Türk sanat müziği korosu ses sanatçılarında elektroglottografi ile ses analizi değerlendirilmesi
Electroglottographic voice analysis assessment on Turkish classical music choir vocal artists
Yazar: EMEL KOCA KAYIKÇI
Danışman: YRD. DOÇ. DR. MESUT KAYA
Turgut Özal Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Odyoloji ve Konuşma Bozuklukları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Kulak Burun ve Boğaz = Otorhinolaryngology (Ear-Nose-Throat)
Dizin: Koro = Choir ; Sanatçılar = Artists ; Ses = Voice ; Ses analizi = Voice analysis ; Ses kalitesi = Voice quality ; Türk sanat müziği = Turkish art music ; Şarkı söyleme = Singing

Özet:
İletişim kurma, insan olmanın en temel gereksinimlerinden olup, ses bu gereksinimin en temel unsurudur. İnsanlık konuşma dilini geliştirmeden önce iletişim için sesleri kullanmıştır. Ses, larinks, toraks ve akciğerler, kas- iskelet sistemi ve psiko-nörolojik sistemlerin birbirleriyle uyumlu olarak çalışması sonucu oluşmaktadır. Fizyolojik ve anatomik farklılıklar sesin kişiye özgü olmasını ve birbirinden ayırt edilebilmesini sağlar.
Bu çalışmanın amacı; Türk Sanat Müziği sanatçılarının seslerini analiz etmek ve mevcut olabilecek ses değişimlerini akustik, emosyonel ve fonksiyonel açıdan değerlendirmektir.
Çalışma Mart 2015 ve Ağustos 2015 tarihleri arasında yapılmış ve çalışmaya toplam dört korodan 39 kadın, 11 erkek olmak üzere 50 TSM sanatçısı dahil edilmiştir. Kontrol grubu olarak 25 kadın, 25 erkek olmak üzere toplam 50 kişi seçilmiştir. Sanatçıların VHI (Voice Handicap Indeks) değerlerinin tespiti yapılmış olup, performans öncesi ve sonrasında EGG cihazı ile ses analizleri alınmış ve ölçüm sonuçları karşılaştırılmıştır. Aynı zamanda ses sanatçıları ile normal popülasyonun ses analiz verileri karşılaştırılmıştır. Akustik analizlerde Temel frekans (F0) , Jitter% , Shimmer %, HNR (dB), MFZ (sn), S/Z (sn) oranları ve formantlar ( F1, F2, F3, F4) ölçülmüştür. 
Gruplardan denek grubun yaş ortalaması 54,88, kontrol grubun 37,94'tür. Denek grubunda 26 birey alkol kullanırken kontrol grubunda alkol kullanan 25 birey bulunmaktadır. Denek grubundaki bireylerin Jitter% ve Shimmer% değerlerinin kontrol grubundaki bireylerin Jitter% ve Shimmer% değerlerinden daha yüksek olduğu bilgisine ulaşılmıştır. Denek grubundaki bireylerin F0 değerlerinin kontrol grubunun F0 verilerinden ortalama olarak 29, 95 daha az olduğu görülmüştür. Denek grubundaki bireylerin performans öncesi değerleri ile performans sonrası S/Z oranları; Jitter%, Shimmer% ve HNR değerleri arasında anlamlı bir farklılık olmadığı görülmüştür. Performans öncesi ve sonrası tüm sanatçıların F0, F1 ve F2 değerleri tespit edilebilirken, 7 bireyde F3 değeri ve 18 bireyde F4 değeri tespit edilememiştir. Denek grubundaki bireylerin performans öncesi ile performans sonrası F0, F3 ve F4 değerleri arasında anlamlı bir farklılık yoktur. Ancak denek grubundaki bireylerin performans öncesi F1 ve F2 değerlerinin performans sonrasında arttığı söylenebilir. Yaş arttıkça Shimmer%  değeri artmış olup, F0 değerlerinde düşme gözlenmiştir. MFZ süreleri performans sonrasında artış göstermiştir. Katılımcılar cinsiyetlerine göre değerlendirildiğinde F0 kadınlarda daha yüksek gözlenmiş; S/Z ve MFZ'de anlamlı bir farklılık elde edilmemiştir.
Çalışmamız sonucunda elde edilen veriler değerlendirildiğinde yaş ve günlük yaşam alışkanlıklarının ses kalitesini etkilediği ve performans boyunca yapılan egzersizlerle sesin ısınması sonucu MFZ sürelerinde artış meydana geldiği sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
Communication is one of the most essential requirements of being human, and voice is the main component of this requirement. Before developing spoken language, humankind used sounds to communicate. Sound originates as a result of the coordination between larynx, thorax and lungs, musculoskeletal system and psychoneurologic system. Physiological and anatomical differences provide voice to be personally identifiable and discernable.
The aim of this study is to analyze the voice of Turkish Classical Music (TCM) artists and evaluate possible changes in terms of acoustic, emotional and functional aspects.
The study was done between March 2015 and August 2015, 39 women, 11 men totally 50 TCM artists from four choirs were included. Totally 50 subjects, 25 women and 25 men were chosen as the control group. VHI (Voice Handicap Index) scores of the artists were collected, voice analyses were obtained by using EGG device before and after performance, and the results were compared. Voice analysis data of artists and normal population were also compared. Parameteres such as fundamental frequency (F0), % Jitter, % Shimmer, HNR (dB), MPT (sec), S/Z (sec) rates and formants (F1, F2, F3, F4) were measured as acoustic analyses.
The mean age of subject group is 54,88, and control group is 37,94. 26 people is drinking alcohol in subject group, while 25 of the control goup members are. It is determined that % Jitter and % Shimmer scores of subject group members are higher than that of control group members. It can be said that F0 scores of subject group members are 29,95 Hz lower on average than control group members' scores. It is observed that there is no significant difference between S/Z rates, % Jitter, % Shimmer and HNR scores of subject group members before and after performance. F0, F1 and F2 scores of all the participants can be determined before and after performance, while F3 score of 7 participants and F4 score of 18 participants cannot be identified. There is no significant difference between F0, F3 and F4 values of subject group members before and after performance. However, it can be said that F1 and F2 values of subject group members are increased after performance. It is observed that % Shimmer scores increase, and F0 scores decrease by the increasing age. MPT times increased after performance. When evaluated according to their genders, F0 was observed higher in women participants; and there were no significant difference in S/Z rate and MPT.
In conclusion, reagarding the data obtained from the studies, it is inferred that age and daily life habits effect voice quality, and MPT increase as a result of warming of the voice that occur at the end of the exercises made through performance.