Kırgızistan'daki dini faaliyetlerin yaygın din eğitimi açısından değerlendirilmesi (2000-2017 yılları arası)
Assessment of religious activity in the Kyrgyz republic from the point of view of informal religious education (Between 2000-2017)
Yazar: NURBEK SHAMRALIEV
Danışman: PROF. DR. ŞÜKRÜ KEYİFLİ
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı / Felsefe ve Din Bilimleri Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Din = Religion
Dizin: Camiler = Mosques ; Din eğitimi = Religious education ; Din eğitimi kurumları = Theological schools ; Kırgızistan = Kyrgyzstan ; Medreseler = Madrasahs

Özet:
Kırgızistan, bağımsızlığını kazandığı 1991 senesinden itibaren sosyal, ekonomik ve kültürel anlamda demokratik temelleri esas alan bir toplumsal yapı belirlemiş ve dini faaliyetler de bu temelde işlemeye başlamıştır. Bu demokratik ortam, bazı dini akımların ve bu bağlamda yeni kurumların ortaya çıkıp yayılması imkanını doğurmuştur. Bununla birlikte söz konusu yeni dini oluşumların yayılma eğilimi, Kırgızistan'da birçok problemin de ortaya çıkışına sebep olmuştur. Bu problemler en başta yaygın dini eğitimin mahiyetindeki eksiklik ve belirsizliklerdir. Söz gelimi din eğitimi veren öğretmen ve idarecilerin niteliği, ders planı, müfredatı, kurumların yaygın din eğitimi vermeye hak kazanan resmi izin belgelerinin eksik olması, yetkileri, ekonomik durumları, yaygın din eğitimin amacı ve teknik kurallarının bir bütünlük taşımaması, milli güvenlik, öğrencilerin eğitim alma konusunda istekleri gibi birçok problem mevcuttur. Bununla birlikte, bilimsel metot ve yöntemlere yeteri kadar yer verilmemesi ve yaygın din eğitimi kurumlarının devletten düzenli maddi destek alamamış olmaları da diğer problemlerdendir. Bu çalışmada Kırgızistan'da dini faaliyetler ve yaygın din eğitiminin durumu araştırılmıştır. Bu araştırmada doküman analizi, gözlem ve bunlara ilişkin değerlendirmelerin yanısıra mülakat çalışmaları izlenerek nitel ve karma araştırma yöntemleri kullanılmıştır. Böylece yaygın din eğitimi kurumlarınca verilmekte olan din eğitiminin kalitesi araştırılmıştır. Nihai aşamada ise Kırgızistan'daki yaygın din eğitimi faaliyetlerinin yeniden inşası için Türkiye'deki yaygın din eğitimi, dini faaliyetler, öğretim metotları ve ilkeleri hakkında bilgi verilerek Kırgızistan için öneriler sunulmuştur.	

Anahtar Kelimeler: Cami, Eğitim, Kırgızistan, Medrese, Yaygın Din Eğitimi.

Abstract:
Since 1991, when Kyrgyzstan gained its independence, it has determined a social structure based on democratic foundations in social, economic, and cultural terms, and religious activities have started to operate on this basis. This democratic environment created the opportunity for some religious movements and, in this context, new institutions to emerge and spread. However, the tendency of the new religious formations to spread has led to the emergence of many problems in Kyrgyzstan. These problems are primarily the deficiencies and uncertainties in the nature of non-formal religious education. For example, the quality, lesson plan and curriculum of the teachers and administrators who gives religious education, the incompleteness of the official permission documents of the institutions which has entitled to provide non-formal religious education, their powers, economic conditions, the lack of integrity for the purpose and technical rules of non-formal religious education, national security, students' unwillingness to the education and many others are main problems for this issue. However, the lack of scientific methods and methods and the fact that non-formal religious education institutions could not receive regular financial support from the state are other problems. In this study, religious activities, and the state of non-formal religious education in Kyrgyzstan were investigated. In this research, qualitative and mixed research methods were used by following interview studies as well as document analysis, observation and evaluations related to them. Thus, the quality of religious education given by non-formal religious education institutions was investigated. In the final stage, information about non-formal religious education in Turkey, religious activities, teaching methods and principles were given for the reconstruction of non-formal religious education activities in Kyrgyzstan and suggestions were presented for Kyrgyzstan.

Keywords: Mosque, Education, Kyrgyzstan, Madrasa, Non-Formal Religious Education.