Futbol hakemlerinde düzenli aerobik egzersizin hepsidin ve hematalojik parametreler üzerine etkisi ve tmprss6 rs855791 polimorfizminin rolü
The effect of regular aerobi̇c exerci̇se on hepsi̇di̇n and hematological parameteres in football referees and the role of tmprss6 RS855791 polymorphism
Yazar: CANSU KAHRAMAN
Danışman: DOÇ. DR. FARUK TURGAY
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Spor Sağlık Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Spor = Sports
Dizin: Aerobik = Aerobic ; Egzersiz = Exercise ; Hematoloji = Hematology

Özet:
Giriş ve Amaç: Hepsidin, demir metabolizmasının kontrolünü yapan temel hormon olup ilişkili geni TMPRSS6'nin RS855791 polimorfizmi (TMRP)'nin birçok  hematolojik parametrenin düzeyini etkilediği belirtilmektedir. Ancak egzersizin hepsidin ve hematolojik parametreler üzerine  etkisi ve TMRP'nin muhtemel rolü belirsizdir. Bu çalışmanın amacı, aerobik antrenmanların hepsidin ve bazı hematolojik parametreler üzerine etkisi ve TMRP'nin rolünün araştırılmasıdır.
Yöntem: Bu çalışmaya 46 sağlıklı antrene erkek futbol hakemi (Sporcu Grubu, SG) (23.3±2.8 yaş) ve 43 sedanter (Kontrol Grubu, KG) (23.2±3.3 yaş) katıldı. Gönüllülere dayanıklılığın kriteri olarak maksimale kadar devam eden bir egzersiz olan yo-yo aralıklı dinlenmelerden oluşan (seviye 2) egzersiz testi uygulandı. Tokluk venöz kan örneklerinden; hepsidin ve okside düşük dansiteli lipoprotein (oksLDL) düzeyleri ELISA yöntemiyle, total antioksidan/oksidan statüsü (TAS ve TOS), hemogram, ferritin, demir ve demir bağlama kapasitesi,tiyobarbitürik asidle reaksiyona giren maddeler (TBARS) spektrofotometrik ve standart biyokimyasal yöntemlerle belirlendi. TMRP genotiplemesi, periferik kandan elde edilen genomik DNA'lardan polimeraz zincir reaksiyonu sonrasında restriksiyon fragman uzunluğu polimorfizmi (PCR-RFLP) analizi ile belirlendi. 
Bulgular: Genotip gruplar dahil tüm sporcu grupların aerobik kapasitesi (YOYO testi değeri) kontrol gruplarınınkinden anlamlı olarak daha büyüktü. SG'nin demir ve ortalama eritrosit hacmi (MCV) (p = 0.000) değerleri KG'ninkilerden anlamlı olarak daha küçüktü (p = 0.018). SG'nin TAS değerleri KG'ninkinden anlamlı olarak daha büyük (p = 0.000), fakat oksLDL (p = 0.011), OSİ (TOS/TAS oranı) değeri (p = 0.08), MCV (p = 0.045) ve demir (p = 0.000) değerleri daha küçüktü. Diğer oksidatif stres parametreleri için gruplar arasında anlamlı farklılık bulunmadı (p > 0.05). Sporcularda (n= 46); T taşıyıcı grubunun (Tt, Tt=TC+TT), MCV (p = 0.035) değerleri kontrolünkinden anlamlı olarak daha küçük;  eritrosit sayısı (p = 0.004) ve TAS değeri (p = 0.001) ise  TMRP'ye bağlı olarak daha büyüktü. Kontrol genotip grubunda (n=43) homozigot CC grubunun eritrosit (p = 0.027) sayısı Tt grubununkinden anlamlı olarak daha büyüktü. Hepsidin için gruplar arasında anlamlı bir farklılık bulunmadı (p > 0.05). Sporcu genotip gruplarından, Tt grubunun TBARS değerleri homozigot CC grubununkinden anlamlı olarak daha büyüktü (p = 0.00). 
Kontrol genotip gruplarınında, Tt grubunun Demir, Eritrosit değerleri homozigot CC grubununkinden anlamlı olarak daha büyüktü (p <  0.05).   

