1996-2016 yılları arasında uygulanan ihracat politikalarının rekabet gücüne etkisi (Türkiye örneği)
The effect of the export policies implemented between 1996 -2016 on the competitive power ( Turkey example)
Yazar: ASLIHAN KOCAEFE
Danışman: DOÇ. DR. İLKAY DİLBER
Celal Bayar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı / İktisat Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Rekabet = Competition ; Rekabet gücü = Competitive power ; Rekabet politikaları = Competition policies ; Ticaret = Trade ; Ticaret politikaları = Trade policies ; Türk ekonomisi = Turkish economy ; Uluslararası ticaret = International trade ; İhracat = Export ; İhracat politikaları = Export policies

Özet:
Uluslararası ticaretin hacimsel olarak artışı, beraberinde rekabet olgusunu getirerek, ülkeleri uzmanlaşacakları malları belirlemeye ve rekabet güçlerini ölçmeye itmiştir. Ülkelerin, rekabet güçlerini ölçme amacıyla birçok yöntem mevcutken bu çalışmada ilk olarak Liesner (1958) tarafından ortaya atılan ve 1965 yılında Balassa tarafından geliştirilen Karşılaştırmalı Üstünlükler Endeksi (AKÜ) kullanılmıştır. Çalışmanın aralığı, 1996-2016 olarak sınırlandırılmıştır. Söz konusu dönemde uygulanan ihracat politikalarının yansımaları, tarihsel süreçte en önemli ticaret partner olmasından dolayı Avrupa Birliği ile özellikle son yıllarda alternatif pazarlar bulma noktasında ön plana çıkan, Kuzey Afrika - Ortadoğu (ODKA) ve Latin Amerika ülkeleri üzerinden değerlendirilmiştir. Endeks hesaplamaları ise sözü edilen her bir bölgeden, ihracatın en yüksek olduğu ilk ülkeler alınarak yapılmıştır.
Çalışmadan elde edilen bulgular, Türkiye'nin Almanya karşısında hammadde yoğun ve emek yoğun endüstri grubunda karşılaştırmalı üstünlüğe sahip olduğu, buna karşın kolay taklit edilebilir ve zor taklit edilebilir AR-GE yoğun endüstriler ile sermaye yoğun endüstri grubunun birkaç sektörü dışında tüm sektörlerde dezavantajlı pozisyonda olduğu yönündedir.
Türkiye-Brezilya karşılaştırmasında Brezilya, hammadde ve imalat sanayinde Türkiye'ye göre güçlü bir karşılaştırmalı üstünlüğe sahip iken, emek yoğun endüstri grubunda, genel anlamda Türkiye'nin avantajlı olduğu söylenebilir. Diğer endüstri gruplarında avantajlı ve dezavantajlı pozisyonlar sektör bazında ve yıllar içinde değişiklik göstermektedir. 
Faktör yoğunluklarına göre Türkiye-Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) karşılaştırmasında ise, Türkiye 3 numaralı mineral yakıtlar, yağlar vb. damıtılmasından elde edilen ürünler hariç, hammadde yoğun sektörler dahil olmak üzere tüm endüstri gruplarında, BAE karşısında genel bir karşılaştırmalı üstünlüğe sahiptir. 
Anahtar Kelimeler: İhracat Politikaları, Rekabet Gücü, Balassa Endeksi, Açıklanmış Karşılaştırmalı Üstünlükler.

Abstract:
Growth in the volume of international trade accompanies the competition phenomenon, which leads countries to determine the goods that they will specialize and measure their competitive power. Although there are a number of methods to measue competitive power of the countries, the measurement of reveal comparative advantage (RCA), which was introduced by Liesner (1958) and later developed by Balassa in 1965, was applied in this study. The time range of the study was limited to 1996 to 2016. The impact of the export policies implemented in the said time period was examined with the European Union because of being Turkey's major trade partner; with Middle East and North Africa (MENA) region and with Latin American countries because of standing out as an alternative market in recent years. The top exporting country in each mentioned region was taken in order to carry out the index calculations.
The findings of the study indicate that Turkey has a comparative advantage against Germany in raw-material–intensive and labor-intensive industries; however, she has a comparative disadvantage in all sectors excluding easy-to-imitate and difficult-to-imitate R&D intensive industries and some sectors of capital intensive industry.
In Turkey and Brazil comparison, it seems that Brazil has a high comparative advantage over Turkey in raw material and manifacturing industries. However, it could be said that Turkey has a comparative advantage against Brazil in labor-intensive industry in general terms. In the other industry groups, on the other hand, advantageous and disadvantegous positions differ within the sector basis and over the years. 
A comparison of the two countries, Turkey and United Arab Emirates (UAE), in terms of factor intensity reveals that Turkey has a general comparative advantage over the UAE in all industry groups excluding products that are distilled from No. 3 mineral oil and crude oil etc.
 Keywords: Export Policies, Competitive Power, Balassa Index, Revealed Comparative Advantages