1 Ocak 2017 Reina saldırısına dair haberlerin uluslararası yayın kuruluşlarında yer alış biçiminin içerik analizi yöntemi ile incelenmesi
Examination of the news about the Reina attack on January 1, 2017 in international broadcasting organizations using the content analysis method
Yazar: ÖZGE GENÇ
Danışman: PROF. DR. FARUK AŞICIOĞLU
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa /  Adli Tıp ve Adli Bilimler Enstitüsü / Sosyal Bilimler Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Adli Tıp = Forensic Medicine ; Gazetecilik = Journalism ; Siyasal Bilimler = Political Science
Dizin: Haberler = News ; Medya = Media ; Reina = Reina ; Terör = Terror ; Terör olayları = Terror avents ; Terörizm = Terrorism ; Uluslararası yayın kuruluşları = International broadcastings ; İçerik analizi = Content analysis

Özet:
Bir takım siyasal isteklerin belirli bir kitleye kabul ettirilmesi amacıyla kişi, grup veya  hükümetlere karşı geliştirilen, yıldırma maksadı güderek sistematik öldürme, tahrip etme ya  da tüm bunların gerçekleştirileceğine dair tehditlerinin kullanılması şeklinde tanımlanan  terörün medyada yer alış şekli günümüzde küreselleşme ve dijitalleşme ile daha tartışmalı bir hale gelmiştir.
Bu çalışma, uluslararası yayın kuruluşlarının 1 Ocak 2017'de İstanbul'daki Reina Gece Kulübünde gerçekleşen terör saldırısına yönelik yayınladıkları haberlerin sunuluş biçimini analiz etmek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Küresel yayın kuruluşlarının haberlerini filtreleme imkânı sunan ve haber içeriklerine erişim imkânı sunan Habermetre isimli portal aracılığıyla  01.01.2017 tarihinden 01.02.2017 tarihine dek, seçili medya organları tarafından yayınlanan ve "Reina", "attack (saldırı)" ve "terror (terör)" sözcüklerini içeren tüm haberler tarama kapsamında listelenmiştir. Seçili 12 yayın kuruluşunun Reina Saldırısına yönelik haberleri yayınlarken başlıklarında kullandıkları söylemin anlamı, haber içeriğinde yer alan metnin verdiği mesaj ve görsel içerik olan fotoğraf ve videoların teması incelenerek yayın kuruluşlarının haberleri sunuş açısından birbirlerinden farklılık gösterip göstermedikleri ortaya konulmaya çalışılmıştır. Yayın kuruluşlarının saldırıyı haberleştirme biçimleri yayın  politikaları çerçevesinde de değerlendirilmiştir. Çalışmanın bulgularına göre, en sık kullanılan başlık söylemleri 98 (%27) haber ile "e. saldırı sonrası süreci açıklayıcı" ve 97 (%26,5) haber ile "j. faile/örgüte ilişkin bilgi verici" kodlu söylemler olmuştur. 109 (%13,3) haber ile "d. adli sürece ilişkin", 107 (%13,1) haber ile "f.  failin kendisine ilişkin" ve 93 (%11,3) haber ile "a. saldırıyı açıklayıcı" kodları en sık  kullanılan haber içerikleri olmuştur. 116 (%16,6) haber ile "Olay yeri", 76 (%10,9) haber ile "Mağdur/Mağdur yakını" ve 58 (%8,4) haber ile "Fail / örgüt mensubu" en fazla yer verilen fotoğraf içerikleri olmuştur. Yine, 70 (%10) haber ile "Olay yeri", 59 (%8,5) haber ile "Fail/örgüt mensubu" ve 68 (%9,7) haber ile "Mağdur/Mağdur yakını" en fazla yer verilen video içerikleri olmuştur. Terör, kitlesel saldırılar ve doğal afetler gibi olgulara ilişkin haberlere yönelik toplumdaki merak ve ilginin yüksek olmasından ötürü medya kuruluşlarının bu haberleri ön plana  çıkarma eğilimi olduğuna dair literatürdeki yaygın görüşe paralel şekilde, 1 Ocak 2017'de gerçekleşen Reina Saldırısına yönelik haberlerde de, seçili yayın kuruluşlarının saldırı sonrasındaki duruma ve failin kim olduğuna dair toplumun merakını giderecek biçimde açıklayıcı ve bilgi verici başlık söylemlerini tercih ettiği; haber içeriklerinde ise benzer biçimde saldırının meydana geliş biçimini açıklayan, saldırı sonrası süreci anlatan ve faile dair kişisel bilgileri barındıran içeriklere yer verildiği görülmektedir. Çalışmanın hipotezlerinden biri olan "Terör saldırısı haberlerinde tercih edilen görseller (fotoğraf/video) kan, ölü ve yaralı içeren içeriklerden oluşmaktadır." hipotezi, yayın kuruluşları fail, mağdur ve olay yeri gibi unsurlara dair görsellere daha fazla yer verdiği için doğrulanamamıştır. Özellikle ABC News, BBC, CNN, FOX News ve Independent kuruluşlarının haberlerinde etik ihlallere rastlanılmış ve bu ihlaller kuruluşların kendi Yayıncılık Politikaları/Yayın Etikleri çerçevesinde  değerlendirilmiştir. Sonuç olarak, kitleleri etkileyen kritik bir olay olması sebebiyle terör saldırıları medya  tarafından incelikli ve hassas bir şekilde sunulmalıdır. Yayın kuruluşlarının etik kodlara uygun hareket ederek ve toplumun çıkarlarını gözeterek haber içeriklerini oluşturması ve görsel seçimini bu yönde yapması oldukça önemlidir. Çünkü gerek saldırıların ve terörün  amacına ulaşmasında, gerek toplumun travmatize edilmesinde medyanın rolü bilinçsizce de olsa büyük olabilmektedir. Bu rolün daha anlaşılabilir kılınması adına gelecek çalışmaların bu çalışmada sınırlılıklar dahilinde olan daha fazla sayıda ulusal ve uluslararası yayın kuruluşunun çalışmaya dahil edilmesi ile, saldırıları takip eden ilk birkaç hafta, birkaç ay ve bir yıllık sürecin analiz edilmesi daha sağlıklı bulgular elde edilmesini sağlayacaktır.

