Annelerde akılcı olmayan inançlar, ebeveyn stresi, ebeveyn davranışları ve çocuktaki davranış problemleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
An examination of the relationship between non-rationalist beliefs in mothers, parental stress, parental behaviours and behaviour problems in children
Yazar: RABİA SEÇİL CAN
Danışman: DOÇ. DR. MUSTAFA EŞKİSU
Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışma Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology

Özet:
Bu araştırmanın amacı annelerin ana babalık stresi, akılcı olmayan inançları, ana 
babalık becerileri ve çocuktaki davranış problemleri arasındaki ilişkileri ortaya çıkarmaya  
yönelik geliştirilen bir modeli test etmektir. Araştırmanın çalışma grubunu 3-10 yaş 
arasındaki çocukların annelerinden oluşan 305 katılımcı oluşturmaktadır. Bu araştırmada 
veriler Anababalık Güçlükleri Ölçeği (AGÖ), Anne Babaların Akılcı Olmayan İnançları 
Ölçeği, Güçler ve Güçlükler Anketi, Alabama Ebeveyn Davranışları Ölçeği kullanılarak 
toplanmıştır. İlişkisel modelin kullanıldığı araştırmada araştırmadaki değişkenlerin 
birbirleriyle ilişkilerinin belirlenmesi amacıyla Pearson Momentler Çarpımı Korelasyon 
Analizi ve önerilen modeli test etmek için Yapısal Eşitlik Modeli kullanılmıştır. Elde 
edilen verilere göre annelerin mükemmeliyetçi inançları, beklentilerini, beklentiler ise 
ana babalık stresini anlamlı bir şekilde pozitif yönde yordamaktadır. Ana babalık stresi 
pozitif ebeveynlik ile negatif bir ilişkiye sahipken negatif ebeveynlikleyse pozitif bir 
ilişkiye sahiptir. Yine negatif ebeveynlik çocuklardaki problem davranışların, pozitif 
ebeveynlik ise çocuklarda sosyal davranışların artması ile ilişkilidir. Ayrıca araştırma 
sonuçları annelerin akılcı olmayan inançlarının çocuklardaki davranış problemleri ve 
sosyal davranışlar ile ana babalık stresi ve ana babalık becerileri üzerinden dolaylı ilişkiye sahip olduğunu göstermiştir. Bu araştırma ana babalığa ilişkin inançların ana babalara yönelik müdahale geliştirme sürecinde dikkate alınmasının faydalı olabileceğini göstermektedir.

Abstract:
The objective of this research is to assess a model designed to elucidate the 
connections among maternal parenting stress, irrational beliefs, parenting competencies, 
and behavioral issues in children. The study cohort comprised 305 participants, 
specifically mothers of children aged between 3 and 10 years. Various instruments were 
utilized to gather data, including the Parenting Difficulties Scale (FDS), Parents' Irrational Beliefs Scale, Strengths and Difficulties Questionnaire, and Alabama Parental Behavior Scale. Pearson Product Moment Correlation Analysis was employed to ascertain the 
associations between the variables under investigation, while Structural Equation 
Modeling was utilized to evaluate the proposed model. The findings revealed that 
mothers' perfectionist beliefs were predictive of their expectations, which in turn 
significantly influenced parenting stress. Parental stress exhibited a negative correlation 
with positive parenting, whereas negative parenting displayed a positive correlation. 
Furthermore, negative parenting was linked to heightened behavioral problems in 
children, whereas positive parenting was associated with increased social behaviors in 
children. Moreover, the outcomes indicated that maternal irrational beliefs indirectly 
impacted children's behavioral problems and social behaviors through parenting stress 
and parenting skills. This study underscores the potential utility of incorporating parental 
beliefs into interventions aimed at supporting parents.