Antepfıstığında karazenk hastalığına neden olan Pseudocercospora pistacina'nın biyolojisi, epidemiyolojisi ve mücadelesine yönelik çalışmalar
Studies on biology, epidemiology and control of Pseudocercospora pistacina on pistachio
Yazar: KAMİL SARPKAYA
Danışman: PROF. DR. ALİ ERKILIÇ
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2014
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Antepfıstığında verimliliği kısıtlayan en önemli sorunlardan biri olan Karazenk hastalığı ile ilgili yürütülen bu çalışmada, öncelikle hastalık etmeni Pseudocercospora pistacina Crous,Quadv.&Sarpkaya olarak yeniden tanımlanmıştır. Hastalık yaygınlığının ülke genelinde 2009'da %47,5, 2010'da %42,5 ve 2011'de ise %55,2 olduğu belirlenmiş, üretimin yoğun olarak yapıldığı Gaziantep, Şanlıurfa ve Siirt illerinde hastalık yaygınlığının diğer illere göre daha düşük olarak tespit edilmiştir. Standart bazı antepfıstığı çeşitlerinin Karazenk hastalığına karşı reaksiyonlarının belirlenmesi amacıyla yürütülen çalışmalarda, dişi çeşitlerden Kırmızı ve Uzun çeşitlerinin sırasıyla %80,5 ve %78,9, erkek çeşitlerden ise Kaşka'nın %73,7 oranla, diğer çeşitlere gore hastalığa daha hassas oldukları belirlenmiştir. Patojenin in vitro infeksiyon koşullarının belirlenmesi çalışmalarında, yaprak ıslaklığı ve sıcaklığın hastalık için oldukça önemli olduğu, hastalık oluşumunda en az 12 saat yaprak ıslaklığının gerektiği belirlenmiştir. Bununla birlikte 24°C  ve 30°C lerin hastalık oluşumunda en etkili sıcaklıklar olduğu tespit edilmiştir. Karazenk hastalığı mücadelesinde yaygın olarak kullanılan bazı fungisitlerin etkinlikleri ile ilgili yapılan çalışmalarda; koruyucu olarak kullanılan bakır oksiklorür ve dodine'in patojenin infeksiyonundan sonra etkinliklerinin düştüğünü, sistemik etkiye sahip propiconazole + difenoconazole içeren fungusitin ise ilk simptomların görüldüğü dönemlerde kullanılması durumunda dahi %77,5 oranında hastalık kontrolü sağladığı ortaya konmuştur.

Abstract:
Leaf spot disease, called as "Karazenk", is one of the most significant disease that effects yield in Pistachio production in Turkey. First of all, it was aimed to determine the causal agent of disease which was misnamed taxonomically and was renamed as Pseudocercospora pistacina Crous,Quadv.&Sarpkaya. Survey studies that were conducted in the years of 2009, 2010 and 2011 in Turkey revealed 47,5%, 42,5 %, 55,2% of disease prevalence, respectively. The disease was seen less in Gaziantep, Şanlıurfa and Siirt, which are common producer provinces in Turkey, than the other regions. Studies focused to determine the reactions of Pistachio varieties to Karazenk disease shown that Kırmızı and Uzun varieties as females and Kaşka as male were more sensitive compared to other varieties with ratios of 80,5%, 78,9%, 73,7%, respectively. In studies conducted to define the in vitro infection conditions of the pathogen, leaf wetness was found to be highly effective and that at least 12 h leaf wetness was determined to be required for initial infection. On the other hand, it was observed that 24°C and 30°C were favored for disease progress. Some registered fungicides were also experimented in vitro and in vivo in this study. It was found that effects of copper oxychlorur and dodine, known as preservative fungicides, were ineffective if they were sprayed after the infection. However, propiconazole + difenoconazole, which have systemic effect, was effective to control the disease even if it was used after first symptom seen on the leaves.