Üniversite eğitim yapısına dönüştürülmüş binalardaki ara mekânlara yönelik bir mekânsal kalite incelemesi
An analysis of spatial quality for in-between spaces in buildings transformed to university education structure
Yazar: BÜŞRA TANKUT
Danışman: PROF. DR. RENGİN ZENGEL
Dokuz Eylül Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı / Bina Bilgisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
1990'lı yıllarda Türkiye'de üniversite kurulumu bağlamında bir artış yaşanmış, bu niceliksel çoğalım beraberinde üniversite niteliğinde düşüşleri getirmiştir. Bu dönemlerde gerçekleşen bu gelişmelerin etkilerini günümüzde de halen görmek mümkündür. Özellikle son zamanlarda, bu artışa hızlı bir çözüm arayışı olarak eski binaların üniversite işleviyle dönüştürülmesi gün yüzüne çıkmıştır. Bu uygulamalarla birlikte apartman, ofis, dershane gibi yapılara üniversite eğitim işlevi yüklenilmeye çalışılmış, üniversite kurumları niteliksel değerlerini kaybetmeye devam etmiştir. Böylelikle, düşeyde ve sınırlı alanda gelişim gösteren, öğrencilere mekânsal ve sosyal yaşam olarak yetersiz üniversite eğitim yapıları çoğalmıştır.
Eğitim mekânları, eğitim-öğretim için geliştirilmiş metotlar kadar önemli bir konudur. Özellikle, çeşitli disiplin dallarını barındıran üniversite eğitim yapılarında, öğrencilerin farklılaşan ihtiyaçlarına ve beklentilerine yönelik alanların olması, öğrenme ve sosyalleşme eylemlerini destekleyen unsurlar olmaktadır. Bu noktada, tek amaç için tasarlanmış formel mekânlar arasında, informel eylemleri destekleyerek farklılaşan gereksinimlere çözüm olan ara mekânlar; verimli ve sürekli öğrenime yardımcı, aktif üniversite yaşamının oluşturulmasında ve aidiyeti sağlamada etken bölgeler olmaktadır. Bu çerçevede, bu çalışmanın amacı, eğitim yapılarında öğrencilerin yaşam mekânları olan ara mekân kavramını temel alarak öğrencilere mekânsal anlamda iyi bir üniversite yaşamının sunulması adına çözümler oluşturmaktır. Tez kapsamında, Türkiye'de üniversite olarak yeniden işlevlendirilmiş yapılar arasından, tasarım odaklı eğitim işleviyle dönüştürülmüş 10 adet fakülte binası ele alınmıştır. Bu fakülte binaları, yine tez kapsamında oluşturulan ara mekâna yönelik tasarım kriterleri ile analiz edilmiştir.

Abstract:
In the 1990s, an increase was experienced in the context of university establishment in Turkey, and this quantitative increase brought about decreases in university quality. It is still possible to see the effects of these developments that took place in these periods. Especially recently, as a quick solution to this increase, the transformation of old buildings with university functions has come to light. With these applications, it has been tried to impose a university education function on buildings such as apartments, offices and classrooms; these numerical increases continued to lose their qualitative value in university institutions. In this way, university education structures that develop vertically and in limited areas and inadequate in terms of spatial and social life for students have increased.
Educational spaces are as important as the methods developed for education. Particularly, in university education structures that contain various disciplines, the fact that there are areas for the differing needs and expectations of students are factors that support learning and socialization actions. At this point, between the formal spaces designed for a single purpose, in-between spaces that support informal actions and provide solutions to differentiated needs; They are active regions that help productive and continuous learning, create active university life and ensure belonging. In this context, the aim of this study is to create solutions in order to present a good university life to students in terms of spatial terms, based on the concept of in-between space, which is the living space of students in educational buildings. Within the scope of the thesis, 10 faculty buildings that have been transformed with a design-oriented education function, among the structures that have been re-functionalized as universities in Turkey, are discussed. These faculties are analyzed with the design criteria for the in-between space.