Kafa travması ve hemorajik şok oluşturulan sıçanlarda, farklı sıvı tedavilerinin beyin ödemi, koagülasyon parametreleri, serum ADH, ACTH ve aldosteron düzeyleri üzerine olan etkilerinin karşılaştırmalı değerlendirilmesi
Comparative evaluation of effect on aldosteron levels, ACTH, serum ADH, koagulation parameters, different liquid treatment brain edema on rats which being composed head trauma and hemorogical  shock
Yazar: MUSTAFA SAFA PEPELE
Danışman: DOÇ. DR. NESLİHAN YÜCEL
İnönü Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Acil Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2013
Konu: İlk ve Acil Yardım = Emergency and First Aid
Dizin: Aldosteron = Aldosterone ; Beyin ödemi = Brain edema ; Kafa yaralanmaları = Head injuries ; Kan pıhtılaşması = Blood coagulation ; Kristalloid = Crystalloids ; Salin solüsyonları-hipertonik = Saline solution-hypertonic ; Sıçanlar = Rats ; Yaralar ve yaralanmalar = Wounds and injuries ; Şok-hemorajik = Shock-hemorrhagic

Özet:
Amaç: Deneysel kafa travması ve hemorajik şok oluşturulan sıçanlarda gelişen beyin ödemi, koagülasyon parametreleri, hipoksiyi gösteren laktat düzeyi, hipotalamik hipofizyel aksı gösteren hormonlar (ADH, Aldosteron ve ACTH) üzerine travmadan hemen sonra verilen sıvıların etkilerinin karşılaştırmalı değerlendirilmesi hedeflenmiştir. Ayrıca bu sıvıların travmatik beyin dokusundaki etkilerini histopatolojik olarak değerlendirilmesi amaçlanmıştır. 
Materyal ve Metod: Çalışmada ağırlıkları 180-210 gram arasında değişen 48 adet Spraque-Dawley cinsi erkek sıçan kullanıldı. Her biri 8 adet sıçan içeren 6 deney grubu oluşturuldu. Bütün sıçanlara kafa travması modeli uygulandıktan hemen sonra vena cava inferior kateterize edilerek hemorajik şok yapıldı. Hemorajik şoktan hemen sonra yine aynı yolla %09 serum fizyolojik, ringer laktat, hiperheas ve %3 serum fizyolojik verildi.  Her grupta yer alan toplam 48 sıçan travmadan 24 saat sonra yaş-kuru ağırlık, kan analizi (aPTT, INR, trombosit, fibrinojen, D-dimer, laktat, ADH, ACTH, aldosteron) ve beyin dokusu (hasarsız olarak çıkarıldı) patolojik değerlendirmesi için sakrifiye edildi. 
Bulgular: Yaş-kuru ağırlık metodu ile ölçülen beyin su oranı %9 serum fizyolojik ve ringer laktat grubunda diğer gruplarda daha düşük bulundu. Koagülasyon parametrelerinden ortalama trombosit sayıları gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark yoktu. Ringer laktat ve %09 serum fizyolojik grubunda ortalama aPTT süresi travma grubundan daha kısaydı. En düşük INR düzeyi %09 serum fizyolojik grubundaydı. Ringer laktat grubunda sadece bir sıçanda D-dimer yüksekliği görülürken kontrol grubu dışındaki diğer gruplarda birden fazla sıçanda D-dimer yüksekliği tespit edildi. Bu verilerden farklı olarak fibrinojen düzeyi en düşük grup hiperheas resüsitasyon grubunda bulundu. 
Doku hipoksisi göstergesi olan laktat düzeyi hiperheas ve ringer laktat grubunda travma grubundan daha düşük olarak bulundu. Hemorajik şokta sıvı kaybına bir yanıt olarak salınan ADH sadece hiperheas grubunda düşük olarak tespit edildi. Grupların ACTH düzeyleri arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark yoktu. Travma grubunda aldosteron düzeyi diğer gruplardan daha yüksekti.
Histopatolojik olarak iskemik hasar göstergesi olan red nöron ortancası hiperheas grubunda en düşüktü. Ödem en düşük ringer laktat ve %09 serum fizyolojik grubundaydı. Hücre ölümü göstergesi olan nekroz en düşük hiperheas ve %09 serum fizyolojik grubunda görüldü. Kanama en yüksek %3 serum fizyolojik grubunda tespit edildi. 
Sonuç: Bu çalışmada, kafa travması ve hemorajik şok ile gelen hastalarda sahada yada acil serviste %09 serum fizyolojik yada hiperheas (poli (O-2-hidroksietil) nişasta ve %7.2 sodyum klorür) sıvı resüsitasyonunda ilk olarak verilmesinin hastaya yarar sağlayacağı düşünülmektedir. Bununla birlikte, hangi sıvının diğerinden daha üstün olduğunu söylemek pek mümkün değildir. 

