Yetiştirme sıklığı ve repikajın  dişbudak yapraklı akçaağaç (Acer negundo L.) ve dağ akçaağacının  fidan kalite özelliklerine etkisi
Effect of seedbed density and transplanting on seedling quality characteristics off boxelder (Acer negundo L.) and sycamore maple (Acer pseudoplatanus L.)
Yazar: DİLEK SEMİN KOCAOĞLU
Danışman: YRD. DOÇ. DR. NEVZAT GÜRLEVİK
Süleyman Demirel Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Orman Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Ormancılık ve Orman Mühendisliği = Forestry and Forest Engineering

Özet:
Bu çalışmada 1+0 yaşlı dişbudak yapraklı akçaağaç (Acer negundo L.) ve dağ akçaağacında (Acer pseudoplatanus L.) yetiştirme sıklığı ve repikajın fidan kalite özelliklerine etkisi incelenmiştir. Fidanlar, Eğirdir Orman Fidanlığında rastlantı parselleri deneme desenine göre üç tekrarlı olarak yetiştirilmiştir. Fidanlara kontrol, repikaj ve 3 farklı sıklık dozu (139, 69 ve 46 fidan/m2) uygulanmıştır.  Dişbudak yapraklı akçaağaç fidanlarında kontrol işleminde m2de 325 adet fidan bulunurken dağ akçaağacında 160 adet fidan bulunmaktadır. Çalışmanın sonuçlarına göre, yetiştirme sıklığının fidanların morfolojik özelliklerini ve karbonhidrat içeriğini önemli derecede etkilediği görülmüştür. Genel olarak seyreltmeyle birlikte fidanların çapı, taze ve kuru ağırlıkları ile yan kök, kılcak kök ve tomurcuk sayıları artmıştır. Bununla birlikte, boy/çap oranı ve gövde/kök oranı azalırken, kök yüzdesi ve kalite indeksi artmıştır. Bu etkiler dişbudak yapraklı akçaağacında çok daha belirgin olmuştur. Fidanların karbonhidrat içeriği ise seyreltmeyle birlikte azalmıştır. TSE (TS5624/Mart 1988) geniş yapraklı fidan standartlarına göre seyreltme işlemi her iki türde de I. sınıf fidan oranını belirgin şekilde arttırmıştır. Ancak repikaj fidanlarının gelişimi çıplak köklü kontrole kıyasla belirgin bir artış göstermemiş, hatta boy bakımından kontrolün bile gerisinde kalmıştır. Elde edilen verilere göre, Eğridir Orman Fidanlığında m2de 46-69 adet fidan yetiştirilmesi halinde kaliteli akçaağaç fidanlarının oranının artacağı söylenebilir. Ancak, daha yüksek sıklık değerlerinde de (m2de 139 fidan) seyrek yetiştirilenlere kıyasa benzer oranlarda ancak çok daha fazla miktarda (2-3 kat) kullanılabilir fidan üretimi mümkündür ve fidanlık pratiği ve alanının etkin kullanımı açısından daha uygun seçenek olacağı söylenebilir

Abstract:
In this research, the effects of seedbed density and transplanting on seedling quality of 1+0 year-old boxelder (Acer negundo L.) and sycamore maple (Acer pseudoplatanus L.) were investigated. Seedlings were grown in Eğirdir Forest Nursery using randomized block design with three replications. Control, transplanting and three different density treatments (139, 69 and 46 seedlings/m2) were applied on standard seedbeds. Control treatments contained 325 seedling per square meter in boxelder plots and 160 seedlings in sycamore plots. According to the results; seedling density had significant effect on morphological characteristics and carbohydrate concentrations of the seedlings.  In general, as the seedling density was reduced, root collar diameter, fresh and dry weights, number of lateral roots, fine roots and buds were increased. In addition, height/diameter and shoot/root ratios were decreased while root percentage and quality index were increased. On the other hand, carbohydrate concentrations of the seedlings were decreased as the density decreased. Reduction in density resulted in higher percentage of seedlings classified as 1st class according to TSE (TS5624/Mart 1988) broadleaf seedling standards. These results indicated that growing 46-69 seedlings per square meter should increase the ratio of higher quality maple seedling in Eğirdir Forest Nursery. However, even higher seedling densities up to 139 seedlings per square meter can produce similar ratios but much greater amount (2-3 fold) of acceptable seedlings, and this level of density may be a better alternative for better utilization of the nursery ground.