Opiyat kullanım bozukluğu tanılı hastalardan opiyat kullanımı devam edenler ve remisyonda olanların sağlıklı kontrollerle dikkat, dürtüsellik ve yürütücü işlevler açısından karşılaştırılması
Comparison of healthy controls with opiate use disorder patients who have continuous usage of opiates and those in remission in terms of attention, impulsivity and executive functions
Yazar: DİDEM BEŞİKCİ KELEŞ
Danışman: DOÇ. DR. RABİA BİLİCİ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Erenköy Ruh ve Sinir Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2019
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Bağımlılık = Dependency ; Biliş = Cognition ; Dikkat = Attention ; Dürtüsel davranış = Impulsive behavior ; Eroin = Heroin ; Eroin bağımlılığı = Heroin dependence ; Narkotikler = Narcotics ; Opiyat alkaloidleri = Opiate alkaloids

Özet:
Giriş ve Amaç: Çalışmamızın amacı opiyat kullanım bozukluğu tanılı hastalardan opiyat kullanımı devam edenler ve sürdürüm tedavisi almaktayken remisyonda olanlar ile sağlıklı kontrollerin dikkat, dürtüsellik ve yürütücü işlevler açısından karşılaştırılmasıdır.
Yöntem: Çalışmamıza DSM-5 kriterlerine göre opiyat kullanım bozukluğu tanısı konulan ve sürdürüm tedavisiyle remisyonda olan 41 hasta, opiyat kullanımı halen devam eden 40 hasta  ve araştırmaya katılmayı kabul eden 43 sağlıklı gönüllü katılmıştır. Hastaların, sosyodemografik ve klinik verileri araştırmacı tarafından toplanmıştır. Diğer psikiyatrik tanıların dışlanması için SCID-I (DSM IV Eksen I Bozuklukları İçin Yapılandırılmış Klinik Görüşme) uygulanmıştır. Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğunun (DEHB) dışlanması için Erişkin Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu Kendi Bildirim Ölçeği (ASRS) uygulanmış, DEHB açısından riskli puan alan bireylerle görüşme yapılarak, DEHB tanısı alan kişiler çalışmaya dahil edilmemiştir. Tüm hastalara Klinik Opiyat Yoksunluk Ölçeği (KOYÖ) uygulanmış ve yoksunluk bulguları saptanan hastalar çalışma dışı bırakılmıştır. Nörokognitif değerlendirme için tüm katılımcılara CANTAB (Cambridge Neuropsychological Test Automated Battery) uygulanmıştır.
Bulgular: Yapılan CANTAB ölçümlerinde halen opiyat kullanımı devam eden grup ve sürdürüm tedavisiyle remisyonda olan grubun kontrol grubuna göre sürekli dikkat testinin RVP-A' ve toplam hedefi kaçırma sayısı alt testlerinde; bilişsel dürtüsellik testinin risk alma, genel bahis oranı, risk ayarlama ve gecikme kaçınganlığı alt testlerinde; motor dürtüsellik ve yürütücü işlevler testlerinin ise uygulanan tüm alt testlerinde anlamlı derecede bozulma saptanmıştır. Sürdürüm tedavisiyle remisyonda olan grup ile halen opiyat kullanımı devam eden grup arasında ise anlamlı düzeyde farklılık saptanmamıştır. 
Sonuçlar: Çalışmamızın verileri, opiyat kullanım bozukluğu tanılı kişilerde nörokognitif hasar olduğunu ve tedavi altında olmanın bu hasarda belirgin bir iyileşme yaratmadığını göstermektedir.  Opiyat kullanım bozukluğu olan hastaların uzun vadeli tedavi planlamalarında nörokognitif hasarlarının göz önünde bulundurulması gerekmektedir. 

Anahtar Kelimeler: Opiyat, eroin, bağımlılık, dikkat, dürtüsellik, yürütücü işlevler.

Abstract:
Introduction and Objective: The aim of our study was to compare the attention, impulsivity and executive functions of those with healthy controls (HC), participants with histories of illicit heroin use and former heroin users stabilized on buprenorphine maintenance treatment (BMT). 
Method: Forty-one patients with the diagnosis of opiate use disorder according to DSM-5 criteria and in remission with maintenance treatment, forty patients with opiate use and forty-three healthy volunteers who accepted to participate were included in the study. Sociodemographic and clinical data of the patients were collected by the researcher. SCID-I (Structured Clinical Interview for DSM IV Axis I Disorders) was applied to exclude other psychiatric diagnoses. Adult Attention Deficit and Hyperactivity Disorder Self-Report Scale (ASRS) was applied and individuals who had a risky score for attention deficit and hyperactivity disorder (ADHD) were interviewed and the persons diagnosed with ADHD were not included in the study. Clinical Opiate Withdrawal Scale (COWS) was applied all patients and those with withdrawal findings were excluded from the study. CANTAB (Cambridge Neuropsychological Test Automated Battery) was applied to all participants for neurocognitive evaluation.
Results: According to the HC of the illicit heroin users group and BMT group in the CANTAB measurements, the continuous attention test was performed in the RVP-A and total misses subscales; cognitive impulsivity testing in risk taking, overall proportion bet, risk adjustment and delay aversion subscales; motor impulsivity and executive function tests in all subtests were significantly impaired. There was no significant difference between the BMT and heroin group. 
Conclusion: The data of our study indicate that neurocognitive damage is present in people with opiate use disorder and maintenance treatment is not a significant improvement in this damage. Neurocognitive damages should be considered in long-term treatment planning of patients with opiate use disorder.

Key Words: Opiates, heroin, addiction, attention, impulsivity, executive functions.