Hayırsever bir iş adamı Sıtkı Davut Koçman
Generous businessman Sıtkı Davut Koçman
Yazar: BAKİ DENİZ
Danışman: PROF. DR. TUNCAY ÖĞÜN
Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Biyografi = Biography
Dizin: Bağışlar = Grants ; Biyografi = Biography ; Hayırseverlik = Philantropy ; Koçman, Sıtkı Davut = Koçman, Sıtkı Davut ; İş hayatı = Work life ; İşadamları = Businessmen

Özet:
Osmanlı Devleti'nin son döneminde madenler yabancı şirketler tarafından işletiliyordu. Yeni kurulan genç Cumhuriyet'in Atatürk öncülüğünde yürüttüğü her millileşme politikaları doğrultusunda madenlerin millîleştirilmesine öncülük etmek üzere yerli maden mühendisleri yetiştirmek amacıyla 1923 yılında Zonguldak'ta Yüksek Maden Mühendis Mektebi açılmıştır. 
1912 yılında dünyaya gelen Sıtkı Davut Koçman, 1931 yılında Zonguldak Yüksek Maden Mühendis Mektebi'nden Türkiye Cumhuriyeti'nin yetiştirdiği ilk mühendislerden biri olarak mezun olmuştur. Mezun olduktan hemen sonra Göcek'teki İngilizlere ait Stanley Peterson firmasında maden mühendisi olarak göreve başlamıştır. 
1930'lu yılların sonlarına doğru yeraltı kaynaklarının işletilmesi bütünüyle millîleştirilip yabancı firmaların çalışmaları durdurulunca, kendisi gibi Zonguldak Yüksek Maden Mühendis Mektebi'nden mezun olan Selahattin Göktuğ ile birlikte Köyceğiz Krom, Kıyra Krom ve Toros Krom adıyla kurduğu firmalar aracılığıyla Muğla'nın birçok ilçesinde krom madeni çıkartmaya ve başta Almanya olmak üzere birçok ülkeye denizyoluyla ihraç etmeye başlamıştır. 
İhraç ettikleri kromu nakletmek için yine iş ortağı Selahattin Göktuğ ile birlikte Almanya'da şilepler yaptırarak madencilikle başlayan iş hayatını armatörlük, tavukçuluk, otomotiv, kimya sınai gibi farklı alanlarda sürdürmüştür. 
Sıtkı Davut Koçman, kurduğu şirketlerin tamamını İstanbul'da, Karaköy Bankalar Caddesi Bozkurt Hanı'ndaki ofisinden yönetmiştir. Hisse sahipleri olarak şirketlerin yönetim kurulunda yer alan iş ortaklarıyla uzun yıllar uyum içerisinde çalışama başarısı göstermiştir. 
Otomotiv sektöründe İngilizlerle ortak olarak kurduğu BMC şirketi büyük başarı göstererek otomotiv alanında ülkenin en önemli şirketlerden biri haline gelmiştir. Tavukçuluk alanında hâlâ önemli şirketlerden olan Banvit uzun yıllar ülke ekonomisine önemli katkılar sağlamıştır. Armatörlük alanında Türkiye'nin sayılı firmalarından biri haline gelen Koçtuğ şirketiyle yerli ürünlerin dünya pazarlarına ihraç edilmesine öncülük etmiştir. Bu şirket adına satın alınan gemilere Muğla'nın ilçelerinin isimlerini vererek, iş hayatına başladığı bu yöreye özel bir önem verdiğini göstermiştir.
Oğlu Ali Koçman'ı iş hayatı için en iyi şekilde yetiştirerek Türkiye'nin sayılı iş adamları arasında yer almasını sağlamıştır. Sıtkı Davut Koçman'ın iş tecrübelerinden faydalanan Ali Koçman genç yaşta 1980–1985 yıllarında TÜSİAD başkanı olarak ülkenin iş hayatında söz sahibi olmuştur. 
İş hayatının zirve noktasına geldiğinde önce kadim dostu Selahattin Göktuğ'u, ardından oğlu Ali Koçman'ı genç yaşta kaybetmenin büyük üzüntüsünü yaşamış olan Sıtkı Davut Koçman, ömrünün sonuna kadar kurduğu şirketlerin büyük bölümünde yönetim kurulu başkanlığı yapmıştır. 
İş hayatı boyunca elde ettiği servetinin önemli bir bölümünü eğitim alanına vakfetmiştir. Bunun içinde hayatında daima özel bir yere sahip olduğu anlaşılan Muğla'yı seçmiştir. Muğla Üniversitesi kurucu Rektörü Prof. Dr. Ethem Ruhi Fığlalı ile görüşerek kuruluş aşamasındaki üniversitenin eksiklerini tamamlamak üzere Sıtkı Koçman Vakfı aracılılığı ile önemli miktarda bağış yapmıştır. Üniversitenin merkez kampüsünde ve ilçelerinde çok sayıda hizmet binası yaptırmıştır. Jeneratör ve güç kaynakları bağışlayarak eğitimin kesintisiz olarak sürülmesine çalışmıştır. Mudanya'daki çok sayıda dairesini de Sıtkı Koçman Vakfı'na bağışlamıştır. Yaptığı yüklü miktardaki bağışlara karşılık devletten vergi indirimi talebinde bulunmamıştır.
Muğla Üniversitesi'ne bağışladığı binaların eşinin çok sevdiği narçiçeği renginde olmasına özen göstermiştir. Eşi Mefharet Hanım ile birlikte yurdun dört bir yayından gelen Muğla Üniversitesi öğrencilerinin barınma ve beslenme ihtiyaçlarının giderilmesi için yurtlar, yemekhane yaptırmıştır. Sağlık güvencesi olmayan öğrencilere ve ailelerine Mefharet Koçman Sağlık Merkezinde ücretsiz olarak sağlık hizmeti verilmesini sağlamıştır. Muğla Üniversitesi öğretim elamanlarının konaklama ihtiyacının giderilmesi için yine vakıf aracılığıyla lojmanlar yaptırılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Sıtkı Davut Koçman, Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi, Deniz Taşımacılığı, Madencilik, Tavuk Yetiştiriciliği, Otomotiv

