Kemik metastazlı meme kanseri hastalarında prognostik faktörler ile kemik sintigrafisinin ilişkisi
Corelation bone scintigraphy with prognostic factors breast cancer with bone metastases
Yazar: YAŞAR İMREN
Danışman: DOÇ.DR. GAMZE ÇAPA KAYA
Dokuz Eylül Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Nükleer Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2007
Konu: Radyoloji ve Nükleer Tıp = Radiology and Nuclear Medicine

Özet:
Kemik metastazının erken dönemde saptanmasının hastaların yasam sürelerini uzattığıgösterilemediğinden, kemik sintigrafisinin rutin takipteki yeri tartısmalıdır. Çalısmamızdakemik metastazı ile birlikteliği gösterilmis histopatolojik faktörlerin varlığında asemptomatikvakalarda kemik sintigrafisinin rutin takipte önerilebileceği düsüncesiyle yola çıktık. Memekanseri tanısı almıs hastalarda biopsiyle meme kanseri tanısı konduktan ne kadar süre sonrakemik metastazı ortaya çıktığını kemik sintigrafisiyle yapılan takipler sonucunda saptamayıamaçladık. Ayrıca meme kanseri olan hastalarda kemik metastazı çıkma süresi ile tümör tipi,klinik evre, östrojen reseptör (ER), progesteron reseptör (PR), c-erb B-2 onkoproteini,tümörün mitotik indeksi, nükleer derecesi ve lenf damar invazyonu ile aralarında iliski olupolmadığını arastırdık. Çalısmaya yasları 25 - 80 yıl arasında olan, meme kanseri tanısı almısve kemik sintigrafisiyle kemik metastazı saptanmıs 87 hasta retrospektif olarak dahil edildi.Hastaların tümör tipi, biopsi tarihi, klinik evrelemesi, ER, PR, c-erb B?2, tümörün mitotikindeksi, nükleer derecesi, lenf damar invazyonu varlığı, kemik sintigrafisinde saptanmıs olanilk metastaz zamanları ve lezyon sayıları not edildi. Meme kanseri tanısı konmus olanhistopatoloji tarihi ile kemik sintigrafisinde metastaz saptanan ilk tarih arasındaki zaman farkıkaydedildi. ER, PR ve c-erb B-2'nin kemik metastazı ortaya çıkma süresi ile olan iliskisi içinMann Whitney U testi; lenf damar invazyonu ile kemik metastaz süresi için students' t testi;tümör tipi, klinik evre, mitoz, nükleer derece ile kemik metastaz süresi için ise Kruskal-Wallistesti uygulandı. Lezyon sayısı ile tümör tipi, klinik evre, mitoz, nükleer derece, ER ve PRdurumu arasındaki iliski olup için ki-kare testi uygulandı. Ortalama kemik metastaz süresi26.4 ± 34.7 ay olarak bulundu. ER, PR, c-erb B-2 , tümör patolojisi, mitotik indeks ve nükleerderece ile kemik metastazı ortaya çıkma süresi arasında istatiksel olarak anlamlı bir iliskisaptanmadı. Evre 4 olan hastalarda kemik metastazı ortaya çıkma süresi diğer evrelerdekihastalar ile kıyaslandığında daha kısa olarak bulundu (p = 0.009). Lezyon sayısı ile tümör tipi,evre, mitoz, nükleer derece, ER ve PR durumu arasında anlamlı bir iliski saptanmadı. Sonuçolarak; bu çalısmada kemik metastazı ile herhangi bir prognostik faktör arasında iliskigösterilememis olmakla birlikte, bu konuyu arastıran daha genis seriler yapılması vemetastatik hastalarda da prognostik faktörleri arastıran çalısmaların artması rutin takiptekemik sintigrafisinin yerinin aydınlatılmasına faydalı olacaktır.

Abstract:
The use of routine bone scintigraphy to detect bone metastases in breast cancerpatients is controversial because early detection of bone metastases has not been shown toimprove long-term survival. According to our hypothesis, the presence of histopathologicfactors with known co-existence with bone metastases may be an indication for routine bonescintigraphy and may improve long-term survival. We also aimed to calculate the timeinterval between diagnosis of breast cancer via biopsy and detection of bone metastases viabone scintigraphy. The relation of time interval between diagnosis to occurrence of bonemetastases with tumor types, clinical stage, estrogen receptor (ER), progesterone receptor(PR), c-erb B-2 oncoprotein, mitotic index, nuclear grade and lymphatic invasion were alsoinvestigated retrospectively. Eighty-seven patients with ages of 25 to 80 years were includedin the study. All of them had bone metastases diagnosed by bone scintigraphy. Biopsy dates,tumor types, clinical stage, ER, progesterone receptor PR, c-erb B-2 oncoprotein, mitoticindex, nuclear grade, lymphatic invasion and the time of first bone involvement were noted.The number of lesions detected on bone scintigraphy was also noted. The time intervals forthe occurrence of bone metastases (TBM) were calculated for each patient in months. MannWhitney U Test was used to analyze the correlation of TBM with ER, PR, c-erb B-2, andmitotic index. students? t test was used for the analyses of the correlation between TBM andlymphatic invasion. Kruskal-Wallis test was used for the analyses of the correlation betweenTBM, tumor types, clinical stage, mitosis and nuclear grade. Finally, the chi-square test wasused to test the correlation of number of lesions detected on bone scintigraphy withhistopathologic factors and clinical stage. The mean TBM was 26.4 ± 34.7 months. There wasnot any statistically significant relation between TBM and number of metastases withhistopathologic features. The TBM for stage IV patients was significantly shorter than otherclinical stages (P=0.009). We could not demonstrate any correlation of prognostic factors withbone metastases in this study. More studies in larger patient groups concerning thedemonstration of any possible correlation between prognostic factors bone metastases inbreast cancer patients with bone metastases are needed