Dokuz Eylül Üniversitesi Hastanesi'nde 2014-2017 yılları arasında hiperkalsemi saptanan hastaların klinik olarak incelenmesi ve prognozu
Clinical investigation and prognosis of hypercalsemia patients between 2014-2017 years in Dokuz Eylül University Hospital
Yazar: NEYRAN ÖZCAN
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA OKTAY TARHAN
Dokuz Eylül Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2018
Konu: Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları = Endocrinology and Metabolic Diseases ; Hematoloji = Hematology ; Onkoloji = Oncology
Dizin: Hiperkalsemi = Hypercalcemia ; Hiperparatiroidizm = Hyperparathyroidism ; Kalsiyum = Calcium ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Paratiroid hastalıkları = Parathyroid diseases ; Paratiroid hormon = Parathyroid hormone ; Prognoz = Prognosis ; Sağkalım = Survival

Özet:
Amaç: Hiperkalsemi önemli bir elektrolit bozukluğudur ve altta yatan bir hastalığın ilk bulgusu olarak görülebilir. Ayırıcı tanıda pek çok hastalık olmakla birlikte en sık görülen nedenler hastaların %80-90'ını oluşturan primer hiperparatiroidi ve malignitedir. Bu çalışmanın amacı, Dokuz Eylül Üniversitesi Hastanesi'ndeki hiperkalsemi saptanan hastaların, hiperkalsemi derecesine göre gruplandırılarak; semptom, tanısal yaklaşım, elde edilen tanı, verilen tedavi ve sağ kalım verilerinin incelenmesi, hastaneye özgü verilerin oluşturulması, elde edilen verilerin literatürdeki bilgiler ile karşılaştırılması, farkındalığın değerlendirilmesi ve arttırılmasıdır.

Hastalar ve Yöntem: Temmuz 2014- Haziran 2017 tarihleri arasında 18 yaş ve üzeri, total kalsiyum düzeyi 10,5mg/dl ve üzeri olan hastalardan, düzeltilmiş kalsiyumu 11mg/dl ve üzerinde olan hastalar çalışmaya dahil edilmiş ve verileri retrospektif olarak incelenmiştir.

Bulgular: 516 hasta hiperkalsemi   nedeniyle  tetkik  edilmiş   ve  bunların
%35,9'u (n:185) primer hiperparatiroidi, %33,9'u (n:175) malignite ilişkili hiperkalsemi, %12,8'i (n:66) ilaç ilişkili hiperkalsemi olarak değerlendirilmiştir. Primer hiperparatiroidide kadın hasta, malignite ilişkili hiperkalsemide erkek hasta sıklığı anlamlı derecede yüksek bulunmuştur. (p<0,001) PHPT'li hastalarda kalsiyum ortalaması±SS:11,8±0,8mg/dl iken, malignite ilişkili hiperkalsemili hastalarda bu değer 13,6±1,7mg/dl ile daha yüksek bulunmuştur. Primer hiperparatiroidili hastalardan %50,3'üne (n:93) paratiroidektomi yapılmıştır ve bunların %89,7'sinde tek adenom saptanmıştır. Malignite ilişkili hiperkalsemili hastalarda en sık, hastaların
%27,4'ünde   (n:48)   görülen   tanı   multiple   myelomdur.   İkinci   sırada hastaların
%18,9'unda (n:33) görülen akciğer kanseri, üçüncü sırada ise %9,1'inde (n:16) görülen meme kanseri bulunmaktadır. Solid tümörlerde hastaların en sık %22,6'sında (n:37) skuamoz hücreli karsinom, %18,9'unda (n:31) adenokarsinom görülmektedir. Mortalite ile hiperkalsemi şiddeti, malignite ilişkili hiperkalsemi varlığı, hemodiyaliz tedavisi uygulanması arasında anlamlı ilişki bulunmuştur. (sırasıyla p<0,001 p<0,001 p=0,027)
 
