Lansoprazol'ün elektrokimyasal davranışları ve ilaçlardan polarografik yöntemle analizi
Investigation of electrochemical behaviours of lansoprazole and its pharmaceuticals analysis by the polarographic method
Yazar: CEREN YARDIMCI
Danışman: PROF.DR. NURAN ÖZALTIN
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Analitik Kimya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2000
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology

Özet:
ÖZET Yardımcı, C, Lansoprazol'ün Elektrokimyasal Davranışlarının İncelenmesi ve İlaçlardan Polarografîk Yöntemle Analizi, Hacettepe Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Analitik Kimya Anabilim Dalı Yüksek Lisans Tezi, Ankara, 2000. Bu çalışmada ülser tedavisinde kullanılan lansoprazol'ün elektrokimyasal davranışları, doğru akım ve diferansiyel puis polarografisi, dönüşümlü voltametri ve sabit potansiyelli kulometri yöntemleri ile incelenmiştir. Lansoprazol, pH 9.0 fosfat tamponu: tetrametilamonyum iyodür (4:1) destek elektroliti içerisinde damlayan cıva elektrodu, Ag/AgCI ve platin elektrot sisteminde -1.32 Vda indirgenmektedir. Elektrot tepkimesi, yavaş taramalı tekniklerde tersinir, hızlı taramalı tekniklerde yarı tersinir olarak bulunmuştur. Akımın karakteri difüzyon kontrollü olup indirgenme ürününün elektrot yüzeyine adsorbe olduğu gözlenmiştir. Ortalama difüzyon katsayısı 2.2 x 10"6 cm2/s olarak hesaplanmış, olası indirgenme mekanizması önerilmiştir. Ayrıca seçilen destek elektrolitte, lansoprazol pik akımının derişimle doğrusal değişmesinden yararlanılarak farmasötik preparatlardan miktar tayini için yeni bir diferansiyel puis polarografik yöntem geliştirilmiştir. Doğrusallık aralığı 0.04 - 11.0 ppm olup gözlenebilme sınırı 0.03 ppm bulunmuştur. Validasyon parametreleri değerlendirilerek yöntem valide edilmiştir. Daha sonra geliştirilen analiz yöntemi piyasada satılmakta olan 6 değişik firmaya ait enterik kaplı granül içeren mikropellet kapsül preparatlarına uygulanmış, varyasyon katsayıları % 1.36 - 2.85 arasında bulunmuştur. Geri kazanım % 100.45 olarak hesaplanmıştır. Geliştirilen yöntem ile elde edilen sonuçlar kaynaklardaki spektrofotometrik yöntem sonuçları ile karşılaştırılmış, aralarında istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmamıştır. Anahtar Kelimeler: Lansoprazol, diferansiyel puis polarografisi, dönüşümlü voltametri, farmasötik preparatlardan analizi.

Abstract:
VI ABSTRACT Yardımcı C, Investigation of Electrochemical Behaviours of Lansoprazole and Its Pharmaceutical Analysis by the Polarographic Method, Hacettepe University Health Sciences Institute M.S. Thesis in Analytical Chemistry, Ankara, 2000. In this study, electrochemical behaviours of lansoprazole, which is used for the treatment of ulcer, was investigated by direct current and differential pulse polarography, cyclic voltammetry and control led-potential coulometry. Lansoprazole is reduced at about -1.32 V with a dropping mercury electrode, Ag/AgCI and platinum electrode system in the supporting electrolyte consisting phosphate buffer pH 9.0 : tetramethylammoniumiodide (4:1). The electrode reaction was found reversible in slow techniques whereas quasireversible in rapid techniques. The type of the current was diffusion controlled, it was also observed the adsorption of the reduction product on the electrode surface. The mean diffusion coefficient was calculated as 2.2 x 10"6 cm2/s. A reduction mechanism was proposed. A new differential pulse polarographic method for the determination of lansoprazole in pharmaceuticals was developed in the chosen electrolyte by using the linearity of the peak current with the concentration. The linearity range was 0.04 - 11.0 ppm and the detection limit was found as 0.03 ppm. The developed method was validated by evaluation of the validation parameters. The method was succesfully applied to the determination of six different commercial pharmaceutical capsule preparations, containing enteric coated granules, with the range of the coefficients of variation 1.36 - 2.85 %. The recovery was calculated as 100.45 %. The results obtained by the developed method were compared with a spectrophotometric method in the literature. No significant difference was found statistically. Keywords: Lansoprazole, differential pulse polarography, cyclic voltammetry, analysis of pharmaceutical preparations.