Solunum yolu virüsleri geçirgen bağırsak sendromuna yol açar mı? /
Yazar: ŞEYMA NUR KARATAŞ
Danışman: DOÇ. DR. KAAN DEMİRÖREN ; DOÇ. DR. EREN ÇAĞAN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Bursa Yüksek İhtisas Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı / Çocuk Enfeksiyon Hastalıkları Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases

Özet:
Amaç: Bağırsak duvarında geçirgenliğin artması birçok alerjik ve otoenflamatuvar hastalığa yol açmaktadır. Gliadin başta olmak üzere, çevresel toksinlerin ve mikroorganizmaların bağırsak duvarında enflamasyon ve hasarlanmaya yol açarak geçirgen bağırsak sendromuna yol açtığı bilinmektedir. Zonulin bağırsak epiteli arasındaki sıkı bağlantıların ana düzenleyicisidir ve aynı zamanda artan bağırsak geçirgenliğinin göstergesidir. Bağırsakta meydana gelen hasarlanma çoğunlukla enflamasyon ile ilişkilidir. Thymus expressed chemokin (TECK) ise esas olarak mukozal immünitede görevli yeni keşfedilen bir kemokindir. Otoenflamatuvar hastalıkların geçirgen bağırsak sendromu ile ilişkisinin anlaşılmasından sonra, geçirgen bağırsak sendromuna yol açan nedenlerin tespit edilmesi ve insanların bu çevresel nedenlerden uzak tutulmaya çalışılması aynı zamanda bağırsak geçirgenliğini azaltmaya yönelik tedaviler güncel konular haline gelmiştir. Bu çalışmada, solunum yolu virüslerinin geçirgen bağırsak sendromuna yol açıp açmadığını, zonulin ve TECK düzeyinin hastalık şiddeti ile korele olup olmadığını ve bir tedavi hedefi olabilecek zonulin ve TECK'in bu duruma olan katkısını değerlendirmeyi amaçladık. 
Gereç ve Yöntem: Sağlık Bilimleri Üniversitesi Bursa Yüksek İhtisas Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi, Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Kliniğine Ekim 2023-Nisan 2024 tarihleri arasında başvuran 1-24 ay yaşında akut bronşiolit tanısı alan hastalar çalışma grubu olarak, aynı dönemde tamamen sağlıklı, ek hastalığı olmayan, sağlam çocuk polikliniğine başvuran çocuklar kontrol grubu olarak çalışmaya alındı. Hasta grubu Modifiye Tal skoru kullanılarak hafif ve orta- ağır olmak üzere iki gruba ayrıldı. Hem hasta grubundan hem de sağlıklı gruptan elde edilen serum örneklerinden ELISA yöntemi ile zonulin ve TECK düzeyleri çalışıldı.
Bulgular: Çalışmaya hafif ve orta-ağır olarak gruplanan, her bir grupta 40 hasta bulunan 80 bronşiolit tanılı hasta ile kontrol grubu olarak 40 sağlıklı çocuk dahil edildi. Laboratuvar verileri elde edildikten sonra çalışma kitlerinin ölçüm duyarlılığının altında veya üstünde değerlere sahip olan ve/veya aşırı uç değerleri olan ikisi kontrol grubundan, ikisi de hastalık grubundan olmak üzere dört hasta çalışma dışında bırakıldı ve 116 olgu üzerinden çalışma tamamlandı. Katılımcıların yaş ortalaması 9,9±6,9 aydı. Yaş dağılımı açısından gruplar arasında istatistiksel anlamlı fark tespit edildi (p˂0.001).  Katılımcıların çoğunluğu erkeklerden oluşurken (%56,9), cinsiyet dağılımı açısından gruplar arasında istatistiksel anlamlı fark saptanmadı (p=0.14). Tüm gruplar üzerinde yapılan korelasyon analizinde zonulin ve TECK arasında pozitif yönlü orta-yüksek düzeyde korelasyon saptandı. Hastalar 0-6 ay, 7-12 ay ve 13-24 ay olarak kategorize edildiğinde zonulin düzeyinin ilk altı ayda en düşük olduğu, ikinci altı ayda maksimum seviyeye ulaştığı sonraki dönemde tekrar azaldığı bulundu (p˂0.001). TECK için de benzer şekilde anlamlı farklılıklar saptandı. Gruplar arasında zonulin değerlerinin post-hoc analizinde farklılığın orta-ağır ile kontrol grubu arasındaki farktan kaynaklandığı, kontrol grubunda zonulin düzeylerinin orta-ağır gruba göre oldukça yüksek olduğu bulundu. Gruplar arasında TECK düzeyinde istatistiksel anlamlı fark bulunmadı.
Sonuç: Bronşiolite neden olan solunum yolu virüsleri ile karşılaşma sırasında zonulin ve TECK düzeylerinde artış olmadığı, yaşamın ikinci altı ayında zonulin ve TECK düzeyinin en yüksek düzeyde olduğu, zonulin ve TECK arasında pozitif yönlü yüksek düzeyde korelasyon olduğu bulunmuştur. 

