23 Ekim 2011 Van depremi artçı şoklarının incelenmesi
Investigation of aftershocks of 23 October 2011 Van earthquake
Yazar: BURÇİN DİDEM TAMTAŞ
Danışman: PROF. DR. YILDIZ ALTINOK
İstanbul Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Jeofizik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Jeofizik Mühendisliği = Geophysics Engineering

Özet:
Bu çalışmada, 23 Ekim 2011 tarihinde  38.75 K enlemi ile 43.36 D boylamında meydana gelen  moment büyüklüğü Mw = 7.2 olan Van Depremi'ne ait artçı deprem verileri kullanılarak depremsellik parametrelerinin uzaysal ve zamansal değişimleri incelenmiştir. Çalışmada kullanılan artçı depremlere ait veriler Boğaziçi Üniversitesi Kandilli Rasathanesi Deprem Araştırma Enstitüsü'nden sağlanmıştır.  Artçı depremlerin dağılımına bakıldığında ana şok dış merkezi civarında, KD - GB uzanımlı eliptik bir kümelenme gösterdiği belirlenmiştir. Depremsellik parametrelerini belirlerken artçı depremlerin yoğunluk gösterdiği bölgede hesaplamalar yapılmıştır.  Artçı deprem dizisi 30, 50, 100, 200, 450, 750 ve 1010 günlük periyodlarla incelenmiştir.  Gutenberg - Richter bağıntısı ile b değerleri hesaplanmıştır. b değerinin 0.91 ≤ b ≤ 1.00 arasında değiştiği ve zamanla arttığı saptanmıştır. Yüksek b değerlerinin ana şok dış merkezi civarında, artçı deprem aktivitesinin yüksek olduğu yerlerde KD - GB uzanımlı yer aldığı görülmüştür. b değerinin zaman içindeki artışı bölgedeki etkin gerilmenin zamanla azalmakta olduğunu düşündürmektedir.  Artçı depremlerin zamanla azalım oranını gösteren p değerleri Değiştirilmiş Omori bağıntısından yararlanarak ve farklı yöntemlerle hesaplanmıştır.  Kümülatif deprem sayısı - zaman (gün) ilişkisi ile 1.11 ≤ p ≤ 1.22 arasında, günlük deprem sayısının logaritmasının zamanın logaritması ile değişimine göre 0.61 ≤ p ≤ 1.19 arasında  ve ZMAP programı ile Maximum Likelihood Methodu kullanılarak ise 1.34 ≤ p ≤ 1.69 arasında değiştiği hesaplanmıştır. Yüksek  p değerleri ana şok dış merkezi civarında hesaplanmıştır. Buralarda b değerinin de yüksek olduğu ve artçı deprem aktivitesinin zamanla azaldığı gözlenmiştir.  23 Ekim 2011 Van Depremi'nden önce b değerlerinin, 23 Ekim 2011 Van Depremi artçı şok verileriyle hesaplanan b değerlerinden düşük olduğu belirlenmiştir. Bu da bölgedeki etkin gerilmenin depremden önce yüksek olduğunu düşündürmektedir.

Abstract:
The purpose of this study is to analyze the spatial and temporal changes of the seismicity parameters by using the aftershock data of Van Earthquake which occured on 23 October 2011 at 38.75 N latitude 43.36 E longitude with the moment magnitude of Mw = 7.2.  The aftershock data used in the study is obtained from Kandilli Observatory and Earthquake Research Institute (KOERI).  Depending on the distribution of aftershocks it is been observed that the main accumulation is laying from NE to SW on the outer ring of the epicenter in an eliptic shape.  In order to determine the seismicity parameters,  calculations are done in the area where aftershocks are denser.  Aftershock series analyse done based on  30, 50, 100, 200, 450, 750 and 1010 days in period.  b values are determined by Gutenberg – Richter equation.  It is been determined that the b value is changing in between 0.91 ≤ b ≤ 1.00  and increases by time.  It is been observed that the high b values are based NE – SW extension on epicenter outer ring where the aftershock activity is high.  Based on the increasing value of b by time, it is reasonable to assume that the effective tension in the area is decreasing by time.    It is been calculated that the p value which defines the declination of aftershocks by time is changes in between where as;   cumulative earthquake quantity vs time (day) 1.11 ≤ p ≤ 1.22,  logarithm of daily earthquake quantity vs logarithm of time 0.61 ≤ p ≤ 1.19, and based on with the ZMAP software Maximum Likelihood Method 1.34 ≤ p ≤ 1.69.  High p values are calculated in the outer center of the main shock.  In these areas it is also been observed that the b values are higher and the aftershock activity is declining by time.  It is been determined that the b values before the 23 October 2011 Van Earthquake are lower than the calculated b values by the aftershock data of the 23 October 2011 Van Earthquake, giving an impression of that the effective tension in the area was high before the earthquake.