İşle bütünleşmenin pozitif ses çıkartma davranışı üzerindeki etkisinde örgütsel bağlılığın aracılık rolü
The mediating role of organizational commitment in the effect of work engagement on positive voice behavior
Yazar: NİDA PALABIYIK
Danışman: DOÇ. DR. GÖKBEN BAYRAMOĞLU
Hitit Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Akademisyenler = Academicians ; Çalışan sesliliği = Employee voice ; Ölçekler = Scales ; Örgütsel bağlılık = Organizational commitment ; Örgütsel seslilik = Organizational voice ; İşle bütünleşme = Work engagement

Özet:
Bu tez çalışmasında, işle bütünleşmenin pozitif ses çıkartma davranışı üzerindeki etkisinde örgütsel bağlılığın aracılık rolü belirlenmeye çalışılmıştır. Çalışanların örgütsel faaliyetlere katkı sağlamak üzere fikirlerini açıklayabilmesi ve diğer fikirler hakkında düşüncelerini söyleyebilmesi hem örgüt performansını hem de çalışan motivasyonunu önemli derecede etkilemektedir. Örgüt içerisinde çalışanların örgüt yararını gözeterek düşüncelerini paylaşabilmesi, yaratıcı fikirlerin ortaya çıkmasını sağlamaktadır. İşiyle bütünleşen kişiler ise enerjilerini işlerine aktararak çalıştıkları için başarılı sonuçlara ulaşma arzusu taşırlar. Bu nedenle pozitif ses çıkartma davranışı sergilemeleri beklenebilir. Bu düşünceden hareketle araştırma değişkenleri bağlamında en etkin sonuçlara entelektüel sermayenin yoğun olduğu örgütlerden ulaşılabileceği düşünülmüş ve çalışmanın uygulaması üniversitelerde gerçekleştirilmiştir. Örneklem grubu ise uygulamanın yapıldığı tarih itibariyle Türkiye'de bulunan 129 devlet üniversitesi ve 78 vakıf üniversitesi bünyesinde görev yapan akademisyenler olarak belirlenmiştir. Anket uygulaması sonucunda 452 katılımcıdan elde edilen veriler istatistiki olarak incelemeye alınmıştır.
Anket uygulaması sonrasında elde edilen veriler, öncelikle analizlere uygunluk açısından test edilmiştir. Bu doğrultuda çalışmanın temel hipotezlerini analiz edebilmek için öngörülen varsayımlar test edilmiştir. Ardından ölçeklerin geçerlilik ve güvenilirlik analizlere yapılmıştır. Araştırma verilerinin ve ölçeklerinin analizlerde kullanılabilecek yeterliliklere sahip olduğu anlaşıldıktan sonra analizlere başlanmıştır. Betimleyici analizler SPSS programı aracılığıyla yapılmıştır. Çalışmanın temel hipotezlerini test etmek için kurulan yapısal eşitlik modelleri ise LISREL programı aracılığıyla analiz edilmiştir.
Analizler sonucunda akademisyenlerin işle bütünleşmelerinin pozitif ses çıkartma davranışları üzerinde etkisi olduğu ve örgütsel bağlılığın bu etki üzerinde aracılık rolü olduğu tespit edilmiştir. Öte yandan işle bütünleşmenin örgütsel bağlılık üzerinde ve örgütsel bağlılığın pozitif ses çıkartma davranışı üzerinde pozitif ve anlamlı bir etkisi olduğu belirlenmiştir. Bu bağlamda akademisyenlerin kişisel gelişimlerini desteklemek için yeterli düzeyde fon ayrılarak araştırmalara katılmaları teşvik edilebilir. Ayrıca eğitim ve idari alanda yapılacak görevlendirmelerde akademisyenlerin görüşleri alınarak kararlara katılımları sağlanabilir. Ulaşılan sonuçların ve yapılan önerilerin üniversitelerdeki yöneticilere ve bundan sonra yapılacak benzer çalışmalarda araştırmacılara katkı sağlayacağı düşünülmektedir.

Anahtar Kavramlar: Bütünleşme, İşle Bütünleşme, Ses Çıkartma Davranışı, Seslilik, Örgütsel Bağlılık

Abstract:
The mediating role of organizational commitment in the effect of work engagement on positive voice behavior has been tried to determine in this thesis. The ability of employees to express their ideas to contribute to organizational activities and to express their thought about other ideas significantly affects both organizational performance and employee motivation. The ability of employees in the organization to share own thoughts by considering the benefit of the organization ensures the emergence of creative ideas. People who engage with their work, on the other hand, have a desire to achieve successful results because they work by transferring their energies to their work. Therefore, they can be expected to exhibit positive voice behavior. Based on this idea, it was thought that the most effective results in the context of research variables could be achieved from organizations with intense intellectual capital, and the application of the study was carried out in universities. The sample group was determined as academicians working in 129 state universities and 78 foundation universities in Turkey as of the date of the application. As a result of the survey application, the data obtained from 452 participants were analyzed statistically.
The data obtained after the survey application was first tested in terms of suitability for the analysis. In this direction, the assumptions foreseen in order to analyze the main hypotheses of the study were tested. Then, the validity and reliability of the scales were analyzed. After it was understood that the research data and scales had the qualifications to be used in the analysis, the analyzes were started. Descriptive analyzes were made using the SPSS program. Structural equation models established to test the main hypotheses of the study were analyzed through the LISREL program.
As a result of the analyzes, it was determined that the work engagement of the academicians had an effect on their positive voice behavior and that organizational commitment had a mediating role on this effect. On the other hand, it has been determined that work engagement has a positive and significant effect on organizational commitment and organizational commitment has a positive and significant effect on the positive voice behavior. In this context, academicians can be encouraged to participate in research by allocating sufficient funds to support their personal development. In addition, the opinions of academicians can be taken in the assignments to be made in the field of education and administration, and their participation in decisions can be ensured. It is thought that the results obtained and the suggestions made will contribute to the administrators in the universities and to the researchers in similar studies to be carried out in the future.

Keywords: Engagement, Work Engagement, Voice Behavior, Voice, Organizational Commitment