Tip 1 diyabetes mellitus tanısı ile izlenmekte olan hastaların yaşam kalitesi düzeylerinin değerlendirilmesi
Evalution of the quality of life level of the patients with type 1 diabetes mellitus
Yazar: ENSAR DURAS
Danışman: UZMAN DİĞDEM BEZEN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Okmeydanı Eğitim. ve Araştırma. Hastanesi / Çocuk Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2017
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Diabetes mellitus-tip 1 = Diabetes mellitus-type 1 ; Ergenler = Adolescents ; Hasta takibi = Follow up studies ; Yaşam kalitesi = Quality of life ; Çocuklar = Children

Özet:
Amaç: Çocuk endokrinoloji polikliniğinde takip edilen 4-16 yaş arası tip 1 diyabetes mellitus tanılı çocuk ve ergenlerde yaşam kalitesi düzeyinin saptanması, aynı yaş grubundaki sağlıklı çocuklara göre kıyaslama yapılması ve bu sonuçların, çocukların ve ailelerinin sosyodemografik özellikleri ile ilişkisinin değerlendirilmesi amaçlandı.
Gereç ve Yöntem: Çalışmaya 01.06.2016 ile 01.12.2016 tarihleri arasında başvuran, tip 1 diyabetes mellitus tanısı ile takip edilen 4-16 yaş arası 45 çocuk ve aynı tarihler arasında genel pediatri polikliniğine başvuran benzer demografik özelliklere sahip, kronik bir hastalığı olmayan 4-16 yaş arası 45 sağlıklı çocuk dahil edildi. Tip 1 diyabetes mellitus tanılı çocuklar vaka grubunu, sağlıklı çocuklar kontrol grubunu oluşturdu. Çalışmaya alınan çocuklar ve aileleri, çalışmanın amacı ve içeriği hakkında bilgilendirildi, ailelerden çocuklarının katılımı ile ilgili gönüllü olur formu, okul çağındaki çocuklardan gönüllü olur formu ve daha küçük çocuklardan sözel onam alındı. Tüm vaka ve kontrol grubuna değerlendirme sırasında araştırmacı tarafından uygulanan sosyodemografik form ve Çocuklar İçin Yaşam Kalitesi Ölçeği (KINDL) uygulandı. Ayrıca vakaların dosyalarından elde edilen tanı yaşı, ek hastalık gibi özgeçmeşine ait veriler kaydedildi.
Bulgular: Çocukların yaş ortalaması vaka grubunda 11.4 ± 4.1 yıl, kontrol grubunda ise 10.2 ± 3.7 yıl idi. Vaka grubundaki çocukların %71.1'i (n=32) üç yıl ve daha az süredir, %28.9'u (n=13) üç yıldan daha fazla süredir tip 1 diyabetes mellitus tanısı ile takipli idi. Çalışmada, tip 1 diyabetes mellitus tanılı çocukların toplam yaşam kalitesi puanı 73.9 ± 9.1 olarak bulunurken, kontrol grubundaki çocukların toplam yaşam kalitesi puanı 81.7 ± 10.2 olarak bulundu ve bu sonuç istatistiksel olarak anlamlı farklılık göstermekteydi (p=0.000). Yaşam kalitesi ölçeğinin alt boyutlarının karşlaştırılmasında, 8-12 yaş arası tip 1 diyabetes mellitus tanılı çocukların duygusal iyilik, özsaygı, arkadaş ve okul alt boyut puanları sağlıklı gruba göre istatistiksel olarak anlamlı düzeyde düşük bulundu (sırasıyla p=0.032, p=0.041, p=0.047, p=0.029). On üç-16 yaş grubunda ise ölçek alt gruplarından yalnızca arkadaş boyutundan aldıkları puanlar arasında istatistiksel olarak anlamlı fark saptandı (p=0.043).
Sonuç: Tip 1 diyabetes mellitus tanılı çocukların yaşam kalitesi düzeyleri sağlıklı çocuklara göre belirgin derecede düşük bulundu. Bu çocukların yaşam kalitelerinin iyileştirilebilmesi için tanı anından itibaren psikososyal destek sağlanmasının faydalı olacağını düşünmekteyiz.

Abstract:
Aim: We aimed to determine the quality of life level in children and adolescents diagnosed with type 1 diabetes mellitus between the ages of 4-16 who are followed up in the pediatric endocrinology clinic and to conduct a comparative study with healthy peers. We also evaluated the relationship between the results and socio-demographic characteristics of the children and their families.
Material and Method: 45 children aged between 4-16 who were followed-up with the diagnosis of type 1 diabetes mellitus between 01.06.2016 - 01.12.2016 and another group of 45 healthy children who were referred to the general pediatrics outpatient clinic between the same dates with the similar demographic characteristics and with no chronic disease were included in the study. Forty-five children with type 1 diabetes mellitus were the observational case group and 45 healthy children were the control group. The children and families involved in the study were informed about the purpose and content of the study and consents of the families and the children in the school age were obtained by written voluntary form and the consents of the pre-school children were obtained verbally. For all the case and control group, sociodemographic form and the Quality of Life for Children Scale (KINDL) had been applied by the researcher during the evaluation. We also recorded the background data from patients' files regarding the diagnosis, age or any additional diseases.
Results: Sociodemographic forms and scales were applied to 90 children in the case and control group. The mean age of case group was 11.4 ± 4.1 years and the control group was 10.2 ± 3.7 years. In the case group 71.1% (n = 32) of the children were being followed up with type 1 diabetes mellitus for three years or less and 28.9% (n = 13) were being followed up for more than three years. In the study, the total quality of life score was found to be 73.9 ± 9.1 in children with type 1 diabetes mellitus, and 81.7 ± 10.2 in the control group. This result was statistically significant (p=0.000). Comparing the subscales of the quality of life scale, the emotional well - being, self - esteem, friend and school subscale scores of 8-12 year-old children with type 1 diabetes mellitus were statistically significantly lower than healthy group (p=0.032, p=0.041, p=0.047, p=0.029, respectively). On the other hand, there was a statistically significant difference with the scores of friend subscale in children at the age of 13-16 (p=0.043).
Conclusion: The quality of life of children with type 1 diabetes mellitus was significantly lower than that of the healthy children. We believe that psychosocial support from the time of diagnosis is needed for these children to improve the level of quality of life.