Kirazda hasat sonrası kitosan ve aloe vera uygulamalarının soğuk depo ve raf ömrü süresince kalite özelliklerine etkisi
Effect of postharvest chitosan and aloe vera applications on the quality of sweet cherry during cold storage and shelf-life
Yazar: SEMİHA ÇINAR
Danışman: DOÇ. DR. FERHAN KÜÇÜKBASMACI SABIR
Selçuk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Türkiye'nin coğrafi yapısı ve iklim koşulları ihracata uygun yüksek kalitede kiraz yetiştiriciliğine imkan sağlamaktadır. Buna bağlı olarak kiraz, son yıllarda üretimi ve ihracat değeri hızla artan bir meyve türüdür. Üretim ve ihracat değerinin artması ile birlikte kirazda hasat sonrası uygulamaların önemi de gün geçtikçe önem kazanmaktadır. Kiraz hasattan sonra sertlik ve renk kaybı, sap kararması ve çürüme nedeniyle kalite özelliklerini hızla kaybetmekte ve muhafaza süresi kısalmaktadır. Kalitenin korunması ve muhafaza süresinin uzatılması amacıyla kirazlarda hasat sonrası yapılan uygulamaların önemi oldukça yüksektir. Soğukta muhafaza süresince yüksek solunum oranının azaltılması bu sürenin uzatılmasında oldukça etkili olmaktadır.
Bu çalışmada Konya ili Akşehir ilçesinden ticari olumda hasat edilen 0900 Ziraat kiraz çeşidinde hasat sonrasında kitosan (%0.5 ve %1.0) ve Aloe vera (%5 ve %10) uygulamalarının etkileri incelenmiştir. Uygulama yapılan meyveler 35 gün süreyle soğukta (1 °C, %90 oransal nem) muhafaza edilirken, raf ömrü çalışmaları için soğuk depodan çıkartılan meyveler 2 gün oda koşullarında (20°C, %60 oransal nem) bekletilmiştir. Depolama süresince 7 gün aralıklarla depodan çıkartılan örneklerde, fiziksel ve biyokimyasal özellikler (ağırlık kaybı, meyve eti sertliği, meyve kabuk rengi, suda çözünebilir kuru madde, titre edilebilir asitlik, toplam fenol madde miktarı, toplam antioksidan aktivite ve kiraz sapı toplam klorofil miktarı) analiz edilmiştir.
Hem soğukta depolama hem de raf ömrü süresince hasat sonrası uygulamaların kontrole kıyasla meyve kalite özelliklerini korumada etkili olduğu belirlenmiştir. Bu etkinin Aloe vera uygulamasının %10, Kitosan uygulamasının %1.0'lık dozlarında daha belirgin olduğu tespit edilmiştir. Bu uygulamalar ağırlık kaybı, titre edilebilir asit, meyve eti sertliği ve saplarda klorofil kaybındaki azalışı geciktirmede etkili bulunmuştur. Sonuç olarak %1 kitosan ve %10 Aloe vera uygulamalarının 0900 Ziraat kiraz çeşidinin soğukta muhafazasında kalite özelliklerini korumada etkili uygulamalar olduğu sonucuna varılmıştır.

Abstract:
Geografical features and climate in Turkey provide the production of high quality sweet cherries that possess export necessities. Thus, sweet cherry is a fruit with its ever-increasing production and export values. Such increase in production and export gained particular attention to postharvest treatments in sweet cherries. The fruits experience loses in firmness and colors along with pedicel browning and decay, restricting the storage life.  Postharvest applications are essential to maintaing fruit quality and extend the storage duration of sweet cherries. Restricting the respiration during cold storage is an effective strategy to extend fruit quality.
In this study, effects of postharvest chitosan (0.5% and 1.0%) and Aloe vera (5% and 10%) treatments on the quality maintenance of sweet cherry cv. 0900 Ziraat harvested from Akşehir (Konya) at commercial maturity stage were investigated. The treated fruits were kept at cold room (1 °C, 90% relative humidity) for 35 d and further maintained for 2 d (20 °C, 60% relative humidity) for shelf life investigations. During the storage, physical and biochemical (weight loss, firmness, skin color, total soluble solids, titratable acidity, total phenols, total antioxidant activity and chlorophyll content of pedicel) analyses of the fruits were performed with 7 d intervals.
Postharvest treatments were found effective to extend the quality of cherry fruits during the cold storage and shelf life periods in comparison to control fruits. Among the doses applied, 10% Aloe vera and 1.0% chitosan were more effective than the others. These treatments markedly delayed the losses in weight, titratable acidity, firmness and chlorophyll concentration. Finally, 10% Aloe vera, and 1.0% chitosan applications were found effective to maintain quality features of the sweet cherry cv. 0900 Ziraat during the storage.