Şiddete maruz kalan kadınların olayların etkisi ile ontolojik iyi oluş ve travma sonrası büyüme arasındaki ilişkide stresle başa çıkma rolünün aracı etkisi
The mediating role of stress coping styles of women who have been exposed to violence on the relationship between the effects of the events' ontological well-being and post-traumic growth
Yazar: RUGEŞ GÜNGÖR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ PELİN BURUK
İstanbul Rumeli Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Klinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Bu araştırmada, şiddete maruz kalan kadınların olayların etkisi ile ontolojik iyi oluş ve travma sonrası büyüme arasındaki ilişkide stresle başa çıkma rolünün aracılık etkisinin ortaya konulması amaçlanmıştır. Araştırma nicel araştırma deseni içerisinde yer alan ilişkisel tarama modeliyle yapılmış olup verilerin toplanmasında anket yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın örneklemi 18-60 yaş aralığında bulunan şiddete maruz kalmış 503 kadından oluşmaktadır. Verilerin toplanmasında 'Kişisel Bilgi Formu', 'Olayların Etkisi Ölçeği', 'Travma Sonrası Büyüme Ölçeği', 'Stresle Başa Çıkma Tarzları Ölçeği' ve 'Ontolojik İyi Oluş Ölçeği' kullanılmıştır. Verilerin analizinde sosyal bilimler için istatistik programı SPSS kullanılmıştır. Olayların etkisi, travma sonrası büyüme, stresle baş etme tarzları ve ontolojik iyi oluş arasındaki ilişkileri tespit etmek için Pearson Korelasyon analizinden yararlanılmıştır. Aracılık analizi Yapısal Eşitlik Modellemesi tekniğiyle seri çoklu aracılık modeli yöntemi kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırma bulguları incelendiğinde, olayların etkisi puanları ile stresle başa çıkma tarzları, travma sonrası büyüme ve ontolojik iyi oluş puanları arasında düşük ve orta düzeyde negatif yönlü ilişkiler bulunmuştur. Aynı şekilde stresle başa çıkma tarzları puanları ile travma sonrası büyüme ve ontolojik iyi oluş puanları arasında orta düzeyde pozitif yönlü ilişki bulunmuştur. Aracılık analizleri dikkate alındığında şiddete maruz kalmış kadınlarda olayların etkisi ve ve travma sonrası büyüme arasındaki ilişkide stresle başa çıkma tarzlarının tam aracılık rolü olduğu bulunmuştur.  Aynı modelde olayların etkisi ve ontolojik iyi oluş arasındaki ilişkide stresle başa çıkma tarzlarının kısmi aracı rolü olduğu bulunmuştur. Sonuç olarak şiddete maruz kalan kadınların stresle başa çıkma tarzlarının gelişmesinin travma sonrası büyüme ve ontolojik iyi oluş açısından olumlu etkisi olduğu saptanmıştır. Bu bulgular şiddete maruz kalan kadınlara yönelik yapılacak terapötik müdahaleleri yönlendirmek açısından literatüre katkı sağlamaktadır.

Abstract:
In this study, it was aimed to reveal the mediating role of coping styles with stress in the relationship between ontological well-being and post-traumatic growth and of women who were exposed to violence. The research was conducted with the relational survey model, which is included in the quantitative research design, and the survey method was used to collect the data. The sample of the study consists of 503 women between the ages of 18-60 who have been exposed to violence. 'Personal Information Form', 'Effect of Events Scale', 'Post Traumatic Growth Scale', 'Styles of Coping with Stress Scale' and 'Ontological Well-Being Scale' were used to collect data. Statistical program for social sciences, SPSS, was used in the analysis of the data. Pearson Correlation analysis was used to determine the relationships between the effects of events, post-traumatic growth, coping styles and ontological well-being. Mediation analysis was analyzed using the Structural Equation Modeling technique and serial multiple mediation modeling method. According to the research findings, low and moderate negative correlations were found between the scores of the impact of events and the styles of coping with stress, post-traumatic growth and ontological well-being. Likewise, a moderate positive correlation was found between the scores of coping with stress and post-traumatic growth and ontological well-being scores. Considering the mediation analysis, the full mediation role of coping styles in the relationship between the effects of events and ontological well-being in women exposed to violence was found to be significant. Similarly, the partial mediating role of stress coping styles was found to be significant in the relationship between the effects of events and post-traumatic growth in women who were exposed to violence. As a result, it was determined that the development of coping styles of women exposed to violence has a positive effect on post-traumatic growth and ontological well-being. These findings contribute to the literature in terms of guiding therapeutic interventions for women exposed to violence.