Sınır aşan su sorunlarına ilişkin karşılaştırmalı bir inceleme: Nil ve Tuna Nehri örnekleri
A comparative analysis of transboundary water issues: Examples of The Nile and Danube rivers
Yazar: HAYRUNNİSA DALĞIÇ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SABRİ AYDIN
Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı / Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations

Özet:
Tezin amacı, uluslararası hukukta sınır aşan sular sorununun ne olduğunu ve bu soruna yönelik temel yaklaşımları açıklamaktır. Bu bağlamda, Nil ve Tuna nehirlerinin özellikleri, tarihsel süreçleri ve üzerlerinde yapılan anlaşmalar incelenecek; iş birliği girişimleri ve yaşanan sorunlar ele alınacaktır. Nil ve Tuna nehirleri, sağladıkları veya sağlayamadıkları istikrar açısından karşılaştırılacaktır.
Birinci bölümde, sınır aşan su sorunu uluslararası hukuk perspektifinden kavramsal olarak açıklanacak ve temel doktrinler ile hukuksal dayanaklara değinilecektir. İkinci bölümde, Nil Nehri ve Havzası'nın özellikleri ve önemi ele alınacaktır. Sömürge döneminden itibaren yapılan anlaşmalar ve iş birliği girişimleriyle Mısır, Sudan ve Etiyopya arasında yaşanan uyuşmazlıklar incelenecektir. Üçüncü bölümde, Tuna Nehri'nin coğrafi özellikleri, tarihsel süreci ve havza üzerindeki iş birliği girişimleri ele alınacaktır. Ayrıca Gabcikovo-Nagymaros Projesi uyuşmazlığı değerlendirilecektir. Dördüncü bölümde ise Nil ve Tuna nehirleri coğrafi özellikler, tarihsel arka plan ve su yönetimi açısından karşılaştırılacaktır.
Sonuç olarak, Nil Nehri'nin kurak bir bölgede bulunması, kıyıdaşlarının gelişmemiş olması ve ulusal egemenlik kaygıları, iş birliği çabalarını engellemektedir. Tuna Nehri ise yeterli yağış oranı ve kıyıdaş devletlerin ekonomik hedefleri doğrultusunda iş birliğini kolaylaştırmaktadır. Bu karşılaştırma, uluslararası iş birliğinin su yönetimindeki önemini açıkça ortaya koymaktadır.

Abstract:
The aim of this thesis is to explain what the issue of transboundary waters entails under international law and to analyze the fundamental approaches to addressing this issue. In this context, the characteristics, historical processes, and agreements concerning the Nile and Danube rivers will be examined; cooperation initiatives and related challenges will also be discussed. The Nile and Danube rivers will be compared in terms of the stability they provide or fail to provide.
In the first chapter, the issue of transboundary waters will be conceptually explained from the perspective of international law, with a focus on fundamental doctrines and legal bases. The second chapter will address the characteristics and significance of the Nile River Basin. The agreements and cooperation initiatives made since the colonial period will be reviewed, and the disputes among Egypt, Sudan, and Ethiopia regarding the use of the Nile River will be analyzed. The third chapter will focus on the Danube River, exploring its geographical features, historical process, and cooperation initiatives in the basin. Additionally, the Gabcikovo-Nagymaros Project dispute will be discussed. In the fourth chapter, the Nile and Danube rivers will be compared in terms of geographical features, historical background, and water resource management.
In conclusion, the Nile River's location in an arid region, the underdeveloped status of its riparian states, and concerns over national sovereignty hinder efforts toward cooperation. In contrast, the Danube River benefits from sufficient rainfall and the economic goals of its riparian states, which facilitate collaboration. This comparison highlights the critical role of international cooperation in water resource management.