Yenilikçi bir tasarım yaklaşımı olarak sayısal kullanıcı deneyimi tasarımı ve bir proje önerisi
Digital user experience design as an innovative design approach and a project proposal
Yazar: ZİYACAN BAYAR
Danışman: DOÇ. TUĞCAN GÜLER
Dokuz Eylül Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Sanat ve Tasarım Ana Sanat Dalı
Derece: Sanatta Yeterlik, 2021
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Deneyim tasarımı = Experience design ; Grafik tasarımı = Graphic design ; Kullanıcı deneyimi = User experience ; Sayısal medya = Digital media ; Sayısal tasarım = Digital design ; Sayısal teknoloji = Digital technology ; Tasarım = Design

Özet:
Bugün Grafik Tasarımcıların basılı mecraların ötesinde sınırları her geçen gün bulanıklaşan pek çok iletişim probleminin anahtarları olarak ürettiklerini görmek zor değildir. Tasarımın tanımı ve tasarımcıların etki alanı büyük bir genişleme içerisindedir. Özellikle son yirmi yılda teknoloji ve medya odaklı gelişmeleri doğası gereği takip eden, dahası bu gelişmelerin bir bileşeni olarak varlık gösteren alan kaçınılmaz biçimde aynı hızla yeni iletişim problemlerini de odağına almıştır. Bu güncel iletişim problemlerinin çözümü pek çok yeni üretme ve düşünme pratiğini de beraberinde getirmiştir. Bugün Grafik Tasarım literatürü Servis Tasarımı, Deneyim Tasarımı, Etkileşim Tasarımı gibi pek çok 'yenilikçi' ve çok disiplinli tanımlamaların kümesine girmekte ya da kabul etmektedir.

"Yenilikçi bir tasarım yaklaşımı olarak sayısal kullanıcı deneyimi tasarımı ve bir proje önerisi" adlı tez çalışması bu yeni üretim ekosistemi içerisinde sayısal deneyim üretimini odağına almaktadır. Çalışma sayısal görsel iletişimi, etkileşime geçilen grafik arabirimler olarak tanımlamanın ötesinde, davranışları şekillendirebilen, görsel ve psikolojik kararların çok katmanlı biçimde insan odaklı bir bakış ile kurgulandığı, üretme ve düşünme biçimleriyle özgün ve yenilikçi bir süreç olduğu savunusu ile ele almaktadır. Araştırma birinci bölümde deneyim tasarımı yaklaşımının izlerini alanın temas ettiği yakın tarihin toplumsal, teknolojik ve tasarıma dair gelişmelerine farklı açılardan bakarak sürmeyi hedeflemektedir. Bu adımın ardından araştırma ikinci ve üçüncü bölümlerde yenilikçi olarak tanımladığı tasarım üretme ve düşünme biçimlerine odaklanmıştır. İkinci bölümde sayısal deneyimin tanımı, yenilikçi üretim anlayışı ve onun başlıca öne çıkan üretme biçimlerini mercek altına almıştır. Son bölümde ise araştırma psikoloji, deneyim ve tasarım ilişkisi üzerine şekillenmekte, insan zekâsı ve karar verme mekaniklerinin tasarım sürecindeki önemi üzerine bilgiler sunmaktadır. Bu bağlamda iki bölüm deneyim tasarımının anatomisi ve deneyim tasarımının psikolojisi üst başlıklarıyla tanımlanmıştır.

Sanatta yeterlik çalışmasının uygulama projesi olarak odağına Dokuz Eylül Üniversitesi Sanal Müze Sistemleri arabirim ve deneyim tasarımı projesini almıştır. İyi bir sanal arşivin araştırmacı ve arşivci gözüyle daha verimli ve ulaşılabilir bir deneyime dönüştürmeyi hedefleyen çalışma bu bağlamda örnek bir sayısal arayüz tasarımı süreci önerisi niteliğindedir.

Abstract:
Today, it is not difficult to see that Graphic Designers produce as the keys to many communication problems that are blurring the boundaries beyond the printed media. The definition of design and the influence of designers are in a great expansion. Especially in the last two decades, the field, which naturally follows technology and media-oriented developments, and moreover, exists as a component of these developments, has inevitably focused on new communication problems at the same speed. The solution of these current communication problems has brought along many new production and thinking practices. Today, the Graphic Design literature falls within or accepts the set of many 'innovative' and multidisciplinary definitions such as Service Design, Experience Design, Interaction Design.
The thesis titled "Digital user experience design as an innovative design approach and a project proposal" focuses on digital experience production within this new production ecosystem. The study deals with digital visual communication, beyond defining it as graphical interfaces that can be interacted with, with the argument that it is an original and innovative process in which visual and psychological decisions that can shape behaviors are constructed with a multi-layered human-oriented perspective, and that it is an original and innovative process with its production and thinking styles. In the first part of the research, it aims to trace the traces of the experience design approach by looking at the social, technological and design developments of the recent history that the field has come into contact with from different perspectives. After this step, the research focused on the forms of design production and thinking that defined as innovative in the second and third chapters. In the second part, the definition of digital experience, innovative production approach and its main production forms are examined. In the last part, the research is shaped on the relationship between psychology, experience and design, and provides information on the importance of human intelligence and decision- making mechanics in the design process. In this context, two chapters are defined under the headings of anatomy of experience design and psychology of experience design.
As the application project of the proficiency in art study, Dokuz Eylül University Virtual Museum Systems interface and experience design project has been taken as its focus. The study, which aims to transform a good virtual archive into a more efficient and accessible experience from the perspective of researchers and archivists, is an exemplary digital interface design process proposal in this context.