Orta Asya devletleri arasındaki ilişkilerde su yönetimi meselesi
The issue of water resources management in relations between Central Asian states
Yazar: AİDANA NURTAZA
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ TURGAY DÜĞEN
Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Avrasya Araştırmaları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Bölgesel iş birliği = Regional cooperation ; Orta Asya ülkeleri = Central Asia countries ; Su = Water ; Su kaynakları = Water resources ; Su sorunu = Water problem ; Su yönetimi = Water management ; Uluslararası ilişkiler = International relations ; Uluslararası iş birliği = International cooperation ; Uluslararası sular = International waters

Özet:
Bu çalışma, Orta Asya devletlerinin sınıraşan nehirler meselesine yönelik yaklaşımlarını incelemektedir. Orta Asya ülkelerinin su ve enerji politikalarının analizine dayalı olarak, mevcut anlaşmaların ve önlemlerin sınır aşan nehirler sorununun çözümüne etkisi analiz edilmektedir. Bölgesel su kaynaklarının analizinden hareketle, bölge ülkelerinin uluslararası su yolları üzerindeki etkileşimleri değerlendirilmiş ve su sorunlarının çözümünde uluslararası deneyimler incelenmiştir.
Son yıllarda artan çevre sorunları, su sorunlarını devletler arası anlaşmazlıklarda gündemin en önemli maddesi haline getirmiştir. Sınıraşan su kaynaklarının kullanılması sorunu, saf bir kaynak sorununun ötesine geçmiş ve yoğun bir şekilde politize edilmiştir. Bu, Orta Asya ülkeleri arasındaki ilişkilerin karmaşık doğası ve her şeyden önce devletlerin karşılıklı taviz verme konusundaki isteksizliklerinden kaynaklanmaktadır. Öte yandan ülkelerin siyasi ve ekonomik sistemlerinin istikrarsız olduğu koşullar da siyasi rekabeti körüklemektedir. Bu bağlamda, suyun stratejik bir kaynak olduğu ve aynı zamanda Orta Asya'nın sürdürülebilir kalkınmasının temeli olduğu dikkate alındığında, sınır ötesi su kullanımının çözümünün bölgesel işbirliği arayışlarının ana dinamiği olacağı öngörülebilir. Orta Asya'da sınıraşan sular konusu bölge devletleri arasında siyasi, ekonomik ve güvenlik boyutları da olan bir konudur.
Bununla birlikte, Orta Asya'daki su durumuyla ilgili belirli bir iyimserlik de vardır. Gerçek şu ki, tarihsel deneyimin gösterdiği gibi, su sorunları er ya da geç çözülmektedir. Bunun yolu da işbirliği ve ekonomik bütünleşmeden geçmektedir.

Abstract:
This study examines the approaches of Central Asian states to the analysis of transboundary rivers. Based on the analysis of the water and energy policies of the Central Asian countries, the impact of existing agreements and measures on the solution of the transboundary rivers problem is analyzed. Based on the analysis of regional water resources, the interaction of the countries of the region on international waterways has been evaluated and international experience in solving water problems has been examined.
Increasing environmental problems in recent years have made water problems the most important item on the agenda in interstate disputes. The problem of using transboundary water resources goes beyond a pure resource issue and has been heavily politicized. This is determined by the complex nature of relations between the Central Asian countries and, above all, by their unwillingness to make mutual concessions. On the other hand, in the conditions of the instability of the political and economic systems of the countries, it fuels political competition. In this context, considering that water is a strategic resource and at the same time the basis of the sustainable development of Central Asia, it can be predicted that the solution of cross-border water use will be the main dynamic of the search for regional cooperation. The issue of transboundary waters in Central Asia is an issue that also has political, economic and security dimensions between the states of the region.
However, there remains a certain optimism regarding the water situation in Central Asia - the fact is that, as historical experience has shown, water problems are resolved sooner or later. The way to this is through cooperation and economic integration.