Ekolojik sorunlara alternatif bir yaklaşım: Murray Bookchin ve toplumsal ekoloji
An alternative approach to ecological problems: Murray Bookchin and social ecology
Yazar: OYA GÜZELKAN
Danışman: PROF. DR. NEVZAT CAN
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Felsefe = Philosophy
Dizin: Bookchin, Murray = Bookchin, Murray ; Ekoloji = Ecology ; Ekolojik kriz = Ecological crisis ; Hiyerarşi = Hierarchy ; Tahakküm = Domination

Özet:
Bu çalışmada, Murray Bookchin'in toplumsal ekoloji anlayışı ve ekolojik kriz karşısındaki çözüm önerileri ele alınmaktadır. Bookchin, ekolojik krizi organik toplumdan günümüze uzanan tarihsel süreç içerisinde hiyerarşi ve tahakkümün artmasıyla bağlantılı olarak analiz eder ve bu krizden kurtulmak için toplumun yeniden şekillendirilmesi gerektiğini savunur. Bookchin, ekolojik krizi sadece çevresel bir sorun olarak değil, aynı zamanda etnik, kültürel, ekonomik ve toplumsal cinsiyet gibi tüm alanları etkileyen kapsamlı bir kriz olarak görür. Ona göre bu krizin temelinde yatan etken, insanın insan üzerinde kurduğu tahakküm ve sömürü sistemidir. Bu tahakkümcü sistem, zamanla doğaya da sirayet ederek onu da sömürmeye ve tahrip etmeye başlamıştır. Bookchin, ekolojik krizden kurtulmak için köklü bir toplumsal değişime ihtiyaç olduğunu savunur. Bu değişimin temelinde, hiyerarşi ve tahakkümden arınmış, insan ve doğanın uyum içinde yaşayacağı yeni bir "ekolojik toplum" modeli yatmaktadır. Bookchin'in toplumsal ekoloji anlayışı, ekolojik krizi anlamak ve bu krizden kurtulmak için alternatif çözümler üretmek açısından önemli bir katkı sunmaktadır. Bookchin'in öngördüğü ekolojik toplum, insan ve doğanın uyum içinde yaşayacağı adil ve sürdürülebilir bir gelecek için umut verici bir model teşkil etmektedir. Bookchin'in fikirleri, günümüzde de ekolojik krizle mücadelede ve sürdürülebilir bir gelecek inşa etme çabalarında önemli bir kaynak olmaya devam etmektedir.

Abstract:
In this study, Murray Bookchin's understanding of social ecology and his proposals for solutions to the ecological crisis are discussed. Bookchin analyses the ecological crisis in relation to the increase in hierarchy and domination in the historical process from organic society to the present day and argues that society must be reshaped in order to overcome this crisis. Bookchin sees the ecological crisis not only as an environmental problem, but also as a comprehensive crisis that affects all areas such as ethnic, cultural, economic and gender. According to her, the main factor underlying this crisis is the system of domination and exploitation that humans have established over humans. Over time, this domination system has spread to nature and started to exploit and destroy it as well. Bookchin argues that a radical social change is needed to overcome the ecological crisis. At the basis of this change lies a new model of 'ecological society' free from hierarchy and domination, in which humans and nature will live in harmony. Bookchin's understanding of social ecology makes an important contribution to understanding the ecological crisis and generating alternative solutions to overcome it. The ecological society envisaged by Bookchin constitutes a promising model for a just and sustainable future in which humans and nature will live in harmony. Bookchin's ideas continue to be an important resource in the fight against the ecological crisis and in efforts to build a sustainable future.