Hematolojik maligniteli hastalarda hastalık algısını etkileyen faktörler
The factors affecting the perception of patients that are having haematologic malignancies
Yazar: NAZLI YILDIZ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. MAKBULE BATMAZ
Haliç Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Algı = Perception ; Hastalık = Disease ; Hematoloji = Hematology ; Lenfoma = Lymphoma ; Lösemi = Leukemia ; Multipl miyelom = Multiple myeloma ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Ölçekler = Scales

Özet:
Bu araştırma hematolojik malignite tanısı almış olan, hematoloji kliniğinde yatarak ve ayaktan tedavi gören hastaların, hastalık algılarını etkileyen faktörleri değerlendirmek amacıyla, tanımlayıcı ve kesitsel olarak yapıldı. Bu araştırma İstanbul'da bir üniversite hastanesinde Eylül 2014 ile Haziran 2015 tarihleri arasında etik kurul onayı takiben gerçekleştirildi. Hematoloji kliniğinde yatarak ve ayaktan tedavi gören 18 yaş üstü, hematolojik malignite tanılı hastalar arasından; araştırmaya katılmayı kabul eden ve genel durumu iyi olan 76 hasta ile çalışıldı. Veri toplama aracı olarak ''Hasta Bilgi Formu'' ve ''Hastalık Algısı Ölçeği'' kullanılmıştır. İstatistiksel analizlerde Kruskal Wallis H testi (KW) testi, Mann Whitney U testi (MW) ve Kolmogorov - Smirnov dağılım testi kullanılmıştır. Sonuçlar % 95 güven aralığında, anlamlılık p<0,05 düzeyinde çift yönlü olarak değerlendirilmiştir. Araştırmaya katılanların %57,9'u erkek, çoğunluğu evli ve yaş ortalaması 43,6'dır. Araştırmaya katılan hastaların çoğunluğu Lenfoma tanılı ve 2014 yılında tanı almış hastalardır. Hastaların hastalıklarını akut olarak algıladığı, hastalıklarının yaşamları üzerinde ciddi etkileri olduğu, tedavi kontrollerinin iyi olduğu, psikolojik zorlanmalar yaşadıkları bulundu. Hastaların hastalık nedeni olarak çoğunlukla stres ve endişe faktörünü öne sürdükleri bulundu. Yaş, meslek, medeni durum, aile tipi, çocuk sayısı, ikamet edilen yer, yaşamını en uzun geçirdiği yer, gelir durumu, hastalık teşhisinin konulduğu kurum, meslek, psikiyatrik ilaç kullanımı, psikolojik yardım gibi etkenlerin, hastaların hastalık algılarını etkiledikleri bulundu. Elde edilen bulgular sonucunda; hastaların hastalık algılarının araştırmada sunulun bağımsız değişkenlerden etkilendiği, hastaların psikolojik yardım gereksinimlerinin olduğu sonucu ortaya çıkmıştır. 
Anahtar Kelimeler: kanser, hematolojik malignite, hastalık algısı.

Abstract:
This study was done as cross-sectional and descriptive manner, between patients that are having diagnosis of hematologic malignancy, that are  treated  inpatient and outpatient settings  in order to assess the factors affecting the perception of the disease. This research was conducted in an university hospital between September 2014 and June 2015 following the ethics commity's approval. .The study was  done between 76 patients in good condition  that are above the age of 18, accepted the enrollment to the study,  and treated inpatient and outpatient settings .To collect the data  ''Patient Information Sheet'' and  ''The Illness Perception Questionnaire'' was used. Kruskal-Wallis H test (KW), Mann -Whitney U test ( MW) and Kolmogorov - Smirnov test was used  as statistical analysis methods. The Results were evaluated in two-way,  in 95% confidence interval and the p value  <0.05. 57.9 % of  the patients were  male, mean age of 43.6 and were married .The majority of patients in the study were diagnosed as  Lymphoma and were diagnosed in 2014.At the end of the study ,it was found that  patients perceive their illnesses as acute diseases, that have serious effects on their lifes, their  control of treatment is good and  have some psychologic strains .Mostly the patients were found  proposing the stress and anxiety factors as the cause of their illness. Age, occupation, marital status, family size , number of children, the place of residence, where they spend their lifes mostly, income level, institutions where put the  diagnosis of disease, occupational, psychiatric drug use, factors such as psychological help, were found to affect disease perceptions of patients. As a result; patient perception of disease is affected by the independent variable  factors  presented in the research, it has emerged as a result of the patients' needs psychological help. 
 
Keywords: cancer , hematologic malignancies, disease perception.