Üniversite öğrencilerinde internet bağımlılığını etkileyen faktörler: Bir model sınaması
Factors affecting internet addiction in university students: A model test
Yazar: ALİCAN YILDIRIM
Danışman: YRD. DOÇ. DR. NİHAN TEZER YÖRÜK
Uluslararası Kıbrıs Üniversitesi / Yurtdışı Enstitü
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Bu çalışmanın amacı, üniversite öğrencilerinde internet bağımlılığını etkileyen
faktörleri araştırmaktır. Bu genel amaç doğrultusunda üniversite öğrencilerinin
internet bağımlılık oranı ve internet bağımlılık düzeylerinin sosyodemografik ve
çeşitli değişkenlere göre farklılaşıp farklılaşmadığı araştırılmıştır. Ayrıca
öğrencilerin internet bağımlılık düzeylerinin internette iş ve eğitim amaçlı
geçirdikleri süre ile yıllık internet kullanım süreleri arasında bir ilişki olup olmadığı
araştırılmıştır. Diğer bir amaç ise Davis'in (2001) Patolojik İnternet Kullanım
Modelini yapısal eşitlik modellemesine dayalı olarak test etmektir. Test edilen
modelde psikopatoloji, internet kullanım süresi, uyumsuz bilişler ve internet
bağımlılığı gibi değişkenlerin üniversite öğrencileri üzerindeki etkileri incelenmiştir.
Betimsel ve ilişkisel tarama modellerinde tasarlanan bu araştırma, 2020-2021
yıllarında eğitimlerine devam eden ve interneti aktif olarak kullanan üniversite
öğrencileri araştırmanın genel evrenini oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemi ise
18-35 yaşları arasında kolayda örnekleme yöntemine göre seçilen %50'si kadın ve
%50'si erkek olmak üzere 530 kişiden oluşmaktadır. Öğrencilerin %44,3'ü lisansüstü,
%38,3'ü lisans ve %17,4'ü önlisans sınıflarında öğrenimlerine devam etmektedir.
Araştırmada öğrencilere "Kişisel Bilgi Formu", "İnternet Bağımlılığı Ölçeği",
"Depresyon, Anksiyete ve Stres Ölçeği 21" ve "Bilişsel Çarpıtma Ölçeği" gibi veri
toplama araçları çevrim içi anket yöntemi ile uygulanmıştır. Çalışma kapsamında
elde edilen verilere SPSS 24.0 ve LISREL 8.7 programı kullanılarak %95 güven
düzeyinde istatistiksel analiz yöntemleri uygulanmıştır. İstatistiksel analiz yöntemleri
olarak Betimleyici istatistikler (frekans, yüzde, ortalama ve standart sapma),
Bağımsız örneklem t-testi, Tek yönlü ANOVA analizi, Scheffe testi, Pearson
korelasyon testi ve Yapısal eşitlik modellemesi kullanılmıştır. Yapısal eşitlik
modelinin ön analizi olarak ölçeğin Doğrulayıcı faktör analizi ve Cronbach's alpha
analizi kullanılmıştır.
Araştırma sonucunda üniversite öğrencilerinin internet bağımlılık oranının %0,9
olduğu tespit edilmiştir. Öğrencilerin internet bağımlılık düzeyleri, üniversite öncesi
yaşamlarının çoğunu nerede geçirdiklerine, eğitimleri sırasında nerede yaşadıklarına,
internete en çok nerede bağlandıklarına, en sık internet kullanma amaçlarına ve
internete bağlandıkları teknolojik cihazlara göre farklılık göstermezken; cinsiyet, yaş,
fakülte, sınıf, aylık hane geliri, çalışma durumu ve aylık bireysel gelir açısından
anlamlı farklılıklar bulunmuştur. Aynı zamanda öğrencilerin internet bağımlılık
düzeylerinin internette iş ve eğitim amaçlı geçirdikleri süre ile yıllık internet
kullanım süreleri arasında pozitif yönde ve anlamlı bir ilişki olduğu görülmüştür.
