Sıçanlarda monosodyum glutamat'ın neden olduğu oksidatif streste eritrosit ve karaciğer dokusundaki değişiklikler; melatoninin koruyucu rolü
Changes in erythrocyte and liver tissue in rats in oxidative stress caused BY monosodium glutamate; protective role of melatonin
Yazar: SUAT ŞAHİN
Danışman: PROF. DR. SAMİ AYDOĞAN
Erciyes Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Fizyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Fizyoloji = Physiology
Dizin: Eritrositler = Erythrocytes ; Karaciğer = Liver ; Karaciğer = Liver ; Melatonin = Melatonin ; Oksidatif stres = Oxidative stress ; Sodyum glutamat = Sodium glutamate ; Sıçanlar = Rats

Özet:
Hazır gıdalarda sıkça lezzet artırıcı olarak kullanılan Monosodyum Glutamat(MSG) değişik organ ve sistemlerde sitotoksisiteye neden olabilmektedir. MSG'nin eritrositlerde ve toksisiteden en çok etkilenen dokulardan biri olan karaciğerde oksidatif hasar yaratması muhtemeldir. Amacımız, MSG'nin indüklediği oksidatif streste eritrosit ve karaciğer dokularında oluşan oksidatif hasara karşı, güçlü bir antioksidan olduğu bilinen melatoninin etkisini araştırmaktır.
Çalışmada ağırlıkları ortalama 225±17 gr olan 4-5 aylık Sprague Dawley sıçanlar kullanılmıştır. Kontrol grubuna; %0,9'luk serum fizyolojik, MSG gruplarına ise 4 ve 8 mg/kg MSG gavaj yoluyla 14 gün boyunca verilmiştir. Melatonin uygulamasına ise, MSG verilmeden bir gün önce başlanmış, 10 mg/kg i.p. olarak MSG ile birlikte deney süresince devam edilmiştir. Alınan kan örneklerinde; hematolojik parametreler (eritrosit sayısı, hematokrit değeri, hemoglobin miktarı, MCH,MCHC,MCV) , 2,3DPG miktarı, tam kan ve plazma viskozitesi değerleri ile, karaciğer dokusu ile eritrositlerde Total Antioksidan Seviye(TAS), Total Oksidan Seviye(TOS) düzeyleri ölçülmüştür.
MSG toksisitesi sonucu MCV ve HCT değerleri artmış, MCHC ve HGB değerleri ise azalmıştır. MSG'nin eritrosit ve karaciğer dokularında oksidatif hasara neden olduğu TOS düzeylerinin ve Oksidatif Stres İndeksi (OSİ) değerlerinin kontrol grubuna göre arttığı saptanmıştır.Antioksidan olarak kullanılan melatoninin bu değerleri baskılayarak kontrol grubu değerlerine yaklaştırdığı görülmüştür. Oksidatif stres oluşturan MSG'nin tam kan viskozitesin de artışa yola açtığı, eritrosit ATP, 2,3DPG ve karaciğer dokusu ATP düzeylerinde ise azalmaya yol açarak, membran yapısında bozulmalara neden olduğu, buna karşılık koruyucu olarak uygulanan melatoninin; oksidatif stresi azaltmasının yanında eritrosit metabolizmasındaki değişiklikleri olumlu yönde etkilediği tespit edilmiştir. Sonuç olarak Melatonin'in, MSG kullanımına bağlı olarak ortaya çıkan oksidatif stres oluşum riskini azaltacağını ve oksidatif hasara bağlı olarak ortaya çıkan zararlı etkilere karşı antioksidan olarak kullanılabileceğini göstermektedir
Hazır gıdalarda sıkça lezzet artırıcı olarak kullanılan Monosodyum Glutamat(MSG) değişik organ ve sistemlerde sitotoksisiteye neden olabilmektedir. MSG'nin eritrositlerde ve toksisiteden en çok etkilenen dokulardan biri olan karaciğerde oksidatif hasar yaratması muhtemeldir. Amacımız, MSG'nin indüklediği oksidatif streste eritrosit ve karaciğer dokularında oluşan oksidatif hasara karşı, güçlü bir antioksidan olduğu bilinen melatoninin etkisini araştırmaktır.
