Ankara ili 6-17 yaş arası okul çocukları ve adölesanların beslenme durumunun belirlenmesi ve kol antropometrisinin değerlendirilmesi
Evaluation of arm anthropometry and determination of nutritional status of school children and adolescents aged between 6-17 years in Ankara
Yazar: CANSEV MEŞE
Danışman: PROF. DR. BAŞAK KOCA ÖZER
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Antropoloji Ana Bilim Dalı / Fizik Antropoloji Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Antropoloji = Anthropology ; Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Antropometri = Anthropometry ; Beslenme = Nutrition ; Büyüme = Growth ; Ergenler = Adolescents ; Kol = Arm ; Okul çağı dönemi = Latency period ; Sosyodemografik özellikler = Socio-demographic characteristics ; Çocuk gelişimi = Child development ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation ; Öğrenciler = Students

Özet:
Büyüme ve gelişme dönemini etkileyen en önemli çevresel faktörlerden biri beslenmedir. Bu nedenle, bu dönemdeki bireylerin yeterli ve dengeli beslenerek sağlıklı beslenme alışkanlıklara sahip olmaları oldukça önemlidir. Yapılan araştırma, çocuk ve adölesanların beslenme durumunun belirlenmesi ve kol antropometrisinin değerlendirilerek referans değerlerin oluşturulması temel amacıyla gerçekleştirilmiştir. 
Ankara ilindeki ilk ve ortaöğretim kurumlarında öğrenimlerine devam eden 6-17 yaş arası 1568 okul çocuğu ve adölesan, gönüllü katılımları esas alınarak araştırmaya katılmışlardır. Örneklemin yaşlara göre değerlendirildiği ve ayrıca 6-9, 10-13 ve 14-17 yaş gruplarına ayrıldığı araştırmada, çocuk ve adölesanların sosyodemografik bilgileri bir anket yardımı ile toplanmış, boy, ağırlık, üst kol çevresi, triceps deri kıvrımı kalınlığı antropometrik ölçüleri alınmış, WHO ve CDC kesim noktalarına göre yaşa göre boy, yaşa göre ağırlık ve yaşa göre beden kitle endisi saptanmıştır. Buna ek olarak vücut kompozisyonu da değerlendirilmiştir. Diğer yandan, besin tüketim sıklığı ve geriye dönük 24 saatlik hatırlatma yöntemi kullanılarak besin tüketim durumları ile genel beslenme alışkanlıkları değerlendirilmiş, örneklemin fiziksel aktivite düzeyi de saptanmıştır.
Araştırma sonuçlarına göre, WHO referansları dikkate alınarak yapılan değerlendirmeyle örneklemin % 0.7'si çok düşük kilolu, % 2.2'si düşük kilolu, % 19'u fazla kilolu ve % 11'i obez olarak belirlenmiştir. Çocuk ve adölesanların riskli beslenme alışkanlıklarına sahip oldukları belirlenmiş, tüm yaş gruplarında lif tüketiminin yetersiz, K vitamini ve B12 vitamini tüketiminin ise yüksek oranlarla fazla olduğu saptanmıştır. Ayrıca, örneklemin büyük çoğunluğunun orta düzeyde fiziksel aktiviteye sahip olduğu da belirlenmiştir. 
Çocuk ve adölesanların doğru beslenme alışkanlıklarına sahip olmaları, yeterli ve dengeli beslenmeleri konusunda bilgilendirilmeleri gerekmektedir. Yapılan araştırmanın ileride yapılacak olan çalışmalara katkı sağlayacağı düşünülmektedir.

Abstract:
One of the most important environmental factor affecting the growth and development period is the nutrition. Therefore, it is very important for the individuals in this period to have adequate and balanced nutrition and healthy eating habits. The research was carried out to determine the nutritional status of children and adolescents and mainly to establish the reference values by evaluating the arm anthropometry.
1568 school children and adolescents between 6-17 ages, attending primary and secondary schools in Ankara, participated in the research based on their volunteer participation. In the study where the sample was evaluated according to the age and also divided into 6-9, 10-13 and 14-17 age groups; the sociodemographic information of children and adolescents was collected with the help of a questionnaire, height, weight, upper arm circumference, triceps skinfold thickness anthropometric measurements were taken, according to WHO and CDC cut-off points, height for age, weight for age and the body-mass index for age was detected.  In addition, the body composition was also assessed. On the other hand, nutrient consumption and general nutritional habits were assessed using the frequency of food consumption and retrospective 24-hour recall method, and the physical activity level of the sample was also determined. 
According to the study results, with the evaluation based on WHO references it was determined that; 0.7% has severe underweight, 2.2% has underweight, 19% are overweight and 11% are obese of the samples. It was determined that children and adolescents have risky eating habits, rate of insufficient fiber consumption, rate of excess vitamin K and vitamin B12 consumption were found to be higher in all age groups. It was also determined that the vast majority of the sample had moderate physical activity.
Children and adolescents need to be informed about adequate and balanced nutrition and about having proper nutrition habits. It is considered that this research will contribute to the future studies.