Hayvansal gıdalardaki antibiyotik kalıntılarının incelenmesi
Investigation of antibiotic residues in animal foods
Yazar: KHADIJA KARAJA
Danışman: PROF. DR. ŞANA SUNGUR
Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Ana Bilim Dalı / Kimya Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Kimya = Chemistry

Özet:
Gıda sağlığı ve güvenliği, halk sağlığının korunması son yıllarda üzerinde titizlikle durulan konular arasındadır. Bu bağlamda, hayvansal gıdalardaki antibiyotik kalıntılarının saptanması ile ilgili gerek yurt dışında, gerekse ülkemizde yapılan çalışmalar bulunmaktadır. Bununla birlikte, Hatay bölgesinde yapılmış herhangi bir çalışma bulunmamaktadır. Her bölgede kullanılan antibiyotikler kadar hayvan yetiştiricilerinin bilinç düzeyleri de farklılık gösterebilmektedir. Bu nedenle, sıkça tüketilen hayvansal gıdaların antibiyotik kalıntısı içerip içermediklerinin belirlenmesi, içerdikleri miktarların izin verilen maksimum limitlerin üzerinde olup olmadığının saptanması büyük önem taşımaktadır. Bu çalışma kapsamında, Hatay'da markasız olarak satılan et, tavuk, süt ve yumurta gibi hayvansal ürünlerde 14 çeşit antibiyotik (ampisilin, amoksisilin, demeklosiklin, doksisiklin, enrofloksasin, klortetrasiklin, novobiosin, oksitetrasiklin, penisilin G, streptomisin, sülfadimetoksin, sülfametazin, tetrasiklin, tilosin) kalıntısının varlığı HPLC aracılığıyla incelenmiştir. Toplam antibiyotik konsantrasyonları tavuk eti örneklerinde 0.257 ile 0.891 mg kg-1 arasında, koyun eti örneklerinde 0.357 ile 0.971 mg kg-1 arasında, dana eti örneklerinde 0.077 ile 0.218 mg kg-1 arasında, süt örneklerinde 0.591 ile 1.985 mg L-1 arasında ve yumurta örneklerinde 0.006 ile 1.605 mg kg-1 arasında tespit edilmiştir.  İncelenen hayvansal gıda örneklerinin hiç birisinde doksisiklin, novobiosin, streptomisin ve tilosine rastlanmamıştır.  İncelenen örneklerin tamamında antibiyotik kalıntıları saptanmıştır. Bu da bazı üreticilerin halen bilinçsiz olduğunu göstermektedir. Özellikle markasız ürünleri satan üreticilerin verilecek eğitimlerle antibiyotik kullanımı ve insan sağlığına etkileri konularında bilinçlendirilmeleri gerekmektedir

Abstract:
Food health and safety and the protection of public health are among the issues that have been meticulously focused on in recent years. In this context, there are studies both abroad and in our country on the detection of antibiotic residues in animal foods. However, there are no studies conducted in the Hatay region. The level of awareness of animal breeders may differ as well as the antibiotics used in each region. For this reason, it is of great importance to determine whether frequently consumed animal foods contain antibiotic residues and whether the amounts they contain are above the maximum allowable limits. Within the scope of this study, the presence of 14 types of antibiotic residues (ampicillin, amoxicillin, demeclocycline, doxycycline, enrofloxacin, chlortetracycline, novobiocin, oxytetracycline, penicillin G, streptomycin, sulfadimethoxine, sulfamethazine, tetracycline, tylosin) in animal products such as meat, chicken, milk and eggs sold unbranded in Hatay was investigated by HPLC. Total antibiotic concentrations were between 0.257 and 0.891 mg kg-1 in chicken meat samples, between 0.357 and 0.971 mg kg-1 in sheep meat samples, between 0.077 and 0.218 mg kg-1 in calf meat samples, between 0.591 and 1.985 mg L-1 in milk samples and between 0.006 and 1.605 mg kg-1 in egg samples. Doxycycline, novobiocin, streptomycin and tylosin were not found in any of the examined animal food samples. Antibiotic residues were detected in all of the samples examined. This shows that some manufacturers are still unconscious. In particular, manufacturers selling non-branded products should be made aware of the use of antibiotics and their effects on human health through training.