Erdal Öz'ün eserlerinde iktidar ve yabancılaşma
Power and alienation in Erdal Öz's works
Yazar: NURULLAH AKOĞLU
Danışman: PROF. DR. MEHMET EMİN ULUDAĞ
Düzce Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Anılar = Memories ; Günlük = Daily ; Hikaye = Story ; Mektuplar = Letters ; Roman = Novel ; Türk hikayesi = Turkish story ; Türk romanı = Turkish novel ; Yabancılaşma = Alienation ; Öz, Erdal = Öz, Erdal ; İktidar = Government

Özet:
Bu çalışmanın amacı Eleştirmen Doğan Hızlan'ın Solistlerden Oluşan Bir Koro
olarak isimlendirdiği 1950 Kuşağı yazarlarından Erdal Öz' ün eserlerindeki iktidar
kavramına ve yabancılaşma olgusuna dair tespitleri ortaya koymaktır.
Erdal Öz; edebiyatın roman, öykü, anı, mektup, çocuk kitapları gibi pek çok
türünde eserler vermiştir. 1950'lerin sonunda ilk eserlerini veren Erdal Öz, 1950
Kuşağı'nı derinden etkileyen varoluşçuluğun etkisiyle başlarda soyut ve bireysel bir
sanat anlayışını benimsese de özellikle 12 Mart 1971 Muhtırası'ndan doğan cunta
iktidarıyla karşılaşması onun sanat anlayışının toplumcu duyarlılığa kaymasında etkili
olmuştur. Bu durumun oluşmasında yazarın aydın kimliği yüzünden hapis hayatına
mahkûm edilişi de etkili olmuştur. Her ne kadar geniş bir çevrede tanınıp benimsense
de Erdal Öz, kendisini daima bir yalnız adam olarak görmüş ve yine kendisini herhangi
bir yurda ait hissetmediğini ifade etmiştir. Öz'ün içinde bulunduğu bu uzun soluklu
durum; eserlerine de yansımış, varlığını yabancılaşma olgusuyla hissettirmiştir. Gerek
yazar kimliği gerekse yayıncı kimliğiyle bir dönemin siyasi hayatının yansımalarını
eserleriyle ortaya koyan Erdal Öz, bir taraftan eserleriyle Türkiye'nin siyasi tarihine
tanıklık ederken bir taraftan da evrensel insani değerleri eserlerinde işleyerek yazar
duyarlılığını ortaya koymuştur.
Çalışma bu bağlamda ele alınıp Erdal Öz'ün bütün eserleri merkeze alınarak
bu yapıtlardaki iktidar ve yabancılaşma kavramları tespit edilmeye çalışılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Erdal Öz, iktidar, yabancılaşma, roman, öykü

Abstract:
The purpose of this study is to reveal the determinations of the concept of
power and the phenomenon of alienation in the works of Erdal Öz, one of the authors
of the 1950s, named by the Critic Doğan Hızlan as a Choir of Soloists.
Erdal Oz; He has produced works in many genres of literature such as novels,
stories, memoirs, letters and children's books. Although Erdal Öz, who gave his first
works at the end of the 1950s, adopted an abstract and individual understanding of art
at the beginning with the influence of existentialism, which deeply affected the 1950
Generation, especially his encounter with the junta power that emerged from the 12
March 1971 Military Memorandum was effective in the shift of his understanding of
art to social sensitivity. The fact that the writer was sentenced to prison life because
of his intellectual identity was also effective in the formation of this situation.
Although he was widely recognized and adopted, Erdal Öz always saw himself as a
lonely man and stated that he did not feel that he belonged to any country. This longterm situation of the essence; reflected in his works, he made his presence felt with
the phenomenon of alienation.Erdal Öz, who reveals the reflections of the political life
of a period with his writer identity and publisher identity, while witnessing the political
history of Turkey with his works on the one hand, on the other hand, he demonstrated
his writer sensitivity by embroidering universal human values in his works.
The study was handled in this context and all the Works of Erdal Öz were centered,
and the concepts of power and alienation in these Works were tried to be determined.

Key Words: Erdal Öz, power, alienation, novel, story