Üniversite tercih aşamasındaki ortaöğretim son sınıf öğrencilerinin üniversite tercihini etkileyen faktörler üzerine bir araştırma
A research on factors influencing the university choice of the high school senior students at the university preference stage
Yazar: İSMAİL HAKKI TÜRKER
Danışman: PROF. DR. MAHMUT ÖZDEMİR
Kırıkkale Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Meslek seçimi = Vocational choice ; Okul seçimi = School choice ; Ortaöğretim öğrencileri = Secondary education students ; Tercih = Preference ; Tercih sıralaması = Preference classification ; Yükseköğretim programları = Higher education programming ; Üniversite giriş sınavları = University entrance examinations ; Üniversite sıralaması = University ranking ; Üniversiteler = Universities

Özet:
Bu araştırma, üniversite tercih aşamasındaki ortaöğretim son sınıf öğrencilerinin üniversite tercihini etkileyen faktörler ile bu faktörlerin mevcut literatüre göre Türkiye özelinde farklılık gösterip göstermediğinin belirlenmesi ve elde edilen sonuçların üniversiteler tarafından pazarlama stratejileri geliştirilirken kullanmaları amacı ile yapılmıştır. Bu amaç doğrultusunda 2014-2015 eğitim-öğretim yılında 18 ilde devlet ve özel ortaöğretim kurumlarının son sınıflarında eğitim görmekte olan 2503 öğrenciye anket formu uygulanmıştır. Uygulanan anket formunda mevcut literatürden yaralanarak araştırmacı tarafından geliştirilen ''Üniversite Tercihini Etkileyen Faktörler'' ölçeği kullanılmıştır. Uygulama sonucunda elde edilen veriler SPSS 19.0 paket programı ile analiz edilmiş ve Kolmogrov-Smirnov, Shapiro-Wilk, Friedman, Mann Whitney U, Kruskal Wallis test teknikleri ile Faktör ve Frekans analizleri kullanılmıştır.
Araştırma sonucunda elde edilen temel bulgulara göre üniversitenin eğitim ücreti ve sağladığı burs imkânlarının ortaöğretim son sınıf öğrencilerin üniversite tercihinde en önemli faktör olduğu bulunmuştur. Farklı ülkelerde yapılan araştırmalarda aday öğrenciler tarafından akademik program ile kariyer imkânları faktörleri iki ayrı olgu olarak algılanırken, Türkiye'de ise akademik program tercihinin aynı zamanda mezuniyet sonrası kariyer imkânları olarak da algılandığı tespit edilmiştir. Konum (üniversitenin bulunduğu şehir) faktörünün ise önem sırasına göre son sırada yer aldığı gözlemlenmiştir.
Araştırmada elde edilen bir diğer önemli bulguda, katılımcıların demografik özellikleri ile üniversite tercihini etkileyen faktörler arasındaki anlamalı ilişkilerdir. Katılımcıların üniversite tercihini etkileyen faktörlerin önem sıralamasının cinsiyetlerine ve eğitim gördükleri ortaöğretim kurumunun niteliğine (Devlet/Özel) göre anlamlı bir şekilde farklılaştığı gözlemlenmiştir.


Anahtar Sözcükler: Üniversite Seçimi, Meslek Seçimi, Ortaöğretim, Yükseköğretim, Pazarlama Stratejileri.

Abstract:
This research carried out in order to define factors influencing the university choice of the high school senior students at the university preference stage with the defined factors show difference in Turkey in particular according to current literature or not and consequences will be used by the universities for developing their marketing strategies. Towards the aim of this research, a survey was applied to 2503 students who are high school senior of public and private institutions in eighteen cities in 2014-2015 education period. The scale which is called ''Factors Influencing the University Choice'' were developed by researcher in according to current literature and used in survey. The data's were analyzed with the packet programme of SPSS 19.0, tests of Kolmogrov-Smirnov, Shapiro-Wilk, Friedman, Mann Whitney U, Kruskal Wallis, and Factor and Frequences analysis were used.
According to main indications, the most crucial factor influencing the university choice of the seniors was found to be tuitions and scholarships which are provided by universities. While in different countries, academic programme and career opportunities are considered as two different facts, it is detected that at the same time the choice of academic programme is perceived as their career opportunities after graduation in Turkey. When we look at the factor of location, it can be seen at the end of the order of importance.
The meaningful relationship between the demographic features of participants and the factors that influence the university choice is the other important result of the research. It is detected that the order of importance of the factors influencing the university choice of participants can be changed significantly according to their gender and the characteristic of their schools (public or private) which they are educated.


Keywords: University Choice, Career Choice, Secondary Education, Higher Education, Marketing Strategies.