Psikolojik ve sosyal sermayenin hemşirelerin işe tutulma düzeyleri üzerindeki yordayıcı etkisi
The predictive effect of psychologcial and social capital on nurses' work engagement levels
Yazar: EMEL ŞENGÜL
Danışman: DOÇ. DR. NURCAN AKGÜL GÜNDOĞDU
Bandırma Onyedi Eylül Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / Hemşirelikte Yönetim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Davranışsal yönetim = Behavioral management ; Pozitif psikolojik sermaye = Positive psychological capital ; Yönetici hemşireler = Nurse administrators ; Çalışma yönetimi = Working management

Özet:
Psikolojik ve sosyal sermayenin hemşirelerin işe tutulma düzeyleri üzerindeki yordayıcı etkisini belirlemek amacı ile yapılan bu araştırma, tanımlayıcı ve ilişkisel tasarımdadır. Araştırma İstanbul'da bir üniversite hastanesi yerleşkesinde çalışan 624 hemşire ile gerçekleştirilmiştir. Araştırma verileri Bilgi Formu, Psikolojik Sermaye Ölçeği Kısa Formu, Hemşirelikte Sosyal Sermaye Ölçeği ve Utrecht İşe Tutulma Ölçeği Kısa Formu (UİTÖ-9) ile toplanmıştır.  Verilerin istatistiksel analizinde tanımlayıcı istatistikler, Bağımsız örneklem t testi, Tek yönlü ANOVA, Pearson korelasyon ve çok değişkenli doğrusal regresyon analizi kullanılmıştır. İstatistiksel olarak p<0.05 düzeyinde anlamlı kabul edilmiştir. Araştırma sonuçlarına göre sırası ile hemşirelerin ölçek toplam puan ortalamaları psikolojik sermaye 60,26±7,68 (yüksek), sosyal sermaye 56,56±9,17 (ortanın üzerinde yüksek) ve işe tutulma 4,06±0,76 (yüksek) bulunmuştur. Hemşirelerin psikolojik (r=0,510; p<0,001) ve sosyal sermaye (r=0,656; p<0,001) düzeyi ile işe tutulma düzeyleri arasında istatistiksel olarak anlamlı ve pozitif yönlü bir ilişki olduğu görülmüştür.  Hemşirelerin psikolojik ve sosyal sermaye düzeyleri arttıkça işe tutulma düzeylerinin de arttığı belirlenmiştir. Hemşirelerin işe tutulma düzeylerinin belirleyicileri olarak psikolojik ve sosyal sermaye düzeyleri  %48 (R2=0,487)'ini açıklamaktadır. Bu araştırma sonuçlarına göre, sağlık hizmetlerinde çalışan hemşirelerin işe tutulma davranışlarının, hemşirelerin güçlü yönlerini destekleyen psikolojik ve sosyal sermaye düzeylerinden etkilendiği söylenebilir. Bu doğrultuda çalışma ortamlarında örgütsel kaliteyi vurgulayan işe tutulma davranışlarını artırabilecek kişisel ve örgütsel faaliyetlerin geliştirilmesini hedefleyen psikolojik ve sosyal sermaye odaklı çalışmaların yapılması önerilebilir.
Anahtar Kelimeler: Psikolojik Sermaye, Sosyal Sermaye, İşe Tutulma, Hemşirelik, Çalışma Ortamı

Abstract:
This research, conducted to determine the predictive effect of psychological and social capital on nurses' work engagement levels, has a descriptive and correlational design. The study was carried out with 624 nurses working at a university hospital campus in Istanbul. Data were collected using the Information Form, Psychological Capital Scale Short Form, Social Capital Scale in Nursing, and Utrecht Work Engagement Scale Short Form (UİTÖ-9). Descriptive statistics, Independent sample t-test, One-way ANOVA, Pearson correlation, and multivariate linear regression analysis were used in the statistical analysis of the data. Statistical significance was set at p<0.05.
According to the research results, the average total scores of the nurses on the scales were as follows: psychological capital 60.26±7.68 (high), social capital 56.56±9.17 (above average), and work engagement 4.06±0.76 (high). There was a statistically significant and positive relationship between nurses' psychological capital (r=0.510; p<0.001) and social capital (r=0.656; p<0.001) levels and their work engagement levels. It was determined that as nurses' psychological and social capital levels increase, their work engagement levels also increase. Psychological and social capital levels, as determinants of nurses' work engagement levels, explain 48% (R² = 0.487) of the variance.
The results of this research suggest that the work engagement behaviors of nurses working in health services are influenced by their psychological and social capital levels, which support their strengths. Therefore, it may be recommended to conduct studies focused on psychological and social capital to develop personal and organizational activities that may enhance work engagement behaviors, emphasizing organizational quality in work environments.
Key Words: Psychological Capital, Social Capital, Work Engagement, Nursing, Work Environment