Ulusal mimarlık yazınında Türkiye'de tasarlanan sanat müzesi tartışmalarını anlamak üzerine bir içerik analizi
A content analysis on understanding the art museum designed in Turkey discussions in the national architecture literature
Yazar: SEVAL ÖĞÜNLÜ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ PINAR KILIÇ ÖZKAN
İzmir Demokrasi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
Bu tezin temel problematiğini, Türkiye'de tasarlanan sanat müzesi sayısının ve
literatürde bu müzelere olan ilginin azlığı şekillendirmiştir. Bu problematik
doğrultusunda şekillenmiş olan bu tez çalışması, 2000'li yıllar itibariyle Türkiye'de
tasarlanarak oluşturulmuş sanat müzelerinin, ulusal mimarlık yazınında hangi
aktörlerce, hangi ifadelerle, nasıl tariflendiğini ve hangi kavramlarla nasıl tartışıldığı
sorusunu cevaplamayı hedefler. Ulusal mimarlık yazını içinden belirlenen dergi ve
platformlardan seçilen metinler üzerinde yorumlayıcı içerik analizi yöntemi ile,
Türkiye'de tasarlanan sanat müzelerinin ulusal mimarlık yazınında hangi kategoriler
altında ve hangi kavramlarla tartışıldığını ortaya koyar.
Tezin araştırma nesneleri olan Mimarlık Dergisi, Arkiv ve Arkitera platformları
üzerinden seçilen 31 adet metnin yorumlayıcı içerik analizi yöntemi ile
incelenmesiyle, metinlerde yer alan ifadeler doğrultusunda dört ayrı kategori deşifre
edilmiştir: "Mekânsal atmosfer", "Sanat Müzesinin İşlevi", "Mekân Organizasyonu"
ve "Sanat Müzelerinin Oluşum Biçimi". "Mekânsal Atmosfer" kategorisi, sergileme,
tasarım ve bağlam kavramları ile, "Sanat Müzesinin İşlevi" kategorisi ise "Modern"
ve "Güncel" işlevin kavramları olmak üzere farklı kavramlarla tariflenmektedir.
Mimarlık Dergisi, Arkiv ve Arkitera üzerinden yorumlayıcı bir içerik analizi yapan
bu çalışmanın sınırları içerisinde, ulusal mimarlık yazınında 2000 yılı ve sonrası için
ülkemizde tasarlanmış sanat müzeleri tartışmalarının beş sanat müzesi etrafında
şekillendiği de tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler: (Türkiye'de Tasarlanan Sanat Müzeleri, Ulusal Mimarlık Yazını, Yorumlayıcı İçerik Analizi)

Abstract:
The key problematic of this thesis centers on the low number of art museums
designed in Turkey and the lack of scholarly attention given to these museums. In
line with this problematic, this thesis aims to answer the question of how art
museums designed in Turkey since the 2000s are described, by which actors, with
which expressions, and how they are discussed in national architectural literature. It
utilizes interpretative content analysis to examine the texts selected from national
professional magazines and platforms. Through this analysis, it reveals the categories
employed to discuss art museums designed in Turkey and the key concepts that
emerge within these discussions.
An interpretative content analysis was conducted on 31 texts selected from the
Mimarlık Dergisi, Arkiv, and Arkitera platforms, which occupy the objects of
research for this research. This analysis revealed four distinct categories that shaped
the discussions of art museums designed in Turkey: "Spatial Atmosphere," "Function
of the Art Museum," "Spatial Organization," and "Formation of Art Museums." The
"Spatial Atmosphere" category is described with the concepts of exhibition, design,
and context, while the "Function of the Art Museum" category is described with the
concepts of "Modern" and "Contemporary" functions. Within the boundaries of this
study, which conducts interpretative content analysis through Mimarlık Dergisi,
Arkiv, and Arkitera, it was also determined that discussions on art museums
designed in Turkey after the year 2000 in the national architectural literature revolve
around five art museums.

Key Words: (Art Museums Designed in Turkey, National Architecture Literature, Interpretative Content Analysis)