Ortaokul matematik öğretmenlerinin beceri temelli sorulara ilişkin görüşleri ve sınıf içi uygulamalarının incelenmesi
The secondary mathematics teachers' opinions on skill-based questions and investigation of their in-class practices
Yazar: MERVE ARISOY
Danışman: DOÇ. DR. EMİN TAMER YENEN
Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Programları ve Öğretim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırmanın amacı, 2018 yılında uygulamaya konan LGS sınavıyla birlikte sıklıkla karşılaşılan beceri temelli sorulara ilişkin ortaokul matematik öğretmenlerinin görüşlerinin incelenmesi ve söz konusu beceri temelli soruların sınıf içindeki yansımalarının gözlemlenmesidir.  Araştırma iki aşamadan oluşmaktadır. Araştırmanın görüşme kısmında ortaokul matematik öğretmenlerinin beceri temelli sorulara ilişkin görüşleri incelenirken, gözlem kısmında beceri temelli soruların sınıf içi yansımaları gözlemlenmiştir. Araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden durum çalışması (case study) yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu 2022 – 2023 eğitim öğretim yılında Nevşehir ili Ürgüp ilçesinde bulunan 9 öğretmen oluşturmuştur. Bu öğretmenler arasından 3 öğretmen ile çalışmanın ikinci aşaması gerçekleştirilmiştir. Araştırmada kolay ulaşılabilir örneklem modeli kullanılmıştır. Bu çalışmada, ortaokul matematik öğretmenlerinin beceri temelli sorulara dair görüşlerini almak için araştırmacı tarafından hazırlanan yarı yapılandırılmış görüşme formu, sınıf içi öğretim uygulamalarını incelemek için ise gözlem formu kullanılmıştır. Görüşmelerin analizinde, nitel veri analiz tekniklerinden içerik analizi yöntemi kullanılmıştır. Gözlemlerin analizinde ise betimsel analiz yöntemi tercih edilmiştir.


Ortaokul matematik öğretmenlerinin beceri temelli sorulara yönelik görüşleri özetlendiğinde, bu soruların okuduğunu anlama ve yorumlama becerileri gerektirdiği, ayrıca üst düzey analiz becerilerini içerdiği belirtilmiştir. Öğrencilerin bu sorulara karşı önyargılı yaklaştığı ve okuduğunu anlayıp yorumlamakta zorlandığı, bu nedenle matematiğe karşı motivasyonlarının düştüğü tespit edilmiştir. Öğrencilerin matematik altyapısı ve düşünme becerilerindeki eksiklikler, beceri temelli soruları anlamada zorluk yaşamalarına yol açmaktadır. Öğretmenler, bu tür soruların çözümünde öğrencilere rehberlik yaparak pratik yollar sunduklarını ifade etmişlerdir. Beceri temelli soruların öğrencilerin analiz yapma, yorumlama ve problem çözme becerilerini geliştirdiği, ancak aynı zamanda öğrencilerin matematik korkusu yaşamalarına, yeterli çalışmayı göstermemelerine ve özgüven kaybına neden olarak başarılarını olumsuz etkilediği belirtilmiştir. Bu soruların çözümünde okuduğunu anlama, yorumlama ve analiz-sentez becerilerinin kullanıldığı vurgulanmıştır. Öğretmenler, beceri temelli soruların ilkokuldan itibaren öğrencilere kazandırılması gerektiğini belirtmişlerdir. Matematik öğretim programı ile beceri temelli sorular arasında konuların yoğunluğu, zaman kısıtlamaları ve kazanımların uyumsuzluğu nedeniyle bir ilişki bulunmamaktadır. Ders kitaplarının beceri temelli soruları yeterince desteklemediği, ancak örnek sorular kitabının bu tür soruları desteklediği ifade edilmiştir. Ayrıca, beceri temelli soruların genellikle sadece üst düzey becerileri ölçmeye yönelik olduğu ve temel matematiksel becerileri değerlendirmede yetersiz kaldığı tespit edilmiştir. Öğretmenler, beceri temelli soruları öğrencilere daha etkili bir şekilde kazandırmak için kazanımların sadeleştirilmesi, ders sayılarının artırılması ve ders kitaplarının bu sorulara daha uygun hale getirilmesi gibi önerilerde bulunmuşlardır.

