Malatya (Merkez) halk kültüründe bitki
Plant in Malatya (Central) folk culture
Yazar: LEYLA CİCİ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AYŞENUR ÖZDAL
Gaziantep Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Türk Halk Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Halk Bilimi (Folklor) = Folklore  ; Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Bitki kültürü = Plant culture ; Bitkiler = Plants ; Halk bilimi = Folklore ; Halk hekimliği = Folk medicine ; Malatya = Malatya ; Türk halk edebiyatı = Turkish public literature

Özet:
İnsan var olduğu günden itibaren çevresiyle ilişki içinde olmuştur. Bunun doğal bir sonucu olarak bitkiler insan hayatında çeşitli işlevlerle yer almıştır. Alan araştırması yöntemleri kullanılarak hazırlanan bu tez çalışmasında, bitkilerin halk kültüründeki uygulama alanları ve kullanış amaçları Malatya-merkez özelinde tespit edilmeye çalışılmıştır. Çalışmada, görüşme, gözlem ve anket yöntemleri kullanılmıştır. İki bölümden oluşan bu tez çalışmasında Malatya şehir merkezinde ikamet eden 52 kişi ile görüşme sağlanıp konuya ilişkin sahip oldukları bilgi birikimleri kayıt altına alınmıştır. Araştırma ve araştırma alanı hakkında gerekli açıklamalar çalışmanın girişinde verilmiştir. Çalışmanın birinci bölümünde "Kavramsal Çerçeve" başlığı altında halk biliminin gelişimi hakkında bilgiler aktarıldıktan sonra konunun daha iyi anlaşılabilmesi için insan-doğa ilişkisi ve bitkilerin Türk halk kültüründeki yeri ve önemi konuları ele alınmıştır. Çalışmanın ikinci bölümünü bulgular ve tartışma oluşturmaktadır. Araştırma alanında elde edilen malzemeler; geçiş dönemleri, halk hekimliği, halk inanışı, halk kozmetiği, halk mutfağı, halk edebiyatı başlıkları kullanılarak ilgili alanlarda ele alınmıştır. Çeşitli kaynaklardan yararlanılarak tespit edilen halk bilgisinin tarihi, dini ve mitolojik kökenleri açıklanmaya çalışılmıştır.

Abstract:
Human has been in a relationship with its environment since its existence. As a natural consequence of this, plants have taken place in human life with various functions. In this thesis study, which was prepared by using field research methods, the application areas of plants in folk culture and the purposes were tried to be determined in Malatya-center. In the study, interview, observation and survey methods were used. In this thesis consisting of two parts, 52 people residing in the city center of Malatya were interviewed and their knowledge on the subject was recorded. Necessary explanations about the research and research area are given at the beginning of the study. In the first part of the study, under the title of "Conceptual Framework", after giving information about the development of folklore, the human-nature relationship and the place and importance of plants in Turkish folk culture were discussed in order to better understand the subject. The second part of the study consists of findings and discussion. Materials obtained in the research area; transition periods, folk medicine, folk belief, folk cosmetics, folk cuisine, folk literature are discussed in the relevant areas. It has been tried to explain the historical, religious and mythological origins of folklore, which was determined by using various sources.