Bankaların karlılık ve sermaye yeterliliğini etkileyen faktörlerin analizi: Batı Afrika Ekonomik ve Parasal Birliği bankacılık sektörü uygulaması
Analysis of factors influencing bank profitability and bank capital adequacy ratio: Evidence from the West African Economic and Monetary Union banking sector
Yazar: KOKOU ADALESSOSSI
Danışman: YRD. DOÇ. DR. EDA ORUÇ ERDOĞAN
Akdeniz Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Bankacılık = Banking ; İşletme = Business Administration
Dizin: Bankacılık sektörü = Banking sector ; Batı Afrika Ekonomik ve Parasal Birliği = West African Economic and Monetary Union ; Karlılık = Profitability ; Sermaye yeterliliği = Capital adequacy ; Yeterlilik = Sufficiency ; Öz sermaye = Equity capital

Özet:
Bankalar, en önemli mali aracılar olarak ülke ekonomisinde hayati bir rol oynarlar.
Bu çalışma, banka karlılığı, banka sermaye yeterlilik oranı (CAR) etkileyen faktörleri
incelemektedir. Çalışmada, statik ve dinamik panel veri teknikleri kullanılarak, 2006-2014
dönemleri üzerinden Batı Afrika Ekonomi ve parasal Birliği'ni oluşturan sekiz ülkede
faaliyette bulunan 86 bankanın örneklemesinden faydalanılmıştır. Statik çerçevede karlılık ve
CAR modellerinin belirleyenleri için büyüklük etkisi araştırılırken, dinamik çerçeveye zaman
etkisi dâhil edilmiştir.
Banka kârlılığını etkiliyen faktörlere ilişkin sonuçlara bakıldığında, bankaya özgü
faktörlerin yanı sıra banka endüstrisinin (sektörünü) ve makroekonomik faktörlerin
WAEMU'daki kârlılık üzerindeki belirgin etkileri olduğu görülürken, bankaya özgü
faktörlerden Likit Aktif/Toplam Medvuat oranı, Takipteki kredilier oranı hariç diğerleri
anlamsızdır. Ayni zamanda, bankacılık sektöründe daha az rekabet nedeniyle, sonuçlar yıldan
yıla önemli bir kâr kalıcılığını göstermektedir. Banka büyüklüğü etkisinin analizi bankacılık
sektörü ölçek ekonomileri ve olumsuz ölçek ekonomilerini teyit etmektedir. Dinamik model
statik modele göre daha tutarlı anlamlılığı olan ve güçlü etkiye sahip değişkenleri
göstermektedir.
Banka sermaye yeterlilik oranının belirleyicileri ile ilgili sonuçlar, özsemaye kârlılığı,
net faiz marjı ve risk ağırlıklı varlık oranları haricinde anlamsiz iken, karlılık, sermaye,
likidite, etkinlik ve varlık kalitesi değişkenlerinin CAR üzerinde istatistiksel olarak anlamlı
bir şekilde etkisi olduğunu göstermektedir. Ayrıca, WAEMU'da yıldan yıla banka
sermayesinin önemli derecede sürekli olduğuna dair kanıtlar vardır. CAR üzerindeki
büyüklük etkisinin analizi, ölçek ekonomilerini anlamsız gosterirken olumsuz öleçek
ekonomilerinin tutarlığını ve anlamlığını ortaya koymaktadır. Statik model sonuçları dinamik
modellerle hemen hemen aynıdır, ancak ikincisi en güçlü katsayı büyüklüklerini
göstermektedir.

Abstract:
Banks as the most important financial intermediary play a vital role in a country's
economy. This dissertation investigates the factors that influence bank profitability, bank
capital adequacy ratios (CAR). Using static and dynamic panel data techniques, a sample of
86 banks from eight countries that compose the West African Economic and Monetary Union
(WAEMU) over the period 2006-2014 is utilized. In the static framework, the size effect is
investigated for both determinants of profitability and CAR models, while the time effect is
incorporated in the dynamic framework.
In regards to the determinants of bank profitability, the results show evidence of
significant effects of bank-specific factors, as well as bank-industry and macroeconomic
factors on profitability in WAEMU except two bank-specific factors (ratios of liquid asset to
total deposit and nonperforming asset ), which are insignificant. Also, due to less competition
in the banking sector, the results point to a significant persistence of profit from year to year.
Furthermore, the analysis of the bank size effect confirms evidence of significant economies
and discectomies of scale in the banking sector. The dynamic model shows more consistent,
significant variables, and strong effect than the static model.
Concerning the determinants of bank capital adequacy ratio, the results present
evidence of statistically significant effects of profitability, capital, liquidity, efficiency, and
quality of asset variables on bank capital except the return on equity, net interest margin, and
risk-weighted asset ratios, which are insignificant. Also, there is evidence of significant
persistence of bank capital from year to year in WAEMU. The analysis of size effect on CAR
reveals the consistency and significance of the diseconomies of scale, while the economies of
scale remain insignificant. The static model results are almost the same as the dynamic
model's, but the latter shows the strongest magnitudes.