Karaçay Malkar Türkçesinde kelime grupları
Word groups in Karaçay Malkar Turkish
Yazar: SANİYE AYBÜKE VARDAR
Danışman: DOÇ. DR. HALİLİBRAHİM ERTÜRK
Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature

Özet:
Kuzey-Batı (Kıpçak) grubu Türk lehçelerinden biri olan Karaçay-Malkar Türkçesi ile ilgili Türkiye'de yapılan çalışmalar incelendiğinde söz dizimi alanında kapsamlı bir çalışma olmadığı görülmüştür. Bu sebeple çalışmada, söz diziminin çalışma sahasına giren kelime gruplarıyla alakalı bir monografi ortaya koymak ve literatüre katkı sağlamak hedeflenmiştir. Karaçay-Malkar Türkçesindeki kelime gruplarının kullanımı, yapısı ve dizimsel özellikleri hakkında bilgi verilerek yeni bir tasnif denemesi yapılmış ve Karaçay-Malkar Türkçesindeki kelime grupları ile Türkiye Türkçesindeki kelime grupları arasındaki farklılıklar ve benzerlikler tespit edilmiştir.
Karaçay-Malkar Türkçesinde söz dizimi (sentaks) ile ilgili çalışmalara dil bilgisinin diğer alanlarına kıyasla (fonetik, morfoloji vb.) daha geç bir tarihte başlanmıştır. 
Karaçay-Malkar Türkçesinde kelime grupları, Sovyet ekolü çerçevesinde şekillenmiş bir yöntem ile incelenmiştir. Kelime gruplarıyla ilgili çalışmalardaki inceleme yöntemleri arasında da bir paralellik bulunmaktadır. Türkiye'de ise kelime grupları ile ilgili çalışma yapan araştırmacılar, birçok konuda fikir birliği sağlayamamıştır. Temel olarak terim, tanım, isimlendirme, tasnif, oluşturulan tasniflerde işlevsel özelliklerin esas alınmaması gibi sorunlar bulunmaktadır.
Bu çalışmada kelime grupları, Sovyet ekolü çerçevesinde şekillenmiş yapısal-gramatik (birleşen ögelerin sayısı, temel ögenin sözcük türü, ögeler arası bağlantı yöntemi, söz dizimlik bağlantı tipi) ve işlevsel-semantik plana (söz dizimsel işleve) göre incelenmiştir.

Abstract:
When the studies conducted in Turkiye on Karachay-Balkar Turkish, one of the North-Western (Kipchak) group Turkish dialects  were examined, it was seen that there was no comprehensive study in the field of syntax. For this reason, the aim of the study is to present a monograph about the word groups that fall within the field of syntax and to contribute to the literature. A new classification attempt was made by giving information about the use, structure and syntagmatic features of the word groups in Karachay-Balkar Turkish, and the differences and similarities between the word groups in Karachay-Balkar Turkish and the word groups in Turkey Turkish were determined.
Studies on syntax in Karachay-Balkar Turkish started at a later date compared to other areas of grammar (phonetics, morphology, etc.).
Word groups in Karachay-Balkar Turkish were examined with a method shaped within the framework of the Soviet ecole. There is also a parallelism between the analysis methods in studies on word groups. Researchers working on word groups in Turkey have not been able to reach a consensus on many issues. Fundamentally, there are problems such as terms, definitions, naming, classification, and not taking functional features as basis in the classifications created.
In this study, word groups were examined according to the structural-grammatical (number of combining elements, word type of the basic element, connection method between elements, syntactic connection type) and functional-semantic plan (syntactic function) shaped within the framework of the Soviet school.