Âşık Obalı'nın hayatı sanatı ve şiirleri
Âşık Obalı's life, art and poems
Yazar: SERCAN BAYRAM
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ CEVDET AVCI
Gaziantep Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Aşık Obalı = Aşık Obalı ; Aşıklar(Aşıklık geleneği) = Minstrel tradition ; Biyografi = Biography ; Samsun = Samsun ; Türk şiiri = Turkish poem ; Şiir = Poem

Özet:
Türk kültürü içerisinde köklü bir geçmişe sahip olan âşıklık geleneği, yüzyıllar içerisinde değişik şekillerde günümüze kadar canlılığını koruyarak özgün biçimiyle gelmiştir. Türkler sevinçlerini, kederlerini, isyanlarını tüm duygularını dile getirirken sazlarından yardım almışlardır. Sazlarıyla beraber diyar diyar dolaşan ve "Âşık Edebiyatı" olarak adlandırdığımız bir oluşuma kaynaklık eden âşıklar gittikleri her yerde halkın sesi olmuşlardır. Ozan-baksı geleneğinden günümüze değişerek gelen âşıklık geleneği bugün düzenlenen şenlikler, âşık atışmaları, şölenler vb. gibi etkinliklerle farklı bir mecrada seyrine devam ederek günümüzde de yaşatılmaya çalışılmaktadır. Âşıklık geleneği, Anadolu coğrafyasında 16. yüzyıl ve sonrasındaki bilgilerine ulaşabildiğimiz bir kültür unsurudur. Daha öncesine dair takip edebileceğimiz bilgi sınırlıdır. Günümüzde birçok ilimizde canlı bir şekilde devam eden gelenek, araştırmamızda geçen Samsun ili bazında çok köklü bir geçmişe sahip değildir. Ancak yine de Samsun'da bu kültür öğesini yaşatmak için çaba gösteren âşıklar mevcuttur. Araştırmamıza konu edinen Âşık Obalı da Samsun'da bu geleneği devam ettirmek ve geliştirmek için çalışan bir gelenek temsilcisidir. Âşık Obalı'nın hayatı, sanatı ve şiirlerinin tanıtıldığı çalışmada, onun âşıklık geleneği içerisindeki yeri de değerlendirilmiştir. Çalışma kapsamında Obalı'nın 118 adet şiiri konularına göre gruplandırılarak incelenmiş ve hece ölçülerine göre kataloglanarak aktarılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Âşıklık Geleneği, Âşık Obalı, Samsun, Saz.

Abstract:
The tradition of minstrelsy, which has a deep-rooted history in Turkish culture, has come in its original form by preserving its vitality in different ways over the centuries. While expressing their joys, sorrows, rebellions and all their feelings, the Turks were helped by their instruments. The minstrels, who traveled around the land with their instruments and became the source of a formation we call "Aşık Literature", became the voice of the people wherever they went. The tradition of minstrelsy, which has changed from the minstrel-baksi tradition to the present day, is held today, such as festivities, minstrel squabbles, feasts, etc. It is tried to be kept alive today by continuing its course in a different medium with activities such as. The tradition of minstrelsy is a cultural element in the Anatolian geography that we can reach the information of the 16th century and later. The information we can follow about the past is limited. The tradition, which continues in many provinces today, does not have a deep-rooted history on the basis of Samsun, which is mentioned in our research. However, there are minstrels in Samsun who strive to keep this cultural element alive. Âşık Obalı, who is the subject of our research, is a tradition representative working to continue and develop this tradition in Samsun. In the study, in which the life, art and poems of Âşık Obalı were introduced, his place in the tradition of minstrelsy was also evaluated. Within the scope of the study, 118 poems of Obalı were grouped according to their subjects and analyzed and cataloged according to syllable measures.

Key Words: The tradition of minstrelsy, Âşık Obalı, Samsun, Reed.