Üçüncü basamak yoğun bakımda çalışan hemşirelerin ölüme karşı tutumları ve beyin ölümü gerçekleşen hastalara bakım verirken yaşadıkları güçlükler
Determination of third level icu nurses' atttitudes towards death and the diffiuculties experienced while delivering nursing care to patients with brain death
Yazar: TUĞBA ÖZHAN
Danışman: DOÇ. DR. NERİMAN AKANSEL
Uludağ Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Beyin ölümü = Brain death ; Hasta bakımı = Patient care ; Hemşireler = Nurses ; Hemşirelik = Nursing ; Hemşirelik araştırmaları = Nursing research ; Tutumlar = Attitudes ; Yoğun bakım = Intensive care ; Yoğun bakım üniteleri = Intensive care units ; Ölüm = Death

Özet:
Bu çalışma üçüncü basamak yoğun bakım ünitesinde çalışan hemşirelerin ölüme
karşı tutumlarını değerlendirmek ve beyin ölümü gerçekleşen hastalara bakım
verirken yaşadıkları güçlükleri belirlemek amacıyla tanımlayıcı olarak planlandı.
Araştırma evrenini Bursa ilindeki kamu hastanelerinin üçüncü basamak yoğun bakım
ünitelerinde çalışan 116 hemşire tarafından yapıldı. Verilerin toplanmasında veri
toplama formu ve Ölüme Karşı Tutum Ölçeği kullanıldı. Verilerin analizinde SPSS
20.0 paket program kullanıldı.
Hemşirelerin yaş ortalaması 29±6,40 yaş, %73,3'ü kadın, %71,6'sı lisans
mezunuydu. Yoğun bakım hemşirelerinin %12'si beyin ölümünün hasta yakınları
için kabul edilmesi zor bir durum olduğunu düşünürken, %20'si beyin ölümünün
gerçekleşmesinin başka hayatların başlangıcı olduğuna inandığını ve %68,1'i
organlarının bağışlanmasını istediği belirlendi. Hemşirelerin en fazla beyin ölümü
gerçekleşen hasta yakınları ile iletişim kurarken güçlük yaşadığı(7,59±2,75[VAS 0-
10]) saptandı.
Çalışmamızda ÖKTÖ toplam puanı 113,51±18,48 olarak belirlendi. Hemşirelerin
yaşları ile ÖKTÖ arasında negatif yönde bir ilişki bulunurken, cinsiyet, medeni
durum, çocuk sayısı, eğitim durumu arasında anlamı bir fark bulunamadı.
Sonuç olarak, yaş ortalaması düşük olan hemşirelerin ölümü yaşamın doğal
sonucu olduğu ve ölüme karşı olumlu tutum içindedir. Yoğun bakım ünitesinde
çalışan hemşirelerin ölüme karşı etkili baş etme yöntemleri geliştirilmeli, ölüme
ilişkin olumlu tutum sergilenmesi için hizmet içi eğitimlerin periyodik uygulanması
önerilebilir.
Anahtar kelimeler: Yoğun bakım ünitesi, hemşirelik, beyin ölümü, ölüm, tutum.

Abstract:
This study was planned as a descriptive study in order to evaluate the
attitudes of nurses working in third level Intensive Care Unit (ICU) to death and to
determine the difficulties they experienced while providing care to patients with
brain death.The population of the study was conducted by 116 nurses working in the
third level ICU's of public hospitals in Bursa. Data Collection Form and Death
Attitude Profile (DAP) were used for data collection. SPSS 20.0 software was used
for data analysis.
The average age of the nurses was 29±6,40 years, 73,3% were women, 71,6%
has bachelor's degree. Whilst 12% of intensive care nurses thought that brain death
was a difficult situation to accept for their relatives, 20% of them thought that brain
death was the beginning of other lives and 68,1% of them wanted to donate their
organs.It was determined that the nurses had difficulty had the highest in
communicating with the relatives of patients with brain death 7,59±2,75 ( Visual
Analogue Scale; VAS 0-10).
In our study, it was determined that the scale subscale average score of the
total DAP is 113,51±18,48. While there was a negative correlation between the ages
of the nurses and the DAP no significant difference was found between gender,
marital status, number of children and educational status.
In conclusion, nurses with a low mean age think that death is a natural
consequence of life and have a positive attitude towards death. Effective coping
methods should be developed for nurses working in intensive care units and periodic
implementation of in-service trainings may be suggested in order to exhibit positive
attitudes towards death.
Key words: Intensive care unit, nursing, brain death, death, attitude.