Kentsel mekanda niteliğin artırılmasında bir araç olarak kentsel dönüşüm: İngiltere ve Türkiye karşılaştırması
Urban transformation as a tool for increasing quality in urban space: Comparison of England and Turkey
Yazar: MİNE NARLI
Danışman: DOÇ. DR. TOLGA ÜNLÜ
Mersin Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Şehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Şehircilik ve Bölge Planlama = Urban and Regional Planning
Dizin: Kentsel dönüşüm = Urban transformation ; Tarihi gelişim =

Özet:
Kentsel dönüşüm; zaman içinde kentsel mekânda gerçekleşen değişimlerin, kentsel alanlarda meydana getirdiği olumsuz etkileri sonucu yıpranan, çöküntüleşen bu alanların işlevsellik kazanmasını ve kentsel mekânda ortaya çıkan sorunlara kalıcı çözümler geliştirilmesini sağlamak amacıyla ortaya çıkmış, ancak yaşanan kentsel değişimler karşısında nitelikli kentsel mekanları üreten ve yaşam kalitesini artıran müdahaleler yerine, kentsel alanlardaki çöküntüleşme sürecini başlatan müdahaleler tercih edilmiştir. Kentsel dönüşüm süreçlerinde üretilen kentsel mekanları daha nitelikli hale getirebilmek için neler yapılabileceğinin araştırmasında, kentsel dönüşüm literatürüne kazandırdığı kavramlar ve geliştirdiği söylemler üzerinden gerçekleştirdiği uygulamalarla İngiltere'nin deneyimleri, ülkemiz kentsel dönüşüm pratiklerine yönelik çıkarımlar yapılması için önemlidir. Bir tanımdan çok süreci ifade eden kentsel dönüşümün İngiltere ve Türkiye tarihsel süreçlerinde dönemler itibariyle değişen yaklaşımları incelendiğinde, İngiltere'de Kentsel Rönesans Türkiye'de ise Kentleşme Şuraları ile geliştirilen güncel kentsel dönüşüm yaklaşımlarının, sürdürülebilirlik ilkesi doğrultusunda belirlediği mekânın niteliği ve yaşam kalitesine ilişkin esasların, iki ülke söylemlerinde örtüştüğü görülmüş, ancak geliştirilen güncel söylemler özelinde  uygulama yönüyle Birmingham ve Ankara kent örnekleri üzerinden yapılan karşılaştırmalarda, Park Central Projesi'nde geliştirilen söylemlerin mekânda yer bulduğu görülürken, Mamak Karaagaç Riskli Alan Projesi'nde bu söylemlerin göz ardı edildiği görülmüştür. Bu birikimler çerçevesinde, Türkiye'deki yıkım ve yenilemeye dayalı kentsel dönüşüm uygulamalarından vazgeçilip, güncel söylemler doğrultusunda benimsenecek yaklaşımla gerçekleştirilmesi gereken kentsel dönüşüm uygulamalarında, öncelikli olarak ele alınabilecek ilke ve süreçler ortaya konulmaya çalışılmıştır.

Abstract:
Urban transformation emerged in order to provide functionality to worn and collapsed areas that are result of negative effects of changes happened in urban space in time and to enhance permanent solutions for problems in urban space. However, in the face of urban changes, the interventions that started the collapse process in urban areas were preferred instead of the interventions that produce the qualified urban spaces and improve the quality of life. In the study of what can be done in order to make the urban spaces produced in urban transformation processes more important, the experiences of the UK through the concepts that it brings to the urban transformation literature and the practices it has developed, are important for making inferences about the urban transformation practices of our country. When the changing approaches as of periods of urban transformation that expresses a process rather than a definition in historical process of England and Turkey are examined, the principles that are regarding the quality of the place and quality of life determined by current urban transformation approaches in accordance with the principle of sustainability overlap in the discourses of the two countries, but in terms of the current discourses developed, it is seen that the discoveries developed in the Park Central Project were found in the spatial comparisons of the Birmingham and Ankara city samples, while it was seen that these discourses were ignored in Mamak Karaağaç Risky Area Project. Within these savings, by giving up urban transformation applications which are based demolition and renovations in Turkey, in line with the current discourses, it has been tried to put forward the principles and processes that can be considered as priority in urban transformation applications.