Uyku apnesi tanısı olan hastalarda uyku kalitesi ve uykusuzluk şiddeti ile yeme davranışı arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
Evalution of the relationship between sleep quality, severity of insomnia and eating behavior in patients diagnosed with sleep apnea
Yazar: ŞEYMA ÖZÇELİK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SUAT SİNCAN
Atatürk Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı / Aile Hekimliği Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine

Özet:
Giriş ve Amaç: Obstrüktif Uyku Apne Sendromu (OUAS), uykuda saatte beşten fazla tekrarlayan, inspiratuar çabaların sürdürülmesine rağmen üst hava yolunda tam (apne) veya kısmi (hipopne) obstrüksiyona yol açan epizodlar olarak tanımlanır. Genel popülasyonda uyku apnesi (apne-hipopne) prevalansı kadınlarda %2, erkeklerde %4 olarak belirlenmiştir.OUAS için bilinen en önemli risk faktörlerinden biri obezitedir.OUAS'lı hastalarda uykuda bozulan sirkadiyen ritim uyku kalite ve süresini etkileyerek çeşitli hastalıklara neden olabilir.Bu hastalıklardan biri de aynı patofizyolojik mekanizmayı paylaşan Gece Yeme Sendromu(GYS)'dur.Bu çalışma uyku apnesi tanısı olan kişilerde uykusuzluk şiddeti, uyku kalitesi ve yeme davranışını arasındaki ilişkinin belirlenmesi amacıyla yürütülmüştür.
Gereç ve Yöntem: Çalışmamıza Erzurum Atatürk Üniversitesi Araştırma Hastanesi Uyku Laboratuvarı'na 1 Mayıs-31 Temmuz 2023 tarihleri arasında başvuran Obstruktif Uyku Apne tanısı olan tüm hastalar örneklem seçilmeden dahil edilmiştir. Bu süre içinde çalışmamızın dahil edilme ölçütlerini karşılayan 65 OUAS'lı hastaya ulaşıldı. Kontrol grubunda ise 65 kişiden oluşan sağlıklı gönüllülerle toplam 130 kişi çalışmamızın veri kaynağını oluşturmuştur. Araştırmada veriler her iki grupta üç aylık süre içinde toplanmıştır. Veri toplama aracı olarak sosyodemografik veri formu, Pitssburg Uyku Kalite İndeksi, Epworth Uykululuk Ölçeği ve Gece Yeme Anketi kullanılmıştır. Verilerin analizinde IBM SPSS 25 (Social Science Statistical Package of 25) kullanıldı. Veriler %95 güven aralığında ve p<0,05 kabul edilerek analiz edildi.
Bulgular: Çalışmamızda araştırma grubunda yer alan bireyler ile kontrol grubunda yer alan bireylerin cinsiyet, eğitim durumu ve medeni durumları arasında farklılık olmayıp homojen dağılım gösterdiği saptandı (p>0,05). Araştırma grubunda yer alan bireylerin kontrol grubunda yer alan bireylere göre yaş ortalaması, VKİ ve bel çevresi/kalça oranının yüksek olduğu ve bu farkın da istatistiksel olarak anlamlı olduğu saptandı (p<0,05). Araştırma grubunda yer alanların kontrol grubuna göre Epworth Uykululuk Ölçeği, PUKİ ve Gece Yeme Anketi'nden toplam aldıkları puan yüksek olup, anlamlı bir farklılık oluşturduğu saptandı.
Sonuç: Çalışmamızda OUAS'da uyku-uyanıklık ritminin bozulması sonucu oluşan yetersiz ve kalitesiz uykunun GYS'ye neden olduğunu gördük.Anahtar Kelimeler: OUAS, GYS

Abstract:
Introduction and Objective: Obstructive Sleep Apnea Syndrome (OSAS) is defined as episodes of complete (apnea) or partial (hypopnea) obstruction in the upper airway, despite the continued inspiratory efforts, recurring more than five times per hour during sleep. The prevalence of sleep apnea (apnea-hypopnea) in the general population is determined to be 2% in women and 4% in men. One of the most significant risk factors for OSAS is obesity. In patients with OSAS, the disrupted circadian rhythm during sleep affects sleep quality and duration, leading to various diseases. One of these diseases, which shares the same pathophysiological mechanism, is Night Eating Syndrome (NES). This study was conducted to determine the relationship between the severity of insomnia, sleep quality, and eating behavior in individuals diagnosed with sleep apnea.
Materials and Methods: All patients diagnosed with Obstructive Sleep Apnea who applied to the Sleep Laboratory of Erzurum Atatürk University Research Hospital between May 1 and July 31, 2023, were included in our study without sampling. During this period, 65 OSAS patients who met the inclusion criteria of our study were reached. The control group consisted of 65 healthy volunteers, making a total of 130 individuals as the data source for our study. Data in the study were collected over a three-month period in both groups. Sociodemographic data form, Pittsburgh Sleep Quality Index (PSQI), Epworth Sleepiness Scale (ESS), and Night Eating Questionnaire (NEQ) were used as data collection tools. IBM SPSS 25 (Social Science Statistical Package of 25) was used for data analysis.Data were analyzed with a 95% confidence interval and p<0.05 was considered significant.
Results: In our study, it was found that there were no differences between the individuals in the research group and the control group in terms of gender, educational status and marital status, indicating a homogeneous distribution (p=0.05).

It was found that the mean age, BMI, and waist/hip ratio of individuals in the research group were higher than those in the control group, and this difference was statistically significant (p=0.05). The total scores of the Epworth Sleepiness Scale, PSQI, and Night Eating Questionnaire in the research group were higher compared to the control group, creating a significant difference.
Conclusion: In our study, we observed that inadequate and poor-quality sleep resulting from the disruption of the sleep-wake rhythm in OSAS leads to NES.
Keywords: OSAS, NES