Zihin yetersizliği olan bireylerin iş yaşamına geçiş sürecinin incelenmesi
Examination transition process into the work life of individuals with intellectual disabilities
Yazar: MİHRİBAN SÖNMEZ
Danışman: DOÇ. DR. ELİF SAZAK PINAR
Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Özel Eğitim Ana Bilim Dalı / Zihin Engelliler Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Engelli istihdamı = Disability employment ; Zihinsel engelli çocuklar = Mentally retarded children ; Zihinsel engelliler = Mentally retardation

Özet:
Bu araştırmanın amacı, zihin yetersizliği olan bireylerin iş yaşamına geçiş sürecinde öğretmen ve okul yöneticilerinin bildiklerini, bu süreçte yaptıklarını, sorumluluklarını, karşılaştıkları sorunları ve çözüm önerilerini belirlemektir.

Araştırma verileri 2016-2017 eğitim öğretim yılında Bolu ve Düzce il merkezlerindeki Milli Eğitim Müdürlüğüne bağlı Özel Eğitim İş Uygulama Merkezleri ve Özel Eğitim Mesleki Eğitim Merkezlerinde görev yapan 17 meslek öğretmeni ve 10 okul yöneticisinden toplanmıştır. Araştırmada nitel araştırma yöntemi kullanılmıştır. Katılımcıların geçiş süreci deneyimleri mercek altına alınmıştır. Bu nedenle araştırma verileri yarı yapılandırılmış görüşme soruları ve kontrol listesinden elde edilmiştir. Görüşme soruları ve kontrol listesi verileri kullanılarak karşılaştırmalar yapılmış, derinlemesine bilgi elde edilmeye çalışılmıştır.

Araştırma sonucunda, zihin yetersizliği olan bireylerin eğitim aldıkları Mesleki Eğitim Merkezleri ve İş Uygulama Merkezlerinde görev yapan meslek öğretmenleri ve okul yöneticilerinin geçiş, geçiş hizmet planı ile ilgili bilgilerinin olmadığı, bu konuda herhangi bir çalışma yapmadıkları sonucuna ulaşılmıştır. Öğretmen ve okul yöneticilerinin, iş yaşamına geçişin sağlanamaması, mesleki uygulamanın gerçekleştirilememesi, materyal eksikliği, işbirliği yapılamaması gibi sorunlarla karşılaştıkları bulgularına ulaşılmıştır. Elde edilen bulgular ilgili literatür kapsamında tartışılmış, zihin yetersizliği olan bireylerin iş yaşamına geçişinde geçiş hizmet planlarının hazırlanması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
The aim of this research is to determine what teachers and school principals know, what they do, their responsibilities, the problems they faced, and solution suggestions in the transition process into work life of individuals with intellectual disabilities.

The research data were collected from 17 vocational teachers and 10 school principals working at the Special Education Job Application Centers and Special Education Vocational Training Centers in Bolu and Düzce in the academic year of 2016-2017. Qualitative research approaches is used in this research. Participants' knowledge of the transition process, their work, responsibilities, problems they faced, and the solution suggestions were derived from semi-structured interview questions and checklist. Comparisons were made using interview questions and control list data, and tried to obtain in-depth information.

As a result of the research, it has been reached that vocational teachers and school principals do not have any information about transition, transition service plan and do not have any work in this field. It has been found that the teachers and school principals meet with problems such as not being able to get into business life, failure to perform professional practice, material shortage, lack of cooperation. The findings have been discussed in the related literature and it has been reached that the transition service plans should be prepared in the transition process into work life of individuals with intellectual disabilities.