Türkiye-ABDilişkilerine güvenliğin etkisi (2003-2013)
The impact of security on Turkish-USA relations (2003-2013)
Yazar: MUSTAFA SAİD AYDIN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ KÜRŞAT KAN
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı / Uluslararası İlişkiler Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Amerika Birleşik Devletleri = United States of America ; Güvenlik = Security ; Türk-Amerikan ilişkileri = Turkish-American relations ; Türkiye = Türkiye ; Uluslararası güvenlik = International security ; Uluslararası ilişkiler = International relations ; Uluslararası politika = International policy

Özet:
Soğuk Savaşın sona ermesiyle birlikte uluslararası sistemin iki kutuplu yapısı sona ermiş ve devletler dış politika ajandalarını gözden geçirmeye başlamıştır. Bununla birlikte yeni dönemin ABD liderliğinde tek kutuplu bir sistem mi yoksa Çin ve AB gibi büyük güçlerin de etkin olduğu çok kutuplu bir sistem mi olacağı da Soğuk Savaşın bitimiyle tartışılmaya başlanmıştır. Soğuk Savaş döneminde uluslararası sistem Doğu-Batı, komünist-kapitalist gibi dikotomiler üzerine bina edilmiştir. Dolayısıyla Soğuk Savaş sonrası dönemde yeni tehditlerin ve güvenlik kaygılarının neler olduğu da akademiyi meşgul etmiştir. 11 Eylül 2001 saldırıları ile birlikte ise küresel terörizm başta olmak üzere uluslararası sistemde yeni tehdit tanımlamaları ortaya çıkmaya başlamıştır. Bu durumun en temel sonucu ise ABD dış politikasında güvenliği esas alan ve önceleyen yaklaşımların ivme kazanması olmuştur. ABD dış politikası nezdinde uluslararası sistemin geneline hâkim olan bu politik atmosferin Türkiye-ABD ilişkilerinin seyrini de etkilediğini ileri sürmek mümkündür. Hatta iki devletin güvenlik merkezli çıkar tanımlamalarının uyuştuğu noktalarda ikili ilişkilerin olumlu seyrettiğini aksi durumda ise olumsuz sonuçların yaşandığını da söylemek gerekmektedir. Dolayısıyla bu çalışmada 2003-2013 arası dönemde Türkiye-ABD ilişkilerinde güvenliğin etkisi incelenmiştir. Bu kapsamda çalışmanın ilk bölümünde Türkiye-ABD ilişkilerinin tarihsel seyri ele alınmış, ikinci bölümde ise ikili ilişkilerin (1 Mart Tezkeresi, Çuval Krizi vs.) güvenlik merkezli parlama noktaları irdelenmiştir.

Abstract:
With the end of the Cold War, the bipolar structure of the international system came to an end and states began to review their foreign policy agendas. However, with the end of the Cold War, it has started to be discussed whether the new era will be a unipolar system under the leadership of the USA or a multipolar system in which great powers such as China and the EU will be active. During the Cold War, the international system was built on dichotomy such as East-West, communist-capitalist. Therefore, the new threats and security concerns in the post-Cold War period occupied the academy. With the attacks of September 11, 2001, new threat definitions began to emerge in the international system, especially global terrorism. The most basic result of this situation has been the acceleration of approaches that are based on and prioritize security in the US foreign policy. It is possible to argue that this political atmosphere, which dominates the international system in terms of US foreign policy, also affects the course of Turkey-US relations. In fact, it should be said that bilateral relations are positive at points where the security-centered interest definitions of the two states agree, otherwise negative results are experienced. Therefore, in this study, the effect of security on Turkey-US relations between 2003 and 2013 was examined. In this context, in the first part of the study, the historical course of Turkey-US relations was discussed, and in the second part, security-centered flash points of bilateral relations (The motion on 1st March, Hood Event, etc.) were examined.