Beceri temelli soruların sınıf içi uygulamalarının gözlem sonuçları incelendiğinde, derse giriş aşamasında bütün öğretmenlerin benzer olarak dikkat çekme, güdüleme ve gözden geçirme ve geçiş yaptıkları görülmüştür. Aynı şekilde bütün öğretmenler öğrenme yaşantıları, öğrencilerin yönlendirilmeleri aşamalarında benzer yöntemler kullandıkları tespit edilmiştir. Ders esnasında öğretmenler tarafından kullanılan strateji, yöntem ve tekniklerin neredeyse aynı olduğu saptanmıştır. Öğretmenlerin ders esnasında birbirlerine benzer araç gereçler ve kaynaklar kullanmalarına rağmen bir ders saatinde bir öğretmenin 8-10 soru çözebildiği diğer öğretmenlerin yalnızca 4-5 soru çözdüğü tespit edilmiştir. Bunun da bütün öğretmenlerin motivasyonunun yüksek seviyede olmasına rağmen daha fazla soru çözülen sınıfta, öğrencilerin derse etkin katılım sağladığı ve sorulara yönelik tutumlarının olumlu olduğu tespit edilmiştir. Beceri temelli soruları değerlendirme aşamasında ise daha fazla sorunun çözüldüğü sınıfta öğretmenin kalıcılığı sağlamak amacıyla grup çalışması yaptığı diğer öğretmenlerin ise öğrencileri ödevlendirdiği saptanmıştır. Beceri temelli sorulara öğrencilerin ilgi, istek ve motivasyonlarının yüksek olması öğrencilerin ders içinde daha aktif olarak soru çözümüne daha fazla katıldıkları sonucuna ulaşılmıştır.


Anahtar Sözcükler: Beceri Temelli Sorular, Matematik, Ortaokul Matematik Öğretmenleri

Abstract:
The aim of this research is to examine the opinions of middle school mathematics teachers on skill-based questions frequently encountered with the LGS exam implemented in 2018 and to observe the reflections of these skill-based questions in the classroom. The research consists of two stages. While the opinions of middle school mathematics teachers on skill-based questions were examined in the interview part of the research, the classroom reflections of skill-based questions were observed in the observation part. The case study method, which is one of the qualitative research methods, was used in the research. The study group of the research consisted of 9 teachers in the Ürgüp district of Nevşehir province in the 2022-2023 academic year. The second stage of the study was carried out with 3 teachers from among these teachers. An easily accessible sampling model was used in the research. In this study, a semi-structured interview form prepared by the researcher was used to obtain the opinions of middle school mathematics teachers on skill-based questions, and an observation form was used to examine in-class teaching practices. In the analysis of the interviews, the content analysis method, which is one of the qualitative data analysis techniques, was used. In the analysis of the observations, the descriptive analysis method was preferred.

When the opinions of secondary school mathematics teachers regarding skill-based questions are summarized, it is stated that these questions require reading comprehension and interpretation skills and also include high-level analysis skills. It has been determined that students approach these questions with prejudice and have difficulty understanding and interpreting what they read, and therefore their motivation towards mathematics has decreased. Students' deficiencies in mathematical background and thinking skills cause them to have difficulty understanding skill-based questions. Teachers stated that they provide practical ways by guiding students in solving such questions. It has been stated that skill-based questions develop students' analysis, interpretation and problem-solving skills, but at the same time, they cause students to experience fear of mathematics, do not show sufficient work and lose self-confidence, thus negatively affecting their success. It has been emphasized that reading comprehension, interpretation and analysis-synthesis skills are used in solving these questions. Teachers stated that skill-based questions should be taught to students starting from primary school. There is no relationship between the mathematics curriculum and skill-based questions due to the density of the topics, time constraints and incompatibility of the achievements. It has been stated that the textbooks do not support skill-based questions sufficiently, but the sample questions book supports such questions. In addition, it has been determined that skill-based questions are generally aimed at measuring only high-level skills and are insufficient in evaluating basic mathematical skills. Teachers have made suggestions such as simplifying the outcomes, increasing the number of lessons, and making the textbooks more suitable for these questions in order to provide students with skill-based questions more effectively.

When the observation results of the in-class applications of skill-based questions are examined, it has been seen that all teachers use similar attention-grabbing, motivation, review, and transition in the introduction phase of the lesson. Similarly, it has been determined that all teachers use similar methods in the stages of learning experiences and guiding students. It has been determined that the strategies, methods, and techniques used by teachers during the lesson are almost the same. Although teachers use similar tools and resources during the lesson, it has been determined that one teacher can solve 8-10 questions in a lesson hour, while other teachers can only solve 4-5 questions. It has been determined that despite the fact that all teachers have high motivation, students actively participate in the lesson in the classroom where more questions are solved and their attitudes towards the questions are positive. In the evaluation phase of skill-based questions, it was determined that in the class where more questions were solved, the teacher did group work to ensure retention, while other teachers gave homework to the students. It was concluded that the students' interest, desire and motivation in skill-based questions were high, and that the students participated more actively in solving the questions during the lesson.

Keywords: Skill Based Questions, Mathematics, Secondary School Mathematics Teachers