65 yaş üstü non-diyabetik kadınlarda dinapeni ile insülin direnci arasındaki ilişki
The relationship between dynapeni and insulin resistance in non-diabetic women over 65 years of age
Yazar: GÖZDE ÖZSOY
Danışman: PROF. DR. SEMA BASAT ; DOÇ. DR. RIDVAN SİVRİTEPE
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Ümraniye Eğitim ve Araştırma Hastanesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: İç Hastalıkları = Internal diseases

Özet:
Giriş-Amaç: Diyabetes mellitus tanısı olmayan kadınlarda dinapeni ve insülin
direnci sık karşılaşılan bir durumdur. Malnütrisyonun bir sonucu olan Dinapeni
yaşlanmaya bağlı kas kütlesinde ve fonksiyonunda azalma olarak tanımlanmaktadır.
Dinapenik hastalarda immün sistem baskılanması, yara iyileşmesinde gecikme,
morbidite ve mortalite riskini artış gözlenmektedir. Son zamanlarda yapılan
çalışmalarda hipergliseminin dinapeni ile ilişkili olabileceği göstermiştir. Bu etkinin
henüz aşikar diyabet gelişmeden meydana gelip gelmediği bilinmemektedir. Bu
nedenle çalışmamızda 65 yaş Üstü non-diyabetik kadınlarda dinapeni ile insülin
direnci arasındaki ilişkiyi irdelemeyi amaçladık.
Gereç ve Yöntem: Çalışmamız bir kesitsel çalışmadır. Eylül 2023 ve Aralık
2023 tarihleri arasında Sağlık Bilimleri Üniversitesi Ümraniye Eğitim ve Araştırma
Hastanesi İç Hastalıkları Polikliniğinde izlenen diyabetes mellitus tanısı olmayan 65
yaş üstü 168 kadın hasta çalışmaya dahil edildi. Hastalar non-dinapenik ve dinapenik
olarak 2 gruba ayrıldı. Tüm hastalardan ayrıntılı anamnez alındı, fizik muayeneleri
yapıldı. Tüm hastaların hemogram, açlık plazma glukozu, açlık insülin, homa-ır, alt,
albumin, alanin aminotransferaz (ALT), aspartat aminotransferaz(AST) , c-reaktif
protein(CRP), demir, demir bağlama kapasitesi, fosfor, kalsiyum, kan üre azotu,
magnezyum potasyum, sodyum, hemoglobin (HGB), nötrofil, lenfosit, vitamin b12,
glikozile hemoglobin a1c(HBA1C), total kolesterol, yüksek dansiteli
lipoprotein(HDL), kolesterol, trigliserid (TG), kreatinin, D vitamini düzeyi
düzeylerine bakıldı.
Hastaların vücut kütle indeksi (VKİ; kg / m2) ,üst kol ve baldır çevresi
ölçümleri yapıldı. Hastaların kilo, kas kitlesi (%), vücut yağ oranı (%),
metabolizma/vücut yağı ve yağsız vücut kitlesi hacimleri biyoempedans analiz (BIA)
yöntemi ile ölçüldü. Hastaların SMI indeksleri hesaplandı.
Hastaların fiziksel performansları kalk yürü testi ile değerlendirildi. Hastaların
sağ-sol el kas gücü kuvvetleri hidrolik dinamometre ile ölçüldü.
Tüm bu parametreler bu 2 grupta karşılaştırılarak non-diyabetik kadınlarda
insülin direnci ile dinapeni arasındaki ilişki değerlendirildi. SPSS 21.0 kullanılıp
istatistiksel anlamlılık p <0.05 olarak kabul edildi.
Bulgular: Çalışmamız 65 yaş üstü non-diyabetik 168 kadın olgu arasında yapılmıştır.
