Fen bilimleri öğretiminde öz ve akran değerlendirme uygulamalarının yer aldığı probleme dayalı öğrenme yaklaşımının öğrencilerin başarı ve tutumlarına etkisi
The effects of problem based approach practiced through self and peer assessment on students' achievements and attitudes in science teaching
Yazar: ZEYNEP GÜZEL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AYVAZ ÜNAL
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / İlköğretim Ana Bilim Dalı / Fen Bilgisi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Akademik başarı = Academic achievement ; Akran değerlendirmesi = Peer review ; Fen başarısı = Science achievement ; Fen bilgisi eğitimi = Science education ; Fen bilgisi öğretimi = Science teaching ; Ortaokul öğrencileri = Secondary school students ; Ortaokullar = Secondary schools ; Probleme dayalı öğrenme = Problem based learning ; Öz değerlendirme = Self-assessment ; Öğrenci tutumu = Student attitude

Özet:
Bu çalışma ile; ortaokul 6. sınıf fen bilimleri dersinde öz ve akran değerlendirme uygulamalarının yer aldığı probleme dayalı öğrenme (PDÖ) yaklaşımı ile yapılan fen öğretiminin öğrencilerin akademik başarılarına, fen ve teknoloji derslerine karşı tutumlarına etkisini araştırıp elde edilen verileri analiz ederek bir sonuca varılması hedeflenmiştir. Ayrıca öğrencilere uygulama ile ilgili çeşitli sorular sorularak elde edilen görüşler nitel veri olarak analiz edilmiştir.
Çalışma Isparta ilinin Yalvaç ilçesinde bir ortaokulda, üç farklı altıncı sınıfın öğrencileri ile 2014-2015 eğitim öğretim yılının 2. döneminde gerçekleştirilmiştir. Araştırma 1.deney (n=22), 2. deney (n=18) ve kontrol (n=22) grubu olmak üzere üç grup üzerinde uygulanmıştır. Araştırmanın yöntemi öntest-sontest kontrol gruplu yarı deneysel olup karma bir model kullanılmıştır. Kontrol grubu öğrencilerinin geleneksel yaklaşım olarak ifade edilen öğretmenin aktif yani anlatıcı-aktarıcı konumda olduğu öğrencinin ise genelde pasif olduğu ortamda öğrenim görmeleri sağlanmıştır. Deney gruplarından birine sadece probleme dayalı öğrenme yaklaşımı uygulanmış, diğer deney grubuna ise probleme dayalı öğrenme yaklaşımı öz ve akran değerlendirme tekniği ile birlikte uygulanmıştır. 
Çalışma "Madde ve Isı" ünitesi konularının öğretiminde uygulanmıştır. Çalışmada veri toplamak amacıyla "Madde ve Isı Ünitesi Başarı Testi", "Fen Bilimleri Dersine Karşı Tutum Ölçeği" hem deney hem de kontrol gruplarında öntest ve sontest olarak kullanılmıştır. Ayrıca deney grubu öğrencilerine PDÖ oturumlarında senaryoları içeren çalışma yaprakları doldurtulmuştur. Her oturumun arkasından ise ikinci deney grubunda "Öz ve Akran Değerlendirme Formları'' uygulanmıştır.
Çalışmada elde edilen nicel veriler SPSS programı kullanılarak çözümlenmiş ve bağımlı gruplar t- testi ve anova testi ile analiz edilmiştir. Analiz sonucunda PDÖ yaklaşımının uygulandığı deney 1 grubu, öz ve akran değerlendirme uygulamalarının yer aldığı PDÖ yaklaşımının uygulandığı deney 2 grubu ve geleneksel yöntemlerin kullanıldığı kontrol grubunun akademik başarı testi sonuçlarında anlamlı bir farklılığın gerçekleştiği tespit edilmiştir. Deney 2 grubunun son test başarı ortalaması diğer gruplara göre daha yüksek olmasına rağmen deney grupları lehine anlamlı ölçüde farklılık belirlenmemiştir. Ayrıca gruplar arasında öğrencilerin derse karşı tutumları açısından anlamlı bir farklılık görülmemiştir. Araştırmanın nitel boyutunda deneysel uygulamanın sonuna deney grubundan bazı öğrencilere probleme dayalı öğrenme yaklaşımı ve öz ve akran değerlendirme ile ilgili açık uçlu sorular verilerek yazılı görüş alınmıştır. Öğrenci görüşlerinin betimsel analizi sonucunda,  öğrencilerin probleme dayalı öğrenme yöntemine ve öz ve akran değerlendirmeye ilişkin olumlu görüşlere sahip olduğu söylenebilir. Araştırma sonunda öğretmenlere, uzmanlara ve diğer araştırmacılara çeşitli önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
It is aimed by this study to search for Students' academic Achievements and Attitudes to science and technology lessons, and to conclude a result by way of  analysing data about teaching science through problem based learning (PBL) approach practiced with self and peer assessment in the primary 6th grade science lesson. In addition, opinions gathered from students asking different questions about application anlaysed as a qualitative data.

The study involved in three different 6th grade classes from primary school in Yalvac district of Isparta province and the study took place in the fist half of 2014-2015 academic year. The search was applied on three groups consist of 1st treatment (n=22), 2nd treatment (n=18) and 3rd control. It is used as a research' method mixed with the semi experimental pre test – post test group. The control group students were instructed in the environment the teachers were active and the students were passive stated as traditional didactic approach. One of the treatment group was only applied problem based learning approach, and the other treatment group was applied problem based learning approach and the self and peer assessment method together.
The implementation was carried out in the unit of "Matter and Heat". In this study, "Matter and Heat Unit Succes Test" and "The Scale For Attitude Toward Science Lesson"  were used for the purpose of collecting data as the pre test-post test in which they were both treatment and control groups. Besides, the senerio sheets were filled out during the session of PBL by treatment group students. After each session, "Self And Peer Assessment Forms" were applied in the second treatment group.
The quantitative data derived from this study were resolved with SPSS program, and contingent groups were analysed with "test t" and "test ANOVA". The results of analysis ascertain that there were big meaningful defference among the academic succes test results of  the treatment group 1 which was PBL applied, the treatment group 2 which was PBL involved with Self And Peer Assessment applied, and the control group which was the traditional methods were carried out. Although the avarege of the post test success of the treatment group 2 was higher than other groups,    a meaningful defference couldn't be detected in favour of treatment groups. Besides, a meaningful defference couldn't be detected with regard to the students attitude toward the class. The open cloze questions were asked and taken written opinions about PBL and self and peer assessment in some treatment group students after experimental application in the quantitative format of the study. It can be said that the students have positif opinions about PBL and self and peer assessment after the depictive analysis result of students opinions. Different suggestions were made to teachers, experts, and researchers after the study.