Isparta ilinde hanehalklarının ev dışı gıda tüketimini etkileyen sosyo-ekonomik faktörlerin analizi
Socio-economic factors affecting household food consumption away from home in Isparta
Yazar: ORHAN ORÇUN BITRAK
Danışman: PROF. DR. SELİM ADEM HATIRLI
Süleyman Demirel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Ekonometri = Econometrics ; Ekonomi = Economics
Dizin: Gıda tüketimi = Food consumption ; Gıdalar = Foods ; Hanehalkı = Household ; Hanehalkı tüketimi = Household consumption ; Sosyoekonomik etki = Socio-economic impact ; Sosyoekonomik faktörler = Socio-economic factors

Özet:
Isparta ilinde yaşayan hanehalklarının ev dışı gıda tüketimi incelenen bu
çalışmada, hanehalklarının ev dışı gıda tüketimi tercihini etkileyen başlıca sosyoekonomik
faktörlerin analizi amaçlanmıştır. Bu amaçla, Logit Modeli kullanılmış ve
hanehalklarıyla yüz yüze görüşme yoluyla yapılan anketlerden elde edilen veriler analiz
edilerek model tahmin edilmiştir.
Araştırma sonuçlarına göre incelenen hanehalklarının ortalama aylık geliri
5.642,35 TL, aylık ortalama tüketim harcaması 5.169,22 TL, aylık ortalama gıda
harcaması 1.396,58 TL ve aylık ortalama ev dışı gıda harcaması ise 393,71 TL olarak
belirlenmiştir. İncelenen hanehalklarının %45,45'inin ev dışı gıda tüketiminde
bulundukları tespit edilmiştir.
Analiz sonuçlarına göre, modele dahil edilen açıklayıcı değişkenlerden bir tanesi
çalışan eş unsuru hariç hepsinin beklenen işarete sahip olduğu tespit edilmiştir. Öte
yandan hane büyüklüğü ve eğitim durumu beklenen işarete sahip olsa da istatistiksel
olarak anlamlı değildir. Yine, hanenin gelir seviyesi ve hanehalkı reisinin eğitim
durumu ön lisans ve üzeri olması ve hijyeniklik faktörlerinin ev dışı gıda tüketimi
olasılığını pozitif etkilediği, hane büyüklüğünün üç ve üzeri olması, hanehalkı reisinin
evli olması, evdeki gıda tüketimi harcaması, ekonomiklik ve sağlık faktörlerinin ev dışı
gıda tüketimi olasılığını negatif etkilediği belirlenmiştir.
Model tahmin sonuçlarına göre değişkenlerin ev dışı gıda tüketimi olasılığına
etkileri teorik beklentiyle uyumlu olarak sırasıyla hane büyüklüğü (-%3), medeni durum
(-%36), eğitim durumu (%1), ikinci gelir grubu (%32), üçüncü gelir grubu (%49), sağlık
(-%58), ekonomiklik (-%50), hijyeniklik (%16) ve evdeki gıda tüketimi harcamaları (-
%0,02) olarak hesaplanmıştır

Abstract:
In the study investigating the household food consumption away from home in
Isparta, it is aimed to determine the main socio-economic factors affecting household
preferences. For this purpose, data is obtained through face-to-face surveys with
households and the Logit Model is utilised for the estimation.
According to the results of the research, the average monthly income of the
households is determined to 5,642.35 TL, the average monthly consumption spending is
5,169.22 TL, the average monthly food spending is 1,396.58 and the average monthly
food spending away from home is 393.71 TL. It is also found that %45.45 of the
households consume food away from home.
The model estimation reveals that all but one of the explanatory variables
employment status of spouse included in the model have expected signs. On the other
hand, although household size and education level have the expected sign, they are
statistically not significant. Again, it is determined that the income level of the
household and associate degree and above the education level of the head of the
household and hygiene factors affect the possibility of food consumption away from
home positively, the household size that is three or higher, married head of household,
household food consumption expenditure at home, economy and health factors affect
the possibility of food consumption away from home negatively.
According to the Model estimation results, the effects of variables are parallel
with theoretical expectations and the effects of household size and marital status on the
probability of food away from home consumption are -%3 and -%36. The same figures
are %1, %32, %49, -%58, -%50, %16 and -%0.02 for educational level, second income
group, third income group, health, economy, hygiene and household food consumption
expenditures, respectively.