COVID-19 pandemi sürecinde evde yaşayan yaşlı bireylerin ölüm kaygısı ve uyum güçlükleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between death anxiety and adaptation difficulty of elderly persons living at home during the COVID-19 pandemic process
Yazar: MUSTAFA EMRE YAKALI
Danışman: PROF. DR. FATMA ARPACI
Gazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Sosyal Hizmet Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Sosyal Hizmet = Social Work
Dizin: COVID 19 = COVID 19 ; Pandemiler = Pandemics ; Sosyal hizmetler = Social services ; Uyum = Adaptation ; Uyum güçlüğü = Adjustment problems ; Yaşlılar = Aged ; Yaşlılık = Old age ; Ölçekler = Scales ; Ölüm kaygısı = Death anxiety

Özet:
Bu çalışmanın amacını pandemiden en çok etkilenen ve kısıtlamaya maruz kalan grup olan "yaşlı bireylerin, COVID-19 pandemisinde yaşadığı ölüm kaygısı ve yaşlılığa karşı uyum güçlüğü arasındaki ilişkinin çeşitli değişkenler tarafından incelenmesi" oluşturmaktadır. Tarama araştırmaları modeli kullanılan çalışmada uygun örnekleme yöntemiyle belirlenen 65 yaş ve üstü 400 katılımcı ile araştırmacı tarafından hazırlanan anket formu, Ölüm Kaygısı Ölçeği ve Yaşlılarda Uyum Güçlüğünü Değerlendirme Ölçeği kullanılarak veri toplanmıştır. Araştırma verilerinin değerlendirilmesinde istatistiki yöntem olarak frekans ve çoklu yanıt analizi, ikili gruplar için bağımsız örneklem T-testi, çoklu gruplar için tek yönlü varyans analizleri, ilişkiyi belirlemek için Pearson Korelasyon analizi ve etkiyi belirlemek için ise Linear Regresyon analizi kullanılmıştır. Yapılan analizler sonucunda yaşlı bireyi tanıtıcı bilgiler ile ölüm kaygısı ve uyum güçlüğü arasında anlamlı istatistiksel farklılıklar olduğu, kadın yaşlı bireylerin erkek yaşlı bireylere göre; ilkokul ve altı mezunu yaşlı bireylerin yüksekokul ve üstü mezunu yaşlı bireylere göre; çalışmayan yaşlı bireylerin çalışan ve emekli olan yaşlı bireylere göre daha fazla ölüm kaygısı yaşadığı belirlenmiştir. Yaşlı bireyi tanıtıcı bilgiler ile uyum güçlüğü arasında anlamlı istatistiksel farklılığın olduğu, 70-74 yaş arası yaşlı bireylerin, 69 yaş ve altındaki yaşlı bireylere göre; ilkokul ve altı düzey mezunu olduğunu ifade eden yaşlı bireylerin, orta dereceli okul ve yüksekokul ve üstü mezunu olduğunu ifade eden yaşlı bireylere göre; dul (eşi ölmüş) yaşlı bireylerin, evli ve boşanmış yaşlı bireylere göre daha fazla uyum güçlüğü yaşadığı belirlenmiştir. Yaşlı bireylerin ölüm kaygısının ve uyum güçlüğünün yaşlı bireyi tanıtıcı bilgilere göre istatistiksel açıdan anlamlı bir farklılık gösterdiği belirlenmiştir (r=0,361, p<0,01). Yaşlı bireylerin ölüm kaygısı düzeyleri arttıkça yaşlılığa karşı uyum güçlüklerinin arttığı ve belirlenmiştir p<0,01).

Abstract:
The aim of this study is to examine the relationship between death anxiety and difficulty in adapting to old age, experienced by elderly individuals, who are the group most affected by the pandemic and exposed to restrictions, by various variables. Data were collected using a questionnaire form prepared by the researcher, Death Anxiety Scale, and Scale for Evaluation of Adjustment Difficulty in the Elderly, with 400 participants aged 65 and over determined by the appropriate/accidental sampling method in the study, in which the survey model was used. Frequency and multiple response analysis, independent sample T-test for paired groups, one-way analysis of variance for multiple groups, Pearson Correlation analysis to determine the relationship and Linear Regression analysis to determine the effect were used in the evaluation of the research data. As a result of the analyzes made, there are significant statistical differences between the information about the elderly individual and death anxiety and adjustment difficulties.It has been determined that female elderly individuals compared to male elderly individuals; the elderly individuals who graduated from primary school and below compared to  those who graduated from college and above;  non-working elderly individuals experience more death anxiety than working and retired elderly individuals. There is a statistically significant difference between introductory information about the elderly person and difficulty in compliance. It has been determined that elderly individuals aged 70-74 compared to elderly individuals aged 69 years and younger; elderly individuals who graduated from primary school and below compared to those who  graduated from secondary school and higher education;  widowed (his widowed) elderly individuals have more adjustment difficulties than married and divorced elderly individuals.As a result of the analysis, it was determined that the death anxiety and adjustment difficulties of the elderly individuals showed a statistically significant difference according to the information about the elderly individual (r=0,361, p<0,01). It was determined that as death anxiety levels of elderly individuals increased, their difficulties in adaptation to old age increased p<0,01).