Antisosyal kişilik bozukluğunda sosyal işlevselliği yordayan faktörler
Factors that predict social functioning in anti social personality disorder
Yazar: OKTAY ŞAHİN
Danışman: UZMAN KAASIM FATİH YAVUZ
Sağlık Bakanlığı / İstanbul Bakırköy Prof. Dr. Mazhar Osman Ruh Sağlığı ve Sinir Has. Eğt. ve Arş. Hastanesi / Psikiyatri Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2016
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Antisosyal kişilik bozuklukları = Antisocial personality disorders ; Benlik = Ego ; Benlik algısı = Self perception ; Bilişsel işlev = Cognitive function ; Kaçınma davranışı = Avoidance behavior ; Sosyal iletişim = Social communication ; Sosyal ilişkiler = Social relations ; Ölçekler = Scales

Özet:
Amaç: Bu çalışma, Antisosyal Kişilik Bozukluğu (ASKB) bulunanlarda psikolojik katılık modelini oluşturan yaşantısal kaçınma, bilişsel birleşme, bağlamsal benlik boyutlarının ve perspektif alma becerilerinin sosyal işlevselliği ve klinik şiddetini nasıl yordadığını tespit etmeyi amaçlamaktadır. 
Yöntem: Çalışmamız, Bakırköy Prof. Dr. Mazhar Osman Ruh Sağlığı ve Sinir Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi (BRSHH) Denetimli Serbestlik Poliklinikleri, Akut Yatan Hasta Servisleri ve Adli Servislere ayaktan veya yatarak 01 Mayıs 2015 - 01 Eylül 2015 tarihleri arasında başvuran hastalar arasında yapılmıştır. Klinik olarak ASKB olduğu düşünülen 335 bireye, yüz yüze görüşmeyle araştırmanın kapsam ve amacı açıklandı. Araştırma kriterlerine uygun ve katılma konusunda gönüllü olmayı kabul eden 271 katılımcıya SCID-I (Structured Clinical Interview for DSM-IV) uygulandı. Çalışmaya uygun 220 kişinin SCID-II klinisyen görüşme formu ile ASKB tanıları netleştirildi. Katılımcılara ayrıntılı kişisel, ailesel ve tıbbi öyküyle ilgili maddeler içeren Sosyo-Demografik Veri Formu, Kişilerarası Tepkisellik İndeksi (Kİ) Perspektif Alma Alt-Ölçeği (PA), Kabul ve Eylem Formu-II (KEF-II), Bağlamsal Benlik Ölçeği (BBÖ), Bilişsel Kaynaşma Ölçeği (BKÖ), Sosyal İşlevsellik Ölçekleri (SİÖ) uygulandı. 
Bulgular: Çalışmamızda, SİÖ toplam puanlarının %7'sinin BBÖ, %6.5'inin BKÖ, %4.8'inin daha önce psikiyatrik başvuruda bulunması, % 2.6'sının eğitim düzeyi, %1.6'sının ise çocukken ayrılık/göç/yer değiştirme yaşanması tarafından yordandığı saptanmıştır. Öncü sosyal etkinlikler (ÖSE) alt ölçeği toplam puanlarının %1.6'sının BBÖ, %3.2'sinin BKÖ, %2.1'nin eğitim durumu, %4.2'sinin ise daha önce psikiyatrik başvuru tarafından yordandığı saptanmıştır. Sosyal Çekilme (SÇ) alt ölçeğinin %6.5'ni BBÖ, %6.1'ni KEF-II, %2.6'sını anne baba ayrılığı yaşaması değişkenleri tarafından yordanmıştır. Kİ alt ölçeğini ise BKÖ %2.7, BBÖ %5.3, daha önce psikiyatrik başvuruda bulunmuş olma %2.9 oranında yordamıştır. Çalışmamızın diğer bir alanı, SCID-II ASKB, Davranım Bozukluğu Dönemi (DBD) ve Yetişkinlik Dönemi (YD) toplam puanlarına ilişkin yordayıcıların araştırılmasıdır. SCID-II ASKB toplam puanlarını KEF-II %3.3, çocukken ayrılık/göç/yer değiştirme yaşaması %2.5 ve babanın anneye şiddet uygulaması %4.6 oranında yordamıştır. SCID-II DBD puanlarını çocukken ayrılık/göç/yer değiştirme yaşaması %3.5 ve babanın anneye şiddet uygulaması %5 oranında yordamıştır. SCID-II YD puanlarını ise; KEF-II  %5.5,  ailede psikiyatrik hastalık öyküsü %3.4 oranında yordamıştır.
