Akut romatizmal ateşli çocuklarda aspirine bağlı hepatotoksisite sıklığı
Aspirin related hepatotoxicity frequency in pediatric patients that diagnozed acute rheumatic fever
Yazar: MUSTAFA BULĞAN
Danışman: PROF. DR. HAŞİM OLGUN
Atatürk Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2016
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Antiinflamatuar ajanlar = Anti inflammatory agents ; Aspirin = Aspirin ; Romatizmal ateş = Rheumatic fever ; Romatizmal hastalıklar = Rheumatic diseases ; Toksisite = Toxicity ; Çocuk = Child

Özet:
Amaç: Akut romatizmal ateş (ARA) tanısı alan ve antienflamatuar tedavi olarak aspirin verilen çocuk hastalarda hepatotoksisite sıklığı araştırıldı.
Gereç ve Yöntemler: Ocak 2008 – Ağustos 2015 tarihleri arasında Atatürk Üniversitesi Tıp Fakültesi Araştırma Hastanesi Çocuk Kardiyoloji Ünitesi'nde ARA tanısı konulan vakaların dosyaları geriye dönük olarak gözden geçirildi.
Bulgular: Aspirin tedavisi verilen 173 hastada saptanan 195 atağın 83'ünde (%42.6) hepatotoksisite geliştiği (%18.5 semptomatik, %24.1 asemptomatik hepatotoksisite) görüldü. Semptomatik hepatotoksisite gelişen atakların hepsinde gastrointestinal bulgular (bulantı, kusma) varken, beşinde (%12.2) ilaveten kulak çınlaması da tespit edildi. Hepatotoksisite bulgularının aspirin tedavisi başlandıktan sonra ortalama 14.7±10.6 günde ortaya çıktığı saptandı. Hepatotoksisite gelişen atakların 24'ünde aspirin dozu azaltıldı, diğer ataklarda aspirin kesilip, 24 atakta naproksen sodyum, 21 atakta steroid, bir atakta ibuprofen tedavisi verildi. Yükselen karaciğer enzimlerinin tedavi değişikliğinden sonra ortalama 16.1±11.1 günde normal referans değerlere geri döndüğü görüldü. Aspirin dozu azaltılan veya antienflamatuar ilaç değişikliği yapılan hastalarda karaciğer enzimlerinin normale dönüş süreleri arasında anlamlı istatiksel fark saptanmadı. Farklı antienflamatuar dozlarda aspirin alan hasta gruplarında da hepatotoksisite gelişme sıklığı açısından anlamlı farklılık gösterilemedi.
Sonuç: Aspirin kullanmakta olan ARA'lı hastalarda hepatotoksisite sıklığı yüksektir. Bu hastalar semptomları olmasa bile karaciğer enzimleri yönünden aralıklı olarak değerlendirilmelidir. Hepatotoksisite gelişen hastalarda aspirin dozunun azaltılması veya başka bir antienflamatuar tedavi verilmesi sonucunda hepatotoksisite düzelmektedir. 

Anahtar Kelimeler: Akut romatizmal ateş, antienflamatuar ilaçlar, aspirin, hepatotoksisite.

Abstract:
Aspirin Related Hepatotoxicity Frequency in Pediatric Patients That Diagnozed Acute Rheumatic Fever.
Purpose: In our study we analyzed the prevalence of hepatotoxicity in pediatric patients that diagnosed as acute rheumatic fever (ARF) and used aspirin treatment.
Materials and Methods: In our study, we examined the patients retrospectively, that diagnosed as ARF at Atatürk University Faculty of Medicine Research Hospital, Pediatric Cardiology Unit between January 2008 and August 2015.
Results: Hepatotoxicity is seen in 83 of 195 attacks (%42.6)in 173 patients that had used aspirin treatment (%18.5 symptomatic, %24.1 asymptomatic hepatotoxicity). Gastrointestinal symptoms (nausea, vomiting) seen all of the symptomatic hepatotoxicity attacks and also tinnitus seen at the 5 attacks. The hepatotoxicity symptoms occurred 14.7±10.6 days after beginning aspirin treatment. Aspirin dose reduced in 24 attacks which having hepatotoxicity, in other attacks the aspirin treatment had stopped and naproksen sodium had started in 24 of attacks, steroid had started in 21 of attacks, and ibuprofen had started in one attack. After changing treatment the elevated liver enzymes returned to normal values in 16.1±11.1 days. In the two groups of patients that reduced dose of aspirin or changed the anti-inflammatory drugs, we are not detected statistically significant difference about the time of turning normal values of liver enzymes. There were no significant difference in the insidance of hepatotoxicity in the patients taking different anti-inflammatory aspirin doses.
Conclusion: Hepatotoxicity has high insidance in the ARF patients that using aspirin treatment. Even though this patients have no symptoms, should be evaluate for liver enzymes intermittently. In the patients with hepatotoxicity, reduction dose of aspirin or changing treatment with a new anti-inflammatory drug improve hepatotoxicity. 

Keywords: Acute rheumatic fever, anti-inflammatory drugs, aspirin, hepatotoxicity