Göğüs tüpü çıkarma işlemi öncesi uygulanan solunum egzersizinin yaşam bulguları ve ağrı düzeyine etkisi
The effect of respiratory exercise applied before chest tube removal on vital signs and pain level
Yazar: HAKAN EMİR
Danışman: PROF. DR. NURGÜL BÖLÜKBAŞ
Ordu Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Akut ağrı = Acute pain ; Göğüs cerrahisi = Thoracic surgery ; Göğüs hastalıkları = Thoracic diseases ; Göğüs tüpleri = Chest tubes ; Nefes egzersizleri = Breathing exercises ; Perioperatif hemşirelik = Perioperative nursing ; Yaşam istatistikleri = Vital statistics

Özet:
Amaç: Bu araştırma, çift taraflı göğüs tüpü yerleştirilmiş hastalarda göğüs tüpü çıkarma işlemi öncesi uygulanan derin solunum egzersizinin yaşam bulguları ve ağrı düzeyine etkisini belirlemek amacıyla yapılmıştır. 
Gereç ve Yöntem: Araştırma, bir üniversite hastanesinin Göğüs Cerrahi Servisi ve Göğüs Kalp Damar Cerrahi yoğun bakım ünitesinde yürütülmüştür. Araştırmanın örneklemini ilgili hastanenin Göğüs Cerrahi Kliniğine başvurup ameliyat olmuş ve çift taraflı plevral göğüs tüpü yerleştirilmiş, araştırmaya alınma kriterlerine uyan, 30 deney 30 kontrol olmak üzere toplam 60 yetişkin hasta oluşturmuştur. Deney grubu hastalara işlem öncesi sessiz, sakin bir ortamda solunum egzersizleri anlatılmış ve uygulatılarak gösterilmiştir. Kontrol grubundaki hastalara rutin uygulamalar dışında herhangi bir girişim yapılmamıştır. Hastaların yaşam bulguları ve ağrı algıları her grupta işlemden 15 dakika önce, işlem biter bitmez ve işlemden 15 dakika sonra olmak üzere 3 farklı zamanda değerlendirilmiştir. Verilerin analizinde tanımlayıcı istatistikler, iki bağımsız grup arasındaki sürekli verilerin karşılaştırılmasında bağımsız örneklem t testi, deney ve kontrol grubundaki hastaların zamana göre ölçümleri arasındaki farklılık için Tekrarlı Ölçümlerde Tek Yönlü Varyans Analizi, farklılığın hangi uygulamalar arasında olduğunu belirmek amacıyla Bonferroni düzeltmesi uygulanmıştır. Araştırmanın sürekli değişkenleri Pearson korelasyon analiziyle; kategorik değişkenler arasındaki farklılıklar ki-kare testi ve Fisher Exact testi ile incelenmiştir. Elde edilen bulgular %95 güven aralığında, %0.05 anlamlılık düzeyinde değerlendirilmiştir.
Bulgular: Kontrol grubundaki hastaların ölçüm zamanlarına göre sistolik kan basıncı ortalamaları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark olduğu bulunmuş (p<0.001), deney grubu hastalarında fark bulunmamıştır. Deney grubundaki hastaların ölçüm zamanlarına göre diastolik kan basıncı ortalamaları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık olduğu bulunmuş (p<0.001), kontrol grubu hastalarında fark bulunmamıştır. Deney grubundaki hastaların ölçüm zamanlarına göre solunum hızı ortalamaları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık olduğu bulunmuş (p<0.003), kontrol grubu hastalarında fark bulunmamıştır. Deney grubunda yer alan hastaların VAS ağrı düzeyi puan ortalamaları göğüs tüpü çıkarıldıktan hemen sonra 4.40±1.42 ve göğüs tüpü çıkarıldıktan 15 dakika sonra 2.33±0.99 olarak saptanmış, kontrol grubu hastalarında ise VAS ağrı düzeyi puan ortalamaları göğüs tüpü çıkarıldıktan hemen sonra 6.66±1.72, göğüs tüpü çıkarıldıktan 15 dakika sonra 4.83±1.05 olarak belirlenmiştir. Uygulanan derin solunum egzersizinin, göğüs tüpü çıkarma işlemi sürecinde yaşanan ağrının şiddetini azalttığı saptanmış olup, sonuçlar istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur (p<0.05).
Sonuç: Solunum egzersizi gibi non-farmakolojik tedavi yöntemlerinin, göğüs tüpü çıkarma işleminde farmakolojik yöntemlerle beraber tamamlayıcı tedavi olarak kullanılması önerilmektedir.  
Anahtar Kelimeler: Ağrı, göğüs tüpü, solunum egzersizleri, non-farmakolojik tedavi

Abstract:
study aimed to determine the impact of deep breathing exercise applied before chest tube removal on vital signs and pain level in patients with bilateral chest tube placement.
Material and Method: This study was carried out in the Thoracic Surgery Service and Thoracic and Cardiovascular Surgery intensive care unit of a university hospital. The sample of the study consisted of 60 adult patients within the inclusion criteria of the study, 30 in experimental and 30 in control groups, who applied to the Thoracic Surgery Clinic, underwent surgery, and had bilateral pleural chest tube placed. Before the procedure, the patients in the experimental group were informed about breathing exercises through demonstration in a quiet and calm environment. No intervention was performed on the patients in the control group other than routine applications. Pain perceptions and vital signs of the patients were measured at 3 different times in each group, 15 minutes before the procedure, immediately after the procedure, and 15 minutes after the procedure. In the analysis of the data, descriptive statistics, independent sample t-test for the comparison of continuous data between two independent groups, One-Way Analysis of Variance in Repeated Measurements for the difference between the measurements of the patients in the experimental and control groups according to time, and Bonferroni correction to determine the difference between applications were applied. Continuous variables of the study were determined by Pearson correlation analysis and differences between categorical variables were analyzed with the chi-square test and Fisher Exact test. The findings were evaluated at the 95% confidence interval and .05 significance level.
Results: There was a statistically significant difference between the systolic blood pressure averages according to the measurement times of the patients in the control group (p<0.001), but no difference was found in the patients in the experimental group. There was a statistically significant difference between the diastolic blood pressure averages according to the measurement times of the patients in the experimental group (p<0.001), but no difference was found in the control group patients. There was a statistically significant difference between the respiratory rate averages of the patients in the experimental group according to the measurement times (p<0.003), but no difference was found in the control group patients. The mean VAS pain level score of the patients in the experimental group was 4.40±1.42 immediately after the chest tube removal and 2.33±0.99 15 minutes after the chest tube removal. The mean VAS pain level score of the control group was 6.66±1.72 immediately after the chest tube removal and 4.83±1.05 15 minutes after the chest tube removal. The deep breathing exercise decreased the severity of the pain during the chest tube removal procedure and the results were statistically significant (p<0.05).
Conclusion: It is recommended that non-pharmacological treatment methods such as breathing exercise should be used as a complementary treatment together with pharmacological methods during chest tube removal.
Keywords: Pain, Chest Tube, Breathing Exercises, Non-pharmacological treatment