Futbol seyircilerinde taraftarlık özdeşleşme düzeyi ve sponsorluğun değerlendirilmesi
Fan identification and sponsorship evaluation of football 
spectators
Yazar: MAHMOOD SARDAR SALAM
Danışman: YRD. DOÇ. DR. EVREN TERCAN KAAS
Akdeniz Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Spor Yöneticiliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Spor = Sports
Dizin: Futbol = Football ; Futbol takımları = Football teams ; Seyirciler = Audiences ; Sponsorluk = Sponsorship ; Taraftar = Supporter ; Taraftar sadakati = Supporter loyalty ; Örgütsel özdeşleşme = Organizational identification ; Özdeşleşme = Identification

Özet:
Bu çalışmanın amacı PTT 1. Lig maçlarına katılan futbol seyircilerinde taraftarlık
özdeşleşme düzeyinin ve sponsorluk algısının incelenmesidir. Tez çalışmasının evrenini
Antalya merkezinde Akdeniz Üniversitesi Yerleşkesinde bulunan ve Antalyaspor maçlarının
oynanmakta olduğu stadyuma seyirci olarak katılan bireyler oluşturmaktadır. Evren sayısı
bilinmediğinden örneklem formülü kullanılarak (𝑛 = 𝑡
2𝑝𝑞/𝑑
2
) = 385 sayısı elde edilmiştir.
Veri kayıplarına karşın en az 500 kişilik bir örneklem kullanılmış, 395 adet anket çalışmaya
uygun nitelikte bulunmuştur.
Veri toplama aracı olarak 3 bölümden oluşan bir anket formu kullanılacaktır. Birinci
bölümde katılımcılara ait demografik bilgiler ve katılımcıların maçlara katılım biçimleri ve
sıklıklarının irdelendiği sorular bulunmaktadır. Anket formunun ikinci bölümünde Wann ve
Branscombe (1993) tarafından geliştirilen ve Günay ve Tiryaki (2003) tarafından dilimize
uyarlanan Spor Seyircisi Özdeşleşme Ölçeği kullanılmıştır.Ölçeğin iç tutarlık katsayısı
çalışmamızda α=.894 olarak bulunmuştur. Anket formunun üçüncü bölümünde Speed and
Thompson (2000) tarafından geliştirilmiş olan "Sponsorship Questionnaire (SQ)" ilk madde
havuzu kullanılmıştır. Sponsorluk Değerlendirme Ölçeği adıyla bilinen ve Türk diline
adaptasyonu Alay (2004) tarafından yapılan ölçeğin içtutarlık katsayılar çalışmamızda α =
683-868 arasında bulunmuştur.
Bulgular incelendiğinde ise taraftar özdeşleşme düzeyi ile etkinlik, sponsorluk ve
ürünle ilgili değerlendirmeleriyle ilgili toplam 11 alt boyuttan 9'unda pozitif yönde anlamlı
korelasyon olduğu görülmüştür. Spo rkulüpleri açısından önemli olan bir bulguya göre
taraftarlık özdeşleşme düzeyi ile etkinliğe yönelik sevgi/bağ (r=0.406, p<0.001). ,etkinliğin
statüsü(r=0.337, p<0.001) arasındaki korelasyonların yüksek olduğu görülmektedir.
Sponsorlukla ilgili değerlendirmelere bakıldığında katılımcıların gerek etkinliğe yönelik
tutumları, gerek sponsora yönelik tutumları ve gerekse ürüne yönelik tutumlarını gösteren 11
adet alt boyutun tümü arasında anlamlı korelasyonlar olduğu tespit edilmiştir.
Bu sonucun sponsorlar açısından elde edilen önemli bulgusu ise bütün bu alt
boyutların ürün kullanımı ile anlamlı korelasyona sahip olmasıdır.
Ürün kullanımını en olumlu etkileyen faktör sırasıyla ürünü benimseme (r=.643,
p<0.001), sponsor-etkinlik uyumu (r=.476, p<0.001), ürünle ilgilenme (r=.456, p<0.001),
sponsorluk yapma sıklığı ve seçiciliği (r=.447, p<0.001) ve de sponsorun samimiyetidir
(r=.423, p<0.001). Buradan da görülüyor ki sponsora yönelik olumlu algılarla ürün kullanımı
arasında pozitif yönde bir ilişki bulunmaktadır.




Anahtar Kelimeler: Futbol seyircisi, tarafdarlık özdeşleşmesi, sponsorluk değerlendirmesi.

Abstract:
The purpose of the study is to examine fan identification and sponsorship evaluation
of football spectators participating in PTT 1st league matches. Population of the study
consists of spectators who attend to Antalyaspor matches played in stadium located in
Akdeniz University Campus in Antalya. As the number of the population is not exactly
known, the sample formula was used as (𝑛 = 𝑡
2𝑝𝑞/𝑑
2
) and385 is obtained as sample size.
Incase of data loss, a sample of 500 individuals was used and 395 questionnaires were
foundad equate for the study. As a data collection tool a questionnaire consisting of 3 parts
was used. In the first part, demographic questions and questions about participation frequency
of the spectators were inquired. In the second part of the questionnaire, Sport Fan
Identification Scale which was developed by Wann and Branscombe (1993) and adapted to
Turkish language by Günay and Tiryaki (2003). Cronbach alpha reliablility of this scale was
found as α=.894 in this study. In the third part of data collection tool, Sponsorship Evaluation
Scale, which was developed by Speed and Thompson (2000) and further developed and
adapted to Turkish language by Alay (2004). In this study the Cronbach alpha coefficients of
the subscales were α = .683-.868.
When the findings were considered, positive correlations were obtained between 9 of
11 subscales consisting of evaluations of event, sponsorship and products of the sponsor.
According to an important finding for sport clubs, the correlations between fan identification
and personal liking for event (r=0.406, p<0.001) and status of the event (r=0.337, p<0.001).
When sponsorshipe valuations are examined it was observed that all 11 subscales Showing
attitudes towards event, sponsor and product srevealed positive and significant correlations
between each other. One of the most important results for the sponsor firm is that all the
subscales are positively relating to product usage.
The highest correlation with product usage were in favorability of the product (r=.643,
p<0.001), sponsorship-event fit (r=.476, p<0.001), interest in product (r=.456, p<0.001),
frequency and selectivity of sponsorship (r=.447, p<0.001) andsincerity of sponsor (r=.423,
p<0.001). So it can be concluded that positive perceptions towards sponsor results with
positive correlation with product usage of the sponsor firm.

Keywords: Fan identification, sponsorship evaluation, football spetators.