Total diz protezli hastalarda propriyoseptif egzersiz eğitiminin fonksiyonel durum ve denge üzerine etkisinin incelenmesi
Examining the effect of proprioceptive exercise training on functional performance and balance in patients with total knee prosthesis
Yazar: NURAY KAYAK
Danışman: PROF. DR. BAYRAM ÜNVER
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı / Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2012
Konu: Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon = Physical Medicine and Rehabilitation
Dizin: Denge = Equilibrium ; Diz protezi = Knee prosthesis ; Fizik tedavi = Physical therapy ; Fiziksel performans = Physical performance ; Propriyosepsiyon = Proprioception

Özet:
Amaç: Çalı?mamızda, Bilateral Total Diz Protezi (BTDP) uygulanan hastalarda propriyoseptif rehabilitasyon eğitiminin fonksiyonel durum ve denge üzerine olan etkilerini incelemek amaçlandı. Hastalar ve Yöntem: Çalı?maya, propriyoseptif rehabilitasyon grubunu olu?turan ortalama ya?ları 64.16±9.26 olan 18 bilateral TDP ve klasik rehabilitasyon grubunu olu?turan ortalama ya?ları 63.61±9.64 olan 18 bilateral TDP olmak üzere toplam 36 hasta ve ortalama ya?ları 57.50±8.39 olan 16 sağlıklı birey dahil edilmi?tir. Hastaların preoperatif ve postoperatif 6., 12. ve 26. haftalarda ?The Hospital for Special Surgery? diz skalasına göre diz skorları, diz fleksiyon hareket açıklığı, kas kuvvet değerleri, tampa skalasına göre dü?me korkuları, 6 dk yürüme mesafesi ve 10 basamak inme-çıkma süresi incelenerek Balance Master denge ve performans test cihazı ile fiziksel performans, statik-dinamik denge yönündenkar?ıla?tırılmı?lardır. Her iki gruba da aynı klasik rehabilitasyon programı uygulanmı?, propriyoseptif rehabilitasyon eğitim grubuna ek olarak 8 hafta süresince propriyoseptif egzersizler yaptırılmı?tır. Bulgular: Propriyoseptif rehabilitasyon grubu ile klasik rehabilitasyon grubu arasında preoperatif ve postoperatif 6, 12 ve 26. haftalardaki HSS diz skorları, diz fleksiyon açıları ve diz ekstansör kas kuvvet değerleri bakımından fark olmadığı bulunmu?tur (p>0.05). Her iki grup olgularının 6. , 12. ve 26. hafta HSS diz skorlarında preoperatif döneme göre anlamlı artı? gözlenmi? ve diz fleksiyon açıları postoperatif 6. hafta anlamlı olarak azalmı?tır (p?0.05). Her iki grup olgularının postoperatif 12 ve 26. haftalardaki 10 basamak inme-çıkma süresinin anlamlı olarak azaldığı; propriyoseptif rehabilitasyon grubu olgularının 12. ve 26. hafta 6 dakika yürüme testi mesafesinin ve kontrol grubu 26. hafta değerinin preoperatif mesafeye göre anlamlı olarak arttığı gözlenmi?tir (p?0.05). Olguların benzer preoperatif ve postoperatif tampa skoruna sahip oldukları (p>0.05) ve postoperatif değerlendirmelerinin hepsinde dü?me ve hareket korkularının anlamlı olarak azaldığı bulunmu?tur (p?0.05).2Propriyoseptif ve kontrol grubu olguların preoperatif ve postoperatif kontrollerde statik ve dinamik denge değerlendirilmeleri arasında anlamlı fark bulunmamı?tır (p>0.05). Her iki grupta postoperatif 12. ve 26. haftalarda dinamik dengede anlamlı geli?meler görülmü?tür(p?0.05) .Her iki gruptaki hastalar sağlıklı bireylerle kar?ıla?tırıldığında statik dengede fark görülmezken preoperatif ve postoperatif ritmik öne-arkaya ağırlık aktarma ve tek ayak üzerinde durmadaki salınım derecelerinde farklılıklar gözlendi. Her iki grup BTDP?lilerin sağlıklı gruba göre preoperatif ve postoperatif basamağa çıkma yükselme indeksi daha az, hareket zamanı daha fazla, sağa-sola dönme zamanındaki farklılık daha fazla gözlendi (p?0.05). Preoperatif oturma-kalkma yükselme indeksi yüzdesi sağlıklı gruba göre anlamlı derecede az bulunmu? (p?0.05); postoperatif 6. hafta gravite hattı salınım hızının sağlıklı gruba göre anlamlı derecede daha fazla olduğu saptanmı?tır (p<0.05). Her iki grubun preoperatif sağa-sola dönme zamanı sağlıklılara göre daha fazla bulundu (p?0.05).Tartı?ma- sonuç: Klasik rehabilitasyona ek olarak verilen propriyoseptif egzersizlerin TDP sonrası 26 haftalık dönemde fonksiyonel durum ve denge değerlendirme açısından ek yararı görülmemi?tir. Anahtar Kelimeler: Statik-dinamik denge, bilateral total diz protezi, fiziksel performans, propriyosepsiyon, fizyoterapi

