Çocuk acil polikliniğine başvuran akrep sokmalarının retrospektif olarak değerlendirilmesi
Retrospective evaluation of scorpion envenomations refer to the  pediatric emergency service
Yazar: FEYAT TUNÇ
Danışman: PROF. DR. MEHMET CELAL DEVECİOĞLU
Dicle Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2018
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Acil servis-hastane = Emergency service-hospital ; Acil tıp = Emergency medicine ; Akrep zehirleri = Scorpion venoms ; Akrepler = Scorpions ; Isırma ve sokmalar = Bites and stings ; Mortalite = Mortality ; Panzehir = Antivenins ; Retrospektif çalışmalar = Retrospective studies ; Çocuklar = Children

Özet:
Giriş ve Amaç: Bu çalışmada, Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi çocuk hastanesi çocuk acil polikliniğine başvuran pediatrik yaş grubunda akrep sokma olgularının; cinsiyet ve yaş dağılımı, başvuru şikayeti ve klinik bulguları, laboratuvar sonuçları retrospektif olarak değerlendirildi, amaç; akrep sokması nedeni ile çocuk acil polikliniğine başvuran pediatrik hastalara yaklaşım konusunu güncelleştirmek; başta kırsal kesimde halkın bilinçlendirilmesi ve dolayısıyla akrep sokması vakalarına bilinçli müdahale yapılarak hayati önem taşıyan bu durumda bölgedeki sağlık personellerinin yeterli ve etkili tedavi becerisini kazandırmayı amaçlamaktadır.
Gereç ve Yöntem: Bu çalışmaya 2013-2017 yılları arasında Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Hastanesi Çocuk Acil Polikliniğine cinsiyet ayrımı gözetmeksizin yaşları 1-16 yaş arasındaki akrep sokmasına bağlı zehirlenen vakalar alındı.
Bulgular: Hastanemizin acil polikliniğine akrep sokması şikayeti ile başvuran 72 hastanın yaş ortalaması 7,64±4,04 yıl, %43,1'inin erkek, %56,9'unun kız olduğu görüldü. Akrep sokma vakalarının %65,3'ü kırsal alandan, %34,7'sinin de merkeze yakın yerleşim yerlerinden hastanemiz aciline başvurdukları görüldü. Çalışmaya alınan vakaların %51,4'ünün alt ekstremitelerinden, %34,7'sinin ise üst ekstremitelerinden sokulduğu saptandı. Vakaların %70,8'inde ağrı, %22,2'sinden kusma, %58,3'ünde ödem, %41,7'sinde soğuk ekstremite, %23,6'sında terleme, %12,5'inde aşırı tükürük salgılama, %6,9'unda konvülzyon ve %1,4'ününde priapizm klinik bulgularınınolduğu saptandı. Akrep sokması ile başvuran çocukların %25,7'sinin hafif,%71,4'ünün orta ve %2,9'ununda ağır evrelemeye sahip oldukları saptandı. Vakaların %72,2'sine intravenöz%19,4'üne intramusküler şekli ile antivenom uygulandığı saptandı. Vakaların %44,4'üne tetanoz aşısı,%75'ine steroid, %76,4'üne antihistaminik, %65,3'üne analjezik, %66,7'sine antibiyotik tedavisi uygulandı ve %2,8'ine eritrosit süspansiyonu, %1,4'üne trombosit süspansiyonu verildi. Vakaların %11,1'ine prazosin ek ilaç olarak verildiği saptandı. Komplikasyon olarak kompartman sendromu ve güç kaybı çok az vakada görüldü. Vakaların %1,4'üne resüsitasyon uygulanırken %4,3'üne Mekanik ventilatöre bağlanma ihtiyacı olduğu saptandı. Vakaların %32,9'unda yoğun bakım ihtiyacı ortaya çıkarken iki hasta (%2,9) ex olmuştur. Çalışmamızda yer alan çocukların %68,1'nin normotansif kan basıncı, %51,4'ünün normal kardiyak muayenesi, %72,2'si normal solunum muayenesi ve %69,4'ünde bilincin açık olduğu saptandı.
Sonuç: Akrep sokması vakaları özellikle Güneydoğu Anadolu bölgesi başta olmak üzere ülkemizde halen önemli bir sağlık problemidir. Özellikle yaz aylarında görülme sıklığı artmaktadır. Solunum, kardiyovasküler, nörolojik ve gastrointestinal sistem tutulumu görülür ve nadiren ölüm ile sonlanabilmektedir.
Anahtar Kelimeler: Çocuk acil, akrep sokması, antivenom, mortalite.

Abstract:
Introduction and Objective: In this study, scorpion sting cases in the pediatric age group of patients who admitted to Dicle University Faculty of Medicine Children's hospital Pediatric Emergency Clinic were retrospectively evaluated in terms of gender and age distribution, presented complaints, clinical findings and laboratory results. And, the study aims to update the issue of intervening the pediatric patients admitted to the emergency clinic due to scorpion sting, to raise the awareness of the people in the rural areas and consequently to provide adequate knowledge and effective treatment skills to the health personnel in the region for this vital condition.
Material and Method: The study was conducted with patients in the 1-16 age group regardless of the gender, who admitted to Dicle University Faculty of Medicine Children's Hospital Pediatric Emergency Polyclinic between 2013 and 2017 due to scorpion sting intoxication.
Results: It was observed that 43.1% of the patients, admitted to the emergency polyclinic with the complaint of scorpion sting, was male and 56.9% was female. Of the scorpion sting cases, 65.3% was in the rural area and 34.7% was in the city center. Of the cases included in the study, 51.4% had been stung at the lower extremities and 34.7% of them had been stung at the upper extremities by scorpions. Among the clinical symptoms, pain was observed in 70.8% of cases, vomiting in 22.2%, edema in 58.3%, cold extremity in 41.7%, sweating in 23.6%, excessive salivary secretion in 12.5%, convulsions in 6.9%, and priapism in 1.4%. Of the children who were exposed to scorpion sting, 25,7% had mild, 71,4% had moderate and 2.9% had severe phase. IV Antivenom was found to be administered to the 54.3% of the patients. Tetanus vaccination had been given to 44.3% of the patients, steroid treatment had been administered to 74.3%, antihistaminic treatment to 75.7%, analgesic treatment to 64.3%, antibiotic treatment to 65.7% and 1.4% had erythrocyte suspension. While no platelet suspension had been given to the patients, 11.4% of the patients had been treated with prazosin as an adjunctive drug. As a complication, compartment syndrome and loss of strength were present in a few cases. Resuscitation had been applied to 1.4% of the cases, and it was found that 4.3% needed mechanical ventilation. Of the patients, 32.9% had intensive care need, and 2 patients were ex. Of the children in our study, 68.1% had normotensive blood pressure, 51.4% had normal cardiac examination, 72.2% had normal breathing examination and 69.4% had been conscious.
Conclusion: The scorpion sting incidents are still an important health problem especially in the Southeastern Anatolia region of Turkey. Especially in the summer months the incidence increases. Respiratory, cardiovascular, neurological and gastrointestinal tract involvement are seen and rarely can result in death.
Keywords: Pediatric emergency, scorpion sting, antivenom, mortality.