Tiramin fonksiyonlu tamamen heterohalkalı amin sübstitüe spiro-fosfazen türevlerinin sentezi, kristal yapılarının, spektroskopik özelliklerinin, antimikrobiyal aktivitelerinin ve DNA'ya etkilerinin incelenmesi
The syntheses of tyramine functional fully heterocyclic amine substituted spiro-phosphazene derivatives and the investigations of their crystal structures, antimicrobial activites and effects against to DNA
Yazar: SERHAN PEKTAŞ
Danışman: DOÇ. DR. SELEN BİLGE KOÇAK
Ankara Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Kimya = Chemistry
Dizin: DNA = DNA ; Tiramin = Tyramine

Özet:
Bu tez çalışmaları kapsamında, salisilaldehit'in kuru MeOH'de tiramin ile tepkimesinden elde edilen tiramin Schiff bazı [HOC6H4CH=NCH2CH2C6H4OH] (1)'in kuru MeOH ortamında NaBH4/boraks ile indirgenmesinden tiramin podand [HOC6H4CH2NHCH2CH2C6H4OH] (2) hazırlandı. Bileşik 2' nin kuru THF'de N3P3Cl6 ile tepkimesinden 4-hidroksifeniletil pendant kollu kısmen sübstitüe spiro-fosfazen türevi (3) sentezlendi. Kısmen sübstitue (3) fosfazen'deki dört Cl−atomunun heterohalkalı aminler {pirolidin (Pir), piperidin (Pip), morfolin (Morf), 1,4-dioksa-8-azaspiro[4,5]dekan (DASD),1-(2-aminoetil)pirolidin (AEPir), 1-(2-aminoetil)piperidin (AEPip) ve 4-(2-aminoetil)morfolin (AEMorf)} ile kuru THF'deki nükleofilik sübstitüsyon tepkimeleri sonucunda tamamen sübstitüe fosfazen türevleri (4a−4g) hazırlandı. Fosfazen türevleri; element analizi, FTIR, MS, 1D 1H, 13C ve 31P NMR ve 2D HSQC yöntemleri kullanılarak karakterize edildi. Tek kristali elde edilebilen bileşiklerin (1, 3 ve 4b) katı hal yapısı, X-ışınları kırınımmetre verilerinden yararlanılarak aydınlatıldı. spiro-Fosfazen türevleri için, ekzosiklik OPN bağ açıları (α´) ve δPOPN kaymaları arasındaki ilişkiler ve ∆(P–N) değerleri ve Δ(δP) veya δPOPN kaymaları arasındaki korelasyon incelendi. Sentezlenen tüm bileşiklerin (1−3 ve 4a−4g) antimikrobiyal aktivitesi, beş adet bakteri ve üç adet mayaya karşı incelendi ve pBR322 plasmid DNA ile etkileşimleri araştırıldı.

Abstract:
Within the context of this thesis, tyramine podand [HOC6H4CH2NHCH2CH2C6H4OH] (2) was prepared by the reduction of tyramine Schiff base [HOC6H4CH=NCH2CH2C6H4OH] (1) which was obtained from the reaction of salicylaldehyde with tyramine, with NaBH4/borax in dry MeOH. The reaction of compound 2 with N3P3Cl6 in dry THF let to the formation of partly substituted spiro-phosphazene derivative (3) with a 4-hydroxyphenylethyl pendant arm. The fully heterocyclic amine substituted spiro-phosphazenes (4a−4g) were prepared using the nucleophilic substitution reactions of the four Cl–atoms in partly substituted (3) phosphazene with heterocyclic amines {pyrrolidine (Pyr), piperidine (Pip), morpholine (Morp), 1,4-dioxa-8-azaspiro[4,5]decane (DASD), 1-(2-aminoethyl)pyrrolidine (AEPyr),1-(2-aminoethyl) piperidine (AEPip) and 4-(2-aminoethyl)morpholine (AEMorp)} in dry THF. All phosphazene derivatives were characterized by elemental analysis, FTIR, MS, 1D 1H, 13C, and 31P NMR, and 2D HSQC techniques. The crystal structures of the compounds (1, 3 and 4b) which could be obtained their single crystals were verified by X-ray diffraction analysis. The relationships between exocyclic OPN bond angles (α´) and δPOPN shifts, and the correlation of ∆(P–N) values and Δ(δP) or δPOPN shifts were investigated for the spiro-phosphazenes derivatives. All compounds (1−3 and 4a−4g) were subjected to antimicrobial activity against five clinic bacteria and three yeast strains, and the interactions of the compounds with plasmid pBR322 DNA were investigated.