Azerbaycan halk çalgısı kamançanın pedagojik ve organolojik açıdan incelenmesi
Pedagogical and organological examination of the azerbai̇jani̇ folk instrument kamancha
Yazar: LEYLA BAYRAMZADE
Danışman: DOÇ. DR. MÜRVET NEVRA KÜPANA
Sakarya Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel Bilimler Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Müzik = Music

Özet:
Kamança çalgı aleti Azerbaycan müzik medeniyetinin ayrılmaz parçasıdır. Birçok ülkede farklı adlarla tanınan bu çalgı aleti Azerbaycan'da Kamança olarak bilinmekte ve sevilmektedir. Kamança çalgı aleti hakkında bilgiye birçok yazıda, eserde rastlanmış, minyatür resimlerde bu çalgı aleti betimlenmiştir. Zengin bir geçmişi olan bu çalgı aleti farklı zamanlarda birçok halkın müzik medeniyetinde kullanılmıştır. Ortaya çıktığı günden müşayet (eşlik) çalgısı olarak kullanılan kamança, bugün Azerbaycan'da  farklı bir şekilde de kullanılmaktadır. Eski zamanlarda birçok meclislerde tar, hanende (mugam ustası) ile birlikte kullanılan ve kulaktan icra edilen bu çalgı aleti dahi besteci Üzeyir Hacıbeyov tarafından  notalı halk çalgı aletleri orkestrasının oluşturulmasıyla, diğer çalgı aletleri gibi yeni bir soluk kazanmıştır. Diğer çalgı aletleriyle beraber kamança çalgı aleti için de nota sisteminin oluşturulması, bu çalgı aleti için birçok bestecinin eserler yazmasına vesile olmuştur. Bugün bu çalgı aletine Azerbaycan'da büyük ilgi ve sevgi görülmektedir. 5 ve 11 senelik okullarda eğitimine başlanılan bu çalgı aletinin sonraki aşamalarda konservatuvarlarda eğitimine devam edilmektedir. Kamança için nota sisteminin oluşturularak bestecilerin eserler yazmasıyla ve ayrıca birçok kamança eğitimcisinin ve icracıların da eğitim alanında sundukları katkılar ile kamança literatürü zenginlik kazanmıştır. Besteciler, icracılar, eğitimciler tarafından kamança çalgı aleti için pedagojik alanda büyük katkılar sunulmuş, kamança icracılığına dair bilgilerin toplandığı kitaplar, etütler, gamlar, kamança eğitimi için metotlar, Azerbaycanlı ve yabancı bestecilerin eserlerinin kamança icracılığı için düzenlenerek kitap haline getirilmesi gibi çalışmalarla kamança icracılığı gelişmiş ve bu çalgı aletinin teknik imkanları artmıştır.

Abstract:
Kamancha instrument is an integral part of Azerbaijani musical civilization. This instrument, known by different names in many countries, is known and loved as Kamancha in Azerbaijan. It has been found in many articles and works about the Kamancha instrument, and this instrument has been depicted in miniature paintings. This musical instrument, which has a rich history, has been used in the musical civilizations of many peoples at different times. This instrument, which has been used as an accompaniment instrument since its emergence, is also used in a different way in Azerbaijan today. This musical instrument, which was used together with the tar and hanande (mugam master) in many assemblies in ancient times and performed by ear, was created by the genius composer Üzeyir Hacıbeyov of the Orchestra of Folk Musical Instruments with Notes, which brought a new breath to the kamancha instrument as well as other musical instruments. The creation of a notation system for the kamancha instrument, along with other musical instruments, has caused many composers to write works for this instrument. Today, there is great interest and love for this musical instrument in Azerbaijan. The education of this instrument begins in 5 and 11-year schools, and education continues in conservatories in the later stages. The creation of the notation system for Kamancha was not limited to composers writing works; many faculty members and performers made great contributions to the field of education. Composers, performers, faculty members. made great contributions in the pedagogical field for the kamancha instrument, books collecting information on kamancha performance, etudes, scales, methodical materials for teaching kamancha, arranging the works of Azerbaijani and Foreign composers into books for kamancha performance, creating numerous books such as kamancha performance and this instrument has further increased and continues to increase the technical possibilities of the instrument.