Okul öncesi öğretmenlerinin örgütsel sosyalleşme ile tükenmişlik düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
The examination of the relationship between organizational socialization and burnout levels of preschool teachers
Yazar: ARİFE BAŞ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. YEMLİHA COŞKUN
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Okul öncesi öğretmenler = Preschool teachers ; Tükenmişlik = Burnout ; Tükenmişlik düzeyi = Burnout level ; Ölçekler = Scales ; Örgütsel sosyalleşme = Organizational socialization ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Bu araştırmanın genel amacı; okul öncesi öğretmenlerinin örgütsel sosyalleşme ile tükenmişlik düzeyleri arasındaki ilişkiyi belirlemektir. Bu genel amaç doğrultusunda, okul öncesi öğretmenlerinin örgütsel sosyalleşme ile tükenmişlik düzeyleri cinsiyete, yaşa, medeni duruma, görev süresine, mesleği isteyip istememe durumuna, çalışılan okul türüne ve kaynaştırma öğrencisi olup olmama durumuna göre farklılaşıp farklılaşmadığı incelenmiştir. Araştırmanın evrenini, 2014-2015 Eğitim-Öğretim yılında Kahramanmaraş iline bağlı Onikişubat ve Dulkadiroğlu ilçelerindeki resmi anaokulu, ilkokul ve ortaokullarda görev yapmakta olan okul öncesi öğretmenleri oluşturmaktadır. Örneklem, evrenden kademeli örnekleme yöntemiyle random (tesadüfî) olarak belirlenmiş ve araştırma toplam 230 öğretmen ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmada, öğretmenlerin örgütsel sosyalleşme düzeylerini ölçmek için Kartal (2003) tarafından geliştirilen "Örgütsel Sosyalleşme Ölçeği", tükenmişlik düzeylerini ölçmek için Ergin (1992) tarafından Türkçe' ye uyarlanan "Maslach Tükenmişlik Envanteri" kullanılmıştır. Ayrıca öğretmenlerin sosyo-demografik özelliklerini belirlemek üzere araştırmacı tarafından geliştirilen "Kişisel Bilgi Formu" kullanılmıştır.
Araştırmanın analizinde, araştırma sürecinde elde edilen veriler SPSS 16.0 istatistik paket programı aracılığıyla çözümlenmiştir. Verilerin çözümünde, Kruskal Wallis testi, Mann-Whitney U testi, T-Testi ve Pearson Korelasyon Katsayısı kullanılmıştır. Kruskal Wallis testi ile elde edilen p değerinin anlamlı bulunduğu durumlarda, farkın hangi gruplar arasında olduğunu belirlemek amacıyla Mann-Whitney U testi uygulanmıştır. Araştırmanın sonucunda, okul öncesi öğretmenlerinin örgütsel sosyalleşme ve tükenmişlik düzeylerinin orta düzeyde olduğu görülmüştür. Bunun yanı sıra, okul öncesi öğretmenlerinin örgütsel sosyalleşme ile tükenmişlik düzeyleri arasında ters yönde anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Ayrıca, okul öncesi öğretmenlerinin örgütsel sosyalleşme düzeylerinin medeni duruma ve kaynaştırma öğrencisi olup olmama durumuna göre anlamlı bir farklılık göstermediği, buna karşın cinsiyete, yaşa, görev süresine, mesleği isteyip istememe durumuna ve çalışılan okul türüne göre anlamlı bir farklılık gösterdiği tespit edilmiştir. Öte yandan, okul öncesi öğretmenlerinin tükenmişlik düzeylerinin cinsiyete, yaşa, medeni duruma, görev süresine, çalışılan okul türüne ve kaynaştırma öğrencisi olup olmama durumuna göre anlamlı bir farklılık göstermediği, buna karşın mesleği isteyip istememe durumuna göre mesleğini isteyerek seçen okul öncesi öğretmenleri lehine anlamlı bir farklılık gösterdiği belirlenmiştir.


Anahtar Kelimeler: Okul Öncesi Öğretmenleri, Örgütsel Sosyalleşme, Tükenmişlik

Abstract:
The main purpose of this research is to determine the relationship between organizational socialization and burnout levels of preschool teachers. For this purpose organizational socialization and burnout levels of preschool teachers have been investigated whether they differ prior to gender, age, marital status, the length of teaching experience, the fact that they want to teach or not, studied school type and finally the existence of any students with special education need. The universe of the study consists of preschool teachers teaching in Onikişubat and Dulkadiroğlu boroughs of Kahramanmaraş province during 2014-2015 academic year. The sample has been taken by stage sampling technique within this universe randomly and 230 teachers have been selected in sample group. Within the study in order to determine the level of teachers' organizational socialization "Organizational Socialization Survey" developed by Kartal (2003) and "Maslach Burnout Inventory" adapted to Turkish by Ergin (1992) were used as data collection tools and also a socio-demographic form was used to collect personal information about the study group. The data was analyzed by using SPSS 16.00 by applying Kruskal Wallis, Mann Whitney U, independent sample t-tests and Pearson Correlation techniques. At the end of the research it was found that preschool teachers have medium size burnout and organizational socialization level. Besides that there was a inverse relation at .05 significance point between the burnout and organizational socialization levels of preschool teachers. Moreover, the organizational socialization levels of preschool teachers do not differ according to marital status or having students with special education needs while on the other hand it differs according to gender, age, the length of teaching experience, the fact that they want to teach or not and studied school type. Finally it has been found that the burnout levels of preschool teachers do not differ according to gender, age, marital status, the length of teaching experience, having students with special education needs or studied school type but differ at .05 significance point according to the fact that whether they want to be a teacher or not on behalf those who have chosen this occupation eagerly.


Keywords: Preschool teachers, Organizational Socialization, Burnout