Evre 5 kronik böbrek hastalığı tanısı alan olgularda KLF5 ve miR-145-5p ekspresyon düzeylerinin sarkopeni ve preaterosklerotik belirteçlerle ilişkisinin incelenmesi
Determination of the relationship of KLF5 and miR-145-5p expression with sarcopenia and preaterosclerotic markers in stage 5 chronic kidney disease
Yazar: HANDE NUR CESUR BALTACI
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ EZGİ GÖKPINAR İLİ ; DOÇ. DR. HALİL GÜRHAN KARABULUT
Ankara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Tıbbi Genetik Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Genetik = Genetics
Dizin: Biyobelirteçler = Biomarkers ; Böbrek yetmezliği-kronik = Kidney failure-chronic ; Kardiyovasküler hastalıklar = Cardiovascular diseases ; Kas atrofisi = Muscular atrophy ; Mikro RNA = Micro RNA ; Mortalite = Mortality

Özet:
Amaç: Sarkopeni, Avrupa Yaşlılarda Sarkopeni Çalışma Grubuna (EWGSOP) göre
fiziksel engellilik, hayat kalitesinde düşme ve ölüm gibi riskler taşıyan, iskelet kas kütlesinin
ve fonksiyonunun ilerleyici ve jeneralize kaybı ile karakterize bir sendrom olarak
tanımlanmıştır. Sarkopeninin, kronik hemodiyaliz hastalarında yaşam kalitesini düşürmenin
yanında kardiyovasküler komplikasyonları ve bu komplikasyonlara bağlı mortalite oranlarını
arttırdığı gözlenmiştir. Kardiyovasküler hastalıklar kronik hemodiyaliz hastalarının başta gelen
ölüm nedenlerinden birisidir. Kronik hemodiyaliz hastalarında sarkopeninin erken saptanması,
bu hastalarda gelecekte oluşabilecek kardiyovasküler olay riskini öngörüp erken müdahale
etme açısından oldukça önemlidir.
Sarkopeni etyolojisi multifaktöriyel olup, altında yatan genetik sebepler net olarak
açıklığa kavuşturulamamıştır. KLF5 (Kruppel-like factor 5) geninin sarkopeni ile ilişkili
olduğu, aynı zamanda kardiyovasküler hastalıklar için bir biyobelirteç ve terapötik hedef
olabileceği bildirilmiştir. Ayrıca miR-145-5p'nin hedef geni olan KLF5 üzerinden VSMC
farklılaşması için ana denetleyici olarak önemli bir rol oynadığı ve ateroskleroz patogenezine
katkıda bulunduğu gösterilmiştir.
Çalışmamızda, evre 5 kronik böbrek hastalığı tanısı olan hastalarda KLF5 ve miR-145-
5p ekspresyon düzeylerinin sarkopeni, preaterosklerotik belirteçler ve mortalite ve/veya
kardiyovasküler olay ile ilişkisinin araştırılması amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Çalışmamız kapsamında, sarkopeni saptanan 27 ve sarkopenisi
olmayan 22 hemodiyaliz hastasına ait periferik kan mononükleer hücre (PBMC) örneklerinden
miR-145-5p ve KLF5 ekspresyon düzeyleri real-time PCR yöntemiyle incelenmiştir.
Sarkopenisi olan olgular ile olmayan olgular arasındaki ekspresyon düzeylerinin farkı, göreceli
kantitasyon yöntemi kullanılarak değerlendirilmiştir. Elde edilen ekspresyon düzeyleri
sarkopeni, preaterosklerotik belirteçler ve mortalite ve/veya kardiyovasküler olaya göre
oluşturulan gruplarda incelenmiştir.
Bulgular: Çalışmamızın sonucunda, sarkopenisi olan KBH hastaları içerisinde mortalite
ve/veya kardiyovasküler olay yaşayanların KLF5 ekspresyon düzeyinin anlamlı şekilde yüksek
olduğu gösterilmiştir.
Sonuç: Bu çalışmanın, kronik böbrek yetmezliği bulunan hastalarda gelişecek olası
sarkopeni ve buna bağlı gözlenebilecek kardiyovasküler olayların erken tanı ve tedavisine
yönelik yapılacak çalışmalara öncülük edeceği öngörülmektedir.

Abstract:
Aim: European Working Group on Sarcopenia in Older People (EWGSOP) defines
sarcopenia as a syndrome characterized by progressive and generalized loss of skeletal muscle
mass and strength with a risk of adverse outcomes such as physical disability, poor quality of
life and death. Sarcopenia has been observed to decrease the quality of life in chronic
hemodialysis patients, as well as to increase cardiovascular complications and related mortality
rates. Cardiovascular diseases are the major cause of morbidity and mortality in patients with
end-stage renal disease on hemodialysis. Early detection of sarcopenia in chronic hemodialysis
patients is very important for predicting the risk of cardiovascular events in these patients, for
early intervention and prevention.
The etiology of sarcopenia is multifactorial, and the underlying genetic causes have not
been clearly revealed. It has been reported that the KLF5 gene is associated with sarcopenia and
may also be a biomarker and therapeutic target for cardiovascular diseases. Additionally, it has
been reported that miR-145-5p plays a significant role as a key regulator via its target gene
KLF5 in vascular smooth muscle cell (VSMC) differentiation and contributes to the
pathogenesis of atherosclerosis.
In our study, we aimed to investigate the association of KLF5 and miR-145-5p expression
levels with sarcopenia, preatherosclerotic markers, and mortality and/or cardiovascular events
in patients diagnosed with stage 5 chronic kidney disease.
Materials and Methods: In our study, the expression levels of miR-145-5p and KLF5
were examined using real-time PCR in peripheral blood mononuclear cell (PBMC) samples
from 27 hemodialysis patients with sarcopenia and 22 patients without sarcopenia. The
difference in the expression levels obtained between cases with sarcopenia and those without
sarcopenia were examined using the relative quantification method. The obtained expression
levels were analyzed in between groups formed according to the presence of sarcopenia,
preatherosclerotic markers, and cardiovascular events and/or mortality.
Results: As a conclusion, a statistically significant increase in the expression level of
KLF5 was shown in sarcopenic patient group with mortality and/or cardiovascular events.
Conclusions: We predict that this study will lead the way for the early diagnosis and
treatment of possible sarcopenia and cardiovascular events that may develop in patients with
chronic renal failure.