Anıtsal yığma yapılarda karşılaşılan bozulmalara yönelik uygulanan müdahale tekniklerinin Anadolu Selçuklu kapalı avlulu medrese örnekleri üzerinden değerlendirilmesi
Intervention techniques for deterioration seen in monumental masonry constructions evaluated in madrasas with closed courtyards from Anatolian Seljuk sultanate period
Yazar: CEYDA YURTTAŞ
Danışman: DOÇ. DR. MURAT TUTKUN
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
Günümüz eğitim sisteminin temellerinin atılmasında ve eğitim kurumlarının şekillenmesinde önemli rol oynayan medreseler, Anadolu coğrafyasında en önemli örneklerini Anadolu Selçuklu Devleti döneminde vermiştir. Bu medreseler içerisinde kapalı avlulu medrese tipi, oldukça önemli bir yere sahiptir. Günümüzdeki İran ve yakın coğrafyasında gelişen mimari üslubun yerel malzemeler ile harmanlandığı ve pek çok kültürel öge ile birleştirildiği özgün örnekler olan kapalı avlulu medreseler, çalışma alanı olarak belirlenmiştir. 
Tarihi yapıların korunmasına yönelik yapılan restorasyon uygulamalarında karşılaşılan sorunlar, uygulama öncesi ve sonrasındaki aksaklıkların tespit edilmesi ve uygulanan tekniğin sorunun çözümü için ne kadar faydalı olduğu çalışma alanı üzerinden sorgulanmıştır. 
Çalışma kapsamında birinci bölümde, çalışmanın amacı ve yöntemi, koruma kavramı ve süreçleri anlatılmıştır. Bu bölüm içerisinde, rölöve analizleri aşamasında tespit edilen hasar türleri ve restorasyon aşamasında bu hasarların onarımında kullanılan restorasyon teknikleri açıklanmıştır. Çalışma alanına dair kısa tarihçe verilerek, yine bu kısım içerisinde medrese mimarisinden bahsedilmiştir. 
İkinci bölümde, çalışma alanı olarak seçilen örnek yapıların, elde edilen rölöve analiz raporları ve restorasyon raporları, günümüz durumları ile karşılaştırılarak tablolara dökülmüştür. 
Üçüncü bölümde, hazırlanan bütün tabloların, irdelemeleri yapılarak bulgulara ulaşılmıştır. Bu bulgular restorasyon teknikleri bağlamında değerlendirilmiş, projelerin hazırlanması, uygulaması ve uygulama sonrasında yapılan hatalar, yaşanan aksaklıklar ve eksiklikler tespit edilmiştir.
Dördüncü bölümde ise, yapılan irdelemeler sonucunda ulaşılan ortak sorun ve aksaklıklara değinilerek, sorunların giderilmesi için öneriler verilmeye çalışılmıştır.

Restorasyon teknikleri, Hasar türleri, Koruma, Onarım, Kapalı avlulu medrese.

Abstract:
The most important examples of madrasas, which played an important role in the foundation of today's educational system and in the formation of educational institutions, belong to Anatolian Seljuk Sultanate period. Among these types of madrasas, the closed courtyard type has a very important place. The closed courtyard madrasas, which are unique examples of the architectural style developed in Iran and its neighbors today, blended with local materials and combined with many cultural elements, have been chosen as the subject of this study.

Problems encountered in the restoration practices for the preservation of historical structures, how to determine the problems before and after the application and how the applied technique was useful for solving the problem were questioned through the study area.

In the scope of the study, the aim and method of working, preservation concept and processes are explained in the first chapter. In this section, the types of damage detected in survey analysis and the restoration techniques used in the repair of these damage during the restoration phase are explained. A short history of the study area is given, and madrasa architecture is also mentioned in this section.

In the second part, the analysis reports and restoration reports of the selected examples of the study area are compared with the present conditions and the results are put into a table.

In the third chapter, all the prepared tables were examined and the findings were reached. These findings were evaluated in the context of restoration techniques, and the mistakes, flaws, and deficiencies that were made during the preparation, application and after the implementation of the projects were determined.

In the fourth chapter, the common problems and deficiencies that have been found as a result of the evaluations made are mentioned and suggestions have been made to solve the problems.

Restoration techniques, Types of damage, Preservation, Repair, Covered courtyard.