Genç yetişkinlerin ana babaya bağlanma örüntüsü, romantik ilişkilerindeki bağlanma ile ilişki doyumları arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examining the relationship between young adults' parental attachment patterns, attachment in their romantic relations, and their relationship satisfactions
Yazar: DİLEK CANSEVER
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ BERKE KIRIKKANAT
İstanbul Kent Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Ana-babaya bağlanma = Parental bonding ; Baba-çocuk etkileşimi = Father-child interaction ; Babalar = Fathers ; Duygusal ilişki = Romantic relationship ; Genç yetişkinler = Young adult ; Kaygılı ve kaçınan bağlanma = Attachment anxiety and avoidance ; Yetişkinlerde bağlanma = Adult attachment ; İlişki doyumu = Relationship satisfaction

Özet:
Bu çalışmanın konusu genç yetişkinlerin ana babaya bağlanma örüntüsü, romantik ilişkilerindeki bağlanma ile ilişki doyumları arasındaki ilişkinin incelenmesidir. Bu amaç doğrultusunda İstanbul'da yaşayan 20-40 yaş arasında, romantik ilişki deneyimi olan genç yetişkin bireylere anket uygulaması yapılmıştır. Yapılan araştırma sonucunda anneye bağlanma arttıkça; kaygılı bağlanmanın azaldığı, ancak kaçınmacı bağlanmanın arttığı, öte yandan ilişki doyumunun arttığı görülmüştür. Anneye bağlanmada aşırı koruma arttıkça; anne ilgisi ve ilişki doyumu artarken, kaygılı bağlanma azalmıştır. Kaygılı bağlanma arttıkça; ilişki doyumu azalmış, kaçınmacı bağlanma arttıkça ilişki doyumu artmıştır.  Kaçınmacı bağlanma ile anne aşırı koruması ve kaygılı bağlanma arasında anlamlı bir ilişki bulunmamıştır. Genç yetişkinlerin babaya bağlanmaları arttıkça; baba ilgisi, baba aşırı koruması, ilişki doyumları, kaçınmacı bağlanmaları artmış, kaygılı bağlanmaları ise azalmıştır. Baba aşırı koruması arttıkça; baba ilgi, ilişki doyumu artmış, kaygılı bağlanma azalmıştır. Baba ilgisi arttıkça; kaçınmacı bağlanma ve ilişki doyumu artmış, kaygılı bağlanma azalmıştır. Kaçınmacı bağlanma ile baba aşırı koruma ve kaygılı bağlanma arasında anlamlı bir ilişki bulunmamıştır. Genç yetişkinlerin anne aşırı koruma, baba bağlanma, baba aşırı koruma, baba ilgi ve kaçınmacı bağlanma puanları cinsiyete göre anlamlı bir farklılık göstermemiştir. Bununla birlikte anne bağlanma puanlarının cinsiyete göre farklılaştığı, erkeklerin anne bağlanma puanlarının, kadınların anne bağlanma puanlarından yüksek olduğu bulunmuştur. Kaygılı bağlanma puanlarının cinsiyete göre farklılaştığı, kadınların kaygılı bağlanma puanlarının, erkeklerin kaygılı bağlanma puanlarından yüksek olduğu bulunmuştur. İlişki doyumu puanlarının cinsiyete göre farklılaştığı, erkeklerin ilişki doyumu puanlarının, kadınların ilişki doyumu puanlarından yüksek olduğu bulunmuştur.
Bireylerin anne aşırı koruma, baba bağlanma, baba aşırı koruma, baba ilgi, kaygılı bağlanma ve ilişki doyumu düzeylerinin yaşa göre anlamlı bir farklılık göstermediği görülmüştür. Öte yandan katılımcıların anne bağlanma düzeylerinin yaşa göre anlamlı bir şekilde farklılaştığı bulunmuştur. 20-25 yaş grubundaki bireylerin anne bağlanma puanlarının, 30-35 yaş grubundaki bireylerin anne bağlanma puanlarından yüksek olduğu belirlenmiştir. Bununla birlikte katılımcıların anne ilgi düzeylerinin yaşa göre anlamlı bir şekilde farklılaştığı bulunmuştur. 20-25 yaş grubundaki bireylerin anne ilgi puanlarının diğer tüm yaş grupları ile farklılaştığı belirlenmiştir. 20-25 yaş grubundaki bireylerin anne ilgi puanlarının, 30-35 yaş grubundaki ve 35-40 yaş grubundaki bireylerin anne ilgi puanlarından yüksek olduğu bulunmuştur. Kaçınmacı bağlanma düzeylerinin yaşa göre anlamlı bir şekilde farklılaştığı görülmüştür. 20-25 yaş grubundaki bireylerin kaçınmacı bağlanma puanlarının, 30-35 yaş grubundaki bireylerin kaçınmacı bağlanma puanlarından yüksek olduğu bulunmuştur. 
