Engelli çocuğu olan ebeveynlerde pozitif kazanımlar ölçeği: Türkçe geçerlik ve güvenirlik araştırması
Positive gains scale for parents with orthopedic disabilities: Turkish validity and safety survey
Yazar: GÜLAY BAŞ
Danışman: DOÇ. DR. GÜLAY MANAV
Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hemşirelik = Nursing ; Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases

Özet:
Çocuklarda engellilik yalnızca çocuğun değil ebeveynlerinin de yaşamını etkilemektedir. Engelli çocuğun ebeveynlerinde engelliliğe karşı olumlu ve olumsuz uyumlar meydana gelmektedir. Literatürde olumlu deneyimleri tanımlamak için Türkçe ölçek bulunmamaktadır. Bundan dolayı bu tezde Positive Gains Scale' in Türkçe Geçerlik ve Güvenirlik araştırması yapıldı. Bu araştırma metodolojik ve tanımlayıcıdır. Araştırma, Ineke Pit-Ten Cate (2003) tarafından geliştirilen, "Positive Gain Scale (PGS)" Türkçe'ye uyarlanarak geçerlik ve güvenirliğinin belirlenmesi ve engelli çocuğu olan ebeveynlerin olumlu deneyimlerini tanımlamak amacıyla yapıldı. Evren, Muğla ilinde bulunan 0- 18 yaş aralığındaki ortopedik engelli çocukların ebeveynleridir. Örneklem, 72 ortopedik engelli 0- 18 yaş aralığındaki çocukların ebeveynleridir. Güvenirlik araştırmasında "Aileyi Tanıtıcı Bilgi Formu" ve "Positive Gains Scale" Türkçe uyarlaması kullanıldı. Araştırmaya başlamadan önce etik kurul ve kurum onayı alındı. Ebeveynlerden izin alındıktan sonra veriler toplandı. Geçerlik için; içerik-kapsam geçerliği, ölçüt-bağımlı geçerliği ve yapı geçerliği, güvenirlik için değişmezlik ve iç tutarlılık yöntemleri kullanıldı. Pozitif Kazanımlar Ölçeği' nin geçerliğinin Kaiser-Meyer Olkin kat sayısı 0.726 Bartlett testi χ2 değeri 171. 755, p=0.001 olarak saptandı. Ölçeğin tamamının cronbach alfa kat sayısı 0.794 olarak belirlendi. Açıklayıcı faktör analizleri sonucunda ölçeğin orijinal haline yakın sonuçlar elde edildi. Türkçe uyarlamasının orijinaliyle paralellik gösterdiği görüldü. Doğrulayıcı faktör analizinden elde edilen verilerle, ölçeğin alt boyutlarına (aile kazanımları ve insani kazanımlar) ait faktör yükleri doğrultusunda geçerliğinin olduğu saptandı. Araştırmanın sonunda ortopedik engeli olan Serebral Palsi tanılı çocukların ebeveynlerinde Pozitif Kazanımlar Ölçeği' nin Türk dili için geçerli ve güvenilir olduğu belirlendi.

Abstract:
In children, disability affects not only the life of the child but also the lives of their parents. There are good and bad parents who have a disability. There is no Turkish scale in the literature to describe positive experiences. For this reason, the Turkish validity and reliability research of Positive Gains Scale was conducted in this thesis. This research is methodological and descriptive. The research was developed by Ineke Pit-ten Cate (2003), adapted to the "Positive Gain Scale (PGS)" Turkish language to determine its validity and reliability and to identify the positive experiences of parents with disabilities. The population is the parents of orthopedic disabled children between the ages of 0 and 18 in Muğla province. The sample is parents of children aged 0 to 18 with 72 orthopedic disabilities. In the reliability research, the Turkish version of "family introductory information form" and "positive gains scale" was used. The approval of the ethics committee and the institution was obtained before starting the research. After obtaining permission from parents, the data was collected. For validity; content-scope validity, criteria-dependent validity and structure validity, invariance and internal consistency methods were used for reliability. The validity of the positive gains scale was determined as Kaiser-Meyer Olkin coefficient 0.726 Bartlett's test χ2 value of 171.755, p=0,001. The cronbach alpha coefficient of the entire scale was determined as 0,794. As a result of explanatory factor analyses, results were obtained close to the original scale. The Turkish version was seen to be in parallel with the original. With the data obtained from the confirmatory factor analysis, it was determined that the factor loads of the lower dimensions of the scale (family gains and human gains) were valid. At the end of the study, it was determined that the positive gains scale in parents of children with cerebral palsy with orthopedic disability is valid and reliable for the Turkish language.