Dünyada ve türkiye'de kadınlara yönelik uygulanan güncel pozitif ayrımcılık politikalarının pandemi döneminde kadın istihdamına etkisi
The effect of current positive discrimination policies applied to women in the world and in Turkey on women's employment in the pandemic period
Yazar: SARA GÜLŞAH ÇEVİK
Danışman: PROF. DR. KENAN ÖREN
Süleyman Demirel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri = Labour Economics and Industrial Relations
Dizin: Eşitlik = Equality ; Kadın hakları = Women rights ; Kadın iş gücü = Women labour force ; Kadın-erkek eşitliği = Equality of women and men ; Pozitif ayrımcılık = Affirmative action ; Çalışan kadınlar = Working women ; İstihdam = Employment

Özet:
Sanayi devriminden bu yana kadınlar çalışma hayatında karşılaştığı sorunlar giderek artmakta ve günümüzde de koronavirüs salgının baş göstermesi ile birlikte ele alınması elzem haline gelmiş konular arasında bulunmaktadır. Eski çağlardan beri çoğu ataerkil toplum gereği kadınların çalışma hayatlarındaki yerleri ya sadece ücretsiz tarım işçiliği ya da ev işleri ve aile bireylerinin bakımının üstlenilmesi ile sınırlı kalmıştır. Kadınların iş yaşamında yer almaları sosyal dengenin sağlanması açısından önemli olduğu kadar, ülke ekonomisine destek olması bakımından da fayda sağlamaktadır. Bu itibarla, bulundukları çalışma hayatında zor şartlarda tutunmaya çalışan kadın çalışanların, pandemi döneminde çıkarılan ve kendilerine yönelik olarak uygulanan pozitif ayrımcılık politikalarının neler olduğu merak edilmiştir. 
Kadınlara yönelik uygulanan pozitif ayrımcılık politikalarının neler olduğu, gelişim süreci ve pozitif ayrımcılık olgusuna dair kavram ve teoriler kadınlar özelinde ele alınmıştır. Kadınların toplumsal ve ekonomik koşullarında yapılacak her türlü iyileştirmeyi kapsayan bu politikalar, pandemi döneminde getirilen yeni eklemeleri ile birlikte Türkiye başta olmak üzere belirlenen diğer dünya ülkeleri üzerinden incelenmiştir. Literatürde, ülkelerin birçoğunun pandemi döneminde aldığı önlemlerin tek bir eserde var olmaması sebebiyle, bu eksikliğin kapatılması öngörülmektedir. 
Kadınlara yönelik uygulanan pozitif ayrımcılık politikalarının, tarihte sadece kadınların fıtratlarına göre dezavavantajlı durumda olmaları ile sınırlı kalmış olması gibi, bu durumun pandemi döneminde de pek değişmediği ve yeni politikaların da yine kadınların ev içeri işler ve bakmakla yükümlü olduğu çocukları üzerinden düzenlemelere tabi tutulduğu görülmektedir. Bu bağlam her bir yenilik içeren politika, aldığı yorum ve eleştirilerle birlikte değerlendirilmiştir. Kadınların, sadece çalışma hayatında mesleki yeterlilikleri ile var olmaya çalışan kişiler olmasıyla değil, pandemi döneminde de anne ve eş olma rollerine göre pozitif ayrımcılık politikalarının şekillenmeye devam ettiği gözlemlenmiştir.

Abstract:
Since the Industrial Revolution, the problems encountered by women in the workforce have been increasing steadily, and with the onset of the coronavirus pandemic, these issues have become essential to address. Throughout history, in many patriarchal societies, women's roles in the workforce have been limited to unpaid agricultural labor or household chores and caretaking responsibilities. The participation of women in the workforce is not only important for maintaining social balance but also contributes to the support of the national economy. Therefore, there is a curiosity about what positive discrimination policies have been implemented towards women workers struggling in difficult conditions in their workplaces during the pandemic period.
The nature of positive discrimination policies applied to women, their development process, and the concepts and theories related to the phenomenon of positive discrimination have been examined specifically in the context of women. These policies, encompassing any improvement in the social and economic conditions of women, have been examined through the lens of Turkey and other selected countries worldwide, including the new additions introduced during the pandemic period. Due to the absence of a single comprehensive work on the measures taken by most countries during the pandemic in the literature, it is anticipated that this gap will be filled.
It is observed that positive discrimination policies applied to women have not changed significantly during the pandemic period, as historically they have been limited to addressing the disadvantaged status of women based on their nature, and new policies continue to regulate women primarily in terms of household responsibilities and caring for children. Each policy containing innovations has been evaluated along with the interpretations and criticisms it has received. It has been observed that during the pandemic period, positive discrimination policies continue to shape according to women's roles as professionals in the workforce as well as their roles as mothers and spouses.