1970-2020 yılları arası âşıklık geleneği ve siyasal kültür
Minstrelsy tradition and political culture between the years 1970-2020
Yazar: DİLAY NAKIŞ
Danışman: DOÇ. DR. UĞUR DURMAZ
Kocaeli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Türk Dili ve Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Halk Bilimi (Folklor) = Folklore  ; Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Aşıklar(Aşıklık geleneği) = Minstrel tradition ; Siyaset = Politics ; Siyasi ilişkiler = Political relations ; Siyasi kültür = Political culture

Özet:
Kültür, edebiyat ve siyaset arasındaki etkileşim her dönemde devam etmektedir. Belli bir kültürü temsil eden ve bir toplumun bireyi olan sanatçı, yaşadığın çağın temsilcisi ve sözcüsü olarak eserlerinde hem toplumu yansıtmakta hem de topluma yön vermektedir.
Şaman-ozan-âşık değişim ve dönüşümünü yaşayarak bugüne gelen âşık geleneği, toplumla her dönem iç içe olmaktadır. Tarihi süreç içerisinde tanımlamalarıyla birlikte görevleri de değişen gelenek temsilcileri, toplumda saygın bir değere sahip olarak devlet ve toplum arasında iletişimi sağlayan bir görevle hem devlet hem toplum tarafından önem verilmiş bilge bir kişi özelliği taşımaktadır. Bu durum gelenek temsilcilerinin her dönemde devletle yakından ilişkide olmasına neden olmaktadır. Böylece devleti koruyan ve devletin çıkarlarını düşünen bir görev üstlenmektedir.
16. Yüzyıldan itibaren Anadolu sahasında âşık adıyla nitelendirilen kültür aktarıcıları, 1970-2020 yılları arasında yaşadıkları dönemin toplumsal ve siyasal olaylarından geri durmayarak şiirlerinde düşüncelerini cesurca dile getirmektedir. Âşıklık geleneğinde her ne kadar daha çok lirik konularda şiirler söylendiği görülse de âşıklar, her dönemde yaşadıkları çağa karşı bir vazife üstlenerek toplumu ve toplumun sorunlarını anlatmaktadır. Bu vazifeyle âşıklar, kendilerini halkın sözcüsü görmekte ve hangi siyasal ideolojiyi benimsemiş olursa olsun hep yaşadıkları topraklarda hüküm süren devletin de destekçisi olmaktadır.
Çeşitli siyasal ideolojiler benimseyen âşıklar, düşünce biçimlerini olaylara yaklaşımlarıyla şiirlerinde yansıtmaktadır. Toplumun bir üyesi ve kültür aktarıcısı olan âşıklar, toplumsal ve siyasal olaylara karşı düşüncelerini şiirlerinde dile getirerek kitleler yaratmakla birlikte siyasal kültürün bir parçası olmaktadır.
Anahtar Kelimler: Âşıklık Geleneği, Siyasal Kültür, Siyaset, Kültür, Edebiyat.

Abstract:
The interaction between culture, literature, and politics continues in each period. The artist represents a certain culture as an individual, a transmitter, and a public speaker in society by addressing the community. The shaman-bard-minstrel and minstrelsy tradition should relate to society by witnessing the change and the conversion in each period. Culture transmitters who have been changed their duties in the historical process have provided the communication between the state and the society as notable people. Besides, they have the characteristics of a wise person both in the state and in society. In this case, culture transmitters cause a close relationship with the state in each period. Thus, it has a duty that protects the state and considers the benefits of the state.
Culture transmitters who are called minstrels in the field of Anatolia since the 16th century utter their thoughts and their poems bravely between the years 1970 and 2020. Even though lyrical poems are uttered in the minstrelsy tradition mostly, minstrels tell the society and the issues of society by taking responsibility in each period. Minstrels see themselves as public speakers, and they are also a supporter for the state regardless of political ideology at that time.
Minstrels who support various political ideologies reflect the way of thinking and approach to the events in their poems. Whereas minstrels who are a member of the society and culture transmitters utter their thoughts against social and political events, they are part of the political culture by forming the masses.
Keywords: Minstrelsy tradition, political culture, politics, culture, literature.