Posterior fossa anomalilerinde fetal MRG morfometri ve volümetri yöntemlerinin tanısal etkinliğinin araştırılması ve karşılaştırılması
Diagnostic efficacy and comparison of fetal MR morphometry and volumetry methods in posterior fossa malformations
Yazar: FİLİZ TETİK
Danışman: PROF. DR. HANDAN ÇAKMAKÇI
Dokuz Eylül Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Radyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2012
Konu: Radyoloji ve Nükleer Tıp = Radiology and Nuclear Medicine
Dizin: Fetal monitoring = Fetal monitoring ; Fetüs = Fetus ; Kraniyal fossa-posteriyor = Cranial fossa-posterior ; Malformasyonlar = Abnormalities ; Manyetik rezonans görüntüleme = Magnetic resonance imaging ; Morfometri = Morphometry ; Serebellum = Cerebellum ; Teşhis-ayırıcı = Diagnosis-differential

Özet:
Giriş ve AmaçPosterior fossa kistik malformasyonları; Dandy Walker malformasyonu(DWM), Dandy Walker varyantı(DWV), mega sisterna magna ve posterior fossa araknoid kisti olarak ayrılır. Multiplanar MRG ile malformasyon ve varyantın gelişimsel bir anormalliğin devamlılık gösteren Dandy-Walker kompleksi olarak adlandırılan bir spektrumun içinde olduğu anlaşılmıştır. Dandy-Walker kompleksi içerisinde var olan anomalilerde prognoz vermisin displazi derecesine ve buna eşlik eden diğer anomalilerin varlığına bağlıdır.Bu çalışmanın amacı fetal MRG ile posterior fossaya ait yapıların uzunluk, yüzey alanı, volüm gibi biometrik ölçümlerin normal ve normal olmayan gruplarda, benzer gestasyonel haftalarda ölçülmesi, verilerin değerlendirilmesi, volüm ölçümü ve diğer yöntemlerin birbiri ile karşılaştırılmasıdır.Gereç ve YöntemÇalışmaya, Ocak 2006-Haziran 2011 tarihleri arasında prenatal USG tetkikinde posterior fossa anomalisi saptanan veya şüphesiyle DEÜTF Radyoloji Ana Bilim Dalına refere edilen ve fetal MRG tetkiki yapılan olgularla, SSS normal ancak başka anomali şüphesiyle yapılan MRG tetkikinde SSS değerlendirilebilen 41 hasta dahil edilmiştir.Çalışmamızda fetal MRG incelemeleri retrospektif olarak değerlendirilmiştir. Fetüs T2 ağırlıklı SSFSE ve HASTE sekansı ile sagital, koronal, aksiyel planda görüntülenmiştir.Çalışmamızda 41 hasta değerlendirilmiş olup MRG bulgularına göre hastalar DWM, DWV, retroserebellar araknoid kist/mega sisterna magna(RSAK/MSM), serebellar hipoplazi(SH), rhombensefalosinapsis ve sağlıklı kontrol grubuna ayrılmıştır. Sonrasında her grup için vermis yüksekliği, vermis anteroposterior çap, vermis yüzey alanı, serebellar transvers çap, tegmentovermian açı, biparietal çap, posterior fossa volümü, serebellar volüm, vermis yüksekliği/biparietal çap x 100 rölatif oranı(VÇ/BPÇ oranı) ölçülmüştür.İstatistiksel analizde SPSS 15 programı kullanılmıştır.İstatistik analizinde grupların ölçümsel değerleri Bonferroni düzeltmeli Kruskal-Wallis testi ile değerlendirilmiştir. Post Hoc değerlendirmede Mann Whitney U testi kullanılmıştır. Patolojik grupların kontrol grubu ile karşılaştırılmasında Mann-Whitney U testi kullanılmıştır.BulgularÇalışmaya dahil edilen 41 hasta pediatrik radyoloji konusunda deneyimli bir radyolog tarafından MRG bulgularına göre DWM(n=9), DWV(n=6), MSM/RSAK(n=9), serebellar hipoplazi(n=5), rhombensefalosinapsis(n=1) ve kontrol grubu(n=11) olmak üzere 6 gruba ayrılmıştır.Patolojik grubun 9'unun DEÜTF Patoloji ABD tarafından hazırlanmış otopsi raporu mevcuttur. Toplamda 12 hastanın DEÜTF Radyoloji ABD `da postnatal tetkiki vardır.Tüm gruplar Mann-Whitney U testi ile kontrol grubu ile karşılaştırılmıştır.