Kronik böbrek hastalığı olan çocuk hastalarda aşılanma oranları, aşılara karşı oluşan antikor yanıtının değerlendirilmesi ve sağlıklı çocuklar ile karşılaştırılması
Evaluation of vaccination rates and antibody response against vaccines in children with chronic kidney disease and comparison with HEALTHY children
Yazar: MERVE BOYRAZ
Danışman: DOÇ. DR. NİLÜFER GÖKNAR
İstanbul Medeniyet Üniversitesi / Göztepe Prof. Dr. Süleyman Yalçın Şehir Hastanesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı / Nefroloji Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Antikorlar = Antibodies ; Aşılama = Vaccination ; Aşılar = Vaccines ; Böbrek hastalıkları = Kidney diseases ; Böbrek yetmezliği-kronik = Kidney failure-chronic ; Hepatit B = Hepatitis B ; Hepatit B aşıları = Hepatitis B vaccines ; Çocuklar = Children

Özet:
Giriş ve Amaç: Kronik böbrek hastalığı (KBH) olan çocuklarda, bakteriyel ve viral enfeksiyonlara yakalanma riski yüksektir. Ancak, KBH'lı hastaların aşılanma oranları ve aşı sonrası serokonversiyon düzeyleri sağlıklı çocuklara göre daha düşük izlenmektedir. Bu çalışmada KBH'lı çocukların aşılanma oranları, aşılara karşı oluşan antikor yanıtlarının değerlendirilmesi ve sağlıklı çocuklar ile karşılaştırılması amaçlanmıştır.

Gereç ve Yöntem: Bu retrospektif çalışmaya 2019-2020 yılları arasında Medeniyet Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Çocuk Nefroloji Polikiniğinden takip edilen 90 KBH'lı çocuk hasta ile 36 herhangi bir hastalığı olmayan aşıları tam sağlıklı çocuk dahil edildi.

Bulgular: Ulusal aşı takvimi göz önüne alındığında KBH'lı çocuklarda, en yüksek aşılanma oranı, %93.4 (84/90) ile Hepatit B aşısına aittir. Ardından, sırasıyla Kızamık %92.2 (83/90), OPV %91.1 (82/90), DaBT %90 (81/90), BCG %87.8 (79/90), Kızamıkçık %84.4 (76/90), Kabakulak %84.4 (76/90), beşli karma yani DaBT-IPV-HiB aşısı %77.8 (70/90),  KPA %67.8 (61/90)  aşıları gelmektedir. En düşük aşılama oranı ise %53.3 (48/90) ile su çiçeği ve %54.4 (49/90) ile hepatit A aşılarına aittir. Hepatit B aşısı uygulanan 84 KBH'lı hastanın 46'sının (%57.6), sağlıklı kontrol grubundan 36 çocuktan ise 22'sinin (%61.1) pozitif antikor yanıtı oluşturduğu görüldü. Hepatit B aşısına pozitif antikor yanıtı yüzdesi açısından her iki grup arasında anlamlı fark bulunmadı (p=0.09). Ancak aşı antikor seviyelerinin serumdaki yükseklikleri ölçüldüğünde renal replasman tedavisi grubunda olan hastaların sağlıklı kontrollere ve evre 3-4 KBH'lı çocuklara göre anlamlı oranda düşük antikor titreleri gözlendi (p=0.034). Kontrol grubunda kızamık aşısına pozitif antikor yüzdesi ve antikor titresi KBH'lı hastalara göre anlamlı oranda yüksek bulundu (p=0.02, p=0,0001). Kızamıkçık aşısına pozitif antikor yüzdesi açısından sağlıklı çocuklar KBH'lı hastalara göre daha iyi yanıt oluşturabilmektedir (p=0.03). Ancak antikor titresi açısından bakıldığında iki grup arasında istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmadı (p=0.59). Kabakulak aşısına pozitif antikor yanıtı yüzdesi ve antikor titrelerinin serumdaki düzeyleri açısından KBH'lı hastalar ile kontrol grubu arasında istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmadı (p=0.29, p=0.386). Su çiçeği aşısına pozitif antikor yanıt yüzdeleri, KBH'lı hastalar ve kontrol grubunda istatistiksel olarak fark oluşturmaz iken (p=0.13), Hepatit A aşında, pozitif antikor yanıt yüzdelerinin kontrol grubunda KBH'lı hastalardan anlamlı oranda yüksek olduğu tespit edildi (p=0.03).

