Ham petrolün mevcut durumu ve enflasyona etkisi: Türkiye uygulaması
Existing state of crude oil and effect on inflation: An application on Turkey
Yazar: MEHMET SERKAN KAFKAS
Danışman: PROF.DR. MUSTAFA SAATÇİ
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı / İktisat Teorisi ve Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Ekonomi = Economics ; Enerji = Energy
Dizin: Enerji = Energy ; Enflasyon = Inflation ; Ham petrol = Crude oil ; Vektör otoregresyon modeli = Vector autoregression model

Özet:
Ham petrol fiyatlarındaki değişikliklerin enflasyon üzerindeki etkisi iktisat literatüründetartışılan bir konu olmuştur. Türkiye uzun yıllar kronik yüksek enflasyonla mücadeleetmiştir ve yüksek enflasyonun en önemli nedenlerinden birisinin ham petrolfiyatlarındaki artışlar olduğu kamuoyunda söylenegelmiştir.Bu tez, ham petrol fiyatlarındaki artışların Türkiye'de enflasyona etkisinin olupolmadığını test etmeyi amaçlamaktadır. Bu amaçla, bu tezde ham petrol ithalfiyatlarındaki artışların Türkiye'de enflasyon üzerindeki etkisinin sınırlı düzeyde olduğuhipotezi ileri sürülmüştür.Çalışma dört bölümden oluşmaktadır. İlk bölümde, ham petrolle ilgili kavramsalaçıklamalar yapılmıştır. Ayrıca bu bölümde, ham petrolün dünyadaki mevcut durumuve fiyatlarının tarihsel seyri incelenmiştir. İkinci bölümde, ham petrolün Türkiye'dekimevcut durumu araştırılmıştır. Üçüncü bölümde, enflasyon ve maliyet enflasyonu ileilgili teorik açıklamalar yapılmıştır. Daha sonra konuya ilişkin literatür çalışmalarındanbahsedilmiştir. Son bölüm ise, uygulamaya ilişkin bölümdür. Bu bölümde, ham petrolfiyatlarındaki artışların Türkiye'deki enflasyonu ne derecede etkilediği, Ocak 1988-Eylül 2006 dönemine ait aylık veriler yardımıyla ve VAR analiz yöntemi kullanılarakincelenmiştir. Bu uygulama sonucunda, ham petrol fiyatlarında meydana gelen artışlarınTürkiye'de enflasyon üzerindeki etkisinin sınırlı düzeyde olduğu, enflasyon üzerinde ençok etkinin döviz kuru ve önceki dönem enflasyondan kaynaklandığı görülmüştür.Sonuç olarak bu tezin temel iddiası, kamuoyunda, ?ham petrol fiyatlarındakideğişikliklerin Türkiye'de yaşanan yüksek enflasyonun en önemli nedenlerinden birisiolduğu? kanısının doğru olmadığı, ham petrol fiyatlarındaki artışın enflasyon üzerindekietkisinin sınırlı düzeyde olduğudur.

Abstract:
Effect of changes in crude oil prices on inflation is a subject which is discussed ineconomics literature. Turkey has struggled chronicle high inflation for long years and ithas been said that one of the most important causes of high inflation has increases incrude oil prices by public opinion.The thesis aims to test whether there is influence of increases in crude oil prices oninflation in Turkey. By this aim, it is asserted that effect of increases in crude oilimportation prices on inflation is limited in Turkey.The study consists of four chapters. The first chapter includes conceptual explanationsconcerning crude oil. Furthermore, existing state of crude oil in the world and historicalprocess of crude oil prices are examined in this chapter. The second chapter searchesexisting state of crude oil in Turkey. The third chapter gives theoretical explanationsinvolving inflation and cost-push inflation. Moreover, this chapter refers to literaturestudies regarding this subject. The last chapter is based on an application. In this lastchapter, it is examined how increases of crude oil prices affect inflation with monthlydata from January 1988 to September 2006 and by using VAR analysis method. Thisapplication has determined that influence of increases in crude oil prices on inflation islimited and it is found out that main causes of inflation in Turkey source from exchangerates and previous term inflation.As a conclusion, the thesis argues that common idea in public opinion about one of themost important causes of increases in crude oil importation prices on high inflation isnot right and effect of increases in crude oil prices on inflation is limited in Turkey.