İnme hastalarında ince motor aktivitelerinin rehabilitasyonunda robotik ve konvansiyonel tedavinin karşılaştırılması
Comparison of robotic and conventional treatment in rehabilitation of fine motor activities in stroke patients
Yazar: TUĞÇE ŞENEL
Danışman: PROF. DR. BERNA ÇELİK
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Fizik Tedavi Ve Rehabilitasyon Eğt. ve Arş. Hast. / Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon = Physical Medicine and Rehabilitation
Dizin: Fizik tedavi = Physical therapy ; Fizik tedavi yöntemleri = Physical therapy modalities ; Motor aktivite = Motor activity ; Robotik rehabilitasyon = Robotic rehabilitation ; Robotik rehabilitasyon = Robotic rehabilitation ; Uğraş tedavisi = Occupational therapy ; İnme = Stroke ; İnme = Stroke ; İnme rehabilitasyonu = Stroke rehabilitation

Özet:
Amaç: Bu çalışmanın amacı, el fonksiyonları bozuk olan inme hastalarında robotik el rehabilitasyonu  veya  iş uğraşı tedavisi alan hasta gruplarının fonksiyonel durum ve yaşam kalitesi farklarını incelemektir.
Gereç ve Yöntem: Retrospektif vaka kontrollü çalışmada Sağlık Bilimleri Üniversitesi İstanbul Fizik Tedavi Rehabilitasyon Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Kliniği'nde 01.06.2019 - 01.02.2020 tarihleri arasında inmeye bağlı el tutulumu olan hastaların rehabilitasyonu amacıyla verilmiş olan ReJoyce el, kol ve omuz rehabilitasyonu pasif iş istasyonu cihazı veya iş uğraşı terapisi tedavisi almış elin motor Brunnstrom evrelemesi ≥ 3 ve spastisitesi Ashworth evrelemesi ≤ 2 olan hastalar dahil edildi. Hasta dosyaları taranarak Brunnstrom evreleri, Modifiye Ashworth Skalası (MAS), üst ekstremite motor fonksiyon durumu için Fugl Meyer Üst Ekstremite Değerlendirme Ölçeği (FMA-UE), kaba kas gücü değerlendirmesi için Motrisite İndeksi (Mİ),  el kol ve omuz fonksiyonları için Kol-Omuz ve El Sorunları Hızlı Anketi (quick-DASH), ince motor çimdik kavrama değerlendirme için Dokuz Delikli Tahta Çivi Testi (NHPT), fonksiyonel durum için Sağlık Değerlendirme Anketi (HAQ) ve cihaz biyogeribildirim değerleri tedavi öncesi ve sonrası karşılaştırıldı. Cihazın otomatik verdiği biyogeribildirim değerleri ile FMA-UE, Mİ, quick-DASH, NHPT ve HAQ değerleri arasında korelasyonu incelendi.
Bulgular: ReJoyce grubunda tedavi sonrası Brunnstrom el değerlendirmesinde, Mİ çimdik, NHPT ve HAQ skorları iş uğraşı grubuna göre anlamlı iyileşme gözlenmiştir. FMA ve quick DASH testlerinde gruplar kendi içlerinde değerlendirildiğinde tedavi sonrası, tedavi öncesine göre anlamlı farklılık gözlenmiş olup, gruplar arasında farklılık görülmemiştir.  ReJoyce grubunun tedavi öncesi ve sonrası ölçülen cihaz biyogeribildirim RAHFT skoru, RAHFT süresi, kavrama ve çimdik değerleri üzerinden anlamlı derecede artış saptanmıştır. Motrisite çimdik indeksinde tedavi öncesi ve sonrası değişim skoru ile biyogeribildirim verilerinden kavrama skorundaki değişim ile aralarında anlamlı ilişki gözlenmiştir.
Sonuç: İnme hastalarında üst ekstremiteye uygulanan ReJoyce el robotu en az iş uğraşı terapisi kadar etkilidir. Ayrıca hastaların motor iyileşme, motor fonksiyon ve günlük yaşam aktivitelerini anlamlı olarak iyileştirdiği saptanmıştır.
	
Anahtar Kelimeler: inme rehabilitasyonu, robotik rehabilitasyon, iş uğraşı terapisi, üst ekstremite

Abstract:
Aim: The aim of this study is to investigate the functional status and quality of life differences between robotic hand rehabilitation and occupational therapy in stroke patients with impaired hand functions.
Materials and Methods: The study was designed as a retrospective case-controlled study and was performed at Health Sciences University Istanbul Physical Therapy and Rehabilitation Training and Research Hospital between 01.06.2019 and 01.02.2020. Patients with stroke-related hand involvement who underwent ReJoyce hand, arm and shoulder rehabilitation, passive workstation or occupational therapy treatment and who had a motor Brunnstrom stage ≥ 3, and spasticity ≤ 2 on Ashworth scale were included in the study. Medical records including Brunnstrom Stages, Modified Ashworth Scale (MAS), Fugl Meyer Assessment Scale For Upper Extremity (FMA-UE) in order to evaluate functional motor status of upper limb, Motricity İndex (MI) to assess limb strength, Quick Disabilities of The Arm, Shoulder and Hand Questionnaire (quick-DASH) to evaluate hand, arm and shoulder functional status, Nine-Hole Peg Test (NHPT) for fine motor skills and dexterity evaluation, Health Assessment Questionnaire (HAQ) for functional status and device biofeedback values before and after the treatment were compared. Correlation between the automatic biofeedback values and FMA-UE, MI, quick-DASH, NHPT, HAQ values were investigated.
Results: In the ReJoyce group; Brunnstrom assessment, MI pinch, NHPT and HAQ scores showed significant improvement post-treatment when compared to the occupational therapy group. When the groups were evaluated individually FMA and quick DASH scores were significantly different before and after the treatment; however, no significant difference was observed between the two groups. There was a significant increase in the device-generated biofeedback, ReJoyce Automated Hand Function Test (RAHFT) score, RAHFT duration, grip and pinch values after treatment in the ReJoyce group. In Motricity pinch index, a significant relationship was observed between the change before and after the treatment and the change in biofeedback grip score.
Conclusion: ReJoyce hand robot is as effective as occupational therapy when applied to upper extremity in stroke patients. Moreover, it has been shown that ReJoyce significantly improved motor recovery, motor function and activities of daily living in stroke patients.

Key Words: stroke rehabilitation, robotic rehabilitation, occupational therapy, upper extremity