Özel eğitim öğretmenlerinin mesleki tükenmişlik düzeyleri ve iş tatmin düzeyleri arasındaki ilişki
The relationship between special education teachers' professional burnout levels and job satisfaction levels
Yazar: VURAL YILMAZ
Danışman: PROF. DR. HÜSEYİN YOLCU
Kastamonu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi, Teftişi, Planlaması ve Ekonomisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu çalışma özel eğitim öğretmenlerinin tükenmişlik düzeyleri ve iş tatmin düzeyleri arasındaki ilişkinin ortaya konulmasını amaçlamaktadır. Bu yönüyle araştırma ilişkisel tarama modellerindendir. Araştırmanın katılımcıları 2021-2022 eğitim yılında Kastamonu ilinde bulunan kamu okullarındaki özel eğitim sınıfları ve özel eğitim okullarında görev yapan 160 özel eğitim öğretmeninden oluşmaktadır. Araştırmada veriler kişisel bilgi formu, Maslack Tükenmişlik Envanteri ve Minnesota İş Tatmin Ölçeğinden oluşan üç farklı veri toplama aracı kullanılarak elde edilmiştir. Araştırmada elde edilen veriler SPSS paket programı kullanılarak çözümlenmiştir. Bu doğrultuda verilerin çözümlenmesinde betimsel istatistiklerin yanı sıra parametrik testlerden tek yönlü varyans analizi uygulanmıştır. Değişkenler arasında anlamlı düzeyde fark olup olmadığını belirlemek amacıyla Tukey HSD testine başvurulmuştur. Ayrıca ikili karşılaştırmalarda ise bağımsız örneklem t testi kullanılmıştır. Araştırmanın sonuçlarına göre özel eğitim öğretmenlerinin tükenmişliklerinin yaş, medeni durum, öğrencilerinin yetersizlik türü, sınıf mevcudu ve mesleki kıdem değişkenlerine göre farklılık göstermediği belirlenmiştir. Cinsiyet, görev yapılan okul türü değişkenlerinde farklılıklar tespit edilmiştir. Erkeklerin özel eğitim öğretmenlerinin kadın özel eğitim öğretmenlerine göre daha fazla tükenmişlik yaşadıkları; özel eğitim anaokulunda görev yapan özel eğitim öğretmenlerinin diğer okul türlerinde görev yapan özel eğitim öğretmenlerine göre daha fazla tükenmişlik yaşadıkları görülmüştür. İş tatmini sonuçlarına göre özel eğitim öğretmenlerinin yaş, medeni durum, öğrencilerinin yetersizlik türü, sınıf mevcudu ve mesleki kıdem değişkenine göre anlamlı farklılık göstermediği belirlenmiştir. Cinsiyet ve görev yapılan okul türü değişkenine göre farklılık gösterdiği tespit edilmiştir. Kadın özel eğitim öğretmenlerinin erkek özel eğitim öğretmenlerine göre daha fazla iş tatmini yaşadıkları; ilkokul özel eğitim sınıfında görev yapan özel eğitim öğretmenlerinin diğer okul türlerinde görev yapan özel eğitim öğretmenlerine göre daha fazla iş tatmini yaşadıkları ortaya konulmuştur. Yapılan analiz neticesinde de tükenmişlik ile iş tatmini arasında anlamlı düzeyde negatif yönlü bir ilişki olduğu bulgusuna ulaşılmıştır.

Abstract:
This study aims to reveal the relationship between burnout levels and job satisfaction levels of special education teachers. In this respect, the research is a relational scanning model. The participants of the research consist of 160 special education teachers working in special education classes and special education schools in public schools in Kastamonu province in the 2021-2022 academic year. In the study, data were obtained using three different data collection tools: personal information form, Maslack Burnout Inventory and Minnesota Job Satisfaction Scale. The data obtained in the research were analyzed using the SPSS package program. In this regard, one-way analysis of variance, one of the parametric tests, was applied in addition to descriptive statistics to analyze the data. Tukey HSD test was used to determine whether there was a significant difference between the variables. Additionally, independent samples t test was used for pairwise comparisons. According to the results of the research, it was determined that the burnout of special education teachers did not differ according to the variables of age, marital status, type of disability of their students, class size and professional seniority. Differences were detected in gender and type of school variables. Male special education teachers experience more burnout than female special education teachers; It has been observed that special education teachers working in special education kindergartens experience more burnout than special education teachers working in other types of schools. According to the job satisfaction results, it was determined that special education teachers did not differ significantly according to age, marital status, type of disability of their students, class size and professional seniority. It has been determined that it varies according to gender and type of school where the student works. Female special education teachers experience more job satisfaction than male special education teachers; It has been revealed that special education teachers working in primary school special education classes experience more job satisfaction than special education teachers working in other types of schools. As a result of the analysis, it was found that there was a significant negative relationship between burnout and job satisfaction.