Türkistan külliyatı'nda Kırgızlar (XIX. yüzyılın ikinci yarısı XX. yüzyılın başı)
Kyrgyzstan in the Turkestan collection (The second half of the 19th and the first quarter of the 20th century)
Yazar: SHAKHRIZADA KALYBEK KYZY
Danışman: PROF. DR. VARİS ÇAKAN
Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Genel Türk Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Tarih = History
Dizin: 19. yüzyıl = 19. century ; 20. yüzyıl = 20. century ; Coğrafi özellikler = Geographical properties ; Kırgızistan = Kyrgyzstan ; Kırgızlar = Kyrgyzs ; Sosyokültürel yapı = Socio-cultural structure ; Sosyopolitik yapı = Socio-political structure

Özet:
Kırgızların XIX. yüzyılın ikinci yarısı ve XX. yüzyılın başına ait yaşamları, sosyo-politik durumu, demografik ve etnik yapısı, bölgesel yerleşimleri, Rus ordusunun Türkistan topraklarındaki askeri eylemleri, Kırgız topraklarının Rus İmparatorluğuna katılımı genel itibariyle Rus yazarlarının eserlerinde mevcuttur. Rus İmparatorluğu'nun Türkistan bölgesine yönelik yayılmacı politikasının başlamasıyla Rus seyyahları ve araştırmacıları Kırgız topraklarına akın etmeye başlamıştır. Böylece başlayan araştırmaların neticesinde Orta Asya ile ilgili tüm kaynaklar derlenerek toplam 594 Ciltlik ''Türkistan Külliyatı'' ortaya çıkmıştır. Kaynağın dili başta Rusça olmak üzere Fransızca, Almanca, Farsça, ve Latincedir. Kitap, dergi, gazete ve broşürlerden derlenen mecmuada siyasi, askeri, fiziki, coğrafi, etnoğrafi, hukuki, dinbilimi, tıbbi, teknoloji, sanat, ziraat ve istatiksel konular yer almaktadır. Türkistan Mecmuası, Orta Asya Türk topluluklarının onun içinde Kırgızların tarihi için muazzam bir tarihi kaynak olarak görülmektedir. Günümüzde Türkiye'de ve hatta Kırgızistan'da birkaç makale haricinde Türkistan Külliyatı'nı esas kaynak olarak kabul eden herhangi bir ilmi çalışma mevcut değildir. Bu çaılışmada Türkistan Külliyatı'nda bulunan kaynaklar incelenerek, Kırgızlar ve Kırgızistan'ın XIX. yüzyılın ikinci yarısı XX. yüzyılın başındaki tarihi tüm yönüyle araştırılmıştır.

Abstract:
The history of the Kyrgyz in the second half of the second half of the 19th and the first quarter of the 20th century, their socio-political situation, demographic and ethnic structure, regional settlements, military actions of the Russian army in the territory of Turkistan, the participation of the Kyrgyz territory in the Russian Empire are generally found in the works of Russian authors. With the beginning of the expansionary policy of the Russian Empire towards Central Asia, Russian travelers and researchers began to flock to the Kyrgyz territory. As a result of the researches started, a total of 594 Volumes ''The Turkestan Collection'' has emerged by compiling all the resources related to Central Asia. The language of the source is mainly Russian, so French, German, Persian and Latin. The сollection, compiled from books, magazines, newspapers and brochures, includes political, military, physical, geographical, ethnographic, legal, religious, medical, technology, art, agriculture and statistical issues.
         The Turkestan Collection is seen as an enormous historical resource for the history of Kyrgyzstan amongst the Central Asian Turkish peoples. Today, except for a few articles on the history of Turkey and Kyrgyzstan, there is no deep analysis made regarding works in Turkestan Collection. In this study, the sources in the Turkistan Collection were examined and the history of the second half of the nineteenth century of Kyrgyz and Kyrgyzsta was investigated in all aspects.
Keywords: The Turkestan Collection, Kyrgyz, Kyrgyzstan, Manap, Kurmanjan Datka, Social and Cultural structure.