Güneybatı Türkiye'de geç holosen (MÖ. 1500 - MS. 1500) iklim kayıtlarının mağara çökelleri ile araştırılması
Investigation of late holocene (1500 CE-1500 BCE) climate records in the Southwestern Türkiye by speleothem records
Yazar: CEYHUN MERT
Danışman: PROF. DR. ERDAL KOŞUN
Akdeniz Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Jeoloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Jeoloji Mühendisliği = Geological Engineering

Özet:
Bu tez çalışmasında, Antalya, GB Türkiye'de bulunan Molla Deliği Mağarası'ndan alınan bir dikit kullanılarak, geç Holosen (MS 1500 – MÖ 1500) süresince meydana gelen iklim değişikliği izleri araştırılmıştır. Yüksek çözünürlüklü vekil verilerin sağlanması için Mol-2 dikiti üzerinde bir dizi jeokimyasal analizler uygulanmıştır. Yaşlandırma analizleri için Uranyum-serileri yöntemi gerçekleştirilmiştir. Geçmiş hidrolojik koşulları belirleyebilmek için ise duraylı izotop ölçümleri (δ18O ve δ13C) uygulanmıştır. Mol-2 dikiti üzerinde toplam üç adet yaşlandırma, 211 adet duraylı izotop analizi yapılmıştır.
Mol-2 dikiti üzerindeki analitik uygulama sonuçlarına göre, Mol-2 dikiti günümüzden önce (GÖ) 1.728±0.034 yıl ile GÖ 3.578±0.056 aralığında çökelmiştir. Duraylı izotop analiz sonuçlarına göre Mol-2 dikitinin δ18O değerleri -4.56‰ ile -5.83‰ arasında değişirken, δ13C değerleri -7.12‰ ile -9.28‰ arasında değişmektedir. Yaşlandırma analizlerine göre Mol-2 dikiti geç Holosen süresince meydana gelen değişimleri yansıtmaktadır. Mol-2 dikitine ait δ 13C verileri efektif nemde meydana gelen değişimleri kaydetmiş olup, δ18O değerleri yağışta meydana gelen değişimleri yansıtmaktadır. Sonuç olarak, Mol-2 dikitinden elde edilen tüm vekil veriler Antalya bölgesi için güvenilir paleoiklim verisi olarak yorumlanmıştır.

ANAHTAR KELİMELER: Antalya, Dikit, Duraylı İzotop, GB Türkiye, Geç Holosen, Paleoiklim, Sarkıt, Uranyum serileri

Abstract:
In this thesis study, a stalagmite collected from Molla Deliği Cave located in Antalya in SW Türkiye was used to investigate the past climate traces throughout the late Holocene period ( 1500 CE–1500 BCE). To provide highly resolved Proxy records, a seies of geochemical analysis applied on stalagmite Mol-2. For dating analysis, Uranium-series dating method was applied. To determine the past hydrological conditions, stable isotope (δ18O and δ13C) measurements were performed. In total, there dating measurements and 211 stable isotope analyses were completed on stalagmite Mol-2,
According to the analytical applications, stalagmite Mol-2 deposited between 1.728±0.034 and 3.578±0.056 years BP. Stable isotope measurements show that δ13C values range from -7.12‰ to -9.28‰, and the δ18O varies between -4.56‰ ile -5.83‰. The dating mesaurements show that stalagmite Mol-2 reflects thee climatic variations during the late Holocene. The δ13C of stalagmite Mol-2 recorded changes in the effective moisture, while δ18O values reflect changes in the precipitation amount. Finally, all proxy records of stalagmite Mol-2 have been interpreted as reliable paleoclimate record for Antalya region.

KEYWORDS: Antalya, Stalagmite, Stable Isotope, SW Türkiye, Late Holocene, Paleoclimate, Stalactite, Uranium series