Harran ovası koşullarında damla sulama yöntemiyle sulanan ayçiçeği (Helianthus annuus L.) için uygun sulama programının belirlenmesi
The effect of different irrigation levels on the efficiency and quality of watermeon growed with drip irrigation method
Yazar: BİLGEN BİLGİSEVEN
Danışman: PROF. DR. ALİ FUAT TARI
Harran Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarımsal Yapılar ve Sulama Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışma, yarı kurak iklim koşullarında damla sulama yöntemi kullanılarak 2022 yılında Harran Ovası'nda yürütülmüştür. Araştırma tesadüf bloklarında bölünmüş parseller deneme desenine göre 2 ana ve 4 alt konu olarak 3 tekerrür olacak şekilde yürütülmüştür. Çalışmada ana konu olarak iki farklı sulama aralığı (D4: 4 gün; D8: 8 gün) ve alt konu olarak 4 farklı sulama seviyesi (I1: %125, I2: %100, I3: %75, I4: %50) kullanılmıştır. Çalışmada farklı sulama aralığı ve sulama seviyelerinin bitki üzerindeki verim ve kalite parametreleri incelenmiştir. Araştırma süresi boyunca D4 konularına 12' si konulu olmak üzere toplamda 16 kez su uygulanırken, D8 konularına 6'sı konulu olmak üzere toplamda 10 kez su uygulanmıştır. Deneme konularına uygulanan sulama suyu miktarı 418 mm – 785.3 mm arasında değişirken, konuların su tüketim değerleri 458.9 mm – 927.1 mm arasında farklılık göstermiştir. Uygulanan sulama suyunun incelenen fiziksel parametreler üzerinde olumlu etki ettiği gözlemlenirken, yağ oranı için olumlu yönde aynı etkiyi ettiği söylenemez. En yüksek tohum verimi (354.7 kg da-1), bin dane ağırlığı (61.2 g da-1), tabla başına verim (7.5 g tabla-1), tabla çapı (23.7 cm), bitki boyu (125.6 cm), ham yağ verimi (117.2 kg da-1) ile 4 gün sulama aralığında, sulama seviyesinin %125 olduğu (D4-I1) konusundan elde edilmiştir. Yağ oranı ise (%42.2) en yüksek değeriyle 8 gün sulama aralığında ve %50 sulama seviyesinin uygulandığı (D8-I4) konusundan elde edilmiştir.

Abstract:
This study was carried out in the Harran Plain in 2022 using drip irrigation method in semi-arid climate conditions. The research was carried out in randomized blocks according to the divided plots experimental design, with 3 replications as 2 main and 4 sub-topics. In the study, two different irrigation intervals (D4: 4 days; D8: 8 days) were used as the main subject and 4 different irrigation levels (I1: 125%, I2: 100%, I3: 75%, I4: 50%) as the sub-topic. In the study, the yield and quality parameters of different irrigation intervals and irrigation levels on the plant were examined. During the research period, water was applied to D4 subjects a total of 16 times, 12 of which were on the subject, while water was applied to D8 subjects a total of 10 times, 6 of which were themed. While the amount of irrigation water applied to the trial subjects varied between 418 mm and 785.3 mm, the water consumption values of the subjects differed between 458.9 mm and 927.1 mm. While it is observed that the applied irrigation water has a positive effect on the examined physical parameters, it cannot be said that it has the same positive effect on the oil ratio. Highest seed yield (354.7 kg da-1), thousand grain weight (61.2 g da-1), yield per head (7.5 g tray-1), head diameter (23.7 cm), plant height (125.6 cm), crude oil yield (117.2 kg da-1) and 4 days irrigation interval, the irrigation level was 125% (D4-I1). The oil ratio (42.2%) with its highest value was obtained from the 8-day irrigation interval and the 50% irrigation level applied (D8-I4).