Aile dostu kamu politikalarının çalışanların sosyal adalet algılarına yansımaları: Yükseköğretim kurumları örneği
Reflections of family friendly public policies on employees' perceptions of social justice: The case of higher education institutions
Yazar: BİHTER KAYA ÜNAL
Danışman: PROF. DR. ŞÖHEYDA GÖKTÜRK
Kocaeli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi, Teftişi, Denetimi ve Planlaması Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırmanın amacı; Türkiye de kadına yönelik olarak işletilen aile dostu politikaların akademisyenlerin sosyal adalet algılarına yansımalarını belirlemektir.
Nitel araştırma yönteminin benimsendiği araştırma durum çalışması desenindedir. Araştırmada veriler görüşme tekniği ile toplanmıştır.  Araştırmada Türkiye'deki dokuz farklı üniversitelerde görev yapan yirmi dokuz akademisyenle görüşmeler yapılmıştır. Araştırmanın verileri açık uçlu yarı yapılandırılmış görüşme formu ile elde edilmiştir. Görüşmelerde katılımcılara temel olarak dokuz soru ve on yedi alt soru yönlendirilmiştir. Araştırma sonucunda elde edilen bulguların analizi içerik analizi ile yapılmıştır. Araştırma sonucunda aile dostu kamu politikalarını kullanan ve kullanmayan akademisyenlerin tanıyıcı, dağıtıcı ve katılımcı adalet algılarında bulgulara ulaşılmıştır. Aile dostu kamu politikalarının refah rejimine bağlı olarak oluşturulmasının sonucu olarak akademisyen annelerin toplumsal cinsiyet rollerini belirginleştirdiği görülmüştür. Ayrıca akademisyen annelerin hem anne olarak hem kadın olarak hem de akademisyen olarak tanınma, dağıtım ve katılım adaletinin gerisinde kaldığı görülmüştür. Diğer taraftan kurum içinde tek taraflı sadece annelere sağlanan haklar ve ayrıcalıkların aile dostu kamu politikalarını kullanmayan akademisyenlerin örgütsel adalet algılarını olumsuz yönde etkilediği görülmüştür. Araştırma sonucuna göre; aile dostu kamu politikalarını kullanan annelerin toplumsal kaynaklara erişiminde ve akademisyen kimliğini geliştirmede toplumsal cinsiyet eşitliğini benimseyen politikalara olan ihtiyaç görülmüştür. Ayrıca aile dostu kamu politikalarının ihtiyaç temelinden ele alınarak düzenlenen iş- yaşam politikaları olarak bütün çalışanları kapsayıcı nitelikte olması gerekliliği önerilmiştir.
Anahtar Kelimeler: Aile Dostu Kamu Politikaları, Sosyal Adalet, Örgütsel Adalet, İş- Yaşam Politikaları

Abstract:
The aim of this study is to determine the reflections of family-friendly policies towards women in Turkey on academics' perceptions of social justice. The research in which the qualitative research method is adopted is in the case study pattern. In the research, data were collected by interview technique. In the research, detailed interviews were conducted with twenty-nine academicians working at nine different universities in Turkey. The data of the research were obtained with an open-ended semi-structured interview form. In the interviews, basically nine questions and seventeen sub-questions were directed to the participants. The analysis of the findings obtained as a result of the research was made with content analysis. As a result of the research, findings were reached in the recognition, distributive and participatory justice perceptions of academicians who use and do not use family-friendly public policies. As a result of the creation of family-friendly public policies depending on the welfare regime, it has been seen that academic mothers have clarified their gender roles. In addition, it has been observed that academic mothers lag behind  the justice distribution and participation both as mothers, women and academicians. On the other hand, it has been observed that the rights and privileges provided only to mothers unilaterally within the institution affect the organizational justice perceptions of academics who do not use family-friendly public policies and negatively affect organizational outcomes. According to the results of the research; It has been seen that there is a need for policies that adopt gender equality in the access of mothers who use family-friendly public policies to social resources and in developing their academic identity.  In addition, it has been suggested that family-friendly public policies should be inclusive of all employees as work-life policies organized on the basis of needs.
Key Words: Family-friendly public policies, social justice, organizational justice, work life policies.