Okul öncesi dönem çocuklarının sosyal davranışlarının baba katılımı ve baba ile ilgili değişkenler temelinde incelenmesi
Investigation of the social behaviors of pre-school children on the basis of father involvement and father-related variables
Yazar: SELAHATTİN SEMİZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MERAL ÖREN
Anadolu Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Okul Öncesi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Baba katılımı = Father involvement ; Okul öncesi eğitim = Preschool education ; Sosyal davranış = Social behavior

Özet:
Bu çalışmanın amacı okul öncesi dönem çocuklarının sosyal davranışlarının baba katılımı ve baba ile ilgili değişkenler (baba-çocuk ilişkisi, babanın kişiliği, gelir düzeyi, evlilik kalitesi ve babalık rolü algısı) temelinde incelenmesidir. Çalışmada veri toplama aracı olarak Baba Katılım Ölçeği, Babalık Rolü Algı Ölçeği, Beş Faktör Kişilik Ölçeği, Çocuk Ebeveyn İlişki Ölçeği, Evlilik Kalitesi Ölçeği (EKÖ), Sosyal Yetkinlik ve Davranış Değerlendirme Ölçeği ve Demografik Bilgi Formu olmak üzere toplam yedi adet ölçme aracı kullanılmıştır. Çalışmanın verileri 2021-2022 yılı güz döneminde çevrimiçi ölçekler aracılığıyla toplanmıştır. Araştırma kapsamında elde edilen veriler SPSS 26 ve AMOS 23 paket programları yardımıyla analiz edilmiştir. Araştırmanın çalışma grubunu Türkiye'de yaşayan 3-6 yaş aralığında çocuğu olan 504 baba oluşturmaktadır. Çalışma grubunun oluşturulmasında kolay ulaşılabilir ve kartopu örnekleme yöntemleri kullanılmıştır. Araştırmadan elde edilen sonuçlara göre, baba katılımı okul öncesi dönem çocuklarının sosyal yetkinlik ve davranış problemlerinin yordayıcısıdır. Bir diğer bulguya göre baba-çocuk ilişkisi ve evlilik kalitesi; baba katılımı ve çocuğun sosyal yetkinlik ve davranış problemleri arasındaki ilişkide anlamlı bir aracılık rolü göstermektedir. Ayrıca baba katılımı ise babanın kişiliği ve babalık rolü algısının çocuğun sosyal yetkinlik ve davranış problemleri arasında anlamlı bir aracılık rolü göstermektedir. Ek olarak baba katılımı; baba-çocuk ilişkisi ve evlilik kalitesinin anlamlı bir yordayıcısıdır. Babanın kişilik özellikleri ve babalık rolü algısı ise baba katılımını yordamaktadır. Son olarak ise gelir düzeyi baba katılımı ve çocukların kaygı-geri çekilme düzeyleri arasındaki ilişkide anlamlı bir düzenleyicilik etkisi göstermektedir.

Abstract:
The aim of this study is to examine the social behaviors of preschool children on the basis of father involvement and father-related variables (father-child relationship, father's personality, income level, marital quality and perception of paternal role). In the study, Father Involvement Scale, Paternity Role Perception Scale, Five Factor Personality Scale, Parent-Child Relationship Scale, Marital Quality Scale, Social Competence and Behavior Evaluation Scale and Demographic Information Form were used as data collection tools. The data were obtained through online questionnaires in the fall semester of 2021-2022. SPSS 26 and AMOS 23 were used for data analysis. The participants of the study were 504 fathers that who has children between the age of 3-6 living in Turkey. Convinience and snowball sampling methods were used to determine the participants. Results indicated that father involvement is a predictor of social competence and behavioral problems of preschool children. Also, father-child relationship and marital quality shows a significant mediating role in the relationship between father involvement and the child's social competence and behavioral problems. In addition, father involvement shows a significant mediating role in the relationship between child's social competence and behavioral problems with the father's personality and fatherhood role perception. Moreover, father involvement is a significant predictor of father-child relationship and marital quality. Father's personality traits and perception of paternal role predict paternal involvement. Finally, income level shows a significant moderator effect on the relationship between father involvement and children's anxiety-withdrawal levels.