Üç farklı süt dişi döner alet sisteminin süt dişi kök kanal tedavisi sırasında apikalden taşan debris miktarına etkisi
The effect of three different primary teeth rotary instrument systems on the amount of apically extruded debris in pulpectomy of primary teeth
Yazar: MUSHFIG ABDULKHALYGOV
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ NAGEHAN YILMAZ
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Diş Hekimliği Fakültesi / Pedodonti Ana Bilim Dalı
Derece: Diş Hekimliği Uzmanlık, 2022
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Debridman = Debridement ; Dental eğeler = Dental files ; Kök kanal tedavisi = Root canal therapy ; Süt dişleri = Tooth deciduous

Özet:
Erken süt dişi kaybının esas nedenlerinden biri periapikal enfeksiyondur. Süt dişlerinde rutin olarak yapılan kanal tedavisi geri dönüşü olmayan inflamasyon veya enfekte pulpa dokusunun tedavisinde etkilidir. Kanal preparasyonu aşamasında, nekrotik debris, pulpa kalıntıları, mikroorganizmalar, dentin talaşları ve irriganlar apikal bölgeye taşabilmektedir. Bunlar inflamasyona, iyileşmede gecikmelere neden olmakta ve daimi diş germlerine zarar verebilmektedir. Çalışmamızın amacı, üç farklı süt dişi döner alet sisteminin süt dişlerinde kök kanal tedavisi sırasında debris taşırma miktarını ve preparasyon zamanını belirleyerek bu sistemlerden en etkin olanını ortaya koymaktır. Çalışmamız, 4-6 yaş arası çoçuklarda çekim endikasyonu konulmuş toplam 80 adet ikinci süt azı dişinin üç farklı süt dişi döner eğe sistemi ve el eğeleri ile in vitro olarak kök kanal preparasyonunun yapılması ile gerçekleştirildi. Dişler her bir grupta 20 diş olacak şekilde bilgisayar destekli bir randomizasyon programı yardımıyla rastgele dört alt gruba ayrıldı (n=20). Tüm gruplardaki (Grup 1: AF Baby Rotary, Grup 2: Easyinsmile Baby Rotary, Grup 3: Endoart Pedo Gold, Grup 4: El eğeleri) dişlere üretici firmaların önerileri doğrultusunda kök kanal preparasyon işlemi yapıldı. Preparasyon sırasında taşan debris, boş ağırlıkları kaydedilmiş Eppendorf tüplerinde toplandı. Eppendorf tüpleri, taşan irrigasyon solüsyonunun tamamen buharlaşıp içerisinde sadece kök kanal preparasyonu sırasında taşan debris kalıncaya kadar 37°C inkübatörde 14 gün bekletildi. Eppendorf tüplerinin inkübatör işlemi sonrası yapılan ağırlık ölçüm değerlerinden, boş ağırlık değerleri çıkartılarak, apikalden taşan debris ağırlığı elde edildi. Çalışmada, eğe sistemlerinin çalışma zamanının hesaplanması ise kronometre ile yapıldı. Çalışma zamanına eğenin kanalda kaldığı süre, eğe değişim süresi ve irrigasyon süresi dahil edildi. Çalışmada elde edilen verilerin normal dağılıma uygunluğu Shapiro Wilk testi ile değerlendirildi. Gruplar arası karşılaştırmada Kruskal Wallis testi sonrası gerekli durumlarda Mann Whitney U testi ve Bonferroni düzeltmesi kullanıldı. Grup içi preparasyon öncesi ve sonrası karşılaştırma için Wilcoxon testi uygulandı. Tüm testler için p değeri 0.05'den küçük hesaplandığında istatistiksel olarak anlamlı kabul edildi. Çalışmamızın sonuçlarına göre her grupta Eppendorf tüplerinin preparasyon öncesi ve sonrası ağırlık değerleri arasındaki fark istatistiksel olarak anlamlı olmakla birlikte (p<0.001), gruplar arasında bu durum istatistiksel olarak anlamlı bulgulanmadı (p>0.05). Taşan debrisin yüzdelik oranı istatistiksel olarak anlamlı fark yaratmasa da en fazla manuel K eğelerinde olup, en az AF Baby Rotary eğe sisteminde bulundu. Çalışma zamanı verileri incelendiğinde AF Baby Rotary-Easyinsmile Baby Rotary, Easyinsmile Baby Rotary-manuel K, AF Baby Rotary-Endoart Pedo Gold, AF Baby Rotary-manuel K ve Easyinsmile Baby Rotary-manuel K arasındaki ilişkinin istatistiksel olarak anlamlı olduğu (p=0.003; p<0.01, p<0.001) bununla birlikte Easyinsmile Baby Rotary-Endoart Pedo Gold  arasındaki ilişkinin istatistiksel olarak anlamsız olduğu bulgulandı (p>0.01). Çalışma zamanı en uzun olarak manuel K eğelerinde saptanıp, en kısa ise Endoart Pedo Gold eğe sisteminde bulgulandı. Süt dişi Ni-Ti döner eğe sistemlerinin manuel eğelere göre çalışma zamanını kısaltması ve yüzdelik olarak daha az debris taşırması; alttaki daimi diş germinin sağlığını ve çoçuk kooperasyonunu olumlu yönde etkileyerek yapılan kök kanal tedavisi başarısını arttırabilir. Bu nedenle süt dişi Ni-Ti döner eğe sistemlerinin pediatrik diş hekimleri için iyi bir tercih olabileceği düşünülmüştür. Anahtar Kelimeler: Süt dişi, Kök kanal tedavisi, Apikal debris, Zaman

