Öğretmen görüşlerine göre okul müdürlerinin karmaşık sistemlerde liderlik davranışları
Teachers' views on school principals' leadership initiatives in complex systems
Yazar: ŞEBNEM YAŞAR KİP
Danışman: DOÇ. DR. HASAN BASRİ GÜNDÜZ
Yıldız Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi ve Denetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Eğitim yönetimi = Educational administration ; Karmaşık sistemler = Complex systems ; Karmaşıklık = Complexity ; Kompleksite = Complexity ; Liderlik = Leadership ; Okul yöneticileri = School administrators ; Okul yönetimi = School administration ; Yönetici davranışı = Manegerial behavior ; Öğretmen görüşleri = Teacher opinions

Özet:
Değişimin son derece hızlı yaşandığı günümüzde, küreselleşmenin de etkisiyle değişim, belirsizlik, öngörülemezlik, süreklilik, öğrenme, yaratıcılık ve uyum sağlama gibi olgular, örgütleri etkilemektedir. Örgütlerin yaşamlarını sürdürebilmeleri açısından örgüt yöneticilerinin bu olguların sonuçlarına hazırlıklı olmaları, değişen çevrenin bir parçası olmaları gerekmektedir. Değişen toplumsal ihtiyaçları karşılamak adına eğitim örgütlerinin kendilerini yenileyebilmeleri, bunun için de okulun lideri olarak kabul edilen yöneticilerinin ihtiyaç duyulan yenilenmeye işlevsel şekilde cevap verebilmek adına yeni liderlik yaklaşımlarına açık olmaları gerekmektedir. Bu bağlamda karmaşık sistem liderliği, okul yöneticilerine yeni bir bakış açısı sunmaktadır.
Bu araştırmanın amacı, öğretmen görüşlerine göre ilköğretim okulu müdürlerinin karmaşık sistem liderliği davranışlarını gösterme düzeylerini belirlemektir. Araştırma tarama modelindedir. Araştırmanın çalışma grubu, 2013-2014 eğitim öğretim yılında İstanbul ili Bahçelievler ilçesindeki ilköğretim okullarında görev yapmakta olan 328 öğretmenden oluşmaktadır.  Araştırmanın verileri araştırmacı tarafından geliştirilen "Okul Müdürlerinin Karmaşık Sistem Liderliği Özelliklerine İlişkin Öğretmen Algıları" ölçeği ile toplanmıştır.  Araştırmanın verilerinin çözümlenmesinde aritmetik ortalama (   ), standart sapma (SS), t testi, tek yönlü varyans analizi (One Way Anova), Kruskal Wallis H-Testi ve Mann Whitney U testi uygulanmıştır. 
Araştırma sonucunda elde edilen bulgular incelendiğinde araştırmaya katılan okullarda görev yapan yöneticilerin gösterdiği karmaşık uyum sağlayıcı sistemlerde liderlik düzeylerinin ortalamalarının orta,  yöneticilerin gösterilmesini sağladığı liderlik davranışları düzeylerinin yüksek olduğu görülmüştür. Karmaşık sistem liderliğinin boyutları arasındaki ilişkinin "Korelasyon Analizi" ile incelenmesi sonucunda okul müdürünün gösterdiği ve gösterilmesini sağladığı karmaşık uyum sağlayıcı sistem liderliği davranışı arasında anlamlı ilişki ortaya çıkmıştır. Buna göre okul müdürlerinin kendilerinin gösterdiği karmaşık uyum sağlayıcı sistem liderliği davranışları arttıkça, gösterilmesini sağladığı davranışlar da artmaktadır.



Anahtar Kelimeler: Okul Müdürleri, Liderlik, KarmaĢıklık, KarmaĢık Uyum Sağlayıcı Sistemler, KarmaĢık Uyum Sağlayıcı Sistemlerde Liderlik.

Abstract:
In a world where change is inevitable, with the influence of globalization, organizations are affected by the phenomenons such as change,  uncertainty, unpredictability, continuity,  learning, creativity, and adaptability. For organizational survival, it is imperative for the organizations that administrators have to be prepared for the outcomes of these circumstances.In order to meet the needs of  an ever changing environment in an efficient and a constructive way, educational organizations have to renew themselves and leaders should be open to new leadership skills and methods. From this perspective, complexity leadership offers a new approach to school officials.
The aim of this study is to determine the level of complexity leadership initiatives of school administrators through the utilization of teachers' feedback. In this study, screening model has been used. generated 328 teachers working at elementary schools in the city of Bahçelievler/Istanbul. The data consists of wievs of 328 elementary school teachers who work in 2013-2014 educational term in Bahcelievler/Istanbul. In order to collect the necessary data for the research, "Teacher Perceptions Concerning School Principals' Complex Leadership Behaviors Scale". has been used which is developed by the researcher. The study uses arithmetic average, standard deviation,  t-tests, ANOVA, Krusal Wallis H-test and Mann Whitnesy U tests to interpret the results.
The results of the study indicate that the complex system leadership initiatives portrayed by the school administrators are at an average level, while the complex system leadership initiatives influenced by those administrators are at a high level. The correlation analysis shows that there is a significant positive relationship between the level of complex system leadership initiatives demonstrated by the administrators and the level of initiatives influenced by those administrators on others. In other words, as administrators demonstrate higher leadership skills, their influence on others also increase.




Keywords: School Principals, Leadership, Complexity, Complex Adaptive Systems, Leadership in Complex Adaptive Systems.