Jinekolojik operasyon olacak kadınların hastalık algısı ve anksiyete düzeyleri arasındaki ilişki
The relationship between the perception of disease and anxiety levels of women who will have gynecological surgery
Yazar: BAŞAK GÖNÜL
Danışman: DOÇ. DR. SEZER ER GÜNERİ
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Kadın Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı / Kadın Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Hemşirelik = Nursing ; Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology

Özet:
Amaç: Bu tezin amacı jinekolojik operasyon olacak kadınların preoperatif dönemde hastalık algıları ve anksiyete düzeylerini ve bunların arasındaki ilişkiyi belirlemektir.
Yöntem: Bu araştırma, jinekolojik operasyon olacak kadınların hastalık algısı ve anksiyete düzeylerini ve aralarındaki ilişkiyi belirlemek amacıyla tanımlayıcı ve ilişki arayıcı olarak planlanmıştır. Araştırmanın evreni İzmir ili Tepecik Eğitim ve Araştırma Hastanesi Bornova Onkoloji Ek Hizmet Binası jinekoloji servisinde yatan 175 jinekoloji hastasından oluşmuştur.
Araştırmanın örneklemi, evreni bilinen örneklem formülü ile bilinen evren sayısı üzerinden hesaplanmış ve en az 110 kadının araştırmaya katılması gerektiği belirlenmiştir. Araştırmanın verileri Birey Tanıtım Formu, Hastalık Algısı Ölçeği ve Beck Anksiyete Ölçeği kullanılarak toplanmıştır. Verilerinin analizinde Social Package for Statistical Science 20.0 (SPSS 20.0) programından yararlanılmıştır. Karşılaştırmalar Student t Testi, tek yönlü varyans analizi ve Korelasyon analizleri ile yapılmıştır.
 Bulgular: Çalışmaya katılan kadınların yaş ortalaması 45.14±12.70, %37.30'u ilkokul mezunu, %69.10'u evli, %59.10'u çalışmıyor, %44.50'sinin geliri giderine denk, %92.70'i çekirdek aileye sahip olduğu belirlenmiştir. Kadınların %40'ı 3 ve üstü gebelik geçirmiş, %48.20'si 1-2 kez doğum yapmış, %50.90'ı jinekolojik hastalığa sahip, %68.20'i jinekolojik operasyon geçirmiş, %61.80'i menopoza girmemiş, %70.90'ı kronik hastalığa sahip değil ve %51.80'i jinekoloji dışı operasyon geçirmiştir.
 KHAÖ toplam puan ortalaması 104.39±19.32 bulunmuştur. KHÖ göre en yüksek puan alınan ilk üç faktör süre (17.15±3.87), kişisel kontrol (17.03±4.72) ve duygusal temsiller (16.22±5.84)'dir. BAÖ puan ortalamasının 13.62±12.30 olduğu, kadınların %39.1'inin anksiyetesi olmadığı; 29.1'inin hafif, %18.2'sinin orta, %13.6'sının şiddetli düzeyde anksiyete yaşadığı saptanmıştır. Kadınlarda Hastalığı Algılama (r=0,034; p<0,005) toplam ortalama puanı ve "Döngüsellik" (r=0,24; p<0,005), "Hastalığı Algılayabilme" (r=0,23; p<0,005), "Sonuçlar" (r=0,037; p<0,005) ve "Duygusal Temsiller" (r=0,39; p<0,005) alt boyutları ile BAÖ arasında pozitif yönde ve zayıf düzeyde anlamlı bir ilişki olduğu saptanmıştır. 
Sonuçlar: Çalışmada, kadınların hastalık algılarının ortalamanın üzerinde olduğu ve üçte birinin anksiyetesinin olmadığı belirlenmiştir. Anksiyete ile "Döngüsellik", "Hastalığı Algılayabilme", "Sonuçlar" ve "Duygusal Temsiller" faktörleri arasında pozitif yönde zayıf düzeyde anlamlı ilişki olduğu bulunmuştur. Jinekolojik operasyon olacak hastaların preoperatif dönemde hastalığa ait algıları, ameliyat öncesi anksiyeteyi ve ameliyat sonrası dönemde ağrı, komplikasyon, iyileşme ve tedavi uyumunu sürecinde rol oynar. Ameliyat öncesi dönemde hastaları bilgilendirmek ve hastalıkları ile ilgili sorularını cevaplamanın anksiyetenin azaltılması ve postoperatif iyileşme sürecinde etkili olabileceği düşünülmüştür.

Abstract:
Aim: The aim of this thesis is to determine the disease perceptions and anxiety levels of women undergoing gynecological surgery in the preoperative period and the relationship between them.
Method: This research was planned as a descriptive and relationship-seeking study to determine the disease perception and anxiety levels of women who will undergo gynecological surgery and the relationship between them. The population of the study consisted of 175 gynecology patients hospitalized in the gynecology service of Tepecik Training and Research Hospital Bornova Oncology Additional Service Building in Izmir.
The sample of the research was calculated based on the known population number with the known population sample formula and it was determined that at least 110 women should participate in the research. The data of the study were collected using the Individual Information Form, Illness Perception Scale and Beck Anxiety Scale. Social Package for Statistical Science 20.0 (SPSS 20.0) program was used in the analysis of the data. Comparisons were made with Student's t Test, one-way analysis of variance and Correlation analyses.
Results: The average age of the women participating in the study was 45.14±12.70, 37.30% were primary school graduates, 69.10% were married, 59.10% were unemployed, 44.50% had an income equal to their expenses, and 92.70% had a nuclear family. 40% of the women have had 3 or more pregnancies, 48.20% have given birth 1-2 times, 50.90% have a gynecological disease, 68.20% have had a gynecological operation, 61.80% have not entered menopause, 70.90% have chronic do not have the disease and 51.80% have undergone non-gynecological surgery.
The mean CHAS total score was found to be 104.39±19.32. The first three factors with the highest scores according to STS are duration (17.15±3.87), personal control (17.03±4.72) and emotional representations (16.22±5.84). The mean BAI score was 13.62±12.30, and 39.1% of the women had no anxiety; It was determined that 29.1% of the patients experienced mild anxiety, 18.2% experienced moderate anxiety, and 13.6% experienced severe anxiety.

Total mean score of Perception of Illness in Women (r=0.034; p<0.005) and "Circularity" (r=0.24; p<0.005), "Ability to Perceive Illness" (r=0.23; p<0.005), "Results" It was determined that there was a positive and weakly significant relationship between the (r=0.037; p<0.005) and "Emotional Representations" (r=0.39; p<0.005) subscales and BAI.
Results: In the study, it was determined that women's illness perceptions were above average and one third of them did not have anxiety. It was found that there was a weakly significant positive relationship between Anxiety and the factors "Circularity", "Ability to Perceive the Illness", "Consequences" and "Emotional Representations". The preoperative perception of patients undergoing gynecological surgery plays a role in preoperative anxiety and postoperative pain, complications, recovery and treatment compliance. It was thought that informing patients in the preoperative period and answering their questions about their diseases could be effective in reducing anxiety and in the postoperative recovery process