Özel ve devlet liselerinde şiddete eğilim nedenleri ve şiddet etkenlerinin karşılaştırılması: Üsküdar örneği
The factors of violence tendencies in public and private high schools and a comparision of the violence factors: The sample of Uskudar
Yazar: ERKAN GÖKTAŞ
Danışman: DR. CEMİL CEYLAN
İstanbul Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Disiplinlerarası Ana Bilim Dalı / Savunma Teknolojileri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Aile içi ilişkiler = Family relations ; Aile içi şiddet = Domestic violence ; Ergenlik problemleri = Adolescence problems ; Gençlik = Youth ; Gençlik sorunları = Youth problems ; Kişilik özellikleri = Personality traits ; Okul iklimi = School climate ; Okul türü = Type of a school ; Okul-aile iletişimi = School-family communication ; Okul-çevre ilişkisi = School-environment cooperation ; Ölçekler = Scales

Özet:
Özellikle son yıllarda çok küçük yaşlardan itibaren başlayan gençler arasında şiddet olaylarının temel nedenleri ve şiddetin doğurduğu sosyal problemlere çözüm önerileri üretmek, yakın gelecekte de önemli araştırma konularından biri olmaya devam edecektir. Modern yaşama biçiminin doğurduğu sonuçlardan biri de çalışan anne baba ve çocuk arasındaki ilgi ve iletişim yetersizliğinin bir yansıması olarak çocuğun ilgiye ihtiyaç duyması ve bunu karşılayamamasıdır. Gencin ilgi görme isteğinin sonucu olarak farklı yollara baş vurması, özellikle akran ve kitle iletişim araçlarına sığınarak çözüm araması neticesinde dengesizlikler ve sıkıntılar baş göstermektedir. Bu noktada genç veya ergen sıkıntılarının dışa vurumu biçiminde ifade edilebilecek şiddet olaylarına yönelmektedir. Şiddete yönelten faktörler kişilik özellikleri, ailevi özellikler ve okul ortamına ait özelliklerdir. Bu faktörlerin doğurduğu şiddet türleri bedensel, ruhsal, sosyal ve cinsel şiddet biçiminde yansıyan davranışlar olarak belirlenmiştir. Şiddet türlerine eğilimi etkileyen sebeplerin tespit edilmesi ve bu nedenlerin özel ve devlet okullarında farklılık gösterip göstermediğinin ortaya çıkarılması bu çalışmanın esasını teşkil etmektedir. Veri toplama amacıyla hazırlanan iki farklı anket hem öğrencilere hem de öğrencileri tanıyan öğretmenlere uygulanmıştır. Şiddet türlerinin belirlenmesinde öğretmen anketleri, şiddete kaynaklık eden faktörlerin belirlenmesi için de öğrenci anketleri esas alınmıştır. Verilerin analiz edilmesinde çok değişkenli istatistiksel veri analiz yöntemlerinden yararlanılmıştır. Uygulama sonucunda özel ve devlet liselerinde şiddete eğilim nedenleri belirlenerek elde edilen bulgular ışığında şiddet davranışlarını azaltmak amacıyla çeşitli önerilerde bulunulmuştur. Özel ve devlet liselerinde görülen şiddet davranışları ve bu davranışların arkasındaki şiddet etkenlerinin her iki gurupta benzerlik gösterdiği sonucuna ulaşılmıştır. Buna göre devlet liselerinde bedensel ve ruhsal şiddet davranışlarının temel etkeni okul ortamı özelliklerine bağlı olarak ifade edilen öğretmen davranışlarıdır. Özel okullardaki ruhsal ve bedensel şiddet nedenleri de, okul ortamı özelliklerine bağlı olan öğretmen davranışları ve okul sosyal olanaklarının yetersizliği biçiminde belirlenmiştir. Her iki okul türünde de şiddet etkenleri aynı çıkmış olmakla birlikte şiddet etkenlerinin bileşenleri farklılık göstermektedir. Şiddet davranışlarına etkilerini incelemek amacıyla anketlerden sosyal, kültürel ve ekonomik durumları yansıtan veriler de toplanmıştır. Bu verilerin analizi sonucunda, demografik özelliklerin şiddet davranışı ve şiddet etkenini ayırt etmede etkin olup olmadığı ortaya çıkarılmıştır. Bu örneklem grubunda elde edilen bulgular, demografik özelliklerin şiddet türü ve şiddet etkenlerini genellikle etkilemediğini göstermektedir.

Abstract:
Especially in recent years, starting from a very young age, the root causes of violence and the violence behaviors seen among young people is still an important social problem that is to be solved. It will also continue to be one of the important research topics in near future. One of the consequences of the modern lifestyle that is running between parents and children is the lack of love and interest to be fulfilled by parents. As a result of this fact, the adolescent looks for supportive feelings. During this stage he becomes vulnerable and finally may join in some violence actions. The factors which cause violence can be stated as follows: Personality characteristics, family characteristics and the school environment.Violence types caused by these factors are physical, mental, social, and sexual violence. The factors of violence types both in public and private high schools were identified and the differences and similarities were stated in detail. Two different questionnaires were prepared for data collection. The first one answered by students to determine the violence factors.The second one answered by the teachers who knows the related students to determine the types of violence. To analyze the data, some multivariate statistical analysis methods was used. According to the findings; the main factor of the physical and mental violence seen in public high school is the school based teacher behaviors. And in private high schools the same types of violence is also related to the school circumstance. But in this case, the components of the factor shows difference. Physical violence caused by the lack of social activities and mental violence caused by the teacher behaviors. The questionnary, applied to the students, was used to get social, cultural and economic data in order to determine the relation between the violence type and the social factors. In this sample space, generally the demografic differences does not affect the factors and the types of violence. At the end, some suggestions made to decrease the rate of violence behaviors seen among young people.