Aistear Eğitim Programının okul öncesi dönem çocuklarının benlik algısı ve iyi oluş düzeyleri ile öğretmen çocuk ilişkisi üzerine etkisinin incelenmesi
Investigation of the effect of Aistear Education Program on preschool children's self-perception and well-being levels and the teacher-child relationship
Yazar: FİLİZ ERATA
Danışman: PROF. DR. SAİDE ÖZBEY
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Okul Öncesi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Araştırma, "Aistear Eğitim Programı" nın 60-72 aylık çocukların benlik algıları ve iyi oluşları ile öğretmen-çocuk ilişki durumlarına etkisinin incelenmesi amacıyla planlanmıştır. Araştırmada problem durumuna yönelik genel bir anlayış sağlayan nicel verilerle derinlemesine ipuçları vererek bilgi sağlayan nitel yöntemlerin birlikte kullanıldığı "Karma Desen Yöntemi" kullanılmıştır.  Araştırmanın nicel boyutunda ön test-son test, kalıcılık testi ve kontrol gruplu deneysel model, nitel boyutunda ise durum çalışması modeli kullanılmıştır.  Araştırmanın çalışma grubu 2021–2022 eğitim öğretim yılında Trabzon İl Milli Eğitim Müdürlüğüne bağlı resmi anaokullarına devam eden amaçlı örnekleme yöntemlerinden ölçüt örnekleme yöntemi ile belirlenmiş 5 yaş grubu 60 çocuktan oluşmaktadır. Program öncesi yapılan ön test analizleri sonucu aralarında anlamlı fark olmayan ve puan farkı az olan gruplardan biri deney, ikisi kontrol grubu olmak üzere üç grup belirlenmiştir. Araştırmada çocuklara ilişkin bilgi edinebilmek için "Genel Bilgi Formu", nicel verilerin elde edilmesinde "Demoulin Çocuklar için Benlik algısı Ölçeği", "Okul Öncesi Çocuklar İçin Sosyal Duygusal İyi Oluş ve Psikolojik Sağlamlık (PERİK) Ölçeği" ve "Öğrenci Öğretmen İlişki (STRS) Ölçeği" kullanılırken; nitel verilerin elde edilebilmesi için "Araştırmacı Gözlem Notları" "Ebeveyn Görüşme Formu" ve "Öğretmen Görüşme Formu" kullanılmıştır. Araştırmada deney grubuna Aistear programı felsefesi doğrultusunda araştırmacı tarafından hazırlanan eğitim programı 9 hafta boyunca, haftada 3 gün öğretmen rehberliğinde diğer 2 gün ise öğretmen katılımı olmadan 5 gün boyunca uygulanmıştır. Program "Ben, Çiftlik ve Deniz" konulu 3 farklı temayı kapsayan toplam 27 eğitim etkinliğinden oluşmaktadır. Kontrol grubu çocuklarına ise öğretmenlerin rutin günlük eğitim programı uygulanmıştır. Araştırma sonucunda; Aistear eğitim programının deney grubundaki çocukların öğretmen-çocuk ilişkisi, benlik algıları ve psikolojik iyi oluş düzeylerinde, kontrol grubuna göre istatiksel olarak anlamlı farklılık yarattığı saptanmıştır. Nitel analiz sonuçlarına göre deney grubundaki çocukların ebeveynleri ve öğretmeni; uygulanan eğitim programının çocukların öğretmen-çocuk ilişkisi, benlik algıları ve psikolojik iyi oluş düzeylerine yönelik olumlu katkı sağladığını belirtmiştir. Araştırmacı gözlemleri de nicel bulguları ve ebeveyn-öğretmen görüşlerini destekler niteliktedir. Ayrıca araştırmanın nitel bulgularına göre Aistear programının çocukların günlük yaşam, dil ve bilişsel becerilerini de geliştirdiği ortaya çıkmıştır. Araştırma okul öncesi eğitimde öğrenme merkezlerini temel alan etkin bir okul öncesi eğitim programı örneği oluşturma açısından alana katkı sunmuştur.

Abstract:
The research was planned to examine the effects of the "Aistear Education Program" on the self-perceptions and well-being of 60-72 months old children and their teacher-child relationship status. In the research, the "Mixed Pattern Method" was used, in which quantitative data providing a general understanding of the problem situation and qualitative methods providing information by giving in-depth clues were used together. In the quantitative dimension of the research, the pretest-posttest, retention test and experimental model with control group were used, while the case study model was used in the qualitative dimension. The study group of the research consists of 60 children aged 5 years, determined by the criterion sampling method, one of the purposeful sampling methods, who attend the official kindergartens affiliated to the Trabzon Provincial Directorate of National Education in the 2021-2022 academic year. As a result of the pre-test analyzes made before the program, three groups were determined, one of which was the experimental group and the other two were the control group, which did not differ significantly between them and had a low score difference. In order to obtain information about children in the study, "General Information Form", "Demoulin Self-Perception Scale for Children", "Social Emotional Well-Being and Psychological Resilience (PERIK) Scale for Preschool Children" and "Student Teacher Relationship (STRS)" were used to obtain quantitative data. When using "Scale"; "Researcher Observation Notes", "Parent Interview Form" and "Teacher Interview Form" were used to obtain qualitative data. In the study, the Aistear training program was applied to the experimental group for 9 weeks, 3 days a week under the guidance of a teacher, and 2 days without teacher participation for 5 days. The training program, prepared by the researcher in line with the philosophy of the Aistear program, consists of a total of 27 training activities covering 3 different themes on Me, Farm and Sea. On the other hand, the teachers' routine daily education program was applied to the children of the control group. As a result of the research, it was determined that the Aistear education program created a statistically significant difference in the teacher-child relationship, self-perceptions, and psychological well-being levels of the children in the experimental group compared to the control group. According to the results of the qualitative analysis, the parents, and teachers of the children in the experimental group; stated that the education program applied positively contributed to the teacher-child relationship, self-perceptions, and psychological well-being levels of children. Researcher observations also support the quantitative findings and parent-teacher views. In addition, according to the qualitative findings of the study, it was revealed that the Aistear program also improved children's daily life, language, and cognitive skills. The research contributed to the field in terms of creating an effective preschool education program based on learning centers in preschool education.