Dokuma tasarımında atık plastik poşetlerin doku olanaklarının araştırılması
The investigation about the texture possibilities of waste plastic bags in woven design
Yazar: LALE ŞANLI
Danışman: DOÇ. HAVVA HALAÇELİ METLİOĞLU
Çukurova Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sanat ve Tasarım Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Atıklar = Wastes ; Doku = Texture ; Dokumalar = Weavings ; Plastik poşet = Plastic bag ; Tasarım = Design ; Yeniden kazanma = Recycling

Özet:
Bugün insanlık, geçen yüzyıl boyunca yaygınlaşan endüstriyel ve ekonomik uygulamaların ve artan nüfusun sebep olduğu plastik poşet atıklarıyla karşı karşıyadır. Yaşam alanlarını kuşatan, yapısındaki kimyasallarla, çevreyi ve insan sağlığını olumsuz yönde etkileyen bu poşetlerin bilinçsizce kullanımı her geçen gün artmaktadır. Ayrıca plastik poşetlerin geri kazanım zorunluluğu olmadığından ve çöp olarak görüldüğünden çoğunlukla geri kazanımı yapılmamaktadır. Oysa günümüz çevre koşulları sürdürülebilir yaşam için geri kazanımı zorunlu kılmıştır. Beşikten beşiğe (C2C) anlayışına göre yüksek döngü (upcycling) anlamına gelen geri kazanımla mevcut atığı yüksek değerli ürünlere dönüştürebilmek mümkündür. 
"Dokuma Tasarımda Atık Plastik Poşetlerin Doku Olanaklarının Araştırılması", atık plastik poşetleri dokuma yoluyla geri kazanan ve doku bağlamında ele alan bir çalışmadır. Atık plastik poşetlerin geri kazanımı için sürdürülebilir alternatif bir yöntem olarak dokuma tasarım yoluyla doğrudan kullanımı sağlanıp, elde edilen dokusal ürünün iç mekanlarda bölücü eleman ve duvarda sergilenmek üzere tekstil yüzeyi olarak değerlendirilmesi hedeflenmiştir. Bu bakımdan yapılan literatür taramasından sonra, uygulama sürecinde, geleneksel dikey dokuma tezgahında plastik poşetlerle deneysel doku araştırması yapılmış ve doku tesiri yüksek olanlar seçilip büyük boy dokunmuştur.
Dokuma tasarımı; form, renk, doku, malzeme gibi unsurların bir arada kullanıldığı bir kompozisyon ve aynı zamanda farkındalık yaratma aracıdır. Tasarımın temel öğelerinden biri olan doku kavramı, dokuma ile doğrudan ilişki içindedir. Doku vasıtasıyla göz kapalı dahi olsa dokunmayla nesneler ayırt edilebilmekte ve dolayısıyla kişiyi duyusal ve duygusal olarak etkilemektedir. Bu bakımdan yapılan uygulamada plastik poşet dokusunun ön planda olması için çözgü tel sayısı seyrek çekilmiş ve atkı atımında yoğun olarak şeritler halinde kesilmiş plastik poşetler kullanılmıştır. Plastik poşet, estetik bütünlüğü sağlayacak şekilde yer yer kağıt ve bakır tel gibi malzemelerle birleştirilerek dokusal olarak zenginleştirilmiştir. 
Atık plastik poşetlerin doku olanaklarının araştırılması, dokuma tasarımı ve iç mekan tasarımı açısından da önemlidir.  Elde edilen dokusal yüzeyler kafe, restoran vs. gibi mekanlarda hem işlevsel hem de estetik amaçlı olarak kullanılabilecektir. Diğer taraftan bu poşetlerin sebep olduğu kirliliği belirli oranda azaltabileceği düşünülürken, geri kazanıma ilişkin yeni fikirlerin ortaya çıkmasına ve toplumda farkındalık yaratarak, bireyde çevreye duyarlılık konusunda belirli bir bilinç oluşturacağı umulmaktadır.

Anahtar kelimeler: Atık, doku, dokuma, geri kazanım, plastik poşet.

Abstract:
In our day, humanity are faced with the plastic bag wastes due to industrial and economic practices which are widespread throughout last century and increasing population. Because of these bags are being produced cheaply and freely, unconsciously using of these bags that surround the living space, affecting environment and human health negatively with existing chemicals in its structure are increasing each passing day. Also, due to there is no recycling obligation for the plastic bags and for considering as a waste, not packaging waste, mostly recycling for the plastic bags are not being carried out. Whereas, today's environmental conditions are made obliged to recycling for sustainable living. According to from cradle to cradle (C2C) understanding, with upcycling it is possible turn the existing waste into the maximum value products.
This research about waste plastic bags' texture possibilities on weaving design is a study which recycling waste plastic bags via texture and asses within texture concept.
Goal; as a sustainable alternative method, recycling plastic bags via waste texture design and using the texture product, in this respect, in the implementation process experimental texture study has been done with plastic bags on traditional vertical weaving loom after literature search and those which have high texture effect has been selected and then they were wove as oversize.
Weaving design is  both a composition that are used together such as form, color, texture, material… etc. factors and in the meantime a resource to create awareness. Texture concept which is one of the basic elements for design associated with texture directly.
Even if the eye is closed, the objects can be discerned with touch by means of texture and so it can able affect a person both as sensorial and emotional. In this respect, in the practice that is carried out wire number for lurnish with the warp has been extracted and has been used plastic bags that are cut densely shaped like strips so that plastic bag texture is at the forefront. Plastic bag has been partly manipulated with the materials such as paper and copper wire and has been enriched visually. At the same time searching for texture possibilities of the waste plastic bags is important in terms of both weaving design and indoor.
Textural studies obtained will be used both functional and with aesthetics aims in the places such as cafe, restaurant…etc. On the other hand, decrease pollution causing the bags in a certain extent depends on emerging new ideas, society and individuals. It can be expected that this situation will create awareness towards environment.

Keywords: Waste, texture, weaving, recycling, plastic bag