İki dünya savaşı arasında Türkiye'de siyasetin kutsallaşması
Sacralization of politics in Turkey during the interwar period
Yazar: ONUR ATALAY
Danışman: DOÇ. DR. BİROL ÇAYMAZ
Galatasaray Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2016
Konu: Din = Religion ; Siyasal Bilimler = Political Science ; Türk İnkılap Tarihi = History of Turkish Revolution
Dizin: Atatürkçülük = Kemalism ; Bilim = Science ; Din sosyolojisi = Religious sociology ; Din-siyaset ilişkileri = Religious-politics relations ; Dünya Savaşı II = World War II ; Kemalizm = Kemalism ; Kutsallık = Holiness ; Milliyetçilik = Nationalism ; Sekülerleşme = Secularization ; Siyaset = Politics

Özet:
Seküler kavramların kutsallaşması, sekülerin ortaya çıkışıyla doğrudan irtibatlıdır. Moderniteyle beraber, "dinin kurumsal mevkii" yer değiştirir. "Siyasetin kutsallaşması" da "kutsalın modern bir tezahürü" olarak adlandırılabilir. Siyasetin kutsallaşmasını ancak siyaset, "kültürün ve devletin sekülerleşmesi sayesinde geleneksel dinlerden bağımsızlığını kazandığı zaman gerçekleşir"; sonrasında ise gene siyasetin kendisi, "tam bir din şekline bürünür."
Temelde siyasetin iki türlü kutsallaşma şekli vardır. Demokratik veya otoriter rejimlerde, siyaset, "sivil din" olarak kutsallaşırken, totaliter rejimlerde, bir "siyasi din" şeklini alır.
İki dünya savaşı arasında Türkiye'de siyasetin ve geleneksel din ile ilişkisinin anlaşılması noktasında "siyasetin kutsallaşması" önemli bir açıklayıcılık gücüne sahiptir. Kemalist elit tarafından resmi ideoloji defalarca bir din olarak tanımlanmış veya ona dinsel bir biçimde bağlanılmıştır. Üstelik bu, halka ve gelecek kuşaklara, geleneksel dinin boşalttığı alanı ikame edecek bir alternatif olarak sunulmuştur. 
Öyleyse denebilir ki, tarihsel derinliğiyle birlikte Kemalizm, siyasetin kutsallaşmasının Türkiye'ye özgü bir formudur. 1920'lerdeki, tarihsel dinle bir arada yaşamanın medenî yollarını bulmaya çalışan ama bunu gittikçe otoriterleşen bir rejim içerisinde deneyen bir sivil din iken, 1930'larda döneminin Avrupa rejimleri ile de uyum içerisinde, bir siyasal din olmaya gayret etmiştir. 1930'lar için 'yarım kalmış bir siyasal din denemesi' tabiri kullanılabilir. Devlet iktidarının topluma ulaşacağı yollar, son derece sınırlı olduğundan gelişmekte olan siyasal din büyük oranda söylem düzeyinde kalmıştır. II. Dünya Savaşı sonrasında ise, siyasetin kutsallaşması tekrar tartışmasız bir biçimde sivil din sınırlarına çekilecek ve bu haliyle kendisini uzun süre canlı tutmayı da başaracaktır.
Bu tezde, iki savaş arası dönemde siyasetin kutsallaşmasının içerik analizi, bu sivil dinin temelindeki dört kutsal üzerinden yapılmaktadır: Medeniyet, Bilim, Milliyetçilik ve Gazi/Atatürk kültü.

Abstract:
The sacralization of politics is "a modern manifestation of sacred". It became possible only after politics gain its independence from traditional religions, through secularization of state and culture, and following that, politics itself "assumed the full role of a religion".
There are, basically, two kinds of sacralization of politics. In the democratic and authoritarian regimes, politics became sacred as a "civil religion", but in totalitarian regimes it became a "political religion".
Sacralization of politics is an effective concept for understanding politics, and its relation to religion, in Turkey during the inter-war period. During this period, official ideology is called a religion many times by Kemalist elite. Furthermore it is presented to public and to new generations as a substitute of traditional religion.
Thus, we can argue that Kemalism, with its historical roots, is a form of sacralization of politics peculiar to Turkey. It was a Rousseauist civil religion that tried to coexist with the traditional religion in a more and more authoritarian way. It endeavored to become in 1930s, a political religion in the style of its contemporary European counterparts. It can be said that 1930s witnessed an unfinished attempt for a political religion. But because of its limited resources and means, the political religion in the making mostly remained limited to the discursive level. After World War II, sacralization of politics, obviously retreated back to the borders of a civil religion, where it still continued to have a long and mercurial effect.
This thesis makes a content analysis of sacralization of politics in Turkey during interwar period focusing on four main sanctities at the basis of this civil religion: Civilization, Science, Nationalism, and the Cult of Gazi/Atatürk.