Eskişehir ilinde yetiştirici koşullarında Orta Anadolu merinosu ve Ramlıç kuzuların kesim ve karkas özelliklerinin belirlenmesi
Determination of slaughter and carcass traits of Central Anatolian merino and Ramliç lambs reared in producer conditions in Eskişehir province
Yazar: HİLAL KARABACAK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ YÜKSEL AKSOY
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Zootekni Ana Bilim Dalı / Hayvan Yetiştirme Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Araştırma, Eskişehir ilinde yaygın olarak yetiştiriciliği yapılan Orta Anadolu Merinos (OAM) ve Ramlıç (RA) kuzuların pazarlama çağında karkas, kesim özellikleri ile etlenme ve yağlanma durumunun S/EROUP sınıflandırma sistemi içerisindeki yerinin yetiştirici koşullarında belirlenmesi amacıyla yapılmıştır. Araştırmanın hayvan materyalini toplam 14 baş erkek (tek doğmuş) OAM (n=7) ve RA (n=7) kuzular oluşturmuştur. Araştırmada, yetiştiriciler tarafından yapılan entansif besi sonunda kuzular (yaklaşık 40 kg kesim ağırlığı), kesim sonrası yetişticilerden satın alınmıştır. Her iki genotipteki kuzuların karkas ve kesim özellikleri incelenmiştir.  Araştırmada kesim özelliklerinden baş ve testis oranı RA kuzularda OAM kuzulardan daha yüksek bulunmuştur (P<0,05). Araştırmada OAM ve RA kuzularda soğuk karkas randımanı %47,98±0,85 ve 49,38±0,40 ve soğutma kaybı %1,64±0,13 ve 1,48±0,11 olarak tespit edilmiştir. RA kuzularda but, sırt bel ve kol ağırlığı OAM kuzulardan daha yüksek bulunmuştur (P>0,05). OAM ve RA kuzularda aynı genotip sırasıyla but oranı %34,45±0,49 ve %34,50±0,37; sırt bel oranı %16,49±0,53 ve 16,57±0,50 ve kol oranı 17,84±0,29 ve 17,94±0,34 olarak tespit edilmiştir. Araştırmada etek ve kuyruk oranı hariç diğer karkas parçaları bakımından OAM ve RA kuzular arasında gözlenen farklılıklar önemsiz bulunmuştur (P>0,05). En yüksek birinci sınıf karkas (A++) parça oranı RA kuzularda tespit edilmesine karşın ve en yüksek ikinci sınıf karkas karkas (A+) parça oranı OAM kuzularda tespit edilmiştir (P>0,05). Karkas etlenme puanı OAM (R(0)) kuzularda RA (R (-)) kuzulardan daha yüksek, yağlanma puanı OAM (3(0)) kuzularda RA (3(+)) kuzulardan daha düşük bulunmuştur (P>0.05). Araştırmada karkas ve but yoğunluk katsayıları ile karkas konformasyon katsayıları bakımından ırklar arasında gözlenen farklılıklar önemsiz bulunmasına (P>0,05) karşın but konformasyonu bakımından gözlenen farklılıklar önemli bulunmuştur (P<0,05). Araştırmada, longissimus dorsi kası alanı RA kuzularda OAM kuzularda daha düşük, sırt yağı kalınlığı daha yüksek bulunmuştur (P<0,05). Sonuç olarak; yetiştirici koşullarında 40 kg kesim ağırlığında karkas kalitesi bakımından OAM kuzular ön plana çıkmaktadır.
Anahtar Kelimeler: Kuzu, Ramlıç, Orta Anadolu Merinosu, karkas ölçüleri, karkas ve kesim özellikleri

Abstract:
SUMMARY


The current study aimed to determine carcass and slaughter characteristics as well as fatness and fleshing status of Central Anatolian Merino (CAM) and Ramlıç (RA) lambs–widely raised by breeders in Eskişehir–in the S/EROUP classification system at the marketing-age. The animal material of the study consisted of 14 males (single-born) CAM (n=7) and RA (n=7) lambs. This study investigated the carcass and slaughter characteristics of the fattened lambs of both genotypes (approximately 40 kg slaughter weight) purchased from breeders after slaughter. The head and testis percentages were higher in RA lambs than in CAM lambs (P<0.05). In CAM and RA lambs, the cold carcass yield was 47.98±0.85 and 49.38±0.40 and the chilling loss was 1.64±0.13 and 1.48±0.11, respectively. Leg, back-loin, and foreleg weights were higher in RA lambs than CAM lambs (P>0.05). In CAM and RA lambs, the leg percentage was 34.45±0.49 and 34.50±0.37%, the back-loin percentage was 16.49±0.53 and 16.57±0.50%, and the foreleg percentage was 17.84±0.29 and 17.94±0.34%, respectively. In the study, the differences between CAM and RA lambs were insignificant in terms of other carcass cuts except for the flank and tail percentage (P>0.05). Although the highest first quality carcass (A++) cut percentage appeared in the RA lambs, the highest second quality cut percentage (A+) was in the CAM lambs (P>0.05). The carcass-fleshing score was higher in CAM (R (0)) lambs than in RA (R (-)) lambs, and the fatness score was lower in CAM lambs (3 (0) than in RA lambs (3(+)) (P>0.05). In the study, although the differences observed between breeds in terms of carcass and leg compactness and carcass conformation coefficients were insignificant (P>0.05), the differences observed in leg conformation were significant (P<0.05). It was found that the eye muscle area was lower in RA lambs than in CAM lambs, and the back fat thickness was higher (P<0.05). As a result, at 40 kg slaughter-weight CAM lambs stand out in terms of carcass quality under producer conditions

Keywords: Lamb, Ramlıç, Central Anatolian Merino, carcass measurements, carcass and slaughter traits