Doğu Anadolu düzeninde aşiret-cemaat-devlet (1839-1950)
Tribe, state and community in the order of Eastern Anatolia (1839-1950)
Yazar: SAİT EBİNÇ
Danışman: PROF. DR. İŞAYA ÜŞÜR
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Bölümü / Siyaset Bilimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2008
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science

Özet:
Bu tez, Türkiye gündeminin en önemli sorunlarından birini oluşturan, Güneydoğu ve Doğu Anadolu, ya da Kürt sorunu olarak da adlandırılan sorunlar yumağının önemli bir boyutunu oluşturan aşiret ve cemaat yapılarını üretim formasyonları içinde analiz etmeye yönelik bir çalışmadır. Bu analiz aşiret ve cemaat yapılarını hem kapitalist hem de feodal üretim biçimlerinin iç içe geçtiği çoklu bir formasyon içinde değerlendirmektedir. Bu iki üretim biçiminin toplumsal ilişkileriyle, kurumlarıyla, ideolojisiyle birbirlerini belirleme ve tasfiye etme süreçleri Cumhuriyet öncesi ve Cumhuriyet sonrası iki ana tarihsel dönem içine yerleştirilerek ele alınmıştır. Tezin odaklandığı temel sorunsal Cumhuriyet ve burjuva demokratik devrimin Doğu Anadolu'daki aşiret cemaat yapılarını neden tam olarak tasfiye edemediği ve kendi doğal sınırlarına ulaşamadığı sorularına yanıt bulmaya yönelik bir çalışma olarak da formüle edilebilir. Bu formülasyon içinde aşiret ve cemaat yapılarının iktidar ilişkilerini hangi düzeyde ve hangi araçlarla ürettikleri soruları ekonomik, politik ve toplumsal ilişkiler çerçevesi içinden sorularak, bu sorulara yakın tarih içinde yanıt bulmayı amaçlamaktadır. Başka bir ifadeyle, verili ekonomik ve toplumsal bir formasyonda, sanayi devriminin temel sarsıcı etkilerini yaşamamış Doğu Anadolu gibi bir bölgede, Cumhuriyetin demokratik kurum ve kurallarının kurumsallaşmasını engelleyen ya da geciktiren aşiret ve cemaat gibi geleneksel yapıların burjuva demokratik devrimin sınırlarını nerelerde ve hangi ekonomik, siyasal ve ideolojik araçlarla kestiğini ortaya çıkarmaya yönelik bir çalışmadır.Aşiret, cemaat gibi feodal yapıları bu çerçeve içinde değerlendirmek demek, aynı zamanda Cumhuriyet'in kurumlarını birey, yurttaş-devlet, siyasal kültür ve aidiyet ilişkileri bağlamında olgunlaşma, kurumsallaşma ve kendi tipini üretme düzeyini saptamak demektir. Bu nedenle bu çalışma bir anlamda ?Cumhuriyet? in Doğu Anadolu'daki yaşını ortaya çıkarmaya yönelik bir çalışma olarak da özetlenebilir.

Abstract:
This thesis is a study to analyze in production formations the tribe and community structures, which constitutes a major part of the problems so called as South Eastern and Eastern Anatolia problem or Kurdish problem, and which is one of the most important problems of Turkish contemporary issues. This analysis considers the tribe and community structures in a multi-formation where both the capitalist and feudal production forms are lapsed within the other. The processes of these two production forms, where one determines or eliminates the other with its social interactions, institutions, and ideologies are discussed in the two main historical periods, namely `Before the Republic? and `After the Republic?. The main problematic that the thesis focuses can be formulated as a study to find out answers to the questions why the Republic or bourgeois democratic revolution could not eliminate the tribe and community structures in Eastern Anatolia totally, and why it could not reach its natural borders. In this formulation, at which level and at which means the tribe and community structures produce the power relations are inquired in economic, political, and social interactions frame, and it was aimed to find out the replies from the near history. In other words, it is a study to discover at which points, and by which economic, political and ideological means the traditional structures such as tribe and community, which eliminates or delays the institutionalization of democratic institutions and laws of the Republic in Eastern Anatolia region which hasn not experienced the main traumatic effects of industrial revolution has blocked the borders of bourgeois democratic revolution. Evaluating the feudal and traditional structures such as tribe and community in this frame also means determining the level of maturation or institutionalization, and production of its own style of institutions of the Republic in the context of individual, citizen-state, political culture, and belonging relations. For these reasons, this study can also be considered as a study to discover the real age of ?the Republic? in Eastern Anatolia.