Ulusallıktan post-ulusallığa geçiş sürecinde enformel dayanışma ağları: Çorum örneği
Informal solidarity networks in the process of transition from national to post-national: The Çorum case
Yazar: METİN UÇAR
Danışman: PROF. DR. SERPİL SANCAR
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Bölümü / Kamu Yönetimi ve Siyaset Bilimi Ana Bilim Dalı / Siyaset ve Sosyal Bilimler Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2008
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration ; Siyasal Bilimler = Political Science
Dizin: Modernlik = Modernity ; Tanıma = Recognition ; Ulus-devlet = Nation-state ; Vatandaşlık = Citizenship ; Çok kültürlülük = Multiculturalism ; Çorum = Çorum

Özet:
Bu çalışma, modernlik ve ulus projesinin krizinden bahsedilen bir dönemde, her iki olguyla sıkı bağı olan ?ulusal yurttaşlığın? ne anlama geldiğini anlamaya ça-lışmaktadır. Ulusal yurttaşlığın beslendiği bu iki kaynak, yok olmasa da değişmekte, en azından dönüşmekte, bu da yurttaşlığı etkilemektedir. Yurttaşlık, klasik anlamını yitirirken, birçok düşünür tarafından farklı yurttaşlık tarzları önerilmekte ve sunulan alternatiflerin bazıları ön plana çıkmaktadır.Çalışma, bir taraftan öne çıkan bu alternatiflerden çokkültürlü yurttaşlık, ana-yasal yurttaşlık, kozmopolit yurttaşlık, esnek yurttaşlık ve ulus-ötesi yurttaşlığı ele almakta; diğer taraftan da farklı yurttaşlıkları değerlendirmek için eşitleştirici ve ay-nılaştırıcı yurttaşlık politikaları ekseninde bir sınıflandırma önermektedir. Yapılan sınıflandırma sonucunda, özellikle eşitleştirici yurttaşlık politikalarına daha uygun olan çokkültürlülük ve anayasal yurttaşlık önemsenmekte, ulus-altı aidiyet biçimleri-nin yurttaşlık talepleri ile bunlar arasında paralellik kurulmaktadır.Yurttaşlık konusu ele alınırken Marshall'ın düşüncelerinden hareket edilmek-te, onun yaptığı medeni, siyasal ve sosyal haklar sınıflandırması üzerinde durulmak-tadır. Marshall'ın bu sınıflandırması ile örtüşen modern yurttaşlık, modernliğin krizi tartışmalarında öne çıkan eleştirilerle birlikte değerlendirilmektedir. Yeni yurttaşlık taleplerinin Marshall'cı yurttaşlık anlayışına neler katabileceği anlatılmaktadır.Bunun yanında Türkiye'deki yurttaşlık pratikleri de ele alınmakta, tarihsel sü-reç içinde nasıl bir dönüşüm yaşandığından söz edilmektedir. Türkiye'deki mevcut tartışmaların ne anlama geldiği, tartışılan kavramların eşitleştirici politikalara ne kadar uygun olduğu sorunlaştırılmaktadır. Özellikle çokkültürlülük ve anayasal yurttaşlık önerilerinin Türkiye için anlamının ne olacağı; bu kavramların başta mezhepsel ve etnik farklılıklar olmak üzere ulus-altı aidiyet biçimleri için sunduğu çözümleri ortaya konmaktadır.Bu çerçevede, birçok ulus-altı farklılığı barındıran Çorum'da bir alan araştır-ması yapılmış, yurttaşlığın ulus-altı aidiyet biçimleri için ne anlama geldiği sorusuna yanıt aranmıştır. Bu alan araştırması 118 kişiyle, yüz yüze görüşme tekniği kullanıla-rak yapılmıştır. Ayrıca 14 gözlemle, demografik istatistiklerle ve seçim sonuçlarıyla zenginleştirilmiştir.Araştırma sonucunda Çorumda bulunan farklı toplumsal kesimlerin, mevcut durumdan çok memnun olmadıkları; ama bu durumun değiştirilmesi için bazı talep-lerinin olduğu görülmüştür. Modern yurttaşlığın tıkandığı birçok alanda kendisini gösteren bu taleplerin, yurttaşlık kurumunun yeniden üretilmesi için oldukça önemli olduğu söylenebilir. Her ne kadar yurttaşlıkla ilgili bazı sorunlar olsa da, insanların kendilerini tam yurttaş hissetmek istemeleri, böyle bir kurumun yaşayabilmesi için oldukça önemlidir.

Abstract:
This study tries to understand what ?national citizenship? means in an era where the facts of the crisis of modernity and nation project with which it has close links are spoken of. These two resources from which the national citizenship is nourished, are changing and at least transforming if not disappearing. This change and transformation effects citizenship. While citizenship loses its classical meaning, many thinkers propose different kinds of citizenship some of which loom large.The study takes up multi-cultural citizenship, constitutional citizenship, cosmopolite citizenship, flexible citizenship and post-national citizenship on one side, while on the other proposing a classification on the basis of equalizing and homogenizing citizenship policies in order to assess different citizenship alternatives. As a result of the classification, multi-culturality and constitutional citizenship which are particularly more suitable to equalizing citizenship policies are given more emphasis, and parallelship is established between them and the citizenship demands of the forms of sub-national belonging.While taking up the issue of citizenship, we initiate from Marshall?s thoughts and emphasise his classification of civil, political and social rights. Modern citizenship coinciding with Marshall?s said classification is assessed together with the critics standing out in discussing the crisis of modernity. What the new citizenship demands can add to Marshallist citizenship concept is also discussed.Furthermore, citizenship practices in Turkey are taken up, and the transformation in the process of history is mentioned about. What the existing arguments in Turkey mean and how compatible they are with the equalizing policies are problematized. Particularly, what multi-culturality and constitutional citizenship proposals would mean for Turkey, and which solutions these proposals present with respect to forms of sub-national belonging including especially secterian and ethnical differences are put forward.Within this framework, a field study has been made in Çorum where many sub-national differences are harbored, and an answer to the question of what citizenship means with respect to forms of sub-national belonging has been sought. This field study has been made using face to face interviewing technique with 118 persons. It has been enriched with further 14 observations as well as demographic data and the results of elections.The results of the study show that the different social strata living in Çorum are not much satisfied with the existing situation, but that they have some demands to change it. It can be said that these demands coming forward in many fields where modern citizenship is choked up are very important in terms of reproducing the establishment of citizenship. Though there are some problems with respect to citizenship, peoples' demand to feel themselves complete citizens is very important to maintain vitality of such an establishment.