Dental uygulamalar için opak porselen toz üretimi ve karakterizasyonu
Production and characterization of opaque porcelain powders for dental applications
Yazar: GÖZDE TÜNAYDIN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. AYLİN ZİYLAN ; DOÇ. DR. MÜCAHİT SÜTÇÜ
Dokuz Eylül Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Malzeme Bilimi ve Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Seramik Mühendisliği = Ceramic Engineering

Özet:
Bu çalışmanın amacı, dişçilikte kullanılan metal destekli porselen
restorasyonlardan biri olan ve metal yüzeyine uygulanan ilk katman olan opak
porselen toz kompozisyonlarının geliştirilmesi, üretim süreçlerinin belirlenmesi, test
ve karakterizasyonunun yapılmasıdır. Bu çalışmada, metal altlık ile ısıl genleşme
katsayısı uyumunu sağlamak için en az iki farklı tür frit üretilmiştir. Opak porselen
tozunun hazırlanmasında, kullanılacak olan frit türlerinin kompozisyonlarının
belirlenmesi, üretilmesi ve karakterizasyonunun yapılması birinci derecede
önemlidir. Bu nedenle, opak porselen kompozisyonlarının ısıl genleşme katsayısını
ayarlamak için, ısıl genleşme katsayıları farkı olan kristalin ve amorf içerikli olmak
üzere iki tür frit opak porselen toz kompozisyonlarında kullanılmıştır. Ayrıca, opak
toz kompozisyonlarının içeriğini oluşturan ve örtücülük görevini yapan
opaklaştırıcıların türü (titanium oksit, kalay oksit, seryum oksit, zirkonyum oksit,
zirkonyum silikat) ve bu oksitlerin tekli, ikili ve üçlü kombinasyonları bu çalışmada
incelenmiştir. Geliştirilen frit ve opak porselen tozlarının özelliklerini (tane boyutu,
faz içeriği, ısıl genleşme katsayısı, opaklık ölçümleri) belirlemek için karakterize
edilmiş ve bu karakteristik özellikler ürün kalitesi ile doğrudan ilgili olduğundan her
üretim prosesi aşamasında ölçülmüştür. Geliştirilen opak porselen tozlarının
kullanılabilirliği diş teknisyenleri tarafından metal altlıklara uygulanarak test
edilmiştir. Üretilen opak toz kompozisyonlarından G1-1, G1-4, G6-5 ve G6-12 kodlu
tozların en iyi sonucu verdiği görülmüştür. Bu numunelerden G6-5 kodlu numune ise
en beğenilen kompozisyon olduğu için uygun renk pigmentleri ile renklendirilmiş ve
ticari Vita VMK Master opak tozu ile kıyaslanmıştır. Sonuç olarak, bu tez çalışması
kapsamında, metal destekli altlıklar için ticarileşme potansiyeli olan ve yerli bir
üretim olan opak porselen kompozisyonları geliştirilmiştir.

Anahtar kelimeler: Diş porseleni, metal altlık, opak porselen tozu, frit, lösit,
opaklık, ısıl genleşme katsayısı, mikroyapı

Abstract:
The aim of this study was to develop opaque porcelain powder compositions that
are used as a metal support porcelain restoration and the first layer applied to the
metal surface, to determine their fabrication processes and do their related tests and
characterizations. In this study, two different types of frits were produced in order to
adjust the thermal expansion coefficient of the opaque porcelain powder with respect
to metal substrate. In the preparation of opaque porcelain powder, determination of
the composition of the frit types, its production and characterization are of primary
importance. For this reason, two different types of frits, one being crsytalline and the
other was amorphous, with different thermal expansion coefficients, were used to
adjust the thermal expansion coefficient of the opaque porcelain powder
compositions. Besides, the type of the opacifiers (titanium oxide, serium oxide,
zirconium oxide, zirconium silicate) that were used in the opaque powder
compositions and had the role of masking the metal, and their combinations as
single, double or triple were investigated in this study. Characterization tests were
performed in order to determine the properties (grain size, phase contents, thermal
expansion coefficient, opacity) of the developed frit and opaque powder
compositions. These tests were repeated for each production step as the characteristic
properties were directly related to the product quality. Also, the usability of the
developed opaque porcelain powders on the application to the metal substrate was
tested by the dental technicians. The best results obtained from the produced opaque
powder compositions belonged to G1-1, G1-4, G6-5 and G6-12 coded powders.
Among these powders, G6-5 coded one was selected as the best composition and it
was colored with suitable pigments and compared to the commercialized Vita VMK
Master opaque powder. As a result, within the scope of this study, locally produced
opaque porcelain powder compositions that have the potential of commercialization
were developed for metal substrate supports.

Keywords: Dental porcelain, metal substrate, opaque porcelain powder, frit, leucit,
opacity, thermal expansion coefficient, microstructure