Türkiye'de yetiştirilen merinos melezi koyunlardan elde edilen yapağıların bazı fiziksel ve morfolojik özelliklerin analizi
Some morphological and physical characteristics of wool obtained from merino crossbreed grown in Turkey
Yazar: SEDAT BEHREM
Danışman: DOÇ. DR. SABRİ GÜL
Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Zootekni Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışmada, ülkemizde yetiştirilen merinos melezi ırkların bazı yapağı özellikleri incelenmiştir. Bu amaçla, Ankara bölgesinde Orta Anadolu Merinosu, Balıkesir bölgesinde Karacabey Merinosu ve Eskişehir bölgesinde Ramlıç koyunlarının yapağıları kullanılmıştır. Araştırmada, her ırktan aynı sürüden 30'ar baş olmak üzere, kuzu (3-6 aylık), 1-1.5 yaş (toklu), 2-2.5 yaş (1. doğumunu yapmış), 3-3.5 yaşlı (2 ve daha fazla doğum yapmış) koyunların, omuz, kaburga ve but bölgelerinden toplam 360 adet yapağı örneği alınmıştır. Alınan bu örneklerde, incelik, uzunluk, randıman, elastikiyet ve mukavemet değerleri tespit edilmiştir. Ayrıca her bir yaş grubunda kırkım sonu canlı ağırlık ve kirli yapağı ağırlığı belirlenmiştir. Çalışmanın istatistik analizleri SPSS paket programı ile yapılmıştır. Normallik varsayımı Kolmogorov- Smirnov ve Shapiro-Wilk testleri, homojenlik varsayımı Levene testi ile test edilmiştir. Değişkenlere ait açıklayıcı istatistikler ortalama ± standart hata şeklinde verilmiştir. Araştırma sonunda ortalama kirli yapağı ağırlığı Karacabey Merinoslarında, 3.6±0.09 kg, Orta Anadolu Merinoslarında 2.5 ± 0.09 kg, Ramlıç koyunlarında ise 2.2 ± 0.08 kg,  Karacabey merinoslarında genel ortalama olarak yapağı inceliğini 23.9 ± 0.11 µ, uzunluğu 59.2 ± 0.64 mm, randımanı %56.2 ± 0.35, elastikiyeti 20.2 ± 0.23 cN/tex, mukavemeti 12.6 ± 0.09 cN/tex olarak tespit edilirken, aynı özellik sıralamasına göre Orta Anadolu Merinoslarında 24.7 ± 0.12 µ, 50.6 ± 0.71 mm, %55.2 ± 0.60, 21.6 ± 0.23 cN/tex, 13.8 ± 0.14 cN/tex; Ramlıç koyunlarında ise 24.1 ± 0.12 µ, 53.2 ± 1.05 mm, %62.9 ± 0.53, 22.3 ± 0.26 cN/tex, 13.4 ± 0.12 cN/tex olarak belirlenmiştir. Elde edilen bu bilgiler ışığında her üç ırkın da yapağı özelliklerinin tekstil endüstrisinin tercih ettiği kalite standartları içerisinde olduğu söylenebilir. Bu özelliklerinden dolayı bu ırklarımızın tekstil/dokuma endüstrisinde yeniden değerlendirilmesi için tarım politikaları geliştirilmeli, üreticiler bilinçlendirilmeli, birlikler ve kooperatifler aracılığıyla yapağının satışı için gerekli tedbirler alınmalıdır.

Abstract:
This research was conducted to investigate some wool characteristics of Merino crossbreds raised in Turkey. Wool characteristics of Central Anatolian Merino in Ankara, Karacabey Merino in Balikesir and Ramlic sheep in Eskisehir districts have been investigated for this purpose. In total, 360 wool samples from the shoulder, rib and rump of lambs (3-6 months age), yearling lambs (1-1,5 year age), primiparous (2-2,5 year age) and secundiparous (3-3,5 year age) sheep were used, including 30 sheep for each flock. Parameters for fineness, length, yield, elasticity and resistance were obtained in the samples. Live weight after shearing and greasy wool yields were detected for each age group in addition to this. Statistical analysis of this research was performed using SPSS software. Normality hypothesis tested using the Kolmogorov-Smirnov and Shapiro-Wilk. Homogeneity of the data tested using the Levene test. Descriptive statistics of variables presented as mean ± standard error. Dirty wool yields were 3.6±0.09, 2.5 ± 0.09 and 2.2 ± 0.08 kg for Karacabey Merino, Central Anatolian Merino and Ramlic sheep, respectively. Average fineness, length, yield, elasticity and resistance measurements of Karacabey Merino were 23.9 ± 0.11 µ, 59.2 ± 0.64 mm, 56.2 ± 0.35 %, 20.2 ± 0.23 cN/tex and 12.6 ± 0.09 cN/tex; whereas 24.7 ± 0.12 µ, 50.6 ± 0.71 mm, 55.2 ± 0.60 %, 21.6 ± 0.23 cN/tex, 13.8 ± 0.14 cN/tex in Central Anatolian Merino and 24.1 ± 0.12 µ, 53.2 ± 1.05 mm, 62.9 ± 0.53 %, 22.3 ± 0.26 cN/tex, 13.4 ± 0.12 cN/tex in Ramlic sheep, respectively. We can suggest that wool characteristics of each 3 crossbreeds obtained in the standard range of textile industry. Development of new agricultural policies and breeder awareness has to be obtained to reintroduce these crossbreds in the textile industry. Also, sales of wool must be obtained via breeder associations and cooperatives.