Karbonat kökenli doğal taşlarda yüzey işleme tekniklerinin ve pürüzlülüğün kayma direncine etkileri
The effects of roughness and surface processing techniques on slip resistance in stone naturel calcareous stones
Yazar: GÜLTEKİN COŞKUN
Danışman: DOÇ. DR. HÜRRİYET AKDAŞ ; null ALİ SARIIŞIK
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Maden Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Maden İşletme Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2013
Konu: Maden Mühendisliği ve Madencilik = Mining Engineering and Mining

Özet:
Bu tez çalışması, zemin kaplaması için farklı yüzey işleme yöntemi uygulanan karbonat kökenli bazı doğal taş örneklerinde, kayma özelliklerinin tanımlanması, kaymaya etki eden parametreler arasındaki ilişkileri ve kayma potansiyellerinin belirlenmesi için yapılan çalışmayı kapsamaktadır.Bu amaçlara ulaşmak için, öncelikle, oluşumlarına göre sınıflandırılmış onbeş farklı tür doğal taş piyasadan seçilmiştir. Seçilen bu doğal taş plaka grup örnekleri üç farklı boyutlara sahip olup, her birine dört farklı yüzey işlemi uygulanmıştır. Bu örnek plakaların yüzeyleri üzerinde, kayma özellikleri ve parametrelerini belirlemek için çok sayıda ve farklı deneyler yapılmıştır. Zemin kaplamaların kayma özelliklerini belirlemek için önerilen DIN 51097 ve DIN 51130 Standartları esas alınarak, kayma açıları bulunmuştur. Sonra, bu numuneler üzerinde TS EN 14231 Standardı kullanılarak kayma dirençleri ve DIN EN ISO 4287 Standardına göre de yüzey pürüzlülük özellikleri tespit edilmiştir. Bu deneylere ilave olarak, numunelerin mineralojik ? petrografik özelliklerini saptamak amacıyla ince kesit, taramalı elektron mikroskop (SEM) ve X-ışınları difraktometresi (XRD) deneyleri yaptırılmış olup, XRF cihazı ile de kimyasal özellikleri saptanmıştır. Yine bu doğal taşlardan numuneler hazırlanarak, fiziko-mekanik özelliklerinin tespiti için deneyleri yaptırılmıştır. Doğal taş örneklerinin kayma açısı ve kayma özelliklerini etkileyen parametrelerin birincil derecede yüzey işleme teknikleri, plaka boyutları ve yüzey pürüzlülüğü olduğu tespit edilmiştir. Bu parametrelerin sayısal değerleri, kayaçların cinsine göre de değişik değerler almaktadır. Ayrıca, kuru ortamda kayma potansiyelleri düşük olan numune yüzeylerinin, ıslak ve yağlı ortamda kayma açıları ve dirençlerinin önemli oranda azalarak, kayma potansiyellerinin yükseldiği de belirlenmiştir. İstatistiksel analizler sonucunda, kayaç örneklerinin kayma açıları, kayma dirençleri ve yüzey pürüzlülüklerine göre, kayma potansiyelleri sıralanarak, emniyetli kullanım yerlerine göre sınıflandırılmıştır.Anahtar kelimeler: Yüzey İşleme Teknikleri, Kaymazlık, Kayma Açısı, Eğik Düzlem Yöntemi, Kayma Direnci, Pandül Yöntemi, Pürüzlülük Ölçüm Yöntemi, Kayma Emniyeti

Abstract:
This thesis study includes researching about the determining of slip characteristics, relations among the slip parameters and specifying according to slip potentials on some calcareous natural stones, which are applied different surface processing methods for floor covering.First of all, to achieve these goals, classified fifteen different natural stones from calcareous stones have been selected from natural stone industry. Four different surface processing methods have been applied to selected natural stone sample groups which have three different dimensions in industry. A number of laboratory experiments have been performed on the plate surfaces of natural stones. In order to determine the slip characteristics in floor coverings, first, slip angles of sample natural stones were established by DIN 51097 and DIN 51130. Then, surface slip resistances and roughness features of these natural stone sample plates have been determined by guidance of TS EN 14231 and DIN EN ISO 4287 respectively. In addition to above laboratory experiments, mineralogical ? petrographical properties of samples have been examined by scanning electron microscopy (SEM), X-ray diffractometer (XRD), polished thin sections, as well as chemical characteristics by XRF. Laboratory experiments have also been performed to determine the physico-mechanical characteristics of samples. In the evaluation of the experimental results, surface processing techniques, plate dimensions and surface roughness were confirmed to be primary effect on the slip resistance values and slip angles of natural stone samples. The slip parameter values have been in different values according to natural stone types, too. While slip potentials of all sample surfaces are low in dry conditions, in wet and oily environments, as their slip angles decrease and their slip potentials have been significantly increasing. Slip potential risk sequence of each natural stone sample comes up with the different surface processing, plate dimensions and surface roughness in dry, wet and oily environments. Consequently, natural stone samples were classified according to their slipping potential depending on their slipping angles, slipping resistances, surface roughness and their safety usage areas.Key words: Surface Processing Techniques, Nonslip, SlipAngle, Inclined Plane Method, Slip Resistance, Pendulum, RoughnessMeasurement Method, Slip Safety.