Säbzvân Koşıkläri /
Yazar: ASALUDİN NAZAMUDİN
Danışman: DOÇ. DR. AYNUR ÖZ ÖZCAN
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Çağdaş Türk Lehçeleri ve Edebiyatları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Doğu Dilleri ve Edebiyatı = Eastern Linguistics and Literature
Dizin: 21. yüzyıl = 21. century ; Afganistan = Afghanistan ; Edebiyat = Literature ; Halk edebiyatı = Folk literature ; Hassas, Salih Muhammed = Hassas, Salih Muhammed ; Sabzvan Koşıklari = Sabzvan Koşıklari ; Özbek Türkleri = Uzbek Turks ; Özbek edebiyatı = Uzbek literature ; Özbekler = Uzbeks

Özet:
Tezimizin konusu, Salih Muhammed HASSAS'IN derleyip hazırladığı Säbzvân ?oşı?läri adlı eserinin incelemesidir. Säbzvân ?oşı?läri, Afganistan Özbeklerinin anonim halk edebiyatı ürünlerinden biridir. Säbzvân ?oşı?läri ile Özbek Türklerinin sahip olduğu kültürel zenginlik, daha sonraki kuşaklara ulaşmıştır. Aşk, sevgi, ayrılık, özlem ve doğa gibi konuların işlendiği bu tür, Afganistan'ın kuzey bölgelerinde konuşulan Özbek Türkçesinin özelliklerini görebilmemiz açısından son derece önemlidir.?Säbzvân ?oşıkläri? adındaki tezimiz, Giriş, İnceleme, Metin, Tercüme ve Dizin olmak üzere dört bölümden oluşmaktadır:Birinci Bölümde, Afganistan'daki Özbek Türklerinin sosyal ve kültürel hayatı, nüfusu yerleşim alanları, halk edebiyatı ve Säbzvân ?oşıkläri adlı eser üzerinde durulmuştur. İnceleme Bölümünde, Säbzvân ?oşıkläri adlı eser, ses ve şekil bilgisi özellikleri bakımından değerlendirilmiştir. Ses bilgisi bölümünde Säbzvân ?oşıkläri adlı eserin ünlü ve ünsüzleri örnekleriyle tanıtılarak, ses olayları, standart Özbek Türkçesinin ünlü ve ünsüz yapısı göz önünde bulundurularak incelenmiştir. Şekil bilgisi bölümü, ad, ad yapımı ve ad çekim ekleri incelendikten sonra sıfat, zamir ve zarflar ele alınmıştır. Fiil bölümünde fiil yapım ekleri incelenmiştir. Fiil türü diğer kelime türlerine göre zengin ve karmaşık bir gramer sahip olduğu için bu tür; çatı kategorisi, kip kategorisi, olumluluk-olumsuzluk kategorisi, zaman kategorisi, şahıs kategorisi olmak üzere beş ana başlık altında incelenmiştir. Şekil bilgisi özelliklerinin son kısmını bağlaçların ve edatların incelenmesi oluşturmuştur.Tezimizin Üçüncü Bölümünde eserin yazı çevirimli metni ve tercümesi yer almaktadır. Tezimizin Dördüncü Bölümünde ise, kendi verdiğimiz dörtlük numaralarına göre eserin gramatikal dizini hazırlanmıştır. Tezin sonunda yararlandığımız kaynaklar ile Türkçe ve İngilizce özetler bulunmaktadır.

Abstract:
The subject of our thesis is the review of the work entitled Säbzvân koşıkları that Salih Muhammed HASSAS compiled and prepared. Säbzvân ?oşı?läri is one of the products anonymous folk literature of Uzbeks in Afghanistan. The cultural richness that Uzbek Turks have has reached to subsequent generations with Säbzvân ?oşı?läri. This genre issued of love, affection, separation and nature is extremely important to be able to see the features of uzbek Turkish. Our thesis entitled Säbzvân ?oşı?läri consist of four sections that are introduction, body, conclusion and index. In first part, ıt is mentioned such as social and culturel life of Uzbek turks in Afghanistan, residential areas of the population, folk literature and work entitled Säbzvân ?oşı?läri. In the section of examination, the work entitled Säbzvân ?oşı?läri has been evaluated in the way of phonology and morphology. In the section phonology, the sounds events are analyzed being introduced the structures of vowel and consonants of the work entitled Säbzvân ?oşı?läri and considering the structure of vowel and consonant of the standart Uzbek Turkısh. The section of morphologie deals with adjective, pronoun and adverb after having studied the name, the making of name and the inflexional suffixe of name. In the section of verb, the derivational affix of name has been analyzed. The type of verb is studied under five parts including the category of voice, the category of mood, the category of affirmation and negation, the category of tense, the category of person because ıt has rich and complex grammatical structure than others types of word. The examination of preposition and conjunctions has formed the last part of the features of the morphology. In the third section of our thesis, the script and the translation of work takes place. In the fourth section of our thesis, the index grammatical has been prepared according to the numbers of quatrain that we have gived. At the end of the thesis, there are references with english and Turkish summaries.