Madde kullanım bozukluğu olan bireylerde dürtüsellik ve karmaşık dikkat işlevlerinin incelenmesi -Adıyaman ili örneği-
Evaluation of impulsivity and complex attention functions of subjects with substance use -Sample from Adıyaman province-
Yazar: ALİ KUŞTEPE
Danışman: PROF. DR. ŞÜKRÜ UĞUZ ; YRD. DOÇ. AYSUN KALENDEROĞLU
Çağ Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Adıyaman = Adıyaman ; Bilişsel işlev = Cognitive function ; Dürtü = Impulse ; Dürtüsel davranış = Impulsive behavior ; Karmaşık dikkat = Complex attention ; Karmaşık sistemler = Complex systems ; Madde bağımlılığı = Drug addiction ; Madde kullanım bozuklukları = Substance-related sdisorders ; Yönetici işlevler = Executive functions

Özet:
Bu araştırmada; bir grup madde kullanım bozukluğu olan bireylerin dürtüsellik ve karmaşık dikkat işlevleri, sağlıklı kontrol grubu ile karşılaştırılarak incelenmiştir. Araştırmanın deseni, vaka kontrol bir araştırma olarak belirlenmiştir. Araştırmanın evrenini, Adıyaman Üniversitesi Eğitim Araştırma Hastanesi Psikiyatri polikliniğine başvuran madde kullanım bozukluğu olan hastalar oluşturmaktadır. Bu hastalardan çalışmaya katılmayı kabul eden 18-65 yaş grubunda olan 33'ü (%94,3) erkek, 2'si kadın toplam 35 kişi ise çalışma örneklemini oluşturmaktadır. Cinsiyet ve yaş bakımından benzer olan basit tesadüfi örnekleme yöntemi ile seçilen madde kullanım bozukluğu olmayan 23'ü (%92,0) erkek, 2'si kadın toplam 25 kişiden kontrol grubu oluşturulmuştur. Araştırmada, Barratt Dürtüsellik Ölçeği ve İz Sürme Testi ölçme araçları olarak kullanılmıştır.Çalışmada elde edilen bulgular; madde kullanım bozukluğu olanların düşüncelerin yarışması, konsantrasyon, hazzı erteleme, uygun karar verme, ve tepki engellemede zorlandıkları bulunmuştur. Çalışmada elde edilen diğer önemli bulgu ise; madde kullanım bozukluğu olanların karmaşık dikkat işlevlerinde bozulmalar daha fazladır. Bu sonuca göre madde kullanım bozukluğu olanların; uyarıcı setleri arasında kurulumu değiştirebilme, ardışıklığı takip edebilme ve zihinsel esneklik gibi görevlerde bozulmalar daha fazla görülmektedir. Madde kullanımı ile dürtüsellik ve karmaşık dikkati içeren yürütücü işlevler arasındaki karşılıklı ilişkilerin daha iyi anlaşılması için uzun süreli takip çalışmalarına ihtiyaç duyulmaktadır.


Anahtar Kelimeler: Madde kullanım bozukluğu, dürtüsellik, karmaşık dikkat

Abstract:
In this study impulsivity and complex attention functions of subjects using a group of substances were compared with healthy controls. Design of this study was a case-control study.Universe of this study was patients with substance use who admitted to Psychiatry Department of Adiyaman University Research and Education Hospital. Among them, 33 (94.3%) males and 2 females between 18-65 years of age formed the study sample. Randomly selected 23 (92.0%) males and 2 (8%) females without any substance use disorders who were similar to the study group according to age and sex formed the control group. ŞMeasurement tools used in this study included Barratt Impulsivity Scale, and Trail-Making test. According to the study findings subjects using substances have difficulties with racing thoughts, concentration, delaying gratification, making appropriate decisions, and inhibiting responses. Another important finding of this study was higher levels of disturbance in complex attention function in subjects with substance use. According to this result, subjects with substance use have difficulties in changing between different stimulating sets, following consecutive stimuli and mental flexibility. Long term follow up studies are needed to understand the reciprocal relations between substance use, impulsivity, and complex attention.


Keywords: Substance use disorder, impulsivity, complex attention