Hipotiroid ve hipertiroid hastalarda nöromuskuler disfonksiyon ve elektronörofizyolojik bulgular
Neuromuscular dysfunction and electroneurophysiologic findings in patients with hypothyroidism and hyperthyroidism
Yazar: ARZU AKGÜL
Danışman: UZMAN ERDAL ESKİOĞLU
Sağlık Bakanlığı / Ankara Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2003
Konu: İç Hastalıkları = Internal diseases

Özet:
Amaç: Yeni tanı almış hipotiroidi ve hipertiroidili hastalarda nöromüsküler
sisteme ait semptomlar ile elektronörofizyolojik çalışmalarla nöropati ve
miyopatinin sıklığını saptamak ve hastalık süresi , serum kreatin kinaz (CK)
konsantrasyonu ile tiroid disfonksiyonu arasındaki korelasyonu araştırmak .
Gereç ve Yöntem: Çalışmaya önceden hormon replasmanı tedavisi almamış
21 hipertiroidi hastası ve 19 hipotiroidi hastası alınmıştır. Kontrol grubu olarak
20 sağlıklı birey seçilmiştir. Tüm hastalarda nöromüsküler sistemi
değerlendirmek amacıyla parestezi , kas krampları , kas güçsüzlüğü ve
yorgunluk semptomlarının olup olmadığı sorgulandı, nöromuskuler sistem
muayenesi yapıldı. Subjektif semptomların hastalar arasındaki dağılımına
bakıldı. Çalışmanın başlangıcında tüm hastalarda tam kan sayımı ,
sedimentasyon , rutin kan biyokimyası (açlık kan şekeri , üre , kreatinin , total
kalsiyum , iyonize kalsiyum , fosfor, magnezyum , kreatin kinaz düzeyi dahil),
vitamin B 12 ve Folik asit düzeyleri çalışıldı. Serum TSH , serbest T3, serbest T4
değerleri, anti M ve anti Tg değerleri ölçüldü .
Çalışmaya katılan hastalara ve kontrol grubuna elektronörofızyolojik çalışma
yapıldı. Median , ulnar, peroneal sinir motor sinir ileti çalışmaları ve F dalgası ,
median , ulnar, peroneal ve sural duyu sinir iletim çalışmaları yapıldı. Kas içine
yerleştirilen konsantrik iğneler ile EMG yapılarak miyopati değerlendir i ldi.
Sonuç: Yapılan elektrofizyolojik çalışmalarda hipotiroidi grubunda 2 hastada
(%1 O) miyopati tespit edildi. Bu 2 hasta dışında 4 hastada (%21) polifazi
potansiyel anormalliği mevcuttu . Hipertiroidi grubunda ise 1 hastada (%4)
miyopati tespit edildi. Miyopati tespit edilen 1 hasta dışında 3 hastada (% 14)
polifazi potansiyel anormalliği mevcuttu . Hipotiroidi hastalarında CK
konsantrasyonu 8 hastada (%42) yüksek bulundu. Hipertiroidi hastalarında 1
hastada (%4) serum CK konsantrasyonu yüksek bulundu. Semptomlar ile CK
arasında anlamlı bir korelasyon görülmedi (p>0,05) .
Yapılan elektronörofizyolojik çalışmalarda hipertiroidi grubunda toplam 3
hastada (%14) nöropati saptandı. Hipertiroidi hastalarında elektronörofizyolojik
olarak sensörimotor polinöropati ve karpal tünel sendromu saptanmadı. 2
hastada (%10) sural duyu iletim hızı azalması veya DAP yokluğu , 1 hastada
(%4) BKAP düşüklüğü tespit edildi. Hipotiroidili hasta grubunda ise toplam 5
hastada (%26) elektronörofizyolojik olarak nöropati tespit edildi . 2 hastada
{% 1 O) sensörimotor polinöropati , 1 hastada (%4) sural iletim hızı azalması veya
DAP yokluğu , 2 hastada (%1 O) karpal tünel sendromu bulundu . Hipertiroid
hastalarda median sinir motor ve sensoriyal amplitüdü , ulnar sinir
sensoriyal amplitüdü kontrol grubuna göre daha düşük bulunmuştur
(p<0,05) . Yine hipotiroid hasta grubunda da median sinir motor ve sensoriyal
amplitüdü kontrol grubuna göre daha düşük bulunmuştur (p<0 ,05) . Bu da
sensoriyal iletim bozukluğunun tiroid disfonksiyonlarında motor ilet ime göre
daha erken dönemlerde bozulduğunu desteklemektedir. Ayrıca motor ileti
hızı hipotiroid hasta grubunda, hipertiroid hasta grubuna göre kontrol
46
grubundan daha düşük bulunmakla beraber bu farklar istatiksel olarak
anlamlı düzeye ulaşmadı.
