İzmir ilindeki Aile sağlığı merkezlerinde çalışan aile hekimlerinin alerjik hastalıkları tanıma ve yönetmedeki bilgi düzeylerinin ölçülmesi
Evaluation of knowledge levels in the recognition and management of allergic diseases of family physicians working in family health centers in İzmir
Yazar: MERVE SPRONK
Danışman: PROF. DR. VİLDAN MEVSİM
Dokuz Eylül Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2019
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Aile hekimliği = Family practice ; Aile sağlığı merkezi = Family health center ; Alerji ve immünoloji = Allergy and immunology ; Bilgi düzeyi = Level of knowledge ; Doktorlar = Physicians ; Doktorlar-aile = Physicians-family ; Hipersensitivite = Hypersensitivity ; İzmir = Izmir

Özet:
Amaç: Bu çalışmayla İzmir ilindeki aile sağlığı merkezlerinde çalışan aile hekimlerinin alerjik hastalıkları tanıma ve yönetmedeki bilgi düzeyleri ölçülmesi amaçlanmıştır.
Yöntem: Kesitsel analitik tipteki bu çalışmanın evrenini, İzmir ili merkez ilçelerindeki aile sağlığı merkezlerinde çalışan tüm aile hekimleri oluşturmaktadır. Delphi methoduyla uzman görüşleri alınarak araştırmacı tarafından hazırlanan, Alerjik Hastalıkların Yönetimi Bilgi Düzeyi Anketi ve sosyodemografik veri anketinin, küme örneklem yöntemiyle seçilen 268 hekime uygulanması hedeflenmiştir. İzmir ili merkezindeki 11 merkez ilçede yer alan her bir aile sağlığı merkezi (ASM) küme olarak kabul edilmiş olup, 54 asıl ve 6 adet yedek ASM seçilmiştir. Aile hekimleri ile yüz yüze görüşülerek, gönüllülük durumunda, anketler uygulanmıştır.
Bulgular: Araştırmada 222 hekim ankete katılmayı kabul etmiştir. 208 adet anket araştırmaya dahil edilmiştir. Araştırmaya dahil edilen 208 katılımcının %39,4'ü (82) kadın, %60,6'u (126) erkek olup, yaş ortalamaları ortalaması 50,34 ± 6,90 (min:27,  max:66) idi. . Katılımcıların hekimlik yıllarının ortalaması 24,69 ± 6,09 (min:1,  max:40) idi. Çalışmaya katılan hekimlerin, son bir haftada polikliniklerine başvuran hasta sayısı ortalaması 304,7 ± 118,6 (min:10,  max:600) idi. Çalışmaya katılan hekimlerin, son bir haftada polikliniklerine, herhangi bir alerjik şikayetle başvuran hasta sayısı ortalaması 18,43 ± 21,9 (min: 0,  max:200) idi. Katılımcıların %51'i (106) alerjik hastalıklar konusunda hiçbir eğitici etkinliğe katılmadığını belirtmiştir. Çalışmamıza katılan 202 aile hekiminin AHYBDA'nden aldıkları ortalama puan 59,81 idi. Katılımcıların, yaş (r=-0,144, p=0,038), ve eğitime katılma durumlar (p=0,01) anketten aldıkları toplam puan üzerine istatistiksel olarak anlamlı etkiye sahipken, cinsiyet (p=0,91), hekimlik yılı (r=-0,09, p=0,19), son bir haftada polikliniklerine alerjik şikayetlerle başvuran hasta sayısı (r=0,08, p=0,25),  son bir haftada polikliniklerine herhangi bir şikayetle başvuran hasta sayısı (r=0,10, p=0,14), unvan (p=0,09), alerjik hastalık durumu (p=0,05), ailede atopi öyküsü (p=0,26),  anketten aldıkları toplam puan üzerine istatistiksel olarak anlamlı etkiye sahip değildi.
Sonuç: Çalışmamıza katılan birinci basamak hekimlerinin alerjik hastalık yönetimi konusundaki bilgi düzeyleri yetersizdi. Herhangi bir eğitime katılanlarda alerjik hastalık yönetimi bilgi düzeyleri yüksekti. Uzman aile hekimlerinin, alerjik hastalık tanı ve iletişim bilgi düzeyleri daha yüksekti. Aile hekimlerinin hekimlik yılları ve yaşları arttıkça iletişim bilgilerinin azaldığı saptandı.

Abstract:
Objective: The term allergy is used in cases where increased reactivity of the immune system results in hypersensitivity in response to external or foreign substances. The prevalence of allergic diseases in the world is increasing dramatically in both developed and developing countries. Previous studies have shown that physicians fail to recognize allergic symptoms and manage allergic diseases. The aim of this study was to measure the level of knowledge of family physicians working in family health centers in İzmir to recognize and manage allergic diseases.
 	
Method: The universe of this cross-sectional analytical study is all family physicians working in family health centers in central districts in İzmir . It is aimed to apply the Allergic Disease Management Knowledge Level Questionnaire and sociodemographic data questionnaire prepared by the researcher by taking expert opinions with Delphi method to 268 physicians selected by cluster sampling method. Each family health center  in the 11 central districts of İzmir city center was accepted as a cluster and 54 original and 6 substitute family health centers were selected. In case of voluntariness, questionnaires were applied by face to face interviews with family physicians.
Results: All selected family health centers were visited and 222 physicians agreed to participate in the survey. 208 questionnaires were included in the study. Of the 208 participants included in the study, 39.4% (82) were female and 60.6% (126) were male, and the mean age was 50.34 ± 6.90 (min: 27, max: 66). Mean age of the participants was 24,69 ± 6,09 (min: 1, max: 40). The mean number of patients consulted to the outpatient clinics in the last week was 304.7 ± 118.6 (min: 10, max: 600). The mean number of patients consulted to the outpatient clinics with any allergic complaints in the last week was 18.43 ± 21.9 (min: 0, max: 200). 51% (106) of the participants stated that they did not participate in any educational activities about allergic diseases. The average score of 202 family physicians who participated in our study was 59.81. While age (r = -0.144, p = 0.038), and participation in an education activity (p = 0.01) had a statistically significant effect on the total score, gender (p = 0.91), the working years as physician (r = -0.09, p = 0.19), the number of patients who applied to their outpatient clinics with allergic complaints in the last week (r = 0.08, p = 0.25), the number of patients who applied to their outpatient clinics with any complaints in the last week (r = 0, 10, p = 0.14), title (p = 0.09), allergic disease status (p = 0.05), family history of atopy (p = 0.26) did not have a statistically significant effect on the total score.
Conclusion: The knowledge level of primary care physicians who participated in our study about allergic disease management was insufficient. Allergic disease management knowledge levels were high in those attending any educaiton. Specialist family physicians had higher knowledge of allergic disease diagnosis and communication. It was determined that communication knowledge levels of family physicians decreased with age and working year.