Kagir yapılarda hasar nedenleri
Causes of decay in masonry buildings
Yazar: ÜNSAL KESER
Danışman: PROF. DR. GÖRÜN ÖZŞEN
Yıldız Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı / Yapı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2000
Konu: Mimarlık = Architecture
Dizin: Camiler = Mosques ; Hasar = Damage ; Yığma yapılar = Masonry buildings

Özet:
Kagir yapılarda hasar nedenleri incelenmiştir. İncelenen kagir tarihi cami yapılarında oluşmuş hasarlar ve hasar nedenleri tespit edilmiştir. Çalışmanın amacı kagir yapılarda hasar nedenlerini tespit etmektir. İleride bu nedenlere karşı geliştirilecek çözüm yöntemlerine yardımcı olmak; aynı zamanda incelenen yapılarda hasar durumları ye nedenlerini tespit etmektir. Yapılan çalışmada yapılardaki bozulma nedenleri yapı malzemesinden yola çıkarak yapı ölçeğinde ele alınmıştır. Kagir yapılan oluşturan yapı malzemeleri ve bu malzemelerle oluşturulmuş yapı elemanlarının özellikleri, bozulma türleri ve bozulma nedenleri kaynak araştırması yapılarak ortaya konmuştur. Örnek olarak seçilen tarihi yapılarda gözle yapılan incelemeler sonucu benzer bozulmalar tespit edilmiştir. Kagir yapılar başlıca üç malzeme, taş,tuğla ve kerpiç, kullanılarak inşa edilmişlerdir. Bu malzemelere yardımcı olarak ahşap ve metal kullanılmıştır. Bu üç malzemede ve kagir yapılarda hasar nedenleri malzemenin elde edilişinden, malzemenin örgü tekniğinden, hava kirliliğinden, yağışlar, don, rutubet, ısı farklılığı, biyolojik varlıklar, hatalı detaylandırma ve insanlardan kaynaklanabilmektedir. Sıralanan bu bozulma nedenleri birbiriyle çok sıkı ilişki içindedir. Çoğu zaman bir neden diğer sorunu oluşturan unsurdur. Çalışmanın son bölümünde ise Şemsi Paşa Camisi, Ahi Çelebi Camisi, Edirnekapı Mihrimah Sultan Camisi, Bodrum Camisi (Mirelaion Kilisesi) incelenmiş. Bu yapıların hasarları ve hasar nedenleri tespit edilmiştir. Anahtar Kelimeler: KagirYapı,Taş, Kerpiç, Tuğla, Şemsi Paşa Camii, Ahi Çelebi Camii, Edirnekapı Mihrimah Sultan Camii, Bodrum Camii

Abstract:
Causes of decay in masonry buildings are researched. In masonry mosque buildings where the research have been made, the decays and the causes of decays are determined. The aim of the research is to determining the causes of decay in masonry buildings and contribute to future studies. In the inspected mosques, the decays of today and their causes of decays are estimated. In the work, the reasons for structural failures are handed from building materials to the whole building scale. the building materials which constitutes the masonry structure the properties of the building elements, failure types and causes of decay are researched through the reference books. In the selected historical masonry buildings, such defects are estimated through eye inspected. The masonry buildings are built by three kind of building materials; natural stones, bricks and mud bricks. Woods and metals are used in the details of such buildings. The causes of decays in these three kind of building materials are; miss production of material, formation technique, air pollution, rain, freeze, moisture, temperature changes, biological living beings, wrong detailing and man made causes. These causes of decays are strongly related to each other mostly one cause is result of another. Keyword: Masonry Buildings. Natural Stones, Bricks, Mud Bricks, Şemsi Paşa Mosque, Ahi Çelebi Mosque, Edirnekapı Mihrimah Sultan Mosque, Bodrum Mosque.