Kentsel yenilenme ve nostalji duygusu bağlamında kafelerde geçmişin temsili ve belleğin yeniden üretimi: Süleymaniye örneği
The reproduction of memory and the representation of the past in the cafes, in the context of the urban renewal and the sense of nostalgia: Example of Suleymaniye
Yazar: RUKİYE KAYA
Danışman: PROF. DR. YÜCEL BULUT
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Sanat Tarihi = Art History ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Bellek = Memory ; Kentsel dönüşüm = Urban transformation ; Kentsel yenileme = Urban redevelopment ; Kentsel yerleşim = Urban settlements ; Mekan temsilleri = Representations of space ; Mimari temsil = Architectural representation ; Nostalji = Nostalgia ; Restorasyon = Restoration ; Süleymaniye Camii = Süleymaniye Mosque ; Süleymaniye Külliyesi = Süleymaniye Complex

Özet:
İstanbul ve diğer kentsel dönüşüm geçirmekte olan kentler bir yandan 'yeni' ve 'modern' binaların yükseldiği, bir yandan da 'eski' ve 'geleneksel' mekânların restore edilmesi suretiyle ihya edildiği yerler haline gelmektedir. Böyle yerlerde mikro tarihi mekânların artışıyla kentsel yenilenme arasında varoluşsal bir ilişki vardır. Bu çalışma, son yıllarda restore edilerek ya da yeniden tasarlanarak kafe olarak kullanılan mikro tarihi mekânlar üzerinden bu ilişkiyi incelemeyi amaçlamaktadır. Bu amaca yönelik olarak, eski ve geleneksel yapıların çokça bulunduğu ve kafe olarak kullanıldığı, hali hazırda bir yenilenme sürecinde olan Süleymaniye Bölgesi'nde iki aşamalı bir alan çalışması yapılmıştır. Alan çalışması ilk aşamada esnaf ve hane halkı ile ikinci aşamada kafelerin işletmeci ve müşterileri ile nitel araştırma yöntemlerinden katılımcı olmayan gözlem, derinlemesine görüşme ve söylem analizi teknikleriyle yürütülmüştür. 
Alan araştırması sonucunda, geçmişin nostaljik bir biçimde temsil edildiği kafelerin, kent yaşamının bir ürünü oldukları ve her ne kadar geçmişin güzel günlerine atfen tasarlanmış olsalar da esas olarak kentsel yenilenme ile yaşanan değişimlere vurgu yaptıkları saptanmıştır. Bu açıdan nostaljik mekânların kentsel yenilenme sürecine bir direniş değil aksine yenilenme sürecinin bir parçası oldukları tespit edilmiştir.

Abstract:
Istanbul and other cities taking urban transformation become places where both neoteric buildings are rising and ancient places are restored aiming to be life. There is an existential relation between rising historical buildings and urban renewal in this place. This study, the relationship between urban renewal and nostalgia is aimed to investigate on micro-historical buildings such as recently restored or redesigned cafes on the area of Suleymaniye, where there are lots of ancient and traditional buildings and these places are used as cafes also continuity. The two stages of fieldwork are carried out on tradesmen and residence of the Suleymaniye and cafe owners and customers by using qualitative research methods such as non-participant observation, semi-structured interview, and discourse analysis, respectively. 
As a result of fieldwork, the cafes where the past is represented in a nostalgic way are a product of urban life and they emphasize the changes that are mainly due to urban renewal, although they are designed to be remembered to the beautiful days of the past. It has been found that nostalgic spaces are not a resistance, but rather a part of the urban renewal process.