Tip 1 diyabetli çocukların yaş dönemlerine göre insülin uygulama becerileri
Insulin application skills of type 1 diabetic children according to different age periods
Yazar: AYFER EKİM
Danışman: PROF.DR. HATİCE PEK
Marmara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Diabetes mellitus-tip 1 = Diabetes mellitus-type 1

Özet:
Tip 1 diyabet, uygun genetik zeminde ve çevresel faktörlerin etkisiylepankreas beta hücrelerinin otoimmün yıkımına bağlı mutlak insülin yetersizliği ileortaya çıkan hastalık tablosudur. İnsülinin mutlak yetersizliği söz konusu olduğundandolayı diyabetli birey hayat boyu eksojen insüline bağımlıdır. Diyabet yönetimindebaşarı sağlanabilmesi için çocuk ve ailenin insülin uygulama ilkelerini yeterli düzeydebilmesi gerekir.Araştırma, tip 1 diyabetli çocukların yaş dönemlerine göre insülin uygulamabecerilerini değerlendirmek amacıyla tanımlayıcı olarak planlanmıştır.Araştırma evrenini, Trakya Üniversitesi Sağlık Araştırma ve UygulamaMerkezi Çocuk Endokrinoloji Polikliniği'nde takip edilen çocuklar, örneklem grubunuise Trakya Üniversitesi Sağlık Araştırma ve Uygulama Merkezi Çocuk EndokrinolojiPolikliniği'ne kayıtlı tip 1 diyabet tanısı konmuş 0-18 yaş arası toplam 60 çocukoluşturmuştur.Veri toplanmasında, literatür bilgisi doğrultusunda araştırmacı tarafındangeliştirilen; Diyabetli Çocuk Tanılama Formu, İnsülin Uygulama Bilgi Formu ve İnsülinUygulama Beceri Formu; veri analizinde Ki-kare, Oneway Anova, Mann-Whitney Uve Kruskal Wallis testleri kullanıldı. Sonuçlar Ortalama ± SD ya da sayı-yüzde olarakifade edildi.7-18 yaş arası çocukların insülin uygulaması toplam beceri performansındabaşarı oranı % 65,96 ± 14,89 olarak saptandı. Toplam beceri performansında yaşgruplarına göre başarı oranı 7-12 yaş arası çocuklarda % 61,0 ± 17,17; 13-18 yaş arasıçocuklarda ise % 71,0 ± 10,11'dir. İnsülin uygulaması toplam becerilerde elde edilen budeğerler yaş gruplarına göre istatiksel olarak anlamlı farklılık göstermektedir ( p=0,044;p<0,05 ).Araştırmada, insülin uygulama toplam beceri performansı ile HbA1c, diyabetyaşı ve cinsiyet arasında istatiksel olarak anlamlı bir ilişki saptanmamıştır.Anahtar Kelimeler: Tip 1 diyabet, çocukluk yaş dönemleri, insülin uygulama becerisi,kan gukoz ölçüm becerisi.

Abstract:
Type 1 diabetes is an illness which is caused by absolute insulin insufficieny dueto the destruction of pancreatic beta cells by the autoimmune system as a result of bothgenetic and environmental factors. Because of absolute insulin insuffieciency, thediabetic patients depend on exogenic insulin during their life. In order to be succesful inmanaging diabetes both the child and the family should know enough about the insulinapplication procedure.This research is planned in a descriptive way to assess the skills of type 1diabetic children in insulin application according to different age periods.The population of this study is composed of children who are followed at ChildEndocrinology Polyclinic at Trakya University Health Research and ApplicationCenter. The sample of this study is composed of 60 children between the ages 0-18who have been diagnosed by type 1 diabetes and registered to the Child EndocrionologyPolyclinic at Trakya University Health Research and Application Center.Diagnosing a Diabetic Child; Insulin Application Information and InsulinApplication Skill Forms were developed and used by the researcher to collect the datafor this study. For data analysis following statistical tests are used: chi-square, OnewayAnova, Mann-Whitney U and Kruskal Wallis. The results are signified as average;standard deviation and percentage.The success rate of children between ages 7-18 in total skill performance forinsulin injection was detected as 65,96 ± 14,89 %. According to different age groups,total skill performance is 61,0 ± 17,17 %; among children betwen ages 7 and 12; and71,0 ± 10,11 % among children between ages 13 and 18. These obtained values showstatistically significant difference depending on different age groups.In this research no statistically significant correlation has been detectedbetween insulin injection skill performance HbA1c, diabetes age and sex.Key Words : Type 1 diabetes, child age periods, ınsulin application skill, bloodglucose measurement skill.