Çocuklarda dental plağın biyokimyasal kompozisyonunun diş çürüğü ile ilişkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between dental caries and biochemical composition of dental plaque in children
Yazar: ŞULE ÖZÇAYAN BAYRAK
Danışman: DOÇ.DR. ZEYNEP ÖKTE
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Pedodonti Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2006
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry

Özet:
ÖZETÇocuklarda Dental Plağın Biyokimyasal Kompozisyonunun Diş Çürüğü ilelişkisinin DeğerlendirilmesiBu çalışmada, çocuklarda diş çürüğü ile dental plağın biyokimyasal kompozisyonuarasındaki ilişki ve % 10 sukroz solüsyonunun dental plağın biyokimyasal yapısındaoluşturduğu değişikliklerin değerlendirilmesi amaçlanmıştır.Denekler, dişlenme dönemine (süt ve daimi dişlenme) ve çürük durumuna(çürüksüz DMFS=0, df-s=0; çürüklü DMFSâ¥10, df-sâ¥10) göre gruplandırıldı.Araştırmaya dâhil olan deneklere, plak örneklerini standardize etmek amacıyla plaktoplamadan 3 gün önce profesyonel temizlik yapıldı ve 3 gün süreyle her türlü oralhijyen işlemi bıraktırıldı. Dental plak örnekleri, alt ön kesici dişler hariç tüm dişlerinmine yüzeylerinden steril bir kretuar yardımı ile toplandı. Bir hafta sonra denekleretekrar profesyonel temizlik yapıldı ve 3 gün her türlü oral hijyen işlemi bıraktırıldı. Buikinci seansta % 10 sukroz solüsyonu ile 1 dakika süreyle çalkalama yapıldıktansonra 3. ve 30. dakikalarda plak örnekleri toplandı. Her bir safhadan sonra kalsiyum,inorganik fosfat ve flor iyonları iyon kromatografi yöntemiyle, insolubl polisakkaritkonsantrasyonu da kolorimetrik yöntem ile analiz edildi.Çürüksüz grubun hem Ca hem de Pi iyon konsantrasyonları çürüklü gruptandaha yüksek olmasına rağmen, Ca, Pi ve F iyon konsantrasyonları açısından iki gruparasındaki fark istatistiksel olarak anlamlı bulunmadı. Çürüklü grubun başlangıç IPkonsantrasyonu ise çürüksüz gruptan anlamlı oranda daha yüksekti.Sukroz uygulamasından sonra çürüksüz ve çürüklü çocukların plak örneklerininCa, Pi ve F iyon konsantrasyonları anlamlı düzeyde azaldı. IP konsantrasyonu isesukroz uygulamasından sonra anlamlı derecede arttı. Fakat IP konsantrasyonundakibu değişiklikler sadece çürüksüz çocuklarda istatistiksel olarak anlamlıydı. Sukrozuygulamasından önce, süt ve daimi dişlenme dönemindeki çürüksüz deneklerin plakCa, F iyonu ve IP konsantrasyonu ise benzer bulundu.Süt ve daimi dişlenmedeki (çürüklü/çürüksüz) denekler karşılaştırıldığında,başlangıç plak Ca, Pi, F iyonu konsantrasyonları iki grup arasında istatistiksel olarakfarklı değildi. Başlangıç IP konsantrasyonu açısından da çürüksüz çocuklarda iki gruparasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmadı. Çürüklü çocuklarda ise, daimidişlenme dönemindeki deneklerin başlangıç IP konsantrasyonunun süt dişlenmedönemindeki deneklere göre anlamlı oranda daha yüksek olduğu gözlendi.Sonuç olarak; dental plağın karyojenitesinde plaktaki Ca, Pi ve F iyoniyonlarından çok IP'in etkili olduğu ve sukrozun da plak biyokimyasalkompozisyonunda değişikliğe neden olduğu söylenebilir.Anahtar Sözcükler: Çürük, dental plak, sukroz, demineralizasyon, insolublpolisakkarit.

Abstract:
SUMMARYEvaluation of The Relationship Between Dental Caries and BiochemicalComposition of Dental Plaque in ChildrenThe aim of this study was to evaluate the relationship between dental caries and thebiochemical composition of dental plaque and to determine the effect of 10% sucrosesolution on biochemical structure of dental plaque in children.Subjects were grouped according to dentition (primary and permanent dentition)and caries status (caries-free, DMFS=0, df-s=0; caries-positive, DMFSâ¥10, df-sâ¥10)were selected to participate. Subjects received a dental prophylaxis three days priorto plaque collection; all subjects were refrained from oral hygiene for three days. Foreach group, plaque samples were collected from all accesible surfaces of all teethexcept the mandibular anterior incisors, using a sterile sickle-shape scalinginstrument. After one week, subjects received a dental prophylaxis and all subjectswere refrained from oral hygiene for three days. Dental plaque samples werecollected at 3 and 30 min following a 1-min rinse with 10% sucrose. After each phasethe concentrations of fluoride, calcium, inorganic phosporus were determined bymeans of ion chromatography, and the concentration of insoluble polysaccharide wasdetermined by colorimetric method.Although the mean baseline levels of both Ca and P in plaque were higher forcaries-free group than for caries-positive group, there were no apparent differencesin F, Ca and Pi concentrations between caries-free and caries-positive groups. IPconcentrations were significantly higher in the caries-positive groups than in thecaries-free groups.F, Ca and Pi concentrations decreased significantly in caries-free and cariespositive plaque samples and the insoluble polysaccharide concentration wasincreased in all plaque samples after sucrose exposure. But the change in IP wasstatistically significant only for caries-free group. Before exposure to sucrose, Ca, Fand IP concentrations of caries-free groups in both permanent and primary dentitionwere similar.The baseline concentrations of F, Ca and Pi in plaque were not statisticallysignificant between permanent and primary dentition (caries-free/caries-positivechildren). There were no statistically significant differences for baseline IPconcentration among the caries-free groups in permanent and primary dentition.Baseline IP concentration of caries-positive groups in permanent dentition weresignificantly higher than caries-positive groups in primary dentition.As a conclusion, IP concentration in dental plaque is more effective thanfluoride, calcium, inorganic phosphorus ions for the cariogenicity of dental plaque andfurthermore, sucrose changes the biochemical composition of dental plaque.Key Words: Caries, dental plaque, sucrose, demineralization, insolublepolysaccharide.