COVİD-19 pandemi dönemindeki eğitim uygulamalarının değerlendirilmesi ve Pierre Bourdieu'nun kültürel sermaye kuramı açısından incelenmesi
Evaluation and investigation of education practices during the covid-19 pandemic period  in terms of Pierre Bourdieu's cultural capital theory
Yazar: ÇİĞDEM ALTUN
Danışman: DOÇ. DR. İLKNUR ŞENTÜRK
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Bourdieu, Pierre = Bourdieu, Pierre ; COVID 19 = COVID 19 ; Eğitim = Education ; Eğitim sistemi = Education system ; Eğitim yönetimi = Educational administration ; Kültürel sermaye = Cultural capital ; Pandemiler = Pandemics ; Sanal eğitim = Virtual education ; Uzaktan eğitim = Distance education

Özet:
Amaç: Araştırmanın amacı pandemi sürecindeki eğitim uygulamalarının değerlendirilmesi ve Pierre Bourdieu'nun kültürel sermaye kuramı üzerinden incelenmesidir.
Yöntem: Bu çalışmada veri toplamak amacıyla nitel araştırma yönteminin fenomenoloji(olgubilim) deseni kullanılmıştır. Çalışma grubunu Eskişehir'de özel ve devlet okullarında görev yapan farklı branşlardan 35 öğretmen ve bu okullarda öğrencisi bulunan 10 veli oluşturmaktadır. Katılımcı öğretmenlerden 2020-2021 eğitim öğretim yılında pandemi nedeniyle uzaktan eğitim uygulamalarında görev almış olma şartı aranmıştır. Araştırma kapsamında yarı yapılandırılmış görüşme formu (Ek 1-2) hazırlanarak kullanılmıştır. Görüşme formunun ilk kısmında öğretmenlerin ve velilerin kişisel bilgilerini içeren sorular yer almaktadır. İkinci kısımda ise araştırma ile ilgili sorulara yer verilmiştir. Elde edilen veriler analiz edilerek kod ve temalara ayrılmıştır.
Bulgular: Pandemi sürecindeki eğitim uygulamalarının değerlendirilmesini ve Pierre Bourdieu'nun kültürel sermaye kuramı üzerinden incelenmesini amaçlayan bu çalışmada pandemi sürecinde sunulan uzaktan eğitimin verimlilik açısından okullar arasında farklılıklar gösterdiğine dair verilere ulaşılmıştır. Pandemi döneminde öğrencinin sahip olduğu donanım, aile desteği; okulun ve öğretmenlerin sunduğu imkanlar ve geri bildirimler gibi çeşitli bileşenler eğitimin verimliliği etkilemiştir. Öğretmenler, eğitimde fırsat eşitliğinin sağlanması amacıyla farklı platformlar kullanma, öğrenciye donanım sağlama gibi desteklemeye yönelik ek çalışmalar yapmışlardır. Covid 19 salgını süresince uygulanan uzaktan eğitimi fırsat eşitliği açısından değerlendiren katılımcılardan elde edilen verilere göre her öğrencinin aynı imkanlara sahip olmaması nedeniyle bu süreçte her öğrenci eşit düzeyde eğitim alamamıştır. Ailelerin sürece bakış açılarındaki farklılıklar süreçte çocuklarına olan ilgi ve destek durumlarında da farklılıklara neden olmuştur. Pandemi döneminde dezavantajlı öğrenciler için ek çalışmalar yapıldığına ancak bu süreçte dezavantajlı öğrencilerin yine de mağdur olduklarına dair görüşlere ulaşılmıştır. Öğrencilerin bireysel özelliklerini dikkate alan öğretmenler, öğrencilerini derse teşvik edecek çalışmalar yapmışlardır ancak ekonomik nedenler, ailelerin eğitim düzeyi, zaman yokluğu gibi değişkenlerle bu süreçte öğrencilerin bireysel farklılıklarının göz ardı edildiği de görülmüştür. Öğretmen ve velilerden elde edilen veriler ışığında pandemi döneminde özel okullar ve devlet okulları arasında eğitim uygulamaları açısından özel okulların lehine olan farklılıkların olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Pandemi sürecinde öğrencilerin eğitim uygulamalarına hazırbulunuşluk durumları da farklılıklar göstermektedir.
Pierre Bourdieu'nun kültürel sermaye kavramı açısından değerlendirildiğinde; pandemi sürecinde öğretmen ve öğrencilerin serbest kültüre yatkın olup olmamalarının eğitim sürecini etkilediği görülmüştür. Pandemi sürecinin öğrenciler arasındaki kültürel farklılıkların artmasına neden olduğu da görülmektedir.
Sonuç ve Öneriler: Araştırma sonuçları pandemi döneminde uzaktan eğitimin verimlilik açısından okuldan okula büyük farklılıklar gösterdiğini ortaya koymaktadır. Sahip olunan imkanlar, ekonomik nedenler, aileler ve öğretmenlerin sürece yaklaşımları pandemi sürecinde eğitim uygulamalarının işlevselliğinde belirleyici olmuştur. Bu nedenle özel okullar ve devlet okulları bu süreçte ayrışmışlardır.
Öğretmenin serbest kültüre yatkın olması, birçok yeni nesil iletişim aracına ve donanımına hâkim olmasını ve bunu ders işlerken öğrencileriyle paylaşabilmesini sağlamıştır. Aynı zamanda bu öğretmenlerin velilerle iletişim düzeyinin daha yüksek olmasına da etki etmiştir. Ancak serbest kültüre yatkın olmayan öğretmenlerin ise farklı araçlar kullanmaktan çekindiği anlaşılmıştır. Öğretmenlerin iç dünyaları ve toplum algılarında sistem ya da sorunun asıl kaynaklarından çok, kişilerin özelliklerine ve toplumsal konumlarına dayalı bir habitus algısı taşıdıkları görülmüştür.
Covid-19 pandemisi var olan toplumsal eşitsizlikleri görünür kılmakla kalmamış daha da arttırmıştır. Pandemi dönemi toplumsal tabakalaşmanın arttığı, eğitimde sosyal adaletin derinden sarsıldığı bir süreçtir. Katılımcıların eşitsizlikleri içselleştirmesi, sistemi olduğu gibi kabul etmesi sisteminin yeniden üretimine katkı sunmaktadır.
Okullar ve öğretmenler arası oluşan bu farklılıkların giderilmesi için Milli Eğitim Bakanlığı tarafından kriz dönemlerinde uygulanabilecek planlamaların önceden yapılması, standart uygulamaların yapılabilmesi için denetim mekanizmalarının geliştirilmesi, eğitimde fırsat eşitliğine yönelik adımlar atılması sağlanabilir. Eşitsizliklerin asıl kaynaklarının araştırılması ve öneriler geliştirilmesine yönelik çalışmalar yapılabilir.

