Haldun Taner'in Şişhane'ye Yağmur Yağıyordu hikâye kitabındaki eserlerinin Algirdas Julien Greimas'ın Eyleyenler Modeline göre incelenmesi
Investigation of Haldun Taner's story book It was Raining in Şişhane according to Algirdas Julien Greimas's Action Model
Yazar: FİLİZ CANGÜR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HALİL ADIYAMAN
Kütahya Dumlupınar Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Yeni Türk Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Greimas, Algirdas Julien = Greimas, Algirdas Julien ; Gösterge bilim = Semiotics ; Çözümleme =

Özet:
Göstergeler iletişimde aktarılmak istenilen hislerin, yaşanılan olayların birer temsilidir. Mantıksal-matematiksel göstergebiliminin öncüsü A. J. Greimas karşıtlıklardan anlam çıkararak sözcüğün tek bir anlamı olmadığını, sözcüklerin bağlantılarıyla birden fazla anlamı çıkarılacağını vurgular. Greimas göre dilden sonra söylem, söylemden sonra söylemin verdiği anlam önemlidir. Bu çalışmada Haldun Taner'in Şişhaneʾye Yağmur Yağıyordu kitabındaki hikâyeleri A. J. Greimas'ın Eyleyenler Modeline göre incelenmiştir. 
Çalışma üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde göstergebilim anlatısı, göstergebilimde kullanılan kavramlar, Dünya'da göstergebilimin doğuşu, ilerlemesi, Türkiye'deki yansıması, göstergebilim alanında eserler veren bilim adamları verilir. Bu bölüm içerisinde A. J. Greimas'ın göstergebilim çözümlemesi ve düzenleme aşamaları incelenir. İkinci bölümde Haldun Tanerʾin hayatı ve sanat yaşamı verilmiştir. Üçüncü bölümde ise öncelikle Şişhaneʾye Yağmur Yağıyordu hikâye kitabındaki Şişhane'ye Yağmur Yağıyordu, Kantar Kâtibi Ali Rıza Efendi, Konçinalar, Ablam, Atatürk Galatasaray'da, Fraulein Haubold'un Kedisi, Eczanenin Akşam Müşterileri, Fasarya, Memeli Hayvanlar olmak üzere toplam dokuz hikâyenin özeti verilir. Bu hikâyeler Greimasʾın getirdiği yazınsal göstergebilim yaklaşımına göre çözümlenir. Göstergebilimle yapılan bu çözümleme, hikâyelerin sistemli yapısının anlamlandırılmasında bir yol gösterici olmuştur. Hikâyeler her kesitte betisel, anlatısal ve izleksel düzey olarak belirlenir. Betisel düzeyde kişi, zaman, mekân; anlatısal düzeyde eyleyenler, kiplikler ve anlatı izlencesinin aşamaları; izleksel düzeyde ise somut betimsel ifadelerle soyut izleksel yapı tablolarla gösterilir.

Abstract:
Indicators are a representation of the feelings and events that are desired to be conveyed in communication. A. J. Greimas, the pioneer of logical-mathematical semiotics, emphasizes that the word does not have a single meaning by drawing meaning from oppositions, but more than one meaning can be deduced with the connections of words. According to Greimas, language, discourse after language, and the meaning of discourse after discourse are important. In this study, the stories of Haldun Taner in the book "Şişhane'ye Yağmur Yağıyordu" are analysed according to the literary semiotics approach introduced by Greimasʾ. 
The study consists of three parts. In the first chapter, semiotics narrative, the concepts used in semiotics, the birth and progress of semiotics in the world, its reflection in Turkey, and scientists who work in the field of semiotics are given. In this chapter, A. J. Greimas' semiotic analysis and editing stages are given. In the second part, Haldun Taner's life and art life are given. In the third chapter, firstly, the in the story book "Şişhane'ye Yağmur Yağıyordu": Şişhane'ye Yağmur Yağıyordu, Kantar Kâtibi Ali Rıza Efendi, Konçinalar, Ablam, Atatürk Galatasaray'da, Fraulein Haubold'un Kedisi, Eczanenin Akşam Müşterileri, Fasarya, Memeli Hayvanlar" a summary of nine stories is given. These stories are analyzed according to the literary semiotics approach brought by Greimas. This analysis made with semiotics has been a guide in making sense of the systematic structure of the stories. The stories are determined as figurative, narrative and thematic level in each section. At the figurative level, person, time, place; actors, modalities and stages of narrative curriculum at the narrative level; At the thematic level, the abstract thematic structure is shown with tables with concrete descriptive expressions.