İlkokul öğrencilerinin teknoloji bağımlılığı düzeyleri ile problem çözme becerileri, akran zorbalığı ve sosyal kaygı düzeyleri arasındaki ilişkilerin incelenmesi
Examination of the correlation between primary school students' levels of technology addiction and problem solving skills, peer bullying and social anxiety
Yazar: SELAHATTİN DEMİREL
Danışman: DOÇ. DR. GÖNÜL SAKIZ
Marmara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Sınıf Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Akran zorbalığı = Peer victimization ; Bağımlılık = Dependency ; Eğitim psikolojisi = Education psychology ; Problem çözme becerisi = Problem solving ability ; Sosyal kaygı = Social anxiety ; Teknolojik bağımlılık = Technological dependence ; İlkokul öğrencileri = Primary school students

Özet:
Bu araştırmanın amacı, ilkokul dördüncü sınıf öğrencilerinin teknoloji bağımlılık düzeyleri, problem çözme becerileri, akran zorbalığı ve sosyal kaygı düzeyleri arasındaki ilişkileri ortaya koymaktır. Bu amaç kapsamında, ilkokul dördüncü sınıf öğrencilerinin teknoloji bağımlılığı, problem çözme becerileri, sosyal kaygı ve akran zorbalığı düzeylerinin ve alt ölçeklerinin, öğrencilerin cinsiyeti, yaşı, anne-baba eğitim düzeyi, ailenin sosyoekonomik düzeyi, sahip olunan teknolojik araçların sayısı ve sahip olunan teknolojik araçlarla geçirilen süre değişkenlerine göre farklılaşma gösterip göstermediği de incelenmiştir.
Bu araştırmanın örneklemini Gaziantep ili Şehitkâmil ve Şahinbey ilçeleri sınırlarında bulunan toplam üç ilkokulda öğrenim gören dördüncü sınıf öğrencileri oluşturmaktadır. Araştırmaya katılan ilkokul dördüncü sınıf öğrencilerinin 129'u (%51.2) kız, 123'ü (%48.8) erkek olup, toplamda 252 öğrencidir. Öğrencilerin 148'i (%58.7) 9 yaşında, 104'ü (%41.3) 10 yaşındadır. Öğrencilerin anne eğitim düzeylerinde en büyük grubu oluşturanlar %28.2 ile lise mezunu, baba eğitim düzeylerinde en büyük grubu oluşturanlar ise %29.8 ile lise ve yükseköğretim mezunu olanlardır. Öğrencilerin %2.8'inin annesi ve %4.4'ünün babası okuryazar değildir. Öğrencilerin büyük çoğunluğunun sosyoekonomik düzeyi %79.0 ile orta düzeydir. Öğrencilerin en çok sahip oldukları teknolojik araç %31.5 ile televizyondur. Bunu %28.4 ile cep telefonu, %18.9 ile tablet ve %18.1 ile bilgisayarlar takip etmektedir. Öğrencilerin evlerinde en az bulunan teknolojik araç ise %8.7 ile oyun konsoludur. Araştırmaya katılan öğrencilerin teknolojik araçları kullanma sürelerinde ise en büyük grubu oluşturanlar %41.7 ile araçları 1-2 saat kullananlar, en küçük grubu oluşturan öğrenciler %8.7 ile 5 saat ve üstünde kullananlardır. 
Bu araştırmada, dört ölçme aracı ve bir kişisel bilgi formu kullanılmıştır. Araştırmaya dahil olan ilkokul dördüncü sınıf öğrencilerinin teknoloji bağımlılığı düzeylerini ölçmek amacıyla Güçlü (2015), tarafından geliştirilen Teknolojik Bağımlılık Ölçeği, problem çözme becerisi düzeylerini ölçmek amacıyla  Serin vd. (2010) tarafından geliştirilen Çocuklar için Problem Çözme Envanteri, zorbalık eğilimi gösterme düzeylerini ölçmek üzere Dölek'in (2002) geliştirdiği Zorbalık Eğilim Ölçeği ve ilkokul dördüncü sınıf öğrencilerinin sosyal anksiyete düzeylerini tespit etmek amacıyla Demir vd. (2000), tarafından Türkçeye çevirisi yapıldıktan sonra geçerlik ve güvenirlik çalışması yapılan 18 maddelik Çocuklar için Sosyal Anksiyete Ölçeği (Yenilenmiş Biçimi) kullanılmıştır. 
