Fiziksel şiddetin meşrulaştırılmasının ve toplumsal cinsiyet rollerine ilişkin tutumların evlilikte kadına yönelik fiziksel şiddetin meşrulaştırılması üzerindeki rolünün incelenmesi
The role of the justification of physical violence and gender roles attitudes on the justification of physical violence against women in marriage
Yazar: BÜŞRA KÜÇÜKESKİCİ
Danışman: PROF. DR. BOZKURT KOÇ
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Psikoloji = Psychology ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Cinsiyet rolleri = Gender roles ; Fiziksel şiddet = Physical violence ; Kadınlar = Women ; Meşrulaştırma = Legitimatization ; Toplumsal cinsiyet = Gender ; Şiddet = Violence

Özet:
Bu araştırmada, üniversite öğrencilerinde fiziksel şiddetin meşrulaştırılması ve toplumsal cinsiyet rollerine ilişkin tutumların, evlilikte kadına yönelik fiziksel şiddetin meşrulaştırılması üzerindeki rolünün incelenmesi amaçlanmaktadır. Katılımcılara Kişisel Bilgi Formu, Evlilikte Kadına Yönelik Fiziksel Şiddeti Meşrulaştırdığı Düşünülen Durumlar Ölçeği (EKYFŞMDDÖ) ve Toplumsal Cinsiyet Rolleri Tutum Ölçeği (TCRTÖ) ve Fiziksel Şiddeti Meşrulaştırma Ölçeği (FŞMÖ) uygulanmıştır. Fiziksel Şiddeti Meşrulaştırma Ölçeği araştırmanın amaçları doğrultusunda araştırmacı tarafından geliştirilmiştir. Ondokuz Mayıs Üniversitesi bünyesinde yer alan çeşitli fakültelerde öğrenim gören 18-25 yaş aralığındaki 627 gönüllü öğrenciden tesadüfi örnekleme yöntemi ile veri toplanmış, analizler eksik veya hatalı ölçek formları çıkarıldıktan sonra 589 katılımcı üzerinden gerçekleştirilmiştir. Verilerin analizinde, AMOS 18 ve SPSS 25 paket programından yararlanılmıştır. Araştırma sonucunda, evlilikte kadına yönelik fiziksel şiddeti meşrulaştırma ile toplumsal cinsiyet rol tutumları arasında negatif yönde ve fiziksel şiddeti meşrulaştırma ile pozitif yönde anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Evlilikte kadına yönelik fiziksel şiddeti meşrulaştırma puanları; toplumsal cinsiyet rol tutumları, fiziksel şiddeti meşrulaştırma, cinsiyet, aile yapısı, hayatın büyük bir kısmının geçirildiği yer, kadına yönelik fiziksel şiddete müdahale etme gibi değişkenler açısından anlamlı bir farklılık göstermektedir. Ancak evlilikte kadına yönelik fiziksel şiddeti meşrulaştırma puanları, şiddete maruz kalma, tanık olma, anne babanın ya da sosyal çevrenin kadına yönelik fiziksel şiddeti onayladığına ilişkin algı gibi değişkenler açısından anlamlı bir farklılık göstermemektedir. Bu sonuçlardan yola çıkılarak, kadına yönelik fiziksel şiddetin önlenmesinde yalnızca bireysel etkenlerin değil, bazı toplumsal ya da kültürel etkenlerin de değerlendirilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır. 

Anahtar Sözcükler: Şiddet, kadına yönelik fiziksel şiddetin meşrulaştırılması, fiziksel şiddetin meşrulaştırılması, toplumsal cinsiyet rol tutumları

Abstract:
In this study, it is aimed to examine the role of university students' justification of physical violence and gender roles attitudes on the justification of physical violence against women in marriage. Participants completed Content Domains for Justification of Physical Wife Abuse Scale (EKYFŞMDDÖ), Gender Roles Attitude Scale (TCRTÖ) and Justification of Physical Violence Scale (FŞMÖ) as well as a personal information form prepared by the researcher. Within the scope of the research, Justification of Physical Violence Scale was developed by the researcher for the purposes of the research. Data were collected by random sampling method from 627 volunteer students aged 18-25 years in various faculties of Ondokuz Mayıs University. The analyses were performed on 589 participants after missing or incorrect scale forms were eliminated. Data were analysed using AMOS 18 and SPSS 25 software. As a result of this study, the justification physical violence against women in marriage has a significant negative correlation with the gender role attitudes and a significant positive correlation with the justification of physical violence. According to the results; the gender role attitudes, the justification of physical violence, gender, family structure, where the most of life is spent, intervening in physical violence against women, while making a significant difference on the justifying physical violence against women in marriage, witnessing and being exposed to violence, the perception that parents or the social community endorse physical violence against women don't make any significiant difference. Based on these results, it is concluded that not only individual reasons but also some social or cultural indicators should be evaluated in the prevention of physical violence against women.

Key Words: Violence, justification of physical violence against women, justification of physical violence, gender.