Fen bilgisi öğretmen adaylarının girişimcilik özellikleri ve eleştirel düşünme eğilimlerinin incelenmesi
Investigation of entrepreneurship characteristics and critical thinking dispositions of prospective science teachers
Yazar: EKİN ÖZTÜRK
Danışman: DOÇ. DR. AYŞE NESİBE ÖNDER
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Fen Bilgisi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Aday öğretmenler = Candidate teachers ; Eleştirel düşünce = Critical thinking ; Fen bilgisi dersi = Science lesson ; Fen bilgisi eğitimi = Science education ; Fen bilgisi öğretimi = Science teaching ; Girişimcilik = Entrepreneurship ; Ölçekler = Scales

Özet:
Fen okuryazarı birey özelliklerine sahip düşünen, araştıran, eleştiren, sorgulayan, karar verebilen, karşılaştığı günlük yaşam problemlerini kendisi çözebilen ve çözüme ilişkin gerekirse özgün çözüm önerileri geliştiren bireylerin yetiştirilmesi toplumun gelişmesi açısından önemlidir. Bu özelliklere sahip bireylerde olması gereken becerilerden ikisi eleştirel düşünme ve girişimcilik özellikleridir. Gelecekte toplumu şekillendirecek olan öğretmen adaylarının da söz konusu becerilere sahip öğrenciler yetiştirebilmesi için bu becerilere sahip olması gerektiği düşünülmektedir. Bu araştırmanın amacı fen bilgisi öğretmen adaylarının girişimcilik özellikleri ve eleştirel düşünme eğilimlerinin belirlenerek çeşitli değişkenler açısından incelenmesi ve söz konusu beceriler arasındaki ilişkinin ortaya koyulmasıdır. Bu kapsamda araştırma nicel araştırma desenlerinden tarama modeli kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın çalışma grubunu 2019-2020 eğitim öğretim yılı güz döneminde Ankara ilinde bir devlet üniversitesinde öğrenim görmekte olan 273 fen bilgisi öğretmen adayı oluşturmaktadır. Çalışma grubu araştırmanın amacına hizmet edeceği düşünülen örnekleme yöntemlerinden amaçlı örnekleme yöntemine göre belirlenmiştir. Araştırmada iki adet veri toplama aracı kullanılmıştır. Veri toplama araçlarından ilki "Öğretmen Adaylarına Yönelik Girişimcilik Ölçeği (ÖAYGÖ)" ikincisi ise "Eleştirel Düşünme Eğilimi Ölçeği (EMI)"dir. Verilerin analizinde SPSS 21 analiz programı kullanılmıştır. Araştırmanın sonuçlarına göre öğretmen adaylarının eleştirel düşünme eğilimlerinin ve girişimcilik özelliklerinin iyi düzeyde olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Fen bilgisi öğretmen adaylarının hem eleştirel düşünme eğilimlerinin hem de girişimcilik özelliklerinin cinsiyete göre farklılık göstermediği, sınıf düzeyine göre incelendiğinde üçüncü sınıf öğretmen adaylarının lehine ve bir işte çalışma durumuna göre ise çalışma deneyimi bulunan öğretmen adaylarının lehine olduğu belirlenmiştir. Öğretmen adaylarının girişimcilik özellikleri ile eleştirel düşünme eğilimleri arasında yüksek düzeyde pozitif ve anlamlı bir ilişki olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Girişimcilik, Eleştirel düşünme eğilimi, Fen bilgisi öğretmen adayları

Abstract:
It is important for the development of the society that individuals having the characteristics of science literate who think, research, question, make decisions, solve daily life problems themselves and develop original solutions for the solution if necessary. Two of the skills that individuals should have are critical thinking and entrepreneurship. It is thought that the prospective teachers who will shape the society in the future, should have these skills in order to train students with these skills. The aim of this research is to determine the entrepreneurship characteristics and critical thinking tendencies of science teacher candidates in terms of various variables and to reveal the relationship between these skills. In this context, the research was conducted according to descriptive research type. The study group of the research is composed of 273 prospective science teachers studying at a state university in Ankara in the fall semester of the 2019-2020 academic year. It was determined according to purposive sampling method. Two data collection tools were used in the study. The first data collection tool; 'Entrepreneurship Scale for Prospective Teachers (ESPT)' and second data collection tool; 'Critical Thinking Disposition Scale (CTDS)'. SPSS 21 analysis program was used for data analysis. According to the results of the study, it was concluded that the prospective teachers' critical thinking tendencies and entrepreneurship characteristics were well developed. It was determined that both the critical thinking tendencies and entrepreneurship characteristics of prospective science teacher did not differ according to gender but differed according to class level and working status. It was also concluded that there was a high positive and significant relationship between the entrepreneurial traits and critical thinking dispositions of prospective teachers.

Key Words: Entrepreneurship, Critical thinking dispositions, Prospective science teachers