Üniversite öğrencilerinde bilişsel çarpıtmaların problemli internet kullanımı üzerindeki yordayıcı etkisinin incelenmesi
Investigation the predictive effects of cognitive distortions on problematic internet use among university students
Yazar: FATMANUR YILDIZ
Danışman: DOÇ. DR. YÜKSEL EROĞLU
Bayburt Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Bilgisayar kullanımı = Computer usage ; Bilişsel çarpıtma = Cognitive distortion ; Problem davranış = Problem behavior ; Yapısal Eşitlik Modeli = Structural Equation Model ; Çarpıtma = Memory distortion ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation ; Üniversite öğrencileri = University students ; İnternet kullanımı = Internet use

Özet:
Bu araştırmanın amacı üniversite öğrencilerinde bilişsel çarpıtmaların problemli internet kullanımı üzerindeki yordayıcı etkisinin incelenmesidir. Araştırmada ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. İlişkisel tarama modeli iki ya da daha fazla değişken arasında ilişkinin olup olmadığını ve ilişkili olduğu durumlarda bu ilişkinin derecesini belirlemeyi amaçlayan araştırmalardır. Araştırma 2018-2019 eğitim öğretim yılında Atatürk Üniversitesi Kazım Karabekir Eğitim Fakültesi'nde farklı bölümlerde öğrenim gören 575 öğrenci ile yürütülmüştür. Veri toplama araçları olarak Kişisel Bilgi Formu, Problemli İnternet Kullanımı Ölçeği ve Bilişsel Çarpıtmalar Ölçeği kullanılmıştır. Verilerin analizinde SPSS programı aracılığıyla, Bağımsız Örneklem t Testi, Tek Yönlü Varyans Analizi (ANOVA), Pearson Korelasyon Analizi ve Yapısal Eşitlik Modeli kullanılmıştır. Araştırma sonucunda erkek öğrencilerin kız öğrencilerden anlamlı düzeyde daha fazla problemli internet kullandıkları ve günlük internet kullanım süresi arttıkça problemli internet kullanımı davranışlarının da arttığı görülmüştür. Bilişsel çarpıtmaların problemli internet kullanımını yüksek düzeyde yordadığı tespit edilmiştir. Araştırma bulgularından elde edilen sonuçlar ilgili literatür doğrultusunda tartışılarak, sonraki çalışmalara katkı sağlaması açısından önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
The aim of this study is to investigate the predictive effect of cognitive distortions on problematic internet use among university students. In the research, the correlational survey model has been used. This model is a research that tries to find whether there are relationship between two or more changeables and  there are, it tries to define the degree of them. This research has been carried out with 575 students who are students of different departments at Atatürk University Kazım Karabekir Education Faculty at 2018-2019 academic year. Self Regulation scale, Problematic Internet Usage scale and cognitive distortion scale was used till the process of data collection. Independent samples t test, one way ANOVA, Pearson Correlation Analysis and Structural Equation Model were used through SPSS program in the analysis of the data. At the end of the research, it has been seen that, male students use problematic internet more than female students at a significiant level and has also been seen that, the more they use the internet daily, the more problematic behaviours they display. It has been datected that cognitive distortions predict problematic internet use substantially. The results abtained from research datas have been discussed in accordance with literature and many suggestions have been made for the purpose of contributing to the coming studies.