Bazı bitkisel uçucu yağların kök-ur nematodu Meloidogyne incognita (Kofoid & White, 1919) (Nemata: Meloidogynidae) üzerinde etkinliğinin belirlenmesi
Determining the efficacies of some plant essential oils on root knot nematode Meloidogyne incognita (Kofoid & White, 1919) (Nemata: Meloidogynidae)
Yazar: ESENGÜL ÖZDEMİR
Danışman: DOÇ. DR. UĞUR GÖZEL
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Kök ur nematodları = Root knoot nematods ; Meloidogyne incognita = Meloidogyne incognita ; Uçucu yağ bitkileri = Essential oil plants

Özet:
Bu çalışmanın ilk kısmında, laboratuar koşulları altında 10 adet uçucu yağın (Artemisia absinthium, Citrus bergamia, Eucalyptus citriodora, Hypericum perforatum, Lavandula officinalis, Mentha arvensis, Ocimum basilicum, Piper nigrum, Thymus serpyllum, Zingiber officinale) 3 farklı uygulama dozunda (%1, %3 ve %5) ve dört farklı uygulama süresinde (12, 24, 48 ve 72 saat) kök-ur nematodu Meloidogyne incognita (Kofoid & White, 1919)'nın ikinci dönem larvalarına olan toksik etkileri araştırılmıştır. Çalışmanın ikinci kısmında ise söz konusu uçucu yağların, iklim odalarındaki saksılarda yetiştirilen ve kök-ur nematodu larvaları bulaştırılmış olan domates bitkilerinin köklerinde meydana gelen urlanma oranlarına, bitki kök bölgesinde oluşan M. incognita yumurta paketlerinin miktarına ve bitkilerin boy uzunluğuna olan etkileri incelenmiştir. Yapılan laboratuar denemeleri sonucunda en yüksek toksik etkiye, 96.92±0.68 ölüm oranı ile A. absinthium'un %5'lik dozunun 72. saatinde ulaşılmış, L. officinalis, P. nigrum ve C. bergamia uçucu yağlarının da A. absinthium'a oldukça benzer düzeyde etkili oldukları gözlenmiştir. E. citriodora, M. arvensis ve T. serpyllum da meydana getirdikleri %70'in üzerinde ölüm oranı ile bu uçucu yağları izlemişlerdir. Saksı uygulamaları sonucunda da, gözlenen tüm özellikler bakımından en etkili olan uçucu yağlar yine aynı yağlar olmuştur.

Anahtar sözcükler: Kök-ur nematodu, Meloidogyne incognita, Uçucu yağlar.

Abstract:
In the first part of this study, the toxic effects of 10 essential oils (Artemisia absinthium, Citrus bergamia, Eucalyptus citriodora, Hypericum perforatum, Lavandula officinalis, Mentha arvensis, Ocimum basilicum, Piper nigrum, Thymus serpyllum, Zingiber officinale) have been tested under the laboratory conditions in three different application doses (1%, 3% ve 5%) and at four different application intervals (12, 24, 48 and 72 hours) against the second stage juveniles of the root-knot nematode Meloidogyne incognita (Kofoid & White, 1919). In the second part of the study, the effects of above mentioned essential oils against the rate of root-knot in the plant roots, the number of M. incognita egg masses around the root and the length of the tomato plants, which were infected with the root-knot nematode larvae and grown in pots in a climate chamber, have been examined. As a result of the laboratory trials, A. absinthium has the most toxic effect in its 5% application dose at the 72nd hour with a 96.92±0.68 mortality rate. It is also observed that the essential oils L. officinalis, P. nigrum ve C. bergamia have quite similar effects with A. absinthium. These essential oils were followed by E. citriodora, M. arvensis ve T. serpyllum with a mortality rate over 70%. As a result of the pot trials, it was also examined that the same essential oils have been the most efficient ones according to the all observed features. 

Keywords: Root-knot nematode, Meloidogyne incognita, Essential oils.