Farklı formlarda kahve kullanan sporcularda; kortizol, testosteron, laktik asit ve anaerobik performans seviyelerinin belirlenmesi
Determi̇ni̇ng the levels of corti̇sol, testosterone, lactic acid and anaerobic performance in athletes using various forms of coffee
Yazar: MELDA GÜR
Danışman: PROF. DR. VEDAT ÇINAR
Fırat Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı / Beden Eğitimi ve Spor Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Spor = Sports

Özet:
Kahve, dünya üzerinde en fazla tercih edilen ve tüketilen içecek türlerinden biri olarak kabul edilmektedir ve kafeinin ergojenik özellikleri sayesinde fiziksel performansı artırdığı bilinmektedir. Bu çalışmanın amacı; farklı formlarda kahve kullanan sporcularda; kortizol, testosteron, laktik asit ve anaerobik performans seviyelerinin belirlenmesidir. Araştırmaya yaşları 17-22 arasında değişen kahvenin farklı formlarını farklı günlerde tüketen 15 lisanslı erkek futbol sporcusu gönüllü olarak katılmıştır. Araştırma, tek kör, karşıklı dengeli, randomize ve çapraz-döngülü çalışma dizaynı şeklinde uygulanmıştır. Katılımcılara farklı günlerde kafeinli kahve, kafeinsiz kahve (plasebo), toz kafein (jelatin kapsül içinde) ve toz plasebo (maltodekstrin, kapsül içinde) verilmiştir ve ısınma protokolünün ardından sporcuların hazır olması ile birlikte Wingate test protokolü gerçekleştirilmiştir. Wingate anaerobik güç testi olarak daha önce kadın ve erkek sporcularda kafein alımının sprint performansı üzerine etkilerinin ölçülmesinde kullanılan 30 saniyelik revize Wingate testi kullanılmıştır. Uygulamadan önce dinlenik halde ve Wingate anaerobik güç testinden sonra yorgunluktan hemen sonra kan alımı yapılmıştır yine kahve uygulamaları ve Wingate uygulamalarından sonra yorgunluk halinde katılımcılardan kan örnekleri alınıp anaerobik güç değerleri hesaplanmış ve kanda kortizol, testosteron, laktik asit seviyeleri ELISA yöntemi ile belirlenmiştir. Verilerin analizinde SPSS 22.0 paket programından yararlanılmıştır. Sonuçta; egzersiz yapan katılımcılara verilen kafeinli kahvenin anaerobik güç üzerinde anlamlı sonuçlar çıkararak artırdığı ortaya çıkmıştır. Laktik asit bakımından; plasebo ve kafeinsiz kahve grubuna göre diğer gruplarda danlamlı düşüşler görülmüştür. Kortizol değerinde ise en yüksek seviyenin kafeinli kahve ve toz kafeinde ortaya çıkmıştır. Testosteron seviyesi incelendiğinde kafeinli kahve ve kafeinsiz kahvede en yüksek olduğu gözlemlenmiştir.
 Bu araştırma bulguları uygun dozda kafeinli kahvenin egzersizde kullanımı ile anaerobik güç laktik asit, kortizol ve testosteron bakımından anlamlı sonuçlar ortaya çıkmıştır. Ergojenik destek ve egzersiz biyokimyası alanında literatüre yeni araştırma alanlarının oluşturulması; farklı yaklaşım ve uygulamalar ile sporcu performansı açısından bilimsel literatüre katkı sunması düşünülmektedir.

Abstract:
Coffee is considered one of the most preferred and consumed beverages worldwide, known for its ergogenic properties due to caffeine, which enhances physical performance. The aim of this study is to determine cortisol, testosterone, lactic acid, and anaerobic performance levels in athletes using different forms of coffee. 15 male collegiate soccer players aged between 17-22 voluntarily participated in the research, consuming different forms of coffee on different days. The study was conducted as a single-blind, counterbalanced, randomized, cross-over design. Participants were given caffeinated coffee, decaffeinated coffee (placebo), powdered caffeine (encapsulated), and powdered placebo (maltodextrin, encapsulated) on different days, followed by a warm-up protocol and then the Wingate test protocol when athletes were ready. The 30-second revised Wingate test, previously used to measure the effects of caffeine intake on sprint performance in male and female athletes, was employed. Blood samples were taken at rest before the application and immediately after the Wingate anaerobic power test in fatigue condition after coffee applications. Anaerobic power values were calculated, and cortisol, testosterone, and lactic acid levels in blood were determined using the ELISA method. Data analysis was performed using SPSS 22.0 software package. As a result, significant improvements in anaerobic power were observed with caffeinated coffee given to exercising participants. Significant decreases in lactic acid were observed in groups other than the placebo and decaffeinated coffee group. The highest cortisol levels were found in the caffeinated coffee and powdered caffeine groups. Regarding testosterone levels, the highest levels were observed in caffeinated and decaffeinated coffee groups. These research findings indicate significant effects of appropriately dosed caffeinated coffee on anaerobic power, lactic acid, cortisol, and testosterone during exercise. The creation of new research areas in ergogenic support and exercise biochemistry, contributing to the scientific literature in sports performance through different approaches and applications, is anticipated.