Caydırıcılık ve rehabilitasyon bağlamında cezaevi yapılarının mekansal analizi: Suçluları topluma yeniden kazandırmaya yönelik bir iç mekan incelemesi
Spatial analysis of prison buildings in the context of deterrence and rehabilitation: An interior study aimed at reintegrating offenders into society
Yazar: BEGÜM PEKTAŞ
Danışman: DOÇ. DR. ALİ DEVRİM IŞIKKAYA
Bahçeşehir Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İç Mekan Tasarımı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: İç Mimari ve Dekorasyon = Interior Design and Decoration

Özet:
Cezaevi mimarisinin tarihi, başarılı olsun ya da olmasın birçok tasarım formlarının geliştirilmesiyle bağlantılıdır. Suçun karşılığı olarak cezaevine girmiş her birey için ceza, gelecekteki suç faaliyetlerinin önüne geçmek, suçluları toplumdan izole etmek ve rehabilitasyon yoluyla tahliye olduktan sonra toplumla yeniden bütünleşmesini sağlamaktır. Fiziksel olarak toplumdan tamamen izole olmuş bu kurumların iç mimarisi, bir mahkumun dünyası haline gelmektedir. Yetersiz fiziksel koşullar altında, sağlıksız ortamlara terk edilmiş bireyler için yeniden sosyalleşebilme ihtiyaçlarına yanıt veren cezaevi iç mimarisinin temel unsurları bu noktada göz ardı edilmemesi gereken bir gerçektir. O halde cezaevlerinde iç mimari unsurları benimsemiş bir iyileştirme, cezaevinden çıkmış bireyleri topluma geri kazandırmada başarılı olabilir mi? Hapsetme fonksiyonunun gerçekleşmesi fiziksel çevrenin sağlanmasına bağlı olduğu düşünüldüğünde, iç mekan tasarımı ve hapsetmek fonksiyonu birbirinden ayrı düşünülmemelidir.
Bu çalışma çerçevesinde, cezaevi koşulları göz önüne alınarak, savunmasız mahkumların insani koşullar altında yaşaması, sağlıklı birey haline gelmeleri ve topluma yeniden entegre olabilmeleri için etkili iç mimari fonksiyonlar üzerine çalışılmıştır. Bu anlamda, ceza hukukunun suç tanımı ile başlayıp mahkumiyetin çekilmesi ile biten süreçte, suç ve ceza kavramları incelenerek bireyi suça yönlendiren nedenler sorgulanmıştır. Geçmişten günümüze cezaevi iç mekanlarındaki tarihsel gelişmeler ortaya konularak, günümüz cezaevleri problemleri anlatılmış ve çağdaş bir cezaevi iç mekan tasarımının benimsenmesi noktasında sonuçların nasıl değişebileceği irdelenmiştir.

Abstract:
The development of different design forms, whether successful or not, has a relationship with prison architecture history. Every person who is sentenced to prison as a result of a crime is there to receive a penalty designed to deter them from committing more crimes, keep them away from society, and make it easier for them to rejoin it following their release through rehabilitation. The interior design of these institutions, which are wholly cut off from society, transforms into the prisoner's environment. The core components of prison interior architecture, which address the need for resocialization of people left in unhygienic situations with subpar physical circumstances, are an important factor that shouldn't be disregarded. Can reintegrating prisoners into society after their release therefore be improved by embracing interior architectural features in prisons? Interior space design and the function of incarceration should not be separated because the realization of the imprisonment function depends on the provision of the physical environment.
This study has investigated useful interior architectural functions within this framework, focusing on jail conditions, to enable vulnerable convicts to live in humane surroundings, develop into healthy people, and reintegrate into society. The notions of crime and punishment have been scrutinized in this context, raising questions about the causes of criminal behavior from the beginning of the sentence to the definition of crime in the criminal code. The challenges of modern prisons have been discussed, and it has been examined how the adoption of a contemporary jail interior design can result in changes. Historical advances in prison interiors from the past to the present have been given.