Obsesif Kompulsif Bozukluk ve umutsuzluk ilişkisinin incelenmesi
Investigating the relationship between Obsessive Compulsive Disorder and hopelessness
Yazar: MEHMET YARDIM
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AYŞE ÖZLEM MESTÇİOĞLU
İstanbul Okan Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Obsessif kompülsif bozukluk = Obsessive compulsive disorder ; Umutsuzluk = Hopelessness

Özet:
Bu araştırmanın amacı obsesif kompulsif bozukluk (OKB) ile umutsuzluk arasındaki ilişkiyi incelemektir, ayrıca katılımcıların sosyodemografik özelliklerinin hem OKB hem umutsuzlukla olan ilişkileri incelenmiştir. OKB bireylerin yaşam kalitesini olumsuz etkileyen psikiyatrik bir hastalıktır. Umutsuzluk kişinin hayata karşı olan tutumunu karamsar bir biçimde şekillendirir. OKB ve umutsuzluğun bir arada ele alınmasının amacı aralarındaki ilişkiyi daha iyi anlamaya çalışmaktır. 
Araştırmaya Türkiye genelinde yaşayan 18-65 yaş arasında toplam 471 kişi katılmıştır. Bu katılımcıların 165'i erkeklerden 305'i kadınlardan oluşmaktadır.  Araştırma için gerekli veriler katılımcılara gönderilen sosyodemografik veri formu ile katılımcıların cinsiyet, yaş, eğitim seviyesi, gelir düzeyi gibi sosyo-demografik özellikleri elde edilmiştir. Katılımcıların klinik olmayan obsesif kompulsif bozukluk değerleri gönderilen Maudsley Obsesif Kompulsif Soru Listesi (MOKSL) ve umutsuzluk değerleri ise Beck Umutsuzluk Ölçeği aracılığıyla toplanmıştır. Araştırmanın istatiksel incelemeleri SPSS ( Statistical Package Program for Social Science 27 inci versiyonu) yazılımı kullanılarak yapılmıştır. 
OKB ve umutsuzluk arasında istatiksel olarak anlamlı orta pozitif korelasyon bulunmuştur. Bu korelasyon kuvvetli olmasa da bize OKB ve Umutsuzluk arasında bir ilişki olduğunu göstermektedir. 
MOKSL'nin temizlik, kontrol, yavaşlık, kuşku ve ruminasyon alt ölçekleri ile Beck Umutsuzluk Ölçeği arasında şiddetleri farklı olmak üzere istatiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunmuştur. 
MOKSL alt ölçek değerlerinin birbirleriyle ilişkileri incelenmesinde, temizlik-kuşku ve kontrol- ruminasyon ölçek çiftleri hariç diğer tüm alt ölçek çiftlerinin arasındaki değişiklik istatiksel olarak anlamlı bulunmuştur. Tüm alt ölçekler arasında pozitif korelasyon görülmüştür. Temizlik alt ölçeğinin en yüksek ortalama değere sahip olduğu saptanmıştır.
OKB değerlerinin cinsiyete göre değişimi incelendiğinde istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık bulunmamıştır.  OKB değerlerinin yaş gruplarına göre değişimlerinde ise yaş grupları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmuştur, 18-25 Yaş grubun diğer yaş gruplarına nazaran yüksek bir ortalama değere sahiptir ve 26-35 yaş grubu hariç diğer gruplarla olan farkı istatistiksel olarak anlamlıdır. OKB değerlerinin farklı eğitim düzeyleri arasındaki değişimi incelendiğinde ise eğitim seviyeleri arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmamıştır. OKB değerlerinin farklı gelir grupları arasındaki değişimi incelendiğinde, gelir grupları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmamıştır.
Beck umutsuzluk değerlerinin cinsiyete göre değişimi incelendiğinde istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık bulunmamıştır. Beck Umutsuzluk değerlerinin farklı yaş grupları arasındaki değişimi incelendiğinde, yaş grupları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmamıştır. Beck umutsuzluk değerlerinin farklı eğitim düzeyleri arasındaki değişimi incelendiğinde, eğitim seviyeleri arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmamıştır. Beck umutsuzluk değerlerinin farklı gelir grupları arasındaki değişimi incelendiğinde ise gelir grupları arasındaki fark istatistiksel olarak anlamlıdır, ortalama değerlerin düşük gelir grubundan yüksek gelir grubuna doğru azalması istatiksel olarak anlamlıdır. Ortalama değerlerin orta gelir grubundan yüksek gelir grubuna doğru azalması istatiksel olarak anlamlı bulunmuştur.

Abstract:
The goal of this research is to investigate the relationship between Obsessive Compulsive Disorder, Hopelessness and Socio-demographic attributes of the participants.
OCD is a mental disorder that affects the lives of individuals negatively. Hopelessness shapes a person's view of life in a gloomy manner. The reason for analyzing the relationship between OCD and Hopelessness is to shed better light on these topics.
471 Individuals between the ages of 18-65 attended this research. 165 of the participants are males and 305 of the participants are females. Sociodemographic inventory was given to participants, which include questions inquiring about their age, gender, education level, income level. The Maudsley Obsessive-Compulsive Inventory (MOCI) measured participant's non-clinical OCD symptoms and Beck Hopelessness Scale measured Hopelessness levels. Statistical analysis of the research was performed in SPSS (Statistical Package Program for Social Science ver. 27).
Medium and positive correlation between OCD and Hopelessness has been found to be statistically significant. Even though this correlation is not that powerful, it does show that there is a relationship between these two variables. 
MOCI's subscales checking, cleaning, slowness, doubt and rumination has a statistically significant relationship with BHS with different power levels of each subscale. Except for Control – Rumination and Cleaning – Doubt pair, the change between all MOCI sub-scale pairs are proved statistically significant. There is a positive correlation between all sub-scales. Cleaning sub-scale has the highest mean value between the subscales.
There was no statistically significant difference between gender and OCD values. There was a statistically significant difference between age and OCD values. 18-25 age group has the highest mean compared to other age groups. There was a statistically significant difference between age group 18-25 and all other age groups except 25-36 age group. Analyzing education levels impact on OCD, there was no statistically significant difference between education levels and OCD. When OCD values were analyzed in different income levels, there was no statistically significant difference between income level and OCD.
Analyzing Beck Hopelessness values in regards to Gender, there was no statistically significant difference between gender and Hopelessness values. When looking at how age affects hopelessness, there was no statistically significant difference between age and hopelessness. In addition, there was no statistically significant difference between education levels and hopelessness. Different income level's Beck Hopelessness scores were analyzed, the difference between income levels and Hopelessness was found to be statistically significant. The mean decrease from low-income to high-income has been proved statistically significant. The mean decrease from medium-income to high-income has been found to be statistically significant.