Opioidlere bağlı ölümlerde postmortem yeniden dağılımın ve opioid metabolitlerinin stabilitesinin belirlenmesi
Determination of postmortem redistribution and stability of opioids and its metabolites in opioid-related deaths
Yazar: İSMAİL ETHEM GÖREN
Danışman: DOÇ. DR. NEBİLE DAĞLIOĞLU
Çukurova Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Adli Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Adli Tıp = Forensic Medicine
Dizin: Eroin = Heroin ; Fentanil = Fentanyl ; Hayvan deneyleri = Animal experimentation ; Metabolitler = Metabolites ; Morfin = Morphine ; Opioidler = Opioids ; Postmortem değişmeler = Postmortem changes ; Toksikoloji = Toxicology

Özet:
Ölümden rezervuar organlardan kana veya kandan organlara pasif difüzyon yoluyla ilaç konsantrasyonlarında değişim postmortem yeniden dağılım (PMR) olarak tanımlanmaktadır. Tüm ilaçların PMR ile bir dereceye kadar etkilenebileceği, diğer katkıda bulunan faktörlerin ölüm ve örnekleme arasındaki zaman, örnek alma yeri ve tekniği, vücut enzimleri veya bakterilerin potansiyel postmortem metabolizması/üretimi ve nihayet ilacın fizikokimyasal özellikleri olduğu düşünülmektedir. PMR ile beraber toksikolojik bulguların yorumlanmasındaki zorluklardan biri de çoklu ilaç (polifarmasi) olgularında ilaçların farmakokinetik ve farmakodinamik etkileşimlerinin PMR'ye etkisinin değerlendirilmesidir. 
Bu çalışmada toplam 6 gruba ayrılan 96 adet rata, enjeksiyon yoluyla, eroin, kodein ve morfinin yanı sıra morfin-kodein, eroin-fentanil, eroin-dekstrometorfan-parasetamol-kafein kombinasyonlarında belirli dozlarda verilerek, ölüm anı, postmortem 1. saat, 4. saat ve 24. saatlerde farklı bölgelerden doku ve vücut sıvısı örnekleri alınmıştır. Tüm örneklere ekstraksiyon işlemi uygulanarak LC-MS/MS (sıvı kromatografisi-tandem kütle spektormetresi) cihazı ile analiz edilmiştir.
Bu çalışmada toplanan tüm biyolojik örneklerde verilen opioid ilaçların ve metabolitlerinin düzeyleri belirlenerek opioid ilaçların in-vivo postmortem farmakokinetiğinin ve doku dağılımlarının değerlendirilmesi yapılmıştır Aynı zamanda morfin-kodein, eroin-fentanil, eroin-dekstrometorfan-parasetamol-kafein birleşimlerinde, bu ilaçların muhtemel etkileşimlerinin ana ilaç ve metabolitlerinin postmortem farmakokinetiğine etkileri de değerlendirilmiştir.

Abstract:
Changes in drug concentrations often occur after death by passive diffusion from the reservoir organs to the blood or from the blood to the organs. This phenomenon is called postmortem redistribution (PMR). It is thought that all drugs can be affected to some degree by PMR, and the major contributing factors are the time between death and sampling, sampling location and technique, potential postmortem metabolism/production of body enzymes or bacteria, and finally the physicochemical properties of the drug. One of the difficulties in interpreting toxicological findings together with PMR is to evaluate the effect of pharmacokinetic and pharmacodynamic interactions of drugs on PMR in polypharmacy cases.
In this study, 96 rats divided into 6 groups were injected intravenously specific doses of heroin-codeine, heroin-fentanyl, heroin-dextromethorphan-paracetamol-caffeine combinations as well as heroin, codeine and morphine. Tissue and body fluid samples were collected from different regions in the time of death, postmortem 1st hour, 4th hour and 24th hours. All samples were extracted and analyzed by LC-MS/MS (liquid chromatography-tandem mass spectrometry).
In this study, in-vivo postmortem pharmacokinetics and tissue distributions of opioid drugs were evaluated by determining the levels of opioid drugs and their metabolites in all biological samples collected. Morover, the effects of possible interactions of these drugs on the postmortem pharmacokinetics of the parent drug and its metabolites were evaluated in combinations of morphine-codeine, heroin-fentanyl, heroin-dextromethorphan-paracetamol-caffeine.