Eğitim örgütlerinde öğretmenlerin okulda kalma tutumu, duygusal emek davranışları ve okul kültürü arasındaki ilişki
The relationship between teachers' retention attitudes, emotional labor behaviors and school culture in educational organizations
Yazar: BÜŞRA TÜFEKÇİ
Danışman: PROF. DR. AHMET KAYA
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Duygusal emek = Emetional labor ; Eğitim = Education ; Eğitim yönetimi = Educational administration ; Okul kültürü = School culture ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Bu yüksek lisans araştırmasının amacı öğretmenlerin okulda kalma tutumları, duygusal emek davranışları ve okul kültürü algılarının hangi düzeyde olduğunu belirleyerek bu üç değişken arasındaki olası ilişkileri tespit etmektir. Araştırma betimsel ilişkisel tarama modeliyle desenlenmiştir. Araştırmanın evrenini; 2022-2023 eğitim-öğretim yılında Kahramanmaraş ili Dulkadiroğlu ve Onikişubat merkez ilçelerinde bulunan devlete ait ilkokul, ortaokul ve liselerde görev yapan 9481 öğretmen oluşturmaktadır. Örneklem ise seçkisiz örnekleme yöntemlerinden tabakalı örnekleme yöntemi kullanılarak ulaşılabilen 402 öğretmenden oluşmaktadır. Araştırma verilerinin toplanması amacıyla "Öğretmenlerin Okulda Kalma Tutum Ölçeği", "Duygusal Emek Ölçeği", "Okul Kültürü Ölçeği" ve katılımcıların demografik bilgilerinin yer aldığı "Kişisel Bilgi Formu" kullanılmıştır. Araştırmadan elde edilen verilerin uygun analiz programı kullanılarak yüzde, frekans, aritmetik ortalama ve standart sapma değerleri bulunmuştur. Örnek vermek gerekirse, iki kategorili değişkenler için t-Testi; ikiden fazla kategorili değişkenler için tek yönlü varyans analizi (ANOVA) testi kullanılmıştır. İstatiksel olarak anlamlı fark olan grupların belirlenmesi için Post-Hoc (LSD) testi kullanılmıştır. Değişkenler arasındaki ilişkinin belirlenmesi için ise Pearson korelasyon analizi yapılmıştır.
Araştırma sonuçlarına göre öğretmenlerin okulda kalma tutumları "Katılıyorum" görüşüne karşılık gelerek yüksek düzeyde; duygusal emek davranışları "Ara Sıra" görüşüne karşılık gelerek orta düzeyde ve okul kültürü algıları boyutlar bazında genel olarak "Çoğunlukla" görüşüne karşılık gelerek yüksek düzeyde olduğu bulunmuştur. Öğretmenlerin okulda kalma tutumları, duygusal emek davranışları ve okul kültürü algı düzeyleri arasında pozitif yönlü istatistiksel olarak anlamlı ilişkiler olduğu tespit edilmiştir. Bunlara ek olarak, elde edilen sonuçlar doğrultusunda bu araştırma uygulayıcıya ve araştırmacıya yönelik öneriler sunmaktadır.
Anahtar Kelimeler: Duygusal Emek Davranışları, Okulda Kalma Tutumu, Okul Kültürü.

Abstract:
This master's thesis study aims to determine the levels of teachers' retention attitudes, emotional labor behaviors and school culture perceptions and also to identify any possible relationships among these three variables. The research design of the study employs a descriptive relational survey model. The research population consists of 9481 teachers, working in government primary, secondary and high schools in the central districts of Dulkadiroğlu and Onikişubat districts of Kahramanmaraş province in the 2022-2023 academic year. However, the sample population consists of 402 teachers, accessed by using a random sampling method: stratified sampling method. To gain the research data, "Teachers' Attitude Scale for Retention", "Emotional Labor Scale" and "School Culture Scale" were used in addition to a "Personal Information Form" which projected onto the participants' demographic information. The data were analyzed through calculations of percentage, frequency, arithmetic mean and standard deviation values by the convenient statistical analysis tests.  To illustrate, t-Test was used for variables with two categories, and one-way analysis of variance (ANOVA) test was used for variables with more than two categories. Post-Hoc (LSD) test was used to see if the groups revealed statistical significant differences and Pearson correlation analysis was used to determine the relationship between the variables.
The obtained results showed a high level of teachers' attitudes towards retention by their opinion "I agree"; a medium level of emotional labor behaviors with "Occasionally" choice; and a high level of perceptions on school culture with the "Mostly" option. Besides, the test results indicated that teachers' retention attitudes, emotional labor behaviors and school culture perception levels marked statistically significant positive relationships. Additionally, drawing on the results, this master's thesis study presents several implications and recommendations for educational policymakers, school administrators and in-service teachers.
Keywords: Emotional Labor Behaviors, School Culture, Teacher Retention Attitude.