İbn Haldun Mukaddime'sinde şehir sosyolojisi
City case in The Ibn Haldun's Mukaddime
Yazar: KEZİBAN SERİN
Danışman: PROF. DR. EMİNE ÖZTÜRK
Kafkas Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Din = Religion ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Kent sosyolojisi = Urban sociology ; Mukaddime = Mukaddime ; Sosyoloji = Sociology ; İbn Haldun = İbn Haldun

Özet:
Bu çalışmada, İbn Haldun'un şehir, şehirleşme ve şehirlileşme konularındaki düşünce ve değerlendirmeleri araştırılmıştır. Çalışmada öncelikle, İbn Haldun'un düşünce sistematiğini anlamak açısından temel olan kavramlar tespit edilmiş ve bunların açıklamaları yapılmıştır. Bu kapsamda asabiyet teorisi, ümran, bedevilik ve hadarilik kavramları üzerinde yoğunlaşılmıştır.
Çalışmada daha sonra şehir, şehirleşme ve şehirlileşme kavramları genel olarak açıklanmıştır. Sonrasında İbn Haldun'un bu kavramları ele alışı değerlendirilmiştir. Şehir, şehirleşme ve şehirlileşme kavramlarının zaman, mekân, din, eğitim, ekonomi, kültürel ve determinizm olguları açısından incelenip irdelenmesi yapılmıştır. Bu olgular çevresinde ele alınırken İbn Haldun'un düşünce sistematiği dikkate alınmıştır. Bu doğrultuda zaman, mekân, din, eğitim, sosyo-kültürel yapı ve determinizmin şehir, şehirleşme ve şehirlileşmeye olumlu, olumsuz ne tür etkileri olduğu ortaya koyulmuştur. 
Çalışmanın ikinci bölümünde İbn Haldun açısından şehirlinin nasıl olduğu,  hangi özellikleri taşıdığı ve onu bedeviden ayıran temel ayrıntılar üzerinde durulmuştur. Ayrıca İbn Haldun düşüncesinin günümüz sorunlarının çözümünde nasıl faydalanılacağı şeklinde yöntemler açıklanmıştır. Çalışmada temel kaynak olarak İbn Haldun'un Mukaddime adlı eseri kullanılmıştır. Bu kapsamda Mukaddime'nin Halil Kendir'in (2004) çevirisinden yararlanılmıştır.

Abstract:
In this study, the thoughts and evaluations of Ibn Haldun were researched about city, urbanization and urbanism. Firstly in the study, the basic concepts were determined to understand  Ibn Haldun's  systematic of thoughts and their explanations were made. In this context, were focused on the concepts of irritability theory, Umran, Bedevism and Hadarism.
In the study, the concepts of city, urbanization and urbanism were explained in general. Then, Ibn Haldun's handling of these concepts were evaluated the relationship between the concepts of city, urbanization and urbanism in terms of time, place, religion, education, economy, cultural and determinism phenomena.  Ibn Haldun's system of thought was taken into consideration in the context of these facts. In this case was explained that; time, place, religion, education, socio-cultural structure and the determinism are how affected urbanism and urbanization. 
In the second part of the study has been focused on basic details that; according to Ibn Haldun: What are the features of urbanism and how does distinguish it from the Bedouin.  In addition, are explained that how benefit from methods and thoughts of Ibn Haldun and they can be used to solve today's problems Ibn Haldun's Muqaddimah was used as the main source of this study. In this context was utilized the translation of Mukaddime by Halil Kendir (2004).