Yeni ?Türk? sinemasında milliyetçiliğin ve cinsiyetçiliğin yeniden-üretimi
Regeneration of nationalism and sexism in new ?Turkish? cinema
Yazar: ÖZLEM ÖZDEMİR
Danışman: PROF. DR. SEMİRE RUKEN ÖZTÜRK
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Radyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Radyo-Televizyon = Radio and Television ; Sahne ve Görüntü Sanatları = Performing and Visual Arts
Dizin: Cinsel kimlik = Gender identity ; Milliyetçilik = Nationalism ; Sinema = Cinema ; Türk sineması = Turkish cinema

Özet:
Milliyetçiliğin toplumsal cinsiyetten ayrı olarak anlaşılamayacağı anlayışından hareket ederek, ?Türk? sinemasının son on yılını ele alan bu çalışmada, milliyetçiliğin ve cinsiyetçiliğin nasıl birbirine eklemlenerek yeniden-üretildiği gösterilmektedir. ?Türk? sinemasının sözü geçen döneminin ayırıcı özelliği, Türkiye'de 1990'lı yıllarda başlayan ?kimlik çoklaşması?nın getirdiği söylem mücadelesinin bir uzantısı olarak, birbirine karşıt söylemlerin daha önceki tarihsel süreçlerde hiç olmadığı kadar yan yana gelmesi ve ötekilik kimliklerinin siyasal alanda ve sinemada görünür hale gelmesidir. Bu çalışmada, tam da bu görünürlüğe karşın farklı söylemlerden gelen tepkileri temsil eden ve ağır cinsiyetçi jargonla öne çıkan filmler incelenmektedir.Bu çalışmanın temel savı, milliyetçiliğin cinsiyetçilik ürettiğidir. Bu savı mümkün kılan kuramsal çerçevenin iki önemli dayanağı vardır. Birincisi, milliyetçiliği sadece siyasal bir pratik olarak görmekten çıkarıp, bizi, çokboyutlu ve kültürel bir alana yönlendirerek, milliyetçiliğin toplumsal cinsiyet eksenini görmemizi sağlayan postmodernist, feminist yaklaşımların ve sömürge sonrası eleştirinin bilgi ve iktidar konusundaki epistemolojik tutumlarıdır. İkincisi, herhangi bir toplumsal formasyonu, basit bütünlüklü bir yapı olarak görmenin önüne geçen kültürel hegemonya ve ideoloji tartışmalarıdır.Bu bağlamda, Gemide (Serdar Akar, 1998), onun devamı niteliğinde olan Laleli'de Bir Azize (Kudret Sabancı, 1998), Başka Semtin Çocukları (Aydın Bulut, 2008), Nefes: Vatan Sağolsun (Levent Semerci, 2009) ve Güz Sancısı (Tomris Giritlioğlu, 2009) adlı beş film, söylem analizi yöntemiyle çözümlenerek, milliyetçiliğin ve cinsiyetçiliğin hangi olgu ya da olgular üzerinden, nasıl birbirlerine eklemlenerek yeniden-üretildiği ortaya çıkarılmaktadır.

Abstract:
Covering the last decade of the "Turkish" cinema, this study is based on the fact that nationalism cannot be separated from gender. Accordingly it answers how nationalism and gender are articulated to each other in order to regenerate themselves. The distinctive feature of the "Turkish" cinema during the mentioned period is that the counter rhetoric features come side by side to each other in the earlier historical processes. This situation brought the `identity pluralism? as an extension of the discourse of struggle which started in the 1990s in Turkey and made the identities of otherness visible in politics and cinema. This study argues the movies which represent the reactions from different discourses against this visibility and those outstand with their heavy sexiest jargon.The basic thesis of this work is that nationalism generates sexism. The theoretical framework which makes possible this argument has two important keys. First one is the postmodernist and feminist approaches which make us see the axis of the gender of nationalism and the epistemological attitude of the postcolonial critique on knowledge and power, by removing nationalism from the conception of a political practice and by directing us to a multidimensional and cultural area. Second one is the discussion of ideology and cultural hegemony which discourages to see any social formation as a simple integrated structure.In this context, five movies -Gemide (Serdar Akar, 1998), as a sequel Laleli?de Bir Azize (Kudret Sabancı, 1998), Başka Semtin Çocukları (Aydın Bulut, 2008), Nefes: Vatan Sağolsun (Levent Semerci, 2009) and Güz Sancısı (Tomris Giritlioğlu, 2009)- will be analyzed by the discourse analysis method, and by this way this study will reveal through which facts and how nationalism and gender, re-produced by integrating (articulating) each other.