Farklı koşullarda gerçekleştirilen penaltı atış performansı üzerine futbolcuların göz hareket stratejilerinin etkilerinin araştırılması
Investigation of the effects of football player's eye movement strategies on penalty kicks performance performed in different conditions
Yazar: ÇİLEM BAYRAKTAR
Danışman: PROF. DR. DENİZ ŞİMŞEK ; DR. ÖĞR. ÜYESİ UĞUR ÖDEK
Eskişehir Teknik Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Spor = Sports
Dizin: Fiksasyon = Fixation

Özet:
Mevcut tez çalışmasında farklı deneyim düzeyine sahip futbolcuların farklı koşullarda [(1) kaleci yok, (2) kaleci var atış yönünü bilmiyor, (3) kaleci var atış yönünü biliyor, (4) kaleci var hareketsiz] gerçekleştirdikleri başarılı, başarısız, isabetli ve isabetsiz penaltı atışlarının top hızı ve göz takip stratejileri açısından değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Çalışmaya 20 futbolcu  (Amatör, n=9; Elit, n=11) gönüllü olarak dahil edildi. Katılımcılardan 4 farklı koşulda kalenin üst köşelerine sabitlenmiş iki hedeften birine eşit sayıda ve rastgele penaltı atışları gerçekleştirmeleri istendi. Penaltı atışları sırasında göz takip cihazı kullanılarak sporcuların görsel arama stratejileri (odaklanma sayısı ve süresi) Tobii Pro Glasses 2 Göz Takip Sistemi ile kaydedildi. Çalışmada top hızının, grup (Amatör, Elit), koşul (1,2,3,4), atış yönü (Sağ, Sol) faktörleri üzerinde etkisinin olup olmadığı ve bununla birlikte tüm faktörlerin birbirleriyle etkileşimlerinin de anlamlı olup olmadığını analiz etmek için SPSS paket programında faktöriyel varyans analizleri yapılmıştır. Faktörlerin arasında farklılık olması durumunun tespiti için varyans homojenliğine göre Post-Hoc ve Temhane T2 çoklu karşılaştırma testleri kullanılmıştır. Araştırma bulgularında, kalecinin hareketlerinin ve hatta yalnızca varlığının, penaltı başarısını olumsuz etkileyebileceği görüldü. Sporcuların, amatör ya da elit grup fark etmeksizin, Koşul 1 ve Koşul 4'te, Koşul 2 ve Koşul 3'e kıyasla daha başarılı atışlar gerçekleştirdiği saptandı. Ayrıca, Elit grup futbolcularının amatör grup futbolcularına kıyasla fiksasyon sürelerinin daha uzun olduğu saptandı. Araştırmanın sonucunda, acemi futbolcuların görsel dikkat (bakış) kontrolünü optimize eden dingin göz (QE) antrenmanlarının sporculara fayda sağlayacağı düşünülmektedir. Bu antrenmanların, futbolcuların, vuruşun gerçekleştirilmesinden önce ve vuruş sırasında, bakışlarını belirlenen hedef noktaya ve topa yönlendirmeyi öğrenmelerine olanak sağlayacağı düşünülmektedir.

Abstract:
In this thesis, it is aimed to evaluate the successful, unsuccessful, accurate, and inaccurate penalty shootouts performed by football players with different experience levels in different conditions [(1) no goalkeeper, (2) goalkeeper does not know the direction of the shot, (3) goalkeeper knows the direction of the shot, (4) goalkeeper is still] in terms of ball speed and eye tracking strategies. 20 football players (Amateur, n=9; Elite, n=11) were included in the study voluntarily. Equal number of random penalty shots were taken towards one of the two targets placed to the upper corners of the goal in 4 different conditions. During the penalty shootout, the athletes' visual search strategies (number and duration of focus) were recorded with the Tobii Pro Glasses 2 Eye Tracking System. In the study, factorial variance analyses were performed in the SPSS package program to analyze whether ball speed has an effect on the group (Amateur, Elite), condition (1,2,3,4), shooting direction (Right, Left) factors and whether the interactions of all factors with each other are significant. To determine the difference between the factors, Post-Hoc and Temhane T2 multiple comparison tests were used according to the homogeneity of variance. In the research findings, it was observed that the goalkeeper's actions, or even the goalkeeper's mere presence, can negatively impact penalty success. Athletes, regardless of their groups, were found to have performed more successful shots in Conditions 1 and 4 compared to Condition 2 and Condition 3. Furthermore, it was found that the fixation times of elite group football players were longer compared to amateur group football players. As a result of the research, it is thought that quiet eye (QE) training, which optimizes the visual attention (gaze) control of novice football players, will benefit the athletes. It is thought that these trainings will enable football players to learn to direct their gaze to the designated target point and the ball before and during the shot.