İbn Rüşd'ün Bidâyetü'l-Müctehid adlı eserinde haber-i vahidi delil olarak kullanması: Aile Hukuku örneği
Averroes' use of report from individual as evidence in his work Bidayat al Mujtahid: The family Law example
Yazar: BEGÜM HAVVA KAYAPINAR
Danışman: PROF. DR. NASİ ASLAN
Çukurova Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Din = Religion ; Hukuk = Law
Dizin: Aile hukuku = Family law ; Bidayetü`l-Müctehid = Bidayetü`l-Müctehid ; Haber-i vahid = Khabar al wahid ; İbn Rüşd = İbn Rüşd ; İslam Hukuku = Islamic Law ; İslamiyet = Islam

Özet:
İslam hukuku, yapısı itibarıyla İslam dininin temel metinleri olan Kur'an ve hadislerden hareket etmek durumundadır. Kur'an'ın mütevâtir olmasından dolayı sübutu hakkında ittifak söz konusu olup ayetlerin delaletleri noktasında bazı ihtilaflar bulunmaktadır. Ancak İslam hukuk metodolojisindeki asıl ihtilaflar haber-i vahid konusunda yaşanmıştır. 
	Prensip olarak haber-i vahidin bilgi gerektirmeyeceği ancak amel gerektireceği kabul edilmiştir. Bunun neticesinde bütün mezhepler bazı usul ve kaideler çerçevesinde haber-i vahid ile amel etmiştir. Diğer mezhepler gibi Malikî mezhebi de haber-i vahidin amel değerini kabul etmiş ve bu haberler ile amel etmek için bazı şartlar ileri sürmüştür.
	İbn Rüşd'ün haber-i vahid ile ilgili görüşlerine bakıldığında genel kabule uygun bir şekilde haber-i vahidin amel gerektireceğini kabul ettiği görülmektedir. Ancak o da haber-i vahidin kabulü için bazı şartlar ileri sürmektedir. Bu şartlar incelendiğinde bunların genel olarak Malikî ekolünün kabul ettiği şartlara uygun olduğu söylenebilir. 
	İbn Rüşd teorik olarak haber-i vahidi kabul etmiş ayrıca pratik olarak da fürû-i fıkıh alanında delil olarak kullanmıştır. Fürû fıkıh alanındaki kitabının nikâh ve talak bölümleri incelendiğinde mezheplerin bu konudaki delillerinin tahlil edildiği ileri sürülebilir. İbn Rüşd bu tahlil esnasında mezhepler arası benzerlikleri zikretmiştir.

Abstract:
Islamic law has to act from the Qur'an and hadiths, which are the fundamental texts of the Islam. There is an consensus that the text of the Qur'an is preserved through the uninterrupted chain of transmission (mutewatir) among the Muslim scholars, but there are some controversies regarding what some verses really about. However, the real conflicts in the methodology of Islamic law have been experienced in the hadith texts that are considered as reports from individuals (haber al-wahid). 
In principle, it was accepted that, it's not required to have faith / believe in the reports from individuals but it's required to act as accordingly. As a result, all Islamic sects acted accordingly with reports from individuals within the framework of some procedures and rules. Like the other sects, the Maliki sect accepted the reports from individuals as valuable source for the rightful deeds and put forward some conditions for devising it. 
When Averroes' views on the reports from individuals are considered, it's seen that he accepts that reports from individuals would require deeds in accordance with the general acceptance. However, he also puts some conditions for the acceptance of those kinds of reports. When these conditions are examined, it can be said that they are generally in accordance with the conditions accepted by the Maliki School.
Averroes theoretically accepted the reports from individuals and used them as practical evidence in the branches of all the Islamic jurisprudence. When the wedding and divorce sections of his book about Islamic jurisprudence are examined, it can be asserted that the evidences of the sects are analyzed systemically and Averroes mentioned similarities between sects during his analysis.