Yoğun bakım hastalarında kullanılan sıkı kan şekeri kontrol protokolüne uyum ve sonuçlarının değerlendirilmesi
The evaluation of adherence to and outcome of tight glycemic control protocol in intensive care patients
Yazar: ALIM BYELYALOV
Danışman: PROF. DR. OKTAY DEMİRKIRAN
İstanbul Üniversitesi / Cerrahpaşa Tıp Fakültesi / Anesteziyoloji ve Reanimasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2016
Konu: Anestezi ve Reanimasyon = Anesthesiology and Reanimation
Dizin: Acil servis-hastane = Emergency service-hospital ; Acil tıp = Emergency medicine ; Glisemik indeks = Glycemic index ; Hiperglisemi = Hyperglycemia ; Kritik hastalık = Critical illness ; Mortalite = Mortality ; Yoğun bakım = Intensive care ; Yoğun bakım üniteleri = Intensive care units ; İnsülin = Insulin

Özet:
Amaç: Bu çalışmada Acil Yoğun Bakım Ünite'sindeki (AYBÜ) hastalarda
kullanılmakta olan erişkin kritik hastalar için sıkı kan şekeri kontrolü protokolüne
uyum düzeyini ve sonuçlarını ortaya koymayı amaçladık.
Materyal ve metod: Mart 2012 ile Mart 2015 tarihleri arasında AYBÜ'de en az
24 saat süre ile yatmış, 18 yaş üstü, kan şekeri kontrolü protokolü uygulanan tüm
hastalar çalışmaya dahil edildi. Hastalara ait demografik veriler, yatış tanısı, varsa
diyabet tanısı, APACHE II skoru, YBÜ'de ve taburculuk sonrası serviste kalış
süreleri, YBÜ'den ve servisten çıkış hali kaydedildi. Hastalara ait tüm kan şekeri
ölçümleri kullanılarak ölçüm zamanlamasının ve tedavi protokolüne uyum oranları
hesaplandı. Ölçümler gruplandılarak glisemik kontrol başarısı hesaplandı. Hastalar
protokole uyuma göre gruplandırarak uyumun mortalite ve yatış sürelerine etkisi
hesaplandı. Diyabet tanısı olan ve olmayanlar, ameliyat sonrası ve olmadan
yatırılan, ağır sepsis/septik şok tanısı olan ve olmayanlar, farklı APACHE II
skoruna sahip hastalar arasında protokole uyum farkı araştırıldı.
Bulgular: Protokole ölçüm zamanlamasında %24, tedavide %57,8 uyulduğu tespit
edildi. Uyumun artmasıyla etkili hiperglisemi kontrolü sağlandığı ve glukoz
düzeylerinde dalgalanmanın daraldığı, ancak hipoglisemi görülme oranlarının
anlamlı arttığı, ancak mortalite ve yatış sürelerinde anlamlı fark olmadığı bulundu.
Diyabet tanısı olanlarda protokole uyum daha düşük olduğu, cerrahi hastalar ve
sepsis tanısı olanlarda farklı olmadığı saptandı.
Sonuçlar: Kullanmakta olduğumuz protokolün etkinliği ve özellikle güvenliğini
artırmak için güncel kılavuz önerileri doğrultusunda yeniden düzenlenmesi,
protokole uyulmasına engel olabileceğini düşündüğümüz etkenlerin düzeltilmesi,
güncellenmiş protokole uyumun artırılması için gereken personel eğitimin
sağlanmasının gerekli olduğunun kaanatindeyiz.
Anahtar sözcükler: Yoğun bakım ünitesi, stres hiperglisemi, insülin infüzyonu,
protokole uyum, mortalite.

Abstract:
Introduction: This study aims to evaluate the adherence to and outcome of the
blood glucose monitoring protocol amongst adult patients in Emergency Intensive
Care Unit (EICU).
Methods: Patients above 18 years of age, who were admitted to EICU between
March 2012 and March 2015 for longer than 24 hours and put on blood glucose
monitoring protocol, were enrolled in this study. Patients' demographic data,
diagnosis on admission, presence of diabetes mellitus diagnosis, APACHE II score,
length of stay in ICU and afterwards in the wards and health state on discharge from
ICU and from the wards were recorded retrospectively. We calculated the rates of
adherence to the timing of measurements and treatment protocol using patients'
blood glucose recordings, the success rate of glycemic control using blood glucose
levels, and the effect of adherence to monitoring protocol on the mortality rates and
length of hospital stay. We assessed if the disparity in protocol adherence is
associated with diabetes mellitus diagnosis, having surgery, severe sepsis/septic
shock diagnosis or different APACHE II scores.
Results: 24% of measurement timings and 57.8% of treatments were according
to the protocol. Better adherence achieved more effective hyperglycemia control and
lessened the fluctuations in blood glucose levels, however it caused significantly
increased rates of hypoglycemia and no change in mortality or length of hospital
stay. The adherence rate was lower for patients with diabetes mellitus diagnosis, but
sepsis or surgery had no effect.
Conclusions: We need to update our protocol according to the current
guidelines in order to improve its efficacy and safety, redesign the parts that may
hinder our adherence, and provide the necessary training to the staff for improving
the adherence to the protocol.
Keywords: Intensive care unit, blood glucose monitoring, insulin infusion,
mortality