Altmışbeş yaş üstü hastalarda sarkopeni ile düşme riski ve düşme korkusu arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between sarcopenia and fall risk and fear of fall in patients over 65 years of age
Yazar: TUĞÇE SUCİ
Danışman: PROF. DR. YASEMİN ÇAYIR
Atatürk Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine ; Geriatri = Geriatrics

Özet:
Giriş ve Amaç: Son yıllarda tüm dünyada olduğu gibi ülkemizde de yaşlı nüfus giderek artmaktadır. Sarkopeni genellikle yaşlı popülasyonda görülen  kas kitlesi kaybı, azalmış kas gücü ve fiziksel aktivite ile seyreden bir durumdur. Düşme ve düşme korkusu yine yaşlı bireylerde sıklıkla karşılaşılan hareketlerde azalma, iş gücü kaybı, sosyal aktivitelerden uzaklaşma, bağımlılıkta artma, erken mortalite riskinde ve sağlık giderlerinde artışa neden olan önemli bir sağlık problemidir. Hem sarkopeni hem de düşme sağlık sistemleri için ağır bir iş yükü ve ciddi maliyeti olan önemli geriyatrik sorunlardır. Sarkopeni ile düşme riski ve düşme korkusu arasındaki ilişki net değildir. Bu çalışmada sarkopeni ile düşme riski ve düşme korkusu arasındaki ilişkinin araştırılmasını amaçladık. 
Yöntem: Bu çalışma Aralık 2021- Mayıs 2022 tarihleri arasında Erzurum ili merkezindeki Atatürk Üniversitesi Aile Hekimliği Anabilim Dalı'na bağlı Eğitim Aile Sağlığı Merkezi'ne kayıtlı 65 yaş ve üstü 80 kişi ile yapıldı. Çalışma bir vaka-kontrol çalışması şeklinde planlandı. Çalışmamıza katılan kişilere SARC-F Ölçeği ile sarkopeni taraması yapıldı. Katılımcılarla 40'ar kişilik sarkopenik grup ve sarkopenik olmayan kontrol grubu olmak üzere iki grup oluşturuldu. Tüm katılımcılara kas gücü ölçümü için el sıkma gücü testi, kas kitlesi ölçümü için biyoelektrik impedans analizi (BIA) ile İskelet Kas Kitle İndeksi (SMMI)  ve fiziksel performans değerlendirmesi için yürüme hızı testi uygulandı. Ayrıca her iki gruba da düşme riski ve düşme korkusunu değerlendirmek amacıyla Uluslararası Düşme Etkinlik Ölçeği (FES-I) uygulandı. Veriler SPSS 22 ile analiz edilip, anlamlılık düzeyi  p<0,05 kabul edildi. 
Bulgular: Katılımcıların yaş ortalaması 67,61±3,18 yıldı ve %51,3'ü kadın (n=41), %48,8'i erkek (n=39) idi. Sarkopenik hastalarla sarkopenik olmayan kişiler arasında medeni durum dışında yaş, cinsiyet, eğitim durumu ve çalışma durumu açısından istatistiksel olarak anlamlı bir fark yoktu (p>0,05). SARC-F ölçeği ortalaması sarkopeni tespit edilen hastalarda 6,75±2,28, sarkopenik olmayanlarda ise 3,75±1,23 idi (p<0,05). FES-I skoru ortalaması sarkopenik hastalarda 42,07±9,09, sarkopeni olmayanlarda ise 23,52±3,32 olarak tespit edildi (p<0,05). Sarkopeni grubunda D vitamini düzeylerinin ortalaması 17,4±9,49 ng/ml iken; sarkopenik olmayanlarda 36,37±24,85 ng/ml  idi (p=0,000). Sarkopeni grubunda BKİ 29,78±6,4 kg/m2 iken; kontrol grubunda 33,23±4,82 kg/m2 idi (p<0,05). Ayrıca sarkopeni olanlarda kontrol grubuna göre FFM ve FM ortalamaları ile SMMI ortalamaları da anlamlı derecede düşük bulunmuştur (p=0,001). Şiddetli sarkopeni oranı kadınlarda erkeklere göre daha fazlaydı (p<0,05). Ayrıca şiddetli sarkopeni olan hastalarda  FESI skoru ortalaması şiddetli olmayanlara göre daha yüksekken; SMMI ortalaması ve el kavrama gücü anlamlı derecede daha düşüktü (p<0,05). 
