DNR talebinin İslam hukuku açısından değerlendirilmesi
Evaluation of DNR order in terms of Islamic jurisprudence
Yazar: FATMA BETÜL HASSANEIN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ TUBA ERKOÇ BAYDAR
İbn Haldun Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Din = Religion
Dizin: Kardiyopulmoner reanimasyon = Cardiopulmonary resuscitation ; Tedavi reddi = Treatment refusal ; Tıp etiği = Medical ethics ; İslam hukuku = Islamic law ; İslamiyet = Islam

Özet:
Açılımı "Do Not Resuscitate", Türkçe tercümesi ile de "canlandırma yapma" manasına gelen DNR talebi, hukuki açıdan geçerli olacak şekilde hasta tarafından kardiyopulmoner resüsitasyonun (KPR) gerçekleşmemesini talep ettiği bir form doldurulmasıdır. Hasta bu formu, kalbi ve solunumu durduğunda gerçekleştirilecek kalp masajı ve suni solunum gibi canlandırma müdahalelerini önlemek için doldurmaktadır. 

DNR talebi hakkında sunulan en önemli gerekçelerden biri hastanın acı ve ıstırap içindeki hayatının gereksiz bir şekilde uzatılmasını önlemektir. Bunun dışında DNR talebinin uygulanma sebepleri arasında terminal dönemdeki bir hastada acıyı arttıracak fakat aynı zamanda da başarı oranın oldukça düşük olduğu öngörülen bir tedaviden kaçınmak, hastanın onurlu bir şekilde ölmesini sağlamak ve benzeri kaygılar da görülmektedir. Hastanın bizzat kendisi, vekili veya birinci derecedeki yakınları bu formu doldurabilmekte, sözlü talep ise hukuken geçerli sayılmamaktadır. DNR talebinde bulunan hastanın kararına sağlık ekipleri tarafından saygı gösterilmelidir. Ayrıca bu talepte bulunan hastanın tedavisinde ya da bakımında herhangi bir aksama olmaması beklenmektedir.

DNR talebi felsefi ve etik boyutu ile birçok araştırmanın konusu olmasına rağmen İslam hukuku açısından incelenmesi oldukça yetersiz kalmaktadır.  Bu talebin Türkiye'de yasal geçerliliği olmamakla birlikte bu şekilde canlandırma müdahalelerin reddi, oldukça yoğun bir şekilde Müslümanların yaşadığı Amerika'da ve Avrupa ülkelerinin birçoğunda geniş uygulama alanına sahiptir. Türkiye'de geçerli resmi bir form olmamasına rağmen hasta veya hasta yakınları tarafından kalp masajının ve suni solunumun gerçekleştirilmemesi gibi taleplerlerde bulunulduğuna şahit olunabilmektedir.  Bu nedenle DNR talebi başlığı altında canlandırma müdahalelerini reddetme hakkının İslam hukuku açısından incelenmesi oldukça önemlidir.

Abstract:
DNR order, which stands for "Do Not Resuscitate", is to fill out a legally valid form that instructs health care providers not to do cardiopulmomary resuscitation (CPR). The patient fills out this form to avoid any resuscitation interventions if his breathing stops or if his heart stops beating.

One of the most significant reasons for DNR order is to prevent unnecessary prolongation of the patient's life in pain and suffering. Apart from this, the reasons for applying DNR order include avoiding a treatment that will increase the pain of a patient in the terminal period despite its very low success rate at the same time, ensuring that the patient dies with dignity, and some other similar concerns. The patient himself, his deputy or his first degree relatives can fill this form out. However, a verbal request is not considered to be legally valid. The patient's decision about DNR order should be respected by the healtcare teams. In addition, it is expected that there will be no disruption either in the treatment or in the care of the patient after DNR order.

Although DNR order is the subject of many studies with its philosophical and ethical dimensions, its examination in terms of Islamic jurisprudence is quite inadequate. Despite of the fact that this order has no legal validity in Turkey, the rejection of resuscitation interventions has a wide range of application in countries with the large Muslim populations like America and most of the Europian countries. Besides, it can be witnessed that patients or their relatives make requests like not performing heart message and artificial respiration. Hence, it is quite important to examine the right to refuse resuscitation interventions in terms of Islamic jurisprudence under the title of DNR order.