Öğretmen ve veli görüşlerine göre ilkokul öğrencilerinin merhamet değerine sahip olma düzeylerinin incelenmesi
Investigation of the compassion value level of primary school students based on the opinions of teachers and parents
Yazar: SÜHEYBE KARATAŞ
Danışman: PROF. DR. RÜŞTÜ YEŞİL
Sakarya Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Sınıf Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırmada ilkokul öğrencilerinin merhamet değerine sahip olma düzeylerine ilişkin öğretmenleri ve velilerin değerlendirmelerini belirlemek amaçlanmıştır. Araştırma betimsel ve nicel bir çalışma özelliği taşımaktadır. Araştırmada tarama modeli kullanılmıştır. 2021-2022 eğitim ve öğretim yılında Şanlıurfa ili merkez ilçede bulunan devlet ilkokullarında görevli sınıf öğretmenleri ve bu okullarda çocukları öğrenim gören öğrenci velileri, araştırmanın çalışma evrenini oluşturmaktadır. Araştırmada amaçlı örnekleme tekniği kullanılarak örneklem grup belirleme yoluna gidilmiştir. 161'i kadın ve 139'u erkek olmak üzere toplam 300 sınıf öğretmeni ve 6 devlet okulunda çocuğu öğrenim gören 186'sı kadın ve 122'si erkek olmak üzere toplam 308 veli, araştırmanın örneklem grubunu oluşturmuştur. Araştırmada veriler, Kişisel Bilgi Formu ve Merhamet Düzeyi Belirleme Ölçeği (MDBÖ) ile toplanmıştır. MDBÖ, araştırmacı tarafından geçerlik ve güvenirlik analizleri yapılarak geliştirilmiş tek faktörlü 34 maddelik bir ölçektir. Toplanan veriler SPSS 25.0 programı ile çözümlenmiştir. Verilerin analizinde aritmetik ortalama (x), standart sapma (SS), bağımsız örneklem t- testi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA), korelasyon ve Scheffe testi analizleri kullanılmıştır. Araştırmanın verilerinden elde edilen bulgulara göre sınıf öğretmenleri ve veliler ilkokul öğrencilerinin merhamet düzeylerini "iyi" olarak değerlendirilmiştir. Öğretmen ve veli değerlendirmeleri arasında anlamlı bir fark gözlenmemiştir. Mesleki kıdem yılı ve idarecilik yapma durumu değişkenlerine göre öğretmenlerin değerlendirmeleri anlamlı düzeyde farklılaşmamaktadır. Buna karşılık erkek öğretmenler kadınlara göre; sınıf öğretmenliği branşındakiler diğerlerine göre ve değer eğitimi konulu eğitim alanlar almayanlara göre öğrencilerin merhamet düzeylerini anlamlı bir farkla daha olumlu değerlendirmişlerdir. Öğretmenlerin mesleki kıdemleri ile değerlendirmeleri arasında anlamlı ve negatif bir ilişki bulunurken eğitim verdikleri sınıf düzeyleri ile anlamlı bir ilişki bulunmamaktadır. Velilerin çocuklarının merhamet düzeyleri üzerinde yaptıkları değerlendirmeler ise cinsiyetlerine, çocuklarının sınıf düzeylerine, eğitim durumlarına ve mesleklerine göre anlamlı düzeyde farklılaşmazken çocuk sayılarına göre anlamlı düzeyde farklılaştığı gözlenmiştir. Tek çocuklu velilerin değerlendirmeleri daha olumludur. Diğer taraftan çocuk sayıları ile veli değerlendirmeleri arasında anlamlı ve negatif bir ilişki bulunmuştur. Bu sonuçlar alanyazın eşliğinde tartışılarak önerilerde bulunulmuştur. Bu kapsamda ilkokul öğrencilerinin merhamet değerine sahip olma düzeyi ile ilgili alan yazındaki çalışmalarının kısıtlı olduğu görülmüştür. Bu konuda farklı örneklem gruplar da dikkate alınarak yeni araştırmalara ihtiyaç bulunmaktadır. Öğretmenlerin genel olarak değer eğitimi, özelde ise merhamet eğitimi konusunda daha yeterli yetiştirilebilmeleri için hizmet öncesi ve hizmet içi eğitim çalışmaları yapılmalı; bu konuda öğretmenlerin motivasyon düzeyi de artırılmalıdır.

Abstract:
The objective of the study is to determine the level of primary school students' compassion value by their teachers and parents. The study has the characteristics of a descriptive and quantitative study. In this research, survey model was used. The population of the study consists of class teachers working in public primary schools in the central district of Şanlıurfa province in the 2021-2022 academic year and parents of the students whose children are studying in these schools. Purposive sampling method was used in the research, sampling was performed by group determination. A total of 300 classroom teachers (161 female and 139 male) and a total of 308 parents (186 female and 122 male) whose children are studying in 6 different public schools comprised the sample group of the study. The research data were collected with Personal Information Form and Compassion Level Determination Scale Form (CLDS). CLDS form, developed by the researcher after validity and reliability analysis were performed, is a single-factor and has 34-items. The collected data were analyzed using SPSS 25.0. Arithmetic mean (x), standard deviation (sd), independent sample t-test, one-way variance analysis (ANOVA), correlation, and Scheffe test analyzes were used to evaluate the data. According to the findings obtained from the research data, classroom teachers and parents evaluated the compassion levels of primary school students as "good". No significant correlation was observed between teacher and parent evaluations. In addition, it was observed that the teachers' evaluations do not differ significantly based on their administrative status. On the other hand, male teachers compared to females, primary school teachers compared to other braches teachers, people who received training about "Values education" compared to not receive the training, evaluated students' compassion levels more positively with significant correlation. There is a significant and negative relationship between teachers professional seniority and their evaluations. However, there is no meaningful relationship according to the grade levels they teach. It was observed that the evaluations made by the parents about their children's compassion levels did not differ significantly according to their gender, their children's grade level, educational status and profession, but significant negative relationship was observed based on number of children. The evaluations of parents who has only one child are more positive. These results were discussed in the light of the literature and suggestions were made. In this context, it was observed that the studies about primary school students' compassion level was limited in the literature. There is a need for more research about the article considering different sample groups. Necessary steps should be taken to train teachers more adequately about value education in general and compassion education in particular before their professional life and during their professional life. In this regard, the motivation level of teachers should be increased. People who received training on values education are more positive than those who did not receive the training.