Araştırma neticesinde, öğrencilerin, teknoloji bağımlılığı ve problem çözme becerisi düzeyleri arasında güçlü derecede ve negatif yönlü bir ilişki saptanmıştır. İlkokul öğrencilerinin, teknoloji bağımlılığı ve zorbalık eğilimi düzeyleri arasında orta derecede ve pozitif yönlü bir ilişki saptanmıştır. Öğrencilerin teknoloji bağımlılığı ve sosyal kaygı düzeyleri arasında da orta derecede ve pozitif yönlü bir ilişki tespit saptanmıştır. Öğrencilerin problem çözme becerisi ve zorbalık eğilimi düzeyleri arasında orta derecede ve negatif yönlü bir ilişki saptanmıştır. Öğrencilerin problem çözme becerisi ve sosyal kaygı düzeyleri arasında da orta derecede ve negatif yönlü bir ilişki saptanmıştır. İlkokul dördüncü sınıf öğrencilerinin zorbalık eğilimi düzeyleri ve sosyal kaygı düzeyleri arasında ise zayıf derecede ve pozitif yönlü bir ilişki saptanmıştır. Tespit edilen bulgular ile birlikte ilkokul dördüncü sınıf öğrencilerinin teknoloji bağımlılığı, problem çözme becerisi, akran zorbalığı ve sosyal kaygı düzeylerinin her birinin cinsiyet, yaş, anne-baba eğitim düzeyleri, sosyoekonomik düzey, evde sahip olunan teknolojik araçların sayısı, teknolojik araçlarla geçirilen süre gibi değişkenlere göre farklılaşma gösterip göstermediği de incelenerek, bulunan farklılaşmalar bulgular bölümünde detaylı verilmiştir. Bulgular alanyazın doğrultusunda tartışılmış, öneriler uygulayıcılar ve araştırmacılara yönelik olarak sunulmuştur.

Abstract:
The aim of the study is to analyze the relationship between technology addiction levels, problem-solving skills, peer bullying, and social anxiety levels of fourth-grade students at primary school. Accordingly, whether technology addiction, problem-solving skills, social anxiety, and peer bullying levels and their subscales vary among the fourth-grade students at primary school depending on such variables as their gender, age, parents' educational level, family socioeconomic level, the number of technological devices possessed, as well as the time to pass with such technological devices, is examined in the present study. 
The sample of the study is composed of fourth-grade students at three primary schools in total within the Şehitkamil and Şahinbey districts of the province of Gaziantep. Out of the fourth-grade students at primary schools partaking in the research, 129 (51.2%) are female and 123 (48.8%) are male, making 252 students in total. Of the students, 148 (58.7%) are aged 9 and 104 (41.3%) are aged 10. Most of the mothers' educational levels of students are high-school graduates (28.2%), while the majority of the fathers' educational levels of students are high-school graduates and university graduates (29.8%). Students' mothers (2.8%) and fathers (4.4%) are illiterate. The socioeconomic level of the majority of students is intermediate, with a percentage of 79.0%. With a percentage of 31.5%, television is the technological device that is most possessed by students. This is followed by mobile phones with a percentage of 28.4%, tablets with a percentage of 18.9%, and computers with a percentage of 18.1%. Among technological devices, students possess video game consoles with a percentage of 8.7% at the least. Among the students partaking in the study, they mostly use these technological devices for 1 to 2 hours with a percentage of 41.7%, while these devices are used by fewer students for 5 hours or more with a percentage of 8.7%. 
In the present study, four assessment instruments and a personal information form were used. The Technology Addiction Scale developed by Güçlü (2015) to assess the level of technology addiction of fourth-grade students at participating primary schools, the Problem-Solving Inventory for Children developed by Serin et al. (2010) to assess their problem-solving skill levels, the Bullying Tendency Scale developed by Dölek (2002) to assess their tendency to bully, and in order to determine the social anxiety levels of primary school fourth grade students, Demir et al. (2000), the 18-item Social Anxiety Scale for Children (Revised Version), which was translated into Turkish and whose validity and reliability studies were conducted, was used.
As a result of the research, a strong and negative correlation was found between technology addiction and the problem-solving skills of students. An intermediate and positive correlation was found between technology addiction and the bullying tendency levels of primary school students. An intermediate and positive correlation was found between technology addiction and the social anxiety levels of students. An intermediate and negative correlation was detected between the problem-solving skills and bullying tendency levels of students. An intermediate and negative correlation was found between problem-solving skills and the social anxiety levels of students. A weak and positive correlation was found between bullying tendencies and the social anxiety levels of the fourth-grade students at a primary school. In addition to the results obtained, whether each of the technology addiction, problem-solving skills, social anxiety, and peer bullying levels of the fourth-grade students at primary school varies depending on such variables as the students' gender, age, parents' educational level, family socioeconomic level, the number of technological devices possessed at home, as well as the time to pass with such technological devices, is examined and the differentiations determined are given in the findings section in detail. The findings obtained are discussed in line with the literature, and recommendations are presented to the implementers and researchers.