Ortaöğretim öğrencilerinin bilimin doğası hakkındaki bilgi yapılarının kavram haritası yöntemiyle incelenmesi
Analyzing the knowledge structures of secondary school students about the nature of science via the concept map
Yazar: ENGİN KILINÇ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ŞEBNEM KANDİL İNGEÇ
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Bölümü / Ortaöğretim Fen ve Matematik Alanları Eğitimi Ana Bilim Dalı / Fizik Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Bilim ve Teknoloji = Science and Technology
Dizin: Bilgi yapısı = Information structure ; Bilimin doğası = Nature of science ; Kavram haritaları = Concept maps ; Kavram yanılgısı = Misconception ; Ortaöğretim öğrencileri = Secondary education students ; Öğrenciler = Students

Özet:
Bu çalışmada ortaöğretim öğrencilerinin bilimin doğası hakkındaki bilgi düzeyleri ve bilgi yapıları incelenmiştir. Bu amaçla 2008-2009 eğitim-öğretim yılında Düz Lise ve Anadolu Lisesinde öğrenim gören 263 kişiyle bir uygulama yapılmıştır. Araştırmada yönlendirmesi düşük olan sıfırdan harita yap türü kavram haritası tekniği kullanılmıştır. Bilimin doğası ile ilgili 22 kavram tespit edilerek katılımcılardan Bilimin Doğası kavram haritalarını çizmeleri istenmiştir. Ayrıca ortaöğretim öğrencilerinin bilimin doğası hakkındaki görüşlerini değerlendirmek amacıyla Aikenhead, Ryan ve Fleming (1989) tarafından geliştirilen ?Bilimin Doğası Hakkındaki Görüşler? (Views on Science-Technology-Society, VOSTS) anketinden yararlanılmıştır. Hem kavram haritaları hem de VOSTS(TR) anketiyle elde edilen verilerin değerlendirilmesi sonucunda ortaöğretim öğrencilerinin bilimin doğası ile ilgili kavramları bildikleri ancak bu kavramlar arasında ilişki kurmada zorlandıkları ve bilimin doğası hakkındaki bilgi düzeylerinin henüz kavramsal düzeyde gerçekleşmediği görülmüştür. Ayrıca ortaöğretim öğrencilerinde ?Hipotezler Teorilere Dönüşür?, ?Teoriler Mutlaktır?, ?Teoriler Kanunlara Dönüşür?, ?Bilim İnsanı Objektiftir? kavram yanılgılarının olduğu tespit edilmiştir. Bu sonuçlar ortaöğretim öğrencilerinin bilimin doğası ile ilgili sahip olduğu bilgilerin bilimsel bilgilerle uyum içinde olmadığını göstermektedir.Anahtar Kelimeler: Bilimin Doğası, Kavram Haritası, Kavram Yanılgıları

Abstract:
In this study, the knowledge level and structures of secondary school students were examined. The data were collected from 263 high school and Anatolian high school students in 2008?2009 academic years. The low-directed `construct-a-map-from-scratch? technique was used. After determining 22 concepts about the Nature of Science, they were asked to construct their own individual concept maps about the Nature of Science. In addition, the survey Views on Science-Technology-Society, VOSTS, which developed by Aikenhead, Ryan, and Fleming (1989), was used in order to evaluate the opinions of secondary school students on the subject of the Nature of Science. Analysis of the data which is acquired from both concept maps and VOSTS survey revealed that students are familiar with the concepts of the Nature of Science; but they have difficulty in creating meaningful relationships these concepts and their knowledge level on the Nature of Science has not materialized in cognitive level yet. Additionally, it was observed that secondary school students have misconceptions like ?Hypotheses become theories?, ?Theories are absolute?, ?Theories become laws?, and ?A scientist is objective?. These results show that the information of secondary school students on the Nature of Science is not in harmony with scientific knowledge.Key Words: Nature of Science, Concept Map, Concept Mistakes