Bulanık küme teorisi ile yüksek seviyede buzlanma potansiyelini tahmin eden program tasarımı
A software predicting upper level icing potential by fuzzy set theory
Yazar: ÇETİN KARAHAN
Danışman: DOÇ. DR. CEVRİYE GENCER
Gazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Endüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Endüstri ve Endüstri Mühendisliği = Industrial and Industrial Engineering ; Meteoroloji = Meteorology
Dizin: Havacılık = Aviation ; Meteoroloji = Meteorology

Özet:
Bu tezde amaç, havacılık sektöründe can ve mal güvenligi açısından büyükönem arz eden buzlanma hadisesi ile ilgili olarak, halihazırda sunulamayan bazıtahmin bilgilerini bilgisayar destekli olarak saglamaktır. Uçus öncesi hazırlananuçus rotası meteorolojik durumu ve tahmin raporunda kullanılmak üzere, dahaönce Türkiye'de kullanılmayan bir metot kullanılarak üretilen tahminbilgilerinin operasyonel olarak kullanılması amaçlanmaktadır.Bu tez çalısmasında, bulanık küme teorisi kullanılarak, havacılık açısından enönemli olaylardan biri olan buzlanma hadisesinin, Türkiye için sonraki 24 saatikapsayan konum, seviye ve zaman tahminlerini periyodik olarak yapan vetahmin sonuçlarını kullanıcıya sunan bir sistem gelistirilmistir.Çalısmada, buzlanma tahmini için bilinmesi gerekli olan parametreler, yanisistem girdileri, sayısal bir hava tahmin modelinin çıktılarından alınmıs, alınanbu parametreler, olusturulmus olan bulanık kümeler ve bulanık sistem aracılıgıile degerlendirilerek buzlanma potansiyeli tahmini, beklendigi yer, seviye vezaman bilgileri çıktı olarak olusturulmustur.Sistem çıktıları analiz edilip gerçek gözlem verileri ile karsılastırılarakdogrulama ve tutarlılık analizi yapılmıs, sonuçta bu çalısma ile elde edilençıktıların operasyonel meteorolojide kullanılabilir oldugu görülmüstür.Anahtar Kelimeler : Bulanık küme teorisi, bulanık çıkarım sistemi, yüksekseviye buzlanma potansiyeli, buzlanma tahmini

Abstract:
In this thesis, concerning with the icing phonemenon which is the most seriousweather condition for aviation, it is aimed that to provide the forecast for icingpotential in the atmosphere which is not provided at the moment. It is intendedto use the predicted data which is generated by a new method for Turkeyoperationally in flight briefings and flight route meteorological reports.The system which is explained detailed in this thesis generates predictions onicing potential for the next 24 hours. The domain for these predictions is Turkeywith 7 km resolution and these predictions include location, elevation and timeinformation.The parameters which are needed to be known as inputs are gathered from theoutputs of a numerical weather prediction model. These input parameters areevaluated by a fuzzy system which contains fuzzy sets and fuzzy rules and theoutput of icing potential prediction is generated with location, elevation andtime information.System outputs are analyzed and compared with the real-time observationvalues for verification. After verification process it is seemed that these outputscan be used for operational meteorology.Key Words : Fuzzy set theory, fuzzy inference system, upper level icingpotential, icing forecast