Sınıf II bölüm 1 olgularda Crossbow apareyinin dentofasiyal yapılar ve hava yolu üzerine olan etkilerinin konik ışınlı bilgisayarlı tomografi ile incelenmesi
Evaluation of the effects of the Crossbow appliance on upper airway and dentofacial structures in Class II Division 1 cases with Cone Beam Computed Tomography
Yazar: BANU ERBAŞ
Danışman: PROF. DR. İLKEN KOCADERELİ
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Ortodonti Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2013
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Dental aygıtlar = Dental instruments ; Dentofasiyal yapı = Dentofacial structure ; Maloklüzyon-angle sınıf I = Malocclusion-angle class I ; Maloklüzyon-angle sınıf II = Malocclusion-angle class II ; Solunum fonksiyon testleri = Respiratory function tests ; Solunum sistemi = Respiratory system ; Tomografi-x ışınlı-bilgisayarlı = Tomography-x ray-computed

Özet:
Bu çalışmadaki amacımız alt çene gelişim geriliğine bağlı Sınıf II bölüm 1 malokluzyona sahip hastalarda erken dönemde uygulanan sabit bir fonksiyonel aparey olan Crossbow apareyinin iskeletsel, dental yapılarda oluşturduğu etkileri değerlendirmek ve üst hava yolunda meydana gelen değişiklikleri konik ışınlı bilgisayarlı tomografi görüntüleri ile üç boyutlu olarak incelemektir. Bu amaçla, çalışmamıza Sınıf II bölüm 1 malokluzyona sahip, ortalama yaşı 11,1±1,1 yıl olan, büyüme gelişim dönemini tamamlamamış 25 birey dahil edilmiştir. Tedavi öncesinde ve Xbow apareyinin çıkarılmasını takiben hastalardan dental modeller, klinik fotoğraflar ve konik ışınlı bilgisayarlı tomografi görüntüleri alınmıştır. Sefalometrik değerlendirme sonucunda; maksillanın öne doğru büyümesinde sınırlandırıcı etki olduğu gözlenirken, alt çene boyutunda tedaviye bağlı bir artış oluşmamıştır. Overjet ve overbite miktarlarında azalma, maksiller keserlerde dikleşme, mandibuler keserlerde protrüzyon, mandibuler molarlarda mezializasyon ve ekstrüzyon meydana gelmiştir. Üst molarların mezial hareketi sınırlanırken, anlamlı miktarda distalizasyon meydana gelmediği görülmüştür. Üst hava yoluna ait sefalometrik bulgularda orofaringeal bölgede artış belirlenirken, nazofaringeal bölge ve adenoid dokuların tedaviden etkilenmediği görülmüştür. Üst hava yolunun üç boyutlu değerlendirmesi sonucunda retroglossal alana ait anteroposterior ve lateral mesafelerde artış elde edildiği, orofaringeal hava yolu uzunluğunun ise değişmediği gözlenmiştir. Orofaringeal hava yolu hacmi ise önemli miktarda artmıştır. Mandibulaya ait sefalometrik ölçümler ile orofaringeal hava yolu hacmi arasında istatistiksel olarak önemli bir ilişki olduğu bulunmuştur. Xbow apareyinin, üst hava yoluna olumlu katkıları göz önüne alındığında, Sınıf II bölüm 1 malokluzyona sahip bireylerde ileride ortaya çıkabilecek solunum problemlerini önlemek amacıyla kullanılabilecek alternatif bir aparey olduğu sonucuna varılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Crossbow, Xbow, Sınıf II bölüm 1 malokluzyon, Üst hava yolu, konik ışınlı bilgisayarlı tomografi

Abstract:
The aims of the present study are to evaluate the skeletal and dental effects of the Crossbow, which is a fixed functional appliance used in the early treatment of the Class II division 1 patients due to mandibular retrusion, and to determine the changes in upper airway with using Cone Beam Computed Tomography (CBCT). For this purpose, 25 patients with Class II division 1 malocclusion were included. The average age was 11.1±1.1 years at the beginning of the treatment. Intraoral and extraoral photographs, dental models, and CBCT images were all obtained from the subjects at the beginning of the treatment (T0) and after debonding the Xbow (T1). Cephalometric data showed that, the Xbow restricted the anterior growth of the maxilla; however there was not an increase in the size of the mandible after treatment. Data of the dental parameters showed palatal tipping of the maxillary incisors, labial tipping of the mandibular incisors, and mesial movement and extrusion of the mandibular molars. Overjet and overbite decreased. Significant distal tipping of the maxillary molars was not observed, however mesial movement of the maxillary molars was inhibited. The cephalometric variables of the upper airway showed significant increase in the oropharynx; however, the nasopharyngeal region and the adenoid tissues were not affected by the treatment. In a 3D analysis of the upper airway, increase in anteroposterior and lateral dimensions of the retroglossal region was observed. The vertical length of the oropharyngeal airway did not change and the oropharyngeal airway volume increased significantly. There was a correlation between the cephalometric variables of the mandible and the oropharyngeal airway volume. When the positive contribution of the Xbow appliance on upper airway was concerned, it is thought that the Xbow is an alternative appliance that can be used in patients with Class II malocclusion due to mandibular retrusion, to prevent breathing and sleep disorders that may develop in the future.

Key Words: Crossbow, Xbow, Class II division 1 malocclusion, Upper airway, Cone Beam Computed Tomography (CBCT)