Aronya (Aronia melanocarpa) fidanlarının in vitro ve in vivo şartlarda tuz stresine toleranslarının belirlenmesi
Determination of salt stress tolerance of aronia (Aronia melanocarpa) saplingsin vitro and in vivo conditions
Yazar: MAHMOOD SHAKER MAHMOOD MAHMOOD
Danışman: PROF. DR. LÜTFİ PIRLAK
Selçuk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışmada son yıllarda yüksek antioksidan içeriği ve insan beslenmesindeki önemi ile dikkat çeken aronya bitkisinin in vitro ve in vivo ortamlarda tuz stresine karşı gösterdiği tepkiler araştırılmıştır. Bu kapsamda bitkilerin in vitro ve in vivo ortamlarda farklı tuz seviyelerinde morfolojik, fizyolojik ve biyokimyasal tepkileri incelenmiştir. Tuz konsantrasyonları in vitro ortamında 1/3 seyreltik MS, 7/10 seyreltik MS, MS (kontrol), MS + 1 g L-1 NaCl, MS + 3 g L-1 NaCl, MS + 6 g L-1 NaCl, MS + 8 g L-1 NaCl, MS + 9 g L-1 NaCl; in vivo ortamda ise 2:1 oranında torf: perlit karışımı içeren 2 litrelik saksılara dikilmiş olan aronya fidanlarına sulama suyuyla birlikte haftada 25 mM NaCl şeklinde uygulanmıştır. Yapraklarda tuz stresine bağlı olarak zararlanmanın başladığı andan itibaren topraktaki tuz seviyeleri belirlenerek çalışma sonlandırılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre in vitro şartlarda 1/3 seyreltik MS, 7/10 seyreltik MS, MS (kontrol) ortamlarında explantlarda zarar meydana gelmemiş, MS + 1 g L-1 NaCl ve MS + 3 g L-1 NaCl dozlarında sürgün ucu ve yapraklarda kahverengileşme, MS + 6 g L-1 NaCl, MS + 8 g L-1 NaCl, MS + 9 g L-1 NaCl ortamlarında ise ölüm meydana gelmiştir. In vivo şartlarda tuz uygulamasında bitkilerde sürgün ucu ve yapraklarda kahverengileşme meydana gelmiştir. Tuz uygulamaları sonucu dozun artışına paralel olarak bitki boyu, bitki kuru ağırlığı, kök uzunluğu, klorofil içeriği, protein içeriği azalmış; yaprak nispi su içeriği ve prolin içeriğinde ise değişiklik meydana gelmemiştir.

Anahtar Kelimeler: Aronya, Fizyoloji, In vitro, In vivo, Morfoloji, Tuz Stresi,

Abstract:
In this study, the reactions of the aronia plant, which has attracted attention with its high antioxidant content and importance in human nutrition in recent years, to salt stress in vitro and in vivo conditions have been investigated. In this context, morphological, physiological and biochemical reactions of plants at different salt levels in vitro and in vivo conditions have been studied. Salt concentrations in vitro were 1/3 dilute MS, 7/10 dilute MS, MS (control), MS + 1 g L-1 NaCl, MS + 3 g L-1 NaCl, MS + 6 g L-1 NaCl, MS + 8 g L-1 NaCl, MS + 9 g L-1 NaCl; in vivo, it was applied in the form of 25 mm NaCl per week with irrigation water to aronia lings planted in 2 liter pots containing peat: pearlite mixture in a ratio of 2:1 in vivo condition. The experiment was terminated by determining the salt levels in the soil from the moment the damage to the leaves due to salt stress began. According to the research results, in vitro conditions in 1/3 dilute MS, 7/10 dilute MS, MS (control) environments, no damage to explants occurred, MS +1 g L-1 NaCl and MS + 3g L-1 NaCl doses of shoot tips and leaves browning, MS + 6 g L-1 NaCl, MS + 8 g L-1 NaCl, MS + 9 g L-1 NaCl caused death in the environment. Browning of the shoot tip and leaves has occurred in plants during salt application under in vivo conditions. As a result of salt applications, plant height, plant dry weight, root length, chlorophyll content, protein content decreased in parallel with the increase in dose, and there was no change in leaf relative water content and proline content.

Keywords: Aronia, In vitro, In vivo, Morphology, Physiology, Salt Stress