Tirozin kinaz inhbitörü alan kronik miyelositer lösemili hastalarda yaşam kalitesi
Quality of life in chronic myeloid leukemia patients receiving tyrosine kinase inhibitor
Yazar: ABİDE GÜNNUR GÜÇLÜ
Danışman: PROF. DR. EREN GÜNDÜZ
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2018
Konu: Hematoloji = Hematology
Dizin: Dasatinib = Dasatinib ; Fosfotransferazlar = Phosphotransferases ; Lösemi-miyeloid = Leukemia-myeloid ; Lösemi-miyeloid-kronik-BCR-ABL pozitif = Leukemia-myelogenous-chronic-BCR-ABL positive ; Protein-tirozin kinaz = Protein-tyrosine kinases ; Tirozin = Tyrosine ; Yaşam kalitesi = Quality of life ; İlaç yan etkileri ve istenmeyen reaksiyonlar = Drug-related side effects and adverse reactions ; İnhibitör = Inhibitor

Özet:
GÜÇLÜ, A.G. Tirozin kinaz inhibitörü alan kronik miyelositer lösemili hastalarda yaşam kalitesi .Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Tıp Fakültesi İç Hastalıkları Anabilim Dalı Tıpta Uzmanlık Tezi, Eskişehir, 2018. Kronik miyelositer lösemi (KML) sıklıkla rutin muayene ya da kan tetkikleri sırasında saptanan ve hastaların yıllarca asemptomatik kalabildiği bir hastalıktır. Günümüzde birçok hasta için primer tedavi BCR-ABL kinaz selektif inhibitörü olan ve hem hematolojik hem de sitogenetik remisyon sağlayan imatinib mesilattır. İkinci kuşak tirozin kinaz inihibitörü (TKİ) olan dasatinib ve nilotinib 1. basamakta da etkin olmakla birlikte sıklıkla dirençli hastalarda kullanılır. Tedavi, oral olarak kullanılan bu ilaçlara sıkı uyum ve düzenli kan kontrolleri yapılmasını gerektirir. Ömür boyu tedavi yanısıra düzenli kontroller hastanın yaşam kalitesini etkilemektedir. İmatinib ile yaşam kalitesinin iyi olduğu birçok çalışmada gösterilmesine rağmen yan etkiler halen sorun olup yaşam kalitesini olumsuz etkileyen en önemli yan etki kronik yorgunluktur. Çalışmamızda KML nedeniyle Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Hematoloji bölümünde takip ve tedavisi yapılan ve halen tirozin kinaz inhibitörü (imatinib, dasatinib, nilotinib) kullanmakta olan hastaların yaşam kalitelerinin değerlendirilmesi amaçlandı. Çalışmamıza 120 KML hastası dahil edildi. Yaşam kalitesini değerlendirmek amacıyla EORTC QLQ-CML24 ve EORTC QLQ-C30 (versiyon 3.0) ölçekleri kullanıldı. Hastalara 54 sorudan oluşan bir anket yapıldı. Anket yapıldığı andaki hastalık süresi ortalama 6.7 ±4.5 yıldı. Ankete katılan hastaların 68'i (%56) kadın, 52'si (%44) erkekti. Hastaların ortalama yaşları 55 ±14.4 yıl olarak hesaplandı. Yaşam kalitesi ölçek ortalamaları imatinib, dasatinib ve nilotinib için hemen tüm gruplarda benzer bulundu. Kontrol grubu (n=20) ile yapılan kıyaslamalarda anlamlı fark gözlenmemesi nedeniyle TKİ'lerin yaşam kalitesine önemli negatif etki yapmadığı, 1. ve 2. kuşak TKİ'lerin yaşam kalitesi üzerine etkilerinin benzer olduğu düşünüldü.

Abstract:
GÜÇLÜ, A.G. Quality of life in chronic myeloid leukemia patients receiving tyrosine kinase inhibitor. Eskisehir Osmangazi University Faculty of Medicine Department of Internal Medicine Speciality Thesis, Eskisehir, 2018. Chronic myeloid leukemia (CML) is a disease frequently diagnosed during routine examination or blood tests and patients may remain asymptomatic for many years. Today for many patients primary therapy is imatinib mesylate, a selective inhibitor of BCR-ABL kinase and providing both hematological and cytogenetic remission. Second generation tyrosine kinase inhibitors (TKI), dasatinib and nilotinib, are effective in the first stage but often used in resistant patients. Treatment requires tight compliance with these oral medications and regular blood checks. The patient's lifetime treatment as well as regular controls affect the quality of their lives. Although imatinib has shown good quality of life with many studies, side effects are still a problem and the most important side effect which negatively affects the quality of life is chronic fatigue. The aim of this study was to evaluate the quality of life of patients who are treated with tyrosine kinase inhibitor (imatinib, dasatinib, nilotinib) in Eskişehir Osmangazi University Faculty of Medicine Department of Hematology for CML. Our study included 120 CML patients. EORTC QLQ-CML24 and EORTC QLQ-C30 (version 3.0) scales were used to assess the quality of life. A questionnaire consisting of 54 questions was given to the patient. The mean duration of illness during the questionnaire was 6.7 ± 4.5 years. 68 (56%) of the patients participating the survey were female and 52 (44%) of them were male. The mean age of the patients was 55 ± 14.4 years. The quality of life scales were similar for imatinib, dasatinib and nilotinib in almost all groups. It was thought that TKI's did not have a significant negative impact on quality of life because there was no significant difference in comparison with the control group (n=20) and it was concluded that the effects of first and second generation TKI's on the quality of life were similar.