Hemşirelik öğrencilerinde sosyotelizm ve kişilerarası duyarlılık arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between phubbing and interpersonal sensitivity in nursing students
Yazar: MERVE SÖZEN
Danışman: DOÇ. DR. EMİNE ÖKSÜZ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Gülhane Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Psikiyatri Hemşireliği Ana Bilim Dalı / Psikiyatri Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hemşirelik = Nursing ; Psikiyatri = Psychiatry

Özet:
Amaç: Davranışsal bağımlılıklardan biri olan sosyotelizmin ve diğer bireylerin duygu, davranışlarına aşırı farkındalık/duyarlılık olarak tanımlanan kişilerarası duyarlılığın iletişimi olumsuz etkilediği bilinmektedir. Bu araştırmanın amacı; hemşirelik öğrencilerinde sosyotelizm ve kişilerarası duyarlılık düzeyini belirlemek, sosyotelizm ve kişilerarası duyarlılığı etkileyen faktörleri ve sosyotelizm ile kişilerarası duyarlılık arasındaki ilişkiyi incelemektir.

Gereç ve Yöntem: Tanımlayıcı nitelikteki bu araştırma, Sağlık Bilimleri Üniversitesi Gülhane Hemşirelik Fakültesi'nde okuyan öğrenciler ile Ekim 2021- Ocak 2022 tarihleri arasında gerçekleştirilmiştir. Araştırmaya 560 öğrenci dahil edilmiştir. Araştırmanın verileri; Öğrencileri Tanıtıcı Bilgi Formu, Genel Sosyotelizm Ölçeği ve Kişilerarası Duyarlılık Ölçeği kullanılarak toplanmıştır. Elde edilen veriler Statistical Package for the Social Sciences (SPSS) 26 bilgisayar programı kullanılarak analiz edilmiştir. Tanımlayıcı verilerde ortalama, standart sapma, minimum, maksimum, frekans ve yüzde kullanılmıştır. İkili grup karşılaştırmalarında Bağımsız Gruplarda Mann Whitney U testi, üç ve daha fazla grup karşılaştırmalarında ise Kruskal Wallis H testi ve Mann Whitney U testi kullanılmıştır. Ölçek puanları arasındaki ilişki ise Spearman korelasyon testi ile değerlendirilmiştir. p<0,05 istatistiksel olarak anlamlı kabul edilmiştir.

Bulgular: Araştırmada katılımcıların Genel Sosyotelizm Ölçeği toplam puan ortalaması 42,68±17,70, Kişilerarası Duyarlılık Ölçeği toplam puan ortalaması 86,01±19,36 olarak bulunmuştur. Katılımcıların akıllı telefonda geçirilen günlük süreye göre Genel Sosyotelizm Ölçeği toplam puan ortalamaları arasında istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmuştur (H=43,060, p=<0,001). Kişilerarası iletişimde kendini değerlendirme puan ortalamaları ile Genel Sosyotelizm Ölçeği toplam puan ortalamaları arasında istatistiksel olarak anlamlı negatif yönlü orta seviyede ilişki saptanmıştır (r= -0,161, p=<0.001). Katılımcıların akıllı telefonda geçirilen süreye göre Kişilerarası Duyarlılık Ölçeği toplam puan ortalamaları arasında (H=21,10, p=<0,001) ve sınıf düzeyine göre atılgan olmayan davranışlar alt boyutu puan ortalamaları arasında (H= 12,86, p=0,006) istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmuştur. Kişilerarası iletişimde kendini değerlendirme puan ortalamaları ile Kişilerarası Duyarlılık Ölçeği toplam puan ortalamaları arasında istatistiksel olarak anlamlı negatif yönlü zayıf düzeyde bir ilişki saptanmıştır (r= -0,237, p=<0,001). Hemşirelik öğrencilerinin Genel Sosyotelizm Ölçeği toplam puanları ile Kişilerarası Duyarlılık Ölçeği toplam puanları arasında istatistiksel anlamlı, pozitif yönlü orta düzeyde bir ilişki bulunmuştur (r=0,355, p=<0,001).

