Küreselleşen dünyada sağlığın değişen anlamı: Beslenme üzerinden bir inceleme
The changing meaning of health in the globalizing world: An examination over the nutrition
Yazar: ESRA KARAKUŞ UMAR
Danışman: PROF. DR. NURŞEN ADAK
Akdeniz Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Sosyoloji = Sociology
Dizin: Beslenme = Nutrition ; Sağlık = Health ; Sağlıklı beslenme = Healthy nutrition ; Tüketim kültürü = Consumption culture

Özet:
Değişen anlamı ile gündelik hayatta en çok konuşulan ve tartışılan konulardan birisi olarak sağlıklı olmak, hangi besinlerin tüketilip hangilerinden kaçınılması gerektiği bilgisine sahip olmak şeklinde tanımlanabilir. Sağlıklı olmak, tüketim toplumunun belirli gerekleri yerine getirildiği takdirde ulaşılabilecek bir hedef haline gelmiştir. Buradan hareketle bu doktora tezinde neoliberal politikaların küreselleştiği günümüz tüketim dünyasında sağlık ve hastalığın anlamını inşa etme sürecinde beslenmenin rolünü okumak amaçlanmaktadır. Bu bağlamda çalışmada bireylerin geçmiş sağlık deneyimleri, bugünkü sağlık anlayışları, küreselleşen neoliberal politikaların etkisi ile risk ve korku kaynağı olarak beslenme konuları irdelenmiştir. 
	Küreselleşme ve neoliberal politikaların etkisiyle beslenme, bir taraftan hastalıklardan korunmak için önemli bir araç haline gelirken diğer taraftan sağlığı tehdit eden uygulamaların alanıdır. Bireyler, sağlıklı beslenmeye ilişkin bilgiyi ararken sağlık uzmanlarını, sağlık kurumlarını ve sağlık bilgisini tüketim nesnesi haline getirmişlerdir. Risk ve korkuların eşlik ettiği bu süreçte birey, sağlıklı beslenme konusunda tüketim kültürüne hizmet eder konuma gelmektedir. 
	Nitel araştırma yönteminin kullanıldığı çalışmada Kütahya İli Tavşanlı İlçesinde ikamet eden bireylerle derinlemesine görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Çalışmada görüşmeciler sağlığı iş ve ev yaşamlarındaki gündelik deneyimlerinden yola çıkarak tanımlamaya çalışmışlardır. Özellikle erkek görüşmeciler geleneksel cinsiyet rolleri bağlamında sağlığın ekonomik belirleyicilerine daha fazla vurgu yaparak tüketim toplumunda sağlığı korumanın beslenme ve tüketim ile ilgili belirli gereklilikleri yerine getirmeye bağlı olduğunu belirtmişlerdir. 
	Sağlıklı, zayıf ve genç görünmenin en önemli değerler olduğu ve bu değerlere ulaşmak için tüm maddi koşulların seferber edilebileceğine inanılan tüketim toplumunda görüşmeciler beslenme ve sağlık konusunda en fazla "şişmanlama", "ötekileştirme" ve "hastalanma korkusu" deneyimlediklerini belirtmişlerdir. Bireyler sağlığa ilişkin deneyimledikleri risk ve korkularıyla başa çıkabilmek için daha sağlıklı ve genetiği değiştirilmemiş ancak diğer gıdalara göre daha pahalı olan gıdaları satın almaya yönelerek neoliberal ilkelerin yönettiği tüketim toplumuna hizmet eder hale gelmektedir.

Abstract:
To be healthy, one of the trending topics at issue in daily life with its changing meaning, has been an achievable target as long as certain requirements of the consumption society regarding which products to be consumed or which ones to avoid are fulfilled.From this point of view,it has been aimed in this doctoral thesis to understand the role of nutrition in the process of building the concepts of health and disease in todays consumption society where neoliberal politics have been globalized.The health backgrounds of individuals,their present health conception,the issues of nutrition which is the source of risk and fear with the effect of globalized neoliberal politics have been all criticised within this context.
Nutrition with the effect of globalization and neoliberal politics, is the field of application of health threatening conditions on the one hand and on the other hand it has been a significant prophylactic means.Individuals have made health-care providers,health facilities and medical knowledge as objects of consumption in pursuit of knowledge of healthy nutrition.Individual becomes a servant of consumption culture in healthy nutrition in this period associated with risk and fear.
	In-depth interviews have been carried out in the study where qualitative research method is used with individuals residing in Tavşanlı District of Kütahya Province.In the study, the interviewees have tried to define health based upon their daily experiences at home and work.The male interviewees in particular within their traditional sex roles indicated that sanitiation in consumption society depends on fulfilling the certain obligations of nutrition and consumption emphasizing more on economic determinants of health.
	The interviewees in the consumption society where  being healthy,looking thin and young are considered the most important values and every financial means available can be used to reach these values have stated mostly their experiences of  'getting fat', 'othering' and 'the fear of getting sick' with regard to nutrition and health issues.Individuals have become servants of consumption society directed by neoliberal principles by heading to buy products which are healthier and genetically unmodified yet more expensive compared to others to cope with the fear and risk of their health experiences.