Preterm bebeği olan annelerin anne sütü algılarının bazı değişkenler açısından incelenmesi
Investigation of the perceptions of breast milk of mothers with preterm babies in terms of some variables
Yazar: ESRA ÜNGÖR DAĞBAŞI
Danışman: DOÇ. DR. ÜMRAN ÇEVİK GÜNER
Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Bu araştırma preterm bebeği olan annelerin anne sütü algılarının bazı değişkenler açısından incelenmesi amacıyla tanımlayıcı, ilişkisel ve kesitsel araştırma olarak yapılmıştır. Araştırmanın evrenini Ağustos 2022- Şubat 2023 tarihleri arasında Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi (TOGÜ) Araştırma ve Uygulama Hastanesi Yenidoğan Yoğun Bakım Ünitesinde (YYBÜ) preterm bebeği yatan anneler, araştırmanın örneklemini ise araştırmaya dahil edilme kriterlerine uyan anneler (n=150) oluşturmuştur. Araştırma verileri "Anne Tanıtım Formu" , "Preterm Bebek Tanıtım Formu", "Preterm Bebeğe Sahip Annelerin Anne Sütü Algı Ölçeği (ASAÖ)", "Yenidoğanı Algılama Ölçeği (YAÖ)" ve "Anne Bebek Bağlanma Ölçeği (ABBÖ)" kullanılarak araştırmacı tarafından toplanmıştır. Veriler ön test verilerinin toplandığı ilk aşama(0.gün), ölçeklerin tekrarlarının uygulandığı ve emzirme devamlılığının sorgulandığı ikinci aşama (30.gün), emzirme devamlılığının sorgulandığı üçüncü aşama (90. gün) şeklinde üç aşamada toplanmıştır. Çalışmanın istatistiksel analizinde; tanımlayıcı istatistikler(sayı, yüzde, ortalama, standart sapma vb), bağımsız gruplarda t-testi, tek yönlü varyans analizi, Cronbach's Alpha, ilişkisel değerlendirmede korelasyon ve regresyon analizleri, ikili karşılaştırmalarda ise Post Hoc Tukey HSD ve Tamhane T2 testleri kullanılmıştır. Ayrıca tekrarlı ölçümler ile kategorik veriler arasındaki dağılımları değerlendirmek amacıyla Cohran's Q ve Marjinal Homojenite testleri uygulanmıştır. Veriler p<0.05 anlamlılık düzeyinde değerlendirilmiştir. Araştırmaya katılan annelerin %40.0' ının 25-29 yaş arasında, %42.0' ının ilköğretim mezunu, %69.3' ünün ev hanımı olduğu, %64.0'ının şehir merkezinde yaşadığı, %67.3'ünün çekirdek aile yapısında ve %95.3' ünün sosyal güvenceye sahip olduğu bulunmuştur. ASAÖ (0. Gün) ve ASAÖ (30. Gün) toplam ortalama puanları sırasıyla 87.19±11.35 ve 90.88±14.74, ABBÖ (0.gün) ve ABBÖ (30.gün) toplam ortalama puanları ise sırasıyla 20.98±3.02 ve 21.11±2.82 olarak bulunmuştur. Annelerin YAÖ toplam puan ortalamaları -3.91±4.58 olup, % 74.7' sinin bebeğini olumsuz olarak algıladığı saptanmıştır. Annelerin ASAÖ (0.gün) toplam puan ortalamalarının eğitim, aile tipi, sosyal güvence, gebeliği planlama, doğum öncesi emzirme eğitimi alma, ilk sağılan sütün kullanım şekli, anne sütü miktarı hakkında görüş, emzirme ile ilgili eş ve çevre desteği durumu yönünden istatistiksel olarak anlamlı farklılık gösterdiği saptanmıştır (p<0.05). Annelerin ASAÖ (30.gün) toplam puan ortalamalarının eğitim, aile tipi, sosyal güvence, gebelik öncesi infertilite tedavisi alma durumu, süt sağma yöntemleri , bebeğin beslenme şekli anne sütü miktarı hakkında görüş yönünden istatistiksel olarak anlamlı farklılık gösterdiği saptanmıştır (p< 0.05).  Yapılan ileri regresyon analizinde ise sosyal güvence varlığının ASAÖ (0.gün) toplam puan ortalamalarını anlamlı düzeyde yordadığı bulunmuştur. Ayrıca gebelik öncesi infertilite tedavisi almanın, anne sütü miktarı hakkında yeterli olarak görüş bildirmenin ASAÖ (30. gün) toplam puan ortalamalarını arttırdığı saptanmıştır. Elde edilen bulgular, preterm bebek annelerinin anne sütü algısını bazı değişkenlerin etkilediğini göstermektedir.Bu doğrultuda preterm bebek annelerinin sadece anne sütü alma konusunda güçlendirilmesi ve sadece anne sütü verme oranınınoptimum düzeye çıkarılması için daha fazla araştırma yapılması gerekli görülmektedir. Ayrıca bu çalışma sağlık profesyonelleri ve eğitmenlere belirli dönemlerde preterm bebek annelerine yönelik daha etkili eğitim ve farkındalık programları oluşturma konusunda yol gösterebilir.
