Peri-implantif dönem fare uterus ve implantasyon bölgelerinde hippo sinyal yolağının araştırılması
İnvestigation of hippo signaling pathway in peri-i̇mplantation period mouse uteri and i̇mplantation sites
Yazar: EZGİ GOLAL
Danışman: DOÇ. DR. NURAY ACAR AYDEMİR
Akdeniz Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Histoloji ve Embriyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Histoloji ve Embriyoloji = Histology and Embryology
Dizin: Bağ doku = Connective tissue ; Büyüme faktörleri = Growth factors ; Embriyo implantasyonu = Embryo implantation ; Fareler = Mice ; Hayvan deneyleri = Animal experimentation ; Sinyal nakli = Signal transduction ; Uterus = Uterus

Özet:
Amaç: Gebeliğin sağlıklı bir şekilde ilerlemesi ve sonlanması için peri-implantif dönem uterusta gerçekleşen olaylar çok kritiktir. Bunlar embriyonun gelişimi, uterus reseptivitesinin kazanılması, implantasyon ve desidualizasyon süreçlerini kapsar. Hippo sinyal yolağı ilk kez Drosophila melanogaster'de organ büyüklüğünü düzenleyen sinyal yolağı olarak keşfedilmiş, daha sonra memelilerdeki varlığı kanıtlanmıştır. Hippo sinyal yolağı hücre proliferasyonu, apoptozu ve farklılaşmasını regüle ederek hücre sayısını düzenler. Çalışmamızda peri-implantif dönem fare uterus ve implantasyon bölgelerinde Hippo sinyal yolağı üyelerinden olan YAP, pYAP, TEAD1 ve CTGF'nin lokalizasyon ve ekspresyonlarını belirlemeyi amaçladık.
Yöntem: Bir erkek ve iki dişi Balb/C ırkı fare gece boyu aynı kafeste tutuldu, ertesi gün vajinal plağı olan dişi fareler gebeliğin birinci gününde kabul edildi. Gebeliğin 1, 4, 5, 6 ve 8. günlerindeki farelerin uterus ve implantasyon bölgeleri ile östrus fazındaki farelerin uterusları elde edildi. Bu dokulardaki YAP, pYAP, TEAD1 ve CTGF ekspresyonları Western blot ile lokalizasyonları ise immünohistokimya ile belirlenerek semi-kantitatif olarak değerlendirildi.
Bulgular: Gebeliğin farklı günlerine ait uterus ve implantasyon bölgelerinde YAP, pYAP, TEAD1 ve CTGF farklı yoğunluklarda ekspre olmuşlardır. Proliferasyonun gerçekleştiği bölgelerde YAP-TEAD1 ve CTGF ekspresyonlarının arttığı; farklılaşmanın gerçekleştiği bölgelerde pYAP ekspresyonunun arttığı gözlenmiştir. İmplantasyonun gerçekleştiği gebeliğin 5. gün implantasyon bölgelerindeki lümen epitelinde pYAP ekspresyonunun yüksek, YAP, CTGF ekspresyonlarının düşük olduğu gözlenmiştir. Desidualizasyonun gerçekleştiği gebeliğin 6. gününe ait implantasyon bölgelerinde pYAP ekspresyonunun düşük, YAP, CTGF ekspresyonlarının yüksek olduğu gözlenmiştir.
Sonuç: Bulgularımız farede implantasyon ve desidualizasyon süreçlerinde Hippo sinyal yolağının rolü olabileceğini düşündürmüştür.
Anahtar Kelimeler: implantasyon, YAP, pYAP, TEAD1, CTGF

Abstract:
Objective: The events in uterus during peri-implantation period are critical for healthy progression and termination of pregnancy. These include development of embryo, acquisition of uterine receptivity, implantation and decidualization. Hippo signaling pathway was first discovered in Drosophila melanogaster that regulates organ size and then was demonstrated in mammals too. Hippo signaling pathway regulates cell number by regulating cell proliferation, apoptosis and differentiation. In this study, we aimed to determine localization and expressions of YAP, pYAP, TEAD1 and CTGF which are members of Hippo signaling pathway in peri-implantation mouse uteri and implantation sites.
Method: One male and two female Balb/C mice were kept in same cage overnight, following day female with vaginal plaque were accepted on first day of pregnancy. Uteri and implantation sites of mice on days 1, 4, 5, 6 and 8 of pregnancy and uteri of female mice in estrous phase were obtained. Expressions of YAP, pYAP, TEAD1 and CTGF in these tissues were quantitatively determined by Western blot, localizations were determined by immunohistochemistry and were evaluated semi-quantitatively. 
Results: YAP, pYAP, TEAD1 and CTGF were expressed at different concentrations in uteri and implantation sites of different pregnancy days. In regions where proliferation takes place, YAP-TEAD1 and thus CTGF expressions increased; pYAP expression was increased in regions where differentiation occur. It was observed that pYAP expression was high, YAP and CTGF expressions were low in lumen epithelium of implantation sites on 5th day of pregnancy when implantation takes place. It was observed that pYAP expression was low, YAP and CTGF expressions were high in implantation sites on 6th day of pregnancy when decidualization occurs.
Conclusion: Our findings suggest that Hippo signaling pathway may have a role in implantation and decidualization in mice.
Key words: implantation, YAP, pYAP, TEAD1, CTGF