Okul öncesi eğitim kurumlarında çalışan öğretmen ve yöneticilerin çocuk ihmal ve çocuk istismarına yönelik bilgi ve farkındalık düzeylerinin saptanması
Determining the knowledge and awareness levels of child negligence and child abuse of teachers and managers working in pre-school education institutions
Yazar: RUKİYE GİZEM OLGUNAY AĞGÖN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖZLEM ÇELİK
İstanbul Okan Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Okul Öncesi Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Bilgi düzeyi = Level of knowledge ; Farkındalık = Awareness ; Okul yöneticileri = School administrators ; Okul öncesi eğitim = Preschool education ; Okul öncesi çocuklar = Preschool children ; Okul öncesi öğretmenler = Preschool teachers ; Tutum ölçekleri = Attitude scales ; Çocuk ihmali = Child negligence ; Çocuk istismarı = Child abuse ; Ölçekler = Scales

Özet:
Bu araştırma okul öncesi eğitim kurumu çalışanlarının çocuklara yönelik
istismar ve ihmali erken fark etmesinde, aile ile toplumu bilinçlendirmede aktif rol
oynayacağı düşünülerek hazırlanmıştır. Okul öncesi eğitim kurumlarında çalışanların
çocuk istismarı ve ihmali konusunda riskleri ve olguları ayırt etme yetkinliklerini
saptamak, farkındalık düzeylerinin arttırılmasına ışık tutmak amacı ile kapsamlı bir
çalışma yapılmıştır.
Bu araştırma yapılırken Sosyo-Demografik Bilgi Formu, Çocuk İstismarı ve
İhmalinin Belirti ve Risklerinin Tanılanmasına Yönelik Ölçek, Bildirim Yükümlülüğü
Tutum Ölçeği, Çocuk Haklarına İlişkin Tutum Ölçeği (ÇHTÖ) kullanılmıştır. Bu
araştırma araştırmacının kolaylıkla ulaşabileceği, İstanbul ilinde Millî Eğitim
Bakanlığı'na bağlı 2021- 2022 eğitim öğretim yılındaki ilkokul, ortaokul ve lise
bünyesindeki bağımlı ana sınıflarında yürütülmüştür. Bu okullarda okul yönetiminden
izin alındıktan sonra görev yapmakta olan öğretmen ve yöneticilerden ölçekleri
doldurmayı kabul eden 765 gönüllü ile yapılmıştır. Ancak 529 kişinin ölçekleri boş
bırakılmasından dolayı bu veriler kullanılmamıştır. Dolayısıyla geriye 236 sağlıklı veri
kalmış ve bu çalışma 236 kişi ile tamamlanmıştır. Verilerin istatistiksel analizleri SPSS
ile ölçeklere ait yüzdelik, aritmetik ortalama, standart sapma, betimsel istatistikler ve
frekans dağılımları, korelasyon analizi, Post Hoc-Tukey testi ve bağımsız Örnek t-testi,
ikiden fazla bağımsız grup arasında nicel sürekli verilerin karşılaştırılmasında Tek
Yönlü Varyans Analizi (One-Way ANOVA) kullanılarak yapılmıştır. Çocuk
istismarının belirti ve risklerinin tanılanmasında tüm alt boyutlarının ortalamaları 5
üzerinden yaklaşık 3 olup bu değer katılımcılarda bir kararsızlık eğilimi olduğunu
göstermektedir. Standart sapmaların çok yüksek olmaması katılımcıların benzer
puanlama yaptığını verdikleri cevaplar açısından homojen olduğunu göstermektedir.
Çocuk haklarına ilişkin tutum ölçeğinden alınan toplam puan 110 üzerinden 99,93 olup
bu değer katılıyorum görüşüne oldukça yakın bir eğilime işaret ettiğinden dolayı
standart sapmanın burada düşük olması katılımcıların benzer görüşe sahip olduğunu
göstermektedir.
Yapılan çalışma kapsamında Türkiye'de çocuk istismarının azaltılması, erken
teşhis edilip müdahale edilmesi okul ve eğitim sistemi açısından oldukça önemli olduğu
gözlemlenmiştir. Bunun yanı sıra eğitimcilere çocuk ihmali ve istismarı konularını
içeren eğitimlerin verilmesinin oldukça önemli ve gerekli olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Anahtar Sözcükler: Çocuk, istismar, ihmal, öğretmen, farkındalık, bildirim

Abstract:
This research has been prepared with the thought that it will play an active role
in the early recognition of abuse and neglect towards children and in raising awareness
of the family and society. A comprehensive study was carried out in order to determine
the competency of employees in pre-school education institutions to distinguish the
risks and facts about child abuse and neglect, and to shed light on increasing the level of
awareness.
While conducting this research, the Socio-Demographic Information Form, the
Scale for Diagnosing the Symptoms and Risks of Child Abuse and Neglect, the
Obligation to Notify Attitude Scale, and the Attitude Scale for Child Rights (ÇHTÖ)
were used. This research was carried out in dependent nursery classes within the scope
of Primary School, Secondary School and High School in the 2021-2022 academic year
under the Ministry of National Education in the province of Istanbul, which the
researcher can easily reach. It was conducted with 765 volunteers who agreed to fill in
the scales from the teachers and administrators working in these schools after obtaining
permission from the school administration. However, these data were not used because
the scales of 529 people were left blank. Therefore, 236 healthy data remained and this
study was completed with 236 people. Statistical analysis of the data, percentage,
arithmetic mean, standard deviation, descriptive statistics and frequency distributions of
the scales with SPSS, correlation analysis, Post Hoc-Tukey test and independent sample
t-test, One-Way Analysis of Variance ( One-Way ANOVA) was used. The average of
all sub-dimensions in diagnosing the symptoms and risks of child abuse is
approximately 3 out of 5, and this value indicates a tendency for indecision in the
participants. The fact that the standard deviations are not very high indicates that the
participants scored similarly and were homogeneous in terms of their answers. The total
score obtained from the scale of attitude towards children's rights is 99.93 out of 110,
and since this value indicates a tendency very close to the opinion that I agree, the low
standard deviation here indicates that the participants have similar views.
Within the scope of the study, it has been observed that reducing child abuse,
early diagnosis and intervention are very important for the school and education system
in Turkey. In addition, it has been concluded that it is very important and necessary to
give trainings to educators on child neglect and abuse.
Keywords: Child, abuse, neglect, teacher, awareness, notification