5-7 yaş aralığında gelişimsel dil bozukluğu olan ve olmayan çocukların çalışma belleği ve öyküleme becerilerinin incelenmesi
Examing working memory and narrative skills in children aged 5-7 with and without developmental language disorder
Yazar: TUĞBA ŞULE EMİRAHMET
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AYŞEGÜL ŞEN
Kapadokya Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim, Öğretim ve Araştırma Enstitüsü  / Dil ve Konuşma Terapisi Ana Bilim Dalı / Dil ve Konuşma Terapisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Dil ve Konuşma Terapisi = Language and Speech Therapy
Dizin: Özgül dil bozukluğu = Childhood language impairment

Özet:
Araştırmada 5-7 yaş aralığında gelişimsel dil bozukluğu olan çocuklar ile tipik dil gelişimi gösteren çocukların dil becerileri ile çalışma belleği performansları, dil becerileri ile öyküleme becerileri, çalışma belleği ile öyküleme becerileri arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmada gelişimsel dil bozukluğu olan çocuklar ile tipik gelişim gösteren çocukların dil becerileri, çalışme belleği performansları ve öyküleme becerileri arasındaki ilişkiyi inceleyebilmek adına ilişkisel araştırma deseni kullanılmıştır. Araştırma evreni, 5-7 yaş aralığında özel eğitim ve rehabilitasyon merkezlerinden dil ve konuşma terapisi alan gelişimsel dil bozukluğu tanılı çocuklar ile normal dil gelişimi gösteren aynı yaş grubundaki çocuklardır. Araştırma örneklemi, 5-7 yaş aralığında Ankara Çankaya'da özel eğitim ve rehabilitasyon merkezinden dil konuşma terapisi alan gelişimsel dil bozukluğu tanılı çocuklar ile Ankara'da yaşayan anaokulu ya da ilkokula devam eden normal dil gelişimi gösteren çocuklar arasından ölçüt örnekleme yöntemi kullanılarak seçilmiştir. Veriler Türkçe Erken Dil Gelişimi Testi, Çalışma Belleği Ölçeği ve Edmonton Narrative Norms Instrument kullanılarak toplanmıştır. Araştırmanın istatistiksel analizinde "IBM SPSS 26.0" paket programı kullanılmıştır. Analizlerden önce istatistiksel testlerin parametrik açıdan testlere uygunluğunu değerlendirmek için normallik testleri yapılmıştır. Grupların tüm ölçekler açısından karşılaştırılmasında; normal dağılan parametrelerde bağımsız örneklem t testi, normal dağılmayan parametrelerde ise mann whitney U test kullanılmıştır. İkiden fazla grupların karşılaştırmalarında normal dağılıma uyan parametrelerde varyans analizi ANOVA, normal dağılıma uymayan parametrelerde ise Kruskal Wallis testleri kullanılmıştır. İlişkisel analizlerde ise Pearson Korelasyon testi kullanılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre gelişimsel dil bozukluğu olan çocuklar ile tipik gelişim gösteren çocukların dil becerileri, çalışma belleği performansları ve öyküleme becerileri arasında anlamlı farklılıklar olduğu görülmüştür. Gelişimsel dil bozukluğu olan çocukların dil becerileri ve çalışma belleği performansları arasında; dil becerileri ve öyküleme becerileri arasında; çalışma belleği ve öyküleme becerileri arasında anlamlı ilişkiler olduğu bulunmuştur. Ayrıca gelişimsel dil bozukluğu olan çocukların dil, çalışma belleği ve öyküleme becerilerinin arasında da anlamlı bir ilişki olduğu görülmüştür.

Abstract:
The aim of the study is to investigate the relationship between language skills and working memory performance, as well as storytelling skills and working memory, in children with developmental language disorders (DLD) between the ages of 5-7, compared to children with typical language development. The research is utilize a relational research design. The sample for this study consist of children diagnosed with DLD who were receiving language and speech therapy from Special Education and Rehabilitation Centers, and children with normal language development attending kindergarten or primary school. The data were collected using the Turkish Early Development Test, the working memory scale, and the Edmonton Narrative Norms Instrument. Statistical analysis is perform using the IBM SPSS 26.0 package program. The results shows significant differences between children with DLD and children with typical development in terms of language skills, working memory performance, and storytelling skills. Additionally, significant relationships were found between language skills and working memory performance in children with DLD, as well as between language skills and storytelling skills, and between working memory and storytelling skills. The findings also indicate a significant relationship between language, working memory, and storytelling skills in children with DLD. In conclusion, this study demonstrate that children with DLD exhibit differences in language skills, working memory performance, and storytelling skills compare to children with typical language development. The results suggest that language skills and working memory performance are closely related in children with DLD, and that both are associated with storytelling skills. These findings provide valuable insights into the relationship between language skills, working memory, and storytelling skills in children with DLD, and highlight the importance of addressing these areas in therapeutic interventions for children with developmental language disorders.