Okul müdürlerinin ve öğretmenlerin görüşlerine göre etik liderlik: Bir durum çalışması
School principals and teachers opsinions about ethical leadership: A case study
Yazar: HÜSEYİN GÖKHAN AÇAR
Danışman: DOÇ. DR. AYŞE NEGİŞ IŞIK ; DR. ÖĞR. ÜYESİ AYSEL ATEŞ
İstanbul Aydın Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırmanın amacı; okul yöneticilerinin etik liderlik davranışlarını okul yöneticilerinin ve öğretmenlerin görüşlerine dayalı olarak incelemektir. Etik liderliğin etik birey olma, kişisel olarak etik davranışlar gösterme ve etik yönetici olma, birlikte çalıştığı bireylerin etik davranışlar sergilemesini sağlama ve etik dışı davranışları önleme olmak üzere iki temel boyutu bulunmaktadır. Bu çalışmada bahsedilen iki boyuta ait davranışlara ilişkin görüşler belirlenmeye çalışılmış, okul müdürü ve öğretmenlere hem okul müdürlerinin ve öğretmenlerin sergiledikleri etik ve etik olmayan davranışlar hem de bu davranışlara yönelik olarak okul müdürlerinin gösterdikleri tepkiler sorulmuştur. 
Araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden durum çalışması kullanılmıştır. Ele alınan problemi derinlemesine inceleyebilmek amacıyla veriler okul müdürleri ve öğretmenlerle yarı-yapılandırılmış görüşmeler yapılarak toplanmıştır. Araştırma İstanbul İl Millî Eğitim Müdürlüğüne bağlı resmi okulların müdür ve öğretmenleri ile gerçekleştirilmiştir. Örneklemin seçiminde araştırmada incelenen problemle ilgili benzerlikleri ve farklılıkları daha iyi ortaya koyabilmek için maksimum çeşitlilik örneklem tekniği kullanılmış, 10 okul müdürü ve 8 öğretmenle görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Görüşmeler ortalama 60 dakika sürmüştür. Verilerin analizinde betimsel analiz yöntemi kullanılarak Excel programı yardımı ile analizler yapılmıştır. 
Araştırma sonucunda, okul müdürlerinin ve öğretmenlerin etik değerlerinin genellikle adalet, eşitlik gibi evrensel değerler, görev ve sorumluluk bilinci olduğu, etik dışı davranışların genellikle sorumluluklarını yerine getirmeme, bencil davranışlar sergileme olduğu, okul müdürlerinin öğretmenlerin etik davranışlarını genellikle sözel takdir, sosyal etkinlik gibi araçlarla ödüllendirdikleri, etik dışı davranışlarda ise konuşma yoluna gittikleri genellikle okul içi ilişkilerin bozulmaması, kendilerinin de bazen etik dışı davranması nedeniyle olumlu iletişim yolu ile etik dışı davranışlara tepki gösterdikleri ve ceza vermekten kaçındıkları görülmüştür.   
Anahtar Kelimeler: Etik liderlik, Etik ve Etik Olmayan Davranışlar, Durum çalışması

Abstract:
The aim of this research is to examine the ethical leadership behaviours of school administrators based on the opinions of school administrators and teachers. Ethical leadership has two basic dimensions: being an ethical individual, displaying ethical behaviours personally and being an ethical manager, ensuring that the individuals with whom they work together exhibit ethical behaviours and preventing unethical behaviours. In this study, the views on the behaviours of the two dimensions mentioned were tried to be determined, and the school principals and teachers were asked about the ethical and unethical behaviours exhibited by school principals and teachers, as well as the school principals' reactions to these behaviours.
A case study, one of the qualitative research methods, was used in the research. In order to examine the problem in depth, data were collected by conducting semi-structured interviews with school principals and teachers. The research was carried out with public school principals and teachers affiliated with the Istanbul Provincial Directorate of National Education. In selecting the sample, the maximum diversity sampling technique was used and interviews were conducted with 10 school principals and 8 teachers to better reveal the similarities and differences related to the problem examined in the research. The interviews lasted an average of 60 minutes. In the analysis of the data, analyses were made using the help of the Excel program using the descriptive analysis method.
As a result of the research, ethical values of school principals and teachers are generally universal values such as justice and equality, sense of duty and responsibility, unethical behaviors are generally not fulfilling their responsibilities, exhibiting selfish behaviors, and school principals reward teachers' ethical behaviors with tools such as verbal appreciation and social activity. On the other hand, it has been observed that they use the way of speaking in unethical behaviors, usually they do not deteriorate the relations within the school, and because they sometimes behave unethically, they react to unethical behaviors through positive communication and avoid punishment.
Keywords: Ethical leadership, Ethical and Unethical Behaviors, Case study