Çocukluk çağında nedeni bilinmeyen ateş ile izlenen hastaların klinik ve laboratuvar bulgularının değerlendirilmesi
Evaluation of clinical and laboratory findings of patients with fever of unknown origin in childhood, hacettepe university faculty of medicine
Yazar: ŞÜKRAN BAYRAK
Danışman: PROF. DR. MEHMET CEYHAN
Hacettepe Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Adenovirüs enfeksiyonları = Adenoviridae infections ; Ailesel akdeniz ateşi = Familial mediterranean fever ; Ateş = Fever ; Enfeksiyonlar = Infections ; Epstein-barr virüs enfeksiyonları = Epstein-barr virus infections ; Salmonella enfeksiyonları = Salmonella infections ; Solunum yolları enfeksiyonları = Respiratory tract infections ; Tifo ateşi = Typhoid fever ; Çocuklar = Children ; Üriner sistem enfeksiyonları = Urinary tract infections

Özet:
Nedeni bilinmeyen ateş (NBA), etiyolojisinde kendi kendine düzelebilen viral hastalıklardan tedavi verilmediğinde ölümle sonuçlanabilen malignitelere kadar çok çeşitli ve fazla sayıda hastalığın yer aldığı bir klinik tablodur. Bu çalışmada NBA etiyolojisinde ülkemizde sık görülen nedenleri belirlemek, yeni vakalarda tanı ve tedavi adına faydalı olabilecek bir yaklaşım oluşturabilmek ve hekimlerin bu konudaki bilgi birikimini artırmak hedeflendi. Çalışmada 1 Ocak 2014-31 Aralık 2020 tarihleri arasında, Hacettepe İhsan Doğramacı Çocuk Hastanesi'nde, NBA tanısı ile ayaktan veya yatırılarak takip edilen 1 ay-18 yaş aralığındaki çocuk hastaların öyküleri ve fizik muayene bulguları, hastalara uygulanan testlerin sonuçları ve verilen tedaviler ile ilgili veriler, hasta dosyalarından ve hastane bilgi yönetim sisteminden retrospektif olarak incelendi. NBA kriterleri; detaylı öykü, fizik muayene bulguları ve temel laboratuvar tetkikleri ile ateşe yol açan nedenin saptanamadığı, en az 14 gündür devam eden ve her gün vücut sıcaklığının günde en az bir kez 3 38,3 °C ölçülmesi olarak ele alındı. Altmış dokuz hasta çalışmaya dahil edildi. Hastaların 39'u (%56,5) erkek, 30'u (%43,5) kızdı. Hastaların yaş aralığı 5 ay ile 17 yıl 10 ay arasında değişmekteydi, ortalama yaş 4,7 yıl, ortanca yaş ise 2,3 yıl bulundu. Hastaların 49'una (%71) tanı konulabilirken 20'sinin (%29) tanısı konulamadı. Tüm hastalar içinde 22 (%31,9) hastada enfeksiyon hastalığı, 11 (%15,9) hastada romatolojik hastalık, 9 (%13) hastada malignite ve 7 (%10,1) hastada diğer hastalıklar saptandı. Tanı konulamayan hastaların yaşı; enfeksiyon hastalıkları, romatolojik hastalık ve malignite gruplarında olan hastalara göre daha küçüktü. En sık görülen enfeksiyon hastalığı atipik pnömoni iken (6 hasta), tüm enfeksiyöz hastalıklar içinde en sık saptanan viral etken influenza A virusu (2 hastada atipik pnömoni, 1 hastada mikst viral enfeksiyon, 1 hastada ise tek başına etken), en sık saptanan bakteriyel etken Salmonella türleri (3 hasta) oldu. Çalışmanın sonunda çocuklarda NBA etiyolojisinde enfeksiyonların halen daha ilk sırada olduğu ve tanısal test imkanlarında yıllar içinde artış olmasına rağmen hastaların %29'una tanı konulamadığı saptandı. Tekrarlayan öykü, fizik muayene ve ilk basamak invazif olmayan tanısal tetkiklerin ise tanı koyma sürecinde en çok yardımcı olan araçlar olduğu görüldü.

Abstract:
Fever of unknown origin (FUO) is a clinical presentation in which a wide variety of diseases take place in etiology, ranging from viral diseases that can heal on their own, to malignancies that can result in death if not treated. In this study, it was aimed to determine the common causes of FUO etiology in our country, to create a useful approach for diagnosis and treatment in new cases, and to increase the knowledge of physicians on this subject. In this study, the history and physical examination findings of the pediatric patients aged 1 month-18 years, who were followed up with the diagnosis of FUO in Hacettepe Ihsan Dogramacı Children's Hospital between January 1, 2014 and December 31, 2020, were examined. Data were analyzed retrospectively from patient files and hospital information management system. FUO criteria were accepted as a body temperature measurement of 3 38.3 °C at least once a day, lasting for at least 14 days, for which the cause of fever could not be determined by detailed history, physical examination findings and basic laboratory tests. Sixty nine patients were included in the study. Thirty nine (56.5%) of the patients were male and 30 (43.5%) were female. The age range of the patients ranged from 5 months to 17 years and 10 months, with a mean age of 4.7 years and a median age of 2.3 years. While 49 (71%) of the patients could be diagnosed, 20 (29%) could not be diagnosed. Infectious disease was found in 22 (31.9%) patients, rheumatological disease in 11 (15.9%) patients, malignancy in 9 (13%) patients, and other diseases in 7 (10.1%) patients among all patients. Age of undiagnosed patients; were smaller than the patients in the infectious diseases, rheumatological disease and malignancy groups. While the most common infectious disease is atypical pneumonia (6 patients), the most common viral agent among all infectious diseases is influenza A virus (atypical pneumonia in 2 patients, mixed viral infection in 1 patient, single agent in 1 patient), the most common bacterial agent Salmonella species (3 patients). At the end of the study, it was found that infections in the etiology of FUO were still in the first place and 29% of the patients could not be diagnosed despite the increase in diagnostic test possibilities over the years. Repeated history and physical examination, and first-line non-invasive diagnostic tests were found to be the most helpful tools in the diagnosis process.