Yükseköğretim kurumlarında yenilikçi öğrenme-öğretme uygulamalarının benimsenmesi süreci: Sorunlar ve çözümler
Adoption of innovative learning-teaching practices in higher education institutions: Problems and solutions
Yazar: MELİKE KUKUT
Danışman: DOÇ. DR. YUSUF ALPAYDIN
Marmara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi ve Denetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Değişim yönetimi = Change management ; Teknoloji kullanımı = Technology utilization ; Yenilikçi eğitim = Innovative education ; Yükseköğretim kurumları = Higher education institutions

Özet:
Bilgi ve iletişim teknolojileri dünyasında yaşanan gelişmelerin, dur durak bilmeden ve büyük bir hızla gerçekleşiyor olması günümüzde eğitim sistemlerini ve kurumlarını da beraberinde değişime zorlamaktadır. Bu araştırmanın amacı, alanyazında yükseköğretim kurumlarında yenilikçi öğrenme ve öğretme uygulamalarının benimsenmesi sürecinde ortaya çıkan sorunları konu alan saha çalışmalarının sistematik derlenerek incelenmesi ve bu sorunlara yönelik geliştirilen çözümlerin değişim yönetimi kuramları çerçevesinde araştırılmasıdır. Yükseköğretim kurumlarında yenilikçi öğrenme-öğretme yaklaşımlarının doğmasının nedenleri, bu yaklaşımların ve benimsenme süreçlerinde dikkate alınması gereken konuların neler oldukları alt amaçlar halinde çalışmada ele alınmıştır. Araştırmaya dahil edilen 26 saha çalışmasından elde edilen verilere göre yükseköğretim kurumlarında yenilikçi öğrenme-öğretme modellerinin uygulanmasına dair yaşanan sorunlar; öğrenci, öğretmen ve yönetim kaynaklı olmak üzere üç başlık halinde gruplandırılmıştır. Öğrenci kaynaklı sorunlar; öz düzenleme becerilerinde yetersizlik, öğrenme sorumluluklarının artmasından şikayet etme, yenilikçi öğretim modelleri hakkında ve bilgi teknolojileri kullanımında yeterli bilgi ve beceriye sahip olmama, motivasyon düşüklüğü, yenilikçi öğretim modeline karşı olumsuz tutum sergileme, teknik ve ekonomik problemlere bağlı olarak yeterli imkânlara sahip olmama olarak tespit edilmiştir. Öğretmen kaynaklı sorunlar; bilgi iletişim teknolojileri kullanımında bilgi eksikliği, teknoloji kullanımına karşı önyargı, öğretmen-öğrenci etkileşiminde yetersizlik, bir dersin yeniden tasarlanmasında ve yeni öğretim ve teknoloji becerilerinin kazanılmasında zaman, destek ve kaynak açısından sıkıntı yaşama, iş birliği eksikliği, artan iş yükünden dolayı zaman yönetiminde problem yaşama, ücretlendirme sisteminden duyulan memnuniyetsizlik, modele karşı olumsuz tutum sergileme, kendini güvende hissetmeme, motivasyon düşüklüğüdür. Yönetim kaynaklı sorunlar; teknik alt yapı eksikliği, üniversite yönetiminin yenilikçi öğretim modeli hakkında yeterli bilgiye sahip olmaması, örgütsel yapı eksikliği, değişime gösterilen direnç, üniversite yönetimi üzerinde oluşan baskı ve korku, ekibe ihtiyacı olan pedagojik ve teknik destek hizmetinin sunulamaması,  kaynakların yetersiz oluşu, proje yönetim koordinasyon ekibinin sağlıklı çalışamamasıdır. Değişim yönetimi kuramları çerçevesinde tüm bu sorunlara yönelik geliştirilen çözümler çalışmada listelenerek tablolar halinde sunulmuştur. Toplam kalite yönetimi, stratejik planlama ve yönetim, öğrenen örgüt ve değişim mühendisliği araçlarıyla yönetimsel sorunlara çözümler sunulan araştırmada dönüşümcü liderlerin ve eğitim ajanlarının rolüne dikkat çekilmektedir. Olumlu örgüt kültürünün; öğretmen, öğrenci kaynaklı sorunların çözümündeki etkisine de değinilmektedir. Dolayısıyla araştırma, bu modelleri kullanmak ve geliştirmek isteyen araştırmacılara ve yükseköğretim kurumu yöneticilerine yol gösterici olacak olması açısından önem taşımaktadır.

Anahtar Kelimeler: Yükseköğretim, Yenilikçi Öğrenme – Öğretme Yaklaşımları, Değişim Yönetimi

Abstract:
The fact that the developments in the world of information and communication technologies are happening without stopping and at great speed forces education systems and institutions to change with it. The aim of this research is to systematically compile and examine the field studies on the problems arising in the process of adopting innovative learning and teaching practices in higher education institutions in the literature and to investigate the solutions developed for these problems within the framework of change management theories. The reasons for the emergence of innovative learning-teaching approaches in higher education institutions, what are the issues that need to be taken into account in these approaches and adoption processes, were discussed in the study as sub-goals. According to data from 26 field studies included in the study, the problems of applying innovative learning-teaching models in higher education institutions were grouped into three headings: student, teacher and management. Student Problems has been determined as self-regulation skills inadequacy, complaining about increased learning responsibilities, lack of sufficient knowledge and skills about innovative teaching models and in the use of Information Technologies, low levels of motivation, negative attitude towards innovative teaching model, lack of adequate facilities based on technical and economic problems. Teacher-based challenges are lack of knowledge in the use of information and communication technologies, prejudice against the use of technology, lack of teacher-student interaction, experiencing difficulties in terms of time, support and resources in redesigning a course and acquiring new teaching and technology skills, lack of cooperation, problems with time management due to increased workload, dissatisfaction with the pricing system, negative attitude towards the model, not feeling safe and low motivation. Management problems; the lack of technical infrastructure, lack of sufficient knowledge of the innovative teaching model of the university administration, lack of organizational structure, shown resistance to change, pressure and fear over university administration, inability to provide pedagogical and technical support services that the team needs, insufficient resources and failure of the project management coordination team to work properly. Solutions developed for all these problems within the framework of change management theories are listed in the study and presented in tables. Total quality management, learning organization, change engineering and strategic planning and management tools provide solutions to managerial problems in the research, the role of transformational leaders and training agents is highlighted. the impact of positive organizational culture in solving problems caused by teachers and students is also mentioned. Therefore, the research is important in that it will be a guide for researchers and higher education institution administrators who want to use and develop these models.

Key Words: Higher Education, Innovative Learning-Teaching Approaches, Change Management