Allojenik kök hücre nakli hastalarinda vücutta demir birikimine bağlı diabetes mellitus yatkınlığı ve hormonal değişiklikler
Predisposition to diabetes mellitus and hormonal changes by iron overload in patients underwent allogenic stem cell transplantation
Yazar: YAVUZ AKINCIOĞLU
Danışman: PROF. DR. BÜLENT ESER
Erciyes Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Dahili Tıp Bilimleri Bölümü / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı / Hematoloji Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2013
Konu: Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları = Endocrinology and Metabolic Diseases ; Hematoloji = Hematology
Dizin: Demir = Iron ; Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Hipofiz hormonları = Pituitary hormones ; Hormonlar = Hormones ; Hücre nakli = Cell transplantation ; Kök hücreler = Stem cells ; Pankreas hormonları = Pancreatic hormones ; Tiroid hormonları = Thyroid hormones

Özet:
Amaç: Bu çalışmanın amacı allojenik kök hücre nakli yapılan hastalarda, demir birikimine bağlı hipofiz ve pankreas gibi endokrin organların fonksiyonlarının bozulması sonucu meydana gelen hormonal değişikliklerin tespitine dayanmaktadır.Materyaller ve yöntem: Bu çalışmaya allojenik kök hücre nakli yapılan hematolojik maligniteli 17 yaş ve üzeri 31 (% 58) erkek, 22 (% 42) kadın, toplam 53 hasta dâhil edildi. Daha önce bilinen diabetes mellitus tanısı olan, steroid kullanma hikâyesi olan, demir preparatı tedavisi alan hastalar yalancı pozitif sonuçları önlemek için çalışmaya dâhil edilmedi. Hastalar serum ferritin düzeylerine göre iki grup olarak belirlendi (500 ng/ml üzerinde ve 500 ng/ml altında). Gruplar için iki aşamalı test planlandı. İlk olarak OGTT sonrası hastaların serum glukoz düzeyleri (0. ve 120. dk.) kayıt altına alındı. Tüm hastalardan HbA1c düzeyi gönderildi. Sonuçlarla hastaların ferritin düzeyleri ve kan şekeri regülasyonları arasındaki ilişki değerlendirildi. Glukagon testi ile elde edilen verilerle hastaların kortizol ve büyüme hormonu değerleri (0, 90, 120, 150, 180, 210 ve 240. dk.) analiz edildi. Hastaların hipofizer hormon düzeylerindeki değişim değerlendirilmeye çalışıldı.Bozulmuş glukoz toleransı ile uyumlu olan hastaların çoğunlukla ferritin yüksek grupta olduğu gözlendi (%58). İstatistiksel anlamlı fark olmamakla birlikte ferritin yüksek olan grupta sekonder hipotiroidi gözlenen hasta sayısı daha fazlaydı. Çalışmadaki primer hipogonadizm görülen hastaların 18'inde (% 33,9) myeloablatif hazırlama rejimlerinin uygulanmış olması ile bu rejimlerin gonad fonksiyonları üzerindeki olumsuz etkisi açıkça görülmüş oldu. Ferritin düzeyinden bağımsız olarak bu sonuçlar değerlendirildiğinde bu hasta grubunda büyüme hormonu eksikliği, tüm hastaların % 26,4 ünde görülmesi ile ne ölçüde sık görüldüğü belirlenmiş oldu. Mevcut bulgularla allojenik kök hücre nakli yapılan hastaların hipofizer, gonadal hormon düzeylerinin ve tirod fonksiyon testlerinin mutlaka her hastada çalışılmasının önemi açıktır.

Abstract:
Aim: This study based on the determination of hormonal problems by iron overload in patients underwent allogeneic stem cell transplantation, owing to the disfonction of endocrine organs such as pituitary gland and pancreas.Materials and methods: In this study over 17 years of age 31 male (58%) and 22 women (42%) underwent allogeneic stem cell transplantation, in a total of 53 patients were included. Patients who have been known previously diagnosed diabetes mellitus, with a history of steroid treatment or iron supplements, were not included in this study to prevent false positive results. The patients were defined in two groups by serum ferritin levels (greater than 500 ng / ml and lower than 500 ng / ml). And two stage test planned for the groups. Patient?s serum glucose levels (0. and 120. minutes) were recorded after the OGTT. And HbA1c levels were studied in all patients. The association between patient?s ferritin levels and glucose regulation determined. The data of patient?s cortisol and growth hormone levels (0, 90, 120, 150, 180, 210. and 240. minutes) were analyzed by the glucagon test outcomes. Patient?s pituitary hormone level changes were analyzed.Conclusion: Patients with impaired glucose tolerance were mostly observed in high ferritin level group (%58). Although there was no significant statistical difference observed, in the high ferritin level group number of patients with secondary hypothyroidism was higher than low ferritin group. Primary hypogonadism seen in 18 of all patients whom these regimes applied (33.9%) in the study. Negative impact of myeloablatif regimes on gonadal functions was demonstrated clearly. If considering these results with regardless of the ferritin levels; growth hormone deficiency excessively determined by % 26.4 of all patients. With these results it is clearly important that, in patients undergoing allogeneic stem cell transplantation, gonadal hormone levels, tirod function tests and gonad hormon levels must be studied for each patient.