Uyku hastalıklarında gelişebilecek otonomik değişikliklerinkalp hızı değişkenliği ile tespiti
Detection of autonomic changes with heart rate variability in sleep disorders
Yazar: SABINA ASLAN
Danışman: PROF. DR. FADİME İRSEL TEZER FİLİK ; DR. NURHAN ERBİL
Hacettepe Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Nöroloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2017
Konu: Nöroloji = Neurology

Özet:
Uyku bozukluklarının kardiyovasküler
ve serebrovasküler morbidite-mortalite ile ilişkili olduğu bilinmektedir. Bozulmuş
otonomik sistemin, bunda rol oynayabileceği tartışılmaktadır. Çalışmamızda,
nöroloji uyku polikliniklerinde sıkça karşılaşılan uyku bozukluklarından, narkolepsi ve
REM davranış bozukluğu (RDB) olanlarda, otonomik fonksiyonun bir göstergesi olan
kalp hızı değişikenliğinin (KHD) değerlendirilmesi ve sağlıklı kontrollerle
karşılaştırılması planlanmıştır. HÜTF Nöroloji Anabilim Dalı Polisomnografi (PSG)
laboratuarında yatırılarak izlenmiş hastalardan uluslararası uyku bozuklukları
sınıflamasına (ICSD 3) göre narkolepsi tanısı alan 26 ve RDB kriterlerine uyan 10
hasta çalışmaya dahil edildi. Hastaların PSG bulguları, PSG kayıtlarındaki EKG verileri
incelendi. Zaman ( SDNN, RMSSD, SDSD, PNN50, NN50) ve frekans (HF, LF, LF/HF,
VLF) bağımlı otomatik analiz yöntemiyle tüm hastaların KHD'i; farklı uyku
evrelerinde, çoklu uyku latans testi (ÇULT) sırasında hesaplandı. Narkolepsi
hastalarında NREM Evre 2'de LF ve LF/HF değeri artmıştı (p=0.025;p=0.008).
Katapleksisi olan narkoleptik hastalarda REM'de RMSSD değerinin, katapleksisi
olmayanlara göreazalması dikkat çekici idi (p=0,041) . Uyku başlangıcında erken
REM'e giren (SOREM(+)) ve girmeyen (SOREM(-)) narkoleptikler karşılaştırıldığında,
SDNN değeri SOREM(-) kayıtlarda anlamlı olarak düşük bulundu (p=0018). RDB
hastalarındaise kontrollere göre, SDNN değerinin REM'de azaldığı saptandı
(p=0,004). Sonuç olarak, özellikle katapleksisi olan narkoleptiklerde REM'de KHD'nin
azaldığı görülmüştür. Ayrıca narkoleptik hastalarda gündüz uykusundaşekerlemesinde
erken REM'e giriliyorsa, KHD'de anormalliklerinin REM'e
girmeyenlere göre daha az belirgin olduğu saptanmıştır. RDB olan hastalarda ise
literatürde bu konu ile yapılmış nadir çalışmaları destekleyecek şekilde REM'de
KHD'nin azaldığı gösterilmiştir.
Uykuda kardiyak otonomik disfonksiyonu bulunan narkolepsi ve RDB hastalarında,
morbidite ve mortalite riskini gösterebilecek KHD bulgularımız, ileride yapılacak
uzun takipli prospektif çalışmalarla desteklendiğinde, koruyucu hekimlik için önemli
olacaktır.

Abstract:
It is known that sleep disorders are associated with cardiovascular and
cerebrovascular morbidity and mortality. The role of the autonomic system
dysfunctions in this is discussed. The aim of our study was to evaluate heart rate
variability (HRV), which is a marker of autonomic function, in sleep disorders
frequently encountered sleep disorders, such as narcolepsy and REM Behavioural
Disorders (RBD) in neurology sleep outpatient clinics and to compare, that with
healthy controls. 26 patients who were diagnosed with narcolepsy according to
ICSD 3 and 10 patients who matched the RBD criteria were included in this study
from the patients who were admitted to Hacettepe University Neurology
Department Polisomnography (PSG) laboratory. PSG findings of patients and ECG
data of PSG recordings were examined. HRV analysis of all patients by means of
time and frequency dependent automatic analysis; in different sleep stages and
multiple sleep latency tests (MSLT) were calculated. LF and LF / HF values increased
in NREM Stage 2 in narcolepsy patients(p=0.025; p=0.008). The lower RMSSD value
during REM sleep stage in narcoleptic patients with cataplexy than without
cataplexy was remarkable (p=0.041). In SOREM (-) the SDNN score was significantly
lower (p=0.018) in comparison with SOREM (+). SDNN values in REM was found to
be decreased in RBD patients compared to control group (p=0.004) . As a result, it
has been observed that HRV was decreased in REM, especially in narcoleptic
patients with cataplexy. As supporting findings of previous few studies in the
literature, it has been shown that HRV is decreased during REM in RBD patients.
Also the abnormalities in HRV were less pronounced in narcoleptic patients having
sleep onset REM during their raps than who did not have. These our HRV findings
which can show the possible risks of morbidity and mortality in narcolepsy and RBD
patients who have cardiac autonomic dysfunction during sleep, would be important
in preventive medicine if these will be supported by further long-term prospective
studies.