Abstract:
Terrorism is defined as the systematic killing, destruction or the use of threats against  individuals, groups or governments with the intention of intimidation, in order to impose  certain political demands on a certain mass. The media coverage of terrorism has become  more controversial with globalization and digitalization. This study was carried out in order to analyze the presentation of the news published by international broadcasters regarding the terrorist attack that took place at the Reina Night Club in Istanbul on January 1, 2017. All news published by selected media organs from 01.01.2017 to 01.02.2017 and containing the words "Reina", "attack" and "terror" were listed through the portal called Habermetre, which offers the opportunity to filter the news of global broadcasters and provides access to news content. The meaning of the discourse used by the selected 12 broadcasters when publishing the news regarding the Reina Attack, the message  given by the text in the news content and the theme of the photographs and videos, which are visual content, were examined, and it was tried to reveal whether the broadcasters differ from  each other in terms of presenting the news. The manner in which broadcasters report the  attack has also been evaluated within the framework of broadcasting policies. According to the findings of the study, the most frequently used headline discourse were "e. explaining the post-attack process" with 98 (27%) news and "j. informative about the  perpetrator / organization" with 97 (26.5%) news. The most frequently used news contents were "d. on the judicial process" with 109 (13.3%) news, "f. about the perpetrator" with 107 (13.1%) news and and "a. explaining the attack" with 93 (11.3%) news. The most featured  photo content in the news were; "Crime scene" with 116 (16.6%) news, "Victim / Victim  relative" with 76 (10.9%) news and and "Perpetrator / organization member" with 58 (8.4%) news. Again, the most featured video contents were; "Crime scene" with 70 (10%) news, "Perpetrator / organization member" with 59 (8.5%) news and "Victim / relative of victim"  with 68 (9.7%) news. In line with the common opinion in the literature that media organizations tend to bring these  news to the forefront due to the high curiosity and interest in the society regarding news  related to events such as terrorism, mass attacks and natural disasters; in the news about the  Reina Attack that took place on January 1, 2017, the selected broadcasters preferred explanatory and informative headline discourse in a way to satisfy the public's curiosity about  the situation after the attack and who the perpetrator was; In the news content, it is also seen  that similarly, content explaining the occurrence of the attack, explaining the post-attack process and containing personal information about the perpetrator was included.One of the  hypotheses of the study, "The images (photo / video) preferred in the news of terrorist attack  consist of content that includes blood, dead and injured." The hypothesis could not be verified as the broadcasters gave more space to visuals regarding elements such as perpetrators,  victims and crime scenes. Especially in the news of ABC News, BBC, CNN, FOX News and Independent organizations, ethical violations were encountered and these violations were evaluated within the framework of the institutions' own Publishing Policies / Publication  Ethics. As a result, terrorist attacks should be presented by the media in a subtle and precise manner, as it is a critical incident affecting the masses. It is very important for broadcasters to create  their news content by acting in accordance with ethical codes and by considering the interests of the society, and to make visual choices in this direction. Because the role of the media in both the achievement of the goals of attacks and terror and the traumatization of the society can be great, albeit unconsciously. In order to make this role more understandable, future  studies will include more national and international broadcasters, which are within the limitations of this study, and the analysis of the first few weeks, months and one-year period  following the attacks will provide healthier findings.