Polikistik over sendromu'nda insülin direncinde irisin, bakır ve çinkonun rolü
The role of irisin, copper and zinc levels on insulin resistance in polycystic ovary syndrome
Yazar: MUSTAFA BAYRAKTAR
Danışman: DOÇ. DR. BAHADIR ÖZTÜRK
Selçuk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Tıbbi Biyokimya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Biyokimya = Biochemistry
Dizin: Bakır = Copper ; Polikistik over sendromu = Polycystic ovary syndrome ; Çinko = Zinc ; İnsülin = Insulin ; İnsülin direnci = Insulin resistance ; İrisin = Irisin

Özet:
Polikistik Over Sendromu (PKOS), üreme çağındaki kadınlarda en sık görülen endokrin bozukluktur. PKOS'un başlıca semptomları amenore, hiperandrogenizm ve ultrasonda overlerde kistlerin görülmesidir. PKOS hastası kadınlarda insülin direncine sık rastlanmaktadır. PKOS'lu kadınlarda İnsülin direnci overlerin testosteron gibi androjen hormonları üretmesine neden olabilir. Bunun sonucunda da hirsutizm, akne, menstrual döngüde düzensizlik ve kilo alımı görülebilir.
İrisin beyaz adipoz dokuyu kahverengi adipoz dokuya çevirerek enerji harcanmasına neden olan termojenik bir proteindir. İrisin, düzenli egzersiz yapıldığında bireyleri metabolik hastalıklardan koruyan ve iskelet kasından salınan bir miyokin olarak tanımlanmaktadır. İn vivo çalışmalar irisinin vücut ağırlığını ve insülin direncini azaltığını göstermiştir. PKOS gelişiminde irisinin rolü hala belirsizdir PKOS'lu hastalarda yapılan çeşitli çalışmalarda serum İrisin seviyeleri araştırılmıştır, ancak sonuçlar yetersiz kalmıştır.
Çinko bütün organizmalar için esansiyel olan bir eser elementtir. Çinko metabolizmada yer alan birçok enzim için gerekli olması sebebiyle çinko eksikliği kas fonksiyonlarını olumsuz yönde etkiler. Çinko eksikliği, glukoz intoleransına ve insülin direncine neden olabilir. Çinko; insülinin sentezlenmesi, depolanması ve salınmasında rol oynamaktadır ve insülin direnciyle ilişkili olarak PKOS'un patofizyolojisinde de etkin rol oynadığı düşünülmektedir. PKOS'lu hastalarda yapılan birkaç çalışmada serum çinko seviyeleri araştırılmıştır ancak çalışma sonuçları yetersiz kalmıştır. Bazı çalışmalar PKOS'lu kadınlarda serum çinko düzeylerinin sağlıklı kadınlara göre daha yüksek olduğunu, diğer çalışmalarda dolaşımdaki çinko düzeylerinin PKOS'lu kadınlarda daha düşük olduğunu bildirmiştir.
İnsan sağlığı için temel olan elementlerden biri de bakırdır. Elde edilen sonuçlara göre bakırın PKOS hastalarında oksidatif strese ve insülin direncine katkıda bulunduğu ifade edilmektedir. Bu nedenle PKOS'lu kadınlarda uzun süreli metabolik komplikasyonları önlemek için çinko ve bakırın rutin olarak izlenmesi önerilmektedir.
Bu çalışmanın amacı obez ve obez olmayan PKOS hastalarında ve kontrol olgularında serum irisin, bakır ve çinko düzeyleri ile insülin direnci arasındaki ilişkiyi değerlendirmektir.
Çalışmamıza PKOS tanısı konulan 45 bireyden oluşan hasta grubu ve 45 bireyden oluşan sağlıklı kontrol grubu olmak üzere toplam 90 kişi dahil edildi. PKOS tanısı için 2003 Rotterdam tanı kriterleri kullanıldı, serum bakır ve çinko düzeyleri Atomik Absorbsiyon Spektrometre cihazında ölçüldü, serum İrisin düzeyleri ELİSA yöntemiyle ölçüldü. HOMA-IR= Açlık insülin (µU/ml) X Açlık glikozu (mg/dl) /405 formülünden HOMA-IR ≥ 2.1 olan hastalar insülin rezistansı pozitif olarak değerlendirildi, Vücut Kitle İndeksleri (VKİ) hesaplamasında, bireylerin boy ve kiloları ölçülerek kg/m2 formülü kullanıldı. 
