Bireysel emeklilik sisteminin gelir dağılımı ve işsizlik üzerine etkileri
Income distribution of the Individual Pension System and its effects on unemployment
Yazar: ESER KAHRAMAN
Danışman: PROF. DR. NAZIM ÖZTÜRK
Sivas Cumhuriyet Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Maliye Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Maliye = Finance ; Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri = Labour Economics and Industrial Relations ; İşletme = Business Administration
Dizin: Bireysel emeklilik = Individual retirement ; Gelir dağılımı = Income distribution ; Gini katsayısı = Gini coefficient ; Granger Nedensellik Testi = Granger Causality Test ; Özel emeklilik = Private pension ; İşsizlik = Unemployment ; İşsizlik politikası = Unemployment policy

Özet:
Bireysel emeklilik sistemi, dünyada ve Türkiye'de bireysel yatırım aracı olarak görülmektedir. Bireysel emeklilik sistemi, kişisel birikimlerin değerlendirebileceği, riski az bir yatırım aracı olup, bireylerin birikimleri az da olsa finansal sistemin içerisine yatırım amaçlı dahil edilmesine imkan sağlayan bir sistemdir. Bireysel emeklilik sisteminin her geçen gün fon miktarında ve sisteme dahil olan katılımcı sayısının artışı, ülkede sermaye birikimini artırmakta ve ülke içi sermayenin yatırıma dönüşmesine katkı sağlamaktadır. Bireylerin özellikle emeklilik döneminde bireysel emeklilik sistemi ile elde ettikleri ek gelir, ekonomideki gelir dağılımını olumlu yönde etkilemektedir. Sistemde biriken sermayenin, finansal sisteme aktarılması ile yaratılan bu fonun yatırım kredilerine dönüşmesi ülke içindeki istihdam seviyesini yükselmesine katkı sağlamaktadır. Aynı zamanda bireysel emeklilik sistemi sigortacılığın gelişmesine önemli katkılar sunmakta ve sigortacılıkta ürün çeşitliliğini arttırmaktadır. Sigorta firmalarının ekonomik yapısını daha güçlü hale getirerek firmalarda istihdama katkı sağlamaktadır. Özellikle, emekli olan vatandaşların gelir seviyesini yükselterek, refah seviyesini olumlu yönde etkilemektedir.
Çalışmanın amacı Türkiye'de bireysel emeklilik sisteminde biriken fonların ve sisteme dahil olan sigortalıların ülke içerisinde gelir dağılımına ve işsizlik rakamları üzerine nasıl bir etkisi olduğunu araştırmaktır. Bunun için 2013-2020 yılları arasındaki BES tutarı, BES katılan sayısı, kişi başına düşen milli gelir, Gini kat sayısı, işsizlik oranı verileri kullanılarak Granger nedensellik testi ve ARDL testi ile analiz yapılmıştır. ARDL sonuçları incelendiğinde BES katılan sayısı ile işsizlik oranı arasında kısa dönemde negatif anlamlı ilişki olduğu (-1.641959), buna karşın BES tutarı ile işsizlik oranı arasında kısa dönemde pozitif anlamlı ilişki olduğu (9441984) görülmektedir.

Anahtar kelimeler: Bireysel emeklilik sistemi, Granger nedensellik testi, işsizlik oranı, gini kat sayısı

Abstract:
The private pension system is seen as an individual investment tool in the world and in our country. An investment instrument with low risk, in which we can evaluate our personal savings, includes us in the financial system for investment purposes, even if our savings are small. The increase in the amount of funds and the number of participants in the private pension system day by day increases the capital accumulation in the country and contributes to the conversion of domestic capital into investment. The additional income that individuals obtain through the private pension system, especially during retirement, positively affects the income distribution in the economy. The transformation of this fund, created by transferring the capital accumulated in the system to the financial system, into investment loans will contribute to the increase in the employment level in the country. At the same time, the private pension system makes significant contributions to the development of insurance and increases the product diversity in insurance. It contributes to employment in companies by making the economic structure of insurance companies stronger. In particular, it raises the welfare level of retired citizens by raising their income level.
The aim of the study is to investigate how the funds accumulated in the private pension system in Turkey and the insured people who are included in the system have an effect on the income distribution and unemployment figures in the country. For this, analysis was made with Granger causality test and ARDL test by using data of five amount, number of participants, national income per capita, gini coefficient, unemployment rate between 2013-2020. When the ARDL results are examined, it is seen that there is a negative significant relationship between the number of PPS participants and the unemployment rate in the short term (-1.641959), whereas there is a positive significant relationship between the PPS amount and the unemployment rate in the short run (9441984). The results have been reached.

Keywords: Private pension system, Granger causality test, unemployment rate, gini coefficient