Kanatlı kümes hayvanları yetiştiriciliğinde kullanılan istatistiksel modeller ve değerlendirme ölçütleri
Statistical models and evaluation criteria used in poultry farming
Yazar: TOLGA ÇETENAK
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA ŞAHİN
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyomühendislik ve Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Biyoistatistik = Biostatistics
Dizin: Biyoistatistik = Bioistatistics ; Sayısal modelleme = Numerical modelling

Özet:
Kanatlı kümes hayvanlarının yetiştirme sürecinin çok kısa olması ve artan insan nüfusunun beyaz et tüketimini karşılamadaki potansiyeli yan yana geldiğinde, ilgili alanda yapılan ıslah çalışmaları özellikle son on yılda çok yoğunlaşmıştır. Buna paralel olarak bilgisayar ve yazılım alanındaki gelişmeler ile ıslah çalışmalarında kullanılan istatistiksel eşitliklerin (büyüme ve yumurta verim eğrileri için) sayısı oldukça artmıştır. Bu durum ilgili alanda çalışan ıslahçılar için, hangi modellerin ve kriterlerin kullanılacağı konusunda bir karmaşaya neden olmuştur. Aynı konuda farklı çalışmalarda farklı eşitliklerin ve yetersiz karşılaştırma ölçütleri kullanımı durumu daha da karmaşık hale getirmiştir. Bu çalışmada kanatlı kümes hayvanları yetiştiriciliğinde, büyüme ve yumurta verim eğrilerinin modellenmesinde kullanılan istatistiksel eşitlikler ve bu eşitliklerin karşılaştırmasında kullanılan değerlendirme ölçütlerinin incelenmişi amaçlanmıştır. Bu amaçla tavuk ve bıldırcınlarda, orijinal veri setleri üzerinde, büyüme ve yumurta verim eğrilerine ait literatürde kullanılan istatistiksel eşitlikler ve değerlendirme ölçütleri, SAS istatistik paket programı kullanılarak hesaplanacak ve uygun model veya modellerin ve değerlendirme ölçütlerinin ayrıntılı değerlendirmesi yapılacaktır. Böylelikle kanatlı yetiştiriciliği alanında yaşanan bu karmaşanın kısmen de olsa önüne geçilecek ve istatistiksel olarak en uygun model veya modeller ve değerlendirme ölçütleri araştırıcıların kullanımına sunulacaktır. İstatistiksel olarak en uygun model ve değerlendirme ölçütlerinin kullanımı, uzun zaman alan ıslah çalışmalarına ait sonuçların daha doğru değerlendirilmesine neden olacaktır.

Abstract:
When the production process of poultry is very short and the increasing manpower and the potential to meet consumption come together, breeding studies in the relevant field have become very intense, especially in the last decade. In parallel with this, the number of freedoms (for growth and egg production curves) used in computer and software development studies and breeding studies is quite high. This situation has caused confusion for breeders working in the relevant field regarding which models and criteria to emerge. The situation of using different freedoms and inadequate performances on the same subject becomes even more complicated. The freedoms used in modeling growth and yield curves in the functioning of clustered eggs with these shaped wings and the examined efficiency of the evaluation used in the comparison of these freedoms. For this purpose, it is planned to perform advanced freedoms and evaluations used in the literature on growth and egg production curves on the original data files in chickens and quails, to be calculated using the SAS statistical package program and to make detailed evaluations of the appropriate model or models and evaluation. In addition, a suitable model or model or use of evaluation monitoring research is presented to go through and demonstrate the complexity that occurs in wing change. The use of statistically appropriate models and evaluation performance will result in more accurate evaluation of breeding results, which takes a long time.