Subakut inmeli hastalarda alt ekstremite fes bisiklet eğitiminin klinik etkinliği
Clinical efficacy of lower extremity fes cycling training in patients with subacute stroke
Yazar: ALP VAROL
Danışman: PROF. DR. CANAN ÇULHA
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Bilkent Şehir Hastanesi / Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon = Physical Medicine and Rehabilitation

Özet:
Subakut İnmeli Hastalarda Alt Ekstremite FES Bisiklet Eğitiminin

Klinik Etkinliği

Amaç: İnme, yaşlanan nüfus ile görülme sıklığı giderek artan ve sebep olduğu dizabiletelerle yalnızca hastaların yaşamlarını etkilemekle kalmayıp, sağlık sistemi ve toplum üzerinde de ciddi etkileri olan bir sağlık sorunudur. İnme rehabilitasyonunda hastaların ayağa kaldırılması temel amaçlardan olup buna yönelik pek çok yeni tedavi modalitesi geliştirilmektedir. fonskiyonel elektrik stimülasyonlu (FES) bisiklet bunlardan biridir ve etkinliğinin kanıtlanması için daha çok araştırmaya ihtiyaç vardır. Bu nedenle, subakut inmeli hastalarda konvansiyonel rehabilitasyon programına ek olarak uygulanan alt ekstremite FES bisiklet eğitiminin; denge, yürüme ve günlük yaşam aktivitelerine etkisini araştırmayı amaçladık.

Gereç ve Yöntem: Çalışmaya, Mayıs 2022-Kasım 2022 tarihleri arasında hastanemiz inme klinikleri ve subakut rehabilitasyon kliniğinde yatarak rehabilitasyon alan, son 6 ay içerisinde inme tanısı konulmuş ve çalışmamızın dahil edilme kriterlerine uyan, 32 hasta kontrol grubu, 32 hasta alt ekstremite FES bisiklet grubu olmak üzere toplam 64 hasta dahil edildi. Tek merkezli, prospektif gözlemsel kontrollü klinik bir çalışmadır. Çalışma grubundaki hastalara alt ekstremite FES
bisiklet eğitimi (30 dakika/gün, 5 gün/ hafta, 3 hafta) + konvansiyonel rehabilitasyon (45 dk/gün, 5 gün/hafta, 3 hafta), kontrol grubundaki hastalara ise sadece konvansiyonel rehabilitasyon (45 dk/gün, 5 gün/hafta, 3 hafta) programı uygulandı. Hastalar tedavi öncesi, tedavi bitimi ve tedaviden 1 ay sonra değerlendirildi.
Değerlendirme parametreleri olarak; Brunnstrom Evrelemesi, alt ekstremite Fugl-Meyer Evrelemesi, Fonksiyonel Ambulasyon Sınıflaması (FAS), Berg Denge Ölçeği(BDÖ), Zamanlı Kalk Yürü Testi (ZKYT), Oturmada Fonksiyon Testi (OFT) ve Fonksiyonel Bağımsızlık Ölçeği (FBÖ) kullanıldı.


Bulgular: Çalışmaya dahil edilen 64 hastanın 42'si erkek (%65,6) ve 22'si kadın (%34,4) cinsiyette olup tüm hastaların yaĢ ortalaması 63,56±11,012 (min-maks:40-83) yaş olarak bulundu. Tüm hastaların %79,2'sinde inme etiyolojisi iskemik nedenli bulundu. Hastaların inme süresi ortalaması 80,25±53,15 gündü. Alt ekstremite FES bisiklet uygulanan hastalarda değerlendirilen tüm ölçekler açısından tedavi başlangıcı, tedavi bitimi ve tedaviden 1 ay sonraki kontrollerde anlamlı ilerleme saptandı. Kontrol grubunda ise FAS hariç diğer tüm ölçeklerde tedavi başlangıcı, tedavi bitimi ve tedaviden 1 ay sonraki kontrollerde anlamlı ilerleme saptandı. Alt ekstremite FES bisiklet uygulanan ve kontrol grubundaki hastalarda, başlangıç ve tedavi bitimindeki FAS düzeyleri ve BDÖ puanları arasındaki fark
bulunarak, gruplar arası bu farkta alt ekstremite FES bisiklet grubu lehine istatistiksel anlamlılık gözlendi (p<0,05). Alt ekstremite FES bisiklet grubunda başlangıca göre tedavi bitiminde ve başlangıca göre tedavi sonrası 1. ayda FBÖ puanlarındaki artış, kontrol grubu ile karşılaştırıldığında istatistiksel olarak anlamlı bulundu (p<0,05).

