Gruplar arası temasın ergenlerin dış gruba karşı açık ve örtük tutumlarına etkisi
The effect of intergroup contact on adolescents' explicit and implicit attitudes towards the outgroup
Yazar: SEVİM YILDIZ ASLAN
Danışman: DOÇ. DR. AHU ÖZTÜRK
Bursa Uludağ Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Gelişim psikolojisi = Development psychology ; Gruplararası temas = Intergroup contact ; Sosyal psikoloji = Social psychology ; Örtük tutumlar = Implicit attitudes

Özet:
Önyargı, çocukluk ve ergenlik dönemi uyum sorunlarının önemli bir göstergesidir. Önyargıyı etkileyen birçok faktör arasından öne çıkan gruplar arası sosyal temas, gruplar arası ilişkilerin iyileştirilmesi ve gruplar arası bağların oluşturulması açısından etkileri araştırmalar tarafından ortaya konulmuştur. Bu çalışmada gruplar arası temasın (gruplar arası arkadaşlar) ergenin dış gruba yönelik açık ve örtük tutumlarıyla boylamsal ilişkisi incelenmiştir. Bunun yanında ergenin gruplar arası temas sürecinin niteliğini belirleyen etkenlerin iki zamanlı bir araştırmada incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırma verileri, Türkiye'nin Suriye göçünü yoğun alan Batman ilinde bulunan lise ve ortaokullardan toplam (n)=543 yerli ergenden toplanmıştır. Çapraz gecikmeli panel modeli sonuçları, ergenin dış grupla kurduğu elektronik temasın dış gruba yönelik olumsuz açık tutumlarla boylamsal ilişkiler gösterdiğini, yüz yüze temasın ise dış gruba yönelik açık tutumlarla ters yönde boylamsal bir ilişki gösterdiğini ortaya koymuştur. Ergenin gruplar arası teması destekleyen koşullar incelendiğinde, yakın bağlamının temel aktörleri olan ebeveynlerin kültürel sosyalleştirme mesajları ve iç gruptan akranların sosyal normlarının moderatör rolleri tespit edilmiştir. Çalışma, ergenlerin temas sürecini şekillendiren çoklu gelişimsel bağlamların önemli rolünü vurgulamıştır. Sonuçlar, araştırma bağlamı göz önüne alınarak gruplar arası temas kuramı çerçevesinde değerlendirilmiştir.

Abstract:
Prejudice is an essential indicator of adaptation problems in childhood and adolescence. Among the many factors affecting prejudice, intergroup social contact stands out and effectively improves intergroup relations and forms intergroup bonds. This study examined the longitudinal relationship between intergroup contact (intergroup friendships) and adolescents' explicit and implicit attitudes toward the outgroup. In addition, it aimed to investigate the factors determining the quality of the adolescent's intergroup contact process in a two-time study. The research data were collected from (n)=543 local adolescents from high schools and secondary schools in Batman, where there is a high concentration of Syrian migration in Turkey. The cross-lagged panel analyses revealed that adolescents' electronic contacts were longitudinally related to explicit attitudes towards the outgroup. In contrast, reports of face-to-face contact showed an inverse longitudinal relationship with explicit attitudes towards the outgroup. When the facilitating conditions of the adolescent's intergroup contact process were analyzed, the moderating path of parents' cultural socialization messages and in-group peers' social norms, which are the essential agents of the immediate context, was determined. The study emphasized the important role of multiple developmental contexts in shaping adolescents' contact process. Considering the research context, the results were evaluated within the intergroup contact theory framework.