Çevrimiçi çoklu öğrenme ortamlarında öğrenmeyi etkileyen bazı bilişsel özellikler ve akademik başarıyla ilişkisi
Some cognitive characteristics affecting learning in online multimedia learning environments and these characteristics' relationships with academic success
Yazar: AYŞENUR TATLI
Danışman: PROF. DR. MUKADDES ERDEM
Hacettepe Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Akademik başarı = Academic achievement ; Bilişsel esneklik = Cognitive flexibility ; Bilişsel yüklenme = Cognitive load ; Bilişsel özellikler = Cognitive characteristics ; Görsel okuryazarlık = Visual literacy ; Uzaktan eğitim = Distance education ; Çevrimiçi öğrenme = Online learning ; Çoklu öğrenme ortamı = Multimedia learning environment

Özet:
Bu araştırmanın amacı; çevrimiçi çoklu öğrenme ortamlarında, öğrencilerin öğrenmesini etkileyen bazı bilişsel özelliklerin ve bunların akademik başarıyla olan ilişkisini incelemektir. Çalışma kapsamında bu bilişsel özellikler, bilişsel yük, bilişsel esneklik ve görsel okuryazarlık olarak belirlenmiştir. Betimsel yöntem ile yürütülen bu çalışmada, uluslararası bir üniversitenin uzaktan eğitim programında var olan çevrimiçi öğrenme ortamı kullanılmıştır. Bu ortamda eğitim gören öğrencilerin bahsedilen bu üç bilişsel özellikleri ölçülmüştür. Araştırma 2017-2018 eğitim öğretim yılı güz döneminde, üniversitenin uzaktan eğitim sistemine kayıtlı olan, farklı bölümlerde öğrenim gören ve öğrenim sürecine aktif olarak devam eden ve sistem üzerinden e-posta ile yollanan ölçeklere cevap veren 118 öğrenci ile yürütülmüştür. Öğrencilerden veri toplamak amacı ile "Bilişsel Yük Ölçeği, Bilişsel Esneklik Envanterleri ve Görsel Okuryazarlık Becerileri Ölçeği" kullanılmıştır. Ayrıca öğrencilerin demografik bilgilerini toplamak amacı ile araştırmacı tarafından geliştirilen "Kişisel Bilgiler Anketi" kullanılmıştır. Elde edilen veriler; Tek Yönlü ANOVA, Bağımsız gruplar t-testi ve Çoklu Regresyon Analizi ile istatiksel olarak analiz edilmiştir. Araştırmanın sonucunda; çevrimiçi çoklu öğrenme ortamında öğrenim gören öğrencilerde oluşan bilişsel yükün, akademik başarıyla anlamlı bir ilişkisi olmadığı saptanmıştır. Bilişsel Esneklik Envanteri ile öğrencilerden elde edilen verilere göre, öğrencilerin bilişsel esneklik düzeyinin akademik başarı ile anlamlı bir ilişkisi bulunamamıştır. Görsel okuryazarlık düzeyleri farklı öğrencilerin akademik başarıları arasında ise anlamlı bazı farklılıklar gözlenmiştir. Kişisel Bilgiler Anketi ile öğrencilerin çevrimiçi öğrenmeye istekliliğe dair verileri toplanmış ve isteklilik ile akademik başarı arasında da anlamlı ilişkiler belirlenememiştir. Ayrıca görsel okuryazarlık becerilerinin akademik başarıdaki değişkenliği anlamlı düzeyde açıkladığına dair bulgulara erişilmiştir.

Anahtar sözcükler: bilişsel yük, bilişsel esneklik, görsel okuryazarlık, çevrimiçi çoklu öğrenme ortamı, akademik başarı

Abstract:
The purpose of this research to examine some of the cognitive characteristics that affect students' learning and their relationship with academic success in online learning environments. In this study, these cognitive characteristics were selected as cognitive load, cognitive flexibility and visual literacy. This study conducted with descriptive method, online learning environment available in an international university's distance learning program was used. These three cognitive characteristics of the students who were educated in this environment were measured. The study was conducted with 118 students registered in the distance education system of the university during the fall semester of 2017-2018 academic year, who were studying in different departments, actively continuing in the education process and responding to scales sent via e-mail by the system. "Cognitive Load Scale, Cognitive Flexibility Inventories and Visual Literacy Skills Scale" were used to collect data from students. In addition, the "Personal Information Questionnaire" developed by the researcher was used to collect the demographic information of the students. The data obtained were statistically analyzed with One-way ANOVA, Independent Groups t-test and Multiple Regression Analysis. As a result of the research; it was determined that the cognitive load of the students in the online learning environment was not significantly related to the academic achievement of them. According to the data obtained from the students by the Cognitive Flexibility Inventories, the cognitive flexibility level of the students did not have a significant relationship with the academic achievement. However, there was a significant difference between students' visual literacy levels and academic achievement. There was no significant difference between students' willingness to learn online and general academic achievement in the online learning environment. In addition, findings show that visual literacy skills significantly explain the variability in academic achievement.
Keywords: academic achievement, cognitive load, cognitive flexibility, multimedia learning, online learning environment, visual literacy