Siirt ekolojik koşullarında yetiştirilen lalenin (Tulipa L.) gelişiminde bitki gelişimini teşvik edici bakterilerin rolü
Effect of plant growth promoting bacteria in the development of tulip (Tulipa L.) grown in si̇i̇rt ecological conditions
Yazar: KENAN ATALAY
Danışman: DOÇ. DR. ARZU ÇIĞ ; PROF. DR. NALAN TÜRKOĞLU
Siirt Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Organik gübreler = Organic fertilizers ; Siirt = Siirt ; Tulipa armena = Tulipa armena ; Çiçeklenme = Flowering

Özet:
Bu çalışma, Tulipa 'Van Eijk' çeşidinin gelişimi ve çiçeklenmesi üzerine NPK ve çeşitli faydalı bakteri ırklarının etkilerini göstermek amacıyla Kurtalan-Siirt ekolojik koşullarında yapılmıştır. Tesadüf parselleri deneme desenine göre 3 tekerrürlü ve her tekerrürde 12 adet bitki olacak şekilde tarla koşullarında yürütülen çalışmada; lale soğanlarına, inorganik gübre olarak 16:5:15 kg/da hesabı ile N:P2O5:K2O ticari gübresi uygulanmıştır.  Biyoorganik gübre olarak ise 1) azot bağlama + fosfat çözme + ACC deaminaz üretim özelliği olan bakteri: Pseudoalteromonas tetraodonis (TV126C), 2) azot bağlama + fosfat çözme + ACC deaminaz üretim + siderofor üretimi özelliği olan bakteri: Paenibacillus xylanilyticus (KF63C), 3) fosfat çözme + ACC deaminaz üretim özelliği olan Bacillus megaterium (TV61C) bakterileri tek başına ve NPK ile birlikte kullanılmıştır. Fenolojik gözlemlerin ve morfolojik ölçümlerin yapıldığı çalışmada lalelerde ilk yaprak çıkış ve ilk çiçeklenme süreleri, yaprak sayısı, yaprak uzunluğu, yaprak genişliği, bitki boyu, çiçek boyu ve genişliği ile sap kalınlığı incelenmiştir. 
Çalışmanın sonunda elde edilen en yüksek ortalama değerler ilk yaprak çıkış süresinde 47.12 gün (kontrol), ilk çiçeklenme süresinde 96.13 gün (TV126C + NPK), (96,13 gün), yaprak sayısında 3.30 adet (TV61C), yaprak uzunluğunda 85.09 mm (TV61C + NPK), yaprak genişliğinde 40.48 mm (NPK), bitki boyunda 263.95 mm (TV61C + NPK), çiçek boyunda 65.37 mm (TV61C + NPK), çiçek genişliğinde 55.92 mm (TV61C + NPK), sap kalınlığında 5.31 mm (TV61C + NPK) elde edilmiştir. Uygulamalar arasındaki fark ilk yaprak çıkış süresi ve yaprak sayısı üzerindeki etkileri bakımından istatistik olarak %1 düzeyinde önemli bulunmuştur. 
Siirt ili Kurtalan ilçesinde ekolojik koşullarda yürütülen çalışmada lale yetiştiriciliği için TV61C + NPK uygulaması incelenen parametreler bakımından diğer uygulamalara göre daha fazla olumlu etkide bulunmuştur.

Anahtar Kelimeler: Biyo-organik gübreleme, Çiçeklenme, Tulipa L., İnorganik Gübreleme, PGPB

Abstract:
This study was carried out in Kurtalan-Siirt ecological conditions to show the effects of NPK and various beneficial bacteria strains on the development and flowering of Tulipa 'Van Eijk' cultivar. N:P2O5:K2O commercial fertilizer was applied to the tulip bulbs as an inorganic fertilizer with the calculation of 16:5:15 kg/da in the study, which was carried out in field conditions with 3 replications and 12 plants in each replication according to the randomized plots trial design. As bioorganic fertilizer, bacteria with 1) nitrogen fixing + phosphate dissolving + ACC deaminase production: Pseudoalteromonas tetraodonis (TV126C), 2) bacteria with nitrogen fixing + phosphate dissolving + ACC deaminase production + siderophore production: Paenibacillus xylanilyticus (KF63C), 3) Bacillus megaterium (TV61C) bacteria with phosphate dissolving + ACC deaminase production feature were used alone and together with NPK. In the study where phenological observations and morphological measurements were made, first leaf emergence and first flowering times, number of leaves, leaf length, leaf width, plant height, flower height and width and stem thickness were examined in tulips. 
The high average values obtained at the end of the study, 47.12 days at first leaf emergence (control), 96.13 days at first flowering time (TV126C + NPK), (96.13 days), 3.30 leaf count (TV61C), leaf length 85.09 mm (TV61C + NPK), leaf width 40.48 mm (NPK), plant height 263.95 mm (TV61C + NPK), flower height 65.37 mm (TV61C + NPK), flower width 55.92 mm (TV61C + NPK), stem thickness 5.31 mm (TV61C + NPK) have been obtained. The difference between the applications was found to be statistically significant at the level of 1% in terms of the effects on the first leaf emergence time and the number of leaves. 
In the study carried out under ecological conditions in Kurtalan district of Siirt province, TV61C + NPK application for tulip cultivation had a more positive effect than other applications in terms of the parameters examined.

Keywords: Bioorganic fertilization, flowering, Tulipa L., inorganic fertilization, PGPB