İbn Akîle'nin 'Ikdu'l-Cevâhir Fî Selâsili'l-Ekâbir adlı eseri (edisyon kritik-tahlil)
Ibn Aqila's Book Named of'Ikd al-Cawâhir fî Salâsil al-Aqâbir (edition, critique and analysis)
Yazar: ÖMER ÖZGÜL
Danışman: DOÇ.DR. HİMMET KONUR
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2005
Konu: Din = Religion

Özet:
ÖZET Tezimizin konusu olan "Ikdu'l-Cevâhir ff Selâsill'l-Ekâbir" isimli eserin yazarı İbn Akîle, 1070/1660 yılından sonra dünyaya gelmiş ve 1150/1737 yılında doğduğu şehir olan Mekke'de vefat etmiştir. ilmî açıdan verimli bir çevrede yetişmiştir. Devrin büyük ilim adamları Abdullah b. Salim el-Basrî, Ahmed b. Muhammed en-Nahlî, Hasan b. Ali el- Uceymî gibi otuz civarında âlimden ders almıştır. İbn Akîle pek çok öğrenci de yetiştirmiştir, ibrahim b. Saîd el-Menûfî, Abdulhâlik b. Ebî Bekr el-Mizcâcî, Ali b. Ahmed el-Küzberî gibi büyük âlimler başta olmak üzere bir çok ilim erbabı onun öğrencileri arasında yer almış ve ders halkasına katılmışlardır. Tasavvuf, ahlâk, tefsir, hadis, tarih, siyer, kelâm ve akâid alanlarında doksana yakın eser kaleme almıştır. Bu eserlerden otuz kadarı günümüze ulaşmıştır. "Ikdu'l-Cevâhir fî Selâsill'l-Ekâblr", onun icazetli olduğu 18 tarikatın silsilelerini kaydettiği eseridir. Bu tarikatlar el-Gaybiyye el-Hızıriyye, Ahmediyye, Şüttâriyyye, Kâdiriyye (dört kolu), Şâziliyye, Rıfâiyye, Halvetİyye, Nakşbendiyye (iki kolu), Çiştiyye, Sa'diyye, Medyenİyye, Ayderûsiyye, Sühreverdiyye ve Âl-i bâ Alevî tarikatlarıdır. Ikdu'l-Cevâhlfin, istanbul Belediyesi Atatürk Kitaplığı, Tire ilçe Halk Kütüphanesi, Dâru'l-Kütübi'l-Mısriyye, Brill kütüphanesi, Princeton Üniversitesi Kütüphanesi, Biblioteca Vaticana ve Abdulhay el-Kettânfnln özel kütüphanesinde birer nüshası bulunmaktadır. İlk üç kütüphanede bulunan nüshaları karşılaştırarak yaptığımız bu çalışma, bir giriş ve üç bölümden oluşmaktadır. Giriş bölümünde silsile ve silsilenameler, Birinci Bölüm'de İbn Akîle'nin hayatı, ilmî şahsiyeti, hocaları, talebeleri, eserleri, tarikatları ve yaşadığı dönemde Mekke'nin siyasî, sosyal ve tasavvuf? durumu hakkında bilgi verilmiştir. İkinci Bölüm'de eserin analizi, son bölümde ise tercümesi yapılmıştır. Eserin tahkiki! metni ise, Arap alfabesine uygun şekilde tezin sonuna yerleştirilmiştir.

Abstract:
ABSTRACT In this thesis, titled "Ibn Aqua's Book Named of 'Iqd al-Cawahir f! Salâsil al-Akâbir (Edition, Critique and Analysis)" the manuscript silsila (chain) work that Mohammed Ibn al-Aqila writed on tasawwuf was edited (tahqiq) and translated. 'Iqd al-Cawahir includes chain of 18 orders (tariqa) that Ibn Aqila has taken formal permission from those. This thesis, inwhich the mentioned work was edited, criticized and analyzed, consists of an introduction and three chapters. In the introduction, it has been given some information about silsila and books written on this subject. In the first chapter, it has been given some information about Ibn Aqila's life, scientific personality, teachers, students, works, orders, and Macca's political, social and mystical states which he lived in it. In the second chapter, the work was analyzed. In the third chapter, it has been given Iqd al-Cawahir's translation. Text of 'Iqd al-Cawahir has been located at the behind of this thesis. Finally, the results that got from this thesis were explained. VII