Obez çocuklarda erken ateroskleroz riskinin belirlenmesi
Determination of the risk for premature atherosclerosis in obese children
Yazar: ÖZLEM ELKIRAN
Danışman: DOÇ.DR. ERDAL YILMAZ
Fırat Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2007
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases

Özet:
Amaç: Çalısmada Elazığ ?li ilköğretim çağı çocuklarındaki obezite prevalansıile obezite saptanan çocuklarda kardiyovasküler risk faktörleri ve erken aterosklerozriskinin belirlenmesi amaçlandı.Gereç ve Yöntem: Onsekiz ilköğretim okulundaki 6., 7. ve 8. sınıflardayapılan okul taraması ile 2765 öğrencinin değerlendirildiği çalısma prospektif olarakyapıldı. Çalısmaya alınan olgulardan 12 saatlik açlığı takiben serum glukoz, lipidprofili, insülin, homosistein, yüksek duyarlılıklı C-reaktif protein düzeyleri için kanörnekleri alındı. B-mod Doppler USG ile karotid intima-media kalınlığı ölçüldü.Bacaktan bacağa biyoimpedans assay yöntemi ile vücut kompozisyon ölçümleriyapıldı.Bulgular: Toplam 2765 olgudan 104 (% 3.76)'ünde obezite veya asırı kilolulukbulundu. Ortalama sistolik ve diastolik kan basıncıları asırı kilolu ve obezgruplarındaki olgular kontrol grubundaki olgulara göre daha yüksekti.Obez ve asırı kilolu gruplarındaki olguların ortalama common karotid arterintima-media kalınlığı ölçümleri, kontrol grubundaki olgular ile kıyaslandığında artmısolarak saptandı.Bel çevresi ile diyastolik kan basıncı (r=0.244, p=0.047), serum HDL kolesteroldüzeyi (r= -0.367, p=0.002), yüksek duyarlılıklı C-reaktif protein düzeyi (r=0.294,p=0.017), vücut yağ kitlesi (r=0.411, p=0.000) arasında anlamlı iliski vardı. Commonkarotid arter intima-media kalınlığı ile vücut kitle indeksi (r=0.396, p=0.001), belçevresi (r=0.390, p=0.001), diyastolik kan basıncı (r=0.266, p=0.030), glukoz(r=0.250, p=0.042) ve yüksek duyarlılıklı C-reaktif protein düzeyi (r=0.269, p=0.000)arasında anlamlı iliski bulundu.Multiple linear regresyon analizinde common karotid arter intima-mediakalınlığı ile bel çevresi (p=0.045) ve diyastolik kan basıncı (p=0.031) arasında anlamlıiliski saptandı.Sonuç: Obez çocuklarda erken ateroskleroz riskinin artmıs olduğu saptandı.Özellikle bel çevresi ölçümünün kardiyovasküler risk faktörleri ile yüksek iliskigösterdiği belirlendi.Anahtar kelimeler: Çocukluk çağı, obezite, erken ateroskleroz

Abstract:
Objectives: The aim of this study was to assess the prevalence of obesity inprimary school-aged children and to determinate the risk factors for cardiovasculardiseases and premature atherosclerosis in obese children in Elazig.Materials and Methods: This study carried out prospectively among 2765students at 6., 7., and 8. classrooms in eighteen primary education . Venous bloodsamples was obtained for serum glucose, blood lipids, insulin, homocysteine, andhigh sensitivity C-reactive protein levels following 12 hours fasting. Measurement ofcarotid intima-media thickness was made with B-mode Doppler USG in all groups.The body compositions of groups were determined with the leg-to-leg bioelectricalimpedance analysis.Results: Total 104 children (3,76 %) were diagnosed as overweight or obeseamong 2765 children. Overweight and obese children demonstrated higher meansystolic and diastolic blood pressure values compared with the control group.The mean intima-media thickness of common carotid artery was found higherin overweight and obese children than control group.In the obese children, waist circumference was related to diastolic bloodpressure (r=0.244, p=0.047), serum HDL cholesterol level (r= -0.367, p=0.002), highsensitivity CRP level (r=0.294, p=0.017), and fat mass (r=0.411, p=0.000). Intimamediathickness of common carotid artery was related to body mass index (r=0.396,p=0.001), waist circumference (r=0.390, p=0.001), diastolic blood pressure (r=0.266,p=0.030), serum glucose level (r=0.250, p=0.042) and high sensitivity CRP level(r=0.269, p=0.000).In stepwise multiple linear regression analysis, Intima-media thickness ofcommon carotid artery was correlated to waist circumference (p=0.045), and diastolicblood pressure (p=0.031).Conclusion: The increasing of risk for premature atherosclerosis was found inobese children. Especially, the waist circumference measurement was highlycorrelated with cardiovascular risk factors.Key Words: Childhood, obesity, premature atherosclerosis