Endometriozisli hastalarda sirtuin3' ün enerji metabolizması ve oksidatif stresle ilişkisinin incelenmesi
Relation of sirtuin3 with energy metabolism and oxidative stress in patients with endometriosis
Yazar: İSLİM KALELER
Danışman: PROF. DR. FATMA EZEL USLU
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Tıbbi Biyokimya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Biyokimya = Biochemistry ; Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology
Dizin: Endometriyoz = Endometriosis ; Endometriyum = Endometrium ; Enerji metabolizması = Energy metabolism ; Oksidatif stres = Oxidative stress ; Sirtuin = Sirtuin

Özet:
Endometriozis, üreme çağındaki kadınlarda en sık görülen jinekolojik inflamatuvar hastalıktır, patogenezi henüz tam bilinmemektedir. Sirtuinler (SİRT3), NAD⁺ bağımlı protein deasetilazlardır, metabolik yolaklardaki önemli enzimleri deasetilleyerek kontrol altında tutarlar. SİRT3'ün oksidatif strese yanıtla ilişkili olduğu ve artmış aktivasyonunun hastalık riskini önlediği bilinmektedir. Ancak SİRT3'ün endometriozisteki rolünü gösteren bir çalışmaya raslanmamıştır. Bu çalışmada, endometriozis patogenezinde SİRT3'ün enerji metabolizması ve oksidatif stresle ilişkisinin incelenmesi amaçlandı. Çalışmamızda, 30 endometriozisli hasta ve 26 endometriozisi olmayan sağlıklı kontrol grubundan alınan doku ve serum örneklerinde SİRT3 düzeyleri ELİZA yöntemi ile, glutamat dehidrogenaz (GDH), süksinat dehidrogenaz (SDH), süperoksit dismutaz (SOD) izoenzimlerinin aktiviteleriyle, ileri oksidasyon protein ürünleri (AOPP) ve ferrik demir iyonu indirgeyici antioksidan güç (FRAP) düzeyleri ise spektrofotometrik yöntemle çalışıldı. Ayrıca 16 hasta ve 8 kontrol dokusunda mitokondri izolasyonu yapılarak aynı parametreler çalışıldı. Endometrioziste doku SİRT3 (p=0,002) ve FRAP (p=0,020) düzeyleri ile GDH (p=0,004), SDH (p=0,001), total SOD (p=0,004), Mn-SOD (p=0,001) aktiviteleri düşerken, AOPP (p=0,028) düzeyleri ve Cu/Zn-SOD (p=0,001) aktivitesi artmıştır. Serumda ise GDH (p=0,000) ve total SOD (p=0,010) aktivitesi azalırken Cu/Zn-SOD (p=0,008) aktivitesi yükselmiştir. Serum Mn-SOD, AOPP ve FRAP düzeylerinde anlamlı bir farklılık bulunamamıştır. Endometrioziste mitokondriyal fraksiyonda GDH (p=0,000) ve SDH (p=0,000) aktiviteleri ile AOPP (p=0,000) ve FRAP (p=0,004) düzeyleri azalırken, Mn-SOD (p=0,000) aktivitesi artmıştır. Endometrioziste dokuda SİRT3 düzeyleri azalmaktadır. SİRT3 düzeylerinin azalması antioksidan savunmanın yetersiz kalmasına, bunun sonucunda oksidatif stresin artmasına ve hasar gelişimine neden olur. SİRT3'ün endometriozis gelişiminde önleyici rol oynayabileceğini ve eksikliğinin endometriozis patogenezinin altında yer alan önemli bir faktör olabileceğini düşünmekteyiz.

Anahtar Kelimeler: Endometriozis, Endometrium, SİRT3, Oksidatif stres, Enerji
metabolizması

Abstract:
Endometriosis is the most common gynecological inflammatory disease in women of reproductive age, the pathogenesis is not yet known. Sirtuins are NAD+ dependent protein deacetylases, which deacetylate and control important enzymes in metabolic pathways. It is known that SIRT3 is associated with oxidative stress response and increased activation prevents disease risk. However, a study showing the role of SIRT3 in endometriosis was not found. In this study, it was aimed to investigate the relationship between SIRT3 energy metabolism and oxidative stress in the pathogenesis of endometriosis. In our study, SIRT3 levels in tissues and serum samples from 30 endometriosis patients and healthy control group without 26 endometriosis were determined by the ELISA method, the activity of glutamate dehydrogenase (GDH), succinate dehydrogenase (SDH), superoxide dismutase (SOD) isozymes, AOPP) and ferric iron ion reducing antioxidant power (FRAP) levels were studied by spectrophotometric method. In addition, mitochondrial isolation was performed in 16 patients and 8 controls, and the same parameters were studied. While endometriosis tissue SIRT3 (p=0,002)  and FRAP (p=0,020)  levels, GDH (p=0,004), SDH (p=0,001), total SOD (p=0,004), Mn-SOD (p=0,001) activities decreased, AOPP (p=0,028) levels  and Cu / Zn-SOD (p=0,001) activity were increased.  Serum Cu / Zn-SOD (p = 0.008) activity was elevated while GDH (p = 0,000) and total SOD (p = 0,010) activity decreased. Serum Mn-SOD, AOPP and FRAP levels were not significantly different. In the mitochondrial fraction of endometriosis tissue, GDH (p=0,000) and SDH (p=0,000) acitivities with AOPP (p=0,000) and FRAP (p=0,004) levels were lower, whereas the activity of Mn-SOD (p=0,000) was higher. In endometriosis, the levels of SIRT3 in the tissue are reduced. The decrease in SIRT3 levels leads to the weakening of the defense of antioxidants, resulting in increased oxidative stress and damage development. We think that SIRT3 plays a preventive role in the development of endometriosis and that its deficiency may be an important factor under the pathogenesis of endometriosis.


Anahtar Kelimeler: Endometriozis, Endometrium, SİRT3, Oksidatif stres, Enerji
metabolizması