Bedensel engeli olan ve olmayan sporcuların zihinsel dayanıklılık ile psikolojik sağlamlık seviyelerinin problem çözme becerilerine etkisi
The effect on problem-solving skills of psychological resilience levels with mental toughness of athletes of wi̇th and without physical handicappeds
Yazar: YUNUS ŞAHİNLER
Danışman: PROF. DR. ADNAN ERSOY
Kütahya Dumlupınar Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı / Beden Eğitimi ve Spor Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Spor = Sports
Dizin: Bedensel engelliler = Physical handicappeds ; Problem çözme = Problem solving ; Problem çözme becerisi = Problem solving ability ; Psikolojik sağlamlık = Resilience ; Zihinsel dayanıklılık = Mental toughness

Özet:
Araştırmada bedensel engeli olan ve olmayan sporcuların zihinsel dayanıklılık ile psikolojik sağlamlık seviyelerinin problem çözme becerilerine etkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. Çalışmanın evreni; 2021-2022 yılında İstanbul, Antalya ve Ankara ilinde yaşayan bedensel engeli olan ve olmayan sporcular oluşturmaktadır. Örneklemini ise; milli takım ve kamplarında yer alan bedensel engelli olan 67 kadın, 154 erkek (n=220) ve bedensel engelli olmayan 167 kadın, 234 erkek (n=401) toplam 621 sporcu oluşmaktadır. Araştırmada katılımcılara, kişisel bilgi formu, Sporda Zihinsel Dayanıklılık Envanteri Ölçeği, Kısa Psikolojik Sağlamlık Ölçeği ve Problem Çözme Becerisi Envanteri Ölçeği uygulanmıştır. Elde edilen veriler SPSS 26.0 ve AMOS 24.0 paket programı aktarılarak analizler yapılmıştır. Katılımcılara ilişkin kişisel bilgiler, envanter ile ölçek ortalamaları, frekans (f) ve yüzde (%) değerleri tespit edilmiştir. Ölçek puanları normal dağılım gösterdiği için parametrik testler uygulanmıştır. İstatistiki işlem olarak Kolmogorov-Smirnov ve Shapiro Wilk Testi, İndependent Sample T-Test, Tek Yönlü Anova analizi anlamlılığın yönünü belirlemek için Tukey testi, Pearson Korelasyon Katsayısı Analizi, Çoklu Regresyon ve Doğrulayıcı Faktör analizi uygulanmıştır. Anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak belirlenmiştir. Yapılan analizler sonucunda, bedensel engeli olan ve olmayan sporcuların zihinsel dayanıklılık, psikolojik sağlamlık ve problem çözme beceri düzeyleri ile cinsiyet, eğitim, spor branşı, spor yılı, meslek ve ekonomik durum değişkenleri arasında istatistiksel açıdan anlamlı bir farklılık tespit edilirken yaş ve milli sporcu olma değişkenleri arasında bir fark görülmemiştir. Korelasyon analizi sonucunda, bedensel engeli olan ve olmayan sporcuların zihinsel dayanıklılık, psikolojik sağlamlık ve problem çözme becerileri arasında pozitif yönde ilişki olduğu görülmüştür.
 Sonuç olarak bedensel engeli olan ve olmayan sporcuların zihinsel dayanıklılık ve psikolojik sağlamlık seviyelerinin problem çözme becerileri üzerine etkisinin olduğu sonucuna varılmıştır.

Abstract:
The aim of the study was to examine the effects of mental resilience and psychological resilience levels on problem solving skills of athletes with and without physical disabilities. The universe of the study; It consists of athletes with and without physical disabilities living in Istanbul, Antalya and Ankara in 2021-2022. Its sample is; 67 women, 154 men (n=220) with physical disabilities and 167 women and 234 men (n=401) who are not physically disabled, who take part in the national team and their camps, consist of a total of 621 athletes. Personal information form, Sports Mental Resilience Inventory Scale, Brief Resilience Scale and Problem Solving Inventory Scale were applied to the participants in the study. The obtained data were analyzed by transferring SPSS 26.0 and AMOS 24.0 package program. Personal information about the participants, inventory and scale averages, frequency (f) and percentage (%) values were determined. Parametric tests were applied because the scale scores showed a normal distribution. As statistical procedures, Kolmogorov-Smirnov and Shapiro Wilk Test, Independent Sample T-Test, One-Way Anova analysis, Tukey test, Pearson Correlation Coefficient Analysis, Multiple Regression and Confirmatory Factor analysis were applied to determine the direction of significance. The significance level was determined as p<0.05. As a result of the analyzes, a statistically significant difference was found between the mental endurance, psychological resilience and problem-solving skill levels of the athletes with and without physical disabilities, and the variables of gender, education, sports branch, year of sport, occupation and economic status, while the variables of age and being a national athlete were found to be statistically significant no difference was observed between. As a result of the correlation analysis, it was seen that there was a positive relationship between the mental toughness, resilience and problem-solving skills of the athletes with and without physical disabilities.
 As a result, it was concluded that the mental endurance and psychological resilience levels of the athletes with and without physical disabilities have an effect on their problem solving skills.