Anahtar Kelimeler: Hemorajik şok, Hipertonik salin, Kristaloid, Kafa travması

Abstract:
Comparative Evaluation of effect on aldosteron levels, ACTH, Serum ADH, Koagulation parameters,different liquid treatment brain edema on rats which being composed head trauma and hemorogical  shock.	
Aim: Comparative Evaluation was fixed brain edema on rats which being composed head trauma and hemorogical shock, coagulation parameters, lactate level showing hipoksi, hormones showing hipotalamik hipofizyel stem (ADH,Aldosteron and ACTH) liquid effects giving after trauma.Moreover  these liquids was aimed to evaluate effects on traumatik brain fibre as histopatological. 
Material and Method: 48 Spraque-Dawley kind male rats ,whose weights were between 180-210 gram,were used on this work. 6 experiment groups were composed , every group had 8 rats.After applying head trauma model right after making hemorogical shock by  making kateterize vena cava inferior on all rats.After hemorogical shock , %9 serum physiological,ringer lactate,hiperheas and  %3 serum physiological were given with the same way.24 hours after trauma,total 48 rats were sacrifize for patological evaluation of wet-dry weight,blood analyse ( aPTT, INR, trombosit fibrinojen, D- dimer , lactate, ADH, ACTH, Aldosteron)and brain fibre (taking of free of damage).
Diagnosises: Brain-water rate %9 serum physiological measuring with wet-dry method in ringer group were more  low than other group. There were no significant difference from Kaugulation parameters average trombosit numbers in between groups by statistical.Average aPTT time was shorter in Ringer lactate and %9 serum physiological group than trauma group.
Minimum INR  level was in %9 serum physiological group.D-dimer gradient was fixed more than one rats at control group,but D-dimer gradient was fixed only only one rat in ringer lactate group.Differently from these data ,minimum fibrinojen level was found in hiperheas resusitasion group.
Lactate level, which is indication of fibre hipoksi,were lower in hiperheas and ringer lactate group than trauma group.ADH,which was excrete as being reply in lose of liquid at hemorogical shock,was only fixed in hiperheas group as being low.There was no significant difference between groups ACTH levels as statistical.Aldosteron levels were higher in trauma group than other groups.
Red nevron hortensia, which was indication of iskemik damage as histopatological,was the lowest in hiperheas group.Edema was the lowest in ringer lactate and %9 serum physiological group.Necrosis which was indication of cell dead,was seen the lowest in hiperheas and %9 serum physiological groups.Hemorrhage was fixed maximum in %3 serum physiological group.
Conclusion: :At this work, firstly giving %9 serum physiological or hiperheas (poli(0-2-hidroksietil)) amid and  %7.2 sodium chloride in liquid resusitasion to patient was thought to be useful.Nonetheless there was no possible to say which liquid was more transcendent than other.

Key Word: Hemorogical shock,Hipertonik salin, Kristabid, Head trauma.