1-4 yaş arasındaki tipik gelişim gösteren ve down sendromlu çocukların pragmatik dil becerilerinin incelenmesi
Investigation of pragmatic language skills of 1-4 YEARS old children with DOWN syndrome and typical development
Yazar: AYBÜKE ŞAHİN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AYŞEGÜL ŞEN
Kapadokya Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim, Öğretim ve Araştırma Enstitüsü  / Dil ve Konuşma Terapisi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Dilbilim = Linguistics ; Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Dil becerileri = Language skills ; Dil gelişimi = Language development ; Down sendromu = Down syndrome ; Çocuklar = Children

Özet:
Bu araştırmada erken çocuklukta dilin pragmatik profilinin değerlendirilmesine
yönelik çalışılmıştır, tipik gelişim ve Down sendromlu çocukların profilleri
karşılaştırılmıştır.
Nitel araştırma desenindeki bu çalışmaya, 30 Down sendromlu ve 30 tipik gelişim
gösteren 1-4 yaş arası çocuğun ebeveyni katılmıştır. Araştırmanın verileri Tezel tarafından
Türkçeye uyarlaması yapılan "Okul Öncesi Çocuklarda Günlük İletişim Becerilerinin
Pragmatik Profili' çocuk ve aile bilgilerinin kısaca yer aldığı profilin standart kayıt formu
ve Tezel (2015) tarafından hazırlanan anne baba ve aile yapısı hakkında bilgi edinmeye
yönelik Aile Bilgi Formu kullanılmıştır. Yüzdelik dağılımların belirlenmesinde frekans
analizi kullanılmıştır. Tipik gelişim gösteren ve Down sendromlu çocukların
davranışlarının yüzdelik dağılımlarının arasında anlamlı düzeyde farklılık olup olmadığının
belirlenmesi amacıyla Ki-Kare (x2
) analizi uygulanmıştır.
Araştırmanın sonuçlarına göre, Down sendromlu çocukların pragmatik dil
yetersizlikleri, tipik gelişim gösteren çocuklara göre daha fazladır. İletişimi başlatma ve
cevap vermede tipik gelişim gösteren çocuklar, iletişimde sözel ifadeler ve kelimeleri daha
çok kullanırken, Down sendromlu çocuklarda ağlama, hırçınlık, kızgınlık ve öfke
davranışları belirgindir. Başlatılan bir etkileşimi sürdürmede tipik gelişim gösteren çocuklar
konuşmaya ses ve sözcüklerle katılma davranışını Down sendromlu çocuklara göre daha
yüksek oranda gösterir. Etkileşimli sohbetlere ilişkin değerlendirmelerde de tipik gelişim
gösteren çocuklar önderliği alma ve devam etmek isteme davranışlarını Down sendromlu
çocuklara göre daha yüksek oranda yaparken Down sendromlu çocuklar ise çabucak ilgisini
kaybetme ve ebeveynleri tarafından yönlendirilme zorunluluğu durumlarını tipik gelişim
gösteren çocuklara göre daha yüksek oranda yaşamaktadır. Down sendromlu çocuklar
ebeveynler, bakıcı veya öğretmen, aile dostları ve diğer çocuklarla konuşmaktan tipik
gelişim gösteren çocuklara göre daha yüksek oranda hoşlanmaktadır. Çocukların iletişimkurmaya açık olduğu zamanların yüzdelik dağılımları gelişim durumlarına göre istatistiksel
olarak anlamlı düzeyde farklılaşmamaktadır. Down sendromlu çocuklar ve tipik gelişim
gösteren çocuklar pragmatik profilleri arasında benzerlik ve farklılıklar vardır.

Abstract:
In this study, the pragmatic profile of language in early childhood was studied, and
the profiles of children with typical development and Down syndrome were compared.
Parents of 30 children (1-4 years old) with Down syndrome and 30 typically
developing children participated in this qualitative study. The Standard Registration Form
from the "Pragmatic Profile of Daily Communication Skills in Preschool Children", which
was adapted into Turkish by Tezel and briefly includes child and family information, and
the Family Information Form prepared by Tezel (2015) to obtain information about the
parents and family structure were used as data collection tools. Frequency analysis was
used to determine the percentage distributions. Chi-square (x2) analysis was applied to
determine whether there was a significant difference between the percentage distributions
of the behaviors of children with typical development and Down Syndrome.
As a result of this study, it was determined that pragmatic language deficiencies of
children with Down syndrome were more common than children with typical development.
In terms of initiating communication and responding to communication, it was determined
that children with typical development used verbal expressions and words more during
communication while children with Down syndrome had distinctive crying, irritability,
anger, and rage behaviors. In terms of sustaining an initiated interaction, it was determined
that children with typical development demonstrated the behavior of participating in
communication with sounds and words at a higher rate than children with Down syndrome.
In terms of the evaluations of interactive conversations, it was determined that children
with typical development exhibited the behaviors of taking the lead and wanting to
continue at a higher rate than children with Down syndrome while children with Down
syndrome experienced a rapid loss of interest and the need to be directed by their parents at
a higher rate than children with tipik development. Children with Down syndrome were
found to be more likely to enjoy talking to parents, caregivers or teachers, family friends,
and other children than children with typical development. It was also determined that the percentage distribution of the times when children were open to communication did not
differ statistically significantly according to their developmental status. There were
similarities and differences between the pragmatic profiles of children with Down
syndrome and typically developing children.