Yaşanılan çevrenin ekspresyon olarak resimlere yansıması
The reflection of living environment on paintings as expression
Yazar: SUZAN TURHAN
Danışman: DOÇ. MESUT YAŞAR
İnönü Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Resim Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Doğa = Nature ; Ekspresyon = Expression ; Ekspresyonizm = Expressionism ; Resim sanatı = Painting art ; Resimler = Pictures ; Çevre = Environment ; Çevresel sanat = Environmental art ; Çevresel özellikler = Environmental properties

Özet:
Resim sanatında "Doğa" konusu birçok dönemde çeşitli sanatçılar ve akımlar tarafından üzerinde durulan bir kavram olmuştur. Doğa her dönemde sanatçılar tarafından farklı ifade aracı olarak resimlere yansımıştır. Değişen doğa algısı, zamanla sanatçının hisleri ve yorumlamalarıyla şekillenmiştir.

Bu çalışma dört bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde araştırmanın amacı, önemi, problem durumu gibi konulara değinilmiş, ikinci bölümde, plastik sanatların hangi dönemde hangi sanatçılar tarafından nasıl ele alındığı üzerine araştırmalara yer verilmiş, üçüncü bölümde, Türk ressamlara ve çalışmalarında doğayı nasıl ele aldıklarına değinilmiş ve dördüncü bölümdeyse tez kapsamında yapılan resimlerin aşamalı çözümlemelerine yer verilmiştir. Tez sürecinde, kitap, makale, katalog gibi çeşitli kaynaklardan yararlanarak, nitel araştırma yöntemi kullanılmıştır. Süreç içerisinde elde edilen bilgiler doğrultusunda doğa kavramının plastik sanatlardaki ele alınış biçimleri araştırılarak ortaya çıkarılmak istenmiştir.

Tezin son aşaması olan dördüncü bölümde yer alan uygulama çalışmaları 20 tuval resmi ve 4 fotoğraftan oluşmaktadır. Resimlerin oluşum sürecinde başta fotoğraflardan yararlanırken zamanla tamamen yorumlamaya başvurulmuştur. İnsanın doğup büyüdüğü çevre her zaman en içselleştirdiği alanlar olmuştur. Bu içselleştirmenin bir yansıması olarak tuvallerin en arka planında insana ait olan parmak izi kullanılmıştır. Zamanla bu doğrultuda parmak izi baskısından yararlanarak, izler üzerine doğa resmi yorumlamaları yapmak amaçlanmıştır. Doğa ve insan bütünde iç içeyken bu durum resim yoluyla da somutlaştırılmak istenmiştir. İzlenimler ve hisler doğrultusunda oluşturulan resimlerde, bu gözlemleri ve hisleri renk yoluyla izler üzerine aktarmak amaçlanmıştır. Süreç boyunca sonuca ulaşana dek çalışmalarda birçok denemeye başvurulmuştur ve son olarak parmak izleri üzerine oluşturulan resimlerde, çizilmek istenen alanlarda git gide daha dışavurumsal etkiler oluşmaya başlamıştır.

Anahtar Kelimeler: Doğa, Doğa ve İnsan, Ekspresyon, Ekspresyonizm, İz, Resim Sanatında Doğa

Abstract:
The concept, "Nature" in painting art has been emphasized by various artists and movements in various periods. Nature has been reflected in paintings as a different means of expression by artists in every period. The changing perception of nature has been shaped by the artist's feelings and interpretations over time.

The present study comprised four parts. In the first part, the subjects including the purpose and importance of the study, and the problem situation of the research were mentioned, while in the second part, researches on how the plastic arts were carried out by which artists in which period was explained, and in the third part, Turkish artists and how they handled the concept of nature in their works were explained. Finally, in the fourth part, the paintings that were made within the scope of the present thesis were mentioned and step-by-step analyzes were included. During the thesis process, a qualitative research method was adopted by making use of various sources including books, articles, and catalogs. In line with the data obtained in the process, the aim was to reveal the way the concept of nature was handled in plastic arts.

The application studies in the fourth part of the study, which was the last stage of the thesis, comprised 20 canvas paintings and 4 photographs. Photographs were utilized during the formation process of the paintings, in time the application method changed to interpretation. The environment in which a person was born and grew up has always been the most internalized area. As a reflection of this internalization, human fingerprints are used in the background of the canvases. In time, it was aimed to make interpretations of nature painting on fingerprints by making use of fingerprinting. Nature and human beings were intertwined as a whole, while this was also tried to be embodied through painting. In the paintings created in line with impressions and feelings, it was aimed to convey these observations and feelings on the fingerprints through colors. Throughout the process, many attempts were carried out until the aimed result was achieved, and finally, more and more expressive effects emerged in the areas drawn in the works painted on fingerprints.

Keywords: Nature, Nature and Human, Expression, Expressionism, Trace, Nature in Painting