Okullarda hayat boyu öğrenme kültürüne ilişkin öğretmenlerin algı ve görüşleri
Teachers opi̇ni̇on and percepti̇on on li̇fe long learni̇ng culture at schools
Yazar: AYŞE ÇALIŞKAN TOYOĞLU
Danışman: YRD. DOÇ. DR. SONER DOĞAN
Cumhuriyet Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Okullar = Schools ; Yaşam boyu öğrenme = Lifelong learning ; Öğretmen algısı = Teacher perception ; Öğretmen görüşleri = Teacher opinions

Özet:
Bu çalıĢma, hayat boyu öğrenme kültürü (HBÖK) kavramı temel alınarak
yürütülmüĢtür. AraĢtırmanın amacı, öğretmenlerin HBÖK algılarını ve görüĢlerini
incelemektir.
AraĢtırmada nicel ve nitel yöntemler birlikte kullanılmıĢtır. AraĢtırmanın nicel
kısmı iliĢkisel tarama modelinde desenlenmiĢ olup Doğan ve ÇalıĢkan Toyoğlu
tarafından geliĢtirilen, "Hayat Boyu Öğrenme Kültürü Ölçeği" veri toplama aracı
kullanılmıĢtır. Nitel bölümde ise yarı yapılandırılmıĢ görüĢme formu kullanılmıĢ olup
öğretmenlerin HBÖK hakkındaki görüĢleri değerlendirilmiĢtir. Bu bağlamda araĢtırma
zenginleĢtirici desen kapsamında yapılandırılmıĢtır. Ġki araĢtırma yönteminin birlikte
kullanılmasıyla konu ile ilgili daha kapsamlı ve derinlemesine bilgi edinilmesi,
araĢtırma sonucunda daha güvenilir ve sağlıklı çıkarımlarda bulunulması amaçlanmıĢtır.
AraĢtırmada evren ve örneklem belirleme yoluna gidilmemiĢtir. Bunun yerine
Sivas il merkezinde bulunan ilkokul, ortaokul ve liselerde görev yapan öğretmenlerden
bir çalıĢma grubu oluĢturulmuĢtur. Buna göre 12 ilkokulda görev yapan 142 öğretmen;
14 ortaokulda görev yapan 214 öğretmen; 11 lisede görev yapan 123 öğretmen,
toplamda 479 öğretmen çalıĢma grubunu oluĢturmaktadır.
Nicel bölümden elde edilen verilerin analizinde dağılımın normal çıkması
nedeniyle öğretmenlerin HBÖK algılarını betimlemek için T testi ve One-way Anova
Testleri kullanılmıĢtır. Nitel bölümden elde edilen verilerin analizinde ise betimsel
analiz, içerik analizi ve karĢılaĢtırma tekniği kullanılmıĢtır.
 HBÖK ölçeği ve alt boyutları, seçeneklere göre kodlanan puan aralığı (SKPA)
dikkate alınarak değerlendirildiğinde, çalıĢma grubundaki öğretmenlerin anadilde
iletiĢim yeterliği, matematiksel ve bilim-teknolojide temel yeterlikler, dijital yeterlikler,
öğrenmeyi öğrenme yeterliği ve giriĢimcilik yeterliği boyutlarını "Katılıyorum"
düzeyinde; yabancı dilde iletiĢim yeterliği boyutunu "Ne Katılıyorum Ne de
Katılmıyorum" düzeyinde ve HBÖK ölçeğini toplamda „Katılıyorum‟ düzeyinde
değerlendirdikleri görülmüĢtür. Ayrıca öğretmenlerin HBÖK ölçeğine yönelik
algılarında cinsiyet, öğrenim durumu ve okulundaki çalıĢma süresi değiĢkenlerine göre
anlamlı bir farklılık tespit edilmezken yaĢ, kıdem, branĢ, okuldan memnuniyet ve okul
türü değiĢkenlerine göre anlamlı farklılıklar tespit edilmiĢtir.
Nitel bulgulara göre araĢtırmaya katılan öğretmenlerin ifadeleri doğrultusunda
HBÖK‟ye karĢı olumlu görüĢleri olduğu söylenebilir. Bu doğrultuda HBÖK‟nin alt
yeterlikleriyle ilgili verilen ifadeler değerlendirildiğinde çoğunlukla ifadelerin milli ve
kültürel değerleri geliĢtiriyor, akademik baĢarıyı artırıyor, evrenselliğe katkı sağlıyor,
çağı yakalamayı sağlıyor, eğitim sistemini güçlendiriyor, altyapı yeterli olduğu için
sağlıklı yapılabiliyor, özgüven veriyor Ģeklinde olması okullarda öğretmenlerin
HBÖK‟yi yüksek düzeyde benimsediğini hissettirmektedir.
Nitel ve nicel bulgular birlikte değerlendirildiğinde, öğretmenlerin gerek HBÖK
ölçeğine vermiĢ oldukları cevaplar konusunda gerekse ortaya çıkan kategoriler ve
temalar bağlamında HBÖK hakkında olumlu algı ve görüĢlere sahip oldukları
söylenebilir. Bu durum ise nitel bulguların nicel bulguları desteklediği ve açıkladığı
Ģeklinde yorumlanabilir. Bu kapsamda araĢtırmanın nitel ve nicel bulgularından
faydalanarak alanyazına ve uygulayıcılara yönelik öneriler sunulmuĢtur.

