Türk Milliyetçiliği'nin oluşum sürecinde Osmanlı dışı unsurların etkisi (Rusya örneği)
Outside the Ottoman Turkish Nationalism development process effect of items; example of Russia
Yazar: MEHMET ALPASLAN EŞKİ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. MEHMET BİÇİCİ
Gaziantep Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Tarih = History
Dizin: Akçura, Yusuf = Akçura, Yusuf ; Ağaoğlu, Ahmet = Ağaoğlu, Ahmet ; Gaspıralı İsmail = Gaspıralı İsmail ; Milliyetçilik = Nationalism ; Resulzade, Mehmet Emin = Resulzade, Mehmet Emin ; Ruslar = Russians ; Rusya = Russia ; Togan, Zeki Velidi = Togan, Zeki Velidi ; Türk milliyetçiliği = Turkish nationalism ; Türkçülük = Turkism

Özet:
Millet ve milliyetçilik kavramlarının gelişimi üzerinde Fransız İhtilali'nin yanı sıra dünya çapında yaşanan savaşlar ve bunalımların etkisinin büyük ölçüde bulunduğu yadsınamaz bir gerçek olarak karşımıza çıkmaktadır. Nitekim on dokuzuncu yüzyılın başından itibaren ulus kavramıyla birlikte ulus devlet düşüncesinin zirve yaptığı buna paralel olarak da çok uluslu imparatorlukların yeşeren bu düşünce sayesinde varlıkla-rını koruyamayıp parçalanma sürecine girdikleri görülmektedir. İşte bu manada hem etnik hem de dini bakımdan farklı unsurları içinde barındıran Osmanlı İmparatorluğu da değişen ve küresel çapta yankı uyandıran konjonktürle karşı karşıya kalarak yı-kılmayı engelleyici çözümler üretmeye çalışmış fakat yaşanan gelişmeler sonucu bu çözüm yollarının netice vermediği görülmüştür. Osmanlıcılık ve İslamcılık olarak nitelendirilen bu çözüm yolları daha sonra Rusya'dan Osmanlı İmparatorluğu'na göç ederek mevcut siyasi, sosyal ve ideolojik havayı değiştirecek olan aydınlar sayesinde yerini Türk Milliyetçiliğine bırakmıştır. Fakat bu durum Osmanlıcılık ve İslamcılığın işlerliğini tamamen yitirmeyerek mevcut siyasi ve kültürel ortam neticesinde varlığını Türkçülük içerisinde devam ettirmiş olduğu görülmektedir.
Bu çalışmada, Türk Milliyetçiliği ideolojisinin tarihsel süreç içerisinde geçirmiş ol-duğu aşamaları ve bu aşamaların oluşumunda etkilisi olan Yusuf Akçura, İsmail Gaspıralı, Zeki Velidi Togan, Ahmet Ağaoğlu, Mehmet Emin Resulzade gibi Türkçü aydınların Rusya'dan Osmanlı topraklarına gelerek başlatmış oldukları Türk Milli-yetçiliği akımının oluşumu süreci içerisinde bu aydınların ne gibi katkıda bulundukları ve nasıl etki ettikleri incelenmiştir.  Farklı dönemlerde ve farklı zamanlarda Türkçülük, Turancılık, Pantürkizm gibi düşüncelerin ortaya atıldığı fakat ismini zik-retmiş olduğumuz aydınların siyasi ve coğrafi bir birliktelikten ziyade kültürel ve dil alanında bir Türkçülük akımı başlattıkları görülmüştür.
Dört bölümden oluşan tezin ilk bölümünde giriş kısmı içerisinde millet, milliyetçilik kavramları ile Türk Milliyetçiliğinin oluşumuna etki eden Fransız İhtilali ve Rus un-surları ele alınmış, ikinci bölümde Osmanlı Devleti'ndeki siyasi ve ideolojik akımlar incelenmiş, üçüncü bölümde basın ve yayın alanında Türk Milliyetçiliğinin oluşumu süreci anlatılmış, dördüncü bölümde ise Yusuf Akçura, İsmail Gaspıralı, Zeki Velidi Togan, Ahmet Ağaoğlu, Mehmet Emin Resulzade'nin Türk Milliyetçiliğinin oluşu-muna yapmış oldukları katkıları ve etkileri anlatılmaya çalışılmıştır.

Abstract:
Worldwide experienced wars and crisis effects to development of nation and nationalism concepts as well as French revolution. Since the beginning of the 19 th century, nation is rising with the idea of the nation state and parallel, with this idea, it is seen that multinational empires enters the disintegration process not protect their assets. Here in this sense, Ottoman Empire which is multinational empires stayed face to conjuncture global repercussions and it tried to produce solutions but, as a result of recent developments, ways of solution didn't result. The ways which described as Ottomanism and Islamism, migrated from Russia to Ottoman and the ways wasreplaced by Turkish Nationalism thanks to intelligentsia who will change to current political, social, ideological ambience/ mood. But this condition, it seems to be continued Ottomanism and Islamism existence without losing the functionality, with current political and cultural ambience/ enviroment in the presence of Turkism.
Stages in the historical process which Turkish nationalism had and effect and what they who Yusuf Akçura, Ismail Gaspıralı, Zeki Velidi Togan, Ahmet Agaoglu, Mehmet Emin Resulzade who effect the formation of these stages when they come from Russia to Ottoman, have done impact and contribution intellectuals were investigated. In the different time and period, it was put forward as Turkism, Turanism, pan- Turkism but, it was seen that intellactuals who we said their name, initiated Turkish current about cultural and language instead of political and territorail unity.
In the first part of the thesis consists of four parts, nation, nationalism concepts with French revolution and Russia which effected formation of Turkish nationalismwere explained, in the second part, political and ideological current of Ottoman Empires were investigated, in the third part, Turkish nationalism were explained in the media are, in the fourth part, additive and affect of Yusuf Akçura, İsmail Gaspıralı, Zeki Velidi Togan, Ahmet Ağaoğlu, Mehmet Emin Resulzade for Turkish nationalism were described.