Benign prostat hiperplazili hastalarda uyku ve yaşam kalitesi ilişkisi
The relationship between sleep and quality of life in patients with benign prostatic hyperplasia
Yazar: AHMET KARAYİĞİT
Danışman: PROF. DR. NURGÜL BÖLÜKBAŞ
Ordu Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Amaç: Bu araştırma, benign prostat hiperplazili hastalarda uyku ve yaşam kalitesi 
arasındaki ilişkiyi incelemek amacıyla yapılmıştır. 
Gereç ve Yöntem: Bu araştırma tanımlayıcı ve ilişki arayıcı türde yapılmıştır.
Araştırmanın örneklemini 25 Ağustos 2022-25 Aralık 2022 tarihleri arasında Ordu 
ilinde yer alan bir devlet hastanesinin üroloji polikliniğine başvuran ve çalışmaya 
katılmayı gönüllü olarak kabul eden benign prostat hiperplazisi tanılı 197 hasta 
oluşturmuştur. Veri toplama araçları olarak Kişisel Bilgi Formu, Uluslararası Prostat 
Semptom Skoru (IPSS), Benign Prostat Hiperplazisi Yaşam Kalitesi (BPH-YK)
Ölçeği ve Medical Outcomes Study (MOS) Uyku Ölçeği kullanılmıştır. Verilerin 
analizinde tanımlayıcı istatistiksel yöntemler, Bağımsız Örneklem T testi, Tek Yönlü 
Varyans analizi, Tukey/Dunnet testleri, Mann Whitney U testi, Kruskall-Wallis H 
testi, Pearson korelasyon analizi ve Lineer regresyon analizi kullanılmıştır. 
Bulgular: Katılımcıların yaş ortalaması 65.54±8.09 yıl, %93.9'u evli, %54.8'i 
ilkokul mezunu, %73.6'sı emeklidir. IPSS puan ortalaması 21.29±7.83, BPH-YK 
Ölçeği puan ortalaması 25.65±11.42, Uyku Problemleri İndeksi I puan ortalaması 
31.40±13.40 ve Uyku Problemleri İndeks II puan ortalaması 29.63±12.47 olarak 
bulunmuştur. Yapılmış olan korelasyon ve regresyon analizi sonuçlarına göre 
katılımcıların BPH-YK Ölçeği puan ortalaması ile MOS Uyku Ölçeği alt boyut puan 
ortalamaları arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık saptanmıştır (p<0.001).
Ayrıca yapılan analiz sonuçlarına göre katılımcıların IPSS ortalaması ile BPH-YK
Ölçeği puan ortalaması ve MOS Uyku Ölçeği alt boyut puan ortalamaları arasında da
istatistiksel olarak anlamlı farklılık bulunmuştur (p<0.001).
Sonuç: Benign prostat hiperplazili hastaların uyku kalitesi azaldıkça yaşam 
kalitesinin de azaldığı saptanmıştır.
Anahtar Kelimeler: Benign prostat hiperplazisi, uyku kalitesi, yaşam kalitesi, 
hemşirelik

Abstract:
Aim: This study was conducted to examine the relationship between sleep and 
quality of life in patients with benign prostatic hyperplasia.
Material and Method: This research was conducted in a descriptive and 
relationship-seeking type. The sample of the study consisted of 197 patients with a 
diagnosis of benign prostatic hyperplasia who applied to the urology outpatient clinic 
of a state hospital in Ordu between 25 August 2022 and 25 December 2022 and 
voluntarily accepted to participate in the study. Personal Information Form, 
International Prostate Symptom Score (IPSS), Benign Prostatic Hyperplasia Quality 
of Life (BPH-QOL) Scale and Medical Outcomes Study (MOS) Sleep Scale were 
used as data collection tools. Descriptive statistical methods, Independent Sample T 
test, One-Way Analysis of Variance, Tukey/Dunnet tests, Mann Whitney U test, 
Kruskall-Wallis H test, Pearson correlation analysis and Linear regression analysis 
were used in the analysis of the data.
Results: The mean age of the participants was 65.54±8.09 years, 93.9% were 
married, 54.8% were primary school graduates, and 73.6% were retired. The IPSS 
mean score was 21.29±7.83, the BPH-QOL Scale mean score was 25.65±11.42, the 
Sleep Problems Index I mean score was 31.40±13.40, and the Sleep Problems Index 
II score was 29.63±12.47. According to the results of the correlation and regression 
analysis, a statistically significant difference was found between the participants' 
BPH-QoL Scale mean score and MOS Sleep Scale sub-dimension mean score 
(p<0.001). In addition, according to the results of the analysis, a statistically 
significant difference was found between the participants' IPSS mean and BPH-QOL 
Scale mean score and MOS Sleep Scale sub-dimension mean score (p<0.001).
Conclusions: It has been determined that the quality of life of patients with benign 
prostatic hyperplasia decreases as the sleep quality decreases.
Keywords: Benign prostatic hyperplasia, sleep quality, quality of life, nursing.