Adana il merkezinde görev yapan birinci basamak sağlık çalışanlarının COVID-19 Pandemisi sürecinde tükenmişlik durumlarının ve ilişkili faktörlerin değerlendirilmesi
The assessment of burn-out and related factors in primary care workers in  Adana province during COVID-19 Pandemic
Yazar: MEHMET ŞİMŞEK
Danışman: DOÇ. DR. ÇİĞDEM GEREKLİOĞLU
Çukurova Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Adana = Adana ; Aile hekimliği = Family practice ; Birinci basamak sağlık hizmetleri = Primary health care ; COVID 19 = COVID 19 ; Pandemiler = Pandemics ; Tükenmişlik = Burnout ; Tükenmişlik sendromu = Burnout syndrome

Özet:
Amaç: Tükenmişlik, sağlık çalışanları gibi insanlara yüz yüze hizmet sunulan meslek gruplarında oldukça sık görülen bir durumdur. Koronavirüs [Coronavirus disease-2019 (COVID-19)] pandemisi olağan dışı koşulları nedeniyle bazı psikososyal sorunları beraberinde getirmiştir. Çalışmamızda salgınla mücadelede aktif görev alan birinci basamak sağlık çalışanlarının tükenmişlik düzeylerinin ve ilişkili faktörlerin değerlendirilmesi amaçlanmıştır.

	Gereç ve Yöntem: Kesitsel tanımlayıcı nitelikteki araştırmamızda 01 Mart 2021-30 Nisan 2021 tarihleri arasında, Adana il merkezinde görevli 1210 birinci basamak sağlık çalışanına ulaşılması amaçlanmış, çalışanlardan araştırma anketimizi doldurması istenmiş ve çalışma gönüllülük esasına dayalı olarak, katılmayı kabul eden toplam 513 kişi ile yürütülmüştür. Veriler araştırmacı tarafından literatüre dayanarak hazırlanan sosyodemografik veri formu ve Maslach Tükenmişlik Ölçeği (MTÖ) kullanılarak toplanmış ve SPSS 20.0 istatistik paket programında analiz edilmiştir. 

	Bulgular: Erkeklerde ve mesleki deneyimi az olan kişilerde duyarsızlaşma puanı daha yüksekti. Aile hekimliği uzmanlık öğrencisi olmak, çocuk sahibi olmamak, mesleğini istemeyerek seçmek, düşük mesleki tatmin duygusu yaşamak, yeterli dinlenme zamanı bulamamak, COVID-19 servisinde ya da polikliniğinde görev yapmış olmak, enfekte kişiyle temas etmiş olmak, kendisinin ve ailesinin enfekte olmasından endişe duymak tükenmişlikle ilişkili faktörler arasındaydı. Medeni durum, kronik hastalık varlığı, haftalık çalışma saati ve nöbet tutma ile tükenmişlik arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki saptanmamıştır. Katılımcıların %93,4'ü (n=479) pandemi öncesine göre stres düzeyinin arttığını, % 23'ü (n=118) psikolojik desteğe ihtiyaç duyduğunu bildirmiştir.

	Sonuç: Tükenmişlik ile ilişkili olduğu tespit edilen ve düzenlenebilir olan faktörlerin gözden geçirilmesinin ve girişimlerde bulunulmasının sağlık çalışanlarının psikososyal yönden iyi hissetmelerine, görevlerini layıkıyla yerine getirebilmelerine ve kritik bir hizmet olan sağlık bakımının kalitesinin arttırılmasına önemli katkı vereceği düşünülmektedir.

Anahtar Sözcükler: Aile hekimliği, birinci basamak, COVID-19 pandemisi, tükenmişlik

Abstract:
Objective: Burn-out is a common condition in occupational groups that provide face-to-face service to humans, such as healthcare workers. The coronavirus 2019 (COVID-19) pandemic has brought some psychosocial problems together due to unusual conditions. The present study aimed to evaluate the burn-out status and related factors in primary care workers who actively play a role in fighting against the pandemic.

	Material and Method: In this cross-sectional study, it was aimed to reach 1210 primary care workers who were actively working in Adana province between March 01, 2021, and April 30, 2021, and it was conducted with 513 volunteers. Data were collected through a sociodemographic data collection form prepared by the researcher in the light of the literature and the Maslach Burnout Inventory (MBI), and analyzed SPSS 20.0 statistical package form.

	Results: Desensitization score was higher in males and in those with shorter professional experience. Being a family medicine resident, not having children, choosing the job without desire, low occupational satisfaction, not resting enough, having worked in COVID-19 outpatient and inpatient clinics, having contact with infected persons, and worrying about being infected or family members' being infected were found to be the factors associated with burn-out. A statistically significant relationship was not found between burn-out and marital status, the presence of chronic diseases, total weekly working hours, and being on duty. Of the participants, 93.4% (n=479) stated that their stress level increased as compared to the pre-pandemic period and 23% (n=118) stated that they needed psychological support.

	Conclusion: It is suggested that reviewing the correctable factors related to burn-out and making interventions would contribute to healthcare workers' feeling better psychosocially, enable them to do their work up, and improve the quality of healthcare services that is a critical service.

Keywords: Family medicine, primary care, COVID-19 pandemic, burn-out