Etlik piliçlerde diyetsel Heliotropium Circinatum toksikasyonu üzerine patolojik ve biyokimyasal incelemeler
Pathological and biochemical studies on intoxication with dietary heliotropium circinatim in broilers
Yazar: SONGÜL ÇERİBAŞI
Danışman: PROF. DR. HATİCE ERÖKSÜZ
Fırat Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Patoloji (Veterinerlik) Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2010
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine
Dizin: Biyokimyasal özellikler = Biochemical properties ; Hayvan yemleri = Animal feeds ; Heliotropium circinatum = Heliotropium circinatum ; Patoloji-veteriner = Pathology-veterinary ; Tavuklar = Chickens ; Tavukçuluk = Chicken farming ; Toksisite = Toxicity

Özet:
Bu çalışmada farklı oran ve sürelerde Heliotropium circinatum bitkisinin diyetsel tüketimi ile etlik civcivlerde oluşan patolojik ve biyokimyasal değişimler incelendi. Bu amaçla 0 günlük, 260 adet civciv, 10 gün kontrol grubu rasyonu ile beslendikten sonra 3 (Uzun süreli, Kısa süreli, Saatli) ayrı deneme grubuna ayrıldı.Uzun süreli denemede 80 adet civciv, 20 hayvanlık 4 gruba ayrılarak, 0 (kontrol), %1, 3, 5 (deneme) oranında Heliotropium circinatum içeren rasyonlar ile 6 hafta beslendi. Deneme gruplarında ortalama yaşam süresi, yem tüketimi ve canlı ağırlık kazancının doza bağlı olarak azaldığı saptandı. Klinik olarak iştahsızlık, zayıflama, yem tüketiminde azalma, karında gerginlik ve sarkma görüldü. Karaciğerde atrofi ve fibrozis, safra kesesinde dilatasyon, asites saptanan belli başlı makroskobik bulgular idi. Mikroskobik olarak karaciğerde; hepatoselüler nekroz ve dejenerasyon, megalositoz, periportal, periasiner ve midzonal fibrozis, veno-okluzyon, asinus formasyonları dikkati çekti. Ekstrahepatik olarak; akciğerlerde periarteriyoler fibrozis, ödem, bronkoalveollerde düz kas artışı, kondroid metaplazi; böbrekte tubuler nekroz, intersitisyel nefritis, tubuler megalositozis; kalpte miyofibriller dejenerasyon görüldü. Biyokimyasal olarak, sadece GGT, ALP ve ALT enzim aktivitelerinde değişimler saptandı. PCNA boyama ile yapılan değerlendirmede tüm deneme gruplarında kontrole göre hepatik mitotik indeksin baskılanmış olduğu ortaya kondu.Kısa süreli denemede, 90 adet civciv 3 gruba ayrılarak kontrol, %10 ve 20 bitki içeren rasyonlarla 5 gün beslendi. Klinik olarak; iştahsızlık, durgunluk ve tüylerde kabarıklık görüldü. Makroskobik olarak; karaciğerde hemorajik nekroz, kaslarda kanama, bezli midede konjesyon ve dilatasyon saptanan belli başlı makroskobik bulgular idi. Mikroskobik olarak; en dikkat çekici bulgu karaciğerde masif hemorajik nekrozdu. Ekstrahepatik olarak; akciğerde konjesyon ve perivasküler ödem; böbrekte tubuler nekroz ve dejenerasyon; kalpte miyofibriller dejenerasyon, ödem ve hemoraji gözlendi. PCNA ile boyamada gruplar arasında hepatik mitotik indeks bakımından farklılık gözlenmedi.Saatli denemede, 90 adet civciv kontrol, %10 ve 20 oranında bitki içeren rasyonlarla beslenerek; 6, 12, 24, 36, 48, 60. saatlerde dekapite edildi. Her iki deneme grubunda da, zamana bağlı olarak, kısa süreli denemeye benzer makroskobik ve mikroskobik değişimler gözlendi. Biyokimyasal olarak belirli saatlerden başlayarak; albümin, ALT, AST, ALP ve LDH düzeylerinde farklılıklar kaydedildi.Sonuç olarak bu çalışma ile Heliotropium circinatum bitkisinin belirli oranlarda, etlik piliç yemlerine kontaminasyonunun ağır ekonomik kayıplara neden olabileceği ortaya konmuştur.Anahtar Kelimeler: Biyokimyasal bulgular, Etlik civciv, Heliotropium circinatum, Patolojik bulgular, Pirolizidin Alkaloitleri.

Abstract:
The aim of this study was to examine pathological and biochemical changes in broilers due to dietary consumption of Heliotropium circinatum at different proportions and periods. For this purpose; a total of 260 zero day old chicks were divided into three experimental groups (Long term, Short term and Hourly term) following the feeding with control group rations for 10 days.In the long term experiment, 80 chicks were divided into four groups, each group containing 20 chicks. They were fed with rations containing 0 (control) and 1, 3, 5 % Heliotropium circinatum (test groups) for 6 weeks. In all the test groups, the mean survival time, feed consumption and weight gain values were decreased depending on dose of the plant. In clinical examination, anorexia, weakening, decreasing in feed consumption, stretching and dropping of the abdomen were observed. Hepatic atrophy and fibrosis, dilatation of gall bladder and ascites were the main prominent macroscopical findings. Microscopically; hepatocellular necrosis and degeneration, megalocytosis, periportal, periaciner and midzonal fibrosis, veno-occlusion, asinus formations were detected in liver. Extrahepatic changes were edema, periarteriolar fibrosis, increase on the bronchoalveolary smooth muscles and chondroid metaplasia in lungs, tubular necrosis, intersititial nephritis in kidneys and myocardial degeneration. Biochemically, changes were detected in enzyme activities of GGT, ALP and ALT. The evaluation made with PCNA staining revealed that hepatic mitotic index was supressed in all test groups when compared with the control group.In the short term experiment, 90 chicks were divided into three groups, and they were fed with rations containing 0 (control) and 10, 20 % Heliotropium circinatum (test groups) for five days. Clinically, anorexia, depression, roughness in hair coat were observed in the test groups. Macroscopically, hemorrhagic necrosis in liver, muscular hemorrhagia, dilatation and congestion of proventriculus were the main prominent findings. Microscopically, massive hemorrhagic necrosis was the most remarkable finding in the liver. Extrahepatic pathological findings were congestion and perivascular edema in lungs; tubular necrosis and degeneration in kidneys, degeneration, edema and hemorrhagia in myocardium. In the PCNA staining, no differences were observed between the control and test groups in terms of hepatic mitotic index.In the hourly experiment, 90 chicks were divided into three groups and they were fed with rations containing 0 (control) and 10, 20 % Heliotropium circinatum (test groups). They were decapitated on the 6th, 12 th, 24 th, 36 th, 48 th and 60 th hours. Both of the test groups exhibited macroscopic and microscopic changes similar to the short term test groups depending on the time. Biochemically, beginning from certain hours, differences were detected in levels of albumin, ALT, AST, ALP and LDH.It was concluded that contamination of broiler feeds with the certain proportions of Heliotropium circinatum can cause significant economical losses.Key Words: Biochemical findings, Broiler, Heliotropium circinatum, pathological findings, Pyrrolizidine Alkaloids.