Türkiye hava kargo taşımacılığı sektöründe havayolu seçim kriterlerinin analitik hiyerarşi yöntemi ile incelenmesi
The analysis of airline selection criteria at Turkish air cargo transportation industry with analytic hierarchy process
Yazar: MEHMET ŞAHİN DURAK
Danışman: DOÇ. DR. AYŞE KÜÇÜK YILMAZ
Anadolu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sivil Havacılık Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Sivil Havacılık = Civil Aviation ; İşletme = Business Administration
Dizin: Analitik hiyerarşi süreci = Analytical hierarchy process ; Analitik hiyerarşi yöntemi = Analytical hierarchy method ; Hava yolları = Airlines ; Hava yolu taşımacılığı = Airline transport ; Hava yolu ulaşımı = Air transportation ; Kargo = Cargo ; Kargo acenteleri = Cargo agents ; Kargo taşımacılığı = Cargo transportation ; Kargo uçağı = Cargo aircraft ; Rekabet gücü = Competitive power

Özet:
Hava kargo taşımacılığı sektöründe faaliyet gösteren hava kargo acentelerinin amacı, kargoların en hızlı şekilde ve en düşük maliyetle, doğru zamanda ve doğru yere ulaştırılmasını sağlayacak havayolunun seçimini yapmaktır. Kısacası hava kargo acenteleri "Kargo gönderim sürecinde hangi havayolunu seçmeliyim?" sorusuna yanıt aramaktadır. Bu bağlamda havayolu seçimini etkileyen kriterleri belirlemek ve önem derecelerini hesaplamak büyük önem taşımaktadır. Ayrıca hava kargo taşımacılığı sektöründe faaliyet gösteren havayollarının, seçim kriterlerinin önem derecesine göre stratejiler belirlemesi sürdürebilirlik ve rekabet gücünün artırılabilmesi açısından kritik öneme sahiptir.

Bu çalışmanın amacı, hava kargo taşımacılığı sektöründe havayolu seçimini etkileyen kriterleri belirlemek, bu kriterlerin önem derecesini hesaplamak ve hesaplanan önem derecelerini dikkate alarak belirlenen dört havayolu işletmesinin karşılaştırılmasını çok kriterli karar verme yöntemlerinden biri olan Analitik Hiyerarşi Süreci yöntemi ile gerçekleştirmektir.  Bununla birlikte analiz sonucunda Türkiye hava kargo taşımacılığı sektöründe en rekabetçi havayolu belirlenmiş olacaktır.

Yöntem olarak AHP'nin kullanılmasının nedeni, kurulacak olan hiyerarşinin çok kriterli olması ve kriterlerin önem derecesinin hesaplanmasında ikili karşılaştırmaların uzman kişiler tarafından yapılmasının uygun görülmesidir. Veriler anket tekniği kullanılarak toplanmıştır. Anket hava kargo acentelerinde üst düzey yönetici konumunda olan kişilere uygulanmıştır.


Anahtar Kelimeler: Hava Kargo Taşımacılığı, Analitik Hiyerarşi Süreci (AHP),Havayolu Seçim Kriterleri, Rekabet Gücü, Hava Kargo Acenteleri

Abstract:
The aim of the air cargo agencies serving at air cargo transportation is to choose the airline ensuring the delivery in a fastest way and with the lowest cost, at the right time and to the right place. In short, air cargo agencies search the answer to this question: "Which airline should I choose in cargo shipping process?". In this context, determining the criteria that affect selecting airline and calculating significance levels of these criteria is crucial. In addition, in terms of sustainability and increasing competitiveness, airlines' serving at air cargo transportation determining strategies with regards to significance levels of selecting criteria is critical. 

The purpose of this research is to determine the criteria that affect the selection of airline at air cargo transportation, to calculate the significance levels of these criteria and to carry out comparison of the determined four airlines considering the calculated significance levels with Analytic Hierarchy Process method, one of the multi-criteria decision making methods. Besides this, at the end of the analysis, the most competitive airline of Turkish air cargo transportation will be determined. 

The reason of using the AHP method is hierarchy's being multi-criteria and approving professionals making pairwise comparisons at calculating significance levels of criteria. Data was gathered with survey technique. Survey was implemented to the senior executives at air cargo agencies.


Keywords: Air Cargo Transportation, Analytic Hierarchy Process (AHP), Airline Selecting Criteria, Competitiveness, Air Cargo Agencies