Otizm spektrum bozukluğu tanısı olan çocukların yürütücü işlevlerinin eğitim öncesi ve eğitim sonrası perfomanslarının porteus labrentleri testi ile karşılaştırılması
The comparison of the pre-educational and after-educational performances of the executive functions of children with autism spectrum disorders with porteus maze test
Yazar: DİLARA DOĞAN
Danışman: PROF. DR. NURPER ÜLKÜER
Üsküdar Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Çocuk Gelişimi Ana Bilim Dalı / Çocuk Gelişimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Hasta eğitimi = Patient education ; Otistik bozukluklar = Autistic disorder ; Otizm spektrum bozukluğu = Autism spectrum disorder ; Yönetici işlevler = Executive functions ; Çocuklar = Children

Özet:
Otizm spektrum bozukluğu tanısı bulunan çocukların doğru müdahale programı uygulanarak yürütücü işlev becerilerinin arttırabileceğini, Porteus labirentleri testi ile ön test ve son test sonuçlarının karşılaştırarak ortaya çıkarmak amaçlanmıştır. Araştırmada deneysel araştırma yöntemlerinden, ön test-son test kontrol gruplu desen modeli kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubu 7-10 yaş arasında 6 çocuktan oluşmaktadır. Araştırmaya katılım gönüllülük esasına dayalı olarak sağlanmıştır. Araştırma verileri, Demografik Bilgi Formu, Gilliam Otistik Bozukluk Derecelendirme Ölçeği-2-TV ve Porteus Labirent Testi kullanılarak elde edilmiştir. Veri toplama sürecinde Porteus Labirent Testi ön test ve son test olarak uygulanmıştır. Deney grubundaki katılımcılara ön test yapıldıktan sonra yürütücü işlev becerilerini geliştirmek için 3 ay boyunca haftanın 4 günü 90 dakika eğitim verilmiştir. Eğitim boyunca her gün düzenli olarak veri kayıt formu tutulmuştur. Eğitimden 3 ay sonra son test uygulanmıştır, 1 ay sonra da izleme oturumu yapılmıştır. Kontrol grubundaki katılımcılara ise ön test yapıldıktan 3 ay sonra sadece son test uygulanmıştır. Kontrol grubundaki katılımcılara yürütücü işlev becerilerini geliştirmeye yönelik herhangi bir eğitim verilmemiştir. Verilerin analizinde Mann-Whitney U testi, Wilcoxon İşaretli Sıralar Testi ve Cohen's d etki büyüklüğü formülü kullanılmıştır. Araştırmada elde edilen bulgular ışığında yürütücü işleve yönelik müdahale programı doğrultusunda eğitim alan çocukların bu alandaki becerilerinin geliştiği sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
The purpose the experiment was to develop the executive function of children with autism spectrum disorder by exerting correct intervention methods. The comparison of the first and final evaluation of the Porteus Maze test was used to see the results. The pattern model with pre and post test of the control group was used as experimental research method. The experiment was consisted of 6 children between 7-10 ages. All participants joined as volunteer. The experimental data was obtained by using Demographic Information Form, Gilliam Austism Disorder Evaluation Scale-2-TV and The Porteus Maze Test. The Porteus Maze Test was exerted as pre test and post test while collecting data. The participants in the intervention group have been educated for 90 minutes of 4 days in a week for 3 months. The data was recorded everyday consistenly during the education. The post test was applied after 3 months of the education and the observing meeting was done after 1 month. However, only the post test was applied to the children in the control group after 3 months from the pre test. The children in the control group were not given any education to develop their executing functions. The Mann-Whitney U Test, Wilcoxon Signed Rows Test and Cohen's d effect size were used in analysis of the data. As a result of the experiment, the executing function of the children who were get educated related with this concept was developed.