İmalat sanayinin ticari dışa açıklığı
Trade openness of manufacturing sector
Yazar: ZEYNEP PETEK
Danışman: PROF. DR. ÜNAL HALİT ÖZDEN
İstanbul Ticaret Üniversitesi / Dış Ticaret Enstitüsü / Uluslararası Ticaret Ana Bilim Dalı / Uluslararası Ticaret Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Dışa açıklık = Openness ; Küreselleşme = Globalization ; Ticaret = Trade ; Uluslararası ticaret = International trade ; Üretim ekonomisi = Production economics ; Üretim endüstrisi = Production industry ; İmalat sektörü =

Özet:
Ticari dışa açıklık, ülkelerin ticari serbestleşme düzeyini ifade etmektedir. Dışa açıklığın arttırılması için vergiler, kotalar ve görünür ve görünmez eller gibi kısıtlamaların kaldırılması gerekmektedir. Serbest ticaret politikaları, kimi ülkelerin aleyhine olabilmektedir. Bu nedenle kendi üreticisini korumak, dampinge karşı önlem almak amacıyla veya siyasi bir karar nedeniyle ülkeler korumacı politikalar izleyebilmektedir. Türkiye'de 1980 öncesine kadar ithal ikameci politikalar uygulanarak ekonomi korunmaya çalışılmıştır. 24 Ocak 1980 kararları ile ihracata dayalı büyüme stratejisi benimsenmiş ve ihracatı arttırmaya yönelik adımlar atılmıştır. 
İmalat sanayi, dünyada GSYH içinde ve dış ticarette en çok paya sahip olan sektördür. Türkiye'de cumhuriyetin kuruluşundan itibaren sanayiye yönelik politikalar ile imalat sanayi desteklenmiş ve üretim, istihdam ve girişimci sayısı ile önce gelen alt sektörlerden biri olmuştur. 
Bu çalışmada, imalat sanayinin ticari dışa açıklığını görmek amacıyla ekonometrik bir modelleme yapılmıştır. Dışa açıklığın belirleyicileri olarak imalat sanayiden alınan vergiler, imalat sanayiye yapılan doğrudan yabancı yatırımlar, kapasite kullanım oranı, imalat sanayi üretim endeksi seçilmiştir. Oluşturulan modele göre, imalat sanayi doğrudan yabancı yatırımları(idyy)'nda meydana gelen bir birimlik artışın dışa açıklığı arttıracağı, kapasite kullanım oranında meydana artışın dışa açıklığı arttıracağı, imalat sanayi üretim endeksinde meydana gelecek artışın, modeli oluştururken pozitif etki yaratacağı varsayımının aksine dışa açıklığı azaltacağı ve vergilerde meydana gelecek artışın dışa açıklığı azaltacağı görülmüştür. Tarife dışı engelleri temsil eden kukla değişkende meydana gelen bir birimlik artış, dışa açıklığı artırdığı görülmüştür.

Abstract:
Manufacturing industry is sector that the biggest share on GDP and international trade. Since proclamation of the republic supported by the manufacturing industry policies for manufacturing industry, it has become one of the sub-sector came before the employment and the number of entrepreneurs.
In this study, to see trade openness of the manufacturing industry was made of an econometric modeling. Determinants of trade openness, taxes on manufacturing industry, foreign direct investments, capacity utilization rate, manufacturing industry production index were selected. According to the model that was made of, increase in foreign direct investment in the manufacturing industry will increase trade openness, the increase in the capacity utilization rate will increase the trade openness, the increase in the manufacturing industry production index unlike expectations will decrease the trade openness  and the increase in the taxes will decrease the trade openness. A one-unit increase in the dummy variable that represent non-tariff barriers has been seen to increase trade openness.