Öğretmenlik mesleğine yönelik tutum ölçeği geliştirilmesi ve biyoloji öğretmeni adaylarının öğretmenlik mesleğine yönelik tutumlarının farklı değişkenler açısından değerlendirilmesi
The teaching profession development and the scale of biology teachers' attitude toward the profession of teaching evaluation in terms of attitudes towards different variables
Yazar: MEHMET GÜRHAN
Danışman: DOÇ. DR. HAKAN KURT
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Ortaöğretim Fen ve Matematik Alanları Eğitimi Ana Bilim Dalı / Biyoloji Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Aday öğretmenler = Candidate teachers ; Biyoloji dersi = Biology lesson ; Biyoloji eğitimi = Biology education ; Biyoloji öğretimi = Biology teaching ; Faktör analizi = Factor analysis ; Mesleki tutum = Vocational attitude ; Ölçek geliştirme = Scale development ; Öğretmenlik = Teaching

Özet:
Bu çalışmada, öğretmen adaylarının öğretmenlik mesleğine yönelik tutumlarının
ölçülmesi için bir ölçek geliştirme hedeflenmiştir. Geliştirilen ölçek ile biyoloji öğretmeni
adaylarının öğretmenlik mesleğine yönelik tutumlarının belirlenmesi amaçlanmıştır.
Geliştirilen ölçek 5'li Likert tipi bir tutum ölçeğidir. Ölçek geliştirilme safhası
sonrasında ölçek üzerinde faktör analizi yapılmıştır ve ölçek maddeleri ve boyutları ile
ilgili olarak uyum modeli çalışması yapılmıştır. Ölçek, 45 maddelik taslak ölçek (Ek-1)
olarak oluşturulmuştur ve 402öğretmen adayına uygulanmıştır. Ayrıca geliştirilen ölçek
ile biyoloji öğretmen adaylarının tutumları çeşitli değişkenler açısından
değerlendirilmiştir.
Öğretmenlik mesleğine yönelik tutum ölçeği geçerlik ve güvenirlik çalışmaları
kapsamında, genel güvenirlik için analiz öncesi Cronbach Alpha güvenirlik katsayısı
Öğrencinin
Adı Soyadı Mehmet GÜRHAN
Numarası 138307021012
Ana Bilim /Bilim
Dalı
Ortaöğretim Fen Ve Matematik Eğitimi Ana Bilim Dalı
/Biyoloji Eğitimi Dalı
Programı Tezli Yüksek Lisans X Doktora
Tez Danışmanı Doç. Dr. Hakan KURT
1.
Tezin Adı
Öğretmenlik Mesleğine Yönelik Tutum Ölçeği Geliştirilmesi
Ve Biyoloji Öğretmeni Adaylarının Öğretmenlik Mesleğine
Yönelik Tutumlarının Farklı Değişkenler Açısından
Değerlendirilmesi
vi
0,914 analiz sonrasında ise 0,920 olarak hesaplanmıştır. Analizler %95 güven aralığında
değerlendirilmiştir. (p <0,05)
Yapı geçerliği kapsamında açımlayıcı ve doğrulayıcı faktör analizi sonucunda taslak
ölçek (Ek-2) 27 maddelik ölçeğe indirgenmiştir. Veri yapısının faktör analizine uygun
olup olmadığı KMO (Kaiser-Meyer-Olkin) testi ve Bartlett testi yöntemlerinden
yararlanılarak kontrol edilmiştir. KMO testi değeri 0,929 ve Bartlett testi 5011,114
(p<0,05) olarak bulunmuştur.
Elde edilen 27 maddelik Öğretmenlik mesleğine yönelik tutum ölçeği 3 faktörden
oluşmaktadır. Bu boyutlar "Duyuşsal", "Teknoloji" ve "Davranışsal" boyutlarıdır. Üç
boyuttan oluşan Öğretmenlik mesleğine yönelik tutum ölçeği tarafından açıklanan toplam
varyans miktarı %51,223 olarak belirlenmiştir. Ölçek maddelerinin yük değerleri 0,497 ile
0,791 değerleri arasında değişmiştir. Ayrıca faktör analizi sonrasında ölçeğin bütününe ve
her bir alt boyutuna ilişkin madde analizi gerçekleştirilmiştir. Ölçeğin bütünü ile alt
ölçekleri arasındaki ve alt ölçeklerin birbirleri arasındaki ilişkilere bakılmış ve bu
ilişkilerin anlamlılık düzeyleri incelenmiştir.(p <0,05)
Faktör analizi ile 27 maddeye indirilen ölçek, doğrulayıcı faktör analizi ile kurulan
modellerin verilere uyumu incelenmiştir. Doğrulayıcı faktör analizi kapsamında, χ2/df (kikare/
serbestlik derecesi) değeri 2,60 olarak bulunmuştur ki bu sonuç modelin kabul
edilebilir uyuma sahip olduğunu göstermektedir. Modelin RMSEA değeri 0,063, GFI
değeri 0,87, AGFI değeri 0,84, RMR uyum indeksi 0,063 ve SRMR uyum indeksi 0,051,
NFI değeri 0,95, NNFI değeri 0,97 ve CFI değeri 0,97 değerine sahip olduğu
görülmektedir.
