Azerbaycan ekonomisinde petrolün önemi ve Hollanda hastalığı açısından değerlendirilmesi
In economy azerbaijan oil and the importance of disease in terms evaluation of the Netherlands
Yazar: ŞADİMAN GURBANLI
Danışman: DOÇ. DR. M.KEMAL BİÇERLİ
Anadolu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Azerbaycan = Azerbaijan ; Ekonomi = Economy ; Ekonomik etki = Economic effect ; Hollanda = Netherlands ; Hollanda hastalığı = Dutch disease ; Petrol = Petroleum

Özet:
Azerbaycan doğu ile batının, güney ile kuzeyin kesiştiği, Avrupa ile Asya'nınbuluştuğu çok önemli stratejik bir bölgede bulunmaktadır. Daha VIII-XI. asırlarda yapılanpetrol ticaretinin gelişimi, halen kullanılmakta olan meşhur İpek Yolu'nun Azerbaycan'dabulunması bu bölgede tarih buyunca ekonomik ve/veya siyasal çıkar güden yakın ve uzakkomşularının ilgisini çekmiş ve halen de o ilgiyi çekmeye devam etmektedir. EskiSSCB'nin XX. Yüzyılın sonlarında dünyanın kaderinin değişimine neden olmuş dağılmasıAzerbaycan'ın da tarihinde çok önemli bir aşamaya kapı açmıştır. Ne yazıkki SSCBekonimik ve siyasal sisteminin çoküşü Rusya'nın 15 Cumhuriyet'ten özellikle Kafkasyabölgesinde bulunan ülkeler üzerinden çekilmesi anlamına gelmedi. Nitekim halen devameden Karabağ sorunu mevcut bulunmakta. Fakat tek kutuplu dünyanın küresel bir köyedönüşecek kadar içli dışlı olmasıyla gelişen ekonimik ilişkiler sonucu doğal olarak 1990'lıyıllarda Azerbaycan petrolü yanabcı yatırımcıların en önemli ilgi odağı oldu. Birkaç yılsonar ise devam etmekte olan Azerbaycan-Ermenistan savaşı ateşkesle sonuçlandı.Jeopolitik sorunlarını çözmüş olmamasına rağmen Azerbaycan petrolünü dünya pazarınasatması sayesinde çok hızlı ekonomik büyüme elde etti. Çalışmamızda ise petrolünAzerbaycan ekonomisinde önemini araştırmakla beraber, gelirlerinin %90'lara varankısmının petrolden elde edişinin Hollanda Hastalığı açısından değerlendirmiş, devletin bukonuda hassasiyetle uyguladığı politikaları ele almış ve yapılabilir nitelikte uygulamalarınpotansiyel öneri olarak tespit edildiği kanaatine varmaktayız.

Abstract:
Azerbaijan is situated in the strategic region where the west and the east, the northand the south intersect, and the Europe meets with the Asia. The development of the oiltrade in the VIII th ? XI th centuries and the famous Silk Way?s passing throughAzerbaijan , which is being used even now, attracted the attention of the nearest and thefurtherest neighbours who had political or economical interests in this region in the historyand this interest continues till now. The collapsing of the late USSR which was the cause ofchange of the fate of the world, opened a new phase in the history of Azerbaijan.Unfortunatelly, the collapsing of the USSR didn?t result in Russia?s weakening control onthe 15 states especially, on the Caucasian region. As a matter of fact, the Karabakh problemis still unsolved. But, in the 1990s Azerbaijan Oil became the most important hotspot of theinternational investors as a result of developing economical relations. The economicalinterest resulted in ceasefire between Azerbaijan and Armenian war started since 1990,which lasts till now. Azerbaijan maintained very quick economical growth by means ofselling Azerbaijan oil to the world market evennotwithstanding the unsolved Jeopoliticalproblems. In this work, together with analyzing the importance of the oil in the economy ofAzerbaijan, 90% of the income on the oil has been analysed from the Hooland?s diseasepoint of view, the policies, applied by the government to this matter with greatsensitiveness, have been argued and the feasible practices have been detected as potentialproposals.