Hemşirelerde bel ağrısını önlemeye yönelik geliştirilen eğitim programının etkinliği
The effectiveness of the education program developed to prevent the back pain of nurses
Yazar: AZİZE KARAHAN
Danışman: PROF. DR. NURHAN BAYRAKTAR
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Cerrahi Hastalıklar Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2005
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Bu çalışma hemşirelerde bel ağrısının önlenmesine yönelik
bir eğitim programının geliştirilmesi ve etkinliğinin değerlendirilmesi amacıyla
eylem araştırması olarak yapılmıştır. Çalışmaya Bolu İli Merkezi' nde yer alan
dört hastanede çalışan ve hasta bakımına katılan toplam 60 hemşire
alınmıştır. Çalışma 6.05.2004- 5.11.2004 tarihleri arasında
gerçekleştirilmiştir. Geliştirilen eğitim programı, hemşirelere toplam dört
saatte ve araştırmacı tarafından geliştirilen eğitim kitapçığına paralel olarak
verilmiştir. Eğitimden önce hemşirelere tanıtıcı özelliklerine yönelik anket
uygulanmış; eğitimden önce, hemen sonra ve üç ay sonra hemşirelerden
"hemşirelerin bel ağrılarının önlenmesine yönelik bilgilerinin belirlenmesi"
formunu doldurmaları istenmiştir. Aynı zamanda eğitimden önce, hemen
sonra ve üç ay sonra gözlem formu yardımıyla hemşirelerin, belirlenen beş
uygulamayı gerçekleştirrme durumları incelenmiştir. Yapılan çalışma
sonunda hemşirelerin %85.0' inde bel ağrısı olduğu ve hemşirelerin %81.7'
sinin daha önceden bel ağrısını önlemeye yönelik bir eğitim almadıkları
belirlenmiştir. Eğitim öncesine göre, eğitimden hemen sonra hemşirelerin
bilgi düzeyleri artmıştır (p<0.05). Hemşirelerin bilgi puan ortalamaları
eğitimden üç ay sonra düşmesine rağmen, eğitim öncesine göre daha
yüksek bulunmuştur (p<0.05). Hemşirelerin, gerçekleştirdikleri uygulamaların
tamamının puan ortalamalarının eğitim öncesine göre eğitimden hemen
sonra ve üç ay sonra daha yüksek olduğu bulunmuştur (p<0.05). Yüksekokul
mezunu hemşirelerin uygulamalardan dördünden ve dahiliye kliniklerinde
çalışan hemşirelerin de uygulamaların tamamından aldıkları puan
ortalamalarında eğitimden hemen sonrasına göre eğitimden üç ay sonra
istatistiksel olarak anlamlı bir azalmanın olmadığı belirlenmiştir (p>0.017).
Anahtar Kelimler: Bel ağrısı, eğitim, hemşirelik, mesleki hastalık, risk
faktörler

Abstract:
This study was carried out as a action research, to
develop an educational program to prevent back pain of nurses and evaluate
its effectiveness. A total of 60 nurses who providing patient care and working
in four hospitals in Center of Bolu State were included in this study and the
study was carried out from 6.05.2004 to 5.11.2004. The improved
educational program was provided to the nurses within four hours,
concomitantly with a booklet developed by researcher for this training. A
questionnaire was also given to these nurses about introductory
characteristics and nurses were asked to fulfill questionnaires "determination
of nursing knowledge level about prevention low back pain" before,
immediately after and three months after the education program. At the same
time, the skills of nurses on predetermined five practices were investigated
by an observation form. At the end of the study, results indicated that 85.0%
of nurses had back pain and 81.7% of the nurses had no education in
relation to prevention of back pain before time. Compared to the situation
prior to the education, the knowledge level of nurses was higher immediately
after the education (p<0.05). Although average knowledge point of the
nurses was lower three months after the education, it was still higher than the
point that of before education (p<0.05). All averages point of nurses in
relation to the practices they carried out were better than those prior to the
education (p<0.05). No significant difference was detected between average
points of nurses with a license degree in practice steps of four practices, and
the average points of nurses working in medical clinics in all practices
immediately and 3 months after education (p>0.017).
Key Words: Low back pain, education, nursing, occupational disease,
risk factors.