Ana dili Türkçe olan ve olmayan okul öncesi dönem 
çocuklarının Türkçe erken okuryazarlık becerilerinin değerlendirilmesi
Evaluation of the Turkish earyl literacy skills 
between native and non-native Turkish speaker 
preschoolers
Yazar: NURULLAH DÜZEN
Danışman: PROF. DR. FATMA ÇAĞLAYAN DİNÇER
Ankara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / İlköğretim Ana Bilim Dalı / Okul Öncesi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Anadil = Mother tonque ; Dil eğitimi = Language education ; Erken eğitim = Early intervention ; Erken okuryazarlık becerileri = Early literacy skills ; Erken çocuk eğitimi = Early child education ; Okul öncesi eğitim = Preschool education ; Okul öncesi çocuklar = Preschool childrens ; Okuma-yazma = Reading-writing ; Okuma-yazma etkinliği = Reading-writing activity ; Türkçe eğitimi = Turkish education

Özet:
Bu çalışmada anadili Türkçe olan ve olmayan okul öncesi dönem çocuklarının
Türkçe erken okuryazarlık becerileri değerlendirilerek, anadili Türkçe olan çocuklarla
anadili Türkçe olmayan çocukların erken okuryazarlık becerilerinin karşılaştırılması
amaçlanmıştır. Nicel verilere dayalı olarak yapılmış araştırmanın çalışma grubu, 2015-
2016 eğitim-öğretim yılında Van iline bağlı Gevaş ilçesindeki 3 anasınıfı ve İpekyolu
ilçesindeki 4 anaokuluna devam eden 40 anadili Türkçe olan ve 40 anadili Türkçe
olmayan çocuk olmak üzere toplamda 80 çocuktan oluşmaktadır.
Karaman (2013) tarafından geliştirlen ve araştırmada kullanılan Erken Okuryazarlık
Becerilerini Değerlendirme Aracı her çocuğa bireysel olarak araştırmacı tarafından
uygulanmıştır. Ana dili Türkçe olan ve olmayan okul öncesi dönem çocuklarının
karşılaştırıldığı erken okuryazarlık becerilerini değerlendirme aracı; Sesbilgisel
Farkındalık, Yazı Farkındalığı, Öyküyü Anlama, Görselleri Eşleştirme ve Yazı Yazma
Öncesi Becerileri olmak üzere 5 alt testten ve 96 maddeden oluşmaktadır. Erken
okuryazarlık becerilerini değerlendirme ölçeği, çocuklara uygulanmadan önce araştırmacı
çocukların yabancılık çekmemeleri için sınıf içi etkinliklere katılmıştır. Uygulamadan
elde edilen veriler kodlanarak dijital ortama aktarılmış ve bu veriler SPSS 20.0 istatistik
paket programı kullanılarak analiz edilmiştir.
Anadili Türkçe olan ve olmayan okul öncesi dönem çocukların erken okuryazarlık
becerilerini karşılaştırmak amacıyla yapılan veri analizi; parametrik test varsayımlarının
karşılandığı durumlar için bağımsız örneklemler t-testi, karşılanmadığı durumlar için ise 
Mann-Whitney U testi kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Araştırma bulgularına göre
ölçekteki alt testlerden olan; Sesbilgisel Farkındalık, Yazı Farkındalığı, Öyküyü Anlama,
Görselleri Eşleştirme ve Yazı Yazma Öncesi Becerilerinin tamamında anadili Türkçe
olan çocuklar lehine istatistiksel olarak anlamlı bir fark olduğu görülmüştür. Ayrıca
Sesbilgisel Farkındalık alt testinin alt boyutlarından elde edilen puan ortalamaları
arasında da anadili Türkçe olan çocuklar lehine anlamlı bir fark bulunmuştur. Alt
testlerden Sesbilgisel Farkındalık testinin alt testlerinden olan; Aynı sesle başlayan
sözcük eşleştirme, Uyaklı sözcükleri eşleştirme, Sözcüklerin başlangıç seslerini fark etme
alt testinin alt başlıklarından olan; Sözcüğün başlangıç sesini bulma, Uyarıcı sesle
başlayan sözcük üretme, Aynı sesle başlayan sözcük üretme ve alt testlerden olan Hece
ve sesleri atma ile Sesleri birleştirme alt testlerinin tamamında anadili Türkçe olan
çocuklar lehine anlamlı bir fark bulunmuştur.
Anahtar Kelimeler: Anadil, Okul Öncesi, Erken Okuryazarlık Becerileri.

Abstract:
The purpose of this study is to compare and evaluate the Turkısh early literacy skills
between native and non- native Turkish speaker preschoolers. This research is a
quantitative study. The sample in this research is 80 preschoolers, half of them are native
Turkish speakers others are non-native Turkish speakers are studying at schools and
kindergartens in Gevas and Ipekyolu districts of the province of Van in 2015-2016
education year.
Data were collected by a survey titled "Early Literacy Skills Assessment Tool". The
Survey which compares native and non- native Turkish speaker preschoolers consists of 5
sub-tests with a total of 96 substances. Sub-tests are Phonological Awareness, Print
Awareness, Story Comprehension, Matching Images and Pre-writing Skills. The Survey
was applied to all children individually. The researcher was participated classroom
activities and met children before applied the test. Collected data are transferred to the
digital media by coding and analyzed by using the statistical program SPSS 20.0.
In data analysis, independent sample t-test used for parametric test assumption and
Mann-Whitney U test used for non parametric test assumption to compare the pre literacy
skills between native and non native Turkish speaker preschoolers. According to data
analysis; it was found that there is a statistically significant difference in favor of native
Turkish preschoolers in Phonological Awareness Skill, Print Awareness, Story
Comprehension, Matching Images and Pre writing Skills. Additionally, there was a
significant difference between the point averages which was gained sub dimension of
phonetic awareness subtest in favor of native Turkish speakers. (Significant difference
was found in favor of native Turkish preschoolers in the phonological awareness skill
sub-test, in terms of matching beginning sounds, matching the rhyming words, syllable
and phoneme deletion, combining sounds and in subtitles of distinguishing beginning
sounds of word; finding initial sounds of words, producing words beginning with
stimulating sound, producing words beginning with same sound.
Key Words: Native Language, Preschool Education, Early Literacy Skills