Kent belleği ve kimliğinin oluşumu sürecinde gar yapıları: Eskişehir örneği
Station buildings in the formation process of urban memory and identity: Eskisehir case
Yazar: HİLAL AKCANCA
Danışman: PROF. DR. ZEYNEP ULUDAĞ
Gazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Mimarlık = Architecture
Dizin: Eskişehir = Eskişehir ; Kent kimliği = Urban identity ; Kentleşme = Urbanization ; Kentsel bellek = Urban memory ; Modernleşme = Modernization ; Tren istasyonu = Train station

Özet:
Bu tezin amacı kent ile demiryolu arasında bağlantı kuran gar yapılarının, kent belleği ve kimliğinin oluşum sürecinde rolünü, kentsel gelişime etkilerini, kentsel bellek bağlamında önemini araştırmaktır. Bu kapsamda Berlin-Bağdat demiryolu hattının önemli kavşak noktalarından biri olan Eskişehir çalışma alanı olarak seçilmiştir. Eskişehir'in yaşadığı kentleşme ve modernleşme süreci incelendiğinde kentsel değişimi belirleyen en önemli etmenin demiryolu olduğu görülmüştür. Eskişehir gar yapılarından sırası ile Eskişehir İstasyon Binası (1892), Eskişehir Garı (1955) ve 2015 yılında proje çalışmaları tamamlanan Eskişehir YHT Gar Projesi kentsel konum ve mimari özellikler bağlamında incelenmiş ve kent gelişimine katkıları araştırılmıştır. İstasyon ve gar yapıları kentin geçmişini yansıtan ve kentin belleğini sürdüren önemli yapılardır. Kentlinin gündelik yaşamı ile ilişkili olan bu yapılar, geçmişin ışığında kentlerin değişmesi ve gelişmesini sağlamış, kentte modernleşmenin öncüsü olmuştur. Günümüz teknolojileri ve büyüyen ihtiyaç programları gereği yeni gar yapıları projelendirilmektedir. Bu projelerin kentsel belleğin sürdürülmesine katkısının sağlanması, kentsel kimliği gelecek nesillere aktarması, kentin kamusal hayatını anlatmaya devam edebilmesi, kent ve kentlinin hayatına dokunması önemli bir kentsel sorumluluktur. Bu çalışma gar yapılarının kentin mekânsal gelişimine sunduğu katkının irdelenmesi ve elde edilen verilerin gelecek projelerde devamlılığının sağlanabilmesi üzerine bir bilinç oluşturma çalışmasıdır.

Abstract:
The aim of this thesis is to investigate the role of station buildings, which connect the city and the railway, in the formation process of urban memory and identity, as well as their effects on urban development, and their importance in the context of urban memory. In this context, Eskişehir, which is one of the important junction points of the Berlin-Baghdad railway line, is selected as the study area. When the urbanization and modernization process of Eskişehir is examined, it is seen that the most significant factor determining the urban change is the railway. The station buildings of Eskişehir, respectively Eskişehir Station Building (1892), Eskişehir Garı (1955) and Eskişehir High Speed Train Station Project, which was completed in 2015, are analyzed in the context of urban location and architectural characteristics, and their contribution to urban development is investigated. Station buildings are remarkable structures that reflect the past of the city and maintain that memory. These buildings, which play a significant role in the daily life of the citizens, initiated the change and the development of the cities in the light of the past, and have become the pioneers of modernization in the city. New station buildings are designed in accordance with advance technologies and developing architectural programme. It is an important urban responsibility that these projects contribute to the sustainability of urban memory, represent the urban identity and convey it to future generations, and they touch to the life of the city and its inhabitants as narrators of the public life in the city. This study aims to analyze the contribution of the station buildings to the spatial development of the city and create an awareness about ensuring the continuity of the obtained data in future projects.