Yenidoğanlarda topuk kanı alma sırasında müzik, beyaz gürültü ve kalp sesi dinletmenin ağrı üzerine etkisi
The effect of listening to müsic, white noise and heartbeat sound on pain during heel stick prosedurs in newborns
Yazar: BAHAR NUR KANBUR
Danışman: DOÇ. DR. BİRSEN MUTLU
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Ağrı = Pain ; Ağrı yönetimi = Pain management ; Bebek-yenidoğmuş = Infant-newborn ; Bebek-yenidoğmuş hastalıkları = Infant-newborn diseases ; Bebekler = Infant ; Kalp sesleri = Heart sounds ; Kan alma = Bloodletting ; Müzik = Music

Özet:
Araştırma, yenidoğanlarda topuk kanı alma işlemi sırasında ağrıyı azaltmada, beyaz gürültü, kalp sesi ve müzik dinletme yöntemlerinin etkisini belirlemek amacıyla deneysel olarak gerçekleştirildi.
          Araştırmanın evrenini Ekim 2020-Ocak 2021 tarihleri arasında 28-42 gestasyon haftasında doğan, yenidoğan yoğun bakım ünitesinde takip edilen ve topuk kanı alımı istenen bebekler oluşturdu. Araştırmanın örneklemini ise vaka seçim kriterlerine uyan ve gruplara randomize olarak atanan 84 (beyaz gürültü=21, kalp sesi=21, müzik=21, kontrol=21) bebek oluşturdu. Topuk kanı alma işlemi öncesi 10 dakika, sırasında ve işlemden 20 dakika sonrasına kadar bebeklere yer aldığı gruba uygun olarak beyaz gürültü, kalp sesi veya annenin gebeliği süresince en fazla dinlediği müzik dinletildi. Bebeklerin işlem öncesi, sırası ve sonrası ağrısı Yenidoğan Bebek Ağrı Ölçeği (NIPS), Yenidoğan Bebek Akut Ağrı Değerlendirme Ölçeği (NIAPAS) kullanılarak değerlendirildi. Aynı zamanda kalp tepe atımı (KTA), satürasyon ve solunum değerlendirmeleri yapıldı.
          Araştırma sonucunda beyaz gürültü, kalp sesi, müzik ve kontrol grubundaki yenidoğanların tanımlayıcı özellikler açısından benzer olduğu (p<.05) bulundu. Topuk kanı alma işlemi sırasında; KTA ve solunum sayıları ortalamaları açısından istatistiksel olarak anlamlı fark olmadığı, müzik grubunun SpO2 ortalamasının kontrol grubundan daha yüksek olduğu (F=2,803; p=.030), beyaz gürültü grubunun NIPS (F=-2,783; p=.032) ve NIPAS (F=-3,284; p=.007) ağrı puanının kontrol grubundan istatistiksel olarak anlamlı derecede düşük olduğu, kalp sesi (F=-2,246; p=.025) ve müzik grubunun (F=-2,583; p=.010) ağlama süresinin kontrol grubundan daha kısa olduğu bulundu.
         Yenidoğanlarda topuk kanı alma işlemi sırasında ağrıyı azaltmada beyaz gürültü, kalp sesi ve müzik dinletme yöntemlerinin etkili olduğu sonucuna varıldı. Sağlık profesyonellerinin bu yöntemleri kullanması, farklı duyulara hitap eden nonfarmakolojik yöntemlerle ve farklı ağrılı girişimlerde bu yöntemlerin etkilerinin araştırılması önerilir.

Anahtar Kelimeler: Yenidoğan, topuk kanı alma, müzik, kalp sesi, beyaz gürültü

Abstract:
The study was conducted empirically to determine the effect of white noise, heart sound, and music in reducing neonatal pain during heel lance.
          The study population consisted of infants who were born between the 28th to 42nd weeks of gestation, who are followed in the neonatal intensive care unit, and who required heel lance between October 2020-January 2021. The sample of the study consisted of 84 infants who met the inclusion criteria, and these infants were randomized into groups (white noise=21, heart sound=21, music=21, control=21). The infants were exposed to white noise, heart sounds, or the music that the mother listened to most frequently during pregnancy (based on which group they were in) for 10 minutes before the heel lance, during, and 20 minutes after the procedure. The pain of the infants before, during, and after the procedure was measured using the Neonatal Infant Pain Scale (NIPS) and the Neonatal Infant Acute Pain Assessment Scale (NIAPAS). Additionally, peak heart rate (HR peak), saturation, and respiratory evaluations were made.
          The findings of the study revealed that the infants in white noise, heart sound, music, and control groups are similar (p<.05) in terms of descriptive properties. During the heel lance procedure, no statistically significant difference was found in terms of HR peak and average respiratory rate; average SpO2 of the music group was found to be higher than the control group (F=2.803; p=.030), the NIPS (F=-2.783; p=.032) and NIPAS (F=-3.284; p=.007) pain scores of the white noise group were found to be statistically significantly lower than the control group, and the crying time in the heart sound group (F=-2.246; p=.025) and music group (F=-2.583; p=.010) was found to be shorter than the control group.
         The study concluded that white noise, heart sound, and music methods are effective in reducing neonatal pain during heel lance. The healthcare professionals are recommended to use these methods, and it is recommended to study the effects of these methods along with non-pharmacological methods addressing various senses and in various painful interventions.

Keywords: Neonatal, heel lance, music, heart sound, white noise