Elektrik üretim santrallerinin geçmiş, mevcut ve gelecek yönetmeliklere göre maliyet ve amortisman sürelerinin belirlenmesi
Determination of cost and depreciation periods of power plants according to past, current and future regulations
Yazar: MUSTAFA SAFA KALAY
Danışman: DOÇ. DR. HALİL İBRAHİM VARİYENLİ
Gazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Enerji Sistemleri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Enerji = Energy
Dizin: Elektrik santralleri = Power plants

Özet:
Elektrik üretimi, toplumların ekonomik kalkınma ve teknolojik ilerleme süreçlerinde hayati bir rol oynamaktadır. Bu kapsamda, elektrik üretim santrallerinin maliyet yapıları ve amortisman süreleri, yatırım kararlarının ve sürdürülebilir enerji politikalarının temel unsurları arasında yer almaktadır. Bu çalışmada, elektrik üretim santrallerinin maliyet ve amortisman süreleri, geçmiş, mevcut ve gelecekte olması beklenen düzenlemeler çerçevesinde kapsamlı bir şekilde değerlendirilmiştir. Yenilenebilir enerji kaynaklarının sürdürülebilir enerji üretimi ve ekonomik kalkınmadaki önemi vurgulanmış; bu çerçevede örnek olarak seçilen bir Güneş Enerji Santrali (GES) üzerinden detaylı analizler gerçekleştirilmiştir. Araştırma, Türkiye'de lisanssız elektrik üretimi kapsamında yenilenebilir enerjiye dayalı tesislerin ekonomik yapısını, teşvik mekanizmalarını ve mahsuplaşma yöntemlerini incelemektedir. Özellikle amortisman sürelerinin doğru belirlenmesinin yatırım süreçleri üzerindeki kritik etkisine dikkat çekilmiş; yenilenebilir enerji tesislerinin ekonomik ömürlerinin belirlenmesinde kullanılan matematiksel yöntemler ve yasal düzenlemelerin finansal etkileri karşılaştırmalı bir yaklaşımla analiz edilmiştir. Mahsuplaşma yöntemlerindeki düzenlemeler ve ihtiyaç fazlası enerji satışına yönelik kısıtlamaların yatırım geri dönüş süreleri üzerindeki etkileri değerlendirilmiştir. Bunun yanı sıra, enerji yatırımlarında maliyet optimizasyonu ve finansal sürdürülebilirlik açısından mevcut ve öngörülen düzenlemelerin rolü tartışılmıştır. Sonuçlar, yenilenebilir enerji yatırımlarının çevresel ve ekonomik avantajlarını vurgularken, bu yatırımların fosil yakıt temelli enerji kaynaklarına güçlü bir alternatif oluşturduğunu ortaya koymaktadır. Çalışma, enerji sektöründeki paydaşların maliyet yönetimi ve stratejik planlama süreçlerinde daha bilinçli kararlar almasına katkı sağlamayı; ayrıca, gelecekteki yasal düzenlemelere yönelik öngörüler sunarak enerji politikalarının geliştirilmesine rehberlik etmeyi amaçlamaktadır.

Abstract:
Electricity generation plays a vital role in the economic development and technological progress of societies. In this context, the cost structures and depreciation periods of power generation plants are among the key elements of investment decisions and sustainable energy policies. In this study, the cost and depreciation periods of power generation plants are comprehensively evaluated within the framework of past, current and expected future regulations. The importance of renewable energy sources in sustainable energy production and economic development is emphasized; in this context, detailed analyses are carried out on a Solar Power Plant (SPP) selected as an example. The research examines the economic structure, incentive mechanisms and offsetting methods of renewable energy-based facilities within the scope of unlicensed electricity generation in Turkey. Particular attention is drawn to the critical impact of the correct determination of depreciation periods on investment processes; the mathematical methods used in determining the economic life of renewable energy facilities and the financial impacts of legal regulations are analyzed with a comparative approach. The effects of regulations on offsetting methods and restrictions on surplus energy sales on investment payback periods are evaluated. In addition, the role of current and projected regulations in cost optimization and financial sustainability of energy investments is discussed. The results highlight the environmental and economic advantages of renewable energy investments and show that these investments constitute a strong alternative to fossil fuel-based energy sources. The study aims to help stakeholders in the energy sector make more informed decisions in cost management and strategic planning processes, and to guide the development of energy policies by providing insights into future regulations.