Pediatri hemşirelerinde ikincil travmatik stres ile sosyodemografik, mesleki faktörlerin ve duygusal zekânın ilişkisi
The relationship between secondary traumatic stress, and sociodemographic, professional factors, and emotional intelligence in pediatric nurses
Yazar: HUNDA ERGÜL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MELİKE AYÇA AY KAATSIZ
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Psikiyatri Hemşireliği Ana Bilim Dalı / Psikiyatri Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Bu tanımlayıcı ilişki arayıcı araştırma, pediatri hemşirelerinde ikincil travmatik stres düzeyinin sosyodemografik ve mesleki faktörler ve duygusal zekâ ile ilişkisini belirlemek amacıyla yapılmıştır. Araştırma Aralık 2023-Haziran 2024 tarihleri arasında, pediatrik hastalara bakım verilen yataklı servis, poliklinik, yoğun bakım ve acil servislerde yürütülmüştür. Araştırmaya 138 pediatri hemşiresi dahil edilmiştir. Veri toplama aracı olarak "Sosyodemografik ve Mesleki Veri Formu", "İkincil Travmatik Stres Ölçeği" ve "Asıl Form Schutte Duygusal Zekâ Testi-33" kullanılmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde tanımlayıcı istatistikler, Shapiro-Wilk testi, Mann-Whitney U testi, Kruskal Wallis Varyans Analizi, Spearman Korelasyon Analizi ve çoklu doğrusal adım adım regresyon analizi kullanılmıştır. Araştırmaya katılan pediatri hemşirelerinin ikincil travmatik stres puan ortalamalarının orta düzeyde olduğu belirlenmiştir. Araştırma sonucuna göre pediatri hemşirelerinin çevreden alınan sosyal desteğe ilişkin değerlendirmelerinin (p<0,001) ve mesleği isteyerek seçme durumlarının (p<0,05) ikincil travmatik stres düzeyleriyle ilişkili olduğu ve ikincil travmatik stres düzeyini etkilediği sonucuna ulaşılmıştır. Çevreden alınan sosyal desteğin çok olarak değerlendirmenin ve mesleği isteyerek seçmenin ikincil travmatik stres düzeyini açıklama oranı %14,8'dir.  Çevreden alınan sosyal desteğin artması ikincil travmatik stres ölçeği toplam puanında 6,909 birimlik bir azalmaya, mesleği isteyerek seçmiş olmak ise ikincil travmatik stres ölçeği toplam puanında 6,642 birimlik bir azalmaya sebep olmaktadır (p<0,001; p=0,002). Pediatri hemşirelerinin ikincil travmatik stres düzeyleri ve duygusal zekâ düzeyleri arasında ise negatif yönde düşük düzeyde (p<0,05) anlamlı bir ilişki olduğu ancak duygusal zekânın ikincil travmatik stresi etkilemediği sonucuna ulaşılmıştır. Araştırmadan elde edilen sonuçlar doğrultusunda pediatri hemşirelerinin çevreden aldıkları sosyal desteğin arttırılması ve mesleği isteyerek seçen hemşirelerin pediatri birimlerinde çalışmasının desteklenmesi konusunda çalışmalar yapılması önerilebilir.

Abstract:
This descriptive correlational study was conducted to determine the relationship between the level of secondary traumatic stress in pediatric nurses and socio-demographic & professional factors, as well as emotional intelligence. The study was conducted between December 2023 and June 2024 in inpatient wards, outpatient clinics, intensive care units, and emergency departments providing care to pediatric patients. A total of 138 pediatric nurses participated in the study. Data used in the study were collected using the "Sociodemographic and Professional Data Form", "Secondary Traumatic Stress Scale" and "Original Form Schutte Emotional Intelligence Test-33". Descriptive statistics named; Shapiro-Wilk test, Mann-Whitney U test, Kruskal-Wallis variance analysis, Spearman correlation analysis, and multiple linear stepwise regression analysis were used to analyze the data. It was determined that the average secondary traumatic stress scores of the pediatric nurses participating in the study were at an intermediate level. According to the results, pediatric nurses' evaluations of social support from their surroundings (p<0.001) and their choice to enter the profession willingly (p<0.05) were found to be associated with and affecting their levels of secondary traumatic stress. The explanatory rate of secondary traumatic stress levels by evaluating social support as high and willingly choosing the profession was 14.8%. An increase in perceived social support from surroundings resulted in a 6.909-unit decrease in the total score of the secondary traumatic stress scale, and willingly choosing the profession resulted in a 6.642-unit reduction (p<0.001; p=0.002). A low, negative significant relationship was found between the secondary traumatic stress levels and emotional intelligence levels of pediatric nurses (p<0.05); however, emotional intelligence was not found to impact secondary traumatic stress. Based on these findings, it may be recommended to increase social support for pediatric nurses from their surroundings and to encourage nurses who willingly choose the profession to work in pediatric units.