Okul öncesi dönemde yaratıcılık alanında kullanılmış ölçme araçları üzerine: Türkçe literatürde sistematik bir derleme çalışması
On measuring tools used in the field of creativity in the preschool period: A systematic compilation study in Turkish literature
Yazar: HALİT EMİR CAN YOLAÇAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ BİNHAN KOYUNCUOĞLU
Sinop Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Çocuk-okul öncesi =

Özet:
Bu araştırmanın amacı, Türkiye genelinde okul öncesi dönemde son yirmi yılda yaratıcılık alanında kullanılan ölçme araçlarının taranması ve alana kapsamlı bir çalışma sunulmasıdır. Bu amaç doğrultusunda nitel araştırma yöntemlerden biri olan sistematik derleme modeli benimsenmiştir. Araştırmanın veri grubu, Yükseköğretim Kurulu Tez Merkezi, Dergipark, TR Dizin ve Türkiye Ölçme Araçları Dizini (TOAD) veri tabanlarında yayımlanmış olan lisansüstü çalışmalardır. Bu kapsamda 2003-2023 yılları arasında okul öncesi dönemde yaratıcılık alanında ölçme aracı kullanılmış 95 lisansüstü tez ve 64 makale incelenmiştir. Çalışmalar dahil etme ölçütlerine göre çalışmaya alınmış veya çalışma dışında tutulmuştur. Dahil edilen çalışmalar; amaca uygunluk, yayımlandığı yıllar ve kullanılmış olan ölçme araçlarının özelliği kapsamında incelenmiştir. Inceleme sonucunda 2013-2017 yılları arasında yaratıcılığın ölçülmesi sürecine yönelik araştırmaların arttığı gözlemlenmiştir. Ayrıca 2019 yılında yapılan araştırma sayısının tüm yıllara oranla en çok çalışma yapılan yıl olduğu saptanmıştır. İncelenen araştırmalar sonucunda toplamda 21 adet ölçme aracına ulaşılmıştır. Bu ölçme araçlarının çoğunluğu yurt dışında geliştirilip Türkçeye uyarlaması yapılan ölçme araçlarıdır. Uyarlama çalışması yapılanların dışında ülkemizde de geliştirilmiş olan ölçme araçlarına rastlanmıştır. Bu ölçme araçlarının detaylı incelemesi yapılmış ve okul öncesi dönemde yaratıcılık alanına katkısı bulunan araçların özellikleri ve kapsamı üzerinde durulmuştur. Yaratıcılık alanında çalışmak isteyen araştırmacılara erken yaşta yaratıcılığın ölçülmesi temelinde gereklilikler ve ihtiyaçlar sunulmuş ve bu doğrultuda önerilere yer verilmiştir. Bu çalışma öncülüğünde yaratıcılığın okul öncesi yıllarda ölçülmesi hususunda farkındalık oluşturmak amaçlanmış olup gelecekteki araştırmaların ufkunu genişletecek bu derleme çalışması alana sunulmuştur

Abstract:
The purpose of this study is to scan the measurement tools used in the field of creativity in early childhood education in Turkey over the last twenty years and present a comprehensive study in this field. In line with this purpose, the systematic review model, which is one of the qualitative research methods, has been adopted. The data group of the study consists of postgraduate studies published in the Higher Education Council Thesis Center, Dergipark, TR Index, and Turkey Measurement Tools Index (TOAD) databases. Within this scope, 95 postgraduate theses and 64 articles that used creativity measurement tools in early childhood education between 2003-2023 were examined. The studies were included or excluded based on specific criteria. The included studies were examined in terms of their relevance to the purpose, publication years, and characteristics of the measurement tools used. As a result of the review, it was observed that research on measuring creativity increased between 2013-2017. Additionally, 2019 was identified as the year with the highest number of research studies compared to all other years. A total of 21 measurement tools were identified through the examined research. Most of these measurement tools are adaptations of tools developed abroad and modified into Turkish. Apart from these adapted tools, measurement tools developed in Turkey were also found. A detailed analysis of these measurement tools was conducted, focusing on the features and scope of tools contributing to creativity in early childhood education. Recommendations were provided for researchers interested in working in the field of creativity, emphasizing the importance and needs of measuring creativity at an early age. This study aims to raise awareness about measuring creativity in early childhood education, and this review is presented to broaden the horizon of future research in this field.