Demokratik referandum ilkeleri bağlamında Türkiye'de doğrudan demokrasi (Karşılaştırmalı bir analiz)
Referendum democratic policy in the context of direct democracy in Turkey (A comparative analysis)
Yazar: YELİZ KARADENİZ
Danışman: DOÇ. DR. KÖKSAL ŞAHİN
Sakarya Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı / Kamu Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration ; Siyasal Bilimler = Political Science
Dizin: Demokrasi = Democracy ; Doğrudan demokrasi = Direct democracy ; Karşılaştırmalı analiz = Comparative analysis ; Referandum = Referendum

Özet:
Bu çalışmada amaçlanan, son zamanlarda giderek popülerleşmeye başlayan doğrudan demokrasinin ülkemizdeki durumunu 1987 ve 2010 yılındaki referandum uygulamalarından hareketle ele almaktır. Betimleyici metod, tarihsel metod ve karşılaştırma usulünün birlikte kullanıldığı bu çalışmada cevabı aranan başlıca sorular; "Demokrasinin ne ifade ettiği",  "doğrudan demokrasi ve referandumun neden önemli olduğu", "uluslararası belgelerde yer alan demokratik referandum ilkelerinin neler olduğu",  "referandum konusunda Avrupa ülkelerindeki uygulamaların nasıl olduğu" ve "Türkiye'de referandum uygulamalarının demokratik ilkeler ışığındaki konumunun nasıl olduğu" şeklinde olmuştur. Ulaşılan başlıca sonuçlar olarak ise; Demokrasinin bulunduğu döneme göre farklılık gösterdiği, doğrudan demokrasinin siyasal katılımı arttırdığı için önemli olduğu, katılımı en iyi sağlayan aracın da referandum olduğu söylenebilir. Ayrıca uluslararası alanda ortak olarak belirlenmiş referandum kriterleri olarak; konu bütünlüğü, referandumun tarafları arasında fırsat eşitliği, basın tarafsızlığı, serbest propaganda, temel hak ve özgürlüklerin referandum konusu yapılmaması hususlarına ulaşılmıştır. Verilen ülke örneklerinden yola çıkarak da her ülkede farklı farklı uygulamalar olduğu da söylenebilir. Türkiye ile ilgili başlıca sonuçlar ise; ülkede temsili demokrasinin benimsendiği bu yüzden de sadece anayasanın kabulü ve değiştirilmesinde referanduma başvurulduğu, şimdiye kadar gerçekleşen yedi referandumun mevzuat ve uygulamalarında eksiklikler olduğu ve en önemlisi ayrıntılı incelenen 1987 ve 2010 referandumlarının uluslararası kuruluşların açıkladığı referandum ilkelerini uygulamada yetersiz kaldığıdır. Ayrıca Türkiye'de en çok göz ardı edilen referandum kriterleri konu bütünlüğü yani oylamaya sunulacak maddelerin tek tek oylanması ve halkın bilgi kaynağı olan medyanın tarafsız yayın yapması ilkeleridir. Bununla beraber referandumun vazgeçilmezleri olarak kabul edilen genel, serbest, gizli ve eşit oy ilkelerinde Türkiye'nin başarılı olduğunu da belirtmek gerekir.

Abstract:
The aim of this study is to examine the situation of the direct democracy, which has recently become increasingly popular, with reference to the referendum implementations of 1987 and 2010. The main questions answered in this study are the descriptive method , the historical method and the comparison method; "That what democracy phrase", "direct democracy and referendums's why it is important", "international documents on what is happening in the democratic referendum on the principles laid down", "referendum on is how the practice in European countries" and "how's position on democratic principles light of the referenda in Turkey" It has become. As the main results, It can be said that the democracy differs according to the turn of the year, and that the democracy is important because it increases political participation, the referendum is the vehicle that provides the best participation. In addition, as the referendum criteria determined jointly on the international arena; issue integrity, opportunity equality between the parties to the referendum, press neutrality, free propaganda, fundamental rights and freedoms. It can be said that there are different applications in each country by way of the examples of the given countries. The main conclusions regarding Turkey; the referendum was adopted only in the adoption and amendment of the Constitution, the seven referendums up to now are lacking in the legislation and its applications, and most importantly the 1987 and 2010 referendums examined in detail are insufficient to implement the referendum principles explained by international organizations. There are also the most neglected issues by referendum integrity of materials that will not be put to a vote and the people with knowledge of the individual source media to broadcast unbiased policy in Turkey. However, the general, free, secrecy and equal voting principles, which are considered indispensable for the referendum It should be noted that Turkey was successful.