Ortaokul 7. sınıf sosyal bilgiler dersi kültür ve miras öğrenme alanının öğretiminde tarihsel empatinin kullanılması: Bir eylem araştırması
The use of historical empathy in teaching cultural and heritage learning area in secondary school 7th grade social studies course: An action research
Yazar: GÜLHAN GÜRSOYLAR
Danışman: PROF. DR. KAYA YILMAZ
Marmara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / İlköğretim Ana Bilim Dalı / Sosyal Bilgiler Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Empati = Empathy ; Empatik eğilim = Empathic inclination ; Ortaokullar = Secondary schools ; Sosyal bilgiler = Social studies ; Sosyal bilgiler = Social studies ; Sosyal bilgiler dersi = Social studies course ; Sosyal bilgiler eğitimi = Social studies education ; Yapılandırmacı öğretim yöntemi = Constructivist teaching method ; Öğretim = Teaching ; Öğretim yöntemleri = Teaching methods

Özet:
Türk eğitim sistemine yapılandırmacı yaklaşımın girmesi eğitimde köklü değişimlerin yaşanmasına sebep olmuştur. Sosyal bilgiler öğretiminde yapılandırmacı yaklaşımla değerlerine sahip, düşünebilen, dünü ve bugünü arasında değerlendirme yapabilen, etkin, üretken, eleştirel düşünebilen, empati becerisine sahip bireyler yetiştirilmek istenmektedir. Yeni programın yetiştirmek istediği bireylerin bu özelliklere sahip olabilmesi için programın önemli bir disiplini olan tarih öğretimine dikkat edilmelidir. Özellikle tarihin klasik metotlarla ezbere dayalı bir dersmiş gibi okutulması bir kenara bırakılıp, bu dersin gerçekte neden öğrenildiğinin, neden önemli olduğunun öğrencilere fark ettirilmesi gerekmektedir. Bu amaca ulaşmanın en etkili yollarından birisi de öğrencilerin tarih öğrenirken tarihsel empati yapabilmesinden geçmektedir. 
Empati, sosyal bilgiler öğretim programının öğrencilere kazandırmak istediği bir beceridir. Bu becerinin öğrencilerde oluşturulması kısmı tarihsel empati kavramını beraberinde getirmiştir. Tarihsel empati yapabilmek geçmişi doğru değerlendirmektir, geçmişte yaşanmış olayların nedenlerini ve sonuçlarını anlamaktır. Tarihin neden öğrenilmesi gerektiğini fark edebilmektir. Öğrenciler tarih öğrenirken dogmatik ve kalıplaşmış bilgilerle karşılaşmak yerine kendilerine sunulan geçmişin kanıtlarıyla çıkarımlar yapabilmeli, o günün koşullarında geçmişi değerlendirebilmelidir. Bu şekilde yapılan tarihsel empati çalışmaları öğrencilerin tarihsel düşünme becerilerini geliştirecek ve tarihin aslında ezbere dayalı bir ders olmadığını da fark etmelerini sağlayacaktır.
Bu araştırma sosyal bilgiler dersinde tarihsel empatiyi kullanmak ve öğrencilerin tarihsel düşünme becerilerini geliştirmek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Araştırma 7. sınıf sosyal bilgiler dersinin "Kültür ve Miras" öğrenme alanının içerisinden seçilen dört tarihi konu üzerinden gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın uygulama aşaması 7. sınıfa giden 5 kız, 11 erkek toplamda 16 öğrenci ile yürütülmüştür. Çalışmada amaçlı örneklem seçimi kullanılmıştır. Çalışma grubundaki öğrenciler akademik olarak başarılı olmalarına rağmen tarih konularına olan ilgileri değişkenlik göstermektedir. 
