İstanbul Atatürk Havalimanı için uçak emisyonlarının belirlenmesi ve çevresel etkileri
Determination of aircraft emission of Istanbul Atatürk Airport and its environmental effects
Yazar: KAZIM ÇAĞATAN
Danışman: PROF. DR. ORHAN ŞEN
İstanbul Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Meteoroloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Havacılık Mühendisliği = Aeronautical Engineering ; Sivil Havacılık = Civil Aviation ; Uçak Mühendisliği = Aircraft Engineering

Özet:
İnsan faaliyetleri sonucunda atmosfere salınan sera gazı emisyonlarının miktarı sanayi devriminden günümüze hızla artmaktadır. Sera gazları, ısı tutma kapasitelerinedeniyle küresel ısınmaya neden olmaktadır Antropojenik sera gazı üretiminde önemli bir pay ulaştırma sektörüne aittir.Bu çalışmada, Türkiye'nin ulaştırma sektöründen kaynaklanan sera gazı emisyonları belirlenmiştir. Emisyon hesaplamaları sırasında IPCC tarafından önerilmiş ve Tieryaklaşımlarıyla belirlenmiş olan metodoloji kullanılmaktadır. Ulaştırma sektörü nedeniyle açığa çıkan sera gazlarının içinde büyük oranda CO2 gazı bulunmasındandolayı, özellikle CO2 gazlarının analizi üzerinde durulmaktadır. CO2 dışında, NOX, CO, CH4, NMVOC, N2O ve SO2 gazları da hesaplanmıştır.Hesaplamalar sonucunda bütün sera gazı emisyonlarında artış olduğu ve özellikle yakıt tüketimlerinin artması sonucunda CO2 emisyonlarının hızla arttığı gözlemlenmiştir.Son yıllarda gelişen havacılık ile birlikte artan uçak ve sefer sayısı da hava kirliliğinin diğer bir nedenidir. Uçakların uçuş esnasında yukarı atmosfere bıraktığı kirleticiler yanında, kalkış, iniş ve taksi sırasında harcadığı yakıtlardan dolayı havalimanı civarlarına da ciddi miktarda emisyon bırakmaktadırlar. Uçakların atmosfere yaydığı en temel kirletici karbondioksit (CO2) olmakla birlikte, azot oksitler (NOx), su buharı, karbon monoksit (CO), kükürt oksitler (SOx), kurum ve diğer partiküler maddeler de diğer başlıca kirleticilerdir. Türkiye'nin en yoğun hava trafiğine sahip olan Atatürk Havalimanı civarında uçaklardan kaynaklanan kirlilik konsantrasyonu önemlidir. Ayrıca Atatürk Havalimanı yerleşim bölgelerine çok yakın olmasından dolayı buradaki kirleticilerin insan sağlığına ve yaşamına da doğrudan etkisi vardır. Bu çalışmada Atatürk Havalimanı 2009 yılı uçak sayı ve tiplerinin mevcut olduğu veriler kullanılarak yapılan analizler sonucunda, uçakların iniş, kalkış ve taksi esnasında atmosfere bıraktıkları potansiyel kirletici miktarları hesaplanmıştır.

Abstract:
The amount of greenhouse gases in the Earth?s atmosphere has increased since the Industrial Revolution as a result of human activities. Greenhouse gases cause thegloabal warming due to the capability of heat absorbtion. Transportation sector hassignificant effects on anthropogenic production of greenhouse gases.In this study, the greenhouse gases produced by transportation sector in Turkey aredetermined. Greenhouse gas emissions are calculated by using the methodologies explained as Tier approaches which are recommended by the IPCC. Due to the factthat the great amount of greenhouse gases produced by transportation sector is CO2 emissions, this study focuses on the analysis of the CO2 emissions. Besides CO2, some other gases such as NOX, CO, CH4, NMVOC, N2O and SO2 are calculated. As a result of the calculations, it is observed that the amount of all the greenhouse gases has incresed, especially the amount of CO2 emissions has increased rapidly due to the increase in total fuel consumption.While airplanes are on their way, many pollutants are released to the upper atmosphere. Besides, they release many more pollutants around the airports, as they take-off, land and taxi. The primary pollutant that is released from aircrafts is carbon dioxide (CO2). Nitrogen oxides (NOx), carbon monoxide (CO), water vapor, sulfur oxides (SOx), ashes and particles are also pollutants that get out of exhausts of airplanes. Big rates of pollutants caused by air transportation in Turkey can be observed especially around İstanbul Atatürk Airport which has the busiest air traffic in the country. In addition, air polluted by airplanes around Atatürk Airport is so harmful for health, because of its place which is likely to be in the middle of living areas of people. As a result of investigations made by the data of aircraft numbers in year 2009, it is estimated that millions of kilograms of pollutants have been released to the atmosphere around Atatürk Airport while landing, take-off and taxi.