Hava kalitesi ölçüm sistemi tasarımı
Design of air quality measurement system
Yazar: MUHAMMED MUSTAFA KANDEMİR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MÜMTAZ YILMAZ
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Elektrik-Elektronik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Elektrik ve Elektronik Mühendisliği = Electrical and Electronics Engineering

Özet:
Türkiye' de jeotermal enerji kaynaklarından elektrik üretimi son yıllarda önemli ölçüde
artış göstermektedir. Özellikle Ege Bölgesi' nde, Aydın bu konuda lider konumdadır.
Jeotermal enerji, çevresel açıdan fosil yakıtlara göre olumlu etkilere sahip olsa da
kurulum ve enerji üretimi süreçlerinde bazı olumsuz çevresel etkiler de
gözlemlenmektedir. Jeotermal kaynaklardan atmosfere salınan Hidrojen sülfür (H2S),
karbon dioksit (CO2), Amonyak, Argon (Ar) ve Radon (Rn) gibi gazlar hava kalitesini
etkileyen önemli parametreler arasında yer almaktadır.
Bu çalışmada, Aydın'ın Efeler ilçesinde sıcaklık, nem, basınç, yağmur ve karbon
monoksit gibi iklim değişkenlerinin sensörler aracılığıyla, hava kalitesi ölçüm sistem
tasarımı ile ölçümleri günde kırk sekiz veri seti olacak şekilde gerçekleştirilmiştir.
Gerçekleştirilen ölçümler ESP32 kullanılarak bulut ortamında Google tablolara
kaydedilmiştir. Analizler için ise ölçümlerin günlük ortalaması alınmıştır.
Bu çalışma doğrultusunda, Şubat 2023 ile Eylül 2023 arasında ölçülen hava kalitesini
etkileyen iklim değişkenleri ile hidrojen sülfür (H₂S) konsantrasyonu arasındaki ilişkileri
inceleyerek, bu değişkenlerin hidrojen sülfür üzerindeki etkileri, pearson korelasyon
analizi ve çoklu doğrusal regresyon yöntemleri ile analiz edilmiştir.
Yapılan analizler sonucunda, H2S ile sıcaklık arasında negatif korelasyon ve anlamlı bir
ilişki, nem değişkeninin ise pozitif korelasyon ve anlamlı bir ilişkiye sahip olduğu tespit
edilmiştir. Fakat H2S verisi ile basınç, karbon monoksit ve yağmur verileri arasında
anlamlı bir ilişki ortaya çıkmamıştır.
Anahtar kelimeler: Hava kalitesi, Jeotermal enerji, Hidrojen sülfür(H2S).

Abstract:
Electricity production from geothermal energy sources in Turkey has increased
significantly in recent years. Especially in the Aegean Region, Aydın is in a leading
position in this subject. Geothermal energy has positive environmental effects compared
to fossil fuels however some negative environmental effects are observed during the
installation and energy production processes. Gases such as Hydrogen sulfide(H2S),
Carbon dioxide(CO2), Ammonia, Argon(Ar) and Radon(Rn) released into the atmosphere
from geothermal sources are among the important parameters affecting air quality.
This study which was conducted in Aydın' s Efeler district involved the measurement of
climate variables like temperature, humidity, pressure, rainfall, and carbon monoxide by
using sensors and the design of an air quality measurement system facilitated daily data
collection generating forty-eight data sets per day. The measurements performed are
uploaded to Google tables in the cloud environment by using ESP32. The measurements
were averaged daily for the analyses. In this study, the air quality measured from February
2023 to September 2023 between climate variables affecting quality and hydrogen sulfide
(H₂S) concentration relationships were examined.
The effects of these variables on hydrogen sulfide were analyzed by Pearson correlation
measures and multiple linear regression methods. As a result of the analysis, there was a
negative correlation between H2S and temperature and a significant relationship, while
the humidity variable has a positive correlation and a significant relationship is detected.
But there was not a significant relationship between H2S data with pressure and carbon
monoxide with rainfall data.
Key words: Air quality, Geothermal Energy, Hydrogen Sulfide (H₂S)