Türkiye'nin Akdeniz bölgesinde Su Ürünleri Kanunu çerçevesinde uygulanan cezaların karakterizasyonu ve bir karar destek sistemi oluşturulması
Characterization of penalties implemented within the framework of Fisheries Law in the Mediterranean region of Turkey and creating a decision support system
Yazar: HÜSEYİN BARIŞ KAYA
Danışman: PROF. DR. MEHMET FATİH CAN
İskenderun Teknik Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Su Ürünleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Su Ürünleri = Aquatic Products
Dizin: Akdeniz = Mediterranean ; Karar destek sistemleri = Decision support systems ; Türkiye = Türkiye

Özet:
Bu çalışmada, Türkiye'nin Akdeniz Kıyılarında 1380 Sayılı Su Ürünleri Kanunu kapsamında yapılan ihlallerin karakterizasyonu ve ihlallere yönelik bir karar destek sistemi ortaya konmaya çalışılmıştır. Bu amaçla, yapılan su ürünleri ihlallerini sıklık ve idari para cezaları dikkate alınarak, yapılan ihlallerin av aracı, bölge, mevsim, bölge x mevsim interaksiyonu ve av aracı x bölge x mevsim interaksiyonları açısından karakterizasyonları yapılmıştır. Araştırmanın veri kaynağını Sahil Güvenlik Komutanlığı'nın Antalya-Kaş ilçesinde bulunan Fırnaz koyu ile Hatay-Yayladağı Denizgören kıyıları arasında yaptığı 2014 yılına ait denetleme faaliyetleri kapsamında 1380 sayılı Su Ürünleri Kanunu'na aykırı av faaliyetinde bulunanlardan elde edilen kayıtlar oluşturmuştur. İlgili dönemde çalışma alanında 491 su ürünleri ihlali ve bu ihlallere ilişkin 686 611 TL (312 095$) idari para cezası uygulanmıştır. En fazla ihlal tespit edilen bölge Antalya iken, en çok idari para cezası uygulanan bölge Adana-Mersin olarak belirlenmiştir. Akdeniz genelinde en fazla olta (114) ihlali yaşanırken olta ihlallerinin %62,28'i Antalya bölgesinde görülmüştür. En fazla toplam idari para cezası trol (316 591 TL) ihlallerinden kaynaklanmıştır. Gırgır ihlallerinin %68'inin Hatay-Adana bölgesinde yaşandığı ve av sezonun açılmasıyla en yüksek seviyeye çıktığı belirlenmiştir. Bölge x mevsim interaksiyonu açısından en fazla ihlal Antalya bölgesinde ilkbaharda (%13,03) görülürken, idari para cezası bakımından en fazla Adana-Mersin bölgesinde kış mevsiminde (%28,48) yaşanmıştır. Bölge x mevsim x av aracı interaksiyonunda, idari para cezası bakımından en fazla Adana-Mersin bölgesinde kış aylarında trol avcılığında (%25,42) yaşanırken, en fazla ihlal Antalya bölgesinde sonbahar ile yaz aylarında zıpkın avcılığı (%5,7), Adana-Mersin bölgesinde kış aylarında trol avcılığı (%5,5), Antalya bölgesinde sonbaharda olta (%5,5) ve Hatay-Adana bölgesinde sonbaharda gırgır avcılığı (%5,3) esnasında gerçekleşmiştir. Bir karar destek sistemine temel oluşturulması amacıyla veri madenciliği temel tekniklerinden biri olan "Birliktelik Kuralları" kullanılmıştır. Bu kapsamda destek, güven ve kaldıraç değerlerine göre toplam 14 adet anlamlı kural dikkate alınmıştır. Bu kurallar bir bütün olarak değerlendirildiğinde, gırgır avcılığı Hatay-Adana bölgesinde ve zıpkın/olta avcılığı Antalya bölgesinde yoğunlaşmaktadır. Bu kapsamda gırgır avcılığı için Hatay-Adana bölgesinde ve zıpkın/olta avcılığı için Antalya bölgesinde denetim faaliyetlerinin artırılması gerektiği ortaya çıkmıştır. 
Sonuç olarak yasa dışı balıkçılıkla mücadelede idari para cezalarının artırılması zorunlu gerekliliktir. Bununla birlikte MCS bileşenlerinin Karar Destek Sistemi içinde balıkçılık yönetim anlayışına entegre edilmesi ve avcılık faaliyetlerinin ekolojik temelli yönetim anlayışına dönüşmesi beklenmektedir.

Abstract:
This study aimed to characterize violations made under Fisheries Law No. 1380 in the Mediterranean coasts of Turkey and to develop a decision support system (DSS) for addressing these violations. To this end, the study analyzed aquaculture violations in terms of fishing gear, region, season, region x season interaction, and fishing gear x region x season interaction, taking into account the frequency and administrative fines associated with each violation. The data used in this study contain was logged fishing activities against Fisheries Law No. 1380 within the scope of inspection activities carried out by the Coast Guard Command between Fırnaz Bay in Antalya-Kaş and the coasts of Hatay-Yayladağı Denizgören in 2014.  During the study period, a total of 491 fisheries violations were recorded, resulting in administrative fines of 686 611 TL ($312 095) in the study area. The Antalya region had the highest number of violations, while the Adana-Mersin region had the highest total administrative fine. Across the studied area, violations with fishing rod were the highest (n= 114) among the other gears, and the most of fishing rod violations were identified in Antalya region with 62.28 percent. The highest total administrative fine resulted from trawl activity (316 591 TL). Purse seine violations were identified most frequently (68%) in the Hatay-Adana region, and they were peaked during the fishing season. While the highest number of violations in terms of region x season interaction was observed in the spring season (13.03%) in the Antalya region, the highest administrative fines were imposed in the Adana-Mersin region in the winter season (28.48%). In the Antalya region, fishing violations (5.5%) were most common in the autumn season, while in the Hatay-Adana region, purse seine violations (5.3%) were most common in the autumn season. In terms of region x fishing gear x season interaction, the remarkable findings were identified as follow: Trawl violations were imposed for highest administrative fines (25.42%) in the winter season in the Adana-Mersin region.  In the Antalya region, harpoon violations (5.7%) were most common in the autumn and summer seasons, while in the Adana-Mersin region, trawl violations were most common in the winter season (5.5%). "Association Rules", one of the basic techniques of data mining, was used to form the basis of a decision support system. In this context, a total of 14 meaningful rules were taken into account according to support, trust and leverage values. When these rules are evaluated as a whole, purse seine fishing is concentrated in the Hatay-Adana region and harpoon/angling is concentrated in the Antalya region.
In this context, it has emerged that inspection activities should be increased in the Hatay-Adana region for purse seine fishing and in Antalya region for harpoon/angling fishing. As a result, it is mandatory to increase administrative fines in the fight against illegal fishing. Additionally, it is recommended to integrate MCS components into the fisheries management approach within the DSS and transition fishing activities towards an ecologically-based management approach.