Örgüt kültürü,örgütsel vatandaşlık davranışı,örgütsel özdeşleşme,iş tatmini ile inovatif çalışma davranışı ilişkisi ve inovatif örgüt kültürüne yönelik meta-kuramsal bir model
The relationships between the organizational culture, organizational citizenship behavior, organizational identification, job satisfaction and innovative work behavior and developing a meta-theory model of innovative organizational culture
Yazar: EDİP SABAHATTİN METE
Danışman: PROF. DR. ALPTEKİN SÖKMEN
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Yönetim ve Organizasyon Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Örgüt kültürü = Organizational culture ; Örgütsel vatandaşlık davranışı = Organizational citizenship behavior ; Örgütsel özdeşleşme = Organizational identification ; İnovasyon = Innovation ; İş doyumu = Job satisfaction

Özet:
Savunma sanayi alanı, sahip olduğu özellikler bakımından bireylere diğer sektörlerden farklı bir çalışma ortamı sunmaktadır. Bu tez kapsamında savunma sanayi alanında faaliyet gösteren şirketlerde çalışanlar arasında bir araştırma gerçekleştirilmiş olup; ilk bölümde, örgüt kültürü, örgütsel vatandaşlık davranışı, iş tatmini, örgütsel özdeşleşme ve inovatif çalışma davranışları arasındaki ilişkiler incelenmiştir. Tezin ikinci bölümünde, örgüt kültürü ve diğer değişkenleri inovatif çalışma davranışı ile ilişkilendiren bir model geliştirilmiş ve ampirik olarak test edilmiştir. Bu araştırma, inovatif çalışma davranışının belirli rollerini incelemek suretiyle, kuruluşun stratejisine ulaşmasında örgüt kültürünün etkilerini biçimlendirmektedir. Sosyal Kimlik, Sosyal Mübadele ve İş Tatmini Teorilerine dayanarak oluşturulan kavramsal model, örgüt kültürünün değişkenler üzerindeki etkilerinin çalışanların inovatif davranışlarını arttırmak amacıyla belli bir düzeyde oluştuğunu göstermektedir. Araştırma modelinde Yapısal Eşitlik Modellemesinden yararlanılmış olup; elde edilen sonuçlar, örgüt kültüründen duyulan memnuniyet sonucu sergilenen olumlu tutum ve davranışların, çalışanların yüksek düzeyde inovatif çalışma davranışı ve yönetimle kurdukları ilişki ile büyük ölçüde bağlantılı olduğunu göstermektedir. Genel olarak, savunma sektörü kuruluşlarındaki 315 çalışanın verileri bu modeli desteklemektedir. Tezin üçüncü bölümünde ise; çalışanların inovatif çalışma davranışları üzerinden farklı müdahaleleri göstermek amacıyla Uygulanabilir Sistemler Yaklaşımı'nı esas alan tanısal bir çerçeve sunulmuştur. Ayrıca, yaygın olarak bilinen kuram sınıflarını veya geniş kabul gören araştırma bulgularını entegre ederek bir meta-kuramsal model olan inovatif örgütsel konfigürasyon modeli sunulmuştur. Bu model açık bir şekilde, örgüt kültürünün belirli unsurlarına odaklanan, mevcut örgüt modellerinin temeline dayanmaktadır. İnovatif örgüt kültürü konfigürasyon modeli, örgütsel öğrenme süreçlerinin değişimi tetikleyebileceğini göstermekte ve bu değişimi şekillendirerek stratejik analizleri yapmaya olanak veren bir temel sunmaktadır. İnovasyon ve inovatif çalışma davranışları, savunma sanayi alanında faaliyet gösteren bir şirketin ayakta kalabilme sürecinde hayati önem taşımaktadır ve yöneticiler ve liderler inovasyonu desteklemek amacıyla bu bilgiden yararlanabilirler.

Abstract:
The defense industry field has characteristics that make for a unique working environment. The study was conducted among the employees working in defense industry, which examined the relationships between the constructs; organizational culture, organizational citizenship behavior, job satisfaction, organizational identification and innovative work behavior in the first section of the thesis. In the second section of the thesis, a model linking organizational culture and other variables to innovative work behavior developed and tested. The research shapes the impact of organizational culture to reach to the corporate strategy by examining the particular role of innovative work behavior. Based on Social Identity, Social Exchange and Job Satisfaction Theories, the conceptual model suggests that the influences of organizational culture on these variables are occurred by certain degree to foster employee's innovative work behavior. The Structural Equation Modeling employed for the research model and the obtained results indicate that performing the affirmative behavioral consequences, as a result of the satisfaction with organizational culture largely relates on the higher degree of innovative work behavior and employees' relationship with their management. Overall, data from 315 employees in the defense sector organizations support this model. In the third section of the thesis, a diagnostic framework which was based on Viable Systems Approach presented in order to illustrate the various interventions mapped through the employee innovative behavior. In addition, by incorporating frequently known organization and system theories or research findings, the innovative organizational culture configuration model which is a meta-theory model presented. This model is clearly based on the foundations of existing organizational models that focus on certain elements of organizational culture. The configuration model of innovative organizational culture indicates that organizational learning processes can trig¬ger change and provides the basis for running the strategic analyses by outlining the change. Innovation has a crucial role in the survival process of a defense company and managers and leadership can use this information to support the innovation.