İslam hukukunda vergi-zekât ilişkisi
The relationship between tax and zakat in the Islamic law
Yazar: MEHMET FEVZİ MUTLU
Danışman: PROF. DR. ORHAN ÇEKER
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / İslam Hukuku Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Din = Religion ; Hukuk = Law
Dizin: Kur'an-ı Kerim = Koran ; Vergiler = Taxes ; Zekat = Alms ; İslam hukuku = Islamic law ; İslamiyet = Islam

Özet:
Devletle özdeşleştirilen vergi ve benzeri uygulamaların aslında devlet öncesi cemiyet ve kabilelerde de mevcut olduğu görülür. İslamiyet'in gelişine kadarki vergi uygulamaları emeğe dayalı angarya, tarıma dayalı öşür, ticarete dayalı gümrük ve iç ticaret vergileri şeklindeydi. Özellikle 18. yüzyıldan itibaren verginin teorik meşruiyeti, mevzuu, oranları, matrahı, mükellefi ve harcama yerleri çok gelişmiştir. Devlet (kamu) harcamaları, gayr-i safi milli hasıladan daha hızlı artmaktadır. Bu da verginin tarih boyu, toplum üzerindeki yükünü tartışma konusu yapmış, zaman zaman haksız vergiler yüzünden isyanların çıkmasına sebep olmuştur. Bu yüzden vergi ilkeleri içinde en önemlilerinden biri de adalet ilkesi olmuştur. Zekât ise İslam inancında aslında mahza ibadet olup, İslam'ın iman ve namazdan sonraki üçüncü temel rüknüdür. Meşruiyeti ve vücubu Kur'an-ı Kerim'in naslarıyla, ilkeleri de Hz. Peygamber (sav)'in tatbikatıyla belirlenmiştir. Bugün parlamentolar (siyasi iktidar) vergilerin adını, mevzuunu,  oranını, matrahını, mükellefini, değiştirebilir, bir vergiyi kaldırıp, başka bir vergiyi vaz'edebilirken, zekât üzerinde buna benzer bir tasarruf yetkileri yoktur.  Bu çalışmada Hz. Peygamber ve hulefa-i raşidîn devrinde olduğu gibi zekâtın devlet tarafından toplanarak hak sahiplerine dağıtılması örneğinden hareketle, vergi gelirleri ve kamu harcamalarından (bütçeden) ayrı tutularak bir fonda (veya ayrı bir bütçede) bu fonksiyonun gerçekleşmesi için devlete bağlı veya devlet denetiminde yetkilendirilmiş, toplanmasından, kullanılması veya dağıtılmasına kadar zekâtın amaçlarına uygun bir biçimde uygulanmasını mümkün kılacak bir yapının oluşturulmasının zekâtın amaçları açısından daha doğru olacağı iddia edilmektedir.  
Anahtar Kelimeler: İslam Hukuku, Zekât, Vergi, Zekât Müessesesi

Abstract:
Tax-like practices was available as tax in pre-state societies and tribes. Tax practices until the arrival of Islam were based on labor as forced labor, agriculture based on the general taxes of 1/10, trade-based customs and internal trade taxes. Absolutely, the theoretical legitimacy, content, rate, base, tax pay errand spending places of the tax have improved beginning from the 18th century. Public expenditures have increased faster than the gross national product, this situation has been the subject of discussion of the burden of tax on society over the course of history, and has sometimes led to riots due to unfair taxes, therefore one of the most important tax principles has been the principle of justice.  Actually, zakat is the third pillar of Islam as worship. İts leg it impact and necessity established by Holy Qur'an and principles determined by the exercise of the prophet Muhammad. Zakat's content, rate, base, tax payer and spending places identified as clear and precise.  While parliaments can change the name, subject, rate, base, taxpayer of taxes and apply a tax instead of another they do not have any such power on zakat.  Collection of the zakat and allocation to right-owner should be practiced by the state as prophet and Rashid caliphate's period but it is necessary to set apart from tax revenues and public expenditures as a special fund. Therefore, we think that an institution which is authorized by the state to understate supervision is needed.  
Keywords: Tax, zakat, zakat and tax difference, institution for zakat