Mühendislerde işe yabancılaşma, mesleki kimliklenme ve örgütsel adalet ile örgüte bağlılık arasındaki ilişkiler
The relationship between work alienation, occupational identification, organizational justice and organizational commitment among engineers
Yazar: ÖZGÜR KARAKULAK
Danışman: DOÇ. DR. FATMA YILDIRIM
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri = Labour Economics and Industrial Relations ; İşletme = Business Administration
Dizin: Mesleki kimlik = Professional identity ; Mühendisler = Engineers ; Örgütsel adalet = Organizational justice ; Örgütsel bağlılık = Organizational commitment ; İşe yabancılaşma = Work alienation

Özet:
Bu çalışmada mühendislerde işe yabancılaşma (güçsüzlük, anlamsızlık, kendine yabancılaşma), mesleki kimliklenme (duygusal mesleki kimliklenme, değerlendirici kimliklenme, kendini mühendis olarak sınıflandırma) ve örgütsel adalet (adil dağıtım, adil işlem, adil etkileşim) ile örgüte bağlılık (duygusal bağlılık, devam bağlılığı, normatif bağlılık) arasındaki ilişkiler incelenmiştir. Bu çalışmada ayrıca örgüte bağlılıkla bazı kişisel ve mühendislik mesleğiyle ilgili değişkenlerin ilişkisi incelenmiştir. Araştırma Ankara'da ücretli çalışan 302 mühendisle gerçekleştirilmiştir. Yapılan analizler sonucunda örgüte duygusal bağlılık boyutunun yordanmasında kendine yabancılaşma, adil etkileşim, duygusal mesleki kimliklenme ve mühendislerin mesleki yaratıcılıklarının sınırlandırılması değişkenlerinin anlamlı katkıları olduğu gözlenmiştir. Örgüte devam bağlılığının yordanmasında güçsüzlük ve hane gelir algısı değişkenlerinin katkısı olduğu görülmüştür. Örgüte normatif bağlılığın yordanmasında ise kendine yabancılaşma, yaş, adil etkileşim, duygusal mesleki kimliklenme, mühendislerin "mesleğimize ve topluma karşı sorumluluklarımız çoğu zaman yöneticilerin çıkarlarıyla / istekleriyle çelişki halindedir" ifadesine katılma düzeyleri ve mühendislerin mesleki yaratıcılıklarının sınırlandırılması değişkenlerinin anlamlı katkıları olduğu tespit edilmiştir. Yapılan t-testi sonuçları değerlendirildiğinde örgüte normatif bağlılık ortalama puanlarının medeni duruma göre, örgüte devam bağlılığı ortalama puanlarının ise çalışılan sektöre (kamu/özel) göre anlamlı farklılık gösterdiği gözlenmiştir. Bu çalışmada ayrıca değişkenler arası ilişkilerin yorumlanmasına katkıda bulunması amacıyla, mühendislerin meslek ve çalışma yaşamlarına ilişkin öncelikli buldukları sorunlar da araştırılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Örgüte Bağlılık, İşe Yabancılaşma, Mesleki Kimliklenme, Örgütsel Adalet

Abstract:
This research focused on relationship with work alienation (powerlessness, meaninglessness, self-estrangement), occupational identification (affective occupational identification, evaluative identification, self-categorization as an engineer) organizational justice (distributive justice, procedural justice, interactional justice) and organizational commitment (affective commitment, continuance commitment, normative commitment). This research also examined the relationship between organizational commitment and some of the variables related to personal and engineering profession. The research was carried out with 302 engineers working in Ankara. As a result of the analyzes, it was found that self-estrangement, interactional justice, affective occupational identification and restrict the professional creativity of engineers had significant contributions in predicting the dimension of affective commitment to the organization. Powerlessness and household income perceptions contributed to predicting continuance commitment. Also self-estrangement, age, interactional justice, affective occupational identification, the level of agree of engineers in "our responsibilities to our profession and society are often in conflict with the interests / aspirations of the managers" and the restrict the professional creativity of engineers significantly contributed to predicting normative commitment to the organization. When the t-test results were evaluated, it was observed that the normative commitment averages scores differed significantly according to the marital status,  and the continuance commitment averages scores differed significantly according to the sector (public / private). Moreover, this research included the primary problems related engineers' professional and working life according to them in order to contribute to the interpretation of the relationships between the variables.

Keywords: Organizational Commitment, Work Alienation, Occupational Identification, Organizational Justice