Anestezistler ve diğer hekimlerin zor hava yolunu öngörebilme yetenekleri ve zor hava yoluna yaklaşımlarının karşılaştırılması
Comparison of anesthesiologists' and non-anesthesiologists physicians'ability to predict difficult airway and approaches to difficult airway
Yazar: YASEMİN KILIÇ OLUKLU
Danışman: PROF. DR. ÖZGÜR CANBAY
Hacettepe Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Anesteziyoloji ve Reanimasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Anestezi ve Reanimasyon = Anesthesiology and Reanimation
Dizin: Anestezi = Anesthesia ; Anesteziyoloji = Anesthesiology ; Doktorlar = Physicians ; Entübasyon = Intubation ; Entübasyon-intratrakeal = Intubation-intratracheal ; Solunum sistemi = Respiratory system

Özet:
Spontan solunumun devam ettirilemediği durumlarda hayatın devamı için yardımcı araçlar ve teknikler ile hava yolunun devamı ve solunumun sağlanması gerekmektedir. Böyle bir durumda hangi alanda çalışıyor olursa olsun her hekimin hava yolunu sağlaması hayati öneme sahiptir. Biz de bu çalışmada temel olarak anestezistler ile diğer hekimler arasında zor hava yolunu öngörebilme ve acil hava yolu yönetimi gerektiren durumlarda doğru müdahale edebilme becerileri arasında farklılık olup olmadığını araştırmayı amaçladık. İkincil amacımız ise bu farklılığı etkileyen parametreleri tespit etmekti.
Etik kurul onayı alındıktan sonra, Türkiye'nin çeşitli hastanelerinde Dahili, Cerrahi, Yoğun Bakım, Acil Servis, Aile Sağlık Merkezi ve Temel Bilimlerde halen çalışmakta olan doktorlara 1 Temmuz 2019 - 1 Haziran 2020 tarihleri arasında internet üzerinden anket formları ulaştırıldı. Anket formu hava yolu yönetim stratejileri, hava yolu araçları, zor hava belirteçleri, zor hava yoluna yaklaşım, entübasyonu kolaylaştırıcı ve aspirasyonu engelleyici yöntemler, end-tidal karbondioksit kullanımı ve zor hava yolu algoritmaları ile ilgili sorular içermekteydi.
Çalışmamız sonucunda beklendiği üzere anestezistlerin diğer hekimlere kıyasla daha fazla hava yolu uyguladığı görüldü. Diğer branş hekimlerinin sadece %26'sı yılda 35'ten fazla hava yolu yönetimi yapmaktaydı. Hava yolu yönetimi genelde KPR ve solunum sıkıntısı durumlarında yapılmaktaydı. Diğer branş hekimlerinin, hava yolu eğitiminin tıp fakültesinde alınan eğitimle sınırlı olduğu görüldü. Anestezist dışı hekimlerin %60,5'i hava yolu tanımını bilememiş, çoğunluğu zor hava yolu tanımına sadece zor entübasyonu katmış, zor maske ventilasyonunu zor hava yolu olarak tanımlamamıştır. Anestezistlerin beklendiği üzere diğer hekimlere kıyasla zor hava yolu belirteçlerini tanıma ve zor hava yolunu öngörme becerileri daha iyi olarak saptandı. Branştan bağımsız olarak hekimlerin çoğunluğu erken yardım çağıracağın ve üçten fazla deneme yapmayacağını belirrti. Zor hava yolu ile karşılaşıldığında anestezist olmayan hekimlerin LMA ve videolaringoskop kullanım oranı anestezistlere kıyasla düşük bulundu. Anestezist olmayan hekimlerin Sağlık Bakanlığı'na bağlı düzenlemelere göre kliniklerinde bulunması beklenen hava yolu araçlarına bile yok demesi, hekimlerin bu araçları tanımaması ya da yerlerini bilmemesi olarak yorumlanmıştır. Anestezist olmayan hekimlerin entübasyonu kolaylaştırıcı ve aspirasyonu engelleyici yöntemleri ve entübasyon teyiti ve diğer alanlarda etCO2'i kullanma oranı anestezistlere kıyasla daha azdı. Anestezist olmayan hekimlerin zor hava yolu algoritmaları konusundaki farkındalıkları da daha düşüktü. Genel olarak, tüm hekimler tarafından en çok başvurulan algoritma Türk Anesteziyoloji ve Reanimasyon Derneği'nin zor hava yolu algoritması idi.