Sonuç: Subakut süreçteki inmeli hastalara uygulanan FES bisiklet tedavisi hem ambulasyona hem de ambulasyonla ilişkili olabilecek fonksiyonel bağımsızlığa olumlu katkı sunmaktadır. Bu nedenle rehabilitasyon uygulamalarında, alt ekstremite FES bisiklet eğitimi şartlarını karşılayan subakut inmeli hastalarda, konvansiyonel tedaviye ek olarak alt ekstremite FES bisiklet eğitimini önermekteyiz.

Anahtar Kelimeler: inme rehablitasyonu, subakut inme, FES bisiklet, FES yardımlı bisiklet

Abstract:
Clinical Efficacy of Lower Extremity FES Cycling Training in Patients with Subacute Stroke

Objectives: Stroke is a health problem whose incidence is increasing with the aging population and which not only affects the lives of patients with the disabilities it causes, but also has serious effects on the health system and society. Verticalisation and ambulation of the patients is one of the main goals in stroke rehabilitation, and many new treatment modalities are being developed for this purpose. Functional electrical stimulation (FES) cycling is one of them, and more research is needed to prove its effectiveness. For this reason, we aimed to investigate the effect of lower
extremity FES cycling training applied in addition to the conventional rehabilitation program in subacute stroke patients on balance, walking and activities of daily living. Material and Methods: A total of 64 patients, 32 in the control group and 32 in the lower extremity FES cycling group, were included in the study, who received inpatient rehabilitation in our hospital's stroke clinics and subacute rehabilitation clinic between May 2022 and November 2022, were diagnosed with stroke within the last 6 months, and met the inclusion criteria of our study. It is a single-center, prospective observational controlled clinical trial. Lower extremity FES cycling training (30 minutes/day, 5 days/week, 3 weeks) + conventional rehabilitation (45 minutes/day, 5 days/week, 3 weeks) was given to the patients in the study group, and only conventional rehabilitation (45 minutes/day, 5 days/week, 3 weeks) was applied to the patients in the control group. The patients were evaluated before the treatment, at the end of the treatment and 1 month after the treatment. As evaluation parameters; Brunnstrom Stages of Stroke Recovery, lower extremity Fugl-Meyer Staging, Functional Ambulation Classification, Berg Balance Scale, Timed Up-and-Go Test, Function in Sitting Test and Functional Independence Measure were used.

Results: Of the 64 patients included in the study, 42 (65,6%) were male and 22 (34,4%) were female, and the mean age of all patients was 63.56±11.012 (min-max: 40-83). Etiology of stroke was found to be ischemic in 79,2% of all patients.

xii

The mean duration of stroke of the patients was 80.25±53.15 days. Significant progress was found in the treatment initiation, the end of the treatment, and the controls 1 month after the treatment in terms of all the scales evaluated in patients who underwent lower extremity FES cycling. In the control group, significant progress was detected in all scales except FAS at the beginning of the treatment, the end of the treatment, and the controls 1 month after the treatment. A difference was found between the FAS levels and Berg Balance Scale scores at the beginning and at the end of the treatment in patients in the lower extremity FES cycling group and the control group. This difference between the groups was statistically significant in favor of the lower extremity FES cycling group (p<0,05). In the lower extremity FES cycling group, the increase in FIM scores at the end of treatment compared to baseline and at 1 month after treatment was statistically significant when compared to the control group (p<0,05).

Conclusion: FES cycling therapy applied to stroke patients in the subacute process makes a positive contribution to both ambulation and functional independence that may be associated with ambulation. Therefore, in rehabilitation applications, we recommend lower extremity FES cycling training in addition to conventional treatment in patients with subacute stroke who meet the requirements for lower extremity FES cycling training.

Keywords: stroke rehabilitation, subacute stroke, FES cycling, FES assisted
cycling