Machiavelli ve Rousseau'da siyasal birlik sorunu
The problem of political unity in Machiavelli and Rousseau
Yazar: ONUR AYDEMİR
Danışman: PROF. DR. FİLİZ ZABCI
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı / Siyaset Bilimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science
Dizin: Askeri stratejiler = Military strategies ; Devlet = State ; Machiavelli, Niccolo = Machiavelli, Niccolo ; Merkezi iktidar = Central power ; Pratik kuram = Theory of practice ; Rejim kuramı = Regime theory ; Rousseau, Jean Jacques = Rousseau, Jean Jacques ; Siyasal birlik =   ; Siyasi düşünce =   ; Siyasi iktidar = Political power

Özet:
Modern siyasal birliğin kuruluşu temasının Machiavelli ve Rousseau üzerinden ele alındığı bu çalışmada, modern siyasallığa yön veren kuramların öncüsü sayılabilecek bu iki düşünür, geliştirdikleri birlik biçimleri ve bunların dayandığı ilkeler göz önünde tutularak tartışılmıştır.
Çalışmanın giriş bölümünde, günümüzde dünyaya egemen olan belirsizlikle yüklü tarihsel konjonktrünün siyasal açıdan da büyük karmaşa yarattığı saptanarak bunun nedenleri üzerinde durulmuştur. Kuramsal düşüncenin yanı sıra siyasal rejimlerde de gözlenebilen bu karmaşanın köklerinin Aydınlanma felsefesine dayandığı tezi soruşturularak modern siyasal rejimlerin ve onların temel gerekçesi olan siyasal birlik tasavvurunun izinin Aydınlanma öncesi döneme kadar sürülebileceği saptanmıştır.  Bu kuramsal çerçeveden çalışmanın temel sorunsalı olan siyasal birlik teması ve günümüze kadar uzanan modern siyasal birlik biçimlerinin en etkili iki düşünürü olduğu iddia edilebilecek Niccolo Machiavelli ve Jean Jacques Rousseau'nun siyasal birlik sorununa nasıl yaklaştıkları geliştirilmiştir. 
Birinci bölümde, siyasal birlik teması, kendisini oluşturduğu düşünülen devlet ve siyasal rejim bileşenlerine doğru parçalanarak, siyasal düşünce tarihinde devlet ve siyasal rejimlerin nasıl tartışıldığı sorusuna yanıt aranmıştır. Sözü edilen temaların siyasal düşünce tarihi içindeki gelişim seyri Antik Yunan ve erken modern örnekleri üzerinden takip edilmiştir. Siyasal düşüncenin kurucuları sayılabilecek düşünürler olan Platon ve Aristoteles'in devlet ve siyasal rejim sorununa nasıl yaklaştıkları, konuyu hangi açılardan ele aldıkları tartışılmıştır. Günümüze kadar varlığını sürdüren temel siyasal rejim türlerinin temellerinin esas olarak Antik dönemde atıldığı ortaya konulmuştur. Bu bölümde ayrıca siyasal rejim ile siyasal birlik düşüncesi arasındaki ilişki göz önüne serilmeye çalışılmıştır.
İkinci bölümde, modern siyaset biliminin ve siyasal düşüncenin kurucularından olan ve bu çalışmadaki önemi bakımından günümüzdeki merkezî siyasal birlik tasarımlarının öncüsü kabul edilebilecek düşünür Niccolo Machiavelli, önerdiği tasarımlarının toplumsal dayanakları eserleri üzerinden tartışılarak ele alınmaya çalışılmıştır. Machiavelli'nin siyasal birlik tasarımlarında siyasal rejim sorunundan çok siyasal birliğin sağlanabilmesinin ön planda olduğu görülmüştür. Düşünürün güncel politik sorunlara yaklaşım tarzı tamamen somut güç ilişkilerine dayalı ve sonuç odaklı olmasına karşılık bu yaklaşımların arkasında çeşitli ilke ve saptamaların da yer aldığı anlaşılmıştır. Machiavelli'nin siyasal birlik sorununa yaklaşımının iktidar olgusuna yaklaşım tarzıyla yakından ilgili olduğu ve bu bakımdan kendinden sonraki düşünürleri de etkileyebilecek önemli açılımlar geliştirdiği sonucuna ulaşılmıştır. 
