118 numaralı Mühimme Defteri'nin (S. 1-128) Prut Seferi esnasında tutulan hükümlerin tasnifi, değerlendirmesi ve metni
118 numbered Mühimme Book (P. 1-128): Tasnification, evaluation and text of the laws kept during the Prut expedition
Yazar: SERGEN DOĞRU
Danışman: PROF. DR. SÜLEYMAN POLAT
Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Yeniçağ Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Tarih = History
Dizin: 18. yüzyıl = 18. century ; Ahmed III = Ahmed III ; Divan-ı Hümayun = Imperial Council ; Mühimme Defterleri = Mühimme Registration Books ; Osmanlı Devleti = Ottoman State ; Prut Seferi = Prut Campaign

Özet:
Mühimme Defterleri, Osmanlı'da imparatorluk boyunca uzun yıllar işlev gören Divân-ı Hümâyûn'da görüşülen kararların kaydedildiği defterdir. Bu kararların mahiyeti sadece siyasi değil sosyal, askeri, hukuki ve iktisadi konulardır. Devlet-tebaa ilişkileri konusunda oldukça mühim ayrıntılar içeren Mühimme Defterleri konu çeşitliliği bakımından da zengindir. İncelenen 118 Numaralı Mühimme Defteri III. Ahmed dönemi H.1123-1124 / M. 1711-1712 yıllarında vuku bulan olayları bizlere yansıtmaktadır. Defterde incelemeye tabi tutulan sayfa aralığı 1-128'dir. Bu sayfa aralığındaki kayıtlar H.1123/Safer-Ramazan tarih aralığını kapsamaktadır. Bununla birlikte bu kayıtlar sadrazam Baltacı Mehmed Paşa'nın Prut seferi esnasındaki seraskerliğinde toplanılan divanda tutulmuştur. Defterde başlıca; eşkıyalık faaliyetleri, görevi suistimal eden memurlara verilen cezalar, reaya ile devlet görevlileri arasında vuku bulan tımar ve zeâmet meseleleri, kişisel veya toplu olarak gerçekleşen alacak verecek sorunları, vefat eden merhum kişilerin arda kalan mallarının paylaşımı için yapılan miras davaları, vergi meseleleri, vakıf müesseseleri içindeki dava ve sorunlar, rüşvete karışan reaya ve devlet görevlilerinin meseleleri, boşanma, hırsızlık ve adam öldürme davalarına bağlı husumetler şeklindendir. Bununla beraber incelenen defteri (s. 1-128) önemli kılan temel husus Prut Seferi esnasında tutulmuş olmasıdır. Dolayısıyla sadece olağan bir Mühimme Defterleri'ndeki konuların yanında sefer ile alakalı konuları da ihtiva etmektedir.

Abstract:
Mühimme Notebooks are the notebooks in which the decisions discussed in the Ottoman Divân-ı Hümâyûn, which functioned for many years throughout the empire, were recorded. The nature of these decisions is not only political but also social, military, legal and economic. Mühimme Notebooks, which contain very important details on state-subject relations, are also rich in terms of subject diversity. The Mühimme Book No. 118 reflects the events that took place during the reign of Ahmed III in the years 1123-1124 AH / 1711-1712 AD. The pages in the book that were analyzed are 1-128. The records in this page range cover the date range of H.1123/Safer-Ramazan. However, these records were kept in the divan convened by the grand vizier Baltacı Mehmed Pasha during the Prut campaign. The records mainly include banditry activities, punishments given to officials who misconducted their duties, fief and zeâmet issues between the reaya and state officials, personal or collective debt and debt problems, inheritance cases for the distribution of the remaining property of deceased persons, tax issues, cases and problems within the foundation institutions, issues of reaya and state officials involved in bribery, and feuds related to divorce, theft and manslaughter cases. However, what makes this book important (p. 1-128) is that it was kept during the Prut Campaign. Therefore, it contains not only the topics in the regular Mühimme Notebooks but also issues related to the campaign.