Mediasten bölgesine uygulanan radyoterapinin otonom sinir sistemi üzerindeki etkilerinin incelenmesi
Evaluation of the effects of mediastinal radiation therapy on autonomic nervous system
Yazar: AYŞE HOCA
Danışman: YRD. DOÇ. DR. METİN YILDIZ
Başkent Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyomedikal Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Biyomühendislik = Bioengineering ; Biyoteknoloji = Biotechnology ; Fizik ve Fizik Mühendisliği = Physics and Physics Engineering
Dizin: Kalp hızı = Heart rate ; Otonom sinir sistemi = Autonomic nervous system ; Radyoterapi = Radiotherapy

Özet:
Bu çalışmada, otonom sinir sisteminin (OSS) girişimsiz bir göstergesi olarak kabul edilen kalp hızı değişkenliği (KHD) analizleri kullanılarak, mediastinal radyoterapinin OSS üzerindeki etkileri incelenmiştir. Bu amaçla, bir deney hazırlanmış ve Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Radyasyon Onkolojisi Kliniği'ne başvuran 19 gönüllü hastaya uygulanmıştır. 1. ve 15. fraksiyonlarda, ışınlamanın hemen öncesinde 5 dakika (I. bölge), ışınlama sırasında (II. bölge) ve ışınlamadan hemen sonraki 5 dakika (III. bölge) boyunca hastaların elektrokardiyogramları kaydedilmiştir. Ortalama RR aralığı, RR aralıklarının standart sapması, KHD'nin LF, HF güçleri ve LF/HF oranı hesaplanmıştır. Üç bölgeden seçilen sinyaller birbirleriyle karşılaştırılarak, radyasyonun OSS üzerindeki kısa dönem etkileri hem 1. hem de 15. fraksiyon için araştırılmıştır. İlk fraksiyonda, VLF, LF ve LF/HF oranı ışınlama boyunca anlamlı düzeyde yükselmiştir. 1. ve 15. fraksiyonlar için hesaplanmış parametreler mediastinal radyoterapinin OSS aktiviteleri üzerindeki uzun dönem etkilerini incelemek için karşılaştırılmıştır. 1. ve 15. fraksiyonların III. bölgeleri karşılaştırıldığında, ssRR, VLF, LF ve HF'nin önemli ölçüde düştüğü görülmüştür. Buna göre mediasten bölgesine uygulanan radyasyonun, alınan radyasyon dozuna bağlı olarak otonom sinir sistemi aktivitelerinde azalmaya sebep olabileceği sonucuna varılmıştır.

Abstract:
In this study, the effects of mediastinal radiation therapy on autonomic nervous system (ANS) was investigated by heart rate variability (HRV) analysis which is accepted as a noninvasive indicator of ANS. For this purpose, an experiment was designed and applied to 19 voluntary patients who came to Hacettepe University Medicine Faculty, Radiation Oncology Clinic. For the 1st and 15th fractions, electrocardiograms of the patients were recorded for 5 minutes just before irradiation (I. region), during irradiation (II. region) and for 5 minutes shortly after irradiation (III. region). Mean of RR intervals (ortRR) and standard deviation of RR intervals (ssRR), LF, HF powers of HRV and LF/HF ratio were calculated. Short-term effect of radiation on ANS was investigated by comparing the three regions selected for both the 1st and 15th fractions. For the 1st fraction, VLF, LF and LF/HF ratio increased during irradiation significantly. Calculated parameters for both the first and 15th fractions were compared to find out long-term effects of mediastinal radiation therapy on ANS activities. When the third region of the 1st and 15th fractions were compared, was seen ssRR, VLF, LF and HF decreased significantly. ortRR was significant for the first region. So, in conclusion; mediastinal radiotherapy can cause to decrease in ANS activities according to the prescribed radiation dose.