Üniversite öğrencilerinde dismenore şiddetinin fiziksel aktivite ile ilişkisinin incelenmesi
Investigation of the relationship between dysmenorrhea severity and physical activity in university students
Yazar: AHMET SAİD ÇEVİK
Danışman: DOÇ. DR. GÜLSEREN PAMUK
İzmir Katip Çelebi Üniversitesi / İzmir Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine

Özet:
Amaç: Üreme çağındaki kadınların çoğunluğu periyodik olarak menstrüel ağrı yaşamaktadırlar. Dismenore olarak adlandıran bu ağrı genç kadınlarda daha şiddetli ve sık olabilmektedir. Bu sebeple dismenorenin yaygın görüldüğü üniversite öğrencilerinde ağrının şiddeti ile fiziksel aktivite alışkanlığı arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlanmıştır.
Yöntem: Tanımlayıcı tipte kesitsel bir araştırma olarak planlanan bu çalışma 01/10/2022 – 18/07/2024 tarihleri arasında İzmir Katip Çelebi Üniversitesi'nde okuyan 18 yaş üstü adet gören kadın üniversite öğrencilerinde yapılmıştır. Çalışmaya fiziksel aktiviteyi engelleyecek hastalığı olanlar dahil edilmemiştir. Verilerin toplanmasında "Kişisel Bilgi Formu", "Vizüel Analog Skala" ve "Uluslararası Fiziksel Aktivite Anketi Kısa Formu" kullanılmıştır. Bulgular "Statistical Package for Social Sciences (SPSS) 20.0" istatistik programında değerlendirmeye alınmıştır. İstatistiksel anlamlılık düzeyi p<0.05 olarak değerlendirilmiştir.
Bulgular: Çalışmaya katılan 303 kişinin yaş ortalaması 20.73±1.68 (median: 21, min: 18, max: 25) idi. Beden kitle indeksi (BKİ) ortalamaları 21.32±3.18 (median: 20.83, min: 16.02, max: 33.06) ve %67'si BKİ kategorisine göre normal kategoride idi. Katılımcıların hepsi bekardı ve adet görüyordu. Dismenore şiddetinin en fazla adetin 1. gününde olduğu, sonrasında giderek şiddetin azaldığı bulundu. Menstrüel kanama miktarının en çok adetin 2. gününde olduğu, menstrüel kanama miktarının ağrı düzeyine etkisi ise en çok adetin 1. günde olduğu gösterildi. Dismenore için en fazla tercih edilen analjezik ilacın "Deksketoprofen" olduğu, sonrasında sırayla "Parasetamol", "Diklofenak", "Flurbiprofen" ve diğer ilaçların olduğu saptandı. Adetin ilk 3 günü dismenore şiddeti ile fiziksel aktivite arasında istatistiksel anlamlı ilişki görüldü. Yaş, sigara, gelir düzeyi, kronik hastalık ve sürekli kullanılan ilaç öyküsü, her gün çay/kahve/kola tüketme, adet ağrısı başlama zamanı, dismenore için doktora başvuru, okuduğu bölüm, kaçıncı sınıfta okuduğu, ailede dismenore öyküsü olmaması/annede dismenore öyküsü olması/teyzede veya halada dismenore öyküsü olması, adet süresi, ağrılı adet süresi, menstrüel kanama miktarı, doğum kontrol yöntemi kullanma, KOK kullanımı, dismenore dışında menstrüel problem olmaması/kanama miktarında artma olması, dismenore için analjezik ilaç kullanımı, analjezik ilaç tercihi, dismenore için alternatif yöntem kullanmama, dismenore için alternatif yöntem olarak sıcak uygulama, masaj yapma, tatlı yeme, sıcak içecekler içme, uyuma, egzersiz yapma, bol su içme ile dismenore şiddeti arasında istatistiksel anlamlı ilişkiler görüldü. Sigara, gelir düzeyi, okuduğu bölüm, sürekli kullanılan ilaç öyküsü, menstrüel kanama miktarı, dismenore dışında menstrüel problem olarak siklus atlama olması, KOK kullanımı, dismenore için alternatif yöntem olarak egzersiz yapma/bol su içme/duş alma ile fiziksel aktivite arasında istatistiksel anlamlı ilişkiler görüldü.
Sonuçlar: Bu çalışmanın sonucunda üniversite öğrencilerinde adetin ilk 3 günü dismenore şiddeti ile fiziksel aktivite arasında istatistiksel anlamlı ilişki tespit edilmiştir. 
Anahtar Kelimeler: Dismenore, Egzersiz, Üniversite Öğrencileri, Uluslararası Fiziksel Aktivite Anketi, Vizüel Analog Skala

Abstract:
Aim: The majority of women who are in reproductive age periodically experience menstrual pain. This pain, called dysmenorrhoea, may be more severe and frequent in young women. For this reason, this study aimed to investigate the relationship between the severity of pain and physical activity habits in university students in whom dysmenorrhoea is common.
Methods: This descriptive cross-sectional study was conducted between 01/10/2022 – 18/07/2024 with female university students over 18 years of age who were studying at Izmir Katip Çelebi University. Those who had a disease that would prevent physical activity were not included in the study. "Personal Information Form", "Visual Analogue Scale" and "International Physical Activity Questionnaire Short Form" were used to collect the data. The findings were evaluated using the "Statistical Package for Social Sciences (SPSS) 20.0" statistical programme. The level of statistical significance was evaluated as p<0.05.
Results: The mean age of 303 participants was 20.73±1.68 years (median: 21, min: 18, max: 25). The mean body mass index (BMI) was 21.32±3.18 (median: 20.83, min: 16.02, max: 33.06) and 67% were in the normal category according to BMI category. All participants were single and menstruating. It was found that the severity of dysmenorrhoea was highest on the 1st day of menstruation and gradually decreased afterwards. It was shown that the amount of menstrual bleeding was highest on the 2nd day of menstruation, and the effect of the amount of menstrual bleeding on the pain level was highest on the 1st day of menstruation. The most preferred analgesic drug for dysmenorrhoea was "Dexketoprofen", followed by "Paracetamol", "Diclofenac", "Flurbiprofen" and other drugs. There was a statistically significant relationship between the severity of dysmenorrhoea in the first 3 days of menstruation and physical activity.
Statistically significant relationships were observed between the severity of dysmenorrhea and age, smoking, income level, history of chronic diseases and continuous use of medication, daily consumption of tea/coffee/coke, the time of onset of menstrual pain, consultation to a doctor for dysmenorrhea, department of study, grade level of study, absence of a family history of dysmenorrhea/history of dysmenorrhea in the mother/history of dysmenorrhea in the aunt or auntie, duration of menstruation, duration of painful menstruation, amount of menstrual bleeding, use of contraception, the use of COCs, absence of menstrual problems other than dysmenorrhea/increase in the amount of bleeding, use of analgesic medication for dysmenorrhea, preference for analgesic medication, not using alternative methods for dysmenorrhea, hot application as an alternative method for dysmenorrhea, massage, eating sweets, having hot drinks, sleeping, exercising, drinking plenty of water. Furthermore, there were statistically significant relationships between physical activity and smoking, income level, education level, history of continuous use of medication, amount of menstrual bleeding, cycle skipping as a menstrual problem other than dysmenorrhea, use of POPs, exercising/drinking plenty of water/showering as an alternative method for dysmenorrhea.
Conclusion: As a result of this study, a statistically significant relationship was found between the severity of dysmenorrhea in the first 3 days of menstruation and physical activity in university students.
Keywords: Dysmenorrhea, Exercise, University Students, International Physical Activity Questionnaire, Visual Analogue Scale