65 yaş üstü acil servise karın ağrısı ile başvuran hastalarda pozitif batın tomografisinin öngördürücülerinin değerlendirilmesi
People over the age of 65 apply to the emergency service with abdominal pain positive abdomen tomography in patients evaluation of predictors
Yazar: DENİZ AKYAR
Danışman: UZMAN NURSELİ BAYRAM ; PROF. DR. ÖZGE ECMEL ONUR
Marmara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Acil Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Acil Tıp = Emergency Medicine

Özet:
Amaç: Tüm dünyada olduğu gibi ülkemizde de yaşlı nüfus artmaktadır. Bunun sonucu olarak 
da acil servise başvuran 65 yaş üstü hasta grubunda belirgin artış yaşanmaktadır. Acil servis 
temel başvuru şikayetlerinde biri de karın ağrısıdır. Karın ağrısının doğru tanı oranları düşüktür. 
Özellikle uç yaşlar olan pediatrik ve geriatrik grupta semptom ve bulguların daha sinsi 
seyretmesi ve hikayenin güvenilir olmaması tanı koymayı zorlaştırır. Genç hastalarla 
kıyaslandığında mortalite oranı 6-8 kat, cerrahi gereksinimi de 2 kat daha fazladır. Tanısal 
gecikme mortaliteyi doğrudan artıran bir faktördür. Karın ağrısı ile acil servise başvuran 
hastaların yönetimi zor bir süreçtir. Bu nedenle de bu yaş grubunda karın ağrısının tanı ve tedavi 
yönetiminde ek araçlara ihtiyaç duyulmaktadır. Bu hasta grubunda fizik muayene ve 
laboratuvar sonuçları değerlendirilerek hekimler ileri tetkik gereksinimine karar vermeye 
çalışmaktadır. Çalışmamızda Abdominal Bilgisayarlı Tomografi (BT) çekilen pozitif bulgu 
saptanan geriatrik hasta grubunda öngördürücü faktörleri saptayabilmeyi amaçladık.
 
Yöntem: Çalışmamız tek merkezli, retrospektif bir tarama çalışmasıdır. Ocak 2020 ve Ocak 
2022 tarihleri arasında acil servise travmatik olmayan karın ağrısı şikayetiyle başvuran ve batın 
BT çekilen 65 yaş ve üzeri hastaların verileri taranmıştır. Bu hastaların çekilen batın tomografi 
raporlarında hastanın o günkü şikayetini açıklayacak bulgu varlığı araştırılmış, bulgusu olan 
hastaların BT'si pozitif olarak kaydedilmiştir. Bulgusu olan ya da olmayan tüm hastaların 
demografik özellikleri, çeşitli laboratuvar parametreleri, fizik muayene bulguları not edilmiş ve 
bu parametrelerin pozitif BT'yi öngörüdürücülüğü retrospektif olarak değerlendirilmiştir. 
Hastaların altta yatan hastalıkları, bakıma muhtaçlık (BM) durumu, kırılganlık indeksi, acil 
servisteki en son tanısı, servis/yoğun bakım ünitesi yatış veya taburculuk durumları, cerrahi 
girişim gerekliliği ve hastane içi mortalite bilgileri kayıt altına alınmıştır. Bu bilgiler ışığında 
bu hasta grubunda öngördürücü tüm faktörler incelenmiştir. 

Bulgular: Çalışmamıza 503 hasta dahil edilmiş olup hastaların %50,7'si kadındır. Tüm 
hastaların medyan yaşı 75 (İKA:69-81) olup; BT ilişkili semptom saptanan 178 hastanın 
medyan yaşı 73 (İKA:67-79,75) ve BT ilişkili semptom saptanmayan 325 hastanın medyan yaşı 
77 (İKA:69-82) hesaplanmıştır. Karın ağrısı veya karın ağrısı ile birlikte ek şikayet ile başvuran 
çalışma popülasyonumuzdaki 503 hastanın 284'ünün (%56,6) son tanısı abdomen dışı nedenler 
(pnömoni, sepsis, akut miyokard enfarktüsü, pulmoner tromboemboli vb.) olarak saptanmıştır. 
Abdomen kaynaklı tanı alan 219 (%44,4) hastada en sık saptanan tanı hepatobiliyer nedenlerdir. 
Benzer şekilde semptomla ilişkili BT bulgusu olan hasta grubunda da en sık saptanan tanı 
hepatobiliyer nedenler olarak saptanmıştır. KKY, HT, GİA/SVO, bakıma muhtaç olma, 
defisitle beraber SVO ve KAH öyküsünün, çalışmamızın primer sonlanımı semptomla ilişkili 
BT bulgusu ile arasında istatistiksel anlamlı fark saptanmıştır. Laboratuvar sonuçları medyan 
değerleri çalışmamızın primer sonlanımı semptomla ilişkili BT bulgusuna göre 
değerlendirildiğinde HGB, RBC, ALT, BUN, kreatinin, total ve direkt bilirübin, Troponin-T, 
ALP, GGT, pH ve BE medyanları istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur.

