Dernek, vakıf ve iktisadi kamu kuruluşlarının vergilendirilmesi
The taxation of associations, pious foundations and public service organizations
Yazar: EMRAH AĞIN
Danışman: PROF. DR. OSMAN PEHLİVAN
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Maliye Bölümü / Maliye Ana Bilim Dalı / Maliye Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Hukuk = Law ; Maliye = Finance
Dizin: Dernekler = Associations ; Finans = Finance ; Gönüllü kuruluşlar = Voluntary organizations ; Vakıflar = Foundations ; Vergilendirme = Taxation ; Vergiler = Taxes

Özet:
Bu tezin amacı, Türkiye'deki dernek, vakıf ve kamuya ait iktisadi kuruluşların vergi kanunları karşısındaki durumunu incelemektir. İncelemeye dernek, vakıf ve kamu iktisadi kuruluşları hakkında genel bilgilerin verilmesi ve dernek, vakıf karşılaştırılması ile başlanılmıştır. Aynı zamanda bu kuruluşların denetimleri ile ilgili kapsamlı bilgiler verilmiştir.Bu tez çalışmasında dernek ve vakıfların ve bunların işletmelerinin vergilendirilmesi, dernek ve vakıflara vergi muafiyeti tanınması usul ve şartları üzerinde, ayrıntılı olarak durulmuştur. Gelir ve kurumlar vergisi mükelleflerinin dernek ve vakıflara yaptıkları bağış ve yardımların kazançtan indirimi konusu ve iktisadi kamu kuruluşlarının vergilendirilme nedenleri bu çalışmada yer almıştır.Çalışmamızda üçüncü sektör kuruluşlarına ve iktisadi kamu kuruluşlarına, çeşitli vergi kanunlarında ve diğer kanunlarda tanınan muafiyet ve istisnalar tek tek incelenmiştir. Üçüncü sektör kuruluşlarına sağlanan vergisel avantajların hangi olumsuz sonuçlara neden olabileceği ve neden gerekli olduğu bu çalışmada ayrıntılı olarak izah edilmiştir. Toplumsal yaşamın bir nevi sigortası olan üçüncü sektör kuruluşlarının vergisel yönden teşvik edilmesi ve yaşatılması zorunluluğu üzerinde durduğumuz, incelememizde bunu gerçekleştirirken toplumsal adaletin bozulmamasına dikkat edilmesi hususuna da değinilmiştir.İncelememizin sonunda; dernek ve vakıflara sağlanan vergi bağışıklığının önemi, vergi teşvik politikası ile dernek ve vakıfların yönlendirilmesi ve vergi bağışıklığı tanınan dernek ve vakıfların izlenmesi ve denetlenmesi gereği üzerinde durulmuştur. Ayrıca kamu iktisadi girişimlerden özellikle atıl olanların özelleştirme kapsamında belli teşviklerle, ekonomiye kazandırılma zorunluluğu hususuna değinilmiştir.

Abstract:
The purpose of this thesis is to examine the situation of associations, foundations and socio-economic institutions in Turkey according to the tax laws. The thesis starts with the basic information about the associations, foundations and socio-economic institutions then continues with the comparison of associations and foundations. In addition to that more detailed information is given about the supervisions of these institutions.This thesis focuses on the fiscalization of these institutions, the procedure and main principles required for the tax exemption of associations and foundations. The issue of discount the financial donations and helps of tax-payers who are responsible for paying income and corporation tax from total income and the reasons of the fiscalization of socio-economic institutions are also examined.This study also examines the exemptions and exceptions in tax laws given to the service industry and socio-economic institutions in detail as well. The possibility of disadvantages of the opportunities in terms of tax exemptions given to the service industry and the reasons for their requirement are also explained. Taxable promotion of service industry-the main requirement of social life- and avoid from corruption of social justice while achieving the success are emphasized.At the end of the study, the importance of deduction in taxes taken from associations and foundations, the policy of promotion, orientation and supervision of these institutions are explained. Besides, the obligation of attempts to gain economical success in active enterprises is explained.