Hatay ilinde önemi kültür bitkilerinde bitki paraziti nematodların belirlenmesi ve popülasyon yoğunlukları
Determination of plant parasitic nematodes and their population densities on the important cultivated plants of Hatay province
Yazar: AHMET EMİN YILDIRIM
Danışman: PROF. DR. ERDAL SERTKAYA
Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Çalışma Hatay ilinde önemli kültür bitkileri yetiştiriciliği yapılan alanlarda 2017-2021 yılları arasında yürütülmüştür. Hatay ili üretim desenini yansıtacak şekilde bağ, biber, buğday, domates, mısır, pamuk, taş çekirdekli, zeytin alanlarında yapılan surveylerde 104 adet toprak örneği alınmıştır. Alınan toprak örneklerindeki hareketli nematodlar modifiye Baermann yöntemi ile izole edilmiştir. İzole edilen nematodlar gliserin içine fikse edilmiş ve 3 takım, 10 familya, 11 cinse ait 11 tür bitki paraziti nematod belirlenmiştir. Aphelenchida takımına ait Aphelenchoides sp. ve Aphelenchus avenae; Tylenchida takımına ait Ditylenchus sp., Heterodera latipons, Meloidogyne incognita, M. javanica, Merlinius brevidens, M. microdorus, Paratylenchus sp., Pratylenchus neglectus, P. thornei, Rotylenchulus macrosomus ve Tylenchulus semipenetrans; Dorylaimida takımına ait Xiphinema pachtaicum türleri tespit edilmiştir. Ayrıca T. semipenetrans popülasyonuna anaç, anaç yaşı ve toprak bünyesinin etkisinin olup olmadığı araştırılmıştır. Turunç ve Volkameriana anaçlarında turunçgil nematodu popülasyonlarının daha yüksek, Carizzo anacında ise bu iki anaca göre daha düşük seviyelerde, C35 anacında ise bu iki grup arasında kaldığı, anaç yaşı arttıkça turunçgil nematod popülasyonunun da arttığı gözlenmiştir. Toprak bünyesinin turunçgil nematod popülasyonuna bir etkisinin olmadığı gözlenmiştir. Teşhis edilen nematodların zarar düzeyleri, ekonomik zarar eşikleri, bu nematodlarla farklı mücadele yöntemlerin araştırılması hem Hatay hem de ülkemiz tarımı ve buna bağlı olarak ekonomisi açısından önem arz etmektedir.

Abstract:
Study was conducted in the areas of important crop plants in Hatay province in 2017-2021. Reflecting the crop pattern of Hatay province, surveys conducted in corn, cotton, olive, pepper, stone fruits, tomato, vine and wheat growing areas and a total of 104 soil samples were collected. Motile nematodes were isolated from the soil samples by modified Baermann method. Isolated nematodes were fixed in glycerine and plant parasitic nematodes belonging to 3 orders, 10 families, 11 genera and 11 species were determined. Aphelenchoides sp. and Aphelenchus avenae belonging to Aphelenchida; Ditylenchus sp., Meloidogyne incognita, M. javanica, Merlinius brevidens, M. microdorus, Paratylenchus sp., Pratylenchus neglectus, P. thornei, Rotylenchulus macrosomus and Tylenchulus semipenetrans belonging to Tylenchida; Xiphinema pachtaicum belonging to Dorylaimida were identified.  Moreover effects of rootstock type, rootstock age and soil texture on the population of T. semipenetrans were investigated. Sour orange and Volkameriana rootstocks were found to be supporting higher population levels, Carizzo rootstock was found to be having less and C35 rootstock was found to have intermediate nematode population levels between these two groups. Further studies are needed to investigate pest status, economic threshold and alternative management strategies for the plant parasitic nematodes detected.