Sınıf öğretmenlerinin teknolojik pedagojik alan bilgileri ile eğitimde teknoloji kullanımı konusundaki öz-yeterlilik algılarının incelenmesi
Examination of classroom teachers' technological pedagogical content knowledge and self-efficacy perceptions in the use of technology in education
Yazar: ANIL GÜNEYSU
Danışman: PROF. DR. TARKAN KAÇMAZ
Dokuz Eylül Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Sınıf Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Eğitim teknolojisi = Education technology

Özet:
Günümüzdeki hızlı teknolojik ilerleme, eğitim alanını da kökten etkilemektedir. Teknolojinin eğitimde etkili ve verimli bir şekilde kullanılması, öğrencilerin öğrenme deneyimlerini derinleştirirken öğretmenlere de ders içeriklerini daha etkileyici ve çeşitlendirilmiş bir biçimde sunma fırsatı tanımaktadır. Bu noktada öğretmenlerin teknolojik pedagojik alan bilgisine sahip olmaları, bilişim teknolojilerini derslerinde etkin bir şekilde kullanmaları açısından kritik öneme sahiptir. Teknoloji entegre edilen sınıflar, öğrencilerin ilgisini çekerken onları daha aktif ve katılımcı bir öğrenme sürecine yönlendirerek öğrenme başarısını artırma potansiyeline sahiptir. Bu araştırmada sınıf öğretmenlerinin Teknolojik Pedagojik Alan Bilgisi (TPAB) düzeylerini belirlemeyi ve Eğitimde Teknoloji Kullanımı Konusundaki Öz-Yeterlilik Algıları (ETÖYA) arasındaki ilişkiyi incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırmada; cinsiyet, meslekte hizmet süreleri, görev yaptıkları yerleşim yeri, üniversite mezuniyet durumları, sürekli olarak kullanılan kişisel bilgisayara sahip olma durumu, bilgisayar kullanma düzeyleri, bilişim teknolojileri ile vakit geçirme süreleri, çalıştıkları okullarda akıllı tahta bulunma durumu ve herhangi bir teknoloji eğitimi durumuna göre bu iki bağımlı değişken arasında anlamlı düzeyde görüş farkı olup olmadığı da incelenmiştir.
Çalışmaya 2023-2024 eğitim-öğretim yılında aktif olarak hizmet veren 182 sınıf öğretmeni katılmıştır. Veri analizine başlamadan önce araştırma verilerinde hatalı veri, aykırı değer, kayıp değer ve verilerin dağılımı incelenmiştir. Bu incelemeler sonucunda veri setinde kayıp değer olmadığı tespit edilmiştir. Uç değer analizi sonucunda ise 4 katılımcı veri setinden çıkarılmıştır. Katılımcıların demografik özelliklerini belirlemek için kişisel bilgi formu kullanılmış ve TPAB'lerini ölçmek için Schmidt ve arkadaşlarının 2009 yılında geliştirdiği Horzum ve Öztürk (2011) tarafından Türkçe'ye uyarlanan "TPAB Ölçeği" kullanılmıştır. Sınıf öğretmenlerinin eğitimde teknoloji kullanımı konusundaki öz-yeterlilik algılarını ölçmek için de Ekici, Ekici ve Kara (2012) tarafından hazırlanan Öğretmenlere Yönelik Bilişim Teknolojileri Öz-yeterlilik Algısı Ölçeği kullanılmıştır.
Yapılan araştırma sonuçlarına göre, sınıf öğretmenlerinin TPAB açısından "yeterli" düzeyde olduğu ve eğitimde teknoloji kullanımı konusundaki öz-yeterlilik algıları açısından da "orta seviyede" oldukları belirlenmiştir. Sınıf öğretmenlerinin TPAB ölçeğinin alt boyutları arasında en yüksek puanın pedagojik bilgi boyutunda alındığı en düşük puanın ise "teknoloji bilgisi" boyutunda alındığı gözlemlenmiştir. Araştırma; sınıf öğretmenlerinin TPAB'leri ile ETÖYA'ları cinsiyete, meslekte hizmet süresine, görev yaptıkları yerleşim yerine, sürekli olarak kullanılan kişisel bilgisayara sahip olma durumuna ve bilgisayar kullanma düzeylerine göre anlamlı bir farklılık göstermektedir. Çalıştıkları okullarda akıllı tahta bulunma durumuna ve herhangi bir teknoloji eğitimi alma durumuna göreyse anlamlı bir farklılık bulunmamaktadır. Üniversite mezuniyet durumları ve BT ile vakit geçirme süreleri, gruplar arasındaki katılımcı farklarının fazla olması sebebiyle analize alınmamıştır.
 Ayrıca, yapılan korelasyon analizi sonucunda sınıf öğretmenlerinin TPAB yeterliliği ile eğitimde teknoloji kullanımı konusundaki öz-yeterlilikleri algıları arasında %85,2 düzeyinde pozitif yönlü anlamlı bir ilişki olduğu ortaya çıkmıştır. Bu da sınıf öğretmenlerinin teknolojik pedagojik alan bilgisi arttıkça eğitimde teknoloji kullanımı konusundaki öz-yeterlilik algılarının da arttığı söylenebilir. Araştırma kapsamında elde edilen bulgular ve çıkarımlar; öğretmen yetiştirme programlarına ve öğretmen yetiştirme sürecinde rol alan tüm paydaşlara; sınıf öğretmenlerinin teknolojik pedagojik alan bilgisini artırma, bilişim teknolojilerini etkili bir şekilde derslerinde kullanma ve öğretim pratiğini zenginleştirme konularında destek olmanın önemini vurgulamaktadır.

