Yüksek performansa dayalı insan kaynakları yönetimi uygulamalarının psikolojik sahiplik ve işten ayrılma niyeti üzerindeki etkisini incelemeye yönelik bir araştırma
The effect of high performance human resources management practices on psychological ownership and turnover intention
Yazar: TÜLİN DURAN
Danışman: DOÇ. DR. BORA YILDIZ
Bahçeşehir Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İnsan Kaynakları Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Performans = Performance ; Performans değerlendirme = Performance evaluation ; Performans yönetimi = Performance management ; Psikolojik sahiplenme = Psychological ownership ; Yüksek performanslı çalışma sistemleri = High performance working system ; İnsan kaynakları yönetimi = Human resources management ; İşten ayrılma niyeti = Turnover intention

Özet:
Bu çalışmada yüksek performansa dayalı insan kaynakları yönetimi uygulamalarının,
psikolojik sahiplik ve işten ayrılma niyeti üzerindeki etkileri Kaynak Temelli Görüş,
Örgütsel Destek Teorisi, Sosyal Mübadele Teorisi ve Eşitlik Teorilerine dayanarak
araştırılmıştır. Her ne kadar ilgili yazında yüksek performansa dayalı insan kaynakları
yönetimi uygulamaları ile ilgili çalışmalar var olsa da bu çalışma özellikle hizmet
sektörü örneklemindeki kişiler üzerinde yapılması açısından özgündür. Araştırmanın bir
diğer özgün yanını ise yüksek performansa dayalı insan kaynakları yönetimi
uygulamaları, psikolojik sahiplik ve işten ayrılma niyeti arasındaki ilişkiyi inceleyen bir
çalışmaya yazında rastlanılmamasıdır. Araştırma kapsamında veri toplamak için anket
tekniğinden yararlanılmıştır. Araştırmanın örneklemini İstanbul ilinde çalışmakta olan
kolayda örnekleme yöntemi ile ulaşılan 295 hizmet sektörü çalışanı oluşturmaktadır.
Araştırmada elde edilen veriler SPSS programında nicel analiz yöntemleri kullanılarak
analiz edilmiştir. Araştırma bulguları göstermiştir ki yüksek performansa dayalı insan
kaynakları yönetimi uygulamalarından kapsamlı eğitim verilmesi, teşvik primi
verilmesi, katılım ve iletişim boyutları psikolojik sahiplik üzerinde istatistiksel açıdan
anlamlı ve pozitif etkilere sahiptir. Diğer yandan kapsamlı eğitim verilmesi, katılım ve
iletişim boyutları ise işten ayrılma niyeti üzerinde istatistiksel açıdan anlamlı ve negatif
etkilere sahiptir. Son olarak psikolojik sahipliğin işten ayrılma niyeti üzerinde
istatistiksel açıdan anlamlı ve negatif bir etkisinin olduğu saptanmıştır. Araştırma
sonucunda araştırmanın kısıtları, gelecek araştırmacılar ve uygulayıcılar için çeşitli
öneriler sunulmuştur.

Abstract:
In this study, the effects of high-performance human resource management (HRM)
practices on psychological ownership and turnover intention were investigated based on
Resource-Based View, Organizational Support Theory, Equity Theory, and Social
Exchange Theory. Although there are high-performance HRM practices related studies
in the relevant literature, this study is unique in terms of the fact that it is carried out on
the employees in the service sector sample. Another originality of the research is that
we have not confronted a study that investigates the relationships among the highperformance
HRM practices, psychological ownership, and turnover intention. Survey
technique was used to collect the data. The sample of this study consists of 295 service
sector employees working in Istanbul by using convenience sampling method. The data
obtained from the study were analyzed by using quantitative research technics in SPSS
software. Findings show that incentive bonus granting, participation and
communication, and the extent of providing comprehensive training have significant
and positive effects on psychological ownership. On the other hand, comprehensive
training, participation, and communication dimensions have statistically significant and
negative effects on turnover intention. Lastly, it was found that psychological
ownership statistically significant and negative predictor of turnover intention. As a
result of the study, the limitations of the research, managerial and practical implications,
as well as further research directions are provided.