Travmatik olmayan kardiyopulmoner arrest tanılı hastalarda kardiyopulmoner resüsitasyon sonrası kan laktat düzeyi ve acef skorunun hastane içi mortalite ile ilişkisi
Relationship between blood lactate level and acef score with in-hospital mortality after cardiopulmonary resusitation in patients diagnosed with non-traumatic cardiopulmonary
Yazar: HEVAL AYSELİ
Danışman: PROF. DR. SEVDEGÜL BİLVANİSİ
Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Acil Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Acil Tıp = Emergency Medicine

Özet:
Acil serviste Kardiyak Arrest hastalarında spontan dolaşımın geri dönüşü sonrası ölçülen kan laktat düzeyi ve ACEF skorunun birlikteliğinin mortaliteyi belirlemek hususunda literatüre katkı sağlayacak sonuçlar elde etmek.
Gereç ve yöntem: Acil servis başvuru esnasında ve hastane dışında travmatik olmayan kardiyopulmoner arrest tanısı almış ve kardiyopulmoner resüsitasyon ile spontan dolaşımı geri dönen 18-100 yaş arası hastalar vaka grubu içine dahil edildi. Acil servis başvuru sırasında hastalarda kan laktat düzeyi, serum kreatinin düzeyi çalışılarak EKO ile EF ölçümü yapıldı. Başvuru sonrası 0-2 saat aralığında kan tetkiki alınmayan veya Exitus olan hastalar ile 24 saat içinde EF ölçülmeyen hastalar çalışma dışı bırakıldı. Çalışmamızın verileri acil servis takibi sırasında yapılan tetkiklerden elde edildi. Hasta acil servisten ilgili kliniğe yatışı yapıldığında hastanede yatışlı olduğu süre boyunca, hastanın exitus ve taburcu olup olmadığı takibi hastane bilgi sistemi üzerinden yapıldı. Çalışmanın sonlanma aşaması hastanın takip edildiği ilgili klinikte şifa ile taburcu ya da exitus olması parametreleri ile tamamlandı. Araştırmamızın süresi ve süreci ise 1 yıllık sürede her bir hastanın hastanede kalış süresi kadardır.
Bulgular: Araştırmaya dahil ettiğimiz 32 hastanın ortalama laktat değeri 7,72, yaş ortalaması 69,81, ortalama ACEF değeri 2,11, ortalama kalış süresi 11,31 gün, ortalama CPR süresi ise 20,41 dakika olarak bulundu. Hastaların %56,3'ü erkek, %43,8'i ise kadın olarak tespit edildi. Hastaların %59,4'ü anesteziye %12,5'i dahiliye ve %28,1'i ise kardiyolojiye yatışı gerçekleşmiştir. Hastaların %81,3'ü ex olmuştur. CPR süresi %56,3'ünde kısa (20 dakika ve altında) sürmüşken %43,8'inde ise CPR uzun (20 dakika üstü) sürmüştür. Hastaların %68,8'i 65 yaş üstündeydi, %34,4'ü ACEF düşük (1,5 ve altı), %21,9'u ACEF orta (1,5-1,99), ve %43,8'inde ise ACEF yüksek (2 ve üzeri)  tespit edildi. Hastaların %56,3'ü kardiyak dışı etiyoloji ile başvurmuşken %43,8'i ise kardiyak neden ile başvurmuştur.
Sonuç: Yaptığımız bu çalışma kardiyak arrest sonrası spontan geri dönüşü olan hastaları kapsamaktadır. Bu hastalarda 65 yaş üstünde ACEF daha yüksek tespit edildi. Ex olan hastalarda taburcu olan hastalara göre laktat değeri anlamlı düzeyde yüksek bulundu. Ayrıca ex grubundaki hastalarda kalış süresi daha yüksek bulunarak taburcu olanlardan faklı bulunmuştur. CPR süre aralığı ile Ex sonucu arasında istatistik olarak anlamlı bir ilişki gözlenmiştir. Ex olanlarda CPR süresi anlamlı düzeyde daha yüksektir. Taburcu edilen hastaların "CPR süresi" ile "Kalış süresi" arasında istatistik olarak anlamlı bir negatif ilişki bulunmuştur. ACEF skorunun mortalite ve etiyoloji (kardiyak-nonkardiyak) ile ilişkisi bulunmadı. Yaş, cinsiyet, yatış yapılan klinik ve etiyoloji ile mortalite arasında ilişki bulunmadı. Laktat değeri ile mortalite arasında ise ilişki bulundu.

Abstract:
To obtain results that will contribute to the literature in determining mortality by combining the blood lactate level and ACEF score measured after the return of spontaneous circulation in Cardiac Arrest patients in the emergency department.
Methods: Patients aged between 18 and 100 years who were diagnosed with non-traumatic cardiopulmonary arrest during emergency room admission and outside the hospital and whose spontaneous circulation returned with cardiopulmonary resuscitation were included in the case group. During admission to the emergency department, blood lactate levels and serum creatinine levels were measured in patients, and EF was measured with ECHO. Patients whose blood test was not taken within 0-2 hours after admission or whose EF was not measured within 24 hours were excluded from the study. The data of our study were obtained from examinations performed during emergency department follow-up. When the patient was admitted to the relevant clinic from the emergency department, the patient's exitus and discharge were monitored through the hospital information system during the hospital stay. The final phase of the study was completed with the parameters of whether the patient was discharged with recovery or exitus in the relevant clinic where the patient was followed. The duration and process of our research is the length of hospital stay of each patient in a 1-year period.
Results: The average lactate value of the 32 patients we included in the study was 7.72, average age was 69.81, average ACEF value was 2.11, average length of stay was 11.31 days, and average CPR time was 20.41 minutes. 56.3% of the patients were male and 43.8% were female. 59.4% of the patients were admitted to the anesthesia department, 12.5% to the internal medicine department, and 28.1% to the cardiology department. 81.3% of the patients died. While the CPR duration was short (20 minutes or less) in 56.3%, it was long (over 20 minutes) in 43.8%. 68.8% of the patients were over 65 years of age, 34.4% had low ACEF (1.5 and below), 21.9% had moderate ACEF (1.5-1.99), and 43.8% had high ACEF (2 and above). While 56.3% of the patients presented with non-cardiac etiology, 43.8% presented with cardiac etiology.
Conclusion: This study we conducted includes patients with spontaneous return after cardiac arrest. ACEF was found to be higher in these patients over the age of 65. Lactate values were found to be significantly higher in patients who were discharged than in patients who were discharged. In addition, the length of stay was higher in patients in the ex group and was different from those who were discharged. A statistically significant relationship was observed between CPR time interval and Ex result. CPR time is significantly higher in Ex patients. A statistically significant negative relationship was found between the "CPR duration" and the "Duration of Stay" of the patients who were discharged. ACEF score was not associated with mortality and etiology (cardiac-noncardiac). There was no relationship between age, gender, admission clinic and etiology and mortality. A relationship was found between lactate value and mortality.