Obstruktif uyku apne sendromlu hastalarda egzersizin etkisi
Effect of exercise in the patients with obstructive sleep apnea syndrome (OSAS)
Yazar: YEŞİM SALIK ŞENGÜL
Danışman: DOÇ. DR. SEVGİ ÖZALEVLİ
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2008
Konu: Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon = Physical Medicine and Rehabilitation
Dizin: Egzersiz = Exercise

Özet:
Amaç: Obstruktif Uyku Apne Sendromlu (OUAS) hastalarda egzersiz programının akciğer fonksiyonları ve yorgunluk parametreleriyle birlikte uyku yapısı ve yaşam kalitesi üzerine etkilerinin değerlendirilmesi.Yöntem: Çalışmaya hafif-orta şiddetli yaş ortalaması 51.20±7.60yıl olan, 20 OUAS hastası kontrol ve egzersiz grubu olarak alındı. Kontrol grubuna standart tedavi (medikal tedavi ve diyet), deney grubuna ise bu tedaviye ek olarak egzersiz programı uygulandı. Solunum, gevşeme ve aerobik karakterde egzersizlerden oluşan program 12 hafta boyunca, haftada 3 kez uygulandı. Her iki grup 12 haftanın sonunda klinik ve laboratuar ölçümler ile değerlendirildi. Değerlendirmede, egzersiz kapasitesi için bisiklet ergometresi testi, akciğer fonksiyonları için solunum fonksiyon testi, solunum kas kuvveti için inspiratuar ve ekspiratuar ağız içi basınç ölçümleri, antropometrik ölçümler, apne-hipopne indeksi (AHİ) ve uykuya ait diğer parametrelerin ölçümünde polisomnografi kayıtları, yaşam ve uyku kalitesi için, SF-36 Yaşam Kalitesi Anketi ve Uyku Anketinin Fonksiyonel Sonuçlarının Türk versiyonu (FOSQ-tr), gün içinde genel uykululuk halini ölçmek için Epworth Uykululuk Skalası (EUS) kullanıldı.Bulgular: Kontrol grubunda 12 haftalık izlem öncesi ve sonrası tüm ölçüm parametreleri aynı bulundu. Egzersiz grubunda, antropometrik ve solunum ölçüm parametrelerinde değişiklik saptanmazken (p>0.05), egzersiz kapasitesinde, AHİ, yaşam ve uyku kalitesinde önemli düzelmeler saptandı (p<0.05). İzlem sonrası egzersiz grubundaki bu artışların iki grup arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farka neden olmadığı gösterildi (p>0.05)Sonuç: Egzersiz eğitimi, hafif-orta şiddetli OUAS'lı hastaların antropometrik özelliklerinde ve akciğer fonksiyonlarında değişikliğe neden olmazken yaşam kalitesi, egzersiz kapasitesi ve uyku yapısında önemli iyileşmeler sağlamaktadır.Anahtar Kelimeler: Hafif-orta şiddetli OUAS, solunum ve egzersiz.

Abstract:
Objectives: The aim of the study was to assess the effect of exercise on pulmonary functions, fatigue parameters among sleep structure and quality of life in patients with obstructive sleep apnea syndrome (OSAS)Methods: Twenty patients with mild to moderate OSAS with mean age of 51.20 ± 7.60 years were included in the study either as exercise or control group. The control group received standard treatment (medical treatment and diet) whereas the exercise group received exercise training in addition to the standard treatment. Exercise program consisting of breathing, relaxation and aerobic exercises (as to supplement standard treatment) was applied 3 days weekly for 12 weeks. Two groups were assessed through clinical and laboratory measurements after 12 weeks. In the evaluations bicycle ergometer test was used for exercise capacity, pulmonary function test for pulmonary functions and maximal inspiratory-expiratory pressure for ventilatuar muscle strength, polysomnography for apnea hypopnea index (AHI) and sleep parameters, Functional Outcomes of Sleep Questionnaire (FOSQ) and SF-36 Quality of Life Questionnaire for quality of sleep and quality of health, and Epworth Sleepiness Scale (ESS) for daytime sleepiness, and anthropometric measurement.Results: For the control group, the outcomes prior to and following 12-weeks follow-up period were found to be similar. For the exercise group, no change was found in the anthropometric and respiratory measurements (p>0.05) whereas significant improvements were found in exercise capacity, AHI, quality of sleep, and quality of life (p<0.05). After the follow-up period, it was shown that improvement in the exercise group didn?t lead to a statistically significant difference between the two groups (p>0.05).Conclusion: Exercise training appears not to change anthropometric characteristics and respiratory functions while it improves structure of sleep, quality of life and exercise capacity in the patients with mild to moderate OSAS.Key words: Mild to moderate Obstructive sleep apnea syndrome (OSAS), breathing and exercise.