Theileria ovis ile doğal enfekte keçilerde oksidatif stres, tiroid hormonları, iz elementler ve bazı biyokimyasal belirteçlerin değerlendirilmesi
The evaluation of oxidative stress, thyroid hormones, trace elements and some biochemical markers in naturally infected goats with Theileria ovis
Yazar: YUNUS EMRE ÇAĞLAR
Danışman: PROF. DR. YETER DEĞER ; DOÇ. DR. BEKİR OĞUZ
Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Veteriner Biyokimya Ana Bilim Dalı / Biyokimya Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Biyokimya = Biochemistry ; Parazitoloji = Parasitology
Dizin: Keçiler = Goats ; Oksidatif stres = Oxidative stress ; Theileriasis = Theileriasis ; Tiroid hormonları = Thyroid hormones

Özet:
Theileriosis, Theileria cinsindeki protozoon türlerinin neden olduğu kene kaynaklı bir hastalıktır. Enfeksiyonun neden olduğu biyokimyasal değişikliklerin keçi theileriosisinin patofizyolojisinin anlaşılmasında önemli olduğu düşünülmektedir. Bu çalışmada keçilerde theileriosis enfeksiyonunda oksidatif stres, tiroid hormonları, iz elementler ve bazı biyokimyasal parametrelerin belirlenmesi amaçlandı. Bu amaçla 7'si sağlıklı, 7'si Theileria ovis ile enfekte 14 keçi örneği kullanıldı. Theileria enfeksiyonunun tanısı polimeraz zincir reaksiyonu (PCR) ile konuldu. Enfekte ve sağlıklı keçilerden alınan kan örneklerinden elde edilen serumlarda, total antioksidan kapasite (TAK), total oksidan kapasite (TOK), triiyodotironin (T3), tiroksin (T4), bakır (Cu), çinko (Zn) , kobalt (Co), manganez (Mn), selenyum (Se), demir (Fe), alanin aminotransferaz (ALT), aspartat transaminaz (AST), gama glutamil transferaz (GGT), total protein, albümin, kreatinin trigliserit, kolesterol, yüksek yoğunluklu lipoprotein (HDL-kolesterol), düşük yoğunluklu lipoprotein (LDL-kolesterol) ve üre test edildi. Oksidatif stres indeksi (OSİ) ve kan üre azotu (BUN) hesaplanarak bulundu. Sağlıklı keçiler ile karşılaştırıldığında enfekte keçilerde istatistiksel olarak anlamlı olacak şekilde TOK ve OSİ seviyeleri ile AST, ALT ve GGT enzim aktivitelerinin arttığı, bununla birlikte TAK, T3, T4, total protein, albumin, kteatinin, Cu, Zn, Se ve Co seviyelerinin azaldığı tespit edildi (p<0,05). Üre, BUN, trigliserit, kolesterol, HDL- kolesterol, LDL- kolesterol, Mn ve Fe seviyeleri açısından enfekte ve sağlıklı keçiler arasında istatistiksel olarak fark olmadığı belirlendi (p˃0,05).  Elde edilen sonuçlar oksidatif stresin keçi theileriosisin yaygın bir komplikasyonu olduğunu ve hipotiroidizm ile iz mineral eksikliklerinin buna eşlik edebileceğini göstermektedir.

Abstract:
Theileriosis is a tick-borne disease caused by protozoon species in the Theileria genus. The biochemical changes induced by infection are considered to be an important understanding of the pathophysiology of goat theileriosis. In this study, it was aimed to determine oxidative stress, thyroid hormones, trace elements, and some biochemical parameters in theileriosis infection in goats. A sample of 14 goat was used for this purpose, of which 7 were healthy and 7 were infected with Theileria ovis. Theileria infection was diagnosed from the polymerase chain reaction (PCR). In serum obtained from blood samples taken from infected and healthy goats was tested for total antioxidant capacity (TAC), total oxidant capacity (TOC), triiodothyronine (T3), thyroxine (T4), copper (Cu), zinc (Zn), cobalt (Co), manganese (Mn), selenium (Se), iron (Fe), alanine aminotransferase (ALT), aspartate transaminase (AST), gamma glutamyl transferase (GGT), total protein, albumin, triglyceride, cholesterol, high density lipoprotein (HDL- cholesterol ), low density lipoprotein (LDL- cholesterol), urea and  creatinine. Oxidative stress index (OSI) and blood urea nitrogen (BUN) were calculated. When compared with healthy goats, TOC and OSI levels and AST, ALT and GGT enzyme activities were found to be significantly increased, while TAC, T3, T4, total protein, albumin, creatinine, Cu, Zn, Se and Co levels were found to be decreased in infected goats (p<0.05). BUN, urea, triglyceride, cholesterol, HDL-cholesterol, LDL-cholesterol, Mn and Fe levels were no statistical difference between infected and healthy goats (p˃0.05).  It can be stated that oxidative stress is a complication of caprine theileriosis and it may be accompanied with hypothyroidism and deficits in trace minerals.