Van Müzesi'ndeki yazma eserlerin sanatsal özellikleri üzerine araştırma
A research on the artistic quality of manuscripts in Museum of Van
Yazar: EROL USLU
Danışman: PROF. DR. ABDÜLHAMİT TÜFEKÇİOĞLU
Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sanat Tarihi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: El Sanatları = Crafts ; Sanat Tarihi = Art History
Dizin: El yaralanmaları = Hand injuries ; Tezhib sanatı = Illumination art ; Van Müzesi = Van Museum ; Yazma = Hand kerchief ; Yazma eserler = Manuscripts ; Yazı sanatı = Calligraphy

Özet:
?Van Müzesi'ndeki Yazma Eserlerin Sanatsal Özellikleri Üzerine Araştırma? adlı bu çalışmada, Van Müzesi'nde bulunan 143 adet el yazması eser içerisinden seçilen 21 adet el yazması tanıtılmış ve tarihlendirilmiştir. Eserler arasında tasnif yaparken en önemli kriter olarak cilt, tezhip, hat, minyatür, ebru ve sanatsal özelliği açısından ağırbasan eserler seçilmiştir. Bu açıdan eserler üzerinde herhangi bir dönem ve tarih sınırlamasına gidilmemiştir. Ancak katalog bölümündeki eserlerin tasnifini tarih esasına göre sıralamaya tabi tuttuk.Çalışmalarımızın ilk aşamasında Van ve Van Müzesi ile ilgili bilgi verilmiştir. Ardından Türk İslam kültüründe yazma eserlerin gelişimi başlığı altında İslam öncesi kültürlere ait yazma eserlerin durumu, İslami dönem yazmaların gelişimi ve yazma eseri oluşturan malzemeler anlatıldıktan sonra bir yazma eserlerde yer alması gereken sanat dallarından; cilt, hat, tezhip, kâtı', minyatür, kâğıt, ebru ve diğer sanat dalları yazılmıştır. Çalışma konumuzu teşkil eden el yazmalar ile ilgili tanımlar ve içerikleri hakkında bilgi verildikten sonra katalog bölümüne geçilmiştir. Katalog bölümünde, çalışma konumuzu oluşturan Van Müzesi'ndeki 21 adet el yazması eser incelenmiştir. Bu ciltlerin kapaklarının genel kompozisyonları, teknikleri, malzemeleri, bezemeleri, ön ve arka kapaklar, sertap, miklep gibi bölümlerin genel durumları hakkında bilgiler verilmiştir. Ayrıca yazma kitaplarla ilgili künye ve tanımlamalar yine bu bölümde işlenmiştir. Değerlendirme ve karşılaştırma bölümünde ise çalışmamızın konusunu teşkil eden el yazmalarının, yazı, cilt, tezhip ve kâğıt özelliklerine göre genel bir bilgi verilmiştir. Daha sonra sanatkârlar, yazma eserlerde metodoloji, yazma eserler sözlüğü ve sonuç bölümüne geçilmiştir. Tez; özet, summary, kaynakça, fotoğraf listesi ve fotoğraflar bölümleriyle son bulmaktadır.Kültür tarihimizin birinci elden kaynakları durumunda olan ve kültürümüzün geçmişi ile geleceği arasında köprü durumunda olan el yazmalarının dünü ve bugünün bir sentezini yapmaya çalıştık. Amaçlarımızdan biride, sadece İslami döneme ait el yazmalar üzerinde durmak değil, İslam öncesi dönemlerde de insanlar arasındaki işletişim ya da kültürlerini en iyi bir şekilde bizlere anlatan bu eserlerin, geçmişten günümüze nasıl bir gelişim ve etkileşim içersinde olduklarını sunmaktır.

Abstract:
In the study called?A Research On The Artistic Quality Of Manuscripts in Museum Of Van? , 21 manuscripts -chosen among 143 ones- has been recognized and dated. During the classification period of the manuscripts the basic criteria to evaluate a manuscript was whether it has artistic value as a `volumes ,tezhip, hat, minyatür, ebru?, or not. That? why there is no classification based on chronology or era . However, the classification of the manuscripts which are in the catalogue part have been numerically written down.In the first part of our study, there is information dealing with Van and Museum Of Van. Then, under the headline of the development of the manuscripts in the Turk-islamic culture; the situation of pre-islamic manuscripts, after pointing out what are the main materials of forming a manuscript and its development and the branches of art those should be included in a manuscript such as `volumes, hat, tezhip, kâtı?, minyatür, kâğıt, ebru ` have been told about. After brief information about the definitions and content of the manuscripts there comes the part of catalogue. In the catalogue part, 21 manuscripts of Museum Of Van have been examined. In this part there is also information on the general composition of the covers, the techniques of them, materials,spottings, back and front page covers. Also, definitions and IDs of the manuscripts are included in this part. In the evaluation and comparison part there is general information of the manuscripts according to their qualities. Then comes, the part including the artists, methodology of writing, dictionary of manuscripts and summary. The thesis ends up with the abstract, summary, bibliography, list of photos and parts of photos.We tried to get an analysis of the manuscripts which are the first hand sources of our cultural history forming a bridge between the past and present. One of our aims was also, not only pay attention to the islamic manuscripts but also pre- islamic manuscripts which reflect the communication type among people and which show the interaction of their development to present time.