Terimsel ve olgusal açıdan Kur'an'da temizlik
Cleanliness in the Qur'an from a terminological and factual aspect
Yazar: EREN YILDIZ
Danışman: PROF. DR. ABDURRAHMAN ALTUNTAŞ
Gümüşhane Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Din = Religion

Özet:
Kur'an, insanları karanlıktan aydınlığa çıkarmak için Allah tarafından gönderilmiştir. Kur'an'daki birçok konu ve terim üzerine çok çeşitli çalışmalar yapılmıştır. Bu açıdan üzerinde çalışma yapılması gereken konulardan biri de temizlik konusudur.
Kur'an temizlik konusunu İslam'ın bidayetinden başlayarak peyderpey açıklamıştır. Bunun böyle olması temizliğin önemini ortaya koymuştur. Temizlik, insanoğluyla ve çevresiyle ortaya çıkmıştır. Kur'an'da temizlik manasında kullanılan temel terim "tahâret" sözcüğüdür. Bunun Kur'an'daki kullanımları, maddi, manevi, hükmi temizlik türlerini içerecek şekildedir. Maddî temizlik ile, kişinin beden, elbise, mekân, hava ve su gibi şeylerin her türlü maddî necasetten temizlenmesi kastedilmiştir. Manevî temizlik ile inancın, kalbin tezkiyesi, niyetin ve ahlakın her türlü günah kirlerinden arındırılması vurgulanmıştır. Hükmî temizlik ile ise, belirli ibadetlerin yerine getirilebilmesi için insana emredilen namaz abdesti, boy abdesti, ifade edilmiştir. Ayrıca bunların yerine geçen teyemmüm de bunlara ilave edilmiştir.
Çalışmanın ilk kısmında temizlik manasına gelen terimler tahlil edilmiş âyetlerden verilen örneklerle ne tür temizliğe delalet ettikleri belirlenmiştir. İkinci bölümde temizliğin unsurlarının yanında temizlik türleri, onun kişi ve nesne üzerindeki etkileri tetkik edilmiştir. Bu bağlamda Kur'an maddi ve manevi olarak insanın tertemiz bir hayat sürmesini talep etmektedir.

Abstract:
The Qur'an is a book sent by Allah to bring people out of darkness into the light. Studies have been carried out on many subjects and concepts in the Qur'an. One of the issues that needs to be studied is the issue of cleaning. 
When we look at the subject of cleanliness in the Qur'an, the treatment of the subject of cleanliness in the verses of Islam reveals how important the subject is. Cleanliness is a phenomenon that emerged with the creation of human beings. The basic word used in the meaning of cleaning in the Qur'an is "tahara". The uses of this word in the Qur'an include material, spiritual and legal types of cleanliness. Material cleanliness refers to the cleaning of things such as body, clothes, space, air, and water from all kinds of material pollution. Spiritual cleanliness is the purification of creed, heart, intention, and morality from all kinds of shirk and sins. Judgmental cleanliness, on the other hand, is the cleaning of wudu and ghusl required for performing certain worships (prayer, circumambulation, etc.).
In the first part of our study, we analyzed the words that mean cleaning and expressed what kind of cleaning they indicate with examples from the verses. In the second part, we included the elements of cleaning. In the third part, which is the main part, we discussed the types of cleaning and the effects of cleaning on people and objects.
What the Qur'an wants from us is to lead a pure life, both materially and spiritually.