Su kütle değişimlerinin farklı uydu ve model verileri ile belirlenmesi
Determination of water mass changes with different satellite and model data
Yazar: MİRAY NİL ATLI
Danışman: DOÇ. DR. SERKAN DOĞANALP
Konya Teknik Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Harita Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Jeodezi ve Fotogrametri = Geodesy and Photogrammetry

Özet:
Özellikle son yıllarda etkisini daha çok hissettiren küresel ısınma ve iklim değişikliğinin takipçisi olan GRACE/GRACE-FO uyduları sayesinde, yeryuvarında gerçekleşmekte olan gravite değişimleri hakkında veriler elde edilmektedir. 2002 yılından bu zamana kadar uzun bir zamansal değişim sürecini sunmakta olan bu uydular temelde üç veri grubu yayınlamaktadır. Farklı veri merkezleri aracılığı ile erişimi sağlanan bu veri gruplarından, jeopotansiyel değişimlerin gözlemlenmesi Seviye-2 veri grubu ile sağlanmaktadır. Ancak Seviye-2 verileri jeopotansiyel değişim hesaplamalarında doğrudan kullanılamamaktadır. Uzun dönemli aylık zamansal serilerin ortalamalarının farkından elde edilen bir model yardımıyla veya statik modeller yardımıyla hesaplamalar yapılabilmektedir. Seviye-2 verileri harmonik katsayılar şeklinde yayınlanmaktadır. Harmonik katsayıların yüksek dereceli olanlarından kaynaklı olan hataların giderilmesi içinse farklı filtreleme teknikleri kullanılmaktadır. Gauss ve DDK filtreleri ise bu teknikler arasında yer almaktadır. Çalışma kapsamında GRACE/GRACE-FO uydularından elde edilen Seviye-2 Sürüm-06 verilerinin çözümleri hem DDK filtreleri hem de Gauss filtre tekniği uygulanarak kullanılmıştır. Ayrıca GRACE/GRACE-FO' dan elde edilen verilerin C_20 katsayısında fark edilen anormallikler sonucu SLR'den alınan C_20 katsayıları ile GRACE/GRACE-FO' dan elde edilen C_20 katsayıları değiştirilmiştir. Ek olarak GSM verilerine oşinografik arka plan modeli olan GAD modeli eklenmiştir. Çalışmanın sonucunda ise birden fazla veri merkezleri tarafından sağlanan Seviye-2 verilerine farklı filtreleme teknikleri uygulanarak eş değer su kalınlığı, jeoit yüksekliği ve gravite değişimleri global ve bölgesel konumlarda incelenmiştir. Bölgesel olarak çalışma alanları Türkiye ve Grönland olarak seçilmiştir.

Abstract:
The GRACE/GRACE-FO satellites, which are used to monitor global warming and climate change, which have been particularly noticeable in recent years, provide data on the gravity changes occurring in the world. These satellites, which have been broadcasting three data sets since 2002 and undergoing a protracted temporal change process, fundamentally broadcast three data sets. The Level-2 data group allows for observing geopotential changes from these data groups, which are accessed through various data centers. Level-2 data, on the other hand, cannot be directly utilized in geopotential change calculations. Calculations can be performed using either a model derived from the difference in the averages of long-term monthly temporal series or static models. Level-2 data is broadcast as harmonic coefficients. Various techniques could be preferred to reduce errors caused by higher-order harmonic coefficients. Gaussian and DDK filters are among these techniques. Within the scope of the study, the solutions of Level-2 Version-06 data obtained from GRACE/GRACE-FO satellites were used by applying both DDK filters and the Gaussian filter technique. In addition, as a result of the anomalies noticed in the C_20 coefficient of the data obtained from GRACE/GRACE-FO, the C_(20 )coefficients obtained from the SLR and the C_20  coefficients obtained from the GRACE/GRACE-FO were changed. In addition, the oceanographic background model, the GAD model, was added to the GSM data. As a result of the study, the equivalent water thickness, geoid height, and gravity changes were examined in global and regional locations by applying different filtering techniques to Level-2 data provided by more than one data center. Regionally, the study areas were chosen as Turkey and Greenland.