Acil servise başvuran erişkin hastaların triyaj vital değerlerinin, hastanın aciliyet durumunu öngörmedeki değeri
The Value of Triage Vital Values of Adult Patients Applying to the Emergency Department in Predicting the Patient's Urgency
Yazar: MARAL YAZICI
Danışman: PROF. DR. ONUR POLAT
Ankara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Acil Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Acil Tıp = Emergency Medicine
Dizin: Acil servis-hastane = Emergency service-hospital ; Acil tıp = Emergency medicine ; Komorbidite = Comorbidity ; Mortalite = Mortality ; Triyaj = Triage ; Yaşam istatistikleri = Vital statistics ; Yoğun bakım = Intensive care ; Yoğun bakım üniteleri = Intensive care units

Özet:
Amaç: Acil serviste kritik hasta yönetimi, hızlı yanıt gerektiren bir olaylar zinciridir. Hastaların başvuru vital bulguları hastayı değerlendirmek açısından en hızlı ve ilk ulaşabileceğimiz komponentlerdir. Bizim amacımız, acil servise başvuran erişkin hastaların başvuruda ölçülen vital bulgularını derleyip, bu vital bulguların hastaların Modifiye Charlson Komorbid İndeksinde yer alan on dokuz hastalığın da baz alınarak değerlendirmeye katılmasıyla,  hastanın aciliyet durumunu gösteren 24 saat içerisindeki mortaliteyi, Yoğun Bakım Tıp Derneği'nin Etik Komitesi'nin kabul ettiği, Society of Critical Care Medicine'in hazırladığı yoğun bakım için kabul, triaj ve taburculuk kılavuzunun modellerinden, öncelikler modelinin birinci öncelikli hastalar bölümü baz alınarak, yoğun bakım ünitesi yatış ihtiyacını, ESI'ye (Emergency Severity Index) göre acil hayat kurtarıcı işlem uygulanması ve acil ameliyat ihtiyacı olup olmadığının öngörülebilip görülemediğinin ortaya çıkarılmasıdır. 
Gereç ve Yöntem: Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Acil Servis'ine 16.06.2022-09.09.2022 tarihleri arasında herhangi bir sebep ile gündüz-gece, hafta içi-hafta sonu, kadın-erkek farketmeksizin başvuran 18 yaş ve üzeri 10577 hastayla tek merkezli prospektif bir çalışma yapıldı. 18 yaşından küçük hastalar, 24 saat içerisinde birden fazla acil servis başvurusu olan hastalar ve vital bulguları ölçülemeyeceği için kardiyopulmoner arrest ile gelen hastalar çalışmadan dışlandı. Hastaların vital bulguları olan solunum hızı, parmak ucu saturasyon değeri, kalp hızı, kan basıncı ve vücut sıcaklığı ölçüldü. Bu veriler veri çalışma formuna kaydedildi. Hastaların komorbid hastalıkları, Modifiye Charlson Komorbid İndeksi'ne göre ilk muayenede her biri ayrı ayrı sorgulanıp var/yok şeklinde veri çalışma formuna kaydedildi. Şahsen cevap veremeyen hastaların birinci derece yakınlarından veya bakımını üstlenen kişilerden bilgi alındı. Hastaların aciliyet durumunu belirlemek için Hastane Bilgi Yönetim Sistemi üzerinden hastaların 24 saat içerisindeki mortalitesi, yoğun bakım ünitesi yatış ihtiyacı olması, acil ameliyat ihtiyacı ve acil hayat kurtarıcı işlem uygulanması ihtiyacı olup olmaması tarandı ve bu 4 kriterden birinin pozitif olması durumunda hastanın aciliyet durumu, "acil" olarak kabul edildi. Yukarıda bahsedilenlerin olmaması durumunda da hastanın aciliyet durumu, "acil değil" olarak kabul edildi. Vital bulgular için cutoff değerler belirlendi. Bu verilerle birlikte başlangıçta ölçülen vital bulgular olan solunum hızının, nabız sayısının, kan basıncı değerinin, parmak ucu saturasyon değerinin ve vücut sıcaklığı değerinin bu hastaların yukarıda tanımlanan aciliyet kriterlerine göre aciliyet durumunu gösterip göstermediği ve var olan komorbid hastalıklarla değişkenlik gösterip göstermeyeceği ikili lojistik regresyon analizi kullanılarak anlaşılmaya çalışıldı. 
