Covid-19'un getirdiği mekansal gereklilikler kapsamında doğal havalandırma ihtiyacına kinetik mimari çözümler: Ankara Cer Modern örneği
Kinetic architectural solutions for the need for natural ventilation within the scope of the spatial requirements brought by Covid-19: Ankara Cer Modern example
Yazar: BERİL DENİZ SARIOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. ASENA SOYLUK
Gazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Mimarlık = Architecture
Dizin: COVID 19 = COVID 19 ; Hava kirliliği-bina içi = Air pollution-indoor

Özet:
Günümüzde, tüm dünyayı kapsayan bir salgına karşı mücadele verilmiştir ve her alanda bir çok
değişim yaşanmıştır. Salgınlara karşı alınabilecek yapı bazındaki önlemleri anlamak adına
Covid-19'un bulaşma dinamikleri incelendiğinde; hava yolu ve doğrudan/dolaylı temas ile
bulaştığı bilinmektedir. İç mekan hava kaynaklı enfeksiyon maruziyetini azaltmanın en etkili
yolu 'doğal havalandırma' olarak tanımlanmaktadır. Binanın içi ve dışı arasındaki hava
akışınının, basınç ve sıcaklık farkları ile sağlandığı doğal havalandırma sistemlerinde çevre
şartlarına göre şekillenen esnek tasarım anlayışı gerekmektedir. Bu durum, değişen çevre
koşullarına ve kullanıcı ihtiyaçlarına cevap verebilen sistemler olan kinetik mimariyi
düşündürmüştür. Bununla birlikte, binalarda yapılacak doğal havalandırma sistemleri bir çok
farklı parametre içermektedir. Yapıdaki bu değişkenlerin tamamını birlikte düşünüp
değerlendirebilmek için simülasyon araçları kullanımı gerekliliği söz konusudur. Bu
doğrultuda, tez çalışması kapsamında hesaplamalı akışkanlar dinamiği ve iç mekan kirlenme
simülasyonları için izlenecek yöntemlerin adımları anlatılmıştır. Alan çalışması için
Ankara'daki sanat mekanlarından endüstriyel arkeoloji mirası Cer Modern yapısı üzerinde
çalışılmıştır. Çalışmada Contam programı kullanılarak simülasyonlar gerçekleştirilmiştir.
Bununla birlikte görselleştirmeler için Rhinoceros programı kullanılmıştır. İç mekanda
enfeksiyon yayılımını engellemeye yönelik doğal havalandırma tasarımında kinetik sistemler
kullanılmasını amaçlayan bu çalışmada, doğal hava akışı sağlanması ile kirlilik seviyesinin
azaltıldığı görülmüştür. Farklı tarihlerde farklı açıklık miktarları ile sağlanan doğal hava
akışının ortamdaki kirlilik seviyesine etkisinin incelenmesi sonucunda; belirlenen günün iklim
verilerinin ve açıklık miktarının ortamdaki kirlilik konsantrasyonunu düşürmede doğrudan
etkisi olduğu görülmüştür. Yapılan çalışmalarda iç mekan hava kalitesi açısından en iyi sonuç
19 Aralık tarihinde 3 adet çatı penceresi açık olan durumda elde edilmiştir. Bu sonuçlar
doğrultusunda; doğal hava akışı sağlamanın iç mekandaki kirlilik seviyesini düşürmesinin yanı
sıra bu hava akışının ne yönde sağlandığının önemi ortaya konulmuştur.

Abstract:
Today, there has been a struggle against an epidemic covering the whole world and many
changes have been experienced in every field. In order to understand the structural measures
that can be taken against epidemics, when the transmission dynamics of Covid-19 are
examined; It is known to be transmitted by airway and direct / indirect contact. The most
effective way to reduce indoor airborne infection exposure is defined as 'natural ventilation'. In
natural ventilation systems where the air flow between the inside and outside of the building is
provided by pressure and temperature differences, a flexible design approach shaped according
to environmental conditions is required. This situation has led us to think of kinetic architecture,
which are systems that can respond to changing environmental conditions and user needs.
However, natural ventilation systems to be built in buildings include many different parameters.
It is necessary to use simulation tools to consider and evaluate all of these variables together.
In this direction, the steps of the methods to be followed for computational fluid dynamics and
indoor pollution simulations are explained within the scope of the thesis study. For the field
study, the industrial archaeological heritage Cer Modern building, one of the art spaces in
Ankara, was studied. In the study, simulations were carried out using Contam program. In
addition, Rhinoceros software was used for visualisations. In this study, which aims to use
kinetic systems in natural ventilation design to prevent the spread of infection indoors, it was
observed that the level of pollution was reduced by providing natural air flow. As a result of
examining the effect of natural air flow provided with different amounts of openings on
different dates on the pollution level in the environment; It was observed that the climatic data
of the determined day and the amount of opening had a direct effect on reducing the pollution
concentration in the environment. In the studies carried out, the best result in terms of indoor
air quality was obtained on 19 December with 3 skylights open. In line with these results; the
importance of providing natural air flow in addition to reducing the pollution level in the indoor
space, as well as the importance of the direction in which this air flow is provided has been
revealed.