Non-alkolik yağlı karaciğer hastalığı (NAFLD) ile human adenovirus 36 ilişkisinin araştırılması
Investigation of the relationship between non-alcoholic fatty liver disease (NAFLD) and human adenovirus 36
Yazar: HARİKA ÖYKÜ DİNÇ
Danışman: PROF. DR. BEKİR SAMİ KOCAZEYBEK
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Tıbbi Mikrobiyoloji Ana Bilim Dalı / Mikrobiyoloji Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Mikrobiyoloji = Microbiology
Dizin: Adenovirüs enfeksiyonları = Adenoviridae infections ; Adenovirüsler = Adenoviridae ; Adipokinler = Adipokines ; DNA = DNA ; Karaciğer hastalıkları = Liver diseases ; Karaciğer yağlanması = Fatty liver ; Nötralizasyon = Neutralization ; Obezite = Obesity ; Serum = Serum

Özet:
Günümüzde en sık görülen karaciğer hastalıkları arasında yer alan NAFLD, karaciğer hücrelerinde çeşitli nedenlerden dolayı lipid birikmesi sonucu gelişmektedir. HAdV-36'nın E4orf1 geni aracılığıyla adipoz dokuda, adiposit proliferasyonu ve farklılaşmasına yol açarak obezite ve ilişkili hastalıkların gelişmesine neden olduğu ileri sürülmektedir. Bu nedenle, HAdV-36-obezite ilişkisine dair araştırmalar son yıllarda obezite ile ilişkili NAFLD gibi hastalıklar üzerinde de devam etmektedir.  
Bu kapsamda erişkinlerde olgu-kontrol temelli, klinik retrospektif olarak planlanan çalışmamızda 106 farklı metabolik profillere sahip karaciğer yağlanması olan çalışma grubu ve 81 normal kilolu sağlıklı bireylerden oluşan kontrol grubunda serum nötralizasyon yöntemiyle HAdV-36 nötralizan antikor varlığını ve ELISA yöntemiyle serum adipokin (leptin, adiponektin ve IL-6) düzeylerini saptayarak, "HAdV36-NAFLD" ilişkisini göstermeyi amaçladık. Bununla birlikte karaciğer yağ dokusu örneklerinde Nested-PCR yöntemiyle HAdV-36 DNA varlığını araştırmayı amaçladık.
106 hastanın 10'unda, 81 kontrol olgusunun ikisinde HAdV-36 nötralizan antikor varlığı belirlenmiş, aralarında anlamlı fark saptanmıştır (p=0.05). Çalışma grubunda total kolesterol, trigliserid ve adipokin serum düzeyleri anlamlı olarak yüksek bulundu (p=0.05). NAFLD olan çalışma grubu olgularında HAdV-36 nötralizan antikor pozitif olgularda, serum adipokinleri açısından anlamlı bir fark saptanmazken, LDL ve total kolesterol düzeyi anlamlı olarak yüksek bulundu (p=0.05). HAdV-36 OR=4,11 değeri ile bir risk faktörü olarak belirlenirken, binary lojistik regresyon analizinde istatistiksel olarak anlamlı bir fark göstermedi. Hastalardan alınan yağ dokusu örneklerinin hiçbirinde HAdV-36 DNA'sı saptanmamıştır.
Sonuç olarak, bu veriler multifaktöriyel etiyolojiye sahip olan NAFLD ile HAdV-36 etiyopatogenez ilişkisinde HAdV-36 varlığının karaciğer yağlanmasında bir rolünün olabileceğini düşündürebilir. Ancak, bu ilişkinin daha net ortaya konulması için geniş serili ve özellikle kohort temelli yeni çalışmalara gereksinim olduğunu düşünmekteyiz

Abstract:
NAFLD, which is among the most common liver diseases today, develops as a result of lipid accumulation in liver cells for various reasons. It has been suggested that HAdV-36 leads to adipocyte proliferation and differentiation in adipose tissue through the E4orf1 gene, leading to the development of obesity and related diseases. Therefore, research on the relationship between HAdV-36 and obesity has been continuing on obesity-related diseases such as NAFLD in recent years.
In this context, in our study, which was planned as a case-control-based clinical retrospective in adults, we determined the presence of HAdV-36 neutralizing antibodies by serum neutralization method, and the presence of HAdV-36 neutralizing antibodies in the study group with 106 different metabolic profiles and the control group, which consisted of 81 normal weight healthy individuals. We aimed to show the "HAdV36-NAFLD" relationship by detecting serum adipokine (leptin, adiponectin and IL-6) levels. However, we aimed to investigate the presence of HAdV-36 DNA in liver adipose tissue samples using the Nested-PCR method.
The presence of HAdV-36 neutralizing antibodies was determined in 10 of 106 patients and two of 81 control subjects, and a significant difference was found between them (p=0.05). Total cholesterol, triglyceride and adipokine serum levels were found to be significantly higher in the study group (p=0.05). While there was no significant difference in serum adipokines in HAdV-36 neutralizing antibody positive patients in the study group with NAFLD, LDL and total cholesterol levels were found to be significantly higher (p=0.05). While HAdV-36 was determined as a risk factor with OR=4.11, it did not show a statistically significant difference in binary logistic regression analysis. HAdV-36 DNA was not detected in any of the adipose tissue samples taken from the patients.
In conclusion, these data may suggest that the presence of HAdV-36 may play a role in the etiopathogenesis relationship between NAFLD, which has a multifactorial etiology, and HAdV-36. However, we think that new studies with large series and especially cohort-based studies are needed to reveal this relationship more clearly.