İnkontinans ilişkili dermatit yönetiminde yoğun bakım hemşirelerinin bilgi, tutum ve uygulamaları
Knowledge, attitudes and practices of intensive care unit nurses in the management of incontinence-associated dermatitis
Yazar: ÖZNUR CAN
Danışman: PROF. DR. TÜLAY BAŞAK
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Gülhane Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Esasları Ana Bilim Dalı / Hemşirelik Esasları Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Amaç: Bu çalışma, yoğun bakım hemşirelerin inkontinans ilişkili dermatit (İİD) yönetiminde bilgi, tutum ve uygulamaları ile İİD bulunan bölgeleri ve şiddetini değerlendirme düzeylerinin belirlenmesi amacıyla yapılmıştır.
Gereç-Yöntemler: Tanımlayıcı özellikte tasarlanan araştırmanın evrenini, Türkiye'de bir eğitim ve araştırma hastanesinin bazı yoğun bakım ünitelerinde görev yapan hemşireler oluşturmuştur. Araştırmada örneklem hesaplaması yapılarak araştırmaya katılmayı kabul eden 126 hemşire dâhil edilmiştir. Çalışma, ölçek kullanım izinleri, kurum izni ve etik kurul izni alındıktan sonra 01.12.2024-01.03.2024 tarihleri arasında yürütülmüştür. Veriler ''Tanımlayıcı Özellikler Formu'', ''İnkontinans İlişkili Dermatit Yönetiminde Hemşirelerin Bilgi, Tutum ve Uygulamalarını Değerlendirme Ölçeği (İİD-BTU-Ö)'' ve ''İnkontinansa Bağlı Dermatit ve Şiddeti Aracı (İBDŞA)'' ile toplanmıştır. Araştırmada elde edilen veriler bilgisayar ortamında SPSS Statistics for Windows, Version 22.0 programı aracılığıyla değerlendirilmiştir. Hemşirelerin tanımlayıcı özelliklerine göre ölçek düzeylerindeki farklılaşmaların incelenmesinde bağımsız gruplar T-testi, Tek Yönlü Varyans Analizi (Anova) ve post hoc (Tukey, LSD) analizi kullanılmıştır. Hemşirelerin ölçek düzeylerini belirleyen boyutlar arasındaki ilişkiler Pearson korelasyon analizleri aracılığıyla incelenmiştir. Etki büyüklüğünü hesaplamak için Cohen (d) ve Eta kare (η2) katsayıları kullanılmıştır. İstatistiksel kararlarda p ≤0.05 anlamlı farklılığın göstergesi olarak kabul edilmiştir.
Bulgular: Araştırmaya katılan hemşirelerin %73,1'i lisans mezunu olup, yaş ortalaması 27,610±3,139 ve %57,9'unun yoğun bakım hemşireliği sertifikası bulunmamaktadır. İİD-BTU-Ö alt boyut puanları açısından yaş, cinsiyet, medeni durum ve eğitim durumuna göre istatistiksel olarak anlamlı farklılık bulunmazken (p˃0.05); çalışılan bölüm, meslekte ve yoğun bakımda hizmet süresi ve yoğun bakım hemşireliği sertifikasına sahip olma durumuna göre istatistiksel olarak anlamlı farklılık bulunmuştur (p<0,05). Bu çalışmada yoğun bakım hemşirelerinin İBDŞA-Vaka-1 değerlendirme puan ortalaması 27,080±7,950; İBDŞA-Vaka-2 değerlendirme puan ortalaması 16,240±6,006; İBDŞA-Vaka-3 değerlendirme puan ortalaması 19,940±6,341; İBDŞA-Vaka-4 değerlendirme puan ortalaması 4,480±2,900 olarak bulunmuştur. İBDŞA'ya göre vaka değerlendirme puanları ile İİD-BTU-Ö alt boyut puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki bulunmamıştır (p>0.05).
Sonuç: Bu çalışmada yoğun bakım hemşirelerinin İİD'ye yönelik bilgi, tutum ve uygulamalarının geliştirilmesi gerektiği bulunmuştur. İİD'nin önlenmesi ve yönetimine ilişkin hizmet içi eğitim programlarının sürekliliğinin sağlanması önerilmiştir.

Abstract:
Aim: This study was conducted to determine the knowledge, attitudes, and practices of intensive care nurses in the management of incontinence associated dermatitis (IAD) and their level of evaluation of the areas and severity of IAD.
Material-Methods: The population of the research, which was designed to be descriptive, consisted of nurses working in some intensive care units of a training and research hospital in Turkey. In the study, 126 nurses who agreed to participate in the study were included in the sample calculation. The study was conducted between 01.12.2024 and 01.03.2024 after obtaining scale use permissions, institutional and ethics committee permission. Data were collected with the "Descriptive Characteristics Form", "Knowledge, Attitude, and Practice of Nurses in Managing Incontinence-Associated Dermatitis Questionnaire (KAP-IAD-Q)" and "The Incontinence-Associated Dermatitis and It Severity Instrument (IADS)". The data obtained in the study were evaluated on a computer using the SPSS Statistics for Windows, Version 22.0 statistical program. Independent groups t-test, one-way analysis of variance (ANOVA), and post hoc (Tukey, LSD) analysis were used to examine the differences in scale levels according to the descriptive characteristics of nurses. The relationships between the dimensions determining the nurses' scale levels were investigated through Pearson correlation analyses. Cohen (d) and Eta squared (η2) coefficients were used to calculate the effect size. In statistical decisions, p ≤0.05 was accepted as an indicator of significant difference.
Results: 73.1% of the nurses participating in the study have a bachelor's degree, the average age is 27,610±3,139, and 57.9% do not have an intensive care nursing certificate. While there was no statistically significant difference in terms of KAP-IAD-Q subscale scores according to age, gender, marital status, and education level (p˃0.05); A statistically significant difference was found according to the department worked, length of service in the profession and in intensive care, and having an intensive care nursing certificate (p<0.05). In this study, the average IADS-Case-1 evaluation score of intensive care nurses was 27.080±7.950; IADS-Case-2 evaluation score average was 16,240±6,006; IADS-Case-3 evaluation score average was 19.940±6.341; The average IADS-Case-4 evaluation score was found to be 4,480±2,900. There was no statistically significant relationship between case evaluation scores according to IADS and KAP-IAD-Q subscale scores (p>0.05).
Conclusion: In this study, it was found that intensive care nurses' knowledge, attitudes, and practices towards IAD should be improved. It is recommended to ensure the continuity of in-service training programs regarding the prevention and management of IAD.