Afganistan'da İslami bankacılık uygulamaları ve fıkhî tahlili
Implementation of Islamic banking in Afghanistan and its analysis from the viewpoint of fiqh
Yazar: FAIZULLAH FAYYAZ
Danışman: PROF. DR. SERVET BAYINDIR
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Bankacılık = Banking
Dizin: Afganistan = Afghanistan ; Bankacılık = Banking ; Bankacılık sektörü = Banking sector ; Bankacılık sistemi = Banking system ; İslam Hukuku = Islamic Law ; İslami bankacılık = Islamic banking ; İslami bankacılık sistemi = Islamic banking system

Özet:
Afganistan'daki İslâmî bankacılık uygulamalarının fıkhı açısından değerlendirmesini yaptığımız bu araştırmada, Afganistan'daki İslâmî bankaların işleyiş şekillerinin daha iyi anlaşılabilmesi için İslâmî bankacılıkla ilgili kanun ve yönetmeliklerin fıkhın ilke ve amaçlarına göre yapılıp yapılmadığını ve İslâmî bankaların bu kanunlara göre hareket edip etmediğini tespit etmeye çalıştık. Tez hazırlarken Afganistan'da İslâmî bankacılık uygulamalarını fıkhî yönden inceleyen bir araştırmaya rastlayamadık dolaysıyla bu tezin kendi alanında bir ilk olduğunu söyleyebiliriz.  
Afganistan'da otuz seneden fazla süren iç çatışmalar zamanında bankacılık sistemi çalışamaz hale gelmiştir. 2002 yılında uluslararası güçlerin ülkeyi işgal etmesiyle bir müddet iç çatışmalar son bulmuş ve yıkılan devlet düzenini tekrar kurma çalışmaları başlatılmıştır. Bu doğrultuda Afganistan bankacılık sektörünü uluslararası standartlara uygun bir şekilde çalışır hale getirtmek için 2003 yılında 101 maddelik bankacılık kanunu yayınlanmıştır. bu kanunun 3. maddesinde Merkez Bankası'na, bankaların hangi tür faaliyetleri yürütebileceklerine dair düzenleme yapma yetkisi verilmiştir. Merkez Bankası da kendisine tanınan bu yetkiyi kullanarak bankaların pencere sistemi şeklinde İslâmî bankacılık faaliyeti de yürütmelerine imkân tanımıştır. 
İlerleyen süreçte, İslami bankacılık ile ilgili düzenleme kanunlarda açıkça zikredilmediği için, İslâmî bankacılık sisteminin gelişim gösteremediği görülmüştür. Bu eksikliğin giderilmesi gayesiyle 2015 yılında yenilenen bankacılık kanununa, İslâmî bankacılığın nasıl yapılacağına dair düzenlemeler de eklenmiştir.

Abstract:
This research evaluates the Islamic banking in Afghanistan from the viewpoint of Islamic Fiqh.  To be able to understand the functioning of Islamic banks in Afghanistan, we aimed to detect whether the related laws and regulations were made conforming to the principles and objects of Fiqh and whether Islamic banks operate in compliance with these laws and regulations. We could not find another research analyzing the Islamic banking in Afghanistan as we write this paper. So, we can say, it is the first of its kind. 
During the conflict that lasted for more than thirty years in Afghanistan, banking system was rendered inoperational. In 2002, the invasion of international armies in Afghanistan paused the conflicts for a while. Efforts to re-establish the order of the state began. To make the Afghan banking sector operate in compliance with international standards, the banking law which consisted of 101 articles was issued in 2003.  The 3rd article of this law authorizes the Central Bank of Afghanistan to regulate which types of activities banks can conduct. The Central Bank of Afghanistan, using this authority, has allowed conventional banks to offer Islamic banking services in particular divisions, i.e. , in "Islamic windows". 
It was observed that the Islamic banking system did not improve following this course because the regulations regarding Islamic banking were not explicitly written in law. To fill this gap, the banking law has been reformed and regulations on the operation of Islamic banking were added to the law in 2015.