtilen akışa göre incelenmiş kapsamlı bir literatür taraması yapılarak konunun kapsam ve sınırları açıklanmıştır. Ayrıca konu ile ilgili Yargıtay Bilgi Bankası üzerinde kapsamlı bir araştırma yapılmış ve yeri geldikçe Yargıtay kararlarına atıf yapılmıştır. 

ANAHTAR KELİMELER: Karayolları Trafik Kanunu, Kusursuz Sorumluluk, Tehlike Sorumluluğu, Araç İşleten, Motorlu Araç, Trafik Kazası

Abstract:
The fact that numbers of motorized vehicles in road traffic have continued to grow in the last quarter of a century at an accelerating pace in comparison with past years has led to many dangers and problems, the most important of which is the question of who will cover damage arising from motorized vehicles and caused to third parties and how. In view of the considerable damage that occurs on roads, the legislative has introduced legal provisions increasing the responsibilities of vehicle owners (operators) in order to protect those who suffer damage. In the Road Traffic Law, the legislator has made special provisions for civil liability arising from the operation of a motorized vehicle, which carries serious dangers specific to it, on heavier conditions than liability for fault, and the objective liability of the operator is stipulated as liability for danger. In addition, with the Turkish Code of Obligations (Law no. 6098) that entered into force on 1 July 2012, liability for danger, which is a type of objective liability, is regulated for the first time through a general rule of liability with the marginal heading ?Liability for Danger and settlement?.
Our dissertation titled ?An Assessment of the Civil Liability of the Motorized Vehicle Operators within the Scope of the Traffic Insurance? is organized in three main parts.
The first part of our dissertation discusses the concept and types of liability regulated in the Turkish Code of Obligations and the new concept of Liability for Danger introduced by the Turkish Code of Obligations (Law no. 6098) that was adopted on 01.11.2011 and entered into force on 1 July 2012.
The second part discusses the objective liability of the motorized vehicle operator provided for in the Road Traffic Law and the conditions of such liability, and civil liability for vehicles in operation and vehicles not in operation, civil liability arising from aid activities after an accident, and finally the types of damage falling under the general provisions of the Code of Obligations and their indemnification.
The third and last part of our dissertation examines the system of compulsory financial liability insurance which vehicle operators must take out under the Road Traffic Law. This part discusses the legal character of compulsory financial liability insurance, the types of vehicle included within the scope of such insurance, the cover of insurance, and the obligations of the parties. Individual accident seat insurance and green card insurance are also taken up in this part. 
The subject of our dissertation has been studied in the order of sequence above, and a comprehensive survey of literature has been undertaken, stating the scope and limits of the subject. In addition, a detailed investigation has been made in relation to the subject on the Databank of the High Court of Appeals, and decisions of the High Court have been referred to as appropriate. 

KEY WORD: Road Traffic Law, Motorized Vehicle Operator, Motor Vehicle,  Traffic Accident, Damage, Objective Liability, Liability for Danger.