Çok yarıçaplı ve tek yarıçaplı total diz artroplastilerinin patellofemoral sonuçlar açısından karşılaştırılması
Comparison of patellofemoral outcomes in single-radius versus multi-radius total knee artroplasty
Yazar: YAVUZ EMRE AKTAŞOĞLU
Danışman: PROF. DR. AHMET FIRAT
Sağlık Bakanlığı / Ankara Etlik Şehir Hastanesi / Ortopedi ve Travmatoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Ortopedi ve Travmatoloji = Orthopedics and Traumatology

Özet:
Amaç: Diz osteoartriti (OA), dünya genelinde eklem ağrısı ve sakatlığın önde
gelen edenlerinden biridir. Total diz artroplastisi (TDA), ileri evre osteoartrit
vakalarında konservatif tedavilere dirençli durumlarda tercih edilen cerrahi bir tedavi
yöntemidir. Gelişen protez tasarımları ile protez ömrünü artırmak ve dizin doğal
biyomekaniğini taklit etmek öncelikli hedefler arasındadır. Tek yarıçaplı (Single
Radius- SR) diz protezlerinin, geleneksel çok yarıçaplı (Multi Radius- MR) protezlere
göre daha iyi fonksiyonel sonuçlar verdiği bazı çalışmalarca ileri sürülmüştür; ancak
bu alandaki veriler genellikle sınırlıdır. Bu çalışmanın amacı, ülkemizde kullanılan SR
ve MR total diz protezlerinin fonksiyonel ve patellofemoral sonuçlarını
karşılaştırmaktır. Yeni teknolojiye sahip bu protezlerin hastalar üzerindeki gerçek
etkilerini değerlendirerek, gelecekteki protez geliştirme çalışmalarına katkıda
bulunmak ve cerrahların protez seçimine rehberlik etmeyi hedeflemektedir.
Yöntem: Bu retrospektif çalışma, Ekim 2022 ile Nisan 2024 tarihleri arasında
Ankara Etlik Şehir Hastanesi Ortopedi ve Travmatoloji Bölümü'nde KellgrenLawrence evre 3-4 diz osteoartriti tanısı ile total diz artroplastisi yapılan hastaları
içermektedir. Çalışmada iki grup incelenmiştir: 45 hastaya SR protezi (Stryker Scopio
NRG PS) ve 39 hastaya MR protezi (Zimmer NexGen PS) uygulanmıştır. Hasta seçim
kriterleri 40-80 yaş aralığındaki, en az 6 ay takip süresi olan hastaları kapsamaktadır.
Fonksiyonel sonuçlar, VAS (Görsel Analog Skala), Knee Society Skoru (KSS), Oxford
Diz Skoru, SF-12, Forgotten Joint Skoru (FJS), Kujala Diz Skoru ve Sit-to-Stand testi
ile değerlendirilmiştir. Ayrıca, patellofemoral şikayetler (ön diz ağrısı, lateral
retinaküler ağrı, krepitus) incelenmiştir. Radyolojik değerlendirmeler femoral-tibial
açı (FTA), lateral distal femoral açı (LDFA), medial proksimal tibial açı (MPTA), tibial
posterior eğim açısı (TSA), fleksiyon ekstansiyon femoral açı (FEFA), Eklem çizgisi
mesafesi ve Insall-Salvati oranı gibi parametreleri içermektedir. Skorlar ve radyolojik
parametreler her iki grup arasında karşılaştırılmış, radyolojik parametreler ve skorlar
arasında korelasyon ve regresyon analizleri yapılmıştır.
Bulgular: Çalışmaya toplam 84 hasta dahil edilmiş olup, %53,6'sına SR,
%46,4'üne MR protezi uygulanmıştır. MR protez grubunda postoperatif ağrı kontrolü(VAS skoru) ve fonksiyonel sonuçlar (KSS-1, KSS-2, Oxford Diz Skoru, SF-12 PCS)
SR grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı şekilde daha iyi bulunmuştur. Radyolojik
parametrelerde iki grup arasında FEFA açısı SR de yüksek iken, eklem çizgisi mesafesi
ve Insall-Salvati indeksi MR grubunda yüksek saptanmıştır. Diğer radyolojik
parametreler iki grup arasında benzer bulunmuştur. Özellikle MR protez grubunda
dizilim parametreleriyle fonksiyonel skorlar arasında güçlü bir korelasyon tespit
edilmiştir. Her iki protez tipi arasında diz eklem hareket açıklığı açısından anlamlı fark
bulunmamış olup, MR protezi genel olarak daha iyi klinik sonuçlar vermiştir. Ayrıca,
MR protez uygulanan hastalarda daha düşük krepitus ve lateral retinaküler ağrı
görülmüştür.
