Türkiye'de öğretmenlerin iş doyumunu etkileyen faktörler: TALIS 2018 örneği
Factors influencing teachers' job satisfaction in Turkey: Sample of TALIS 2018
Yazar: TUĞBA ÖZDEMİR BAŞ
Danışman: DOÇ. DR. NURAY KISA
Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Ortaokul öğretmenleri = Secondary school teachers

Özet:
Bu araştırmanın amacını, Türkiye'de ortaokul öğretmenlerinin iş doyumunu etkileyen faktörleri incelemek oluşturmuştur. Araştırmada, öğretmenlerin iş doyumunu etkileyen faktörler Öğretme ve Öğrenme Uluslararası Araştırması (TALIS) 2018 döngüsündeki veri setine dayalı olarak öğretmen-düzeyli ve okul-düzeyli faktörler açısından ele alınarak incelenmiştir. Araştırmanın örneklemini, TALIS 2018'e Türkiye'den ortaokul kademesinde 196 okuldan 196 okul müdürü ile 3.952 öğretmen oluşturmuştur. Araştırmada kullanılan öğretmen ve okula yönelik veri toplama araçları sırasıyla öğretmen (TTGINTT3) ve okul müdürlerine (PCGINTT3) uygulanan anketlerden elde edilmiştir. Araştırmada, öğretmenlerin iş doyumlarını etkileyen faktörlere ilişkin TALIS 2018 döngüsünün verilerinin analizinde hiyerarşik doğrusal modelleme kullanılarak çok düzeyli regresyon analizi işe koşulmuştur. Araştırmadan elde sonuçlar, öğretmen-düzeyli değişkenlerin birçoğunun öğretmenlerin iş doyumunu anlamlı olarak etkilediğini gösterirken, aksine okul-düzeyli değişkenlerin ise anlamlı bir etki oluşturmadığını ortaya koymuştur. Araştırma, cinsiyet, eğitim durumu, mesleki kıdem, yaş, öğretim uygulamaları, etkili profesyonel gelişim, öğretmen işbirliği, sosyal öğretme motivasyonu, çalışma yeri iyiliği ve stresi, öğretmen-öğrenci ilişkileri ve algılanan disiplin ikliminin öğretmenlerin iş doyumunun anlamlı yordayıcıları olduğunu göstermiştir. İşe koşulan kısmi koşullu model, öğretmen-düzeyinde iş doyumundaki toplam varyansın %33'ünü açıklamıştır. Aksine, araştırma okul yerleşim yeri, okul sektörü, okul büyüklüğü, okul sosyo-ekonomik statüsü, akademik baskı, okulda illegal davranış ve şiddet ile okul liderliğinin öğretmenlerin iş doyumu üzerinde etkili olmadığını ortaya koymuştur.

Abstract:
The purpose of the present research was to investigate the factors influencing the job satisfaction of lower secondary school teachers in Turkey. The factors influencing teachers' job satisfaction were examined at both the teacher-level and school-level, using the dataset from the Teaching and Learning International Survey (TALIS) 2018 cycle. The sample comprised 196 school principals and 3.952 teachers participated in the TALIS 2018 from 196 lower secondary schools in Turkey. The teacher and school data collection tools employed in the research were obtained from questionnaires administered to teachers (TTGINTT3) and school principals (PCGINTT3), respectively. In the research, multilevel regression analysis using hierarchical linear modelling was employed to analyse the dataset of the TALIS 2018 cycle on the factors influencing teachers' job satisfaction. The results indicated that the majority of teacher-level variables had a significant effect on teachers' job satisfaction, whereas school-level variables did not have a significant effect on it. The research showed that gender, educational status, teaching experience, age, teaching practices, effective professional development, teacher collaboration, social motivation to teach, workplace well-being and stress, teacher-student relationships, and perceived discipline climate were significant predictors of teachers' job satisfaction. The partial conditional model explained 33% of the total variance in teacher-level job satisfaction. On the contrary, the research indicated that school location, school sector, school size, school socio-economic status, academic pressure, school deliquency and violence and school leadership did not have a significant influence on teachers' job satisfaction.