Şanlıurfa ilini Gaziantep ve Adıyaman'a bağlayan karayolu kenarlarındaki topraklarda motorlu taşıtlardan kaynaklanan ağır metal kirliliğinin belirlenmesi
Determination of heavy metal pollution arising from motor vehicles on lands on the sides of highways connecting şanliurfa to Gazi̇antep and Adıyaman
Yazar: AHMET TOPTAN
Danışman: PROF. DR. ABDULKADİR SÜRÜCÜ
Harran Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Toprak Bilimi ve Bitki Besleme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Çalışmamızın amacı, Şanlıurfa-Gaziantep ve Şanlıurfa-Adıyaman karayolu güzergâhındaki topraklarda trafik kaynaklı ağır metal kirliliğinin boyutlarını belirlemek, topraktaki ağır metal miktarının kara yoluna olan mesafeye bağlı olarak değişimini ortaya koyabilmektir. Bu amaçla Şanlıurfa-Adıyaman karayolunun sağ ve sol tarafından 50'şer m'lik aralıklarla yoldan 0, 2, 15 ve 40 m uzaklıklarla 0-15 ve 15-30 cm derinlikten 3 tekrarlamalı olmak üzere 24 noktadan toplam 48 toprak örneği ve Şanlıurfa-Gaziantep karayolunun sağ ve sol tarafından 50'şer m'lik aralıklarla yoldan 0,2,15 ve 40 m uzaklıklarla 0-15 cm derinlikten 3 tekrarlamalı olmak üzere 24 noktadan toplam 24 toprak örneği olmak üzere iki yoldan toplam 72 toprak örneği alınmıştır. Ayrıca her alanın genel toprak özeliklerini belirlemek içinde her iki yolda yolun sağından ve solundan olmak üzere 4 adet 0-15 cm derinliğindeki örneklerden paçal toprak örneği alınmıştır. Alınan toprak örneklerinde toprakların genel özellikleri ve toplam ağır matel içerikleri belirlenmiştir. Analiz sonuçlarından elde edilen veriler tesadüf blokların bölünen bölünmüş parseller deneme desenine göre istatistiksel analizlere tabi tutulmuştur. Araştırma sonuçlarına göre yoldan uzaklaştıkça toprakların toplam Pb ve Cu içeriklerinin azaldığı ve bu metaller bakımından trafik kaynaklı bir kirliliğin olduğu belirlenirken, Ni, Cr, Mn ve Zn içerikleri bakımından herhangi bir değişim ve kirlilik durumunun söz konusu olmadığı belirlenmiştir.

Abstract:
The aim of our study is to determine the extent of heavy metal pollution caused by traffic in the soils along the Sanliurfa-Gaziantep and Şanlıurfa-Adıyaman highway route, and to reveal the change in the amount of heavy metal in the soil depending on the distance to the highway. For this purpose, a total of 48 soil samples from 24 points with 3 repetitions at a depth of 0-15 and 15-30 cm at 50 m intervals from the right and left sides of the Şanlıurfa-Adıyaman highway at 0, 2, 15 and 40 m distances from the road and Şanlıurfa-Gaziantep. A total of 72 soil samples were taken from two roads, 24 soil samples from 24 points with 3 repetitions at a depth of 0-15 cm at 50 m intervals from the right and left sides of the highway, at a distance of 0,2,15 and 40 m from the road. In addition, in order to determine the general soil properties of each area, aggregated soil samples were taken from 4 samples of 0-15 cm depth on both roads, from the right and left sides of the road. General properties and total heavy matel content of the soils were determined in the soil samples taken. The data obtained from the analysis results were subjected to statistical analysis according to the divided parcels trial design of random blocks. According to the results of the research, it was determined that the total Pb and Cu contents of the soils decrease as you move away from the road and there is a traffic-related pollution in terms of these metals, while there is no change and pollution in terms of Ni, Cr, Mn and Zn contents.