17. 18. ve 19. yüzyıllarda Aydın'da vakıflar
Foundations in Aydın in 17th 18th and 19th centuries
Yazar: PERİHAN KARABAŞLAR
Danışman: PROF. DR. TANJU DEMİR
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Tarih = History

Özet:
Osmanlı medeniyetinin resmi hizmetlerini büyük ölçüde karşılayan vakıf müessesesi Osmanlı Tarihi ve şehirleşmesi açısından büyük önem arz etmektedir. Vakıf kurumu üzerinde çalışmanın bölge tarihine büyük katkıda bulunacağı yadsınamaz bir gerçektir. 17. 18. ve 19. Yüzyıllarda Aydın'da Vakıflar başlığını taşıyan tezimiz kökleri çok eskiye uzanan Aydındaki İslam kültür ve medeniyetinin sosyal yaşamdaki en önemli göstergesi olan vakıfları bir bütün halinde ve temel özellikleriyle ortaya koyma amacını taşımaktadır bu sebeple giriş kısmında Aydın ilinin tarihsel sürecini ve coğrafi özelliklerini anlattıktan sonra vakıf kavramının önemi ve tarihi süreci anlatılmıştır. Tezimizin ana unsurlarını oluşturan kısımda ise Aydın vakıf geçmişi, vakıf isimleri ve ulaşabildiğimiz ölçüde Aydın Güzelhisar vakıflarının vakfiyeleri tablolar halinde gösterilmiştir. İncelendiğinde görülecektir ki Aydın beylikler döneminden günümüze kadar süregelen vakıf geleneğinin önemli bir örneğini oluşturmaktadır. Şimdiye kadar yapılmış olan çalışmalarda bölge vakıf tarihinin bir bütün halde görüntüsünün eksikliğini hissedip zaman ve konular temelli çalışmaları vakıf ana unsurlu bir çalışmada birleştirdik. Bölgenin önemi ve vakıf kavramının genişliği düşünüldüğünde çalışmamız kısıtlı zaman ve kaynak ulaşımının zorluğu nedeniyle sadece vakıfları listeleme ve tasnif etme çerçevesinde kalmıştır. Bir sonraki çalışmamızda bu listeleri ve var olan vakıfları daha detaylı incelemek istemekteyiz.

Abstract:
The foundation institution, which largely met the official services of the Ottoman civilization, is of great importance in terms of Ottoman history and urbanization. It is an undeniable fact that studying the foundation institution will make a great contribution to the history of the region. Our thesis titled Foundations in Aydın in the 17th, 18th and 19th Centuries aims to present the foundations, which are the most important indicators of Islamic culture and civilization in social life in Aydın, whose roots go back to ancient times, as a whole and with their basic features. For this reason, after explaining the historical process and geographical features of Aydın in the introduction, the importance and historical process of the concept of foundation is explained. In the part that constitutes the main elements of our thesis, the foundation history of Aydın, the names of the foundations and the foundations of Aydın Güzelhisar foundations to the extent we can reach are shown in tables. When examined, it will be seen that Aydın constitutes an important example of the foundation tradition that has continued from the Principalities period to the present day. Feeling the lack of a holistic view of the history of foundations in the region in the studies that have been conducted so far, we have combined time and subject-based studies in a study with the main element of foundation. Considering the importance of the region and the breadth of the concept of foundation, our study has remained within the framework of listing and classifying foundations due to limited time and difficulty in accessing resources. In our next study, we would like to examine these lists and the existing foundations in more detail.