İhsan Oktay Anar'ın "Yedinci Gün" romanında geçen deyimlerin yapı ve anlam bakımından incelenmesi
Investigation of idioms in İhsan Oktay Anar's "Yedinci Gün" novel in terms of structure and meaning
Yazar: NURSENA OĞUZKAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MÜZAHİR KILIÇ
Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Türkçe Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Anar, İhsan Oktay = Anar, İhsan Oktay ; Anlam = Meaning ; Deyimler = Idioms ; Roman = Novel ; Türk romanı = Turkish novel ; Yapısal özellikler = Structural properties

Özet:
Bu çalışmanın amacı İhsan Oktay Anar'ın "Yedinci Gün" adlı eserinde geçen deyimleri anlam ve yapı bakımından sınıflandırmak, deyimleri ve bu sınıflamaların kullanım oranlarını, tekrar sayısını belirlemektir. Çalışmada deyimlerle ilgili kuramsal bilgilere, deyimlerin özelliklerine ve bu alanda yapılmış çalışmalara yer verilmiştir.
Çalışma nitel yöntemlerden doküman incelemesi ile gerçekleştirilmiştir. Araştırma sonucu elde edilen verilerin yorumlanmasında içerik analizi kullanılmıştır. "Yedinci Gün" adlı eser taranarak kullanılan deyimler fişlenmiş, anlamları ve yapıları bakımından sınıflandırılmıştır. Söz konusu deyimlerin anlamlarına başta Ömer Asım Aksoy'un "Deyimler Sözlüğü 2" olmak üzere çeşitli sözlüklerden ulaşılmıştır. Eserde geçen deyimlerin altında anlamları belirtilmiş, kullanılan deyimin bulunduğu cümle ve sayfa sayısı da deyimin açıklaması altına yazılmıştır.
Elde dilen bilgiler ışığında eserde kullanılan deyim sayısına, en çok tekrar eden deyimlere ve oranlarına ulaşılmıştır. İhsan Oktay Anar'ın "Yedinci Gün" eserinde toplam 2250 deyim kullanımı tespit edilmiştir. Bu deyimlerden 933 tanesinin birbirinden farklı deyimler oldukları tespit edilmiştir. TDK'nin  "Atasözleri ve Deyimler Sözlüğü" veritabanında 11.209 deyimin var olduğu düşünüldüğünde incelene bu eserin tamamında kullanılan deyimlerin var olan deyimler içinde yaklaşık %20'lik bir dilimi oluşturduğu görülmektedir. Bu eserin okuyucuları dilde var olan deyimlerin yaklaşık %20'si ile muhatap olacaklardır. Deyimlerde anlam ve yapı alanında yapılacak çalışmalar için bir yararı olacaktır.

Abstract:
The aim of this study is to classify the idioms in İhsan Oktay Anar's work called "Yedinci Gün" in terms of meaning and structure, to determine the idioms, the usage rates of these classifications and the number of repetitions. In the study, the theoretical information about idioms, the characteristics of idioms and the studies done in this field are included.
The study was carried out by document analysis, one of the qualitative methods. Content analysis was used to interpret the data obtained as a result of the research. The idioms used by scanning the work called "Yedinci Gün" were recorded and classified in terms of their meanings and structures. The meanings of the idioms in question have been obtained from various dictionaries, especially Ömer Asım Aksoy's "Deyimler Sözlüğü 2". The meanings of the idioms in the work are indicated, and the sentence and page number of the idiom used are written under the explanation of the idiom.
In the light of the information obtained, the number of idioms used in the work, the most repetitive idioms and their ratios were reached. A total of 2250 idioms were used in İhsan Oktay Anar's "Yedinci Gün" work. It has been determined that 933 of these idioms are different from each other. Considering that there are 11,209 idioms in the "Dictionary of Proverbs and Idioms" database of TDK, it is seen that the idioms used in the whole of this work are about 20% of the existing idioms. The readers of this work will be dealing with approximately 20% of the idioms that exist in the language. It will be useful for studies in the field of meaning and structure in idioms.