Kentsel dönüşüm alanlarında koruma: Adana-Seyhan Döşeme mahallesi örneği
Conservation of urban renewal areas: Adana-Seyhan Döşeme quarter
Yazar: ÖZGÜR KARTUM
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ TUBA AKAR
Mersin Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kültür Varlıklarını Koruma Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Mimarlık = Architecture ; Sanat Tarihi = Art History ; Şehircilik ve Bölge Planlama = Urban and Regional Planning
Dizin: Adana-Seyhan = Adana-Seyhan ; Kentsel dönüşüm = Urban transformation ; Koruma = Conservation ; Koruma politikaları = Protection policies ; Koruma tedbirleri = Protection measures ; Koruma yöntemleri = Conservation methods ; SWOT analizi = SWOT analysis

Özet:
Bu çalışma ile yoğun kültür mirası bulunduran alanlarda kentsel dönüşüm çalışmalarının nasıl olması gerektiğine, Adana-Seyhan Döşeme Mahallesi örneği üzerinden cevap aranmaya çalışılmıştır. Döşeme Mahallesi, kentsel dönüşüm alanı ilan edilmesi ile başlayan süreçte, barındırdığı kültürel değerler ile birlikte yok olma tehlikesi ile karşı karşıya kalmıştır. Kentsel kimlik, kentsel bellek ve bunların önemi ile bu kavramların kentsel dönüşüm olgusuyla olan bağı, kentsel dönüşüm alanı olan Döşeme Mahallesi üzerinden açıklanmaya çalışılmıştır. 
Çalışma kapsamında öncelikli olarak, araştırma probleminin tanımı yapılmış ve çalışmanın amacı ve kapsamı belirlenmiştir. Daha sonra araştırmanın kavramsal alt yapısını oluşturmak üzere kentsel dönüşüm ve kentsel koruma olgusu irdelenmiş, birbirleri ile olan etkileşimi örnekler üzerinden tartışılmıştır. Bu bağlamda Döşeme Mahallesi'nin tarihi, özellikle 20. yüzyılın ilk çeyreğinde Adana'nın tarihsel süreci içerisindeki yeri, farklı dönemler içerisinde geçirdiği dönüşüm, Adana kenti kentsel gelişim ve planlama süreci ile birlikte irdelenmiştir.  Çalışma alanında, kentsel dönüşüm uygulaması kapsamında dikkate alınması gereken korumaya değer tüm öğeler tespit edilmiştir. 
Bu tez, Döşeme Mahallesi'nin çevresi ile birlikte incelendiği, kavramsal olduğu kadar fiziki alana da yönelik bir saha çalışması niteliğindedir. Araştırma kapsamında alanın sorunları ve potansiyelleri tespit edilmiş, uygulanması düşünülen kentsel dönüşüm proje tasarısının SWOT analizi yapılmıştır. Alanda yaşayanlar ile görüşülmüş, kullanıcıların mekâna bakış açıları, yaşayış biçimleri, sorun ve önerilerine ilişkin tespitler yapılmıştır. Elde edilen veriler değerlendirilmiş, bu bağlamda öneriler geliştirilmiş ve kentsel dönüşüm uygulaması kapsamında bir model ortaya konulmaya çalışılmıştır.

Abstract:
In this study, it is tried to find answers to how urban renewal projects should be done in the areas including intense cultural heritage through the case of Adana-Seyhan Döşeme Quarter. Döşeme Quarter has been in danger of destruction, starting with the declaration of urban transformation area. Urban identity, urban memory and their importance and their relation to the concept of Urban Renewal are tried to be explained through Döşeme neighborhood, which is a urban renewal area.
First of all, the concept of urban renewal and urban conservation is examined and its interaction with each other is discussed with examples. In this context, the history of Döşeme Quarter, especially its place in the historical process of Adana in the first quarter of the 20th century, the transformation it has gone through in different periods, and the urban development and planning process of the city of Adana have been examined. In the study area, all elements that are worth to be taken into consideration within the scope of urban renewal implementation have been identified.
This thesis is a field study which is examined in the physical area as well as conceptual, which is examined together with the surrounding of Döşeme Quarter. Within the scope of the research, the problems and potantians of the area were determined and SWOT analysis of the urban renewal project project that was planned to be implemented was carried out. Interviews were held with the residents of the area, and the views of the users on the locality, their living styles, and their problems and suggestions were determined. The data obtained were evaluated, suggestion were developed in this context and model was tried to be put forward within the scope of urban renewal context.