Primer hiperparatiroidide paratiroidektomi sonrası MCP-1 düzeylerindeki değişikliklerin erken ateroskleroz belirteçleri ile ilişkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of changes in MCP-1 levels after parathyroidectomy in primary hyperparathyroidism in relation to markers of early atherosclerosis
Yazar: ECE ÖZKAN ACAR
Danışman: PROF. DR. HAKAN KORKMAZ ; PROF. DR. MUSTAFA KARABACAK
Süleyman Demirel Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı / İç Hastalıkları Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları = Endocrinology and Metabolic Diseases ; İç Hastalıkları = Internal diseases
Dizin: Hiperparatiroidizm = Hyperparathyroidism

Özet:
Giriş ve Amaç: Primer Hiperparatiroidi (PHPT), poliklinik başvurularında hiperkalseminin en sık nedenidir. PHPT için tek küratif tedavi paratiroidektomidir (PTX). PHPT'de kardiyovasküler mortalitede artış mevcuttur. Kardiyovasküler hastalık varlığını gösteren en önemli göstergelerden biri aterosklerozdur. Bu çalışmada PHPT'de PTX'in ateroskleroz erken belirteçleri (VCAM-1, İCAM-1, arter sertliği, EYK) ve MCP-1 seviyeleri üzerindeki etkisini ve bunların birbirleriyle ilişkisini değerlendirmeyi amaçladık.

Materyal ve Metod: Çalışmaya kliniğimize başvuran 18-70 yaş arası PHPT tanısı alan 35 kişi ve herhangi bir sistemik hastalığı olmayan sağlıklı 35 kişi alındı. Tüm katılımcıların PTX'den önce ve 6 ay sonra serum örneklerinde serum VCAM-1, İCAM-1 ve MCP-1 seviyeleri enzim-linked immunosorbent assay (ELISA) yöntemi ile ölçüldü ve transtorasik ekokardiyografi yapılarak aort sertliği parametreleri ve epikardiyal yağ doku kalınlığı (EYK) kaydedildi. İstatistiksel analizler için SPSS 18.0 paket programı kullanıldı ve p<0.05 istatistiksel olarak anlamlı kabul edildi.

Bulgular: PHPT grubunda Aort sertlik indeksi (ASİ) anlamlı olarak daha yüksekti (p<0.001). ASİ üzerinde PTH'ın bağımsız pozitif etkisi saptandı (p=0.013). PTX sonrası ASİ düzeylerinde istatistiksel olarak anlamlı bir azalma saptanmadı (p=0.454). PHPT grubunda serum VCAM-1 düzeyi anlamı olarak düşüktü  (p<0.001). PHPT grubunda EYK anlamlı olarak artmıştı (p<0.001). PTX sonrasında ise anlamlı olarak azaldı (p<0.001). EYK ile PTH ve düzeltilmiş kalsiyum (dCA) düzeyleri arasında pozitif korelasyon saptandı (sırasıyla r=0.554, p<0.001; r=0.504, p=0.001). EYK üzerinde VCAM-1'in bağımsız negatif etkisi saptandı (p=0.027). PTX sonrası serum VCAM-1, İCAM-1 ve MCP-1 düzeylerinde istatistiksel olarak anlamlı bir değişiklik saptanmadı (sırasıyla p=0.424, p=0.407, p=0.170).

Sonuç: Sonuç olarak bu çalışmada PHPT'li hastalarda ASİ artmaktadır. PHPT'de serum PTH artışı ASİ artışının bağımsız bir risk faktörüdür. PHPT'de ateroskleroz gelişme riskinin artması kronik hiperkalsemiden ziyade kronik serum PTH yüksekliği ile ilişkili olabilir. Bu ilişkinin desteklenmesi için ileri çalışmalara ihtiyaç vardır. Ayrıca PHPT'de VCAM-1 düzeyi düşük, EYK artmıştır. ASİ; EYK ile pozitif, VCAM-1 ile negatif korelasyon göstermektedir.

Anahtar kelimeler: Primer Hiperparatiroidi, Ateroskleroz, Endotelyal disfonksiyon, MCP-1, İCAM-1, VCAM-1

Abstract:
Aim: Primary Hyperparathyroidism (PHPT) is the third most common endocrine disease and the most common cause of hypercalcemia in outpatient clinic visits. The only curative treatment for PHPT is parathyroidectomy (PTX). PHPT is associated with increased cardiovascular mortality. One of the most important indicators of the presence of cardiovascular disease is atherosclerosis. The aim of this study was to determine the effect of PTX on early markers of atherosclerosis (VCAM-1, ICAM-1, arterial stiffness, EFT) and MCP-1 levels in PHPT and also to evaluate their relationship with each other.

Materials and Methods: The study included 35 patients with PHPT aged 18-70 years and 35 healthy subjects without any systemic disease who were admitted to our clinic. Serum VCAM-1, ICAM-1 and MCP-1 levels were measured by enzyme-linked immunosorbent assay (ELISA) in serum samples of all participants before and 6 months after PTX and aortic stiffness parameters and epicardial adipose tissue thickness (EFT) were recorded by transthoracic echocardiography. SPSS 18.0 package program was used for statistical analyses and p<0.05 was considered statistically significant.

Results: Aortic Stiffness Index (ASI) was significantly higher in the PHPT group (p<0.001). There was an independent positive effect of PTH on ASI (p=0.013). There was no statistically significant decrease in ASI levels after PTX (p=0.454). Serum VCAM-1 level was significantly lower in the PHPT group (p<0.001). EFT was significantly increased in the PHPT group (p<0.001). It decreased significantly after PTX (p<0.001). There was a positive correlation between EFT and PTH and corrected calcium (dCA) levels (r=0.554, p<0.001; r=0.504, p=0.001, respectively). There was an independent negative effect of VCAM-1 on EFT (p=0.027). There was no statistically significant change in serum VCAM-1, ICAM-1 and MCP-1 levels after PTX (p=0.424, p=0.407, p=0.170, respectively).

Conclusion: In conclusion, ASI is increased in patients with PHPT in this study. Increased serum PTH is an independent risk factor for increased ASI in PHPT. The increased risk of developing atherosclerosis in PHPT may be associated with chronic serum PTH elevation rather than chronic hypercalcemia. Further studies are needed to support this relationship. In addition, VCAM-1 level is low and EFT is increased in PHPT. ASI is positively correlated with EFT and negatively correlated with VCAM-1.

Keywords: Primary Hyperparathyroidism, Atherosclerosis, Endothelial dysfunction, MCP-1, ICAM-1, VCAM-1