Türkiye'de domestik kültürün değişimi: Yedigün dergisi üzerinden bir inceleme (1933-1940)
Transformation of the domestic culture in Turkey: An investigation through Yedigün magazine (1933-1940)
Yazar: ENİSE KOCAMAN
Danışman: PROF. DR. ABDULLAH UĞUR TANYELİ
İstanbul Bilgi Üniversitesi / Lisansüstü Programlar Enstitüsü / Mimarlık Tarihi, Teorisi ve Eleştirisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Mimarlık = Architecture ; Sanat Tarihi = Art History ; İç Mimari ve Dekorasyon = Interior Design and Decoration
Dizin: Barınma = Sheltering ; Dergiler = Magazines ; Değişim = Change ; Evler = Houses ; Konut mimarisi = Housing architecture ; Kültürel değişim = Cultural change ; Toplumsal cinsiyet = Gender ; Yedigün dergisi = Yedigün magazine ; İç mekan = Interior space ; İç mekan tasarımı = Interior design

Özet:
Türkiye'de domestik kültür değişimi araştırmaları genellikle Cumhuriyet devriminin orijin olarak kabul edildiği bir alanı işaret ediyor. Bu tezde, domestik kültürdeki bu keskin kırılma olarak tahayyül edilen değişimin izini sürebilmek için orijin kabul edilen Cumhuriyet devrimi öncesi ve sonrasından biraz uzaklaşarak bu anlatının geçerliliği ve gerçekliği sorunsallaştırıldı. Domestik kültürdeki değişiminin dönüm noktaları olarak dünyada da önemli gelişmelerin yaşandığı 18. yüzyıl, Tanzimat, geç 19. yüzyıl gibi yüzyıl dilimlerinin incelenmesi dönemin Osmanlı belgeleri üzerinden yapılan araştırmalar sonucunda kaleme alınmış doktora tezleri ve Türkçe alfabe ile yazılmış metinlerin okunması ışığında gerçekleştirildi. Türkiye'de barınma kültürünü etkisi altına alan ve genel geçer söylemde kendine çok fazla yer bulamamış, ailenin oluşumu, kadının aile içerisindeki rolü, gelişen teknolojinin ev hayatını dönüştürmesinin incelenmesi, kırılmanın iddia edildiği gibi devrimle ilişkili olup olmadığını kavramakta etkin bir rol oynadı. 20. yüzyılın başında sayıları hızla artan resimli dergilerin en önemlilerinden biri olan Yedigün dergisinin yayın hayatına başladığı 1933 yılından 1940 yılına kadar yayımladığı haftalık dergiler merkeze alınarak yeni oluşan ya da oluşturulmaya çalışılan domestik kültürün resimli bir dergi üzerinden topluma nasıl aktarıldığı incelendi. Değişimin kodları, haftalık yayımlanan ve yaşamın içerisindeki birçok meseleyi gündemine alan bu dergilerde, ev iç mekânını konu eden metinlerin, kullanılan anlatım dilinin ve bunları desteklemek için seçilen fotoğraf karelerinin alanlarına göre tasnif edilmesi ve yorumlanması üzerinden değerlendirildi.

Abstract:
Domestic culture change studies in Turkey generally point to an area where the Republican revolution is accepted as the origin. In this thesis, the validity and reality of this narrative has been problematized by moving away from the pre-revolutionary and post-republican revolution, which is considered to be the origin, in order to trace the change that is imagined as this sharp break in domestic culture. The examination of centuries such as the 18th century, Tanzimat, late 19th century, where important developments were experienced in the world as the turning points of the change in domestic culture, was carried out in the light of doctoral theses written as a result of the researches made on the Ottoman documents of the period and the reading of the texts written in the Turkish alphabet. The formation of the family, the role of women in the family, the transformation of the domestic life through the developing technology, played an active role in understanding whether the break is related to the revolution as claimed. By focusing on the weekly publications from 1933 to 1940 of Yedigün, one of the most important illustrated magazines at the beginning of the 20th century, how the newly formed or artificially created domestic culture was introduced to the society through an illustrated magazine. The codes of change were evaluated through the classification and interpretation of the texts about the interior of the home, the language of expression used, and the photographic frames selected to support them, in these weekly magazines that focus on many issues in life.