Obezite tedavisinde farklı diyet modellerinin ağırlık kaybındaki etkilerinin meta analizi ile incelenmesi
Investigation of the effects of different diet models on weight loss in obesity treatment using meta-analysis
Yazar: NİLŞAH YILDIRIM KARAKURT
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ DUYGU AYDIN HAKLI ; DOÇ. DR. HANDE ÖNGÜN YILMAZ
İstanbul Okan Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics

Özet:
Obezite tüm dünyada hızla artmakta olan önemli bir halk sağlığı sorunudur. Obezitenin yarattığı yüksek morbidite ve mortalite riski nedeniyle tedavide ve önlemede uygulanan yöntemlerin geliştirilmesi hem bireysel hem de toplumsal sağlık adına büyük önem taşımaktadır. Bu çalışmanın amacı, obezite tedavisinde farklı diyet modellerinin ağırlık kaybındaki etkilerinin incelenmesi olarak belirlenmiştir. Çalışma, Ocak 2012-Ağustos 2022 tarihleri arasında yapılmış ve İngilizce olarak yayınlanmış olan araştırmaların; Web Of Science (WoS), Science Direct ve Pubmed veri tabanlarının kapsamlı ve sistematik olarak taramasıyla yapılmıştır. Meta analizi çalışmasında sürecin daha sistematik olarak ilerlemesi için PRISMA 2020 protokolünden yararlanılmıştır. Literatür çalışması sonrasında incelenen 508 (WoS: 131, Pubmed: 336, Science Direct: 41) randomize kontrollü çalışmanın 5'i meta analiz şartlarına uygun bulunup çalışma kapsamına alınmıştır. Verilerin analiz edilmesinde Jamovi (2.4.11) paket programı kullanılmıştır. Etki büyüklüğünün belirlenmesinde I2 hesaplanmış ve heterojenite analizine göre Rastgele Etkiler Modeli kullanılmıştır. Yayın yanlılığını için Funnel Plot (huni grafiği), Begg ve Mazumdar Sıra Korelasyonu ile Kendall's tau ve Egger Regresyon analizleri kullanılmıştır. Meta analize dâhil edilen çalışmaların, I2 istatistiği 39,49 olarak belirlenmiş ve çalışmaların "orta düzeyde heterojenlik" gösterdiği belirlenmiştir. Bu nedenle genel etki büyüklüğünün hesaplanmasında rastgele etkiler modeli kullanılmıştır. Genel etki büyüklüğü 0,146 olduğu saptanmış (p<0,001) ve ortalama sonucun sıfırdan önemli ölçüde farklılık göstermediği belirlenmiştir (z = 0,925 p=0,355). Sonuç olarak yapılan meta analiz neticesinde, obezite tedavisinde kullanılan farklı diyet modellerinin ağırlık kaybına ilişkin çalışmaların etki büyüklükleri arasında fark saptanmamıştır. Obezite ile ağırlık kaybını inceleyen daha fazla sayıda çalışmaların yapılması, örneklem sayısının daha fazla olacağı, çok merkezli çalışmaların yapılması önerilmektedir.
Anahtar Kelimeler: Obezite, Ağırlık kaybı, Meta analiz, Obezite tedavisi, Diyet modelleri

Abstract:
Obesity is an important public health problem that is rapidly increasing all over the world. Due to the high morbidity and mortality risk caused by obesity, the development of treatment and prevention methods is of great importance for both individual and social health. The aim of this study was to examine the effects of different diet models on weight loss in the treatment of obesity. The study was conducted between January 2012 and August 2022 and published in English; It was conducted through a comprehensive and systematic search of Web Of Science (WoS), Science Direct and Pubmed databases. In the meta-analysis study, the PRISMA 2020 protocol was used to progress the process more systematically. After the literature study, 5 of the 508 (WoS: 131, Pubmed: 336, Science Direct: 41) randomized controlled studies were found to meet the meta-analysis conditions and were included in the study. Jamovi (2.4.11) package program was used to analyze the data. In determining the effect size, I2 was calculated and the Random Effects Model was used according to heterogeneity analysis. Funnel Plot, Begg and Mazumdar Rank Correlation, and Kendall's tau and Egger Regression analyzes were used to detect publication bias. The I2 statistic of the studies included in the meta-analysis was determined as 39.49 and it was determined that the studies showed "moderate heterogeneity". For this reason, the random effects model was used to calculate the overall effect size. The overall effect size was found to be 0.146 (p<0.001) and the average result was not significantly different from zero (z = 0.925 p=0.355). As a result, as a result of the meta-analysis, no difference was found between the effect sizes of studies on weight loss of different diet models used in obesity treatment. It is recommended to conduct more studies examining obesity and weight loss, and to conduct multi-center studies with a larger sample size.
Keywords: Obesity, Weight loss, Meta-analysis, Obesity Treatment, diet models