İzmir Bornova Belediyesi kapsamında evde bakım hizmeti alan 65 yaş üstü bireylere bakım veren aile üyelerinin bakım verme yükü durumu ve ilişkili faktörler
Assessment of burden and its associated factors among the caregivers who provide home care to their family members over the age of 65 in Bornova District of İzmir
Yazar: CANER BAYSAN
Danışman: PROF. DR. ALİYE MANDIRACIOĞLU
Ege Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2016
Konu: Halk Sağlığı = Public Health

Özet:
Bu araştırma, İzmir İli Bornova İlçe Belediyesi evde bakım hizmetlerine başvuran 65 yaş ve üzeri yaşlı bireylere bakım veren aile üyelerinin bakım verme yükünü ve ilişkili faktörleri tespit etmek amacıyla kesitsel tipte planlanmıştır. Çalışma evrenini, Bornova Belediyesi evde bakım hizmetinden yararlanan ve aile üyeleri tarafından bakım verilen 65 yaş ve üzeri 223 yaşlı ve yaşlılara bakım veren 223 aile üyesi oluşturmaktadır. Bakım veren aile üyesinin, sosyodemografik özellikleri, bakım ile ilgili bilgileri oluşturulan veri formuyla, bakım yükü durumu Zarit bakım verme yükü ölçeği ile yüz yüze görüşülerek toplanmıştır. Yaşlı bireylerin sosyodemografik özellikleri, günlük yaşam aktiviteleri ve enstrümental günlük yaşam aktiviteleri anket formu aracılığıyla yüz yüze görüşülerek toplanmıştır.  Araştırmanın yürütülebilmesi için Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Klinik Araştırmalar Etik Kurulu'ndan ve Bornova Belediyesi'nden yazılı izinler alınmıştır. Araştırmanın verileri SPSS 23.0 programı ile analizleri yapılmıştır. Bakım verenlerin bakım verme yükü ortalaması 31,95±13,33 olarak hesaplanmıştır. Bakım verenlerin çoğunluğu kadın, evli, düşük eğitim seviyesinde, sosyal güvencesi olan, çocuk sahibi, ev kadınlarından oluştuğu tespit edilmiştir. Bakım veren aile üyesinin sağlık algısı, uyku kalite durumu, fiziksel ve ekonomik sorun varlığı, yaşlının GYA ve EGYA durumu ile bakım veren aile üyesinin bakım verme yükü arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Bakım verenlerin fiziksel, ekonomik sorunlarına dair destekleyici hizmetlerin sunulması ve yaşlı bireylerin GYA ve EGYA'sını bağımsız hale getirecek müdahalelerin yapılması bakım veren aile üyelerinin bakım yükünü önemli ölçüde azaltabilecektir.

Abstract:
This research has been conducted in the form of a cross-sectional study in order to reveal the burden and find out the factors associated with burden among caregivers who involve in the home care for their family members, who are at least 65 years old in Bornova district of Izmir. The subject pool comprises 223 individuals above the age of 65, who applied to the home care service of Bornova Municipality; and their 223 family members, who provide them home care. The sociodemographic features of the family have been documented in face-to-face meetings via an evaluation form that addresses information with regards to home care and Zarit caregiver Burden Interview. On the other hand, the sociodemographic features of the care-receivers have been gathered in face-to-face interviews via a survey form that addresses the activity of daily living (ALD) and the instrumental activity of daily living (IADL).  In order to carry out this research, legal permissions have been taken both from the Clinical Research Ethical Committee of the Medical Faculty of Ege University and the municipality of Bornova. The data collected in this study have been analyzed in SPSS23.0 software. The average burden of the caregivers have been shown to be 31,95 with a standard deviation of 13,33. Most of the caregivers have been identified as individuals, who are woman, married, with children, with low educational degree, with social security, and housewives. We have found a statistically significant association between the burden of the caregiver family member and the perception of health, quality of sleep, presence of physical and economical problems of the family member, together with the ADL and IADL of the care-receiver. We postulate that providing supportive services for the physical and economical problems of the caregiver family member and interventions that uncouple the ADL and IADL of the care-receiver will decrease the burden up to a substantial extend.