Üniversite öğrencilerinin duygusal zeka, bilişsel esneklik ve psikolojik iyi oluş düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Analysing the relationship between emotional intelligence, cognitive flexibility and psychological well-being levels of university students
Yazar: SIDIKA SARIKAN
Danışman: PROF. DR. SELAHATTİN AVŞAROĞLU
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Bilişsel esneklik = Cognitive flexibility ; Duygusal zeka = Emotional intelligence ; Psikolojik iyi oluş = Psychological well being ; Ölçekler = Scales ; Üniversite öğrencileri = University students

Özet:
Üniversite yılları insan yaşamındaki önemli dönüm noktalarından biridir. Üniversite ile beraber kişilerin yaşadığı şehir, arkadaş ortamındaki değişimler kişilerin sosyal ve içsel yaşamlarında değişiklik yaratmaktadır. Bununla beraber bireyler çeşitli zorluklarla mücadele etmek durumunda ve uyum sağlamak zorunda kalabilmektedirler. Bu noktada öğrencilerin uyum sağlama sürecinin önemli etkileyicilerinin bilişsel esneklik ve duygusal zeka olduğu bunun sonucunda da öğrencilerin psikolojik iyi oluş süreçlerine bu iki faktörün etki ettiği düşünülmektedir. Öğrencilerin zorlu ve bir o kadar da belirsizlikleri içeren bu yaşam döneminde duygularını ve bilişlerini etkili bir şekilde yönetebilmelerinin psikolojik olarak iyi oluşlarını olumlu etkileyeceği düşünülmektedir. Çalışma bu bakış açısı ve bu amaç doğrulturusnda yürütülmüştür. Çalışma grubunu türkiyede çeşitli illerdeki üniversitelerde eğitim öğreetim gören 322 öğrenci oluşturmaktadır. Veriler 2022-2023 eğitim öğretim sezonunda Google forms aracılığı ile toplanmış olup veriler ''Duygusal Zeka Özelliği Ölçeği'', ''Psikolojik İyi Oluş Ölçeği'' ve ''Bilişsel Esneklik Ölçeği'' ile toplanmıştır. Öğrencilerin duygusal zeka ve bilişsel esneklik ve psikolojik iyi oluş düzeyleri arasındaki ilişki SPSS paket programı ile analiz edilmişitir. Yapılan analizler sonucunda üniversite öğrencilerinin duygusal zeka, psikolojik iyi oluş ve bilişsel esneklik düzeylerinin cinsiyete göre farklılaşmadığı bulunurken sınıf düzeylerine göre duygusal zeka düzeyleride farklılaşmadığı ancak bilişsel esneklik ve psikolojik iyi oluş düzeylerinin sınıf düzeyleri açısından anlamlı olarak farklılaştığı 2. Sınıfa devam eden öğrencilerin 1. Sınıflara göre hem bilişsel esneklik hem psikolojik iyi oluş düzeyleri yüksek bulunmuştur. Sosyo ekonomik düzey açısından öğrencilerin bilişsel esneklik ve duygusal zeka puanları arasında fark bulunmazken psikolojik iyi oluş puanlarına bakıldığında öğrencilerin refah düzeyleri arttıkça psikolojik iyi oluş düzeyleride arttığı sonucuna ulaşılmıştır. Öğrencilerin duygusal zeka, bilişsel esneklik ve psikolojik iyi oluş düzeyleri arasındaki ilişki düzeylerine bakıldığında duygusal zeka ve psikolojik iyi oluş düzeyleri arasında orta; bilişsel esneklik ve psikolojik iyi oluş düzeyleri arasında orta düzey ilişki tespit edilmiştir. Yapılan regresyon analizine göre öğrencilerin duygusal zeka ve bilişsel esneklik ölçeklerinden aldıkları puanların psikolojik iyi oluş düzeylerini %56 oranında açıklamaktadır. Buradan hareketle öğrencilerin bu zorlu dönemi atlatmalarında bilişlerini ve duygularını yönetebilme yeteneklerinin yaşamlarını anlamlı ve değer yüklü olarak değrelendirmlerinde kilit rol oynadığı düşünülmektedir. Bu araştırmanın sonuçlarından hareketle üniversite öğrencilerinin yaşama bakış açıları ve karşılaştıkları problemleri ele alış şekillerini anlamada ve baş etme stratejileri geliştirmede alan yazınına önemli katkılar sağlayacağı düşünülmektedir.
Anahtar Kelimeler: Emotional İntelligence, Psychological Well-Being, Cognitive Flexibility, University Students

Abstract:
University years are one of the important milestones in human life. Due to the university, the city in which people live and the changes in the friend environment create changes in the social and inner lives of the people. In addition to these, individuals have to struggle with various difficulties and may have to adapt. At this point, it is thought that cognitive flexibility and emotional intelligence are important factors of students' adaptation process, and as a result, these two factors affect students' psychological well-being processes. It is thought that students' ability to effectively manage their emotions and cognitions in this challenging and uncertain life period will positively affect their psychological well-being. The study was carried out in line with this point of view and for this purpose. The study group consists of 322 students studying at universities in various provinces in Turkey. The data were collected through Google forms in the 2022-2023 academic season, and the data were collected with the "Emotional Intelligence Feature Scale", "Psychological Well-Being Scale" and "Cognitive Flexibility Scale". The relationship between students emotional intelligence and cognitive flexibility and psychological well-being levels was analyzed with the SPSS package program.As a result of the analyzes made, it was found that the emotional intelligence, psychological well-being and cognitive flexibility levels of university students did not differ according to gender, while emotional intelligence levels did not differ according to the grade levels, however, it was found that cognitive flexibility and psychological well-being levels differed significantly in terms of class levels, and both cognitive flexibility and psychological well-being levels of students attending from the second year were higher than those attending from the first year. While there was no difference between the cognitive flexibility and emotional intelligence scores of the students in terms of socio-economic level, when the psychological well-being scores of the students were analyzed, it was concluded that the level of psychological well-being increased as the students' welfare levels increased. When the relationship levels between emotional intelligence, cognitive flexibility and psychological well-being of the students are examined, a moderate relationship was found between emotional intelligence and psychological well-being levels, and a moderate relationship between cognitive flexibility and psychological well-being levels. According to the regression analysis, the scores of students on emotional intelligence and cognitive flexibility scales explain their psychological well-being levels by 56%. From this point of view, it is thought that the ability of students to manage their cognitions and emotions plays a key role in evaluating their lives as meaningful and value-laden, in overcoming this challenging period. It is thought that this study will make important contributions to the literature of the field in understanding the perspectives of university students on life and the way they deal with the problems they encounter, and in developing coping strategies.
Keywords: Emotional İntelligence, Psychological Well-Being, Cognitive Flexibility, University Students