Aydın ilinde etlik piliç işletmelerinin ekonomik analizi ve pazarlama durumu
Marketing and economical analysis of broiler farms in Aydın province
Yazar: FERİT ÇOBANOĞLU
Danışman: PROF. DR. KEZBAN KONAK
Adnan Menderes Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarım Ekonomisi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2000
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Aydın = Aydın ; Ekonomik analiz = Economic analysis ; Etlik piliç = Broiler chickens ; Pazarlama = Marketing ; Tarım ekonomisi = Agricultural economy

Özet:
Bu çalışmada, Aydın yöresinde sayıları hızla artan, etlik piliç yetiştiriciliği yapan işletmelerin, yapısal ve ekonomik analizlerine olanak verecek veriler, bir survey çalışmasıyla derlenmiş ve gerekli analizler yapılarak yorumlanmıştır. Ayrıca, Avrupa Birliği (AB)'ne tam üyelik süreci ve Dünya Ticaret Örgütü (DTÖ), Tarım Anlaşmalarının ülkemiz etlik piliç sektörüne etkileri tespit edilmiştir. Bu çerçevede, mevcut sorunlar belirlenerek, sorunların çözümüne yönelik kimi öneriler getirilmiştir. Araştırma yöresinde, faal durumda bulunan 69 adet işletme tespit edilmiştir. Anket uygulanacak örnek sayısı, yapılan hesaplamalar sonucunda 30 adet işletme olarak belirlenmiştir. Bu işletmelerden 28 adedi sözleşmeli, 2 adedi serbest koşullarda üretimde bulunmaktadır. İncelenen işletmelerin sahip oldukları kümes sayısının, 1.07-3.00 adet arasında değiştiği, ortalama olarak 1.63 adet olduğu belirlenmiştir. İşletmelerde, işletmeci yaş ortalaması 40.90 olup, etlik piliç yetiştiricilik deneyimleri 6.87 yıldır. İşletmecilerin öğrenim durumları, genelde ortaokul ve lise düzeyindedir. İşletmelerde, aktif içinde en büyük payı (%41.46) bina varlığı ve alet-makine varlığı (% 19.75) oluşturmaktadır. İşletmelerde ortalama kesim süresi 41.50 gün olarak tespit edilmiştir. İşletmelerde bir pilicin, bir devrede ortalama 3.60 kg yem tükettiği belirlenmiştir. İşletmelerde kesim yaşındaki bir pilicin, ortalama 1.9 kg canlı ağırlığa sahip olduğu belirlenmiştir. İşletmelerde, yemden yararlanma oranının, ortalama olarak 1.93 olduğu tespit edilmiştir. Yemden yararlanma oranının bir başka ifadesi olan, randıman oranının da %5 1.80 olduğu belirlenmiştir.-96- İşletmelerin serbest çalıştığı varsayımından hareket edilerek, işletmeler ortalamasında üretim masraflarının %67.95'ini yem masrafları, %17.37'sini civciv masrafları, %14.68'ini de diğer masraflar oluşturmaktadır. İşletmelerde canlı ağırlık birimi başına düşen net gelir ortalama 35829.24 TL/kg'dır. Sektörde, sözleşmeci firmaların ve dolayısıyla etlik piliç işletmelerinin, hibrit civciv temininde karşılaştıkları güçlükler, yüksek yem maliyetleri, gerek girdi gerekse ürün fiyatlarında görülen istikrarsızlıklar, tavuk hastalıkları, teknik eleman ve kalifiye işçi eksikliği, kredi, pazarlama ve ihracat sorunları bulunmaktadır. AB'ne tam üyelik sürecinde ve olası tam üyelik durumunda, AB tarım fonlarından yeterli destekler alınabilecektir. Bu yardımları, DTÖ- Tarım Anlaşmaları tamamlanmadan, etlik piliç sektöründeki yapısal problemleri çözebilmek için kullanmamız durumunda, yoğun rekabetin yaşandığı dünya piyasalarına uyum sağlayabilmemizin mümkün olacağı tespit edilmiştir.

Abstract:
In present study structural and economical analyzed documents of rapidly increasing broiler farms in Aydın province were determined as a survey study and results were counted. In addition the effects of exact membership process to Europen Union (EU) and Agricultural Agreements of World Trade Organization (WTO) on our country's broiler sector were determined. In this frame presence problems were found out exactly and some suggestions to solve the problems were given. In research province totaly 69 active broiler farms were determined. The survey was conducted at 30 broiler farms as a result of some calculations, so that 28 of these were contractual and 2 farms at free conditions. A total number of broiler houses of determined enterprises ranged from 1.07 to 3.00 and the average was 1.63. Average age of farm manegers 40.90 years old and broiler managership experiment was around 6.87 years, education was levels were generally highschol and lycee. The biggest part of asset was consist of building capital by 4 1.46% and tool- machine capital by 19.75%. Average slaughter age was determined as 41.50 days' in the farms. An average feed consumption was 3.6 kg and live weight was 1.9 kg per chick at the end of the fattening period. The feed convertion rate was determined as an average 1.93, the feed efficiency was 51.80%, which declared as an alternative statement of feed convertion. Total production expenses in enterprises were consisted of feed costs 67.95%, chick costs 17.37% and other costs 14.68%. Average net income per unit live weight was 35829.24 TL/kg. Contractual broiler farms as well as broiler entegrations are faced with some problems such as supplying good quality day old chicks, high feed costs, unstable input and output prices, chicken healthand diseas, lack of technical support and services, qualified labour, credit, marketing and export facilities. In process of exact-98- membership tu EU and in the situation of probable exact membership, sufficient support will be able to take from agricultural funds of EU. If the supports are can be used before WTO-Agricultural Agreements have been complated in order to solve structural problems of broiler sector in our cuntry, getting conformity will be possible to intensive competited world market.