Deksametazon- 21 fosfat disodyumun alt gömülü yirmi yaş dişi cerrahisinde, postoperatif ödem, ağrı ve trismus üzerindeki etkilerinin araştırılması
Investigate the effects of dexsamethasone 21 sodium phosphate on edema, pain and trismus after lower impacted third molar surgery
Yazar: ALI H.A. ABUHANTTASH
Danışman: PROF. DR. ÜMİT KIYMET AKAL AKTAŞ
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Ağız, Diş, Çene Hastalıkları ve Cerrahisi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2016
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Adrenal korteks hormonları = Adrenal cortex hormones ; Ağrı = Pain ; Cerrahi-oral = Surgery-oral ; Deksametazon = Dexamethasone ; Diş-gömülü = Tooth-impacted ; Dişler = Teeth ; Postoperatif dönem = Postoperative period ; Trismus = Trismus ; Yaşam kalitesi = Quality of life ; Ödem = Edema

Özet:
Gömülü 3.molar diş operasyonu sonrası oluşan,  hastalarda konforsuzluk yaratan trismus, ağrı ve ödemi azaltmak için yapılan çalışmalar devam etmektedir. En başarılı sonuçlara kortikosteroid ile ulaşılmıştır. Yapılan çalışmalarda çeşitli kortikosteroid ajanlar, dozları ve uygulama şekilleri değerlendirilmiştir. 5 yıl boyunca uzmanlık eğitimi aldığım Ankara Üniversitesi Ağız, Diş ve Çene Cerrahisi Anabilim Dalında, operasyonlar sonrası oluşan ödem, ağrı ve trismusun hastayı önemli bir şekilde rahatsız ettiğini gözlemlemiş bulunuyorum. Bu tez çalışmasında, oral ve maksillofasiyal bölge operasyonlarından sonra ortaya çıkabilecek hasta yakınmalarını azaltmak amaçlanmaktadır.
Kortikosteroidin ağız içi lokal enjeksiyonunun amacı, kortikosteroidlerin enflamasyon bölgesinde, prostaglandinler ve lökotrienler gibi vazoaktif maddelerin üretimini baskılayarak ağrı ve ödemi azaltmasıdır. Operasyondan sonra kortikosteroidler sistemik olarak  (IV, IM ve Oral tablet) uygulandığında hastanın fazla doz aldığı varsayılır ve buna bağlı olarak hastanın adrenal supresyona maruz kalma olasılığı yüksektir. Son yapılan çalışmalarda, cerrahi operasyon sonrası operasyon bölgesine kortikosteroidlerin tek ve daha az miktarda dozunun lokal olarak uygulanmasının sistemik uygulanmasından daha güvenli ve başarılı etki gösterdiği görülmektedir. 
Çalışmanın amacı bir kortikosteroid olan deksametazon 21 fosfat disodyum (4mg/1ml) (Onadron®. İE ULAGAY İlaç sanayi Türk A,Ş®)´ un farklı uygulama şekillerinin kullanılarak gömülü mandibular 3. molar diş operasyonlarının komplikasyonları olan ağrı, ödem ve trismus üzerine etkilerini irdelemektir.
Çift taraflı simetrik olan alt gömülü 3.molar dişlerine çekim endikasyonu konulan (18-45 yaş)  hastalar rastgele seçimle 3 gruba ayrılmıştır. Her grupta 20 hasta değerlendirilmiştir. Oluşturulan her grupta tek taraflı olarak belirlenen anatomik bölgeye ( submokazal, masseter kası, submokazal + masseter kası ) DSF uygulanmıştır. Diğer tarafa ise ilaç uygulanmamıştır. Standardizasyonu sağlamak amacıyla çekimler aynı cerrah tarafından aynı operasyon tekniği kullanılarak yapılmıştır.
Bu tez çalışmasında test ve kontrol grupları arasında anlamlı istatistiksel fark bulunmuştur ancak test grupları arasında anlamlı istatistiksel farka rastlanılmamıştır. Submokazal + masseter kası grubunda diğer test gruplarına göre ağrı, ödem ve trismusun azalmasında istatistiksel olarak anlamlı olmayan ancak signifikant farklar bulunmuştur.
Sonuç olarak, DSF, lokal enjeksiyonla uygulandığında, gömülü 3. Molar diş operasyonu sonrası gözlenen ağrı, ödem ve trismus üzerinde etkilidir. DSF uygulanımı etkili, kolay, emniyetli ve ucuz bir ajandır. Herhangi bir komplikasyon veya yan etkiye neden olmamaktadır.
Anahtar Sözcükler: Ağrı, Deksametazon- 21 disodium phosphate, Gömülü yirmi yaş, Ödem, Trismus, Yaşam kalitesi

Abstract:
Reserch is continues to reduce discomfort situations which may ocuur to patients after third molar surgery like pain, trismus and swelling. During my 5 years residency program in Ankara university oral and maxillofacial surgery department; we observed that edema or swelling and pain which formed after impacted 3rd molar extraction surgery bothe the patient quality of life. This study intended in reduces like these patient complaints.
The physiological response of the body tissues to injury of any cause is inflammation and pain, which vary for each patient. After every surgical intervention, inflammatory mediators (prostaglandins, leukotrienes, bradykinin, platelet activating factor, etc.) are released into the tissues in response to this irritation, with a subsequent increase in vascular dilatation and permeability, causing oedema and enhancing the interstitial tissue response. Surgical removal of the mandibular third molars is the most common surgical procedure in oral and maxillofacial surgery. The aim of this study was to compare the efficacy of three different routes of administration of (DSF) dexsamethason 21 fosfat sodium (4mg/1ml) (Onadron®. İE ULAGAY İlaç sanayi Türk A,Ş) on pain, edema and trismus after impacted lower third molar surgery.
İn recent studies; the application of topical corticosteroids post operative surgical operations in smaller amounts of dose seen effective and more reliable than systemic administration of corticosteroids. 
Double-sided symmetrical, lower impacted 3.molar indicated for extraction .(18-45 years) patients were randomly divided into 3 groups. In each group 20 patients were examined.  DSF drug was administered in anatomical regions designated as one-sided in each group (submokazal, masseter muscle, masseter muscle+ submokazal). The drug has not been applied to the other side. İn order to ensure standardization the operation was made by the same surgeon using the same technique.

In our study, statistically significant difference was found between test and control groups. There was no significant statistical difference between test groups. Submokazal + masseter muscle groups in compared to other test groups show significant reduction in pain, edema and trismus by mean values but statistically no signifigant differences were found.

As aresult; it is observed that pain, trismus and swelling was reduced after orally local administration of DSF following 3rd molar surgery. DSF injections is effective, easy, safe, inexpensive agent and does not cause any complications or side effects.


Keywords: Deksametazon- 21 disodium phosphate, edema, impacted wisdom, trismus, Pain and quality of life