Dikensi türlerin silaj olarak kullanılma imkânlarının belirlenmesi
Determination of possibilities of the prickly weed plants using as silage
Yazar: LÜTFİYE ÖZİNAN
Danışman: PROF. DR. AHMET GÖKKUŞ
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Mera ve tarım alanlarında dikenli türler ciddi sorun yaratmaktadır. Bu nedenle bu araştırmada yaygın dikenli türlerin silajı yapılarak değerlendirilmesi hedeflenmiştir. Böylelikle hem yabancı otlarla mücadele edilmiş olacak hem de hayvanlar tarafından tüketilmesi sağlanacaktır. Çalışma Balıkesir ili merkez Akçaköy Mahallesi merasında 2014 ve 2015 yıllarında yürütülmüştür. Çalışmada materyal olarak 5 farklı diken türü (meryemana dikeni, sıkbaşlı kangal dikeni, Suriye dikeni, alabaş dikeni ve eşek dikeni) ile birlikte 2 farklı mısır çeşidi (C-955, Hido) kullanılmıştır. Hayvan tercihini ve davranışlarını belirlemek için siyah-beyaz alaca ırkı inekten yararlanılmıştır. Araştırmada bitkisel özellikler (bitki boyu, yeşil ve kuru sap ile yaprak ve çiçek tablası ağırlığı, ham protein oranı), silaj özellikleri (ham protein, ham kül, NDF, ADF ve ADL oranları, silajın renk, koku, strüktür ve kuru madde oranları) ve hayvan tercihi ile davranışları incelenmiştir. Bu çalışmanın sonucunda, en yüksek bitki boyu, sap ve yaprak ağırlığı meryemana dikeninde ölçülürken, en yüksek çiçek tablası ağırlığı eşek dikeninden elde edilmiştir. Silaj materyalinin ortalama ham protein oranları % 5,13-11,63, ham kül oranları % 8,80-15,05, NDF oranları % 52,37-65,56, ADF oranları % 36,44-52,19 ve ADL oranlarının % 5,64-12,86 arasında değişmiştir. Silajların fiziksel özellikleri mısır silajından düşük değerlere sahip olmuştur. Ancak kalite sınıflandırması sonucunda alabaş, Suriye ve eşek dikenleri ''memnuniyet verici'' meryemana ve sık başlı kangal dikenleri ise ''orta'' düzeyde bulunmuştur. Bu sonuçlara göre, dikenli türlerin silaj yapılarak hayvanlar için kaba yem kaynağı olarak kullanılabileceği ve silaj niteliğini yükseltmek amacıyla katkı maddelerinin eklenmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Anahtar sözcükler: Silaj, Silaj Kalitesi, Kimyasal İçerik, Verim

Abstract:
Prickly weed species are causing serious problems in rangelands as well as in agricultural areas. That is why; it has been aimed to evaluate the commonly found prickly weed species by making their silage in this research. In this way, it will be ensured to control the weeds as well as provide fodder to animals for their consumption. This study was carried out in the rangelands of Akçaköy District of Balıkesir province in the years 2014 and 2015. Five different prickly weed species namely; Silybum marianum, Centaurea iberica, Carduus pycnocephalus, Onopordum illyricum, and Notobasis syriaca along with two different maize cultivars (C-955, Hido) were used as materials in this research. Black-white cow trait has been used in order to determine the preference and behavior characteristics of animal. Plant characteristics (plant height, green and dry leafstalk with leaf and floral receptacle weight, crude protein ratio); silage characteristics (crude protein, crude ash, NDF, ADF and ADL ratios, silage color, odor, structure and dry matter ratios); and animal behavior and preferences were also investigated. As a result of this study, the highest plant height, leafstalk and leaf weight were measured in S. marianum, while the highest floral receptacle weight has been obtained from O. illyricum. The average crude protein ratios of the silage material changed as 5.13–11.63%, crude ash contents 8.80–15.05%, NDF ratios 52.37–65.56%, ADF ratios 36.44–52.19% and ADL ratios as 5,64 and 12.86%. The sensory characteristics of silage were with lower values as compared to corn silage. C. iberica, N. syriaca and O. illyricum are satisfactory while S. marianum and C. pycnocephalus were found in medium level in the result of quality classification. According to the overall results of this research, forming of silage from prickly weed species as a source of roughage will be used by animals, and it is also necessary to add additives in order to increase the silage quality before offering to animals.

Keywords: Silage, Silage Quality, Chemical Components, Yield