Kentiçi raylı sistemlerde tren seyirlerinin istatistiksel analizi
Statistical analysis of train operation in urban rail systems
Yazar: UMUT SUVAR
Danışman: PROF. DR. İSMAİL ŞAHİN
Yıldız Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Ulaştırma Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Ulaşım = Transportation ; İnşaat Mühendisliği = Civil Engineering ; İstatistik = Statistics

Özet:
Planlanan bir çizelgeye bağlı tarifeli işletmecilik yapılan eski Haydarpaşa-Gebze demiryolu hattındaki, belirlenen ve gerçekleşmekte olan tren seferlerinin karşılaştırılması, tren işletmeciliğinin niteliği ve performansına dair önemli bilgiler sunabilmektedir.  Bu hatta, yolcuları ve yükleri taşıyan trenler, gidiş ve geliş yönünde hizmet vermektedir. Araştırma ve incelemelerimiz zirve saatlerde (06:00-09:00), (17:00-20:00) gerçekleşen 10 günlük seyirleri kapsamaktadır. Zirve saatlerde gerçekleşen seyirlerin, planlanmış süreleri aşıp aşmadığı araştırılmış, kalkış ve varış gecikmelerindeki sapmalar hesaplanmış ve bulunan neticeler değerlendirilmiştir. Planlanmış seyirlerin hareketleri orerden, gerçekleşmiş seyirlerin hareketleri trengraf adı verilen çizelgelerden okunmuştur. Trengraflarda mevcut olan veriler manuel olmak üzere okunmuş ve bilgisayara kaydedilmiştir. Belirlenen ve gerçekleşmekte olan seferler karşılaştırılmış tren bazlı ve istasyon bazlı olmak üzere bir takım istatistiksel analizler yapılmış ve bulunan sonuçlar grafiklerle de görsel olarak desteklenmiştir. İnceleme ve araştırmamızda önerilen metotlar, kentiçi demiryolu hatlarında gerçekleşen seferlerin işletimine dair, gecikme analizi, çizelgelere uyumluluk, gecikme aktarımı, telafisi ve tahmini varış süresi başta olmak üzere çeşitli matematiksel analizler yapmaya elveriş göstermektedir.

Anahtar Kelimeler:  Haydarpaşa-Gebze banliyö hattı, gecikme analizi, istatistiksel analiz, hipotez testi, dağılım uydurma

Abstract:
The comparison of planned and realized train movements of timetable-based scheduled operations in the previous Haydarpaşa-Gebze railway line, provide important information about the quality and performance of train operations. The main line passenger and freight trains, commuter trains were operating in this double track railway. In this study, movements of the commuter trains in both directions for ten days during peak hours (06:00-09:00), (17:00-20:00) were investigated. During the research intervals considered, the movements of trains were investigated in order to examine cases of being faster or slower than planned times, arrival and departure delays were calculated and the results obtained were evaluated. Scheduled train movements data were obtained from published timetables while actual train movements data were obtained from traingraphs. The data in the traingraphs were read manually and transferred to computer. During the comparisons between planned and realized train movements, various train-based and station-based statistical analyses have been carried out and results were expressed by graphs. The methods presented in this study helps to handling various numerical analysis such as delay analysis, schedule adherence, delay transmission and compensation, estimated time of arrival in urban rail systems.  

Keywords: Haydarpaşa-Gebze commuter line, delay analysis, statistical analysis, hypothesis testes, distribution fitting