Çocukların bağlanma davranışlarının özlük niteliklerine ve anne bağlanma stillerine göre incelenmesi
Examining childrens' attachment behaviors according to personal qualities and mothers' attachment styles
Yazar: ÖZLEM İLASLAN
Danışman: PROF. DR. ÖMER ÜRE
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Çocuk Gelişimi ve Ev Yönetimi Bölümü / Çocuk Gelişimi ve Ev Yönetimi Eğitimi Ana Bilim Dalı / Çocuk Gelişimi ve Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2009
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Bağlanma = Attachment ; Bağlanma stilleri = Attachment styles

Özet:
Bu araştırmada, cinsiyete, anne eğitim durumuna, annenin çalışıp-çalışamama durumuna, çocuğa bakım verene (bakıcı ya da anne), annelerin bağlanma stillerine göre çocukların bağlanma davranışlarının farklılaşıp farklılaşmadığı incelenmiştir.Araştırma evreni olarak Konya il merkezine bağlı Meram ilçesi seçilmiştir. Araştırmanın çalışma grubu Meram ilçesine bağlı mahallelerden tesadüfi olarak seçilen üç mahalleden oluşmuştur. Araştırmanın çalışma grubu tesadüfi eleman örnekleme yöntemi ile seçilmiştir. Araştırma grubu 2 ile 5 yaş arasında 37 kız, 20 erkek, toplam 57 çocuk ve bu çocukların annelerinden oluşmaktadır.Çocukların bağlanma davranışlarının belirlenmesinde ?Bağlanma Q-Set?'i, annelerin bağlanma stilleri ise ?İlişki Ölçekleri Anketi? ile ölçülmüştür. Verilerin analizinde, Kruskal Wallis testi, Mann-Whitney U testi ve Kendal Uyuşum Analizi kullanılmıştır.Araştırmada elde edilen bulgular aşağıda özetlenmiştir.Araştırmada çocukların bağlanma davranışlarının cinsiyete, çocuğun bakım tarzına ve annenin çalışıp çalışamama durumuna göre farklılık göstermediği bulunmuştur.Anne eğitim durumuna göre, çocuğun rahatlık bağlanma davranışının farklılaştığı, ilköğretim mezunu annelerin çocuklarının puan ortalamaları, ortaöğretim ve lisans mezunu annelerin çocuklarının puan ortalamalarından yüksek olduğu bulunmuştur. Güvenli bağlanma davranışının da annelerin eğitim durumuna göre farklılaştığı, ilköğretim mezunu annelerin çocuklarının güvenli bağlanma davranışı puan ortalamaları, ortaöğretim ve lisans mezunu annelerin çocuklarının puan ortalamalarından yüksek bulunmuştur. Kaçınan bağlanma davranışının da annelerin eğitim durumlarına göre farklılaştığı, ortaöğretim mezunu annelerin kaçınan bağlanma davranışı puan ortalamaları ilköğretim mezunu annelerin çocuklarının puan ortalamalarından yüksek bulunmuştur. Çocukların uyumlu ve dirençli bağlanma davranışlarının, annelerini eğitim düzeylerine göre farklılık göstermediği bulunmuştur.Annelerin bağlanma stillerine (güvenli, saplantılı, kayıtsız, korkulu) göre çocukların rahatlık, uyumlu, güvenli, kaçınan (dirençli hariç) bağlanma davranışları puan ortalamaları arasında anlamlı farklılık olduğu bulunmuştur.

Abstract:
In this research whether attachment behaviours of children show differences in terms of gender, maternal educational status, maternal employment/unemployment condition, person providing care (caretaker or mother), maternal attachment styles is examined.Meram District within the Province of Konya was selected as the research scope. The study group included three streets randomly selected among the neighbourhoods of Meram District. The study group was selected through the random element sampling method.The research group included 37 female and 20 male children between the ages 8 of 2 and 5, totally 57 children and their mothers. The attachment behaviours of children were determined by ?the Attachment Q-set? and maternal attachment styles were measured by ?The Relationship Scales Questionnaire?. The Kruskal Wallis, The Mann Whitney U tests and The Kendal Concordance Analysis were applied to analyse the data.The findings concluded from the research are summarized below.Considering the maternal educational status it is discovered that the comfort and secure attachment behaviour score averages of children having mothers graduated from primary schools are higher than the score averages of children having mothers graduated from high schools and universities. It is found that avoidant behaviour score averages of children whose mothers graduated from high schools are higher than the average of children whose mothers graduated from primary schools.It is concluded that there is a meaningful difference among the comfort, harmony, secure, avoidant (except resist) attachment behaviour score averages of children according to the maternal attachment styles (secure, preoccupied, dismissing, fearful).