İş yeri maneviyatının iş tatmini ve örgütsel bağlılığa etkisi üzerine bir araştırma
A research on the effect of workplace spirituality on job satisfaction and organizational commitment
Yazar: TUBA BEKİŞ
Danışman: PROF. SELEN DOĞAN
Niğde Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Yönetim ve Organizasyon Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2013
Konu: İşletme = Business Administration

Özet:
İş Yeri Maneviyatı kavramı, çalışanların iş yerlerinde yaptıkları işi anlamlı bulmalarını, ortak amaçlar için birlikte hareket etmelerini (topluluk bilincine sahip olmalarını) ve çalışan-iş yeri değerlerinin uyumlu olmasını ifade etmektedir. Dünyada yaşanan değişimlerle birlikte iş yerinde maneviyat konusu akademik ilgiyi üzerine çekmiştir. Konu ile ilgili araştırmalar devam ettikçe, konunun örgütlere yararları tespit edilmiş ve iş dünyası da iş yeri maneviyatı konusuna önem vermeye başlamıştır. İş yeri maneviyatı, üzerinde tartışmaların ve araştırmaların devam ettiği bir konu olarak gündemdedir.
Bu çalışmanın amacı, iş yeri maneviyatının iş tatmini ve örgütsel bağlılığa etkisini tespit etmektir. Bu amaçla, kavramsal modeller ve araştırma hipotezleri oluşturulmuştur. Bu hipotezleri test etmek amacıyla Niğde İli?nde faaliyet gösteren büyük işletme çalışanları üzerinde bir anket çalışması yapılmıştır. Araştırma hipotezleri hiyerarşik regresyon analizi ile test edilmiştir. 
İş yeri maneviyatı alt boyutlarının (iş yerinde anlam, iş yeri değerlerine uyum, topluluk bilinci) iş tatmini alt boyutlarından içsel iş tatminine etkisine bakıldığında, ?iş yeri değerleri ile uyum ve anlamlı iş alt boyutlarının içsel iş tatminini pozitif yönde etkilediği; topluluk bilinci alt boyutunun içsel iş tatminini etkilemediği bulunmuştur.  İş yeri maneviyatı alt boyutlarının dışsal iş tatminine etkisine bakıldığında, söz konusu alt boyutların tümünün dışsal iş tatminini pozitif yönde etkilediği bulunmuştur.
İş yeri maneviyatı alt boyutlarının örgütsel bağlılık alt boyutlarına (duygusal bağlılık, devam bağlılığı, normatif bağlılık) etkisine bakıldığında, anlamlı iş ve iş yeri değerleri ile uyum alt boyutlarının duygusal bağlılığı pozitif yönde etkilediği ve topluluk bilinci alt boyutunun duygusal bağlılığı etkilemediği; iş yeri değerleri ile uyum ve topluluk bilinci alt boyutlarının devam bağlılığını pozitif yönde etkilediği ve anlamlı iş alt boyutunun devam bağlılığını etkilemediği; iş yeri değerleri ile uyum ve topluluk bilinci alt boyutlarının normatif bağlılığı pozitif yönde etkilediği ve anlamlı iş alt boyutunun normatif bağlılığı etkilemediği bulunmuştur. Sonuçta iş yeri maneviyatının iş tatmini ve örgütsel bağlılığa kısmi olarak pozitif yönde etki ettiği tespit edilmiştir. 



Anahtar Kelimeler: İş yeri maneviyatı, iş tatmini, örgütsel bağlılık.

Abstract:
Workplace Spirituality infers the meaningful work, sense of community and alignment of employee-workplace values in a workplace. The changes with the world, the issue of workplace spirituality attracts the academic interest. When the search about the issue continues the benefits to the organization are determined and business world attachs importance to workplace spirituality. Workplace spirituality is a matter of continuing debate and research agenda.

The aim of the thesis is to determine the workplace spirituality's effect to job satisfaction and organizational commitment.  To reach this aim conceptual models and research hypotheses are constituted. To test these hypothesis a questionnaire study is made on big business employee in Niğde. Research hypotheses is tested with hierarchic regression analysis.
According to findings of the relationship between workplace spirituality's sub-dimensions (meaning at work, alignment of values and sense of community)  and job satisfaction sub-dimensions (instrinsic job satisfaction, extrinsic job satisfaction); alignment of values and meaning at work sub-dimensions effect instrinsic job satisfaction positively and sense of community sub-dimension doesn't effect instrinsic job satisfaction; all sub-dimensions effect extrinsic job satisfaction positively.
According to findings of the relationship between workplace spirituality's sub-dimensions (meaning at work, alignment of values and sense of community)  and organizational commitment sub-dimensions (affective commitment, continuance commitment, normative commitment ); meaning at work, alignment of values sub-dimensions effect affective commitment positively and sense of community sub-dimension doesn't effect affective commitment; alignment of values and sense of community sub-dimensions effect continuance commitment positively and ?meaning at work sub-dimension doesn't effect continuance commitment; alignment of values and sense of community effect normative commitment positively and meaning at work sub-dimension doesn't effect normative commitment. In conclusion it is determined that workplace spirituality effects job satisfaction and organizational commitment posivitely and partly.



Keywords: Workplace spirituality, job satisfaction, organizational commitment.