Ulusal güvenliğin ekonomi politiği: 1990 sonrası dönemde Türkiye'de savunma sanayi üzerine bir inceleme
Political economy of the national security: A survey on defence industry of Turkey after 1990
Yazar: AHMET İNCEGÜL
Danışman: DOÇ. DR. FİKRET BİRDİŞLİ
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Savunma ve Savunma Teknolojileri = Defense and Defense Technologies ; Siyasal Bilimler = Political Science ; Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Ekonomi politikaları = Economic policies ; Güvenlik = Security ; Güvenlik politikaları = Security policies ; Küreselleşme = Globalization ; Liberalizm = Liberalism ; Merkantilizm = Mercantilism ; Milli güvenlik politikası = National security policy ; Realizm = Realism ; Savunma endüstrisi = Defence industry ; Türk savunma endüstrisi = Turkish defense industry

Özet:
Ulusal güvenlik politikaları devletlerin var oluş gayeleri ile ilişkilendirilmiş çıkarlar ve bu çıkarlara yönelik algılanan tehditler bağlamında belirlenmiş üst düzey politikalardır (High Politic). Akademik alanda yapılan güvenlik çalışmalarında her ne kadar güvenlik olgusu geniş bir perspektifte tanımlanmakta ve farklı yaklaşımlar referans alınarak açıklansa da "ulusal güvenlik" kavramı realizmle ilişkilidir. Bu nedenle jeopolitik, jeostrateji, askeri önlemler ve istihbarat faaliyetleri ulusal güvenlik politikalarının vaz geçilmez unsurları olarak öne çıkmaktadır. Son zamanlarda küreselleşme, post-modernizm ve sosyal demokrasi gibi olgu ve uygulamalar ulusal güvenlik politikalarına farklı açılardan derinlik kazandırmış, bu nedenle sosyal, ekonomik hatta kültür ve çevre ile konular da kendilerine ulusal güvenlik politikalarında yer bulsa da konunun realist karakteri değişmemektedir. Ulusal güvenlik politikaları niteliği itibariyle güce dayalıdır. Güç ise askeri olduğu kadar ekonomi ve sosyo-politik kapasite ile de ilintilidir. Realizmin ekonomi politikalarına yansıması ise merkantilizm ve otarşidir. Ekonomi politik devlet-piyasa ve birey ilişkilerini incelediğinden ulusal güvenlik politikaları ile ekonomi politiğin esişim alanında savunma sanayi yer alır. Savunma sanayi devletin güvenlik talepleriyle sermayenin kar taleplerinin buluştuğu bir alanı oluşturur. Savunmanın devlet tekelinde ve yüksek maliyetli bir iş olması savunma sanayisini de son derece kritik ve stratejik kılar. Çünkü devletin kendini savunmak için güç kullanma tekelini elinde bulundurması onun egemenlik hakları ile ilgilidir. Bu nedenle uzun yıllar boyunca savunma sanayisi de devletin faaliyet alanlarından bir olarak görülmüştür. Fakat liberal ve neoliberal politikaların giderek yaygınlaşması stratejik önemi nedeniyle oldukça pahalı ve bir o kadar da karlı bir alan olan savunma sanayisine özel sermayenin de ilgi göstermesine neden olmuştur. Bu çalışma öncelikle liberal ekonomi politikaları içinde savunma sanayi özelinde devlet-piyasa ilişkisini incelemeyi amaçlamaktadır. İkinci olarak bir devletin savunma sanayisinin niteliğinin devletin egemenliğini hangi yönde etkilediği ve bunun ulusal güvenlik politikalarına nasıl yansıdığı veya ulusal güvenlik politikalarını nasıl etkilediği Türkiye özelinde incelenecektir.

Anahtar Sözcükler: Güvenlik, Küreselleşme, Realizm, Liberalizm, Merkantilizm Ulusal Güvenlik ve Uluslararası Politik Ekonomi, Savunma Sanayi

Abstract:
National security policies are high-level policies in the context of the interests associated with states' existence goals and perceived threats to these interests. Although the security phenomenon is defined in a wide perspective and explained with different approaches, the concept of national security is related to realism. For this reason, geopolitical, geostrategy, military measures and intelligence activities stand out as indispensable elements of national security policies. Recently, the facts and practices of globalization, post-modernism and social democracy have brought depth to different aspects of national security policies, so even though social, economic and cultural and environmental issues are included in national security policies, the realist character of the subject did not change. National security policies are based on power in nature. Power is related to millitary as well as economy and socio-political capacity. Reflection of realism on economic policies is mercantilism and autarchy. Becuase it examines state, market and individual relations, the defense industry is at the intersection of national security policies and political economy. The defense industry forms an area where the demands of security of the state and the demands of capital meet. Defense is a state monopoly and a costly business. This makes the defense industry extremely critical and strategic. The monopoly state has on the use of force to defend itself is related to its sovereign rights. For this reason, the defense industry has been seen as one of the activity areas of the state for many years. However, the increasing popularity of liberal and neoliberal policies has led to the interest of private capital in the defense industry which is a very expensive and profitable area due to its strategic importance. This study fırstly aims to examine the relationship between the state and the market in the defence industry. Secondly, it examines how the quality of a state's defence industry is reflected to the sovereignty or national security policies of the state in context of Turkey's national security policy.

Key Words: Security, Globalization, Realism, Liberalism, Mercantilism, National Security, International Political Economy, Defence Industry