Safra yolları anatomik varyasyonlarının manyetik rezonans kolanjiopankreatografi ile değerlendirilmesi /
Yazar: İSMAİL KARTAL
Danışman: YRD. DOÇ. DR. NESRİN ATCI
Mustafa Kemal Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Radyodiagnostik Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2016
Konu: Radyoloji ve Nükleer Tıp = Radiology and Nuclear Medicine
Dizin: Anatomi = Anatomy ; Kolanjiyopankreatografi-endoskopik retrograd = Cholangiopancreatography-endoscopic retrograde ; Manyetik rezonans görüntüleme = Magnetic resonance imaging ; Radyografi = Radiography ; Safra kanalları = Bile ducts ; Safra kanalları = Bile ducts

Özet:
Amaç: Safra yolları, bilinen anatomik dağılımı dışında pek çok varyasyonu ve komşu yapılar ile sıkı bağlantısı olan oluşumlardır. Bu varyasyonlar genellikle klinik olarak önem taşımamakla birlikte tanısal incelemelerde karışıklığa yol açabilmektedir. İntra ya da ekstrahepatik safra kanallarında görülebilen anatomik varyasyonlar, endoskopik girişimsel işlemlerde, laparaskopik cerrahi ve karaciğer transplantasyonu gibi operasyonlarda çeşitli problemlere yol açabilmektedir. Operasyonel hasar riskini aza indirmek için öncesinde bu anatomik varyasyonların bilinmesi fayda sağlayacaktır. Biz bu çalışmamızda safra yollarındaki anatomik varyasyonları MRKP yöntemi ile gözden geçirmeyi amaçladık.
Gereç ve yöntem: Çalışmamızda, 2012-2015 yılları arasındaki 663 hastanın MRKP'si retrospektif olarak değerlendirildi. MRKP incelemeleri 1.5 Tesla MR (Achieva, Philips Medical System, Netherland ) cihazında, faz dizilimli sargı kullanılarak, SSFSE tekniği ile ağır T2 görüntüler elde edilerek yapıldı.
Bulgular: Değerlendirilen 663 hastanın 224'ünde anatomik varyasyon tespit edildi (%33.8). Varyasyonlar dört ana başlıkta ele alındı. Bunlar sırasıyla intrahepatik safra yolları varyasyonları, ekstrahepatik safra yolları dublikasyonları, sistik kanal varyasyonları ve diğer varyasyonlar olarak gruplandırıldı. İntrahepatik safra yolları düzeyinde en sık varyasyon trifurkasyon olarak tespit edildi (% 9.4). Literatürde çok nadir görülen ekstrahepatik safra yolu duplikasyon varyasyonu 3 olgumuzda mevcut idi (%0.5). Sistik kanal düzeyinde en sık varyasyon uzun sistik kanal (distal birleşim), diğer varyasyonlardan ise en sık görülenler pankreas divizium ve ana hepatik kanala vasküler bası olarak değerlendirildi.
Sonuç: Safra yolları, MRKP tetkiki ile noninvaziv olarak, iyonizan radyasyon maruziyeti olmadan, kontrast madde kullanılmadan, komplikasyonsuz bir şekilde ve çok kısa inceleme süresinde görüntülenebilmektedir. Pankreatobilier girişimsel işlem veya operasyon planlanan hastalarda MRKP tetkiki ile safra yolları varyasyonlarının tespit edilmesi ve belirtilmesi oluşabilecek iyatrojenik travmaların önüne geçmiş olacaktır.

Anahtar kelimeler: Anatomik varyasyon, MRG, MRKP, Safra yolları

Abstract:
Aim: Bile ducts are formations that have many variations other than their known anatomical distribution and have tight connections with the adjacent structures. Although these variations are not usually clinically important, they might cause confusion in diagnostic investigations. Anatomical variations that can be seen in intra or extrahepatic bile ducts might cause various problems in operations like laparoscopic surgery and liver transplantation. Knowing these anatomical variations will be useful for lowering the operational injury risk. In this study, we aimed to review the anatomical variations in bile ducts with MRCP method.
Material and method: In this study, MRCP images of 663 patients between 2012 and 2015 were evaluated retrospectively. MRCP scans were performed on a 1.5 Tesla MR unit (Achieva, Philips Medical System, Netherland) by using phased-array coil. Heavily T2 weighted images were obtained with SSFSE technique. 
Results: Anatomical variations were detected in 224 of the 663 patients evaluated (33.8%). Variations were evaluated in four main perspectives. Those were grouped respectively as intrahepatic bile duct variations, extrahepatic bile duct duplications, cystic duct variations and other variations. The most common variation in the intrahepatic bile duct level was detected as trifurcation (9.4%). Extrahepatic bile duct duplication which is a rarely reported variation in the literature was present in 3 of our cases (0.5%). The most common variation in the cystic duct level was long cystic duct (distal connection) and the most commonly seen other variations were pancreas divisum and vascular compression to the common hepatic duct.
Conclusion: Bile ducts can be visualized noninvasively in a very short period of time without any exposure to ionizing radiation, use of contrast material and without any complication with MRCP scan. In the patients who are planned to have pancreatobiliary invasive procedure or operation, detecting and stating the bile duct variations with MRCP scan will prevent the possible iatrogenic traumas.

Keywords: Anatomical variation, MRI, MRCP, Bile ducts.