Türk Devletleri teşkilatına üye ülkelerde ortaöğretim düzeyinde edebiyat öğretimi (Program ve ders kitapları açısından bir değerlendirme)
Teaching literature at secondary education level in member countries of the organization of Turkic States (An evaluation in terms of curriculum and textbooks)
Yazar: ESRA ALKAN
Danışman: PROF. DR. ALİ YAKICI
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Türk Dili ve Edebiyatı Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Ders kitapları = Textbooks ; Edebiyat öğretimi = Teaching literature ; Türk Devletleri Teşkilatı = Organization of Turkic States ; Öğretim programları = Teaching curriculums

Özet:
Bu çalışma, Türk Devletleri Teşkilatına üye ülkelerde ortaöğretim düzeyinde kullanılmakta
olan edebiyat öğretim programları ve ders kitaplarını değerlendirmek amacıyla yapılmıştır.
Bu amaç çerçevesinde çalışma nitel araştırma yöntemine uygun bir biçimde yürütülmüştür.
Nitel araştırma metotlarından biri olan tarama modelinin kullanıldığı bu çalışmada doküman
incelemeleri sonucunda elde edilen veriler betimsel analiz yöntemiyle incelenmiştir.
Çalışmanın veri kaynakları olarak Azerbaycan, Kazakistan, Kırgızistan, Özbekistan ve
Türkiye'de ortaöğretim düzeyinde edebiyat öğretiminde kullanılmakta olan öğretim
programları ve ders kitapları; konuyla ilgili bilimsel yayınlar, resmî kurumlarının web
sayfalarından elde edilen bilgiler, kanun ve yönetmelikler ele alınmıştır. Beş öğretim
programı ve on iki ders kitabı çalışmanın birincil kaynakları olarak belirlenmiştir. Çalışmada
öncelikle öğretim programlarının genel yapısı ve felsefesi açıklanmıştır. Programların
ögelerini değerlendirmek amacıyla tablolar oluşturulmuştur. Bu tablolarda yer alan ölçütlere
göre Teşkilata üye ülkelerin edebiyat öğretim programları hedef, içerik, öğrenme-öğretme
süreci ve ölçme-değerlendirme açısından değerlendirilmiştir. İlgili ülkelerin ortaöğretim
edebiyat ders kitapları; içeriğinde yer alan metinler, ders işleniş süreci ve ölçme-
değerlendirme açısından incelenmiştir. Çalışmanın sonunda Türk Devletleri Teşkilatına üye
ülkelerde edebiyat öğretiminin program ve ders kitapları açısından nasıl gerçekleştirildiği
ortaya koyulmuştur. Elde edilen tüm veriler ışığında bir değerlendirme yapılarak öneriler
sunulmuştur.

Abstract:
This study was conducted to evaluate the literature curriculum and textbooks used at the secondary education level in the member countries of the Organization of Turkic States. Within the framework of this purpose, the study was conducted in accordance with the qualitative research method. In this study, where the scanning model, one of the qualitative research methods, was used, the data obtained as a result of document reviews were examined with the descriptive analysis method. The data sources of the study were the curriculum and textbooks used in literature teaching at the secondary education level in Azerbaijan, Kazakhstan, Kyrgyzstan, Uzbekistan and Turkey; scientific publications on the subject, information obtained from the web pages of official institutions, laws and regulations. Five curriculums and twelve textbooks were determined as the primary sources of the study. First of all, the general structure and philosophy of the curriculums were explained in the study. Tables were created in order to evaluate the elements of the programs. According to the criteria in these tables, the literature curriculums of the member countries of the Organization were evaluated in terms of target, content, teaching-learning process and measurement-evaluation. The secondary education literature textbooks of the relevant countries were examined in terms of the texts in their content, the course processing process and measurement-evaluation. At the end of the study, it was revealed how literature education was carried out in terms of programs and textbooks in the member countries of the Organization of Turkic States. In the light of all the data obtained, an evaluation was made and suggestions were presented.