Erken dönem uyumsuz şemalar ve benlik algısının alkol ve madde kullanımı üzerindeki etkilerinin incelenmesi
Examination of the effects of early maladaptive schemas and self-perception to alcohol and substance use
Yazar: MERVE ÇALIŞKAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ZEKERİYA KÖKREK
İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Alkol içme = Alcohol drinking ; Benlik algısı = Self perception ; Erken dönem uyum bozucu şemalar = Early maladaptive schemas ; Madde bağımlılığı = Drug addiction ; Narkotik bağımlılığı = Narcotic dependence ; Ölçekler = Scales

Özet:
Çalışmanın amacı erken dönem uyumsuz şemalar ve benlik algısının alkol ve madde kullanımı üzerindeki etkilerinin incelenmesi üzerine hazırlanmıştır. Araştırma kolay örnekleme yöntemiyle ulaşılan 138 kişiden oluşmaktadır. Verilerin toplanmasında Demografik Form, Bağımlılık şiddetini ölçmek için Ögel (2012) tarafından geliştirilen "Bağımlılık Profil İndeksi (BAPİ) Risk Tarama Formu", erken dönem uyumsuz şemalar için Young Şema Ölçeği Kısa Form 3 (YŞÖ-KF3) ve benlik algısını ölçmek için Sosyal Karşılaştırma Ölçeği (SKÖ) kullanılmıştır. Yapılan analiz sonuçlarına göre Bağımlılık Şiddeti ile Benlik Algısı arasında negatif yönde istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulnmuştur; (r=0,196; p<0,05). Bu sonuca göre Benlik Algısı düzeyi arttıkça Bağımlılık Şiddeti düzeyi azalmaktadır. Ayrıca bağımlılık şiddeti ve erken dönem uyumsuz şemalar arasında ilişki belirlenmiştir. Araştırma sonuçlarına göre Duygusal Yoksunluk, Başarısızlık, Karamsarlık, Sosyal İzolasyon /Güvensizlik, Duyguları Bastırma, İç İçe Geçme / Bağımlılık, Ayrıcalıklılık / Yetersiz Öz Denetim, Terk Edilme ve Kusurluluk şemaları düzeyi arttıkça Bağımlılık Şiddeti düzeyi de artmaktadır. Bağımlılık Şiddeti, erken dönem uyumsuz şemalar ve benliğin algılanması ile yordanmıştır. Bağımlılık Şiddetinin erken dönem uyumsuz şemalar ve benliğin algılanması ile yordanması için kurulan model istatistiksel olarak anlamlıdır (R2=0,263; F(15,114)=2,706; p<0,01). Yapılan analiz sonucunda erken dönem uyumsuz şemalar ve benlik algısı bağımlılık şiddetini %26,3 oranında açıklamaktadır.

Abstract:
The purpose of the research is examining the effect of the early maladaptive schemas and self-perception to alcohol and substance use. The research had formed by using easy sampling method applied on 138 persons. The scales that are used to collect data are demographic, BAPİ (Addiction Profile Index Risk Scan Form) is used to measure the addiction intensity which developed by Ögel (2012), YŞÖ-KF3 (Young Schema Questionnaire-SF) is used to determine the early maladaptive schemas and to measure self-perception SKÖ (Social Comparisons Scale) is used. According to result of the analysis there is a statistically significant negative relationship between addiction intensity and self-perception; (r=0,196; p<0,05). As a result when the self-perception increases, the addiction intenity decreases. As well as the relationship between early maladaptive scheme and self-perception had determined. As result of the research; when level of Emotional Deprivation, Failure, Negativity, Social Isolation/ Mistrust, Emotion Inhibition,  Enmeshment/ Dependence, Entitlement/ Insufficient Self-control and Abandonment Schemas level increase, addiction intensity level increase too. The addiction intensity is predicted by early maladaptive schemas and self-perception. The model that is established to predict addiction intensity by early maladaptive schemas and self-perception is statistically significant (R2=0,263; F(15,114)=2,706; p<0,01). As a result of the analysis, early maladaptice schemas and self perception %26,3 rate explain the addiction intensity.