Açıklanamayan infertilite tanısı ile IVF+ET programına alınan hastalarda foliküler yanıt oranının (fort; follicullar output rate) tedavi başarısını öngörme etkinliğinin belirlenmesi
Understanding the relationship between follicular outpot rate (fort) and IVF+ET success among pati̇ents with unexplained infertility
Yazar: BAHADIR CODAL
Danışman: PROF. DR. BERNA DİLBAZ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Kadın Hastalıkları ve Doğum Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology
Dizin: Embriyo nakli = Embryo transfer ; Fertilizasyon-in vitro = Fertilization-in vitro ; Kısırlık = Infertility ; Overyan folikül = Ovarian follicle

Özet:
Giriş ve Amaç: Bu çalışmada, açıklanamayan infertilite tanısı ile IVF+ET programına alınan hastalarda tedavi sonucu elde edilen klinik gebelik, kimyasal gebelik ve canlı doğum oranlarının, foliküler yanıt oranı (FORT) ile kıyaslanarak IVF-ET tedavi başarısını ile arasındaki ilişkinin saptanması amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Çalışmada Ocak 2010 ve Temmuz 2020 tarihleri arasında Sağlık Bilimleri Üniversitesi Ankara Etlik Zübeyde Hanım Kadın Hastalıkları Eğitim Araştırma Hastanesi Üremeye Yardımcı Tedavi Kliniği'nde açıklanamayan infertilite tanısı almış; IVF+ET tedavisi planlanan hastaların dosya kayıtları veri tabanından alınarak retrospektif olarak incelendi. Endojen gonadotropinlerin tamamen baskılanmasından sonra, insan koryonik gonadotropin (HCG) uygulama günündeki pre-ovulatuar folikül sayısı (PFS), antral folikül sayısına (AFS) oranlanarak FORT hesaplandı. FORT=Preovulatuar folikül/Antral folikül×100%. Hastalar FORT indekslerine göre 3 gruba ayrıldı. FORT indeksi %42'nin altında olanlar düşük FORT, FORT %42-%58 arasında olanlar orta FORT ve FORT>%58 olanlar yüksek FORT grubuna dahil edildiler. Rutin olarak 3. gün bakılan ve kaydedilen AFC sayısı ve HCG tetikleme öncesi bakılıp kaydedilen preovulatuar folikül sayısı, tedaviye alınan hastaların rutin olarak kaydedilen yaş, vücut kitle indeksi (VKİ), gravida, parite, abort öyküleri, bazal hormon profilleri (3. gün serum FSH, LH, E2, ve siklustan bağımsız olarak serum AMH değerleri), toplanan oosit sayısı ve kalitesi bilgileri kaydedildi. Siklus iptali kararı alınan hastalar, iptal gerekçeleri ile birlikte kaydedildi. Gebelik durumu; biyokimyasal gebelik, klinik gebelik, canlı doğum olarak kaydedildi. Klinik gebelik sonuçları; canlı doğum, abortus, ölü doğum olarak kaydedildi. FORT grupları kendi aralarında canlı doğum, klinik gebelik ve kimyasal gebelik oranları açısından karşılaştırılarak IVF-ET sonucu ve FORT arasındaki ilişki istatistiksel olarak değerlendirildi.
Bulgular: Bu çalışmada 1349 olgunun sonuçları değerlendirildi. FORT indeksine göre olguların %80'i düşük, %10,2'si orta, %9,9'u yüksek grupta yer aldı. Olguların IVF sonucu incelendiğinde %22,4 oranında siklus iptali olduğu izlendi. Hastaların %42,9'unda gebelik oluşmamışken, %4,7'sinde kimyasal, %29'unda klinik gebelik saptandı. Düşük, orta ve yüksek FORT gruplarında siklus iptal oranları
ix
sırasıyla %22,9; %20,4; %21,8 idi. Kimyasal gebelik oranları sırasıyla %4,5; %6; %6,8, klinik gebelik oranları %29; %32,8; %30,8 ve canlı doğum oranları %23,5; %23,4; %23,3 olarak hesaplandı. Gruplar arasında klinik gebelik, kimyasal gebelik siklus iptal oranları ve canlı doğum açısından anlamlı fark yoktu. FORT'un klinik gebeliği ve canlı doğumu öngörebilirliğini incelemek amacıyla yapılan ROC analizi sonucunda istatistiksel olarak anlamlı bir kesim noktasının olmadığı görüldü (klinik gebelik için AUC: 0,470; canlı doğum için AUC: 0,567). Siklus iptal nedenleri ayrı ayrı incelendiğinde embriyo gelişim yetersizliği ile FORT grupları arasında anlamlı ilişki olduğu buludu. Yüksek FORT grubunda embriyo gelişim yetersizliği anlamlı düzeyde daha az görüldü (p=0,004). Oosit kalitesi düşük FORT grubunda 4,99 ± 0,89, orta FORT grubunda 5,16 ± 0,76 ve yüksek FORT grubunda 5,16 ± 0,79 olarak hesaplandı. Bu hesaplamaya göre düşük FORT grubunun; orta ve yüksek FORT grubuna kıyasla oosit kalitesi biraz daha düşüktü ve istatistiksel olarak anlamlı fark vardı (p = 0,027).
