Prefabrik çelik yapım sistemlerinin yapısal ve termal performansının maliyet etkin değerlendirilmesi
Effective evaluation of structural and thermal performance of prefabricated steel construction systems
Yazar: ALİ BARMAN
Danışman: DOÇ. DR. ZEYNEP YEŞİM İLERİSOY
Gazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
Dünyada teknolojinin gelişimi ve sanayileşme ile artan üretim hızı ile paralel orantıdaki tüketici beklentisi, bina yapım tekniklerinin yeniden gözden geçirilmesine, sorgulanmasına ve yapım hızının günden güne artmasına yol açmaktadır. Prefabrik yapım, geleneksel yöntemlere göre sağladığı avantajlar ile son yüzyılda daha fazla tercih edilmesi ile dikkat çekmektedir. Bu doğrultuda, tez çalışması kapsamında prefabrik yapılarda maliyet etkin çözümlerin geliştirilmesi amaçlanmıştır. Prefabrik çelik yapılara odaklanılan alan çalışmasında, bir yatakhane binası üzerinden ağır çelik, hafif çelik ve modüler çelik uygulamaları ile örneklem oluşturulmuştur. İklimsel farklılıkların bağımsız değişken olduğu alan çalışmasında beş farklı bölgede, benzer depremsellik özelliği gösteren şehirler belirlenmiş, ilgili iklim şartları için gereksinim duyulan cephe ve çatı ısı geçirgenlik direncine göre yapı kabuğu değişiminin maliyet üzerindeki etkisi irdelenmiştir. Bu değerlendirmeye uygulama aşamasındaki işçilik ve ulaşım maliyetlerinin de dahil edilmesi ile geniş perspektifte karşılaştırmalı bir analiz yapılmıştır. Türkiye şartları göz önüne alınarak yapılan analizler sonucunda taşıyıcı sistem seçiminin ve şehrin termal performans gereksinimi, farklı tip çelik taşıyıcılı prefabrik yapıların toplam yapım maliyetinde kayda değer farklılıklar ortaya çıkardığı, ağır çelik sistemli yapımın her şehirde maliyet etkin tasarım olacağı gözlemlenmiştir. Maliyet kıyaslamalarında tasarımcı, işveren ve kullanıcı ilişkisinde önceliklere göre en uygun çözüm bulunmuş ve yapı kabuğu ağırlığının toplam sistem maliyetine kayda değer etkisi ortaya konulmuştur. Bu kıyaslamalar ile çalışmanın nihai amacı olarak, prefabrik çelik yapılarda farklı tasarım kriterlerinin maliyet etkinliğine dair farklı mertebelerdeki değişimler ile paydaşlara ve tasarımcılara yol gösteren bir kaynak oluşturulmuştur.

Abstract:
Consumer expectations in parallel with the increasing production speed with the development of technology and industrialization in the world lead to the review and questioning of building construction techniques and the construction speed to increase day by day. Prefabricated construction is seen as more advantageous than traditional methods and has attracted attention with its increasing preference lately. In this direction, it is aimed to develop cost-effective solutions in prefabricated structures within the scope of the thesis study. The other purpose of the study is to guide stakeholders and designers and create a resource by investigating the effect of different design criteria on cost effectiveness in prefabricated buildings. In the field study of the thesis, a sample was created based on heavy steel, light steel and modular steel applications. In the field study, where climatic differences were the independent variable, cities with similar seismicity characteristics were identified in five different regions, and the effect of building envelope change on cost was examined according to the facade and roof heat permeability resistance required for the relevant climatic conditions. In this evaluation, a comparative analysis was made on a dormitory building by including the labor and transportation costs during the implementation phase. As a result of the analysis made considering the conditions in Turkey, it has been observed that the choice of carrier system and the thermal performance requirements of the city to be built create significant differences in the total construction cost of prefabricated structures with different types of steel carriers, and that construction with a heavy steel system will be the most cost-effective design in every city. In cost comparisons, the most appropriate solution was found according to the priorities of the designer, employer and user relationship, and the significant effect of the weight of the building envelope on the total system cost was revealed.