Ortopedik cerrahi geçiren geriatrik hastaların depresyon ve bilişsel durumlarının değerlendirilmesi
Assessment of depression and mental status of geriatric patients undergoing orthopedic surgery
Yazar: ELİF YILDIRIM
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AYŞEGÜL SAVCİ ; DR. ÖĞR. ÜYESİ SABİT NUMAN KUYUBAŞI
Kütahya Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Bilişsel işlevler = Cognitive functions ; Cerrahi hemşirelik =   ; Depresyon = Depression ; Geriatri = Geriatrics ; Ortopedi = Orthopedics ; Ortopedik cerrahi = Orthopedic surgery ; Perioperatif hemşirelik = Perioperative nursing ; Yaşlılar = Aged

Özet:
Giriş- Amaç: İlerleyen yaş ile vücutta ortaya çıkan fizyolojik değişmeler, bireylerin hayatını olumsuz yönde etilemektedir. Özellikle kas iskelet sisteminde ortaya çıkan sorunlar geriatrik bireylerde en sık görülen sağlık sorunlarındandır. Düşme kaynaklı kalça kırıkları ve osteoartritler, geriatrik popülasyonda sıklıkla cerrahi sebebidir. Bunu yanında 65 yaş ve üstü bireylerde majör cerrahi sonrası sıklıkla görülen bilişsel fonksiyon bozukluğu, hastanın yaşam kalitesini, bakım ve derlenme sürecini olumsuz etkileyebilmektedir. Hastanede yatan tüm hastalar için deliryum riski söz konusudur fakat özellikle aortik cerrahi ve kalça kırığı operasyonu geçiren hastalarda insidans oldukça yüksektir. Bu bağlamda ortopedik cerrahi geçiren geriatrik hastalarda bilişsel fonksiyonlardaki değişimlerin ve depresyonun fark edilmesi oldukça önemlidir Bu çalışma ortopedik cerrahi girişim geçiren geriatrik hastaların depresyon ve bilişsel durumlarının değerlendirilmesi amacıyla yapılmıştır.
Gereç-Yöntem: Araştırma, kesitsel ve tanımlayıcı bir çalışmadır. Araştırma evrenini; Kütahya Sağlık Bilimleri Üniversitesi Evliya Çelebi Eğitim ve Araştırma Hastanesi Ortopedi ve Travmatoloji Servisi'nde 01.03.2021 – 15.01.2022 tarihleri arasında ortopedik cerrahi girişim geçirmiş 65 yaş üzeri tüm hastalar oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemini dahil edilme kriterlerini sağlayan ve araştırmaya katılmayı kabul eden 262 hasta oluşturmuştur. Araştırma sonucunda elde edilen verilerin analizi IBM SPSS Statistics 22 (SPSS Inc., Chicago, IL) programı ile değerlendirilmiştir. Verilerin analizinde Bağımsız grup T Test, Tek Yönlü Varyans Analizi (One Way ANOVA) testi, Pearson korelasyon analizi kullanılmıştır.
Bulgular: Katılımcıların yaş ortalamalarının 74.26∓7.73, minimum yaşın 64, maksimum yaşın 97 olduğu görülmüştür. Hastaların Standardize Mini Mental Test (SMMT) ölçeği puan ortalamalarının 17.97∓4.99 olduğu ve %85.1'inde (n=223) bilişsel bozukluk riski olduğu saptanmıştır. Geriatrik Depresyon Ölçeği (GDÖ) puan ortalamaları ise 6.20∓2.78 olup, %69.1'inin depresyona eğilimi olduğu belirlenmiştir. Hastaların yaşları arttıkça geriatrik depresyona eğilimlerinin ve bilişsel bozukluk risklerinin arttığı saptanmıştır (p=0.05).
vii
Katılımcıların hastanede kalma süreleri ve ağrı düzeylerinin artması, düşme durumları, GYA'nde bağımlı olma durumları, okur yazar olmama, bekar olma, görme ve işitme sorunlarının olması, beslenme yetersizliği ve huzurevinde yaşama gibi değişkenlerin bilişsel bozukluk risklerini ve geriatrik depresyon eğilimlerini arttırdığı belirlenmiştir (p=0.05). Yüksek ASA skoru,kalça protezi girişimi, düşük hemoglobin düzeyi ve yardımcı araç kullanımının bilişsel bozukluk riskini arttırdığı saptanmıştır (p=0.05).
