Bakteriyemik hastalarda prokalsitonin düzeyi ile enfeksiyon etkeni ve enfeksiyon odağı arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between theprocalcitonin level and infection agent and infectionregion in bacteraemic patients
Yazar: BÜŞRA DUTAĞAÇ
Danışman: PROF. DR. İLYAS DÖKMETAŞ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Şişli Hamidiye Etfal Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2019
Konu: Klinik Bakteriyoloji ve Enfeksiyon Hastalıkları = Clinical Microbiology and Infectious Diseases
Dizin: Bakteriyemi = Bacteremia ; Biyobelirteçler = Biomarkers ; Enfeksiyon = Infection ; Kalsitonin = Calcitonin ; Kan kültürü = Blood culture ; Teşhis = Diagnosis

Özet:
Giriş: Bakteriyel enfeksiyonun tanısı ve etken patojenin belirlenmesi için kan kültürü çok önemlidir. Ancak kan kültürü 24-48 saatte sonuç verdiğinden tedavi planlamasında yardımcı olabilecek başka biyobelirteçlere ihtiyaç vardır. Gram negatif ve Gram pozitif bakterilerin farklı inflamatuar yolakları uyarmasına bağlı olarak salınan sitokinlerin ve prokalsitonin düzeylerinde farklılıklar görülmektedir. Çalışmamızda bakteriyemisi olan hastalarda kan kültürü henüz sonuçlanmadan başlangıç prokalsitonin düzeyi ile bakterinin Gram boyanma özelliği ve enfeksiyon odağı arasındaki ilişkinin araştırılması amaçlanmıştır.  
Gereç ve Yöntem: Bu çalışma Sağlık Bilimleri Üniversitesi (SBÜ) Şişli Hamidiye Etfal Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi'nde retrospektif karşılaştırmalı vaka serisi olarak gerçekleştirildi. Haziran 2016 - Kasım 2017 tarihleri arasında 18 aylık dönemde kan kültüründe üreme olan ve eş zamanlı prokalsitonin düzeyine bakılan  Yoğun Bakım Ünitesi ve diğer yataklı servislerde yatarak tedavi gören hasta dosyaları geriye dönük olarak incelendi. Hastaların demografik özellikleri, klinik izlem notları, konsültasyon notları, epikriz notları ve laboratuvar verileri hasta dosyalarından elde edildi. Prokalsitonin düzeyinin bakterinin Gram boyanma özlelliğini tahmin etme gücü ROC analizi  ile değerlendirildi. p˂0,05 istatistiksel olarak anlamlı kabul edildi.
Bulgular: Çalışmaya kan kültüründe üreme olan ve eş zamanlı prokalsitonin düzeyi bakılan 214 hasta dahil edildi. Hastaların 103'ü (% 48,1) kadın, 111'i (%51,9) erkek, yaş ortalaması 66,86 ±17,4 olarak görüldü. Bakteriyemik olguların 122'sinde gram negatif bakteri, 92'sinde Gram pozitif bakteri identifiye edildi. Gram negatif bakteri enfeksiyonunda prokalsitonin ortanca değeri 10.3 ng/ml, Gram pozitif bakteri enfeksiyonunda prokalsitonin ortanca değeri 2.14 ng/ml olarak görüldü. Gram negatif bakteri ile enfekte olguların prokalsitonin değerleri, Gram pozitif bakteri ile enfekte olguların prokalsitonin değerlerinden istatistiksel olarak anlamlı yüksek saptandı. Gram negatif patojenler ile meydana gelen bakteriyemiyi öngörmek için prokalsitonin (PCT) cut off değeri 4,47 ng/ml olarak hesaplandı (%65,6 sensitif, %73.9 spesifik). Gram negatif bakteriler ile enfekte olguların trombosit değerleri, Gram pozitif bakteriler ile enfekte  olguların trombosit değerlerinden istatistiksel olarak anlamlı düşük bulundu (p˂0,05). Her iki grubun C-Reaktif Protein değerleri arasında anlamlı farklılık bulunmadı.
Bakteriyemilerde en sık izole edilen bakteri E.coli, en sık bakteriyemi nedeni üriner sistem enfeksiyonu olarak görüldü. İkinci sırada kaynağı bilinmeyen primer bakteriyemi olguları yer aldı. Yumuşak doku enfeksiyonu ve primer bakteriyemi olan olguların prokalsitonin düzeyleri anlamlı düşük; batın içi enfeksiyonu ve üriner sistem enfeksiyonu olan olguların prokalsitonin düzeyleri anlamlı yüksek bulundu (p˂0,05).
Sonuç: Bakteriyemide kan kültürü henüz sonuçlanmadan bir saat içinde sonuç veren prokalsitonin, etken patojenin ve enfeksiyon bölgesinin tahmin edilmesine ve bunun sonucu olarak ampirik antibiyotik tedavisinin hızlı ve uygun bir şekilde düzenlenmesine katkı sağlayabilir.

Abstract:
Introduction: Blood culture is very important for the diagnosis of bacterial infection and identification of the causative pathogen. However, because blood culture results in 24-48 hours, there is a need for other biomarkers that may be helpful in treatment planning. The levels of cytokines and procalcitonin vary according to the stimulation of different inflammatory pathways by Gram-negative and Gram positive-bacteria. The aim of this study was to investigate the relationship between the initial procalcitonin level and the bacterial gram staining and the infection site in patients with bacteremia before the end of the blood culture.
Materials and Methods: This study was carried out as a retrospective comparative case series at the University of Health Sciences (UHS), Şişli Hamidiye Etfal Health Research and Application Center. In the 18-month period between June 2016 and November 2017, the files of the patients who were treated at the intensive care unit and other inpatient services, were in the blood culture and concurrent procalcitonin levels reviewed retrospectively. Demographic characteristics, clinical follow-up notes, consultation notes, epicrisis notes and laboratory data were obtained from patient files. Procalcitonin level was evaluated by ROC analysis for predicting the gram staining characteristics of bacteria. p<0,05 was considered statistically significant.
Results: A total of 214 patients  with blood culture grown pathogenes and the level of procalcitonin studied simultaneously were enrolled in this study. 103 (48,1%) of the patients were female and 111 patients (51,9%) were male. The mean age was 66.86 ± 17.4 years. Gram negative bacteria were detected in 122 of the bacteriemic cases and Gram-positive bacteria were identified in 92 of them. The median value of procalcitonin level was 10,3 ng / ml in the Gram negative bacterial infection, and the median value of procalcitonin level was 2,14 ng / ml in gram positive bacterial infection. The procalcitonin values of the cases infected with gram negative bacteria were significantly higher than the procalcitonin values of the cases infected with gram positive bacteria. Procalcitonin cut off value was calculated as 4,47 ng / ml to predict bacteremia with gram negative pathogens. (65,6% sensitivity, 73,9% specific). Platelet levels of cases infected with gram negative bacteria were found to be significantly lower than cases infected with gram positive bacteria (p<0,05). No significant difference was found between the CRP values of both groups. 
E.coli was the most common isolated agent in bacteriemic cases and the most common cause of bacteremia was urinary tract infection. The bacteriemic cases whose source was unknown were the second. Procalcitonin levels of patients with soft tissue infection and primary bacteremia were significantly lower, and procalcitonin levels were significantly higher in patients with intraabdominal infection and urinary tract infection.
Conclusion: Procalcitonin, which results in an hour before the end of the blood culture in bacteremia, may contribute to the prediction of the causative pathogen and the infection site and consequently the rapid and appropriate regulation of empirical antibiotic therapy.