Sosyal bilimler ve fen lisesi öğrencilerinin çoklu zeka  ve öğrenme stillerinin biyoloji başarı ve tutumuna etkisi
The effect of multiple intelligence and learning styles of social sciences and science students on the success and attitude of biology
Yazar: FADİME GÜLOĞLU
Danışman: PROF. DR. ESRA ÖZAY KÖSE
Atatürk Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Biyoloji = Biology
Dizin: Biyoloji eğitimi = Biology education ; Fen liseleri = Science high school ; Lise öğrencileri = High schools students ; Sosyal bilimler lisesi = Social sciences high school ; Çoklu Zeka Kuramı = Multiple Intelligence Theory ; Çoklu zeka = Multiple intelligence ; Öğrenci başarısı = Student achievement ; Öğrenme yöntemleri = Learning methods

Özet:
Amaç: Sosyal Bilimler Lisesi ve Fen Lisesinde okuyan öğrencilerin çoklu zeka kuramına göre sahip oldukları zeka alanları ile kullandıkları öğrenme stillerinin tespit edilip biyoloji başarısı ve tutumuna olan etkilerini ve öğrencilerin zeka alanları ve öğrenme stillerindeki farklılıkların okul türlerine göre değişimini belirlemektir.
Yöntem: Bu araştırma, 2017-2018 eğitim-öğretim yılında Trabzon ilinde bulunan Sosyal bilimler lisesinden 150 ve Fen lisesinden 172 öğrenci olmak üzere 9. ve 10. sınıflarda öğrenim gören toplam 322 öğrenci ile gerçekleştirilmiştir. Çalışmada veri toplama aracı olarak Çoklu Zeka Envanteri, öğrenme stilleri envanteri, Biyoloji tutum testi ve lise biyoloji ortalamaları kullanılmıştır. Bu araçlardan elde edilen verilerin analizinde SPSS paket programı kullanılarak; bağımsız gruplar için Mann-Whitney-U testi, tek yönlü varyans analizi Kruskal Wallise H testi kullanılarak yapılmıştır.
Bulgular:  Elde edilen verilere göre fen ve sosyal bilimler lisesinde baskın çoklu zeka türlerinin mantıksal/matematiksel, görsel/uzamsal ve müzikal/ritmik zeka; baskın öğrenme stillerinin ise sözel, ardışık ve aktif stiller olduğu ortaya çıkmıştır. Okul türüne göre fen lisesi öğrencilerinin mantıksal ve doğa zekaları ile duyumsal ve görsel öğrenme stillerinin sosyal bilimler lisesi öğrencilerine göre fark olduğu gözlenmiştir. Sosyal bilimler lisesi öğrencilerinin çoklu zeka ve öğrenme stillerinin biyoloji ders ortalamasına ve biyoloji ders tutumuna genel olarak bir etkisinin olmadığı, fen lisesinde ise çoğu alt boyutta fark gözlendiği tespit edilmiştir.
Sonuç: Elde edilen bulgulara göre, fen ve sosyal bilimler lisesinde öğrenim gören öğrencilerin sahip olduğu çoklu zeka ve öğrenme stillerinin farklılık gösterdiği, buna bağlı olarak da biyoloji akademik başarı ortalamalarının ve biyolojiye karşı ders tutumlarının da değişkenlik gösterdiği tespit edilmiş olup sonuçlara yönelik önerilerde bulunulmuştur.
Anahtar Kelimeler: Çoklu Zeka, Öğrenme Stili, Biyoloji Tutumu, Akademik Başarı, Liseler

Abstract:
Purpose: The aim of this study is to determine the intelligence areas and learning styles of the students of Social Sciences High School and Science High School and to determine their effects on biology achievement and attitude and to determine differences of students' intelligence areas and learning styles according to school types.
Method: This study was carried out with a total of 322 students at 9th and 10th grades in 2017-2018 academic year in Trabzon province, 150 students from Social Sciences High School and 172 students from Science High School. In this study, multiple intelligence inventory, learning styles inventory, biology attitude test and high school biology averages were used as data collection tools. The data obtained from these tools were analyzed using the SPSS program; Mann-Whitney-U test for independent groups and Kruskal Wallise H test for one-way variance analysis.
Findings: According to the data obtained from the students of Social Sciences High School and Science High School, dominant multiple intelligence types are logical/mathematical, visual/spatial and musical/rhythmic intelligence; dominant learning styles are verbal, sequential and active styles. According to the school type, it was observed that the logical and natural intelligence and the sensory and visual learning styles of the students of Science High School differ from the students of Social Sciences High School. Social Sciences High School students' multiple intelligence and learning styles have no effect on the success and attitude of biology in general, and in Science High School, most differences in sub-dimensions were observed.
Result: According to the findings, the multiple intelligences and learning styles of students in Social Sciences High School and Science High School differed, and therefore it has been determined that the average of biology success and the attitudes towards biology also differed and suggestions for the results have been made.
Keywords: Multiple Intelligence, Learning Style, Biology Attitude, Academic Achievement, High School