Öğretmen adaylarının internet bağımlığı ile sorumluluk ve duygusal tepkisellik düzeyleri arasındaki ilişki
The correlation between the internet addiction of prospective teachers and their responsibilty and emotional reactivity levels
Yazar: ELİF ÇAVDAR
Danışman: DOÇ. DR. ARZU GÜLBAHÇE
Atatürk Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Psikolojik Danışmanlık ve Rehberlik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Aday öğretmenler = Candidate teachers ; Duygusal tepkiler = Emotional responses ; Eğitim psikolojisi = Education psychology ; Sorumluluk = Responsibility ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation ; Öğretmenler = Teachers ; İnternet = Internet ; İnternet bağımlılığı = Internet addiction

Özet:
Amaç: Bu çalışmanın amacı, öğretmen adaylarının sorumluluk ve duygusal tepkisellik düzeyleri ile internet bağımlılıkları arasındaki ilişkiyi incelemektir. 
Yöntem: Araştırmada, nicel yöntem yaklaşımları kapsamında ilişkisel desen kullanılmıştır. Araştırma, Atatürk Üniversitesi Kazım Karabekir Eğitim Fakültesi'nde farklı bölümlerde öğrenim gören 442 öğretmen adayı üzerinde gerçekleştirilmiştir. Veri toplama araçları olarak; Kişisel Bilgi Formu, Young İnternet Bağımlılığı Testi-Kısa Formu (YİBT), Duygusal Tepkisellik Ölçeği (DTÖ), Sorumluluk Duygusu ve Davranışı Ölçeği (SDDÖ) kullanılmıştır. Araştırma betimsel istatistik, Pearson Korelasyonu, bağımsız örneklem t testi, varyans analizi (ANOVA) kullanılarak yapılmıştır.
Bulgular: Araştırma bulgularında, öğretmen adaylarının internet bağımlılığı ile duygusal tepkisellik düzeyleri arasında pozitif yönde anlamlı bir ilişki olduğu belirlenmiştir. İnternet bağımlılığı ile sorumluluk arasında ise negatif yönde anlamlı bir ilişki vardır. Ayrıca, öğretmen adaylarının internet bağımlılığı puanları cinsiyetlerine, bölümlerine, sınıflarına, anne ve baba eğitim durumlarına, öğrenim görürken kaldıkları yere, büyüdükleri yere göre anlamlı bir farklılık göstermediği bulunmuştur. Duygusal tepkiselliğin cinsiyete göre, sorumluluk davranışının cinsiyete ve öğrencilerin büyüdükleri yere göre, sorumluluk duygusunun ise sınıfa göre anlamlı farklılık gösterdiği tespit edilmiştir.
Sonuç: Öğretmen adaylarının internet bağımlılığı ile; hassasiyet, tepkisellik, psikolojik dayanıklılık ve duygusal tepkisellik düzeyleri arasında pozitif yönde anlamlı bir ilişki, sorumluluk duygusu ve davranışı ile arasında negatif yönde anlamlı bir ilişki olduğu bulunmuştur. Öğretmen adaylarının internet bağımlılığı arttıkça hassasiyet, tepkisellik, psikolojik dayanıklılık ve duygusal tepkisellik düzeyleri de artmakta, sorumluluk duyguları ve davranışları azalmaktadır. Kız öğrencilerin hassasiyet, tepkisellik, psikolojik dayanıklılık ve duygusal tepkisellik düzeylerinin ve sorumluluk davranışı puanlarının anlamlı olarak daha yüksek olduğunu belirlenmiştir. Şehirde büyüyen öğrencilerin sorumluluk davranışı puanlarının daha yüksek olduğunu tespit edilmiştir. Ayrıca, öğrencilerin sınıf düzeyleri yükseldikçe sorumluluk duygu puanlarının da arttığı bulunmuştur. Bulgular, literatürdeki araştırmalara dayanarak tartışılmıştır. Araştırmanın sonuçları açıklanarak bazı önerilerde bulunulmuştur.

Anahtar Kelimeler: İnternet bağımlılığı, duygusal tepkisellik, sorumluluk

Abstract:
Purpose: The purpose of this study to research the relation between the level of responsibility and emotional reactivity of prospective teachers and their internet addiction. 
Method: In this research was used the correlational design within the scope of quantitative method approaches. The research was conducted on 442 prospective teachers studying in different departments at Atatürk University Kazım Karabekir Faculty of Education. As data collection tools, Personal Information Form, Young Internet Addiction Test – Short Form (YIBT), Emotional Reactivity Scale (DTÖ), Scale of Responsibility Sense and Behavior (SDDÖ) were used. In the present study were conducted through descriptive statistics, Pearson Correlation, t test for independent samples, Analysis of Variance (ANOVA).
Findings: In the study was determined that there is a positive significant relation between the internet addiction of prospective teachers and the level of emotional reactivity. And that there is a negative significant between the internet addiction of responsibility. In addition, it was found that the internet addiction scores of the prospective teachers did not show a significant difference according to their gender, departments, classes, educational status of their parents, where they stayed while they were studying and where they grew up. It has been determined that emotional reactivity differs significantly according to gender, responsibility behavior to gender and where students grew and sense of responsibility to class.
Conclusions: It was determined that there is a positive significant relation between the internet addiction of prospective teachers and the level of sensibility, reactivity, psychological stability and emotional reactivity. And that there is a negative significant relation between the internet addiction the sense of responsibility and behavior. As the internet addiction of prospective teachers increase, their sensibility, reactivity, psychological resilience and emotional reactivity levels also increase And their sense of responsibility and behavior decrease. It was determined that the sensitivity, reactivity, psychological resilience and emotional reactivity levels and responsibility behavior scores of female students were significantly higher. Also it was determined that students who grew up in the city have higher scores of responsibility behavior. Moreover, it was found that as the grade levels of the students increased, their sense of responsibility scores also increased. The findings are discussed based on the studies in the literature. The results of the study have been explained and some suggestions has been made.

Keywords: Internet Addiction, Emotional Reactivity, Responsibility