Yapısal eşitlik modeli test edilerek ulaşılan sonuçlara göre ise modelin mükemmel
düzeyde uyum gösterdiği tespit edilmiştir. Özetle, öğrencilerinin psikopatolojileri,
iii
internet kullanım süreleri ve uyumsuz bilişlerinin internet bağımlılık düzeyleri
üzerinde pozitif yönde, psikopatolojileri ve internet kullanım sürelerinin ise uyumsuz
bilişler üzerinde pozitif yönde anlamlı bir etkiye sahip olduğu belirlenmiştir. Ayrıca
öğrencilerin psikopatolojisinin ve internet kullanım süresinin internet bağımlılığı
üzerindeki etkisinde uyumsuz bilişlerin aracılık rolü olduğu ortaya konmuştur.
Sonuç olarak, üniversite öğrencilerinde saptadığımız internet bağımlılık oranları ve
ilişkili faktörler belirlenerek bu faktörler arasındaki ilişkilerin rolünün
incelenmesinin gelecekte sağlık profesyonelleri ve uzmanları için önleme ve
müdahale çalışmalarında önemli bir rol oynayabileceği düşünülmektedir.
Anahtar Kelimeler: İnternet Bağımlılığı, Patolojik İnternet Kullanım Modeli,
Psikopatoloji, Uyumsuz Bilişler, Üniversite Öğrencileri, Yapısal Eşitlik Modeli

Abstract:
The purpose of this study is to investigate the factors that affect college students'
internet addiction. According to this overall purpose, we investigated whether the
internet addiction rate and the level of internet addiction among college students vary
with social demographics and various variables. In addition, it also investigated
whether there is a relationship between students' level of internet addiction and the
time they spend on the internet for work and educational purposes, as well as their
annual internet use. Another purpose is to test the Pathological Internet Usage Model
of Davis (2001) based on the structural equation model. In the test model, the effects
of variables such as psychopathology, internet use time, maladaptive cognitions, and
internet addiction on college students were examined.
This research, designed in descriptive and relational scanning models, constitutes the
general research universe of students who continue their education in 2020-2021 and
actively use the internet. The research sample consists of 530 people aged 18-35,
50% women and 50% men, selected according to a convenience sample selection.
44.3% of the students continued to study in the graduate class, 38.3% of the
undergraduates and 17.4% of the associate degree. In the research, data collection
tools such as the "Personal Information Form", "Internet Addiction Scale",
"Depression, Anxiety and Stress Scale 21", and "Cognitive Distortion Scale" were
applied to students through online questionnaires. Statistical analysis methods were
applied to the data obtained in the study with a 95% confidence level using the SPSS
24.0 and LISREL 8.7 programs. Descriptive statistics (frequency, percentage, mean,
and standard deviation), Independent sample t-test, One-way ANOVA analysis,
Scheffe test, Pearson correlation test and Structural equation modeling are used as
statistical analysis methods. The confirmatory factor analysis of the scale and
Cronbach's alpha analysis were used as the preliminary analysis of the structural
equation model.
The results of the study determined that the internet addiction rate of college students
was 0.9%. Although students' degree of internet addiction levels not depend on
where they spend most of their time before university, where they live during their
education, where they go online most, their most frequent internet use purposes and
the device they connect to not differs significantly; significant differences were in
gender, age, faculty, class, family monthly income, work status and personal monthly
income. At the same time, there is a significant positive correlation between the
degree of internet addiction levels among students, the time spent on the internet for
work and educational purposes, and the year of internet use. According to the results
of testing the structural equation model, it is determined that the model shows a
perfect fit. In summary, it has been determined that students' psychopathology,
internet use time and maladaptive cognition have a positive effect on their level of
v
internet addiction, while their psychopathology and internet use time have a positive
and significant effect on maladaptive cognition. Moreover, it was revealed that
maladaptive cognitions play a mediating role in the influence of students'
psychopathology and internet use time on internet addiction.
As a result, it is believed that the role of determining the rate of internet addiction
among college students and related factors and examining the relationship between
these factors may play an important role in the prevention and intervention research
of health professionals and experts in the future.
Key Words: Internet Addiction, Maladaptive Cognitions, Pathological Internet
Usage Model, Psychopathology, Structural Equation Model, University Students