Bakım protokolü ve telefonla izlemin stres inkontinanslı hastalarda bakım sonuçlarına etkisi
The effect of care protocol and follow-up via phone on care outcomes in patients with stress incontinence
Yazar: EMEL GÜLNAR
Danışman: DOÇ. DR. NURCAN ÇALIŞKAN
Gazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Hasta bakımı = Patient care ; Hasta bakımı-hastane sonrası = After care ; Hemşirelik = Nursing ; Hemşirelik bakımı = Nursing care ; Teletıp = Telemedicine ; Ölçekler = Scales ; Üriner inkontinans = Urinary incontinence ; Üriner inkontinans-stres = Urinary incontinence-stress

Özet:
Bu çalışma, bakım protokolü ve telefonla izlemin stres inkontinanslı hastalarda bakım sonuçlarına etkisini belirlemek amacıyla ön test son test kontrol gruplu deneysel olarak yapılmıştır. Bu çalışma Kırıkkale Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastenesi Üroloji Polikliniğinde 10.12.2016/03.01.2018 tarihleri arasında yapılmıştır. Çalışmanın örneklemini randomizasyon yöntemi ile deney ve kontrol grubuna ayrılan toplam 68 stres inkontinanslı hasta oluşturmuştur. Veriler, ACE Yıldız modeli doğrultusunda hazırlanan stres inkontinans bakım protokolü aracılığıyla "Tanıtıcı Özellikler Formu",  "King Sağlık Anketi", "Pelvik Taban Kası Öz-etkililik Ölçeği", "Ped Testi" ve "Üriner Günlük" kullanılarak toplanmıştır. Deney grubunda yer alan kadın hastalara, stres inkontinans bakım protokolü kapsamında eğitim verilmiş ve hastalar 8 hafta boyunca her hafta telefonla aranarak egzersiz süre ve sayısındaki artışlar hatırlatılmış, egzersizlerini düzenli yapmaları için desteklenmişlerdir. Kontrol grubuna herhangi bir girişimde bulunulmamıştır. Çalışmanın yapılabilmesi için etik kuruldan, kurumdan ve hastalardan yazılı izin alınmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde sayı, yüzdelik, Friedman's Two-Way ANOVA, Ki-Kare, Mann Whitney U Testi kullanılmıştır. Deney ve kontrol grubundaki kadınların tanıtıcı özellikler açısından homojen dağılım gösterdiği belirlenmiştir (p>0,05). King Sağlık Anketi alt boyutları toplam puan ortalamalarında II. ve III. ölçümlerde deney grubunda kontrol grubuna göre anlamlı bir azalma olduğu belirlenmiştir (p<0,05).  Pelvik Taban Kası Öz-etkililik ölçeği ve alt boyutları toplam puan ortalamalarında II. ve III. ölçümlerde deney grubunda kontrol grubuna göre anlamlı bir yükselme olduğu belirlenmiştir (p<0,05).  Ped testi ve inkontinans sıklığı değerlendirildiğinde II. ve III. ölçümlerde deney grubunda kontrol grubuna göre anlamlı bir azalma olduğu belirlenmiştir (p<0,05).  Stres inkontinans bakım protokolü kapsamında verilen eğitimin hastaların öz-etkililik algısını, yaşam kalitesini arttırdığı, idrar kaçırma miktarı ve sıklığını azalttığı belirlenmiştir. Çalışma sonucunda, stres inkontinans bakım protokolünün hemşireler tarfından kullanılması önerilmiştir.

Anahtar Kelimeler : Stres inkontinans, bakım protokolü, ACE Yıldız modeli, hemĢirelik bakımı

Abstract:
The study was conducted as a pretest-posttest control group experimental design in order to determine the effect of care protocol and follow-up via phone calls on care outcomes in patients with stress incontinence. The study was conducted in the Outpatient Clinic of Urology at Kırıkkale University Medical Faculty Hospital between the dates of 10.12.2016 and 03.01.2018. 68 female patients with stress incontinence, separated into experimental and control groups through randomization, constituted the sample of the study. Data was collected through stress incontinence care protocol (prepared in accordance with ACE STAR model) using "Introductory Information Form", "King's Health Quality of Life Questionnaire", "Broome Pelvic Muscle Exercise Self-Efficacy Scale", "Pad Test" and "Bladder Diary". The female patients in the experimental group were provided training within the context of stress urinary incontinence care protocol. For 8 weeks, these patients were regularly phoned in order to provide timely reminders of the required increase in the duration and number of exercises, and they were motivated to follow their exercise plans regularly. No similar intervention was provided for the control group. For the study, approvals from both the Ethics Committee and the institution, as well as written consents from patients were obtained. Numbers, percentages, Friedman's Two-Way ANOVA, Chi-Square and Mann-Whitney U Test were used in the evaluation of data. The women in experimental and control groups were found to have been distributed homogeneously (p>0,05). The point averages of the subdimensions of King's Health Questionnaire for the 2nd and 3rd evaluations showed a meaningful decrease in the experimental group when compared to the control group (p<0,05). The total point averages of Pelvis Floor Muscle Self-Efficacy Scale and its subdimensions for the 2nd and 3rd evaluations indicated a meaningful increase in the experimental group (p<0,05). Furthermore, the frequency of incontinence during the pad test also indicated a meaningful decrease in the experimental group in the 2nd and 3rd evaluations (p<0,05). The training provided within the context of stress incontinence care protocol was found to increase the perception of self-efficacy and life quality and it was found to decrease the amount and frequency of incontinence. As a result, stress incontinence care protocol was recommended to be used by nurses.

Key Words : Stress incontinence, care protocol, ACE Star model, nursing care