İdiyopatik pulmoner fibrozis hastalarında mortaliteyi öngören parametreler /
Yazar: SEVDA ARAS
Danışman: PROF. DR. GÜLİSTAN KARADENİZ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İzmir Dr.Suat Seren Göğüs Hastalıkları ve Cerrahisi Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Göğüs Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Göğüs Hastalıkları = Chest Diseases

Özet:
Giriş ve Amaç: İdiyopatik interstisyel pnömoniler etiyolojileri halen aydınlatılamamış
akciğer parankiminde fibrozisle sonuçlandığı bir grup akciğer hastalığıdır. İdiopatik
Pulmoner Fibrozis (İPF), idiyopatik interstisyel pnömoniler grubunda en sık görülen ve
en kötü prognozlu olandır. Progresif olup mortalitesi yüksek ve sağ kalımı kısa olan
İPF'de bunu öngörecek parametreler ile ilgili çalışmalar hala devam etmektedir. Bu
nedenle biz de hastane verilerimizin literatüre katkı sağlaması açısından, İPF hastalarında
mortaliteyi öngörecek klinik, radyolojik ve fizyolojik parametreleri araştırmayı
amaçladık.
Gereç ve Yöntem: 01.01.2013- 01.01.2023 tarihleri arasında İPF tanısı alan ve
antifibrotik tedavi başlanan 381 hasta çalışmaya dahil edildi. Hastaların tanı tarihi, yaş,
cinsiyet, öksürük, nefes darlığı balgam şikayetleri, mMRC, egzersiz kısıtlılığı, vücut kitle
indeksi, sigara durumu, FVC, DLCO, 6DYT, oksijen satürasyonu, YÇBT' de fibrozisin
yaygınlığı, LAP varlığı, amfizem varlığı gibi radyolojik özellikleri, GAP evresi (cinsiyet+
yaş+ FVC ve DLCO göre fizyolojik bulgular), CPI (birleşik fizyolojik indeks),ek
hastalıklar, kullanılan antifibrotik tedavi ve tedavi başlama tarihi, oksijen konsantratör
kullanımı, atak durumu ve hospitalizasyon öyküsü, ilaç yan etkileri ve ölüm tarihleri
retrospektif olarak tarandı.
Bulgular: Çalışmamıza dahil edilen 381 İPF olgusunun yaş ortalaması 68,8 ±7,8 yıldı.
Olguların %86,9'u (n=331) erkek, %13,1'i (n=50) kadındı. 1 yıllık sağkalım %91.9, 3
yıllık sağkalım %71.1, 5 yıllık sağkalım %58.3, 10 yıllık sağkalım ise %52.8 olarak
saptandı. Ortalama sağkalım süresi 63ay (%95 CI: 57-68), 10 yıllık mortalite %47.2
(n=180) olarak bulundu.
Tek değişkenli sağkalım analizinde >40 paketyıl sigara öyküsü(p=0,005), 6DYT ≤420
m olması (p=0,001), mMRC 3-4 olması (p<0,001), alevlenme ve hospitalizasyon öyküsü
bulunması(p<0,001), radyolojik tutulum tipinin kesin UIP patern olması(p<0,001), bal
peteği bulgusu varlığı(p<0,001), TLC ≤ %72 (p=0,004), TLCO ≤ %49(p<0,001), RV ≤
%64(p<0,001),FEV1≤%63(p=0,001),FVC≤%71(p<0,001),FEV1/FVC>86(p<0,001),oks
ijen satürasyonu≤ %93.9 (p<0,001), pO2≤57mmHg (p<0,001), pH>7,42(p=0,013),
USOT kullanımı (p<0,001), semptomlarda progresyon olması (p<0,001), başlangıçta
öksürük semptomunun varlığı (p=0,012), CPI >49,2(p<0,001), GAP evresinin 2 ve 3

X

olması (p<0,001), yaş >71(p=0,047), VKİ ≤21,8kg/m2(p<0,001), egzersiz kısıtlılığı
olması(p<0,001) mortalite ile ilişkiliydi.
Tek değişkenli sağkalım analizindeki anlamlı değişkenler çok değişkenli sağkalım analizi
kullanılarak daha ileri düzeyde değerlendirildi. Cox regresyon analizi, geriye doğru adım
adım (Wald) yöntemi kullanılarak yapıldı. Semptomlarda progresyon olması (HR = 1.67,
%95 CI: 1.15-2.43, p = 0.007), egzersiz kısıtlamasının varlığı (HR = 1.67, %95 CI: 1.15-
2.42, p = 0.007), radyolojik görüntülemede bal peteği görünümünün varlığı (HR = 1.91,
%95 CI: 1.21-3.02, p = 0.006) ve CPI >49,2 olması (HR = 1.72, %95 CI: 1.24-2.37, p =
0.001) artmış mortalite riski ile ilişkili bağımsız değişkenler olarak belirlendi.
Sonuç: Semptomlarda progresyon olması, egzersiz kısıtlılığı olması, radyolojide bal
peteği varlığı, CPI>49,2 olması mortalite riskini tahmin edebilmektedir. Bu nedenle İPF
hastalarının tanı ve takibi sırasında mortalite ve sağkalım verileri değerlendirilirken bu
parametrelerin göz ardı edilmemesi gerekir.
Anahtar kelimeler: İdiyopatik pulmoner fibrozis, birleşik fizyolojik indeks, egzersiz
kısıtlılığı, bal peteği, mortalite

