İlkokul Türkçe ders kitaplarındaki metinlerin ve görsellerin değerler eğitimi açısından incelenmesi
Investigation of texts and visuals in the primary school Turkish textbook from the perspective of values education
Yazar: EMİNE KAYA
Danışman: DOÇ. DR. İLYAS YAZAR
Dokuz Eylül Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Sınıf Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Bilgilendirici metin = Informational text ; Ders kitapları = Textbooks ; Edebi metinler = Literary texts ; Eğitsel değerler = Educational values ; Hikaye edici metin = Narrative text ; Toplumsal değerler =   ; İlköğretim sınıfları = Primary schools classes

Özet:
Türkçe dersleri, öğrencilerin dil becerilerini geliştirmesinin yanı sıra onlara kültürel
değerleri, etik ilkeleri ve toplumsal normları öğretme fırsatı sunması sebebiyle hem
öğrencilerin karakter gelişimini desteklemekte hem topluma katkılarını olumlu yönde
etkilemekte hem de değerler eğitimine katkıda bulunmaktadır. Türkçe ders kitaplarındaki
metinlerin ve görsellerin değerler bağlamında incelenmesi, öğrencilere daha derinlemesine bir
eğitim deneyimi sunmak ve onların sağlıklı bir değerler sistemi geliştirmelerine yardımcı
olmak için kritik öneme sahiptir. Bu sebeple Türkçe ders kitaplarında kullanılacak metinlerin
ve görsellerin değerleri doğru ve etkili şekilde aktarabilecek özellikte olması önemli bir
konudur. Bu amaçla araştırmada ilkokul Türkçe ders kitaplarında yer olan metinler ve
görseller, değerler eğitimi bağlamında incelenmiş, metinlerin ve görsellerin içerdiği kök
değerler ortaya konulmaya çalışılmış; değerler eğitimi yönünden daha etkili ders kitaplarının
geliştirilmesine katkı sağlanması hedeflenmiştir. İlkokul Türkçe ders kitaplarında yer alan kök
değerleri tespit edebilmek amacıyla doküman inceleme yöntemi kullanılmış, metinler ve
görseller ifade ettikleri değerler açısından betimsel analize tâbi tutulmuş, metinlerin ve
görsellerin incelenmesi ve yorumlanması neticesinde elde edilen veriler alt problemler
doğrultusunda değerlendirilmiştir. Elde edilen bulgular incelendiğinde; her kök değerin
Türkçe ders kitaplarında yer aldığı ancak dengeli şekilde dağılmadığı, bazı metin ve
görsellerin değer içermediği, kök değerlerin bulunma sıklığının sınıf düzeylerine göre
değişkenlik gösterdiği, sevgi değerinin tüm sınıf seviyelerinde en fazla vurgulanan kök değer
olduğu sonuçlarına ulaşılmıştır. Araştırmada; öğrencilere olumlu bir eğitim deneyimi ve
sağlıklı bir eğitim materyali sunabilmek amacıyla kullanılacak metinlerin ve görsellerin
dikkatli ve özenli seçilmesi gerektiği önerisinde bulunulmuştur.

Abstract:
Turkish language classes not only enhance students' language skills but also provide
opportunities to teach them cultural values, ethical principles, and social norms. This supports
the character development of students, positively influences their contributions to society, and
contributes to values education. Analyzing the texts and visuals in Turkish language textbooks
in terms of values is critical for offering students a deeper educational experience and helping
them develop a healthy value system. Therefore, it is important that the texts and visuals used
in Turkish language textbooks effectively and accurately convey values. In this study, the texts
and visuals in primary school Turkish language textbooks were examined in the context of
values education. The aim was to identify the core values contained in these texts and visuals
and to contribute to the development of more effective textbooks for values education. The
document analysis method was used to determine the core values in primary school Turkish
language textbooks. The texts and visuals were subjected to descriptive analysis based on the
values they expressed, and the data obtained from the analysis and interpretation of these texts
and visuals were evaluated according to sub-problems. The findings indicated that while every
core value was present in the Turkish language textbooks, they were not distributed evenly.
Some texts and visuals did not contain any values, and the frequency of core values varied
across grade levels. The value of love was found to be the most emphasized core value across
all grade levels. The study concluded with a recommendation that the texts and visuals used
in textbooks should be carefully and meticulously selected to provide students with a positive
educational experience and healthy educational material.