Şebekeye bağlı güneş enerjisi santrallerinde üretilen güce etki eden faktörlerin incelenmesi
Investigation of the factors affecting the power produced in grid-connected solar power plants
Yazar: DOĞUKAN DERE
Danışman: PROF. DR. MEHMET BAYRAK
Sakarya Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Elektrik-Elektronik Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Elektrik Mühendisliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Elektrik ve Elektronik Mühendisliği = Electrical and Electronics Engineering

Özet:
Bu çalışma kapsamında şebekeye bağlı güneş enerjisi santrallerinde üretilen güce etki eden faktörler incelenmiştir. Kurulu gücü 500 kW olan güneş enerjisi sistemi için gerekli panel ve evirici sayıları hesaplanmıştır. 1184 adet güneş paneli ve 10 adet eviriciyle kurulması planlanan güneş enerjisi sisteminin konumu Kocaeli Üniversitesi Umuttepe yerleşkesi olarak seçilmiştir. 
Güneş enerjisi sistemi için aylık, mevsimsel ve yıllık optimum panel açısı değerleri seçili konumun enlem değeri ve güneşin deklinasyon açıları dikkate alınarak hesaplanmıştır. 40,82° kuzey enleminde yer alan seçili konum için yıllık optimum panel açısı 31,88° olarak bulunmuştur.
Güneş enerjisi sistemi PVsyst ve MATLAB/Simulink ortamında oluşturulmuştur. PVsyst'de yapılan uygulamanın kapsamında çift yüzlü güneş panellerinin ve albedo değerlerinin üretilen güce etkisi incelenmiştir. Albedo değerinin 0,3'ten 0,73'e çıkması durumunda üretilen yıllık enerji miktarında %10,22 artış elde edilmiştir.
PVsyst'de zamanla oluşan verim kayıpları hesaba katılarak yıllık olarak üretilen güç değerleri incelenmiştir. Çift yüzlü panellerle kurulan sistem tek yüzlü panel sistemiyle karşılaştırılmış ve çift yüzlü panellerle elde edilen alan tasarrufu %6,78 olarak hesaplanmıştır. 
Deneysel olarak elde edilmiş ortam sıcaklığı ve güneş ışınımı değerleri kullanılarak MATLAB/Simulink'te akım, gerilim, güç grafikleri oluşturulmuştur. Simulink'te panel sıcaklığı değerleri kullanıldığından dolayı ortam sıcaklığı değerleri Lasnier yaklaşımıyla panel sıcaklığına dönüştürülmüştür. Simulink'te elde edilen panel akımı ve gerilimi değerleri kullanılarak panel sıcaklığı-panel gerilimi ve güneş ışınımı-panel akımı arasındaki bağıntılar elde edilmiş ve Python programlama diliyle regresyon grafikleri oluşturulmuştur. Aynı özelliklere sahip güneş enerjisi sistemi için PVsyst ve Simulink'te elde edilmiş yıllık üretilen enerji değerleri karşılaştırılmış ve PVsyst'de elde edilen değerin Simulink'e kıyasla daha az olduğu görülmüştür.

Abstract:
In this study, the factors affecting the power produced in grid-connected solar power plants were examined. The number of panels and inverters required for the solar energy system with an installed power of 500 kW has been calculated. The location of the solar energy system, which is planned to be installed with 1184 solar panels and 10 inverters, was chosen as Kocaeli University Umuttepe campus.
The monthly, seasonal and annual optimum panel angle values for the solar energy system are calculated by considering the latitude value of the selected location and the sun's declination angles. The annual optimum panel angle was found to be 31.88° for the selected location located at 40.82° north latitude.
The solar energy system was created in PVsyst and MATLAB/Simulink. Within the scope of the application made in PVsyst, the effect of bifacial solar panels and albedo values on the generated power was examined. If the albedo value increased from 0.3 to 0.73, an increase of 10.22% was obtained in the annual amount of energy produced.
The power values produced annually in PVsyst were examined by taking into account the efficiency losses over time. The system installed with bifacial solar panels was compared with the single sided panel system and the space savings obtained with bifacial solar panels was calculated as 6.78%.
Current, voltage and power graphs were created in MATLAB/Simulink using experimentally obtained ambient temperature and solar radiation values. Since panel temperature values are used in Simulink, ambient temperature values are converted to panel temperature with Lasnier approach. By using the panel current and voltage values obtained in Simulink, the relations between panel temperature-panel voltage and solar radiation-panel current were obtained and regression graphs were created with Python programming language. The annual produced energy values obtained in PVsyst and Simulink for the solar energy system with the same features were compared and it was seen that the value obtained in PVsyst was less than Simulink.