Abstract:
One of the main reason of premature loss of primary teeth is periapical infection. Routinely root canal treatment in primary teeth is effective in the treatment of irreversible inflammation or infected pulp tissue. During canal preparation necrotic debris, pulp remains, microorganisms, dentin chips, and irrigants can be extruded into the apical area. They can cause inflammation, delay of healing and be reason  to permanent teeth germs' damage. The aim of our study is to determine the amount of debris extrusion and preparation time during root canal treatment with three different primary teeth rotary systems and identify the most effective of these systems. Our study was carried on a total of 80 second primary molar teeth in children with extraction indications aged 4-6. In vitro root canal preparation was applied, using three different primary teeth rotary file systems. The teeth were randomly divided into four subgroups of 20 teeth, each with computer-based randomization program. Root canal preparation was carried on the teeth of all groups (Group 1: AF Baby Rotary, Group 2: Easyinsmile Baby Rotary, Group 3: Endoart Pedo Gold, Group 4: Manual files) according to the manufacturer's recommendations. Extruded debris during preparation was collected in pre-weighed empty Eppendorf tubes. Eppendorf tubes were stored in an incubator at 37°C for 14 days until the extruded irrigation solution completely had evaporated. The weight of the apically extruded debris was obtained by subtracting empty weights from weight measurements taken after incubation of Eppendorf tubes. In the study, file systems' working time was calculated by chronometer. The duration of the file in the canal, file change time, and the time of irrigation were included in working time. The conformity of the data obtained in the study to the normal distribution was evaluated with the Shapiro Wilk test. In comparison between groups, Mann Whitney U test and Bonferroni correction were used after the Kruskal Wallis test if necessary. Wilcoxon test was used for intragroup comparison before and after preparation. P-value less than 0.05 was considered statistically significant. According to the results of our study, despite the difference between the weights values of Eppendorf tubes before and after preparation in each group was statistically significant (p<0.001), this situation was not statistically significant between the groups (p>0.05). Despite the percentage of extruded debris did not make a statistically significant difference, it was found most in manual K files and at least in AF Baby Rotary file systems. When the working time data is examined, the relationship between AF Baby Rotary-Easyinsmile Baby Rotary, Easyinsmile Baby Rotary-manual K, AF Baby Rotary-Endoart Pedo Gold, AF Baby Rotary-manual K, and Easyinsmile Baby Rotary-manual K was statistically significant (p=0.003; p<0.01, p<0.001), along with between Easyinsmile Baby Rotary-Endoart Pedo Gold was not statistically significant (p>0.01).  The longest working time was found in the manual K files. The shortest working time was detected in Endoart Pedo Gold file systems. Primary teeth Ni-Ti rotary file systems reduce the working time and extrude less debris percentage compared to manual files; it can improve the effectiveness of root canal treatment, positivly influencing the health of permanent teeth germ and cooperation of the child. For this reason, primary teeth Ni-Ti rotary file systems are considered to be a good choice for pediatric dentists. Key Words: Primary teeth, Root canal treatment, Apical debris, Time