Aromaterapi masajının kronik nonmalign ağrısı olan hastalarda ağrı, anksiyete ve uyku kalitesi üzerine etkisinin incelenmesi
Aromaterapi masajının kronik nonmalign ağrısı olan hastalarda ağrı, anksiyete ve uyku kalitesi üzerine etkisinin i̇ncelenmesi
Yazar: FATMA COŞAR BAYKAL
Danışman: PROF. DR. YASEMİN YILDIRIM
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / İç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Anksiyete = Anxiety ; Aromaterapi = Aromatherapy ; Ağrı = Pain ; Kronik ağrı = Chronic pain ; Masaj = Massage ; Uyku kalitesi = Quality of sleep

Özet:
Bu araştırma; aromaterapi masajının kronik nonmalign ağrısı olan bireylerde ağrı şiddeti, kaygı düzeyi ve uyku kalitesi üzerine olan etkisini belirlemek üzere randomize kontrollü olarak yapılmıştır. Araştırmanın örneklemini Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Ağrı Kliniği'nde yatarak veya ayaktan kronik nonmalign ağrı tedavisi gören ve araştırmaya dahil edilme kriterlerine uyan 20 aromaterapi grubu ve 20 kontrol grubu olmak üzere toplam 40 hasta oluşturmuştur. Rastgele dağılımı sağlamak için örnekleme alınan ilk üç hasta aromaterapi grubuna, ikinci üç hasta ise kontrol grubuna alınarak 40 hastaya ulaşılmıştır. Veri toplamada; Birey Tanıtım Formu, Görsel Değerlendirme Skalası, Kısa Ağrı Envanteri, Durumluk-Sürekli Kaygı Envanteri ve Pittsburgh Uyku Kalitesi İndeksi kullanılmıştır. Araştırma verilerinin analizinde; ki kare, t testi, Mann Whitney U testi, ANOVA ve Friedman testi kullanılmıştır.
İkinci hafta VAS ağrı şiddetinde (VAS2) ve ikinci hafta ve dördüncü hafta ağrı giderme yüzdesinde gruplar arasında anlamlı bir fark saptanmıştır. Aromaterapi grubunda hem ağrı şiddetinde hem de ağrı giderme yüzdesinde anlamlı bir azalma saptanmıştır.
Aromaterapi ve kontrol grupları durumluluk-süreklilik kaygı ölçeği puanları açısından kıyaslandığında; her iki grupta da istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmıştır.  Durumluk- sürekli kaygı puanındaki azalma aromaterapi grubunda kontrol grubuna göre daha fazladır. 
Gruplar uyku kalitesi açısından değerlendirildiğinde ise; hem aromaterapi hem de kontrol grubunda global PUKI uyku kalitesi puanında anlamlı bir azalma olduğu; aromaterapi grubundaki puan azalmasının kontrol grubuna daha fazla olduğu saptanmıştır.
Çalışmamızda aromaterapi masajının kronik non-malign ağrısı olan bireylerde, ağrı şiddeti, ağrıyı giderme yüzdesi, kaygı düzeyi ve uyku kalitesi üzerinde etkili olduğu bulunmuştur. Bu nedenle; fazla zaman almayan, kolay uygulanabilir, araç-gereç gerektirmeyen, maliyeti ucuz ve etkili bir yöntem olan aromaterapi masajının kronik non-malign ağrısı olan bireylerde kullanımı önerilmektedir. 
Anahtar Kelimeler; ağrı; anksiyete; aromaterapi; masaj; uyku kalitesi

Abstract:
This research was performed to determine the effect of aromatherapy massage on pain severity, anxiety level and sleep quality in patients with chronic non-malignant pain. The sample of the study consisted of a total of 40 patients (20 aromatherapy group sand 20 control groups) who were treated as chronic non-malignant pain in patient or out patient at Ege University Medical School Hospital Pain Clinic. The first three patients were randomly allocated to the aromatherapy group and these cond three patients were included in the control group to reach 40 patients. In data collection; Individual Information Form, Visual Assessment Scale, Short Pain Inventory, State-Trait Anxiety Inventory and Pittsburgh Sleep Quality Index were used. In the analysis of research data; chi-square, t test, Mann Whitney U test, ANOVA and Friedman test wereused.
A significant difference was found between the groups in terms of VAS pain intensity in second week (VAS2)  and percentage of pain relief in the second week and fourth week. In the aromatherapy group, there was a significant decrease in both pain intensity and percentage of pain relief.
When aromatherapy and control groups were compared in terms of state-continuity anxiety scale scores; there was a statistically significant difference in both groups. The decrease in state-trait anxiety scores was higher in the aromatherapy group than in the control group.
When the groups were evaluated in terms of sleep quality; there was a significant decrease in global PUKI sleep quality score in both aromatherapy and control groups; the decrease in the score in the aromatherapy group was found to be higher than in the control group.
In our study, it was found that aromatherapy massage had an effect on pain severity, pain relief percentage, anxiety level and sleep quality in individuals with chronic non-malignant pain. Therefore; It is recommended that aromatherapy massage, which does not take much time, is easy to apply, does not require tools, is in expensive and cost effective, and is used in individuals with chronic non-malignant pain.
Keywords; pain; anxiety; aromatherapy; massage; sleep quality