Acil servise başvuran sepsis ve septik şok tanılı hastaların prognoz ve mortalitelerinin öngörülmesinde laktat, baz defisiti ve albuminin beraber değerlendirilmesi
Co-evaluation of lactate, bas excess and albumin as predictor of prognosis and mortality for patients with sepsis and septic shock admitted to the emergency department
Yazar: AYŞENUR GÜR
Danışman: PROF. DR. NALAN METİN AKSU
Hacettepe Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Acil Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: İlk ve Acil Yardım = Emergency and First Aid
Dizin: Acil servis-hastane = Emergency service-hospital ; Acil tıp = Emergency medicine ; Albüminler = Albumins ; Laktatlar = Lactates ; Mortalite = Mortality ; Prognoz = Prognosis ; Sepsis = Sepsis ; Şok-septik = Shock-septic

Özet:
Amaç: Bu çalışmadaki amacımız sepsis veya septik şok ön tanılı hastalarda serum laktat, albumin ve baz defisiti değerlerinin kombine değerlendirildiklerinde prognoz ve mortalite öngörmedeki faydalarını saptayabilmektir.
Gereç ve yöntem: Çalışmamız retrospektif gözlemsel bir çalışmadır. Çalışmaya Hacettepe Üniversitesi Hastanesi Erişkin Acil Servisine başvuran 18 yaş üstü ve SOFA skoru 2 ve üzeri olan 217 hasta dahil edilmiştir. Hastaların başvuru, 24. saat ve 48. saat laktat, albümin ve baz defisiti değerleri incelenmiştir. Laktat, albümin ve baz defisiti değerlerine göre hastane mortalitesi ve 90 günlük mortalite hesaplanarak prognoz ve mortalite öngörmede kullanılabilirliği araştırılmıştır.
Sonuç: Çalışmamızda sepsis hastalarında 0-24-48. saat albümin değerlerindeki düşüklük mortaliteyi arttırmaktadır. 0-48. saat laktat değerleri hastane mortalitesini etkilemezken, 24. saat laktat değerindeki yükseklik hastane mortalitesini arttırmaktadır. 0-48. saat laktat değerlerindeki yükseklik 90 günlük mortaliteyi arttırmaktadır. Baz defisiti değerleri hastane mortalitesi ve 90 günlük mortalite üzerine etkisi bulunmamıştır. Septik şoktaki hastalarda laktat, albümin ve baz defisiti değerlerinin mortalite üzerine etkisi saptanmamıştır. Sepsis hastalarında laktat kleransına göre mortaliteler incelendiğinde sadece 24 saatlik laktat kleransı azaldıkça hastane mortalitesi artmaktadır. Alaktik baz defisitinin mortalite üzerinde etkisi yoktur. Laktat, albümin ve baz defisiti için yapılan ROC analizlerinde baz defisiti için anlamlı AUC değeri saptanmazken, laktat ve albümin için saptanan AUC değerleri 0.70'in altında olduğu için ayırt edicilikleri düşüktür. Laktat kleransı için yapılan ROC analizlerinde 24 saatlik laktat kleransı için AUC değeri anlamlıdır ancak eğri altında kalan alanın ayırt ediliciliği düşük bulunmuştur. Alaktik baz defisiti için yapılan ROC analizlerinde eğri altında kalan alanlar (AUC) istatistiksel olarak anlamlı saptanmamıştır.
Tartışma: Çalışmamızda literatürün aksine laktat, albümin ve baz defisitinin prognoz ve mortalite belirlemede duyarlılıkları düşük bulunmuştur. Serum laktat, albümin ve baz defisitini etkileyebilecek faktörler (kronik karaciğer hastalıkları, kronik böbrek hastalıkları, metformin kullanımı gibi) dışlandığında bu biyobelirteçlerin, sepsis ve septik şokta mortalite belirlemedeki değerleri de azalmaktadır.

Abstract:
Purpose: Our aim in this study is to determine the benefits of serum lactate, albumin and base excess values in predicting prognosis and mortality in patients with sepsis or septic shock when evaluated together.
Methods: Our study is a retrospective observational study. The study included 217 patients over the age of 18 and with a SOFA score of 2 and above, who applied to the Adult Emergency Service of Hacettepe University Hospital. Lactate, albumin and base excess values of patients at admission, 24th hour and 48th hour were examined. Hospital mortality and 90-day mortality were calculated according to lactate, albumin and base excess values, and its usability in predicting prognosis and mortality was investigated.
Results: In 0-24-48th hour, low albumin values increases the mortality of sepsis patients in our study. While 0-48th hour lactate values do not affect the hospital mortality, high lactate value in the 24th hour increases the hospital mortality. High lactate values in 0-48th hours increases the 90-day mortality. Base excess values had no effect on hospital mortality and 90-day mortality. There was no effect of lactate, albumin and base excess values on mortality in patients with septic shock. When the mortality rates are analyzed according to the lactate clearance of patients with sepsis, hospital mortality increases only as 24-hours lactate clearance decreases. Alactic base excess has no effect on the mortality. While no significant AUC value was found for base excess in ROC analyzes; the AUC values of lactate and albumin are significant, but their sensivity is low since the AUC values found for lactate and albumin are below 0.70. In ROC analyzes for lactate clearance, the AUC value for 24-hour lactate clearance is significant, but the sensivity of the AUC value is low. The areas under the curve (AUC) were not statistically significant in the ROC analyzes for the alactic base excess.
Conclusions: Contrary to the literature, lactate, albumin and base excess were found to have low sensitivity in determining prognosis and mortality in our study. When factors that may affect serum lactate, albumin and base excesss (such as chronic liver diseases, chronic kidney diseases, metformin use) are excluded, the values of these biomarkers in determining mortality in sepsis and septic shock decrease.