Portföy oluşturma sorunu: BİST 100 endeksinde kümeleme analizi ile portföy oluşturma üzerine bir uygulama
Problem of constructing portfolio: An application on constructing portfolio with clustering analysis in BIST 100 index
Yazar: İPEK ŞAR
Danışman: PROF. DR. ERHAN DEMİRELİ
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Finans Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Borsa İstanbul = İstanbul Stock Exchange ; Hisse senetleri = Stocks ; Hiyerarşik kümeleme = Hierarchical clustering ; Kümeleme analizi = Cluster analysis ; Portföy = Portfolio ; Portföy seçimi = Portfolio selection

Özet:
Son yıllarda ekonomik sistemin küreselleşme hızının artmasıyla birlikte finansal piyasaların gelişimi de büyük bir ivme kazanmıştır. Borsaların büyümesi, halka arzların artması, yeni finansal enstrümanlarının ortaya çıkması ve bunlara kolay erişim vb. gelişmeler borsa yatırımlarının popülerlik kazanmasını sağlamıştır. Ancak anlık değişimlerin, hızlı ve yoğun haber akışların olduğu ve anında tüm dünya piyasalarına yayıldığı yüksek belirsizlik içeren böylesine kompleks bir piyasada yatırımcıların ellerindeki fonlarını doğru bir şekilde değerlendirmesi güçleşmektedir. Fakat yatırımcıların yatırım kararlarını doğru bir şekilde vermelerine yardımcı olacak bir takım istatiksel analiz teknikleri ve algoritmalar geliştirilmiştir. Bunlardan biride çok değişkenli istatiksel yöntemlerden biri olan kümeleme analizidir. Kümeleme analizi ile karmaşık bir veri seti belirli değişkenlere göre gruplanarak, verilerin daha anlamlı kılınması sağlamakla beraber elde edilen bulgular neticesinde daha sağlıklı kararların verilmesine yardımcı olması bakımından tercih edilebilecek bir yöntemdir. Bu çalışmada Borsa İstanbul 100 Endeksinde 2014-2018 yılları arasında yer alan 89 adet hisse senedi üzerinde kümeleme analizi uygulanarak homojen kümelerin elde edilmesi amacıyla oluşan portföylerin hem sektörel bazda hem de yer aldıkları genel küme içerisinde en iyi getiri performansına sahip olan şirketler tespit edilmeye çalışılmıştır. Ayrıca her küme değişkenler bazında analiz edilmiş, farklı yatırımcı profilleri için optimal portföyler belirlenmiş ve yatırımcılar açısından kolay değerlendirilebilecek şekilde portföyler yorumlamaya çalışılmıştır.

Abstract:
With the increasing globalization rate of the economic system in recent years, the development of financial markets has gained momentum. The growth of exchanges, the increase in public offerings, the emergence of new financial instruments and easy access to them. developments have led to the popularity of stock market investments. However, it is difficult for investors to evaluate the funds in their hands in such a complex market with high uncertainty, where instantaneous changes, rapid and intensive news flows and instant spread to all world markets. However, a number of statistical analysis techniques and algorithms have been developed to help investors make their investment decisions correctly. One of these is clustering analysis which is one of multivariate statistical methods. With clustering analysis, a complex set of data is grouped according to certain variables, making the data more meaningful and it can be preferred in terms of helping to make healthier decisions as a result of the findings. In this study, in order to obtain homogeneous clusters by using clustering analysis on 89 stocks in the Stock Exchange Istanbul 100 Index between 2014- 2018, it was tried to determine the companies that have the best return