Opiyat bağımlılığı tedavisine devamlılığı öngören faktörlerin araştırılması
Research of the factors that predict continuity in opioid addiction treatment
Yazar: NAZMİ ÇAĞLAR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ŞAFAK YALÇIN ŞAHİNER
Sağlık Bakanlığı / Ankara Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2016
Konu: Psikiyatri = Psychiatry

Özet:
Opioid bağımlılığı, mücadelesi en zor olan bağımlılıklardan biridir ve tedavisi sırasında relapslar sık görülmektedir. Yaptığımız bu çalışmada opiyat bağımlılığı tanısıyla yatarak arındırma tedavisi gören ve buprenorfin/nalokson sürdürüm tedavisi başlanan hastalarda sosyodemografik ve klinik özelliklerle birlikte karakter, mizaç ve psikopati özelliklerini ve stresle baş etme yöntemlerini araştırarak erken remisyonu ve remisyonu öngörebilecek faktörleri bulmayı amaçladık.
Çalışmaya Ankara Numune Eğitim Araştırma Hastanesi Alkol ve Madde Bağımlılığı Tedavi ve Eğitim Merkezi'nde (AMATEM) Ocak 2016–Nisan 2016 tarihleri arasında yatan ve opiyat bağımlılığı tanısıyla buprenorfin/nalokson tedavisi başlanan ardışık 74 hasta dahil edilmiştir. Yoksunluk belirtilerinin düzelmesi sonrasında hastalara Sosyodemografik ve Klinik Bilgi Formu, Mizaç ve Karakter Envanteri (TCI-Temperament), Levenson Psikopati Ölçeği (LevensonPsychopathyScale), TEMPS-A (Temperament Evaluation of Memphis, Pisa, Paris, San Diego Autoquestionaire) mizaç ölçeği, Başa Çıkma Tutumlarını Değerlendirme Ölçeği (BÇTDÖ) uygulanmış, taburculuk sonrası aylık poliklinik kontrollerinde idrarda madde metaboliti analizi ve klinik görüşme ile tedavi başarısı ve devamlılığı takip edilmiştir. 3. ve 12. aylarda erken remisyonda/remisyonda olan ve olmayan hasta grupları sosyodemografik ve klinik özellikleri ve uygulanan ölçek puanları açısından  karşılaştırılmışlardır.
Hastaların 3. aydaki değerlendirmelerinde poliklinik takiplerine devam edenlerin(%77) %51,4'ünün erken remisyonda,12. ayda da takiplerine devam edenlerin(%47.3) %67,9 remisyonda olduğu saptanmıştır. Erken remisyonda/Remisyonda olan ve olmayan hasta grupları sosyodemografik ve klinik özellikleri bakımından karşılaştırıldığında 3. ayda anlamlı fark saptanmamakla birlikte, 12. ayda ebeveynleriyle yaşayanların yüzdesi remisyonda olanlarda anlamlı olarak yüksek iken denetimli serbestlik yasasından faydalananların yüzdesi anlamlı olarak düşük saptanmıştır. 3. ayda erken remisyonda olan ve olmayan hasta grupları karşılaştırıldığında ; erken remisyonda olan grupta Başa Çıkma Tutumlarını Değerlendirme Ölçeğinin "madde kullanımı" alt ölçek skoru ve Mizaç ve Karakter Envanterinin  "düzensizlik-düzenlilik" alt ölçek skoru anlamlı olarak yüksek iken iş birliği toplam skoru anlamlı olarak düşük saptanmış, diğer ölçek skorlarında anlamlı bir fark saptanamamıştır.12. ayda ise remisyonda olan hastaların Başa Çıkma Tutumlarını Değerlendirme Ölçeğinin "pozitif yeniden yorumlama ve gelişme", "dini olarak başa çıkma" ve "zihinsel boş verme" alt ölçek skorları, Levenson Psikopati Ölçeğinin birincil psikopati ve toplam skorları ayrıca Mizaç Karakter Envanterinin yenilik arayışı ana faktörünün "düzensizlik-düzenlilik" alt ölçek skoru ve toplam skoru  remisyonda olmayanlara göre istatistiksel olarak  anlamlı derecede yüksek saptanmıştır.3. ve 12. aylarda her iki hasta grubunda TEMPS-A mizaç ölçeğine göre baskın mizaçta  istatistiksel olarak anlamlı bir fark saptanmamıştır.
Sonuç olarak  hastaların kendi isteğiyle tedaviye gelmesinin sağlanması ve aileyle yaşaması gibi sosyal desteği ve tedavi motivasyonunu artıracak faktörlerin remisyona olumlu etkisinin olacağımı söyleyebiliriz.Takip ve tedavi süreçlerini gözden geçirdiğimizde hastaların tedavi içinde kaldıkları süre arttığı zaman remisyon oranlarının arttığını görülmüştür. Opioid bağımlılığının relapslarla gittiği göz öüne alınırsa hastanın tedavi sürecinde kalması ana odaklanılması gereken nokta olmalıdır.Tedaviye devam eden ve etmeyen hasta gruplarının özelliklerinin daha geniş bir örneklemde karşılaştırıldığı çalışmalara ihtiyaç duyulmaktadır.

Abstract:
"daha sonra doldurulacaktır"