Okulöncesi eğitim kurumlarına devam eden 5-6 yaş grubu çocukların akran ilişkileri ve benlik algılarının baba katılım boyutlarına göre incelenmesi
Investigation of 5-6 years old preschoolers' peer relationship and self-perception according to father involvement dimensions
Yazar: DENİZ CAN
Danışman: YRD. DOÇ. HANDAN DOĞAN
Maltepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Gelişim Psikolojisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Aile katılımı = Family participation ; Akran ilişkileri = Peer relationships ; Baba katılımı = Father involvement ; Benlik algısı = Self perception ; Gelişim psikolojisi = Development psychology ; Okul öncesi dönem = Preschool period ; Okul öncesi eğitim = Preschool education ; Okul öncesi çocuklar = Preschool childrens

Özet:
Bu araştırmada okul öncesi eğitime devam eden çocukların akran ilişkileri ve benlik algılarının baba katılım boyutlarına göre incelenmesi amaçlanmıştır. Ayrıca çeşitli demografik özelliklere (babanın yaşı, eğitim düzeyi, çalışma durumu, eşin çalışma durumu, çocuğun cinsiyeti, ailedeki çocuk sayısı, söz konusu çocuğun doğum sırası) göre baba katılım boyutlarının farklılaşıp farklılaşmadığı ya da bu özelliklerle ilişkili olup olmadığını belirlemek de amaçlar arasındadır. 
Araştırmanın çalışma grubunu; 2016-2017 Eğitim–Öğretim yılında İstanbul ili Sultanbeyli ilçesindeki okulöncesi eğitim kurumlarına devam eden 5-6 yaş grubundaki 172 çocuk, onların babaları ve öğretmenleri oluşturmaktadır. Söz konusu çalışma grubundaki babalara Kişisel Bilgi Formu ve Baba Katılım Ölçeği gönderilmiş, öğrencilerin akran ilişkilerini değerlendirmek üzere öğretmenlerine Ladd- Profilet Çocuk Davranış Ölçeği verilmiştir. Demoulin Çocuklar için Benlik Algısı Ölçeği araştırmacı tarafından 2016-2017 Eğitim-Öğretim yılında çalışılan okullarda eğitim gören 5-6 yaş grubu çocuklara birebir uygulanmıştır.
Araştırma sonuçlarına göre; çalışmayan babaların keyfi meşguliyet ve temel bakım puanları çalışan babaların puanlarından istatistiksel açıdan anlamlı olarak yüksektir. Eşleri çalışan babaların keyfi meşguliyet ve temel bakım puanları ile toplam baba katılım puanları, eşleri çalışmayan babaların puanlarından istatistiksel açıdan anlamlı olarak yüksektir. Ayrıca erkek çocuk sahibi olan babaların temel bakım boyutundan aldıkları puanların, kız çocuk sahibi olan babaların temel bakım boyutundan aldıkları puanlardan istatistiksel açıdan anlamlı olarak yüksek olduğu belirlenmiştir. Babaların çocuklarına karşı ilgi ve yakınlıkları ile çocukların akranlarına karşı saldırgan davranışlar sergileme durumları arasında istatistiksel açıdan anlamlı, ters yönde ancak düşük düzeyde bir ilişki belirlenmiştir. Babaların çocuklarına yönelik temel bakım katılımları ile çocukların akranlarına karşı saldırganlık davranışı sergileme durumları arasında istatistiksel açıdan anlamlı, aynı yönde ve yüksek düzeyde bir ilişki hesaplanmıştır. Çocukların DÇBAÖ'nün öz yeterlik, öz saygı alt boyutlarıyla DÇBAÖ'den alınan toplam puanlar ile baba katılımının alt boyutları ve toplam puanları arasında istatistiksel açıdan anlamlı ilişki olmadığı saptanmıştır. 
İstatistiki analizler sonucunda elde edilen bulgular literatür ve alanda konuyla ilgili yapılan çalışmalarla ilişkilendirilerek tartışılmıştır.
Anahtar Sözcükler: Baba katılımı, akran ilişkileri, benlik algısı.

Abstract:
In this study, it was aimed to investigate peer relations and self-perceptions according to father involvement dimensions of pre-school children. It is also aimed to determine whether the father involvement dimensions differ according to various demographic characteristics (father's age, education level, working status, spouse working status, child's sex, number of children in the family, the order of childbirth in the family) or whether they are related to these characteristics.
The study group of the research; 172 children ages between 5 to 6 who continue to preschools in Sultanbeyli in 2016-2017 academic year and their parents Personal Information Form and Father Involvement Scale were sent to fathers in the study group, to assess students' peer relations the Ladd-Profilet Child Behavior Scale were given to their teachers. The Demoulin Children's Self-Perception Scale was applied to children in the age group of 5 to 6 who were educated in the selected schools by researcher individually.
According to research results; arbitrary occupation and basic care points of unemployed fathers' are statistically significantly higher than employed fathers'.  Fathers' whose spouses are employed, arbitrary occupation and basic care points and also total father involvement points are statistically significantly higher than whose spouses are unemployed. In addition, fathers who have male children basic care points' are statistically significantly higher than fathers who have female children. It has been determined that there is a statistically significant, reverse but in a low-level relation between fathers' interest towards children and children's aggression towards their peers. Also, it has been pointed out that there is a statistically significant, in the same direction and high-level relation between fathers' involvement to children's basic care and children's aggression towards their peers. It has been found that there is not a statistically significant relation between the Demoulin Children's Self-Perception Scale's children self-sufficiency and self-respect's sub-dimensions and the Demoulin Children's Self-Perception Scale's total points and father involvement's sub-dimension points
Findings obtained through statistical analysis are discussed by relating them with literature and studies conducted in this field.
Key words: Father involvement, peer relations, self-perception.