Yapı ömrü kavramına bütüncül bir bakış
A holistic view in useful life of building
Yazar: GÖNÜL KARAHAN
Danışman: PROF. DR. NİLÜFER AKINCITÜRK
Uludağ Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
Doğada var olan her nesnenin bir sonu olduğu ve mimarlık yapıtlarının da bu sonla gelecekte bir an mutlak suretle yüzleşeceği su götürmez bir gerçektir. Mimari yapıtların bir sonu olduğu gerçeği, onu var eden ve yok olmaya iten sebeplerin sorgulanması durumunu ortaya çıkarmaktadır. Gelecekte bir an, yapıların da ömrünün son bulacağı gerçeği, yapının yaşamı boyunca geçirdiği sürecin son derece önemli olduğunu göstermektedir. Yapının var olmasında etkili olan, onu tanımlayan, kimliğini belirleyen sürecin, yapının ömründe de etkili olması kaçınılmazdır. Yapı ömrü kavramı, mimarlık ortamında bilinen, ancak üzerinde yeteri kadar durulmayan, gereken önemin göz ardı edildiği, yapılı çevre oluşturmada son derece önemli bir kavramdır. Yapı ömrü kavramı, literatürde yer aldığı şekli dışında da alternatif bir bakış açısıyla ele alınmış ve yapılı çevreyi oluşturan yapılardan dikkat çeken örnekler belirlenerek bunlar üzerinden, yapı ömrü konusu tartışılmıştır. Çalışmanın hazırlanmasında literatür araştırması ve gözlemsel analiz metotları kullanılarak, problemin kavranması ve gerekli tanımlamaların yapılması aşamasından sonra, probleme yol açan nedenlerin bilinen ve bilinmeyen yönleriyle ortaya koyulması sağlanmıştır. Yapı ömrünü belirleyen faktörler, mimarlık çevresince, imgesel olarak bellekte yer almış yapılar üzerinden tartışılmış ve gerekli açıklamalar ile desteklenmiştir. Söz konusu değerlendirme ile mimarlık ürünü üretmede veri analizinin önemi vurgulanarak, yapı ömrü kavramının önemli bir veri olarak kabul edilmesinin son derece gerekli olduğu sonucuna ulaşılmıştır.Anahtar Kelimeler: Yapı, yapı ömrü, mimarlık, sağlamlık, eskime-yıpranma-yaşlanma-yıkım

Abstract:
It is an undeniable fact that every object in nature has limited life span and it is also an absolute fact that every architectural creation is going to face the inevitable end. The truth that every architectural creation has limited life span derives one to explore the reason for construction and/or destruction of architectural creations. A certain moment in the future, the fact that buildings have limited life span, indicate that processes that occur during buildings? life time are extremely important. It is inevitable that defining and indentifying building process also has effect on building service life. Building service life is known but neither well paid attention nor well emphasized concept that is used to construct build environment. Building service life is emphasized in an alternative point of view rather than the literature. Building service life is discussed via remarkable samples of buildings that create the build environment. This study is constructed using literature research and observative analysis methods. After comprehension of the problem, and identification of required definitions; reasons that leads to the problem are identified with known and unknown aspects. Factors defining building service life are discussed via buildings that have imaginary meaning in the memory of architectural environment, and they are supported by required explanations. This assessment enables one to conclude that it is required to use building service life as a remarkable input in architectural production data analysis whose importance is emphasized.Keywords: Building, building life span, architecture, strength, aging- attrition-destruction