İleri yetişkinler için geliştirilen Psikolojik Sağlamlık Ölçeği'nin Türkçeye uyarlanması: Geçerlik ve güvenirlik çalışması
Adaptation of the Psychological Resilience Scale for older adults into Turkish: A study of validity and reliability
Yazar: ZEYNEP SERAY AKYOL
Danışman: PROF. DR. DİLEK ÖZEN
Altınbaş Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Geriatri = Geriatrics ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Gelişim psikolojisi = Development psychology ; Klinik psikoloji = Clinical psychology

Özet:
Bu çalışmanın amacı, İleri Yetişkinler için Psikolojik Sağlamlık Ölçeği'nin Türkçe geçerlik ve güvenirliğini incelemektir. Yang-Tzu Li ve Yvonne Su Yong Ow (2021) tarafından geliştirilen ölçek, 4 faktörlü olarak geliştirilmiş olup, 15 maddeden oluşmaktadır. İleri yetişkinler için geliştirilen Psikolojik Sağlamlık Ölçeği'ni (İYPSÖ) test etmek için Türkçeye daha önceden çevrilmiş ve geçerlik güvenilirliğine bakılmış olan Yetişkinler için Psikolojik Dayanıklılık Ölçeği (YPDÖ), Kısa Psikolojik Sağlamlık Ölçeği (KPSÖ) ve Yaşam Doyumu Ölçeği (YDÖ) kullanılmıştır. Ölçek Türkiye'de yaşayan 60 ve 97 yaşları arasında 337 kişiye uygulanmıştır. Araştırmada İYPSÖ'nün geçerliği için dil, yapı, ayırt edici ve yakınsak geçerliği incelenmiştir. Geçerlik analizi sonuçlarına göre 4 faktörlü olarak hesaplanan ölçeğin toplam varyansın %69.04'ünü açıkladığı bulunmuştur. Bu sonuç ilgili yapının iyi ölçüldüğünün bir göstergesi olarak görülmektedir. Doğrulayıcı faktör analizi yapıldığında sonuçlar CMIN/df: 3.10, NFI:0.90, CFI:0.93, IFI:0.93 TLI:0.90, RMSEA:0.08 şeklinde olduğu görülmüştür. Buna bağlı olarak modelin uyum değerlerinin herhangi bir değişikliğe ihtiyaç olmadan kabul edilebilir ve iyi düzeyde olduğu göstermektedir. Ölçeğin toplam Cronbach's Alpha güvenirlik katsayısı α=0.88 olarak bulunmuştur ve alt boyut Cronbach's Alfa katsayıları 0.69 ile 0.89 arasında değişmektedir. Elde edilen sonuç İYPSÖ'nün alt boyutları da dahil olmak üzere güvenilir bir ölçme aracı olduğunu göstermektedir. Spearman-Brown değeri .63, Guttman değeri ise .62'dir. Bu sonuç testin güvenilir olduğunu göstermektedir. Pearson Korelasyon Analizine göre ölçeğin diğer ölçeklerle arasında pozitif ve anlamlı (p<0.05) bir ilişkisi olduğu gözlenmiştir. Bu durum ölçeğin yakınsak geçerliğinin yüksek olduğu anlamına gelmektedir. Sonuç olarak çeviri ve uyarlama çalışması yapılan ölçeğin analizler sonucunda ileri yetişkinler için psikolojik sağlamlığı ölçmede güvenilir ve geçerli bir ölçme aracı olduğu ve Türkçe alan araştırmalarında kullanılabileceği görülmüştür. Bu çalışmanın sonucunda elde edilen ölçeğin, toplumun yaşlandığı ve Türkiye'de daha önce ileri yetişkinler için tasarlanmış ya da çevrilmiş bir psikolojik sağlamlık ölçeği bulunmaması noktalarından hareketle, yaşlanma ve yaşlılık alanında yapılacak ileriki araştırmalarda literatüre anlamlı katkı sağlayacak nitelikte olacağını düşündürmektedir.

Abstract:
The main purpose of the dissertation is to examine the validity and reliability of the Psychological Resilience Scale for Older Adults in Turkish. The scale developed by Yang-Tzu Li and Yvonne Su Yong Ow (2021) was developed with 4 factors and consists of 15 items. To test the Psychological Resilience Scale which was developed for older adults (PRSOA), the Psychological Resilience Scale for Adults (PRSA), Brief Psychological Resilience Scale (BPRS) and Life Satisfaction Scale (LSS), which were previously translated into Turkish and whose validity and reliability were checked, were used. The scale was applied to 337 people between the ages of 60 and 97 living in Turkey. In the study, language, structure, discriminant and convergent validity of the PRSOA were examined for its validity. According to the validity analysis results, it was found that the scale calculated with 4 factors explained 69.04% of the total variance. This result is seen as an indication that the relevant construct is measured well. When confirmatory factor analysis was performed, the results were found to be CMIN/df: 3.10, NFI: 0.90, CFI: 0.93, IFI: 0.93, TLI: 0.90, RMSEA: 0.08. Accordingly, it shows that the fit values of the model are at an acceptable and good level without the need for any changes. The total Cronbach's Alpha reliability coefficient of the scale was found to be α=0.88, and the subscale Cronbach's Alpha coefficients ranged between 0.69 and 0.89. The result obtained shows that PRSOA is a reliable measurement tool, including its sub-dimensions. The Spearman-Brown value is .63 and the Guttman value is .62. This result shows that the test is reliable. According to Pearson Correlation Analysis, it was observed that the scale had a positive and significant (p<0.05) relationship with other scales. This means that the convergent validity of the scale is high. As a result, the scale, for which translation and adaptation studies were carried out, was found to be a reliable and valid measurement tool for measuring psychological resilience in older adults and can be used in Turkish field research. It is thought that the scale obtained as a result of this study will make a significant contribution to the literature in future research in the field of aging and gerontology, considering that the society is aging and there is no psychological resilience scale designed or translated for older adults in Turkey.