COVID-19 sürecinde kadınların çalışma yaşantısında meydana gelen değişiklikler ve toplumsal cinsiyet rollerine ilişkin görüşleri
Women's views on changes in working life and gender roles inthe COVID-19 process
Yazar: GİZEM BİLMEZ
Danışman: PROF. DR. AYTEN ŞENTÜRK ERENEL
Ufuk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / Doğum ve Kadın Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology
Dizin: COVID 19 = COVID 19 ; Kadınlar = Women ; Korona virüs enfeksiyonları = Coronavirus enfections ; Toplumsal cinsiyet = Gender ; İstihdam = Employment ; İş hayatı = Work life

Özet:
Çalışma yaşamına dâhil olma kadın ve yaşadığı toplum için önemli bir durumdur. Kadının sahip olduğu geleneksel rollerin, çalışma yaşamıyla birlikte devam etmesi kadının güçlükler yaşamasına neden olabilmektedir. Tüm dünyayı etkisi altına alan COVID-19 pandemisi ve bu süreçte zorunlu olarak değişen yaşam tarzı herkesi derinden etkilemiştir. Bu çalışma COVID-19 sürecinde kadınların çalışma yaşantısında meydana gelen değişimin belirlenmesi ve toplumsal cinsiyet rollerine ilişkin görüşlerinin saptanması amacıyla 26.01.2021- 24.06.2021 tarihleri arasında sosyal medya hesapları üzerinde çevrimiçi olarak 785 çalışan kadın üzerinde yapıldı. Örnekleme 18 yaş ve üzeri, çalışan, en az okur-yazar olan ve araştırmaya katılmayı gönüllü olarak kabul eden kadınlar dâhil edildi. Veri toplamak için, araştırmacı tarafından literatür taraması ile hazırlanan " Kişisel Bilgi Formu"  kullanıldı. Verilerin analizi IBM SPSS 25.0 istatistik paket programı kullanılarak yapıldı. Çalışma verileri değerlendirilirken tanımlayıcı istatistiksel metotların (frekans, yüzde, ortalama, standart sapma) yanı sıra niteliksel verilerin karşılaştırılmasında Ki-Kare (χ2) testi kullanıldı. Fark bulunan durumlarda farklılığın kaynağını bulmak için Post-Hoc Bonferroni Düzeltmesi kullanıldı. İstatistiksel anlamlılık düzeyi 0,05 olarak kabul edildi (p<5).  COVID-19 sürecinde Kadınların %57.3'ü bakım yükünün arttığını belirtirken %40.6'sı bakım yükünün değişmediğini ifade etmiştir. Kadınların %22.7'si işten çıkarılma korkusu yaşadıklarını ifade ederken, %77.3 işten çıkarılma korkusu yaşamadıklarını belirtmektedir. Kadınların %57.7'si yoğun çalışma koşulları ve artan bakım yükünün aile ve iş dengesini olumsuz yönde etkilediğini, %37.1'ise süreçten etkilenmediğini ifade etmiştir. Kadınların %20.5'i COVID-19 virüsünden korunmak için ev dışı ikamet etmek durumunda kaldıklarını belirtmektedir. Kadınların %59'u bu süreçte çalışma biçiminin değiştiklerini belirmektedir. Kadınlar, yaşanan değişimler arasında ilk sırada çevrimiçi/uzaktan çalışmaya geçildiği, ikinci sırada çevrimiçi eğitime geçiş ve üçüncü sırada iş yüklerinin arttıklarını belirtmektedirler. Araştırmanın sonucunda, COVID-19 sürecinde kadınların çalışma yaşamının birçok bölümünde değişiklikler meydana geldiği ve toplumsal cinsiyet rollerinin bu değişiklikler üzerinde etkisi olduğu belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler: COVID-19, Kadınlar, Çalışan, İstihdam, Cinsiyet Eşitliği

Abstract:
Inclusion in working life is an important situation for women and the society in which they live. Continuing the traditional roles that a woman has with her working life can cause a woman to experience difficulties. The COVID-19 pandemic, which has affected the whole world, and the lifestyle that has changed in this process has deeply affected everyone. This study was conducted on 785 working women online on social media accounts between 26.01.2021 and 24.06.2021 in order to determine the change in women's working life during the COVID-19 process and to determine their views on gender roles. The sample included women aged 18 and older, working, at least literate, and who voluntarily agreed to participate in the study. To collect data, a "Personal Information Form" prepared by the researcher through a literature review was used. The data were analyzed using the IBM SPSS 25.0 statistical package program. Chi-Square (χ2) test was used to compare qualitative data as well as descriptive statistical methods (frequency, percentage, mean, standard deviation) when evaluating the study data. Post-hoc Bonferroni Correction was used to find the source of the difference in the cases where there was a difference. The statistical significance level was considered to be 0.05 (p<5). During the COVID-19 process, 57.3% of women stated that the burden of care had increased, while 40.6% stated that the burden of care had not changed. 22.7% of women express that they are afraid of dismissal, while 77.3% state that they are not afraid of dismissal. 57.7% of women stated that busy working conditions and increased care burden negatively affect the family and work balance, and 37.1% were not affected by the process. 20.5% of women report that they have to reside outside their home to be protected from the COVID-19 virus. 59% of women say that the way they work has changed in this process. Among the changes, women note that the first place was switched to online/distance learning, the second place was switched to online education, and the third place was increased workloads. As a result of the research, it was determined that changes occurred in many parts of women's working lives during the COVID-19 process, and gender roles had an impact on these changes.

Key Words: COVID-19, Women, Working, Employment, Gender equity