Kanserli bireylerde stigma algısı ve spiritüel iyi oluş durumlarının belirlenmesi
Determination of stigma perception and spiritual well-being in individuals with cancer
Yazar: GONCA GÜL KARADELİ
Danışman: DOÇ. DR. BANU ÇEVİK
Başkent Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / Hemşirelik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Bu çalışma onkoloji kliniğinde yatarak tedavi gören kanserli bireylerde stigma algısı ve spiritüel iyi oluş durumlarını belirlemek amacıyla yapılan tanımlayıcı türde bir araştırmadır. Çalışmanın evrenini Ankara Gazi Üniversitesi Sağlık Araştırma ve Uygulama Merkezi medikal onkoloji yataklı kliniğinde yatarak tedavi almakta olan kanserli bireyler oluşturmaktadır. Çalışma 20.09.2023-01.12.2023 tarihleri arasında yürütülmüş olup, 235 hasta ile tamamlanmıştır. 
Araştırmanın verileri, "Hasta Tanıtım Bilgi Formu", "Kanser Damgalama Ölçeği" ve "Spiritüel İyi Oluş Ölçeği" kullanılarak toplanmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde tanımlayıcı istatistikler bağımsız örneklem T testi, varyans analizi, korelasyon analizi ve gruplar arasındaki farkın belirlenmesi için Post-Hoc Testlerden Bonferroni Testi kullanılmıştır. 
Araştırmanın sonuçlarına göre, kanserli bireylerin Kanser Damgalama toplam puan ortalaması 38.71±12.03 (min:23-mak:82) olarak bulunmuştur. Kanserli bireylerin kanser stigma puan ortalamalarının yaşları, cinsiyetleri, medeni ve çalışma durumları, eğitim düzeyleri ve kanser tanısı ile daha önce karşılaşma durumları arasında anlamlı bir fark bulunmuştur. Çalışmaya katılan kanserli bireylerin Spiritüel İyi Oluş puan ortalaması 111.60±17.35 (min:57-mak:142) olarak bulunmuştur. Kanserli bireylerin Spiritüel İyi Oluş puan ortalaması yaş grupları, yaşanılan yer, eğitim durumu ve ekonomik durum ve dini inançtan etkilendiği bulunmuştur. 
Çalışmada kanserli bireylerin Kanser Damgalama Ölçeği puan ortalamaları ile Spiritüel İyi Oluş Ölçeği puan ortalamaları arasında düşük düzeyde negatif yönde bir ilişki bulunmuştur (p<0.05). Kanser Damgalama Ölçeği puanları ile Spiritüel İyi Oluş Ölçeği puanları arasında negatif yönde düşük düzeyde anlamlı bir ilişki vardır (r:-0.234, p:0.000). Spiritüel İyi Oluş puan ortalaması arttıkça kanser Damgalama ölçeği puan ortalaması azalmaktadır. 
Spiritüel İyi Oluş ölçeğinin alt boyutu olan doğayla uyum ile kanser stigma ölçeği toplam puan, sosyal izolasyon ve ayrımcılık arasında düşük düzeyde negatif yönde, suçluluk ve nitelik arasında orta düzeyde pozitif yönde ilişki bulunmuştur. 
Sonuç olarak kanserli bireylerin stigma algısının spiritüel İyi Oluş Durumları ile hafif düzeyde bir ilişki olduğu belirlenmiştir. Bu sonuçlar doğrultusunda kanserli bireylerin stigma algısını azaltıcı eğitim, destek hizmetleri konusunda danışmanlık verilmesi ve spiritüel alanda destekleyici hizmetlerin verilmesi önerilmektedir.

Abstract:
Master's Program with Thesis, 2024.
This study is a descriptive research conducted with the aim of determining stigma perception and spiritual well-being in cancer patients undergoing inpatient treatment at an oncology clinic. The population of the study consists of cancer patients receiving inpatient treatment at the Medical Oncology ward of Ankara Gazi University Health Research and Application Center. The study was conducted between September 20, 2023, and December 01, 2023, and involved a total of 235 patients.
Data for the research were collected using the "Patient Introduction Information Form," the "Cancer Stigma Scale," and the "Spiritual Well-Being Scale." Descriptive statistics, independent samples t-test, analysis of variance, correlation analysis, and Bonferroni Test for determining differences between groups were employed in the evaluation of the data.
According to the results of the study, the average total score for Cancer Stigma in cancer patients was found to be 38.71±12.03 (min: 23-max: 82). Significant differences were observed in the average stigma scores of cancer patients based on their ages, genders, marital and employment statuses, education levels, and previous encounters with cancer diagnoses. The average Spiritual Well-Being score of participating cancer patients was found to be 111.60±17.35 (min: 57-max: 142). The Spiritual Well-Being scores of cancer patients were influenced by age groups, place of residence, educational status, economic status, and religious beliefs.
In the study, a low-level negative relationship was found between the Cancer Stigma Scale scores and Spiritual Well-Being Scale scores of cancer patients (p < 0.05). There is a statistically significant negative correlation between Cancer Stigma Scale scores and Spiritual Well-Being Scale scores (r: -0.234, p: 0.000). As Spiritual Well-Being increases, Cancer Stigma Scale scores decrease.
Regarding the sub-dimension of the Spiritual Well-Being Scale, harmony with nature exhibited a low-level negative relationship with the total score of the Cancer Stigma Scale, social isolation, and discrimination, while showing a moderate-level positive relationship with guilt and quality.
In conclusion, a mild relationship was identified between cancer patients' stigma perception and their spiritual well-being. In light of these results, it is recommended to provide counseling on reducing stigma perception, supportive services, and supportive services in the spiritual domain for cancer patients.