Erken dönem uyum bozucu şemalar ile romantik ilişki inançları arasındaki ilişkide kendilik algısının aracı rolü
The mediating role of self-perception in the relationship between early maladaptive schemas and romantic relationship beliefs
Yazar: MELİS ZABUN
Danışman: DOÇ. DR. AYLİN DEMİRLİ YILDIZ
Başkent Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Bu araştırmanın amacı erken dönem uyum bozucu şemalar ile romantik ilişki inançları arasındaki ilişkide kendilik algısının aracı rolünü incelemektir. Araştırmaya bilgilendirilmiş onam formu aracılığı ile onay alınmış 153 kadın ve 147 erkek olmak üzere toplam 300 kişi katılmıştır. Çalışmada belirtilen değişkenleri ölçmek amacıyla katılımcılara Kişisel Bilgi Formu, Young Şema Ölçeği Kısa Form (YŞÖ – KF3), Romantik İlişkilerde Akılcı Olmayan İnançlar Ölçeği ve Sosyal Karşılaştırma Ölçeği kullanılmıştır. Yapılan analizler sonucunda, erken dönem uyum bozucu şemalar ile romantik ilişki inançları arasında pozitif yönde ve orta düzeyde bir ilişki bulunmuştur. Erken dönem uyum bozucu şemalar ile kendilik algısı arasındaki ilişkiye bakıldığında, negatif yönlü ve orta düzeyde bir ilişki bulunmuştur. Kendilik algısı ile romantik ilişki inançları arasındaki ilişkiye bakıldığında ise, negatif yönlü ve orta düzeyde bir ilişki olduğu saptanmıştır. Çalışma grubunu oluşturan katılımcıların romantik ilişki inançlarına yönelik önerilen model Yapısal Eşitlik Modeli ile test edilmiştir. Verilerin analizinde SPSS 25 ve AMOS 24 programları kullanılmıştır. Araştırmada ilk olarak oluşturulan modelin doğrulanan ölçme modellerine dayalı olarak, yapısal model test edilmiş ve doğrulanmıştır. Modelin uyum indekslerinin iyi uyum verdiği ve elde edilen katsayıların istatiksel olarak anlamlı olduğu saptanmıştır. Erken dönem uyum bozucu şemalar ile romantik ilişki inançları değişkeni arasındaki ilişkide kendilik algısının aracı rolüne yönelik kurulan yapısal modelin iyi uyuma sahip olduğu belirlenmiş ve kendilik algısının modelde aracılık rolü olduğu görülmüştür.

Abstract:
The purpose of this research is to examine the mediating role of self-perception in the relationship between early maladaptive schemas and romantic relationship beliefs. The research was carried out with the participation of 300 participants (51.3% female, 48.7% male). The data in the study were obtained with the Personal Information Form, Young Schema Questionnaire-Short Form-3, Romantic Relationship Beliefs Scale and Social Comparision Scale. According to findings of the study, it was found that the early maladaptive schemas negatively related to self-perception and positively related to romantic relationship beliefs. Findings from the research reveals that male participants were found to have more irrational relationship beliefs than female participants. With regard to irrational relationship beliefs, the scores of participants who are engaged have higher scores at the mind reading sub-dimension of the Romantic Relationship Beliefs Scale. The model proposed for the romantic relationship beliefs of the participants was tested with the Structural Equation Model. SPSS 25 and AMOS 25 programs were used to analyze the data. Structural models were tested and verified, based on the validated measurement models of the model that was first created in the research. It was determined that the fit indices of the model fit well and the coefficients obtained were statistically significant. It was determined that the structural model established for the mediating role of self-perception in the relationship between early maladaptive schemas and the romantic relationship beliefs variable had a good fit, and it was seen that self-perception had a mediating role in the model.