Abstract:
Introduction and Aim: Idiopathic interstitial pneumonias are a group of lung diseases
that result in fibrosis in the lung parenchyma, the etiology of which is still unknown.
Idiopathic Pulmonary Fibrosis (IPF) is the most common and the worst prognosis in the
idiopathic interstitial pneumonia group. IPF is a progressive disease with high mortality
and short survival, and research on parameters that could predict its outcomes is ongoing.
Therefore, we aimed to investigate the clinical, radiological and physiological parameters
that will predict mortality in IPF patients, so that our hospital data can contribute to the
literature.
Materials and Methods: A total of 381 patients diagnosed with IPF and used antifibrotic
treatment between 01.01.2013 and 01.01.2023 were included in the study. The patients'
diagnosis date, age, gender, cough, dyspnea, sputum complaints, mMRC, exercise
limitation, body mass index, smoking status, FVC, DLCO, 6MWT, oxygen saturation,
extent of fibrosis in HRCT, presence of LAP, radiological features such as presence of
emphysema, GAP stage (gender + age + physiological findings according to FVC and
DLCO), CPI (combined physiological index), additional diseases, antifibrotic treatment
used and treatment start date, oxygen concentrator use, attack status and hospitalization
history, drug side effects and death dates were retrospectively scanned.
Results: The mean age of the 381 IPF cases included in the study was 68.8 ± 7.8 years.
Of the patients, 86.9% (n=331) were male, and 13.1% (n=50) were female. The 1-year
survival rate was 91.9%, the 3-year survival rate was 71.1%, the 5-year survival rate was
58.3%, and the 10-year survival rate was 52.8%.
Univariate survival analysis revealed that several factors including a smoking history of
more than 40 pack-years (p = 0.005), a 6MWT distance of ≤ 420 m (p = 0.001), an mMRC
score of 3–4 (p < 0.001), and a history of exacerbation or hospitalization (p < 0.001), the
presence of a definite UIP pattern (p < 0.001), honeycombing on radiological imaging (p
< 0.001), pulmonary function parameters such as TLC ≤ 72% (p = 0.004), TLCO ≤ 49%
(p < 0.001), RV ≤ 64% (p < 0.001), FVC ≤ 71% (p < 0.001), FEV1 ≤ 63% (p = 0.001),
FEV1/FVC > 86 (p < 0.001), pH > 7.42 (p = 0.013), and oxygen saturation ≤ 93.9% (p
< 0.001), pO2 ≤ 57 mmHg (p < 0.001), use of oxygen therapy (USOT) (p <0.001), the

XII

presence of symptom progression (p < 0.001), the presence of cough at baseline (p
=0.012), a CPI > 49.2 (p < 0.001), GAP stage 2 or 3 (p < 0.001), age > 71 years (p =
0.047), BMI ≤ 21.8 kg/m2 (p =<0.001), and exercise limitation (p < 0.001) were
associated with mortality.
The significant variables in the univariate survival analysis were further evaluated using
multivariate survival analysis. Cox regression analysis was performed using the backward
stepwise (Wald) method. The presence of symptom progression (HR = 1.67, 95% CI:
1.15–2.43, p = 0.007), the presence of exercise limitation (HR = 1.67, 95% CI: 1.15–2.42,
p = 0.007), the presence of honeycombing on radiological imaging (HR = 1.91, 95% CI:
1.21–3.02, p = 0.006), and a CPI greater than 49.2 (HR = 1.72, 95% CI: 1.24–2.37, p =
0.001) were identified as independent variables associated with increased mortality risk.
Conclusion: Presence of symptom progression, presence of exercise limitation,
radiological evidence of honeycombing, and a CPI > 49.2 are predictive of increased
mortality risk. Therefore, these parameters should not be overlooked when evaluating
mortality and survival data during the diagnosis and follow-up of IPF patients.

Keywords: Idiopathic pulmonary fibrosis, composite physiological index, exercise
limitation, honeycombing, mortality