Yerfıstığı yetiştiriciliğinde sorun olan yabancı otlar ve bazı herbisitlerin yabancı ot kontrolündeki etkinliği
Problems in peanut growing weeds and some herbicides effectivenes in weed control
Yazar: RAMAZAN TAŞKIN
Danışman: DOÇ. DR. RAMAZAN GÜRBÜZ
Iğdır Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Tarım Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Yabancı otlar = Weeds

Özet:
Yerfıstığı (Arachis hypogaea L.) yetiştiriciliğinde sorun olan yabancı otların kontrolünde herbisitler yaygın olarak kullanılmaktadır. Bu herbisitlerin yer fıstığı üretiminde yabancı ot kontrolü üzerindeki etkinliğini araştırabilmek için 2021-2022 yılları arasında Adana ili Kozan ilçesinde deneme kurulmuştur. Denemede çıkış öncesi (dimethenamid-p, pendimethalin) ve çıkış sonrası (bentazone+ımazamox, quizolofob-p-ethly, ımazamox, clethodim, glyphoasate)  herbisitleri kullanılmıştır. Deneme tesadüf blokları deneme desenine göre 7 farklı karakter ve 4 tekerrürden oluşmuştur. Denemede kullanılan ruhsatlı ve ruhsatsız aktif maddelerinin karışımları sonucunda yabancı ot yaş ve kuru ağırlıklarına, yerfıstığı verim ve bazı verim unsurlarına olan etkisini belirlemek için; dane verimi, randıman, 100 gr iç yer fıstığı dane sayısı ve bin dane ağırlığı incelenmiştir. 
      Ayrıca yerfıstığı ekim alanlarında yabancı ot türlerini ve yoğunluklarını belirlemek amacıyla sürveyler gerçekleştirilmiştir. Yapılan sürveyler sonucunda toplam 50 örnekleme sonucunda, 18 bitki familyasına ait 38 adet yabancı ot türüne rastlanılmıştır. Bu yabancı otların sahip oldukları tür sayılarını incelediğimizde en geniş familya Poaceae (10 tür) olurken, bu familyayı Amaranthaceae (4 tür) ve Euphorbiaceae (3 tür) familyası takip etmiştir. Rastlanma sıklıklarına göre en yaygın yabancı ot türleri; Cyperus rotundus (%78), Amaranthus spp. (%71), Sorghum halepense (%67), Xanthium strumarium (%51) olmuştur. Yerfıstığında yabancı otlanmanın fazla olduğu ara kapatma döneminde en yoğun bulunan yabancı ot türleri ise; Cyperus rotundus (23,25 adet/m2), Sorghum halepense (15,34 adet/m2), Echinochloa colonum (12,5 adet/m2) belirlenmiştir. Denemede en yüksek verim ortalamasını incelediğimizde birinci ve ikinci yıl en yüksek yabancı otsuz parselden (519,75 kg/da, 532,25 kg/da), elde edilmiştir. Bu çalışmada yabancı otların %70 verim kaybına neden olduğunun belirlenmesi yabancı otlar ile mücadelenin önemini ön plana çıkarmıştır.

Abstract:
Herbicides are widely used to control weeds that are a problem in peanut (Arachis hypogaea L.) cultivation. In order to investigate the effectiveness of these herbicides on weed control in peanut production, a trial was established in Kozan district of Adana province between 2021-2022. Pre-emergence (dimethenamid-p, pendimethalin) and post-emergence (bentazone+imazamox, quizolofob-p-ethly, imazamox, clethodim, glyphoasate) herbicides were used in the experiment. The experiment consisted of 7 different characters and 4 replications according to the randomized blocks trial design. In order to determine the effect of mixtures of licensed and unlicensed active substances used in the experiment on weed fresh and dry weights, peanut yield and some yield factors; Grain yield, yield, kernel number of 100 g peanut kernel and thousand kernel weight were investigated.
       In addition, surveys were carried out to determine weed types and densities in peanut planting areas. As a result of the surveys, 38 weed species belonging to 18 plant families were found as a result of a total of 50 samplings. When we examined the number of species of these weeds, the largest family was Poaceae (10 species), followed by Amaranthaceae (4 species) and Euphorbiaceae (3 species). The most common weed types according to their frequency of occurrence; Cyperus rotundus (%78), Amaranthus spp. (%71), Sorghum halepense (%67), Xanthium strumarium (%51). The most intense weed species in the interception period when weeding is high in peanuts; Cyperus rotundus (23.25 units/ m2), Sorghum halepense (15.34 units/ m2), Echinochloa colonum (12.5 units/ m2) were determined. When we examined the highest yield average in the experiment, the highest weed-free plot (519.75 kg/da, 532.25 kg/da) was obtained in the first and second years. In this study, the determination that weeds cause %70 yield loss has highlighted the importance of combating weeds.