Sindirim sistemi kanseri tanısı alan hastalarda tanı öncesi beslenme alışkanlıklarının değerlendirilmesi ve sağlıklı bireylerle karşılaştırılması
Evaluation of the prediagnostic nutritional habits of patients with gastrointestinal system cancer compared with healthy individuals
Yazar: NESRİN USTA
Danışman: PROF. DR. BÜLENT SAKA
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı / Beslenme Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Cerrahi-sindirim sistemi = Surgery-digestive system ; Sağlıklı beslenme = Healthy nutrition

Özet:
Beslenme alışkanlıkları, pişirme yöntemleri, alkol, sigara ve fiziksel aktivite sindirim sistemi (GIS) kanseri gelişiminde önemli faktörlerdir. 
Çalışmamıza, 18-65 yaş arası GIS kanseri tanılı 84 hasta ve 85 sağlıklı birey dahil edilmiştir. İki grubun demografik özellikleri değerlendirilmiştir. Hastaların tanı öncesindeki beslenme alışkanlıkları, yemek hazırlama ve pişirme yöntemleri, fiziksel aktivite, sigara ve alkol alışkanlıkları sağlıklı bireyler ile karşılaştırılmıştır. 
Sağlıklı gönüllülerin fiziksel aktivite oranı daha yüksek iken, hasta grubunda sigara ve alkol tüketim öyküsü daha çoktu. Et ve tavuk döner, salam ve kızartma yöntemi hasta grubunda çok iken, sucuk, haşlama-sulu yemekler ve ızgara sağlıklı bireylerde çoktu. Hamsi ve yağda kızartma/kavurma hasta grubunda, levrek ve fırında pişirme sağlıklı grupta daha sık bulundu. 
Peynir, yumurta, paketsiz beyaz ekmek, çorba, pilav/makarna, patates kızartma, ayçiçek yağı, kuru fasulye, meyve, domates, çoban salata, hazır yemekler, çikolata (her gün), tatlılar, siyah toz çay, hazır granül kahve, şeker sıklığı hasta grubunda daha sık iken, yoğurt, paketli tam buğday ekmeği, mercimek, kıvırcık, yeşillikli salata, zeytinyağı, zeytinyağlı sebze yemekleri, taze ve yeşil çay sağlıklı bireylerde daha fazla idi.
Beslenme ile kanser gelişimi arasında ilişki olduğu bilinmektedir. Sağlıklı bireyler ile karşılaştırıldığında GIS tümörü tanısı olan gönüllülerimizin hastalık öncesi tükettikleri gıdalar, beslenme yöntemleri, fiziksel aktivitesi ve alışkanlıkları anlamlı olarak farklı bulunmuştur. Sigara, alkol, işlenmiş gıdalar, beyaz ekmek ve kızartmalar ile düşük fiziksel aktivitenin hasta grubunda anlamlı olarak daha yüksek olması, bu tip gıda, beslenme yöntemleri ve alışkanlıkların GIS kanserine neden olabileceğini düşündürmüştür.

Abstract:
Nutritional habits, cooking methods, alcohol, smoking and physical activity are important factors in the development of gastrointestinal (GI) cancer.
84 patients diagnosed with gastrointesinal system (GIS) cancer between the ages of 18-65, and 85 healthy individuals were included in this study. Prediagnostic nutritional habbits, food preparation, cooking methods, physical activity, smoking and alcohol consumptipon of the patients were compared with the healthy individuals. 
Patient group had lower physical activity and higher smoking and alcohol consumption rates. Meat and chicken döner, salami and frying method were more common in the patient group, and sucuk, boiled-water dishes and grilling were common in healthy individuals. Anchovy and oil frying/roasting were common in the patient group, and sea bass and oven-baking were common in the healthy group.
Cheese, eggs, unpackaged white bread, soup, rice/pasta, fried potatoes, sunflower oil, dry beans, fruit, tomatoes, shepherd's salad, ready meals, chocolate (every day), desserts, black tea, instant coffee, sugar were common in the patient group, and while yogurt, packaged whole wheat bread, lentils, lettuce, green salad, olive oil, vegetable dishes with olive oil, fresh and green tea were common in healthy individuals.
It is known that there is a relationship between nutrition and cancer. When compared to healthy individuals, prediagnostic food choices, nutritional methods, physical activity and habits of our patient group were significantly different than the healthy volunteers. Higher rates of smoking and alcohol consumption, processed foods, white bread, fried foods and low level of physical activity in the patient group suggested their relationship with GI cancer.