1960 sonrası Türk sağlık personeli politikası
1960 sonrasi Türk sağlik personeli politikasi
Yazar: ESRA EBRU MAVİ
Danışman: PROF. DR. METİN KAZANCI
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Bölümü / Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı / Yönetim Bilimleri Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2010
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration
Dizin: Devlet politikaları = State policies ; Kamu hizmetleri = Public services ; Kamu sektörü = Public sector ; Kamu yönetimi = Public administration ; Personel politikası = Personnel policy ; Sağlık = Health ; Sağlık personeli = Health personnel ; Sağlık politikası = Health policy

Özet:
Bu tez çalışmasında, Türkiye'de sağlık personel sisteminin 1960'lardan başlayarak esnek bir yapıya dönüşme süreci incelenmiştir. Çalışma, Türkiye'de kamu hizmeti anlayışıyla yürütülen sağlık hizmetlerinin öngördüğü sağlık personeli politikasında, küreselleşme sürecinin yarattığı etkiyi anlamaya odaklanmıştır. Bu amaçla birinci bölümde öncelikle sağlık personeli politikasına ilişkin temel kavramlar, tartışmalar ve yaklaşımlar ele alınmıştır.Başlangıç olarak, dünya genelinde, sosyal refah devleti anlayışının egemen olduğu dönem itibariyle ve bu yaklaşım doğrultusunda uzun sayılabilecek bir dönem kamu hizmeti olarak görülen sağlık hizmeti anlayışı incelenmiştir. Bunu takiben, küreselleşme süreci ele alınarak bu süreçte devletin rolünün minimize edilmesine paralel olarak reform adı altında sağlık sektöründe meydana gelen köklü değişimler saptanmaya çalışılmıştır.İkinci bölümde 1960-1980 yılları arasında Türkiye sağlık sistemine içsel sağlık personeli politikası incelenmiştir. Bu bölümde öncelikle Osmanlı Dönemi sağlık hizmeti anlayışı ele alınarak Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluşunda Osmanlı'dan devir alınan sağlık hizmetlerini anlamak için bilgi birikimi sağlanmıştır. Osmanlı'dan devraldığı son derece sınırlı sağlık personeli ve sağlık alt yapısı ile Cumhuriyet'in kuruluşundan başlayarak uzunca bir dönem kamu hizmeti anlayışı içinde örgütlenen Türk sağlık sistemi, 1960'ların ortaları ile birlikte dönüşüm yaşamıştır. Ülkenin içinde bulunduğu dönemdeki sosyo-ekonomik koşullar çerçevesinde kırılma noktaları göz önüne alınarak özgün bir dönemlendirme yapılmıştır. Bu bölümde ülkedeki sağlık sisteminin sıkıntılarına çare bulmak adına büyük bir özveriyle ülke koşullarına uygun olarak hazırlanan ?sosyalizasyon? süreci ele alınmıştır.Üçüncü bölümde 1980-2002 yılları arasında Türkiye'de sağlık personel politikası incelenmiştir. Temelleri 1960'ların sonlarında atılan küreselleşme dalgası ile birlikte 1980'lerde hız kazanan sağlık hizmetleri anlayışında ve sağlık personeli politikalarında yaşanan dönüşüm değerlendirilmiştir.Dördüncü Bölümde -devletin sağlık hizmetlerini kamu hizmeti olarak görerek örgütleyip finansmanını genel bütçeden karşılaması ve sağlık personelini kamu hizmeti anlayışının gerektirdiği biçimde istihdam etmesi gerekirken- sağlık hizmetleri anlayışında ve bu anlayış çerçevesinde oluşturulan sağlık personeli politikalarında önceki yıllarda temelleri atılan özelleştirme anlayışı çerçevesinde, kamu hastanelerinin kar amacı güden kuruluş niteliğinde özerk yönetimlere kavuşturularak işletmecilik mantığıyla kurumsal yapılarını kurgulama çabalarının, 2002 yılından başlayarak hukuksal ve yönetsel düzlemde yerleşmesi ele alınmıştır.

Abstract:
In this dissertation, a transformation era of the Turkish Health System has been examined based on an argument that, it has gained a more flexible structure starting from middle of 1960s. This study basicly focuses on the impact of globalization over health staff policies which are anticipated according to the healthcare services within public services in Turkey. In this respect, fundamental concepts, mainstream discussions and approaches related to health staff policies have been reviewed and analysed in first chapter of this study.As an introduction, healthcare service approach has been examined in a sense where once was percepted as public service throughout the world when social state arguments were powerful within that comperatively long period according to welfare state theories. Consequently, globalization epoch has been considered and under this consideration, radical changes in the health sector so called structural reforms, parallel to the efforts of minimizing the role of the state have been tried to be determined in details.In second chapter, health staff policy which was embedded in healthcare system of Turkey between 1960-1980 has been analysed. In this chapter, first of all, healthcare service perception in Ottoman Empire was taken into consideration and some evidence was collected due to that period in order to understand the overall healtcare service at the beginning of founding Turkish Republic which had been taken over from collapsed Ottoman Empire. Starting from the foundation of Turkish Republic, Turkish Health System has been organised in a sense of totally public service for a long period of time because of very limited health staff and infrastructural conditions until 1960. By the middle of 1960s, a transformation has been realised throughout health system of Turkey. Considering the breaking points within the socio-economic conditions of the country, a specified phasing has been performed. In this chapter, particularly ?socialization? period has been taken into consideration which was prepared with dedicated efforts aiming to find solutions to the problems of the healthcare system of the country.In third chapter of this study, health staff policy of Turkey between 1980-2002 has been analysed. Transformation within healthcare service perception and health staff policies affected by globalization epoch has been evaluated which was started by the middle of 1960?s and accelerated in 1980?s.In fourth chapter, a newly brought out perception of privatization of healthcare services instead of taking granted healthcare services as public duties and organize them under state by financing the expenditures from the overall budget and employ the health staff due to public service approach has been tried to be analysed. Under this chapter, foundations of this privatization approach which were completed before many years and efforts of making public hospitals have their own governance to be managed as profit seeking establishments due to business management principles, and conclusively, how all those efforts are being planted more and more institutionally within legislative and administrative levels starting from year 2002 have been taken into consideration and claimed in this last chapter of the study.