Çalışmamızın sonucunda hem PKOS'lularda hem de obez PKOS'lularda serum bakır ve serum çinko düzeyleri; kontrol grubundaki bireylere göre ve kontrol grubundaki obez bireylere göre istatistiksel olarak anlamlı ve farklı saptandı (p<0,05). Ancak irisin düzeylerinde istatiksel anlamlı bir fark saptanmadı (p<0,05). Obezlerde insülin direnci ile serum bakır arasında pozitif ilişki görülürken, insülin direnci ile çinko ve irisin arasında istatiksel olarak anlamlı bir ilişki saptanamamıştır (p<0,05). PKOS'lu fazla kilolu bireyler ile kontrol grubundaki fazla kilolu bireyler kıyaslandığında değişkenler arasında anlamlı bir fark ve herhangi bir ilişki gözlemlenmemişken (p<0,05); normal kilolu PKOS'lular ile kontrol grubu normal kilolu bireyler kıyaslandığında; PKOS'lularda serum bakır düzeyi kontrol grubundakilere göre yüksek saptandı ve istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık saptandı (p<0,05), İnsülin direnci ile serum irisin arasında negatif yönde serum bakır arasında ise pozitif yönde ilişki gözlemlenmişken serum çinko ile anlamlı bir ilişki saptanmamıştır.
PKOS'lu hastalarda serum çinko ve bakır düzeylerinin yüksek olmasının sebebi insülin direncinin ve serum irisin düzeylerinin arasında fark olmamasının nedeni bu hastaların geçmişte kullandıkları metformin, multivitamin takviyeleri ve oral kontraseptif gibi ilaç öykülerinin bulunması ile ilişkili olduğu düşünülmektedir.
Anahtar Sözcükler: Bakır, Çinko, İrisin, İnsülin Direnci, PKOS

Abstract:
Polycystic ovary syndrome (PCOS) is the most prevalent endocrine pathology among women in reproductive age. Its main symptoms are oligo or amenorrhea, hyperandrogenism and the presence of ovarian cysts. Insulin resistance is thought to play an important role in the pathophysiology of PCOS. Insulin resistance may cause to produce androgen hormones such as testosterone in women with PCOS. As a result, hirsutism, acne, irregularity in the menstrual cycle and weight gain can be seen.
Irisin is a thermogenic protein that causes white adipose tissue to be converted into brown adipose tissue. Irisin is defined as a myokine and is released from skeletal muscle when regular exercise is performed. since in vivo studies have demonstrated that irisin reduces body weight and ameliorates insulin resistance in genetic mice models. The role of irisin in PCOS development is still uncertain. In several studies in patients with PCOS, serum Iris levels have been investigated, but the results have been insufficient.
Zinc is a trace element essential for all organisms. Since zinc is necessary for many enzymes involved in metabolism, zinc deficiency will adversely affect muscle function. Zinc deficiency negatively affects muscle function, as it is necessary for many enzymes involved in zinc metabolism.  Zinc: It plays a role in the synthesis, storage, and release of insulin and is thought to play an active role in the pathophysiology of PCOS in relation to insulin resistance. Several studies have investigated serum zinc levels in patients with PCOS, but the results of these studies remain inconclusive. Some studies have reported that serum zinc levels are higher in women with PCOS compared with healthy women. Other studies reported that circulating zinc levels are lower in women with PCOS.
One of the essential elements for human health is copper. According to the results obtained, copper is thought to contribute to oxidative stress and insulin resistance in PCOS patients. Therefore, routine monitoring of zinc and copper is recommended to prevent long-term metabolic complications in women with PCOS.
The aim of this study was to evaluate the relationship between serum irisin, copper and zinc levels and insulin resistance in PCOS patients and control cases.
In our study, a total of 90 people, including a patient group of 45 individuals diagnosed with PCOS and a healthy control group of 45 individuals, were included. For the diagnosis of PCOS, 2003 Rotterdam diagnostic criteria were used, serum copper and serum zinc were measured on Atomic Absorption Spectrometer device, Serum irisin levels were measured by ELISA method, HOMA-IR = Fasting insulin (µU / ml) X Patients with HOMA-IR ≥ 2.1 from the formula of fasting glucose (mg / dl) / 405 were evaluated as positive insulin resistance, In the calculation of Body Mass Index (BMI), the height and weight of individuals were measured and the kg / m2 formula was used.
As a result of the study, serum Cu and serum Zn in obese patients with PCOS; There was a statistically significant difference compared to obese individuals in the control group (p <0.05). Serum (Zn) and serum (Cu) were higher in PCOS patients than in the control group. However, there was no statistically significant difference between irisin (p <0.05). While there was a positive relationship between insulin resistance and copper in obese patients, no statistically significant relationship was found between insulin resistance and zinc and irisin. When the overweight individuals in PCOS and control overweight patients were compared, no significant difference and any relation was found between the variables (p <0.05). In normal-weight PCOS, when compared with control group normal-weight individuals, in PCOS, serum Cu was higher than in the control group and a statistically significant difference was found (p <0.05). negatively between insulin resistance and serum irisin, a positive relationship was observed between insulin resistance and serum Cu, while no significant relationship was found with serum Zn.
Serum zinc and copper levels were high and there was no statistically significant difference between insulin resistance and serum irisin levels in PCOS patients. This is believed to be associated with the patients' history of drug use such as metformin, multivitamin supplements and oral contraceptives.
Keywords: Copper, Irisin, Insulin Resistance PCOS, Zinc