Sınıf öğretmeni adaylarının matematiği öğretme bilgilerinin gelişiminin incelenmesi: Bir ders imecesi (Lesson study) çalışması
Investigating development of prospective primary teachers' mathematical pedagogical content knowledge: Lesson study
Yazar: MÜJGAN BAKİ
Danışman: DOÇ. DR. SELAHATTİN ARSLAN
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / İlköğretim Ana Bilim Dalı / Matematik Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2012
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Aday öğretmenler = Candidate teachers ; Matematik = Mathematics ; Matematik öğretimi = Mathematics teaching ; Mesleki düzey = Occupational level ; Mesleki formasyon = Occupational formation ; Okul geliştirme = School improvement ; Öğretmen yeterliliği = Teacher proficiency ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Alan yazında, etkili öğretim için alan bilgisinin yeterli olmadığı ve öğretmenlerin derin ve geniş bir alanı öğretme bilgisine sahip olmaları gerektiği vurgulanmaktadır. Alanı öğretme bilgisi, alan bilgisinin öğrencinin anlayacağı forma dönüştürülmesi olarak tanımlanmaktadır. Bu dönüştürmenin merkezinde öğretmen olduğundan, öğretmenlerin alanı öğretme bilgisi ve bu bilginin geliştirilmesi son yıllarda önemli bir araştırma alanı olmuştur. Bu tespitten hareketle bu çalışmada ders imecesi (Lesson Study)uygulamalarının öğretmen adaylarının matematiği öğretme bilgilerine katkısı araştırılmıştır. Bu amaçla, matematiği öğretme bilgisinin alt bileşenleri olan öğrenciyi tanıma, dersin organizasyonu ve sunumu bileşenleri üzerine odaklanılmıştır.Araştırmacı öğretmen yaklaşımıyla yürütülen bu çalışmanın örneklemini 6'sı deney 6'sı kontrol grubu olmak üzere 12 sınıf öğretmeni adayı oluşturmaktadır. Öğretmenlik Uygulaması I dersini yürüten araştırmacı, kontrol grubuna hiçbir müdahalede bulunmadan deney grubunda 6 hafta süren ders imecesi uygulamaları gerçekleştirmiştir. Öğretmenlik Uygulaması II dersinde ise öğretmen adaylarına hiçbir müdahale bulunmadan matematiği öğretme bilgilerindeki durumları karşılaştırılmıştır. Çalışmanın verilerini alan notları, gözlemler, mülakatlar ve öğretmen adaylarının hazırladıkları ders planları oluşturmaktadır.Çalışma sonucunda ders imecesinin öğretmen adaylarının öğrenciyi zihinsel olarak aktif tutma, ön bilgisini dikkate alma, dersi planlama, etkinliklerin sayısını belirleme ve sıralama ve öğretimsel açıklamaları yapma zamanı konularında olumlu katkı yaptığı ortaya çıkmıştır. Sonuç olarak, ders imecesi uygulamalarının öğretmen adaylarının teorinin uygulamaya dönüştürülmesi sırasındaki mesleki gelişimlerini desteklediği söylenebilir. Buna bağlı olarak, öğretmenlik uygulaması derslerinde küçük gruplarla ders imecesimodelinin uygulanması ve öğretmen adaylarının planlama, uygulama, yansıma döngüsü içersinde grupça yürüteceği uygulamalara ağırlık verilmesi önerilebilir. Böylece, öğretmen adayları alanı öğretme bilgilerini geliştirme sürecinde daha yakından izlenerek desteklenmiş olur. Anahtar Kelimeler: Matematiği Öğretme Bilgisi, Ders İmecesi (Lesson Study), Öğretmen Eğitimi

Abstract:
Related literature emphasizes that teachers should have deep knowledge for effective teaching rather than just content knowledge. In comparison with content knowledge mathematical pedagogical content knowledge is more elaborate and deeper type of knowledge. It consists of knowing how students acquire instructed knowledge, arranging and managing teaching-learning process, utilizing effective representations, providing proper instructional explanations, and selecting and organizing problems. From this perspective, investigating professional development of teachers has recently become an important topic of inquiry in educational research. In this study, lesson study approach was applied during teaching practice courses and whether the lesson study supports knowledge of the mathematics teaching development process of prospective primary teachers was investigated.The sample of the study consisted of 12 prospective primary teachers, 6 in experimental and 6 in control group. The researcher as teacher of the course carried out lesson study with 6 prospective primary teachers in the experimental group during Teaching Practice Course-Irun in a real school environment. During Teaching Practice Course-I, the researcher as teacher of the course worked with 12 prospective primary teachers during Teaching Practice Course-II without any intervention. Data collection tools consisted of audio-visual records and transcripts, field notes, lesson plans, diary written by the prospective teachers after lessons, and semi-structured questionnaires filled out by the prospective teachers following each lesson study cycle.The results of the study show that the experimental group participated in lesson studywas found better than the control group in the cases of taking account of student knowledge, planning lessons appropriate objectives, arranging activities in order, deciding the number of activities and keeping students mentally active. The instructional explanations of prospective teachers in both groups were negatively affected by theirinadequate proficiency of using Turkish and mathematical language within their teaching.Nevertheless, the prospective primary teachers in the experimental group were seasonable in making instructional explanations during their teaching practice. In conclusion, the lesson study has been used in supporting pre-service teachers by means of their pedagogical content knowledge. In the study it was evident that lesson study is useful to bring together theory and practice, as they are used in the cycle of planning, applying and reflection. In this sense, pre-service teachers should be supported to make detailed lesson plans by paying attention to the sub-parts of pedagogical content knowledge, as well as to the lesson-planning process, until teacher candidates gain more experience.Key Words: Mathematical Pedagogical Content Knowledge, Lesson Study, Teacher Education