Uluslararası iç denetim standartları'na göre iç denetimin suistimal alanındaki rol ve sorumlulukları ve bir uygulama
Internal audit's roles and responsibilities concerning fraud, in accordance with international internal audit standards and a case study
Yazar: MUSTAFA KEMAL TAPKAN
Danışman: PROF. DR. CEMAL İBİŞ
Işık Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Denetim standartları = Auditing standards ; Denetçiler = Controller ; Kurumsal risk yönetimi = Enterprise risk management ; Kötüye kullanma = Abuse ; Mesleki hile = Occupational fraud ; Muhasebe hata ve hileleri = Accounting mistakes and frauds ; Standartlar = Standards ; Uluslararası standartlar = International standarts ; İç denetim ve iç kontrol = Internal control and internal audit

Özet:
İşletmelerde, suistimaller, kurumlara ve ekonomilere etkileri bakımından özenle incelenmesi ve gerçekleşmelerinin önüne geçilebilmesi için proaktif olarak önlemler alınması gereken vakalardır. Rekabetin her sektörde yok edici etkilerinin hissedildiği bir dönemde, suistimallerin işletmelere olan etkilerini en çarpıcı şekilde gösteren Uluslararası Suistimal İnceleme Uzmanları Derneği'nin, 2018 yılı araştırmasına göre şirketler cirolarının ortalama %5 oranındaki kısmını suistimaller nedeniyle kaybetmektedirler. Bu tutar, Dünya çapında yaklaşık 4 Trilyon ABD Doları kayıp anlamına gelmektedir. 
Suistimal çeşitleri üç ana başlıkta sınıflandırılmaktadır. Vaka başına yapılan analizde, aktiflerin kötüye kullanılması eyleminin ortalama 114 bin ABD Doları, yolsuzluk eyleminin ortalama 250 bin ABD Doları, mali tablo suiistimallerinin ise ortalama 800 bin ABD Doları zarara neden olmaktadır. Vaka başına tutarsal olarak diğer kategorilerden daha düşük zarar veren aktiflerin kötüye kullanılması eyleminin %89 oranı ile en yaygın suistimal şekli olduğu gözlemlenmektedir.
Bu çalışmanın amacı, işletmelerde suistimal eylemlerinin engellenmesinde ve tespit edilmesinde önemli rol oynayan iç denetimin, Uluslararası İç denetçiler Enstitüsü (IIA) tarafından yayınlanan Uluslararası Mesleki Uygulamalar Çerçevesine göre suistimal ile ilgili rollerini bir örnek olaydan faydalanmak suretiyle gözden geçirmek, iç denetçilerin, bu konudaki rol ve sorumlulukları üzerinde fikir yürütmektir. Çalışmada, çok farklı örnek olaylara değinildiği gibi, en yaygın olarak karşılaşılan suistimal türü olan aktiflerin kötüye kullanılması ile ilgili bir uygulama detaylı olarak incelenmiş, işletme sahiplerine, üst düzey yöneticilere ve diğer yöneticilere ilgili vakalardaki yönetim hataları ve ihmalleri konusunda önerilerde bulunulmuştur. İç denetçilerin uluslararası mesleki uygulama çerçevesine uygun olarak, suistimal vakalarının tespit edilmesi durumunda yapabileceği faaliyetler gerçek bir vaka dikkate alınarak tartışılmıştır.

Abstract:
In today's business, fraud and misconduct are cases that need to be carefully examined in terms of their impact on institutions and economies, and precautions must be taken to prevent their realization. At a time when the destructive effects of competition are felt in every industry, according to the 2018 survey of International Association of International Fraud Experts (ACFE), companies lose 5% of their turnover due to fraud. This amount represents a loss of approximately, USD 4 Trillion worldwide.
Misappropriation of assets, corruption, and financial statement frauds are the three main categories that result in median losses to companies amounting to USD 114 thousand, USD 250 thousand, and USD 800 thousnd, respectively. According to the same research, the most probable fraud case was observed as misappropriation of assets with 89%. 
The purpose of this study is to review the roles of "internal auditing," which plays an essential role in preventing and detecting fraud and fraud responses in today's business, according to the International Professional Practices Framework published by the International Institute of Internal Auditors (IIA). In this study, several case studies were mentioned, especially a "misapropriation of assets" case carried out by the accounting specialist was examined in detail, and suggestions were made to the business owners, senior managers, and management about the management errors and negligence. In line with the international professional practice framework, the activities that internal auditors can perform in case of detection of fraud and abuse cases are discussed by considering this real case study.