Sonuç: Çalışmamızda  sarkopeni tespit edilen 65 yaş ve üstü hastalarda sarkopenisi olmayan 65 yaş ve üstü hastalara göre düşme korkusu ve düşme riskinin daha yüksek olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca şiddetli sarkopeni kadınlarda daha yaygındı. Ülkemizde doğumda beklenen yaşam süresinin artması ile beraber yaşlı nüfus da giderek artmaktadır. Bu da birinci basamak sağlık hizmetleri veren aile hekimlerinin geriyatrik yaş grubuyla daha çok karşılaşacağı anlamına gelmektedir. Geriyatrik dönemdeki en önemli sağlık risklerinden biri düşmedir. Düşme için risk faktörleri ve predizpozan durumlar arttıkça sıklığı da artar. Çalışmamızda düşme riski ve düşme korkusunun daha yüksek olduğu sarkopeni tespit edilen hastalarda aynı zamanda BKİ ve D vitamini düzeyleri de daha düşüktü. Aile hekimleri 65 yaş ve üzeri bireyleri düşme açısından değerlendirirken mutlaka sarkopeni açısından da değerlendirmelidir. Aynı şekilde sarkopeni tespit edilen yaşlı hastalar da mutlaka düşme riski ve düşme korkusu açısından taranmalı, diğer riskler belirlenmeli ve gerekli koruyucu tedaviler ugulanmalıdır.  
Anahtar Kelimeler: sarkopeni, yaşlı birey, düşme, düşme korkusu, SARC-F,FES-I ölçeği

Abstract:
Introduction and Aim: In recent years, the elderly population has been increasing in our country as in the whole world. Sarcopenia is a condition characterized by loss of muscle mass, decreased muscle strength and physical activity, which is generally seen in the elderly population. Falling and fear of falling is an important health problem that causes decrease in movements, loss of work force, alienation from social activities, increase in addiction, early mortality risk and increase in health expenses, which are frequently encountered in elderly individuals. Both sarcopenia and fall are important geriatric problems with a heavy workload and serious cost for health systems. The relationship between sarcopenia and risk of falling and fear of falling is not clear. In this study, we aimed to investigate the relationship between sarcopenia, risk of falling and fear of falling. 
Methods: This study was carried out with 80 people aged 65 and over who were registered in the Education Family Health Center affiliated to Atatürk University Family Medicine Department in Erzurum city center between December 2021 and May 2022. The study was planned as a case-control study. The people who participated in our study were screened for sarcopenia with the SARC-F Scale. Two groups, each consisting of a sarcopenic group of 40 people and a non-sarcopenic control group, were formed with the participants. All participants were given a hand grip strength test for muscle strength measurement, bioelectric impedance analysis (BIA) and Skeletal Muscle Mass Index (SMMI) for muscle mass measurement, and walking speed test for physical performance evaluation. In addition, the International Fall Efficiency Scale (FES-I) was applied to both groups to assess fall risk and fear of falling. The data were analyzed with SPSS 22 and the significance level was accepted as p<0.05. 
Results: The mean age of the participants was 67.61±3.18 years and 51.3% were female (n=41) and 48.8% were male (n=39). Except for marital status, there was no statistically significant difference between sarcopenic and non-sarcopenic patients in terms of age, gender, education and employment status (p>0.05). The mean SARCF scale was 6.75±2.28 in patients with sarcopenia and 3.75±1.23 in non-sarcopenic patients (p<0.05). The mean FES-I score was 42.07±9.09 in sarcopenic patients and 23.52±3.32 in non-sarcopenic patients (p<0.05). The mean vitamin D levels in the sarcopenia group were 17.4±9.49 ng/ml; it was 36.37±24.85 ng/ml in non-sarcopenic patients (p=0.000). In the sarcopenia group, BMI was 29.78±6.4 kg/m2; It was 33.23±4.82 kg/m2 in the control group (p<0.05). In addition, FFM and FM mean and SMMI mean scores were found to be significantly lower in patients with sarcopenia compared to the control group (p=0.001). Severe sarcopenia rate was higher in women than men (p<0.05). In addition, while the mean FES-I score was higher in patients with severe sarcopenia compared to those with non-severe sarcopenia; The mean SMMI and hand grip strength were significantly lower (p<0.05). 
Conclusion: In our study, it was determined that the fear of falling and the risk of falling were higher in patients aged 65 and over with sarcopenia than in patients aged 65 and over without sarcopenia. Also, severe sarcopenia was more common in women. With the increase in life expectancy at birth in our country, the elderly population is also increasing. This means that family physicians providing primary health care services will encounter the geriatric age group more often. One of the most important health risks in the geriatric period is falling. Its frequency increases as risk factors and predisposing conditions for falls increase. In our study, patients with sarcopenia, who had a higher risk of falling and a higher fear of falling, also had lower BMI and vitamin D levels. Family physicians should definitely evaluate individuals aged 65 and over in terms of sarcopenia when evaluating them for falls. Likewise, elderly patients with sarcopenia should be screened in terms of falling risk and fear of falling, other risks should be determined and necessary preventive treatments should be applied. 
Key Words: sarcopenia, elderly person, falling, fear of falling, SARC-F, FES-
I scale