Üniversite öğrencilerinin bağlanma stillerinin mental iyi oluşa etkisinde aile aidiyetinin aracı rolü
The mediating role of family belonging in the effect of university students' attachment styles on mental well-being
Yazar: İZZETTİN ÇOLTU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ YASEMİN OZAN
Üsküdar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Aile Danışmanlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Psikoloji = Psychology ; Sosyal Hizmet = Social Work
Dizin: Aile = Family ; Aile aidiyeti = Family sense of belonging ; Bağlanma = Attachment ; Bağlanma stilleri = Attachment styles ; Mental iyi oluş = Mental well-being ; Ölçekler = Scales ; Üniversite öğrencileri = University students

Özet:
Araştırma, üniversite öğrencilerinin bağlanma stillerinin mental iyi oluşa etkisinde aile aidiyetinin aracı rolünü incelemek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın örneklemini, Türkiye'de üniversite öğrencisi olan 855 kişi oluşturmaktadır. Çalışmada nicel araştırma deseni içerisindeki ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Veri toplama araçları olarak demografik bilgi formu, İlişkiler Ölçeği, Aile Aidiyeti Ölçeği, Mental İyi Oluş Ölçeği kullanılmıştır. Araştırmada kullanılan demografik bilgiler ile ölçekler arasındaki ilişkide, Bağımsız Örneklem t-testi ve ANOVA Testi uygulanmıştır. Değişkenler arasındaki ilişkiyi tespit etmek için korelasyon analizi yapılmıştır. Doğrulayıcı faktör analizi ve yapışal eşitlik modeli SPSS AMOS v24 paket programıyla gerçekleştirilmiştir. Güven aralığı %95 olarak kabul edilmiştir.
Araştırma bulgularında, ilk olarak güvenli bağlanma stilinin artmasıyla mental iyi oluş düzeyinin arttığını, korkulu ve saplantılı bağlanma stilinin artmasıyla mental iyi oluş düzeyinin azaldığını, kayıtsız bağlanma stilinin ise mental iyi oluşu yordamadığı görülmüştür. İkinci olarak, güvenli bağlanma stilinin artmasıyla aile aidiyeti düzeyinin arttığını, korkulu ve kayıtsız bağlanma stillerinin artmasıyla aile aidiyeti düzeyinin azaldığını, saplantılı bağlanma stilinin ise aile aidiyetini yordamadığı görülmüştür. Üçüncü olarak, aile aidiyeti düzeyinin artmasıyla mental iyi oluş düzeyinin arttığı görülmüştür. Son olarak ise, Aile aidiyetinin, güvenli ve korkulu bağlanma ile mental iyi oluş arasında kısmi aracılık etkisi bulunmuş, aile aidiyetinin, kayıtsız bağlanma ile mental iyi oluş arasında tam aracılık etkisi bulunmuş, aile aidiyetinin, saplantılı bağlanma ile mental iyi oluş arasında herhangi bir aracılık etkisi bulunmamıştır. Elde edilen veriler ilgili alanyazın incelenip karşılaştırma yapılarak tartışılmış ve bazı önerilerde bulunulmuştur.

Anahtar Kelimeler: Bağlanma Stilleri, Aile Aidiyeti, Mental İyi Oluş, Aile, Bağlanma Kuramı

Abstract:
The research was carried out to examine the mediating role of family belonging in the effect of university students' attachment styles on mental well-being.  The sample of the research consists of 855 university students in Turkey. In the study, the relational survey model within the quantitative research design was used.  Demographic information form, Relationship Scale, Family Belonging Scale, and Mental Well-Being Scale were used as data collection tools.  Independent Sample t-test and ANOVA test were applied in the relationship between the demographic information used in the study and the scales.  Correlation analysis was performed to determine the relationship between the variables.  Confirmatory factor analysis and structural equation modeling were performed with SPSS AMOS v24 package program.  The confidence interval was accepted as 95%.
 In the research findings, firstly, it was observed that the level of mental well-being increased with the increase of secure attachment style, the level of mental well-being decreased with the increase of fearful and preoccupied attachment style, and the dismissive attachment style did not predict mental well-being.  Secondly, it was seen that the level of family belonging increased with the increase of secure attachment style, the level of family belonging decreased with the increase of fearful and dismissive attachment styles, and the preoccupied attachment style did not predict family belonging.  Third, it was observed that the level of mental well-being increased with the increase in the level of family belonging.  Finally, a partial mediation effect of family belonging was found between secure and fearful attachment and mental well-being.  Family belonging was found to be a full mediator between dismissing attachment and mental well-being.  No mediation effect of family belonging was found between preoccupied attachment and mental well-being. The obtained data were discussed by examining the related literature and making comparisons, and some suggestions were made. The obtained data were discussed by examining the related literature and making comparisons, and some suggestions were made.

Keywords: Attachment Styles, Family Belonging, Mental Well-Being, Family, Attachment Theory