Yeşil entelektüel sermayenin çevresel performansa etkisinde yeşil insan kaynakları uygulamalarının ve çevre yanlısı davranışların aracılık rolü: Antalya'daki yeşil konaklama işletmeleri üzerine bir araştırma
The mediating role of green human resources practices and pro-environmental behaviors in the effect of green intellectual capital on environmental performance: A Study on green accommodation enterprises in Antalya
Yazar: NESLİ GÖÇER
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET DİNÇ
Isparta Uygulamalı Bilimler Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Ekonomi ve Yönetim Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: İşletme = Business Administration

Özet:
Turizm gelirlerinin ekonomik büyümeyi pozitif olarak etkilemesine uygun olarak otel işletmeleri yıllar içinde büyümekte ve çevreye karşı sorumlu olma ve çevreye zarar vermeyen çevre dostu faaliyetleri benimseme baskılarıyla karşı karşıya kalmaktadır. Çalışmanın amacı, Antalya ilinde bulunan yeşil otellerde, yeşil entelektüel sermayenin çalışanların algıları üzerinden otellerin çevresel performansına etkilerini incelemek ve bu etkide yeşil insan kaynakları yönetimi uygulamaları ile çalışanların çevre yanlısı davranışlarının aracı rolü olup olmadığını araştırmaktır. 

Bu çalışmada Antalya ilinde faaliyet gösteren beş yıldızlı yeşil konaklama işletmelerinde 360 çalışana kolayda örnekleme yöntemi ile anket çalışması yapılmıştır. Elde edilen verilere SPSS 25.0 paket programı, AMOS 25 paket programı kullanılarak analizler gerçekleştirilmiştir. Analizler kapsamında, ölçeklerin güvenirliğini belirlemek için İç Tutarlılık Katsayısı Yöntemi ve yapı geçerliliğini ölçmek için Doğrulayıcı Faktör Analizinden faydalanılmıştır. Araştırma modelinde yer alan hipotezler AMOS 25 paket programı yardımıyla Yapısal Eşitlik Modellemesi ile sınanmıştır. Analiz sonuçlarına göre, yeşil entelektüel sermayenin üç alt boyutunun (yeşil insan sermayesi, yeşil yapısal sermaye ve yeşil ilişkisel sermaye) yeşil otellerin çevresel performansı, yeşil insan kaynakları uygulamalarını ve çevre yanlısı davranışları pozitif yönlü ve anlamlı yönde etkilediği tespit edilmiştir. Ayrıca yeşil entelektüel sermayenin üç alt boyutunun yeşil otellerin çevresel performansına etkisi üzerinde yeşil insan kaynakları yönetimi uygulamalarının kısmi aracılık rolü gösterdiği sonucu elde edilmiştir.

Araştırma sonucunda elde edilen bilgiler, başta turizm ve ağırlama sektörü olmak üzere ilgili diğer sektörlere de faydalı olacak ve organizasyon yapısı içindeki tüm yönetici ve çalışanlara yeni ilhamlar verebilecek şekilde önerilere dönüştürülmüştür.

Abstract:
In line with the positive impact of tourism revenues on economic growth, hotel businesses have been growing over the years and are facing pressures to be environmentally responsible and adopt environmentally friendly activities that do not harm the environment. The aim of the study is to examine the effects of green intellectual capital on the environmental performance of hotels through the perceptions of employees in green hotels in Antalya and to investigate whether green human resources practices and pro-environmental behaviors of employees have a mediating role in this effect.

In this study, a survey was conducted with 360 employees in five-star green accommodation establishments operating in Antalya province, using convenience sampling method. The data obtained was analyzed using SPSS 25.0 package program and AMOS 25 package program. Within the scope of the analyses, the Internal Consistency Coefficient Method was used to determine the reliability of the scales and the Confirmatory Factor Analysis was used to measure the construct validity. The hypotheses in the research model were tested with Structural Equation Modeling with the help of AMOS 25 package program. According to the analysis results, it has been determined that the three sub-dimensions of green intellectual capital (green human capital, green structural capital and green relationship capital) positively and significantly affect the environmental performance of green hotels, green human resources management practices and pro-environmental behaviors. In addition, it was concluded that green human resources management practices have a partial mediator role on the effect of the three sub-dimensions of green intellectual capital on the environmental performance of green hotels.

The information obtained as a result of the research has been transformed into suggestions that will be beneficial to the tourism and hospitality industry as well as other related sectors and to provide new inspiration to all managers and employees within the organizational structure.