Klinik
inflamatuar astım fenotipleri zaman içerisinde değişkenlik gösterebilir mi? / Can clinical / inflammatory asthma phenotypes show variability over time?
Yazar: FATMA YİĞİT ERARSLAN
Danışman: PROF. DR. İNSU YILMAZ
Erciyes Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Göğüs Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Göğüs Hastalıkları = Chest Diseases

Özet:
Amaç: Bu çalışmada; eozinofili, atopi ve nazal polipozis durumuna göre klinik/inflamatuar fenotiplere ayrılarak takip edilen astım hastalarının, en az beş yıllık takiplerinde fenotipik durumlarında değişiklik olup olmadığını değerlendirmek amaçlanmıştır.
Materyal ve Metod: Çalışmaya 2015-2016 yılları arasında astım tanısı ile takipli ve düzenli kontrole gelen; eşlik eden atopi, periferik eozinofili ve kronik rinosinüzitli nazal polipozis bulunma durumlarına göre fenotipleri belirlenen ve bu özelliklere göre beş ayrı gruba ayrılan, 18 yaş ve üzeri 100 hasta dahil edildi. Hasta verilerine bilgisayar otomasyon sistemi ve hasta dosyaları retrospektif olarak incelenerek ulaşıldı. 1.grubu atopik-eozinofilik (n=20), 2.grubu atopik-noneozinofilik (n=17), 3.grubu nonatopik-eozinofilik (n=20), 4.grubu nonatopik-noneozinofilik (n=23), 5.grubu kronik rinosinüzit/nazal polip (n=20) fenotipindeki hastalar oluşturdu. Klinik/inflamatuar fenotipi belirlenen hastaların en az beş yıl sonraki kontrolünde atopi, periferik eozinofili ve kronik rinosinüzitli nazal polipozis bulunma durumları yeniden değerlendirilerek güncel fenotipin değişimi ve stabilitesi incelendi.
Bulgular: Çalışmaya dahil edilen 100 astım hastasının %81'i kadın, ortanca (min-maks) yaşı 49.4 yıl (18-71 yıl) olarak saptandı. Hastalarımızın başlangıçta %52'si, beş yıl sonrasında %62'si ağır astımdı. Klinik şiddeti ve fonksiyonel parametreleri en iyi olan fenotip atopik-noneozinofilik iken, en ağır klinik kronik rinosinüzit/nazal polip fenotipinde izlendi. Atopik olan fenotiplerde, atopik olmayanlara göre daha yüksek FEV1 değeri saptandı. Fenotipi belirli olan hastaların en az beş yıl geçtikten sonra yeniden eozinofil değeri, atopi durumu ve nazal polip kliniği değerlendirildiğinde hastaların %25'inde fenotip değişimi izlenirken, %75'i aynı fenotip grubunda kalarak stabil seyrettiği saptandı. Kronik rinosinüzit/nazal polip grubundaki hastaların daha öncesindeki atopik ve eozinofilik olma durumu tamamen stabil seyrederek en istikrarlı grup iken, en fazla değişim %60 oranında atopik-eozinofilik fenotipinde izlendi. Diğer fenotiplerin stabil kalma oranı atopik-noneozinofilik fenotipinde %47, nonatopik-eozinofilik fenotipinde %85, nonatopik-noneozinofilik fenotipinde %95.7 olarak bulundu. Tüm gruplarda stabil kalma oranı %40-100 arasında idi. En sık fenotip değişimi atopikten nonatopiğe geçiş olarak saptandı. Başlangıçta non-atopik ve non-eozinofilik olan hastalar takip edildikleri süre boyunca atopik ve eozinofilik hastalara göre daha stabil seyretti. Başlangıç verilerine kıyasla, idame oral kortikosteroid tedavisinin kullanım oranının azaldığını ve yerini hedefe yönelik biyolojik ajanlara bıraktığı görüldü. Fenotipi değişen ve değişmeyen hastaların, yaş ortalaması, cinsiyet dağılımı, astım tanı süresi benzer olup, beş yıl sonrasında başlangıca göre her iki grupta da eozinofil sayısı ve yüzdesinin azaldığı, FEV1 yüzdesinin ise arttığı bulundu. 
Sonuç: Sonuç olarak bu çalışma ile; başlangıçtaki astım fenotiplerinin çoğunun yıllar içerisinde de mevcut fenotip ile devam ettiği, stabilitesini koruduğu fakat bazı fenotiplerde değişimin daha sık olduğu (atopikten nonatopiğe geçiş) bazılarında ise fenotipin hiç değişmediği gösterilmiş oldu (kronik rinosinüzit/nazal polipli fenotip). Her ne kadar daha az oranda görülse de bu fenotipik değişimler hastaların tedavi yönetimini değiştirebileceği için belirli aralıklarla fenotipik değişim olup olmadığının takip edilmesinin faydalı olacağını düşünmekteyiz.
Anahtar Kelimeler: Astım, fenotip, stabilite, eozinofil, atopi, nazal polip

