Norm hiyerarşisi ve abjection: BM cinsiyet rejiminin postkolonyal ve Kristevacı bir eleştirisi
Norm hierarchies and abjection: A postcolonial and Kristevian critique of the UN gender regime
Yazar: MUHARREM DOĞAN
Danışman: DOÇ. DR. NAZAN ÇİÇEK
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kadın Çalışmaları Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science
Dizin: Ben/öteki ikiliği = Self/other dichotomy ; Birleşmiş Milletler = United Nations ; Cinsiyet = Gender ; Kristeva, Julia = Kristeva, Julia ; Norm = Norm ; Postkolonyalizm = Postcolonialism ; İğrençlik = Abjection

Özet:
Bu tez, dışarıdan gelen ile yerli arasındaki "küresel/yerli" ikiliğine dayanan norm
hiyerarşisinin, Kristevacı abjection kavramından hareketle, postkolonyal bir eleştirisini
sunmaktadır. Aydınlanmacı modern epistemenin özne-ben ile öteki arasında yarattığı
hiyerarşik iktidar ilişkisi, kolonyal söylemde, dışarıdan gelen ile yerli arasındaki kurucu
farkı ortaya koymaktadır. Bu kurucu fark sayesinde özne-ben (dışarıdan gelen) kendini
öteki'den (yerli) ayırmakta ve üstün ve ayrıcalıklı konumunu inşa etmektedir. Benzer
bir ilişki iyi küresel normlar ile kötü yerli normlar arasında da ortaya çıkmakta; yerli
inanışlar küresel süreçlere dâhil edilmeyerek abjectleştirilmekte ve uluslararası norm
taşıyıcılarının üstün ve ayrıcalıklı konumu bu yolla sabitlenmeye çalışılmaktadır. Söz
konusu ilişkisellik çalışmada, ampirik olarak, Birleşmiş Milletler (BM) cinsiyet
rejiminin inşasında üretilen hiyerarşik norm ilişkileri üzerinden ele alınmaktadır. Öyle
ki BM cinsiyet rejimi –özellikle de Kalkınmada Kadın ve Zararlı Geleneksel Pratikler
gündemleriyle– küresel normlar ile yerli normlar olarak addedilen normlar arasında
küresel normlar lehine bir hiyerarşi öngörmekte ve bu hiyerarşiyi yerli normları
abjectleştirerek sürdürmektedir.

Anahtar Kelimeler: Ben/Öteki İkiliği, Norm Hiyerarşisi, Abjection, Postkolonyalizm, BM Cinsiyet Rejimi

Abstract:
This thesis offers a postcolonial critique of the norm hierarchies produced by the
dichotomy of the global norms versus the local norms between the outsider and the
native, based on the Kristevian concept of abjection. The hierarchical power relations
created by the Enlightenment between the subject-self and the other reveal the
constitutive difference between the outsider and the native in colonial discourse. This
constitutive difference enables the subject-self (the outsider) to differentiate itself from
the other (the native) and thus to build its superior and privileged position. A similar
relationship emerges in the context of the good global norms versus bad local norms –
as local beliefs are abjected through exclusion from the global processes, by which the
superior and privileged position of international norm holders is endeavoured to be
fixated. This relationship in question is attempted to be illustrated in this study through
elaborating the norm hierarchies build around the United Nations (UN) gender regime.
Such that the regime –especially with the agendas of Women in Development and
Harmful Traditional Practices– prescribes a hierarchy between the local norms and the
so-called global norms in favour of the latter, and to maintain the hierarchy it abjects the
local norms.

Key Words: Self/Other Dichotomy, Norm Hierarchy, Abjection, Postcolonialism, UN Gender Regime