II. Meşrutiyet Dönemi beden eğitiminde çağdaş dönüşümler
Contemporary transformations of physical education in II. constitutional period
Yazar: SABRİ ÖZÇAKIR
Danışman: PROF. DR. İBRAHİM YILDIRAN
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Öğretmenliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2013
Konu: Spor = Sports
Dizin: Beden eğitimi = Physical education ; Jimnastik = Gymnastics ; Meşrutiyet II = Constitutional Monarcy II ; Modernleşme = Modernization ; Osmanlı Devleti = Ottoman State ; Osmanlı Dönemi = Ottoman Period

Özet:
II. Meşrutiyet Dönemi Beden Eğitiminde Çağdaş Dönüşümler? başlıklı tez çalışmasında; söz konusu dönemde beden eğitimi uygulamalarının yasal bir zemine oturtulmasını sağlayan hukuki çalışmalar, bu çalışmaların öğretim kurumlarındaki yansımaları, öğretmen yetiştirme çabaları, çağdaş bir anlayış oluşturmak için gerçekleştirilen denetim çalışmaları, kullanılan tesis ve malzemeler, beden eğitimi alanının öncü figürleri ile yöneticilerin katkıları ve dönüştürme enstrümanları olarak görülen yayın faaliyetleri, bayramlar ile paramiliter gençlik örgütlerindeki uygulamalarda ortaya çıkan çağdaş dönüşümlerin belirlenmesi ve değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Nitel araştırma yaklaşımının bir türü olan doküman incelemesi yöntemi veya başka bir deyişle tarihi yöntemin kullanıldığı bu çalışma, 1908-1918 yılları ile sınırlandırılmış ve döneme ait ana kaynaklara dayandırılmıştır. Araştırmada elde edilen bulgulara göre; II. Meşrutiyet döneminde beden eğitimi alanını sağlam bir temele oturtmak için çıkarılan resmi mevzuatların etkili bir dönüştürücü olarak kullanıldığı; ayrıca pedagojik, Sosyal Darwinist, paramiliter ve biyo- politik bir anlam yüklenen beden eğitimi derslerinin dönemin koşullarına uygun olarak neredeyse tüm öğretim kurumlarının müfredatlarında yer aldığı ve öz kaynakları kullanarak gerçekleştirilen öğretmen yetiştirme çabalarına da ilk kez bu dönemde yer verildiği görülmektedir. Selim Sırrı Bey tarafından yürütülen teftiş çalışmalarında geçmişten gelen yanlışları düzeltme, İsveç jimnastiği uygulamalarını benimsetme ve yaygınlaştırma amaçlanmıştır. Tesisleşme alanında ve ders aletlerinde de İsveç jimnastiğine uygun dönüşümlerin yaşandığı bu dönemde, okullarda ve okul dışında yürütülen yaygınlaştırma çabaları yayınlanan süreli eserler ile telif ve tercüme kitaplarda hayat bulmuştur. Okullar ve kulüplerin katılımıyla düzenlenen bayramlar milli bilinç, heyecan ve coşkunun oluşmasında önemli bir rol oynamıştır. Aynı dönemde beden eğitimi uygulamalarından sıklıkla yararlanılan diğer bir alan da özellikle paramiliter amaçlar etrafında oluşturan gençlik örgütleri olmuştur.
Sonuç olarak, beden eğitimi alanında II. Meşrutiyet öncesinde hiç gerçekleşmeyen veya sınırlı sayıda yürütülen çabalar, tüm güçlüklere rağmen II. Meşrutiyet döneminde yerini niceliksel ve niteliksel olarak çağdaş bir anlayışa bırakmış, böylece Cumhuriyet döneminde gerçekleştirilecek yeni reformların altyapısı da hazırlanmıştır.


Anahtar Kelimeler: Meşrutiyet, Çağdaşlaşma, Eğitim, Beden Eğitimi, Jimnastik.

Abstract:
In this study, determination and evaluation of judicial practices that provide legal basis for physical education practices, reflection of these practices in the educational institutions, teacher training efforts, supervisions to provide contemporary vision in physical education, sports facilities and equipment, prominent figures in the field of physical education, contributions of directors to physical education, publishing activities in order to transform the field of physical education, contemporary transformations that festivals and paramilitary youth activities resulted are aimed.In this study, document investigation ?in the other words historical methodology?, which is a kind of qualitative research approach, is used. Time interval is defined as between 1908 ? 1918 and the primary sources dating back to mentioned years are benefited in this study.As findings of this study reveal, official legislations that are declared in order to establish strong basis for the field of physical education are considered as a strong tool for effective transformation of physical education in II. Constitutional Period. In addition, physical education courses, to which pedagogical, paramilitary and bio-political meanings are attributed, had taken place in the curriculum of the schools. In the same period, outputs of teacher training efforts by using equity are also observed. Selim Sırrı Bey aimed to fix the problems of physical education resulting from previous wrong practices and disseminated the practices of Swedish gymnastics in his inspection studies. Sports facilities and gymnastics equipment were made suitable for Swedish gymnastics practices in this period. Besides, periodicals and translated works were published in order to encourage physical training in and outside the schools. National holiday meetings which were organized by schools and clubs took important role in the formation of excitement and enthusiasm in gymnastics. In the same period, youth organizations which have paramilitary aims benefited from the physical education practices.To conclude, contrary to pre - II. Constitutional Period in which no or very few studies had been conducted; many studies in contemporary approach in quantitative and qualitative manner had been conducted in the field of physical education despite the difficulties faced in II. Constitutional Period. Studies conducted in II. Constitutional Period defined basis for future studies that would be held on Republican Period. 


Keywords: Constitutional Period, Modernization, Education, Physical Education, Gymnastics