Abstract:
In the last period of the Ottoman Empire, mines were operated by foreign companies. Faculty of high of mining engineers was opened in Zonguldak in 1923 in order to train local mining engineers. That was due nationalization of mines which was pioneered by newly founded republics policy of nationalization of all lead by Atatürk. 
Sıtkı Davut Koçman who was born in 1912 graduated in 1931 from Zonguldak high mining engineering faculty as one of the first engineers of Turkish public. 
Immediately after graduation, he started to work as a mining engineer in the British company called Stanley Peterson in Göcek.
Towards the end of the 1930s, when the operation of underground resources was completely nationalized and the work of foreign companies stopped, he established companies of Köyceğiz Krom, Kıyra Krom and Toros Krom, with Selahattin Goktug who graduated from same faculty as him Zonguldak the faculty of high mining engineering and starred mining chrome from most of Mugla's towns and shipping them to many countries, especially to Germany,.
As a business partner with Goktug, He continued his business life, which started with mining by making fleet of ships in Germany with his business partner Selahattin Göktuğ in order to transport the chrome they exported, in different fields such as ship owning, poultry, automotive and chemical industry.
Sıtkı Davut Koçman run all the companies he established from his office in Karaköy Bankalar Caddesi Bozkurt Hanı in Istanbul. For long years He managed to worked in harmony with shareholders of his companies who were on the company board.
The BMC Company, which he established in partnership with the British in the automotive sector, has achieved great success and has become one of the most important companies in the country in the automotive field. Banvit, which is still one of the biggest companies in the field of poultry, has made significant contributions to the country's economy for many years. Which has become one of Turkey's leading companies in the field of ship-owning company has pioneered Koçtuğ domestic products to be exported to the world market. He named of the districts of Muğla to the ships purchased on behalf of this company by doing this he showed that how important Mugla was for him in his business and his company.
Koçman also raised his son Ali as one off the leading business man in turkey  Benefiting from his fathers work experience of Sıtkı Davut Koçman, Ali Koçman had  powerful sayings in the business life of the country at a his young age as the president of TÜSİAD between 1980 and 1985.
Sıtkı Davut Koçman, who experienced the great sorrow of losing his best friend Selahattin Göktuğ and then his son Ali Koçman at a young age  he was on the peak of his business life. He served as the chairman of the board of directors of most of the companies he founded until the end of his life.
He generously donated a significant part of his wealth to education. And to do this, he chose Muğla, which seems to have always a special place in his life. Founding Rector of Muğla University he met with Prf. Dr. Ethem Ruhi Fığlalı and made a significant donation through the Sıtkı Koçman foundation in order to complete the deficiencies of the university at the establishment stage. It has built many service buildings in the central campus and districts of the university. By donating generators and power sources, he tried to continue education without interruption. It has also donated many of its apartments in Mudanya to the Sıtkı Koçman Foundation. In return for the large amount of donations he made, he did not request a tax reduction from the state.
He took care that the buildings he donated to Muğla University were in the color of the pomegranate that his wife loved very much. With his wife Mefharet Hanım, dormitories and cafeterias were built to meet the accommodation and nutrition needs of Muğla University students from all over the dormitory. Mefharet Koçman Health Center provided free healthcare services to students without health insurance and their families. In order to meet the accommodation needs of the lecturers of Muğla University, lodgings were built again through the foundation.

Keywords: Sıtkı Davut Koçman, Muğla Sıtkı Koçman University, Sea Transportation, Mining, Chicken Breeding, Automotive