Pelvik organ prolapsusu olan kadınlarda elektrik stimülasyonunun etkilerinin araştırılması
Investigation of the effects of electrical stimulation in women with pelvic organ prolapse
Yazar: ZEHRA KORKUT
Danışman: DOÇ. DR. ŞEYDA TOPRAK ÇELENAY ; DR. ÖĞR. ÜYESİ EMİNE TÜREN DEMİR
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı / Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Fizyoterapi ve Rehabilitasyon = Physiotherapy and Rehabilitation ; Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology
Dizin: Elektrik uyarı tedavisi = Electric stimulation therapy ; Pelvik organ prolapsusu = Pelvic organ prolapse ; Pelvik taban bozuklukları = Pelvic floor disorders ; Yaşam kalitesi = Quality of life

Özet:
Bu çalışmada, pelvik organ prolapsusu (POP) olan kadınlarda, elektrik stimulasyonunun (ES), POP evreleri, pelvik taban kas (PTK) kuvvet/enduransı, pelvik taban semptomları, yaşam kalitesi, cinsel fonksiyon, subjektif iyileşme algısı (SİA) ve memnuniyet üzerine etkilerinin araştırılması amaçlandı. Hastalar rastgele, ES (n=13) ve sham ES grubu (n=12) olarak ikiye ayrıldı. Her iki gruba yaşam tarzı tavsiyesi verilmekle birlikte haftada 3 gün 8 hafta süreyle ES grubuna aktif ES, sham ES grubuna ise inaktif ES uygulandı. POP değerlendirmesi ve evrelendirmesi basitleştirilmiş POP-sınıflandırma (BPOP-Q) sistemi ile, PTK kuvvet/enduransı; perineometre cihazı ile, pelvik taban semptom ciddiyeti; Pelvik Taban Distres Envanteri-20 (PTDE-20) ile, yaşam kalitesi; Prolapsus Yaşam Kalitesi Ölçeği (P-YK) ile cinsel fonksiyon; Pelvik Organ Prolapsus/Üriner İnkontinans Cinsel Fonksiyon Ölçeği (PISQ-12) ile tedavi öncesi (TÖ), ara dönem (AD) (4.hafta) ve tedavi sonrası (TS) değerlendirildi. SİA, memnuniyet ve yaşam stili tavsiyelerine uyum ise, Likert-tip skalalar ile TS' de değerlendirildi. TS' de, ES grubunun POP-Q cetvel ölçümü Bp noktası değerinde, PTK kuvveti ve enduransında, PISQ-12 skorlarında artma, PTDE-20 ve P-YK skorlarında azalma olduğu saptandı (p<0.05). Sham ES grubunun TS' de PTDE-20 skorlarında, P-YK alt başlıklarından genel sağlık algısı ve prolapsus etkisi skorlarında azalma, AD' de PTK kuvvetinde azalma olduğu görüldü (p<0.05).  Gruplararası karşılaştırmada TS' de ES grubunda PTK kuvveti ile enduransında daha fazla artma, sistosel evrelerinde ve rol sınırlılıkları ile uyku/enerji skorlarında daha fazla azalma, SİA ve memnuniyet düzeyinin daha iyi olduğu bulundu. Ayrıca AD' de PTK enduransında daha fazla artış olduğu saptandı (p<0.05). POP' u olan kadınlarda ES POP evresini, PTK kuvvet/enduransını, pelvik taban semptomlarını, yaşam kalitesi ve cinsel fonksiyonu iyileştirmede etkili bulundu. POP' lu kadınlarda ES rehabilitasyon programlarında tamamlayıcı tedavi yöntemi olarak kullanılabilir.

Abstract:
The study was aimed to investigate effects of electrical stimulation (ES) on POP stages, pelvic floor muscle (PFM) strenght/endurance, pelvic floor symptoms, quality of life, sexual function, subjective perception of improvement (SPI) and satisfaction in women with pelvic organ prolapse (POP). The patients were randomly divided into two groups ES (n=13) and sham ES groups (n=12). Although lifestyle advice was given to both groups, active ES was applied to the ES group and inactive ES to the sham ES group 3 days a week for 8 weeks. POP assessment and staging were evaluated with simplified POP-classification (SPOP-Q) system, PFM strenght/endurance with perineometer device, pelvic floor symptom severity with Pelvic Floor Distress Inventory-20 (PFDI-20), quality of life with Prolapse Quality of Life Scale (P-QoL), sexual function with Pelvic Organ Prolapse/Urinary Incontinence Sexual Function Scale (PISQ-12) before treatment (BT), mid-term (IP) (4th week), and post-treatment (PT). SIA, satisfaction, and compliance with lifestyle recommendations were evaluated in PT with Likert-type scales. In PT, POP-Q measurement Bp point value, PFM strength and endurance, PISQ-12 scores increased, PFDI-20 scores and P-QoL scores decreased in the ES group (p<0.05). In the sham group,  PTDE-20 scores, general health perception and prolapse effect scores as the sub-headings of P-QOL decreased in PT and PFM strength decreased in IP (p<0.05). In the intergroup comparison, in PT, the increase in PFM strength and endurance, the decrease in cystocele stages and role limitations and sleep/energy scores were greater, SIA and satisfaction level were better in ES group. Further, there was a greater increase in PFM endurance in IP (p<0.05).  ES was found to be effective in improving POP stage, PFM strenght/endurance, pelvic floor symptoms, quality of life and sexual function in women with POP. ES can be used as a complementary treatment method in rehabilitation programs in women with POP.