Cumhuriyet Dönemi geleneksel eğilimli sanatçılar
Republican Era artists having traditional tendency
Yazar: GÜZİN ALTAN AYRANCIOĞLU
Danışman: PROF. DR. NİHAT BOYDAŞ
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Resim-İş Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 1997
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Cumhuriyet Dönemi = Republican Period ; Geleneksel eğilim = Traditional tendency ; Ressamlar = Painters ; Türk resim sanatı = Turkish painting art ; Türk sanatı = Turkish art

Özet:
Cumhuriyet dönemi geleneksel eğilimli sanatçılar konulu bu araştırmada iki temel belirleyici vardır. Biri zamanı, diğeri içeriğini sınırlayan bu iki belirleyiciden, "geleneksel" kavramı, Geleneksel Türk Sanatları anlamını taşımaktadır. Bu araştırmada konu ile ilgili kırkbeş adet resim kataloglara dönüştürülerek atölye, sanat tarihi, estetik ve sanat eleştirisi olmak üzere dört disipline göre (Mittler 1986:50) analiz edilmiştir. Çalışmanın birinci bölümünde yerellik, ulusallık kavramlarına sanatçıların, sanat eleştirmenlerinin ve sanat tarihçilerinin benzer ve farklı görüşlerine yer verilerek konuya açıklık getirilmeye çalışılmıştır. İkinci bölümde batılı sanatçılardan da kısıtlı olarak örnek verilmiştir. Üçüncü bölümde sanatsal kimlikleri eleştirmenler ve yazarlar tarafından kabul edilmiş olan çoğunluğu Güzel Sanatlar Akademisi çıkışlı ve yurtdışında da eğitim almış ressamların Geleneksel Türk Sanatları'ndan yararlandıkları görülmüştür. Resimler konuyu ele alış ve yararlanılan geleneksel sanatlar açısından değerlendirilmiştir. A) Konuyu ele alış açısından, 1. Konunun gereği olarak kullanılanlar 2. Konunun kendisi olararak kullanılanlar B)Yararlanılan sanat dalları açısından, 1. İslam kaligrafisi, Hüsn-ü Hat' dan yararlanılanlar 2. Minyatürden yararlanılanlar 3. Halı, kilim, yazma, çini vb.'den yararlanılanlar 4. Karagöz ve gölge oyunlarından yararlanılanlar. Çalışmada, Türk ressamlarının Geleneksel Türk Sanatları'ndan yararlanırken tekrar ve taklide düşmedikleri kendi özgün kişilik ve yaratıcılıklarını da katarak başarılı çağdaş yorumlara ulaştıkları görülmüştür. Ayrıca sanatçıların kendi kişisel yorum ve yaratıcılıkları ile Geleneksel Türk Sanatları'ndan yararlanmalarının ulusal resim çabalarına bir çıkış olabileceği izlenmiştir.

Abstract:
In this study, named "Republican Era Artists having Traditional Tendency", there are two basic indicators, of these two, one limits the time and the other is the content. The concept of "traditional" means Traditional Turkish Arts. In this study, fourtfive paintings related to the subject have been analysed in four disciplines (Mittler 1986:50) as workshop, history of art, esthetics and art criticism in catalogues. In the first chapter "locality" and "nationality" concepts have been tried to explain by giving similar and different opinions of artists, art critics and art historians. Some western artists have been placed as model in the second chapter. In the third chapter, Turkish painters whose artistic identities have been accepted by critics and authors and who are mostly graduates of Academia of Fine Arts have been discussed. These artists who have also been trained abroad seen to have been influenced by Traditional Turkish Arts. Paintings in this study have been evaluated in two categories: a. From the point of view of taking up the subject; 1. Those which are used as required by the subject. 2. Those which are used as it is. b. From the point of view of the branches of the art benefitted from, 1. Islamic calligraphy, those which have been benefitted from "Hüsn-ü hat". 2. Those which have been benefitted from miniature. 3. Those which have been benefitted from carpet, "kilim", "yazma", tile and etc. 4. Those which have been benefitted from "Karagöz" style of shadow plays. In this study, it has been understood that Turkish painters have reached successful and contemporary interpretations in using Traditional Turkish Arts by adding their own original characters and creativeness, but not repeating and duplicating. Moreover, it has been observed that the artists may constitute a start to the national painting efforts with their own personal interpretations and creativeness by using Traditional Turkish Arts.