Fevrî Ahmed Efendi, Ahlâk-ı Süleymânî (38b-135a) (inceleme-metin)
Fevrî Ahmed Efendi, Ahlâk-ı Süleymânî (38b-135a) (review-text)
Yazar: BÜŞRA TOPUZ
Danışman: PROF. DR. RIDVAN CANIM
Trakya Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Türk Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Ahlak-ı Süleymani = Ahlak-ı Süleymani ; Eski Türk edebiyatı = Old Turkish literature ; Fevri = Fevri ; Türk edebiyatı = Turkish literature

Özet:
Bu tez, Süleymaniye Kütüphanesinin Ayasofya Koleksiyonunda 2823 numarada kayıtlı olan Fevri Ahmed Efendi'ye ait Ahlâk-ı Süleymânî eserini esas almaktadır. Fevri 16. Yüzyılda yaşamış bir Osmanlı alimi ve şairidir. Fevri'nin manzum ve mensur eserleri bulunmaktadır. Mensur eserlerinden biri de Ahlâk-ı Süleymânî'dir. Eser Münşeat-ı Süleymânî olarak da bilinmektedir. Ahlâk-ı Süleymânî, Kânûnî Sultan Süleymân'ın meziyet ve faziletlerinin anlatıldığı, seçili bir üslupla yazılmış 16. yüzyıl klasik Türk edebiyatı sahasına ait bir eserdir. Eserde Kânûnî'nin şiirleri açıklanmış, onun ahlakı ve dünya görüşü anlatılmıştır. Eserin Süleymaniye Yazma Eserler Kütüphanesinde bulunan Ayasofya ve Esad Efendi nüshaları, İstanbul Üniversitesi Nadir Eserler Kütüphanesindeki nüshası, Edirne Selimiye Kütüphanesindeki nüshası ve Berlin Eyalet Kütüphanesindeki nüshası olmak üzere bilinen beş yazma nüshası bulunmaktadır. Çalışmamız inceleme, metin ve edisyon-kritik bölümlerinden oluşmaktadır. İnceleme bölümünde eserin yazarı, hayatı, ilmi ve edebi şahsiyeti ile eserleri hakkında bilgi verilmiştir. Metin bölümünde ise eserin transkripsiyon alfabesine aktarımı yapılmıştır. Metinde geçen Arapça ayet, hadis ve dualar Arap harfleriyle gösterilmiş ve günümüz Türkçesine çevrilmiştir. Eserin esas alınan Ayasofya nüshası transkribe edildikten sonra Esad Efendi nüshasıyla karşılaştırılarak edisyon kritiği yapılmıştır. 
Anahtar Kelimeler: Fevri Ahmed Efendi, Ahlâk-ı Süleymânî, Münşeat, Klasik Türk Edebiyatı.

Abstract:
This thesis study is based on the work "Ahlak-i Süleymani" by Fevri Ahmed Efendi which is registered to Hagia Sophia Collection of Suleymaniye Library with record number 2823. Fevri is an Ottoman intellectual and poet living in the sixteenth century. Fevri produced works of verse and prose, one of which is Ahlak-i Süleymani. This work also known as Münşeat-i Süleymani. Belonging to the field of classical Turkish Literature of 16th century, this work is written in an outstanding style and mentions the virtues and merits of Suleyman the Magnificent. Fevri explains the poems, morality and worldview of Suleyman in his work. This work has five known copies that can be found in Suleymaniye Manuscripts Library (the copies by Hagia Sophia and Esad Efendi), Istanbul University Library Collection of Rare Books, Edirne Selimiye Library and Berlin State Library. The present study consists of three parts: analysis, text and critical text edition. Analysis part includes information about the author, his life, his intellectual and literary personality and his works. The second part includes the transfer of the texts into transcription alphabet. Verses (from Quran), prayers and hadiths in the work is left in Arabic letters and translated into Turkish. The present study based on the copy of Hagia Sophia primarily transcribed the text and then conducted critical text edition through comparing it with its copy by Esad Efendi.
Keywords: Fevri Ahmed Efendi, Ahlak-i Süleymani, Prose, Classical Turkish Literature.