Modern resimde fantazmagorik ve grotesk imgeler
Phantasmagorical and grotesque images in modern art
Yazar: BERÇEM GÖZDE ÖLMEZ
Danışman: DOÇ. DR. HAKAN DALOĞLU
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Resim Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Avangard sanat = Avant-garde art ; Avrupa sanatı = European art ; Gotik sanat = Gothic art ; Grotesk = Grotesque ; Modern resim sanatı = Modern painting art ; Modern sanat = Modern art ; Resim sanatı = Painting art ; Sembolizm = Symbolism

Özet:
Bu çalışmada, Hıristiyanlaşan Ortaçağ'da eskil inanç sistemlerinden gelen fantastik
yaratık imgelerinin ilahi ve kötücül yükümlülükler üstlenerek edindikleri korkutucu
görünümlerini 17. yüzyılda Aydınlanma ile 19. yüzyılda da Romantizm ve Kara Romantizm
ile yitirmeleri Modern çağda ise popüler kültürün etkisiyle metalaştırılmaları irdelenmiştir.
Antik dönemlerden gelen mitolojik yaratıkların edebiyat, sanat ve modern çağın
görüntü estetiğine yansırken Ortaçağ'da sahip olduğu grotesk görüntüyü zamanla yitirmesi,
toplumsal ve edebi değişimler dışında inanç ve felsefi bakış açılarının ışığında
değerlendirilmiştir. Edebiyat ve sanattaki yeni yaklaşımların 18. yüzyılda yükselmesiyle
değişen kötülük algısı ve bunun biçimlere yansıması yeni canavar ve yaratık imgelemleri
ortaya çıkartmıştır. Bireyin yalnızlaşması, geçmişe nostaljik özlem ve dünyayı yeniden
büyülü kılma gibi romantik düşlerle hareket eden sanatçılar; Şeytan gibi erken dönemde
insanlığın düşmanı sayılan bir figürü de yeniden yorumlamış, isyankar kahraman imgesini
yaratmıştır. Kara Romantizm, Sembolizm, Sürrealizm gibi insanın ve toplumun bilinç
altında gizlenen karanlık düşleri yüzeye çıkartarak nostaljik bir güdüyle eskil dönemlerden
faydalanarak yeni mitolojiler yaratma arzusundaki sanat akımları incelenmiştir.
Popüler kültür ve sinemanın da etkisiyle çağdaşlaşarak yeni biçimlerde ortaya çıkan
fantastik imgelemlerin inançsal ve sosyolojik kökenleri ile sanata yansımaları araştırılmıştır.
İnsanın yücelik arzusuyla fetiş bir korku ve fantezi nesnesi biçiminde kodladığı bu vampir,
cadı, yaratık, şeytan gibi imgelemlerin değişim ve dönüşümlerinin ardındaki duygu ve
güdüler tarihsel ve sosyolojik nedensellerle irdelenmiştir.

Abstract:
In this study, the intimidation of the images of fantastic creatures coming from the old
belief systems in the Christianized Medieval, which were acquired by assuming divine and
malicious obligations, were lost with the Enlightenment in the 17th century and with
Romanticism and Dark Romanticism in the 19th century.
While the mythological creatures coming from antiquity were reflected in the
aesthetics of literature, art, and the modern age, the loss of the grotesque image in the
Medieval over time was evaluated in the light of belief and philosophical perspectives except
for social and literary changes. With the rise of new approaches in literature and art in the
18th century, the evolving perception of evil and its reflection on forms has created a new
monster and creature imaginations. Artists acting with romantic dreams such as loneliness
of the individual, nostalgic longing for the past and making the world magical again; they
reinterpreted a figure like Satan in the early period, which was considered an enemy of
humanity, and created the image of a rebellious hero. Artistic movements like Dark
Romanticism, Symbolism, Surrealism and the desire to create new mythologies by utilizing
the old periods with a nostalgic motive by revealing the dark dreams concealed under the
consciousness of human and society were examined.
The beliefs and sociological origins and the reflections of the fantastic imaginations
that emerged in new forms by modernizing with the influence of popular culture and cinema
were investigated. The emotions and motives behind the changes and transformations of
these visions such as vampire, witch, creature, and devil, which are coded as a fetish horror
and fantasy object with the desire of human being, have been examined with historical and
sociological reasons.