Stomalı bireylere ve bakım verici yakınlarına verilen oyuna dayalı eğitimin hasta sonuçlarına etkisi
The effect of game-based education given to ostomates and their caregiver relatives on patient outcomes
Yazar: TUĞÇE KESKİN
Danışman: PROF. AYİŞE KARADAĞ
Koç Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Esasları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Cerrahi stomalar = Surgical stomas ; Hasta eğitimi = Patient education ; Komplikasyonlar = Complications ; Oyunlar = Plays ; Stoma = Stomata

Özet:
Bu araştırma, stomalı bireyler ve primer bakım vericilerine Stoma Eğitim Seti (Ses) kullanılarak verilen oyuna dayalı eğitimin hasta sonuçlarına (erken dönem stomal ve peristomal komplikasyonlar, hastaneye başvuru sıklığı, stomaya dokunma korkusu ve sosyal destek algısı) olan etkisini belirlemek amacıyla yapılmıştır.
Randomize kontrollü olarak planlanan araştırma Şubat 2020 – Aralık 2020 tarihleri arasında Koç Üniversitesi Hastanesi'nde stoma cerrahisi geçiren bireyler ve primer bakım vericileri ile gerçekleştirilmiştir. Örneklem sayısı (deney=22; kontrol=22) güç analizi yapılarak belirlenmiştir. Araştırma kriterine uyan ve araştırmayı kabul eden gönüllüler sırasıyla kontrol ve deney gruplarına atanmışlardır. Veriler, stomalı bireylere yönelik bilgi ve izlem formu, stomalı bireylerin yakınlarına yönelik bilgi formu ve Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği (ÇBASDÖ) kullanılarak toplanmıştır. İstatistiksel analizler SPSS-26 (IBM) uygulamasında tanımlayıcı istatistikler, Mann Whitney-U, Ki-Kare, Wilcoxon testleri kullanılarak analiz edilmiştir.
Yapılan analizler sonucunda, araştırmaya katılan deney ve kontrol grubundaki tüm bireylerin sosyodemografik özellikleri arasında bir fark olmadığı tespit edilmiştir (p>0,05). Deney grubundaki stomalı bireylerde erken dönem stomal ve peristomal komplikasyonların kontrol grubundaki bireylere göre istatistiksel anlamda daha az geliştiği (p<0,05), deney grubundaki stomalı bireyler ve primer bakım vericilerin eğitim öncesi ve sonrası ÇBASDÖ puanları arasında eğitim sonrası deney grubu lehine anlamlı farklılık olduğu (p<0,05), hem deney hem de kontrol grubundaki stomalı bireyler ve primer bakım vericilerinin eğitim öncesi ve sonrası stomaya dokunma korkuları arasında anlamlı bir farklılık olduğu (p<0,05) tespit edilmiştir.
Özetle, SeS kullanırak verilen oyuna dayalı eğitimin sonucunda, klasik eğitime göre, hasta sonuçlarında olumlu yönde iyileşme olduğu saptanmıştır. Bu sonuçlara dayanılarak oyuna dayalı eğitimin rutin uygulamada kullanılması ve bazı parametrelerinin detaylı incelenmesi için geniş örneklemli araştırmaların yapılması önerilir.

Abstract:
This study was conducted to determine the effect of game-based education given to ostomates and their primary caregivers using Stoma Training Set (STS) on patient outcomes (early stomal and peristomal, frequency of hospital re-admission, fear of touching the stoma and perception of social support). 
The randomized controlled planned research was carried out with individuals undergoing stoma surgery and their primary caregivers at Koç University Hospital between February 2020 – December 2020. The number of samples (experiment= 22, control= 22) was determined by power analysis. Volunteers who suitable the research criteria and accepted the research were assigned to the control and experimental groups, respectively. The data were collected using the information and follow-up form for ostomates, the information form for the relatives of ostomates and Multidimensional Scale of Perceived Social Support (MSPSS). Statistical analyses were analyzed using descriptive statistics, Mann Whitney-U, Chi-Square, Wilcoxon tests in SPSS-26 (IBM).
As a result of analyses, it was determined that there was no difference between the sociodemographic characteristics of all the individuals in the experimental and control group who participated in the study (p>0,05). It was determined that early stomal and peristomal complications developed statistically less in ostomates in the experimental group than in the control group (p <0.05), and there was a significant difference in favor of the experimental group after the training between ostomates and primary caregivers before and after training (p <0.05), there is a significant difference (p <0.05) between the ostomates and primary caregivers' fear of touching the stoma before and after the training in both the experimental and control groups. 
In summary, because of the game-based education using the STS, it was found that there was a positive improvement in patient outcomes compared to classical education. Based on these results, it is recommended to conduct research with large samples in order to use game-based education in routine practice and to examine some parameters in detail.