Ebeveynlerin meningokok aşıları hakkında bilgi, tutum ve davranışlarının değerlendirilmesi
Evaluation of the knowledge, attitude and behavior of parents about meningokok vaccinations
Yazar: ŞERİF ŞERİFOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. TAMAY GÜRBÜZ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Haydarpaşa Numune Eğt. ve Arş. Hastanesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Ana-baba = Parents ; Aşılama = Vaccination ; Aşılar = Vaccines ; Bilgi = Knowledge ; Davranış = Behavior ; Meningokok aşıları = Meningococcal vaccines ; Meningokok enfeksiyonları = Meningococcal infections ; Neisseria meningitidis = Neisseria meningitidis ; Tutumlar = Attitudes

Özet:
Giriş ve Amaç: Meningokok enfeksiyonları klinik olarak  asemptomatik taşıyıcılıktan, gizli bakteremiye; sepsisten, hızla ilerleyen ve doku kaybı ile karakterize olan meningokoksemiye kadar giden geniş bir spektruma sahiptir. Aşılama, hastayı, semptomların başlangıcından sonra müdahale için çok az zaman bırakan bu agresif hastalığa karşı korumanın en iyi yoludur. Meningokok enfeksiyonları ve aşıları hakkındaki farkındalığın, bilgi düzeyinin, tutum ve davranışların ebeveynlerin  aşıları kabülünde önemli rol aldığı düşünüldüğünde bunları anlamak  ve iyileştirici öneriler ortaya koymak bu tezin amacıdır.
Gereç ve Yöntem:  Çalışmamız Sağlık Bilimleri Üniversitesi Haydarpaşa Numune Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi çocuk sağlığı hastalıkları polikliniğine başvuran ve servisinde yatan çocukların ebeveynlerine gönüllülük esas alınarak anket çalışması şeklinde yürütüldü. Çalışmamız kesitsel tanımlayıcı ve karşılaştırmalı nitelikler taşıyan bir anket çalışmasıdır. Ankette ebeveynlerin sosyo-demografik özellikleri, meningokok enfeksiyonları ve aşıları hakkındaki farkındalıkları, bilgileri ve aşıyı uygulama konusundaki tutum ve davranışları sorgulandı. Çalışmaya katılmaya 306 ebeveyn gönüllü oldu.
Bulgular: Çalışmamıza 257'si (%84) anne ve 49'u (%16) baba olmak üzere 306 ebeveyn katıldı. Ebeveynlerin  öğrenim durumu 11'inin (%3,6) okuma-yazması yok, 101'i (%33) ilkokul , 54 'ü(%17,6) orta okul, 79'u (%25,8) lise, 51'i(%16,7) üniversite  , 10'u (%3,3) yüksek lisans/doktora düzeyindedir.
Ebeveynlerin yalnızca 71'i (%23,3)  meningokok enfeksiyonları ve aşılarını  duymuştu. Ebeveynlerin sadece 29'u (%9.5) çocuğuna meningokok aşısını yaptırmıştı. Meningokok aşılarını duyanların çocuğuna meningokok aşısını yaptırmama nedenleri sorgulandığında en sık  aile hekimim tarafından bilgilendirilmedim (%57,1) , 2.sıklıkla aşının yan etkilerini bilmiyorum(%54,8), 3.sıklıkla  sağlık bakanlığı aşı programında olmadığı için (%52,4)  yanıtları alındı.  
Çalışmamızda meningokok aşıları ve enfeksiyonları hakkında yapılan bilgilendirme sonrası çocuğuna meningokok aşıları yaptırmamış ebeveynlerin ; yaptırmayı düşünür müsünüz? sorusuna 79'u (%28,5) hayır ve 103'ü(%37,2) kararsızım yanıtını, 95'i (%34,3) evet yanıtını verdi. Hayır ve kararsızım diyenlere neden kabul etmedikleri soruldu, ebeveynlerin %75,8 'i fiyatının pahalı olması, %40,7'si sağlık bakanlığı aşı programında olmadığı için, %37,9'u yan etkileri olmasından korkuyorum yanıtlarını verdi.
Sonuç: Ebeveynlerin meningokok hastalıkları ve aşıları hakkındaki düşük farkındalık oranları nedenli aşı kabul oranları çok düşüktür. Bu nedenle sağlık bakanlığı tarafından özellikle medya ve sosyal ağlarda organize edilen  aşı bilgilendirme kampanyaları düzenlenmeli farkındalık düzeyi arttırılmalıdır. 
Anahtar Kelimeler: Neisseria meningitidis, Meningokok enfeksiyonları, Meningokok aşıları, Ebeveyn, Davranış

Abstract:
Introduction: Meningococcal infections range from clinically asymptomatic carrier to latent bacteremia; It has a broad spectrum from sepsis to rapidly progressive meningococcemia, which is characterized by tissue loss. Vaccination is the best way to protect the patient against this aggressive disease that leaves little time to intervene after the onset of symptoms. Considering that awareness, level of knowledge, attitudes and behaviors about meningococcal infections and vaccines play an important role in parents' acceptance of vaccines, it is the purpose of this thesis to understand these and to offer remedial suggestions.
Materials and Methods: Our study was conducted in the form of a questionnaire on the basis of volunteering on the parents of the children who applied to the pediatric diseases outpatient clinic of University of Health Science Turkey Haydarpaşa Numune Health Application and Research Centerand who were hospitalized in the service. Our study is a cross-sectional, descriptive and comparative survey study. In the questionnaire, the socio-demographic characteristics of the parents, their awareness and knowledge about meningococcal infections and vaccines, and their attitudes and behaviors in administering the vaccine were questioned. 306 parents volunteered to participate in the study.
Results: 306 parents, including 257 (84%) mothers and 49 (16%) fathers, participated in our study. Educational status of the parents 11 (3.6%) illiterate, 101 (33%) primary school, 54 (17.6%) middle school, 79 (25.8%) high school, 51 of them (16.7%) at the university, 10 (3.3%) at the master's / doctorate level.
Only 71 (23.3%) of the parents had heard of meningococcal infections and vaccines. Only 29 of the parents (9.5%) had their children had the meningococcal vaccine. When the reasons for not having meningococcal vaccines for their children were questioned, the most common answer was I was not informed by my family physician (57.1%), the second most common answer was I do not know the side effects of the vaccine (54.8%), the third frequent answer was not in the Ministry of Health vaccination program (% 52.4).
In our study, after informing about meningococcal vaccines and infections, parents who did not have meningococcal vaccines to their children; Would you consider having it done? 79 of them (28.5%) answered no, 103 (37.2%) answered yes, 95 (34.3%) answered yes. Those who said no and indecisive were asked why they did not accept it, 75.8% of the parents answered that the price is expensive, 40.7% of them are not in the vaccine program of the Ministry of Health, and 37.9% of them are afraid of side effects.
Conclusion: Vaccine acceptance rates are very low due to the low awareness rates of parents about meningococcal diseases and vaccines. For this reason, vaccine information campaigns organized by the Ministry of Health, especially in the media and social networks, should be organized and the level of awareness should be increased. 
Key Words: Neisseria meningitidis, Meningococcal infections, Meningococcal vaccines, Parent, Attitude