Ergenlik dönemi Borderline Kişilik Bozukluğu (BKB) belirtilerinin epistemik güven, zihinselleştirme, duygu düzenleme ve kimlik dağılımı ile ilişkilerinin incelenmesi
Investigation of the relationships of adolescence Borderline Personality Disorder (BPD) symptoms to epistemic trust, mentalization, emotion regulation, and identity diffusion
Yazar: GÜLNUR İLK
Danışman: DOÇ. DR. YUSUF BİLGE
İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Bu araştırmada, BKB'nin etiyolojisine yönelik olarak ergenlik dönemi BKB belirtileri ile epistemik güven, zihinselleştirme, duygu düzenleme güçlüğü ve kimlik dağılmasının ilişkilerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Bu doğrultuda, Zihinselleştirme Ölçeği'nin (MZQ) ve Epistemik Güven, Güvensizlik ve Saflık Ölçeği'nin (ETMCQ) Türkçe adaptasyonunun gerçekleştirilmesi hedeflenmiştir. MZQ'nun adaptasyonunun gerçekleştirildiği 1. çalışmada, 14-25 yaş arası 564 katılımcı yer almıştır. MZQ'nun yapı geçerliği için yapılan doğrulayıcı faktör analizi sonucunda dört faktörlü orijinal yapının geçerli olduğu belirlenmiştir. Güvenirlik çalışması kapsamında Cronbach alpha güvenirlik katsayıları hesaplanmış ve ölçeğin tümü için .79 olarak belirlenmiştir.  Yakınsak, ayırt edici ve yordayıcı geçerlik çalışmaları yürütülmüştür.  Bulgular, MZQ'nun 15 madde ile dört faktörlü bir yapıda olduğuna ve özellikle toplam zihinselleştirmeyi değerlendirmede geçerli ve güvenilir bir ölçüm aracı olarak kullanabileceğine yönelik destek sağlamıştır.
ETMCQ'nun adaptasyonunun gerçekleştirildiği 2. çalışmada ise 13-20 yaş arası 484 katılımcı yer almıştır. ETMCQ'nun yapı geçerliği için yapılan doğrulayıcı faktör analizi sonucunda üç faktörlü orijinal yapının geçerli olduğu belirlenmiştir. Güvenirlik çalışması kapsamında Cronbach alpha güvenirlik katsayıları hesaplanmış ve ölçeğin tüm boyutları için .75-.63 olarak belirlenmiştir.  Test tekrar test korelasyonları ise .81-.71 aralığında bulunmuştur. Yakınsak ve ayırt edici geçerlik çalışmaları yürütülmüştür.  Bulgular, ETMCQ'nun 15 madde ile üç faktörlü bir yapıda olduğuna ve ergen örneklemde boyutlarının tekrar gözden geçirilmesinin gerekli olabileceğine ilişkin kanıtlar sunmuştur. Son olarak BKB belirtileri ile epistemik güven, zihinselleştirme, duygu düzenleme güçlüğü ve kimlik dağılmasının ilişkilerinin incelendiği 3. çalışmada, 13-20 yaş arası 1051 katılımcı yer almıştır. Zihinselleştirmede başarısızlık, duygu düzenlemede güçlük ve kimlik dağılması, güvene ilişkin epistemik duruşun borderline kişilik özellikleri üzerindeki etkisine seri olarak aracılık etmiştir. Bulgular; güvene dair epistemik duruştaki sorunların, başarısız zihinselleştirme, duygu düzenlemedeki güçlükler ve kimlik dağılmasıyla birlikte, ergen borderline kişilik belirtileri için bir savunmasızlık faktörü olabileceğine işaret etmektedir.

Anahtar kelimeler: Borderline Kişilik Bozukluğu, Epistemik Güven, Zihinselleştirme, Duygu Düzenleme Güçlüğü, Kimlik Dağılması, Ergenlik Dönemi

Abstract:
In this study, it was aimed to examine the relationship between adolescence BPD symptoms and epistemic trust, mentalization, difficulty in emotion regulation and identity diffusion regarding the etiology of BPD. In this direction, it is aimed to realize the Turkish adaptation of the Mentalization Questionnaire (MZQ) and the Epistemic Trust, Mistrust and Credulity Questionnaire (ETMCQ). In the first study, in which the adaptation of the MZQ was carried out, 564 participants between the ages of 14-25 took part. As a result of the confirmatory factor analysis  ort he construct validity of the MZQ, it was determined that the original four-factor structure was valid. Within the scope of the reliability study, the Cronbach alpha reliability coefficients were calculated and determined as .79 for the whole scale. Convergent, discriminant and predictive validity studies were conducted. The findings provided support that the MZQ has a four-factor structure with 15 items and can be used as a valid and reliable measurement tool, especially in assessing total mentalization.
The second study, in which the adaptation of ETMCQ was carried out, included 484 participants between the ages of 13-20. As a result of the confirmatory factor analysis  ort he construct validity of the ETMCQ, it was determined that the original three-factor construct was valid. Within the scope of the reliability study, the Cronbach alpha reliability coefficients were calculated and determined as .75-.63 for all dimensions of the scale. Test-retest correlations were found in the range of .81-.71. Convergent and discriminant validity studies were conducted. The findings provided evidence that the ETMCQ has a three-factor structure with 15 items and that it may be necessary to reconsider its dimensions in the adolescent sample. Finally, 1051 participants between the ages of 13-20 took part in the third study, which examined the relationship between BPD symptoms and epistemic trust, mentalization, difficulty in emotion regulation, and identity diffusion. Failure in mentalization, difficulty in emotion regulation and identity diffusion serially mediated the effect of the epistemic stance related to trust on borderline personality traits. The findings point to the fact that problems in the epistemic stance on trust, together with failed mentalization, difficulties in emotion regulation, and identity diffusion, may be a vulnerability factor for adolescent borderline personality symptoms.

Keywords: Borderline Personality Disorder, Epistemic Trust, Mentalization, Difficulty in Emotion Regulation, Identity Diffusion, Adolescence