Üniversite öğrencilerinde sosyal kaygı, bilinçli farkındalık ve üstbilişlerin değerlendirilmesi
Evaloation of social anxiety, mindfulness and meta-cognitions in college students
Yazar: GÖZDE DURUSOY
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ FATİMA ELİF ERGÜNEY OKUMUŞ
İstanbul Arel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Bilinçli farkındalık = Mindfulness ; Sosyal kaygı = Social anxiety ; Öğrenciler = Students ; Üniversite öğrencileri = University students ; Üstbiliş = Metacognitive

Özet:
Sosyal kaygı belirtilerinin genellikle üniversite yıllarına denk gelen "beliren yetişkinlik" döneminde ortaya çıktığı ve yoğunlaştığı düşünülmektedir. Literatüre bakıldığında sosyal kaygının bilinçli farkındalık ve üstbilişler ile ilişki içinde olduğu görülmektedir. Bu araştırmanın amacı, sosyal kaygı, bilinçli farkındalık ve üstbilişler arasındaki ilişkilerin incelenmesidir. 
Araştırmanın örneklemini İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesinde birçok farklı bölümde öğrenim görmekte olan 345 kadın ve 143 erkek toplam 488 üniversite öğrencisi (yaş ortalamaları 20.77, ss=1,95) oluşturmaktadır. Araştırmada katılımcıların sosyal kaygı düzeylerini belirlemek için Liebowitz Sosyal Anksiyete Ölçeği, bilinçli farkındalık düzeylerini belirlemek için Bilinçli Farkındalık Ölçeği, üstbilişlerini değerlendirmek için Üstbilişler Ölçeği-30 kullanılmıştır. 
Araştırmanın sonuçlarına göre, katılımcıların sosyal kaygı puanları cinsiyet, romantik ilişkinin varlığı, alkol/sigara ve madde kullanımına göre farklılaşmaktadır. Sosyal kaygı toplam puanı ve alt boyutları (anksiyete ve kaçınma) ile bilinçli farkındalık arasında negatif bir ilişki bulgulanmıştır. Ayrıca, üstbiliş toplam puanı ve alt ölçekleri ise sosyal kaygı toplam puanı, sosyal kaygının anksiyete ve kaçınma alt boyutları arasında pozitif bir ilişki görülmüştür. Son olarak, bilinçli farkındalık ve üstbilişin sosyal kaygıdaki varyansın %12'sini açıkladığı ve üstbilişin bilişsel güven ve düşünceleri kontrol ihtiyacı alt boyutlarının sosyal kaygıyı anlamlı olarak yordadığı görülmüştür.
Tüm bu bulgular literatürle tutarlılık göstermekte olup, sosyal kaygının önleyici çalışmalarında ve sağaltımında bilinçli farkındalık temelli programların ve üstbilişsel değerlendirmelerin etkili olacağı düşünülmektedir.

Abstract:
Social Anxiety symptoms likely appear and intensify during college years. This developmental stage has been lately termed as "emerging adulthood", which is emphasized as a risky period for psychological symptoms. Previous studies support the link between social anxiety, mindfulness and metacognitions in different samples. The purpose of this study is to evaluate the relationship between social anxiety, mindfulness and metacognitions.
A total of 488 college students (345 women and 143 men) from different departments of Istanbul Sabahattin Zaim University enrolled the study (Mean age 20.77, SS=1,95). A sociodemographic form, Liebowitz Social Anxiety Scale, Mindfulness Attention Awareness Scale and Metacognitions Questionnaire-30 were used in the study.
Results indicated that social anxiety levels were differed according to gender, presence of a romantic relationship and substance use. Social anxiety total scores and its anxiety and avoidance subscale scores were negatively correlated with mindfulness scores. Moreover, metacognitions and all its subscales were positively correlated with social anxiety and its subscales. Mindfulness and metacognitions together explained 12 % of the variance in social anxiety. Finally, social anxiety was significantly predicted by cognitive insecurity and need to control thoughts subscales of metacognitions.
The results show consistency with the findings of previous studies. It is assumed that evaluating metacognitions and mindfulness-based programs can be efficient in prevention and treatment of social anxiety.