Yoğun bakım hemşirelerinin manevi destek algılarının yaşam sonu bakıma yönelik tutum ve davranışlarına etkisi
The effect of intensive care nurses perceptions of spiritual support on attitudes and behaviors towards end-of-life care
Yazar: AYŞE GÖKTAŞ
Danışman: PROF. DR. MERYEM YAVUZ VAN GİERSBERGEN
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Cerrahi Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı / Cerrahi Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Davranış = Behavior ; Hasta bakımı = Patient care ; Hemşireler = Nurses ; Hemşirelik = Nursing ; Hemşirelik araştırmaları = Nursing research ; Manevi destek = Spiritual support ; Tutumlar = Attitudes ; Yaşlı bakımı = Elderly care ; Yoğun bakım = Intensive care ; Yoğun bakım üniteleri = Intensive care units

Özet:
Amaç: Çalışma, yoğun bakım hemşirelerinin manevi destek algılarının yaşam sonu bakıma yönelik tutum ve davranışlarına etkisini belirlemek amacıyla yapılmıştır.
Yöntem: Tanımlayıcı ve kesitsel tipte olan araştırma Aralık 2021 – Mayıs 2022 tarihleri arasında, bir üniversite hastanesi yoğun bakımlarında çalışan 150 hemşire ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın yürütülebilmesi için gereken etik izinler alınmıştır. Veriler, COVID-19 koruma önlemlerinden dolayı Google Forms üzerinden elektronik anket şeklinde toplanmıştır. Verilerin toplanmasında "Hemşire Tanıtım Formu", "Yoğun Bakım Hemşirelerinin Yaşam Sonu Bakıma Yönelik Tutum ve Davranışları Ölçeği" ve "Manevi Destek Algısı Ölçeği" kullanılmıştır. Araştırma analizinde veriler için istatistiksel SPSS 25.0 for Windows programı kullanılmıştır. Veriler, standart sapma, sayı, yüzde, ortalama, tek yönlü varyans analizi (ANOVA),  bağımsız örneklem t testi, Kruskal-Wallis H testi, Mann-Whitney U testi, ile 0.05 anlamlılık düzeyinde incelenmiştir. 
Bulgular: Araştırmaya katılan yoğun bakım hemşirelerinin %78,7'sinin kadın, %64,7'sinin bekar, %76,7'sinin lisans mezunu olduğu görülmüştür. Yoğun bakım hemşirelerinin yaşam sonu bakıma yönelik tutum ve davranışları ölçeği ve manevi destek algısı ölçeğinin bu çalışma içinde güvenilir olduğu görülmüştür. Manevi destek algısı ölçeği puan ortalamasının 52,71 olduğu görülmüştür. Yoğun bakım hemşirelerinin yaşam sonu bakıma yönelik tutum ve davranışları ölçeği puan ortalamasının 54,63, tutum alt boyutu puan ortalamasının 38,25, davranış alt boyutu puan ortalamasının 16,38 olduğu görülmüştür. Yoğun bakım hemşirelerinin yaşlarına ve hemşire olarak çalışma süresine göre ölçeğin tutum alt boyutu puan ortalamasının istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık gösterdiği görülmüştür. Yoğun bakım hemşirelerinin çalıştıkları bölüme ve yoğun bakımda çalışma süresine göre ölçeğin toplam puan ve tutum alt boyutu puan ortalamasının istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık gösterdiği görülmüştür. Yoğun bakım hemşirelerinin yaşam sonu bakımla ilgili eğitim alma durumuna göre ölçeğin davranış alt boyutu puan ortalamasının istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık gösterdiği görülmüştür. Sosyo-demografik özelliklerine göre manevi destek algısı ölçeği puan ortalaması arasında anlamlı bir fark görülmemiştir.
Sonuç: Yoğun bakım hemşirelerinin manevi destek algı düzeylerinin yüksek olduğu bulunmuştur. Yoğun bakım hemşirelerin manevi destek algıları ile yaşam sonu bakıma yönelik tutumları arasında anlamlı ve pozitif yönlü, yaşam sonu bakıma yönelik tutum ve davranışları arasında anlamlı ve pozitif yönlü bir ilişki görülürken, yaşam sonu bakıma yönelik davranışları arasında anlamlı bir ilişkinin olmadığı görülmüştür. 
Anahtar Kelimeler; Hemşirelik; yaşam sonu bakım; manevi destek algısı.

Abstract:
Aim: This study was conducted to determine the effect of spiritual support perceptions of intensive care nurses on their attitudes and behaviors towards end-of-life care.
Method: The descriptive and cross-sectional study was conducted between December 2021 and May 2022 with 150 nurses working in the intensive care units of a university hospital. Ethical permits were obtained to conduct the study. The data was collectted in the form of an electronic survey via Google Forms due to COVID-19 protection measures. Nurse Identification Form, Attitudes and Behaviors of Intensive Care Nurses towards End-of-Life Care Scale and Spiritual Support Perception Scale were used to collect for data. SPSS 25.0 for Windows program was used in the statistical analysis of the research data. Data were analyzed using number, standard deviation, percentage, mean, independent sample t-test, Kruskal-Wallis H test, one-way analysis of variance (ANOVA), Mann-Whitney U test, at a significanc level of 0.05.
Results: It was observed that 78.7% of the intensive care nurses participating in the research were women, 64.7% were single, and 76.7% were undergraduate graduates. Intensive care nurses' attitudes and behaviors towards end-of-life care scale and spiritual support perception scale were found to be reliable in this study. It was observed that the mean score of the perception of spiritual support scale was 52.71. Intensive care nurses' attitudes and behaviors towards end-of-life care scale mean score was 54.63, attitude sub-dimension mean 38.25, and behavior sub-dimension mean score 16.38. It was observed that the mean attitude sub-dimension score of the scale showed a statistically significant difference according to the age of the intensive care nurses and the length of time they worked as a nurse. It was seen that the total score and the attitude sub-dimension score average of the scale showed a statistically significant difference according to the department they work in and the length of time they worked in the intensive care unit. It was observed that the mean score of the scale's behavior sub-dimension showed a statistically significant difference according to the education status of the intensive care nurses about end-of-life care. There was no significant difference between the mean score of the perception of spiritual support scale according to their socio-demographic characteristics.
Conclusions: It was found that the spiritual support perception levels of intensive care nurses were high. There is a statistically major and positive relationship between the perceptions of spiritual support and attitudes towards end-of-life care of intensive care nurses, and major and positive relationshiip between perceptions of spiritual support and attitudes and behaviors towards end-of-life care. It was observed that there was no statistically considerable relationship between their behaviors.
Keywords; Nursing, end-of-life care, perception of spiritual support.