Müzik etkinliklerinin kaynaştırma öğrencilerinin sosyal kabul düzeylerine etkisi
The effect of music activities on the social acceptance level of the inclusive students
Yazar: EZGİ TEKGÜL
Danışman: PROF. NEZİHE ŞENTÜRK
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Güzel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı / Müzik Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Müzik = Music
Dizin: Etkinlik = Efficiency ; Eğitim etkinliği = Effectiveness of training ; Kaynaştırma eğitimi = Inclusive education ; Müzik eğitimi = Music education ; Sosyal kabul = Social acceptance

Özet:
Her birey, eğitimde fırsat eşitliği ilkesinden hareketle aynı eğitim hakkına sahiptir. Türkiye'de mevzuat gereği, eğitim çağına gelmiş tüm öğrenciler aynı imkânlar dâhilinde eğitim görmektedir. Zorunlu temel eğitim sürecinde, öğrencilerin sahip oldukları bireysel farklılıklar göz önünde bulundurulmakta, eğitsel düzenlemeler yasalarla belirlenmektedir.  Türkiye'de, yetersizlikten etkilenmiş öğrencilerin eğitimlerine ilişkin uygulamalar birlikte ve ayrı eğitim olarak yürütülmektedir. Araştırmalar, birçok gelişmiş ülkede Türkiye'deki uygulamaları destekler nitelikte uygulamalar olduğunu ortaya koymaktadır. Birlikte eğitim ortamları, hem normal gelişim gösteren öğrenciler, hem de yetersizlikten etkilenmiş öğrenciler için oldukça eğitici ve öğretici alanlardır. Birlikte eğitim ortamında yürütülen eğitsel faaliyetler, içerikte ve uygulamada, öğrencilerin tüm gelişimsel özellikleri düşünülerek planlanmalıdır. Bu doğrultuda, tüm disiplinlerden destek alınması eğitim-öğretimin verimliliğini arttırmaktadır. Bir disiplin olarak eğitim-öğretim sürecinde geniş yer tutan müzik sanatı, bireyin duygu ve düşüncelerini seslerle anlatımı temeline dayanır. Kendini ifade edebilen bireyler, sosyal ilişkilerinde genellikle başarılı olan bireylerdir. Bu bağlamda müzik, bireyin sosyal bir çevrede var olabilmesi ve bulunduğu sosyal çevreyi kabullenebilmesi noktasında olumlu yönde etki edeceği düşünülebilir bir sanat dalıdır. Araştırmanın amacı; müzik sanatının sosyal ve duyuşsal gelişimi destekleyici özelliğinden yararlanarak, normal gelişim gösteren öğrencilerin sosyal kabul düzeylerine etkisini saptamaktır. Bu çalışma, kaynaştırma sınıflarında gerçekleştirilen müzik etkinliklerinin sosyal kabul düzeyine etkisinin ölçüldüğü deneysel, sınıf öğretmenlerinden sosyal kabul düzeyleri ile ilgili görüşlerin alındığı, tarama modelinde betimsel bir çalışmadır. Araştırmanın çalışma grubunu Ankara ilinde Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı bir ilkokulda 4. sınıfa devam eden, normal gelişim gösteren öğrenciler ve bu öğrencilerin sınıf öğretmenleri oluşturmaktadır.  Araştırmanın sonucunda, kaynaştırma sınıflarında öğrenim gören normal gelişim gösteren öğrencilerin, kaynaştırma öğrencilerine yönelik sosyal kabul düzeylerinde olumlu yönde artış olduğu görülmüştür. Grup çalışmaları ve öğrencilerin aktif bir şekilde becerilerini ortaya koyabildiği müzik etkinlikleri, sosyal kabul düzeyine olumlu yönde etki etmiştir. Araştırmanın sonucundan hareketle, kaynaştırma sınıfları ve eğitsel etkinliklere ilişkin öneriler geliştirilmiştir.

Anahtar Kelimeler: Müzik Eğitimi, Sosyal Kabul, Kaynaştırma Eğitimi

Abstract:
Every individual has the right of education based on the principle of equal opportunity in education. Within the framework of legislation all the students who have reached school age in Turkey are educated with the same opportunities. In the compulsory basic education process, individual differences of the students are taken into consideration and educational arrangements are determined by law.  In Turkey, the applications related to education of handicapped students are carried out together and separate. Researches reveal that there are similiar applications in many developed countries. Co-educational settings are highly educational and instructive areas for both normally developing students and students affected by disability. Educational activities carried out in an co-educational setting should be planned in terms of content and practice, considering all the developmental characteristics of the students. Accordingly, getting support from all disciplines increases the efficiency of education. As a discipline, the art of music which has a large place in education and training process, is based on the expression of individual's feelings and thoughts with sounds. Individuals who can express themselves are usually the ones who are successful in their social relationships. In this context, music is a branch of art that can be considered to have a positive effect on individual's existence in a social environment and the acceptance of social environment in which s/he is located. The aim of this study is to investigate the effect of music arts on the social acceptance levels of students with normal development by benefiting from the support of social and affective development of music art. This study is a both experimental study in which the effect of music activities to be performed in inclusive classes on the social acceptance level of normal developing students is measured, and a descriptive survey model in which opinions about social acceptance levels of these students are received from their classroom teachers. The study group of the research consists of students who are in the 4th grade in a primary school affiliated to the Ministry of National Education in Ankara and normal developing students and their classroom teachers. As a result of the research, it was observed that there was a positive increase in the social acceptance levels of the students who showed normal development in inclusive classes. Group activities and music activities, in which students can actively demonstrate their skills, positively affected the level of social acceptance. Based on the results of the research, suggestions for inclusive classes and educational activities have been developed.

Key Words: Music Education, Social Acceptance, Inclusive Education