Ebelerin merhamet düzeyi ve merhamet yorgunluğunun tükenmişlik düzeyine etkisinin incelenmesi
An investigation of the effect of compassion level and compassion fatigue on burnout level of midwives
Yazar: FATMA AYŞEN MOLLAMEHMETOĞLU
Danışman: PROF. DR. NAZAN TUNA ORAN
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Ebelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Ebelik = Midwifery
Dizin: Ebeler = Midwives ; Ebelik = Midwifery ; Merhamet = Mercy ; Merhamet yorgunluğu = Compassion fatigue ; Tükenmişlik = Burnout ; Tükenmişlik düzeyi = Burnout level

Özet:
Giriş ve Amaç: Ebelik mesleği, ebenin kadınla ilişkisini, empatinin ötesine geçebilecek, yüksek derecede karşılıklılık ve karşılıklılık ile karakterize edilen 'kadınla birlikte olmak', 'kadın merkezli' bakım ve 'kadınlarla ortaklık', ebelik bakımıyla ilişkili ortaya çıkan terimlerdir. Hastaların acısına, travmasına ve uzun süreli yatan hastaların yüksek düzeyde empatik özdeşleşme ile tüm özel anlarına tanıklık eden ebelerin hissettiği merhamet duygusu yerini bir süre sonra merhamet yorgunluğuna bırakabilmekte, profesyonelde (ikincil) travmatik stres ve tükenmişlik için bir risk oluşturmaktadır. Ebeler, yaşamı tehdit eden veya stresli olayların meydana gelebileceği bir bağlamda bakım sağlar.  Bu araştırma, hastanede çalışan ebelerin merhamet düzeyi ve merhamet yorgunluğunun tükenmişlik düzeyine etkisini incelemek amacı ile gerçekleştirilmiştir.
Gereç ve Yöntem: Bu araştırma tanımlayıcı nitelikte olup Trabzon ilinde çalışan 141 ebeden 17 Haziran-30 Eylül 2021 tarihleri arasında yapılmıştır. Araştırmada veriler araştırmacı tarafından hazırlanan ebe tanıtım formu, merhamet ölçeği, merhamet yorgunluğu ölçeği ve tükenmişlik ölçeği kullanılarak veriler toplanmıştır. Veriler SPSS programında; doğrulayıcı faktör analizi, cronbach alpha katsayısı analizleri, frekans analizi, ortalama ve standart sapma, ANOVA testi, levene testi, bağımsız örneklem t testi, robust testlerden welch testi, pearson's momentler korelasyonu, spearman's rho korelasyonu ve genel lineer model analizi kullanılarak değerlendirilmiştir.
Bulgular: Ebelerin yaş ortalaması 34.68±6.97 yıldır. Ebelerin %62.4'ü lisans mezunu, %72.3'ü evli, %33.3'ü iki çocuğa sahiptir. Ebelerin %74.5'i mesleklerini isteyerek seçmişlerdir. Ebelerin merhamet düzeyi sağlık meslek lisesi mezunlarında, bekar olanlarda, çocuğu olmayanlarda, mesleği isteyerek seçenlerde, ameliyathanede çalışanlarda, 21 yıl ve üzerinde mesleki deneyime sahip olanlarda, vardiyalı çalışanlarda, çalışma saatini belirleme imkanı olanlarda ve çalışılan birimi belirleme imkanı olmayanlarda daha yüksek çıkmıştır. Ebelerin merhamet yorgunluğu düzeyi sağlık meslek lisesi mezunlarında, bekar olanlarda, tek çocuk sahibi olanlarda, mesleği isteyerek seçmeyenlerde, yoğun bakımda çalışanlarda, 16-20 yıl arası mesleki deneyime sahip olanlarda, vardiyalı çalışanlarda, çalışma saatini belirleme imkanı olmayanlarda ve çalışılan birimi belirleme imkanı olmayanlarda daha yüksek çıkmıştır. Ebelerin tükenmişlik düzeyi lisansüstü mezunlarında, evli olanlarda, tek çocuğa sahip olanlarda, mesleği isteyerek seçmeyenlerde, klinikte çalışanlarda, 16-20 yıl arasında mesleki deneyime sahip olanlarda, vardiyalı çalışanlarda, çalışma saatini belirleme imkanı olmayanlarda ve çalışılan birimi belirleme imkanı olmayanlarda daha yüksek saptanmıştır. Ebelerin tükenmişlik ölçeğinden 3.69±1.55 puan alması "tükenmişlik durumu içinde" bulunulduğunu göstermekte olup merhamet yorgunluğu düzeyi ortalama puanı 63.02±24.20 olup merhamet ölçeği puan ortalaması 75.28±7.07 olarak bulunmuştur.
