Örtü altı tarımında sosyal ve coğrafi yakınlığın bilgi yayılımı üzerindeki etkisi: Kumluca örneği
The influence of social and geographical proximity over knowledge dissemination in greenhouse cultivation: An example of Kumluca
Yazar: CAN BALDAN
Danışman: DOÇ. DR. EBRU SEÇKİN
Yıldız Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Şehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı / Bölge Planlama Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Şehircilik ve Bölge Planlama = Urban and Regional Planning

Özet:
Yığılma ekonomilerinin sağladığı pozitif dışsallıklar 20.yy'ın başından itibaren literatürde yer bulmaya başlamıştır. Tartışmalar içsel veya dışsal olmak üzere iki ölçek üzerinde yoğunlaşmaktadır. En önemli kaynaklardan biri olan bilginin küme içinde yayılımı, aktörler arası etkileşimin gerçekleştiği dışsal ölçek düzleminde meydana gelir. 1990'larda küme içindeki iş birliklerin yenilikçilik düzeyini olumlu etkilediği, aynı coğrafi ortamı paylaşmanın bu iş birliklerin kurulmasında etkili olduğu vurgulanmaktadır. 2000'lere gelindiğinde bilgi yayılımı ve yeni bilginin ortaya çıkmasında coğrafi yakınlığın tek başına yeterli olmadığı vurgulanmaya başlamıştır. Aktörler arası ilişkilerin kurulmasında ve bilgi paylaşımında bilişsel, sosyal, kurumsal veya örgütsel yakınlığın da coğrafi yakınlık kadar etkili olduğu çeşitli araştırmalarda ortaya konulmuştur.
Yenilikçilik ve bilgi paylaşımını kümelenme üzerinden ele alan çalışmalarda ağırlıklı olarak sanayi kümelenmeleri incelenmiştir. Bu tez çalışması kapsamında konu tarım kümesi bağlamında incelenerek, farklılıklar tespit edilmeye çalışılmıştır.
Bu doğrultuda Kumluca örtü altı tarım kümesinde nitel araştırma yöntemiyle saha araştırması yapılmıştır. Örtü altı tarım kümesi içindeki ilgili aktörlerle yapılan görüşmelerde, bilgi üretmede öncü aktörler, aktörler arası iş birliği ve etkileşimin kurulmasında etkili olan faktörler, aktörler arası ilişkilerin özellikleri bilgi paylaşımının gerçekleştiği mekânlar belirlenmeye çalışılmıştır. Ayrıca bu iş birliklerin kümenin yenilikçi olmasında etkili olup olmadığı araştırılmıştır.
Zamanla uzmanlık alanlarına göre parçalara ayrılan örtü altı tarımı üretim zincirinde bilgi yığılmalarının belirli aktörlerde sıkışıp kalması, seracı çiftçinin üretime yabancılaşmasına ve süreç içerisinde yalnızlaşmasına sebep olduğu anlaşılmıştır. Sera işletmelerinin üretim sürecindeki zamanla ortaya çıkan hâkimiyet kaybı dikkat çekicidir. 
Sonuç olarak Örtü altı tarım kümelenmelerinde bilgi yayılımının ilişkisel bağlamını sanayi kümesinden ayıran temel farklılıkların güç ilişkileri, tarım firmalarının içsel özellikleri ve bölgesel bağlam olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca küme içerisinde yer almanın tek başına yeni bilgiye ulaşmada ve yenilikçi potansiyeli arttırmada yeterli olmadığı, güç ilişkilerinin yenilikçilik potansiyeli üzerinde etkili olduğu görülmüştür.

Abstract:
Positive externalities provided by agglomeration economies have been found in the literature since the beginning of the 20th century. The discussions focus on two scales, internal or external. The spread of knowledge in the cluster which is one of the most important sources, occurs where interaction between agents takes place on the plane of the external scale. It is emphasized in the 1990s that collaborations within the cluster positively affect the level of innovation, and sharing the same geographical environment is effective in establishing these collaborations. In the 2000s, it has been started to be emphasizing that geographical proximity is not sufficient alone, in the spread of knowledge and the emergence of new knowledge. It has been revealed in various studies that cognitive, social, institutional or organizational proximity is as effective as geographical proximity in establishing relations between agents and sharing knowledge. 
Accordingly, field research was conducted in Kumluca greenhouse cultivation cluster with the qualitative research method. In interviews with the relevant actors in the greenhouse cultivation cluster. In addition, it has been investigated whether these collaborations are effective in the innovative of the cluster.
It has been understood that greenhouse cultivation, which has been separated according to their expertise, over time, the accumulation of information in the production chain, being stuck in certain actors, and the greenhouse farmer's alienation to production and isolation in the process. 
As a result, it was determined that the main differences that distinguish the relational context of information dissemination from the industrial cluster in greenhouse cultivation clusters are power relations, internal characteristics of agricultural firms and regional context. In addition, it has been observed that being in the cluster alone is not sufficient in reaching new information.