Teknoloji transferi anlaşmalarının rekabete etkisinin AB, ABD ve Türk yargı sistemlerinde karşılaştırmalı analizi
Comparative competition analysis of the effect of technology transfer agreements for EU, US and Turkish legal systems
Yazar: YAKUP ÖNDER MERCANGÖZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET FETHİ ŞUA
Yeditepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Hukuk Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Amerikan hukuku = American law ; Anlaşmalar = Agreements ; Avrupa Birliği hukuku = European Union law ; Fikri mülkiyet hukuku = Intellectual property law ; Fikri ve sınai mülkiyet hakları = Intellectual and industrial property rights ; Karşılaştırmalı hukuk = Comparative law ; Rekabet = Competition ; Teknoloji transferi = Technology transfer ; Türk Hukuku = Turkish Law

Özet:
Yenilik; yeni ürünler ve yeni süreçlerin önemli bir kaynağı olup, rekabeti arttıran bir unsurdur. Pek çok teknoloji lisansı, rekabetçi bir yaklaşımla sunulmakta ve bu nedenle, rekabet otoriteleri tarafından teşvik edilmektedir. Ancak bununla birlikte, yasal ve ekonomik alanlarda, fikri mülkiyet hakları ile Rekabet Hukuku arasındaki bağlantı, her iki politikanın çelişen amaçlara sahip olması nedeniyle konuyu bir o kadar önemli hale getirmekte ve tartışmayı kalıcı kılmaktadır. Fikri mülkiyet hakları ve Rekabet Hukukunun ikisi de tüketici refahının teşviğini sürdürdüğü için tamamlayıcı nitelikte olmasına karşın, aynı hedefe ulaşmak için farklı yöntemler kullanmaktadır. Fikri mülkiyet hakları üzerine regülâsyonlar, yeniliği yapan kişinin gayretlerini ödüllendirmek amacı gütmektedir. Teknolojik gelişmeye paralel olarak, tüketicilerin nihai kârlarını arttırmakta ve bu konudaki regülâsyonlar, bu şekilde tüketici refahını arttırmayı hedeflemektedir. Rekabet Kanunları, rekabeti etkin piyasaların kaynağı olarak görüp, bunun korunması suretiyle en düşük fiyata en kaliteli ürünleri tüketicilere sunmayı sağlayarak tüketici refahını arttırmaktadır. 
Bu çalışmanın temel amacı, rekabet politikalarının, fikri mülkiyet hakları yasalarına ne derece müdahale ettiği ve her iki politika arasında iyi bir denge kurmanın herhangi bir yolu olup olmadığını araştırmaktır. Bu konuda, iki büyük yargı sistemi olan AB ve ABD uygulamalarını analiz etmek ve aralarındaki belirgin benzerlik ve farklılıkları ortaya koymak ve en nihayetinde Türkiye'nin konunun neresinde olduğunu tespit etmek amaçlanmaktadır. Yapılan incelemeler, ABD Rekabet Yasalarının en temel motivasyon kaynağının, verimlilik ve serbest ticaret politikaları olduğunu göstermekle birlikte, aksine, AB Rekabet Yasaları, entegre bir Avrupa pazarının geliştirilmesine dayanmaktadır. Türkiye ise, AB müktesebatını benimsemiştir. Ancak, mevcut düzenlemeleri, 772/2004 sayılı Teknoloji Transferi Grup Muafiyeti Tüzüğüne uyarlı olup, son revizeleri regülasyonlarına geçirmemiştir.

Abstract:
Innovation is an imortant source of new goods and processes. It increases the competition. Many technology licences are create competition and are therefore encouraged by authorities. However, in the legal areas the link between IPR and Competition Laws makes the issue important and the discussion permanent, because both policies have often conflicting objectives. Although, both IPR and Competition Law are complementary to the pursuit of consumer welfare, they use different methods. IPR Laws will attain consumer welfare by not encouraging the innovator's welfare, but ensuring an incentive to reward its effort, and by promoting technological improvement to the ultimate profit of the consumers. On the contrary, Competition Law performs this task by providing the best quality products of the lowest prices by ensuring that competition is protected as the source of efficient markets.
The purpose of this thesis is to examine to what extent should Competition Policy intervene with IPR Laws. This thesis intends to investigate the principles guiding the legal schemes of technology licensing agreements in two judicial powers EU, US and to reveal similarities and differences between them and to determine where Turkey competition law is at last. The findings show that while the most important motivation for US Competition Laws is efficiency and free trade policies, the EU Competition Law is based on the development of an integrated European Market. Turkey has adopted the EU regularity. However, the existing regulations are subject to the 772/2004 EU Technology Transfer Block Exemption Regulation and haven't revised the last revisions.