Hipotiroid hastalarda nöropati sıklığı hastalık süresi ile ilişkil i bulunmuştur.
Hipertiroid hastalarda nöropati sıklığı ile hastalık süresi arasında istatiksel
olarak anlamlı bir korelasyon saptanmamıştır. Her iki hasta grubunda da ser um
T 3 ve T 4 düzeyleri ile nöropati ve miyopati arasında istatiksel an lamda bir i l i şki
saptanmamıştır.
Yorum: Tiroid disfonksiyonlarındaki hangi mekan izmanın nöromüsküler sistem i
etkilediği halen tartışılsa da çalışmamızdan elde ettiğimiz sonuç nöromüskül er
hastalık tanısı konulmuş hastaların değerlendirilmesinde ; rutin olarak çalışılaca k
serum tiroid hormon testleri , tanıdaki en önemli basamaklardan birini
oluşturacaktır .

Abstract:
NEUROMUSCULAR DYSFUNCTION AND ELECTRONEUROPHYSIOLOGIC FINDINGS IN PATIENTS WITH HYPOTHYROIDISM AND HYPERTHYROIDISM
Objective: Neuromuscular disorders in patients with newly diagnosed hypothyroidism and hyperthyroidism
systemic symptoms and neuropathy and neuropathy with electroneurophysiologic studies.
to determine the frequency of myopathy and to assess the duration of disease, serum creatine kinase (CK)
concentration and thyroid dysfunction.
Materials and Methods: The study included patients with no prior hormone replacement therapy.
21 patients with hyperthyroidism and 19 patients with hypothyroidism were included. As a control group
20 healthy individuals were selected. All patients had a neuromuscular system
paresthesia, muscle cramps, muscle weakness and
whether there were symptoms of fatigue, neuromuscular system
examination was performed. The distribution of subjective symptoms among patients
were checked. Complete blood count in all patients at the beginning of the study,
sedimentation, routine blood biochemistry (fasting blood glucose, urea, creatinine, total
calcium , including ionized calcium, phosphorus, magnesium, creatine kinase level),
Vitamin B 12 and folic acid levels were studied. Serum TSH, free T3, free T4
values, anti M and anti Tg values were measured.
Electroneuromyologic study was performed in the patients and control group.
performed. Median, ulnar, peroneal nerve motor nerve conduction studies and F wave,
median, ulnar, peroneal and sural sensory nerve conduction studies were performed. Intramuscular
EMG was performed with concentric needles and myopathy was evaluated.
Results: In the electrophysiologic studies, 2 patients in the hypothyroidism group
(10%) myopathy was detected. Apart from these 2 patients, 4 patients (21%) had polyphasia
potential abnormality was present. In the hyperthyroidism group, 1 patient (4%)
myopathy was detected. Except for 1 patient with myopathy, 3 patients (14%)
polyphasia potential abnormality was present. CK in hypothyroid patients
concentration was elevated in 8 patients (42%). In hyperthyroid patients 1
(4%) had elevated serum CK concentrations. Symptoms and CK
No significant correlation was observed (p>0.05).
In the electroneurophysiologic studies, a total of 3
neuropathy was detected in 14% of patients. Electroneurophysiologic
sensorimotor polyneuropathy and carpal tunnel syndrome were not detected. 2
decreased sural sensory conduction velocity or absence of DAP in 1 patient (10%)
(4%) BKAP was found to be low. In the hypothyroid patient group, a total of 5
Neuropathy was detected electroneurophysiologically in 26 patients (26%). In 2 patients
{10%) sensorimotor polyneuropathy, 1 patient (4%) with reduced sural conduction velocity or
Absence of DAP and carpal tunnel syndrome were found in 2 patients (10%). Hyperthyroid
median nerve motor and sensory amplitude, ulnar nerve
sensorial amplitude was found to be lower than in the control group
(p<0,05) . Again in the hypothyroid patient group, median nerve motor and sensory
The amplitude was found to be lower than in the control group (p<0 ,05). This is also
sensorial conduction disturbance compared to motor conduction in thyroid dysfunction
in the early stages of motor impairment. Also motor conduction
rate in the hypothyroid patient group, compared to the hyperthyroid patient group.
group, but these differences were not statistically significant.
did not reach a significant level.
The frequency of neuropathy in hypothyroid patients was found to be associated with disease duration.
In hyperthyroid patients, the frequency of neuropathy was statistically correlated with disease duration.
no significant correlation was found. In both patient groups, serum
No statistically significant correlation between T 3 and T 4 levels and neuropathy and myopathy
not detected.
Comment: Which mechanism in thyroid dysfunction involves the neuromuscular system?
Although it is still controversial, the result of our study shows that neuromuscular
in the evaluation of patients diagnosed with the disease; to be studied routinely
serum thyroid hormone tests are one of the most important steps in the diagnosis.
will constitute.