Onkoloji kliniğine yatan hastalarda oral mukozit gelişme sıklığı ve etkileyen faktörler
The prevalance of oral mucositis inpatient oncology clinic  and the effecting factors
Yazar: AYŞE YACAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SERPİL İNCE
Akdeniz Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Ağız hastalıkları = Mouth diseases ; Hemşirelik = Nursing ; Kanser hastaları = Cancer patients ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Stomatit = Stomatitis ; Yatan hastalar = Inpatients

Özet:
Amaç: Araştırma, Sağlık Bilimleri Üniversitesi Antalya Eğitim ve Araştırma Hastanesi Tıbbi Onkoloji Kliniğinde yatan hastalarda oral mukozit (OM) gelişme durumlarını, kullanılan ağız bakım uygulamalarını hastaların kullanım düzeylerini belirlemek amacıyla tanımlayıcı olarak yapıldı.
Yöntem: Araştırma tıbbi onkoloji kliniğinde Şubat 2018 ve Ağustos 2018 tarihleri arasında klinikte yatan 387 hasta ile gerçekleştirildi. Veriler "Hasta Tanıtım Formu" ve "Günlük Hasta Değerlendirme Formu" ile toplandı. Verilerin analizi SPSS paket programında yapıldı; bulgular sayı ve yüzde ile gösterildi.
 Bulgular: Hastaların yatış gün ortalaması 8±6 (3-47) olarak tespit edildi. Hastaların %22.3' ünde kliniğe yatarken OM varlığı belirlenirken, %10.33 oranında hastanın yatışı sırasına OM geliştiği saptandı. Hastaların %59.7'sinin daha önce OM geçirdiği görüldü. Hastaların %57.9' u ağız bakımını düzenli yapmaktadır. OM gelişmeyen hastalarda ağız bakımını kendisinin yapma oranı daha yüksek iken, yatışı sırasında OM olan hastalarda hemşirenin yapma oranı ve OM gelişenlerde ise yakının yapma oranı daha yüksek bulundu. Yatışı sırasında OM gelişmeyen hastaların KT eğitimi almama oranı %90.9 olup, OM olan ve sonrasında gelişen hastalarda %86.3 olduğu tespit edildi. Gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark gözlenmedi (p=0.172). OM tedavisini düzenli yapma oranı OM olmayan hastalarda daha yüksek olduğu belirlendi (% 68.8).
Sonuç: Hastaların yatış gün sayısının OM var olması durumunda arttığı, OM indeksi yüksek olan hastalarda taburculuk nedenlerinde yoğun bakım ve ölüm oranının daha yüksek olduğu belirlendi. Hemşirelerin yatan hastalarda OM indeksi arttıkça uygulamayı gerçekleştirdiği, hasta yakınlarının üstlendiği durumlarda OM önlemeye ilişkin yapılan uygulamaların düzensizleştiği saptandı.

Anahtar Kelimeler:  Oral mukozit, Kanser, Onkoloji hemşireliği.

Abstract:
Objective: The study was carried out as a descriptive study to determine oral mucositis (OM) development status, oral care practices and the level of patients' use in the patients who were admitted to the Medical Oncology Clinic of Antalya Education and Research Hospital, Health Sciences University.
Method: The study was conducted in the medical oncology clinic between February 2018 and August 2018 with 387 inpatients. Data were collected with "Patient Information Form" and "Daily Patient Evaluation Form". Data were analyzed using SPSS software; findings were indicated by numbers and percentage. 
Results: The mean day of hospitalization of the patients was 8 ± 6 (3-47). In 22.3% of the patients, OM was determined while 10.33% of the patients developed OM. It was stated that 59.7% of the patients had previously undergone OM. 57.9% of patients make oral care regularly. While the rate of oral care was higher in the patients without OM, it was found that the rate of the nurses doing OM and those who developed OM were higher. The rate of non-OM patients who did not receive chemotherapy education was 90.9% and 86.3% in patients with and without OM during their hospitalization. No statistically significant difference was observed between the groups (p = 0,172). The rate of regular OM treatment was higher in patients without OM (68.8%).
Conclusion: It was determined that the number of hospitalization days increased in patients with OM, and patients with high OM index had higher intensive care and mortality rates. It was evaluated that the nurses performed the application as the OM index increased in inpatients, and the practices related to the OM prevention were irregular when the relatives of the patients took over. 

Key words: Oral mucositis, Cancer, Oncology nursing