Yaşlı ratlarda memantinin propofol anestezisinden derlenme, kognitif fonksiyon ve ağrı üzerine etkileri
Effects of memantin on recovery cognitive function and pain in aged rats after propofol anesthesia
Yazar: BÜŞRA SÖZEN
Danışman: DOÇ. DR. YUSUF ÜNAL
Gazi Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Anesteziyoloji ve Reanimasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2012
Konu: Anestezi ve Reanimasyon = Anesthesiology and Reanimation
Dizin: Anestezi ve analjezi = Anesthesia and analgesia ; Anesteziden ayılma dönemi = Anesthesia recovery period ; Ağrı = Pain ; Ağrı-postoperatif = Pain-postoperative ; Bilişsel işlevler = Cognitive functions ; Memantine = Memantine ; Propofol = Propofol ; Sıçanlar = Rats

Özet:
Postoperatif kognitif disfonksiyon anestezi sonrasında sıklıkla görülen bir durumdur. Nedeni tam olarak belirlenememesine karşı postoperatif dönemde kognitif disfonksiyonu artıran pek çok risk faktörü vardır. İleri yaşta bu risk faktörleri arasındadır. Anestezik ajanlardan propofol, postoperatif kognitif disfonksiyon yaptığı kanıtlanmış bir ajandır. Memantinin ise hafıza ve öğrenmeye olumlu katkıları olmasının yanında; nörorotektif olduğu bilinen ve kronik ağrı tedavisinde kullanılan bir ajandır. Bu çalışmada memantinin, propofol anestezisi sonrasında derlenme, kognitif disfonksiyon ve ağrı düzeyine etkilerinin araştırılması amaçlandı.30 adet Wistar cinsi yaşlı ratlar rastgele 5 gruba ayrıldı. Grup K 20 gün normal beslendikten sonra 21. gün % 0,9 NaCl (1 ml i.p.) verildi. Grup P ikinci gruba 20 gün normal beslendikten sonra 21. gün propofol (100 mg/kg i.p.) verildi. Grup OMP 20 gün boyunca memantin (20 mg/kg/gün oral) tedavisi sonrasında 21. gün propofol (100 mg/kg i.p.) verildi. Grup OM 20 gün boyunca oral memantin (20 mg/kg/gün) tedavisi sonrasında değerleri ölçüldü. Grup İPMP'ye 21. gün memantin (1 mg/kg 1 ml SF içerisinde i.p.) uygulamasından 30 dk sonra 100 mg/kg/gün i.p. propofol uygulandı. Ratların derlenmesi ?tail pinch?, kognitif fonksiyonları ?Radial Arm Maze? ve serum biyolojik markerları olan S100ß ve NSE ile ağrı düzeyleri ise ?hot-plate? ile değerlendirildi. Ratlarda derlenme Grup OMP' de ve Grup İPMP' de Grup P' ye göre anlamlı süresi kısa idi (p=0.016). Radial arm maze üzerinde Grup OMP' de ve Grup İPMP' de Grup P' ye göre kollara giriş-çıkış sayısı daha erken olarak 0. saatte (p<0,05) anlamlı belirgin olmasına rağmen 1. saatte değerleri birbirine yakındı. Hot-plate değerleri ise Grup K hariç bütün gruplarda, grup içi karşılaştırıldığında, kontrol değerlerine göre anlamlı olarak yüksek bulundu (p<0,05). NSE ve S100ß değerleri sadece Grup P' de Grup K' ye göre yüksek bulundu. Memantin alan gruplarda ise kontrol grubu ile benzer bulundu.Sonuçta ise memantin propofol anestezisi sonrası derlenme, kognitiffonksiyonlar ve ağrı düzeyine olumlu etkileri olduğu kanaatindeyiz.

Abstract:
Postoperative cognitive dysfunction is a frequent complication after anesthesia and propofol is an intravenous anesthetic agent that has been proved to cause cognitive dysfunction. There are many risk factors such as age for postoperative cognitive dysfunction. Memantine has beneficial effects on memory deficits and learning process. Besides, it is neuroprotective effects and can be used in treatment of chronic pain syndromes. This study was designed to determine the effects of memantine on recovery, cognitive functions and pain in aged rats undergoing general anesthesia with propofol.30 aged Wistar rats were divided into 5 groups randomly. For Group K 0,9% NaCl (1 ml i.p.) was administered at 21.day, for Group P propofol (100 mg/kg i.p.) was administered at 21.day, for Group OMP propofol (100 mg/kg, i.p.) was administered after 20 days of treatment with 20 mg/kg/day oral memantine, for Group OM memantine (20 mg/kg/day oral) was administered for 20 days, for Group IPMP propofol (100 mg/kg) was administered after 30 minutes memantine (1 mg/kg i.p. in 1 ml SF) were applied. Recovery was evaluated by tail pinch test, cognitive functions were evaluated by RAM, S100ß and NSE and pain was evaluated by hot-plate. In this study recovery times were shorter in Group OMP and Group IPMP when compared to Group P (p=0.016). Cognitive functions of rats in Group OMP and Group IPMP were better than Group P for the first value of recovery (p<0,05). Hot-plate test values in all groups, except group K were longer at all time points when compared to control values (p<0,05). NSE and S100 levels were higher in Group P when compared to Group K. The levels of S100ß and NSE levels were comparable in Groups K, OMP and IPMP. This study showed that memantine has beneficial effects on negative effects of propofol on recovery, cognitive functions and pain.