Bulgular: Başvuran 10577 hasta değerlendirilmiştir. 9 hasta kardiyopulmoner arrest ile getirildiği için, 425 hasta 18 yaşından küçük olduğu için ve 121 hasta 24 saat içerisinde tekrarlayan başvuru yaptığı için çalışmaya dahil edilmemiştir. Dışlama kriterlerini taşımayan 10022 hasta ile çalışma yapıldı. Çalışmaya katılan 10022 hastanın 5056'sı (%50,4) kadın, 4966'sı (%49,6) erkek olarak saptandı. Çalışmaya katılan 10022 hastanın yaş ortalaması 46,99  19,17 (Medyan: 46, min-max:18-104) idi. Koroner Arter Hastalığı  için OR:1,56, Periferik Vasküler Hastalık için OR:1,53, Konnektif Doku Hastalığı için OR:1,61, Diyabetes Mellitus için OR:1.31, Hemipleji için OR:5,37, Orta-Şiddetli Böbrek Hastalığı için OR:1,58, Herhangi Bir Tümör Varlığı için OR:2,26, Lösemi için OR:4,23, Orta-Şiddetli Karaciğer Hastalığı için OR:2,99, Metastatik Solid Tümör Varlığı için OR:2,36, Saturasyon(SaO2)<%94 için OR:1,73, Diyastolik Kan Basıncı(DKB)<60 mmHg için OR:3,71, Soluk Sayısı(SS)>24 soluk/dakika için OR:8,09, Kalp Hızı(KH)>100 atım/dakika için OR:1,61 çıktı.
Sonuç: Vital bulgulardan SaO2<%94 olması, DKB<60 mmHg olması, SS>24 soluk/dakika olması, KH>100 atım/dakika olması durumunda daha önce bahsettiğimiz kriterlerden oluşan aciliyette anlamlı bir risk artışı olmuştur. Komorbid hastalıklardan Koroner Arter Hastalığı, Periferik Vasküler Hastalık, Konnektif Doku Hastalığı, diyabetes mellitus, hemipleji, orta-şiddetli böbrek hastalığı, herhangi bir tümör varlığı, lösemi, orta-şiddetli karaciğer hastalıığı, metastatik solid tümör varlığı durumunda daha önce bahsettiğimiz kriterlerden oluşan aciliyette anlamlı bir risk artışı olmuştur. Herhangi bir komorbid hastalığı olmayan ve aciliyeti olmayan 6360 hastanın ort. SaO2: 96,721,83, ort. DKB:80,4911,77, ort. SKB:127,1818,97, ort. SS:17,621,69, ort. KH:88,8613,82 ve ort. Vücut Sıcaklığı: 36,370,65 geldi ve bu değerler NEWS tarafından sıfır olarak atanan ve "normal" olarak kabul edilebilecek vital bulgu aralığının içerisinde çıktı. Çalışmamızda herhangi bir anormal vital bulgusu olmayan hastalardan %3,6'sında (186 kişi) aciliyet saptadık. Bu tüm acil hastaların %30,8'inin herhangi bir vital bulgu anormalliğinin olmadığı anlamına gelir.
Anahtar Kelimeler: Vital Bulgular, Komorbid Hastalıklar, Mortalite, Yoğun Bakım Ünitesi, Acil Ameliyat, Acil Hayat Kurtarıcı İşlem

Abstract:
Aim: In the emergency department, critical patient management is a chain of events that requires rapid response. The vital signs of the patients are the components that we can gather the fastest and the first in terms of evaluating the patient. Our aim is to evaluate the vital signs of adult patients who visit the the emergency department, and to determine the mortality, whether there is a need for hospitalization in the ICU by the priorities model, one of the models of the "Guideline for Admission, Triage and Discharge for Intensive Care" prepared by the Society of Critical Care Medicine, accepted by the Ethics Committee of the intensive care medical association,whether there is a need for urgent life-saving procedures by the ESI and whether there is an urgent need for surgery within 24 hours, which all four criteria shows the urgency of the patient by considering the comorbid diseases that will be included in the evaluation based on the nineteen diseases in the Modified Charlson Comorbid Index of the patients.
