İşitme kayıplı yetişkinlerde frekans düşürme teknolojisinin konuşmayı anlamaya ve P1-N1-P2 dalgalarına etkisi
Effect of frequency lowering technology on speech understanding and P1-N1-P2 waves in adults with hearing loss
Yazar: ASLIHAN SAYAN BAYRAK
Danışman: PROF. DR. GÜNAY KIRKIM
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Kulak Burun Boğaz Ana Bilim Dalı / Odyoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Kulak Burun ve Boğaz = Otorhinolaryngology (Ear-Nose-Throat)
Dizin: Frekans = Frequency ; Frekans belirleme = Frequency assignment ; Kulak hastalıkları = Ear diseases ; Uyarılmış potansiyeller-işitsel = Evoked potentials-auditory ; İşitme cihazları = Hearing aids ; İşitme kaybı = Hearing loss ; İşitme kaybı-sensori nöral = Hearing loss-sensorineural

Özet:
Bu çalışma, yüksek frekanslara doğru ani düşüş gösteren sensörinöral tip işitme kayıplı bireylerde işitme cihazı frekans düşürme teknolojisinin konuşmayı anlamaya ve P1-N1-P2 dalgaları üzerindeki etkisini incelemek amacıyla yapıldı. 
Çalışmaya 32-72 yaşları arasında (Ort. 60,97 yaş) 31 işitme kayıplı, 29-65 yaşları arasında (Ort. 47,92 yaş)  normal işiten 24 katılımcı dahil edildi. Katılımcıların demografik bilgileri ve işitme eşikleri araştırmacı tarafından kaydedildi. İşitme kayıplı katılımcılara frekans düşürme tekniklerinden biri olan frekans sıkıştırma özelliği bulunan işitme cihazı uygulandı. İşitme cihazları NAL-NL2 uygulama formülü ile ayarlandı. Real Ear Measurement (REM) ile doğrulaması yapıldı. İşitme cihazına frekans sıkıştırma açık ve kapalı iki program oluşturuldu. Frekans sıkıştırmanın işitilebilirliğe etkisi İşitsel Uyarılmış Kortikal Potansiyeller (İUKP) ile konuşma anlamaya etkisi Sözcük Tanıma Testi ile incelendi.
Frekans sıkıştırma özelliği aktifleştirildiğinde İUKP ölçümlerinde P1-N1-P2 dalgalarının latansları istatistiksel olarak anlamlı düzeyde kısaldı (p=0,000), amplitüdler anlamlı düzeyde arttı (p=0,000). Sözcük tanıma testi puanlarında frekans sıkıştırma ile birlikte anlamlı düzeyde artış gözlendi (p=0,000). İşitme kayıplı gruptaki frekans sıkıştırmanın (kapalı/açık) her iki durumu ayrı ayrı normal işitenlerle karşılaştırıldı. İşitme kayıplılara göre normal işitenlerin P1-N1-P2 latansları daha kısa amplitüdleri daha yüksektir. Frekans sıkıştırma özelliği açıldığında latans ve amplitüdler normal işitenlerin değerlerine oldukça yaklaştı.
Yüksek frekanslara doğru artış gösteren sensörinöral işitme kayıplı bireylere frekans düşürme teknolojisine sahip işitme cihazları tavsiye edilmelidir. İşitme cihazı doğrulaması yapılırken çapraz kontroller İUKP'ler ile sağlanmalıdır.

Abstract:
This study was carried out to investigate the effect of hearing aid frequency reduction technology on speech understanding and P1-N1-P2 waves in individuals with sensorineural hearing loss who show a sudden decrease towards high frequencies.
The study included 31 participants aged 32-72 (Average 60.97 years) with hearing loss, and 24 participants aged 29-65 (Average 47.92 years) with normal hearing. The demographic information and hearing thresholds of the participants were recorded by the researcher. Hearing aids with frequency compression, which is one of the frequency lowering techniques, were applied to the participants with hearing loss. Hearing aids were adjusted with the NAL-NL2 fitting formula. It was verified with Real Ear Measurement (REM). Two manual programs with frequency compression on and off were created for the hearing aid. The effect of frequency compression on audibility was investigated with Cortical Auditory Evoked Potentials (CAEP) and the effect on speech understanding with the Word Recognition Test.
When the frequency compression feature was activated, the latencies of P1-N1-P2 waves were shortened at a statistically significant level in CAEP measurements (p=0.000), and the amplitudes increased significantly (p=0.000). A significant increase was observed in word recognition test scores with frequency compression (p=0.000). Both states of frequency compression (closed/open) in the hearing loss group were compared separately with normal hearers. According to the hearing loss individuals, the P1-N1-P2 latencies of normal hearing individuals are shorter and the amplitudes are higher. When the frequency compression feature was turned on, the latencies and amplitudes were quite close to the values of normal hearing.
Hearing aids with frequency lowering technology should be recommended for individuals with sensorineural hearing loss who increase towards high frequencies. Cross-checks should be provided with CAEP when verifying hearing aids.