Otizm özellikleri olan ve olmayan obsesif kompulsif bozukluk hastalarının üstbilişler ve obsesif inanışlar açısından karşılaştırılması
Comparison of obsessive compulsive disorder patients with and without autistic features in terms of metacognitions and obsessive beliefs
Yazar: FATMA NUR BALDAN
Danışman: DOÇ. DR. GÜLİZ ŞENORMANCI
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Bursa Yüksek İhtisas Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Psikiyatri = Psychiatry

Özet:
Amaç: Bu araştırmanın amacı otizm özellikleri olan ve olmayan obsesif kompulsif bozukluk tanılı hastalarda üstbilişler ve obsesif inanışları karşılaştırmaktır.  

Gereç ve Yöntem: Araştırmada Sağlık Bilimleri Üniversitesi Bursa Yüksek İhtisas Eğitim Araştırma Hastanesi psikiyatri polikliniklerine ayaktan tedavi olmak amacıyla başvuran OKB tanılı 100 hastaalınmıştır. Araştırmada psikiyatrik tanılar DMS-5 aracılığıyla değerlendirilmiştir. Araştırmaya katılmaya gönüllü olan tüm katılımcılar sosyodemografik veri formu, Yale Brown ObsesyonKompulsiyonDerecelendirme Ölçeği (Y-BOKÖ), Otizm-Spektrum Anketi (OSA), Obsesif İnanışlar Ölçeği-44 (OİÖ-44) ve Üst Biliş Ölçeği-30 (ÜBÖ-30) ile değerlendirilmiştir. 

Bulgular: OKB tanılı hastaların yaş ortalaması 31,81±11,38 olup, vakaların %62'sinin kadın olduğu saptandı. OSA ölçeğine göre OKB hastalarında Otizm spektrumbelirtidüzeylerinin%24 olduğu belirlendi. Obsesif ve kompulsif belirti oranlarınınotizm özellikleri olan ve olmayan OKB hastaları arasında istatistiksel açıdan anlamlı seviyede farklı olmadığı (p>0,05), otizm özellikleri gösteren vakaların göstermeyen vakalara göre daha düşük oranda içgörüye sahip olduğu (p<0,05) bulundu. Pearsonkorelasyon analizine göre araştırmada değerlendirilen OKB tanılı tüm hastaların OSA toplampuanları ile Y-BOKÖ (r=0,225, p=0,024) puanları arasında istatistiksel açıdan anlamlı seviyede pozitif ilişki olduğu bulundu. OSA toplam puanları ile OİÖ-44toplam ve alt ölçek puanları arasında 0,477-0,443 aralığında istatistiksel açıdan anlamlı seviyede pozitif ilişki olduğu (p<0,05) bulundu. OSA toplam puanları ile ÜBÖ-30toplam ve alt ölçek puanları arasında 0,418-0,233 aralığında istatistiksel açıdan anlamlı seviyede pozitif ilişki olduğu (p<0,05) bulundu. Otizm özelliği gösteren tüm olguların OİÖ-44toplam ve alt ölçek puanları ile ÜBÖ-30kontrol edilemezlik ve tehlike alt ölçek özelliklerinin, otistik özellik göstermeyen olgulara göre anlamlı derecede yüksek olduğu (p<0,05) belirlendi. Hiyerarşik regresyon analizinde Y-BOKÖ puanlarının %25'inin OİÖ-44, OSA ve ÜBÖ-30 tarafından istatistiksel açıdan anlamlı seviyede açıklandığı; model alt değişkenleri incelendiğinde sadece ÜBÖ-30puanlarının anlamlı seviyede etkili olduğu (p<0,05) bulundu. Hiyerarşik regresyon analizinde OİÖ-44 puanlarının %46'sının Y-BOKÖ, OSA ve ÜBÖ-30 tarafından istatistiksel açıdan anlamlı seviyede açıklandığı; model alt değişkenleri incelendiğinde ÜBÖ-30 (p<0,05) ve OSA (p<0,05) puanlarının anlamlı seviyede etkili olduğu (p<0,05) bulundu.

Sonuç: Araştırma sonucunda OKB tanılı hastalarda OSB belirtilerinin yaygın olduğu ve OSB belirtilerinin obsesif inanışlar ve üst bilişsel özelliklerle bağlantılı olduğu sonucuna ulaşılmıştır. OKB tanılı hastalarda üst bilişsel fonksiyonlara hedef alan müdahalelerin obsesif inanışları azaltmada iyi bir yol olabileceği, değişmeyen obsesif inanışların otistik belirtilerle bağlantılı olabileceği sonucuna varılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Obsesif kompulsif bozukluk, otizm spektrum bozukluğu, üstbiliş, obsesif inanışlar

Abstract:
Aim: The aim of this study is to compare the metacognitions and obsessive
beliefs in patients diagnosed with obsessive-compulsive disorder with and without
autistic features.
Materials and Methods: In the study, 100 cases diagnosed with OCD who
applied to the psychiatry outpatient clinics of University of Health Sciences Bursa
Yuksek Ihtisas Training and Research Hospital for treatment were included. In the
study, psychiatric diagnoses were evaluated by using DMS-5. All participants who
volunteered to participate in the study were evaluated with the sociodemographic data
form, Yale Brown Obsessive Compulsive Scale (Y-BOCS), Autism-Spectrum
Quotient (AQ), Obsessive Beliefs Questionnaire-44 (OBQ-44) and Metacognition
Questionnaire-30 (MCQ-30).
Results: The average age of the patients diagnosed with OCD was
31.81±11.38, and 62% of the cases were female. According to the Autism-Spectrum
Quotient (AQ), the rates of autism spectrum features in patients with OCD was
evaluated to be 24%. It was found that the levels of obsessive and compulsive
symptoms between the patients with OCD with and without autistic features were not
statistically significantly different (p>0.05), and cases with a autistic features had
lower insight than that of the cases without autistic features (p<0.05). According to
Pearson correlation analysis, it was found that there was a statistically significant
positive relationship between AQ total scores and Y-BOCS (r=0.225, p=0.024) scores
of all cases diagnosed with OCD evaluated in the study. It was found that there was a
statistically significant positive relationship between AQ total scores and OBQ total
and subscale scores in the range of 0.477-0.443 (p<0.05). It was found that the OBQ
total and subscale scores, as well as the MCQ-uncontrollability and danger subscale
scores of all cases showing autistic features, were significantly higher than (p<0,05)
those of the cases without autistic features. It was found that there was a statistically
significant positive relationship between AQ total scores and MCQ total and subscale
scores (p<0.05) in the range of 0.418-0.233. In the hierarchical regression analysis,
25% of the Y-BOCS scores were explained at a statistically significant level by OBQ,

AQ and MCQ. When the model sub-variables were examined, only MCQ scores were
found to be significantly effective (p<0.05). In the hierarchical regression analysis, it
was found that 46% of the OBQ-44 scores were explained at a statistically significant
level by Y-BOCS, AQ and MCQ. When the model sub-variables were examined, it
was found that MCQ (p<0.05) and AQ (p<0.05) scores were significantly effective
(p<0.05).
Conclusions: As a result of the research, it was concluded that ASD symptoms
are common in cases diagnosed with OCD and that ASD symptoms are linked to
obsessive beliefs and metacognitive features. In cases diagnosed with OCD,
metacognitive functions are a good way to reduce obsessive beliefs, and unchanging
obsessive beliefs may be linked to autistic features.
Keywords: Obsessive compulsive disorder, autism spectrum disorder,
metacognition, obsessive beliefs