Somali'de Avrupalı sömürgeciler ve direniş hareketleri (1885-1950)
The European colonialism and anti resistance movements in somalia (1885-1950)
Yazar: DAHIR HUSSEIN ADDAWE DAHIR HUSSEIN ADDAWE
Danışman: PROF. DR. SEBAHATTİN SAMUR
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı / İslam Tarihi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Tarih = History
Dizin: Avrupa ülkeleri = European countries ; Direniş = Resistance ; Somali = Somalia ; Sömürgecilik = Colonialism ; İşgal = Occupation

Özet:
Somali bulunduğu konum itibarı ile oldukça stratejik bir noktadadır. Somali Batılı bir güç olarak ilk defa Portekizlilerin tehdîdine mâruz kalmıştır. Ardından da Somali'nin Kuzey kısmı Osmanlıların idâresine girmiştir. 
Afrika boynuzu, sömürgecilik öncesi dönemde Osmanlı devleti ile Portekiz arasındaki mücadelenin önemli noktalarından biri oldu. 16. yüzyıl başlarından itibaren bölgede hâkimiyet alanını genişleten Osmanlı Devleti Portekiz'in bölgedeki etkinliğini azaltmıştı. Osmanlı Devleti'nin Yemen'deki hâkimiyeti Somali tarihinde önemli bir yer tutan Harar Emirliği'nin de güçlenmesine ve 1887 yılına kadar varlığını sürdürmesine yardımcı olmuştur. 19. yüzyıla kadar Osmanlı'nın kontrolünde kalan bölge daha sonra Mısır'a verilmiştir. Ancak sömürgeciliğin hız kazandığı 19.yüzyılın ikinci yarısından itibaren Somali'nin de kaderi değişmeye başladı. İngiltere, Fransa ve İtalya tarafından topraklarına yöneltilen tehditle birlikte Somali halkı bu devletler arasında şiddetli bir nüfuz mücadalesine maruz kaldı. İşgalcilerden İngiltere kuzeye İtalya güneye ve Fransa bügünkü Cibuti'ye yerleşti.
1889'da Somali'de Mehmed Abdullah Hasan liderliğinde sömürgeciliğe karşı büyük bir direniş başladı. Bu direniş ancak 1920'de işgalcilerin ortak olarak yürüttükleri bir hava, deniz ve kara harekâtı ile bastırılabildi.
ll. Dünya Savaşından sonra Somali'de bağımsız bir devlet kurmak amacıyla Somali Gençlik Kulübü ve Somali Gençlik Birliği gibi cemiyetler kuruldu. Fakat İşgalci İngilizlerin Somali topraklarından çekilmeden once 1954'te bazı bölgeleri başka komşu devletlere bırakması Somali'nin toprak bütünlüğünün parçalanması ve Somali ile komşu ülkeler arasında sürekli devam eden anlaşmazlığa ve çatışmaya yol açmıştır.

Abstract:
Somalia enjoys a significant geographical location which exposed it to European colonial competition. Benedir region represents a part of that Somaliland which fell under the Italian colonialism yoke between the years1885 and 1950,whereas the region Submitted to different types of exploitation, the thing which led to political and socio – economic disintegration. That period was distinguished by the growth of national Islamic resistance which led to the emergence of National consciousness and organizing of Islamic struggle movements (Jihads) to liberate the country from the colonist's grip.
This thesis attempts to analyze the motives and the aims of the colonist, the colonial existence in Somali region, and the British attitude towards the Somalia struggle. Besides the treaties concluded between Britain and Italy on one hand, and those concluded between Italy and Somalia on the other hand. The theses also explains the relations between the Sultan of Zancibar and Italy.
The thesis also attempts to assess the role of foreign companies in colonial penetration, theEuropean expansion in Somali region, their administrative policy in that region and the role of the tribal chiefs in execution of that policy.
Finally the thesis discusses the Somali national resistance, its contact with the movement of Al-Sayyid Muhmammed Abdallah Hassan, and the role of the scholars and sheikhs in leading the Jihad operations. It also discusses the reasons behind the Somali Resistance Movements Failure, the change of the fighting groups to political resistance. The thesis also assesses the colonist policy which aimed at the disintegration of Somali unity and stimulation of conflicts as well as Tribalism fracturing issues.