Abstract:
Objective: In this study, Bilateral Total Knee Prosthesis (BTKP) in patients undergoing rehabilitation of proprioceptive training was aimed to investigate the effects of functional performance and balance.Patients and Methods: The study was included 36 patients with BTKP, of them, 18 (mean age 64.16 ± 9.26 years) had proprioceptive rehabilitation and 18 (mean age 63.61 ± 9.64 years) conventional rehabilitation. In addition, 16 healthy subjects (mean age 57.50 ± 8.39) were included in the study.After their preoperative knee scores according to ?The Hospital for Special Surgery? scale, knee flexion ranges, muscle strength, 6-min walking distance, 10 steps stair test and tampa scale according to fear of falling were measured to make assure matched with the groups, all the patients in the both groups were assessed for physical performance and static-dynamic balance using Balance Master test device on their 6th, 12th and 26th weeks postoperatively. The same conventional rehabilitation program was applied to both groups, proprioceptive rehabilitation training group were given proprioceptive exercises in addition for 8 weeks.Results: HSS knee scores, knee flexion angles and knee extensor muscle strength did not differ in terms of values (p> 0.05) between the proprioceptive rehabilitation group and the conventional rehabilitation group at preoperative and postoperative 6th, 12th and 26th weeks. Both groups of patients, 6th, 12th and 26th weeks postoperatively significant increased compared with the preoperative HSS knee scores were observed and the 6th postoperative knee flexion angles weeks significantly decreased (p ? 0.05). In the both groups, 10-step stair test duration significantly decreased 12th and 26th weeks postoperatively. 6-minute walk test distance of proprioceptive rehabilitation group showed significantly increased postoperative 12th and 26th weeks and control group patients showed significantly increased 26th weeks from the preoperative value (p ? 0.05). Preoperative and postoperative Tampa scores were 4similar in both groups (p> 0.05) and postoperative assessments were found to be significantly decreased in each of the fear of falls and movement (p ? 0.05).Proprioceptive and a control group of patients between the preoperative and postoperative evaluation of static and dynamic balance controls, no significant difference was found (p>0.05). In both groups, postoperative 12th and 26th weeks showed significant improvements in dynamic balance (p ? 0.05).Patients in both groups compared with healthy subjects revealed no difference in static balance. The differences in front-to-back rhythmic weight transfer and one leg tests in thepreoperative and postoperative was observed. Both groups of healthy volunteers preoperativeand postoperative period step up/over test lift-up index less, more time to move, right-to-left difference was higher at the time of rotation (p ? 0.05). Preoperative sit to stand test increase in the percentage of rising index was significantly less than in healthy subjects (p ? 0.05) and postoperative 6th week sway velocity was found to be significantly higher than in healthy subjects (p <0.05). Time to return to preoperative left and right of the two groups were higher than healthy subjects (p ? 0.05).Discussion and conclusion: There is no additional benefit of the proprioceptive exercise rehabilitation in addition to the classic rehabilitation in patients with BTKP, in terms of functional status and balance assessment.Keywords: Static-dynamic balance, bilateral total knee prosthesis, physical performance, proprioception, physiotherapy.