Küratoryal pratikler ve dinamikleri
Curatorial practices and their dynamics
Yazar: PINAR ÜNER
Danışman: ÖĞR. GÖR. LEVENT ÇALIKOĞLU
Yıldız Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sanat ve Tasarım Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts ; Müzecilik = Museology ; Sanat Tarihi = Art History
Dizin: Kurumsal eleştiri = Institutional critique ; Küratör = Curator ; Modern sanat = Modern art ; Sanat = Art ; Sanat eleştirisi = Art criticism ; Sergileme = Exhibition

Özet:
Geçtiğimiz son otuz yılda küratörlük, daha önce hiç olmadığı kadar tartışılır hale geldi. Sanat sahnesinde giderek farklılaşan ve görünür olmaya başlayan küratör, sanatçılar, sanat eleştirmenleri, galeri sahipleri, müze müdürleri gibi pek çok sanat grubunun ilgi odağı haline gelmiş gibi görünüyor. Bunun nedeni, şimdiye dek, küratör için tam bir görev tanımı yapılmamış olması ve küratörlüğün yeni yeni bir meslek haline gelmesi olabilir. Öte yandan küratör, diğer sanat profesyonellerine oranla daha fazla ön planda olan bir figür olduğundan, küratörler tarafından atılan her adım, yapılan her sergi giderek daha fazla incelenmektedir.Bu çalışmada, küratöre bir görev tanımı yapılmakta ve küratörlük mesleği iki ayrı alanda incelenmektedir. Bu alanlardan ilki, küratörlüğün temellerinin atıldığı müzecilik, ikincisi ise 1960 sonrası sanattaki değişimlerle ve müze, galeri gibi kurumlara karşıt eleştirel tutumlarla birlikte ortaya çıkan bağımsız küratörlüktür. Çalışmada küratörlüğe dair genel bir tarihsel bakışın ardından, küratöre dair bir görev tanımı yapılmakta, küratörlük mesleğindeki değişen dinamikler incelenmektedir. Müze küratörü ve bağımsız küratör incelenirken, kronolojik bir sıralama izlenmektedir. Sanat müzeleri ve müze içinde küratörün görevi ilk adımda incelenmekte, ardından bağımsız küratörler ve inisiyatiflerden örnekler sunulmaktadır. Tüm bu çalışma sonunda, ortaya küratörlük adına Türkçe bir kaynak çıkması hedeflenmekte ve Türkiye'de küratörlük üzerine gelişen tartışma için, küratör adına bir tanım getirilmek istenmektedir.

Abstract:
During the last three decades, curatorship is being discussed as it has never been before. It seems like the curator, who?s becoming more and more visible on the art scene, is getting in focus of the artists, art critics, gallery owners and museum directors. The reason can be that there isn?t an exact definition of a curator and the curatorship has newly emerged into the art scene. On the other hand, because the curator is a striking figure of the art scene, every act of the curator is observed closely.In this study, a definition is given to the curator and the curatorship is examined in two areas. The first one is the museum curatorship which takes its roots from the museums and the second one is the freelance curatorship which has appeared with the avant-garde movements of 1960s. Here, after giving a definition for the curatorship, an overall look for the history of the curatorship is done and finally the constantly changing dynamics for the curatorship is being examined. While examining the role and the functions of the curator, a chronologic format will be followed. The role of the curator inside the museums is examined in the first step and then the examples for freelance curators and initiatives are given. In the very end of this study, it is aimed to produce a source for curatorship in Turkish and give a definition for curatorship in response to the discussions in Turkey.