Doğumsal kalp hastalığı olan çocukların ebeveyinlerinin etiyolojik ve sosyodemografik özelliklerinin değerlendirilmesi /
Yazar: ÖZLEM UYAN İLENGİZ
Danışman: DOÇ. DR. MEKİ BİLİCİ
Dicle Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı / Çocuk Kardiyolojisi Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2017
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Ana-baba = Parents ; Etyoloji = Etiology ; Kalp defektleri-konjenital = Heart defects-congenital ; Kalp hastalıkları = Heart diseases ; Sosyodemografik özellikler = Socio-demographic characteristics ; Çocuklar = Children

Özet:
Amaç: Bu çalışmada Doğumsal kalp hastalığında etiyolojik faktörlerin araştırılması ve ebeveynlerin sosyodemografik özelliklerinin doğumsal kalp hastalığına etkisinin araştırılması amaçlanmıştır.

Gereç - Yöntem: Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı ve Çocuk Kardiyolojisi Bilim Dalı'nda doğumsal kalp hastalığı nedeniyle takip edilen 0-2 yaş arası 150 vaka ve sağlam çocuk polikliniğinde takip edilen 150 kontrol grubu olmak üzere toplam 300 hastanın ebeveynlerinin sosyodemografik özellikleri araştırılmıştır. Hastaların cinsiyet, yaş, doğum yeri, doğum kilosu, ebeveynin eğitim durumları, ebeveynin gelir durumları, aile yapısı, yaşanılan yerin en yakın sağlık kuruluşuna uzaklığı, evdeki oda sayısı, anne yaşı, anne –baba akrabalık durumu, annenin kilo ve boy durumu (gebelik öncesi ve sonrası BMI), annenin gebelikte aldığı kilo, ebeveynin hastalık öyküsü, sigara ve alkol kullanım öyküsü, annenin gebelikte takip öyküsü, folik asit ve demir takviyesi alım öyküsü, ebeveynlerin yaş öykülerine ait veriler yapılan anketle kaydedilmiştir. 

Bulgular: Hasta grubunda yer alan 150 çocuğun yaş ortalaması 10,5±6,5 ay olarak bulunurken, kontrol grubunda yer alan çocukların yaş ortalaması ise 13,8±5,8 ay olarak saptandı. Çalışmada yer alan hasta grubu çocukların %16'sı 3 persentil altı doğum boyunda yer alırken,  kontrol grubunda bulunan çocukların %0,7'si 3 persentil altı doğum boyunda doğduğu saptandı (p=0,04). Çalışmadaki hasta grubu çocukların ekokardiyografilerinde % 40,6 oranla VSD en çok görülürken, ikinci sırada %28 oranında ASD olduğu tespit edildi. Ayrıca hasta grubundaki annelerin %20'sinin ilkokul mezunu olduklarını ve kontrol grubundaki annelerin ise %34'ünün ilkokul mezunu oldukları tespit edildi (p=0,02). Bunun yanı sıra hasta grubundaki ailelerin  %40'ının asgari ücret altı gelire sahip oldukları ve kontrol grubundaki ailelerin ise %20'sinin asgari ücret altı gelire sahip oldukları tespit edildi (p=0,02). Hasta grubunda yer alan annelerin gebelik öncesi BMİ ortalaması 25,7±3,5 olurken gebelik sonrası BMİ ortalaması 27,8±3,5 kadar artış göstermiştir. Hasta grubunu oluşturan annelerin %27,3'ü düzensiz gebelik takibine giderken, kontrol grubunu oluşturan annelerin %16,7'si düzensiz gebelik takibine gittiği saptandı. Hasta grubunu oluşturan annelerin %45,3'ü folik asit kullanırken, kontrol grubunu oluşturan annelerin ise %70,7'si folik asit kullandığı tespit edildi (p=0,001). Bunun yanı sıra hasta grubundaki annelerin %45,3'ü demir takviyesi alırken, kontrol grubundaki annelerin %80,3'ünün demir takviyesi aldığı saptandı (p=0,002). 

Sonuç: Doğumsal Kalp Hastalıklı çocukların annelerinin düşük sosyoekonomik düzeye sahip oldukları, gebelikte folik asit ve demir kullanımının daha az olduğu saptanmıştır. 

Anahtar Sözcükler: Doğumsal Kalp Hastalığı, Ebeveyn, Sosyodemografik Özellikler

Abstract:
Objective: This study has been carried out to investigate etiological factors and socio-demographic characteristics of parents and their possible effect on congenital heart disease.
Materials and Methods: This study was planned to evaluate the socio demographic characteristics of parents of 300 patients of 0-2 year old who were being followed by  Dicle University Medical Faculty Department of Child Health and Disease Cardiology Department due to congenital heart disease.  Patients were divided into two groups where 150 patients and their families were the study group andthe other 150 were control group of healty children. Neccessary data such as gender, age, place of birth, birth weight, parental education status, parental income status, family structure, distance to the nearest health facility, number of rooms at home, maternal age, maternal-father kinship status, (pre- and post-test BMI), maternal weight gained in pregnancy, parental illness background, cigarette and alcohol usage, maternal follow-up, multivitamin and ancillary consumption and parental age have been found out by various questionnaires.
Results: The average age of 150 children in the study group was found to be 10.5 ± 6.5 months whereas the average age of children in the control group was found to be 13.8 ± 5.8 months. Of all the children who were studied,16% of the patient group and only 0,7 % of the control group were in the 3. birth percenttile hight (p=0,04). Moreover, ECHOs have shown that  VSD was the most common disiase with 40,6% rate  in the childeren in the patient group and ASD was the second most common disease with 28% rate. It was also found that 20% of the mothers in the patient group  were primary school graduates, this number was increased to 34 % in the control group. (p=0,02).  Another finding was that 40% of the families in the patient group had an income lower than the minimum wage and this number was decreased to 20% in between the families in the control group. (p=0,02).  The study  also showed that pre-partum maternal BMI in the patient group was 25,7±3,5  while postpartum BMI increased to 27.8 ±3.5. One more finding was folic  acid usage. It was noticed that  45,3% of the mothers in the study group and 70,7% of the mothers ın the control group had a folic acid usage. One more observation was that 27,3% of the study group mothers and 16,7% of the mothers in control group were followed up irregularly. Last fınding was about iron cumsuption. Study revealed that  45.3% of the mothers in the patient group and 80,3 % of the mothers in the control group received iron supplementation (p=0,002). 
Conclusion: Infants wıth congenıtal heart disase have parents with low income who have low cumsuption of folic acid and iron. 

Keywords: Congenital heart disease, Parent, Socio-demographic characteristics