Sonuç ve Öneriler: Ebelerin merhamet düzeyleri ile merhamet yorgunluğu arasında istatistiksel olarak fark yokken merhamet yorgunluğu ile tükenmişlik düzeyi arasında, tükenmişlik düzeyleri ile merhamet ölçeği alt boyutu olan paylaşımın bilincinde olma arasında anlamlı bir ilişki bulunmaktadır. Ebelerin merhamet düzeyi, merhamet yorgunluğu ve tükenmişlik nedenlerin belirlenmesi ve buna yönelik çalışmaların yapılması önem arz etmektedir.
Anahtar kelimeler: Ebelik; merhamet; tükenmişlik; merhamet yorgunluğu.

Abstract:
Introduction and Aim: Midwifery profession, being with woman, midwife's relationship with woman, female centered care and partnership with women, characterized by a high degree of reciprocity and reciprocity that can go beyond empathy, are emerging terms related to midwifery care. The sense of compassion felt by midwives who have witnessed the suffering, trauma and all the special moments of long-term inpatients with a high level of empathic identity can be replaced by compassion fatigue after a while and pose a risk of occupational (secondary) traumatic stress and burnout. Midwives take part in life-threatening or stressful events. This research was carried out to examine the level of compassion of midwives working in the hospital and the effect of compassion fatigue on the level of burnout.
Materials and Methods: This research is descriptive and was conducted 17 June and 30 September 2021 from 141 midwives working in Trabzon. In the study, data were collected using the midwife introduction form, compassion scale, compassion fatigue and burnout scale. Data in SPSS program; confirmatory factor analysis, cronbach alpha coefficient analysis, frequency analysis, mean and standard deviation, ANOVA test, levene test, independent sample t test, welch test from robust tests, pearson's correlation of moments, spearman's rho correlation and general linear model analysis evaluated using
Results: Midwives have an average age of 34.68±6.97 years. 62.4% of midwives have a bachelor's degree, 72.3% are married, and 33.3% have two or more children. 74.5% of midwives have chosen their profession willingly. Health vocational high school graduates and the level of compassion midwives, the single ones, without children, chose the profession willingly, if workers in the operating room, and for those over 21 years of professional experience, working hours of shift workers and people who work have the opportunity to determine the possibility of determining the unit was higher than without. Health vocational high school graduates and the level of compassion fatigue midwives, the single ones, only those who have children, the profession willingly choose, in the intensive care unit employees, for those with 16-20 years of professional experience, without the possibility to determine the working hours of shift workers, and work was higher than without the possibility of determining the unit. Graduate the graduates the level of burnout of midwives, as for the married ones, only for those who have children, the profession willingly choose, clinic workers, between 16-20 years with professional experience, for those without the possibility to determine the working hours of shift workers, and work without the possibility of determining the unit were significantly higher. The fact that midwives received a score of 3.69±1.55 from the burnout scale indicates that they were "in a state of burnout", the level of compassion fatigue was 63.02±24.20 and the compassion scale was 75.28±7.07.
Conclusion and Suggestions: While there is no significant difference between midwives' compassion levels and compassion fatigue, there is a significant relationship between compassion fatigue and burnout level, and between burnout levels and compassion level. It is important to determine the compassion level of midwives, the causes of compassion fatigue and burnout, and to conduct studies on the causes.
Keywords: Midwifery; compassion; burnout; compassion fatigue.