Çağdaş sanatta siyaha bakmak: Görme ihtiyacı-anlamlandırma sorunu
Looking at black in contemporary art: Need for seeing-issue of making sense
Yazar: OKAN ŞAHİN
Danışman: DOÇ. DR. SEDA YAVUZ
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sanat Tarihi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Sanat Tarihi = Art History
Dizin: Anlamlandırma = Explanation ; Kapoor, Anish = Kapoor, Anish ; Modern sanat = Modern art ; Renkler = Colors ; Siyah = Black ; Soulages, Pierre = Soulages, Pierre ; Soyut sanat = Abstract art ; İlişkisel estetik = Relational aesthetics

Özet:
Bu çalışma Çağdaş Sanat içerisinde ve siyah renk özelinde şekillenen belli örneklerin 'Görme İhtiyacı' ve 'Anlamlandırma Sorunu' başlıkları dahilinde ele alınışına dönük bir araştırmayı kapsamaktadır. Özellikle Bilim Devrimi ışığında gelişen optik yasalar, hem yeni bir görme teorisinin oluşumunda hem de Barok Sanat içerisinde şekillenen sanat görüşü ışığında ortaya konan siyahların kullanımına doğrudan etki etmiştir. 19.yy.'ın başına kadar farklı sanat akımları içinde genellikle 'görme ihtiyacı' bağlamında şekillenen siyah, Modernizm süreciyle birlikte anlam tartışmaları odağında özneleşerek 20. yy. başı itibariyle bir 'renk' olarak ele alınmaya başlamıştır.

Tez, siyahın sözü edilen özneleşme sonrası Çağdaş Sanat sürecine ilerlerken geçirdiği evrimleri ele alarak, ilgili sanatçılar ve örnekleri ışığında üstlendiği yeni pozisyonu ortaya koyar. Çağdaş paradigmalar bağlamında şekillenen siyahın rolü, Pierre Soulages ve Anish Kapoor'un kuramsal yapısını ortaya koydukları ilk halinden hareket alarak; Çağdaş Sanat'ta mekan özellikli değerlendirme, kültürel veya toplumsal muhalefet, heykel-enstalasyon bağlamında ontolojisi ve İlişkisel Estetiğin unsurlarıyla ortaya konmuştur. Çalışma, bu şekliyle siyaha Çağdaş Sanat'ta 'biçim' ve 'anlam' tartışmaları odağında çeşitli örnekler üzerinden bakmaktadır.

Abstract:
This study includes a research on the handling of certain examples shaped in Contemporary Art and specific on the colour black under the headings of ''need for seeing' and ''issue of making sense''. Especially the optical laws shaped in the light of the Scientific Revolution had a direct impact on both the formation of a new vision theory and the use of blacks in the light of the art view shaped in Baroque Art. Black, which was generally shaped in the context of ''need for seeing'' in different art movements until the beginning of the 19th century, begun to be considered as a 'colour' at the beginning of the 20th century, becoming subjective in the focus of meaning discussions with the process of Modernism. 

The thesis presents the new position that black has assumed in the light of the relevant artists and their examples, by addressing the evolutions of black as it progressed to the Contemporary Art process after the mentioned before 'subjectification'. The role of black, which is shaped in the context by contemporary paradigms, is based on the first form in which Pierre Soulages and Anish Kapoor put forward their theoretical structure; in Contemporary Art, spatial evolution; cultural or social opposition has been revealed in the context of the sculpture-installation ontology and with the elements of Relational Aesthetics. In this way, the study looks at black through various examples in the focus of discussions on 'form' and 'meaning' in Contemporary Art.