Uygulamalı çevre etkinliklerinin 5. 6. ve 7. sınıf öğrencilerinin çevresel vatandaşlık düzeylerine etkisi
The effect of applied environmental activities on the environmental citizenship levels of 5th, 6th and 7th grade students
Yazar: BELEMİR AKPINAR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ FEHİME SEVİL YALÇIN
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Çevresel vatandaş davranışlarının bireylere kazandırılması, çevresel sorunların çözümünde en etkili yoldur. Öğrencilere erken yaşlarda etkinlik temelli eğitim verilmesi çevreye yönelik sorumlu davranışların kazandırılması etkinliğini arttırmaktadır. 
Bu çalışmanın amacı, 5. ,6. ve 7.sınıf öğrencilerinin, uygulamalı çevre etkinliklerinin çevresel vatandaşlık düzeylerine etkisini araştırmaktır. Araştırma örneklemi 2022-2023 eğitim öğretim yılında Marmara bölgesinde bulunan bir ilde MEB'e bağlı özel bir okulda öğrenim gören 5., 6. ve 7. sınıf öğrencilerinin olduğu toplam 76 öğrenciden  oluşturmaktadır. Öğrencilere araştırmacı tarafından hazırlanan 10 adet çevre konulu etkinlik uygulanmıştır. Araştırmada hem nitel hem de nicel yöntemlerden oluşan karma bir araştırma yönteminden birleştirme (çeşitleme) kullanılmıştır. Araştırmanın nicel kısmında Özden ve Öztürk (2019) tarafından geliştirilen Çevresel Sorumlu Vatandaş Davranışları Ölçeği ile Çermik ve Akçay (2020) tarafından geliştirilen Çevresel Vatandaşlık Bilgi Testi uygulanmıştır. Araştırmada nitel veri toplama araçlarından görüşme tekniği kullanılmış, toplanan veriler ile çözümlenmiştir. Sonuçlara bakıldığında, çevre etkinliklerinin çevresel vatandaşlık eğitiminde etkili olduğunu göstermiş, öğrencilerin çevre vatandaşlığını, bireyin çevre sorunlarına karşı duyarlı olması ve bu sorunları çözmek için çevre dostu davranışlar benimsemesi olarak algıladıkları belirlenmiştir. Araştırmada uygulanan hem nicel hem nitel verilere bakıldığında çevre eğitiminin sadece çevre temizliği ve doğayı koruma gibi basit uygulamalarla sınırlı kalmaması gerektiğini, aksine, öğrencilerin çevresel kavramlar ve bilgi düzeylerinin artırılması gerektiği gözlenmektedir.

Abstract:
Instilling environmental citizenship behaviors in individuals is the most effective way to solve environmental problems. Providing activity-based education to students at an early age increases the effectiveness of instilling responsible behaviors towards the environment.  
The aim of this study is to investigate the effects of applied environmental activities on the environmental citizenship levels of 5th, 6th and 7th grade students. The research sample consists of a total of 76 students, including 5th, 6th and 7th grade students, studying at a private school affiliated with the Ministry of Education in a province in the Marmara region in the 2022-2023 academic year. 10 environmental themed activities prepared by the researcher were applied to the students. A mixed research method consisting of both qualitative and quantitative methods was used in the research. In the quantitative part of the research, the Environmentally Responsible Citizen Behaviors Scale developed by Özden and Öztürk (2019) and the Environmental Citizenship Knowledge Test developed by Çermik and Akçay (2020) were applied. In the research, interview technique, one of the qualitative data collection tools, was used and the collected data was analyzed.
When the results are examined, it has been determined that environmental activities are effective in environmental citizenship education, and it has been determined that students perceive environmental citizenship as an individual's sensitivity to environmental problems and adopting environmentally friendly behaviors to solve these problems. When we look at both the quantitative and qualitative data applied in the research, it is observed that environmental education should not be limited to simple practices such as environmental cleaning and nature protection, on the contrary, students' environmental concepts and knowledge levels should be increased.