COVID-19 salgınına bağlı ölüm sonrası ailelerin yas deneyimleri
Mourning experiences of families after DEATH due to the COVID-19 epi̇demy
Yazar: HATİCE KUKULU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ NUR ELÇİN BOYACIOĞLU
İstanbul Okan Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Aile = Family ; COVID 19 = COVID 19 ; Pandemiler = Pandemics ; Yas = Mourning ; Yas tutma = Bereavement ; Ölüm = Death

Özet:
Amaç: Bu araştırma ülkemiz ve tüm dünyayı etkisine alan COVID-19 salgını nedeniyle
hayatını kaybeden bireylerin, birinci derece aile yakınlarının yas deneyimini
değerlendirmek amacıyla yapılmıştır.
Yöntem: Araştırma Mart 2021-Ağustos 2021 tarihleri arasında yürütülen nitel bir
araştırmadır. itel araştırma y ntemlerinden biri olan olgu bilim enomenolo ik desen
kullanılmıştır. Araştırmanın rneklemi belirlenirken ama lı rnekleme y ntemlerinden biri
olan l üt rnekleme ntemi kullanılmıştır. rneklemi soruları anlama ve fikirlerini ifade
edebilecek yeterlilikte olan kişiler -19 nedeniyle len kişilerin birinci dereceden yakını
olan,18 yaşından büyük olan 22 kişi oluşturmuştur. rüşmeler kişiselbilgi ormu ve yarı
yapılandırılmış g rüşme ormu kullanılarak bireysel olarakger ekleştirilmiştir. eriler MA
A lus rogramı ndan yararlanılarak betimselanaliz tekniği ile analiz edilmiştir.
Bulgular: -19 nedeniyle len kişilerin birinci dereceden yakını olan kişilerin yas süreci ile
ilgili ü ana kategori belirlenmiştir. Bu kategoriler: 1- Kayıp ncesi nem
(COVID-19 un bulaşması ile birlikte tedavi sürecindeki duygu ve düşüncelerin i adesi)
2- Kayıp aşandığı nem ( -19 sebebi ile kaybın ger ekleşmesi de in işlemleri sırasında
hissedilen duygu ve düşünclerin i adesi) 3- Kayıp Sonrası nem (Kaybedilen kişinin
yokluğuyla ilgili duygu ve düşüncelerin i adesi)
Sonuçlar:COVID-19 nedeniyle 1. derece yakınını kaybetmiş bireylerin yas tepkisi
normal d nemde yaşanan kayıplardan sonra yaşanan yasa g re daha yıpratıcı ve şok
edicidir. Salgın d neminde yaşanılan kayıpların ani olması ve bu süre te ailelerin sosyal
evreden destek alamaması bu d nemi daha kaotik bir hale getirmiştir.
Anahtar kelimeler: as Süreci -19 lüm ini ritüelle

Abstract:
Aim: This research was carried out to evaluate the grief experience of first-degree family
relatives of individuals who lost their lives due to the COVID-19 epidemic that affected
our country and the whole world.
Method: This research is a qualitative study conducted between March 2021 and August
2021. Phenomenological design, which is one of the qualitative research methods, was
used. While determining the sample of the research, was used "Criteria Sampling
Method" that is one of the purposive sampling methods. Persons capable of understanding
sampling questions and expressing their ideas consisted of 22 people aged +18 who were
first-degree relatives of people who died due to COVID-19. Interviews were conducted
individually, using a personal information form and a semistructured interview form. The
data were analyzed using the descriptive analysis technique using the MAXQDA Plus
Program.
Findings: Three main categories have been determined regarding the mourning process
of first-degree relatives of people who died due to COVID-19. These categories are: 1-
The Period Before the Loss (expression of feelings and thoughts during the treatment
process with the transmission of COVID-19), 2- The Period of Loss (the realization of
the loss due to COVID-19, the expression of the feelings and thoughts felt during the
burial procedures), 3 - Post-Loss Period (expression of feelings and thoughts about the
missing person's absence).
Conclusion: The mourning reaction of individuals who lost their first-degree relative due
to COVID-19 is more wearing and shocking than the mourning experienced after losses
in the normal period. The sudden losses experienced during the epidemic and the failure
of families to receive support from the social environment during this period made this
period more chaotic.
Keywords: Grief Process, COVID-19, Death, Religious rituals.