Geleneksel konutların biçimlenişinde iklim öğesinin etkinliği: Safranbolu örneği
Effects of climate in designing the traditional houses: Safranbolu
Yazar: SERMİN GÜREL
Danışman: PROF. DR. GÜLAY ZORER GEDİK
Yıldız Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı / Yapı Fiziği ve Malzemesi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Mimarlık = Architecture
Dizin: Geleneksel konut = Traditional dwelling ; Safranbolu evleri = Safranbolu houses ; İklim = Climate

Özet:
İklim, mimari tasarımı etkileyen, ısı, ışık denetimi, yapıların konumu, kullanılan malzeme ile ilgili kararları belirleyen bir öğedir. Bu belirleyicilik özellikle geleneksel konutlarda kendini göstermektedir. Geleneksel konutlar bulundukları iklim koşullarına en uygun malzemeler ve bileşenlerle oluşturulmuşlardır. Planlamada da ilk olarak yine iklim ve çevre koşulları göz önünde bulundurulmuştur. Bölge insanının ihtiyacını tam olarak karşılamaya, iklim koşullarının olumsuzluklarından korumaya ve olanaklarından faydalanmaya odaklanan bu yapılar mimari tasarım açısından birçok ipucu barındırmaktadır.Bu çalışmada, yerleşme ve yapı ölçeğini kapsayan iklimsel etkinliğin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Değerlendirmenin uygulama örneği olarak dünyaca ünlü, kendine özgü bir dokusu olan ve mimaride önemli bir yere sahip Safranbolu yöresi ve Safranbolu evleri incelenmiştir.Çalışmanın ilk bölümünde çalışmayla ilgili giriş yapılmış, ikinci bölümde iklimle dengeli yapı tasarımı başlığı altında iklim, iklimle dengeli tasarım ölçütleri, iklim tipleri ve geleneksel konut örneklerinden bahsedilmiştir.Üçüncü bölümde Safranbolu yöresi ve mimari biçimlenişi anlatılmış, dördüncü bölümde yapı ve yerleşmelerin tasarımında, iklimsel etkinliği değerlendirme amacıyla adımlar oluşturulmuştur.Beşinci bölümde Safranbolu iklim verilerine değinilmiş, Safranbolu yerleşmesi ve örnek bir konut değerlendirme adımlarına göre değerlendirilmiş, örnek konutun ?Ecotect Analysis 2010? programı yardımıyla analizleri yapılmış ve tüm veriler yorumlanmıştır.Sonuç bölümünde çalışmanın amacı, bu amaca yönelik yapılan araştırma, analizler ve değerlendirmelerle ilgili olarak çıkarılan sonuç verilmiştir.Anahtar kelimeler: İklim, İklimle dengeli yapı tasarımı, Safranbolu, Geleneksel Konut

Abstract:
Climate, affects architectural design, controls heating and lighting and it also determines site selection and materials. This determination can be seen especially in tradional houses, which are built with local materials and components. Climate and environmental conditions considered at each stage of planing. These houses satisfy the users? needs, protect them from uncomfortable aspects of the climate or derive its benefits and they hold clues about the architectural design.This thesis aims to determine investigation steps, to control the conditions which have to be ensured in the settlements and houses in a climatic zone. Safranbolu settlement and houses, which are significiant for their original urban texture in traditional architecture, are chosen for investigation example.First chapter is the introductry chapter of the study. In the second chapter, under the heading of ?design with climate?, climate, climatic design parameters, climate types and some examples about traditional houses for each climatic zones are describedThird chapter is about Safranbolu settlement and houses. In fourth chapter, investigation steps of houses and settlements have been determined in terms of climatic conditions.Fifth chapter is the application part. In this chapter, the climatic data of Safranbolu is introduced. Safranbolu settlement and a traditional house example are reviewed with the investigation steps. Sample house analysed with a computer programme ?Ecotect Analysis 2010?, and all the results are discussed.In the final part, the aim of the study and the final conclusions are given in a relation with the investigaton, analysis and the evaluationsKeywords: Climate, design with climate, Safranbolu, tradional houses