Kuşaklar üzerinden tesettürün değişen yüzü ve yeni görünümleri: Konya ili örneği
The changing face and new views of hijab through generations: The case of Konya province
Yazar: RABİA ÖZENSEL
Danışman: PROF. DR. HÜSAMETTİN ERDEM
KTO Karatay Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı / Sosyoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Sosyoloji = Sociology

Özet:
Tesettür, Müslüman kadınlar için giyim ve örtünmeyle ilgili çok yönlü bir kavramdır. Hem sembolik, sosyal ve dini anlamlar içerirken hem de kadınlara dini inançlarını ifade etme, politik ve sosyal kimliklerini ortaya koyma imkânı sağlamaktadır. Tesettür giyim pratikleri, muhafazakâr kesimdeki kadınların deneyimlerini ve çeşitlilik içindeki giyim tercihlerini anlamamıza olanak tanımaktadır. Y ve Z kuşağının ayrı olarak incelenmesi ile de kuşaklar nezdinde giyim pratikleri ve tesettür kavramının değişimi amaçlanmıştır. Ayrıca tesettür üzerine yapılan çalışmalar ve tartışmalar, kadınların giyim tercihlerini, toplumdaki değişimleri ve kadınların kamusal alandaki rollerini anlamak için büyük bir öneme sahiptir. Bu sebeple de araştırma nihai önem arz etmektedir. Araştırmanın teorik kısmında tesettür ve bağlamları, giyim pratikleri ve giyinme tesettür nedenleri anlatılmış, çalışmanın uygulama kısmında ise tesettür algısını etkileyen altı farklı faktör incelenmiştir. Araştırma nicel yöntem üzerinden anket tekniği uygulanarak gerçekleştirilmiştir. Çalışma, sosyal medyanın bireylerin giyim tercihlerini olumsuz etkilediğini ve moda ile tesettür arasındaki ilişkinin dini hassasiyetleri azalttığını göstermektedir. Moda trendleri, markaların etkisi ve sosyal medya gibi faktörler, tesettürlü kadınların dini kimliklerini yansıtma çabalarını engellemektedir. Ayrıca ailelerin dini tutumu ve sosyal medya kullanımı bireylerin giyim tercihlerinde etkili olmaktadır. Moda ve modern kültürün tesettür algısını farklı yorumlama ve uygulama biçimlerine yönlendirdiği görülmektedir. Sosyal medya kullanımı, moda ilgisini arttırarak dini hassasiyetleri azaltmaktadır. Ayrıca kuşak araştırmaları arasında olan bu çalışma, tesettür kavramının Z kuşağı ve Y kuşağı arasında farklı algı ve tercihler gösterdiğini ortaya koymaktadır. Z kuşağı, tesettürü daha moda odaklı bir perspektifle ele alırken, Y kuşağı din temelli ilkelere bağlı kalma eğilimindedir. Z kuşağı tesettürlü bireyler, dinin sınırlarını aşarak yenilikçi bir bakış açısıyla dini ve tesettürü algılamaktadırlar. Y kuşağı ise görece daha geleneksel yaklaşımlara sahip bir din ve tesettür anlayışını gerçekleştirmektedir. Bu çalışma, tesettürün karmaşıklığını ve kadınların tesettür giyim pratiklerindeki çeşitliliği anlamamızı sağlamak için değerli bir kaynak oluşturmuştur.

Abstract:
Hijab is a multifaceted concept related to clothing and covering for Muslim women. Not only does it have symbolic, social and religious meanings, but it also allows women to express their religious beliefs and assert their political and social identities. Hijab clothing practices allow us to understand the experiences of conservative women and their diverse clothing preferences. By examining Generation Y and Generation Z separately, it is aimed to examine the change in clothing practices and the concept of hijab across generations. In addition, studies and discussions on hijab are of great importance for understanding women's clothing preferences, changes in society and women's roles in the public sphere. For this reason, the research is of ultimate importance. In the theoretical part of the study, hijab and its contexts, clothing practices and reasons for wearing hijab were explained, and in the practical part of the study, six different factors affecting the perception of hijab were examined. The research was carried out by applying the survey technique through quantitative method. The study shows that social media negatively affects individuals' clothing preferences and that the relationship between fashion and hijab reduces religious sensitivities. Factors such as fashion trends, the influence of brands and social media hinder hijab-clad women's efforts to reflect their religious identity. In addition, the religious attitudes of families and the use of social media have an impact on individuals' clothing preferences. It is seen that fashion and modern culture lead the perception of hijab to different interpretations and practices. The use of social media increases the interest in fashion and decreases religious sensitivities. In addition, this study, which is among the generational studies, reveals that the concept of hijab shows different perceptions and preferences between Generation Z and Generation Y. While Generation Z deals with hijab from a more fashion-oriented perspective, Generation Y tends to adhere to religion-based principles. Generation Z hijab-wearing individuals transcend the boundaries of religion and perceive religion and hijab from an innovative perspective. Generation Y, on the other hand, realizes an understanding of religion and hijab with relatively more traditional approaches. This study has been a valuable resource for understanding the complexity of hijab and the diversity of women's hijab clothing practices.