Destinasyon tercihinde bir motivasyon faktörü olarak gastronomi
Gastronomy as a motivation factor in the choice of destination
Yazar: BURAK ATASOY
Danışman: DOÇ. DR. KENAN GÜLLÜ
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Turizm İşletmeciliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Turizm = Tourism ; İşletme = Business Administration
Dizin: Destinasyon = Destination ; Gastronomi = Gastronomy ; Motivasyon = Motivation ; Mutfak = Kitchen ; Mutfak turizmi = Culinary tourism ; Müşteri beklentisi = Customer expectation ; Seyahat = Travel ; Turistler = Tourists

Özet:
Teknoloji, en ufak bir gelişme ile hemen her alanda deprem etkisi yaratabilen bir uygulama alanı olarak dünyamızı küresel bir köy haline getirmiş bulunmaktadır. Teknoloji İle birlikte, ekonomi ve sosyal çevrede yaşanan bazı gelişmeler uluslararası turizmi de doğrudan etkilemektedir. Günümüzde turistlerin turizm destinasyonlarından beklentileri ve turizm tercihleri açısından bazı farklılıklar ortaya çıkmaktadır. Ne istediğini bilen ve bu doğrultuda turizm arayışı içerisinde olan turistler klasik turistik faaliyetler yerine daha özel ilgileri kapsayan kültür turizmine yönelmektedir. Bu noktada yerel kültürün en önemli parçalarından biri olarak kabul edilen gastronomi, hem bölgesel kalkınma ve yerel kültürü koruma açısından sağladığı katkı hem de turistik beklentilere cevap verme açısından son dönemlerde adından sıkça söz ettirmektedir.
Bu tez çalışması, turizmde yeni bir kimlik kazanan ve son yıllarda büyük bir potansiyeli ile karşımıza çıkan gastronomi turizminin incelenmesi ve Kapadokya bölgesini ziyaret eden yabancı ziyaretçilerin gastronomi turizm destinasyonlarını tercih etmelerinde etkili olan gastronomi motivasyon faktörlerini tespit etmek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Bu kapsamda oluşturulan araştırma modeline ilişkin hipotezler şu şekildedir: 
H1: Ziyaretçilerin itici gastronomik motivasyonları onların destinasyon tercih etme niyetini belirler.
H2: Ziyaretçilerin çekici gastronomik motivasyonları onların destinasyon tercih etme niyetini belirler.
Bu tez çalışmasının verileri Kapadokya turizm destinasyonu içerisinde yer alan Kayseri ilinin Erkilet Havalimanında bir veri elde etme tekniği olarak anket yönteminden yararlanılarak toplanmıştır. Araştırmanın çalışma evrenini Kapadokya bölgesini ziyaret eden yabancı turistler, örnekleminin ise 01-14 Şubat 2019 tarihleri arasında Kapadokya turizm bölgesini ziyaret etmiş yabancı ziyaretçilerden kasti örnekleme yöntemi ile belirlenen N=401 adet yabancı turist oluşturmaktadır. Ancak araştırma kapsamında N=389 adet veri değerlendirmeye uygun bulunmuştur. Araştırmanın ölçme aracında yer alan ifadeler yabancı alanyazından oluşturulmuş olmasına rağmen bir yabancı dil uzmanı tarafından Türkçe diline çevrilmiş ve daha sonra farklı bir dil uzmanı tarafından yeniden Türkçe'ye dönüştürülen form İngilizce'ye çevrilmiştir.
Araştırma kapsamında alanyazın taraması sonucu 28 ifadeden oluşan bir ölçek geliştirilmiştir. Ancak açıklayıcı faktör analizi sonucu ifade sayısı 24 olarak belirlenmiş ve toplam yedi boyuttan oluşan bir yapı meydana gelmiştir. Bu faktörler ise; a) bilgi edinme, b) kültürel deneyim, c) dinlenme arayışı, d) yerel halk ile etkileşim, e) sosyal statü ve prestij, f) birliktelik ihtiyacı ve g) tercih etme niyeti şeklindedir.
Araştırma kapsamında geliştirilen anket ölçeği, üç bölümden meydana gelmektedir. Ölçeğin ilk bölümünde katılımcıların demografik özelliklerine ilişkin sorular, ikinci bölümde katılımcıların bu seyahatlerine ilişkin bilgi kaynakları, ziyaret nedenleri ve gastronomi turizmine yönelik sorular ve son bölümde ise ziyaretçilerin destinasyon tercih ederken etkili olan gastronomi motivasyonlarının tespit edilmesi amacıyla oluşturulmuş sorulara yer verilmiştir. Katılımcıların demografik özelliklerine ilişkin frekans ve yüzde dağılımları irdelenmiştir. Öte yandan, yabancı ziyaretçilerin bir gastronomi destinasyonu tercihinde etkili olan motivasyonlarının 6 boyut ve tercih etme niyetlerinin 1 boyut arasındaki ilişki standart sapma, aritmetik ve genel ortalama gibi değerlerinin incelenmesinin ardından korelasyon ve regresyon analizi aracılığıyla değerlendirilmiştir. Buna göre geliştirilen model ve hipotezler desteklenmiştir.


