Non-hodgkin lenfomada tromboz riski ve sıklığı retrospektif analizi
Risk and frequency of thrombosis in non-hodgkin's lymphoma - retrospective analysis of data
Yazar: VAQİF VALİYEV
Danışman: PROF. DR. İBRAHİM CELALETTİN HAZNEDAROĞLU
Hacettepe Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2019
Konu: Hematoloji = Hematology
Dizin: Lenfoma = Lymphoma ; Lenfoma-büyük B-hücreli-yaygın = Lymphoma-large B-cell-diffuse ; Lenfoma-non Hodgkin = Lymphoma-non Hodgkin ; Retrospektif çalışmalar = Retrospective studies ; Tromboz = Thrombosis ; İlaç tedavisi = Drug therapy ; İlaç tedavisi-kombine = Drug therapy-combination

Özet:
Giriş ve Amaç:  Malignite ve tromboz gelişimi arasındaki bağlantı iyi bilinmektedir. Malignitesi olan  hastalarda trombotik komplikasyonların ortaya çıkması, ilgili kanama riski ile birlikte kronik antikoagülasyona gereksinim, kemoterapinin verilmesinde olası gecikmeler, tekrarlayan tromboz riskinin yüksek olması gibi önemli etkilere sahiptir. Bu çalışmanın amacı Non-Hodgkin Lenfomada tromboz riski ve sıklığını göstermek,tesadüfen saptanan tromboz olaylarını tespit etmek, tromboz olaylarının cinsiyet, yaş, altta yatan hastalık ve komorbiditeler, Non-Hodgkin Lenfomanın tipi, Non-Hodgkin Lenfoma hastalığının evresi, hastaların aldığı kemoterapi çeşitleri, ECOG performansı  arasındakı ilişkiyi göstermek idi.
Gereç ve Yöntemler:  Çalışmada 220 NHL hastasının tıbbi bilgileri retrospektif olarak incelendi. Alınan sonuçlar ile hastaların demografik özellikleri Microsoft Office Excel programı kullanılarak analiz edildi. Hasta grubunun genel özellikleri ayrı-ayı hesaplandı. Bütün analizler SPSS 20.0 paket programında yapılırken,anlamlılık kriteri olarak (p) 0,05 değeri kriter olarak kullanılmıştır. Çalışmada yer alan bireylerin, toplam tromboz olaylarının, tesadüfi radyolojik görüntüleme ile saptanan tromboz olaylarının, venöz ve arteriyel tromboz sıklığının frekans ve yüzde hesaplamaları gerçekleştirilmiştir. Frekans ve yüzde hesaplamalarının ardından tromboz olayı, cinsiyet, yaş, ek hastalık, tanı tipi, evre, kemoterapi, ECOG değişkenleri kullanarak tüm bireylerin verileri üzerinden bağımsızlık (ki-kare) testlerinden gerçekleştirilmiştir. Cinsiyet, yaş, tanı tipi, evre, ECOG değişkenlerinin tümünde Yates ki-kare değerleri incelenmiştir. Bunun yanı sıra kemoterapi değişkeninde ise Fisher'ın Kesin ki-kare testi dikkate alınmıştır.
Bulgular: 220 NHL tanılı hastanın 31'inde  (% 14) tromboz olayı görüldü. En sık tromboz olayı 8 bireyde görülen DVT, 2. sık görülen tromboz olayı ise 6 kişide saptanan PTE oldu. 2 hastada PTE ve DVT eş zamanlı saptandı. Tesadüfi olarak radyolojik görüntüleme ile toplam 15(% 6,8)  hastada tromboz görüldü ve en çok saptanan olay herbiri 3 kişide olduğu belirlenen portal ven trombozu ve dalak enfarktıdır. Bireylerden 15'inde (% 6,8) arteriyel; 17'inde (% 7,7) ise venöz tromboz olduğu görüldü. NHL tanı tipi ile trombozun bir-birinden istatiksel olarak bağımsız olduğu saptandı (p=1.000; p>0,05). DBBHL tanılı 77 bireyin 11'inde diğer alt tanı tiplerine sahip 143 NHL tanılı bireyin 20'sinde tromboz olayı tespit edildi. İleri ECOG performansı ( p=0,000; p<0,05) ve ileri hastalık evresi ( p=0,006; p<0,05)  ile tromboz arasında anlamlı bir şekilde ilişki olduğunu gösterdik. İleri evredeki  124 bireyin 25'inde  (% 20)  tromboz saptandı. Yaptığımız çalışmada tromboz olayı geçirmiş 20 hasta Doksorubisin ve Siklofosfamid bazlı kemoterapi protokolu almıştı.
