Prostat kanserinde hormonoterapi alan ve almayan hastaların fiziksel aktivite, egzersiz kapasitesi, yaşam kalitesi ve yorgunluk düzeylerinin karşılaştırılması
Comparison of physical activity, exercise capacity, quality of life and fatigue levels of patients receiving and not receiving hormone therapy in prostate cancer
Yazar: ŞÜKRAN MİNE DANIŞ
Danışman: DOÇ. DR. NACİYE VARDAR YAĞLI
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı / Kardiopulmoner Rehabilitasyon Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Fizyoterapi ve Rehabilitasyon = Physiotherapy and Rehabilitation

Özet:
Hormonoterapi alan prostat kanseri hastalarında fiziksel aktivite düzeyi, egzersiz kapasitesi, yaşam kalitesi ve yorgunluk düzeyi etkilenebilir. Çalışmamızın amacı, hormonoterapi alan prostat kanseri hastalarının fiziksel aktivite, egzersiz kapasitesi, yaşam kalitesi ve yorgunluk düzeylerini değerlendirmek, hormonoterapi almayan prostat kanseri hastaları ve sağlıklı kişilerle karşılaştırmaktı. Çalışmaya androjen baskılayıcı tedavi alan prostat kanseri hastası 20 birey, androjen baskılayıcı tedavi almayan prostat kanseri hastası 20 birey ve yaş, boy ve ağırlık açısından benzer sağlıklı 20 birey dahil edildi. Katılımcıların fiziksel ve demografik özellikleri kaydedildi. Katılımcıların değerlendirilmesinde egzersiz kapasitesi, altı dakika yürüme testi (6DYT) ve on metre yürüme testiile, fiziksel aktivite düzeyi, Uluslararası Fiziksel Aktivite Anketi (IPAQ) ile, yorgunluk düzeyi Yorgunluk Şiddet Ölçeği (YŞÖ) ile, yaşam kalitesi, Avrupa Kanser Araştırma ve Tedavi Organizasyonu  Yaşam Kalitesi Anketi (EORTC QLQ-C30) ve prostat kanseri modülü (EORTC QLQ PR-25) anketleri ile değerlendirildi. Fiziksel uygunluğu değerlendirmek için, Senior Fitness Test (SFT), denge değerlendirmesi için Zamanlı Kalk ve Yürü Testi (ZKYT) ve Berg Denge Ölçeği (BDÖ), günlük yaşam aktiviteleri değerlendirmesi için Barthel GYA Ölçeği kullanıldı. Alt gövde kas kuvveti 30 sn Otur Kalk Testi, kavrama kuvveti Jamar el dinamometresiyle değerlendirildi. Çalışmanın sonucunda, androjen baskılayıcı tedavi (ABT) alan prostat kanseri hastalarının 6DYT mesafesi,  yaşam kalitesi skorları, kavrama kuvveti ölçümü, SFT parametrelerinden önkol bükme testi, otur kalk testi tekrar sayısı ve BDÖ puanı diğer gruplara göre anlamlı derecede düşük bulundu (p<0,05). ABT alan prostat kanseri hastalarında, on metre yürüme testi süresi, ZKYT süresi, fiziksel uygunluğun parametrelerinden sekiz adım kalk yürü testi süresi diğer gruplara göre anlamlı şekilde daha fazlaydı(p<0,05). Katılımcıların fiziksel aktivite düzeylerini değerlendiren IPAQ skorları, fiziksel uygunluğun parametrelerinden sandalyede otur uzan testi ve sol üst ekstremitenin sırt kaşıma testi açısından üç grup arasında anlamlı fark bulunmadı (p>0,05). Sonuç olarak, hormonoterapi alan prostat kanseri hastalarında denge, egzersiz kapasitesi ve yorgunluk sağlıklı kişilere göre önemli ölçüde etkilenmektedir. Hormonoterapi alan prostat kanseri hastalarının erken dönemde fiziksel uygunluk ve fonksiyonel kapasitelerini değerlendirerek, bireye uygun fizyoterapi ve rehabilitasyon programlarının planlanmasında ve androjen baskılayıcı tedavinin yan etkileriyle başa çıkabilmede yol gösterici olacaktır.

Abstract:
Physical activity level, exercise capacity, quality of life and fatigue level may be affected in prostate cancer patients receiving hormonal therapy. The aim of our study was to evaluate the physical activity, exercise capacity, quality of life and fatigue levels of prostate cancer patients who received hormone therapy, and to compare them with prostate cancer patients who did not receive hormone therapy and healthy individuals. Twenty prostate cancer patients receiving androgen deprivation therapy, 20 prostate cancer patients not receiving androgen deprivation therapy, and 20 healthy individuals who were similar in age, height and weight were included in the study. The physical and demographic characteristics of the participants were recorded. In the evaluation of the participants, the exercise capacity was evaluated by the six-minute walk test (6MWT) and the ten-meter walking test, the physical activity level was evaluated by the International Physical Activity Questionnaire (IPAQ), the fatigue level was evaluated by the Fatigue Severity Scale (FSS), and the quality of life was evaluated by European Organization for the Research and Treatment of Cancer Quality of Life Questionnaire (EORTC QLQ-C30) and prostate cancer module (EORTC QLQ PR-25). The Senior Fitness Test (SFT) was used to assess physical fitness, the Timed Up and Go Test (TUG) and Berg Balance Scale (BBS) were used for balance assessment, and the Barthel ADL Index was used for activities of daily living. Lower body muscle strength was evaluated with the 30 sec Sit and Stand Test, and grip strength was evaluated with a Jamar hand dynamometer. As a result of the study, 6MWT distance, quality of life scores, grip strength measurement, parameters of SFT; biceps curl test, sit-to-stand test repetitions and BBS scores of prostate cancer patients receiving androgen deprivation therapy (ADT) were found to be significantly lower than the other groups (p<0.05). In prostate cancer patients who received ADT, the duration of the ten-meter walk test, TUG time, and parameter of the SFT; the 8-foot up an go test time were significantly higher than the other groups (p<0.05). There was no significant difference between the three groups in terms of IPAQ scores, the chair sit and reach test, and the back scratch test of the left upper extremity (p>0.05). In conclusion, balance, exercise capacity and fatigue aresignificantly affected in prostate cancer patients receiving hormone therapy compared to healthy individuals. By evaluating the physical fitness and functional capacities of prostate cancer patients receiving hormonal therapy in the early period, it will guide in planning physiotherapy and rehabilitation programs suitable for the individual and in coping with the side effects of androgen deprivation therapy.