hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
Rumların Atik Ahkâm Defteri (H.1253-1273) (Transkripsiyon ve incelemesi)
Greeks Atik Ahkâm Defteri (H.1253-1273) (Transcription and review)
Yazar: ERSİN ACAR
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET SOLAK
Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Tarih Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Tarih = History

Özet:
Bu tez Tanzimat Fermanı'nın ilanı öncesinden (1837/38) Islahat Fermanı'nın ilan edilmesi sonrasına (1856/57) kadar geçen sürede Osmanlı Devleti sınırları içindeki Rumların siyasî ve sosyal organizasyon yapısını ve bu yapının sosyo-politik yansımalarını ele almaktadır. Rumların Atik Ahkâm (H.1253-1273) defterinin metin değerlendirilmesinin oluşturduğu tezin ilk bölümünü, aynı defterin transkripsiyonun yapıldığı ikinci bölüm takip etmektedir. Tez[defter]in kapsadığı dönem içerisinde Rum tebaanın toplum organizasyonundaki dinî, sosyal, idarî ve malî tedbirlerin Osmanlı seçkinleri tarafından hayata geçirilme çabalarını  ele alınmaktadır. Tezin ikinci kısmında ise Osmanlı Rum ahâlisinin yaşadığı problemler ve bu problemlerin cevapları gözlemlenmekte ve bu bağlamda defterin zihnî arka planı ortaya konmaya çalışılmaktadır. Bu anlamda, bu tezin omurgasını oluşturan soru tam olarak Osmanlı siyasî merkezinin gayrimüslim tebaasıyla ilişkisi, diğer bir ifadeyle Osmanlı İmparatorluğu'ndaki gayrimüslimlerin 1839-1856 tarihleri arasındaki konumu hakkındaki sorudur.

Abstract:
This thesis addresses the political and social organizational structure of the Greeks within the Ottoman Empire's borders from before the declaration of the Tanzimat Edict (1837/38) to after the proclamation of the Islahat Edict (1856/57) and the socio-political reflections of this structure. The first part of the thesis, formed by the text analysis of the Atik Ahkâm (H.1253-1273) register, is followed by the second part, which includes the transcription of the same register. During the period covered by the register, the thesis examines the efforts of the Ottoman elites to implement religious, social, administrative, and financial measures in the social organization of the Greek subjects. In the second part of the thesis, the problems faced by the Ottoman Greek population and the responses to these problems are observed, and in this context, the intellectual background of the register is attempted to be revealed. In this sense, the core question that forms the backbone of this thesis is precisely the relationship of the Ottoman political center with its non-Muslim subjects, in other words, the position of non-Muslims in the Ottoman Empire between 1839-1856.
Nöbet tutan hemşirelerde sosyal medya bağımlılığının postürle ilişkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between social media addiction and posture in nurses on duty
Yazar: CANSU CAVAÇ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MURAT DIRAMALI
Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Anatomi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Anatomi = Anatomy

Özet:
Bu çalışma nöbet tutan hemşirelerde sosyal medya bağımlılığı ile postür ile ilişkisinin değerlendirmesi amacıyla tanımlayıcı ve ilişki arayıcı tipte yapılmıştır. Örneklem sayısı 80 nöbet tutan hemşire olarak belirlenmiştir. Araştırmanın verileri "Değerlendirme Formu", "Beck Depresyon Envanteri", "Sosyal Medya Bağımlılığı Ölçeği", "New York Postür Değerlendirme Testi" ile toplanmıştır. Araştırmanın yapılabilmesi için etik onay alınmıştır ve kişilerin gönüllük esasına dayalı olarak veriler toplanmıştır. Çalışma sonucunda bekâr hemşirelerin yaş ortanca değerinin istatistiksel açıdan anlamlı olarak daha düşük olduğu görüldü (p<0,001). Sosyal medya bağımlılık skorları ise yüksekti (p=0,005). Instagram en çok tercih edilen Facebook ise en az tercih edilen uygulama olarak bulunmuştur. Evli ve bekâr hemşirelerin tercihleri istatistiksel açıdan benzerdir. Yaş ile sosyal medya bağımlılık skoru arasında negatif bir ilişki olduğu bulunmuştur. Postür, kas iskelet rahatsızlıkları, sosyal medya bağımlılığı konusunda farkındalık oluşturacağı kaanatindeyiz.

