Jeoistatistiksel yöntemle potansiyel mermer yatağının işletilebilirliğinin değerlendirilmesi ve üretim planlaması
Evaluation of the operability of potential marble deposit and production planning by geostatistical method
Yazar: EMRE BERBER
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ALAATTİN SAKCALI
Atatürk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Jeoloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Jeoloji Mühendisliği = Geological Engineering ; Maden Mühendisliği ve Madencilik = Mining Engineering and Mining
Dizin: Jeoistatistik = Geostatistics ; Mermer endüstrisi = Marble industry ; Mermer ocakları = Marble quarries ; Rezerv = Reserve ; Üretim planlaması = Production planning

Özet:
Amaç: Bu çalışmada daha önce işletilen ve üretimi duran potansiyel bir mermer yatağı ele alınmıştır. Bahsi geçen mermer yatağı koyuluk derecesi, doku ve kaya kalite belirteci (RQD)'ne göre jeoistatistiksel yöntemlerle analiz edilmiştir. Çalışmanın temel amacı joeistatistiksel analizlerden faydalanılarak bir potansiyel mermer yatağının işletilebilirliğinin değerlendirilmesi ve ekonomik durum göz önünde bulundurularak üretim planlaması yapılmasıdır. Yöntem: Çalışma saha, analiz ve değerlendirme olmak üzere üç aşamada gerçekleştirilmiştir. İlk olarak sahada karotlu sondaj faaliyetine nezaret edilerek jeoistatistiksel analiz aşamasında kullanılacak veriler alınmıştır. Saha çalışmalarında karotların koyuluk derecesi, doku ve RQD değerleri belirlenmiştir. Bu değerler kullanılarak jeoistatistiksel analizler gerçekleştirilmiştir. Jeoistatistiksel analiz verileriyle üretim planlaması ve elde edilecek gelir tahmini için değerlendirmeler yapılmıştır. Bulgular: Çalışmaya örnek olarak seçilen mermer ocağının doku, koyuluk derecesi ve RQD değeri kullanılarak bu değerlerin mermer yatağındaki dağılımı jeoistatistiksel analizler ile incelenmiştir. Doku türü katı model ile verilirken koyuluk derecesi ve RQD değerine göre blok modeller oluşturulmuştur. Mermer yatağının genel bir değerlendirmesinin ardından blok model verileri kullanılarak ocakta üretim planlaması yapılmıştır. Planlanan üretim sonucunda elde edilecek mermer blok ve gelir miktarı tahmin edilmiştir. Sonuç: Potansiyel bir mermer yatağının değerlendirilmesi ve üretim planlamasında jeoistatistiksel analizlerin yardımcı bir araç olarak kullanılabileceği belirlenmiştir. Ayrıca jeoistatistiksel analizlerden elde edilen veriler kullanılarak planlanan üretimin gerçekleştirilmesi halinde elde edilecek rezerv ve gelirin tahmin edilebileceği ortaya konmuştur.

Abstract:
Purpose: In this study, a potential marble deposit that was previously operated and stopped in production was discussed. The aforementioned marble deposit was analyzed by geostatistical methods according to the degree of darkness, texture and Rock Quality Designation (RQD). The main purpose of the study is to evaluate the operability of a potential marble deposit by making use of geostatistical analyzes and to make production planning by considering the economic situation. Method: The study was carried out in three stages which are field, analysis and evaluation. First of all, the data to be used in the geostatistical analysis phase were obtained by overseeing the core drilling activity in the field. In field studies, the degree of darkness, texture and RQD values of the cores were determined. The geostatistical analyzes were carried out by using these values. The evaluations were made for production planning and estimation of the income to be obtained with the geostatistical analysis data. Findings: By using the texture, degree of darkness and RQD value of the selected marble quarry as an example for the study, the distribution of these values in the marble deposit was investigated by geostatistical analysis. While the texture type was given with the solid model, block models were formed according to the degree of darkness and RQD value. After a general evaluation of the marble deposit, production planning was made in the quarry by using block model data. The amount of marble block and income to be obtained as a result of the planned production has been estimated. Results: It has been determined that the geostatistical analyzes can be used as an auxiliary tool in the evaluation and production planning of a potential marble deposit. In addition, it has been revealed that the reserve and income that will be obtained in case of realization of the planned production can be estimated by using the data obtained from geostatistical analyzes.