Kırsal inovasyon ve Türkiye üzerine değerlendirme
Rural innovation and an evaluation on Türkiye
Yazar: BURAK YARDIMCI
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖZGÜR ATEŞ
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Ekonomi = Economics ; İşletme = Business Administration

Özet:
Bu tezin temel amacı kırsalda inovasyonun tanımlamak, ölçümünü ve belirleyicilerini anlamaya çalışmak ve Türkiye üzerine değerlendirmede bulunmaktır. Bu kapsamda, öncelikle kırsal politikalar ve dünyada değişen kırsal paradigma tartışılmış; Türkiye'de Düzey-III bölgeleri kırsal niteliklerine göre sınıflandırılmıştır. Daha sonra inovasyon tanımları üzerinden kırsal inovasyon açıklanmış, kırsal inovasyonun belirleyicileri anlaşılmaya çalışılarak Türkiye için yapılacak değerlendirmede kullanılmak üzere 26 gösterge belirlenmiştir. Temel bileşenler analizi kullanılarak yapılan analizde Türkiye'de kırsal inovasyonun nasıl cereyan ettiği, bölgeler arasında nasıl bir farklılaşma olduğu ortaya koyulmuştur.
Bu araştırmanın bulguları, inovasyonun genel kabul gören bilim ve teknoloji odaklı anlamının ötesinde mal ve hizmetlerde ürün ve süreç odaklı şekilde daha geniş anlaşılması gerektiğini bir kez daha ortaya koymaktadır. İnovasyon sadece kentsel alanlarda ortaya çıkan bir süreç değildir. Kırsal bölgeler de kentler kadar yenilikçi olabilmekte ve yenilik potansiyeli taşımaktadır. İnovasyonu etkileyen bazı belirleyicilerde iyileşme sağlanması halinde sistematik bakış açısıyla kırsal inovasyonun tetiklenebileceğine dikkat çekilmektedir. Diğer taraftan Türkiye için yapılan değerlendirmede, Türkiye'de Düzey-III bölgelerinin onda birinin baskın kırsal ve en az yarısının kırsal niteliğinin ağır bastığı iller olduğu saptanmıştır. Bu çerçevede Düzey-III bölgeleri kırsal inovasyon açısından irdelendiğinde, kırsal inovasyonun Türkiye kırsalında homojen bir şekilde dağılmadığı, bazı bölgelerin görece güçlü bir inovasyon yeteneği mevcutken, bazı bölgelerin zayıf kaldığı tespit edilmiştir. Bunun yanı sıra, kırsal bölgelerin yoğun kent ve orta yoğun kent bölgelerle inovasyon konusunda yarışabilecek seviyede olduğu gözlemlenmiştir.

Abstract:
The main purpose of this study is to understand the definition, measurement, and the drivers of innovation in rural areas and conduct an evaluation of Türkiye. In this context, firstly, the state of rural policies and the paradigm shift in rural policies all over the world are discussed; Level-III regions in Türkiye are classified according to their rural-urban characteristics. Then, rural innovation is explained through innovation definitions. The drivers of rural innovation are explained and 26 indicators were identified to evaluate Türkiye. Principal components analysis reveals how rural innovation occurs in Türkiye and how there is a differentiation between regions.
The findings of this study indicate that innovation should be understood more broadly, in terms of product and process orientation in goods and services beyond the generally accepted science and technology-oriented meaning of innovation. Innovation is not a process that occurs only in urban areas. Rural regions can be as innovative and innovation-potential regions as urban regions. Also, if some drivers affecting innovation are improved with in the frame of a systematic perspective, they can trigger rural innovation. On the other hand, one-tenth of the Level-III regions in Türkiye are predominantly rural and at least half of them are in rural character. In this framework, when Level-III regions are analysed in terms of rural innovation, it is found that rural innovation is not homogeneously distributed in rural Türkiye. Some rural regions have a relatively strong innovation capability, while some regions are weak. In addition, it has been observed that rural regions can compete with predominantly urban and medium-urban regions in terms of innovation.