Psikotik atak öyküsü bulunan Bipolar I Bozukluk tanılı hastaların Wisconsin Kart Eşleme Testi ile ölçülen yürütücü işlevlerinin işlevsellik alanları ile ilişkisi
Relationship between executive functions as measured by Wisconsin Card Sorting Test and areas of functionality in Bipolar I Disorder patients with a history of psychotic episode
Yazar: SEVDA GÜMÜŞ ŞANLI
Danışman: UZMAN NURHAN FISTIKCI
Sağlık Bakanlığı / İstanbul Bakırköy Prof. Dr. Mazhar Osman Ruh Sağlığı ve Sinir Has. Eğt. ve Arş. Hastanesi / Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2013
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Bipolar bozukluk = Bipolar disorder ; Psikotik bozukluklar = Psychotic disorders ; Wisconsin Kart Eşleme Testi = Wisconsin Card Sorting Test ; Yürütücü biliş bilgisi = Megacognitive knowledge ; İşlevsellik = Functionality

Özet:
AMAÇ: Bu çalışmada geçirilmiş en az bir psikotik belirtili depresyon, mani yada karma atağı olan bipolar I bozukluk tanılı hastaların, remisyonda iken yürütücü işlevlerinin Wisconsin Kart Eşleme Testi (WKET) ile değerlendirilmesi ve bu işlevlerin işlevsellik alanları ile ilişkisinin araştırılması amaçlanmıştır.
YÖNTEM: Çalışmaya Bakırköy Ruh Sağlığı ve Sinir Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi Genel Psikiyatri polikliniklerinde ayaktan tedavi görmekte olan DSM-IV ölçütlerine göre bipolar I bozukluk tanısı almış, remisyonda, en az bir psikotik belirtili duygudurum atağı öyküsü bulunan, çalışmaya katılmak için yazılı onay veren 48 hasta ve 45 sağlıklı kontrol çalışmaya alınmıştır. Kontrol grubu ise aynı merkezde çalışmakta olan sağlıklı bireylerden oluşturulmuştur. Hastalar sağlıklı kontrollerle sosyodemografik olarak eşleştirilmiştir. Hasta grubuna sosyodemografik ve klinik özellikler veri formu, Young Mani Derecelendirme Ölçeği (YMRS), Hamilton Depresyon Derecelendirme Ölçeği(HAM-D), Bipolar Bozuklukta İşlevsellik Ölçeği (BB-İ), Wisconsin Kart Eşleme Testi(WKET), DSM-IV Eksen I Bozuklukları için Yapılandırılmış Klinik Görüşme Formu (SCID-I), Montreal Bilişsel Değerlendirme Ölçeği (MOCA) uygulanmıştır.
BULGULAR: Hasta ve kontrol grubunun WKET puanları karşılaştırıldığında hasta grubunun, doğru sayısı, tamamlanan kategori sayısı, kavram düzeyde tepki yüzdesi çalışma grubundan istastistiksel olarak anlamlı derecede düşük (p<0.01), toplam hata, perseveratif olmayan hata (p<0.01), perseveratif tepki sayısı, perseveratif hata sayısı ve perseveratif hata yüzdesi(p<0.05) istatistiksel olarak anlamlı derecede daha yüksektir.
Hasta grubunun MOCA puanları da kontrol grubundan istatistiksel olarak anlamlı derecede yüksektir (p<0.01). 
Hasta grubuna uygulanan bipolar işlevsellik ölçeği ve WKET arasındaki ilişkiler incelenmiştir.WKET toplam doğru sayısı günlük etkinlik ile negatif yönde, toplam hata sayısı da pozitif yönde istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki göstermektedir (p<0.05). Diğer BB-İ ölçek ve alt ölçekleri ile WKET arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunmamaktadır (p>0.05).  
SONUÇ: Geçirilmiş en az bir psikotik belirtili depresyon, mani ya da karma atağı olan bipolar I bozukluk tanılı hastaların, remisyonda iken yürütücü işlevlerinn sağlıklı kontrollerden daha bozuk olduğu görüldü ancak bu sonuçlarla psikotik atakları olan remisyondaki bipolar I bozukluk hastalarının yürütücü işlevlerindeki kapsamlı bozulmanın hastaların işlevselliklerine yaygın bir etkisi olmadığı söylenebilir.

Abstract:
AIM: In this study, evaluation of the executive functions of remitted patients with bipolar I disorder having at least one previous psychotic depression, mania or mixed episode via  Wisconsin Card Sorting Test (WCST) and investigation of the relationship between areas of functionality and executive functions were aimed.
METHOD: Remitted patients with bipolar I disorder having ongoing treatment at Bakirkoy Research And Training Hospital For Psychiatry Neurology And Neurosurgery outpatient clinics who are with the history of at least one psychotic mood episode, diagnosed with DSM-IV criteria, and given written consent to participate in the study. 48 patients and 45 healthy controls were studied. The control group were selected  from healthy individuals who were working at Bakirkoy Research And Training Hospital For Psychiatry Neurology And Neurosurgery. Sociodemographic characteristics of the patients were matched with healthy controls. Sociodemographic and clinical characteristics form, Young Mania Rating Scale (YMRS), Hamilton Depression Rating Scale (HAM-D), Bipolar Disorder Functioning Questionnaire (BD-R), the Wisconsin Card Sorting Test (WCST), the DSM-IV Structured Clinical Interview for axis I Disorders (SCID-I), Montreal Cognitive Assessment Scale (MOCA) were applied to the patient group.
RESULTS: WCST scores of the study and control groups were compared. The total  number of correct answers, number of completed categories, the percentage of the conceptual level responses were significantly lower in the patient group. Total number of error, non-perseverative errors (p <0.01), number of perseverative response, number of perseverative errors and  percentage of perseverative errors (p <0.05) were significantly hıgher in the patient  group.
MOCA scores of the patient group were statistically significantly lower in the control group (p <0.01). The  relationships between WCST and bipolar functionality scale applied to the patient group were studied. WCST total number of correct answers were correlated negatively with daily activity, the total number of errors indicates a positive correlation in the patient group (p<0.05). There were significantly negative correlation  between emotional functioning and the total number of errors (p<0.05). There were no statistically significant relationship between the other scales and subscales of  BD-R and WCST (p>0.05).  
CONCLUSION: Executive  functions were found to be impaired in the remitted patients with bipolar I disorder who had at least one psychotic episode of depression, mania or mixed episode, when compared with  the healthy controls. But this impairment does not have a large effect on global functional outcome.