Anahtar Kelimeler: Akut bronşiolit, Bağırsak geçirgenliği, Mukozal İmmünite, TECK, Zonulin

Abstract:
Objective: Increased permeability of the intestinal wall leads to many allergic and autoinflammatory diseases. Environmental toxins and microorganisms, particularly gliadin, are known to cause inflammation and damage to the intestinal wall, leading to leaky gut syndrome. Zonulin is the main regulator of tight junctions between the intestinal epithelium and is also a marker of increased intestinal permeability. Damage to the gut is often associated with inflammation. Thymus-expressed chemokine (TECK) is a newly discovered chemokine mainly involved in mucosal immunity. After the understanding of the relationship between autoinflammatory diseases and leaky gut syndrome, identifying the causes of leaky gut syndrome and trying to keep people away from these environmental causes as well as treatments to reduce intestinal permeability have become current issues. In this study, we aimed to evaluate whether respiratory viruses cause leaky gut syndrome, whether zonulin and TECK levels correlate with disease severity, and the contribution of TECK which may be a therapeutic target to this condition.
Materials and Methods: Patients aged 1-24 months diagnosed with acute bronchiolitis, who were admitted to the Department of Pediatrics at the University of Health Sciences, Bursa Yüksek İhtisas Training and Research Hospital, between October 2023 and April 2024, were included in the study. Healthy children without any additional diseases, who were admitted to the healthy children outpatient clinic during the same period, were included as the control group. The patient group was divided into two groups, mild and moderate-severe, using the Modified Tal score. The levels of zonulin and TECK in serum samples obtained from both the patient group and the healthy group were measured using the ELISA method.
Results: The study included 80 patients diagnosed with bronchiolitis, with 40 patients in each group categorized as mild and moderate-severe, and 40 healthy children as the control group. After obtaining laboratory data, four patients—two from the control group and two from the disease group—who had values below or above the measurement sensitivity of the study kits and/or extreme values were excluded from the study. The study was completed with 116 patients. The mean age of the participants was 9.9±6.9 months, and a statistically significant difference was found between the groups in terms of age distribution (p˂0.001). The majority of the participants were male (56.9%), and no statistically significant difference was found between the groups in terms of gender distribution (p=0.14). In the correlation analysis performed on all groups, a positive moderate-high correlation was found between zonulin and TECK. When the patients were categorized as 0-6 months, 7-12 months, and 13-24 months, it was found that the zonulin level was the lowest in the first six months, reached the maximum level in the second six months, and tended to decrease again in the following period (p˂0.001). Similarly, significant differences were also detected for TECK. In the post-hoc analysis of zonulin values between the groups, it was found that the difference was due to the difference between the moderate-severe and the control group, and zonulin levels in the control group were significantly higher than in the moderate-severe group. There was no statistically significant difference in TECK level between the groups.
Conclusion: It was found that zonulin and TECK levels did not increase during exposure to respiratory viruses causing bronchiolitis. Zonulin and TECK levels were highest in the second six months of life, and there was a high positive correlation between zonulin and TECK.

Keywords: Acute bronchiolitis, Intestinal permeability, Mucosal immunity, 
TECK, Zonulin