İki farklı coğrafi bölgedeki ilköğretim okullarında iç ortam havasının insan sağlığına etkileri yönünden değerlendirilmesi
Evaluation of indoor air and ıt's health effects at the primary schools in two differnt geographical area
Yazar: ERAY YURTSEVEN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. SELÇUK KÖKSAL
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Halk Sağlığı Bölümü / Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı / Çevre Bilimleri ve Mühendisliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2008
Konu: Halk Sağlığı = Public Health
Dizin: İç mekan = Interior space

Özet:
Tüm dünyada iç ortam hava kalitesi üzerine dikkatler giderek artış göstermektedir. Gelişmiş ülkelerde yaşam alanlarındaki iç ortam hava kirliliği, bina malzemeleri, havalandırma ve dizayn kontrolleri sayesinde çok düşük düzeylerdedir. Bununla beraber ortam havalandırması yetersiz yapıldığında, kirleticiler ortamda birikim yaparak, insan sağlığını tehdit eder duruma gelmektedir. İnsanlar günlük yaşamlarının %80-90'nını kapalı ortam çevresinde geçirmekte ve iç ortam hava kalitesinin insan sağlığı ve verimliliği üzerinde önemli etkiye sahip olduğu düşünülmektedir. Çocuk ve yaşlılar, birim kütle başına daha fazla hava teneffüs ettiklerinden, kirli iç ortam havasından daha fazla etkilenmektedirler. İç ortam hava kirleticilerine maruziyet sonucunda pnömoni, kronik obstructif akciğer hastalığı, akciğer kanseri, TB, düşük doğum ağırlığı ve katarkt gibi önemeli hastalıklarda artışlar olmaktadır. Bu sebeplerden dolayı okullardaki iç ortam kirleticilerinin tespit edilmesi önem kazanmaktadır. Araştırma İstanbul ilinde Fatih ve Silivri ilçelerindeki resmi İlköğretim okullarında yapılmıştır. Okullar farklı trafik yoğunluğuna sahip olan Fatih ve Silivri ilçelerinden, oluşturulan listelerden rastgele olarak belirlenmiştir. Çalışmada sıcaklık, nem, Karbon monoksit (CO), Karbon dioksit (CO2), Uçucu organik bileşikler (VOC), Ozon (O3) ve Kükürt dioksit (SO2) ölçümleri yapılmıştır. Bir soru formu oluşturularak okul yetkililerinden, sınıfın fiziksel durumunu belirten bilgilerin toplanması sağlanmıştır. Elde edilen veriler, USEPA (United State Environmental Protection Agency) ve WHO (World Health Organization), standartlarıyla karşılaştırmalar yapılarak mevcut durumun ortaya çıkarılması sağlanmıştır. Ölçüm sonuçları değerlendirildiğinde Silivri ilçesindeki 3 okulda VOC düzeyinin EPA ve WHO tarafından belirtilen değerlerin çok üstünde olduğu, CO2 düzeyinin ise ölçüm yapılan tüm okulların %95 inde belirtilen değerlerin çok üstünde olduğu tespit edilmiştir. Diğer ölçülen parametreler ise standartların altında belirlenmiştir.

Abstract:
Indoor air quality has increasingly been attracting attention worldwide. In most dwellings in developed countries, the level of indoor air pollution is very low because there are controls on the design, ventilation and construction of buildings. However, if ventilation of rooms are poor, pollution can build up to levels which may be detrimental to human health. People spend approximately %80?90 of their time indoor environments and indoor air quality effects people?s health and productivity. School aged children spend their time in schools and indoor air pollutants are been effected children more than adult. Because school age children breath deeply and more activity than adult this time. Exposure this indoor air pollutants increase the risk of important diseases including pneumonie, COPD, lung cancer, TB, low birth weight and cataract. There fore it is important that indoor air pollutants must be determined in schools. This study realized primary schools at Fatih and Silivri districts in İstanbul. Schools were choosen by accidental at list which were prepared by us. The measurements included continuous recording of Carbon monoxide (CO), Carbon dioxide (CO2), Volatil Organic Carbons (VOCs), humidity, temperature, Sulfur dioxide (SO2) and Ozone (O3). A questionnaire form prepared and full in it by school?s director about school?s environments conditions. This study also intends to compare indoor air quality at the schools with the recommended WHO and EPA. It is determined that three schools in Silivri VOC concentration were highly above WHO and EPA standarts, %95 of schools CO2 concentration were highly above WHO and EPA standarts. The other parameters concentration were under the standarts.