Mısır'da Müslüman Kardeşler örgütü: Dünü, bugünü ve ideolojisi
The past, present and ideology of the society of Muslim Brotherhood in Egypt
Yazar: HALİL İBRAHİM CANBEGİ
Danışman: PROF. DR. ÜMİT ÖZDAĞ
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı / Siyaset ve Sosyal Bilimler Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science ; Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Arap Baharı = The Arab Spring ; Demokrasi = Democracy ; Müslüman Kardeşler = Muslim Brotherhood ; Mısır = Egypt ; İdeoloji = Ideology ; İslamcı akımlar = Islamist currents ; İslami hareketler = Islamic movements ; İslami ideoloji = Islamic ideology

Özet:
11 Eylül hadisesi sonrasında değişen A.B.D. politikaları, uzun yıllar boyunca otokrasiyle yönetilmekten muzdarip olan Orta Doğu ülkelerinde halk hareketlerini tetiklemiştir. İcra edilen kitlesel eylemler, köklü sosyal gruplar ve gelişen iletişim ağları sayesinde bu ülkelerde demokratik dönüşümün yaşanmasına zemin hazırlamıştır. 'Arap Baharı' adı verilen bu sürecin kazananları arasında yer alan ve Mısır'da iktidar olmayı başaran sosyal gruplardan  'Müslüman Kardeşler Cemiyeti' tezin ana öğesidir.	
Tezin amacı; Mısır'da İslam tandanslı bir hayır derneği olarak kurulan Müslüman Kardeşler Cemiyeti'nin ideolojik ve politik gelişimini, Mısır siyasi tarihi paralelinde ele alarak analiz etmektir. Tezde, Cemiyet'in neden ve nasıl ortaya çıktığı ve günümüze kadar hangi siyasi ve ideolojik kimlikleri benimsediği incelenmiştir. Kadim Mısır'dan günümüze kadar yaşanan siyasi gelişmeler ışığında 'Mısır politik kültürü' betimlenmiş ve 'İslami düşünce' nin çeşitlenmesi ekseninde Cemiyet'in kuruluşu, gelişimi ve mevcut durumu ele alınmıştır. Bu amaçla Türkçe, Arapça ve İngilizce literatür taranmış, güncel gelişmelere yer verilmiştir.
Tezde, 'İslam modernizmi' akımından beslenen ve 'kökenci İslam' anlayışını müteakiben 'radikal İslam' düşüncesine kayan Cemiyet'in, ideolojik açıdan son olarak 'ılımlı İslam' biçiminde nitelenen pozisyonda durduğu; İslami yönetim taleplerinin yerini demokratik yönetim söylemlerinin aldığı sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca başlangıçta siyasetten uzak kalma stratejisi izleyen Cemiyet'in, yerel ve uluslararası politik gelişmeler sonrasında siyasileştiği anlaşılmıştır.
Mısır'ın sosyo-ekonomik durumunun ve halkın 2011 Devrimi sonrasında istediğini alabilecek potansiyele sahip olmasının, halen iktidar olan Cemiyet'in elini zayıflattığı gözlemlenmiştir. Ancak Orta Doğu'nun genelinde var olan yapılanması sayesinde Müslüman Kardeşler Cemiyeti'nin önemli bir siyasal aktör olarak kalacağı düşünülmektedir.

Abstract:
The politics of the U.S.A. varying after the incident of September 11, triggered the mass movements in the countries of the Middle East which had been suffering from the autocratic government for years. Raising protests, laid the groundwork for democratic transformation in these countries due to rooted social groups and flourishing communication network. 'The Society of Muslim Brotherhood', which is among the victors of this process called Arab Spring, is the key element of this thesis that achieved to come into power unlike other social groups.  
The main purpose of this thesis is to analyse ideological and political evolution of the Society of Muslim Brotherhood, that was established in Egypt as a charitable institution with Islamic inclination, in paralel with Egypt's history of politics. In the thesis, it was investigated that why and how the Society arose and what political and ideological character has hitherto been adopted. Egypt's culture of politics was described in the light of political events that has been occured from the ancient Egypt till today and through the diversity of 'Islamic thought', the Society's institution, development and present condition were argued. For this purpose, Turkish, Arabic and English sources were inquired and current events were expressed.
In the thesis, it was concluded that, the Society which was produced from the 'modernization of Islam' movement, after the 'fundamental Islamic' school it turned to 'radical Islamic' view, at last it currently demonstrates 'moderate Islamic' position;  and the demands for Islamic management altered to expressions for democratic management. Moreover, the Society, that pursued strategy about keeping clear of politics in the beginning, politicized itself as a conclusion of local and international politic occasions.
It was observed that socio-economic condition of Egypt and public's potential to achieve what they want after 2011 Revolution are cut against the Society in power. However, it's being presumed that, due to the structuring throughout the Middle East, the Society will remain as an important political actor.