Gelibolu Hamamlarının tarihsel gelişimi üzerine bir araştırma
A Research for the historical development of Gelibolu Hammams
Yazar: ECEVİT DUMLU
Danışman: PROF. DR. İSMET AĞARYILMAZ
Yıldız Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü
Derece: Yüksek Lisans, 1999
Konu: Mimarlık = Architecture
Dizin: Hamamlar = Baths ; Koruma = Conservation ; Tarihsel gelişim = Historical development ; Çanakkale-Gelibolu = Çanakkale-Gelibolu

Özet:
Çalışmanın giriş bölümünde amaç, kapsam ve çalışma esnasında izlenen yöntem anlatılmıştır. İkinci bölümde Gelibolu'nun coğrafi konumu ve günümüze kadar gelen Gelibolu kenti tarihi kısaca incelenmiştir. Türk mimarisinde hamamı ele alan üçüncü bölümde, tarihsel süreç içinde yıkanma işlevi ve hamam mimarisinin ortaya çıkışı incelenmiştir. Türk hamamı gelişimi Anadolu Selçuklu, Erken Osmanlı ve Klasik Osmanlı olarak 3 ayrı dönemde ele alınmş ve Türk mimarisinin bölümlenmesi mekanları ile anlatılmıştır. Gelibolu hamamlarının mimari kompozisyon özellikleriyle başlayan dördüncü bölümde, Gelibolu Hamamları tek tek ele alınmış, hamamların mekanları ayrı ayrı incelenmiş ve genel özellikleri karşılaştırmalı olarak ele alınmıştır. Beşinci bölümde, Şengül Hamamı örneği üzerinde yapının cephesindeki ve içindeki bozulmalar anlatılmış, bozulmayı oluşturan nedenler doğal etken ve canlı etkeni olarak iki ayrı başlık altında incelenmiş ve bu doğrultuda koruma önerileri sunulmuştur. Ekler kısmında, Gelibolu yerleşimi haritasında tarihi eserler belirlenmiş ve incelenecek hamamlar harita üzerinde tespit edilmiştir. Haritada yer alan 6 Gelibolu Hamamı planlan ve mekansal özellikleri katalog haline getirilmiştir. Şengül Hamamı rölöve ve restorasyon projeleri çizilmiştir. Sonuç bölümünde alınan rölöve ve restorasyon projeleri ile Gelibolu hamamları katalogu ışığında tespit ve değerlendirmeler yapılmış hamamların önemi ve koruma önerileri sunulmuştur. Anahtar Kelimeler: Mimari kompozisyon, tarihsel gelişim, koruma. vn

Abstract:
The introduction port of this project includes the purpose, scope and the method which followed during the research period. In the second part geographic location and the history of Gelibolu up today is examined. Third part includes hammams in the Turkish Architecture, the birth of the hammam architecture and the bathing function researched in the historical process. The development of Turkish Hammam is handled in three seporate period as Anatolia Seljuk, Early Ottoman and Classical Ottoman and the places described with the classificotic of turkish architecture. Fourth porth begin with the characteristic composition of Gelibolu Hammams architecture, than these hammams examined one by one, places of the hammams researched seperately and dealec with the comparison of general characteristics. Fifth part continue with the explanation of internal and external deterioration of Şengül Hammam, which was taken as an example, and the reasons that cause the deterioration examined under two different title as natural factor and living factor, afterwords protection suggestions offered through this way. In P.S. parts, all the historical works identified in the location map of Gelibolu and hammams, which were going to be researched, was proved on the map. The plan and the characteristic places of six Gelibolu Hammams, that were taken on the map, prepored as a catalogue. The restoration and rolove projects of Şengül Hammam was drown. In the conclusion part some proves and evaluotions made in the light of Gelibolu Hammam catalogue, consequently the protection suggestions and the importance of the hammams is offered. Key Words: Architectural composition, historical development, protection. viu