Kuersetinin sıçanlarda siklofosfamide bağlı ovaryum hasarı üzerindeki etkilerinin ışık ve elektron mikroskobik düzeyde incelenmesi /
Yazar: SÜMEYYE ÖZYAMAN
Danışman: PROF. DR. BÜLENT AHISHALI
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Histoloji ve Embriyoloji Ana Bilim Dalı / Histoloji ve Embriyoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Histoloji ve Embriyoloji = Histology and Embryology
Dizin: Apoptozis = Apoptosis ; Kuersetin = Quercetin ; Kısırlık = Infertility ; Mikroskopi-elektron = Microscopy-electron ; Mikroskopi-ışık = Microscopy-polarization ; Over = Ovary ; Siklofosfamid = Cyclophosphamide ; Sıçanlar = Rats

Özet:
Siklofosfamid (CYP) kemoterapide kullanılan antineoplastik bir ilaçtır. Ovaryum dokusunda geri dönüşümsüz gonadal hasara ve infertiliteye neden olduğu gösterilmiştir. Kuersetin flavonoid grubu fenolik bir bileşik olup antioksidan, antiinflamatuar, antitümoral, sitoprotektif, antiviral, antibakteriyel ve antialerjik etkilere sahiptir. Çalışmamızda ovaryumdaki folikülogenez süreci üzerinde CYP'nin oluşturduğu hasara kuersetinin etkilerinin araştırılması hedeflendi.
Deney modeli olarak 1. jenerasyon preovulatuvar folikül gelişimini sağlamak için 28 günlük immatür Wistar Albino dişi sıçanlara gebe kısrak serum gonadotropini (PMSG) enjeksiyonu yapıldı. Ardından hayvanlar deney gruplarına ayrılarak CYP, kuersetin, kuersetin+CYP ve taşıyıcı NaOH uygulandı. Deney sonunda hayvanlar sakrifiye edildi ve sağ ovaryumları TUNEL boyası ve aktif kaspaz 3 immünohistokimyası için parafine, sol ovaryumları da elektron mikroskobik değerlendirme için Epon'a gömüldü.
CYP genel olarak gelişmekte olan ovaryum foliküllerinde kontrol gruplarına kıyasla TUNEL işaretlenmesini ve aktif kaspaz 3 immünoreaktivitesini anlamlı düzeyde arttırdı. Kuersetin uygulaması CYP sonrası artan TUNEL işaretlenmesini multilaminer primer foliküller ile Graaf foliküllerinin mural granüloza ve teka hücrelerinde anlamlı düzeyde azalttı. Bununla birlikte kuersetinin CYP grubunda artan aktif kaspaz 3 immünoreaktivitesini multilaminer primer foliküllerin granüloza ve teka hücrelerinde anlamlı düzeyde azalttığı görüldü. Elektron mikroskobik değerlendirmede CYP'nin Graaf foliküllerinin granüloza ve teka hücrelerinde apoptotik hasara yol açtığı ve kuersetin ile bu foliküllerin duvarında apoptotik hücrelerin seyrekleştiği belirlendi.
Çalışmamız sonucunda kuersetinin, kemoterapinin ovaryum foliküllerinde neden olduğu şiddetli apoptotik hasarı özellikle foliküler gelişimin erken dönemlerinde hafifletmesiyle fertilitenin korunmasına yönelik tedavi yaklaşımlarında farmakolojik bir seçenek olabileceği düşünüldü.

Abstract:
Cyclophosphamide (CYP) is an antineoplastic agent widely used in chemotherapy. It has been shown to cause irreversible gonadal damage and infertility in female patients. Quercetin, a phenolic flavonoid, possesses antioxidant, antiinflammatory, antitumoral, cytoprotective, antiviral, antibacterial and antiallergic activities. This study aimed to evaluate the effects of quercetin on CYP-induced ovarian damage.
For this purpose, pregnant mare serum gonadotropin (PMSG) was injected to 28-day-old Wistar Albino female rats to develop first generation of preovulatory follicles. Then, animals were divided into experimental groups to recieve CYP, quercetin, CYP+quercetin or vehicle NaOH injections. Rats were sacrificed and right ovaries were embedded in paraffin for TUNEL staining and cleaved caspase-3 immunohistochemistry and left ovaries were embedded in Epon for electron microscopic evaluation.
CYP significantly increased TUNEL labeling and cleaved caspase-3 immunoreactivity in ovarian follicles in all developmental stages, except primordial and unilaminar primary follicles. In these animals, the increased TUNEL labeling significantly decreased in granulosa and theca cells of multilaminar primary follicles and in mural granulosa and theca cells of Graafian follicles by quercetin treatment. In addition, the increased cleaved caspase-3 immunoreactivity significantly decreased in granulosa and theca cells of multilaminar primary follicles. Ultrastructurally, profiles of apoptotic granulosa and theca cells frequently observed in Graafian follicles of CYP treated animals were found to be alleviated by quercetin treatment.
In conclusion, our data suggests that quercetin treatment may provide a pharmacologic approach in the preservation of fertility owing to its beneficial effects on chemotherapy-induced apoptotic process in ovarian follicles predominantly in early phases of development.