Son ergenlikte öz-değeri etkileyen ailesel değişkenler: Bilişsel kuram açısından bir değerlendirme
Familial correlates of adolescent self-esteem an evaluation in the frame of cognitive model
Yazar: GÜL ÇÖRÜŞ
Danışman: PROF. DR. NURSEL TELMAN
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2001
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Aile = Family ; Aile içi ilişkiler = Family relations ; Aile uyumu = Family concinnity ; Benlik saygısı = Self esteem ; Bilişsel davranışlar = Cognitive behaviours ; Ergenler = Adolescents ; Çift uyumu = Appropriateness of couples ; Ölçekler = Scales ; Özdeğerler = Eigenvalues

Özet:
Bu çalışmanın temel amacı, fonksiyonel olmayan tutumlar ve çift uyumunun gencin öz-değeri üzerindeki etkilerini araştırmaktır. Ayrıca, gencin ve ebeveynin işlevsel olmayan tutumları ile çift uyumu değişkenleri arasındaki ilişkiler diğer araştırma problemleri olarak ele alınmıştır. Temel araştırma beklentisi, gencin yüksek öz-değer düzeyinin kendisinin ve ebeveynmin düşük düzeydeki işlevsel olmayan tutumları ve yüksek düzeydeki çift uyumu ile ilişki göstereceği yönündedir. Ayrıca, gencin ve ebeveynin işlevsel olmayan tutumları arasında pozitif yönde ve gencin fonksiyonel olmayan tutumları ile ebeveynin çift uyumu arasında negatif yönde bir korelasyon olacağı varsayılmıştır. Ebeveynin fonksiyonel olmayan tutumları jle çift uyumu arasında da negatif bir korelasyon beklenmektedir. Bu beklentilerden hareketle, random olarak seçilen üniversite öğrencisi gençler, Rosenberg Benlik Saygısı ölçeğf nin Benlik Saygısı Alt ölçeği puanlarına göre, yüksek, orta ve düşük öz-değer gruplarına ayrılmış, bu işlemin ardından gruplarda yer alan gençler ile anne-babalanna Fonksiyonel Olmayan Tutumlar ölçeği (FOTO) uygulanmıştır. Ayrıca, anne-babaların çift uyumunu saptamak üzere Çift Uyum Ölçeği (ÇUÖ) kullanılmıştır. Arastama bulgularına göre, gencin ^Jz-değer düzeyi üe kendi fonksiyonel olmayan tutumları arasında anlamlı ilişkiler bulgulanmış, ancak, öz-değerfe ebeveynin işlevsel olmayan düşünceleri ve çift uyumu arasında benzeri bir ilişki saptanmamıştır. Gencin ve ebeveynin fonksiyonel olmayan tutamlan ile çift uyumu arasında, çeşitli alt ölçeklerde, anlamlı ilişkiler saptanmıştır. Araştırma sonuçları, genel olarak, işlevsel olmayan tutumların giderilmesini hedefleyen eğitim programlarının oluşturulması yönündeki önermeler ışığmda tartışılmıştır. iv

Abstract:
The main purpose of this study was to search the effects of dysfunctional attitudes and dyadic adjustment on adolescent self-esteem. The interactions among adolescent dysfunctional attitudes, parental dysfunctional attitudes and parental dyadic adjustment have been studied as additional research problems. The basic research assumption was that high adolescent self-esteem would be in an interaction with low parental dysfunctional attitudes and high marital harmony. Alöo, it was expected that there would be a positive correlation between adolescent and parental dysfunctional attitudes and a negative correlation between adolescent dysfunctional attifudes and dyadic adjustment. For parents a negative correlation was assumed between their dysfunctional attitudes an