Ebeveyn destekli etkileşimli kitap okuma programının okul öncesi dönem çocuklarının erken okuryazarlık becerilerine etkisinin incelenmesi
Investigation of the effect of parent-supported interactive book reading program on early literacy skills of pre-school children
Yazar: EMİNE AYSENA TAŞ
Danışman: DOÇ. DR. SEZAİ KOÇYİĞİT
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırma okul öncesi dönem çocuklarına uygulanan etkileşimli kitap okuma etkinlikleri ile hazırlanan programın ve süreç içerisinde ebeveynlerin katılımının erken okuryazarlık becerilerine etkisini ayrı ayrı incelemek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Araştırma, nicel araştırma yöntemlerinden ön test son test kontrol gruplu yarı deneysel desen ile yürütülmüştür. Araştırmada iki deney ve bir kontrol grubu olmak üzere toplamda üç grupla çalışılmıştır. Deney 1 grubuna sekiz hafta boyunca ebeveynler tarafından etkileşimli kitap okuma etkinlikleri uygulanmıştır. Deney 2 grubuna ise etkileşimli kitap okuma etkinlikleri araştırmacı tarafından uygulanmıştır.  Örneklem belirleme yöntemlerinden kolay ulaşılabilir örnekleme ve rastgele örnekleme yöntemleri kullanılmıştır. Araştırmaya toplamda 53 çocuk ve deney 1 grubunun 19 ebeveyni dâhil edilmiştir. Araştırmada kullanılan veri toplama araçları; Karaman (2013) tarafından geliştirilen Erken Okuryazarlık Becerileri Değerlendirme Aracı (EOBDA)  ve araştırmacı tarafından hazırlanan Kişisel Bilgi Formu olarak sıralanmaktadır. Elde edilen verilerin analizinde Wilcoxon İşaretli Sıralar Testi, Mann Whitney U Testi ve Kruskall Wallis Testi kullanılmıştır. Araştırma sonuçları incelendiğinde, etkileşimli kitap okuma etkinliklerinin ebeveynler tarafından uygulandığı deney 1 grubunun son test puanları ile etkileşimli kitap okuma etkinliklerinin araştırmacı tarafından uygulandığı deney 2 grubunun son test puanlarının kontrol grubunun son test puanlarına kıyasla istatistiksel olarak anlamlı farklılıklar saptanmıştır (p<0,05).  Deney 1 ve Deney 2 grupları arasında gerçekleştirilen ikili ölçümlerde EOBDA ve aracın alt boyutlarının son test puanları arasında anlamlı farklılıklar olduğu görülmektedir. Yalnızca deney 1 ve deney 2 grupları arasında "Öyküyü Anlama" ve "Yazı Yazma Öncesi Beceriler" alt boyutlarında istatistiksel olarak anlamlı farklılıklar gözlemlenmemiştir (U=162, p>0,05; U=129, p>0,05).  Etkileşimli kitap okuma yönteminin okul öncesi dönem çocuklarının erken okuryazarlık becerilerini desteklediği görülürken okuma esnasında ebeveynlerin rolünün önemine vurgu yapılmaktadır.

Abstract:
This research was carried out to examine the effects of the interactive book reading activities applied to pre-school children and the program prepared and the effect of parents in the process on early literacy skills. The research was carried out with a quasi-experimental design with pre-test post-test control group, which is one of the quantitative research methods. In the study, a total of three groups were studied, two of which were experimental and one control group. Interactive book reading activities were applied by the parents to the experimental group 1 for eight weeks. On the other hand, interactive book reading activities were applied by the researcher to the experimental group 2. Easily accessible sampling and random sampling methods were used among the sampling methods. A total of 53 children and 19 parents of experimental group 1 were included in the study. Data collection tools used in the research; Early Literacy Skills Assessment Tool (EOBDA) developed by Karaman (2013) and Personal Information Form prepared by the researcher. Wilcoxon Signed Rank Test, Mann Whitney U Test and Kruskall Wallis Test were used in the analysis of the data obtained. When the results of the research were examined, statistically significant differences were found between the post-test scores of the experimental group in which the interactive book reading activities were applied by the parents and the post-test scores of the experimental group, where the interactive book-reading activities were applied by the researcher, compared to the post-test scores of the control group (p<0.05). It is seen that there are significant differences between the post-test scores of the EOBDA and the sub-dimensions of the instrument in the dual measurements performed between the Experimental 1 and Experimental 2 groups. No statistically significant differences were observed in the sub-dimensions of "Comprehension of the Story" and "Pre-Writing Skills" only between the experimental 1 and 2 groups (U=162, p>0.05; U=129, p>0.05). ). While it is seen that the interactive book reading method supports the early literacy skills of preschool children, the importance of the role of parents during reading is emphasized.