Kırsal yerleşmelerde kadınların açık kamusal alan kullanım biçimleri, Belevi (Selçuk - İzmir) örneği
Ways of public  open space usages of women in rural settlements, example of Belevi (Selçuk - İzmir)
Yazar: FULYA KAHVECİ
Danışman: DOÇ. DR. GÜLŞEN AYTAÇ
İstanbul Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Peyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı / Peyzaj Mimarlığı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Peyzaj Mimarlığı = Landscape Architecture ; Şehircilik ve Bölge Planlama = Urban and Regional Planning

Özet:
Kamusal mekanlar, farklı tarihsel dönemlerde kamusal alanların fiziksel temsili olmuş
mekanlardır. Kamusal mekanlarının işlevleri Antik Yunan Yerleşmelerinden bu yana
toplumun oluşturulmasına ev sahipliği yapmak olmuştur. Her tarihsel dönemin farklı
dinamikler barındırması nedeniyle kamusal alan günümüze kadar pek çok işlev, biçim
değişikliği sürecinden geçse de temelde yerleşmenin sakinlerinin bir araya geldiği,
toplum oluşturduğu temel mekanlar olmuştur. Kamusal mekanlar, yerleşmeyi
paylaşan toplulukların birbirini tanıması, anlaması, ortak yaşantıları için ortak kararlar
vermesi açısından önemli ve değerlidir.
Kadınların kamusal mekanlardaki temsiliyet durumunun yetersizliği, var olamama
durumu, görünmez oluşu veya geride kalmışlığı kamusal alanın ortaya çıkışına
dayanmakta ve evrilerek sürdürülen bir olgu, günümüzde hala tartışılan bir konu olarak
karşımıza çıkmaktadır.
Kamusal mekanlarda kadının durumu, kamusal mekanı kullanma biçimleri, farklı
büyüklükteki, konumdaki, farklı kültür ve sosyo-kültürel yapıdaki toplumlarda
değişkenlik göstermektedir. Günümüzde küreselleşen kentlerde ve metropollerde veya
belirli bir gelişmişlik düzeyine ulaşmış ülkelerin kentlerinde daha olumlu bir aşama
kaydedilmiştir. Kadının neredeyse erkeklere eş düzeyde var olabildiği kamusal
mekanlardan söz etmek mümkün olabilir. Ancak gelişmemiş, gelişmekte olan
ülkelerin özellikle kırsal yerleşmelerinde durum nasıldır?
Bu çalışmanın konusu da bu olguyu araştırmak, çeşitli kavramlar ışığında çok boyutlu
olarak değerlendirmektir. Bu bağlamda çalışma alanı olarak seçilen yerleşme, Ege
Bölgesi'nde yer alan İzmir İlinin Selçuk İlçesi'ne bağlı olan Belevi Köyü olmuştur.
İzmir İli Türkiye'nin 3 büyük kentinden biri oluşuyla sosyal, kültürel, ekonomik olarak
öncü niteliktedir. Belevi Köyü'de özgün değerlerinin yanı sıra İzmir'de yer alan kırsal yerleşmelerin genel karakteristik özelliklerini taşımaktadır. Başlıca geçim kaynağı
tarımdır, ili ve ilçesinden çok kopuk ve izole olmamasının yanında kendi iç
dinamikleriyle varlığını sürdürmektedir.
Çalışma sürecinin yürütülmesinde; kamusal mekanlarının kavramsal süreçlerinin,
önem ve değerinin araştırılması, ardından kırsal alanların kavramsal olarak
irdelenmesi, ülkemizdeki kırsal alanların nitelikleri, işleyişleri üzerinde durulmuştur.
Kırsal alanların gelişim süreçlerine ve kadınların kırsal alanlardaki durumuna
bakarken da kırsal dayanıklılık yaklaşımından faydalanılmıştır. Çünkü her ne kadar
kadınların kırsal yerleşmelerdeki kamusal alanda varlıkları inceleniyor olsa da, doğru
sonuçlara ulaşabilmek adına bütüncül ve etkileşimli ilişkisel bir sistem içinde ele
alınması gerekli olmuştur.

Abstract:
Public spaces are the places which are the physical apprearence of public realm in
many historical periods. Public spaces are main tools for building a society since
Ancient Greek times. Due to the fact that every historical period has its different
dynamics, the public space has been the main place where the inhabitants of the
settlement come together and built a society, although many functions have changed
in different ways in time. Public spaces are important and valuable for the communities
that share the settlement to know each other, to understand each other and to make
common decisions for their common lives.
The inadequacy of women's representation in public places, their inability to exist,
their invisibility is increased in recent times, but it is still a subject to discuss, problem
to solve, a social system situation to improve.
The existence of women in public spaces, the way they use public spaces varies
according to the location, population, physical size, characteristics and features of the
settlement, also the socio-cultural features of society, economic resoruces and
activities.
Nowadays, it has made a more positive progress in the globalized cities and
metropolitan areas or in the cities of countries that have reached a certain level of
development. It is possible to talk about the public spaces where women is almost
equal to men. But what is the situation in developing, especially in rural settlements of
developing countries?
The subject of this study is to investigate this phenomenon and to evaluate it in the
light of various concepts. In this context, the selected settlement as the study area is
Belevi Village of Selçuk District, İzmir Province, Aegean Region in Turkey. City of
İzmir is one of the Turkey's third largest city and very important with its social,
cultural, economic values.
Belevi Village has the general characteristics of rural settlements in İzmir, but also has
its own unique features. The main economic activity of the village is agriculture.The
village is not isolated from the province and its district because of locating on the main
roads, but it still exists with its own internal dynamics.
During the process of this study, firstly the conceptual specifications of public sphere
and public spaces and the importance and functions of this areas are examined. After
general public space research; conceptual analysis of rural areas, the characteristics
and functioning of rural areas in our country are emphasized. The rural resilience
approach was also utilized in looking at the developmental processes of rural areas and
women lives in rural areas. Because, although women were being investigated in the
public sphere in rural settlements, it was necessary to address the subject in a holistic
and interactive relational system in order to achieve correct results.
In small neighbourhoods, villages and rural settlements, it is widely accepted that
relations between inhabitants are much more closer than bigger settlements. In this
kind of areas, people also have more belongingness to the space. In a village it is
possible and everyone is expected to know each other have relations with each other.
This situation has its own positive effects; people will feel very safe. But is this the
ideal way of social life for different social groups living in the settlement, as it seems
in theory in terms of publicity?