Ders imecesi modelinin öğretmen adaylarının öğretmenlik uygulaması sürecindeki gelişimlerine yansımaları
Reflections of the lesson study model on the development of teacher candidates in the teaching practice process
Yazar: ZEYNEP BOYACI
Danışman: PROF. DR. GÜRCÜ KOÇ
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu çalışma, ders imecesi uygulamasının matematik öğretmen adaylarının öğrenme-öğretme sürecindeki mesleki yeterliklerine, öğretmenlik mesleğine yönelik tutumlarına, öğretmen öz yeterliklerine ve matematik öğretim kaygılarına etkisini incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırmada karma araştırma yöntemlerinden tamamen karma eş zamanlı baskın statülü desen benimsenmiştir. Araştırmanın nicel kısmında ön test- son test kontrol gruplu yarı deneysel desen, nitel kısmında ise durum çalışması kullanılmıştır. Çalışma grubunu 2019-2020 güz döneminde Türkiye'nin kuzeybatısında yer alan bir üniversitesinin Eğitim Fakültesi'nde pedagojik formasyon grubunda "Öğretmenlik Uygulaması" dersini alan lisans dördüncü sınıf öğrencilerinden 14 öğretmen adayı, öğretmen adaylarının uygulamaya gittikleri okullardaki iki uygulama öğretmeni ve uygulama öğretmenlerinin sınıflarındaki 178 öğrenci oluşturmaktadır. Veriler öğretmenlik mesleğine yönelik tutum ölçeği, öğretmen öz yeterlik ölçeği ve matematik öğretim kaygısı ölçeği, öğretmen adayları için yarı yapılandırılmış odak grup görüşme formları, ders planı değerlendirme formu, öğrenme-öğretme süreci değerlendirme formu, gözlem formları, yansıtıcı günlükler, akran değerlendirme formu, uygulama öğretmenleri için yarı yapılandırılmış görüşme formu, öğrenciler için açık uçlu anket formu ile toplanmıştır. Nicel verilerin analizinde parametrik olmayan testlerden Mann Whitney U ve Wilcoxon İşaretli Sıralar testler, betimsel analiz kullanılmıştır. Nitel verilerin analizinde içerek analizi yöntemi kullanılmıştır. Araştırma sonuçları, ders imecesinin matematik öğretmen adaylarının öğretmenlik mesleğine yönelik tutumlarını ve öğretmen öz yeterlik algılarını olumlu yönde etkilerken, matematik öğretim kaygılarını azaltan bir etkisi olduğunu göstermektedir. Süreçte çeşitli zorluklar olsa da ders imecesinin matematik öğretmen adaylarının öğrenme-öğretme sürecindeki mesleki yeterliklerine olumlu katkı sağladığı yani plan yapma becerilerini geliştirdiği, ders işleniş süreçlerine katkı sağladığı, sınıf yönetimi becerilerini geliştirdiği görülmektedir.

Abstract:
This study examines the impact of "lesson study" practices on the professional competencies of mathematics teacher candidates during the learning-teaching process, their attitudes towards the teaching profession, their self-efficacy, and their anxiety about teaching mathematics. A fully mixed concurrent dominant status design was adopted from mixed research methods. The quantitative part of the research utilized a pre-test and post-test control group quasi-experimental design, while the qualitative part employed a case study method. The study group consisted of 14 teacher candidates in the fourth year of undergraduate studies, taking the "Teaching Practice" course at the Education Faculty of a university in northwestern Turkey during the fall semester of 2019-2020, two practice teachers at the schools they attended, and 178 students in the practice teachers' classes. Data were collected using scales for attitudes towards the teaching profession, teacher self-efficacy, and mathematics teaching anxiety, semi-structured focus group discussion forms, lesson plan evaluation forms, learning-teaching process evaluation forms, observation forms, reflective journals, peer evaluation forms for teacher candidates, semi-structured interview forms for practice teachers, and open-ended survey forms for students. Non-parametric tests such as Mann-Whitney U and Wilcoxon Signed Ranks tests were used to analyze quantitative data, while the content analysis method was used for qualitative data. The research results indicate that lesson study positively affects the attitudes of mathematics teacher candidates towards the teaching profession and their perceptions of self-efficacy while reducing their anxiety about teaching mathematics. Despite various challenges, lesson study positively contributes to the professional competencies of mathematics teacher candidates in the learning-teaching process, enhancing their planning skills, contributing to classroom management skills, and improving class management skills.