 Anahtar Kelimeler: Destinasyon Tercihi ve Turist Davranışları, Yerel Gastronomi, İtme ve Çekme Motivasyon Faktörleri, Seyahat Motivasyonu.

Abstract:
Technology has made our world a global village as a field of application that can create an earthquake effect with the slightest development in almost every area. Along with technology, some developments in the economy and social environment directly affect international tourism. Nowadays, there have been some differences in terms of tourism expectations and tourism preferences of the visitors. International tourism visitors who know what they want and are in search of tourism in this direction turn to cultural tourism which includes special interests instead of classical. At this point, the gastronomy, which is considered to be one of the most important parts of the local culture, has recently made a name for itself in terms of its contribution to regional development and the protection of local culture as well as to meeting tourist expectations. 
This thesis study is carried out to investigate gastronomy tourism which gained a new identity in tourism and which emerged with a great potential in recent years, and to determine the gastronomic motivation factors of foreign visitors visiting Cappadocia region to choose gastronomy tourism destinations. The hypotheses related to the research model created in this context are as follows:

H1: The push gastronomic motivations of the visitors determine their intention to choose destinations.

H2: The pull gastronomic motivations of the visitors determine their intention to choose destinations.

The data of this thesis was collected by using the survey method as a data acquisition technique at Erkilet Airport in Kayseri province, which is located in Cappadocia tourism destination. The population of the study consists of the foreign tourists who visited the Cappadocia region and the sample of the study consists of the foreign visitors who visited the Cappadocia region between the 1st – 14th of February, 2019 and N=401 foreign tourists who are determined by the sampling method. However, N=389 data were found suitable for evaluation. Although the expressions in the measurement tool of the research were formed from foreign field literature, the form was translated into Turkish by a foreign language specialist and then the form converted to Turkish by a different language expert has been translated into English. 
Within the scope of the research, a scale consisting of 28 statements was developed as a result of the literature review. However, as a result of the explanatory factor analysis, the number of expressions was determined to be 24 and a structure consisting of a total of seven dimensions occurred. These factors are; a) knowledge acquisition, b) cultural experience, c) relaxation seeking, d) interacting with the local community, e) social status and prestige, f) the need for togetherness and g) intention of choice.
The questionnaire developed within the scope of the research consists of three parts. In the first part of the scale, questions related to the demographic characteristics of the participants, in the second part, questions related to the participants' travel sources, reasons for visiting and questions about gastronomy tourism, and in the last section, questions were formed to determine the gastronomy motivation of the visitors when choosing destinations. The frequency and percentage distributions of the demographic characteristics of the participants were examined. On the other hand, the relationship between the 6 dimensions of the motivation of the foreign visitors to choose a gastronomy destination and the 1 dimension of the preference intention were evaluated by correlation and regression analysis after reviewing standard deviation, arithmetic and general average values. According to this, developed models and hypotheses are supported.

Keywords: Destination Choice and Tourist Behaviors, Local Gastronomy, Push and Pull Motivation Factors, Travel Motivation.