Rusya Federasyonu-Avrupa Birliği ilişkileri
Russian Federation-European Union relations
Yazar: AYGÜL KOYENALİYEVA
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA AYDIN
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Bölümü / Avrupa Birliği ve Uluslararası Ekonomik İlişkiler Ana Bilim Dalı / Uluslararası İlişkiler Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2009
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science ; Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Avrupa Birliği = European Union ; Ekonomik ilişkiler = Economic relations ; Güvenlik = Security ; Rusya = Russia ; Siyasi ilişkiler = Political relations ; Terörizm = Terrorism ; Ticaret = Trade ; Ticari ilişkiler = Trade relations ; Uluslararası ilişkiler = International relations

Özet:
Soğuk Savas'ın sona ermesinden sonra olusan yeni uluslararası sistemde Avrupa Birliği veRusya Federasyonu içislerinde ve ikili iliskilerinde önemli değisim süreçlerinden geçtiler.Yeni dönemde kıtanın baslıca iki büyük aktörü kendilerini yeniden tanımlarken, birbirlerinidüsman olarak görmekten vazgeçtiler. Bu amaçla siyasi, ekonomik ve enerji alanlarındaisbirliğine yönelerek ilisiklilerini yoğunlastırdılar. Bu doğrultuda uluslararası sistemdekideğisimin temel parametreleri ortaya konuldu ve bu değisimin AB-RF iliskilerine yansıması,Rusya'nın dönüsümü bağlamında değerlendirildi. AB ve RF'nin 21. yüzyılda uygulamayakoydukları yeni politikalar, bu çerçevede yeniden belirlenen önceliklerin ikili iliskiler üzerineetkileri ele alındı.Yeni uluslararası sistemde, Batı ve özellikle AB ile Rusya arasında isbirliği veanlasmazlıkların bir arada bulunduğu asimetrik bir iliski ortaya çıkmıstır. Bu çalısma, RusyaFederasyonu ile Avrupa Birliği'nin yeni dönemdeki siyasi, ekonomik iliskilerinin veanlasmazlıklarının bir analizidir.Birinci bölümde Soğuk Savas sonrası Rus dıs politikasının ana parametrelerinin nelerolduğu değerlendirilmis, dıs politikada etkili kimlik tanımlamalarına değinilmis, iliskilerinhukuki altyapısını ve güvenlik politikasını olusturan belgeler incelenmistir. Yeni dönemde,Avrupa güvenliğinin olusum süreci, bu bağlamda Rusya'nın AGSP ve AG?T'e bakısı,Rusya'nın AB ülkeleriyle iliskileri ele alınmıstır. Avrupa güvenliği bağlamında, NATOgenislemesinin Rusya'ya yansıması, 1999 tarihli NATO'nun Kosova'ya Müdahalesi gibikonular incelenmistir. Sonraki alt baslıkta, AB-RF siyasi iliskilerini etkileyen sorunlar elealınmıstır. Bunlar, AB'nin genislemesinin Rusya'ya etkisi, bu bağlamda Kaliningrad sorunu,Baltık ülkelerinde Rus azınlıklar sorunu, AB'nin Kuzey Boyut Girisimi, Karadeniz ?çinBirlik ?nisiyatifi ve Yeni Komsuluk Politikası'dır. Çeçenistan Savası'na AB ve genel olarakBatı'nın bakısı, 11 Eylül sonrası Rusya Federasyonu ile Batı arasında terörizm ile mücadeledeisbirliği, bu bağlamda Afganistan ve Irak Savasları'nda Rusya ve Batı'nın tutumları, Ağustos2008'de Rusya-Gürcistan çatısmasının Rusya Federasyonu-Avrupa Birliği iliskilerine etkisiele alınmıstır. En son olarak, siyasi iliskilerin genel değerlendirmesi yapılmıstır.?kinci bölümde, ekonomik iliskilerin günümüzde ve yakın gelecekteki seyirinianlayabilmemiz için öncelikle SSCB dağıldıktan sonra RF'nin ekonomik durumu ve 1998'deyasadığı finansal kriz ele alınmıstır. Ardından iki tarafın ekonomik ve ticari iliskilerininözellikleri ve ekonomik iliskilerin gerginlesmesine neden olan sorunlar incelenmistir. Sonolarak, ikili iliskilerinin temel tası olan AB-RF Enerji Diyalogu ele alınmıstır.Çalısmanın sonucunda, çalısma boyunca yapılan analizlere dayanarak, taraflararasında iliskilerin geleceğine yönelik senaryolara değinilmis ve iliskilerin istikrarlı birsekilde gelismesi için neler yapılması gerektiğine dair bir değerlendirme yapılmıstır.Anahtar Kelimeler: Avrupa Birliği, Rusya Federasyonu, Rusya Dıs Politikası, NATO,Avrupa Güvenliği, Terörizm, 11 Eylül, Irak Savası, Afganistan Savası, Ekonomik ?liskiler,Ticaret, Kriz, Stratejik Ortaklık, Enerji.

Abstract:
In the aftermath of the Cold War, the European Union and the Russian Federation wentthrough significant processes of change internally and in their bilateral relations. Whileredefining themselves, these two major actors of the European continent also got anopportunity to change their heritage of mutual confrontation. To this end, they have chosen tointensify their economic, political, energy relations. In this study, the main parameters ofchange in the international system have been exposed and reflection of this change on the EURussianFederation relations has been evaluated with the respect to transformation of Russia.The new policies of the EU and the RF in the 21st centre, the impacts of the prioriesdetermined within the framework of this new understanding of bilateral relations have alsobeen analyzed.In the new international system, the West and especially the EU and Russia relationshave been asymmetric relations, in which cooperation and problems are existed together. Inthis study, EU-RF political, economic relations and the problems have been analyzed.In first chapter, basic parameters of the Russian foreign policy after the Cold Warwere evaluated and identity issues that had influence on Russian foreign policy wereanalyzed. Moreover, basic legal framework and Russian security documents setting therelationship have also been evaluated. The following part of the study, politicaltransformation and developing European security process and Russia?s relations with ESDPand OCSE have been analyzed. Also, Russia?s different relations with European Unioncountries were mentioned. In European security context, the study analyses Russia relationwith NATO, the effects of NATO enlargement on Russia, NATO?s 1999 Kosovo operations.The following part of the study, analyses EU enlargement effects on Russia, in this contextKaliningrad problem, problems of Baltic Russian minorities, EU Northern Dimension Policy,Black Sea Cooperation Initiative and EU Neighborhood Policy. Another problems, ChechenWar, Russian and Western policies in Afghanistan and Iraq War, August 2008 Russia-Georgia crisis effects on Russia-EU relations was analyzed. Finally, the political relationsbetween parts are examined.In the second chapter, current and future conducts of economic relations between theEU and the RF examined, firstly with a reference to Russian economic situation after theSoviet Union disintegration and the after the 1998 Russian economic crisis. After that thisstudy analyses the asymmetric economic and bilateral trade relations, and economic problems.Finally, the contours of the RF- EU Energy Dialog have been evaluated.In conclusion, by considering the analysis throughout study, probable future relationscenarios were evidenced and requirements for improving the relationship in a steadily waywere mentioned.Keywords: European Union, Russian Federation, Russian Foreign Policy, NATO, EuropeanSecurity, Terrorism, September 11, Iraq War, Afghanistan War, Economic Relation, Trade,Crisis, Strategic Partnership, Energy.