Abstract:
Purpose: The aim of the research is to evaluate the educatioanl practices during the pandemic process and to examine Pierre Bourdieu's theory of cultural capital.
Method: In this study, the phenomenology pattern of the qualitative research method was used to collect data. The study group consists of 35 teachers from different branches working in private and public schools in Eskişehir and 10 parents with students in these schools. Participating teachers were required to take part in distance education applications in the 2020-2021 academic year. Within the scope of the research, a semi-structured interview form (Annex1-2) was prepared and used. In the first part of the interview form, there are questions containing personal information of teachers and parents. In the second part, questions about the research were included. The obtained data were analyzed and divided into codes and themes.
Results: In this study, which aims to evaluate the educational practices during the pandemic process and to examine Pierre Bourdieu's cultural capital theory, the data showing that the distance education offered during the pandemic process differs between schools in terms of efficiency. Efficiency of education during the pandemic period, equipment owned by the student, family support; influenced by various components such as the facilities and feedback provided by the school and teachers. In order to ensure equal opportunity in education, teachers have carried out additional activities to support such as using different platforms and providing equipment. According to the data obtained from the participants who evaluated the distance education applied during the Covid 19 epidemic in terms of equality of opportunity, not every student could receive an equal education due to the fact that not every student had the same opportunities in the process. Differences in families' perspectives on the process have also led to differences in their interest and support for their children in the process. During the pandemic period, there were opinions that additional studies were carried out for disadvantaged students, but that disadvantaged students were still victims in this process. Teachers who take into account the individual characteristics of the students have done studies to encourage their students to the lesson, but it has also been seen that the individual differences of the students are ignored in this process with variables such as economic reasons, education level of the families, lack of time. During the pandemic period, there are differences between private schools and public schools in terms of educational practices, and there is a perception by teachers and parents that private schools are more advantageous in this process. During the pandemic process, students' readiness for educational practices also varies.
When evaluated in terms of Pierre Bourdieu's concept of cultural capital; It has been seen that whether teachers and students are prone to free culture during the pandemic process affects the education process. It is also seen that the pandemic process has led to an increase in cultural differences among students.

Conclusion and Suggestions: The results of the research reveal that distance education shows great differences from school to school in terms of efficiency during the pandemic period. Opportunities, economic reasons, families and teachers' approaches to the process have been decisive in the functionality of educational practices during the pandemic process. For this reason, private schools and public schools were separated in this process.
The teacher's inclination towards free culture has enabled her/his to master many new generation communication tools and equipment and to share this with her/his students while teaching. At the same time, this has also affected the higher level of communication of teachers with parents. However, it was understood that teachers who are not inclined to free culture hesitated to use different tools. It has been seen that teachers have a habitus perception based on the characteristics of the people and their social positions rather than the actual sources of the system or problem in their perceptions of their inner world and society.
The Covid-19 pandemic has not only made the existing social inequalities visible, but has also increased them. The pandemic period is a process in which social stratification increases and social justice in education is damaged. Internalizing the inequalities and accepting the system as it is contributes to the reproduction of the system.
In order to eliminate these differences between schools and teachers, the Ministry of National Education can make plans that can be implemented in times of crisis in advance, develop control mechanisms for standard applications, and take steps towards equal opportunities in education. Studies can be carried out to investigate the main sources of inequalities and to develop suggestions.