Normal vücut kitle indeksine sahip hiperprolaktinemili bireylerde trigliserid/hdl ölçümü ile metabolik sendrom riskinin değerlendirilmesi
Evaluation of metabolic syndrome risk by triglyceride/hdl measurement in hyperprolactinemic individuals with normal body mass index
Yazar: ECE SEÇGİN DEMİR
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA KAPLAN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Sultan Abdülhamid Eğt. ve Arş. Hast. / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: İç Hastalıkları = Internal diseases

Özet:
Amaç:  Prolaktin reprodüktif sistem, immün sistem, glukoz, yağ ve kemik metabolizmaları üzerinde çoğu tanımlanmış birçok işlevi bulunan peptid yapılı bir hormondur. Hiperprolaktineminin yağ oranında artış ile kilo alımı, insülin sekresyon ve direncinde artış, aterojenik lipidlerde artış, endotelyal disfonksiyon ve subklinik inflamasyon gibi sonuçlara neden olduğuna dair kanıtlar mevcuttur. Bu durumların başta metabolik sendrom ve kardiyovasküler hastalık olmak üzere birçok probleme zemin hazırladığı bilinmektedir. Bu çalışmada TG/HDL oranının 10 tabanında logaritması ile hesaplanan PAİ değeri aracılığıyla hiperprolaktineminin metabolik sendrom açısından riskinin değerlendirilmesi ve literatüre bu amaçla kullanılabilecek farklı bir parametre sunmak amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Çalışmamız retrospektif ve tek merkezli bir çalışma olup 63 hiperprolaktinemi hastası ve 55 sağlıklı kontrol olmak üzere 118 birey ile yapılmıştır. Bireylerin rutin poliklinik kontrolleri sırasında kaydedilmiş anamnezleri, boy ile kilo ölçümleri ve yapılan tetkikleri geçmişe dönük incelendi. Kronik hastalıkları, ilaçları, boy, kilo, VKİ, glukoz, insülin, prolaktin, TSH, ALT, kreatinin, WBC, total kolesterol, LDL, HDL, TG değerleri kaydedildi, HOMA-IR ve PAİ değerleri hesaplandı. Analizlerin uygulamasında IBM SPSS 22.0 programı kullanıldı ve istatistiksel anlamlılık seviyesi p<0,05 olarak belirlendi. 
Bulgular: Çalışmamızda hiperprolaktinemi hastalarında insülin, VKİ, LDL, TG, total kolesterol, HOMA-IR ve PAİ anlamlı derecede yüksek bulunmuştur. Her iki grupta da PAİ değeri kilo, VKİ, LDL, ALT ve WBC değerleri ile pozitif korelasyon göstermiş olup bu ilişki hasta grubunda daha güçlüdür. Hasta grubunda PAİ, yaş ve total kolesterol ile de pozitif korele görülmüştür. Prolaktin düzeyi ile bu parametreler arasında korelasyon bulunmamıştır. Kontrol grubunda prolaktin düzeyi ile TG negatif korele, HDL pozitif korele bulunmuştur. Hasta ve kontrol grubunu ayırt edecek PAİ düzeyi 0,13 olarak saptanmıştır. 
Sonuç: Hiperprolaktinemi hastalarında insülin direnci ve dislipidemi saptanmıştır. PAİ, sağlıklı bireylere kıyasla anlamlı yüksek ve birçok metabolik sendrom ilişkili parametreyle korele bulunmuştur. Bu hastalarda metabolik sendrom riskinin artacağı öngörülebilir ve risk değerlendirirken serumda glukoz, insülin, lipid değerleriyle birlikte PAİ de bakılması önerilebilir.
Anahtar kelimeler: Hiperprolaktinemi, metabolik sendrom, trigliserid/HDL oranı

Abstract:
Aim: Prolactin is a peptide hormone with many defined functions on the reproductive system, immune system, glucose, fat and bone metabolisms. There is evidence that hyperprolactinemia results in increased adiposity and weight gain, increased insulin secretion and resistance, increased atherogenic lipids, endothelial dysfunction, and subclinical inflammation. These conditions are known to prepare the ground for many problems, especially metabolic syndrome and cardiovascular disease. In this study, it is aimed to evaluate the risk of hyperprolactinemia in terms of metabolic syndrome through the AIP value calculated by the base 10 logarithm of the TG/HDL ratio and to present a different parameter that can be used for this purpose in the literature.
Materials and Methods: Our study was a retrospective and single-center study with 118 subjects, including 63 hyperprolactinemia patients and 55 healthy controls. Individuals' medical histories, height and weight measurements, and examinations performed during routine outpatient follow-up were reviewed retrospectively. Chronic diseases, medications, height, weight, BMI, glucose, insulin, prolactin, TSH, ALT, creatinine, WBC, total cholesterol, LDL, HDL, TG values were recorded, HOMA-IR and AIP values were calculated. The IBM SPSS 22.0 program was used in the analysis, and the level of statistical significance was determined as p<0.05.
Results: In our study, insulin, BMI, LDL, TG, total cholesterol, HOMA-IR and AIP were significantly higher in hyperprolactinemia patients. In both groups, AIP value was positively correlated with weight, BMI, LDL, ALT and WBC values, and this relationship was stronger in the patient group. In the patient group, AIP was also positively correlated with age and total cholesterol. No correlation was found between prolactin level and these parameters. In the control group, TG was negatively correlated with prolactin level, and HDL was positively correlated. The AIP level for differentiating between the patient and control groups was determined to be 0.13.
Conclusion: Insulin resistance and dyslipidemia have been identified in patients with hyperprolactinemia. AIP was found to be significantly higher compared to healthy individuals and correlated with many metabolic syndrome-related parameters. It can be predicted that the risk of metabolic syndrome will increase in these patients, and it is recommended to consider AIP along with serum glucose, insulin, and lipid values when assessing the risk.
Keywords: Hyperprolactinemia, metabolic syndrome, triglyceride/HDL ratio