Bireylerin anne bağlanma,  anne aşırı koruma, anne ilgi,  baba bağlanma,  baba aşırı koruma, baba ilgi ve kaçınmacı bağlanma düzeylerinin romantik ilişki deneyimi sürelerine göre anlamlı bir farklılık göstermediği görülmüştür. Ancak bireylerin kaygılı bağlanma düzeylerinin romantik ilişki deneyimi sürelerine göre anlamlı bir şekilde farklılaştığı tespit edilmiştir. Romantik ilişki deneyimi 0-1 yıl ile 5 yıl ve üzeri olan grupta yer alan bireylerin kaygılı bağlanma puanlarının farklılaştığı belirlenmiştir. Katılımcıların ilişki doyumu puanları, romantik ilişki deneyimi sürelerine göre anlamlı bir şekilde farklılaştığı bulunmuştur. Buna göre 5 yıl ve üzeri romantik ilişki deneyimi olanların ilişki doyumu puanlarının, 0-1 yıl, 1-3 yıl ve 3-5 yıl romantik ilişki deneyimi olanların ilişki doyumu puanlarından yüksek olduğu bulunmuştur.
Yukarıda bahsedilen tüm araştırma bulguları, mevcut alanyazının bilgileri ışığında tartışılmış olup aile ve çift danışmanlığı alanında çalışan uzmanların danışanlarına ait bağlanma örüntülerini incelenmesinin, onların ilişki doyumunu anlamada önemli bir rol oynadığını görmelerinde etken olmuştur.

Abstract:
The purpose of the study was to examine the relationships among young adults' parental attachment styles, romantic attachment styles and their romantic relationship satisfaction. Based on this purpose, a questionnaire was applied to young adult individuals between the ages of 20 and 40 living in Istanbul, who had a romantic relationship experience. As a result of the research, as the levels of mother attachment increased; the levels of anxious attachment decreased, but the levels of avoidant attachment and relationship satisfaction increased. As the levels of maternal overprotection increased; the levels of maternal interest and the levels of relationship satisfaction increased while the levels of anxious attachment decreased. As the levels of anxious attachment increases; the levels of relationship satisfaction decreases, and as the levels of avoidant attachment increases, the levels of relationship satisfaction increases. There was no significant relationship between the levels of avoidant attachment and the levels of maternal overprotection and the levels of anxious attachment. As the levels of young adults' attachment to their fathers increases; the levels of paternal care, the levels of paternal overprotection, the levels of relationship satisfaction, the levels of avoidant attachments increase, while the levels of anxious attachments decrease. As the levels of the father's overprotection increases; the levels of father's interest and the levels of relationship satisfaction increase, the levels of anxious attachment decreases. As the levels of the father's interest increases; the levels of avoidant attachment and the levels of relationship satisfaction increase, while the levels of anxious attachment decreases. There was no significant relationship between the levels of avoidant attachment and the levels of paternal overprotection and the levels of anxious attachment. The levels of maternal overprotection, the levels of paternal attachment, the levels of paternal overprotection, the levels of paternal care and the levels of avoidant attachment scores of young adults did not differ significantly by gender. On the other hand, it was found that the levels of maternal attachment scores differed according to gender, and the levels of men's mother attachment scores were higher than the levels of women's mother attachment scores. It was found that the levels of anxious attachment scores differed according to gender, and the levels of women's anxious attachment scores were higher than the levels of men's anxious attachment scores. It was found that the levels of relationship satisfaction scores differed according to gender, and the levels of men's relationship satisfaction scores were higher than the levels of women's relationship satisfaction scores.
 It is obvious that the individuals' levels of maternal overprotection, the levels of paternal attachment, the levels of paternal overprotection, the levels of paternal care, the levels of anxious attachment and the levels of relationship satisfaction do not differ significantly according to age. On the other hand, it was found that the mothers' attachment levels of the participants differed significantly according to age. It was determined that the levels of mother attachment scores of the individuals in the 20-25 age group were higher than the levels of mother attachment scores of the individuals in the 30-35 age group. In addition, it was found that the maternal interest levels of the participants differed significantly according to age. It was determined that the levels of maternal interest scores of individuals in the 20-25 age group differ from all other age groups. It was found that the levels of maternal attention scores of the individuals in the 20-25 age group were higher than the levels of maternal attention scores of the individuals in the 30-35 age group and the individuals in the 35-40 age group. It is seen that the avoidant attachment levels differ significantly according to age. It was found that the levels of avoidant attachment scores of individuals in the 20-25 age group were higher than the levels of avoidant attachment scores of the individuals in the 30-35 age group.
It is seen that the levels of individuals' maternal attachment, the levels of maternal overprotection, the levels of maternal care, the levels of paternal attachment, the levels of paternal overprotection, the levels of paternal care and avoidant attachment levels do not differ significantly according to the duration of romantic relationship experience. However, it was determined that the anxious attachment levels of individuals differed significantly according to the duration of romantic relationship experience. It was determined that the the levels of anxious attachment scores of the individuals in the group with a romantic relationship experience of 0-1 year and 5 years or more differed. It was found that the levels of relationship satisfaction scores of the participants differed significantly according to the duration of their romantic relationship experience. Accordingly, it was found that the levels of relationship satisfaction scores of those with 5 or more years of romantic relationship experience were higher than the levels of relationship satisfaction scores of those with 0-1 years, 1-3 years and 3-5 years of romantic relationship experience.
All the research findings mentioned above were discussed in light of the available literature and they provided base for the experts working in the field of family and couples counseling to see that examining the attachment styles of their clients played an important role in understanding their relationship satisfaction.