Gıda alanında kullanılan bazı yeni nesil dezenfektanların temiz ve kirli yüzeylerde bakterisidal etkinliğinin araştırılması
Investigation of the bactericidal activity of some new generation disinfectants used in the food field on clean and dirty surfaces
Yazar: SEVİNÇ ERTAŞ
Danışman: PROF. DR. BELGİN SARIMEHMETOĞLU
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Gıda Hijyeni ve Teknolojisi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Besin Hijyeni ve Teknolojisi = Food Hygiene and Technology
Dizin: Besin kirlenmesi = Food contamination ; Besin koruyucu maddeler = Food preservatives ; Besinler = Foods ; Dezenfeksiyon = Disinfection ; Dezenfektanlar = Disinfectants ; Gıdalar = Foods ; Hijyen = Hygiene

Özet:
Bu çalışmada, TS EN 13697 (Kimyasal dezenfektanlar ve antiseptikler, gıda, ev ve kuruluşlarda kullanılan dezenfektanlar ve antiseptiklerin bakterisidal aktivitenin belirlenmesi için nicel yüzey deneyi-Faz 2, Adım 2) standartına göre gıda alanında kullanılan beş yeni nesil dezenfektanın (% 0.02 sodyum hipoklorit % 0.02 aktif klor- % 0.03 hipokloröz- %0.3 klor dioksit - koloidal gümüş ile stabilize edilmiş % 50 hidrojen peroksit- % 5 poliheksametilen biguanid hidroklorit %0,5 klorid) 1,5 ve 15 dakika temas sürelerinde organik madde varlığında (kirli ortam) ve yokluğunda (temiz ortam) yapay olarak kontamine edilen çeşitli yüzeylerdeki (tahta, plastik, metal)  Pseudomonas aeruginosa ATCC 15442, Escherichia coli NCTC 10538, Staphylococcus aureus ATCC 6538, Enterococcus faecalis ATCC 29212, Salmonella Typhimurium ATCC 19585 'a karşı bakterisidal etkinliği araştırılmıştır.
Çalışmamızda kullanılan 5 yeni nesil dezenfektanın tahta ve plastik yüzeylerden ziyade metal yüzeylerde daha etkili olduğu ancak her üç yüzeyde de 1 dakikalık temas süresinin, kontaminasyonda kullanılan her bir bakteri için yetersiz kaldığı belirlenmiştir (p<0,001). Dezenfektanların 5 ve 15 dakikalık temas sürelerinde ise etkinlikleri anlamlı bulunmuştur (p<0,05). Bununla birlikte kirli yüzeylerde dezenfektanların etkinlik sürelerinin uzaması nedeniyle, kirli yüzeylerde 15 dakikalık temas sürelerindeki etkinlikleri tüm bakteriler için anlamlı bulunmuştur (p<0,05). Çalışmamızda özellikle %0.02 sodyum hipoklorit %0.02 aktif klor- %0.03 hipokloröz metal, plastik ve tahta yüzeylerin gerek temiz gerekse deneysel olarak 5 bakteri ile kontamine edilen kirli yüzeylerinde en etkili dezenfektanlar olarak belirleniştir.
Sonuç olarak gıda işletmelerinde metal yüzeylerin tercih edilmesi, temizlik işleminden sonra uygun dezenfektanların ve temas sürelerinin belirlenmesi, işletme hijyeni ve halk sağlığı açısından önemli olması nedeniyle önerilmektedir.
Anahtar Kelimeler: Bakterisidal, Dezenfektan, Yeni Nesil Dezenfektan, Yüzey Dezenfeksiyonu

Abstract:
In this study, five new generation disinfectants (0.02% sodium hypochlorite, 0.02% active chlorine, 0.03% hypochlorous) used in the food field, according to the quantitative surface test method to determine the bactericidal activity of EN 13697 (Chemical disinfectants and antiseptics - Quantitative non-porous surface test for the evaluation of bactericidal and/or fungicidal activity of chemical disinfectants used in food, industrial, domestic and institutional areas - phase 2/step2) 0.3% chlorine dioxide-50% hydrogen peroxide stabilized with colloidal silver-5% polyhexamethylene guanidine hydrochloride 0.5% chloride) artificially contaminated in the presence (dirty environment) and absence (clean environment) of organic matter at contact times of 1.5 and 15 minutes Its bactericidal activity was investigated against Pseudomonas aeruginosa ATCC 15442, Escherichia coli NCTC 10538, Staphylococcus aureus ATCC 6538, Enterococcus faecalis ATCC 29212, Salmonella Typhimurium ATCC 19585 on various substrates (wood, plastic, metal).						It was determined that the 5 new generation disinfectants used in our study were more effective on metal surfaces rather than wooden and plastic surfaces, but 1 minute contact time on all three surfaces was insufficient for each bacteria used in contamination (p<0.001). The effectiveness of disinfectants at contact times of 5 and 15 minutes was found to be significant (p<0.05). However, due to the prolongation of the effectiveness of disinfectants on dirty surfaces, their effectiveness at contact times of 15 minutes on dirty surfaces was found to be significant for all bacteria (p<0.05). In our study, especially 0.02% sodium hypochlorite, 0.02% active chlorine- 0.03% hypochlorous metal, plastic and wooden surfaces were determined as the most effective disinfectants on both clean and experimentally contaminated surfaces with 5 bacteria.									As a result, it is recommended to prefer metal surfaces in food businesses, to determine appropriate disinfectants and contact times after cleaning, because it is important for business hygiene and public health
Keywords: Bactericidal, Disinfectant, New Generation Disinfectant, Surface Disinfection