İnatçı Kız'dan Lady Punk'a genç kızlık serüveni Alman genç kız edebiyatını geleneksel yaklaşımdan moderne toplumsal cinsiyet araştırmaları ile yeniden okuma
From the Stubborn Girl to Lady Punk adventure of the young adult girl rereading german young adult girl literature from traditional to modern through social gender studies
Yazar: NERİMAN NÜZKET ÖZEN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. MERAL ORALİŞ
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Batı Dilleri ve Edebiyatları Ana Bilim Dalı / Alman Dili ve Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2016
Konu: Alman Dili ve Edebiyatı = German Linguistics and Literature
Dizin: Alman edebiyatı = German literature ; Alman romanı = German novel ; Cinsel kimlik = Gender identity ; Genç kızlar = Young girls ; Karşılaştırmalı edebiyat = Comparative literature ; Roman = Novel ; Özgürlük = Freedom

Özet:
Alman genç kız edebiyatının özellikle 19. yüzyılda işlevlerinden en önemlisi olan genç kızın eğitimi ve sosyalleşmesi süreci aslında dönemin toplumsal ve sosyal şartları bağlamında genç kızın istenilen yönde toplumsal cinsiyetinin kurgulanmasına yöneliktir. Ancak 20. yüzyıla gelindiğinde globalleşen dünyada neredeyse her alanda yaşanmaya başlanan büyük değişimler ve özgürleşmeler kadınların ve genç kızların yaşamlarına da özgürlükler getirmiştir. Bu özgürleşme onların kendi cinsiyet rollerini kendilerinin kurgulamalarına da olanak sağlamıştır. Günümüzde geleneksel genç kız romanına kıyasla modern genç kız romanlarının okur kitlesini oluşturan kız okurlara dayatılan geleneksel genç kız imgesi ve toplumsal cinsiyet rolleri silikleşerek çoğu noktada yok olurken genç kız romanının yüzyıllar boyu devam eden eğitici işlevi de ortadan kalkmaya başlamıştır. Bu çalışmanın amacı da tüm bu değişimin yazı aracılığı ile romanların dişil ana figürleri üzerinden hem biçimsel hem de içeriksel olarak kurguya nasıl yansıdığını ve gelenekselden moderne doğru genç kız figürünün toplumsal cinsiyet kurgusunun geçirdiği olumlu ve kendi lehine olan değişimi araştırarak ortaya koymaktır. Yöntem olarak ise 1800'lerde geleneksel Alman genç kız edebiyatı için temel bir eser haline gelen geleneksel bir eğitici genç kız romanı ile 1980'lerin modern ve kapitalist toplum yapısını yansıtan bir roman örneği önce toplumsal cinsiyet araştırmaları açısından yeniden okunmuştur. Sonrasında bu romanların ana figürleri olan genç kızların yazar ve dolaylı olarak anlatıcı tarafından toplumsal cinsiyet kurgularının gerçekleştirilme süreci çözümlenerek açığa çıkartılmıştır. Yapılan çözümleme sonrasında her iki romandan elde edilen bulgular önce ayrı ayrı sunularak sonrasında geleneksel ve modern karşılaştırması ile değerlendirilmiştir. Romanların karşılaştırılması bize edebi kurguda genç kız figürünün özellikle toplumsal cinsiyet kurgusunun geçirdiği değişimi, figürün elde ettiği özgürlüğü ve geleneksel romandan farklılaştığı noktaları açıkça göstermiştir.

Abstract:
The education and socialization of young adult girls is the most important function of the German young adult literature for girls in the 19th century, and it means the fiction of the young girl in accordance with the desired social gender within the context of social conditions of the time period. However, in the 20th century the globalization of the world, the big changes and expanding freedom around the world brought freedom to the lives of young adult girls, and made it possible for them to make their own gender roles. Today, compared to the traditional young adult novels for girls, in modern young adult novels for girls, the traditional young girl image and social gender roles are getting vague and they are gradually disappearing, leading to the disappearance of the educational function of young adult novels for girls. The aim of the study is to put forward how this change occurred and reflected on both in the content and in the form, using the female main characters, and how the young girl image has been transformed into a more positive one from traditional to modern.  As for the method, a main traditional and educational German novel for young adult girls from 1800s and a modern novel reflecting the capitalist society from 1980s are reread to study social gender. Afterwards, the realization of the social gender fiction of the young adult female main characters of these novels by the writers and the narrators are examined. The results of the examination are first presented separately and then comparatively. The comparison of the novels demonstrates how the image of young adult girl in the literary fiction is transformed, especially in the context of social gender fiction, and shows how the character obtains freedom and how it is different from the traditional novel.