Bazı bitki ekstrelerinin karaciğer üzerine etkisinin in vivo araştırılması
In Vivo investigations of some plant extracts on liver
Yazar: AYLİN ŞÖHRET ÇALIŞKAN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. MELİH ZEYTİNOĞLU
Anadolu Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Moleküler Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2000
Konu: Biyoloji = Biology
Dizin: Bitki özütü = Plant extract ; Karaciğer = Liver ; Kekik yağı = Thyme oil ; Maydanoz = Parsley ; İn vivo = In vivo

Özet:
Karaciğer üzerinde etkili çeşitli bitki ve bitkisel kaynaklı kimyasal bileşikler bulunmaktadır. Origanum onites L.'den elde edilen ve uçucu bir yağ olan Oleum origani (kekik yağı) ve Petroselinum crispum (maydanoz) 'un önemi son yıllarda giderek artmaktadır. Bu bitkiler, karaciğer hastalıklarını da içeren bazı hastalıkların tedavisi için halkın kullandığı geleneksel bitkilerdir. Bu çalışmada, çeşitli amaçlarla kullanılan Origanum onites L. (kekik) ve Petroselinum crispum (maydanozdun karaciğer üzerine etkisi araştırılmıştır. Araştırmamızda, kendi yetiştirdiğimiz ve ortalama ağırlıkları 200-250 gr. olan Rattus norvegicus türü sağlıklı sıçanlar kullanılmıştır. Dört gruba ayrılan deney hayvanlarından, birinci gruba bir hafta süre ile günde bir defa 0,05 ml/kg olarak Oleum origani intraperitonal olarak enjekte edilmiştir. İkinci gruba, bir hafta süre ile Petroselinum crispum suyu, üçüncü gruba ise bir ay süre ile Petroselinum crispum suyu içirilmiştir. Son gruba ise kontrol amacıyla intraperitonal yolla serum fizyolojik solüsyonu enjekte edilmiştir. 7 nci gün ve 30uncu gün sonunda hayvanın karaciğerinden alınan örneklerden preparatlar hazırlanarak histolojik ve sitolojik incelemeler yapılmıştır. Kullanılan deney maddelerinin In vivo olarak sıçanlarda, karaciğer harabiyeti üzerindeki etkisi değerlendirilmiştir. Çeşitli ülkelerin halkı arasında antitümöral olduğu ve son yıllarda antiviral etkinliği de bildirilen Oleum origani ve Petroselinum crispum' un etkin mekanizması tartışılmış ve Oleum origani' nin karaciğer üzerinde alierjik reaksiyonlara neden olabileceği, Petroselinum crispum'un ise uzun süre kullanımınla bazı harabiyetlere yol açacağı düşünülmüştür. Ancak ilgili mekanizmaları bulmak için daha fazla ve detaylı araştırmalara gerek olduğunu düşünmekteyiz.Anahtar Kelimeler : Karaciğer, Kekik yağı, Maydanoz suyu

Abstract:
Various plants, extracts and plant originated chemical compounds have effects on liver. Petroselinum crispum (parsley) and Oleum origani, which is the essential oil of Origanum onites L. gained importance in recent years. These traditional plants are used in folk medicine for various purposes including gastrointestinal and liver disorders. In this study, the effects of Origanum onites and Petroselinum crispum on liver are investigated. Rats (Rattus norvegicus) approximately weighing 200-250 gr of either sex were used as experimental animals in separate four groups. To the first group 0.05 ml/kg Oleum origani was injected i.p. for a week. Petroselinum crispum extract was applied p.o. for a week to the second group and the same extract was applied p.o. for a month. %0.9 NaCl was injected i.p. to the fourth group as a control group. Liver tissue samples of experimental animals were taken for histological and cytological preparations. The effects test substances on liver were evaluated microscopically. Oleum origani and Petroselinum crispum which are reported to possess various pharmacological activities, were observed to cause allergic reactions for liver when Oleum origani was applied and hepatotoxic after the application of Petroselinum crispum extract for a month. In this experiment the mechanism of action of the effects of test substances were not determined, which requires further investigations.Keywords: liver, Oleum origani, Petroselinum crispum