Çocuk diyaliz hasatalarında diyaliz yeterliliğive beslenme durumunun yaşam kalitesine etkisi
The effect of dialysis adequacy and nutritional status on health related quality of life in children on dialysis
Yazar: HATİCE DİLEK CAN
Danışman: PROF. DR. CANER KABASAKAL
Ege Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2010
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Beslenme = Nutrition ; Beslenme durumu = Nutritional status ; Diyaliz = Dialysis ; Yaşam kalitesi = Quality of life ; Çocuklar = Children

Özet:
Bu çalışmanın amacı SDBY nedeni ile diyaliz tedavisi almakta olan çocuk hastalarda, diyaliz yeterliliği ve beslenme durumunun yaşam kalitesine olan etkisini araştırmaktır. Alt amaç olarak da diyaliz uygulanan çocukların yaşam kalitesini sağlıklı akranları ile karşılaştırarak yaşam kalitesine olan etkilenmenin araştırılması hedeflenmiştir.Kesitsel özellikteki bu çalışma, İzmir?deki üç pediatrik diyaliz ünitesinde, kronik diyaliz tedavisi uygulanan 8?16 yaş grubundaki 45 çocuk hasta ile yapılmıştır. Ayrıca ikincil amaç için, yaş cinsiyet ve sosyoekonomik durum gibi özellikler açısından, diyaliz alan çocuk grubu ile eşleştirilen 47 sağlıklı çocuk çalışmaya dahil edilmiştir.Çalışmamızda diyaliz uygulanan çocuk hastaların diyaliz yeterlilik, beslenme durumu göstergeleri ile sosyodemografik ve bazı hastalık özelliklerinin yaşam kalitesine etkisi araştırılmıştır. Değerlendirilen bağımsız değişkenler; yaş, cinsiyet, anne babanın öğrenim durumu, anne babanın medeni durumu, aylık kişi başı gelir, diyaliz modeli, diyaliz tedavisinin süresi, eşlik eden hastalık varlığı, hastaneye yatma durumu, Kt/V, semptom yükü, hemoglobin, hematokrit, kan basıncı, SVKİ, nPCR, diyetle enerji-protein alımı, albümin düzeyi, boy -ağırlık -VKİ SDS değerleri, TDK ve OKÇ, OKKÇ, OKKA gibi orta kol ölçümleridir. Bağımsız değişken olan yaşam kalitesini değerlendirmek için ise KİNDL genel amaçlı yaşam kalitesi ölçeği kullanılmıştır.Annenin öğrenim durumunun iyi olması, kişi başı gelir, PD uygulaması ve serum albümin düzeyi ile diyaliz uygulanan hastaların yaşam kalitesi arasında pozitif anlamlı ilişki bulunurken; diyaliz tedavisinin süresi, hastaneye yatma durumu, hastanede yatış süre ve sayısı, semptom yükü, anemi ve SVH olması ile yaşam kalitesi arasında negatif anlamlı ilişki saptanmıştır. Yaş, cinsiyet, anne-babanın medeni durumu, eşlik eden hastalık varlığı, Kt/V, nPCR, kan basıncı, protein-enerji alımı ve antropometrik ölçümler gibi değişkenler ile yaşam kalitesi arasında anlamlı ilişki bulunmamıştır. Kronik diyaliz uygulanan 45 çocuk ile bu çocuklarla sosyoekonomik, cinsiyet ve yaş gibi temel özellikler açısından benzer olan 47 sağlıklı çocuğun yaşam kalitesi karşılaştırıldığında; diyaliz uygulanan çocukların yaşam kalitesi puanları tüm boyutlarda anlamlı olarak düşük saptanmıştır.Sonuç olarak; SDBY nedeniyle yapılan kronik diyaliz tedavisi çocukların ya?am kalitesinde bozulmaya yol açmaktadır. Diyaliz etkinliğini ölçerek önerilen düzeylere yükseltmenin önemi bilinmekle birlikte, bulgularımız ya?am kalitesini yükseltmenin sadece diyaliz dozu ile sağlanamayıp; yeterlilik kavramı içinde kabul edilen anemi, hipertansiyona bağlı SVH ile üremik semptomların yokluğu, hastaneye yatış sayı-süresi gibi faktörlerin azaltılması ve kötü beslenme göstergesi olan hipoalbümineminin engellenmesi ile sağlanabildiğini göstermektedir.Anahtar kelimeler: Diyaliz yeterliliği, beslenme durumu, sağlıkla ilgili ya?am kalitesi, kronik diyaliz olan çocuk, SDBY

Abstract:
