Rızaeddin Fahreddin'in Ahmet Midhat Efendi adlı eserinin kelime hazinesi bakımından incelenmesi
The analysis of Rızaeddin Fahreddin?s ?Ahmet Midhat Efendi? in terms of vocabulary
Yazar: SONGÜL BÜYÜKKILIÇ
Danışman: DOÇ. DR. ZÜHAL YÜKSEL
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Çağdaş Türk Lehçeleri ve Edebiyatları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Ahmed Mithad Efendi = Ahmed Mithad Efendi ; Dil = Language ; Fahreddin, Rızaeddin = Fahreddin, Rızaeddin ; Söz varlığı = Vocabulary

Özet:
Bu çalışma Rızaeddin Fahreddin'in 1913'te Orenburg'da Tatarca olarak ve Arap alfabesiyle kaleme alınan `Ahmed Midhat Efendi' isimli eserinin kelime hazinesi bakımından incelenmesini içermektedir.Çalışmamız giriş, metnin transkripsiyonlu olarak Latin alfabesiyle yazılması, Türkiye Türkçesine aktarılması, kelime kadrosunun tespit edilip Osmanlı Türkçesiyle mukayese edilmesi ve sonuç olmak üzere beş ana bölümden oluşmaktadır. Girişte Rızaeddin Fahreddin ve Ahmed Midhat Efendi hakkında bilgi verilmiştir. Metin bölümünde Arap harflerinden Latin harflerine, sonra da Türkiye Türkçesi'ne aktarma yapılmıştır. Kelime hazinesi bakımından inceleme kısmında tespit ettiğimiz kelime varlığından yola çıkarak o zamanki Tatar Türkçesi'nin Osmanlı Türkçesi ile ne kadar yakın olduğu ortaya konulmuştur. Tespit ettiğimiz kelime sayısı 3700'dür. Bu kelimelerden 3408'inin ortak, 292'sinin farklı olduğu görülmüştür. Ortak olan 3408 kelimeden 2918'inin isim; 425'inin fiil; 53'ünün edat, 7'sinin bağlaç, 5'inin ünlem olduğu tespit edilmiştir. Bu sonuç da bize 1913 yılında Tatar Türkçesi'yle yazılan bir eserde yer alan kelimelerin %92 oranında Osmanlı Türkçesi'yle ortak olduğunu göstermektedir. Yine ortak kelimelerden 2373'ü alınma, 1035'i Türkçe kökenlidir. Sonuç kısmında metnimize göre Osmanlı Türkçesi'yle Tatar Türkçesi arasındaki ortak olan kelimelerin cinsi, kökenleri ve bu şivelerin yakınlığı tespit edilmiştir.Anahtar Sözcükler:1.Rızaeddin Fahreddin2.İdil Ural aydınları3.Ahmed Midhat4.Din5.Dil

Abstract:
This thesis involves the vocabulary analysis of Rızaeddin Fahreddin?s ?Ahmet Midhat Efendi? which was written in Tatar language with Arabic letters. This booklet was published in Orenburg in 1913.This study has five chapters: Introduction, Transcription of the text to Latin alphabet, Adaptation of the text to Turkish of Turkey, Vocabulary of the text & Comparison with Ottoman Turkish, and lastly Conclusion. The Introduction contains knowledge about Rızaeddin Fahreddin and Ahmed Midhat. In the text part the text is transcribed from Arabic letters into Latin alphabet and after that it is transferred into Turkish. In the Vocabulary&Comparison after the analysis of the vocabulary part it is proved that Tatar Turkish was very similar to Ottoman Turkish. There are 3700 words. 3408 of these words are common and 292 words are different. Common words can be classified like this: 2918 of them are nouns, 425 words are verbs, 53 words are prepositions, 7 words are conjunctions and 5 words are exclamations. This statistics show that there is a similarity between Tatar Turkish and Ottoman Turkish by a ratio of 92%. Furthermore 2373 of common words are words taken from other languages, 1035 of them are Turkish originated. In the Conclusion the gender and origins of the common words, and the similarity between Ottoman Turkish and Tatar Turkish are depicted.Key Words:1.Rızaeddin Fahreddin2.İdil Ural intelectuals.3.Ahmed Midhat4.Religion5.Language