Okul öncesi tarih coğrafya eğitim programının çocukların duygusal zeka ve farklılıklara saygı düzeylerine etkisi
The effects of early childhood history and geography education on children's emotional intelligence and respect for diversity
Yazar: SEMİHA YÜKSEK USTA
Danışman: PROF. DR. FATMA TEZEL ŞAHİN
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Okul Öncesi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Coğrafya = Geography ; Coğrafya eğitimi = Geography education ; Duygusal zeka = Emotional intelligence ; Eğitim programları = Education programs ; Farklılıklar = Differences ; Farklılıklara saygı = Respect for diversity ; Okul öncesi eğitim = Preschool education ; Okul öncesi çocuklar = Preschool childrens ; Tarih = History ; Tarih eğitimi = History education

Özet:
Araştırma, "Okul Öncesi Tarih Coğrafya Eğitim Programı"nın 60-72 aylık çocukların duygusal zeka ve farklılıklara saygı düzeylerine etkisini incelemek amacı ile yapılmıştır. Nicel araştırma yöntemlerinden ön test son test kontrol gruplu deneysel desen kullanılarak tasarlanan bu araştırmanın çalışma grubunu amaçlı örneklem yöntemi ile belirlenen, 22 deney ve 18 kontrol grubu olmak üzere toplam 40 çocuk oluşturmuştur. Hazırlanan "Okul Öncesi Tarih Coğrafya Eğitim Programı", deney grubundaki çocuklara haftada üç gün olmak üzere on hafta boyunca uygulanmıştır. Kontrol grubunun eğitim programına araştırmacı tarafından müdahale edilmemiş ve Milli Eğitim Bakanlığı Okul Öncesi Eğitim Programı (2013) uygulanmıştır. Araştırmanın verileri, "Sullivan Çocuklar İçin Duygusal Zekâ Ölçeği", "Sullivan Öğretmenler İçin Çocukların Duygusal Zekâsını Değerlendirme Ölçeği", "Sullivan Çocuklar İçin Kısa Empati Ölçeği" ve "Farklılıklara Saygı Ölçeği" ile elde edilmiştir. İki gruba uygulama öncesi ön test ve uygulama sonrası son testler yapılmıştır. Programın etkisinin kalıcı olup olmadığını belirlemek için deney grubuna uygulamadan dört hafta sonra kalıcılık testleri yapılmıştır. Araştırmanın verilerinin analizinde deney grubu ile kontrol grubu çocukların ön test ve son test puanları arasında, son-ön test fark puanları arasında anlamlı farklılık olup olmadığının belirlenmesi için Mann Whitney U testi analizi yapılmıştır. Deney grubundaki çocukların ön ve son test puanları arasında ve son test ile kalıcılık testi arasında, kontrol grubunun ön test ve son test puanları arasında anlamlı farklılık olup olmadığının belirlenmesi için Wilcoxon işaretler testi analizi yapılmıştır. Araştırmanın sonucunda programın uygulandığı deney grubunun duygusal zeka, empati ve farklılıklara saygı puanlarının kontrol grubuna oranla anlamlı düzeyde artış gösterdiği ve deney grubunun son testlerde de ön test puanlarına göre anlamlı düzeyde artış gösterdiği bulunmuştur. Ayrıca deney grubuna yapılan kalıcılık testi sonuçlarına göre eğitim programının etkisinin kalıcı olduğu görülmüştür. Özetle çocukların gelişim düzeylerine uygun olarak hazırlanan ve tarih coğrafya temalarının çocukların sosyal duygusal gelişimlerini desteklemeye yönelik birer araç olarak kullanıldığı "Okul Öncesi Tarih Coğrafya Eğitim Programı"nın çocukların duygusal zeka ve farklılıklara saygı düzeylerine olumlu yönde etki ettiği ve etkisinin kalıcı olduğu söylenebilir.

Abstract:
The study was carried out to investigate the impacts of Early Childhood History and Geography Education on 60-72 months children's emotional intelligence and respect for diversity. Pre-test and experimental design post-test with the control group were used for this research. The participants of this study were 40 children, 22 of them in the experimental group and 18 of them in the control group. The training was given to the experimental group three times a week throughout ten weeks.  There was no intervention on the control group, and for this group, the Ministry of Education Preschool Education Program (2013) was implemented. The data of the study were collected with four scales namely "Sullivan Emotional Intelligence Scale for Children", "Sullivan Teacher Rating Scale of Emotional Intelligence in Children", "Empathy Scale for Children" and "Respect Diversity Scale". Before the implementation, data were collected from two groups with a pre-test. After the implementation, post-test was used to gather the last data. To determine whether program effect is permanent or not, retention tests were performed to the experimental group after four weeks. For data analysis process of this study, Mann Whitney U test was carried out to describe whether there was a significant difference between the pre-test and post-test for each group and post-pretest difference scores of the experimental group and the control group children. Also, Wilcoxon's sign test analysis was to define whether there was a significant difference between the pretest and posttest scores and between the posttest and retention test for each group. As a result of this study, it was found that the experimental group exposed to the program demonstrated a significant increase in emotional intelligence, empathy, and respect for diversity scores. To sum up, it can be stated that Early Childhood History And Geography Education in which history and geography themes were used as a tool for supporting children's social and emotional development had a positive and permanent effect on their emotional intelligence and respect for diversity.