Erzurum - Uzundere karayolu şevlerinde doğal olarak yetişen bitkilerin estetik ve fonksiyonel yönden değerlendirilmesi
Aesthical and functional evaluation of naturally growing plants and slopy sides of Erzurum -Uzundere highway
Yazar: HİLAL YILMAZ
Danışman: DOÇ. DR. HASAN YILMAZ
Atatürk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Peyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Peyzaj Mimarlığı = Landscape Architecture ; Ziraat = Agriculture

Özet:
Peyzaj planlama çalışmalarının en önemli materyalini doğal bitkiler oluşturmaktadır. Fakat,Erzurum ve çevresinde doğal olarak yetişebilen ağaç, çalı ve otsu bitki türlerinin yapılacakpeyzaj düzenleme çalışmalarında kullanımları yaygın değildir. Bu araştırma ile ekstrem iklim veyetişme ortamı şartlarında doğal olarak yetişebilen otsu ve odunsu bitki türleri tespit edilmiştir.Bu araştırma 2005-2006 yıllarında, Erzurum-Uzundere karayolu boyunca yapılmıştır. Çalışmaalanı fitocoğrafik konumu ile A8 ve A9 karelerinin kesiştiği alan üzerinde bulunmaktadır.Araştırma 875-2119 m'ler arasında bulunan karayolu şevleri boyunca yürütülmüştür. İran-Turanve Avrupa-Sibirya floristik bölgelerinin kesişim noktasında bulunan çalışma alanımikroklimatik bir iklim özelliği göstermesine rağmen Erzurum merkez ile iklim ve rakımbakımından benzerlik göstermektedir. Erzurum-Uzundere karayolu şevleri boyunca doğalolarak yetişen otsu ve odunsu bitkilerin yayılışları, yetişme ortamı özellikleri ve dendrolojiközellikleri yerinde gözlem ve analizlerle beraber Braun-Blanquet (1932)'nin transekt (hat) vefloristik analiz yöntemleri kullanılarak tespit edilmiştir.Araştırma alanında yapılan çalışmalar sonucunda peyzaj planlama çalışmalarında değişikamaçlar için kullanılabilecek 22 familyaya ait 41 odunsu bitki türü ile, 48 familyaya ait 286 otsubitki türü tespit edilmiş ve bunların estetik ve fonksiyonel özelliklerine göre peyzaj planlamaçalışmalarında kullanım olanakları üzerinde durulmuştur. Tespit edilen odunsu ve otsu bitkitürlerinin hepsi peyzaj onarım çalışmalarında ve karayolu kenarı, orta refüj ve otoparkplanlamalarında, tespit edilen odunsu bitkilerden %43.5 kaya ve kuru duvar bahçelerinde,%23.1 yer örtücü olarak, %64.1 estetik özelliklerinden dolayı kullanılabilecekleri sonucunavarılmıştır. Ayrıca çalışma alanında tespit edilen otsu bitki türlerinden %24.6 kaya ve kuruduvar bahçelerinde, %14.6 yer örtücü olarak, %11.4 su bahçesi düzenleme çalışmalarında,%36.1 kentsel mekanlar da yapılan tasarımlarda kullanılabilecekleri sonucuna varılmıştır.2006, 178 sayfaAnahtar Kelime: Otsu-Odunsu bitkiler, Karayolu şevi, Peyzaj Planlama, Erzurum-Uzundere.

Abstract:
The most importanat material of landscape planning is natural plants. But, in Erzurum like inother parts of Turkey woodyş shrub and herbaceous, species grown naturally are not commonlyused for landscape planning. The objective of this study was to determine woody andherbaceous species grown naturally in extreme climatic condition of the study area.The study was carried out during 2005-2006, along with the Erzurum-Uzundere highwaylocated on the intersection of phitogeographical A8 and A9 squares (between 875-2119 meters ).Although the study area located in the intersection of Irano-Turanian and Euro-Siberian floristicregions has a microclimatic feature, it has similar climatical condition and elevation withErzurum. The distribution and the living condition of the plants were detected using the transect(line) and the Braun-Blanquet floristic analysing methods.In this study, 41 woody plant species belonging to 22 taxa and 48 herbaceous plant speciesbelonging to 286 taxa were detected and their useability in landscape planning were evaluated.Of the detected woody plant species, all the plants can be used landscape restoration, in thehighway sides, refuges and car park planning, 43.5% in rock and dry-wall gardens, 23.1% asground-cover, 64.1%for the aesthetic properties.Of the detected herbaceous plant species all theplants can be used landscape restoration, in the highway sides, refuges and car park planning,24.6% in rock and dry-wall gardens, 14.6% as ground-cover, 11.4% in water gardens, 36.1%,for urban planning.2006,178 pagesKeywords; Herbaceous- Woody Plant Species, Highway of slope, Landscape Planning,Erzurum-Uzundere.