Ebeveynlerinde psikoz öyküsü olan ve olmayan şizofreni tanısı almış bireylerin zihin kuramı ve bilişsel işlevler açısından karşılaştırılması
A comparison of schizophrenic patients who have parents with psychosis and those who have not in terms of theory of mind and cognitive functions
Yazar: ÖMER BİLGİÇ
Danışman: DOÇ. DR. GÜNAY SERAP TEKİNSAV SÜTCÜ
Ege Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Klinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Bilişsel işlev = Cognitive function ; Ebeveynler = Parents ; Hastalar = Patients ; Psikolojik sorunlar = Psychological problems ; Zihin kuramı = Theory of mind ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation ; Şizofreni = Schizophrenia ; Şizofrenik psikoloji = Schizophrenic psychology

Özet:
Bu çalışmada öncelikli olarak ebeveynlerinde psikoz öyküsü olan ve ebeveynlerinde psikoz öyküsü olmayan şizofreni tanısı almış bireyleri bilişsel işlevler ve zihin kuramı açısından karşılaştırmak amaçlanmıştır. Çalışmanın diğer amacı ise şizofreni tanısı alan bireylerin bilişsel işlevlerini ve zihin kuramı becerilerini şizofreni tanısı almayan kontrol grubuyla karşılaştırmaktır. Araştırmanın örneklemi, Sağlık Bilimleri Üniversitesi İzmir Bozyaka Eğitim ve Araştırma Hastanesi Toplum Ruh Sağlığı Merkezi'nde tedavi gören, çalışmaya dahil edilme ölçütlerini karşılayan, ailesinde psikoz öyküsü olan ve olmayan 40'ar şizofreni hastasından oluşmaktadır. Kontrol grubu olarak hastalar ile benzer yaş, cinsiyet ve eğitim düzeyine sahip 40 sağlıklı birey ile çalışılmıştır. Araştırmada katılımcıların zeka düzeylerini belirlemek amacıyla WAIS-R Yetişkinler İçin Zeka Ölçeği, bilişsel fonksiyonlarını ölçmek için İşitsel Üçlü Sessiz Harf Sıralaması Testi,  Sözel Kelime Akıcılığı Testi, Stroop Testi TBAG Formu, Çizgi Yönünü Belirleme Testi ve Zihin Kuramı becerilerini değerlendirmek amacıyla da Zihin Kuramı Testleri uygulanmıştır. Yapılan analizler sonucunda ailsinde psikoz öyküsü olan şizofreni hastalarının hem bilişsel işlevler hem de ZK işlevleri açısından aile öyküsü olmayan şizofreni hastalarına göre daha kötü performans sergilediği görülmüştür. Ayrıca kontrol grubunun bütün testlerde deney grubundan daha yüksek puanlar aldığı bulunmuştur. Elde edilen bulgular ilgili literatür sonuçları ile birlikte tartışılmıştır.

Abstract:
In this study, it is aimed to compare the cognitive functions and theory of  mind skills of schizophrenic patients who have parents with psychosis and those who have not. Another aim of the study is to compare the cognitive functions and theory of mind skills of people diagnosed with schizophrenia and the control group not had schizophrenia.The samples of these study constitute 80 schizophrenic patients aged between 18 to 50, and 40 healthy people who have similar according to age, gender and education level with research group. In the study, Wechsler Adult Intelligence Scale – Revised is used to evaluate intelligence quotient, Auditory Consonant Triagram Test, Line Direction Identification Test, Verbal Fluency Test, Stroop TBAG are used to evaluate cognitive functions and Theory of Mind Tests are used to evaluate theory of mind skills. Besides, personal information forms are used to obtain some personal information including socio-demographic information. According to the results, schizophrenic patients with psychotic history in family display a worse performance than schizophrenic patients without family psychotic history in terms of cognitive functions and ToM functions. Also, the control group  receive higher scores on all tests. The finings of the study are discussed with the related literature results.