Karayaka ırkı koyunlarda fizyolojik ve morfolojik özelliklerin belirlenmesi
Determination of physiological and morphological properties in the race of karayaka sheep
Yazar: YÜKSEL AKSOY
Danışman: DOÇ. DR. ZAFER ULUTAŞ
Gaziosmanpaşa Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Zootekni Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışma, Üniversitemiz Ziraat Fakültesi Koyunculuk İşletmesinde yürütülen ıslah projesi kapsamında, Tokat'ın çeşitli bölgelerinden getirilen Karayaka ırkı koyunlarda seleksiyon yapılmadan önceki fizyolojik, morfolojik özelliklerin ve ırk vasıflarının belirlenmesi amacı ile yapılmıştır. Araştırma materyalini, 152 baş Karayaka koyunu ve bunların 2006?2007 doğum sezonunda doğurmuş oldukları 158 baş Karayaka kuzusu oluşturmuştur. Araştırmada kuzuların çeşitli dönem canlı ağırlıkları, vücut ölçüleri, günlük canlı ağırlık artışları, yaşama güçleri ve Karayaka koyunlarının bazı döl verim özellikleri incelenmiştir. Karayaka koyunlarında döl verim özelliklerinden kısırlık oranı, doğum oranı ikizlik oranı, yavru atma oranı, koç altı koyun başına kuzu sayısı ve doğuran koyun başına kuzu sayısı değerleri sırasıyla %5,93, %89,48, %16,18, %0,65, 1,03 ve 1,16 olarak bulunmuştur. Kuzularda yaşama gücü 56. gün ve 140. günde sırasıyla %94,93 ve 94,30 olarak tespit edilmiştir. Her iki dönemde de tekiz kuzuların ikizlere, dişilerin erkeklere göre daha yüksek yaşama gücüne sahip olduğu tespit edilmiştir. Karayaka kuzularında doğum, 8 ve 20 haftalık yaşta vücut ölçülerine ait ortalamalar sırasıyla cidago yüksekliği 36,50±0,22 cm, 45,48±0,36 cm ve 51,93±0,35 cm, vücut uzunluğu 33,19±0,25 cm, 54,03±0,54 cm ve 66,20±0,52 cm, göğüs genişliği 7,84±0,13 cm, 15,42±0,19 cm ve 17,32±0,19 cm olarak saptanmıştır. Karayaka kuzularının doğum, 8 haftalık ve 20 haftalık yaştaki canlı ağırlık ortalamaları sırasıyla 3,77±0,05 kg, 13,91±0,23 kg ve 24,81±0,37 kg olarak tespit edilmiştir. Ana yaşı, cinsiyet ve doğum tipinin doğum ağırlığı üzerine etkisi önemli (P<0,05) bulunurken, ana yaşının kuzularda çeşitli dönem canlı ağırlıkları üzerine etkisi önemsiz (P>0,05) bulunmuştur. Sonuç olarak Karayaka koyunlarında tüm özelliklerde gözlenen geniş varyasyon bu ırkın ıslah yoluyla geliştirilebileceğini göstermektedir.Anahtar kelimeler: Koyun, Karayaka, Kuzu, Döl verimi, Yaşama gücü

Abstract:
This study was carried out in order to determine the morphological, physiological and breed characteristics of the unselected Karayaka sheep which are brought into sheep farm of Agriculture Faculty of Gaziosmanpaşa University from various districts of Tokat for a part of the breeding project. Data were collected from 158 Karayaka lambs of 152 Karayaka sheep which were born during 2006-2007 birth season. In this study, the live weights, body measurements, the daily live weight gains and survival rates of the lambs in various periods and reproductive traits of Karayaka ewes were investigated. The averages of reproductive traits of Karayaka sheep such as sterility, fertility, twins, aborted, fecundity and litter size were 5,93%, 89,48%, 16,18%, 0,65%, 1,03 and 1,16, respectively. The survival rates of lambs is 56th days and 140th were determined as 94,93% and 94,30%, respectively. It was also found that single born lambs have higher survival rate than twins and females have higher survival rate than males on both 8 and 20 weeks age. The average of the body measurements of Karayaka lambs during the birth, 8 and 20 weeks of age were found as in order wither height 36,50±0,22 cm, 45,48±0,36 cm and 51,93±0,35 cm; body length 33,19±0,25 cm, 54,03±0,54 cm and 66,20±0,52 cm; chest width 7,84±0,13 cm, 15,42±0,19 cm and 17,32±0,19 cm. The means of the birth, 8 and 20 weeks age live weight were found as 3,77±0,05 kg, 13,91±0,23 kg and 24,81±0,37 kg, respectively. Although the effects of dam age, sex and birth type were found significant (P<0,05) on the lambs birth weight, the effect of dam age were not significant (P>0,05) on the live weight of lambs in various periods. As a conclusion, observed variation of investigated traits showed that breed characteristics can be improved by applying breeding programme.Key words: Sheep, Karayaka, Lamb, Reproductive Traits, Survival rate