Diyarbakır Çınar ovası ürün deseninin uydu verileri ile haritalanması ve ekonomik analizi
Mapping and economic analysis of Diyarbakir Çinar plain's crop pattern by using satellite data
Yazar: HACER TURAN ÖZMEN
Danışman: PROF. DR. MEHMET ALİ ÇULLU
Harran Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Toprak Bilimi ve Bitki Besleme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Artan nüfus ve buna paralel olarak yükselen gıda tüketim miktarı tarım arazilerinin daha doğru kullanımını ve birim alandan daha fazla üretim elde etmeyi zorunlu hale getirmektedir. Tarımsal üretim; sulama imkanları, destekleme miktarı ve çiftçi alışkanlıklarına göre değişmektedir. Geniş alanlardaki ürünlerin zamansal değişiminin izlenmesi, kritik ürünlerdeki alansal artış ve azalışın izlenmesi ürün planlaması açısından önemli bilgileri oluşturmaktadır. Türkiye'de tarımsal üretimin en çok yapıldığı illerden biri olan Diyarbakır gerek Güneydoğu Anadolu Projesi (GAP) çerçevesinde yapılan sulama kanalları ve gerekse sulama kuyuları ile son 10 yılda sulu tarımın en çok geliştiği bölgelerden biridir. Bu çalışmada Diyarbakır İl merkezinin güneyi, Çınar İlçesinin batısı, Bismil İlçesinin doğusundan oluşan bölgede uydu görüntüleri kullanılarak 2010 ve 2019 yılı ürün deseni değişimleri belirlenmiş ve bunun ekonomik analizi yapılmıştır. Bu amaçla 2010 yılı nisan ve ağustos aylarına ait Lansat 5 ve Landsat 7 uydu görüntüleri ile 2019 yılı nisan ve ağustos aylarına ait Sentinel 2 uydu görüntüleri analiz edilmiştir. Yapılan görüntü analizleri çalışma alanında Diyarbakır Tarım Orman İl Müdürlüğü ürün gelir verileri kullanılarak ekonomik analizleri yapılmıştır. Çalışma bölgesinde Dicle Nehri, bazı barajların sulama kanalları ve Diyarbakır ilinde faal 3043 yer altı kuyusunun büyük bir kısmı bulunmaktadır. Farklı 2 zamanda meydana gelen ürün deseninin ekonomik analizi GVIAP (Sulu tarımda gayrisafi hasılası) eşitliği kullanılarak ekonomik analizi yapılmıştır. Sonuç olarak, incelenen alanın GVIAP'si 132 milyon TL olarak tahmin edilmiştir.

Abstract:
Increasing population and parallel to this increase in food consumption make it necessary to use agricultural land more accurately and to obtain more crops per unit area. Agricultural produce is one of Turkey is one of the most performed in the province of Diyarbakir made within the framework of the GAP project of irrigation canals and irrigation wells that irrigated agriculture in the last 10 years with the most developed. In this study, the product pattern changes in 2010 and 2019 and its economic analysis were determined using satellite images in the region consisting of south of Diyarbakır city center, west of Çınar district and east of Bismil district. For this purpose, Landsat 5 and Landsat 7 satellite images of april and august of 2010 and Sentinel-2 satellite images of april and august of 2019 were downloaded. These images were mapped and interpreted in relation to the records of the Provincial Directorate of Agriculture and Forestry of the same years. Based on the findings, economic analysis has been carried out. The study area includes the Tigris river, irrigation canals of some dams and a large part of 3043 active underground wells in Diyarbakır. The economic analysis of the crop pattern occurring in two different time periods was made using the GVIAP equation (Gross product in irrigated agriculture).As a result, the GVIAP of the studied area is estimated to be 132 million Turkish Lira.