Ankara ili Anadolu Medeniyetleri Müzesi`ndeki Eski Tunç Çağı kadın takıları
Bronze age women's jewellery in the Museum of Anatolia Civilizations in Ankara
Yazar: FİLİZ DOĞAN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. TOMRİS YALÇINKAYA
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Dekoratif Sanatlar Ana Bilim Dalı / Dekoratif Ürünler Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: El Sanatları = Crafts
Dizin: Anadolu Medeniyetleri Müzesi = Museum of Anatolian Civilizations ; Erken Tunç Çağı = Early Bronze Age ; Kadın takıları = Women's jewellery ; Takılar = Jewellerys

Özet:
Bu tez çalışmasında, Ankara ili Anadolu Medeniyetleri Müze'sinde bulunan Tunç Çağı takılarının; çeşitleri; malzeme, teknik, form, boyutlar, kompozisyon özellikleri, açısından incelenmesi, takıların ait oldukları dönemler, bulundukları yöreler hakkında bilgi edinilmesi amaçlanmıştır. Takının tanımı, ulaşılabilen dünya müzelerindeki örneklerinin sunulması ve Anadolu Medeniyetleri Müzesindeki örneklerle benzerliklerinin incelenmesi, somut olmayan kültürel mirasın önemli bir bölümünü oluşturan?tunç çağı? takılarını içeren örnekleri tanıtmak, genç kuşaklara aktarmak hedeflenmiştir.Tarih öncesi çağlarda; ilk takılar Paleolitik çağda süslenmenin yanında muska olarak kullanılmışlardır. Aynı zamanda dinsel ve koruyucu amaçla kullanılmışlardır. İlk takılar kolay işlenebilen renkli taşlar, hayvanların boynuz, kemik ve tırnak kısımları ile deniz kabukları ve fildişi gibi malzemelerden yapılmış ve madenin keşfi ile değerli madenlerden takı üretimine başlanmıştır.Tunç çağı (M.Ö.3000-1200), Anadolu ve Trakya `da üç dönem halinde görülmektedir (Aktüre, 1994: s, 100). Anadolu uygarlığının Tunç Çağı'nda eriştiği üst düzeye tanıklık eden merkez Alacahöyük'tür. Burada yapılan kazılarda ele geçen altın, gümüş, agat, kuvars kristali gibi malzemelerden yapılan süs eşyalarından kolye, broş, iğne, bilezik, diadem, kemer ve elbise süsü olarak kullanılan takılar eşsiz birer sanat eseridir.Araştırmanın evrenini Ankara Anadolu Medeniyetleri Müzesi, örneklemini ise Ankara Anadolu Medeniyetleri Müzesi'nden seçilen 24 adet Tunç Çağı takı örneği oluşturmaktadır.Anadolu Medeniyetleri müzesinde yapılan gözlem ve incelemelere göre; Tunç Çağı takıları: tac, küpe, saç takısı, kolye, bilezik, iğne, kulak tıkacı vb. olmak üzere gruplandırılmış ,ilgili başlıklar altında değerlendirilmiştir. Araştırmada günümüze uyarlanan takılarda ele alınmıştır.Araştırmada; takının önemi ve genç nesillere kültürün aktarımı hedeflenmiştir.

Abstract:
İn this thesis study, it has been aimed to get information about analysis of The Bronze Age Jewellery in the Museum of Anatolian Civilizationsin term of types, material, form, dimensions, features, the periods that the jewelleries belong to and the districts that they were found. Also it has been aimed to make the definition of jewellery, presentation of the samples at the museums that are able to be reached in the world, analyzing the similarities of them with the samples at Anatolian Civilizations, to introduce the samples including the ?Bronze Age? jewellries that make the important part of the non-crete cultural heritage and to transfer it to the next generations.İn prehistoric times, the first jewelleries were used as amulets besides being used for decoration. Also, the were used as a protector and for religious items. The first jewellries were made from materials like color stones, horn, born and nail parts of the animals, sea shells and ivory that are easy to corve and with the discovery of metals, the production of jewellries from precious metals were started.Bronze Age (M.Ö. 3000-1200), in Anatolia and Thrace are 3 terms.(Aktüre, 1994: s, 100) The center that witnessed to the top level that Anatolian civilization has reached to the Bronze Age is Alacahoyuk. The ornament materials used as necklace, brooch, needle, bracelet, diadem, belt and dress ornament made from materials like golden, silver, agat, quartz crystal that were found in excavations in Alacahöyük are beyond example art works.The Museum of Anatolıan Cıvılızatıons develops the horizon of the research and 24 pieces Bronze Age jewelleries set a good example of the samples.According to the research and observations that are made in the Museum of Anatolian Civilizations, the Bronze Age jewellries have been grouped as crest, earring, hair jewelry, bracelet, needle, earplug and it has been considered under the related titles. In the research, also the jewelleries adapted to the jewelleries of today have been evaluated.In the research, it has been aimed to show the importance of jewelleries and transfer its culture to the young generations.