Biyoçeşitliliğe duyarlı kentsel peyzaj tasarım Tuğra Parkı örneği
Biodiversity sensitive urban landscape design a case study of Tugra Park
Yazar: TUĞBA DOĞAN
Danışman: PROF. DR. AYSEL USLU
Ankara Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Peyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Peyzaj Mimarlığı = Landscape Architecture
Dizin: Biyolojik çeşitlilik = Biological diversity ; Peyzaj tasarımı = Landscape design

Özet:
Bu araştırmanın amacı; Ankara kentinde seçilmiş bir park ölçeğinde kentsel biyoçeşitliliğin ölçülmesi, geliştirilmesi, korunması ile doğa temelli, biyoçeşitliliği destekleyen çözümler aracılığıyla, park tasarım ve yönetim süreci eylemlerine rehberlik etmek adına; planlama, tasarım, yönetim, sosyal alanlarda biyoçeşitliliğe duyarlı öneriler geliştirmektir.
Çalışmanın ilk bölümünde; Kentsel Yeşil Alanların kavram, kapsam ve tasarım standartları, Kentsel Biyoçeşitlilik kavramları araştırılmış, daha sonra kentlerde biyoçeşitliliğin analizi ile ilgili yerli yabancı literatür araştırmaları yapılmıştır. İkinci bölümde; peyzaj tür çeşitliliğinin analizi için yaygın kullanılan Shannon-Wiener çeşitlilik endeksi, vejetasyon örtüsü yapısal çeşitliliği analizleri yapılmış ve farkındalığı tespit etmek amacıyla; Tuğra Parkı kullanıcılarına anket uygulanmıştır. Analizler sonucunda Shannon değeri 2,541 çıkarak yüksek çeşitlilik kategorisinde değerlendirilmiştir. Vejetasyon örtüsü analizinde kullanılan; vejetasyon kaplama oranı, doğallık, yapısal çeşitliliği parametrelerinin ortalaması alınarak %67,18 sonucuna ulaşılmıştır. Çıkan bu sonuca göre; Tuğra Parkı'nın vejetasyon örtüsünün; ekolojik katkısı ve biyoçeşitliliğe duyarlılığının ortalamanın üzerinde olduğu görülmektedir. Anketin sonucunda bilgilendirme ve tanıtımın; farkındalığı arttırdığına dair bulgular elde edilmiştir.
Çalışmanın son bölümünde ise yapılan analiz sonuçları göz önünde bulundurularak mevcutta bulunan biyoçeşitliliği koruyarak kentsel biyoçeşitliliğe duyarlı park tasarımı için planlama-tasarım, tür seçimi, yapısal peyzaj elemanları-donatılar, yönetim-bakım ve farkındalık konularına ilişkin öneriler geliştirilmiştir.

Abstract:
The purpose of this research; In order to guide park design and management process actions through the measurement, development, protection and nature-based solutions that support biodiversity in urban biodiversity at a selected park scale in the city of Ankara; To develop proposals sensitive to biodiversity in planning, design, management and social areas.
In the first part of the study; Concept, scope and design standards of Urban Green Areas, Urban Biodiversity concepts were researched, then domestic and foreign literature studies were conducted on the analysis of biodiversity in cities. In the second part; Shannon-Wiener diversity index, which is widely used for the analysis of landscape species diversity, and vegetation cover structural diversity analyzes were made and in order to determine awareness; A questionnaire was applied to Tuğra Park users. As a result of the analysis, the Shannon value was found to be 2,541 and it was evaluated in the high diversity category. Used in vegetation cover analysis; By taking the average of the vegetation cover rate, naturalness, and structural diversity parameters, the result was 67.18%. According to this result; vegetation cover of Tugra Park; ecological contribution and sensitivity to biodiversity are above the average. As a result of the survey, findings were obtained that increase awareness through information and promotion.
In the last part of the study, considering the results of the analysis, suggestions were developed on planning-design, species selection, structural landscape elements- component, management-maintenance and awareness for urban biodiversity sensitive park design by preserving the existing biodiversity.