Bilim resimlemesinin çocuklara yönelik bilimsel kitaplarda kullanımında karşılaşılan sorunlar ve resimli bir bilimsel kitap uygulaması
Problems in using scientific illustration in science books for children and an application of a scientific book
Yazar: ELİF SONGÜR DAĞ
Danışman: YRD. DOÇ. ZÜLFÜKAR SAYIN
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Grafik Ana Sanat Dalı
Derece: Sanatta Yeterlik, 2011
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Bilim = Science ; Bilimsel bilgi = Scientific information ; Doğa = Nature ; Grafik tasarımı = Graphic design ; Resimli çocuk kitapları = Illustrated children books ; İllüstratif resimleme = Illustrative illustration

Özet:
Çocuklara yönelik resimli bilim kitapları, yarının yetişkinlerini bilimle tanıştıran; soru sormayı, neden sonuç bağıntısı kurmayı, nesnel düşünce biçimini, merak ve keşif duygularını geliştiren kitaplar olarak önemlidir. Çünkü çocuğun, bilgiyi kullanabilen,araştıran ve sorgulayan bir birey olarak yetişmesinde, çocuklara yönelik resimli bilim kitaplarının da oldukça büyük bir etkisi vardır. Bu nedenle söz konusu kitapların gerek içerik gerekse resimlemeler ve tasarım açısından, alanlarında uzman kişilerin elinden çıkması son derece önemlidir. İşte bu tez, bu düşüncelerle hazırlanmıştır. Bilim Resimlemesinin Çocuklara Yönelik Bilimsel Kitaplarda Kullanımında Karşılaşılan Sorunlar ve Resimli Bir Bilimsel Kitap Uygulaması başlıklı bu çalışmanın birinci bölümünde bilim resimlemesiyle ilgili tanımlamaların yanı sıra bilim resimlemesinin tarihçesine yer verilmiş; alanları ve çalışma ilkeleri incelenmiştir. İkinci bölümde çocuklara yönelik resimli bilim kitapları araştırılmıştır. Öncelikle Çocuk ve Bilim arasındaki ilişki incelenmiş, çocukların bilimle, bilimsel düşünme süreçleriyle erken yaşlarda tanışmaları ile kazanacakları nitelikler irdelenmiştir. Çocuklara yönelik bilim kitaplarında olması gereken özellikler ve bilim resimlemesinin çocuklara yönelik kitaplarda nasıl yorumlanabileceğinin tartışıldığı bu bölümde, çocuklara yönelik olarak basılan resimli bilim kitaplarında işlenen başlıca konular örneklerle incelenmiştir. Üçüncü bölümde, ikinci bölümde tartışılmış olan resimli bilim kitaplarında bulunması gereken özelliklerden yola çıkılarak geliştirilen değerlendirme ölçütlerinden hareketle seçilen bazı yapıtlar irdelenmiştir. Dördüncü bölümde uygulama çalışmasına yer verilmiştir. Uygulama çalışması ?Arka Bahçedeki Evren? adlı bir kitap, bir poster, bir gözlem defteri ve çeşitli çıkartmalardan oluşmaktadır. Bu bölümde uygulama çalışmasının temelini oluşturan ?Arka Bahçedeki Evren? adlı öykünün yazım süreci, konunun seçimindeki etkenler, kitap ile takımın diğer parçaları olan gözlem defteri, poster ve çıkartmaların tasarım-uygulama süreçleri ile ilgili ayrıntılı açıklamalara ve irdelemelere yer verilmiştir. Sonuç bölümünde ise tezde incelenen bilim resimlemesi ve bilim resimlemesinin çocuklara yönelik kitaplarda kullanımının ve üretilecek çalışmaların, uzmanlaşmış kişilerce yapılmasının önemi vurgulanarak bu kişilerin yetiştirilmesi için üniversitelerde eğitimler verilmesi önerilmiştir. Tezin sürecinde, yazım ve uygulama çalışmasının tasarlanmasında hangi yöntemlerin kullanıldığı açıklanmış; tez yazım ve uygulama süreci değerlendirilmiştir.

Abstract:
Illustrated science books for children are important as they introduce science to adults of the future, teach them asking questions, the relation in cause and effect, objective thinking and develope curiosity. Illustrated science books are very effective in raising a child as a person who can investigate an use knowledge properly. Hence illustrations and design of these books shall be prepared by specialized proffesionals in their fields. This thesis is prepared on this motivation. In the first chapter of Problems in Using Scientific illustration in science books for children and an application of a scientific book, history of scientific illustration and definitions are given. In the second chapter illustrated scientific books for children are examined. Firstly, the relationship between the child and the science is studied and the qualifications that children may gain by early consciousness of scientific thought is observed. Specificatons of illustrated science books for children and understanding illustrations in these books are discussed. Common topics in these books are also studied by examples. In the third chapter, example books are examined according to criteria derived from specifications that are introduced in the second chapter. Fourth chapter includes application of the study. This applied study is consisted from a book which is named universe at the backyard, a poster, an observation journal and stickers. In this section, narration of the story, factors in choosing the topic, design of the book and related materials are included with detailed descriptions and discussions. In the conclusion, it is proposed that application of scientific illustration to children books shall be performed by specialized professionals and related lectures shall be included in curriculum of universities in order to train these professionals. In addition to this, methods used in writing the thesis and application of the study is evaluated.