İslam hukukunda açık artırma (müzayede) akdi
Auction (muzayadah) contract in Islamic law
Yazar: ŞEYHMUS AKSAK
Danışman: PROF. DR. HÜSEYİN ESEN
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Temel İslam Bilimleri Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Din = Religion ; Hukuk = Law
Dizin: Açık artırma yöntemi = Public auction method ; Cebri icra = Forced execution ; Müzayedeler = Auctions ; Satış = Sale ; İslam hukuku = Islamic law

Özet:
Bu çalışma satım ve kira gibi ivazlı akitleri kurmak ve istekliler arasında en yüksek bedeli önerileni belirlemek için kullanılan müzâyede (açık artırma) yönteminin İslam hukuku açısından değerlendirilmesidir. Tarihi M.Ö. 5. asra kadar götürülen müzâyede geçmişte birçok toplum tarafından kullanılmıştır. İslamiyet geldikten sonra Müslümanlar tarafından kullanılmaya devam edilmiştir. Klasik İslam hukuku kaynaklarında çoğunlukla cebrî icra yoluyla haczedilen malların satışlarında borçlu ve alacaklıların maslahatı göz önünde tutularak müzâyede yönteminin kullanılması gerekli görülmüştür. Müzâyede sayesinde satış konusuna olan rağbetin artması ve neticede daha fazla yarar sağlanması hedeflenmiştir. 
Müzâyede günümüzde hem özel kişi ve kuruluşlar hem de kamu kurum ve kuruluşları tarafından birçok alanda uygulanmaktadır. Çoğunlukla satım akitlerinde kullanılmakla birlikte kira, trampa gibi akitlerde de kullanılmaktadır. İslam hukuku açısından ilke olarak mübah kabul edilen akitlerde müzâyedenin kullanılmasında sakınca görülmemektedir. Bununla birlikte İslam hukuku, müzâyedecinin neceş ve tedlis gibi hileler yapmasını ve aynı şekilde isteklilerin belirli bir fiyattan sonra fiyat artırmamak üzere kendi aralarında anlaşmaları gibi usulsüzlüklere başvurmasını yasaklamıştır.

Anahtar Kelimeler: İslam Hukuku, Müzâyede (Açık Artırma), Satış, Cebrî İcra, Neceş.

Abstract:
This study is an evaluation of the auction method, which is used to establish contracts such as sale and rent, to determine the highest price offer among the bidders, in terms of Islamic law. The auction, whose history dates back to the 5th century BC, has been used by many societies in the past. After the advent of Islam, it continued to be used by Muslims. In classical Islamic law sources, it has been deemed necessary to use the auction method by taking into account the costs of debtors and payees in the sales of goods that are mostly foreclosed by forced execution. Thanks to the auction, it is aimed to increase the demand for the subject of sale and to obtain more benefits as a result. 
Today, the auctions are practiced in many fields by both private individuals and public organizations. Although it is mostly used in sales contracts, it is also used in contracts such as rent and exchange. Although it is mostly used in sales contracts, it is also used in contracts such as rent and exchange. In terms of Islamic law, there is no harm in using the auction in contracts that are accepted as permissible in principle and can be concluded by auction. However, Islamic law has prohibited the auctioneer from performing tricks such as nacash and tadlees and likewise from resorting to irregularities such as bidders agreeing among themselves not to increase the price after a certain price.

Keywords: İslamic Law, Auction, Sales, Compulsory Execution, Nacash.