Kentsel dönüşümde ortaya çıkan intibak sorunu: Sulukule örneği
Adjustment problem due to urban transformation: The case of Sulukule
Yazar: NECATTİN BALCI
Danışman: PROF. DR. AHMET KORKUT TUNA
İstanbul Ticaret Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uygulamalı Sosyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Sosyoloji = Sociology
Dizin: Kent sosyolojisi = Urban sociology ; Kentsel dönüşüm = Urban transformation ; Uyum = Adjustment ; Uyumluluk problemi = Compatibility problem ; İstanbul-Fatih-Sulukule = İstanbul-Fatih-Sulukule

Özet:
Değişen üretim yöntemlerinin ve toplumsalar yapıların kentlerde meydana getirdiği olumsuz sonuçlar, "kentsel dönüşüm" yaklaşımını ortaya çıkarmıştır. Türkiye'de de diğer ülkeler gibi kentsel dönüşüm politikaları hayata geçirilmiştir. Ancak, kamu kurumları tarafından belirlenen plan ve stratejiler genellikle uygulamalardan sonra ortaya çıkmıştır. Kentsel dönüşüm çalışmaları müstakil gerçekleştirildiği kadar mahalle ölçeğinde de uygulanmaktadır. Bu büyüklükte uygulanan projeler ise birçok insanın yer değiştirmesine yol açmaktadır.  Göç hareketlerinde ortaya çıkan yeni yaşam alanlarına uyum sorunlarının, kentsel dönüşüm sonucunda da oluşması muhtemeldir.
Bu çalışma, kentsel dönüşüm projeleri sonucunda kitlesel olarak yer değiştiren insanların kente intibak sorununu araştırmayı amaçlamaktadır. Literatürde, göçler nedeniyle oluşan intibak problemi ele alınmışsa da, bu bağlamda yapılan çalışmalar bulunmamaktadır. Bu tezde, İstanbul'da gerçekleştirilen ve kamuoyunda Sulukule kentsel dönüşüm projesi olarak bilinen Neslişah ve Hatice Sultan Mahalleleri kentsel dönüşüm projesi çalışma alanı olarak seçilmiştir. Tez 3 bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde kentsel dönüşümün tarihsel arka planı ve ortaya çıkardığı sorunlar ele alınmıştır. Ikinci bölümde çalışmanın çerçevesini oluşturan intibak sorunu ele alınmış ve araştırma sahası olan Sulukule projesi gelişimi ve çıktıları tartışılmıştır. Üçüncü ve son bölümde ise mahalle sakinleriyle anket yoluyla gerçekleştirilen nitel araştırma çalışmasının sonuçlarına yer verilmiştir. Çalışma sonucunda, yeri değiştirilen mahalle sakinlerinin iş imkanları, komşuluk ilişkileri ve aile yapıları başta olmak üzere sosyo-ekonomik sebeplerle uyum sorunları yaşadıkları görülmüştür.

Abstract:
The negative consequences of changing production and social structures in urban areas have led to the approach of "urban transformation". Turkey, just as other countries, put into practice it's urban transformation policies. In order to create urban transformation strategies, activities first performed by public institutions and then by market, private persons and establishments. In general, the plans and strategies arise after practices. These urban transformation practices not just performed individually, but also performed on neighborhood scales. Neighborhood scaled projects effected housings and lead numerous people to replace. This replacement which is some sort of "migration", has the potential of creating some compliance issues that also arises in other migrations.
This study aims to investigate the adjustment problem of people who massively replaced due to urban transformation practices. Although the adjustment problem due to migrations has been discussed in the literature, there are no studies conducted in this context. In this thesis, the urban transformation project named 'Neslişah and Hatice Sultan Neighborhood' which is in İstanbul, also known as Sulukule Urban Transformation Project, has been choosen as work field. The thesis consists of 3 chapters. In the first chapter, the historical background of urban transformation and its negative consequences are debated. In the second chapter, the adjustment problem, which creates the framework of the study, and Sulukule Projects' (the work area) evolution and outcomes are argued. In the third and the final chapter, the questionnaire performed among the neighborhood residences are shown. As a result of the study, it was seen that displaced neighborhood residents had problems of adjustment due to socio-economic reasons, especially job opportunities, neighborhood associations and family structures.