20. yüzyıl sonrası salgın sürecinin resim sanatına yansıması
Reflection of the post-20th century epidemic process on painting art
Yazar: EYLEM ÇAĞLA
Danışman: PROF. DR. FATİH BAŞBUĞ
Akdeniz Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Resim Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts

Özet:
Büyük felaketler tarih boyunca tüm insanlığı etkilemiş, toplumu psikolojik, sosyolojik,
ekonomik bağlamda zor bir sürece sürüklemiştir. Doğal afetlerin yanı sıra salgın
hastalıklar ciddi can kayıplarına sebep olurken diğer yandan insanları ilaç tedavisi,
hijyen kuralları gibi önlem alma konusunda eğitmiştir. Tifus, Veba, Kolera, Cüzzam,
Frengi, Sıtma, Çiçek Hastalığı, İspanyol Gribi, Kuş Gribi, Domuz Gribi, Sars Virüsü
gibi tarihe geçmiş birçok salgın hastalık ciddi bir kaosla beraber yüksek orandaki can
kayıplarıyla sonuçlanmıştır.
165 yılında başlayan salgın süreci bireyi ilk kez bir hastalıkla yüz yüze getirirken
günümüzde halen yaşanılan COVID-19 salgını ile pandemi içselleştirilmiş, insanlar
karantina hayatına uyum sağlamaya başlamıştır. Bu küresel sorun ülkeyi yalnızca
ekonomik bağlamda sarsmakla kalmamış psikolojik birtakım sorunların doğmasına da
sebep olmuştur. Ölüm korkusu, hastalık hastası olmak, gereğinden fazla titiz
davranarak kimyasal ilaçlara boğulmak, evde kalma zorunluluğu ile yalnızlaşmanın
verdiği bunalım, depresyon, sıkıntı hali, değişik alışkanlıkların ve fobilerin oluşmasına
yol açmıştır. Bu durum her kesimden insanı etkilediği gibi toplumun bir parçası olan
sanatçıları da derinden etkilemiştir. Ortaya çıkan malzeme sıkıntısı, eserlerin
sergilenme biçimleri, renkleri değişmiş paletler ve farklılaşan temalarla güçlü bir ifade
aracına dönüşen resim sanatı, salgın süreciyle de bir başkalaşımın içine sürüklenmiştir.
Salgın hastalıkları konu alarak oluşturulan eserler, döneminin kanıtı bağlamında
literatüre kaydedilmiştir.
Bu çalışmada, salgın hastalıkların tarihsel süreci incelenmiş, sanat eserlerinden
örnekler sunulmuş ve biçimsel bir analiz yapılmıştır. Göstergebilimsel Yöntem ile
Etnografik Araştırma yapılarak bu küresel problemin sanatçılarda oluşturduğu üslup
farkı ve plastik ögelerin değişimi sorgulanmış, karşılaştırmalı bir analiz yapılmıştır.
Bu bağlamda salgın boyunca deneyimlemiş birçok sorunun sanatsal üretime yansıma
biçiminin irdelenmesi ve resim sanatına etkisinin ortaya çıkarılması amaçlanmıştır.

Anahtar kelimeler: Salgın, Hastalık, Ölüm, Resim Sanatı, Toplum

Abstract:
Major disasters have affected all humanity throughout history, dragging the society
into a difficult process in the psychological, sociological and economic context. While
natural disasters as well as epidemics cause serious loss of life, it also educated people
about taking precautions such as drug treatment and hygiene rules. Many epidemic
diseases in history such as Typhus, Plague, Cholera, Leprosy, Syphilis, Malaria,
Smallpox, Spanish Flu, Avian Flu, Swine Flu, Sars Virus have caused serious chaos
and high loss of life.
While the epidemic process, which started in 165, brought the individual face to face
with a disease for the first time, with the current COVID-19 epidemic, the pandemic
was internalized and people began to adapt to the quarantine life. This global problem
not only shook the country economically, but also caused some psychological
problems. Fear of death, being sick, choking on chemical drugs by being very
meticulous, staying home alone, depression, distress, different habits and phobias. This
situation not only affected people from all walks of life, but also deeply affected artists
who were a part of the society. The art of painting, which turned into a powerful means
of expression with the emerging material shortage, the way the works are exhibited,
color-changing palettes and differentiating themes, was dragged into a metamorphosis
with the epidemic process.
The works created on epidemic diseases have entered the literature in the context of
the proof of the period. In this study, the historical process of epidemics was examined,
examples from works of art were presented and a formal analysis was made. The stylistic difference and the change of plastic elements created by this global problem
in the artists were questioned by the Semiotic Method and Ethnographic Research and
a comparative analysis was made. In this context, it is aimed to examine the reflection
of many problems experienced during the epidemic period on artistic production and
to reveal their effects on the art of painting.

Keywords: Epidemic, Disease, Death, Painting Art, Society