Türkiye'nin varlık fonu deneyimi ve seçilmiş ülke uygulamalarıyla karşılaştırmalı bir değerlendirme
A comparative evaluation of Turkey's wealth fund experience and selected country practices
Yazar: MEHMET FATİH GÜLDEŞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MERVE TUNCAY
Sivas Cumhuriyet Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Muhasebe, Finans ve Bankacılık Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Karşılaştırmalı analiz = Comparative analysis ; Türkiye Varlık Fonu = Turkiye Wealth Fund ; Varlık fonları = Wealth funds

Özet:
Ulusal varlık fonları, petrol-doğalgaz gibi doğal kaynak rezervlerine sahip
olan ülkelerin rezerv fazlalıklarını değerlendirmek amacıyla ortaya çıkmıştır. Gelir
kalemlerini ve yatırım alanlarını çeşitlendirmek amacıyla kurulan fonlar sayesinde,
doğal kaynak fiyatlarındaki dalgalanmaların önüne geçmek istenmiştir. 90'lı yıllarda
ortaya çıkan Asya kriziyle beraber, Asya kıtasında bulunan ülkeler ihracat
gelirlerinden doğan fazlalıkların değerlendirilmesi ve korunması amacıyla ulusal
varlık fonu şirketleri kurmaya başlamışlardır. İhracat gelir fazlası, varlık fonları
bünyesine aktarılarak, ithalat artışının önüne geçilmesi amaçlanmıştır. 2016 yılında
Türkiye'de kurulan Türkiye Varlık Fonu, yurtiçinde önemli projelere destek
sağlamak ve yabancı sermayenin yurtiçine çekilmesi amacıyla kuruluşunu
gerçekleştirmiştir. Ulusal varlık fonlarının kuruluşu 20. yüzyılın sonlarından
günümüze kadar hız kazanmıştır. Toplam değeri 7,5 trilyon dolar seviyesine
ulaşmıştır. Küresel piyasada önemli bir yatırım kalemi haline gelen varlık fonlarının,
hem kavramsal hem de uygulama açısından incelenmesi yapılmıştır. Seçilen 10
varlık fonu ile Türkiye Varlık Fonu, tablolar yöntemiyle karşılaştırılması yapılmış,
hem yurtiçi piyasada hem de küresel piyasadaki olası etkileri detaylı bir şekilde
incelenmiştir. Sonuç olarak, kuruluş açısından yeni bir varlık fonu olan Türkiye
Varlık Fonu'nun, diğer varlık fonlarına göre yararları ve sakıncaları karşılaştırılmış,
ülke ekonomisine olan katkısı değerlendirilmiştir.
Anahtar Kelimeler: Varlık Fonu, Ulusal Varlık Fonu, Türkiye Varlık Fonu.

Abstract:
National wealth funds have emerged in order to utilize the surplus reserves of
the countries that have natural resource reserves such as oil and natural gas. Thanks
to the funds established to diversify income items and investment areas, it was aimed
to prevent fluctuations in natural resource prices. With the Asian crisis that emerged
in the 90s, countries in the Asian continent started to establish national wealth fund
companies in order to evaluate and protect the surpluses arising from export
revenues. It was aimed to prevent the increase in imports by transferring the export
surplus to wealth funds. The Turkey Wealth Fund, which was established in Turkey
in 2016, was established in order to support important domestic projects and to
attract foreign capital to the country. The establishment of national wealth funds has
accelerated since the late 20th century. Its total value has reached the level of 7.5
trillion dollars. Asset funds, which have become an important investment item in the
global market, have been examined in terms of both conceptual and application. The
comparison between the selected 10 wealth funds and the Turkey Wealth Fund was
made using the tabular method, and their possible effects on both the domestic
market and the global market were examined in detail. As a result, the benefits and
drawbacks of the Turkey Wealth Fund, which is a new wealth fund in terms of
establishment, compared to other wealth funds were compared and its contribution to
the country's economy was evaluated.
Keywords: Wealth Fund, National Wealth Fund, Turkey Wealth Fund.