Aydın ilinde karpuz fusarium solgunluğu hastalığının yaygınlık ve yoğunluğu, etmeni Fusarium oxysporum f. sp. niveum (Fon)'un ırkları, vejetatif uyum grupları ve bazı karpuz çeşitlerinin etmene karşı reaksiyonları
Prevalence and incidence of fusarium wilt of watermelon, races and vegetative compatibility groups of the causal agent, Fusarium oxysporum f. sp. niveum (Fon), in the Aydin province and reactions of some watermelon cultivars to fon races
Yazar: BİRSEN GEÇİOĞLU ERİNCİK
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA TİMUR DÖKEN
Adnan Menderes Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2015
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Fusarium oxysporum = Fusarium oxysporum ; Fusarium solgunluğu = Fusarium wilt ; Karpuz = Watermelon

Özet:
Aydın ilinde karpuz kurumaları, üretimi sınırlandıran sorunların başında gelmektedir. Dünyada bu kurumalara neden olduğu bilinen faktörlerden en önemlisi Fusarium solgunluğu hastalığıdır. Çalışmamızda Aydın ve ilçelerindeki karpuz üretim alanlarında kuruma ve solgunluk yaygınlığını, bulunma oranını belirlemek ve hastalıklı bitki örneği toplamak amacıyla sörveyler gerçekleştirilmiştir. Sörvey sonuçlarına göre hastalık görülen ilçelerde hastalık yaygınlığının %45-100 arasında değiştiği belirlenmiştir. Solgunluk belirtisi gösteren bitkilerden alınan 470 bitki örneğinden izole edilen 185 adet Fusarium spp. izolatları ile yapılan patojenisite ve takiben tanılama çalışmaları sonucunda 73 adet izolat Fusarium oxysporum f.sp. niveum (Fon) olarak tanılanmıştır. Fon izolatlarının elde edildiği 45 tarlada karpuzda Fusarium solgunluğunun yoğunluğu  %0.17-12 arasında bulunmuştur. Diğer taraftan iklim odasında ayırıcı çeşitler üzerinde test edilen 73 Fon izolatından  %28.8' i Irk 0, %37.0'i Irk 1 ve %34.2   Irk 2 olarak tanılanmıştır. Dünyada en saldırgan ırk olarak bilinen Irk 3'ün varlığı saptanmamıştır. Yörede üretimi yapılan Crimson Sweet, Crimson Tide, Galaxy, Wonder ve Anthem F1 ticari karpuz çeşitlerinin Irk 0, Irk 1 ve Irk 2'ye karşı reaksiyonlarının test edildiği denemelerde, bu üç ırka karşı Wonder karpuz çeşiti diğer çeşitlere göre daha az duyarlı, Crimson Sweet çeşiti ise daha çok duyarlı olarak değerlendirilmişlerdir. Ayrıca çalışmada klorat ilave edilmiş besi ortamında nit mutantı elde edilen 56 Fon izolatı eşleştirmeler sonrası üç farklı VCG grubuna ayrılmıştır. Bu izolatlardan 28'i VCG 0080, 13'ü VCG0082 altında toplanmış  olup, kalan 15 izolat üçüncü bir grubu oluşturmuştur.

Abstract:
The death of watermelon plants is a major limiting problem in commercial watermelon production in Aydın Province. Among the factors that known as a cause of death in watermelon, Fusarium wilt is one of the most common one worldwide.  In this study, the field surveys were conducted in the watermelon producing areas of Aydın and its counties to determine prevalence and incidence of the disease and to collect diseased plant samples. The surveys revealed that the disease prevalence ranged between %45-100 in the counties. A total of 185 Fusarium spp. isolates were recovered from 470 samples collected from the watermelon plants exhibiting wilting symptoms.  As a result of pathogenicity and diagnosis studies, 73 isolates were identified as Fusarium oxysporum f.sp. niveum (Fon). In the fields where the Fon isolates obtained, the incidence of Fusarium wilt was found to be between %0.17-12. Of these isolates %28.8 were identified as race 0, %37.0 were Race 1 and  %34.2 were Race 2. Race 3, known as the most virulent race of Fon, was not detected.  According to the reactions of five current commercial watermelon cultivars (Crimson Sweet, Crimson Tide, Galaxy, Wonder and Anthem F1) to native and tester isolates, Wonder and Crimson Sweet were determined as the least and the most susceptible ones, respectively. On the other hand as a result of pairings, nit mutants of the 56 isolates were gathered under three different VCGs.  Among them 28 isolates were VCG 0080 and 13 were VCG 0082.  The rest (15)  were formed an another group.