Türkiye'nin potansiyel grafit yatakları envanterinin çıkarılması ve jeostratejik öneminin araştırılması
Inventory of potential graphite deposits of Türkiye and investigation of its geostrategic importance
Yazar: UĞUR DOĞUKAN DOĞU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ FETHİ AHMET YÜKSEL ; DR. ÖĞR. ÜYESİ İNCİ OKUMUŞ
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Mühendislik Bilimleri Ana Bilim Dalı / Mühendislik Bilimleri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Mühendislik Bilimleri = Engineering Sciences
Dizin: Grafen = Graphene ; Grafitler = Graphites ; Jeoloji = Geology ; Jeopolitik = Geopolitic ; Jeostratejik = Geostrategic ; Maden ocakları = Mine ; Madenler = Mines

Özet:
Bu tez çalışması; grafit mineralinin özelliklerini, stratejik önemini, geleceğini ve potansiyelini araştırmak, yerbilimlerinin ve doğal kaynakların jeostratejik önemini ortaya koymak, bir doğal kaynak olarak ülkemizin işletilen, işletilmeyen ve potansiyel grafit madenlerine dair araştırmalar yapmak, sonuç olarak ülkemizin sahip olduğu grafit maden yataklarına dair bir envanter oluşturmak için hazırlanmıştır. Çalışmamız, arazi, büro ve literatür araştırmaları ile yapılmış, elde edilen veriler listeleme yolu ve indekslerle desteklenmiştir. Türkiye'nin 22 ilinde grafit zuhur ve yatağı bulunmaktadır. Bunların büyük kısmına dair detaylı bilgi bulunmamaktadır. Grafit madenleri ve rezervlerine dair erişilen yerli ve yabancı kaynaklardaki bilgilerde çeşitli tutarsızlıklar da görülmektedir. Ülkemizde güncel olarak aktif olan tek grafit maden işletmesi Kütahya, Oysu'da bulunmaktadır. Türkiye'nin grafit yatakları genel olarak amorf grafit içermektedir. Balıkesir, Kastamonu, Yozgat ve Adıyaman illerimizde bulunan grafit yatakları en yüksek kalitedeki grafitleri içermektedir. Dünyada grafite olan talep ve ihtiyaç artmakta, bu faktörlerin grafitin fiyatını yükselteceği tahmin edilmektedir. Dünyada grafit üretim ve ihracatı konusunda Çin önde gelmektedir. Ülkemiz rezerv açısından dünyanın en zenginleri arasında yer alıp, üretim ve ihracat konusunda ülkeler arasında son sırada yer almaktadır. Grafit, lityum iyon piller, savunma sanayii, metalurji ve refrakter endüstrisinde, makine parçalarında, karbon fırçalarında, elektrod yapımında, kurşun kalem ucu yapımı gibi farklı alanlarda kullanılmaktadır. Kullanıldığı alanlar ve ülkelerin ihracat kısıtlamasından ötürü stratejik mahiyeti yükseliş göstermektedir. Grafit, grafen malzemesinin ana kaynağıdır. Grafenin, teknoloji endüstrisinde vazgeçilmez bir malzeme olması beklenmektedir. Ayrıca grafen pil teknolojisinin gelişmesiyle, grafit mineralinin öneminin artacağı öngörülmektedir.

Abstract:
This master's thesis is prepared for; to investigate the properties, strategic importance, future and potential of the graphite mineral, to reveal the geostrategic importance of earth sciences and natural resources, to conduct research on our country's graphite mines and potential graphite mines as a natural resource and as a result to prepare an inventory of the graphite mines our country has. Our study was carried out with field studies and large-scale literature research, and the obtained data was supported by listing and indexes. There are graphite occurrences and deposits in 22 provinces of Turkey. There is no detailed information about most of these. There are also various inconsistencies in the information available about graphite mines and reserves. The only active graphite mining operation in our country is located in Kütahya Oysu. Turkey's graphite deposits generally contain amorphous graphite. Graphite deposits located in Balıkesir, Kastamonu, Yozgat and Adıyaman provinces contain the highest quality graphite. The demand and need for graphite is increasing in the world, and it is estimated that these factors will increase the price of graphite. China is the leader in graphite production and export in the world. Our country is among the richest in the world in terms of reserves and ranks last among countries in terms of production and exports. Graphite is used in lithium ion batteries, defense industry, metallurgy and refractories industry, machine parts, carbon brushes, electrode making, pencil lead making, etc. Its strategic nature is increasing due to the areas where it is used and the export restrictions of the countries. Graphite is the main source of graphene material. Graphene is expected to become an indispensable material in the technology industry. Additionally, with the development of graphene battery technology, it is predicted that the importance of the graphite mineral will increase.