Kırım kongo kanamalı ateşi olan hastalarda serum ısı şok protein (hsp-27, hsp-47, hsp-70, hsp-90) düzeylerinin oksidatif durum ve çeşitli inflamatuar belirteçlerle korelasyonunun değerlendirilmesi
Evalution of serum heat shock protein (hsp-27, hsp-47, hsp-70, hsp-90) levels correlation with oxidative status and various inflammatory parameters in crimean-congo haemorrhagic fever patients
Yazar: ALİ SAİD KADAK
Danışman: PROF. DR. NURTEN AKSOY
Harran Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Tıbbi Biyokimya Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2016
Konu: Biyokimya = Biochemistry
Dizin: Antioksidanlar = Antioxidants ; Biyobelirteçler = Biomarkers ; Fibronektinler = Fibronectins ; Hemorajik ateş-Kırım = Hemorrhagic fever-Crimean ; Kırım Kongo kanamalı ateşi hastalığı =   ; Oksidanlar = Oxidants ; Oksidatif stres = Oxidative stress ; Sıcaklık şoku proteinleri = Heat shock proteins ; İnflamasyon = Inflammation

Özet:
Giriş ve Amaç: Kırım-Kongo kanamalı ateşi (KKKA) Bunyaviridae ailesi, Nairovirüs cinsine mensup KKKA virüsü (KKKAV) tarafından oluşturulan kene kaynaklı bir viral kanamalı ateş ve zoonotik bir enfeksiyon hastalığıdır. Oksidatif stres oksidan ve antioksidanlar arasındaki dengesizlik olarak tanımlanır. Isı şok proteinleri immün sistemde tehlike sinyalleri olarak immün aktivasyon ortaya koyar ya da eksojen stres uyaranlarının yol açtığı ölümcül hasara karşı hücreleri korur. Bu çalışmanın amacı, KKKA hastalarında ısı şok protein düzeyleri ile oksidatif durum, PAF, fibronektin arasındaki ilişkiyi araştırmaktır.

	Gereç ve Yöntem: Bu çalışmada, hasta grubu 2011-2012 yılları arasında Tokat Devlet Hastanesine başvuran hastalar arasında PZR/ELISA sonucu pozitif, 44 KKKA vakasından oluşturuldu. Sigara içmeyen, viral ya da metabolik herhangi bir hastalığı olmayan yaş ve cinsiyet olarak hasta grubuyla uyumlu 44 gönüllü, kontrol grubu olarak kaydedildi. Serum numuneleri çalışma yapılıncaya kadar  –80°C' de saklandı. Serum HSP27, HSP47, HSP70 ve HSP90 düzeyleri ELISA yöntemiyle ölçüldü. TAS ve TOS düzeyleri kolorimetrik yöntem kullanılarak ölçüldü ve OSI hesaplandı. Fibronektin ve PAF ELISA yöntemiyle ölçüldü. İstatistiksel analiz SPSS 15.0 kullanılarak gerçekleştirildi. Sonuçlar ortalama + standart sapma olarak kaydedildi.

	Bulgular: TOS ve OSI düzeyleri KKKA hastalarında, kontrol grubuna göre anlamlı derecede yüksekti (p<0.001). KKKA hastaları ve sağlıklı kontroller arasındaki ortalama TAS değerlerindeki farklılık istatistiksel olarak anlamlı değildi (p>0.05). Serum HSP27, HSP70 ve HSP90 düzeyleri KKKA grubunda kontrol grubuna göre anlamlı derecede yüksekti. (p<0.001). Hasta grubundaki ortalama HSP47 düzeyleri kontrol grubuna göre yüksekti fakat aradaki farklılık istatistiksel olarak anlamlı değildi (p>0.05). HSP70 ve OSİ arasında pozitif yönde anlamlı bir korelasyon vardı (r: 0.718, p<0.001). PAF ve fibronektin düzeyleri arasında anlamlı derecede negatif korelasyon bulundu (r:-0.782, p<0.001).
Tartışma ve Sonuç: KKKAV'nün neden olduğu infeksiyonun KKKA hastalarında oksidatif stresi ve ısı şok protein düzeylerini arttırmış olduğunu söyleyebiliriz. Artan ısı şok proteinleri hastalığın patogenezinde temel mekanizma olan sitokin fırtınasının neden olduğu sitokin aracılı endotel hasarına katkıda bulunmuş olabilir. Oksidatif stres ve ısı şok proteinleri arasındaki ilişkinin kesin mekanizmalarını ve bu ilişkinin KKKA enfeksiyonunun klinik seyrine etkisini açıklamak için daha detaylı çalışmalara ihtiyaç vardır.
Anahtar Kelimeler: Isı şok protein, Oksidatif Stres, KKKA, Fibronektin, PAF

Abstract:
Introduction and Objective: Crimean-Congo hemorrhagic fever (CCHF), a tick-borne viral hemorrhagic fever, is a zoonotic infection that caused by CCHF virus (CCHFV) of the family Bunyaviridae, genus Nairovirus. Oxidative stress is defined as an unbalance between oxidants and antioxidants. HSPs exert immune activation as danger signals in immunity or protect cells from lethal damage induced by exogenous stress stimuli. The aim of this study is to investigate relationship between heat shock protein levels and oxidative stres, PAF, fibronectin in CCHV patients.

	Material and Method: In this study, the patient group consisted of 44 cases with a positive diagnosis of CCHF according to PCR/ELISA outcome among the patients referred to Tokat Government Hospital between the years 2011-2012. A total of 44 volunteers who were not having any viral or metabolic diseases, non-smokers, age and gender matched with the patients group were enrolled as the control group. The serum samples were stored at –80°C until the study was carried out. Serum HSP27, HSP47, HSP70 and HSP90 levels were measured by ELISA. TAS, TOS were measured using colorimetric method and OSI was calculated. Fibronectin and PAF were measured by ELISA. Statistical analysis was performed using SPSS 15.0 (Il, USA). Results were enrolled mean + standart deviation.

	Findings: TOS and OSI values are significantly higher in CCHF patients as compared to the controls (p<0.001). The difference in mean TAS values between CCHF patients and healthy controls was not statistically significant (p> 0.05). Serum HSP27, HSP70 and HSP90 levels were significantly higher in patient group as compared to the control group (p<0.001). There was a significant positive correlation between OSI and HSP70 (r: 0.718, p<0.001). A significant negative correlation was found between PAF and fibronectin levels (r:-0.782, p<0.001).
	Discussion and Conclusion: We can say that viral infection caused by CCHFV may increased oxidative stress and heat shock protein levels in CCHF patients. Increased heat shock protein levels may provide a contribution to the 'cytokine storm' which is basic mechanism of pathogenesis lead to cytokine-mediated endothelial injury. More extensive studies are required to clarify the precise mechanisms of the interaction between oxidative stress and heat shock proteins, and the inﬂuence of this relationship on the clinical course of CCHF infection.
Key Words: Heat shock protein, Oxidative stress, CCHF, Fibronectin, PAF