Yaş meyve sebze satın alma davranışlarında tedarik kanalı tercihlerinin belirlenmesi; Tokat ili merkez ilçe örneği
Determination of supply channel preferences in fresh fruit and vegetable purchasing behaviors: The central province of Tokat
Yazar: DERYA ÜÇOK
Danışman: PROF. DR. HİLMİ ERDAL
Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Tarım Ekonomisi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışmada Tokat ili merkez ilçede yaşayan hane halklarının yaş meyve sebze satın alma davranışlarında tercih ettikleri tedarik kanalı, tercih ettikleri tedarik kanalında önemli gördükleri faktörler ve tedarik kanallarında sergiledikleri davranış şekilleri araştırılmıştır. Çalışmanın ana materyalini, Tokat ili merkez ilçede ikamet eden tüketicilerden anket yöntemi ile Mayıs-Temmuz 2023 tarihinde elde edilen birincil veriler oluşturmaktadır. Örnek hacmi 271 olarak belirlenmiştir. Yaş meyve sebze tedarik kanalı seçimi ile ilgili birçok konu ve bunu etkileyen faktörler arasında anlamlı bir farklılık olup olmadığı ki kare analizi ile test edilmiştir. Çalışmada ayrıca Likert ölçeği, yüzde ve çapraz tablolar kullanılmıştır.  Meyve sebze alışverişinde semt pazarı (%63.1), yerel market (%42.8) ve zincir market (%41.3) en çok tercih edilen tedarik kanalı olarak belirlenmiştir. Çalışmaya katılan bireylerin yaş ortalamasının 39.2 olduğu, %61.3'ünün ön lisans-lisans mezunu, %53.5'inin kamu görevlisi, %46.9'sında bir çalışan olduğu, tüketicilerin %32.1'inin alışverişi eşleri ile birlikte yaptığı, %95.6'sının meyve sebze tükettiği, meyve sebze alışverişinde geçirilen sürenin bir saatten az ve alışverişin ihtiyaç oldukça yapıldığı sonucuna varılmıştır. Tüketicilerin yaş meyve sebze alımında tercih ettiği tedarik kanallarında çok önemli olarak gördükleri özellikler; ürün tazeliği, ürün kalitesi, temizlik ve hijyen, güvenilirlik, seçerek alabilme, önemli gördükleri özellikler ise ürün çeşitliliği, fiyat indirimleri, eve yakınlık, önem verdikleri bilgi kaynağı eş dost tavsiyesi, fiyat duyarlılığında önem verdikleri husus ise ödedikleri ücret karşılığında kaliteye ulaşmanın önemli olduğudur. Araştırma bulguları yaş meyve sebze tedarik kanalı tercihlerine ilişkin faydalı bilgiler sağlamaktadır.

Abstract:
In this study, the supply channel preferred by households living in the central district of Tokat province in their fresh fruit and vegetable purchasing behavior, the factors they consider important in their preferred supply channel and the behaviors they exhibit in supply channels were investigated. The main material of the study consists of primary data obtained from consumers residing in the central district of Tokat province in May-July 2023 by survey method. The sample volume was determined as 271. Chi-square analysis was used to test whether there is a significant difference between many issues related to fresh fruit and vegetable supply channel selection and the factors affecting it. Likert scale, percentage and cross tabulations were also used in the study.  Neighborhood market (63.1%), local market (42.8%) and chain market (41.3%) were found to be the most preferred supply channel for fruit and vegetable shopping. It was concluded that the average age of the individuals participating in the study was 39.2 years, 61.3% of them were associate degree or bachelor's degree graduates, 53.5% of them were civil servants, 46.9% of them were employed, 32.1% of the consumers shopped with their spouses, 95.6% of them consumed fruits and vegetables, the time spent in fruit and vegetable shopping was less than one hour and shopping was done as needed. The features that consumers consider very important in the supply channels preferred by consumers in the purchase of fresh fruits and vegetables are product freshness, product quality, cleanliness and hygiene, reliability, being able to buy selectively, and the features that consumers consider important are product variety.