The aim of this study is to determine the affect of dialysis adequacy and nutritional status on health related quality of life in children with ESRD, receiving maintenance dialysis. We also compared quality of life of pediatric patients receiving chronic dialysis with that of healthy peers as a secondary aim.Forty five patients, aged 8 to 16 years, receiving maintenance dialysis treatment in three pediatric dialysis centers in İzmir were enrolled in this cross-sectional study. Healthy 47 children used for comparison were matched for patient age, sex, socioeconomic status and parent education.Dialysis adequacy indicators, nutritional parameters, socioeconomic status, epidemiologic datas and disease properties of children receiving maintenance dialysis were determined. The following independent variables were used in the analyses; age, sex, parental education level, parental marital status, income, years on dialysis, dialysis modality, the number of hospital admissions, days of hospitalization, lengths of hospital stay, comorbid conditions, Kt/V, symptom burden, arterial blood pressure, left ventricular mass index (LVMI), hemoglobin, hematoctrit, nPCR, dietary protein-energy intakes, serum albumin, length SDS, weight SDS, body mass index SDS, triceps skinfolds (TSF), mid arm circumference (MAC), mid arm muscle circumference (MAMC) and mid arm muscle area (MAMA). Health related quality of life was assessed with the K?NDL questionnaire.No significant differences were found between age, sex, parental marital status, father education level, comorbidity, Kt/V, nPCR, arterial blood pressure, protein-energy intake, anthropometric measures and health related of pediatric dialysis patients. Symptom burden, anemia, left ventricular hypertrophy (LVH), hypoalbuminemia, mother education level, low income, the number of hospital admissions, days of hospitalization, length of hospital stays, hemodialysis modality and years on dialysis were negatively related with health related quality of life of pediatric dialysis patients. Children receiving chronic dialysis reported significantly lower health related quality of life than healthy control children on the total scale score and in all domain subscales.In conclusion, ESRD and chronic dialysis therapy negatively affects quality of life in pediatric patients. In our study, dialysis dose which is measured by Kt/V was not found related with quality of life of pediatric dialysis patients. Symptom burden, anemia, left ventricular hypertrophy (LVH), hypoalbuminemia, mother education level, low income, the number of hospital admissions, days of hospitalization, length of hospital stays, hemodialysis modality and long duration on dialysis may be risk factors for low quality of life score in children on dialysis. Because dialysis adequacy is a comprehensive concept; it should not be evaluated with dialysis dose only. It also includes effective management of blood pressure, anemia; provision of adequate nutritional status, greater sense of patient well being and decreasing hospitalization rate, duration. A multi-pronged approach is necessary to define optimal level of dialysis and to improve quality of life in children receiving maintenance dialysis.Though the importance is well known to evaluate dialysis dose and increase to recommended levels; our results suggest enhancement of quality of life may be achieved with good control (prevention) of anemia, uremic symptoms, LVH due to hypertension, hypoalbuminemia as a marker of poor nutrition, and reducing recurrence and duration of hospitalization as morbidity indicators, which all are pronounced within the concept of dialysis adequacy.Key words: Dialysis adequacy, nutritional status, health related quality of life, children on chronic dialysis, end stage renal disease