Acil serviste spontan subaraknoid kanama tanısı alan hastalarda iyonize kalsiyum düzeyinin prognoz ile ilişkisi
Relationship between ionizied calcium levels and prognosis in patients with spontaneous subarachnoid hemorrhage in the emergency department
Yazar: MELİKE KÜÇÜKCEYLAN
Danışman: DOÇ. DR. MÜGE GÜLEN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Adana Şehir Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Acil Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Acil Tıp = Emergency Medicine

Özet:
Amaç: Acil serviste spontan subaraknoid kanama tanısı almış hastalarda iyonize kalsiyum düzeyinin prognozu ön görüp görmediğinin belirlenmesi amaçlandı.

Materyal ve Metod: Çalışmaya 01 Aralık 2018 - 30 Kasım 2022 tarihleri arasında acil servise başvuran spontan subaraknoid kanama tanısı almış 18 yaş üstü hastalar dahil edildi. Çalışma retrospektif kesitsel vaka serisi olarak yapıldı. Hastaların demografik özelliklerinin yanı sıra, komorbiditeleri, vital bulguları, laboratuvar parametreleri, WFNS (Dünya Nöroşirürji Dernekleri Federasyonu) skoru, Fisher skalasına göre SAK derecelendirmesi, mekanik ventilatör ve inotrop ihtiyacının varlığı, gelişen komplikasyonlar, sonlanım durumu ve taburculuk sırasındaki Rankin skorları standart veri formuna kaydedildi. 

Bulgular: Çalışmaya 267 hasta dahil edildi. Hastaların yaş ortalaması 55.5±13.4 olup, %53.9'u (n=144) kadındı. Hastaların %16.5 'inde (n=44) hidrosefali gelişti ve %16.1 'ine (n=43) eksternal ventriküler drenaj uygulandı. Hastaların %34.8' inde (n=93) mortalite görüldü. Komplikasyon geliştiği anda bakılan iyonize kalsiyum düzeyi ortalaması mortal seyreden hastalarda (1.02±0.13), taburcu olan hastalara (1.07±0.09) göre istatistiksel olarak anlamlı oranda daha düşüktü (p=0.034). İnotrop tedavi ihtiyacı saptanan hastalarda hipokalsemik hasta oranı istatiksel olarak anlamlı oranda daha yüksekti (p=0.044). Hastaların ortalama yatış gün sayısı 20.4±19.8 idi. Mortal seyreden hastalarda hipokalsemik hasta oranı istatiksel olarak anlamlı oranda daha yüksek saptandı (p=0.024). Taburculuk sırasındaki Rankin skalası ortalaması hipokalsemik hastalarda istatistiksel olarak anlamlı düzeyde daha yüksekti (p=0.017). 

Sonuç: İyonize kalsiyum düzeyi, acil servise başvuran spontan subaraknoid kanamalı hastalarda taburculuk sırasındaki fonksiyonel bağımsızlık ve mortaliteyi ön görmede klinisyene yardımcı, kolay ulaşılabilir bir kan gazı parametresidir.

Anahtar Kelimeler: İyonize kalsiyum, mortalite, spontan subaraknoid kanama, Rankin skoru

Abstract:
Objective: The aim of this study was to determine whether ionized calcium levels can predict the prognosis in patients diagnosed with spontaneous subarachnoid hemorrhage in the emergency department.

Material and Methods: Patients aged 18 and over, diagnosed with spontaneous subarachnoid hemorrhage, who presented to the emergency department between December 1st, 2018, and November 30th, 2022, were included in the study. The study was conducted as a retrospective cross-sectional case series. Alongside the demographic characteristics of the patients, their comorbidities, vital signs, laboratory parameters, WFNS (World Federation of Neurosurgical Societies) score, grading of SAH according to the Fisher scale, presence of mechanical ventilation and inotropic support, developed complications, outcome status, and Rankin scores at discharge were recorded in a standardized data form.

Results: 267 patients were included in the study. The mean age of the patients was 55.5±13.4 years, with 53.9% (n=144) being female. In 16.5% (n=44) of the patients, hydrocephalus developed, and external ventricular drainage was applied to 16.1% (n=43) of them. 34.8% (n=93) of the patients experienced mortality. The mean ionized calcium level measured at the onset of complications was statistically significantly lower in patients with a fatal course (1.02±0.13) compared to discharged patients (1.07±0.09) (p=0.034). In patients requiring inotropic therapy, the proportion of hypocalcemic patients was significantly higher at a statistical level (p=0.044). The mean length of stay for patients was 20.4 ± 19.8 days. In patients with a fatal course, the proportion of hypocalcemic patients was found to be significantly higher (p=0.024). In hypocalcemic patients, the average Rankin scale at discharge was statistically significantly higher (p=0.017).

Conclusion: The ionized calcium level serves as a readily accessible parameter assisting clinicians in predicting functional independence and mortality at discharge in patients presenting to the emergency department with spontaneous subarachnoid hemorrhage.

Keywords: Ionized calcium, mortality, spontaneous subarachnoid hemorrhage, Rankin score