Hemşirelik öğrencilerinde uyku düzeni, sosyal jetlag ve yaşam kalitesinin değerlendirilmesi
Evaluation of sleep patterns, social jetlag and quality of life in nursing students
Yazar: AZZET YÜKSEL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AYLİN ÖZAKGÜL
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Hemşirelik Esasları Ana Bilim Dalı / Hemşirelik Esasları Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Hemşireler = Nurses ; Hemşirelik = Nursing ; Hemşirelik araştırmaları = Nursing research ; Uyku = Sleep ; Uyku bozuklukları = Sleep disorders ; Uyku kalitesi = Quality of sleep ; Yaşam kalitesi = Quality of life ; Öğrenciler-hemşirelik = Students-nursing

Özet:
Araştırma, hemşirelik öğrencilerinin uyku düzeni tipi (kronotip), sosyal jetlag ve yaşam
kalitesini değerlendirerek, aralarındaki ilişkiyi belirlemek amacı ile tanımlayıcı, ilişki
arayıcı ve karşılaştırmalı türde planlandı ve gerçekleştirildi.
Araştırmanın evrenini; İstanbul'da bir devlet üniversitesi ve bir vakıf üniversitesine bağlı
hemşirelik bölümünde, 2019-2020 eğitim-öğretim yılının güz döneminde olan tüm
öğrenciler (N=1608), örneklemini ise; bilgilendirme sonrasında araştırmaya katılmayı
kabul eden 1152 hemşirelik öğrencisi oluşturdu. Verilerin toplanmasında; "Öğrenci Bilgi
Formu", "Sabahçıl-Akşamcıl Ölçeği" ve "Dünya Sağlık Örgütü Yaşam Kalitesi Ölçeği
Kısa Formu Türkçe" kullanıldı.
Verilerin analizinde, SPSS 22.0 programı ile tanımlayıcı, ilişki arayıcı ve karşılaştırmalı
istatistikler uygulandı. Bu sonuçlar doğrultusunda; kronotipe göre öğrencilerin
%80,2'sinin (n=924) ara tipte, %11,1'inin (n=128) sabahçıl tipte ve %8,7'sinin (n=100)
akşamcıl tipte olduğu görüldü. Öğrencilerin sosyal jetlag değerinin, 1,36±0,73 saat
(min:0-maks:4,8) olduğu saptandı. Öğrencilerin bedensel alan puan ortalamasının
14,12±2,21 (min:6.86-maks:20), ruhsal alan puan ortalamasının 13,46±2,34 (min:4-
maks:20), sosyal alan puan ortalamasının 13,82±2,64 (min:4-maks:20) ve çevresel alan
puan ortalamasının 13,22±2,07 (min:6.22- maks:20) olduğu belirlendi. Çoklu regresyon
analizinde; sosyal jetlag değerinin artmasının bedensel alan (ß=-0,349) ve çevresel alan
(ß=-0,205) puan ortalamasını azalttığı ve sabahçıl tipte olma eğiliminin artmasının
bedensel alan (ß=0,027), ruhsal alan (ß=0,043) ve sosyal alan (ß=0,029) puan
ortalamasını arttırdığı saptandı.
Sonuç olarak; sosyal jetlag değerinin artmasının yaşam kalitesini olumsuz etkilemesi ve
sabahçıl tipte olma eğiliminin yaşam kalitesini olumlu etkilemesi dikkate alınarak
hemşirelik öğrencilerine danışmanlık verilmesi önerilebilir.
Anahtar Kelimeler: Uyku Düzeni, Kronotip, Sosyal Jetlag, Yaşam Kalitesi, Hemşirelik
Öğrencileri

Abstract:
Research was planned and conducted in descriptive, regressive and comparative way for
evaluating the sleep pattern type (chronotype), social-jetlag and quality of life of nursing
students, and identifying their relations.
Research population consisted of all students (N=1608) in 2019-2020 fall semester of
nursing department of state university, private university in Istanbul. Research sample
consisted of 1152 nursing students who accepted participating research after informing.
In data collection, "Student-Information-Form", "Morningness-Eveningness-Scale",
"W.H.O.-Quality-of-Life-Short-Form-Turkish" were used.
In data analysis descriptive, regressive and comparative statistics were applied SPSS-22.0
program. With these results, we identified according to chronotype that 80.2% (n=924)
students are medium type, 11.1% (n=128) are morning type, and 8.7% (n=100) are
evening type. Students' social-jetlag value was identified as 1,36±0,73 hours (min:0-
max:4.8). We identified that students' average score of physical-domain is
14,12±2,21(min:6.86-max:20), mental-domain is 3,46±2,34(min:4-max:20), socialdomain is 13,82±2,64 (min:4-max:20), and environmental-domain is 13,22±2,07
(min:6.22-max:20). In multiple regression analysis, we identified that social-jetlag
value's increase decreases average scores of physical-domain (ß=-0,349) and
environmental-domain (ß=-0,205), and increase morning type tendency increases average
scores of physical-domain (ß=0,027), mental-domain (ß=0,043) and socialdomain(ß=0,029).
Consequently, giving counseling is suggested for nursing students by considering that an
increase social jetlag value has negative impact on quality of life, that tendency of being
morning type has positive impact on quality of life.
Keywords: Sleeping Pattern, Chronotype, Social Jetlag, Quality of Life, Nursing
Students