Atatürk Göğüs Hastalıkları ve Göğüs Cerrahisi Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde KOAH tanılı hastalarda mesleksel ve çevresel maruziyet ile hastalık arasındaki ilişkinin incelenmesi /
Yazar: SİBEL GÜNAY
Danışman: UZMAN CEBRAİL ŞİMŞEK
Sağlık Bakanlığı / Ankara Atatürk Göğüs Has. ve Göğ. Cerr.Eğt. ve Arş. Hast. / Göğüs Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2010
Konu: Göğüs Hastalıkları = Chest Diseases

Özet:
Kronik obstrüktif akciğer hastalığı (KOAH), zararlı toz ve partiküllerin kronik inhalasyonu yanı sıra diğer çevresel ve kişiye bağlı risk faktörlerinin etkisi ile ortaya çıkan, kısmen geri dönüşümlü hava yolu obstrüksiyonu ile seyreden ilerleyici bir hastalıktır. Bu çalışmada, tütün dumanı, mesleksel maruziyetler ve iç ortam hava kirliliği gibi solunumsal maruziyetlerle KOAH ilişkisinin araştırılması ve risk belirleme hesabının yapılması hedeflendi. 
Çalışmaya Mayıs 2009- Haziran 2010 tarihleri arasında Atatürk Göğüs Hastalıkları ve Göğüs Cerrahisi Eğitim ve Araştırma Hastanesi göğüs hastalıkları polikliniklerine ve kliniklerine KOAH tanısı ile başvuran hastalardan çalışmaya alınma kriterlerine uygun olan 711 hasta dahil edildi. Kontrol grubu için hastanemiz göğüs hastalıkları polikliniklerine ve kliniklerine KOAH dışında bir hastalık tanısıyla başvuran ve çalışmaya katılmaya gönüllü olan 246 olgu alındı. Hastalara sosyodemografik özelliklerinin, çevresel ve mesleksel maruziyet oluşturacak etkenlerin, tütün kullanma alışkanlıkları ve pasif tütün dumanı maruziyetlerinin sorgulandığı anket formu yüz yüze görüşme yöntemiyle dolduruldu. 
KOAH grubundaki hastaların yaş ortalaması 62.7 ± 10.8 yıl, kontrol grubunun yaş ortalaması 64.9 ± 10.9 yıl idi (p>0.05). Kadın/erkek oranı KOAH'lı olgular için 507/204, kontrol grubu için 183/63 idi. KOAH grubundaki olguların ortalama aylık gelir düzeylerinin ve eğitim durumlarının kontrol grubundan istatistiksel anlamlı düzeyde daha düşük olduğu görüldü (sırasıyla p=0.015 ve p=0.002). Meslek grupları incelendiğinde, KOAH grubunda kontrol grubundan daha fazla sayıda kişinin çiftçilikle uğraştığı bulundu (p<0.001). Isınma- pişirme araçları incelendiğinde, KOAH'lı kadınların tandır (%48.5) ve şömineyi (%21.6) daha çok kullandıkları görüldü (sırasıyla, p=0.034 ve p=0.002). Yakıtlar incelendiğinde, KOAH'lı olguların daha çok tezek (%56.1) ve doğal gaz (%43.5) kullandıkları (sırasıyla, p<0.001 ve p=0.01) bulundu. KOAH'lı hem kadın hem de erkek cinsiyetin kontrol grubundan daha çok tezek kullandığı bulundu (sırasıyla, p<0.001 ve p=0.02). Sigara içme oranları her iki grupta da (KOAH için %73.1, kontrol grubunda %67.5) istatistiksel olarak benzer bulundu. Ancak KOAH grubunun sigara içme süresi (37.1  ± 12.0 yıl) ve sigara tüketim miktarı (37.6 ± 35.0 paket-yılı) kontrol grubununkinden (sırasıyla, 32.7 ± 12.8 yıl ve 27.1 ± 30.3 paket-yılı) daha fazla bulundu  (sırasıyla, p=0.018 ve p<0.001). Çocukluk döneminde pasif duman maruziyeti (KOAH'ta %72.6, kontrol grubunda %59.8) ve hayat boyu maruziyet süresi (KOAH'ta 46.1 ± 20.6 yıl, kontrol grubunda 35.4 ± 11.9 yıl) KOAH grubunda istatistiksel olarak daha yüksek bulundu (her iki durum için, p<0.001). KOAH gelişiminde etkili risk faktörleri sırasıyla; çevresel maruziyet (OR, 2.314; %95 güven aralığı (CI), 1.474-3.633) (p<0.001), sigara paket yıldaki artış (OR, 1.011; %95 CI, 1.004-1.018) (p=0.002) ve pasif sigara maruziyet süresindeki artış (OR, 1.022; %95 CI, 1.009-1.034) (p<0.001) olduğu görüldü. Çevresel maruziyet, mesleksel maruziyet, sigara kullanımı ve pasif tütün dumanına maruziyet için hesaplanan popülasyona atfedilen risk yüzdesi  (PAR%) sırasıyla 11.7, 4.8, 3.5 ve 2.8 idi. 
