Güneş sistemi'ndeki küçük cisimlerin Gaia ile astrometrisi
Astrometry of the small bodies in solar system with Gaia
Yazar: EDA GÜZEL
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA SERDAR EVREN
Ege Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Astronomi ve Uzay Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Astronomi ve Uzay Bilimleri = Astronomy and Space Sciences

Özet:
Planları 1995'te yapılmaya başlanan Gaia Astrometrik Uydusu pek çok düzenlemeden sonra, sonunda, 19 Aralık 2013'te fırlatıldı. ESA'nın bu önemli projesinden astronomların beklentileri oldukça yüksektir. Bu tezde, Gaia'nın inceleyeceği çok sayıda ve türde cisimden yalnızca Güneş sistemindeki küçük cisimler göz önüne alındı ve bu cisimler için Gaia tarafından sağlanacak veriye dair ne tür bir ön hazırlık yapılabileceği tartışıldı. Bu bağlamda, tezin başlangıcında güneş sistemi içindeki küçük cisimlerin oluşumları, türleri, sınıflamaları, yapıları hakkında temel bilgiler sunuldu ve daha çok asteroitler üzerine yoğunlaşıldı. Özellikle asteroitlerin yörünge özellikleri, yörüngede bulundukları konuma bağlı olarak Güneş ile etkileşmelerinin evrimsel sonuçlarına (Yarkovsky ve YORP) özel bir önem verildi. Bu tez kapsamında elde edilen ışıkölçüm ve astrometrik veriler kullanılarak bir asteroidin (69 Hesperia) yapısal, konumsal ve fiziksel parametreleri de belirlendi. Bu gözlem ve analizler aynı zamanda Gaia Follow-Up (FUN) gözlem ağına katılmaya bir hazırlık için bir ilk adım olarak yapıldı. 
Sonuç olarak, bu tezde Güneş Sistemi içindeki küçük cisimlerin gözlemleri ve analizleri üzerine bir kaynak taraması yapıldı ve bu cisimler üzerine çok hassas verilerin beklendiği Gaia Uydusu tanıtıldı. 


Anahtar sözcükler: Gaia, Güneş Sistemi'ndeki küçük cisimler, Asteroitler, Yarkovsky ve YORP Etkileri, Astrometri, Fotometri.

Abstract:
The Gaia Astrometric Mission which has been started to plan in 1995, finally, launched at December 19, 2013, after many regulations. Astronomers have very high expectations from this cornerstone project of ESA. In this thesis, among objects in a large variety and number which will survey by the Gaia, small bodies in the Solar System were just taken into consideration, and how can be done a preliminary preparation for data yields by the Gaia was investigated. In this context, at the beginning of the thesis, the basic information about formations, taxonomies, and structures of small bodies in the solar system was presented, and it was more focused on asteroids. Especially, the orbital properties of asteroids and the evolutionary results of their interactions with the Sun depending on their position in the orbit (Yarkovsky ve YORP) were given a particular attention. In this thesis, the structural, positional, and physical parameters of an asteroid (namely, 69 Hesperia) were determined by using of the photometrical and astrometric data which obtained for this thesis. These observations and analysis have been made to be prepared for Gaia Follow-Up Network (FUN) as a first step. 
As a result, in this thesis, a literature search on the observations of small bodies in the Solar System and their analysis was made, and the Gaia Mission that high precision data is expected was introduced.


	Keywords: Gaia, Minor Planets of the Solar System, Asteroids, the Yarkovsky and YORP Effects, Astrometry, Photometry.