Anımsama terapisinin alzheimer hastalarının bilişsel durumu, depresyon ve günlük yaşam faaliyetlerine etkisi
The effect of reminiscence therapy on cognition, depression  
and activities of daily living of alzheimer patients
Yazar: GÜLER DURU AŞİRET
Danışman: DOÇ. SEVGİSUN KAPUCU
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Bölümü / İç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı / İç Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2014
Konu: Geriatri = Geriatrics ; Hemşirelik = Nursing ; Nöroloji = Neurology
Dizin: Alzheimer hastalığı = Alzheimer disease ; Bellek = Memory ; Biliş = Cognition ; Biliş bozuklukları = Cognition disorders ; Bilişsel işlevler = Cognitive functions ; Bilişsel tedavi = Cognitive therapy ; Depresyon = Depression ; Hatırlama = Recall ; Hemşirelik = Nursing ; Yaşlılar = Aged

Özet:
Duru Aşiret, G. Anımsama Terapisinin Alzheimer Hastalarının Bilişsel Durumu,  Depresyon ve Günlük Yaşam Faaliyetlerine Etkisi. Hacettepe Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, İç Hastalıkları Hemşireliği Programı Doktora Tezi, Ankara, 2014. Araştırma, anımsama terapisinin, kurumda kalan hafif ve orta evre Alzheimer hastalarının bilişsel durumu, depresyon ve günlük yaşam faaliyetlerine etkisini incelemek amacıyla deneysel olarak yapılmıştır. Araştırma, Ankara 75. Yıl Huzurevi Yaşlı Bakım ve Rehabilitasyon Merkezi, Ümitköy Huzurevi Yaşlı Bakım ve Rehabilitasyon Merkezi, Seyranbağları Huzurevi Yaşlı Bakım ve Rehabilitasyon Merkezi ve Demetevler Fatma Üçer Yaşlı Bakım ve Rehabilitasyon Merkezi olmak üzere dört kurumda, 31 müdahale, 31 kontrol grubunda olmak üzere toplam 62 birey ile tamamlanmıştır. Araştırma 1 Temmuz-20 Aralık 2013 tarihleri arasında yapılmıştır. Anımsama terapisi oturumları, 4-5 kişilik gruplarla, toplam 12 hafta, haftada bir gün ve 30-45 dakika süre ile yapılmıştır. Araştırmanın örneklem seçiminde "Standardize Mini Mental Test" kullanılmış ve bu ölçekten uygun aralıkta puan alan bireyler listelenip, tek sayılara karşılık gelen bireyler kontrol, çift sayılara karşılık gelen bireyler müdahale grubunu oluşturacak şekilde randomize edilmiştir. Araştırmanın verileri, araştırmacı tarafından literatür taranarak geliştirilen "Tanıtıcı Bilgiler Formu" ve "Günlük Yaşam Faaliyetleri İzlem Formu" ile birlikte "Standardize Mini Mental Test" ve "Geriatrik Depresyon Ölçeği" kullanılarak toplanmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde, ki-kare, Mann-Witney U, tekrarlı ölçümlerde varyans analizi ve Bonferroni  testleri kullanılmıştır. Anımsama terapisi sonunda müdahale grubundaki bireylerin bilişsel durumundaki artışın ve depresyondaki azalmanın istatistiksel olarak anlamlı olduğu belirlenmiştir (p<0.05). Anımsama terapisinin bireylerin, hareket, bireysel hijyen, beslenme, uyku ve giyinme gibi günlük yaşam aktiviteleri üzerine bir etkisinin olmadığı, ancak iletişim, işbirliği, sosyalleşme ve huzursuzlukları üzerine olumlu bir etkisinin olduğu belirlenmiştir. Araştırmamız sonucunda anımsama terapisinin hafif ve orta evre Alzheimer hastalarına yapılması önerilmektedir.

Abstract:
Duru Asiret, G. The Effect of Reminiscence Therapy on Cognition, Depression 
and Activities of Daily Living of Alzheimer Patients. Hacettepe University Institute of Health Sciences, Ph.D. Thesis in Medical Nursing, Ankara, 2014. Study was conducted with experimental design to investigate the effect of reminiscence therapy on cognition, depression, activities of daily living of institutionalized mild and moderate Alzheimer patients. The study was conducted with totally 62 patients (31 intervention group and 31 control group) in four institutions Ankara 75th Year Nursing Home, Elderly Care and Rehabilitation Center, Seyranbağları Nursing Home and Rehabilitation Center, Ümitköy Nursing Home and Rehabilitation Center, Demetevler Fatma Üçer Elderly Care and Rehabilitation Center. Study was performed between the dates July 1st, 2013 and December 20th, 2014. Reminiscence therapy sessions were held with groups consists of 4-5 patients, once a week with 30-35 minutes duration for 12 weeks. Standardized Mini Mental Test was used in sample selection. Patients were listed through their test scores, and randomized as odd numbers to control group and even numbers to intervention group. Data were collected with forms developed by researcher which were `Data Sheet` and `Activities of Daily Living Follow-up Form` as well as scales `Standardized Mini Mental Test` and `Geriatric Depression Scale`. Chi-square, Mann Whitney-U test, variance analyses in repeated measures and Bonferroni tests were used for analysis. Increase in cognition and decrease in depression were found statistically significant in intervention group at the end of reminiscence therapy sessions (p<0.05). It is found that reminiscence therapy had positive effect on communication, coordination, socialization and agitation behaviours whereas it had no effect on activities of daily living such as mobility, personal hygiene, nutrition, sleep and dressing. At the result of the study it was suggested that reminiscence therapy could be implemented to the mild and moderate stage of Alzheimer patients.