Vakf ve ibtidânın tefsire etkisi nesefi bağlamında /
Yazar: İDRİS YİĞİT
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ İRFAN ÇAKICI
Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Din = Religion
Dizin: Ebu`l Berekat en-Nesefi = Ebu`l Berekat en-Nesefi ; Kur'an-ı Kerim = Koran ; Medarik = Medarik ; Tefsir = Commentary ; Vakf = Wagfs ; İbtida = Commencement ; İslamiyet = Islam

Özet:
Vakf ve ibtidâ ilminin Kur'an-ı Kerîm ilimleri içinde önemli bir yeri vardır. Bunun
sebebi hem Kur'an-ı Kerîm'in kıraâtı hem de manasıyla ilgili olmasıdır. "Mananın tamam
olduğu yerde nefes almak için durmak" anlamına gelen vakf ile "mana bütünlüğüne uyarak
uygun yerde başlama" anlamına gelen ibtidâ ilminin, Kur'an-ı Kerîm tefsirinde murat edilen
manaların elde edilmesinde fazlaca etkisi olduğu aşikârdır. Hakkında müstakil teliflerin
yapıldığı döneme kadar sözlü olarak aktarılan vakf ve ibtidâ ilmini bilmeyenlere kadim
ulemanın kıraât icazeti vermediklerini eserlerimiz kaydeder. Zira doğru tatbik edilmediği
zaman mananın değişmesine veya bozulmasına sebep olabilmektedir.
Kıraât ilmi için olduğu kadar, Kur'an-ı Kerîm tefsiri için de önemli olan vakf ve
ibtidâ ilmi, Kur'an-ı Kerîm tefsirinde sahih itikadın oluşması, hükümlerin sağlam bir şekilde
tespit edilmesi, doğru mananın ortaya konulabilmesi gibi birçok hususta önem arz etmektedir.
Bu çalışmamızda vakf ve ibtidâ ilminin âyetlerin anlamı ile olan irtibatı ortaya konulmaya
çalışılmıştır. Bu bağlamda öncelikle konuyla alakalı kavram ve yapılan tasnifler ele alınmış
ardından vakf-ibtidâ ilminin önemi ve anlam üzerindeki etkin rolü örnek âyetlerle
incelenmiştir.
Anahtar Kelimeler: Vakf, İbtidâ, Tefsir, Medarik, Nesefi.

Abstract:
The "vakf" and "ibtidâ" have an important place among the sciences related to the
Holy Quran. The reason for this is that it is related both to the Qur'an reading and its
meaning. It is obvious that the vakf which means stopping to breathe where the meaning is
completed and ibtidâ, which means starting at the appropriate place by following the integrity
of the meaning, has a significant effect on the interpretation of the Holy Quran and in
obtaining the meaning of the Holy Quran. Our works record that the ancient scholars do not
give the Quran recitation permission to those who do not know the vakf and ibtidâ
knowledge, which were transferred orally until the period when the individual royalties were
made. Because if not applied correctly, it can cause the meaning to change or deteriorate.
The vakf and ibtidâ, which is important for the Qur'an's exegesis as well as the Qur'an
reading, are important in many aspects such as the formation of authentic creed in the Quran's
exegesis, the determination of the provisions in a solid way, and the right meaning. In this
study, the relationship between the knowledge of the vakf and ibtida with the meaning of the
verses was tried to be revealed. In this context, firstly relevant concepts and classifications
have been discussed, and then the importance of Vakf-Ibtida science and its effective role on
meaning has been examined with sample verses.
Key Words: Vakf, İbtidâ, Tafsir, Medarik, Nesefi.