Glisin, triptofan, lösin ve fenilalanin amino asitlerinin Co(II), Ni(II), Cu(II) ve Zn(II) geçiş metalleri ile komplekslerinin sentezi, yapısal karakterizasyonu ve biyolojik uygulamaları
Synthesis, structural characterization and biological application of complexes of glycine, tryptophane, leucine and phenylalanine amino acids with Co(II), Ni(II), Cu(II) and Zn(II) transition metals
Yazar: ALİYE KAŞARCI HAKAN
Danışman: DOÇ. DR. DURSUN ALİ KÖSE
Hitit Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Kimya = Chemistry

Özet:
Bakır(II), nikel(II), kobalt(II) ve çinko(II) metallerinin glisin, lösin, fenilalanin ve triptofan amino asitleriyle on altı adet kompleksleri sentezlenmiştir. Elde edilen komplekslerin molekül formülleri aşağıdaki gibidir:
(I)	[Co(Gly)2(H2O)].H2O			(IX)	[Co(Leu)2(H2O)2] 
(II)	[Ni(Gly)2(H2O)].H2O		 	(X)	[Ni(Leu)2(H2O)2] 
(III)	[Cu(Gly)2(H2O)]			(XI)	[Cu(Leu)2(H2O)] 
(IV)	[Zn(Gly)2(H2O)].1/2H2O		(XII)	[Zn(Leu)2(H2O)2] 
(V)	[Co(Trp)2(H2O)2]			(XIII)	[Co(Phe)2(H2O)2]
(VI)	[Ni(Trp)2(H2O)2]			(XIV)  	[Ni(Phe)2(H2O)2]
(VII)	[Cu(Trp)2(H2O)]			(XV)	[Cu(Phe)2(H2O)]
(VIII)	[Zn(Trp)2(H2O)2]			(XVI)	[Zn(Phe)2(H2O)2]
Komplekslerin metal: amino asit oranlarının 1:2 oldukları bulunmuştur. IV, VIII, XII ve XVI. kompleksleri diamagnetik olup diğer kompleksler paramanyetiktirler. Cu(II)-amino asit komplekslerin karepiramit yapısına, diğer komplekslerin oktahedral yapılara sahip oldukları ileri sürülmektedir. Teorik ve deneysel manyetik momentlerin uyum içinde olmaları oktahedral yapıya sahip oldukları fikrini desteklemektedir. Amino asit yapısında bulunan karboksilik asidin (-COOH) H+?u anyonik olarak ayrılır ve karboksilat iyonu (-COO-) üzerindeki eksi ucundan metale anyonik tek dişli olarak bağlanır. Ayrıca amino asitlerin diğer ucundaki amino grubunda (-NH2) bulunan N Lewis bazı olarak metale koordine olur. Bu iki bağlanma nedeniyle amino asitler metale monoanyonik çift dişli olarak bağlanırlar. Bu fikri de FT-IR spektrumları desteklemektedir. Yapısal karakterizasyondan sonra ilgili komplekslerin antimikrobiyal etkileri ve antioksidan aktiviteleri incelenmiştir.
Anahtar Kelimeler		: Amino asit, geçiş metal kompleksleri, spektroskopik yöntemler, termal analiz, antimikrobiyal aktivite, antioksidan aktivite.

Abstract:
Sixteen complexes of amino acids of Cu(II), Ni(II), Co(II) and Zn(II) have been synthesized. Molecular formuls of these complexes are following.
(I)	[Co(Gly)2(H2O)].H2O			(IX)	[Co(Leu)2(H2O)2] 
(II)	[Ni(Gly)2(H2O)].H2O		 	(X)	[Ni(Leu)2(H2O)2] 
(III)	[Cu(Gly)2(H2O)]			(XI)	[Cu(Leu)2(H2O)] 
(IV)	[Zn(Gly)2(H2O)].1/2H2O		(XII)	[Zn(Leu)2(H2O)2] 
(V)	[Co(Trp)2(H2O)2]			(XIII)	[Co(Phe)2(H2O)2]
(VI)	[Ni(Trp)2(H2O)2]			(XIV)  	[Ni(Phe)2(H2O)2]
(VII)	[Cu(Trp)2(H2O)]			(XV)	[Cu(Phe)2(H2O)]
(VIII)	[Zn(Trp)2(H2O)2]			(XVI)	[Zn(Phe)2(H2O)2]
The rates of metal : amino acid in complexes was found as 1 : 2. Complexes IV, VIII, XII ve XVI are diamagnetic, and the other complexes  are paramagnetic. It is put forward that complexes of Cu(II)-amino acids has square pyramidal geometry and the other complexes has octahedral geometry. Theoretical and experimental magnetic moments, support the idea that to be in harmony with the octahedral structure. Hydrogen of carboxylic asid (-COOH) which is situated in the amino acid structure is divided into anionic and carboxylate ion (-COO-) are connected as a monodentate on the minus end of the metal anionic. Also amino acids, amino group at the other side as the nitrogen Lewis base is coordinated to metal. Because of two bonding amino acids coordinate to metal as monoanionic bidentate ligand. This idea is supported from FT-IR spectrums. After the structural characterization, antimicrobial and antioxidant activities of related complexes were examined.
Keywords: Amino acid, transition metal complexes, spectroscopic methods, thermal analysis, antimicrobial activity, antioxidant activity.