Vergi idaresinin e-dönüşümü ve dijitalleşmenin muhasebe meslek mensupları ve mükelleflere etkisi
E transformation of tax administration and the effect of digitalization on accounting professionals and tax payer
Yazar: ZÜBEYDE DOĞAN
Danışman: PROF. DR. SAİT SAYGIN EYÜPGİLLER
Işık Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Muhasebe Ana Bilim Dalı / Muhasebe Ve Denetim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Maliye = Finance ; İşletme = Business Administration
Dizin: Dönüşüm = Transformation ; Elektronik arşiv = Elektronic archive ; Elektronik fatura = Elektronic invoice ; Muhasebeci = Accountant ; Mükellef = Taxpayer ; Sayısallaştırma = Digitization ; Vergi idaresi = Tax administration

Özet:
Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından E fatura ve E defter uygulaması e-dönüşüm
kapsamında başlatılmıştır. Bakanlık tarafından yürütülen süreçle ilgili işlemlerde
standardizasyon sağlamak, etkinlik ve verimliliği arttırmak amacıyla yasal mevzuatta
düzenlemeler yapılmaya devam edilmektedir.
Dijitalleşme (e-dönüşüm) uygulamalarının başarısı ve etkinliği, tarafları olan mükellef
ve meslek mensuplarının tüm bu sürece gönüllü uyumunu gerektirmektedir. Uyumu
arttırmak için idarenin uygulamaların gelişen teknolojilerle daha etkin bir yapıya
dönüştürmesine çaba gösterilmektedir.
Bu tezde, vergi idaresinin e-dönüşümü ve dijitalleşmesinin muhasebe meslek
mensupları ve mükelleflere etkileri incelenmiştir. Çalışmanın birinci bölümünde, vergi
fonksiyonu ve idaresinin dijital dönüşüm süreci üzerinde durulmuş, politikaları,
hukuki temelleri ve etkileri hakkında bilgi verilmiştir. Ardından Türkiye'de mükellef
ve vergi idaresinin teknoloji uygulamalarını ve gelişen teknolojiyle dijitalleşmenin
muhasebe mesleği üzerine etkileri değerlendirilmeye çalışılmıştır Çalışmanın üçüncü
bölümünde, e-dönüşüm sürecinin mükellef ve muhasebe meslek mensuplarına etkisi
hakkında odak grup çalışması yapılmış ve mükellef tutumlarının büyük mükellefler,
orta ölçekli mükellefler ve küçük mükelleflerin tutumları üzerindeki etkisi
belirlenmeye çalışılmıştır.

Anahtar Kelimeler: E-dönüşüm, E-fatura, E-arşiv, E-defter

Abstract:
E-invoice and e-ledger applications were initiated by the Ministry of Treasury and
Finance within the scope of e-transformation. Legal regulations continue to be made
in order to ensure standardization, increase efficiency and productivity in the processes
carried out by the Ministry.
The success and effectiveness of digitalization (e-transformation) applications require
the voluntary collaboration of the taxpayers and related professionals, as the parties
involved. Efforts are made to transform applications into a more effective structure via
developing technologies in order to facilitate conformity.
In this thesis, the effects of e-transformation and digitalization of tax administration
on accounting professionals and taxpayers are examined. In the first part of the study,
the digital transformation process of the tax function and administration is emphasized;
information about its policies, legal foundations and effects is provided. Subsequently,
the technology applications of taxpayers and tax administration in Turkey and the
effects of digitalization with developing technology on the accounting profession were
evaluated. In the third part of the study, a focus group study was conducted on the
impact of the e-transformation process on taxpayers and accounting professionals and
the effect of taxpayer attitudes on the attitudes of large taxpayers, medium scale
taxpayers and small taxpayers is determined.

Key words: E-conversion, E-invoice, E-archive, E-ledger