Postmenopozal osteoporozda kinezyofobi sıklığı ve kinezyofobinin ağrı, yaşam kalitesi, düşme korkusu, denge ve depresyon ile ilişkisi
Incidence of  kinesiophobia  in  postmenopausal  osteoporosis  and  its  relationship with pain, quality of life, fear of falling, balance and depression
Yazar: ÜMMÜGÜLSÜM ŞERBET
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ DİLAY EKEN GEDİK
Adıyaman Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon = Physical Medicine and Rehabilitation
Dizin: Ağrı = Pain ; Denge = Equilibrium ; Depresyon = Depression ; Düşme kazaları = Accidental falls ; Hareket korkusu = Kinesiophobia ; Menopoz = Menopause ; Osteoporoz-postmenopozal = Osteoporosis-postmenopausal ; Postmenopozal osteoporoz =   ; Postural denge = Postural balance ; Yaşam kalitesi = Quality of life

Özet:
Osteoporoz (OP) görülme riski yaşla birlikte artmakta olup özellikle postmenopozal dönemdeki kadınlarda önem kazanır. Frajilite fraktürleri olmadığı sürece ağrısız, sessiz bir hastalık olarak bilinir. Ancak, OP hakkında yetersiz veya yanlış bilgi, yanlış hastalık algısı gibi nedenler ile ağrısız olsa bile osteoporotik bireylerde kinezyofobi gelişiyor olabilir. Osteoporotik hastalar düşme korkusu ve günlük fiziksel aktivitesi esnasında frajilite fraktürü gelişebileceği korkusu ile hareket etmekten korkabilir ve aktivitelerini kısıtlayabilirler. Ayrıca osteoporozlu kişilerde yaşam kalitesinin bozulması, depresyon, denge bozukluğu ve düşme korkusunun eşlik etmesi beklenebilir. Bu çalışmanın amacı, postmenopozal OP ve osteopenide kinezyofobi düzeyini değerlendirmek ve kinezyofobinin sosyodemografik özellikler, yaşam kalitesi, ağrı, denge, düşme korkusu ve depresyon ile ilişkisini saptamaktır.
Bu çalışmaya Adıyaman Eğitim ve Araştırma Hastanesi Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon polikliniğine başvuran 40 postmenopozal osteoporoz(OP), 40 postmenopozal osteopeni (OPN) tanısı alan hasta ve 40 normal kemik mineral yoğunluğuna sahip postmenopozal kadın dahil edildi. Katılımcıların sosyodemografik özellikleri kaydedildi.Kemik mineral yoğunluğu (KMY) değerleri, son bir yıl içinde yaptırdıkları Dual enerji x ışını absorbsiyometri (DEXA) ölçüm sonucuna göre değerlendirildi. Kinezyofobinin değerlendirilmesi için Tampa kinezyofobi ölçeği (TKÖ), düşme korkusu için Uluslararası düşme etkinlik skalası (UDES), denge için Berg denge ölçeği (BDÖ) ve Zamanlı kalk yürü testi (ZKYT), depresyon için Beck depresyon envanteri (BDE), ağrı için Vizüel analog skala (VAS) ve yaşam kalitesi için Avrupa Osteoporoz Birliği Yaşam Kalitesi Sorgulaması Formu (QUALEFFO-41) kullanıldı.
Çalışmamızda OP ve OPN gruplarında TKÖ skorları kontrol grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yüksekti (p<0,001), ancak OP ve OPN'li gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmadı (p>0,05).OP'li grupta VAS ortalamalarının kontrol (p<0,001) ve OPN (p=0,018) grubundan istatistiksel olarak anlamlı seviyede daha yüksek olduğu saptandı. OP grubunda QUALEFFO-Toplam ve tüm alt ölçek skor ortalamalarının kontrol grubundan istatistiksel açıdan anlamlı düzeyde daha yüksek olduğu bulundu (p<0,001). OP grubunda bulunan vakaların BDÖ skor ortalamalarının OPN(p=0,011) ve kontrol grubundan (p<0,001) istatistiksel açıdan anlamlı seviyede daha düşük olduğu bulundu. OP ve OPN'li gruplarda ZKYT ortalamalarının istatistiksel açıdan anlamlı seviyede farklılık göstermediği saptandı (p>0,05). OP grubunda UDES ortalamalarının kontrol grubundan istatistiksel açıdan anlamlı seviyede daha yüksek olduğu bulundu (p<0,001). BDE ortalamalarının üç grup arasında ve ikili grup analizlerinde istatistiksel açıdan anlamlı seviyede farklılık göstermediği saptandı (p>0,05).Osteopeni grubunun korelasyon analizlerine göre:VAS ile Q-Ağrı (p<0,001), Q-GS (p=0,020), Q-Z (p=0,036) ve Q-Toplam (p=0,005) skorları arasında istatistiksel açıdan anlamlı seviyede pozitif; TKÖ ile UDES (p=0,001) ve ZKYT (p=0,048)skorları arasında istatistiksel açıdan anlamlı seviyede pozitif ve BDÖ skorları arasında istatistiksel açıdan anlamlı seviyede negatif (p=0,036); BDÖ ile UDES (p=0,034) ve ZKYT (p<0,001) skorları arasında istatistiksel açıdan anlamlı seviyede negatif;UDES ile ZKYT skorları arasında istatistiksel açıdan anlamlı seviyede pozitif korelasyon olduğu saptandı (p<0,001).Osteoporoz grubunun korelasyon analizlerine göre ise, VAS ile Q-Ağrı (p=0,015), Q-S (p=0,048) ve Q-Toplam (p=0,013) skorları arasında istatistiksel açıdan anlamlı seviyede pozitif; Q-Toplam ile TKÖ (p=0,014) ve BDE (p=0,008) skorları arasında istatistiksel açıdan anlamlı seviyede pozitif; TKÖ ile BDÖ skorları arasında istatistiksel açıdan anlamlı seviyede negatif(p=0,012); BDÖ ile ZKYT skorları arasında istatistiksel açıdan anlamlı seviyede negatif korelasyon olduğu saptandı (p<0,001).
Sonuç olarak postmenopozal osteoporotik ve osteopenik hastalarda kinezyofobi birlikteliği göz önünde bulundurulmalıdır.Fiziksel aktivite, kemik sağlığı ve genel sağlık için gerekli olduğundan, OP ve OPN'li postmenopozal kadınlara kinezyofobinin üstesinden gelmek için fiziksel aktivitenin önemi konusunda eğitim verilmelidir. Kinezyofobinin düşme korkusu, denge bozukluğu,yaşam kalitesi, depresyon ve ağrı üzerine olumsuz etkileri önlenmeye çalışılmalıdır.

