Öğretmen görüşlerine göre okul müdürlerinin demokratik tutumları ile öğretmenlerin örgütsel bağlılık düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
A study of relation between teachers' organizational commitment and headmasters' democratic attitudes according to teachers' view
Yazar: GÜLCAN BAYATA
Danışman: YRD. DOÇ. DR. DURDAĞI AKAN
Atatürk Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Bağlılık = Commitment ; Demokratik tutum = Democratic attitude ; Müdürler = Directors ; Okul yöneticileri = School administrators ; Çoklu regresyon analizi = Multiple regression analysis ; Örgütsel bağlılık = Organizational commitment ; Öğretmen görüşleri = Teacher opinions ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Bu araştırmada Erzincan il merkezinde görev yapan öğretmenlerin görüşlerine göre ilkokul müdürlerinin demokratik tutumları ile öğretmenlerin örgütsel bağlılık düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmanın evrenini 2013-2014 eğitim öğretim yılında Erzincan il merkezinde MEB' lığına bağlı ilkokullarda görev yapmakta olan öğretmenler oluşturmaktadır. Araştırmanın çalışma grubunu Erzincan il merkezinde bulunan MEB' lığına bağlı 59 ilkokul arasında sosyo ekonomik düzeylerine göre rastgele seçilen 34 ilkokulda görev yapan toplam 357 sınıf öğretmeni oluşturmaktadır. Araştırmada demokratik tutum ölçeği ve örgütsel bağlılık ölçeği kullanılarak veriler elde edilmiştir. Bu araştırma ilişkisel tarama modelindedir.
Araştırmada biri bağımsız, diğeri bağımlı olmak üzere iki değişken kullanılmıştır. Demokratik tutum değişkeni bağımsız değişken olarak değerlendirilmiş, örgütsel bağlılık değişkeni ise bağımlı değişken olarak dikkate alınmıştır. 
Verilerin analizinde SPSS programı kullanılmıştır. Araştırma grubunun anket maddelerine verdiği yanıtlar sayısallaştırılarak, frekans, yüzde, ortalama, standart sapma değerlerine bakılmış, değişkenlere ilişkin puanlar arasında anlamlı farklılıklar olup olmadığını belirlemede bağımsız t testi ve tek yönlü varyans analizi (OneWay ANOVA) yöntemlerinden yararlanılarak analiz edilmiştir. Demokratik tutum ölçeği ile örgütsel bağlılık ölçeklerinden elde edilen puanlar arasındaki ilişkilerin saptanması için Pearson Çarpım Momentler Korelâsyon Analizi; demokratik tutum ölçeğinden elde edilen puanlarının örgütsel bağlılık ölçeğinden elde edilen puanları yordama düzeyinin belirlenmesinde ise Çoklu Doğrusal Regresyon Analizi kullanılmıştır.


Araştırmadan elde edilen bulgular aşağıda özetlenmiştir.
1.	Araştırma sonuçlarına göre öğretmenler okul müdürleri yönetim sürecinde genellikle demokratik tutum ve davranış göstermektedirler.
2.	Öğretmenlerin örgütsel bağlılık düzeyleri yüksek çıkmıştır. 
3.	Demokratik tutum alt boyutu olan katılım boyutu ile örgütsel bağlılık alt boyutu olan uyum boyutu arasında negatif yönde anlamlı bir ilişki, içselleştirme ve özdeşleştirme boyutları ile pozitif yönde anlamlı bir ilişki olduğu görülmüştür.
4.	Örgütsel bağlılığın alt boyut olan uyum boyutu ile demokratik tutum alt boyutu özgürlük boyutu arasında negatif yönde anlamlı bir ilişki olduğu, özdeşleştirme ve içselleştirme boyutları ile özerklik boyutu arasında ise pozitif yönde anlamlı bir ilişki olduğu görülmüştür.
5.	Örgütsel bağlılığın uyum boyutu ile demokratik tutum özerklik boyutları arasında negatif yönde anlamlı bir ilişki, özdeşleştirme ve içselleştirme boyutları arasında ise pozitif yönde anlamlı bir ilişki olduğu görülmüştür.
6.	Demokratik tutum alt boyutlarından katılım boyutunun örgütsel bağlılığın alt boyutu üzerinde anlamlı bir yordayıcı olduğu, özgürlük ve özerlik boyutlarının ise anlamlı bir yordayıcı olmadığı görülmüştür.
7.	Katılım, özerklik ve özgürlük alt boyutlarının örgütsel bağlılığın içselleştirme ve özdeşleştirme boyutları üzerinde anlamlı bir yordayıcı olduğu görülmüştür.

Abstract:
In this thesis it was aimed to examine the relation between the level of teachers' organizational commitment and headmasters' democratic attitudes according to class teachers' view who work in Erzincan city centre. Population of the study consisted of class teachers who worked in state schools affiliated to Ministry of Education in 2013-2014 academic year in Erzincan city centre. Study group consisted of total 357 class teachers working in 34 elementary schools who were randomly selected among 59 primary schools affiliated to Ministry of Education according to their socio-economic levels. In the thesis, data were obtained using democratic attitude scale and organizational commitment scale. This study is a relational screening model.
In the thesis, one dependent and one independent variable total two variables were used. Democratic attitude variable was considered as independent and organizational commitment variable were taken as dependent variable.
SPSS program was used for data analysis. Survey responds of the study group were digitized and frequency, percentage, average and standard deviation values were found. Also t test was used to determine whether there is a significant difference between the variable points and one way variance analysis (One Way ANOVA) was also used to analyze them. Pearson Product-Moment Correlation Analysis was applied to detect the relation between the points obtained from democratic attitude scale and organizational commitment scale. Multiple Linear Regression Analysis was also used to determine the predictive level of the points obtained from democratic attitude scale for the points obtained from organizational commitment scale.
Findings of the thesis were summarized as shown below. 
1.	According to the results of the study teachers and headmasters generally had a democratic attitude in the management process.
2.	Teachers' level of organizational commitment was high. 
3.	It was found that, there was a negatively significant relation between participation dimension- a sub-dimension of democratic attitude- and adaptation dimension – a sub-dimension of organizational commitment. Also there was a positively significant relation between participation dimension and internalization, identification dimensions. 
4.	It was concluded that there was a negatively significant relation between adaptation dimension –a sub-dimension of organizational commitment- and freedom dimension – a sub-dimension of democratic attitude- and there was a positively significant relation between identification, internalization and autonomy. 
5.	It was found that there was a negatively significant relation between adaptation dimension of organizational commitment and autonomy dimension of democratic attitude, there was also a positively significant relation between identification and internalization dimensions
6.	It was also found that participation dimension, one of the sub-dimensions of democratic attitude, was a significant predictor on the sub-dimension of organizational commitment, also freedom and autonomy dimensions were not significant predictors. 
7.	It was finally concluded that sub-dimensions participation, autonomy and freedom were significant predictor on the internalization and identification dimension, sub-dimensions of organizational commitment.