Çocukluk çağı ilk idrar yolu enfeksiyonunda ultrasonografi sonuçları: Hangi yaş grubu taranmalıdır?
Ultrasonography results in the first urinary tract infection in childhood: Which age group should be screened?
Yazar: DAVUT KAYAK
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET TEKİN
Adıyaman Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Hidronefroz = Hydronephrosis ; Ultrasonografi = Ultrasonography ; Çocuklar = Children ; Çocukluk dönemi = Childhood ; Üriner sistem = Urinary tract ; Üriner sistem enfeksiyonları = Urinary tract infections

Özet:
Amaç: İdrar yolu enfeksiyonu (İYE) çocukluk döneminde en sık saptanan enfeksiyonlardan biri olup hipertansiyon ve böbrek yetmezliğine neden olabileceği için çok önemlidir. İYE altta yatan böbrek ve üriner sistem yollarının konjenital anomalilerinin ilk işareti olabilir. Renal ultrasonografi (US) invaziv olmaması, maliyetinin ve radyasyonun düşük olması nedeniyle, üriner sistemin yapısal anomalilerini saptamada ideal bir görüntüleme yöntemi olmasına rağmen, ilk İYE de hangi yaş grubunda renal US çekilmesi gerektiği konusunda hala bir fikir birliği yoktur. Çalışmamızın amacı 0-18 yaş arası ilk kez İYE geçiren çocuklarda, üriner sistem anomali sıklığını saptayıp, hangi hasta grubunun üriner US ile taranması gerektiği konusunda bir sonuca varmaktır. Gereç ve yöntem: Çalışmamız Adıyaman Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı'nda geriye dönük olarak gerçekleştirildi. Çalışmada Ocak 2017-Eylül 2019 tarihleri arasında Adıyaman Eğitim Araştırma Hastanesi çocuk sağlığı ve hastalıkları servisinde ilk kez İYE tanısı alan 0-18 yaş grubu toplam 247 çocuk hastaya ait yaş, cinsiyet, idrar kültürü, tam idrar analizi, tam kan sayımı,
üre, kreatinin, C-reaktif protein,renal US, yapılmışsa Teknesyum-99m dimerkapto süksinik asit sintigrafisi (DMSA) Teknisyum-99 dietilentriaminpentaasetik asit (DTPA) sintigrafisi, voidingsistoüretrografi (VCUG) sonuçları ile ailede böbrek anomalisi öyküsü geriye dönük olarak incelendi. Bulgular: Çalışmaya dahil edilen hastaların %57,5'i kız ve %42,5'i erkek idi. En sık başvuru nedeninin ateş ve huzursuzluk birlikteliği olduğu görülürken yaş arttıkça İYE olgularında ateş yakınması ile başvuru sıklığının arttığı gözlendi. İdrar kültüründe en çok üreyen mikroorganizma E. Coli ve ikinci sıklıkta Klebsiella pneumonia idi. 0-6 ay grubunda E. Coli dışı mikroorganizma sıklığı fazla iken yaş ilerledikçe E. Coli sıklığının arttığı gözlendi. İlk kez İYE geçiren 247 hastaya yapılan US'lerin % 35,6'sında anomali saptandı. En sık saptanan anomali hidronefroz idi. Hidronefroz olgularının % 84,6'sı tek taraflı iken % 15,4'ü çift taraflı idi. Hidronefrozun 0-6 ay grubunda daha çok sol böbrekte, sonraki yaş gruplarında ise daha çok sağ böbrekte olduğu gözlendi. US'de anomali saptanan hastaların %62,5'inde etken patojen olarak E. Coli saptandı. Çok yönlü regresyon analizinde, 0-5 yaş grubunda US'de anomali saptanmasının ciddi üriner sistem patolojilerini öngörmede bağımsız bir belirteç olduğu saptandı (OR: 8,312, %95CI 3,504 – 19,718, P<0,001). Ultrasonografik anomalilerin yaş gruplarına göre ciddi üriner sistem patolojilerini öngörmedeki duyarlılık ve özgüllükleri, sırasıyla 0-6 ay grubunda %63,64 ve %77,14, 6-24 ay grubunda %83,33 ve %84,62 ve 2-5 yaş grubunda %80,00 ve %82,93 idi. Sonuç: Çalışmamızda 0-5 yaş grubunda US'de anomali saptanmasının ciddi üriner sistem patolojilerini öngörmede bağımsız bir belirteç olduğu saptandı. Bu sonuçlara dayanarak 5 yaşın altında ilk defa İYE geçiren çocuklarda rutin US taraması yapılmasının faydalı olacağını düşünüyoruz. Anahtar kelimeler: İdrar yolu enfeksiyonu, ultrasonografi, anomali, hidronefroz

Abstract:
Objective: Urinary tract infection (UTI) is one of the most common infections in childhood and is very important as it can cause hypertension and kidney failure. UTI can be the first sign of congenital anomalies of the underlying kidney and urinary tract. Although renal ultrasonography (US) is not invasive, and its cost and radiation is low, although it is an ideal imaging method to detect
structural anomalies of the urinary system there is still no consensus on which age group US should be withdrawn in the first UTI. The aim of our study is to determine the frequency of urinary system anomaly in children who have undergone UTI for the first time between the ages of 0-18 and to reach a conclusion about which patient group should be screened with US. Materials and methods: Our study was carried out retrospectively in Adıyaman University School of Medicine, Department of Child Health and Diseases. In the study, belonging to 247 children in the 0-18 age group who were diagnosed with UTI for the first time at the Adıyaman Training and Research hospital, between January 2017 and September 2019, the age, gender, urine culture, complete urine analysis, complete blood count, urea, creatinine, creactive protein, if it'done Technico-99m dimercapto succinic acid scintigraphy (DMSA) scintigraphy with technetium-99 diethylene triamine pentaacetic acid
(DTPA), voiding cystourethrography (VCUG) history was performed retrospectively. Results: Of the total patients, 57.5% were female and 42.5% were male. It was observed that the most common reason for the application was fever and restlessness, while the frequency of application increased with the complaint of fever in the UTI cases as the age increased. The most reproductive microorganism in urine culture was E. Coli and secondly, Klebsiella pneumonia. While the prevalence of non-E.
Coli microorganisms was higher in the 0-6 month group, the frequency of E. Coli increased as the age progressed. Anomaly was detected in 35.6% of US's performed on 247 patients who had UTI for the first time. The most frequent anomaly was hydronephrosis. 84.6% of hydronephrosis cases were unilateral and 15.4% were bilateral. It was observed that hydronephrosis was mostly in the left kidney in the 0-6 month group and in the right kidney in the later age groups. E. Coli was detected as the causative pathogen in 62.5% of patients with anomaly detected in US. In the
multi-directional regression analysis, the detection of anomaly in US in the 0-5 age group was found to be an independent marker for predicting serious urinary system pathologies (OR: 8.312, %95CI 3.504 – 19.718, P<0.001). The sensitivity and specificity of ultrasonographic anomalies in predicting serious urinary system pathologies according to age groups are 63.64% and 77.14% in the 0-6 month group, 83.33% and 84.62% in the 6-24 month group and between 2-5 ages it was 80.00 and
82.93%. Conclusion: In our study, the detection of anomaly in US in the 0-5 age group was an
independent marker in predicting serious urinary system pathologies. Based on these results, we think it would be beneficial to perform routine US screening in children under the age of 5 for the first time under UTI. Key words: Urinary tract infction, ultrasound, anomaliy, hydronephrosis