Tuz ve kuraklık stresi altında geliştirilmiş farklı aspir (Carthamus tinctorıous) FAD2 geni mRNA ifade seviyelerinin qRT-PCR yöntemiyle belirlenmesi
Determination of FAD2 gene mRNA levels with qRT-PCR technique in safflower plants (Carthamus tinctorius) subjected to salt and drought stresses
Yazar: MONİREH HASANBAGLOU
Danışman: PROF. DR. EMİNE SÜMER ARAS
Ankara Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Biyoloji = Biology

Özet:
Aspir (Carthamus tinctorius) bir yağlı tohum olarak gıda değeri yüksek olan bir bitkidir. Bünyesinde oleik ve linoleik yağ asitleri olmak üzere 2 önemli yağ asidi barındırmaktadır. Bu sebeple gıda sanayi ve boya endüstrisi gibi alanlarda yaygın kullanıma sahiptir. Ülkemizde ve dünyada her geçen gün daha büyük bir problem olarak karşımıza çıkan ve bitkilerde verimliliği olumsuz yönde etkileyen tuz ve kuraklık streslerine karşı bitkilerin sahip oldukları mekanizmaların aydınlatılması, günümüz bitki moleküler biyolojisinin en önemli konuları arasındadır. Bu amaçla gerçekleştirilecek olan tez çalışmasında, oleik asidin linoleik aside çevriminden sorumlu olduğu düşünülen FAD2 genlerinin stres cevabındaki olası rolleri araştırılacak ve bu genlerin stresle olan ilişkileri aydınlatılmaya çalışılacaktır. Elde edilecek verilerin hem ulusal hemde uluslararası literatüre katkısı olabileceği kanaatindeyiz.
Bu kapsamda gerçekleştirilmiş olan tez çalışmasında 2 farklı Aspir bitkisi ( Carthamus tinctorius L.) türüne ait toplam 2 çeşit kullanılnılmıştır. Kullanılan  çeşitlere TRE-ASO12/08 (Türkiye) ve BDYAS-4 (ABD) NaCl ve tuz stresine eş kuraklık (PEG) stresinin FAD2 geni ifade seviyesine etkisinin araştırılması amaçlanmıştır.Tarım perlitine ekimi gerçekleştirilen Aspir çeşitleri 15 günlük fideler haline gelinceye dek iklim ve geliştirme dolabında Hoagland besi ortamı içerisinde yetiştirilmiş ve 3 ile 27 saat 100 mM tuz (NaCl) ve eş kuraklık stresine (PEG) maruz bırakılmıştır. çeşitlerin yaprak dokularından uygun zamanlarda örneklemler alınarak RNA izolasyonu, cDNA sentezi ve Light Cycler Nano aracılığıyla Real-Time PCR analizi yapılmıştır. Yapılan analizler sonucunda FAD2 geninin aspir bitkisinde hem tuz hem kuraklık stresine karşı olan savunma mekanizmasında rol oynadığı tespit edilmiştir. Aynı zamanda elde edilen tüm moleküler
verilerin ortak değerlendirilmesiyle fad2 geni ifadesinin çeşitlerin strese karşı direnç kabiliyetlerinin değerlendirilmesinde bir moleküler belirteç olarak kullanılabileceği tespit edilmiştir. Gen ifadesi analizi sonuçları BDYAS-4 (ABD) çeşiti diğer çeşite gore kuraklık strese karşı daha dirençli olduğunu göstermiştir.

Abstract:
Safflower (Carthamus tinctorius) is a plant of high food value as an oilseed. the mentioned oilseed contains 2 essential fatty acids, including oleic and linoleic fatty acids. This is why in such fields as food industry and the paint industry has widely used. In our country and around the world every day a bigger problem as we face the plants and in the efficiency of plants to salt and drought stress adversely affecting the elucidation of the mechanisms that they have, are among the most important issues of modern plant molecular biology. For this purpose, which will be held in the working thesis, which is responsible for the conversion of linoleic acid, oleic acid will be investigated for their possible role in stress response genes thought FAD2 and will be illuminated in relation to the stress of these genes. We believe that the data obtained may contribute to both national and international literature.
In this regard, we aimed to evaluate mRNA levels of FAD2 gene in 2 different ASPİR species TRE-ASO12/08 (Turkey) and BDYAS-4 (ABD) ,subjected to NaCl and PEG stress conditions.Aspir species which were grown in agricultural perlite for 15 days in a controlled environmental growth chamber were exposed to 3 and 27 hours of salt (NaCl) and drought (PEG) stress. RNA isolation, cDNA synthesis and Real Time PCR analysis using Light Cycler Nano instrument were performed with leaf tissues which were sampled at 3 and 27 hours of stress conditions. All results showed that FAD2 gene plays a key role in defence mechanism against both salt and drought stress. At the same time, usefulness of FAD2 gene for detection of tolerance capability of Aspir species against to salt and drought stress conditions was discovered based on the results obtained by analysis. Results of gene expression showed that  BDYAS-4 (ABD) species were more resistant to drought stress conditions than the other species.