Eroziv dentine uygulanan farklı metriksmetalloproteinazinhibitörlerinin adeziv reçine simanların bağlanma dayanımına olan etkilerinin değerlendirilmesi
Evaluation of the effects of different matrix metalloproteinase inhibitors applied to erosive dentin on the bond strength of adhesive resin cements
Yazar: HANNANEH MEFTAHPOUR
Danışman: PROF. DR. HANDE ŞAR SANCAKLI
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Restoratif Diş Tedavisi Ana Bilim Dalı
Derece: Diş Hekimliği Uzmanlık, 2024
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry

Özet:
Günümüzde diş sert dokularına bağlanma özellikle mine dokusunda oldukça yüksek değerler ile gerçekleşmesine rağmen, dentin dokusundaki farklı yapısal ve edinsel özellikler nedeniyle gözlenen adeziv performans farklılıkları in vitro ve in vivo klinik çalışmalarla detaylı olarak değerlendirilmektedir. 
Dentin dokusundaki bölgesel farklılıklar, fizyolojik ve patolojik değişiklikler (çürükten etkilenmiş, sklerotik, travma ve/veya aşınmaya bağlı nedenler) dentin adezyonunu dinamik, fizikokimyasal ve degradodinamik açıdan etkileyebilmektedir. Dental erozyon, diş sert dokularında bakteri nedenli olmayan asitlerin neden olduğu çürüksüz madde kayıplarıdır. Dentin erozyonu dentin dokusunun inorganik ve organik yapısında birtakım değişiklikler meydana getirmesinden dolayı, adezyon açısından çeşitli zorlukları beraberinde getirmektedir. 
    Dental erozyonda özellikle mine dokusunun aşınması sonrası açığa çıkan ve organik içeriği çok daha fazla olan dentin dokusuna gelen asit atakları sonucunda, dokunun organik matriksi çözünmekte, geçirgenliği artmakta ve dentin kollajenleri savunmasız kalacak şekilde açığa çıkmaktadır. Bu süreçte dokunun en büyük savunma aracını kolajen matriksi oluşturmakta, bu matriks eroziv demineralizasyon hızını azaltmaktadır. Ancak dentin içerisinde bulunan matriksmetalloproteinaz enzimleri(MMP) ortamın asiditesinin artması ile birlikte aktive olmakta ve kolajen matriksi çözmeye çalışmaktadır. Gerek doku kaybını hızlandıran gerekse de adeziv bağlanmayı zayıflatan bu durumu önleyebilmek için adeziv uygulamalar öncesinde eroziv dentinde birtakım yüzey hazırlıkları yapılması önerilmektedir. Son zamanlarda MMP enzimlerinin yıkıcı etkilerini azaltmak için birtakım enzim inhibitörlerinden faydalanılmaya başlanmıştır. Bu amaçla en sık kullanılan ajan %2'lik klorheksidin diglukonattır(CHX). MMP enzimlerini şelasyon uygulayarak engellediği bildirilen CHX' in daha stabil bir hibrit tabakası oluşturarak bağlanma dayanımını olumlu  yönde etkileyebileceği bildirilmiştir. CHX' in anti-MMP mekanizmasından farklı olarak, çapraz bağlayıcı özelliği ile dentinin kolajen matriksini güçlendiren bir başka inhibitör ise proantosiyanidindir(PAA). PAA' nın yüzey hazırlığı uygulanmayan eroziv dentine göre bağlanma dayanımını arttırdığı saptanmıştır. Direkt ve indirekt restorasyonlar öncesinde, eroziv dentin dokusunun adeziv protokole uygun olarak hazırlanması, daha yüksek bağlanma değerleri elde edilmesini sağlayacaktır. Günümüzde indirekt restorasyonların simantasyonunda sıklıkla kullanılan self-adezivlerin MMP inhibitörleri uygulanmış dentin dokusuna olan bağlanma değerleri bu tez çalışmasında araştırılacaktır.
Anahtar Kelimeler: Eroziv dentin, Matriksmetalloproteinaz inhibitörleri, Adeziv reçine siman

Abstract:
Today, although bonding to dental hard tissues occurs with very high values, especially in enamel tissue, the differences in adhesive performance observed due to different structural and acquired properties in dentin tissue have been the subject of many in vitro and in vivo clinical studies. Regional differences in dentin tissue, physiological changes and pathological processes (caused by caries, trauma and/or abrasion) can affect dentin adhesion dynamically, physicochemically and degradodynamically. Since dentin erosion causes some changes in the inorganic and organic structure of the dentin tissue, it also brings various difficulties in terms of adhesion.
In dental erosion, as a result of acid attacks on dentin tissue, which is especially exposed after the erosion of the enamel tissue and has a much higher organic content, the organic matrix of the tissue dissolves, its permeability increases and dentin collagen is exposed in a way that remains vulnerable. In this process, the biggest defense tool of the tissue is the collagen matrix, which reduces the rate of erosive demineralization. However, the matrix metalloproteinase enzymes (MMP) already present in the dentin are activated with the increase in the acidity of the environment and try to dissolve the collagen matrix. In order to prevent this situation, which both accelerates tissue loss and weakens adhesive bonding, some surface preparations must be made on erosive dentin before adhesive applications. Recently, some enzyme inhibitors have been used to reduce the destructive effects of MMP enzymes. The most commonly used agent for this purpose is 2% Klorheksidin digluconate (CHX). CHX, which has been reported to inhibit MMP enzymes by chelation, It has been reported that by forming a more stable hybrid layer, it creates bond strength similar to healthy teeth. Unlike the anti-MMP mechanism of CHX, another inhibitor that strengthens the collagen matrix of dentin with its cross-linking feature is proanthocyanidin (PAA). It has been found that PAA increases the bond strength much more than erosive dentin without surface preparation. Therefore, preparing the existing erosive dentin tissue for adhesion techniques before the construction of both direct and indirect restorations will provide higher bonding values. The bonding values of self-adhesives, which are frequently used in the cementation of indirect restorations, to dentin tissue with MMP inhibitors will be investigated in this thesis.

Keywords:  Erosive dentin, Matrixmetalloproteinase inhibitors, Adhesive resin cement