Türk dili ve edebiyatı öğretmenlerinin uzaktan eğitim algısı ve uzaktan eğitimin Türk dili ve edebiyatı öğretiminde uygulanabilirliği hakkında öğretmen görüşleri
Distance education perception of Turkish language and literature teachers and teacher's opinions on the applicability of distance education in Turkish language and literature teaching
Yazar: SERCAN ŞIVKIN
Danışman: DOÇ. DR. DUYGU GÜR ERDOĞAN
Sakarya Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Programları ve Öğretim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu çalışmanın amacı Türk Dili ve Edebiyatı öğretmenlerinin uzaktan eğitim algısını incelemek ve Türk Dili ve Edebiyatı dersinde uzaktan eğitimin etkinliğini, uygulanabilirliğini araştırmaktır. Bu amaç doğrultusunda çeşitli değişkenler açısından Türk Dili ve Edebiyatı öğretmenlerinin uzaktan eğitim algısı ve uzaktan eğitim hakkındaki görüşleri incelenmiştir. Bu çerçevede yapılan çalışmada araştırma modeli olarak karma yöntem kullanılmıştır. Çalışmanın nicel örneklemini basit seçkisiz yöntem kullanılarak oluşturulan resmi ortaöğretim kurumlarında aktif görev alan 438 Türk Dili ve Edebiyatı öğretmeni, nitel çalışma grubunu  ise amaçlı örnekleme ile  seçilen, aynı niteliklere sahip 45 öğretmen oluşturmaktadır. 
Araştırmada veri toplama araçları olarak Gök (2011) tarafından geliştirilen Uzaktan Eğitim Algı Ölçeği ve araştırmacı tarafından uzman görüşlerinden yararlanılarak oluşturulan Yarı Yapılandırılmış Görüşme Formu kullanılmıştır. Her iki veri toplama aracında da demografik bilgileri içeren kişisel bilgi formu kullanılmıştır. Nicel ölçekten elde edilen verilerin analizi için sosyal bilimler alanında kullanılan SPSS istatistik paket program kullanılmıştır. Yapılan analiz sonucunda verilerin normal dağılım gösterdiği tespit edilmiş ve parametrik testler kullanılmıştır. Karşılaştırılacak grup sayısı iki olduğunda bağımsız gruplar t testi, ikiden fazla olduğunda tek yönlü varyans analizi kullanılmıştır. Çalışmanın nitel kısmının verileri için betimsel analiz tekniği kullanılmıştır. Sorulara verilen cevaplar incelenmiş, benzer ve farklı cevaplar kategorize edilmiş ve bu kategorilere ait kodlar oluşturularak tablolarla gösterilmiştir. 
Araştırma nicel bölümünün sonuçları incelendiğinde Türk Dili ve Edebiyatı öğretmenlerinin uzaktan eğitim algısının orta düzeyde olduğu tespit edilmiştir. Cinsiyet, eğitim durumu, görev süresi, yaş grupları bakımından uzaktan eğitim algısında istatistiksel olarak anlamlı farklılık bulunamamıştır. Uzaktan eğitimde ders verme durumuna göre, uzaktan eğitim algısında uzaktan eğitimde ders vermeyen öğretmenler lehine anlamlı farklılık bulunmuştur. Öğrenciyken uzaktan eğitimde ders alma durumuna göre uzaktan eğitim algısında, uzaktan eğitim alan öğretmenler lehine anlamlı farklılık tespit edilmiştir. Uzaktan eğitim bilgi ve yeterlik seviyesine göre incelendiğinde uzaktan eğitim algısında, düşük seviyeye karşı orta ve yüksek seviye lehine anlamlı farklılık tespit edilmiştir. 
Araştırmanın nitel bölümünün sonuçları incelendiğinde uzaktan eğitim esnasında teknolojiden yeterince yararlandığını ifade eden öğretmenler, buna önceden bildiklerini gerekçe göstermişlerdir. Teknolojiden yararlanamadığını belirten öğretmenler ise hizmet içi eğitimlerin verilmemesini gerekçe göstermişlerdir. Dersin uzaktan yapılmasıyla ilgili olumlu yön olarak görsel ve işitsel materyallerden yararlanma, olumsuz yön olarak ise iletişimde yaşanan zorluklar cevapları ön plana çıkmıştır. Öğretmenler yazma ve sözlü iletişim kazanımlarını uzaktan eğitime uyarlama konusunda zorlandıklarını ifade etmişlerdir. İçeriğin genel itibariyle uzaktan eğitime uygun olduğunu ifade etmekle birlikte sadeleştirilmesinin yararlı olabileceğini belirtmişlerdir. Ayrıca uzaktan eğitim için programın genel olarak sadeleştirilmesi gerektiği fikri öne çıkmıştır. Uzaktan eğitim için öğretmenlerde bulunması gereken özelliklerden teknolojiyi kullanma becerisinin öne çıktığı görülmüştür. Son olarak pandemi sürecinden sonra uzaktan eğitimin sisteme dahil edilmesi gerektiğini düşünen öğretmenler yüz yüze eğitime destek olabileceğini belirtirken dahil edilmemesi gerektiğini söyleyen öğretmenler uzaktan eğitimin verimli olmadığını ifade etmişlerdir. 

