Hemşirelerin kan transfüzyonu hakkında bilgi düzeylerinin ve uygulama basamaklarını gerçekleştirme durumlarının değerlendirilmesi
Evaluation of nurses' knowledge levels on blood transfusion and status of implementation steps
Yazar: SEVGİ YILDIZBAŞ BARIN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HATİCE POLAT
Atatürk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / İç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Bilgi = Knowledge ; Bilgi düzeyi = Level of knowledge ; Gözlem = Observation ; Hemşireler = Nurses ; Hemşirelik = Nursing ; Hemşirelik araştırmaları = Nursing research ; Kan transfüzyonu = Blood transfusion

Özet:
Amaç: Bu araştırma hemşirelerin, kan transfüzyonu hakkındaki bilgi düzeylerini ve güvenli kan transfüzyonu uygulama basamaklarını gerçekleştirme durumlarını değerlendirmek amacıyla yapıldı.
Materyal ve Metot: Tanımlayıcı olarak yürütülen araştırma Sağlık Bilimleri Üniversitesi Bölge Eğitim ve Araştırma Hastanesi yoğun bakım üniteleri ile dahili ve cerrahi kliniklerde Ekim 2018-Temmuz 2019 tarihleri arasında yapıldı. Araştırmanın evrenini Sağlık Bilimleri Üniversitesi Bölge Eğitim ve Araştırma Hastanesi yoğun bakım üniteleri ile dahili ve cerrahi kliniklerde çalışmakta olan 391 hemşire oluşturdu. Araştırma örneklemi 18 Nisan-1 Haziran 2019 tarihleri arasında kan transfüzyonu yapan ve  araştırmaya katılmayı kabul eden 141 hemşireden  oluştu. Kan transfüzyonu gözlemi sonrasında hemşirelerin bilgi düzeylerini değerlendirmek amacıyla hazırlanan bilgi formu ve gözlem formu  kullanıldı. Verilerin değerlendirilmesi Frekans, Yüzde, Kruskal Wallis H testi, Dunnet T3 Post Hoc testi, Mann Whitney U testi ve Power analizleri kullanılmış olup analizler SPSS 22.00 istatistik paket programı ile yapıldı. 
Bulgular: Araştırmaya alınan hemşirelerin %40.4'ü 26-30 yaşında, %66'sı kadın, %51.8'i bekar, %70.2'si lisans mezunu olduğu görüldü. Çalışmaya katılan hemşirelerin en fazla doğru yanıt verdikleri soru "Bir ünite taze donmuş plazmanın transfüzyonu ne kadar sürede tamamlanmalıdır?" (%93.6), en az doğru yanıt verdikleri soru ise "Aşağıdakilerden hangisi erken kan transfüzyonu reaksiyonlarından birisi değildir?"(%46.8) olarak bulundu. Hemşirelerin tamamının kan transfüzyonuna uygun kanülü seçtiği, eritrosit süspansiyonunda crossmatch yapılıp yapılmadığını kontrol ettiği, kan ürününün ve torbanın görünümünü (pıhtı, renk, tortu, partikül) kontrol ettiği, transfüzyon formundaki ürün bilgileri ile ürün etiketindeki bilgilerin uyumunu kontrol ettiği belirlendi. Araştırmaya dahil edilen hemşirelerin transfüzyon öncesi el yıkama oranları (%27.9), transfüzyon sebebini (%36.2) ve reaksiyonlarını (%37.6) hasta ve yakınlarına anlatma oranları düşük olarak bulundu.
Sonuç: Araştırma sonucunda çalışmaya katılan hemşirelerin en fazla doğru cevabı kan transfüzyonu uygulamasına yönelik sorulara; en fazla yanlış cevabı kan transfüzyonu sonrası ve reaksiyonlarına yönelik sorulara verdikleri belirlendi. Hemşirelerin transfüzyon uygulama basamaklarını gerçekleştirme durumlarının yüksek belirlendi.
Anahtar Kelimeler: Bilgi düzeyi, gözlem, hemşirelik, kan transfüzyonu

Abstract:
Aim: This study was conducted to evaluate the level knowledge of nurses about blood transfusion and the status of performing safe blood transfusion application steps.
Material and Method: The study conducted as a descriptive study was completed between October 2018 and July 2019 in the intensive care units and internal and surgical clinicsof the Health Sciences University Regional Training and Research Hospital. The population of the study consisted of 391 nurses working in the intensive care units and internal and surgical clinics of the Health Education University Regional Training and Research Hospital. The sample of the study consisted of 141 nurses who transfused blood between 18 April an 1 June 2019 and agreed to participate in the study. After the blood transfusion observation, a information form and observation form prepared were used to evaluate the knowledge level of the nurses. The data were analyzed with SPSS 22.00 statistical package program using Frequency, Percentage, Kruskal Wallis H Test, Dunnet T3 Post Hoc Test, Mann Whitney U Test and power analysis.
Results: 40.4% of the nurses included in the study were 26-30 years old, 66% were women, 51.8% were single and 70.2% were undergraduate graduates.The question which the largest part of the nurses participating in the study answered correctly is "How long the transfusion of one unit of fresh frozen plasma should be completed?" (93.6%) while the smallest part answered correctly the question "Which of the following is not one the early blood transfusion reactions?" (46.8%). It was determined that all of the nurses selected the cannula suitable for blood transfusion, checked whether cross-match was performed in the erythrocyte suspension; the appearance of the blood product and the bag (clot, color, sediment, particle) and the compatibility of the product information in the transfusion form with the information on the product label.The rate of handwashing before transfusion (27.9%) and the expression rate of the reason for transfusion (36.2%) and reactions (37.6%) to patients and their relatives among the nurses included in the study were found to be low.
Conclusion: It was determined as the result of the study that the nurses included in the study answered correctly the most the questions related to the application of blood transfusion while the most falsely answered questions are related to the post transfusion and reactions. It was also seen that nurses' transfusion implementation status steps are high.
Keywords: Blood transfusion, knowledge level, nursing, observation