Psikiyatri kliniğinde yatan hastalar için hemşire gözlem ölçeği geliştirilmesi geçerlik ve güvenirlik çalışması
Development of the nurses' observation scale to be used for the evaluation of psychiatric inpatients; A validity and reliability study
Yazar: AYŞE SARI
Danışman: DOÇ. DR. ZEKİYE ÇETİNKAYA DUMAN
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Psikiyatri Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Güvenilirlik ve geçerlilik = Reproducibility of results ; Hasta takibi = Follow up studies ; Hastaneye yatırma = Hospitalization ; Hemşireler = Nurses ; Hemşirelik = Nursing ; Psikiyatri klinikleri = Psychiatry clinics ; Ölçekler = Scales

Özet:
Amaç: Çalışmanın amacı, psikiyatri kliniklerinde yatan hasta değerlendirmelerinde kullanmak amacıyla hemşire gözlem ölçeğinin geliştirilmesi ve geçerlik güvenirliğinin yapılmasıdır.
Yöntem:  Çalışma metodolojik tasarımda planlanmış ve örneklem için 120 hasta çalışmaya dahil edilmiştir. Veriler sosyo-demografik veri formu ve geliştirilen ölçek formu ile toplanmıştır. Hastalar üç gün boyunca gözlemlenerek ölçek formu doldurulmuştur.  Örnekleme 18-65 yaş arası yetişkin psikiyatri kliniğinde yatan ve çalışmaya katılmayı kabul eden tüm hastalar alınmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde sayı ve yüzde analizi, içerik geçerlik indeksi analizi, madde analizi, açıklayıcı ve doğrulayıcı faktör analizi, Cronbach alfa ve Kappa analizi kullanılmıştır.
Bulgular: Psikiyatri kliniklerinde yatan hastalar için hemşire gözlem ölçeğinin ölçek içerik geçerlik indeksi 0.96 olarak bulunmuştur. Açıklayıcı faktör analizinde KMO değeri 0.63 ve Barlett testi sonucu x²:1417,055; p:0.000 bulunmuştur. Ölçek toplam varyansın 50.10' unu açıklayan altı faktör ve 33 maddeden oluşmaktadır. Alt boyutlar ''işbirliği, negativizm, günlük yaşam aktiviteleri ve genel görünüm, zarar verme, konuşma ve engellenme/zarar verme'' olarak adlandırılmıştır. Doğrulayıcı faktör analizi sonuçlarında modelin uyum indeksleri GFI= 0.75, NNFI 0.85, CFI=0.86, IFI=0.87 ve X²= 693.65, df = 481,  X²/ df=1.44 ve RMSEA 0.051 olarak saptanmıştır. Bağımsız gözlemciler arası uyum için değerlendirilen Kappa istatistiği sonucu uzmanlar arasındaki uyum 0.64 olarak bulunmuştur (p<0.05). Toplam ölçeğe ait Cronbach alfa değeri 0.82 olarak bulunmuştur.
Sonuç: Psikiyatri kliniklerinde yatan hastalar için geliştirilen hemşire gözlem ölçeğinin geçerli ve güvenilir bir ölçek olduğu saptanmıştır. Ölçeğin hemşireler tarafından psikiyatri kliniğinde yatan 18-65 yaş arasındaki yetişkin psikiyatri hastalarının gözlemlenen davranışlarının değerlendirilmesinde kullanılması önerilmektedir.


Anahtar Sözcükler: Psikiyatri Klinikleri, Gözlem, Hemşire, Ölçek

Abstract:
Objective: The study aimed to develop the Nurses' Observation Scale to evaluate psychiatric inpatients and to establish the scale's validity and reliability.
Method: The study has a methodological design. The study sample comprised 120 patients who were hospitalized in the adult psychiatry clinic, were in the 18-65 age group and agreed to participate in the study. Data were collected using the sociodemographic data form and Nurses' Observation Scale. The scale was completed by observing the patients in the clinic for three days. Of the patients data analysis was conducted with numbers, percentages, content validity index analysis, item analysis, exploratory factor analysis confirmatory factor analysis, Cronbach's alpha and Kappa analysis.
Results: The content validity index of the nurses' observation scale was 0.96. The exploratory factor analysis indicated that the KMO value was 0.63 and Bartlett test result was x²:1417,055; p:0.000. The scale included six factors and 33 items explaining 50.10 of the total variance. The sub-dimensions were named as 'cooperation, negativism, daily activities and general appearance, damaging, speech and blocking/damaging'. According to the confirmatory factor analysis, model fit indices were as follows: GFI= 0.75, NNFI 0.85, CFI=0.86, IFI=0.87, X²= 693.65, df = 481, X²/ df=1.44, RMSEA 0.051. The results of the Kappa statistics revealed that the agreement between the observers was 0.64 (p<0.05). Cronbach's alpha value of the entire scale was 0.82.
Conclusion: The Nurses' Observation Scale was considered valid and reliable.  Thus, nurses are recommended to use the scale to assess observable behaviors of adult psychiatric inpatients aged between 18 and 65 years.

Key Words: Psychiatric Clinics, Observation, Nurses, Scale