Engelli bireylerin sağlık hizmetlerine erişiminde karşılaştıkları engeller
Barriers encountered by persons with disabilities in accessing health services
Yazar: ALİ İHSAN ÇABUK
Danışman: PROF. DR. ERSİN AKPINAR
Çukurova Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Engelli hakları = Handicapped rights ; Engelli kişiler = Disabled persons ; Engelli ortam = Disabled environment ; Engelliler =   ; Engellilik = Disability

Özet:
Amaç: Engelli bireyler sağlık hizmetine daha çok gereksinim duymalarına rağmen, sağlık hizmetlerinden daha az yararlanmaktadır. Çalışmamız, bu durumun nedenlerini belirlemek için engelli bireylerin sağlık hizmetlerine erişimi sırasında karşılaştıkları engelleri saptamayı amaçlamıştır.
Gereç ve Yöntem: Adana ilinde yaşayan engelli bireyler veya engelli bireylerin ebeveynleri ile yüz yüze görüşülerek, Sosyodemografik Bilgi Formu ve sağlık hizmetinden faydalanırken karşılaşılan engellerle ilgili anket uygulanmıştır.
Bulgular: Çalışmamıza 0,3 yaş ile 88 yaş arasında 412 engelli birey katılmıştır. Katılanların % 58,98'i (n=243) erkek ve % 41,01'i (n=169) kadındır. 
Katılımcılarımızın % 90,29'u (n=372) ilaç, % 91,02'si (n=375) her türlü tıbbi malzeme, % 92,96'sı (n=383) sağlık hizmeti için ücret ödemektedir.
Katılımcılarımızın % 64,3'ü (n=265) sağlık hizmeti alırken stres yaşamaktadır. Çocuklar ve doğuştan engelli bireyler anlamlı olarak daha sık stres yaşamaktadır.
Katılımcılarımızın % 43,2'si (n=178) yakını olmadan hastane işlemlerini gerçekleştirememektedir. Katılımcıların % 70,1'ine (n=289) sağlık kurumunda yardımcı personel verilmemektedir. Erişkin bireylere, çocuklara göre anlamlı olarak daha sık yardımcı personel verilmektedir.
Katılımcılarımızın % 51,2'si (n=211) diğer hasta yakınlarından yeterli anlayış görmemektedir, % 52,2'si (n=215) ise öncelik hakkını kullanamamaktadır.
Sonuç: Çoğu engelli birey sağlık hizmetleri, ilaç ve tıbbi malzeme için ücret ödemektedir. Engelli bireylerin topluma göre ekonomik durumları ve sosyal güvenceye sahip olma oranları düşüktür. Engelli bireylerin sağlığa erişimindeki en önemli engel ekonomik engellerdir. Diğer engeller ise engelli bireylerin hizmet alımında stres yaşaması, ebeveynlerinin düşük eğitim düzeyi, tedavi işlemlerini için yakınlarına ihtiyaç duyması, sağlık kuruluşlarında yardımcı personel tahsis edilmemesi, diğer hasta yakınlarından yeterli anlayışı görmemesi ve öncelik haklarını kullanamamasıdır.

Abstract:
Aim: Although people with disabilities need health services more, they benefit less from health services. In order to determine the reasons for this condition, the present study aimed to determine the barriers that individuals with disabilities face in accessing health services.
Material and Methods: In face-to-face meetings, a sociodemographic information form and a questionnaire regarding the obstacles encountered while benefiting from health services were administered to disabled individuals or their parents living in Adana.
Results: 412 disabled individuals between 0.3 and 88 years of age participated in our study. 58.98 % (n=243) of the participants are men and 41.01 % (n=169) are women.
90.29 % (n =372) of our participants pay for medicine, 91.02 % (n =375) for all kinds of medical supplies, 92.96 % (n =383) for health services.
64.3 % (n=265) of our participants experience stress while receiving health services. Children and people with congenital disabilities significantly experience more frequent stress.
43.2 % of our participants (n=178) cannot perform hospital procedures without their relatives. For 70.1 % of the participants (n=289), assistant personnel are not assigned in the health institution. Assisstant personnel are given more frequently to adults than children. 
51.2 % of our participants (n=211) do not see sufficient understanding from other patient relatives, and 52.2% (n=215) cannot use their right of priority.
Conclusion: Most people with disabilities pay for healthcare, medicine and medical supplies. Economic conditions and social security rates of disabled individuals are low compared to the society. The most important obstacle in the access of people with disabilities to health is economic barriers. Other obstacles are that disabled individuals experience stress in the procurement of services, parents  with low education level, need their relatives for treatment, not allocating auxiliary personnel in health institutions, not having sufficient understanding from other patient relatives and not being able to use their rights of priority.