0-24 ay arası çocuk sahibi olan ebeveynlerin uyku kalitesi anksiyete-depresyon ve yeme tutumu arasındaki ilişki
The relationship between sleep quality anxiety-depression and food attitude of parents with 0-24 months of children
Yazar: ALEV CINCIKCI
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ RAZİYE ŞULE GÜMÜŞTAKIM
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Ana-baba = Parents ; Anksiyete = Anxiety ; Bebekler = Infant ; Depresyon = Depression ; Uyku = Sleep ; Uyku kalitesi = Quality of sleep ; Yeme tutumu = Eating attitudes ; Çocuklar = Children

Özet:
Amaç: Bu çalışmanın amacı 0 – 24 ay arası bebek sahibi olan ebeveynlerin uyku kalitesi, anksiyete – depresyon ve yeme tutumu arasındaki ilişkiyi incelemek ve ailelerin farkındalığını artırıp daha rahat bir postpartum dönemi geçirmelerini sağlamaktır.
Gereç ve Yöntem: Çalışma; Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Çocuk Sağlığı Hastalıkları Polikliniğine başvuran 0-24 ay arası bebek sahibi olan ebeveynlere 01.08.2019 ile 01.11.2019 tarihleri arasında prospektif olarak yapıldı. Araştırmaya katılımı kabul eden katılımcılara sosyodemografik özellikleri içeren anket, Pittsburgh Uyku Kalitesi İndeksi (PUKİ), Hastane Anksiyete ve Depresyon ölçeği (HAD), Yeme Tutum Ölçeği araştırmacı tarafından yüz yüze görüşme metodu ile dolduruldu. Polikliniğe ortalama 40 hasta başvurduğu bunların 20 tanesinin anket için uygun olduğu düşünülerek örneklem hesaplama yöntemiyle % 5 hata payıyla ve %95 güven aralığında evren büyüklüğü 800 ve örneklem büyüklüğü 260 kişi olarak hesaplandı. Çalışmamız 260 ebeveyn ile tamamlanmıştır. İstatiksel analiz R 3.5.1. programı kullanılarak yapılmıştır. İstatistiksel anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak kabul edilmiştir.
Bulgular: 0-24 ay çocuk sahibi ebeveynlerin uyku kalitesi ile anksiyete depresyon ve yeme tutumu arasındaki ilişkiyi incelemek amacıyla bu araştırmaya 260 kişi alınmıştır. Bu kişilerin %78,8'i kadındır. %25,8'i 18-25 yaş, %59,6'sı 26-35 yaş ve %14,6'sı 35 yaş üzeridir. Eğitim durumlarına bakıldığında; %14,3'ünün ilkokul ve altı, %22,7'sinin ortaokul mezunu, %17,7'sinin lise mezunu ve %45,4'ünün yüksekokul-üniversite mezunu olduğu anlaşılmıştır. Ortalama HAD depresyon ve HAD anksiyete skoru kadınlarda erkeklere göre anlamlı şekilde daha yüksektir (p<0,05). Gelir durumu kötüleştikçe HAD depresyon skorunun ve HAD anksiyete skorunun anlamlı şekilde
yükseldiği görülmüştür (p<0,001). Gelir durumu kötüleştikçe depresyon şiddeti sıklığı da artmaktadır. Çocuğu gece 4 ve daha fazla uyananların, diğer gruplara göre depresyon şiddetinin anlamlı şekilde daha yüksek olduğu görülmüştür (p=0,021). Yeme davranışı bozukluğuna yatkın olma sıklığı erkeklerde %33,3, kadınlarda %22,0'dir. Eğitim seviyesi yükseldikçe YTÖ skoru anlamlı şekilde düşük bulunmuştur (p<0,001). Gelir grupları arasında gelir durumu düştükçe YTÖ skoru anlamlı şekilde yüksek bulunmuştur. Ortalama PUKİ skoru kadınlarda erkeklere göre anlamlı şekilde yüksek bulunmuştur (p<0,001). Çocuğun uyanma sıklığı arttıkça anne-babanın PUKİ skoru da anlamlı şekilde artmaktadır (p<0,001) ve çocuğun uyanma sıklığı arttıkça kötü uyku kalitesi sıklığı da anlamlı şekilde artmaktadır (p=0,002). Kötü uyku kalitesi sıklığı kadınlarda (%69,3), erkeklere göre (%46,3) anlamlı şekilde daha yaygın bulunmuştur (p=0,002). Toplam PUKİ skoru ile HAD depresyon skoru arasında (r=0,41, p<0,001) pozitif yönlü orta derecede, toplam PUKİ skoru ile HAD anksiyete skoru arasında (r=0,50, p<0,001) pozitif yönlü kuvvetli derecede anlamlı korelasyon ilişkisi vardır. HAD depresyon skoru ile HAD anksiyete skoru arasında (r=0,64, p<0,001) pozitif yönlü kuvvetli derecede anlamlı korelasyon ilişkisi vardır. HAD depresyon skoru ile toplam YTÖ skoru arasında ise pozitif yönde zayıf anlamlı korelasyon vardır (r=0,19, p=0,010). HAD anksiyete skoru ile toplam YTÖ skoru arasında da pozitif yönlü orta derecede anlamlı korelasyon ilişkisi vardır (r=0,27, p<0,001).
