Türkiye'de bağımsız denetimde olumlu görüş dışında bir görüş verilmesini gerektiren durumların incelenmesi: BIST 100'de bir araştırma
Examination of the situations that require an opinion other than a positive opinion in independent audit in Turkey: A study on BIST 100
Yazar: ÖZLEM SUNAL DEMİRTAŞ
Danışman: DOÇ. DR. TANSEL ÇETİNOĞLU
Kütahya Dumlupınar Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Muhasebe ve Finans Yönetimi Anabilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Bağımsız dış denetim = Independent external auditing ; Denetim standartları = Auditing standards ; Finansal tablolar = Financial statements ; Türkiye = Türkiye

Özet:
Literatürde yapılan çalışmalarda denetlenen şirketlerin finansal tablolardaki 
değişimleri ve denetlenen şirketin karakteristik özelliklerinin bağımsız denetimde görüşü 
nasıl etkilediğini göstermektedir. Bağımsız denetim firmalarının gelirlerinin 
istatistiklerini bağımsız denetim sırasında belirtilen görüşü etkilediğini gösteren 
çalışmalar daha çok AB ve ABD gibi ülkelerde yapılmıştır. Gelişmekte olan ülkelerde 
örneğin Türkiye'de bu konudaki tartışmaların geçerliliği devam etmektedir. 
Yapılan bu çalışmada bağımsız denetim standartları arasında yer alan BDS 705 
görüş standartlarına göre Türkiye'de olumlu görüş dışında bir görüş verilmesini 
gerektiren durumların incelenmesi ele alınmıştır. Literatüre ek olarak 2018- 2022 yılları 
arasında BIST 100'de yer alan firmalarının yapılan denetim sırasında, verilen denetim 
görüşünü nasıl etkilediği analiz edilmiştir. Bu çalışmanın amacı BIST 100'de yer alan 
firmaların olumlu görüş dışında görüş verilmesine sebep olan durumların incelenmesidir.
Yapılan çalışmada toplamda 500 adet firmanın denetim raporu ele alınmıştır. Bu 
raporlar nitel araştırma yöntemlerinden biri olan içerik analizi yöntemi kullanılarak 
incelenmiştir. İncelenen raporlar sonucunda 426 adet firmanın denetim raporunda olumlu 
görüş, 59 adet firmanın denetim raporunda şartlı görüş verildiği sonucuna ulaşılmıştır. 
Toplamda 15 adet firmanın da denetim raporuna ulaşılmadığı tespit edilmiştir.

Abstract:
Studies in the literature show how the changes in the financial statements of the 
audited companies and the characteristic features of the audited company affect the 
opinion in the independent audit. Studies showing that the statistics of the incomes of 
independent auditing firms affect the opinion expressed during the independent audit 
have been conducted mostly in countries such as the EU and the USA. The validity of the 
discussions on this issue continues in developing countries, such as Turkey.
This study examines the situations that require an opinion other than a positive 
opinion in Turkey according to the BDS 705 opinion standards, which are among the 
independent auditing standards. In addition to the literature, it was analyzed how the audit 
opinions given by the companies listed in BIST 100 between the years 2018-2022 were 
affected during the audit. The purpose of this study is to examine the situations that cause 
companies listed in BIST 100 to be given opinions other than positive.
In the study, a total of 500 company audit reports were considered. These reports
were analyzed using content analysis method, which is one of the qualitative research 
methods. As a result of the examined reports, it was concluded that a positive opinion 
was given in the audit report of 426 companies and a conditional opinion was given in 
the audit report of 59 companies. It has been determined that a total of 15 companies have 
not reached the audit report.