Bağımsız mali otoritenin Türkiye açısından uygulanabilirliği
Applicability of independent financial authority for Turkey
Yazar: MUSTAFA ARSLAN
Danışman: PROF. DR. NURİ SEMİH ÖZ
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Maliye (Kamu Ekonomisi) Ana Bilim Dalı / Maliye Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration ; Maliye = Finance ; İşletme = Business Administration
Dizin: Bağımsız idari otoriteler = Independent administrative authority ; Kamu harcamaları = Public expenditures ; Kamu maliyesi = Public finance ; Mali kural = Fiscal rule ; Maliye politikaları = Fiscal policies ; OECD ülkeleri = OECD countries ; Para politikaları = Monetary policies ; Politika kurulları = Policy councils

Özet:
Maliye politikasına ilişkin en önemli tartışma konularından birisi, iradi politikalar olarak adlandırılan ve daha çok siyasi iktidarın kontrolünde olan araçlarla uygulanan maliye politikaları ve otonom politikalar olarak adlandırılan ve kurallara bağlanmış politikalar arasındaki tercih sorunudur. Siyasi iktidarların daha çok birinci yöntemi tercih etmek istediği, diğer yandan iradi politikaların maliye politikasına ilişkin birçok soruna yol açtığını söyleyenler bulunmaktadır. Diğer yandan kurallı ve otonom politikaların da temsili demokratik süreçlere çok uygun olmadığının savunulduğu da görülmektedir.
Para politikası alanında gelinen aşamada, bağımsız merkez bankaları aracılığı ile politikaların siyaset güdümünden çıktığı görülmektedir. Özellikle 1970'li yıllar ile birlikte finansallaşmanın artması bağımsız para politikası uygulamaları açısından bir dayanak olmuştur. Aynı süreçte maliye politikasının da aşırı genişlemeci ve mali baskınlığa yol açmak suretiyle para politikası hedeflerini saptırmaması gerektiği görüşü de savunulmaya başlamıştır.
Maliye politikasının kurallı hale gelmesi sürecinde sayısal mali kuralların yaygınlaştığı görülmekte, son yıllarda ise mali idarelerin de siyasetten bağımsızlaşmasının da savunulduğu görülmektedir. Merkez bankacılığına benzer bir şekilde bağımsız mali kurul ya da idarelerin teşviki, özellikle 2008 – 2009 küresel daralması ile birlikte daha çok dillendirilir olmuştur. Bu çalışmada, sözü edilen mali otoritelerin Türkiye için uygulanabilirliği tartışılmaktadır. Bu tartışma, konunun teorik, tarihsel, sosyal yönleri göz önüne alınarak, sayısal ve idari mali kural uygulayan örnek ülkeler incelenerek yapılmaktadır. Mali kurul yapılanmasının maliye politikasına etkileri ise kamu harcamaları açısından ele alınarak irdelenmektedir.

Anahtar Kelimeler: Maliye Politikası, İradi Politikalar, Kurallı Politikalar, Mali Kural, Mali Konsey, Parlamento Bütçe Ofisi, Mali Kurul, Kamu Harcamaları, Türkiye Kamu Maliyesi

Abstract:
One important issue about fiscal policy is the trade-off between countercyclical policies which are mainly under the control of goverments and autonomous policies which are regulations via fiscal rules. Broadly speaking, governments mostly give preference to first method, whereas countercyclical policies occasionally may result in various problems while implementing fiscal policy. On the other hand, it may not be tenable that autonomous policies convenient with process of representative democracy.
At the stage where the monetary policy practices have approached the independent central banking implementation is a fact. Financialization of economies during 1970s is the main point of origin for independent monetary policy administration idea. During the same era it was also a common opinion that fiscal policy implementation should not draw off the monetary policy implementations by causing fiscal dominance via expansionary applications.
Numerical fiscal rules have become widespread during the process of implementing  autonomous fiscal policies, and in recent years independence of financial administrations from government has been broadly discussed. Alongside independent central banking, the countenance of independent financial boards or administrations has become more pronounced, especially during and after the global contraction of 2008-2009.
In this study, the issue of the applicability of the so called financial authorities in Turkey is being argued. The dispute over convenience of independent fiscal authorities is carried out by considering the theoretical, historical and social aspects of the subject and also examining the sample countries that apply numerical and administrative fiscal rules. The effects of the structure of the fiscal board on the fiscal policy are examined in terms of public expenditures.

Keywords: Fiscal Policy, Countercyclical Fiscal Policy, Fiscal Rules, Fiscal Council, Parliamentary Budget Office, Finance Committee, Public Expenditure, Public Finance in Turkey