İzmir ve Manisa illerinde kirazlarda hasat sonrasında meyve çürüklüklerine neden olan fungal etmenlerin saptanması, yaygınlık oranlarının belirlenmesi ve mücadele olanaklarının araştırılması
Investigations on determination of fungal pathogens caused cherry fruit-rot, its prevalance and control in Izmir and Manisa provinces
Yazar: AYŞE UYSAL MORCA
Danışman: PROF. DR. PERVİN KINAY TEKSÜR
Ege Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı / Fitopatoloji Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Kirazda fungal etmenler hasat öncesi ve sonrasında çiçek yanıklığı ve meyve çürüklüklerine neden olmaktadır. Bu çalışmada Ege Bölgesi'nde İzmir ili Kemalpaşa ilçesinde ve Manisa ilinin Merkez, Alaşehir ve Salihli ilçelerinde çiçek ve meyve dönemlerinde 2015 ve 2016 yıllarında survey çalışmaları yürütülmüştür. Hasat sonrasında İzmir ve Manisa illerinde toplama yerleri ve paketleme evlerinde 2015, 2016 ve 2017 yıllarında survey çalışmaları sonucunda Monillinia spp., Botrytis cinerea etmenleri yoğun olarak saptanmıştır. Patojenisite çalışmalarında, 65 Monilinia spp. ve 10 adet B. cinerea izolatlarının tümünün patojen olduğu tespit edilmiştir. İzolatların morfolojik ve mikroskobik özelliklerine göre 57'si Monilinia fructicola, 13'ü Monilinia laxa ve 13'ü B. cinerea olarak tanılanmıştır. M. fructicola' nın moleküler tanısı için Cola-F ve Mon-R primerleri ile 535 bp uzunluğunda, ITS1MFcl-F ve ITS4Mfcl-R primerleri ile 356 bp uzunluğunda bant elde edilmiştir. M. fructicola ülkemizde kiraz meyvelerinde ilk kez saptanmıştır. M. laxa'nın moleküler tanısı için MO368-F ve Laxa-R2 primer çifti ile 351 bp uzunluğunda, ITS1Mlx-F ve ITS4Mlx-R primerleri ile 356 bp uzunluğunda bant elde edilmiştir. B. cinerea'nın moleküler tanısı ITS-1 ve ITS-4 primer çifti ile yapılmıştır ve 436 bp uzunluğunda bant elde edilmiştir. Blast analizi sonucunda veri tabanına kayıtlı diğer türler ile karşılaştırılmış, %99-100 oranında benzerlik gösterdiği tespit edilmiştir. 22 adet M. fructicola ve 8 M. laxa izolatının bazı fungisitlere karşı duyarlılık düzeyleri ED50 değerlerine göre en dayanıklı (Mf-52) ve en duyarlı (Mf-10) olan izolatlara karşı fungisitlerin etkililikleri in vivo testlerde değerlendirilmiştir. Bu testler sonucunda fludioxanil, tebuconazole, fenhexamid, cyprodinil+fludioxanil, fluopyram+tebuconazole ve boscalid+pyraclastrobin en etkili fungisitler olmuştur. Latent enfeksiyonlar dikkate alınarak çiçeklenme döneminden itibaren etkili bulunan fungisitlerle hasat dönemine kadar ilaçlama programı yapılan bahçelerden hasat edilen kiraz meyvelerine hasat sonrası uygulamalar yapılmıştır. Hasat öncesinde çiçek döneminde iki, meyve ben düşme döneminde bir, hasattan 5-6 gün önce ise bir ilaçlamanın yapılması mücadelede başarı sağlamaktadır. Hasat öncesi fungisit uygulaması yapılan B programın alınan kiraz meyvelerine hasat sonrasında soğuk suya daldırma şeklinde fludioxanil ve Bacillus subtilis uygulanarak modifiye atmosfer (MA) ambalajlar içerisinde 0°C ve %90-95 nemde depolanması meyve çürüklüklerinin kontrolünde oldukça etkili bulunmuştur. Hasat öncesi ve sonrası uygulamaların kalite parametrelerine önemli bir etkisi bulunmamıştır.

Anahtar Kelimeler: Kiraz, hasat sonrası hastalıklar, tanılama, Monilinia, Botrytis, mücadele

Abstract:
Fungal pathogens on sweet cherries cause blossom blight and fruit rot at pre-harvest and postharvest stages. In this study, surveys were carried out on blossom and fruit stages, in Kemalpaşa district of Izmir province and Alaşehir, Salihli and Central district of Manisa province in Aegean Region in 2015 and 2016. As a result of survey studies, Monillinia spp. and Botrytis cinerea were obtained at the collection stations and packaging houses intensely in İzmir and Manisa provinces in 2015, 2016 and 2017. All of the isolates of 65 Monilinia spp. and ten B. cinerea were determined as pathogen in pathogenicity tests. According to the morphological and microscopic characters of the isolates, 57 of them were identified as Monilinia fructicola, 13 of them as Monilinia laxa and 13 of them as B. cinerea. In the molecular diagnosis of M. fructicola, using specific primers Cola-F and Mon-R, amplicons of predicted size was obtained 535 bp and using other specific primers TS1MFcl-F and ITS4Mfcl-R amplicons of predicted size was obtained 356 bp. The presence of M. fructicola on cherries is the first report in Turkey. In the molecular diagnosis of M. laxa, using specific primers MO368-F and Laxa-R2 amplicons of predicted size was obtained 351 bp and using other specific primers ITS1Mlx-F and ITS4Mlx-R amplicons of predicted size was obtained 356 bp. In the molecular diagnosis of B. cinerea, using primers ITS-1 and ITS-4 amplicons of predicted size was obtained 436 bp. As a result of BLASTn analyses revealed between 99 and 100% identity with other species registered to database. In in vitro studies, the baseline sensitivity of 22 M. fructicola and 8 M. laxa isolates against to some fungicides were determined according to ED50 values. The efficacy of fungicides against the most resistant (Mf-52) and most sensitive (Mf-10) isolates was evaluated in in vivo tests. As a result of these tests, fludioxanil, tebuconazole, fenhexamid, cyprodinil + fludioxanil, fluopyram + tebuconazole and boscalid + pyraclastrobin were the most effective fungicides against pathogen. The cherry trees were sprayed with the effective fungicides from the blooming to harvest time, considering the latent infections. In the pre-harvest period, two spraying at the blooming time and one spraying at immature fruits and one spraying at 5-6 days before harvest were provided to success in control of diseases. The cherry fruits from preharvest sprayed in the program B and treated in cold water with fludioxanil and Bacillus subtilis in postharvest stage than stored in the modified atmosphere (MA) packaging at 0°C and 90-95% RH were found quite effective on the control of disease development. The pre- and post-harvest applications did not have a significant effect on the quality parameters.

Key words: Sweet cherry, postharvest diseases, identification, Monilinia, Botrytis, control