Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'nin ihlal kararları sebebiyle yargılamanın yenilenmesi ve uluslararası hukukun iç hukuka etkisindeki değişim
Reopening of judicial proceedings due to breach resolution of the European Court of Human Rights and transformation in effects of international law on national law
Yazar: MUSA TANRISEVEN
Danışman: PROF. DR. MİTHAT SANCAR
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı / Genel Kamu Hukuku Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2010
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Anayasa Mahkemesi = Constitutional Court ; Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi = European Court Human Rights ; Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi = European Convontion on Human Rights ; Egemenlik = Sovereignty ; Türk hukuku = Turkish law ; Uluslararası hukuk = International law ; Yargılamanın yenilenmesi = Renewal of judging

Özet:
Çalışmamızın birinci bölümünde; uluslararası hukukun ve özellikle insan hakları alanında uluslararası hukukun iç hukuklara etkileri üzerinde durulmuştur. Genel anlamda teorik açıklamalarda bulunduktan sonra, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi ve Mahkemesi'nin diğer devletlerde ve Türkiye'de uygulamadaki etkilerine yer verilmiş; iç hukukun uluslararası hukuk karşısında alması gereken konum değerlendirilmiştir.İkinci bölümde; kısaca egemenlik kavramı ve ortaya çıkışı üzerinde durulduktan sonra devredilemez, sınırlanamaz ve bölünemez olduğu ileri sürülen klasik egemenlik anlayışının günümüz hukuk devleti ilkesi ve kurumları ile ne kadar bağdaştığı ve meydana gelen değişim tartışılmıştır.Üçüncü bölümde; Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'nin ihlal kararları sonrasında ihlal ve sonuçlarının ortadan kaldırılmasında ve ihlal öncesi durumun tesisinde etkili bir yöntem olan, yargılamanın yenilenmesi olağanüstü yasa yoluna başvuru hakkının önemi, Türkiye'de ve Sözleşme'ye taraf diğer devletlerde mevzuatta yer alış biçimi ile uygulaması ve sonuçları tartışılmıştır.Sonuç olarak; klasik egemenlik anlayışı ve bu arada uluslararası hukukun iç hukuklara etkileri, gelinen süreçte değişime uğramış; sınırsız, bölünemez ve devredilemez egemenlik anlayışının hukuk devleti ilkesi ile bağdaşmadığı teorik alanda kabul edildiği gibi pratik hayatta da klasik anlayışın geçerliği kalmamıştır. AİHM tarafından tespit edilen ihlaller yargılamanın yenilenmesi talebiyle taraf devletin önüne tekrar gelebilmekte ve prestij kaybının yanında ihlal kararlarının mali sonuçları da ciddi bir yük oluşturabilmektedir. Artık insan hakları konusu devletlerin iç meselesi olmaktan çıkmış, insan haklarının gelişimi ve korunmasında en etkili sözleşme olan AİHS, taraf devletlerin iç hukukunda, gerek mevzuatta gerekse uygulamada, etkili ve uyulması zorunlu bir sözleşme olarak karşımıza çıkmaktadır.

Abstract:
The first chapter of our study deals with the effects of the international law, especially international law on human rights, on the national laws. After general theoretical explanations, the effects of the European Human Rights Convention and the Court on the practice in other countries and in Turkey are included and the position of the national law before the international law is evaluated.The second chapter briefly focuses on the concept of sovereignty and its emergence and discusses how the conventional understanding of sovereignty which is claimed to be non-transferable, non-restrictable and non-divisible matches with the principle of the state of law and its institutions.In the third chapter, we discuss the importance of the right to apply to the extraordinary right of reopening of judicial proceedings which is an effective method in removing the breach and its results of the breach resolutions of the European Court of Human Rights as well as its place in the legislation of Turkey and other contracting parties, its implementation and results.In conclusion, the conventional understanding of sovereignty and the effects of the international law on national laws have changed in the process and it has been theoretically accepted that the limitless, non-divisible and non-transferable understanding of sovereignty doesn?t comply with the principle of the state of law and the conventional approach is no more valid in practice. The violations determined by the European Court of Human Rights can be presented again to the contracting party because of the reopening of judicial proceedings and cause loss of prestige and significant financial burden due to breach resolutions. The issue of human rights is no more a national matter of the states and the European Convention of Human Rights, which is the most effective one on the development and protection of human rights, seems to be a convention that is effective in the national laws of the contracting parties, both in legislation and practice, and a convention that is obligatory to comply with.