Ergenlerde sosyal medya bağımlılığı ile annelerinin bağlanma kapasitesi ve ebeveyn kapsayıcı işlevleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examination of the relationship between social media addiction in adolescents and their mothers' attachment capacity and parental containing functions
Yazar: BÜŞRA ERTUĞRUL BEKAR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MESUT YAVUZ
İstanbul Aydın Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Ana-çocuk bağlılığı = mother-child attachment ; Anneler = Mothers ; Bağlanma = Attachment ; Bağımlılık = Dependency ; Ergenler = Adolescents ; Kapsayıcı işlevler = Containing function ; Sosyal medya = Social media ; Ölçekler = Scales ; İnternet bağımlılığı = Internet addiction

Özet:
Bu araştırmada, 11-14 yaş aralığındaki ergenlerin sosyal medya bağımlılığı göstermesi ile annelerinin bağlanma kapasitesi ve ebeveyn kapsayıcı işlevleri arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmanın örneklemini, İstanbul ilinde ortaokul ve lise 9. sınıf eğitimine devam eden, yaş aralığı 11-14 arasında değişen, 70 kadın ve 56 erkek olmak üzere toplam 126 ergen birey ile onların yaş aralığı 30-61 arasında değişen anneleri oluşturmuştur. Araştırmanın verilerini elde etmek amacıyla ergen bireylere Ergenler için Sosyal Medya Bağımlılığı Ölçeği (ESMBÖ), Güçler ve Güçlükler Anketi (GGA) uygulanmış; annelere ise Yakın İlişkilerde Yaşantılar Envanteri–II (YIYE-II), Ebeveyn Çocuk Kapsayıcı İşlevler Ölçeği (KİO) uygulanmış ve bilgi formlarıyla demografik bilgiler alınmıştır. İlişkisel tarama modeli kullanılarak yapılan bu araştırmanın sonuçlarına göre; ESMBÖ toplam puanı ile GGA alt boyut puanları arasında zayıf-orta düzeyde korelasyonlar bulunmuştur. ESMBÖ ile GGA toplam puanı arasında orta-iyi düzeyde  korelasyon mevcuttur. Annelerin "Endişe-Ayrılığa Hassasiyet" alt boyut puanı ile ergenlerin "Duygusal Sorunlar" alt boyut puanı arasında, annelerin "Kapsanamayan İlişki" ve "Katı-Kuralcı İlişki" alt boyut puanları ile ergenlerin "Dikkat Eksikliği-Hiperaktivite" alt boyut puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı korelasyonlar elde edilmiştir. Annelerin "Kaçınma" ve çocukların "Duygusal Sorunlar" alt boyut puanları arasındaki korelasyon istatistiksel olarak anlamlıdır. Lojistik regresyon analizi sonuçları incelendiğinde; anne "Kapsanamayan İlişki" puanının artmasıyla çocuğunun "Dikkat Eksikliği-Hiperaktivite" alt boyut puanın arttığı bulunmuştur. Kadın ergenlerde erkek ergenlere göre "Duygusal Sorunlar" alt boyut puanının ortanca değer ve üzerinde olma olasılığı daha fazladır. Ergenlik döneminde karşılaşılan problemlerin değerlendirilmesinde, annelerin kapsayıcı işlevlerinin ve bağlanma kapasitelerinin anlaşılmasının ve göz önünde bulundurulmasının yapılan müdahalelerin verimliliğini arttıracağı düşünülmektedir.
Anahtar Kelimeler: Sosyal Medya Bağımlılığı, Bağlanma, Kapsayıcı İşlev, Ergenlik, Bağımlılık

Abstract:
In this study, it was aimed to examine the relationship between the social media addiction of adolescents between the ages of 11-14 and their mothers' attachment capacity and parental containing functions. The sample of the study consists of 126 adolescents, 70 females and 56 males, between the ages of 11-14, attending secondary and high school 9th grade education in Istanbul and their mothers with an age range of 30-61. In order to obtain the data of the study, Social Media Addiction Scale for Adolescents (ESMBÖ), Strengths and Difficulties Questionnaire (SDQ) were applied to adolescents; Experiences in Close Relationships-Revised (ECR-R) and Parent-Child Containing Functions Scale (KIO) were applied to the mothers and demographic information was obtained with the information forms. According to the results of this study which using the relational scanning model; weak-moderate correlations were found between the total ESMBÖ score and the SDQ sub-dimension scores. There is a mid-good level correlation between ESMBÖ and SDQ total score. Statistically significant correlations were obtained between the mothers' "Anxiety-Sensitivity to Separation" sub-dimension score and the adolescents' "Affect" sub-dimension scores, and the "Strict-Prescriptive Relationship" and "Uncontained Relationship" sub-dimension scores of mothers and adolescents' "Attention Deficit-Hyperactivity" sub-dimension score. The correlation between "Avoidance" of mothers and "Affect" subscale scores of children is statistically significant. According to logistic regression analysis results; with the increase in the mother's "Uncontained Relationship score, adolescent's "Attention Deficit-Hyperactivity" sub-dimension score increased. Females are more likely have at or above the median value from "Affect" sub-dimension than males. It is thought that understanding and considering the mothers' containing functions and attachment capacities in evaluating the problems encountered in adolescence will increase the efficiency of the interventions.
Keywords: Social Media Addiction, Attachment, Containing Function, Adolescence, Addiction