Parkinson hastalarında erken sabah off dönemlerinin değerlendirilmesi
Assessment of early morning off periods in Parkinson's disease
Yazar: ELA SİMAY ZENGİN
Danışman: PROF. DR. BERRİL DÖNMEZ ÇOLAKOĞLU
Dokuz Eylül Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Nöroloji Ana Bilim Dalı / Nöroloji Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Nöroloji = Neurology
Dizin: Belirti ve semptomlar = Signs and symptoms ; Gastoparezi = Gastroparesis ; Mide = Stomach ; Mide hastalıkları = Stomach diseases ; Motor beceriler = Motor skills ; Parkinson hastalığı = Parkinson disease ; Uyku = Sleep ; Yaşam kalitesi = Quality of life

Özet:
Amaç: Erken sabah off (ESO) dönemi, Parkinson hastalarında ilk ortaya çıkan motor komplikasyonlardan biridir. ESO dönemleri dizabiliteye yol açarak hastaların yaşam kalitelerini önemli ölçüde azaltmaktadır. Gastropareziye bağlı günlük alınan ilk doz levodopanın gecikmiş etkisi ile ortaya çıktığı düşünülmekle birlikte bu konuda yeterli çalışma bulunmamaktadır. Biz çalışmamızda ESO sıklığını ve demografik veriler, gastroparezi semptomları, uyku parametreleri ve yaşam kalitesi ile ilişkisini incelemeyi amaçladık.

Materyal ve Metod: Bu kesitsel analitik çalışmaya, rutin poliklinik kontrollerine başvuran 90 idiyopatik Parkinson hastası dahil edilmiştir. Hastalara ESO'nun gastroparezi semptomları, uyku parametreleri, non motor semptomlarla ilişkisini sorgulayan bir anket uygulanmıştır. Hastalığın evresi Hoehn&Yahr ile yaşam kalitesi PDQ-8 ile değerlendirilmiştir.

Bulgular: ESO, hastalığın hemen her evresinde sıklıkla görülmekte olup, hastaların %42,2'sinde saptanmıştır. Gastroparezi semptomları ile ESO arasında anlamlı ilişki bulunmuştur (p<0.05). ESO olan hastalarda ortalama 3 gastroparezi semptomu saptanırken, ESO olmayan hastalarda ortalama 1 gastroparezi semptomu saptanmıştır. ESO sırasında en sık görülen semptomlar ise yatakta dönme/yataktan kalkma güçlüğü ve yorgunluktur. Gece toplam uyku süresi azaldıkça ve gece uyanıklık sayısı arttıkça ESO sıklığı artmaktadır (p<0.001). Ayrıca ESO olan hastaların yaşam kalitelerinin belirgin ölçüde azaldığı görülmüştür (p<0.001).

Sonuç: ESO Parkinson hastalığının tüm motor evrelerinde sık görülen bir semptom olup, hayat kalitesini negatif yönde etkilemektedir. ESO ile gastroparezi semptomları arasında belirgin bir ilişki mevcuttur. ESO ve gastroparezi semptomlarının sorgulanması, bu hasta grubunun daha iyi tedavi edilebilmesi açısından oldukça önemli bir adımı oluşturmaktadır

Abstract:
Objectives: Early morning off (EMO) is a poorly defined symptom experienced as one of the first complications by patients with Parkinson's disease (PD). EMO periods are known to be a cause of significant disability and have a negative impact on quality of life. However, EMOs are thought to be caused by delayed on of the first daily dose of levodopa due to gastroparesis, little is known about EMOs. The purpuse of this study is to investigate EMO prevalance, demographic information and relation to gastroparesis symptoms, sleep parameters and quality of life.
Materials and Methods: In this cross-sectional observational study, a questionnaire evaluated EMOs, gastroparesis symptoms, sleep parameters and non-motor sypmtoms was administered to 90 patients with idiopathic PD attending a routine appointment. Patients' disease severity was evaluated by Hoehn&Yahr scale and quality of life was evaluated by The Short Form Parkinson's Disease Questionnaire (PDQ-8).
Results: EMO periods are common across all disease stages and occur in 42.2 % of all patients. EMOs were found to be associated with gastroparesis symptoms (p<0.05). While EMO patients with emo patients suffer from an average of 3 gastroparesis symptoms, patients without EMO only have an avarege of 1 gastroparesis symptoms. The most common symptoms while EMO were difficulty with getting out of the bed/turning in the bed and fatigue. The prevalence of EMO increased as nighttime sleep duration reduced and wake after sleep onset increased (p<0.001).Also, the quality of life (QOL) of those with EMO was significantly reduced (p<0.001).
Conclusions: The prevalence of EMO across all motor stages is significantly high and it is lowering QOL. It is observed there is a significant relation between gastroparesis symptoms and EMO. Questioning EMO with gastroparesis symptoms and developing better management and treatment strategies for this group of patients with PD is needed.
Keywords: Early morning off, morning akinesia, gastroparesis symptoms, sleep, quality of life