Broyler rasyonlarında macleaya cordata ekstraktinin kullanımının büyüme performansı, bazı karkas parametreleri ve bağırsak histomorfolojisi üzerine etkisi
Effect on growth performance, some carcass parameters and intestine histomorphology of the use of macleaya cordata extract in broiler diets
Yazar: HÜSEYİN ÖZEL
Danışman: PROF. DR. GÜLTEKİN YILDIZ
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hayvan Besleme ve Beslenme Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine
Dizin: Canlı hayvan = Living animal ; Etlik piliç = Broiler chickens ; Kümes hayvanları = Poultry ; Kümes hayvanları yemleri = Poultry feed ; Rasyonlar = Rations ; Tavukçuluk = Chicken farming ; Çiftlik hayvanları = Farm animals

Özet:
Bu çalışma broyler rasyonlarına farklı dozlarda ilave edilen Macleaya cordata ekstraktının canlı ağırlık, canlı ağırlık artışı, yem tüketimi, yemden yararlanma oranı, bazı karkas parametreleri ve iç organ ağırlıkları, göğüs eti MDA düzeyi, göğüs ve but eti, duodenum, jejunum, ileum pH düzeyleri ve bağırsak histomorfolojisi üzerine etkilerini belirlemek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Bu amaçla, hayvan materyali olarak 288 adet erkek bir günlük Ross 308 erkek broyler civciv kullanılmıştır. Her biri 72 adet civcivden meydana gelen 4 grup halinde çalışma yürütülmüştür. Her bir grup 8 civcivden oluşan 9 alt gruba ayrılmıştır. Deneme toplamda 36 bölme halinde bir kontrol (K) üç deneme (S60, S120 ve S240) grubu olacak şekilde gerçekleşmiştir. Macleaya cordata ekstraktı (Sangrovit®) deneme rasyonlarına 60 mg/kg, 120 mg/kg ve 240 mg/kg düzeylerinde katılmıştır.
 Araştırma 39 gün sürdürülmüştür. Deneme süresince hayvanlara verilecek yemler 3 dönem halinde hazırlanmıştır. Bu maksatla,  0-11 günlük başlangıç dönemi, 11-24 günlük dönem büyütme ve 24-39 günlük bitirme dönemi olacak şekilde düzenlenmiştir. Bazal rasyon mısır ve soya küspesi esaslı olarak hazırlanmıştır. Belirtilen her üç dönemde hayvanların büyüme performansı ve bazı karkas parametreleri saptanmıştır. Duodenum, jejunum, ileum pH'ları, göğüs ve but etinde pH düzeyleri belirlenmiştir. Dışkı ve altlık örnekleri alınarak NH3-N konsantrasyonu hesaplanmıştır. Araştırmanın 24. ve 39. gününün sonunda ise bağırsak villus yüksekliği, kript derinliği ve villus yüksekliğinin kript derinliğine oranı saptanmıştır. 
 Araştırmanın sonucunda Macleaya cordata ekstraktının kullanımında gruplar arasında büyüme performansı (canlı ağırlık, canlı ağırlık artışı, yem tüketimi, yemden yaralanma oranı), sıcak karkas ağırlığı ve randımanı, göğüs eti MDA düzeyi, sekum mikroorganizma düzeyi ve dışkı ve altlık amonyak düzeyi, jejununum pH, but eti pH düzeyi yönünden fark gözlenmedi. 39. gün bağırsak histomorfolojisinin incelendiği çalışmada gruplar arasında villus yüksekliği, kript derinliği yönünden istatistiksel fark saptamıştır. Macleaya cordata ekstraktının bu yararlı etkisi bağırsaklardaki zararlı bakteri sayısını azaltması ve yemin daha iyi hayvan tarafından değerlendirmesi olabilir. Villus yüksekliğinin kript derinliğine oranında (VY/KD) gruplar arasında fark saptanmamıştır. Duodenum ve ileum pH değerleri ile göğüs eti pH düzeyleri arasında istatistiksel fark saptanmıştır. Bursa Fabricius ağırlığı açısından gruplar arasında istatistiksel fark saptanmıştır. 


	Bu çalışmaya göre Macleaya cortata ekstraktının broyler beslemede antibiyotiklere alternatif olarak kullanılabilir. Ancak bu konuda daha derinlemesine çalışmaların yapılmasına gereksinim vardır.

Abstract:
This study was conducted to determine the effects of Macleaya cordata extract in broiler ration supplements; on body weight, body weight gain, feed intake, feed conversion ratio (FCR), some carcass parameters, breast meat MDA, breast and thigh meat, duodenum, jejunum, ileum pH levels and intestinal histomorphology. For this purpose, 288 male one day old Ross 308 male broiler chicks were used as animal material. The study was carried out in 4 groups, each consisting of 72 chicks. Each group was divided into 9 sub-group consisting of 8 chicks. A total of 36 study as a control chamber (K) of three experiments (S60, S120 ve S240) were conducted so that group. In the thesis study, Macleaya cordata extract (Sangrovit®) levels to be included in the ration were arranged as 60 mg / kg, 120 mg / kg and 240 mg / kg. 
The research was continued for 39 days. During the trial, feeds for animals were prepared as 3 periods. Fort his purpose, it was designed as initial (0-11 days), magnification (11-24 days and the final 24-39 days) period were divided into three periods. The basal diet was based on corn and soy bean. 
In each of the three periods described above, growth performance and some carcass parameters were determineted. pH in the breast and thigh meat, duodenum, jejunum and ileum were determinated. NH3-N concentration was calculated by taking feces and litter samples. At the end of the 24nd and 39nd day, intestine villi height, cript depth and villi height: crypt depth ratio were determined. 
As a result of research, there was no difference in terms of growth performance (live weight, live weight gain, feed consumption, feed conversion rate), hot carcass weight and efficiency, breast meat MDA level, secum microorganism level, fecal ammonia level and litter ammonia level, Jejunum pH, pH values of thigh of the use of Macleaya cordata extract, However, numerical differences detected. In 39th day of study,  there was a statistical difference between groups in terms of villus height and crypt depth of intestine. This may arise from reducing the number of harmful bacteria in the intestine and better evaluation of feed by animal. There was no difference between the villi height and the depth of the crypt. There was statistically difference between pH values of duodenum, jejunum, ileum and pH values of breast and thigh. There was statistically difference between groups in terms of bursa Fabricius weight and fecal ammonia level. This study shown that the Macleaya cordata extract can be used as an alternative to antibiotics in broiler feeding. However, it can be stated that more detail studies should be done on this subject.