Yetişkinlerde bağlanma stilleri, öz yeterlik ve bazı demografik değişkenlerin karanlık üçlü kişilik özelliklerine etkisi
Effect of attachment styles, self-sufficiency and some demographic factors in adults on the dark triad of personality traits
Yazar: HATİCE TUBA DAYHAN
Danışman: DOÇ. DR. GAYE SALTUKOĞLU
Fatih Sultan Mehmet Vakıf Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Bu tez, yetişkin bireylerin bağlanma stilleri, öz yeterlik inançları ve birtakım demografik özelliklerinin karanlık üçlü kişilik özelliklerine olan etkisinin belirlenmesi amacıyla yazılmıştır. Bu amaç çerçevesinde bağlanma stilleri, öz yeterlik ve yaş, cinsiyet, eğitim, gelir ve medeni durum gibi demografik değişkenlere göre karanlık üçlü kişilik özelliklerini yordayıcılığı incelenmiştir. Değişkenlerin ölçülmesinde litatürde sıklıkla kullanılan, geçerlik ve güvenirlikleri yüksek olan ölçeklerin kullanılmasına özen gösterilmiştir. Bu bağlamda demografik soruları içeren Demografik Bilgi Formu'nun yanında Karanlık Üçlü Ölçeği, Yakın İlişkilerde Yaşantılar Envanteri-II ve Genel Öz Yeterlik Ölçeği kullanılmıştır. Ölçeklerden elde edilen puanlar çeşitli analizlere tabii tutulmuştur. Demografik özelliklere göre karanlık üçlü kişilik özellik puanlarının yordayıcılarının belirlenmesi için Çoklu Doğrusal Regresyon Modelleri tahmin edilmiştir. Analizler sonucunda tüm örneklemde ve demografik özelliklere göre farklılaşan gruplarda kaygılı ve kaçınma bağlanma ile öz yeterliğin makyevalizm, narsisizm ve psikopati üzerinde farklı etkiler oluşturduğu gözlenmiştir. Ayrıca öz yeterliğin narsisizmi yordadığı ve kaçınmacı bağlanmanın psikopati için bir yordayıcı olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Elde edilen sonuçlar literatür bulguları ile karşılaştırılırarak yorumlanmıştır. Bu yorumlamada veri toplama ve analizine ilişkin çalışmadaki kısıtlılıklara da yer verilmiştir.  Literatüre bakıldığında çalışmanın değişkenlerinin alanyazında çokça yer almasına rağmen bu değişkenlerin tümünü aynı anda inceleyen ilk araştırma olduğu saptanmıştır. Karanlık üçlü kişilik özelliklerinin bağlanma stilleri, özyeterlik ve bireylerin birtakım demografik özelliklerinden etkilendiği düşünülerek yürütülen bu tez çalışmasının bu anlamda bir sonraki çalışmalar için bir kaynak niteliğinde olması ön görülmektedir. Bu bağlamda bir sonraki çalışmalarda kısıtlılıkların göz önünde bulundurularak daha kapsamlı bir çalışma yapılması önerilmektedir. Anahtar kelimeler; Karanlık üçlü, Bağlanma stilleri, Öz yeterlik, Narsisizm, Psikopati, Makyevalizm

Abstract:
The aim of this study is to determine the effects of adult individuals' attachment styles, self-efficacy beliefs and some demographic characteristics on dark triad personality traits. For this purpose, the predictors of dark triad personality traits were investigated according to demographic variables such as attachment styles, self-efficacy and demographic variables such as age, gender, education, income and marital status. The sample of the study consists of 285 adult individuals. Questionnaire method was used as data collection tool in the research, and Demographic Information Form, Dark Triad Scale, General Self-Efficacy Scale, Experiences in Close Relationships Inventory-II were used to create the questionnaire. Multiple Linear Regression Models were estimated to determine the predictors of dark triad personality trait scores according to demographic characteristics. As a result of the estimated models: It was observed that anxious and avoidant attachment and self-efficacy had different effects on makyevalism, narcissism and psychopathy in the whole sample and in groups that differed according to demographic characteristics. In addition, it was concluded that self-efficacy predicted narcissism and avoidant attachment was a predictor of psychopathy. The findings obtained from the research were discussed within the framework of the results in the literature and suggestions were made for future research.
Keywords: Dark triad, Attachment styles, Self-efficacy, Narcissism, Psychopathy, Machiavalism