Okul öncesi öğretmenlerinin kendi fen öğretimi uygulamalarına yönelik pedagojik kavramsallaştırmalarının incelenmesi
An investigation of preschool teachers' pedagogical conceptualizations regarding science teaching practices
Yazar: ELİF AKŞAM
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ALİ YİĞİT KUTLUCA
İstanbul Aydın Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Okul Öncesi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Fen bilgisi eğitimi = Science education ; Fen bilgisi öğretimi = Science teaching ; Kavramsallaştırma = Conceptualization ; Mesleki deneyim = Professional experience ; Okul öncesi eğitim = Preschool education ; Okul öncesi öğretmenler = Preschool teachers ; Pedagoji = Pedagogy ; Yetkinlik = Competence ; Öğretim uygulamaları = Teaching practices

Özet:
Bu araştırmanın amacı, farklı deneyimlerdeki okul öncesi öğretmenlerinin kendi fen öğretimi uygulamalarına yönelik pedagojik kavramsallaştırmalarını incelemektir. Araştırma, erken fen öğretim uygulamalarının altında yatan nedenlerin ve aksiyonların daha derinlemesine ve bütüncül bir yaklaşımla ele alınabilmesi için durum çalışması deseni aracılığıyla gerçekleştirilmiştir. Araştırmaya MEB'e bağlı anaokullarında görev yapan dört okul öncesi öğretmeni dâhil edilmiştir. Her öğretmenin erken fen öğretimi kavramsallaştırmaları, farklı birer durumu temsil etmesi nedeniyle araştırmanın tasarımı çoklu durum çalışmasıdır. Araştırmadaki veriler Ders Planı Yapılandırma Formu (DPYF) ve Öğretim Temelli Görüşme Formudur (ÖTGF) yardımıyla toplanmıştır. Ayrıca bu veriler, gözlem sonuçları yardımıyla da zenginleştirilmiştir. Her bir katılımcı, yoğurt yapımı etkinliğine bağlı olarak gerçekleştireceği fen öğretimi için önce ders planları oluşturmuşlardır. Ardından ÖTGF'nin ilk iki bölümü yardımıyla, yapılandırdıkları bu öğretim etkinliğine dair pedagojik yorumlamalar yapmışlardır. Son olarak öğretimleri gözlemlenmiş ve videoya kaydedilen dersler birlikte izlenerek ÖTGF'nin son bölüm sorularını yanıtlamışlardır. Verilerin çözümlenmesiyle ilgili süreçler, nitel bakış açısını yansıtacak ve açıklayacak şekilde tümevarımcı bir yaklaşımla ele alınmıştır. Bu süreçte veriler üzerinde açık kodlama, kategori oluşturma ve özetleme yapılmıştır. Ayrıca sürekli karşılaştırma yöntemi aracılığıyla öğretmen kavramsallaştırmalarının kendi aralarında kıyaslanması sağlanmıştır. Diğer yandan sınıf gözlemleri ise analitik bir gözlem protokolü kullanılarak analiz edilmiştir. Analiz sonuçları, okul öncesi öğretmenlerinin erken fen öğretimi uygulamalarını bilimsel süreç becerileri, vatandaşlık, karakter ve değerler eğitimi hedefleriyle bağdaştırdıklarını göstermiştir. Ayrıca erken fen öğretim uygulamalarının teorik ve pratik niteliği meslekî deneyim eşiğine bağlı olarak değişmektedir. Meslekî deneyim, erken fen öğretimi ile ilgili pedagojik uygulamaların teorik ve pratik niteliğini öğretmen merkezli olarak değiştirmektedir. Okul öncesi öğretmenlerinin öğretimi planlarken ve uygularken kullandıkları temel pedagojik araçlar; amaç ve hedefler, çocuk anlayışları ve stratejilerdir. Ulaşılan sonuçlar, mevcut literatür temelinde derinlemesine tartışılmış ve bu doğrultuda gerekli öneriler verilmiştir.

Abstract:
The aim of this study is to examine the pedagogical conceptualizations of preschool teachers with different experiences regarding their science teaching practices. The research was carried out through a case study design to deal with the reasons and actions underlying early science teaching practices with a more in-depth and holistic approach. Four preschool teachers working in kindergartens affiliated to MEB were included in the study. The design of the research is a multiple case study since the early science teaching conceptualizations of each teacher represent a different situation. The data in the study were collected through Lesson Plan Construction Form (LPCF) and the Teaching Based Interview Form (TBIF). In addition, these data are enriched with observation results. Each participant first drew up lesson plans for science teaching based on the yoghurt-making activity. Then, with the help of the first two parts of TBIF, they made pedagogical interpretations about this teaching activity they structured. Finally, their teaching was observed and the lessons recorded on video were watched together and answered the questions of the last part of TBIF. The processes related to the analysis of the data were handled with an inductive approach, reflecting and explaining the qualitative perspective. In this process, open coding, creating categories and summarizing the data were made. In addition, the comparison of teacher conceptualizations with each other was achieved through the constant comparison method. On the other hand, classroom observations were analyzed using an analytical observation protocol. Analysis results show that preschool teachers associate early science teaching practices with scientific process skills, citizenship, character and values education goals. In addition, the theoretical and practical nature of science teaching practices vary depending on the professional experience threshold. Professional experience changes the theoretical and practical nature of pedagogical practices related to early science teaching with a teacher-centered approach. The basic pedagogical tools that preschool teachers use when planning and implementing teaching are orientations, understandings of children and teaching strategies. The results achieved were discussed in detail on the basis of the existing literature and necessary suggestions were given in this direction.