Edirne şehir merkezindeki 15-49 yaş kadınlarda ruhsal durum ve etkileyen faktörler
Mental health and effecting factors in 15-49 years women living in Edirne, Turkey
Yazar: TÜLAY ALTINEL
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ERKAN MELİH ŞAHİN
Trakya Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Dahili Tıp Bilimleri Bölümü / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2008
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Kadınlar = Women ; Kısa Semptom Envanteri = Short Symptom Inventory ; Ruh sağlığı = Mental health

Özet:
Doğurganlık dönemi, kadınların ruhsal sağlıklarını etkileyebilecek pek çok stres etkeni ile karşılaştıkları bir dönemdir. Bu çalışmada Edirne şehir merkezindeki 15-49 yaş kadınlarda ruhsal belirti düzeylerinin ve etkileyen faktörlerin belirlenmesi amaçlanmıştır.Kesitsel tanımlayıcı desendeki çalışmamızda, Edirne şehir merkezinde yaşayan 547 kadına sosyodemografik, aile ortamı ve yaşam olayları bilgilerini içeren demografik bilgi formu ile Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği ve Kısa Semptom Envanteri uygulanmıştır.Çalışmaya katılanların %58,5'i evliydi, %1,1'i okuma-yazma bilmiyordu, %52,1'i çalışmıyordu, %40,2'si aile kararlarına katılmıyordu. Çocukluklarında %66,9'u stresli olaylarla karşılaşmış, %38'i fiziksel şiddet görmüş, %11,9'u şu anda şiddet görüyordu. Son bir yılda stresli yaşam olayları ile karşılaşanların oranı %73,1, ruhsal hastalık öyküsü olanların oranı %15,4 idi.Ruhsal durum değerlendirildiğinde en çok paranoid düşünce, obsesif-kompulsif, anksiyete ve depresyon belirtileri saptandı. Ruhsal belirtileri arttıran faktörler eğitim düzeyinin düşük olması, çalışmıyor olmak, sosyal güvencenin olmaması, çocuklukta şiddet görmüş olmak, baba kaybının olması, yaşam olayı varlığı, ruhsal hastalık öyküsü, zayıf sosyal destek, evlilik süresinin uzun olması, eş ilişkilerin kötü olması, alkol ve sigara kullanımı idi.Doğurgan yaş kadınlarda farklı alanlarda orta düzeyde ruhsal belirtiler görülmekte ve bunlar sosyal konum ile yaşam olaylarından etkilenmektedirler. Aile hekiminin, tüm bu risk faktörlerini dikkate alarak kadınları bir bütün olarak değerlendirmesinin önemi büyüktür.

Abstract:
There are various stres factors which could affect mental health of women in reproductive years. The aim of this study was to determine the status of mental symptoms and effecting factors in women 15-49 years of ages and living in Edirne, Turkey.In this cross-sectional descriptive study, a questionnaire consisting of items about sociodemographic features, family status and life events, multidimensional scale of perceived social support and brief symptom inventory were applied to 547 women.Rate of illiteracy was 1.1%, unemployement was 52.1% and not participation in family desicion was 40.2%. Stressfull childhood events were present in 66.9%, physical violence history in 38% and present violence in 11.9%. Stressfull life events in the last year were present in 73.1%, mental disease history in 15.4%.Most frequently detected mental symptom was paranoid thoughts, obsessive-compulsive symptoms, anxiety and depression. Factors increasing mental symptoms were low educational status, unemployement, abcense of social security, history of violence in childhood, father loss, precense of life events, history of psychiatric disease, low social support, long duration of marriage, low marital status, cigarettes and alcohol usage.There are medium level symptoms effected by social status and life events in various mental fields in reproductive age women. Family physicians should make an comprihencive evaluation for their reproductive age women patients including the mentioned factors.