Çocuk ve tüketim kültürü açısından YouTube Kıds'in incelenmesi
Examination of YouTube Kids in terms of children and consumer culture
Yazar: NAZLIGÜL KARAMAN
Danışman: DOÇ. DR. ÇİLEM TUĞBA KOÇ
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Radyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Radyo-Televizyon = Radio and Television

Özet:
Yapılan bu tezde, sadece çocuklara özel, güvenli ve eğitici bir ortam sunduğu iddiası ile geliştirilen çocuk izleme platformu olan YouTube Kids uygulamasında yayımlanan video içerikleri araştırma konusu olarak ele alınmıştır. Çalışmada, tüketim söylemiyle birlikte YouTube Kids uygulamasında yayımlanan video içeriklerinde, okul öncesi (0-6 yaş) çocukların ruhsal gelişimini etkileyebilecek şiddet/saldırganlık, cinsellik ve korku gibi zararlı içeriklerin ve çocukları tüketim kültürüne teşvik eden içeriklerin olup olmadığını araştırmak amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda, YouTube Kids uygulamasında yayımlanan ''Maşa ile Koca Ayı'', ''İtfaiyeci Sam'', ''Küçük Otobüs Tayo'', ''Niloya'', ''Kukili'', ''Pijamaskeliler'', ''Konuşan Tom ve Arkadaşları'', ''Cailou'', ''Blippi Türkçe'', ''Küçük Kamyon Leo'', ''Oyuncak Oynuyorum'', ''Ben 10'', ''Polly Pocket'', ''Adisebaba Masalları'', ''Sesegel Çocuk'', ''Mucize Uğur Böceği ile Kara Kedi'' olmak üzere toplam 16 kanal nitel içerik analizi ile incelenmiştir. Kanalların, 01.09.2022- 30.12.2022 tarihleri arasında yayınlanan en popüler olmak üzere toplam 38 bölümü amaçlı örneklem ile seçilmiş ve MAXQDA veri analizi programında analiz edilmiştir. Yapılan çalışma sonucunda, YouTube Kids uygulamasının YouTube platformuna kıyasla okul öncesi çocuklar için daha güvenli olduğu ancak ebeveynlerin kontrolü olmadığında çocukların, YouTube Kids uygulamasında da yaşlarına uygun olmayan şiddet, cinsellik, korku içeriklerine ve tüketime teşvik eden içeriklere maruz kalacakları tespit edilmiştir. Çalışma kapsamında incelenen YouTube Kids uygulamasının tamamen çocuklar için güvenli bir çocuk izleme uygulaması olmadığı gözlemlenmiştir.

Abstract:
In this thesis, video content published on the YouTube Kids application, which claims to provide a safe and educational environment exclusively for children, has been examined as the subject of research. The aim of the study is to investigate whether harmful content such as violence/aggression, sexuality, and fear that could affect the mental development of preschool children (0-6 age) and content that encourages children towards consumer culture are present in the video content published on the YouTube Kids application alongside the discourse of consumption. In line with this purpose, a qualitative content analysis was conducted on a total of 16 channels, namely ''Maşa ile Koca Ayı'', ''İtfaiyeci Sam'', ''Küçük Otobüs Tayo'', ''Niloya'', ''Kukili'', ''Pijamaskeliler'', ''Konuşan Tom ve Arkadaşları'', ''Cailou'', ''Blippi Türkçe'', ''Küçük Kamyon Leo'', ''Oyuncak Oynuyorum'', ''Ben 10'',''Polly Pocket'', ''Adisebaba Masalları'', ''Sesegel Çocuk'',''Mucize Uğur Böceği ile Kara Kedi'' which are published on the YouTube Kids application. The most popular episodes aired between 01.09.2022- 30.12.2022, totaling 38 episodes, were selected purposively and analyzed using the MAXQDA data analysis program. The study concluded that while the YouTube Kids application is safer for preschool children compared to the general YouTube platform, in the absence of parental control, children may still be exposed to inappropriate content such as violence, sexuality, fear-inducing material, and content promoting consumerism within the YouTube Kids application, which might not be suitable for their age. The YouTube Kids application, which was examined within the scope of the study, was observed not to be entirely a safe viewing application for children.