Yaratıcı drama eğitiminin aday beden eğitimi öğretmenlerinin eleştirel düşünme becerileri ve eğilimleri üzerine etkisi
The effect of creative drama education on critical thinking skills and dispositions in preservice physical education teachers
Yazar: FATMA SAÇLI
Danışman: PROF. DR. GIYASETTİN DEMİRHAN
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Spor Bilimleri ve Teknolojisi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2013
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Aday öğretmenler = Candidate teachers ; Beden eğitimi = Physical education ; Eleştirel düşünce = Critical thinking ; Yaratıcı drama = Creative drama ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Bu araştırmanın birinci amacı, aday beden eğitimi öğretmenlerinin eleştirel düşünme (ED) becerileri ve eğilimleri üzerine yaratıcı drama (YD) eğitiminin etkili olup olmadığını araştırmak; ikinci amacı, YD eğitimi alan aday beden eğitimi öğretmenlerinde ED becerileri ve eğilimlerine yönelik kanıt/lar olup olmadığını ortaya çıkarmaya çalışmak; üçüncü amacı ise, aday beden eğitimi öğretmenlerinde eleştirel düşünmeye yönelik değişimler olup olmadığını incelemektir. Araştırma gurubunu, Hacettepe Üniversitesi, Spor Bilimleri ve Teknolojisi Yüksekokulu Beden Eğitimi ve Spor Öğretmenliği Programında 2010-2011 eğitim-öğretim yılı güz döneminde öğrenim gören 64 (deney grubu n= 34; kontrol grubu n= 30) aday beden eğitimi öğretmeni oluşturmuştur. Araştırmada, karma araştırma yöntemlerinden olan gömülü desenkullanılmıştır. Deney grubu toplam 30 saatlik YD eğitimi alırken, kontrol grubuherhangi bir drama eğitimi almamıştır. Nicel verilerin toplanmasında Kaliforniya Eleştirel Düşünme Becerileri Testi- Form 2000 (KEDBT-2000) ve Kaliforniya Eleştirel Düşünme Eğilimleri Ölçeği (KEDEÖ)?nin Türkçe formları kullanılmıştır. Yansıtıcı öğrenci günlükleri ve yarı-yapılandırılmış görüşmeler ise nitel veri kaynaklarını oluşturmuştur. Nicel verilerin analizinde Cronbach?s Alpha katsayıları hesaplanmış, tanımlayıcı istatistik, tek yönlü varyans analizi (ANOVA), tek yönlü kovaryans analizi (ANCOVA) ile bağımlı gruplarda t-testi tekniklerinden yararlanılmıştır. Nitel veri seti ise, içerik analizi yöntemleri kullanılarak çözümlenmiştir. ANCOVA sonuçları, deney grubunun değerlendirme boyutu dışında ED beceri ve eğilim son-test puanlarının kontrol grubunun puanlarından istatistiksel olarak yüksek olduğunu (p<.05; p<.001) ortaya koymuştur. Bağımlı gruplarda t-testi sonuçları, deney grubunun değerlendirme boyutu dışında tüm boyutlarda ve toplamda ED beceri ve eğilim puanlarında anlamlı artışlar olduğunu (p<.05; p<.001), buna karşın, kontrol grubunun değerlendirme boyutu ve toplam ED beceri puanlarında anlamlı düşüşler olduğunu (p<.05) göstermiştir. İçerik analizi sonuçlarına göre, yansıtıcı öğrenci günlüklerinden elde edilen düşünsel zorluklar, düşünsel kaynaklar, mantıklı çözümler ve öğrenme çıktıları ile yarı-yapılandırılmış görüşmelerden elde edilen eleştirel düşünme sürecinden yararlanma ve yaratıcı dramada yer alan eleştirel düşünme dinamikleri ana temaları, temalara ilişkin kategoriler ile alt kategoriler eleştirel düşünmeye ilişkin kanıtlar ortaya koymuştur. Yansıtıcı öğrenci günlükleri, YD eğitimi alan grubun dönem başları ve sonlarındaki derslerde karşılaştıkları düşünsel zorluklar ve üretilen mantıklı çözümler arasında baskın şekilde yer alan ED oranının, dönem ortalarında yerini grup çalışmalarına bıraktığını, bununla birlikte, eleştirel düşünmenin dönem başından sonuna kadar düşünsel kaynak olarak kullanıldığını ortaya koyarak eleştirel düşünmeye ilişkin olumlu değişimler olduğunu göstermiştir. Eleştirel düşünmeye yönelik elde edilen kanıtlar ve görülen değişimlerden hareketle sonuç olarak, aday beden eğitimi öğretmenlerinin eleştirel düşünme becerileri ve eğilimlerinin geliştirilmesinde 30 saatlik yaratıcı drama eğitiminin etkili olduğu söylenebilir.Anahtar Kelimeler: Eleştirel düşünme, beden eğitimi, aday öğretmen, yaratıcı drama

Abstract:
The first purpose of this study was to examine whether creative drama (CD) education has an effect on critical thinking (CT) skills and dispositions of preservice physical education teachers. The second purpose was to seek evidence of critical thinking dispositions and skills among pre-service physical education teachers enrolled in creative drama classes. The third purpose was to seek changes in critical thinking skills and dispositions among pre-service physical education teachers. Participants comprised of 64 (treatment group n = 34; comparison group n = 30) pre-service physical education teachers attending the Physical Education Teacher Education (PETE) program over the fall semester of the 2010-2011 academic year at Hacettepe University?s School of Sport Sciences and Technology in Ankara. The embedded mixed methods research design was used in the study. The treatment group received a 30-hour creative drama education, while the comparison group did not. A Turkish version of the ?California Critical Thinking Skills Test-(CCTST) Form 2000? and the ?California Critical Thinking Dispositions Inventory? (CCTDI) were used to collect quantitative data. Qualitative data sources included reflective student journals and semi-structured interviews. Cronbach?s Alpha coefficient was calculated, descriptive statistics, analysis of variance (ANOVA), analysis of covariance (ANCOVA) and paired sampled t-tests were used for the quantitative data analysis. Content analysis was used to examine all qualitative data sources. The results from ANCOVA indicated that there were significant differences among the total and subscale post-test scores in critical thinking skills and dispositions of groups (p<.05; p<.001), but in the evaluation subscale there were no significant differences found. At the same time, the paired sampled t-test showed that the treatment group had a significant improvement (p<.05; p<.001) on critical thinking skills and dispositions components over the course of 10 weeks, however the evaluation subscale did not. By contrast, the comparison group showed significant decline from pretest to posttest in evaluation subscale as well as in total critical thinking skill scores (p<.05). Content analysis revealed six main themes, including categories and subcategories that prove the existence of critical thinking dispositions and skills in preservice physical education teachers who took creative drama education. Themes of critical challenges, intellectual resources, reasonable responses and learning outcomes emerged from reflective student journals. The other two emergent themes from semi-structured interviews were the utilization of critical thinking process and critical thinking dynamics involved in creative drama. Although early semester responses recorded the place of critical thinking in critical challenges and reasonable responses, students? reflections shifted to group work in the middle of the semester. It should be noted that critical thinking was used as an intellectual resource during the whole semester. As a result, it can be said that some evidence of and changes in critical thinking strengthened the idea that a 30-hour creative drama education has a positive effect on critical thinking skills and dispositions for preservice physical education teachers. Key Words: Critical thinking, physical education, preservice teachers, creative drama