Elektif total abdominal histerektomi yapılan hastalarda transversus abdominis plan (TAP) blok ve transversalis fasya plan (TFP) bloğunun postoperatif analjezik etkinliklerinin karşılaştırılması
Comparison of postoperative analgesic efficacy of transversus abdominis plane (TAP) block and transversalis fascia plane (TFP) block in patients undergoing elective total abdominal hysterectomy
Yazar: BENSU KARAKOYAK YAĞCI
Danışman: PROF. DR. FATMA SARICAOĞLU ; DOÇ. DR. BAŞAK AKÇA
Hacettepe Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Anesteziyoloji ve Reanimasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Anestezi ve Reanimasyon = Anesthesiology and Reanimation

Özet:
Total abdominal histerektomi, kadınlarda en sık uygulanan cerrahi operasyonlardan olup hastalarda postoperatif dönemde belirgin ağrı ve rahatsızlığa neden olmaktadır. TAP blok abdominal histerektomi dahil olmak üzere abdominal cerrahi yapılan pek çok hastada postoperatif analjezi için sıklıkla uygulanmaktadır. TAP bloğa göre daha yeni bir alan bloğu olan TFP blok ise özellikle ilioinguinal ve iliohipogastrik sinirin duyu inervasyonunu sağladığı iliak kemik grefti, sezaryen, inguinal herni gibi T12-L1 dermatomunu içeren cerrahi geçiren hastalarda uygulanmaya başlanmıştır. Bu çalışmada amacımız; genel anestezi altında abdominal histerektomi geçiren hastalarda TFP bloğun TAP bloğa göre; analjezik etkinlik, hasta memnuniyeti, mobilizasyon ve hastanede kalış süresi açısından bir alternatif olarak rutin uygulamada kullanılabilirliğini değerlendirmektir.
Etik kurul onamının alınmasının ardından araştırmaya katılmayı onaylayan ve benign uterin neoplazm tanısıyla genel anestezi altında total abdominal histerektomi uygulanan toplam 74 hastaya postoperatif analjezi sağlamak amacıyla bilateral TAP ve TFP blok uygulanılarak hastalar iv tramadol PCA cihazı ile takip edildi. Hastalara aynı zamanda multimodal analjezi yaklaşımı doğrultusunda 1 gr iv parasetamol ve 4 mg iv ondansetron uygulandı. Araştırmada değerlendirilen veriler preoperatif anestezi değerlendirme formlarından ve postoperatif hasta takibi ile elde edilmiştir.
TAP ve TFP blok gruplarındaki hastaların demografik özellikleri benzerdi. Postoperatif dönemde hastaların NRS skorlarına baktığımızda ise 30. dk, 1 ve 2. saatte her iki grubun ağrı skorları benzer bulunmuştur. 12. ve 24. Saatlerdeki NRS skorlarında ise TFP blok grubu istatiksel olarak belirgin şekilde daha az ağrı skorlarına sahipti. Hastaları opioid tüketimi açısından karşılaştırdığımızda ise, 0-6 ve 6-12. Saatlerde her iki grupta da PCA opioid tüketimi benzer bulunmuştur. 12-24. Saat aralığında PCA opioid tüketimine baktığımızda ise TFP blok grubunda TAP blok grubuna göre opioid tüketimi belirgin olarak daha az bulunmuştur. Her iki grubu 24
saatlik total opioid kullanımı, kurtarıcı analjezik ihtiyacı ve tüketimi açısından değerlendirdiğimizde ise TFP blok grubunda total opioid tüketimi ve kurtarıcı analjezik kullanımı daha az olmasına karşın bu fark istatiksel olarak anlamlı düzeyde bulunmamıştır. Opioid tüketimine bağlı görülebilecek yan etkilere bakıldığında ise iki grupta da sadece bulantı ve kusma görüldü. Bloğa bağlı komplikasyon hiçbir hastada görülmedi. Yapılan blok türüne göre hasta memnuniyeti ve hastanede kalış süresi arasında istatiksel açıdan anlamlı bir fark bulunmamıştır. Çalışmada genel hasta memnuniyetinin çok yüksek ve ortalama hastanede kalış süresinin 1,8±0,78 gün olduğu bulunmuştur. Total tramadol tüketimi ile hasta memnuniyeti ve hastanede kalış süresi arasındaki ilişkiye baktığımızda ise tramadol tüketiminin az olduğu hastalarda memnuniyetin çok daha yüksek ve hastanede kalış süresinin ise daha az olduğu görülmüş bu sonuç istatiksel olarak anlamlı bulunmuştur.
Sonuç olarak, abdominal histerektomi yapılan hastalarda TFP bloğun da TAP blok gibi multimodal analjezinin bir parçası olarak uygulanabileceği, postoperatif analjezide TFP bloğun en az TAP blok kadar etkin ve bazı yönlerden daha iyi bir ağrı kontrolü sağladığı gözlenmiştir.

