Kafeinli kahvenin fiziksel ve bilişsel performans üzerine etkileri: Kronotip ve gün-zamanı çalışması
Effects of caffeinated coffee on physical and cognitive performance: Chronotype and time of day study
Yazar: YAKUP KÖSE
Danışman: DOÇ. DR. RACİ KARAYİĞİT
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Spor Bilimleri Ana Bilim Dalı / Spor Bilimleri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Spor = Sports

Özet:
Gün zamanının atletik performansa etkisi ve kafein alımının hem fiziksel hemde bilişsel performansa etkisi üzerine farklı sonuçlar literatürde mevcuttur. Fakat hem kronotip ve gün zamanına hem de kafein alımının fiziksel ve bilişsel performans üzerine olan etkilerini inceleyen çok az çalışma bulunmaktadır. Bu araştırmanın amacı farklı kronotiplere sahip ve düzenli kuvvet antrenmanı yapan erkek katılımcılarda günün iki farklı zaman diliminde (sabah-akşam) kafeinli kahve (3mg/kg) ve kafeinsiz kahve (plasebo) alımının fiziksel ve bilişsel performans üzerine olan etkilerin incelenmesidir. Araştırmada kronotipleri belirlemek amacıyla 67 antrenmanlı erkek katılımcıya Horne & Ostberg Sabahcıllık-Akşamcıllık anketi uygulanmıştır. Sabahcıl (n=8) ve akşamcıl (n=9) olmak üzere toplam 17 erkek sporcu çalışmaya dahil edilmiştir. Katılımcılar 2 kez sabah ölçümü (08:00-10:00), 2 kez akşam ölçümü (17:00-19:00) olmak üzere 5 test gününe katılım gerçekleştirmişlerdir: gün saati ve alım olmayan alıştırma denemesi, sabah kafeinsiz kahve (plasebo) alımı denemesi, sabah kafeinli kahve alımı denemesi, akşam kafeinsiz kahve (plasebo) alımı denemesi, akşam kafeinli kahve alımı denemesi. Katılımcılar kafein/plasebo alımlarından önce – 60 dakika sonra – test sonrası olmak üzere 3 kez bilişsel performans testi uygulamışlardır. Fiziksel performans testleri kahve alımından 60 dakika sonra denge testi – el pençe kuvveti testi ,sırt bacak kuvveti testi, 4x15 sn alt vücut wingate testi (her set arası 2 dakika aktif toparlanma) şeklinde uygulanmıştır. Ek olarak test protokolü sonrasında algılanan zorluk derecesi sorulmuştur. Çalışma sonuçlarına göre denge testi, algılanan zorluk derecesi ve bilişsel performanta durum (CAF ve PLA) ve durum x kronotip'te anlamlı farklılık saptanmazken, el pençe kuvveti (sağ-sol) , sırt bacak kuvveti , zirve güç ve ortalama güçte hem durum (CAF ve PLA) hem de durum x kronotip'te anlamlı farklılık tespit edilmiştir.

Abstract:
Different results on the effect of time of day on athletic performance and the effect of caffeine intake on both physical and cognitive performance are available in the literature. However, few studies have examined the effects of both chronotype, time of day and caffeine intake on physical and cognitive performance. The aim of this study was to examine the effects of caffeinated coffee (3mg/kg) and decaffeinated coffee (placebo) intake at two different times of the day (morning-evening) on physical and cognitive performance in male participants with different chronotypes and regular strength training. In the study, the Horne & Ostberg Morningness-Eveningness questionnaire was administered to 67 trained male participants to determine chronotypes. A total of 17 male athletes, morning (n=8) and evening (n=9), were included in the study. The participants participated in 5 test days, 2 times in the morning (08:00-10:00) and 2 times in the evening (17:00-19:00): time of day and no-take familiarization trial, morning decaffeinated coffee (placebo) intake trial, morning caffeinated coffee intake trial, evening decaffeinated coffee (placebo) intake trial, evening caffeinated coffee intake trial. Participants completed a cognitive performance test 3 times: before - 60 minutes after - after the caffeine/placebo intake. Physical performance tests were performed 60 minutes after coffee intake in the form of balance test - hand grip strength test, back leg strength test, 4x15 s lower body wingate test (2 minutes active recovery between each set). In addition, the degree of perceived difficulty was asked after the test protocol. According to the results of the study, there were no significant differences in balance test, perceived difficulty and cognitive performance in case (CAF and PLA) and case x chronotype, while significant differences were found in hand grip strength (right-left), back leg strength, peak power and average power in both case (CAF and PLA) and case x chronotype.