Milletlerarası tahkimde yargılama masraflarının paylaşımı
Allocation of costs in international arbitration
Yazar: MERYEM TUĞBA BİLGEHAN
Danışman: PROF. DR. FARUK KEREM GİRAY
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Milletlerarası Özel Hukuk Ana Bilim Dalı / Milletlerarası Özel Hukuk Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Hukuk = Law

Özet:
Günümüzde uyuşmazlıkların tahkim yoluyla çözülme oranı giderek artmaktadır. Bu durumun sebepleri ise ulusal mahkemelere nazaran tahkim yargılamasının daha hızlı olması, tarafların sürece ilişkin kontrolünün daha fazla olması, yargılamaların gizli olması şeklinde ifade edilebilir. Tahkim yargılamasına ilişkin masrafların ise tahkimin avantajlı unsurlarından biri olup olmadığı tartışmalıdır. Zira günümüzde tahkim yargılaması masrafları ciddi miktarlara ulaşabilmektedir. Dolayısıyla bu masrafların, taraflar arasında paylaşımının nasıl yapılacağı önemli bir konu olarak gündeme gelmektedir. Bu önemine rağmen yargılama masraflarının nasıl paylaşılacağı hususunda uluslararası tahkim uygulamasında ve doktrinde uygulama ve görüş birliği bulunmamaktadır. Bu durum öngörülemeyen sonuçların ortaya çıkmasına sebep olmaktadır. 

Çalışmamızda öncelikle paylaşıma konu olan tahkim yargılamasına ilişkin masraflar açıklanmıştır. Sonrasında masrafların paylaşımına ilişkin uygulama ve doktrinde kabul edilen genel prensipler incelenmiş, ülke mevzuatlarında ve tahkim kurallarında hangi masraf paylaşım prensiplerine yer verildiği araştırılmıştır. Son bölümde ise hakem kararları incelenerek milletlerarası tahkim uygulamasında hangi yöntemlerin kullanıldığına yer verilmiştir. Bu inceleme milletlerarası ticari tahkim ve milletlerarası yatırım tahkimi olmak üzere iki farklı şekilde yapılmıştır. Milletlerarası ticari tahkim kararları gizlilik ilkesi sebebiyle yayınlanmamaktadır. Ancak yayınlanan sınırlı sayıdaki kararlar incelenmiş ve kullanılan yöntemler ve gerekçeleri araştırılmıştır. Şeffaflık ilkesi gereği yayınlanan ve daha kolay ulaşılabilen milletlerarası yatırım tahkimi kararları ise aynı şekilde incelenmiştir. Son olarak doktrindeki görüşler de incelenmiş ve yargılama masraflarının paylaşımına ilişkin önerilere yer verilmiştir.

Abstract:
Nowadays the rate of resolving disputes through arbitration is increasingly growing. The reasons for this situation are stated to be that arbitration proceedings are faster compared to national courts, the parties have more control over the process, and the proceedings are confidential. However, the aspect of arbitration costs being beneficial is debatable, as these expenses can reach substantial amounts. Therefore, the method of allocating these costs among the parties is a significant issue. Despite its importance, there is no consensus in international arbitration practice and doctrine on how these costs should be allocated, leading to unforeseen outcomes.

In this study, we first explain the costs related to arbitration proceedings, which are subject to allocation. Afterwards, the general principles accepted in the practice and doctrine regarding cost allocation were examined, and it was investigated which cost allocation principles were included in the country's legislation and arbitration rules. The last section examines arbitral awards to determine the methods used in international arbitration practice. This examination is conducted separately for international commercial arbitration and international investment arbitration. Due to the principle of confidentiality, international commercial arbitration decisions are not published. However, a limited number of published decisions have been examined, exploring the methods used and their rationales. International investment arbitration decisions, which are published and more accessible due to the principle of transparency, have been similarly examined. Finally, opinions in the doctrine are reviewed, and suggestions related to the allocation of arbitration costs are discussed.