Sonuç: Hastaların büyük çoğunluğunun geriatrik depresyon ve bilişsel bozukluk yönünden risk taşıdığı belirlendi. Hastaların bilişsel durumları ve depresyona eğilim durumları da ilişkili olup, ortopedi kliniğinde geriatrik hastaların kapsamlı değerlendirilmesi önerilmektedir. Hastalarda etkin ağrı kontrolü, beslenme yetersizliğinin önlenmesi, aktivitelerinin desteklenerek bağımsız fonksiyonlarının geliştirilmesi ve taburculuk öncesi rehabilitasyon programlarının etkinleştirilmesinin yararlı olacağı düşünülmektedir.

Abstract:
Introduction- Aim: Physiological changes in the body with advancing age affect the lives of individuals negatively. Particularly, problems in the musculoskeletal system are among the most common health problems in geriatric individuals. Fall-induced hip fractures and osteoarthritis are frequently the cause of surgery in the geriatric population. In addition, cognitive dysfunction, which is frequently seen in individuals aged 65 and over after major surgery, may adversely affect the patient's quality of life, care and recovery process. There is a risk of delirium for all hospitalized patients, but the incidence is quite high, especially in patients who have undergone aortic surgery and hip fracture operations. In this context, it is very important to recognize the changes in cognitive functions and depression in geriatric patients who have undergone orthopedic surgery. This study was conducted to evaluate the depression and cognitive status of geriatric patients who underwent orthopedic surgery.
Methods: The research is a cross-sectional and descriptive study. The research universe; all patients over the age of 65 who had undergone orthopedic surgery between 01.03.2021 and 15.01.2022 at Kütahya Health Sciences University Evliya Çelebi Training and Research Hospital Orthopedics and Traumatology Service. The study sample consisted of 262 patients who met the inclusion criteria and agreed to participate in the study has created. The analysis of the data obtained as a result of the research was evaluated with the IBM SPSS Statistics 22 (SPSS Inc., Chicago, IL) program. In the analysis of data; Independent Sample T Test, One Way Analysis of Variance (One Way ANOVA) test, Pearson correlation analysis were used.
Results: It was observed that the average age of the participants was 74.26∓7.73, the minimum age was 64, and the maximum age was 97. It was determined that the mean score of the Standardized Mini-Mental Test (SMMT) scale of the patients was 17.97∓4.99, and 85.1% (n=223) had a risk of cognitive impairment. The mean score of the Geriatric Depression Scale (GDS) was 6.20∓2.78, and it was determined that 69.1% of them had a tendency to depression.
ix
It was determined that as the age of the patients increased, their tendency to geriatric depression and the risk of cognitive impairment increased (p=0.05). It was determined that variables such as the duration of hospital stay and increased pain levels, falling status, being dependent on ADL, illiteracy, being single, having vision and hearing problems, malnutrition, and living in a nursing home increased the risk of cognitive impairment and geriatric depression tendencies (p. =0.05). High ASA score, hip replacement attempt, low hemoglobin level and use of assistive devices were found to increase the risk of cognitive impairment (p=0.05).
Conclusion: It was determined that the majority of the patients were at risk for geriatric depression and cognitive impairment. Cognitive states of the patients and their tendency to depression are also related, and comprehensive evaluation of geriatric patients in the orthopedics clinic is recommended. It is thought that effective pain control in patients, prevention of nutritional deficiencies, development of independent functions by supporting their activities and activation of rehabilitation programs before discharge are thought to be beneficial