Dijital interaktif ortamlarda anlatının yeri ve inşası
Narrative in digital interactive media
Yazar: TONGUÇ İBRAHİM SEZEN
Danışman: DOÇ. DR. NİLÜFER PEMBECİOĞLU
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Radyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2011
Konu: Karşılaştırmalı Edebiyat = Comparative Literature ; Radyo-Televizyon = Radio and Television ; İletişim Bilimleri = Communication Sciences
Dizin: Anlatı = Narrative ; Elektronik medya = Electronic media ; Elektronik yayıncılık = Electronic publishing ; Etkileşimli filmler = Interaction films ; Hipermedya = Hypermedia ; Hipermetin = Hypertext ; Sayısal ortam = Digital media ; Sayısal sanat = Digital art ; Video oyunları = Video games ; Yeni medya = New media ; İnteraktif anlatı = Interactive narrative

Özet:
Dijital ortamlarda interaktif anlatıların yeri ve inşası sorunsalına odaklanan bu çalışma; söz konusu anlatısal yapıtların geleneksel anlatılardan farklarını ve kendi aralarındaki kuramsal ve teknolojik yaklaşımlardan kaynaklanan ayrımları bütünleşik bir yaklaşımla değerlendirerek; olgunun kavranması ve yeni yapıtlar geliştirilmesine yönelik gelecek çalışmalar için gerekli temel kuramsal altyapıyı oluşturmayı hedeflemektedir. Bu bağlamda ilk olarak anlatı kavramını, anlatı kuramları bağlamında değerlendirilmiş ve incelenmiştir. Böylece interaktif anlatıların aynı anda hem beslendiği hem de bir alternatifini oluşturmaya çalıştığı yazılı ve basılı kültür temelli anlatı olgusu ortaya konulmuştur. İkinci bölümde ortam kuramlarından yola çıkılarak dijital ortamların birer temsil aracı olarak anlatı yapısını şekillendiren özelliklerini ortaya koymaya çalışmıştır. Bu süreçte dijital meta-ortam ve dijital ortamlar ayrımı ortaya konularak sadece anlatı alanında değil; genel olarak dijital medya çalışmaları bağlamında dikkat edilmesi gereken yapısal bir olgunun altı çizilmiştir. Çalışmanın üçüncü bölümünde dijital interaktif anlatı kuram ve uygulamalarını karşılaştırmalı olarak inceleyerek olgunun kavranmasına yönelik düşünsel temellere ulaşmayı hedeflemiştir. Bu bölümde geleneksel anlatı anlayışına alternatif modeller incelenerek bunların ilk bölümde incelenen anlatı kuramları ile farklılıkları ve kendi aralarındaki ayrımlar vurgulanmış; aynı zamanda bu kuramlar doğrultusunda geliştirilen yapıtlar teknolojik ve anlatısal yönleri ile değerlendirilmiştir. Bu veriler doğrultusunda alanın tanımı ve tek tek yapıtların bu alan içine konumlandırılmasına yönelik bütünleşik bir yaklaşım ve yöntem önerilmiştir. Bu yaklaşım çalışma kapsamında geliştirilen deneysel interaktif anlatı örnekleri üzerinde uygulanarak geçerliliği test edilmiştir.

Abstract:
Focusing on the problematic of interactive narrative construction in digital media, this study evaluates the differences both between traditional narratives and interactive narratives; and also between different interactive narrative strategies; and suggests a wholistic classification approach which covers both theoretical and technological aspects of the issue and aims to constitute a basic theoretical infrastructure for future research. In this context, in the first chapter, the concept of narration was elaborated within the frame of narrative and literary theories. With this narratological approach; a basis was created to expose how interactive narrative theory and specific artifacts both benefitted and challenged narratology; to create an alternative to it. In the second chapter, digital media and its representational characteristics were discussed in the context of medium theory. Also in this chapter, differences between the concepts of the digital meta-medium and digital medium were emphasized to clarify the significance of this conception in order to create a foundation to the wholistic approach; not only in the field of digital interactive narratives but also in the field of digital media studies. In the third chapter, previous digital interactive narrative theories and exemplary artifacts were analyzed comparatively; to give a broad comprehension of the field. The variety in-between alternative interactive narrative models and also how these differentiated from traditional models were analyzed; technological and narratological aspects were evaluated and compared. Drawing on the outcomes and toward a broad definition of the field and positioning of the each artifact, a novel approach and methodology were suggested. This approach was tested through the experimental interactive narrative examples developed for the study.