Türkiye-Rusya ilişkilerinin enerji politikaları bağlamında incelenmesi (1991-2016)
The analysis of the relations between Turkey and Russia in terms of energy politics (1991-2016)
Yazar: CAN TELEMECİ
Danışman: DOÇ. DR. ARMAĞAN GÖZKAMAN
Beykent Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı / Uluslararası İlişkiler Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Enerji = Energy ; Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Enerji güvenliği = Energy security ; Enerji kaynakları = Energy resources ; Enerji politikaları = Energy policies ; Jeopolitik = Geopolitic ; Jeopolitik = Geopolitic ; Türk-Rus ilişkileri = Turkish-Russian relations

Özet:
Enerji kaynakları üretimin en önemli girdisi, insanoğlunun hayatını sürdürebilmesinin en temel ihtiyacı ve dünyadaki ekonomik sistemin adeta kanı mahiyetindedir. Ülkelerin kalkınmasında enerji en önemli unsur olmasının yanında, stratejik niteliği sebebiyle zengin enerji rezervlerine sahip devletler tarafından bu özellik, diplomaside diğer devletlere karşı baskı aracı olarak kullanılır. Aynı zamanda tarih boyunca dönemin teknolojisine göre kullanılan enerji kaynaklarını elde etmek ve bunları kaynak coğrafyasından tüketici ülkelere ulaştırmak için kullanılan güzergahları kontrol altında tutabilmek, dünya çapında hükmedebilmenin en önemli koşulu olmuştur.
Jeopolitik kavramı 1916 yılında ilk kez dile getirilmiş olup, en yalın ifadesiyle coğrafi etkenler göz önüne alınarak devletler tarafından geliştirilen politika bilimi olarak tanımlanmıştır. Günümüze kadar ortaya atılan bir çok jeopolitik teoride, tüm dünyaya hakim olmak maksadıyla hangi coğrafi alanların denetim altında bulundurulması gerektiği ifade edilmiştir. Özellikle klasik jeopolitik teorilerde enerji kaynaklarının bulunduğu coğrafya ve o bölgelere giden rotaların bu teorilerin önemli gördüğü bölgelerin üzerinde yer alması oldukça dikkat çekicidir. Ayrıca çoğu jeopolitik teoride, zengin yeraltı enerji kaynakları rezervlerine sahip Avrasya kıtasının kontrol altında tutulmasına yönelik stratejik hedefin ne olması gerektiği belirlenmeye çalışılmıştır.
Asya ve Avrupa kıtalarında toprakları bulunan Türkiye ve Rusya'nın hem coğrafi hem de kültürel düzlemde klasik birer Avrasya ülkeleri olarak ilişkileri her geçen gün gelişmiştir. Bu çalışmada, ekonomisi petrol ve doğal gaz satışlarından elde edilen gelirlere bağlı olan Rusya ile ekonomik büyümesine paralel enerji ihtiyacı açısından dünyanın en dinamik enerji ekonomileri arasında yer alan Türkiye arasındaki ilişkiler Avrasya jeopolitiği ve enerji politikaları çerçevesinde incelenmeye çalışılmıştır.

Abstract:
Energy resources are the most important input of the production, the most basic need for the survival of human beings and principle of economic system in the world. Besides being the most important element in the development of the countries, it is used in diplomacy by the states that have rich energy reserves, as a means of pressure other countries because of its strategic importance. At the same time obtaining the energy resources compatible with the technology of the era controlling the routes which are proper to be used in energy transportation to consuming countries have become the most important factors to assert dominance all around the world.
The term of geopolitics was first mentioned in 1916. It is simply defined as "science of politics" which is developed by the states by taking geographical factors into consideration. In many geopolitical theories which have been put forward until today, it has been stated which geographical areas must be kept under control in order to dominate the whole world. It is quite remarkable that the energy resources and the routes leading there are located on the regions that are deemed important especially by classical geopolitic theories. Also, many geopolitic theories state ways to obtain control over Eurasia continent which has rich underground energy resource reserves as a strategic goal.
Turkey and Russia which are Eurasian countries on a geographical and cultural basis have always had progressing relations as they are countries to have lands in both Asia and Europa. In this study, the relations between Russia whose economy depends on oil and natural gas sales and Turkey which has one of the dynamic energy economies of the the world for energy need have been assayed to be researched within the terms of Eurasian geopolitics and energy politics.