Multipl skleroz hastalarında yüzde dışa vuran duyguların tanınması- ayırt edilmesi, empati kapasitesinin değerlendirilmesi ve kognisyonla ilişkisinin araştırılması /
Yazar: YAĞMUR SİMGE SEVER AKTUNA
Danışman: DOÇ. DR. ASLI KÖŞKDERELİOĞLU ; DR. NESLİHAN EŞKUT
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İzmir Bozyaka Eğt. ve Arş. Hast. / Nöroloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Nöroloji = Neurology
Dizin: Biliş = Cognition ; Biliş bozuklukları = Cognition disorders ; Bilişsel işlevler = Cognitive functions ; Empati = Empathy ; Multipl skleroz = Multiple sclerosis ; Yüz tanıma = Face recognition

Özet:
Giriş ve amaç: Yüzde dışa vuran duyguların tanınması, ayırt edilmesi ve empati yeteneği başarılı sosyal ilişkiler geliştirmede kilit rol oynamaktadır. Multipl skleroz (MS) hastalarında sosyal kognisyondaki bozukluklarının; bilişsel bozulma kadar sık olduğu düşünülmektedir. Bu çalışmanın amacı, MS hastalarında yüzde dışa vuran duyguların tanınması, ayırt edilmesi fonksiyonunu ve empati yeteneğini değerlendirmek ve bu fonksiyonların depresyon durumu, yaşam kalitesi ve kognisyonla ilşkisini ortaya koymaktır.
Gereç ve yöntem: Kesin relapsing remitting multipl skleroz (RRMS) tanısı olan yüz yirmi hasta ve yaş, cinsiyet, eğitim durumu açısından uyumlu yüz yirmi sağlıklı kontrol çalışmaya dahil edildi. Sosyal kognisyon, Yüzde Dışa Vuran Duyguları Tanıma Testi (YDTT), Yüzde Dışa Vuran Duyguları Ayırt Etme Testi (YDAT) ve Empati Ölçeği (EÖ) ile değerlendirildi. Ayrıntılı bilişsel durumu değerlendirmek amacıyla Montreal Bilişsel Değerlendirme Ölçeği (MoCA), Sembol ve Sayı Modaliteleri Testi (SDMT) ve Adımlı İşitsel Seri Ekleme Testi (PASAT) ve depresyon durumunun değerlendirilmesi amacıyla Beck Depresyon Ölçeği (BDI) kullandıldı. MS hastalarının yaşam kalitesi Multipl Skleroz Yaşam Kalitesi Ölçeği -54 (MSQoL-54) ile değerlendirildi. MS hastaları ve sağlıklı kontrol grupları YDTT, YDAT ve EÖ testleri açısından karşılaştırıldı.
Bulgular: Sağlıklı kontrol grubuna kıyasla MS hastalarında yüzde dışa vuran duyguların tanınması, ayırt edilmesi ve empati yeteneğini değerlendiren test skorları istatistiksel açıdan anlamlı olarak düşüktü. Hastaların MoCA test skoru ile diğer kognitif test skorları (PASAT, SDMT) arasında ve sosyal kognisyon test skorları (YDTT, YDAT, EÖ) arasında pozitif yönlü anlamlı ilişki saptandı. SDMT ile PASAT, YDTT ve YDAT skorları arasında; PASAT ve YDTT skorları arasında pozitif yönlü düşük düzeyde anlamlı korelasyon belirlendi. Olgu grubunda BDÖ test skoru ile Empati Ölçeği skoru ve YDTT test skoru arasında negatif yönlü düşük düzeyde anlamlı korelasyon saptandı.
Sonuç:  Bulgularımız, MS hastalarında yüzde dışa vuran duyguları tanıma ve ayırt etme ve empati eksikliklerinin dikkat çekici olduğunu göstermiştir. Sosyal kognisyon bozuklukları hastalığın hem bilişsel hem de emosyonel yönleriyle ilişkili görünmektedir. Bu nedenle, duygu tanıma, ayırt etme ve empati yeteneğini değerlendirmek, hastalara ve bakım verenlere sosyal ilişkilerdeki zorluklarla başa çıkmada yardımcı olabilir ve böylece hastaların yaşam kalitelerini artırabilir.
Anahtar kelimeler: Empati, Multipl Skleroz, Kognisyon, Kognitif Bozukluk, Sosyal Kognisyon, Yüzde Dışa Vuran Duyguların Tanınması

Abstract:
Introduction and purpose: Recognition of facial emotions and the ability to empathize play a key role in developing successful social relationships. Social cognition disorders in multiple sclerosis (MS) patients is thought to be as common as cognitive impairment. The aim of this study is to evaluate the function of recognizing and discriminating facial emotions, and the ability to empathize, and to reveal the relationship of these functions with depression, quality of life, and cognition in MS patients.
Materials and methods: One-hundred-twenty patients with relapsing-remitting MS and age and sex matched one hundred-twenty healthy controls were enrolled in the study. Social cognition were assessed with Facial Emotion Identification Test (FEIT), Facial Emotion Discrimination Test (FEIDT) and The Empathy Quotient (EQ). We used Beck Depression Inventory (BDI) for depression and detailed cognitive tests, including Montreal Cognitive Assessment (MoCA), The Symbol Digit Modalities Test (SDMT), and Paced Auditory Serial Addition Test (PASAT). Quality of life of MS patients was evaluated with Multiple Sclerosis Quality Of Life-54 (MSQoL-54). MS patients and healthy control groups were compared in terms of FEIT FEIDT and EQ.
Results: Compared to the healthy control group, the test scores assessing the ability to recognize, discriminate facial expressions and empathy function were statistically significantly lower in MS patients. (p=0.001, p<0.001, p=0.03, respectively). A positive significant correlation was found between the MoCA test scores and other cognitive test scores (PASAT, SDMT) and social cognition test scores (FEIT, FEIDT, EQ) of the patients (p<0.05). Between SDMT and PASAT, FEIT and FEIDT scores; A positive low level significant correlation was determined between PASAT and FEIT scores (p<0.05). In the case group, a negative and low-level significant correlation was found between the BDI test score, the Empathy Ouotient score, and the FEIT test score.
Conclusion: Our findings showed that deficiencies in recognizing and distinguishing facial expressions and empathy were remarkable in MS patients. Impaired social cognition appears to be associated with both cognitive and emotional aspects of the disease. Therefore, assessing XII
emotion recognition, discrimination and empathy in clinical practice may aid patients and caregivers in addressing difficulties in social relationships and patients' quality of life.

Keywords: Cognition, Cognitive Dysfunction, Empathy, Facial Emotion Recognition, Multiple Sclerosis, Social Cognition