Sonuç: KBH'lı çocukların aşılarının yaygın aşılama programına ve aşıların bu çocuklardaki önemine ragmen tam olmadığı görüldü. Özellikle su çiçeği, pnömokok ve hepatit A için aşılanma oranları düşüktü. KBH'lı çocukların çoğunda aşı için antikor yanıtının oluştuğu, ancak bu değerlerin sağlıklı çocuklara göre bazı aşılar için düşük olduğu ve bu nedenle izlemde takip edilmesi gerektiği gösterilmiştir.

Abstract:
Background and Aim: Children with chronic kidney disease have an increased risk of developing bacterial and viral infections. However, vaccination rates and post-vaccination seroconversion levels of patients with CKD are lower than healthy children. In this study, it is aimed to evaluate the vaccination rates of children with CKD and the antibody responses against vaccines and to compare them with healthy children. 

Material and Methods: In this retrospective study, 90 pediatric patients with CKD who were followed up in the Pediatric Nephrology outpatient clinic of Istanbul Medeniyet University Medical Faculty Hospital between 2019-2020 and 36 healthy children as controls were included. 

Results: According to the national vaccination schedule, the highest vaccination rate in children with CKD was obtained with hepatitis B vaccination with 93.4% (84/90). Subsequently, high vaccination rates are as follows: Measles 92.2% (83/90), OPV 91.1% (82/90), DaBT 90% (81/90), BCG 87.8% (79/90), Rubella 84.4% (76/90) Mumps 84.4% (76/90), DaBT-IPV-HiB vaccine 77.8% (70/90), and PCV 67.8% (61/90). The lowest vaccination rate was seen in chickenpox with 53.3% (48/90) and hepatitis A vaccination with 54.4% (49/90). It was determined that 46 (57.6%) of 84 CKD patients who were administered hepatitis B vaccine and 22 (61.1%) of 36 children from the healthy control group have positive antibody response. There was no significant difference between the two groups in terms of the percentage of positive antibody response to hepatitis B vaccine (p = 0.09). However, when the serum levels of vaccine antibodies were measured, significantly lower antibody titers were observed in patients in the renal replacement treatment group compared to healthy controls and children with stage 3-4 CKD (p = 0.034). In the control group, the percentage of positive antibodies to measles vaccine and antibody titer were found as significantly higher than the patients with CKD (p = 0.02 and p = 0.0001, respectively). Healthy children can produce a better response to Rubella vaccine and higher positive antibody titer than patients with CKD (p = 0.03). However, no statistically significant difference was found between the two groups in terms of antibody titer (p = 0.59). No statistically significant difference was found between the patients with CKD and the control group in terms of the percentage of positive antibody response to mumps vaccine and serum levels of antibody titres (p = 0.29 and p = 0.386, respectively). Positive antibody response percentages to chickenpox vaccine were not statistically different in patients with CKD and control group (p = 0.13). Positive antibody response percentages with hepatitis A vaccine were found as significantly higher in the control group than the patients with CKD (p = 0.03).

Conclusion: Despite national vaccination schedule, children with CKD has missing vaccinations. It was observed that the vaccination rates of children with CKD were low for Chickenpox, pneumococcus and hepatitis A. It has been shown that antibody response to vaccine occurs in most children with CKD, but these values were lower for some vaccines compared to healthy children and therefore these children should be followed closely.