Emevîler ile ilgili olumsuz algının oluşmasında etkili olan faktörlerin değerlendirilmesi
The evaluation of the factors affecting the negative perception of the Umayyads
Yazar: MÜCAHİT ORKUN İKİNCİ
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA ÖZKAN
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Tarih = History
Dizin: Emeviler = Omayyads ; Emeviler Dönemi = Omayyads Period ; Olumsuzluk = Negativeness ; İslam tarihi = Islamic history

Özet:
Emevîler, öncesinde bulunan Dört Halife Dönemi ve kendi ardılları olan Abbâsîler
arasındaki dönemin ve bu süre zarfında İslam Devleti'nin idareciliğini üstlenen hanedanın
adıdır. Bu dönemde meydana gelen siyasi, dini ve sosyal yönüyle ön plana çıkan hadiseler
ise İslam Tarihi içerisinde yer alan en önemli hadiseleri arasında yer almaktadır. İktidara
geliş süreçleri, yönetim anlayışları, dönem içerisinde meydana gelen siyasi ve sosyal
hadiseler ve devlet idarecilerinin din ile olan münasebetleri gibi pek çok konuda Emevîler,
geniş bir incelemeye tabi tutulmuşlardır. Dolayısıyla klasik tarih kaynaklarından modern
dönem çalışmalarına kadar dönem hakkında bilgi sunan geniş bir literatür mevcuttur.
Bunun yanı sıra dönem hakkında malumat sunan veya değerlendirmelerde bulunan yazılı
malzemenin önemli bir bölümünde ise yukarıda zikredilen etmenlerden yola çıkarak
Emevîler dönemi ve hanedanına yönelik olumsuz bir kanaatin ve temsilin söz konusu
olduğu görülmektedir. Diğer Müslüman hanedanlar ve dönemler hakkında benzeri bir
tavrın olmaması ise, mevzubahis kanaatin oluşmasında etkili olan unsurların tekrar ele
alınmasını gerekli kılmaktadır. Bu çalışmada Emevîler hakkında mevcut olan tarih yazımı
ve bununla ilişkili olarak meydana gelen olumsuz algının değerlendirilmesi yapılacaktır.
Bu algı ve kanaatin oluşmasında etkili olan tarihi hadiseler ve olgular ait oldukları tarihsel
bağlam ile beraber sebep-sonuç ilişkisi kurularak incelenecektir. Dolayısıyla tarih
metodolojisi açısından Emevîler hakkında var olan kaynak müktesebatı ve bunlar
üzerinden yapılan değerlendirmelerle oluşan tarih algısının sorgulamasının yapılması
amaçlanmaktadır.

Abstract:
The Umayyads are the name of the period between the Rashidun Caliphs Period and their
successors, the Abbasids, and the dynasty that undertook the administration of the Islamic
State during this time. The political, religious and social events that took place in this
period are among the most important events in the history of Islam. Umayyads were
subjected to a wide study in many subjects such as their coming to Caliphate, their
understanding of administration, the political and social events that took place during the
period, and the relations of state administrators with religion. Therefore, there is a large
literature presenting information about the period, from classical historical sources to
studies of the modern period. In addition, in a significant part of the written material that
provides information or evaluations about the period, it is seen that there is a negative
opinion and representation towards the Umayyad period and dynasty, based on the factors
mentioned above. The absence of a similar attitude about other Muslim dynasties and
periods, necessitates reconsidering the factors that were effective in the formation of the
said opinion. In this study, the existing historiography about the Umayyads and the
negative perception that occurred in relation to it will be evaluated. The historical events
and phenomena that are effective in the formation of this perception and opinion will be
examined together with the historical context they belong to, by establishing a cause-effect
relationship. Therefore, in terms of historical methodology, it is aimed to question the
existing source acquis about the Umayyads and the perception of history formed by the
evaluations made on them.