Özel özel eğitim ve rehabilitasyon merkezlerinde çalışan öğretmenlerin toplumsal cinsiyet bağlamında yıldırmaya (Mobbinge) ilişkin görüş ve önerileri
Opinions and suggestions of teachers working in private special education and rehabilitation centers on bullying (Mobbing) in the context of gender
Yazar: PINAR ADIGÜZEL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖZGE ÜNLÜ
İzmir Demokrasi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kadın ve Aile Çalışmaları Ana Bilim Dalı / Kadın ve Aile Çalışmaları Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Bu araştırma Özel Özel Eğitim ve Rehabilitasyon Merkezlerinde görev yapmakta olan katılımcıların yıldırmaya ilişkin algılarını, yıldırmaya maruz kalma durumlarını, yıldırma karşısında gösterdikleri tepkilerini ve yıldırma durumlarının önlenmesine ilişkin önerilerini ortaya koymayı amaçlamaktadır. Nitel araştırma yöntemlerinden betimleyici fenomenolojik desenin kullanıldığı araştırmada veri toplama aracı yarı yapılandırılmış görüşme formu ve demografik bilgi formudur. Demografik bilgi formunda katılımcılardan yaş, cinsiyet, medeni hal, mezun olunan bölüm, meslekte kıdem yılı, çalışılmış toplam kurum sayısı ve haftalık ders yükü bilgileri istenmiştir. Araştırma için örneklem oluşturulurken amaçlı örnekleme yönteminin maksimum çeşitlilik ve ölçüt örnekleme türleri kullanılmıştır. Katılımcılar, Türkiye'nin İzmir ilinde faaliyet göstermekte olan Özel Özel Eğitim ve Rehabilitasyon Merkezlerinde görev yapan özel eğitim öğretmenleridir. Gönüllülük esasına dayalı bir şekilde 1'i pilot olmak üzere 25 görüşme yapılmıştır. 24 görüşme betimsel içerik analizi yöntemiyle incelenmiştir. Araştırma sonucunda görülmüştür ki Özel Özel Eğitim ve Rehabilitasyon Merkezleri yıldırmanın yoğun yaşandığı bir alandır. 24 katılımcıdan 23'ü bu alanda yıldırmanın yaşandığı görüşündedir. Özellikle ağır iş yükü ve hak edilen ücretin verilmemesi durumları yıldırma halini almaktadır. Özel eğitim öğretmenlerinin yıldırmanın etkilerini psikolojik, sosyal ve mesleki alanlarda yaşadıkları ya da gözlemledikleri sonucuna ulaşılmıştır. Devlet okullarına kıyasla Özel Özel Eğitim ve Rehabilitasyon Merkezlerinde yıldırmanın daha fazla yaşandığı ve bu noktada özlük haklarının devreye girdiği görülmüştür. İş güvencesinin önemi araştırma sonucunda ortaya çıkmıştır. Çalışanların yıldırma konusunda bilinçlendirilmesi ve Özel Özel Eğitim ve Rehabilitasyon Merkezlerinin daha sıkı denetlenmesi önerilmiştir.

Abstract:
This study aims to reveal the perceptions of the participants working in Private Special Education and Rehabilitation Centers regarding intimidation, their exposure to intimidation, their reactions to intimidation and their suggestions for preventing intimidation. Descriptive phenomenological design, one of the qualitative research methods, was used in the study, and the data collection tools were semi-structured interview form and demographic information form. In the demographic information form, age, gender, marital status, graduated department, years of seniority in the profession, total number of institutions worked in and weekly course load were asked from the participants. Maximum variation and criterion sampling types of the purposive sampling method were used to form the sample for the study. Participants were special education teachers working in Special Special Education and Rehabilitation Centers operating in Izmir, Turkey. On a voluntary basis, 25 interviews were conducted, 1 of which was a pilot study. 24 interviews were analyzed by descriptive content analysis method. As a result of the research, it was seen that Private Special Education and Rehabilitation Centers are an area where mobbing occurs intensely. 23 out of 24 participants think that intimidation is experienced in this field. Especially, heavy workload and the fact that well-deserved wages are not given couses mobbing situations. It was concluded that special education teachers experience the effects of mobbing in psychological, social and professional areas. It has been observed that mobbing is experienced more in Private Special Education and Rehabilitation Centres compared to public schools and at this point, personal rights come into play. The importance of job security has emerged as a result of the research. It was suggested that employees should be made aware of mobbing and that Private Special Education and Rehabilitation Centers should be inspected more strictly.