Sağlık çalışanlarının COVID-19 korkusu ile duygusal yeme davranışı arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between fear of COVID-19 and emotional eating behavior of healthcare professionals
Yazar: İREM MERVE TÜRK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ESEN YEŞİL
Başkent Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Beslenme bozuklukları = Nutrition disorders ; Beslenme ve yeme bozuklukları = Feeding and eating disorders ; COVID 19 = COVID 19 ; Duygusal yeme = Emotional eating ; Korku = Fear ; Korona virüs enfeksiyonları = Coronavirus enfections ; Korona virüsler = Coronaviridae ; Sağlık personeli = Health personnel

Özet:
Sağlık çalışanlarının artan iş yükü, enfekte olma ve çevrelerindeki bireyleri enfekte etme endişesi gibi yaşadıkları olumsuz durumlar, korku ve stres gibi olumsuz duygulara yol açmıştır. Olumsuz duyguların duygusal yeme ile olan ilişkisi oldukça önemlidir. Bu çalışmada sağlık çalışanlarının COVID-19 korkusu ve duygusal yeme davranışları arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Bu çalışma Haziran ve Temmuz 2022 tarihleri arasında, bir devlet hastanesinde görev alan, 19-64 yaş arası, 200 gönüllü bireyin katılımıyla gerçekleştirilmiştir. Bireylere demografik bilgilerini, sağlık durumlarını ve beslenme alışkanlıklarını tanımlamaya yönelik sorulardan oluşan anket formu, COVID-19 korkusu ölçeği ve Duygusal Yeme Ölçeği uygulanmıştır ve bireylerin antropometrik ölçümleri alınmıştır. Anket formuna ek olarak bireylerin besin tüketim durumunu saptamak amacıyla 3 günlük besin tüketim kaydı alınmıştır. Katılımcıların çoğunluğu kadın olup (%66), yaş ortalamaları 40.0±9.21 yıl olarak tespit edilmiştir. Katılımcıların %62'si COVID-19 tanısı almıştır ve %27.5'inde kronik bir rahatsızlık olduğu gözlemlenmiştir. Çalışmaya katılanların %15.5'i vitamin/mineral kullanmaktadır. Katılımcıların ortalama ana öğün sayısı 2.7±0.45 iken ara öğün sayısı 1.0±0.96 olarak tespit edilmiştir. Çalışmaya katılanların %86.0'sı ana öğünü, %38.0'i ise ara öğünü atlamaktadır. Kadın çalışanların BKİ ortalaması 25.4±4.83 kg/m2, erkek çalışanların BKİ ortalaması ise 28.1±3.29 kg/m2'dir (p<0.05). Kadınların bel çevresi 80.9±10.95 cm, erkeklerin ise 95.6±9.85 cm olarak saptanmıştır (p<0.05). Sağlık çalışanlarının aldıkları enerji ve makro besin ögesi miktarları ve yüzdeleri arasında COVID-19 geçirme durumlarına göre anlamlı bir fark saptanmamıştır (p>0.05). Çalışmaya katılan tüm sağlık çalışanların cinsiyetlerine göre riboflavin (p=0.049), niasin (p=0.025), B12 vitamini (p=0.034) ve çinko (p=0.023) alım miktarlarında istatiksel olarak anlamlı bir fark bulunmuştur. COVID-19 geçiren ve COVID-19 geçirmeyen sağlık çalışanlarının COVID-19 Korkusu ölçeği puanları arasında anlamlı bir fark tespit edilmiştir (p=0.001). Çalışmaya katılan tüm sağlık çalışanlarının COVID-19 Korkusu ölçeği puanları BKİ gruplarına ve kronik hastalık durumlarına göre anlamlı bir fark göstermemektedir (p>0.05). Kadın çalışanların COVID-19 Korkusu ölçeği puanları erkeklerden daha yüksektir (p=0.018). COVID-19 geçiren ve COVID-19 geçirmeyen sağlık çalışanlarının Duygusal Yeme Ölçeği puanları arasında anlamlı bir fark saptanmamıştır (p>0.05). Çalışmaya katılan tüm sağlık çalışanlarının Duygusal Yeme ölçeği puanları BKİ gruplarına ve kronik hastalık durumlarına göre anlamlı bir fark göstermemektedir (p>0.05). Kadın çalışanların Duygusal Yeme ölçeği puanları daha yüksektir (p=0.003). COVID-19 Korkusu ölçeği ile yaş ve BKİ arasında anlamlı bir ilişki tespit edilememiştir (p>0.05). Çalışmaya katılan tüm sağlık çalışanlarının COVID-19 Korkusu ölçeği ile Duygusal Yeme ölçeği puanları arasında pozitif yönlü anlamlı bir ilişki tespit edilmiştir (r=0.264; p=0.005). COVID-19 Korkusu ölçeği puanları ile yaş ve BKİ arasında anlamlı bir ilişki tespit edilememiştir (p>0.05). Çalışmaya katılan tüm sağlık çalışanlarının Duygusal Yeme ölçeği puanları ile BKİ değerleri arasında pozitif yönlü anlamlı bir ilişki tespit edilmiştir (r=0.159; p=0.024). Sonuç olarak COVID-19 korkusu ile Duygusal Yeme davranışı arasında pozitif bir ilişki bulunmuştur.

