Koklear implant kullanıcılarında spektral çözünürlük ile konuşma, uzaysal algı ve işitme kalitesinin değerlendirilmesi
Evaluation of spectral resolution and speech, spatial perception and hearing quality in cochlear implant users
Yazar: SEVDA ÜSTÜNDAĞ
Danışman: DOÇ. DR. BETÜL ÇİÇEK ÇINAR
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Odyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Kulak Burun ve Boğaz = Otorhinolaryngology (Ear-Nose-Throat)

Özet:
Spektral çözünürlük becerisi fonksiyonel işitmenin pek çok yönüyle ilişkilidir ve bu beceri, koklear implant (Kİ) kullanıcılarında çeşitli faktörlerden kötü etkilenmektedir. Bu çalışmanın amacı, unilateral Kİ kullanıcıları ve bilateral normal işitmeye sahip olan bireylerin, Spektral – Temporal Modüle Dalgalanma Testi (SMDT) ile değerlendirilen spektral çözünürlük becerileri ile Konuşma, Uzaysal Algı ve İşitme Kalitesi (KUİK) Ölçeğinin 'Konuşma Algısı (KA)', 'Uzaysal Algı (UA)' ve 'İşitme Kalitesi (İK)' alt boyutları ve genel skorunu değerlendirmek ve objektif ve subjektif test sonuçları arasındaki ilişkiyi ortaya koymaktır. Çalışma grubuna en az 1 yıldır unilateral Kİ kullanan, kontrol grubuna ise bilateral normal işitmeye sahip 18-45 yaş aralığında toplam 40 birey katılmıştır. Gruplar arasında cinsiyet (p>0.05) ve yaş (p>0.05) bakımından anlamlı bir farklılık bulunmamaktadır. Çalışma ve kontrol grubundan elde edilen SMDT skoru ve KUİK ölçeğinin KA, UA, İK alt ölçekleri ve genel skorunda gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark olduğu (p<0.05) ve kontrol grubundan elde edilen skorların daha iyi olduğu bulunmuştur. Korelasyonel analize bakıldığında ise çalışma grubunun SMDT skoru ile KA (r=0.474, p<0.05), İK (r=0.576, p<0.05) ve genel skoru arasında (r=0.463, p<0.05) istatistiksel olarak anlamlı, pozitif ve orta düzey bir ilişki bulunurken UA skoru ile arasında (r=0.267, p>0.05) anlamlı bir ilişki bulunamamıştır. Kontrol grubunun SMDT skoru ile KA (r=0.539, p<0.05) ve İK skoru arasında (r=0.490, p<0.05) istatistiksel olarak anlamlı, pozitif yönlü ve orta düzey bir ilişki, UA (r=0.813, p<0.05) ve genel skoru arasında (r=0.819, p<0.05) ise istatistiksel olarak anlamlı, pozitif ve güçlü bir ilişki bulunmuştur. Sonuç olarak aşağıdan yukarıya girdi kalitesinin bir göstergesi olan spektral çözünürlük ile çalışma grubunun UA skoru dışında, KUİK ölçeğinin KA, UA, İK alt ölçekleri ve genel skoru arasında ilişki bulunmuştur.

Abstract:
Spectral resolution ability is associated with many aspects of functional hearing and is adversely affected by various factors in cochlear implant (CI) users. The aim of this study was to evaluate the spectral resolution skills assessed by the Spectral – Temporally Modulated Ripple Test (SMRT) and the 'Speech Perception (SP)', 'Spatial Hearing (SH)' and 'Hearing Quality (HQ)' subscales of the Speech, Spatial and Qualities of Hearing Scale (SSQ) Scale and the overall score of unilateral CI users and individuals with bilateral normal hearing and to reveal the relationship between objective and subjective test results. A total of 40 individuals between the ages of 18-45 years who had been using unilateral CI for at least 1 year and had bilateral normal hearing participated in the study group.  There is no significant difference between the groups in terms of gender (p>0.05) and age (p>0.05). It was found that there was a statistically significant difference (p<0.05) between the groups in the SMRT score obtained from the study and control groups and in the SP, SH, HQ subscales and general score of the SSQ scale and that the scores obtained from the control group were better. When correlational analysis was analyzed, a statistically significant, positive and moderate relationship was found between the SMRT score of the study group and SP (r=0.474, p<0.05), HQ (r=0.576, p<0.05) and general score (r=0.463, p<0.05), while no significant relationship was found with the SH score (r=0.267, p>0.05). A statistically significant, positive and moderate relationship was found between the SMRT score of the control group and the SP (r=0.539, p<0.05) and HQ scores (r=0.490, p<0.05), and a statistically significant, positive and strong relationship was found between the SH (r=0.813, p<0.05) and overall scores (r=0.819, p<0.05). As a result, a correlation was found between spectral resolution, which is an indicator of bottom-up input quality, and the SP, SH, HQ subscales and the overall score of the SSQ scale, except for the SH score of the study group.