Çağdaş sanatta eşek alegorileri
Donkey allegories in contemporary art
Yazar: YAKUP DURSUN
Danışman: PROF. FEVZİYE EYİGÖR PELİKOĞLU
Atatürk Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Resim Ana Sanat Dalı
Derece: Sanatta Yeterlik, 2024
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts

Özet:
Amaç: Bu çalışmanın temel amacı, tarih boyunca toplumsal, siyasal ve kültürel bir temsil biçimi olarak gözlemlenen eşek figürlerini çağdaş plastik sanatlar perspektifinden analiz etmektir. İkincil amaç ise bir araya geldiklerinde alegorik ifade biçimine dönüşen eşek figürlerinin, insana benzeyen ancak insandan farklı olan özelliklerinin temsil değerini ortaya koymaktır.  
Yöntem: Konu ile ilgili literatürden elde edilen veriler, tematik analiz yöntemine tabi tutulmuş nitel bir çalışma ortaya koyulmuştur. Çalışma süreci, bilimsel açıdan fenomonolojik, sanat teorisi açısından yorumsamacı betimleme yoluyla ilerlemiştir. Eşek alegorilerinin anlamsal işlevi,  insan algısı ve deneyimi üzerinden anlamaya odaklanılmış, inceleme, araştırma ve yazma aşamaları paralelinde bir dizi resimden oluşan uygulama alanı yaratılmıştır.
Bulgular: Farklı dönem ve kültürlerde çeşitli üslup ve biçimlerde karşımıza çıkan eşek imgelerinin sembolik, metaforik ve alegorik anlatım gücüne sahip olduğu anlaşılmıştır. Çağdaş sanatta sürekliliği olan eşek imgeleri üzerinden insanların duygusal, düşünsel ve estetik deneyimlerinin izini sürmenin, kültürel ve coğrafi sınırları aşarak sanatın evrensel kapsamını anlamlandırmanın mümkün olduğu görülmüştür. 
Sonuç: Çağdaş sanat eserlerinde karşımıza çıkan eşek imgesi, tarihselliği, sembolik, metaforik ve alegorik anlatılardaki kültürel kapsamı ve kullanılış biçimleri ile bilinçli bir eylemin var olduğunun kanıtı olarak değerlendirilmiştir.

Abstract:
Purpose: The main purpose of this study is to analyze donkey figures, which have been observed throughout history as a form of social, political and cultural representation, from the perspective of contemporary plastic arts. The secondary aim is to reveal the representational value of the human-like but non-human characteristics of the donkey figures, which transform into an allegorical form of expression when they come together.  
Method: The data obtained from the literature on the subject were subjected to the thematic analysis method and a qualitative study was put forward. The study process proceeded through phenomenological description in terms of science and interpretivist description in terms of art theory. The focus was on understanding the meaning and function of donkey allegories through human perception and experience, and an application area consisting of a series of paintings was created in parallel with the examination, research and writing stages.
Findings: It has been understood that donkey images, which appear in various styles and forms in different periods and cultures, have the power of symbolic, metaphorical and allegorical expression. It has been seen that it is possible to trace the emotional, intellectual and aesthetic experiences of people through images of donkeys, which have continuity in contemporary art, and to make sense of the universal scope of art by crossing cultural and geographical boundaries.
Result: The image of the donkey in contemporary artworks has been evaluated as evidence of the existence of a conscious action with its historicity, its cultural scope and the way it is used in symbolic, metaphorical and allegorical narratives.