Sentetik kannabinoid kullanımına yol açan koşullar ve faktörler: Nitel bir çalışma
Conditions and factors leading to synthetic cannabinoid use: A qualitative study
Yazar: BERNA GÜNAY SEZGİN
Danışman: PROF. DR. RECEP EROL SEZER ; DR. ÖĞR. ÜYESİ AYŞE ARZU AKALIN
Yeditepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Halk Sağlığı = Public Health
Dizin: Bağımlılık = Dependency ; Bonzai = Bonsai ; Kanabinoidler = Cannabinoids ; Madde bağımlılığı = Drug addiction ; Narkotikler = Narcotics ; Sentetik kanabinoidler = Synthetic cannabinoids

Özet:
Bu çalışmada, genç nüfusun sentetik kannabinoid kullanımına başlamasını ve devam etmesini etkileyen faktörlerin ve koşulların ortaya çıkarılması amaçlanmaktadır. Bireylerin sentetik kannabinoidleri kullanmaya nasıl başladıkları, kullananların demografik ve sosyo-ekonomik özellikleri, yaşadıkları çevrenin özellikleri, ilk kullanımları ile ilgili deneyimleri, bu maddeden önce sigara, alkol veya diğer uyuşturucu madde kullanım öyküleri ve bu maddeye ilişkin algı kalıpları hakkında veri toplanması amaçlanmıştır.
Bu çalışma niteliksel gözlemsel bir çalışmadır. Örneklem, İstanbul Erenköy Ruh ve Sinir Hastalıkarı Eğitim ve Araştırma Hastanesi, Alkol ve Madde Bağımlıları Tedavi ve Araştırma Merkezi Birimi'nde (AMATEM) tedavi gören ve görüşme için bilgilendirilmiş onay veren 31 hastadan oluşmaktadır.  Sosyo-demografik veriler yapılandırılmış bir anket kullanılarak toplanmıştır. Diğer veriler yarı yapılandırılmış bir form kullanılarak yüz yüze görüşme yoluyla elde edilmiştir. Görüşme verileri, görüşme sırasında ses kaydı alınarak veya katılımcının ses kaydına izin vermediği durumlarda görüşme sırasında ve görüşmeden hemen sonra kayıt altına alınmıştır. Sonuçlar için tematik analiz yöntemi kullanılmıştır.
Mevcut veya eski sentetik kannabinoid kullanıcısı olan 18 ile 40 yaş arasındaki 31 katılımcının 27'si erkek ve 26'sı 31 yaşın altındadır. 
Biri hariç tüm katılımcılar esrar, ecstasy, kokain, eroin ve metamfetamin gibi başka maddeleri de kullandığını bildirmiştir. 27 erkek katılımcıdan 15'i mahallelerini yasadışı madde kullanımının ve satışının normal olduğu bir yer olarak tanımlamıştır. Bu 15 katılımcıdan altısı 13 yaşında veya daha küçük yaşta yasadışı bir madde kullanmaya başladığını dile getirmiştir. Bazı katılımcılar, sentetik kannabinoidlerin kullanımını ilk kez 2007 ile 2009 yılları arasında, yani sorunun resmi olarak Türkiye'de başladığı 2010'dan önce deneyimlediklerini belirtmişlerdir. Katılımcılardan 26'sı esrar, 4'ü sentetik kannabinoidler ve 1'i eroin ile yasa dışı madde kullanımına başlamıştır. Katılımcılar arasında sentetik kannabinoidlerden olan kova kullanımının da yaygın olduğu ve bu durumun onlara esrardan kaldığı gözlenmiştir. Katılımcıların söylediklerine  göre hem kova kullanımı hem de sigara içimi ölümcül olabilir. Katılımcıların tamamı sentetik kannabinoid ürünleri ve diğer yasa dışı maddeleri de sokak satıcılarından temin etmiştir. Birkaç katılımcı, esrar bulmakta zorlandığı için sentetik kannabinoidleri kullanmaya başladığını bildirmiştir. Ayrıca, katılımcıların ifadeleri doğrultusunda uyuşturucunun güçlü istek ve çekici etkileri ile ucuz ve kolay ulaşılabilirliğine ek olarak, sosyal çevrenin, özellikle madde kullanımının ve ticaretinin normal görüldüğü bazı mahallelerde, erkeklerin madde kullanan arkadaşlarının olması, yoksul ve yetersiz aile korunması gibi etkenler sentetik kannabinoid kullanımını artıran en önemli faktörlerdir.
Türkiye'de sentetik kannabinoid salgını, yasadışı madde kullanımının ve ticaretinin yaygın olduğu mahallelerde başlamıştır ve buralarda yaşayan, aile koruması zayıf olan erkekleri en savunmasız grup haline getirmiştir.
Anahtar Sözcükler: sentetik kannabinoid, madde bağımlılığı, bonzai, uyuşturucu madde

Abstract:
In this study aims to find out the factors and conditions affecting the initiation and continuation of synthetic cannabinoid use by the young population. We aimed to collect data on how the individuals started to use synthetic cannabinoids, demographic and socioeconomic features of the users, characteristics of their surroundings, experiences about their first use, cigarette, alcohol or other drug use history before this substance and perception patterns about the substance. 
This is a qualitative observational study. The sample consists of 31 patients who were under treatment and were hospitalized in the Alcohol and Drug Addicts Treatment and Research Center Unit (AMATEM) of Erenköy Psychiatry and Neurology Training and Research Hospital, İstanbul, and provided informed consent for the interviews. Sociodemographic data were collected using a structured questionnaire. Other data were obtained through face-to-face interview using a semi-structured form. The interview data were captured either by voice recording during the interview or in cases when the participant refused to give permission for voice recording the data has been written down during and immediately after the interview. Thematic analysis methot was used to obtain the results.
Of the 31 participants aged between 18 and 40, who were current or former synthetic cannabinoid users, 27 were male, and 26 younger than or equal to age 31.  All participants, except one, also reported the use of some other substances including cannabis, ecstasy, cocaine, heroin, and methamphetamine. Of the 27 male participants, 15 described their neighbourhood as a place where the use and sale of illicit substances is culturally normal. Among those 15 participants, six started using an illicit substance at age 13 or younger. Several participants stated that they first experienced the use of synthetic cannabinoids in the years between 2007 and 2009, well before 2010, in which formal discovery of the problem occurred in Turkey. Of the participants, 26 started illicit substance use with cannabis, 4 with synthetic cannabinoids, and 1 with heroin. The bucket use of synthetic cannabinoids among the participants was also widespread and seem inherited from their cannabis culture. Based on the participants' accounts, both the bucket use and the use within a cigarette can be fatal.  All of the participants obtained the synthetic cannabinoid products from the street dealers who had been selling also the other illicit substances. Several participants stated that they started using synthetic cannabinoids because of a cannabis availability problem. The participants' accounts also revealed that in addition to the strong rewarding and craving effects of the drug, and its cheap and easy availability, social environment particularly some neighbourhoods where substance use and trade are perceived normal, male gender, friends who use substances, poor family protection may be the most important factors contributing to synthetic cannabinoid use.
The epidemic of synthetic cannabinoid use in Turkey may have started in neighbourhoods where illicit substance use and trade are widespread, making the male adolescents with weak family protection living in these places the most vulnerable group. 
Keywords: synthetic cannabinoid, drug addiction, bonsai, narcotic