Kur'an ve sünnette empatik yaklaşımın yeri
Empathic approach in the qur'an and sunnah
Yazar: MEHMET EMSAL
Danışman: PROF. DR. HABİL ŞENTÜRK
Uşak Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Din = Religion
Dizin: Ahlak = Morality ; Din psikolojisi = Religious psychology ; El-Kurani = Al-Kurani ; Empati = Empathy ; Etik = Ethics ; Kur'an-ı Kerim = Koran ; Sempati = Sympathy ; Sünnet = Sunna ; İletişim = Communication ; İslamiyet = Islam

Özet:
Allah Te'âlâ gerek ilahi mesajları ile gerekse hidâyet rehberi olarak gönderdiği 
peygamberler aracılığıyla insanları; psikolojik, sosyolojik ve ahlâki olarak eğitmeyi 
amaçlamıştır. Bu eğitim neticesinde insanlardan beklenen genel ahlâki erdemler; 
hoşgörülü, vicdânlı, merhametli, affedici, adil, cömert ve diğerkâm olmalarıdır.
Bireyin bu erdemleri sağlıklı bir şekilde hayatında uygulayabilmesi için karşısındaki 
kişiyi veya varlığı anlaması gerekmektedir. Burada anlamaktan kastedilen durum
karşısındaki kişi veya varlığın yerine kendisini koyarak tasavvur etme yani empati 
kurmaktır. Araştırmamızda, belirtilen bu ahlâki erdemlerin oluşmasını sağlayan 
"empati" kavramı, bu kavramın Kur'an ve Sünnetteki örnekleri Din Psikoloji biliminin
bakış açısı ile ele alınmıştır. Bu bağlamda Kur'an-ı Kerim ve Sünnette geçen empatik 
ifadeler psikolojik kavramlarla ifade edilmeye, açıklanmaya ve yorumlanmaya 
çalışılmıştır. Son yüzyılda, modernitenin ve teknolojik gelişmelerin de etkisiyle, 
Kur'an-ı Kerim ve Hz. Peygamberin (s.a.v) ortaya koyduğu ahlaki ilkelere riayet 
giderek azalmış, bununla birlikte bireysellik ve bencillik (egoizm) her alanda 
yaygınlaşmaya başlamıştır. Toplumda gerçekleşen bu psikolojik ve sosyal 
problemlerin çözümünde, insanların tutum ve davranışlarına empatik yaklaşımın 
hâkim olmasının ne kadar önemli olduğunu, bu anlayışın dini inançlarla da 
pekiştirilmesinin sosyo-kültürel açıdan sağlayacağı katkıyı da unutmamak gerekir. Bu 
sebeple Kur'an ve Sünnette geçen empatik yaklaşımlar incelenip, ortaya konularak bu 
konuda toplumda bir farkındalık oluşturacaktır

Abstract:
Allah Ta'ala aimed to educate people psychologically, sociologically and 
morally both through his divine messages and through the prophets he sent as a guide. 
The general moral virtues expected from people as a result of this training are; being 
tolerant, conscientious, merciful, forgiving, just, generous and altruistic. In order for 
an individual to apply these virtues in a healthy way in his life, he must understand the 
person or being he is facing. What is meant here with the word ' understanding' is to 
empathize, in other words, putting oneself in the place of the person or entity, in the 
face of the situation. In our research, the concept of "empathy", which provides the 
formation of these moral virtues, the examples of this concept in the Qur'an and 
Sunnah are discussed from the perspective of the "Psychology of Religion". In this 
context, empathic expressions in the Quran and Sunnah have been tried to be 
expressed, explained and interpreted with psychological concepts. In the last century, 
with the influence of modernity and technological developments, compliance with the 
moral principles of the Qur'an and the Prophet (pbuh) has gradually decreased, 
therefore, individualism and selfishness (egoism) began to spread in all areas. It should 
not be forgotten how important it is to have an empathetic approach to people's 
attitudes and behaviors in the solution of these psychological and social problems in 
society, and the socio-cultural contribution of reinforcing this understanding with 
religious beliefs. For this reason, awareness will be created in the society on this issue 
by examining and revealing the empathic approaches in the Qur'an and Sunnah.