(Tek olgu örneği olan rhombensefalosinapsis grubu istatistiksel analizlerde kullanılmamıştır.DWM ve kontrol karşılaştırmasında, vermis yüksekliği, tegmentovermian açı, vermis yüzey alanı, serebellar volüm ve VÇ/BPÇ oranı anlamlı bulunmuştur.DWV ve kontrol grubu karşılaştırılmasında, vermis yüksekliği, tegmentovermian açı ve VÇ/BPÇ oranı anlamlı bulunmuştur.MSM/RSAK ve kontrol grubu karşılaştırmasında, serebellum transvers çapı, posterior fossa volümü anlamlı bulunmuştur.Serebellar hipoplazi ve kontrol grubu karşılaştırmasında, tegmentovermian açı dışındaki tüm parametreler anlamlı bulunmuştur.DWM ve MSM/RSAK grubu karşılaştırmasında, vermis yüksekliği, serebellum transvers çapı, tegmentovermian açı, vermis yüzey alanı, serebellar volüm, VÇ/BPÇ oranı anlamlı bulunmuştur.DWV ve MSM/RSAK grubu karşılaştırmasında, vermis yüksekliği, tegmentovermian açı, VÇ/BPÇ oranı anlamlı bulunmuştur.Tartışma ve SonuçÇalışmamızda amaçımız fetal MRG kullarak yukarıda tanımlanan hastalık gruplarının ayırıcı tanısında ve tanımlanmasında biometik yöntemleri değerlendirmek ve karşılaştırmaktı. Literatürde normal SSS gelişimi olan fetüslerle yapılan çalışmalarda, posterior fossa volümü, serebellar volüm ölçümleriyle ilgili veriler bulunmaktadır. Bizim çalışmamızda posterior fossa anomalisi olan fetüslerle normal SSS gelişimi olan fetüsler karşılaştırılmış olup özellikle DWM ve normal grup arasında serebellar volüm, posterior fossa volümünden daha yararlı bir parametre olarak bulunmuştur. Ayrıca patolojik ve patolojik olmayan grup karşılaştırıldığında, vermis yüksekliği, tegmentovermian açı, vermis yüzey alanı, serebellar volüm, posterior fossa volümü, VÇ/BPÇ oranı anlamlı parametreler olarak bulunmuştur.Daha sonraki çalışmalarda DWM ve DWV gruplarında fetal serebellar volüm ve postnatal morbidite ve mortalite arasındaki ilişkinin de değerlendirilmesinin yararlı olacağını düşünmekteyiz.ZETPosterior fossa anomalilerinde fetal MRG morfometri ve volümetri yöntemlerinin tanısal etkinliğinin araştırılması ve karşılaştırılmasıGiriş ve AmaçPosterior fossa kistik malformasyonları; Dandy Walker malformasyonu(DWM), Dandy Walker varyantı(DWV), mega sisterna magna ve posterior fossa araknoid kisti olarak ayrılır. Multiplanar MRG ile malformasyon ve varyantın gelişimsel bir anormalliğin devamlılık gösteren Dandy-Walker kompleksi olarak adlandırılan bir spektrumun içinde olduğu anlaşılmıştır. Dandy-Walker kompleksi içerisinde var olan anomalilerde prognoz vermisin displazi derecesine ve buna eşlik eden diğer anomalilerin varlığına bağlıdır.Bu çalışmanın amacı fetal MRG ile posterior fossaya ait yapıların uzunluk, yüzey alanı, volüm gibi biometrik ölçümlerin normal ve normal olmayan gruplarda, benzer gestasyonel haftalarda ölçülmesi, verilerin değerlendirilmesi, volüm ölçümü ve diğer yöntemlerin birbiri ile karşılaştırılmasıdır.Gereç ve YöntemÇalışmaya, Ocak 2006-Haziran 2011 tarihleri arasında prenatal USG tetkikinde posterior fossa anomalisi saptanan veya şüphesiyle DEÜTF Radyoloji Ana Bilim Dalına refere edilen ve fetal MRG tetkiki yapılan olgularla, SSS normal ancak başka anomali şüphesiyle yapılan MRG tetkikinde SSS değerlendirilebilen 41 hasta dahil edilmiştir.