Mersin ilinde yaşayan, besin takviyesi alan yetişkin bireylerin sağlıklı beslenme tutumlarının değerlendirilmesi
The evaluation of the healthy nutritional attitudes of adult individuals living in Mersin and taking nutritional supplements
Yazar: NAZLI SERA ÖZDEMİR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ BURCU ATEŞ ÖZCAN
İstanbul Okan Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Besin destekleri = Dietary supplements ; Beslenme durumu = Nutritional status ; Mersin = Mersin ; Obezite = Obesity ; Sağlıklı beslenme = Healthy nutrition ; Tutumlar = Attitudes ; Vücut kitle indeksi = Body mass index ; Yetişkinler = Adults

Özet:
Günümüzde beslenmeden kaynaklı sağlık problemleri oldukça büyük bir paya sahiptir. Beslenme sorunlarının önlenmesinde, diyet tedavisi, besin zenginleştirme, vitamin-mineral desteği ve sağlığın iyileştirilmesi ile hastalıkların kontrolü önemli halk sağlığı stratejileridir. Bu çalışmanın amacı besin desteği alan yetişkin bireylerin sağlıklı beslenme tutumlarının değerlendirilmesidir.  Bu kapsamda bireylerin demografik özellikleri ve antropometrik ölçümlerinin sorgulandığı bir "Katılımcı Bilgi Formu", "Besin Tüketim Sıklığı" formu ve "Sağlıklı Beslenmeye İlişkin Tutum Ölçeği (SBİTÖ)" katılımcılara yüz yüze görüşme yöntemiyle uygulanmıştır. 
Çalışmaya %39,8'i erkek %60,2'si kadın toplamda 216 yetişkin birey dahil edilmiş olup katılımcıların yaş ortalaması 32,6±10,3 yıldır. Erkek ve kadın bireylerin Beden Kütle İndeksi (BKİ) değeri ortalaması sırasıyla; 27,3±6,6 kg/m2 ve 25,5±7,9 kg/m2'dir (p>0,05). Zayıf bireyin bulunmadığı çalışmada, normal, hafif şişman ve obez BKİ sınıfında yer alan bireylerin oranı sırasıyla; %51,9, %32,4 ve %15,7 olarak belirlenmiştir. Bireylerin SBİTÖ'den aldıkları puan ortalaması 69,6±9,6 puandır. Bireylerin ölçek puanına göre; %68,1'i yüksek, %25,0'ı orta, %6,0'ı çok yüksek %0,9'u çok düşük puan sınıfında yer almaktadır. BKİ değeri normal olan bireylerin ölçek puanı obez olan bireylere göre daha yüksektir (p<0,05). Ölçek puanıyla BKİ arasında negatif korelasyon saptanmıştır (r=-0,174 p= p<0,05). Enerji, protein, posa, A vitamini ve kalsiyum ile SBİTÖ puanı arasında negatif korelasyon bulunmaktadır (p<0,05). 
Sonuç olarak, SBİTÖ ile BKİ arasında bir ilişki saptanmış olup, ölçeğin bireylerin sağlıklı beslenme tutumlarının saptanmasında yardımcı olabilecek bir ölçek olduğu düşünülmektedir. Ölçek ile beslenme durumu arasında ilişkinin kesin olarak belirlenmesi için daha geniş örneklemde ve daha kapsamlı çalışmalara ihtiyaç vardır. 

Anahtar Kelimeler: Sağlıklı beslenme, Obezite, Beden kütle indeksi, Beslenme tutumu

Abstract:
Today, health problems caused by nutrition have a large share. Diet therapy, nutritional enrichment, vitamin-mineral support, and health improvement and disease control are important public health strategies in the prevention of nutritional problems. The aim of this study is to evaluate the healthy eating attitudes of adult individuals receiving nutritional support. In this context, a "questionnaire form" questioning the demographic characteristics and anthropometric measurements of individuals, a "Frequency of Food Consumption" form and, the "Attitude Scale for Healthy Nutrition (ASHN)" were applied to the participants by face-to-face interview method. 
A total of 216 adults, 39.8% male and 60.2% female, were included in the study, and the mean age of the participants was 32.6±10.3 years. Mean Body Mass Index (BMI) values of male and female individuals, respectively; 27.3±6.6 kg/m2 and 25.5±7.9 kg/m2 (p>0.05). In the study, which did not include any underweight individuals, the proportion of individuals in the normal, slightly overweight and obese BMI class were respectively; 51.9%, 32.4% and 15.7%. The mean score of the individuals' ASHN is 69.6±9.6 points. According to the scale score of the individuals; 68.1% are in the high, 25.0% medium, 6.0% very high 0.9% very low score class. Individuals with normal BMI values had higher scale scores than obese individuals (p<0.05). A negative correlation was found between the scale score and BMI (r=-0.174, p<0.05). There was a negative correlation between energy, protein, fiber, vitamin A and calcium scale scores (p<0.05). 
As a result, a relationship was determined between ASHN and BMI, and the scale is a scale that can help in determining the healthy eating attitudes of individuals. In order to determine the exact relationship between the scale and nutritional status, more studies should be conducted with larger samples.

Keywords: Healthy diet, Obesity, Body mass index, Nutritional attitude