Çocukluk çağı kronik böbrek yetmezliğinde etyoloji ve prognozu etkileyen faktörler
Factors affecting etiology and prognosis in pediatric chronic kidney failure
Yazar: MERVE YILDIRIM
Danışman: PROF. DR. AYSUN KARABAY BAYAZIT
Çukurova Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases

Özet:
Amaç: Kronik böbrek hastalığı dünya çapında önemli bir morbidite ve mortalite nedenidir. Çocukluk çağında Kronik böbrek hastalığı epidemiyolojisine dair net veriler yoktur.  Bununla birlikte hastalığın etyolojisi ve progresyonunda çok çeşitli faktörler rol almaktadır. Hastalara uygulanan destek tedavileri ve renal replasman tedavi çeşitleri hastaların sağ kalım süresi ve yaşam kalitesini arttırmaktadır. Bu çalışmada kliniğimizde takip ettiğimiz hastaların etyoloji ve progresyonunda rol alan faktörlerin incelenmesi, hastaların son dönem böbrek yetmezliği gelişmeden önceki takiplerinde takip kriterlerinin belirlenmesi ve bunların sonuçlarına göre alınacak önlemlerle kronik böbrek hasarı gelişiminin yavaşlatılması amaçlanmaktadır.
Gereç ve yöntemler: Çukurova Üniversitesi Tıp Fakültesi Balcalı Hastanesi Çocuk Nefroloji Anabilim dalında 2019-2023 yılları arası Kronik böbrek hastalığı tanısı ile takip edilen yaşları 0-23 arası olan 214 hastadan 187 tanesinin etyolojileri, hastaların tanı anında ve son muayenedeki laboratuvar, boy, kilo, kan basıncı değerleri karşılaştırılmış, hastaların   progresyonunda rol alan faktörler araştırılmıştır.
Bulgular: Hastaların tanı yaşları ortanca değeri 108 (9-212) aydı. Çalışmaya katılan hastaların 102(%54,5) si erkek 85(%45,5) i kızdı. Primer tanısı sıklık sırası ile %34,8 inde CAKUT,   %17,6 ile glomerüler hastalıklar idi. Tanı anında 20 (%10,7) hasta Evre 2, 21(%11,2) hasta Evre 3a, 42(%22,5) hasta Evre 3b, 59(%31,6) hasta Evre 4, 45(%24,1) hasta ise Evre 5 idi. Tanı yaşı en küçük olan grup CAKUT grubundaki hastalardı. Hastaların tanı anıdaki ortalama boy SDS' leri -1,78±1,82 iken son muayenesinde -2,68±-2,18 idi. Tübüler hastalıkların tanı anındaki boy SDS' leri diğer gruplara göre belirgin düşük bulundu. Tanı anında hastaların %36,9' unda hipertansiyon mevcuttu. Kronik böbrek hastalığı evrelerine göre hipertansiyon sıklığı Evre 3 a dan sonra artmakta olup evreler arası anlamlı fark bulunmadı. Hastaların yıllık GFH düşüş hızı lineer regresyon analizi kullanılarak -3,18 ml/dk/1,73m2 olarak bulundu. Çalışmamızdaki hastalara uygulanan ilk renal replasman tedavisi %29,4 ünde hemodiyaliz, %19,3 ünde periton diyalizi idi.  Çalışmamızda tanı yaşı erken olan hastaların GFH düşüş hızının daha fazla olduğu gösterilmiştir. Hastalarda olan anemi, hipoalbuminemi, metabolik asidoz, hipertansiyon ve hiperfosfatemi, hastaların RRT alma durumlarıyla karşılaştırılmış ve aradaki fark istatiksel olarak anlamlı görülmüştür.
Tartışma/Sonuç: Hastalığın ilerlemesini yavaşlatmak morbidite ve mortaliteyi azaltmak amacı ile progresyonda rol alan faktörler açısından hastaların sıkı takip edilmesi, etyolojinin hastalığın ilerlemesindeki etkileri yönünden hastalara primer tanılarına göre takip ve tedavi yöntemleri geliştirilmesi gerekmektedir.

Abstract:
Objective: Chronic kidney disease is a significant cause of morbidity and mortality worldwide. There is a lack of clear data on the epidemiology of chronic kidney disease in childhood. However, a variety of factors play a role in the etiology and progression of the disease. Supportive treatments and types of renal replacement therapy provided to patients can improve their survival and quality of life. This study aims to investigate the factors involved in the etiology and progression of patients followed in our clinic, establish criteria for follow-up before the development of end-stage renal failure, and slow the progression of chronic kidney damage based on the results.
Material and methods: Between 2019 and 2023, a total of 214 patients aged 0-23 with a diagnosis of chronic kidney disease applied to the Department of Pediatric Nephrology at Çukurova University Faculty of Medicine Balcalı Hospital. Among these patients, 187 of them had their etiologies determined, and the laboratory values, height, weight, and blood pressure measurements of the patients at the time of diagnosis and the latest examination were compared. All factors involved in the progression of the patients were investigated.
Results: The median age at diagnosis of patients was 108 months (range: 9-212). Of the patients included in the study, 102 (54.5%) were male, and 85 (45.5%) were female. The most common primary diagnosis was CAKUT in 34.8% of cases, followed by glomerular diseases in 17.6%. At the time of diagnosis, 20 (10.7%) patients were in Stage 2, 21 (11.2%) in Stage 3a, 42 (22.5%) in Stage 3b, 59 (31.6%) in Stage 4, and 45 (24.1%) were in Stage 5. The group with the youngest age at diagnosis was the CAKUT group. The mean height SDS of patients at the time of diagnosis was -1.78±1.82, while at the last examination, it was -2.68±-2.18. Patients with tubular diseases had significantly lower height SDS at the time of diagnosis compared to other groups. At the time of diagnosis, 36.9% of patients had hypertension. The prevalence of hypertension increased after Stage 3a of chronic kidney disease, with no significant difference between stages. The annual glomerular filtration rate (GFR) decline rate of patients was found to be-3.18 ml/min/1.73m2 using linear regression analysis. The initial renal replacement therapy administered to patients in our study was hemodialysis in 29.4% of cases and peritoneal dialysis in 19.3%. Our study demonstrated that patients with an earlier age at diagnosis had a greater decline in GFR. Anemia, hypoalbuminemia, metabolic acidosis, hypertension, and hyperphosphatemia in patients were compared with their status of receiving renal replacement therapy (RRT), and the difference was statistically significant.
Discussion/Conclusion: To slow down the progression of the disease and reduce morbidity and mortality, it is essential to closely monitor patients for factors contributing to progression. Additionally, tailored follow-up and treatment methods should be developed based on the primary diagnosis of patients, considering the impact of etiology on the progression of the disease