Hipogonodotropik hipogonadizmli hastalarda serum apelin düzeyleri
The levels of apelin serum on patients suffering from hypogonadotropic hypogonadism
Yazar: ALPEREN AKANSEL ÇAĞLAR
Danışman: PROF. DR. AYŞE ÇARLIOĞLU ; UZMAN ENGİN ŞEBİN ; UZMAN EMİNE KARTAL BAYKAN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Erzurum Bölge Eğt. ve Arş. Hast. / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları = Endocrinology and Metabolic Diseases ; İç Hastalıkları = Internal diseases
Dizin: Apelin = Apelin ; Gonadotropinler = Gonadotropins ; Hipogonadizm = Hypogonadism ; Serum = Serum

Özet:
Giriş ve Amaç:   Hipogonadizm hipotalamo-hipofizer-gonadal (HHG) aksın herhangi bir noktasında ki bozukluktan dolayı bu aksın tam bir uyum içerisinde çalışmaması ve sonuç olarak seksüel gelişimin ve üreme fonksiyonlarının tam olarak gerçekleşmemesi durumunu ifade eder. HHG akstaki patolojinin yerine göre primer ve sekonder olarak sınıflandırılır. Cinsel işlev bozukluğu, infetilite ve hastalığın uzun dönem komplikasyonları hipogonadizm tanı ve tedavisini önemli bir noktaya taşımaktadır. Ayrıca sekonder sex karakterlerinin gelişmemesi de hastalarda önemli sosyal ve psikolojik sorunlara sebep olmaktadır. Hipogonadizm başlangıç yaşına göre farklı klinik şekillerde kendini gösterir. İyi bir anamnez ve fizik muayene ile varılan hipogonadizm şüphesinin laboratuar testlerle desteklenmesi ile hipogonadizm tanısı koyulur. Hipogonadizm tedavisinde kullanılan çeşitli preparatlar ile hastanın beklentilerine göre tedavi edilir.
Apelin yakın zamanda keşfedilen adipoz dokudan salgılanan bir adipokindir. Apelin, vücudumuzda birçok sistem ve organ üzerinde doğudan ya da dolaylı olarak etki gösterir. HHG aks üzerinde birçok noktada apelin ve reseptörünün varlığının gösterilmesi, apelinin hipogonadizm ile ilişkili olabileceğini düşündürmüştür. 
Bu düşünceden yola çıkarak hipogonadotropik hipogonadizm (HH) hastalarında apelin düzeylerine bakarak bu ilişkinin aydınlatılmasına katkıda bulunmayı amaçladık.
Materyal ve Metod: Çalışmamız 21.01.2019-21.07.2020 tarihleri arasında Erzurum Bölge Eğitim ve Araştırma Hastanesi Endokrinoloji ve Biyokimya Klinikleri tarafından yapılmıştır. Çalışmaya 30 yeni tanı almış ya da en az bir yıl tedavi almamış, HH dışında kronik bir hastalığı olmayan HH hastaları ve kontrol grubu olarak 30 sağlıklı birey dahil edilmiştir. Katılımcılar 16-57 yaş arasında kişilerden oluşmaktadır. Multidisipliner olarak yapılması planlanan çalışmamızda katılımcılarda hemogram, biyokimya, hormon ve apelin düzeyi çalışılmıştır. Prospektif vaka kontrol niteliğinde bir çalışma olarak planlanmıştır. Çalışmamızda toplanan veriler SPSS programına geçirilip analiz yapılmıştır.
Bulgular: HH grubunun yaş ortalaması 26,5 ±8,3, çalışma grubunun yaş ortalaması 27,5 ±5,6 saptanmıştır, iki grubun ortalaması 27,0 ±7,0 olarak saptandı. Hastaların VKİ (kg/m2) ortalaması HH: 28,7 ±1,7, kontrol grubu: 24,5 ±1,8 ve iki grubun ortalaması 24,1 ±1,8 olarak saptandı. Her iki grup arasında yapılan analizlerde kontrol grubunda kreatin, albümin, alt ve hgb derleri anlamlı olarak yüksek bulunurken HH grubunda ise TSH ve folat değerleri anlamlı alarak yüksek bulunmuştur (p<0.05). İki grup arasında apelin düzeyi açısından yapılan karşılaştırmada HH grubunda istatistiksel anlamlı olarak daha düşük saptanmıştır. (p=0,046). HH grubunda apelin düzeyi (ng/L) 59,9 (ss:70,3), kontrol grubunda ise 206,8 (ss:263,2) olarak saptanmıştır. İki grubun ortalaması da 133,3 (ss:190,2) olarak saptanmıştır. Apelin düzeyi ile diğer laboratuar parametreleri arasında korelasyon analizleri yapıldı. FSH, LH, total testosteron, prolaktin, ACTH, kortizol, GH,  IGF-1, VKİ ve HBA1C düzeyleri ile apelin düzeyi arasında anlamlı bir korelasyon izlenmedi (p>0,05).