Sonuçlar: Bu bulgular aerobik egzersiz antrenmanlarının;
a)	Sporcuların aerobik ve antioskidan kapasitesini arttırdığını;
b)	Tt grubunun eritrosit sayısını TMRP'ye bağlı olarak (hepsidinde anlamlı bir artış olmaksızın) arttırdığını,
c)	Sporcularda demir düzeylerini düşürdüğünü ve hepsidin düzeyleri üzerinde anlamlı bir farklılık yaratmadığını gösterir.
Sporcu ve kontrol genotip gruplarının kendi aralarındaki karşılaştırmalarda gözlenen farklılıklarda, belirtilen polimorfizmin rolü olabilir. Sporcuların anemi riskine karşı diyetlerinde demir içeriği zengin besinleri almaları önerilir.

Anahtar kelimeler: Aerobik egzersiz; hepsidin; hematolojik parametreler; TMPRSS6 RS855791 polimorfizmi

Abstract:
Introduction and aims: Hepcidine is a main hormone that controls iron metabolism. The effects of rs 855791 polymorphism (TMRP) of  TMPRSS6 gene associated with hepcidine  and the effects of exercise  on the level of hepcidine and main hematological parameters is unclear.  The aim of this study was  to investigate the effect of aerobic exercise on hepcidine and some hematological parameters and the role of TMRP. 
Method: 46 healthy trained male soccer referee (23.3±2.8 years) and 43 sedantary (23.2±3.3 years) participated to this study. The yo-yo intermittent (maximal) exercise (level 2) test was performed as an endurance criterion. Using postprandial of venous blood samples; hepcidine and oxidized low density lipoprotein (oxLDL) levels (by ELISA method), total antioxidant/oxidant status (TAS and TOS), hemogram, ferritin, iron and iron binding capacity, thiobarbituric acid reactive substances (TBARS) were determined by standard methods; (TMRP) was determined by restriction fragment length polymorphism analysis after polymerase chain reaction from genomic DNAs isolated from periferic blood samples. 
Results: The aerobic capacity (yo-yo test value) of all athletes including genotype groups was significantly greater than that of the control groups. The iron and mean erythrocyte volume (MCV) (p = 0.000) values of athlletes were significantly lower than control (p = 0.018). TAS values of athlletes were significantly greater  (p = 0,000) than control, but the value of OxLdL (p = 0,011) ,OSI (TOS / TAS ratio) (p=0,008), MCV ( p = 0.045) and iron (p = 0.000) values were lower  than the control. No significant difference was found between the groups for other oxidative stress parameters (p >  0.05).  At athletes (n=46); MCV values of  T carrier group (Tc =TT + TC) were significantly lower than the controls (p = 0.035); whereas the number of erythrocytes (p = 0.004) and TAS (p = 0.001) (depending on TMRP) was greater than the control (n=30). No significant difference was found between the groups for hepcidin (p > 0.05). At the athletic groups; TBARS values of Tc group were significantly greater than those of the homozygous CC group (p = 0.00). At control genotype groups, iron, erythrocyte values of Tc group were significantly greater than that of the homozygous CC group (p < 0.05).
Conclusion: These findings show that, the regular aerobic exercise;  
a)	Increased the capacity of aerobic and antioxidant at athletic group.
b)	Increased the number of erythrocytes in the Tc group depending on the TMRP (without a significant change at the hepcidine levels).
 c) Decreased athletic groups's iron levels and didn't change hepcidin levels.

In the differences found between each genotype groups of the control and the athletic groups may be  role of the TMRP. It is recommended that the athleths should take iron-rich foods.

Key Words; Aerobic exercise; hepcidin, hematological parameters; TMPRSS6 rs855791 polymorphism