Protez kullanan ve kullanmayan tam dişsizlik olgularının tedavi sonrası ağız sağlığı ve yaşam kalitesinin değerlendirilmesi
Evaluation of oral health and quality of life after treatment in edentulous patients with and without complete dentures
Yazar: MERVE ÜNAL YAKAR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ GAMZE PAKEN
Uşak Üniversitesi / Diş Hekimliği Fakültesi / Protetik Diş Tedavisi Ana Bilim Dalı
Derece: Diş Hekimliği Uzmanlık, 2020
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Ağız sağlığı = Oral health ; Dental protezler = Dental prosthesis ; Takma diş-tam = Denture complete ; Takma dişler = Dentures ; Yaşam kalitesi = Quality of life

Özet:
Geleneksel tam protezler, tam dişsiz hastalar için önemli bir tedavi seçeneğidir. Bireylerin bir kısmının tam protez tedavisinden memnun kalmadığı ve yaşam kalitesinin azaldığı bilinmektedir.  Ağız Sağlığı Etki Profili-14 (OHIP-14) ve Genel Ağız Sağlığı Değerlendirme Endeksi (GOHAI) anketleri, ağız sağlığıyla ilgili yaşam kalitesinin (OHRQoL) değerlendirilmesinde kullanılmaktadır. Bu çalışmanın amacı geleneksel tam protezler ile tedavisi tamamlanan hastaların demografik faktörlerinin, protez tecrübelerinin, sistemik hastalıklarının OHIP-14 ve GOHAI ölçekleri aracılığı ile, ağız sağlığı ile ilişkili yaşam kalitesi ile ilişkisinin incelenmesi ve bu ölçeklerin karşılaştırılmasıdır. Çalışmamızda, Uşak Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi Protetik Diş Tedavisi Anabilim Dalı'nda tam protez tedavisi gerçekleşmiş 353 hastaya; cinsiyet, yaş gibi demografik bilgileri, protez tecrübesi, varsa önceki protezlerini kullanım süresi, gece protez kullanımı ve sistemik hastalıkları ve GOHAI ile OHIP-14 anketlerinin cevapları toplanmış ve istatistiksel analizi gerçekleştirilmiştir. GOHAI ve OHIP-14 ölçekleri güvenilir bulunmuş ve aralarında yüksek korelasyon tespit edilmiştir. Tecrübe varlığının GOHAI ölçeği davranışsal etkiler alt boyutu ile OHIP-14 ölçeği psikolojik rahatsızlık, sosyal yetersizlik ve handikap alt boyutlarını etkilediği görülmüştür. Yaş, tecrübe süresi, hekim tavsiyesine uyma ve gece protezleri çıkarma etkenlerinin ağız sağlığı ile ilişkili yaşam kalitesine etkisi bulunduğu tespit edilmiştir. Sistemik hastalık varlığı ve ilaç kullanımının, OHIP-14 ölçeğinin yalnızca psikolojik rahatsızlık alt boyutu arasında ilişki tespit edilmiştir. Cinsiyet, hipertansiyon ve diabetes mellitus varlığının ağız sağlığı ile ilişkili yaşam kalitesine herhangi bir etkisi olmadığı görülmüştür. Sonuç olarak, geleneksel tam protez kullanan bireylerin ağız sağlığı ile ilişkili yaşam kalitelerinin çeşitli faktörlere göre etkilendiği ve GOHAI ve OHIP-14 ölçeklerinin tam protez tedavi sonuçlarını değerlendirmek için etkili olabileceği tespit edilmiştir.

Abstract:
Complete dentures are an important prosthodontic treatment option for edentulous patients. It is known that some patients are not satisfied with the complete prosthetic treatment and their quality of life decreases. Oral Health Impact Profile-14 (OHIP-14) and General Oral Health Assessment Index (GOHAI) surveys are used to evaluate oral health-related quality of life (OHRQoL). The aim of this study is to investigate the relationship between the demographic factors, denture experiences, systemic diseases, and oral health-related quality of life and also compare the OHIP-14 and GOHAI measures. In our study, 353 patients who completed prosthetic treatment at Uşak University Faculty of Dentistry; demographic factors such as gender, age, denture experience and systemic diseases and answers of GOHAI and OHIP-14 questionnaires were collected and statistical analysis was performed. GOHAI and OHIP-14 scales were found reliable and high correlation was detected between them. Denture experience has been observed to affect the behavioral effects domain of the GOHAI and the psychological discomfort, social disability and handicap domain of the OHIP-14. It was determined that factors of age, denture experience, physician advice and wearing prostheses at night have an effect on oral health-related quality of life. The relationship between the systemic disease and drug use, only the psychological disorder domain of the OHIP-14 was determined. It was observed that the gender, hypertension and diabetes mellitus had no effect on the oral health-related quality of life. As a result, it has been determined that oral health-related quality of life complete denture wearers is affected by various factors. The GOHAI and OHIP-14 can be counted as effective measures for assessing treatment effects of complete denture therapy.