Silahlı çatışma hukuku perspektifinden otonom silah sistemleri
Autonomuos weapon systems from the law of armed conflict perspective
Yazar: HAKAN CANDAR
Danışman: DOÇ. DR. SELCEN ERDAL
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı / Kamu Hukuku Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Hukuk = Law ; Kamu Yönetimi = Public Administration
Dizin: Kamu hukuku = Public law ; Otonom silah sistemleri = Autonomous weapon systems ; Silahlar = Guns ; Silahlı çatışma = Armed conflicts ; Silahlı çatışmalar hukuku = Law of Armed Conflicts ; Çatışma = Conflict

Özet:
Silahlı Çatışma Hukuku, uluslararası hukukun silahlı çatışmalar başladıktan sonra 
uygulanmaya başlayan, konusu silahlı çatışmanın başlama sebebi ve tarafların haklı veya 
haksızlığı olmayan dalıdır. Otonom silah sistemleri ise; çeşitli seviyelerde otonomi sahibi 
olabilen, tam otonom sistemlerde kendi hedeflerini belirleme, arama ve bu hedeflere karşı 
kuvvet kullanma kararını insan müdahalesi olmaksızın otonom olarak verebilecek seviyede 
gelişmiş silah sistemleridir. Bu sistemlerdeki insan müdahalesinin varlığı ve/veya ölçüsü, 
Silahlı Çatışma Hukukunun temel prensiplerine uyumları konusunda yeni sınamalar ortaya 
çıkarmaktadır. Öldürme kararının insanlardan makinelere devri ile birlikte makinelerin askeri 
gereklilik, orantılılık, ayırt etme, gereksiz acı vermeme ve önlem alma şeklindeki prensiplere 
uyumu yanında otonom silah sistemlerinin kullanılmasıyla bir hukuk ihlali veya suç ortaya 
çıktığında kimlerin sorumlu tutulabileceği konusu, insani, hukuki ve ahlaki alanlarda yeni 
soruları gündeme getirmektedir. Bu silah sistemleri ile ilgili mevcut hukuk düzeninin yeterli 
olduğu fikrini savunanlar ile bu silah sistemlerinin yasaklanmalarının makul ve mümkün 
olmadığı fikrini savunanlar yanında, bu sistemlerin kullanımının yeni uluslararası hukuk 
kuralları ile düzenlenmesi gerektiği düşüncesini savunanlar ve bu sistemlerin hiçbir zaman 
gerekli nitelikleri haiz olamayacaklarını gerekçe göstererek acil ve tümden yasaklanmaları 
gerektiği düşüncesini savunanlar bulunmaktadır.

Anahtar Kelimeler: Silahlı Çatışma Hukuku, Otonom Silah Sistemleri, Öldürme Kararının 
Makinelere Devri, Anlamlı İnsan Kontrolü, Sorumlu Tutulabilme Boşluğu

Abstract:
The law of armed conflict is the branch of international law that is applied once the armed 
conflicts begin and do not not discuss the reason and the rightfulness of the sides of the armed 
conflict. Autonomous weapon systems are the weapon systems which can have different levels 
of autonomy and the full autonomus ones are developed as to be able of detect, find and engage 
their targets. Existence and/or the amount of human judgemet in these systems creates new 
challenges about their conformity to the principles of the law of armed conflict. With the shift 
of killing decision from human to machines, their conformity to the law of armed conflict 
principles military necessity, proportionality, distinction, unnecessary suffering and the 
precautions and the acoountability problems after their misuse resulting in breaches and crimes 
bring out new humanely, law and moral questions as well. There are supporters of the the 
opinion that current status of law is sufficient for the use of autonomous weapon systems and 
supporters of the opinion that banning these systems is unreasonable and impossible. There are 
also supporters of the opinion that using them should be regulated by new international law and 
opinion that total and urgent ban of them is needed asserting these systems will never be able 
to have desired qualities.

Key Words: The Law of Armed Conflict, Autonomous Weapon Systems, Delegating Kill decisions to Machines, Meaningful Human Control, Responsibility Gap