Bir nesne olmanın ötesinde sanat eseri
Artwork beyond being an object
Yazar: AYTUNA CORA
Danışman: PROF. UFUK TOLGA SAVAŞ
Hacettepe Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Seramik Ana Sanat Dalı
Derece: Sanatta Yeterlik, 2024
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts

Özet:
Bu çalışmanın amacı, sanat eserinin, kendisini oluşturan malzeme olmanın ötesine nasıl konumlandığının ve var olan diğer nesnelerden nasıl ayrıldığının dayanaklarını tespit etmeye çalışmaktır. Bunun için araştırma kapsamında Heidegger'in sanat eseri hakkındaki görüşleri merkez alınmıştır. Sanat eseri, kendisini oluşturan malzeme tarafından taşınan bir nesnedir, ancak bu tanım eseri tanımlamada sınırlayıcı kalmaktadır. Heidegger'e göre ise sanat eseri, var olan diğer nesnelerle aynı kategori içinde değerlendirilemez, çünkü eser bir dünya kuran ve hakikatin kendisini ortaya çıkarmasına alan açan özel bir konuma sahiptir. Bu nedenle eseri bir nesne olarak ele almak, eserin söylemine temas edememekle sonuçlanır. Çalışma kapsamında, eserin var olan bir nesneden nasıl ve neden ayrıldığı sorusuna cevap bulabilmek için, nesnenin ne olduğu ve eserin diğer nesnelerle nasıl bir ilişki içinde olduğu araştırılmıştır. Bu araştırmanın sonucunda, sanatsal yaratımın özel bir bilme türünü içeren yapısının, eseri diğer var olanlar arasında ayrıcalıklı bir konuma getirdiği görülmüştür. Antik Yunan'da sanatsal anlamda yaratmak da dahil olmak üzere her türlü üretmek eylemi için kullanılan tekhne kelimesi, sanat eserinin, kurduğu dünyaya ve hakikatle olan bağlantısına da erişebilmeyi sağlar. Tekhne kelimesinin izi sürüldüğünde, sanatsal yaratımın, sadece üreten olarak sanatçıya içkin bir biçimde var olan, bilmenin ve görmenin üstün bir biçimi olduğu görülür. Böylesi bir bilme ve biçimlenişinden önce onu görme eylemiyle meydana gelen sanat eserinin, bir dünya kurarak yeni ihtimallerin görünür kılındığı,  özel bir konuma sahip olduğu sonucuna varılmaktadır.

Abstract:
This study aims to attempt to identify the bases of how an artwork is positioned beyond being the material it is made of and how it differs from other existing objects. Thus, Heidegger's ideas on artworks are at the center of the research. An artwork is an object that is carried by its material, however, this is a limited definition. According to Heidegger, an artwork cannot be considered in the same category as other existing objects since it has a special position that builds a world and opens space for truth to reveal itself. Therefore, treating the artwork as an object, results in not being able to touch the discourse of the work. In order to find an answer to the question of how and why an artwork is different from an existing object, the study investigated what an object is and how the artwork relates to other objects. As a result of this research, it has been discovered that the structure of artistic creation, which involves a special kind of knowledge, gives the work a privileged position among other existing things. The word techne, which was used in Ancient Greece for any act of production, including artistic creation, provides access to the world that an artwork builds and its connection to the truth. When the word techne is traced back, it is observed that artistic creation is a superior form of knowing and seeing that is inherent only to the artist as producer. It is concluded that the artwork, which comes into being through such knowledge and the act of seeing it before its formation, has a special position in which new possibilities are made visible by building a world.