Anahtar Kelime: Anne Sütü, Bebek Algısı, Emzirme, Preterm Bebek, Süt Algısı,

Abstract:
This research was conducted as a descriptive, relational and cross-sectional study to examine the breast milk perceptions of mothers with preterm babies in terms of some variables. The population of the research consisted of mothers whose preterm babies were hospitalized in the Neonatal Intensive Care Unit (NICU) of Tokat Gaziosmanpaşa University (TOGÜ) Research and Application Hospital between August 2022 and February 2023, and the sample of the study consisted of mothers (n = 150) who met the inclusion criteria for the study. The research data were collected by the researcher using the "Mother Introduction Form", "Preterm Baby Introduction Form", "Breast Milk Perception Scale of Mothers with Preterm Babies (ASAS)", "Newborn Perception Scale (YAS)" and "Mother-Baby Attachment Scale (ABBÖ)". collected. The data were collected in three stages: the first stage (day 0), in which pre-test data were collected, the second stage (day 30), in which repetitions of the scales were applied and breastfeeding continuity was questioned, and the third stage (day 90), in which breastfeeding continuity was questioned. In the statistical analysis of the study; descriptive statistics (number, percentage, mean, standard deviation, etc.), t-test in independent groups, one-way analysis of variance, Cronbach's Alpha, correlation and regression analyzes in relational evaluation, and Post Hoc Tukey HSD and Tamhane T2 tests were used in pairwise comparisons. Additionally, Cohran's Q and Marginal Homogeneity tests were applied to evaluate the distributions between repeated measurements and categorical data. Data were evaluated at the p<0.05 significance level. 40.0% of the mothers participating in the research were between the ages of 25-29, 42.0% were primary school graduates, 69.3% were housewives, 64.0% lived in the city center, 67.3% had a nuclear family structure and 95.3% had social security. It was found to have . The total mean scores of ASAÖ (Day 0) and ABBÖ (Day 30) are 87.19±11.35 and 90.88±14.74, respectively, and the total mean scores of ABBÖ (Day 0) and ABBÖ (Day 30) are 20.98±3.02 and 21.11±2.82, respectively. was found as. The total mean score of the mothers on the YAS was -3.91±4.58, and it was determined that 74.7% of them perceived their babies negatively. The mothers' ASAÖ (day 0) total score averages were statistically significant in terms of education, family type, social security, pregnancy planning, receiving prenatal breastfeeding training, the way of using the first milk, opinions about the amount of breast milk, and spouse and environmental support regarding breastfeeding. It was determined that there was a significant difference (p <0.05). It was determined that there was a statistically significant difference in the mothers' total ASAÖ (day 30) mean scores in terms of education, family type, social security, pre-pregnancy infertility treatment, milk expression methods, baby's nutrition style and opinions about the amount of breast milk (p < 0.05). In the advanced regression analysis, it was found that the presence of social security significantly predicted the ASAÖ (day 0) total score averages. In addition, it was found that receiving infertility treatment before pregnancy and expressing an adequate opinion about the amount of breast milk increased the ASAÖ (30th day) total score average. The findings show that some variables affect the perception of breast milk of mothers of preterm babies. In this regard, it seems necessary to conduct further research to empower mothers of preterm babies to exclusively breastfeed and to increase the rate of exclusive breastfeeding to the optimum level. Additionally, this study may guide health professionals and educators in creating more effective education and awareness programs for mothers of preterm babies at certain periods.
Key Words: Breast Milk, Baby Perception, Breastfeeding, Preterm Baby, Milk Perception,