Ürdün'de coğrafya eğitimi ve öğretiminin müfredat metot ve araç-gereçler açısından değerlendirilmesi
The evaluation of geographic education and teaching in Jordan in terms of curriculum methods and instruments
Yazar: GARİP KESKİN
Danışman: PROF. DR. ALİ BALCI
Marmara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Coğrafya Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırma Ürdün'de coğrafya eğitimi ve öğretiminin; müfredat, metot ve araç-gereçler bağlamında belirlenmesi hedefiyle yapılmış bir durum çalışmasıdır. Ürdün'deki eğitim sisteminin, bunun içinde coğrafya eğitim müfredatlarının nasıl olduğu, coğrafya dersleri sırasında kullanılan öğretim yöntemleri ve ders araç-gereçlerinin saptanması amaçlanmıştır. Araştırmanın evrenini Ürdün'ün her eğitim kademesindeki coğrafya eğitimi ve öğretimi oluşturmaktadır. Örneklemi ise başkent Amman'dan seçilmiş bazı okullar oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplama tekniği olarak doküman incelemesi, örnekleme, karşılaştırma ve anket metotları kullanılmıştır. Veri analizi için ise nicel ve nitel veri analizi yöntemleri bir arada kullanılmıştır. Nicel verilerin analizi için SPSS uygulaması nitel veriler içinse temalar oluşturulmuştur. Araştırmada varılan sonuçlar özetle şöyledir:
Ürdün eğitim sisteminde okul öncesi, temel eğitim, ortaöğretim ve yükseköğretim olmak üzere 4 kademe bulunmaktadır. Okul öncesi ve ortaöğretim kademelerinde eğitim süresi 2 yıl, temel eğitim de 10 yıl ve yükseköğretimde bazı bölümlerde değişmek kaydıyla genelde 4 yıldır. Tek zorunlu olan kademe temel eğitim kademesidir ve bu kademedeki bütün kurumlar Eğitim Bakanlığı'na bağlıdır. Ürdün okullarında coğrafya eğitimi daha önceki sınıflarda başlasa bile bir ders olarak temel eğitim kademesinde 6. sınıfta başlamaktadır. Bu kademenin ilerleyen sınıfları da dahil olmak üzere her iki dönemde iki ünite olacak şekilde haftada birer saat verilmektedir. Ortaöğretim kademesinde coğrafya dersleri seçmeli ders olarak okutulmaktadır. Bu kademede ilk yıl haftalık 3 saat olan coğrafya dersi ikinci yıl 5 saattir. Ürdün'de işlenen coğrafya derslerinde öğretmenlerin en sık kullandığı yöntem düz anlatım yöntemi olarak karşımıza çıkmaktadır. Ondan sonra en fazla kullanılan öğretim yöntemi ise soru-cevaptır. Gezi-gözlem, drama, grup tartışması gibi yöntemlerin neredeyse hiç kullanılmadığı belirlenmiştir. Araştırma sahasındaki sınıfların çoğunda coğrafya dersinin en önemli aracı olan harita bulunduğu tespit edilmiştir. Bir kısmında haritayla beraber yerküre de bulunmaktadır. Tepegöz cihazı, projeksiyon aleti, akıllı tahta gibi materyaller ise neredeyse hiç bulunmamaktadır. Derslerde bunlardan en fazla kullanılan da haritadır. Fakat neredeyse her sınıfta bulunmasına rağmen haritanın bile kullanım sıklığı istenilen düzeyde değildir. 
Araştırmanın sonuçları doğrultusunda eğitim idarecilerine, planlamacılarına ve uygulayıcılarına yönelik önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
This research examines geography education and training in Jordan; It is a case study conducted with the aim of determining the curriculum, methods and tools in the context. It is aimed to determine the education system in Jordan, including the geography education curriculum, the teaching methods and course materials used during geography lessons. The universe of the research consists of geography education and training at every educational level in Jordan. The sample consists of some schools selected from the capital Amman. Document review, sampling, comparison and survey methods were used as data collection techniques in the research. For data analysis, quantitative and qualitative data analysis methods were used together. SPSS was used to analyze the quantitative data, and themes were created for the qualitative data. The results of the research are summarized as follows:
There are four levels in the Jordanian education system: preschool, basic education, secondary education and higher education. The duration of education in pre-school and secondary education levels is 2 years, in basic education it is 10 years, and in higher education it is generally 4 years, although it varies in some departments. Although geography education in Jordanian schools begins in earlier grades, it starts as a course in the 6th grade in the basic education level. Including the later classes of this level, two units are given one hour per week in both semesters. In secondary education, geography courses are taught as elective courses. At this level, the geography course is 3 hours per week in the first year and 5 hours in the second year. The most frequently used method by teachers in geography lessons in Jordan is the direct explanation method. After that, the most used teaching method is question-answer. It is stated that methods such as travel-observation, drama, and group discussion are almost never used. It has been determined that most of the classrooms in the research area have maps, which are the most important tool in geography lessons. In some parts there is a globe along with a map. Materials such as overhead projectors, projectors and smart boards are almost non-existent. The most used of these in lessons is the map. However, even though it is available in almost every classroom, the frequency of use of even the map is not at the desired level. In line with the results of the research, suggestions were made for educational administrators, planners and practitioners.