Anestezi indüksiyonunda kullanılan fentanil'e bağlı olarak görülen öksürüğe deksmedetomidin'in etkisi /
Yazar: RUSLAN ABDULLAYEV
Danışman: PROF. DR. ERKAN YAVUZ AKÇABOY
Sağlık Bakanlığı / Tıp Fakültesi / Anesteziyoloji ve Reanimasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2011
Konu: Anestezi ve Reanimasyon = Anesthesiology and Reanimation

Özet:
Giriş: Genel olarak antitussif etkileri olduğu bilinen ve bazen bu amaçla kullanılan opioidlerin son yıllarda paradoksik olarak öksürük oluşturdukları dikkat çekmiştir. Bu özellikle anestezi indüksiyonu sırasında oluşmakta ve bazı özel durumlarda (intrakranyal, intraokuler ve intraabdominal basınç artışının istenmediği durumlarda) hastaya zarar verebilmektedir. Kesin mekanizması bilinmeyen bu duruma birçok çözüm önerisi sunulmuştur. Biz deksmedetomidin'in fentanil'e bağlı oluşan öksürük üzerine etkisini inceledik.
Gereç ve Yöntem: Çalışma, ASA I-II fiziksel durumu olan herhangi bir elektif operasyon planlanan 40 hasta üzerinde gerçekleştirildi. Sigara içiciliği, Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı, son iki hafta içerisinde geçirilmiş olan Üst Solunum Yolu Enfeksiyonu olan hastalar ile ACE inhibitörü kullanan hastalar çalışmaya alınmadı. Hastalar rastgele olarak, kontrol grubu Grup P (n=20) ve Deksmedetomidin grubu Grup D (n=20) olmak üzere iki gruba ayrıldı. Grup P'ye iv normal salin, Grup D'ye ise iv deksmedetomidin uygulandı. 10 dakika sonra her iki gruba da iv fentanil (2.5 μg/kg 2 saniyede) uygulandı. Hastaların hemodinamik verileri deksmedetomidin veya normal salin uygulaması öncesi ve sonrasında, ve fentanil uygulandıktan 1 dakika sonra kaydedildi. Fentanil uygulamasından sonra 1 dakika boyunca öksürük oluşup oluşmadığı da gözlendi.
Sonuçlar: Kontrol grubunda 20 hastadan 6'sında (%30) öksürük gözlendi. Diğer yandan çalışma grubunda 20 hastadan 2'sinde (%10) öksürük gözlendi. Deksmedetomidin verilen hastalarda daha az öksürük oluştuğunu gözledik, fakat bu istatistiksel olarak anlamlı değildi (p=0.235). Deksmedetomidin verilen hastalarda SAP, MAP ve DAP değerlerinde istatistiksel olarak anlamlı değişiklikler oldu, fakat bu değişiklikler klinik olarak anlamlı değildi.
Karar: Deksmedetomidin'in önceden uygulanması (1 μg/kg, 10 dakikada infüzyon) anestezi indüksiyonu sırasında fentanil'e bağlı olarak ortaya çıkan öksürüğü, minimal hemodinamik değişiklikler eşliğinde, baskılayabilmektedir fakat etkisini değerlendirmek için daha fazla klinik çalışmaya ihtiyaç vardır.

Abstract:
Background: In the recent years it was noted that opioids, which are generally known to be antitussive and even used for this reason, themselves produse cough. This especially occur during anesthesia induction and in some instances (increased intracranial, intraocular and intraabdominal pressures) can harm the patient. We investigated the effect of dexmedethomidine on the cough produced by Fentanyl.
Methods: The study was performed on 40 patients of ASA physical status I-II, which were scheduled for any elective surgery. Patients with Cronic Obstructive Pulmonary Disease, cigarette smoking, Upper Respiratory Tract Infection history in the last two weeks and patients using ACE inhibitors were not included. Patients were randomly divided into two groups; control group Group P (n=20) and dexmedetomidine group Group D (n=20). These groups were treated by iv normal saline and dexmedetomidine respectively. After 10 minutes both groups were treated by Fentanyl (2.5 μg/kg in 2 seconds). Hemodynamic variables were recorded before and after dexmedethomidine or saline infusion and 1 minute after fentanyl bolus. The number of coughs after the injection of fentanyl were also recorded for 1 minute.
Results: Six (% 30) out of 20 patients in the control group experienced cough. On the other hand 2 (%10) out of 20 patients coughed in the Dexmedethomidine group. We have shown decrease in cough incidence in dexmedethomidine pretreated group, but this was statistically insignificant (p=0.235). Statistically significant reduces in SAP, MAP and DAP was found in the Dexmedethomidine group, but this was not clinically important.
Conclusions: Pre-treatment with iv dexmedetomidine (1 μg/kg in 10 minutes) may suppress the fentanyl induced cough during general anesthesia induction with mild hemodynamic variations, but more clinical trials are needed to evaluate its effect.