Diş boşluğu ayarlanabilen sonsuz dişli mekanizmasının tasarımı
Design of a worm gear mechanism with adjustable tooth backlash
Yazar: EMRE ULUSOY
Danışman: DOÇ. DR. NAFİZ YAŞAR
Karabük Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Makine Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Makine Mühendisliği = Mechanical Engineering

Özet:
Bu çalışmada, sonsuz dişli mekanizmasının performans değerlendirmesi ve boşluk analizi gerçekleştirilmiştir. Motor, kayış-kasnak sistemi aracılığıyla Sonsuz dişli mekanizmasını harekete geçirmiş ve bu süreçte oluşan açısal değişikliler ölçülmüştür. Hesaplamalarda, motor üzerindeki planet redüktör ve mekanizmanın aktarma oranı dikkate alınmıştır. Motorun ve mekanizmanın açısal hareketleri arasındaki fark, sistemdeki boşluk olarak kabul edilmiştir.
Deneyler, üç farklı redüktör için altı farklı değer üzerinden gerçekleştirilmiş ve sonuçlar karşılaştırılmıştır. Tüm testler, aynı kayış-kasnak aktarma sistemi kullanılarak yapılmış olup, aktarma oranı 1:1 olarak belirlenmiştir. Bu nedenle, kayış-kasnak aktarma sistemindeki verim kaybı ve boşluk ihtimali ihmal edilmiştir. 
Deneyler sonucu özel tasarlanan sonsuz dişli mekanizması için ortalama % değişim %0,4934 bulunurken, diğer sonsuz dişli mekanizmaları için sırasıyla %4,3238 ve %1,1751 olarak hesaplanmıştır.
Elde edilen sonuçlar, tasarlanan sonsuz dişli mekanizmasının, geleneksel olan diğer iki sonsuz dişli mekanizmasına kıyasla daha iyi performans sergilediğini göstermektedir. 
Bu bulgu, tasarlanan sonsuz dişli mekanizmasının daha düşük boşluk ve yüksek doğruluk sunduğunu ortaya koymaktadır.
Bu çalışma, sonsuz dişli mekanizmalarındaki boşlukların tespit edilmesi ve bu boşlukların minimize edilmesi için gerekli tasarım kriterlerinin belirlenmesine katkı sağlamaktadır. Elde edilen sonuçlar, mekanizmanın boşluk seviyesinin azaltılması açısından önemli bilgiler sunmaktadır.

Abstract:
In this study, the performance evaluation and backlash analysis of the worm gear mechanism were carried out. The motor drives the worm gear mechanism through a belt-pulley system and the angular changes in this process were measured. In the calculations, the planetary gearbox on the motor and the transmission ratio of the mechanism were taken into account. The difference between the angular motions of the motor and the mechanism is considered as the backlash in the system.
The experiments were carried out for six different values for three different gearboxes and the results were compared. All tests were performed using the same belt-pulley transmission system and the transmission ratio was set to 1:1. Therefore, efficiency loss and backlash in the belt-pulley transmission system are neglected.  
As a result of the experiments, the average % change for the specially designed worm gear mechanism was found to be 0.4934%, while it was calculated as 4.3238% and 1.1751% for the other worm gear mechanisms, respectively.
The results obtained show that the designed worm gear mechanism performs better than the other two conventional worm gear mechanisms. 
This finding reveals that the designed worm gear mechanism offers lower backlash and high accuracy.
This study contributes to the identification of backlash in worm gear mechanisms and to the determination of the design criteria necessary to minimize these backlash. The results obtained provide important information in terms of reducing the backlash level of the mechanism.