Toplumsal cinsiyet farkındalığı yaratıcı aracı olarak yaratıcı drama alanında süreçsel drama yaklaşımı örneği: "Eril Dünya Temsili: Otomotiv Sektörü"
A process drama case as a tool for creating gender awareness in the field of creative drama: "Representation of Patriarchal World: Automotive Sector"
Yazar: BURÇİN YALÇIN
Danışman: PROF. DR. GÜZİN YAMANER
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kadın Çalışmaları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Sosyoloji = Sociology
Dizin: Eşitsizlik = Inequality ; Farkındalık = Awareness ; Feminizm = Feminism ; Süreç drama = Process drama ; Toplumsal cinsiyet = Gender ; Yaratıcı drama = Creative drama

Özet:
Bu tez çalışması, toplumsal cinsiyet temalı yaratıcı drama atölyesinin toplumsal cinsiyete duyarlılık konusunda farkındalık yaratabilme kapasitesine ve bu farkındalığın toplumsal cinsiyet algısında oluşturması öngörülen dönüştürücü etkisine odaklanmaktır. Araştırma alanı, toplumsal cinsiyet farkındalığı oluşturmak için yaratıcı drama yaklaşımlardan biri olan süreçsel dramayı araç olarak ele alarak oluşturulmuş kurgusal bir dünyadır. Kurgusal dünya, hem niteliksel hem de niceliksel olarak eril sektör olan otomotiv sektörüdür. Yaratıcı drama atölyesinde kurgusal dünyada üretilen yazılı ve sözlü ürünlerin/bilgilerin oluşum süreci göstermektedir ki; cinsel kodlamalar, toplumsal cinsiyet hassasiyetine sahip olduklarını belirten katılımcılar için bile arınmanın zor olduğunu kalıplardır. Dile, tavır ve davranışlara sinmiş kodlamalardır. Yine de cinsiyetçi kodlamaların sarmal yapısının derinlere işlemiş olması, katılımlar için sorgulama sürecini kuvvetlendiren zemin yaratmakta ve cinsiyetçi kavram ve tutumların yeniden düşünülmesine yol açmaktadır. Bir diğer yandan çalışma, yaratıcı drama ve feminizmin kesişimselliğine odaklanarak; ilkeler ve metodolojiler çerçevesinde yaratıcı dramanın araştırma pratiklerinin, feminist hedeflere ulaşmada uygunluğunu gösterir niteliktedir. Bu nedenle yaratıcı drama ve feminizmin iş birliği girişimlerinin çoğalmasını bir gereklilik olarak görmektedir.

Anahtar kelimeler: Yaratıcı Drama, Süreçsel Drama Yaklaşımı, Toplumsal Cinsiyet,  Farkındalık, Feminist İkilemler

Abstract:
This study focuses on the capacity of a gender-based creative drama workshop to create awareness as regards gender sensitivity, and on the expected transformational effect of this awareness in gender perceptions. The field of this research is a fictional world constituted on the base of utilizing process drama, which is one of the approaches in creative drama, as a tool in order to create gender awareness. The fictional world is the automotive sector, which is both qualitatively and quantitatively masculine. The process of the creation of written and oral knowledge/productions during the creative drama workshop demonstrates that gender codes constitute patterns that are difficult to disengage even for the participants who identify themselves as gender sensitive individuals. Gender codes are immanent in language, attitudes and behaviors. Yet, the convoluted nature of sexist codes provides a solid basis for the participants in their questioning processes, and makes possible the reexamination of sexist concepts and attitudes. Moreover, with its emphasis on the intersections of feminism and creative drama, this study shows that research practices in creative drama prove apposite to achieve feminist goals with regard to certain principles and methodologies. Therefore, this study highlights the necessity of the multiplication of the attempts towards the collaboration between feminism and creative drama.  

Keywords: Creative Drama, Process Drama Approach, Gender, Awareness, Feminist Dilemmas