Bizans resim sanatında imparator ve imparatoriçe tasvirlerindeki kumaş desenleri
Fabric patterns in emperors and empresses depictions in Byzantine painting
Yazar: GÜLER ŞEYHOĞLU
Danışman: PROF. DR. NİLAY ÇORAĞAN
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sanat Tarihi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Sanat Tarihi = Art History
Dizin: Bizans resim sanatı = Byzantine painting art

Özet:
Bu çalışmada Bizans İmparatorluğu'nun hakimiyet süresi boyunca resim sanatı kapsamında imparator ve imparatoriçe tasvirleri üzerinde yer alan kıyafetlerde görülen süslemeler ayrı ayrı değerlendirilmiştir.
Bir tekstil ürünü olan kıyafetler tarihi süreçte birçok aşamadan geçerek günümüze kadar değişime uğramıştır. Zaman içerisinde gelişen bu değişim insanoğlunun yaratılışından gelen bir tutku olarak estetik kaygı çerçevesinde kıyafetlerini süsleme isteğini de göstermiştir. İnsanların kıyafetlerini süsleme eylemi Neolitik Dönem'den itibaren görülmektedir. Aynı zamanda ilkçağ uygarlıklarında görülen süsleme amacının insanın yaşama varlığı ve isteklerinin yansıması olarak da düşünülmektedir. Kıyafetler üzerinde görülen süslemeler görüntüsüyle mesaj verme, statü belirleme ve ifadeyle sözlü olarak anlatılamayan düşüncelerin biçimsel olarak anlatılmasını sağlayan bir araç konumunda da kullanılmıştır. Bu durum tarihi süreçte kıyafetler üzerinde değişim göstererek kuruluşundan son dönemlerine kadar Bizans imparatorluğunda saray giyiminde önemli bir yere sahip olmuştur. Bizans'ın gösterişli saray giyiminde kullanılan ipek de imparator ve imparatoriçe kıyafetlerinde kullanılan ana malzeme olarak rengi ve bilhassa üzerinde barındırdığı süsleme detayları ile bu görünüme katkı sağlamıştır. 
Bu çalışmayla birlikte Bizans İmparatorluğunda imparator ve aynı zamanda dolaylı yönden yönetime ortak olan imparatoriçenin kıyafetleri üzerinde bulunan süsleme detayları incelenerek imparator ve imparatoriçenin giyim kuşamında görülen süsleme detayları açıklanmaya çalışılmıştır. 
Anahtar Kelimeler: İmparator, İmparatoriçe, Kumaş, Giyim, Süsleme

Abstract:
In this study, the decorations seen on the clothes on the emperor and empress depictions within the scope of the art of painting during the Byzantine Empire were evaluated separately.
Clothes, a textile product, have undergone many stages in the historical process and have undergone changes until today. This change that has developed over time has also shown the desire to decorate their clothes within the framework of aesthetic concerns as a passion coming from the creation of mankind. The act of decorating people's clothes has been seen since the Neolithic Period. At the same time, it is thought that the purpose of decoration seen in ancient civilizations is a reflection of human existence and desires. The ornaments seen on the clothes were also used as a means of giving messages with their appearance, determining status and expressing thoughts that cannot be expressed verbally. This situation has changed on the clothes in the historical process and has had an important place in the palace clothing of the Byzantine Empire from its foundation to its last periods. Silk, which was used in the Byzantine flamboyant court dress, contributed to this appearance with its color as the main material used in emperor and empress clothes and especially with its ornamental details. 
In this study, the ornamental details on the clothes of the emperor and the empress, who indirectly shared the rule in the Byzantine Empire, were analyzed and the ornamental details seen in the clothing of the emperor and empress were tried to be explained.
Keywords: Emperor, Empress, Cloth, Clothing, Ornament