Bor stresinin bazı havuç genotiplerinin temel fizyolojik ve biyokimyasal özelliklerine etkileri
The effects of boron stress on basic physiological and biochemical properties of some carrot genotypes
Yazar: AYŞE HÜMEYRA OMAY
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET HAMURCU
Selçuk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Toprak Bilimi ve Bitki Besleme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Bor stresi = Boron stress ; Havuç = Carrot

Özet:
Çalışmanın amacı, bor noksan ve bor toksik koşullara adaptasyon problemi yaşamayan genotipleri belirlemek için havuç bitkisinde fizyolojik ve biyokimyasal değişimlerin araştırılmasıdır. Çalışmada bitki materyali olarak Türkiye'de ekimi yapılan ve ticari öneme sahip 4 farklı havuç genotipi kullanılmıştır. Genotiplere 5 farklı bor dozu (kontrol (0.0033 mM), 0 mM B, 0.5 mM B, 1 mM B, 2 mM B ) uygulanmıştır. Deneme tam kontrollü iklim odasında, su kültürü ortamında dört tekerrürlü olarak kurulmuştur.
Havuç genotipleri, bor noksan ve bor toksik uygulamalarından önemli ölçüde etkilenmiştir. Uygulamalara bağlı olarak gövde ve kök temel büyüme parametreleri (boy, yaş ağırlık ve kuru ağırlık) kontrol ile kıyaslandığında azalmaların meydana geldiği tespit edilmiştir. Genotipler içerisinden 6 numaralı  genotipin büyüme parametre değerlerindeki azalmaların daha düşük oranlarda olduğu belirlenmiştir. Genotiplerin bor içeriklerinde, bor noksan koşullarda azalmalar olduğu, artan bor dozlarına bağlı olarak ise artışlar meydana geldiği tespit edilmiştir. Bor noksan ve bor toksik koşullarda genotiplerde strese bağlı olarak EC düzeylerinde ve MDA içeriklerinde artışlar olduğu belirlenirken, 13 numaralı genotipte bu artışların minumum seviyede olduğu tespit edilmiştir. SOD, APOX, POX, GR enzim aktivite değerlerinde genel olarak artışlar meydana gelirken, 12 numaralı genotipte uygulamalara bağlı olarak azalmalar meydana geldiği tespit edilmiştir.Yapılan analiz sonuçları göz önüne alındığında elde edilen ortalama değerlere göre, bor noksan koşullara karşı 13 numaralı genotipin, bor toksik koşullara karşı 6 numaralı genotipin toleranslılık seviyelerinin yüksek olduğu gözlemlenmiştir.

Abstract:
The aim of this study was to investigate the physiological and biochemical changes in carrot in order to determine the genotypes without adaptation problems to boron deficient and boron toxic conditions. In this study, the four carrot genotypes which are planted in Turkey and have commercially the most important were used as plant material. Five different boron doses (control (0.0033 mM), 0 mM B, 0.5 mM B, 1 mM B, 2 mM B) were applied to the genotypes. The experiment was set up with four replications in a fully controlled climate chamber in a water culture medium. 
Carrot genotypes were significantly affected by boron deficient and boron toxic applications. Depending on the applications, it was determined that the decreases occurred in stem and root growth parameters (height, fresh weight, and dry weight) when compared with the control. Among the genotypes, the decrease in the growth parameter values of genotype 6 was found to be lowest. It was determined that boron content of genotypes decreased in boron deficient conditions, however depending on the increasing boron doses, the increases occurred. In boron deficient and boron toxic conditions, the increases in EC levels and MDA contents of genotypes were determined due to stress, while these increases in genotype number 13 was found to be at a minimum level. While SOD, APOX, POX, and GR enzyme activity values generally increased, in genotype number 12, it was determined that the decreases occurred due to applications. When the results of the analysis were considered, it was observed that the tolerance levels of genotype 13 against boron-deficient conditions and genotype 6 against boron-toxic conditions were high according to the obtained values.