Çok düşük doğum ağırlıklı preterm bebeklerin yatış hematolojik belirteçlerinin morbiditeler ve mortalite üzerine etkisi
The impact of hematologic markers at admission on morbidity and mortality in very low birth weight preterm infants
Yazar: UĞUR ÖZDEMİR
Danışman: PROF. DR. EVRİM ALYAMAÇ DİZDAR
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Bilkent Şehir Hastanesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases

Özet:
Giriş ve Amaç: Prematürite, hem dünya genelinde hem de ülkemizde yenidoğan morbidite ve mortalitesinin başlıca nedenidir. Çok düşük doğum ağırlıklı (ÇDDA) bebekler ise immatürite sebebi ile morbiditeler ve mortalite açısından daha riskli bir grubu oluşturmaktadır. Son yıllarda perinatoloji ve yenidoğan bakımındaki gelişmelerle birlikte ÇDDA pretermlerin sağkalım oranlarında belirgin artış olmuştur. Bununla birlikte giderek daha sık görülmeye başlanan respiratuvar distres sendromu (RDS), patent duktus arteriozus (PDA), nekrotizan enterokolit (NEK), prematüre retinopatisi (ROP), intraventriküler kanama (İVK), periventriküler lökomalazi (PVL), bronkopulmoner displazi (BPD) ve sepsis gibi prematüre morbiditelerini öngörmek için çok çeşitli belirteçler incelenmektedir. Biz de çalışmamızda ÇDDA pretermlerin yatışında alınan tam kan sayımı parametreleri ve bunlardan hesaplanan sistemik inflamasyon belirteçleri ile prematürite morbiditeleri ve mortalite ilişkisini araştırmayı amaçladık.
Gereç ve Yöntem: Çalışmaya 01.01.2020 ile 31.01.2022 tarihleri arasında hastanemiz yenidoğan yoğun bakım ünitesinde tedavi gören ve doğum ağırlığı 1500 gram altında olan, gebelik haftasına göre doğum ağırlığı normal olan yenidoğanlar dahil edildi. Hastaların demografik ve klinik özellikleri, morbidite ve mortalite bilgileri retrospektif olarak incelendi. Hastaların yatış tam kan sayımı sonuçlarından; NRBC (çekirdekli kırmızı kan hücreleri), DNI (delta nötrofil indeksi), LUC (büyük boyanmamış hücreler), NLR (nötrofil/lenfosit oranı), MLR (monosit/lenfosit oranı), PLR (platelet/lenfosit oranı), SII (Sistemik İmmün İnflamatuar İndeks), SIRI (Sistemik İnflamasyon Yanıtı İndeksi) ve PIV (Panimmün İnflamasyon Değeri) değerleri elde edildi. Bu belirteçler ile prematürite morbiditeleri ve mortalite ilişkisi incelendi.
Bulgular: Çalışmamıza dahil edilen 481 bebeğin %53,2'si erkekti. Hastaların %68,8'inde RDS, %13,3'ünde İVK (Evre ≥3), %14,6'sında PVL, %40,9'unda hemodinamik anlamlı PDA, %45,5'inde ENS, %55,6'sında GNS, %8,3'ünde NEK (Evre ≥2), %42,4'ünde orta-ağır BPD, %62,4'ünde ROP, %16,7'ünde tedavi gerektiren ROP görüldü. Hastaların %18,9'unda ilk 7 gün içinde mortalite gözlendi. RDS olan grupta NLR, MLR, SII, SIRI ve PIV değerleri anlamlı olarak daha yüksek saptandı. PDA olan grupta NLR, SII, SIRI ve PIV değerleri anlamlı olarak daha düşük iken; LUC değerleri anlamlı olarak daha yüksek bulundu. İVK olan grupta NLR ve SII değerleri anlamlı olarak daha düşük saptandı. BPD olan grupta LUC değerleri anlamlı olarak daha yüksek bulundu. İlk 7 günde eksitus olan grupta NRBC ve DNI değerleri anlamlı olarak daha yüksek; NLR, MLR, PLR, SII, SIRI ve PIV değerleri ise anlamlı olarak daha düşük tespit edildi. Hastaların RDS, PDA, İVK, BPD ve ilk 7 günde mortalite durumlarını öngörmede bağımsız prediktörlerin etkileri çok değişkenli lojistik regresyon analizi kullanılarak incelendiğinde yatış hematolojik belirteçleri açısından anlamlı bir sonuca ulaşılamadı.
Tartışma ve Sonuç: Tam kan sayımı parametreleri ve bunlardan oluşturulan indeksler diğer risk faktörleriyle birlikte değerlendirildiklerinde çok düşük doğum ağırlıklı preterm bebeklerde gelişebilecek morbiditeler ve mortalitenin öngörülmesinde yararlı olabilir. Bu belirteç ve indekslerin hem güvenilirliklerinin kanıtlanması hem de eşik değerlerin belirlenebilmesi için daha çok hastayı içeren prospektif çalışmalar yapılmalıdır.

