Romatoid artrit tanılı hastaların geleneksel ve tamamlayıcı tıp uygulamalarına yönelik tutumları ve bilgi düzeyini ölçme amaçlı ölçek geliştirme çalışması
Development of a scale to assess the attitudes and knowledge levels of patients with rheumatoid arthritis towards traditional and complementary medicine practices
Yazar: SENA YALÇIN
Danışman: DOÇ. DR. HİLAL ÖZKAYA ; PROF. DR. CEMAL BES
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Başakşehir Çam ve Sakura Şehir Hastanesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine ; Romatoloji = Rheumatology

Özet:
AMAÇ: Artritler eklemlerden daha fazlasını etkileyen kronik ve otoimmün inflamatuar hastalıklardır. Eklem yıkımına bağlı semptomların hızla ilerlemesi ve etkilenen eklemlerde geri dönüşü olmayan fiziksel işlev bozukluğu ya da deformasyon nedeniyle hastalar ilaç dışında başka alternatif yöntemlere başvurma gereksinimi duyabilmektedirler. Bu araştırmada temel amaç; romatoid artrit tanılı hastaların geleneksel ve tamamlayıcı tıp uygulamalarına yönelik tutumları ve bilgi düzeyini ölçme amaçlı bir ölçek geliştirme çalışmasının gerçekleştirilmesidir.  
GEREÇ VE YÖNTEM: Çalışmamız romatoid artrit tanılı hastaların geleneksel ve tamamlayıcı tıp uygulamalarına yönelik tutumları ve bilgi düzeyini ölçmeye yönelik bir ölçüm aracı geliştirme çalışmalarını kapsamaktadır. Kesitsel nitelikte bir araştırma olup yüz yüze anket uygulaması metodu ile yapılmıştır. Çalışmamız etik kurul onayı alındıktan sonra 01.02.2024 ile 01.04.2024 tarihleri arasındaki Başakşehir Çam ve Sakura Şehir Hastanesi Romatoloji Polikliniğine başvuran romatoit artrit tanılı bireylerden dahil edilme kriterlerini kapsayan katılımcılar ile yapılmıştır (N=314). Romatoit Artrit tanısı konulmuş, en az 1 yıldır tedavi gören, fiziksel engelliliğe neden olan ek hastalıkları bulunmayan, tüberküloz ya da önceki malignite ve kontrol edilemeyen eşlik eden hastalığı dahil olmak üzere aktif enfeksiyonu olmayan, 18-64 yaş arası bireylere veri toplama araçları uygulanmıştır. Ölçüm aracının geçerlik çalışmalarında görünüş geçerliği, kapsam (içerik) geçerliği, yapı geçerliği analizleri yapılmıştır. Güvenirlik analizinde, varimaks eksen döndürmesi kullanılarak temel bileşenler yöntemi ile yapılan açımlayıcı faktör analizi yürütülmüştür. Barlett küresellik testi uygulanarak verinin küresellik varsayımını karşılama durumu incelenmiştir. Kaiser Mayer Olkin (KMO) değeri hesaplanmış, toplam varyansın yüzdelik değerini açıklayan ve özdeğerini belirleyen istatistiksel analizler yapılmış ve ölçeğin kaç faktörden oluştuğu yamaç plato grafiği ile gösterilmiştir. İç tutarlılık analizinde Cronbach Alfa katsayısı kullanılmıştır.
SONUÇ: Çalışmamızda geliştirilen formun romatoit artritli hastaların GETAT uygulamalarına yönelik bilgi düzeylerini ölçme amacıyla uygulanabileceği, ancak romatoit artritli hastaların GETAT uygulamalarına yönelik tutumlarını belirleyen bir ölçüm aracı olarak değerlendirilemeyeceği saptanmıştır. 
Anahtar Kelimeler: Romatoid artrit, geleneksel ve tamamlayıcı tıp, ölçek geliştirme, aile hekimliği.

Abstract:
PURPOSE: Arthritis is a chronic and autoimmune inflammatory disease that affects more than just the joints. Due to the rapid progression of symptoms due to joint destruction and irreversible physical dysfunction or deformation in the affected joints, patients may need to resort to alternative methods other than medication. The main purpose of this study is to develop a scale to measure the attitudes and knowledge levels of patients diagnosed with rheumatoid arthritis towards traditional and complementary medicine practices.
MATERIAL AND METHODS: Our study covers the development of a measurement tool to measure the attitudes and knowledge levels of patients diagnosed with rheumatoid arthritis towards traditional and complementary medicine practices. It is a cross-sectional study and was conducted using a face-to-face survey method. Our study was conducted with participants who met the inclusion criteria among individuals diagnosed with rheumatoid arthritis who applied to the Rheumatology Polyclinic of Başakşehir Çam and Sakura City Hospital between 01.02.2024 and 01.04.2024 after receiving approval from the ethics committee (N=314). Data collection tools were applied to individuals between the ages of 18-64 who were diagnosed with Rheumatoid Arthritis by rheumatologists, treated for at least 1 year, had no additional diseases causing physical disability, and had no active infection including tuberculosis or previous malignancy and uncontrolled accompanying diseases. In the validity studies of the measurement tool, face validity, scope (content) validity, and construct validity analyses were performed. In the reliability analysis, exploratory factor analysis using the principal components method using varimax axis rotation was conducted to test construct validity. The Bartlett sphericity test was applied to examine whether the data met the sphericity assumption. The Kaiser Mayer Olkin (KMO) value was calculated, statistical analyses explaining the percentage value of the total variance and determining its eigenvalue were performed, and the number of factors the scale consists of was shown with a scree plot. Cronbach's alpha coefficient was used in the internal consistency analysis. CONCLUSION: It was determined that it can be applied to measure the knowledge levels of patients with Rheumatoid Arthritis regarding GETAT applications, but it cannot be evaluated as a measurement tool to determine the attitudes of patients with Rheumatoid Arthritis towards GETAT applications. 
Keywords: Rheumatoid arthritis, traditional and complementary medicine, scale development, family medicine.