Kırşehir aşıklık geleneğinde Âşık Şemsi Yastıman
Âşık traditionals Şemsi Yastıman of field
Yazar: YASEMİN DEDE
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ERDAL ADAY
Kütahya Dumlupınar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Aşık edebiyatı = Minstrel literature ; Aşıklar(Aşıklık geleneği) = Minstrel tradition ; Halk ozanları = Troubadours ; Kırşehir = Kırşehir ; Yastıman, Şemsi = Yastıman, Şemsi ; Şiir = Poem

Özet:
Türk halk edebiyatı Türk toplumunun gelenek ve göreneklerini, her türlü düşünce yapısını, yaşamını, yansıtan metinlerden oluşur. Halk edebiyatı geleneğine halkın içinden yetişmiş ozanların katkısı büyüktür. Türk halk edebiyatı içinde halk müziği önemli bir yer teşkil etmektedir. Halk müziğinin önemli temsilcileri âşıklar ve abdallardır. Kırşehir âşıkları abdal olarak nitelendirilmektedir. Âşıklık geleneğini devam ettiren önemli bir isimde Şemsi Yastıman'dır.
İç Anadolu Bölgesi'nin 13 ilinden biri olan Kırşehir tarih boyunca âşıklık geleneğini yaşatmış, birçok âşık ve ozan yetiştirmiştir. Âşıklık geleneği içinde önem teşkil eden Şemsi Yastıman'ın türküleri Kırşehir gelenek ve göreneklerini yansıtan önemli çalışmalardır.
Yapmış olduğumuz bu çalışmada Kırşehir âşıklık geleneği içinde Şemsi Yastıman'ın hayatı, sanatı, eserleri ve eserlerin şekilsel incelemesi hakkında bilgiler vererek Şemsi Yastıman'ın şiirlerinde yer alan halkbilimi unsurlarını tespit etmeye çalıştık. Yapmış olduğumuz çalışma beş bölümden oluşmaktadır.
Çalışmamızın birinci bölümünde abdal kavramı verilmiş, tarihi süreç içinde abdal kavramı ve abdalların yaşam koşullarına değinilmiştir. İkinci bölümde ahilik kavramı hakkında bilgilere yer verilerek, Anadolu'da ahiliğin ortaya çıkışı, amacı, temel ilkeleri, temel kaynakları ve Ahi Evran'ın hayatı hakkında bilgiler ele alınmıştır.  Üçüncü bölümde âşık ve âşıklık kavramı, Kırşehir âşıklık geleneği ve Kırşehir halk ozanları hakkında genel bilgilere yer verilmiştir. Dördüncü bölümde Şemsi Yastıman'ın hayatı, şahsiyeti, eserleri, şiirleri ve şiirlerin şekilsel incelemesi yapılmıştır. Beşinci bölümde Şemsi Yastıman'ın şiirlerinde yer alan halkbilimi unsurları tespit edilmiştir.
Ekler kısmında yerel sözcük, deyimler, sık kullanılan atasözleri ve yerel sözler, Kırşehir duaları, bedduaları ile Şemsi Yastıman tarafından yazılan yayımlanmayan şiirlere, Şemsi Yastıman'ın oğlu Sinan Yastıman ile yapılan röportaja, Şemsi Yastıman Saz Evi tarafından basılan kitaplara ve Şemsi Yastıman'a ait olan fotoğraflara yer verilerek çalışmaya son verilmiştir.

Anahtar Kelimeler: Kırşehir, Âşık, Âşıklık Geleneği, Şemsi Yastıman.

Abstract:
Turkish folk literature consists of texts which reflect customs and traditions, allkinds of mentality, lifestyle of Turkish society. The poets grown up in public make a huge contribution to Folk literature custom. Folk music has an important place in Turkish folk literature. The significant representatives of folk music are minstrels and wandering dervishes. Kırşehir minstrels are known as wandering dervish. An important name who continues Minstrelsy tradition is Şemsi Yastıman.
One of thirteen cities of Cenrtal Anatolia Region, Kırşehir has kept Minsrelsy tradition alive throughout history, raised a lot of minstrels and poets. Şinasi Yastıman's folk songs, that has an importance in minstrelsy tradition, are significant works which reflect Kırşehir customs and traditions.
In this study, we try to identify the folkloric elements in Şinasi Yastıman's poems by giving information about Şinasi Yastıman's life, art, works and formal analysis of his works within Kırşehir minstrelsy tradition. Our study consists of five sections. 
In the first section of our study, the wandering dervish concept is given, wandering dervish concept within the historical process and living conditions of wandering dervishes are referred. In the second section, by mentioning some information related to ahi-order, information about rise of ahi-order in Anatolia, its aim, basic principles, primary resources and life of Ahi Evran are discussed. In the third section, minstrel and minstrelsy concepts are given, information about Kırşehir minstrelsy tradition and general information about folk poets of Kırşehir are given. In the fourth section, Şemsi Yastıman's life, personality, works, poems and formal analysis of his poems are examined. In the fifth section, folkloric elements included in Şemsi Yastıman's poems are identified.
The study is closed by giving localwords, idioms, frequently used proverbs and local words, Kırşehir prayers, curses in addition to unpublished poems written by Şemsi Yastıman, the interview with the son of Şemsi Yastıman's son Sinan Yastıman,the books published by Şemsi Yastıman Saz(a stringedinstrument) House and photos of Şemsi Yastıman in the appendices part.

Keywords: Kırşehir, Minstrel, MinstrelsyTradition, Şemsi Yastıman