Anahtar Sözcükler: Öğretmen, Okul, Hayat boyu öğrenme, Hayat boyu öğrenme
kültürü

Abstract:
This study is conducted based on Culture of Lifelong Learning (CLL) concept.
The aim of this study is to study teachers perception and thoughts about CLL.
Both quantitative and qualitative methods were used in this research. The
qualitative part of this study is supported by relational scanning model and it is used by
Dogan and Caliskan Toyoglu as a data collection tool for Culture of Lifelong Learning
(CLL). In the quantitative part, semi structured meeting form is used and opinions of
teachers about CLL is evaluated. In this regards, this research is constructed as
enriching figure. Using these two research methods together; gaining extensive and
deep knowledge about this topic and the reliability of the research results were aimed.
In this research determination of universe and sample method is not used. In
stead of this; a work group composed of primary, secondary and high school level
teachers working in Sivas region. This work group is composed of 479 teachers in total,
in which 142 teachers from 12 different primary schools, 214 teachers from 14 different
secondary schools, and 123 teachers from high schools.
The results of the qualitative research part shows the distribution is normal and
therefore in order to determine teachers CLL perception; T Test and One way Anova
Tests are used. Data analysis from quantitavie research part is conducted by decriptive
analysis, content analysis, and comparison technique.
Based on multiple choice coded score interval; qualification in communication
in native langugage, basic qualification in mathematics, science and technology, digital
qualification, qualification of learning to learn and qualification of entrepreneurship is
evaluated as " I agree", qualification in foreign language communication is evaluated as
" Neither agree or disagree" and in total CLL is evaluated as " I agree" by the teachers
in this work group.
According to qualitative results, teachers participated to this research have
positive opinions about CLL. In this regards, if the sub qualifications about CLL is
considered; in general the responses about CLL are as follows: develops national and
cultural values, improves academic success, contributes to universality, supporting
catch up with times, supports educational system, can be conducted safely because the 
infrastructure is well, provides self confidence And all these results show that CLL is
highly accepted among teachers.
If quantitaive and qualitative results are evaluated together, and based on the
answers of the teachers and also based on categories and themes; it can be conluded
that teachers have positive perception and opinion about CLL. Suggestions are provided
to the literature and practitioners by taking the advantage of qualitative and quantitative
results of this study.
Key Words: Teacher, School, Lifelong Learning, Lifelong Learning Culture