Enkomi yerleşmesinde geç Kıbrıs IIIA tabakasına tarihlenen 'Ashlar building' incelemesi
Study of late Cypriot IIIA 'Ashlar building' in enkomi
Yazar: AYÇA DENİZ ÇINAR
Danışman: DOÇ. DR. EKİN KOZAL
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Arkeoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Arkeoloji = Archeology
Dizin: Ashlar building = Ashlar building ; Enkomi = Enkomi ; Kıbrıs = Cyprus ; Mekan = Space

Özet:
Bu tez çalışması, Kıbrıs'taki Enkomi yerleşim yerinde bulunan "Ashlar Building" yapısının, Geç Kıbrıs Çağı IIIA dönemi ve IIIA tabakasını incelemektedir. Bu kapsamda, yapı; mimari, mekan dizilimi ve yapı içindeki buluntular göz önünde bulundurularak mekânsal analizler gerçekleştirilmiştir. Mimari özellikleri değerlendirilirken; bina yapı birimlerine ayrılarak, içindeki odaların plan ve boyutları, duvar örgüsü, mimari ögeleri ve odalar arası geçiş düzeni incelenmiştir. Ayrıca mekansal dizim analizi, yapıya her bir giriş yönü için ayrı hesaplanarak, değerleri karşılaştırılmıştır.
Yapı genel olarak incelendiğinde, caddeden direkt geçişin olduğu ve yapıya girildiğinde görülen yerlerde özenli kesme taş blok kullanıldığı görülmektedir. İşlik ya da yaşam alanı olarak kullanılan yerler ise, daha az işçilik isteyen toplama taş duvarlardan meydana gelmektedir. Bu da yapıya gelen ziyaretçi/misafirlere bir tür güç gösterisi olduğunu düşündürmektedir. 
Ashlar Building'in merkezindeki yapı birimi, yapı içinde hareketliliğin sağlandığı bir bölümdür. Bu yapı biriminin doğusu daha çok işlik olarak kullanılırken güneyi, malların girip çıktığı bir tür dükkan olarak kullanıldığı düşünülmektedir. Kuzeybatısı ise avlu ve atölye olarak kullanılırken, güney batısı daha çok yapıyı kullananlar tarafından yaşam alanı olarak kullanılmış olmalıdır. Ayrıca yapı birimlerinin konumlandırılması ve işlevi hakkında bir bağ söz konusudur. Caddeden geçişin olmadığı tek bölümün yaşam alanı, diğer geçiş yapılabilen yerlerin ise ziyaretçilerin kullanımı için; işlik, avlu, atölye ve dükkan olarak kullanıldığı düşünülmektedir. Mekânsal dizim analizine göre bütünleşik/ayrışık ve entegre olan odalardaki buluntu dağılımları göz önüne alındığında;  buluntuların daha çok bütünleşik ve entegre odalarda olduğu görülmektedir. Yapı, kompleks/çok yönlü özellik göstermektedir.

Abstract:
This thesis investigates the Late Cypriot IIIA level (IIIA) of the "Ashlar Building" of Enkomi in Cyprus. The architecture and the finds that were yielded from the rooms of the building are examined in detail and were subjected to space syntax analysis. For the examination of its architectural features, the structure is divided into structural units and the the plans and dimensions of the rooms, the masonry, its architectural elements, and the transition patterns between different rooms are investigated. Moreover, depth and transition graphics are constructed for each entrance direction and are compared for space syntax analysis.
The general observation on the architecture is that the building can be entered directly from the street to its north, south, east. The walls of the areas that are immediately visible when one enters the buildings are made of nicely cut stone blocks, which could be considered as a power display to the guests and/or visitors. The walls of the domestic and workshop areas, on the other hand, reflect lower quality masonry and are made of collecting stones. 
The structural unit at the center of the Ashlar Building enables mobility and circulation within the building. The east of this unit is mainly dedicated to workshops, whereas the areas to its south might have functioned as a place where goods were coming in and out. The northwest part of the building with courtyards mainly consists of workshops, the southeastern section, on the other hand, could have been the living quarter for its users. A link between the location and function of each unit can be observed; the only section which cannot be entered through the street is the living quarters, whereas those that can be reached through the entrance from the street are used as workshops, courtyards, ateliers or shops. According to the space syntax analysis results, the distribution of finds within the integrated/segregated rooms shows that most of the finds were found in integrated rooms. Therefore, the building can be characterized as complex.