Beşeri sermaye ve ekonomik büyüme ilişkisi: Farklı gelir grubuna sahip ülkeler üzerine bir uygulama
The Relationship between human capital and economic growth: An Application on countries with different income groups
Yazar: ÇAĞLA ODUNCULAR
Danışman: PROF. DR. BEDRİYE TUNÇSİPER
İzmir Demokrasi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı / İktisat Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Ekonometri = Econometrics ; Ekonomi = Economics

Özet:
Küreselleşen dünya teknolojiyle birlikte hızla değişmektedir. Ülkelerin ekonomik büyüme ve rekabet güçlerini artırmak için yeni teknolojilere uyum sağlamaları ve bu teknolojileri etkin kullanmaları gerekmektedir. Bu durum nitelikli insan kaynağının önemini giderek artırmaktadır. En temel ifadeyle, insan kaynağının sahip olduğu bilgi, beceri ve yetenekler olarak tanımlanan beşeri sermaye, uzun yıllardır büyüme kuramının odak noktasında yer almaktadır. 1980'lerde gelişmeye başlayan içsel büyüme modellerinde, ekonomik büyümenin itici gücü olarak beşeri sermayeye dikkat çekilmiştir. Beşeri sermaye, işgücünün sahip olduğu niteliklerin ekonomik değeridir. Bu bağlamda, iyi eğitimli ve nitelikli işgücü ekonomik büyümenin en temel koşullarından biridir. Ülkelerin gelişimi, beşeri sermayenin ekonomik kaynağa dönüştürülmesi ile belirlenir. 
Bu çalışma, beşeri sermaye ve ekonomik büyüme ilişkisini alt-orta gelirli 33 ülke ve yüksek gelirli 25 AB ülkesi için 1996-2019 yılları arasında incelemektedir. Çalışmanın amacı, farklı gelire sahip ülke gruplarında beşeri sermayenin ekonomik büyümeye etkisini ortaya koymaktır. Analizde Sistem GMM (Genelleştirilmiş Momentler Metodu) kullanılmaktadır. Beşeri sermaye göstergesi olarak beşeri sermaye endeksi ve ekonomik büyüme göstergesi olarak kişi başına düşen gayrisafi yurtiçi hasıla kullanılmıştır. Çalışmada yer alan diğer değişkenler; kişi başına düşen fiziki sermaye stoku, istihdam edilen işgücü ve efektif yıpranma oranıdır. Çalışmanın ortaya koyduğu sonuçlara göre, yüksek gelirli ülke grubunda ve alt-orta gelirli ülke grubunda beşeri sermaye ekonomik büyümeyi olumlu etkilemektedir. Elde edilen bulgular, yüksek gelirli ülkelerde beşeri sermayenin ekonomik büyümeye katkısının alt-orta gelirli ülkelerdeki beşeri sermayenin ekonomik büyümeye katkısından daha fazla olduğunu göstermektedir.

Abstract:
The globalizing world is changing rapidly with technology. Countries need to adapt to new technologies and use these technologies effectively in order to increase their economic growth and competitiveness. This situation increases the importance of qualified human resources gradually. In the most basic terms, human capital, which is defined as the knowledge, skills and abilities of human resources, has been at the focus of growth theory for many years. In the endogenous growth models that started to develop in the 1980s, attention was drawn to human capital as the driving force of economic growth. Human capital is the economic value of the qualifications of the workforce. In this context, a well-educated and qualified workforce is one of the most basic conditions for economic growth. The development of countries is determined by the transformation of human capital into an economic resource.
This study examines the relationship between human capital and economic growth for 33 lower-middle-income countries and 25 high-income EU countries between 1996 and 2019. The aim of the study is to reveal the effect of human capital on economic growth in groups of countries with different incomes. The System GMM (Generalized Method of Moments) is used in the analysis. The human capital index was used as the human capital indicator and the gross domestic product per capita as the economic growth indicator. Other variables in the study; per capita stock of physical capital, employed labor force and effective depreciation rate. According to the results of the study, human capital positively affects economic growth in the high-income country group and the lower-middle-income country group. The findings show that the contribution of human capital to economic growth in high-income countries is greater than the contribution of human capital to economic growth in lower-middle-income countries.