Huzurevindeki yaşlılara uygulanan abdominal masajın konstipasyona etkisi
The effect of abdominal massage on constipation applied to the elderly in nursing home
Yazar: ONUR ÇETİNKAYA
Danışman: PROF. DR. ÖZLEM OVAYOLU
Gaziantep Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Abdomen = Abdomen ; Huzurevleri = Nursing homes ; Kabızlık = Constipation ; Yaşlılar = Aged ; Yaşlılık = Old age

Özet:
Yaşlılarda konstipasyon görülme oranı yüksektir. Bu nedenle araştırma huzurevindeki yaşlılara uygulanan abdominal masajın konstipasyona etkisini değerlendirmek amacıyla yapıldı.
Çalışma Ağustos 2021- Şubat 2022 tarihleri arasında bir devlet kurumunun huzurevinde müdahale (n=30) ve kontrol grubu (n=31) ile randomize kontrollü ve deneysel olarak yapıldı. Müdahale grubuna günde bir defa, 15 dk süren abdominal masaj, haftada beş gün olarak bir ay boyunca uygulandı. Kontrol grubu sadece rutin tedavi aldı. Uygulama öncesi gerekli izinler alındı. Veriler; Soru formu, Konstipasyon Ciddiyet Ölçeği (KCÖ), Visual Analog Skala (VAS), Bristol Dışkı Skalası, Defekasyon Günlüğü ile toplandı. Analizlerde ortalama, standart sapma, frekans, yüzde; bağımsız örneklemler t testi, varyans analizi, ki-kare testi, Pearson ve Spearman korelasyon katsayıları, tekrarlı ölçümler varyans analizi, McNemar ve McNemar Bowker testi kullanıldı.
Müdahale grubunda masaj öncesi 40.6±10.0 olan KCÖ ortalamasının, uygulama sonrası 16.0±11.6'ya, kontrol grubunda ise 32.6±8.9'dan 27.1±8.0'a düştüğü belirlendi (p<0.05). Müdahale ve kontrol grubunun masaj öncesi 40.2±8.4 ve 33.2±5.9 olan VAS toplam skorunun; dördüncü haftanın sonunda sırasıyla 18.7±9.3 ve 29,1±6.58'e düştüğü, müdahale grubundaki azalmanın daha fazla ve gruplar arasındaki bu farkın anlamlı olduğu belirlendi (p<0.05). Bristol Dışkı Skalasına göre masaj öncesi müdahale grubunun tamamının, kontrol grubunun ise %87'sinin Tip 1 veya Tip 2 (konstipasyon) kategorisinde bulunduğu, dördüncü haftanın sonunda ise müdahale ve kontrol grubunda bu oranların %43 ve %87 olduğu ve gruplar arasında anlamlı farkın oluştuğu belirlendi (p<0.05). Defekasyon günlüğüne göre müdahale ve kontrol grubunda başlangıçta ve ilk haftada dışkı miktarı, dışkı kıvamı ve dışkılama sayısı skorlarında anlamlı fark yokken, 2., 3. ve 4. haftadan itibaren müdahale grubunda artış görüldüğü ve bu farkın anlamlı olduğu tespit edildi (p<0.05). 
Yaşlı bireylere uygulanan abdominal masajın konstipasyonu azalttığı belirlendi. Bu doğrultuda hemşirelerin konstipasyon yönetiminde abdominal masajdan yararlanması önerilmektedir. 

Anahtar Kelimeler: Abdominal masaj, Hemşirelik, Huzurevi, Konstipasyon, Yaşlılık.

Abstract:
The incidence of constipation is high in the elderly. For this reason, the study was carried out to evaluate the effect of abdominal massage applied to the elderly in nursing homes on constipation.
In the randomized controlled and experimental study conducted in a nursing home of a government institution between August 2021 and February 2022, the elderly were divided into intervention (n=30) and control groups (n=31). The intervention group received a 15-minute abdominal massage once a day, 5 days a week, for a month. Required permissions were obtained before the application. The control group received only routine treatment. Data were collected with a questionnaire, Constipation Severity Scale (CSS), Visual Analogue Scale (VAS), Bristol Stool Scale, and Defecation Diary. In analysis, mean, standard deviation, frequency, percentage; independent samples t-test, analysis of variance, chi-square test, Pearson and Spearman correlation coefficients, repeated measures analysis of variance, McNemar and McNemar Bowker test were used.
It was determined that the CCS mean score, which was 40.6±10.0 before the massage in the intervention group, decreased to 16.0±11.6 after the application. This score decreased from 32.6±8.9 to 27.1±8.0 in the control group (p<0.05). VAS total scores of the intervention and control groups before the massage were 40.2±8.4 and 33.2±5.9. At the end of the fourth week, these scores decreased to 18.7±9.3 and 29.1±6.58, respectively; the decrease was higher in the intervention group and this difference between the groups was significant (p<0.05). According to the Bristol Stool Chart, 100% of the intervention group and 87% of the control group were in the categories of Type 1 and Type 2 (constipation) before the massage. At the end of the fourth week, these rates were 43% and 87% in the intervention and control groups, respectively and there was a significant difference between the groups (p<0.05). According to the defecation diary, there was no significant difference in the amount of stool, stool consistency, and the number of defecations in the intervention and control groups at the beginning and in the first week; whereas, these scores increased in the intervention group as from 2nd, 3rd, and 4th weeks and this difference was significant (p<0.05). 
It was determined that abdominal massage applied to elderly individuals positively affected constipation. Accordingly, it is recommended that nurses benefit from abdominal massage in the management of constipation.

Key Words: Abdominal massage, Constipation, Elderly, Nursing, Nursing Home.