Okul öncesi dönemdeki çocukların öyküleme yoluyla dil becerilerinin değerlendirilmesi
Evaluation of preschool children's language skills through narrative
Yazar: SERAP KANMAZ
Danışman: DOÇ. DR. PELİN PİŞTAV AKMEŞE
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Kulak Burun Boğaz Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Kulak Burun ve Boğaz = Otorhinolaryngology (Ear-Nose-Throat)
Dizin: Dil becerileri = Language skills ; Dil gelişimi = Language development ; Hikaye = Story ; Okul öncesi dönem = Preschool period ; Okul öncesi çocuklar = Preschool childrens

Özet:
Amaç: Bu çalışmada, okul öncesi dönemdeki çocukların dil becerilerini öyküleme yoluyla  değerlendirmek amaçlanmıştır.  
Yöntem: Çalışma, Ege Üniversitesi Hastanesi Kulak Burun Boğaz Anabilim Dalı'na başvuran, okul öncesi dönemdeki 4-6 yaş grubu normal işitmeye sahip 100 çocuktan oluşmuştur. Araştırmada çocukların alıcı ve ifade edici sözel dil becerilerini değerlendirmek amacıyla Türkçe Erken Dil Gelişimi Testi (TEDİL) ve dil becerisini değerlendirmek için The Edmorton Narrative Norms Instrument (ENNI) öyküleme aracı kullanılmıştır. Öyküleme analizinden alınan dil örneklerinde OSU ( Ortalama Sözce Uzunluğu), FSÖZS ( Farklı Sözcük Sayısı), TSÖZS ( Toplam Sözcük Sayısı) incelenmiştir. 
Bulgular: Çalışmaya 48-60 ay arası yaş grubunda 50 , 61-72 ay arası yaş grubunda 50 olmak üzere toplam 100 çocuk dahil edilmiştir. 48-60 aylık çocukların TEDİL alıcı dil standart puanlarının ortalaması 98.82±9.08, ifade edici dil standart puanlarının ortalaması 97.02±6.63 dür. 61-72 aylık çocukların TEDİL alıcı dil standart puanlarının ortalaması 103.46±8.24, ifade edici dil standart puanlarının ortalaması 99.34±8.24 dür.  Çocukların yaş gruplarına göre öyküleme puanları karşılaştırıldığında sözcük dağarcığına ilişkin bilgi veren farklı sözcük sayısı (FSÖZS) ve toplam sözcük sayısı (TSÖZS) puan ortalamlarının 61-72 ay grupta yer alan çocuklarda daha yüksek olduğu ve aradaki farkın istatistiksel olarak anlamlı olduğu bulunmuştur (p<.05). Ortalama sözce uzunluğunda (OSU) is 61-72 aylık  grupta yer alan çocuklarda 48-60 aylık çocuklara göre ortalamalarının daha yüksek olduğu ancak aradaki farkın istatistiksel olarak anlamlı olmadığı görülmüştür. Öyküleme  naklinden elde edilen OSU, FSÖZS, TSÖZS puanları ile yaş arasında pozitif korelasyon bulunmuştur (p<.05). Yaş arttıkça öykülemenin de arttığı gözlemlenmiştir. TEDİL ve OSU, FSÖZS ve TSÖZS puanları arasında anlamlı bir korelasyon bulunmamıştır. Anne eğitim düzeyi ile TEDİL ve OSU, FSÖZS, TSÖZS puanları arasında tek yönlü varyans analizi (ANOVA) incelendiğinde anlamlı bir ilişki olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
Sonuç: 48-60 ve 61-72 ay arası çocuklara yapılan dil becerilerinin öyküleme yoluyla değerlendirilmesinden elde edilen sonuçlara göre kızların öykü üretme yeteneklerinin erkeklere göre daha fazla olduğu, yaşa göre ele aldığımızda ise 61-72 ay arası çocukların 48-60 ay arası çocuklardan daha uzun öyküler anlattığı ve 6 yaş 61-72 ay arası çocukların öykülemelerinde FSÖZS ve TSÖZS de gelişimsel farklar olduğu görülmüştür. ENNI öyküleme aracının okul öncesi dönemdeki çocuklarda dil becerilerinin değerlendirilmesinde bir dil değerlendirme aracı olarak kullanılabileceği ortaya çıkmıştır.

Abstract:
Aim :  The aim of this study was to evaluate the language skills of preschool children through narrative .
Method: The study consisted of 100 children with normal hearing in the preschool age group of 4-6 years old who applied to the Department of Otorhinolaryngology, Ege University Hospital. In the study, Turkish Early Language Development Test (TEDIL) was used to evaluate the receptive and expressive verbal language skills of children, and The Edmorton Narrative Norms Instrument (ENNI) storytelling tool was used to assess language skills. OSU (Mean Word Length), FSÖZS (Number of Different Words), TSÖZS (Total Words) were examined in the language samples taken from the narrative analysis.
Results: A total of 100 children, 50 in the age group of 48-60 months and 50 in the age group of 61-72 months were included in the study. The mean scores of TEDİL Receiver Language Standard Scores of 48-60 months old children were 98.82 ± 9.08, and the mean Expressive Language Standard Scores were 97.02 ± 6.63. The mean of the TEDIL Receiver Language Standard scores of 61-72 months old children was 103.46 ± 8.24, and the mean Expressive Language Standard scores were 99.34 ± 8.24. When the story scores of children were compared according to age groups, it was found that mean number of different words (FSÖZS) and total number of words (TSÖZS) were higher in children in 61-72 months group and the difference was statistically significant (p <. 05). It was found that the mean word length (OSU) was higher in children in the 61-72 month group compared to 48-60 month old children, but the difference was not statistically significant. A positive correlation was found between OSU, FSÖZS, TSÖZS scores obtained from history transplantation and age (p <.05). It was observed that as the age increased, the narration also increased. There was no significant correlation between TEDIL and OSU, FSÖZS and TSÖZS scores. When one-way analysis of variance (ANOVA) was examined between mother education level and TEDIL and OSU, FSÖZS, TSÖZS scores, no significant relationship was found.
Conclusion: According to the results obtained from the evaluation of the language skills made for children between the ages of 48-60 and 61-72 months, it was found that girls had higher story production abilities than the boys, and in the age group, children between the ages of 61-72 months were more likely than the children of 48-60 months. It was seen that there were developmental differences in FSÖZS and TSÖZS in the stories of children among the ages of 6 , 61-72 months. It has been revealed that ENNI narrative tool can be used as a language assessment tool in the assessment of language skills in preschool children.