Çoçuk onkoloji hastalarında oral mukozitin klinik olarak değerlendirilmesi
Clinical evaluation of oral mucositis in children with oncologic illness
Yazar: RAHİME TÜTEN
Danışman: PROF. DR. BETÜL SEVİNİR
Uludağ Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2013
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Antineoplastik ajanlar = Antineoplastic agents ; Lenfoma = Lymphoma ; Mukozalar = Mucous membrane ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Stomatit = Stomatitis ; Tıbbi onkoloji = Medical oncology ; Çocuklar = Children

Özet:
Amaç: Bu çalışmanın amacı solid organ tümörü ve lenfoma nedeniyle kemoterapi ve radyoterapi alan, oral mukozit gelişen ve gelişmeyen hastaların klinik ve demografik özelliklerini karşılaştırmaktır.
Yöntem: Değerlendirmeler 1 Mayıs 2012- 31 Mayıs 2013 tarihleri arasında Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı Kliniklerinde ve Çocuk Onkolojisi Polikliniğinde gerçekleştirildi. Tüm hastaların yaşı, cinsiyeti, histopatolojik tanısı ve evresi, KT planı, RT alıp almadığı, KT aralıkları kayıt edildi. Çalışma başlangıcında hastaların günlük ağız bakımı alışkanlıklarına ilişkin, anket formunda yer alan sorular yöneltildi. Oral mukozit gelişen hastaların günlük ağız bakımı ve oral mukozite eşlik eden oral alım güçlüğü, yutma güçlüğü, ses kısıklığı, konuşma güçlüğü, bulantı, kusma, karın ağrısı, ishal ve ateş semptomları değerlendirildi ve kaydedildi.
Sonuçlar: Çalışmaya alınan hastaların 42?si (%48,3) kız ve 45'i  (% 51,7) erkek idi. Hastaların yaş ortalaması 78,8 ± 59,7 ay olarak bulundu. Yaş sınırları 1 ay ile 209 ay arasında değişmekteydi. Hastaların %9,2?si (n:8) bir yaşından küçük olup üç hasta ilk 6 ayda tanı almıştır. Çocukların % 32,2?si (n:28) 1-5 yaş, %19,6?sı (n:17) 6-10 yaş grubunda, % 39?u (n:34) on yaşından büyüktü.
Hastaların 24?ünde (%27,4) lenfoma mevcuttu. Lenfomalı olguların 12?sinde (%13,7)  non-Hodgkin lenfoma (NHL), 12?sinde (%13,7) HL tanımlandı. NHL tanımlanan 8 hasta B hücreli, 4 hasta lenfoblastik alt grupta idi. Hastaların 18?i (%20,7) santral sinir sistemi tümörü (SSS) tanısı aldı.Bu grupta medulloblastom, ependimom ve pons gliomu tanılı hastalar yer aldı.
Olguların 11?i (%12,7) kemik sarkomu, 11?i (%12,7) nöroblastom (NBL), 8?i (%9,2) Wilms tümörü, 5?i (%5,8) rabdomiyosarkom (RMS) tanısı aldı. Malign germ hücreli tümör, retinoblastom (RBL), hepatoblastom (HBL), malign periferik sinir kılıfı tümörü (MPSKT) tanımlanan ikişer hasta (%2,3) çalışma grubunun toplam %9,2?sini oluşturdu. Birer olguda adrenokortikal karsinom ve kolon karsinomu gözlendi (%2,3). Araştırma grubundaki hastaların 38?i (%43,7) RT aldı. İlk değerlendirmede verilen günlük ağız bakımı anket verilerine göre 87 hastanın 61?inin (%70,1) hergün diş fırçaladığı, 3?ünün (%3,4)  yemek tuzu (sodyum klorür) veya yemek karbonatı (sodyum bikarbonat) ile gargara ve ağız çalkalama uyguladığı, 5?inin (%5,7) diş fırçalama ve gargarayı birlikte sürdürdüğü belirlendi. Toplam olarak 69?unun (%79,2) günlük ağız bakımı yaptığı saptandı.Çalışma süresince hastaların 46?sında (%52,8) oral mukozit gelişirken 41?inde (%47,2) gelişmedi (Şekil-4). RT sürecindeki hastaların %50?sinde oral mukozit gözlendi.
Yorum: Solid organ tümörü ve lenfoma nedeniyle kemoterapi alan çocuk hastalarda da oral mukozite sık (%52,8) rastlanmaktadır. Oral mukozitlerin çoğu (%80,4) ağır seyretmekte ve nüks (%56,5) izlenmektedir. Ancak oral mukozitle ilişkisi net klinik ve demografik özellikler belirlenememiştir.  Daha geniş hasta gruplarında, daha kapsamlı prospektif çalışmalara ihtiyaç duyulmaktadır.
Anahtar kelimeler: Solid organ tümörü ve lenfoma, kemoterapi, oral mukozit