Abstract:
This study was conducted in a descriptive and relationship-seeking manner to evaluate the relationship between social media addiction and posture in nurses on duty. The sample size was determined as 80 nurses on duty. The data of the study were collected using the "Evaluation Form", "Beck Depression Inventory", "Social Media Addiction Scale" and "New York Posture Assessment Test". Ethical approval was obtained to conduct the research and data was collected on a voluntary basis. As a result of the study, it was seen that the median age of single nurses was statistically significantly lower (p<0,001). Social media addiction scores were high (p=0,005). Instagram was found to be the most preferred application and Facebook was found to be the least preferred application. The preferences of married and single nurses are statistically similar. It has been found that there is a negative relationship between age and social media addiction score. We believe that it will raise awareness about posture, musculoskeletal disorders and social media addiction.
Orhan Pamuk'un eserlerinde folklorik unsurlar
Folkloric elements in Orhan Pamuk's works
Yazar: ELİF HALİL ALTUNDAŞ
Danışman: PROF. DR. SERDAR UĞURLU
Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Folklorik ögeler = Folkloric elements ; Türk folkloru = Turkish folklore

Özet:
Toplumların maddi, manevi ortaya koyduğu kendine özgü olan her şey kültürü 
oluşturur. Kültürün kuşaktan kuşağa aktarılmasında edebi eserlerin rolü büyüktür. 
Eserlerdeki folklorik unsurların varlığı toplumun yaşayışına ayna tutar ve yaratının 
derinlik kazanmasını sağlar. Türk edebiyatında folklorik unsurların yoğun bir 
biçimde kullanılması Türk kültürünün zenginliğini ve çeşitliliğini ortaya koyar. Bu 
bağlamda halk bilimi toplumların kültürel mirasını anlamak adına önemli bir 
disiplindir. 
 Orhan Pamuk eserlerinde halk bilimi ve halk edebiyatı unsurlarını başarılı bir 
biçimde kullanmıştır. Batı kültürü ile Türk kültürünü sentezleyerek global bir 
okuyucu kitlesine sahip olmuştur. Eserlerinde kullandığı folklorik unsurlar 
kültürümüzün farklı coğrafyalara tanıtılması açısından büyük önem arz etmektedir.
 Bu çalışmamda, Orhan Pamuk'un 2010 sonrası dokuz eserinde halk edebiyatı 
ve halk bilimi unsurları sınıflandırılarak kullanılış yerleri ve amaçları tespit 
edilmiştir.

Abstract:
Everything that is unique to societies, materially and spiritually, constitutes 
culture. Literary works have a great role in transferring culture from generation to 
generation. The presence of folkloric elements in the works mirrors the life of the 
society and enables the creation to gain depth. The intense use of folkloric elements 
in Turkish literature reveals the richness and diversity of Turkish culture. In this 
context, folklore is an important discipline to understand the cultural heritage of 
societies. 
 Orhan Pamuk successfully used folklore and folk literature elements in his 
works. He has gained a global readership by synthesizing Western culture and 
Turkish culture. The folkloric elements, which he has used in his works are of great 
importance in terms of introducing our culture to different geographies.
 In this study, folk literature and folklore elements were classified in Orhan 
Pamuk's nine works after 2010, and their places of use and purposes were 
determined.
İki yerli pupa parazitoitinin Zaprionus indianus gupta (Dıptera:Drosophılıdae) üzerinde farklı sıcaklıklardaki etkinliğinin belirlenmesi
The efficacy of two native pupal parasitoids on Zaprionus indianus gupta (Diptera: Drosophilidae) at different temperatures
Yazar: MELAK ALAA ABDULMAJED AL-HELLİ
Danışman: PROF. DR. GÜLAY KAÇAR
Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı / Bitki Koruma Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Afrika incir sineği olarak bilinen Zaprionus indianus (Gupta) (Diptera: Drosophilidae), 70'den fazla farklı bitki türünün meyvelerinde üreme yeteneğine sahip bir meyve sineğidir. Polifag bir tür olarak kabul edilir. Zaprionus indianus çiftçiler ve bölge ekonomisi için potansiyel bir tehlike olarak kabul edilmiştir. İstilacı tür Z. indianus ilk kez 2017-2018 yıllarında Türkiye'nin Doğu Akdeniz bölgesinde bulunmuştur. Zararlı; Trabzon hurması, böğürtlen, incir, kiraz, dut, şeftali ve erik'te belirlenmiştir.
Bu araştırmada, iki yerli pupal parazitoit olan Pachycrepoideus vindemmiae (Rondani) (Hymenoptera: Pteromalidae) ve Trichopria drosophilae Perkins (Hymenoptera: Diapriidae)'in, Z. indianus'nun farklı sıcaklık koşullarında (21°C, 24°C, 27°C ve 30°C) etkinliği değerlendirilmiştir. Bulgular, sıcaklığın her iki parazitoitin parazitlik oranları ve zararlının popülasyonunu kontrolü üzerinde önemli bir etkiye sahip olduğunu göstermiştir. En yüksek parazitlenme oranları P. vindemiae için 21°C'de (%27,75) ile 30 °C'de (%30,00) ve T. drosophilae için 24 °C'de ve 27°C'de (%23,50) belirlenmiştir. Bu çalışma, farklı sıcaklıkların, yerli parazitoitlerin Z. indianus için biyokontrol ajanları olarak potansiyelini ortaya koymuştur.

