Bilgisayarlı tomografik anjiografi ile karaciğer kaudat lobunun morfoloji ve morfometrisinin araştırılması
Investigation of morphology and morphometry of the caudate lobe of the liver by computed tomographic angiography
Yazar: NUR KARA OĞUZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ DEMET GÜNDÜZ
Süleyman Demirel Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Radyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Radyoloji ve Nükleer Tıp = Radiology and Nuclear Medicine

Özet:
Spigelian lob olarak da adlandırılan kaudat lob, karaciğerin geri kalanından ayrı arteriyel - venöz vasküler yapılara ve safra kanallarına sahip olması, özellikle siroz vakalarında paradoksal bir şekilde davranması nedeniyle önem arz etmektedir. Bu sebeple kaudat lobunun morfolojisinin bilinmesi, tanısal görüntülemede ve minimal invaziv cerrahi yaklaşımlarda önemlidir. 
Literatürde kadavra çalışmaları ile kaudat lobun morfolojisi ve morfometrisi hakkında yapılmış çalışmalar mevcut olup, görüntüleme yöntemleri ile yapılmış çalışmaya rastlanılmamıştır. Bu çalışma kaudat lobunun normal ve varyant anatomisinin bilinmesi amacıyla yapılmış ilk in vitro görüntüleme çalışması olarak dizayn edilmiştir. Kaudat lobu değerlendirdiğimiz çalışmamızı, daha önce yapılmış olan kadavra çalışmalarında belirtilen morfolojik ve morfometrik değerlendirme ve ölçüm parametreleri ışığında bilgisayarlı tomografi anjiografik tetkikler üzerinden gerçekleştirdik. 
MATERYAL-METOD:Çalışmamızda siroz, tümör, metastaz, hepatosteatoz vb gibi karaciğer patolojisi bulunmayan, abdominal cerrahi ya da travma geçirmemiş, herhangi bir ön tanıyla abdominal BTA çekilmiş 196 olgu retrospektif olarak değerlendirildi. 
Olgularda kaudat lobun varlığı-yokluğu, kaudat lobun şekli, kaudat proçesin belirgin olup olmayışı, papiller proçesin varlığı-yokluğu kaydedildi. Karaciğer sağ lobun genişliği ve uzunluğu ile kaudat lobun genişliği, uzunluğu ve ön arka çapı ölçüldü.Kaudat lobun çeşitli şekilleri izlenmiş olup %59,7 oranla piriform şekil baskın olarak gözlenmiştir. Çoğu olguda kaudat proçes belirgin olarak izlenebilmiş iken (%92,9) büyük bir çoğunlukta ise papiller proçes izlenmemiştir (%87,2). Hepatik ölçümler literatür verilerine göre daha yüksek değerlerde ancak normal sınırlarda bulunmuştur. Kaudat lobun kanlanması, sağ portal ven, sol portal ven, bifurkasyon ve bunların kombinasyonu şeklinde izlenmekte iken, sağ portal venden beslenme baskın olarak izlendi (%41,8). 
Literatür ile birlikte değerlendirildiğinde kaudat lobunun morfolojik varyasyon sıklığının oldukça yüksek olduğu gözlenmiştir. Kaudat lobunun papiller proçesi, BT görüntülerinin yorumlanmasında hatalara neden olabilmektedir. Bu varyasyonların bilinmesi, radyologların yanlış yorumlamadan kaçınması, cerrahların da daha iyi cerrahi plan yapması ve cerrahi başarısında önemli olacaktır.

Abstract:
The caudate lobe, also called the Spigelian lobe, is important because it has arterial-venous vascular structures and bile ducts separate from the rest of the liver, especially in cases of cirrhosis. Therefore, understanding the morphology of the caudate lobe is important in diagnostic imaging and minimally invasive surgical approaches. 
In literature, there are studies conducted on cadaveric studies, on morphology and morphometry of the caudate lobe but no study on imaging methods has been encountered. This study was designed as the first in vitro imaging study performed to know normal and variant anatomy of the caudate lobe. We performed our study which we assessed the caudate lobe, through computerized tomography angiographic examinations in the light of the morphological and morphometric evaluation and measurement parameters specified in the previous cadaver studies. 
The study was carried out on 196 cases with no liver pathology such as cirrhosis, tumor, metastasis, hepatosteatosis, without abdominal surgery or trauma and undergo abdominal BTA with any diagnosis were evaluated retrospectively. 
In the cases, the presence or absence of the caudate lobe, the shape of the caudate lobe, the presence or absence of the caudate process and papiller porcess were noted. The width and length of the right liver lobe and the width, length and anterior posterior diameter of the caudate lobe were measured. 
Various shapes of the caudate lobe were observed and pyriform shape was predominantly observed with a rate of 59.7%. In most cases, the caudate process was clearly observed (92.9%) and in the vast majority, no papillary process was observed (87.2%). Hepatic measurements were found at higher values but normal limits compared to literature data. The blood supply of the caudate lobe was observed as right portal vein, left portal vein, bifurcation and their combination and right portal vein was predominantly observed (41.8%). 
The shape of caudate lobes show different patterns in humans. This variations should be kept in mind in order to achieve correct preoperative diagnosis, thus it will be helpfull for the surgeon in planning for surgeons on caudate lobe of liver. The papillary process of the caudate lobe has potential source of pitfalls in interpretation of CT images. These errors can be avoided if the CT images are analysed carefully with reference to the gross anatomy of caudate lobe.