Öğretimsel liderlik ile öğretmen performansı ilişkisi: Örgütsel destek aracı etkisi
The relationship between instructional leadership and teacher performance: The mediating effect of organizational support
Yazar: GÜRSEN VURAL
Danışman: PROF. DR. MURAT ÖZDEMİR
Hacettepe Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırmada, Türkiye'nin seksen bir ilinde Millî Eğitim Bakanlığına (MEB) bağlı kamu ilkokullarda görev yapan 8241 öğretmenlerin görüşlerine göre, öğretimsel liderlik, örgütsel destek ve öğretmen performansı arasındaki çok yönlü ilişkiler incelenmiştir. Mevcut araştırmada nicel araştırma yöntemi benimsenmiş olup, model testi yapılmıştır. Katılımcılara kişisel bilgiler formu, Öğretimsel Liderlik Ölçeği, Algılanan Örgütsel Destek Ölçeği ve Öğretmen İş Performansı Ölçeği uygulanmıştır. Araştırmanın veri analizinde doğrulayıcı faktör analizi, betimsel istatistikler, t-testi, ANOVA, Pearson momentler çarpımı korelasyon katsayısı, çoklu regresyon ve yapısal eşitlik modellemesi yapılmıştır. Araştırmada öğretmenlerin, okul yöneticilerinin öğretimsel liderlik davranışlarına ilişkin görüşlerinin ve örgütsel destek algılarının yüksek; öğretmen performans düzeylerinin ise çok yüksek olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca öğretmenlerin performansı ile öğretimsel liderlik arasında ve öğretmenlerin performansı ile örgütsel destek arasında pozitif yönde orta düzeyde; öğretimsel liderlik ile örgütsel destek arasında pozitif, yüksek düzeyde bir ilişkinin olduğu saptanmıştır. Mevcut araştırmada öğretimsel liderlik ve örgütsel destek değişkeninin öğretmen performansını yordadığı görülmüştür. Araştırmada öğretimsel liderlik ile öğretmen performansı ilişkisinde örgütsel destek aracı etkisinin olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Öğretimsel liderlik ile öğretmen performansı ilişkisinde örgütsel destek aracı etkisinin önemine vurgu yapılarak teorik ve pratikte elde edilen sonuçlar tartışılmıştır. Bu araştırma bulgularına dayalı olarak okul müdürlerinin akademik odaklı ve yüksek beklentilerin olduğu bir okul iklimi oluşturmaları, öğrenme ortamlarını geliştirmeleri, öğrencilerin başarılarını takip etmeleri, öğretime harcanan zamanı kontrol etmeleri, okulda görünür olmaları, öğretmenlere gerekli kaynağı sağlamaları, öğretmenleri teşvik ve mesleki gelişimlerini desteklemeleri önerilmiştir.

Abstract:
In this study, based on the views of 8241 teachers working in primary schools affiliated to the Ministry of National Education (MEB) in eighty-one provinces of Türkiye, the multifaceted relationships between instructional leadership, organizational support and teacher performance were examined. In the present study, quantitative research method was adopted, and model test was performed. Personal information form, Instructional Leadership Scale, Perceived Organizational Support Scale and Teacher Job Performance Scale were applied to the participants. Confirmatory factor analysis, descriptive statistics, t-test, ANOVA, Pearson product moment correlation coefficient, multiple regression and structural equation modeling were used in the data analysis. It was concluded that teachers' views on school administrators' instructional leadership behaviors and organizational support perceptions were high; teacher performance levels were very high. In addition, it was determined that there was a moderate level of positive correlation between teachers' job performance and instructional leadership, and between teachers' performance and organizational support; there was a positive, high level of relationship between instructional leadership and organizational support. It was observed that instructional leadership and organizational support predicted teacher performance. It was concluded that there is an organizational support mediator effect on the relationship between instructional leadership and teacher performance. The importance of this conclusion was emphasized, and the theoretical and practical results were discussed. Based on the findings of this research, it was recommended that school principals create an academically oriented school climate with high expectations, improve the learning environments, track students' achievements, control the time spent on teaching, be visible in school, provide teachers with the necessary resources, encourage teachers and support their professional development