18-80 yaş arası evli kadınların serviks kanseri ve hpv hakkındaki bilgi düzeyleri, evlilik uyumları, depresyon ve anksiyete düzeyleri açısından değerlendirilmesi
Evaluation of knowledge level about hpv and cervical cancer among married women aged between 18 and 80 years old and their marital adjustment, depression and anxiety levels
Yazar: TUĞBA KETHÜDA
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET ALİ ERYILMAZ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Konya Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2017
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Anksiyete = Anxiety ; Depresyon = Depression ; Evlilik = Marriage ; Evlilik uyumu = Marital adjustment ; Kadınlar = Women ; Papillomavirüsler = Papillomaviridae ; Uterin servikal neoplazmlar = Uterine cervical neoplasms

Özet:
Amaç: Bu çalışma; 18-80 yaş arası evli kadınların serviks kanseri, HPV ve HPV aşısı hakkındaki bilgi düzeylerini ve tutumlarını öğrenmek ve evlilik uyumları, depresyon ve anksiyete düzeylerini araştırmak üzere planlanmıştır.

Gereç ve yöntem: Araştırmamız analitik tipte kesitsel bir çalışma olarak planlandı. Çalışmaya Aralık 2016 – Mayıs 2017 tarihleri arasında Sağlık Bilimleri Üniversitesi Konya Eğitim ve Araştırma Hastanesi ve 78 No'lu Eğitim Aile Sağlığı Merkezi'ne başvuran 18-80 yaş arası 1000 gönüllü evli kadın dahil edildi. Katılımcıların her birine sosyodemografik özellikleri ve serviks kanseri, HPV hakkında bilgi düzeyini ölçen anket, evlilik uyumunu ölçmek için Evlilikte Uyum Ölçeği (EUÖ), duygu durumları tespiti için Beck Anksiyete Ölçeği (BAÖ) ve Beck Depresyon Ölçeği (BDÖ) verilerek doldurmaları istendi. İstatistiksel analizler için SPSS 22.0 paket programı kullanıldı.

Bulgular: Katılımcıların yaş ortalaması 33.48±0.35 (18-80) olarak bulundu. Katılımcıların %7.8'i (n=78) sigara içiyordu ve %13.1'i (n=131) menopozdaydı. Katılımcıların %11.7'si (n=117) düzenli kadın doğum muayenesi yaptırıyordu. Katılımcıların %92.1'i (n=921) serviks kanserini duymuştu. Katılımcıların  %64.3'ü (n=643) smear testini daha önce duymuştu ve %27.2'si (n=272) smear testini daha önce yaptırmıştı. Katılımcıların %13.7'si (n=137) HPV virüsünü,  %5'i (n=50) HPV aşısını daha önce duymuştu. Katılımcılar bilgi düzeyi durumlarına göre değerlendirildiğinde; %76.2'sinin (n=762) az bilgi seviyesine, %21.3'ünün (n=213) orta bilgi seviyesine ve  %2.5'inin (n=25) yüksek bilgi seviyesine sahip olduğu görüldü. Katılımcıların %95.9'u (n=959) serviks kanseri hakkında bilgi almak istiyordu. Evlilik uyum ölçeği (EUÖ) puanına göre; katılımcıların %82.3'ü (n=823) evlilik uyumlu, %17.7'si (n=177) evlilik uyumsuz olarak değerlendirildi. Katılımcılar depresyon düzeyi açısından değerlendirildiğinde; %72.5'inde (n=725) depresyon yok, %13.8'inde (n=138) hafif düzey, %12.3'ünde (n=123) orta düzey, %1.4'ünde (n=14) ileri düzey depresyon saptandı. Anksiyete düzeyi açısından değerlendirildiğinde; %76.3'ünde (n=763) anksiyete yok, %15.5'inde (n=155) hafif düzey, %6.9'unda (n=69) orta düzey, %1.3'ünde (n=13) yüksek düzey anksiyete saptandı. Depresyon düzeyi  sosyodemografik özellikler ile karşılaştırıldığında; meslek, eğitim durumu ve gelir düzeyi  ile depresyon düzeyi arasında arasında anlamlı ilişki bulunamadı (p>0.05), yaş ve çocuk sayısı ile depresyon düzeyi arasında anlamlı ilişki mevcuttu (p<0.001, p=0.025). Anksiyete düzeyi sosyodemografik özellikler ile karşılaştırıldığında; meslek, eğitim düzeyi ve gelir düzeyi ile anksiyete düzeyi arasında anlamlı istatistiksel ilişki bulunamadı (p>0.05), yaş ve çocuk sayısı  ile anksiyete düzeyi arasında anlamlı ilişki mevcuttu (p<0.001, p<0.001). Katılımcıların evlilik uyumu durumu ile depresyon ve anksiyete düzeyleri karşılaştırıldığında istatistiksel olarak anlamlı ilişki saptandı (p<0.001, p<0.001). Evlilik uyum puanı düşük olanların depresyon ve anksiyete düzeylerinin daha fazla olduğu görüldü.

