Doğum eyleminde ele uygulanan farklı akupresure uygulamalarının endorfin seviyesi ve doğum ağrısı algısı üzerine etkisi
The effect of different acupressure treatments applied to hand in labor on endorphin levels and perception  of labor pain
Yazar: SERAP ÖZTÜRK ALTINAYAK
Danışman: DOÇ. DR. HAVA ÖZKAN
Atatürk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Ebelik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology
Dizin: Akupresür = Acupressure ; Ağrı = Pain ; Doğum = Delivery ; Doğum ağrıları = Labor pain ; Ebelik = Midwifery ; Endorfinler = Endorphins ; Gebelik = Pregnancy ; Soğuk uygulaması = Cold application ; Sıcak uygulaması = Hot application

Özet:
Amaç: Bu araştırma doğum eyleminde ele uygulanan farklı akupresure uygulamalarının endorfin seviyesi ve doğum ağrısı algısı üzerine etkisini belirlemek amacıyla yapılmıştır. 
Materyal ve Metot: Araştırma, randomize kontrollü deneysel bir araştırma olarak dizayn edilmiştir. Araştırmanın evrenini Karadeniz Bölgesinde bir ilde üniversite hastanesi ile devlet hastanesinin doğum servisinde 25 Nisan 2019 – 31 Ekim 2019 tarihleri arasında doğum eylemi için başvuran primipar gebeler oluşturmuştur. Örneklemini ise belirlenen tarihler arasında randomize edilen 228 gebeden 140 gebe oluşturmuştur. Araştırma sıcak uygulamalı akupresure, soğuk uygulamalı akupresure ve akupresure olmak üzere üç deney ve bir kontrol grubu  ile yürütülmüş ve her gruba 35 gebe alınmıştır. Veriler, "kişisel bilgi formu", "doğum eylemi girişim takip formu", "VAS" ve "SKÖ" kullanılarak toplanmıştır. Veriler, SPSS 20.0 paket programı ile değerlendirilmiştir. Veriler değerlendirilirken; sayı, ortalama, kikare, ANOVA, repeet measure analizleri kullanılmıştır.
Bulgular: Araştırma kapsamına alınan gebeler obstetrik ve demografik özellikler bakımından homojenlik göstermektedir. Deney ve kontrol gruplarının III. VAS ölçümlerine bakıldığında; soğuk uygulamalı akupresure grubunun 8.92±0.90, akupresure grubunun 9.36±0.97, sıcak uygulamalı akupresure grubunun 8.83±1.11, kontrol grubunun 9.88±0.31,  gruplar arası farkın istatiksel olarak anlamlı olduğu bulunmuştur (p=0.00).  Deney ve kontrol gruplarının III. SKÖ puan ortalamaları incelendiğinde; soğuk uygulamalı akupresure grubunun 4.68±0.52,  akupresure grubunun 4.68±0.47, sıcak uygulamalı akupresure grubunun 4.51±0.70, kontrol grubunun 4.82±0.38 olduğu ve gruplar arası farkın istatiksel olarak anlamlı olmadığı bulunmuştur (p=0.11). Deney ve kontrol gruplarının endorfin ortalamalarına bakıldığıda, deney gruplarında son test puan ortalamalarının artmış olduğu belirlenmiştir. Bununla birlikte istatiksel farkın gruplar arasında anlamsız, grup içi anlamlı olduğu bulunmuştur. 
Sonuç: Deney grupları kontrol grubu ile karşılaştırıldığında kullanılan akupresure uygulamalarının doğum ağrısının azaltılmasında etkili olduğu bulunmuştur. Deney gruplarında yapılan girişimlerin özellikle sıcak uygulamalı akupresurun endorfin seviyesini daha çok artırdığı bulunmuştur.

Anahtar Kelimeler: Akupresure, doğum ağrısı, ebe, gebe, endorfin, sıcak uygulamalı akupresure, soğuk uygulamalı akupresure

Abstract:
Aim: The aim of this research was to determine the effect of different acupressure treatments applied to hand in labor on endorphin levels and perception  of labor pain.
Material and method: The study was designed as randomized controlled experimental study. The population of the research consisted of primipara pregnant who applied for labor between April 25, 2019 - October 31, 2019 both the university hospital and the state hospital of a province in the Black Sea region. The sample consisted of 140 pregnant among 228 pregnant randomized between the dates determined. The research was carried out with three experimental groups including hot treatment, acupressure and cold treatment and a control group and 35 pregnant women were taken to each group. Data were collected using "personal information form", "labor intervention follow-up form", "VAS " and " VCS ". The data were evaluated with SPSS 20.0 package program. While evaluating the data; Number, mean, chi-square, ANOVA, repeat measure analyzes were used.
Results:  Pregnant women included in the study showed homogeneity in terms of obstetric and demographic characteristics. When  III. VAS measurements of experimental and control groups were examined, it was found that the cold treatment acupressure group was 8.92 ± 0.90, the acupressure group was 9.36 ± 0.97, the hot treatment acupressure group was 8.83 ± 1.11, the control group was 9.88 ± 0.31, and the difference between the groups was statistically significant (p = 0.00). When III. VCS point averages of experimental and control groups were examined, it was found that the cold treatment acupressure group was 4.68±0.52, the acupressure group was 4.68±0.47, , the hot treatment acupressure group was 4.51±0.70, the control group was 4.82±0.38 and the difference between the groups was statistically insignificant (p = 0.11). When the endorphin averages of the experimental and control groups were examined, it was determined that the mean post-test scores were increased in the experimental groups. In addition to this, the statistical difference was found to be insignificant between groups but significant within the group.
Conclusion: When the experimental groups were compared with the control group, acupressure applications were found to be effective in reducing birth pain. It was found that interferences in experimental groups increased endorphin level especially in hot applied acupressure.

Key Words: Acupressure, labor pain, midwife, pregnant, endorphin, hot acupressure, cold acupressure