Kalsiyum hidroksit ve klorheksidin jel/kalsiyum hidroksit kanal içi medikamanlarının farklı irrigasyon aktivasyon yöntemleri ile kök kanalından uzaklaştırma etkinliğinin değerlendirilmesi
An efficacy evaluation of different irrigation activation solutions for removal of calcium hydroxide and chlorhexidine gel/calcium hydroxide combination paste from root canal systems
Yazar: ÖZGÜR SOYSAL ÖZDEMİR
Danışman: YRD. DOÇ. DR. İSMAİL UZUN
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Diş Hekimliği Fakültesi / Endodonti Ana Bilim Dalı
Derece: Diş Hekimliği Uzmanlık, 2015
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Dental materyaller = Dental materials ; Endodonti = Endodontics ; Kalsiyum hidroksit = Calcium hydroxide ; Klorheksidin = Chlorhexidine ; Kök kanal dolgu materyalleri = Root canal filling materials ; Kök kanal tedavisi = Root canal therapy ; Kök kanalı irrigantları = Root canal irrigants ; Maleik asit = Maleic acide

Özet:
Amaç: Bu tezin amacı; farklı irrigasyon solüsyonları ve farklı irrigasyon aktivasyon yöntemleri kullanılarak, kök kanal tedavisi sırasında kullanılan kanal içi medikamanlardan kalsiyum hidroksiti ve klorheksidin jel/kalsiyum hidroksit kombinasyonunu, kök kanallarından uzaklaştırma etkinliklerinin değerlendirilmesidir
Materyal ve Metot: çalışmamızda irrigasyon solüsyonlarında sodyum hipoklorit, Qmix ve maleik asit kullanılmıştır. İrrigasyon aktivasyon yöntemlerinden iğne/şırınga irrigasyonu, EndoAktivatör, EndoVac, Pasif Ultrasonik irrigasyon yöntemleri kullanılarak, kanal içi medikamantlardan kalsiyum hidroksit ve klorheksidin gel/kalsiyum hidroksit kombinasyonlarını kök kanalından uzaklaştırma etkinliği değerlendirilmiştir. Bu çalışma için n=15 olarak belirlenmiştir toplam olarak 390 adet insan dişi kullanılmıştır. Diş kök kanalları şekillendirilip kanal içi medikamanlar kanallar içerisine yerleştirilmiştir. Belirtilen irrigasyon solusyonları kullanılarak ,irrigasyon aktivasyon yöntemleri ile kanal içi medikamanlar uzaklaştırıldıktan sonra kökler ikiye ayrılmıştır ve steromikroskop yardımıyla görüntüleri alınan  köklerde ,kalan medikaman miktarı değerlendirilmiştir.
İstatistiksel olarak önem derecesi 0,05 ve daha az olarak ayarlandı ve Kruskal- Wallis ve Bonferroni düzeltmeli Mann- Whitney U testleri uygulandı.
Bulgular: Bu tez çalışmasında 3 farklı irrigasyon solüsyonu , 4 farklı irrigasyon aktivasyon yöntemi kullanılarak aktive edilerek 2 farklı kanal içi medikamanın uzaklaştırma etkinliği değerlendirilmiştir. İrrigasyon solüsyonlarından maleik asit ve irrigasyon aktivasyon yöntemlerinden pasif ultrasonik irrigasyon aktivasyon yöntemi , hem kalsiyum hidroksiti hem de klorheksidin jel/kalsiyum hidroksiti uzaklaştırmakta diğer yöntemlere göre istatiksel olarak anlamlı derecede  daha etkili bulunmuştur.  Ayrıca kanal içi medikamanlardan klorheksidin jel/kalsiyum hidroksit kombinasyonunun, kalsiyum hidroksite göre kök kanallarından daha zor uzaklaştırıldığı bulunmuştur.
Sonuç: kök kanallarından kanal içi medikamanları uzaklaştırmak için irrigasyon aktivasyon yöntemleri kullanılması gerekmektedir. En etkili yöntem ise; maleik asit ile pasif ultrasonik irrigasyon aktivasyonunun kombine kullanılması yöntemidir ancak hiçbir yöntem kök kanallarından kanal içi medikamanları tamamen uzaklaştıramamıştır.

Anahtar Kelimeler: Endodonti; QMix; irrigasyon aktivasyonu; maleik asit

Abstract:
Objective: This thesis study aims to evaluate the efficacy of different irrigation solutions and irrigation techniques for removal of calcium hydroxide paste and chlorhexidine gel/calcium hydroxide combination paste from root canal systems.
Materials and Methods: 3 different irrigation solutions, sodium hypochlorite, Qmix and maleic acid were selected as irrigation solutions in the present study. Four irrigation activation techniques, needle/syringe irrigation, EndoActivator, EndoVac and passive ultrasonic irrigation were used in order to enhance the removal of calcium hydroxide and chlorhexidine gel/calcium hydroxide combinations from root canal system. 390 single straight rooted human teeth were used and divided into 26 groups (n=15). The root canals were prepared and dressed with medicaments. Following removal procedures of medicaments with selected irrigation solutions, roots were split into two halves and amount of residiual medicaments were examined under stereomicroscope. Kruskal-Wallis and Bonferronni corrected Mann-Whitney U tests were applied with a statistical significance level as 0.05.
Conclusions: Maleic acid and passive ultrasonic irrigation activation method was significantly superior to other tested methods in removing both calcium hydroxide and chlorhexidine gel/calcium hydroxide combined root canal medicaments (P<0.005). It was also found that chlorhexidine gel/calcium hydroxide combined medicament was more resistant than calcium hydroxide to removal from root canal systems.
Results: Irrigation activation methods are required for efficient removal of intracanal medicaments from root canal system. Maleic acid irrigation and passive ultrasonic irrigation activation was found as the most efficient method, however none of the tested methods was able to render canal systems free of medicaments.

Keywords: Endodontics; QMix; irrigation activation; maleic acid