Serpantinikol kommunitelerde bitki fonksiyonel örüntüleri ve türlerin bir arada yaşamasının çok boyutlu doğasının araştırılması
Investigation of the multidimensional nature of plant functional patterns and species coexistence in serpentinicol communities
Yazar: GÖZDE ACAR
Danışman: PROF. DR. LATİF KURT
Ankara Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Biyoloji = Biology

Özet:
Bu çalışmada, "Edafik Koşullar"ın kommunitelerin yapısını etkileyen "TEMEL EKOLOJİK FİLTRE" olduğu hipotezini test etmek için, serpantin stresinden kaynaklanan edafik faktörlerin, Beynam ve Elmadağ'daki serpantin aralıklarında kommünite filogenetikleri, tür çeşitliliği, bitki fonksiyonel karakter örüntüleri ve türlerin bir arada yaşamasının çok boyutlu doğası üzerindeki etkileri incelenmiştir.

Yaygın Örnekleme Protokolü (Commen Protocol), serpantinikol kommunitelerin çok boyutlu doğasını dikkatlice analiz etmek için kullanılmıştır.

Kurulan plotlardaki transektlerde türlerin uzaysal dağılımları ve benzerlikleri, ANOVA ve Kümeleme
Analizi kullanılarak analiz edilmiştir.

Plotlarda toplamda 55 takson tespit edilmiştir. Bunlardan 37'si hemikriptofit ve 9'u terofittir. Transektler ve alt plotların coğrafi olarak farklı bölgelerde bulunmasına rağmen, taksonlar arasındaki yüksek benzerlik, serpantinikol kommunitelerde edafik koşulların şekillendirici etkisinin son derece güçlü olduğunu göstermektedir.

Ancak, Elmadağ ve Beynam'daki kommuniteler arasında belirgin bitki fonksiyonel karakter örüntüleri farklılıkları gözlemlenmemiştir. Ayrıca, her iki plotda da bakıcılık etkisi düşük olarak belirlenmiştir. Bu bulguların serpantin stresinden kaynaklandığı sonucuna varılmıştır.

Elmadağ ve Beynam kommunitelerinde IUCN Tehlike kategorilerine göre "Tehlike Altında" ve "Zarar görebilir" kategorilerinden taksonların bulunması, serpantinikol ekosistemlerinin korunma önceliğini göstermektedir.

Serpantin ekosistemleri gibi son derece kırılgan ve önemli endemizm merkezleri için yönetim ve koruma stratejilerini geliştirmek için kommünite dinamiklerini aydınlatmaya yönelik çabalar hızlandırılmalıdır.

Abstract:
In this study, to test the hypothesis that "Edaphic Conditions" are the "PRIMARY ECOLOGICAL FILTER" affecting community structure, the effects of edaphic factors resulting from serpentine stress on community phylogenetics, species diversity, plant functional trait patterns, and the multidimensional nature of species coexistence were examined in the serpentine ranges of Beynam and Elmadağ in Ankara.

The General Sampling Protocol (COMMEN PROTOCOL) was used to rigorously analyze the multidimensional nature of serpentine communities.

The spatial distributions and similarities of species within the transects of the established plots were analyzed using ANOVA and Cluster Analysis.

A total of 55 taxa were identified in the plots. Among these, there were 37 taxa of hemicryptophytes and 9 taxa of therophytes. Despite the transects and subplots being located in geographically distinct areas, the high similarity among the taxa indicates that the shaping influence of edaphic conditions in serpentine communities is extremely strong.

Nevertheless, discernible disparities in plant functional trait patterns between the communities located in Elmadağ and Beynam were not observed. Additionally, a low nursing effect was noted in both plots. The conclusion has been drawn that these findings are attributable to serpentine stress.

The presence of taxa in the "Endangered" and "Vulnerable" categories according to the IUCN Threat Categories in the Elmadağ and Beynam communities indicates the priority for the conservation of serpentinite ecosystems.

Efforts to elucidate community dynamics should be accelerated to enhance the management and conservation strategies for the highly fragile and significant endemism centers, such as serpentine ecosystems.