Wilson Hastalarında ATP7B Geninin 8,12,13,14 ve 17 Nolu Ekzonlarında DNA Dizi Analizi ile Mutasyonların Taranması
Screening Mutations on Exons 8,12,13,14 and 17 of ATP7B Gene By DNA Sequencing on Patients with Wilson Disease
Yazar: ÖZLENEN ŞİMŞEK
Danışman: PROF.DR. ORHAN TERZİOĞLU
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Tıbbi Biyoloji ve Genetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Biyoloji = Biology ; Moleküler Tıp = Molecular Medicine ; Tıbbi Biyoloji = Medical Biology

Özet:
ÖZETW LSON HASTALARINDA ATP7B GEN N N 8, 12, 13, 14 ve 17 NOLUEKZONLARINDA DNA D Z ANAL Z ile MUTASYONLARIN TARANMASIÖZLENEN Ş MŞEKWilson hastalığı-WH, doğal gereksinimi karşılayacak bakırın fazlasının,karaciğerde işlenerek safra yoluyla atılamaması sonucu çeşitli organlarda birikimiyleortaya çıkar. Çocukluk çağında genellikle karaciğer hasarıyla başlayan, yaşilerledikçe artan bakır birikimine bağlı olarak başta karaciğer olmak üzere, sinirsistemi, göz, böbrek gibi çeşitli yapılarda artan ciddiyette bozuklukların gözlendiği,erken yaşlarda tedavi edilmezse ölümcül olabilen, ailesel geçişli, otozomal resesifkalıtımlı bir hastalıktır. Yapılan çalışmalar, WH'nin dünya çapında taşıyıcılık sıklığının1/90 olduğunu, yaklaşık olarak 1/30000'de görülen bir hastalık olduğunugöstermektedir.Yürütülen çalışmada, birbiriyle akrabalık ilişkisi olmayan 26 aile'den 50 bireyinDNA'ları elde edilerek, ATP7B geninin 8, 12, 13, 14 ve 17 nolu ekzonları PCR ileçoğaltıldı. Her bir ekzona ait PCR ürününe ileri ve geri primerler kullanılarak DNA dizianalizi yapıldı, elde edilen veriler değerlendirilerek mutasyonlar saptandı.Akraba olmayan altı ailede, biri yeni altı farklı mutasyon 8.ekzonda; bir ailede,bir mutasyon ve 23 ailede bir SNP 12.ekzonda; iki ailede, iki farklı mutasyon, yediailede üç farklı SNP 13.ekzonda; bir ailede, bir literatürde tanımlı olmayan mutasyonve yedi ailede, bir mutasyon 14.ekzonda; bir ailede bir yeni mutasyon 17.ekzondasaptanmıştır. Sonuçlar toplu değerlendirildiğinde, ATP7B geninin 21 ekzondanseçilen 5'inde mutasyonlar ve SNP'ler tanımlanmıştır, sonuçlar 26 akraba olmayanailelerin %96.15'ini kapsamaktadır.Sonuç olarak, WH ile ilişkili gen olan ATP7B mutasyonları Dokuz EylülÜniversitesi Tıp Fakültesi Uygulama ve Araştırma Hastanesinde Tıbbi Biyoloji veGenetik Anabilim Dalında uluslararası standartlara uygun olarak tarandı. Elde edilenveriler, hastaların takibini yapan klinisyenlere ve çalışmaya dahil edilen ailelereiletildi, böylece mutasyon taşıyan ama klinik semptomları olmayan aile bireylerininkoruyucu tedavi almaları sağlandı.Tanımlanan yeni mutasyonlarla literatüre katkıdabulunuldu. Hastaların klinik bulgularıyla mutasyon analizi sonuçları arasında ilişkikurularak koruyucu tıbbın gelişmesine katkıda bulunuldu.Anahtar Kelimeler: Wilson Hastalığı, ATP7B geni , mutasyon, bakır, SNP1

Abstract:
ABSTRACTSCREENING MUTATIONS ON EXONS 8, 12, 13, 14 and 17 OF ATP7BGENE BY DNA SEQUENCING ON PATIENTS WITH WILSON DISEASEÖZLENEN Ş MŞEKAccumulation of excess copper in the body will cause Wilson Disease(WD).Depending on the copper accumulation level the symptoms arise in various organs.Copper processed in the liver can not secrete via biliary excretion. WD is mainlyinitiated as liver damage in the childhood. In the advanced ages liver, nervoussystem, eyes and kidneys have damages due to excess copper. WD can be fatal if itis not cured at early ages.It is a hereditary autosomal recessive disorder.Theresearches demonstrate that WD carrier frequency in the world is 1 in 90 andapproximately has incidence of 1/30000.In our research, mutations screened in 50 individuals members of 26 unrelatedfamilies. Exons 8, 12, 13, 14 and 17 of ATP7B gene were amplified by PCR from thegenomic DNA that extracted from individuals. The PCR product belong to eachexons sequenced by using both forward and reverse primers and the obtained datafrom sequencing result were evaluated and mutations screened.Five different mutations and additionally one new mutation are observed onexon eight of six unrelated families; one mutation and one SNP is found on exon 12of 23 unrelated families; two different mutations and three SNPs are observed onexon 13 of nine unrelated families; two different mutations one is new, observed onexon 14 of eight unrelated families; one new mutation is observed on exon 17 in onefamily. As a cumulative observation the mutations and SNPs on five exons out of 21exons of ATP7B gene were defined. The results covered %96.15 of the patientsmembers of 26 unrelated families.In conclusion, ATP7B mutations in WD defined according to internationalstandards in the laboratory of Medical Biology and Genetics, School of Medicine ofDokuz Eylül University.The data evaluated with the clinicians to confirm the WD andadditionally the members of the families who have no symptoms but have themutations, have a chance to get the preventive therapy. Defined new mutationscontribute to the literature.The relationship between patient?s clinical findings andmutation analysis assist the improvement of protective medicine.Key Words:Wilson Disease,ATP7B gene,mutation,copper,SNP2