Araştırma sonucunda, geçerli ve güvenilir bir Öğretmenlik mesleğine yönelik tutum
ölçeği geliştirilmiştir. Bununla birlikte biyoloji öğretmeni adaylarının öğretmenlik mesleği
alanına yönelik tutumları cinsiyet, bölüm ve sınıf seviyesi yönünden karşılaştırılmış ve
anlamlı fark bulunmuştur. (p <0,05)
Anahtar kelimeler: Öğretmenlik Mesleği, Tutum, Ölçek Geliştirme, Faktör Analizi,
Uyum Modeli (LISREL)

Abstract:
In this study, prospective teachers teaching measurement of attitude
toward developing a scale for the profession. The scale was developed with biology
teacher attitudes toward the profession of teaching candidates.
Developed an attitude scale is the scale Likert type 5. Factor analysis on the
scale after scale is under development phase and scale with regard to the ingredients
and sizes fit model. Scale, 45-point draft was created as the scale (annex 1) has been
applied to student teachers and 402. In addition, prospective teachers of biology with
the scale developed attitudes were assessed in terms of the various variables.
Attitudes toward the profession of teaching scale validity and reliability
studies for analysis within the context of general reliability coefficient of Cronbach
Alpha reliability before 0.914 analysis in the wake of 0.920. 95% confidence interval
was evaluated in the analysis. (p < 0.05)
Öğrencinin
Adı Soyadı Mehmet GÜRHAN
Numarası 138307021012
Ana Bilim /Bilim Dalı Matematik Ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı /Biyoloji
Eğitimi Dalı
Programı Tezli Yüksek Lisans X Doktora
Tez Danışmanı Doç. Dr. Hakan KURT
Tezin Adı
The Teaching Profession Development And The Scale Of
Biology Teachers ' Attitude Toward The Profession Of
Teaching Evaluation In Terms Of Attitudes Towards Different
Variables
viii
Structure exploratory and the scope of validity of confirmatory factor analysis
as a result of the draft scale (Appendix 2) is reduced to 27-point scale. The factor
analysis of the structure of the data whether KMO (Kaiser-Meyer-Olkin) test and have
been checked using the test methods of Bartlett. KMO test value 0.929 and Bartlett
test 5011.114 (p < 0.05).
Hand of the attitude towards the teaching profession scale 27-point consists of
three factors. These dimensions "Affective", "technology" and "Behavioral"
dimensions. Attitudes toward the profession of teaching scale consisting of three
dimensions described by total variance amount% 51.223. With the load of the scale
values has been changed between values of 0.497 0.791. Also the whole of the scale
after factor analysis and item analysis was carried out for each child size. And its scale
with the whole scale of its scale of these relationships are maintained and to the
relations between the significance level are examined. (p < 0.05)
I downloaded the item 27, with scale factor analysis, confirmatory factor
analysis examined compliance with established models of data. Confirmatory factor
analysis, within the scope of χ2/df (Chi-square/degrees of freedom), which results are
found to be 2.60 value model have shown that sleep can be considered. Value of 0.87,
GFI 0.063, RMSEA model value AGFI value of 0.84, RMR harmony index 0.063 and
the value of the harmony index 0.95, SRMR 0.051, NFI NNFI value value value of
0.97 0.97 and CFI.
As a result, research is valid and reliable attitude towards the profession of
teaching developed a scale. However, the prospective teaching profession field
biology teacher attitudes towards gender, Department and grade level significant
difference compared in terms of and. (p < 0.05)
Keywords: Teaching Profession, attitudes, scale development, factor analysis,
harmony Model (LISREL)