Acil servise şok ön tanısıyla başvuran hastaların etyolojik açıdan değerlendirilmesi
I?nvestigation of the patients etiology admitted to the emergency department with shock
Yazar: GÜLNİHAL SAMANLIOĞLU
Danışman: PROF. DR. YÜKSEL GÖKEL
Çukurova Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Acil Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2013
Konu: İlk ve Acil Yardım = Emergency and First Aid
Dizin: Acil servis-hastane = Emergency service-hospital ; Demografi = Demography ; Etyoloji = Etiology ; Mortalite = Mortality ; Prognoz = Prognosis ; Şok = Shock

Özet:
Acil Servise Şok Ön Tanısıyla Başvuran Hastaların Etiyolojik Açıdan Değerlendirilmesi


Amaç: Bu çalışmanın amacı bir üniversite hastanesi acil tıp kliniğine başvuran şok hastalarının demografik özelliklerini, etiyolojisini, mortalite oranlarını ve prognozlarını incelemektir.
Gereç ve yöntem:  Bu çalışmaya Adana Çukurova Üniversitesi Balcalı Hastanesi Acil Tıp Kliniğine 1 Haziran 2012 ve 31 Mayıs 2013 tarihleri arasında başvuran şok bulguları olan 18 yaş üstü hastalar alındı. Hastaların demografik verileri, şok nedenleri, altta yatan hastalıkları, acil serviste ve yatırıldıkları kliniklerdeki prognozları ile ilgili veriler istatistiksel olarak analiz edildi. Şok nedeni tespit edilemeyen ya da sıvı ve vazopressör tedavisine cevap vermeyen hastalarda kortizol düzeyi çalışılarak surrenal yetmezlik araştırıldı. Bulgular SPSS 15.0 programı kullanılarak istatistiksel olarak analiz edildi.
Bulgular: Çalışmanın yapıldığı dönemde acil servise başvurduğunda şok bulguları olan toplam 70 hasta incelendi. Etiyolojik nedenler arasında ilk sırada septik şok (% 25,8), ikinci olarak hipovolemik şok (% 21,5) saptandı. Septik şok nedenleri arasında en fazla (% 51,3) akciğer enfeksiyonu mevcuttu. Tüm hastaların altta yatan hastalıkları incelendiğinde en sık % 38,5 oranında malignensi olduğu görüldü. Mortalite üzerine sepsis ya da malignensinin istatistiksel olarak anlamlı bir etkisi saptanmadı (p>0,05). Surrenal yetmezliğe bağlı şok oranı kortizol düzeyi çalışılan hastalarda  % 59,0 ve tüm  şok  hastalarında  % 18,6 olarak bulundu.
Sonuç: Şok acil servislerde sık karşılaşılan bir klinik bulgu olup şok nedeni bulunamayan ya da tedaviye cevap vermeyen hastalarda surrenal yetmezlik düşünülmeli ve kortizol düzeyi çalışılamadığı durumlarda kortikosteroid tedavisi başlanmalıdır.

Anahtar kelimeler:  Şok,  surrenal, etiyoloji

Abstract:
İnvestigation of the patients? etiology admitted to the emergency department with shock

Objective: In this study, we aimed to analyse the demographic features, etiology, the mortality rates and prognosis of the adult patients admitted to the emergency department of a university hospital and diagnosed shock.
Materials and Metods: Patients, admitted to the emergency department of Çukurova University Balcalı Hospital over 18 years old and diagnosed shock during June 1, 2011 and May 31, 2012 were included in the study. The demografic data, etiologic reason of shock, the ongoing diseases, prognosis in emergency department and hospitalization unit were recorded. Serum cortisol levels of the patients having no diagnosed shock reason or unresponsive to fluid or vasopressor treatment were assayed to search surrenal shock. The data were stasistically analysed with SPSS 15.0 statistical program. 
Results: Seventy patients who were diagnosed shock included in the study. Of the etiologic reasons septic shock was the most frequent (% 28,5) and hypovolemic shock was the second (% 21,5). The most frequent reason of septic shock was pulmonary infection with a rate of % 51,3. Malignency was the most common comorbidity of these patients with a rate of % 38,5.  Sepsis or malignency had no statistically significiant effect of on mortality (p>0,05). We identified surrenal insufficiency % 59,0 of the patients studied cortisol level and % 18,6 of all patients as an etiologic reason of shock.
Conclusion: Shock is a frequent clinical finding in the emergency practice. When   there is no identified reason of shock or  the patient  is unresponsive to medical treatment, it should be considered surrenal  insufficiency may cause shock and corticostreoid therapy should be initiated.  

                 Key words: Shock, surrenal, etiology