Türkiye'de fen bilimleri dersi öğretim programlarının tarihçesi, gelişimi ve eğilimler (1923-2023)
The history, development and tendencies of science course curricula in Turkey (1923-2023)
Yazar: SEDEF APAYDIN
Danışman: PROF. DR. HÜNKAR KORKMAZ
Hacettepe Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Programları ve Öğretim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu çalışmanın amacı Türkiye'deki 1923-2023 yılları arasında uygulamaya koyulan ilkokul Fen Bilimleri dersi öğretim programlarının tarihçesini, gelişimini, değişimini ve eğilimlerini; programın bileşenleri açısından incelemektir. Çalışmanın yöntemi nitel araştırma yöntemi, deseni doküman analizi desenidir. Çalışmanın verilerini Cumhuriyetin kuruluşundan günümüze kadar olan süreçte uygulanan ve uygulanmakta olan ilkokul fen bilimleri dersi öğretim programlarının yazılı metinleri oluşturmuştur. İlgili dokümanlardan elde edilen nitel veriler betimsel analiz tekniği ile incelenmiştir. Alan yazında öğretim programlarının bileşenleri temele alınarak programda ilgili bileşenlerle bağlantılı olan kategoriler oluşturulmuştur. Program bileşenleri açısından; (1) dersin adı, (2) program geliştirme sıklığı, (3) program geliştirme ilkeleri, (4) program geliştirmeyi gerekli kılan nedenler, (5) program geliştirme ekibi, (6) temel eğitim felsefeleri, (7) program tasarımı yaklaşımları, (8) program geliştirme modelleri, (9) hedef yazma yaklaşımları, (10) içerik düzenleme yaklaşımları, (11) öğrenme-öğretme yaklaşımları, (12) ölçme-değerlendirme yaklaşımları olmak üzere 12 kategori belirlenmiş ve belirlenen kategorilere göre analiz yapılmıştır. Programlarda ders isimlerinin yıllara göre değişiklik gösterdiği, programların geliştirilmesi ve güncellenmesinde belirli bir sistem izlenmediği, program geliştirme ilkelerinin çoğunlukla gözetilmediği ancak en fazla 1926 Programında program geliştirme ilkelerine yer verildiği, programlarda program geliştirme ekibinde görev alan kişilere 2004 Programı dışında yer verilmediği, program geliştirme modellerinin bu programlarda uygulanmadığı ancak Millî Eğitim Bakanlığı'nın geliştirdiği program geliştirme modelinin uygulandığı sonuçlarına ulaşılmıştır.

Anahtar sözcükler: program geliştirme, eğitim programları, program tarihçesi, fen bilimleri dersi öğretim programı

Abstract:
The aim of this study is the history, development, change and trends of primary school science education programs put into practice between 1923-2023 in Turkey; to examine the components of the program. The method of the study is qualitative research method, the design is document analysis design. The data of the study consisted of the written texts of the primary school science course curriculum, which was applied and applied in the process from the establishment of the Republic to the present. Related documents were analyzed by content analysis technique. Based on the components of the curriculum in the literature, categories related to the relevant components in the curriculum were created. In terms of program components; including (1) course name, (2) curriculum development frequency, (3) curriculum development principles, (4) reasons for curriculum development, (5) curriculum development team, (6) curriculum design approaches, (7) curriculum design models, (8) basic educational philosophies, (9) goal writing approaches, (10) content editing approaches, (11) learning-teaching approaches, (12) measurement-evaluation approaches, twelve categories were determined and the curricula which was put into practice throughout the history of the Republic was analyzed according to these categories. It was concluded that in the curricula, the course names change according to the years, a certain system was not followed in the development and updating of the programs, the principles of program development were mostly not observed, but the program development principles were included in the 1926 Program at the most, the people who worked in the program development team were not included in the curricula except for the 2004 Program, the curriculum design models were not implemented in the curricula; however, the curriculum design model developed by the Ministry of National Education was implemented in the curricula.

Keywords: curriculum development, educational programs, program history, science course curriculum