Sonuçlar: Hipogonadotropik hipogoadizm hasta grubunda kontrol grubuna göre apelin düzeyleri istatistiksel olarak anlamlı olarak daha düşük bulunmuştur. Apelin düzeyleri ile total testosteron, FSH, LH ve diğer ön hipofiz hormonları arasında bir ilişki bulunmamıştır. Apelin düzeyleri ile VKİ ve HBA1C arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunmamıştır. HH grubunda TSH ve folat düzeyleri kontrol grubuna göre anlamlı olarak daha yüksek bulunmuştur HH grubunda kreatin, albümin, hgb ve alt düzeyleri kontrol grubuna göre anlamlı olarak daha düşük bulunmuştur. HH grubunda apelin düzeyinin düşük olması HH ile apelinin ilişkili olabileceğinin düşüncesini güçlendirmektedir. 
Anahtar Kelimeler: Hipogonadotropik hpodonadizm, Apelin

Abstract:
Introduction and Purpose: 	Hypogonadism is the deterioration of hypothalamic-pituitary-gonadal axe in a specific region and it is considered to be the disorder of sexual development and reproduction. It can be classified as primary and secondary with respect to the place that the pathology exists. Sexual dysfunction, infertility and long-term complications play a substantial role in the diagnosis and treatment procedures of the disease. Moreover, the underdevelopment of the secondary sexual characteristics cause major psychological and social problems for patients. According to the patients' age, hypogonadism can be present in very different clinical ways. Hypogonadism can be diagnosed by anamnesis evaluation and physical examination with the help of laboratory tests. The disease can be treated by required preparations and the patients' expectations. 
Apelin is a recently discovered adipokine that is secreted through adipose tissue. Apelin indicates an impact on many systems and organs in our body directly or indirectly. The display of apelin and its receptor on many spots of hypothalamic-pituitary-gonadal axe reinforces the possible connection between apelin and hypogonadism. 
Through this idea, the purpose of the research is set to illuminate the connection of apelin and hypogonadism by looking at varying apelin levels on patients who suffer the disease. 
Materials and Method: The research is made by Erzurum Regional Training and Research Hospital Endocrinology and Biochemistry Clinics between 21.01.2019-21.07.2020. The first subject group for the research is 30 patients who have new diagnoses or at least 1 year of treatment with no other chronic illness than HH and the second group is 30 completely healthy individuals. Participants consist of people between ages of 16 and 57. The main focuses on this multidisciplinary research are hemogram, biochemistry, hormones and apelin levels. The research is planned as a prospective clinical trial. The data collected through the research is analyzed by SPSS program.
Results: It is stated that the age average of HH group is 26.5 ±8.3 and the age average of control group is 27.5 ±5.6 as well as 27.0 ±7.0 being the average age value of both groups. Diseased patients BMI (kg/m2) average is 28.7 ±1.7 and the BMI average of control group is 24.5 ±1.8 with an average BMI value of 24.1 ±1.8 for the total participants. In the statistical analyses between two groups, the creatine, albumin, inferior and hgb values are found to be reasonably high in the control group while TSH and folate values also being reasonable high in HH group (p < 0.05). In terms of the comparison between the Apelin levels of two groups, the HH group has shown a statistically reasonably scantiness (p = 0.046). Apelin levels (ng/L) are found to be 59.9 (ss: 70.3) in HH group and 206.8 (ss: 263.2) in the control group. The average Apelin value for both groups is to be 133.3 (ss: 190.2). There has been correlation analyses of Apelin levels with the laboratory parameters. However, no suggestive correlation is found between Apelin levels and FSH, LSH, total testosterone, prolactin, ACTH, cortisol, GH, IGF-1, BMI, HBA1C levels (p > 0.05).
Conclusions: The apelin levels in hypogonadotropic hypogonadism patient group are found reasonably less than the control group. There is no connection found between apelin levels and total testosterone, FSH, LH, other anterior hypophysial hormones. Apelin levels and BMI, HBA1C levels has statistically shown no meaningful relationship. In HH group, TSH and folate levels has shown higher values compared to the control group. Lower values of creatine, albumin, hgb and inferior levels are observed in HH group besides the control group. The level of Apelin being at very low values in the HH group strengthens the idea of possible relationship between apelin and hypogonadotropic hypogonadism.
Keywords: Hypogonadotropic Hypogonadism, Apelin