Hemşirelik eğitiminde duyuşsal alan niteliklerinin kazandırılmasına yönelik çıktıya dayalı program geliştirme çalışması
Outcome-based curriculum development study for the acquisition of affective domain qualifications in nursing education
Yazar: GÜLSÜM ÇONOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. FATMA ORGUN
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Hemşirelik = Nursing
Dizin: Duyuşsal alan = Affective domain ; Hemşireler = Nurses ; Hemşirelik = Nursing ; Hemşirelik araştırmaları = Nursing research ; Hemşirelik eğitimi = Education-nursing ; Program geliştirme = Program development

Özet:
Amaç: Bu çalışma, hemşirelik eğitiminde duyuşsal alan niteliklerinin kazandırılmasına yönelik çıktıya dayalı geliştirilen eğitim programının hemşirelik öğrencilerinin duyuşsal alan niteliklerinin gelişimine etkisini incelemek amacıyla yapılmıştır.
Yöntem:  Bu çalışmada, karma yöntem tasarımı olarak tamamen karışık nitel baskın statü tasarım kullanılmıştır. Araştırma, hemşirelik eğitiminde duyuşsal alan niteliklerinin kazandırılmasına yönelik çıktıya dayalı bir eğitim programının geliştirilmesi ve geliştirilen eğitim programının uygulanması ve değerlendirilmesi olarak iki aşamada yürütülmüştür. Araştırmanın verileri Ağustos 2021 – Mart 2022 tarihlerinde toplanmıştır. Çıktıya dayalı eğitim programı geliştirmek amacıyla yapılan ihtiyaç analizinde literatür tarama ve odak grup görüşmelerinden yararlanılmıştır. Dört farklı paydaş grupla yapılan sekiz odak grup görüşmesi 37 katılımcı ile yürütülmüştür. Eğitim programının uygulamasına 20 son sınıf hemşirelik öğrencisi katılmıştır. Eğitim programına katılan öğrencilerin öğrenme çıktılarına ulaşma düzeyini belirlemek amacıyla başarım göstergeleri belirlenmiştir. Eğitim programını değerlendirmek için program değerlendirme modeli olarak Logic Model kullanılmıştır. Veri analizinde nitel veriler için MAXQDA ve nicel veriler için SPSS programlarından yararlanılmıştır. p < 0.05 olan değerler istatistiksel olarak anlamlı kabul edilmiştir.
Bulgular:  Odak grup görüşmeleri sonucunda öğrenme çıktıları, içerik, eğitim durumları ile ölçme ve değerlendirme belirlenerek eğitim program tasarımı yapılmıştır. Logic Model'in girdiler, etkinlikler, ürünler ve çıktılar öğeleri açısından eğitim programı değerlendirilmiştir. Girdilere ilişkin olarak, 28 saatlik eğitim programı uygulanmış; sekiz öğrenme çıktısı geliştirilmiş; kaynaklar hazırlanmış; ön testler uygulanmış; değerlendirme formları hazırlanmıştır. Etkinlikler kapsamında eğitim programı öğrencilerin görüşlerine göre değerlendirilmiştir. Öğrencilerin eğitim programına ilişkin görüşleri olumlu olup, eğitim programı memnuniyet puan ortalaması 9.10±1.07 olarak bulunmuştur. Öğrenen merkezli yaklaşımın benimsendiği eğitim programı kapsamında ters yüz sınıf modeli, sınıf içi tartışmalar, eğitsel oyunlar, grup çalışmaları, kavram haritası, kongre-panel, soru cevap, hikaye yazma ve simülasyon gibi öğretim yöntem ve teknikleri kullanılmıştır. Ürünler kapsamında kanıta dayalı öğretimin esas alındığı bulmaca, hikaye yazma gibi somut öğrenci ürünleri ortaya konmuştur. Çıktılar kapsamında kısa ve orta vadeli belirlenen çıktılara ilişkin bulgular verilmiştir. Kısa vadeli çıktılarda, öğrencilerin eğitim programı deneyimlerine ilişkin geliştirici, öğretici, eğitici gibi olumlu geri bildirimde bulundukları saptanmış, öğretime yönelik duyuşsal farkındalık düzeyleri yükselmiştir. Ayrıca, öğrencilerin eğitim programının öğrenme çıktılarına ulaşma düzeylerine ilişkin başarı yüzdeleri her bir başarım göstergesine göre %70-%100 arasında saptanmıştır.
Sonuç: Hemşirelik eğitiminde duyuşsal alan niteliklerinin kazandırılmasına yönelik çıktıya dayalı bir eğitim programı geliştirilmiş ve hemşirelik öğrencilerinin duyuşsal alan niteliklerinin gelişiminde etkili olabileceği ortaya konmuştur. Ayrıca, eğitim programı kapsamında geliştirilen sekiz öğrenme çıktısına ilişkin belirlenen başarım göstergeleri değerlendirilmiş ve bu çıktılara ulaşıldığı belirlenmiştir.

Abstract:
Aim: This study was conducted to examine the effect of the developed outcome-based curriculum program aimed at acquiring affective domain qualifications in nursing education on the development of affective domain qualifications of nursing students.
Method: In this study, the fully mixed qualitative dominant status design was used as a mixed method design. The research was carried out in two stages as the development of an outcome-based curriculum for the acquisition of affective domain qualifications in nursing education and the implementation and evaluation of the developed curriculum. The data of the research were collected between August 2021 and March 2022. Literature review and focus group interviews were used in the needs analysis to develop an outcome-based curriculum. Eight focus group discussions with four different stakeholder groups were conducted with 37 participants. 20 senior nursing students participated in the implementation of the curriculum. In order to determine the level of achievement of the learning outcomes of the students participating in the curriculum, performance indicators were determined. Logic Model was used as the program evaluation model in order to evaluate the curriculum. In data analysis, MAXQDA for qualitative data and SPSS programs for quantitative data were used. The values with p < 0.05 were considered statistically significant.
Results: As a result of the focus group interviews, the learning outcomes, content, educational status (learning-teaching process) and measurement and evaluation were determined and the curriculum was designed. The curriculum was evaluated in terms of inputs, activities, products and outputs of the Logic Model. Regarding the inputs, a 28-hour the curriculum program was implemented; eight learning outcomes were developed; resources were prepared; pre-tests were applied; evaluation forms were prepared. Within the scope of the activities, the curriculum was evaluated according to the opinions of the students. The students' opinions about the curriculum were positive, and the average satisfaction score of the curriculum was found to be 9.10±1.07. Teaching methods and techniques such as flipped classroom model, classroom discussions, educational games, group work, mind map, congress-panel, question-answer, story writing and simulation were used within the scope of the curriculum in which the learner-centered approach was adopted. Within the scope of the products, concrete student products such as puzzles, story writing, group work, educational game activities, which were based on evidence-based teaching, were revealed. Within the scope of outputs, the results regarding short and medium term outputs were given. In the short-term outcomes, it was determined that the students gave positive feedback such as developer, instructional and didactical about their curriculum experiences, and their level of affective awareness towards instructional increased. In addition, the success percentages related to the level of students' achievement of the learning outcomes of the curriculum were found to be between 70% and 100% according to each performance indicator.
Conclusion: An outcome-based curriculum has been developed for the acquisition of affective domain qualities in nursing education and it has been revealed that it can be effective in the development of nursing students' affective domain qualities. In addition, the performance indicators determined for the eight learning outcomes developed within the scope of the curriculum were evaluated and it was determined that these outcomes were achieved.