Genç yetişkinlerde kişilerarası ilişkiler ile bilişsel çarpıtmalar arasında affetmenin aracı rolü
The mediator role of forgiveness between the interpersonal relationships and the level of cognitive distortions in young adults
Yazar: HATİCE VİLDAN YILDIZ
Danışman: PROF. DR. HALİL EKŞİ
İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Bağışlama = Forgiveness ; Bilişsel çarpıtma = Cognitive distortion ; Genç yetişkinler = Young adult ; Kişiler arası ilişkiler = Interpersonal relations ; Ölçekler = Scales

Özet:
Bu çalışmada genç yetişkinlerin kişilerarası ilişkiler ile bilişsel çarpıtmaları arasındaki ilişkide affetmenin aracı rolünün incelenmesi amaçlanmıştır. Ayrıca kişilerarası ilişkiler, bilişsel çarpıtmalar ve affetme değişkenleri arasındaki ilişkilerin incelenmesi ve bu değişkenlerin cinsiyet ve medeni durum değişkenlerine göre farklılık gösterip göstermediği araştırmanın alt amaçları arasında yer almaktadır. 
Bu araştırma, ilişkisel tarama türünde tasarlanmıştır. Araştırmanın örneklem grubunu 2019-2020 yılları arasında İstanbul'da yaşayan, çok aşamalı örnekleme yöntemi ile evreni temsil edecek nitelikte farklı sosyoekonomik seviyelerde olan, 331'i kadın (%73,8), 117'i erkek (%26,2) 448 genç yetişkin oluşturmaktadır.
Araştırma verilerinin toplanmasında; araştırmacı tarafından hazırlanan Kişisel Bilgi Formu, İmamoğlu (2009) tarafından geliştirilen Kişilerarası İlişki Boyutları Ölçeği, Hamamcı (2002) tarafından geliştirilen Bilişsel Çarpıtmalar Ölçeği ve Thompson, Snyder, Hoffman, Michael, Rasmussen ve Billings (2005) tarafından geliştirilen, Bugay ve Demir (2010) tarafından Türkçe'ye uyarlanan Heartland Affedicilik Ölçeği kullanılmıştır.
Araştırmanın verileri SPSS ve AMOS paket programları kullanılarak çözümlenmiştir. Kişilerarası ilişkiler, bilişsel çarpıtmalar ve affetme değişkenleri arasındaki ilişkilerin analizinde Pearson Momentler Çarpımı Korelasyonu kullanılmıştır. Kişilerarası ilişkiler, bilişsel çarpıtmalar ve affetme değişkenlerinin cinsiyet, medeni durum değişkenlerine göre farklılık gösterip göstermediğini tespit etmek adına Bağımsız Gruplar t Testi; kişilerarası ilişkiler, bilişsel çarpıtmalar ve affetme değişkenlerinin diğer değişkenlere göre farklılık gösterip göstermediğini tespit etmek için ise Tek Yönlü Varyans Analizi (ANOVA) kullanılmıştır. Son olarak, Yapısal Eşitlik Modeli (YEM) yoluyla kişilerarası ilişkiler ile bilişsel çarpıtmalar arasındaki ilişkide affetmenin aracı rolü incelenmiştir. 
Mevcut araştırma sonucuna göre, kişilerarası ilişkiler ile bilişsel çarpıtmalar arasındaki ilişkide affetmenin kısmi aracı rolü bulunmaktadır. Model uyum iyiliği indeksleri kabul edilebilir ve iyi uyum indeksleri ile karşılaştırıldığında, kurulan Yapısal Eşitlik Modeli verileri ile uyumlu olduğu ve sınanan modelin doğrulandığı görülmektedir. Ayrıca, bilişsel çarpıtma düzeylerinin cinsiyete göre farklılaştığı sonucuna ulaşılmıştır. Bununla birlikte; kişilerarası ilişkiler, bilişsel çarpıtmalar ve affetme düzeyleri medeni durum değişkenine göre anlamlı bir şekilde farklılaşmamaktadır. Bulgular literatür ışığında tartışılmış ve gelecek araştırmalar için önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
In this study, it is aimed to examine the mediating role of forgiveness in the relationship between interpersonal relationships and cognitive distortions of young adults. In addition, examining the relationships between interpersonal relationships, cognitive distortions and forgiveness variables and whether these variables differ according to gender and marital status variables are among the sub-objectives of the study. 
This research is designed in relational scanning type. The sample of the study between the years 2019-2020 living in Istanbul, which is a multi-stage sampling method with the universe in different socio-economic levels of qualifications will be represented, 331 women (73.8%), 117 were male (26.2%) of 448 young adult constitutes. In collecting research data; Personal Information Form is prepared by the researcher, Interpersonal Size Scale is improved by İmamoğlu (2009), Cognitive Distortions Scale is developed by Hamamcı (2002) and Heartland Forgiveness Scale is advanced by Thompson, Snyder, Hoffman, Michael Rasmussen Billings (2005) and adapted by Bugay and Demir (2010) into Turkish is used. The data of the study is analyzed using SPSS 24.0 and AMOS 24.0 programs. Pearson Product Moment Correlation is used in the analysis of relationships between interpersonal relationships, cognitive distortions, and forgiveness variables. Independent Groups T Test to determine whether interpersonal relationships, cognitive distortions and forgiveness variables differ according to gender and marital status variables; One-Way Analysis of Variance (ANOVA) is used to determine whether interpersonal relationships, cognitive distortions, and forgiveness variables differ from other variables. Finally, Structural Equation Model (SEM) through forgiveness in the relationship between cognitive distortions intermediary role with interpersonal relationships is examined. 
According to the current research results, forgiveness has a partial mediating role in the relationship between interpersonal relationships and cognitive distortions. When the model goodness of fit indexes are compared with the acceptable and good fit indexes, it is seen that the model is compatible with the established Structural Equation Model data and the tested model is verified. In addition, it was concluded that the levels of cognitive distortions differ according to gender. However, interpersonal relationships, cognitive distortions and levels of forgiveness do not differ significantly according to the marital variables. In the light of the discovered findings, results from the research are discussed and recommendations are given for future researches.