Antikçağ'da diyalektik düşünce
Dialectical thought in the classical age
Yazar: ÖZGÜR ÖZDEMİR
Danışman: DOÇ. DR. ALİ TAŞKIN
Cumhuriyet Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe Bölümü / Felsefe Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Felsefe = Philosophy
Dizin: Diyalektik yöntem = Dialectic method ; Herakleitos = Herakleitos ; Parmenides = Parmenides ; Platon = Platon ; Sokrates = Socrates ; Zenon = Zenon

Özet:
?Antikçağ'da Diyalektik Düşünce? başlığını taşıyan bu çalışmada Antikçağdaki diyalektik düşüncenin seyri incelenmektedir. Diyalektik düşünce, bu dönemdeki birçok filozofta farklı farklı anlamlar kazanmış olduğu için, her filozofun diyalektik düşünceden ne anladığı üzerinde ayrı ayrı duruldu. Bu nedenle felsefi düşüncenin başlangıcı ve aynı zamanda temeli olan Antik Yunan dünyasındaki diyalektiği ilk olarak ?diyalektik? kavramının etimolojik kökenine değindikten sonra iki ana bölüme ayırarak inceledik.Birinci bölümde oluş sürecinde işleyen diyalektik düşünce üzerinde duruldu. İlk olarak Herakleitos'un diyalektik evrende hüküm süren ve ken¬disinden dolayı varolan her şeyin kendi kar¬şıtına dönüştüğü değişme sürecini, karşıtla¬rın birliğini ve savaşını, bunların yanı sıra onun logos ve ateş kavramları hakkındaki görüşlerini inceledik. Bu bölümde aynı zamanda oluş, bozuluş ve boşluk gibi kavramların varlığının düşünülemeyeceğini ileri süren, değişim, hareket ve çokluğun aldatıcılığını gösteren, akıl ve duyu ayrımına dayanan felsefe anlayışını en açık biçimde ortaya koyan Parmenides'in düşüncelerini ele aldık. Bu bölümün sonunda Parmenides'in çokluk ve devinimin hakkındaki görüşlerini desteklemek amacıyla; ?çokluk? ve ?hareket? kavramlarına karşı yürüttüğü eleştirel çözümlemede, kavramları çelişik birlikler olarak tanıtlayarak savları çürütme tarzında işleyen bir diyalektik düşünceyi kullanan ve bunu ortaya koyduğu paradokslarla açıklayan Zenon'a değindik.İkinci bölümde ise, diyalektiği hakikatin keşfinin metoduna dönüştürerek onu felsefi uslamlama ile özdeşleştiren Sokrates ve Platon diyalektiği incelendi. Sokrates'teki diyalektik düşünce, sorular ve yanıtlarla gelişen bir diyalog metoduyla açığa çıkmaktadır. Bu diyalog sürecinde birbirini tamamlayan ironi ve maieutike kavramlarının Sokrates'teki diyalektik düşünce içindeki yerine değinildi. Aynı zamanda Sokrates'te tartışma sanatı olan aynı zamanda Sofistlerin izini taşıyan diyalektiğin onlarla olan ayrılığına vurgu yapıldı. Platon'daki diyalektik düşünce ise hem bir metot hem de epistemenin kendisi olarak belirmektedir. Bu nedenle Platon'daki diyalektik düşünce iki ayrı başlık altında incelendi. Birinci bölümde Sokrates'ten miras alınan, soru ve yanıt tarzında işleyen tartışma tekniği ola¬rak diyalektik anlayışı; ikinci bölümde ise onun uzun düşünce yolculuğu sonunda ulaşmış olduğu iki dünyalı metafiziği, yani evren anlayışı ortaya konulmaya çalışıldı.

Abstract:
In this study entitled ?Dialectical Thought in the Classical Age? the progress of dialectical thinking in its initial period is investigated. This manner of thinking had acquired different contents of meaning by each philosopher and it was necessary to examine them separately. With this particularity in mind, we investigated the etymological root of the concept of dialectics which marks the beginning and also the basis of philosophical thinking in the Classical Greek World, and then we proceeded to divide the historical development into two parts.In the first part, dialectics in the process of being is worked on. Heraclitus is taken first; his views on the process of change which rules every event in the universe, tranforms opposites and forms their unity are investigated. His fragments on logos and fire are closely studied. Then Parmenides? views on being, decay and the void, and their rejection as unthinkable are scrutinized. His contention that change and plurality are deceptive is examined with the conclusion that he was the first philosopher to make a clear distiction between reason and perception. At the end of this part Zenon, who critically analysed the concepts of plurality and movement to support Parmenides, is studied with an emphasis on his definition of such concepts as contradictory unities by using dialectical argumentation and and by establishing paradoxes.In the second part the dialectics of Socrates and Plato are studied. It is shown that they turned dialectics into a method for the discovery of truth and identified this method with philosophical reasoning. Socrates? dialectical thinking is revealed by a method of dialogue developed through questions and answers. In this context irony and maieutike are studied as complemantary concepts. The Socratic art of argumentation and discussion is evaluated as a different but not completely different procedure from that of the Sophists, because it contains elements which follow their footsteps. Plato?s dialectical thinking emerges both as a method and as the episteme itself. Fort his reason Platonic dailectics is examined under two separate subtitles. In the first, the Socratic legacy of dialectics as a an art or technique proceeding by question-answer dialogue is tried to be clarified. In the second, Plato?s metaphysics of two-worlds, that is, his understanding of cosmos which he put forth at the end of a long journey of thinking, is tried to be established and evaluated.