Fen bilimleri öğretmenlerinin bilimsel dünya görüşlerinin çokkültürlülük teorileri bağlamında incelenmesi
Investigation of science teachers' scientific worldviews in the context of multicultural theories
Yazar: FUNDA ÖZSOY
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MUSTAFA BAHADIR AKTAN
Hacettepe Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Fen Bilgisi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu çalışmada, Fen Bilimleri öğretmen ve öğretmen adaylarının çokkültürlü bilim teorileri kapsamında bilimsel dünya görüşlerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmanın evrenini 2022-2023 eğitim öğretim yılında Ankara ilinde çalışan ve öğrenim görmekte olan hizmet içi ve hizmet öncesi fen bilimleri öğretmenleri oluşturmaktadır. Bu araştırmanın çalışma grubu ise Ankara'da yer alan bir araştırma üniversitesinde okuyan dördüncü sınıf Fen Bilimleri öğretmen adaylarından (N = 43 kişi) ve Ankara'da hizmet içi görev yapan Fen Bilimleri (N = 44 kişi) öğretmenlerinden oluşmaktadır. Bu araştırmada elde edilen verilerin analizi nitel araştırma yöntem ve tekniklerine göre yapılmıştır. Bu tez çalışmasında araştırmacılar tarafından geliştirilen veri toplama anketi, demografik bilgi formu ve yarı yapılandırılmış görüşmeler üzerinden veri toplanmıştır. Araştırmaya gönüllü olarak katılan öğretmenlerden ve öğretmen adaylarından elde edilen veriler öncelikle kontrol edilerek gruplandırılmış, betimsel analiz yöntemi ile çözümlenmiştir. Sonraki aşamada yazılı ve sözlü olarak toplanan nitel veriler transkript edilmiş, kodlanmış ve nitel araştırma yöntemleri ile analiz edilmiştir. Tez araştırması sonucunda ortaya çıkan bulgular tematik kodlar olarak ilişkilendirilerek yorumlanmıştır. Araştırmaya katılan Fen Bilimleri öğretmen ve öğretmen adaylarının çokkültürlü ve evrensel bilim teorileri kapsamında sahip oldukları fikirleri ile bunların öğretmenlerin bilimsel dünya görüşlerine etkisi incelenerek ortaya çıkartılmıştır. Çalışma sonucunda öğretmen ve öğretmen adaylarının kültür ve bilim algısı ile bilim boyutu ve bilim anlayışı boyutlarında farklı görüşlere sahip oldukları ortaya çıkmıştır. Öğretmenler bu boyutlarda çokkültürlü bakış açısına sahip iken öğretmen adayları evrensel bakış açısına sahip olduğu görülmüştür. Bilimsel dünya görüşlerinde ise katılımcıların çokkültürlü bir bakış açısına sahip olduğu ortaya çıkmıştır.

Abstract:
The aim of this study is to investigate the scientific worldviews of science teachers and science teacher candidates within the framework of multicultural science theories. The universe of the research consists of in-service and pre-service science teachers who are working and studying in Ankara in the 2022-2023 academic year. The study group of this research consists of fourth year science teacher candidates (N = 43) studying in a research university and science teachers (N = 44) working in-service in Ankara. The analysis of the data obtained in this study was carried out according to qualitative research methods and techniques. In this dissertation study, data were collected through a demographic information form and a survey developed by the researchers, and semi-structured interviews. The data obtained from the in-service and pre-service science teachers who voluntarily participated in the research were first reviewed, grouped, and analyzed using the descriptive analysis method. In the next stage, the qualitative data collected orally and in writing were transcribed, coded, and analyzed using qualitative research methods. The findings that emerged from the dissertation research were interpreted as thematic codes. The ideas of science teachers and pre-service science teachers who participated in the research within the framework of multicultural and universal theories of science and their effects on teachers' scientific worldviews were revealed by examining them. As a result of the study, it was revealed that teachers and pre-service teachers have different views on the dimensions of culture and science perception, and the dimension of science and science understanding. While the teachers had a multicultural perspective in these dimensions, the preservice teachers were found to have a universal perspective. In terms of scientific worldviews, the participants were found to have a multicultural perspective.