Son on yılda Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi'nde takip edilen hepatoselüler kanser tanılı olguların demografik, klinik,laboratuvar özellikleri ile aldıkları tedavilerin incelenmesi ve literatürle karşılaştırılması
Analysis of demographic, clinic, laboratory specialties and treatments ofhepatocellular carcinoma patients who are followed at Akdeniz University Medicine Faculty at last ten years and comparison with literature
Yazar: EZGİ AVANAZ
Danışman: PROF. DR. DİNÇ DİNÇER
Akdeniz Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2018
Konu: Gastroenteroloji = Gastroenterology
Dizin: Demografi = Demography ; Kanser hastaları = Cancer patients ; Karsinoma = Carcinoma ; Karsinoma-hepatoselüler = Carcinoma-hepatocellular ; Neoplazm evreleri = Neoplasm staging ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Tedavi = Treatment

Özet:
Amaç: Üçüncü basamak tedavi merkezi olan hastanemizde gerek dış
merkezlerden gönderilen gerek bizde tanı alan HSK olgularının demografik, klinik,
laboratuvar özellikleri ile aldıkları tedavilerin incelenmesini ve literatürler
kıyaslanmasını amaçladık.

    Yöntem: 2006-2016 yılları arasında takip edilen toplam 261 hasta çalışmaya
alınarak verileri retrospektif incelendi. Klinik ya da patolojik olarak tanı alan
hastaların etiyolojik faktörleri belirlendi. HBV enfeksiyonu 130 hasta ile %50,2
oranında en sık neden olarak bulundu.228 hasta erkek (%87.3), 33 hasta (%12.7)
kadın saptandı. Erkek/kadın oranı 7:1 idi. 261 HSK hastasının 83'ünde (%31.8) tanı
sırasında önceki karaciğer hastalık durumu bilinirken geriye kalan 178 hastada
(%68.2) ise HSK ile eş zamanlı saptandı. Siroz hastaların CPS evrelemesi 139 hasta
ile A grubunda %62.9, 6 hasta ile B grubunda %29.9, 16 hasta ile C grubunda %7.2
oranında bulundu. BCLC evrelemesinde; 76 hasta ile (%29) en fazla BCLC evre
C'de, 37 hastanın (%28.5) BCLC evre D'de tanı aldığı görüldü. BCLC evre 0'da bir
hasta (%0.8), evre A ve B'de sırasıyla 9 (%6.9) ve 7 hasta (%5.4) saptandı. 64
hastada (%25) tanı anında metastaz saptandı. Tek değişkenli lojistik regresyon
analizi ile metastaz varlığına etkiyen parametreler incelendiğinde ileri BCLC
evrelemesi (p:0.01), üç ve üzeri tümör sayısı (p<0.001), serum AFP yüksekliği
(p:0.002) anlamlı bulunurken cinsiyet ve yaş ile metastaz arasında ilişki bulunmadı.
66 HSK hastasının (%27.8) sAFP düzeyi laboratuvar alt sınırı olan 7 ng/dl'nin de
altında iken, toplamda 97'sinin (%40,5) 20 ng/ml'nin altında olduğu saptandı. AFP
değeri ile PVT ilişkisi lojistik regresyon analizi ile incelendiğinde serum AFP>200
ng/dl olan HSK'lı hastalarda PVT riskinin, serum AFP<20 ng/dl olan gruba göre 4.7
kat daha fazla olduğu görüldü. Hastalarımızın %66'sı (198 hasta) tedavi almış,
%.24'ü (63 hasta) tedavi almamıştı. Küratif tedaviler olan KCTX ve KCR'nun sağ
kalım açısından değerlendirmesinde anlamlı farklılık bulunmadı (p:0,09).BCLC
evrelemesine göre TAKE tedavisi alan 15 hasta ile Y90 tedavisi alan 14 hasta sağ
kalım açısından karşılaştırıldığında anlamlı farklılık saptanmadı (p:0.868). Tanı anı
MILAN kriterlerine uyan 65 hastanın sadece 32'sine karaciğer transplantı yapıldığı
görüldü. MILAN kriterlerine sahip olarak karaciğer transplantı yapılan HSK
hastalarında 5 yıllık sağ kalım Avrupa (ELTR) ve Amerika'da (OPTN) %65-78
(140,141) olmasına rağmen bizde 33 hastanın verisinde %51 olarak saptandı.
Çalışmamızda ortanca sağ kalım 11.9 ay bulundu. 261 hastanın 194'ü (%74.3) on
yılda öldü. Hastaların bir yıllık sağkalımı %32, üç yıllık sağkalımı %20, beş yıllık
sağkalımı %16 idi.

