Kelkit havzasında küresel ısınma ile ilgili bazı parametrelerin coğrafi bilgi sistemleri ve uzaktan algılama ile tahmini
Prediction some of the parameters related to global warming in Kelkit basin by geographic information system and remote sensing
Yazar: DOĞAÇ SENCER YILMAZ
Danışman: DOÇ. DR. HAKAN METE DOĞAN
Gaziosmanpaşa Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Toprak Bilimi ve Bitki Besleme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Coğrafi bilgi sistemleri = Geographical information systems ; Havzalar = Basins ; Küresel ısınma = Global warming ; Uzaktan algılama = Remote sensing

Özet:
Bu çalışma kelkit havzasında küresel ısınma ile ilgili bazı parametrelerin coğrafi bilgi sistemleri (CBS) ve uzaktan algılama (UA) ile tahminini hedeflemiştir. Kullanılan parametreler yüzey sıcaklığı (LST: oC), hava sıcaklığı (oC), normalleştirilmiş vejetasyon farklılık indeksi (NDVI) ve yağıştır (mm). Bu parametrelerden LST ve NDVI parametrelerinin elde edilmesi ve haritalanması için 2000, 2007 ve 2013 yılları haziran ayına ait LANDSAT arşivindeki görüntülerden faydalanılmıştır. Üretilen LST ve NDVI haritalarının birbiriyle olan ilişkileri değerlendirilmiş ve havzanın vejetasyon ve yüzey sıcaklıklarındaki mekânsal-zamansal değişimler incelenmiştir. Ayrıca, havza içerisindeki ilçelerin meteoroloji istasyonlarından elde edilen 2000-2013 Haziran ayı ortalama sıcaklık ve ortalama yağış verileri kullanılarak havzanın sıcaklık ve yağış değerleri yükseklik esas alınarak modellenmiş ve haritalanmıştır. Aynı istasyon verileri kullanılarak Kelkit havzasının sıcaklık ve yağıştaki değişimi de modellenmiş ve günümüzden 2034 yılına kadar olan zaman periyodundaki yağış ve sıcaklıklar tahmin edilmiştir. Modellerin geliştirilmesinde korelasyon (Pearson) ve regresyon (2 derece polinomik) analiz yöntemlerinden faydalanılmıştır. Elde edilen sonuçlar havzada sıcaklık artışı ve yağış düşüşüne işaret etmiştir. İncelenen parametrelere ait değişimler daha önceden elde edilen toprak, bitki ve sulak alan verileriyle birlikte yorumlanmıştır.

Abstract:
This study aimed to predict some of the parameters related to global warming in Kelkit Basin by using geographic information systems (GIS) and remote sensing (RS). The parameters used are land surface temperature (LST: oC), air temperature (oC), Normalized Difference Vegetation Index (NDVI), and precipitation (mm). Among these parameters, images that belong to 2000-2007-2013 June in LANDSAT archive were utilized to obtain and to map LST and NDVI parameters. Relationships among the produced LST and NDVI maps were evaluated, and the spatio-temporal change of vegetation and land surface temperatures were investigated. Temperature and precipitation parameters were modelled and mapped in the basis of elevation by using the mean temperature and mean precipitation data of 2000-2007-2013 June from the meteorological stations in the basin. Using the same station data, the spatio-temporal change of temperature and precipitation were also modeled, and temperature and precipitation parameters were predicted from today to 2034. Korrelation (Pearson) and regression (second order  polinominal) analyse methods were utlized to develop model. Obtained results indicated temperature increase and precipitation decrease in the basin. Observed changes of the investigated parameters were interpreted with the soil, plant and wetlands data obtained from previous studies.