Hemşirelerde bel ağrıları ve etkileyen faktörlerin belirlenmesi
Determination of LOW back pain and affecting factors in nurses
Yazar: ÜLKÜ MANDAŞ
Danışman: DOÇ. DR. ZÖHRE IRMAK
Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Bel ağrısı = Back pain ; Demografi = Demography ; Hemşireler = Nurses ; Hemşirelik = Nursing ; Risk faktörleri = Risk factors ; Ölçekler = Scales

Özet:
Amaç: Bu çalışmanın amacı, hemşirelerde bel ağrısı ve etkileyen faktörlerin belirlenmesidir.
Gereç ve Yöntem: Bu kesitsel çalışma1-30 Eylül 2015 tarihleri arasında Muğla'da bir eğitim ve araştırma hastanesinde yapılmıştır. İlgili tarihlerde hastanede 248 hemşire çalışmakta olup, idari birimlerde çalışan hemşireler(10) ve çeşitli nedenlerle çalışmaya katılmayı reddeden(38) hemşireler hariç toplam 200 (%80,6) gönüllü hemşire çalışmaya alınmıştır. Çalışma için etik kurul onayı, kurum izni ve katılımcılardan bilgilendirilmiş onam alınmıştır. Verilerin toplanmasında hemşirelerin demografik özellikleri, bel ağrısı ve bel ağrısı risk faktörlerini içeren soru formu ve Oswestry Bel Ağrısı Ölçeği kullanılmıştır. Verilerin analizinde Mann- Whitney U ve Kruskall Wallis testlerikullanılmıştır.
Bulgular: Katılımcıların %97'si kadın, %86,5 evliydi. Yaş ortalamaları 38.0±7.45 olup %86,5'i ≥30 yaşındaydı. Hemşirelerin %73,2'si 1-2 gebelik geçirmiş ve vücut kitle indeksi ortalaması 25,09±4,14 kg/m2 olup %33,5'i fazla kilolu, %12,0'si obez, %67,5'i egzersiz yapmamakta ve % 31,0'i sigara kullanmaktaydı. Hemşirelerin %56,0'sı yataklı servislerde, %36,0'sı 11-20 yıldır çalışmakta olup %61,5'i günde 16 saat ve  %79,5'i vardiyalı çalışmaktaydı. Son bir yılda bel ağrısı yaşayan hemşirelerin oranı %76,5 idi. Bel ağrısı olanların %89,5'inde işe başladıktan sonra ağrı gelişmişti. Bel ağrısı hemşirelerin %52,3'ünün günlük yaşam aktivitelerini hafif derecede, %17,6'sının ileri derecede ve %2,6'sının ise tamamen kısıtlamaktaydı. İleri yaş (X2=8,937, p= 0,011) ve uzun süre ayakta kalma (X2= 7,366, p=0,025) gibi faktörlerin bel ağrısı puan ortalamalarının daha yüksek olduğu bulunmuştu. Medeni durum(Z=-1,384, p=0,166), gebelik geçirme(Z=-1,487, p=0,137), vücut kitle indeksi (X2=4,476, p=0,214), çalışma yeri(X2=8,573, p=0,073), çalışma yılı(X2=2,031, p=0,362), çalışma saati(X2=4,978, p=0,083), çalışma şekli(Z=-1,167, p=0,243), egzersiz yapma(Z=-1,293, p=0,196), sigara içme(Z=-0,805, p=0,421) ve stres düzeyi (X2 =2,727, p=0,436) gibi risk faktörlerinin puan ortalamaları arasındaki farkın ise önemli olmadığı belirlenmiştir.
Sonuç: Hemşirelerde bel ağrısı yaygındır. Ağrı günlük yaşam aktiviteleri farklı derecede etkilemektedir. İleri yaş ve hasta bakımı esnasında uzun süre ayakta kalma bel ağrısı puan ortalamalarının artmasına neden olmaktadır. Kişisel ve kurumsal olarak bel ağrısını önlemeye yönelik gerekli önlemlerin alınmasına gereksinim vardır.  
Anahtar Kelimeler: Hemşireler, bel ağrısı, risk faktörleri

Abstract:
Purpose: The purpose of the current study is to determine of low back pain and the affecting factors in nurses
Method: This cross-sectional study was conducted in an education and research hospital in Muğla on 1-30 September 2015. While the study was being conducted, there were a total of 248 nurses working in this hospital and nurses working in administrative departments (n=10) and rejecting participation (n=38) were excluded from the study and thus the study was conducted with the voluntary participation of 200 (80.6%) nurses.In the collection of the data, the questionnaire including demographic characteristics of the nurses, low back pain risk factors and the Oswestry Low Back Pain Disability Questionnaire were used.Data were analyzed using Mann- Whitney U and Kruskall Wallis tests.
Results: Of the participants, 97% were females and 86.5% were married. Their mean age was 38.0±7.45 and 86.5% were in the age group of ≥30. Of the participating nurses, 73.2% had experienced 1-2 pregnancies and their mean body mass index was 25.09±4,14 kg/m2, 33.5% were overweight, 12.0% were obese; 67.5% were not doing exercise and 31.0%  weresmoking. Of the participating nurses, 56.0% were working in clinics, 36.0% had been working for 11-20 years, 61.5% were working for 16 hours a day and 79.5% were working shifts. In the last one year, the percentage of the nurses experiencing low back pain was 76.5%. Of those having back pain, 89.5% started suffer from back pain after they started to work. It was found that daily life activities of 52.3% of the nurses having back pain were slightly restricted, those of 17.6% were moderately restricted and those of 2.6% were severely restricted. Low back pain mean scores of those who were relatively older (χ2=8.937, p= 0.011) and those who keep standing for a long time (χ2=7.366, p=0.025) were found to be higher. 

       It was found that there was no significant difference between mean scores low back pain of the risk factors such as marital status (Z=-1.384, p=0.166), pregnancy (Z=-1.487, p=0.137), body mass index (χ2=4.476, p=0.214), workplace (χ2=8.573, p=0.073), work experience (χ2=2.031, p=0.362), daily working hours (χ2=4.725, p=0.094), type of work (Z=-1.112, p=0.266), doing exercise (Z=-1.293, p=0.196), smoking (Z=-0.805, p=0.421) and stress level (χ2=2.727, p=0.436).
Conclusions: Low back pain is common in nurses and affects their daily life activities to varying degrees. Being relatively older and keeping standing for a long time result in increasing back pain mean scores. Personal and organizational measures need to be taken to prevent low back pain in nurses.  
Key Words: Nurses, low back pain, risk factors