Nükleer caydırıcılığın soğuk savaş sonrası küreselleşme sürecinde uğradığı dönüşümün inşacı görüş perspektifinden değerlendirilmesi
Evaluation of the post-cold war era transformation of nuclear deterrence in process of globalization by constructivist perspective
Yazar: GÖKSU URKAN
Danışman: YRD. DOÇ. ALİ FARUK MUTLUSU
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı / Kamu Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2016
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration ; Savunma ve Savunma Teknolojileri = Defense and Defense Technologies ; Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Konstrüktivizm = Constructivism ; Küreselleşme = Globalization ; Neo-liberalizm = Neo-liberalism ; Nükleer caydırıcılık = Nuclear deterrence ; Nükleer silahlar = Nuclear weapons ; Soğuk Savaş sonrası = After the Cold War ; Yeni gerçekçilik = Neorealism

Özet:
Bu araştırmada; Soğuk Savaş'ın sona ermesi ile birlikte gelinen Soğuk Savaş Sonrası dönemde özellikle küreselleşme ve 11 Eylül saldırılarının da etkileri ile birlikte uluslararası sistemde yaşanan bütünsel dönüşümün, nükleer caydırıcılık kavramı esasında İnşacı (Konstrüktivist) Görüş perspektifinden açıklanması ve değerlendirilmesi amaçlanmaktadır. Çalışmada, nükleer caydırıcılık esasında Soğuk Savaş dönemi uluslararası ilişkilerin ana akım rasyonel teorileri, neorealizm ve neoliberalizmin, teorilerinin yapısı gereği uluslararası sistemde yaşanan sosyal, siyasal, ekonomik ve güvenlik alanlarındaki büyük değişim ve dönüşümü açıklamakta yetersiz kalmaları ele alınmıştır. Nükleer caydırıcılıkta yaşanan bu değişim ve dönüşüm inşacı görüş yaklaşımı ile açıklanmaya çalışılmıştır. İnşacı görüş, sosyal bilimlerde ortaya koyduğu entelektüel gücü ile uluslararası sistemde sosyal etkileşim ile oluşan aktörlerin kimliklerinin, çıkarlarının, tercihlerinin içerisinde bulunduğu yapıyı (uluslararası sistem) dönüştürebileceği ve tersi şekilde yapının da bu aktörlerin kimliklerine, çıkarlarına ve tercihlerine etkide bulunarak onları dönüştürebileceğine vurgu yaparak rasyonel teorilere rakip bir konuma gelmiştir. Çalışmada öncelikle Soğuk Savaş dönemi iki kutuplu uluslararası sistemin asli politik kavramı klasik nükleer caydırıcılık teorisi incelenmiş, devamında ise Soğuk Savaş sonrası dönemde, küreselleşme sürecinde nükleer caydırıcılık
politikasının yaşadığı dönüşüm inşacı görüş perspektiften açıklanmaya çalışılmıştır. Kültür, norm, öznelerarasıcılık, kimlik ve söylem gibi kavramlar ile sosyal bilimleri materyalist faktörleri reddetmeden idealist bakış açısı ile yorumlayan konstrüktivizm bu özelliği ile içerisinde yaşadığımız sosyal ontolojik dönemi açıklama yeteneği ile inşacı görüş 'ün kurucularından Wendt'in tabiri ile sosyal bilimlerin kuantumu gibi görülmektedir. Nükleer silahların insanlık tarihinde ikinci dünya savaşı sonunda sadece iki kere bir başka ülkenin sivil vatandaşlarına karşı kullanılması, devamında nükleer silah sahibi ülkelerin gerçekleştirdiği nükleer patlama testleri neticesinde muhtemel bir nükleer savaşın insanlığı yeryüzünden silme ihtimalinin psikolojik ve sosyolojik etkileri uluslararası sistem ve uluslararası kamuoyunda "nükleer tabu" normları oluşturmuştur. Bu nedenle nükleer caydırıcılık kavramı sadece bir savunma stratejisi olarak değil İnşacı Görüş'ün de ifade ettiği gibi uluslararası sistemi ve aktörlerini kimlik, normlar, sosyal etkileşim, anlamlandırma kavramları içerisinde dönüştüren bir olgu haline gelmiştir.
Anahtar Kelimeler: Nükleer Caydırıcılık, İnşacı Görüş, Konstrüktivizm, Soğuk Savaş, Neorealizm, Neoliberalizm, Nükleer Silahlar, Normlar, Kimlik

Abstract:
The purpose of this study is to explain and evaluate nuclear deterrence concept in terms of constructivist perspective in a new period which named post-cold war that is reached after the end of the cold war period, totally transformed the international system with the effects of globalization and 9/11 attacks. In this study, inadequate explanations of the cold war period mainstream international relations rational theories neorealism and neoliberalism about the international system's major changes and transformations in social, political, economical and security fields due to their own theoretical structures in terms of nuclear deterrence concept is discussed. Those changes and transformations in terms of the nuclear deterrence concept tried to explained by constructivist perspectives. With its intellectual power in social sciences, constructivism has become rival theory against the rational theories by emphasizing that identities, interests, choices of the actors in the international system construct by the social interaction could transform the structure (international system) itself and vise versa the structure could also and transform the actors by effecting their identities, interests and choices. In this study firstly the primary political concept of the bipolar international system of the cold war period the "classical deterrence theory" is analyzed, thereafter the transformation of the nuclear deterrence policies with process of globalization in the post-cold war period is tried to explained by constructivist perspectives. Constructivism with idealist point of view has the capability of interpreting the social ontological era, embodies metaphysical elements that we are living on with contribution of the concepts like culture, norm, intersubjectivity, identity and discourse and also not denying material factors as Wendt the founder of the constructivism articulates as "quantum of the social sciences". All over the human history, nuclear bombs only used twice against the enemy country's civilian people while the end of the Second World War and thereafter the nuclear detonation tests held by the countries that have nuclear weapons, generated psychological and sociological effects by means of the possibility of the global nuclear war that could wipe out human existence, constructs a "nuclear taboo" norms over the international system and international public opinion. For this reason, as constructivism refers nuclear deterrence concept should not only regarded as a defense strategy but also a phenomenon that transforms international system and the actors within the concepts identity, norms, social interaction and extrapolating.
Keywords: Nuclear Deterrence, Constructivism, Cold War, Neorealism, Neoliberalism, Nuclear Weapons, Norms, Identity