Zonisamid'in Zebra Balığı (Danio rerio) organlarındaki oksidatif stres etkilerinin biyokimyasal analizler ile incelenmesi
Investigation of oxidative stress effects of Zonisamide on Zebrafish (Zanio rerio) organs by biochemical analysis
Yazar: SERRA TEKLER
Danışman: PROF. DR. FİGEN ESİN KAYHAN
Marmara Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı / Biyoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Biyoloji = Biology

Özet:
Epilepsi, yaklaşık 50 milyon insanın hayatını olumsuz şekilde etkilemekte olan kronik
nörolojik bir bozukluktur. Hastalığın tedavisinde öncelikli adım nörobiyolojik,
psikolojik, sosyal açıdan olumsuz sonuçları ile hastaların hayat kalitesini düşüren
nöbetleri durdurmaktır. Bunun için, yan etkilere neden olmayan nöbet önleyici ilaçlar ana
tedavi yöntemidir. Sekonder jeneralizasyon nöbetlerin monoterapisi ve parsiyel
nöbetlerin yardımcı tedavisi için ruhsatlandırılan zonisamid (ZNS) etken maddesi,
nöronlardaki T-tipi kalsiyum kanallarının inhibisyonu ile nöronal hiperkronizasyonun
baskılanmasını sağlamakta ve nöbetin hücrelerde yayılmasını azaltmaktadır.
Bu tez çalışmasının amacı, omurgalı model organizma olan Danio rerio'nun, 50 mg/L
ZNS ve 100 mg/L ZNS maddesine maruz kalmasından sonra karaciğer ve beyin
dokularında meydana gelebilecek olan oksidatif stres etkilerinin, stres belirteci olan
malondialdehit, indirgenmiş glutatyon, katalaz aktivitesi ile total protein tayini testleri ile
incelenmesidir. Elde edilen veriler, istatistiksel anlamlılıkları tek yönlü varyans analizi
(ANOVA) ile değerlendirilmiş ve değerler, Tukey's çoklu karşılaştırma testi ile analiz
edilmiştir.
Bulgular incelendiğinde karaciğer dokusunda, 50 mg/L dozunda katalaz aktivitesinin
yükseldiği, 100 mg/L ise azaldığı, indirgenmiş glutatyon seviyesinin, 50 mg/L ve 100
mg/L ZNS dozlarında yükseldiği gözlenmiştir. Malondialdehit ve Total protein
değerlerinde ise her iki dozda azalma görülmektedir. Beyin dokularında yapılan
analizlerin sonucunda kontrol grubuna göre katalaz aktivesi 50 mg/L ve 100 mg/L ZNS
dozlarının her ikisinde de azalmıştır. İndirgenmiş glutatyon seviyeleri incelendiğinde
dozların her ikisinde de azaldığı görülmüştür. Beyin dokusundaki malondialdehit
seviyelerinde, 50 mg/L uygulama grubunda azalma gözlenirken, 100 mg/L dozunda
anlamlı olmayan bir artış gözlenmiştir. 50 mg/L ZNS maruziyeti, total protein
seviyesinde yükselmeye, buna karşılık 100 mg/L ZNS maruziyeti total protein
seviyesinin azalmasına sebep olmuştur.

Abstract:
Epilepsy is a chronic neurological disorder that negatively affects approximately 50
million individuals' lives. The primary step in treating the disease is to halt seizures that
reduce patients' quality of life with their neurobiological, psychological, and social
consequences. Non-impactful seizure-preventing medications are the main therapeutic
approach. Zonisamide, an active compound licensed for the monotherapy of secondary
generalized seizures and adjunctive treatment of partial seizures, inhibits T-type calcium
channels in neurons, suppressing neuronal hyper-synchronization, and reducing seizure
propagation.
The aim of this thesis is to investigate the potential oxidative stress effects in liver and
brain tissues that may arise due to exposure to 50 mg/L and 100 mg/L of ZNS using
biomarkers including total protein, malondialdehyde, reduced glutathione, and catalase
activity tests in Danio rerio, the vertebrate model organism. The acquired data were
statistically evaluated using one-way analysis of variance (ANOVA) for significance, and
values were analyzed using Tukey's multiple comparison test.
Upon analyzing the results, in liver tissue, catalase activity increased at the 50 mg/L dose
group, whereas it decreased at 100 mg/L. Reduced glutathione levels were observed to
increase at both the 50 mg/L and 100 mg/L dose groups. Both dose groups resulted in
decreased malondialdehyde and total protein levels. Analyzing brain tissues revealed a
decrease in catalase activity at both 50 mg/L and 100 mg/L dose groups compared to the
control group. Reduced glutathione levels decreased at both dose groups. In brain tissue,
malondialdehyde levels decreased in the 50 mg/L exposure group, while an insignificant
increase was observed at the 100 mg/L dose group. Exposure to 50 mg/L of zonisamide
led to an increase in total protein levels, whereas exposure to 100 mg/L resulted in a
decrease in total protein levels.