Koroner arter hastalığı olan bireylerde beslenme durumu, sağlıklı yaşam biçimi ve diyet inflamasyon indeksinin değerlendirilmesi
Evaluation of nutrition, healthy life style and dietary inflammatory index in individuals with coronary artery disease
Yazar: MÜBERRA ÖZTÜRK
Danışman: PROF. DR. SANİYE BİLİCİ
Gazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Beslenme = Nutrition ; Beslenme durumu = Nutritional status ; Diyet = Diet ; Kalp = Heart ; Kalp hastalıkları = Heart diseases ; Koroner arter hastalığı = Coronary artery disease ; Sağlıklı yaşam = Healthy life ; Yaşam tarzı = Life style ; İnflamasyon = Inflammation

Özet:
Koroner arter hastalığında (KAH) sağlıksız beslenme, fiziksel inaktivite, sigara kullanımı gibi bilinen ve değiştirilebilir risk faktörlerinin yanı sıra son yıllarda inflamasyonun da önemli bir risk faktörü olduğu bildirilmektedir. Bu çalışma kardiyoloji polikliniğine başvuran 19-64 yaş aralığında, koroner arterlerinde darlık tespit edilen (≥%1 daralma) 29 erkek, 13 kadın koroner arter hastası (vaka grubu) ile koroner arterlerinde herhangi bir darlık tespit edilmemiş 29 erkek, 13 kadın  (kontrol grubu) üzerinde yürütülmüştür. Çalışmanın amacı KAH'da beslenme durumu, sağlıklı yaşam biçimi davranışları, diyet inflamasyon indeksi arasındaki ilişkinin değerlendirilmesidir. Bireylerin sosyo-ekonomik özellikleri, beslenme alışkanlıkları, fiziksel aktivite durumu, 3 günlük besin tüketim kayıtları alınmış, bazı antropometrik ölçümler (vücut ağırlığı, boy uzunluğu, bel çevresi), vücut analizi (yağ oranı, su oranı, kas kütlesi, visseral yağ oranı, gövde yağ oranı) ile biyokimyasal bulguları değerlendirilmiştir. Çalışmada ayrıca diyetin inflamatuvar yükünü belirlemede diyet inflamasyon indeksi; KAH riskini belirlemede kardiyometabolik ve aterojenik indeks; koroner arter hastalarında hastalık şiddetini belirlemede Gensini skoru; sağlıklı yaşam biçimi davranışlarını belirlemede Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları Ölçeği II kullanılmıştır. Çalışma sonucunda, vaka grubunun %85,7'sinin,  kontrol grubunun ise %54,8'inin yetersiz düzeyde aktif olduğu (p<0,05) belirlenmiştir. Erkeklerde ve kadınlarda antropometrik ölçümlerin anlamlı bir farklılık göstermediği saptanmıştır (p>0,05). Vaka grubunda kontrol grubuna kıyasla anlamlı olarak nötrofil yüzdesinin daha yüksek, lenfosit yüzdesinin daha düşük olduğu bulunmuştur (p<0,05). Vaka grubundaki erkeklerin %89,7'sinin; kadınların %75,9'unun yüksek aterojenik risk taşıdığı; kontrol grubunda ise erkeklerin %75,9'unun; kadınların %69,2'sinin yüksek aterojenik risk taşıdığı bulunmuştur (p>0.05). Erkek bireylerde C vitamini, flavon_3_ol ve flavonol tüketiminin; kadın bireylerde flavon tüketiminin vaka ve kontrol grupları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık gösterdiği ve vaka grubunda daha düşük olduğu saptanmıştır (p<0,05). Vaka grubundaki bireylerde Gensini skoru arttıkça Dİİ istatistiksel anlamlı olarak artmaktadır (p<0,05). Kontrol grubundaki bireylerin Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları Ölçeği II alt boyutlarından manevi gelişim, kişilerarası ilişkiler, sağlık sorumluluğu ve fiziksel aktivite alt boyutundan aldığı puanlar vaka grubundaki bireylere kıyasla istatistiksel anlamlı olarak daha yüksektir (p<0,05). Çalışmada; beslenme durumu ve Dİİ'nin KAH'da hastalık şiddetini etkilediği; KAH'lı olmayan bireylerde de kardiyometabolik riskin yüksek olması nedeniyle hastalıktan korunmada ve hastalığın yönetiminde sağlıklı beslenmenin önemli rol oynadığı ve KAH'da Dİİ ve beslenmenin etkilerinin belirlenmesinde daha geniş örneklemli ileri çalışmalara ihtiyaç olduğu sonucuna varılmıştır.


Anahtar Kelimler : Koroner Arter Hastalığı, İnflamasyon, Beslenme

Abstract:
Inflammation has been reported to be an important risk factor in coronary artery disease (CAD) in recent years as well as known and modifiable risk factors such as unhealthy nutrition, physical inactivity and smoking. This study included 29 male and 13 female patients with coronary artery stenosis (≥ 1% narrowing) (case group) and 29 male, 13 female patients without any stenosis (control group) who were applied to the cardiology clinic and between 19-64 years old. The aim of the study was to evaluate the relationship between nutritional status, healthy lifestyle behaviors, and dietary inflammation index in patients with CAD. Socio-economic characteristics, nutritional habits, physical activity status, 3-day food consumption of the individuals were taken and some anthropometric measurements (body weight, height, waist circumference), body analysis (fat ratio, water ratio, muscle mass, visceral fat ratio, body fat ratio), and biochemical findings were evaluated. In addition, dietary inflammation index was used to determine the inflammatory burden of diet; cardiometabolic index and atherogenic index were used to determine the risk of CAD; Gensini score for determining disease severity in patients with CAD; Healthy Lifestyle Behaviors Scale II was used to determine healthy lifestyle behaviors. As a result of the study; it is found 85.7% of the case group and 54.8% of the control group were insufficiently active (p<0.05). Anthropometric measurements were not significantly different in men and women (p>0.05). It was found that neutrophil percentage was higher and lymphocyte percentage was lower in the cases than the controls (p<0.05). In the cases 89.7% of the men; 75.9% of women have high atherogenic risk; in the controls 75.9% of men; 69.2% of women had high atherogenic risk (p>0.05). In male subjects; consumption of vitamin C, flavon_3_ol and flavonol, in female subjects; flavon consumption showed a statistically significant difference between case and control groups (p<0.05). As the Gensini score increased in the case group individuals, DII increased statistically (p<0.05). In this study; nutritional status and DII affect disease severity in CAD; it was concluded that healthy nutrition plays an important role in the prevention and management of the disease due to the high cardiometabolic risk in non-CAD individuals and further studies with larger samples are needed to determine the effects of DII and nutrition in CAD.