2001 tarihli su altı kültürel mirasının korunmasına dair UNESCO konvansiyonunun değerlendirilmesi
Evaluation of 2001 UNESCO convention on the protection of the underwater cultural heritage
Yazar: ÖZLEM BERBEROĞLU
Danışman: PROF. DR. HAKAN KARAN
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Hukuk = Law ; Sanat Tarihi = Art History ; Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Konvansiyon = Convention ; Koruma politikaları = Protection policies ; Koruma tedbirleri = Protection measures ; Kültürel miras = Cultural heritage ; Su altı = Underwater ; Su altı arkeolojisi = Underwater archeology ; Su altı kazıları = Underwater excavations ; UNESCO = United Nation Educational Scientific and Cultural Organization ; Uluslararası hukuk = International law

Özet:
Gelişen deniz teknolojisi ile birlikte deniz alanlarında daha derinleri keşfetmek 
mümkün hâle gelmekte ve bu durum su altı kültürel mirasının gün geçtikçe daha 
korunmasız hâle gelmesine sebep olmaktadır. Dolayısıyla su altı kültürel mirasının 
evrensel düzeyde korunmasını sağlayacak nitelikteki hukuki enstrümanlara ihtiyaç 
gündeme gelmektedir. Çalışma kapsamında bu amaca hizmet eden, 2001 tarihinde 
kabul edilmiş olan UNESCO Konvansiyonu değerlendirilmektedir.  
Çalışmanın birinci bölümünde, UNESCO Konvansiyonunun tarihsel gelişimi 
incelendikten sonra Konvansiyonun amacı, hukuki mahiyeti, uygulama alanı, 
Konvansiyonda değişiklik yapılması, Konvansiyona çekince koyma yasağı ile 
Konvansiyon kapsamında uyuşmazlıkların çözümü irdelenmektedir. Bu bölümde son 
olarak Konvansiyon ile UNCLOS' un ilişkisi ele alınmaktadır. 
Çalışmanın ikinci bölümünde, UNESCO Konvansiyonunda ortaya konulan 
koruma rejimi irdelenerek, Konvansiyonun su altı kültürel mirasının korunması için yer 
verdiği temel prensipler çerçevesinde devletlere yüklediği yükümlülükler ve taraf 
devletlerin farklı deniz alanlarındaki su altı kültürel mirasını koruma yetkisinin kapsamı 
açıklanmaktadır. 
Çalışmanın son bölümü olan üçüncü bölümünde ise, UNESCO Konvansiyonuna 
taraf olmayan bazı devletlerin taraf olmaktan kaçınmasının sebeplerine değinildikten 
sonra Türkiye'nin Konvansiyona taraf olmaması ve genel yaklaşımı ayrıntılı olarak 
incelenmektedir.

Abstract:
With the advancing marine technology, it becomes possible to explore deeper in 
the marine areas, which makes the underwater cultural heritage more and more 
vulnerable. Therefore, there is a need for sufficient legal instruments to ensure the 
universal protection of the underwater cultural heritage. In this study, The UNESCO 
Convention, which was adopted in 2001, will be evaluated for this purpose.  
In the first part of the study, after examining the historical development of the 
UNESCO Convention, the purpose of the Convention, its legal nature, its application 
area, the amendment of the Convention, the prohibition of making reservations to the 
Convention and the resolution of disputes within the Convention are examined. In this 
context, this section will be ended with the assessment of the relationship between the 
Convention and UNCLOS.  
In the second part of the study, the protection regime laid down in the UNESCO 
Convention is examined and the obligations imposed on the states within the framework 
of the fundamental principles of the Convention for the protection of underwater 
cultural heritage and the scope of the authority of the State Parties to protect underwater 
cultural heritage in the different marine areas are explained.  
In the third section, which is the last chapter of the study, after addressing the 
cause of the hesitation to become a party of  some of the non-party states, Turkey's 
general approach to the Convention and its non-party to the Convention situation will be 
scrutinized in detail.