Eş tükenmişliği: Bir model testi
Couple burnout: A model testing
Yazar: SEVAL KIZILDAĞ
Danışman: PROF. DR. İBRAHİM YILDIRIM
Hacettepe Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Psikolojik Danışmanlık ve Rehberlik Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2015
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Evli erkekler = Married men ; Evli kadınlar = Married women ; Evli çiftler = Married couples ; Evlilik = Marriage ; Evlilik uyumu = Marital adjustment ; Kıskançlık = Jealousy ; Tükenmişlik = Burnout ; Yapısal eşitlik modeli = Structural equation model ; Çift uyumu = Appropriateness of couples ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation

Özet:
Bu çalışmada, eş tükenmişliği, mesleki tükenmişlik, çift uyumu, eş desteği ve eş duygusal kıskançlık kavramları ile birlikte yapısal eşitlik modeli içinde test edilmiştir. Bununla birlikte, bu çalışmada Eş Duygusal Kıskançlık Ölçeği geliştirilmiş ve evli bireylerin cinsiyet ve evlilik sürelerine göre eş tükenmişliklerine ilişkin profilleri incelenmiştir.  Araştırmanın çalışma grubunu 2013 yılında çalışmaya katılmayı kabul eden ve kamu kuruluşlarında çalışan 576 evli birey oluşturmaktadır. Veri toplamak amacıyla Eş Tükenmişliği Ölçeği, Tükenmişlik Ölçeği, Eş Destek Ölçeği,  Çift Uyum Ölçeği,  Eş Duygusal Kıskançlık Ölçeği ve Kişisel Bilgi Formu kullanılmıştır. Çalışmada verilerin analizinde SPSS 17.0, LISREL 8.7 ve AMOS 22 istatistik programları kullanılmıştır. 
Çalışmadan elde edilen sonuçlara göre, Türk kültüründe evli bireyler üzerinde geliştirilmiş olan Eş Duygusal Kıskançlık Ölçeği'nin geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı olduğu bulunmuştur.  Aynı zamanda, Eş Tükenmişliği Model Testi'ne göre; mesleki tükenmişlik, çift uyumu eş tükenmişliğini doğrudan ve anlamlı düzeyde, eş desteği ise çift uyumu aracılığıyla eş tükenmişliğini anlamlı düzeyde yordadığı gözlenmiştir. Bununla birlikte, eş desteği ve eş duygusal kıskançlığının eş tükenmişliğini doğrudan ve anlamlı düzeyde yordamadığı bulunmuştur. Eş duygusal kıskançlığı ve mesleki tükenmişliğin eş tükenmişliğini çift uyumu aracılığıyla anlamlı düzeyde yordamadığı gözlenmiştir. Aynı zamanda, Eş Tükenmişliği Model Testi sonuçlarını "kabul edilebilir düzeyde" olduğu gözlenmiştir. Eş tükenmişliğinde evlilik süresi ve cinsiyete göre benzer artışlar ve düşüşler gözlenmiştir.  Araştırmanın bulgularından hareketle, araştırmacılara, psikolojik danışmanlara, evlilik ve aile konusunda politika yapıcılara ve evli bireylere yönelik önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
In this study, couple burnout has been tested with career burnout, dyadic adjustment, spousal support and spousal emotional jealousy concepts in structural equation model. Moreover, in this study, Spousal Emotional Jealousy Scale has been developed and profiles have also been examined about couple burnout of married individuals according to their gender and marriage length. The study participants consisted of 576 married individuals who work in public institutions and accept to participate in this study in 2013. For the purpose of collecting data Couple Burnout Scale, Burnout Scale, Spousal Support Scale, Dyadic Adjustment Scale, Spousal Emotional Jealousy Scale and Personal Information Questionnaire have been used. In this study, data have been analyzed by using SPSS 17.0, LISREL 8.7 and AMOS 22 statistical programs.  According to the results of the study, it is found that the Spousal Emotional Jealousy Scale that has been developed on married individuals in Turkish culture is a valid and reliable scale. At the same time, according to the Couple Burnout Model Test, career burnout and dyadic adjustment predicts couple burnout directly and significantly whereas spousal support—with the mediating role of dyadic adjustment—predicts couple burnout significantly. However, it is found that spousal support and spousal emotional jealousy do not predict couple burnout significantly. Spousal emotional jealousy and career burnout do not predict couple burnout significantly with the mediating role of dyadic adjustment. Additionally, it is observed that the result of the Couple Burnout ModelTest is at "acceptable level."  Similar increases and decreases are observed on couple burnout in relation to gender marriage length. According to results of this study, recommendations are proposed for researchers, counselors, policymakers who deal with marriage and family, and married individuals.