Cumhuriyet Döneminde şapka devrimi ve tepkiler
Hat revolution in republic era and reactions
Yazar: KAMURAN ÖZDEMİR
Danışman: PROF.DR. İHSAN GÜNEŞ
Anadolu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Tarih = History ; Türk İnkılap Tarihi = History of Turkish Revolution

Özet:
İnsanlar giyim geleneğine yüzyıllar boyu devam eden çeşitli aşamalardan sonrasahip olmuşlardır. Türkler için de bu aşamalardan bahsetmek mümkündür. En eskidevirlerden bu zamana kadar Türkler de, yaşadıkları zaman, inanış, coğrafya ve yaşambiçimlerine göre çeşitli giysiler ve bu giysilerini tamamlayan çeşitli şapkalarkullanmışlardır. Bu araştırma da şapkanın Türkler için önemi, taşıdığı anlamı vezamanla geçirdiği evrelerle, şapkayla beraber değişen giysilerin yeni bir kimliğininşasındaki süreci incelenmeye çalışılmıştır.Türklerin İslamiyet'i kabulüyle, sarık dinsel nitelik kazanmıştır. Ancak zamanlafes sarığın yerini almıştır. Mustafa Kemal, şapka devrimini gerçekleştirdiği zamanşapkaya ?gâvur işi? deyip karşı çıkılmıştır. Kadın giysisinde de İslamiyet'in kabulüyleörtünme olgusu günlük hayata girmiştir. Çağdaşlaşmanın etkisiyle kent kadını giyimi ilekırsal kadın giyimi arasında farklar belirmiştir. Halkın giysisinde birliktelik yoktur.Cumhuriyetin ilanıyla halkın kıyafetine düzen getirmek isteyen Cumhuriyet Hükümeti,yeni ulusa kimliğini kazandırmak için dış görünüşe el atmıştır. Erkeğin giysisideğiştirilirken, kadının giyimine karışılmamıştır. Topluma modern görünüm kazandırmaişine askeriyeden başlanmış, 1925'te Kastamonu'da sivil halka da uygulatılmayaçalışılmıştır. Halk da kanunun çıkmasını beklemeden uygulamaya başlamıştır.Şapkaya karşı mecliste başlayan tepkiler, bazı şehirlerde de ?din elden gidiyor?sloganıyla Türk Devrimlerine karşı başlamış, kurulan İstiklal Mahkemeleriyle suçlularcezalandırılmıştır. Cumhuriyet'in gerçekleştirdiği sosyal devrimler ?Üçüncü DünyaÜlkeleri? diye bilinen devletleri de etkilemiştir.Anahtar Kelimeler: Şapka Devrimi, Kılık-Kıyafet Devrimi, Şapka Devrimine Tepkiler.

Abstract:
Humans possesed dress tradition through centuries its with different phaces.These developments have seen in also Turks. Turks from ancient time to present useddifferent dresses and hats. This research aimed the importance, meaninig anddevelopmental phaces of dressing and hat.Acceptance of Islam, by Turks resulted turban as religions meaninig. WhenMustafa Kemal reliased hat revolution some reactions have seen as obstacle work. Inwoman?s dressing influence of İslam weiling entedred into daily life. Westernizationimpact resulted with difference between dressing of urban and rural woman. There is nounification in dressing of public with declaration of republic. Government of republicwno wanted to unite public fo gainnig identity of new nation deal with externalappearance. When man?s dressing change, dressing of woman thus not intervien.Modern shape of society acquired legitimation first with military than this practiseapplied to public in 1925 Kastamonu. Public carried the application before declarationof low.Reactions against hat in parlament with slogan, ?loose of religion? introducedagainst reforms of Turk and established courts of independence punished criminals.Social revolutions were retiased by republic influenced states known as ?Third WorldCountries.?Key Words: Hat Revolutıon, Dress Revolutıon, Hat Revolutıon And Reactıons.