Üniversite öğrencilerinde eleştirel akıl yürütme gücü
Critical thinking skills of the students of university
Yazar: HÜLYA KAYA
Danışman: DOÇ.DR. GÜLSÜN TAŞOCAK
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 1997
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Eleştirel düşünce = Critical thinking ; Üniversite öğrencileri = University students

Özet:
68 8.0ZET Araştırma, İstanbul Üniversitesi öğrencilerinin eleştirel düşünme gücünü ve eleştirel düşünme gücünü etkileyen etkenleri belirlemek, bulgular doğrultusunda öneriler getirmek ve ileride konuyla ilgili yapılacak araştırmalara kaynak oluşturmak amacı ile tanımlayıcı ve ilişki arayıcı bir alan çalışması niteliğinde planlanmıştır. Araştırmanın örneklemini İstanbul Üniversitesi'nin Fen, Sağlık, Sosyal ve Mühendislik Bilimlerinin dördüncü sınıfında öğrenim görmekte olan tabakalı rastlantısal örneklem yoluyla seçilen 244 öğrenci oluşturmuştur. Araştırmanın verileri, literatür ışığında geliştirilen bilgi formu ve eleştirel düşünme gücünün ölçülmesinde yaygın olarak kullanılan Watson-Glaser Eleştirel Akıl Yürütme Gücü Ölçeği kullanılarak elde edilmiştir. Veriler yüzdelik, varyans analizi, Tukey HSD testi, t-testi gibi istatistiksel yöntemler kullanılarak değerlendirilmiş ve literatür ışığında tartışılmıştır. Araştırmada öğrencilerin eleştirel düşünme gücü puan ortalaması 59.29+7.28 olup, orta düzeyde yoğunlaşmaktadır. Öğrencilerin eleştirel düşünme gücü ile yakın ilişkisi olan bireysel özellikleri ve sorunların çözümünde kullandıkları yaklaşımlar incelendiğinde öğrencilerin kendilerini yeterince tanımadıkları tespit edilmiştir. Öğrencilerin bireysel özellikleri ve sorunların çözümünde kullandıkları yaklaşımlara göre eleştirel düşünme gücü incelendiğinde yalnızca risk alan ve kendini araştırıcı olarak tanımlayanların eleştirel düşünme gücü arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki bulunmuş, insancıl, adil olma, düşünmeye değer verme, sorumluluk üstlenme, kendine güvenme, sorun hakkında bilgi edinme, deneyimi ve farklı seçenekleri dikkate alma vb. özelliklerde anlamlı farklılık bulunmamıştır.69 Özetle, İstanbul Üniversitesi öğrencilerinin eleştirel düşünme gücünün orta düzeyde olduğu görülmüş, gerek politikalar, gerek yükseköğretim kurumları, öğretim elemanları ve öğrenciler açısından konunun gereken önemle ele alınması, ilgili girişimlerin, çalışmaların başlatılmasının zorunluluk olduğu sonucuna varılmıştır.

Abstract:
9. SUMMARY This study was designed as a descriptive, and relationship seeking field study to determine the critical thinking skills of the students of istanbul University and the factors affecting them, to put forward recommendations in the light of the findings, and to serve as a guide to future studies. The sample population was 244 students attending the fourth grade of Departments of Science, Health, Social and Engineering of istanbul University. Data were collected using a guestionnaire developed in the light of the literatüre review and the Watson-Glaser Critical Thinking Appraisal, commonly employed to measure critical thinking skill. Findings were analyzed using the percentage test, variance analysis, Tukey's HSD test, and t-test on the SPSS program and were discussed in the light of the literatüre. Average level of critical thinking skills of the students was found to be 59.29±7.28, being predominating at the medium level. Assessment of the individual characteristics of the students and the approaches the students used to overcome problems, both of which are in close relationship with critical thinking, showed that the students did not adequately recognize themselves. Assessment of the critical thinkig skills of the students based on the individual characteristics and problem solving approaches revealed statistically significant relationship between taking risk and having an investigative feature and critical thinking skills. No statistically significant relationships were found between the critical thinking skills and such characteristics as being humane and fair, recognizing the71 relevance of thinking, taking responsibility, having self-confidence, gathering information about the matter, and taking experience and various alternatives into consideration. In conclusion, this study found that the critical thinking skills of the students of Istanbul University were on the average; thus, importance should be given to the issues of the level of critical thinking in relation to the policies implemented, university institutions, university faculties, and the students. The need to conduct relevant interventions and initiation of further studies is emphasized.