Sıvı vermikompost uygulamalarının kuraklık stresine maruz bırakılan fesleğenin (Ocimum basilicum L.) büyüme ve gelişim parametreleri ile sekonder metabolit içeriğine etkisinin incelenmesi
Effects of liquid vermicompost applications on growth and development parameters and secondary metabolite content of basil (Ocimum basilicum L.) exposed to drought stress
Yazar: HATİCE KÖSEM
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MUHİTTİN KULAK
Iğdır Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Organik Tarım İşletmeciliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Fizyoloji = Physiology
Dizin: Aromatik bitkiler = Aromatic plants ; Metabolitler = Metabolites ; Organik gübreler = Organic fertilizers ; Su stresi = Water stress ; Tıbbi bitkiler = Plants-medicinal

Özet:
Kuraklık stresi, artan su temini sorunları nedeniyle tarım bilimlerinde en çok çalışılan konulardan biri olup bitkilerin gelişimi üzerindeki en büyük kısıtlayıcılardan birisidir. Bu sebeple, bitkilerin ilgili stres faktörüne karşı olan toleransını artırmak amacıyla yaygın olarak kullanılan sentetik gübrelerin yanı sıra organik gübreler de bu kapsamda incelenmiştir. Bu çalışmada, sıvı vermikompost uygulamasının (25, 50, 75 ve 100%) kuraklık stresine maruz bırakılan fesleğen bitkisinin, bazı tarımsal özellikleri ile fenolik bileşikleri üzerine olan etkisi araştırılmıştır. Öngörüldüğü üzere kuraklık stresi, bitki boyu, bitki yaş ağırlığı, kök yaş ağırlığı, yaprak uzunluğu ve yaprak çapı gibi özellikleri olumsuz etkilemiştir. Öte yandan, vermikompost uygulamaları da yaprak uzunluğu haricindeki diğer tüm parametreleri önemli ölçüde olumlu etkilemiştir. Ancak, kuraklık stresi ve vermikompost interaksiyonu sadece kök uzunluğu ve kök yaş ağırlığında önemli etkiler oluşturmuştur. Çalışma kapsamında; yaprak dokularında fenolik bileşiklerin miktarı da belirlenmiştir. Fesleğen bitkisinin yapraklarındaki fenolik bileşikler LC-MS/MS yardımı ile tayin edilmiştir. Bu amaçla ilgili bitkinin dokularında 49 adet fenolik bileşik taranmıştır; ancak 26 adet bileşiğin miktar tayini yapılabilmiştir. Agronomik özelliklere benzer bir şekilde paralel bulgular elde edilmemiştir. Primer metabolizmadan sekonder metabolizmaya geçişteki karbon (carbon sources) alokasyonunun anlaşılması için daha çok çalışmalarai ihtiyaç duyulmaktadır.

Abstract:
Drought stress, as a widely examined stress due to the increased water demand, is of the critical constraints on the plant development. In addition to the uses of synthetic fertilizers, organic fertilizers have been used in order to enhance the tolerance against stress. Herein, the effects of liquid vermicompost (25, 50, 75, and 100%) on some agronomic traits and phenolics of sweet basil exposed to drought stress were investigated. As expected, drought stress adversely affected the plant height, plant fresh weight, root fresh weight, leaf length and leaf width in basil. On the other hand, vermicompost applications positively affected all parameters, except leaf length. However, vermicompost x drought stress substantially affected root length and root fresh weight. Also, the phenolic compounds in leaves of sweet basil were quantified using LC-MS/MS. In this regard, forty-nine compounds were screened in leaves and twenty-six compounds could be quantified. The findings regarding phenolics were not in parallel with the values of agronomic traits. For that reason, we can note that there are many studies needed to understand the allocation of carbon sources for shift from primary metabolism to secondary metabolism.