Postmenopozal kadınlarda tiroid fonksiyonlarının kemik yoğunluğuna etkileri
The effects of thyroid functions in postmenopausal women on bone density
Yazar: SENA DİLEK SAYIN
Danışman: PROF.DR. HEDİYE ARSLAN
Marmara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Doğum ve Kadın Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2005
Konu: Hemşirelik = Nursing ; Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology

Özet:
Çalışma, postmenopozal kadınlarda tiroid fonksiyonlarındaki değişikliklerin ve diğer risk faktörlerinin kemik mineral yoğunluğunu etkileyeceğine dikkati çekmek ve koruyucu hemşirelik rolü üzerinde durmak amacıyla tanımlayıcı bir araştırma olarak planlanmıştır. Süleyman Demirel Üniversitesi Araştırma ve Uygulama Hastanesi Nükleer Tıp Merkezi'ne 29 Kasım 2004 ve 25 Şubat 2005 tarihleri arasında kemik mineral yoğunluğunu ölçtürmek için başvuran toplam 240 postmenopozal kadın çalışmaya alınmıştır. Veriler, araştırmacı tarafından oluşturulan sosyodemografik özellikleri içeren Tanıtıcı Bilgi Formu, litaratür doğrultusunda araştırmacı tarafından hazırlanmış olan ve risk faktörlerini tamlamaya yardımcı Osteoporoz Risk Tanılama Formu ve laboratuar test sonuçlan (kemik mineral yoğunluğu ölçüm sonucu ve kan biyokimya sonuçlan) kullanılarak toplanmıştır. Veriler, bilgisayarda SPSS for Windows ÎO.O programı kullanılarak tanımlayıcı istatistiksel metodîann (Ortalama, Standart sapma, frekans ve yüzde dağılımlan) yanısıra Oneway Anova testi, Tukey HDS testi, Kruskal Wallis testi, Mann Whitney U test, Pearson ve Spearman's korelasyon analizi uygulanarak değerlendirilmiştir. Sonuçlar % 95'îik güven aralığında, anlamlılık p<0,05 düzeyinde değerlendirilmiştir. Araştırma sonucunda, vertebra L2L4 kemik mineral yoğunluklannın ölçüm sonuçlanna göre oîgulann %32,1'i osteoporoz, %43,3'ü osteopeni ve %24,6'sı normal, femur boynu ölçümlerine göre ise %16,3'ü osteoporoz, %53,8'i osteopeni, %30,0'unun normal olduğu saptanmıştır. TSH kan biyokimyası ile kemik mineral yoğunlukları arasında istatistiksel olarak anlamlılık gözlenmezken, T4 kan biyokimya değeri ile femur boynu kemik mineral yoğunlukları arasında anlamlı ilişki tespit edilmiştir. Postmenopozal osteoporozda hemşirenin bireyi risk faktörleri, tiroid fonksiyonları ve diğer biyokimyasal göstergeler ışığında değerlendirip yönlendirmesi osteoporozun önlenmesinde etkili olacaktır. Anahtar kelimeler: Postmenopozal osteoporoz, tiroid fonksiyonlan, kemik mineral yoğunluğu, osteoporozda hemşirelik.

Abstract:
The present study was planned descriptively in order to capture attention to the fact that changes in thyroid functions and other risk factors in postmenopausal women affect bone mineral density and to underline the role of protective nursing care. A total of 240 postmenopausal women, who visited Süleyman Demirel University Research and Practice Hospital Nuclear Medicine Center between dates November 29 2004 and February 25 2005, were included in the study scope. Data were collected by the Descriptive Information Form including socio-demographical characteristics that was developed by the researcher, Osteoporosis Risk Identification Form that was developed by the researcher in light of the litarature, and by using laboratory test results (bone mineral density measurement findings and blood biochemical findings). Data were evaluated on computers using SPSS for Windows 10.0 software by descriptive statistical methods (mean, standart deviation, frequency and percentage dispersion) as well as One-way Anova test, Tukey HDS test, Kruskal Wallis test, Mann Whitney U test, Pearson and Spearman's correlation analyses. Results were assessed within 95% reliability interval and p<0,05 significance level. At the end of the research, osteoporosis in 32.1% and osteopenia in 43.3% of the cases was defined according to vertebra L2L4 bone mineral density measurements, and the findings were normal in 24,6%. While the measurements done according to femur neck demonstrated that 16.3% had osteoporosis, 53.8% had osteopenia, and the findings were normal in 30.0%. The difference between TSH blood biochemical values and bone mineral density was not statistically significant, while a significant relationship was observed between T4 blood biochemical values and femur neck bone mineral density. Nurses' assessment of the individual in light of risk factors, thyroid functions and other biochemical indicators would be an effective approach in preventing postmenopausal osteoporosis. Key words; Postmenopausal osteoporosis, thyroid functions, bone mineral density, nursing in osteoporosis.