Beceriye dayalı grupla psikolojik danışma eğitiminin grupla psikolojik danışma becerilerine etkisi: Ege Üniversitesi örneği
The examination of skilled group counselor training model's effect on group counseling skills: The example of Ege University
Yazar: BURCU LÜLECİ
Danışman: DOÇ. DR. D. YELDA KAĞNICI
Ege Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2015
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Beceri eğitimi = Skill training ; Eğitim = Education ; Eğitim psikolojisi = Education psychology ; Grup eğitimi = Group education ; Grupla psikolojik danışma = Group counselling ; Psikolojik danışma = Psychological counseling ; Öğrenciler = Students ; Üniversite öğrencileri = University students

Özet:
Bu araştırmanın amacı, Beceriye Dayalı Grupla Psikolojik Danışma Eğitimi'nin grup lideri adaylarının grupla psikolojik danışma becerilerini kullanma sıklıklarına ve bu becerileri kullanmadaki etkililik düzeylerine etkisini ortaya koymak ve Beceriye Dayalı Grupla Psikolojik Danışma Eğitimi ve Yaşantıya Dayalı Grupla Psikolojik Danışma Eğitimi alan grup lideri adaylarının söz konusu eğitime ilişkin görüşlerini incelemektir. Araştırmada ardışık açıklayıcı desen kullanılmıştır. Araştırmanın nicel verilerinin elde edildiği çalışma grubu, 2013-2014 öğretim yılı güz yarıyılında Ege Üniversitesi Eğitim Fakültesi Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık lisans programında öğrenim gören ve araştırmaya katılmaya gönüllü olan 41 dördüncü sınıf öğrencisinden oluşmaktadır. Araştırmanın deney grubunda yer alan grup lideri adayları Beceriye Dayalı Grupla Psikolojik Danışma Eğitimi, karşılaştırma grubunda yer alan grup lideri adayları Yaşantıya Dayalı Grupla Psikolojik Danışma Eğitimi alırken, kontrol grubunda yer alan grup lideri adayları ise herhangi bir eğitim almamışlardır. Ön-test ve son-testte grup lideri adayları beş standart danışandan oluşan bir gruba 10 dakika boyunca liderlik etmişlerdir. Araştırmanın nicel verileri ön-test ve son-test uygulamalarının üç hakem tarafından izlenerek Grupla Psikolojik Danışma Becerileri Ölçeği ve Etkililik Değerlendirme Ölçeği aracılığı ile puanlanmasıyla elde edilmiştir. Araştırmanın nitel verileri ise Odak Grup Görüşme Formu kullanılarak elde edilmiştir. Nicel verilerin analizinde karışık ölçümler için 2x3 faktörlü varyans analizi, nitel verilerin analizinde ise içerik analizi kullanılmıştır. Araştırmanın nicel bulguları, Beceriye Dayalı Grupla Psikolojik Danışma Eğitimi'nin grup lideri adaylarının beden dili becerisini kullanmadaki etkililik düzeylerini Yaşantıya Dayalı Grupla Psikolojik Danışma Eğitimi ve kontrol grubuna göre göre anlamlı düzeyde arttırdığını; göz teması becerisini kullanmadaki etkililik düzeylerini ise kontrol grubuna göre anlamlı düzeyde arttırdığını ortaya koymuştur. Ancak, Beceriye Dayalı Grupla Psikolojik Danışma Eğitimi'nin grup lideri adaylarının açık uçlu soru sorma, kapalı uçlu soru sorma, içerik yansıtma, özetleme ve duygu yansıtma becerilerini kullanma sıklıklarını ve bu becerileri kullanmadaki etkililik düzeylerini anlamlı düzeyde arttırmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Araştırmanın nitel bulguları ise "Katkı", "Öğretim Yöntemleri" ve "Öneriler" olmak üzere üç kategori altında yer almıştır. Katkı kategorisi incelendiğinde, Beceriye Dayalı Grupla Psikolojik Danışma Eğitimi'nin grup lideri adaylarına olan katkısının grupla psikolojik danışma becerileri, kişisel kazanımlar ve mesleki kazanımlar olmak üzere üç tema altında yer aldığı; Yaşantıya Dayalı Grupla Psikolojik Danışma Eğitimi'nin katkısının ise grupla psikolojik danışma becerileri ve kişisel kazanımlar olmak üzere iki tema altında yer aldığı görülmüştür. Öğretim yöntemleri kategorisi incelendiğinde, grup lideri adaylarının aldıkları eğitim kapsamında kullanılan öğretim yöntemlerine ilişkin görüşlerinin etkililik ve sorunlar olmak üzere iki tema altında yer aldığı görülmüştür. Son olarak, öneriler kategorisi kapsamında ise uygulama şekli, uygulama süresi, kişi sayısı ve uygulama ortamı olmak üzere dört temaya ulaşılmıştır.

Abstract:
The purpose of this study was to examine the effects of The Skilled Group Counselor Training Model on frequency and effectiveness of group counseling skills of group counselor trainees and also examine the opinions of group counselor trainees about The Skilled Group Counselor Training Model and The Experiential Group Counselor Training Model. In this study, the sequential explanatory design was used. The quantitative data of this study were obtained from 41 senior group counselor trainees enrolled in Program of Guidance and Counseling during the autumn semester of 2013-2014 academic year. Group counselor trainees in the experimental group received The Skilled Group Counselor Training, group counselor trainees in the comparison group received The Experiential Group Counselor Training, and group counselor trainees in control group did receive any training on group counseling. At pretest and posttest group counselor trainees conducted a ten-minute group counseling session with five standard clients. Three raters watched the pretest and posttest of the study and the quantitative data of the study were collected via The Skilled Group Counseling Scale and Helpfulness Rating Scale. The qualitative data of the study were collected via Focus Group Interview Form. The quantitative data were analyzed by using a mixed 2X3 measures ANOVA, and the qualitative data were analyzed by using content analysis. The quantitative results of the study indicated that The Skilled Group Counselor Training Model increased significantly the effectiveness of body language skill as compared with The Experiential Group Counselor Training Model and control group; and The Skilled Group Counselor Training Model increased significantly the effectiveness of eye contact skill as compared with control group. However, the effect of The Skilled Group Counselor Training Model on frequency and effectiveness of open-ended questions, close-ended questions, reflection of content, summarizing and reflection of feeling was not significant. The qualitative results of the study were grouped under three categories as "Contribution", "Instructional Methods" and "Recommendations". When the Contribution category was reviewed, three themes including group counseling skills, personal contributions and professional contributions emerged for The Skilled Group Counselor Training Model; and two themes including group counseling skills and personal contributions emerged for The Experiential Group Counselor Training Model. In the context of Instructional Methods category, the opinions of group counselor trainees regarding training models were grouped under two themes including effectiveness and problems. Lastly, in the context of recommendations category, four themes including method of practice, length of practice, number of individuals, and place of practice were emerged.