Kredi temerrüt SWAP (CDS) primlerindeki değişimin borsa endeksleri yabancı payları üzerine etkisi: Türkiye örneği
The effect of change in credit default SWAP (CDS) premiums on foreign shares of stock market indexes: The case of Turkey
Yazar: SEVİL BİNGÖL
Danışman: PROF. DR. CİHAN TANRIÖVEN
Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Finans Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Ekonomi = Economics ; İşletme = Business Administration
Dizin: Borsa = Stock exchange ; Borsa endeksi = Stock exchange index ; Borsa İstanbul = İstanbul Stock Exchange ; Hisse senedi getirileri = Stock returns ; Hisse senetleri = Stocks ; Kredi temerrüt takası = Credit default swap ; Nedensellik = Causality ; Prim = Premium ; Prim hesaplama = Premium calculation

Özet:
Dünyada sermayenin serbest hareket etmeye başlaması ile birlikte finans sektörü önemli bir gelişme göstermiş fakat bu serbestleşme uluslararası alanda çeşitli risklere maruz kalınmasına neden olmuştur. Ortaya çıkan bu riskleri bertaraf edebilmek veya en aza indirebilmek için türev ürünler sıklıkla kullanılmaktadır. Borç verenin bir ödeme karşılığında bir borçlanma aracının kredi riskini üçüncü tarafa devretmesine olanak sağlayan türev ürünlerden biri olan kredi türevleri, riski etkin olarak yönetebilmek için kullanılan sözleşmelerdir. Bu sözleşmelerden en yaygın olarak kullanılan kredi temerrüt takasları (CDS) risk maruziyetini alıcıdan uzaklaştırmaktadır. CDS primleri ise bir ülkenin kredi değerliliğine ilişkin beklentilerini tahmin etmek için kullanılmaktadır. Çalışmada ülke riski göstergelerinden biri olan Türkiye'nin beş yıllık vadeli CDS primleri ile BIST 100, BIST Banka (XBANKA), BIST Gayri Menkul Yatırım Ortaklığı (XGMYO), BIST Holding ve Kurumlar (BISTHOLD), BIST İletişim (BISTILTM), BIST Teknoloji (BISTUTEK), BIST Mali (XZUMAL) ve BIST Sınai (XUSIN) Endekslerindeki yabancı paylar arasındaki nedensellik ilişkisinin tespit edilmesi amaçlanmıştır. Bu amaçla çalışmada Ocak 2012-Aralık 2021 dönemine ait haftalık veriler kullanılmıştır. Değişkenler arasındaki nedensellik ilişkisini açıklamak için VAR Granger Nedensellik testi ile etki tepki ve varyans ayrıştırma analizleri uygulanmıştır. Yapılan nedensellik testi sonucunda CDS değişkeni ile XGMYO, XHOLD, XILTM, XUSIN Endekslerindeki yabancı pay değişkenleri arasında nedensellik ilişkisi tespit edilmezken BIST 100, XBANK, XUTEK, XZUMAL Endeksleri yabancı pay değişkenleri arasında nedensellik ilişkisi olduğu ortaya konulmuştur. Etki tepki analizi sonucunda CDS'deki bir şokun bahsedilen tüm endekslerdeki yabancı paylarında belirli bir dönem boyunca bir düşüşe yol açtığı görülmektedir. Varyans ayrıştırmasına göre ise 12. hafta itibariyle endekslerdeki yabancı pay değişiminin yüksek oranda bir kısmının CDS değişkeni tarafından meydana geldiği tespit edilmiştir.

Abstract:
With the free movement of capital in the world, the financial sector has shown an important development, but this liberalization has caused exposure to various risks in the international area. Derivative products are frequently used to eliminate or minimize these emerging risks. Credit derivatives, one of the derivative products that allow the lender to transfer the credit risk of a debt instrument to a third party in return for a payment, are contracts used to manage risk effectively. Of these contracts, the most widely used credit default swaps (CDS) keep the risk exposure away from the buyer. In addition, CDS spreads are used to estimate expectations of a country's creditworthiness. In the study, it is aimed to determine the causality relationship between the five-year term CDS spreads of Turkey, which is one of the country risk indicators, and the foreign shares in the BIST 100, BIST Bank (XBANK), BIST Real Estate Investment Company (XGMYO), BIST Holding and Institutions (BISTHOLD), BIST Communication (BISTILTM), BIST Technology (XUTEK), BIST Financial (XZUMAL) and BIST Industrial (XUSIN) Indexes. For this purpose, weekly data from January 2012 to December 2021 were used in the study. In order to explain the causality relationship between the variables, VAR Granger Causality Test and impulse-response and variance decomposition analyzes were applied. As a result of the Granger causality test, while no causality relationship was detected between CDS variable and foreign share variables at XGMYO, XHOLD, XILTM, XUSIN indexes, it was revealed that there was a causal relationship between BIST 100, XBANK, XUTEK, XZUMAL indexes foreign share. As a result of impulse response analysis, it is seen that a shock in CDS caused a decrease in foreign shares in all mentioned indexes during a certain period. According to the variance decomposition, it was determined that a high weight of the foreign share change in the indexes as of the 12th week was caused by the CDS variable.