Kanı-istek-hedef (BDI) etmenlerininaz-kodlu geliştirilmesi için çevrimiçi bir modelleme dili
An online modeling language for the low-codedevelopment of belief-desire-intention (BDI)agents
Yazar: BURAK ÇELİK
Danışman: PROF. DR. GEYLANİ KARDAŞ
Ege Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Uluslararası Bilgisayar Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve Kontrol = Computer Engineering and Computer Science and Control

Özet:
Otonom yetenekleriyle etmen tabanlı sistemler, çeşitli endüstriyel alanlarda
büyük önem kazanmıştır. Etmen Yönelimli Yazılım Mühendisliği'nin (AOSE)
temel taşı olan Kanı-İstek-Hedef (BDI) mimarisi, çevreleriyle etkileşime giren
proaktif etmenleri oluşturmak için yaygın olarak kullanılmaktadır. BDI yaklaşımı
ile çok-etmenli sistemlerin (MAS) model güdümlü geliştirilmesi için çeşitli alanaözgü modelleme dilleri (DSML'ler) mevcuttur. Ancak, bu diller genellikle masaüstü
kütüphanelerine bağımlı olup, geniş çapta erişilebilirlik ve çevrimiçi geliştirme
imkânlarını kısıtlamaktadır.
Bu tezde, BDI etmenlerinin çevrimiçi oluşturulmasını sağlayan bir
modelleme dili olan LCDP4BDI geliştirilmiştir. Bu yeni dil ve sunduğu geliştirme
aracı, yerel bilgisayar kaynaklarına olan bağımlılıkları ortadan kaldırarak, platform
bağımsız çevrim içi bir modelleme ve geliştirme ortamı olarak hizmet vermekledir.
Servis olarak yazılım (SaaS) altyapısıyla desteklenen ve az-kodlu geliştirme desteği
sunan bir platform hedeflenmiştir. Tezde geliştirilen modelleme dili, yazılım
mühendisliği alanındaki güncel trendlerden biri olan az-kodlu geliştirme
tekniklerini kullanarak BDI etmenlerinin model güdümlü geliştirilmesine imkan
vermektedir. Teknolojik bağımlılıkları ortadan kaldırmasıyla LCDP4BDI, BDI
etmenlerinin geliştirilmesi için geniş çapta benimsenen bir araç haline gelebilir.
LCDP4BDI ile hazırlanan MAS modellerine karşılık gelen etmen yazılımı kodları
Jason tanımlamalarına uygun bir şekilde otomatik üretilebilmektedir.
Gerçekleştirilen değerlendirme çalışmaları sonucunda LCDP4BDI'ın kod üretim
performansı ve geliştirme zamanını azaltmaya etkisi gösterilmiştir

Abstract:
Agent-based systems with autonomous capabilities have gained
significant importance in various industrial domains. The Belief-DesireIntention (BDI) architecture is widely used in Agent-Oriented Software
Engineering (AOSE), to create proactive agents that interact with their
environments. There are various domain-specific modeling languages
(DSMLs) available for the model-driven development of multi-agent systems
(MAS) using the BDI approach. However, these languages are often
dependent on desktop libraries, limiting wide accessibility and online
development capabilities.
In this thesis, a modeling language called LCDP4BDI, which facilitates
the online creation of BDI agents, has been developed. This new language
and its development tool eliminate dependencies on local computer resources,
serving as a platform-independent online modeling and development
environment. The platform aims to support a Software as a Service (SaaS)
infrastructure and provide low-code development support. The modeling
language developed in the thesis enables model-driven development of BDI
agents using low-code development technique, one of the current trends in
software engineering. By eliminating technological dependencies,
LCDP4BDI could become a widely adopted tool for the development of BDI agents. The agent software codes corresponding to the MAS models prepared
with LCDP4BDI can be automatically generated in accordance with Jason
definitions. Conducted evaluation studies have demonstrated the impact of
LCDP4BDI on application generation performance and reducing
development time.