Okul öncesi koklear implant kullanıcısı çocukların fonksiyonel işitme davranışlarının anlam bilgisi, biçim bilgisi ve söz dizimi ile ilişkisinin incelenmesi
Investigation of the relation of functional hearing behavior of preschool children with cochlear implant to semantics, morphology, and syntax
Yazar: SEVGİ KUTLU
Danışman: PROF. DR. ESRA YÜCEL ; DR. ÖĞR. ÜYESİ HİLAL BURCU ÖZKAN
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Odyoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Kulak Burun ve Boğaz = Otorhinolaryngology (Ear-Nose-Throat)

Özet:
İmplant programlanması yapıldıktan sonra çocuğun işitsel algı, konuşma ve dil gelişimini takip etmek büyük önem taşımaktadır. Klinik şartlarda çocukları değerlendirmek çoğu zaman mümkün olmamakta ve kullanılan testler çocukların günlük yaşamdaki fonksiyonel işitme becerileri hakkında yeterli bilgi sunmayabilmektedir. Bu nedenle klinik testlere ek olarak fonksiyonel işitme ölçeklerinin kullanılması çocuğun hem dil gelişimi hemde fonksiyonel işitme performansı hakkında tamamlayıcı bilgiler sunacaktır. Bu çalışmanın temel amacı okul öncesi koklear implant kullanan çocukların fonksiyonel işitme davranışlarının anlam bilgisi, biçim bilgisi ve söz dizimi ile ilişkisini incelemek, demografik ve çevresel değişkenlere bağlı olarak fonksiyonel işitme becerisi ve dil gelişiminin nasıl etkilendiğini belirlemektir. Çalışmamızda yaşları 3 yaş ile 5 yaş 11 ay arasında değişen ek engeli bulunmayan 48 koklear implant kullanıcısı çocuk (24 kız, 24 erkek) dahil edilmiştir. Katılımcılara Türkçe Erken Dil Gelişim Testi uygulanmış olup çocukların günlük fonksiyonel işitme becerilerini değerlendiren Pediatrik İmplantasyon Sonrası İletişim Becerilerinin Değerlendirilmesi ölçeği ve demografik bilgi formu aileden alınan bilgiler doğrultusunda doldurulmuştur. Hipotezler doğrultusunda veriler analiz edildiğinde dil gelişimi ile fonksiyonel işitme becerisi arasında anlamlı ilişki olduğu görülmüştür (p<0,05). İmplant kullanım süresi, işitsel rehabilitasyon alma süresi, kreşe gitme durumunun dil gelişimi ve fonksiyonel işitme becerisini olumlu etkilediği sonucuna ulaşılmıştır. Koklear implant cerrahisi sonrası erken dinleme gelişimi ve dil değerlendirmesi için PKİİB'nin uygun bir ölçek olduğu ve diğer testlerle birlikte uygulandığında dil gelişimi ve fonksiyonel işitme gelişimi hakkında tamamlayıcı bilgi sağlayacağı, buna benzer ölçeklerin kullanımının önemli olduğu sonucuna varılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Koklear implant, TEDİL, PKİİB, fonksiyonel işitme, dil gelişimi

Abstract:
Following the fitting of the implant, it is important to follow the child's auditory perception, speech, and language development. It is often not possible to evaluate children in clinical settings and the tests used may not provide sufficient information about the functional hearing skills of children in daily life. Therefore, the use of functional hearing scales in addition to clinical tests will provide complementary information about the child's language development and functional hearing performance. The main aim of this study is to investigate the relationship between semantic, morphology, and syntax of preschool cochlear implant users children and to determine how functional hearing skills and language development are affected by demographic and environmental variables. In our study, 48 cochlear implant users (24 girls, 24 boys) without any additional disability aged between 3 years and 5 years and 11 months were included. The Turkish Early Language Development Test was applied to the participants, Functioning after the Pediatric Cochlear Implantation scale which assesses the daily functional hearing skills of the children and demographic information form was completed together with family. When the data were analyzed according to hypotheses, it was found that there was a significant relationship between language development and functional hearing ability. It was concluded that the duration of implant use, auditory rehabilitation training time, going to kindergarten affect language development and functional hearing ability. It has been concluded that Functioning after Pediatric Cochlear Implantation scale is an appropriate scale for early listening development and language assessment after cochlear implant surgery, and when used in conjunction with other tests, it will provide complementary information about language development and functional hearing development, and the use of similar scales are important.

Key Words: Cochlear implant, TELD-3, functional hearing, language development