Ortodontik tedavi gören hastaların anksiyete, stres, ağrı ve hayat kalitesi üzerine farklı apareylerin etkileri
The effects of different apliances on anxiety, stress, pain and quality of life in orthodontic patients
Yazar: MELİHA OSMAN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ZEHRA İLERİ
Selçuk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Ortodonti Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2015
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Anksiyete = Anxiety ; Ağrı = Pain ; Hidrokortizon = Hydrocortisone ; Ortodonti = Orthodontics ; Ortodontik aygıtlar = Orthodontic appliances ; Ortodontik braketler = Orthodontic brackets ; Ortodontik teller = Orthodontic wires ; Stres = Stress ; Tedavi = Treatment ; Yaşam kalitesi = Quality of life

Özet:
Bu çalışmanın amacı ağız dışı ve ağız içi hareketli ve ağız içi sabit apareyler gibi farklı ortodontik apareyler ile tedavi gören hastaların, tedavi esnasındaki anlık ve sürekli anksiyete (STAI), stres (kortizol) ve ağrı (VAS ve VRS-4) düzeylerini belirlemek, bu ortodontik apareylerin hayat kalitesi (OHIP-14) üzerine etkilerini araştırmaktır.
Bu çalışmaya karma veya daimi dentisyonda, farklı ortodontik apareylerle tedavi olan (sabit tedavi grubu, headgear grubu ve twinblok grubu) 45 hasta ve tedavi görmeyen 15 birey dahil edilmiştir. Tüm tedavi grupları için veri toplama apareylerin uygulandığı ilk gün (T1), tedavinin 7. gününde (T2), tedavinin 14. gününde (T3) ve 3. ayında (T4) gerçekleştirildi. Kontrol grubunda gözlem sürecinin başında (T1) ve sonunda (T4) olmak üzere 2 kez alınmıştır.
Tedavi gruplarının hepsinde, tedavi süresince kortizol seviyelerinde, anlık ve sürekli anksiyete seviyelerinde, hayat kalitesi ve ağrı seviyelerinde anlamlı değişiklikler gözlenmiştir. Tüm tedavi gruplarında en şiddetli ağrı tedavinin 7. gününde gözlenmiştir. En yüksek anlık ve sürekli anksiyetenin tedaviye başlamadan önce olduğu ve özellikle tedavinin 14. gününde anlamlı şekilde azaldığı gözlenmiştir.
Farklı ortodontik aparey uygulamalarından sonra 7. günde en yüksek ağrı hissedilirken, bu ağrı ve rahatsızlıklara ilk 14 gün içinde adaptasyon gelişmektedir.

Abstract:
The purpose of this study was to evaluate anxiety, stress, pain and quality of life levels in orthodontic patients used extraoral, intraoral removable and fixed orthodontic appliances and to determine and compare stress hormone levels (cortisol), state and trait anxiety levels (STAI), pain (VAS and VRS-4) and quality of life levels (OHIP-14) before and during treatment.
The study includes 45 patients in mixed or permanent dentition treated with different orthodontic appliances (fixed orthodontic appliance group, headgear group and twinblock group) and 15 individuals without treatment. Data collection for treatment groups was performed at the day of the application of the appliance (T1), at the 7th day (T2) and the 14th day (T3) and 3 months after beginning the treatment (T4). Data collection for control group was performed two times during study period, at the beginning (T1) and 3 months later (T4). 
Significant changes in cortisol levels, state and trait anxiety levels, OHIP-14 and pain scores were observed in different stages of treatment in all treatment groups. The most severe pain complaints were observed at the 7th day of the treatment in all of groups. The highest trait and state anxiety were observed before the beginning of treatment and significant decrease was observed especially at the 14th day after the beginning of treatment.
After the application of different orthodontic appliances, highest pain sensation was in the 7th day. Adaptation to pain and discomfort was established within the first 14 days.