Türkçe Braille - 2 otomatik dönüşüm sisteminin tasarlanması
Designing of Turkish Braille - 2 automatic translation system
Yazar: KEVSER ONUR
Danışman: PROF. DR. VASIF VAGIFOGLU NABIYEV
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bilgisayar Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve Kontrol = Computer Engineering and Computer Science and Control
Dizin: Doğal dil işleme = Natural language processing ; Sayısal görüntü işleme = Digital image processing

Özet:
Gelişen teknoloji ile birlikte, görme engelli bireylerin kendini ifade etme imkanları da gelişmektedir. Braille yazı sistemini kullanarak okuyup yazan körlerin, yazı ile ifade ettiklerini, görebilen kişiler genellikle anlayamamaktadırlar. Bu iletişim problemini ortadan kaldırmak için Braille çeviri programlarına ihtiyaç duyulur. Birçok dil için bu uygulamalar yapılsa da Türkçe Braille sistemi için yapılan çalışmaların yetersiz olduğu görülmektedir. Bu çalışmada, Türkçe Braille sistemi için, Braille'den Latin alfabesiyle yazılan metinlere, metinden Braille'e çeviri ve yorumlama sistemi geliştirilmiştir. Braille yazıların fotoğrafı çekilerek ve yazılar taratılarak dijital ortamda görüntüsü elde edilmiştir. Görüntünün yatay ve düşey eksende çıkarılan histogram grafiğinden faydalanılarak yazı önce satırlara, ardından  Braille ifadelerine ayrılır. Veritabanıyla karşılaştırılarak metne dönüştürülür. Metinden Braille'e dönüştürürken, kelimelerin morfolojik analizi yapılarak metnin Braille kısaltma listesinde bulunan kök ve eklere ayrılması sağlandı. Kısalmalı-kısaltmasız harf ve ekler, Braille ifadesi veritabanıyla karşılaştırılarak metne dönüştürüldü. Braille'den metne karakter çeviri başarı oranı %99,32, kelime çeviri başarı oranı %97.41 ve metinden Braille'e kelime çeviri başarı oranı %99.84 olarak elde edilmiştir.

Abstract:
As the technology develops, the opportunities for visually impaired individual to express themselves are improving. The sighted people cannot generally understand what has written by the blind, who reads and rights through Braille writing system. To eliminate this communication problem, we need Brille translation programs. Even though there are many applications for many languages, we can observe that those made for Turkish Braille system are insufficient. In this study, we have developed a translation and interpretation system from text to Braille for the texts written with Latin alphabet from Braille for Turkish Braille system. We have taken photographs of Braille writings and such writings are scanned and transferred to the digital environment. Making use of the histogram graphic of the image in vertical and horizontal axis, the writing is turned into lines and Braille expressions. They are converted into text by comparing with the database. When converting from the text to Braille, we have analyzed the words morphologically and the text has been split into base and affix. The letters and affixes with abbreviation and without abbreviation have been compared with the database and turned into text. We have achieved 99.32% character translation success 97.41% word translation success in  Braille to text and  99.84% word translation success in text to Braille.