Anahtar Kelimeler:Postmenopozal osteoporoz, kinezyofobi, denge, düşme korkusu

Abstract:
The risk of osteoporosis (OP) increases with age and is especially important in postmenopausal women. It is known as a painless and silent disease unless there are fragility fractures. However, even if it is painless, kinesiophobia may develop in osteoporotic individuals due to insufficient or wrong information about OP and wrong perception of the disease. Osteoporotic patients may be afraid to move and limit their activities due to the fear of falling and the fear of fragility fracture during daily physical activity. In addition, deteriorating quality of life, depression, balance disorder and fear of falling can be expected in people with osteoporosis. The aim of this study is to evaluate the level of kinesiophobia in postmenopausal OP and osteopenia and to determine the relationship of kinesiophobia with sociodemographic characteristics, quality of life, pain, balance, fear of falling and depression.
In this study, 40 postmenopausal osteoporosis (OP) patients, 40 postmenopausal osteopenia (OPN) patients and 40 postmenopausal women with normal bone mineral density who applied to the Physical Medicine and Rehabilitation outpatient clinic of Adıyaman Training and Research Hospital were included. The sociodemographic characteristics of the participants were recorded. Bone mineral density (BMD) values were evaluated according to Dual energy x-ray absorptiometry (DEXA) measurement results made within the last year. In the evaluation, Tampa kinesiophobia scale (TKS) for kinesiophobia, Falls Efficacy Scale International (FES-I) for fear of falling, Berg balance scale (BBS) and Timed up and go test (TUG) for balance, Beck depression inventory (BDI) for depression, Visual analog scale (VAS) for pain and Quality of Life Questionnaire of the European Foundation for Osteoporosis (QUALEFFO-41) for quality of life were used.
In our study, TKS scores in the OP and OPN groups were statistically significantly higher than the control group (p<0.001), but no statistically significant difference was found between the OP and OPN groups (p>0.05). It was found that the mean of VAS in the OP group was statistically significantly higher than the control (p<0.001) and OPN (p=0.018) groups. The QUALEFFO-Total and all subscale scores in the OP group were statistically significantly higher than the control group (p<0.001). It was found that the mean BDI scores of the cases in the OP group were statistically significantly lower than the OPN (p=0.011) and control groups (p<0.001). It was determined that TUG mean scores in OP and OPN groups did not differ statistically significantly (p>0.05). The mean FES-I in the OP group were statistically significantly higher than the control group (p<0.001). It was determined that the BDI averages did not differ statistically significantly between the three groups and in the double-group analyzes (p>0.05). According to the correlation analysis of the osteopenia group, statistically significant positive correlation between VAS and Q-Pain (p<0.001), Q-GS (p=0.020), Q-Z (p=0.036) and Q-Total (p=0.005) scores; statistically significant positive correlation between TKS and FES-I (p=0.001) and TUG (p=0.048) scores, and statistically significant negative correlation between TKS and BBS scores (p=0.036); statistically significant negative correlation between BBS and FES-I (p=0.034) and TUG (p<0.001) scores; statistically significant positive correlation between FES-I and TUG scores (p<0.001) were found. According to the correlation analyzes of the osteoporosis group, statistically significant positive correlation between VAS and Q-Pain (p=0.015), Q-S (p=0.048) and Q-Total (p=0.013) scores; statistically significant positive correlation between Q-Total and TKS (p=0.014) and BDI (p=0.008) scores; statistically significant negative correlation between TKS and BBS scores (p=0.012); statistically significant negative correlation between BBS and TUG scores (p<0.001) were found. 
In conclusion, the association of kinesiophobia should be considered in postmenopausal osteoporotic and osteopenic patients. Because physical activity is essential for bone health and overall health, postmenopausal women with OP and OPN should be educated about the importance of physical activity to overcome kinesiophobia. The negative effects of kinesiophobia on fear of falling, balance disorder, quality of life, depression and pain should be prevented.

Keywords: Postmenopausal osteoporosis, kinesiophobia, balance, fear of falling