Avrupa'da yükselen İslamofobi ve Türkiye-Avrupa Birliği ilişkilerine etkisi
The rise of Islamophobia in Europe and its impact on Turkey-European Union relations
Yazar: ÖZLEM ÖZTÜRK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ NECİBE NEVRA ESENTÜRK
Yalova Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı / Uluslararası İlişkiler Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Avrupa = European ; Avrupa Birliği = European Union ; Avrupa ülkeleri = European countries ; Türkiye = Turkey ; Uluslararası ilişkiler = International relations ; Uluslararası politika = International policy ; İslamofobi = Islamophobia

Özet:
İslamofobi, Avrupa Birliği'nin entegrasyon ve genişleme sürecinde etkili olan bir kavramdır. AB'nin entegrasyon sürecinde göç, küresel finansal kriz, dini radikal terör gruplarının "İslamcı" terör saldırıları, mülteci krizi ve aşırı sağ popülist partilerin yükselmesi; İslam ve Müslümanların Avrupa ülkelerinde bir güvenlik meselesine dönüşmesini sağlamıştır. Birliğin genişleme sürecinde İslamofobinin Türkiye'nin AB üyelik sürecine nasıl etki ettiğini ele almak bu çalışmanın amacıdır. AB'nin Koşulluluk ilkesi temelinde uygulanan genişleme politikasında, aday ülkelere yönelik bir kimlik kriteri bulunmamasına rağmen; Türkiye'nin dini ve kültürel kimliğinin AB üyelik sürecinde nasıl etkili olduğu Almanya, Avusturya, Fransa ve Hollanda'daki aşırı sağ popülist partilerin seçimlerde aldıkları oy oranı ve sandalye sayıları, parti programları, sloganları, liderlerin vaatleri ve söylemleri irdelenerek inşacı ve postyapısalcı yaklaşım çerçevesinde ele alınmıştır. Bu çalışmanın elde ettiği bulgulara göre, İslamofobi Türkiye'nin AB üyelik sürecinde iki şekilde etkili olmaktadır. İlki, İslamofobi AB'nin daha fazla genişlemesine yönelik karşıtlıkları artırır. Bu durum, Birliğin Türkiye genişlemesi hakkında üye ülkelerin tercihlerini belirler. İkincisi, Avrupa'da yükselen aşırı sağ popülist partilerin Türkiye'nin AB üyeliği konusundaki medeniyetçi ve kültürelist söylemler içeren politikaları, AB üyelik sürecinde Türkiye'nin "kültürel öteki" kimliğinin yeniden inşa eder. Bu doğrultuda, bu çalışmaya göre Avrupa'da göç, mülteci krizi, küresel finansal kriz, aşırı sağ popülist partilerin yükselişi ve "İslamcı" terör olaylarıyla birlikte yükselen İslamofobi, üye ülkelerin siyasi tercihlerini etkiler ve bu Türkiye-AB ilişkilerine, sadece resmi katılım müzakereleri sürecine göre değil; çalışmanın öne çıkardığı kültürel perspektiften de engel teşkil eder.

Abstract:
Islamophobia is a concept that is influential in the integration and enlargement process of the European Union. Migration, global financial crisis, "Islamist" terrorist attacks by religious radical terrorist groups, refugee crisis and the rise of far-right populist parties in the EU integration process have made Islam and Muslims considered to be a security issue in European countries. This study aims to discuss the rise of Islamophobia in Europe and its impacts on Turkey-EU relations. Although there is no identity criterion in the EU's enlargement strategy based on conditionality approach, Turkey's religious and cultural identity has an adverse impact on Turkey-EU relations. This issue is put under research via discussing the voting rates, number of seats, party programmes, slogans and leader's commitments of the far right populist parties in four European countries, namely Germany, Austria, France and the Netherlands. The findings of the study, which was structured around constructivist and poststructuralist approach, reveal that rising islamophobia in Europe has influenced Turkey's EU membership process in two ways. In the first place, islamophobia deepens the opposition towards EU's further enlargement. The second is that the culturalist and civilization rhetoric of Europe's rising far right populist parties towards Turkey's membership process construct the "cultural other" identity of Turkey in the membership process. In this respect, according to this study, the rise of islamophobia which was triggered by migration and refugee crisis in Europe, global financial crisis, the rise of far right populist parties and "Islamist" terror attacks influence the political preferences of the member states and this hinders the Turkey-EU relations not only with respect to the formal accession negotiation process but also the cultural perspective, as the focus of the study.