Öğretmen adaylarının dijital mahremiyet farkındalıkları
Digital privacy awareness of teacher candidates
Yazar: GULJAN ATAYEVA
Danışman: PROF. DR. HATİCE FERHAN ODABAŞI ; DR. ALİ HAYDAR BÜLBÜL
Anadolu Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Çevrimiçi mahremiyet = Online privacy

Özet:
Bu araştırmanın amacı, öğretmen adaylarının dijital mahremiyete ilişkin farkındalık düzeylerini belirlemektir. Bu amaç doğrultusunda cinsiyet, öğrenim programı ve sınıf düzeyi açısından öğretmen adaylarının dijital mahremiyet farkındalıklarını incelemek üzere nedensel karşılaştırmalı bir model kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu Anadolu Üniversitesi Eğitim Fakültesi'nde öğrenim görmekte olan 285 öğretmen adayı oluşturmaktadır. Araştırma verilerinin toplanmasında Demografik Bilgi Formu ile birlikte Çevrimiçi Mahremiyet Farkındalık Ölçeği (ÇMFÖ) kullanılmıştır. Verilerin analizine IBM SPSS 24 programı kullanılmıştır. ÇMFÖ'nden elde edilen puanların dağılımının normallik durumunu incelemek için Kolmogorov-Smirnov ve Shapiro-Wilk testleri uygulanmış ve ölçek toplam puanlarının ve güvenlik faktörünün normal dağılım gösterdiği; dikkat ile iletişim ve paylaşım faktörlerinin normal dağılım göstermediği sonucuna varılmıştır. Bu doğrultuda, katılımcıların dijital mahremiyet düzeylerini karşılaştırmak için toplam puanı ve güvenlik faktörü için tek yönlü ANOVA gerçekleştirilmiştir. Dikkat ile iletişim ve paylaşım faktör puanlarının dijital mahremiyet düzeylerinin öğrenim görülen programlarına ve sınıf düzeylerini karşılaştırmak için Kruskal Wallis testi, cinsiyete göre karşılaştırmak için ise Mann-Whitney U test ve t-testi kullanılmıştır. Elde edilen bulgulara göre öğretmen adaylarının dijital mahremiyet düzeylerinin program ve sınıf düzeylerine göre anlamlı düzeyde farklılaşmadığı görülmüştür. Ancak cinsiyet açısından öğretmen adaylarının dijital mahremiyet düzeyleri istatistiksel olarak anlamlı düzeyde farklılaşmaktadır ve bu fark kadın öğretmen adaylarının lehinedir. Araştırmanın sonuçları ilgili alanyazın temel alınarak tartışılmış, gelecek çalışmalar ve uygulamalar için öneriler sunulmuştur.

Abstract:
The aim of this study is to determine the awareness levels of teacher candidates regarding digital privacy. For this purpose, a causal comparative model was used to examine students' digital privacy awareness of teacher candidates in terms of gender, education program and grade level. The study group of the research consists of 285 teacher candidates studying at Anadolu University Faculty of Education. Demographic Information Form and Online Privacy Awareness Scale (OPCAS) were used to collect the data. IBM SPSS 24 program was used for data analysis. Kolmogorov-Smirnov and Shapiro-Wilk tests were applied to examine the normality of the distribution of the scores obtained from the ESAS, and it was concluded that the total score of the scale and the security factor were normally distributed, while the attention and communication and sharing factors were not normally distributed. Accordingly, a one-way ANOVA was conducted for the total score and the security factor to compare the digital privacy levels of the participants. Kruskal-Wallis test was used to compare the digital privacy levels of the attention, communication and sharing factor scores according to the programs studied and class levels, and Mann-Whitney U test and t-test were used to compare according to gender. According to the findings, it was seen that the digital privacy levels of the teacher candidates did not differ significantly according to the program and grade levels. However, in terms of gender, the digital privacy levels of teacher candidates differed statistically significantly and this difference is in favor of female teacher candidates. The results of the study were discussed on the basis of the related literature and suggestions for future studies and applications were presented.