Farklı yöntemlerle kurutulmuş kayısıların (Prunus armeniaca L.)biyoaktif özelliklerinin karşılaştırılması
Comparison of the bioactive properties of dried apricot (Prunus armeniaca L.) by different methods
Yazar: FATMA YILMAZ
Danışman: PROF. DR. AYSUN ŞENER GEDÜK
Adana Alparslan Türkeş Bilim Ve Teknoloji Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Gıda Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Gıda Mühendisliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Gıda Mühendisliği = Food Engineering
Dizin: Alfa amilaz = Alpha amylase ; Alfa-glükozidaz = Alpha-glucosidases ; Antimikrobiyal aktivite = Antimicrobial activity ; Antioksidan aktivite = Antioxidant activity ; Fenoller = Phenols ; Kayısı = Apricot

Özet:
FARKLI YÖNTEMLERLE KURUTULMUŞ KAYISILARIN (Prunus armeniaca L.) BİYOAKTİF ÖZELLİKLERİNİN KARŞILAŞTIRILMASI

Fatma Yılmaz
Yüksek Lisans, Gıda Mühendisliği Anabilim Dalı
Danışman: Doç. Dr. Aysun ŞENER GEDÜK
Eylül 2022, 64 sayfa


Bu çalışmada farklı yöntemlerle kurutulmuş kayısıların (Prunus armeniaca L.), toplam antioksidan miktarı, toplam fenolik miktarı, antibakteriyel aktivite, α- amilaz ve α-glikozidaz üzerine inhibisyon etkisi incelenmiştir.

Farklı çözgenler (metanol, etanol ve hekzan) ile elde edilen gün kurusu meyve özütlerinin toplam fenolik miktarı gallik asite eşdeğer olarak 0.09 – 0.02 mg/mL arasındayken, kükürtlü kuru kayısı meyve özütlerinin gallik asite eşdeğer olarak toplam fenol miktarı  0.04-0.02 mg/mL arasında değişmiştir.  Toplam fenol madde miktarı her iki meyvede en yüksek metanol özütünde bulunmuştur. DPPH yöntemine göre gün kurusu özütlerinin antioksidan aktivitesi, 1.10-0.23 mM TE/ mL ekstrakt arasında değişirken, kükürtlü kuru kayısı meyve özütlerinin 1.20-0.22 mM TE/ mL arasında değişmiştir. FRAP yönteminde ise indirgeme gücü kapasitesi gün kurusu meyvesinde 1.37- 0.05 mM TE/ mL ekstrat, kükürtlü kayısı meyvesinde ise 1.40-0.03 mM TE/ mL arasında değişmiştir.
Sonuçlar genel olarak değerlendirildiğinde gün kurusu ve kükürtlü kuru kayısının toplam fenolik miktarı ve antioksidan kapasitesi arasındaki fark çok düşük olup sonuçlar birbirlerine çok yakındır. Fakat toplam fenolik madde miktarı açısından gün kurusu meyvesi daha yüksek potansiyele sahipken, antioksidan kapasitesi bakımından kükürtlü kuru kayısı daha yüksek bir potansiyel sergilemiştir. 

α-glikozidaz inhibisyonu gün kurusu meyve özütünde IC50 cinsinden 2.20-1.54 g/mL arasında farklılık gösterirken, kükürtlü kuru kayısı meyve özütünde 2.52-1.26 g/ml arasında değişmiştir. α-amilaz inhibisyonu ise gün kurusu meyve özütünde IC50: 0.074-0.064 g/mL arasında, kükürtlü kuru kayısı meyve özütünde IC50: 0.084-0.066 g/mL arasında değişmiştir. Her iki meyvede de α-amilaz ve  α- glikozidazı inhibe etmede en etkili metanollü özüt bulunmuş olup, heekzan özütü α-glikozidaz ve α-amilaz enzimini inhibe edememiştir.
Gün kurusu meyvesinde metanol ve etanol özütleri Escherichia coli'ye karşı sırasıyla 4.3±0.12 mm ve 5.2±0.08 mm antibakteriyel etki gösterirken, Staphylococcus aureus'a karşı sırasıyla 2.4±0.16 mm ve 3.5±0.29 mm olmuştur. Kükürtlü kuru kayısı meyvesinin metanol ve etanol özütleri E. coli‟ye karşı sırasıyla 3.2 ± 0.08 mm ve 3.8 ± 0.08 mm antibakteriyel etki gösterirken, S.aureus'a karşı  sırasıyla 1.5 ±  0.08  mm ve 2.5 ± 0.12 mm antibakteriyel etki göstermiştir. 

Anahtar kelimeler: Gün kurusu ve kükürtlü kuru kayısı, antioksidan aktivite, toplam fenol, α-glikozidaz ve α-amilaz inhibisyonu, antimikrobiyal aktivite

Abstract:
COMPARISON OF THE BIOACTIVE PROPERTIES OF DRIED APRICOT (Prunus Armeniaca L.) BY DIFFERENT METHODS
Fatma YILMAZ
M.Sc., Department of Food Engineering
Supervisor: Assoc. Prof. Dr. Aysun ŞENER GEDÜK
September 2022, 64 pages

In this study, bioactive properties of dried apricots (Prunus armeniaca L.) such as total phenol content, total antioxidant amount, inhibition effect on α-glucosidase and α-amylase, which are key in diabetes and antibacterial activity were investigated.
	
The total phenol content of dried fruit extracts obtained by using methanol, ethanol and hexane varied between 0.09 – 0.02 mg/ml equivalent to gallic acid, while the total phenol content of sulphurous dried apricot fruit extracts varied between 0.04-0.02 mg/ml equivalent to gallic acid. The highest total phenol content was found in the methanolic extract of both fruits. According to the DPPH method, the antioxidant capacity of sun-dried fruit extracts varied between 1.10-0.23 mM TE/ml extract, while the sulphurous dried apricot fruit extracts ranged between 1.20-0.22 mM TE/ml. In the FRAP method, the reducing power capacity ranged between 1.37-0.05 mM TE/ml extract in dried fruit and 1.40-0.03 mM TE/ml in sulphurous apricot fruit.

While α-glucosidase inhibition differed between 2.20-1.54 g/mL in terms of IC50 in dried fruit extract, it was observed between 2.52-1.26 g/ml in sulphurous dried apricot fruit extract. On the other hand, α-amylase inhibition varied between IC50: 0.074-0.064 g/mL in sun-dried fruit extract, and IC50: 0.084-0.066 g/mL in sulphurous dried apricot fruit extract. The most effective methanol extract was found in both fruits in inhibiting α-glucosidase and α-amylase, and the extract obtained with hexane could not inhibit α-glucosidase and α-amylase enzymes.

While the extract with methanol and ethanol in sun dried fruit showed antibacterial effect at levels of 4.3±0.12 mm and 5.2±0.08 mm against Escherichia coli, respectively, it was 2.4±0.16 mm and 3.5±0.29 mm against Staphylococcus aureus, respectively. Extracts of sulphurous dried apricot fruit with methanol and ethanol showed antibacterial activity at levels of 3.2 ± 0.08 mm and 3.8 ± 0.08 mm against E. coli, respectively, and 1.5 ± 0.08 mm and 2.5 ± 0.12 mm against S. aureus, respectively.

Keywords: Sun dried apricots and sulphurous dried apricots, antioxidant activity, total phenol, inhibition of α-glucosidase and α-amylase, antibacterial activity