Evaluation and comprehension of supply chain risk management
Tedarik zinciri risk yönetiminin değerlendirilmesi ve anlaşılması
Yazar: YEŞİM CAN SAĞLAM
Danışman: PROF. DR. BÜLENT SEZEN
Gebze Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / İşletme Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Risk yönetimi = Risk management ; Tedarik zinciri = Supply chain ; Tedarik zinciri yönetimi = Supply chain management ; Yönetim = Management

Özet:
Tedarik zinciri risk yönetimi (TZRY)  alanı, riskleri azaltmada ve işletmelerde çeşitli performans göstergelerini arttırmada önemli rol oynadığı için son yıllarda oldukça fazla ilgi görmeye başlamıştır. Fakat birçok işletme, TZRY politikasına hala sahip değildir ve yöneticilerin, bu risklerin etkili bir şekilde nasıl yönetileceğine dair tam bir bilgisi yoktur. Bu tez çalışmasının temel amacı, tedarik zincirinde karşılaşılan risklerin etkili ve verimli bir şekilde yönetilmesini mümkün kılacak, aynı zamanda riskleri işletme içerisinde bir fırsata çevirecek yaklaşımların araştırılmasıdır. Bu bağlamda, tez çalışması kapsamında üç araştırma gerçekleştirilmiştir. 
 Tedarik zinciri (TZ) üyeleri arasında riskle ilgili bilgilerin paylaşılması, etkili ve verimli bir strateji oluşturmada kritik öneme sahiptir. Bu öneme rağmen, yöneticiler risk bilgisi paylaşımında çekimser kalmaktadır. Birinci araştırmada yöneticilerin bu tutumunun nedenleri ve bu bariyerleri nasıl aşabileceğini 15 yarı yapılandırılmış görüşme yöntemi ile araştırıldı. Analizler sonucunda, TZ'de risk yönetim kültürünün oluşturulması, doğru iletişimin sağlanması gibi faktörlerin önemi bulgulandı.
TZRY performansını arttırmak, yöneticinin nihai amaçlarındandır. İkinci araştırmada, literatürde yaygınca bahsedilen proaktif risk yatıştırma stratejilerinin (TZ esnekliği, dayanıklılığı ve cevap verilebilirliği) TZRY performansını arttırmadaki rolü ve risk yönetim kültürünün moderatör etkisi, PLS-SEM ile incelenmiştir. Ampirik bulgular proaktif risk yatıştırma stratejileri ile performans arasındaki ilişkiyi desteklemiştir. TZ dayanıklılığı diğer stratejilere nispeten daha fazla etkiye sahiptir.
Son çalışmada ise, TZRY literatüründeki araştırmaların olguları açıklarken kullandıkları teoriler, sistematik literatür taraması yöntemiyle incelenmiş ve bu alanın genişletilmesi için yeniliğin yayılımı teorisi bir model ile önerilmiştir.

Abstract:
The field of supply chain risk management (SCRM) has attracted a lot of attention in recent years, as it plays a significant role in reducing risks and increasing various performance indicators in businesses. However, many businesses still do not have SCRM policy and managers do not have a thorough knowledge of how to effectively manage these risks. The main purpose of this thesis study is to investigate approaches that will enable the risks encountered in the supply chain to be managed effectively and efficiently, while at the same time turning the risks into an opportunity within the business. Three studies were carried out within the scope of the thesis study.
Sharing risk-related information among supply chain (TZ) members is critical to create an effective and efficient strategy. Despite this importance, managers are reluctant to share risk information. In the first study, the reasons for this attitude of the managers and how they can overcome these barriers were investigated using 15 semi-structured interviews. As a result of the analyses, some important factors were found such as constituting risk management factors in SC, ensuring correct communication.
Enhancing the performance of SCRM is one of the ultimate goals of the manager. In the second study, the role of proactive risk mitigation strategies (SC flexibility, resilience, and responsiveness) that are widely mentioned in the literature and the moderator effect of risk management culture in enhancing the performance of SCRM were examined by using PLS-SEM. Empirical findings support the relationship between proactive risk mitigation strategies and performance. SC resilience has a relatively greater impact than other strategies.
In the last study, the theories used by the researchers in the SCRM literature to explain the phenomena were examined by systematic literature review method, and the diffusion of innovation theory was proposed with a model to expand this field.