Öğretmen algılarına göre okul müdürlerinin toksik liderlik davranışlarının incelenmesi
Research of toxic leadership behaviors of school principles according to teacher's perceptions
Yazar: GİZEM İŞBİLİR
Danışman: DOÇ. DR. AYŞE NEGİŞ IŞIK
İstanbul Aydın Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Toksik liderler bulundukları kurumda duygusal ve davranışsal yıkımlara neden oldukları için işlevsiz ve olumsuz bir liderlik olarak tanımlanmaktadır. Toksik liderlerin hem çalışanlar üzerinde hem de kurum üzerinde pek çok olumsuz etkisi bulunmaktadır. Bu nedenle bu çalışmada öğretmen algılarına göre toksik liderliğin araştırılması amaçlanmıştır. Araştırmanın evrenini öğretmenler oluşturmaktadır, çalışmanın ulaşılabilir evreni ise İstanbul ili Arnavutköy ilçesinde çalışmakta olan öğretmenlerdir. Araştırmanın nicel boyutunda evreni temsil yeteneği daha güçlü olması açısından basit rastlantısal örnekleme yöntemi kullanılmış ve 305 öğretmenden elde edilen veriler analize dahil edilmiştir. Bu çalışmada veri analizi SPSS 22.0 programı kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Araştırma sonucunda elde edilen veriler öğretmenlerin okul müdürlerini toksik lider olarak algılamadığını göstermektedir. Öğretmenler tarafından algılanan toksik liderliğin okuldaki çalışma süresi ve öğretmen sayısı ile pozitif yönde düşük düzeyde anlamlı ilişkisi olduğu, algılanan öğrenci başarısı ile negatif yönde düşük düzeyde anlamlı ilişkiye sahip olduğu görülmüştür. Çalışmada öğretmenlere ayrıca çalışanların toksik davranışları da sorulmuştur. Algılanan çalışan toksik davranışının toksik liderlik ile pozitif yönde orta düzeyde anlamlı ilişki gösterdiği sonucuna ulaşılmıştır.  Öğretmenlerin toksik liderlik algılarının cinsiyete göre anlamlı fark göstermediği görülmüştür. Toksik liderlik algısının bireysel değişkenlerden sadece okulda çalışma süresi ile düşük düzeyde pozitif korelasyona sahip olduğu görülmüştür. Okul ile ilgili değişkenlerden öğretmen sayısının toksik liderlik algısı ile düşük düzeyde pozitif yönde ilişkili olduğu görülmüştür. Öğretmen algılarına dayalı olarak belirlenen öğrenci başarısının ise toksik liderlik ile orta düzeyde negatif korelasyon göstermektedir.

Abstract:
Toxic leaders are defined as dysfunctional and negative leadership due to their causing emotional and behavioral destruction with in their organization. Toxic leaders have numerous negative effects on both employees and the organization as a whole. Therefore, this study aims to explore toxic leadership according to teacher perceptions. The population of the research consists of teachers, and the accessible population is teachers working in Arnavutköy district of Istanbul province. In the quantitative dimension of the research, a simple random sampling method was used to represent the population more effectively, and the data obtained from 305 teachers were included in the analysis. Data analysis in this study was conducted using the SPSS 22.0 program. The results of the quantitative dimension of the research indicate that teachers do not perceive school principals as toxic leaders. Perceived toxic leadership was found to have a positive, low-level significant relationship with the length of employment and the number of teachers in the school, and a negative, low-level significant relationship with perceived student achievement. Additionally, teachers were asked about the toxic behaviors of employees. It was concluded that perceived toxic employee behavior has a moderately significant, positive relationship with toxic leadership. The perception of toxic leadership among teachers does not show a significant difference based on gender. The perception of toxic leadership is only weakly positively correlated with the variable of length of employment in the school as an individual variable. Among the variables related to the school, the number of teachers is weakly positively related to the perception of toxic leadership. The student achievement determined based on teacher perceptions shows a moderate negative correlation with toxic leadership.