Romatoid artritte matriks metalloproteinaz-3 düzeyleri ve diğer hastalık parametreleri ile ilişkisi
Serum matrix metalloproteinase-3 levels in patients with rheumatoid artrithis and the assesment of their relationship with disease activity
Yazar: TÜRKAN TUNCER
Danışman: DOÇ. DR. ARZU KAYA
Fırat Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2014
Konu: Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon = Physical Medicine and Rehabilitation
Dizin: Artrit-romatoid = Arthritis-rheumatoid ; Fizik tedavi = Physical therapy ; Matriks metalloproteinaz 3 = Matrix metalloproteinase 3 ; Matriks metalloproteinazlar = Matrix metalloproteinases ; Serum = Serum

Özet:
Bu çalışmanın amacı romatoid artrit (RA) hastalarında serum matriks metalloproteinaz-3 (MMP-3) düzeylerini sağlıklı kontrollerle karşılaştırmak ve RA'teki klinik önemini belirlemektir.
Amerikan romatoloji cemiyetinin RA tanı kriterlerini karşılayan ve en az bir yıldır bu tanıyla takip edilen 59 RA'lı hasta (43 kadın, 16 erkek) ve 29 sağlıklı kontrol (21 kadın, 8 erkek) çalışmaya dahil edilerek karşılaştırıldı. Hastalık aktivitesini değerlendirmek için hastalık aktivite skoru 28 (DAS28) hesaplandı. Fiziksel fonksiyon kapasitesi (disability) sağlık değerlendirme anketinin (HAQ) ve Nottingham sağlık profili ile değerlendirildi. Eritrosit sedimentasyon hızı (ESR), C reaktif protein (CRP), romatoid faktör (RF) ve anti cyclıc citrullinated peptide (ANTI-CCP) düzeyleri rutin laboratuar metodlarıyla belirlendi. Serum MMP-3 düzeyleri ELISA yöntemiyle ölçüldü. El eklemlerinin radyografik değerlendirmesi modifiye Larsen skorlamasına göre yapıldı.
Yaş ve cinsiyet açısından RA'lı hastalarla sağlıklı kontroller arasında anlamlı bir fark yoktu (sırasıyla p=0.371, p=0.963). Ortalama hastalık süresi 9±7.5 (1-30) yıl ve ortalama DAS28 skoru 3.94±1.3 olarak bulundu. Sağlıklı kontrollerle karşılaştırıldığında RA'lı hastalarda serum MMP-3 anlamlı derecede daha yüksek idi (p<0.001). Ortalama serum MMP-3 düzeyi yüksek/orta hastalık aktiviteli grupta düşük aktiviteli gruba göre anlamlı derecede daha yüksek idi (p<0.001). Hastalık aktivitesinin klinik ve laboratuar göstergeleri ile serum MMP-3 arasında anlamlı ilişki saptandı. Aynı şekilde eklem hasarının radyolojik değerlendirmesiyle serum MMP-3 düzeyi arasında anlamlı ilişki bulundu (p<0.001).
Bu çalışma RA'li hastalarda serum MMP-3 düzeylerinin yüksek olduğunu ve hastalık aktivitesi, eklem hasarı ile korele olduğunu göstermektedir. Bu nedenle serum MMP-3 düzeyleri hastalık aktivitesini takipte yeni bir parametre olabilir. Bu bulguları doğrulamak için daha fazla katılımcının olduğu çalışmalar gereklidir.

Anahtar Kelimeler: Romatoid artrit, matriks metalloproteinaz-3

Abstract:
The aim of this study is to compare serum Matrix metalloproteinase-3 (MMP-3) levels in patients with rheumatoid artrithis (RA) and healty controls to determine their clinical significance in patients with RA.
Fifty nine patients (43 women, 16 men) with RA according to American Collage of Rhematology criteria and at least one year follow up, enrolled in this study and compared twenty nine healty controls (21 women, 8 men). To evaluate disease activity score 28 (DAS28) was calculated. Physical function capasity (disability) was asssessed with Health Assesment Quastionnarie (HAQ) and Nottingham Health Profile (NHP). Erythrocyte Sedimentation Rate (ESR), C Reactive Protein (CRP), Rheumatoid Factor (RF) and antıcyclıc cıtrullınated peptıde (ACCP) levels were determined by routıne laboratory methods. Serum MMP-3 levels of the patients with RA and healty controls were measured by ELISA. Radiographic assesment of hands joints was evaluated accordind to the modified Larsen score.
Between patients with RA and healty controls, there was no significant difference with respect to the gender and age (respectively p=0.361, p=0.963). The mean disease duration was 9±7.5 years, and the mean DAS28 score was 3.94±1.3 in patients with RA. Serum MMP-3 levels were significantly higher  (p<0.001) in patients with RA compared to healty controls. While the mean serum MMP-3 levels were significantly different between the high/modare active and low active group (p<0.001). Serum MMP-3 levels were positively correlated with clinical and laboratory parameters of disease activity. There was a significant correlation between radiological scoring of joint damage and serum MMP-3 levels (p<0.001).
This study shows that Serum MMP-3 levels were increased in RA patients in comparison to control group and there was a significant correlation with the disease activity and joint damage. Thus serum MMP-3 levels may be a new usefull parameter in following the disease activity and joint damage. The sample of our study can be enlarged and further studies are required.

Keywords: Rheumatoid artrithis, matrix metalloproteinase-3