Kendini izleme tarzı, yakın ilişkilerde yaşanan kaygı ve algılanan eş davranışlarının evlilik doyumu üzerine etkisinin incelenmesi
The effect of self monitoring, close relationship anxiety and perceived partners' behaviours on marital satisfaction
Yazar: AYŞE DİLRUBA ERDEN
Danışman: PROF. DR. EMİNE OYA SORİAS
Ege Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Klinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Algılanan eş davranışı = Perceived partners behaviour ; Evlilik = Marriage ; Evlilik doyumu = Marital satisfaction ; Evlilik ilişkisi = Marital relationship ; Kaygı = Anxiety ; Kendini ayarlama = Self monitoring

Özet:
Dünyada ve ülkemizde boşanma oranlarının ve evlilik terapisi başvurularının artışı ile yakın ilişkilerle ilgili sorunların altında yatan sebeplere odaklanılması ihtiyacı önem kazanmıştır. Bu çalışmada, kişinin yakın ilişkilerde yaşadığı kaygılı bağlanma ve kaçıngan bağlanma, bağlanma pozisyonları ve kendini izleme tarzının yanı sıra, eşin algılanan kendini izleme tarzının ve algılanan eş davranışlarının evlilik doyumu üzerindeki etkisi incelenmiştir. Araştırmanın örneklemi Balıkesir ve Manisa illerinde yaşayan kamu ve özel sektörde çalışan evli birey ve evli çiftlerden oluşan (Kadın=141, Erkek= 138) 279 katılımcı ile sağlanmıştır. Ölçme araçları olarak ise; Kişisel Bilgi Formu, Yakın İlişkilerde Yaşantılar Envanteri, Kendini İzleme Tarzı Ölçeği, Birtchnell Eş Değerlendirme Ölçeği ve Evlilik Doyum Ölçeği kullanılmıştır. Sonuçlara göre; kadınlar ve erkekler arasında algılanan eş davranışı ve eşin algılanan kendini izleme tarzı açısından cinsiyetler arasında anlamlı bir fark olduğu tespit edilmiştir. Evlilik doyumu düşük ve yüksek olan iki grup algılanan eş davranışları ve bağlanma açısından anlamlı düzeyde farklılaşmaktadır. Araştırmada, çocuk sayısının ve evlilik süresinin evlilik doyumunu etkilediği tespit edilmiştir. Ayrıca algılanan eş davranışlarının ve kendini izleme tarzının evlilik doyumunu etkilediği görülmüştür. Eşin kontrolcü biri olarak algılanmasının ve yakın ilişkilerde kaygılı olmanın ise evlilik doyumunu anlamlı bir şekilde açıkladığı bulunmuştur. Son olarak, çiftlerin karşılıklı etkileşimlerinin incelendiği analiz sonuçlarına göre; erkeğin eşini algılayışının hem erkeğin hem de kadının evlilik doyumunu etkilediği, kadının eşini algılayışının ise sadece kadının evlilik doyumunu etkilediği görülmüştür. Ayrıca, erkeğin bağlanma tarzı ile kadının da eşini algılayışı arasında ilişki olduğu görülmüştür. Sonuçlar ilgili literatür ışığında tartışılmıştır.

Anahtar kelimeler: Evlilik Doyumu, Kendini İzleme, Yakın İlişkilerde Yaşantılar, Algılanan Eş Davranışı

Abstract:
With the increase of the divorce rate and marital therapy application in the world and in our country, the need to focus on the underlying causes of the problems associated with close relationships has gained importance. In this study, a person's anxious and avoidant attachment styles which are experienced in close relationships, attachment positions, and the effect on marital satisfaction of perceived behavior of partner and partner's perceived self-monitoring style as well as self-monitoring style were investigated. The research sample consists of 279 participants who are married individuals and married couples living in provinces of Balıkesir and Manisa and working in the public and private sector (female = 141, male = 138). Meanwhile, Personal Data Form, Experiences in Close Relationships Inventory, Self-Monitoring Scale, Birtchnell Partner Evaluating Scale and Marital Satisfaction Scale were used as the assessment instruments. According to the results, a significant difference was determined between men and women with regards to perceived partner's behaviours and perceived partner's self-monitoring style. There is a significant difference between the two groups having high marital satisfaction and low marital satisfaction with regards to attachment style. In the study, it was determined that the number of children and the longitude of marriage affect marital satisfaction. Also, it was found that the perceived partner's behavior and self-monitoring style have effects on marital satisfaction. In the meantime, it was found that the perception of partner's behaviour as a controller and being anxious in close relationship significantly explains marital satisfaction. Finally, according to the results of analysis about interaction between couples, the perception of men about wife's behaviour affects both the men's and women's marital satisfaction, but perception of women about husband's behaviour affects only women's marital satisfaction. Also, a correlation was found between the attachment style of men and the perception of women about husband's behaviour. The results were discussed in the light of the related literature.
Key words: Marital Satisfaction, Self- monitoring, Experiences in close relationships, Perceived Partner's Behaviour