İnterstisyel akciğer hastalıklarında uyku ile ilişkili solunumsal bozukluklar
Sleep related breathing disorders with interstitial lung diseases
Yazar: AYLİN PIHTILI
Danışman: PROF. DR. ZİYA GÜLBARAN
İstanbul Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Göğüs Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2009
Konu: Göğüs Hastalıkları = Chest Diseases
Dizin: Akciğer = Lung ; Akciğer hastalıkları = Lung diseases ; Akciğer hastalıkları = Lung diseases ; Solunum bozuklukları = Respiration disorders ; Uyku = Sleep ; Uyku bozuklukları = Sleep disorders

Özet:
Amaç: İnterstisyel akciğer hastalığı (İAH) olan hastalarda, uyku ile ilişkili solunumsal bozuklukları (UİSB) araştırmaktır. Birincil hedef; İAH olanlarda UİSB'nin görülme sıklığını, İAH `nin şiddeti ile UİSB arasındaki ilişkiyi araştırmaktır. İkincil hedef; farklı İAH çeşitlerinin, akciğer fonksiyonları ve polisomnografik özellikler açısından farklılıklarını ve tüm hastaların polisomnografi (PSG) sonuçları ile uykululuk anketi, akciğer fonksiyonları, pulmoner hipertansiyon varlığı arasındaki ilişkiyi araştırmaktır.Materyal ve Metod: İAH tanılı 54 [19 idiyopatik pulmoner fibrozis (İPF), 15 parankim tutulumlu sarkoidoz, 15 skleroderma] olgunun, demografik bilgileri, semptomları, ek hastalıkları ve tedavileri kaydedildi. Spirometri, difüzyon, altı dakika yürüme testi, arter kan gazı, akciğer grafisi, yüksek rezolusyonlu bilgisayarlı tomografi (YRBT) tetkikleri ve Epworth uykululuk skalası (EUS) değerlendirildi. Tüm hastalar PSG, transtorasik ekokardiografi ile değerlendirildi ve üst solunum yolu muayeneleri yapıldı. Evre I sarkoidozlu 14 hasta kontrol grubu olarak çalışıldı.Bulgular: Üst solunum yolu muayenesinde, grade I-III mallampati saptanan dört hasta çalışmadan çıkarıldı. Çalışmaya alınan 50 hastanın (14'ü erkek, 36' sı kadın; yaş 54±12,35 yıl) vücut kitle indeksi 25,9±3,44 kg/m2 idi. Zorlu vital kapasite %80,7±23,3 idi. Gündüz istirahatte hipoksemik olan hasta saptanmadı. Hastaların 34'ünde (%68) uyku apne saptandı ve hepsi obstrüktif uyku apne (OUA) idi. İPF`lilerde OUA sarkoidoz ve skleroderma hastalarından daha sık görülüyordu. Uykudaki solunumsal olaylar REM'de belirgindi.REM induced uyku apne %36 oranında saptandı. Fonksiyonel olarak ilerlemiş hastalıkta OUA daha fazla saptandı. Semptomlar, EUS ve gündüz solunum fonksiyon parametreleri ve pulmoner hipertansiyon varlığı uyku poblemleri ile örtüşmüyordu. Radyolojik yaygın tutulumu olanlarda, akciğer fonksiyonları, nokturnal oksijenizasyon parametreleri daha kötüydü ve bu hastalarda apne-hipopne indeksi de artmıştı. Eforla desaturasyon nedeniyle destek oksijen tedavisi alan on hastanın 7' sinde OUA saptandı. Artmış VKİ, erkek cinsiyet OUA için risk oluşturuyordu. Hastaların %30' una OUA nedeniyle nokturnal BİPAP planlandı.Sonuç: İAH olgularında OUA sık görülmektedir. Radyolojik ve fonksiyonel olarak ilerlemiş hastalığı olan İAH olgularında polisomnografi yapılması yararlıdır. Şayet polisomnografi yapılamazsa, hastalarda uykuda saturasyon takibi rutin incelenmelidir.

Abstract:
Aim: To evaluate sleep related breathing disorders (SRBD) in patients with interstitial lung diseases (ILD). Primary outcomes of study are to evaluate the frequency of SRBD and relation with severity of ILD. Secondary outcomes are to evaluate differences of pulmonary functions (PF) and polisomnography (PSG) between different kinds of ILD and the relation between PSG of the patients and sleep questionnaire, lung function tests and pulmonary hypertension (PH).Material and Method: The demographic findings, symptoms, co-morbidities and therapy of 54 patients [19 idiopathic pulmonary fibrosis (IPF), 15 systemic sclerosis, 15 stages II-III sarcoidosis] were noted. Spirometry, diffusion test, six minutes walking test, arterial blood gas analysis, chest X-ray, high resolution computer tomography (HRCT) and Epworth Sleepiness Scale (ESS) were evaluated. Polysomnographic findings, transthoracic echocardiography were analyzed and examination of upper respiratory tract was made. 14 patients (stages I sarcoidosis) were evaluated as the control grup.Results: Four patients with mallampati grade I-III detection were excluded from the study. Mean body mass index (BMI) of 50 patients (14 male, 36 female, age 54±12,35 year) was 25,9±3,44 kg/ m2. Mean forced vital capacity was %80,7±23,3. None of patients had hypoxemia at daytime restting. Sleep apnea (SA) was diagnosed in 34 (%68) patients, all of them was obstructive sleep apnea (OSA). Patients with IPF had more OSA than patients with systemic sclerosis and sarcoidosis. Sleep related events occurred mostly at REM period. REM induced sleep apnea was diagnosed 18 (%36) patients. The occurrence of OSA was higher among the patients with functional severe stage of illness than the others. Symptoms, ESS, daytime pulmonary functions (PF) and presence of PH were insufficient to predict SRDB. The findings of the nocturnal oxygenation and decreased PF were worse among the patients with radiological diffuse involvement than the others. They had increased AHI. OSA was diagnosed in 7 of 10 patients who had oxygen therapy due to exercise desaturation. The risk factors for SA were increased by BMI,male gender. Nocturnal BİPAP was planned in %30 of patientsConclusion: OSA is common in ILD. For cases with functional and radiological severe stage of illness, PSG is likely to be useful. If not possible, sleep saturation study is offered routinely.