Kronik hastalığı olmayan çocuklarda uyku bozukluğu görülme sıklığının incelenmesi
Investigation of the frequency of sleep disorders in children without chronic disease
Yazar: MESUT SAVAŞ
Danışman: PROF. DR. ŞİRİN GÜVEN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Sancaktepe Şehit Prof.Dr. İlhan Varank Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Kronik hastalık = Chronic disease ; Uyku = Sleep ; Uyku bozuklukları = Sleep disorders ; Çocuklar = Children ; Ölçekler = Scales

Özet:
Amaç: Çocukluk çağının kronik hastalıklarına uyku bozukluğu sıklıkla eşlik etmektedir. Kronik hastalığı olmayan ve normal gelişim gösteren çocuklarda uyku bozuklukları kolaylıkla gözden kaçabilmekte, tanı ve tedavisi zaman alıcı olabilmektedir. Bu nedenle sağlıklı çocuklarda uyku bozukluğu sıklığının taranması ve kronik hastalığı olan çocuklardaki uyku bozukluğu sıklığı ile karşılaştırılması amaçlanmıştır.
Yöntem: 6-16 yaş arası 109 sağlıklı çocuk ve primer psikiyatrik/nörolojik hastalık tanısı haricinde kronik hastalığı olan (hematolojik [n=65], alerjik [n=38], gastroenterolojik [n=15], endokrinolojik [n=6] hastalık) 124 çocuk dahil edilmiştir. Yaş, cinsiyet, aile eğitimi ve sosyo-ekonomik düzey ile ilgili veriler kayıt edilmiştir. Çocuklar için Uyku Bozukluğu Ölçeği (ÇUBÖ) kullanılarak uyku bozukluğu ve uyku bozukluğu riski sıklığı belirlenmiştir.
Bulgular: Sağlıklı ve kronik hastalık gruplarında uyku bozukluğu ve riski açısından anlamlı fark bulunmamıştır (p=0.239; p=0.122). Benzer biçimde ÇUBÖ alt boyutlarında (uyku başlatma ve sürdürme sorunları, uykuda solunum bozuklukları, uyanıklık reaksiyonları bozukluğu, uyku uyanıklık geçiş bozukluğu, aşırı uykululuk bozuklukları, uykuda aşırı terleme) iki grup arasında anlamlı bozukluk ve risk açısından farklılık görülmemiştir. İki grup arasında cinsiyet, aile eğitim ve sosyo-ekonomik düzeye göre yapılan incelemelerde uyku bozukluğu ve riski ile ilişkili karşılaştırmalarda anlamlı farklılık tespit edilmemiştir.
Tartışma: Kronik hastalığı olmayan çocuklarda uyku bozukluğu sıklığı ve uyku bozukluğu görülme riski, kronik hastalığı olan çocuklardan farklılaşmamaktadır. Çocukluk çağında uyku sağlığı rutin olarak sorgulanmalı; kronik hastalık olmaksızın uyku sorunlarının taranması, önleme ve müdahaleye yönelik çocuğun bireysel ve gelişimsel özelliklerine göre uyarlanmış bir yaklaşımın benimsenmesi gerekmektedir.
Anahtar Kelimeler: Pediatrik Kronik Hastalık, Uyku Bozukluğu, Sağlıklı Çocuk, Uyku Bozukluğu Riski, Çocuklar için Uyku Bozukluğu Ölçeği.

Abstract:
Objective: Sleep disorders often accompany chronic diseases of childhood. Sleep disorders can be easily overlooked in children who do not have chronic diseases and show normal development, and diagnosis and treatment can be time-consuming. For this reason, it was aimed to screen the frequency of sleep disorders in healthy children and to compare them with the frequency of sleep disorders in children with chronic diseases.
Method: 109 healthy children aged 6-16 years and 124 children with chronic diseases except primary psychiatric/neurological disease diagnosis (hematological [n=65], allergic [n=38], gastroenterological [n=15], endocrinological [n=6] diseases) were included. Data on age, gender, family education and socio-economic level were recorded. The frequency of sleep disturbance and sleep disturbance risk was determined by using the Sleep Disturbance Scale for Children (SDSC).
Results: There was no significant difference between the healthy and chronic disease groups in terms of sleep disturbance and risk (p=0.239; p=0.122). Similarly, no significant difference was observed between the two groups in terms of impairment and risk in the sub-dimensions of SDCS (disorders of initiating and maintaining sleep, sleep breathing disorders, disorders of arousal nightmares, sleep wake transition disorder, disorders of excessive somnolence, sleep hyperhydrosis). No significant difference was found between the two groups in comparisons related to sleep disorder and risk in the examinations made according to gender, family education and socio-economic level.
Discussion: The frequency of sleep disorders and the risk of sleep disorders in children without chronic disease do not differ from children with chronic diseases. Sleep health in childhood should be routinely questioned. Even in the absence of chronic illness, an approach tailored to the individual and developmental characteristics of the child to screening and prevention for sleep problems, needs to be adopted.
Key Words: Pediatric Chronic Disease, Sleep Disorder, Healthy Child, Risk of Sleep Disorder, Sleep Disturbance Scale for Children.