Modernite ile karşılaşmada hristiyanlığın kendini yeniden üretimi
Self-reproduction of christianity encountering modernity
Yazar: HAKAN GÜLERCE
Danışman: PROF. DR. İSMAİL COŞKUN
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Din = Religion ; Sosyoloji = Sociology ; Tarih = History
Dizin: Din sosyolojisi = Religious sociology ; Dini hareketler = Religious movements ; Dinler tarihi = History of religions ; Focolare hareketi  = Focolare movement ; Hristiyanlık = Christianity ; Katolik = Catholic ; Kiliseler = Churchs ; Modernite = Modernity ; Modernlik = Modernity

Özet:
Avrupa'da, 16. yüzyıl ve sonrasında, yeni toplumsal yaşamların, örgütlenmelerin, uygulamaların, kurumsal biçimlerin, yaşam tarzlarının ve sıkıntıların karışımını ifade eden modernite ile dini, geleneği ve aşkın olanı temsil eden Hristiyanlık aynı coğrafyada karşı karşıya gelmişlerdir. Kurumsal, felsefi ve sosyal düzeyde gerçekleşen bu karşılaşmada, Orta Çağ'da en güçlü dönemini yaşayan ve kendini toplumsal alanda yeniden üretme mekanizmalarına sahip olan Kilise, Batı'da üstlendiği görev çerçevesinde modernite ile birlikte gelen yeni koşullara uygun olarak örgütlenme yoluna gitmiştir. Bu çalışmanın amacı, modernite ile karşılaşan Hristiyanlığın kendini hangi mekanizmalar aracılığıyla ve yeniden nasıl ürettiğini, geleneksel bir mezhep olan Katoliklik üzerinden sosyolojik olarak çözümlemektir. İlk olarak Hristiyanlığın modernite ile karşılaşması üç ana döneme ayrılmış ve tarihsel sosyolojik bir bakış açısıyla karşılaşmanın karakteristikleri ortaya konulmaya çalışılmıştır. Burada Kilise'nin yaşadığı tecrübeler, 16. ve 20. yüzyıllar arasında, karşılaştırmalı tarihsel sosyoloji metodu kullanılarak çözümlenmektedir. Modernite ile Hristiyanlık karşılaşması -Kilise açısından- ilk karşılaşma dönemi, hayatta kalabilme dönemi, uzlaşma dönemi şeklinde üç dönem halinde ele alınmaktadır. Bu dönemlerin her birinde yaşanan kırılmalar (Reformasyon, Fransız İhtilali, Dünya Savaşları), kopuşlar (Protestanlık, İnsan Hakları Sözleşmesi, İkinci Vatikan Konsili) ve refleksler (Tepkisel Baskılayıcı/Dışlayıcı, Korumacı, Kontrollü Modernleşmeci) gibi tanımlamalar etrafında sosyolojik bir çözümleme yapılarak bu karşılaşmanın bir taslağı çıkarılmaktadır. Çalışmanın ilerleyen bölümlerinde Din Sosyolojisi alanında Katolik modernleşmesinde önemli bir konuma sahip olan ve son dönemde ortaya çıkan Yeni Dini Hareketler ele alınmıştır. Saha araştırması ile desteklenen çalışmada, 1943 yılında İtalya'da kurulan, bugün dünyanın birçok ülkesinde faaliyet gösteren ve Katolikliğin merkezi Vatikan tarafından onaylanan ve misyon yüklenen bir Katolik hareket olarak ortaya çıkan Focolare Hareketi, nitel araştırma yöntemleri kullanılarak ele alınmaktadır. Hareketin merkezi İtalya'da gerçekleştirilen yarı yapılandırılmış, yapılandırılmamış mülakatlar ve gözlemlerden oluşan sosyolojik çözümlemeler ile çalışmanın temel problematiği ele alınmaktadır. 
Anahtar Kelimeler: Modernite, Hristiyanlık, Katolik Kilisesi, Yeni Dini Hareketler, Focolare Hareketi

Abstract:
In Europe during the 16th century and afterwards, there has been an encounter between modernity which meant a mixture of new social lives, organisations, practices, institutional styles, lifestyles and problems and Christianity representing religion, tradition and the transcendent in the same geography. In this encounter on both institutional and philosophical levels, the Church, which had experienced the height of its power in the Middle Ages, had the mechanisms to reproduce itself, chose to reorganise itself in the frame of the role it played in the West in accordance with the new conditions that modernity has brought.  The aim of this study is to analyse how and throughwhich mechanisms Christianity used in this encounter with modernity using the example of a traditional sect Catholicism. Firstly, the encounter of Christianity with modernity is divided into three main phases and the characteristics of the encounter were identified adopting a historical sociological perspective. Here, the experiences of the Church between the 16th and 20th centuries are analysed with a comparative historical sociology and sociology of religion methods. The encounter between modernity and Christianity, with regard to the Church are discussed in three periods with the typologies of First Encounter Period, Survival Periodand Resolution Period. An outline of this comparison is provided using a sociological analysis with the help of various typologies including breaking (the Reformation, the French Revolution, and the World Wars), separations (Protestantism, the Human Rights Convention, and the Second Vatican Council), and the reflexes (Reactive Exclusive, Protectionist" and Controlled Modernist. In the further chapters of the study the New Religious Movements that appeared recently and that have an important place in Catholic Modernisation are examined. This study, which is supported by field research, employs qualitative research methods in order to examine the Focolare Movement, a Catholic movement which was founded in Italy in 1943, is currentlyactive in many countries around the world and has been approved by the Vatican. The hypotheses of this study are tested by sociological analyses of semi-structured and unstructured interviews and observations conducted in Italy, which is the centre of this movement.
Keywords: Modernity, Christianity, Catholic Church, New Religious Movements, Focolare Movement