Mevlânâ ve Yunus Emre'de varlık anlayışı
Mevlânâ's and Yunus Emre's view of existence
Yazar: ÖMER YANMAZ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. KEMAL KAHRAMANOĞLU
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Edebiyatı Bölümü / Türk-İslam Sanatı Ana Bilim Dalı / Türk İslam Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Mevlana Celaleddin-i Rumi = Mevlana Celaleddin-i Rumi ; Varlık = Asset ; Varlık felsefesi = Existence philosophy ; Yunus Emre = Yunus Emre

Özet:
Mevlânâ ve Yunus Emre üzerine birçok çalışma yapılmıştır. Biz bu çalışmamızda bu iki büyük şahsiyetin varlık anlayışını ele aldık. Önce ayrı ayrı varlık anlayışlarını inceledik. Sonuç bölümünde ise her ikisinin varlık anlayışlarındaki ortak noktaları tespit etmeye çalıştık. Çalışmamızda en temel kaynaklardan yani Mevlânâ ve Yunus'un eserlerinden yola çıktık. Birçok makale ve diğer kaynakları da inceleyip bir tahlil yapmaya çalıştık.Mevlânâ ve Yunus Emre'nin vahdet-i vücut anlayışları halen tartışılmakta ise de varlık anlayışlarının temelini vahdet-i vücuda bağlamak yanlış olmaz. Ancak onların varlık anlayışları panteizmin tamamen dışındadır. Onlara göre Allah gizli bir hazine idi, bilinmek istedi ve sonuçta varlıkları yarattı. Bu yaratmanın temelinde de aşk yatar.Mevlânâ ve Yunus'un dünyasında varlık hem olabildiğince değerli hem de bir o kadar değersizdir. Değeri de değersizliği de Allah'tan gelir. Çünkü varlığı O yaratmıştır, aynı zamanda yok eden de odur. Çünkü tek ve gerçek varlık da O'dur. Her şey fâni yalnızca O ve O'nun varlığı bâkidir.Hem Mevlânâ hem de Yunus Emre insanı yaratılmışların en şereflisi olarak nitelendirmişlerdir. Bu nedenle varlıklar içerisinde en fazla insan üzerinde durmuşlar ve insanları fâni olana karşı ikaz etmişlerdir. Bu ikaz tüm insanlığadır. Onların insana verdikleri değer evrenseldir. Zaten bu nedenle tüm dünyada saygıyla anılmalarının temeli de buna dayanır. Onlar tüm dünyaya dünyanın, tüm yaratılan varlıkların fâni olduğunu; bâki olanın yalnızca Allah olduğunu anlatmış ve sevgiyi, saygıyı; doğru ve güzel olanı insanlığa tavsiye etmişlerdir.

Abstract:
A lot of works have been done over Mevlânâ and Yunus Emre. In our study we have been worked on these two great person?s philosophy of existence. Firstly we studied the existence apart from these two person?s philosophy. But in the result section we tried to confirm their mutual views of existence. In our work we studied the most essential sources which are Mevlânâ?s and Yunus Emre?s works. We tried to make an analyze by examining lots of articles and other sources.Although it?s yet being discussed it?s not wrong that the essential of Mevlânâ?s and Yunus Emre?s existence philosophy is monotheism (Just God exist not another thing). But their philosophy of monism is completely different from pantheism. According to them God was a hidden treasure, he wanted to be known so he created the existence. And the base of this creation is love.In Mevlânâ?s and Yunus Emre?s world the creation have on one hand a very high importance whereas on the other hand is worthless. Both its worth and worthless side comes from God. Because he is who have created the existence and also he is who destroy it. Because he is the single and real existence. Everything is transitory but only he and his existence are eternal.Both Mevlânâ and Yunus Emre pointed out that the human being is the most honored of the creation. That is why they studied the human being mostly , they tried to warn human being off the transitory things. This warning is for the all human being. The importance they gave to human being is universal. Of course it?s because of this that they are being mentioned with respect all over the world. They explained to all the world that the world and all the creations that have been created are transitory; and the only eternal one is God and they suggested to the human being love, respect, right and the nice on