Sosyal bilgiler öğretmen adaylarının 7. sınıf sosyal bilgiler dersi tarih kavramlarına ilişkin kavram yanılgılarının tespiti
Determination of social studies teacher candidates' misconceptions about the history concepts of 7th grade social studies lesson
Yazar: HATİCE ÖZKAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MUSTAFA AKKAYA
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyal Bilimler ve Türkçe Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Aday öğretmenler = Candidate teachers ; Kavram yanılgısı = Misconception ; Sosyal bilgiler = Social studies ; Sosyal bilgiler dersi = Social studies course ; Sosyal bilgiler eğitimi = Social studies education ; Tarih = History ; Tarih bilinci = Historical consciousness ; Tarih eğitimi = History education ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
İletişimin en temel unsurlarından olan kavramlar, kimi zaman bireyler tarafından bilimsel anlamının dışında kullanılıp yanılgı içerebilmektedir. Bu kavram yanılgılarıyla hem gündelik hayatta hem de eğitim öğretim ortamında sıklıkla karşılaşılabilmektedir. Bu çalışma ile sosyal bilgiler 7. sınıf ders kitabında yer alan tarih disiplinine ait 19 adet kavram kullanılarak sosyal bilgiler dördüncü sınıf öğretmen adaylarının bu kavramlara yönelik yanılgı durumu ölçülmüştür. 
Bu çalışmada nicel araştırma desenlerinden tarama modeli kullanılmıştır. Çalışmanın evreni Ege Bölgesi'nde yer alan üç devlet üniversitesinde öğrenim gören dördüncü sınıf sosyal bilgiler öğretmen adaylarıdır. Veriler, 2018-2019 eğitim yılının bahar döneminde bu üniversitelerde derslere devam eden 108 adet öğrenciden toplanmıştır. Veriler toplanırken araştırmacı tarafından geliştirilen üç aşamalı teşhis testi (Tarih Kavramları Yanılgı Testi) kullanılmıştır. 19 adet kavramın her biri için kavram yanılgısı yoktur, kavram yanılgısı vardır, bilgi eksikliği vardır şeklinde kategorik sınıflandırma yapılmış ve öğrencilerin üç aşamalı sorulara verdiği yanıtların kombinasyonu MS Excel ve SPSS'te düzenlenmiştir. Böylece öğrencilerin kavram yanılgı durumları tespit edilerek üniversiteler arası karşılaştırma yapılmıştır. 
Araştırma sonucunda öğretmen adaylarının meslek yaşamlarında öğretecekleri kavramlara, bilimsel anlamda ne düzeyde sahip oldukları ortaya çıkarılmıştır. Buna göre en fazla yanılgıya sahip olunan kavramlar Kil Tablet, Ahilik, Pisagor'dur. 'Kavram yanılgısı yoktur' kategorisinde en yüksek orana sahip olunan kavramlar ise Lonca, Matbaa, Pusula, Rönesans'tır. Bununla birlikte en fazla bilgi eksikliğine sahip olunan kavramlar ise Vakıf, Kubbealtı ve İbn Sina olmuştur. Ayrıca üniversiteler arası kavram yanılgı durumu karşılaştırılmıştır. Bu sonuçlardan yola çıkarak gelecekte yapılabilecek çalışmalar için araştırmacılara önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
The concepts that are one of the most important elements of communication can sometimes be used by individuals outside their scientific meaning and contain misconceptions. These misconceptions are frequently encountered both in daily life and in education. In this study, misconceptions of social studies 4th grade teacher candidates were measured by using 19 concepts of history discipline in social studies 7th grade textbook.
In this study, survey model which is one of the quantitative research designs was used. The universe of the study is the 4th grade social studies teacher candidates studying at three public universities in the Aegean Region.  The data was collected from 108 students who attended classes in the spring semester of 2018-2019 academic year in these universities. The three-stage diagnostic test developed by the researcher (Tarih Kavramları Yanılgı Testi) was used for data collection. For each of the 19 concepts, there was a categorical classification of 'no misconceptions', 'misconceptions' and 'lack of knowledge'. And The combination of students' answers to the three-stage questions was arranged in MS Excel and SPSS. Thus, students' misconceptions were identified and compared between universities.
As the result of the research, it was found out to what extent the prospective teachers have the concepts they will teach in their professional lives in scientific sense. According to this, the most misconceptions of students were Kil tablet, Ahilik, Pisagor. Concepts with the highest rate in the 'no misconceptions' category were Lonca, Matbaa, Pusula, Rönesans. However, the concepts that students have the most lack of knowledge were Vakıf, Kubbealtı and İbn Sina. Additionally, misconceptions among universities were compared. Based on these results, suggestions were made to the researchers for future studies.