Çocukluk çağı travmalarının öz şefkate ve öz tiksinmeye olan etkisi
The effect of childhood trauma on self-compassion and self-disgust
Yazar: MURAT ÖZDEMİR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ BURCU TÜRK
Haliç Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Travma kavramı II. Dünya savaşından bu yana hayatımıza girmiştir. Travmalar çeşitli şekillerde ortaya çıkmakta ve kendilerini göstermektedir. Çocukluk çağı travmaları ise çocukluktan bu yana ilerleyen çözülmedikleri süreç içerisinde yetişkinlikte de kendisini gösteren bir durumdur. Çocukluk çağı travmaları kendi içinde 5'e ayırılır bunlar: Fiziksel istismar, cinsel istismar, duygusal istismar, duygusal ihmal ve fiziksel ihmaldir. Öz Şefkat kavramı kişinin kendini kucaklayabilmesi kendine karşı nazik ve nezaket dolu bir tutum gösterebilmesidir. Aynı zamanda öz şefkat bizim için öz nezaketi, ortak insanlık hissiyatını ve bilinçli farkındalığı göstermektedir. Öz tiksinme ise kişinin kendisine karşı duyduğu nefret, tiksinme ve haz etmeme durumudur. Öz tiksinme kendi içinde ikiye ayrılır. İlki davranışlara yönelik öz tiksinmedir. Diğeri bedene yönelik öz tiksinmedir. Bu çalışmada çocukluk çağı travmalarının öz tiksinmeye ve öz şefkate etkisi incelenmiştir. Öz şefkatin koruyucu ve iyileştirici rolü gözlemlenmek istenmiştir. 
  Araştırma 18- 45 yaş aralığında Türkiye'de yaşan 423 kişilik örneklemden Google forms aracılığıyla toplanmıştır. Çalışmada demografik bilgi formu, çocukluk çağı travmaları ölçeği revize formu (CTQ-33), öz anlayış ölçeği ve öz tiksinme ölçeği revize formu kullanılmıştır.  Araştırmanın bulguları doğrultusunda çocukluk çağı travmaları arttıkça öz şefkatin azaldığı ve öz tiksinmenin arttığı görülmüştür. Öz şefkatin koruyucu etkisi ön plana çıkmıştır. Bunlara ek olarak çeşitli demografik değişkenlerin de öz şefkat ve öz tiksinme ile arasında anlamlı düzeyde ilişki olduğu ortaya çıkmıştır. Öz şefkat ve/ veya öz tiksinmeyle anlamlı düzeyde ilişkisi olan demografik değişkenler: cinsiyet, yaş, gelir düzeyi, psikolojik rahatsızlıklar, fiziksel/ tıbbi rahatsızlıklar, ebeveynlik tutumları, beden kitle indeksidir. Çalışma yurt içi ve yurt dışındaki diğer çalışmalarla tartışılmıştır. Tartışma sonucunda yurt içi literatüre öz tiksinme ve öz şefkat kavramları konusundaki eksiklik açısından büyük bir fayda sağladığı görülmüştür.

Abstract:
The concept of trauma has been in our lives since World War II. Traumas appear and manifest themselves in various ways. Childhood traumas, on the other hand, are a situation that manifests itself in adulthood during the unresolved process that has progressed since childhood. Childhood traumas are divided into 5 in themselves: physical abuse, sexual abuse, emotional abuse, emotional neglect and physical neglect. The concept of self-compassion is the ability to embrace oneself and to show a kind and gentle attitude towards oneself. At the same time, self-compassion represents self-kindness, common humanity, and minfulness for us. Self-disgust is the state of hatred, disgust and displeasure towards oneself. Self-disgust is divided into two in itself. The first is self-disgust towards out behavior. The second is self-disgust towards the our body. In this study, the effects of childhood traumas on self-disgust and self-compassion were examined. It was desired to observe the protective and healing role of self-compassion.
  The research was collected from a sample of 423 people between the ages of 18 and 45 living in Turkey through Google forms. Demographic information form, revised form of childhood traumas scale (CTQ-33), self-compassion scale and revised form of self-disgust scale were used in the study. In line with the findings of the study, it was observed that as childhood traumas increased, self-compassion decreased and self-disgust increased. The protective effect of self-compassion came to the fore. In addition, various demographic variables were found to be significantly associated with self-compassion and self-disgust. Demographic variables that are significantly associated with self-compassion and/or self-disgust are: gender, age, income level, psychological disorders, physical/medical disorders, parenting attitudes, and body mass index. The study has been discussed with other studies at domestic and abroad. As a result of the discussion, it was seen that the domestic literature provided a great benefit in terms of the lack of self-disgust and self-compassion concepts.