Bir üretim tesisinde yalın tekniklerin kullanılması ile verimliliğin ve enerji tüketiminin incelenmesi
Investigation of efficiency and energy consumptıon by using lean techniques in a manufacturing facility
Yazar: DİDEM KILIÇ OĞUROL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ GÖKHAN GÜRLEK
Ege Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Makine Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Makine Mühendisliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Endüstri ve Endüstri Mühendisliği = Industrial and Industrial Engineering ; Enerji = Energy ; Makine Mühendisliği = Mechanical Engineering
Dizin: Analitik hiyerarşi süreci = Analytical hierarchy process ; Benzetim = Simulation ; Değer akışı haritalama = Value stream mapping ; Enerji = Energy ; Yalın üretim = Lean production

Özet:
Değişen dünya, gelişen teknoloji, artan nüfus ve bunlara bağlı olarak üretim ihtiyacına olan talep her geçen gün artmaktadır. Üretim ihtiyacındaki bu artış, iklim değişikliği, enerjinin verimsiz kullanılması, enerji tüketiminin çok yüksek seviyelere ulaşmasına sebep olmakta ve enerji maliyetlerinde yüksek artışlar yaşanmaktadır. Sürdürülebilir enerji, enerjinin verimli kullanımı, enerji tasarrufu konularındaki çalışmalar süreklilik kazanmalıdır.
Enerji tüketiminde en yüksek paya sahip olan sanayi sektörüdür. Sanayi sektörü, üretim ihtiyacına arz yaratırken israfın yok edilmesi, verimliliğin arttırılması ve maliyetlerin azaltılması üzerinde durmaktadır. Bu sebeple üretim sistemleri, geleneksel üretim yöntemlerinden ayrılmaktadır ve yerini radikal yenilikler ve farklı stratejiler ortaya koyan yalın düşünce ve yalın üretime bırakmaktadır. Yıllar içerisinde enerji verimliliği ihtiyacının artması ile yalın üretim kavramının da kapsamı genişlemiş yalın enerji kavramı ortaya çıkmıştır.
Bu çalışmada ilk aşamada sanayi sektöründe üretim ve montaj hatları kavramları, daha sonra yalın üretim ve yalın üretim araçları detaylı bir şekilde anlatılmaktadır. Bir sonraki bölümde mevcut sistemin performansını ortaya koymak ve analiz etmek için veri toplanmasını içeren ve üretim sürecini planlamaya yönelik bir yalın üretim aracı olan Değer Akış Haritalama Yöntemi (DAH – Value Stream Mapping) anlatılmaktadır. Çalışmanın devamında uygulamanın yapılacağı sektör ile ilgili bilgi verilmekte ve Değer Akış Haritasının hazırlanması için ürün seçimi yapılmaktadır. Bunun için AHP yöntemi ile ürün belirleme çalışmaları yapılmaktadır. Tanımlanan AHP modeli Expert Choice paket programı ile çözülmektedir. Belirlenen ürün için veriler toplanmaktadır. Mevcut durum DAH çizilmektedir ve iyileştirilmesi gereken prosesler tespit edilerek gelecek durum DAH oluşturulmaktadır. Her iki DAH için Arena simülasyon programı ile üretim akışları simüle edilerek sonuçlar paylaşılmaktadır. Bu çalışmaların ışığında üretim akış süresinde %72 oranında bir iyileşme sağlanırken, enerji tüketiminde ise %45 oranında bir iyileşme sağlanmaktadır.

Anahtar kelimeler: Değer akış haritalama, yalın üretim, enerji, AHP, simülasyon

Abstract:
The changing world, developing technology, increasing population and the demand for production need are increasing day by day. This increase in the need for production, climate change, inefficient use of energy, causes energy consumption to reach very high levels and high increases in energy costs. Studies on sustainable energy, efficient use of energy, energy saving should gain continuity. 
It is the industrial sector that has the highest share in energy consumption. While the industrial sector creates supply for production needs, it focuses on eliminating waste, increasing efficiency and reducing costs. For this reason, production systems are separated from traditional production methods and have been replaced by lean thinking and lean production, which introduce radical innovations and different strategies. With the increase in the need for energy
efficiency over the years, the scope of the lean production concept has also expanded and the concept of lean energy has emerged.
In this study, in the first stage, the concepts of production and assembly lines in the industrial sector, then lean production and lean production tools are explained in detail. In the next section, Value Stream Mapping Method (DAH) is explained, which is a lean manufacturing tool for planning the production process and includes data collection to reveal and analyze the performance of the current system. In the continuation of the study, information is given about the sector to be implemented and product selection is required for the preparation of the Value Stream Map. For this purpose, product determination studies are carried out with the AHP method.The defined AHP model is solved with the Expert Choice package program. Data are collected for the identified product and the current situation DAH is drawn and the processes that need to be improved are identified and the future situation DAH is created. With the Arena simulation program for both DAHs, production flows are simulated and the results are shared. In the light of these studies, an improvement of 72% is achieved in production flow time, while an improvement of 45% is achieved in energy consumption.

Keywords: Value stream mapping, lean manufacturing, energy, AHP, simulation