Capsicum baccatum türüne ait biber genotiplerinin morfolojik karakterizasyonu
Morphological characterization of Capsicum baccatum genotypes
Yazar: ASLI KANAL
Danışman: PROF. DR. AHMET BALKAYA
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Genetik kaynakların karakterizasyonu, bitki ıslahının ilk aĢamasını
oluĢturmaktadır. Tez çalıĢması ile Dünya‟nın farklı lokasyonlarından toplanmıĢ olan
Capsicum baccatum türüne ait 67 biber genotipinin UPOV (Uluslararası Yeni Bitki
ÇeĢitlerini Koruma Birliği) bitki özellik belgesi kriterlerine göre morfolojik
özelliklerinin tanımlanması ve bitkisel özellikler yönünden C. baccatum türüne ait
biber popülasyonunda var olan mevcut varyasyon düzeyinin belirlenmesi
amaçlanmıĢtır. Ayrıca dijital görüntüleme sistemlerinden yararlanarak C. baccatum
türüne ait biber genotiplerinin fenotipik kök yapılarının incelenmesi ve köklenme
mimarilerini oluĢturan temel unsurların karĢılaĢtırılması hedeflenmiĢtir. AraĢtırma
sonucunda, C. baccatum türüne ait biber genetik kaynaklarının morfolojik tanımlama
kriterleri yönünden fenotipik çeĢitliliğin oldukça yüksek olduğu tespit edilmiĢtir.
Temel bileĢen analizi sonucunda eigen değeri 1‟den fazla olan 10 adet bağımsız
eksen elde edilmiĢtir. C. baccatum türüne ait biber popülasyonunda morfolojik
varyasyon değerinin %75.75 olduğu belirlenmiĢtir. Bu sonuç, C. baccatum türüne
ait biber genotipleri arasında yüksek oranda varyasyon bulunduğunu göstermektedir.
Ayrıca, küme analizi sonucunda C. baccatum genotiplerinin akrabalık iliĢkilerinin
tespit edildiği bir dendogram elde edilmiĢtir. Tezin son aĢamasında, C. baccatum
türüne ait biber genotiplerinin kök yapıları ve köklenme düzeyleri de saptanmıĢtır.
WinRhizo programı ile yapılan kök analizi sonucunda, biber genotiplerinin fenotipik
kök özellikleri arasında çeĢitliğin oldukça yüksek olduğu belirlenmiĢtir. ÇalıĢmada,
toplam kök uzunluğunun 325.76 cm (CB-22) ile 1959.15 cm (CB-46), kök çapının
2.64 mm (CB-72) ile 5.80 mm (CB-86), ve kök hacmi değerlerinin ise 13.50 cm3
(CB-52) ile 151.65 cm3
(CB-36) arasında değiĢim gösterdikleri tespit edilmiĢtir. Bu
çalıĢma sonrasında, incelenen genetik materyalin çeĢit ıslah programında
değerlendirilmesine yönelik olarak seleksiyon ıslahına devam edilmesi
planlanmaktadır.

Abstract:
Characterization of genetic resources is the first stage of plant breeding. With
the thesis study, it was aimed to define the morphological characteristics of 67
genotypes of the Capsicum baccatum species collected from different locations of
the world according to the criteria of the UPOV (International Association for the
Protection of New Plant Varieties) and, to determine the level of the present variation
in the population of C. baccatum in terms of the plant characteristics. In addition,
using digital imaging systems, it was aimed to examine the phenotypic root
structures of C. baccatum genotypes and to compare the basic characteristics of root
architectures. As a result of the research, it was determined that the phenotypic
diversity of the genetic resources of C. baccatum species in terms of morphological
identification criteria is quite high. As a result of the principal component analysis,
10 independent axes with an eigen value of more than 1 were obtained. It was
determined that the morphological variation value in the pepper population of C.
baccatum species was 75.75%. This result shows that there is a high rate of variation
between genotypes belonging to C. baccatum species. In addition, as a result of
cluster analysis, a dendogram was obtained in which the relationship of C. baccatum
genotypes were determined. At the last stage of the thesis, root structures and rooting
levels of C. baccatum genotypes were also determined. As a result of the root
analysis performed with the WinRhizo program, it was determined that the variety
among the phenotypic root characteristics of pepper genotypes was quite high. In the
study, the total root length is ranged between 325.76 cm (CB-22) and 1959.15 cm
(CB-46), the root diameter is ranged between 2.64 mm (CB-72) and 5.80 mm (CB86), and the root volume is ranged between 13.50 cm3
(CB-52) and 151.65 cm3
(CB36). After this study, it is planned to continue selection breeding studies in order to
evaluate the examined genetic material in a variety breeding program.