Bazı ağaç türü odunlarının farklı coğrafik bölgelerdeki doğal dayanıklılığının açık alan denemeleri ile belirlenmesi
Determination of natural resistance of some wood type in different geographical regions by field tests
Yazar: CEYHUN KILIÇ
Danışman: PROF. DR. SİBEL YILDIZ
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Orman Endüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Ağaç İşleri = Wood Products ; Ormancılık ve Orman Mühendisliği = Forestry and Forest Engineering
Dizin: Dayanıklılık = Durability ; Dayanım = Strength ; Emprenyeli odun = Impregnated wood ; Odun = Wood ; Odun endüstrisi = Wood industry ; Odun teknolojisi = Wood technology ; Toprak analizi = Soil analysis ; İklimsel faktörler = Climatic factors

Özet:
Bu çalışmada, sarıçam, ladin, kayın, kızılağaç ve kestane odunlarının öz odun, diri odun ve
CCB (bakır/krom/bor) emprenyeli diri odunları, Trabzon, Muğla, Çanakkale ve Elazığ
illerinde 3 yıl boyunca EN 252 test standardına göre, 4. tehlike sınıfında, toprakla temas
halinde bekletilmiş olup ilgili deneme alanlarından yıl yıl alınan numunelerde, görsel
çürüklük derecelendirmesi, ağırlık kaybı, yoğunluk, eğilme direnci ve elastikiyet modülü,
liflere paralel basınç direnci, renk değişim değerleri ile iklim endeksi ve toprak yapısı
incelenmiştir. İklim endeksinin en yüksek olduğu il Trabzon en düşük olduğu il Muğla
olmuştur. Toprağın su tutma kapasitesi en fazla Çanakkale ve Trabzon'da en düşük
Muğla'da gözlenmiştir. En düşük görsel çürüklük derecelendirmesi, en düşük ağırlık kaybı,
en yüksek yoğunluk, en yüksek eğilme direnci ve elastikiyet modülü, en yüksek basınç
direnci değerleri Elazığ'da (karasal iklim) görülmüştür. Çanakkale, Muğla ve Trabzon'da
Elazığ'a göre daha menfi değerler görülmüştür. İklime göre bakıldığında ise genel olarak
sarıçam, ladin ve kestane örneklerinin kayın ve kızılağaca göre daha yüksek dayanıma sahip
olduğu söylenebilir. Özellikle İYA odunların öz odunları diri odunlara göre daha dayanıklı
bulunmuştur. Emprenyeli odun örneklerinin hiçbirinde deformasyon gözlemlenmezken bu
örneklerin tamamı oldukça iyi dayanım göstermiştir. En yüksek renk değişiminin yaşandığı
yer Çanakkale iliyken renk değişiminin en çok görüldüğü odun türü ise sarıçam olmuştur.

Abstract:
In this study, scots pine, spruce, beech, alder and chestnut sapwood/heartwood samples and
CCB impregnated sapwood samples were exposed to the field test in accordance with the
European standard EN 252 for 3 years in the provinces of Trabzon, Muğla, Çanakkale and
Elazığ to determine natural durability of wood types. The visual decay rate, weight loss,
density, bending strength and elasticity modulus, compression strength parallel to the grain,
color changes, climate index values and soil structure were determined per year. The
province with the highest climate index was Trabzon, and the province with the lowest was
Muğla. TWHC of the soil was mostly found in Çanakkale and Trabzon, and the lowest in
Muğla. The lowest visual decay rate, the lowest weight loss, the highest density, the highest
bending strength and elastic modulus, the highest compression strength values were
observed in Elazığ. In Çanakkale, Muğla and Trabzon, values that are more negative were
seen. In terms of climate type, it can be said that scotch pine, spruce and chestnut wood
samples have higher resistance than the beech and alder samples. Especially the heartwood
of coniferous has been found to be more durable than the sapwood. In addition, no
deformation was observed in any of the impregnated wood samples. All of the impregnated
wood samples showed very good durability. Çanakkale was the place where the highest color
change occurred. The type of wood with the most color change was the scots pine wood.