Evde fizik tedavi ve rehabilitasyon hizmeti alan hastalara bakım verenlerin depresyon ve yaşam kalitesinin değerlendirilmesi
Assessment of depression and quality of life of those who care for patients receiving physical therapy and rehabilitation services at home
Yazar: BAYRAM CAN DOĞAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HANDE BAŞAT
Bahçeşehir Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Fizyoterapi ve Rehabilitasyon = Physiotherapy and Rehabilitation
Dizin: Bakım verenler = Caregivers ; Bakım verme yükü = Caregiver burden ; Depresyon = Depression ; Fizik tedavi = Physical therapy ; Fizik tedavi yöntemleri = Physical therapy modalities ; Rehabilitasyon = Rehabilitation ; Yaşam kalitesi = Quality of life

Özet:
Amaç: Çalışmanın amacı evde fizik tedavi ve rehabilitasyon hizmeti alan hastalara bakım vermekte olan bireylerin depresyon ve yaşam kalitesinin değerlendirilmesidir.

Gereç ve Yöntem: Çalışmaya 20-60 yaş arası 68 bakım veren ve bakımını üstlendikleri hastalar katılmıştır. Bakım verenlerin demografik verileri kaydedildi. Bakım veren bireylere tedavi başlamasının ardından ilk 1 hafta içinde depresyon düzeylerini belirlemek için Beck Depresyon Ölçeği (BDÖ), bakım yüklerini ve yaşam kalitelerini belirlemek için Bakas Bakım Veren Etki Ölçeği (BBVEÖ) kullanılmıştır. Hastaların tedavi öncesi ve sonrası fonksiyonel bağımsızlık düzeylerini belirlemek için Fonksiyonel Bağımsızlık Ölçeği (FBÖ) uygulandı.

Bulgular: Bakım veren bireylerin BBVEÖ'nün genel ortalaması 3,20±1,42 bulunmuş olup bakım verme sürecinde bakım yüklerinin arttığı ve yaşam kalitelerinin azaldığı görülmektedir. Bakım verenlerin depresyon düzeyleri incelendiğinde 12 kişide minimal depresyon (0-9 puan), 23 kişide hafif depresyon (10-16 puan), 24 kişide orta depresyon (17-29 puan), 9 kişide şiddetli depresyon (30-63 puan) olduğu saptanmıştır. BBVEÖ ve BDÖ skorları arasında negatif yönde istatistiksel olarak anlamlı fark görülmüştür (p<0,01). Bakım alanların Fonksiyonel Bağımsızlık Ölçeği (FBÖ) tedavi öncesi ve tedavi sonrası motor skor toplamları, kognitif skor toplamları ve total skorlarının karşılaştırılması yapılmış olup tüm skorlarda tedavi öncesi ve tedavi sonrasıda istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık saptanmıştır (p<0,01). Hastalık gruplarına göre Bakas Bakım Veren Etki Ölçeği (BBVEÖ) ve Beck Depresyon Ölçeği (BDÖ) toplam puanlarının karşılaştırılması yapılmış ve hastalık gruplarına göre Bakas Bakım Veren Etki Ölçeği (BBVEÖ) ve Beck Depresyon Ölçeği (BDÖ) toplam puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık saptanmamıştır (p>0,05). Fonksiyonel bağımsızlık düzeyi ile bakım verenin bakım yükü arasında istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmış olup (p<0,05), Beck Depresyon Ölçeği (BDÖ) toplam puanları arasında ise istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık saptanmamıştır (p>0,05).

Sonuç: Evde fizik tedavi ve rehabilitasyon hizmeti alan hastalara bakım veren bireylerin depresyon düzeylerinin orta depresyon düzeyinde olduğu görülmüştür. Bakım verenlerin bakım verme sürecinde hayatlarında yaşadığı olumsuz yöndeki değişimleri bakım yükünü artırmakta ve yaşam kalitesini azaltmaktadır. Hastaların fonksiyonel bağımsızlık düzeyindeki artışın bakım verenlerin yükünü azalttığı fakat hastaların bağımsızlık düzeyinde ki artışın depresyon düzeylerini etkilemediği görülmektedir. Hastalık tanı gruplarının bakım verenlerin depresyon, yaşam kalitesi ve bakım yükünü etkilemediği görülmektedir.

Anahtar Kelimeler: Bakım Yükü, Depresyon, Fonksiyonel Bağımsızlık.

Abstract:
Aim: The aim of the study is to evaluate depression and quality of life of individuals who care for patients receiving physical therapy and rehabilitation services at home.

Method: 68 caring and caring patients aged 20-60 participated in the study. Demographic data of caregivers were recorded. The Beck Depression Scale (BDS) was used to determine depression levels in the first 1 week after starting treatment for caring individuals, and the Bakas Caregiving Outcomes Scale (BCOS) was used to determine care loads and quality of life. Functional Independence Scale (FIS) was applied to determine the level of functional independence of patients before and after treatment.

Bulgular: The overall average of BCOS of caregiving individuals was 3.20±1.42 and it is seen that care loads increase and their quality of life decreases during the care-giving process. In the study of depression levels of caregivers, it was found that 12 people had minimal depression (0-9 points), 23 people had mild depression (10-16 points), 24 people had moderate depression (17-29 points), 9 people had severe depression (30-63 points). A statistically significant difference was observed in the negative direction between BCOS and BDS scores (p<0,01). Functional Independence Scale (FIS) of care areas comparison of motor score totals before and after treatment, cognitive score totals and total scores was made, and a statistically significant difference was found in all scores before and after treatment (p<0.01). A comparison of the total scores of the Bakas Caregiving Outcomes Scale (BCOS) and the Beck Depression Scale (BDS) was made according to disease groups, and no statistically significant differences were found between the total scores of the Bakas Caregiving Outcomes Scale (BCOS) and the Beck Depression Scale (BDS) according to disease groups (p>0.05). A statistically significant difference was found between the level of functional independence and the care burden of the caregiver (p<0.05), and no statistically significant difference was found between the Beck Depression Scale (BDS) total scores (p>0.05).
Result: Depression levels of individuals caring for patients receiving physical therapy and rehabilitation services at home were found to be at moderate depression levels. Changes in the negative direction experienced by caregivers in their lives in the process of providing care increase the burden of care and reduce the quality of life. An increase in the level of functional independence of patients reduces the burden of caregivers, but an increase in the level of independence of patients does not affect depression levels. Disease diagnosis groups do not appear to affect caregivers ' depression, quality of life, and burden of care.

Keywords: Care Load, Depression, Functional Independence.