Sigara içen ve içmeyen kronik periodontitisli bireylerde dişeti dokusu MMP-2 ve MMP-9 seviyeleri
Gingival tissue MMP-2 and MMP-9 levels of chronic periodontitis patients with or without smoking
Yazar: RAHŞAN ATASOY ŞENTÜRK
Danışman: PROF. DR. ŞULE BULUT
Başkent Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Periodontoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2013
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Gingiva = Gingiva ; Jelatin = Gelatin ; Matriks metalloproteinaz 2 = Matrix metalloproteinase 2 ; Matriks metalloproteinaz 9 = Matrix metalloproteinase 9 ; Periodontitis = Periodontitis ; Sigara içme = Smoking

Özet:
Sigaranın periodontitis için bir risk faktörü olduğu bilinse de, periodontal yıkım mekanizmasını nasıl etkilediği tam olarak anlaşılamamıştır. Bu çalışmada sigaranın ve kronik periodontitisin, dişeti MMP-2 ve MMP-9 seviyeleri üzerine olan etkisini; MMP-2 ve MMP-9?un periodontal hastalıktaki rolünü ve sigaranın jelatinazlarla olan ilişkisini belirlemek amaçlanmıştır.
Çalışmaya yaşları 16-62 arasında değişen, 35?i kadın, 45?i erkek olmak üzere toplam 80 birey dahil edildi. Çalışma grupları sigara içen kronik periodontitis grubu (n=20), sigara içmeyen kronik periodontitis grubu (n=20), sigara içen kontrol grubu (n=20) ve sigara içmeyen kontrol grubu (n=20) olarak belirlendi. Tüm bireylerde periodontal parametreler (cep derinliği, dişeti çekilmesi, plak indeksi ve gingival indeks) kaydedildi ve aynı seans dişeti doku örnekleri alındı. Periodontitisli hastalarda dişeti dokusu örnekleri en derin periodontal cebin olduğu bölgeden, kontrol grubu bireylerin örnekleri ise kron boyu uzatma ve ortodontik diş çekimi işlemleri  sırasında elde edildi. Dişeti örneklerinde enflamatuar hücre, neovaskülarizasyon ve fibroblastik proliferasyon değerleri hematoksilen-eozin boyaması ile; MMP-2 ve MMP-9 seviyeleri ise immünohistokimyasal boyama ile değerlendirildi. Yapılan istatiksel analizler sonucunda periodontitisli hastaların dişetindeki MMP-2 ve MMP-9 seviyesi kontrol grubundan yüksek bulunmuştur (p<0,05). Sigaranın periodontitisli bireylerde MMP-2 ve MMP-9 seviyesini düşürdüğü; fakat kontrol grubunda MMP-2 seviyesi üzerine etkisi olmadığı, MMP-9 seviyesini ise arttırdığı görülmüştür (p<0,05). Ayrıca periodontitisli bireylerde MMP-2 ve MMP-9 seviyesi ile inflamasyon, neovaskülarizasyon ve fibroblastik proliferasyon arasında pozitif korelasyon olduğu tespit edilmiştir. 
Çalışmamızda MMP-2 ve MMP-9 değerleri periodontitis hastalarında yüksek çıksa da sigaranın MMP-2 ve MMP-9 üzerine etkisine dair olan sonuçlar çelişkilidir. Sigaranın jelatinazlara olan etkisini belirleyebilmek için daha ileri çalışmalara ihtiyaç duyulmaktadır.

Anahtar Kelimeler: sigara, periodontitis, jelatinaz, dişeti dokusu.

Abstract:
Although it is known that smoking is a risk factor for periodontitis, it is not yet clear how it affects periodontal destruction mechanism. The aim of this study was to determine the effects of smoking and chronic periodontitis on gingival MMP-2 and MMP-9 levels, to determine the role of MMP-2 and MMP-9 on periodontal disease and to determine the relationship between smoking and gelatinases.
35 women, 45 men aged between 16-62 were included in this study (total 80 patients). Patients were divided into four groups: smokers with chronic periodontitis (n=20), non-smokers with chronic periodontitis (n=20), smokers without periodontal diease (control n=20), non-smokers without periodontal disease (control n=20). Periodontal parameters (pocket depth, gingival recession, plak index, gingival index) were recorded in each individual and gingival tissue samples were obtained in the same appointment. Gingival tissue samples were obtained from the deepest periodontal pocket in the periodontitis patients. Samples of the control groups were obtained during crown-lengthening or orthodontic tooth extraction procedures. Inflammatory cell, neovascularization and fibroblastic proliferation levels were evaluated in the tissue samples with hematoxylin and eosin staining, MMP-2 and MMP-9 levels were evaluated with immunohistochemical staining. After statistical analyses, MMP-2 and MMP-9 levels were found to be higher in patients with periodontitis compared to control groups (p<0,05). It was also found that smoking decreased the MMP-2 and MMP-9 levels in patients with chronic periodontitis but had no effect on MMP-2 levels in the control group and increased the MMP-9 levels in the control groups (p<0,05). Also it  was found that there were positive correlation between MMP-2 and MMP-9 levels and inflammation, neovascularization and fibroblastic proliferation.
In this study MMP-2 and MMP-9 levels were found to be higher in chronic periodontitis patients but the results on the effects of smoking on MMP-2 and MMP-9 levels were conflicting. Further studies are needed to find out the effects of smoking on gelatinases.

Key words: smoking, periodontitis, gelatinase, gingival tissue.