Covıd-19 tanısı alan hastalarda hane içi pozitif vaka varlığı ve ilişkili özellikler
Investigating household transmission of covid-19 and associated characteristics
Yazar: ECEM BAŞOĞLU ŞENSOY
Danışman: PROF. DR. BELGİN ÜNAL
Dokuz Eylül Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Halk Sağlığı = Public Health

Özet:
Amaç: Bu çalışmanın amacı Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi (DEÜ) Araştırma ve Uygulama Hastanesi'nde COVID-19 tanısı alan hastalarda hane içi pozitif vaka varlığı ve hane içi bulaşı etkileyen faktörlerin incelenmesidir.
Yöntem: Bu kesitsel araştırmada DEÜ Araştırma ve Uygulama Hastanesi 2020 yılı Kasım ayında U07.3 tanı kodu alan SARS-CoV-2 real time RT-PCR testi pozitif olan hastalar ve hastaların hanehalkı çalışmaya dahil edilmiştir. Araştırma grubundaki 1935 kişinin hane bilgisi telefon görüşmeleri ile toplanmış, hanede tek yaşayan kişiler dışlanarak aynı hanede yaşayan kişiler göz önüne alındığında toplam 1453 kişi (hane) ve toplam 5228 hanehalkı çalışmaya dahil edilmiştir. Aranan hasta ve aranan hastanın hanesinde yaşayan hanehalkı kişileri ile ilgili bireysel özellikler (sosyodemografik özellikler, hastalık ile ilgili özelllikler), hanenin fiziksel, demografik özellikleri ve hanehalkının davranışsal uygulamaları sorgulanarak bağımlı değişken olan hane içi pozitif vaka varlığı değerlendirilmiştir. Sayım ve ölçüm verilerinde sırasıyla Ki-Kare testi, Mann Whitney-U testi kullanılmış, DEÜTF Araştırma ve Uygulama Hastanesinde 2020 yılı Kasım ayında U07.3 tanı kodu alan SARS-CoV-2 real time RT-PCR testi pozitif olup aranan hasta ve bu hastaların hanehalkında COVID-19 varlığını etkileyen bireysel değişkenler ve hane düzeyindeki değişkenleri belirlemek için çok aşamalı (multilevel) modeller oluşturulmuştur. Çalışma Dokuz Eylül Üniversitesi Girişimsel Olmayan Araştırmalar Etik Kurul Onayı alınarak gerçekleştirilmiştir.
Bulgular: Toplam hanehalkı üyelerinin %67.9'u COVID-19 geçirmiştir. 15-64 yaş grubunda olmak (OR:7.58, %95 GA:5.72-10.03) 65 yaş ve üzerinde olmak (OR:9.91, %95 GA:6.71-14.62), eş/partner/çocuk ile yaşamak (OR:2.52, %95 GA:2.06-3.09), kronik hastalığa sahip olmak (OR:1.56, %95 GA:1.27-1.92), evde yardımcı olması (OR:2.57, %95 GA: 1.03-6.37), maske kullanılmaması (OR:1.69, %95 GA:1.22-2.36), aynı masada yemek yemek alışkanlığı olması (Ara sıra: OR:1.78 kat, %95 GA:1.18-2.68; Her zaman: OR=1.75, %95 GA 1.29-2.36) aynı araçta seyahat edilmesi (OR:1.46, %95 GA:1.08-1.97) COVID-19 bulaş riskini artırmaktadır. İşe gitmek, (OR:0.57, %95 GA:0.33-0.97) ve ayrı odada izole olmak (OR:0.65, %95 GA:0.45-0.96) COVID-19'a yakalanma riskini düşürmektedir.
Sonuç: Çalışmanın sonuçları COVID-19 gibi hızla yayılan hastalıkların ev içindeki kontrolü için basit ve etkili yöntemlerin kullanılmasının bireysel ve toplumsal sağlığın korunmasındaki önemini vurgulamaktadır. Pencereleri açmak, farklı odalarda uyumak ve maske kullanımı gibi önlemler, hastalığın ev içinde yayılmasını önlemede kritik rol oynar. Özellikle değişen varyantlar ve artan vaka sayıları göz önünde bulundurulduğunda, bu tür koruyucu önlemler giderek daha fazla önem kazanmaktadır.

Abstract:
Objective: The purpose of this study is to investigate the presence of household positive cases and the factors influencing household transmission among patients diagnosed with COVID-19 at Dokuz Eylul University Faculty of Medicine Hospital.
Methods: In this cross-sectional study, patients with a positive SARS-CoV-2 real-time RT-PCR test result, coded as U07.3, in November 2020, and their household members were included. Household information of 1935 individuals in the study group was collected through phone interviews. Excluding individuals living alone, a total of 1453 households (individuals) and 5228 household members were included in the study. Individual characteristics (sociodemographic characteristics, disease-related features), physical and demographic characteristics of the household, and behavioral practices of the household members were evaluated in relation to the dependent variable, the presence of positive cases within the household. Chi-square test and Mann-Whitney U test were used for count and measurement data, respectively. To determine individual and household-level variables affecting the presence of COVID-19 in patients and their household members, multilevel models were created. The study was conducted with the approval of the Non-Interventional Research Ethics Committee of Dokuz Eylul University.
Findings: A total of 67.9% of household members contracted COVID-19. Being in the 15-64 age group (OR: 7.58, 95% CI: 5.72-10.03), being 65 years or older (OR: 9.91, 95% CI: 6.71-14.62), living with a spouse/partner/child (OR: 2.52, 95% CI: 2.06-3.09), having a chronic disease (OR: 1.56, 95% CI: 1.27-1.92), having a housekeeper (OR: 2.57, 95% CI: 1.03-6.37), not using masks (OR: 1.69, 95% CI: 1.22-2.36), not having the habit of eating at the same table (Occasionally: OR: 1.78, 95% CI: 1.18-2.68; Always: OR=1.75, 95% CI 1.29-2.36), and residing in households where members travel at the same vehicle (OR: 1.46, 95% CI: 1.08-1.97) increases the risk of COVID-19 transmission. Going to work (OR: 0.57, 95% CI: 0.33-0.97) and isolating in a separate room (OR: 0.65, 95% CI: 0.45-0.96) decrease the risk of contracting COVID-19.
Conclusion: The results of this study emphasize the importance of using simple and effective methods for controlling rapidly spreading diseases like COVID-19 within households to protect individual and public health. Measures such as opening windows, sleeping in different rooms, and wearing masks play a critical role in preventing the spread of the disease within households. These protective measures become increasingly important, especially considering the changing variants and rising case numbers.