Eleştirel düşünmeye ilişkin sınıf-içi engellerin kaldırılmasına yönelik etkinliklerin ingilizce hazırlık sınıfı öğrencilerinin eleştirel düşünmelerine ve öz-yeterlik inançlarına etkisi
The effect of in-class activities for removing the barriers to critical thinking on english preparatory school students' critical thinking and self-efficacy beliefs
Yazar: ÖZLEM MİRAÇ ÖZKAYA
Danışman: PROF. DR. NURİYE SEMERCİ
Fırat Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Programları ve Öğretim Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Eleştirel düşünce = Critical thinking ; Hazırlık sınıfları = Preparatory classes ; Yabancı dil öğretimi = Foreign language teaching ; Öz yeterlilik = Self-efficacy ; Üniversite öğrencileri = University students ; İngilizce = English

Özet:
Bu araştırmanın temel amacı, Yabancı Diller Yüksekokulu, İngilizce Hazırlık sınıfı öğrencilerinin eleştirel düşünme engellerini belirleyerek, bu engellere yönelik etkinlikler geliştirip, uygulamak ve bu süreç sonucunda, bu öğrencilerin eleştirel düşünme ve öz-yeterliklerindeki etkiyi belirlemektir.
Araştırmada deneysel desen ve odak grup görüşmesi kapsamında nitel ve nicel verilerin toplandığı karma model kullanılmıştır. Nicel veri örneklemi İnönü Üniversitesi Yabancı Diller Yüksekokulu İngilizce hazırlık sınıfı öğrencileri arasından kümeleme analizi aracılığıyla belirlenmiştir. Örneklem, Moleküler Biyoloji ve Genetik, İngiliz Dili ve Edebiyatı ve Tıp öğrencilerinin oluşturduğu 23 katılımcıdan oluşmaktadır. Araştırmanın nitel çalışma grubunu ise deneysel çalışmaya dahil olmuş olan sınıflardan gönüllülük esasına dayalı ve tesadüfi olarak belirlenen, 10'u örnekleme dahil olan 12 katılımcı oluşturmaktadır.
Araştırma kapsamında nicel verilerin toplanmasında, araştırmacı tarafından geliştirilen "Eleştirel Düşünme Engelleri Ölçeği," Türkçe geçerlilik güvenirlik çalışması Kökdemir tarafından yapılmış olan "Eleştirel Düşünme Eğilimi Ölçeği," ve Jarrusselam ile Shwarzer tarafından hazırlanan ve Yeşilay tarafından Türkçeye çevrilmiş "Genel Öz-Yeterlik Ölçeği" kullanılmıştır. Nitel verilerin toplanmasında ise, deneysel süreç sonrasında, süreç ve sonuçları ile ilgili katılımcı fikirlerini öğrenmek amacıyla odak grup görüşmesi yapılmış, görüşme kapsamında kullanılan yarı yapılandırılmış görüşme soruları araştırmacı tarafından geliştirilmiştir.
Elde edilen nicel verilerin analizinde, SPSS 15 paket programı kullanılmıştır. Araştırmanın alt amaçları kapsamında betimsel istatistikler, Mann Whitney-U, Wilcoxon ve Kendal ve Spearman Testlerinden faydalanılmıştır ve p değeri anlamlılık değeri 0.10 olarak alınmıştır. Nitel çalışma kapsamında elde edilen veriler ise NVIVO 8.0 paket programı aracılığıyla "içerik analizi" yöntemiyle analiz edilmiştir.
Araştırma bulgularına göre, çalışmaya dahil olmuş katılımcıların tamamlamış oldukları 11 haftalık, eleştirel düşünme engellerini kaldırmaya dayalı yazma dersi etkinliklerinin uygulandığı süreç sonucunda; katılımcıların eleştirel düşünme engellerinde genel anlamda düşüş ve eleştirel düşünme eğilimlerinde de genel itibariyle gelişim gözlenmiş, öz-yeterlik inançları ise sabit kalmıştır.

Abstract:
The main goal of the present research is to be able to determine the English Language Preparatory School students' barriers to critical thinking, developing activities for the determined barriers, applying the activities, and as a result of this process, determining the overall effect of the process on these students' critical thinking and self-efficacy.
Mixed model has been used in the study; experimental design was used to collect quantitative data and focus group discussion method was used to collect qualitative data. The quantitative data sample has been determined among İnönü University, English Language Preparatory School students, through cluster analysis, and it includes 23 participants from various departments including Molecular Biology and Genetics, English Language and Literature and Medicine. Moreover, the qualitative data sample is determined through voluntary basis among the classes included within the quantitative research. The sample includes 12 participants, 10 of them being among the participants that are also involved within the quantitative data sample.    
Within the study, to collect quantitative data, three scales have been used including "Scale for Barriers to Critical Thinking" developed by the researcher; "Critical Thinking Disposition Scale" translated and tested on validity and reliability by Kökdemir; and "General Self-Efficacy Scale" developed by Jarrusselam and Shwarzer and translated to Turkish by Yeşilay. Furthermore, following the experimental research process, focus group discussion is conducted with the participants in order to get their ideas on the process and result of the experimental process. Semi-structured interview questions, developed by the researcher, are used to complete this discussion.  
SPSS 15 software program is used to analyze the quantitative data. Descriptive Statistics; Wilcoxon, Mann Whitney-U, and Kendal and Spearman Tests are used for analyses to test the sub-goals. During the analyses, p value significance level is taken as 0.10. In addition to the SPSS software program used for the quantitative data, NVIVO 8.0 software program is used for the qualitative data in order to do "content analysis."
The results of the study show that there is a decrease in the level of participants' barriers to critical thinking; there is an increase in their level of critical thinking disposition; and there is no change in their level of self-efficacy beliefs at the end of the 11 week writing lesson activities aiming to remove the barriers of the participants to critical thinking.