Firmaların yenilik yetenekleri ile firma performansı arasındaki ilişkide iş birlikçi inovasyon ağları ve firma özümseme kapasitesinin rolü
The role of collaborative innovation networks and firm absorption capacity in the relationship between firm's innovation capability and firm performance
Yazar: ASLIHAN CANBUL
Danışman: DOÇ. DR. MURAT ÇEMBERCİ
Yıldız Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / İşletme Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: İşletme = Business Administration

Özet:
Firmaların yoğun inovasyon ve teknoloji gerektiren ürün ve hizmet üretiminin yapıldığı rekabetçi piyasa koşullarında faaliyetlerini sürdürmesi oldukça zordur. Her firmanın nihai hedefi olan performans elde edebilmesi elbette bu firmaların yenilik yapabilecek kapasiteye sahip olmasını gerektirmektedir. Firmaların tüm inovasyon süreçlerini kendi içlerinde gerçekleştirmesi, bu sürecin yoğun kaynak gerektirmesi, riskli olması ve pahalı olması sebebi ile oldukça zordur. Bu nedenle firmaların inovasyon geliştirme sürecinde, harici kaynaklara erişim sağlamak ve maliyetlerini düşürmek için iş birlikçi inovasyon anlaşmalarına girmeleri önem arz etmektedir. Ancak iş birlikçi inovasyon ağlarının tamamı başarılı olamamakta ya da aynı ağ içinde bir firma performans elde ederken diğer firmanın elde edememesi inovasyon geliştirme sürecinde firmaların birbirinden farklı dahili yetenekleri olduğuna işaret etmektedir. Bu süreçte istenen verimin istenen seviyede alınamamasındaki en önemli etkenin firmaların bilgiyi edinme, benimseme, dönüştürme ve kullanma rutinlerini içeren firma özümseme kapasitesinin seviyesindeki farklılıklardan kaynaklandığı görülmektedir. Bu sebeple tezde firmaların iki yenilik yeteneği olan süreç yenilik yeniliği ve ürün yenilik yeteneği ile firma performansı arasındaki ilişkide iş birlikçi inovasyon ağlarının aracılık rolü ve firma özümseme kapasitesinin ılımlaştırıcı rolünün araştırılması hedeflenmiştir. Araştırma, Araştırma- Geliştirme (Ar-Ge) ve inovasyon gündemi olan firmaların orta/üst düzey yöneticileri ile yapılan 346 ankete dayanılarak gerçekleştirilmiş ve öne sürülen hipotezler Yapısal Eşitlik Modeli kullanılarak test edilmiştir.
Araştırma sonucunda; a) yenilik yeteneğinin, iş birlikçi inovasyon ağlarının ve firma özümsmekapasitesinin firma performansı üzerinde pozitif etki gösterdiği, b) iş birlikçi inovasyon ağlarının yenilik yeteneği ile firma performansı arasındaki ilişkiye aracılık ettiği, c) Firma özümseme kapasitesinin ise firma yenilik yetenekleri ile firma performansı arasındaki ilişkide ılımlaştırıcı etkisinin olduğu bulunmuştur.

Anahtar Kelimeler: Ürün Yenilik Yeteneği, Süreç Yenilik Yeteneği, Potansiyel Firma Özümseme Kapasitesi, Fiili Firma Özümseme Kapasitesi, İş Birlikçi İnovasyon Ağları, Firma Performansı, SmartPLS

Abstract:
It is very difficult for companies to continue their activities in competitive market conditions where products and services that require intensive innovation and technology are produced. For each company to achieve its ultimate goal, performance, of course, requires these companies to have the capacity to innovate. It is very difficult for companies to carry out all innovation processes internally, because this process requires intensive resources, is risky and expensive. For this reason, it is important for companies to enter into collaborative innovation agreements in order to gain access to external resources and reduce their costs in the innovation development process. However, not all of the collaborative innovation networks are successful, or the fact that one firm achieves performance while the other firm does not in the same network indicates that firms have different internal capabilities in the innovation development process. In this process, it is seen that the factor in not obtaining the desired efficiency at the desired level is due to the differences in the level of acquiring, adopting, transforming and using information. For this reason, in the thesis, it is aimed to investigate the mediating role of collaborative innovation networks and the moderating role of firm assimilation capacity in the relationship between process innovation and product capability, which are the two innovation capabilities of companies, and firm performance. The research was carried out based on 346 surveys conducted with middle/top managers of companies with R&D and innovation agendas, and the hypotheses put forward were tested using the Structural Equation Model.

As a result of the research; a) innovation ability and collaborative innovation networks have a positive effect on firm performance, b) collaborative innovation networks mediate the relationship between innovation capability and firm performance, c) firm absorptive capacity is in the relationship between firm innovation capabilities and firm performance. It has been found to have a moderating effect.

Keywords: Product Innovation Capability, Process Innovation Capability, Potential Firm Absorption Capacity, Actual Firm Absorption Capacity, Collaborative Innovation Networks, Firm Performance