Bu çalışmada araştırma deseni olarak nitel araştırma yöntemlerinden eylem araştırması seçilmiştir. Çalışma eylem araştırma türlerinden uygulama/karşılıklı işbirliği/tartışma odaklı eylem araştırması kullanılarak yürütülmüştür. Öncelikle öğrencilerin tarihsel empati ve tarihsel düşünme düzeylerinin tespiti için bir ön uygulama yapılmıştır. Bu uygulamadan elde edilen veriler doğrultusunda bir eylem planı oluşturulmuştur. Eylem planı kapsamında hazırlanan etkinliklerin tamamı uygulandıktan sonra değişimin tespiti için bir son uygulama yapılmıştır. Ön uygulama ve son uygulama arasındaki değişim değerlendirilerek öğrencilerin tarihsel empati yapabilme durumu ortaya çıkarılmıştır. Araştırmada yapılan etkinliklerin her biri için ayrı rubrikler hazırlanmış ve değerlendirmeler bu rubriklerle gerçekleştirilmiştir. Araştırma esnasında eylem planına uygun uygulayıcı günlükleri tutulmuş, öğrencilerle uygulama esnasında ara görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Ayrıca araştırmada öğrencilerin tarihsel empatiye karşı tutumlarını ve tarihsel empatinin öğrenmeleri üzerindeki etkilerini tespit etmek için de iki uygulama yapılmıştır. 
Araştırma sonucunda; katılımcıların önemli bir kısmından elde edilen veriler tarihsel empati kullanılarak yapılan tarih öğretiminin öğrencilerin tarih kamularına olan ilgilerini arttırdığını, tarihin daha kolay öğrenilebildiğini ve öğrencilerin tarihsel düşünme becerilerinde istendik gelişmelerin sağlandığını göstermiştir. Ayrıca araştırmaya katılan öğrencilerin genelinin tarihsel empati ile işledikleri etkinliklerin benzenlerinin tüm tarih konularına uygulanması ve ders kitaplarının bu şekilde tasarlanması şeklinde bir fikre sahip oldukları görülmüştür.

Abstract:
The introduction of a constructivist approach to the Turkish education system has led to fundamental changes in education. Constructivist approach in social studies teaching aims to educate individuals who stake a claim to their values, who can think, compare past and present, who are effective, productive, think critically and possess empathic skills. One should make a point of history teaching, which is an important discipline of the program, in order to ensure that the individuals educated through the new program have the makings of these skills. In particular; the classic approach requiring students to memorize historical facts should be left aside, and students should be motivated to realize the significance of the course and the reasons behind its significance. The basis for achieving this goal is the ability of students to make historical empathy while learning history. 
Empathy is a skill that the social studies curriculum aims to ensure the individual to gain. The necessity of constructing this skill in students brought about the concept of historical empathy. Ability to make historical empathy is defined as to evaluate the past correctly, to understand the causes and consequences of past events, to detect the reflections of the past to the present, to realize why history should be learned. Instead of encountering dogmatic and stereotyped knowledge while learning history, students should make inferences on the evidence of the past presented to them and evaluate the past under the conditions of present. Historical empathy studies shall improve students' historical thinking skills and make them realize that history is actually not a lesson to memorize. 
This study was carried out in order to use historical empathy in social studies course and to improve students' historical thinking skills. The research was carried out on four historical subjects selected from within the "culture and heritage" topics of 7th grade social studies course. The implementation phase of the study was carried out with 16 students (5 girls, 11 boys). Students in the study group were all academically successful, but their interest in historical subjects varied. Particularly 4 out of all students state that they loved history. 
Action research, which is one of the qualitative research methods, has been exercised as the research design. The research was carried out in accordance with the systematics of action research in the form of implementation / mutual cooperation / discussion focused action research. In the first stage; a preliminary implementation was conducted to determine the level of students' historical empathy and historical thinking, and an action plan was developed accordingly in line with the data obtained from this implementation. Following the 
Implementation of all the activities designed within the scope of the action plan, a final implementation was conducted to assess the change. Students' ability of historical empathy has been revealed upon assessing the change between pre and post-implementation phase. Separate rubrics have been designed regarding each of the activities carried out within the scope of the research, and assessments have been carried out on these rubrics. Executive logs were kept in accordance with the action plan during the research, and intermediary interviews were conducted with the students in the implementation phase. In order to assess the students' attitudes towards historical empathy and the effects of historical empathy on their learning ability, two implementations were conducted within the scope of the research. 
The data obtained from a significant portion of the participants as a result of the research revealed that history education using historical empathy not only increases the students' interest in historical issues but also facilitates the development of students' historical thinking skills. It also expedites learning history. In addition it was observed that the students who participated in the research generally supported the idea that the activities that they had engaged in using historical empathy should be applied to all historical subjects and that textbooks should be designed accordingly