Temel hak yargısında anayasal ve kişisel önem kriteri
Constitutional and individual importance criteria in the judgment of fundamental rights
Yazar: EŞE NUR ÖZDEMİR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ALİ ERSOY KONTACI
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı / Kamu Hukuku Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Anayasa = Constitution ; Bireysel başvuru = Individual application ; Kabul edilebilirlik = Admissibility ; Kişisel önem = Individual importance ; Temel haklar = Fundamental rights

Özet:
Temel hak yargısı, temel hakların kamu gücü karşısında güvence altına alınabilmesi ve beraberinde kamu düzeninin sağlanabilmesine ciddi bir katkı sunmaktadır. Ancak süreç içerisinde başvuruların artışıyla birlikte mekanizmaların ciddi bir iş yükü ile boğuşması birtakım çözüm arayışlarını gündeme getirmiştir. Çözüm önerilerinin bir bölümünü ise başvuruların etkili bir şekilde filtrelenerek azaltılması oluşturmaktadır. Filtreleme aracı olarak ise kabul edilebilirlik kriterleri daha sıkı şartlar altında uygulanmaktadır. Hatta yeni kriterler getirilerek başvuruların daha etkili bir şekilde elenebilmesi hedeflenmektedir. Bu doğrultuda ortaya çıkan önem kriteri özellikle AİHM için yeni bir dönemin başlangıcını simgelemektedir. Bunun yanında, AİHM'nin izinden gitmeye gayret eden AYM için ise benzer süreçlerin ileride ortaya çıkacağının işaretini vermektedir. 
Bu çalışma kapsamında öncelikle usul kurallarının ve beraberinde kabul edilebilirlik kriterlerinin genel çerçevesi çizilmeye ve kabul edilebilirlik kriterlerinin temel hak yargısına özgü yönleri ortaya konulmaya çalışılmaktadır. Devamında ise son yılların önemli tartışma konularından biri olan önem kriteri de minimis ilkesi çerçevesinde AİHM ve AYM içtihatlarının analiz edilmesiyle açıklanmaya çalışılmaktadır. Sonuç olarak ise temel hak yargı mekanizmalarının iş yükü ile mücadele ederken geçirdikleri dönüşüm eleştirel bir gözle ortaya konularak başvuru hakkını sınırlamadan iş yükü ile mücadele edilebilecek çeşitli çözüm önerileri sunulmaktadır.

Abstract:
Individual application, makes a significant contribution to guaranteed fundemantal rights against public force and ensures public order. However, with the increased applications within the process, the mechanisms struggled with a significant workload which proposed some searching solution for the agenda. Some part of suggested solutions are shortened applications thereby effectively filtering them. As a filtering device, the admissibility criteria have become strictly conditioned. In order to eliminate applications more effectively, even more new criteria are legitimatized. In this direction, generated significant disadvantages criteria is symbolized the beginning of new period of ECHR. Therefore it is signaled that same process will be ensued in the future for the Constitutional Court that is following ECHR's lead. 
This study aims to, firstly, set the general framework of rule of procedure and admissibility criteria and to reveal the admissibility criteria's aspect specific for the individual applications. In the continue, criteria of significant disadvantage which is one of the most important discussion topics in recent years has been tried to be explained by analyzing ECHR's and Constitutional Court decisions within framework of principle of de minimis. Consequently, the transformation of individual application mechanisms while struggling with workload has been put forward with a critical perspective and various solution suggestions have been offered to struggling the workload without limiting the application right.