Lise öğrencilerinin problemli internet kullanımının öğrenme sorumluluğunu yordama gücü
The predictive power of problematic internet use on learning responsibility of high school students
Yazar: HALİL İBRAHİM KOLAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ BESTE DİNÇER
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Programları ve Öğretim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Lise öğrencileri = High schools students ; Problem davranış = Problem behavior ; Sorumluluk = Responsibility ; Ölçekler = Scales ; Öğrenme = Learning ; Öğrenme sorumluluğu = Learning responsibility ; İnternet = Internet ; İnternet bağımlılığı = Internet addiction ; İnternet kullanımı = Internet use

Özet:
Bu araştırmanın temel amacı,  lise öğrencilerinin problemli internet kullanımları ile öğrenme sorumlulukları arasındaki ilişkinin belirlenen alt problemler doğrultusunda incelenmesidir. Araştırmanın örneklem grubunu, 2019-2020 eğitim öğretim yılında Aydın ili Efeler ilçesindeki farklı okul türlerinde öğrenim gören 1005 lise öğrencisi oluşturmaktadır. İlişkisel (korelasyonel) tarama modelinin kullanıldığı nicel türdeki bu araştırmada veri toplama aracı olarak Demografik Bilgi Formu, Problemli İnternet Kullanımı Ölçeği (Ergen Formu) (Ceyhan ve Ceyhan, 2009) ve Öğrenme Sorumluluğu Ölçeği (Lise Öğrencisi Formu) (Yeşil, 2013)kullanılmıştır. Araştırma kapsamında toplanan verilerin analizi için betimsel istatistikler ile ilişkili örneklemler t-testi, bağımsız örneklemler t-testi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA) , LSD çoklu karşılaştırma testi, pearson momentler çarpımı korelasyon testi ve çoklu doğrusal regresyon analizi kullanılmıştır.	
Araştırmada elde edilen sonuçlara göre, lise öğrencilerinin problemli internet kullanımlarının düşük düzeyde olduğu, aşırı kullanım alt boyutunda ise orta düzeyde olduğu görülmüştür. Cinsiyet, sınıf düzeyi, okul türü, günlük internet kullanım süresi, internet kullanım amacı ve algılanan akademik başarı değişkenleri ile problemli internet kullanımı arasında anlamlı farklılık olduğu bulgulanmıştır. Anne eğitim ve baba eğitim düzeyi ile problemli internet kullanımı arasında anlamlı farklılık olmadığı saptanmıştır. Araştırma sonuçlarına göre katılımcı öğrencilerin öğrenme sorumluluklarının iyi düzeyde olduğu görülmüştür. Dış yönetimli öğrenme sorumlulukları ile öz yönetimli öğrenme sorumlulukları arasında anlamlı düzeyde farklılaşma bulunmuştur. Öğrencilerin dış yönetimli öğrenme sorumlulukları puanları öz yönetimli öğrenme sorumlulukları puanlarından anlamlı düzeyde daha yüksek bulgulanmıştır. Lise öğrencilerinin öğrenme sorumlulukları puanlarının cinsiyet, günlük internet kullanım süresi, internet kullanım amacı ve algılanan akademik başarı değişkenlerine göre anlamlı düzeyde farklılaştığı görülmüştür. Sınıf düzeyi, okul türü, anne eğitim düzeyi ve baba eğitim düzeyi ile öğrenme sorumlulukları arasında anlamlı farklılık saptanmamıştır.Araştırmada problemli internet kullanımının ve öğrenme sorumluluğunun açıklanmasında en yüksek etki büyüklüğü değerleri günlük internet kullanım süresi değişkeninde tespit edilmiştir.Problemli internet kullanımı ile öğrenme sorumlulukları arasında orta düzeyde negatif yönlü anlamlı ilişki bulunmuştur.Çoklu regresyon analizi sonucunda internetin olumsuz sonuçları ve aşırı kullanım alt boyut puanlarının öğrenme sorumluluklarını anlamlı düzeyde yordadığı bulgulanmıştır. Sosyal fayda/sosyal rahatlık alt boyutunun ise öğrenme sorumlulukları üzerinde anlamlı düzeyde etkisinin olmadığı belirlenmiştir.

Abstract:
The main purpose of this research is to examine the relationship between problematic internet usage and learning responsibilities of high school students in line with the determined sub-problems. The sample group of the study consists of 1005 high school students studying in different school types in Aydın province Efeler district in 2019-2020 academic year. In this quantitative study using a relational (correlational) scanning model, Demographic Information Form, Problematic Internet Use Scale (Adolescent Form)(Ceyhan ve Ceyhan, 2009) and Learning Responsibility Scale (High School Student Form) (Yeşil, 2013) were used as data collection tool. Samples related to descriptive statistics t-test, independent samples t-test, one way variance analysis (ANOVA), LSD multiple comparison test, Pearson moments multiplication correlation test and multiple linear regression analysis were used for the analysis of the data collected within the scope of the research.
According to the results obtained in the study, it was observed that problematic internet usage of the high school students was low and moderate in the overuse sub-dimension.It was found that there was a significant difference between gender, class level, school type, daily internet usage time, internet usage purpose and perceived academic success variables and problematic internet usage. It was determined that there was no significant difference between mother education and father education level and problematic internet use. According to the results of the research, the learning responsibilities of the participant students were found to be good. A significant difference was found between externally managed learning responsibilities and self-directed learning responsibilities. Students externally controlled learning responsibilities scores were found to be significantly higher than self-controlling learning responsibilities scores. It was observed that high school students' learning responsibilities scores differed significantly according to gender, daily internet usage time, internet usage purpose and perceived academic success variables. There was no significant difference between grade level, school type, mother education level, father education level and learning responsibilities.In the research, the highest effect size values in the explanation of problematic internet use and learning responsibility were determined in the daily internet usage time variable.A moderate negative relationship was found between problematic internet use and learning responsibilities. As a result of multiple regression analysis, it was found that negative results of internet and overuse subscale scores significantly predicted learning responsibilities. It was determined that the social benefit / social comfort sub-dimension did not have a significant effect on learning responsibilities.