Duacızâde Abdülkerîm'in Mûsıkî Risâlesi'nin çevri-yazımı ve Türk müziği yazılı kaynakları arasındaki yeri
The transcription of Duacizade Abdulkerim's music book and the place of Turkish music in written sources
Yazar: FEYYAZ ÖNDER
Danışman: PROF. DR. İRFAN KARADUMAN
Ordu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Müzik Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Müzik = Music
Dizin: Duacızade Abdulkerim = Duacizade Abdulkerim ; Edvar = Edvar ; Makamlar = Modes ; Müzik eserleri = Music works ; Müzik tarihi = Music history ; Risale = Pamphlet ; Türk dini musikisi = Turkish religious music ; Türk müziği = Turkish music ; Çeviriyazı = Transcription

Özet:
Bu araştırmada Duacızâde Abdülkerîm'in mûsıkî ile ilgili Osmanlıca yazmış olduğu 
risâlenin anlam çevirisinin ve çevri-yazımı yapılması, döneminin saptanması, müzik kaynakları 
arasındaki yeri ve öneminin belirlenmesi amaçlanmıştır. Yazarın hayatı hakkında yapılan 
araştırmada, ulaşılan bilgilerin kapsamlı olmaması nedeniyle yeterli ve kesin bir sonuca 
ulaşılamamıştır. Ancak yazmış olduğu eser, Duacızâde Abdülkerîm'in müzik kimliği hakkında 
fikir sahibi olmamızı sağlamıştır.
Betimsel ve tarihsel araştırma yöntemi izlenen çalışmada, tarama modellerinden genel 
tarama yönteminin ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Edebiyat metodolojisiyle metin 
okuma, edisyon ve kritiği yapılmıştır. Eserin yazılmış olduğu dönemin aydınlatılabilmesi 
amacıyla Türk Müziği Yazılı Kaynakları arasından seçilen eserlerle karşılaştırmalı olarak 
incelenmiş, kronoloji ve kaynaklar tarihsel metodoloji ile oluşturulmuştur. Ayrıca makâm, usûl, 
avâze gibi müzisel kavramlar incelenmiştir.
19. yüzyılda kaleme alınmış olmasına rağmen, Anadolu edvâr geleneğinde 15. yüzyıl
müzik kuramı üslûbuyla yazılmış olan eserin çevri-yazımı yapılmıştır. Bunun yanı sıra, 15. 
yüzyıl ile 20. yüzyıl tarihleri arasından seçilmiş 13 yazılı müzik kaynağı ile karşılaştırılarak 
incelenmiş, elde edilen veriler yorumlanmış ve sonuçlandırılmış olup, bu alanda yapılacak 
çalışmalara ve araştırmalara kaynaklık etmesi hedeflenmiştir.

Abstract:
In this study, it was aimed to transcribe and translate, determine its period and determine 
its place and importance among music sources of Duacızâde Abdulkerîm's treatise written in 
Ottoman Turkish on music. In the research about the life of the author, a sufficient and definite 
conclusion could not be reached due to the lack of comprehensive information. However, the 
work he wrote gave us an idea about his musician identity.
In the study, in which descriptive and historical research methods were followed, the 
relational survey model of the general survey method, one of the survey models, was used. 
Reading, editing and criticism of texts with literary methodology were done. In order to 
enlighten the period in which the work was written, it was analyzed comparatively with the 
works selected among Turkish Music Written Sources, and its chronology and sources were 
created with historical methodology. Musical concepts such as maqam, usul, and âvâze were 
studied also.
Although it was written in the 19th century, the transcription and meaning translation of 
the work was written with the 15th century music theory mentality. In addition, it was compared 
with 13 written sources between the 15th and 20th centuries, the data obtained were interpreted 
and concluded, and it was predicted to be a source for studies and research in this field.