Orta yetişkinlikte internet kullanımının çeşitli değişkenlere göre incelenmesi
Midlife internet: Profiling and examining internet use in middle adulthood with regard to several variables
Yazar: NESTEREN GAZİOĞLU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SEDA ERZİ
Maltepe Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Gelişim Psikolojisi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Depresyon = Depression ; Psikolojik iyi oluş = Psychological well being ; Yalnızlık = Loneliness ; Yaşam doyumu = Life satisfaction ; Yetişkinler = Adults ; Öz düzenleme becerisi = Self-regulation skill ; Üretkenlik = Generativity ; İnternet = Internet ; İnternet bağımlılığı = Internet addiction ; İnternet kullanımı = Internet use

Özet:
Bu çalışmanın amacı orta yetişkin internet kullanıcılarının internet kullanım profillerinin detaylı bir şekilde çıkartılması ve literatürde problematik internet kullanımı (PİK) ile çoğunlukla birlikte ele alınan depresyon, yaşam doyumu, yalnızlık, pozitif ve negatif duygulanım değişkenleri üzerinden katılımcıların herhangi bir yığılma gösterip göstermediklerini saptamaktır. Çalışmanın diğer bir hedefi de belirlenen kümelerin öz-düzenleme ve üretkenlik puanlarına göre farklılaşıp farklılaşmadığını incelemek, orta yetişkin bireylerde PİK puanı ile depresyon, üretkenlik ve yalnızlık puanları arasındaki ilişkileri incelemektir.
Türkiye'de yaşayan 329 orta yetişkin bireyden internet ortamında veri toplanmıştır. Katılımcılar yaşam doyumu, PİK, depresyon, yalnızlık, üretkenlik, öz-düzenleme, negatif ve pozitif duygu değişkenlerine ilişkin Yaşam Doyumu Ölçeği, Young İnternet Bağımlılığı Testi Kısa Form, Beck Depresyon Envanteri, UCLA Yalnızlık Ölçeği, Loyola Üretkenlik Ölçeği, Öz-Düzenleme Ölçeği Kısa Form, PANAS Pozitif Duygu ve Negatif Duygu Ölçeği ölçme araçlarını doldurmuşlardır. Kullanılan ölçeklerin geçerlik ve güvenirlik analizleri yapılmıştır.
Elde edilen veriler üzerinde yapılan analiz sonuçlarına göre, çalışmaya katılan orta yetişkin internet kullanıcıları PİK, internet kullanım süresi, yaş, hissedilen yaş ile kronolojik yaş farkı, depresyon, yalnızlık, yaşam doyumu, pozitif ve negatif duygu değişkenlerine göre üç kümede yığılma göstermiştir. Bu kümeler sahip oldukları belirgin özelliklere göre Problematik Negatif Kümesi, Yalnız Depresif Kümesi ve Mutlu Pozitif Kümesi olarak adlandırılmıştır. Kümeler arasında üretkenlik puanları, öz-düzenleme puanları ve interneti kullanım amaçlarına göre anlamlı farklılıklar saptanmıştır. Orta yetişkin internet kullanıcılarının internet kullanım alışkanlıkları ve tercihlerine dair detaylı bulgular, çalışmanın önemi ve etkisi literatür çerçevesinde tartışılmıştır.

Abstract:
The purpose of this study is to obtain the internet use profiles of middle adult internet users in depth and to determine whether the users yield in any clusters. Another purpose of the study is to examine whether the clusters differ from each other with regard to self-regulation and generativity scores. The relationships between problematic internet use (PIU), age, chronological and perceived age difference, depression, generativity, loneliness, time spent online, positive and negative emotion were also examined.
Data was gathered via internet from 329 Turkish middle aged adults. In order to measure life satisfaction, PIU, depression, loneliness, generativity, self- regulation, positive and negative affect participants filled Turkish versions of Satisfaction with Life Scale- SWLS, Young Internet Addiction Scale Short Form, Beck Depression Scale, UCLA Loneliness Scale, Loyola Generativity Scale LGS, Self Regulation Questionnaire, PANAS Positive and Negative Affect Scale. The validity and reliability analyses of the scales were conducted. According to the results, middle aged internet users in this study, yield in three clusters. With regard to the clusters' characteristics, clusters were named as Problematic Negative Cluster, Lonely Depressive Cluster and Happy Positive Cluster. Significant differences were observed between the clusters in terms of generativity, self-regulation scores and purposes of internet use. Detailed profile of midde aged internet users were given and results were discussed pertaining to relevant literature.