Dreskene Antik ve Geç Antik yerleşimi
Dreskene Ancient and Late Antique settlement
Yazar: HARUN DOĞAN
Danışman: PROF. DR. FİKRET ÖZCAN
Süleyman Demirel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Arkeoloji Ana Bilim Dalı / Arkeoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Arkeoloji = Archeology
Dizin: Dreskene = Dreskene ; Geç Antik Dönem = Late Antigue Period ; Helenistik Dönem = Hellenistic Period ; Kırsal konutlar = Rural buildings ; Kırsal mimari = Rural architecture ; Kırsal yerleşmeler = Rural settlements ; Pisidia = Pisidia

Özet:
Çalışma kapsamında Dreskene kırsal yerleşiminde bulunan yapılar ve kullanım amaçları incelenmiştir. Yapıların dönemleri genel hatları ile belirlenmiş ve benzer örnekleriyle mukayese edilmiştir. Yapıların inşa teknikleri, kullanılan yapı malzemeleri, modellemeleri ve yapılara ait ele geçirilmiş buluntular ile kullanım amaçlarına yönelik sınıflandırmalar yapılmıştır. Sınıflandırma kapsamında haberleşme, gözetleme ve iskân süreciyle başlayan yapılaşmanın, kırsalda entegre edilmiş konut ve korumaya yönelik askeri istihdam alanları, ayrıca dini yapılar olduğu saptanmıştır. Konu kapsamında Antik dönemde konut mimarisi, toplumsal mekanlar, askeri nitelikli yapılaşmalar genel hatları ile ele alınmıştır. Kırsalda bulunan konutların kent konutlarından farklılık içermesi nedeniyle, bazı kentlerin konut mimarileri genel hatlarıyla ele alınmıştır. Kent konutlarının aksine kırsal konutlar arazinin doğasına göre oluşturulmuş, basit planlı mekanlardan oluşan tek ya da iki bölmeli yapılar olduğu belirlenmiştir. Yerleşimde bulunan yapıların Erken dönem özelliği taşıyanlarında bağlayıcı elemanın bulunmadığı, Geç Dönem yapılarında dini, askeri ve nitelikli yapılarda bağlayıcı eleman olarak harcın kullanım gördüğü saptanmıştır. Yapı malzemesi olarak kaba tıraşlanmış büyük boyutlu yerel taş bloklar ve moloz taşlar kullanım görmüştür. Kırsalda bulunan konutların dikkat çekici yönü, inşasında anakayanın genelde tıraşlanarak yapı duvarlarından en az bir tanesinin oturtulmuş olmasıdır. Yapılar genelde tek kattan oluşan, basit planlı, münferit yapılardır. Ancak kırsalda kat sorunu oluşturmayacak alanda mevcut bulunan kompleks ve dini yapıların muhtemelen birden fazla katının bulunması bulgulara dayanılarak net biçimde ifade edilemese de mümkün gözükmektedir. Ayrıca dini yapıların ve nitelikli yapıların saldırı unsurlarına karşı teras duvarı şeklinde örülmüş set niteliğinde duvar örgülerinin de bulunması, karakteristik bir özellik yüklemektedir. Sonuç olarak Dreskene kırsal yerleşim sahasında elde edilmiş olan verilere dayanarak Hellenistik Dönem'den başlayan iskân süreci, MS 12. yy. dolaylarına kadar devam etmiştir. İskân alanları 4 tepe ve eteklere yayılım gösterecek şekilde oluşturulmuştur.

Abstract:
Within the scope of this study, the buildings and their usages in the rural settlement of Dreskene were examined. The general dates of the buildings were determined and compared with similar examples. Classifications were made according to the construction techniques of the buildings, the building materials used, their modeling, and the finds belonging to the buildings and their intended use. Within the scope of the classification, it has been determined that the construction, which started with the communication, surveillance and settlement process, is integrated housing and military related areas for protection in the countryside, as well as religious structures. In the context of the subject, residential architecture, social spaces, military constructions in the ancient period were discussed in general terms. Since the houses in the countryside are different from the urban examples, the residential architectures of some cities have been examined. Unlike urban residences, rural residences were created according to the nature of the land, and it was determined that they were single or two-compartment structures consisting of simple planned spaces. It has been established that there are no binding elements in the Early Period features of the structures in the settlement, and that mortar was used as a binding element in religious and military buildings in the Late Period structures. Coarsely cut, large-sized local stone blocks and rubble stones were used as building materials. The striking aspect of the dwellings in the countryside is that the bedrock is generally cut during their construction and at least one of the building walls is placed attributed to the mother rock. The buildings are generally single-story, simple planned, individual buildings. However, it seems possible that the complex and religious buildings existing in the area where placing of the multiple storeys is not a problem in the countryside, probably have more than one floor, although it cannot be clearly expressed based on the findings. In addition, the presence of wall masonry in the form of a terrace wall at the religious and more qualified buildings were a protection against the attacks and can be seen as a characteristic feature. As a result, based on the data obtained in the rural settlement area of Dreskene, the settlement process was starting from the Hellenistic Period and continued to the 12th century AD. The settlement areas have been arranged to spread over 4 hills and skirts.