Mimari belgeleme yöntemlerinin kıyaslanması: Konya-Sille Aya Elena kilisesi örneği üzerinde uygulanması ve değerlendirilmesi
Comparasion of architectural documentation methods: Application and evaluation on the example of Konya-Sille Aya Elena church
Yazar: ŞEYMA SÜMER
Danışman: PROF. DR. ZEHRA GEDİZ URAK
Gazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı / Mimari Koruma ve Restorasyon Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Mimarlık = Architecture
Dizin: Belgelendirme = Certification ; Konya-Sille = Konya-Sille ; Kültürel miras = Cultural heritage ; Lazer tarama = Laser scanning ; Ölçüm teknikleri = Measurement techniques

Özet:
Kültürel miras, atalarımızca bizlere bırakılan değerli bir mirastır. Ülkemizde bulunan kültürel miras değerlerini korumak ve gelecek nesillerimize aktarmak bugünkü neslin görevidir. Ama nadide eserlerin birçoğu, doğal veya doğal olmayan sebeplerle zarar görmekte ve gelecek nesillere ulaştırılması zorlaşmaktadır. Bu sebeple belgeleme çalışmalarının yapılması oldukça önemli bir hale gelmiştir. Koruma bilinci ve uygulamalarının artması, konu üzerinde yapılan belgeleme çalışmalarının daha detaylı ve daha hızlı olması için teknolojinin gelişmesini de teşvik etmekte, bu da kullanılan ölçme sistemlerinin çeşitliliğini sağlamaktadır. Tarihi eserlerin korunması, bakımı ve onarımı için gereken verilerin (rölöve,3 Boyutlu model vb.) oluşturulması çeşitli yöntemlerle elde edilir. Geleneksel yöntemlerin kullanılması, total station (optik yöntem) ile rölöve almak, fotogrametri ve lazer tarama başlıca kullanılan mevcut yöntemlerdir. Gelişen teknoloji ile birlikte yazılımların ve aletlerin de çeşitlenmesi, lazer tarama işlemlerini de kolaylaştırmıştır. Bu tez çalışmasında, farklı lazer tarama teknikleri ile Konya-Sille Aya Elena Kilisesi'nin güneydoğu cephesi ve iç mekânda yer alan çeşitli mimari elemanları üzerinde ölçümler yapılmıştır. Belirli yazılımlar aracılığı ile tarama verileri üzerinde çeşitli işlemler yapıldıktan sonra altlıklar hazırlanarak bunlar üzerinden rölöve çizimleri elde edilmiştir. Yapılan işlemler ve hazırlanan çizimler üzerinden farklı parametrelerde kıyaslamalar yapılmıştır. Her bir yöntemin avantaj ve dezavantajları sunularak ileride yapılacak dokümantasyon çalışmalarına kolaylık sağlamak hedeflenmiştir.

Abstract:
Cultural heritage is a valuable legacy that we have been hand down by our ancestor. To protect and to transfer of these heritages in our country for our future generations is the task of today's generation. But many of the rare historical artifacts are suffering from natural or unnatural way and these are difficult to transfer to future generations. Therefore, it is extremely important to do the documentation methods. Increasing conservation awareness and applications are encouraging development of technology for more detailed and more faster made documentation studies on the subject and this also provides diversity of used measurement systems. Creation of necessary data (measured drawing and 3D model) for maintenance, restoration and conservation of historical monuments is provided with using various methods. Using of traditional methods, measured drawing with total station (optical method), photogrammetric method, laser scanner are mainly used methods. Variety of software and tools with developing technology has facilitated laser scanning processes. In this thesis, the evaluation has been made on various architectural elements in Konya Sille Aya Elenia Church's interior and on its southeast facade with different laser systems. Architectural survey drawings have been obtained through preparing the bases after various operations on scanning datas via with certain software. Comparisons with different parameters have been made on prepared drawings and transactions made. Advantages and disadvantages of each method have been presented. Documentation works to made have been target to facilitate for later.