Sonuç: Araştırmamıza göre evli kadınların serviks kanseri ve hpv hakkındaki farkındalık düzeyi düşüktü ve evli kadınların evlilik uyum düzeyi ile depresyon ve anksiyete düzeyi ilişkili idi. Serviks kanserinin tarama ile erken tanı imkanının olması ve en önemli etkenlerinden olan HPV virüsüne yönelik aşısının mevcut olması; kadınların bu konuyla ilgili farkındalık düzeyinin yüksek olmasının önemini göstermektedir. Toplumsal yapının temeli olan evlilik kurumu içerisinde uyumlu evlilik ilişkisi ve depresyon ve anksiyete gibi ruhsal bozukluklar da kadınları etkileyen önemli sorunlardandır. Kadınların özellikle kendilerini ilgilendiren konularda kapsayıcı eğitimlerle bilinçlendirilmesi, daha sağlıklı ve farkındalığı yüksek bir toplumun oluşmasında son derece önemlidir.

Anahtar Kelimeler: Serviks kanseri, HPV, evlilik uyumu, anksiyete, depresyon

Abstract:
Purpose: This study was planned to determine the knowledge levels and attitudes about HPV infection, HPV vaccination and cervical cancer among married women aged between 18 and 80 years old and to investigate their marital adjustment, depression and anxiety levels.

Materials and Methods: Our study was planned as an analytical cross-sectional study. The study included 1,000 married female volunteers aged between 18 and 80 years old who were admitted to No.78 Family Health and Education Center, Konya Training and Research Hospital, University of Health Sciences between December 2016 - May 2017. Each participant was asked to fill the questionnaire form that measures the sociodemographic characteristics and the knowledge level about HPV and cervical cancer, the Marriage Adjustment Scale (MAS) to evaluate marital adjustment, and the Beck Anxiety Inventory (BAI) and the Beck Depression Inventory (BDI) to identify mood status. The SPSS 22.0 software package was used for statistical analysis.

Findings: The mean age of the participants was found to be 33.48 ± 0.35 years (18-80). 7.8% (n=78) smoked cigarettes and 13.1% (n=131) entered menopause. 11.7% (n=117) had a regular gynecological examination. 92.1% (n=921) had heard about cervical cancer. 64.3% (n=643) had previously heard of the Pap smear test and 27.2% (n=272) had a Pap smear test before.  Of the participants, 13.7% (n=137) had previously heard of HPV infection and 5% (n=50) had previously heard of HPV vaccination. When the participants are assessed according to their level of knowledge; It was seen that 76.2% (n = 762) had low knowledge level, 21.3% (n = 213) had intermediate knowledge level and 2.5% (n=25) high knowledge level. 95.9% (n=959) of the participants wanted get information about cervical cancer. 
According to the Marital Adjustment Scale (MAS) scores, 82.3% (n=823) had a compatible marriage and 17.7% (n=177) had no a compatible marriage. When the participants are evaluated in terms of depression level, 72.5% (n=725) had no depression,  13.8% (n=138) had mild depression, 12.3% (n=123) had moderate depression, and 1.4% (n=14) had severe depression. When the participants are evaluated in terms of anxiety level, 76.3% (n=763) had no anxiety, 15.5% (n=155) had mild anxiety, 6.9% (n=69) had moderate anxiety, and 1.3% (n=13) had severe anxiety. 
When depression level was compared with sociodemographic characteristics, there was no significant relationship between depression level and occupation, educational status, income level (p>0.05), but there was a significant relationship between depression level and age, number of children (p<0.001, p=0.025). When anxiety level was compared with sociodemographic characteristics, there was no significant relationship between anxiety level and occupation, educational status, income level (p>0.05), but there was a significant relationship between anxiety level and age, number of children (p<0.001, p<0.001). When depression and anxiety levels were compared with marital adjustment status, there was a statistically significant relationship (p<0.001, p<0.001). Both depression and anxiety levels were higher in those with low marital adjustment scores than in those with high marital adjustment scores.

Result: According to our research, the level of awareness of cervical cancer and HPV in married women is low and marital adjustment level of married women was related to depression and anxiety level. The possibility of early diagnosis of cervical cancer by screening and the presence of a vaccine against HPV, one of the most important factors, indicate the importance of women's high level of awareness about this issue. Nonharmonious marital relationship within the institution of marriage, which is considered as a foundation of the structure of society, and mental disorders such as depression and anxiety are also important problems affecting women. Increasing the awareness level of women especially in matters involving them by inclusive education is very important for the formation of a healthier, more self-aware society.

Keywords: Cervical cancer, HPV, marital adjustment, anxiety, depression