Shakespeare'in Kış Masalı ve Hırçın Kız oyunları ile bu oyunların çağdaş yeniden yazımlarında toplumsal cinsiyet
Gender in Shakespeare's plays "The Winter's Tale" and "The Taming of the Shrew" and their modern re-writings
Yazar: PELİN ARDA DEMİR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ŞENAY KARA
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kadın Araştırmaları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Batı Dilleri ve Edebiyatı = Western Linguistics and Literature
Dizin: Cinsel ayrımcılık = Gender discrimination ; Edebiyat = Literature ; Kadın-erkek eşitliği = Equality of women and men ; Roman = Novel ; Tiyatro oyunları = Theater plays ; Toplumsal cinsiyet = Gender ; Yeniden yazmak = Rewriting ; İdeoloji = Ideology

Özet:
Bireylerin toplumsal hayat içinde kendilerini konumlandırma biçimleri içine doğdukları veya içinde bulundukları kültürlerin toplumsal kodlarıyla yakından ilişkilidir. Ataerkil ideolojinin baskın olduğu toplumlarda var olan cinsiyetler arası eşitsizlik ilişkileriyle bireylerin kendilerine biçilmiş olan toplumsal cinsiyet rollerine uygun davranmaları arasında bir parallellik söz konusudur. Genel olarak bakıldığında, kadın ve erkekler üzerinde belli başlı şekillerde davranmaları yönünde baskı kurulmakta, bu baskı ataerkinin bakış açısından belirlenmektedir. Beklenilen özelliklere uymayan bireyler de toplum nezdinde ötekileştirilmektektedir. Bu çalışmada, William Shakespeare'in Hırçın Kız ve Kış Masalı adlı oyunları ile bu oyunların çağdaş yeniden yazımları olan Sirke Kız ve Zaman Boşluğu adlı romanlar toplumsal cinsiyet perspektifiyle edebiyatta kadın temsillerine ataerki tarafından dayatılan edilgenliğin kırılmasında feminist yeniden yazımların rolünün önemini göstermek amacıyla karşılaştırmalı olarak analiz edilmiştir. Bu bağlamda, oyunlardaki karakterlerin incelenmesi ve yeniden yazımlardaki karakterlerle karşılaştırılması çalışmanın ana eksenini oluşturmuş; aynı zamanda, kaynak metinlerin tarihsel çerçevesi de göz önünde tutulmuştur. İdeoloji, yapısöküm, yeniden yazım kavramlarının üzerinde durulurken bu kavramların kadına ve erkeğe atfedilen toplumsal cinsiyet rolleriyle bağlantısı bahsi geçen eserlerin karşılaştırmalı analizi üzerinden gerçekleştirilmiştir. Bu tez çalışmasının konusu olan oyunlar içinde bulunduğu dönemin toplumsal cinsiyet algısını yansıtırken yeniden yazımları da feminist bir bilinçle yalnızca kadın-erkek arasındaki eşitsizliği değil aynı zamanda ekonomik, ırksal, cinsel kimlik gibi diğer eşitsizlik ilişkilerine de yer verdiği için seçilmiştir; çalışmanın odağında toplumsal cinsiyet meselesi yer almaktadır.

Anahtar Kelimeler: İdeoloji, Ataerki, Toplumsal Cinsiyet, Eşitsizlik, Yeniden Yazım, Edebiyat

Abstract:
The way individuals position themselves within the social life correlates with the social codes of cultures they were born or reside in. There is a parallelism between the sex inequality in societies in which the patriarchal ideology is dominant and the way individuals behave in line with the attributed gender roles. In broad strokes, women and men are exercised control to make them behave in a specific way and this very control is defined by patriarchy. People who do not possess the expected qualities are marginalized. In this study, the plays The Taming of the Shrew and The Winter's Tale by William Shakespeare and their modern re-writings, namely, Vinegar Girl and The Gap of Time have been analyzed comparatively with a perspective on gender in order to show the importance of feminist re-writings in eliminating the passivity imposed on women by patriarchy in literature. In this sense, analyzing the characters in the plays and comparing them with the ones in re-writings composed the essence of this study while the historical frame of the source texts was also taken into account. While concepts such as ideology, deconstruction, re-writing were emphasized, their relations with gender roles were dwelt upon via the comparative analysis of the afore-mentioned literary works. These plays have been chosen because not only do they reflect the gender perception of their time but also their re-writings include the inequality between men and women together with various other forms of inequality like economical, racial and sexual identity with a feminist awareness; gender issue is the main focus of the study.

Keywords: Ideology, Patriarchy, Gender, Inequality, Re-writing, Literature