    Sonuç: Halen ülkemizde birçok HSK tanısının geç dönemde tanı aldığı, kronik
karaciğer hastalıklarının tanısının zamanında konulamadığı görülmektedir. HSK
sadece bir kanser değil aynı zamanda altta yatan siroz gibi komplike bir hastalığı da
barındırdığından bu "ikisi bir arada" durum klinik yaklaşımın da komplike olmasını
gerektirmektedir. Koordinasyonun sağlanması ve hastalar için en uygun tedaviyi
belirlemek için bu multidisipliner yaklaşımı cerrahlar, medikal onkologlar,
hepatologlar, radyologlar ve patologlar birlikte oluşturmalıdır. Ulusal kanser izlem
programlarının da oluşturulması HSK yönetimi için elzemdir.

    Anahtar Kelimeler: Hepatosellüler kanser, Child-Pugh skoru, BCLC evrelemesi

Abstract:
Aim: In thıs study, we aimed to investigate demographic, clinic, laboratory
specialties and treatments of HCC patients who are took diagnosis and/or followed in
our hospital where is tertiary healthcare service and compare with literature.

    Method: A total of 261 patients who were followed-up between 2006 and
2016 were retrospectively analyzed. The etiologic factors of patients who diagnosed
clinically or pathologically were determined.
Results: HBV infection was the most common cause with 130 patients
(50.2%). 228 patients were male (87.3%), and 33 patients (12.7%) were female.
Male / female ratio was 7: 1. Of the 261 HSC patients, 83 (31.8%) were diagnosed
with previous liver disease and 178 (68.2%) were concurrent with HCC. CPS staging
of cirrhotic patients was 62.9% in group A (n:139), 29.9% in group B (n:6) and 7.2%
in group C with 16 patients. In BCLC staging; A total of 76 patients (29%) were
diagnosed at BCLC stage C, and 37 patients (28.5%) were diagnosed at BCLC stage
D. One patient (0.8%) was found in BCLC stage 0, 9 (6.9%) and 7 patients (5.4%) in
stage A and B, respectively. Metastasis was detected at the time of diagnosis in 64
patients (25%). When the parameters affecting the presence of metastasis were
analyzed by univariate logistic regression analysis, advanced BCLC staging (p:
0.01), number of tumors over and above three (p <0.001) and serum AFP elevation
(p: 0.002) were found to be significant but there was no relationship between sex and
age with metastasis. In 66 HSC patients (27.8%), the sAFP level was below the
laboratory lower limit of 7 ng / dl, while 97 (40.5%) were below 20 ng / ml in total.
When sAFP value and PVT being were examined by logistic regression analysis, it
was seen that in patients with HCC with sAFP> 200 ng / dl, the PVT risk was 4.7
times higher than the group with sAFP <20 ng / dL. 66% of our patients (198
patients) were treated and 24% (63 patients) were not treated. There was no
significant difference between the curative treatments KCTX and KCR in terms of
survival (p: 0,09). According to the BCLC staging, there was no significant
difference in survival (p: 0.868) between 15 patients who received TAKE treatment
and 14 patients who received Y90 treatment. At the time of diagnosis, only 32 of the
65 patients who met the MILAN criteria had liver transplants. Although the 5-year
survival rate of HCC patients with MILAN criteria was 65-78% (140,141) in Europe
(ELTR) and America (OPTN), we found 51% in 33 patients' data. Median survival
was 11.9 months in our study. 194 (74.3%) of 261 patients died in ten years. Oneyear
survival was 32%, three-year survival was 20%, and five-year survival was
16%.

    Conclusion: It is seen that many of the HCCs in our country are diagnosed in
the late period and diagnosis of chronic liver diseases could not been in time. HCC
not only contains a cancer but also a complicated disease such as underlying cirrhosis
so, this "two-in-one" situation requires the clinical approach be complicated too.
Surgeons, medical oncologists, hepatologists, radiologists and pathologists should
cooperate with this multidisciplinary approach to determine coordination and the
most appropriate treatment for patients. The establishment of national cancer
screening programs is also essential for HCC administration.

    Key Words: Hepatocellular carcinoma, Child-Pugh score, BCLC stage