Postmenopozal kadınlarda serum ferritin düzeyinin beslenme ve obezite ile ilişkisinin araştırılması
Investigation of the relationship between serum ferritin level on nutrition and obesity in postmenopausal women
Yazar: FATMANUR ÖZYÜREK
Danışman: PROF. DR. GÜLGÜN ERSOY
İstanbul Medipol Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Beslenme = Nutrition ; Beslenme = Nutrition ; Ferritin = Ferritin ; Kadınlar = Women ; Menopoz = Menopause ; Obezite = Obesity ; Postmenopoz = Postmenopause

Özet:
Menopoz kadınların hayatında yaşlanma ile birlikte doğal olarak gelişen önemli bir geçiş dönemidir. Postmenopozal kadınlarda, değişen metabolizma nedeniyle kronik hastalıkların görülme riski artar. Vücutta demir durumunun göstergelerinden biri olan ve çeşitli işlevlerde önemli rol oynayan serum ferritin düzeyi ile kronik hastalıklar ve obezite arasında ilişki bulunmuştur. Bu araştırmanın amacı; postmenopozal dönemdeki kadınlarda, serum ferritin düzeyinin beslenme ve obezite ile ilişkisinin araştırılmasıdır. Araştırmaya, Haziran-Aralık 2019 tarihleri arasında Ümraniye Eğitim ve Araştırma Hastanesi Dahiliye polikliniğine başvuran, yaşları 45 ile 65 yaş aralığında, 110 kadın birey dahil edilmiştir. Araştırma verileri bireylerin tanımlayıcı bilgileri, biyokimyasal bulguları ve antropometrik ölçümleri, besin tüketim kaydı ve demir yönünden zengin besinlerin tüketim sıklıklarını içeren anket formu aracılığıyla elde edilmiştir. Çalışmaya katılan kadınların yaş ortalaması 56,9±6,96 yıldır. Bireylerin HbA1c ve total kolesterol düzeyleri ortalamaları sırasıyla %7,6±2,16 ve 217,6±51,19 mg/dL'dir. Serum ferritin düzeyi ortalamaları 44,6±45,44 ng/mL'dir. VKİ ortalamaları 31,2±5,43 kg/m2 olup, %31,8'i birinci derece obez kategorisindedir. Çalışma popülasyonunun günlük ortalama enerji alımı 1240±447 kkal, demir alımları 8,1±3,10 mg'dır. Bireylerin %37'si haftada 1 kez kırmızı eti tek başına tüketmektedir. Araştırma sonucunda, bireylerin LDL kolesterol düzeyi ile serum ferritin düzeyi pozitif yönde ilişkili bulunmuştur (p=0,009). Serum demir düzeyi düşük olan grupta HbA1c düzeyinin anlamlı olarak yüksek olduğu saptanmıştır (p=0,044). VKİ kategorilerine göre ise serum demir göstergeleri dağılımı arasında istatistiksel olarak farklılık bulunmamıştır (p>0,05). Kırmızı et tüketim sıklığı ile serum ferritin düzeyi arasında istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmuştur (p=0,025). Serum demir göstergelerinin postmenopozal dönemde de beslenme, obezite ve kronik hastalıklar ile ilişki olduğu ve takibinin gerekli olduğu sonucuna varılmıştır.

Abstract:
Menopause is an important transition period that develops naturally with aging in women's lives. In postmenopausal women, the risk of chronic diseases increases due to changing metabolism. There is a relation between serum ferritin level, which is an indicator of iron status in the body and plays an important role in various functions, and chronic diseases and obesity. The purpose of this research is to study the relationship between serum ferritin level and nutrition and obesity in women in the postmenopausal period. 110 female individuals aged between 45-65 years old, who applied to the Internal Medicine outpatient clinic of Ümraniye Training and Research Hospital between June and December 2019 were included in the study. Research data were obtained through a questionnaire including descriptive information of individuals, biochemical findings and anthropometric measurements, food consumption record and consumption frequencies of iron-rich foods. The average age of women participating in the study is 56.9 ± 6.96 years. The average of HbA1c and total cholesterol levels of individuals is 7.6 ± 2.16% and 217.6 ± 51.19 mg/dL, respectively. The mean serum ferritin level is 44.6 ± 45.44 ng/mL. BMI average is 31.2 ± 5.43 kg/m2 and 31.8% of women are in the first degree obese category. Daily energy intake of the study population is 1240 ± 447 kcal and iron intake is 8.1 ± 3.10 mg. 37% of individuals consume red meat alone once a week. As a result, individuals' LDL cholesterol level and serum ferritin level were positively correlated (p = 0.009). It was found that the HbA1c level was significantly higher in the group with low serum iron levels (p = 0.044). There was no statistically significant difference between serum iron indicators according to BMI categories (p> 0.05). A statistically significant relationship was found between the frequency of red meat consumption and serum ferritin level (p = 0.025). It has been concluded that serum iron indicators are associated with nutrition, obesity and chronic diseases and should be followed up in the postmenopausal period.