Dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu olan çocuk ve ergenlerde gastrointestinal sistem belirtilerinin değerlendirilmesi
To evaluate gastrointestinal symptoms in attention deficit hyperactivity disorder
Yazar: GİZEM FUNDA ÖZKURT
Danışman: DOÇ. DR. MUSTAFA KAYHAN BAHALI
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Bakırköy Prof. Dr. Mazhar Osman Ruh Sağlığı ve Sinir Has. Eğt. ve Arş. Hastanesi / Çocuk Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2018
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Belirti ve semptomlar = Signs and symptoms ; Enkoprez = Encopresis ; Ergenler = Adolescents ; Fekal inkontinans = Fecal incontinence ; Gastrointestinal hastalıklar = Gastrointestinal diseases ; Gastrointestinal sistem = Gastrointestinal system ; Hiperaktiviteli dikkat eksikliği bozukluğu = Attention deficit disorder with hyperactivity ; Karın ağrısı = Abdominal pain ; Çocuklar = Children ; Üriner inkontinans = Urinary incontinence

Özet:
AMAÇ: Çalışmamızın amacı, Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB) tanılı hastalarda gastrointestinal sistem (GİS) belirtilerini değerlendirmek, DEHB tedavisi alan ve almayan hasta grupları ile tipik gelişimi olan kontrol grubunu belirti özellikleri açısından karşılaştırmak ve GİS belirtileri ile duygusal ve davranışsal güçlükler arasındaki ilişkileri değerlendirebilmektir.
GEREÇ ve YÖNTEM: Araştırmaya 6-17 yaş aralığında olan, 66'sı DEHB tanısı olan hasta grubu, 30'u tipik gelişimi olan kontrol grubu olmak üzere toplam 96 çocuk ve ergen dahil edilmiştir. DEHB tanısı, alt tipleri ve psikiyatrik eş tanılar ''Okul Çağı Çocukları İçin Duygulanım Bozuklukları ve Şizofreni Görüşme Çizelgesi – Şimdi ve Yaşam Boyu Versiyonu'' ile belirlenmiştir. Hasta ve tipik gelişen kontrol grubunda ebeveynler tarafından Pediatrik Gastrointestinal Semptomlar Anketi ROMA-III Versiyonu (QPGS-RIII) Aile Bildirim Formu, 6-18 Yaş Çocuk ve Gençler İçin Davranış Değerlendirme Ölçeği (CBCL/6-18) doldurulmuştur. 11 yaşından büyük bireylerin kendisi tarafından Pediatrik Gastrointestinal Semptomlar Anketi ROMA-III Versiyonu (QPGS-RIII) Öz Bildirim Formu ve 11-18 Yaş Gençler İçin Kendini Değerlendirme Ölçeği (YSR/11-18) doldurulmuştur.
BULGULAR: Hasta ve kontrol grupları sosyodemografik özellikler açısından benzer bulunmuştur. Pediatrik gastrointestinal semptomlar anketi ile sorgulanan GİS belirtilerinin DEHB grubunda daha sık görüldüğü saptanmıştır. DEHB grubunun %89.4'ünde, kontrol grubunun %70'inde GİS belirtilerinden en az biri saptanmıştır. GİS belirtileri olan DEHB'li hastalarda GİS belirtileri olmayanlara kıyasla yaşam kalitesinin olumsuz etkilendiği saptanmıştır. CBCL ölçek puanları GİS belirtileri eşlik eden DEHB'lilerde etmeyenlere göre daha yüksek bulunmuştur.
SONUÇ: Araştırmamızdaki bulgular GİS belirtilerinin DEHB'li olgularda tipik gelişen çocuklara kıyasla daha fazla görüldüğünü ortaya koymaktadır. GİS belirtilerinin eşlik ettiği DEHB'li olgularda duygusal, davranışsal güçlüklerin arttığı ve yaşam kalitesinin olumsuz yönde etkilendiği gösterilmiştir. DEHB'li çocuk ve ergenlerde GİS belirtilerinin sorgulanması ve gerekli müdahalelerin yapılmasının, tedavi uyumunu ve tedavi başarısını olumlu yönde etkileyebileceğini düşünmekteyiz.
Anahtar Kelimeler: Çocuk, Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu, enkoprezis,  Gastrointestinal sistem, inkontinans, karın ağrısı

Abstract:
AIM: The aim of our study was to evaluate the symptoms of gastrointestinal system (GIS) in patients with Attention Deficit Hyperactivity Disorder (ADHD), to compare the patients with and without ADHD in terms of symptom characteristics and to evaluate the relationships between GIS symptoms and emotional and behavioral difficulties.
MATERIALS and METHODS: A total of 96 children and adolescents were included in the study between the ages of 6-17, 66 patients with the diagnosis of ADHD and the control group with the 30 typical development peers. ADHD diagnosis, subtypes and psychiatric comorbidities were determined by Kiddie Schedule for Affective Disorders and Schizophrenia for School-Age Children-Present and Lifetime Version (K-SADS-PL). Questionnaire on Pediatric Gastrointestinal Symptoms: Rome III Version (QPGS-RIII) Parent Report Form and the Child Behavior Checklist (CBCL) were filled in by the parents. QPGS-RIII Self Report Form and Youth Self Report Form (YSR) were filled in by the individuals older than 11 years old.
RESULTS: Patient and typical development controls were similar in terms of sociodemographic characteristics. The GIS symptoms, which were questioned by the QPGS-RIII, were more common in the ADHD group. At least one of the GIS symptoms was found in %89.4 of the ADHD group and %70 in the control group. It was determined that quality of life was adversely affected in ADHD patients with GIS symptoms. The CBCL scale scores were higher in the ADHD patients who had GIS symptoms than those who did not.
CONCLUSION: Our findings suggest that GIS symptoms are more common in ADHD cases than typical development controls. It has been shown that emotional, behavioral difficulties are increased and quality of life is adversely affected in ADHD patients with GIS symptoms. In children and adolescents with ADHD, evaluating GIS symptoms and performing the necessary interventions can positively affect treatment compliance and treatment success.

Keywords: Child, Attention Deficit Hyperactivity Disorder, Encopresis, Gastrointestinal system, Incontinance, Abdominal pain