Türk yönetim tarihinde iş ahlakı ve ahilik geleneği: Lonca teşkilatının günümüz esnaf örgütlenmesine etkisi
Business ethics and ahi-order tradition in Turkish management history: The effect of the guild organization on today's craftsman organization
Yazar: EMİNE TAŞKIRAN
Danışman: DOÇ. DR. SEFA USTA
Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Ahilik = Akhism ; Esnaflar = Artisans ; Fütüvvetname = Futuwwatnames ; Kamu yönetimi = Public administration ; Loncalar = Guilds ; Türk kamu yönetimi = Turkish public administration ; Yönetim = Management ; Yönetim kültürü = Management culture ; Örgütlenme = Organization ; İş ahlakı = Business ethic

Özet:
İnsan davranışlarının temelini ahlak kuralları oluşturur. Toplumların ahlaki yapısı kültürel süreçte insana aktarılır. Her insanda olduğu gibi işletmelerin de kendi ahlaki değer yargıları vardır. Bu değer ve yargılar "iş ahlakı" olarak adlandırılır. Günümüzde küreselleşen dünya ekonomisi ve rekabet koşulları ile birlikte iş ahlakı kavramı önem kazanmıştır. İş ahlakı/iş etiğinin Türk yönetim kültüründe önemli bir yer tuttuğu, özellikle Fütüvvetnameler ve Ahilik Geleneğinin özünde iş ahlakı ve etik ilke ve değerleri barındırdığı tezi çalışmanın temel iddiasını oluşturmaktadır. Bu iddiadan hareketle hazırlanan çalışma kapsamında ilk olarak iş ahlakı ve etik kavramlarına yönelik kavramsal çerçeve ortaya konulmuştur. Daha sonrasında, Türk yönetim tarihinde ahilik geleneğinin temellerini oluşturan fütüvvetnameler ve ahiliğin kurumsallaşmış hali olarak lonca teşkilatı irdelenmiştir. Çalışmada son olarak, günümüz Ahilik Teşkilatı olarak nitelendirilebilecek esnaf örgütlenmesinin yapısal ve işlevsel durumu, esnaf örgütlenmesine iş ahlakı ve etik ilke ve değerler ele alınmıştır. Çalışmada son olarak, Avrupa Birliği ilerleme raporları ekseninde Türkiye'de etik ilke ve değerlere yönelik kurumsal yapılar ve gelişmeler değerlendirmeye tabi tutulmuştur. Bu kapsamda hazırlanan çalışmada betimleyici araştırma yönteminden ve tarihsel yöntemden ve yararlanılmıştır.
Anahtar Kelimeler: Türk Yönetim Tarihi, Fütüvvetnameler, Ahilik, Lonca Teşkilatı, İş Ahlakı, Etik

Abstract:
Moral rules form the basis of human behavior. The moral structure of societies is transferred to people in the cultural process. As with every human being, businesses also have their own moral value judgments. These values and judgments are called "business ethics". Today, with the globalizing world economy and competitive conditions, the concept of business ethics has gained importance. The main claim of the study is the thesis that business ethics/business ethics have an important place in Turkish management culture, and that especially Fütüvvetnames and Ahi-Order Tradition contain business ethics and ethical principles and values. Within the scope of the study, which was prepared based on this claim, firstly, the conceptual framework for the concepts of business ethics and ethics was put forward. Afterwards, the futuwvetnames, which constitute the foundations of the ahi-order tradition in the history of Turkish administration, and the guild organization as the institutionalized form of the ahi-order were examined. Finally, in the study, the structural and functional state of the artisan organization, which can be described as the Ahilik Organization, business ethics and ethical principles and values for the artisan organization are discussed. Finally, institutional structures and developments regarding ethical principles and values in Turkey were evaluated in line with the European Union progress reports. In the study prepared in this context, descriptive research method and historical method were used.
Keywords: Fütüvvetnames, Ahi Order, Guild Organization, Business Ethics, Ethics