Çok amaçlı salonlarda kubbe örtünün akustik performansa etkisi ve örnek alan çalışması
The effect of dome cover on acoustic performance in multi-purpose halls and case study
Yazar: ESRA SELVİ
Danışman: PROF. DR. ASLI ÖZÇEVİK BİLEN
Eskişehir Teknik Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı / Yapı Bilgisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Mimarlık = Architecture
Dizin: Geometrik oda akustiği = Geometrical room acoustics ; Konuşma akustiği = Speech acoustics ; Mimari akustik = Architectural acoustic

Özet:
Konuşma ve müzik işlevinin akustik anlamda farklı optimum koşulları gerektirmesi sebebiyle çok amaçlı salonlarda akustik tasarım güçleşmektedir. Ayrıca hacimdeki yüzeylerin formları, boyutları vs. akustik açıdan önemlidir. Çünkü yüzeylerin sesi seyirci alanına planlı ve etkin biçimde yönlendirmesi, akustik kusurlara sebep olmaması gerekmektedir. İçbükey yüzeylerin akustik açıdan değerlendirilmesi üzerine yapılan çalışmalar; kubbe örtünün, sesin hacmin belirli kısımlarında odaklanması, hacme eşit yayılmaması gibi kusurlara yol açtığını göstermektedir. 
Bu çalışmanın amacı, kubbe örtülü çok amaçlı bir salonda akustik performansın iyileştirilmesi ve akustik kusurların giderilmesi için iyileştirme önerileri geliştirmek ve bu önerilerin, farklı akustik tasarım yaklaşımları (doğal akustik, elektroakustik, bütünleşik akustik) için etkinliğini sorgulayarak, salonlarda içbükey yüzeylerin kullanımı açısından tasarımcılara akustik anlamda katkı sağlayıcı tasarım girdileri sunmaktır. İcracıların, dinleyicilerin yüksek yansışım süresi ve akustik kusurlardan odaklanma sebebiyle duydukları rahatsızlık ve salonun kubbe örtülü olması sebebiyle örnek alan olarak Eskişehir Bilim, Kültür ve Sanat Merkezi belirlenmiştir.
Çalışma kapsamında, mevcut akustik durumun analizi için alanda akustik ölçüm yapılmış, ODEON Auditorium(14) akustik simülasyon yazılımıyla kalibrasyon modeli oluşturulmuştur. Mevcut akustik durumun iyileştirilmesi için 2 senaryo (üstü yarı kapalı-tam kapalı) geliştirilmiştir. Bu senaryolar; doğal akustik, elektroakustik ve bütünleşik akustik tasarım yaklaşımları üzerinden çeşitlendirilmiş, 8 farklı salon tasarımından elde edilen nesnel akustik veriler değerlendirilmiştir. 
Yapılan değerlendirmelerle, kubbe örtülü çok amaçlı salonlarda işitsel konforu sağlayabilmek amacıyla akustik iyileştirmelerin yapılması gerekliliği yeniden ortaya konmuştur. Belirlenen hacmin seyirci sayısına göre fazla büyük olması sebebiyle, geliştirilen senaryolardan yarı kapalı model, akustik kusurların önlenmesi yönünden destekleyiciyken, akustik parametreler açısından bazı konularda yetersizdir. Ancak salonu tamamen örten modelde akustik kusurlar ve parametreler açısından uygun sonuçlar elde edilmiştir.

Abstract:
Acoustic design becomes difficult in multipurpose halls as speech and music functions require different optimum condition. Additionally, the forms, dimensions etc. of the surfaces in the volume are acoustically important. Because the surfaces should direct the sound to the audience area in a planned and effective manner and shouldn't cause acoustic defects. Studies on acoustic evaluation of concave surfaces; shows that the dome cover causes defects such as focusing the sound in certain parts of the volume and not spreading it evenly.
The aim of this study is to develop suggestions for improvement of acoustic performance and elimination of acoustic defects in a multipurpose hall with a dome cover and to question the effectiveness of these suggestions for different acoustic design approaches(natural acoustics, electroacoustics, integrated acoustics) and to provide designers acoustically in terms of the use of concave surfaces halls to provide additive design inputs. Eskişehir Bilim, Sanat ve Kültür Merkezi was determined as the case study due to the discomfort experienced by the performers and the audience because of the dome cover.
Within the scope of the study, acoustic measurements were made in the field for the analysis of the current acoustic situation and a calibration model was created with ODEON Auditorium(14) software. 2 scenarios developed to improve the current situation of the hall are objective acoustic data obtained from 8 different hall designs, diversified over natural acoustic, electroacoustic and intagrated acoustic design approaches were evaluated.
With the evaluations made, the necessity of making acoustic improvements to provide auditory comfort in multipurpose halls with dome cover has been reiterated. Due to the fact that the determined volume is too large for the number of spectators, the half-open model from the 2 scenarios developed is supportive in terms of preventing acoustic defects, but insufficient in some aspects in terms of acoustic parameters. However, suitable results were obtained in terms of acoustic defects and parameters in the model that completely covers the hall.