Anahtar Kelimeler: Transversalis Fasya Plan blok, Transversus Abdominis Plan blok, total abdominal histerektomi, postoperatif analjezi, ultrason, opioid, ERAS protokolü.

Abstract:
Total abdominal hysterectomy is one of the most common surgical procedures performed in women, causing significant pain and discomfort in the postoperative period. TAP block, commonly used for postoperative analgesia in abdominal surgeries including abdominal hysterectomy, has been widely applied. A relatively new field block called TFP block, providing sensory innervation of the ilioinguinal and iliohypogastric nerves, covering the T12-L1 dermatome, has been introduced for patients undergoing surgeries like iliac bone graft, cesarean section, and inguinal hernia. In this study, our aim is to evaluate the usability of TFP block as an alternative to TAP block in routine practice for patients undergoing abdominal hysterectomy, in terms of analgesic effectiveness, patient satisfaction, mobilization and length of hospital stay.
After obtaining ethical approval and consent from participants who underwent general anesthesia for total abdominal hysterectomy due to benign uterine neoplasms, a total of 74 patients were administered bilateral TAP and TFP blocks for postoperative analgesia, along with IV tramadol PCA device for pain management. Additionally, patients received 1g IV paracetamol and 4 mg IV ondansetron as part of the multimodal analgesia approach. Data collected for the study were from preoperative anesthesia assessment forms and postoperative patient follow-up.
Demographic characteristics of patients in TAP and TFP block groups were similar. Looking at the NRS scores of patients during the postoperative period, pain scores were similar for both groups at 30 minutes, 1 hour, and 2 hours. However, TFP block group had statistically significantly lower pain scores at 12 and 24 hours. Comparing opioid consumption, PCA opioid usage was similar between both groups at 0-6 and 6-12 hours. Yet, TFP block group had significantly lower opioid consumption during the 12-24 hour interval. In terms of total opioid consumption over 24 hours, rescue analgesic requirements, and consumption, there was no statistically
iv
significant difference between the two groups. Side effects related to opioid consumption, specifically nausea and vomiting, were observed in both groups, but no block-related complications were reported. Patient satisfaction and length of hospital stay did not show statistically significant differences between the two block types. The study found high overall patient satisfaction and an average hospital stay of 1.8 ± 0.78 days. Analyzing the relationship between total tramadol consumption and patient satisfaction, as well as hospital stay, revealed that patients with lower tramadol consumption had significantly higher satisfaction and shorter hospital stays.
In conclusion, TFP block, like TAP block, can be applied as part of multimodal analgesia for patients undergoing abdominal hysterectomy. TFP block was found to be at least as effective as TAP block for postoperative analgesia and provided better pain control in certain aspects.

Keywords: Transversalis Fascia Plane block, Transversus Abdominis Plane block, total abdominal hysterectomy, postoperative analgesia, ultrasound, opioid, ERAS protocol.