Yabancı cisim aspirasyonlarında anamnez, fizik muayene ve radyolojik yöntemlerin tanı değerlerinin karşılaştırılması
In foreign body aspiration, to compare anamnesis, physical examination and radiology
Yazar: ERDİNÇ AVŞAR
Danışman: DOÇ. LEYLA HASDIRAZ
Erciyes Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Göğüs Cerrahisi Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2011
Konu: Göğüs Kalp ve Damar Cerrahisi = Thoracic and Cardiovascular Surgery
Dizin: Aspirasyon = Aspiration ; Bronkoskopi = Bronchoscopy ; Fizik muayene = Physical examination ; Radyografi = Radiography ; Teşhis = Diagnosis ; Teşhis-ayırıcı = Diagnosis-differential ; Yabancı cisimler = Foreign bodies

Özet:
Giriş ve amaç: İnfantlarda ve küçük çocuklarda yabancı cisim aspirasyonlarının hayatı tehdit etme potansiyeli fazladır. Özellikle 18 ay ile 3 yaş aralığındaki çocuklarda çok sık görülmektedir. Tanıda gecikme komplikasyon oranlarını artırır. Mevcut tanı yöntemleri klinik, radyolojik, endoskopik metodlardır. Tanı sonrası trakeobronşiyal sistemdeki yabancı cisimler ortaya çıkabilecek komplikasyonları önlemek için hemen komplet olarak çıkarılmalıdır. Trakeobronşiyal yabancı cisim komplikasyonları pnömoni, kronik atelektazi, bronşiektazi, pnömotorax, asfiksi ve ölüm olabilir. Tanıda anamnez önemlidir. Yabancı cisim aspirasyonu hikayesi yanı sıra özellikle bu anamnezi veremeyecek yaş grubundaki çocuklarda ani başlayan dispne, siyanoz, afoni ve sık tekrarlayan akciğer enfeksiyonu hikayesi değerli tanı kriterleridir. Radyolojik yöntemlerle de özellikle yabancı cisim aspirasyonunu düşündüren obstrüktif amfizem, mediastinal şift, pnömoni, atelektazi, akciğer absesi ve harap olmuş akciğer gibi bulgular görülebilmektedir. Yabancı cisim aspirasyonu olan vakaların bir kısmında normal radyolojik bulgular olabilir. Rijid bronkoskopi trakeobronşial yabancı cisim tanısında hala en değerli yöntemdir. Fakat bronkoskopininde kendine ait potansiyel riskleri bulunmaktadır. Biz bu çalışmada bronkoskopi sonuçlarıyla anamnez, fizik muayene ve radyolojik yöntemlerin tanı değerlerini karşılaştırmayı amaçladık.Gereç ve Yöntem: Çalışmamız, Erciyes Üniversitesi Etik Kurulu onayı alınarak gerçekleştirilmiştir. Ocak 2006 ve nisan 2011 tarihleri arasında hastanemiz göğüs cerrahisi kliniğine yabancı cisim aspirasyonu şüphesiyle başvuran ve rijid bronkoskopi yapılan yaş ortalaması 2,7 ± 3,1 olan 208 (E:116 (%55,8), K:92 (% 44,2) ) hastanın retrospektif olarak dosya bilgileri ve filmleri değerlendirildi. Yabancı cisim aspirasyonu şüphesi ile rijid bronkoskopi yapılan tüm hastalar çalışmamıza dahil edildi.Yabancı cisim aspirasyonu ön tanısı olmayıp rijid bronkoskopi yapılan hastalar, yabancı cisim aspirasyonu şüphesi olan fakat rijid bronkoskoskopiyi kabul etmeyen hastalar çalışma dışı bırakıldı. Hastaların yaşları, yabancı cisim aspirasyonu hikayesi, şikayetleri (morarma, öksürük, boğulma, sık tekrarlayan enfeksiyon), fizik muayene bulguları (takipne, ral/ronküs, havalanma azlığı) ve P-A akciğer grafileri bulguları (obstrüktif amfizem, atelektazi, pnömoni) yapılan rijid bronkoskopi sonuçları baz alınarak tanı değerleri yönünden incelendi.Bulgular: Hastaların anamnezlerinde sorgulanan şikayetler arasında en sık öksürük (%57.7) şikayetini tespit ettik. İkinci sırada morarma (%37), üçüncü sırada da hırıltılı solunum (%22.1) mevcuttu. Yabancı cisim aspirasyonu öyküsü olup rijid bronkoskopi ile yabancı cisim aspirasyonu tanısı konulan hastaların yaklaşık %71'i ilk 24 saat içinde kliniğimize başvurmuşlardır.Bronkoskopi ile yabancı cisim çıkarılan hastalardaki yabancı cisim aspirasyon öyküsü, yabancı cisim çıkarılmayan hastalara göre anlamlı olarak daha yüksekti (%81, %47.5).Hastaların fizik muayenelerinde en sık ral/ronküs (%40.4), ikinci sırada da dinlemekle solunum seslerinde azalmayı (%29.8) bulduk. Hastalarımızın %42.3' ünün fizik muayeneleri normaldi.Hastaların radyolojik tetkiklerinde en sık unilateral obstrüktif amfizem ((%42.8), ikinci sırada atelektazi (%5.8), üçüncü sırada pnömoni (% 4.8) ve röntgen filmlerinde görülebilen radyoopak yabancı cisim (%4.8) tespit ettik.Rijid bronkoskopi ile en sık yabancı cisimler sağ sistemden çıkarıldı (%45.2).Yabancı cisim aspirasyonu öyküsünün duyarlılığı % 81.2 özgüllüğü % 52.5, pozitif kestirim değeri % 81.2, negatif kestirim değeri % 52.5 olarak bulduk. Bütün yöntemlerin özgüllük değeri düşük olmakla beraber şikayetin özgüllük değeri çok düşüktü. Yabancı cisim aspirasyonu öyküsü ROC eğrisinde eğri altı alanı, duyarlılık, özgüllük, pozitif-negatif kestirim değerleri düşünüldüğünde diğerlerinden daha değerli tanı yöntemi olarak bulunmuştur.Sonuç: Yabancı cisim aspirasyon öyküsünün titizlikle sorgulanması, yabancı cisim öyküsü veya şüphesi bulunan tüm hastalarda bronkoskopi incelemesinin yapılması gerektiğini düşünüyoruz.Anahtar kelimeler: Yabancı cisim aspirasyonu, anamnez, rijid bronkoskopi

