Histerektomi olan kadınların ameliyat sonrası konfor düzeylerinin öz-bakım gücüne etkisi
The effect of post-operational comfort level on the self-care agency of women with hysterectomy
Yazar: MEHTAP DAĞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ GÜLŞAH KÖK
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Gülhane Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Kadın Hastalıkları ve Doğum Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Hemşirelik = Nursing ; Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology
Dizin: Histerektomi = Hysterectomy

Özet:
Amaç: Bu araştırma histerektomi olan kadınların ameliyat sonrası konfor düzeyleri ile öz-bakım gücünü etkileyen faktörleri değerlendirmek amacıyla tanımlayıcı tipte planlanmıştır.
Gereç ve yöntem: Tanımlayıcı olan bu çalışma, histerektomi ameliyatı olup Gülhane Eğitim ve Araştırma Hastanesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Kliniğine yatan 102 kadının katılımıyla gerçekleştirilmiştir. Veriler, çalışmaya katılmayı gönüllü olarak kabul eden kadınlarla birebir görüşülerek, araştırmacı tarafından elde edilmiştir. Verilerin toplanmasında Hasta Tanılama Formu, Genel Konfor Ölçeği (GKÖ),Öz-bakım Gücü Ölçeği (ÖBGÖ) kullanılmıştır. Değerlendirmelerde IBM SPSS Statistics 20 programı kullanılmıştır ve istatistiksel anlamlılık sınırı olarak p<0,05 kabul edilmiştir.
Bulgular: Çalışmaya katılan kadınların postoperatif 1.gün genel konfor puan ortalaması 2,88±0,21, postoperatif 2.gün genel konfor puan ortalaması 3,05±0,21 saptanmışken, postoperatif 1.gün öz-bakım gücü puan ortalaması 92,88±16,05, postoperatif 2.gün öz-bakım gücü puan ortalaması 98,19±17,74 olarak saptanmıştır. Postoperatif 1. gün ve 2. günde genel konfor ile öz-bakım gücü arasında pozitif yönlü zayıf düzeyde ilişki saptanmıştır(p<0,01). Araştırmada yaş, gelir durumu, çalışma durumu, tıbbi tanı, ameliyat şekli gibi değişkenler ile genel konfor ölçeği puan ortalaması arasında istatiksel olarak anlamlı düzeyde farklılık saptanmamıştır (p>0,05). Hastaların postoperatif 1. günde ağrı skorları ile genel konfor puanları arasında negatif yönlü zayıf düzeyde ilişki saptanmıştır (p<0,001). Hastaların postoperatif 2. günde ağrı skorları ile genel konfor puanları arasında negatif yönlü orta düzeyde ilişki saptanmıştır (p<0,001). Hastaların eğitim düzeyleri ile 1. gün genel konfor puanları arasında fark saptanmamıştır (p>0,05). Hastaların eğitim düzeyleri ile 2. gün genel konfor puanları arasında fark saptanmıştır (p<0,001). Araştırmada gelir durumu, tıbbi tanı, ameliyat şekli gibi değişkenler ile öz-bakım gücü düzeyi arasında istatiksel olarak anlamlı düzeyde farklılık saptanmamıştır (p>0,05). Hastaların çalışma durumu, ağrı durumu ile öz-bakım gücü düzeyi arasında anlamlı ilişki saptanmıştır(p<0,05). Hastaların eğitim durumu, yaşları ile öz-bakım gücü düzeyi arasında anlamlı ilişki saptanmıştır(p<0,001).Sağlık ekipleri tarafından genel konfor durumunun öz-bakım gücü düzeyini de artırdığı bilinmeli ve buna göre bakım planlamaları yapılmalıdır.
Sonuç: Histerektomi sonrası ağrı ve eğitim düzeylerinin ameliyat sonrası konforu etkilediği saptanmıştır. Yaş, eğitim durumu, ağrı skorları, çalışma durumlarının ameliyat sonrası hastaların öz-bakımlarını anlamlı derecede etkilediği belirlenmiştir. Ayrıca çalışmada öz-bakım gücü ile konfor düzeyi arasında anlamlı bir ilişkinin olduğu da saptanmıştır. Bu sonuçlara göre hemşirelerin histerektomi olan kadınlarda bütüncül bir bakım verirken hastaların genel konfor düzeyleri ile öz-bakım güçlerini değerlendirmeleri önerilmektedir.
Anahtar Kelimeler: Histerektomi, Konfor, Öz-bakım Gücü

Abstract:
Aim: This study was planned as a descriptive study in order to evaluate the postoperative comfort levels of women who had hysterectomy and the factors affecting their self-care agency.
Materials and Methods: This descriptive study will be carried out with the participation of 102 women who had hysterectomy surgery and were admitted to the Gynecology and Obstetrics Clinic of Gulhane Training and Research Hospital. The data will be obtained by the researcher by interviewing the women who voluntarily agreed to participate in the study. Patient Identification Form, General Comfort Scale (GAS), Self-Care Agency Scale (SCA) were used to collect data. IBM SPSS Statistics 20 program was used in the evaluations and p<0.05 was accepted as the statistical significance limit.
Results: While the mean postoperative first day general comfort score of the women participating in the study was 2.88±0.21, and the postoperative second day general comfort score average was 3.05±0.21, the mean score of self-care agency on the postoperative first day was 92.88±16.05, and the mean score on the self-care agency on the postoperative second day was 98.19±17.74. A weakly positive correlation was found between general comfort and self-care agency on the 1st and 2nd postoperative days (p<0,01). In the study, no statistically significant difference was found between variables such as age, income status, employment status, medical diagnosis, type of surgery and the general comfort scale mean score (p>0,05). A weakly negative correlation was found between the patients' pain scores and general comfort scores on the 1st postoperative day (p<0,001). A moderately negative correlation was found between the patients' pain scores and general comfort scores on the 2nd postoperative day (p<0,001). There was no difference between the education levels of the patients and the general comfort scores on the 1st day (p>0,05). There was a difference between the education levels of the patients and the general comfort scores on the 2nd day (p<0,001). In the study, no statistically significant difference was found between variables such as income status, medical diagnosis, type of surgery and the level of self-care agency (p>0,05). A significant relationship was found between the working status, pain status and self-care agency level of the patients (p<0,05). A significant relationship was found between the education level, age and self-care agency of the patients (p<0,001). It should be known by the healthcare teams that the general comfort situation also increases the level of self-care agency, and care plans should be made accordingly.
Conclusion: Pain and education levels after hysterectomy were found to affect postoperative comfort. It was determined that age, education level, pain scores, and employment status significantly affected the self-care of patients after surgery. In addition, a significant relationship was found between self-care agency and comfort level in the study. According to these results, it is recommended that nurses evaluate the general comfort levels and self-care powers of the patients while giving holistic care to women who have had hysterectomy.
Keywords: Hysterectomy, Comfort, Self-Care Agency