Endometriozis tanısında endometriyal örneklemede sinir liflerinin ve makrofaj sayısının önemi
The importance of nerve fibers and macrophage cell count in the diagnosis of endometriosis
Yazar: CİHAN ÇETİN
Danışman: PROF. DR. HASAN SERDAROĞLU
İstanbul Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Kadın Hastalıkları ve Doğum Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2011
Konu: Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology
Dizin: Endometriyoz = Endometriosis ; Endometriyum = Endometrium ; Makrofajlar = Macrophages ; Sinir lifleri = Nerve fibers ; Teşhis-ayırıcı = Diagnosis-differential

Özet:
Amaç: Araştırmanın amacı, endometriozis tanısında endometriyal örneklemede sinir liflerinin varlığının ve makrofaj sayısındaki artışın tanı koymada yararlı olup olamayacağını belirlemek.Hastalar ve Yöntemler: Ocak 2010 ile Şubat 2011 tarihleri arasında İstanbul Üniversitesi İstanbul Tıp Fakültesi Kadın Hastalıkları ve Doğum anabilim dalımızda laparoskopi veya laparotomi yapılan 31 hastaya endometriyal örnekleme yapıldı. Araştırmaya ayrıca retrospektif olarak , daha önce kliniğimizde myoma uteri,kistoma ovarii gibi benign endikasyonlarla opere edilen , dosyalardan rastgele seçilen 34 hasta da dahil edilmiştir. 5 hastanın endometrium örneklerinin yetersiz olması üzerine bu hastalar çalışmadan çıkarılmıştır. Toplamda 31 vaka endometriozis grubuna yerleştirilirken, 29 vaka ise kontrol grubuna yerleştirilmiştir. Çalışmadan hariç tutulma kriterleri olarak;malignite, endometriozis interna (adenomyozis) olarak belirlendi. Endometrium örnekleri, sinir lifleri için birer belirteç olarak kabul edilen PGP 9.5(protein gene product 9.5) ve NF(nörofilament)'e yönelik immunhistokimyasal yöntemlerle boyanıp sinir liflerinin varlığı araştırılmıştır. Ayrıca bu örnekler makrofajlar için bir belirteç olan CD68'e yönelik yine immunhistokimyasal yöntemlerle boyanıp, makrofaj sayımı yapılmıştır.Bulgular: Örneklerin hiçbirisi(kontrol grubu da dahil olmak üzere) NF ve PGP9.5 ile boyanmamıştır. Endometriozis grubunda CD68 (+) hücre sayısı ortalaması 216.10 ±104.41 iken, kontrol grubunda 175.93±43.05 saptanmıştır. Her iki grup arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark saptanmamıştır.(p:0.06 ) Sonuçlar ayrıca hastaların endometriumlarının histolojik dönemlerine göre de subgruplara ayrılarak incelenmiş, sadece proliferatif dönemde endometriozis hastalarında anlamlı derecede fazla miktarda CD68+ hücre saptanmıştır (p:0.03).Sonuçlar: Ötopik endometrium dokusunda PGP9.5 ve NF belirteçleri kullanarak sinir lifi tayini yapmak endometriozis tanısında anlamlı bir yöntem olarak bulunmamıştır. Endometriozisli hastaların ötopik endometriumundaki makrofaj sayısı ortalaması kontrol grubuna göre daha fazla bulunsa da; arada istatistiksel bir fark bulunmamıştır. Dolayısıyla endometriozis tanısında bu gibi minimal invaziv tanı yöntemleri ile ilgili daha fazla çalışmaya ihtiyaç vardır.

Abstract:
Objective: The aim of the study is to determine whether the detection of nerve fibers and increased number of macrophage cells in the layer of endometrium can be used in the diagnosis of endometriosis.Patients and methods: Endometrial sampling have done to 31 patients who had undergone laparoscopy(L/S) or laparotomy(L/T) at our university hospital during the period of January 2010 and February 2011. Also 34 patients who are randomly chosen from their files are retrospectively added to the study. These patients had been operated for benign indications like cystoma ovarii or myoma uteri. 5 patients are excluded from the study because of deficient, fragmented endometrium samples. Totally, 31 patients are put in the endometriosis group whereas in the control group there were 29 patients. The exclusion criteria from the study are: malignancy and adenomyosis. Endometrial samples are investigated for nerve fibers with the immunohistochemical detection of nerve fiber markers PGP9.5 (protein gene product 9.5) and NF(neurofilament). Also, these samples are immunohistochemicaly stained for CD68, which is a marker of macrophages and macrophage cells are counted.Results: None of the samples are(including the control group) stained with PGP 9.5 and NF. The mean number of CD68+ cells in the endometriosis group is 216.10 ±104.41 , whereas in the control group it is 175.93±43.05. There is no statistically significant difference between the groups.(p:0.06) Results are also revised in the subgroups of histological endometrial stages and only in the proliferative phase there had been a signicantly different increase in the endometriosis group.(p:0.03)Conclusions: The detection of nerve fibers in the eutopic endometrium with the markers of PGP 9.5 and NF is found to be not helpful in the diagnosis of endometriosis. Eventhough there had been an increase in the macrophage cell count in the endometriosis patients, this increase is not found to be statistically significant. So, more researchs are needed in order to have a minimally invasive diagnostic method like this.