Genç yetişkin bireylerde dürtüselliğin, hedonik ve sembolik tüketim davranışlarına etkisinin Ankara, Çanakkale ve Kahramanmaraş örneklerinden hareketle analizi
Analysis of the effect of impulsivity on hedonic and symbolic consumpti̇on behavi̇ors in young adults based on samples from Ankara, Çanakkale and Kahramanmaraş
Yazar: AHMET DOĞAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ALİ EMRE ŞEVİK
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Disiplinlerarası Davranış Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Psikoloji = Psychology ; Sosyoloji = Sociology ; İşletme = Business Administration
Dizin: Davranış bilimleri = Behavioral sciences ; Dürtüsellik = Impulsivity ; Genç yetişkinler = Young adult ; Sembolik tüketim = Symbolic consumption ; Tüketim davranışları = Consumption behaviours

Özet:
Günümüzde karşımıza sıklıkla çıkan tüketim türlerinden; insanın tüketirken haz 
alması ve tatmin noktası olan hedonik tüketim davranışı, ayrıca bireylerin kimlik, aidiyet 
tasavvuru olarak gördükleri sembolik tüketim davranışları ile dürtüsellik düzeyleri ve 
dürtüsel davranma eğilimleri bizlerin araştırma odağı olmuştur. Bu sebeple örneklem, 
nüfusun tüketimde aktif kesimi olan 18-35 yaş aralığındaki genç yetişkin bireylerden 
seçilerek onların davranışsal tutumları incelenmiştir. Demografik bilgiler de çalışmaya 
katılarak tüketime daha geniş bir açıdan bakılması hedeflenmiştir. Araştırmanın ilk 
bölümünde, araştırmanın konusu, amacı ve önemi açıklanmış, sınırlılıkları belirtilmiş, son 
olarak da araştırma sorunları ve hipotezleri yer almıştır. İkinci bölümde; tüketim kavramı, 
tüketici ve satın alma tutumlarının genel yapısı açıklanmış, hedonik tüketimden ve sembolik 
tüketimden bahsedilmiş ve ardından ise dürtüsellik olgusu ele alınarak tüm bu olgu ve 
davranışların aralarındaki ilişki incelenmiştir. Üçüncü bölümde, araştırmanın evren ve 
örneklemi belirlenmiş, araştırma modeli ortaya konmuş, araştırma amacı ve kapsamı 
doğrultusunda anket formu oluşturularak, veri toplama yöntemi olarak online anket yoluyla 
354 kişilik bir örneklem üzerinde uygulanmıştır. Araştırma verilerinin analizinde SPSS 22.0 
istatistik paket programı kullanılmıştır. Betimleyici analizler, normallik dağılım analizi, 
korelasyon, tek yönlü ANOVA analizi ve t-testi analizleri ve regresyon analizleri uygulanmıştır. Sonuç olarak ise araştırmada; dürtüsellik düzeyi ile hedonik tüketim arasında 
pozitif yönlü ve anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Hedonik tüketim ve sembolik tüketim 
arasında da pozitif ve anlamlı bir ilişki görülmüştür. Dürtüsellik düzeyleri ile yaş düzeyleri 
arasında negatif yönlü bir ilişki vardır. Alışveriş yapma sıklığının dürtüsellik düzeyiyle 
pozitif yönde anlamlı bir etkisi olduğu bulunmuştur. Hedonik tüketim davranışları kadın 
katılımcılarda daha yüksek bir oranda karşımıza çıkmaktadır. 

Anahtar Kelimeler: Davranış Bilimleri, Dürtüsellik, Sembolik Tüketim, Hedonik 
Tüketim, Tüketim Davranışları, Genç Yetişkin Bireyler

Abstract:
Hedonic consumption behavior, which is one of the types of consumption that we 
frequently encounter today; hedonic consumption behavior, which is the point of pleasure 
and satisfaction that individuals receive while consuming, as well as symbolic consumption 
behaviors that individuals see as identity and belonging, impulsivity levels and impulsive 
behavior tendencies have been the focus of our research. For this reason, the sample was 
selected from young adults between the ages of 18-35, the active segment of the population 
in consumption, and their behavioral attitudes were examined. By including demographic 
information in the study, it is aimed to look at consumption from a broader perspective. In 
the first part of the study, the subject, purpose and importance of the research are explained, 
limitations are stated and finally research problems and hypotheses are given. In the second 
part, after explaining the concept of consumption, the general structure of consumer and 
purchasing attitudes, hedonic consumption and symbolic consumption, the phenomenon of 
impulsivity is discussed and the relationship between all these phenomena and behaviors is 
examined. In the third chapter, the population and sample of the research were determined, 
the research model was presented, a questionnaire form was created in line with the purpose 
and scope of the research, and the data collection method was applied to a sample of 354 
people via online survey. SPSS 22.0 statistical package program was used to analyze the research data. Descriptive analysis, normality distribution analysis, correlation, one-way 
ANOVA analysis, t-test analysis and regression analysis were applied. As a result, a positive 
and significant relationship was found between impulsivity level and hedonic consumption. 
A positive and significant relationship was also found between hedonic consumption and 
symbolic consumption. There is a negative relationship between impulsivity levels and age 
levels. Shopping frequency was found to have a positive and significant effect on impulsivity 
level. Hedonic consumption behaviors are observed at a higher rate in female participants. 

Keywords: Behavioral Sciences, Impulsivity, Symbolic Consumption, Hedonic 
Consumption, Consumption Behavior, Young Adults