Çalışmanın üçüncü bölümünde, Machiavelli'nin geliştirdiği modern ve merkezî siyasal birlik temasını halk egemenliği ve özgürlük düşünceleri ile bütünleştirerek kendisinden sonra gelen modern siyasal birlik tasarımlarına büyük ölçüde esin kaynağı olan Fransız düşünür Jean Jacques Rousseau incelenmiştir. Düşünürün siyasal birlik soruna atfettiği önemin siyasal düşüncesinin omurgasını oluşturduğu ortaya çıkartılmıştır. Rousseau'nun Machiavelle'den farklı olarak siyasal birlik ile siyasal rejim sorununu birbirinden ayrılmayacak biçimde ve biri diğerinin koşulu olarak ele aldığı sonucuna ulaşılmıştır. Düşünürün önerdiği sözleşme tasarımının somut dayanakları ve temel ilkeleri ayrıntılı olarak tartışılmışır. 
Sonuç bölümünde ise günümüz koşulları da göz önünde tutularak, bu iki düşünürün önerdiği siyasal birlik tasarımlarının benzerlikleri ve farklılıkları kısaca tartışılmış ve çalışma sonlandırılmıştır.

Abstract:
In this study, in which the theme of the establishment of modern political unity is addressed through Machiavelli and Rousseau, these two thinkers, who can be considered as the pioneers of the theories that shape modern politics, are discussed by taking into consideration the forms of unity they developed and the principles on which they are based.
In the introductory part of the study, it is determined that the uncertain historical conjuncture that dominates the world today has created great political confusion and the reasons for this have been emphasized. By investigating the thesis that the roots of this confusion, which can be observed in political regimes as well as in theoretical thought, can be traced back to the Enlightenment philosophy, it has been determined that modern political regimes and their main justification, the notion of political unity, can be traced back to the pre-Enlightenment period. From this theoretical framework, the theme of political unity, which is the main problematic of the study, and how Niccolo Machiavelli and Jean Jacques Rousseau, who can be claimed to be the two most influential thinkers of the modern forms of political unity that extend to the present day, approach the problem of political unity, are developed.
In the first part, the theme of political unity is broken down into its constituent components of state and political regime, and an answer is sought to the question of how states and political regimes are discussed in the history of political thought. The course of development of the aforementioned themes in the history of political thought is traced through Ancient Greek and early modern examples. It is discussed how Plato and Aristotle, who can be considered the founders of political thought, approached the problem of state and political regime and from which perspectives they addressed the issue. It has been revealed that the foundations of the main types of political regimes that have survived to the present day were laid in the ancient period. In this section, the relationship between political regime and the idea of political unity is also analyzed.
In the second part, Niccolò Machiavelli, one of the founders of modern political science and political thought, is discussed in terms of his social foundations and the importance of his designs in the context of contemporary political unity. His works are used to illustrate the aforementioned social foundations. Machiavelli's designs for political unity demonstrate that the achievement of political unity is of greater importance than the problem of political regime. Although the thinker's approach to contemporary political issues is entirely based on tangible power relations and a focus on tangible outcomes, it is recognized that there are a number of underlying principles and determinations that inform these approaches. It has been determined that Machiavelli's approach to the problem of political unity is closely related to his approach to the phenomenon of power. In this respect, he has developed important insights that can also affect later thinkers.
In the third part of the study, the French thinker Jean-Jacques Rousseau, who largely inspired the modern designs of political unity that came after him by integrating the theme of modern and centralized political unity developed by Machiavelli with the ideas of popular sovereignty and freedom, was examined. It is demonstrated that the significance the thinker ascribed to the issue of political unity serves as the foundation of his political philosophy. It can be concluded that Rousseau, in contrast to Machiavelli, regards the problem of political unity and the problem of political regime as inextricably linked and as mutually reinforcing. The concrete foundations and basic principles of the contract design proposed by the thinker are discussed in detail.
In the concluding section, the similarities and differences between the designs of political unity proposed by these two thinkers are briefly discussed, taking into account contemporary conditions, and the study is concluded.