Duygusal emek davranışları ve depresyon arası ilişkide yaşam doyumunun aracı rolü: Uçuş kabin ekibi örneklemi
The mediating role of life satisfaction on the relationship between emotional labor behaviors and depression: Flight cabin crew sample
Yazar: TİLBE BAŞPINAR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SELİN KARAKÖSE
Işık Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Depresyon = Depression ; Duygusal emek = Emetional labor ; Hava yolu işletmeleri = Airline companies ; Hava yolu taşımacılığı = Airline transport ; Havacılık sektörü = Aviation sector ; Kabin hizmetleri = Cabin services ; Kabin personeli = Cabin crew ; Yaşam doyumu = Life satisfaction ; Ölçekler = Scales

Özet:
Duygusal emek, çalışanların hizmet sırasında örgüt tarafından istenen duyguları ifade etmesi olarak bilinen ve olumsuz ruh sağlığı değişkenleri ile ilişkilendirilen bir kavramdır. Duygusal emek davranışının sıklıkla satış üzerine çalışan kişilerde araştırılarak depresyon ile ilişkilendirildiği, ancak havacılık sektöründe çalışan ve hava yolu şirketleri tarafından olumlu duygu ifadeleri göstermeleri beklenen kabin ekibi üzerinde araştırmalara odaklanılmadığı görülmüştür. Yaşam doyumu, duygusal emek ile ilgili ve depresyon ile güçlü ilişkide olan bir faktördür. Bu çalışmanın amacı uçuş kabin ekibinin duygusal emek davranışları ve depresyon düzeylerine yaşam doyumunun aracı rolünü araştırmaktır. Araştırmanın örneklemini 23-45 yaş aralığındaki (Ort=28.75, SS=4.63), 222 (183 kadın, 39 erkek) kabin memuru oluşturmaktadır. Araştırmada Bilgilendirilmiş Onam Formuna ek olarak, Sosyo-Demografik Bilgi ve Veri Formu, Duygusal Emek Ölçeği (DEÖ), Yaşam Doyumu Ölçeği (YDÖ) ve Beck Depresyon Envanteri (BDE) kullanılmıştır. Duygusal emek davranışları alt boyutları yüzeysel rol yapma davranışı, derinden rol yapma davranışı ve doğal (samimi) duygular ile depresyon arası ilişkide yaşam doyumunun aracı rolü üç farklı model oluşturularak PROCESS (Model 4) ile analiz edilmiştir. Yapılan analizler sonunda duygusal emek davranışının tüm alt boyutları ile depresyon arası ilişkide yaşam doyumunun aracı etki rolü olduğu bulunmuştur. Bulgular, çalışan bireylerde depresyona ilişkin faktörler değerlendirilirken, duygusal emek kavramının göz önüne alınmasına işaret etmesi dışında, özellikle duygusal emek davranışının hâkim olduğu havacılık ve benzer hizmet sektöründe yaşam doyumunun artırılmasına yönelik çalışmaların önemini göstermektedir.

Abstract:
Emotional labor is a term defined as the act of expressing organizationally desired emotions during service transactions by workers and strongly associated with poor mental health in workers. Even though most of the research focuses on the emotional labor behavior and depression among sales workers, researchers suggest examining this relationship among flight cabin crew who are the frontline employees of the aviation industry and are salaried to smile. Life satisfaction is a related factor to emotional labor and strongly associated with depression. The aim of the study is to investigate the mediator role of life satisfaction in the relationship between emotional labor behaviors and depression levels among flight cabin crew.  Participants were consisted of 222 (183 women and 39 men) between the ages from 23 to 45 (M=28.75, SD=4.63). In addition to Informed Consent Form, Socio-Demographic Infomation Form, Emotional Labor Scale (ELS), Satisfaction With Life Scale (SWLS), and Beck Depression Inventory (BDI) were used to collect data within paper-pencil techniques. Mediation modeling was tested by the bootstrapping sampling method (PROCESS-Model 4) and the results demonstrated that life satisfaction mediated the relationship between emotional labor behaviors, particularly surface acting, deep acting and naturally felt emotion, and depression. The findings provide information to understand the underlying mechanism of depression among workers especially work in an emotional labor industry and promising implications to improve intervention programs within life satisfaction among flight cabin crew for airlines companies and clinicians.