Çukurova bölgesinde tatlı sorgum (Sorghum bicolor (L.) moench) üretiminde yaşam döngüsü enerji ve çevresel etki analizi
Life cycle energy and environmental effect assessment at the sweet sorghum (Sorghum bicolor (L.) moench) production in the Çukurova region
Yazar: ÖMER EREN
Danışman: PROF. DR. HASAN HÜSEYİN ÖZTÜRK
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarım Makineleri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2011
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışmada, kuru biyokütle üretimi amacıyla, tatlı sorgum üretiminde kullanılan enerji girdi-çıktıları ve çevresel emisyonlar belirlenerek, üretimin enerji etkinliğinin ve çevresel etkilerinin saptanması amaçlanmıştır. Tatlı sorgum üretimindeki enerji girdi ve çıktılarına bağlı olarak, yapılan üretimin enerji etkinliği, enerji verimliliği, özgül enerji, enerji üretkenliği ve net enerji üretimi değerlerine bağlı olarak belirlenmiştir. Tatlı sorgum üretiminde ki çevresel etkiler yaşam döngüsü değerlendirme yöntemine göre saptanmıştır. Çevresel etki kategorileri CML 2001 modeline göre belirlenmiştir. Çalışma sonucunda belirlenen bulgulara bağlı olarak, mevcut üretimin iyileştirilmesine yönelik çözüm önerileri verilmiştir.Tatlı sorgum üretiminde, 9135 kg/ha kuru biyokütle verimi için, enerji verimliliği 11.38, özgül enerji 1.63 MJ/kg, enerji üretkenliği 0.61 kg/MJ ve net enerji üretimi 154391.27 MJ/ha olarak hesaplanmıştır. Biyokütle üretimi amacıyla tatlı sorgum yetiştirilmesinin yaşam döngüsü etki değerlendirmesine göre, en fazla çevresel etkinin % 50.39 oranıyla, deniz canlılarının zehirlenmesine sebep olduğu ve yaşam döngüsü yorumlanmasına göre de % 80.02 oranıyla en fazla yerel etkiye neden olduğu belirlenmiştir. Ayrıca, küresel ısınma değeri (iklim değişikliği) de, 1043.51 kg CO2-eş/ha olarak hesaplanmıştır. Kuru biyokütle üretimi amacıyla tatlı sorgum yetiştirilmesinde, gübre uygulamalarının hem enerji girdisini hem de çevresel etkileri arttırdığı saptanmıştır.

Abstract:
In this study; energy input-output and environmental emission of sweet sorghum production and its energy efficiency and environmental effects were determined to produce the dry biomass. Energy efficiency of production, energy output/input ratio, specific energy, energy productivity and net energy yield were determined in regard to energy input-output of sweet sorghum production. Environmental effects of sweet sorghum production were assessed with life cycle assessment. Environmental effects categories were obtained with CML 2001 methods. To improve the present production some advanced development were suggested depend on the results of the research data?s.The results showed that the average dry biomass yield in sweet sorghum was 9135 kg per ha. The energy output/input ratio was found to be 11.38, if dry biomass are only taken into account. The specific energy was 1.63 MJ/kg, while the energy productivity and net energy yield was found to be of the order of 0.31 kg/MJ and 154391.27 MJ/ha, respectively for the dry biomass production. Environmental effects causes the marine aquatic toxicity in percent 50.39 depend on the life cycle effect assessment of sweet sorghum production and local effects in percent of 80.02 its life cycle interpretation. Also, the value of global warming (climate change) was calculated as 1043.51 kg CO2-eq/ha. Fertilizing were increased either energy input or environmental effects to produce the biomass from sweet sorghum cultivation.