2012 sonrası Mısır'daki anayasa çalışmaları ve referandum süreci
Constitutional studies and referendum process in Egypt post-2012
Yazar: SERHAT BİŞKİN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. AHMET YÖNEM
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Disiplinlerarası Bölgesel Araştırmalar Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science
Dizin: Anayasa = Constitution ; Anayasa değişiklikleri = Constitutional amendments ; Mısır = Egypt ; Referandum = Referendum

Özet:
Bu çalışmanın temel amacı Mısır'da 2012 yılı sonrasında gerçekleşen anayasa yapım süreçlerini, bu süreçlere zemin hazırlayan tarihi olayları, ülke iktidarına etkili olan egemen grupların bu anayasa çalışmalarındaki rollerini, sonuca etkilerini ve en nihayetinde ortaya çıkan anayasal düzenlemelerin hususiyet arz ettiği ölçüde evrensel hukuk ilkeleri ışığında mevcut ve eski metinler ile mukayese etmek sureti ile değerlendirmesini yapmak olarak belirlenmiştir. Bu kapsamda Mısır'da egemen olan  Selefi ve İhvan hareketini anlamaya çalışarak bu anayasal süreçte kendilerini nasıl konumlandırdıklarını tespite çalışıp getirilmek istenen düzenlemelerin mevcut ve gelecekteki iktidar taleplerini ne ölçüde karşıladığı, sözkonusu grupların iktidarın paylaştırılması anlamına gelen yeni anayasanın yapım sürecinde beklentileri dışında hukukun üstünlüğü, kuvvetler ayrılığı, temel hak ve özgürlüklerin korunması gibi evrensel kriterlere ne kadar sadık kaldıklarını gözlemlemeye çalışmak gerekmiştir. 
Arap Baharı ile başlayan ve Ortadoğu'da birçok diktatöryal yönetimin iktidarını kaybetmesi ile sonuçlanan süreçte Mısır'da da otuz yıllık iktidar sahibi Hüsnü Mübarek'in  daha fazla sivil itaatsizlik gösterilerine dayanamayarak 11.02.2011 tarihinde istifası ile sonuçlanmış  olup yerine seçilen Cumhurbaşkanı MuhammedMursi tarafından biran evvel sivil siyasetin önünün açılması amacı ile yapımına başlanılan 2012 Anayasası  hiç uygulanma imkanı  bulmaksızın 30.07.2013 tarihli darbe süreci ile kadük kalmış olup  darbeci kadrolar tarafından hazırlanması talimatı verilen ve halkoyuna sunulmasına rağmen çok az bir katılımla ve fakat yüksek oranda evet oyu ile kabul gören 2014 Anayasası'nın sivilleşme ve demokratikleşmeden çok askeri vesayeti ve eski rejimin kalıntılarının yoğun bir şekilde kümelendiği kurumları güçlendirmeyi hedeflemiş ve toplumsal destekten yoksun bir şekilde yürürlüğe girdiği için 25 Ocak 2011'de başlayan devrim sürecinin ciddi yara almasına neden olmuştur. Sadece Müslüman Kardeşler değil onların dışında diğer bazı gruplar da anayasa yazım sürecinde dışlanmış; anayasa taslağı darbe yönetimi tarafından belirlenen ve toplumun belli kesimleri dikkate alınarak hazırlanmıştır. Bu hali ile anayasanın yukarıda bahsi geçen evrensel kriterleri karşılamadığı gibi kısa vadede ülke yönetiminin sivilleşmesini sağlamasının da  mümkün görülmediğini söyleyebiliriz

Abstract:
The primary aim of the study is to asses the processes of making constitutional that happened in Egypt after 2012, historical events that trigger such process, the roles of the dominant Powers who have influence on the goverment and their effects on the result and ultimately under universal law principles, compare the constitutional regulations with available and old texts. Within this scope, by tring to understand the Salafis and Ihvan movement we tried to find how they located themselves in this process and how much the desired regulation meet the demands of available and future power, and apart from such group's expectations in the process of new onstitution, it was necessary to observe how musch they abided by the universal criterias like superiority of law, seperation of Powers and preserving fundamental rigts and reedoms.
In the process which starts with Arab spring and ends up with the overthrowing of many dictatorial regimes in the Middle East, Hosnü Mubarak who was in power for 30 years, resigned because of some civil disobedient on february 11, 2011 and President Mohammad Morsi was elected instead. The constitution of 2012 which was started with the aim of paving the way of civil politics, had no opportunity to be enforced. It lost in value because of the strike on July 30, 2013. Pre-coup mindset ordered to prepare 2014 constitutional and although it was held a referandum on, there were so little participation but it was accepted with a high rate of affirmative vote. Because the constitutions of 2014 didn't aim at demilitarization and democratisation, but rather aimed to strengten military domination and the instutions that he remains of ancient regime heap together intensively and it was enforced without he support of society, it gave damage to the process of revolution that started on January 25, 2011. Not only some Muslim Brothers but also some other groups were excluded during the preperation process, the constitution draft was prepared by the coup management considering some certain issues and people. We can say that under these conditions, the constitution doesn't meet the requirements mentioned above and in short term, it is not possible the maket he goverment demilitarize.