Orman ürünleri endüstrisinde görev tanımlarından hareketle iş sağlığı ve güvenliği eğitim konuları ve içeriklerinin belirlenmesi
Determination of the topics and contens of work health and safety education based on job definition forest products industry
Yazar: ÖNDER YILMAZ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. MUVAFFAK OSMAN ENGÜR
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Orman Endüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Orman Endüstri Makineleri ve İşletme Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Ormancılık ve Orman Mühendisliği = Forestry and Forest Engineering

Özet:
Görev tanımları bir iş yerinde oluşturulması ve geliştirilmesi planlanan "İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetim Sistemi" için olmazsa olmaz temel hususların başında gelmektedir. Bu çalışmada iş kazaları ve meslek hastalıklarının önlenmesi için belirlenen orman endüstrisi iş kollarından bir tanesine ait iş yerinde öncelikle çalışanlar için görev tanımları oluşturulmuştur. Bu amaçla iş yerindeki üretime ait iş akışları analiz edilerek çalışanların görev tanımları Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetim Sistemi Rehberleri, REFA ve ISO EN 9001:2015 esas alınarak hazırlanmıştır. Bu görev tanımlarında çalışanların ne tür işleri olduğu, bu işler yaparken hangi iş ekipmanlarını ve kişisel koruyucu donanımları kullandığı, hangi fiziksel, biyolojik, kimyasal, ergonomik ve psikososyal risklere maruz kaldığı belirlenmiştir. Bu görev tanımları doğrultusunda belirlenen tehlike ve risklerin ortadan kaldırılması için ihtiyaç duyulan eğitimler ve bu eğitim konularının müfredat içerikleri belirlenmiştir. 
Seçilen orman endüstrisi iş kolunda bulunan işletmenin, iş akışları, üretim yöntemleri, üretim aşamaları, bu aşamalara ait iş akışlarında kullanılan makineler, hammaddeler, firmadaki tehlike ve riskler, daha önce yapılan risk analizleri, iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili ölçüm değerleri ile birlikte söz konusu işkollarındaki iş kazaları ve meslek hastalıkları istatistikleri incelenmiştir. Yapılan proses incelemelerinde 52 adet görev tespit edilmiş olup yukarıdaki bilgiler ışığında bu 52 adet göreve ait aşağıdaki alt başlıklardan oluşan görev tanımları yapılmıştır. Bu alt başlıklar;  Faaliyetin genel tanımı, görev esnasında kullanılacak iş ekipmanları listesi, görev esnasında kullanılan ya da karşılaşılan kimyasallar listesi, görev esnasında karşılaşılabilecek iş sağlığı ve güvenliği (İSG)  riskleri, görev esnasında kullanılması gerekli kişisel koruyucu donanımlar (KKD), görevin yerine getirilmesi için alınması gerekli İSG eğitimleri, özel eğitim ihtiyacının belirlenmesi, görevi yerine getirecek çalışanlar için sağlık gözetim ihtiyacının belirlenmesi, yapılan görev tanımına dahil olan çalışanların belirlenmesidir. Tüm bu veriler ışığında İSG eğitim konuları tespit edilerek, verilmesi gereken eğitimler için içerikleri belirlenmiştir. 
Yapılan bu çalışmadaki görev tanımı şablonundaki her başlık mobilya üreten fabrikalara kaynak oluşturacaktır. Görev tanımı başlığı altında bulunan görev tanımları firmalarda ISO 9001, 45001, 14001 çalışmalarına temel teşkil edecektir. Yeni işe girişlerde görev tanımlarının yapılabilmesi, çalışanların kullandığı araç ve gereçler, kullandığı kimyasallar, karşı karşıya kaldığı tehlike ve riskler belirlendiği için risk analiz çalışmalarına temel teşkil ettiği gibi alınacak temel koruma tedbirleri ve kullanılacak KKD standartları için veri oluşturacaktır. Bunun yanı sıra iş sağlığı ve güvenliği gözetiminde doğrudan kullanılarak yapılacak muayene ve test ile periyotlarının belirlenmesinde kolaylık sağlayacaktır.

Abstract:
Job descriptions are one of the indispensable basic issues for the "Occupational Health and Safety Management System" that is planned to be created and developed in a workplace. In this study, job descriptions were created primarily for employees in the workplace of one of the forest industry business lines determined to prevent occupational accidents and diseases. For this purpose, the work flows of production in the workplace were analyzed and the job descriptions of the employees were prepared on the basis of the Ministry of Family, Labor and Social Services OHS Management System Guidelines, REFA and ISO EN 9001: 2015. In these job descriptions, it is determined what kind of jobs the employees have, which work equipment and personal protective equipment they use while doing these works, which physical, biological, chemical, ergonomic and psychosocial risks they are exposed to. The trainings needed to eliminate the dangers and risks determined in line with these job descriptions and the curriculum contents of these training subjects have been determined. 
The work flows, production methods, production stages of the enterprise in the selected forest industry business line, the machines used in the workflows of these stages, the raw materials, the hazards and risks in the company, the previous risk analyzes, the measurement values related to occupational health and safety. The statistics of occupational accidents and occupational diseases in work branches were examined. In the process examinations, 52 tasks were identified, and in the light of the above information, job descriptions of these 52 tasks were made, consisting of the following sub-headings. These subheadings are; General description of the activity, the list of work equipment to be used during the duty, the list of chemicals used or encountered during the duty, the occupational health and safety (OHS) risks that may be encountered during the duty, the personal protective equipment (PPE) required to be used during the duty, the OHS required to perform the duty. training, determining the need for special training, determining the need for health surveillance for the employees who will perform the task, and determining the employees who are included in the job description. In the light of all these data, OHS training subjects were determined and the contents for the trainings to be given were determined. 
Each title in the job description template in this study will be a resource for furniture producing factories. Job descriptions under the title of job description will be the basis for ISO 9001, 45001, 14001 studies in companies. The ability to define job descriptions in new hires, the tools and equipment used by the employees, the chemicals they use, the dangers and risks they face will be the basis for risk analysis studies, as well as the basic protection measures to be taken and the data for the PPE standards to be used. In addition, it will facilitate the determination of the periods with the inspection and test to be made directly under the supervision of occupational health and safety.