Akademik temelli travmatik yaşantıları olan üniversite öğrencilerinde öz düzenlemeli öğrenmeyi artırmaya yönelik EMDR odaklı müdahale programı'nın öz düzenleme ve travma belirtileri üzerinde etkililiğinin incelenmesi
Investigation the effectiveness of EMDR focused intervention program for increasing self regulated learning on self regulation and trauma symptoms of university students with traumatic experiences related to academic life
Yazar: ZEYNEP ZAT
Danışman: PROF. DR. ALİ ERYILMAZ
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Psikolojik Danışmanlık ve Rehberlik Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Stres bozuklukları-post travmatik = Stress disorders-post traumatic ; Travma = Trauma ; Ölçekler = Scales ; Öz düzenleme becerisi = Self-regulation skill ; Öz düzenlemeli öğrenme = Self regulated learning ; Üniversite öğrencileri = University students

Özet:
Amaç: Akademik Temelli Travmatik Yaşantıları Olan Üniversite Öğrencilerinde Öz Düzenlemeli Öğrenmeyi Artırmaya Yönelik Emdr Odaklı Müdahale Programı'nın etkililiğinin incelenmesi amaçlanmaktadır.
Yöntem: Bu çalışma ön-test son-test deney ve kontrol gruplu desende yürütülmüştür. Deney grubu, bu çalışmada geliştirilen 15 haftalık Öz Düzenlemeli Öğrenmeyi Artırmaya Yönelik Emdr Odaklı Müdahale Programı'nı almıştır. Çalışmada, programın etkililiğini ölçmek için Öz Düzenlemeli Öğrenme Ölçeği (Eryılmaz ve Mamadov, 2017, s.93) ve Olayların Etkisi Ölçeği (IES-R) (Çorapçıoğlu, Yargıç, Geyran, Kocabaşoğlu, 2006, S.16) kullanılmıştır. Çalışmada, deney ve kontrol gruplarında programın etkililiği istatistiki tekniklerden ANCOVA ve Wilcoxon İşaretli Diziler testleri ile analiz edilmiştir.  
Bulgular: Çalışmanın bulgularına göre, deney grubunun ön-test ve son-test ölçümlerinde Öz Düzenlemeli Öğrenme Ölçeği'nin öngörü (Z=-2.124, p<0.05), performans (Z=-2.366, p<0.05) ve öz yansıtma (Z=-2.207, p<0.05) alt aşamalarının tümünde istatistiksel olarak anlamlı derecede artış olduğu tespit edilmiştir. Deney grubu ön ve son testleri arasında Olayların Etkisi Ölçeği'nin yeniden yaşama (Z=-2.371, p<0.05), aşırı uyarılma (Z=-2.201, p<0.05) alt boyutlarında ve toplam puanlarında (Z=-2.371, p<0.05) istatistiksel olarak anlamlı düşüş olduğu görülürken, kaçınma alt boyutunda (Z=-1.682, p>0.05) farklılık tespit edilmemiştir. Bununla birlikte, deney ve kontrol grubunun son test puanları arasında Öz Düzenlemeli Öğrenme Ölçeği'nin öngörü alt aşamasında (F1;11= 2.242, p>.05) istatiksel olarak anlamlı bir fark bulunmazken, performans (F1;11= 5.081 p<.05) ve öz yansıtma (F1;11= 17.162 p<.01) alt aşamalarında istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmuştır. Olayların Etkisi Ölçeği'nin deney grubu son test puanları ile kontrol grubu son test puanları arasında kaçınma (F1;11= 3.916, p>.05) alt boyutunda istatiksel olarak anlamlı bir fark bulunmazken, yeniden yaşama (F1;11= 133.648, p<.001), aşırı uyarılma (F1;11= 42.11, p<.001) alt boyutları ve toplam puanlar (F1;11= 54.255, p<.001) arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark görülmüştür. 
Sonuç ve Öneriler: Araştırmada geliştirilen Öz Düzenlemeli Öğrenmeyi Artırmaya Yönelik Emdr Odaklı Müdahale Programı'nın üniversite öğrencilerinin öz düzenlemeli öğrenmede performans ve öz yanstıma düzeylerinin artmasında etkili olurken, ön görü düzeyinin artmasında etkili olmadığı görülmüştür. Öz Düzenlemeli Öğrenmeyi Artırmaya Yönelik Emdr Odaklı Müdahale Programı'nın üniversite öğrencilerinin travma sonrası stres semptomlarınını azaltmada etkili olduğu bulunmuştur. Gelecek çalışmalarda bu programın ön görü aşaması ile ilgili müdahalelerinin geliştirilmesinin yararlı olacağı düşünülmektedir. 

Anahtar kelimeler: Öz düzenlemeli öğrenme, travma, travma sonrası stres

Abstract:
Objective: Investigate the effectiveness of emdr focused intervention program for increasing self regulated learning of univertsity students with past traumatic experince related to academic life.
Methodology: This study was conducted as experimental and control group pre and post test design. Experimental Group received 15-week emdr focused intervention program for increasing self regulated learning which was developed for this study. In order to investigate the effectiveness of the program Self-Regulated Learning Scale (Eryılmaz and Mamadov, 2017, s.93) and Impact of Events Scale-Revised (Çorapçıoğlu, Yargıç, Geyran, Kocabaşoğlu, 2006, s.16) were used. The effectiveness of the program for experimental and control groups were analyzed utilizing ANCOVA and Wilcoxon Signed Rank Tests. 
 Findings: Experimental group post-test scores are significantly higer than the pre-test scores on subscales named as forethought (Z=-2.124, p<0.05), performance (Z=-2.366, p<0.05) and self-reflection (Z=-2.207, p<0.05) of the Self-Regulated Learning Scale. Experimental Group for Impact-of-Event Scale showed statistically significant decrease for re-experiencing (Z=-2.371, p<0.05), arousal (Z=-2.201, p<0.05), and general total (Z=-2.371, p<0.05) between pre-test and post-test; however in term of avoidance subscale no change was observed (Z=-1.682, p>0.05). On the other hand, there is statistically significant difference between the post-tests of experimental and control groups on performance (F1;11= 5.081 p<.05) and self-reflection (F1;11= 17.162 p<.01) subscales of Self-Regulated Learning Scale, however there is no statistically significant differet between the post-tests of experimental and control groups on forethought subscsale (F1;11= 2.242, p>.05).  In terms of Impacts of Event Scale re-experiencing (F1;11= 133.648, p<.001), arousal (F1;11= 42.11, p<.001) subscales and total (F1;11= 54.255, p<.001) post test scores of experimental group is lower than post test scores of control group, however there is no statistically significant difference in terms of avoidance subscale (F1;11= 3.916, p>.05).
Results and Conclusions: Newly developed emdr focused intervention program for increasing self regulated learning of university students seems to be effective to increase the level of performance and self reflection substages of self-regulated learning in experimental group. It seems that the programme also effective to decrease post traumatic stress symptoms for the experimental group. For the future studies, the researches are advised to increase the number of interventions for the forethought substage of self-regulated learning. 
Key Words: Self regulated learning, trauma, post traumatic stress.