Hekimlerin ruhsal bozukluğu olan hastalara yönelik damgalamalarının değerlendirilmesi
Evaluation of physicians' stigma towards patients with mental disorders
Yazar: ÖZLEM AKKAYA
Danışman: PROF. DR. CENGİZ AKKAYA
Bursa Uludağ Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Damgalama = Stigmatization ; Doktorlar = Physicians ; Mental bozukluklar = Mental disorders ; Ruh sağlığı = Mental health ; İntörnlük ve asistanlık = Internship and residency

Özet:
Çalışmamızda, bir üniversite hastanesinde çalışan tüm hekimlerin, ruhsal bozukluğu olan hastalara yönelik damgalamalarının değerlendirilmesi, ilişkili özelliklerin belirlenmesi, asistan hekim, uzman hekim ve öğretim görevlileri açısından karşılaştırılması amaçlanmıştır. 496 hekimin katıldığı kesitsel tipte bir anket çalışmasıdır. Ruh hastaları ve ruh hastalıklarına ilişkin görüşler ölçeği ile kişisel ve mesleki özellikler karşılaştırılmıştır. Hekimlerin dörtte biri daha önce ruhsal bozukluk geçirdiklerini ve üçte biri birinci derece akrabalarında ruhsal bozukluk öyküsü olduğunu belirtmiştir. Katılımcıların yaklaşık yarısı klinik pratikte psikiyatri hastası ile sık karşılaştığını bildirmiştir. Hekimlerin neredeyse tamamı psikiyatri hastası ve tedavisi konusundaki bilgisini yetersiz görmektedir. Çalışmamızda yer alan hekimlerin üçte biri daha önce psikiyatri hastası ile klinik pratikte olumsuz bir deneyim yaşamıştır. Otoriterlik boyutu ve bireyler arası etiyoloji boyutu açısından erkek hekimler daha damgalayıcı bulunmuştur. Hekimlerin yaşı ve çalışma süresi arttıkça otoriterlik boyutuna ait tutumları daha olumlu seyretmekte, ruh sağlığı ideolojisi boyutuna ait tutumları ise daha olumsuz olmaktadır. Ruh sağlığı ideolojisi boyutunda uzman hekimlerin puanı daha yüksek, otoriterlik boyutunda ise asistan hekimlerin puanı daha yüksektir. Otoriterlik, sosyal kısıtlayıcılık ve bireyler arası etiyoloji boyutlarında psikiyatri dışı uzmanlık alanları ruhsal bozukluğu olan kişilere karşı daha olumsuz tutum içerisinde, koruyuculuk boyutunda ise psikiyatri bölümleri daha olumsuz tutum içerisindedir. Hekimlerde ruhsal bozukluk öyküsü olması, diğer ruhsal bozukluğu olan kişilere karşı koruyuculuk boyutunda stigmatik tutum ve davranışları artırdığı saptanmıştır. Ruhsal bozukluğa sahip yakını bulunmamak otoriterlik ve sosyal kısıtlayıcılık boyutlarına ait stigmatik tutum ve davranışları artırmaktadır. Ruhsal bozukluğu olan bireyler geçmişte olduğu gibi şimdi de damgalanmaya maruz kalmaktadır. Toplum içerisinde yer alan bu tür damgalamanın, hekimlerdeki sıklığının da az olmadığı saptanmıştır.

Abstract:
In our study, it was aimed to evaluate the stigmatization of the physicians working in a university hospital towards patients with mental disorders, to determine the related characteristics, and to compare them in terms of assistant physicians, specialist physicians and lecturers. It is a cross-sectional type survey study in which 496 physicians participated. Personal and professional characteristics were compared in terms of Opinions About Mental Illness Questionnaire. One-fourth of the physicians stated that they had a mental disorder before, and one-third of them had a history of mental disorders in their first-degree relatives. About half of the participants reported that they frequently encountered psychiatric patients in clinical practice. Almost all physicians consider their knowledge of psychiatric patients and their treatment inadequate. One third of the physicians included in our study had a previous negative experience with psychiatric patients in clinical practice. Male physicians were found to be more stigmatizing in Authoritarianism and Interpersonal Etiology. As the age and working time of the physicians increase, the scores of the Authoritarianism improve, while the scores of the Mental Hygiene Ideology worsen. In the Mental Hygiene Ideology, specialist physicians have higher scores, and in the Authoritarianism, assistant physicians' scores are higher. In the Authoritarianism, Social Restrictiveness and Interpersonal Etiology, non-psychiatry specialties have a more negative attitude towards patients with mental disorders, while in the Benevolence, psychiatry specialties have a more negative attitude towards patients with mental disorders. It has been determined that having a history of mental disorder in physicians increases stigmatic attitudes and behaviors in the Benevolence against patients with mental disorders. Not having a relative with a mental disorder increases the stigmatic attitudes and behaviors of the Authoritarianism and Social Restrictiveness. Individuals with mental disorders are exposed to stigma, as in the past. It has been determined that the frequency of this type of stigmatization in the society is not low in physicians.