Ferec Ba'de'ş-Şidde (1b-54a), metin-gramer-sözlük
The Ferec Ba'desh'-Shidde (1b-54a), text-grammar-dictionary
Yazar: MENŞURE AŞÇI
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ORHAN YAVUZ
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Edebiyatı Bölümü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Türk Dili ve Lehçeleri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Dilbilgisi = Grammar ; El-Ferec Ba'de'ş-Şidde = El-Ferec Ba'de'ş-Şidde ; Hikaye = Story ; Hikaye kitapları = Story books

Özet:
Üzerinde dilbilgisi ve sözlük çalışması yaptığımız, tam adı Haz? Kit?b-ı Ferec Ba`de'ş-Şidde adlı eser, ?zorluklardan sonra kolaylığın, üzüntülerden sonra sevinçlerin yaşandığı? hikâyelerin anlatıldığı bir kitaptır.Ferec Ba'de'ş-Şidde'nin bu nüshası, Süleymaniye Kütüphanesi, Murat Molla Kitaplığı, 1173 numarada kayıtlı Hamidiye Nüshası'dır. Yazmanın 1a sayfasında ta'lik olarak Arapça yazılmış kayıttan, İstinsah tarihinin h. 898 (m.1492) olduğunu; eserin Sultan Mustafa Han'ın oğlu Sultan Mahmud Han tarafından vakfedildiğini öğreniyoruz. Hamidiye Nüshasının kim tarafından kaleme alındığı kesin olarak belli değilse de, 42 hikâye ihtiva eden Ferec Ba `de'ş-Şidde'lerin Kâsım b. Mehmed olabileceği ile ilgili kuvvetli tahminler vardır.42 hikâyeyi ihtiva eden eser, 400 sayfadan oluşmaktadır. Eser harekeli olarak, okunaklı bir nesihle yazılmıştır. Her sayfada 23 satır sayısı mevcuttur. Bilinen Türkçe Ferec Ba`de'ş-Şidde'ler arasındaki en eski ve en güzel yazıya sahip nüsha budur. Biz, 42 hikâyenin ilk 8'i üzerinde (1b-54a varakları arasını) bir dilbilgisi ve Türkçe sözlük çalışması yaptık.Çalışmamıza, Hamidiye Nüshası'daki seçtiğimiz ilk sekiz hikâyenin transkripsiyonlu aktarımını yaparak başladık. Transkripsiyonlu metni tam olarak oluşturduktan sonra, eserdeki Türkçe kelimeleri fişleyip, eserin Türkçe Kelimeler Sözlüğü'nü oluşturduk. Bu şekilde, dilbilgisi hazırlarken önümüzde bize büyük kolaylık sağlayacak bir sözlüğümüz oldu.Sözlük bölümü bittikten sonra, dilbilgisi ile ilgili fişlemelere başladık. Önce ses bilgisi ile ilgili malzemeyi fişledik. Fişlediğimiz özellikleri dilbilgisine yazarken, öte yandan da bu özelliklerin metindeki anlam bütünlüğü ile uyum gösterip göstermediğini sürekli kontrol ettik.Ses bilgisi ile ilgili çalışmalarımızı bitirdikten sonra, metindeki şekil bilgisi özelliklerini tespit edip fişledik. Bu özellikleri de belli bir sistem dâhilinde çalışmamızda değerlendirdik.Çalışmamızın Türkçe Kelimeler Sözlüğü ve Dilbilgisi bölümlerini bitirdikten sonra, Giriş bölümünü oluşturduk. Giriş bölümü Ferec Ba'de'ş-Şidde, Türk Edebiyatında Ferec Ba`de'ş-Şidde, Ferec Ba `de'ş-Şidde'de Yer Alan Hikâyeler, Ferec Ba`de'ş-Şidde'nin Türkçe Nüshaları, Ferec Ba'de'ş-Şidde'nin Dili, Türkçe Ferec Ba`de'ş-Şidde Nüshaları Üzerine Yapılan Çalışmalar alt başlıklarından oluşmuştur.Çalışmamızın sonuna Hâmidiye Nüshası'nın bizi ilgilendiren 1b-54a varakları arasındaki bölümünün fotokopisini ekledik.

Abstract:
The work called Haza Kitab-ı Ferece Ba?de?ş-Şidde which we work on it such as grammar and dictionary is a book of telling the stories related to ?facilities after dififculties, pleasures after sorrows?.This issue of Ferec Ba?de?ş-Şidde is the Hamidiye İssue recorded at No.1173, in Murat Molla library in Süleymaniye Library. We learn that it was devoted by Sultan Mustafa Han?s son Sultan Mahmud Han; and its press date was 1492 A.D. from the record written in Arabic as writing sytle at the 1a page of the manuscript. Altohough it is not decisively certain who wrote the Hamidiye Issue, there are strong estimates related to be able to Kasım b.Mehmed of Ferece Ba?de?ş-Şidde which contains 42 stories.The work which contains 42 stories consists of 400 pages. It was written by a legible naskh as pointed. There exist 23 lines at each page. It is issue which has the oldest and the most beautiful writing between the familiar Turkish Ferece Ba?de?ş-Şidde. We have worked grammer and Turskish Dictionary on the first eight of 42 stories (pp 1b-54a).We strated to our work by doing the transfusion with transcriptional of the first eight stories which we selected in the Hamidiye Issue. After we had created with transcriptional text completely, we opened a file on the Turkish words in work and formed the Türkish Words Dictionary of te work. So, while we were preparing grammer, we had a dictionary to give us a big facilities.After finishing the part of dictionary, we started to open a file on grammer. At first we opened a file on material related to phonetics. While we were writing to grammer the features which we opened a file on, in the other hand, we always controlled if these features adjusted with the meaning integrity in the text or not.After we had finished our work related to phonetics, we determined the features of morphology in the text and opened a file on. We also evaluated these features within a certain system in our work.After we had fisnished the parts of Turkish Words Dictionary and Grammer of our work, we formed the prologue. The prologue has been formed under titles which were done on Ferec Ba?de?ş-Şidde, Ferece Ba?da?ş-Şidde in the Turkish Literature, the stories taking place in Ferec Ba?de?ş-Şidde, the Turkish issues of Ferec Ba?de?ş-Şidde.We added the copy of part between 1b and 54a pages of the Hamidiye Issue which concerns us at the end of our work.