Sürdürülebilir dış duvar sistemi için tasarım seçeneklerinin geliştirilmesi
Development of design alternatives for sustainable external wall system
Yazar: UĞUR KAYA
Danışman: DOÇ. DR. AYŞE NİL TÜRKERİ
İstanbul Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı / Çevre Kontrolü ve Yapı Teknoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Mimarlık = Architecture ; Çevre Mühendisliği = Environmental Engineering ; İnşaat Mühendisliği = Civil Engineering
Dizin: Dış duvarlar = External walls ; Sürdürülebilir mimari = Sustainable architecture ; Sürdürülebilir tasarım = Sustainable design ; Sürdürülebilir çevre = Sustainable environment ; Sürdürülebilirlik = Sustainability ; Yapı elemanları = Building elements ; Yapı malzemeleri = Building materials ; Yapı-çevre ilişkisi = Building-environment relationship ; Yaşam döngüsü = Life cycle ; Çevre yönetim sistemi = Environmental management system ; Çevresel etki = Environmental impact ; Çevresel etki değerlendirme = Environmental impact assesment

Özet:
Dış duvar sistemleri, yaşam döngüsü boyunca çevresel etmenler etkisi altında iç ortam kullanıcı gereksinmelerini karşılamak amacıyla çevreyi en az olumsuz etkileyen bileşenlerle tasarlanmalıdır. Ancak, Türkiye'de, yaşam döngüsü değerlendirmesine bağlı yöntem, araç ve yönetmeliklerin yetersizliği nedeniyle dış duvar sistemlerinin ve bileşenlerinin çevresel etkileri ihmal edilebilmektedir. Bu yüksek lisans tezinin ana amacı, sürdürülebilir dış duvar sistemleri için tasarım seçenekleri geliştirmektir. Bu ana amaç doğrultusunda yer alan alt amaçlarda, ilk olarak dış duvar sistemi bileşenlerinden duvar çekirdeği, su yalıtımı, ısı yalıtımı ve dış kaplama malzemelerinin çevresel performanslarının ortaya konması hedeflenmiştir. Ardından, çevreye en az zarar veren dış duvar sistemi bileşenlerini, belirli katmanlaşma modellerinde bir araya getirerek, taşıyıcılık, su yalıtımı, ısı yalıtımı ve buhar geçirimsizlik performansları karşılanan ve olumsuz çevresel etkileri en az olan, sürdürülebilir dış duvar sistemi tasarım seçeneklerinin ortaya konması hedeflenmiştir. İlk olarak, yaşam döngüsü değerlendirmesi (YDD) standardına bağlı olarak bir anket çalışması hazırlanmıştır. Ardından, dış duvar sistemlerine ait Marmara Bölgesi'nde üretilen yapı malzemeleri ve bu malzemeleri üretici firmalar belirlenmiştir. Firmalarla birlikte yürütülen anket çalışması sonucunda farklı özelliklerde iki duvar çekirdeği, üç su yalıtımı, bir ısı yalıtımı ve on dış kaplama malzemesinin çevresel performansları değerlendirilmiştir. Dış duvar sistemi tasarlamak için Şahal'ın uyguladığı performans yönteminden faydalanılmıştır. Çalışmanın en son aşamasında performans yöntemine bağlı olarak katmanlaşma modellerinde bir araya getirilen yapı malzemelerinin YDD sonuçlarına bağlı olarak dış duvar sistemi tasarımlarının çevresel performanslarının değerlendirilmesi hedeflenmiştir. Ancak, yapı malzemelerinin yaşam döngüsü değerlendirmelerinde yer alan eksik bilgilere bağlı olarak dış duvar sistemleri tasarımlarının çevresel performansları değerlendirilememiştir.

Abstract:
Regarding to effects of environmental agents in a whole life cycle period, design of external wall systems must supply indoor user requirements with least adverse effects on environment. However, due to lack of information about life cycle assessment methods, tools and regulations, environmental impacts of external wall systems and their components may neglected in Turkey. Main goal of this Master of Science thesis is to develop design alternatives for sustainable external wall systems. One of the sub aims is to present environmental performance of external wall system components, which consist of core, waterproofing, thermal insulation and cladding materials. And the other is to put forward of design alternatives of external wall systems, which are assembled with the components that have structural, water tightness, thermal and air tightness performance with least adverse effects on environment. Initially, a survey study is formed according to LCA standard. Subsequent to the preparation of the survey, external wall system component manufacturers in Marmara Region were compiled and sorted in a list. Environmental performance of two core materials, three waterproofing materials, one thermal insulation material and ten cladding materials were assessed by conducting the surveys with manufacturers. Sahal?s performance method was used to design external wall systems. Eventually, it is aimed to perform cumulative environmental impacts of external wall system design alternatives, according LCA results of their components. However, due to lack of information about components? LCA results, environmental performance of external wall system design alternatives couldn?t be evaluated.