Avrupa Birliği uyum sürecinde askeri yargı ve askeri hakimlerin statüsü
Status of military jurisdiction and military judgestin
Yazar: ASLAN DURU
Danışman: Y.DOÇ.DR. FETHİ KILIÇ
Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2005
Konu: Hukuk = Law

Özet:
Avrupa Birliği Uyum Sürecinde, Türk yargı sisteminin, AB standart ve değerleriyleuyumlu hale getirilmesi için bir hukuk reformu başlatılmıştır. Türk Hukuk Sistemindeki budönüşüm sürecinde, Türk Yargı Sisteminin ayrılmaz bir parçası olan askeri yargının ihmaledildiği görülmektedir. Anayasanın 145 inci maddesinde düzenlenen Türk askeri Yargısisteminin de, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi başta olmak üzere Türkiye'ninuluslararası yükümlülükleri kapsamında ciddi yasal sorunları bulunmaktadır.Tezin birinci bölümünde, Avrupa ve Türkiye'de askeri yargı sistemi, tarihi gelişimdedikkate alınarak incelenmiş ve askeri yargının gerekliliği problemi üzerinde durulduktansonra, Türk Askeri Yargı sisteminin kendine özgü yapısı ve işleyişi ortaya konulmuştur.Ayrıca, AİHS ışığında Türk askeri yargısı detaylı olarak incelenmiştir. İkinci bölümde ise,Türkiye'nin uluslararası yükümlülükleri temel kıstas alınarak, askeri yargı sistemindekiproblemli sahalar tespit edilmiş ve AB standart ve değerleriyle uyumlu hale getirilmesi içinöneriler ortaya konulmuştur. İncelemede, Türk askeri Yargı Sisteminin işleyişi, askerihâkimlerin bağımsızlığı ve statüsü değerlendirilirken İHAM'si kararları, AB Komisyonuİstişare Ziyaret Raporları ve doktrindeki tartışmalar da yer verilmiştir.Sonuçta, Türk Askeri Yargı Sisteminin mükemmellikten uzak olduğu belirlenmiş veAskeri yargı alanında da hukuk reformuna ihtiyaç olduğu değerlendirmesine ulaşılmıştır.Askeri yargının kendine has özellikleri de unutulmayarak, yapılacak bu reformla ilgiliöneriler ana başlıklar halinde ortaya konulmuştur.

Abstract:
In adaptation process to European Union , A judicial reform was initiated in order toalign Turkish judicial system with EU standards and values. During this transformationprocess of the Turkish judicial system, Military Jurisdiction which is an inseparable part ofthe Turkish judicial system appears to be neglected. Turkish Military Judicial Systemregulated in article 145 of the Turkish Constitution has also significant legal problems inthe scope of European Convention on Human Rights and Turkey?s internationalobligations.In the first part of the thesis, Military Judicial system in both Turkey and Europeancountries was examined firstly by taking the historical perspective into account and laterunique structure and functioning of the Turkish military judicial system was put forward bydwelling upon the necessity of military jurisdiction. In addition, Turkish Military Jurisdictionwas studied in detail in the light of European Convention on Human Rights.In the second part, problematic areas in the military judicial system were detectedtaking the international obligations of Turkey as the basic criterion and recommendationswere put forward to make it compatible with the EU standards and values. Whenevaluating the functioning of the Turkish Military Judicial system, status and independenceof military judges, ECHR judgments, EU Commission?s reports of advisory visits,discussions in doctrine were included in the study.In conclusion, It was detected that Turkish Military Judicial System is far fromexcellence at present and arrived at the assessment that a judicial reform is also requiredin the field of military jurisdiction. Related recommendations on the required reform wereput forward in main headlines not overlooking the unique characteristics of MilitaryJurisdiction.