Okul öncesi dönem çocuklarının bağlanma stilleri ile psikolojik sağlamlıkları arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between attachment styles and resilience of preschool children
Yazar: ENDAM DÜZYOL
Danışman: PROF. DR. RUKİYE GÜNSELİ YILDIRIM
Dokuz Eylül Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Okul Öncesi Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Okul öncesi dönem = Preschool period

Özet:
Bu araştırmada okul öncesi dönem çocuklarının bağlanma stilleri ile psikolojik sağlamlıkları arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmada çocukların bağlanma stillerinin ve psikolojik sağlamlıklarının yaş, cinsiyet, okul öncesi eğitim kurumuna devam etme süresi, anne öğrenim düzeyi, baba öğrenim düzeyi, anne çalışma durumu, aile tipi, aylık gelir durumu, kardeş sayısı, doğum sırası, 0-2 yaşta çocuğun bakımını üstlenen kişi/kişiler değişkenlere göre farklılık gösterip göstermediği de incelenmiştir. Araştırmanın evreni, 2021-2022 eğitim öğretim yılında İstanbul ili Küçükçekmece ilçesi MEB'e bağlı resmi okul öncesi eğitim kurumlarına devam eden, normal gelişim gösteren 5-6 yaş grubundaki çocuklardan oluşmaktadır. Bu evrenden seçkisiz örnekleme yöntemiyle seçilmiş 15 okul öncesi eğitim kurumunda normal gelişim gösteren 361 çocuk, onların ebeveynleri ve 73 öğretmen örneklem grubunu oluşturmaktadır. Araştırmada çocukların demografik özelliklerini belirlemek amacıyla Kişisel Bilgi Formu, bağlanma stillerini belirlemek amacıyla Tamamlanmamış Oyuncak Bebek Ailesi Hikayeleri Ölçeği ve psikolojik sağlamlıklarını ölçebilmek amacıyla Okul Öncesi Dönem Psikolojik Sağlamlık Ölçeği Ebeveyn ve Öğretmen Formu kullanılmıştır. Ölçek puanları normal dağılım gösterdikleri için verilerin analizinde parametrik testler kullanılmıştır. İki grubun karşılaştırılmasında bağımsız örneklemler için t testi, üç ve daha fazla grubun karşılaştırılmasında ise Tek Yönlü Varyans Analizi (ANOVA) kullanılmıştır. Anlamlılık durumunda ikili karşılaştırmalar için varyansların dağılımı homojen ise Scheffe testi; homojen değil ise Tamhane's T2 testi yapılmıştır. Bağlanma ile psikolojik sağlamlık ve alt boyutları arasındaki ilişkiler Pearson korelasyon analizi ile belirlenmiştir. Bağımlı ve bağımsız değişken arasındaki ilişki basit doğrusal regresyon analizi ile incelenmiştir. Ö-OÖDPSÖ toplam puan için ise artıklar normal dağılmadığı ve aykırı değerler olduğu için Robust regresyon analizi kullanılmıştır. Araştırmaya katılan 5-6 yaş grubundaki çocukların %69.3'ünün kaçınma; %19.7'sinin güvenli/açık; %11.1'inin ise negatif bağlanma stiline sahip olduğu saptanmıştır. Çalışmada okul öncesi dönem çocuklarının bağlanma stilleri ile psikolojik sağlamlık (öz düzenleme/sosyal yetkinlik, duyguları anlama/ifade etme ve empati/sorumluluk alt boyutları olmak üzere) puanları arasında pozitif yönde anlamlı bir ilişki olduğu tespit edilmiştir. Çocukların bağlanma stillerinin psikolojik sağlamlıklarının tüm alt boyutlarını pozitif yönde anlamlı olarak yordadığı belirlenmiştir.

Abstract:
In this study, it was aimed to examine the relationship between attachment styles and resilience of preschool children. In the study, it was examined whether children's attachment styles and resilience differ according to the following variables: age, gender, duration of attending pre-school education, mother's state of education, father's state of education, mother's employment status, family type, monthly income, number of siblings, birth order, the person(s) who take care of the 0-2 year old child. The population of the research consists of children in the 5-6 age group with normal development who attend the official pre-school education institutions affiliated to the Ministry of National Education in the Küçükçekmece district of Istanbul in the 2021-2022 academic year. The sample group consists of 361 children with normal development, their parents and 73 teachers in 15 pre-school education institutions selected by random sampling method from this population. In the study, Personal Information Form was used to determine the demographic characteristics of the children, the Incomplete Stories with a Doll Family to determine the attachment styles, and the Preschool Period Resilience Scale Parent and Teacher Form was used to measure their resilience. Since the scale scores showed normal distribution, parametric tests were used in the analysis of the data. In the comparison of two groups, t-test was used for independent samples, and in the comparison of three or more groups, One-Way Analysis of Variance (ANOVA) was used. In case of significance, Scheffe test was used if the distribution of variances was homogeneous for pairwise comparisons, and Tamhane's T2 test was used if it was not homogeneous. Relationships between attachment and resilience and its sub-dimensions were determined by Pearson correlation analysis. The relationship between the dependent and independent variable was examined by simple linear regression analysis. Robust regression analysis was used for the total score of T-PPRS, since the residuals were not normally distributed and there were outliers. Of the 5-6 year-old children who participated in the study; 69.3% were found to have avoidance attachment style, 19.7% were found to have secure/open, while 11.1% were found to have negative attachment style. In the study, it was determined that there was a positive and significant relationship between preschool children's attachment styles and resilience (self-regulation/social competence, understanding/expressing emotions, and empathy/responsibility sub-dimensions). It was determined that children's attachment styles positively predicted all sub-dimensions of their resilience.