Halter ve boks sporcularının egzersiz bağımlılığı ve egzersizde davranışsal düzenlemeleri ile madde bağımlılığı farkındalıkları arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examination of the relationship between exercise addiction and behavioral regulations in exercise and substance abuse awareness of weightlifting and boxing athletes
Yazar: ÖMER FARUK AKSOY
Danışman: DOÇ. DR. MURAT KUL
Bayburt Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Spor = Sports
Dizin: Boksörler = Boxers ; Davranış = Behavior ; Egzersiz bağımlılığı = Exercise addiction ; Farkındalık = Awareness ; Halterciler = Weight lifters ; Madde bağımlılığı = Drug addiction ; Spor = Sports ; Sporcular = Sportsmen

Özet:
Fiziksel aktivitelerin belirli bir düzen ve sıklık dâhilinde gerçekleştirilmesi egzersiz olarak tanımlanmaktadır. Egzersiz yapmanın en temel amacı hareketsiz bir yaşamdan uzaklaşıp muhtemel hastalıkları önlemesi ve yavaşlatmasıyla birlikte ideal sağlık parametrelerine sahip olmaktır. Egzersizin sağladığı fizyolojik kazanımların yanı sıra psikolojik ve sosyolojik faydalar da vardır. Bu bağlamda tez çalışmasının amacını halter ve boks sporcularının egzersiz bağımlılığı ve egzersizde davranışsal düzenlemeleri ile madde bağımlılığı farkındalıkları arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi ve bu verilerin demografik değişkenler açısından incelenmesi oluşturmaktadır. Araştırma grubunu 333 katılımcı oluşturmaktadır. Veri toplama amacı ile "Egzersiz Bağımlılığı Ölçeği", "Egzersizde Davranışsal Düzenlemeler Ölçeği-2" ve "Madde Bağımlılığı Farkındalık Ölçeği" kullanılmıştır. Verilerin analizinde yüzde ve frekans dağılımları, Pearson Korelasyon Analizi, One-Way ANOVA ve t-Testi uygulanmıştır. Araştırma sonuçlarına göre, yaş, spor yaşı ve kişisel gelir değişkenleri ile Egzersiz Bağımlılığı Ölçeğinin alt boyutları arasında ilişkiye, milli sporculuk durumu ve herhangi bir maddeye bağımlılık durumu değişkenleri ile ölçek alt boyutları arasında anlamlı farklılığa rastlanmamıştır (p>0,05). Aile geliri ve haftalık antrenman saati değişkeni ile Egzersiz Bağımlılığı Ölçeğinin alt boyutları arasında ilişkiye, cinsiyet, branş, medeni durum, algılanan gelir düzeyi değişkenleri ile ölçek alt boyutları arasında anlamlı farklılığa rastlanmıştır (p<0,05). Kişisel gelir ve haftalık antrenman saati değişkenleri ile Egzersizde Davranışsal Düzenlemeler Ölçeği-2'nin alt boyutları arasında ilişkiye, cinsiyet, eğitim durumu, yaşanılan yer ve algılanan gelir düzeyi değişkenleri ile ölçek alt boyutları arasında anlamlı farklılığa rastlanmamıştır (p>0,05). Yaş ve aile geliri değişkenleri ile Egzersizde Davranışsal Düzenlemeler Ölçeği-2'nin alt boyutları arasında ilişkiye, branş, medeni durum, milli sporculuk durumu ve evde yaşanılan bireyler değişkenleri ile ölçek alt boyutları arasında anlamlı farklılığa rastlanmıştır (p<0,05). Cinsiyet, milli sporculuk durumu, çevrede bağımlılık yapıcı madde kullanmış veya kullanan bir tanıdık olma durumu, yaş, eğitim durumu, algılanan gelir düzeyi, anne eğitim durumu ve baba eğitim durumu değişkenleri ile Madde Bağımlılığı Farkındalık Ölçeğinin alt boyutları arasında anlamlı farklılığa rastlanmıştır (p<0,05). Yaşanılan yer, anne ve baba durumu, branş, bağımlılık ile ilgili herhangi bir etkinliğe katılma durumu, bağımlılık yapıcı madde kullanma durumu ve herhangi bir maddeye bağımlılık durumu değişkenleri ile Madde Bağımlılığı Farkındalık Ölçeğinin alt boyutları arasında anlamlı farklılığa rastlanmamıştır (p>0,05). Egzersiz Bağımlılığı Ölçeği toplam puanı ile Madde Bağımlılığı Farkındalık Ölçeği toplam puanı ve Egzersizde Davranışsal Düzenlemeler Ölçeği-2 toplam puanı arasında pozitif yönde orta düzeyde anlamlı ilişkiye rastlanmıştır (p<0,05).

Abstract:
Performing physical activities within a certain order and frequency is defined as exercise. The main purpose of exercising is to get away from a sedentary life and to have ideal health parameters together with preventing and slowing down possible diseases. As well as the physiological gains that exercise provides, there are psychological and sociological benefits. In this context; The aim of the thesis is to evaluate the relationship between exercise addiction and behavioral regulation in exercise and substance abuse awareness of weightlifting and boxing athletes and to examine these data in terms of demographic variables. The research group consists of 333 participants. For data collection purposes, "Exercise Addiction Scale", "Behavioral Regulations Scale in Exercise-2" and "Substance Abuse Awareness Scale" have been used. In the analysis of the data, percentage and frequency distributions, Pearson Correlation Analysis, One-Way ANOVA and t-Test have been applied. According to the results of the research, no relationship has been found between the variables of age, sports age and personal income and the sub-dimensions of the Exercise Addiction Scale, and no significant difference has been found between the variables of national sports status and addiction status to any substance and the sub-dimensions of the scale (p>0.05). A relationship has been found between family income and weekly training hour variable and the sub-dimensions of the Exercise Addiction Scale, and a significant difference has been found between the variables of gender, branch, marital status, perceived income level and the sub-dimensions of the scale (p<0.05). No relationship has been found between the variables of personal income and weekly training hour and the sub-dimensions of Behavioral Regulations Scale in Exercise-2, and no significant difference has been found between the variables of gender, educational status, place of residence and perceived income level and the sub-dimensions of the scale (p>0.05). A relationship has been found between the variables of age and family income and the sub-dimensions of Behavioral Regulations Scale in Exercise-2 and a significant difference has been found between the variables of branch, marital status, national sports status and individuals living at home and the sub-dimensions of the scale (p<0.05). A significant difference has been found between the variables of gender, national sports status, the state of being an acquaintance who has used or used addictive substances in the environment, age, education level, perceived income level, mother's education level and father's education level, and the sub-dimensions of the Substance Abuse Awareness Scale (p<0,05). No significant difference has been found between the variables of place of residence, parental status, branch, the state of participating in any activity related to addiction, the state of using addictive substances and the state of addiction to any substance and the sub-dimensions of the Substance Abuse Awareness Scale (p>0,05). A positive, moderately significant relationship has been found between the Exercise Addiction Scale total score and the Substance Abuse Awareness Scale total score and the Exercise Behavioral Regulations Scale-2 total score (p<0,05).