Abstract:
Zaprionus indianus (Gupta) (Diptera: Drosophilidae), also known as the African fig fly, is a fruit fly capable of breeding in the fruits of more than 70 plant species. It is a polyphagous species. Zaprionus indianus is a potential danger for farmers and the regional economy. The invasive species Z. indianus was first found in the Eastern Mediterranean region of Turkey in 2017-2018. It was determined on persimmon, blackberry, fig, cherry, mulberry, peach, and plum.
This study evaluated two native pupal parasitoids, Pachycrepoideus vindemmiae (Rondani) (Hymenoptera: Pteromalidae) and Trichopria drosophilae Perkins (Hymenoptera: Diapriidae) on Z. indianus, under different temperature conditions (21°C, 24°C, 27°C, and 30°C). The findings reveal that the temperature significantly affects the parasitism rates and range control capacity of both parasitoids. The highest parasitism rates were recorded for P. vindemiae at 21°C (27.75%) and 30 °C'de (30,00%) and for T. drosophilae at 24°C and 27°C (23.50%). This study showed the potential of different temperatures for native parasitoids as biocontrol agents for Z. indianus.
Cahiliye döneminde savaş nedenleri
Causes of war in the age of the jāhiliyyah
Yazar: CÜHEYMAN TAHA AYDIN
Danışman: PROF. DR. CAHİD KARA
Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı / İslam Tarihi ve Sanatları Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Tarih = History

Özet:
Câhiliye dönemi anlam, coğrafya ve tarihi sınırları bakımından ihtilaflar barındıran bir dönemdir. "Câhiliye" Kur'ânî bir kavram olup İslâm'ın Arap Yarımadasına hâkim olmasından önceki iki yüzyıla işaret etse de temelde bir zihniyeti tanımlamaktadır. Bu dönem hakkındaki bilgiler İslâmi ve beşerî bilimler aracılığıyla bizlere ulaşmaktadır. İslâm Tarihi kaynaklarından Câhiliye döneminde yaşanan iki yüzü aşkın savaşı tespit ettik. Bu savaşlardan 188 tanesinin nedenlerine ulaştık ve kayda aldık. Câhiliye dönemi savaşlarının başlıca sebeplerinin asabiyet, ganimet, intikam, sınırlı doğal kaynaklar, zulüm ve tahakküm olduğunu gördük. Benzer savaş nedenlerini siyasi, sosyo-kültürel, ekonomik ve dini nedenler başlıkları altında sınıflandırdık.  Savaşların nedenleri üzerine detaylı açıklamalar yaptık ve ilgili örnekleri sıralayarak tezimizi kuvvetlendirdik. Ayrıca savaşların nedenleriyle ilgili ulaştığımız istatistik bilgilerini paylaştık.

