Sosyobilimsel konular bağlamında öğrencilerin epistemik belirsizliklerinin incelenmesi
An investigation of students' epistemic uncertainties in the context of socioscientific issues
Yazar: ANIL YURDAKUL
Danışman: DOÇ. DR. ÇİĞDEM HAN TOSUNOĞLU
Marmara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Biyoloji Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Günümüzde hızla ilerleyen teknoloji, oldukça önem kazanan bilimsel gelişmeler ve yakın dönemde yaşanan COVID-19 pandemisi gibi olaylar, fen eğitiminde önemli bir kavram olan bilimsel okuryazarlığın önemini giderek artırmaktadır. Bilimsel okuryazarlık becerisi, bilimsel içeriği bilim dışı olanlardan ayırmayı, bilimin doğasını anlamayı, günlük hayat ve bilimsel bilgiler arasında bağ kurmayı sağlayan bir beceridir. Toplumsal olarak tartışmalı, bilimsel boyutları olan ve etik bağlamı bulunan sosyobilimsel konuların fen eğitiminde kullanılması, bilimsel okuryazarlık becerisini öğrencilere kazandırmak için iyi bir ortam oluşturur. 
Sosyobilimsel konular tartışmalı doğası gereği öğrencilerin belirsizlik deneyimlemelerine neden olmaktadır. Bu belirsizlikler doğru yönetilirse bilimsel bilgiye ulaşmak için bir araç olarak kullanılabilir. Bu noktadan hareketle sosyobilimsel konular bağlamında sınıf içinde oluşan epistemik belirsizlikleri inceleyebilmek için öğrencilere plastik poşet kullanımı ile ilgili altı ders boyunca tartışma ortamı sağlanmıştır. Bu dersler video kayıtlar halinde yazıya dökülerek analiz edilmiş ve öğrencilerin sosyobilimsel konular bağlamında deneyimlediği, ortaya koyduğu belirsizlikler, bu belirsizliklere bağlı sosyal etkileşim, belirsizliklerin yönetimi özellikleri belirlenmeye çalışılmıştır. Ayrıca, öğretmenin epistemik belirsizliği nasıl pedagojik bir araç olarak kullanabileceğine de yanıt aranmıştır. Bu çalışmada nitel araştırma yaklaşımı benimsenmiş ve durum çalışması kullanılmıştır.
Çalışmanın sonuçları öğrencilerin sosyobilimsel konular bağlamında tartışma yaptıklarında belirsizlikler ortaya koyduklarını göstermektedir. Bu belirsizlikler incelenirken öğrencilerin sosyal etkileşim özelliklerinin ve epistemik belirsizlik yönetimi özelliklerinin tartışma doğasına göre değişkenlik gösterdiği görülmektedir. Ayrıca bu çalışma, öğretmenler tarafından epistemik belirsizliğin doğru kullanıldığında pedagojik bir araç olabileceğini ortaya koymaktadır. Bu bağlamda belirsizlikler ile ilgili öğretmenler ön hazırlık yapmalı ve müfredatlar buna göre düzenlenmelidir.

Abstract:
Today, rapidly advancing technology, scientific developments that have gained great importance, and recent events such as the COVID-19 pandemic increase the importance of scientific literacy, which is an important concept in science education. Scientific literacy is a skill that enables students to distinguish scientific content from non-scientific content, to understand the nature of science, and to make connections between daily life and scientific knowledge. The use of socioscientific issues that are socially controversial, have scientific dimensions and ethical context in science education creates a good environment for students to gain scientific literacy skills. 
Socioscientific issues cause students to experience uncertainty due to their controversial nature. If these uncertainties are managed correctly, they can be used as a tool to reach scientific knowledge. From this point of view, in order to examine the epistemic uncertainties in the classroom in the context of socioscientific issues, students were provided with a discussion environment for six lessons on the use of plastic bags. These lessons were transcribed and analysed in the form of video recordings, and the uncertainties experienced and revealed by the students in the context of socioscientific issues, social interaction related to these uncertainties, and uncertainty management characteristics were tried to be determined. In addition, it was also sought to answer how the teacher can use epistemic uncertainty as a pedagogical tool. In this study, a qualitative research approach was adopted and a case study was used.
The results of the study show that students reveal uncertainties when they discuss in the context of socioscientific issues. While analysing these uncertainties, it is seen that students' social interaction characteristics and epistemic uncertainty management characteristics vary according to the nature of the discussion. In addition, this study reveals that epistemic uncertainty can be a pedagogical tool when used correctly by teachers. In this context, teachers should make preliminary preparations about uncertainties and curricula should be organised accordingly.