Danışman yeterlilik ölçeği Türkçe uyarlama çalışması /
Yazar: HİDAYET DENİZ KAHYA
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ANIL GÖRKEM
European University of Lefke / Yurtdışı Enstitü
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Bu araştırmada Danışman Yeterlilik Ölçeği Türkçe uyarlama çalışması yapılmıştır.
Araştırmaya Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti de bir vakıf üniversitesinde öğrenim
gören Psikolojik Danışmanlık ve Rehberlik Bölümü 4. Sınıf 153 öğrenci katılmıştır.
153 öğrencinin bireyle psikolojik danışma uygulamaları dersinde uygulama
videoları, aday danışman ve danışanından izin alınarak yapılmıştır. Araştırma
Türkçeye uyarlama çalışması olduğundan Glenn W. Lambie tarafından geliştirilen ve
orijinal hali İngilizce olduğundan İngilizce-Türkçe dil bilimcisi tarafından Türkçeye
çevrilmiştir, ve sonrasında psikolojik danışman alanında Yrd.Doç.Dr. görevi yapan 5
uzman tarafından uygunluğu incelenmiştir. İnceleme sonrasında gerekli yapılması
uygun görülen uzman ortak görüşleri doğrultusunda düzenlenmiş ve tekrardan dil
bilimci tarafından İngilizceye çevrilerek, orijinal hali ile karşılaştırılıp tekrardan
Türkçeye çevrilmiştir. Tekrardan uzman 5 psikolojik danışman tarafından kontrol
edilip geçerlik çalışması tamamlanmıştır. Uyarlama çalışması olarak bu araştırmada
kullanılan danışman yeterlilik ölçeği, iki bölümden oluşmakta olup ilk bölümde
danışma becerileri & terapötik koşulları adı altında, 'Sözel olmayan beceriler, teşvik
ediciler, sorular, yansıtma açıklama, duyguları yansıtma, yansıtma özetleme, ileri
düzeyde yansıtma, yüzleştirme, hedef belirleme, danışmanlığa odaklanma, terapötik
ortamı kolaylaştırırım (empati & özen gösterme) ve terapötik ortamı kolaylaştırırım
(saygı & içten samimi) belirtilen kapsamda sorulara yer verilmiştir. 2. Bölümde ise
profesyonel etik, profesyonel davranış, profesyonel & kişisel sınırlar, bilgi & kuram
kurallarına saygı , kayıt tutma & görev tamamlama , danışmanlık ilişkisinde çok
kültürlülükte yetkinlik, duygusal stabilize ve öz kontrol , öğrenme ve gelişim
motivasyonu/inisiyatif , geribildirime açık olma , esneklik & adapte olabilme ve
uyumluluk & içtenlik bu belirtilen kapsamda sorulara yer verilmiştir. 1. Bölüm
değerlendirmesinde katılımcılar 2 orta, 8 iyi ve 2 çok iyi yorumlanmıştır. 2. Bölümde
değerlendirmesinde katılımcılar hepsi çok iyi yorumunu yapılmıştır.
Bu çalışmanın amacı PDR son sınıf öğrencilerin mesleğe yeterli olup olmadıklarını
açıklanması adına Glenn W. Lambie tarafından oluşturulan danışma yeterlilik
ölçeğinin Türkçe uyarlaması yapılarak güvenilirlik ve geçerliliğinin incelenmesidir.
ii
Çalışmada KKTC 'de bir vakıf üniversitesinde öğrenim gören 153 öğrencinin
oluşturduğu katılımcılardan bireyle psikolojik danışma uygulamaları dersi
kapsamında yapılan video kayıtlar danışman adayları ve dersin danışmanından izin
alınarak veri toplanmıştır. Yapılan analiz çalışmalarından elde edilen bulgular,
ölçeğin alt boyutlarının güvenilirlik katsayılarının 0,80 ile 0,93 değişkenlik
göstermiştir. Ayrıca yapılan faktör analizi sonucunda 'Danışman Becerileri &
Terapötik Koşullar' ve 'Danışmanlık Nitelikleri & Davranışları ' boyutlarını içeren 2
faktörlü yapı doğrulanmıştır. Araştırma sonuçlarına göre orijinal çalışmadan bir
madde çıkarıldığında yapılan uyarlama çalışmasının daha uyumlu olduğu sonucuna
varılmıştır. Çıkarılan maddeden sonra uyarlama çalışmasının uygulandığı 153
psikolojik danışmanlık ve rehberlik son sınıf öğrencisinin danışma becerileri ve
terapötik koşullar içeren maddelerde genel olarak beklentileri karşılar/yetkinlik
gösterir düzeyde oldukları görülmüştür. Danışmanlık nitelikleri ve davranışları ile
ilgili koşulları içeren maddelerde ise beklentileri aşar/yetkinlik gösterir düzeyde
oldukları görülmüştür. Tüm bu bulgular yapılan uyarlama çalışmasının geçerlilik ve
güvenirliliğini kanıtlar niteliktedir.
Anahtar Kelimeler: Psikolojik danışman, yeterlilik, uyarlama

Abstract:
In this study, the Turkish adaptation study of the Advisor Proficiency Scale was
performed. 153 students attending the 4th year classes of the Psychological Guidance
and Counselling department at the foundation university in the Turkish republic of
Northern Cyprus participated in the study. Participants; they were selected among
students who took psychological counselling courses with the individual and on a
voluntary basis. The Consultant Competency Scale was used as a data collection
method in this study. This scale was designed and used for the first time in Europe by
Glenn W. Lambie. The original version was translated into Turkish by a linguist and
examined by 5 consultants. Later, it was translated into English by a linguist and
examined again, it was finally translated back to Turkish. Again, it was examined by
5 consultants who finally approved its validity.
The Advisor Proficiency Scale preferred in this study is a 5-point Likert assessment
scale and a 2-factor with 23 items, and the first factor is 12 items under the name of
counselling skills & therapeutic conditions. reflection, confrontation, goal setting,
focus on counselling, facilitate the therapeutic environment (empathy & care) and
facilitate the therapeutic environment (respect & sincere sincerity) other factors are
professional ethics, professional behaviour, professional & personal limits, respect
for knowledge & theory rules, record keeping & task completion, multicultural
competence in counselling relationship, emotional stabilization and self-control,
learning and development motivation / initiative, being open to feedback, flexibility
& adaptability, and compliance & sincerity consist of 23 items in total.
The research is a quantitative study and a descriptive method was followed. Validity,
reliability and factor analysis studies were conducted in the research. As a result of
the analysis, factor loads are tabulated.
According to the results of the research, it was concluded that the adaptation study
was more compatible when an item was removed from the original study. It was
found that 153 psychological counselling and guidance senior students, in which the
adaptation study was applied after the extracted item, were generally at a level that
meets the expectations / competence in the items containing counselling skills and
therapeutic conditions. It was observed that the items containing the conditions
related to counselling qualifications and behaviours were above the expectations /
iv
competence level. All these findings prove the validity and reliability of the
adaptation study.
Keywords: Psychological counsellor, competence, adaptation