Sonuç: Sosyodemografik etkenlerin yanı sıra araştırmamız; bağlamsal benlik algısının, bilişsel birleşme ve yaşantısal kaçınma tutumlarının da ASKB bulunanlarda, sosyal işlevselliği ve ASKB şiddetini yordadığını göstermektedir.

Abstract:
Objective: This study aims to determine how psychological rigidity which is constituted by experiential avoidance, cognitive fusion, self as context dimensions and perspective taking skills predict social functioning and clinical severity in people with ASPD.  
Methods: This study conducted with patients who applied to forensic services, acute patients wards and by probation of Bakirkoy Prof. Dr. Mazhar Osman Research and Training Hospital for Psychiatry, Neurology and Neurosurgery as inpatient or outpatient between 01 May 2015- 01 September 2015.To 335 individuals who is considered to have anti-social personality disorder by clinical observations, the scope and purpose of the study were explained by face to face interviews. 271 participants who were agreed to give voluntary informed consent about attending to study subjected to exclusion criteria with SCID-I (Structured Clinical Interview for DSM-IV). Of the participants who hasn't got the exclusion criteria, it was clarified that 220 indivuduals were meet the diagnostic criteria for ASPD by SCID-II interview form. Socio-demographic data form which includes detailed personal, familial and medical information and Interpersonal Reactivity Index (IRI), Perspective Taking sub-scale (PT), Acceptance and Action Questionnaire-II (AAQ-II), Self as Context Scale (SCS), Cognitive Fusion Questionnaire (CFQ), Social Functioning Scale (SFS) were applied. 
Results: In our study, total scores of SFS were predicted by SCS as 7%, CFQ as 6.5%, the variable of a history of psychiatric appliance as 4.8%, education degree as 2.6% and the experience of  childhood seperation/migration/displacement  as 1.6%. Total scores of Social Activities(SA)  sub-scale were predicted by SCS as 1.6%, CFQ as 3.2%, education status as 2.1% and the variable of  a story of psychiatric appliance as 4.2%. Social Engagement (SE) sub-scale was predicted by SCS as 6.5%, AAQ-II as 6.1% and experience of parent seperation as 2.6%. Interpersonal Communication (IC) sub-scale was found to be predicted by CFQ as 2.7%, SCS as 5.3%, the variable of a history of psychiatric appliance as 2.9%. Another area of focus in our study was to investigate the predictors of total scores for SCID-II  ASPD,   Childhood Conduct Disorder (CD) and Adult ASPD. Total scores for SCID-II ASPD were predicted by AAQ-II as 3.3%, the variable of the experience of  childhood seperation/migration/displacement  as 2.5% and violance of father to mother as 4.6% and a total of 10.4%. Again, it was detected that SCID-II CD total scores were predicted by the variable of the experience of childhood seperation/migration/displacement as 3.5%, violance of father to mother as 5%. Also it was detected that total scores of SCID-II Adult ASPD were predicted by AAQ-II as 5.5%, history of familial psychiatric disorder as 3.4%.  
Conclusion: Our study points out the results that besides socio-demographic variables, self as  context, cognitive fusion and experiental avoidance attitudes also predict both social functioning and the severity of APD in individuals with APD.