Polisiye yazınında mekân kurgusu, mekânsal çerçevede gizem ve gerilim öğelerinin incelenmesi
The space fiction in detective literature, examination of mystery and suspense elements in a spatial framework
Yazar: İLKAY VOLKAN YÜCEER
Danışman: DOÇ. DR. GÜLÇİN CANKIZ ELİBOL
Hacettepe Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / İç Mimarlık ve Çevre Tasarımı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: İç Mimari ve Dekorasyon = Interior Design and Decoration

Özet:
Bu çalışma, mekânda gizem ve gerilim unsurlarının izini sürmeyi ve seçilen polisiye romanda geçen mekânlar üzerinden bu unsurları keşfetmeyi amaçlamaktadır. Bu bağlamda gizem ve gerilim edebiyatı olarak da anılan polisiye türü, çalışmanın çıkış noktası olarak belirlenmiştir. Öncelikle romanda mekân ve polisiye roman kavramları ayrı olarak ele alınmış, buradan elde edilen bilgilerin senteziyle polisiye romanda mekân kavramı incelenmiştir.  Mekânda gizem ve gerilimin izini sürmeden önce polisiye romanın bu en temel ögeleri, mekândan bağımsız olarak tartışılmıştır.

Gerek mekân tasvirlerindeki detaycılık, gerekse gizem ve gerilim yaratmadaki başarısıyla Raymond Chandler örnek yazar olarak belirlenmiştir. Yazarın polisiye romana bakış açısı üzerinden, romanlarında mekânı kullanış biçimleri tespit edilmiştir. Yazarın "Göldeki Kadın" romanı, yapılı ve doğal çevrede olmak üzere birden çok mekânda geçmesi sebebiyle analiz edilmek üzere seçilmiş ve tezin durum çalışmasını oluşturmuştur.

Seçilen romanda geçen mekânların, gizem ve gerilim unsurları ile olan ilişkisi incelenmiş, buradan elde edilen bulgular ve bu bulguların grafik aktarımları çalışmanın sonuç bölümünü oluşturmuştur.

Ülkemizde polisiye romanın mekân özelinde incelendiği çalışmaların sınırlı sayıda kaldığı göz önüne alındığında, bu tezin benzer çalışmalar için metodolojik bir çerçeve sunarak yol göstereceği düşünülmektedir.

Abstract:
This study aims to trace the elements of mystery and suspense in the setting and to explore these elements through the spaces depicted in the selected detective novel. In this context, the detective fiction genre, also known as mystery and suspense literature, has been determined as the starting point of the study. Initially, the concepts of space in the novel and detective fiction are discussed separately, and the concept of space in the detective fiction was analyzed by synthesizing the information obtained from these examinations. Before tracing mystery and suspense in space, these fundamental elements of the detective fiction were discussed independently of space.

Raymond Chandler has been selected as the exemplary author for his detailed descriptions of space and his success in creating mystery and suspense. Through the author's perspective on detective fiction, the ways he uses space in his novels has been determined. The author's novel "The Lady in the Lake" was chosen to be analyzed and constituted the case study of the thesis since it takes place in more than one place, including the built and natural environment.

The relationship between the spaces in the selected novel and the elements of mystery and suspense has been examined, and the findings obtained from this examination, constituted the conclusion section of the study.

Given the limited number of studies that focus on the examination of space in detective fiction in our country, this thesis is expected to provide a methodological framework that can guide similar future studies.