Öfke yönetimi becerileri programının ilköğretim II. kademe öğrencilerinin öfke düzeylerine etkisi
The effect of the anger management program on the anger levels of the secondary school students
Yazar: FERİDE SÜLEN ŞAHİN KIRALP
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ŞUHEDA ÖZBEN
Dokuz Eylül Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2013
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Öfke = Anger ; Öfke kontrolü = Anger control ; İlköğretim öğrencileri = Primary education students

Özet:
İnsana en fazla zarar veren duygulardan biri öfkedir. Öfke kontrolsüz bir şekilde ifade edildiği zaman hem bireyin kendisine hem de çevresine çeşitli zararlar verebilir. Bu nedenle öfkeyi kontrol etmeyi öğrenmek gereklidir. Öfkeyi kontrol etmek yani uygun şekilde ifade edebilmek, erken yaşlarda kazanılması gereken bir beceri olarak görülebilir. Araştırmada bu temel düşünceden hareketle, ilköğretim II. kademedeki öğrencilerin öfke düzeyleri belirlenerek, onlar için geliştirilmiş olan eğitim programı doğrultusunda öfke yönetimi becerileri veya bir diğer ifadeyle öfke ile başa çıkma becerilerini kazandırmak hedeflenmiştir. 
Bu araştırma KKTC Lefkoşa?da bulunan bir ilköğretim okulundan seçilen ilköğretim II. kademe öğrencilerinin, öfke kontrol becerilerini arttırmaya yönelik deneysel bir çalışmadır. Çalışmada ön-test, son-test kontrol gruplu deney deseni kullanılmıştır. Araştırma grubunda, 13?ü kontrol 11?i deney grubunda olmak üzere öfke puanı yüksek ve öfke kontrol becerisi düşük 24 öğrenci yer almıştır. Veri toplama aracı olarak kişisel bilgi formu ve Çocuk ve Ergenler için Durumluk Sürekli Öfke İfadesi Envanteri (STAXI-2 C/A) ve Öfke Yönetimi Becerileri Programı (ÖYBP) kullanılmıştır. Brunner ve Spielberger (2009) tarafından çocuk ve ergenler için geliştirilmiş olan envanterin Türkçeye uyarlanması, geçerlik ve güvenirlik çalışması araştırmacı tarafından yapılmıştır. Çalışmanın bağımsız değişkeni, çocuklarda öfke düzeyini azaltmaya yönelik olarak hazırlanmış olan öfke yönetimi becerileri programı, bağımlı değişken de deneklerin STAXI-2 C/A'nın alt ölçeklerinden elde ettikleri puan ortalamalarıdır. 
Araştırmanın temel amacına ulaşmak için, Bilişsel Davranışçı Terapi ve Akılcı Duygusal Davranışçı Terapi ışığında, öfke, öfkeyi fark edebilme, öfke ile başa çıkma stratejileri, öfke türleri, ABC modeli, iletişim, atılganlık, çatışma çözme, problem çözme gibi konuları içeren, psiko-eğitsel temelde 10 oturumdan oluşan"Öfke Yönetimi Becerileri Programı" geliştirilmiş ve uygulanmıştır. Hazırlanan program deney grubuna 10 hafta boyunca haftada bir kez ve 90 dakika olarak 
uygulanmıştır. Bu süre içerisinde kontrol grubuna hiç bir uygulama yapılmamıştır.Deney ve kontrol grubuna ön test ve son test olarak STAXI-2 C/A uygulanmıştır. Uygulamaların bitmesinden iki ay sonra programın yarattığı olumlu kazanımların 
devamlılığının test edilmesi amacıyla her iki gruba da aynı ölçek izleme testi olarak 
uygulanmıştır.Deneysel işlem öncesi ve sonrasında deney ve kontrol gruplarının STAXI-2 
C/A'dan elde ettikleri puanların ortalamaları belirlenmiştir. Farklılıkların anlamlı 
olup olmadığını belirlemek amacıyla tekrarlı ölçümler için iki faktörlü varyans 
analizi (ANOVA) uygulanmıştır.Araştırmada, uygulanan eğitim programı sonucunda deney grubunda sürekli 
öfke, durumluk öfke ve öfke ifade düzeylerinde istatistiksel olarak anlamlı düşüş, 
öfke kontrol becerisinde ise istatistiksel olarak anlamlı artış olduğu görülmüştür. 
Araştırma sonucunda, geliştirilmiş olan Öfke Yönetimi Becerileri Programının, öfke 
yönetimi becerisi kazandırmada etkili olduğu anlaşılmıştır



Türkçe anahtar kelimeler 
1-Öfke 
2-Sürekli öfke
3-Durumluk öfke 
4-Öfke kontrol 
5- Öfke ifade

Abstract:
One of the feelings that harm people the most is anger. When expressed in an uncontrolled way, anger may damage both the individual and his/her environment. That?s why it is essential to learn to control/manage anger. To manage anger or to express it in an appropriate way can be seen as a skill that needs to be acquired in early ages. Based on this perspective, this study aims to determine levels of the anger of the primary school second graders and help them to acquire anger management skills.
This is an experimental study that intends to increase/enhance anger management skills of primary school second grade students selected from a primary school in Lefkosa, TRNC. In this study, an experimental model with pre-test and post-test control group is used. 24 students with high anger score and poor anger management skills took part in the research group. 13 of these students took part in control group and 11 of them took part in test group. For gathering data, personal information form and State-Trait Anger Expression Inventory-2 Child and Adolescent (STAXI-2 C/A) and Anger Management Skills Program are used. Adaptation of the inventory developed by Brunner and Spielberger (2009) into Turkish and its reliability and validity has been carried out by the researcher. Independent variable of the study is anger management skills program that aims reduce anger level of children, while dependent variable is the anger scores that subjects of the experiment get. 
To achieve the main objective, an ?Anger Management Skills Training Program,? informed by Cognitive Behavioral Therapy and Cognitive Behavioral Emotional Therapy, has been developed and applied. This program consists of 10 psycho-educational based sessions, and includes topics such as anger, ability to recognize anger, strategies to cope with anger, types of anger, ABC model, communication, assertiveness, conflict resolution, and problem solving. This program has been applied to the test group once a week for 90 minutes for 10 weeks. During this period, nothing has been done with the control group. STAXI-2 C/A has been applied to control group and experimental group as pre-test and post test.
Before and after the experiment, average of the scores that students in test and control groups got from STAXI-2 C/A has been identified. In order to decide whether differences are significant or not, variance analysis (ANOVA) is used for repeated measurements.
At the end of the training program, statistically significant decrease has been observed in trait anger, state anger and anger expression levels, while statistically significant increase has been observed in anger management skill. In the light of the data obtained, it is possible to conclude that Anger Management Skills Training has produced positive results in managing anger.






İngilizce anahtar kelimeler
1-Anger
2-Trait anger
3-State anger
4- Anger management
5-Anger expression