Lise öğrencilerinin mesleki değerleri ile beş faktör kişilik özellikleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
The investigation of the relations between high school student's vocational values and five factor personality traits
Yazar: MEHMET BUĞRA ÖZHAN
Danışman: DOÇ. DR. BAŞARAN GENÇDOĞAN
Atatürk Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Beş faktör kişilik modeli = Five factor personality model ; Kişilik özellikleri = Personality traits ; Lise öğrencileri = High schools students ; Meslek seçimi = Vocational choice ; Mesleki değer = Occupational value ; İş değerleri = Work values

Özet:
Bu araştırmada lise öğrencilerinin beş faktör kişilik özellikleri ile mesleki değerleri arasındaki ilişkiler incelenmiştir. Araştırmada korelasyonel araştırma türlerinden biri olan yordayıcı korelasyonel araştırma modeli kullanılmıştır. 
Araştırma evrenini Erzurum ili Merkez ilçeleri olan Palandöken, Yakutiye ve Aziziye'deki Milli Eğitim Bakanlığına bağlı resmi liselerde öğrenim gören lise öğrencileri oluşturmaktadır.  Araştırma örneklemi ise 2014-2015 eğitim-öğretim yılında Erzurum il merkezinde yer alan farklı türlerdeki resmi liselerde öğrenim gören 429 lise öğrencisinden oluşmuştur.
Araştırma kapsamında veri toplamak amacıyla; demografik bilgi formu, "Mesleki Değer Envanteri" ve " 5 Faktör Kişilik Özellikleri Ölçeği" kullanılmıştır.
Verilerin çözümlenmesi sürecinde betimsel istatistikler yapılmış, değişkenler arası ilişkilerin belirlenmesi için ise pearson momentler çarpımı korelasyon analizi ve çok değişkenli doğrusal regresyon analizi tekniklerinden yararlanılmıştır.
Araştırma sonuçları, lise öğrencilerinin beş faktör kişilik özellikleri ile mesleki değerleri arasında düşük ve orta düzeylerde anlamlı ilişkiler bulunduğunu göstermektedir. Ayrıca araştırma sonuçlarına göre lise öğrencilerinin beş faktör kişilik özellikleri "arkadaşlık" , "ekip çalışması", "liderlik", "özgürlük" , "para (maddi kazanç)",  "iş sağlığı ", "yaratıcılık" ve  "yardım " meslek değerlerini anlamlı düzeyde yordamaktadır. Lise öğrencilerin sahip olduğu beş faktör kişilik özellikleri mesleki değerlerden "fiziksel özelliklerin kullanımı" değerinin ise anlamlı bir yordayıcısı değildir.

Abstract:
In this study, the relations between the five-factor personality traits and vocational values of high school students were analyzed. Predictive correlational research model, one of the correlational research models, was used in the study. 
The population of the study consists of the high school students from the public high schools, Palandöken, Yakutiye and Aziziye districts, central districts of Erzurum. Also, 429 high school students from the different-type high schools under in Erzurum city center in 2014-2015 academic years were included in the sample of the study.
Within the study, demographic information form which was prepared for each of the students participating in the study, "Vocational Value Inventory" and "The Big Five Inventory" were used to collect data.
In the process of data analysis, descriptive statistics were done and Pearson's Product-Moment Correlation Coefficient analysis and multivariate linear regression analysis were used to determine the relations between the variables.
The results of the study show that there are low and medium level significant relations between five-factor personality traits and vocational values of the high school students. Moreover, as a result of the study, the five-factor personality traits of the high school students significantly predict the vocational values in different levels such as "friendship", "teamwork", "leadership", "independence", "financial gain", "work health", "creativity" and "aid". The five-factor personality traits of the high school students are not a significant predictor of "physical properties use" vocational value.