Abstract:
The rapid technological advancements in today's world are profoundly affecting the field of education. The effective and efficient use of technology in education not only deepens students' learning experiences but also provides teachers with opportunities to present lesson content in a more engaging and diversified manner. At this juncture, it is critical for teachers to possess technological pedagogical content knowledge to effectively use information technologies in their lessons. Technology-integrated classrooms have the potential to increase learning success by attracting students' interest and directing them towards a more active and participatory learning process. This study aims to determine the levels of technological pedagogical content knowledge among primary school teachers and to examine the relationship between these levels and their self-efficacy perceptions regarding the use of technology in education. The study also investigates whether there are significant differences between these two dependent variables based on gender, years of service, location of duty, university graduation status, ownership of a personal computer used regularly, level of computer use, time spent with IT, availability of smartboards in the schools they work at, and any technology training status.

A total of 182 primary school teachers actively serving in the 2023-2024 academic year participated in the study. Before data analysis, the research data were examined for erroneous data, outliers, missing values, and data distribution. As a result of these examinations, no missing values were found in the dataset. However, four participants were removed from the dataset following outlier analysis. A personal information form was used to determine the demographic characteristics of the participants, and the "Technological Pedagogical Content Knowledge" (TPACK) Scale developed by Schmidt et al. (2009) and adapted into Turkish by Horzum and Öztürk (2011) was used to measure technological pedagogical content knowledge. To measure the self-efficacy perceptions of primary school teachers regarding the use of technology in education, the Self-Efficacy Perceptions Scale for Information Technologies prepared by Ekici, Ekici, and Kara (2012) was used.

The results of the study revealed that primary school teachers were at a "sufficient" level in terms of technological pedagogical content knowledge and at a "moderate" level in terms of their self-efficacy perceptions regarding the use of technology in education. Among the sub-dimensions of the TPACK scale, the highest score was observed in the pedagogical knowledge dimension, while the lowest score was observed in the technological knowledge dimension. The study found significant differences in primary school teachers' technological pedagogical content knowledge and self-efficacy perceptions regarding the use of technology in education based on gender, years of service, location of duty, ownership of a personal computer used regularly, and level of computer use. However, no significant differences were found based on the availability of smartboards in the schools they work at or any technology training status. University graduation status and time spent with IT were not included in the analysis due to the unbalanced distribution of the groups.

Additionally, the correlation analysis revealed a significantly positive relationship at a level of 85.2% between the technological pedagogical content knowledge of primary school teachers and their self-efficacy perceptions regarding the use of technology in education. This indicates that as primary school teachers' technological pedagogical content knowledge increases, their self-efficacy perceptions regarding the use of technology in education also increase. The findings and implications obtained from the research emphasize the importance of supporting primary school teachers in enhancing their technological pedagogical content knowledge, effectively using information technologies in their lessons, and enriching their teaching practices. These insights are crucial for teacher training programs and all stakeholders involved in the teacher training process.