Sultan II. Abdülhamid Dönemi Osmanlı-İran siyasi münasebetlerinde Ermeni meselesi (1896-1907)
The Armanian Question In The Ottoman-İranian political relations In The Periot Of Sultan Abdulhamid II (1896-1907)
Yazar: FATİH TUNÇKILIÇ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. A. ENDER GÖKDEMİR
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Bölümü / Tarih Ana Bilim Dalı / Yakınçağ Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Tarih = History
Dizin: Abdülhamid II = Abdülhamid II ; Ermeni sorunu = Armenian question ; Ermeniler = Armenians ; Osmanlı Devleti = Ottoman State ; Osmanlı Dönemi = Ottoman Period ; Siyasi ilişkiler = Political relations ; Türk-İran ilişkileri = Turkish-Iran relations ; İran = Iran

Özet:
Osmanlı Devleti ile İran'da kurulan devletler arasında tarih boyunca siyasi çekişmeler görülmüştür. Bu siyasi çekişmeler genellikle mezhep farklılıkları, sınır ihlalleri ve kutsal topraklara giden hacıların durumu gibi konularda yaşanmıştır. Ancak Nasuriddin Şah'ın İran tahtına oturmasıyla birlikte iki ülke arasında yaşanan problemlere Kaçar Hanedanı'nın Ermeni çetecilere verdiği destek de eklenmiştir. Muzafferüddin Şah döneminde ise iki ülke arasındaki ilişkilerde Ermeni Olayları temel sorunlardan biri olarak hep gündemde bulunmuştur. Bu tez çalışmasını yapmaktaki amacımız, yukarıda kısaca anlattığımız durumu arşiv kaynaklarından yararlanarak izah etmeye çalışmaktır.Ermeni Olaylarına Kaçarların neden destek verdikleri, Anadolu içerisinde Ermeniler tarafından meydana getirilen olaylarda Kaçarların hangi yolları kullandığı, bu olaylar karşısında Osmanlıların Kaçarlara karşı nasıl önlemler aldığı ve nasıl bir politika izlediği tezimizin konusunu oluşturmaktadır.Giriş bölümünde Ermeni Olaylarının tarihi sürecine kısaca değinilmiş ve çalışmamızın ana hatları ortaya konulmuştur.Birinci bölümde Kaçarların Ermenilere destek vermelerinin sebepleri incelenmiş ve Nasuriddin Şah döneminde meydana gelen olaylar anlatılmıştır.İkinci bölümde Muzafferüddin Şah'ın tahta çıkmasından itibaren Anadolu'da meydana gelen Ermeni olayları anlatılmış ve Kaçarların hangi yollarla Ermenilere yardımda bulundukları örnekleriyle gösterilmiştir. Ayrıca Osmanlı Devleti'nin Kaçarların bu siyasetine karşı aldığı önlemler de dile getirilmiştir.Sonuç bölümünde ise elimizdeki veriler sayesinde ulaştığımız netice kısaca özetlenmeye çalışılmıştır.Anahtar kelimeler: Ermeni Meselesi, Osmanlı Devleti, Kaçar Hanedanı, Sultan II. Abdülhamid, Muzafferüddin Şah, Türk-İran İlişkileri

Abstract:
Political rivalries between the Ottoman Empire and the states established in Iran were witnessed throughout the history. These rivalries have generally taken place over the issues like the sectarian differences, border violations and the situation of the pilgrims traveling to the holy lands. However, the support provided by the Qajar Dynasty to the Armenian guerillas after the Nasser-al-Din Shah?s ascension to the Iranian throne were added to these problems. During the era of Mozaffar al-Din Shah, Armenian Incidents were always on the agenda as one of the fundamental problems between the two countries. Our aim to undertake this dissertation study is to try to explain the situation briefly narrated above through using archival resources.The topic of our dissertation is constituted by the reason of the Qajars? support to the Armenian Incidents, the methods employed by the Qajars in the incidents caused by the Armenians in Anatolia, the measures taken by the Ottomans against the Qajars and the kind of policy followed by the Ottomans.In the introduction chapter, the historical process of the Armenian Incidents was briefly mentioned and main lines of our study was provided.In the first chapter, the reasons of the Qajars? support to the Armenians were examined and the events taken place in the era of Nasser-al-Din Shah were narrated.In the second chapter, the Armenian incidents taken place in Anatolia following Mozaffar al-Din Shah?s ascension to the throne were narrated and the methods employed by the Qajars to provide aid to the Armenians were shown with their examples. Furthermore, the measures taken by the Ottomans against this policy of the Qajars were depicted.In the conclusion chapter, the conclusion we reached through the use of the available data was strived to be briefly summarized.Keywords: Armenian Question, Ottoman State, Qajar dynasty, Abdul Hamid II, Mozaffar al-Din Shah, Turkish-Iranian Relations.