Yunanistan Evros (Meriç) bölgesi Orestiada (Kumçiftliği) kazası Gagauzları halk edebiyatı ve folkloru
Greece Evros region (Meriç) Orestiada (Kumçiftliği) town Gagauzes' folk literature and folklore
Yazar: ONUR DİRİBAŞ
Danışman: DOÇ. DR. MUHARREM ÖZDEN
Trakya Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Balkan Çalışmaları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Halk Bilimi (Folklor) = Folklore
Dizin: Gagavuzlar = Gagauzs ; Göçler = Migrations ; Halk bilimi = Folklore ; Kültürel etki = Cultural effect ; Mübadele = Exchange ; Türk halk edebiyatı = Turkish public literature ; Yunanistan = Greece ; Çok kültürlülük = Multiculturalism

Özet:
Edebiyat insanların hayatı boyunca yaşamış olduğu mutluluklardan, yaşadıkları acılardan; tamamlanamayan aşk hikâyelerinden, toplumsal baskılardan, inançlardan ve törelerden oluşan kültür bütünlüğünün parçalar halinde işlenmiş halidir. Bu parçaların başında gelen halk edebiyatı ise; edebiyatın geleneksel yönünü, ulusların kendi yaşamlarına ve kurallarına göre ele almış ve tüm ayrıntılarıyla halkın tanımını nitelemiştir. Bu araştırmada; Yunanistan'ın Evros bölgesindeki Orestiada kazasında yaşayan Gagauzların halk edebiyatı ve geleneksel folklorik yapısı incelenmiştir. Bölge Gagauzlarının, Türkiye'den Yunanistan'a göçünden sonra da Osmanlı'dan günümüze kadar süre gelen Türk adetlerini ve Türk dilini kullanmaya devam ettiği görülmüştür. Öte yandan, mübadele döneminde Ortodoks dinine mensubiyetlerinden dolayı Edirne'nin köylerinden Meriç nehrinin Yunanistan tarafına geçerek yaşamına devam eden Gagauzların yeni nesillerinde özellikle; 45 yaş ve altındakilerin Türkçe dil ve kültür yapılarını kaybetmekte olduğu görülmüş ve tüm bölge Gagauzlarının, bugüne kadar getirdikleri Türk geleneklerine yakın olan kendilerine has geleneksel yapısı yok olmaya başlamıştır. Bu çalışmada son neslin de hayatını kaybedeceği günlerden sonra bu bölgede atalarından miras kalan Türkçe dilinin ve folklorik yapılarının da evirileceği kanısıyla, bölgenin kültürel yapısı kayıt altına alınmaya çalışılmış ve Türklük tartışmalarından bahsedilmiştir.

Anahtar Sözcükler: Gagauz, Halk Edebiyatı, Folklor, Göç, Mübadele, Dil ve Din.

Abstract:
Literature is partially cultivated form of the whole of happiness, misery, non-fulfilled love stories social pressures, faiths and traditions of lives of human beings'. The main part of the said partialities, folk literature contains the traditional part of the literature in line with nations' own lives and rules and identifies the definition of the folk. In this research, folk literature and traditional folkloric structure of Gagauzes who reside in Orestiada, Evros, Greece, are observed. It comes into sight that most of the local Gagauzes after moving from Turkey to Greece, have been still practicing the similar Turkish language and traditions since Ottomans. However, it has also been observed that new generation, especially under age of 45, of Gagauzes as being Orthodox Christians, moved to Greece part of Evros /Meriç River, from villages of Edirne during the population exchange, are losing their distinctive traditions and language which are closer to Turkish language and cultural structures. In this study, cultural structure of the region has been recorded and Turkishness discussions have been mentioned with the belief that, as the last generations lose their lives, their inherited Turkish language and folkloric structures would evolve into Greek culture.

Key Words: Gagauz, Folk Literature, Folklore, Migration Exchange, Language and Religion.