Türkiye'de bölgesel kamu yatırım politikalarının oluşumunda belirleyici temel faktörler
The main determinants of Turkish regional policy formation
Yazar: AYŞE YAVUZDURMAZ
Danışman: DOÇ. DR. METİN KARADAĞ
Ege Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Bölgesel kalkınma = Regional development ; Bölgesel politikalar = Regional policies ; Kalkınma politikaları = Development policies ; Kamu yatırımları = Public investments ; Türkiye = Turkey ; Yatırım politikaları = Investments policies ; Yatırımlar = Investments

Özet:
Bölgesel kamu yatırım politikaları, ekonomik büyümeye etki eden ve dolayısı ile bölgesel dengesizlikleri azaltmaya yönelik olarak kullanılan önemli bir araçtır. Bu aracın doğru ve etkili kullanılabilmesi bölgesel kalkınma ve yapısal dönüşümün gerçekleştirilmesine katkı sağlayabilecek ve dolayısıyla bölgesel farklılıkların azaltılmasına etkisi olacaktır.Türkiye'de 1980' li yıllarda başlayan serbest piyasa ekonomisine geçiş süreci ve özellikle 2000'li yıllarda yaşanan Avrupa Birliği'ne uyum süreci, bölgesel kamu yatırım politikaları açısından önemli ve kapsamlı yapısal değişiklikleri de beraberinde getirmiştir.Bu bağlamda bu tezin temel amacı, bölgesel kamu yatırım politikalarının oluşumunda hangi faktörlerin etkili olduğunu incelemektir. Çalışmanın amacı doğrultusunda, İBBS Düzey 3 bölgelerine ait 1987-2001 yıllarını kapsayan veriler ile ekonometrik modelleme yapılmıştır. Oluşturulan modelde, kamu yatırımları, kişi başına düşen GSYİH, nüfus yoğunluğu, tarımın toplam üretim içerisindeki payı, sanayinin toplam üretim içerisindeki payı gibi değişkenler ile, seçim yıllarını ve yerel yönetimler ile iktidar partisi ilişkisini gösteren kukla değişkenler kullanılmıştır.Elde edilen sonuçlar Türkiye'de kamu yatırımlarının bölgesel dağılımında; bölgelerin nüfus yoğunluğu, sanayi sektörünün toplam üretim içindeki payı, gibi faktörlerin negatif, tarım kesiminin toplam üretim içerisindeki payının ise pozitif bir etkiye sahip olduğunu göstermektedir. Diğer taraftan çalışma sonuçları, siyasi faktörlerin ve kişi başına düşen gelirin yapılan yatırımlar üzerinde herhangi bir etkiye sahip olmadığını göstermektedir.

Abstract:
Regional public investment policies affect economic growth and thus they can be used to reduce regional disparities. In Turkey, the transition to free market economy that began in 1980s and the European Union harmonisation process in especially 2000s have caused important and comprehensive structural changes in the mean of regional public investment policies.Considering the effects of the growing importance of regional distribution of public investment, the main aim of this thesis is to find out which factors affect the distribution of public investment in the formation of regional public investment policies.Regarding this, in this study an econometric modelling was constructed and estimated by using the data between the years 1987-2001 at NUTS 3 level. The model includes the variables such as public investment, GDP per capita, population density, the share of agriculture in total production, the share in total manufacturing industry and dummy variables indicating the relationship between the ruling party and local governments and election years.The results of the study show that, regional population density, share of industry in total regional production, affect the distribution of public investment negatively, while share of agriculture the total regional production influences it positively. On the other hand, the results indicate that GDP per capita and political factors have no effect on the distribution of public investment.