Türkiye için aktif yaşlanma endeksi hesaplaması: Avrupa Birliği ülkeleri aktif yaşlanma endeksi değerleriyle mukayeseli bir analiz
Calculation of the active aging index for Turkey: A comparative analysis with active aging index values of European Union countries
Yazar: ALPASLAN KARABULUT
Danışman: PROF. DR. YÜCEL UYANIK
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Ana Bilim Dalı / Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri = Labour Economics and Industrial Relations
Dizin: Aktif yaşlanma = Active ageing ; Avrupa Birliği = European Union ; Türkiye = Türkiye

Özet:
Araştırmanın amacı; Türkiye için Aktif Yaşlanma Endeksi hesaplamasının yapılarak sonuçların Avrupa Birliği ülkeleri Aktif Yaşlanma Endeksi değerleriyle mukayeseli olarak analiz edilmesidir. Araştırmanı evreni; Türkiye'deki tüm yaşlı bireyler, örneklemi; Türkiye'deki 2008-2020 yılları arasındaki 50 yaş ve üstü bireylerdir. Veri toplama aracı olarak, TÜİK İşgücü İstatistikleri (2015, 2017, 2019), TÜİK Türkiye Sağlık Araştırması (2014, 2016), TÜİK Yaşam Memnuniyeti Araştırması (2015, 2017, 2019), TÜİK Hayat Tabloları (2013-2015, 2015-2017, 2017-2019), TÜİK Hanehalkı Bilişim Teknolojileri Kullanım Araştırması (2020); OECD.Stat İstihdam ve İşgücü Piyasası İstatistikleri (2015, 2017, 2019); Eurostat Avrupa Birliği Gelir ve Yaşam Koşullarına İstatistikleri (2015, 2017, 2019), Eurostat Avrupa Topluluğu Hanehalkı Paneli (2015, 2017, 2019), Eurostat Avrupa Birliği İşgücü Araştırması (2015, 2017, 2019); Türkiye Aktif ve Sağlıklı Yaşlanma Araştırması (2016), Avrupa Yaşam Kalitesi Araştırması (2016), Avrupa Sosyal Araştırması (2008) kullanılmıştır. Tüm istatistiksel analizler IBM SPSS 25.0 programı ile araştırma değişkenleri arasındaki ilişkiyi incelemek amacıyla istatistiksel veri analiz yöntemleri kullanılmıştır. Veri analiz yöntemleri olarak betimleyici istatistiksel yöntemler, "Açık Ağırlık Yöntemi" ve "Örtük Ağırlık Yöntemi" kullanılmıştır. Aktif Yaşlanma Endeksi hesaplamasına esas teşkil eden ve yıllık olarak yayınlanan verilerde güncel ve mevcut tam yıla ait olmak üzere geriye doğru ikişer yıl aralıklarla toplam 3 yıla (2015, 2017, 2019) ait verinin aritmetik ortalamaları alınmıştır. Sonuçların uluslararası karşılaştırmalara uygun olması için genel metodolojik yöntem uygulanmıştır. Araştırma sonucunda; "Türkiye için hesaplanan İstihdam AAI değeri, EU-28 ülkeleri içerisindeki 2018 İstihdam AAI en düşük değerinden yüksektir" ve "Türkiye için hesaplanan Sosyal Katılım AAI değeri, EU-28 ülkeleri içerisindeki 2018 Sosyal Katılım AAI en düşük değerinden yüksektir" hipotezleri kabul edilmiş, "Türkiye için hesaplanan Genel AAI değeri, EU-28 ülkeleri içerisindeki 2018 Genel AAI en düşük değerinden yüksektir", "Türkiye için hesaplanan Bağımsız, Sağlıklı ve Güvenli Yaşam AAI değeri, EU-28 ülkeleri içerisindeki 2018 Bağımsız, Sağlıklı ve Güvenli Yaşam AAI en düşük değerinden yüksektir", ve "Türkiye için hesaplanan Aktif Yaşlanma için Kapasite ve Destekleyici Çevre AAI değeri, EU-28 ülkeleri içerisindeki 2018 Aktif Yaşlanma için Kapasite ve Destekleyici Çevre AAI en düşük değerinden yüksektir" hipotezleri reddedilmiştir. Ayrıca hesaplanan sonuçların uluslararası karşılaştırılması esas olsa da mevcut AAI metodolojisinin Türkiye şartlarına uygun olmadığı ve bu nedenle gerekli metodolojik değişikliklerin yapılarak Türkiye için AAI hesaplamasının uygun olacağı sonucuna varılmıştır.

Abstract:
Purpose of the research; The Active Aging Index calculation for Turkey is made and the results are analyzed in comparison with the Active Aging Index values of the European Union countries. The universe of the research is all elderly individuals in Turkey, the sample is individuals aged 50 and over between 2008-2020 in Turkey. As a data collection tool, TUIK Labor Force Statistics (2015, 2017, 2019), TUIK Turkey Health Survey (2014, 2016), TUIK Life Satisfaction Survey (2015, 2017, 2019), TUIK Life Tables (2013-2015, 2015-2017, 2017-2019), TUIK Household Information Technologies Usage Survey (2020); OECD.Stat Employment and Labor Market Statistics (2015, 2017, 2019); Eurostat Statistics on European Union Income and Living Conditions (2015, 2017, 2019), Eurostat European Community Household Panel (2015, 2017, 2019), Eurostat European Union Labor Force Survey (2015, 2017, 2019); Turkey Active and Healthy Aging Survey (2016), European Quality of Life Survey (2016), European Social Survey (2008) were used. All statistical analysis Statistical data analysis methods were used to examine the relationship between the IBM SPSS 25.0 program and research variables. Descriptive statistical methods, Explicit Weight Method and Implicit Weight Method were used as data analysis methods. The arithmetic averages of the data for a total of 3 years (2015, 2017, 2019) were taken at two-year intervals, belonging to the current and current full year, which are the basis for the calculation of the Active Aging Index and published annually. The general methodological method has been applied to ensure that the results are suitable for international comparisons. As a result of the research; The hypotheses of "Employment AAI value calculated for Turkey is higher than the lowest 2018 Employment AAI value in EU-28 countries" and "Social Inclusion AAI value calculated for Turkey is higher than 2018 Social Inclusion AAI lowest value in EU-28 countries" were accepted, " The General AAI value calculated for Turkey is higher than the 2018 General AAI lowest value in the EU-28 countries", "The Independent, Healthy and Safe Life AAI value calculated for Turkey is higher than the 2018 Independent, Healthy and Safe Life AAI lowest value in the EU-28 countries". The hypotheses of "Capacity and Supportive Environment AAI for Active Aging for Turkey is higher than the lowest value for the Capacity and Supportive Environment AAI for 2018 Active Aging in EU-28 countries" were rejected. In addition, although the international comparison of the calculated results is essential, it has been concluded that the current AAI methodology is not suitable for Turkey's conditions and therefore AAI calculation will be appropriate for Turkey by making the necessary methodological changes.