Vaazların niteliği ve katılımı etkileyen faktörler (kadınlara yönelik cami vaazları-Ankara-Yenimahalle örneği)
In the scope of the widespread religious education activities carried out by the presidency of religious affairs, the mosque sermons are given to women. The example of Ankara-Yenimahall
Yazar: HABİBE YAVAŞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ İRFAN SEVİNÇ
Hitit Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Din = Religion ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Ankara-Yenimahalle = Ankara-Yenimahalle ; Camiler = Mosques ; Din eğitimi = Religious education ; Din sosyolojisi = Religious sociology ; Kadınlar = Women ; Vaaz = Sermon ; Yaygın eğitim = Non-formal education

Özet:
Yaygın din eğitimi faaliyetlerinden olan vaaz, nasihat etmek, öğüt vermek, birinin kalbini yumuşatacak şeyler söylemek manalarına gelmektedir. İnsanları din konusunda aydınlatmayı, iyilik ve güzelliğe teşvik etmeyi, ibadetlerini doğru şekilde yapabilmelerine rehberlik etmeyi ve doğru davranışlara yönlendirmeyi amaçlamaktadır. Bu gayeye hizmet eden vaazın konusu, planı, hazırlık ve sunum aşaması, vaazın niteliği açısından oldukça önemlidir.
Bu çalışma, vaazların niteliği ve kadınların cami vaazlarına ilgisini, kadınların din eğitimlerinin davranış değişikliğine etkilerini ölçmeyi amaçlayan bir yüksek lisans tezidir. Çalışmada öncelikle cami merkezli din eğitiminin önemi, vaizliğin tarihsel süreci, bu süreçte kadınların cami vaazlarına katılımı, günümüzde cemaatin vaazlardan beklentileri, vaizlerin hedef kitlenin ilgi ve ihtiyacına yönelik görüş ve düşünceleri, nitel yöntemle değerlendirilmiştir. Nitel yöntem kapsamında, vaizlerden ve vaazlara katılan bayanlardan, vaazların bireysel ve toplumsal etkileri ile ilgili betimsel tarama yapılmıştır. Bu amaç doğrultusunda, Yenimahalle müftülüğünde görev yapan 20 vaiz'e 15 açık uçlu soru sorularak, vaazların niteliği ve cemaatin ilgisi vaiz bakış açısıyla değerlendirilmiştir. Aynı zamanda, Yenimahalle bölgesinde vaazlara katılan 20 bayan cemaate de 15 açık uçlu soru yöneltilmiş, cemaatin vaazlardan beklentileri ve katılımı etkileyen faktörler araştırılmıştır. Yapılan mülakatlar neticesinde, ulaşılan bilgiler, eğitim yöntemleri ve daha önce çalışılmış akademik çalışmalar ışığında analiz edilmiştir. 
Elde edilen verilerle, vaazların etkisini ve kadınların cami vaazlarına katılımı arttırmak için din eğitimi noktasında ilgi ve ihtiyaçları tespit edilmiştir. Bulgular neticesinde, camilerin fiziki şartlarının kadınların rahat gelebilecekleri şekilde iyileştirilmesi, kadınların vaaz için camiye gelmeleri, cami cemaati içindeki yerlerini tekrar almaları noktasında, müftülük, din görevlileri ve cami cemaatini işbirliği içinde olunması gerektiğine dair, vaizler ve cemaatin çözüm önerileri ortaya konulmuştur.
Anahtar Sözcükler: Yaygın Din Eğitimi, Cami, Vaaz, Kadın Eğitimi

Abstract:
Sermon is one of the common religious education activities, it's mean that, recommend, advice, say something to soften one's heart. It aims to enlighten people about religion, to encourage goodness and beauty, to guide them to perform their prayers correctly and to direct them to the right behaviors. Therefore, the subject of the sermon, the plan, the preparation and the presentation phase are very important in terms of the quality of the sermon.
This study is a master thesis aiming to measure the quality of sermons and women's interest in mosque sermons and to measure the effects of women's religious education on behavior change. In this study, the subjects evaluated primarily, the importance of mosque-centered religious education, the historical process of the ministry, the participation of women in the sermons of the mosque, the expectations of the community from the sermons, the opinions and thoughts of the preachers towards the interest and needs of the target audience were evaluated with qualitative method. Within the scope of the qualitative method, descriptive screening was conducted on the individual and social effects of the sermons from the sermons and the women who participated in the sermons. For this purpose, 15 open-ended questions were asked to 20 preachers in Yenimahalle Mufti Office and the quality of the sermons and the interest of the community were evaluated from the preacher's point of view. At the same time, 15 open-ended questions were asked to 20 women congregations who participated in the sermons in Yenimahalle region, and the expectations of the community from the sermons and the factors affecting the participation were investigated. As a result of the interviews, the information obtained was analyzed in the light of educational methods and previously studied academic studies.
With the data obtained, the interests and needs of women in religious education were determined in order to increase the influence of the sermons and the participation of women in mosque sermons. As a result of the findings, improving the physical conditions of mosques in a way that women can go comfortably, provision of facilities necessary for women to go to the mosque for preaching, women in the mosque community to take their place again, Preachers and solution suggestions of the mufti, religious officials and mosque community should be cooperated.
Key Words: Non-Formal Religious Education, Mosque, Preaching, Women's Education