Abstract:
Jāhiliyyah period is a time characterized by disputes over its meaning, geography, and historical boundaries. "Jāhiliyyah" is a Qur'anic term that refers to the two centuries preceding the dominance of Islam over the Arabian Peninsula, but it fundamentally describes a certain mentality. Information about this period comes to us through the Islam and human sciences. From Islamic historical sources, we identified over two hundred wars that took place during the Jāhiliyyah period. We reached the reasons for 188 of these wars and documented them. We found that the main causes of wars in the Jāhiliyyah period were tribalism, booty, revenge, limited natural resources, oppression, and dominance. We classified similar reasons for wars under the headings of political, socio-cultural, economic, and religious causes. We provided detailed explanations of the causes of wars and strengthened our thesis by listing relevant examples. Finally, we shared the statistical data we compiled regarding the causes of these wars.
Bankacılık sektöründe örgütsel adalet, işgören güçlendirme ve iş doyumu ile ilgili araştırmaların incelenmesi
Organizational justice, employee empowerment, job satisfaction and related research in banking sector choose your program
Yazar: EBRU ÖZPOLAT
Danışman: PROF. DR. MEHMET ALTINÖZ
Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Bankacılık ve Finans Ana Bilim Dalı / Bankacılık ve Finans Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Bankacılık = Banking

Özet:
Bankacılık sektörü, yüksek rekabet, yoğun performans beklentileri ve 
müşteri odaklı çalışma düzeni ile dikkat çeken bir sektördür. Çalışanların adil bir 
şekilde değerlendirilmesi, yetki ve sorumluluk sahibi olmaları ve iş süreçlerinden 
tatmin olmaları, hem bireysel hem de kurumsal düzeyde önemli etkiler 
yaratmaktadır. Literatür taraması, örgütsel adaletin işgören güçlendirme ve iş 
doyumu üzerindeki olumlu etkilerini ortaya koymaktadır. Özellikle adil yönetim 
uygulamaları ve çalışanlara verilen yetki, iş tatminini artırırken, performans ve 
verimlilik açısından da bankaların uzun vadeli başarısına katkı sağlamaktadır. 
Bankacılık sektöründe işgören güçlendirme stratejileri, çalışanların liderlik 
yeteneklerini geliştirirken iş süreçlerine olan katılımını güçlendirmekte ve müşteri 
memnuniyetini artırmaktadır. Bu çalışma, bankacılık sektöründe örgütsel adalet, 
işgören güçlendirme ve iş doyumu arasındaki ilişkileri incelemektedir. Bu 
araştırma, bankaların örgütsel adalet, işgören güçlendirme ve iş doyumu 
stratejilerini nasıl etkili bir şekilde uygulayabileceklerine önemli ipuçları 
sunacaktır.

Abstract:
The banking industry is characterized by high competition, intense 
performance expectations, and a customer-centric work environment. The fair 
treatment of employees, their access to authority and responsibility, and satisfaction 
from work processes have significant implications at both individual and 
organizational levels. A review of the literature reveals the positive impact of 
organizational justice on employee empowerment and job satisfaction. Particularly, 
fair management practices and the delegation of authority increase job satisfaction 
while contributing to long-term performance and productivity in banks. 
Empowerment strategies in the banking sector enhance leadership skills, increase 
employee engagement in work processes, and improve customer satisfaction. This 
study examines the relationships between organizational justice, employee 
empowerment and job satisfaction in the banking sector. This research provides 
recommendations on how banks can effectively implement strategies related to 
organizational justice, employee empowerment, and job satisfaction.
Fındık üreticisi kadınların sosyo-ekonomik sorunları; Giresun ili üzerine bir inceleme
Socio-economic problems of women hazelnut producers; a study on Giresun province
Yazar: ÖZNUR ÖZTÜRK KADAK
Danışman: PROF. DR. AYTEKİN GÜVEN
Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı / İktisat Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Ekonomi = Economics

Özet:
Bu tez, Türkiye'nin Giresun ilinde fındık üretiminde aktif olarak yer alan kadınların karşılaştığı sosyo-ekonomik sorunları araştırmayı amaçlamaktadır. İlgili literatürdeki çoğu çalışma fındık tarımında "çalışan" kadınların ekonomik sorunları üzerinedir. Söz konusu çalışmalarda mevsimlik işçi ya da ücretsiz aile işçisi olan kadınlara odaklanılmıştır. Ancak bu çalışma, fındık "üreticisi" konumundaki kadınların deneyimlerine ve karşılaştıkları sorunlara odaklanarak literatürdeki önemli bir boşluğu doldurmayı amaçlamaktadır.
Araştırma kapsamında, Giresun ilinde fındık üretimi yapan ve Çiftçi Kayıt Sistemi'ne kayıtlı 20 kadın ile derinlemesine görüşmeler yapılmıştır. Görüşme yapılan kadınlar, fındık fiyatlarının düşük olmasından ve devlet desteklerinin yetersizliğinden şikâyetçidir. Görüşmelerden elde edilen veriler, kadınların genellikle miras bölüşümünde erkek kardeşlerine göre dezavantajlı duruma düştüklerini, Giresun'un zorlayıcı arazi yapısı ve mevsimin çok yağışlı gitmesi sebebiyle toplama ve kurutma işlemlerinde problemler yaşadıklarını, fındık üretimi ile ilgili aldıkları sorumlulukların yanı sıra ev içi sorumlulukları nedeniyle çifte mesai yaptıklarını göstermiştir.

