Erzurum'da mahlep (Prunus mahaleb L.)'de zararlı Myzus lythri (Schrank, 1801) (Hemıptera: aphıdıdae)'nin popülasyon değişimi ve predatörleri
Populations fluctuation and predators of Myzus lythri (Schrank, 1801) (Hemiptera: aphididae) harmful on mahlep (Prunus mahaleb L.) in Erzurum province
Yazar: EMİNE ARAS
Danışman: PROF. DR. GÖKSEL TOZLU
Atatürk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Mahlep = Mahaleb

Özet:
Amaç: Atatürk Üniversitesi Kampüsü (Erzurum)'nde 2022-2023 yıllarının mayıs-ekim ayları arasında Mahlep (Prunus mahaleb L.) bitkisinde yoğun olarak zararına rastlanan Myzus lythri (Schrank, 1801) (Hemiptera: Aphididae)'nin popülasyon değişimi ve predatörlerini belirlenmesi amacıyla bu çalışma yürütülmüştür.
Yöntem: Çalışmada, araziden 5 günde bir mahlep ağacının uç sürgünlerinden alınan yaprak örneklerinde bulunan örneklerin laboratuvar ortamında ergin+nimf sayımları gerçekleştirilmiştir. Bunun yanı sıra, predatör türler Japon şemsiyesi, aspiratör, atrap veya direkt elle toplanmıştır. Zararlının predatörü olduğu belirlenen türlerin ergin öncesi dönemleri de sürgünlerle birlikte arazi ortamından laboratuvara getirilerek kültüre alınmış ve ergin çıkışları sağlanmıştır.
Bulgular: Türkiyede Mahlep (P. mahaleb) ağacı üzerinde M. lythri zararlısı ilk kez bu çalışmayla tespit edilmiştir. Çalışma sonucunda, M. lythri'nin 2022'de 27 Temmuz (56,83 ergin+nimf), 13 Ağustos (976,61 ergin+nimf) ve 23 Ağustos (664,86 ergin+nimf)'ta 2023'te ise 29 Haziran (1324,75 ergin+nimf)'da yaprak başına en yüksek birey sayısına ulaştığı belirlenmiştir. Çalışmada, Coleoptera takımına mensup Coccinellidae'den 6 (Adalia bipunctata, Adalia decempunctata, Adalia fasciatopunctata revelieri, Coccinella septempunctata, Harmonia axyridis, Harmonia quadripunctata), Diptera takımına mensup Syrphidae'den 3 (Episyrphus balteatus, Sphaerophoria scripta, Syritta pipiens), Neuroptera takımına mensup Chrysopidae'den 1 (Chrysoperla carnea) ve Hemiptera takımına ait Nabidae (Nabis pseudoferus) ve Anthocoridae'den 1 (Orius horvathi)'er tür olmak üzere toplam 12 tür predatör tür tespit edilmiştir. Bu predatör türlerin tümü için M. lythri, Türkiye'de ilk kez bu çalışma ile yeni konukçu olarak belirlenmiştir.
Sonuç: Erzurum'da Mahlep (P. mahaleb) zararlısı M. lythri'nin popülasyon değişimi ve predatörleri belirlenmiştir. Elde edilen veriler bundan sonra bu tür üzerinde yapılacak çalışmalara yol gösterici olacaktır.
Anahtar Kelimeler: Prunus mahaleb, Myzus lythri, Aphididae, Predatörler, Popülasyon değişimi
Ocak 2024, 83 sayfa

Abstract:
Aim: This study was conducted to determine the population dynamics and predators of Myzus lythri (Schrank, 1801) (Hemiptera: Aphididae), which was found to be significantly harmful to Mahlep (Prunus mahaleb L.) plants on the Atatürk University Campus (Erzurum) during the months of May to October in the years 2022-2023.
Method: In the study, adult + nymph counts were conducted in the laboratory on samples taken from the leaflets of Mahlep trees every 5 days. Additionally, predator species were identified using Japanese umbrella, aspirator, trap, or direct collection methods. The pre-adult stages of the species identified as predators of the pest were also brought from the field environment to the laboratory with the shoots, cultured, and adult emergence was facilitated.
Results: The pest M. lythri was identified for the first time on Mahlep (P. mahaleb) trees in Turkey through this study. According to the results, M. lythri reached the highest individual count per leaf on July 27, 2022 (56.83 adult+nymph), August 13, 2022 (976.61 adult+nymph), and August 23, 2022 (664.86 adult+nymph), and on June 29, 2023 (1324.75 adult+nymph). In the study, a total of 12 predator species were identified, including 6 from the Coleoptera order Coccinellidae (Adalia bipunctata, Adalia decempunctata, Adalia fasciatopunctata revelieri, Coccinella septempunctata, Harmonia axyridis, Harmonia quadripunctata), 3 from the Diptera order Syrphidae (Episyrphus balteatus,  Sphaerophoria scripta, Syritta pipiens), 1 from the Neuroptera order Chrysopidae (Chrysoperla carnea), and 1 each from the Hemiptera order Nabidae (Nabis pseudoferus) and Anthocoridae (Orius horvathi). For all these predator species, M. lythri was identified as a new host for the first time in Turkey through this study.
Conclusion: The population dynamics and predators of the M. lythri pest on Mahlep (P. mahaleb) in Erzurum have been identified. The data obtained will serve as a guiding reference for future studies on this species.
Keywords: Prunus mahaleb, Myzus lythri, Aphididae, Predators, Population fluctuation
January 2024, 83 pages