Tip 2 diabetes mellitus tanılı bireylerde sarkopenik obezite sıklığı ve etkileyen faktörler /
Yazar: ESRA ÖZTÜRK KAYA
Danışman: PROF. DR. DEVRİM SİNEM KÜÇÜKSARAÇ KIYICI
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Bursa Yüksek İhtisas Eğitim ve Araştırma Hastanesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı / İç Hastalıkları Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: İç Hastalıkları = Internal diseases

Özet:
Amaç: Sarkopenik obezite, sarkopeni ve obezitenin birlikte bulunduğu mortalite ve
morbiditesi yüksek olan klinik bir durumdur. Çalışmamızda tip 2 diabetes mellitus
(T2DM) ve obezite tanılı bireylerde sarkopenik obezite sıklığı ile etkileyen klinik ve
metabolik faktörlerin değerlendirilmesi amaçlandı.
Gereç ve Yöntem: Çalışma T2DM ve obezite tanısı ile takipli, median yaşı 55 (minmaks.:45-65) yıl, %69,9 (n=137) kadın olan 196 hasta ile gerçekleştirildi. Hastaların
sosyodemografik verilerinin toplanması ve antropometrik ölçümlerinin
gerçekleştirilmesini takiben alınan kan örneklerinden hemogram, biyokimya ve serum
vitamin D düzeyi ölçümü gerçekleştirildi. Biyoelektrik empedans analizi (BİA) ile
kilo, yağ oranı ve yağsız vücut kütlesi (FFM) ölçüldü. İskelet kası kütlesi (SMM)
0,566xFFM formülüne göre hesaplanarak vücut ağırlığına göre oranı belirlendi. Kas
gücü el dinamometresi ile ölçüldü. Kas gücü ve iskelet kas kütlesinin referans
değerlere göre birlikte düşük bulunması durumunda sarkopenik obezite tanısı konuldu.
Protein alımı üç günlük besin tüketim anketi ile, fiziksel aktivite düzeyi ise
Uluslararası Fiziksel Aktivite Anketi ile değerlendirildi.
Bulgular: Hastaların %6,1'inde (n=12) sarkopenik obezite saptandı. Erkeklerin %10,1
(n=6)'inde ve kadınların %4,3 (n=6)'ünde sarkopenik obezite vardı. Sarkopenisi olan
ve olmayan grup arasında yaş ve cinsiyet dağılımı açısından fark yoktu. Sarkopenik
obezitesi olmayan grupta kas kütlesi oranı (p=0,002) ve kas gücü (p=0,014) anlamlı
olarak daha yüksek idi. Sarkopenik obezitesi olan grupta olmayan gruba göre BKİ, bel
çevresi ve yağ oranı anlamlı olarak daha yüksek bulundu (sırasıyla; p<0,001 p<0,001
ve p=0,006). Metabolik parametreler, serum D vitamini, günlük protein alımı ve
fiziksel aktivite düzeyi açısından her iki grup arasında anlamlı fark yoktu. Yapılan
regresyon analizinde BKİ (p=0,049; OR=1,180), bel çevresi (p=0,009; OR=1,119) ve
AST (p=0,010; OR=1,041) düzeyindeki artışın sarkopenik obezite riskini arttırdığı
saptandı.
Sonuç: Çalışmamız T2DM tanılı bireylerde sarkopenik obezitenin görülebildiğini ve
sarkopenik obezitesi olan bireylerde olmayan bireylere göre BKİ, bel çevresi ve yağ
oranının daha yüksek olduğunu göstermektedir.
Anahtar Kelimeler: Tip 2 diabetes mellitus, sarkopenik obezite, sarkopeni.

Abstract:
Aim: Sarcopenic obesity is a clinical condition with high mortality and morbidity in
which sarcopenia and obesity coexist. In our study, we aimed to evaluate the frequency
of sarcopenic obesity and the clinical and metabolic factors affecting it in individuals
with type 2 diabetes mellitus (T2DM) and obesity.
Materials and Methods: The study was conducted in 196 patients with T2DM and
obesity, median age 55 (min-max: 45-65) years, 69.9% (n=137) female. Following the
collection of sociodemographic data and anthropometric measurements, hemogram,
biochemistry and serum vitamin D levels were measured from blood samples.
Bioelectrical impedance analysis (BIA) weight, fat percentage and lean body mass
(FFM) were measured. Skeletal muscle mass (SMM) was calculated according to the
formula 0.566xFFM and its ratio to body weight was determined. Muscle strength was
measured with a hand dynamometer. Sarcopenic obesity was diagnosed if muscle
strength and skeletal muscle mass were both found to be lower than reference values.
Protein intake was assessed with a three-day food consumption questionnaire and
physical activity level was assessed with the International Physical Activity
Questionnaire.
Results: Sarcopenic obesity was found in 6.1% (n=12) of the patients. Sarcopenic
obesity was present in 10.1% (n=6) of men and 4.3% (n=6) of women. There was no
difference in age and gender distribution between the group with and without
sarcopenia. Muscle mass ratio (p=0.002) and muscle strength (p=0.014) were
significantly higher in the group without sarcopenic obesity. BMI, waist circumference
and body fat were significantly higher in the group with sarcopenic obesity compared
to the group without sarcopenic obesity ( p<0.001 p<0.001 and p=0.006,
respectively). There was no significant difference between the two groups in terms of
metabolic parameters, serum vitamin D, daily protein intake and physical activity
level. In regression analysis, an increase in BMI (p=0.049; OR=1.180), waist
circumference (p=0.009; OR=1.119) and AST (p=0.010; OR=1.041) increased the risk
of sarcopenic obesity.
Conclusions: Our study shows that sarcopenic obesity can be seen in individuals
diagnosed with T2DM and that BMI, waist circumference and fat ratio are higher in
x
individuals with sarcopenic obesity compared to individuals without sarcopenic
obesity.
Keyword: Type 2 diabetes mellitus, sarcopenic obesity, sarcopenia