İnsan Hakları Avrupa Mahkemesi içtihatları ışığında önleme amaçlı iletişimin denetlenmesi tedbiri
Interception of comunication for preventive purpose in the light of European Court of Human Rights' case law
Yazar: EKREM KOÇBAŞI
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖZNUR SEVDİREN SEVİMLİ
İstanbul Bilgi Üniversitesi / Lisansüstü Programlar Enstitüsü / Hukuk Ana Bilim Dalı / Kamu Hukuku Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Hukuk = Law

Özet:
Bu çalışmada Türkiye ulusal mevzuatında 5397 sayılı Kanun ile yapılan
yasal değişiklikler sonucu kolluk birimlerine verilen telekomünikasyon yoluyla
yapılan iletişimin önleme (istihbari) amaçlı denetlenmesi tedbirine başvurma
yetkisi İnsan Hakları Avrupa Mahkemesi'nin (İHAM), iletişimin denetlenmesi
tedbirini düzenleyen ulusal mevzuat hükümlerine ilişkin ortaya koyduğu ölçütler
bakımından değerlendirilmektedir. Bu doğrultuda birinci bölümde Türkiye ulusal
mevzuatında önleme amaçlı telekomünikasyon yoluyla yapılan iletişimin
denetlenmesine ilişkin kavramlar açıklanarak denetim şekilleri ortaya
konulmaktadır.
Çalışmanın ikinci bölümünde ise kısaca İnsan Hakları Avrupa
Sözleşmesi(İHAS), Sözleşmenin Türkiye açısından önemi ve iletişimin
denetlenmesi tedbiri bakımından önem arz eden İHAS'ın 8. maddesinden
bahsedildikten sonra İHAM'a göre taraf devletlerin ulusal mevzuatlarında
iletişimin denetlenmesi tedbirini düzenleyen yasal dayanakların karşılaması
gereken ölçütler detaylıca ele alınmaktadır.
Çalışmanın son bölümünde de İHAM'ın ortaya koyduğu ölçütler
doğrultusunda Türkiye ulusal mevzuatındaki önleme amaçlı iletişimin
denetlenmesine ilişkin yasal düzenlemeler ayrıntılı bir biçimde incelenip, konuyla
ilgili doktrindeki görüşler de dikkate alınarak ilgili yasal düzenlemelerin İHAM'ın
ilgili içtihatlarında ortaya koyduğu ölçütlere uygun olup olmadıkları, eleştirel bir
yaklaşımla değerlendirilmekte ve ilgili yasal düzenlemelere ilişkin öneriler sunulmaktadır.

Abstract:
The subject of this study is the evaluation of the authority of law
enforcement units to intercept communications for preventive (intelligence)
purpose in Turkiye's national law, which was prescribed by the Law no. 5397, in
the light of the European Court of Human Rights' (ECHR) criteria set forth in its
case-law relating to domestic legal regulations governing the authority of
interception of communications. To this end; the concepts relating to the authority
and forms of interception allowed for preventive purpose, has been introduced in
the first section of this study.
In the second section of the study, the Europian Convention on Human
Rights, the importance of the Convention for Turkiye, and article 8 of the
Convention, as the exercise of the authority constitutes an intervention with the
rights enshrined in the article, are shortly mentioned. Afterwards, criteria set forth
by ECHR in its case-law relating to the domestic legal regulations governing the
authority to intercept communications have been introduced in detail.
In the final section of the study, legal regulations in Turkiye's national law
that govern the authority of law enforcement units to intercept communications
for preventive purpose have been examined in detail. Also, their compliance to the
criteria set forth by ECHR has been assessed with a critical approach considering
different opinions and arguments on the subject, and suggestions has been made
in respect of the regulations.