Sonuç: Açıklanamayan infertilite tanısı ile IVF-ET planlanan hastalarda FORT indeksi ile klinik gebelik ve canlı doğum başarısı arasında anlamlı bir ilişki olmadığı sonucuna varıldı.

Abstract:
Introduction and Purpose: This study aimed to investigate the effectiveness of follicular output rate (FORT) in predicting the succes of IVF-ET treatment in patients with unexplained infertiliy by comparing clinical pregnancy rates, biochemical pregnancy rates and live birth rates.
Materials and Methods: In this study, file records of patients who were diagnosed with unexplained infertility at the Sağlık Bilimleri Üniversitesi Ankara Etlik Zübeyde Hanım Gynecology Training and Research Hospital, Reproductive Assisted Therapy Clinic between January 2010 and July 2020 and planned for IVF+ET treatment were retrieved from the database and reviewed retrospectively. Patient information was recorded in the study form. After complete suppression of endogenous gonadotropins, FORT was calculated by dividing the number of pre-ovulatory follicles (PFS) on the day of human chorionic gonadotropin (HCG) administration by the number of antral follicles (AFS). FORT=preovulatory follicle/antral follicle×100%. The patients were divided into 3 groups according to their FORT index. Those with FORT index below 42% were included in low FORT, those with FORT between 42% and 58% in intermediate FORT, and those with FORT >58% in high FORT group. The number of AFC's measured and recorded routinely on the 3rd day and the number of preovulatory follicles measured and recorded before the HCG trigger. Also age, bmi, gravida, parity, abortion histories of the patients, basal hormone profiles (day 3 serum FSH, LH, E2 and serum AMH independent from the cycle), number and quality of collected oocytes were recorded. The patients, whose cycle cancellation decision was made, were recorded together with the reasons for cancellation. Pregnancy status was recorded as biochemical pregnancy, clinical pregnancy, live birth. Clinical pregnancy outcomes; recorded as live birth, abortion, stillbirth. FORT groups were compared among themselves in terms of live birth, clinical pregnancy and chemical pregnancy rates, and the relationship between IVF-ET result and FORT was evaluated statistically.
xi
Results: The results of 1349 cases who were planned to undergo IVF+ET were evaluated. According to the FORT index, 80% of the cases were in the low group, 10.2% in the intermediate group, and 9.9% in the high group. According to these ratios, there were 1079 patients in the low FORT group, 137 patients in the medium FORT group, and 133 patients in the high FORT group. When the IVF results of the cases were examined, it was observed that there was a cycle cancellation rate of 22.4%. While pregnancy did not occur in 42.9% of the patients, chemical pregnancy was found in 4.7% and clinical pregnancy was found in 29%. ROC analysis was performed to examine the predictability of FORT to clinical pregnancy and live birth. There was no statistically significant cut-off point (AUC: 0.470 for clinical pregnancy; AUC: 0.567 for live birth). Cycle cancellation rates in the low, medium and high FORT groups were 22.9%; 20.4%; 21.8% respectively. Chemical pregnancy rates were 4.5%; 6%; 6.8%, clinical pregnancy rates 29%; 32.8%; 30.8% and live birth rates 23.5%; 23.4% and 23.3% respectively. There was no significant difference between the groups in terms of clinical pregnancy, chemical pregnancy, cycle cancellation rates and live birth. When the causes of cycle cancellation were examined separately, it was found that there was a significant relationship between embryo development failure and FORT groups (p=0.004). Embryo development failure was significantly lower in the higer FORT group(%41,3 against %54,5 and %68,9 p<0.05). The oocyte quality was calculated as 4.99 ± 0.89 in the low FORT group, 5.16 ± 0.76 in the medium FORT group and 5.16 ± 0.79 in the high FORT group. According to this calculation, the low FORT group; compared to the medium and high FORT group, oocyte quality was slightly lower and there was a statistically significant difference (p = 0.027).
Conclusion: With this study, it was concluded that clinical pregnancy and live birth success are not corralated with the FORT index in patients scheduled for IVF-ET with the diagnosis of unexplained infertility.