İlköğretimde hayat bilgisi dersinde aile katılımı çalışmaları
Parent involvement studies in social studies in primary education
Yazar: ZEYNEP KILIÇ
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET GÜLTEKİN
Anadolu Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / İlköğretim Bölümü / İlköğretim Ana Bilim Dalı / Sınıf Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Aile = Family ; Aile katılımı = Family participation ; Hayat bilgisi dersi = Life science lesson ; İlköğretim okulları = Primary education schools

Özet:
İlköğretim, toplumda yaşayan tüm bireylerin sahip olması gereken temel bilgi, beceri, davranış ve alışkanlıkların kazandırıldığı temel eğitim basamağıdır. İlköğretimde öğrenciye kazandırılması beklenen bu temel bilgi, beceri, davranış ve alışkanlıklar ilköğretim programları yoluyla kazandırılmaktadır. İlköğretim programlarında öğrencinin çok yönlü gelişmesini sağlayacak dersler yer almaktadır. Bu derslerden birisi de çocuğa temel yaşam becerileri ve olumlu kişisel nitelikler kazandırmayı amaçlayan Hayat Bilgisi dersidir. Hayat Bilgisi dersi, çocuğun bakış açısını ve yaşamını temel alan, çocuğun kendisini ve çevresini tanımasını sağlayan, çevresine uyum göstererek çok yönlü ve yaratıcı düşünme, problem çözme gibi özelliklerinin temellerinin atıldığı bir derstir.İlköğretimde Hayat Bilgisi dersini aileden bağımsız düşünmek olanaklı değildir. Hayat Bilgisi dersinde, aileyi de eğitim-öğretim sürecine katmak için öngörülen yaklaşımlardan birisi, aile katılımıdır. Ailenin eğitim-öğretim sürecine katılmasını öngören çalışmaların düzenli ve sistemli bir biçimde düzenlenmesi olarak tanımlanan aile katılımı, ailenin çocuğun eğitim-öğretim sürecine katılmasını, çocuğun okulda öğrendikleri ile ailede öğrendikleri arasında tutarlılık sağlanmasını amaçlamaktadır. Bu nedenle Hayat Bilgisi dersinin temel ilkelerinde, temalarında ve kazanımlarında aile katılımı vurgusu yer almaktadır.Bu araştırmada sınıf öğretmenlerinin Hayat Bilgisi dersinde gerçekleştirilen aile katılımı çalışmalarına yönelik görüşlerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Araştırma, 2009-2010 eğitim-öğretim yılında Eskişehir il merkezindeki ilköğretim okullarında görev yapan sınıf öğretmenlerinin görüşlerine dayalı olarak gerçekleştirilmiştir. Tarama modelinde nitel yöntemle gerçekleştirilen, araştırma kapsamında 35 sınıf öğretmeni ile görüşme yapılmıştır. Araştırma verileri, betimsel analiz tekniği ile çözümlenmiştir.Araştırma bulgularından elde edilen sonuçlara göre öğretmenlerin aile katılımını; ailenin çocuğun eğitim sürecine katılması, ailenin çocuğuna destek olması, ailenin okulda ve sınıfta yapılan etkinliklere katılması, ailenin okul ile işbirliği içinde olması gibi değişik biçimlerde tanımladıkları görülmüştür. Öğretmenlerin Hayat Bilgisi dersi kapsamında aileleri okuldaki sosyal etkinliklere davet ettikleri ve gerektiğinde yardım aldıkları, aileleri sınıf etkinliklerine kattıkları, çocuğa ailesiyle birlikte yapacağı etkinlikler verdikleri, aileleri bilgilendirmek amacı ile toplantılar yaptıkları, aile ziyaretleri gerçekleştirdikleri ve ailelere anket uyguladıkları görülmüştür. Öğretmenlerin aile katılımı çalışmalarını yoğun olarak birinci sınıfta uyguladıkları ve aile katılımı çalışmaları düzenlerken planlama yaptıkları, aileleri bilgilendirdikleri görülmüştür. Öğretmenlerin aile katılımı çalışmalarının; öğretmen, öğrenci ve aile üzerinde olumlu etkileri olduğu konusunda görüş birliği içerisinde oldukları anlaşılmıştır. Öğretmenler, aile katılımı çalışmalarının öğrencilerin öğrenmelerini olumlu yönde etkilediğini, başarılarını, derse karşı ilgilerin ve öz güvenlerin arttırdığını, ailelere çocuklarını sınıf içinde gözlemleyebilme olanağı verdiğini belirtmişlerdir. Ayrıca öğretmenler, aile katılımı çalışmalarının öğretmenlerin işlerini kolaylaştırdığını belirtmişlerdir. Öğretmenlere göre, aile katılımı çalışmalarında karşılaşılan zorlukların başında, ailelerin bu tür etkinliklere katılmak istememeleri gelmektedir. Öğretmenler, aile katılımı çalışmalarında istenilen başarının elde edilmesi için aile katılımı konusunda paydaşlara seminerler verilmesi, öğretmenlerin veli toplantısında ailelere aile katılımının önemini anlatması, öğretmenin okul müdürü ve diğer yöneticilerle birlikte işbirliği yapması ve aile katılımı çalışmalarına daha fazla yer vermesini önermişlerdir.Anahtar Kelimeler: Hayat Bilgisi dersi, okul-aile işbirliği, aile katılımı

