Binyıl Kalkınma Hedefleri (BKH) sonrasında Güney Batı Nijerya'da hanehalkı gıda güvencesinin araştırılması
Assessment of food security situation among households in South Western Nigeria post-MDGs era
Yazar: WASIU OLAYINKA FAWOLE
Danışman: PROF. DR. BURHAN ÖZKAN
Akdeniz Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarım Ekonomisi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Ekonometri = Econometrics ; Ekonomi = Economics ; Ev Ekonomisi = Home Economics

Özet:
Bu çalışma, Güneybatı Nijerya'da açlık durumu açısından binyıl kalkınma hedeflerinin (BKH) hangi seviyelerde olduğunu belirlemek ve gıda güvencesi ile ilgili mevcut tartışmaları azaltma adına yeni, yenilikçi gıda güvencesi yöntemleri önererek konu ile ilgili bilgi birikimine katkıda bulunmayı amaçlamaktadır. Araştırmada görüşme yapılan hanehalkının seçiminde çok aşamalı örnekleme tekniği kullanılmış ve 161 hane araştırma kapsamına alınmıştır. Çalışmada derlenen birincil veriler; hanehalkı reisi ile veya hanehalkı üyelerine gıda tedariki yapan ve hanehalkının gıda tüketim durumunu bilen hanehalkı reislerinin  temsilcileri ile görüşme yapılarak  elde edilmiştir. 

Çalışma kapsamında hanehalkı ile yüzyüze anket yapılarak derlenen veriler, tanımlayıcı istatistikler ve ekonometrik yöntemler kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırmada ele alınan gıda güvencesi göstergelerine göre her bir model için gıda güvencesi belirleyicilerini gösteren dört lojistik regresyon modeli tanımlanmıştır. Araştırma sonuçları,  araştırma alanında gıda güvencesine sahip hanehalkının payını ele alınan gıda güvencesi göstergelerine göre; kişi başına düşen günlük en düşük kalori gereksinimi, hanehalkı gıda harcama payı, beyana dayalı bildirim, US-HHFSS ve baş etme stratejilerinde sırasıyla %53.6, % 77.6, % 39.8, % 32.9 ve % 28.6 olduğunu göstermiştir. Ayrıca araştırma sonuçları; çocuksuz yaşayan hanehalkının, çocuklu yaşayan hanehalkına göre daha fazla gıda güvencesine sahip olduklarını ortaya koymuştur. Bununla birlikte çalışma sonuçlarına göre gıda güvencesizliği açısından US-HHFSS ve başa çıkma stratejilerinin  sırasıyla % 12.4 ve % 13.0 payla çalışmada kullanılan diğer göstergelere göre daha fazla şiddetli açlıklı gıda güvencesizliği gösterdikleri belirlenmiştir. Diğer yandan araştırma sonuçları, hem niceliksel hem de niteliksel gıda güvencesi göstergelerinin kullanıldığı birleşik değerlendirmeye göre; hanehalklarının % 24,8'inin gıda güvenceli, % 43,5'inin marjinal  gıda güvencesizliği ve % 31,7'sinin şiddetli gıda güvencesiz olduğunu ortaya koymuştur. Çalışmada kullanılan dört lojistik regresyon modeline toplam onyedi değişken dahil edilmiş ve bu değişkenlerden onüçü dahil oldukları modellerde, hanehalklarının gıda güvencesi durumuyla ilgili değişik düzeylerde istatiksel olarak önemli ilişkiler göstermiştir.

Çalışmada belirlenen çeşitli gıda güvencesi durumu sonuçlarına göre gıda güvencesizliğinin araştırma alanındaki hanehalklarında hala büyük bir endişe kaynağı olduğu ve bazı durumlarda şiddetli açlıklı gıda güvencesizliğinin yaşamı tehdit edici boyutunun yaygın olduğu belirlenmiştir. Sonuç olarak sadece insanların verimli kaynaklara erişimini değil aynı zamanda onların minimum engellerle satın alınabilir oranda erişimlerini garanti altına alan ekonomik katılım için; geçim kaynaklarının çeşitlendirilmesi, kamu sağlık tesislerine daha kolay erişimi, doğum kontrolü ve doğru planlama için gıda güvencesi verilerinin kolay toplanması için işlevsel veri tabanlarının geliştirilmesi, gıda ve tarımla ilgili programların yürütülmesi ve değerlendirilmesi şeklinde geniş kapsamlı politika önerileri yapılmıştır.

Abstract:
This study evaluated the level of millennium development goals (MDGs) in terms of hunger in south western Nigeria in addition to suggesting new innovative methods of food security assessment to contribute to the body of knowledge in reducing the controversies that have trailed the food security assessment over time. This study made use of multistage sampling techniques to select the households for the study. Primary data collected with the aid of structured questionnaires were used for this study to collect data from 161 households by interviewing the heads or appointed representative of the households who know about food supply to households and consumption by members. For the analysis, the study used descriptive statistics and econometric methods to analyze the data.  Four models were specified with each model showing the determinants of food security according to food security indicator under consideration. The results of the study based on the analysis of the data has shown the percentage of food secure households in the study area as 53.6%, 77.6%, 39.8%, 32.9% and 28.6 according to food security based on recommended minimum daily per capita calorie requirement, household food expenditure share, self-report, US-HHFSS and coping strategies respectively. Furthermore, the study found those households living without children were more food secure than households living with children in the study area. However, the results of the study based on food insecurity showed that households showed more food insecurity with severe hunger based on US-HHFSS and coping strategies by 12.4 and 13 percent respectively than the remaining indicators used by this study. Moreover, according to combined assessment by using both qualitative and quantitative food security indicators, the results showed that 24.8 percent were food secure, 43.5 percent marginally food insecure and 31.7 percent severely food insecure. Seventeen variables in total were included in the four models out of which thirteen showed significant relationships with food security status of the households at various levels of statistical significance in different models where they were included. Based on the various results of food security status as presented by this study, it was concluded that food insecurity is still a major source of concern to households in the study area and could be life threatening in some cases considering the high prevalence of households that showed food insecurity with severe hunger in the study area. Consequently, far reaching policy recommendations were made the leading of which is economic inclusion that could guarantee accessibility of people not only to productive resources but at affordable rate with minimal bottlenecks, livelihoods diversification, improved access to public health care facilities, population control and development of functional database for the ease of collecting food security data for proper planning, execution and evaluation of food and agricultural related programmes.