Askeri yöneticilerin dönüşümcü liderlik özellikleri (Doğu Anadolu bölgesi örneği)
Transformational leadership characteristics of military officers (East Anatolia reagion sample)
Yazar: FEDAİ COŞKUN
Danışman: Y.DOÇ.DR. CEMALETTİN İPEK
Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2005
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Kamu Yönetimi = Public Administration

Özet:
Bu araştırma, askeri yöneticilerin dönüşümcü liderlik özelliklerinin belirlenmesiamacıyla yapılmıştır. Bu amaçla askeri birlik ve kurumlarda çeşitli mevkilerde görevyapmakta olan subayların, dönüşümcü liderlik yapabilme yeterliliklerine ilişkin görüşlerinebaşvurulmuştur.Araştırma, Van, Hakkari, Bitlis, Siirt, Ağrı ve Muş illerinde bulunan çeşitli birlik vekurumlarda görevli askeri yöneticileri kapsamaktadır. Araştırmanın örneklemi olarak, randomyoluyla seçilen toplam 70 subay alınmıştır.Bu araştırmanın birinci bölümde; yaşadığımız bilgi çağında değişime ayakuydurabilmek, yanılgı ve şaşkınlıklara düşmeden hedeflere ulaşabilmek için, çağdaşyöneticilik ve liderliğin nasıl olması gerektiğini tespite, komutanlık liderlik ilişkisiniincelemeye ve dönüşümcü liderlik kavramlarına yönelik olarak problem sahası tespit edilmiş,konunun önemi, kapsamı ve araştırmada kullanılan temel kavramalar tanımlanmıştır.Liderlik ve yöneticilik kavramının günümüze kadar geçirdiği süreç göz önüne alınarak,nazari bilgilere yer verilmiştir. Bu bölümde, bilimsel yönetim yaklaşımlarında, örgütselyapının önemi vurgulanmış ve yöneticinin liderlik nitelikleri, dönüşümcü liderliğin gelişimsüreci, geleneksel liderlik anlayışı ile karşılaştırılması ve özellikleri bütün yönleriyleincelenmesi yapılmıştır.Heraklitos'un ?Her şey akıştadır ve hiçbir şey duruşta değildir.? deyişi ile insanlığındeğişimi anlama, algılama ve ona uyum sağlama sürecinin başladığı kabul edilir. Değişimdenen bu karmaşık olgu, günümüzde bütün sosyal sistemlerin yaşama ilişkin kültürlerini veyönetim biçimlerini hızlı bilgi artışı, hızlı gelişme ve hızlı iletişim ile birlikte derindenetkilemektedir. Bu değişim sürecinin yükümlülüğü oluşturmak ve bunu başarmak için?liderlik? olgusu önemli bir rol oynamaktadır. Dönüşümü sağlamada geleneksel liderlikanlayışının yeterli olmadığının bilinmesi de, değişimin etkisinin yoğun olarak hissedildiğigünümüzde, değişim temelli bir liderlik anlayışının yapılandırılması gerekliliğini ortayaçıkarmıştır. Bu liderlik anlayışının da "Dönüşümcü Liderlik" olduğu ileri sürülmektedir.Aralıksız devam eden değişim sürecinde, dönüşümcü liderliğin tüm sektörlerde önemi gittikçeartmaktadır. Dönüşümcü liderler, vizyon yaratarak ve bu vizyonu paylaşarak izleyenleri ilesürekli iletişim kuran, güvenilir, saygı duyulan sosyal mimarlardır. Yeni zorluklarınyaşanacağı yeni çağda; "dönüşümcü liderlik" bu zorlukların aşılmasında en iyi çözüm yoluolarak kabul edilmektedir. Tarihsel sürece baktığımızda ise Dönüşümcü liderliğe verilecek enbüyük örneğin Türkiye Cumhuriyetinin Kurucusu M.Kemal Atatürk olduğunu görmekteyiz.Araştırmanın veri toplama aracı olarak bir anket uygulanmıştır. Anketi hazırlamakamacıyla konuyla ilgili kiap, dergi ve makaleler incelenmiş, internet taraması yapılmış, alanlailgili uzman olan kişilerin görüşlerine başvurulmuş ve konuyla ilgili bugüne kadar yapılmışolan araştırmalar ve bunların veri toplama araçları incelenmiştir. Elde edilen bilgilerdoğrultusunda altı boyuttan oluşan 37 soruluk bir anket hazırlanmıştır.Araştırmada elde edilen veriler, hem her boyut düzeyinde hem de genel olarakboyutlar düzeyinde mezuniyet, branş ve kıdem değişkenlerine bağlı olarak karşılaştırılarakyorumlanmıştır.Araştırmaya katılan askeri yöneticilerle ilgili kişisel bilgiler tablolar halindeverilmiştir. Katılımcılar arasında bayan subayların az olması sebebiyle cinsiyet değişkeninegöre değerlendirme yapılmamıştır. Mezuniyet, branş ve kıdem değişkenlerine göre, belirtilengörüşler arasında herhangi bir farklılık olup olmadığını test etmek amacıyla ?t? testiuygulanmıştır.Yapılan araştırmada, mezuniyet, branş ve kıdem değişkenlerine göre, askeriyöneticilerin dönüşümcü lider olabilme yeterliklerine ilişkin görüşler arasında istatistikselolarak bazı maddelerde anlamlı farka rastlanmıştır. Genel olarak; mezuniyet değişkenine göreKara Harp Okulu mezunları Diğer Fakülte mezunlarına nazaran, branş değişkenine göreBirlik Komutanları Karargah Subaylarına nazaran ve kıdem değişkenine göre de 16 yıl veüstü kıdeme sahip olanlar 0-15 yıl kıdeme sahip olanlara nazaran kendilerini daha yeterliseviyede görmüşlerdir.

Abstract:
This study was carried out to determine qualifications of militaryofficers. For this goal, opinions of military officers and military administratorsworking at military base and organization were obtained by their qualificationsto lead transformational leadership.The study contained the military officers working at military base andorganization in cities of Van, Hakkari, Bitlis, Siirt, Ağrı and Muş. Thesampling for this study was composed of 70 military officers (5 female and 65male) and administrators were randomly selected.Questionaire was used as the main data collection tool. The questionairecontaining 37 items was composed of six dimensions comprising 6-7 questionsper dimensions.The dimensions were determined as: being a model fortransformational leadership.The data obtained from the study were interpreted comparatively at thelevel of each dimension depending on the factors: graduation, seniority,different duities (military commander, stuff officer) educational programattended in the field of their function and administration. In this study, opinionsof the military officers and administrators who took part about their level oftransformational leadership were evaluated and interpreted by using descriptivestatistics and ?t? test.Significant differences were found in point of many questions anddimensions according to the factors: graduation, seniority and duities status.The difference between two means was significant for many items.