Araklı-Sürmene (Trabzon) arasındaki bölgenin jeolojik ve yapısal özellikleri (Kuzeydoğu Anadolu, Türkiye)
The geological and structural features of the region between Arakli and Sürmene (Trabzon), North Eastern Anatolia, Turkey
Yazar: BAŞAR ODACI
Danışman: DOÇ. DR. M. TEKİN YÜRÜR
Hacettepe Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Jeoloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Jeoloji Mühendisliği = Geological Engineering
Dizin: Doğu Karadeniz bölgesi = Eastern Black Sea region ; Jeoloji = Geology ; Kinematik analiz = Kinematic analysis ; Mesozoyik = Mesozoic ; Senozoyik = Cenozoic

Özet:
Bu çalışma ile Doğu Karadeniz Bölgesinde yer alan Trabzon iline bağlı Araklı ve Sürmene ilçeleri arasında kalan sahanın (Trabzon G44a1 ve Trabzon G44a4 paftaları) detaylı jeolojik haritasının yapılması ve yapısal unsurlarının belirlenmesi amaçlanmıştır.İnceleme alanı Doğu Pontidlerin Kuzey Zonu içinde kalmaktadır. Çalışma sahasında Mezozoyik ve Senozoyik yaşlı kaya birimleri görülmektedir. Volkanik, volkano-tortul kayaçlar ve tortul birimler yaygın olarak yüzeylenmektedir. İnceleme alanı Geç Kretase yaşlı bazik karakterli volkano-tortul istiften oluşan Çatak formasyonu ile başlamaktadır. Çatak formasyonunun üzerine uyumlu olarak gelen asidik karakterli lav ve piroklastik kayaçlardan oluşan Geç Kretase yaşlı Kızılkaya formasyonu gelmektedir. Kızılkaya formasyonun üzerine uyumlu olarak gelen bazik karakterli volkanik ve volkanoklastik kayaçlardan oluşan Geç Kretase yaşlı Çağlayan formasyonu ve onu takip eden asidik lav ve piroklastik kayaçlardan oluşan Geç Kretase yaşlı Çayırbağ formasyonu gelmektedir. Maastrihtiyen-Paleosen yaşlı türbiditik fasiyes çökellerinden oluşan Bakırköy formasyonu Çayırbağ formasyonunu uyumlu olarak örtmektedir. Eosen yaşlı bazik volkanik kayaç ve bunların piroklastiklerinden oluşan Kabaköy formasyonu, Bakırköy formasyonunu uyumsuz olarak üzerlemektedir. Çakıltaşı, kumtaşı ve konglomeralardan oluşan ve uyumsuzlukla gelen Miyosen-Pliyosen yaşlı Beşirli formasyonu, yine uyumsuzlukla Kabaköy formasyonunu üzerlemektedir. Kuvaterner yaşlı birimler çalışma sahasının en genç kayaç birimleridir.İnceleme alanında gözlemlenen antiklinal ve senklinal tipi kıvrımların kıvrım eksen doğrultuları K-G yönündedir. Çalışma sahasından gözlemlenen tansiyon ve makaslama çatlakları ile fay düzlemlerinden elde edilen kinematik veriler bölgenin Geç Kretase sonrasında genişlemeli bir tektonik rejim geçirmiş olduğuna işaret etmektedir.

Abstract:
This study aims to understand the structural geology characteristics of the area between Sürmene and Araklı towns, based on the preparation of two 1/25 000 scaled geological maps (Trabzon G44a1 and G44a4 sheets), in Trabzon, at North Eastern Anatolia, Turkey.The study area belongs to the northern zone of the eastern Pontides, one of the major orogenic zones of Turkey. It comprises Mesozoic and Cenozoic rock units with mainly volcanic, volcanoclastic and sedimentary rocks. The oldest rocks of the study area are the Upper Cretaceous volcano-sedimantery succession rocks of basic character (Çatak formation), comformably overlain by acidic lava and pyroclastics (Kızılkaya formation) of the same age. A similar series, a basic first (Çağlayan formation) followed by an acidic (Çayırbağ formation) volcanogenic successions conformably cover these rock units, themselves conformably overlain by turbiditic rocks of the Bakırköy formation, of Maestrichtian-Paleocene age. The first regional unconformity is at the base of the Eocene basic volcanic and pyroclastic rocks (Kabaköy formation). Detritic rocks of the Pliocene, represented by conglomerate and sandstones (Beşirli formation), and Quaternary, unconformably overlie the older rocks.A few open-type anticlinal and synclinal folds have ca. N-S trending fold axes. Kinematic data collected from tensional and shear fractures, and several listric fault zones suggest that the study area experienced extensional tectonic regime in the post-Late Cretaceous times in the region.