1928'den günümüze Türk roman kapaklarının grafik tasarım açısından incelenmesi
An analysis of Turkish novel covers from 1928 to the present from a graphic design perspective
Yazar: EMİNE HANDE ALPAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HAFİZE NEYYİRE DEREOĞLU
Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Grafik Tasarımı Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts

Özet:
Edebi türler arasında yaygınlığı bakımından özel bir yeri olan romanlarla ilgili 
olan bu çalışmada roman kapakları kavramsal ve gelişimsel açılardan incelenmiştir. 
Araştırma, roman kapağı tasarımlarını 1928 yılından sonra yayınlanan seçilmiş 
eserlerin kitap kapaklarının tarihsel süreç içerisindeki değişimleri inceleme yolu ile 
örneklendirilmiştir. Araştırmanın ilk bölümünde, romanların okurlara ulaştırılmasında 
günümüzdeki teknolojik gelişmelerin yayıncılık sektöründeki etkilerine rağmen hala 
vazgeçilmez olan kitaplar ve kitap kapakları incelenmiştir. Kitap kapaklarının tasarım 
unsurları bakımından incelendiği bu bölümde renk, tipografi, illüstrasyon ve fotoğrafın 
kapak tasarımındaki kullanımları da ele alınmıştır. Araştırmanın ikinci bölümünde 
roman kavramı ele alınmış olup, hem edebi anlamda hem de grafik tasarım alanı 
yönünden incelenmiştir. Öncelikle roman kavramı, edebi tür olarak romanın tarihsel 
gelişimi, Türk edebiyatında romanın yeri ve Cumhuriyet Dönemi Türkiye'sinde Türk 
romanları hakkında bilgi verilmiştir. Romanların grafik tasarım bakımından ele 
alındığı kısımda ise roman kapakları türleri ve roman kapakları tasarımlarında 
kullanılan unsurlar incelenmiştir. Araştırmanın üçüncü bölümünde yer alan uygulama 
çalışmasında Türkiye'deki grafik tasarımın gelişimi, roman kapakları tasarımındaki 
değişimler özelinde açıklanmaya çalışılmıştır. Bu bölümde 1928'den sonra 
yayımlanan dokuz adet başarılı eserin basılmış kitap kapakları tasarımları yönünden 
incelenmiş olup, günümüze kadar yayımlanan farklı baskılardaki farklı tasarımlarda 
öne çıkan kaygılar ele alınmıştır. Çalışmanın literatür taraması niteliğindeki ilk iki 
bölümünde kitap kapağı tasarımı, Türk edebiyatı ve Türk romanlarına ilişkin akademik 
ve basılı diğer yayınlar taranmıştır. Uygulama bölümünde ise seçilmiş olan romanların 
kapakları kütüphanelerden ve elektronik sahaflardan temin edilen görsellerin 
incelenmesi yöntemi benimsenmiştir.

Anahtar kelimeler: Roman, Türk Edebiyatı, Grafik Tasarım, Kapak Tasarımı, Roman Kapağı

Abstract:
In this study, about novels which have the special place in terms of prevalence 
among literary types were examined from conceptual and developmental aspects. 
Research, book cover design is exemplified by the recently published in selected 
historical process that changes the way the examination of the book cover artwork 
from 1928. In the first part of the study, despite the impact of today's effects of the 
technological developments, publishing books and book covers which are still 
indispensable, were examined. In this section usage of color, typography, illustration 
and photo were discussed in book cover design. In the second part of the study the 
novel concept were examined from both the literary direction towards graphic design 
field. Firstly, information about novel concept, historical development of the novel as 
a literary genre and the importance of the novel in Turkish literature is given. In the 
section about graphic design of novel books, cover types and elements of book covers 
are studied. In the last part of the study, development of graphical design in Turkey 
are described on changes of Turk novels book covers. In this part, nine successful
work, published after 1928, are examined and the issues considered important in the 
cover design of different editions have been discussed. In the first two chapters of the 
study, academic publications and the other printed works of Turkish literature and 
Turkish novel are scanned. In the last part, covers of selected novels are obtained from 
libraries and electronic antiquarians.

Keywords: Novel, Turkish Literature, Graphic Design, Cover Design, Novel Cover