Terziden tasarımcıya
From tailor to designer
Yazar: HATİCE SONAY ŞEFTALİCİ
Danışman: PROF. DR. BETÜL ATLI
Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tekstil ve Moda Tasarımı Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2005
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts

Özet:
Osmanlı döneminde kendine özgü bir giyim şekli olan Türk Halk'ı,Cumhuriyetin ilanıyla gerçekleştirilen reformlar sonuc7unda, büyük bir batılılaşmaadımı atmış ve daha modern bir giyim şeklini benimsemiştir.İnkılaplar arasındaki Şapka İnkılabı Araştırmamızda Giyim-Kuşam adınadeğişimi başlatan tarih olarak temel alınmıştır.Şapka kanunu, fesin yerine şapka kullanımını şart koşmuş ancak,Türkhalkı'na giyim-kuşam adına beklenin üzerine değişim ve yenilik getirmiştir.Türkhalkı, kısa bir geçiş evresinden sonra batılı giyim-kuşam şeklini benimsemiştir.Yeni giyim kuşam şekli açılan kız sanat okulları ve Avrupa'ya gönderilenöğrenciler sayesinde desteklenmiştir. Türk halkı, batılı giyim kuşam modasınıizlemiştir ve bunu sonucunda Avrupa modasını önderliğinde, ilerleyen yıllardaAvrupalı hemcinslerinden farkları kalmamıştır.II Dünya Savaşı yıllarında Türkiye'de zor bulunan malzemeler, ilkelteknolojinin yetersiz imkanları ile üretilen kumaşlar, giyim-kuşam alanındabatılılaşma hızını yavaşlatsa da terzilik mesleğinin ilerlemesine engel olmamış, güzelve özgün giysilerin üretimi devam etmiştir.Avrupa giyim modası terzilerimiz tarafından takip edilmiş izlenilmiş ve Türkgiyim-kuşam stillerini günümüzde de olduğu gibi etkilemiştir. Ancak ilerleyenyıllarda batı giyim modası alanında eğitimlerini alan ve kendilerini geliştiren terziler,doğu-batı sentezini kurarak, özgün modellerde üretmişlerdir. Bu gelişme ile beraber,1950'li yıllarda kız enstitüleri yurtdışı moda etkinliklerinden davetler almayabaşlamıştır.Sürekli yapılanma içindeki Türkiye Cumhuriyeti 1960'lı yıllarda Sosyo-Ekonomik gelişimlerin ışığında ve gelişen teknoloji ile hazır giyime geçiş yapmış,terziler ise kendilerine olan talebin azalması sonucunda, gelişime de ayakuyduramayarak yavaş yavaş yok olma sınırına düşmüştür.Haute Couture çalışmalarına devam eden az sayıdaki ünlü terzi dışında başkakişiye özel çalışan terzi kalmamıştır.Gelişen yaşam standartları ve teknoloji konfeksiyon ve marka olabilmiştekstil firmalarına hız kazandırırken, bu firmaları bilgisi ve yeteneği ile daha ilerigötürecek tasarımcıları da yetiştirmenin önemini anlaşılmış birçok tasarım yarışmasısayesinde sektörle tasarımcı buluşturulmaya çalışılmıştır.

Abstract:
Turkish People, who had a traditional an one of a kind clothing style, as aresult of the reforms conducted during the Republican period, has taken a great stepon modernisation and adopted a new and more western clothing style.Headwear reform which was among the reforms mentioned above, has beentaken as the reference point for the clothing reform in our research.Headwear legislation, installed hat instead of traditional "fes" and imposed agreater than expected change in the Turkish People 's clothing tradition.The new clothing tradition supported by the 'art and hadscraft schools for girlsand by the students sent to Europe for education. Turkish People followed the westernfashion and as a result of this fact, in the leadership of Eurpoean fashion trends, hasclosed the gap with European counterparts.During the years of World War II. hardly found materials, limited capabilitiesof the primitive technology has slowed down the pace of the modernisation aboutclothing tradition but could not be able to halt the tailoring bussiness and new andunique clothes have been continues to be produced.European fashion trends had been followed by the Turkish tailors and Turkishfashin tradition had been influenced as in the case of today. However, the tailorswho had completed their education on western style of fashion started to produce theirown unique design which were combining the east and the west. in line wtih thisprogress in 1950s handscraft schools for girls started to get invitation for fashionactivities held in West.Turkish Republic, which was in constant recpnstruction, during 1960s in thelight of the socioeconomic progress and improving technology has shifted to readymade clothing and tailors started to diminish upon the decline in the demand for theirsake.There left no tailors but the ones who make Haute Couture designs for theirprivate customers.Enhanced life standarts and technology, boosted the confection and brandedfirms, in addition the importance of designers who are to carry these firms furtherstarted to vbe recognised and there held many design competitions which would meetdesginers and the sector.