Erzurum bölgesindeki içme sularının kalitesinin belirlenmesi
determination of drinking water's quality around Erzurum region
Yazar: HÜSEYİN GÖKÇEN
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA ATASEVER
Atatürk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Besin Hijyeni ve Teknolojisi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Besin Hijyeni ve Teknolojisi = Food Hygiene and Technology
Dizin: Erzurum = Erzurum ; Kalite = Quality ; Su = Water ; Su kirliliği = Water pollution ; İçme suyu = Drinking water

Özet:
Araştırmada, Erzurum merkez halk çeşmeleri ve şebeke suları ile ilçe merkez şebeke sularından, tesadüfi olarak seçilmiş ev ve resmi kurumlardan toplanan 1403 adet su numunesi mikrobiyolojik, 258 adet su numunesi bazı fiziksel ve kimyasal özellikleri bakımından incelenmiştir.Su numunelerinde pH değeri 6,65-8,33 (ortalama 7,31), bulanıklık ve renk ile koku ve tat değerlerinin, tüketicilerce kabul edilebilir sınırlarda olduğu belirlenmiştir. İletkenlik değerinin 113-830 µS/cm (ortalama 453,4 µS/cm) ve nitrit değerinin 0,02-0,25 mg/l (ortalama 0,083 mg/1) arasında değiştiği ve İnsani Tüketim Amaçlı Sular Hakkındaki Yönetmelikte1 bildirilen değerlere uygun olduğu saptanmıştır.Erzurum il ve ilçe merkezlerindeki su numunelerinde nitrat değeri 9,60-26,85 mg/l (ortalama 17,44 mg/l) arasında saptanmıştır. Erzurum merkezde bulunan toplam 12 halk çeşmesinin 6'sında (%50) nitrat değerinin 50,17-145,84 mg/l (ortalama 95,88 mg/l) düzeyinde olduğu ve yönetmelikte1 bildirilen değerlere uygun olmadığı belirlenmiştir. Geri kalan 6 halk çeşmesinde ise nitrat değerinin 14,03-47,73 mg/l (ortalama 34,55 mg/l) olduğu ve yönetmeliğe1 uygun olduğu saptanmıştır.Su numunelerinde amonyak, arsenik, alüminyum ve kurşun miktarları sırasıyla, 0,07-0,59 mg/1 (ortalama 0,183 mg/1), 0-0,432 µg/l (ortalama 0,036 µg/l), 0,04-0,25 mg/l (ortalama 0,115 mg/l), 0-0,613 µg/1 (ortalama 0,049 µg/1) arasında değiştiği ve yönetmeliğe1 uygun olduğu tespit edilmiştir.Erzurum il ve ilçe merkezlerindeki su numunelerinde demir miktarı 0,04-0,18 mg/l (ortalama 0,10 mg/l) arasında saptanmıştır. Erzurum merkezde bulunan toplam 12 halk çeşmesinin 1 tanesinde (%8,3) demir miktarının 0,11-0,36 mg/l (ortalama 0,222 mg/l) düzeyinde olduğu ve yönetmeliğe1 uygun olmadığı belirlenmiştir. Geri kalan 11 halk çeşmesinde ise demir miktarının 0,09-0,14 mg/l (ortalama 0,117 mg/l) olduğu ve yönetmeliğe1 uygun olduğu saptanmıştır.Toplam 1403 su numunesinin, 117 tanesinde (%8,33) E.coli ve koliform grubu bakteri üremesi saptanmıştır. Halk çeşmelerinden alınan 48 adet numunenin hiçbirisinde koliform grubu bakteri üremesi tespit edilmemiştir. Erzurum il merkezinden alınan 491 adet su numunesinin 2 tanesinde (%0,4), ilçe merkezinden toplanan 864 adet su numunesinin ise 115 tanesinde (%13,31), koliform grubu bakteri tespit edilmiştir. Söz konusu numunelerin yönetmeliğe1 uygun olmadığı belirlenmiştir.Halk çeşmelerinden alınan 48 adet numuneden hiçbirisinde E.coli üremesi saptanmamıştır. Erzurum il merkezinden alınan 491 adet su numunesinin 2 tanesinde (%0,4), ilçe merkezinden toplanan 864 adet su numunesinin 115 tanesinde (%13,31), E.coli tespit edilmiştir. Söz konusu numunelerin yönetmeliğe1 uygun olmadığı belirlenmiştir.Anahtar Kelimeler: İçme suyu, Kalite, Erzurum

Abstract:
In this study, water samples were collected from randomly selected homes and offical institutions, public drinking fountain and water supply system in the centre of Erzurum and water supply system in the centre of Erzurum's counties. 1403 of the water samples were analyzed by microbiologic features and 258 of them were analyzed by some kind of physical and chemical features.The values of cloud, colour, smelt, taste of the water samples were thought that they were acceptable and there were no abnormal changes by consumers. pH rate of the water samples was assessed as 6,65-8.33 (average rate 7,31). The rate of conductivity and nitrite of the samples varied from, respectively 113-830 mS/cm (average rate 453,4 and 0,02-0,25 mg/lt (average rate 0,083 mg/lt) and the rates were defined that they were proper to reported rates by regulations on water intended for human consumption 1The rate of nitrate of the samples varied from 9,60-26,85 mg/lt (average rate 17,44 mg/lt) in the centre of Erzurum and Erzurum's counties. The rate of nitrate varied from 50,17-145,84 mg/lt (average rate 95,88 mg/lt) in half of all public drinking fountain (6 of 12) in the centre of Erzurum and the rate was defined that it was not proper to legal limits. The rate of nitrate varied from 14,03-47,73 mg/lt (average rate 34,55 mg/lt) in the other half of all public drinking fountain (6 of 12) in the centre of Erzurum and the rate was defined that it was proper to legal limits.The rate of ammonia, arsenic, aluminum and lead of the samples varied from, respectively 0,07-0,59 mg/lt (average rate 0,183 mg/lt), 0-0,432 mg/lt (average rate 0,036 mg/lt), 0,04-0,25 mg/lt (average rate 0,115 mg/lt), 0-0,613 mg/lt (average rate 0,049 mg/lt) and the rates were defined that they were proper to reported rates by regulations.The rate of iron of the samples varied from 0,04-0,18 mg/lt (average rate 0,10 mg/lt) in the centre of Erzurum and Erzurum's counties. The rate of iron varied from 0,11-0,36 mg/lt (average rate 0,222 mg/lt) in one of all public drinking fountain (1 of 12) in the centre of Erzurum and the rate was defined that it was not proper to legal limits. The rate of iron varied from 0,09-0,14 mg/lt (average rate 0,117 mg/lt) in the others (11 of 12) in the centre of Erzurum and the rate was defined that it was proper to legal limits.Reproduction of E.coli and coliform bacteria was observed in 117 of 1403 samples (%8,33).Reproduction of coliform bacteria was not observed in none of collected 48 samples of public drinking water. Reproduction of coliform bacteria was observed in 2 of 491 samples (%0,4) in the centre of Erzurum, in 115 of 864 samples (%13,31) in the centre of counties and the rates were defined that they were not proper to regulations.Reproduction of E.coli bacteria was not observed in none of collected 48 samples of public drinking water. Reproduction of E.coli bacteria was observed in 2 of 491 samples (%0,4) in the centre of Erzurum, in 115 of 864 samples (%13,31) in the centre of counties and the rates were defined that they were not proper to regulations.Key Words: Drinking water, Quality, Erzurum