Hava yolu yönetimi her hekimin iyi bilmesi gereken bir müdahaledir. Temel hava yolu becerilerinin yanlış ya da eksik uygulanması durumunda hayatı tehdit edici sonuçlarla karşılaşılabilir. Çalışmamızdan yola çıkarak hekimlere hava yolu yönetimi ve zor hava yolunun tanınması hakkında devamlılık gösteren hem teorik hem pratik eğitimler sağlanması, LMA, videolaringoskop ve etCO2 kullanımının yaygınlaştırılması ve ulusal zor hava yolu algoritmalarının güncellenmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.
Anahtar Kelimeler: Hava yolu yönetimi, zor hava yolu

Abstract:
It is necessary to maintain the patency of the airway and provide adequate ventilation in cases where spontaneous breathing cannot be maintained. In such a situation, it is vital for every physician to provide an airway, regardless of the specialty they work in. In this study, we basically aimed to investigate whether there is a difference between anesthetists and other physicians in their ability to predict difficult airway and to intervene correctly in cases requiring emergency airway management. The secondary output was to determine the parameters affecting this difference.
After obtaining the approval of the ethics committee, the questionnaire forms were sent by e-mail to the doctors still working in Internal Medicine, Surgery, Intensive Care, Emergency Service, Family Health Center and Basic Sciences in various hospitals of Turkey between 1 July 2019 and 1 June 2020. The questionnaire included questions about airway management strategies, airway management devices, markers of difficult airway, approach to difficult airway, methods to facilitate intubation and prevent aspiration, use of end-tidal carbon dioxide, and difficult airway algorithms.
It was observed that anesthetists were performing more airway management procedures than other physicians, as expected. Only 26% of other physicians were performing more than 35 airway management procedures per year. Airway management was generally performed in cases of CPR and respiratory distress. The airway management education of other physicians were found to be limited to the training in medical school. A total of 60.5% of non-anesthetist physicians did not know the definition of airway, most of them included only difficult intubation to the definition of difficult airway, and did not define difficult mask ventilation as part of difficult airway. As expected, anesthetists were found to be better able to recognize difficult airway markers and predict difficult airway compared to other physicians.
vii
Regardless of the specialty, the majority of physicians called for early help and made no more than three attempts. When faced with a difficult airway, the rate of use of LMA and videolaryngoscopy by non-anesthesiologists was found to be lower compared to anesthesiologists. Many of non-anesthesiologist physicians stated that they do not have basic airway management devices in their clinics, which are expected to be present according to the legal regulations of Ministry of Health. This situation was interpreted as the physicians' ignorance of these devices or their locations. It has been determined that non-anesthesiologists use methods that facilitate intubation and prevent aspiration and etCO2 monitoring less than anesthesiologists. The awareness of difficult airway algorithms was also less in non-anesthesiologists. The difficult airway management algorithm of Turkish Society of Anesthesiology and Reanimation was the most commonly used one.
Airway management is an intervention that every physician should know well. Incorrect or insufficient application of basic airway skills can lead to life threatening consequences. Based on the results of our study; we concluded that both theoretical and practical training should be provided to physicians about airway management and difficult airway, physicians should be encouraged to use LMAs, videoryngoscopes and etCO2 more, and national difficult airway algorithms should be updated.
Keywords: Airway management, difficult airway