XV. ve XVI. yy.'larda Fatih ve Süleymaniye medreselerinde verilen din eğitiminin karşılaştırmalı bir incelemesi
A comparative study on religious education of Fatih and Süleymaniye madrasahs in XV th and XVI th century
Yazar: AYŞE ZİŞAN FURAT
Danışman: PROF. DR. FAHRİ KAYADİBİ
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2004
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Tarih = History
Dizin: 15. yüzyıl = 15. century ; 16. yüzyıl = 16. century ; Din eğitimi = Religious education ; Din eğitimi kurumları = Theological schools ; Eğitim = Education ; Eğitim tarihi = Educational history ; Fatih Külliyesi = Fatih Complex ; Medreseler = Madrasahs ; Osmanlı Dönemi = Ottoman Period ; Süleymaniye Külliyesi = Süleymaniye Complex

Özet:
öz Fatih ve Süleymaniye Medreseleri dönemlerinin en yüksek öğretim kurumlarıydılar. Osmanlı eğitiminin esasında, seçilen bir kitabı yada kitaptan bir bölümü okuyup, imtihan vererek bir üst medreseye geçmek yatıyordu. Her iki medresede de, fıkıh, usul-i fıkıh, kelam, tefsir ve hadis gibi ilimlerin oluşturduğu bir dini eğitim uygulanmaktaydı. Şimdiye kadar bu iki medrese, yerli ve yabancı araştırmacılar tarafından teker teker genel hatlarıyla incelenmişti. Biz bu çalışmamızda her iki medreseyi ele alarak, içlerinde verilen din eğitimini karşılaştırdık. Bu şekilde hem bu kurumların Osmanlı ilim ve kültür hayatına yaptıkları katkıları ortaya koyduk, hem de günümüz eğitim sisteminin faydalanacağı noktalar üzerinde durduk. ABSTRACT Fatih and Sulaymaniye Madrasahs were the highest educational institutions of their period. The ottoman educational mentality was based on reading of a selected book or a passage from it then passing to the higher level achieving the exam. In both madrasahs a religious education including the scholarly disciplines such as fiqh (Islamic jurisprudence), usul el-fiqh (the methodology of Islamic jurisprudence), kalam (Islamic theology), tefsir (commentary) and hadith (tradition) were taught. Some native and foreign researchers have carried out studies on these madrasahs one by one though only in rough lines up to today. In this thesis, we studied on these institutions and compared them regarding to religious education. Thus we demonstrated the contributions of these institutions to the Ottoman intellectual and cultural life and also dwelled upon the points that could be useful for our contemporary educational system. Ill

Abstract:
öz Fatih ve Süleymaniye Medreseleri dönemlerinin en yüksek öğretim kurumlarıydılar. Osmanlı eğitiminin esasında, seçilen bir kitabı yada kitaptan bir bölümü okuyup, imtihan vererek bir üst medreseye geçmek yatıyordu. Her iki medresede de, fıkıh, usul-i fıkıh, kelam, tefsir ve hadis gibi ilimlerin oluşturduğu bir dini eğitim uygulanmaktaydı. Şimdiye kadar bu iki medrese, yerli ve yabancı araştırmacılar tarafından teker teker genel hatlarıyla incelenmişti. Biz bu çalışmamızda her iki medreseyi ele alarak, içlerinde verilen din eğitimini karşılaştırdık. Bu şekilde hem bu kurumların Osmanlı ilim ve kültür hayatına yaptıkları katkıları ortaya koyduk, hem de günümüz eğitim sisteminin faydalanacağı noktalar üzerinde durduk. ABSTRACT Fatih and Sulaymaniye Madrasahs were the highest educational institutions of their period. The ottoman educational mentality was based on reading of a selected book or a passage from it then passing to the higher level achieving the exam. In both madrasahs a religious education including the scholarly disciplines such as fiqh (Islamic jurisprudence), usul el-fiqh (the methodology of Islamic jurisprudence), kalam (Islamic theology), tefsir (commentary) and hadith (tradition) were taught. Some native and foreign researchers have carried out studies on these madrasahs one by one though only in rough lines up to today. In this thesis, we studied on these institutions and compared them regarding to religious education. Thus we demonstrated the contributions of these institutions to the Ottoman intellectual and cultural life and also dwelled upon the points that could be useful for our contemporary educational system. Ill