Amatör futbolcuların eleştirel düşünme becerileri ve sportmenlik yönelimleri arasındaki ilişkinin incelenmesi /
Yazar: EMRE NAĞAÇ
Danışman: PROF. DR. MELİH NURİ SALMAN
Aksaray Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Spor = Sports

Özet:
Bu çalışmanın amacı amatör futbolcuların eleştirel düşünme becerileri ve sportmenlik yönelimlerini tespit ederek; eleştirel düşünme becerileri ve sportmenlik yönelimlerinin ilişkisini incelemektir. Çalışmaya 16 yaş üzeri amatör ve bölgesel amatör ligde aktif futbol oynayan Aksaray, Osmaniye ve Nevşehir illerinden toplam 381 amatör futbolcu katılmıştır. Katılımcılara "Eleştirel Düşünme Becerileri Anketi" ve "Çok Boyutlu Sportmenlik Yönelimi Ölçeği" uygulanmıştır. Verilerin betimsel istatistikleri için; frekans, yüzde dağılımları, ortalama ve standart sapma kullanılmıştır. İki grup içeren karşılaştırmalarda bağımsız örneklemler t testi, üç ve daha fazla grup içeren karşılaştırmalarda varyans analizi testi kullanılmıştır. Değişkenler arasındaki ilişkiler pearson korelasyon analizi ile incelenmiştir. Analizler SPSS 22.0 programı yardımıyla gerçekleştirilmiştir. 
Sonuç olarak amatör futbolcularda eleştirel becerilerinin yaş, oynadıkları kategori, mevkileri, oynadıkları il, takımda geçirdikleri süre, kart görme durumları ve takımdan memnuniyet durumları değişkenleri arasında anlamlı farklılık görülmemişken deneyim süreleri değişkenine göre anlamlı farklılık görülmüştür. Deneyim süresi 1-3 yıl olan amatör futbolcuların eleştirel düşünme becerileri diğer deneyim sürelerine sahip amatör futbolculardan daha düşüktür. Amatör futbolcularda sportmenlik yönelimlerinin oynadıkları kategori, mevkileri, kart görme durumları ve takımdan memnuniyet değişkenleri arasında anlamlı farklılık görülmemişken yaş, oynadıkları il, deneyim süresi ve takımda geçirdikleri süre değişkenleri arasında anlamlı farklılık görülmüştür. Sporda sorumluluklara bağlılık alt boyutu puanları düşük yaş gruplarında daha yüksek iken ileri yaş gruplarında daha düşüktür. Rakibe saygı alt boyutu puanları ise ileri yaş gruplarında daha yüksek iken  16-18 yaş aralığında çok düşüktür. Sporda sorumluluklara bağlılık alt boyutu puanı Aksaray'daki amatör futbolcularda Nevşehir'deki amatör futbolculara göre daha fazladır. Rakibe saygı alt boyutu puanı ise Osmaniye ilinde oynayan amatör futbolcularda diğer illerde oynayan amatör futbolculara göre daha fazladır. Deneyim süresi 1-3 yıl olan amatör futbolcuların sportmenlik yönelimleri,  sosyal normlara uyum alt boyutu ve rakibe saygı alt boyutu puanları diğer deneyim sürelerine sahip amatör futbolculardan daha düşüktür. Ayrıca, kurallara ve yönetime saygı alt boyutu ve sporda sorumluluklara bağlılık alt boyutu puanları amatör futbolcuların deneyim sürelerine göre istatistiksel olarak anlamlı farklılık göstermemektedir. Takımdaki süresi 3-4 yıl olan amatör futbolcuların sportmenlik yönelimleri,  sosyal normlara uyum alt boyutu, kurallara ve yönetime saygı alt boyutu ve rakibe saygı alt boyutu puanları takımdaki süresi 1-2 yıl olan amatör futbolculardan daha düşüktür. Eleştirel düşünme becerileri ile sportmenlik yönelimleri arasında pozitif yönlü, orta düzeyde ve istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki belirlenmiştir. Benzer şekilde Eleştirel düşünme becerileri ile sportmenlik yönelimleri alt boyutları arasında pozitif yönlü, orta düzeyde ve istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki belirlenmiştir.

Abstract:
The aim of this study is to determine the critical thinking skills and sportsmanship orientations of amateur football players; To examine the relationship between critical thinking skills and sportsmanship orientations. A total of 381 amateur football players over the age of 16 from the provinces of Aksaray, Osmaniye and Nevşehir, who play active football in amateur and regional amateur leagues, participated in the study. "Critical Thinking Skills Survey" and "Multidimensional Sportsmanship Orientation Scale" were applied to the participants. For descriptive statistics of the data; frequency, percentage distributions, mean and standard deviation were used. Independent samples t test was used for comparisons involving two groups, and analysis of variance test was used for comparisons involving three or more groups. Relationships between variables were examined with Pearson correlation analysis. Analyzes were carried out with the help of SPSS 22.0 and AMOS 21.0 programs.
As a result, while there was no significant difference in the critical skills of amateur football players according to the variables of age, the category they played in, their position, the province they played in, the time they spent in the team, card receiving status and satisfaction with the team, a significant difference was observed according to the experience period variable. The critical thinking skills of amateur football players with 1-3 years of experience are lower than amateur football players with other periods of experience. While there was no significant difference between the variables of sportsmanship orientation in amateur football players, the category they played in, their position, card receiving status and satisfaction with the team, there was a significant difference between the variables of age, province they played in, experience period and time spent in the team. Subscale scores of commitment to responsibilities in sports are higher in lower age groups and lower in older age groups. While the respect to rival subscale scores are higher in older age groups, they are very low in the 16-18 age range. The subscale score of commitment to responsibilities in sports is higher in amateur football players in Aksaray than in amateur football players in Nevşehir. The subscale score of respect for the opponent is higher in amateur football players playing in Osmaniye than in amateur football players playing in other provinces. The scores of amateur football players with 1-3 years of experience in sportsmanship orientation, compliance with social norms sub-dimension and respect for the opponent sub-dimension are lower than amateur football players with other experience periods. In addition, the scores of the sub-dimension of respect for the rules and management and the sub-dimension of commitment to responsibilities in sports do not show a statistically significant difference according to the experience period of amateur football players. The sportsmanship orientation, compliance with social norms sub-dimension, respect for rules and management sub-dimension and respect for the opponent sub-dimension scores of amateur football players who have been in the team for 3-4 years are lower than amateur football players who have been in the team for 1-2 years. A positive, moderate and statistically significant relationship was determined between critical thinking skills and sportsmanship orientations. Similarly, a positive, moderate and statistically significant relationship was determined between critical thinking skills and sportsmanship orientation sub-dimensions.