65 yaş ve üstü onkoloji hastalarında bakım bağımlılığı,kırılganlık, sosyal destek düzeylerive aralarındaki ilişkinin değerlendirilmesi
Evaluation of care dependence, frailty, social support levels and their relationship in oncology patients aged 65 and older
Yazar: BETÜL ÇELİK
Danışman: PROF. DR. MEHTAP TAN
Atatürk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / İç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Amaç: 65 yaş ve üstü onkoloji hastalarında bakım bağımlılığı, kırılganlık, sosyal destek düzeyleri ve aralarındaki ilişkinin incelenmesi amacıyla bu araştırma yapılmıştır.
Materyal ve Metot: Araştırma Temmuz 2023-Aralık 2024 tarihleri arasında yapılmıştır. Araştırmanın evrenini Haziran-Aralık 2023 tarihleri arasında Atatürk Üniversitesi Araştırma Hastanesi Merkezi Kemoterapi Ünitesinde, Onkoloji Poliklinik ve Servisine başvuran hastalar, örneklemini ise dahil edilme kriterlerine uyan 287 hasta oluşturdu. Veriler 'Kişisel Bilgi Formu', 'Bakım Bağımlılığı Ölçeği', 'Edmonto Kırılganlık Ölçeği', 'Kanser Hastası Sosyal Destek Ölçeği' ile toplanmıştır. Veriler bağımsız gruplarda t testi, Mann Whitney U testi, Varyans ve Kruskall Wallis kullanılarak analiz edilmiştir.
Bulgular: Çalışmaya katılan hastaların Bakım Bağımlılığı Ölçeği toplamından 69.46±14.09, Edmonton Kırılganlık Ölçeği toplamından 7.81±3.99, Sosyal Destek Hasta Formu ve alt boyutlarından alınan puanların Güven Desteği alt boyutundan 55.46±10.40, Duygusal Destek alt boyutundan 51.92±9.47, Bilgisel Destek alt boyutundan 42.39±8.56 ve Sosyal Destek Hasta Formu toplamından 149.79±27.16 puan aldıkları belirlendi. Bakım Bağımlılığı Ölçeği toplam puanı ile Edmonton Kırılganlık Ölçeği toplam puanı arasındaki ilişki istatistiksel olarak anlamlıdır (p<0.05), Bakım Bağımlılığı Ölçeği toplam puanı ile Sosyal Destek Hasta Formu, Güven Desteği. Duygusal Destek ve Bilgi Desteği arasındaki ilişki istatistiksel olarak anlamlıdır (p<0.05), Edmonton Kırılganlık Ölçeği toplam puanı ile Güven Desteği, Duygusal Destek, Bilgi Desteği alt boyutları puanı ve Sosyal Destek Hasta Formu toplam puanı arasındaki ilişki istatistiksel olarak anlamlıdır (p<0.05).
Sonuç: Araştırma sonucunda hastalarda bakım bağımlılığının, kırılganlık düzeyinin orta, ve sosyal destek algıladıklarının yüksek olduğu belirlenmiştir. Hastaların algıladıkları sosyal destek arttıkça kırılganlık düzeyinin ve bakım bağımlılığının azaldığı belirlenmiştir. Çalışmadan elde edilen bulgular ışığında yaşlı onkoloji hastalarında planlanan hemşirelik bakımında rehberlik edeceği düşünülmektedir.

Abstract:
Aim: This study was conducted to examine care dependency, frailty, social support levels and the relationship between them in oncology patients aged 65 and above.
Material and Method: The research was conducted between July 2023 and December 2024. The universe of the research consisted of patients who applied to the Oncology Polyclinic and Service at the Atatürk University Research Hospital Central Chemotherapy Unit between June and December 2023, and the sample consisted of 287 patients who met the inclusion criteria. Data were collected using the 'Personal Information Form', 'Care Dependency Scale', 'Edmonto Frailty Scale', 'Cancer Patient Social Support Scale'. Data were analyzed using the t-test, Mann Whitney U test, Variance and Kruskall Wallis in independent groups.
Results: It was determined that the patients participating in the study scored 69.46±14.09 from the total of the Care Dependency Scale, 7.81±3.99 from the total of the Edmonton Frailty Scale, 55.46±10.40 from the Trust Support sub-dimension of the Social Support Patient Form and its sub-dimensions, 51.92±9.47 from the Emotional Support sub-dimension, 42.39±8.56 from the Informational Support sub-dimension and 149.79±27.16 from the total of the Social Support Patient Form. The difference between the total score of the Care Dependency Scale and the total score of the Edmonton Frailty Scale is statistically significant (p<0.05)., The total score of the Care Dependency Scale and the Social Support Patient Form, Trust Support. The difference between Emotional Support and Information Support is statistically significant (p<0.05), the difference between the Edmonton Frailty Scale total score and the Confidence Support, Emotional Support, Information Support sub-dimensions score and the Social Support Patient Form total score is statistically significant (p<0.05).
Conclusion: As a result of the study, it was determined that the patients' care dependency and fragility levels were moderate and their perceived social support was high. It was determined that as the patients' perceived social support increased, the fragility level and care dependency decreased. In light of the findings obtained from the study, it is thought that it will guide the planned nursing care of elderly oncology patients.