Köy yaşam merkezlerinin sürdürülebilirliği ve işlevselliğinin incelenmesi
Examination of the sustainability and functionality of village life centers
Yazar: HÜSEYİN KAVAK
Danışman: DOÇ. DR. GÖKHAN DEMİRHAN
Uşak Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Türkiye'de köy okullarının sorunlarına çözüm bulmak adına Cumhuriyet'in kuruluşundan bu yana çeşitli politika ve düzenlemeler yapılmıştır. Son olarak Milli Eğitim Bakanlığı, 2022'de Samsun'dan başlayarak köy yaşam merkezleri projesini hayata geçirmiştir. Köy yaşam merkezleri, kullanılmayan köy okulu binalarını çeşitli eğitim ve sosyal faaliyetler için kullanılabilir hale getirmeyi amaçlamaktadır. Yapılan bu çalışmada, köy yaşam merkezlerinin işlevselliğini, sürdürülebilirliği, avantaj veya dezavantajlarını tespit etmek amaçlanmıştır. Çalışmada araştırma yöntemlerinden nitel araştırma desenlerinden biri olan temel nitel araştırma deseni kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu Uşak İl Merkezi ve ilçelerinde bulunan 2022-2023 Eğitim Öğretim yılında köy yaşam merkezlerinde görev yapan yönetici, öğretmen ve aynı zamanda öğrenci velisi olan yetişkin kursiyerlerden oluşturmaktadır. 2022-2023 Eğitim Öğretim yılında köy yaşam merkezi olarak biri ilkokul diğeri okulöncesi olmak üzere 2 okul bulunmaktadır. Ayrıca Banaz ilçesinde 1 ilkokul, Ulubey ilçesi 2 okulöncesi, Karahallı ilçesi 1 okulöncesi olmak üzere toplamda 6 okul bulunmaktadır. Mevcut köy yaşama merkezleri göz önüne alındığında katılımcı sayısı 9'u öğretmen veya müdür yetkili, 6'sı öğrenci velisi ve aynı zamanda yetişkin kursiyer olmak üzere katılımcı sayısı toplam15 kişiden oluşmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak araştırmacı tarafından literatür taranarak geliştirilmiş ve uzman görüşü alınmış olan yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Elde edilen veriler betimsel analiz tekniğiyle analiz edilip, kod, kategori ve temalar halinde sunulmuştur. 
Araştırma sonucunda; Köy yaşam merkezlerinin açılışı öğretmenler ve veliler açısından olumlu karşılanmış fakat sürdürülebilir olmadığı görüşü öne çıkmıştır. Yaşanılan fiziki eksikler, ısınma ve tuvalet sorunu konusunda ortak görüş birliği oluşmuştur. Birleştirilmiş sınıf uygulamasının zorlukları ve yetersizliği, sosyal yaşamın yeterli olmadığı ve teknolojinin eğitimde yeterince kullanılmadığı veya imkansızlıklardan dolayı kullanılamaması konularında katılımcıların olumsuz görüş bildirdikleri görülmektedir. Okulöncesi sınıfa velilerin çocuklarını göndermeye istekli oldukları, devamsızlık sorunu olmadığı, velilerin okula maddi ve manevi destek oldukları, taşımalı eğitime göre öğrencilerin okula erişiminin rahat olduğu ve okul aile işbirliğinin sağlıklı şekilde yürüdüğü konularında ise olumlu görüşler bildirilmiştir. Bunun yanı sıra öğretmenlerin köyde çalışmak hususunda mesleki körelme yaşadıkları ve köy öğretmenlerine köyde çalışma konusunda bir takım özlük hakları ayrıcalıkları tanınması gerektiği öngörülmüştür. Ayrıca burada görevli öğretmenlerin temel ihtiyaçlarının karşılanması ve birleştirilmiş sınıfta öğretmenlik yapma konularında ciddi sıkıntılar yaşadıkları ve bu sıkıntıların giderilmesi noktasında hızlı şekilde yasal düzenlemeler yapılarak özlük haklarının iyileştirilmesi gerektiği konusunda öneride bulunulmuştur. Yetişkin eğitimleri konusunda ise açılan kursların yetersiz olduğu fakat ekonomik olarak köylülere katkı sağladığı görülmüş, açılan kursların sadece bayanlara yönelik olmayıp bölgenin geçim kaynakları ve üretim faaliyetlerine uygun olması ve bu kurslara köylülerin özendirilmesi sonuçlarına ulaşılmış ve önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
Various policies and regulations have been made since the foundation of the Republic in order to find solutions to the problems of village schools in Turkey. Most recently, the Ministry of National Education launched the village life centers project, starting in Samsun in 2022. Village life centers aim to make unused village school buildings available for various educational and social activities. In this study, it is aimed to determine the functionality, sustainability, advantages or disadvantages of village life centers. Basic qualitative research design, which is one of the qualitative research designs among the research methods, was used in the study. The study group of the research consists of administrators, teachers and adult trainees who are also parents of students working in Village Life Centers in Uşak City Center and its districts in the 2022-2023 academic year. In the 2022-2023 academic year, there are 2 schools as village life centers, one of which is a primary school and the other is a preschool. Additionally, there are 6 schools in total, including 1 primary school in Banaz district, 2 preschools in Ulubey district, and 1 preschool in Karahallı district. Considering the existing village life centers, the total number of participants consists of 15 people, 9 of whom are teachers and principal officials, 6 of whom are student parents and also adult trainees. A semi-structured interview form developed by the researcher by reviewing the literature and expert opinion was used as a data collection tool in the study. The data obtained were analyzed by descriptive analysis technique and presented in codes, categories and themes. 
As a result of the research; the opening of the Village Life Centers was welcomed positively by teachers and parents, but the view that it was not sustainable came to the fore. There was a common consensus on the physical deficiencies, heating and toilet problems. It is seen that the participants expressed negative opinions about the difficulties and in adequacies of multigrade application, that social life is not sufficient, and that technology is not used enough in education or can not be used due to impossibilities. Positive opinions were reported regarding the fact that parents are willing to send their children to preschool classes, there is no problems of absenteeism, parents support the school financially and morally, students have easier access to school compared to bussed education, and school-family cooparation operates in a healty manners. In addition to this, it was also suggested that teachers experience professional atrophy in working in the village and that village teachers should be granted some privileges in terms of personal rights. In addition, it was suggested that teachers working in these villages have serious problems in meeting basic needs and teaching in unified classrooms, and that legal arrangements should be made quickly to eliminate these problems and their personal rights should be improved. In terms of adult education, it was seen that the courses opened were inadequate but contributed to the villagers economically, the courses opened should not only be for women, but should be suitable for the livelihoods and production activities of the region and the villagers should be encouraged to these courses and suggestions were made.