Prizmaların hiyerarşik ilişkileri ve hacim bağıntılarını oluşturma sürecinde dinamik geometri yazılımı kullanımı ve öğrencilerin süreç hakkındaki görüşleri
The use of dynamic geometry software in the process of constructing hierarchical relationships and volume relations of prisms and students' views on the process
Yazar: NİLGÜN ALICI
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ESRA YILDIZ
Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Matematik Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Dinamik geometri yazılımı = Dynamic geometry software ; GeoGebra = GeoGebra ; Geometrik cisimler = Geometric objects ; Hiyerarşik ilişkiler = Hierarchical relationships ; Matematik eğitimi = Mathematics education ; Matematik öğretimi = Mathematics teaching ; Ortaokul öğrencileri = Secondary school students ; Ortaokullar = Secondary schools

Özet:
Bu çalışma dinamik geometri yazılımı GeoGebra yardımıyla öğrencilerin kavramakta güçlük çektiği prizmaların hiyerarşik ilişkilerini ve hacim bağıntılarını daha iyi anlamlandırmalarını ve öğrencilerin süreç hakkındaki görüşlerini ortaya koymayı amaçlanmaktadır. Çalışma nitel araştırma yöntemlerinden eylem araştırmasıdır. Araştırma 2020-2021 eğitim-öğretim yılında İç Anadolu Bölgesi'nde bir ilin devlet okulunda 7. sınıf öğrencileri ile gerçekleştirilmiştir. Çalışma konusu ile ilgili etkinlikler hazırlanmış ve hazırlanan etkinlikler öğrencilere uygulanmıştır. Analizler ve görüşmeler etkinliklere düzenli olarak katılan beş öğrenci ile yapılmıştır. Veriler; GeoGebra ile yapılan etkinliklerden elde edilen kamera kayıtları, etkinlikler ve görüşme formları ile toplanmıştır. Müfredatta yer alan prizmalar ve hacim ile ilgili kazanımlara yönelik altı farklı etkinlik hazırlanmış Dinamik geometri yazılımları ile geometrik cisimlerin hiyerarşik ilişkileri ve hacim bağıntılarını oluşturma sürecinde kullanılan prizmalar müfredatta yer alan küp, kare prizma ve dikdörtgen prizmadan oluşmaktadır. Oluşturulan etkinlikler ve görüşmeler ışığında elde edilen veriler Matematiksel Anlama Düzeyleri çerçevesinde analiz edilmiştir. Etkinlikler incelendiğinde öğrencilerin aynı etkinliğe birbirlerinden farklı çözüm yöntemleri kullanarak cevap verdikleri görülmüştür. Sonuç olarak öğrencilerin hacim bağıntılarını kurabildikleri fakat hiyerarşik ilişkilendirmeleri yapmakta zorlandıkları tespit edilmiştir. Bu çalışma kapsamında kavramsal ve ilişkisel anlamayı destekleyecek şekilde dinamik geometri yazılımlarıyla hazırlanan etkinlikler yer almaktadır. Dinamik geometri yazılımlarının esnek, hareket edebilme, dönüşebilme, zihinde canlandırabilme, dinamik olabilme, bağıntıları ve ilişkileri görselleştirerek somut hâle getirebilme gibi özellikleri kullanılarak hiyerarşik ilişkilendirmeler ve hacim bağıntılarını oluşturma sürecine yardımcı olmuştur.  Öğrenci görüşleri incelendiğinde ise GeoGebra ile yapılan etkinlikleri anlamayı kolaylaştıran, basit ve öğretici olarak yorumladıkları görülmüştür. Prizmaların hiyerarşik ilişkileri ve hacim bağıntılarını oluşturma sürecinde dinamik geometri yazılımlarının kullanımı önerilmektedir.

Abstract:
This thesis aims not only, through GeoGebra, a dynamic geometry software, to provide students a better understanding of the hierarchical relations of prisms and their volume that the students have difficulty in comprehending but also to reveal students' views on the process. This study is action research which is one of the qualitative research methods. The research was carried out with seventh-grade students in a public school in a province in the Central Anatolia Region in the 2020-2021 Academic Year. The activities related to the study were prepared and applied to the students. Accordingly, analysis and interviews were conducted with five students who regularly participated in the activities. The data includes the camera recordings obtained from the activities with GeoGebra, the activities, and interview forms. In this vein, six different activities were prepared about the acquirements related to prisms and volume in the curriculum. Prisms used in the process of creating hierarchical relations and volume relations of geometric objects with dynamic geometry software consist of cube, square prism, and rectangular prism in the curriculum. The data obtained in the light of the activities and interviews were analysed within the framework of Mathematical Understanding Levels. When the activities were examined, it was pointed out that the students responded to the same activity by using different solution methods. Consequently, it was put forward that the students were able to establish volume relations although they had difficulty in making hierarchical associations. Within the scope of this study, there are activities prepared with dynamic geometry software to support conceptual and relational understanding. It has helped the process of creating hierarchical associations and volume relations by using the features of dynamic geometry software such as being flexible, moving, transforming, visualising, being dynamic, and making concrete relations by visualising them. Moreover, when the students' opinions were examined, it was discovered that they interpreted the activities made with GeoGebra as easy to understand, simple, and instructive. Hence, it is recommended to use dynamic geometry software in the process of creating hierarchical relations and volume relations of prisms.