Karkamış Baraj Gölü alanında bulunan levallois çekirdeklerin tekno-tipolojik analizi
Techno-typological analysis of levallois cores found in the field of Carchemish Dam
Yazar: BUKET BABATAŞ
Danışman: PROF. DR. HARUN TAŞKIRAN
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Arkeoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Arkeoloji = Archeology
Dizin: Barajlar = Dams ; Fırat-Dicle havzası = Fırat-Dicle basin ; Göller = Lakes ; Güneydoğu Anadolu bölgesi = Southeastern Anatolia region ; Ilısu Barajı = Ilısu Dam ; Karkamış Baraj Gölü = Karkamis Dam Lakes ; Levallois yongalama tekniği = Levallois shear technique ; Paleolitik Dönem = Paleolithic Period ; Teknolojik analiz = Technological analysis ; Tipoloji = Typology

Özet:
Bu çalışmayla; Güneydoğu Anadolu Projesi'nin bir bölümünü teşkil eden ?Ilısu ve Karkamış Baraj Gölleri Altında Kalacak Arkeolojik ve Kültür Varlıklarını Kurtarma Projesi? kapsamında, 1998 yılında başlatılan ve 1999-2000 yıllarında da devam, Karkamış Baraj Gölü alanı yüzey araştırmasından ele geçen Alt ve Orta Paleolitik dönem buluntuları içerisinde önemli bir yere sahip olan Levallois çekirdekler değerlendirilmiştir.Üç araştırma sezonu boyunca yapılan araştırmalar sonucunda 1998 yılında 8, 1999 yılında 37 ve 2000 yılında 36 olmak üzere toplam 81 adet buluntu yeri saptanmış ve saptanan bu buluntu yerlerinden çok sayıda yontmataş buluntu ele geçmiştir.Araştırma konumuz ise bölgede saptanmış olan bu buluntu yerinden toplam ele geçen toplam 610 farklı çekirdek tipi içerisinde yer alan, 320 adet oldukça karakteristik Levallois çekirdeklerdir.Endüstrinin önemli öğelerinden birisi olan çekirdek buluntularının incelenmesi, o endüstriye ait olan yontma zincirinin ve bu zincir içindeki teknolojik çalışmaların anlaşılmasında önemli rol oynar. Levallois çekirdekleri üzerinde gerçekleştirdiğimiz bu analiz çalışması sonucunda, söz konusu alanın Alt ve Orta Paleolitik dönemlerine ilişkin yontmataş alet teknolojisi bugüne kadar yapılan çalışmalar da dikkate alınarak; hammadde, renk, çıkarım yönü, tip, boy, en, kalınlık, kırık, kabuk, doğal damar yüzeyi, yanma, patina, gibi kriterler içerisinde yapılan analiz çalışmaları sonucunda, teknoloji ile ilgili birtakım sonuçlara ulaşılmaya çalışılmıştır.Özetle; incelediğimiz yontmataş buluntu topluluğunun genel tekno-tipolojik özellikleri söz konusu alanın, Alt ve Orta Paleolitik süresince Paleolitik insanlar tarafından yoğun bir şekilde iskan edildiğini göstermektedir.

Abstract:
In this study, ?Ilisu and Carchemish Dam Lakes Archaeological and Cultural Heritage Recovery Project" constitutes a portion of the Southeastern Anatolia Project findings like Levallois cores which have an important place in Lower and Middle Paleolithic period was evaluated.At the end of the researches done through three seasons, 8 in 1998, 37 in 1999, and 36 in 2000 a total of 81 sites were explored and the sites many chipped stone finds were found.In the region of these researches 610 different types of cores were discovered. The subject of the research is the 320 pieces of Levallois cores which are very characteristic.To examine the cores is one of the most important elements of the industry because it plays a crucial role in understanding the chain of chipping industry and the technology used in this chain. After Levallois cores were analyzed by taking Lower and Middle Paleolithic period technology and the researches done up until today into consideration, when raw materials, color, mining direction, type, length, width, thickness, broken pieces, cortex , natural vessel surface, burning, patina were analyzed some results related technology was found out.In conclusion, the techno-typological features of that field showed that during the Lower and Middle Paleolithic ages the place was densely inhabited.