Anahtar Kelimeler: Uzaktan eğitim, Uzaktan eğitim algısı, Acil uzaktan eğitim, Türk Dili ve Edebiyatı ve Uzaktan eğitim

Abstract:
The aim of this study is to examine the perception of distance education of Turkish Language and Literature teachers and to investigate the effectiveness and applicability of distance education in Turkish Language and Literature course. For this purpose, Turkish Language and Literature teachers' perception of distance education and their views on distance education were examined in terms of various variables. In this study, mixed method was used as the research model. Quantitative sample of the study consists of 438 Turkish Language and Literature teachers who actively work in public secondary education institutions, which were created using the simple random method, and the qualitative sample consists of 45 Turkish Language and Literature teachers with the same qualifications, who were selected by the same method.
The Distance Education Perception Scale developed by Gök (2011) and Semi-Structured Interview Form created by the researcher using expert opinions were used as data collection tools in the research. Personal information form containing demographic information was used in both data collection tools. A statistical package program used in the field of social sciences was used for the analysis of the data obtained from the quantitative scale. As a result of the analysis, it was determined that the data showed normal distribution and parametric tests were used. Independent groups t-test was used when the number of groups to be compared was two, and one-way analysis of variance (one-way ANOVA) was used when there were more than two. Content analysis technique was used for the data of the qualitative part of the study. The answers given to the questions were examined, similar and different answers were categorized and the codes belonging to these categories were created and shown in tables.
When the results of the quantitative part of the research were examined, it was determined that the Turkish Language and Literature teachers' perception of distance education was at a moderate level. No statistically significant difference was found in the perception of distance education in terms of gender, educational status, tenure and age groups. According to the situation of providing distance education, a significant difference was found in favor of the teachers who did not give distance education in the perception of distance education. A significant difference was found in the perception of distance education in favor of teachers who received distance education according to the status of receiving distance education while a student. When distance education is examined according to knowledge and proficiency level, a significant difference was found in the perception of distance education in favor of medium and high levels versus low level. 
When the results of the qualitative part of the research were examined, the teachers who stated that they benefited from technology sufficiently during distance education cited their previous knowledge as the reason for this. Teachers, who stated that they could not benefit from technology, cited the lack of in-service training as a reason. About distance teaching, as a positive aspect, the answers to the use of visual and auditory materials came to the fore and as a negative aspect, answers about difficulties in communication came to the fore. Teachers stated that they had difficulties in adapting their writing and oral communication acquisitions to distance education. Although they stated that the content is generally suitable for distance education, they stated that it would be beneficial to simplify it. In addition, the idea that the program for distance education should be simplified in general came to the fore. It has been seen that the ability to use technology is one of the features that teachers should have for distance education. Finally, teachers who think that distance education should be included in the system after the pandemic process stated that they can support face-to-face education, while teachers who say that it should not be included stated that distance education is not efficient.

Keywords: Distance learning, Distance education perception, Emergency distance education, Turkish language and literature distance education