Bir sosyal politika aracı olarak evrensel temel gelir düşüncesi ve Türkiye'de uygulanabilirliği
The idea of universal basic income as a social policy tool and its applicability in Turkey
Yazar: GİZEM GENÇGÜL
Danışman: DOÇ. DR. DİLEK MEMİŞOĞLU GÖKBINAR
İzmir Katip Çelebi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration ; Siyasal Bilimler = Political Science ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Evrensel temel gelir = Universal basic income ; Eşitsizlik = Inequality ; Gelir dağılımı = Income distribution ; Gelir dağılımı politikaları = Income distribution policies ; Sosyal politika = Social policy ; Sosyal yardım = Social assistance ; Türkiye = Türkiye ; Yoksulluk = Poverty

Özet:
Evrensel temel gelir düşüncesi son yıllarda artan yoksulluk, gelir eşitsizliği ve güvencesizlik gibi sorunlara çözüm getirebilmek adına tekrar ortaya atılan alternatif bir sosyal politika uygulamasıdır. Çıkışı oldukça eskiye dayanan fikir, yıllar içinde farklı nedenlerden ötürü belirli aralıklarla tartışılmış ancak riskli bulunarak rafa kaldırılmıştır. En son 2019'da patlak veren Covıd-19 krizi ile tekrar gündeme oturan öneri hakkında Türkçe literatürde kapsamlı bir çalışma bulunmamaktadır. Bu çalışma, düşünceyi çıkışından itibaren geniş bir perspektifle açıklamayı amaçlamış daha sonra Türkiye özelinde nasıl uygulanabileceğini ele almıştır.
Bu amaçla birinci bölümde düşüncenin tarihsel arka planı, mevcut sosyal yardım sisteminden ayrılan yönleri, çeşitleri, konuya kaynaklık eden sosyal adalet teorileri ile hukuki dayanakları ortaya konularak düşünce hakkında etraflıca bilgi verilmiştir. İkinci bölümde ise hayata geçirilen ve evrensel temel gelire en yakın olduğu düşünülen pilot uygulamalar ele alınarak sonuçları paylaşılmıştır. Üçüncü bölümde ise tarihsel Süreçte sosyal yardımların gelişimi önce dünya sonra Türkiye bazında ele alındıktan sonra Türkiye'deki sosyal yardımların mevcut durumu incelenmiştir. Son olarak Türkiye'de nasıl uygulanabileceğine dair bir model tasarlanarak sunulmuştur.

Abstract:
The idea of universal basic income is an alternative social policy application that has been put forward in order to solve problems such as poverty, income inequality and insecurity that have increased in recent years. The idea, which has a very old origin, has been discussed periodically for different reasons over the years, but it was shelved as it was found risky. However, it came to the agenda again with the Covid-19 crisis that broke out in 2019. There is no comprehensive study in the Turkish literature about the universal basic income.  This study aims to explain the idea with a broad perspective since its origin, and then a model proposal is presented on how it can be applied in Turkey.
For this purpose, in the first part, the historical background of the thought, the aspects that differ from the current social aid system, its types, the social justice theories that are the source of the subject and their legal bases are given and detailed information about the thought is given. In the second part, the pilot applications that were implemented and thought to be closest to the Universal Basic İncome were discussed and the results were shared. In the third part, the development of social assistance in the historical process was discussed first in the world and then in Turkey, and then the current situation of social assistance in Turkey was examined. Finally, a policy model has been designed and presented on how it can be implemented in Turkey.