Bulut tabanlı akran öğretiminin öğretmen adaylarının akademik başarı, iletişim becerileri ve derse ilişkin tutumlarına etkisi
The effect of cloud-based peer tutoring on teacher candidates' academic success, communication skills and course attitudes
Yazar: AYHAN KOÇ
Danışman: DOÇ. DR. OĞUZ GÜRBÜZTÜRK
İnönü Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Programları ve Öğretim Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Aday öğretmenler = Candidate teachers ; Akademik başarı = Academic achievement ; Akran öğretimi = Peer tutoring ; Bulut bilişim = Cloud computing ; Programlama öğretimi = Programming instruction ; Çevrimiçi öğrenme = Online learning ; Ölçekler = Scales ; Öğrenci tutumu = Student attitude ; Öğretmen yetiştirme = Teacher training ; İletişim becerisi = Communication skill

Özet:
Araştırmanın amacı, bulut tabanlı akran öğretimi ile yapılan programlama öğretiminin öğretmen adaylarının akademik başarı, iletişim becerileri ve derse ilişkin tutumlarına etkisini belirlemektir. Araştırmada nicel ve nitel verilerin birlikte ele alındığı karma yöntem kullanılmıştır. Araştırmanın nicel boyutunda ön test son test kontrol gruplu yarı deneysel desen; nitel boyutta ise gömülü desene özgü olmak üzere hem deneysel işlem sonrasında nicel yöntem ile elde edilen bulguların doğrulanması ve desteklenmesi, hem de deney sürecinde etkili olan faktörlerin belirlenmesi yoluna gidilmiştir. 
Araştırmanın çalışma grubunu, 2017-2018 Eğitim Öğretim Yılı Bahar döneminde Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi Eğitim Fakültesi BÖTE bölümünde öğrenim gören öğrenciler oluşturmuştur. Deney ve kontrol grupları oluşturulurken Programlama Dilleri II dersini alan iki şubeden biri yansız olarak deney, diğeri kontrol grubu olarak alınmıştır. Çalışma grubu 34 deney, 35 kontrol grubunda olmak üzere toplam 69 öğrenciden oluşmuştur. 
Araştırma verileri hem nicel hem de nitel veri toplama araçları ile elde edilmiştir. Nicel boyutta araştırmacı tarafından geliştirilen başarı testi ve programlama dersine yönelik tutum ölçeği ile Korkut Owen ve Bugay (2014) tarafından geliştirilen İletişim Becerileri Ölçeği kullanılmıştır. Nitel boyutta deneysel işlemin uygulandığı akran gruplarının bulut tabanlı akran öğretimi yöntemini uygulama düzeylerini ortaya koymak ve yapılan çalışmaların takibi için gözlem formu ve yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılırken, benzer şekilde akran gruplarının bulut tabanlı akran öğretimi yöntemine ilişkin görüşlerini ortaya koymak için yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. 
Nicel verileri analiz etmek için deney ve kontrol gruplarına ön test ve son test olarak uygulanan "Başarı Testi", "İletişim Becerileri Ölçeği" ve "Programlama Dersine Yönelik Tutum Ölçeği"nden elde edilen verilerin istatistiksel analizinde bilgisayar paket programı kullanılmıştır. Başarı testi ve diğer ölçeklerden elde edilen verilerin normal dağılımlarının kontrolü için Shapiro-Wilks değerine bakılmıştır. Deney ve kontrol gruplarının kendi içerisinde ön test ve son test puanlarının karşılaştırılması için bağımlı gruplar t testi kullanılmış, bağımlı gruplar t testi için gerekli olan normallik varsayımının sağlanmadığı durumlarda parametrik olmayan Wilcoxson işaretli sıralar testi kullanılmıştır. Deney ve kontrol gruplarının ön test puanları arasında ve son test puanları arasındaki farkı bulmak için bağımsız gruplar t testi kullanılmış, bağımsız gruplar t testi için gerekli olan normallik varsayımının sağlanmadığı durumlarda parametrik olmayan Mann Whitney U testinden faydalanılmıştır. Araştırmanın nitel boyutunda elde edilen veriler betimsel analize ve içerik analizine tabi tutulmuştur.
