Halil kenti Al-Haram Al-İbrahimi dini yapısı örneğinde koruma sorunları ve çözüm önerileri
Halil city Al-Haram Al-Ibrahimi religious building case study conservation problems and solution proposals
Yazar: RABAB ALSHWEIKI
Danışman: PROF. DR. ZEYNEP GÜL ÜNAL ; DOÇ. DR. ARAS NEFTÇİ
Yıldız Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Restorasyon Ana Bilim Dalı / Rölöve-Restorasyon Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Mimarlık = Architecture
Dizin: Arkeolojik miras = Archaeological heritage

Özet:
El-Halil Şehrinde medeniyet Kenaniler bu bölgeye yerleştiği zaman başladı. Kenaniler burada binalar inşa ettiler; tarımı geliştirdiler ve burayı uluslararası ticaret yollarından biri haline getirdiler. El-Harem El-İbrahimi'nin önemi de Hz. İbrahim Aleyhisselamın eşi Sara'yı burada bulunan mağaraya defnetmesiyle birlikte başladı. Bu mağaraya sonradan Yakub ve İshak'ın (A.S) da defnedildiğine inanılmaktadır. Sonra bu mağaranın etrafına, kabirleri korumak amacıyla taştan bir Sur inşa edildi.

Yapılan bu Sur, belli bir süre, kabirleri korumaktan başka bir vazifesi olmayan, kapalı bir yapı olarak kaldı. Ancak daha sonraları, tarihin değişik dönemlerinde, üzerinde kilise veya cami olarak kullanıma uygun bazı değişiklikler yapılmak suretiyle, kilise ve cami olarak kullanılmaya başlandı. 

Bina 1994 yılına kadar Cami olarak kullanılmaya devam etti. El-Harem El-İbrahimi katliamından sonra ikiye bölündü ve aynı anda hem cami hem de sinagog olarak kullanılmaya başlandı.

Bu bölünme neticesinde binanın mülkiyeti ile ilgili anlaşmazlıklar ortaya çıktı. Bu konuda çeşitli sözleşmeler ve uluslararası anlaşmalar yapıldı. Bu durumun binanın restorasyonu ve korunmasına etkisi olduğu gibi Dünya Mirası Listesine,  hangi kültürel miras kategorisinde kayıt edilmesi gerektiğine dair tartışmaları da beraberinde getirdi. 

Günümüzde El-Harem El-İbrahimi saldırılara maruz kalmakta ve bu konuda yapılmış olan uluslararası anlaşmalar çiğnenmektedir. El-Harem El-İbrahimi'nin etrafı barikatlarla çevrilmiş ve restorasyon yasaklanmıştır. Meydana gelebilecek afetlere karşı uygulanacak bir idari plan yoktur. Tüm bunlara ek olarak; Filistin'de kültürel mülkiyetlerin korunmasıyla ilgili kanunlarda eksiklikler ve yanlışlıklar vardır.

El-Halil Şehirinin Eski Kenti ile El-Harem El-İbrahimi, çok nadir olan uluslararası değerlerine, özgünlüklerine ve bütünselliklerine etki edebilecek bir çok tehlikenin olmasından  ve bu tehlikelerin zamanla bu eserlerin Dünya Mirası Listesine aday kılan özelliklerini kaybetmelerine neden olabileceği ihtimalinden dolayı, Tehlike Altındaki Dünya Mirası Listesine alınmışlardır.

Bu nedenle, söz konusu mülkiyetlerin tarihi, siyasi ve idari durumları ile bu mülkiyetleri etkileyecek sorun ve tehlikeler üzerinde çalışma yapılmış; değerlerinin ve özelliklerinin mümkün olabildiği kadar korunabilmesi amacıyla acil durum planı ve kanun önerileri yapılmıştır.

Abstract:
The importance of Hebron City started when the Canaanites lived it, built the buildings, and developed the agricultural. Moreover, they made it from the international trade roads. While the importance of Al-Haram Al-Ibrahim started when the Prophet Ibrahim buried his wife Sarah in the cave, which thought that he and his sons Yakub and Ishaq also buried in it, then the stone wall "Sur" built around this cave to protect these tombs. 
The wall was closure construction without any function, unless to protect the tombs for sometime, then it used as a church and a mosque in different times, consequently some changes and modifications done to proportion the function as a church or a mosque.
The building was used as a mosque until 1994 when the Israeli massacre occurred in Al-Haram Al-Ibrahimi, then they divided it into two parts, accordingly, it becomes used as a mosque and synagogue at the same time.
As a result of this division; the conflicts are obtaining between Palestinian and Israeli on the ownership of Al-Haram Al-Ibrahimi, and put many of international conventions and   agreements, these events are affecting on the operations of restoration and convention; also they are affecting on the registration it as a cultural monument on the World Heritage List.
Al-Haram Al-Ibrahimi is exposing to Israeli attacks and to revocation the international conventions. Moreover, its surroundings with barriers and they are preventing its restoration operations, furthermore, there is no management plans to confront the disasters, and there are many defects in the conservation laws in the cultural monuments in Palestine.
The Old Town of Hebron, including Al-Haram Al-Ibrahmi registered on the World Heritage List under Danger; because there are many risks which affecting on the international unique value, authenticity and the integrity of the monument. Therefore, by the time it is losing its criteria which insert it in the List.
As a result, there is a need to study the historical, political and administrative statue of Al-Haram Al-Ibrahimi, furthermore study the disasters and the problems which affecting on it, and to get a law and an emergency plan to convention its values and criteria as much as possible.