Ortaöğretim öğrencilerinin problem kurma bağlamında matematiksel grup yaratıcılıklarının incelenmesi
Examining mathematical group creativity of secondary school students in the context of problem-posing
Yazar: BURCU ŞİMŞEK
Danışman: DOÇ. DR. GÖNÜL YAZGAN SAĞ
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Fen ve Matematik Eğitimi Ana Bilim Dalı / Matematik Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Eğitim = Education

Özet:
Bu araştırmanın amacı ortaöğretim öğrencilerinin problem kurma bağlamında grup yaratıcılıklarını incelemektir. Bu araştırma nitel araştırma desenlerinden biri olan fenomenoloji deseni olarak tasarlanmış ve araştırmanın katılımcıları da amaçlı örnekleme yöntemlerinden ölçüt örnekleme yöntemi ile belirlenen 2022- 2023 eğitim-öğretim yılında Doğu Anadolu Bölgesinde bulunan büyük bir ilde öğrenim gören dokuz 9 ve 10. sınıf öğrencisinden ibarettir. 9. sınıf katılımcılarından ve 10. sınıf katılımcılarından iki ayrı grup ile toplam dört odak grup görüşmesi yapılmıştır. Bu görüşmeler video kamera ile kayıt altına alınmıştır. Görüşmelerde literatür göz önüne alınarak belirlenen ve pilot görüşmeler yapılarak son halini alan çeşitli problem kurma etkinlikleri kullanılmıştır. Araştırma sonucunda elde edilen veriler analiz edilirken; yaratıcılık literatüründe yer alan akıcılık, esneklik, orijinallik bileşenleri dikkate alınmıştır. Araştırma bulguları, ortaöğretim öğrencilerinin grup içinde yaratıcı bileşenleri çok çeşitli şekillerde sergilediklerini göstermektedir. Katılımcıların özellikle orijinal fikir üretmekte zorlandıkları ancak orijinal kabul edilen bir fikir ortaya atıldığında, bu fikri inceleme ve geliştirme konusunda oldukça ilgili oldukları görülmüştür. Bunun yanında matematiksel grup esnekliğine dair incelemelerde birbirinden farklılık gösteren çeşitli birçok fikir ürettikleri gözlemlenmiştir. Esneklikle ortaya çıkan fikirlerde ise bu fikirlere bağlı olarak birden fazla fikir üretildiği görülmüş, bu durum da grup akıcılığı olarak gözlemlenmiştir. Öğrencilerin matematiksel grup yaratıcılıkları bileşenleri dikkate alınarak grup davranışları incelenmiş ve kategori haline getirilmiştir. Elde edilen sekiz kategori; esneklik ile gelişen akıcılık, akıcılık ile gelişen esneklik, esneklik ile gelişen orijinallik, orijinallik ile gelişen esneklik, orijinallik ile gelişen akıcılık, grup desteği ile gelişen akıcılık, grup desteği ile gelişen esneklik ve grup desteği ile orijinallik şeklindedir. Bu araştırmada yaratıcılık bileşenlerinin grup davranışlarından etkilendiği aynı zamanda akıcılık, esneklik ve orijinalliğin birbirlerinden etkilendiği sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
The aim of this study is to examine the group creativity of secondary school students in the context of problem posing. This research was designed as a phenomenology design, which is one of the qualitative research designs, and the participants of the study consisted of nine 9th and 10th grade students studying in a large province in the Eastern Anatolia Region in the 2022-2023 academic year, determined by criterion sampling method, which is one of the purposeful sampling methods. A total of four focus group interviews were conducted with two separate groups of 9th grade and 10th grade participants. These interviews were recorded with a video camera. In the interviews, various problem posing activities, which were determined by considering the literature and finalized after pilot interviews, were used. While analyzing the data obtained as a result of the research; fluency, flexibility and originality components in the creativity literature were taken into consideration. The findings of the study show that secondary school students exhibit creative components in groups in a wide variety of ways. It was observed that the participants had difficulty in generating original ideas, but when they came up with an idea that was considered original, they were very interested in examining and developing this idea. In addition, it was observed that they generated a variety of ideas that differed from each other in the analysis of mathematical group flexibility. In the ideas that emerged with flexibility, it was observed that more than one idea was produced depending on these ideas, and this was observed as group fluency. Group behaviors were examined and categorized by considering the components of students' mathematical group creativity. The eight categories obtained were: fluency that develops with flexibility, fluency that develops with flexibility, fluency that develops with flexibility, fluency that develops with flexibility, fluency that develops  with fluency, fluency that develops with fluency, fluency that develops with group support, fluency that develops with group support, fluency that develops with group support, fluency that develops with group support, fluency that develops with group support and originality that develops with group support.  In this research, it was concluded that creativity components were affected by group behaviors, and fluency, flexibility and originality were affected by each other.