Meyan kökünün ekstraksiyonu, radyoişaretlenmesi ve biyoetkinliğinin in vitro yöntemlerle incelenmesi
Extraction and radiolabeling of licorice root and investigation of its bioaffinitiy using in vitro methods
Yazar: SİMGE SUCU KUŞVURAN
Danışman: PROF. DR. FAZİLET ZÜMRÜT BİBER MÜFTÜLER
Ege Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Nükleer Bilimler Ana Bilim Dalı / Nükleer Uygulamalar Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Radyoloji ve Nükleer Tıp = Radiology and Nuclear Medicine

Özet:
Bitkilerden elde edilen yağların ya da bitkilere ait ekstraktların çeşitli hastalıkların tanı ve tedavisinde kullanılması ihtimalinin araştırılması önemli bir oranda artış göstermiştir. Bitkisel kökenli bileşiklerin uygun olan radyoizotoplarla işaretlenmesi sonucu, kanser çeşitleri üzerindeki biyoetkinliklerinin incelendiği önemli sayıda bilimsel araştırma bulunmaktadır. Yapılan araştırmalar sonucunda meyan kökünün, triterpenler, saponinler, flavonoidler, alkaloidler, glisirretik asit, glabridin ve liquiritin gibi bileşikler açısından olduça zengin olduğu aynı zamanda fazlasıyla glisirizin içeriği olduğu bilinmektedir.
Dünyada kadınlar arasında sıklıkla görülen kanser türlerinden biri meme kanseridir. Yapılan bu tez çalışmasının meme kanserinin tanısı üzerine gerçekleştirilen bilimsel çalışmalara katkıda bulunulacağı düşünülmektedir. Bu tez çalışmasında; meyankökünün ekstraksiyonu ve ekstraktın nükleer tıpta teşhiste sıklıkla kullanılan Teknesyum-99m (99mTc) ile radyoişaretlenerek in vitro yöntemlerle meme kanseri hücreleri üzerinde biyoetkinliği incelenmiştir. Öncelikle meyan kökünün ekstraksiyonu (MKE) yapılarak, MKE'nın kalite kontrolünü yapmak için Yüksek Performanslı Sıvı Kromatografisi, İnce Tabaka Kromatografisi yöntemleri kullanılmış olup, yapı analiz çalışmaları ise Sıvı Kromatografisi - Uçuş Zamanlı Kütle Spektrometresi analizi kullanılarak yapılmıştır. Ardından MKE 99mTc ile kalay klorür indirgeme metodu ile radyoişaretlenerek, radyoişaretli bileşiğin (99mTc-MKE) TLRC (İnce Tabaka Radyo Kromatografi) analizi sayesinde kalite kontrolü gerçekleştirilmiştir. Meme kanser hücreleri üzerinde (MCF-7 ve MDA-MB-231) radyoişaretli bileşiğin biyoetkinliği in vitro hücre kültürü çalışmalarıyla incelenmiştir. Tüm deneysel basamaklar değerlendirildiğinde, 99mTc radyonüklidi ile işaretli MKE'nın % 98,91 ± 1,27 (n=4) verimle radyoişaretlendiği gözlemlenmiştir.

Abstract:
Studies focusing on plant-based oils and extracts for the identification and treatment of various illnesses have seen substantial growth. Numerous scientific studies have explored the bioactivity of compounds derived from plants, particularly by labeling them with appropriate radioisotopes, to assess their effects on different cancer types. These studies have revealed that licorice root is particularly rich in compounds such as triterpenes, saponins, flavonoids, alkaloids, glycyrrhetic acid, glabridin, and liquiritin, and it also contains a high concentration of glycyrrhizin.
Given the global prevalence of breast cancer in women, this thesis aims to contribute to the improvement of diagnostic strategies in breast cancer research. In this study, the extraction of licorice root and the bioactivity of the extract on breast cancer cells were investigated in vitro by radiolabeling with Technetium-99m (99mTc), a radionuclide commonly used in nuclear medicine diagnostics. Initially, licorice root extract was obtained, and its quality was assessed using High Performance Liquid Chromatography and Thin Layer Chromatography methods. Structural analysis was performed using Liquid Chromatography - Time of Flight Mass Spectrometry. The licorice root extract was then radiolabeled with 99mTc using the tin chloride reduction method, and the quality control of the radiolabeled compound was conducted using Thin Layer Radio Chromatography (TLRC). The bioactivity of the radiolabeled compound on MCF-7 and MDA-MB-231 breast cancer cells was examined through in vitro cell culture studies. Upon evaluation of all experimental steps, it was observed that the licorice root extract labeled with the 99mTc radionuclide achieved a radiolabeling efficiency of 98.91 ± 1.27% (n=4).