Mitolojik öykülerin kök değer eğitiminde kullanımı
The use of mythological stories in root value education
Yazar: ÇAĞLA DİKİCİ
Danışman: DOÇ. DR. TALAT AYTAN
Yıldız Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Türkçe Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu çalışmada, ortaokul öğrencilerine kazandırılması hedeflenen kök değerleri Türkçe derslerinde okutulacak olan mitolojik metinler aracılığıyla aktarmanın uygun olabileceği ortaya konmaya çalışılmıştır. Ortaokul öğrencilerinin ilgi alanlarına hitap edecek şekilde sürükleyici, merak uyandıran, güncel hayatta izlerine rastlanılan karakterlerin maceralarının anlatıldığı mitler hem okuma zevki kazandırmaya uygun olması hem de kök değer eğitimine katkı sunabilmesi hususunda önemli bulunan kaynaklar olarak incelenmiştir.
Araştırma nitel bir araştırma olup gözlem, görüşme, doküman analizi, anket yöntemleri uygulanarak mitolojik metinlerin kök değer eğitimine nasıl bir katkı sağlayabileceği araştırılmıştır. Saha taraması modeli ile örneklemi ortaokul öğrencileri olup yapılan etkinlikler üzerinden dönüt alınacak ve elde edilen veriler değerlendirilmiştir. Dönütler yarı yapılandırılmış ve açık uçlu sorulardan oluşan etkinlikler aracılığıyla alınmış ve sohbet havasında yapılan görüşmelerin değerlendirilmesine de çalışmada yer verilmiştir.
Uygulama bölümünde altı hafta boyunca uygulanacak altı etkinlik bulunmaktadır. Her bir etkinlik; Türk, Yunan, İskandinav ve Mısır mitolojilerinden seçilmiş hikâyelerin merkezde olduğu ve bunun üzerinden tasarlanmış kök değer etkinliği, yazı çalışması ve örnek dil bilgisi etkinlikleri olacak şekilde planlanmıştır. Seçilmiş olan metinlerin öğrencilerin okuma zevkine hitap edip etmediği gözlenmiş, dönütler alınmış ve birçok kök değeri barındıran bu metinlerde öğrenciler tarafından da değerlerin fark edilip edilemediği tespit edilmeye çalışılmıştır.
Çalışmanın sonunda öğrencilerin mitolojik karakterlere aşina olduğu fakat onların bir mit unsuru olduğunun çoğunlukla farkında olunmadığı, bunu öğrendikten sonra mitlere oldukça ilgiyle yaklaşıldığı gözlenmiştir. Öğrenciler etkinlik metinlerini sürükleyici ve ilgi çekici bulmuştur. Mitlerde gizli kök değerler, öğrenciler tarafından etkinlikler aracılığıyla tespit edilebilmiştir. Mitler üzerinden yapılan yazı çalışmaları, hem yazma becerisini geliştirmeye katkı sağlamış hem de kök değerleri güncel hayatlarıyla bağdaştırabilmelerine imkân sunulmuştur.

Abstract:
In this study, it was tried to show that it would be appropriate to convey the root values that are aimed to be taught to secondary school students through mythological texts to be taught in Turkish lessons. Myths, which are gripping, intriguing and tell the adventures of characters whose traces can be seen in daily life, appealing to the interests of secondary school students, have been examined as important sources in terms of both being suitable for gaining reading pleasure and contributing to root value education.
The research is a qualitative research and it was investigated how mythological texts can contribute to root value education by applying observation, interview, document analysis and survey methods. With the field survey model, the sample was secondary school students and feedback was received from the activities carried out and the data obtained was evaluated. Feedback was received through activities consisting of semi-structured and open-ended questions, and the evaluation of the conversations held in a conversational manner was also included in the study.
In the application section, there are six activities to be implemented for six weeks. Each event; It is planned to include a root value activity, writing practice and sample grammar activities, with stories selected from Turkish, Greek, Scandinavian and Egyptian mythologies at the centre, and designed based on this. It was observed whether the selected texts appealed to the students' reading pleasure, feedback was received, and it was tried to determine whether the values were noticed by the students in these texts, which contain many root values.
At the end of the study, it was observed that the students were familiar with mythological characters, but they were mostly unaware that they were elements of myth, and after learning this, they approached myths with great interest. Students found the activity texts engaging and interesting. The hidden root values in myths could be identified by students through activities. Writing studies based on myths both contributed to the development of writing skills and provided them with the opportunity to reconcile root values with their daily lives.