Covid-19 pandemisinde diyabet hastalarında laboratuvar parametrelerinin değerlendirilmesi
Evaluation of laboratory parameters in diabetes patients in the Covid-19 pandemic
Yazar: RUMEYSA AYÇA AKÇA
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ RAMAZAN TETİKÇOK
Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı / Aile Hekimliği Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: COVID 19 = COVID 19 ; Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Korona virüs enfeksiyonları = Coronavirus enfections ; Korona virüsler = Coronaviridae ; Laboratuvar bulguları = Laboratory findings ; Laboratuvar çalışmaları = Laboratory studies ; Pandemiler = Pandemics

Özet:
Coronavirüs hastalığı (Covid-19), Aralık 2019'da Çin'de başlayıp Mart 2020'den itibaren ülkemizi de etkisi altına almıştır. 11 Mart 2020'de Dünya Sağlık Örgütü Covid-19'u pandemi ilan etmiştir. Hastalar pandemi süresinde fiziksel aktivite, beslenme değişiklikleri ve stres ile karşılaşmıştır. Bu çalışmada pandeminin, diyabetes mellitus tanılı hastalara olan etkisini incelemek amaçlanmıştır.
Çalışmamıza Tokat Gaziosmanpaşa Üniversite Hastanesi polikliniklerine Nisan 2020 – Nisan 2021 tarihleri arasında başvurmuş diyabetes mellitus (DM) tanılı hastalar dahil edilmiştir. Hastaların Nisan 2020 öncesi, son 6 ayda bakılmış rutin tetkikleri (açlık plazma glikozu, HbA1c, HDL, LDL, trigliserid, KCFT, TSH) ve antropometrik ölçümleri (vücut ağırlığı, boy ölçümleri, vücut kitle indeksleri) ile pandemi dönemindeki ilk başvuru tetkikleri değerlendirilmiştir.
Çalışmaya Tokat Gaziosmanpaşa Üniversite Hastanesi polikliniklerine başvuran 220 kadın (%71,9), 86 erkek (%28,1) toplam 306 diyabetes mellitus tanılı hasta alındı. Çalışmaya alınan hastaların 297'si (%97,1) Tip 2 DM, 9'u (%2,9) Tip 1 DM'liydi. Hastaların pandemi döneminde HbA1c değerlerinin ortalaması %7,6±2,1'den %7,4±1,9'e; açlık plazma glukozu (APG) değerlerinin ortalaması ise 160,1±79,7 mg/dl'den 151,2±68,6 mg/dl'e düşmüştür ((p=0,004), (p=0,025)). Hastaların pandemi döneminde LDL değerlerinin ortalaması 133,9±41,6 mg/dl'den 126,6±40 mg/dl'e; total kolesterol değer ortalaması 216,6±46,2 mg/dl'den 209,2±46,7 mg/dl'e azalmıştır ((p<0,001), (p=0,001)). Hastaların pandemi döneminde ortalama VKİ değerleri 32,5 kg/m²'den 32,7 kg/m²'e düşmüştür (p>0,05).
Çalışmamız pandemi döneminde DM tanılı hastalarda glisemik parametrelerde (HbA1c ve APG) ve lipid parametrelerinde (LDL ve total kolesterol) düzelme ve antropometrik ölçümlerinde ise artış saptamıştır. 
Anahtar kelimeler; Diyabetes mellitus, Pandemi, Laboratuar parametleri

Abstract:
The coronavirus disease (Covid-19) started in China in December 2019 and has affected our country since March 2020. On March 11, 2020, the World Health Organization declared Covid-19 a pandemic. During the pandemic, patients faced physical activity, nutritional changes and stress. In this study, it was aimed to examine the effect of the pandemic on patients with diabetes mellitus.
Patients diagnosed with diabetes mellitus (DM) who applied to Tokat Gaziosmanpaşa University Faculty of Medicine outpatient clinics between April 2020 and April 2021 were included in our study. The patients' routine examinations (fasting plasma glucose, HbA1c, HDL, LDL, triglyceride, KCFT, TSH) and anthropometric measurements (body weight, height measurements, body mass indexes) and the first admission examinations during the pandemic period were evaluated before April 2020 and in the last 6 months.
A total of 306 patients with diabetes mellitus, 220 female (71.9%) and 86 male (28.1%), who applied to Tokat Gaziosmanpaşa University Faculty of Medicine outpatient clinics were included in the study. Of the patients included in the study, 297 (97.1%) had Type 2 DM and 9 (2.9%) had Type 1 DM. During the pandemic period, the mean HbA1c values of the patients ranged from 7.6±2.1% to 7.4±1.9%; mean fasting plasma glucose (FPG) values decreased from 160.1±79.7 mg/dl to 151.2±68.6 mg/dl ((p=0.004), (p=0.025). The mean LDL values of the patients during the pandemic period ranged from 133.9±41.6 mg/dl to 126.6±40 mg/dl; mean total cholesterol value decreased from 216.6±46.2 mg/dl to 209.2±46.7 mg/dl ((p<0.001), (p=0.001)). The mean BMI values of the patients decreased from 32.5 kg/m² to 32.7 kg/m² during the pandemic period (p>0.05).
Our study found improvement in glycemic parameters (HbA1c and FPG) and lipid parameters (LDL and total cholesterol) and an increase in anthropometric measurements in patients diagnosed with DM during the pandemic period.
Keywords; Diabetes mellitus, Pandemic, Laboratory parameters