18. yüzyıl devlet adamlarından Sadrazam Koca Yusuf Paşa'nın hayatı ve hayratı
One of the 18th century statesmen grand Vizier Koca Yusuf Pasha's life and his waqf
Yazar: ESRA NUR BAYRAK
Danışman: PROF. DR. MERYEM KAÇAN ERDOĞAN
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Yeniçağ Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Tarih = History
Dizin: 18. yüzyıl = 18. century ; Abdülhamid I = Abdülhamid I ; Bürokrasi = Bureaucracy ; Osmanlı Devleti = Ottoman State ; Osmanlı Dönemi = Ottoman Period ; Osmanlı tarihi = Ottoman history ; Sadrazamlar = Grand viziers ; Selim III = Selim III ; Yusuf Paşa = Yusuf Pasha

Özet:
Bu çalışma, 18. yüzyıl devlet adamlarından Sadrazam Koca Yusuf Paşa'nın hayatı ve hayratını konu edinmektedir. Koca Yusuf Paşa I. Abdülhamid ve III. Selim dönemlerinde sadrazam olarak Osmanlı bürokrasisinde yer almıştır. Yusuf Paşa yaşamış olduğu dönemde, Osmanlı Devleti'nin iç ve dış ilişkilerinde karar mercii olarak en etkili isimlerinden biri olmuştur. Çalışmanın amacı, Koca Yusuf Paşa'nın yaşamış olduğu döneme ışık tutmak ile birlikte beşeri bilimlerin başrolü olan insan hayatı hakkında derli toplu bilgi edinmeyi sağlamaktır. Bu doğrultuda Paşa'nın kurmuş olduğu vakıf da ele alınarak, Yusuf Paşa'nın siyasi kimliğinin yanında sosyal yaşamı hakkında bilgi edinmeye çalışılmıştır. Çalışmanın ana konusunu içeren Koca Yusuf Paşa'nın hayatı üç bölüm halinde ele alınırken, Paşa'nın kurmuş olduğu vakıf ile ilgili kısım bir bölümde incelenmiştir. İlk bölüm, Yusuf Paşa'nın sadrazamlığa tayini ve şahsiyeti hakkında yapılan araştırmaları kapsamaktadır. İkinci bölüm; I. Abdülhamid döneminde Paşa'nın sadaretinde gelişen olayları, Rusya'ya savaş ilan edilmesini ve 1787-1792 Osmanlı-Rus savaşını tarihi akışıyla birlikte ele almaktadır. Üçüncü bölümde ise III. Selim döneminde Yusuf Paşa'nın sadareti ve bahsi geçen savaşın seyri aktarılmaktadır. Bu bölümün sonunda, Yusuf Paşa'nın sadareti hakkında genel bir değerlendirme mevcuttur. Son olarak dördüncü bölümde, Yusuf Paşa'nın kurmuş olduğu vakıf hakkında elde edilen verilere yer verilmiştir.
Anahtar Kelimeler: Osmanlı, Sadrazam, Koca Yusuf Paşa, Vakıf, Vakfiye.

Abstract:
This study looks at the life and waqf of Koca Yusuf Pasha, one of the 18th century statesmen. He served in the Ottoman bureaucracy as the grand vizier during the Abdülhamid I and Selim III periods. During his lifetime, Yusuf Pasha was one of the most influential figures in the internal and external relations of the Ottoman Empire. This study's aim is to provide an overview of Koca Yusuf Pasha's life as well as information about man in general. In order to learn about Yusuf Pasha's social life, it has been investigated whether there is any evidence of his foundation. The study of Koca Yusuf Pasha's life is broken into three parts, with the part relating to his foundation being examined in detail. While the life of Koca Yusuf Pasha, which contains the main subject of the study, is handled in three parts, the part related to the foundation established by Pasha is examined in one part. In the first part, it covers the researches about Yusuf Pasha's appointment as grand vizier and his personality. The second part contains the events that developed under the grand viziership of Pasha during the reign of Abdulhamid I, the declaration of war on Russia and the Ottoman- Russian War 1787-1792 considered along with their historical course. In the third part of this study, during the reign of Selim III, the grand vizierate of Yusuf Pasha and the course of the Ottoman-Russian War are described. At the end of this section, there is a general evaluation about Yusuf Pasha's grand vizierate. In the fourth chapter, the results of the research about the foundation founded by Yusuf Pasha are summarized.
Keywords: Ottoman, Grand Vizier, Koca Yusuf Pasha,Waqf, Waqfiyye.