Mimarlıkta bütünleştirici esnek yapı modelinin araştırılması
Investigation of integrated flexible building model in architecture
Yazar: MERVE ULUCAN
Danışman: DOÇ. DR. MERAL ERDOĞAN
Yıldız Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
Bütünleştirici esnek yapı modelinin araştırılması amacıyla yapılan tez çalışması, yedi bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde (Giriş) tezin problemi tanımlanarak tezin amacı ve hipotezi ortaya konulmaktadır.İkinci bölümde; değişim kavramı ve değişimin en ön önemli dinamikleri olarak ele alınan teknolojik, çevresel ve toplumsal değişimlerin mimari tasarım ve üretim stratejilerine etkileri araştırılmıştır. Yapılarda esneklik gereksiniminin oluşmasına yol açan, gerek çevresel ve teknolojik gerekse sosyo-kültürel değişimlerin sonucu mekanlarda da ortaya çıkan değişimler ve yapılarda adapte edilebilirliği, dönüştürülebilirliği, hareket edebilirliği, etkileşimliliği sağlayan ve yapıların yaşam ömrünü uzatan esnek yapı modeline geçişi zorunlu kılan esneklik gereksinimi bu bölümde ele alınmaktadır.Üçüncü bölümde, esneklik kavramının bütününe yönelik bir araştırma yapılmıştır. Tasarımda ve mimarlıkta esneklik, esnek yapıların tarihsel süreci içinde ve mimarlıkta yaşam döngülerilerin belirlediği esneklik türleri ile ele alınmaktadır.Dördüncü bölümde, esnek yapı modeli kavramları olarak ele alınan sürdürülebilirlik, bütünleştirilmişlik ve akıllılık kavramları araştırılmıştır. Ekolojik mimarlık, biyolojik mimarlık ve yaşam döngüsü tasarımı olarak sınıflandırılan sürdürülebilir mimarlık ilkeleri, disiplinlerarası çalışmanın özünü oluşturduğu bütünleştirilmiş tasarım ve yapıyı oluşturan sistemlerin entegrasyonunu sağlayan akıllı tasarım yaklaşımları örnekler üzerinden açıklanmaya çalışılmıştır. Ayrıca, yapının sistemler bütünü olduğu, tasarımının da onu oluşturan alt sistemlerin tasarımına dönüşerek disiplinlerarası çalışmanın gerekliliği sonucu beliren mimarın yeni rolü, bu bölümde tanımlanmaktadır.Beşinci bölümde, esnek yapının alt modelleri olarak ele alınan adapte edilebilir, hareket edebilir, etkileşimli ve dönüştürülebilir yapı modelleri, modellerin alt bileşenleri ve hedefleri araştırılmış ve seçilen örneklerle incelenmiştir.Altıncı bölümde, beşinci bölümde incelenmiş olan esnek yapı alt modelleri karşılaştırmalı olarak değerlendirilmiştir. Değerlendirmelerin sonucuna göre bu alt modellerin birbirlerini tamamladığı görülmüş ve yeni bir bütünleştirici yapı modeli önerisinde bulunulmuştur. Bu modelin yapı sektöründeki kişilerce uygulanabilirliğini sağlamak için değerlendirme kriterleri belirlenmiştir. Geliştirilen modelin uygulamada işlerliğini değerlendirmek amacıyla, incelenen projeler bu değerlendirme kriterlerine göre karşılaştırılmış ve her birinin esneklik düzeyleri belirlenmiştir.Yedinci bölümde (Sonuç), 5. ve 6. bölümlerde yapılan analiz ve irdelemelerin sonuçları göz önünde tutularak, sürdürülebilir gelişme için gerekli olan esnek yapı modelinin tasarım parametreleri için önerilerde bulunulmuştur. Günümüz yapı modellerinin eksik ve yetersiz kalan yönleri açıklanarak, ileriye dönük yapılması gerekenler belirtilmiş, önerilerde bulunulmuştur.Bu çalışmada esnek yapı modeli; alt modelleri, hedefleri ve tasarım stratejileri ile ortaya konulmuş, seçilen örneklerle uygulanabilirliği ölçülmüştür. Amaç; esnek yapı tasarım ve üretim kararlarına yönelik hedef, kriter ve stratejileri önermek; mimarları ve sektörde yer alan diğer kişileri esnek yapı modeline geçişe yönlendirmek amacıyla bilgilendirmektir.Anahtar Kelimeler: esnek yapı tasarımı, sürdürülebilirlik, bütünleştirme, akıllı yapı, dönüştürülebilirlik.

Abstract:
The thesis study which aimed to investigate a integrated flexible building model, is composed of seven chapters. In the fist chapter, the problem is defined, then the aim and the hypothesis of the study is explained.In the second chapter; the concept of change, the effects of technological, environmental and social changes (which are explained as the most important dynamics of change) on the architectural design and manufacturing strategies are explored. Both the environmental, technological and socio-cultural changes resulting from the desire to change spaces, has led to the need for flexibility in buildings. The need for flexibility entails the transition to the flexible building model which extends the life cyle of the buildings, provides adaptability and transformability in buildings.In the third chapter, the research is done on the concept of flexibility. In this research, the historical processes of flexible buildings are explored. The types of flexibility are described in the context of building life cycle.In the fourth chapter; the concepts of flexible building model, sustainability, integration and intelligence in architecture, are investigated. Ecological architecture, biological architecture and life cycle design are classified as sustainable architecture principles and they?re analysed in selected examples. Intelligent design approaches providing integration of the building subsystems and integrated design approaches aiming multidisciplinary studies are analysed in selected examples. Also, the new role of the architect, emerging as a result of systems integration and system design in architecture, is defined in this chapter.In the fifth chapter; adaptable, movable, transformable, interactive building submodels are explored and analysed in selected examples.In the sixth chapter, the projects are evaluated in accordance with the evaluation criterias. According to the evaluation results, it is seen that the submodels complete each other. Then, a new integrated flexible building model is proposed.In the seventh (last) chapter; recommendations on the design parameters of the flexible building model (which is necessary for the sustainable development) are done. The incomplete and inadequate aspects of present building models are explained. Suggestions are made prospectively.In this study; a flexible building model, its submodels, within the framework of the objectives and design strategies have been presented in the context of example projects. The purpose is to suggest decisions for the aim, criteria and strategies of design and manufacturing of flexible building design, and to inform the actors in the contruction sector to guide the flexible building model.Key Words: flexible building design, sustainability, integration, intelligent building, transformability.