Ebeveyn potansiyeli yüksek bazı domates hatlarının verim ve meyve kalite niteliklerinin belirlenmesi
Determination of production and fruit quality of some tomato lines with high parent potential
Yazar: KEVSER TOSUN
Danışman: PROF. DR. HAKAN AKTAŞ
Isparta Uygulamalı Bilimler Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Biyokimyasal özellikler = Biochemical properties ; Genotip = Genotype ; Likopen = Lycopene ; Meyve kalitesi = Fruit quality ; Solanum lycopersicum = Solanum lycopersicum

Özet:
Bu çalışma Enza Zaden Tarım Ar-Ge Taş. ve Tic. Şirketi'nin gen havuzundaki beef, salkım ve tekli özellik gösteren oturak ve sırık domates (Solanum lycopersicum) grubuna ait genotipler kullanılarak yapılmıştır.
Yürütülen bu tez çalışmasında, ıslah programlarında en önemli kriterler arasında yer alan; verim, hastalık ve zararlı dayanıklılığı gibi konuların yanısıra meyve kalite nitelikleri de ön planda tutulmuştur. Genotiplerde morfolojik ve agronomik özellikleri değerlendirmek için bitki ve meyveden fenotipik gözlemler alınmıştır. Boğum arası uzunluk, bitki boyu, toplam verim, ortalama meyve ağırlığı, meye çapı, meyve kabuk rengi, meyve sertliği, SÇKM, titre edilebilir asitlik, pH, EC değerleri, duyusal analizler ve toplam fenolik, toplam antioksidan, Vitamin C, likopen, B-karoten gibi özellikler bakımından tüm genotipler değerlendirilmiştir. Biyokimyasal özellikleri bakımından üstün olan genotiplerin belirlenmesi ile gen havuzundaki varyasyon görülmüştür. Bu sonuçlardan elde edilen bilgiler melezleme çalışmalarında ebeveyn seçiminde kullanılacak olup kaliteli ticari çeşitlerin geliştirilmesine olanak sağlayacaktır. 
Bu çalışmada kullanılan genotiplerin bitki başına verimleri 1.20-5.24 kg/bitki arasında değişim gösterirken ortalama meyve ağırlıklarının 60.22-579.5 g arasında değiştiği görülmüştür. Çalışma sonucunda domates meyvelerindeki L* değerlerinin 34.43-45.68, a* değerleri 23.67-39.82, b* değerleri 15.62-46,84 arasında değişim gösterdiği görülmüştür. Meyvelerdeki, titre edilebilir asitliğin %0.21-0.56, pH'nın 3.70-4.81, SÇKM miktarının %2.50-4.91, C vitamini içeriğinin 5.48-15.39 mg/100 g, likopen miktarının 3.90-12.89 mg/100 g, B-karoten miktarının 0.65-3.10 mg/100g, toplam fenolik madde içeriğinin 0.74-3.13 mg/g, antioksidan kapasitesinin ise %22.61- 67.11 arasında değişim gösterdiği belirlenmiştir. Bu kalite niteliklerinin incelenmesi sonucunda TBT2110, TBT2115, TBT2133, TBT2147, TBT2188 numaralı genotiplerinin biyokimyasal içerik yönünden üstün özellikte olduğu belirlenmiştir. Elde edilen bu veriler mevcut genetik kaynaklar ile geliştirilerek yeni çeşit eldesine katkıda bulunması beklenmektedir.

Abstract:
This work was carried out by Enza Zaden Tarım Ar-Ge Taş. ve Tic. It was made with the large type (beef), cluster and single characteristic tomato (Solanum lycopersicum) available in the gene bank of the company. 
Biochemicals such as fruit skin color, pH, titratable acidity, brix, total phenolic, total antioxidant, Vitamin C, lycopene and B-carotene of the existing lines are made. In this thesis, prioritywas given to fruit quality qualities as well as is suessuch as yield, disease and pestresistance in breeding programs. It is a imedtoreveal the lines that are superior in terms of biochemical properties with quality commercial research research and subsequent breeding studies. The yields per plant of the lines used in this study varied between 1.20-5.24 kg/plant, while the average fruit weights varied between 60.22-579.5 g. In fruits, titratable acidity is between 0.21-0.56%, pH is 3.70-4.81, brix is 2.50-4.91%, vitamin C content is between 5.48-15.39 mg/100 g, lycopene amount is between 3.90-12.89 mg/100 g, B- It has been determined that the amount of carotene varies between 0.65-3.10 mg/100 g, the total phenolic content varies between 0.74-3.13 mg/g and the antioxidant capacity varies between 22.61- 67.11%. As a result of the examination of these quality characteristics, it was determined that genotypes TBT2110, TBT2115, TBT2133, TBT2147, TBT2188 were superior in terms of biochemical content.
It is expected that these data will be developed with existing genetic resources and contribute to the production of new varieties.