İzmir Ödemiş yöresinde farklı sulama seviyelerinin fasulye (Phaseolus vulgaris)' de verim ve bazı kalite parametrelerine olan etkisinin belirlenmesi üzerine bir araştırma
A research on determining the effect of different irrigation levels on bean (Phaseolus vulgaris) yield and some quality parameters in İzmir Ödemiş region
Yazar: OLYA DENİZ ERGÜÇLÜ
Danışman: DOÇ. DR. ERSEL YILMAZ
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarımsal Yapılar ve Sulama Ana Bilim Dalı / Tarımsal Yapılar ve Sulama Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Amaç: Bu çalışma, damla sulama yöntemi kullanılarak fasulye bitkisinde farklı sulama suyu düzeylerinin parsel verimi, su tüketimi ve su kullanım randımanları ile bazı verim ve kalite parametrelerine olan etkilerinin belirlenmesi amacıyla yürütülmüştür.
Materyal ve Yöntem: Çalışmada bitkisel materyal olarak bölgede yaygın yetiştiriciliği yapılan fasulye (Phaseolus vulgaris) çeşidi kullanılmıştır. Deneme İzmir Ödemiş Gölcük-Karşıyaka-Boğaz Yaylaları Sulama Kooperatifi İşletme sahasındaki tarım arazisinde kurulmuştur. Çalışma tesadüf parselleri deneme desenine göre 3 tekerrür 5 sulama suyu düzeyi (%100, %75, %50, %25, %0 sulama) olarak kurulmuştur. Araştırmada damla sulama yöntemi kullanılmıştır. Sulama zamanlarının belirlenmesinde, 7 gün sulama aralığında FAO – Penman-Monteith yöntemine göre hesaplanan referans bitki su tüketimi değerleri (ETo) kullanılmıştır. Çiçeklenme dönemi başından son hasada kadar olan dönemde; bitki boyu (cm), bitkide bakla sayısı (adet/fasulye), parsel verimi (kg/da), bakla ağırlığı (g), yaprak sayısı (adet) değerleri ölçülmüştür. 
Bulgular: Uygulanan sulamalar fasulye parsel verimi ile bazı verim ve kalite parametrelerini önemli düzeyde etkilemiştir. Sulama konularına göre mevsimlik bitki su tüketimi 69-520 mm arasında değişmiştir. Ortalama parsel verimi ise 144-1400 kg/da arasında değişmiştir. En yüksek verim su kısıtı uygulanmayan S1 (%100) konusundan 1400 kg/da olarak sağlanmıştır. Ortalama WUE değerleri 1.48-2.69 kg/m3 arasında değişmiştir.
Sonuç: Bu araştırma, İzmir Ödemiş Gölcük yöresinde fasulye yetiştiriciliğinde su yönetiminin önemini vurgulamaktadır. Fasulye bitkisinden elde edilen bazı kalite parametreleri incelendiğinde, düşük sulama seviyelerinde verimde belirgin bir düşüş gözlemlenmiştir. Sonuç olarak, su kaynağının sınırlı olmadığı koşullarda sulama suyunun tam uygulandığı S1 (%100) konusunun en iyi sulama konusu olduğu söylenebilir. Eğer bölgede su kaynağı kısıtlı ise bu koşulda da (%50) su kısıtı yapılan S3 konusunun verim, WUE ve verim ve bazı verim parametreleri açısından uygun olacağı sonucuna varılabilir.
Anahtar sözcükler: Fasulye, damla sulama, kısıtlı sulama, verim azalma oranı, verim-kalite parametreleri

Abstract:
Objective: This study was carried out to determine the effects of different irrigation water levels on the parcel yield, water consumption, water use efficiency and on some yield and also quality parameters in the bean plant by using the drip irrigation method.

Material and Methods: In this study was used a Bean (Phaseolus vulgaris) which is widely produced in the region. The trial was established on the agricultural land in the İzmir Ödemiş Gölcük-Karşıyaka-Boğaz Plateaus Irrigation Cooperative Operation area. The study was established according to the randomized plot trial design with 3 replications and 5 irrigation water levels (100%, 75%, 50%, 25%, 0% irrigation). The method used in the research was drip irrigation. In determining irrigation times, reference plant water consumption values (ETo) calculated according to the FAO – Penman Monteith method during the 7-day irrigation interval were used. During the flowering period until the final harvest; Plant height (cm), number of pods per plant (pcs/bean), parcel yield (kg/da), pod weight (g), number of leaves (pcs) were measured. 

Results: The applied irrigations significantly affected the bean plot yield and some yield and quality parameters. According to the seasonal plant water consumption varied between 69-520 mm depending on irrigation issues. Parcel yield varied between 144-1400 kg/da. The highest yield was obtained as 1400 kg/da from S1 (100%) subject, where water restriction was not applied. Temperature WUE values varied between 1.48-2.69 kg/m3. 

Conclusion: This research emphasizes increasing water management in the production of beans in İzmir Ödemiş region. Investigating some quality values obtained from bean plants, significant decrease in yield was observed at low irrigation levels. As a result, where the water source was not limited and the irrigation was complete applied (100%) as per S1 subject, is the best irrigation. If the water resource in the region is limited, it can be concluded that the efficiency of the S3 issue with (50%) water restriction will be suitable in return for WUE and yield. 

Key Words: Bean, drip irrigation, limited irrigation, yield reduction rate, yield-quality parameters.