Çocuklarında kronik hastalık olan ebeveynlerin güçlükler karşısında tutumlarının belirlenmesi
Overview of the difficulties of parents with chronic diseases
Yazar: AYŞEGÜL ARIK BOĞATEKİN
Danışman: DOÇ. DR. DOÇ. DR. TİJEN ŞENGEZER
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Keçiören Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Ana-baba = Parents ; Ana-baba tutumu = Parents attitude ; Kronik hastalık = Chronic disease ; Zorluk = Difficulty ; Çocuklar = Children ; Ölçekler = Scales

Özet:
AMAÇ:Giderek artan kronik hastalığı olan çocuk sayısı önemli bir sağlık sorunu oluşturmaktadır. Bu çocuklar ve aileleri çeşitli etkenlere bağlı olarak sosyal, psikolojik, gelişimsel ve çevresel sorunları hastalığın beraberinde yaşarlar. Bu araştırmanın amacı Bursa-Güçlüklere Karşı Tutum Ölçeği(BGKTÖ) kullanarak çocuklarında kronik hastalık olan ebeveynlerin ve çocuklarında kronik hastalık olmayan ebeveynlerin güçlükler karşısındaki tutumlarının değerlendirilmesi ve sosyodemografik özellikleriyle olan ilişkilerinin araştırılması ve bu konuda yapılacak rehberlik hizmetlerine ışık tutmaktır.
YÖNTEM: Gözlemsel, analitik ve kesitsel tipte bir çalışmadır. Çalışmamızda anket yöntemi ile veri toplanmıştır. Çalışma 2 Aralık 2018-6 Haziran 2019 tarihleri arasında S.B.Ü Keçiören Eğitim ve Araştırma Hastanesi pediatri kliniği, aile hekimliği ve pediatri polikliniklerine başvuran çocuklarında kronik hastalık olan 190 ebeveyn ve çocuklarında kronik hastalık olmayan 190 ebeveyn dahil edilmiştir. Çocuklarında kronik hastalık olan ve olmayan ebeveynlerin sosyo-demografik özelliklerini değerlendirmek amacıyla veri toplama formu ve hayatın güçlükleri karşısında tutumunu belirlemek için 26 soruluk BGKTÖ kullanılmıştır. Analiz için SPSS 20.0 paket programı kullanıldı.
BULGULAR: Çalışmaya katılanlardan 323 (%85) kişi kadın ve 57 (%15) kişi erkektir. Araştırmaya katılan kişiler 22 ile 57yaş aralığında olup, kişilerin yaş ortalaması 36,9±7,20'dirşa. Çalışma grubumuzda çocuğun kronik hastalık olan ve olmayan ebeveynler arasında ; " hayata bakış",  "hedef ve idealler", "sosyal durum" faktörü puanları arasında anlamlı fark saptandı(p<0,05).Çocuğunda kronik hastalık olan kadın cinsiyetinin "hayata bakış faktörü", "hedef ve idealler" ve "sosyal durum" faktörü puanları çocuğunda kronik hastalık olmayan kadın cinsiyetinden önemli düzeyde düşük saptandı. Eğitim durumu ile hayata bakış faktörü puanlarının arttığı saptandı. Çalışmamızda çocuklarında kronik hastalık olan ebeveynlerin yaşı arttıkça "problem çözme" faktörü puanlarının anlamlı derecede azaldığı saptandı. Çocuklarında kronik hastalık olan ebeveynler yaş gruplarına ayırıldığında 30-35 yaş grubundaki katılımcıların 35-39 yaş grubundaki katılımcılardan daha iyi "problem çözme" puanlarına sahip olduğu saptandı. Çalışmamızda çocuğunda kronik hastalık olan ve olmayan ebeveynlerin "çalışma durumu" ile "hayata bakış" ve "sosyal durum" faktörleri puanları arasında anlamlı ilişki saptandı. Çalışmayan ebeveynlerde ölçek puanları anlamlı düzeyde düşük saptandı. Çocuklarında kronik hastalık olan ebeveynlerin ölçek puanları ile çocuklarının tanı aldığı yaş,  tanı aldıktan sonra geçen süre ve çocuğun şimdiki yaşı arasında anlamlı ilişki olduğu saptandı.
SONUÇ: Çocuklarında kronik hastalık olan ebeveynlerin ölçek skorlarında düşüklük tespit edildiği için bu grubun risk altında olan bir grup olarak değerlendirilmesinin verilecek rehberlik hizmetlerinde yararlı olabileceği düşünülmektedir.
ANAHTAR KELİMELER: Bursa-Güçlüklere Karşı Tutum Ölçeği, Çocuğunda kronik hastalık olan ebeveyn, Güçlükler karşısında tutum,

Abstract:
ABSTRACT
PURPOSE: The number of children with increasing chronic disease is a major health problem. These children and their families experience social, psychological, developmental, and environmental problems with the disease depending on various factors. The purpose of this study is to evaluate the attitudes of parents with chronically ill children and parents without chronically ill children towards challenges by using Bursa - Scale of Attitudes Towards Difficulties (BGKTÖ) and to investigate their relationship with sociodemographic characteristics and to provide an insight into guidance services on this topic.
METHOD: It is an observational, analytic, and prospective study. In our study, data was collected using the survey method. The study included 190 parents with chronically ill children, and 190 parents without chronically ill children, who all applied to the pediatric clinic and the family practice and pediatrics outpatient departments of the Health Sciences University Keçiören Education and Research Hospital between December 2, 2018, and June 6, 2019.The data collection form was used to evaluate the socio-demographic characteristics of parents with and without chronically ill children and a 26-question BGKTÖ survey was used to determine the attitude towards the challenges of life. SPSS 20.0 software was used for analysis.
RESULTS: Out of the participants of the study, 323 (85%) individuals were female and 57 (15%) male. The participants of the study are between 22 and 57 years old and the mean age of the individuals is 36.9 ± 7.20 years. Among the parents with and without chronically ill children in our study group, there was a significant difference between the "outlook on life", "aims and ideals", and "social status" factor scores (p <0.05). The scores of the "outlook on life", "aims and ideals", and "social status" factors of the females with chronically ill children were significantly lower than the females without chronically ill children. It was determined that the scores of outlook on life increased by the education level. In our study, it was found that the scores of the "problem solving" factor decreased significantly as the age of the parents with chronically ill children increased. When parents with chronically ill children were divided into age groups, it was found that participants in the 30-35 age group had better "problem solving" scores than those in the 35-39 age group. In our study, a significant correlation was found between the scores of the "employment status", "outlook on life" and "social status" factors of parents with and without chronically ill children. Scale scores were found to be significantly low in unemployed parents. It was determined that there was a significant relationship between the scale scores of parents with chronically ill children and the age at which their children were diagnosed, the time elapsed after the diagnosis, and the current age of the children.
CONCLUSION: Since the scale scores of the parents with chronically ill children were found to be low, it is considered that the evaluation of this group as a group at risk may be useful in the guidance services to be provided.
KEYWORDS: Attitude towards challenges, parents with chronically ill children, Bursa-Scale of Attitudes Towards Difficulties.