Soyut resimde içerik ve biçim
Content and figure in abstract painting
Yazar: SÜLEYMAN ÖZDERİN
Danışman: PROF. DR. HASAN PEKMEZCİ
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Resim Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2003
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Biçim = Form ; Fenomenoloji = Phenomenology ; Resim sanatı = Painting art ; Resimler = Pictures ; Soyut resim = Abstract painting ; İçerik = Content

Özet:
"Soyut resimde içerik ve biçim" adlı bu araştırma iki bölüm üzerine kurulmuştur. Birinci bölümde resim sanatının soyutu "gereksinme" nedenleri üzerinde durularak, soyut ve soyutlama kavranılan açıklanmaya çalışılmış; Braque, Kandinsky, Mondrian, El Lissitzky Mholy Nagy gibi sanatçıların eserlerinden örnekler verilmiştir. Modern resimde soyutluk anlayışı doğadan tamamen uzaklaşmanın bir sonucu olurken "içerik" olarak asıl araştırılma alanım, sanatsal ve felsefi düşüncede bulur. Çünkü doğa dışı bir sanat anlayışının biçim nesnesi, somut olmayan görsel ilgilerin zihinsel olarak ifade edilmesine dayanmaktadır. Aynı zihinsellik, fenomenoloji felsefesinin geliştirilmesiyle felsefe alanında da görülmüştür. Bu saptamalardan hareket edilerek, felsefede gerçeklik anlayışı çeşitli filozofların görüşleri açısından ele alınmış ve fenomenoloji felsefesi soyutu belirleyen bir varlık kavrayışı olarak incelenmiştir. Nesnel gerçekliğin kavranış biçimine karşılık soyutun, gerçekliğin asılmasıyla elde edilen bir "kavramlar ve sezgiler" dünyası oluşu üzerinde durulmuştur. Bu anlamda, soyut sanatın, gerçekliği aşarak elde ettiği biçim anlayışı itkisel biçimlendirme olarak "sezgi ve ifade"olgularıyla desteklenerek açıklanmıştır. İkinci bölümde ise içerik ve biçim ilişkileri ele alınmıştır. Biçim ve içerik konusuna girilmeden önce, biçimi kapsayan temel olgu olan "özdek" kavrayışı üzerinde durulmuştur. Özdek anlayışı içerik olarak diyalektik çelişki, biçim ve bilinç arasında bir takım bağıntılar kurarak biçimi kapsar. Dolayısıyla biçimin anlamı tek basma belirlenemeyeceği gibi "özdeksel" içerik anlayışından koparılarak da açıklanamayacaktır. İçeriğin biçimi etkileyecek "bilgi" nesnesini oluşturması, yine felsefi ve sanatsal düşünce anlayışını gerektirmektedir. İçeriğin yaratacağı bilgi nesnesi, içeriğin biçim dili olarak anlamlandırma, anlamlandırmanın varoluş biçimi olan soyut sanat açısından incelenmiştir. Ayrıca bu bölümde; biçimlendirme konusunda yapılan teorik belirlemeler dikkate alınarak eserlerin görsel analizleri yapılmıştır. Böylece biçimin içerik boyutundaki macerası, içerik bilgileriyle birlikte "resimsel uygulama" süreciyle son bulmuştur.

Abstract:
This study named "Content and figure in the abstract painting is established on two sections. In the first section it is tried to explain the abstract and abstracting concepts by focusing on the reason of "feeling the necessity of the abstract by the painting art; samples are given from the work of arts of the artisans such as Braque, Kandinsky, Mondrian, El Lissitzky, Mholy Nagy. When the abstract understanding in modern painting becomes the result of completely going away from nature, it finds the real study area as "content" in artistic and philosophical thought. Because the figure object of an unnatural art understanding is based on mental expression of the non-concrete visual interests. Same mentality has been seen also in the philosophy area by development of the phenomenology philosophy. By moving on from these determination, the understanding of realism in philosophy have been considered in the aspect of various opinions of different philosophers and phenomenology philosophy has been studied as a abstract determining ontology concept. It has been emphasized that despite the comprehension manner of the objective reality the abstract is a "concepts and intuitions" world that is obtained by exceeding the reality. In this respect, the figure understanding of the abstract art that is obtained by exceeding the reality has been explained as impulsive figuring by being supported with "intuition and expression" facts. In the second section, content and figure relationships have been discussed. Before entering the subjects of figure and content, the comprehensive of "matter" that is the basic fact comprising the figure has been emphasized. The comprehensive of material thing comprises the figure by making some contacts as content between dialectical contradiction, figure and conscious. Therefore, neither the meaning of the figure can be determined alone nor it can be explained by being separated from the "material" content understanding. Forming the "knowledge" object of the content that shall effect the figure again requires philosophical and artistic opinion understanding. TheIll knowledge objects to be created by content has been studied in aspect of interpretation as figure language of the content, in abstract art point of view that is the existence form of the explanation. In addition, in this section; visual analyses of the works of art have been made by taking into consideration of the theoretical determination that are made in the subject of figuring. Thus, the adventure of the figure in the dimension of content has been finalized with the process of "illustrative practice" together with the knowledge of content.