Halk kütüphaneleri ve okul kütüphaneleri arasındaki işbirliği
Cooperation between public libraries and school libraries
Yazar: AYŞEN ÖÇALAN
Danışman: PROF. DR. İRFAN ÇAKIN
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kütüphanecilik Bölümü / Bilgi ve Belge Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Bilgi ve Belge Yönetimi = Information and Records Management
Dizin: Halk kütüphaneleri = Public libraries ; Kütüphaneler = Libraries ; Kütüphanelerarası iş birliği = Interlibraries cooperation ; Okul kütüphaneleri = School libraries ; İş birliği = Cooperation

Özet:
Halk ve okul kütüphaneleri, bireylerin araştırma, okuma ve boş zamanı değerlendirme ihtiyaçlarını karşılamakta; bilgiye erişim yollarını öğretmekte, bilgi üretimine dolayısıyla toplumsal kalkınmaya ve gelişmeye katkı sağlamaktadırlar.Hizmet verdikleri gruplar içinde çocuk ve gençlerin önemli bir yer tutması, onların şekillendirilmesinde önemli bir rol üstlenmelerini de gerektirmektedir. Her iki kütüphanenin yüklendikleri işlevleri birbirlerini tamamlar ve destekler bir konumda olduklarını göstermektedir. Bu nedenle aralarında işbirliği çalışmaları yapıldığı görülmektedir. Dünyada yaygın olarak yapılan işbirliği çalışmalarının, ülkemizde bu kadar yaygın olmadığı, süreklilik de taşımadığı saptanmaktadır. Ülkemizdeki halk ve okul kütüphanelerinin aralarında bir işbirliği geliştirememesinin nedenlerini, işbirliklerinin sağlanabilmesi için nelerin yapılması gerektiğini saptayabilmek, olası işbirliklerinin hem kütüphanelere hem topluma ne gibi yararlar getireceği konularında bilgiler sunabilmek araştırmamızın amaçlarını oluşturmaktadır. Bu bağlamda, Aydın il merkezindeki il halk kütüphanesi ve kütüphaneye sahip yirmi okul kütüphanesi araştırma alanı olarak alınmıştır. Yöneticiler, kütüphaneciler ve kütüphane sorumluları hedef gruplar olarak saptanmıştır. Araştırmada `Betimleme Yöntemi' kullanılmıştır. Ayrıca kapsamlı bir literatür taramasının yanı sıra anket, görüşme ve gözlem teknikleriyle desteklenmiştir.Söz konusu amaç doğrultusunda çalışmamızın problemi, Aydın il merkezindeki halk kütüphanesi ile yöredeki okul kütüphaneleri arasında işbirliği etkinliklerinin yeterince gelişememesinin nedenleri nelerdir? şeklinde ifade edilebilir.Araştırmamıza konu olan probleme ilişkin olarak temel hipotezimiz ise, halk kütüphaneleri ile okul kütüphaneleri arasındaki işbirliği etkinliklerinin yetersizliğinin tek bir nedene bağlanmasının mümkün olamayacağı, sorunun çok yönlü olarak düşünülmesi ve değerlendirilmesi gerektiğidir.Ancak il merkezini temel alan araştırma sonuçlarına göre, kütüphaneler arasında iletişimin kurulmaması ve birbirleri hakkında yeterli bilgiye sahip olmamaları, işbirliği yapılması konusunda talep olmaması ve öğretim programlarında kütüphane uygulamalarına yeterince yer verilmemesi gibi etkenler, aralarında formal yapıda işbirliği geliştirilmesine engel olan ana nedenler olarak belirlenmektedir. Saptanan bu etkenlerin çözümlenebilmesi; taraflar arasındaki sıkı diyaloglara, karşılıklı yapılacak tanıtımlara ve halk kütüphanesi ile okul kütüphanelerinin birbirlerinin talep ve davetlerini beklemeden iletişim kurmalarına bağlı görülmektedir.

Abstract:
Public and school libraries meet requirements of research, reading and recreation for each individual, teach ways to access information, and contribute indirectly to the production of knowledge.Because children and young people hold an important place in their service, they are also required taking upon a major role in shaping them. The functions of both libraries show that they are in a position to complete and support each other. Therefore observations showed that the cooperation efforts have been made between public and school libraries. While the co-operation efforts are common Worldwide, these co-operation efforts are not so common and continuous in our country. Our research objectives are to determine the causes for not being able to develop relationship between public and school libraries, to find out what the requirements are for the cooperation and to inform the society the benefits of the possible cooperation between public and school libraries. In this context, provincial public library and twenty schools with library in the city center were identified and taken as research area of this study. Administrators, librarians and staff responsible for the libraries were identified as the target group. In this study, Description method was used. As well as having a comprehensive literature review, the study was enhanced by using interview and observation techniques.The problem considering aforementioned goals of this study can be formed and expressed as what are the reasons of lack of sufficient development for the cooperation among the public library and school libraries in city center of Aydın.Main hypothesis regarding our research problem is to identify and determine that there is not one reason for lack of cooperation activities between the public library and school library. The matter is multi-pronged. The various aspects of the problem should be considered and evaluated accordingly.Based on research results, main reasons for lack of sufficient formal cooperation between public and school libraries are: not establishing the communication between libraries, not having enough information about each other, no demands and request for cooperation and also not having an education program with teachings of library activities and applications.Resolving the cooperation problem identified above may be possible in condition that the close dialogue between the parties occurs, mutual promotion between public libraries and school libraries happens, and the communication establishes without having to wait the request and invitation from each other.