Sonuç olarak, KOAH gelişiminde sigara kullanımı dışında biomass yakıtlarının kullanımı ve pasif tütün dumanı maruziyetini içeren çevresel maruziyet ve mesleksel kirleticilere maruziyet önemli risk faktörleridir. Bu kirleticilere maruziyetin engellenmesinin KOAH gelişimini önemli ölçüde engelleyeceği düşüncesindeyiz.

Abstract:
Chronic obstructive pulmonary disease (COPD) is a disease characterised by progressive air flow limitation with a partial reversibility caused by chronic inhalation of hazardous dusts and particules connected with other  environmental and personal risk factors. In this study, we aimed to investigate the relationship with COPD and tobacco smoke, occupational exposures and respiratory exposures such as indoor air pollution and to assess the risk account for this population.
For this study, 711 patients admitted to in Atatürk Chest Diseases and Thoracic Surgery Training and Research Hospital with a diagnosis of COPD to between May 2009 and June 2010 were included. For the control group, 246 voluteer patients admitted to in-patient and out-patient chest diseases clinics with any diagnosis other than COPD were included. Questionnaire including the questions according to socio-demographic characteristics, environmental and occupational exposures, patterns of tobacco use and passive tobacco smoke exposure of the patiens was filled with face-to-face interview method.
The mean age for COPD patients was 62.7 ± 10.8 years and for the control group was 64.9 ± 10.9 years (p> 0.05). Male to female ratio for the COPD group was 507/204 and for control group was 183/63 (p>0.05). The average monthly income levels and educational status of the patients for COPD group was significantly lower than the control group (p = 0.015 and p = 0.002, respectively). When the occupational groups were examined, in the COPD group the number of people dealing with farming were greater than the people in the control group (p <0.001). When the warming- cooking tools were examined, tandoor (48.5%) and fireplace (21.6%) were more commonly used by women with COPD (p = 0.034 and p = 0.002, respectively). When the fuels are analyzed, biomass fuel (56.1%) and natural gas (43.5%) were more commonly used  by patients with COPD (p<0.001 and p=0.01, respectively). Biomass was more commonly preferred by both male and female genders with COPD than with control group (p <0.001 and p = 0.02). Smoking rates in both groups (for COPD; 73.1%, for the control group; 67.5%) were similar. However, duration of smoking (37.1 ± 12.0 years) and the amount of cigarette consumption (37.6 ± 35.0 pack-years) in COPD group was higher than the control (respectively, 32.7 ± 12.8 years and 27.1 ± 30.3 pack-years) (p = 0.018 and p <0.001, respectively). In childhood period, exposure to passive smoke (72.6% in COPD, 59.8% in control) and life-long exposure time (46.1 ± 20.6 years in COPD, 35.4 ± 11.9 years in the control group) in COPD group were statistically higher than the control (both, p<0.001). Effective risk factors in the development of COPD were environmental exposure (OR 2.314, 95% CI, 1474-3633) (p<0.001), smoking pack-year (OR 1.011, 95% CI, 1.004-1.018) (p=0.002) and increased duration of exposure to passive smoking (OR, 1022, 95% CI, 1.009-1.034) (p <0.001). Population attributable risk percentage (PAR%) calculated for environmental exposure, occupational exposure, smoking and passive tobacco smoke exposure were 11.7, 4.8, 3.5 and 2.8, respectively.
As a result, for the development of COPD except the use of cigarette smoking, biomass fuels and environmental exposures including passive exposure to tobacco smoke, environmental and occupational exposure to pollutants are important risk factors. We think that, prevention of exposure to these pollutants impede the development of COPD significantly.