Sosyal politika açısından sosyal yardımlaşma ve dayanışma vakıfları: Aksaray ili örneği
Social asistance and solidarity foundations for social policy: Aksaray city example
Yazar: ALİ RIZA SÖZERİYİM
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ BÜLENT ESKİN
Aksaray Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Sosyal Hizmetler = Social Services ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Aksaray = Aksaray ; Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfı = Social Assistance and Solidarity Foundation ; Sosyal hizmetler = Social services ; Sosyal politika = Social policy ; Sosyal yardım = Social assistance ; Sosyal yardımlaşma = Social aid ; Vakıflar = Foundations ; Vakıflar = Foundations

Özet:
Tarihte toplumların var olması ile birlikte zamanla sosyal yaşam şekillenmeye başlamıştır. Bu süreç içerisinde toplumda insanların statüsünde farklılaşmalar oluşmuştur. Bu farklılaşmayla birlikte ilgili kesimlerce toplum içindeki insanların ortak yaşamlarını düzenleyen sosyal politikalar hayata geçirilmiştir.
Sosyal politika devletin belirlenen toplumsal amaç ve hedeflere ulaşmak için aldığı kararlar ve yürüttüğü uygulamalar bütünü olarak tanımlanır. İlk olarak sosyal politika aile, din ve akraba ekseninde gelişmiştir. Değişen toplumsal ihtiyaçlar ve gelişen küresel dünya görüşü ile sosyal politikaların uygulama alanları da gelişme göstermiştir. Bu süreçte uygulayıcı olarak merkezi idare, yerel yönetimler ve gönüllü kuruluşlar görev almıştır.
Türkiye'de merkezi yönetimin sorumluluğunda olan vakıflar, sosyal politikaların gerçekleştirilmesinde önemli rol oynamaktadır. Ayrıca belirli bir hizmetin yerine getirilmesi veya başkalarının yararlanması için bir mal veya para bağışlanarak oluşturulan bu kurumlar, toplumların gelişimi ve bunun sonucunda ortaya çıkan dayanışmanın bir gereği olarak hizmet sunmaktadır.
Yardımlaşma ve dayanışma olgusu Türk kültüründe ve Türk toplumlarının benimsediği İslam dininde de önemli bir yere sahiptir. Bu kapsamda Türkiye'de muhtaç durumda ki vatandaşlara yardım amaçlı sosyal adaleti sağlamaya yönelik olarak vakıflar kurulmuştur. Bu vakıflar arasında önemli bir yeri olan sosyal yardımlaşma ve dayanışma vakıfları, ihtiyaç sahibi vatandaşlara en hızlı ve pratik bir şekilde nakdi ve ayni yardım yapmak için her il ve ilçede kurulmuş olan tüzel kişiliğe sahip kurumlardır.
Kendi yapısına uygun olarak mal varlıkları ve gelir kaynakları bulunan SYDV'lerin bir merkezide Aksaray ilinde bulunmaktadır. İldeki bu merkez birey, aile ve toplum refahını arttırmak amacıyla başta dezavantajlı kesimler olmak üzere tüm toplumu hedefleyen katılımcı anlayışıyla adil ve arz odaklı bütünsel sosyal politikalar üretmekte, uygulamakta ve izlemektedir. Bu bağlamda çalışmada sosyal devlet anlayışının hayata geçirilmesinde yerel düzeyde uygulayıcı bir kurumu olan Aksaray ilindeki SYDV'nin hukuki, idari ve finansal yapısının yanında sosyal yardım hizmetlerinin incelenmesi amaçlanmıştır.
Çalışmanın ana materyalini ise literatür araştırması sonucu elde edilen çeşitli yerli ve yabancı makaleler ve kitaplar, Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi'ne kayıtlı yüksek lisans ve doktora tezleri, konu hakkında düzenlenen sempozyumların bildirileri oluşturmaktadır. Ayrıca verilerin oluşturulmasında uygulama birimlerinin mevzuatlarından, mesleki birikimlerden ve kurumda görev yapan diğer çalışan ve yetkililerin görüşlerinden faydalanılmıştır.
Aksaray ilinde iş alternatifleri çok fazla olmayan daha çok kırsal alanda yaşayan insanlar sosyal yardımlara ihtiyaç duymaktadırlar. İhtiyaçları gidermeye yönelik olarak yapılan ayni ve nakdi yardımlar belirli bir süre sonra insanları bağımlı hale getirmektedir. Sonuç olarak bu bağımlılığı ortadan kaldırmak için Aksaray ilinde SYDV'nin uygulayacağı sosyal politikaların yönü geçimlik yardımlar yerine daha çok gelir getirici projeler şeklinde olmalıdır. Ayrıca, kamu kurumları ve sivil toplum kuruluşları sosyal refah artırıcı politikaların uygulanması için paydaş çalışmaları yürütmelidir.

Abstract:
With the existence of societies in history, social life have began to take shape in time. In this process, differentiations have occurred in the status of people in society. With this differentiation, social policies that regulate the lives of the people in the society have been implemented by the relevant sectors.
Social policy is defined as the totality of the decisions and implementations of the state in order to reach the social aims and goals. Firstly, social policy has developed on the axis of family, religion and relative. With the changing social needs and developing global world view, the application areas of social policies have also developed. In this process, central administration, local governments and voluntary organizations took part as practitioners.
Waqfs which are under the responsibility of central administration in Turkey are important role in the realization of social policy. In addition, these institutions which were constituted by donating a good or money in order to a particular service to be performed or for others to benefit serve as a necessity for the development of societies and the resulting solidarity.
Phenomenon of helping and solidarity have an important position in Turkish culture and also in Islamic religion adopted Turkic societies. İn this regard, in Turkey foundations are established for indigent citiezens which can not be accsessed, inteded for secure the social justice in order for helping. The social helping and solidarity foundations which have an important role among these foundations are legal entity that are established in every province and district in order to help in kind and in cash aid to needy citizens in the quickest way and most practical manner.
One of the social helping and solidarity foundations which have asset and income recorces in accordance with its structure headquarter is located in Aksaray province. This center in the city produces, implements and follows up fair and supply-oriented holistic social policies, targeting the entire society, especially the disadvantaged persons, with a participatory understanding to increase the welfare of the individual, family and society. In this context, in thesis, it was aimed to investigate the social aid services in addition to the legal, administrative and financial structure of social helping and solidarity foundations which is a implementing institution at the local level in the implementation of the social state understanding in Aksaray province.
The main material of the study form various domestic and foreign articles and books obtained as a result of literature research, Master's and PhD theses registered to the National Thesis Center of Higher Education Council, presentations of symposiums on the subject. Moreover, In addition, legislations of the implementation units, professional experiences and the opinions of other employees and officials working in the institution were used in the constitution of the data.
People who live in rural areas, who do not have many business alternatives in Aksaray province, have need social help. In-kind and cash aid to meet the needs makes people dependent after a certain period of time. As a result, in order to eliminate this dependency, the social policies of the social helping and solidarity foundations in Aksaray should be directed towards income-generating projects rather than temporary helps. In addition, public institutions and non-governmental organizations should carry out stakeholder studies in order to implement social welfare enhancing policies.