Abstract:
Introduction and Objective: Foreign body aspirations has a great life threatening potential in infants and younger children. It has been frequently encountered in children, particularly in those aged between 18 months and 3 years. Delay in diagnosis increases complications. Currently available diagnostic modalities include clinic, radiological and endoscopic methods. Foreign body in the tracheobronchial system should be promptly and completely removed after diagnosis in order to prevent complications. Complications of tracheobronchial foreign body may include pneumonia, chronic atelectasis, bronchiectasis, pneumothorax, asphyxia and death. Anamnesis is important in diagnosis. History of foreign body aspiration, as well as, sudden onset dyspnea, cyanosis, aphonia and history of recurrent pulmoner infections in those with inability of providing history of foreign body aspiration, are valuable diagnostic criterion. By radiographic modalities, findings suggesting foreign body aspiration can be seen, such as obstructive emphysema, mediastinal shift, pneumonia, atelectasis, pulmonary abscess and lung injury. Also, radiography can be normal in some cases with foreign body aspiration. Rigid bronchoscopy is the most valuable method in the diagnosis of foreign body. However, bronchoscopy also has own potential risks. In the present study, we aimed to compare bronchoscopic results diagnostic value of anamnesis, physical examination and radiology.Material and Method: This study was approved by Institutional Ethic Committee of Erciyes University. We retrospectively evaluated the medical records and radiographs of 208 patients, 116 boy (55.8%) and 92 girls (44.2%), (mean age: 2.7±3,1 years) who presented with foreign body aspiration and underwent rigid bronchoscopy. All patients, who underwent rigid bronchoscopy with suspected foreign body aspiration, were included in this study.Patients underwent rigid bronchoscopy without foreign body aspiration suspicion and those didn?t underwent rigid bronchoscopy, despite suspected foreign body aspiration, were excluded. Taking results of rigid bronchoscopy as reference, age, history of foreign body aspiration, complaints of patients (cyanosis, choking, recurrent infection), findings of physical examination (tachypnea, crackle/rhonchus, atelectasis) and P-A chest radiography (obstructive emphysema, atelectasis, pneumonia) were compared in terms of diagnostic value.Findings: Among the complaints questioned, cough (57.7%) was detected as most frequent; followed by cyanosis (37.0%) and wheezing (22.1%). Of the patients, who had history of foreign body aspiration and diagnosed as foreign body aspiration in rigid bronchoscopy, 71.0% were presented to our clinic within first 24 hours.History of foreign body aspiration was significantly higher (81.0% vs. 47.5%) in cases in which foreign body was removed than those in which no foreign body was found by bronchoscopy.In physical examination, it was found that most common finding was crackle/rhonchus (40.4%), which was followed by decreased breath sounds (29.8%). No finding was detected in 42.3% of our patients.In the radiographic evaluation, it was found that the most common finding was unilateral obstructive emphysema (42.8%); followed by atelectasis (5.8%), pneumonia (4.8%) and visible radio-opaque material on radiograph (4.8%). Foreign bodies were most commonly removed from right side (45.2%). It was found that history of foreign body had sensitivity of 81.2%, specificity of 52.5, positive predictive value of 81.2 and negative predictive value of 52.5%. Although all modalities had low specificity, complaint had remarkably low specificity. Given the area under the curve, sensitivity, specificity and positive predictive value, history of foreign body aspiration is more valuable diagnostic method.Conclusion: We think that history of foreign body should be comprehensively questioned and bronchoscopy should be performed in all patients with history of foreign body and in those with suspected foreign body.Key words: Foreign body aspiration, anamnesis, rigid bronchoscopy