Araştırmanın sonucunda; bulut tabanlı akran öğretim yöntemine tabi tutulan deney ve bulut tabanlı akran öğretim yöntemine tabi tutulmayan kontrol grubunun son test puanlarından elde edilen verilerde, bulut tabanlı akran öğretim yönteminin deney grubundaki öğrencilerin akademik başarılarını, iletişim becerilerini ve derse yönelik tutumlarını artırmada etkili olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Bulut tabanlı akran öğretim yöntemine tabi tutulan deney grubunun ve bulut tabanlı akran öğretim yöntemine tabi tutulmayan kontrol grubunun kendi içerisinde ön test ve son test puanlarından elde edilen verilerde, öğrencilerin akademik başarılarında, iletişim becerilerinde ve derse yönelik tutumlarında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık bulunamamıştır.
Araştırmadan elde edilen nitel veriler ışığında ise; sürecin akran grupları için verimli geçtiği, iletişim ve iş birliği içerisinde çalışma, farklı bakış açıları, sorumluluk ve özgüven kazandırarak öğrenme sürecini eğlenceli hâle dönüştürdüğü görülmüştür. Bunun yanında katılımcıların süreçle ilgili olumlu görüşlere sahip olduğu görülmüş; öğretmen adayları, uygulanan yöntemin kendilerine mesleki bilgi, mesleki beceri, tutum ve değerler noktasında yeterlilikler kazandırdığı görüşünü bildirmişlerdir. Öğretmen adayları bunun yanında, BTAÖ yönteminin programlama dersinden başka, özellikle uygulamalı derslerde, sayısal ağırlıklı derslerde ve çoğunlukla öğrencilerin başarısız oldukları / başarısız olma ihtimallerinin yüksek olduğu derslerde başarıyı artırmak için kullanılabileceği şeklinde görüş bildirmişlerdir. Adayların, BTAÖ yöntemini meslek hayatlarında kullanma hususunda olumlu görüşlere sahip oldukları görülmüştür. Elde edilen sonuçlar doğrultusunda BTAÖ yönteminin uygulamasına ilişkin çeşitli önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
The purpose of this research is to determine the effect of programming instruction with cloud-based peer teaching on the pre-service teachers' academic success, communication skills and attitudes towards the course. Quantitative and qualitative methods were utilized together in the research in accordance with mixed-method. In the quantitative dimension of the research, semi-experimental design with pre-final control group is used. In qualitative dimension, the embedded design is used to both verify and support the findings obtained by the quantitative method after the experimental process, and to determine the factors that are effective in the experimental process.
The sample consists of students enrolled at Erzincan Binali Yıldırım University, Faculty of Education, Department of CET in the 2017-2018 Academic Year Spring semester. While assigning students to experimental and control groups, one of the two sections of Programming Languages II course is selected as an experimental and the other as a control group. The study group consisted of 69 students, 34 in experimental and 35 in control group.
Data are collected with both quantitative and qualitative means. Three measures are used in quantitative part: A success test and an attitude towards programming course scale developed by the researcher, and Communication Skills Scale developed by Korkut Owen and Bugay (2014). An observation form and semi-structured interviews are administered to collect information about the experimental peer groups' levels of application of the cloud-based peer teaching method and verify the peer work. Similarly, a semi-structured interview form is used to gather data about the views of peer groups regarding the cloud-based peer teaching method.
For the analysis of quantitative data, a computer package program is used in the statistical analysis of the data from achievement test, "Communication Skills Scale" scores and "Programming Course Attitude Scale" scores which are applied to the experimental and control groups as pre and post-tests. Shapiro-Wilks value is examined to check the normal distribution of the data. Dependent groups t test is used to compare the pretest and posttest scores within the experimental and control groups, and the non-parametric Wilcoxson sign order test is used in cases where the normality assumptions required for the dependent groups t test are not met. Independent groups t test is used to examine the difference between the pre and post test scores of the experimental and control groups. Mann Whitney U test is used when the normality assumptions for the independent groups t test are not met. The data obtained in the qualitative dimension of the research are subjected to descriptive and content analyzes.
As a result, it is concluded that the cloud-based peer teaching (CBPT) method is not effective in increasing the academic achievement, communication skills and attitudes of the students in the experimental group comparing the post test scores of control group who has not undergone   cloud-based peer teaching. Additionally, in significant differences between participants' pre and post test scores of achievement, communication skills and attitudes. 
The qualitative data obtained from the research suggested that the process is productive for peer groups by working in communication and collaboration, making the learning process fun by gaining different perspectives, taking responsibility and increasing self-confidence. In addition, the participants stated that they had positive views about the process and increased competencies in terms of professional knowledge, professional skills, attitudes and values. Additionally, majority students have positive opinions about using the method in their future professional lives. The pre-service teachers think that the CBPT method can be used in order to increase the success in high failure, heavily applied and analytical lessons. In line with the obtained results, various suggestions are made regarding the application of the CBPT method.