Ekoloji ve feminizmi birlikte düşünmek: Carol J. Adams'ın ekofeminizmi
Thinking ecology and feminism together: The ecofeminism of Carol J. Adams
Yazar: GÜLSENA ÜNEŞİ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ VEDİ TEMİZKAN
Munzur Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science
Dizin: Adams, Carol J. = Adams, Carol J. ; Cinsel politika = Sexual politics ; Ekofeminizm = Ecofeminism ; Ekoloji = Ecology ; Feminist kuram = Feminist theory ; Feminizm = Feminism ; Kadınlar = Women ; Patriyarka = Patriarchy ; Toplumsal cinsiyet = Gender ; Vejetaryen = Vegetarian

Özet:
Bu çalışmada, doğanın tahakküm altına alınmasıyla kadınların tahakküm altına 
alınmasının birbirleriyle patriarşi temelinde bağlı olduğunu, toplumsal cinsiyet siyaseti 
tarafından inşa edilmiş kültür gereği kadınlar ve hayvanlar üzerinde kurulan tahakkümün 
ve bu tahakkümün temellerinin nasıl şekillendiğini gözler önüne sermeye çalıştık. 
Patriarşik yapıyı eleştirel bir bakışla incelediğimiz çalışmamız, geçmişten 
günümüze kadınların ve erkeklerin beslenme alışkanlıklarının kültür eliyle nasıl 
farklılaştırıldığını, sadece ceset yemek ve patriarşik dünya görüşü arasındaki ilişkileri değil 
aynı zamanda feminizm ve vejetaryenlik arasındaki kesişim noktalarını da ortaya 
çıkarmaktadır. Söz konusu kesişim noktalarının 'kayıp gönderge' 'etin cinsel politikası', 
'et kral'dır', 'dişileştirilmiş protein' gibi Adamsçı yeni kavramsallaştırmalar etrafında nasıl 
şekillendiğini açıklamaktadır. Bu bağlamda, çalışmamız için belirlediğimiz temel sorun; 
erkeklerin/erkekliğin et yemekle özdeşleştirildiği, et yemeye ve etin getirdiği güce 
ihtiyaçlarının olduğu kadınların ise güce ihtiyaçları olmadığından bitkilerle 
özdeşleştirildiği kültür yapısıdır. Aynı zamanda patriarşik kültürde dişi hayvanların ve 
kadınların nasıl kayıp bir göndergeye dönüştürülüp cinsel politikalara dâhil edildiğine 
dikkat çekilmekte ve hayvan problemlerinin çözümlenmeden kadın kurtuluşunun da 
mümkün olamayacağı iddia edilmektedir. Hayvan bedeninin beslenme biçimlerindeki yeri 
ve gerekliliğinin sorgulanmasının cinsiyet eşitsizliğinde birtakım önemli sonuçlara 
ulaşılmasında dayanak olduğunu ve kayıp göndergelerin dilsel pratiklerde nasıl ortaya
çıktığı açığa çıkarılmaktadır. 
Adams'a göre, patriarşik ideoloji yalnızca kadınların değil, dişi hayvanların da 
nesneleştirilip sömürülmesinden sorumludur. Bununla beraber, cinsiyetçiliğin tamamıyla 
türcü bakış açısının sonuçlarından biri olduğu açıktır. Bu nedenle cinsiyet eşitliğinin 
sağlanması için, hayvanları yani tam anlamıyla doğayı kapsayacak biçimde tüm canlıları 
hesaba katan yeni yöntemlere ihtiyaç vardır. Modern ekofeminist söylemin bu yöntemlere 
yanıt verecek potansiyeli vardır ancak, doğa üzerindeki tahakkümün ciddi bir boyutu olan 
hayvanlar üzerindeki tahakkümün bütünsel bir çerçevede ele alınması konusunda 
yetersizdir. Carol J. Adams'ın ortaya koymuş olduğu feminist-vejetaryen eleştirel kuram, 
hayvanlar ve kadınlar üzerinde kurulan tahakkümü kesişim noktalarıyla birlikte ele alarak 
cinsiyetçi toplumsal kültür siyasetinin etkilerini gösterir ve eleştirilerini dile getirir.

Abstract:
In this study, we tried to present that the oppression of nature and the oppression of 
women are connected with each other on the basis of patriarchy and how the oppression of 
women and animals and the foundations of this oppression are shaped by the culture built 
by gender politics. 
Our study, which examines the patriarchal structure with a critical view, reveals 
how the dietary habits of women and men have been differentiated by culture from past to 
present, the relations between eating corpses and patriarchal worldview, also the 
intersection points between feminism and vegetarianism. It explains how these 
intersections are shaped around new Adamsian conceptualizations such as the 'absent
referent', 'the sexual politics of meat', 'meat is king', and 'feminized protein'. In this context, 
the central issue of our study; questioning the cultural structure in which men/masculinity 
are identified with eating meat, they need meat and the power that meat brings, and women 
are identified with plants because they do not need power. At the same time, attention is 
drawn to how female animals and women are transformed into an absent referent in 
patriarchal culture and thus included in sexual policies. It is claimed that women's 
liberation cannot be possible without solving animal problems. It revealed that the 
questioning of the place and necessity of the animal body in the diets is the basis for 
reaching some important results in gender inequality and how the absent referents emerge 
in linguistic practices.
According to Adams, patriarchal ideology is responsible for not only the 
objectification and exploitation of women but also female animals. It is clear that sexism is 
precisely one of the consequences of the speciesist perspective. Therefore, in order to 
achieve gender equality, there is a need for new methods that take into account all living 
things, including animals, that is, nature. The modern ecofeminist discourse has the 
potential to respond to these methods, but it is insufficient to deal with the domination over 
animals, which is a serious dimension of the domination over nature, in a holistic 
framework. The feminist-vegetarian critical theory of Carol J. Adams presents the 
intersectionality of domination over women and animals, the effects of sexist social culture 
politics and reflects its critics.