Sağlık kurumlarında finansal yönetim uygulamaları
Financial management applications in health institutions
Yazar: SEDA BULUNMAZ
Danışman: PROF. DR. FERHAT SAYIM
Yalova Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / İşletme Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Sağlık Kurumları Yönetimi = Health Care Management
Dizin: Finansal yönetim = Financial management ; Hastaneler = Hospitals ; Muhasebe = Accounting ; Muhasebe bilgi sistemleri = Accounting information systems ; Sağlık kuruluşları = Health institutions ; Yönetim muhasebesi = Management accounting

Özet:
Sağlık sektörünün bütçeden aldığı payın yıllar itibariyle artması, bu miktarın ne şekilde değerlendirileceği problemini de ortaya çıkarmaktadır. Sağlığa ayrılan bütçenin etkin bir şekilde yönetilmesiyle, hem kaynak israfının önlenmesi hem de doğru zamanda, doğru kişiye, ihtiyaç duyduğu hizmetin verilebilmesi sağlanmaktadır. Sağlık hizmetlerinin arzında yaşanan artış, talebin de artmasına yol açmaktadır. Sağlık kurumları, artan sağlık hizmeti taleplerini çeşitli finansal yönetim politikalarıyla düzenlemek durumundadırlar. Sağlık harcamalarının büyük bir bölümünü gerçekleştiren sağlık kurumları, sağlık hizmetlerine yönelik maliyetler ile birlikte kurumların her türlü kaynağının etkin yönetimini sağlamak durumundadırlar.  Finansal yönetimin etkin olması, yatırım ve finansman kararları açısından, kaynakların doğru seçimlere yönlendirilmesi anlamına gelmektedir. Bu seçimleri gerçekleştiren yöneticiler, muhasebe sisteminden aldıkları bilgiler ile hareket etmek durumundadırlar. Muhasebe sisteminin finansal yönetim noktasında doğru bilgiler üretmesi, bu anlamda karar vericiye karar süreçlerinde yol göstermektedir. Muhasebenin sağladığı bilgilerin düzenli ve sistematik olarak yönetim kademesine aktarılması ise yönetim muhasebesi ile mümkün olmaktadır. 
Bu çalışmada ikinci ve üçüncü basamak kamu - özel sağlık kurumları yöneticileri ile anket ve mülakat çalışmaları gerçekleştirilmiştir. Öncelikle genel finansal işleyişe yönelik bilgi edinilmesi amaçlanmıştır. Daha sonra sağlık kurumlarının finansal işleyişlerine yönelik yaşadıkları sorunlar ve bu sorunlara yönelik uyguladıkları yönetim politikaları belirlenmiştir. Yönetim muhasebesi uygulamaları ve T.C. Sağlık Bakanlığı web uygulamalarının kurumlarda kullanılabilirliğinin belirlenmesi de çalışmamın bir başka amacını oluşturmaktadır. Son olarak, finansal yönetime dair gerçekleştirilen tüm uygulamaların sağlık kurumlarına sağladığı katkılar sorgulanmıştır. Elde edilen sonuçlara göre kamu ve özel sağlık kurumları belli düzeylerde finansal sorunlar yaşıyor olsalar bile uygulanan yönetim politikaları ile bu sorunların üstesinden gelebilmektedirler. Yönetim muhasebesi uygulamalarından en fazla kullanılan yöntemlerin sırasıyla faaliyet tabanlı bütçeleme, kıyaslama, karlılık analizi ve geleneksel maliyet tekniklerinin olduğu belirlenmiştir. Sağlık Bakanlığı web tabanlı uygulamalarında ise sırasıyla ÇKYS-TSİM, hasta hakları, elektronik belge yönetim sistemi ve karar destek sistemleri uygulamaları, en fazla kullanılarak yöneticiye karar süreçlerinde veri sağlayan uygulamalar olarak tespit edilmiştir. Finansal yönetim uygulamalarının, kamu ve özel sağlık kurumlarına katkı sağladıkları da elde edilen sonuçlardan biridir. Yöneticilerin finansal yönetim ve yönetim muhasebesi uygulamalarına yönelik farkındalıklarının olduğu da belirlenmiştir.

Abstract:
Increasing the share of budget at the health sector over the years, creating the problem of evaluating this amount. If the allocation to health is managed effectively, both resource waste is prevented and it is provided to be given the right service to the right person who need. The increase in the supply of healthcare leads to increase in demand. Health institutions have to regulate increasing healthcare demands through various financial management policies. Health institutions which perform the majority of health expenditures, have to ensure managing costs for health services and all kinds of resources of institutions effectively. Effectiveness of financial management means directing resources to the right choices in terms of investment and financing decisions. Managers who perform these choices have to act with information which is received from the accounting system. Accounting system's producing right information about financial management, guides decision makers in decision processes. Transferring the information provided by accounting regularly and systematically to the management is possible with management accounting. 
In this research, surveys and interviews with managers at the secondary and tertiary public-private health institutions were used. Primarily, obtaining information about general financial process is aimed. Then, problems of health institutions about financial operations and management policies they implement for these problems were determined. Another aim of the research is to determine the workability of management accounting applications and web systems of Turkish Ministry of Health in health institutions. Finally, contributions of all financial management methods to health institutions were questioned. According to the results, even if public and private healthcare institutions experience financial problems at certain levels, they can overcome these problems with their management policies. It is determined that the most used management accounting methods are respectively: activity-based budgeting, benchmarking, profitability analysis and traditional costing techniques. The most used web systems of Turkish Ministry of Health that provide data to the managers are respectively: ÇKYS-TSIM, patient rights, electronic document management system and decision support systems. Another result which is obtained from the research that financial management methods contribute to public and private health institutions. It is also determined that managers have awareness of financial management and management accounting applications.