Osmanlı ceza hukukunda ve Türk ceza hukukunda adil yargılanma ilkesi
Fair trial principle in the Ottoman criminal law and Turkish criminal law
Yazar: FEYZA NUR DURAN
Danışman: PROF. DR. NURAN KOYUNCU
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı / Kamu Hukuku Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Adil yargılama = Fair hearing ; Adil yargılanma = Fair trial ; Ceza hukuku = Criminal law ; Kamu hukuku = Public law ; Osmanlı Devleti = Ottoman State ; Osmanlı hukuku = Ottoman law ; Türk ceza hukuku = Turkish criminal law

Özet:
Adil yargılanmanın gerekliliği insan hakları fikrinin temeline dayanmaktadır. Evrensel 
nitelik kazanan adil yargılanma hakkının yok olması yahut ihlal edilmesi durumunda 
diğer tüm haklar da büyük tehlike ile karşı karşıya kalabilecektir. Gerçekten suçlu olan 
biri için bile adil yargılama yapılması insan haklarının bir gereğidir. Bu hak günümüz 
modern hukuktaki halini alana kadar çeşitli tarihi süreçlerden geçmiştir. 
Osmanlı Devleti'nde adaletin tecellisi her zaman önemsenmiştir. Çünkü İslam Hukukunu 
esas alan Osmanlı Hukukunda dini inançları gereği, adaletle hükmetmek ve zulme karşı 
durmak her zaman önemli meseleler olmuştur.
Türk Ceza Hukukunda var olan ve yazılı metinlerimizle güvence altına alınan adil 
yargılanmanın ilkeleri Osmanlı Devleti'nde de uygulanmıştır. Bu ilkelere göre kişilerin 
bağımsız ve tarafsız mahkemelerde hak arama özgürlükleri mevcuttur. Yargılamalar 
aleni olmalı ve hak kayıplarına sebep olmamak için makul süre içerisinde 
tamamlanmalıdır. Yargılama sırasında şüpheli veya sanık, "masumiyet karinesinden" ve 
"şüpheden sanık yararlanır ilkesinden" yararlanmalıdır.
İnsan hakları fikrinin doğuşundan itibaren adil yargılanma hakkı devletlerin 
gündeminde olmuştur. Osmanlı Devleti'nde de mevcut olan bu hak, Türk Ceza Hukuku 
açısından Türkiye'nin de taraf olduğu uluslararası sözleşmelerle güvence altına 
alınmıştır.

Abstract:
The necessity of a fair trial is based on the idea of human rights. In the event that the 
universal right to a fair trial is destroyed or violated, all other rights may be faced with 
great danger. A fair trial is a requirement of human rights, even for someone who is truly 
guilty. Until this right took its form in modern law, it went through various historical 
processes.
The manifestation of justice has always been considered important in the Ottoman 
Empire. Because in Ottoman Law, which is based on Islamic Law, ruling with justice and 
opposing oppression have always been important issues due to their religious beliefs.
The principles of a fair trial, which exist in the Turkish Criminal Law and which are 
guaranteed by our written texts, were also applied in the Ottoman Empire. According to 
these principles, individuals have the right to legal remedies in independent and impartial 
courts. The proceedings should be public and completed within a reasonable time so as 
not to cause loss of rights. During the trial, the suspect or the accused should make use of 
"the presumption of innocence" and "in dubio pro reo".
Since the naissance of the idea of human rights, the right to a fair trial has been on the 
agenda of states. This right, which is also present in the Ottoman State, is guaranteed by 
international conventions such as Turkish Criminal Law, to which Turkey is a party