Klasik ve modern yaklaşımlar çerçevesinde mütekavvim mal
Mutaqawwim mal ın the frame of classical and modern approaches
Yazar: İBRAHİM ÖZPOLAT
Danışman: DOÇ. DR. NECMETTİN KIZILKAYA
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Din = Religion
Dizin: Klasik ekonomi = Classical economy ; Kur'an-ı Kerim = Koran ; Mal paylaşımı = Division of property ; Mallar = Items ; Modern = Modern ; Mütekavvim mal = Countervailing property ; Serahsi = Serahsi ; İslam Hukuku = Islamic Law

Özet:
Bu çalışmanın temel konusunu mütekavvim mal kavramı oluşturmaktadır. Çalışmanın amacı, klasik fıkıhta, "şeriatın kendisinden yararlanmayı mübah kıldığı mal" anlamında kullanılan bu kavramın modern hukuktaki karşılığının tespit edilip her iki doktrin arasında karşılaştırmalarda bulunmak suretiyle çeşitli sonuç verilere ulaşılmasıdır. Söz konusu karşılaştırma yapılırken mezkur bileşik terkibin bütünü göz önünde bulundurulduğu gibi "mal" ve "mütekavvim" şeklinde ifade edilebilecek olan parçaları da ayrı bir okumaya tabi tutulmuştur. Ayrıca klasik dönemde karşılığı olmayan fakat modern dönemde ortaya çıkmış bazı yeni meselelerin mezkur kavram bağlamında hükümleri de tespit edilmeye çalışılmıştır. Çalışma, bilinçli olarak Hanefi mezhebi üzerine kurulmuştur. Tarih boyunca fıkhi problemlere çözüm önerileri getiren dört mezhepten her birinin özel bir yöntem takip ettiği bilinmektedir. Bu bağlamda problem teşkil eden meselenin çözümü noktasında her bir mezhebin fıkıh metodolojisinin ayrı olarak mütalaa edilmesi daha köklü bir yöntem olduğu gibi daha sağlıklı sonuçların da çıkmasına sebep olacaktır. Çalışmanın birinci bölümünde mütekavvim mal kavramın klasik fıkıhtaki yeri tespit edilmeye çalışılmış, ikinci bölümünde ise modern hukukta direk olarak kullanımı olmayan bu kavramın klasik fıkıhtaki anlam perspektifinden modern hukuktaki karşılığına ulaşılmaya çalışılmıştır. Çalışmanın üçüncü bölümü sonuç mesabesindedir. Bu bölümde önceki iki bölümde geçen bazı kavram ve meselelerin karşılaştırması yapılıp modern dönemde ortaya çıkmış güncel bazı konuların mezkur kavram bağlamında klasik fıkıhtaki hükmü ortaya konmaya çalışılmıştır.

Abstract:
The main subject of this study is mutaqawwim mal. The aim of the study is to reach a variety of conclusions in the classical fiqh, by determining its equivalence in modern law, which is used in the meaning of "the property that the shari'a makes permissible to profit by itself" and comparing them between the two doctrines. When the comparison is made, the parts of the compound words, which can be expressed as "mal" and "mutaqawwim" have been subjected to a separate reading. In addition, the hukms of the new concept, which are not available in the classical period but emerged in the modern period, have been tried to be determined. Study is build on Hanafi madhab consciously. It is known that each of the four madhabs that have proposed the solution of the problems related to fıqh throughout history has followed a specific method. In this context, analyzing of each madhab's methodology of fiqh at the point of solution of the problematic problem will lead to a more rooted method as well as a more healthy results. In the first part of the study, the place of mutaqawwim mal in the classical fiqh have been tried to determine. In the second part, this concept, which is not used directly in the modern law, was tried to be reached in the modern law from the perspective of the classical fiqh. The third part of the study is the conclusion part. In this part, some concepts and issues discussed in the previous two chapters have been compared and tried to put forward the classic fiqh hukms in the context of the current concept that emerged in the modern period.