İstanbul'daki bazı otoyol kenarı toprak örneklerinin ağır metal profillerinin karşılaştırılması
Comparison of heavy metal profiles of some highway side soil samples in Istanbul
Yazar: BÜNYAMİN BODUR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SELDA MERCAN
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa /  Adli Tıp ve Adli Bilimler Enstitüsü / Fen Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Adli Tıp = Forensic Medicine
Dizin: Adli bilimler = Forensic sciences ; Adli toksikoloji = Forensic toxicology

Özet:
Toprak, adli vakalarda olay yerinden veya herhangi bir şekilde suçlu ile taşınarak elde edilebilen, içeriğinde adli bir olayı aydınlatacak bilgileri barındıran ve suç-fail-olay yeri arasında bağlantı kurulmasını sağlayacak en önemli deliller arasındadır. Bu amaçla farklı bölgelerde bulunan toprak tiplerinin inorganik içerikleri araştırılmalı ve bu bölgelerde toprak kirliliğine sebep olan çevresel faktörlerin, toprak içeriğindeki inorganik element profilini nasıl etkilediği incelenmelidir.
Bu çalışmada, İstanbul'da bulunan bazı otoyol kenarı toprak örneklerinin analizleri yapılarak, toprak içeriğinde bulunan ve araç emisyonlarından kaynaklı inorganik elementlerin tespit edilmesi amaçlanmıştır. Bu kapsamda, trafik yoğunlukları farklı olan, E80 Tem Otoyolu ve Kuzey Marmara Otoyolunun (KMO) toplamda 4 farklı bölgesinden  yol kenarına 0 m, 10 m ve 25 m uzaklıktan ve (0-5 cm) yüzey toprağından numuneler toplanmıştır. Bu örnekler üzerinde, İndüktif Eşleşmiş Plazma- - Kütle Spektrometresi (ICP-MS) sistemi kullanılarak 24 adet elementin inorganik analizi gerçekleştirilmiştir.
Çalışmada araç emisyonlarından kaynaklanan ve toprak kirliliğine sebep olan inorganik element konsantrasyonlarının, yol kenarı mesafesi ve trafik yoğunluğu ile olan bağlantıları incelenmiştir. Elde edilen veriler kaydedilerek otoyol kenarı topraklarının inorganik element profilleri oluşturulmuş ve bu verilerin adli bilimler açısından önemine değinilmiştir.
ICP-MS sistemi kullanılarak yapılan analizler sonucunda tüm elementler için korelasyon katsayıları >0.997 olarak bulunmuştur. Tespit limiti (LOD) tüm konsantrasyonlar için 0.01 – 3.94 ng/mL aralığında ve tayin limiti (LOQ) 0.03 – 13.40 ng/mL aralığında bulunmuştur. Elde edilen tüm veriler için bağıl standart sapma (RSD) değerleri %20'nin altındadır. Geri kazanım değerleri %64.0 - %114.95 aralığında tespit edilmiştir. Her iki otoyol için, yol kenarından uzaklaşıldıkça toprak içeriğinde bulunan magnezyum (Mg), kalsiyum (Ca), krom (Cr), mangan (Mn), bakır (Cu), çinko (Zn) ve kurşun (Pb) konsantrasyonlarında belirgin şekilde azalma olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca trafik yoğunluğunun fazla olduğu bölgelerde, trafik yoğunluğunun az olduğu bölgelere oranla daha fazla miktarda magnezyum (Mg), potasyum (K), kalsiyum (Ca), krom (Cr), mangan (Mn), nikel (Ni), bakır (Cu), çinko (Zn), arsenik (As), stronsiyum (Sr), kadmiyum (Cd), baryum (Ba) ve kurşun (Pb) tespit edilmiştir. Çalışmada ICP-MS sistemini kullanılmasının nedeni, tek analizle 24 adet elementin aynı anda analizinin gerçekleştirilmesine olanak sağlaması, yüksek duyarlılık ve düşük tespit limitlerinde sonuçlar vermesidir.

Abstract:
Soil is one of the most important evidences that can be obtained from the crime scene or in any way by moving with the criminal in criminal cases, which contains information to illuminate a forensic incident and to establish a connection between the criminal and the crime scene. For this purpose, the inorganic contents of soil types in different regions should be investigated and the environmental factors causing soil pollution in these regions should be examined how the inorganic element content in the soil content affects.
In this study, it was aimed to analyze some highway edge soil samples in Istanbul and to determine inoragnic elements in the soil content and arising from vehicle emissions. In this context, samples were collected from 4 different regions of the E80 Tem Highway and Northern Marmara Highway (KMO), with different traffic densities, at a distance of 0 m, 10 m and 25 m from the roadside (0-5 cm) and surface soil. On these samples, inorganic analysis of 24 elements was performed using an Inductively Coupled Plasma-Mass Spectrometry (ICP-MS) system. 
In the study, the connections of inorganik element concentrations resulting from vehicle emissions and causing soil pollution with roadside distance and traffic density were investigated. By recording the obtained data, inorganik element profiles of highway edge soils were formed and the importance of these data in terms of forensic science was mentioned.
As a result of the analyzes made using the ICP-MS system, the correlation coefficients for all elements were found to be >0.997. The detection limit (LOD) was in the range of 0.01 to 3.94 ng/mL for all concentrations and the detection limit (LOQ) was in the range of 0.03 to 13.40 ng/mL. Relative standard deviation (RSD) values for all data obtained are below 20%. Recovery values were determined in the range of 64.01 % - 114.95 %. For both highways, it was determined that there was a significant decrease in the concentrations of magnesium (Mg), calcium (Ca), chromium (Cr), manganese (Mn), copper (Cu), zinc (Zn) and lead (Pb) contained in the soil content as we moved away from the roadside. In addition, in areas with high traffic density, compared to regions with low traffic density more magnesium (Mg), potassium (K), calcium (Ca), chromium (Cr), manganese (Mn), nickel (Ni), copper (Cu), zinc (Zn), arsenic (As), strontium (Sr), cadmium (Cd), barium (Ba) and lead (Pb) were detected. The reason we use the ICP-MS system in the study is that it allows the simultaneous analysis of 24 elements with a single analysis, giving results at high sensitivity and low detection limits.