Adölesanların organ bağışı hakkındaki bilgi-görüş ve tutumlarının belirlenmesi
Determination of knowledge-opinion and attitudes of adolescents about organ donation
Yazar: ESRA İLHAN ALEMDAĞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AYŞEGÜL KOÇ
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Bilgi = Knowledge ; Doku ve organ tedariği = Tissue and organ procurement ; Ergenler = Adolescents ; Hemşirelik = Nursing ; Organ nakli = Organ transplantation ; Tutumlar = Attitudes

Özet:
Adölesanların Organ bağışı hakkındaki bilgi-görüş ve tutumlarının belirlenmesi
Bu araştırma, Adölesanların organ bağışı hakkındaki bilgi görüş ve tutumunun belirlenmesi amacı ile tanımlayıcı olarak yapılmıştır.
Araştırmanın evrenini Özel İlke Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesinde 168 öğrenci Özel Anlam Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesinde 224 öğrenci oluşturmaktadır. Gönüllü 320 adölesan ile örneklem tamamlanmıştır. Araştırmada veri toplama aracı olarak adölesanların tanıtıcı özelliklerini belirlemek amacıyla literatür doğrultusunda geliştirilen kişisel bilgi formu, Organ Bağışı Tutum Ölçeği kullanılmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde İki gruba sahip kategorik değişkenler arasındaki farkın incelenmesinde Mann Whitney U, grup sayısı ikiden fazla ise Kruskal Wallis testi kullanılmıştır. İki sayısal değişken arasındaki ilişkinin incelenmesinde ise spearman korelasyon katsayısından, ölçek güvenilirliği için ise cronbach's alfa değerinden yararlanılmıştır.
Araştırmada öğrencilerin %51.8'i kadın , %48.2'si erkektir. Öğrencilerin %50.5'i organlarını bağışlamak istemediğini bağışlamak istemediği organın %67.5 göz olduğu belirlenmiştir. Organ bağışı tutum ölçeği alt boyutlarının puan ortalamaları yardımseverlik ve ahlaki değerler‎/inançlar 42.85±18.75, tıbbi olarak ihmal edilme korkusu 36.85±11.73, bedensel yaralanma korkusu 36.98±12.65 olarak bulunmuştur.
Bu araştırmaya göre, adölesanların organ bağışı ile ilgili duyarlılıkları yüksek bulunmasına karşın bilgi eksikliği mevcuttur. Bu doğrultuda; hemşireler sivil toplum örgütleri ile bir araya gelerek çocuk ve ergenlik döneminde organ bağışına yönelik duyarlılık çalışmaları arttırılması önerilebilir. 

Anahtar Kelimeler:  organ bağışı, adölesan, tutum, nakil, hemşirelik,

Abstract:
Determination of knowledge-opinion and attitudes of adolescents about Organ Donation
This study was carried out as a descriptive research in order to determine the knowledge-opinion and attitudes of the adolescents about organ donation.
The population of the study has consisted of 168 students in Private İlke Vocational and Technical Anatolian High School and 224 students in Private Anlam Vocational and Technical Anatolian High School. The sample has been completed with 320 volunteer adolescents. In this study, personal information form and Organ Donation Attitude Scale developed in line with the literature were used as data collection tool in order to determine the descriptive characteristics of adolescents. In the data evaluation, Mann Whitney U was used to examine the difference between categorical variables with two groups, but if the number of group was more than two, Kruskal Wallis test was used. Spearman correlation coefficient was used to analyze the relationship between two numerical variables but Cronbach's Alpha for scale reliability.
In the study, 51.8% and 48.2% of the students were female and male respectively. It was determined that 50.5% of the students did not want to donate their organs and 67.5% of the organs they are unwilling to donate were "eyes".
The mean scores of the sub-dimensions of the organ donation attitude scale were found that donorship and moral values/beliefs were 42.85±18.75, medical neglect fear was 36.85±11.73 and bodily injury fear was 36.98±12.65.
According to this study, adolescents lack knowledge of organ donation although they have high sensitivity about it. Accordingly, it may be advisable for nurses to come together with non-governmental organizations and promote the sensitivity studies on organ donation in childhood and adolescence period.

Keywords:  organ donation, adolescent, attitude, transplantation, nursing