Çalışmada ağırlıkları ortalama 225±17 gr olan 4-5 aylık Sprague Dawley sıçanlar kullanılmıştır. Kontrol grubuna; %0,9'luk serum fizyolojik, MSG gruplarına ise 4 ve 8 mg/kg MSG gavaj yoluyla 14 gün boyunca verilmiştir. Melatonin uygulamasına ise, MSG verilmeden bir gün önce başlanmış, 10 mg/kg i.p. olarak MSG ile birlikte deney süresince devam edilmiştir. Alınan kan örneklerinde; hematolojik parametreler (eritrosit sayısı, hematokrit değeri, hemoglobin miktarı, MCH,MCHC,MCV) , 2,3DPG miktarı, tam kan ve plazma viskozitesi değerleri ile, karaciğer dokusu ile eritrositlerde Total Antioksidan Seviye(TAS), Total Oksidan Seviye(TOS) düzeyleri ölçülmüştür.
MSG toksisitesi sonucu MCV ve HCT değerleri artmış, MCHC ve HGB değerleri ise azalmıştır. MSG'nin eritrosit ve karaciğer dokularında oksidatif hasara neden olduğu TOS düzeylerinin ve Oksidatif Stres İndeksi (OSİ) değerlerinin kontrol grubuna göre arttığı saptanmıştır.Antioksidan olarak kullanılan melatoninin bu değerleri baskılayarak kontrol grubu değerlerine yaklaştırdığı görülmüştür. Oksidatif stres oluşturan MSG'nin tam kan viskozitesin de artışa yola açtığı, eritrosit ATP, 2,3DPG ve karaciğer dokusu ATP düzeylerinde ise azalmaya yol açarak, membran yapısında bozulmalara neden olduğu, buna karşılık koruyucu olarak uygulanan melatoninin; oksidatif stresi azaltmasının yanında eritrosit metabolizmasındaki değişiklikleri olumlu yönde etkilediği tespit edilmiştir. Sonuç olarak Melatonin'in, MSG kullanımına bağlı olarak ortaya çıkan oksidatif stres oluşum riskini azaltacağını ve oksidatif hasara bağlı olarak ortaya çıkan zararlı etkilere karşı antioksidan olarak kullanılabileceğini göstermektedir

Abstract:
Monosodium glutamate(MSG) often used in prepared foods as a flavor enhancer may causes cytotoxicity in different organs and systems. It is possible that MSG causes oxidative damage in erythrocytes and liver which is the most affected tissue from toxicity. Our aim is to search the effects of melatonin which is known as a powerful antioxidant against    MSG oxidative damage induced oxidative stress in the erythrocyte and liver tissues.
In this study, Sprague Dawley rats were used within 4-5 months of the average 225±17g. Control groups are given 0.9% saline, and the MSG groups are given  4 and 8 mg/kg MSG by gavage for 14 days. Melatonin implementation was started one day before the MSG, 10 mg/kg i.p. and  during the experiment was continued with MSG. In blood samples taken; hematological parameters (erythrocyte count, hematocrit value, hemoglobin concentration, MCH, MCHC, MCV), 2,3DPG amount, full blood and plasma viscosity values, in erythrocytes and liver tissue Total Antioxidant Level (TAS), total oxidant status (TOS) levels were measured.
As a result of MSG toxicity, MCV and HCT values are increased, MCHC and HGB values are decreased. It is observed that; MSG caused oxidative damage in erythrocytes and liver tissue TOS level and oxidative stress index (OSI) values were increased compared with control group. It is seen that, antioxidant use of melatonin has repressed these values and got closer to control group values. So; MSG causing oxidative stress increases full blood viscosity whereas decreases erythrocytes ATP, 2,3DPG and liver tissue ATP levels, and also causes  impairment of membrane structure. On the other hand, it is observed that melatonin given as a protector; reduces oxidative stress and besides effects the changes in erythrocytes metabolism positively. As a result, it can be said that melatonin can be used to reduce the risk of developing oxidative stress occurs due to use of MSG and can be used as an antioxidant against the harmful effects arising due to oxidative damage