Farklı kademelerde derse giren öğretmenlerde ses analizi
Sound analysis of teacher entered the class at different levels
Yazar: LUTFİYE ATACAN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. MUSTAFA YÜKSEL
Turgut Özal Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Odyoloji ve Konuşma Bozuklukları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Sağlık Eğitimi = Health Education
Dizin: Odyoloji = Audiology ; Ses = Voice ; Ses analizi = Voice analysis ; Ses bozuklukları = Voice disorders ; Öğretmenler = Teachers ; Öğretmenlik = Teaching

Özet:
Amaç: Sesini kullanarak mesleklerini icra eden profesyonel meslek gruplarında ses bozukluklarına sıkça rastlanmaktadır. Bu meslek gruplarından biri de öğretmenliktir. Ülkemizde öğretmenlerin ses problemleri ile ilgili yapılmış birçok araştırmalar mevcuttur. Bu çalışmada farklı yaş gruplarına hitap eden öğretmenlerin ses analizleri, kontrol grubu akustik analiz parametreleri ile kıyaslanarak farklar ortaya konulmuştur. Ayrıca sigara kullanım durumu da dikkate alınarak, sigara kullanımının öğretmenlerin ses parametrelerine etkisi araştırılmıştır.
Materyal Metod:Bu tez çalışmasına 26-40 yaş arası, en az 4 yıllık mesleki geçmişi olan, 60 bayan öğretmen (10 anaokulu, 10 ilkokul, 10 ortaokul, 10 lise, 10 sigara kullanan lise öğretmeni) ve aynı yaş aralığında kontrol grubu olarak 10 çocuksuz ev hanımı katılmıştır. Çalışmada katılımcılara 2 saniye süre ile /a/, /e/, /i/ ünlüleri ve konuşma paterni olarak bu ünlü fonemlerin /b/ fonemi ile oluşturulmuş farklı bileşenleri söyletilmiştir. EGG cihazı ile sessiz bir ortamda ders öncesi alınan kayıtlar 3 ders sonrası tekrarlatılmıştır. Multi Dimensional Voice Programı (MDVP) ile yapılan analizinden shimmer ve jitter yüzdelikleri ve temel frekans (F0) değerleri elde edilmiştir. LPC analizi ile formantlar elde edilmiştir. İstatistiksel analizleri yapılarak farklı yaş gruplarına hitap eden öğretmenlerin ses parametrelerindeki farklar kontrol grubu ile kıyaslanmıştır. Sigara kullanan lise öğretmenleri ile kullanmayan lise öğretmenlerinin ses parametreleri de istatistiksel olarak analiz edilerek farklılıklar incelenmiştir.
Bulgular: Genel olarak tüm grupların ders öncesine göre 3 ders sonrası shimmer ve jitter yüzdeliklerinde anlamlı artışlar kaydedilmiş olup (p<0,05) , F0'da ve bazı formantlarda düşüşler gözlemlendi. En çok değişiklik anasınıfı ve ilkokul öğretmenlerinde iken ortaokul ve lise öğretmenlerindeki farklar onlara göre daha az olarak gözlemlendi. Kontrol grubu ile öğretmen gruplarının ders öncesi ses analizleri karşılaştırıldığında, shimmer ve jitter yüzdelerinde anlamlı farklılıklar görülmüştür.
Sonuç: Bulgularımıza göre öğretmenlerin ses bozukluğu riski tüm ses profesyonellerinde olduğu gibi fazladır. Bu risk, öğretmenlerin hitap ettiği yaş gurubuna göre de artış gösterebilmektedir. Sigara kullanımı ise ses parametrelerinde anlamlı değişiklik oluşturmaktadır. Tüm bu sonuçlar değerlendirildiğinde öğretmenlerin üniversite eğitiminde ses hijyeni hakkında bilgilendirilmeleri ve şan dersi alarak sesi doğru kullanmayı öğrenmeleri gerekmektedir.

Anahtar Kelimeler: Öğretmen, ses analizi, jitter, shimmer, formant, ses bozukluğu

Abstract:
Subject: Voice disorders is mostly encountered in profession groups in which the individuals use their voice. One of these profession groups is the teachers. Many researches are avaliable in our country about teachers voice problem in this study. The voice analysis of the teachers who lecture different age groups and acoustic analysis group are compared and there become differencess. In addiation,  considering the smoking on teachers voice parameters is researched.
Material Metod: In this thesis, 60 female teachers between the ages of 26-40 and having at lease 4 years experience of teaching (10 preschool, 10 primary  school,
10 secondary school, 10 high school, 10 smoking high school teacher) and 10 housewifes with no child at the same age range take place.
In study, the participants are wanted to say the vowels /a/, /e/, /i/ with 2 seconds and the different components of these vowel phonems with the phonem /b/. with the EGG device, the sounds taken before the shift were retaken after the shift. In from analysis done with MDVP, shimmer and jitter percentiles and basic frequence values are obtained. Through the LPC analysis formants were obtained. By doing analysis istatistically. By doing the analysis statistically, the differences of the parameters of the teacher s who talk to different age groups were compared to high school group. Voice parameters of teacher's who smoke and who don't smoke were analyzed statistically and the differences were examined.
The Results: Generally, significant increases were recorded in shimmer and jitter percentiles of all groups before and after shift (p<0,05) , and declines are observed at F0 and formants. The most difference is observed in preschool and primary school teachers group, while the difference in secondary and high school teachers group is less. When the before shift voice analysis of teachers group are compared to control group, significant differences are found.
The Result: According to our findings, the risk of voice disorders for  teachers is high as in the other proffessions that use their sound. This risk may increase according the age group, teacher talk to with smoking, important that difference is seen in sound parameters. Once all these results are considered, teachers have to be informed about voice hygen and they have to learn use the voice in the right way with the help of singing lesson.

Key words: Teacher, voice analysis, jitter, shimmer, formants, voice disorders