Engelli olmanın kader ve imtihanla ilişkisi
The relationship between disability and fate and trial
Yazar: HATİCE YÖNET
Danışman: PROF. DR. SEFA BARDAKCI
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Din = Religion

Özet:
Günümüzde engelliler maddi, manevi, sosyal, kültürel bazı sorunlarla karşılaşmaktadırlar. Fakirlik, iş bulamama, engeli nedeni ile çalışamama, geçinme, barınma maddi; ibadetlerin öğretimi, ibadetleri yerine getirmede zorluk yaşama, ibadet mekânlarına ulaşım, manevi bakım ve destek yoksunluğu manevi; eğitim, sağlık, toplum tarafından dışlanma, özgüven eksikliği ise sosyal ve kültürel problemleri oluşturmaktadır.

              Kur'an-ı Kerime göre engellilik, fiziki anlamda değildir. Gerçeği görmeme, işitmeme, Allah'ın yarattıkları üzerinde düşünmeme, şeklinde olup hakikatten uzak kalmayı ifade etmektedir. Kur'an-ı Kerimdeki engellilik manevi manadadır. Kur'an-ı Kerim açısından bakıldığında engellilik halinin asıl nedeni ilahi irade ve imtihan gereğidir. Bir diğer sebep ise insanların hatalarından ve ihmallerinden kaynaklanmaktadır. Engellilik, hayatın gerçek olgularındandır. Bu nedenle engelliliğin nasıl oluştuğu insanlar tarafından merak edilmiştir. Engellilik halinin oluşmasına neden olan unsurlar incelendiğinde, insanı aşan kusurlar olduğu gibi, insandan kaynaklanan kusurlar da bulunmaktadır. Toplumda var olan sosyal, psikolojik ve diğer nedenlerin etkisi ile de genelde engellilik, kadere ve Tanrıya bağlanmaktadır. Yapılan çalışmalar, inancın engellilik üzerinde etkili olduğunu göstermektedir. İnsanlar tarafından engellilik halinin kabullenilmesinde kader bir araç olarak görülmektedir. İnsanların kader anlayışları engellilik haline bakışında etkili olmaktadır.

            Bu çalışmada engellilerin engelliliği nasıl tanımladıkları, bu durumu nasıl anlamlandırmaya çalıştıkları ve engellilikten kaynaklanan problemleri aşmada dinin işlevleri üzerinde durulmaya çalışılmıştır. Hz. Peygamber'in engellilere yönelik davranışları, günümüzdeki insanların engellilere bakışı, engelli birey ve ailelerinin ne gibi zorluklarla karşılaştıkları, engellilerin yaşadıkları sorunlara değinilmeye çalışılmıştır ve kelam ekollerinin engellilik hakkındaki fikirlerine yer verilmiştir. Bu çalışmada, engellilik olgusu kader inancı ile ilişkilendirilerek kelam ilmi açısından incelenmeye çalışılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Kader, İmtihan, Engelli, İnsan, Hastalık.

Abstract:
Today, people with disabilities face material, spiritual, social and cultural problems. Poverty, inability to find a job, inability to work due to disability, subsistence, housing are material problems; teaching of worship, difficulty in performing worship, transportation to places of worship, lack of spiritual care and support are spiritual; education, health, exclusion by society, lack of self-confidence constitute social and cultural problems.

           According to the Holy Qur'an, disability is not in the physical sense. It means not seeing the truth, not hearing the truth, not contemplating Allah's creations, and being away from the truth. Disability in the Holy Quran is in the spiritual sense. From the Qur'anic point of view, the main cause of disability is the divine will and the necessity of testing. Another reason is due to human errors and negligence. Disability is a real fact of life. For this reason, people have wondered how disability occurs. When the factors that cause disability are examined, there are defects that are beyond human beings as well as defects arising from human beings. With the effect of social, psychological and other reasons existing in the society, disability is generally attributed to fate and God. Studies show that belief is effective on disability. Fate is seen as a tool in the acceptance of disability by people. People's understanding of fate is effective in their view of disability.

            In this study, it is tried to emphasize how disabled people define disability, how they try to make sense of this situation and the functions of religion in overcoming the problems arising from disability. The Prophet's behavior towards the disabled, the view of people today towards the disabled, the difficulties faced by disabled individuals and their families, the problems experienced by the disabled, and the ideas of the schools of theology on disability are included. In this study, the phenomenon of disability was tried to be analyzed in terms of the science of theology by associating it with the belief in fate.

Keywords: Destiny, Test, Disability, Human, Disease.