Uluslararası sözleşmelerde etnik ve dini azınlıkların haklarına ilişkin sorunlar: Aafganistan vaka çalışması 2001-2021 /
Yazar: FARZANA IBRAHIMI
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ İSMAİL YAZICIOĞLU
Ankara Sosyal Bilimler Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Hukuk = Law

Özet:
Bu çalışma, etnik ve dini azınlıkların haklarına yönelik uluslararası standartları, bu standartların uygulanmasındaki zorlukları ve Afganistan'da azınlıkların haklarına dair yasal çerçeveyi anlamak amacıyla kapsamlı bir inceleme sunmaktadır. Söz konusu çalışma, etnik ve dini azınlıkların uluslararası sözleşmelerdeki hakları ve Afganistan Anayasasındaki sorunlar üzerine betimsel-analitik bir çalışma olarak tanımlanmaktadır. Azınlık haklarına ilişkin standartların belirlenmesinde Uluslararası Medeni ve Siyasi Haklar Sözleşmesi (ICCPR) ve Her Türlü Irk Ayrımcılığının Ortadan Kaldırılmasına İlişkin Sözleşme (CERD) gibi uluslararası sözleşmelerin kritik rolü vurgulanmaktadır. Bu sözleşmelere rağmen, muğlak tanımlar, bağlayıcı yaptırım mekanizmalarının olmayışı, kültürel ve siyasi direniş, sosyo-ekonomik eşitsizlikler ve tutarsız uluslararası destek gibi önemli sorunlar devam etmektedir. Afganistan Anayasası, etnik çeşitliliği tanırken ve eşitlik vaat ederken, yerleşik toplumsal normlar ve siyasi dinamikler nedeniyle uygulamada zorluk çekmektedir. Afganistan'da etnik ve dini azınlıkların haklarına yönelik spesifik ihlaller arasında şiddet, yasal ayrımcılık, dini uygulamalara yönelik kısıtlamalar, eğitimsel önyargılar ve ekonomik ötekileştirme yer almaktadır. Bu çalışma, durumu iyileştirmek için daha net tanımlamaların, daha güçlü yaptırımların, uluslararası normların ulusal yasalara entegrasyonunun, sosyo-ekonomik eşitsizliklerin ele alınmasının, gelişmiş izlemenin ve tutarlı uluslararası desteğin olması gerektiğini savunmaktadır. Bu sorunların üstesinden gelmek, etnik ve dini azınlıkların haklarını ve onurunu güvence altına almak, küresel olarak kapsayıcı ve adil toplumları teşvik etmek için hayati öneme sahiptir. 
Anahtar Kelimeler: Etnik, Din, Azınlık, Azınlık Hakları, Afganistan, Uluslararası Sözleşmeler

Abstract:
This study provides a comprehensive review to understand international standards on the rights of ethnic and religious minorities, the challenges in implementing these standards, and the legal framework on the rights of minorities in Afghanistan. The study in question is defined as a descriptive-analytical study on the rights of ethnic and religious minorities in international agreements and the problems in the Afghanistan Constitution. It highlights the critical role of international frameworks such as the International Covenant on Civil and Political Rights (ICCPR) and the Convention on the Elimination of All Forms of Racial Discrimination (CERD) in setting standards for minority rights. Despite these agreements, significant problems remain, such as vague definitions, lack of binding enforcement mechanisms, cultural and political resistance, socio-economic inequalities and inconsistent international support. While the Constitution of Afghanistan recognizes ethnic diversity and promises equality, it has difficulty implementing it in practice due to entrenched social norms and political dynamics. Specific violations of the rights of ethnic and religious minorities in Afghanistan include violence, legal discrimination, restrictions on religious practices, educational bias, and economic marginalization. This study argues that to improve the situation, there needs to be clearer definitions, stronger sanctions, integration of international norms into national laws, addressing socio-economic inequalities, improved monitoring and consistent international support. Tackling these issues is vital to ensuring the rights and dignity of ethnic and religious minorities and promoting inclusive and just societies globally.
Keywords: Ethnicity, Religion, Minority, Minority Rights, Afghanistan, International Conventions