İlkokul 4. sınıf öğrencilerinde triarşik zeka ve sosyal duygusal uyum arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between triarchic abilities and social emotional adjustment in primary school 4th grade students
Yazar: OĞULKAN YALTIRIK
Danışman: PROF. DR. AYTEN İFLAZOĞLU SABAN
Çukurova Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sınıf Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Duygusal uyum = Emotional adjustment ; Sosyal duygusal gelişim = Social emotional development ; Sosyal uyum = Social adjustment ; Triarşik Zeka Kuramı = Triarchic Theory of Intelligence ; Uyum = Adjustment ; Uyum düzeyi = Adjustment level ; Zeka = Intelligence ; Zeka testleri = Intelligence tests ; Ölçekler = Scales ; İlkokul öğrencileri = Primary school students

Özet:
Bu araştırmanın amacı ilkokul 4. sınıf öğrencilerinin triarşik zeka ve sosyal duygusal uyum düzeyleri arasındaki ilişkiyi belirlemektir. Bu amaç doğrultusunda öğrencilerin cinsiyet, kardeş sayısı, anne-baba öğrenim durumu ile başarı belgesi alma durumlarına göre bir farklılaşma olup olmadığı da incelenmiştir.   
İlişkisel tarama modelinde desenlenen bu araştırmanın örneklemini Şanlıurfa il merkezinde (Eyyübiye, Haliliye, Karaköprü) bulunan okullarda öğrenimlerine devam eden 342 4. sınıf öğrencisi oluşturmuştur. Araştırmada veri toplama aracı olarak "Sternberg Triarşik Yetenekler Testi", "Sosyal Duygusal Uyum Ölçeği" ve araştırmacı tarafından geliştirilen kişisel bilgiler formu kullanılmıştır. Araştırmada verilerin analizinde betimsel istatistiklerin yanında araştırmanın amaçları doğrultusunda, bağımsız gruplar t testi, tek yönlü varyans analizi ile korelasyon analizi tekniklerine yer verilmiştir. 
Araştırma sonucunda öğrencilerin triarşik zeka puanları pratik zeka boyutu için orta diğer boyutlar (analitik, yaratıcı) ile toplam puan açısından zayıf bulunmuştur. Triarşik zeka ile baba eğitim düzeyi ve öğrencilerin başarı belgesi alma durumları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunurken cinsiyet, kardeş sayısı ve anne eğitim düzeyi açısından anlamlı bir fark bulunmamıştır. Öğrencilerin sosyal duygusal uyumları yüksek düzeyde bulunmuştur. Öğrencilerin sosyal duygusal uyum düzeyleri ile baba eğitim düzeyi ve başarı belgesi alma değişkeni arasında anlamlı bir fark bulunurken cinsiyet, kardeş sayısı ve anne eğitim düzeyleri arasında anlamlı bir fark bulunamamıştır. Triarşik zeka ile sosyal duygusal uyum puanları arasındaki ilişki incelendiğinde; yaratıcı zeka boyutu ile sosyal duygusal uyum (r=0.140) ve sosyal duruma uygun tepki gösterme ve mücadele duygusu (r=0.148) alt boyutu arasında düşük düzeyde anlamlı bir ilişki olduğu görülmektedir. 
Sonuç olarak elde edilen bulgular doğrultusunda triarşik zeka ile sosyal duygusal uyumun birbirleriyle etkileşim içerisinde oldukları görülmüştür.   

Anahtar Kelimeler: Triarşik zeka kuramı, sternberg triarşik yetenek testi, başarılı zeka sosyal duygusal uyum, sosyal duygusal uyum ölçeği,

Abstract:
The aim of this study is to determine the relationship between triarchic intelligence and social emotional adjustment levels of primary school 4th grade students. For this purpose, it was also examined whether there was a difference according to the gender, number of siblings, education level of the parents and the status of obtaining a certificate of achievement. 
The sample of this research, which was designed in the relational scanning model, consisted of 342 4th grade students from schools in Şanlıurfa city center (Eyyübiye, Haliliye, Karaköprü). "Sternberg Triarchic Abilities Test", "Social Emotional Adjustment Scale" and personal information form developed by the researcher were used as data collection tools in the research. In addition to descriptive statistics in the analysis of the data, independent groups t-test, one-way analysis of variance and correlation analysis techniques were used for the purposes of the research.
As a result of the research, the triarchic intelligence scores of the students were found to be moderate for the practical intelligence dimension and weak in terms of the other dimensions (analytical, creative) and the total score. While there was a statistically significant difference between triarchic intelligence and father's education level and students' academic achievement levels, no significant difference was found in terms of gender, number of siblings and mother's education level. Students' social-emotional adjustment was found to be high. While there was a significant difference between students' social-emotional adjustment levels, father's education level and academic achievement level, no significant difference was found between gender, number of siblings and mother's education levels. When the relationship between triarchic intelligence and social emotional adjustment scores is examined; It is seen that there is a low-level significant relationship between the creative intelligence dimension and the social emotional adaptation (r=0.140) and the sub-dimension of responding appropriately to the social situation and the sense of struggle (r=0.148).
As a result, it was seen that triarchic intelligence and social emotional harmony were in interaction with each other in line with the findings obtained.

Key words:  Triarchic theory of intelligence, sternberg triarchic abilities test, successful intelligence, social emotional adjustment, social emotional adjustment scale,