Sokakta çalışan çocuklar üzerine örnek bir müzik eğitimi uygulaması: Diyarbakır ili örneği
A sample music education application on children working on the street: A Diyarbakir case study
Yazar: SONGÜL ÇAKMAK
Danışman: PROF. DR. HASAN ARAPGİRLİOĞLU
İnönü Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Güzel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı / Müzik Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Müzik = Music
Dizin: Diyarbakır = Diyarbakır ; Eğitim = Education ; Müzik = Music ; Müzik eğitimi = Music education ; Sokak çocukları = Street children ; Sokaktakiler = Sokaktakiler ; Çalışan çocuklar = Working children

Özet:
Gelişen ve gittikçe büyüyen şehir, beraberinde toplumun sosyo-ekonomik yapısının değişmesine ve buna paralel olarak zorlaşıp karmaşıklaşmasına neden olmaktadır. Bu durumun doğal bir sonucu olarak sokakta çalışan çocuk sayısında bir artış gözlenmektedir. Sokakta çalışmak zorunda kalan çocukların okul hizmetlerinden yeterince yararlanamadığından, okullaşma oranlarının düşük olduğundan, bedensel ve ruhsal istismara uğradıklarından ve sağlıklı sosyalleşme gerçekleştiremediklerinden  çocukların yaşamlarını kaosa sürüklemektedir. Bu çalışmada varılmak istenen amaç; müzik eğitiminin sokakta çalışan çocuklar üzerindeki etkilerinin belirlenmesidir. Burada değinilen `etki? kavramı, içerisinde olumlu-olumsuz yöndeki değişimlerin tümünü kapsamaktadır. Uygulanan müzik eğitimi çalışmasıyla sokakta çalışan çocukların eğitime devam etmesi hususunda önemli sonuçlar elde edilmektedir. Müzik eğitimi faaliyetlerinde; müziğin ve müziğin temeli olan ritmin etkisiyle olumsuz duygu-durumlarından sıyrılıp sahip oldukları hayatın negatif yönlerinden uzaklaşabilmektedirler. Sağlıklı ve işbirliğini özendiren toplu çalışmalar sayesinde güven duygusu gelişen çocuklarda, gelecekle ilgili pozitif düşüncelerin oluştuğu gözlemlenmiştir. Bu çalışmada elde edilen verilere, Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı, Eğitim ve Yayın Dairesi Başkanlığından gerekli izinler alınarak ulaşılmıştır. Bu araştırmada, verilerin toplanması süreci, İki aşamadan oluşmaktadır. Birinci aşama?; hazırlanan Müzik Tutum Ölçeği Sokakta Çalışan ve 75.Yıl ÇOGEM?`e kaydı onaylanmış 150 çocuktan oluşmuş olup, 30 maddeden oluşan 5?li likert ölçek geliştirilerek uygulanmıştır. İkinci aşamada genel Müzik tutumu belirlendikten sonra hazırlanmış olan ön test-son test uygulanarak 20 istekli çocukla, müzik eğitimi öncesi ve çalışma sonrası davranış ölçmeye yönelik tutum ölçeği uygulanmıştır.
 Bu çalışmada uygulanan yöntem; iki aşamadan oluşmaktadır; genel tarama modeli içerisinde tek yönlü varyans analizi (Anova) ile ilişkili iki örneklem testinden (Wilcoxon) yararlanılmıştır. Bu modellerin uygulanma aşaması SPSS 20.0 paket programı kullanılarak oluşturulmuştur. Araştırmanın evrenini Türkiye?de sokakta çalışan 09-17 yaş arası çocuklar, örneklemini ise Diyarbakır?da Aile ve Sosyal Politikalar il Müdürlüğüne bağlı 75.Yıl Çocuk ve Gençlik Merkezine bağlı sokakta çalışan 09-17 yaş grubu çocuklar oluşturmaktadır. Araştırmanın sonucunda, sokakta çalışan çocukların müziğe, müziğin yarattığı disipline ve müziğin yarattığı sosyal bağlara bağlı olarak okula devam etme, pozitif okul yaşantıları/etkileşimleri oluşturma ve okul, öğretmen, başarı ve eğitim alanındaki beklentilerinin olumlu yönde evrilmesi çalışmanın belirli koşullar sağlandıktan sonra beklediği pozitif bir sonuçtur.
Diğer ikinci önemli pozitif sonuç ise; barış ve doğaya karşı tutumlarının müzik eğitimiyle beraber estetik bir duyarlılık kazanmış olmasıdır.  Araştırma sonucundaki geri bildirimin pozitif olmasından kaynaklı çeşitli önerilerde bulunulmuştur. 


Anahtar Sözcükler: Müzik, müzik eğitimi, sokakta çalışan çocuklar

Abstract:
As the city develops and enlarges, it results in changes in the socio-economic structure of the society and complicates the social life. As a result, the number of children working in the street increases. It is observed that the children who have to work on street cannot sufficiently benefit from schooling services, have high rates of dropouts, and lack socialization opportunities. Working on the street causes chaos in the lives of the children who have to do so. 
This study aims to determine the impact of music education on the lives of children who work on the street. Both positive and negative impacts are taken into consideration in the analysis. When we look at the results of the study, the application of music education implemented in the study resulted in an increase in the school attendance rates. Also, the students who attended the music education program in this study have moved away from the negative feelings and life experiences they had due to the relieving effects of music and rhythm, which is the foundation of music. Moreover, a result of the encouragement of the collaborative and healthy group work, an important degree of positiveness about future was observed among the children in the study. The data collection was conducted with the permission of the Department of Education and Publication under the Ministry of Family and Social Politics. The data was collected in two phases. First, the researcher developed a 30-question survey with five-likert scale questions. The survey was developed to test music attitudes of children involved in the study and was conducted face to face with 150 children who were registered in the system of 75. Yıl ÇOGEM. In the second phase of the study, another survey was developed to measure behavioral changes among the children. The survey included 40 five-likert scale questions. Pretest and posttests were conducted on 20 children who were willing to participate.  The data was analyzed by using one-way Anova and Wilcoxon. SPSS 20.0 was used for the necessary analyses. The target population of the study is children aging 9-17 and working in the street while the sample is children who are registered in the database of the 75. Yıl ÇOGEM under the Directorate of Family and Social Politics in Diyarbakir. The study shows that music, the discipline and social networks created by music help children working on the street to develop positive life perspectives and interactions, to have increased rates of school attendance, to construct better views about school, teachers, success and education. 
Also, the music education helps the children to develop better esthetic sensitivities about peace and nature. At the end of the study, some recommendations have been made. 



Key words:  Music, Music Education and Children who work on the street