VA grubu halojenürlerin (MX3; M: Sb Ve Bi, X: Cl, Br Ve I) 2-imidazolidintiyon ile oluşturduğu bileşiklerin sentezi ve kimyasal yapılarının aydınlatılması
Synthesis and characterization of VA group halides (MX3; M: Sb Ve Bi, X: Cl, Br and I) complexes with 2-imidazolidinethione
Yazar: OKAN UÇAR
Danışman: DOÇ. DR. İBRAHİM İSMET ÖZTÜRK
Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Kimya = Chemistry

Özet:
Metal içeren ilaçlar birkaç yüzyıldan bu yana kanser, diyabet ve romatizma gibi çeşitli hastalıkların tedavisinde yer almaktadır. VA grubunda bulunan elementlere ait inorganik ve metallorganik bileşikler, fiziksel özellikleri ve medikal işlevleri nedeniyle uzun zamandır tıp alanında kullanılmaktadır. Özellikle antimon ve bizmut bileşikleri uzun yıllardan bu yana çeşitli hastalıkların tedavisinde oldukça önemli bir yere sahiptir.  Gerçekleştirilen bu tez çalışmasında kullanılan 2-imidazolidintiyonun da yer aldığı tiyoamid türevi ligandlar, koordinasyon kimyasında oldukça geniş bir kullanım alanına sahiptir. Ayrıca günümüzde tiyoamid türevi ligandların birçok ilacın etken maddesini oluşturduğu da bilinmektedir. Bu tez çalışması kapsamında 2-imidazolidintiyonun antimon (III) ve bizmut (III) halojenürler (SbX3, BiX3; X: Cl, Br ve I) ile oluşturduğu 6 adet yeni koordinasyon bileşiği sentezlenmiştir. Sentezlenen bu yeni bileşiklerin kimyasal yapıları erime noktası, elementel analiz, molar iletkenlik, FT-IR spektroskopisi, FT-Raman spektroskopisi, termogravimetrik analiz, 1H ve 13C-NMR spektroskopisi yöntemleri ile aydınlatılmıştır. 2-imidazolidintiyonun antimon (III) klorür, antimon (III) bromür, bizmut (III) klorür ve bizmut (III) bromür ile oluşturduğu reaksiyonlar 2:1 stokiyometrik oranlarda, antimon (III) iyodür ve bizmut (III) iyodür ile oluşturduğu reaksiyonlar ise 1:1 stokiyometrik oranlarda gerçekleştirilmiştir. [SbCl3(IMT)2], [SbBr3(IMT)2], [BiCl3(IMT)2] ve [BiBr3(IMT)2] bileşiklerinin kimyasal yapılarının kare piramit (SP) geometriye, [SbI3(IMT)] ve [BiI3(IMT)] bileşiğin kimyasal yapısının ise psödo trigonal bipiramit geometriye sahip olduğu belirlenmiştir. Tüm monomerik yapıların antimon-halojenür ({[SbCl2(µ2-Cl)(IMT)2]2}, {[SbBr2(µ2-Br)(IMT)2]2} ve {[SbI2(µ2-I)(IMT)2]n}) ve bizmut-halojenür ({[BiCl2(µ2-Cl)(IMT)2]2, ({[BiBr2(µ2-Br)(IMT)2]2 ve ({[BiI2(µ2-I)(IMT)2]n) köprüleri sayesinde birbirine bağlanarak dimerik veya polimerik yapıları oluşturduğu tespit edilmiştir.  

Anahtar Kelimeler: anorganik kimya, koordinasyon kimyası, VA grubu halojenürler, 2-imidazolidintiyon

Abstract:
Metal-based drugs have been used for various diseases such as cancer, diabetes and rheumatism since a few centuries. The VA main group metal compounds including inorganic and metallorganic complexes have been studied in medicine for decades owing to the interesting physical properties and medical functions. Especially antimony and bismuth compounds have been very important in the treatment of various diseases since many years. The thioamide-derived ligands, including the 2-imidazolidinone used in this thesis study, have a wide range of applications in coordination chemistry. It is also known today that thioamide derivative ligands are the agents of many drugs.  Within the scope of this thesis study six new coordination compounds have been synthesized with 2-imidazolidinone with antimony (III) and bismuth (III) halides (SbX3, BiX3, X: Cl, Br and I). The chemical structures of synthesized complexes have been characterized by melting point, molar conductivity, FT-IR spectroscopy, FT-Raman spectroscopy, 1H and 13C-NMR spectroscopy, TG-DTA analysis. Reactions of 2-imidazolidinethion with antimony (III) chloride, antimony (III) bromide, bismuth (III) chloride and bismuth (III) bromide reactions at 2: 1 stoichiometric ratios with antimony (III) iodide and bismuth (III) iodide 1: 1 stoichiometric ratios. The chemical structures of compounds [SbCl3(IMT)2], [SbBr3(IMT)2], [BiCl3(IMT)2] and [BiBr3(IMT)2] were found to have square pyramid (SP) geometry and the chemical structure of compound [SbI3(IMT)] and [BiI3(IMT)] had pseudo trigonal bipyramide geometry. All monomeric structures have been found to form dimeric or polymeric structures by bonding to each other through antimony-halide and bismuth-halide bridges.

Keywords: Inorganic Chemistry, Coordination Chemistry, VA Group Halides, 2-Imidazolidinethione