Duygusal emek kavramı, öncülleri ve sonuçları: Proje takımları üzerinde bir araştırma
The concept of emotional labor, antecedents and consequences: A research on project teams
Yazar: MEHMET ÇELİKYAY
Danışman: PROF. DR. ALİ EKBER AKGÜN
Gebze Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Duygusal emek = Emetional labor ; Performans = Performance ; Proje takımları = Project teams ; Yaratıcılık = Creativity ; Örgütsel davranış = Organizational behavior

Özet:
Duygusal Emek, örgütsel davranış yazınında 1980'li yıllardan günümüze kadar üzerinde çalışılan oldukça yeni bir kavram olarak kabul edilmektedir. Ancak ilgili yazın incelendiğinde, yapılan araştırmalarda duygusal emeğin genel olarak bireysel seviyede ele alındığı, proje takımlarındaki rolünün ihmal edildiği görülmektedir. Proje takım üyelerinin performansa dayalı işbirlikçi çalışma yapabilme yeteneklerinden en yüksek seviyede faydayı sağlayabilmek te bir gereklilik olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu çalışmanın temel sorusu, BİT sektöründeki proje takım çalışmalarında takım üyelerinin uyması gereken örgütçe belirlenen bazı duygusal emek davranışlarının takım yaratıcılığı ve performansı üzerinde olumsuz bir etkisi olup olmadığıdır. Bu çalışmada, duygusal emeğin öncülleri ve sonuçları, proje süreç karmaşıklığı ve üst yönetim desteğinin moderatör etkisi de dikkate alınarak ve yüzeysel davranış, derin davranış, otomatik duygusal düzenleme ve duygu çeşitliliği değişkenleri proje takımları kapsamında incelenmektedir. 85 proje takımı üzerinde Partial Least Square(PLS)3.0 metodu kullanılarak gerçekleştirilen araştırmada;  a)Disiplinin Derin davranış üzerinde b) Takım krizinin, tüm duygusal emek dinamikleri üzerinde c) Takım endişesinin, Yüzeysel davranış ve  Duygu çeşitliliği üzerinde d) Güvenin, Derin davranış ve Otomatik duygusal düzenleme üzerinde pozitif bir etkisi olduğu bulunmuştur.

  Proje çıktıları açısından ise a)Derin davranış ve Otomatik duygusal düzenlemenin, Takım yaratıcılığı üzerinde, b)Yüzeysel davranışın Pazar başarısı üzerinde, c) Takım yaratıcılığının Pazar hızı ve Pazar başarısı üzerinde, olumlu ve direkt bir role sahip olduğu bulunmaktadır. Proje süreç karmaşıklığının, Derin davranış ile Takım yaratıcılığı ve e)Üst Yönetim Desteğinin Duygu çeşitliliği ile Pazar hızı arasındaki ilişkide ara değişken rolü oynadığı ortaya konulmaktadır. Üst yönetim desteğinin Takım yaratıcılığı üzerinde olumlu ve direkt bir etkisi olduğu da görülmektedir.

Anahtar Kelimeler: Duygusal Emek, Takım Yapısal Öncülleri, Proje Takımları Takım Yaratıcılığı ve Performansı, Proje Süreç Karmaşıklığı, Üst Yönetim Desteği.

Abstract:
Emotional Labor is considered to be a fairly  new concept in the studies of organizational behavior from the 1980s to the present. However, when the related literature is examined, it is seen that emotional labor is generally considered at the individual level and the role of the project teams is neglected in the researches carried out. It is a necessity to be able to benefit from the ability of project team members to perform collaborative work based on performance at the highest level. The basic question of this study is whether some emotional labor behaviors determined by the organization that the team members must comply within the project teamwork in the ICT sector have a negative impact on team creativity and performance. This study examines the antecedents and consequences of emotional labor, the moderator effect of project process complexity and senior management support, as well as variables such as surface behavior, deep behavior, automatic emotional regulation, and emotional diversity within project teams. By studying 85  project teams, we found, on the basis of using PLS 3.0 method, that: a-)discipline is positively related to deep behavior, b-) team crises is positively related to all emotional labor mechanisms, c-) team anxiety is positively related to  surface behavior and emotional diversity, d-) trust is positively related to deep behavior and automatic emotional regulation. 

      For project outputs, we found that a-) deep behavior and automatic emotional regulation are a positive influence to team creativity, b-) surface behavior is positively influence to market success, c-) team creativity is positively influenced to speed to market and market success. Additionally, It was also demonstrated that a-) project process complexity variable moderates the relationship between deep behavior and team creativity, b-) top management support variable moderates the relationship between emotional diversity and speed to market. It is also seen that top management support has a positive and direct effect on team creativity.

Keywords: Emotional Labor, Team Contextual Antecedents, Project Teams, Team Creativity and Performance, Project Process Complexity, Top Management Support.