Yetişkinlerde bilinçli farkındalık ve bağlanma stillerinin psikolojik iyi oluşu yordama düzeyi
The predictive strength of mindful awareness and attachment styles on psychological well-being in adults
Yazar: ATİKE EGE
Danışman: PROF. DR. FİRDEVS SAVİ ÇAKAR
Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Bu çalışmada yetişkin bireylerin bilinçli farkındalık düzeyleri ve bağlanma stillerinin psikolojik iyi oluşu yordama düzeyi incelenmektedir. Ayrıca yetişkinlerin bilinçli farkındalık, bağlanma stilleri ve psikolojik iyi oluş düzeylerinin cinsiyet, yaş, eğitim durumu, meslek, gelir düzeyi, medeni durum, evlilik süresi, çocuk olma durumu, anne eğitim düzeyleri, baba eğitim düzeyleri, kardeş sayısı, anne hayatta olma durumu, baba hayatta olma durumu, ebeveynlerinin birlikte yaşama durumlarına göre farklılaşıp farklılaşmadığı incelenmektedir. Çalışmada ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Çalışmanın örneklemini, amaçlı örneklem belirleme yöntemiyle seçilen Akdeniz bölgesinde ikamet eden 20-60 yaş aralığındaki 601 gönüllü yetişkin katılımcı oluşturmaktadır. Veri toplama araçları olarak Kişisel Bilgi Formu, Bilinçli Farkındalık Ölçeği, Psikolojik İyi Oluş Ölçeği (PERMA) ve Anne Babaya Bağlanma Ölçeği (ABBÖ) kullanılmıştır. Çalışmanın sonucunda bilinçli farkındalık ile psikolojik iyi oluş arasında pozitif yönde anlamlı düzeyde bir ilişki olduğu görülmüştür. Bilinçli farkındalık psikolojik iyi oluştaki varyansın %23,1'ini yordamaktadır. Bilinçli farkındalık, psikolojik iyi oluşun tüm alt boyutlarının anlamlı ve pozitif bir yordayıcısıdır. Diğer taraftan, bilinçli farkındalık ile anne kontrol/aşırı koruma arasında negatif yönde anlamlı bir korelasyon olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca hem anne ilgi hem de baba ilgi düzeyleri ile psikolojik iyi oluş arasında pozitif yönde bir korelasyon olduğu belirlenmiştir. Anneye bağlanmanın psikolojik iyi oluştaki varyansın %5,1'ini açıkladığı görülmüştür. Anne kontrol/aşırı koruma boyutu psikolojik iyi oluşun olumsuz duygular boyutunun negatif ve anlamlı yordayıcısı olduğu görülmüştür. Babaya bağlanma ise psikolojik iyi oluştaki varyansın %3,2'sini açıklamaktadır. Baba ilgi boyutu psikolojik iyi oluşun olumlu duygular, bağlanma, ilişkiler, anlam ve başarı boyutlarının pozitif ve anlamlı bir yordayıcısıdır. Ayrıca anneye bağlanma bilinçli farkındalığın anlamlı bir yordayıcısı olup bilinçli farkındalıktaki varyansın %5,4'ünü açıkladığı tespit edilmiştir. Anne ilgi boyutu bilinçli farkındalığı pozitif yönde anlamlı düzeyde yordamakta iken anne kontrol/aşırı koruma boyutu bilinçli farkındalığı negatif yönde anlamlı düzeyde yordamaktadır.

Abstract:
This study examines the level of mindfulness of adults and the predictive level of psychological well-being of parental attachment styles. Furthermore, the differences in individuals' mindfulness, parental attachment styles and psychological well-being level according to gender, age, education, occupation, income, marital status, duration of marriage, having children, maternal education level, paternal education level, number of siblings, whether mother is alive or not, whether father is alive or not, and parents married/divorced situations are examined. A relational screening model was used in the study. The sample of the study consists of 601 volunteer adults aged 20-60 years living in the Mediterranean region, which were selected by the purposeful sampling method. Personal Information Form, Mindfulness Awareness Scale, Psychological Well-Being Scale (PERMA), and Parental Attachment Scale were used as data collection tools. The results of the study showed that there is a positive significant relationship between mindfulness and psychological well-being. Mindfulness predicts 23.1% of the variance in psychological well-being. Mindfulness is a significant and positive predictor of all sub-dimensions of psychological well- being. On the other hand, a negative significant correlation was found between mindfulness and maternal control/overprotection. Moreover, a positive correlation was determined between both maternal and paternal care levels and psychological well- being. It was observed that attachment to the mother explained 5.1% of the variance in psychological well-being. Maternal control/overprotection dimension was found to be a negative and significant predictor of negative emotions dimension of psychological well-being. Attachment to the father explains 3.2% of the variance in psychological well-being. Father care dimension is a positive and significant predictor of positive emotions, attachment, relationships, meaning and achievement dimensions of psychological well-being. In addition, attachment to the mother is a significant predictor of mindfulness and it was found to explain 5.4% of the variance in mindfulness. While mother care dimension predicts mindfulness positively and significantly, mother control/overprotection dimension negatively and significantly predicts mindfulness.