Evlilik doyumunun yordanmasında psikolojik iyi oluş, öz anlayış, bilinçli farkındalık ve eş tükenmişliğinin rolü
The role of psychological well-being, self-compassion, mindfulness and couple burnout in predictors of marital satisfaction
Yazar: VECİHA SENA KOYUNSEVER
Danışman: PROF. DR. BURHAN ÇAPRİ
Mersin Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Aile Eğitimi ve Danışmanlığı Ana Bilim Dalı / Aile Danışmanlığı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Bilinçli farkındalık = Mindfulness ; Evlilik doyumu = Marital satisfaction ; Eş tükenmişliği = Couple burnout ; Psikolojik iyi oluş = Psychological well being ; Öz anlayış = Self-understanding

Özet:
Bu araştırmada evli bireylerin psikolojik iyi oluş, öz anlayış, bilinçli farkındalık ve eş tükenmişliği düzeyinin evlilik doyumunu yordamadaki katkılarının incelenmesi amaçlanmaktadır. Araştırma ilişkisel tarama modeli çerçevesinde yapılmıştır. Çalışmaya 346'sı (%65) kadın 186'sı (%35) erkek olmak üzere toplam 532 evli birey katılmıştır. Gönüllü olarak çalışmaya katılan evli bireylerle yapılan bu çalışmada, veri toplama aracı olarak "Kişisel Bilgi Formu", Çelik ve İnanç (2009) tarafından geliştirilen "Evlilik Doyumu Ölçeği'', Telef (2011) tarafından uyarlanan "Psikolojik İyi Oluş Ölçeği", Deniz, Kesici ve Sümer (2008) tarafından uyarlanan "Öz Anlayış Ölçeği'', Erus ve Deniz (2018) tarafından geliştirilen ''Evlilikte Bilinçli Farkındalık Ölçeği'' ve son olarak Çapri (2013) tarafından uyarlanan "Eş Tükenmişliği Ölçeği-Kısa Formu" kullanılmıştır. Verilerin analizinde, IBM SPSS Statistics 22 istatistik programı kullanılmıştır. Değişkenler arasındaki ilişkiyi belirlemek için Pearson Momentler Çarpımı Korelasyon Katsayısı incelenmiştir. Bağımsız değişkenlerin evlilik doyumu değişkenini yordamasındaki katkıyı belirlemek için çoklu doğrusal regresyon analizi yapılmıştır. Ayrıca bu çalışma da evlilik doyumunun çeşitli sosyo-demografik değişkenlere göre farklılaşıp farklılaşmadığını incelemek için bağımsız gruplar için t testi ve tek yönlü varyans analizi (ANOVA)  kullanılmıştır. 
Bu çalışma sonucunda elde edilen bulgulara göre, evlilik doyumu ile psikolojik iyi oluş, öz anlayış ve bilinçli farkındalık arasında pozitif yönde anlamlı bir ilişki bulunurken; evlilik doyumu ile eş tükenmişliği arasında negatif yönde anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Regresyon analizi sonucunda öz anlayış dışında, psikolojik iyi oluş, bilinçli farkındalık ve eş tükenmişliğinin evlilik doyumunu anlamlı şekilde yordadığı görülmüştür. Evlilik doyumunun yordanmasına en büyük katkıyı eş tükenmişliğinin yaptığı görülürken bunu sırasıyla bilinçli farkındalık ve psikolojik iyi oluşun devam ettirdiği görülmüştür. Ayrıca evlilik doyumumun sosyo demografik değişkenlere göre değişiminin incelenmesi sonucunda evlilik doyumunun cinsiyet, yaş ve evlilik şekline göre anlamlı bir farklılaşma gösterdiği görülürken; evlilik doyumunun eğitim durumu, algılanan gelir durumu ve evlilik süresine göre farklılaşmadığı görülmüştür. Elde edilen bulgular alanyazın ışığında tartışılmıştır.

Abstract:
In this study, it is aimed to examine the contribution of individuals to psychological well-being, selff-compassion, mindfulness and marriage burnout in predicting marital satisfaction. The research was conducted within the framework of the relational scaning model. A total of 532 married individuals (346 female, 186 male) participated in the study. This study was conducted with married individuals who voluntarily participated in the study. As data collection tools in the research, "Personal Information Form", "Marital Satisfaction Scale" developed by Çelik and İnanç (2009), "Psychological Well- Being Scale" adapted by Telef (2011), "Selff-Compassion Scale" adapted by Deniz, Kesici and Sümer (2008), "Mindfulness in Marriage Scale" developed by Erus and Deniz (2018), "Couple Burnout Measure- Short Version'' adapted by Çapri (2013) were used. IBM SPSS Statistics 22 was used in the analysis of the data. Obtained results will be discussed in the light of literature. Pearson Product Moments Correlation Coefficient was examined to determine the relationship between the variables. Multiple linear regression analysis was performed to determine the contribution of independent variables in predicting the variable of marital satisfaction. In addition, in this study, t-test for independent groups and one-way analysis of variance (ANOVA) were used to examine whether marital satisfaction differs according to various socio-demographic variables.
According to the findings obtained as a result of this study, there is a positive and significant relationship between marital satisfaction and psychological well-being, self-compassion and mindfulness; A negative significant relationship was found between marital satisfaction and couple burnout. As a result of the regression analysis, it was seen that psychological well-being, mindfulness and couple burnout significantly predicted marital satisfaction. Self-compassion does not contribute significantly to explaining marital satisfaction. While it was seen that spouse couple burnout made the greatest contribution to the prediction of marital satisfaction, it was observed that mindfulness and psychological well-being continued. In addition, as a result of examining the change in marital satisfaction according to socio-demographic variables, it was observed that marital satisfaction showed a significant differentiation according to gender, age and type of marriage; It was observed that marital satisfaction did not differ according to education level, perceived income status and duration of marriage. The findings were discussed under the leadership of the literature.