Max Weber'in sosyoloji bilimine katkıları
The contributions to the sociology by Max Weber
Yazar: FATMA HÜRREM SÜNNEY
Danışman: PROF. DR. İBRAHİM ARSLANOĞLU
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Ortaöğretim Sosyal Alanlar Öğretmenliği Ana Bilim Dalı / Felsefe Grubu Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: Sosyoloji = Sociology

Özet:
Bu araştırma Max Weber'in sosyoloji bilimine yaptığı katkıları incelemek üzere hazırlanmış ve araştırma bu yönüyle Weber sosyolojisini bir bütün olarak ele almıştır.Birinci bölümde; araştırmanın amacı, önemi, yöntemi ve konuyla ilgili diğer çalışmalar ele alınmıştır.İkinci bölümde Max Weber'in yaşamı ayrıntılı biçimde incelenmiş, yetişmiş olduğu entelektüel ortam, eserleri, sosyolojik çizgisinin temellerini oluşturan düşünsel ve siyasal ilgileri kapsamlı olarak açıklanmıştır.Üçüncü bölüm, Weber'in sosyolojik terminolojisinden oluşmaktadır. Bu bölümde Weber'in sosyoloji bilimine kazandırmış olduğu kavramlar tek tek açıklanmıştır. Bu kavramlar Weberyen çizgide ele alınmış olup; kavramlardan bazılarına kuramsal çerçevede tekrar değinilmiştir.Dördüncü bölüm araştırmanın çıkış noktasını oluşturmaktadır. Bu bölümde Weber'i diğer sosyologlardan farklı kılan kuramları yer almaktadır. Bu kuramlardan bilim kuramı öncelikle rasyonaliteyle ilişkilendirilmiş; daha sonra da Weber'in ?Meslek Olarak Bilim? adlı konuşması çerçevesinde ele alınmıştır. Bunun yanı sıra sosyal ve kültürel bilimlerin yöntemleri olan ?anlama? ve ?açıklama?ya değinilmiş; tüm bilimlerin ortak bir özelliği olan ?değer yargılarından arınma ilkesi?nden söz edilmiştir. Bir diğer kuramı olan ideal tipler ise, davranış sınıflamaları bağlamında ele alınmış; son olarak da Weber'in siyaset anlayışı dahilinde bürokrasi teorisi ve ?Meslek Olarak Siyaset? adlı konuşması incelenmiştir.Beşinci bölüm ise Weber sosyolojisinde oldukça önemli bir yere sahip olan din sosyolojisini içermektedir. Din sosyolojisi kapsamında Weber'in Protestanlık-kapitalizm ilişkisine yönelik incelemelerine yer verilmiş; daha sonra Weber'in İslamiyet ile ilgili düşünceleri ayrıntılı biçimde ele alınmıştır.Altıncı bölümde ise, Türkiye'deki Weberyen teoriler çerçevesinde Sabri F. Ülgener ile Ziya Gökalp'e Weber ile benzerlik gösteren noktaları çerçevesinde değinilmiştir.Araştırmanın sonunda ise Weber sosyolojisi ile ilgili genel bilgilere ulaşılmış; bu bilgiler tartışılmış ve yorumlanmıştır.Anahtar Sözcükler: Rasyonalizasyon, Sosyal eylem, İdeal tipler, Bürokrasi

Abstract:
This research is prepared to examine the contributions to the sociology by Max Weber and examined the sociology of Weber completely.In the first part; the purpose of the research, the importance, the method and the other studies connected with this subject are examined.In the second part; the life of Max Weber, his intellectual environment, works, the connections of ideational and political are explained comprehensively.In the third part; it has the sociological terminology of Weber; also in the third part, the concepts in this terminology are examined. And then some of this concepts are explained Weber?s speculative parts again.The forth part is very important. In this part, the differences between Weber and some other scientist are expressed. These differences are Weber?s theories. For example; the theory of science and rationalitation are expressed; and then it is explained ?Science as a Vocation? conversations. Also; the methods of social and cultural science are expressed. These methods are ?the understanding? and ?the explaining? which expressed necessity of objective attitude. The other theory is ?ideal types?, they are explained in the classify of behavior. The last one is Weber?s political ideas. They are ?Politics as a Vocation? conversations and ?the theory of bureaucracy?.The fifth part is the religion sociology of Weber. In this part, The Protestan ethic and capitalism are explained; and then Weber?s ideas are connected with Islam comprehensivelyIn the sixth part; Webers sociology and ıts affects on Turkish sociologist are explained. Turkish sociologist are Sabri F. Ulgener and Ziya Gokalp. In this part, the similarities between Ulgener, Gokalp and Weber sociology are expressed.Finally, it is got informations about Weber?s sociology. These informations are argued and commented.Key Words: Rationalization, Social action, Ideal types, Bureaucracy.