Kentli muhafazakârlarda habitus dönüşümü: Fatih ve Başakşehir örneği
The habitus transformation in urban conservatives: Fatih and Basaksehir case
Yazar: İRFAN ÖZET
Danışman: DOÇ. DR. CEVDET YILMAZ
Süleyman Demirel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Sosyoloji = Sociology
Dizin: Din sosyolojisi = Religious sociology ; Dışlanmışlık = Exclusion ; Habitus = Habitus ; Muhafazakarlık = Conservatism ; İstanbul-Başakşehir = İstanbul-Başakşehir ; İstanbul-Fatih = İstanbul-Fatih

Özet:
Bu çalışmada, 21. yüzyılın ilk yıllarından itibaren Türkiye'de yeni bir egemen blok haline gelen muhafazakârların, kent ortamlarında hayata geçirdiği habitusun dönüşümü konu edilmektedir. 1950 sonrası göç süreciyle birlikte gelişen habitus, ana hatlarıyla kolektif dışlamanın öne çıkmadığı, dayanışmacı ve içermeci bir kamusal iletişime sahipti. Günümüze geldiğimizde ise, egemen topluluklara özgü dışlayıcı eğilimlerin merkezileştiği görülmektedir. Araştırma, güncel bir deneyim alanı olarak bu dönüşümü, muhafazakârlığın İstanbul metropolündeki sembolik mekânlarından Fatih ve Başakşehir sınırlarında yakalamaya çalışmaktadır. Karşılaştırmalı bir çerçeveye sahip araştırma, nitel durum çalışması modeline uygun olarak gerçekleştilmiştir. İlk bölümde, araştırmanın yaslandığı kavramsal formülasyonlar olan Weberyen "sosyal kapanma" ve Bourdieucü "habitus dönüşümü"nün geniş bir betimlemesi yapılmıştır. Betimleme safhası, muhafazakâr topluluğun 1950 sonrasından itibaren kentsel alanlarda ivme kazanan dayanışmacı kapanma pratiklerinin analiziyle sürmektedir. Saha araştırması safhasında ise, her iki mekânda toplam 67 bireysel-derinlemesine görüşme gerçekleştirilmiştir. Odak grup görüşmeleri de dâhil edildiğinde, katılan görüşmeci sayısı toplamda 80 olmuştur. Gündelik yaşamın ayrıntılı dünyasında habitus dönüşümünün izlerini süren saha araştırması, birçok farklı parametreden hareket eder: İlk düzeyde, İslami dayanışmanın hem istikrarlı hem de değişen hatları açığa çıkarılır. İkinci düzeyde, gündelik yaşamda kurulan ilişkilerin panoraması çizilir. Buradan hareketle, farklı sosyal, kültürel ve sınıfsal gruplara yönelik dışlayıcı kapanma eğilimleri belirlenir. Üçüncü düzeyi ise, dışlayıcı kapanmanın bir diğer ifade alanı olarak mekân merkezli eğilimler oluşturur: Göç-güvensizlik eğilimleri ve muhafazakâr sakinlerce çizilen kentsel manzara… Araştırma sonuç olarak, dışlayıcı kapanmanın sınıfsal ve kültürel düzeyde artan ivmesini, habitus dönüşümünün en belirgin gösterge alanı olarak değerlendirir.

Abstract:
In this study, since the beginning of 21st century, habitus transformation of a new ruling block of Turkish conservatives in the urban environment of is analyzed. This habitus was developed due to the migration process since 1950, in which collective exclusion did not come to the fore. Instead, it has a solidaristic and inclusive public communication. On the other hand, today, it is seen that the exclusivist reflexes specific to dominant communities are centralized. As a current field of experience, the research aims to capture this transformation at the borders of Fatih and Başakşehir as the symbolic places of conservatism in Istanbul metropolitan area. This study has a comparative framework and has been carried out in accordance with the qualitative case study model. In the first part, a broad description of Weberian "social closure" and Bourdieuan "habitus transformation" was made that are the conceptual formulas to which the research is based. The description phase continues with the analysis of the solidaristic closure practices of the conservative community that have gained momentum in urban areas since the 1950s. At the stage of field research, a total of 67 individual-in-depth interviews were conducted in both locations. When focus group discussions are included, the number of participating interviewers was 80. In the detailed world of everyday life, the field research that follows the transformation of the habitus moves from many different parameters: At first level, the Islamic solidarity's both stable and changing lines are disclosed. At the second level, a panorama of relations established in everyday life is drawn. Moving from this, exclusionary closure tendencies for different social, cultural and class groups are determined. The third level is about the space-centered tendencies as a form of expression of exclusionary closure: The trends of migration-insecurity and the urban landscape depicted by conservative tranquil. Finally, this research points out the increasing acceleration of exclusionary closure at class and cultural level as the most obvious indicator area of the habitus transformation.