Çevre muhasebesi: Borsaya kote olan işletmelerin çevresel sürdürülebilirlik çalışmalarının değerlendirilmesi
Environmental accounting: Evaluation of environmental sustainability studies of companies listed on the stock exchange
Yazar: NESLİHAN DONUK AKBULUT
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MERVE KIYMAZ KIVRAKLAR
Ardahan Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / İşletme Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Sürdürülebilirlik endeksi = Sustainability index ; Çevre muhasebesi = Environmental accounting ; Çevresel sürdürülebilirlik = Sustainable environment

Özet:
Günümüzde çevre bilincinin artması, işletmelerin kıt kaynakları verimli
kullanmaya yönelmesine neden olmuştur. Dolayısı ile işletmeler çevresel sorunlarını
önlemek amacıyla belli başlı önlemler alma gayreti içerisine girmişlerdir. Bu önlemlerden
bir tanesi de atıkların yeniden kullanılabilmesi için kaynak ayrılmasıdır. Çevre
muhasebesi temel alınarak yapılan bu çalışmada 2023 Ocak-Mart döneminde BİST
(Borsa İstanbul A.Ş) sürdürülebilirlik endeksinde yer alan işletmelerin çevresel
sürdürülebilirliği sağlamak için gerçekleştirdikleri faaliyetler nitel araştırma
yöntemlerinden doküman analizi kullanılarak incelenmiştir. İşletmelerin çevre
muhasebesi için tercih ettikleri raporlama yöntemi ve çevresel sürdürülebilirlikle ile ilgili
yaptıkları çalışmaları ortaya koymak çalışmanın temel amacıdır. Bu kapsamda çalışmada
öncelikle çevre kavramı, sürdürülebilirlik ve sürdürülebilir kalkınma kavramı ve
boyutları, çevre muhasebesi ve raporlaması, entegre raporlama konuları detaylı literatür
taraması yapılarak değerlendirilmiştir. 2023 Ocak-Mart döneminde BİST
sürdürülebilirlik endeksinde yer alan 67 adet işletmeye ait finansal raporlar, faaliyet
raporları, entegre raporlar ve sürdürülebilirlik raporları incelenerek işletmelerin çevresel
sürdürülebilirlikle ilgili yaptıkları faaliyetler incelenmiştir. Ayrıca çalışma kapsamında
incelenen işletmelere ait enerji, su ve emisyon yoğunluğu verileri formüller aracılığıyla
hesaplanarak yıllar itibariyle çevresel sürdürülebilirlik adına yapmış oldukları faaliyetler
incelenmiştir. Çalışma sonucunda işletmelerin çevresel sorunlara verdikleri önemin
arttığı ve çevresel sürdürülebilirlik kapsamında iklim değişikliği ile mücadele konusunu
çok yüksek öncelikli olarak benimsedikleri tespit edilmiştir. Bu çalışma, konuyla ilgili
uygulama yapmak isteyen işletme yöneticilerine ve araştırma yapmak isteyenler için alt
yapı sağlaması açısından önem arz etmektedir.

Abstract:
Today, increasing environmental awareness has led businesses to use scarce
resources efficiently. Therefore, businesses have tried to take certain precautions to
prevent environmental problems. One of these measures is allocating resources for the
reuse of waste. In this study, based on environmental accounting, the activities carried
out by the businesses included in the BIST (Borsa Istanbul A.Ş) sustainability index in
the January-March 2023 period to ensure environmental sustainability were examined
using document analysis, one of the qualitative research methods. The main purpose of
the study is to reveal the reporting method preferred by businesses for environmental
accounting and the work they do regarding environmental sustainability. In this context,
in this study, firstly, the concept of environment, sustainability and sustainable
development concepts and dimensions, environmental accounting and reporting, and
integrated reporting issues were evaluated by conducting a detailed literature review. In
the January-March 2023 period, the financial reports, activity reports, integrated reports
and sustainability reports of 67 businesses included in the BIST sustainability index were
examined and the activities carried out by the businesses regarding environmental
sustainability were examined. In addition, the energy, water and emission intensity data
of the enterprises examined within the scope of the study were calculated through
formulas and their activities in the name of environmental sustainability over the years
were examined. As a result of the study, it was determined that the importance given by
businesses to environmental problems has increased and that they have adopted the issue
of combating climate change as a very high priority within the scope of environmental
sustainability. This study is important in terms of providing infrastructure for business
managers who want to practice on the subject and for those who want to do research.