Kosova'da ilköğretim ikinci kademedeki Türk öğrencilerin yazılı anlatım becerileri
Secondary school Turkish students' writing skills in Kosovo
Yazar: OSMAN ÖZDEMİR
Danışman: PROF. DR. NECATİ DEMİR
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu çalışmanın amacı, Kosova?da devlet okullarının ilköğretim ikinci kademesinde Türkçe eğitim gören öğrencilerin yazılı anlatım becerilerinin çeşitli değişkenler açısından değerlendirilmesidir. Bu tez 2012 yılı Mayıs ayında yapılan bir ön çalışma ve 2013 yılı Şubat ve Nisan ayları arasında 2 aylık bir ana uygulama ile oluşturulmuştur. Teze ilişkin çalışmalar; Priştine, Prizren ve Mamuşa'da toplam 5 ilköğretim okulunda yapılmıştır. Kosovalı Türk öğrencilerin yazılı anlatım becerilerini ölçmek amacıyla Kosova?da ilköğretim ikinci kademede verilen Türkçe dersi kazanımlarından yola çıkılarak bir Yazılı Anlatım Dereceli Puanlama Anahtarı oluşturulmuştur.  19 maddeden oluşan analitik rubrik şeklinde hazırlanan bu ölçme aracı ile 228 öğrencinin yazılı anlatım örnekleri incelenmiştir. Bunun sonucunda Kosovalı Türk öğrencilerin başarı düzeylerinin düşük olduğu konuların yazıya uygun ve etkili bir başlık yazılması, konuya uygun, etkileyici bir giriş bölümü oluşturulması, sayfa düzenindeki boşlukların standart ölçülere göre düzenlenmesi, çeşitli anlatım yöntemlerinin kullanılarak anlatımın başarıyla zenginleştirilmesi konuları olduğu belirlenmiştir. Buna karşın, Kosovalı Türk öğrencilerin başarı düzeylerinin daha yüksek olduğu konular ise standart bir Türkçe ile yazma, düzenli ve okunalı el yazısı ile yazma, metinde konunun bütünlük ve mantıksal tutarlılık içinde işlenmesi, noktalama işaretlerinin yerinde ve doğru kullanımı gibi konuları olduğu gözlemlenmiştir. Bu sonuçlar çerçevesinde Kosova?daki Türkçe dersinin daha etkili hale getirilmesine yönelik öneriler sunulmuştur. Bu tez çalışmasında ayrıca Kosova?da Türk dilinde verilen eğitim, Colinn Baker?ın İki Dilli Eğitim Modelleri çerçevesinde değerlendirilmiştir. Yapılan değerlendirmede Kosova?daki Türkçe Eğitim iki dilli eğitim modellerinden hiçbirine uymamasına karşın verilen eğitimin bu modellerden zayıf formlu ?Tek Yabancı Dil ile Öğretim? modeline yakın olduğu tespit edilmiştir. İlaveten, Kosova?daki Türkçe eğitiminin mevcut durumu da ele alınarak bu konudaki sorunlara yönelik çözüm önerileri de sunulmuştur.

Anahtar Kelimeler: Kosova, Türkçe Eğitimi, Yurtdışındaki Türkler, İki Dillilik, İki 
Dilli Eğitim Modelleri, Ana Dili, Yazılı Anlatım

Abstract:
The aim of this study is to determine Kosovar Turkish students? writing abilities in their mother tongue, Turkish, in terms of different variables. This thesis composed of two studies. First was preliminary study in May 2012 and second was two months length main thesis study between February and April 2013. Thesis studies were practiced in 5 secondary schools in Prishtina, Prizren and Mamusha cities. In this study, in order to measure students? writing skills Writing Expression Rubric, which was created based upon 6-7-8 and 9th classes? Turkish Language lesson?s attainments, was used. This rubric contains 19 subjects. It was formed as an analytic rubric and 228 students' writing samples were scored with this rubric. After this evaluation process it was found that Kosovar Turkish students failed at creating effective and relevant heading, composing effective and relevant introductory chapter, writing in standard page layout and enriching the text with using various expression techniques. On the other hand, they succeed in using standard Turkish in their texts, writing with readable and tidy handwriting, integrating the subjects in texts and using appropriate punctuation marks. Within these findings some solutions were offered for solving these problems. Additionally, in this study, Turkish secondary school education in Kosovo was analyzed in terms of Colinn Baker?s Bilingual Education Models. According to this analyze, secondary school education in Turkish language in Kosovo was not be accord in with any bilingual education forms. However, this education type was found similar as Mainstream Bilingual Education which is one of the weak forms of the Bilingual Education Models. Also, current conditions of Turkish education in Kosovo were determined and some solutions were offered for solving to these problems in these current conditions.

Key Words: Kosovo, Turkish Teaching, Turks Living in Abroad, Bilingualism,
Bilingual Education Models, Mother Tongue, Written Expression