Edirne il merkezindeki yetişkinlerde 10 yıllık tip 2 diabetes mellitus riski ve etkileyen faktörler
Ten year risk of TYPE 2 diabetes mellitus and affecting factors of adults in edirne city center
Yazar: NESLİHAN ÖZDOĞAN LAFÇI
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖNDER SEZER
Trakya Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Diabetes mellitus-tip 2 = Diabetes mellitus-type 2 ; Edirne = Edirne ; Risk değerlendirmesi = Risk assesment ; Risk faktörleri = Risk factors ; Yetişkinler = Adults

Özet:
Tip 2 diyabet; insülin direnci zemininde ilerleyici insülin sekresyon defekti ile karakterize organizmanın karbonhidrat, yağ ve proteinlerden yeterince yararlanamadığı, sürekli tıbbi bakım gerektiren, kronik, geniş spektrumlu bir metabolizma bozukluğudur. Tip 2 diyabet, erken dönemde ve doğru tedavi edilmediği durumda tüm sistemlerde komplikasyonlara yol açabilmektedir. Çalışmamızın amacı, bireylerin 10 yıllık tip 2 diyabet risk düzeyini ve bu risk düzeyine etki eden faktörleri tespit edebilmek ve yüksek riskli tespit edilen bireylerin korumaya alınması için gerekli girişimleri başlatmaktır.
	Çalışmanın örneklemini Edirne İl Merkezi'ndeki 23 aile sağlığı merkezine kayıtlı 20-64 yaş arası 744 birey oluşturmaktadır. Veriler 53 sorudan oluşan bir anketle toplanmıştır. Anketin içinde 8 sorudan oluşan FINDRISK tip 2 diyabet risk değerlendirme formu uygulanmıştır.
	Çalışmaya katılan bireylerin yaş ortalaması 40,31±13,03 idi. Katılımcıların %66,2'si evliydi ve %39,2'si üniversite mezunuydu. FINDRISK sonuçlarına göre popülasyonun %14'ü yüksek ve çok yüksek riskli grupta yer almıştır. Eğitim düzeyi yüksek bireylerin FINDRISK risk skorları daha düşüktü (p<0,001). Evli olan bireylerin diyabet risk skorları anlamlı olarak daha yüksekti (p<0,001). Hipertansiyon ve obezite gibi tip 2 diyabetin risk faktörleri olan hastalıklara sahip katılımcıların daha çok yüksek ve çok yüksek riskli grupta yer aldığı tespit edilmiştir (p<0,001). Kilo, vücut kitle indeksi, bel çevresi, vücut yağ yüzdesi ve visseral yağ kütlesindeki artışların diyabet risk skorlarında yükselmeye neden olduğu bulunmuştur (p<0,001). Birinci derece akrabada diyabet öyküsü olan katılımcıların daha çok yüksek ve çok yüksek riskli grupta yer aldığı tespit edilmiştir (p<0,001).
	Çalışmamızdan elde ettiğimiz veriler değerlendirildiğinde, diyabeti engellemeye yönelik yapılan çalışmaların istenilen sonucu veremediği görülmektedir. Diyabet riskini arttıran birçok risk faktörü mevcuttur. Bu risk faktörlerini taşıyan bireylerin erken tespit edilmesi, risk faktörlerinin değerlendirilmesi, gerekli müdahaleler yapıldıktan sonra sıkı takipleri gerekmektedir. Resmi kurumların da etkin müdahalesi ile diyabet riski azaltılmalıdır.

Abstract:
Type 2 diabetes is characterized by progressive insulin secretion defect on the basis of insulin resistance and a chronic broad-spectrum metabolism disorder that has insufficient utilization of carbohydrates, fats and proteins and requires continuous medical care. If not treated correctly in the early period type 2 diabetes can lead to complications in all tracts. The aim of our study is to determine the 10-year risk of type 2 diabetes of individuals, the factors affecting the risk level and to initiate the necessary initiatives to protect individuals who are identified in high-risk population.
	The sample of the study consists of 744 individuals between the ages of 20-64 who are registered to 23 family health centers in Edirne province. The data were collected by a questionnaire consisting of 53 questions. In the questionnaire, FINDRISK type 2 diabetes risk assessment form consisting of 8 questions was used.
	The average age of the individuals participating in the study was 40.31 ± 13.03. 66.2% of the participants were married and 39.2% were university graduates. According to the FINDRISK results, 14% of the population was in the high and very high risk group. Individuals with higher education levels had lower FINDRISK risk scores (p<0.001). Diabetes risk scores of married individuals were significantly higher (p<0.001). It was found that participants who have risk factors of type 2 diabetes such as hypertension and obesity are mostly in the high and very high risk group (p<0.001). Increases in weight, body mass index, waist circumference, body fat percentage and visceral fat mass have been found to cause an increase in diabetes risk scores (p<0.001). It was determined that the participants who have diabetes in first degree relatives were in higher and very high-risk group (p<0.001).
	According to the data obtained from this study, it is seen that the works performed to prevent diabetes do not give the desired result. There are many risk factors that increase the risk of diabetes. Individuals with these risk factors should be identified early, risk factors should be evaluated, and strict follow-ups should be made after necessary interventions carried out. The risk of diabetes should be reduced with the effective intervention of official institutions.