El–İmame Ve's–Siyâse ve İbni Kuteybe'nin tarihçiliği
Historian ship of el–Imame Ve's Siyâse and Ibni Kutayba
Yazar: KADİR ERBİL
Danışman: PROF. DR. ŞEFAETTİN SEVERCAN
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı / İslam Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Din = Religion
Dizin: El–İmame Ve's–Siyase = El–Imame Ve's–Siyase ; Tarihçilik = Historiography ; İbn Kuteybe = İbn Kuteybe ; İslam tarihi = Islamic history ; İslamiyet = Islam

Özet:
İslâm Tarihinin ilk dönem kaynakları ve bu kaynakları kaleme alan yazarların önemi büyüktür. İbni Kuteybe, İslâm Tarihi ilk dönem müellifler¬den olma özelliğini taşımaktadır. İbni Kuteybe farklı konularda telif ettiği eserlerde çok yönlü bir müellif olduğunu ortaya koymuştur. Eserlerinde Dil, Lügat, Şiir, Kur'an ve Hadis ilimleri öncelikle yer alırken, Fıkıh ve Tarih ilimleri ile de ilgilenmiştir. Telif ettiği eserlerin ya-nında yaşadığı dönemde meydana gelen farklı konulardaki tartışmaları ele aldığı ve bu tartışmalara cevaplar verdiği eserler telif etmiştir. Onun ilmî yönden sahip olduğu bu çok yönlü kişiliği, yeteneği ve bu ilimlerdeki yeterliliği insanların ona rağbetini artıran önemli bir unsur olmuştur. Bu nedenle de İbni Kuteybe meşhur olmuştur.
İbni Kuteybe'nin Tarih ile ilgili telif ettiği eseri, İslâm Tarihçiliğindeki ye¬rinin ve tarihçilik anlayışını ortaya koyar. Erken sayılabilecek bir dönemde yaşamış ol¬ması, verdiği bilgilerin İslâm Tarihindeki değerinin yanında, takip et¬tiği metot ve değerlendirmeleri tarih ve kültür alanında önemli bir bakış açısı getirrmiştir. Tarihçiliği yönüyle İbni Kuteybe'yi önemli kılan eser, Hz. Peygamber'in vefatından sonra¬ki dönemlerde hilafet sorunu ile başlayıp, Abbasi halifeleri Me'mun ve Mu'tasım Dönemlerine kadar geçen zaman diliminde meydana gelen olaylarla ilgili önemli bilgile-rin yansıra Endülüs'ün fethi ile ilgili de detaylı bilgi veren "el-İmame ve's-Siyase" isimli kitabıdır. El- İmame ve's Siyâse ile ilgili çeşitli görüşler ileri sürülmüş, tartışmalar yapılmış, birtakım delillerle bu eserin ona ait olmadığı yönünde iddialar ortaya konmuştur. Ancak bu konuda tutarlı ve doğru bir yaklaşımda bu¬lunabilmek için İbni Kuteybe'nin yaşadığı dönemin, ilmi kişiliğinin, eserlerinin ve metotlarının bilinmesi gerekmektedir.

Abstract:
The importance of the first term sources of Islam history and the authors of these sources is great. Ibni Kutayba was one of the authors of early term Islam history. Ibni Kutayba prosed to be a versatile author by his works that he compiled in different subjects. His studies included language, dictionary, poem, The holy Koran, Hadiths and besides these he was interested in canon law (fıkıh) and history. Among his studies, there are studies in which he discussed different debates on different matters, and the replied these de bates in same other works. The versatile personslity he had from the point of science, his abilities and sufficiency at the sciences have bean an important factor for people why they admired him, therefore he became famous. 
Ibni Kutayba's work about history presents his place in Islamic history and his understerding of historiograph. Since he lived in a period that can be considered early, besides his valuable information about Islamic History, he developed an importand point of view at history and culture fields by the methods and evulations he followed. Why Ibni Kutayba became an important historian is beacoune of his book named " el- İmame ve's Siyase" in which he gave important information for hte period starting from the death of Hz.Mohammad and beginning of caliphate issues, events at the periods of Abbası caliphates Me'mun and Mu'tasım and hte conquest of Andalusia. Different views debates emerged about " el- İmame ve's Siyase" and people claimed that the work did not belong to Ibni Kutayba However, for a true and consistent approch on this matter, you should know the period in which Ibni Kutayba lived, his scientific personality and the methods of his works well.