Türkiye'de kısa filmin eleştirel biçim ve içerik yapısı: 2005-2013 Hisar Kısa Film Festivali kurmaca filmleri
Critical form and content structure of short film in Turkey: 2005-2013 Hisar Short Fiction Film Festival films
Yazar: SERKAN ÖZTÜRK
Danışman: DOÇ. DR. BATTAL ODABAŞ
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Radyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2014
Konu: Sahne ve Görüntü Sanatları = Performing and Visual Arts
Dizin: Eleştirel söylem çözümlemesi = Critical discourse analysis ; Film eleştirisi = Film criticism ; Gösterge bilim = Semiotics ; Kurmaca = Fictional ; Kısa film = Short film ; Sinema = Cinema ; Siyasal sinema = Political cinema ; Üçüncü sinema = Third cinema

Özet:
Kısa filmin eleştirel biçim ve içerik yapısını sorgulamak üzere yapılan bu çalışmanın birinci bölümünde eleştirel düşünce ve kuram, söylem-karşı söylem, ideoloji, görüntü ve alternatiflik arasındaki ilişki ele alınmıştır. İkinci bölümde; kısa film ve türlerine, kısa filmin demokrasi ve eleştirel söylemle olan ilişkisine, kısa filmin aktif izleyici yaratma özelliğine ve Türkiye'deki kısa film alanında varlık gösteren alternatif oluşumlara yer verilmiştir. Çalışmanın çözümleme aşaması olan son bölümünde ise 2005-2013 yılları arasında Hisar Kısa Film Festivali seçkisine giren ve sistematik örnekleme yöntemiyle seçilen 11 adet kısa film, Christian Metz'in hareketli görüntüleri çözümlemeye olanak sağlayan 5 aşamalı göstergebilimsel çözümleme yöntemiyle incelenmiştir. Ele alınan filmlerin içeriklerinin çözümü sırasında Louis Gianetti'nin bir filmin eleştirel yapısını ortaya çıkarmaya yönelik olarak geliştirdiği anahtar karşıtlıklardan faydalanılmıştır. Filmlerin biçimsel unsurlarının çözümünde ise Battal Odabaş'ın aktardığı "Sinematografik Anlatım Araçlarının Birinci, İkinci ve Üçüncü Sinema'daki İşlevleri" tablosu kullanılmıştır. Sonuç olarak kısa filmin, ana akım sinemada temsil olanağı olmayan her tür konu ve içeriği işleyebildiği için eleştirel bir söylem alanı; sosyal eşitsizlik, sosyal adalet, kimlik sorunu ve sosyal gerçekliğe vurgu gibi konuları ele aldığı için de alternatif bir medya olduğu ve kısa filmin eleştirel yapısını sadece içeriğiyle değil biçimsel unsurlarıyla da sağladığı ortaya konulmuştur.



Anahtar Sözcükler: Kısa film, söylem, eleĢtiri, eleĢtirel söylem, alternatif medya, göstergebilim, Üçüncü Sinema.

Abstract:
This study has been conducted in order to question the critical form and the content structure of short film. In the first part of the study; critical thinking and theory, discourse-counter discourse, and the relationship between ideology and alternativeness of are discussed. In the second part; short films and types of short films, the relationship between short film, and democracy and critical discourse, the active viewer creating feature of short film and the alternative forms present in the area of short film in Turkey, are included. In the last part, which is also the analysis phase of the study, 11 short films included in Hisar Short Film Festival selections between 2005-2013 and selected by systematic sampling method have been examined by Christian Metz's five-stage semiotic analysis method that provides an analysis of moving images. For the analysis of the contents of these films; key oppositions, developed by Louis Gianetti, for bringing out the critical structure of a film, have been was utilized. For the analysis of the formal elements of the films, Battal Odabaş's table of " Functions of the Cinematographic Narrative Means in First, Second and Third Cinema " has been used. As a result, the study presents that short film is a critical discourse area that can handle any type of subject and content that doesn't have the opportunity to be represented in the mainstream cinema, is an alternative media that handles social inequality, social justice, emphasis on identity problem and social reality, and provides the the critical structure of short film not only with its content but also with its formal elements.



Key Words: Short film, discourse, criticism, critical discourse, alternative media, semiology, The Third Cinema