Kişilik özelliklerinin cam tavan sendromuna etkisi: Muhasebe meslek mensupları üzerine bir araştırma
The effect of personality traits on glass ceiling syndrome: A research on professional accountants
Yazar: GAMZE AKGÜN
Danışman: DOÇ. DR. TOLGA ORAL
İnönü Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Muhasebe Finansman Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: İşletme = Business Administration

Özet:
Türkiye' de kadın çalışanların istihdam oranı artış eğiliminde olmasına rağmen erkek istihdam oranının gerisinde kalmaktadır. Bu durumun ortaya çıkmasında birçok sebep etkilidir. Bu sebeplerden bir tanesi görünür bir şey olmamasına karşın etkisini oldukça güçlü hissettiren sinsi bir güç olan cam tavan sendromudur. Cam tavan sendromu birçok meslek mensubunu etkilediği gibi muhasebe meslek mensuplarını da etkilemektedir. Aynı zamanda cam tavan sendromunun ortaya çıkmasını da etkileyen birçok faktörün varlığından söz edilebilir. Bu faktörlerden bir tanesi kadın ve erkek muhasebe meslek mensuplarının sahip oldukları kişilik özellikleridir. Bu kapsamda çalışmanın temel amacı kadın ve erkek serbest muhasebeci mali müşavirlerin kişilik özelliklerinden yola çıkarak cam tavan sendromunun var olup olmadığının ortaya çıkarılmasıdır. Çalışmada veri toplama yöntemi olarak anket yöntemi kullanılmıştır. Bu çalışmada 250 adet anket Malatya ilinde faaliyet gösteren serbest muhasebeci mali müşavirlere uygulanmıştır. Uygulanan anketlerden alınan veriler incelendikten sonra, dışadönüklük kişilik özelliği ile kadının kişisel tercih ve algıları alt ölçek puan ortalamaları arasında pozitif yönlü düşük düzeyli istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Kadın meslek mensupları açısından değerlendirildiğinde dışadönüklük kişilik özelliği ile çoklu rol üstlenme, kadının kişisel tercih ve algıları, stereotip alt ölçek puan ortalamaları arasında pozitif yönlü orta düzeyli istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Erkek meslek mensupları açısından ise dışadönüklük kişilik özelliği ile cam tavan sendromu alt ölçekleri arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki saptanamamıştır. Cam tavan sendromuyla ilgili elde edilen sonuçlar, diğer sektörlerde yapılan çalışmalara paralellik olduğunu göstermiştir. Buna göre kadın muhasebe meslek mensupları da çalışma yaşamında cam tavan sendromuyla karşılaşmaktadır.
Anahtar Kelimeler: Kadın, Muhasebe Mesleği, Beş Faktör Kişilik Özellikleri, Cam Tavan Sendromu

Abstract:
In Turkey, although the employment rate of women employees is increasing, but it stays behind the rate of  male employment. Many reasons are effective in the emergence of this situation. One of these reasons is the glass ceiling syndrome, which is an insidious force that makes its effect felt quite strongly despite not being visible. The glass ceiling syndrome affects many professions as well as accounting professionals. At the same time, it can be said that there are many factors that affect the emergence of the glass ceiling syndrome. One of these factors is the personality traits of women and men accounting professionals. In this context, the main purpose of the study is to reveal whether the glass ceiling syndrome exists or not by starting from the personality traits of women and men certified public accountants. The survey method was used as the data collection method in the study. In this study, 250 surveys were applied to certified public accountants operating in the province of Malatya. After examining the data obtained from the applied surveys, it was concluded that there was a positive and low-level statistically significant relationship between the personality trait of extroversion and the mean scores of the subscale of women's personal preferences and perceptions. When evaluated from the perspective of female professionals, it was concluded that there was a positive, moderately statistically significant relationship between the personality trait of extraversion and taking on multiple roles, women's personal preferences and perceptions, and stereotype subscale mean scores. In terms of male professionals, no statistically significant relationship was found between the personality trait of extraversion and the glass ceiling syndrome subscales. The results obtained regarding the glass ceiling syndrome showed that there was a parallelism with the studies conducted in other sectors. Accordingly, female accounting professionals also encounter the glass ceiling syndrome in their working lives.
Keywords: Woman, Accounting Profession, Five Factor Personality Traits, Glass-ceiling Syndrome