Çocuk hastalarda üreteral jet akım hızının üriner sistem taş oluşumundaki etkisi
Effects of ureteral jet flow dynamics on urinary tract stone formation in children
Yazar: SERDAR ÇELİK
Danışman: DOÇ. DR. ÖMER DEMİR
Dokuz Eylül Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Üroloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2014
Konu: Üroloji = Urology
Dizin: Böbrek hastalıkları = Kidney diseases ; Böbrek taşları = Kidney calculi ; Peristalsis = Peristalsis ; Ultrasonografi-doppler = Ultrasonography-doppler ; Çocuklar = Children ; Ürinasyon = Urination ; Üriner taşlar = Urinary calculi

Özet:
Giriş ve Amaç: Azalmış peristaltizm ve buna bağlı idrar stazı ile birlikte taş oluşum riskinde artış gözlenmektedir. Peristaltizm hakkında bilgi veren ve doppler ultrasonografik ölçümü yapılabilen üreteral jet dinamikleri ile nonobstrüktif böbrek taşı oluşumu arasındaki ilişki erişkin hasta grubunda ortaya konulmuştur. Bu çalışmadaki amacımız çocuk hasta grubunda üreteral jet akım dinamikleri ile taş oluşumu arasındaki ilişkiyi ortaya koymaktır.
Gereç ve Yöntemler: Mart 2013 ile Aralık 2013 tarihleri arasında üroloji ve pediatrik nefroloji kliniklerine yan ağrısı ile başvuran 4-18 yaş arası çocuk hastalar ve bu hastalar ile aynı gün benzer yaş grubunda herhangi bir şikayeti olmadan kontrol amaçlı başvuran hastalar prospektif olarak değerlendirildi. Bu hastaların hiçbirinin herhangi bir komorbiditesi ve metabolik bozukluğu mevcut değildi. Hastaların önce doppler ultrasonografi ile bilateral üreteral jet akım ölçümleri yapıldı. Sonrasında yan ağrısı ile başvuran hastalara rutin ultrasonografi yapıldı. Bu hastalar arasından tek taraflı nonobstüriktif alt pol böbrek taşı saptanan hastalar Grup 1, kontrol grubu ise Grup 2 diye adlandırıldı. Grup 1 taşlı ve sağlıklı renal üniteler, Grup 2 sağ ve sol sağlıklı renal üniteler diye ikişerli gruplara ayrıldı. Değerlendirilen parametreler, ortalama jet akım hızı (JETort), maksimum jet akım hızı (JETmaks), jet akım süresi (JETsüre) ve jet akım paterni (JETpatern) şeklindeydi. Bu parametreler gruplar arası karşılaştırılarak değerlendirildi.
Bulgular:  Grup 1'de 32 ve grup 2'de 32 olmak üzere toplam 64 hasta değerlendirildi. Grup 1 ve 2 hastaların demografik verileri arasında istatistiksel anlamlı farklılık saptanmadı. JETort değeri Grup 1 taşlı renal ünitelerde; Grup 1 sağlıklı ve Grup 2 sağlıklı sağ ve sol renal ünitelere göre istatistiksel olarak anlamlı düşük saptandı (p<0,05). JETmaks ve JETsüre değerlerinde ise gruplar arası anlamlı farklılık saptanmadı. JETpatern tipleri değerlendirildiğinde ise kontinu jet patern oranı Grup 1 taşlı ünitelerde diğer gruplara göre anlamlı olarak yüksek saptandı (p<0,05). Yapılan ROC analizinde en yüksek sensitivite ve spesifite değerlerindeki JETort değeri için cut-off değer 9,5 cm/s olarak saptandı ve JETort değerinin <9,5 cm/s olduğu böbreklerde taş görülme riskinin 5,6 kat daha fazla olduğu saptandı (OR:5,6; p=0,018). Ayrıca ortalama JETort değerinin <9,5cm/s ve kontinu JETpatern tipinin birlikte gözlendiği durumlarda ise taşa sensitivitenin %100; spesifitenin ise %61,76 olduğu saptandı.
Sonuç: Düşük üreteral jet akım hızının azalmış üreter peristaltizmin bir göstergesi olduğu düşünüldüğünde JETort değerinin <9,5 cm/s ve/veya kontinu JETpatern tipinin olduğu durumlarda, azalmış peristaltizm ve idrar stazına bağlı taş oluşumu açısından dikkatli olunmalıdır. Bu ölçümlerin gözlendiği durumlarda hastalar mutlaka üriner sistem taş hastalığı açısından araştırılmalıdır.

Abstract:
Objective: The risk of stone formation increases with urinary stasis associated with decreased peristaltism. The relationship between nonobstructive kidney stone formation and ureteral jet dynamics, which can be measured with Doppler ultrasonography and provide information about ureteral peristaltism, has been demonstrated in adults. The aim of this study is to investigate the relationship between ureteral jet dynamics and stone formation pediatric patients. 
Method: Patients admitted to Urology and Pediatric Nephrology clinics with flank pain between March 2013 and December 2013 between the ages of 4-18 years old and asymptomatic age-matched children for control group were prospectively enrolled. They did not have any known comorbidity and/or metabolic disorder. First, bilateral ureteral jet flow measurements were performed with Doppler ultrasonography in patients. After routine ultrasonography was performed in patients presenting with flank pain. Patients with unilateral nonobstructive lower pole kidney stone formed Group 1 and the control group was called Group 2. These groups were divided into two groups, as affected and healthy renal units in Group 1 and right and left healthy renal units in Group 2. Evaluated parametres were the average of jet flow rate (JETave), the maximum jet flow rate (JETmax), the time of jet flow (JETtime) and the pattern of jet flow (JETpattern). These parameters were compared between groups.
Results: Total of 64 patients, 32 in group 1 and 32 in group 2 were evaluated. Demographic data of between group 1 and 2 patients did not differ significantly. JETave value in affected renal units in group 1 was found to be significantly lower than healthy renal units in Group 1 and right and left healthy renal units in Group 2 (p<0.05). JETmax and JETtime values were not significantly different between the groups. When comparing types of JETpattern between groups, continuous jet pattern rate in affected renal units in Group 1 was found to be significantly higher than other groups (p<0.05). In ROC analysis the cut-off value of JETave was found as 9.5 cm / s with maximum sensitivity and specificity values in the kidney, stone risk was found to be 5.6 times more (OR:5.6; p=0.018). If the average JETave value is <9.5 cm / s and continuous jet pattern type is observed, this predicts stone risk with a sensitivity of 100% and specificity of 61.76%.
Conclusions: Considering the fact that low ureteral jet flow rate is a sign of decreased ureteral peristaltism; when JETave value is <9.5 cm / s and / or continuous JETpattern is observed,  one should be careful in terms of stone formation due to decreased peristaltism and urinary stasis. Patients with these findings should undergo follow-up due to the risk of stone formation.