İki dilli olan ve olmayan öğrencilerde okul yaşam kalitesi algısı ve okula aidiyet duygusu ilişkisi
The relationship between perceptions of quality of school life and sense of school belonging among bilingual and monolingual students
Yazar: FATMA ALACA
Danışman: DR. MEDİHA SARI
Çukurova Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Ait oluş sorunu = Belong problem ; Bağlılık = Commitment ; Kalite = Quality ; Okul yaşam kalitesi = Quality of school life ; Yaşam kalitesi = Quality of life ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation ; Öğrenci algısı = Students perceptions ; Öğrenciler = Students ; İki dilli = Bilungualism ; İlköğretim = Primary education

Özet:
Bu çalışma, Adıyaman ilinde ilköğretim ikinci kademeye devam eden; iki dilli olan ve olmayan öğrencilerin, okul yaşam kalitesi algılarının ve okula aidiyet duygularının incelenmesi amacıyla gerçekleştirilmiştir.Araştırmanın evreni 2009 ? 2010 Öğretim Yılında Adıyaman ilindeki ilköğretim okullarına devam eden; ana dili Türkçe olan ve olmayan altıncı, yedinci ve sekizinci. sınıf öğrencilerinden oluşmaktadır. Örneklem ise, Gerger, Besni ve Tut ilçelerindeki 12 ilköğretim okuluna devam eden ve anadili Türkçe olan 563, iki dilli olan 477 olmak üzere toplam 1040 öğrenciden oluşmaktadır. Araştırmanın verileri, Okul Yaşam Kalitesi Ölçeği (OYKÖ), Okula Aidiyet Duygusu Ölçeği (OADÖ) ve Kişisel Bilgi Formu kullanılarak toplanmıştır. Verilerin analizinde betimsel istatistikler ile bağımsız gruplar t testi, tek yönlü varyans analizi ve regresyon analizi kullanılmıştır.Ulaşılan bulgulara göre, ana dili Türkçe olmayan iki dilli öğrencilerde, OYKÖ alt ölçeklerine ait ortalamalar 3.01 ile 3.82 arasında iken, OYKÖ toplam puanlarına ait ortalama ise 3.46'dır. Ana dili Türkçe olan öğrenciler için hesaplanan aritmetik ortalamalar ise alt ölçekler bazında 2.83 ile 3.89 araında; OYKÖ toplam puanları için de 3.45'tir. Anadil değişkeni bakımından öğrencilerin OYKÖ alt ölçeklerinden Öğrenci-öğrenci iletişimi ve Okul yönetimi alt boyutlarında iki dilli öğrenciler lehine; Okula yönelik duygular ve Statü alt boyutlarında ise ana dili Türkçe olan öğrenciler lehine anlamlı farklar olduğu belirlenmiştir. OYKÖ puanlarında cinsiyet açısından kız öğrencilerin puanları lehine; anne-baba eğitim düzeyi açısından ise anne-babası ilkokul mezunu olan öğrencilerin puanları lehine anlamlı farklar olduğu görülmüştür.Araştırmada incelenen diğer değişken öğrencilerin okula aidiyet duygusudur. Bulgulara göre, her iki grubun aidiyet duygusu puanları ortalamanın üzerindedir. Araştırmada yapılan karşılaştırmalar sonucunda, OADÖ puanlarının, ana dili Türkçe olan öğrenciler lehine anlamlı bir şekilde farklılaştığı; cinsiyet bakımından ise kız öğrenciler lehine anlamlı farklar olduğu belirlenmiştir.Ayrıca anne-babası okula hiç gitmemiş olan öğrencilerin en düşük OADÖ puanlarına sahip olduğu ve OADÖ puanlarının diğer gruplar lehine anlamlı bir şekilde farklılaştığı belirlenmiştir. Bunun yanısıra, öğrencilerin ailesinin gelir düzeyine göre OADÖ puanlarında anlamlı farklar bulunduğu belirlenmiştir.Araştırmada ulaşılan diğer bir sonuç da okula aidiyet duygusu yüksek olan öğrencilerin OYKÖ'nün tüm boyutlarında daha yüksek ortalamalara sahip oldukları ve iki grubun ortalamaları arasındaki farkların istatistiksel olarak anlamlı olduğu şeklindedir. Ayrıca yapılan korelasyon analizinde, OYKÖ ve OADÖ puanları arasındaki ilişkilerin anlamlı olduğu belirlenmiştir. Bunun yanısıra, OADÖ puanlarının, OYKÖ puanlarındaki varyansın yüzde 33'ünü anlamlı bir şekilde açıkladığı ortaya çıkmıştır. Yordayıcı değişkenlerin okul yaşam kalitesi algıları üzerindeki göreli önem sırası Reddedilmişlik duygusu (.439) ve Okula aidiyet duygusu (.239) şeklindedir.Anahtar Kelimeler: Okul Yaşam Kalitesi (OYK), Okula Aidiyet Duygusu (OAD), İki Dilli Öğrenciler, Regresyon

Abstract:
This study is carried out to analyze bilingual and monolingual students? ? who are attending to secondary school in Adıyaman ? perceptions of school life quality and sense of school belonging.Population of the study is the sixth, seventh and eight grade students attended to the secondary schools in Adıyaman in 2009-2010 school year, whose mother tongue is Turkish or Kurdish. The sample of the study consisted of 563 native speakers of Turkish and 477 bilingual students, totally 1040 students who were attending to 12 schools in Gerger, Besni, and Tut districts. The data of the study were collected using Quality of School Life Scale (QSLS), Psychological Sense of School Membership Scale (PSSM) and Personal Information Form. To analyze the gathered data descriptive statistics, independent samples of t-test, one-way analysis of variance and regression analyses were performed.According to the findings, the means of the QSLS subscales for bilingual students whose mother tongue is not Turkish were between 3.01 and 3.82 while it was 3.46 for the total scores of the QSLS. Furthermore, in terms of subscales, the means calculated for native Turkish speakers were between 2.83 and 3.89, and it was 3.45 for QSLS total scores. In terms of mother tongue, there were significant differences between the scores obtained from the Student-student communication and School administration subscales of the QSLS in favor of bilingual students; and there were significant differences between the scores obtained from the Emotions toward school and Status subscales of the QSLQ in favor of Turkish native speakers. In terms of gender, there was significant difference between QSLQ scores in favor of female students. On the other hand, in terms of parents? education level, there were significant differences in favor of students whose parents graduated from primary school.Another variable investigated in the study is the sense of school belonging. According to the findings, the sense of school belonging was over the average points to for both groups. As a result of the comparisons carried out in the study, it is found that the PSSM scores differed significantly in favor of students whose native language is Turkish and in favor of female students in terms of gender. In addition, it is found that the students whose parents were illiterate have the lowest PSSM scores, and the PSSM scores differed significantly in favor of other groups. Furthermore, there were significant differences between the PSSM scores in terms of the students? family income.Another result of the study is that the students who have higher sense of school belonging have higher means for all dimensions of the QSLS, and there were statistically significant differences between means of the two groups. In addition, the correlation analyses revealed that there is a significant relationship between the QSLQ and PSSM scores. It is also found that PSSM scores were significant predictors of the QSLQ scores and it accounts for 33% of the total variance. The relative sequence of the predictive variables was followed as sense of rejection (.439) and sense of school belonging (.239).Keywords : Quality of School Life, (QSL), Sense of School Belonging (SSB), Bilingual Students, Regression.