OECD ülkelerinde sağlık göstergelerinin insani gelişmişlik üzerine etkisinin panel veri analizi ile incelenmesi
Investigation of the effect of health indicators on human development in OECD countries with panel data analysis
Yazar: TUĞBA SÖNAL
Danışman: DOÇ. DR. TUĞBA ALTINTAŞ
Üsküdar Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Sağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı / Sağlık Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Sağlık Kurumları Yönetimi = Health Care Management ; Sağlık Yönetimi = Healtcare Management

Özet:
Literatürde gerek ülkemizde gerekse dünyada sağlık göstergelerinin değerlendirildiği ve İnsani gelişmişlik üzerine etkilerinin hem birim hem de zaman yönüyle ele alındığı Panel Veri Analizi temelli çalışma sayısı sınırlıdır. Bu çalışma; OECD ülkelerinde, sağlık ile ilgili seçilmiş göstergelerin, insani gelişmişlik üzerine olan etkisinin panel veri analizi gibi modern istatistiksel bir yaklaşım ile değerlendirilmesi amaçlanmıştır.
Türkiye'nin de dahil olduğu 30 OECD ülkesinin panel veri analizi yapmaya olanak sağlayacak 2006-2020 yılları arasından elde edilen sağlık göstergelerine ait verilerinin insani gelişmişlik üzerine etkisinin değerlendirildiği çalışmada "Sağlık Durumu", "Risk Faktörleri", "Hizmet Kapsamı", "Sağlık Sistemi" başlıkları altında yer alan göstergeler 4 ayrı panel olarak modellenmiş olup; tüm paneller modeli anlamlı olarak açıklamakta ve literatürü desteklemektedir.    
Çalışmada, panellere ait tanımlayıcı istatistiki veriler Microsoft Excel paket programı ile gerçekleştirilmiştir. Panel veri analizine ilişkin bulgular ise Stata 14.1 paket programı kullanılmıştır. Modele dâhil edilen OECD ülkelerinin sağlık göstergelerinin yaşadığı değişimin son 15 yıllık süreçte insani gelişimin üzerine olan etkisinin incelenmesi gerçekleştirilmiştir.
Ülkemize ve OECD hükümetlerine verimli ve etkili politikalar tasarlamalarında yardımcı, sağlık hizmetlerinde müdahale, projeksiyon ve stratejileri belirlemede yol gösterici bir çalışma olması amaçlanan çalışmamız, yakın dönemi kapsayan ve panel veri analizi ile gerçekleştirdiğimiz çalışmamız ilgili bilimsel literatüre katkı sağlaması açısından önemlidir.

Abstract:
In the literature, the number of studies based on Panel Data Analysis, in which health indicators are evaluated both in our country and in the world, and their effects on human development are discussed in terms of both unit and time are limited. This work: In OECD countries, it is aimed to evaluate the impact of selected health-related indicators on human development with a modern statistical approach such as panel data analysis.
"Health Status", "Risk Factors", "Service Coverage", "Health System", in the study evaluating the effect of the data of health indicators obtained between 2006-2020, which will allow panel data analysis of 30 OECD countries, including Turkiye, on human development. The indicators under the headings" are modeled as 4 separate panels; all panels explain the model meaningfully and support the literature.
In the study, the descriptive statistical data of the panels were carried out with the Microsoft Excel package program. Stata 14.1 package program was used for the findings related to panel data analysis. The effect of the change in the health indicators of the OECD countries included in the model on human development in the last 15 years has been examined.
Our study, which is intended to help our country and OECD governments in designing efficient and effective policies, and to be a guiding study in determining interventions, projections and strategies in health services, is important in terms of contributing to the relevant scientific literature.