Rehberlik ve araştırma merkezlerinde maksimum performansı ölçmede kullanılan psikolojik testlerin ölçme standartları açısından incelenmesi
Examining the psychological scales used to measure maximum performance in guidance and research centers according to measurement standards
Yazar: BUKET KEMER
Danışman: PROF. DR. MEHTAP ÇAKAN
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitimde Ölçme ve Değerlendirme Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Bireysel zeka testleri = Individual intelligence tests ; Psikolojik testler = Psychological tests ; Psikolojik ölçekler = Psychological scales ; Rehberlik ve Araştırma Merkezi = Centres of Educational Guidance and Research ; Wechsler ölçekleri = Wechsler scales ; Ölçekler = Scales

Özet:
Bu araştırmada Rehberlik ve Araştırma Merkezlerinde maksimum performansı ölçmede kullanılan psikolojik testlerin geçerlik, güvenirlik ve test uyarlama standartları açısından incelenmesi, eksikliklerin belirlenmesi ve böylece hem Milli Eğitim Bakanlığı'na hem de ilgili ölçekleri uygulayan uzmanlara yol gösterilmesi amaçlanmıştır. Rehberlik Araştırma Merkezlerinde sıklıkla uygulandığı belirlenen ve araştırma kapsamında incelemeye alınan ölçekler; Wechsler Zekâ Ölçeği Geliştirilmiş Formu (WISC-R), Stanford Binet Zekâ Ölçeği, Gesell Gelişim Ölçeği ve Leiter Uluslararası Performans Ölçeği'dir. Bu ölçekler APA, AERA ve NCME tarafından yayınlanan geçerlik- güvenirlik standartlarına ve Uluslararası Test Komisyonu (ITC) tarafından yayınlanan ölçek uyarlama standartlarına göre 3 puanlayıcı tarafından değerlendirilmiştir. Yapılan incelemeler sonucunda ölçeklerin ilgili standartları ne düzeyde karşıladığı ve geliştirilmesi önerilen özellikleri belirlenmiştir. Geçerlik açısından ele alındığında WISC-R'ın incelendiği 9 standartın 4'ü ile tamamen, 3'ü ile kısmen uyumlu olduğu ve 2'si ile hiç uyumlu olmadığı belirlenmiştir. Stanford- Binet'in ise incelendiği 7 standartın 2'si ile tamamen, 1'i ile kısmen uyumlu olduğu ve 4'ü ile hiç uyumlu olmadığı görülmüştür. Gesell'in 2 standartla tamamen, 2'ü ile kısmen uyumluyken, 2 standart ile hiç uyumlu olmadığı görülmüştür. Leiter'in ise incelendiği toplam 9 standartın 2'siyle tamamen, 4'üyle kısmen uyumlu olduğu ve 3'ü ile hiç uyumlu olmadığı görülmüştür. Güvenirlik açısından ele alındığında ise WISC-R'ın 8 standartla tamamen uyumlu olduğu ve 1 standartla hiç uyumlu olmadığı görülmüştür. Stanford- Binet'nin ise güvenirlik çalışması yapılmadığı için 27 standartın hiçbirini karşılamadığı görülmüştür. Gesell'in ise 3 standartla tamamen, 2'si ile kısmen uyumluyken, 7 standartla hiç uyumlu olmadığı görülmüştür. Leiter'in ise 8 standartın 2'si ile tamamen uyumlu, 2'si ile kısmen uyumlu olduğu; 4'ü ile ise hiç uyumlu olmadığı belirlenmiştir. Ölçek uyarlama standartlarına göre ise WISC-R'ın 5 standartla tamamen, 2'si ile kısmen uyumlu olduğu ve 4 standartla hiç uyumlu olmadığı görülmüştür. Stanford- Binet'in çevirisinin yapıldığı bilinmesine rağmen yazılı bir kaynakta bulunamadığı için uyarlama standartlarına göre incelenmesi yapılamamıştır. Gesell ve Leiter'de herhangi bir uyarlama ya da çeviri yapılmadığı için 2 ölçeğin de 12 standartla hiç uyumlu olmadığı görülmüştür. Wechsler Zekâ Ölçeği Geliştirilmiş Formu'nun geçerlikte 5, güvenirlikte 1, ölçek uyarlamada ise 6 standarta göre geliştirilmesi önerilmiştir. Stanford-Binet Zekâ Ölçeği'nin ise geçerlikte 6, güvenirlikte 27 standarta göre geliştirilmesi önerilmiştir. Gesell Gelişim Ölçeği'nde ise geçerlikte 4, güvenirlikte 8, ölçek uyarlamada ise 12 standarta göre geliştirilmesi önerilmiştir. Diğer yandan Leiter Uluslararası Performans Ölçeği'nin geçerlikte 7, güvenirlikte 6, ölçek uyarlamada ise 12 standarta göre geliştirilmesi önerilmiştir.

Abstract:
In this research, the 4 psychological scales which were determined to be used frequently in Guidance and Research Centers are examined in terms of validity, reliability and test adaptation standards and deficiencies are determined, as well. It is aimed to guide both the authorities and the the scale users. The selected scales were Wechsler Intelligence Scale Revised Form (WISC-R), Stanford Binet Intelligence Scale, Gesell Developmental Scale and Leiter International Performance Scale. These scales were examined seperately by 3 raters according to the validity, reliability and test adaptation standards. As a result of the examinations, the extent to which the scales meet the relevant standards and the features to be developed were determined. In terms of validity, it has been determined that WISC-R is fully compatible with 4 of the standards examined, partially compatible with 3 and not compatible with 2 of them. It has been observed that Stanford-Binet is fully compatible with 2 of the standards, partially compatible with 1 and not compatible with 4 of them. In Gesell, it was observed that it was fully compatible with 2 standards and partially with 2, but it was not compatible with 2 standards at all. It was observed that Leiter is fully compatible with 2 of the standards, partially with 4 and not at all with 3. In terms of reliability, WISC-R was found to be fully compliant with 8 standards and not at all with 1 standard. It was observed that Stanford-Binet was not compatible with the 27 standards since there was no reliability study. In Gesell, it was found that it ise fully compliant with 3 standards; was partially compatible with 2, but not at all with 7 standards. Leiter is fully compatible with 2 standards and partially compatible with 2 and not compatible with 4 of them at all. According to test adaptation standards, WISC-R is fully compatible with 5 standards, partially compatible with 2 and not compatible with 4 standards. Although it is known that the translation of Stanford-Binet was made, it has not been examined according to the adaptation standards since it is not in a written source. Because of the fact that there isn't any study of adaptations or translations about Gesell and Leiter, it was observed that both scales were not compatible with 12 standards, at all. Wechsler Intelligence Scale Improved Form has been suggested to be improved according to 5 standards in validity, 1 standards in reliability, and 6 in scale adaptation. It has been suggested to improve the Stanford-Binet Intelligence Scale according to 6 standards in validity and 27 standards in reliability. Gesell Development Scale was suggested to be improved according to 4 standards in validity, 8 in reliability and 12 in scale adaptation. It has been suggested to improve the Leiter International Performance Scale according to 7 standards in validity, 6 in reliability, and 12 standards in scale adaptation.