2000 yılından günümüze gişe filmlerinin senaryolarının incelenmesi
Examining the scenarios of the blockbuster movies since 2000
Yazar: MERYEM ŞAHİN
Danışman: PROF. DR. SEMA GÖKTAŞ
Kocaeli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sahne Sanatları Ana Sanat Dalı / Dramatik Sanatlar Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Sahne ve Görüntü Sanatları = Performing and Visual Arts
Dizin: Film = Film ; Hollywood = Hollywood ; Senaryo = Scenario ; Sinema = Cinema ; Türk sineması = Turkish cinema ; Yeşilçam = Yeşilçam

Özet:
Bu tez çalışmasında, 2000 yılından itibaren üretiminde büyük bir artış görülen gişe filmlerinin senaryo yapılarının incelenmesi amaçlanmıştır. Çalışmanın birinci bölümü, "gişe filmi" kavramının ortaya çıkışı, kavramın tarihçesi ve gişe filmlerinin temel ögelerini ele almaktadır. Kavram, ülkemizde 1950'li yıllardan itibaren kullanılmaya başlanmıştır. Ülkemizde ticari sinema, tarihi boyunca, popüler roman ve tiyatro oyunlarını, seyircinin dini ve milli duygularına seslenen konuları, gündemin sansasyonel olaylarını kaynak olarak kullanmıştır. Özellikle Yeşilçam sineması, melodram ve güldürülerle büyük kitleleri yakalamayı başarmıştır. Yeşilçam'ın çöküşünden sonra film üretiminde ciddi bir azalma görülür. Seyirci uzun yıllar sinema salonlarında, Hollywood filmlerini izlemek durumunda kalmıştır. 2000'li yıllarda Yeşilçam'da olduğu gibi ticari sinema, yeniden altın çağını yaşamaya başlamış, yerli filmler, Hollywood filmlerinin gişe rakamlarını geçmeye başlamıştır. Gişe filmi üretiminde hangi yolların izlendiği, hangi ögelerin öne çıktığı çalışmanın birinci bölümünde ele alınmış; gişe filmlerinin temel ögelerinden senaryo daha detaylı bir biçimde incelenmiştir. Çalışmanın ikinci bölümünde, dönemin popüler türleri ele alınmıştır. Komedi türündeki filmler "tip üzerinden ilerleyen", "aile komedileri" ve "tür parodileri" olarak sınıflandırılarak ele alınmıştır. Komedi, dram/melodram ve korku türünden seçilen, Recep İvedik (2008), G.O.R.A (2004), Aile Arasında (2017), Kurtlar Vadisi Irak (2006), Dabbe (2006) filmlerinin senaryoları klasik analiz yöntemiyle incelenmiştir. Büyük bir kitleyi yakalama amacını taşıyan filmlerde, karmaşık senaryolardan uzak durulduğu; basit ve kolay anlaşılır hikâyelerin tercih edildiği gözlenmiştir. Filmlerin, seyircinin alışık olduğu biçimde Hollywood ve Yeşilçam geleneğini taşıdığı, konu ve ögelerin dönemine uygun biçimde güncelleştirildiği görülmüştür.  

Anahtar Kelimeler: Gişe Filmi, Ticari Sinema, Senaryo. Yeşilçam. Hollywood.

Abstract:
In this thesis, it is aimed to examine the scenario structures of the blockbuster movies that have seen a great increase in production since 2000. The first part of the study deals with the emergence of the concept of "blockbuster movie", its history, and the basic elements of the blockbuster movies. The concept has been used in our country since the 1950s. Throughout its history, commercial cinema in our country has used popular novels and theater plays, subjects addressing the religious and national feelings of the audience, and sensational events of the agenda. Especially Yeşilçam cinema managed to catch large audiences with melodrama and comedy. After the collapse of Yeşilçam, there is a serious decrease in film production. The audience had to watch Hollywood movies in movie theaters for many years. As in Yeşilçam in the 2000s, commercial cinema started to experience its golden age again, and domestic films started to exceed the box office of Hollywood movies. In the first part of the study, which ways are followed in the production of box office films and which elements come to the fore; The scenario, which is one of the basic elements of the blockbuster movies, has been examined in more detail. In the second part of the study, popular genres of the period are discussed. Movies in the comedy genre are classified as "progressing through the type", "family comedies" and "genre parodies". The scenarios of the movies Recep İvedik (2008), G.O.R.A (2004), Aile Arasında (2017), Kurtlar Vadisi Irak (2006) and Dabbe (2006) selected from comedy, drama/melodrama and horror genres were analyzed with classical analysis method. It has been observed that simple and easy to understand stories are preferred; complex scenarios are avoided in order for the films to appeal to a large audience. It was seen that the subjects and elements were updated in accordance with the period in films that bear the tradition of Hollywood and Yeşilçam. 

Keywords: Blockbuster Movie, Commercial Cinema, Scenario. Hollywood. Yesilcam.