Attilâ İlhan ve gerçekçilik tartışmaları
Attila Ilhan and discussions of realism
Yazar: KİFAYET KARABAŞOĞLU
Danışman: PROF. DR. YAKUP ÇELİK
Yıldız Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Türk Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Realizm = Realism ; Türk edebiyatı = Turkish literature ; Yeni Türk edebiyatı = New Turkish literature ; İlhan, Attila = İlhan, Attila

Özet:
Gerçekçilik (realizm), 19. yüzyılın ilk yarısında ortaya çıkan ve çıktığı andan itibaren birçok alanda etkisini gösteren bir akımdır. Söz konusu akımın etkisini gösterdiği alanlardan biri de toplumda olup bitenlerden bağımsız kalamayan edebiyattır. Özelikle romantizme tepki olarak ortaya çıkan ve var olan şeyleri olduğu gibi yansıtmaya çalışan bahsi geçen edebi akım pek çok edebiyatçıyı etkilemiştir. Biz de tezimizde gerçekçilik akımının dünya ve Türkiye'de nasıl ele alındığına bakarak,  Attilâ İlhan'ın bu kavramı ne şekilde temellendirdiğini Gerçekçilik Savaşı ve İkinci Yeni Savaşı kitaplarını temele alarak açıklamaya çalışmaktayız.

Çalışmamızda konunun daha iyi kavranması için öncelikle gerçekçilik kavramının tanımı ve tarihsel boyutu ele alınmaktadır. Özellikle dünya ve Türkiye'de bu akımı temsil eden isimlere yer verilerek akımın nasıl geniş bir yelpazede karşılık bulduğu gösterilmektedir. Bütün bu arka plan bilgisinden sonra çalışmamızın temel konusu olan Attilâ İlhan'ın var olan gerçekçilik akımları içerisinde özellikle toplumsal gerçekçiliği benimsediği daha önce zikredilen eserlerinden hareketle ortaya konulmaktadır.

Attilâ İlhan'ın toplumsal gerçekçiliği benimsemesini sanata dair var olan tutumuna bakarak anlamanın mümkün olduğu kanaatindeyiz. Ona göre; sanat toplumsal bir çabadır. Sanat, toplumsal çevrede doğar; toplumsal gelişme ve değişmelere uyarak, değişir ve gelişir; içinden çıktığı ortama etkiler yapabildiğinden, toplumsal gelişmeye olumlu ya da olumsuz yönden katılır. Sanatçılar eserlerini yaratırken toplumsal bir iş görürler. Her sanat eseri çağının kesitini ister istemez verir. Sanatçı çağının toplumsal aynasıdır.

Anahtar Kelimeler: gerçekçilik, Attilâ İlhan, toplumsal gerçekçilik, ulusal bileşim, Mavi hareketi

Abstract:
Realism is a movement that emerged in the first half of the 19th century and has been effective in many areas since its emergence. One of the areas on which this movement has an influence is literature which cannot remain independent of what is happening in society. The literary movement that emerged in particular as a reaction to romanticism and tried to reflect what is there as it is has affected many literary figures. By examining how the realism movement is regarded in the world and in Turkey, I aim to indicate in what ways Attila İlhan finds a basis for this concept by taking his two books which are Gerçekçilik Savaşı and İkinci Yeni Savaşı at the center.

In our study, firstly the definition and the historical dimension of the concept of realism is discussed in order to better understand the subject matter. Through including the prominent names who are the representatives of this movement both in Turkey and the world, it is revealed that how this movement finds a response in a wide range. In addition to this background information, it is demonstrated that Attilâ İlhan, who is the main objective of this study, adopted especially the social realism among the other realism movements through his aforementioned works.

We believe that it is possible to understand Attilâ İlhan's adoption of social realism by looking at his perspective towards art. According to him; art is a social struggle. Art is born in a social environment; changes and develops in accordance with social developments and changes; since it has an effect on the environment in which it is born; it contributes to the social developments positively or negatively. While artists are creating their works, at the same time they are engaged with a social work. Every piece of art inevitably gives the cross-section of its age. The artist is a social mirror of his era.

Key Words: realism, Attila Ilhan, social realism, national compound, Blue movement