Kadına yönelik şiddete ilişkin tutumlar ve siyasi eğilimler ilişkisinde değerlerin rolü
The role of values in relationship between attitudes toward violence against women and political tendency
Yazar: ZEYNEP GÜLŞAH KOCAMAN
Danışman: DOÇ. DR. İNCİ BOYACIOĞLU BAL
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Psikoloji = Psychology ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Kadına yönelik şiddet = Violence against women ; Kadınlar = Women ; Muhafazakarlık = Conservatism ; Siyasal beklentiler = Political expectations ; Siyasal davranış = Political behavior ; Sosyal eğilim = Social tendency ; Şiddet = Violence

Özet:
Bu araştırmada siyasi eğilimler ve kadına yönelik şiddete ilişkin
tutumlar arasındaki ilişkinin temel değerlerin aracılık rolü ile açıklanması ve
değerlerin aracılık rolleri üzerinde etkili olacağı düşünülen çelişik duygulu
cinsiyetçiliğin düzenleyici etkisinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Veri toplama
seti, Evlilikte Kadına Yönelik Şiddete İlişkin Tutumlar Ölçeği, Portre Değerler
Anketi, Çelişik Duygulu Cinsiyetçilik Ölçeği ve Siyasi Eğilim Soru Formundan
oluşmaktadır. Veriler, İzmir ilinin merkez ilçelerinde yaşayan 255 katılımcıdan
toplanmıştır. Verilerin analizi için SPSS Process makrosu kullanılmış olup,
koşullu etki analizleri (moderated mediation) gerçekleştirilmiştir. Aracılık
etkileri her bir değer için iki farklı model kullanılarak test edilmiştir. Elde
edilen bulgulara göre sağ siyasi eğilim ve kadına yönelik şiddeti onaylayıcı
tutumlar ilişkisi üzerinde başarı, güvenlik ve uyma-geleneksellik değerlerinin
aracılık etkisi bulunmaktadır. Sol siyasi eğilim ve kadına yönelik şiddete karşıt
tutumlar arasında ise evrenselcilik ve hazcılık değerinin aracılık rolü
bulunmaktadır. Aracılık ilişkilerinde korumacı cinsiyetçiliğin ve düşmanca
cinsiyetçiliğin modellere bağlı olarak farklı koşullarda düzenleyici etkileri
bulunmaktadır. Ek olarak siyasi eğilim ile ilişkili muhafazakârlığın ve
milliyetçiliğin araştırma değişkenleri ile olan korelasyonel ilişkileri
incelenmiştir. Bu doğrultuda, hem milliyetçiliğin hem de muhafazakârlığın
fiziksel şiddete ilişkin tutumlar ile pozitif yönlü bir ilişkisi bulunduğu
saptanmıştır. Yapılan araştırmanın, kadına yönelik şiddete ilişkin tutumlar
üzerinde etkili olan sosyal psikolojik faktörlerin belirlenmesi ve kadına yönelik
şiddet sorununun çözümünde üretilebilecek önerilere işaret etmesi bakımından
literatüre katkı sağlayabileceği düşünülmektedir.
Anahtar Kelimeler: Kadına yönelik şiddet, siyasi eğilim, temel değerler, çelişik
duygulu cinsiyetçilik

Abstract:
The main purpose of this research explain the mediator role of basic
human values in the relationship between political tendency and attitudes
toward violence against women and to specify the moderator effect of the
ambivalent sexism which is expected to have an effect on basic human values.
For preparing the survey, The Scale of Attitudes Toward Violence Against
Women in Marriage, Portrait Values Questionnaire, Ambivalent Sexism
Inventory and Political Tendency Form are used. Surveys are applied to 255
participants who lives in central district of Izmir. For analyse of data SPSS
Process macro is used and practiced conditional effect analysis (moderated
mediation). Mediation effects of values are tested by using two different models
for each value. According to results, achievement, security and conformity-
tradition values have an effect on the relationship between right-wing political
tendency and positive attitudes toward violence against women. Universalism
and hedonism values have an effect on the relationship between left-wing
political tendency and positive attitudes toward violence against women.
Depends on models, in different conditions, hostile sexism and benevolent
sexism have moderator effect on the relationship of mediation relationships. In
addition, correlation of research variables and conservatism and nationalism
which are related to political tendency are examined. It is found that there are
positive relations between both conservatism and nationalism and attitudes
toward phsical violence. In the context of to examine the social psychological
factors and to point the suggestions about solutions for violence against women
problem, this research can contribute for literature.
Keywords: Violence against women, political tendency, basic human values,
ambivalent sexism