Fikir ve sanat eserleri üzerindeki hakların dava yoluyla korunması
Protection of rights on intellectual and artistic works through litigation
Yazar: SENA DUMAN
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA FADIL YILDIRIM
Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı / Medeni Hukuk Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hukuk = Law

Özet:
Fikri haklar, kişilerin düşünce ve sanat yeteneğine dayanarak meydana getirdikleri gayri maddi ürünler olan "fikir ve sanat eserleri" üzerindeki haklardır. Bu çalışma, Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu kapsamında korunan mali ve manevi hakların ihlali halinde, eser sahiplerinin ve diğer hak sahiplerinin haklarının hangi davalar yoluyla, ne şekilde korunacağının ve bu davalardaki yargılama usulünün nasıl olacağının ele alınması açısından önem arz etmektedir. Bu kapsamda, öncelikle fikri hukukta eser kavramı, eser türleri ve eser sahipliğinden doğan haklar ile genel olarak hakların korunma yöntemleri, ardından mali ve manevi hakların ihlali durumunda başvurulabilecek davalar ve bu davalardaki yargılama usulünün ne şekilde olacağının ortaya konulması amaçlanmaktadır. Fikri hakların ihlali durumunda öncelikle, iddiada bulunan kişinin gerçekten eser sahibi olup olmadığının ve dava konusunun FSEK'te yer alan eser türlerinden biri olup olmadığının araştırılması gerekmektedir. Bu sebeple ilk kısımda eser, eser sahipliği ve eser türleri kavramlarına yer verilmiş, ardından eser sahipliğinden doğan mali ve manevi haklar belirtilmiştir. Çalışmaya ilişkin esas hususların ele alındığı ikinci ve üçüncü bölümlerde ise fikri hakların ihlali durumunda FSEK uyarınca açılabilecek davaların neler olduğu ve bunların hangi koşullarda açılabileceği ele alınarak, bu davalara ilişkin yargılama usulü detaylı olarak açıklanmıştır. Konuya ilişkin FSEK'te hüküm bulunmayan durumlarda Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nda yer alan genel hükümlere göre açıklama yapılmıştır. Bu çalışma, özel hukuka ilişkin bir tez olduğundan, FSEK'te düzenlenen ceza davaları ve bunların yargılama usulü bu araştırmanın kapsamı dışında bırakılmıştır.

Abstract:
Intellectual rights encompass the rights associated with "intellectual and artistic works," which are intangible creations resulting from the intellectual and artistic abilities of individuals. This research holds significance in addressing legal disputes concerning the protection of authors' and other right holders' financial and moral rights under the Law on Intellectual and Artistic Works. It focuses on examining the definition of work within intellectual law, various types of works, the rights derived from owning a work, and subsequently delving into the lawsuits applicable to instances of financial and moral rights infringement, along with the corresponding legal procedures. In order to address intellectual rights infringements, it is essential to initially determine whether the claimant is the rightful author and whether the subject of the lawsuit falls within the categories defined by the Law on Intellectual and Artistic Works. Consequently, the first section of this study provides an explanation of the concepts of work, authorship, and the various types of works. It is followed by an examination of the financial and moral rights that emerge from owning a work. The second and third sections focus on the central topics of this research, namely the lawsuits that can be initiated in accordance with the Law on Intellectual and Artistic Works when intellectual rights are violated, along with the prerequisites for filing such lawsuits. Additionally, the study provides a thorough explanation of the trial procedure involved in these cases, drawing on general provisions from the Code of Civil Procedure when the Law on Intellectual and Artistic Works does not provide specific guidelines. As this research primarily pertains to private law, it does not encompass criminal lawsuits governed by the Law on Intellectual and Artistic Works, and their respective trial procedures fall outside the scope of this thesis.