Necmuddin Ömer B. Muhammed En-Nesefî'nin "Et-Teysîr Fi't-Tefsir" isimli eserinde Şûrâ ve Zuhruf Sûreleri'nin edisyon kritiği ve tahlili
Edition critic and analysis of surahs Shura and Zuhruf which in the work title  "At-Tayseer Fi't-Tafseer" by Nacmuddin Omar B. Mohammad An-Nasafi
Yazar: AYETULLAH ADANIR
Danışman: DOÇ. DR. AHMET GÜNDÜZ
Harran Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Tefsir Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Din = Religion
Dizin: Edisyon kritik = Edition critique ; Et-Teysir fi`t-Tefsir = Et-Teysir fi`t-Tefsir ; Kur'an-ı Kerim = Koran ; Necmü'd-Din Ömer En-Nesefi = Necmü'd-Din Ömer En-Nesefi ; Tefsir = Commentary ; Zuhruf suresi = Zuhruf sura ; İslamiyet = Islam ; Şura suresi = Şura sura

Özet:
Bu çalışmada Necmuddin Ömer b. Muhammed en-Nesefî'nin birçok el yazma nüshası bulunan "et-Teysîr fi't-Tefsir" adlı eserinin Şûrâ ve Zuhruf Sûreleri'nin edisyon kritiğini, tahkikini, tahlilini ve değerlendirmesini çalıştık. Fıkıhta Hanefi, itikatta ise Mâtüridi Akâidine mensup olan Nesefî çeşitli ilim dallarında temâyüz etmiş seçkin bir âlimdir. 
Çalışmamız Giriş, üç bölüm ve sonuçtan oluşmaktadır. Giriş bölümünde araştırmanın konusu, amacı, yöntemi, en-Nesefi'nin "et-Teysîr fi't-Tefsir" adlı eserinin çalışmış olduğumuz el yazması nüshalarının tanıtımını ve Müfessirin sûre ve âyetlerin tefsirinde izlediği yöntem hususunda bilgi verildi.
Birinci bölümde bu tefsirin Rivâyet ve Dirâyet metodları incelenmiştir. Bu bölümde Şûrâ ve Zuhruf Sûreleri bağlamında Rivâyet başlığı altında Ku'an'ın Kur'an ile tefsiri, Kur'an'ın Sünnet ile tefsiri ve Ku'an'ın sahâbe ve tabiîn sözleri ile tefsiri konuları irdelenmiştir. Dirâyet başlığı altında ise; Kıraâtler, Sarf-Nahiv, şiir ile istişhâd etmesi, kelime izahı, Kelâm ilmi ve Tasavvuf konuları örnekler ile izah edilmeye çalışılmıştır. Ulûmu'l-Kur'ân başlığı altında ise; Mekkî-Medenî, Kur'an Sûrelerinin harf, kelime ve âyet sayıları, Fezâilu'l-Kur'an, Münâsebetu'l-Kur'an, Muhkem-Müteşabih ve Sebeb-i Nüzûl konuları örnekleriyle izâh edilmiştir.
İkinci ve üçüncü bölümde ise "et-Teysîr fi't-Tefsir'in" el yazmasının 66 numarada kayıtlı olan Manisa İl Halk Kütüphanesi ve 121 numarada kayıtlı olan Damat İbrahim Paşa (Süleymaniye Kütüphanesi) nüshaları karşılaştırıldı. Dört ciltten oluşan Manisa nüshası esas kabul edilerek bu nüshaya ("ا" /الألف elif) simgesi, Damat İbrahim Paşa (Süleymaniye Kütüphanesi) nüshasına da "ب" (الباء /ba) simgesi verildi. Bu karşılaştırmada fazlalık ve eksiklikler dipnotlarda yazılmaya çalışıldı.
Anahtar Kelimeler: Ömer en-Nesefî, "et-Teysîr fi't-Tefsir", Şûrâ sûresi, Zuhruf Sûresi, Edisyon kritik, Tahkik.

Abstract:
The dissertation aims to evaluate the editorial critique, verification, analysis, and evaluation of the Surah Shurah and Zuhruf in Nacmuddin Omar B. Mohammad an-Nasafi's work titled "at-Tayseer fi't Tafseer" which has many manuscript copies. Nasafi who is a member of Hanafi in Fiqh and Maturidi Akaid. He is a distinguished scholar in various branches of science. 
Our study consists of an introduction, three chapters, and a conclusion. In the introduction, the subject, purpose, and method of the research, the introduction of the manuscript nushas (copies) of 'an-Nasafi work titled "at-Tayseer fi't Tafseer" and the method that he followed in the interpretation of the surah and verses were explained.
In the first chapter, the method of Riwayah and Dirayah are examined. In this chapter in the context of Shura and Zuhruf Surah, under the title of Riwayah (narration), the tafseer of Quran with Quran, the tafseer of Quran with sunnah (tradition), the Tafseer of the Quran with the words of Sahabah (companion) and Tabiîn (the followers) are discussed. Under the title of Dirayah; Qiraahs (recitations), Sarf (grammar)- nahw (syntax), Istishad (bringing evidence) and poetry, Word explanation, Kalam Science and Tasawwuf (sufism) with examples have been tried to be explained. Under the title of Ulumu'l-Quran; Huruf-u Muqatta'a, Makki-Madani Quran Surah's letters, Words and numbers of verses, Fadailu'l Quran, Munasabatu'l Quran, Muhkam, Mutashabih, and Asbab al-Nuzul (the reason of verses to be a revelation) topics are explained with examples.
In the second and third chapters, "at-Tayseer fi't Tafseer's" manuscripts in which registered at number 66 Manisa Provincial Public Library and registered at number 121 Damat Ibrahim Pasha (Sulaymaniyah Library): 121 nushas (copies) were compared. Considering the four volumes of Manisa copies are accepted as the basis nusha, to this nusha (aleef) symbol, to the copy of Damat Ibrahim Pasha (Suleymaniye Library) (Ba) symbol was given. In this comparison, redundancy and shortcomings were tried to be written in footnotes.
Key words: Omar an-Nasafi, at-Tayseer fi't Tafseer, Surah of Shura, Zuhruf, Editon critic, verification.