Köpek sahibi olan ve olmayan bireylerin bağlanma yalnızlık ve psikolojik iyi oluş açısından incelenmesi
The examination of dog owners and non-dog owners in terms of attachment, loneliness and psychological well-being
Yazar: OKTAY ÇETİNKAYA
Danışman: PROF. DR. ÖZLEM KARAIRMAK TEKDURMAZ
Bahçeşehir Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Psikolojik Danışma ve Rehberlik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Bağlanma = Attachment ; Bağlanma stilleri = Attachment styles ; Evcil hayvanlar = Domestic animals ; Köpekler = Dogs ; Psikolojik iyi oluş = Psychological well being ; Yalnızlık = Loneliness ; İnsan-hayvan etkileşimi = Human-animal interaction ; İnsan-hayvan ilişkileri = Human-animal relationships

Özet:
İnsanlarla köpekleri arasındaki ilişki son yıllarda araştırmacılar tarafından oldukça sık incelenmektedir. Literatürde köpeklerin depresyon, kaygı, yalnızlık, psikolojik iyi oluş gibi birçok açıdan sahiplerine fayda sağladığı gösterilmiştir. Bu çalışmanın dört araştırma sorusu vardır: Birincisi köpeği olanlar ile olmayanları bağlanma, yalnızlık ve psikolojik iyi oluş açısından farklılaşıp farklılaşmadığıdır. İkincisi, evcil hayvana bağlanma, yalnızlık ve psikolojik iyi oluşun kaygılı bağlanmayı yordayıp yordamadığıdır. Üçüncüsü ise aynı değişkenlerin kaçınan bağlanmayı yordayıp yordamadığıdır. Araştırmanın son sorusu hayvana bağlanmanın, yalnızlığın ve psikolojik iyi oluşun demografik değişkenlere göre farklılaşıp farklılaşmadığıdır. Betimleyici ve karşılaştırmalı modelle yürütülen araştırmaya 594 köpek sahibi, 1761 köpek sahibi olmayan olmak üzere toplamda 2355 kişi (287 erkek, 2060 kadın) katılmıştır. Sonuçlar köpek sahibi olanların olmayanlara göre daha az kaygılı ve daha az kaçınan bağlandıklarını, daha az yalnız hissettiklerini ve daha fazla psikolojik iyi oluş bildirdiklerini göstermektedir. Yalnızlık, evcil hayvana kaygılı bağlanma, psikolojik iyi oluş ve evcil hayvana kaçınan bağlanma kaygılı bağlanmayı yordamaktadır. Ayrıca yalnızlık, psikolojik iyi oluş ve hayvana kaçınan bağlanma da kaçınan bağlanmayı yordamaktadır. Dahası erkekler köpeklerine daha yüksek düzeyde kaçınan bağlanmaktadır. Ayrıca, köpeği olanlarda romantik ilişkisi olmayanlar evlilere ve romantik ilişkisi olanlara göre daha kaygılı ve daha kaçınan bağlanmışlardır, psikolojik iyi oluşları daha düşüktür ve daha yalnız hissetmektedirler. Köpeklerine kendisi bakım vermeyenler evcil hayvana daha kaçınan bağlanmaktadır. Evcil hayvana kendisi bakım verenler ise yakın ilişkilerde daha kaçınan bağlanmaktadır. Bulgular köpek sahibi olmanın bağlanma, psikolojik iyi oluş ve yalnızlık ile ilişkili olduğunu ortaya koymuştur. Gelecekteki araştırmalar katılımcıların evcil hayvanlarının sayısı ve cinsi gibi demografik bilgiler kontrol altında tutulabilir. Ayrıca erkek ve kadın katılımcıların sayısı ile köpek sahibi olanlar ve olmayanların sayısı birbirine daha yakın olmalıdır.

Abstract:
The relationship between humans and their dogs frequently studied by researchers in recent years. In the literature, it was showed that dogs benefit their owners in many ways such as depression, anxiety, loneliness, and psychological well-being. This research has four questions, the first of which is whether dog owners and non-dog owners differ in terms of attachment, loneliness, and psychological well-being. Second, whether pet attachment, loneliness, and psychological well-being predict attachment anxiety. Third, whether the same variables predict attachment avoidance. The last question of the study is whether pet attachment, loneliness, and psychological well-being differ according to demographic variables. A total of 2355 people (287 men, 2060 women) participated in the research, which was conducted with a descriptive and comparative model, 594 dog owners and 1761 non-dog owners. The results showed that dog owners experienced less attachment anxiety and avoidance, felt less lonely, and reported greater psychological well-being than non-dog owners. Loneliness, pet attachment anxiety, psychological well-being, and pet attachment avoidance predicted attachment anxiety. In addition, loneliness, psychological well-being and pet attachment avoidance predicted attachment avoidance. Moreover, males showed more pet attachment avoidance to their dogs. Moreover, the results indicated that single dog owners showed more attachment anxiety and avoidance, their psychological well-being was lower, and felt more loneliness than those who married and with romantic relationship. Individuals who did not care for their dogs themselves showed more pet attachment avoidance to their pets. However, individuals who cared for the pet themselves showed more attachment avoidance in their close relationships. Findings revealed that dog ownership was associated with attachment, psychological well-being, and the feeling of loneliness. Future research needs to control for the demographics such as number and breed of pets owned by the participants. Moreover, it should be more precise about the genders of the participants and the number of dog owners and non-dog owners.