Metropoldeki yabancılaşma probleminin sinemada temsili: Taxi Driver
Representation of alienation problem in metropol in cinema: Taxi Driver
Yazar: HÜSEYİN ALİ AKSU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ EMEK BARIŞ KEPENEK
Başkent Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Sahne ve Görüntü Sanatları = Performing and Visual Arts ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Kentsel yaşam = Urban life ; Metropol = Metropolitan ; Metropoliten kent = Metropolitan city ; Sinema = Cinema ; Yabancılaşma = Alienation

Özet:
Yabancılaşma kavramı, günümüzde sosyolojinin önemli kavramlarından biridir. Çağımızda şehirleşmenin artmasıyla ile birlikte farklılaşmanın ve kalabalıklaşmanın yoğun olduğu büyük kentlerde insanların gittikçe yalnızlaşarak kendine ve çevresine karşı yabancılaşması önemli sosyal problemlerden biridir. Çalışmanın temel çerçevesini de bu kavram oluşturmaktadır. Bu çalışmanın amacı, sosyoloji alanındaki düşünürlerden biri olan Georg Simmel'in metropol (ana kent/büyük şehir) ile ilgili yabancılaşma tanımlamasının, sinemanın toplumsal gerçekçi yapıtlardan biri olan 1976 yapımı Taxi Driver filmi üzerinden bir incelenmesidir. Çalışmada bu filmin toplumsal gerçekliği yansıttığı iddiası temel alınmaktadır. Bu çalışma için, nitel araştırma yöntemlerinden biri olan görsel analiz metodu tercih edilmiştir. Çalışmanın amacına uygun olarak araştırma soruları oluşturulmuştur. Bu araştırma soruları, Taxi Driver filmi üzerinden görsel analiz yöntemi ve içerik analiz tekniği ile incelenmiştir. Analizler ve değerlendirmeler sonucunda, analiz için seçilen Taxi Driver filmindeki 70'li yılların New York metropol hayatında, Georg Simmel'in yabancılaşmaya dair fikirlerinin ve değerlendirmelerinin bulunduğu ve filmdeki yaşantının da bu düşünceleri yansıttığı gözlemlenmektedir. İlk olarak Taxi Driver filmindeki metropolde oluşan yabancılaşmanın nedenleri ile Georg Simmel'in metropoldeki yabancılaşmanın oluşumundaki nedenleri arasında bir benzerlik vardır. İkinci olarak Taxi Driver filminin metropoldeki yabancılaşmadan kurtulmak için sunduğu seçenek ile Georg Simmel'in metropoldeki yabancılaşmadan kurtulmak için sunduğu bir seçenek olan "soylu kişilik" kavramı da benzerdir. Ayrıca Taxi Driver filminde, bireyin metropoldeki yabancılaşmadan ve içerisinde bulunduğu nesnel kültürden kurtulmanın herhangi bir yolunun olmadığı düşüncesi ile Georg Simmel'in bireyin yabancılaşmadan ve paraya dayalı metropoldeki nesnel kültürden kurtulmasının bir yolunun olmadığını ve ayrıca bireyin bu nesnel kültüre yaşayacağı bir sarsıntı ile alışacağı düşüncesi arasında da bir benzerlik söz konusudur.

Anahtar Kelimeler: Yabancılaşma, Metropol yaşamı, Para

Abstract:
Alienation concept is one of the important concepts within sociology today. It is one of the social problems that people become isolated and alienated from theirselves and environment more and more in large cities where differentiation and overcrowding is such intensive with increasing urbanization in the present age. This concept establishes main framework of the study. The aim of this study is to review the description of alienation related to metropolis (the capital or chief city) of Georg Simmel, one of the philosophers in sociology field, through one of the social realist works in world cinema, Taxi Driver (1976). The claim that the film reflects social reality is grounded in this study. Visual analysis method, one of the qualitative research methods, has been preferred for the study. Research questions have been formed as suitable for the purpose of the study. These research questions have been analysed by visual analysis method from Taxi Driver and content analysis method. In the consequence of analysis and evaluations, it has been observed that in the New York metropolitan life of 1970s in Taxi Driver chosen for analysis, there are Georg Simmel's ideas and evaluations about alienation and experience in the film reflect these thoughts. At first, there is a similarity between the causes of alienation formed in the metropolis in Taxi Driver and those of Georg Simmel. Secondly, the option offered by Taxi Driver to escape from alienation and the concept of 'noble personality' which is offered by Georg Simmel against alienation are similar. Moreover, there is a similarity between the idea in the film that there is no escape from alienation in the metropolis and objective culture and Georg Simmel's thought that there is no escape from alienation and objective culture in monetary metropolis and also individuals will adapt to this objective culture with trauma.

Key Words: Alienation, Metropolitan life, Money