İzmir kent belleği
Urban memory of İzmir
Yazar: EZGİ MEHMETOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET KOYUNCU
Ege Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration ; Psikoloji = Psychology ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Bellek = Memory ; Kent kimliği = Urban identity ; Kolektif bellek = Collective memory ; Kültürel bellek = Cultural memory ; Mekansal bellek = Spatial memory ; Sosyal kimlik = Social identity ; Çok kültürlülük = Multiculturalism ; İnsan-çevre etkileşimi = Human-environment interaction ; İzmir = Izmir

Özet:
İnsan ve çevre birbirinden ayrılmaz bir bütün olarak birbirini etkileyen ve dönüştüren bir yapıdır. Bu yapı kendini hem mikro hem de makro alanlarda gösterir. Kent belleği, kent kimliğinin ayrılmaz bir parçası olarak kent sakinlerinin kültürel, sosyal, tarihsel deneyimleriyle birlikte inşa ettikleri bir kolektif bellektir. Araştırma, coğrafi konumu ve sahip olduğu özellikler sebebiyle antik dönemden itibaren farklı kültürlerin yaşadığı bir kent olan İzmir'de gerçekleştirilmiştir. Kentte yaşayan grupların kültürel özellikleri, kenti kullanım pratikleri ve yaşanan tarihsel döneme göre değişen İzmir Kent Belleği'nin geçmişten günümüze değişimi farklı özelliklere sahip etnik gruplara ve zamana göre incelenmiştir. Bu değişimin araştırılmasının pek çok sebebi vardır. İlki, değişen kimlik mekânlarının ve bu mekânlarda gerçekleştirilen etkinliklerin farklı etnik gruplar temelinde incelenerek görünür kılınmasıdır. İkinci amaç, kent sakinlerinin kente dair düşüncelerinin tespit edilmesi ve eleştiriler vasıtasıyla daha yaşanabilir bir kent konusunda ışık tutmaktır. Üçüncü amaç zaman içinde yok olan mekân ve etkinliklerin tespiti, günümüz mekân ve etkinliklerin keşfi ile değişen kent kimliğini görünür kılmaktır.
Bu amaç doğrultusunda İzmir'de en az 30 yıldır yaşayan, İzmir'e göçle gelen veya İzmir'de doğmuş olan ve farklı tarihsel arka planlara sahip 12 ayrı grubun, İzmir temsilleri ve bir mekân olarak İzmir'i kullanım pratikleri araştırılmıştır. Araştırma İzmir'in farklı bölgelerinde yaşayan toplam 33'ü kadın 26'sı erkek olmak üzere toplamda 59 katılımcı ile yapılan derinlemesine görüşmelerden oluşmaktadır. Görüşmelerin transkripsiyonu sonunda elde edilen metinler içerik analiziyle incelenmiştir. Sonuçlar İzmir'de yaşayan tüm gruplar için benzerlik göstermektedir. Geçmişten günümüze olanak ve hizmetlerin artmış olmasına karşın; geçmiş dönemde daha fazla çeşit ve sayıda İzmir mekânı ve mekânda gerçekleştirilen etkinlik belirtildiği görülmektedir. Belirtilen mekânların tespiti ile İzmir Kent Belleği'nin değişen yönleri belirlenmiştir. Bu bağlamda sonuçlar ve sınırlılıklar literatür ışığında tartışılmıştır.

Abstract:
Human and the environment are structures that interact and transform each other as an integral whole. This structure shows itself in both micro and macro areas. Urban memory is a collective memory that is built as an integral part of urban identity, together with the cultural, social and historical experiences of the inhabitants of the city. The research was carried out in İzmir, a city where different cultures lived since ancient times due to its geographical position and characteristics. The daily change of the İzmir Urban Memory, which varies according to the cultural characteristics of the groups living in the city, the usage practices of the city and the historical turning around, has been examined according to the ethnic groups and time with different characteristics. There are many reasons to investigate this change. The first is to make visible the changing identity spaces and the activities performed in these spaces on the basis of the group. The second aim is to shed light on a more livable city through the identification of urban inhabitants' thoughts and criticism. The third purpose is to identify the places and events that have disappeared over time, and to make the changing urban identity visible through the discovery of today's spaces and events.
For this purpose, Izmir representations and practices of using İzmir as a place of 12 different groups living in İzmir for at least 30 years, who migrated to İzmir or who were born in Izmir and have different historical backgrounds, were searched. The research consists of in-depth interviews with a total of 59 participants, 33 of whom are women and 26 of whom are men, living in different regions of Izmir. The texts obtained at the end of the transcription of the interviews were analyzed by content analysis. The results are similar for all groups living in İzmir. Despite the increase in daily facilities and services from the past; it is observed that in the past period, more and more kinds of İzmir places and activities were realized. The changing aspects of İzmir Urban Memory have been determined with the determination of the mentioned places. The conclusions and limitations in this context are discussed in the light of literature.