Bipolar bozuklukta kişilik özelliklerinin hastalık seyrine etkisi
Effect of personality traits on clinical course of the bipolar disorder
Yazar: ÖMER AKAY
Danışman: DOÇ. DR. NUMAN KONUK
Zonguldak Karaelmas Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Psikiyatri Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2008
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Bipolar bozukluk = Bipolar disorder ; Karakter = Character ; Mizaç = Temperament ; Prognoz = Prognosis

Özet:
Hasta, hasta yakınları ve klinisyenler için Bipolar bozukluğun prognozu konusunda fikir sahibi olmak önemlidir. Bipolar bozukluğun seyir özelliklerinin belirlenmesi amacı ile hastalığın klinik özelliklerinden genetiğe, biyokimyasal verilere kadar pek çok değişken araştırmalara konu edilmiştir. Bu özelliklerden biri olarak kişilik de hastalığın seyir özelliklerinin anlaşılması amacıyla kullanılabilecek bir değişken olabilir. Bu anlamda Cloningerin psikobiyolojik kişilik kuramı kişiliğin değerlendirilmesinde hem kalıtımsal biyolojik temele vurgu yapan mizaç özelliklerini hem sosyal, kültürel ve çevresel etkileşimleri dikkate alması hem de boyutsal değerlendirmeye imkan tanıması bakımından öne çıkmaktadır. Literatürde bipolar bozukluk hastalarının Mizaç ve Karakter Envanteri (Temperament Character Inventory; TCI) ile normal populasyonla farklılığını değerlendiren birkaç çalışma bulunmakla birlikte mizaç ve karakterin hastalığın seyir özellikleri ile ilişkisini inceleyen araştırma bulunmamaktadır. Bu çalışmada bipolar bozukluk hastalarında kişilik örüntüsünün Mizaç ve Karakter Envanteri (TCI) ile değerlendirilmesi, kişilik özelliklerinin klinik seyir üzerine öngörücü etkisinin araştırılması amaçlanarak duygudurum Polikliniğimizde izlenen toplam 106 hasta kesitsel olarak değerlendirilmiştir. TCI ile boyutsal olarak değerlendirilen hastalar, standardize kayıt programından (SKIP-TURK) elde edilen sosyodemografik ve klinik özellikleri yanında SCID-I ve SCID-II ile değerlendirilmiş aynı zamanda Young mani ve Hamilton depresyon derecelendirme ölçeği ve İGDÖ ölçeği uygulanmıştır. TCI parametrelerinin klinik özellikler üzerine öngörücü etkisinin olup olmadığı ölçüm tipine bağlı olarak lojistik regresyon, doğrusal regresyon ve kovaryans analizi ile incelenmiştir. Buna göre TCI'ın Yenilik arayışı (NS), Zarardan kaçınma (HA), Ödül bağımlılığı (RD), Kendini yönetme (SD), İşbirliği yapma (C) ve Kendini aşma (ST) parametrelerinin başlangıç yaşı, toplam epizod sayısı, ilk epizod çeşidi, antidepresanla manik kayma gibi bazı klinik seyir özellikleri üzerinde öngörücü etkisi bulunmuştur. Örneklem grubunu oluşturan hasta sayısının azlığı, araştırmanın özelleşmiş bir duygudurum polikliniği hastaları arasında yapılması, kayıt sistemine bağlı sınırlılıklar, TCI'ın bipolar hastalar üzerindeki geçerliliğinin henüz çalışılmamış olması gibi kısıtlılıklarına rağmen bu çalışmada elde edilen ön bulgular TCI'ın hastalığın klinik gidişini öngörmede yerini araştıracak gelecekteki çalışmaların değerli olacağı konusunda fikir vermektedir.Anahtar kelimeler: Bipolar Bozukluk, Prognoz, Mizaç ve Karakter, TCI

Abstract:
It is significant for patients, their relatives and clinicians to have idea about the prognosis of bipolar disorder. In order to find out course specifier of bipolar disorder, many variables such as clinical features, genetical and biochemical data have been the subject of research. As of one of those characteristics, personality can be one of the variable that can be used to understand course of the disease. In this respect, Cloninger?s psychobiological dimensional personality theory sticks out in the evaluation of personality by taking into account temperament traits with emphasis on genetical biological background as well as social, cultural and enviromental interactions. Although, there are some researches on the difference of bipolar disorder patients from normal population by using TCI inventory in literature, there have been no studies investigating the relationship of the Temperament and character with the course of the disease. This study aims to evaluate personality patterns in patients with bipolar disorder by using Temperament and Character Inventory and to investigate whether predictive value of personality traits on clinical corse of the disease. 106 patients with bipolar disorder treated in specialized mood disorders unit were involved in this crosssectional study. Patients were evaluated dimensionally by using TCI, as well as by sociodemographical and clinical data retrieved from standardized patient record (SKIP TURK), SCID-I, and SCID-II, they were also given Young Mani Rating Scale and Hamilton Rating Scale for Depression and GAF (Global Assesment of Functioning) scale, depending on the measure variable, convanient statistical methods like logistic regression, linear regression, and covariance analyis were used to find out whether the TCI measurements had any predictive effect on clinical features. As a result, TCI was found to have predictive value on some clinical features such as the age of onset, total number of episodes, type of the first episode and presence of manic switch with antidepressant of the following parameters; Harm avoidance, Novelty Seeking, Reward Dependence, Self-Directidness, Cooperativeness, Self-Transandance. Despite the limitations in the study such as the small sample size, the study being carried out in a specialized mood clinic, limitations due to the patient record, the validity of TCI on bipolar disorder patients not yet having been explored, our findings give us the idea that future research into the predictive effect of TCI on the clinical course of the disease will be of great value.Keywords: Bipolar Disorder, Prognosis, Temperament and Character, TCI