Çalışmamızda fetal MRG incelemeleri retrospektif olarak değerlendirilmiştir. Fetüs T2 ağırlıklı SSFSE ve HASTE sekansı ile sagital, koronal, aksiyel planda görüntülenmiştir.Çalışmamızda 41 hasta değerlendirilmiş olup MRG bulgularına göre hastalar DWM, DWV, retroserebellar araknoid kist/mega sisterna magna(RSAK/MSM), serebellar hipoplazi(SH), rhombensefalosinapsis ve sağlıklı kontrol grubuna ayrılmıştır. Sonrasında her grup için vermis yüksekliği, vermis anteroposterior çap, vermis yüzey alanı, serebellar transvers çap, tegmentovermian açı, biparietal çap, posterior fossa volümü, serebellar volüm, vermis yüksekliği/biparietal çap x 100 rölatif oranı(VÇ/BPÇ oranı) ölçülmüştür.İstatistiksel analizde SPSS 15 programı kullanılmıştır.İstatistik analizinde grupların ölçümsel değerleri Bonferroni düzeltmeli Kruskal-Wallis testi ile değerlendirilmiştir. Post Hoc değerlendirmede Mann Whitney U testi kullanılmıştır. Patolojik grupların kontrol grubu ile karşılaştırılmasında Mann-Whitney U testi kullanılmıştır.BulgularÇalışmaya dahil edilen 41 hasta pediatrik radyoloji konusunda deneyimli bir radyolog tarafından MRG bulgularına göre DWM(n=9), DWV(n=6), MSM/RSAK(n=9), serebellar hipoplazi(n=5), rhombensefalosinapsis(n=1) ve kontrol grubu(n=11) olmak üzere 6 gruba ayrılmıştır.Patolojik grubun 9'unun DEÜTF Patoloji ABD tarafından hazırlanmış otopsi raporu mevcuttur. Toplamda 12 hastanın DEÜTF Radyoloji ABD `da postnatal tetkiki vardır.Tüm gruplar Mann-Whitney U testi ile kontrol grubu ile karşılaştırılmıştır.(Tek olgu örneği olan rhombensefalosinapsis grubu istatistiksel analizlerde kullanılmamıştır.DWM ve kontrol karşılaştırmasında, vermis yüksekliği, tegmentovermian açı, vermis yüzey alanı, serebellar volüm ve VÇ/BPÇ oranı anlamlı bulunmuştur.DWV ve kontrol grubu karşılaştırılmasında, vermis yüksekliği, tegmentovermian açı ve VÇ/BPÇ oranı anlamlı bulunmuştur.MSM/RSAK ve kontrol grubu karşılaştırmasında, serebellum transvers çapı, posterior fossa volümü anlamlı bulunmuştur.Serebellar hipoplazi ve kontrol grubu karşılaştırmasında, tegmentovermian açı dışındaki tüm parametreler anlamlı bulunmuştur.DWM ve MSM/RSAK grubu karşılaştırmasında, vermis yüksekliği, serebellum transvers çapı, tegmentovermian açı, vermis yüzey alanı, serebellar volüm, VÇ/BPÇ oranı anlamlı bulunmuştur.DWVve MSM/RSAK grubu karşılaştırmasında, vermis yüksekliği, tegmentovermian açı, VÇ/BPÇ oranı anlamlı bulunmuştur.Tartışma ve SonuçÇalışmamızda amaçımız fetal MRG kullarak yukarıda tanımlanan hastalık gruplarının ayırıcı tanısında ve tanımlanmasında biometik yöntemleri değerlendirmek ve karşılaştırmaktı. Literatürde normal SSS gelişimi olan fetüslerle yapılan çalışmalarda, posterior fossa volümü, serebellar volüm ölçümleriyle ilgili veriler bulunmaktadır. Bizim çalışmamızda posterior fossa anomalisi olan fetüslerle normal SSS gelişimi olan fetüsler karşılaştırılmış olup özellikle DWM ve normal grup arasında serebellar volüm, posterior fossa volümünden daha yararlı bir parametre olarak bulunmuştur. Ayrıca patolojik ve patolojik olmayan grup karşılaştırıldığında, vermis yüksekliği, tegmentovermian açı, vermis yüzey alanı, serebellar volüm, posterior fossa volümü, VÇ/BPÇ oranı anlamlı parametreler olarak bulunmuştur.Daha sonraki çalışmalarda DWM ve DWV gruplarında fetal serebellar volüm ve postnatal morbidite ve mortalite arasındaki ilişkinin de değerlendirilmesinin yararlı olacağını düşünmekteyiz.

