İşe bağlılığın iş performansı ve işten ayrılma niyetine etkisinde duygusal emeğin aracılık rolü
Mediating role of emotional labor in the effect of work commitment on job performance and intention to quit
Yazar: AHMET SERHAT ANAÇ
Danışman: PROF. DR. KUBİLAY ÖZYER
Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Yönetim ve Organizasyon Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Duygusal emek = Emetional labor ; Otel personeli = Hotel personel ; Oteller = Hotels ; Performans = Performance ; Çalışanlar = Workers ; İş performansı = Job performance ; İşe bağlılık = Job involvement ; İşe gönülden adanma = Work engagement ; İşle bütünleşme = Work engagement ; İşten ayrılma niyeti = Turnover intention

Özet:
Bu çalışmanın amacı işe bağlılığın iş performansı ve işten ayrılma niyetine etkisinde duygusal emeğin aracılık rolünün belirlenmesidir. Bu amaç doğrultusunda çalışmanın uygulaması, Türkiye'de otelcilik sektörünün en önde gelen şehri olan Antalya'da yapılmıştır. Örneklem olarak 5 farklı beş yıldızlı otel seçilmiş ve uygulama bu otellerde çalışan 414 çalışan üzerinde gerçekleştirilmiştir.
Araştırmanın sonucunda elde edilen verilerin işlenmesinde ve analizinde SPSS 20 (Statistical Package for the Social Sciences) ve AMOS 23 (Analysis of Moment Structures) gibi istatistik paket programlardan faydalanılmıştır. Araştırmanın hipotezlerinin test edilmesi amacıyla yapısal eşitlik modellemesi kullanılmıştır.
Çalışmanın literatür kısmında sırasıyla araştırma modelinde bağımsız değişken olarak belirlenen işe bağlılık, bağımlı değişkenler olarak belirlenen iş performansı ve işten ayrılma niyeti ve aracı değişken olarak belirlenen duygusal emek kavramları alt boyutlarıyla birlikte tanımlanmıştır. Bunların yanında değişkenler arası ilişkileri inceleyen önceki çalışmalar taranarak sonuçlarıyla ilgili açıklayıcı bilgiler sunulmuştur.
Araştırmada duygusal emek aracı değişkeni alt boyutlar bağlamında incelenmiştir. Modelde yer alan işe bağlılık değişkeninin alt boyutlarındaki genel etki aynı yönlüdür ve ifadelere verilen cevaplar sağa çarpık biçimde gözlemlenmiştir. Katılımcıların, ölçekte yer alan ifadelere verdiği cevaplar incelenmiş ve cevapların genel olarak boyutlara (dinçlik, adanmışlık, yoğunlaşma) göre farklılık sergilemediği görülmüştür. Bu sebeple, işe bağlılık değişkeni modelde alt boyutlar bağlamında incelenmemiştir. Ayrıca iş performansı ve işten ayrılma niyeti değişkenleri de tek boyutlu olarak ele alınmıştır. Yapısal eşitlik modellemesinden elde edilen bulgular işe bağlılık ile iş performansı arasında pozitif yönlü; işten ayrılma niyetiyle negatif yönlü ve aracı değişken olan duygusal emeğin alt boyutları olan yüzeysel rol yapma ve derinden rol yapma ile pozitif yönlü bir ilişki olduğunu göstermiştir.
İşe bağlılığın iş performansı ve işten ayrılma niyetine etkisinde duygusal emeğin alt boyutları olan yüzeysel rol yapma ve derinden rol yapmanın kısmi aracılılık rolü olduğu belirlenmiştir. Duygusal emeğin alt boyutlarından olan yüzeysel rol yapma ile iş performansı arasında anlamlı bir ilişki tespit edilememiştir.
vi
Araştırmanın sonuçlarının neticesinde uygulayıcılara ve benzer çalışmalar yürütecek araştırmacılara yönelik öneriler sunulmuştur.

Abstract:
The aim of this study is to find the mediating role of emotional labor in the effect of work commitment on job performance and intention to quit. For this purpose, the implementation of the work has been done in Antalya, the most prominent city of the lodging industry in Turkey. As a sample, 5 different five-star hotels have been selected, and the research has been conducted on 414 staff working in these hotels.
SPSS 20 and AMOS 23 have been used in the processing and analysis of the data obtained as a result of the research. Structural equation modeling has been used to assess the research hypotheses.
In the literature section of the study, the concepts of job commitment, which are determined as independent variables in the research model, job performance and intention to leave as dependent variables, and emotional labor, which are determined as mediating variables, are defined together with their sub-dimensions consecutively. In addition, earlier studies examining the relationships between variables have been reviewed and explanatory information about their results has been presented.
In the research, the emotional labor tool variable has been examined in the context of sub-dimensions. Findings obtained from structural equation modeling show positive relation between job commitment and job performance and negative relation between intention to quit while it shows a positive relationship with surface acting and deep acting, which are mediating variables and sub-dimensions of emotional labor.
Surface acting and deep acting, which are sub-dimensions of emotional labor, have a partial mediating role in the effect of job commitment on job performance and intention to quit. There was no meaningful relationship between surface role playing and job performance, which are sub-dimensions of emotional labor.
As a result of the study, suggestions for practitioners and researchers who will conduct similar studies have been presented.