Premature ovaryan yetmezlik etyolojisinde serum vaspin düzeyinin araştırılması
Investigation of serum vaspin level in premature ovarian failure etiology
Yazar: FATMA NUR KOYUN
Danışman: PROF. DR. NAFİYE YILMAZ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Bilkent Şehir Hastanesi / Kadın Hastalıkları ve Doğum Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology
Dizin: Adiponektin = Adiponectin ; Apoptozis = Apoptosis ; Etyoloji = Etiology ; Foliküler atrezi = Follicular atresia ; Menopoz = Menopause ; Over hastalıkları = Ovarian diseases ; Serum = Serum ; Vaspin = Vaspin

Özet:
AMAÇ: Çalışmamızın amacı etyolojisi net olmayan idiyopatik prematüre ovaryan yetmezlik tanılı hastalarda adipoz doku kökenli serin proteaz inhibitörü olan vaspinin  serum düzeyi ile idiyopatik prematüre ovaryan yetmezlik ile ilişkisini ortaya koymaktır.
      MATERYAL VE METOD: Çalışmamız için hastanemiz 72300690-799 sayı numaralı Akademik Kurul kararı ve 27.02.2020 tarihli 349 sayı numaralı Etik Kurul onayı alındı (EK-1). Çalışmamız 2020 Şubat – 2020 Temmuz  tarihleri arasında vaka-kontrol çalışması olarak planlandı. Çalışmamıza  Ankara Şehir Hastanesi  Aile Planlaması ve Reproduktif Endokrinoloji Kliniği'ne başvuran 69'u 46,XX karyotipe sahip idiyopatik prematür ovaryan yetmezlik (POY) tanısı almış hasta gurubumuz  ve  70 reprodüktif dönemde fertil sağlıklı toplamda 139 kadın dahil edildi. Çalışmaya dahil edilen hastalara çalışma hakkında bilgi verildi ve yazılı onamları alındı. Amenore ile başvuran hastalardan random, diğer hastalardan menstrüel siklusun 2 yada 3. günü içerisinde kan örneği alındı. Alınan örnekler santrifüj edilerek serum örnekleri -80 ºC de dondurularak saklandı. Serum örnekleri toplu olarak  ELISA kit yöntemiyle çalışıldı. Gruplar arasındaki tüm veriler SPSS 22 (Statistical Package for Social Sciences) programı kullanılarak istatistiksel analiz yapıldı. 
BULGULAR: Çalışmamıza dahil edilen premature ovaryan yetmezlik tanılı hastalarla sağlıklı kontroller arasında serum vaspin değeri açısından POY grubunda kontrol gurubuna göre daha düşük seviyede istatistiksel olarak anlamlı fark saptandı (POY gurubunda ortanca değer 0.79ng/ml, kontrol gurubunda ortanca değer 1.08ng/ml) (p<0.001). Araştırmaya dahil edilen POY tanılı hastaların FSH ve LH  değerleri kontrol grubundaki sağlıklı kadınlardan anlamlı olarak yüksek (p<0.001) iken   E2 ve AMH  değerleri anlamlı olarak düşüktü (p<0.001).  Prematür ovaryan yetmezlik tanılı hastalar ile sağlıklı kontrol grubu arasında yaş, boy uzunluğu, vücut ağırlığı, vücut kitle indeksi (VKİ), gravida, parite ve abortus sayıları ile sigara kullanma durumu açısından istatistiksel olarak anlamlı bir fark saptanmadı (p>0.05). T4  ve Prolaktin  için hesaplanan p değerleri sırasıyla 0,047 ve 0.036 olup referans aralığında zayıf anlamlı bulundu. POY ve kontrol grubunda TSH değeri istatistiksel olarak anlamlı değildi (p>0.05). 
     SONUÇ: Çalışmamız sonucunda idiyopatik prematür ovaryan yetmezliği olan kadınlarda serum vaspin düzeyleri sağlıklı kontrol grubuna göre daha düşük bulunmuştur. POY grubunda vaspin seviyesinin düşük olması nedeni ile hastalığın patofizyolojisinde yer alan apopitoz yollarında etkili olabileceği düşünülmektedir. İdiyopatik POY patofizyolojisinde apopitoz  mekanizmasının daha iyi anlaşılabilmesi, vaspinin POY tanısında  etyolojiye yönelik kullanılabilecek bir belirteç olup olamayacağı ileride yapılacak daha fazla vaka katılımlı çalışmalarda gösterilebilir.
      ANAHTAR KELİMELER: primer ovaryan yetmezlik, premature menapoz, vaspin, adiponektin, apopitozis, folliküler atrezi

Abstract:
OBJECTIVE: The aim of our study was to reveal the serum levels of vaspin, an adipose tissue derived serin protease inhibitor in patients with unknown etology of idiopathic premature ovarian failure and its relationship with idiopathic premature failure.         
        MATERIALS AND METHODS: For our study, 72300690-799 numbered our hospital's Academic Council Approval and 349 numbered Ethic Council(EK-1) approval was obtained. Our study has planned as a prospective cross-sectional case study at the time interval between February 2020- June 2020. 139 patients who applied to Family Planning and Reproductive Endocrinology Clinic of  Ankara City Hospital between February to June 2020 were included to our study. 69 of 139 patients included had a diagnosis of premature ovarian failure (pof) with 46,XX karyotype . The control group was formed with 70 women who has a healthy reproductive period. The patients attented to the study was informed about the study and their written consents were obtained. Two tubes of blood samples were taken randomly from the patients with amenorrhea and on the 2. Or 3. Day of the Menstrual cycle from the other patients. The samples were centrifuged and serum samples were kept frozen at -80ºC. The serum samples were studied with Elisa kit method/procedure. All the data between the groups were statistically analysed with SPSS 22(Statistical Package for Social Sciences) program.          
          FINDINGS: There was a statistical significant difference in between patients with diagnosis of premature ovarian failure and healthy control group in terms of serum vaspin levels , comparing to control group, in POF group there were lower levels . (median value of POF group was 0.79ng/ml, median value of the control group was 1.08 ng/ml) (p<0.001). While the levels of FSH and LH of patients with a diagnosis of pof included to the study were significantly higher than the healthy control group(p<0.001) their E2 and AMH levels were significantly lower (p<0.001). There was no statistically significant difference  found between the patients with a diagnosis of premature ovarian failure included in the study and the healthy control group in terms of age, height, body weight, body mass index (BMI), gravida, parity and abortion numbers and smoking status (p>0.05) . The calculated p values for T4 and Prolactin were found as 0.047 and 0.036 and were found to be weakly significant in the reference range. TSH levels of POF and control group were not statistically significant (p>0.05).          
  RESULTS: As a result of our study serum vaspin levels in women with diagnosis of idiopathic POF were found lower comparing to  the healthy control group. The lower serum vaspin levels in the POF group might act on apoptosis pathway involved in the pathophysiology of the disease.  To better understand the apoptosis mechanism of pathophysiology of the idiopathic pof, whether to use vaspin as a marker in the diagnosis of the pof can be demonstrated with more applicants in further case studies.
KEY WORDS: premature ovarian failure, primary ovarian insuffiency, premature menapause, vaspin, adiponectin, apoptosis, follicular atresia