Ergenlerin çalışma anlayışının incelenmesi
The investigation of adolescents' conception of work
Yazar: KEMAL ÖZTEMEL
Danışman: DOÇ. DR. GALİP YÜKSEL
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2009
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırmanın amacı; ergenlerin çalışma anlayışını incelemeye yönelik bir envanter geliştirmek ve okul türü, sınıf düzeyi, cinsiyet, yaş, mesleki olgunluk, ana-baba tutumları ve mesleki kişilik tipinin birlikte çalışma anlayışını yordayıp yordamadığını belirlemektir.Araştırma grubu, 598 erkek, 804 kız olmak üzere toplam 1402 öğrenciden oluşmaktadır. Araştırmada veri toplama araçları, bu araştırma için geliştirilen çalışma anlayışı envanteri-ÇAE, mesleki olgunluk ölçeği (Kuzgun ve Bacanlı, 2005), ana baba tutumları ölçeği (Kuzgun ve Eldeleklioğlu, 2005) ve kendini araştırma ölçeğinden (Balkıs, 2004) oluşmaktadır. Verilerin analizinde, çoklu doğrusal regresyon analizi uygulanmıştır.ÇAE'nin geçerlik ve güvenirlik çalışmasından elde edilen bulgular, ÇAE'nin geçerli ve güvenilir bir yapı gösterdiğini ve ergenlerin çalışma anlayışının belirlenmesinde, kullanılabilecek bir araç olduğunu destekler niteliktedir.Araştırmada, ulaşılan sonuçlar aşağıda özetlenmektedir:1. Ergenlerin, okul türü, sınıf düzeyi, cinsiyet, yaş, mesleki olgunluk, ana-baba tutumları ve mesleki kişilik tipleri birlikte çalışma anlayışına ilişkin varyansın %23'ünü açıklamıştır. Mesleki olgunluk, bu değişkenler arasında çalışma anlayışının en güçlü yordayıcısıdır.2. Ergenlerin, okul türü, sınıf düzeyi, cinsiyet, yaş, mesleki olgunluk, ana-baba tutumları ve mesleki kişilik tipleri birlikte, çalışma anlayışı yaşamı devam ettirme-güce ilişkin varyansın %13'ünü açıklamış ve koruyucu-istekçi ana baba tutumu, bu değişkenler arasında çalışma anlayışı yaşamı devam ettirme-gücün en güçlü yordayıcısıdır.3. Ergenlerin, okul türü, sınıf düzeyi, cinsiyet, yaş, mesleki olgunluk, ana-baba tutumları ve mesleki kişilik tipleri birlikte, çalışma anlayışı öz belirlemeye ilişkin varyansın %26'sını açıklamış ve mesleki olgunluk, bu değişkenler arasında, çalışma anlayışı öz belirlemenin en güçlü yordayıcısıdır.Bu bulgular, meslek rehberliği ve danışmanlığı literatürü çerçevesinde tartışılmakta ve bu bulgulara dayanılarak uygulamacılara ve araştırmacılara yönelik öneriler sunulmaktadır.Anahtar Kelimeler: Çalışma Anlayışı, Mesleki Olgunluk, Ana Baba Tutumları, Mesleki Kişilik Tipleri.

Abstract:
The objective of this research is to develop an inventory for examination of conception of work of adolescents, and to determine whether school type, class level, gender, age, career maturity, parental attitudes, and vocational personality type are predictors of concept of work or not.The research group comprises 1402 students of which 598 students are male, and 804 students are female. Data collection means, used in the research, include conception of work inventory ? ÇAE- developed for this research, career maturity scale (Kuzgun and Bacanlı, 2005), parental attitudes scale (Kuzgun and Eldeleklioğlu, 2005) and self directed search scale (Balkıs, 2004). In data analysis, multiple linear regression analysis has been implemented.Findings, obtained from validity and reliability study of ÇAE, support the fact that ÇAE has a valid and reliable structure, and it is a tool that can be used for determination of conception of work of adolescents.Conclusions, obtained within the scope of the research, are summarized below:1. School type, class level, sex, age, career maturity, parental attitudes and vocational personality types of adolescents have explained 23 % of variance related to concept of work. Career maturity is the most powerful predictor of conception of work among these variances.2. School type, class level, sex, age, career maturity, parental attitudes and vocational personality types of adolescents have explained 13 % of the variance related to conception of work survival ? power, and protective-demandant parental attitude is the most powerful predictor of conception of work survival ? power among these variances.3. School type, class level, sex, age, career maturity, parental attitudes and vocational personality types of adolescents have explained 26 % of the variance related to conception of work self determination, and career maturity is the most powerful predictor of conception of work self determination among these variances.These findings are discussed within the framework of vocational guidance and consultancy and suggestions are put forth for to implementers and researchers on the basis of the said findings.Key words: Conception of work, career maturity, parental attitudes, vocational personality types