Salgın hastalıklarda idarenin sorumlulukları
Responsibilities of the administration about the epidemic diseases
Yazar: HAYDAR GÜNDÜZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SÜLEYMAN EMRE ZORLU
Gaziantep Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı / Kamu Hukuku Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Epdemi = Epidemics ; Kamu hukuku = Public law ; Pandemiler = Pandemics ; Sorumluluk = Responsibility ; İdari sorumluluk = Administrative responsibility

Özet:
Salgın hastalıklar pek çok insanın ölümüne sebep olarak insanlık tarihinde derin yaralar açmıştır. Salgın hastalıkların devletlerin siyasi, askeri ve ekonomik yönden zayıflamasına sebebiyet vermesi, salgın hastalıklarla mücadele konusunu devletlerin önemle üzerinde durduğu bir konu haline getirmiştir. Salgın hastalıklarla mücadelede devletlerin elinde aşı, karantina, sokağa çıkma yasağı ve zorunlu tıbbi müdahale gibi çeşitli yöntemler bulunmaktadır. Bu yöntemler salgınla mücadelede etkili yöntemler olsa da bireylerin temel hak ve özgürlüklerini ihlal eden veya kısıtlayan niteliğe sahiptir. Her ne kadar bu yöntemler bireylerin temel haklarını ihlal etse de sırf temel hakları ihlal etmemek adına salgınla mücadelede devletlerin sorumluluğunun ortadan kalktığının kabulü yerinde olmamaktadır. Burada önemli olan husus salgınla mücadelede idarenin alacağı tedbirler ile bireylerin temel hakları arasındaki dengenin korunması, idarenin sorumluluğu çerçevesinde alınacak tedbirlerin temel hakların sınırlandırılmasında ölçülülük ilkesine uygun hareket edilip edilmediğinin tespitidir. Tez çalışmasında bu hususun üzerinde önemle durulmuştur.
Tez çalışması üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde salgın hastalıklarla ilgili çeşitli kavramlara yer verilmiştir. İkinci bölümde salgın hastalıklarda idarenin alacağı tedbirler değerlendirilmiştir. Zorunlu aşı uygulaması ile ilgili ulusal ve uluslararası düzenlemeler ile zorunlu aşı uygulamasının içtihadi değerlendirilmesi yapılmış, karantina uygulamasının seyahat özgürlüğünü kısıtlayıcı niteliğe sahip olup olmadığı ve karantina tedbirine aykırı hareket etme fiilinin TCK kapsamında suç teşkil edip etmediği hususları değerlendirilmiş, sokağa çıkma yasağı uygulaması hukuki yönden ve temel haklara etkisi yönünden incelenmiş, sokağa çıkma yasağına dair alınan kararlara karşı hangi yargı yollarına başvurulabileceği hususu değerlendirilmiş, son olarak ise zorunlu tıbbi müdahale kapsamında bireylerin sahip olduğu tıbbi müdahalede onam hakkının hangi hallerde sınırlandırılabileceği hususu değerlendirilmiştir. Son bölümde ise sağlık hakkı ve yaşam hakkına ilişkin yükümlülükler, sağlık hizmetine erişim kapsamındaki yükümlülükler ve pozitif ayrımcılık kapsamındaki yükümlülükler değerlendirilmiştir.

Abstract:
Epidemic diseases caused deep wounds on humanity as a cause of many ages. That epidemic diseases caused states to be weakened in political, military and economic way made the subject of fighting against epidemic diseases an issue which the states attach importance to. States have various means, in terms of fighting against the epidemic, vaccine, quarantine, lockdown and mandatory medical intervention. Though these means are effective in the fight against epidemic, they have the potential to violate or restrict fundamental rights and freedom of individuals. Although these means violate fundamental rights of individuals, just in the name of not violating the fundamental rights, the acceptance of which the states' responsibility to fight against the epidemic is removed is not appropriate. The subject that is important here is the detection of whether the balance between the precautions the administration will take in the fight against the epidemic and the fundamental rights of individuals is protected, and whether the measures that will be taken in the framework of the administration's responsibility are comply with the principle of proportionality in terms of that fundamental rights are limited. The issue is considered with importance in the study of thesis.
	The thesis study has three chapters. In the first chapter, there are various terms related to epidemic diseases. In the second chapter, the measures the administration will take are evaluated.  The issues of whether jurisprudence evaluation of  the mandatory vaccination with the national and international regulations related to mandatory vaccination is made, of whether quarantine implementation has restrictive quality for the freedom of travel and whether the act of acting against the precautions of quarantine constitutes a crime under Turkish Penal Code, curfew enforcement is investigated in terms of law and the effect to basic rights, whether of which judicial remedies may be appealed against the decisions regarding the curfew enforcement, and lastly, in which circumstances the right of consent in medical interventions the individuals have within the frame of mandatory medical intervention might be restricted is evaluated. In the last section, obligations regarding the right to health and the right to life, obligations within the scope of access to health services and obligations within the scope of positive discrimination have been evaluated.