Hatları ve telifleriyle Mahmud Bedreddin Yazır
Mahmud Bedreddin Yazir with his calligraphic and literary works
Yazar: FAZİLET YAVUZ
Danışman: PROF. DR. MEHMET HÜSREV SUBAŞI
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İlahiyat Ana Bilim Dalı / İslam Tarihi ve Sanatları Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: El Sanatları = Crafts ; Sanat Tarihi = Art History
Dizin: Hattatlar = Calligrophers ; Yazı sanatı = Calligraphy ; Yazır, Mahmud Bedreddin = Yazır, Mahmud Bedreddin

Özet:
XX. yüzyılda zirveye ulaşan Türk hat sanatı 1928?de kabul edilen harf inkılâbı neticesi Osmanlı alfabesinin gündelik hayatta kullanımına son verilmesiyle gözden düşmeye başlamıştır. Son Osmanlı hattatları olarak adlandırılan bir grup sanatkârın özel gayretleriyle hat sanatı yaşamaya devam etmiştir. İslâm yazı sanatının akademik düzeyde ele alındığı ?Medeniyet Âleminde Yazı ve İslâm Medeniyetinde Kalem Güzeli? adlı eser hattatlar, araştırmacılar ve sanat severlerin başlıca kaynağı olmuştur. Osmanlı Türkçesi?nde kaleme alınan ve müellifi Mahmud Bedreddin Yazır?ın vefatından yıllar sonra Türk okuruna kazandırılan bu eserin ilk üç cildi geniş ve kapsamlı içeriği ile alandaki hakimiyetini günümüzde de korumaktadır. Bu büyük eserin bugüne kadar yayınlanmamış kısımları ilim ve sanat dünyasında merak konusu olmaya devam etmektedir. Tezin ana konusunu Mahmud Yazır?ın hayatı, akademik ve sanatsal çalışmaları ile ?Kalem Güzeli?nin yayınlanmamış kısımlarının araştırılması oluşturmaktadır. Bu kısımların ulaşılabilen bölümleri üzerinde yapılan deşifre çalışmaları ve incelemeler müellifin bilgi, tecrübe ve görüşlerini daha ayrıntılı şekilde ve bilinmeyen yönleriyle gözler önüne sermektedir. Yazır?ın özellikle İslâm yazı sanatında estetikle ilgili daha önce ele alınmamış pek çok konuyu sorguladığı, terminolojik-kavramsal detaylara inerek bilimsel düzlemde hat sanatında estetik felsefesi olarak tanımlanabilecek bir çığır açtığı gözlemlenebilmektedir. 



Anahtar Kelimeler: Hat Sanatı, Kalem Güzeli, Mahmud Bedreddin Yazır, Yazı Estetiği.

Abstract:
Turkish-İslamic calligraphy, which peaked in the 20th century, started to be disgraced through a consequence of the letter renovation accepted in 1928, Ottoman alphabet was ended to use in daily life. With the special efforts of an artist group called the latest Ottoman calligraphers, İslamic calligraphy continued to survive. The work called ?Medeniyet Âleminde Yazı ve İslâm Medeniyetinde Kalem Güzeli?, in which İslamic calligraphy was taken in academical level, has been the main source for İslamic calligraphers, researchers and the lovers of art. The first three volumes of the work which was written in Ottoman Turkish and was made Turkish readers gain over years after the writer Mahmud Bedreddin Yazır died, have currrently preserved its authority in the field with its wide and comprehensive content. This great work with its unpublished volumes until today has continued to be a subject of interest in the world of knowledge and art. The main theme of the thesis is composed of Mahmud Yazır?s life, academical and artistic works, and searching for the unpublished volumes of ?Kalem Güzeli?. Deciphering works and studies over the parts of those volumes which have been reached have made his information, experince and views visible by more detailed way and unknown aspects. It is observed that Yazır has questioned numerous subjects which have hardly taken before, especially in İslamic calligraphy, and by specialising on terminological-conceptual details, he has lead to an innovation which could be defined as aesthetical philosophy in İslamic calligraphy.



Key Words: İslamic Calligraphy, Kalem Güzeli, Mahmud Bedreddin Yazır, Aesthetic of Calligraphy