Türk kiralama hukukunda mülkiyet hakkının ihlali: Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi çerçevesinde bir değerlendirme
Violation of the right to property in Turkish lease law: An assessment within  the framework of the European Convention on Human Rights
Yazar: SELİM YAVUZ
Danışman: PROF. DR. SEFER ŞENER
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations

Özet:
Mutlak haklar kategorisi içerisinde sayılan mülkiyet hakkı, gerek uluslararası insan hakları metinlerinde gerekse anayasal metinlerde üzerinde en çok durulan haklar arasında yer almaktadır. Hakkın korunması için devletlere, kamu otoritelerine sorumluluk yüklenmektedir ve olası sınırlandırmaya ancak kamu yararının gerektirdiği zorunlu durumlarda cevaz verilmektedir. Bu işlem yapılırken de doğabilecek zararların tazmin edilmesini sağlayacak mekanizmalar süratle devreye sokulmak durumundadır. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) bu yönde birçok karara imza atmıştır.
Türkiye'de kiralama hukukuna yön veren yerleşik anlayış ve uygulamalardan dolayı mülkiyet hakkı tam olarak teminat altına alınamamaktadır. Kiracının korunması gerektiği anlayışı yasa koyucuya hakim olmuş ve yapılan düzenlemelerde ağırlıklı olarak kiracılar lehine asimetrik bir tablo ortaya çıkmıştır. Bundan dolayı malik, maliki olduğu taşınmazından faydalanamamakta ve yargılama süreçlerinin uzunluğu karşısında maliki olduğu taşınmazdan uzun yıllar boyunca kira alamamaktadır. Mülkiyet hakkı bir anlamda sınırlı ayni hakka dönüşmektedir. Tüm bunlar kiracı ile kiralayanı karşı karşıya getirmekte ve hukuk düzeni içerisinde hakkını alamadığını düşünen mal sahipleri re'sen ihkak-ı hak, yani hakkını bizzat alma yolunu seçmektedirler.  
Tezde Türkiye'deki kiralama hukukundan ve uygulamalardan kaynaklanan mülkiyet hakkı ihlalleri ortaya konulmuş ve bu sorunların Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi (AİHS) çerçevesinde ortadan kaldırılması için neler yapılması gerektiği üzerinde durulmuştur. Bu çerçevede gerek esas gerekse işleyiş yönünden birçok çözüm önerisi sunulmuştur.

Abstract:
The right to property, which is considered within the category of absolute rights, is one of the most emphasized rights in both international human rights texts and constitutional texts. States and public authorities are held responsible for the protection of this right, and possible limitations are permitted only in cases of compelling public interest. In doing so, mechanisms to ensure compensation for any damages that may arise must be put in place swiftly. The European Court of Human Rights (ECtHR) has issued many decisions in this regard.
	In Turkey, the right to property cannot be fully guaranteed due to the established understanding and practices that guide the leasing law. The understanding that the tenant should be protected has dominated the legislator and an asymmetrical picture has emerged in favor of the tenants in the regulations made. Therefore, the owner cannot benefit from the immovable property he owns and cannot receive rent from the immovable property he owns for many years due to the length of the judicial processes. In a sense, the right of ownership turns into a limited real right. All of these confront the lessee and the lessor, and the owners, who think that they cannot get their rights within the legal order, choose to take their rights ex officio, that is, to take their rights personally.  
	In this thesis, the violations of the right to property arising from the leasing law and practices in Turkey are presented and what should be done to eliminate these problems within the framework of the European Convention on Human Rights (ECHR) is emphasized. In this framework, many solutions have been proposed both in terms of substance and operation.