İslam hukuku açısından otopsi
Autopsy in terms of Islamic law
Yazar: MEHMET TAHİR ÇAKMAK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ORHAN CANPOLAT
Dicle Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / İslam Hukuku Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Din = Religion
Dizin: Adli tıp = Forensic medicine ; Kadavra = Cadaver ; Otopsi = Autopsy ; İslam hukuku = Islamic law

Özet:
Otopsi, ölü cesedinin içinin açılarak incelenmesidir. Genelde otopsi; adlî otopsi, hastalıkla ilgili otopsi ve ilmî(tıbbî) otopsi olmak üzere üçe ayrılır. Günümüzde hastalıkların teşhisi ve tedavisi, tıp ilminin ilerlemesi ve şüpheli ölüm vakalarında ölüm sebebini aydınlatmak için otopsi oldukça önem arz etmektedir.
Literatür tarama yöntemi kullanılan bu nitel çalışmada İslam hukukuna göre otopsinin caiz olup olmadığı klasik İslam kaynakları ışığında delilleriyle birlikte ortaya konmuştur. Fukahâ'nın otopsiyle karşılaştırılabilecek konularda verdiği fetvalar, İslam hukukunun delilleri ve İslam hukukunun küllî kâidelerine göre adaletin tecelli etmesi, hastalıkların teşhisi ve tedavisi için otopsi zaruret gereği caiz görülmüştür. Ancak kadavra otopsisinin caiz olabilmesi ise bazı şartlara bağlanmıştır. Bu çalışmada otopsiye cevaz vermeyenlerin görüşleri de zikredilmiş ve bu görüşlere yapılan itirazlara yer verilmiştir.
Araştırmanın giriş bölümünde tez ile ilgili bilgilere yer verilmiştir. Araştırmanın birinci bölümünde otopsinin mahiyeti, tarihçesi, otopsiyle ilgili kavramlar ve otopsinin aşamalarından bahsedilmiştir. Araştırmanın ikinci bölümünde İslam hukukuna göre otopsinin hükmü, otopsinin caiz olduğu görüşü, otopsinin caiz olmadığı görüşü, otopsinin şartları ve cezaları, otopsinin faydaları, kadavranın satın alınması ve pozitif hukukta otopsiden bahsedilmiştir.

Abstract:
Autopsy is the examination of the inside of the dead body. In general, autopsy is divided into three as forensic autopsy, autopsy related to the disease and scientific (medical) autopsy. Today, autopsy is very important for the diagnosis and treatment of diseases, the advancement of medical science and to clarify the cause of death in suspicious death cases.
In this qualitative study using the literature review method, whether autopsy is permissible according to Islamic law has been revealed in the light of classical Islamic sources with its evidence. According to the fatwas given by the fuqaha on subjects comparable to autopsy, the evidence of Islamic law and the universal principles of Islamic law, autopsy was deemed permissible as a necessity for the manifestation of justice, diagnosis and treatment of diseases. However, the permissibility of cadaver autopsy depends on certain conditions. In this study, the opinions of those who do not allow autopsy are also mentioned and the objections to these views are included.
In the introduction part of the research, information about the thesis is given. In the first part of the research, the nature and history of the autopsy, the concepts related to the autopsy and the stages of the autopsy are mentioned. In the second part of the research, the provision of autopsy according to Islamic law, the opinion that autopsy is permissible, the opinion that autopsy is not permissible, the conditions and penalties of autopsy, the benefits of autopsy, the purchase of cadavers and autopsy in positive law are mentioned.