6-18 yaş arası epilepsili çocuklarda uyku bozukluklarını tarama amaçlı anket çalışması
A questionnaire study to identify sleep disorders among 6-18 year old children with epilepsy
Yazar: ÜMRAN YILDIRIM
Danışman: DOÇ. AYSE AKSOY
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Dr. Sami Ulus Çocuk Sağl. ve Has. Eğt. ve Arş. Hast. / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2019
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Anketler = Questionnaires ; Epilepsi = Epilepsy ; Uyku = Sleep ; Uyku bozuklukları = Sleep disorders ; Çocuklar = Children ; Ölçekler = Scales

Özet:
Amaç: Uyku bozuklukları epilepsi hastalarında sağlıklı kişilere göre daha sık
görülmektedir. Bu durum, epilepsinin kendisiyle veya rastlantısal olabileceği gibi
hastaların kullandığı antiepileptik ilaçların etkileriyle de ortaya çıkabilir. Bu
çalışmada, uyku anket sorgulama formları ile epilepsili çocuklarda genel uyku
alışkanlıklarını, karşılaşabileceğimiz uyku bozukluklarını ve etkileyen risk
faktörlerini saptamayı amaçladık.
Gereç ve Yöntem: Bu çalışmaya Dr. Sami Ulus Kadın Doğum, Çocuk
Sağlığı ve Hastalıkları EAH çocuk nöroloji kliniğine 15.02.18-15.08.18 tarihleri
arasında başvuran bilinen başka kronik bir hastalık tanısı almamış, nörolojik gelişim
basamakları yaşıyla uyumlu 6-18 yaş aralığında 200 idyopatik epilepsili çocuk dahil
edildi. Kesitsel ve gözlemsel anket çalışmamızda tüm olgulara çocuklarda uyku
alışkanlıkları anketi (ÇUAA), Mallampati sınıflaması, uyku hijyeni sorgulama
formu, pediatrik Epworth Uykululuk Skalası (EUS) ve Pittsburgh Uyku Kalitesi
İndeksi (PUKİ) anketi uygulandı.
Bulgular: Olguların 106'sı kız (%53), 94'ü erkek (%47 idi. Çocuklarda uyku
bozuklukları, ÇUAA'ya göre %75.5, EUS'a göre %42.5, PUKİ'ye göre %15 olarak
saptandı. Çalışmamızda ÇUAA, EUS ve PUKİ skorlarına göre en az 1 ölçekte uyku
problemi yaşayanların oranı %82 olarak bulundu. ÇUAA, EUS ve PUKİ ye göre uyku
bozukluğu olanlarda sosyo-demografik özellikler açısından anlamlı risk faktörü
saptanmadı (p>0.05). EUS ve PUKİ 'ye göre cep telefonu ile uyuyan olgularda uyku
bozukluğu anlamlı olarak yüksek saptandı (%70-%59; p<0.05). Politerapi alan
olgularda monoterapi alanlara göre uykuya geçiş süresi daha uzun, uyku süresi daha
fazla ve sabahları zor uyanma daha sık olarak görüldü. Monoterapi alan olgularda ise
uyku ankiyetesine daha sık rastlandı ve istatistiksel olarak anlamlı bulundu (p<0.05).
Sonuç: Epilepsi hastalarının takibinde nöbet kontrolüyle birlikte mutlaka
uyku düzeni ve uyku bozukluklarına ait yakınmalar tedavi yaklaşımı içinde
sorgulanmalıdır. Bu yakınmaların değerlendirilmesinde basit ve kolay
uygulanabilirliği olması sebebiyle uyku ölçeklerini kullanmak önem arz etmektedir.

Anahtar kelimeler: Epilepsi, Çocuk, Uyku Bozuklukları, Uyku Ölçekleri

Abstract:
ABSTRACT
Aim: Sleep disorders are more common in epileptic patients than healthy
individuals. This may be the result of epilepsy itself or coincidental, as well as the
effects of antiepileptic drugs that patients are required to use. In this study, we aimed
to determine the general sleep habits, sleep disturbances and the risk factors that may
be encountered in children with epilepsy by using sleep questionnaires.
Materials and methods: 200 children, who visited pediatric neurology clinic
of Health Sciences University Sami Ulus Maternity, Child Health and Disease Health
Practice and Research Center, with idiopathic epilepsy between the ages of 6 and 18
who were not diagnosed with any other known chronic disease and who exhibited
normal neurological development stages were included in the study. In our crosssectional questionnaire, all subjects were given a sleep habits questionnaire (CUAA),
Mallampati classification, sleep hygiene questionnaire, pediatric Epworth Sleepiness
Scale (EUS) and Pittsburgh Sleep Quality Index (PSQI) questionnaire.
Results: 106 of the patients were female (53%), 94 were male (47%). Sleep
disorders in children were 75.5% according to the ÇUAA, 42.5% according to EUS
and 15% according to PUKİ. According to ÇUAA, EUS and PUKİ scores, 82% of
the patients had sleep problems at least in one of the three scales. Those who had
sleep disorders (based on three scales) did not have any significant risk factor among
socio-demographic characteristics (p< 0.05). According to the EUS and PSQI, sleep
disturbance was statistically significantly higher in the cases who sleep with their
mobile phones (70- 59%; p <0.05). Patients who received polytherapy had a longer
time to fell asleep, longer sleep time, and had more frequently hard time waking up
in the mornings than those receiving monotherapy. In patients receiving
monotherapy, sleep anxiety was more frequent and statistically significant (p <0.05).

Conclusion: In the follow-up of epilepsy patients, together with seizure
control, sleep patterns and complaints related to sleep disorders should be questioned
within the treatment approach. Because of their simplicity and easy applicability, use
of sleep scales has a great value in the evaluation of these complaints.

Key words: Epilepsy, Child, Sleep Disorders, Sleep Scales