Şırnak ilinde 4-12 yaş grubundaki çocuklarda bağırsak parazitlerinin prevalansının, hemogram ve immünoglobülin e seviyelerinin belirlenmesi
Prevalence of intestinal parasites and determination of hemogram and immunoglobulin e levels belonging to the children among the ages of 4-12 in şirnak province
Yazar: SEFER ÖZER BABAT
Danışman: DOÇ. DR. ERGİN KARİPTAŞ ; YRD. DOÇ. DR. ERDAL POLAT
Ahi Evran Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Parazitoloji = Parasitology

Özet:
Bağırsak parazitlerinin yayılmasında; insanların yaşam şekilleri, yaşadıkları alanlar, temizlik ve tuvalet alışkanlıkları, kanalizasyon, alt yapının yetersizliği ve foseptik çukurlarının yokluğu önemlidir. Ayrıca evlere verilen suyun temizliği, aile ve çocuklara verilen sağlık eğitiminin yetersizliği, beslenme alışkanlıkları, çocukların okuduğu okulun temizliği, yoksulluk ve bilgisizlik de bağırsak parazitlerinin yayılmasında önem taşır. Bu nedenlerden dolayı Doğu ve Güneydoğu illerindeki çocuklarda bağırsak paraziti hastalıkları yaygın ve yüksek oranlarda görülmektedir.

Çalışmamız, Haziran 2014-Ocak 2015 tarihleri arasında Şırnak Devlet Hastanesi pediatri polikliniğine başvuran 4 - 12 yaş grubundaki 357 çocuk üzerinde yapılmıştır. Çalışmada bağırsak parazitlerinin prevalansı ve parazitli çocuklarda IgE ve hemogram seviyeleri incelenerek daha öncesinde yapılan çalışmalarla karşılaştırılmıştır.

Çalışmaya alınan 357 çocuğun 223 (% 62,4)'ünde parazit görülürken 134 (%37,6)'ünde parazite rastlanmamıştır. Bağırsak parazit sıklığı ve bağırsak parazitlerinin türlere göre dağılımı; 2 (% 0,5)'sinde Entamoeba histolytica/dispar, 67 (% 18,7)'sinde Giardia intestinalis, 17 (% 4)'sinde Blastocystis hominis, 25 (% 7)'inde Dientamoeba fragilis, 52 (%14,5)'sinde Ascaris lumbricoides, 86 (% 24)'sında Enterobius vermicularis, 89 (% 24,9)'unda Taenia saginata, 11 (% 3)'inde Hymenolepis nana, 1 (% 0,2)'inde Strongyloides stercoralis ve 1 (% 0,2)'inde Dicrocoelium dendriticum şeklindedir. Parazitli 223 çocuktan ve parazit görülmeyen 134 çocuktan alınan kan örneklerinin serumlarında belirlenen IgE seviyeleri arasında anlamlı bir fark görülmemiştir (p>0,05).

Bununla birlikte çiğ etle bulaşan T. saginata enfeksiyonunun yüksek oranda görülmesi halen Şırnak'ta etin çiğ veya iyi pişirilmeden yendiğini göstermektedir.

Çalışmadan elde ettiğimiz sonuçları bölgedeki diğer illerde yapılan çalışma sonuçları ile kıyasladığımızda saptanan parazit oranının biraz daha yüksek olduğu görülmektedir. Bunun nedeni olarak ise il genelinde altyapı sorunlarının ciddi anlamda çözülememiş olması ve buna bağlı olarak dışkının toprağa ve suya karışmasından kaynaklandığını düşünmekteyiz.

Ülkemizde son yıllarda yapılan değişik çalışmalara baktığımızda; temizlik ve sanitasyon noksanlığı dolayısı ile bulaşan protozoon enfeksiyonlarının yüksek olduğu görülmektedir. Ancak insan dışkısının toprağa karışması sonucu bulaşan helmint enfeksiyonlarında ise bir azalmanın olduğu görülür. Örneğin dışkının toprağa karışması ile insanlara bulaşan A. lumbricoides enfeksiyonu kanalizasyon sorunu çözülen illerde görülmezken çalışmamızda % 14,5 oranında görülmüştür.

Abstract:
People's way of life, areas they live in, cleaning and toilet habits, lack of infrastructure, sewage and septic tanks have an important effect in spreading of intestinal parasites. Cleaning of water provided in houses, health education level, destitution and ignorance are also effective. Therefore, diseases caused by intestinal parasites are common in children living in east and southeast region of Turkey.

The study was conducted over 357 children between the ages of 4 and 12 which were admitted to Şırnak state hospital. Prevalence of intestinal parasites and levels of IgE and hemogram were investigated and compared with earlier studies. 

Parasites observed in 223 (62.4%) children and 134 (37.6%) children were clean. Frequency and distribution of intestinal parasites in 357 children were as follows; 2 (0.5 %)  Entamoeba histolytica/dispar, 67 (18.7 %) Giardia intestinalis, 17 (4 %)  Blastocystis hominis, 25 (7 %) Dientamoeba fragilis, 52 (14.5 %) Ascaris lumbricoides, 86 (24 %) Enterobius vermicularis, 89 (24,9 %) Taenia saginata, 11 (3 %) Hymenolepis nana, 1 (0.2 %) Strongyloides stercoralis ve 1 (0.2 %) Dicrocoelium dendriticum. There were no significant differences (p>0,05) between IgE levels determined from blood serum samples of children infected and non-infected.

However, high incidence of T. saginata infection which transmitted by raw meat showed that there were still raw or not inadequate cooked meats was consumed in Sirnak province.
Comparisons to studies conducted in other cities of the region, higher frequency of parasites were observed in Şırnak. It was believed that serious infrastructure problems have not been resolved in the province and accordingly infiltration of excreta to soil and water could be occurred.

According to recent studies conducted in our country, protozoa infections are frequently seen due to the lack of cleanliness and sanitation nevertheless helminth infections which transmitted by infiltration of human excreta are becoming rare as A. lumbricoides infections were observed 14.5% in our study although it is no longer a problem in cities have healty infrastructure.