Italo Calvino'nun Oulipocu mekânları
Italo Calvino's Oulipian spaces
Yazar: GÜNAY TURAÇ
Danışman: PROF. DR. LEVENT ŞENTÜRK
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı / Mimarlık Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Mimarlık = Architecture
Dizin: Calvino, Italo = Calvino, Italo ; Deneyselcilik = Experimentalism ; Edebi metinler = Literary texts ; Kurgusal mekan = Fictional place ; Çeviri = Translation

Özet:
Bu tez Italo Calvino'nun (1923-1985) üç romanını konu edinmektedir: "Görünmez Kentler" (1972), "Bir Kış Gecesi Eğer Bir Yolcu" (1979) ve "Kesişen Yazgılar Şatosu" (1969-1973). Calvino'nun bu eserlerini oulipocu üçleme diye adlandırabiliriz: Oulipo (ya da uzun adıyla Ouvroir de Littérature Potentielle) (Potansiyel Edebiyat Atölyesi), 1960 yılında Raymond Queneau öncülüğünde bir grup sanatçı, matematikçi, bilim insanı, edebiyatçı ve şairin bir araya gelerek kurdukları deneyci bir yazın hareketidir, bununla birlikte kısıt altında yazıyı savunmaktadırlar. Calvino bu gruba 1968 yılında dahil olur. Calvino'nun bu üç deneysel romanı, oulipocu kısıtlarla yazılmış olmakla kalmaz, mekânsal verilerle de doludur ve bu tez metinlerin bu yönüne eğilmektedir. Oulipocu kısıt, yazarın bile isteye seçtiği ve olanaklarını sınırlarına dek zorladığı bir yaratıcılık kipidir. Tezde bu üç eserin mekânlarını, mekâna dair getirdiği yeni ve disiplinlerarası kavrayışları, deneysel yaklaşımları tartışarak sorgulamayı denedim. Bunu yaparken, Calvino'nun "Amerika Dersleri" (1988) adlı seminer metnindeki yavaşlık, hızlılık, kesinlik, görünürlük, çokluk ve tutarlılık alt başlıkları, çaprazlamasına bir değerlendirme yapmamı mümkün kıldı. Üçlemenin Calvino açısından özgül tarihsel bağlamı, tezimdeki değerlendirmelerin parçasıdır. Calvino'nun mekânları birçok yeni kavrama ve icada kapı aralamakla kalmaz, oulipocu karakteriyle bu kavrayışlar mimari tasarım alanına yönelik sonsuz bir ilham kaynağıdır da. Sonuç bölümünde, Calvino'nun mimarlık düşüncesi bakımından güncelliğini dil, kurgu ve deneysellik bakımından değerlendirdim.

Abstract:
This thesis focuses on three novels by Italo Calvino (1923-1985): "Invisible Cities" (1972), "If on a Winter's Night a Traveler" (1979), and "The Castle of Crossed Destinies" (1969-1973). We can call these works of Calvino as the Oulipian trilogy: Oulipo (or Ouvroir de Littérature Potentielle with its proper name) is an experimental literary movement founded by a group of artists, mathematicians, scientists, literary figures, and poets under the leadership of Raymond Queneau in 1960, and they advocate constraint-based writing. Calvino joins this group in 1968. These three experimental novels of Italo Calvino are not only written with Oulipian constraints, but are full of spatial data and this thesis focuses on this aspect of the texts. Oulipian constraint is a mode of creativity in which the author deliberately chooses and pushes his possibilities to the limit. In the thesis, I tried to question the spaces of these three works by discussing the new and interdisciplinary insights and experimental approaches they brought about space. In doing so, the subheadings of lightness, quickness, exactitude, visibility, multiplicity, and consistency in Calvino's seminar text "Six Memos for the Next Millennium" (1988) made it possible for me to make multiple comparisons. The specific historical context of the trilogy for Calvino is part of the considerations in my thesis. Not only do Calvino's spaces lead to many new concepts and inventions, but these insights with their Oulipian character are also an endless source of inspiration for the field of architectural design. As a concluding remark, I have evaluated Calvino's contemporariness in terms of architectural thought in terms of language, mathematics, and experimentation.