Cumhuriyet Dönemi heykel etkinlikleri (1950-1960)
The sculpture activities of the Republican Period (1950-1960)
Yazar: EMEL COŞKUN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. TURGAY YAZAR
Cumhuriyet Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Güzel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı / Resim-İş Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Cumhuriyet Dönemi = Republican Period ; Heykel = Sculpture ; Heykel sanatı = Sculpture art ; Heykeltraşlar = Sculptors ; Modernleşme = Modernization ; Türk heykel sanatı = Turkish sculpture art

Özet:
1883 yılında Sanayi-i Nefise Mektebi'nin açılması ile başlayan Türk heykel sanatı Cumhuriyet'in ilanına kadar Sanayi-i Nefise Mektebi sınırları içinde kalmıştır. Cumhuriyet'in ilanı ile gelişme sürecine giren heykel sanatı cumhuriyet ideolojisinin halka öğretilmesinde bir araç olarak kullanılmıştır. Heykel sanatının halka ulaşmasında Atatürk heykellerinin payı büyüktür. Heykel sanatı 1950'lere kadar devlet kontrolünde ve Batı'yı takip ederek devam etmiştir. Bu nedenle dünya çapında kendine özgü bir Türk heykel sanatı oluşamamıştır.1950'den itibaren devlet desteğinin kesilmesi, ekonomik değişimler, yurtdışından daha çok yayının gelmesi ve Türk sanatçıların dünya sanat ortamında daha aktif olarak rol almaları Türk sanatının farklı bir yönde ivme kazanmasına neden olmuştur. Bu gelişmeler sonucunda sanat ortamı 1950 öncesine göre daha canlanmış, etkinlikler artmıştır. Sanatçılar devletten bağımsız olarak sergi, yarışma, bienal gibi etkinliklerde kendini ifade etmenin çeşitli yollarını bulmuşlardır.1950'lerde figüratif çalışmaların yanında soyut çalışmalar da yapılmıştır. Dönemin yapıtlarında plastik değerler, denge ve biçim arayışları ön plana çıkmaktadır. Yapıtlarda konu seçimi ikinci plandadır, hatta yoktur. Bunda heykellerin biçim arayışlarıyla oluşturulmaları etkilidir.Heykellerin yapımında biçim arayışlarının yanında malzeme arayışları da önemli bir etkendir. Biçim arayışlarında her türde yeni malzeme denenmiştir. Dönem yapıtlarında konstrüksiyonu doğrudan gösterecek, kullanımı ve saklanması kolay malzemeler tercih edilmiştir. 1950-1960 yılları arasında üretilen sanat yapıtlarında özellikle de soyut anlayışla yapılanlarda biçim ve malzeme arayışlarının çeşitli türleri denenmiştir.1950-1960 döneminde sanatçılar biçim ve malzeme arayışlarıyla özgün yapıtlar üretmiş ve kendi çabalarıyla bir modernleşme süreci başlatarak yeni bir sanat ortamı oluşturmuşlardır. Bu yolda kazandıkları başarılarla Türk sanatında yeni bir dönemin başlamasını sağlamışlardır.

Abstract:
Turkish sculpture art that began with the opening of Sanayi-i Nefise School in 1883 remained within the borders of that school until the proclamation of the Turkish Republic. This sculpture art, which entered the development period by the proclamation of the Turkish Republic, has been used as a tool in teaching the republican ideolojito the Turkish people. Following the West, The sculpture art continued until 1950s under the state control. Therefore, no genuine Turkish scupltureart could be formed worldwide.Some reasons such as the cutting of the supports made by the state, economic changes, more publications coming from abroad, more active roles taken by the Turkish artists in the art medium of the world have caused the Turkish art to accelerate in a different direction. As a result of these developments, the art medium has revived more than it was before 1950, and activities made in this field have increased.The abstract art was on the art agenda of Turkey in 1950s. The plastic values, searching for balance and shape come forward in the works of that period. Choosing subject in works comes in the second plan or even it is absent. Formation of statues by searching for figure is effective in this situation.The artists produced genuine works during the period of 1950-1960 and started amodern era by their efforts creating a new medium. They provided a new period starting in the turkish art with their successes in this way.