Ratlarda nitrogliserinle indüklenen başağrısının davranışa etkilerinin incelenmesi
Investigating behavioral effects of nitroglycerin induced headache in rats
Yazar: DİDEM TUBA AKÇALI
Danışman: PROF. DR. HAYRUNNİSA BOLAY BELEN
Gazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü
Derece: Doktora, 2013
Konu: Nöroloji = Neurology
Dizin: Analjezikler = Analgesics ; Baş ağrısı = Headache ; Davranış = Behavior ; Genler-FOS = Genes-FOS ; Kalsitonin geniyle ilgili peptid = Calcitonin gene related peptide ; Migren hastalıkları = Migraine disorders ; Nitrogliserin = Nitroglycerin ; Sıçanlar = Rats

Özet:
Migren, özellikle kadınlarda sık görülen yaşam kalitesini etkileyen bir hastalıktır. Migren patofizyolojisi ve tedavi seçeneklerini anlayabilmek için çeşitli hayvan modelleri üzerinde çalışılmaktadır.
Literatürde deneysel akut migren modelleri uygulanmıştır. Bu çalışmada ilk kez kronik migreni oluşturmak için NCN ligasyonu modeli uygulanmış, GTN ile akut atak oluşturularak sumatriptan ve CGRP reseptör antagonistinin etkileri incelenmiştir. Dura materde ekstravazasyon araştırılmıştır. Mekanik allodini ve termal hiperaljezi VF/ EVF ve asetonla değerlendirilmiştir. Anksiyeteyi değerlendirmek için yükseltilmiş artı testi uygulanmıştır. Korteks ve beyin sapı dokularında c-fos aktivitesi ile ağrı ile ilişkili yapıların aktivitesi incelenmiştir.
Bu çalışmada oluşturulan kronik nöropatik migren modelinde uyanık hayvanda ilk kez dura materde ekstravazasyon gösterilmesiyle model doğrulanmıştır.  NCN uygulanan sıçanlarda GTN ile başağrısı tetiklenerek ortaya çıkan santral ve periferik duyarlılaşmayı doğrulayan mekanik allodini ve termal hiperaljezi kaydedilmiştir. Bununla uyumlu olarak immunhistokimyasal çalışmada beyin sapında TNC?de ipsilateral tarafta karşı tarafa göre anlamlı olarak c-fos pozitif hücre sayısı artmış ve kortekste ağrı matriksini oluşturan yapılarda c-fos pozitifliği kaydedilmiştir. Ağrıya eşlik eden anksiyete de yükseltilmiş artı testi ile gösterilmiştir.
Sonuç olarak, migren çalışmaları için insana yakın modeller araştırılmaktadır. Modellerin avantaj ve dezavantajları gözönüne alınarak ilaç tedavileri özellikle CGRP reseptör antagonistleri çalışmaları devam etmektedir. Çalışmamızda NCN ile kronik migren modeli oluşturulmuş ve GTN ile akut ağrı tetiklenmiştir. Bu model insan eşdeğer kronik migren modeli olarak doğrulanmıştır ve ileri ilaç çalışmalarda kullanılması uygun olacaktır.

Abstract:
Migraine is a common disabilitating disease especially in women. Human studies are limited, so animal migraine models are important. Animal models have been used to investigate migraine pathophysiology and treatment options. GTN triggers migraine attack in migraine patients and animal headache models.
There are acute migraine models in the literature. In this study it is the first time NCNL model is used to mimic chronic migraine and GTN was administered for acute attack. The effect of sumatriptane, CGRP receptor antagonist was investigated. Extravasation of dura mater was investigated. Mechanical allodynia and thermal hyperalgesia was tested by VF/ EVF and acetone. Also elevated plus maze was used to evaluate anxiety. c-fos immunoreactivity in brain and brain stem pain related structures was studied.
This is the first time extravasation in dura mater was shown in freely moving rats which confirms the validity of the model as migraine model. NCNL ligation and GTN administration model demonstrated mechanical allodynia and thermal hyperalgesia confirming central and peripheral sensitization. Concordant with this data, immunhistochemistry disclosed significantly increased c-fos immunoreactivity in ipsilateral brainstem TNC compared to contralateral. c-fos was positive in cortical structures constituting pain matrix. Anxiety accompanying pain was confirmed by elevated plus maze test.
As a result, equivalent migraine models to human migraine is still a debate. Studies are going on considering the advantages and disadvanges of animal models on CGRP receptor antagonists. In this study chronic pain model by NCN ligation was performed and acute pain by GTN was trigerred. This model was confirmed similar to human chronic migraine and seems convenient for further drug studies.