Anamur (Mersin) kıyı akiferi yeraltısuyu akım modeli
Anamur (Mersin) coastal aquifer groundwater flow model
Yazar: ARZU ÇANAKCI
Danışman: DOÇ. DR. ZÜBEYDE HATİPOĞLU BAĞCI
Mersin Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Jeoloji Ana Bilim Dalı / Mühendislik Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Jeoloji Mühendisliği = Geological Engineering

Özet:
Anamur (Mersin) Kıyı Akiferi doğuda Dragon (Anamur) Deresi ve batıda Sultançayı'nın beslediği bir delta ortamınca temsil edilmektedir. Kıyı Akiferinde yeraltısuyu taşıyan birim alüvyondur. Alüvyon akiferin kalınlığı 25 m ile 45 m arasında değişmekte olup Dragon ve Sultançayı akarsu yataklarına yakın bölgelerde en yüksek kalınlıkta, akarsu yataklarından uzaklaştıkça kalınlık azalmaktadır. Dragon Deresi ve Sultançayı havzalarının kuzey kesimlerinde karstik birimler bulunmaktadır.
Son yıllarda Anamur'da nüfusun ve tarımsal faaliyetlerin giderek artmasına bağlı olarak yeraltısuyu miktarı ve kalitesiyle ilgili sorunlar da artmaktadır. Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'ne denizden su iletiminin sağlanacağı Alaköprü Barajı'nın (Dragon Deresi), Anamur Kıyı Akiferinin beslenim koşullarını değiştirmesi ve bu akiferde yeraltısuyu ile ilgili problemleri arttırması ön görülmektedir.
DSİ ve Anamur Sulama Birliği tarafından bölgedeki kuyularda aylık yapılan yeraltısuyu seviye ölçümlerinden Şubat 2010, Nisan 2013, Ekim 2016 ve Mayıs 2017 dönemleri için yeraltısuyu seviye haritaları oluşturulmuştur. Bu haritalardan yeraltısuyu akım yönünün genel olarak kuzeyden güneye doğru olduğu belirlenmiştir. Kıyı Akiferi kesiminde genel olarak Şubat 2010 döneminde yeraltısuyu seviyesi Nisan 2013, Ekim 2016 ve Mayıs 2017 dönemlerine göre en yüksek seviyededir. Dragon Deresi çevresindeki kuyularda Şubat 2010 döneminden itibaren Nisan 2013, Ekim 2016 ve Mayıs 2017 dönemine kadar yeraltısuyu seviyesinde sürekli olarak bir düşüş gözlenmektedir.
	Anamur Ovasında yeraltısuyu akım sisteminin anlaşılması ve yeraltısuyu bütçesinin belirlenmesi amacıyla üç boyutlu Processing MODFLOW yazılımı kullanılarak yeraltısuyu akım modeli oluşturulmuştur. Anamur (Mersin) Kıyı Akifer sisteminin kuzey sınırını oluşturan sabit yük sınırından sisteme yılda 2.26x108 m3 su girmekte ve güneyde Akdeniz kıyısındaki sabit yük sınırında sistemden 2.41x108 m3 su boşalmaktadır. Kuyulardan yıllık çekilen su miktarı 0.97x105 m3'tür. Yağıştan yıllık beslenim miktarı ise 1.21x107 m3'tür. Akarsulardan yeraltısuyuna gerçekleşen beslenim 8.05x106 m3 iken yeraltısuyundan akarsulara gerçekleşen beslenimi ise 4.409x106 m3 olarak belirlenmiştir. Bu sonuçlara göre Anamur Kıyı Akiferinin besleniminin %92'si havzanın daha yüksek kesimlerinden gerçekleşmektedir.
Bu modelleme çalışmasının gelecekte yeraltısuyu kullanımı ile ilgili uygulama değişikliklerinin, iklim değişimi senaryolarının ve Alaköprü Barajının Kıyı Akiferine etkilerinin araştırılması için kullanılabilecek temel bir çalışma olması hedeflenmiştir.

Anahtar Kelimeler: Yeraltısuyu, Hidrojeoloji, MODFLOW, Anamur, Sayısal Modelleme.

Abstract:
Anamur (Mersin) Coastal aquifer is represented by a deltaic environment that recharge by Dragon (Anamur) Stream at the east and the Sultançayı Stream at the west. The unit carrying the groundwater is alluvium in the coastal aquifer. The thickness of the alluvium aquifer ranges from 25 m to 45 m and the thickness is maximum near the stream beds of the Dragon and Sultançay Streams while it decreases with distance from the stream beds. The northern sections of the Dragon Stream and Sultançayı Stream basins have karstic features.
	The problems related to the quantity and quality of groundwater is increasing in Anamur due to the increasing population and agriculture activites. It will be expected that the Alaköprü Dam, which will provide water to Turkish Republic of Northern Cyprus through the pipeline from the sea, will change the recharge conditions of the Anamur Coastal Aquifer and increase the problems related to groundwater.
	Groundwater level maps were prepared for the February 2010, April 2013, October 2016 and May 2017 from monthly groundwater level measurements made by DSI and Anamur Irrigation Association. It was determined that the groundwater flow direction is from north to south in general. In the coastal aquifer section, the groundwater level is generally highest in February 2010 compared to April 2013, October 2016 and May 2017 periods. In the wells around the Dragon Stream, there is a continuous decrease in the groundwater level from February 2010 to April 2013, October 2016 and May 2017.
	In order to understand the groundwater flow system in Anamur Plain and to determine the groundwater budget, groundwater flow model was conducted by using three-dimensional Processing MODFLOW. The recharge from the northern boundary of Anamur (Mersin) coastal aquifer system which forms the constant head boundary was calculated as 2.26x108 m3 and discharge of the system at constant head boundary on Mediterranean coast 2.41x108 m3. The annual amount of water withdrawn from the wells is 0.97x105 m3. The annual recharge rate from precipitation is 1.21x107 m3. It is determined that recharge from streams to groundwater is 8.05x106 m3 and the discharge from groundwater to streams is 4.409x106 m3. According to these results, 92% of the recharge to the Anamur Coastal Aquifer is supplied from the higher sections of the basin.
	It is aimed that this modeling study will be a basic study that can be used in future to investigate application changes on the use of groundwater, climate changes scenarios and effects Alaköprü Dam on coastal aquifer.

Keywords: Groundwater, Hydrogeology, MODFLOW, Anamur, Numerical Modeling.  

Advisor: Assoc. Prof. Zübeyde HATİPOĞLU BAĞCI, Mersin University, Department of Geological Engineering, Mersin.