Kontrast verilen hastalarda kontrast nefropatisi gelişimi ve risk faktörleri
Determination of risk factors associated with contrast induced nephropathy
Yazar: LEYLA SÜRMELİ
Danışman: PROF. DR. YILDIRAY ÇETE
Akdeniz Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Acil Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2015
Konu: İlk ve Acil Yardım = Emergency and First Aid

Özet:
Giriş ve Amaç: Kontrast madde verilmesine sekonder kantrast nefropatisi
gelişimi, hastalarda mortalite ve morbidite nedenlerindendir. Kontrast nefropatisi
gelişimi için risk faktörlerinin bilinmesi hem yüksek riskli hastaların seçimini
kolaylaştıracak, hem de erken tedavinin hangi hastalarda başlanması gerektiği
konusu hakkında yol gösterici olacaktır. Yapılan çalışmanın birincil amacı
kontrast nefropatisi gelişimi ile ilişkili risk faktörlerinin saptanmasıdır.
Yöntem: Yapılan çalışma geriye dönük bir çalışma olup, Akdeniz
Üniversitesi Hastanesi erişkin acil servisine başvuran, bilgisayarlı tomografi
tetkiki sırasında kontrast madde kullanılmış olan, 72 saat içerisinde kontrol
böbrek fonksiyon değerleri görülmüş olan 18 yaş üstü tüm hastalar dahil
edilmiştir.
Çalışmaya alınan hastaların yaş, cinsiyet, önceki böbrek hastalığı öyküsü,
diabetes mellitus, hipertansiyon, konjestif kalp yetmezliği ve multiple myelom
gibi kronik hastalıkların olup olmadığı, kullanılan kontrast maddenin tipi,
kullanılan kontrast maddenin dozu, başlangıç ve takip böbrek fonksiyon testleri,
acil serviste ya da yatırıldığı serviste bu hastalara uygulanan tedaviler ve klinik
sonlanımları veri formuna kaydedildi.
Kontrast madde nefropatisi intravasküler kontrast madde uygulamasını
takiben üç gün içinde serum kreatinin düzeyinde %25 veya 0.5 mg/dL (44.2
mmol/L) artış olan ve farklı etiyolojilerin dışlanmasından sonra ortaya çıkan ABY
tablosu olarak tanımlandı.
Bulgular: Çalışmaya 350 hasta alındı. Hastaların yaş ortalaması 58±17.7'di.
Bu hastaların 49'unda (%14) kontrast madde nefropatisi geliştiği saptandı.
Kontrast madde nefropatisi gelişimi ile 65 yaş ve üstünde olmak arasında
istatistiksel anlamlı bir ilişki saptandı (p=0,006). 
Kontrast madde nefropatisi gelişimi için birden fazla risk faktörüne sahip
olmak ta (KKY ve KBH, KKY ve nefrotoksik ilaç kullanımı, DM ve nefrotoksik
ilaç kullanımı, HT ve KBH grubu ve KBH ve nefrotoksik ilaç kullanımı) anlamlı
bulundu (hepsinde p<0.05).
Sonuç: Yaşlı hastalar ve birden fazla risk faktörüne sahip olan hastalar
kontrast madde nefropatisi gelişimi açısından risk altındadırlar.

Anahtar kelimeler: Kontrast madde, kontrast madde nefropatisi, acil servis.

Abstract:
Introduction and Purpose: Contrast induced nephropathy is one of the
main reasons of morbidity and mortality in hospitalized patients. Increased
awareness about facilitating factors bring on contrast induced nephropathy is
essential not only to detect patients under increased risk but also to establish early
treatment. The goal of this study was to determine risk factors regarding contrast
induced nephropathy and to identify high-risk subgroups.
Material and Method: This was a retrospective study of all patients
admitted during one year period for a CT scan in emergency department at
Akdeniz University. All patients above 18 years old who underwent initial
diagnostic management using IV contrast medium for CT scan of brain were
included in this study.
For all patients we recorded; age, gender, inital and subsequent serum
creatinine levels, the type and dose of contrast medium, and concomitant medical
comorbidities, including diabetes, hypertension, renal insufficiency, congestive
heart disease and multipl myelom.
Contrast induced nephropathy defined as an increase in serum creatinine
greater than 25% or ≥ 0.5 mg/dl within three days of IV contrast administration in
the absence of an alternative cause.
Findings: 350 patients were included to the study. The median age of
patients was 58±17,7. The incidence of contrast induced nephropathy was 14%
(49 patients).
The multivariate analysis using binary logistic regression found that older
age is independently associated with increased risk for developing contrast
induced nephropathy (p=0,006).
Conclusion: Increased age is the only independent risk factor associated
with contrast induced nephropathy. Patients who have more than one risk factors
concomitantly are also considered in high risk subgroup.

Key words: Contrast medium, contrast induced nephropathy, emergency
department.