Tiyatro ve din: Türk tiyatrosu örneği
Drama and religion: A study of Turkish drama
Yazar: SIDDIKA SÜMEYYE KARAARSLAN
Danışman: PROF. DR. ALİ KÖSE
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı / Din Psikolojisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Din = Religion ; Sahne ve Görüntü Sanatları = Performing and Visual Arts
Dizin: Din = Religion ; Drama = Drama ; Tiyatro oyunları = Theater plays ; Türk tiyatrosu = Turkish theatre ; İslamiyet = Islam

Özet:
Din, insan ve toplum hayatının sınırlarını belirleyen bir otorite olarak, sanatı veelbette tiyatroyu da sınırlandırma çabasındadır. Aynı şekilde tiyatro, yazarın görüşlerive sanatın özgünlüğü doğrultusunda, bütün kuralları yıkabilecek bir güce sahiptir. Din,kendi kurallarına aykırı noktalarda tiyatroyu olumlamayıp, yasaklama yoluna giderken,tiyatro yazarları da, batı kaynaklı olduğu için perdeli tiyatroya önyargıyla yaklaşandindarları, oyunlarında yargılar. Bu oyunlarda çoğu kez dinî öğeler sevimsiz gösterilir.Bu durum, din ve tiyatroyu birbirine küstürmüş olsa da, 20. yüzyılın ortalarında, bazıdindarlar tiyatroyu dini yayma amaçlı olarak kullanmaya başlamıştır. Bu sayede doğandinî tiyatro akımı, günümüze gelindiğinde neredeyse etkisini yitirmiştir. Profesyonelanlamda tiyatro yaparken, dinî hassasiyetlere de dikkat eden bazı grup ve kişilertarafından şekillendirilen akım, daha modern ve evrensel bir hâl almıştır.Türk tiyatrosunda dinî öğelerin kullanımını ve dinin tiyatroya olan yaklaşımınıincelediğimiz bu çalışma, genel olarak ?tiyatro ve din ilişkisi?, ?dinin tiyatroya bakışı?ve ?dinî tiyatro? gibi üç konu üzerinde durur. Araştırma, öncelikle Geleneksel TürkTiyatrosunda dinin önemine ve yerine değinirken, Cumhuriyet Öncesi Türk Tiyatrosu,Çağdaş Türk Tiyatrosu ve Son Dönem Türk tiyatrosu olmak üzere üç dönemdeki dinalgısını ve söz konusu dönemlerde yazılan bazı oyunlardaki dinî öğeleri araştırır. Soniiiolarak, dinî tebliğ amaçlı yapılan tiyatronun var oluşunu ve günümüzde geldiği noktayı,örnekleriyle ortaya koyar.

Abstract:
Religion, as an authority defining the lives of people and society, strives torestrict art and also drama by all means. In the same way, drama has the power ofbreaking all the rules by means of the writer?s views and the originality of art. Whilereligion negates drama and resorts to ban it when it is against the rules of religion, intheir plays playwrights also judge the religious people who are prejudiced against dramabecause of its west origin. Mostly in these plays religious elements are presented to beunsympathetic. Although this situation has put drama and religion into a quarrel witheach other, in the middle of the 20th century some religious people use drama in order tospread the religion. This kind of drama has almost lost its effect in our day. Thismovement, shaped by some groups and people who have religious sensibility whileprofessionally dealing with theater, has become more modern and universal.This study, in which we will analyze the approach of religion toward drama,emphasizes three subjects in general: ?relasionship between religion and drama,?iv?religion?s view of drama? and ?religious drama.? The study begins with the importanceand place of religion in Traditional Turkish Drama and explores the perception ofreligion in Pre-Republic Turkish Drama, Modern Turkish Drama and Recent TurkishDrama and religious elements written in some plays in these periods. Lastly, this studypresents the existance of drama performed for religious communication and it?s placetoday with examples.