Hemşirelerde çalışma ortamı ile tükenmişlik düzeyi arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi: Bir üniversite hastanesi örneği
Evaluation of the relationship between working environment andnurses' burnout levels: An example of a university hospital
Yazar: MELİKE PEHLİVAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ANİTA KARACA
Biruni Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Hastane hemşireleri = Nursing staff-hospital ; Hemşireler = Nurses ; Hemşirelik = Nursing ; Hemşirelik araştırmaları = Nursing research ; Tükenmişlik düzeyi = Burnout level ; Tükenmişlik sendromu = Burnout syndrome ; Tükenmişlik-mesleki = Burnout-professional

Özet:
Bu araştırma, hemşirelerde çalışma ortamı ile tükenmişlik düzeyi arasındaki ilişkinin
değerlendirilmesi amacıyla yapılan tanımlayıcı ve ilişki arayıcı tipte bir çalışmadır.
Çalışmamız İstanbul'da bulunan Koç Üniversite Hastanesi'nde görev yapan
hemşirelerde gerçekleştirildi. Örneklemi, Temmuz-Eylül 2022 tarihleri arasında
çalışan 240 hemşire oluşturdu. Araştırma verileri, Hemşire Bilgi Formu, Maslach
Tükenmişlik Envanteri-Genel Formu (MTE-GF) ve Hemşirelik İş İndeksi-
Hemşirelik Çalışma Ortamını Değerlendirme Ölçeği (İİ-HÇODÖ) kullanılarak
toplandı. Hemşirelerin yaş ortalaması 28,98 ± 4,38'dir. Hemşirelerin çoğunluğu
kadın (%72.9), bekar (%58.3) ve lisans mezunudur (%86.3). Örneklemin %15.8'i
dahili kliniklerde görev yapmakta olup %44.2'si 5-9 yıl arasında çalışmaktadır.
Hemşirelerin yarısından fazlasının (%68.3) mesleklerinden memnun olduğu ve
büyük çoğunluğunun (%95) kurumdan ayrılmayı düşünmediği görülmektedir. MTE-
GF alt boyut puan ortalamaları incelendiğinde Tükenme alt boyutu 14.56±4.29,
Duyarsızlaşma alt boyutu 7.05±2.05, Yetkinlik alt boyutu 26.6±2.98 olarak bulundu.
İİ-HÇODÖ toplam puan ortalaması 2.80±0.35'tir. Çalıştıkları birime, kurumdan
ayrılma düşüncesine ve meslekten memnuniyete göre hemşirelerin MTE-GF
Tükenme (p=.001; p=.015; p=.001), Duyarsızlaşma (p=.001; p=.001; p=.001) ve
Yetkinlik (p=.003; p=.001; p=.001) alt boyutlarından aldıkları puanlar istatistiksel
olarak anlamlı farklılık göstermektedir. Çalışmada ayrıca, cinsiyete, meslekte geçen
süreye, kurumdan ayrılma düşüncesine ve meslekten memnuniyete göre
hemşirelerin İİ-HÇODÖ toplamından aldıkları puanlar arasında istatistiksel olarak
anlamlı farklılık saptandı (p=.014; p=.020; p=.001). Sonuç olarak kurumda çalışan
hemşirelerin düşük düzeyde tükenmişlik yaşadıkları ve olumlu çalışma ortamına
sahip oldukları görülmektedir.

Abstract:
This descriptive and correlational study was conducted to evaluate the relationship
between working environment and nurses' burnout levels. This research was
conducted with 240 nurses working at Koç University Hospital, İstanbul, between
July 2021 and September 2022. Data were collected using the Nurse Information
Form, Maslach Burnout Inventory–General Form (MBI–GF), and the Nursing Work
Index- The Practice Environment Scale (NWI-PES). The mean age of the nurses was
28.98±4.38. Most of the nurses were female (72.9%), single (58.3%), and held
bachelor's degrees (86.3%). Additionally, 15.8% of the sample worked in internal
clinics, and 4.2% had worked between 5 and 9 years. More than half of the nurses
(68.3%) were satisfied with their profession, and the majority (95%) had not
considered leaving the institution. The mean scores of the MBI-GF sub-dimensions
were as follows: Exhaustion 14.56±4.29, Depersonalization 7.05±2.05 and
Competence 26.6±2.98. The overall average of the NWI-PES was 2.80±0.35. There
was a statistically significant differences between the unit they work, the thought of
leaving the institution and the satisfaction with the profession and the scores of the
nurses in the MTE-GF Exhaustion (p=.001; p=.015; p=.001), Depersonalization
(p=.001; p=.001; p=.001) and Competence (p=.003; p=.001; p=.001) sub-
dimensions. A statistically significant difference was found between the NWI-PES
total scores of the nurses and gender, time in the profession, thoughts of leaving the
institution, and the satisfaction with the profession (p=.014; p=.020; p=.001; p=.001
respectively). The results showed that the nurses working in the institution had a low
level of burnout and they had a positive working environment.