Orman gülü (Rhododondron ponticum L.) çiçeklerinin ekstraksiyonu ve boya maddesi özelliğinin incelenmesi /
Yazar: GÖKHAN GÜNDÜZ
Danışman: PROF.DR. HASAN VURDU
Zonguldak Karaelmas Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Orman Endüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 1996
Konu: Ormancılık ve Orman Mühendisliği = Forestry and Forest Engineering
Dizin: Boyar maddeler = Dyestuffs ; Orman gülü = Rhododendron ; Özütleme = Extraction

Özet:
ÖZET Yüksek Mühendislik Tezi ORMANGÜLÜ {Rhododendron ponticum L.) ÇİÇEKLERİNİN EKSTRAKSİYONÜ VE BOYA MADDESİ ÖZELLİ?İNİN İNCELENMESİ Gökhan GÜNDÜZ Zonguldak Karaelmas Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Orman Endüstri Mühendisliği Anabilim Dalı Tez Danışmanı: Prof. Dr. Hasan VURDU Ocak 1996, 47 sayfa. Bu çalışma, yurdumuzda da istenmeyen bir bitki türü özelliğini taşıyan Mor Çiçekli Ormangülü {Rhododendron ponticıan L.) çiçeklerinden anatomi ve sitoloji çalışmalarında bir boya maddesi olarak yararlanma düşüncesi ile yola çıkılarak yapılmıştır. Bartın - Kumluca bölgesi dağlık alanlarından toplanan Ormangülü çiçeklerinden; çiçek sapı, petal, çiçek sapı artı petal, ayrı ayrı hazırlanarak alkol, alkol - benzen, sıcak su ekstraksiyonlan ve UV spektroskopisi yapılmıştır. UV spetroskopi sonuçlarından bu bitkiye ait çiçek sapı kısımlarında Klorofil ve CaratenoicTlereÖZET (devam ediyor) rastlanmıştır. Petal kısmında ise mor-kırmızı renklenmeye neden olan Peonidin isimli bir Anthocyanidin belirlenmiştir. Ekstraksiyon sonuçlarına göre çözünen madde miktarları; alkol %28,83 - %33,57, alkol - benzen %23,30 - %23,47 ve sıcak su ekstraksiyonu için %33,44 - %41,82 olarak belirlenmiştir. Karakavak (Populus nigra L.) doku kesitleri üzerinde alkol ve alkol - benzen ekstraksiyonu sonucu elde edilen çözeltiler ile yapılan boya denemelerinde çok az bir boyamanın olduğu belirlenmiştir. Sıcak su ekstraksiyon çözeltisi ise daha âzla boyama yapmıştır. Elde edilen sonuçlara göre sıcak su ekstraksiyonunda çözünen madde miktarının yüksek ve boyamaya elverişli olması nedeniyle, ekstraktlann daha detaylı incelenmesi ve hangi pigmentlerin boyamada etkin olduğunun araştırılması gerektiği kanısına varılmıştır. Anahtar Sözcükler: Ormangülü, Ekstraksiyon, UV Spektroskopisi, Boya. Bilim Kodu: 502.07.00 IV

Abstract:
ABSTRACT M. Sc Thesis THE EXTRACTION OF {Rhododendron ponticum L.) FLOWERS AND DETERMINATION AS AN COLORING MATTER Gökhan GÜNDÜZ Zonguldak Karaelmas University Graduate School of Natural and Applied Sciences Department of Forestry Industrial Engineering Thesis Advisor: Prof. Dr. Hasan VURDU January 1996, 47 pages. The aim of this study was to assess the utilization possibilities of Rhododendron ponticum L. extracts, which is an undesirable plant in the forest, as coloring matter for anatomical and cytological experiments. Collected flowers from mountainous regions of Baron - Kumluca were sorted to different parts (petal, stalk, petal and stalk), and their extractions in alcohol, alcohol - benzene, and hot water were carried outABSTRACT (continued) As a result of UV spectrum evaluation; peonidin, chlorophyll and carotenoids were detected. According to the results obtained, the amounts of matter dissolved in alcohol, alcohol - benzene and in hot water vary between 28,83-33,57 %; 23,30-23,47 %, 33,44-41,82 % respectively. Very low coloring effects were obtained with alcohol and alcohol-benzene extract solutions of Populus nigra L. tissue samples. Whereas, more coloring effect was obtained with hot water extract solutions of the same species. Consequently, as hot water extract solutions contain more coloring matter and are more suitable for coloration. It is concluded that further detailed studies need to be done to determine what are the effective dye pigments. Key Words: Rhododendron ponticum, extraction, UV spectrum, dye. Science Code: 502.07.00 VI