Açık faiz oranı paritesi ile vade yapısı arasındaki ilişki
The relationship between uncovered interest rate parity and term structure
Yazar: ŞÖLEN ÖNDER
Danışman: PROF. DR. ERDİNÇ TELATAR
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Bölümü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Faiz = Interest ; Faiz oranları = Interest rates ; Vade yapısı = Term structure

Özet:
Açık faiz oranı paritesi koşulu (Uncovered interest rate parity - UIRP), iki ülke arasındaki nominal faiz oranı farkının döviz kurundaki beklenen değişime eşit olması gerektiğini ifade etmektedir. Başka bir deyişle, UIRP koşulu sağlanırsa, yüksek verime sahip para biriminin değer kaybetmesi beklenmektedir. Kısa vadeli faiz oranları ile uzun vadeli faiz oranları arasındaki aynı yönlü ilişki ise vade yapısının beklentiler hipotezine (Expectation hypothesis of term structure - EHTS) göre kurulmaktadır. Bu hipoteze göre, uzun vadeli faiz oranları kısa vadeli faiz oranlarının ağırlıklı ortalaması olarak ifade edilmektedir. Literatürde, daha çok farklı ekonometrik yöntemler kullanılarak, ayrı ayrı sınanan bu iki hipotez genelde gelişmiş ülkelere odaklanmaktadır. Bazı çalışmalarda örneklem genişliğindeki sınırlamalar, beklentilerdeki hatalar, risk primi, pezo problemi ve kullanılan ekonometrik yöntemler sebebiyle, bu hipotezlere kanıt sağlanamadığı görülmektedir. Gelişen ekonometrik yöntemler sayesinde hipotezlere ilişkin daha fazla kanıt elde edilmekte ve bu iki hipotez arasındaki ilişki önem kazanmaktadır. Bahsedilen ilişkiye göre, kısa vadede UIRP koşulu ve uzun vadede EHTS hipotezi tutuyorsa, uzun vadede UIRP koşulu sağlanmaktadır. Dolayısıyla, üç hipotezi ayrı ayrı sınamak yerine, iki hipotez eşanlı olarak sınanabilmektedir. Bu çalışmada, literatürde bir ilk olarak, Amerika, Euro Bölgesi, İngiltere, İsveç, İsviçre, Kanada ve Avustralya baz ülkelerine ilişkin 1ay, 2 ay, 3 ay, 6 ay, 1yıl, 2 yıl ve 5 yıl vadeli haftalık iskontolu devlet tahvili faiz oranları kullanılarak, her bir Türkiye- yabancı ülke çifti için UIRP-EHTS birleşik hipotezi sınanmıştır. İlk olarak, doğrusal olmayan birim kök testleri ile faiz oranlarının birinci dereceden bütünleşik olduğu ortaya çıkarılmıştır. İkinci olarak, ülke çiftlerine ilişkin kısa ve uzun vadeli faiz spreadlerinde eşik etkisinin önemli olması sebebiyle, eşik hata düzeltme modelinin kullanılması uygun görülmüştür. Son olarak, tüm Türkiye- yabancı ülke çiftleri için on altı tane ikili vade kombinasyonları içinde en az on iki tane vadede UIRP_EHTS birleşik hipotezini destekleyen bulgular elde edildiğinden, UIRP ve EHTS hipotezleri arasındaki ilişkinin varlığı kanıtlanmıştır.

Abstract:
Uncovered interest rate parity (UIRP) states that the nominal interest rate differentialbetween two countries must be equal to the expected change in the exchange rate. In other words, if UIRP condition holds, then high yield currencies should be expected to depreciate. The relationship in the same direction between short and long- term interest rate is made according to the expectation hypothesis of term structure (EHTS). This hypothesis implies that long-term interest rate is an unbiased estimator of the average expected short-term interest rate. In literature, these two hypotheses separately examined with using different econometric methods generally focus on developed countries. In some studies, the deviations from UIRP and EHTS has been found because of inadequate sampling size, risk premium, expectation errors, peso problem and misuse of econometric methods. Thanks to developing econometric techniques, statistical evidences have been increased and the relationship between UIRP and EHTS comes into prominence. This relationship demonstrates that if UIRP holds at the shorter-term and EHTS holds at the longer-term for both domestic and foreign interest rates, UIRP will hold at the longer-term. Although UIRP in the short run, UIRP in the long run and EHTS at long horizon are three distinct hypotheses, a joint test requires testing only two out of these three hypotheses. In this study, America, European area, United Kingdom, Sweden, Switzerland, Canada and Australia were selected as base countries. Using weekly zero coupon interest rates of these countries which have 1month, 2 months, 3 months, 6 months, 1 year, 2 years and 5 years maturity, the UIRP-EHTS joint hypotheses were examined for each Turkey-foreign country couple. Firstly, it turned out that interest rates have unit roots as a result of non-linear unit root tests. Secondly, threshold effect was found to be significant at spreads between short and long term interest rates. Therefore, threshold vector error model was chosen as the method of the study. Finally, at least twelve maturity combinations out of sixteen which support the UIRP_EHTS joint hypotheses were obtained so the existence of the relationship between UIRP and EHTS was proven for each Turkey -foreign country couple.