Kentsel dönüşüm süreçlerinin Bakırköy örneği üzerinden incelenmesi
Investigation of urban transformation processes on thecase of Bakirköy
Yazar: MUSTAFA TOLGA İLASLAN
Danışman: DOÇ. DR. DİLEK EKŞİ AKBULUT
Yıldız Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı / Yapı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
Kentler, değişen fiziksel koşullar, sosyo-kültürel alışkanlıkların değişmesi ve 
ekonomik sebeplerden dolayı bozulmalara maruz kalmıştır. Bu bozulmalar, bazen 
kent dokusunda bazen de kenti oluşturan tüm bileşenlerde gerçekleşebilmektedir. 
Kentte oluşan bozulmalar, kent merkezlerindeki alanların fiziksel olarak 
bozulmasına, niteliğini kaybetmesine ve çöküntü alan halini almasına sebep olur. Bu 
durumun önüne geçmek için, kentsel dönüşüm uygulamaları gerekmektedir. Bu 
bağlamda kentsel dönüşüm uygulamalarının amacı; bozulan alanların, kent 
dokusuna uygun, bölgede yaşayan halkın sosyo-kültürel ihtiyaçlarını karşılayacak 
şekilde doğru politikalar ile birlikte tekrar kente geri kazandırılması şeklinde 
açıklanabilmektedir.
Tezin birinci bölümünde; kentsel dönüşüm ile ilgili yapılan literatür araştırmaları 
ve çalışma alanı olarak belirlenen Bakırköy ile ilgili elde edilen bilgilerle, çalışma ile 
ilgili problem, amaç, kapsam ve yöntem belirlenmiştir.
Tezin ikinci bölümünde; kentsel dönüşüm kavramı; amaçları ve uygulama 
yöntemleri tanımlanmış, kentsel dönüşüm kavramının dünyadaki ve ülkemizdeki 
gelişim süreci aktarılmıştır. Dünyada yaşanan kentsel dönüşüm süreçleri, farklı 
yerlerde yapılmış örnekler ile desteklenmiştir. Ülkemizde yaşanan kentsel dönüşüm 
xi
süreci ikiye ayrılmıştır. İlk dönem 1950 ile 1999 yılı arası, ikinci dönem ise 1999 
yılında, Gölcük merkezli ve 7.4 şiddetinde gerçekleşen deprem sonrası dönem 
olarak belirlenmiştir. 
Tezin üçüncü bölümünde; kentsel dönüşüm kapsamında, yürürlüğe giren yasa ve 
yönetmelikler hakkında inceleme yapılmıştır. İncelenen yasa ve yönetmeliklerin 
işleyiş şekilleri hakkında bilgi verilmiştir.
Tezin dördüncü bölümünde; çalışma alanı olarak belirlenen Bakırköy ilçesinin, 
kentsel gelişimi ve gelişim süreci hakkında araştırma yapılarak, bilgi verilmiştir. 
Tezin çalışma kapsamında, kentsel dönüşüm sürecinde; yapım sistemleri, yasa ve 
yönetmelikler, dönemine göre yapılar ve dış cephe sistemleri çerçevesinde 
karşılaştırılmıştır. Bu karşılaştırma sonucunda ortaya çıkan bilgilerle, Bakırköy 
ilçesinde, kentsel dönüşüm kapsamında yapılan yapılar ve uygulanan kentsel 
dönüşüm yöntemleri hakkında değerlendirme yapılmıştır. 
Tezin beşinci bölümünde; bütün literatür araştırmaları ve proje araştırmaları 
sonunda ulaşılan sonuçlar verilerek, kentsel dönüşümün uygulama şekli ve 
kavramsal tanımı belirtilmiştir. Bakırköy'de uygulanan kentsel dönüşüm projeleri 
değerlendirilerek, alternatif yapım sistemi önerisi sunulmuştur. Sunulan alternatif 
yapım sisteminin, mevcut yapım sistemine göre güçlü yönleri ortaya konmuştur. 
Anahtar Kelimeler: Kentsel Dönüşüm, Kentsel Mekân, Bakırköy İstanbul'da 
Kentsel Dönüşüm, Konut Alanları, Yapım Teknikleri

Abstract:
Cities have been subjected to deterioration due to changing physical conditions, 
changes in socio-cultural habits and economic reasons. These deteriorations can 
occure sometimes in the urban fabric and sometimes in all components that make 
up the city. In order to prevent this situation, urban transformation applications are 
required. In this context, the purpose of urban transformation applications; this can 
be explained as the recycling of degraded areas to the city with the right policies in 
accordance with the urban texture and meeting the socio-cultural needs of the local 
people living in the region.
In the first part of the thesis; With the literature research on urban transformation 
and the information obtained about Bakırköy, which was determined as the study 
area, the problem, purpose, scope and method related to the study were determined.
In the second part of the thesis; urban transformation concept; aims and application 
methods are defined, development process of the concept of urban transformation 
in the world and in our country has been explained. Urban transformation processes 
in the world have been supported by examples made in different places. The urban 
transformation process in our country is divided into two. The first period was 
xiii
determined as the period between 1950 and 1999, and the second period in 1999 
as the period after the earthquake with 7.4 magnitude, centered in Gölcük.
In the third part of the thesis; With in the scope of urban transformation, an 
investigation has been made on the laws and regulations in force. Information was 
given on the functioning of the laws and regulations examined.
In the fourth part of the thesis; Research was conducted on the urban development 
and development process of Bakırköy district, which was determined as the study 
area, and information was given. In the scope of the study, in the process of urban 
transformation, old building and new building; construction systems, laws and 
regulations and within the framework of exterior systems. With the information 
obtained as a result of this comparison, an evaluation was made about the buildings 
constructed within the scope of urban transformation and the methods of urban 
transformation in Bakırköy district.
In the fifth part of the thesis; giving the results obtained as a result of all literature 
researches and project researches, the application method and conceptual 
definition of urban transformation has been specified. Urban transformation 
projects implemented in Bakırköy were evaluated and an alternative construction 
system proposal was presented. The strengths of the proposed alternative 
construction system compared to the current building system have been revealed.
Keywords: Urban Renewal, Urban Space, Urban Renewal in İstanbul Bakırköy, 
Residential Area, Construction Techniques.