Sonuçlar: Hasta grubumuzda yapılan retrospektif analiz sonucunda NHL hastalığının kazanılmış tromboz insidansını arttırdığını göstere bildik. NHL hastalarında ileri ECOG performansı, ileri hastalık evresinin tromboza eğilim yaptığı istatiksel olarak gösterildi. İnsidental görüntüleme ile tesbit edilmiş 15 (%  6,8) tromboz vakası saptandı.
Anahtar Sözcükler: NHL,  DBBHL ,  Tromboz, PTE,  DVT,  ECOG performansı

Abstract:
Introductıon and Purpose:  The interrelationships among the malignancies and the development of thrombosis is well known. The occurrence of thrombotic complications in patients with malignancy has important effects such as the need for chronic anticoagulation with the risk of bleeding, possible delays in the administration of chemotherapy and high risk of recurrent thrombosis. The aim of this study was to assess the risk and frequency of thrombosis in Non-Hodgkin's Lymphoma and to demonstrate the incidence of thrombosis incidentally detected, the relationship between sex, age, underlying disease and comorbidities, type of non-Hodgkin's lymphoma, stage of non-Hodgkin's lymphoma disease, type of chemotherapy, ECOG performance were shown.
Material and Methods: The medical data of 220 NHL patients were retrospectively reviewed. Demographic characteristics of the patients were analyzed using Microsoft Office Excel. The general characteristics of the patient group were calculated separately. All analyzes were performed in SPSS 20.0 package program and p value of 0.05 was used as criterion. The frequency and percentage calculations of venous and arterial thrombosis incidence of thrombosis events detected by individuals and random radiological imaging were performed. After the frequency and percentage calculations, thrombosis event, sex, age, additional disease, type of diagnosis, stage, chemotherapy, ECOG variables were used. It was carried out from the independence (chi-square) tests on the data of individuals. Yates' chi-square values were examined in all sex, age, type of diagnosis, stage, ECOG variables. 
Findings: Of the 220 NHL patients, 31 (% 14) had thrombosis. The most common thrombosis event was DVT in 8 subjects, and the second common thrombosis event was PTE in 6 patients. PTE and DVT were detected in 2 patients simultaneously. In 15 (% 6.8) of the patients, arterial; Venous thrombosis was found in 17 (% 7.7). İncidental thrombosis was observed in 15 patients   (% 6.8) and the most detected event was portal vein thrombosis and splenic infarction, which was determined to be 3 in each of the patients. Thrombosis was found to be statically independent from one of the NHL diagnosis type (p = 1.000; p> 0.05). Thrombosis was detected in 11 of 77 subjects with DBBHL and in 20 of 143 NHL subjects with other subtypes. The ECOG performance (p = 0,000; p <0,05) and advanced disease stage (p = 0,006; p <0,05) showed a significant relationship between thrombosis. Thrombosis was detected in 25 (% 20) of 124 advanced  stage  individuals. In our study, 20 (% 64.5) patients who had a thrombosis event received Doxorubicin and Cyclophosphamide based chemotherapy protocol.
Results:  As a result of the retrospective analysis in our patient cohort, we found that NHL increased the incidence of acquired thrombosis. Advanced ECOG performance and advanced disease stage  in NHL patients  were shown statistically thrombosis tendency. There were 15        (% 6,8) cases of thrombosis detected by incidental imaging.
Keywords:  NHL,  DLBCL,  Thrombosis,  PTE,  DVT,  ECOG performance