Mürdümük tane yeminin norduz kuzularında bazı rumen ve kan parametreleri ile rumen protozoonları üzerine etkisi
The effect of chickling vetch seeds on some rumen-blood parameters and rumen protozoon in norduz lamb
Yazar: SEMRA VAKİT
Danışman: YRD. DOÇ. DR. CEMAL BUDAĞ
Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Zootekni Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu arastırmada, baklagil tane yemlerinden mürdümük tane yeminin farklı düzeylerininNorduz kuzularının bazı rumen ve kan parametreleri ile rumen protozoonları üzerine etkisiincelendi. Deneme iki faktörlü tekrarlanan ölçümlü varyans analizi yapılacak sekildetasarlandı ve yürütüldü.Denemede sütten kesilmis, yaklasık 16 haftalık yasta 24 adet Norduz disi kuzukullanıldı. Kuzulara, birinci gurupta canlı agırlıklarının (CA) % 0.00'ı düzeyinde mürdümükve % 2'si düzeyinde korunga kuru otu (K), ikinci grupta CA'ın % 0,75 düzeyinde mürdümükve % 1,25'i düzeyinde korunga kuru otu (MI) ve üçüncü grupta CA'ın %1.50 düzeyindemürdümük ve % 0,5'i düzeyinde korunga kuru otu (MII) verilecek seklinde üç grubuyemleme olusturuldu. Her grupta yaklasık aynı yasta ve canlı agırlıkta sekiz hayvan olacaksekilde kuzular gruplara rasgele dagıtılmıstır. Kuzuların tükettikleri yem canlı agırlıklarının %2'si olarak sınırlanmıstır. Kan ve rumen sıvısı örnekleri, biri deneme baslangıcında biri dedenemenin 25. gününde olmak üzere 2 defa alınmıstır.Hayvanlardan deneme öncesinde elde edilen kan parametrelerinin sonuçları denemesonrasındakilerle karsılastırıldıgında kan sekeri, serim total protein, trigliserit, üre, Cl, Na ilerumen pH'sında gözlenen degerler bakımından gruplar arasında önemli bir degisiklikgözlenmemistir. Kan Ca düzeyi deneme öncesine göre önemli oranda düserken (P< 0.05),Kan P ve K düzeyleri ile rumen protozoa sayıları ve rumen NH3 düzeyi deneme sonundaönemli oranda artmıstır (P< 0.05).Denemede sonrasında protozoon sayılarının mürdümük miktarının rasyondaki oranınınartmasına paralel olarak rakamsal bir artıs göstermistir. Deneme öncesi ve deneme sonrasıayrı ayrı alındıgında, aynı dönemlerde gruplar asasındaki fark istatistiksel olarak önemlibulunmamıstır. Gruplarda yapılan kan analizleri sonucunda Ca, P, K, Üre degerleri ile rumenNH3 ve protozoon degerlerinde dönemlere göre gözlenen istatistiksel degisikliklere (P< 0,05)ragmen degerler fizyolojik sınırlar içinde kalmıstır.

Abstract:
This study was performed to research the effect of chickling vetch seeds on some rumenand blood parameters and on rumen protozoon in Norduz (a local type in east of Turkey). Theresearch was performed in experimental design two-way with repeated measurement on onefactor levels.Twenty-four female Norduz lambs 16 week old age were used in the research. Theration groups were constituted of % 2 of body weight onobrychis sativa L and % 0 of bodyweight chickling vetch (control, C), of % 1,25 of body weight onobrychis sativa L and % 0,75of body weight chickling vetch (C1), of % 0,50 of body weight onobrychis sativa L and %1,50 of body weight chickling vetch (C2). The animals were shared with randomly to threegroups. The research was completed in 25 days and the animals were fed twice in a day inthis period.The differences of groups were not significant for blood serum glucose, total protein,trigliserid, Cl, Na, and rumen pH (P< 0.05). The amounts of these parameters wererespectively 56.63-74.13 mg/dl, 6.49-7.69 g/dl, 17.60-24.68 mg/dl, 88.63-108.50 mmol/l,123.63-150.00 mmol/l, and 5.78- 6.68. The amounts of Ca were decreased after feeding in allgroups (P< 0.05) and the amounts were formed between 9.52-10.23 mg/dl.The amounts of blood serum urea, P, K and rumen protozoon were increasedafter feeding in all groups (P< 0.05). The differences of groups of blood serum urea, P, K andrumen protozoon were significant. Amounts of these parameters were respectively9.238-89.919 mg/dl, 5.47-9.75 mg/dl, 4.14-5.63 mmol/l, and 107500-518780.