Kemoterapi alan akut myeloblastik lösemili hastalarda akupresürün bulantı-kusma üzerine etkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the effect of acupressure on nausea and vomiting in acute myeloblastic leukemia patients receiving chemotherapy
Yazar: HATİCE SEVİL AVCI
Danışman: DOÇ. DR. NİMET OVAYOLU
Gaziantep Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / İç Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Akupunktur = Acupuncture ; Akupunktur tedavisi = Acupuncture theraphy ; Bulantı = Nausea ; Kemoterapi-adjüvant = Chemotherapy-adjuvant ; Kusma = Vomiting ; Lösemi-miyeloid-akut = Leukemia-myeloid-acute

Özet:
Araştırma, akut miyeloblastik lösemili hastalarda kemoterapiye bağlı gelişen bulantı-kusmayı (KBBK) önlemek için, kullanılan antiemetik ilaçlara ilave olarak, el bileğinde P6 (Neiguan) akupunktur noktasına uygulanan akupresürün bulantı-kusma üzerine etkisini değerlendirmek amacıyla deneysel olarak planlandı.Araştırma, Gaziantep Üniversitesi Şahinbey Araştırma ve Uygulama Hastanesi Hematoloji Servisinde Temmuz 2010-Şubat 2012 tarihleri arasında yapıldı. Araştırmaya başlamadan önce kurumdan ve etik kuruldan izin alındı. Araştırmanın örneklemini, araştırma kriterlerine uyan ve araştırmaya katılmaya gönüllü olan 30 kontrol, 30 bant ve 30 bası ile akupresür grubu olmak üzere toplam 90 hasta oluşturdu. Toplam dört gün süre ile bant grubundaki hastaların her iki bileğinde bulunan P6 akupunktur noktasına bilek bandı ile, bası grubundaki hastalara ise parmak basısı ile akupresür uygulandı. Kontrol grubundaki hastalara uygulanan rutin antiemetik tedavi dışında herhangi bir girişim yapılmadı. Araştırmanın verileri; hasta tanıtım formu, bulantı-kusma, alınan antiemetik ilaçların ve vital semptomların kaydedildiği kayıt çizelgesi ve bulantı-kusmanın şiddetini değerlendiren Görsel Eşdeğerlik skalası ile toplandı. Elde edilen verilerin analizinde; sayı-yüzde dağılımları, ki-kare, tekrarlı ölçümlerde varyans analizi kullanıldı.Hastaların yaş ortalamasının 43.9±17.4 olduğu, %55.6'sının çalışmadığı, %33.3'ünün gelirinin giderine denk ve %80'ninin evli olduğu saptandı. Araştırma kapsamına alınan hastalara uygulanan akupresür bandının bulantı-kusma sayı ve şiddetini azalttığı (p<0.05), ancak bası ile yapılan akupresürün bulantı-kusma sayı ve şiddetini etkilemediği tespit edildi.Sonuç olarak; akupresur bandının kemoterapiye bağlı gelişen bulantı-kusmanın azaltılmasında etkili olduğu belirlendi. Akupresür bandının etkinliği, uygulamadaki kolaylığı hasta tarafından uygulanabilmesi ve ekonomik oluşu nedeniyle kemoterapiye bağlı bulantı-kusmanın kontrolünde farmakolojik yöntemlerle birlikte kullanılması önerilebilir.

Abstract:
The research was designed experimentally to evaluate the effect of acupressure on nausea and vomiting, which was applied, in addition to antiemetic drugs, on P6 (Neiguan) acupuncture points in the wrist to prevent chemotherapy-induced nausea-vomiting (CINV) in patients with acute myeloblastic leukemia.The research was conducted in Gaziantep University, Şahinbey Research and Application Hospital?s Hematology Department between July 2010 and February 2012. Permission was obtained from the institution and the ethics committee before initiating the research. The research sample consisted of 90 patients in total, with 30 control patients, 30 patients in the wrist band group and 30 patients in the pressure group, who met the research criteria and volunteered to participate in the study. For a period of four days, acupressure was applied in the wrist-band group on P6 acupuncture points in both wrists using a wrist band, and in the pressure group by using finger pressure technique. No intervention was performed in the control groups except for the routine antiemetic treatment. Research data were collected using a patient description form; a chart in which nausea-vomiting, antiemetic drugs taken and vital symptoms were recorded; and Visual Analog Scale which evaluated the severity of nausea-vomiting. Number-percentage distribution, chi-square were used in data analysis, and variance analysis was used in repeated measurements.It was determined that the mean age of patients was 43.9±17.4 years; 55.6% were unemployed, 33.3% had income equal to their expenses, and 80% were married.The acupressure band applied to the study subjects was observed to decrease the number and severity of nausea-vomiting incidence. However, acupressure administered using pressure did not have any effect on the number and severity of nausea-vomiting incidence. This decrease was found to be insignificant in the first post-chemotherapy day and significant in the following days (p<0.05), and acupressure band was found to be more effective in decreasing the number and mean scores of nausea-vomiting.Consequently, it was determined that acupressure was effective in reducing chemotherapy-related nausea-vomiting. It may be recommended that acupressure should be used together with pharmacological methods in the control of chemotherapy-induced nausea-vomiting due to its efficacy, convenience and low cost.