COVID pandemisi döneminde bir üniversite tıp fakültesi öğrencilerinde gıda takviyeleri kullanımı ve yan etkilerinin değerlendirilmesi
Assessment of the use and adverse effects of dietary supplements among medical students at a university during the COVID-19 pandemic
Yazar: ZEYNEP ÇİÇEK
Danışman: PROF. DR. ALTUĞ KUT
Başkent Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine

Özet:
ÖZET

Amaç: COVID pandemisi sırasında, genel gözlemimize göre toplumun her kesimi hastalıktan korunmak için gıda takviyelerine başvurmuştur. Çalışmamızda, öğrencilerinde gıda takviyelerinin alımının COVID-19 pandemisi nedeniyle artmış olduğunu, bu ürünlerin bilinçsiz kullanımının yaygın olduğu ve yan etkilerinin görülebileceğini göstermeyi amaçladık.

Gereç ve Yöntem: Çalışmamız, Başkent Üniversitesi Tıp Fakültesinde 01.11.2022 – 01.03.2023 tarihleri arasında gönüllü olarak çalışmaya katılmayı kabul eden tüm öğrenciler ile yapıldı. Çalışmamıza katılan 319 öğrenciye, literatürde yer alan benzer çalışmaların da yardımı ile tarafımızca oluşturulan 25 soruluk anket formu yüz yüze olarak uygulanmıştır.

Bulgular: Katılımcıların %68'i kadın, %32'si erkek idi. Katılımcıların %58.3'ünde herhangi bir gıda takviyesi kullanımı olduğu saptandı. Bu gıda takviyelerinin, pandemi öncesi veya pandemi sırasında kullanıma başlandığı sorgulandığında, multivitamin ve multimineral kullanımın pandemi sırasında kullanılmaya başlanması anlamlı olarak yüksek bulundu. Kadınların erkeklere göre multivitamin ve multimineral ve immunmodülatör kullanımı anlamlı olarak farklı bulundu (p<0.05). Katılımcıların aldıkları gıda takviyeleriyle, bu gıda takviyelerinin alımına bağlı olduğunu düşündükleri yan etkileri arasında anlamlı bir ilişki bulunamadı (p>0.05). Katılımcıların %58,9'u hekimlerden gıda takviyesi hakkında bilgi edindiğini belirtti. 

Sonuç: Katılımcıların %58,3'ü gıda takviyesi kullanmakla beraber, en çok kullanılan gıda takviyeleri tek besin destekleri ve multivitamin ve multiminerallerdir. Kadınların gıda takviyesi kullanımı erkeklere göre daha fazladır. Multivitamin ve multimineral ve immunmodulatör kullanımı da kadınlarda daha fazladır. Gıda takviyesi kullananların %16,1'i yaşadıkları semptomları gıda takviyesinin yan etkisi olarak nitelendirmektedir. takviyelerde kullanılan dozların büyük oranlarda değişiklik gösterdiğini bilmekteyiz. Bu sebeple bu gıda takviyelerinin doz bağımlı komplikasyonları ve yan etki profili ayrı bir çalışmada değerlendirilmesi gerekmektedir.

Anahtar kelimeler: koronavirüs, diyet takviyeleri, yan etkiler, tıp öğrencileri

Abstract:
ABSTRACT

Objective: According to our general observation, during the COVID pandemic, every segment of the society resorted to dietary supplements in order to prevent the disease. In our study, we aimed to demonstrate that the students' intake of dietary supplements escalated due to the COVID-19 pandemic, blind use of these products was common and side effects might be observed.

Materials and Methods: Our study was conducted with students who voluntarily agreed to participate in the study between 01.11.2022 and 01.03.2023 at Başkent University, Faculty of Medicine. A 25-question questionnaire, which we designed with the help of similar studies in the literature, was carried out face-to-face with 319 students.

Results: 68% of the participants were female and 32% were male. It was determined that 58.3% of the participants used a kind of dietary supplement. The onset of the use of dietary supplements were significantly higher during the pandemic than before the pandemic. The use of multivitamins, multiminerals and immunomodulators by women compared to men was significantly different (p<0,05). There was no significant relation between the dietary supplements that the participants took and the side effects they thought were related to the intake of these supplements (p>0,05). 58,9% of the participants stated that they obtained information about dietary supplements from physicians.

Conclusion: 58,3% of the participants used dietary supplements and the most commonly used supplements were single nutritional supplements, multivitamins and multiminerals. Women were more likely to use dietary supplements than men. Multivitamin, multimineral and immunomodulator use was also higher in women. 16,1% of those who used dietary supplements describe the symptoms they experienced as a side effect of the supplements. We know that the doses used in supplements vary greatly. For this reason, dose-dependent complications and side-effect profile of these nutritional supplements should be evaluated in a separate study.

Keywords: coronavirus, dietary supplements, adverse effects, medical students