Bel ağrısında fizyoterapi programlarının etkinliğinin karşılaştırılması
Comparison of effectiveness of physical therapy programs for patients on low back pain.
Yazar: SANİYE AYDOĞAN
Danışman: PROF. DR. FATİH ERBAHÇECİ
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon = Physical Medicine and Rehabilitation

Özet:
Bu çalışma Fizik Tedavi Rehabilitasyon (FTR) programlarının bel ağrısı üzerine olan etkilerinin belirlenmesi amacıyla yapılmıştır. Çalışmaya 18-65 yaş arası, klinik ve radyolojik incelemeler sonucunda bel ağrısı tanısı konularak FTR programı alması uygun görülen 40 çalışan bayan hasta alınmıştır. Çalışmamıza alınan hastalar basit rastgele örnekleme yöntemlerinden yazı tura yöntemi ile 20 kişilik 2 gruba ayrılmıştır. Birinci gruba ilk 2 hafta, haftada 5 gün 10 seans, hotpack (HP), ultrason uygulanmış, Proprioseptif Nöromuskuler Fasilitasyon (PNF) tekniklerinden ritmik stabilizasyon egzersizleri ve endurans eğitimi yaptırılmış ve devamında haftada 3 gün 4 hafta fizyoterapist kontrolünde PNF egzersizleri (ritmik stabilizasyon) ve endurans eğitimine devam edilmiştir. İkinci gruba ilk 2 hafta, haftada 5 gün 10 seans, hotpack (HP), ultrason uygulanmış ve PNF egzersizleri (ritmik stabilizasyon) yaptırılmış ve devamında haftada 3 gün 4 hafta fizyoterapist kontrolünde PNF egzersizlerine (ritmik stabilizasyon) devam edilmiştir. Değerlendirmeler; postür analizi, kas kısalığı, esneklik, antropometrik ölçüm, normal eklem hareketi, kas kuvveti, kassal endurans, denge parametrelerini kapsamıştır; ayrıca ağrı Vizüel Analog Skalası (VAS), yaşam kalitesi SF-36, fonksiyonel yetersizlik Oswestry Fonksiyonel Yetersizlik Skalası (OSW), psikolojik durum Beck Depresyon Ölçeği (BDÖ) ile değerlendirilmiştir. Ölçümler tedavi öncesi, tedavi sonrası, 4. hafta ve 6. hafta sonunda tekrarlanmıştır. Tedavi sonrası 4. hafta ve 6. hafta sonrası iki grupta da ağrı, normal eklem hareketi, esneklik, kas kuvveti, endurans, fonksiyonel kapasite, psikolojik durum, yaşam kalitesi değerlendirmelerinde düzelme olduğu görülmüştür (p<0,05). Gruplar karşılaştırıldığında ise anlamlı bir fark bulunamamıştır (p>0,05). Bu çalışmanın sonuçları her iki FTR programının ağrıyı azalttığını, esnekliği, lumbal bölge hareket genişliğini, kas kuvvetini, gövde enduransını arttırdığını, psikolojik durumlarında, yaşam kalitesinde iyileşme sağladığını ve fonksiyonel kapasiteyi arttırdığını göstermiştir.Anahtar kelimeler: Bel ağrısı, Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon, PNF, Ritmik Stabilizasyon, Endurans Eğitimi

Abstract:
The purpose of the study was to identify the effectiveness of the Physical Therapy and Rehabilitation (PTR) on low back pain. The subjects were 40 employed women with low back pain according to clinic and radiological results aged from 18- 65 years. The patients were allocated into 2 equal groups by means of simple randomization by using the metod of tossing tail or head. The first group was treated with hotpack, ultrasound, rhythmic stabilization which is one of the techniques of Proprioceptive Neuromuscular Facilitation (PNF) exercises and endurance training 5 days a week for 2 weeks, then for 4 weeks with PNF exercise ( rhythmic stabilization) and endurance training applied by the physical therapist. The second group was treated with hotpack, ultrasound and PNF exercise ( rhythmic stabilization ) 5 days a week for 2 weeks, then for 4 weeks with PNF exercise ( rhythmic stabilization) applied by the physical therapist. The patients were assessed in the beginning of treatment, after two weeks of treatment, after four weeks after treatment and at the end of six weeks of treatment for posture, muscle extensibility, flexibility, anthropometric measures, range of motion, muscle strength, muscle endurance, balance and also pain was evaluated with Visual Analog Scale (VAS), The SF-36 was utilized as a measure of quality of life measure functional disability by Oswestry Disability Questionnaire and psychological status by Beck Depression Inventory were determined. After treatment, after four weeks and six weeks, in both groups pain perception, range of motion, trunk flexibility, muscle strength, trunk endurance, psychological status, functional disability and SF-36 improvements were observed (p<0,05). When the groups were compared no significant difference was found (p>0,05). The result of this study showed that both of the PTR programs were effective in decreasing pain, increasing the range of motion, flexibility, muscle strength, endurance and functional capacity, improving psychological status and quality of life.Key Words: Low Back Pain, Physical Therapy and Rehabilitation, PNF, Rhythmic Stabilization, Endurance Training