Kavram odaklı okuma öğretiminin okuma motivasyonu ve anlamaya etkisi
Influences of concept oriented reading instruction on reading motivation and reading comprehension
Yazar: ZUHAL ÇELİKTÜRK SEZGİN
Danışman: PROF. DR. HAYATİ AKYOL
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Sınıf Öğretmenliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2015
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Kavram öğrenme = Concept learning ; Kavramsal öğrenme = Conceptual learning ; Motivasyon = Motivation ; Okuma = Reading ; Okuma eğitimi = Reading training ; Okuma-anlama = Reading-comprehension ; Okuma-anlama becerisi = Reading-comprehending skill ; Türkçe dersi = Turkish lesson ; Öğretim = Teaching ; Öğretim yöntemleri = Teaching methods

Özet:
Türkçe dersinde kavram odaklı okuma öğretiminin öğrencilerin okuma motivasyonuna ve anlamalarına etkisini belirlemek amacıyla yapılan bu araştırmada yarı deneysel desen kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu, 2014-2015 eğitim-öğretim yılının birinci döneminde Burdur ili Mehmet Akif Ersoy İlkokulu'na devam eden 4-A ve 4-B sınıflarındaki 52 öğrenci oluşturmaktadır. Deney ve kontrol gruplarının belirlenmesinde yansız atama yöntemi benimsenmiş ve buna göre 4-B sınıfı deney grubu, 4-A sınıfı ise kontrol grubu olarak belirlenmiştir. Dersler deney grubunda araştırmacı tarafından kavram odaklı okuma öğretiminden yararlanılarak, kontrol grubunda ise sınıf öğretmeni tarafından mevcut Türkçe Öğretim Programına işlenmiştir. Araştırmada öğrencilerin demografik özelliklerini belirlemek için kişisel bilgi formu, okumaya olan motivasyonlarını ölçmek için okuma motivasyonu ölçeği, anlama düzeylerini ölçmek için okuduğunu anlama testi, Türkçe dersinde öğrencilerin kavram odaklı okuma öğretimine ilişkin görüşlerini almak üzere yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Hem deney grubunda hem de kontrol grubunda okuma motivasyonu ölçeği ve okuduğunu anlama testi ön test ve son test olarak uygulanmıştır. On iki haftalık uygulamanın sonunda deney grubundaki öğrencilerle yarı yapılandırılış görüşmeler yapılmıştır. Araştırmada elde edilen verilerin analizinde çok değişkenli varyans analizi (MANOVA), tek değişkenli varyans analizi (ANOVA), bağımsız örneklem t-testi, bağımlı örneklem t-testi ve içerik analizi kullanılmıştır. Araştırmadan elde edilen bulgulara göre; deney grubundaki öğrencilerin hem okuma motivasyonu hem de okuduğunu anlama puanları, ölçüm zamanı ve grup değişkenine göre (öğretim yönteminin türüne göre), ölçüm zamanı ve grup etkileşimine göre anlamlı farklılık göstermiştir. Yapılan basit etki analizi sonucuna göre öğrencilerin okuma motivasyonu puanları için farklı ölçüm zamanlarında elde edilen puanlar (ön test, son test) gruplara göre karşılaştırıldığında (gruplar arası karşılaştırma) deney ve kontrol grubu arasında ön test puanları açısından istatistiksel açıdan anlamlı farklılık yok iken; son test puanları açısından deney grubu lehine anlamlı farklılık olduğu görülmüştür. Okuduğunu anlama puanları açısından bakıldığında farklı ölçüm zamanlarında elde edilen puanlar (ön test, son test) gruplara göre karşılaştırıldığında (gruplar arası karşılaştırma) deney ve kontrol grubu arasında ön test puanları açısından istatistiksel açıdan anlamlı farklılık yok iken; son test puanları açısından deney grubu lehine anlamlı farklılık olduğu görülmüştür. Öğrencilerin kavram odaklı okuma öğretimi hakkında görüşlerine ilişkin elde edilen sonuçlar incelendiğinde ise, deney grubundaki öğrencilerin kavram odaklı okuma öğretiminden yararlanılmasına ilişkin görüşleri genelde olumlu yönde olduğu görülmüştür.

Anahtar Kelimeler: Okuma, okuma motivasyonu, okuduğunu anlama, kavram odaklı okuma öğretimi.

Abstract:
This study explores the influences of concept oriented reading instruction on reading motivation and reading comprehension. Research took place in an elementary school in Burdur, Turkey, during 2014-2015 spring term. The study's participants were fourth-grade students (N=52) from 2 classrooms. Measures of reading comprehension and reading motivation were given before and immediately after the 12 week intervention to children in CORI. Quasi-Exprimental design was implemented to investigate the effects of concept oriented reading instruction. One classroom was defined as control group randomly and other classroom was experimental group. In experimental CORI class instruction was given by the researcher. Besides, classroom teacher maintained the traditional instruction in control group. To define demographic features of the participants, personal information form was used. Other researsch data was gathered with reading motivation scale and reading comprehension test. Semi structured interviews were also implemented according to specify the views of participants about CORI classroom. Multivariate analysis of variance (MANOVA), analysis of variance (ANOVA), independent samples t-test, dependent samples t-test and content analysis are statistical procedures used to analyse the research data. According to findings, participants in CORI class showed significantly higher reading motivation and reading comprehension scores than traditional class according to measurement time and instruction type and also measurement time and group interaction. Also according to impact analysis, pre-test results of reading motivation scale points didn't show a significant difference in both two groups (intergroup comparison), but according to post-test results of reading motivation scale, points were increased significantly in experimental group. Reading comprehension achievement points of participants achieved from pre and post tests compared based on two groups (intergroup comparison). In terms of this comparison, there was no significant difference between experimental group and control group in pre-test points however experimental group points were significantly higher than the control group in post-test results. According to content analysis, participant's views about CORI implemented in Turkish course was more specifically favourable than the participants in traditional class.

Key Words: Reading, reading motivation, reading comprehension, concept oriented reading instruction.