Yaşlılarda Covid-19 fobisi, geriatrik depresyon ve kaygı arasındaki ilişkiler
Relationships between Covid-19 phobia, geriatric depression, and anxiety in the elderly
Yazar: DİLARA KANPARA
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SELÇUK ASLAN
İstanbul Kent Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: COVID 19 = COVID 19 ; Depresyon = Depression ; Fobiler = Phobic disorders ; Geriatri = Geriatrics ; Geriatrik psikiyatri = Geriatric psychiatric ; Kaygı = Anxiety ; Pandemiler = Pandemics ; Yaşlılar = Aged

Özet:
Dünya nüfusunda yaşlı bireylerin sayısı her geçen gün artmaktadır. Türkiye nüfusunun da yaklaşık yüzde dokuzunu yaşlılar oluşturmaktadır ( T.C. Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı Özürlü ve Yaşlı Hizmetleri Genel Müdürlüğü, 2020). Genç nüfusun tıbbi açıdan beklentisi tedavi iken yaşlı nüfusun tıbbi beklentisi yaşam kalitesinin korunmasıdır (Kutsal, 2011). Ancak dünya çapında yaşlılar için yaşam kalitesini korumak, 2019 yılı itibari ile salgın hastalıklar sebebi ile güçleşmiştir. Covid-19 salgını tüm dünyada olduğu gibi Türkiye'yi de fiziksel ve ruhsal sağlık anlamında tehdit etmiştir. Yaş ilerledikçe hastalık oranlarının arttığı, fizyolojik olarak bağışık sisteminin yavaşladığı gerçeğini ele alırsak yaşlıların salgın hastalıklarla baş etmesinin gençlere göre daha güç olduğu görülmektedir. Bu bağlamda bu çalışmanın amacı Türkiye'deki yaşlılarda covid-19 fobisi, geriatrik depresyon ve kaygı arasındaki ilişkileri incelemektir. Bu amaç doğrultusunda bağımlı değişkenler ( covid-19 fobisi, geriatrik depresyon ve kaygı ) arasındaki ilişkiler ve bu değişkenlerin sosyodemografik değişkenlerle ilişkisi incelenecek; sosyodemografik değişkenler temelinde oluşturulan gruplar arasında bağımlı değişken düzeyleri bakımından farklılık olup olmadığı ve covid-19 fobisi ile kaygı düzeyinin depresyon düzeyini yordayıp yordamadığı araştırılacaktır.
Araştırma ilişkisel tarama modeliyle gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın evreni, Şubat 2021 - Mayıs 2021 tarihleri arasında Türkiye'de yaşayan 65 yaş ve üstü bireylerden oluşmaktadır. Araştırmada veri toplamak amacıyla araştırmacı tarafından hazırlanan Kişisel Bilgi formunun yanı sıra Arpaci, Karataş ve Baloğlu (2020) tarafından geliştirilmiş Koronavirüs 19 Fobisi (CP19-S) Ölçeği, Yesavage ve arkadaşlarının geliştirdiği Yesavage Geriatrik Depresyon Skalası ve Beck, Epstein, Brown ve Steer'nın geliştirdiği Beck Anksiyete Ölçeği kullanılmıştır. Elde edilen veriler SPSS 25 programı ile analiz edilmiştir. Araştırmadan elde edilen bulgulara göre yaşlılarda covid-19 fobisi, geriatrik depresyon ve kaygı düzeyleri arasındaki ilişkileri incelemek amacıyla yapılan araştırmaya %48.4'ü kadın %51.6'sı erkek 186 katılımcı dahil edilmiştir. Analiz sonuçları, erkek katılımcıların somatik ve ekonomik alt boyutlarıyla covid 19 fobisinin kadınlara göre daha yüksek olduğu görülmüştür. Evli olmayan katılımcıların kaygısı ve somatik alt boyutu ile covid 19 fobisinin evli olan katılımcılara göre daha yüksek olduğu görülmüştür. Fiziksel engelli olan katılımcıların covid 19 fobisi, geriatrik depresyonu ve kaygısı diğerlerine göre daha yüksek olduğu görülmüştür. Yaşlılarda günlük haber takibi süresi arttıkça kaygısı, geriatrik depresyonu, covid 19 fobisi de artmaktadır. Çevresiyle görüntülü görüşen yaşlıların kaygısı, geriatrik depresyonu ve covid 19 fobisinin somatik alt boyutu azalmaktadır. Sesli görüşmelerin kaygısı, geriatrik depresyonunu ve covid 19 fobisinin somatik alt boyutunu azalmaktadır. Yaşlıların geriatrik depresyon düzeyi arttıkça covid 19 fobisi de artmaktadır.

Abstract:
The number of elderly people in the world population is increasing day by day. Elderly people constitute approximately 9 percent of Turkey's population (T.C. Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı Özürlü ve Yaşlı Hizmetleri Genel Müdürlüğü, 2020). While the medical expectation of the young population is treatment, the medical expectation of the elderly population is the preservation of their quality of life (Kutsal, 2011). However, maintaining the quality of life for the elderly around the world has become more difficult as of 2019 due to epidemics. The Covid-19 epidemic has threatened Turkey in terms of physical and mental health, as it does all over the world. If we consider the fact that the rate of disease increases with age and the physiologically immune system slows down, it is seen that the elderly are more difficult to cope with epidemics than the young. In this context, the aim of this study is to examine the relationships between covid-19 phobia, geriatric depression and anxiety in the elderly in Turkey. For this purpose, the relationships between dependent variables (covid-19 phobia, geriatric depression and anxiety) and the relationship between these variables and sociodemographic variables will be examined. 
In addition, it will be investigated whether there is a difference between groups formed on the basis of sociodemographic variables in terms of dependent variable levels and whether covid-19 phobia and anxiety level predict depression level. The research was carried out with the relational screening model. The population of the research consists of individuals aged 65 and over living in Turkey between February 2021 and May 2021. The sample of the study consists of 186 (96 males and 90 females) elderly individuals from this population who voluntarily agreed to participate in the research. In addition to the Personal Information form prepared by the researcher to collect data in the study, the Coronavirus 19 Phobia (CP19-S) Scale developed by Arpaci, Karataş and Baloğlu (2020), the Yesavage Geriatric Depression Scale developed by Yesavage et al. Beck Anxiety Scale developed by him was used. The obtained data were analyzed with SPSS 25 program. The results of the analysis showed that male participants had a higher somatic and economic sub-dimensions of covid 19 phobia than females. It was observed that the anxiety and somatic sub-dimension and covid 19 phobia of the unmarried participants were higher than the married participants. It was observed that the participants with physical disabilities had higher covid 19 phobia, geriatric depression and anxiety than the others. Anxiety, geriatric depression and covid 19 phobia increase as the daily news follow-up time increases in the elderly.The anxiety, geriatric depression and somatic sub-dimension of covid 19 phobia of elderly people who make video calls with their surroundings decrease. Voice interviews reduce anxiety, geriatric depression and the somatic sub-dimension of covid 19 phobia. As the geriatric depression level of the elderly increases, the covid 19 phobia also increases.