Acil servise senkop ile başvuran hastalarda tüm vücut yaklaşımlı hedefe yönelik yatakbaşı ultrasonografi'nin tanısal etkinliği
The diagnostic efficiency of whole body approach targeted bedside ultrasonography in patients presenting to the emergency department with syncope
Yazar: GÜÇLÜHAN UÇAR
Danışman: PROF. DR. ERSİN AKSAY
Dokuz Eylül Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Acil Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: İlk ve Acil Yardım = Emergency and First Aid
Dizin: Acil servis-hastane = Emergency service-hospital ; Senkop = Syncope ; Ultrasonografi = Ultrasonography

Özet:
Giriş
Senkop hızlı başlangıçlı, kısa süreli, bilişsel tam bir iyileşme ile ilerleyen serebral
hipoperfüzyona bağlı, geçici bilinç ve postür kaybıdır. Senkop için risk sınıflandırması,
etiyoloji araştırılması ve taburculuk kararı acil servis hekimleri için zorlayıcıdır Güncel tıp
pratiğinde senkop ve presenkop hastalarına standardize bir yaklaşıma değerlendirilmesi ve
yüksek risk faktörüne sahip hastaların tanımlanabilmesi için birçok klinik karar kuralı
geliştirilmiştir. Ancak bu risk skorlamalarında henüz görüntüleme yöntemleri
kullanılmamaktadır. Günümüzde acil tıp pratiğinde yüksek riskli acil servis başvurularında
ultrasonografinin kullanımı standart hale gelmiştir. Acil servisteki birçok hasta grubu üzerinde
yaygın şekilde USG kullanılırken, hayatı tehdit eden bir hastalığa bağlı gelişebilecek senkop
veya presenkop hastaları için bir ultrasonografi protokolü henüz geliştirilmemiştir. Bizim
çalışmamızın amacı çalışmamızda senkop veya presenkop ile acil servise başvuran hastalarda
tüm vücut yaklaşımlı hedefe yönelik ultrasonografi (TVYUS)' tekniğinin, yüksek riskli
senkop hastalarını tanıyıp tanımadığını ve hastanın tanı ve tedavi süreçlerindeki etkinliğini
ortaya koymaktır.
Materyal ve Metod
İleri yönelik kesitsel çalışmamızda, acil servise başvuran 18 yaş üzerindeki senkop /
presenkop hastaları çalışmaya dahil edildi. USG protokolü hastanın klinik bulgularından
habersiz 4 uygulayıcı tarafından gerçekleştirildi. TVYUS tekniği için hastalarda karotis,
akciğer, kardiyak, abdominal ultrasonografi ve derin ven trombozu incelemesi için alt
ekstremitelerin kompresyon ultrasonografisi kullanıldı ve anormal bulgular kayıt edildi.
TYVUS sonrası ve öncesi dönemde senkop etiyolojisi konusundaki hekim kararlarındaki
değişimler değerlendirildi. USG değerlendirmesi sırasında bulunan anormal bulgular
nedeniyle hastalara uygulanan tedavi girişimleri majör ve minör girişimler olarak ayrıca
değerlendirildi. Anormal TYVUS bulgularının tespiti ve majör girişim gerektiren USG
bulgularının tespiti için basğımsız risk faktörleri lojistik regresyon modeli ile belirlendi. 
viii
Bulgular
Çalışmaya 152 hasta dahil edildi. Hastaların yaşlarının ortancası 61,5 yıl (IQR: 41-
71,8) ve %52,6'sı (n=80) kadındı. Hekimlerin TVYUS değerlendirme süresinin ortanca
değeri 14 dk (12-16 dk) olarak belirlendi. TVYUS değerlendirmesi sonucunda hastaların
54'ünde (%35,5) senkop / presenkopla ilişkili veya senkopa yol açtığı düşünülen
ultrasonografik bulgu veya bulgular tespit edildi. Hastaların 29'una (%19), TVYUS
değerlendirmesi ile saptanan anormal bulgulara yönelik majör girişim 68'ine (%44.7)'sine ise
minör girişim uygulanmıştı. Olguların 42'sinde (%27,6) TVYUS sonrası, hekimin senkop
etiyolojisi konusundaki ön tanısı değişmişti. USG sonrasında tespit edilen ön tanılar ile, son
tanılar arasında yüksek düzeyde uyum mevcuttu (Kappa: 0,931, p<0,001). Başvuru sırasında,
anamnez ve fizik muayene sonrasında hastaların sorumlu hekimleri tarafından 121 hastada
hastane yatış gerekliği görülmezken, 31 hastada ise yatış gerekliliği görülmüştür. TVYUS
sonucu öğrenildikten sonra 121 hastanın 12 (%9,9)'sinde, sorumlu hekim hastanın
yatırılmaması gerektiği yönünde kararını değiştirmiştir. Yatışı gerekli olduğu düşünülen 31
hastanın 9 (%29)'unda ise TVYUS sonucu öğrenildikten sonra yatış gereksinimi olmadığı
yönünde karar değişimi olmuştur.
