TBDY-2018 ve RYTEIE-2019 kapsamında yığma binaların deprem güvenliğinin belirlenmesi
Determination of masonry buildings seismic safety in the scope of TBDY-2018 AND RYTEIE-2019
Yazar: AKIN TÜRKOĞLU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HİLAL MEYDANLI ATALAY
Kocaeli Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı / İnşaat Mühendisliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: İnşaat Mühendisliği = Civil Engineering
Dizin: Deprem = Earthquake ; Deprem yönetmelikleri = Earthquake regulations ; Güvenlik = Security ; Yığma yapılar = Masonry buildings

Özet:
Mevcut yapı stoğunda önemli bir yer tutan yığma yapıların, günümüz yaşam standartları göz önünde alındığında kullanımına devam edilmesi için deprem güvenliğinin belirlenmesi gereokmektedir. Özellikle tarihi niteliği de olabilen bu yapıların gelecek nesillere güvenle aktarılabilmesi, risk tespitinin doğru ve hızlı bir şekilde yapılabilmesi, gerektiğinde onarım ve güçlendirme uygulamaları ile mümkündür. Yeni inşa edilecek yığma yapıların depreme karşı dayanıklı tasarımı ve mevcut yapı stoğunun güvenliğinin tespiti yürürlükteki Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği (TBDY-2018) hükümlerine göre yapılabilmektedir. Ancak bu risk tespitleri uzun süren ve yüksek maliyetli bir süreç olmaktadır. Bu durumu ortadan kaldırmak için yayınlanan Riskli Yapıların Tespit Edilmesine İlişkin Esaslar (RYTEİE-2019) ile kısa zamanda ve düşük maliyet ile mevcut yapıların riskli olup olmadıkları tespit edilebilmektedir. Planlanan bu çalışmada yürürlükte olan bu iki yönetmeliğin yığma yapılar ile ilgili tasarım ve uygulama farklılıkları karşılaştırılmıştır. Bu kapsamda örnek olarak Kdz. Ereğli'de bulunan Piyalepaşa Konağının performansı değerlendirilmiştir. Yerinde yapılan ölçümler ve gözlemlere göre yapının üç boyutlu analitik modeli oluşturulmuştur. Yapının konumuna özel olarak seçilen deprem parametreleri dikkate alınarak hesap yöntemi olarak eşdeğer deprem yükü uygulanmıştır. Yapılan analizlerden, yapının kendi ağırlığı ve deprem kuvvetleri etkisinde oluşan yerdeğiştirmeler ve iç kuvvetler belirlenmiştir. Elde edilen sonuçlara bağlı olarak yapının deprem güvenliği tespit edilerek yönetmelikler karşılaştırılmıştır.

Abstract:
The seismic performance of masonry buildings, which have a significant place in the existing building stock, should be determined to continue their use, considering today's living standards. Especially it is possible to safely transfer these structures, which can be in cultural heritage, to future generations, by determining the seismic risk accurately and quickly and by repairing and strengthening it when necessary. The earthquake resistant design of new masonry buildings and the determination of the safety of the existing building stock is made according to the provisions of the current Turkish Building Earthquake Code (TBEC-2018). However, these risk assessments are a long and costly process. In order to shorten this process, Principles of the Determination of Risky Structures (PDRS-2019) has been published, and thus, according to this regulation, the seismic safety of existing buildings can be determined in a short time and at a low cost. In this study, the design and application differences of these two regulations related to masonry buildings have compared. Within this context, the seismic performance of Piyalepaşa Konağı in Kdz.Ereğli has been evaluated as an example. A 3D analytical model of the building has created according to on-site measurements and observations. The seismic parameters specially selected for the location of the building have taken into consideration and analyzed by the equivalent earthquake load method. From the results of the analysis, displacements and internal forces caused by the weight of the building and earthquake forces have been determined. According to the analysis results, seismic performance of the building has determined and the regulations were compared.