Yoğun bakım hastalarını mekanik ventilasyondan ayırma sürecinde doğa temelli ses terapisinin etkisi
Effect of nature based voice therapy in the separation from mechanical ventilation process of intensive care patients
Yazar: TÜLİN KURT
Danışman: PROF. DR. SEVİM ÇELİK
Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / Cerrahi Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Ameliyat sonrası dönem = Postoperative period ; Ekstübasyon = Extubation ; Hemşirelik = Nursing ; Postoperatif bakım = Postoperative care ; Postoperatif dönem = Postoperative period ; Ses terapisi = Sound therapy ; Ventilasyon = Ventilation ; Ventilatörler-mekanik = Ventilators-mechanical ; Yoğun bakım = Intensive care ; Yoğun bakım üniteleri = Intensive care units

Özet:
Cerrahi girişim sonrası yoğun bakımda mekanik ventilasyon desteği alan hastalarda mekanik ventilasyon uygulamasının, yararlı etkilerinin yanısıra zararlı fizyolojik ve psikolojik etkileri bulunmaktadır. Bu nedenle, hastanın zamanında, güvenli bir şekilde mekanik ventilasyondan ayrılması ve işlemin başarısını artırmak amacıyla hastanın hemodinamik parametrelerinin, ağrı ve anksiyete düzeyinin stabilitesini sağlamak oldukça önemlidir. 
Araştırma, cerrahi yoğun bakım ünitesinde yatan hastaların mekanik ventilasyondan ayırma sürecinde uygulanan doğa temelli ses terapisinin etkisini incelenmek amacıyla, randomize kontrollü deneysel araştırma olarak gerçekleştirildi. Araştırmada, 01/06/2016 - 01/07/2017 tarihleri arasında 30 dakika süreyle doğa temelli ses terapisi eşliğinde gözleri kapatılarak 34 hasta ventilatörden ayrıldı. Diğer 34 hastanın doğa temelli ses terapisi dinletilmeden kulaklık ile gözleri kapatıldı. Her iki uygulama öncesi 0.dk, uygulama sonrası 30.dk, ventilatörden ayırmanın 0., 10. , 20. ve 30.dk'sında hastaların arteriyel sistolik ve diyastolik kan basınçları, kalp atım hızları, solunum sayıları, oksijen satürasyonu değerleri, ağrı ve anksiyete düzeyleri değerlendirilerek karşılaştırıldı. Verilerin analizinde SPSS 24.0 programında tanımlayıcı istatistiksel yöntemler, parametrelerin gruplararası karşılaştırmasında t testi ve tekrarlı ölçümlerde iki yönlü ANOVA kullanıldı. Elde edilen bulgular, 0.05 anlamlılık düzeyinde yorumlandı. 
Araştırmada; deney ve kontrol grubundaki hastaların ortalama sistolik ve diyastolik arteriyel kan basınçları, kalp atım hızları ve solunum hızları, uygulama yöntemlerine ve ölçüm zamanlarına göre elde edilen bulguların, klinik ve istatistiksel açıdan anlamlı farklılık gösterdiği (p<0.001), ortalama oksijen satürasyonlarının anlamlı farklılık göstermediği bulundu (p>0.05). Deney grubunun ağrı, ajitasyon ve anksiyete seviyelerinin, kontrol grubuna göre klinik açıdan anlamlı olarak düşük olduğu (p<0.001), uygulama yöntemlerine ve ölçüm zamanlarına göre de ileri düzeyde istatistiksel olarak anlamlı farklılık gösterdiği belirlendi (p<0.001).

Anahtar Kelimeler: Yoğun bakım hastası, Ameliyat sonrası dönem, Ekstübasyon, Doğa temelli ses terapisi, Hemşire

Abstract:
There are harmful physiological and psychological effects besides beneficial effects of mechanical ventilation for patients receiving mechanical ventilation support in intensive care units after surgery. Therefore, it is very important to ensure the stability of the patient's hemodynamic parameters, pain and anxiety level in order to reliably remove the patient from the mechanical ventilator in time and increase the success of the procedure. 
The research was conducted as a randomized controlled experimental study to investigate the effect of nature-based sound therapy on patients during the separation from mechanical ventilator in a surgical intensive care unit. In the study, 34 patients were separated from the ventilator by closing their eyes for 30 minutes accompanied by nature-based sound therapy between 01/06/2016 - 01/07/2017. The eyes of the other 34 patients were closed without listening to nature-based voice therapy and headphones. Patients' arterial systolic and diastolic blood pressures, heart rate, respiratory counts, oxygen saturation values, pain at both 0th and 30th minutes before and after each ainterventions and the 0th, 10th, 20th and 30th minutes of seperation from the ventilator, and anxiety levels were compared. Data were analyzed by descriptive statistical methods, t test for comparison of parameters between groups, and two way ANOVA for repeated measurements in the SPSS 24.0 program. Findings were interpreted at a significance level of 0.05. 
In the study; clinical and statistically significant differences were found in the patients in the experimental and control groups for mean systolic and diastolic blood pressures, heart and respiration rates, administration methods and measurement times (p<0.001), their mean oxygen saturations weren't significantly different (p>0.05). Pain, agitation and anxiety levels of the experimental group were found clinically and significantly lower than the control group (p<0.001), there was a statistically significant difference in types of application methods and measurement times (p<0.001).

Keywords: Intensive care patient, Postoperative period, Extubation, Nature based voice therapy, Nurse