Liberalizm düşüncesinin temeli olarak John Locke'da devlet fikri
As the foundation of liberalism John Locke's state idea
Yazar: ELİF YEŞİM ÜNALDI
Danışman: DOÇ. DR. KAZIM SARIKAVAK
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2002
Konu: Felsefe = Philosophy
Dizin: Liberalizm = Liberalism ; Locke, John = Locke, John ; Siyaset felsefesi = Political philosophy

Özet:
Düşünce tarihinin derinliklerine baktığımız zaman bazı filozofların görüşleri yaşadıkları çağı aşarak gelecek yüzyıllara kaynaklık etmiştir. Bu filozoflardan biri de 17. yy'la birlikte başlayan liberal söylemlere öncülük etmiş J. Locke'dur. Liberal öğretinin temeli olarak J. Locke'un devlet fikri çalışmamızın ana konusunu oluşturur. Bu itibarla tezimizde düşünce tarihindeki devlet fikirlerini, Locke'un yaşadığı siyasi ortamı, liberalizm kavramını, onun devlet fikri çerçevesinde oluşturduğu teorileri ve son olarak bazı düşünürlerle karşılaştırmasını ele aldık, onlara olan etkilerini görmeye çalıştık. Bu araştırmada öncelikle, Locke'un siyasi teorisiyle İngiltere'de gerçekleştirilen 1688 devriminin savunusunu yapmış olduğunu görmekteyiz. Onun devlet fikrini sergilediği "Hükümet üstüne iki inceleme" zalim bir kralı aşağı indirme ve eski hakları geri alma amacıyla yapılan bir devrimi haklı çıkarmak için kullanılmıştır. O bu amaca ulaşmanın meşru yollarını göstermek için doğal hukuk fikrine ve ona kaynaklık eden ilahi irade'ye başvurmuştur. İnsanlar doğa durumundan doğal hakları olan yaşam, özgürlük ve mülkiyet haklarını kendilerinde saklı tutmak kaydıyla bir sözleşme imzalayarak sivil topluma geçmiştir, öncelikle bireyler kendi aralarında bir sözleşme ile toplumu inşa etmiş, ardından yöneticilerle bir sözleşme imzalayarak siyasi erki oluşturmuşlardır. Siyasi erkin ve bireyin görevi doğal hakları korumaktır. Öyle ki, gerek doğa durumunda gerek sivil toplumda kim doğa yasalarını ihlal ederse cezalandırılmalıdır. Bu yasaları çiğneyen yönetim de olsa ona boyun eğmemek Tanrı'ya karşı her bireyinn sorumluluğudur. Böyle bir durumda birey, devrettiği cezalandırma hakkını geri alma hakkına sahiptir. Locke doğal hakları korumanın Tanrı'ya karşı bir mecburiyet olduğunu göstermektedir. Yöneten ve yönetilenlerin eylemlerini doğal hukukla ve dolayısıyla ilahi iradeyle sınırlandırarak, 1688 devrimini meşrulaştırmak istemiştir. Çalışmamız esnasında Locke'un devlet fikri içinde iki eksiklikle karşılaştık. Bunlardan ilki mülkiyeti doğal haklar içine alarak ve onu kişiliğin bir parçası haline getirerek kutsallaştırmasıdır. Diğeri ise "hoşgörü" kavramını diğer liberallerden farklı olarak tek bir mezhep ile sınırlı tutmasıdır. Hoşgörüyü tek bir mezheple sınırlandırması ve başka alanlar için hiç bir şey söylememesi Locke'un devlet görüşlerine gölge düşürdüğü kanaatindeyiz. Yine de Locke, Liberalizm geleneği içinde yer alan özgürlük, bireysellik, tarafsızlık, hoşgörü gibi kavramlarla kendi yönetim şeklini inşa eden ilk düşünür olmuştur. Dolayısıyla da bu kavramlar onu liberalizm düşüncesinin öncüsü yapmıştır.

Abstract:
When we have a look at the history of thought deeply, ideas of some philosophers have been source to next centuries exceeding their own eras. One of these philosophers is J. Locke who was the initiator of liberal speeches in the 17th century. As the foundation of liberal doctrine, J. Locke's state idea forms the main subject of our study. For this reason, in our thesis, we mentioned state ideas, liberalism, political atmosphere that Locke lived in, theories that he formed in the picture of state idea and lastly comparison with some thoughts and effects on them In this study, first of all, we see that Locke supported 1688 Revolution in England with his political idea. His state idea was used to legalise a revolution with an aim to knock over a cruel king and to take former rights back. He used the holy desire, which was a source to law, to show the legal ways to reach that aim people turned to civil society which has natural rights from nature state Provided they keep freedom and accommodation rights by signing agreement. Firstly, people formed society by signing agreement between they and then formed political power by signing agreement with administrators. Duty of political authority and every member is to preserve natural rights so, both in nature and in society, he who breaks the natural laws should be punished. It's the responsibility of each member to God to rebel to the those who break these laws even authorities. In such a situation, the member has the right to take back the right to punish and judge Locke shows that it's a must to god to preserve the natural rights. He wanted to limit the activities of the manipulated and manipulators by law consequently by holy power. So he legalised 1688 revolution.rv During our study, we faced especially two deficiencies in Locke's political theory. First of them is his coursing possession as holy by putting in to natural rights. The other one is limiting tolerance with Christianity and with it's variations apart from the other liberals. We believe that Locke's not approving those who have no possessions for citizenship and limiting tolerance with only one religion and its sects and saying nothing for other subjects overshadow his state ideas. In spite of these, Locke has been the first philosopher in liberalism building his own management with concept such as individualism, neutrality and tolerance. Consequently these concepts have made him the leader of liberalism idea.