Aile Hekimliği polikliniğine başvuran 65 yaş üstü yetişkinlerde kırılganlık ve yaşlı istismarı arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
The evaluation of the relationship between vulnerability and ELDERLY abuse in adults over 65 years of application to family medicine polyclinic
Yazar: SÜLEYMAN UZDİL
Danışman: PROF. DR. OKCAN BASAT
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Gaziosmanpaşa Taksim Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Aile hekimliği = Family practice ; Geriatri = Geriatrics ; Kırılganlık = Frailty ; Yaşlılar = Aged ; İstismar = Abuse ; İstismar farkındalığı = Abuse awareness

Özet:
Giriş ve Amaç: Bu çalışmanın amacı; yaşlı kişilerin istismara uğrama oranları ile kırılganlıklarının arasındaki ilişkiyi sosyodemografik verilerle birlikte değerlendirmektir.
Yöntem: Çalışma tek merkezli, retrospektif, kesitsel bir araştırma olarak planlanmış olup, Gaziosmanpaşa Eğitim ve Araştırma Hastanesi Aile Hekimliği Polikliniği'ne 30 Ocak 2021- 30 Nisan 2021 tarihleri arasında başvuran 329 yaşlı ile yapıldı. Çalışmaya 65 yaş üstü, bilinen akut sağlık problemi olmayan ölçeği cevaplamasına engel olacak herhangi bir tıbbi ve sosyal engeli olmayan ve çalışmaya katılmayı kabul edenler dahil edildi. Katılımcıların sosyodemografik verileri, istismar durumları ve kırılganlık özellikleri tarafımızca hazırlanan hasta bilgi formu kullanılarak birebir yüzyüze görüşme tekniği ile sorgulandı. İstismar düzeylerini ölçmek için Geriatrik İstismar Ölçeği, Kırılganlık düzeylerini ölçmek için Frail Kırılganlık Ölçeği uygulandı.  Elde edilen verilerin istatistiksel analizleri için IBM SPSS Statistics 22 (IBM SPSS, Türkiye) programı kullanıldı. Anlamlılık p<0.05 düzeyinde değerlendirildi.
Bulgular: Çalışmaya dahil edilen 329 kişinin yaş ortalaması 73,01 ±6,15,(min:65, max:92) olup kadın erkek dağılımı dengeliydi sırasıyla kadın(%54,71), erkek(%45,29) idi. Katılımcıların Frail ölçeği skorlarının ortalaması 2,19,  standart sapma değeri 1,57 ve minimum ve maksimum değerleri sırasıyla 0 ve 5 olduğu görülmüştür. Kadınlarda, dullarda kırılganlık daha fazla bulunmuşken yaş ilerledikçe, eğitim seviyesi düştükçe, yalnız yaşama, sosyal güvencenin olmaması ile kırılganlığın derecesinin arttığı tespit edilmiştir. Katılımcıların Geriatrik İstismar Ölçeğine (GİÖ) verdikleri yanıtlara göre hesaplanan ölçek puanlarının ortalaması 0,17 standart sapması 0,63 ve minimum, maksimum değerleri sırasıyla 0 ve 7 olarak görülmüştür. İstismara uğrayan 35 kişi (%10,60) olarak görülmüştür. Geriatrik İstismar Ölçeği bulgularının sosyodemografik verilerle karşılaştırıldığında gelir durumunun arttıkça istismar oranının düştüğü görülmüş; akraba ile yaşayanlarda istismar tespit edilememiştir. Katılımcıların diğer sosyademografik sorulara verdikleri cevaplar ile GİÖ skoru arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunamamıştır. Yapılan analiz sonucunda GİÖ skor ve grup ile Frail skor ve grupları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir korelasyon tespit edilmemiştir.
Sonuç: Bu çalışmada; Frail skoru ile Geriatrik İstismar Ölçeğinin yaşlıların sosyodemografik özellikleri ile karşılaştırıldığında diğer çalışmalarla uyumlu sonuçlar bulunmakla birlikte bu teze başlamamızda öncelikli  amacımız kırılganlık ile istismar arasındaki korealasyon olup olmadığını araştırmaktı.Bu çalışmamızda kırılganlık oranı ve derecesinin istismara uğrama oranı ile aralarında anlamlı bir ilişki tespit edemedik.
Anahtar Sözcükler: Yaşlı, Geriatrik İstismar, Kırılganlık,

Abstract:
Introduction and Objective: The aim of this study is; to evaluate the relationship between the abuse rates of elderly people and their vulnerabilities.
Method: The study was planned as a single-center, retrospective,  cross-sectional study and was conducted with 329 elderly people who applied to Gaziosmanpaşa Training and Research Hospital Family Medicine Outpatient Clinic between 30 January 2021 and 30 April 2021. Those who were over 65 years old, had no known acute health problems, did not have any medical or social disability that would prevent them from answering the scale and agreed to participate in the study were included in the study. Sociodemographic data, abuse and vulnerability of the participants were questioned by face-to-face interview technique using the Patient Information Form prepared by us. Geriatric abuse scale to measure abuse levels; The Frail Fragility Scale to measure the fragility levels. For statistical analysis of the data obtained, IBM SPSS Statistics 22 (IBM SPSS, Turkey) program was used. The significance level was evaluated as p <0.05.
Results: The mean age of 329 people included in the study was 73.01 ± 6.15, (min: 65, max: 92), and the distribution of men and women was balanced, respectively, women (54.71%) and men (45.29%). It was seen that the mean of the Frail scale scores of the participants was 2.19, the standard deviation value was 1.57, and the minimum and maximum values were 0 and 5, respectively. While frailty was found to be higher in women and widows, it was determined that the degree of fragility increased with increasing age, lower education level, living alone, lack of social security. The mean score of the scale calculated according to the responses of the participants to the Geriatric Abuse Scale (GAS) was 0.17 the standard deviation was 0.63 and the minimum and maximum values were 0 and 7, respectively. It was seen that 35 people (10.60%) were abused. When the findings of the geriatric abuse scale were compared with the sociodemographic data, it was seen that the rate of abuse decreased as the income status increased; Abuse could not be detected in those living with relatives. There was no statistically significant difference between the answers given by the participants to the other sociodemographic questions and the GAS score. As a result of the analysis, no statistically significant correlation was found between the GAS score and group and Frail score and groups.
Conclusion: In this study; Comparing the Frail score and the Geriatric Abuse Scale with the sociodemographic characteristics of the elderly although there are consistent results with other studies. , our primary aim was to investigate whether there is a correlation between vulnerability and abuse but we could not find a significant relationship between the rate and degree of vulnerability and the rate of abuse.
Keywords: Elderly, Geriatric Abuse, Frailty