Türkiye'de LGBT olmak: ayrımcılık, şiddet, memnuniyet üçgeninde kesit veri analizi
LGBT Turkey to be: Discrimination, violence, triangular section data analysis in satisfaction
Yazar: KADER ASLAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÇİĞDEM DEMİR
Akdeniz Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Ekonometri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Ekonometri = Econometrics
Dizin: Ayrımcılık = Discrimination ; Cinsel ayrımcılık = Gender discrimination ; Cinsel kimlik = Gender identity ; Cinsel yönelimler = Sexual orientations ; LGBT = Lesbian, Gay, Bisexsual, Transsexsual ; Logit modeli = Logit model ; Yaşam doyumu = Life satisfaction ; Şiddet = Violence

Özet:
Ayrımcılık olgusu yüzyıllardır varlığını sürdürmektedir. Dil, din, ırk, cinsiyet, cinsel kimlik, cinsel yönelim ve daha birçok nedenden dolayı bireyler hayatlarının bir noktasında ayrımcılık ile karşı karşıya kalmaktadırlar. Bu çalışmada cinsel kimlik ve cinsel yönelimlerinden dolayı eğitim, sosyal, hukuk, iş ve sağlık olmak üzere daha birçok alanda ayrımcılık ile sürekli mücadele etmek zorunda kalan LGBT bireyleri üzerinde çalışılmıştır. Türkiye'deki LGBT bireylerinin başta farklı alanlarında yaşadıkları ayrımcılığı olmak üzere, maruz kaldıkları fiziksel ve psikolojik şiddeti ve ayrıca yine farklı alanlardaki yaşam memnuniyetlerini  etkileyen faktörleri belirmeyi amaçlayan bu çalışmada logit model ve multinominal logit model yaklaşımı kullanılmıştır. Bu amaç doğrultusunda LGBT bireylerine online anket uygulanmıştır.
LGBT bireylerine yönelik şiddetin analiz edildiği logit model tahminleri sonucunda; bireylerin eğitim seviyesinin artması ile fiziksel şiddete maruz kalma olasılıkları azalırken, yaşlarının ilerlemesi  ile birlikte hem fiziksel hem de psikolojik şiddete maruz kalma olasılıklarının arttığı  görülmüştür. Bunun ile birlikte LGBT bireylerinin baskı altında hissetmemeleri fiziksel ve psikolojik şiddete maruz kalma olasılığını arttıran bir faktör iken, bireylerin oturduğu semtte ve evinde güvende hissetmemeleri ise fiziksel ve psikolojik şiddete maruz kalma olasılığını azaltan faktör olarak ortaya çıkmıştır. Ayrıca bu bireylerin yaşam memnuniyetinin analiz edildiği logit model tahminleri sonucunda; LGBT bireylerinin eğitim seviyelerinin artması, baskı altında hissetmemeleri ve fiziksel şiddete maruz kalmamaları, yaşam memnuniyetlerini arttıran faktörler olduğu sonucu elde edilmiştir. LGBT bireylerinin oturduğu semtten ve arkadaşları ile olan ilişkilerinden memnun olmamalarının, sosyal yaşamdaki yerlerinden memnun olmalarına engel olmadığı, mesleklerinden ve iş arkadaşları ile olan ilişkilerinden memnun olmayanların ise buna rağmen işyerlerinden memnun olduğu saptanmıştır.  LGBT bireylerinin farklı alanlarda yaşadıkları ayrımcılığın analiz edildiği multinomial logit model tahminleri sonucunda, LGBT bireylerinin yaşlarının ve eğitim seviyelerinin ilerlemesi ile birlikte sağlık hayatlarında daha fazla ayrımcılıkla karşılaşmaktayken, iş hayatlarında ise yaşlarının ilerlemesi ile birlikte daha az ayrımcılıkla karşılaştıkları ortaya çıkmıştır. Diğer sonuçlara benzer şekilde LGBT bireylerinin baskıyı hissetmeden yaşamaları, sağlık hayatlarında ayrımcılığa maruz kalma olasılığını arttırdığı tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler: LGBT, Ayrımcılık, Memnuniyet, Logit Model, Multinominal Logit Model

Abstract:
The phenomenon of discrimination has existed for centuries. Individuals face discrimination at some point in their lives due to language, religion, race, gender, sexual identity, sexual orientation and many other reasons. In this study, LGBT individuals who have to struggle against discrimination in many other fields such as education, social, law, work and health because of their sexual identity and sexual orientation have been studied. İncluding discrimination they experience in different fields particularly of LGBT individuals in Turkey, they are exposed to physical and psychological violence, as well logit model and multinomial logit model approach in this study also aimed to emerge factors that affect life satisfaction in different fields are used. For this purpose, online questionnaires were applied to individuals.
As a result of logit model estimations, where the violence against LGBT individuals is analyzed; It has been observed that increasing the education level of individuals decreases the possibility of exposure to physical violence, while their aging increases the probability of exposure to both physical and psychological violence. In addition, the fact that LGBT individuals do not feel under pressure is a factor that increases the probability of exposure to physical and psychological violence, while the fact that individuals do not feel safe in the neighborhood and home where they live has emerged as a factor that reduces the possibility of exposure to physical and psychological violence. In addition, as a result of the logit model estimates in which the life satisfaction of these individuals are analyzed; It has been concluded that LGBT individuals' education levels increase, they do not feel under pressure and are not exposed to physical violence are factors that increase their life satisfaction. It was determined that the fact that LGBT individuals are not satisfied with their neighborhood and their relations with their friends does not prevent them from being satisfied with their place in social life, and those who are not satisfied with their profession and their colleagues are still satisfied with their workplaces. As a result of the multinomial logit model estimates in which LGBT individuals discrimination in different areas, it has been revealed that while LGBT individuals experience more discrimination in their healthcare life with the advancement of their ages and education levels, they encounter less discrimination with their age. Similar to other results, it was found that LGBT individuals living without feeling pressure increased the possibility of discrimination in their health lives.

Keywords: LGBT, Discrimination, Satisfaction, Logit Model, Multinominal Logit Model