Materials and Methods: A single-center prospective study was done with 10577 patients aged 18 years and over who applied to Ankara University Faculty of Medicine Emergency Service between 16.06.2022 and 09.09.2022 for any reason, day-night, weekday-weekend, regardless of male or female. Patients younger than 18 years of age, patients who applied to the emergency department more than once in 24 hours, and patients who presented with cardiopulmonary arrest because their vital signs could not be measured were excluded from the study. The vital signs of the patients, such as respiratory rate, fingertip saturation, heart rate, blood pressure and body temperature were measured. These data were recorded in the data study form. The comorbid diseases of the patients were questioned separately at the first examination according to the Modified Charlson Comorbid Index and recorded in the data study form as present/absent. Information was obtained from the first-degree relatives of the patients who could not respond personally or from the people who took care of them. In order to determine the urgency status of the patients, the mortality of the patients within 24 hours, the need for intensive care unit hospitalization, the need for emergency surgery and the need for urgent life-saving procedures were scanned over the Hospital Information Management System and if one of these 4 criteria is positive, the patient's urgency status, was accepted as "urgent". In the absence of the above mentioned, the urgency status of the patient was accepted as "not urgent". Cutoff values were determined for vital signs. With these data, it's tried to be understood that with using binary logistic regression analysis to determine whether the vital signs measured at the beginning, such as respiratory rate, pulse rate, blood pressure value, fingertip saturation value and body temperature value, show the urgency status of these patients according to the urgency criteria defined above and whether they will vary with existing comorbid diseases. 
Results: 10577 patients who applied were evaluated. Since 9 patients were brought with cardiopulmonary arrest, 425 patients were younger than 18 years of age, and 121 patients presented recurrently within 24 hours, they were not included in the study. The study was conducted with 10022 patients who did not meet the exclusion criteria. Of 10022 patients participating in the study, 5056 (50.4%) were female and 4966 (49.6%) were male. The mean age of 10022 patients participating in the study was 46.99  19.17 (Median: 46, min-max: 18-104). OR:1.56 for Coronary Artery Disease, OR:1.53 for Peripheral Vascular Disease, OR:1.61 for Connective Tissue Disease, OR:1.31 for Diabetes Mellitus, OR:5.37 for Hemiplegia, OR: 1.58 for Moderate-Severe Kidney Disease, OR: 2.26 for Presence of Any Tumor, OR: 4.23 for Leukemia, OR: 2.99 for Presence of Moderate-Severe Liver Disease, OR: 2.36 for Presence of Metastatic Solid Tumor, OR:1.73 for Saturation (SaO2)<94%, OR:3.71 for Diastolic Blood Pressure(DBP)<60 mmHg, OR:8.09 for Breath Rate(SD)>24 breaths/minute, OR:1.61 for Heart Rate(HR)>100 beats/minute, is output.
Conclusions: If the vital signs were SaO2<94%, DBP<60 mmHg, SD>24 breaths/minute, HR>100 beats/minute, there was a significant risk increase in urgency, which consists of the criteria we mentioned before. Among the comorbid diseases, Coronary Artery Disease, Peripheral Vascular Disease, Connective Tissue Disease, diabetes mellitus, hemiplegia, moderate-severe kidney disease, presence of any tumor, leukemia, moderate-to-severe liver disease, metastatic solid tumors there was an increased risk. Mean Sao2: 96,721,83, mean DBP: 80,4911,77, mean SBP:127,1818,97, mean RR: 17,621,69 mean HR: 88,8613,82 and mean temperature:36,370,65 as a result of 6360 patients without any comorbid disease and without urgency and these values were within the vital signs range that was assigned as zero by NEWS and could be considered as "normal". In our study, we found urgency in 3.6% (186 people) of the patients who did not have any abnormal vital signs. This means that 30.8% of all emergency patients do not have any vital signs abnormality.
Keywords: Vital Signs, Comorbid Diseases, Mortality, Intensive Care Unit, Emergency Surgery, Emergency Life-Saving Procedure