Anahtar Kelimeler: preterm, çok düşük doğum ağırlıklı, sistemik inflamasyon, erken mortalite, tam kan sayımı

Abstract:
Introduction and Objective: Prematurity is a leading cause of neonatal morbidity and mortality worldwide, including in our country. Very low birth weight (VLBW) infants are at higher risk for morbidity and mortality due to their immaturity. Advances in perinatology and neonatal care in recent years have significantly increased the survival rates of VLBW preterm infants. However, prematurity-related morbidities such as respiratory distress syndrome (RDS), patent ductus arteriosus (PDA), necrotizing enterocolitis (NEC), retinopathy of prematurity (ROP), intraventricular hemorrhage (IVH), periventricular leukomalacia (PVL), bronchopulmonary dysplasia (BPD), and sepsis have become more prevalent. Various markers are being investigated to predict these morbidities. This study aims to evaluate the relationship between complete blood count (CBC) parameters and calculated systemic inflammation markers at admission with prematurity-related morbidities and mortality in VLBW preterm infants.
Materials and Methods: This study included neonates with a birth weight of less than 1500 grams, appropriate for gestational age, who were treated in our neonatal intensive care unit (NICU) between January 1, 2020, and January 31, 2022. The demographic and clinical characteristics, morbidity, and mortality data of the patients were retrospectively reviewed. From the admission CBC results, values for NRBC (nucleated red blood cells), DNI (delta neutrophil index), LUC (large unstained cells), NLR (neutrophil/lymphocyte ratio), MLR (monocyte/lymphocyte ratio), PLR (platelet/lymphocyte ratio), SII (systemic immune-inflammation index), SIRI (systemic inflammation response index), and PIV (pan-immune inflammation value) were obtained. The relationship between these markers and prematurity-related morbidities and mortality was analyzed.
Results: Of the 481 infants included in the study, 53.2% were male. Morbidities included RDS in 68.8%, IVH (≥Grade 3) in 13.3%, PVL in 14.6%, hemodynamically significant PDA in 40.9%, early onset neonatal sepsis in 45.5%, late onset neonatal sepsis in 55.6% and NEC (≥Stage 2) in 8.3%. Moderate to severe BPD was seen in 42.4%, any stage of ROP in 62.4%, and treatment-requiring ROP in 16.7%. Mortality within the first 7 days was observed in 18.9% of the patients. In the RDS group, NLR, MLR, SII, SIRI, and PIV values were significantly higher. In the PDA group, NLR, SII, SIRI, and PIV values were significantly lower, while LUC values were significantly higher. In the IVH group, NLR and SII values were significantly lower. In the BPD group, LUC values were significantly higher. In the mortality group within the first 7 days, NRBC and DNI values were significantly higher, whereas NLR, MLR, PLR, SII, SIRI, and PIV values were significantly lower. Multivariate logistic regression analysis did not yield significant results for hematologic markers at admission as independent predictors for RDS, PDA, IVH, BPD, or early mortality.
Discussion and Conclusion: When evaluated alongside other risk factors, CBC parameters and derived indices can be useful in predicting morbidity and mortality in VLBW preterm infants. Prospective studies with larger cohorts are needed to validate the reliability and establish threshold values for these markers and indices.

Keywords: preterm, very low birth weight, systemic inflammation, early mortality, complete blood count