Sonuç: Bu çalışma, çok yarıçaplı diz protezlerinin tek yarıçaplı tasarımlara
kıyasla daha iyi patellofemoral ve fonksiyonel sonuçlar sağlayabileceğini öne
sürmektedir. Genel dizilim ve radyolojik sonuçlar her iki sistemde de benzer
bulunmuştur. Ancak skorlarda çok yarıçaplı sistemlerin üstünlüğü, klinik uygulamalarda potansiyel avantajlarını desteklemektedir. Bu eğilimleri doğrulamak ve uzun vadeli sonuçları değerlendirmek için daha geniş hasta
gruplarıyla yapılacak ek araştırmalara ihtiyaç vardır.
Anahtar Kelimeler: Tek yarıçaplı, çok yarıçaplı, fonksiyonel skor, dizilim
parametreleri

Abstract:
Objective: Knee osteoarthritis (OA) is one of the leading causes of joint pain
and disability worldwide. Total knee arthroplasty (TKA) is a preferred surgical
treatment in cases of advanced osteoarthritis that are resistant to conservative
treatments. With advancements in prosthetic designs, the primary goals are to increase
prosthesis longevity and replicate the natural biomechanics of the knee. Some studies
suggest that single-radius (SR) knee prostheses provide better functional outcomes
compared to traditional multi-radius (MR) prostheses; however, data in this area are
generally limited. This study aims to compare the functional and patellofemoral
outcomes of SR and MR total knee prostheses used in Turkey. By evaluating the real
effects of these technologically advanced prostheses on patients, the study seeks to
contribute to future prosthesis development and provide guidance for surgeons in
prosthesis selection.
Methods: This retrospective study includes patients diagnosed with KellgrenLawrence stage 3-4 knee osteoarthritis who underwent total knee arthroplasty at the
Orthopedics and Traumatology Department of Ankara Etlik City Hospital between
October 2022 and April 2024. The study included two groups: 45 patients with SR
prostheses (Stryker Scopio NRG PS) and 39 patients with MR prostheses (Zimmer
NexGen PS). Patient selection criteria included those aged 40-80 with a minimum
follow-up period of 6 months. Functional outcomes were evaluated using the Visual
Analog Scale (VAS), Knee Society Score (KSS), Oxford Knee Score, SF-12, Forgotten
Joint Score (FJS), Kujala Knee Score, and the Sit-to-Stand test. Patellofemoral
symptoms (anterior knee pain, lateral retinacular pain, crepitus) were also assessed.
Radiological evaluations included measurements such as femoral-tibial angle (FTA),
lateral distal femoral angle (LDFA), medial proximal tibial angle (MPTA), tibial
posterior slope angle (TSA), flexion-extension femoral angle (FEFA), joint line
distance, and Insall-Salvati ratio. Scores and radiological parameters were compared
between the two groups, and correlation and regression analyses were conducted
between radiological parameters and scores.
Results: A total of 84 patients were included in the study, with 53.6% receiving
SR prostheses and 46.4% receiving MR prostheses. Postoperative pain control (VAS
score) and functional outcomes (KSS-1, KSS-2, Oxford Knee Score, SF-12 PCS) were
significantly better in the MR group compared to the SR group. Among radiological
parameters, the FEFA angle was higher in the SR group, while joint line distance and
Insall-Salvati index were higher in the MR group. Other radiological parameters were
similar between the two groups. Notably, a strong correlation was observed between
alignment parameters and functional scores in the MR group. No significant difference
in range of motion between the two prosthesis types was found, although MR
prostheses yielded better overall clinical outcomes. Additionally, MR prostheses were
associated with lower rates of crepitus and lateral retinacular pain.
Conclusion: This study suggests that multi-radius knee prostheses may
provide better patellofemoral and functional outcomes compared to single-radius
designs. General alignment and radiological outcomes were similar for both systems;
however, the superior scores in the multi-radius systems support their potential
advantages in clinical practice. Further research with larger patient groups is needed
to confirm these trends and evaluate long-term outcomes.
Keywords: Single Radius, Multi Radius, Functional Score, Alignment
parameters