Gaziantep'te geleneksel el sanatlarının sürdürülebilir kültürel miras turizmi kapsamında değerlendirilmesi
Evaluation of traditional handicrafts in Gaziantep within the scope of sustainable cultural heritage tourism
Yazar: FERAY TOPCU
Danışman: DOÇ. DR. NADİRE KARADEMİR ; DR. ÖĞR. ÜYESİ UĞURCAN AYİK
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Coğrafya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Coğrafya = Geography ; El Sanatları = Crafts ; Turizm = Tourism
Dizin: El sanatları = Handicrafts ; Gaziantep = Gaziantep ; Geleneksel tasarım = Traditional design ; Kültürel değerler = Cultural values ; Kültürel miras = Cultural heritage ; Sürdürülebilir turizm = Sustainable tourism ; Sürdürülebilirlik = Sustainability

Özet:
Kültürel değerler her şeyden evvel bir toplumun kimliği olarak kabul
edilmektedir. Kimliği oluşturan unsurların korunması, yaratılan değerlerin gelecek
kuşaklara aktarılması açısından kritik önemdedir. Küreselleşme süreci devam eden
dünyada, tek tipleşmeye karşı, kültürel ögelerin önemi kendisini hissettirmektedir.
Kültürel miras unsurları turizm faaliyetlerinde önemli bir yere sahiptir. Bu bağlamda
geleneksel el sanatlarının korunması, geliştirilmesi ve sürdürülebilirliği hem geleneklerin
korunması hem de turizm yönüyle katma değer yaratılması bakımından ele alınması
gereken bir konudur. Özellikle kültür turizmi kapsamında korunarak pazarlanabilecek
kültürel miras konumundaki geleneksel el sanatları bir bölgenin kalkınabilmesi için
kıymetli bir araçtır. Anadolu'nun birçok bölgesinde olduğu gibi Gaziantep'te de bu
meslekler varlığını sürdürmektedir. Yemenicilik, sedef kakmacılık, bakırcılık, zurnacılık,
küpçülük, kutnuculuk Gaziantep'te varlığını devam ettiren mesleklerden birkaçıdır. Bu
çalışmada yerelin kimliğini oluşturan geleneksel el sanatları Gaziantep örneği üzerinden
ele alınmıştır. Kentin yaşayan değerleri olan geleneksel el sanatları sürdürülebilir kültürel
miras açısından değerlendirilmiştir. Çalışmanın temel amacı zanaatkar, işletmeci, turizm
yöneticileri gibi farklı aktörlerin gözünden Gaziantep'teki geleneksel el sanatlarının
güncel durumunu ortaya koymaktır. Çalışmada bunu gerçekleştirmek için nitel araştırma
yöntemlerinden yararlanılmıştır. 20 kişiyle yapılan yarı yapılandırılmış görüşmeler,
MAXQDA 2020 programı vasıtasıyla analiz edilmiştir. Çalışma kapsamında kültürel
miras ve Gaziantep'te kültürel miras olmak üzere iki temaya ulaşılmıştır. İlgili temalar
altında genel ölçekte kültürel miras turizmine ve Gaziantep'te kültürel miras turizmi
kapsamında el sanatlarına yönelik sorunlar, beklentiler ve memnuniyet durumları
tartışılmıştır.
Anahtar Kelimeler: Geleneksel El Sanatları, Sürdürülebilirlik, Kültürel Miras
Turizmi, Gaziantep, Türkiye.

Abstract:
Cultural values are, above all, accepted as the identity of a society. Preserving the
elements that make up the identity is of critical importance in terms of transferring the
created values to future generations. In the world, where the process of globalization
continues, the importance of cultural elements makes itself felt against uniformization.
Cultural heritage elements have an important place in tourism activities. In this context,
the preservation, development and sustainability of traditional handicrafts is an issue that
needs to be addressed both in terms of preserving traditions and creating added value in
terms of tourism. Traditional handicrafts, which are cultural heritage that can be preserved
and marketed within the scope of cultural tourism, are a valuable tool for the development
of a region. As in many regions of Anatolia, these professions continue to exist in
Gaziantep. Yemeni making, mother-of-pearl inlay, copper making, zurna making, cube
making, kutnu making are some of the professions that continue to exist in Gaziantep. In
this study, traditional handicrafts that make up the identity of the local are discussed
through the example of Gaziantep. Traditional handicrafts, which are the living values of
the city, have been evaluated in terms of sustainable cultural heritage. The main purpose
of the study is to reveal the current situation of traditional handicrafts in Gaziantep from
the eyes of different actors such as craftsmen, managers and tourism managers. The study
used qualitative research methods to achieve this. Semi-structured interviews with 20
people were analyzed through the MAXQDA 2020 program. Within the scope of the
study, two themes were reached, namely cultural heritage and cultural heritage in
Gaziantep. Problems, expectations and satisfaction levels regarding cultural heritage
tourism on a general scale and handicrafts within the scope of cultural heritage tourism
in Gaziantep were discussed under the relevant themes.
Keywords: Traditional Crafts, Sustainability, Cultural Heritage Tourism,
Gaziantep, Turkey.