Araştırma ve geliştirme harcamalarının ekonomik büyümeye etkisi: OECD ülkeleri için ampirik bir analiz
The impact of research and development expenditure on economic growth: An empirical analysis for OECD countries
Yazar: BİLAL EVKAYA
Danışman: DOÇ. DR. HALE AKBULUT
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Maliye Ana Bilim Dalı / Maliye Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Ekonomi = Economics ; Maliye = Finance
Dizin: Ampirik analiz = Empirical analysis ; Araştırma-geliştirme = Research-development ; Araştırma-geliştirme harcamaları = Research-development expenditures ; Ekonomik büyüme = Economic growth ; Ekonomik etki = Economic effect ; Gelişmekte olan ülkeler = Developing countries ; OECD ülkeleri = OECD countries ; Panel veri modelleri = Panel data models ; Performans = Performance

Özet:
Günümüzde araştırma ve geliştirme (Ar-Ge) harcamaları hem devlet hem de özel sektör için daha fazla önem kazanmıştır. Ar-Ge çalışmaları sonucunda ortaya çıkan teknolojik gelişmelerin ekonomik performansı ve refah seviyesini yükselttiği son yıllarda yapılan çalışmalarda öne sürülmektedir. Bu çalışmada 37 OECD ülkesinin 2001-2019 yılları arasındaki verileri kullanılarak Ar-Ge harcamalarının ekonomik performans göstergelerinden kişi başına düşen milli gelir üzerindeki etkisi araştırılmıştır. Çalışma; Ar-Ge harcamalarının gayri safi yurt içi hasıla içerisindeki payının yanı sıra milyon kişi başına düşen araştırmacı sayıları ve patent başvuru sayılarının ana bağımsız değişken olarak ayrıca ele alınması, brüt sabit sermaye yatırımı oranı ile toplam ihracat içindeki bilgi ve iletişim teknolojileri ihracatı oranının kontrol değişkenleri olarak dikkate alınması ve güncel veri setinin kullanılması bakımından önceki çalışmalardan farklılaşmaktadır.  Çalışmanın öncül çalışmalardan farklılaşan bir diğer yönü ise; OECD ülkelerinin tamamının incelenmesine ek olarak ülkelerin; gelişmişlik düzeylerine göre ayrıştırılıp alt örneklemlerin ayrıca analiz edilmesidir. Analiz sonucunda Ar-Ge harcamalarının ekonomik performansı pozitif yönde etkilediği sonucuna ulaşılmış olup, 37 OECD ülkesi için yapılan analizde araştırma ve geliştirme harcamalarındaki %1 birimlik artışın kişi başı geliri %0,94 oranında artırdığı, gelişmiş ve gelişmekte olan ülkeler için ayrım yapıldığı zaman ise sırasıyla %0,84 ve %0,30 oranında kişi başı geliri pozitif yönde etkilediği sonucuna ulaşılmıştır. Farklı ülke gruplarına ait katsayı tahminlerinin niceliksel olarak farklılık göstermesi, ülkelerin ayrıştırılarak analiz edilmesini destekler niteliktedir.

Abstract:
Today, research and development (R&D) expenditures have gained more importance for both public and private sectors. In recent years, some studies have suggested that technological developments that have emerged as a result of R&D studies have increased economic performance and welfare level. This study investigates the effect of R&D expenditures on per capita income by using data from 37 OECD countries for the years 2001-2019. This study differs from the previous ones by using not only the share of R&D expenditures in gross domestic expenditures but also the number of researchers and patent applications per million people as the main independent variables, by utilizing gross fixed capital investment rate and the ratio of information and communication technologies export in the total exports as control variables, and by the usage of up-to-date data set. Another aspect of the study making it different from the previous ones is that in addition to examining all OECD countries, they are separated by their development levels and the sub-samples are analyzed separately. The result of the analysis shows that R&D expenditures positively affect economic performance. In addition, the analysis made for 37 OECD countries concludes that a 1% increase in research and development expenditures increases per capita income by 0.94%, and this value is 0.84% and 0.30% for developed and developing countries, respectively, when the analysis made by separating them. The quantitative variation in the coefficient estimates of different country groups supports examining countries by separating them.