Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi öğrencilerinin mesleki eğitimlerinin kariyer planlamaları açısından değerlendirilmesi: Suluova örneği
Evaluation of vocational education of Vocational and Technical Anatolian High School students in terms of career planning: Suluova case
Yazar: ŞUAYİP AYRANCI
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MUSTAFA COŞAR
Hitit Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İnsan Kaynakları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Teknik Eğitim = Technical Education

Özet:
Bu araştırmada kariyer planlaması çerçevesinde MEB'e bağlı mesleki ortaöğretim öğrencilerinin kendi kariyerleri ile ilgili olarak, seçtiği ve öğrenim gördüğü bölümünü, adayı olduğu mesleğini tanıyıp tanımadığı, ileride yapmayı düşündüğü mesleği ile okuduğu bölüm arasında bir ilişkinin farkındalığını ve bölümünün meslek seçiminde ne yönde etkili olduğu değerlendirilerek Mesleki ve Teknik Anadolu Liselerinde kariyer planlamasının gerekliliğinin araştırılması hedeflenmektedir.
Araştırmanın evrenini ve örneklemini, 2021–2022 eğitim-öğretim yılında, Amasya ilinin Suluova İlçesinde bulunan meslek liselerinin 9. ve 12. sınıf öğrencileri oluşturmaktadır. 5 farklı meslek okulunda 11 farklı meslek alanında 240 öğrenci eğitim görmektedir. Evrenin tamamına ulaşılabileceğinden katılımcı belirleme yoluna gidilmemiştir. Araştırmada veri toplama yönteminde kişisel envanter ölçeği, karar stratejileri ölçeği ve mesleki olgunluk ölçeği araçları bulunmaktadır. Araştırmada verileri analiz etmek için SPSS 22.0 programı kullanılmıştır. Araştırmada ortalama,  medyan, standart sapma gibi hesaplamalar kullanılmıştır. Örneklemin normal dağılıma uyumluluğu Kolmogorov-Smirnov ile denenmiştir. İstastistiki testler sonucunda da p>0.05 anlamlılık düzeyinde ölçeklerin anlamlılığı ve normal dağılım gösterdiği görülmüş ve ölçeklere parametrik testler uygulanmıştır. Değişkenlerin ölçek puanlarına göre farklılığını test etmek için Anova analizi ve t test kullanılmıştır. Korelasyon analizi için Pearson testi uygulanmıştır. 
Araştırma sonucunda kişilik envanteri, karar stratejileri ve mesleki olgunluğun mesleki alanlara göre farklılaştığı görülmüştür. Karar verme stratejilerinin mesleki olgunluk üzerinde etkisi olduğu (p=0,039<0,05) sonucuna varılmıştır.

Anahtar Kavramlar: Kariyer planlaması, Mesleki olgunluk, Karar stratejileri, Kişilik envanteri, Meslek seçimi.

Abstract:
In this research, within the framework of career planning, vocational secondary education students affiliated to the Ministry of National Education have chosen and studied their own career, whether they know the profession they are a candidate for, the awareness of a relationship between the profession they plan to do in the future and the department they are studying, and how the department is effective in choosing a profession. It is aimed to investigate the necessity of career planning in Vocational and Technical Anatolian High Schools.
The universe and sample of the research consists of 9th and 12th grade students of vocational high schools in Suluova District of Amasya province in the 2021-2022 academic year. 240 students are educated in 11 different professions in 5 different vocational schools. Since the whole universe can be reached, no participant determination was made. In the data collection method in the research, there are personal inventory scale, decision strategies scale and professional maturity scale tools. SPSS 22.0 program was used to analyze the data in the research. Calculations such as mean, median and standard deviation were used in the study. The compatibility of the sample with the normal distribution was tested with Kolmogorov-Smirnov. As a result of the statistical tests, it was seen that the scales showed significance and normal distribution at the p>0.05 significance level, and parametric tests were applied to the scales. Anova analysis and t test were used to test the differences of the variables according to the scale scores. Pearson test was applied for correlation analysis.
As a result of the research, it was seen that personality inventory, decision strategies and professional maturity differ according to occupational fields. It was concluded that decision making strategies have an effect on professional maturity (p=0.039<0.05).

Key Terms: career planning, professional maturity, decision strategies, personality inventory, career choice.