Geriatrik hastalarda aşırı aktif mesanenin antimuskariniklerle tedavisinde kognitif fonksiyonlar
Cognitive functions of geriatric patients treated with antimuscarinics
Yazar: ECE ESİN
Danışman: DOÇ. DR. MUSTAFA CANKURTARAN ; PROF. DR. ALİ ERGEN
Hacettepe Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2011
Konu: Geriatri = Geriatrics
Dizin: Bilişsel işlevler = Cognitive functions ; Demans = Dementia ; Geriatri = Geriatrics ; Mesane = Urinary bladder ; Mesane hastalıkları = Urinary bladder diseases ; Parasempatolitikler = Parasympatholytics ; Yaşlılar = Aged ; Üriner inkontinans = Urinary incontinence ; Üriner inkontinans-stres = Urinary incontinence-stress

Özet:
Toplumun yaşlanması ile birlikte aşırı aktif mesane (AAM) ve kognitif fonksiyon kaybı görülme insidansı artmaktadır. Ancak AAM tedavisinde antimuskarinik kullanımının kognitif fonksiyonları daha da bozabileceğinden, demansı olmayan bireylerde kognitif disfonksiyon yaratabileceğinden korkulmaktadır. Bu tezin amacı, AAM tedavisinde antimuskarinik ajanların kullanımı ile kognitif fonksiyonların değerlendirilmesi, tedavi öncesi ve tedavi sonrası faydanın subjektif ve objektif olarak belirlenmesi, depresyon üzerine AAM tedavisinin etkinliğinin ölçülmesidir. 2010-2011 yılları arasında 168 hasta takibe alınmıştır. Hastaların rutin değerlendirilmelerine ek olarak ayrıntılı geriatrik değerlendirme testleri (GTYA, EGTYA, MMT, GDS) uygulanıp UDI-6 ve IIQ-7 testleri yapılıp takip sonrasında tekrarlandı. Hastaların ortalama yaşı 73,5, medyan takip süresi 2 ay (min:2 mak:9) idi. Hastaların ilaçlara göre dağılımı oksibutinin %25.8; darifenasin %29,8; tolterodin %12,5; trospiyum %15,5 idi; %16,7'lik hasta grubu ise hayat tarzı değişikliği ve egzersiz uygulamıştı. Çalışma sonucunda %83,3 vakanın tedaviden fayda gördüğü, takip süresince %37.1'inin ilacını bıraktığı, ilacı bırakmanın en sık sebebinin ortaya çıkan yan etkiler oldugu tespit edilmistir. En sık görülen yan etkiler kabızlık ve ağız kuruluğudur. İlaç bırakma oranları, toplam yan etki görülme sıklığı açısından oksibutinin grubu ile diğer medikal tedavi grupları arasında anlamlı fark saptanmıştır. GDS ve EGTYA testlerinde tedavi ile anlamlı düzelme kaydedilmiş, UDI-6 ve IIQ-7 skorlarında anlamlı azalma saptanmıştır. Demanslı bireylerde MMT puanlarında anlamı azalma saptanmamış ancak demansı olmayan bireylerde darifenasin grubunda anlamlı azalma saptanmıştır. Araştırma sonucunda antimuskarinik tedavinin subjektif ve objektif iyileşme sağladığı, demanslı bireylerde kognitif fonksiyonlarda anlamlı azalmaya neden olmadığı depresyon belirtilerini düzelttiği gösterilmiştir.

Abstract:
As the population ages, incidences of both overactive bladder (OAB) and loss in cognitive function are increasing. Treatment of OAB with antimuscarinics may result in deprivation in cognitive functions especially in demended patients. The aim of this study is to evaluate cognitive functions during treatment with antimuscarinics, measure the overall effectiveness of treatment and evaluate the effect on depression in elderly. Between 2010-2011, 168 patients were enrolled in study. In addition to the routine examinations detailed geriatric assesments and QOL tests (IIQ-7 and UDI-6) were done. The mean age of patients was 73,5 and median follow-up was 2 months. Oxybutinin was used in 25.8% of patients; darifenacin in 29,8%; tolterodin in 12,5% and trospium in 15.5%. Only 16.7% of patients were enrolled to life style change and Kegel exercise group. At the end of study 83.3% of patients benefited from treatment; %37,1 of patients discontinuedpatients discontinued the medication. Main reason for discontinue was side effects, constipation and dry mouth were the most frquently encountered ones. Medication discontinue rate and frquency of overall side effects were more prevalant in oxybutinin group. In GDS and EDLA scores amelioration was recorded, UDI-6 and IIQ-7 scores decreased significantly. MMT scores were not different in demended patient before and after the treatment but in nondemended pateints darifenacin had a negative impact on MMT scores. In conclusion antimuscarinics are effective objectively as well as subjectively, have no negative effect on demeded patients' cognitive functions and result in improvement in depression