Abstract:
Introduction and AimCystic malformation of the posterior fossa include; Dandy-Walker malformation(DWM), Dandy-Walker variant(DWV), megacisterna magna and posterior fossa arachnoid cyst. The advent of fetal magnetic resonance(MR) has provided a new tool in the imaging armamentarium, DWM, DWV and mega cisterna magna are currently belived to represent a continuum of development anomalies on a spectrum that has been termed the Dandy Walker complex.The outcomes are base on the degree of vermian hypoplasia/dysplasia, plus the presence of associated abnormalities.The aim of this study is to measure cerebellar volume, lineer dimensions and local surface area of vermis in a normal and abnormal groups and evaluate the better diagnostic parameters.Materials and MethodsThe study has been carried out between january 2006 and June 2011 on cases detected or suspected fetal anomaly on prenatal ultrasound examination or refered to Department of Radiology of DEUMF for the fetal MRI. The study population included 41 normal and abnormal fetuses. MR images of 41 fetuses were evaluated retrospectively and divided into six groups; DWM, DWV, posterior fossa arachnoid cyst/mega cisterna magna(PFAC/MCM), cerebellar hypoplasia, rhombencephalosynapsis and normal by experienced pediatric radiologist. For each group, vermis height, vermis anteroposterior diameter, surface of the vermis, the transverse cerebellar diameter, tegmento-vermian angle, biparietal diameter, posterior fossa volume, cerebellar volume, vermian diameter/biparietal diameter x 100 ratio(VD/BPDx100) were measured.Statistical analysis was performed using the SPSS 15 package for Windows. Non-parametric statistics, including Bonferroni corrected Kruskal-Wallis test and the Mann-Whitney U test, were employed to assess differences in means.ResultsThe study population included 41 normal and abnormal fetuses. MR images of 41 fetuses were evaluated retrospectively and divided into six groups; DWM, DWV, posterior fossa arachnoid cyst/mega cisterna magna, cerebellar hypoplasia, rhombencephalosynapsis and normal by experienced pediatric radiologist. In nine cases of the pathologic group diagnosis was confirmed at autopsy and only twelve cases of the all study group diagnosis was confirmed by postnatally MRI, CT or US.All groups compared with Mann Whitney U test.The comparison between normal and DWM group, vermis height, tegmento-vermian angle, surface of the vermis, cerebellar volume, VD/BPDx100 ratio were found statistically significant.The comparison between normal and DWV group, vermis height, tegmento-vermian angle and VD/BPDx100 ratio were were found statistically significant.The comparison between PFAC/MCM and normal group, the transverse cerebellar diameter, posterior fossa volume were found statistically significant.The comparison between cerebellar hypoplasia and normal group, all parameters except tegmento-vermian angle were found statisticaly significant.The comparison between DWM and PFAC/MCM group, vermis height, the transverse cerebellar diameter, tegmento-vermian angle, surface area of the vermis, cerebellar volume, VD/BPDx100 ratio were found statistically significant.The comparison between DWV and PFAC/MCM group, vermis height, tegmento-vermain angle, VD/BPDx100 ratio were found statistically significant.Discussion and ConclusionThe main aim of this study is to demostrate differential diagnostic biometric parameters and compare them with each other. In the literature some investigation are present associated with cerebellar and posterior fossa volume in normal fetüses. In our study different from the literature, normal and abnormal groups were compared and found that vermis height, tegmento-vermian angle, surface area of vermis, cerebellar volume, posterior fossa volume, VD/BPDx100 ratio were statistically significant.Cerebellar volume was found more reliable parameter than posterior fossa volume in DWM and normal group comparison.The further studies may be based on the relationship between morbidity and mortality with DWM and DWV group?s cerebellar volume.