Sonuç: Araştırma bulgularına göre; günde 3 saat ve daha fazla akıllı telefonda zaman geçiren ve kişilerarası iletişimde kendisini yetersiz olarak değerlendiren hemşirelik öğrencilerinin sosyotelizm davranışları ve kişilerarası duyarlılık düzeyleri artmaktadır. Birinci sınıf öğrencilerin ikinci sınıf öğrencilerine göre atılgan olmayan davranışları daha fazladır. Ayrıca bu çalışmada öğrencilerin sosyotelizm davranışları artıkça kişilerarası duyarlılıkları da arttığı saptanmıştır. Bu sonuçlar doğrultusunda; hemşirelik gibi iletişimin önemli olduğu bir mesleği icra edecek öğrencilerde sosyotelizm davranışlarını azaltmaya ve kişilerarası iletişim becerilerini geliştirmeye yönelik ders ve eğitimlerin daha fazla müfredata eklenmesi önerilebilir.

Abstract:
Aim: It is known that phubbing, which is one of the behavioral addictions, and interpersonal sensitivity, which is defined as hyper-awareness/sensitivity to the emotions and behaviors of other individuals, negatively affect communication. The aim of this assigment is determining the level of phubbing and interpersonal sensitivity in nursing students, examining the factors that affect phubbing and interpersnal sensitivity and examining the relationship between phubbing and interpersonal sensitivity.

Materials and Methods: This descriptive study has been conducted with students studying at Gülhane Nursing Faculty of Health Sciences University and 560 students between the October 2021 and January 2022. The data of the research have been collected by using the Introductory Information Form of Students, the General Phubbing Scale and the Interpersonal Sensitivity Scale. The obtained data have been analyzed by using the Statistical Package fort he Social Sciences (SPSS) 26 computer pogrammes. Mean, standart deviation, minimum, maximum frequency and percentage have been used in descriptive data. Mann Whitney U Test has been used in independent groups of paired group comparisons and Kruskal Wallis H Test and Mann Whitney U Test have been used in comparisons of three or more groups. The relationship between the scale scores has been evaluated with the spearman correlation test. p<0,05 has been accepted statistically meaningful.

Results: In the research, the total mean score of the participants on the General Phubbing Scale was 42,68±17,70 ; the total mean score on the Interpersonal Sensitivity Scale was 86,01±19,36. According to the daily time that the participants have spent on the smartphone, a statistically significant difference has been found amoung the total mean scores of the General Phubbing Scale (H=43,060, p=<0,001). In interpersonal communication a statistically significant negative oriented moderate relationship has been found between the mean scores of self-evaluation and the total mean scores of the General Phubbing Scale (r= -0,161, p=<0.001). According to the time the participants have spent on the smartphones, a statistically significant difference has been found between the total mean scores of the Interpersonal Sensitivity Scale (H=21,10, p=<0,001) and the sub-dimension mean scores of the non-assertive behaviours according to the class level (H= 12,86, p=0,006). In interpersonal communication, a statistically significant, negative and weak correlation has been found between the mean scores of self-evaluation and total scores of the Interpersonal Sensitivity Scale (r= -0,237, p=<0,001). A statistically significant positive abd moderate relationship has been found between the total scores of the General Phubbing Scale and the Interpersonal Sensitivity Scale of nursing students (r=0,355, p=<0,001).

Conclusion: According to the research findings; the phubbing behaviours and interpersonal sensitivity levels of nursing students who spend 3 hours or more a day on smartphones and evaluate themselves as inadequate in interpersonal communication are increasing. First-year students have more non-assertive behaviours than second-year students. In addition, in this study as students' phubbing behaviours increase, their interpersonal sensitivities also increase. In line with these results; it can suggested that more courses and training should be added to reduce phubbing behaviours and improve interpersonal communication skills in students who prefer a profession that communication is important such as nursing.