Polatlı yöresinde tropikal theileriosis'e karşı aşılanmış sığırlarda aşı sonrası seroprevalans çalışmaları
Field studies on the cattle vaccinated against tropical theileriosis in the Polatlı region
Yazar: CEVDET YARALI
Danışman: PROF. DR. ŞÜKRAN DİNÇER
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Parazitoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2001
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine

Özet:
Polatlı Yöresinde Tropikal Theileriosis'e Karşı Aşılanmış Sığırlarda Aşı Sonrası Seroprevalans Çalışmaları. Bu çalışma Mart 1998- Haziran 1999 tarihleri arasında Ankara ili Polatlı ilçesine bağlı Girmeç, Güreş ve Hıdırşeyh Köylerinde Tropikal theüeriosis aşısının sahadaki uygulanış şekliyle sığırlar üzerindeki etkisini saptamak amacıyla yapılmıştır. Bunun için öncelikle köylerde bulunan sığırlar 1 yaş altı ve 1 yaş üstü olmak üzere 2 yaş grubuna ayrılmış, 1 yaş üstü 280 ve 1 yaş altı gruptan 35 sığır aşılanmıştır. Kontrol grubu olarak ise 1 yaş üstü 37 ve 1 yaş altı 70 sığır aşılanmamıştır. Aşılama sonrası her ay düzenli bir şekilde köylere gidilerek rastgele seçilen sığırların vena jugularis' inden kan alınmış ve IF AT için serumları çıkarılmıştır. Aynı zamanda bu hayvanlardan tekniğine uygun olarak frotiler hazırlanmıştır. Çalışma süresince seropozitivitenin aşılı 1 yaş altı sığırlarda % 14,3-88,9; kontrol grubunda ise % 0,0-77,0 arasında olduğu tespit edilmiştir. Bir yaş üzeri gruplarda ise seropozitifliğin aşılı sığırlarda % 22,5-77,8; kontrol grubunda % 0,0-50,0 arasında değiştiği saptanmıştır. Bir yaş altı gruplarda seropozitivite aşılılarda % 46,0; kontrol grubunda ise % 29,1 olarak tespit edilmiştir. Bu iki grup arasındaki farklar istatistiki olarak önemsiz (p=0,164) bulunmuştur. Bir yaş üstü sığırlarda seropozitivite aşılılarda % 55,6; kontrol grubunda % 15,4 olarak bulunmuştur. Bu gruplar arasındaki farklılıklar istatistiki olarak önemli (p=0,001) bulunmuştur. Çalışma süresince piroplasm taşıyıcı sığır sayısı artma ve azalmalar göstermiştir. Bir yaş altı aşılı ve kontrol gruplarında bu oranlar sırasıyla % 0-71,4 ve % 0-66,7 arasında bulunmuştur. Bir yaş üstü aşılı ve kontrol gruplarında ise seropozitifiik sırasıyla % 0-60 ve % 0-37,5 arasında bulunmuştur. Bir yaş altı gruplarda piroplasm taşıyıcı sığırların oram aşıklarda % 13,5; kontrol grubunda ise % 13,6 olarak saptanmıştır. Gruplar arasında görülen farklılıklar istatistiksel öneme (p=0,689) sahip değildir. Bir yaş üstü gruplarda bu oranlar aşılarda % 24,7; kontrol grubunda ise % 10,3 'dır. Bu gruplar arasındaki farklılıklar da istatistiki yönden önemsizdir (p=0,062).60 Aşılama sonrası grupların hiç birisinde kayda değer komplikasyonlar görülmemiştir. Aşılanan sığırların 3 (1 inek ve 2 buzağı) tanesinde klinik theileriosis izlenmiştir. Hastalık görülen hayvanların 2 tanesi tedavi uygulanmaksızın iyileşirken 1 buzağı ölmüştür. Sonuç olarak, bölgenin Tropikal theileriosis için stabil olduğu ve bu bölgeye steril bölgelerden getirilecek sığırlar ile yeni doğmuş buzağıların aşılanması gerektiği düşünülmüştür. Anahtar Sözcükler: Tropikal theileriosis, Theileria annulata, sığır, aşı, prevalans, Polatlı yöresi.

Abstract:
Field Studies on the Cattle Vaccinated Against Tropical Theileriosis in the Polatlı Region This study was carried out to detect the effects of Tropical theileriosis live şizont cell culture vaccine with the same method of the field application on the cattle in Girmeç, Güreş and Hıdırşeyh villages of Polath town of Ankara province between March 1998 and June 1999. For this, cattle in the villages are allocated into two groups as older and younger than 1 year of age, and 280 older than 1 year of age and 35 younger than 1 year of age cattle were vaccinated. As control groups 37 older and 70 younger cattle were not vaccinated. Following the vaccination, each months villages were regularly visited and blood samples were collected from vein jugularis and sera were separated for IF AT. At the same time, slides were prepared from periphery blood of animals. In the 1 year research period seropozitivity was detected between 14,3-88,9 % in the vaccinated cattle younger than 1 year of age and 0-77,0 % in the control group. In the older groups, seropozitivity was between 22,5-77,8 % in the vaccinated cattle; 0-50 % in the control group. In the younger groups, seropozitivity was detected to be 46,0 % in the vaccinated and 29,1 % in the control group cattle. In these two groups, differences are not statistically significant (p=0,164). In the older groups seropozitivity was 55,6 % in the vaccinated and 15,4 % in the control group. Differences between these groups are statistically very important (p=0,001). In the study period piroplasm carrier cattle numbers showed increases and decreases. The rates of piroplasm carriers in animals younger than 1 year of age were found between 0-71,4 % in the vaccinated group and 0-66,7 % in the control group. Seropozitivity rates in the older vaccinated and control cattle were found between 0-60 and 0-37,5 %, respectively. In the younger groups, the rate of piroplasm carrier animals was detected to be 13,5 % in vaccinated cattle and 13,6 % in the control animals. It is detected that there is no statistically significant differences between these groups (p=0,689). In the older groups, the rates of piroplasm carriers were 24,7 % in vaccinated and 10,3 % in control group. Differences between between these groups are statistically not significant (p=0,062).62 There were no significant complications in any animal following to the vaccination. Three cases of clinical theileriosis were detected in vaccinated and control group animals. Two of them (one vaccinated cow and one unvaccinated calf) were recovered without any treatment but one vaccinated calf died. It is concluded that the region is stabile for Tropical theileriosis, and newborn animals and cattle from sterile region should be vaccinated before they are introduced to the region. Key Words: Tropical Theileriosis, Theileria annulata, cattle, prevalence, vaccine, Polatlı region.