Öğretmen adaylarının sosyotropik-otonomik kişilik özellikleri ile bağışlama eğilimlerinin incelenmesi
Investigation of sociotrophic-autonomic personal traits and the forgiveness tendency of teacher candidates
Yazar: EYYUP AKDEMİR
Danışman: DOÇ. DR. ZÜLAL ERKAN
Mersin Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Aday öğretmenler = Candidate teachers ; Bağışlama = Forgiveness ; Eğitim psikolojisi = Education psychology ; Kişilik özellikleri = Personality traits ; Sosyotropik özellik = Sociotrophic personality ; Özerk ilişkisel benlik = Autonomous-relational Self ; Özerklik = Autonomy ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Bu araştırmanın amacı, öğretmen adaylarının sosyotropik-otonomik kişilik özellikleri ve bağışlama eğilimleri arasındaki ilişkilerin incelenmesi ve sosyotropik otonomik kişilik özellikleri ve bağışlama eğiliminin cinsiyet, yaş ve medeni durum değişkenlerine göre farklılaşmasının incelenmesidir. 
Araştırmanın örneklemini 2017-2018 eğitim-öğretim yılında Mersin Üniversitesinde formasyon eğitimi görmekte olan 548 (401 kadın, 147 erkek) öğretmen adayları oluşturmaktadır. Bu araştırmada Kişisel Bilgi Formunun yanı sıra, Sosyotropi-Otonomi Ölçeği ve Heartland Bağışlama Ölçeği olmak üzere toplam da 2 ölçme aracı kullanılmıştır. Araştırmada öğretmen adaylarının Sosyotropik-Otonomik Kişilik Özellikleri ve Bağışlama Eğilimleri arasındaki ilişkiyi belirlemek amacıyla "Pearson Momentler Çarpımı Korelasyon Katsayısı" kullanılmıştır. Araştırmaya katılan öğretmen adaylarının bağışlama eğilimleri üzerinde sosyotropik-otonomik kişilik özelliklerinin yordayıcı rolünü hesaplamak amacıyla da "Çoklu Doğrusal Regresyon Analizi" kullanılmıştır. Demografik değişkenler ile ilişkileri incelmek amacıyla ise Çok Yönlü Varyans Analizi (MANOVA), Tek Yönlü Varyans Analizi (ANOVA) ve İlişkisiz Gruplar İçin t Testi kullanılmıştır. 
Araştırma bulgularına göre, sosyotropik kişilik özelliği ile bağışlama eğilimi arasında anlamlı ve negatif yönlü zayıf bir ilişki olduğu aynı zamanda bağışlamanın alt boyutlarından kendini bağışlama ve durumu bağışlama aralarında da anlamlı ve negatif yönlü zayıf ilişkileri olduğu görülmüştür. Otonomik kişilik özelliği ile bağışlama arasında ise anlamlı bir ilişkinin bulunmadığı ancak alt boyutlardan kendini bağışlama ile arasında anlamlı ve pozitif yönlü zayıf bir ilişki bulunduğu anlaşılmaktadır. Bağışlamanın alt boyutlarından biri olan diğerini bağışlama ile ne sosyotropik ne de otonomik kişilik özellikleri arasında anlamlı bir ilişki tespit edilememiştir. Sosyotropik-otonomik kişilik özelliğinin bağışlama eğilimini yordamasına ilişkin sonuçlara bakıldığında sosyotropik kişilik özelliğinin bağışlama eğilimini düşük oranda yordadığı, otonomik kişilik özelliğinin ise bağışlama eğilimini yordamadığı sonuçlarına ulaşılmıştır. Demografik değişkenler ile ilişkilere bakıldığında ise cinsiyete göre sosyotropik-otonomik kişilik özellikleri ve bağışlama eğiliminin farklılık göstermediği, yaş değişkenine göre sosyotropi-otonomik kişilik özelliklerinin farklılık göstermediği ancak bağışlama eğiliminin anlamlı olarak farklılık gösterdiği; yaş ilerledikçe öğretmen adaylarının daha bağışlayıcı oldukları, medeni durum değişkenine göre ise sosyotropik-otonomik kişilik özelliklerinin farklılık göstermediği ancak bağışlama eğiliminin anlamlı olarak farklılık gösterdiği; evli öğretmen adaylarının bekar öğretmen adaylarına göre daha bağışlayıcı oldukları sonuçlarına ulaşılmıştır. Elde edilen bulgular tartışılarak uygulamalara ve gelecek uygulamacılara yönelik önerilerde bulunulmuştur.
Anahtar Kelimeler: Öğretmen adayları, Bağışlama, Sosyotropi, Otonomi, Kişilik Özellikleri,
Danışman: Doç. Dr. Zülal ERKAN, Mersin Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Anabilim Dalı, Mersin.

Abstract:
The purpose of this study is to investigate the relationship between the personal traits and the forgiveness tendency of teacher candidates and to investigate the differentiation of sociotrophic and autonomic personal traits and the forgiveness tendency according to gender, age, and marital status variables. 
548 (401 Female, 147 Male) teacher candidates taking formation training in Mersin University in 2017-2018 academic year form the sample of the study. In this study, in addition to "Personal Information Form", a total of 2 measurement tools were used, including Sociotropy-Autonomy Scale and Heartland Forgiveness Scale. In the research, "Pearson Product Moment Correlation Coefficient" was used to determine the relationship between teacher candidates' Sociotrophic-Autonomic Personality Traits and Forgiveness Tendency. "Multiple Linear Regression Analysis" was used to figure out the predictive role of Sociotrophic-Autonomic personality traits over forgiveness tendency of teacher candidates participating in the research. Multivare Analysis of Variance(MANOVA), One Way Analysis of Variance (ANOVA) and t Test for Unrelated Groups were used to examine the relationships with demographic variables.
According to research findings, it has been observed that there is a meaningful, negative directional and weak correlation between sociotrophic personal trait and forgiveness tendency, also as between self-forgiveness and forgive the condition which are sub-dimensions of forgiveness. It has been understood that there is not a meaningful correlation between autonomic personality trait and forgiveness, but there is a meaningful, positive directional and weak correlation between autonomic personality trait and self-forgiveness, one of the sub-dimensions. It could not be identified that there is a meaningful correlation between forgiveness the other and neither sociotrophic nor autonomic personality trait. When looked at the results related with sociotrophic-autonomic personality predicting the forgiveness tendency, it has been achieved that sociotrophic personality trait predicted the forgiveness tendency at low rate and autonomic personality trait did not predict forgiveness tendency. When looked at the relationships with the demographic variables, sociotrophic-autonomic personality trait and forgiveness tendency were not different according to gender; sociotrophic-autonomic personality traits were not different according to age variable; however, forgiveness tendency was significantly different as the age rises, teacher candidates become more forgiving; according to the marital status variable, sociotrophic-autonomic personality characteristics did not differ; however, forgiveness tendency is significantly different; the results showed that married teacher candidates were more forgiving than single teacher candidates. The findings were discussed and recommendations were made for the applications and future practitioners.
Key Words: Teacher Candidates, Forgiveness, Sociotrophy, Autonomy, Personality Traits
Supervisor: Associate Professor Zülal ERKAN, Mersin University, Department of Educational Science, Mersin