Abstract:
Objective: The aim of this study is to compare the demographic and clinical characteristics of children with and without oral mucositis receiving chemotherapy and radiotherapy for solid organ tumors and lymphoma.
Methods: Evaluations were conducted between May 1st, 2012 - May 31st 2013, at Uludag University Pediatrics Department and Outpatient Clinic of Pediatric Oncology Division. All patients' age, gender, histological diagnosis and stage, KT plan, whether they received RT and KT intervals were recorded. At the beginning of the study questions from the questionnaire were asked to the patients about their daily oral care habits. Patients who develop oral mucositis associated with daily oral care and oral ingestion mucosity with difficulty in swallowing, hoarseness, difficulty in speaking, nausea, vomiting, abdominal pain, diarrhea, and fever symptoms were evaluated and recorded.
Results: Of the patients, 42 (48.3%) were female and 45 (51.7%) were male. The average age of patients was 78.8 ± 59.7 months. Age limits ranged from 1 month to 209 months. Of all patients 9.2% (n = 8) were <1 year and 3 of them were diagnosed within the first 6 months of age. Of all children 32.2% (n = 28) were in 1-5 years group, 19.6% (n = 17)  were in 6-10 years group and 39% (n = 34) were in >10 years group.
In 24 patients (27.4%) there was lymphoma. Twelve patients (13.7%) were diagnosed as non-Hodgkin's lymphoma (NHL) and 12 (13.7%) were diagnosed as HL. Eight of NHL patients were identified as B cell lymphoma and other four patients were identified in lymphoblastic subgroup. Eighteen patients (20.7%) had central nervous system tumors (CNS) identified as medulloblastoma, ependymoma, and pontine glioma. 
Eleven patients (12.7%) were bone sarcoma, 11 patients (12.7%) were neuroblastoma (NBL), 8 patients (9.2%) were Wilms' tumor and 5 patients (5.8%) were rhabdomyosarcoma (RMS). Two patients with malignant germ cell tumors, 2 with retinoblastoma (RBL), 2 with hepatoblastoma (HBL) and 2 with malignant peripheral nerve sheath tumor (MPNST) were described and they accounted for 9.2% of the study group. Adrenocortical carcinoma in 1 and colon carcinoma was observed in 1 patient (2.3%). In the study group, 38 patients (43.7%) received RT. According to survey results of questionnaire about daily oral care, 61 of 87 patients (70.1%) were toothbrushing every day, 3 patients (3.4%)were mouthwashing with table salt (sodium chloride) or with dining carbonate (sodium bicarbonate)  and 5 patients (5.7%) were tooothbrushing and mouthwashing at the same time.  A total of 69 (79.2%) patients were applying daily oral care. During the study, 46 patients (52.8%) had oral mucositis and 41 (47.2%) had no oral mucositis (Figure 4). Oral mucositis was observed in 50% of patients in the process of RT.
Conclusion:  Oral mucositis is frequently (52.8%) developing in children receiving chemotherapy for solid organ tumors and lymphoma.  In most of these patients (80.4%) oral mucositis is frequently severe and recurrent (56.5%).  However, the casual relationship between oral mucositis and demographic and clinical features are not clearly identified.  More comprehensive prospective studies in larger number of patients are needed. 


Key words: solid organ tumors, lymphoma, chemotherapy, oral mucositis