Kukrıniksler grubunun yaratıcılığında Anton Pavloviç Çehov'un lirik yapıtları
Anton Pavlovich Chekhov's lyric stories at the Kukryniksy's group art works
Yazar: İLSİNA KUŞASLAN
Danışman: PROF. DR. GÖNÜL ÜZELLİ
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Slav Dilleri ve Edebiyatları Ana Bilim Dalı / Rus Dili ve Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Lirik resim = Lyrical picture ; Resim sanatı = Painting art ; Ressamlar = Painters ; Rus resim sanatı = Russian picture art ; Çehov, Anton Pavloviç = Çehov, Anton Pavloviç

Özet:
XIX. ve XX. yüzyılların yetenekli ve başarılı temsilcileri arasında yer alan
Rus yazarı Anton Pavloviç Çehov ve Mihail Vasilyeviç Kupriyanov, Porfiriy Nikitiç
Krılov ve Nikolay Aleksandroviç Sokolov gibi ressamlardan oluşan Kukrıniksler
grubu, kendi yaratıcılıkları ile büyük başarılar elde ederek, edebiyat ve resmin
gelişmesine büyük katkı sağlarlar. Sanatçılar ve yazar her ne kadar farklı dönemlerde
yaşamış ve birbirlerini tanımamış olsalar da, Kukrıniksler grubunun illüstrasyonları
sayesinde yaratıcılıkları bir araya gelmiştir.
Kukrıniksler grubunun sanatsal faaliyetleri, XX. yüzyıl Rus resim sanatında
önemli bir yere sahiptir. Sanatçıların karikatür alanındaki uzun süreli ve verimli
çalışmaları, mizahın ve hicvin bir arada yer aldığı yapıtlarına eleştirel bir özellik
kazandırır. Ayrıca, Kukrıniksler grubunun çalışmalarında gündelik ve sıradan gibi
görülen olaylarda derin düşüncelerin ve duyguların gösterilmesi, onların ayırt edici
özelliklerini oluşturur. Sanatçılar, suretlerin, ışığın ve küçük detayların
betimlemesinin yardımı ile kahramanların ruhsal huzursuzluğunu aktarmayı
başarırlar. Kukrıniksler grubunun Çehov'un lirik öyküleri için resmettikleri
illüstrasyonlar, yukarıda sözü geçen özelliklere sahip olarak, grubun dikkate değer
çalışmaları arasında yer alır. Sanatçılar, yazarın neredeyse tüm yapıtları için
illüstrasyonlar betimlerler. Bu çalışmalarda genel olarak mizah ögesine vurgu yapan
grup, yazarın Hüzün (Toska), Vanka, Küçük Köpekli Kadın (Dama s sobaçkoy),
Asma Katlı Ev (Dom s mezoninom), iyonıç ve Nişanlı Kız (Nevesta) adlı lirik
yapıtları için resmedilmiş çalışmalarında ise ilk defa lirik özelliğe vurgu yaparlar.
Ressamlar bu illüstrasyonlarında, daha önceki çalışmalarında hiç olmayan,
insanın iç dünyasına, duygularına, acısına ve psikolojisine dikkat çekmeye başlarlar.
 Bu nedenle, çalışmamız için Çehov'un lirik öyküleri seçilmiş olup, bu yapıtların
içeriği ve Kukrıniksler grubunun yaratıcılığına etkileri incelenecektir.
Çalışmanın amaçlarından biri, iki farklı sanat dalı olan edebiyat ve resim
alanları arasındaki bağı göstermektir. Bu nedenle, Çehov'un lirik yapıtları için
Kukrıniksler grubu tarafından betimlenmiş olan illüstrasyonlar ele alınacaktır.
İllüstrasyonlar yazarın öykülerinden yapılan alıntılarla desteklenerek, iki sanat dalı
ve Çehov ile grup arasındaki etkileşim irdelenecek ve yapıtların metinlerle örtüşmesi
gösterilecektir. Çalışmanın bir diğer amacı ise, Türkiye'de bilinmeyen Kukrıniksler
grubu hakkında bilgi edinilmesine katkı sağlamaktır.

Abstract:
Russian writer Anton Pavlovich Chekhov and the Kukryniksy group,
consisted of painters such as Mikhail Vasilyevich Kupriyanov, Porfiriy Nikitich
Krylov and Nikolai Aleksandrovich Sokolov, involved in the gifted and successful
representatives of the XIX. and XX. centuries , makes a great contribution to the
development of the literature and painting as obtaining great successes by their own
creativities. Though the painters and the writer lived in different periods and do not
know each other, their creativities came together due to the illustrations of the
Kukryniksy's group.
The art works of the Kukryniksy's group, has an important place in the XX.
Century Russian painting art. The long-term and productive studies of the artists in
the field of caricature, bring critical feature in their works in which the humour and
satire together are involved. Also, in the studies of the Kukryniksy's group, the
exhibition of the deep thoughts and emotions in the events which seem daily and
ordinary, consisted of their distinctive features. The artists succeed to convey the
psychic unrest of the heroes with the help of the description of the semblances, light
and small details. The illustrations which the Kukryniksy's group portrays for the
lyric stories of Chekhov's stories, are involved in the remarkable studies of the group
as having the above mentioned features. The artists describe illustrations for almost
all works of the writer. The group which generally lays emphasis on the element of
humour, emphasizes the lyric feature for the first time in the portrayed studies of the
writer, titled as Sorrow, Vanka, Woman with the Small Dog, The House with the
Mezzanine, Ionych and the Betrothed Girl.
The painters in these illustrations, start to attract the attention to the
inner world, emotions, pain and the psychology of man which do not exist in his
previous works. For this reason, the lyric stories are selected for our study and the
effects of the contents of these works on the creativity of the Kukryniksy's group,
shall be examined.
One of the aims of the study is to show the bond between the fields of
literature and painting which are two different branches of art. For this reason, for
the lyric works of Chekhov, the illustrations which are depicted by Kukryniksy's
shall be dealt with. By supporting the illustrations with the quoted passages from the
stories, the interaction between the two branches of art and Chekhov and the group
shall be scrutinised as well as the overlapping of the works with the texts, shall be
shown. And the other aim of the work is its making contribution to getting
information about the group of Kukryniksy, which is not known in Turkey.