Kamu inşaat yatırımlarının ihale ve yapım sürecinde karşılaşılan sorunlar: Örnek bir çalışma
Issues encountered during tendering and implementation process of public construction investments: A case study
Yazar: HAKAN TİMUR
Danışman: PROF. DR. TURGAY ÇOŞGUN
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: İnşaat Mühendisliği = Civil Engineering

Özet:
Kamu yatırımları ülkemizin ekonomisinde önemli bir yer teşkil etmektedir. Kamu kaynakları kullanılarak yapılacak yatırımlar, merkezi ve yerel yönetimler tarafından 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu esasları ve bu kanunda tanımlanan ihale usulleri doğrultusunda gerçekleştirilir. Kamu yatırımlarında parasal olarak en büyük pay yapım işlerine aittir. Kamu inşaat yatırımlarının maddi büyüklüğü, yatırımları hayata geçirmeye talip olan istekli yahut çalışan sıfatıyla her kesimin ilgisini çekmektedir.
Kamu yatırımlarının gerçekleşme aşamalarını ihale öncesi süreç ve sözleşme sonrası süreç olarak iki ana başlık altında değerlendirmek gerekmektedir. Yapım işi ihalesi, hazırlık aşamasında sadece görevli kamu personelinin dahil olduğu bir durum iken, ihale sonrasında işin sözleşmeye bağlanması ile birlikte yüklenici ve idare olarak iki ortaklı bir yapıya dönüşmektedir. Sözleşme imzalanması itibariyle oluşan idare ve yüklenici arasındaki paydaşlık durumunun, kamu menfaatleri çerçevesinde sağlıklı bir yönetim ve doğru bir uygulama ile sürdürülmesi adına yaşanan tüm sorunların irdelenmesi, sorunların oluşturduğu durumların değerlendirilmesi ve bu doğrultuda tecrübe edinmek, gelecekteki yatırımların hazırlık ve yapımı aşamasında gerekli özenin gösterilmesi adına önemlidir. İhale öncesi süreç yahut işin yapım sürecinde idare ile yüklenici arasında çözümsüzlük noktasına gelen ihtilaflar, kaynağı her ne olursa olsun, yatırımın tamamlanmasının gecikmesine ya da yarım kalması durumuna sebebiyet verebilir.
İnşaat sektörünün gördüğü büyük ilgi, beraberinde hızlı yapım arzusunu ve imalatların kalite standartlarında düşüşü doğurmaktadır. Bu durum, yapım işinin projelendirilmesi aşamasında kısıtlı tutulan zamandan ötürü doğru tasarım ve tercih yapamama, dolayısıyla yapımı sırasında da nitelikli imalattan uzaklaşmaya sebebiyet vermektedir.
Bu tez çalışmasında, kamu yatırımlarının gerçekleştirilmesi süreciyle ilgili kanun, yönetmelik ve kurumlar açıklanmış, ihale hazırlık ve yapım sürecinde karşılaşılan sorunlar ile birlikte kamu yatırımlarının yaşam döngüsü ele alınmış, örnek bir kamu yatırımının incelemesi yapılmak sureti ile çözüm önerileri sunulmuştur.

Abstract:
Public investments have an important role in our national economy. Investments to be made using public resources are realized by central and local governments in accordance with the principles of the Public Procurement Law No. 4734 and the tendering procedures defined in this law. The largest share of public investments in monetary terms belongs to construction works. The financial size of public construction investments attracts the attention of all segments of the public, either as bidders or employees, who are candidate to realize the investments.
The realization stages of public investments should be evaluated under two main headings: the pre-tender process and the post-contract process. While the construction work tender is a situation in which only the public personnel in charge are involved during the preparation phase, it turns into a two-partner system as the contractor and the administration after the works are bound by contracts. It is important to examine all the problems experienced, to evaluate the situations caused by the problems, and to gain experience in this direction to ensure that the stakeholder status between the administration and the contractor, which is formed as of the signing of the contract, is maintained with healthy management and correct implementation within the framework of public interests for the sake of showing the due care during the preparation and construction of future investments. Unresolved disputes between the administration and the contractor during the pre-tender process or during the construction of the work, regardless of the source, may cause the completion of the investment to be delayed or left incomplete.
The great attention that the construction sector draws brings the desire for fast construction and a decline in the quality standards of manufacturing. This situation gives rise to the inability to make the right design and choice due to the limited time kept during the project design stage of the construction work, and accordingly, to move away from quality manufacturing during construction.
In this thesis, the laws, regulations, and institutions related to the realization of public investments are defined, the life cycle of public investments is discussed with the problems encountered in the tender preparation and construction process, and solution proposals are presented by means of an analysis of a sample public investment.