Trakya bölgesi bağ alanlarında asma ur hastalık etmenleri Rhizobium vitis ve Rhizobium radiobacter'in yaygınlığı ve bazı asma çeşitlerinin etmenlere karşı duyarlılıklarının belirlenmesi
Prevalance of grapevine crown gall disease agents Rhizobium vitis and Rhizobium radiobacter in vineyard areas of thrace region and determination of susceptibility of some grapevine varieties against disease agents
Yazar: NUR SİVRİ
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA MİRİK
Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Tekirdağ, Edirne ve Kırklareli illeri bağ alanlarında asma uru hastalık etmenleri Rhizobium vitis ve Rhizobium radiobacter'i tespit etmek amacıyla 2016-2019 yılları Nisan-Mayıs ve Haziran-Temmuz dönemleri arasında survey gerçekleştirilmiştir. Urlu asma bitkilerinden, kök ve iletim dokularından yapılan izolasyonlar sonucu RS, King B ve PDA besi ortamlarında, koloni gelişimi R. vitis ve R. radiobacter ile benzerlik gösteren 171 izolat elde edilmiştir. İzolatların patojenisite testleri; havuç (Daucus corata) dilimleri, domates (Lycopersicon esculentum cv. Heinz 2274), aşkın gözyaşı (Kalonchoe daigramontiana), şeytan elması (Datura stromonium),  Narince, Papazkarası ve Trakya İlkeren asma fidanlarında gerçekleştirilmiştir. Test sonucunda 171 izolat en az bir test bitkisinde ur oluşturmuştur. En kısa zamanda ve en şiddetli ur oluşumu, havuç dilimleri üzerinde yapılan testlerde elde edilmiştir. Biyokimyasal ve fizyolojik test sonuçlarına göre R. vitis ve R. radiobacter olarak tür ayrımı yapılmış ve 11 re-izolatın test sonuçlarından beklenen sonuçlar elde edilememiştir. Üç ili temsilen seçilen 28 adet Rhizobium vitis ve 20 adet R. radiobacter izolatlarının genomik DNA'larına PCR analizi uygulanarak R. vitis ve R. radiobacter'in tanısı yapılmıştır. VCF/VCR primer seti ile bir R. radiobacter re-izolatı bant oluşturmamıştır. Üç ilden seçilen tümörojenik R. vitis re-izolatları, virD2F/virD2R primer çifti ve prob kullanılarak real-time PCR analizi ile tanılanmıştır. Klasik tanı ve PCR analizleri sonucunda 160 izolatın, 111'i R. vitis olarak; 49'u ise R. radiobacter olarak tanılanmıştır. Ortalama R. vitis yaygınlık oranı Tekirdağ'da %65,91; Edirne'de %80,21; Kırklareli ilinde %88,86 olarak belirlenmiştir. Ortalama R. radiobacter yaygınlık oranının Tekirdağ'da %26; Edirne ilinde %15,97; Kırklareli'de  %46,66 olduğu tespit edilmiştir. 5BB ve 8B anacına aşılı Narince, Trakya İlkeren ve Papazkarası asma çeşitlerinde oluşan ur çapı ve ur ağırlığı ortalamalarına göre R. vitis ve R. radiobacter etmenlerine karşı gösterdikleri duyarlılık dereceleri istatistiksel olarak belirlenmiş; ANOVA analizi sonucunda izolatlar ve asma çeşitleri etkili bulunmuştur.  Duncan testi yapılarak harflendirme yapılmış, en hassas asma çeşidinin Narince, en dayanıklı çeşidin ise Trakya İlkeren olduğu belirlenmiştir.

Abstract:
Surveys were carried out to determine presence of grapevine crown gall disease agents Rhizobium vitis and R. radiobacter from the vineyards in Tekirdağ, Edirne and Kırklareli provinces during May-June and July-August of 2016-2019. A total of 171 isolates, which grown as R. vitis and R. radiobacter bacterial colonies on RS, King's B and PDA media, were obtained from the gall, root and vascular tissues of diseased grape plants. The pathogenicity tests of isolates were practised on carrot slices (Daucus corata), tomato (Lycopersicon esculentum cv. Heinz 2274), kalonche (Kalonchoe daigramontiana), thorn apple (Datura stromonium), Narince, Papazkarası and Trakya İlkeren grape variety plants. Among tested, 171 bacterial isolates formed gall at least one indicator plant. The earliest and the most severe galls were observed on the carrot disks. R. vitis and R. radiobacter species division were carried out based on biochemical and physiological test results and 11 re-isolates were given unexpected results. Chosen three provinces isolated genomic DNA of 28 R. vitis and 20 R. radiobacter were applied using PCR analysis to identify R. vitis and R. radiobacter. After the results of PCR assay, only one R. radiobacter re-isolates were not yielded visual amplicons with VCF/VCR primer pairs. Tumorogenic R. vitis re-isolates chosen from three provinces were identified by using real-time PCR analysis with virD2F/virD2R primer pairs and probe. After the results of classical identification and PCR analysis 111 isolates were identified as R. vitis, 49 were identified as R. radiobacter among 160 isolates. The average rate of R. vitis prevalance were determined in Tekirdağ 65,91%, Edirne 80,21% and Kırklareli 88,86%. Rhizobium radiobacter avarage rate of disease prevalences were determined in Tekirdağ 26%, Edirne 15,97% and Kırklareli 46,66%. R. vitis and R. radiobacter susceptibility of the cultivar of grapes grafted 5BB and 8B rootstocks Narince, Trakya İlkeren ve Papazkarası were evaluated statistically according to obtained average gall diameters and gall weights; isolates and grape varieties were found effective at the end of ANOVA analysis. After performing Duncan test grouping were made, Narince was determined the most sensitive, Trakya İlkeren were determined the most tolerant.