Batı Anadolu'daki arkeolojik kazılar (1860-1910)
Archaelogical exvacations in West Anatolia (1860-1910)
Yazar: BURCU KUTLU
Danışman: PROF. DR. MAHİR AYDIN
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Tarih = History

Özet:
Batı Anadolu'daki arkeolojik kazılar; Avrupa'da Rönesans'ın getirdiğifikirlerden etkilenen arkeoloji meraklılarının, antik çağ sanat yapıtlarına yönelmelerive başka ülkelere eski eser arayışına çıkmaları sonucunda başlamıştır.Eski eser arayışında olan Avrupalıların dikkatini özellikle, Yunan ve Romamedeniyetlerinden kalma zengin kalıntıların bulunduğu, Anadolu çekmiştir. Buamaçla Anadolu'ya gelen gezginlerin ufak çaplı araştırmaları, daha sonraAnadolu'nun her tarafına yayılan irili ufaklı kazılara dönmüştür. Yabancıların yaptığıbu kazılar her ne kadar Maarif Nezareti tarafından izne bağlamışsa da, bazıaraştırmacılar izin alırken bazıları izin almamıştır.Avrupalılar, bu kazılar sonucunda elde ettikleri eserleri alıp, kurmuş olduklarımüzelerde sergilemişlerdir. Bunun sonucunda da Osmanlılar harekete geçmiş ve1846'da Fethi Ahmet Paşa tarafından resmi ilk müze kurulmuştur. Bu tarihtenitibaren Anadolu'da çıkarılan eski eserler kurulan müzede toplanmış ve sergilenmeyebaşlanmıştır.Anadolu'ya eser götürmek amacıyla gelen kişiler, Osmanlı Devleti'niniçerisinde bulunduğu siyasi ve ekonomik güçsüzlüğünden faydalanmışlardır. Kimizaman eserleri satın alırken, kimi zaman da siyasi güçleri devreye sokup, padişahınhediyesi olarak almışlardır. Bazen de eski eserleri gizlice hiçbir izin almayarakgötürmüşlerdir.Bu durum bazı aydınlar tarafından tepki ile karşılanmıştır. Bunların başındaOsman Hamdi Bey gelmektedir. 1881'de Müze-i Hümayun müdürü olan OsmanHamdi Bey birçok faaliyette bulunmuştur. Özellikle eski eserlerin yurtdışınagitmesini engellemek, Osmanlı'da müzeciliğin gelişimi ve Osmanlılar tarafındanarkeolojik kazıların yapılması faaliyetleriyle, Osmanlı İmparatorluğunda arkeolojininsağlam temellere oturmasını sağlamıştır

Abstract:
People who had been affected on the ideas of the Renaissance in Europe,started to be interested in ancient age art works and looking at ancient work of arts inother countries. At the result of that, archaeological excavations had started at WestAnatolia.Anatolia consists of rich ruins from ancient Greece and Rome, had attractedattention of Europeans that are in search of old work of arts. The minor researches ofthese travelers turned into various excavations that had spread all regions ofAnatolia. Even if the excavations of these foreigners were in permission Ministry ofMaarif, while some researchers had taken permission, some had not.European had carried that work of arts, exhibited them in the museums theyhad established. In the result of that Ottomans brought into action and the firstmuseum had established by Fethi Ahmet Pasa in 1886.From that date ancient workof arts found in Anatolia had been collected and exhibited in that museum.People who came to Anatolia for carrying away work of arts had made use ofOttoman Empire?s political and economical weakness. While at times they hadbought work of arts; sometimes, by using political forces, had taken them as presentfrom sultan. And sometimes they had just carried away ancient work of arts withouttaking any permission.This situation had caused reaction from various intellectuals. The prior ofthem was Osman Hamdi Bey. As head of Muze-i Humayun in 1881 he hadperformed many activities. Especially he had established archaeology of OttomanEmpire in strong grounds by preventing ancient art of works carrying abroad,improving museums in Ottomans and by starting archaeological excavations that hadbeen executed by Ottomans.