Katlama, ekim zamanı ve ekim ortamının dağ akçaağacı (Acer pseudoplatanus L.) tohumlarının çimlenmesi üzerine etkilerinin analizi
Effects of storage, sowing period and sowing environment on germination of sycamore maple (Acer pseudoplatanus L.) seeds
Yazar: DERYA BAYRAM
Danışman: DOÇ. DR. ZAFER YÜCESAN
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Orman Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Ormancılık ve Orman Mühendisliği = Forestry and Forest Engineering

Özet:
Çalışma kapsamında, ülkemizde doğal olarak yayılış gösteren Dağ akçaağacı (Acer pseudoplatanus) tohumlarının çimlenmesi üzerine farklı ekim ortamı (sera ve dış ortam) ve ön işlem (katlama), farklı ekim zamanı (sonbahar ve ilkbahar) ile sıcaklık ve nem koşullarının etkileri incelenmiştir. Tohum materyalleri Karadeniz Teknik Üniversitesi Kanuni kampüsünde yer alan Dağ akçaağacı bireyinden toplanmıştır. Çalışma kapsamında tohum toplandıktan sonra herhangi bir ön işlem uygulanmaksızın direkt ekim, 90 gün katlama sonrasında sonbaharda sonunda ekim ve 90 gün katlama sonrasında ilkbaharda ekim olmak üzere 3 farklı ekim işlemi gerçekleştirilmiştir. Ekim sonrasında çimlenme periyodu gözlemlenirken hava sıcaklığı, hava nemi, toprak sıcaklığı ve toprak nemi periyodik ölçümlerle belirlenmiştir. Böylece, sıcaklık ve nem kademeleri oluşturularak tohumların farklı çimlendirme ortamlarındaki çimlenme yüzdesi değişimleri ile ilişkileri ortaya konmuştur. Ayrıca toplanan tohumların 1000 tane ağırlıkları belirlenmiştir.
Yapılan çalışmalar sonucunda, Acer pseudoplatanus türü için en yüksek çimlenme yüzdeleri hem sera ortamında (%70) hem de dış ortamda (%58) kontrol işleminde tespit edilmiştir. Acer pseudoplatanus türünde iki farklı zamanda ekimi yapılan tohumlardan elde edilen çimlenme yüzdesi ve çimlenme hızı farklılıkları Dağ akçaağacı türü tohumlarında termo dormansi etkisini ortaya koymuştur.

Abstract:
Within the scope of the study, the effects of different sowing environment (greenhouse and open field), pre-treatment (storage), different sowing period (Autumn and spring) and temperature and humidity conditions on the germination of Sycamore maple (Acer pseudoplatanus L.) seeds were investigated. Seed materials were collected from the Sycamore maple tree located in the Karadeniz Technical University Kanuni campus. In the study, 3 different sowing operations were carried out, including direct sowing after seed collection, sowing after 90 days of storage in autumn, and sowing in the spring after 90 days of storage. When the germination period was observed after sowing, air temperature, air humidity, soil temperature and soil moisture were determined by periodic measurements. Thus, the relationships between the germination percentage changes in different germination environments have been established by forming temperature and humidity levels. In addition, 1000 grain weights of the seeds were determined. 
As a result of the studies, the highest germination percentages for Acer pseudoplatanus species were determined in the control medium (70% in greenhouse and 58% in open field). Percentage of germination and germination rate obtained from seeds sowed in different periods revealed thermo dormancy effect in Scarymore maple seeds.