Aristoteles ile Fârâbî'nin mekân anlayışlarının incelenmesi
The study of conception of space as regards Aristotle and al-Fârâbî
Yazar: ELİFE KILIÇ
Danışman: PROF. DR. Ş. TEOMAN DURALI
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Felsefe = Philosophy
Dizin: Aristoteles = Aristotle ; Farabi = Farabi ; Felsefe = Philosophy ; Mekan = Space

Özet:
Felsefe ve bilimin geçmişten günümüze kadar ilgilendiği ancak bu ilginin bazen azalıp bazen de artarak devam ettiği mekân sorunu çalışmamızın ana konusunu oluşturmaktadır. Mekân, çeşitli kavramlar altında tarihte tartışma konusu olduğu kadar mekânın algılanışı da ayrıca çeşitli kişi ve sistemlere bağlı olarak değişmektedir. Burada mekânın Aristoteles ve Fârâbî'de hangi bağlamlarda ve nasıl kullanıldığı araştırılıp mekânın hangi özellikleriyle tartışma konusu olduğu incelenmeye çalışılacaktır.Böylece Aristoteles'ten önceki mekân anlayışı analiz edildikten sonra asıl olarak Aristoteles ve Fârâbî'nin mekân anlayışları özellikle doğa felsefesi ve metafizik olarak kullanıldığı bağlamlar bakımından değerlendirilecektir. Konuyla ilgili kendi kaynakları başta olmak üzere ikincil olanlara da yer verilerek araştırma ortaya konulacaktır. Birinci bölümde Aristoteles öncesi felsefe ve bilimde mekân anlayışları incelenerek sonrasında Aristoteles'te mekân anlayışı ele alınmıştır. Üçüncü bölümde Fârâbî'nin eserlerinde mekânı nasıl ele aldığı incelenmiştir. Sonuç bölümü ise ikisinin mekâna yaklaşımları ve bunların karşılaştırılıp yorumlanmasından oluşmaktadır.Böylece mekânın günümüzde kazandığı anlamları düşündüğümüzde, temellerine bir kez daha inilerek değişim sürecinin daha iyi anlaşılabileceği kanaatindeyiz. Mekânın metafizik bir problem olarak cismi kapsayanın iç sınırı olduğu ve aynı zamanda mekânın âlem anlamında kullanımında da evren anlayışında kazandığı anlamlar ortaya çıkmıştır.

Abstract:
The very main case of this study is the space itself that both philosophy and science have dealt with from past to present together with the fact that this attention has decreased and increased at times. While the space has been a matter of debate in different concepts, also the space perception has been changing in depending upon various individuals and systems. Hereby it shall be researched both in which contexts and how the concept of space is to be applied by Aristotle and al-Fârâbî. In addition, it shall be studied the characteristics of the space that cause a contentious debate.By analyzing the former view of Aristotle over the space, primarily the conceptions of space belonging to Aristotle and al-Fârâbî particularly with the applications in terms of philosophy of nature and metaphysics shall be evaluated. Studies of both these philosophers relating this case with the derivations shall be employed. In the first section, respectively conceptions of space in philosophy and science before Aristotle and then that of Aristotle have been examined. Later in the third section, it has been looked through how al-Fârâbî deals with the issue of space in his works. As to the final section, it is constituted of both their approaches to the space and a comparison between these philosophers in company with an assessment over these conceptions.We are in the opinion of that the process of change would be understood better by deepening the roots when we consider the various meanings that space has. As a metaphysical matter it has been revealed that the space itself is the internal boundary of the object containing the body. Moreover, the fact that in the occasion which it is used for the world, the space has also some kinds of meanings regarding the universe has been found out.