Bilişsel farkındalık stratejilerine dayalı okuma eğitimi etkinliklerinin okuduğunu anlama becerilerini geliştirmeye etkisi
Effect of reading instruction activities based on cognitive awareness strategies on improvement of reading comprehension skills
Yazar: SEÇİL COŞKUN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. HALİT KARATAY
Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe Eğitimi Ana Bilim Dalı / Türkçe Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Bilişsel farkındalık = Metacognitive ; Metin okuma = Text reading ; Okuma = Reading ; Okuma etkinlikleri = Reading activities ; Okuma eğitimi = Reading training ; Okuma stratejileri = Reading strategies ; Okuma-anlama = Reading-comprehension ; Okuma-anlama becerisi = Reading-comprehending skill

Özet:
Bu araştırmada bilişsel farkındalık stratejilerine dayalı okuma eğitimi etkinliklerinin ilköğretim öğrencilerinin okuduğunu anlama becerilerini geliştirmeye etkisi incelenmiştir. Araştırmanın temel amacı deney grubunda uygulanan bilişsel farkındalık stratejilerine dayalı okuma eğitimi ile kontrol grubuna uygulan geleneksel yapıdaki okuma eğitiminin öğrencilerin metin türlerine göre okuduğunu anlama ile ilgili bilişsel farkındalık düzeylerine etkisini belirlemektir.Araştırmada ön-son test kontrol gruplu deneysel araştırma modeli kullanılmıştır. Araştırma 2010-2011 eğitim öğretim yılı bahar yarıyılında Ankara ili Yenimahalle ilçesinde bulunan iki ilköğretim okulunun 6.sınıf öğrencileri ile yürütülmüştür. Araştırmaya deney grubunda 42, kontrol grubunda 63 olmak üzere toplam 105 öğrenci katılmıştır. Deney grubunda okuma eğitimi dersi, 7 hafta boyunca bilişsel farkındalık stratejilerine dayalı okuma eğitimi etkinlikleri ile işlenmiş, kontrol grubunda bu ders geleneksel yapıdaki okuma eğitimi etkinlikleri ile sürdürülmüştür.Araştırmada veriler, metin türlerine dayalı okuduğunu anlama testi ve okuma stratejileri bilişsel farkındalık ölçeği kullanılarak toplanmıştır.Veri toplama araçları ile elde edilen veriler, SPSS 15.0 (Statistic Package For Social Science) programı kullanılarak analiz edilmiş, deney ve kontrol grubundan elde edilen veriler arasındaki farkın anlamlı olup olmadığı ?t-testi? ile sınanmıştır. Gruplar arası kıyaslamalarda anlamlılık düzeyi .05 olarak kabul edilmiştir.Araştırma sonucunda;1. Deney grubu öğrencilerinin okuduğunu anlama düzeylerine ilişkin ön test ile son test puan ortalamaları arasında anlamlı bir farkın olduğu belirlenmiştir.2. Kontrol grubu öğrencilerinin okuduğunu anlama düzeylerine ilişkin ön test ile son test puan ortalamaları arasında anlamlı bir farkın olmadığı belirlenmiştir.3. Öğrencilerin okuma stratejileri ile ilgili bilişsel farkındalık düzeylerini geliştirmede deney grubunda uygulanan bilişsel farkındalık stratejilerine dayalı okuma eğitimi etkinliklerinin kontrol grubunda uygulanan geleneksel okuma eğitimi etkinliklerinden çok daha etkili olduğu saptanmıştır.4. Öğrencilerin okuduğunu anlama düzeylerini geliştirmede deney grubunda uygulanan bilişsel farkındalık stratejilerine dayalı okuma eğitimi etkinliklerinin kontrol grubunda uygulanan geleneksel yapıdaki okuma eğitimi etkinliklerinden daha etkili olduğu belirlenmiştir.Anahtar Kelimeler: Okuduğunu anlama, okuma stratejileri, bilişsel farkındalık, metin, metin türleri.

Abstract:
In the present study, the effect of reading instruction activities based on cognitive awareness on improving reading comprehension skills of primary school students is examined. The primary purpose of this study is to determine the effect of reading instruction based on cognitive awareness strategies implemented to experimental group and traditional reading instruction implemented to control group on students? cognitive awareness level related with reading comprehension according to text types.In the present research, pretest ? posttest control group experimental design was used. The present research was conducted with sixth grade students from two different primary schools in Yenimahalle, Ankara during spring semester of 2010 ? 2011 academic years. Totally 105 students (42 in experimental group and 63 control group) participated in this research. . Reading instruction activities based on metacognitive awareness strategies were administered in experimental group over a period of seven weeks while traditional reading instruction activities were administered in control group.The tools for data collection were Reading Comprehension Test based on text types and Reading Strategies Metacognitive Awareness Scale.Data collected by these tools were analyzed via SPSS 15.0 (Statistic Package for Social Science) program, in order to probe whether the differences between the data obtained from experimental group and from control group is statistically significant (or not), t-test was conducted. To make comparison between two groups significance level was acknowledged as .05.The results showed that (1) statistically significant difference was found between pretest and posttest? mean scores of reading comprehension test administered to students in both experimental and control group; (2) no significant difference was found between the pretest and posttest? mean scores related reading comprehension level of students in control group; (3) the reading instruction activities based on metacognitive awareness strategies being implemented to experimental group was more effective than the traditional reading instruction activities being implemented to control group in improving students? metacognitive awareness level related with reading strategies; (4) the reading instruction activities based on metacognitive awareness strategies being implemented to experimental group are more effective than the traditional reading instruction activities being implemented to control group in improving students? reading comprehension level.Key Words: Reading comprehension, reading strategies, metacognitive awareness, text, text types.