Teledişhekimliğinde farklı teknikler kullanılarak çekilen dijital fotoğrafların okluzal çürük teşhisindeki etkinliklerinin değerlendirilmesi
Evaluation of the effectiveness of digital photos taken using different techniques in tele dentistry in the diagnosis of occlusal caries
Yazar: ALİ RIZA SÜLEYMAN
Danışman: DOÇ. DR. GÜL YILDIZ TELATAR
Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi / Diş Hekimliği Fakültesi / Restoratif Diş Tedavisi Ana Bilim Dalı
Derece: Diş Hekimliği Uzmanlık, 2023
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Dental oklüzyon = Dental occlusion ; Diş hekimliği = Dentistry ; Diş çürükleri = Dental caries ; Fotoğraf = Photograph ; Teletıp = Telemedicine ; Ölçekler = Scales

Özet:
Amaç: Bu çalışmanın amacı klinikte yapılan görsel ve radyolojik muayene ile akıllı telefonlar, ağız içi kamera ve makro fotoğraf makinası ile elde edilen dijital fotoğrafların okluzal çürük teşhisindeki etkinliklerinin ICDAS II kriterlerine göre in vitro ve in vivo koşullarda araştırılmasıdır. 
Gereç ve Yöntem: Bu çalışma in vitro ve in vivo olarak 2 aşamada gerçekleştirildi. İlk olarak, çalışmanın in vitro aşamasında, daha önceden çekilen 46 daimi büyük azı diş %1'lik sodyum hipoklorit içinde saklandı ve dişlerin yüzeyi dental kavitron ile temizlendi. Çalışmanın in vivo aşamasında kliniğe başvuran hastaların 268 daimi büyük azı dişinin okluzal yüzeyleri değerlendirildi. İn vitro ve in vivo ortamda dişler, hem görsel olarak hem de bite-wing radyografiler kullanılarak iki diş hekimi tarafından ICDAS II kriterlerine göre değerlendirildi ve varılan fikir birliği altın standart olarak kabul edildi. Daha sonra bu dişlerin okluzal yüzeylerinin fotoğrafları farklı bir diş hekimi tarafından 4 farklı ekipman (Samsung Galaxy A71 telefon, Samsung Galaxy A70 telefon, Super Cam CF 689 ağız içi kamera, Canon EOS 400D makro fotoğraf makinası) kullanılarak çekildi. Elde edilen fotoğraflar bilgisayara aktarıldı. İki farklı diş hekimi bilgisayar ekranında, kullanılan fotoğraf ekipmanından habersiz bir şekilde ve birbirinden bağımsız olarak ICDAS II kriterlerine göre fotoğrafları değerlendirdi. IBM SPSS 25 programında verilerin istatistiksel analizi yapıldı. Doğru teşhislerin yüzdesi, altın standartla uyum, duyarlılık, özgüllük ve gözlemciler arası uyum gibi geçerlilik parametreleri hesaplandı. İstatistiksel anlamlılık düzeyi p <0,05 olarak belirlendi.
Bulgular: Gözlemciler arası uyum, in vitro (0,63-0,69) ve in vivo (0,70-0,87) ortamda bütün ekipmanlar için istatiksel olarak anlamlı ve önemli derecede uyumlu bulundu. Sadece ağız içi kameranın in vivo ortamda gözlemciler arası uyumu (0,87) mükemmel tespit edildi. Ekipmanların çürük teşhis sonuçlarının altın standart ile ilişkisi istatiksel olarak değerlendirildiğinde; in vitro ortamda teşhis yeterliliği Samsung Galaxy A70 (0,72) için en yüksek iken, in vivo ortamda Samsung Galaxy A71 (0,63) daha iyi olduğu gözlemlendi. Ağız içi kameranın teşhis yeterliliği (0,56) özellikle in vivo ortamda diğer ekipmanlara göre düşük bulundu. Makro fotoğraf makinası hem in vitro (0,67) hem in vivo (0,60) ortamda telefona benzer sonuçlar sergiledi.
Sonuç: Okluzal çürüklerin teşhisinde kullanılan Samsung Galaxy A70 ve A71 akıllı telefonların etkinliklerinin; makro fotoğraf makinesi ile benzer, ağız içi kameraya kıyasla daha başarılı olduğu sonucuna varıldı. Ayrıca teledişhekimliği uygulaması için çekilen tüm fotoğraflar üzerinden değerlendirme yapıldığında hem in vitro hem in vivo şartlarında; ICDAS II skoruna göre başlangıç ve orta düzeydeki okluzal çürüklerin, şiddetli çürüklere göre daha yüksek doğrulukta teşhis edildiği gözlendi.
Anahtar Kelimeler: Teledişhekimliği, Okluzal çürükler, ICDAS II, Fotoğraf çekimi

Abstract:
Objective: The aim of this study is to investigate the efficacy of clinical visual and radiological examinations and digital photographs obtained with smart phones, intraoral camera and macro camera in the diagnosis of occlusal caries in vitro and in vivo according to ICDAS II criteria.
Method: This study was carried out in 2 stages, in vitro and in vivo. First, in the in vitro phase of the study, 46 previously extracted permanent molars were stored in 1% sodium hypochlorite and the surface of the teeth was cleaned with dental cavitron. İn vivo phase of the study, the occlusal surfaces of 268 permanent molars of the patients who applied to the clinic were evaluated. Teeth were evaluated in vitro and in vivo by two dentists using both visual and bite-wing radiographs according to ICDAS II criteria, and the consensus was accepted as the gold standard. Later, the occlusal surfaces of these teeth were photographed by a different dentist using 4 different equipment (Samsung Galaxy A71 phone, Samsung Galaxy A70 phone, Super Cam CF 689 intraoral camera, Canon EOS 400D macro camera). The resulting photos were transferred to the computer. Two different dentists evaluated the photographs on the computer screen, unaware of the photographic equipment used and independently of each other according to the ICDAS II criteria. Statistical analysis of the data was made in IBM SPSS 25 program. Validity parameters such as percentage of correct diagnoses, agreement with the gold standard, sensitivity, specificity, and interobserver agreement were calculated. Statistical significance level was determined as p <0.05.
Result: Interobserver agreement was found to be statistically significant for all equipment in vitro (0.63-0.69) and in vivo (0.70-0.87). Only the intra-oral camera had excellent interobserver agreement (0.87) in vivo. When the relationship between the caries diagnosis results of the equipment and the gold standard is evaluated statistically; While it was highest for Samsung Galaxy A70 (0.72) in vitro, it was found better for Samsung Galaxy A71 (0.63) in vivo. Diagnostic efficiency (0.56) of the intraoral camera was found to be low compared to other equipment, especially in the in vivo environment. The macro camera showed phone-like results both in vitro (0.67) and in vivo (0.60).
Conslusion: It was concluded that the efficacy of the Samsung Galaxy A70 and A71 smartphones used in the diagnosis of occlusal caries was similar to the macro camera, but more successful than the intraoral camera. In addition, when evaluating all photographs taken for tele dentistry application, both in vitro and in vivo conditions; It was observed that initial and moderate occlusal caries were diagnosed with higher accuracy than severe caries according to the ICDAS II score.
Key Words: Tele dentistry, Occlusal caries, ICDAS II, Photographing