Eğitim amaçlı binalar için topografik ve kentsel ontolojilerin oluşturulması
Creating of topographic and city ontologies for educational buildings
Yazar: ZEYNEP ALTUNKAYA
Danışman: DOÇ. DR. ALİ MELİH BAŞARANER
Yıldız Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Harita Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Uzaktan Algılama ve Coğrafi Bilgi Sistemleri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Jeodezi ve Fotogrametri = Geodesy and Photogrammetry

Özet:
Mekansal bilgilerin semantik webde kullanımı son yıllarda önemli bir araştırma konusu olmuştur. Mevcut teknolojiler; uygulamalar ve kullanıcılar için bilgi kaynaklarının ve alıcıların (kullanıcılar ve uygulamalar için veri tabanları) birbirleri ile etkileşimi için çeşitli fırsatlar yaratmaktadır. Bu fırsatlar genel olarak fiziksel birlikte çalışabilirliği sağlamaktadır. Ancak semantik birlikte çalışabilirlik için çeşitli zorluklar bulunmaktadır. Semantik birlikte çalışabilirliğin amacı, farklı kaynakların ve alıcıların anlamlı bir şekilde bilgi değişimi sağlamasıdır. Ancak kaynaklar ve alıcılar farklı içeriklere sahip olduklarında semantik birlikte çalışabilirliği sağlamak güçtür. Birlikte çalışabilirlik düzeyleri sağlandıktan sonra semantik webin gerçeklemesi mümkün olacaktır. 
Ontolojiler, bilgilerin yakalanması, yeniden kullanımı ve mekansal semantiğin paylaşımında temel yöntem olarak kabul edilmektedir. Kullanışlı bilginin sistemler arasında paylaşımı ve yeniden kullanılabilirliği için ortak sözlük tanımlamaları önem arz etmektedir. 
Bu tez çalışmasında, aynı gerçek dünya olgularının farklı bakış açılarıyla kavramsallaştırılmasına yönelik olarak ontolojik modellenmesi amaçlanmaktadır. Bu kapsamda, ilk olarak birlikte çalışabilirlik incelenmiş ve karşılaşılan sorunlar irdelenmiştir. Ardından semantik web kavramı ve mekansal boyutu incelenmiştir. Daha sonra semantik web için birlikte çalışabilirliği sağlayacak anahtar olan ontoloji kavramı incelenmiştir. Ontolojilerin önemi ve farklı kaynaklardaki ontolojilerin aynı platformda kullanılması durumunda karşılaşılan heterojenlikler ve düzeyleri irdelenmiştir. Son olarak Protégé yazılımı kullanılarak örnek iki farklı ontoloji (topografik ve tematik/kent) geliştirilmiş ve bu ontolojilerin semantik farklılıkları ve düzeyleri incelenerek birlikte çalışabilirliğe etkisi irdelenmiştir.

Abstract:
The use of spatial information in the semantic web has become an important research topic in recent years. Current technologies  have  provided  vast opportunities  to  link many  distributed  and  autonomous  information  sources  (e.g. relational databases,  legacy systems  etc.)  to many information  receivers (e.g. applications, users etc.). This link provides mainly for physical interoperability. But there are various difficulties for semantic interoperability. Semantic interoperability means that sources and receivers can exchange information in a meaningful way. Providing semantic interoperability is difficult when sources and receivers have different contexts. The Semantic Web will be possible once levels of interoperability have been established. 
Ontologies have been acknowledged to be the core methodology for capturing, reuse and sharing semantics of geospatial information. To support the sharing and reuse of knowledge among systems, it is important to define the common vocabulary. 
In this thesis study, it is aimed that ontological modeling for the conceptualization of same real world phenomena with different points of view. In this context, first interoperability problems were examined and discussed. Then the concept of semantic and geospatial semantic web were examined. Then being the key of semantic web and interoperability, ontologies were investigated. Then the importance of ontologies and using ontologies in the same platform from different sources were examined for levels of heterogeneity. Finally, two examples of ontologies (i.e. topographic and thematic/city) were developed by using Protégé software. Semantic differences of this ontologies and their impact on interoperability were discussed.