Tip 2 diyabet hastalarında serum fibroblast growth factor 21 ve lipokalin'in nefropatinin erken göstergesi olarak değeri ve adipositokinlerle ilişkisi
Serum fibroblast growth factor 21 and lipocalin as early biomarkers of nephropathy in TYPE 2 diabetes mellitus and their relationship with adipocytokines
Yazar: NIOUSHA KAZEMZADEH AFSHAR
Danışman: PROF. DR. FERHAN GİRGİN SAĞIN
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Tıbbi Biyokimya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Biyokimya = Biochemistry
Dizin: Adipokinler = Adipokines ; Böbrek hastalıkları = Kidney diseases ; Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Diabetes mellitus-tip 2 = Diabetes mellitus-type 2 ; Diabetik nefropatiler = Diabetic nephropathies ; Fibroblast büyüme faktörü = Fibroblast growth factor ; Lipokalin = Lipocalin ; Mikroalbüminüri = Microalbuminuria ; Plazminojen aktivatörleri = Plasminogen activators

Özet:
Tip 2 Diabetes Mellitus (Tip2DM) tüm dünyada en yaygın görülen metabolik hastalıktır ve hastalığın önemli komplikasyonlarından biri de diyabetik nefropati (DN)'dir. DN, Batı dünyasında son dönem böbrek yetmezliğinin önde gelen sebebidir. Mikroalbuminüri (MAÜ), DN'nin en erken ve en çok kullanılan laboratuvar indeksi olup diyabetik hastalarda kardiyovasküler riskle de bağımsız olarak ilişkilidir. Her ne kadar MAÜ, risk katmanlaşması ve DN'deki hastalık ilerlemesinin izlenmesi için vazgeçilmez bir araç olmaya devam etse de, bir takım faktörler tahmin etme gücünü sorgulamıştır. Bu çalışmada MAÜ olan (n=40) ve olmayan (n=40) Tip2DM'lu hastalarda serum fibroblast büyüme faktörü-21 (fibroblast growth factor-21-FGF-21) ve nötrofil jelatinaz ilişkili lipokalin (neutrophil gelatinase associated lipocalin-NGAL) gibi DN'nin patofizyolojisinde etkili olabilecek yeni inflamatuvar belirteçler ve bunlarla ilişkilendirilen adiponektin, leptin ve plazminojen-aktivatör inhibitör Tip 1 (plasminogen activator inhibitor Type 1-PAI-) gibi adipositokinler tayin edilerek renal hasarın erken tanı ve izleminde bu belirteçlerin yeri araştırılmıştır. Adiponektin, leptin ve PAI-1 ölçümünde daha küçük numune hacmi ve daha hızlı ölçüme izin veren Multipleks Assay sistemleri, FGF-21, NGAL ve sistatin C tayininde ise ELISA yöntemi kullanılmıştır. MAÜ'lü olgularda FGF-21 ve NGAL seviyeleri anlamlı derecede yüksek, PAI-1 ise anlamlı derecede düşük bulunmuştur.Genel olarak, sistatin C ve PAI-1 arasında (-), adiponektin ve leptin arasında ise (+) bir korelasyon saptanmıştır. Sonuçta, Tip2DM'da gelişen DN'de FGF-21 ve NGAL'in yeni biyobelirteçler olarak klinik öneme sahip olabileceği ve PAI-1'le ilgili daha geniş kapsamlı çalışmalar yapılmasının gerekliliği sonucuna varılmıştır. Geniş kohortlarla ve değişik DN evreleriyle yapılacak çalışmalar,Tip2DM'lu  hastalarda renal komplikasyonların patofizyolojisini anlamamıza yardımcı olacaktır.

Abstract:
Type 2 Diabetes Mellitus (Type 2DM) is the most common metabolic disease worldwide. One of the major complications of this disease is diabetic nephropathy (DN) which is the leading cause of end-stage renal disease in the Western world. Microalbuminuria (MAU) is the earliest and most widely used laboratory index of DN and is independently associated with cardiovascular risk in diabetic patients. Although MAU remains an indispensable tool for monitoring risk stratification and disease progression in DN, several factors have questioned its ability to predict the disease. Our aim in this study is to investigate serum fibroblast growth factor-21 (fibroblast growth factor-21-FGF-21) and neutrophil gelatinase-associated lipocalin (neutrophil gelatinase associated lipocalin-NGAL) levels in patients with Type 2DM, with (n = 40) and without MAU (n = 40). The  role of adipocytokines such as adiponectin, leptin and plasminogen activator inhibitor Type 1(PAI-1) in the early diagnosis and follow-up of renal damage are also investigated. Adiponectin, leptin and PAI-1 were analysed with Multiplex Assay Systems which allowed smaller sample volume and faster measurement, while FGF-21, NGAL and cystatin C levels were measured with ELISA. FGF-21 and NGAL levels were significantly higher and PAI-1 levels were significantly lower in patients with MAU. In general, there was a (-) correlation between cystatin C and PAI-1, and (+) correlation between adiponectin and leptin. It was concluded that FGF-21 and NGAL may be clinically important new biomarkers in DN related with Type2DM and further studies on PAI-1 should be performed. Studies with large cohorts and different DN stages will help us to understand the pathophysiology of renal complications in patients with Type 2DM.