Bireylerin risk alma eğilimi ve dolandırıcılıklar karşısında tutumları
Risk-taking tendency of individuals and their attitudes to frauds
Yazar: ABDÜL KADİR KONTAŞ
Danışman: DOÇ. DR. SEDAT DURMUŞKAYA
Sakarya Uygulamalı Bilimler Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Uluslararası Ticaret ve İşletmecilik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Maliye = Finance
Dizin: Dolandırıcılık = Fraud ; Finansal okuryazarlık = Financial literacy ; Risk = Risk

Özet:
Günümüzde finansal okuryazarlığın önemi oldukça artmıştır. Bunun başlıca nedenleri gün geçtikçe finansal araçların karmaşıklaşması, karşılaşılan risklerin artması ve bilgisiz şekilde alınan yanlış finansal kararların verilmesidir. Finansal okuryazarlık düzeyi düşük bir birey makro ve mikro ölçekte daha fazla zarar görmektedir.
Bu çalışmanın amacı, bireyleri finansal okuryazarlıklarına göre kategorize ederek risk alma eğilimlerindeki farklılıkları değerlendirmek ve karşılaşılan dolandırcılıklar karşısındaki tutumlarının finansal okuryazarlık düzeylerine göre farklılıklarını incelemektir. Bu araştırma sayesinde bireylerin sosyo-demografik özelliklerinin risk alma eğilimleri arasındaki bağlantıyı, finansal okuryazarlık düzeylerinin bireylerin kendilerini finanslar risklerden korumaya yetip yetmediğini ve risk alma iştahıyla dolandırılma arasında bir bağlantı olup olmadığı incelenmiştir. 
Bu araştırma olasılığa dayalı olmayan örnekleme tekniklerinden olan kolayda örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Ana kütlesinin 18 yaş dahil olmak üzere 18 yaşından büyük, Türkiye'de yaşayan ve çoğunlukla yatırım yapan kişilerden oluşturulan 271 katılımcıyla online anket yöntemi uygulanmıştır. Araştırma belli yaş, meslek, bölge ile sınırlandırırlmamıştır. Bireylerin risk alma eğilimleri ve dolandırıcılıklar karşısındaki tutumlarını; demografik özellikleri, eğitim düzeyi, gelir düzeyi, meslekleri, finansal okuryazarlık durumları ve risk alma eğilimleri ile ne derece bağlatılı olduğu incelenip bir sonuca varılmıştır.
Sonuç olarak, demografik özellikler, meslek, eğitim ve gelir düzeyi ile bireylerin risk alma eğilimleri arasında anlamı bir farklılık olduğu saptanmıştır. (p<0,05) Dolandırılma ihtimali ve finansal okuryazarlık seviyesi arasında pozitif, risk alma eğilimi ile ise negatif bir ilişki olduğu bulunmuştur. Finansal okuryazarlığı artırmaya ve dolandırılma ihtimallerini düşürmeye yönelik çalışmaların erken yaşlardan itibaren öğrencilere verilmesitoplumsal finansal okuryazarlık düzeyinin yükselmesine katkı sağlayacağı düşünülmektedir.

Anahtar Kelimeler: Risk, Finansal Okuryazarlık, Risk Alma Eğilimi, Dolandırıcılık, Finansal Karar Verme

Abstract:
Today, the importance of financial literacy has increased considerably. The main reasons for this are the complexity of financial instruments, the increase in risks encountered, and the wrong financial decisions taken without knowledge. An individual with a low level of financial literacy suffers more damage at macro and micro scales.
The aim of this study is to evaluate the differences in risk taking tendencies by categorizing individuals according to their financial literacy and to examine the differences in their attitudes towards frauds according to their financial literacy levels. Thanks to this research, the connection between the socio-demographic characteristics of individuals and their risk-taking tendencies, whether the level of financial literacy is sufficient to protect themselves from financial risks, and whether there is a connection between risk appetite and being defrauded has been examined.
In this research, convenience sampling method, which is one of the non-probabilistic sampling techniques, was used. The online survey method was applied to 271 participants, whose main population is 18 years old, including those aged 18, living in Turkey and mostly investing. The research is not limited to a certain age, occupation or region. Individuals' tendency to take risks and their attitudes towards fraud; Demographic characteristics, education level, income level, occupations, financial literacy status and risk taking tendencies were examined and a conclusion was reached.
As a result, it was determined that there was a significant difference between demographic characteristics, jobs, education and income level and risk taking tendencies of individuals. It is thought that giving studies to increase financial literacy and reduce the possibility of fraud to students from an early age will contribute to the increase in the level of social financial literacy.

Keywords:Risk, Financial Literacy, Risk Taking Tendency, Fraud, Financial Decision Making