Leonid Pavloviç Potapov'un hayatı ve Türk tarihine dair çalışmaları
Leonid Pavlovich Potapov's life and his studies about Turkish history
Yazar: CANSU NEVİN ÖĞÜT
Danışman: PROF. DR. İLYAS KEMALOĞLU
Marmara Üniversitesi / Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü / Türk Tarihi Ana Bilim Dalı / Genel Türk Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Tarih = History

Özet:
Etnografya biliminin önde gelen temsilcilerinden tarihçi, araştırmacı, Türkolog
Leonid Pavloviç Potapov, 6 Temmuz 1905 tarihinde Altay bölgesindeki Barnaul şehrinde
doğdu. Lisans döneminde ünlü etnograf A. V. Anohin ile tanışması Potapov için bir
dönüm noktası oldu. Potapov, Rusya Bilimler Akademisi bünyesinde gerçekleşen
ekspedisyonlara katılarak Altay halklarının kültürünü yakından tanıdı.
Leonid Pavloviç Potapov'un fikir hayatında A. V. Anohin, B. G. Bogoraz ve L.
Y. Ştenberg gibi bilim adamları oldukça önemli rol oynadılar. 1927 yılında Potapov B.
G. Bogoraz'ın girişimleriyle Leningrad Devlet Üniversitesi görevlisi olarak Altay
bölgesine gitti. Potapov Oçerk İstorii Oyratii (Oyrat Tarihi Üzerine Denemeler) adlı
tezini yazdı. 23 Nisan 1939 tarihinde ise Potapov Leningrad Devlet Üniversitesi'nde
Altay halklarının yaşamlarıyla ilgili yazdığı Perejitki Pervobıtnoobşinnogo Stroya
Narodov Altaya (Altay Halklarında İlkel Toplumsal Yapının İzleri) adlı teziyle
doktorasını tamamladı. Potapov Oçerki Po İstorii Altaytsev (Altaylıların Tarihi Üzerine
Denemeler) adlı çalışmasıyla 1948 yılında Stalin Ödülü'nü aldı. Sibirya tarihi alanında
önde gelen bir isim olan Potapov, Güney Sibirya hakkında birçok kitap ve makale kaleme
aldı. Altay, Tuva, Hakas ve Şor halklarıyla ilgili çalışmaları Almanca, İngilizce,
Fransızca, Macarca, Türkçe ve diğer birçok yabancı dile çevrildi. Leonid Pavloviç
Potapov eserlerinde Güney Sibirya halklarının kökenlerini, ekonomilerini, inançlarını ve
kültürel hayatlarını ele almaktadır. Ayrıca eserlerinde şamanizme de yer vermektedir. Bu
çalışmada Potapov'un Altay halklarıyla ilgili çalışmalarıyla ilgili fikirlerine yer
verilecektir.

Anahtar kelimeler: Leonid Pavloviç Potapov, Şamanizm, Altay Türkleri, Güney Sibirya, Etnografya, Türkoloji

Abstract:
Leonid Pavlovich Potapov, historian, researcher, Turkologist, one of the leading
representatives of ethnography, was born on July 6, 1905 in Barnaul, Altai region. His
acquaintance with the famous ethnographer A. V. Anohin during his undergraduate
studies was a turning point for Potapov. Potapov became familiar with the culture of the
Altai peoples by participating in expeditions organized by the Russian Academy of
Sciences.
Scientists such as A. V. Anohin, B. G. Bogoraz and L. Y. Shtenberg played an
important role in the intellectual life of Leonid Pavlovich Potapov. In 1927, on the
initiative of B. G. Bogoraz, Potapov traveled to the Altai region as an official of the
Leningrad State University. Potapov wrote his thesis Ocherk Istorii Oyratii (Essays on
Oyrat History). On April 23, 1939, Potapov completed his doctorate at Leningrad State
University with his dissertation Perejitki Pervobıtnoobşinnogo Stroya Narodov Altaya
(Traces of Primitive Social Structure in the Northern Altai Peoples). Potapov's Essays on
the History of the Altaians (Ocherki Po Istorii Altaytsev) received the Stalin Prize in 1948.
A prominent figure in the field of Siberian history, Potapov wrote many books and articles
on Southern Siberia. His works on the Altai, Tuva, Khakas and Shor peoples have been
translated into German, English, French, Hungarian, Turkish and many other foreign
languages. In his works, Leonid Pavlovich Potapov deals with the origins, economy,
beliefs and cultural life of the peoples of Southern Siberia. He also includes shamanism
in his works. In this study, Potapov's ideas about his works on Altai peoples will be discussed.

Keywords: Leonid Pavlovich Potapov, Shamanism, Altai Turks, Southern Siberia, Ethnography, Turkology