Uzmanlık öğrencilerinin klinik liderlik algıları ve klinik liderlik eğitiminin oluşturulması
Clinical leadership perceptions of residents and establishment of a clinical leadership education
Yazar: MEHMET KOCA
Danışman: DOÇ. DR. ÖZLEM COŞKUN
Gazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Tıp Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Sağlık Eğitimi = Health Education

Özet:
Bu tez çalışması, Ankara Bilkent Şehir Hastanesi'nde iç hastalıkları uzmanlık öğrencilerinin klinik liderlik algılarını ve bu öğrenciler için geliştirilen Klinik Liderlik Eğitim Programı'nın etkisini kapsamlı bir şekilde değerlendirmektedir. Araştırmanın birincil amacı, uzmanlık öğrencilerinin klinik liderlik konusundaki algılarının belirlenmesidir. Bu amaçla, çevrimiçi anketler kullanılarak elde edilen veriler neticesinde gereksinimler belirlenerek, klinik liderlik eğitimi alanında kullanılabilecek kuramlar, literatür bilgisi ve uzman görüşleri de alınarak detaylı bir şekilde analiz edilerek eğitim programının konu başlıkları belirlenmiştir. Çalışmada kullanılan Klinik Liderlik Ölçeği'nin Türkçe versiyonu, ulusal literatüre bu alanda kazandırılan ilk ölçek olarak büyük bir önem taşımaktadır. Eğitim programına katılan ve katılmayan öğrenciler arasındaki farkların analiz edilmesiyle, eğitimin klinik liderlik algıları ve öğrenim sonuçları üzerindeki etkisi incelenmiştir. Elde edilen bulgular, etkili klinik liderliğin hasta bakımını iyileştirmede, verimliliği artırmada ve sağlık hizmetlerinin kalitesini yükseltmede hayati bir rol oynadığını ortaya koymaktadır. Eğitim alan ve almayan katılımcıların son testteki performansları ile elde edilen sonuçlar, eğitim alan katılımcıların toplam doğru cevap oranının %61 olduğunu, bu oranın eğitim almayanlar için ise yalnızca %28 olduğunu göstermektedir. Eğitim alan katılımcılar, eğitim almayanlara kıyasla 2.17 kat daha fazla doğru cevap verdiği ve genel olarak daha başarılı oldukları görülmüştür. Ayrıca, etik liderlik ve dijital liderliğin, sağlık hizmetlerinde yenilikçi uygulamaların yaygınlaştırılmasında kritik bir rol oynadığı vurgulanmıştır. Klinik liderlik eğitiminin, uzmanlık öğrencilerinin klinik becerilerini geliştirmede, karar verme süreçlerinde daha etkin olmalarında ve takım çalışması becerilerini artırmada önemli katkılar sağladığı belirlenmiştir. Bu bulgular, sağlık hizmetlerinde liderlik eğitiminin yaygınlaştırılması gerektiğini ve böylece genel sağlık sisteminde iyileştirmeler sağlanabileceğini göstermektedir. Aynı zamanda, klinik liderlik eğitiminin sağlık çalışanlarının iş memnuniyetini ve motivasyonunu artırdığı, hasta güvenliğini ve bakım kalitesini olumlu yönde etkilediği görülmüştür. Uzmanlık öğrencilerinin liderlik eğitimine katılımının, onların profesyonel gelişimlerine önemli katkılar sağladığı ve kariyerlerinde daha yüksek sorumluluk alabilme yetilerini güçlendirdiği anlaşılmaktadır. Bu kapsamlı değerlendirme, sağlık hizmetlerinin sürdürülebilirliğini ve etkinliğini artırmak için liderlik eğitiminin ne denli kritik olduğunu bir kez daha ortaya koymaktadır.

Abstract:
This thesis comprehensively evaluates the perceptions of clinical leadership among internal medicine residency students at Ankara Bilkent City Hospital and the impact of the developed Clinical Leadership Training Program for these students. The primary objective of the research is to identify the perceptions of clinical leadership among residency students. Using data obtained through online surveys, needs were identified, and the topics of the training program were determined through a detailed analysis of theories, literature, and expert opinions in the field of clinical leadership education. The Turkish version of the Clinical Leadership Scale used in this study is of great significance as it is the first scale introduced in the national literature in this field. By analyzing the differences between students who participated in the training program and those who did not, the study examines the impact of the training on clinical leadership perceptions and learning outcomes. The findings reveal that effective clinical leadership plays a vital role in improving patient care, enhancing efficiency, and raising the quality of healthcare services. Results from the post-test performance of participants indicate that those who received training had an overall correct response rate of 61%, compared to only 28% for those who did not receive training. Trained participants were found to give 2.17 times more correct answers and generally performed better than untrained ones. Furthermore, the study highlights the critical role of ethical and digital leadership in promoting innovative practices in healthcare services. Clinical leadership training significantly contributes to the development of clinical skills, more effective decision-making processes, and enhanced teamwork skills among residency students. These findings underscore the necessity of widespread leadership training in healthcare to achieve improvements in the overall health system. Additionally, clinical leadership training is shown to positively impact job satisfaction and motivation among healthcare workers, thereby enhancing patient safety and care quality. Participation in leadership training is found to significantly contribute to the professional development of residency students, strengthening their ability to assume higher responsibilities in their careers. This comprehensive evaluation reaffirms the critical importance of leadership training in enhancing the sustainability and efficiency of healthcare services.