Sofistlerin değeri sorunu
The problem of sophists' worth
Yazar: EMRE ÇAKAR
Danışman: PROF. DR. ALİ OSMAN GÜNDOĞAN
Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Felsefe = Philosophy
Dizin: Değerler = Values ; Erdem = Virtue ; Sofist = Sophist ; Sofist felsefe = Sophist philosophy

Özet:
Bu çalışmamızın temel amacı, Antik çağdan modern zamanlara kadar uzanan bir zaman diliminde birbirinden farklı şekilde değerlendirilmiş olan sofistleri incelemek ve onlarla ilgili eleştiri konusu yapılan iddialardan hareketle onların düşünce dünyasına nüfuz etmektir. İlk olarak, Antik ve modern literatürde sofistler üzerine düşüncelerini dile getirmiş olan kişilerin eserlerinden hareketle "sofist"in izi sürülmüş, kelimenin geçirdiği anlam değişikliği araştırma konusu yapılmıştır. Giderek olumsuz bir anlam içerisine sıkışıp kalan sofistleri hangi şartların hazırladığı, yaşadıkları çağda sofistlerin neleri gerçekleştirdikleri ve Atina toplumuna sundukları yenilikler değerlendirilmiştir. Sofistlere karşı olmasıyla bilinen bir düşünür olan Platon'unkiler başta olmak üzerine onlara karşı öne sürülen çeşitli eleştiriler incelenmiştir. Bu konuda başat eleştirilerden biri olan sofistlerin erdemin ne olduğunu bilmedikleri ve para karşılığında hizmetlerini yerine getirdikleri iddiaları bu çalışmanın üzerinde durduğu ana konulardır. Bundan dolayı sofistlerin erdem anlayışları araştırma konusu yapılmış, eğitim karşılığında para almanın Platon ve Sokrates için neden sorun teşkil ettiği üzerinde durulmuştur. Sofistler tarafından yazılan eserler günümüze kadar ulaşamadığından dolayı ikincil kaynaklardan faydalanılmıştır. Haklarında en fazla bilgiye sahip olduğumuz ve Platon'un diyaloglarında devamlı isimleri geçen Protagoras, Gorgias, Hippias, Prodikos, Euthydemos ve Dionysodoros ele alınan sofistlerdir.

Abstract:
The main purpose of this study is to examine the sophists evaluated differently from the ancient times up to the modern era and to penetrate their intellectual world with reference to the assertions based on the criticisms levelled at them. First of all, starting from the works of thinkers who expressed their opinions on sophists in ancient and modern literature, the historical origins of the word "sophist" have been analysed and the change in the meaning of the word has been traced. What circumstances paved the way for the sophists who got stuck in a negative connation gradually, what they accomplished in the era they lived and the novelties they presented to the Athenian public have been assessed. Criticisms made by Plato in particular, known as a thinker against sophists, and several others have been evaluated carefully. That the sophists don't know what virtue is, which is one of the most important criticisms levelled at them, and they took fees for the services they offered are the main arguments this study elaborates on. Thus, how they grasp the notion "virtue" has been examined and why taking fees for their services posed a problem for Plato and Socrates has been dwelled on. Because their works haven't survived to this day and age, secondary sources have been made use of. Protagoras, Gorgias, Hippias, Prodicus, Euthydemus and Dionysodorus, about whom we have the most knowledge and who are repeatedly mentioned in the dialogues, are examined.