Bir iktidar biçimi olarak devlet kavramı: Erken dönem sovyet sinemasında iktidarın görünümü
The concept of state as a form of power: The appearance of power in the early period of soviet cinema
Yazar: ASLI AĞCAOĞLU
Danışman: YRD. DOÇ. DR. HATİCE YEŞİLDAL
Anadolu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Sahne ve Görüntü Sanatları = Performing and Visual Arts ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Devlet = State ; Devlet kuramı = State theory ; Film = Film ; Sinema = Cinema ; Sosyalist toplumlar = Socialist societies ; Sosyalizm = Socialism ; Sovyetler Birliği = Soviet Union ; İktidar = Government

Özet:
Kavramlar, anlamlarını içinde oluştukları toplumsal ilişkiler üzerinden kazanmaktadır. Bu kavramlardan biri olan devletin, anlam kazandığı toplumsal ilişkilerle bağı koparıldığı oranda, nitelediği alanın kapsamı ve kullanım alanı muğlaklaşmaktadır. Bu nedenle, devlete ilişkin yaklaşımlar ve tartışmalar somut zeminle arasındaki mevcut bağ koparılmadan oluşturulmalıdır. 
Bu çalışmada, devlet kavramının nitelediği iktidar biçiminin çerçevesi ve kavramın kullanım alanı tartışılmaktadır. Kavramın çerçevesi devletin kökeni, devleti ortaya çıkaran koşullar ve devletin ele alınma biçimlerine referansla tanımlanmıştır. Kullanım alanı ise, literatüre dayanarak çizilmeye çalışılan kavramsal çerçevenin, iki temel üzerinden değerlendirilmesi yoluyla tartışılmıştır. İlk olarak, Marksist kuramın temel kavramları ve somut bir zemin sunması adına Sovyet Rusya tarihine referansla, sosyalist devlet kavramı üzerine bir tartışma yürütülmeye çalışılmıştır. İkinci olarak, iktidar-sinema ilişkisi ve Sovyet Rusya tarihinde sinemaya verilen önem dolayısıyla, kültür ve eğitim politikaları üzerinden, erken dönem Sovyet sineması değerlendirilmiştir. Bu çerçevede, kuramsal tartışmaların somut bir zeminde yürütülmesi adına, Sovyet sinemasının erken döneminden yedi film, çalışmada devlet kavramı için çizilen çerçeve üzerinden analiz edilmiştir. 
Anahtar Kelimeler: Devlet, sosyalist devlet, sinema sosyolojisi, Sovyet Rusya, Sovyet sineması

Abstract:
Concepts acquire their meanings through the social relations in which they exist.  Breaking the bond between the social relations and the state as a concept results in the ambiguity of the scope which is characterized by the state and the area of concept's usage. Therefore, approaches and discussions, related with the state, must be formed without breaking the existing bond.  
In this study, the frame of the power form indicated by the state and its scope of usage were discussed. The framework of the concept was defined with references to the origin and the approaches addressing the state as well as circumstances creating it. Its scope of usage was discussed via verifying conceptual framework by referring literature on two basis. Firstly, the discussion was constructed on socialist state through the basic concepts of Marxist theory and the history of Soviet Russia as a concrete base. Secondly, together with the relation between cinema and power, the early period of Soviet cinema were evaluated via policies of culture and education in Soviet Russia because of the importance given to the cinema. Within the constructed framework for the concept of state, seven movies from early period of the Soviet cinema were analyzed in order to maintain theoretic discussion upon the concrete basis. 
Keywords: State, socialist state, sociology of cinema, Soviet Russia, Soviet cinema