Abstract:
Aim: The aim of this study was to evaluate whether there was any change in the phenotypic status of asthma patients who were classified into clinical/inflammatory phenotypes according to eosinophilia, atopy and nasal polyposis in at least five years of follow-up.

Material and Methods: The study included 100 patients aged 18 years and older who were followed up with a diagnosis of asthma between 2015 and 2016 and who had regular follow-up visits; whose phenotypes were determined according to the presence of concomitant atopy, peripheral eosinophilia and nasal polyposis with chronic rhinosinusitis and divided into five different groups according to these characteristics. Patient data were obtained by retrospective examination of the computer automation system and patient files. The 1st group consisted of atopic-eosinophilic (n=20), 2nd group atopic-noneosinophilic (n=17), 3rd group nonatopic-eosinophilic (n=20), 4th group nonatopic-noneosinophilic (n=23), 5th group chronic rhinosinusitis/nasal polyp (n=20) phenotype patients. The change and stability of the current phenotype was analyzed by re-evaluating the presence of atopy, peripheral eosinophilia and nasal polyposis with chronic rhinosinusitis in patients with a clinical/inflammatory phenotype at least five years later.

Results: Of the 100 asthma patients included in the study, 81% were female and the median (min-max) age was 49.4 years (18-71 years). Of our patients, 52% had severe asthma at baseline and 62% after five years. The phenotype with the best clinical severity and functional parameters was atopic-noneosinophilic, while the most severe clinical severity was observed in the chronic rhinosinusitis/nasal polyp phenotype. Atopic phenotypes had higher FEV1 values than non-atopic phenotypes. When eosinophil values, atopy status and nasal polyp clinic were re-evaluated after at least five years in patients with a certain phenotype, phenotype change was observed in 25% of the patients, while 75% remained in the same phenotype group and had a stable course. In the chronic rhinosinusitis/nasal polyp group, the previous atopic and eosinophilic status of the patients was completely stable and was the most stable group, while the highest change was observed in the atopic-eosinophilic phenotype with a rate of 60%. Stability rates of other phenotypes were 47% in atopic-noneosinophilic phenotype, 85% in nonatopic-eosinophilic phenotype and 95.7% in nonatopic-noneosinophilic phenotype. Stability rate was between 40-100% in all groups. The most common phenotype change was from atopic to nonatopic. Patients who were non-atopic and non-eosinophilic at baseline were more stable than atopic and eosinophilic patients during follow-up. Compared to baseline data, the use of maintenance oral corticosteroid therapy decreased and was replaced by targeted biologic agents. The mean age, gender distribution, and duration of asthma diagnosis were similar in patients with and without phenotype change, and it was found that eosinophil count and percentage decreased and FEV1 percentage increased in both groups after five years compared to baseline.

Conclusion: In conclusion, this study showed that most of the asthma phenotypes at baseline remained stable over the years with the current phenotype, but some phenotypes changed more frequently (transition from atopic to nonatopic) and some phenotypes did not change at all (phenotype with chronic rhinosinusitis/nasal polyps). Although less common, these phenotypic changes may change the treatment management of patients, so we think that it would be useful to follow up for phenotypic changes at regular intervals.

Keywords: Asthma, phenotype, stability, eosinophils, atopy, nasal polyps