Kurağa dayanıklı bazı arpa türlerinde (Hordeum spp.) süperoksit dismutaz aktivitelerinin araştırılması
The study of superoxide dismutase (SOD, EC 1.15.1.1.) activities in some drought sensitive and resistant barley (Hordeum spp.) varieties
Yazar: OKAN ACAR
Danışman: PROF.DR. İSMAİL TÜRKAN
Ege Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 1999
Konu: Biyoloji = Biology
Dizin: Arpa = Barley ; Kuraklık = Drought ; Süperoksit dismutaz = Superoxide dismutase

Özet:
ÖZET KURAĞA DUYARLI VE DAYANIKLI BAZI ARPA {Hordeum spp.) ÇEŞİTLERİNDE SÜPEROKSİT DİSMUTAZ (SOD, EC 1.15.1.1) AKTİVİTELERİNİN ARAŞTHOLMASI ACAR, Okan Doktora Tezi, Biyoloji Anabilim Dalı Tez Yöneticisi: Prof. Dr. İsmail TÜRKAN Şubat 1999, 87 Sayfa Bu araştırmada, su kıtlığı ve polietilen glikol (PEG 3000) uygulanarak yaratılan kuraklık stresinin kurağa dayanıklı (Karatay-97, Tokak-157 /37) ve duyarlı (Kıral-97, Erginel-90, Cumhuriyet-50) oldukları bilinen ve kurağa toleransı bilinmeyen bir (5600/MISC.S.CMB) arpa (Hordeum spp.) çeşidinde; total Süperoksit Dismutaz (SOD) aktivitesi, total protein, bağıl nem içeriği ve radikula- koleoptil büyümesi üzerine olan etkileri incelenmiştir. % 15'lik PEG 3000 uygulaması sonucunda radikula ve koleoptil büyümeleri kurağa dayanıklı çeşitlerde, duyarlı olanlara göre daha az engellenmiştir. Total SOD aktiviteleri ise dayanıklı genotiplerde duyarlı olanlara göre artış göstermiştir. 5600/ MISC.S.CMB ise su kıtlığına bağlı olarak radikula ve koleoptil büyümesi ve total SOD miktarındaki değişimlere açısından orta-duyarlı tepki göstermiştir. Su kıtlığı uygulamasında ise, yaprak bağıl nem içerikleri Cumhuriyet-50 ve 5600/MISC.S.CMB 'de kuraklıkVI etkisiyle diğer çeşitlere göre kontrole göre azalmıştır. Protein içerikleri ise tüm genotiplerde genellikle kuraklık artışına bağlı olarak kontrole göre artış göstermiştir. Kurağa dayanıklı türlerde duyarlı olanlara göre total SOD aktivitelerinin arttığı saptanmıştır. 5600/MISC.S.CMB ise kısa süreli kuraklık stresi altında SOD aktivitesini arttırmış ancak uzun süreli kuraklık koşullarında duyarlı gibi davranmıştır. Araştırma sonucunda çalışılan arpa (Hordeum spp.) çeşitlerinde SOD aktivitesinin, kuraklığa tepkide dayanıklı ve duyarlı kültivarlar arasında bir kriter olarak kullanılabilir olduğu saptanmıştır. Bununla birlikte diğer antioksidatif enzimlerin de araştırılması gereklidir. Anahtar Kelimeler: Arpa (Hordeum spp.), Süperoksit dismutaz (SOD), oksidatif stres, kuraklık.

Abstract:
vıı ABSTRACT THE STUDY OF SUPEROXIDE DISMUTASE (SOD, EC 1.15.1.1.) ACTIVITIES IN SOME DROUGHT SENSITIVE AND RESISTANT BARLEY {Hordeum spp.) VARIETIES ACAR, Okan PhD in Biology Department Supervisor: Prof. Dr. îsmail TÜRKAN February 1999, 87 Pages In tins study, the effects of water scarcity and PEG 3000 application on superoxide dismutase (SOD) activity, total protein content, relative water content and radicle and coleoptil growth of two drought resistant barley {Hordeum spp.) varieties (Karatay - 97, Tokak 157/37), one middle tolerant (5600 / MISC.S.CMB) and tree drougth sensitive varieties (Krai - 97, Erginel - 90, Cumhuriyet - 50) were investigated. Radicle and coleoptile of growth resistant varieties were inhibited less than those sensitive ones. Total SOD activities increased in growth resistant cultivars as compared to sensitive varieties. 5600 / MISC.S.CMB showed a middle drought tolerance both radicle and coleoptil growth and SOD activity. Relative water content (RWC) of leaves in Cumhuriyet - 50 and 5600 / MISC.S.CMB decreased as to other varieties. A general increase has been observed in total protein content in all of the varieties depending on the drought increasement. Total SOD activities werevııı found higher in drought resistant varieties then those of sensitive ones. 5600/MISC.S.CMB behaved in terms of SOD activity as drought resistant varieties in short - term drought stress. However, as longevity of drought stress increase, it behaved as sensitive ones. In conclusion, although a difference in SOD activity were recorded among drought resistant and sensitive barley varieties a clear cut conclusion from present result can not be drawn for the role of SOD in drought tolerans in barley cultivars studied. To enlighten the role of other antioxidant enzymes would be worthy in this manner. Key Words: Barley (Hordeum spp.), Superoxide dismutase (SOD), oxidative stress, drought.