Sonuç: Çalışmamızda karın ağrısı ile acil servise başvuran yaşlı popülasyonda fizik muayenede 
batın ile ilgili patolojik bulguya ulaşılmasının, BT de patoloji saptanmasının 
öngördürücülerinden biri olarak saptanmıştır. Kanda bakılan inflamatuvar markerların bu 
popülasyonda BT de patoloji çıkmasını öngördürmediği, BUN, Kr, Trop-T gibi özellikli 
testlerin yüksekliğinin de batın dışı patolojiyi işaret ettiği bulunmuştur.

Abstract:
Objective: As in the rest of the world, the elderly population is increasing in our country. 
Consequently, there has been a significant rise in the number of patients over the age of 65 
being admitted to the emergency department. Abdominal pain is one of the primary complaints 
among patients in the emergency department. The correct diagnosis rate for abdominal pain 
is low, especially in extreme age groups like pediatrics and geriatrics, where symptoms and 
findings are more subtle. It is also challenging to obtain medical histories from these age 
groups. Fifty percent of patients presenting with abdominal pain in the emergency department 
require hospitalization, and at least 1/3 of these patients need surgery. Compared to younger 
patients, the mortality rate is 6-8 times higher, and the need for surgery is 2 times higher. 
Diagnostic delay is a factor that directly increases mortality. While mortality stands at 8% after 
a correct diagnosis, it increases to 19% after a misdiagnosis. In conclusion, managing elderly 
patients with abdominal pain in the emergency department is a challenging process. Therefore, 
additional tools are needed for diagnosing and managing abdominal pain in this age group. 
Physicians in this patient group attempt to determine the need for further investigations by 
evaluating physical examinations and laboratory results. In this study, we aimed to identify 
predictive factors in geriatric patients with positive abdominal computed tomography findings.

Method: Patients aged 65 years and older who presented to our emergency department with 
complaints of non-traumatic abdominal pain between January 2020 and 2022 were 
retrospectively included in our study. We investigated the presence of findings in the abdominal 
tomography reports of these patients to explain their complaints on the day of presentation, and 
the CT scans of patients with positive findings were recorded as positive. We also noted 
demographic characteristics, various laboratory parameters, and physical examination findings 
of all patients, regardless of the CT findings, and retrospectively evaluated predictors of positive 
CT scans.
Additionally, we collected information on underlying diseases, dependency status, frailty index, 
most recent diagnosis in the emergency department, service/intensive care unit admission or 
discharge status, need for surgical intervention, and in-hospital mortality for all patients. We 
analyzed all predictive factors in this patient group based on this information.
For statistical analysis, we used the chi-square test to compare paired groups and Student's ttest for other evaluations. These tests helped us assess the significance of various factors in 
predicting positive abdominal CT findings and other clinical outcomes in elderly patients with 
abdominal pain presenting to the emergency department during the specified period.

Results: In our study, a total of 503 patients were included, with 50.7% of them being women. 
The median age of all patients was 75 years (interquartile range [IQR]: 69-81). Among these 
patients, 178 had CT-related symptoms, with a median age of 73 years (IQR: 67-79.75), while 
325 patients did not have CT-related symptoms, with a median age of 77 years (IQR: 69-82).
Out of the total study population, 284 patients (56.6%) were diagnosed with non-abdominal 
causes (such as pneumonia, sepsis, acute myocardial infarction, pulmonary thromboembolism, 
etc.) despite presenting with abdominal pain or additional complaints alongside abdominal pain. 
The most common diagnosis among the remaining 219 patients (44.4%) diagnosed with 
abdominal origin was hepatobiliary causes, which was also the most frequent diagnosis in the 
subgroup of patients with symptom-related CT findings.
Significant associations were found between certain medical histories and the presence of 
symptom-related CT findings. Specifically, there were statistically significant differences in the 
history of congestive heart failure (CHF), hypertension, transient ischemic attack 
(TIA)/cerebrovascular accident (CVA), need for care, CVA with deficit, and coronary artery 
disease (CAD) among patients with symptom-related CT findings, which was the primary 
endpoint of our study.
When evaluating laboratory results according to the presence of symptom-related CT findings, 
significant differences were observed in the median values of several parameters. These 
included hemoglobin (HGB), red blood cell count (RBC), alanine aminotransferase (ALT), 
blood urea nitrogen (BUN), creatinine, total and direct bilirubin, Troponin-T, alkaline 
phosphatase (ALP), gamma-glutamyl transferase (GGT), pH, and base excess (BE).
Overall, our study highlights the importance of considering various demographic, clinical, and 
laboratory factors when assessing elderly patients with abdominal pain, especially in 
determining the likelihood of positive findings on abdominal CT scans and guiding diagnostic 
and management strategies in this patient population.

Conclusion: In our study, we found that identifying pathological findings related to the 
abdomen during physical examination in elderly patients who presented to the emergency 
department with abdominal pain was a predictor of detecting pathology on CT. We also 
discovered that inflammatory markers examined in the blood do not predict pathology on CT 
in this population. Elevated levels of specific tests such as BUN, Cr, and Troponin-T were 
associated with extra-abdominal pathology rather than abdominal causes.