Abstract:
Primary education is a fundemental educational step where all individuals living in society can be acquired the basic knowledge, skills, behaviors and habits. These basic knowledge and skills, which the students should gain in primary education, are gained via primary (education) programs. In primary education programs, there are courses that causes the student to develop sophisticated. One of these courses is ?Social Studies?, which aims to cause the student gain basic life skills and positive personal qualifications. Social Studies is a course which takes the child?s point of view and life as basis, and provides the child to know herself/himself and her/his environment, and also it is a process in which basis for sophisticated and creative thinking, problem solving features are formed in harmony with the environment.In primary education, it is not possible to think Social Studies course separate from the parent. In Social Studies Course, one of the anticipated approaches to include the parent to education process is involvement of the parent. Parent involvement in education, which is defined as arranging studies/activities regular and systematically that anticipates family?s participation to the education process, aims the child?s participation to education-instruction process and to provide consistency between the knowledge learned in the school and in the family. For this reason, family?s participation is emphasised in basics os Social Studies? course.In this study, it was aimed to determine classroom teachers? opinions about parent involvement studies which are performed in Social Studies courses. Study was conducted upon opinions of classroom teachers? who worked in primary schools of Eskişehir province during 2009-2010 education ? instruction period. The study was conducted via qualitative method in survey model, and 35 classroom teachers were interviewed. Study data was analysed via descriptive analysis technique.According to the results obtained in research findings, teachers has defined family participation in different forms such as parent?s involvement to the child?s education process, supporting the child, participating activities inside the school or classroom, in cooperation with school. It has been seen that, in Social Studies Course context, teachers organised different parent involvement?s studies such as inviting parents to social activities and getting help in case of need, working into classroom activities, giving homeworks to students, which they may do with their parents, making meeting to inform parents, visiting parents and conducting a questionnaire. It has been seen that, teachers conduct parent?s involvement?s studies densely in the first class, and they conduct planning and informing parents while arranging parent involvement studies. It has been recognised that, teachers agree that parent involvement?s studies have positive effects on teachers, students and parents. Teachers stated that parent involvement?s studies have impact on students? learning positively, increase the students? success and make them gain self-esteem, give opportunity to the parents to observe their children in the classroom, and simplify teachers? work. Among difficulties teachers encounter during parent involvement?s studies, first problem is parents?reluctance to involve these kind of activities. In order to obtain desired success in parent involvement?s studies, teachers suggest to give seminars to shareholders about parent involvement, to tell the importance of parent involvement in the parents? meetings, to cooperate with the school manager and the other administrators and to give place to family participation more.Keywords: Social studies course, school-family cooperation, parent involvement.