Küresel iklim değişikliğinin Eğirdir gölü havzasına etkileri ve kuraklık analizi
Effects of global climate change on Eğirdir lake basin and drought analysis
Yazar: ERHAN ŞENER
Danışman: PROF. DR. AYŞEN DAVRAZ
Süleyman Demirel Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Jeoloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Jeoloji Mühendisliği = Geological Engineering

Özet:
Bu tez çalışmasında, küresel iklim değişikliğinin Eğirdir Gölü havzasındaki muhtemel etkilerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu kapsamda, bölgenin mevcut iklimsel özellikleri belirlenmiş, geleceğe yönelik iklim projeksiyonları ile meteorolojik ve uydu bazlı kuraklık analizleri gerçekleştirilmiştir. Ayrıca, Küresel iklim değişikliğinin Eğirdir Gölü'ne etkilerinin belirlenebilmesi için ise göl seviye değişimleri yüksek çözünürlüklü uydu görüntüleri ve İHA verileri ile analiz edilmiştir. 
Bölgenin iklim özelliklerinin belirlenmesinde Isparta, Eğirdir, Senirkent, Uluborlu ve Yalvaç Meteoroloji İstasyonlarına ait yağış ve sıcaklık değerleri kullanılmıştır. Havzanın yıllık ortalama yağış miktarı 790,4 mm ile 501,1 mm arasında değişmekte olup genel yağış trendi istatistiksel açıdan anlamlı olmayan azalan ve kısmen artan yönde eğilim göstermektedir. Eğirdir Gölü Havzası için belirlenen aylık ortalama sıcaklık değerleri ise 11,32 oC ile 12,57 oC arasında değişmektedir. Sıcaklık trendi incelendiğinde istatistiksel açıdan anlamlı olmayan artış ve azalmalar mevcuttur. Çalışmada, geleceğe yönelik yapılan yağış ve sıcaklık verilerinin tahmininde ve kuraklık analizlerinde CanESM5 modeli çıktıları kullanılmıştır. Geleceğe yönelik yapılan tahminlerde (2020-2100), genel olarak SSP245, SSP370, SSP440 (2020-2030 yılları arası hariç) ve SSP585 senaryolarında tüm onar yıllık periyodlardaki ortalama yağış miktarlarında azalma dikkati çekmektedir. Aynı zamanda, tüm senaryolarda yıllık ortalama sıcaklık değerlerinde artışlar öngörülmektedir. Eğirdir Gölü havzasının mevcut kuraklık analizlerini ve geleceğe yönelik kuraklık tahminlerini gerçekleştirmek için Standartlaştırılmış Yağış İndeksi, Yağış Anomali İndeksi, Normalin Yüzdesi İndeksi, Ondalıklar Kuraklık İndeksi, Efektif Kuraklık İndeksi, Çin Z İndeksi ve Z Skor İndeksi yöntemlerinden yararlanılmıştır. Geleceğe yönelik kuraklık tahminlerine göre, aşırı kurak periyotların 12 aylık zaman ölçeğinde yapılan analizlerde en erken 2055 ve 2072 yıllarında yaşanacağı öngörülmektedir.

Abstract:
In this thesis, it is aimed to determine the possible effects of global climate change in the Lake Eğirdir basin. In this context, the current climatic characteristics of the region were determined, future climate projections and meteorological and satellite-based drought analyzes were carried out. In addition, in order to determine the effects of global climate change on Lake Eğirdir, lake level changes were analyzed with high-resolution satellite images and UAV data. 
The precipitation and temperature values of Isparta, Eğirdir, Senirkent, Uluborlu and Yalvaç Meteorology Stations were used to determine the climatic characteristics of the region. The annual average precipitation amount of the basin varies between 790.4 mm and 501.1 mm, and the general precipitation trend shows a statistically insignificant decreasing and partially increasing trend. The monthly average temperature values determined for Lake Eğirdir Basin vary between 11.32 oC and 12.57 oC. When the temperature trend is examined, there are statistically insignificant increases and decreases. In the study, CanESM5 model outputs were used in the prediction of future precipitation and temperature data and in drought analysis. In the forecasts made for the future (2020-2100), it is noteworthy that the average precipitation amount in all decadal periods decreased in general in SSP245, SSP370, SSP440 (except between 2020-2030) and SSP585 scenarios. At the same time, increases in annual average temperature values are foreseen in all scenarios. Standardized Precipitation Index, Precipitation Anomaly Index, Percent of Normal Index, Decimals Drought Index, Effective Drought Index, China Z Index and Z Score Index methods were used to perform current drought analyzes and future drought forecasts of the Lake Eğirdir basin. According to future drought forecasts, it is predicted that extreme dry periods will occur in 2055 and 2072 at the earliest in the analyzes made on a 12-month time scale.