Annelere verilen problem çözme eğitiminin anneler ile çocukların problem çözme becerileri ve çocukların aile içi ilişkileri algılarına etkisi
The effect of mothers 'problem solving training on mothers' and children's problem solving skills and children's perceptions of family relations
Yazar: DUYGU ÖZTAŞ
Danışman: PROF. DR. OYA NURAN EMİROĞLU
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Halk Sağlığı Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Hemşirelik = Nursing ; Sağlık Eğitimi = Health Education
Dizin: Aile içi ilişkiler = Family relations ; Algı = Perception ; Anne eğitimi = Mother education ; Anneler = Mothers ; Hemşirelik = Nursing ; Okullar-halk sağlığı = Schools-public health ; Problem çözme = Problem solving ; Problem çözme becerisi = Problem solving ability ; Yaratıcı drama = Creative drama ; Çocuklar = Children

Özet:
Öztaş, D., Annelere Verilen Problem Çözme Eğitiminin Anneler ile Çocukların Problem Çözme Becerileri ve Çocukların Aile İçi İlişkileri Algılarına Etkisi, Hacettepe Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Halk Sağlığı Hemşireliği Programı Doktora Tezi, Ankara, 2020. Günlük yaşam, içerisinde pek çok problemi barındırmakta, bu problemler bireylerin yaşamları üzerinde belirleyici olmaktadır. Bu nedenle bireylere problem çözme becerisinin kazandırılması önemle ele alınması gereken konular arasındadır. Bireylerin ilk eğitim ve öğretim yeri olan ailede, ebeveynlerin özellikle de çocukların primer bakımından sorumlu olan annenin iyi bir problem çözme becerisine ve iletişim becerisine sahip olması çocukları açısından da önemlidir. Annelere yaratıcı drama yöntemi ile verilen problem çözme eğitiminin, annelerin ve çocukların problem çözme becerileri ile çocukların aile içi ilişkileri algılarına olan etkisini değerlendirmek amacıyla yapılan araştırmada; yarı- deneysel araştırma  desenlerinden "benzer olmayan kontrol gruplu ön test-son test düzeni"  kullanılmıştır. Ankara İli Pursaklar İlçesi'ne bağlı Saray İlkokulu'nda 2018-2019 Bahar Yarıyılında öğrenim gören ilkokul dördüncü sınıf öğrencilerinin annelerine  uygulanan eğitimler yaratıcı drama yöntemi ile verilmiştir. Araştırmanın ön test ve son test değerlendirmelerinde  annelere "Kişilerarası Problem Çözme Envanteri", çocuklara "İlköğretim Düzeyindeki Çocuklar İçin Problem Çözme Envanteri" ve "Çocuklar İçin Aile İlişkileri Ölçeği" uygulanmıştır. Araştırma verileri tanımlayıcı istatistikler, "Mann Whitney U" testi, Spearman's Rho korelasyon katsayısı ve Friedman's Analizi ile kontrol edilmiştir.  p<0,05 istatistiksel olarak anlamlı kabul edilmiştir. Araştırmada, annelere yaratıcı drama yöntemi ile verilen problem çözme eğitiminin annelerin problem çözme becerilerini arttırdığı (p<0,05), çocukların problem çözme becerileri üzerinde etkili olmadığı (p>0,05) belirlenmiştir. Annelere yaratıcı drama yöntemi ile verilen problem çözme eğitiminin çocukların aile içi ilişkileri, engelleyici olarak algılamasında etkili olduğu (p<0,05) saptanmıştır. Araştırmanın bulgularına göre annelere yaratıcı drama yöntemi ile verilen problem çözme eğitiminin, okul sağlığı hemşireliğinde sağlığı koruma ve geliştirme müdahale programları kapsamında kullanılabilir bir yöntem olduğu söylenebilir. Okul sağlığı hemşireliği uygulamaları kapsamında sağlığın korunması, geliştirilmesi ve sürdürülmesi amacıyla yaratıcı drama yöntemi ile verilen problem çözme becerisi eğitimlerinin çocuklara da verilmesi önerilmektedir. 

Anahtar Kelimeler: Problem çözme, çocuk, anne, eğitim, yaratıcı drama, aile ilişkileri, okul sağlığı, hemşirelik

Abstract:
Öztaş, D., The Effect of Problem Solving Training Given to Mothers on the Problem Solving Skills of Mothers and Children and Children's Perceptions of Family Relationships, Hacettepe University Graduate School of Health Sciences Public Health Nursing  Programme Doctor of Philosophy Thesis, Ankara, 2020.   Daily life has many problems, these problems have different effects on lives of individuals. For this reason, providing individuals with problem solving skills is among the topics that should be handled with great importance. In the family which is the first education and trainig place of individuals, parents and especially the mother, who has responsible for primary care of children, having good problem solving and communication skills is important for their childrens. In this research "pretest–posttest with nonequivalent control group pattern" which is one of the  quasi-experimental research patterns was used, the research carried out to evaluate the effects of problem solving training given to the mothers with creative drama method on the problem solving skills of mothers and children and children's perceptions of family relationships. The trainings are consisted of the creative drama method were applied to the mothers of the fourth grade students of the primary school who attended the Pursaklar District of Ankara in the 2018-2019 Spring Semester. In the pre-test and post-test evaluations of the research, "Interpersonel Problem Solving Inventory" was applied to mothers, "Problem Solving Inventory for Children at the Level of Primary Education" and "Family Relationship Scale for Children" were applied to children. The data of research were evaluated using descriptive statistics, "Mann Whitney U" test, Spearman's Rho correlation coefficient and Friedman's Analysis. p<0.05 was considered statistically significant. In the research, it was determined that the problem solving trainings applied to the mothers by creative drama method increased the problem solving skills of the mothers (p<0.05) and it was not effective on the problem solving skills of the children (p>0.05). It has been determined that problem solving training applied to the mothers with creative drama method is effective in the perception of children as preventive in family relationships (p<0.05). According to the findings of the research, it can be said that problem solving training given to the mothers by creative drama method can be used within the scope of health protection and development intervention programs in school health nursing. Within the scope of school health nursing practices, it is recommended that problem solving skill training with creative drama method be given to children  in order to protect, develop and maintain health.

Keywords: Problem solving, child, mother, education, creative drama, family relationships, school health, nursing