Muhasebe standart ve uygulamalarına göre finansman giderlerinin incelenmesi
The analysis of financial expenses in accordance with accounting standards and principles
Yazar: ZELİHA KALDIRIM
Danışman: PROF.DR. KÂMİL BÜYÜKMİRZA
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: İşletme = Business Administration

Özet:
sletmeler faaliyet konularına göre mal ve hizmet satın almak veyaüretmek amacıyla gerekli olan yatırımlarını gerçeklestirmek ve faaliyetleriniaksatmadan devam ettirebilmek için kaynak ihtiyacı duyarlar. sletmelerkaynak tercihinde öncelikle öz kaynakları seçer ancak isletme özkaynaklarının yetersiz olması halinde yabancı kaynak yoluna gidilmesikaçınılmazdır.Zaten isletmeler aktiflerini edinmek için kaynak kullanmaları gerektigindetamamen öz kaynaklardan finansman saglayamazlar. Bu durum hem teknikaçıdan hem de rasyonel açıdan mümkün olmayabilir. Bunun yanı sıra,yatırımlarının tamamını öz kaynaklardan karsılayan bir yönetici, ?finansalkaldıraç? etkisinden yararlanmamıs olur. htiyaç duyulan kaynakların birkısmının yabancı kaynaklardan saglanması, ödenecek faizin gideryazılabilmesi ve bu nedenle daha az vergi ödenmesi ve isletme sahiplerinedaha fazla kâr kalması gibi rasyonel bir tutumun izlenmesi, yogun rekabetortamında oldukça geçerlidir.Yabancı kaynakların türlerine göre kolay elde edilebilmesi, kaynakmaliyetlerinin gider yazılabilme avantajı yabancı kaynak kullanımını caziphale getirebilmektedir.sletmeler gerek yatırım gerekse isletme sermayesiihtiyaçlarını karsılamak için kısa, orta veya uzun vadelerde, çesitli sekillerdeborçlanma politikaları izlemektedirler. Bu borçlanma politikalarıyla birlikte defaiz, komisyon, döviz borçlanmalarından dolayı kur farkları ve buna benzermaliyet ve gider türleriyle karsılasmaktadırlar sletmelerin borçlanmalarısonucu karsılastıkları bu maliyet ve gider türleri bu isletmelerin finansmangiderlerini olusturmaktadır.Finansman giderlerinin muhasebelestirilmesinde temel yöntem dönemgideri olarak kaydetme yönündedir. Ancak özellikli varlık olarak tanımlananbazı varlıklara ait finansman giderleri digerlerinden ayrı bir özelliktasımaktadır. Bu durum 23 nolu, ?Borçlanma MaliyetlerininMuhasebelestirilmesi? isimli Türkiye Muhasebe Standardı'nda detaylı birsekilde açıklanmıstır. Bu tür maliyetler güvenilebilir bir biçimde ölçülebilmelerive gelecekteki ekonomik yararlardan isletmenin faydalanabilmesininmuhtemel olması durumunda, özellikli varlıgın maliyetine dâhil edilir. Bunundısındaki borçlanma maliyetleri olustukları dönemde gider olarakmuhasebelestirilir.Ülkemizde var olan mevzuatlarda da benzer bir anlayıs mevcuttur. Vergimevzuatına göre, maddi duran varlıklarda, varlıgın satın alındıgı döneminsonuna kadar, stoklarda ise aktiflestirme tarihine kadar olusan kur farklarızorunlu olarak ilgili varlıgın maliyetine eklenmektedir. VUK' a göre maddiduran varlıklarda dönem sonundan, stoklar ise aktiflestirme tarihindenitibaren hesaplanan kur farklarının aktiflestirilmesi veya dönem gideri olarakmuhasebelestirilmesi serbest bırakılmıstır.SPK mevzuatı, finansman giderlerinin maliyet unsuru olup olmayacagıkonusunda getirdigi düzenlemelerde varlıkların stoklar ve maddi duranvarlıklar olarak ayırmayıp, genel olarak varlık edinimiyle direkt iliskininkurulmasının esas almaktadır. Yabancı kaynakların varlık edinimiyle direktiliskinin kurulması halinde, varlık aktif unsurları arasına alınma tarihine kadarortaya çıkan finansman giderleri maliyetle iliskilendirilebilecektir.Uluslararası muhasebe standartları da Türkiye Muhasebe StandartlarındaBorçlanma maliyetlerinin muhasebelestirilmesine iliskin açıklamalarla aynıparaleldedir. Birkaç önemsiz farklılık dısında standartlar arasında biruyumsuzluk bulunmamaktadır.

Abstract:
Firms need resources in order to continue their operations, and purchasegoods and services according to their operating areas. Mainly, firms preferequity as the resource; however it?s inevitable to choose the borrowingmethod when the equity of the firm is insufficientFirms usually can not use equity as the single source for acquiring assets;this situation may not be feasible for both technical and rational point ofviews. Furthermore, a manager who uses equity as the single for acquiringassets does not benefit from financial leverage effect. Acquiring some portionof the needed resources from foreign sources, booking the interest asexpense and decreasing the tax payable, by this way increasing the net profitis common in competitive business areas.The ease of acquiring foreign resources compared to other resources andthe ability to write-off the acquisition costs, makes foreign resourcesattractive. Firms follow borrowing policies in short, medium and long terms inorder to provide the need for investment capital and working capital. Alongthese policies, firms face costs like interest, commission, foreign currencydifferences. These costs constitute the firms? financial expenses.The main method for booking the financial expenses is booking theseexpenses as current period?s expense. However financial expenses of someassets, named as specialty assets, have different characteristics. Thissituation is detailed in the ?Turkish Accounting Standard? no 23, ?Accountingof Borrowing Expenses?. These types of expenses are added to specialtyassets? costs if it is possible to measure confidently and it is certain that thefirm will benefit from the future economic advantages. Borrowing costs otherthan these are booked as current period?s expense.The general point of view is the same in the legislations of Turkey.According to the Law Legislation, the foreign currency differences occurringtill the end of the period that the fixed asset is purchased, and till thecapitalization date for stocks are added to related assets? costs. Thecapitalization or writing-off the foreign currency differences occurring after theperiod that the fixed asset is purchased, and after the capitalization date ofthe stocks is set free in Law Legislation.Capital Markets Board (CMB) does not differentiate the capitalizationmethod of financial expenses for fixed assets and stocks. If the foreignresources are directly related to asset capitalization, the financial costsoccurring till the capitalization date can be booked as expense.International Accounting Standards is in line with the Turkish AccountingStandards in accounting of borrowing costs except some insignificantdifferences.