Türk resminde figüratif eğilimler ve sembolizm
Figuratives and symbolism in Turkish painting
Yazar: EMEL ÖZKAN
Danışman: PROF. DR. İHSAN DOĞRUSÖZ
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Resim Ana Sanat Dalı / Resim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Sanat Tarihi = Art History
Dizin: Figüratif resim = Figurative picture ; Figüratif sanat = Figurative art ; Resim sanatı = Painting art ; Sembolizm = Symbolism ; Türk resim sanatı = Turkish painting art

Özet:
Bu tez çalışmasında Türk resim sanatının tarihi akışı içerisinde figür ve sembolizmin yeri irdelenmiştir. Türk resim sanatı, figür ve sembol yönünden çok zengin bir yapıya sahip olsa da, göçebe hayat düzeninden olumsuz etkilenmiştir. Bu süreçte, özellikle minyatür ve fresklerdeki figür ve simgeci anlatımlar, Hun, Göktürk, Uygur sanat eserlerinde yer bulmuştur. Günümüze kadar ulaşabilen örneklerinin önemli bir kısmı Rusya Federasyonu Ermitaj Müzesinde sergilenmektedir.
Türk resim sanatı ve Anadolu Uygarlıklarında figür ve sembollerin kullanım biçimlerini incelerken özellikle iki evre olarak MS.IV., V. ve VI.Yüzyıllar ve Tanzimat'tan itibaren Batılılaşma hareketleri ile 1900'lü yıllar ele alınmıştır. Tanzimat sonrası döneme ışık tutan Osman Hamdi Bey'in figüratif resim tarzı ile birlikte figür ve sembolizm alanında eser vermiş ressamlar üzerinde durulmuştur.
Tezde; ÇALLI KUŞAĞI'ndan, Feyhaman DURAN, Hüseyin Avni LİFİJ, D GRUBU'ndan Bedri Rahmi EYÜBOĞLU, Cemal TOLLU, YENİLER GRUBU'ndan Nuri İYEM, Mümtaz YENER, Avni ARBAŞ,  ONLAR GRUBU'ndan Orhan PEKER, Nevin ÇOKAY, 1960 SONRASI Türk resim sanatından : İbrahim BALABAN Neşet GÜNAL, Adnan TURANİ, Şeref BİGALI, Mustafa ASLIER, Erol AKYAVAŞ, Ömer KALEŞİ, Yüksel ARSLAN, Özer KABAŞ, Mustafa AYAZ, Neşe ERDOK, Burhan UYGUR, , Süleyman Saim TEKCAN, Komet (Coşkun GÜRKAN),Alaeddin AKSOY, Balkan Naci İSLİMYELİ, Ali Recep Fethi KAYAALP, 1970 SONRASI Türk resim sanatından Mustafa PLEVNELİ, Aydın AYAN, Nedret SEKBAN, Engin İNAN, Ait olduğu kurumsal kimlik açısından da Çanakkale 18 Mart Üniversitesi Çağdaş Akademik Sanatçılarından Hüsnü KOLDAŞ, İrfan ÖNÜRMEN, Temur KÖRAN, Yalçın KARAYAĞIZ, Umut GERMEÇ, İhsan DOĞRUSÖZ, Hakan DALOĞLU ve İsmail ACAR  adlı ressamların eserlerindeki figüratif yaklaşımlara ve sembolizm örneklerine yer verilmiştir.
Anahtar Kelimeler: Türk Resim Sanatı, Figür, Sembol, Sembolizm.

Abstract:
In this thesis, the place of figure and symbolism in the historical flow of Turkish Painting Art has been examined. Although Turkish Painting Art has a very rich structure in terms of figures and symbols, it has been negatively affected by the nomadic life order. In this process, figures and symbolist expressions, especially in miniatures and frescoes, found their place in Hun, Göktürk and Uygur works of art. An important part of the examples that have survived to the present day are exhibited in Russian Federation, Ermitaj  museums.
While examining the use of figures and symbols in Turkish Painting Art and Anatolian Civilizations,as two phases, the IVth, Vth, and VIth centuries AD andwesternization movements since the Tanzimat and the 1900s were especially discussed. Along with post regulation period ,Osman Hamdi Bey's figurative painting style, which sheds light on the period, the painters who worked in the field of figure and symbolism were emphasized.
In the thesis; figurative approaches and examples of symbolism in the works of artists named in "CALLI GENERATION", Feyhaman DURAN,  Hüseyin Avni LIFIJ, in GROUP D, Bedri Rahmi EYÜBOĞLU, Cemal TOLLU, in "YENILER GROUP" Nuri İYEM, Mümtaz YENER, Avni ARBAŞ, ,in "ONLAR GROUP" Orhan PEKER, Nevin Çokay, AFTER 1960 Turkish Painting Art : İbrahim BALABAN Neşet GÜNAL, Adnan TURANİ, Şeref BİGALI, Mustafa ASLIER, Erol AKYAVAŞ, Ömer KALEŞİ, Yüksel ARSLAN, Özer KABAŞ, Mustafa AYAZ, Neşe ERDOK, Burhan UYGUR, , Süleyman Saim TEKCAN, Komet (Coşkun GÜRKAN),Alaeddin AKSOY, Balkan Naci İSLİMYELİ, Ali Recep Fethi KAYAALP,, in "AFTER 1970 Turkish Painting Art ", Mustafa PLEVNELİ, Aydın AYAN,, Nedret SEKBAN, Engin İNAN, in "Contemporary Academic Artists of in terms ofits corporate identity Çanakkale 18 Mart University: Hüsnü KOLDAŞ, İrfan ÖNÜRMEN, Temur KÖRAN, Yalçın KARAYAĞIZ, Umut GERMEÇ, İhsan DOĞRUSÖZ, Hakan DALOĞLU ve İsmail ACAR  are given.
Keywords: Turkish Painting Art, Figure, Symbol, Symbolism.