Abstract:
Negative situations experienced by healthcare professionals, such as the increased workload, the anxiety of being infected and infecting the individuals around them, have led to negative emotions such as fear and stress. The relationship between negative emotions and emotional eating is very important. In this study, it was aimed to evaluate the relationship between the fear of COVID-19 and emotional eating behaviors of healthcare professionals. This study was carried out between June and July 2022, with the participation of 200 volunteers, aged 19-64, work in a state hospital. Questionnaire consisting of questions to define demographic information, health status, eating habits, fear of COVID-19 scale, Emotional Eater Questionnaire (EEQ) was applied to individuals and anthropometric measurements of individuals were taken. In addition to the questionnaire form, a 3-day food consumption record was taken in order to determine the food consumption status of individuals. The majority of the participants were women (66%), with a mean age of 40.0±9.21 years. 62% of the participants were diagnosed with COVID-19 and 27.5% were observed to have a chronic disease. 15.5% of the participants reported that they use vitamins/minerals. The mean number of main meals of the participants was 2.7±0.45, the number of snacks was 1.0±0.96. 86% of the participants skip main meals and 38% skip snacks. The mean BMI for female participants is 25.4±4.83 kg/m2, and the mean BMI for male participants is 28.1±3.29 kg/m2 (p<0.05). The waist circumference of women is 80.9±10.95 cm, and it is 95.6±9.85 cm in men (p<0.05). No significant difference was found between the amounts and percentages of energy and macronutrients taken by healthcare professionals according to their COVID-19 diagnosis (p>0.05). A statistically significant difference was found in the intakes of riboflavin (p=0.049), niacin (p=0.025), vitamin B12 (p=0.034) and zinc (p=0.023) according to the gender of all healthcare professionals participating in the study. A significant difference was found between the fear of COVID-19 scale scores of healthcare professionals who diagnosed with COVID-19 and those who did not (p=0.001). The fear of COVID-19 scale scores of all healthcare professionals do not show a significant difference according to BMI groups and chronic disease status (p>0.05). Fear of COVID-19 scale scores of female participants were higher than male participants (p=0.018). No significant difference was found between the EEQ scores of healthcare professionals who diagnosed COVID-19 and those who did not (p>0.05). EEQ scores of all healthcare professionals do not show a significant difference according to BMI groups and chronic disease status (p>0.05). EEQ scores of female participants were higher (p=0.003). No significant correlation was found between the fear of COVID-19 scale and age and BMI (p>0.05). A positive and significant relationship was found between the fear COVID-19 scale and EEQ scores of all healthcare professionals participating in the study (r=0.264; p=0.005). No significant correlation was found between the fear of COVID-19 scale scores and age and BMI (p>0.05). A positive and significant correlation was found between the EEQ scores and BMI values of all healthcare professionals participating in the study (r=0.159; p=0.024). In conclusion, a positive relationship was found between fear of COVID-19 and Emotional Eating behavior.