Sanatsal üretimde göstergelerin bilinçaltını etkileme amaçlı kullanımı
Usage of symbols in the aim of effecting subconsciousness in art works
Yazar: CEYDA ALPARSLAN
Danışman: PROF. DR. HÜSNÜ DOKAK
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Güzel Sanatlar Ana Bilim Dalı / Resim Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts

Özet:
Uzun zamandır üzerinde çalışmalar yapılan bilinçaltını etkileme amaçlı mesaj kavramı; genellikle süreğen görüntüler bütünü olan filmlerde kullanılmaktadır. Bunlar; kısa filmler, reklam filmleri, klipler olduğu gibi, uzun metrajlı filmler arasına yerleştirilmiş kareler olarak da karşımıza çıkmaktadır. 
Bu konuda çalışmalar yapan, çalışma neticelerini kullanan alanlar olduğu gibi; çok sayıda karşıt sivil kişi ve kuruluşlar da bulunmaktadır. Yöntemin, bilinçaltını etkilemesi ve istem dışı duygular ortaya çıkarması nedeniyle, büyük bir kesim tarafından insan haklarına aykırı olduğu savunulmaktadır.
Yukarıda da bahsettiğim gibi; farkındalık yaratmadan bilince yaptığı etkiler nedeniyle, stratejik planlama birimleri tarafından üzerinde çok amaçlı çalışmalar yapılmakta, askeri ve siyasi alanlarda da kendine yer bulmaktadır. 
Bilinçaltına etki edebilmenin en keskin yolu olan, seks ve ölüm çağrışımları yaratabilmenin dışında; (bireysel etkileme söz konusu olduğunda) yine bilinçaltına atılmış kişisel anılara etki edebilecek görüntüler oluşturmak da söz konusudur. Örneğin bir ürün tanıtımı için hazırlanan reklam filminde, ürün ne olursa olsun, film kareleri arasına seks imgelerini yerleştirerek ürün satışlarının artırılmasının mümkün olduğu ispatlanmış, akılda kalıcılığı sağlanmıştır. Yine başka bir uzun metrajlı film arasında tek bir film karesinde ''kola iç'' direktifi yerleştirilmesi ve aynı anda gazlı içeceğin kapağının açıldığında çıkardığı ses efekti de eklenerek, o mekandaki söz konusu ürün satış miktarının artması sağlanmıştır. 
'Subliminal mesaj' olarak adlandırılan bu yöntemi, dini gruplar da sıklıkla kullanmaktadır. Özellikle üye sayısıyla büyüyen dini toplulukların resimler içerisine subliminal mesaj (genellikle ölüm korkusu ya da cehennem inancı içerikli) yerleştirerek bilinçaltına etki etme sağlanmıştır.
Bu tez raporu, sanatsal çalışmalarda hikaye ne olursa olsun, bilinçaltını etkileyen  mesajlar sayesinde istenilen duyguyu uyandırabilmenin mümkün kılınabilirliğini göstermektedir. Kapsamı;  üretim ve algılama süreçlerine ilişkin araştırma ve uygulamalardır.


Anahtar Sözcükler 
Subliminal, Bilinçaltı, Gizli Mesaj, Gömme, Sembol

Abstract:
Subliminal message concept that has been worked on for a long time is been mostly used on movies, which is a whole of images.  These are seen as continuous scenes that are placed between short films, advertisement films, video clips, as well as long films.
There are several opposite civil entities and establishments as well as the fields that work on this issue and use the consequences of the works.  Because this process influences the subconscious and discovers unwanted will, it is been seen against human rights by a huge amount of people.
As I mentioned above, because of unaware effects on subconscious, it is been worked on several issues by strategic planning units; and finds itself a place on military and political areas. 
The most exact way to effect subconscious except by creating sex and death connotations, if it comes to personal impression, again it is possible to effect subconscious by personal memories that is placed in mind.  For instance, it is proved that in an advertisement film, which is prepared for a product, whatever the product is, placing sex images between scenes improves the product sales, and provides easy remembering.  Again in a long film, the improvement of product sales is provided by placing "drink coke" order and by adding the sound effect of the opening of that beverage's bottle at the same time, in a single film scene.  Especially, religious communities that grow by the number of its members, the effect of subconscious is provided by placing subliminal messages (concerning mental fear or hell belief) in pictures.
This thesis shows the possibility of wakening the wanted emotions by effecting on subconscious by using subliminal messages in artistic works whatever the story is.  Its extent is inquiries and applications relating to production and perception processes.


Keywords

Subliminal, Subconscious, Secret Message, Buried, Symbol