Gebelere yönelik roy'un adaptasyon modeline göre oluşturulan mobil sağlık uygulaması aracılığı ile yapılan hemşirelik bakımının postpartum uyuma etkisi
The effect of nursing care provided through the mobile health application for pregnant women based on the roy's adaptation model on postpartum adaptation
Yazar: SULTAN ÖZKAN ŞAT
Danışman: DOÇ. DR. ŞENGÜL YAMAN SÖZBİR
Gazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Hemşirelik = Nursing ; Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology
Dizin: Elektronik sağlık = E-health ; Gebelik = Pregnancy ; Hemşirelik = Nursing ; Hemşirelik bakımı = Nursing care ; Hemşirelik rolü = Nurse's role ; Hemşirelik teorisi = Nursing theory ; Mobil uygulama = Mobile application ; Postpartum dönem = Postpartum period ; Roy Adaptasyon Modeli = Roy Adaptation Model

Özet:
Bu araştırma gebelere yönelik Roy'un Adaptasyon Modeli'ne göre oluşturulan mobil sağlık uygulaması aracılığı ile yapılan hemşirelik bakımının postpartum uyuma etkisinin belirlenmesi amacıyla yapılan; tek merkezli, paralel grup randomize kontrollü deneysel bir çalışmadır. Araştırmanın örneklemini 31'i deney grubu, 31'i kontrol grubunda olmak üzere toplam 62 kadın oluşturmuştur. Araştırma kapsamında Roy Adaptasyon Modeli temel alınarak gebelik, doğum ve doğum sonu süreçlere ilişkin bilgi ve videolar içeren, deneyim paylaşımı yapma ve uzmana soru sorma özelliği bulunan "Anneliğe Hazırlanıyorum" isimli bir mobil uygulama geliştirilmiştir. Deney grubundaki kadınlar hastanede verilen rutin bakıma ek olarak gebeliğin 32-34. haftasından itibaren postpartum altıncı haftaya kadar mobil sağlık uygulamasını kullanmıştır. Kontrol grubundaki kadınlara ise hastanede verilen rutin bakım uygulanmıştır. Araştırma süreci her bir katılımcı için ortalama 12-14 hafta sürmüştür. Postpartum Kendini Değerlendirme Ölçeği postpartum 10.günde ve postpartum altıncı haftada hem deney grubuna hem de kontrol grubuna uygulanmıştır. Ayrıca deney grubuna postpartum altıncı haftada Mobil Uygulama Kullanılabilirlik Ölçeği, Mobil Uygulama Kullanma İsteklilik Ölçeği ve Mobil Uygulama Kullanma Sadakati Ölçeği uygulanmıştır. Verilerin analizinde; Bağımsız Gruplarda t testi, Bağımlı Gruplarda t testi, Doğrusal Karma Etki Modeli ve çoklu karşılaştırma testi olarak LSD testi kullanılmıştır. Çalışmada Postpartum Kendini Değerlendirme Ölçeği toplam puan ortalamasının ve alt ölçeklerden olan partnerlerin bebek bakımına katılıma bakışları, doğum deneyiminden memnuniyet, annelik görevleriyle başa çıkmada güce güvenmek, annelik ve yenidoğan bakımından memnunluk, aile ve arkadaşların annelik için desteği puan ortalamalarının postpartum 10. günde ve postpartum altıncı haftada deney grubunda kontrol grubuna göre anlamlı olarak azaldığı saptanmıştır (p<0,05). Annelik görevleriyle başa çıkmada güce güvenmek alt ölçeği ve annelik ve yenidoğan bakımından memnunluk alt ölçeği puan ortalamaları grup-zaman etkileşimi açısından istatistiksel olarak anlamlı farklılık göstermektedir (p<0,05). Çalışma sonucunda Roy Adaptasyon Modeli'ne göre geliştirilmiş olan mobil sağlık uygulaması kullanımının kadınlarda postpartum uyumu artırdığı ve altıncı haftaya kadar uyumun sürdürülmesinde etkili olduğu sonucuna varılmıştır.

Abstract:
This study was a single-center, parallel-group randomized controlled experimental study conducted to determine the effect of nursing care provided through the mobile health application based on Roy's Adaptation Model for pregnant women on postpartum adaptation. The sample consisted of 62 women totally, 31 of whom were in the experimental group, 31 of whom were in the control group. Within the scope of the research, a mobile application called " Preparing for Motherhood " was developed, based on the Roy Adaptation Model, which contains information and videos about pregnancy, birth and postpartum processes, sharing experience and asking questions to the expert. In addition to the routine care given in the hospital, the women in the experimental group used the mobile health application from the 32nd-34th week of pregnancy until the postpartum sixth week. The women in the control group received routine care given in the hospital. The research period was 12-14 weeks for each participant. Postpartum Self-Evaluation Questionnaire was applied to both the experimental group and the control group at postpartum 10th day and postpartum sixth week. In addition, Mobile Application Usability Scale, Mobile Application Continued Intention to Use Scale, and Mobile Application Brand Loyalty Scale was applied at postpartum sixth week. The Independent samples t-test, Dependent sample t-test, Linear mixed effect model, and LSD multiple comparison test were used in the data analysis. In this study, it was determined that the Postpartum Self-Evaluation Questionnaire total mean score, perception of partner's participation in child care, gratification from labor and delivery experience, confidence in ability to cope with tasks of motherhood, satisfaction with motherhood and infant care and support for maternal role from family and friends mean scores were significantly decreased in the experimental group compared to the control group (p <0.05). The mean scores of confidence in ability to cope with tasks of motherhood and satisfaction with motherhood and infant care subscales show statistically significant differences in terms of group-time interaction (p<0.05). It has been concluded that the use of mobile health application developed according to Roy Adaptation Model increases postpartum adjustment in women and is effective in maintaining adaptation until the sixth week.