Güneydoğu illerinde görev yapan aday öğretmenlerin sosyal ve kültürel ihtiyaçlarının analizi
The social and cultural needs of prospective teachers working in Southeastern Anatolia
Yazar: AYÇA KÖSE
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ALİ ÖZDEMİR
Marmara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi ve Denetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Aday öğretmenler = Candidate teachers ; Güneydoğu Anadolu bölgesi = Southeastern Anatolia region ; Kültürel ihtiyaç = Cultural needs ; Sosyal ihtiyaç = Social need ; Sosyokültürel durum = Socio-cultural situation ; Sosyokültürel sorunlar = Socio-cultural problems ; Öğretmen sorunları = Problems of teachers ; İhtiyaç analizi = Needs analysis

Özet:
Birey ve toplum gelişmesinin anahtarı eğitim, eğitimin anahtarı ise öğretmendir. Eğitimin en önemli ve biricik paydaşlarından biri öğretmenlerdir. Eğitim bireyde kalıcı izli davranış değişikliğini temel aldığından toplumda bilinçli, başarılı ve iyi ahlaklı olan bireylerin yetişmesi sınıfta bulunan tüm canların sorumluluğunu üzerinde taşıyan ve o canların hayatlarında iz bırakacak olan öğretmenlerin elindendir. Etkili öğretimin yapılması ve eğitimin kaliteli hale getirilmesi için öğretmenin işine duyduğu sevgi, iş doyumu ve tatmin düzeyi yüksek olmalıdır. Ancak öğretmenin öğretme becerisini ders ve okul dışında geçirdiği hayatı ve ihtiyaçlarının da etkileyeceği unutulmamalıdır. Bu araştırmanın amacı öğretmenlerin sosyal ve kültürel ihtiyaçlarının neler olduğu, ne ölçüde ve nasıl karşıladığı, ihtiyaçlarını karşılamak isteyen öğretmenlerin ne gibi çabalarda bulunduğu ve karşılanmama durumundaki olumlu/olumsuz sonuçları, öneri ve önlemleri ortaya konulup mevcut şartları iyileştirmek için politika yapıcı ve karar vericilere düşen görevlerin neler olduğunun belirlenmesidir. Çünkü öğretmenin yaşadığı çevreden ve orada geçirdiği zamandan memnun olduğunda okula ve öğrencilerine olan bağlılığı da olumlu yönde etkilenmesi bakımından araştırmada elde edilecek sonuçlar önemlidir. Dolayısıyla eğitim ve öğretimde üst düzeyde verim alınmak isteniyorsa kamu ve özel kurumlarında çalışan öğretmenlerin ihtiyaç ve beklentileri göz önünde bulundurulmalıdır. Araştırmada nitel araştırma tekniklerinden olgubilim deseni kullanılmıştır. Özellikle mesleğine ülkemizin doğu bölgelerinde yeni başlayan aday öğretmenlerin karşılaşacağı pek çok sorun ve bunlar neticesinde ihtiyaçları olacaktır. Bu nedenle araştırmanın katılımcıları Güneydoğu Anadolu Bölgesinde bulunan Adıyaman, Batman, Kilis, Mardin, Şanlıurfa ve Şırnak'ta aday öğretmenlik yapmış ya da yapmakta olan toplam on kişi arasından seçilmiş ölçüt örnekleme tekniği ile belirlenmiş, veriler yarı yapılandırılmış görüşme formu ile Covid-19 virüsünün sosyal hayatı olumsuz yönde etkilemesi ve araştırmacının katılımcılarla yüz yüze görüşme sağlayamaması sebebiyle görüntülü görüşme programları kullanılarak çevrimiçi şekilde birebir olarak elde edilmiş, betimsel analizleri yapılmıştır. Araştırmanın bulgularına göre aday öğretmenlerin özgüven ve sosyal güvenlik ihtiyaçlarından takdir edilme ihtiyacı karşılanmazken; özerklik/özgürlük, saygınlık, bağlılık/ilişki kurma, gezi, sinema/tiyatro/konser, spor etkinlikleri ve sanat faaliyetlerine katılma ihtiyaçlarının kısmen karşılandığı; sevgi ihtiyacının bütün katılımcı öğretmenler tarafından karşılandığı ve eğitim alma/kişisel gelişim ihtiyacının ise kişinin çabasına bağlı olarak karşılanma durumunun oluştuğu ortaya çıkmıştır. 
Anahtar Kelimeler: Aday öğretmen, sosyal ihtiyaç, kültürel ihtiyaç, analiz

Abstract:
The key to individual and community development is education, and the key to education is teacher. One of the most important and unique shareholders of education are teachers. Since education is based on permanent behavior change in the individual, the education of conscious, successful and well-ethical individuals in the society is in the hands of teachers who bear the responsibility of all the lives in the class and will leave a mark in their lives. The love, job satisfaction and satisfaction level of the teacher for the job should be high in order to make effective education and to make the education quality. The purpose of this research is to determine the social and cultural needs of teachers, to what extent and how they meet, what efforts teachers want to meet their needs, and what are the duties of policy makers and decision makers, suggestions and measures. Because when the teacher is satisfied with his environment and the time he spent there, the results to be obtained in the research are important in order to affect the commitment to the school and his students will also be positively affected. Therefore, if high efficiency is desired in education and training, the needs and expectations of teachers working in public and private institutions should be taken into consideration. In the research, the phenomenologic method, one of the qualitative research techniques, was used. Candidate teachers, who have just started their profession in the eastern regions of our country, will face many problems and their needs. For this reason, the participants of the study selected from a total of ten people who were or were working as candidates in Adıyaman, Batman, Kilis, Mardin, Şanlıurfa and Şırnak in the Southeastern Anatolia Region. The participants are determined by criterion sampling technique. Data was obtained online by using video interview programs since the researcher was not able to meet face to face with the participants because of the Covid-19 virus. Descriptive analysis of the data was made. According to the findings of the research, while the need to appreciate the teachers' self-confidence and social security needs is not met; autonomy / freedom, respectability, relationship building, excursion, cinema / theater / concert, sports events and participation in art activities are partially met; It was revealed that the need for love was met by all participating teachers and that the need for education / personal development was met depending on the effort of the person.
Keywords: Prospective teacher, social need, cultural need, analysis