Sonuç
TVYUS değerlendirmesi ile hastaların yaklaşık 1/3'ünde senkop / presenkopla ilişkili
ultrasonografik bulgular tespit edildi. Anormal bulguların çoğunluğu 60 yaş üzerindeki
hastalarda görüldü. İleri yaş, nabız artışı ve ESC yüksek risk kriterlerinin varlığı, anormal
bulguların görülmesi için bağımsız risk faktörleri olarak belirlendi. Hastaların 1/5'lik
bölümünde ise TVYUS değerlendirmesi ile saptanan anormal bulgulara yönelik majör girişim
uygulanmıştı. ESC yüksek risk kriterlerinin varlığı, anormal bulgulara yönelik majör girişim
uygulama için bağımsız risk faktörü olarak belirlendi. Acil servise başvuran hastalarda senkop
veya presenkop hastalarında, TVYUS standart değerlendirmenin bir parçası olarak acil servis
pratiğine dahil edilebilir.
Anahtar kelimeler: Acil servis, senkop, ultrasonografi

Abstract:
Ultrasonography in Patients Presenting to the Emergency Department with Syncope
Introduction
Syncope is a rapid-onset, short-term, temporary loss of consciousness and posture due
to cerebral hypoperfusion that progresses with complete cognitive recovery. Risk
stratification, etiology investigation and discharge decision for syncope are challenging
for emergency physicians. In current medical practice, many clinical decision rules have
been developed to evaluate syncope and presyncope patients with a standardized approach
and to identify patients with high risk factors. However, imaging methods are not yet used
in these risk scorings. Today, the use of ultrasonography in high-risk emergency
department admissions has become a standard in emergency medicine practice. While
USG is widely used on many patient groups in the emergency department, an
ultrasonography protocol has not yet been developed for patients with syncope or
presyncope that may develop due to a life-threatening disease. The aim of our study is to
reveal whether the whole body ultrasonography (WHOBUS) technique recognizes highrisk syncope patients in patients who apply to the emergency department with syncope or
presyncope, and to reveal the effectiveness of the patient in the diagnosis and treatment
processes.
Material and Method
In our prospective cross-sectional study, syncope/presyncope patients over the age of 18
who applied to the emergency department were included. The ultrasonography protocol
was performed by 4 practitioners who were unaware of the patient's clinical findings. For
the WHOBUS technique, carotid, lung, cardiac, abdominal ultrasonography and
compression ultrasonography of the lower extremities were used to examine deep vein
thrombosis and abnormal findings were recorded. Changes in physician decisions
regarding the etiology of syncope after and before WHOBUS were evaluated. Treatment
interventions applied to patients due to abnormal findings found during USG evaluation
were evaluated separately as major and minor interventions. Independent risk factors were
determined by logistic regression model for the detection of abnormal WHOBUS findings
and USG findings requiring major intervention.
x
Results
152 patients were included in the study. The median age of the patients was 61.5 years
(IQR: 41-71.8) and 52.6% (n=80) were female. The median value of the TVYUS
evaluation time of the physicians was determined as 14 minutes (12-16 minutes). As a
result of WHOBUS evaluation, ultrasonographic findings or findings associated with
syncope / presyncope or thought to cause syncope were detected in 54 (35.5%) of the
patients. Major intervention was performed in 29 (19%) of the patients, and minor
intervention was performed in 68 (44.7%) of the patients for abnormal findings detected
by WHOBUS. In 42 of the cases (27.6%), the physician's pre-diagnosis of the etiology of
syncope changed after WHOBUS. There was a high level of agreement between the
prediagnoses and final diagnoses detected after USG (Kappa: 0.931, p<0.001). At the time
of admission, after the anamnesis and physical examination, the physicians in charge of
the patients did not require hospitalization in 121 patients, while hospitalization was
required in 31 patients. After the TVYUS result was learned, in 12 (9.9%) of 121 patients,
the responsible physician changed his decision that the patient should not be hospitalized.
In 9 (29%) of the 31 patients who were thought to need hospitalization, the decision was
changed that they did not need hospitalization after the WHOBUS result was learned.
Conclusion
Ultrasonographic findings associated with syncope/presyncope were detected in
approximately 1/3 of the patients with TVYUS evaluation. The majority of abnormal
findings were seen in patients over 60 years of age. Advanced age, increased heart rate,
and presence of ESC high-risk criteria were determined as independent risk factors for
abnormal findings. Major intervention was performed in 1/5 of the patients for abnormal
findings detected by TVYUS evaluation. Presence of ESC high-risk criteria was
determined as an independent risk factor for major intervention for abnormal findings. In
patients with syncope or presyncope presenting to the emergency department, WHOBUS
can be included in emergency practice as part of the standard evaluation.
Key words: Emergency department, syncope, ultrasonography