Covıd-19 pandemi sürecinin otizm spektrum bozukluğu olan çocuğa sahip aileler üzerindeki etkisinin incelenmesi
Examining the effects of Covid-19 pandemic process on families who have a child with autism spectrum disorder
Yazar: YASİN ÖZ
Danışman: PROF. DR. İLKNUR ÇİFCİ TEKİNARSLAN
Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Özel Eğitim Ana Bilim Dalı / Zihin Engelliler Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
2019 yılı Aralık ayı sonunda Çin'in Wuhan kentinde ortaya çıkan koronavirüs kısa sürede tüm dünyayı etkisi altına almıştır. Koronavirüs ile başlayan pandemi sürecinin etkileri hala devam etmektedir. Bu araştırmada Covid-19 pandemi sürecinin otizm spektrum bozukluğu olan çocuğa sahip aileler üzerindeki etkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. Bu amaçla araştırmada görüşülen anne ve babalara, pandemi tedbirlerine dair duygu ve düşünceleri, pademinin aile yaşantılarına etkileri, pandeminin çocukları üzerindeki etkileri ve gelecekte böyle bir durum yaşanması halinde sunulacak desteklerin ne olması gerektiği alt amaçlar olarak belirlenmiş ve bunlara yanıtlar aranmıştır.  Araştırmanın katılımcıları, Kırklareli ilinde yaşayan ve otizm spektrum bozukluğu olan çocuğa sahip 3 baba ve 12 anne olmak üzere toplam 15 kişiden oluşmaktadır. Araştırma fenomenoloji desenin kullanıldığı nitel bir araştırmadır. Araştırma verileri yarı yapılandırılmış görüşmeler ile toplanmıştır. Veriler betimsel analiz yöntemi ile analiz edilmiştir. Araştırma bulgularına göre pandemi ve tedbirleri ebeveynlerin genel olarak olumsuz duygu ve düşüncelere kapılmalarına neden olmuştur. Aile yaşantısında beslenme ve uyku düzenlerinde bazı değişimler yaşanmıştır. Bu süreçte aileler sağlıklarını korumak için maske, mesafe ve hijyen kurallarına uyma, vitamin ve gıda takviyesi alma gibi çeşitli önlemler almışlardır. Ailelerin sosyal yaşam ve iletişimleri genel olarak olumsuz etkilenirken çocuklarının eğitiminde uzaktan eğitim ve canlı derslere katılamadıkları için çeşitli çalışmalar yaparak eğitime katkı sağlamaya çalışmışlardır. Bakım ve ihtiyaçları karşılama konusunda genel olarak sorun yaşamasalar da zorlandıkları noktalar da olmuştur. Pandeminin genel olarak çocuklarının rutinlerini değiştirdiği, problem davranışlarda artış olduğunu, bunlarla mücadele etmek için çeşitli yollar denediklerini, akademik ve sosyal gelişimlerinde gerilemeler olduğunu, çocukların maske ve temizliğe alıştığını ifade etmişlerdir. Gelecekte böyle bir durum yaşanması halinde eğitim kurumlarının kapanmaması ve eğitimin kesintiye uğramamasını, sağlık hizmetlerinde kolaylıklar sağlanmasını, ailelere maddi ve bilgilendirici destekler sunulmasını önermişlerdir. Araştırmada bulgular doğrultusunda yasa koyuculara, uygulamaya ve ileri araştırmalara yönelik öneriler verilmiştir.

Abstract:
The coronavirus which emerged in Wuhan, China at the end of December 2019 affected the whole world in a short time. The effects of the pandemic process that started with the coronavirus still continue. In this study, it was aimed to examine the effect of the Covid-19 pandemic process on families who have a child with autism spectrum disorder. For this purpose, the feelings and thoughts of the mothers and fathers interviewed in the study, about the pandemic measures, the effects of the pandemic on their family life, the effects of the pandemic on their children and the support to be provided in the event of such a situation in the future were determined as sub-objectives and answers were sought. The participants of the study consisted of 15 people, 3 fathers and 12 mothers, who live in Kırklareli and have a child with autism spectrum disorder. The research is qualitative research in which the phenomenological design is used. Research data were collected through semi-structured interviews. The data were analyzed by descriptive analysis method. According to the research findings, the pandemic and its measures caused parents to have negative feelings and thoughts in general. There have been some changes in family life in eating and sleeping patterns. In this process, families have taken various measures to protect their health, such as masks, following the distance and hygiene rules, taking vitamins and food supplements. While the social life and communication of the families were generally negatively affected, they tried to contribute to education by making various studies because they could not participate in distance education and online classes in the education of their children. Although they did not generally have problems in meeting care and needs, there were also some difficulties. They stated that the pandemic generally changed their children's routines, there was an increase in problem behaviors, they tried various ways to cope with problem behaviours, there were regressions in their academic and social development and children got used to masks and cleaning. In the event of such a situation in the future, they suggested that educational institutions should not be closed and education should not be interrupted, that health services should be facilitated, and families should be provided with financial and informative support. In line with the findings of the research, suggestions were given to legislators, practice and further research.