Abstract:
This thesis aims to investigate the socio-economic problems faced by women actively involved in hazelnut production in Giresun, Turkey. Most studies in the relevant literature focus on the economic issues of "working" women in hazelnut farming. These studies often center on women who are seasonal laborers or unpaid family workers. However, this study aims to fill a significant gap in the literature by focusing on the experiences and challenges faced by women in the role of "producers" of hazelnuts.
In the context of the research, in-depth interviews were conducted with 20 women registered in the Farmer Registration System who are engaged in hazelnut production in Giresun. The interviewed women complained about the low prices of hazelnuts and the inadequacy of government support. The data obtained from the interviews revealed that women are generally disadvantaged compared to their male siblings in the distribution of inheritance, they experience problems in harvesting and drying due to the challenging land structure of Giresun and the extremly rainy season, and that they work double shifts due to their domestic responsibilities in addition to their responsibilities related to hazelnut production.
Okul öncesi öğretmenlerinin stres düzeyleri ile okul iklimi arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examining the relationship between preschool teacher's stress levels and school climate
Yazar: FATİMA KARACA GELGÖR
Danışman: DOÇ. DR. TÜRKER SEZER
Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Okul Öncesi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırma, okul öncesi öğretmenlerinin stres düzeyleri ile okul iklimi arasındaki ilişkiyi incelemek amacıyla İstanbul'un Tuzla, Maltepe ve Kadıköy ilçelerinde toplam 402 gönüllü öğretmenin katılımıyla gerçekleştirilmiştir. İlişkisel tarama modeliyle yapılan çalışmada, öğretmenlerin stres düzeyleri Genel İş Stresi Ölçeği ile okul iklimine ilişkin algıları ise Okul İklimi Ölçeği kullanılarak ölçülmüştür. Verilerin analizi, normallik testleri sonucunda dağılımın normal olmadığı belirlenerek nonparametrik testler aracılığıyla gerçekleştirilmiştir. Bulgular, öğretmenlerin stres düzeyleri ile okul iklimi algıları arasında anlamlı bir ilişki olduğunu ortaya koymuş; stres düzeylerinin özellikle kıdem yılı, kurum türü ve sınıf mevcudu gibi faktörlerden etkilendiği belirlenmiştir. Ayrıca, okul iklimine ilişkin liderlik ve demokratiklik gibi alt boyutların, öğretmenlerin demografik özelliklerine göre farklılık gösterdiği tespit edilmiştir. Araştırma, olumlu bir okul ikliminin öğretmenlerin stres düzeylerini azaltmada ve iş tatminlerini artırmada kritik bir role sahip olduğunu vurgulamaktadır. Bu bağlamda, okul yöneticilerinin destekleyici liderlik sergilemesinin ve eğitim politikalarının öğretmen refahını artıracak şekilde düzenlenmesinin, hem eğitim kalitesini hem de öğretmenlerin mesleki dayanıklılığını güçlendirebileceği sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
This study aimed to examine the relationship between preschool teachers' stress levels and school climate, involving 402 voluntary participants from Istanbul's Tuzla, Maltepe, and Kadıköy districts. Conducted using a relational survey model, the study measured teachers' stress levels with the General Job Stress Scale and their perceptions of school climate using the School Climate Scale. Data analysis revealed that the distribution was non-normal, leading to the application of non-parametric tests. The findings showed a significant relationship between teachers' stress levels and their perceptions of the school climate, with stress levels being influenced by factors such as years of experience, type of institution, and class size. Additionally, subdimensions of school climate, such as leadership and democracy, varied based on teachers' demographic characteristics. The study emphasized that a positive school climate plays a crucial role in reducing teachers' stress levels and increasing their job satisfaction. In this context, supportive leadership by school administrators and the alignment of educational policies to enhance teacher well-being were concluded to be vital for improving educational quality and strengthening teachers' professional resilience.