Sonuç: Bu çalışmadaki bulgular bize doğum sonrası dönemde anne ve babanın özellikle de doğumun fiziksel belirtilerinden dolayı annelerin; yorgunluk, epizyotomiye bağlı ağrılar, meme ile ilgili sorunlar, dizüri, konstipasyon gibi birçok fiziksel sorunla baş etmeye çalıştığı bir dönem olduğu düşünülse de doğum sonrası dönemde yaşanan zorlukların birtek anneyi etikilemediğini aynı zamanda babayı ve diğer aile fertlerinin de fiziksel ve psikolojik iyilik durumunu etkilediğini düşündürmektedir. Dolayısıyla insanın yaşamındaki bu doğal ve bir o kadar da alışılması zor sürecin anne-baba-diğer aile fertlerinin ilişkisindeki yeri de göz önünde bulundurularak bu sürecin takip ve yönetiminde başta birinci basamak hekimleri olarak bize ve diğer sağlık çalışanlarına çok iş düşmektedir.
Anahtar Kelimeler: 0-2 yaş arası bebek sahibi ebeveynler, uyku kalitesi, anksiyete- depresyon, yeme tutumu.

Abstract:
Objective: The aim of this study is to examine the relationship between sleep quality, anxiety - depression and eating attitude of parents who have babies between 0 and 24 months and to increase the awareness of families and to have a more comfortable postpartum period.
Method: Work; It was performed prospectively between 01.08.2019 and 01.11.2019 between the parents who had 0-24 months old babies who applied to the Pediatric Diseases Policlinic of Kahramanmaraş Sütçü İmam University Medical Faculty Hospital. The survey, which included socio-demographic characteristics, to the participants who accepted to participate in the study, Pittsburgh Sleep Quality Index (PSQI), Hospital Anxiety and Depression Scale (HAD), and Eating Attitude Scale were filled out by the researcher through face-to-face interview method. Considering that 40 patients applied to the outpatient clinic, 20 of them were suitable for the questionnaire, the population size was calculated as 800 and sample size was 260, with a 5% error margin and a 95% confidence interval. Our study was completed with 260 parents. Statistical analysis R 3.5.1. made using the program. Statistical significance level was accepted as p <0.05.
Results: In order to examine the relationship between the sleep quality of parents who have children between 0-24 months and anxiety depression and eating attitude, 260 people were included in this study. 78.8% of these people are women. 25.8% are over the age of 18-25, 59.6% are over the age of 26-35 and 14.6% are over the age of 35. Looking at the educational status; It was understood that 14.3% were primary school and below, 22.7% were secondary school graduates, 17.7% were high school graduates and 45.4% were college-university graduates. The mean HAD depression and HAD anxiety score is significantly higher in women than in men (p <0.05). It was observed
that the HAD depression score and HAD anxiety score increased significantly as the income status worsened (p <0.001). As the income situation worsens, the frequency of depression increases. It was observed that those who woke up 4 or more children at night had a significantly higher severity of depression than other groups (p = 0.021). The frequency of being prone to eating behavior disorder is 33.3% for males and 22.0% for females. As the level of education increased, the LQ score was found to be significantly lower (p <0.001). As the income level decreased among the income groups, the LTS score was found significantly high. The mean PSQI score was significantly higher in women than in men (p <0.001). As the child's waking frequency increases, the parents' PUQ score also increases significantly (p <0.001), and as the child's waking frequency increases, the frequency of poor sleep quality increases significantly (p = 0.002). The frequency of poor sleep quality was significantly more common in women (69.3%) than men (46.3%) (p = 0.002). Strong correlation relationship between total PUKI score and HAD depression score (r = 0.41, p <0.001), positive correlation between total PUKI score and HAD anxiety score (r = 0.50, p <0.001). has. There is a strong positive correlation between HAD depression score and HAD anxiety score (r = 0.64, p <0.001). There is a weak weak positive correlation between the HAD depression score and the total LTS score (r = 0.19, p = 0.010). There is also a moderately significant positive correlation relationship between HAD anxiety score and total YTS score (r = 0.27, p <0.001).
Conclusion: The findings in this study tell us that in the postpartum period, because of the physical symptoms of mother and father, especially of the mothers; Although it is thought that it is a period when it is tried to cope with many physical problems such as fatigue, pain due to episiotomy, breast problems, dysuria, constipation, it also suggests that the difficulties experienced in the postpartum period did not label one mother at the same time, as well as the physical and psychological well-being of the father and other family members. Therefore, taking into consideration the place of this natural and difficult process in the life of the human being in the relationship of parents and other family members, we and our primary healthcare professionals have a lot of work in the follow-up and management of this process.
Key Words: Parents who have babies aged 0-2 years, sleep quality, anxiety-depression, eating attitude.