Okul yöneticilerinde duygusal emek
Emotional labor among school administrators
Yazar: EBRU ŞAHİN ÖZAN
Danışman: DOÇ. DR. UĞUR AKIN
Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi ve Denetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Duygu = Emotion ; Duygusal emek = Emetional labor ; Eğitim yönetimi = Educational administration ; Okul yöneticileri = School administrators ; Okul yönetimi = School administration

Özet:
Bu araştırmada okul yöneticilerinin okul ortamında sergiledikleri duygusal emeğe ilişkin görüşlerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Nitel araştırma yöntemi ile yürütülen bu araştırmanın çalışma grubunu, Tokat il merkezinde görev yapan 15 okul müdürü ve 15 müdür yardımcısından oluşan 30 okul yöneticisi oluşturmaktadır. Araştırmacı tarafından geliştirilen yarı-yapılandırılmış görüşme formu aracılığıyla okul yöneticileriyle derinlemesine görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Araştırma verilerinin analizinde içerik analizi süreci benimsenmiştir. Araştırma bulgularından çıkan sonuçlara göre okul yöneticilerinin duygularının kanun, yönetmelik veya protokol kuralları gibi resmi kurallardan çok, kişisel özellikler ve meslek ahlakı gibi gayrı resmi kurallar tarafından yönlendirildiği belirlenmiştir. Okul yöneticilerinin okul ortamında genellikle kızgınlık, üzüntü, korku gibi hissettikleri olumsuz duyguları yansıtmayıp duruma uygun duyguyu sergilemek için rol yaptıkları gözlenmiştir. Daha çok öğrencilere istendik davranışları kazandırmak için ve öğretmenleri motive etmek için yüzeysel sergileme davranışında bulundukları sonucuna ulaşılmıştır. Yöneticiliğin gereği olarak herkese eşit davranmak, olumlu okul iklimi oluşturmak, saygı çerçevesinde sağlıklı iletişim kurmak, otoriteyi korumak, pozitif olmak ve önyargılardan kurtulmak adına içten sergileme davranışında bulundukları saptanmıştır. Okul yöneticilerinin çalışma ortamındaki insanlarla ilişkilerinde duygularını yönetme çabasının fiziksel ve psikolojik yorgunluk, yıpranma, mutsuzluk, stres, gerginlik, sinir, baş ağrısı, pişmanlık, uykusuzluk, otorite olarak görülmeme, tansiyon, huzursuzluk gibi olumsuz sonuçlar doğurduğu saptanmıştır. Okulda duygularını yönetmelerinin olumlu sonuçlarının da olumlu iletişim, pozitif okul iklimi, mutluluk, psikolojik rahatlama, insanları daha iyi tanıma, başarı, insanların güvenini kazanma, daha tedbirli ve öngörülü olma, kabul görme, olgunluk, iyi insan olma hissiyatı olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Araştırma sonuçlarına dayalı olarak duygu yönetimi ile ilgili uygulamaya dönük programlar ve eğitim atölyelerinin okul yöneticilerinin hizmet öncesi ve hizmet içi eğitimlerine entegre edilmesi, duygusal emek konusunda üst yönetim, okul yöneticileri ve öğretmenlerin farkındalıklarının sağlanması ve arttırılması önerilmiştir.

Anahtar Kelimeler: Duygu, Duygusal Emek, Okul Yöneticisi

Abstract:
In this research, it is aimed to analyze the views of school administrators on the emotional labor they display in the school environment. The study group of this research has carried out with the qualitative research method is 30 school administrators, consisting of 15 school principals and 15 vice principals, working in the city center of Tokat, Turkey. In-depth interviews were realized with school administrators through a semi-structured interview form developed by the researcher. Content analysis process was adopted in the analysis of the research data. According to the results of the research findings, it has been determined that the emotions of school administrators are guided by informal rules such as personal characteristics and professional ethics rather than official rules such as laws, regulations or protocol rules. It has been observed that school administrators do not reflect their negative emotions such as anger, sadness and fear in the school environment and act to display the appropriate emotion for the situation. It has been concluded that they mostly use surface acting to gain students the desired behaviors and to motivate the teachers. In the meantime, it has been determined that as a requirement of the management, they use deep acting in order to treat everyone equally, to create a positive school climate, to establish healthy communication with due regard, to protect authority, to be positive and to get rid of prejudices. It has been determined that the effort of school administrators to manage their emotions in their relations with people in the working environment has negative consequences for them such as physical and psychological fatigue, weariness, unhappiness, stress, tension, nervousness, headache, regret, insomnia, not being seen as an authority, blood pressure and restlessness. It has been concluded that for school administrators the positive results of managing their emotions at school are positive communication, positive school climate, happiness, psychological relaxation, getting to know people better, success, gaining people's trust, being more cautious and foresighted, being accepted, maturity, and being a good person. Based on the results of the research, it has been suggested that practical programs and training workshops on emotion management should be integrated into the pre-service and in-service training of school administrators, and the awareness of senior management, school administrators and teachers on emotional labor should be provided and increased.

Key Words: Emotion, Emotional Labor, School Administrator