1835 tarihli Çıldır eyaletine bağlı Livane-i Ulya Sancağı 2768 numaralı Nüfus Defterinin değerlendirilmesi
Dated 1835 the banner of Çıldır province Livane-i Ulya Evaulation of the Population Registry number 2768
Yazar: BUKET ŞAHİN
Danışman: PROF. DR. SAKIP SELÇUK GÜNAY
Atatürk Üniversitesi / Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü / Yakınçağ Tarihi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Tarih = History
Dizin: Artvin = Artvin ; Defterler = Registers ; Kars-Ardahan-Çıldır = Kars-Ardahan-Çıldır ; Livane-i Ulya Sancağı = Livane-i Ulya Sanjak ; Nüfus Defterleri = Population Surveys ; Osmanlı Devleti = Ottoman State ; Osmanlı Dönemi = Ottoman Period ; Osmanlı tarihi = Ottoman history ; Çıldır Sancağı = Çıldır Sanjak

Özet:
Devletlerin amacı siyasi ve toplumsal açıdan geliĢmektir. Bir devletin bütün
yönleri ile geliĢmesi de nüfusa bağlıdır. Yani devletler nüfusunu (halkını) en iyi
derecede yönetebiliyorsa o zaman geliĢmiĢ olduğunu ortaya koymuĢtur.
Dil ve tarih araĢtırmaları yapan kiĢilerin kullandıkları en önemli kaynaklar tabii
ki geçmiĢte tutulan nüfus ile ilgili bilgi veren incelemeler ve nüfus defterleridir. Bu
belgeler en önemli arĢiv kaynaklarındandır. Bir bölgedeki nüfusun kökeni, sayısı, tarihi,
kültürel, sosyal, dini, ekonomik, etnik vb. yapıları hakkında bilgiler verir. Bu da
devletin yönetiminde baĢarıya ulaĢmanın kapılarını açar.
Bu çalıĢmada Osmanlı Devleti'nde Sultan II. Mahmud zamanında yapılan ilk
nüfus sayımı olan 1835 tarihine ait Çıldır Eyâleti'ne bağlı Livâne-i Ulyâ nam-ı diğer
Yukarı Artvin diye adlandırılan bölgenin nüfusu hakkında bilgi verilmiĢtir. 1251 (1835)
yılına ait bu nüfus sayımında tutulan 2768 numaralı Nüfus Ceride Defterindeki nüfusun
yapısı incelenerek sadece Müslümanlara ait olan nüfus kayıtlarının transkripsiyonu
yapılmıĢtır.
2768 numaralı bu nüfus defterinde kayıtlar tutulurken yapılan yanlıĢ yazımlar ve
sayımlar belirlenmiĢtir. Sultan II. Mahmud dönemin askeri nüfusunu belirlemek için
yapılan nüfus sayımının istatistik durumu bir tablo oluĢturarak belirlenmiĢtir. Ayrıca
köylerin günümüzdeki isimleri, bölgede sık ve seyrek kullanılan isimler, kiĢilere ait
fiziki özellik yapıları, engel durum tanımlamaları, toplam erkek nüfusu ve tahmini genel
toplam nüfus, hane reisi haricindeki kiĢilerin sayısı, köylerdeki hane ve kiĢi sayıları ve
hane baĢına düĢen kiĢi sayıları belirlenerek değerlendirilmiĢtir.
Anahtar Kelimeler: Livâne-i Ulyâ, Nüfus Defteri, 1835, II. Mahmud, Çıldır

Abstract:
The states aim is to develop politically and socially. The development of a
state in all its aspects depends on the population. In other words, a state's success
in governing its population shows that it is a developed country.
The most important sources used by language and history researchers are
certainly the population surveys and the population registers held in the past.
These documents are among the most important archive sources. They give
information about the population's origin, number, history, economy, and the
population's cultural, social, religious and ethical forms. Therefore, this opens the
doors to the success of the state administration.
This study gives information about the population of the region called
Livâne-i Ulyâ – aka Yukarı Artvin- of Çıldır Province, which was the first census
conducted in the time of Mahmud II. The structure of the population examined
and only Muslim population records were transcribed of The Population Ceride
Book no. 2768, kept in this census of 1251(1835).
In this population book no. 2768, the incorrect spellings and censuses were
determined. Constructing a table to determine the statistical status of the census,
Mahmud II had determined the military population of the period. Besides, the
current names of the villages, frequently and rarely used names in the region,
physical characteristics of individuals, disability status definitions, total male
population and estimated general total population, the number of people other
than household head, the number of households and people per household and the
number of people per household were evaluated.
Key words: Livâne-i Ulyâ, Population Census, 1835, Mahmud II, Çıldır.