Sonuç: Bir hastanın biyokimya sonucunda hiperkalsemi saptanması durumunda, altta yatabilecek hastalıklar açısından klinik ipuçları değerlendirilmeli, hastanemizde diğer merkezlere oranla daha sık olan ilaç ilişkili hiperkalsemi açısından hastaların tedavileri gözden geçirilmelidir. Hiperkalsemisi ölçüm tekrarlanarak teyit edilen tüm hastalarda, en sık görülen neden olan paratiroid hormon ilişkili hiperkalseminin ayırt edilmesi için, altta yatan bir malignite olsa dahi paratiroid hormon düzeyi mutlaka görülmelidir. Bu çalışma doğrultusunda, hastanemizde, asemptomatik veya hafif semptomları olan, hafif-orta şiddette hiperkalsemili hastalarda ve 50 yaş üzerindeki kadın hasta grubunda primer hiperparatiroidi ön planda düşünülmeli, şiddetli hiperkalsemi, ciddi semptomları olan, 50 yaş üzeri erkek hastalarda ise malignite ilişkili hiperkalsemi öncelikli olarak değerlendirilmelidir, bu ön tanı ile tetkik edilen hastalarda, semptom ve bulgulara göre değerlendirme yapılırken, multiple myelom, akciğer ve meme kanseri ilk aşamada ekarte edilmesi gereken malignitelerdir. Ayrıca hastalarda malignite, hiperparatiroidi ve ilaç kullanımı gibi, birden fazla nedenin bir arada olabileceği de unutulmamalıdır.

Abstract:
Introduction and Aim: Hypercalcemia is an important electrolyte disorder and might be seen as the first finding of an occult disease. Although there are multiple diseases in differential diagnosis, primary hyperparathyroidism and malignancy induced hypercalcemia are the most common causes which constitute 80-90% of patients. The aim of this study is, to investigate the symptoms, diagnostic approaches, treatment, diagnosis and survival data of patients according to degree of hypercalcemia and also to compare the hospital data with literature and increase the awareness of hypercalcemia.

Material and Method: Between July 2014 and June 2017, from patients with total calcium level 10.5 mg/dl and over, whose corrected calcium 11 mg/dl and above and aged 18 and older included to this study and their data were retrospectively reviewed.
We retrospectively reviewed medical records between July 2014 and June 2017. We included the patients who are 18 years old and older with total calcium level equal or greater than 10.5 mg/dl and corrected calcium equal or greater than 11 mg/dl.


Results: 516 patients were evaluated for hypercalcemia. 185 patients 35,9% had primary hyperparathyroidism, 175 patients 33,9% had malignancy induced hypercalcemia and 66 patients 12,8% were found to have drug induced hypercalcemia. The frequency of female patients in hyperparathyroidism and male patients in malignancy-induced hypercalcemia were found to be significantly higher. (p<0,001). The mean calcium level was 11,8±0,8mg/dl in patients with primary hyperparathyroidism, and 13,6±1,7mg/dl in patients with malignancy induced hypercalcemia. Of the patients with hyperparathyroidism, 93 patients 50,3% had parathyroidectomy and 89,7% of them had single adenomas. Multiple myeloma 27,4% was the most frequent malignancy induced hypercalcemia etiology, followed by lung cancer 18,9% and breast cancer 9,1%. In solid tumors, the most common diagnoses were squamous cell carcinoma in 22,6% and adenocarcinoma in 18,9% of the patients. There was a significant  relationship  between mortality and hypercalcemia  severity,
 
presence of malignancy-related hypercalcemia, hemodialysis treatment. (p<0,001 p<0,001 p=0,027 respectively)


Conclution: If a patient has hypercalcemia, clinical clues about underlying diseases should be assessed. Patients medical treatment should be reviewed, because in our hospital, drug induced hypercalemia have been detected more frequent than other hospital based studies. Parathyroid hormone levels should be seen in all patients, whose hypercalcemia have been confirmed, even if they have malignancy, because parathyroid induced hypercalcemia is the most common cause in all patients. Primary hyperparathyroidism should be considered in female patients, who are asymptomatic or mildly symptomatic, aged 50 or above, have mild-modarate hypercalcemia. Malignancy induced hypercalcemia should be primarily considered in male patients older than 50 years old, who have severe hypercalcemia and marked symptoms according to our study. Multiple myeloma, lung and breast cancer are malignancies that need to be excluded first stage in patients whose preliminary diagnose are malignancy. It should also be considered that patients may have multiple causes together, such as malignancy, hyperparathyroidism and drug use.