Psikiyatrik tanı almış bireylerin birincil bakım verenlerinin kullandıkları savunma mekanizmaları, psikolojik sağlamlık, tükenmişlik düzeylerinin birbirine etkisi
The effect of defense mechanisms, psychological resilience, and burnout levels used by primary caregivers of individuals with a psychiatric diagnosis on each other
Yazar: ÖZGÜR ÇAĞLAR
Danışman: PROF. DR. NERMİN GÜRHAN
Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikiyatri Hemşireliği Ana Bilim Dalı / Psikiyatri Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Çalışmamızın amacı psikiyatri tanısı almış bireylerin birincil bakım verenlerinin kullandıkları
savunma mekanizmaları, psikolojik sağlamlık, tükenmişlik düzeylerinin birbirine etkisini
belirlemektir. Araştırmamız nicel, tanımlayıcı ve kesitsel özelliktedir. Araştırma
15.05.2023/31.12.2023 tarihleri arasında yapılmıştır. Araştırmanın evrenini Tokat
Gaziosmanpaşa Üniversite Hastanesi'nde psikiyatri servisine yatan ve psikiyatri polikliniğine
başvuran hastaların birincil bakım verenlerin gönüllü katılımcıları oluşturmaktadır. G*Power
evreni bilinen örneklem yöntemi kullanılarak %95 güven (1- α), %95 test gücü (1- β) ve
d=0.5 etki büyüklüğü büyüklüğüne göre 370 hastanın birincil bakım verenleri araştırmanın
örneklemini oluşturmuştur. Çalışma, yüz yüze görüşülerek anket doldurma yoluyla
yapılmıştır. Araştırmanın verileri, Kişisel Bilgi Formu, Maslach Tükenmişlik Ölçeği,
Savunma Biçimleri Testi, Yetişkin Psikolojik Sağlamlık Ölçeği ile elde edilmiştir. Araştırma
SPSS 22.0 istatistik programı ile değerlendirilmiştir. Araştırmaya katılan bakım verenlerin
tanımlayıcı özelliklerinin belirlenmesinde frekans ve yüzde analizlerinden, ölçeğin
incelenmesinde ortalama ve standart sapma istatistiklerinden faydalanılmıştır. Araştırma
değişkenlerinin normal dağılım gösterip göstermediğini belirlemek üzere Kurtosis (Basıklık)
ve Skewness (Çarpıklık) değerleri incelenmiştir. Bakım verenlerin ölçek düzeylerini
belirleyen boyutlar arasındaki ilişkiler pearson korelasyon ve lineer regresyon analizleri
aracılığıyla incelenmiştir. Bakım verenlerin tanımlayıcı özelliklerine göre ölçek
düzeylerindeki farklılaşmaların incelenmesinde bağımsız gruplar t-testi, tek yönlü varyans
analizi (Anova) ve post hoc (Tukey, LSD) analizlerinden faydalanılmıştır. Çalışma bulguları
göre, bakım verenlerin tükenmişlik düzeyi düşük psikolojik sağlamlıkları yüksektir.
Psikolojik sağlalıkları yüksek bireyler matür ve nevrotik savunmaları kullanmaktadır.
Savunma mekanizmalarını üç alt boyutunuda orta düzeyde kulanmaktadırlar. Yüksek
tükenmişlik düzeyi matür savunmaları azaltmakta immatür savunmaları artırmaktadır. Sonuç
olarak çalışmamızda psikolojik sağlamlık bakım verende tükenmişlik düzeyini azaltmaktadır.
Tükenmişlik düzeyi düşük, psikolojik sağlamlığı yüksek olan bakım verenler daha çok matür
savunmaları kullanmaktadır. Ruh sağlığı çalışanlarının psikiyatri hastasına birincil bakım
verenlerde psikolojik sağlamlığı artırıcı, tükenmişliği azaltıcı ve olgun savunmaların
kullanımını artırmaya yönelik müdehaleleri faydalı olabilir. Literatürde bu konuya yönelik
yapılacak olan yeni çalışmaların bakım verene ve litaratüre katkı sağlayacağı
düşünülmektedir.
Anahtar Kelimeler: Bakım Yükü, Psikiyatri, Psikolojik Sağlamlık, Savunma Mekanizmaları,
Tükenmişlik Sendromu

Abstract:
The aim of our study is to determine the effects of defense mechanisms, psychological
resilience and burnout levels used by primary caregivers of individuals diagnosed with
psychiatric disorders. Our research is quantitative, descriptive and cross-sectional. The
research was conducted between 15.05.2023/31.12.2023. The population of the study consists
of volunteer participants who are the primary caregivers of patients admitted to the
psychiatric ward and psychiatry outpatient clinic at Tokat Gaziosmanpaşa University
Hospital. Using the G*Power universe known sampling method, the primary caregivers of
370 patients constituted the sample of the study, according to 95% confidence (1-α), 95% test
power (1-β) and d = 0.5 effect size. The study was conducted through face-to-face interviews
and filling out a questionnaire. The data of the research were obtained using the Personal
Information Form, Maslach Burnout Scale, Defense Styles Test, and Adult Psychological
Resilience Scale. The research was evaluated with SPSS 22.0 statistics program. Frequency
and percentage analyzes were used to determine the descriptive characteristics of the
caregivers participating in the research, and mean and standard deviation statistics were used
to examine the scale. Kurtosis and Skewness values were examined to determine whether the
research variables showed normal distribution. The relationships between the dimensions
determining the caregivers' scale levels were examined through Pearson correlation and linear
regression analyses. Independent groups t-test, one-way analysis of variance (ANOVA) and
post hoc (Tukey, LSD) analyzes were used to examine the differences in the scale levels
according to the descriptive characteristics of the caregivers. According to the study findings,
caregivers have low burnout levels and high psychological resilience. Individuals with high
psychological health use mature and neurotic defenses. They use their defense mechanisms at
a moderate level in all three sub-dimensions. High burnout levels reduce mature defenses and
increase immature defenses. As a result, in our study, psychological resilience reduces the

level of burnout in caregivers. Caregivers with low levels of burnout and high psychological
resilience use mature defenses more. Interventions by mental health professionals to increase
psychological resilience, reduce burnout, and increase the use of mature defenses in primary
caregivers of psychiatric patients may be beneficial. It is thought that new studies on this
subject in the literature will contribute to the caregiver and the literature.
Key Words: Burden of Care, Psychiatry, Psychological Resilience, Defense Mechanisms,
Burnout Syndrome