Süleymaniye (Irak) yöresinde koyunlarda Eimeria  türlerinin  prevalansı
Prvelence of Eimeria  species in sheep in Sulaimanya province, Iraq
Yazar: SATTAR İBRAHİM KAREEM
Danışman: PROF. DR. ŞÜKRAN YAĞCI YÜCEL
Gaziantep Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Bölümü
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine

Özet:
Bu çalışma, Süleymaniye yöresindeki koyunlarda Eimeria  türlerinin prevalansının belirlenmesi amacıyla yapılmıştır. Bu amaçla, Ağustos 2012 ? Mart 2013 tarihleri arasında Süleymaniye iline bağlı 9 yerleşim merkezine (Qlirkh, Away Qadirimarf, Berashka, Nawgrdan, Shatwan, Tasluja, Kani goma, Bakrajo ve Tanjaro) birer kez gidilerek, sağlıklı görünen ve rasgele seçilen 150 koyundan (121 dişi, 29 erkek) dışkı örnekleri toplanmıştır.  Dışkı örnekleri hayvanların rektumlarından doğrudan alınmış ve laboratuvarda Sheather?in doymuş şekerli su solusyonu kullanılarak, santrifüj flotasyon yöntemi ile mikroskop altında incelenmiştir. Dışkı örneği alınan toplam 150 koyunun 108?inde (%72)  Eimeria  sp. oocystlerine raslanmış ve 11 farklı Eimeria  sp. tespit edilmiştir. En yaygın tür E. parva (% 52.77), en az yaygın tür ise, E. granulosa (% 14.81) olarak belirlenmiştir. En yüksek prevalans; yerleşim merkezlerine göre, Tasluja ve Bakrajo?da (% 87.5),  cinsiyete göre erkeklerde (% 75.86), yaş gruplarına göre 0-6 aylık yaş grubundaki hem dişi (% 95) hem de erkeklerde (% 87.5) tespit edilmiştir. Enfekte koyunlarda saptanan Eimeria  spp. `nin cinsiyete göre dağılımında ise; dişilerde en yüksek oranda E. parva (%52.32) ve E. pallida (% 51.16); erkeklerde ise E. crandallis (% 33.33)?e raslanmıştır. Bu çalışmada, muayene edilen toplam 150 koyunun %28?inin enfekte olmadığı, % 6.48?inin tek türle ve % 67.33?ünün ise miks enfeksiyona maruz  kaldığı; miks enfeksiyonların ise, en fazla 6 türden oluştuğu saptanmıştır. Sonuç olarak, Süleymaniye yöresindeki kuzu ve koyunlarda Eimeria  türlerinin varlığı ilk kez ortaya konulmuş, 11 farklı Eimeria  türü identifiye edilmiş, bunlardan 3 tür (E. bakuensis, E. weybridgensis, E. marsica) Süleymaniye yöresinden ilk kez bildirilmiştir. Bu çalışmanın sonuçları, Süleymaniye yöresinde coccidiosis?in yaygın olduğunu göstermiştir. Entegre yöntemlerin coccidial enfeksiyonların kontrolü ve önlenmesi için uygulanmasının yararlı  olacağı kanısına varılmıştır.

Abstract:
The aim of this study is to determine the prevalence of Eimeria species in Sheep in Sulaimanya province, Iraq-region, between August-2012 ? March 2013. The material of the study is composed of 150 (121 females and 29 males) sheep, randomly samples (67 sheep & 83 lambs) from 9 different districts. The fecal samples consist of 28 (0-6 month-old) lambs, 55 (6-12 month-old) and 67 (?12 month-old) sheep. The fecal samples were taken directly from the rectum The samples were examined under microscope by flotation methods using standard sheather solution. Oocysts of Eimeria sp. were found in 108 (72%) of 150 sheep and they were infected with a total of 11 species. The most common species was E. parva (%52.77) and the least common species was E. granulosa (%14.81) identified. According to the location the highest rate of prevalence in Tasluja and Bakrajo was (%87.5), according to the gender males (%75.86) and according to the age groups 0-6 month-old lambs both females (%95) and males (%87.5) were reported. Among infected sheep the highest rate in females were E. parva (%52.32) and E. pallida (%51.16), and in males E. crandallis (%33.33) was mostly found. In this study 150 sheep were examined, among them %28 was not infected, %6.48 infected with single species of Eimeria, and %67.33 were mix infection, and highest rate of mix infection include 6 Eimeria species. As a result this study was to determine the prevalence of coccidiosis in sheep in Sulaimanya province, Iraq. After all this research suggested that Eimeria infection is common and integrated strategies should be implemented to prevent and control coccidial infection.