Anadolu Medeniyeti Müzesinde bulunan takıların incelenmesi
Examination of jewellery in Anatolian Civilizations Museum
Yazar: AYŞE İPEK KAYALAR
Danışman: PROF. DR. MEDİHA GÜLER
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / El Sanatları Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: El Sanatları = Crafts ; Müzecilik = Museology ; Sanat Tarihi = Art History
Dizin: Anadolu Medeniyetleri Müzesi = Museum of Anatolian Civilizations ; El sanatları = Handicrafts ; Müzeler = Museums ; Takı tasarımı = Jewellery design ; Takılar = Jewellerys ; Tasarım = Design

Özet:
Bu araştırmanın amacı Anadolu Medeniyetleri Müzesi'nde bulunan antik takıların kullanılan malzeme, teknik, motif, kompozisyon ve çeşitleri açısından incelenmesidir. Bu araştırmada; Ankara ili tarihçesi, coğrafi özelliği, Anadolu Medeniyetleri Müzesi özellikleri, el sanatları ile ilgili bilgiler, kuyumculuk sanatı ve tarihi, kuyumculukta kullanılan madenler, kuyumculukta kullanılan teknikler ile ilgili bilgiler, antik dönemde takı ve bu dönemde kullanılan teknikler ile ilgili bilgiler verilmiştir. Ayrıca bu çerçevede yapılmış çalışmalara yer verilmiştir. Amaç doğrultusunda Anadolu Medeniyetleri Müzesi'nde görev yapan sanat tarihçi ve görevlilerle görüşme yapılmış ve müzelerden ulaşılabilen 40 adet takının gözlem formu oluşturulmuş ve değerlendirilmiştir. Anadolu Medeniyetleri Müzesinden toplanan verilerin frekans (f) ve yüzde(%) değerleri hesaplanmış, bulgular tablolar haline getirilerek yorumlanmıştır. Araştırmanın sonucunda; elde edilen bilgilere göre Antik Çağlardan günümüze çeşitli ve oldukça önemli takıların kaldığı görülmektedir. Teşhir salonlarında sergilenen takıların dışında müze depolarında çok sayıda takı bulunmaktadır. Ele alınan 40 ürün içerisinde en fazla küpelere rastlanmaktadır. İncelenen ürünler içinde; İ.Ö.4.yy'a ait takıların daha fazla yer aldığı görülmektedir.  Araştırmada elde edilen bilgilere göre, incelenen takılarda ham madde olarak en çok altının kullanıldığı görülmüş, yapım teknikleri incelendiğinde en çok dövme tekniğinin kullanıldığı ortaya çıkmıştır. Takıların süslemelerinde çoğunlukla geometrik motiflerden yararlanılmıştır, bunun yanında bitkisel bezemelere de çok sık rastlanmaktadır. Süsleme tekniği yüzde sıralamasında en yüksek değerlere kabartma tekniğinde rastlanmakta, bunu telkâri tekniği izlemektedir. Araştırmada elde edilen bulgulara dayanarak, araştırmacı tarafından ortaya konulan önerilere yer verilmiştir.

Abstract:
Aim of this study is to examine the ancient jewels of Anatolian Civilizations Museum in terms of material, technics, motives, composition and diversity. In this research, a brief history of Ankara, geographical information, qualification Anatolian Civilizations Museum, information on hand crafts, art and history of jewellery, metals used in jewellery, technics that were applied, types of jewels in the ancient times are explained. The related researches conducted so far are also referred. In the museum interviews with Art Historians and Historians are performed, examination forms of each of 40 pieces of jewels in the museum are issued therefore evaluated. Frequency (f) and percentage (%)  data collected from the museum is commented thanks to the charts. It could be suggested that so many jewellery items are reaching to our day. There are also a lot of jewellery pieces in the museum storage apart from the ones which are exhibited. Among the 40 pieces that are analysed, the earrings kept the majority. Research showed that mainly gold is used as a raw material and the technic applied was principally forging. In the ornamentation, geometrical motives were frequently applied along with the shapes of plants. In the ornamentation line, the first is relief which is followed by wireworks. It is possible to find opinions offered by author depending on the findings of the research.