Ankilozan spondilitli hastalarda TNFα, sTNFR1, sTNFR2, sIL2R, IL6 ve neopterin düzeylerinin hastalık aktivitesi ile ilişkilerinin değerlendirilmesi
The evaluation of the relationship between levels of TNFα, sTNFR1, sTNFR2, sIL2R, IL6 and neopterin with disease activity in ankylosing spondylitis
Yazar: NERGİZ ZORBOZAN
Danışman: PROF. DR. SÜLEYMAN DEMİR
Pamukkale Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Tıbbi Biyokimya Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2014
Konu: Biyokimya = Biochemistry ; Romatoloji = Rheumatology
Dizin: Hastalık = Disease ; Neopterine = Neopterine ; Spondilit-ankilozan = Spondylitis-ankylosing ; Tümör nekroz faktörleri = Tumor necrosis factors ; İnterlökin 2 = Interleukin 2 ; İnterlökin 6 = Interleukin 6

Özet:
Ankilozan spondilit (AS) sık görülen, primer olarak aksiyel iskeleti ve sakroiliak eklemi tutan ilerleyici bir inflamatuar romatolojik hastalıktır. Doğrudan ya da dolaylı olarak ciddi fonksiyonel ve sosyoekonomik kayıplara yol açmaktadır. AS patogenezi ile ilgili bilinenler sınırlıdır. Patogenezde çevresel ve genetik faktörler yanında, son yıllarda sitokinlerin rolü incelenmektedir. Altta yatan patofizyolojik sürecin anlaşılması, tanının doğrulanması, prognozun öngörülmesi ve hastalık aktivitesinin değerlendirilmesi için yeni biyobelirteçlere olan gereksinim artmıştır. Neopterin, hücresel immün reaksiyona bağlı hastalıklarla ilişkilidir ve hastalığın şiddeti, gelişimi ve klinik gidişi ile neopterin düzeyleri arasında güçlü bir ilişki bulunmaktadır. Soluble interlökin2 reseptör (sIL2R), IL2'yi düşük afinite ile bağlayan en önemli immün sistem düzenleyicilerinden biridir. Tümör nekroz faktör (TNF)α ve çözünebilir reseptörleri (soluble tümör nekrozis faktör reseptör 1 ve 2) (sTNFR1 ve sTNFR2) AS proinflamatuar sürecinde kilit bir rol oynamaktadır. Artmış interlökin (IL)6 düzeyleri de periferal artritli hastalarda hastalık aktivitesi ile ilişkilidir. 

Çalışmaya Modifiye New York tanı kriterlerine uyan, 160 AS'li hasta ve 80 sağlıklı kontrol alındı. Bath ankilozan spondilit hastalık aktivite indeksi (BASDAI) skor ölçümleri yapıldı. Tüm bireylerden alınan serumlardan TNFα, sTNFR1, sTNFR2, sIL2R, IL6 ve neopterin düzeyleri çalışıldı. 

TNFα, sTNFR2, sIL2R, IL6 düzeyleri AS'li hastalarda kontrol grubuna göre yüksek bulundu (tümünde p=0.0001). Hastalar BASDAI'ya göre aktif ve inaktif olarak gruplandırıldığında aktif ve inaktif hasta gruplarında, kontrol grubuna kıyasla TNFα, sTNFR2, sIL2R, IL6 düzeyleri yüksekti (tümünde p<0.05). Aktif AS'li hastalarda inaktif AS'li hastalara göre sTNFR2 düzeyi düşüktü (p=0.042). Geleneksel olarak kullanılan belirteçler olan eritrosit sedimentasyon hızı (ESH) (p=0.0001) ve C-reaktif protein (CRP) (p=0.041) düzeyleri aktif AS'li hastalarda inaktif AS'li hastalara göre yüksekti. AS'li hastalarda IL6 ile CRP (r=0.451, p=0.0001) ve ESH (r=0.297, p=0.0001) arasında, ayrıca sIL2R ile CRP (r=0.173, p=0.029) arasında zayıf pozitif ilişki bulundu 

Sonuç olarak, AS'li hastalarda yüksek bulunan TNFα, sTNFR2, sIL2R, IL6 AS immünopatogenezinde önemli bir role sahip olabilir ve AS'de inflamasyonu değerlendirmede kullanılabilir. sTNFR2 düzeyinin aktif AS'li hastalarda inaktif AS'li hastalara kıyasla düşük bulunması AS'de hastalık aktivitesini belirlemede sTNFR2'nin yararlı bir parametre olabileceğini düşündürmektedir.

Anahtar Kelimeler: Ankilozan spondilit, hastalık aktivitesi, neopterin, TNFα, sTNFR1, sTNFR2, sIL2R, IL6

Abstract:
Ankylosing spondylitis (AS), primarily involving the axial skeleton and sacroiliac joint is a common, progressive inflammatory rheumatic disease and directly or indirectly leads to serious functional and socioeconomic losses. The current understanding of the pathogenesis of this disorder is limited. In addition to genetic and environmental factors in the pathogenesis, the roles of cytokines in recent years are investigated. Need for new biomarkers is increasing to understanding pathophysiologic processes that are underlying the disease; and to predict prognosis, to confirm diagnosis and to assess the disease activity and response to treatment.   Neopterin is related to diseases associated with cellular immune reactions and there is strong correlation between the levels of neopterin and the severity, development and clinical outcomes of the disease. Soluble interleukin 2 receptor (sIL2R), one of the most important immune system regulators, binds IL2 with low affinity. Tumour necrosis factor (TNF) α and its soluble receptors (soluble tumour necrosis factor receptor 1 ve 2) (sTNFR1 and sTNFR2) play a key proinflammatory role in AS. Increased interleukin (IL) 6 levels in patients with peripheral arthritis has also correlated with measures of disease activity.

One hundred sixty patients diagnosed as AS according to the Modified New York Criteria and 80 healthy controls were included in the study. Patients were evaluated with Bath Ankylosing Spondylitis Disease Activity Index (BASDAI) score. TNFα, sTNFR1, sTNFR2, sIL2R, IL6 and neopterin levels were measured in all of the sera obtained from participants and compared with traditional biomarkers, Erythrocyte sedimentation rate (ESH) and C-reactive protein (CRP).

Serum TNFα, sTNFR2, sIL2R, IL6 levels were found higher values in AS patients than in controls (p=0.0001, in all). When the AS patients were grouped as active or inactive according to the BASDAI, serum TNFα, sTNFR2, sIL2R, IL6 levels were higher in active patients than in inactive patients (p<0.0001, in all) while serum sTNFR2 levels were found lower values in active group than in inactive group (p=0.042). Levels of traditionally used markers, ESH (p=0.0001) and CRP (p=0.041) were higher in active patients than in inactive patients. In patient with AS, sIL2R levels were weakly correlated with CRP (r=0.173, p=0.029). IL6 levels were weakly correlated with ESH and CRP (r=0.297, p=0.0001 and r=0.451, p=0.0001, respectively).

In conclusion, the high values of TNFα, sTNFR2, sIL2R, IL6 in AS patient may have important roles in the immunopathogenesis of disease and they may be used to assess of activitiy of disease.

Key words: Ankylosing spondylitis, disease activity, neopterin, TNFα, sTNFR1, sTNFR2, sIL2R, IL6