Kafka'nın "Die Verwandlung" adlı öyküsünün ara dilden çeviri bağlamında değerlendirilmesi
The analyse of Kafka's story "Die Verwandlung" in the context of the secondary translation / Die analyse von Kafkas erzählung "Die Verwandlung" hinsichtlich der zweitübersetzung
Yazar: DERYA SARIŞIK
Danışman: PROF. DR. MUSA YAŞAR SAĞLAM
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Alman Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Mütercim-Tercümanlık = Translation and Interpretation
Dizin: Aradil = Intralanguage ; Hikaye = Story ; Kafka, Franz = Kafka, Franz ; Türkçe çeviri = Turkish translation ; Çeviri = Translation

Özet:
Bu çalışmada "Ara Dilden Çeviri" olgusu konu edilmiş ve uygulamalı örnek düzleminde betimleyici bir yaklaşımla ara dilden çevirinin etkisi tartışmaya açılmıştır. Bu bağlamda Kafka'nın "Die Verwandlung" adlı öyküsünün Mehmet Harmancı tarafından aracı bir dil üzerinden yapıldığı düşünülen Türkçe çevirisi, kaynak metin olarak kullanıldığı belirlenen İngilizce çevirisi ve Kamuran Şipal tarafından yapılan doğrudan çeviri betimsel çeviri araştırmaları ışığında karşılaştırılarak incelenmiştir. Bu amaçla öncelikle çeviri süreci öncesi normların neler olduğu, bir başka ifadeyle ilgili çevirmenlerin çeviri anlayışlarını belirleyen norm ve kısıtlamalar, çeviri öncesi yapılan çalışmalar, çeviri stratejileri ortaya koyulmaya çalışılmıştır. İncelemede ilgili öyküyü Almancadan İngilizceye çeviren Willa ve Edwin Muir çiftinin çeviri kararlarının ara dil çevirmenini etkileyip etkilemediği ya da söz konusu çeviri kararlarının ara dil çevirmeninin işini mi güçleştirdiği yoksa metni çözümlemede fayda mı sağladığı sorgulanmıştır. Çeviri karşılaştırmaları sonucunda elde edilen veriler "Devingen Dil Kullanımı Bakımından Ara Dilden Çeviri", "Eklemeler" ve "Çıkarmalar" olmak üzere üç ana başlık altında çeşitli çeviri kuramlarından faydalanılarak çoğulcu bir yaklaşımla yorumlanmaya çalışılmıştır. Eser analizlerinde özellikle Gideon Toury tarafından geliştirilen "Betimleyici Çeviri Araştırmaları" yönteminden ve Eugene Albert Nida'nın "eşdeğer etki" kavramına dair görüşlerinden faydalanılmıştır.

Abstract:
The secondary translation, also called indirect translation was the subject of this study. Within this framework, the secondary translation of Franz Kafka's story "The Metamorphosis" by Mehmet Harmancı was compared in a descriptive approach with the English translation made by Willa and Edwin Muir and the direct translation made by Kamuran Şipal. For this purpose, first of all, which Preliminary norms are effective in translations was tried to be revealed. In the analysis, it was examined whether the English translator's decisions affect the secondary translation or not. In this context, the related quotes from the story were evaluated and classified under the titles of "translation from secondary translation in terms of dynamic language usage", " the words / sentences that were added to the translation, which were not included in the original language", "the words / sentences that were not translated or skipped". In the analysis of the work were especially benefited from The "Descriptive Translation Studies" method developed by Gideon Toury and from the views of Eugene Albert Nida on the concept of "equivalent effect".





Diese Arbeit befasst sich mit dem Phänomen der Zweitübersetzung. In diesem
Rahmen wurde die Zweitübersetzung der Erzählung von Franz Kafka "Die
Verwandlung" ausführlich untersucht. In Betracht der deskriptiven
Translationswissenschaft wurde die Zweitübersetzung von Mehmet Harmancı
mit der englischen Übersetzung, die als Ausgangstext verwendet werden soll,
und mit der direkten Übersetzung von Kamuran Şipal kontrastiv verglichen. Zu
diesem Zweck wurde zuerst versucht die Präliminarnormen aufzuzeigen. In der
Studie liegt der Schwerpunkt nicht auf dem Unterschied zwischen den
türkischen Übersetzungen, sondern auf dem Einfluss der englischen
Übersetzung als Brückensprache. Es wurde die Frage gestellt, ob die
Übersetzungsentscheidungen des Ehepaares Willa und Edwin Muir, die die
Erzählung vom Deutschen ins Englische übersetzt haben, den Übersetzer der
Zwischensprache beeinflußt haben. Die exzerpierten Stellen wurden unter den
Titeln "Zweitübersetzung im Hinblick auf den dynamischen Sprachgebrauch",
"Wörter / Sätze, die zur Übersetzungen hinzugefügt wurden und sich nicht in
der Originalsprache befinden" und "Wörter / Sätze, die bei der Übersetzungen
nicht übersetzt wurden detailliert analysiert. Bei der Analyse der Arbeit wurden
insbesondere das Normenkonzept von Gideon Toury benutzt und im Bezug auf
die "dynamische Äquivalenz" von Eugene Albert Nida wurde die so genannte
wirkungstreue Übersetzung beachtet, womit eine Gleichwertigkeit von Ziel- und
Ausgangstext hinsichtlich gleichwertiger "kommunikative Wirkung" gemeint ist.