Maddi olmayan duran varlıkların kriz döneminde şirket performansına etkisi: Türkiye örneği
The effects of intangible assets on company performance in crisis period: The case of Turkey
Yazar: KEMAL TAYSI
Danışman: PROF. DR. BATUHAN GÜVEMLİ
Trakya Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Dinamik analiz = Dynamic analysis ; Dinamik panel teknikleri = Dynamic panel techniques ; Duran varlıklar = Fixed assets ; Ekonomik kriz = Economic crisis ; Kriz = Crisis ; Kriz yönetimi = Crisis management ; Maddi olmayan ekonomik kıymetler = Intangible assets ; Performans = Performance ; Türkiye = Turkey ; Şirket performansı = Company performance

Özet:
Maddi olmayan duran varlıklar; fiziki bir unsuru olmamakla birlikte, fayda yaratma potansiyeli diğerlerinden ayrıştırılabilir ve tanımlanabilir özelliği olan, malların üretilmesinde, hizmetlerin yerine getirilmesinde kullanılabilen, üçüncü kişilerin faydalanmasına bırakılabilen veya sahibi tarafından kullanılabilmesi mümkün olan varlıklardır. Maddi olmayan duran varlıklar fiziki olarak görünmeseler bile günümüzde teknolojik, ekonomik ve ticari gelişmelere bağlı olarak işletmelerin gelişmesi bakımından önemli bir yer tutarlar. ABD'de özel yatırımlar açısından GSYH içerisindeki fiziki varlıklara yapılan yatırımların payı son otuz yıl içinde %12'den %9'a gerilerken, fiziki olmayan varlıklara yapılan yatırımların payı %8'den %16'ya yükselmiştir. Küresel mali kriz ve takip eden durgunluk dönemlerinde fiziki sermaye yatırımları neredeyse tüm dünyada azalırken, fiziki olmayan varlık yatırımları nispi olarak düşük bir gerileme kaydetmiş, bazı ekonomilerde artış göstererek ekonomik yapı içindeki konumunu güçlendirmiştir. Çalışmanın amacı; farklı ekonomik konjonktürlerde, yürürlükte olan muhasebe politikalarını da göz önünde bulundurarak maddi olmayan duran varlıkların işletmelerin karlılık ve finansal performansını etkileyip etkilemediğini araştırmak ve araştırma bulguları doğrultusunda önerilerde bulunmaktır. Araştırmanın yöntemi olarak Dinamik Panel Veri Analizinden yararlanılmıştır. Bu kapsamda, birim kök testleri yapılmış ve Dinamik Panel Veri Analizi Yöntemlerinden Arellano ve Bover/ Blundel ve Bond Sistem Genelleştirilmiş Momentler Yöntemi Tahmincisi sonuçlarına yer verilerek tespit edilen bulgular doğrultusunda önerilerde bulunulmuştur. Yapılan analiz kapsamında elde edilen sonuçlara göre; maddi olmayan duran varlıkların kriz döneminde öz kaynak karlılığı ve net kar marjı üzerinde pozitif ve anlamlı etkisi tespit edilmiştir.

Abstract:
Intangible assets are definable assets which have the original potential for creating benefit and no physical factor as well as these assets can be used by its owner or third parties and in producing goods and fulfilling services at the same time. Much as an intangible asset cannot be physically seen, related assets are crucial in terms of developing enterprises based on technological, economic and commercial developments. While the share of investments that have been made for tangible assets in GDP in terms of private investments in the USA decreased from 12% to 9% in the last thirty years, the share of investments for intangible assets increased from 8% to 16%. While physical capital investments decrease in the global financial crisis and following recession periods around the world, intangible asset investments relatively regressed; intangible asset investments have strengthened its position in some of the economies by increasing. The goal of this research is to research whether intangible assets affect the profitability and financial performance of companies by considering available accounting policies in different economic conjunctures. Dynamic Panel Data Analysis was benefited as the method of research. Unit root tests were conducted within this scope. There can be suggestions in line with findings that were obtained from Arellano and Bover/ Blundel and Bond Generalizes Method of Moments Estimator from Dynamic Panel Data Analysis Methods. With reference to analysis results, intangible assets have positive and significant effects on return on equity and net profit margin.