Erzurum ili İspir ilçesindeki hipertansiyon hastalarının beslenme alışkanlıkları temel alınarak yaşam tarzı faktörlerinin belirlenmesi
A RESEARCH TO DETERMINATE LIFE STYLE FACTORS BASED ON DIETARY HABITS IN İSPİR TOWN, IN ERZURUM CITY
Yazar: AYŞE ATAMAN
Danışman: Y.DOÇ.DR. ZİYA GÖKALP CEYLAN
Atatürk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Besin Hijyeni ve Teknolojisi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Besin Hijyeni ve Teknolojisi = Food Hygiene and Technology

Özet:
Bu çalışma Erzurum İli İspir ilçesinde hipertansiyon tanısı konmuş 156' sı kadın (%69,3), 69'u erkek (%30,7) toplam 225 hasta üzerinde yürütüldü. Çalışmada bölgedeki hipertansiyon hastalarının beslenme alışkanlıkları temel alınarak yaşam tarzlarını belirlemek amaçlandı..Çalışmada incelenen hastaların %52'sinin 61 yaş ve üstü olduğu, %48,4'ünün okur-yazar olmadığı, %90,7'sinin özel diyetten haberdar olmalarına karşın, bu diyeti uygulayanların oranının sadece %68,4 olduğu bulundu.. Hastaların %72'si sadece rahatsızlandığında doktora başvururken, %38,2'si düzenli olarak tansiyon takibi yaptıkları saptandı.. Hipertansiyon dışında başka hastalığı olanların oranı %72 olarak belirlenmiş, bunların arasında da %18,7 oranı ile Diabetes Mellitusun en sık gözlendiği, kalp, göz ve böbrek hastalıklarının da azalan sıklıkta bunu izlediği tespit edildi. Hastaların %67,1' i düzenli olarak ilacını kullanmakta olduğu. %32.4'ü ise ampirik tedavi yöntemlerini de kullandıkları belirlendi.Hastaların %37,4'ü bitkisel sıvı yağ tercih ettiği, %22,2'si hayvansal yağ, %4'ü margarin, % 36,4'ü ise hayvansal ve bitkisel yağları karışık kullandıkları bulundu. %72,9 oranında hasta az tuzlu diyetle beslenmekteydi. Sosyal alışkanlıkları değerlendirildiğinde %71,6'sının sigara kullanmadığı, %87,1'inin hiç alkol almadığı, %45,8' inin günlük beş bardaktan fazla çay içtiği, %74,2' sinin ise hiç / çok az kahve tükettiği saptandı.Genetik eğilim değerlendirildiğinde, %36 oranında hastanın ailesinde hipertansiyon olduğu tespit edildi. Obezite faktörü göz önüne alındığında ise Beden Kitle Indeksi 30 ve üstü olan hasta oranının %25,3, 25 ? 30 arasındaki hasta oranının %40,9, 25 ve altı olan hasta oranının ise %33,8 olduğu tespit edildi.Sonuç olarak; hipertansiyon hastalarının taneli tahıllar ve ürünleri, sebze, meyve, az yağlı süt ve süt ürünleri, kanatlı ve balıketi, yağsız kırmızı et, kuru yemiş ve baklagiller haftalık farklı porsiyonlar halinde lif, potasyum, magnezyum, kalsiyum ve protein kaynağı olarak tüketmeleri diğer bir ifadeyle hipertansiyonu durdurmak için besinsel yaklaşım (DASH) diyeti hastalığın tedavisinde ve hipertansiyondan korunmada etkili olduğu doğrulandı.

Abstract:
This research was carried out total 225 patients having hypertension diagnosis, 69 (30.7%) of them were male, and 156 (69.3%) of them were female, having hypertension diagnosis in the town of İspir, Erzurum. In the study, it was aimed to determine life style based nutrition habits of hypertension patients in the region and how life styles of the patients with hypertension and nutritional habits.In this study, it was determined that the rate of 61 age and older was 52.0%, the rate of illiterate was 48.4%, the rate of those who were aware of special diets was 90.7% among the patients with hypertension, but the rate of those who was not applied this diet was found as % 68.4. The rate of those who was not applied for the doctor only when they become ill was 72 %. On the other hand, the rate of those made tension control regularly was 38.2%. The rate of those who had disease apart from hypertension was found as 72.0%, and it was observed that Diabetes Mellitus was most common disease in the rate of 18.7%; heart, ophthalmoscopic and renal disease are also observed in diminishing prevalence. 67.1% of the patients have been using their medicine regularly, and 32.4 % of the patients have been using empirical treatment methods.While 37.4 % of the patients were prefered oil or vegetable oils, 22.2 % of them were preferred animal oil and 4 % of them were preferred margarine and 36.4 % of the patients were used mixed oil. 72.9 % of the patients have been feeding on low-salt diet. When social habits were evaluated, it was detected that 71.6% of the patients never smoke, and 87.1 % of them never drink alcoholic beverage, and that 45.8 % of then drank tea more than five cups, and that 74.2% of them consumed coffee little or none. VIIWhen genetic tendency was evaluated, it was found out that there was hypertension in the rate of 36 % of patient?s family. When obesity factor was taken into consideration, The rate of that body ? mass index had 30 and over was found out as 25.3 %, and the rate of that body ? mass index had between 25 ? 30 was 40.9 % and the rate of that body ? mass index had under 25 was 33.8 %.As a result,, Dietary Approaches to Stop Hypertension (DASH) diet or to eat grain and grain products, vegetables, fruits, low milk and low milk products, poultry meat, fish meat, red meat without fat, nuts, for take more fiber potassium, magnesium, calcium and protein in different portion a week had effect on to help cure of hypertension and prevent of hypertension was confirmed.