COVID-19 pandemisi esnasında kemoterapi tedavisi gören kanser hastalarında stres ve beslenme
Stress and nutrition in cancer patients treated with chemotherapy during the COVID-19 pandemic
Yazar: GÜLSÜM MERYEM GÜNGÖR
Danışman: PROF. DR. FATMA ÇELİK
Biruni Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı / Beslenme ve Diyetetik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Beslenme = Nutrition ; COVID 19 = COVID 19 ; Kanser hastaları = Cancer patients ; Korku = Fear ; Pandemiler = Pandemics ; Stres = Stress ; İlaç tedavisi = Drug therapy

Özet:
Covid-19'un görülmeye başlamasıyla birlikte kanser hastaların üzerindeki stres yükü daha çok artmış olup artan korku ve endişe gibi durumlara bağlı olarak kemoterapi tedavi süreci, hastaların beslenme düzeni ve stres yükü de olumsuz etkilenmiştir. Bu çalışma, Covid-19'un kanser hastaları üzerindeki psikolojik, fizyolojik etkilerini ve beslenme düzeyleri gibi olası etkileri ortaya koymak amacıyla planlanmıştır.  Malatya Onkoloji Hastanesinde kriterlere uygun kemoterapi tedavisi gören 30 kadın ve 30 erkek hasta çalışmaya dahil edilmiştir. Çalışmaya katılım sağlayan hastaların çoğu 3. ve 4. evredir. Bu hastalarının %43,3'ü meme kanseri, %30,0'u ise kolon-rektum kanseridir. Veri toplama araçları olarak; Covid-19 Korkusu Ölçeği, Algılanan Stres Ölçeği ile birlikte beslenme durumunun değerlendirildiği çeşitli araçlar kullanılmıştır. Sürekli değişkenler için ortalama ve standart sapma (SD) hesaplanmıştır. Kanserde kemoterapi alan tüm hastaların Covid-19 Korku Ölçeği puanları günlük tüketilen enerji ve besin ögeleri arasındaki ilişkiler değerlendirildiğinde hastaların Covid-19 korku puanlarının artması ile ortalama enerji tüketimi, karbonhidrat alımı ve vitamin A seviyelerinde düşüş görülürken, protein, yağ, C ve E vitamini tüketiminde ise artış tespit edilmiştir (p>0,05). Bunlara ek olarak hastaların stres düzeyi ile covid korku puanları arasında önemli bir farklılık bulunmuştur (p<0,05). Hastalardan alınan soruşturma tekniği ile belirlenen bazı ifadelere göre, güncel ve bir önceki haftaya ilişkin iştah kaybı, bunalıma girme ile cinsiyet değişkeni arasında önemli farklılıklar bulunmuştur (p<0,05). Kadın hastaların genellikle günde iki öğün beslendiği, belirlenen çalışmamızdaki ara öğünlerin yine kadın hastalar tarafından %80 daha çok tercih edildiği belirtilmiştir. Hastaların 24 saatlik besin tüketimlerinin analiz sonuçlarına göre hastaların cinsiyetlerine göre ise flor değişkeninde istatistiksel olarak önemli bir fark bulunmuş iken diğer değişkenler arasında önemli bir fark bulunamamıştır (p<0,05).

Abstract:
With the onset of Covid-19, the stress load on cancer patients has increased more and due to increased fear and anxiety, the chemotherapy treatment process, the diet of the patients and the stress load have also been adversely affected. This study was planned to reveal the psychological and physiological effects of Covid-19 on cancer patients and possible effects such as nutritional levels. 30 female and 30 male patients who received chemotherapy treatment in accordance with the criteria in Malatya Oncology Hospital were included in the study. Most of the patients participating in the study are in stage 3 and 4. Of these patients, 43.3% had breast cancer and 30.0% had colon-rectum cancer. As data collection tools; Various tools were used to evaluate the nutritional status, together with the Covid-19 Fear Scale, the Perceived Stress Scale. Mean and standard deviation (SD) were calculated for continuous variables.When the Covid-19 fear scale scores of all patients who received chemotherapy in cancer were evaluated, and the relationships between daily consumed energy and nutrients were evaluated, it was observed that the average energy consumption, carbohydrate intake and vitamin A levels decreased with the increase in the covid-19 fear scores of the patients, while protein, fat, vitamin C and E vitamin levels were decreased. consumption was found to increase (p>0.05). In addition, a significant difference was found between the stress level of the patients and their covid fear scores (p<0.05). According to some statements determined by the investigation technique obtained from the patients, significant differences were found between the current and previous week's loss of appetite, depression, and gender (p<0.05). It was stated that female patients usually eat 2 meals a day, and the snacks in our study were 80% more preferred by female patients. When the 24-hour food consumption results of the patients were analyzed, a statistically significant difference was found in the fluorine variable according to the gender of the patients, but no significant difference was found between the other variables (p<0.05).