Mahalleye iletişimsel açıdan bakmak: Mersin ili Demirtaş Mahallesi sakinlerinin Suriyeli göçmenlere yönelik bakış açısı
Looking at the neighborhood from a communicational approach: Perspectives of the residents of demi̇rtaş neighborhood of Mersin province on Syrian migrants
Yazar: ŞÜKRÜ ŞİMDİ
Danışman: DOÇ. DR. ÖZGÜR İLKE ŞANLIER YÜKSEL
Çukurova Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İletişim Çalışmaları Ana Bilim Dalı / İletişim Bilimleri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Sosyoloji = Sociology ; İletişim Bilimleri = Communication Sciences
Dizin: Damgalama = Stigmatization ; Göçmenler = Emigrants ; Mahalleler = Neighborhoods ; Mersin = Mersin ; Suriyeliler = Syrians ; Uluslararası göç = International migration ; İletişim etnografisi = Communication ethnography ; İletişim sosyolojisi = Communication sociology

Özet:
Halen farklı göçmen grupları barındıran Demirtaş Mahallesi, Suriyeli göçmenler için de kentte sığınabilecekleri bir mekân özelliğini koruyarak, katmanlı ve etnik çeşitliliğe dayalı bir göçmen mahallesi niteliği taşımaktadır. Bu çalışma, 2011 yılı ve sonrasında mahalleye göç eden Suriyeli göçmenler ile diğer göçmen grupları (mahalleli) arasındaki bakış açısına, tutumlara ve gündelik etkileşim pratiklerine odaklanmaktadır. Bireysel etkileşimleri gündelik iletişimsel bağlamda değerlendirmenin yanında dolaylı iletişimsel sürece de odaklanarak, mahallelinin iletişim araçları ile olan etkileşimini de Suriyeli göçmenlere ilişkin kodlama ve kodaçım süreci üzerinden incelemektedir. Bu bağlamda çalışma şu soru ve alt sorulara cevap aramaktadır: Mahallelinin Suriyeli göçmenlere ilişkin bakış açısı ve onu biçimlendiren faktörler nelerdir? Bu bakış açısının oluşmasındaki faktörler içerisinde kitle iletişim araçlarının ve iletişimin rolü nedir? Mahallelinin önceki göç tecrübelerinin ve gündelik deneyimlerinin Suriyelilere yönelik bakış açılarındaki rolü nedir? Göçün şekillendirdiği bir alan olarak mahallenin sosyoekonomik, etnik, iletişimsel görünümü (sosyal gerçekliği) nasıldır? Sorulara yanıt aramak amacıyla iletişim etnografisi yöntemi ile bir tür kültürel haritalama gerçekleştirilmiştir.
Çalışmanın amacına uygun olarak 15 mahalleli ile derinlemesine görüşme yapılmış ve 2019 yılını kapsayan katılımcı gözlem gerçekleştirmiştir. Katılımcıların belirlenmesinde göç geçmişlerinin bulunması, mahalleli kimliği, Suriyeli göçmenler ile
kurdukları temas, ilişki düzeyi esas alınmıştır. Gözlem sürecinde mahallede kurulan pazaryerinde çalışılmıştır. Mahalledeki etnik ve sosyal ilişkiler ağı ile birlikte mahallelinin iletişim araçları ile olan ilişkisi Suriyelilerle olan iletişimini ve bakış açısını biçimlendirmektedir. Medyanın Suriyeli göçmenler bağlamında bireyler üzerinde gerekse negatif gerekse pozitif anlamda uzun vadeli tutum ve bakış açısını biçimlendirdiği gözlenmiştir. Mahallenin kendisine özgü sosyo-kültürel ortamı sosyal grupların birbirine temasında, iletişiminde ve hiyerarşik ilişkisinde etkilidir. Mahallelinin iletişiminde biz ve onlar ayrımı, etnik etiketler ve farklı düzeylerde grup damgaları, kültürel mesafelenme, kategorileştirme, kalıpyargılar, sanal sosyal kimlik kurguları, rasyonel olmayan argümanlar, medya tarafından araçsallaştırılmış, çarpıtılmış bir bakış açısı oldukça etkili olduğu elde edilen bulgular arasındadır.

Abstract:
Demirtaş neighborhood, which shelters different immigrant groups, preserves the feature of a place where Syrian immigrants can take shelter in the city and has the characteristics of an immigrant neighborhood based on stratified and ethnic diversity. This study focuses on the perspectives, attitudes and daily interactions between Syrian migrants who migrated to the neighborhood in 2011 and beyond, and other immigrant groups and local residents. In addition to evaluating individual interactions in the everyday communicative context, it also focuses on the indirect communicative process, and examines the interaction of the community-members with Syrian migrants through the coding and decoding process. In this context, the study seeks answers to the following questions and sub-questions: What is the local people's perspective on Syrian migrants and the factors that shape those perspectives? What is the role of media and communication among the factors in the formation of this perspective? What is the role of the locals' previous migratory experiences and daily experiences regarding their perceptions of Syrian nationals? What is the socioeconomic, ethnic, communicative overview of the neighborhood as a space shaped by migration? In order to find answers to the questions, a kind of cultural mapping was carried out with the communication ethnography method.
In line with the purpose of the study, in-depth interviews were conducted with 15 neighborhood residents and the participant observation is done during the year of 2019. In determining the participants, whether they have immigrated before, their identity from the neighborhood, their contact with Syrian immigrants, and their level of relationship were taken into account. During the observation process, the marketplace established in the neighbourhood was studied. Along with the network of ethnic and social relations in the neighborhood, the relationship of the neighbourhood with communication tools can shape their communication and perspective with Syrians. It has been observed that the media has shaped the long-term attitude and perspective on individuals in the context of Syrian immigrants, both in negative and positive terms. The unique socio-cultural environment of the neighborhood occurs in the contact, communication and hierarchical relationship of social groups. The differences between us and them, ethnic labels and group stigmas at different levels, cultural distancing, categorization, stereotypes, virtual social identity constructions, irrational arguments, and a distorted perspective instrumentalized by the media are among the findings that have been found to be very effective in the communication practices among the inhabitants.