Bertolt Brecht'in ve Georgy Lukacs'ın gerçekçilik anlayışlarında modern sanatın neliği
The whatness of modern art in Georgy Lukacs' and Bertolt Brecht's conception of realism
Yazar: CANAN YARAR
Danışman: PROF. DR. ERDAL CENGİZ
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe Ana Bilim Dalı / Sistematik Felsefe ve Mantık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Felsefe = Philosophy
Dizin: Brecht, Bertolt = Brecht, Bertolt ; Felsefe = Philosophy ; Lukacs, Georges = Lukacs, Georges ; Modern sanat = Modern art ; Realizm = Realism ; Sanat = Art ; Siyaset = Politics ; Siyaset felsefesi = Political philosophy

Özet:
Bu tezin amacı, Bertolt Brecht ve George Lukacs arasında, gerçekçilik temelinde filizlenen, Klasik-Modern sanat anlayışı karşıtlığına, hem felsefi hem de pratik bir inceleme ile yaklaşarak, sanat-siyaset ve felsefe ilişkisine dikkat çekebilmektir.Bu bağlamda ilk bölümde, Aristoteles'in ?Poetika? eseri temelinde sanata yaklaşımına kısaca değinilmeye çalışılınıyor ve ardından sanat kurumuna ve geleneksel dram anlayışına bir karşı çıkış niteliği taşıyan Avangard dönem, tarihsel gelişim süreciyle birlikte verilmeye; bu sürecin devamında Brech'in Avangard etkisinden de sıyrılarak, politik ve diyalektik bağlamında, üretim ilişkilerine dayalı epik tiyatro anlayışı serimlenmeye çalışılıyor. Lukacs'ın modern sanatı dekandan ve biçimci olarak nitelendirmesi karşısında Brecht, diyalektik-epik bir tiyatro anlayışını temele alarak estetik çalışmalarda her tür biçimin kullanılabileceğini betimler. Bu yolda Brecht'in bu epik-diyalektik tiyatro anlayışı temelinde, kathartik bir etki yerine, alılmayıcıda belirli bir sorgulamayı yaratabilmek adına ?yabancılaştırma etkisi? üzerinde durularak ve bu doğrultuda bu yabancılaştırmanın unsurları incelenmektedir. Lukacs'ın estetik anlayışını kavrayabilmede yol açıcı olması çabasında, öncelikle O'nun kapitalizm eleştirisi ve şeyleşme analizi, ?Tarih ve Sınıf Bilinci? eseri temelinde açımlanıyor. Daha çok pratikle bağıntısı içerisinde, politika düşünceleri temelinde incelenen Lukacs'a, ?Estetik? eseri üzerinden, temel kavramları bağlamında yaklaşılarak, modern sanatı eleştirisi araştırılıyor. Son olarak Brecht ve Lukacs arasında pek çok kaynağa konu olmuş tartışma, paralellikleri de gözetmeye çalışarak, daha geniş bir bakış açısıyla verilmeye çalışılıyor.Tezde sonuç olarak, Brecht'in güncel olan çalışmalardaki etkisi ve Brecht-Lukacs arasındaki bu tartışmanın hatırlatılmasının, günümüz sanatına dair bir imkan bağlamında önemi ortaya konmaya çalışılıyor.

Abstract:
This thesis aims to produce a philosophical investigation over the nature of art by focusing on the disagreement between the two significant Marxist thinkers, Bertolt Brecht and Georg Lukacs. Moving from this background, the thesis also aims to emphasize the relation of art with both politics and philosophy.Accordingly, the first chapter of the thesis is devoted to the illustration of Aristotle?s view of art through his well-known opus ?Poetics?. It is followed by the discussion, from a historical perspective, of the rise of Avant-garde period, which represents an objection not only to the traditional understanding of dram in particular but also to the art itself. The study then turns to Brecht and his concept of epic theatre, which grounds itself on a dialectical and materialist understanding of social relations of production. Moving from this dialectical view, the thesis aims to explain and discuss Brecht?s view of epic-dialectical theatre through his understanding of ?alienation effect(s)? while the exploration of Lukacs? view(s) of art and aesthetic starts with his critic of modern capitalist society and reification analysis as expressed in the ?History and Class Consciousness?.Consequently, the thesis concludes by drawing attention to the importance of the debate between these two important Marxist figures, in terms of the way in which contemporary art and its present situation is to be considered.