Toplumsal algının şekillendirilmesi sürecinde medyanın ahlaki panik üretiminin örnek olaylarla incelenmesi
Examination of moral panic production of the media during the process of shaping the social perception with cases
Yazar: BİLAL SÜSLÜ
Danışman: PROF. DR. GÜLİZ ULUÇ
Ege Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Genel Gazetecilik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Gazetecilik = Journalism
Dizin: Ahlaki panik = Moral Panic ; Algı = Perception ; Görsel-işitsel medya = Visual-auditory media ; Medya = Media ; Panik = Panic ; Sosyal algı = Social perception

Özet:
İnsan ilişkilerinin bütününden oluşan toplumlar, belirli zamanlarda bazı sıkıntılarla karşılaşırlar. Bu sıkıntılar, toplumun aktörleri olan bireylerin zihninde alışık oldukları düzende bir takım aksaklıklar yaşayabilecekleri ve onları bir arada tutan değerlerin zarar görebileceği duygusunun oluşmasına zemin hazırlar. Daha doğru bir ifadeyle insanlar zaman zaman çeşitli nedenler ve etkenler dahlinde kurulu yaşam tarzlarının tehlikede olduğu endişesi yaşarlar. Bu endişenin sonucu ise çoğunlukla, endişeye neden olan durumun tanımlanması ve sorumlularının, toplumsal sistemin dışına çıktıkları yargısından hareketle, sapkın olarak etiketlendirilmesi şeklinde olmaktadır. 
Yapılan araştırmalarda elde edilen bulgular, toplumlarda herhangi bir olumsuzluktan dolayı tehdit olarak algılanan bir kişi, grup ya da olayın bu tehdidin sorumlusu olarak yaftalanması sürecinde çeşitli güçlerin devrede olduğu yönündedir. Bu güçlerin en önemlilerinden biri olarak beliren medyanın, toplum aktörlerinin giderek bilinçli bireylere dönüşmelerine karşın, süreç içerisinde yaptığı abartılı ve çarpıtılmış haberlerle toplumdaki endişe düzeyini tırmandırmakta olduğu ve halka tehdit olarak algılattığı sapkınların toplumdan dışlanmasına katkı sağladığı ifade edilmektedir. Ahlaki panik (moral panic) kavramı olarak tanımlanan ve medyanın etkin rol oynadığı düşünülen bu sürecin birçok örneğine gerek küresel çapta gerekse de Türkiye genelinde zaman zaman rastlanagelmektedir.
Bu çalışmanın inceleme konusunu çeşitli yayın kuruluşlarında yer almış ve zaman zaman toplumlarda ahlaki paniğe neden olmuş haberlerin analizi oluşturmuştur. Çalışma süresince irdelenen örnek haber metinleri ile medyanın toplumsal algı oluşumundaki etkinliği incelenmiştir.
Sistemli teorik altyapıyla hareket etmenin sağlam sonuçlara ulaşmada önemli olacağı gerçeğinden hareketle çalışmanın ?Toplumsal Algının Oluşumu Sürecinde Belirleyici Bir Etken Olarak Medya? başlıklı ilk bölümünde toplum, toplumsal yapı ve toplumsal algının oluşum süreci ile medyanın toplumsal algı oluşumundaki etkinliği tartışılmıştır, ?Medyada Ahlaki Panik Üretimi Yolu İle Toplumsal Tepki Oluşturulması ve Algının Şekillendirilmesi? başlıklı ikinci bölümde ise, ?Ahlaki Panik? kavramı, bu kavramın nitelikleri ve medyanın bu kavram aracılığı ile toplumsal tepki ve algı oluşturması gibi konular üzerinde durularak çalışmanın teorik kısmı oluşturulmaya çalışılmıştır. Çalışmanın ?Medyada Ahlaki Panik Üretiminin Örnek Olaylarla İncelenmesi? başlıklı son bölümünde ise,  Hürriyet, Zaman, Posta ve Cumhuriyet gazetelerinde yer alan ve ahlaki panik kuramına örnek teşkil ettiği düşünülen haber metinleri çerçeveleme yöntemi ile analiz edilmiştir.



Anahtar Kelimeler: Toplumsal Algı, Ahlaki Panik, Medya

Abstract:
Societies, which are composed of all human relations, encounter with problems at certain times. These problems lay the ground in the minds of individuals, who are actors of the society, for the creation of the sentiment that they might experience problems in the environment to which they are accustomed and that values which hold them together might be damaged. In other words, people at several times hold the concern that their established life style, which is formed within several factors and reasons, is at danger. The result of this concern is the labeling of the definition of the situation and of the people responsible from the arise of the situation as deviant, in the assumption that they moved out of the societal system.
Based on the findings of the researches, several external actors are in play in the process of labeling a person and group as a threat due to any problem faced by societies or labeling the event as the reason of the threat. Media, which turns out to be one of the strongest actor in this process, is considered to contribute to the exclusion of deviants, who are perceived as a threat by public thanks to media, from society and to increase the level of concern hold by the society through making exaggerated and contorted news, despite of the fact that actors of the society are increasingly turning into conscious individuals.  Aforementioned process is defined through the concept of `moral panic?. Media is considered to play an important role in the said process. Numerous examples of this process are experienced at global level, as well as also being experienced in Turkey at numerous times.
The research subject of this work is composed of the analysis of news covered by several broadcasting corporations causing moral panic in societies at several times. Efficiency of the media in the formation of societal perception is examined through analyzing sample news reports/texts.     
In the framework of the assumption that proceeding with systematic theoretical foundation would yield concrete results, in the first chapter of this work titled `Media as a Determinant Factor in the Formation Process of Societal Perception? society, societal structure, formation process of societal perception and the efficiency of media in the formation of societal perception is discussed. In the second chapter titled `Creation of Societal Perception and Shaping Perception through Generating Moral Panic in Media? the theoretical foundation of this work is tried to be laid down through putting focus on subjects such as concept of `Moral Panic?, the characters of this concept, and formation of societal response and perception by media through the use of the abovementioned concept. In the final section of the work titled `Examination of the Generation of Moral Panic in Media through Case Studies? news reports/texts that are covered by the newspapers of Hürriyet, Zaman, Posta, and Cumhuriyet and which are considered as constituting example for the theory of moral panic are analyzed through framing method.


Keywords: Social Perception, Moral Panic, Media