Değişim ajanı öğretmenlerin okulda değişimi etkileyen faktörlere ilişkin görüşleri
Opinions of change agents teachers on factors affecting change in school
Yazar: DERYA KIRBIYIK
Danışman: PROF. DR. ŞÖHEYDA GÖKTÜRK
Kocaeli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Kamu Yönetimi = Public Administration ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Araştırmacı öğretmen = Teacher as researcher ; Eğitim liderliği = Education leadership ; Eğitim reformları = Education reforms ; Planlı değişim = Planned change

Özet:
Günümüzün değişim hızına ayak uydurmaya çalışan eğitim kurumları için eğitim reformlarının başarısı, bu reformların önemli bir parçası olarak görülen öğretmenlerin, değişimle başa çıkma becerilerini ve istekliliklerini gerektirmektedir. Dolayısı ile eğitim örgütlerinde başarılı değişim süreçleri için görüşlerine başvurulması gereken unsurların başında değişim ajanı/katalizörü olan öğretmenler gelmektedir. 'Değişim ajanı' terimi, bir organizasyonun içinde veya dışında, o organizasyonun nasıl işlediğini başarılı bir şekilde dönüştürme kapasitesine veya fırsatına sahip olan bireyleri ifade etmektedir. En etkili değişim ajanları, diğerlerinin yöneldiği kişiler olarak tanımlanmaktadır. Bu nedenle bu çalışmada içsel değişim ajanı olan öğretmenlerin okullarda değişimi engelleyen ve destekleyen faktörlere ilişkin görüşlerini tespit etmek; dolayısıyla okullarda değişimin daha kolay hayata geçirilebilmesi için uygun şartların oluşturulmasına ışık tutmak amaçlanmıştır.

Yapılan araştırma nitel araştırma desenlerinden durum çalışması deseniyle tasarlanmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu amaçsal örnekleme yöntemlerinden ölçüt örnekleme ile seçilen dört okulda görev alan 9 değişim ajanı öğretmen oluşturmaktadır. Araştırmanın verileri görüşme yöntemiyle toplanmış, içerik analizi ile çözümlenmiştir. Araştırmada yapılan analizlere göre; "öğrenci profili", "öğretmenin güçlendirilmesi", "öğretmen özelliklerinin etkisi", "değişim süreci", "okul çevresi ve paydaşlar" ve "tek beden gömlek anlayışı" olmak üzere altı ana tema, 18 kategori ve bu kategorilerin altında da 11 ayrı alt kategori elde edilmiştir. Sonuç olarak, değişim ajanı öğretmenlerin eğitimsel reform sürecinde değişimi kolaylaştırıcı faktörler olarak ücretsiz ders kitaplarının sağlanması, teknolojik alt yapının ve öğretmenlere verilen hizmetiçi eğitimlerin arttırılması ile karşılaştıkları olumlu idareci ve meslektaş tutumlarını; zorlaştırıcı faktörler olarak reformun planlaması, planların uygulanabilirliği ile öğretmenlerin ikna edilmesindeki yetersizlikleri, okullar ile öğrencilerin eşit imkânlara sahip olmaması ve öğretmenlerin güçlendirilmesindeki eksiklikler konularının belirtildiği görülmüştür.

Abstract:
The success of educational reforms for educational institutions trying to keep up with today's pace of change requires the skills and willingness of teachers, who are seen as an important part of these reforms, to cope with change. Therefore, teachers who are change agents/catalysts come first among the factors whose opinions should be sought for successful change processes in educational organizations. The term 'change agent' refers to individuals inside or outside of an organization who have the capacity or opportunity to successfully transform how that organization operates. The most effective change agents are defined as those to whom others turn. For this reason, in this study, to determine the opinions of teachers who are agents of internal change about the factors that prevent and support change in schools; therefore, it is aimed to shed light on the creation of suitable conditions for the change in schools to be implemented more easily.

The research was designed with the case study pattern, one of the qualitative research designs. The study group of the research consists of 9 change agent teachers working in four schools selected by criterion sampling, one of the purposive sampling methods. The data of the research were collected by interview method and analyzed by content analysis. According to the analyzes made in the research; Six main themes, 18 categories, including "student profile", "teacher empowerment", "the effect of teacher characteristics", "change process", "school environment and stakeholders" and "one-size-fits-all", and 11 separate sub-categories under these categories. category was obtained. As a result, change agent teachers' positive managerial and colleague attitudes that they encountered with the provision of free textbooks, the increase in technological infrastructure and in-service training given to teachers as factors facilitating change in the educational reform process; The planning of the reform, the applicability of the plans and the inadequacy of convincing teachers, the lack of equal opportunities for schools and students, and the deficiencies in empowering teachers were stated as complicating factors.