Tip 2 diyabet hastalarında kas glikojen sentaz geni (GYS-1) polimorfizminin araştırılması
Investigation of muscle gli̇kogen synthase gene (GYS-1) polymorphism in Type 2 Diabetes patients
Yazar: HASAN ÇELİK
Danışman: PROF. DR. TUNA UYSAL
Selçuk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Biyoloji = Biology ; Moleküler Tıp = Molecular Medicine

Özet:
Tip 2 diyabet (T2DM), dünya çapında yaygın olan ve zamanla artış gösteren bir hastalıktır. Tip 2 diyabet, genetik kökenli bir hastalık olup, genetik süreçler ile çevresel faktörlerin etkileşimi sonucu ortaya çıkmaktadır. Farklı toplumlar üzerinde yapılan araştırmalar sonucunda, farklı genlerin tip 2 diyabet hastalığında etkili olduğu açıklanmıştır. Bu genlerden biri de Kas Glikojen Sentaz Geni (GYS-1)'dir. Bu çalışmada,  Kas Glikojen Sentaz Geni (GYS-1) tek nükleotid polimorfizmi ile T2DM'li hastalar arasındaki olası bir ilişkinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu amaçla, Çankırı ili ve çevresinde T2DM tanısı konulmuş 155 hasta ile 57 kişilik sağlıklı kontrol grubu çalışma kapsamında GYS-1 Geni rs5447 varyantı açısından incelenmiştir. Gruplara ait kan örneklerinden DNA izolasyonu yapılmış, elde edilen DNA uygun primer ve problar ile Real-time PZR işlemine tabi tutulmuştur. Yüksek çözünürlüklü erime yöntemiyle bulgular analiz edilmiştir. Hasta ve kontrol grubu ile yaptığımız çalışma sonucunda 155 T2DM'li hastanın 152'sinde (% 98.06) AA homozigot genotipi ve 3'ünde AG heterozigot genotipi (% 1.94) tespit edilmiştir. Kontrol grubunda ise, AA ve AG allel sıklıkları 57 sağlıklı bireyde sırasıyla; 56 AA homozigot genotipi (% 98.25) ve 1 AG heterozigot genotipi (% 1.75) olarak belirlenmiştir. Grupların hiçbirinde GG homozigot genotipi tespit edilememiştir. T2DM ve kontrol gruplarında A allel frekansları sırasıyla; hastalarda 152 (% 99.03),  sağlıklılarda 56 (% 99.12) olarak; G allel frekansı ise; hastalarda 3 (% 0.97),  sağlıklılarda 1 (%  0.88) olarak tespit edilmiştir. Bu bulgular ışığında, hasta ve kontrol grubu arasında GYS-1 geni rs5447 polimorfizmi açısından istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık saptanamamıştır. GYS-1 geni rs5447 varyantının Türk toplumunda T2DM yatkınlığı açısından bir risk faktörü olmadığı ortaya konulmuştur.

Abstract:
Type 2 diabetes (T2DM) is a widespread and increasing disease in worldwide. Type 2 diabetes is a disease of genetic origin and resulted by the interaction of genetic processes with environmental factors. As a result of research on different populations, it has been described that different genes are effective in type 2 diabetes. One of these genes is the Muscle Glycogen Synthase Gene (GYS-1). In this study, it was aimed to determine the possible relationship between Muscle Glycogen Synthase Gene (GYS-1) single nucleotide polymorphism and T2DM patients. For this purpose, 155 patients who were diagnosed with T2DM and control group of 57 healthy persons were examined in terms of GYS-1 Gene and its rs5447 variant in Çankırı province. DNA was isolated from the blood samples of the groups. The obtained DNA was amplified with appropriate primers and probs via Real-time PCR. The findings were analyzed by high resolution melting method. As a result of our work with T2DM patients and controls were 155 patients in 152 (98.06 %) AA homozygous genotype in the AG heterozygous genotype and 3 (1.94 %) was determined. In the control group, AA and AG allele frequencies of 57 healthy individuals; 56 AA homozygous genotype (98.25 %) and 1 AG heterozygous genotype (1.75 %). GG homozygous genotype was not found in any of the groups. In T2DM and control groups, A allele frequencies were; 152 (99.03 %), 56 (99.12 %); G is the allele frequency; 3 (0.97 %), and 1 (0.88 %), respectively. In conclusion, there was no statistically significant difference in GYS-1 gene rs5447 polymorphism between patient and control group. Within this study the GYS-1 gene rs5447 variant was not found to be a risk factor for T2DM susceptibility in Turkish population.