Yeni ekonomik coğrafya yaklaşımında beşeri sermayenin bölgesel ekonomik büyümeye etkisi: Ampirik bir analiz
The impact of human capital on regional economic growth in the perspective of new economic geography: An empricial analysis
Yazar: AYÇA GİZEM BALLI
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ELİF TUNALI ÇALIŞKAN
Ege Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı / İktisat Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Beşeri sermaye = Human capital ; Bölgesel kalkınma = Regional development ; Ekonomi politikaları = Economic policies ; Ekonomik büyüme = Economic growth ; Ekonomik coğrafya = Economic geography

Özet:
Yeni Ekonomik Coğrafya, bölgeler arası iktisadi farkları açıklarken mekânsal özellikleri de göz önünde bulunduran ve artan getiri ekonomileri ile eksik rekabet koşullarını da analize dahil ederek ekonomik yığılmaların nedenlerini tespit etmeye çalışan bir disiplindir. 1990'lı yılların başında Krugman öncülüğünde literatüre girmiş bu kavram, özellikle 2000'li yılların başlarında etki alanını arttırmış ve 2009 Dünya Kalkınma Raporu'nun ana konusu olmuştur. Bununla birlikte, değişen üretim süreçlerinde emek faktörünün rolünün sadece kas gücünden arınması ve bilgi, yetenek ve birikimlerini üretime dönüştürme kabiliyetinin ön plana çıkmasıyla beraber, beşeri sermaye konusu da literatürdeki etki alanını git gide arttırmaktadır. 
	Bu kapsamda, tezin konusunu Yeni Ekonomik Coğrafya çerçevesinde, beşeri sermayenin bölgelerin büyümesi üzerindeki etkisi oluşturmaktadır. Tezde, Türkiye İstatistiki Bölge Birimleri Sınıflandırması'na göre Düzey 2 bölgeleri olarak tanımlanmış 26 alt bölgeye dair 2007-2015 yıl aralığını kapsayan bir veri seti kullanılmıştır. Veriler, TÜİK bölgesel veri kaynağından temin edilmiştir. Söz konusu inceleme panel veri yöntemi kullanılarak tamamlanmıştır.  
	Tezin ilk bölümünde, Yeni Ekonomik Coğrafya Teorisi tanıtılmış ve bu teoriyi temel alan çeşitli coğrafya modellerine yer verilmiştir. İkinci bölümde beşeri sermaye kavramından ve Dünya Bankası tarafından hazırlanan Beşeri Sermaye Endeksi'nden bahsedilmiştir. Ampirik analizin yer aldığı üçüncü bölümde, Türkiye Düzey 2 bölgeleri için GSYH değerlerini etkileyen değişkenler belirlenmeye çalışılmıştır. Buna göre, GSYH ile lise mezunu oranı, kentleşme oranı ve ücretler genel seviyesi ile anlamlı ve pozitif ilişki içerisinde, işsizlik oranı ve dummy değişkeni olarak kullanılan yaşam endeksi ile anlamlı ve negatif ilişki içerisinde olduğu görülmüştür.

Abstract:
New Economic Geography is a discipline that takes spatial relationships, increasing returns and incomplete competition into account in its attempt to figure out the reasons for agglomerations while explicating economic differences among regions. The term was coined by Krugman in the early 1990's, which became more influential in the early 2000 and it finally became the main theme of 2009 World Development Report. Human capital, on the other hand, is another term that has gained significance in literature thanks to the changes in the production processes, as the factor of labor has had less to do with muscle power, and more to do with the ability to transform know-how into production. 
	In this context, the focal point of this thesis is the effect of human capital on the regional development, within the frame of New Economic Geography. The thesis uses a 2007-2015 data-set that covers 26 regions according to level 2 of Nomenclature of Territorial Units for Statistics (NUTS). The data was gathered from Turkish Statistical Institute. The analysis was performed with panel data analysis. 
	The first chapter of the thesis provides an introduction to the New Economic Geography, as well as to various geographical models based on its theory. The second chapter analyzes the concept of human capital and the Human Capital Index published by the World Bank. The third chapter of empirical analysis attempts to define the variables that affect gross domestic product (GDP) of 26 regions of Turkey in NUTS-level 2. Accordingly, the thesis finds GDP to be in a positive and significant relationship with high school graduation rate, urbanization rate and wages; whereas GDP is found to be in a significant and negative relationship with unemployment rate and dummy variable as an life index.