Yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde kültürlerarası yaklaşıma dayalı edebî metin kullanımı: C1 seviyesi
Using literary texts based on intercultural approach in teaching Turkish as a foreign language: Level c1
Yazar: SEMİH ALPER DÜNDAR
Danışman: PROF. DR. FATMA AÇIK
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Yabancı Dil Olarak Türkçe Öğretimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Dil-kültür = Language-culture ; Edebi metinler = Literary texts ; Kültürlerarası duyarlılık = Intercultural sensitivity ; Kültürlerarasılık = Interculturalit ; Motivasyon = Motivation ; Okuma-anlama becerisi = Reading-comprehending skill ; Türkçe = Turkish ; Türkçe öğretimi = Turkish teaching ; Yabancı dil eğitimi = Foreign language education ; Yabancı dil öğretimi = Foreign language teaching

Özet:
Günümüz çok kültürlü dünyasında, diğer kültürlerin üyeleriyle etkili ve uygun bir şekilde iletişime girebilmek için yabancı dillerin öğrenilmesi giderek daha fazla talep görmektedir. Etkili bir kültürlerarası iletişim, kültürlerarası duyarlılığı, kültürel yönleri bilmeyi, kültürlerarası etkileşimi ve aynı zamanda dil becerilerinde yeterli olmayı gerektirir. Dolayısıyla bu araştırmada Türkçenin yabancı dil olarak öğretimi okuduğunu anlama becerisi, okuma motivasyonu ve kültürlerarası duyarlılık boyutlarıyla bütüncül bir şekilde ele alınmıştır. Bu çalışmanın ana amacı, kültürlerarası yaklaşım temel alınarak özgün edebî metinlere yönelik hazırlanan metin işleme süreçlerinin öğrencilerin okuduğunu anlama becerileri, okuma motivasyonları ve kültürlerarası duyarlılıkları üzerine etkisini incelemektir. Çalışma, nicel araştırmaya dayalı yarı deneysel araştırma yönteminin eş değer olmayan karşılaştırma grubu desenine göre oluşturulmuştur. Araştırma süreci araştırma amacının belirlenmesi, veri toplama araçlarının ve metin işleme etkinliklerinin oluşturulması, çalışma grubunun seçilmesi, çalışmaya dönük metin işleme ve veri toplama uygulamalarının yapılması, verilerin analiz edilip yorumlanması ve çıkarımlarda bulunulması adımlarından oluşmaktadır. Çalışma bu doğrultuda Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Dil Eğitimi Uygulama ve Araştırma Merkezinde C1 düzeyindeki 40 yabancı uyruklu öğrenciyle yürütülmüştür. Çalışma kapsamında 6 farklı alan uzmanından 6 farklı edebî türe (hikâye, şiir, gezi yazısı, mektup,  anı ve kısa oyun) ait okuduğunu anlama becerisi, okuma motivasyonu ve kültürlerarası duyarlılıklarının geliştirilmesine uygun özgün metinler hakkında görüş alınmış, belirtilen görüşler neticesinde her türden 2 metin olmak üzere toplam 12 özgün edebî metne kültürlerarası yaklaşıma dayalı metin işleme etkinlikleri hazırlanmıştır. Bu etkinlikler öğrencilerin var olan kültürel şemalarını harekete geçirecek, metinlerle ve birbirleriyle kültürlerarası etkileşim kuracak şekilde düzenlenmiştir. Araştırma deney ve kontrol gruplarına C1 kuru içerisinde 6 hafta boyunca yürütülmüştür. C1 kurunun başlangıcında ve bitiminde araştırmanın ön testleri ve son testleri uygulanmıştır. Çalışmanın ön test ve son testlerinden elde edilen veriler SPSS 22.0 paket programı ile analiz edilmiştir. Araştırma sonuçları kültürlerarası yaklaşıma dayalı özgün edebî metinlerle yürütülen bir dil öğretim sürecinin öğrencilerin okuduğunu anlama becerilerine, okuma motivasyonlarına ve kültürlerarası duyarlılıklarına anlamlı düzeyde olumlu etki ettiğini göstermiştir. Araştırmanın sonuçlarından hareketle araştırma ve uygulamaya dönük çıkarımlarda bulunulmuştur.

Abstract:
In today's multicultural world, learning foreign languages is increasingly in demand in order to communicate effectively and appropriately with members of other cultures. Effective intercultural communication requires intercultural sensitivity, knowledge of cultural aspects, intercultural interaction as well as proficiency in language skills. Therefore, in this study, teaching Turkish as a foreign language was addressed in a integrated manner with the dimensions of reading comprehension skills, reading motivation and intercultural sensitivity. The main purpose of this study is to examine the effect of text-handling processes prepared for authentic literary texts based on an intercultural approach on students' reading comprehension skills, reading motivation and intercultural sensitivities. The study was created according to the non-equivalent comparison group design of the quantitative research based quasi-experimental research method. The research process consists of the steps of determining the research purpose, creating data collection tools and text-handling activities, selecting the study group, performing text processing and data collection applications for the study, analyzing and interpreting the data and making inferences. In this direction, the study was conducted with 40 C1 level foreign students at Ankara Yıldırım Beyazıt University Language Education Application and Research Center. Within the scope of the study, opinions were taken from 6 different field experts about authentic texts belonging to 6 different literary genres (story, poem, travel writing, letter, memory and short play), which are suitable for the development of reading comprehension skills, reading motivation and intercultural sensitivities, and as a result of the opinions stated, 2 texts of all kinds text-handling activities based on an intercultural approach to a total of 12 authentic literary texts were prepared. These activities are organized in a way that activates the existing cultural schemes of the students and interacts with the texts and with each other. The research was conducted in the experimental and control groups in C1 level for 6 weeks. The pre-tests and post-tests of the research were applied at the beginning and the end of the C1 course. The data obtained from the pre-test and post-tests of the study were analyzed with the SPSS 22.0 package program. The results of the study showed that a language teaching process conducted with authentic literary texts based on an intercultural approach had a significant positive effect on students' reading comprehension skills, reading motivation and intercultural sensitivity. Based on the results of the research, inferences for research and application have been made.