Gastrointestinal endoskopide ketamin ile kombine edilen iki farklı doz deksmedetomidinin yan etki profiline ve derlenme skorlarına etkisinin retrospektif karşılaştırılması
Retrospective comparison of the effects of two different doses of dexmedetomidine combined with ketamine on the side effect profile and recovery scores in gastrointestinal endoscopy
Yazar: MÜZEYYEN BELDAĞLI
Danışman: PROF. DR. EBRU KELSAKA
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Anesteziyoloji ve Reanimasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Anestezi ve Reanimasyon = Anesthesiology and Reanimation
Dizin: Anestezi = Anesthesia ; Anesteziden ayılma dönemi = Anesthesia recovery period ; Deksmedetomidin = Dexmedetomidin ; Endoskopi = Endoscopy ; Endoskopi-gastrointestinal = Endoscopy-gastrointestinal ; Ketamin = Ketamine ; Retrospektif çalışmalar = Retrospective studies

Özet:
Amaç: Gastrointestinal endoskopi çoğu teşhis ve tedavi prosedüründe olduğu gibi hasta konforu gerektirir. Bazı hastalar bu işlemi herhangi bir sedasyon ve analjezik ihtiyacı gerektirmeden tolere edebilse de çoğu hasta tarafından işlemin tolere edilmesi güçtür. Çalışmamızda; gastrointestinal endoskopi vakalarında bir alfa agonist olan deksmedetomidinin iki farklı bolus dozu ile ketamin kombinasyonunun hemodinamik-solunum ve diğer yan etkileri, sedasyon skorları, uygulayıcı memnuniyeti, anestezi derlenme skorları ile taburculuk süresi üzerine olan etkilerini retrospektif değerlendirmeyi amaçladık.
Gereç ve Yöntem: Çalışmamız Samsun Ondokuz Mayıs Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Endoskopi ünitesinde 01.01.2020-31.12.2020 tarihleri arasında gastrointestinal endoskopi uygulanan hastalarda, yerel etik kurul onayı alınarak, tek merkezli ve retrospektif özellikte gerçekleştirildi. Çalışmamıza 18-75 yaş arası, ASA 1-2 olan toplam 61 hasta dahil edildi. Deksmedetomidin bolus dozu 0,5 mcg/kg olarak verilen 31 olgu Grup 1, 1 mcg/kg olarak verilen 30 olgu ise Grup 2 olarak sınıflandırıldı. 
Hastaların demografik verileri, işlem süreleri, hemodinamik verileri (SAB (sistolik arter basıncı), DAB (diastolik arter basıncı), OAB (ortalama arter basıncı), KAH (kalp atım hızı)), işlem boyunca oluşan komplikasyonları, sedasyon skorları (OAAS/S), ek sedatif ajan (propofol) kullanımı, uygulayıcı memnuniyeti, derlenme skorları (MASS), derlenme süresi ve derlenmede oluşan yan etkiler kaydedildi.
Bulgular: Çalışmamızda gruplar arasında yaş, cinsiyet ve ASA skoru benzerdi. İşlem süresi Grup 2'de daha uzundu (p<0,001). Her iki grupta işlem sonu hemodinamik veriler başlangıç değerlerine göre düşüktü (p<0,05). Grup 2'de SAB, DAB ve OAB 1 ve 3.dklerde daha yüksek bulundu (p<0,05). İşlem sırasında taşikardi ve hipertansiyon Grup 2'de daha fazlaydı (p<0,05). OAAS/S değerleri Grup 2'de daha düşük olmak üzere iki grupta da düşüktü (p<0,001). İşlem sırasında Grup 1'de daha fazla miktarda propofol gerekli oldu (p<0,001). Uygulayıcı memnuniyeti Grup 2'de daha yüksek idi (p<0,001). Derlenmenin 0, 5 ve 10.dakikalarda SAB, DAB ve OAB değerleri Grup 2'de daha düşüktü (p<0,05). Derlenme süresince MASS skoru Grup 2'de daha düşüktü (p<0,001). Grup 2'de derlenme süresi Grup 1'e göre daha uzundu (p<0,001). Derlenme odasında yan etki görülen hasta sayısı Grup 2'de daha fazla idi.
Sonuç: Deksmedetomidin ile ketamin kullanımının diğer sedatif ilaçlara alternatif olabileceğini, özellikle düşük doz deksmedetomidin/ketamin rejiminin daha fazla ek sedatif ilaç gerektirmesine rağmen kısa derlenme süresi, daha az yan etki profili ile prosedürel sedasyonda uygulanabilir olduğunu düşünmekteyiz.

Abstract:
Objectives: Gastrointestinal endoscopy, like most diagnostic and therapeutic procedures, requires patient comfort. Although some patients can tolerate this procedure without the need for any sedation and analgesics, it is difficult for most patients to tolerate the procedure. The aim of our study was to evaluate the effects of two different bolus doses of dexmedetomidine, an alpha-agonist drug, and ketamine combination on hemodynamic-respiratory and other side effects, sedation scores, practitioner satisfaction, anesthesia recovery scores, and discharge time in gastrointestinal endoscopy cases.
Materials and Methods: This single-center and retrospective study was conducted on patients who underwent gastrointestinal endoscopy between 01.01.2020 and 31.12.2020 in the Endoscopy Unit of Samsun Ondokuz Mayıs University Medical Faculty Hospital. Local ethics committee approval was obtained. A total of 61 patients, aged between 18-75 years, with ASA 1-2 were included in our study. Thirty one cases given a bolus dose of 0.5 mcg/kg of dexmedetomidine were classified as Group 1, and 30 cases given as 1 mcg/kg were classified as Group 2. 
Demographic data of the patients, duration of the procedure, hemodynamic data (SAP (systolic arterial pressure), DAP (diastolic arterial pressure), MAP (mean arterial pressure), HR (heart rate)), complications during the procedure, sedation scores (OAAS/S), additional sedative agent (propofol) use, practitioner satisfaction, recovery scores (MASS), recovery time, and side effects in the recovery room were recorded.
Results: The age, gender and ASA score of the groups were similar. The procedure time was longer in Group 2 (p<0.001). Post-procedural hemodynamic data were lower than baseline values in both groups (p<0.05). SAP, DAP and MAP were found to be higher at 1 and 3 minutes in Group 2 (p<0.05). During the procedure, tachycardia and hypertension were higher in Group 2 (p<0.05). Although OAAS/S values were lower in both groups, they were lower in Group 2 (p<0.001). A larger amount of propofol was required in Group 1 during the procedure (p<0.001). Practitioner satisfaction was better in Group 2 (p<0.001). SAP, DAP and MAP values at 0, 5 and 10 minutes of recovery were found to be lower in Group 2 (p<0.05). During the recovery period, the MASS score was lower in Group 2 (p<0.001). Recovery time was longer in Group 2 than in Group 1 (p<0.001). The number of patients with side effects in the recovery room was higher in Group 2.
Conclusions: We think that the use of dexmedetomidine and ketamine can be used as an alternative to other sedative drugs, and although low-dose dexmedetomidine/ketamine regimen requires more additional sedative drugs, it is applicable for procedural sedation with a shorter recovery time and less side-effect profile.