Dinapeni var olan olguların muscle mass ve el dinamo ölçümleri, albümin düzeyleri,
baldır ölçümleri dinapeni görülmeyenlerden istatistiksel olarak anlamlı düzeyde düşük
saptanmıştır. Dinapeni var olan olguların AST ölçümleri, dinapeni görülmeyenlerden
istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yüksek saptanmıştır. Homa-Ir varlığına göre
olguların yaşları, body mass indeks(BMI) değerleri ve SM indeksleri, muscle mass ve
el dinamo ölçümleri, istatistiksel olarak anlamlı farklılıkgöstermemektedir. Homa-Ir
var olan olguların glukoz, insülin, kalsiyum ve HGB, üst kol ve baldır ölçümleri
Homa-Ir görülmeyenlerden istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yüksek saptanmıştır.
Kalk-yürü testine göre olguların el dinamo ölçümleri arasında istatistiksel olarak
anlamlı farklılık saptanmıştır. Farklılığın kaynağını belirlemek amacıyla yapılan ikili
karşılaştırmalar neticesinde; 1.gruptaki olguların el dimano ölçüm değerleri 2.ve
3.gruptakilerden anlamlı yüksek saptanmıştır. Dinapenisi olan olgularda, glukoz, insülin
ve üst kol ölçümlerinin anlamlı bir şekilde yer aldığı görülmüştür.
Sonuç: Bizim çalışmamızda non-diyabetik geriatrik kadınlarda HOMA-IR ile dinapeni
arasında net bir korelasyon saptadık. Dinapeni varlığının Homa-Ir var olma riskini 2,385 katına
çıkardığını bulduk. Geriatrik ve diyabeti olmayan kadınlarda kas gücü kuvvetinin azaldığını bulduk.
Diyabet tanısı olan hastalardaki dinapenin, prediyabet döneminde insülin direnci ile oluştuğunu
bulduk. Bu nedenle insülin direnci saptanan hastaların yakın takip ve tedavisi, dinapeni gelişimini
önlemek adına çok değerlidir.
Anahtar Kelimeler: Dinapeni, Homa-IR, İnsülin direnci

Abstract:
Introduction and Aim: Dynapenia and insulin resistance are commonly
encountered conditions in women without a diagnosis of diabetes mellitus. Dynapenia,
defined as a decrease in muscle mass and function associated with aging due to
malnutrition, is linked to immune suppression, delayed wound healing, increased
morbidity, and mortality risk in dynapenic patients. Recent studies have suggested an
association between hyperglycemia and dynapenia; however, whether this effect
occurs before the onset of overt diabetes remains unclear. Therefore, our study aimed
to examine the relationship between dynapenia and insulin resistance in non-diabetic
women aged 65 years and older.
Materials and Methods: This study is a cross-sectional study. Between
September 2023 and December 2023, 168 women aged 65 years and older without a
diagnosis of diabetes mellitus, who were followed up at the Internal Medicine Clinic
of Sağlık Bilimleri University Ümraniye Training and Research Hospital, were
included in the study. The patients were divided into two groups: non-dynapenic and
dynapenic. Detailed medical history was obtained from all patients, and physical
examinations were performed. All patients underwent hemogram, fasting plasma
glucose, fasting insulin, HOMA-IR, ALT, albumin, AST, CRP, iron, iron binding
capacity, phosphorus, calcium, blood urea nitrogen, magnesium, potassium, sodium,
hemoglobin, neutrophil, lymphocyte, transferrin, vitamin B12, glycated hemoglobin
A1c, total cholesterol, high-density lipoprotein cholesterol, triglyceride, creatinine,
and vitamin D level measurements. Patients' body mass index (BMI; kg/m²), upper
arm, and calf circumference measurements were taken. Weight, muscle mass (%),
body fat percentage (%), metabolic/body fat, and lean body mass volumes were
measured using bioelectrical impedance analysis (BIA). Skeletal muscle mass index
(SMI) (kg) was calculated.
Patients' physical performance was evaluated using the timed up and go test.
Hand grip strength of the right and left hands was measured using hand dynamometer.
All these parameters were compared between the two groups to evaluate the
relationship between insulin resistance and dynapenia in non-diabetic women.
xi
Statistical analysis was performed using SPSS 21.0, and p <0.05 was considered
statistically significant.
Results: Our study was conducted among 168 non-diabetic female subjects
over the age of 65. Muscle mass, hand dynamometer measurements, albumin levels,
and calf circumferences were found to be statistically significantly lower in subjects
with dynapenia compared to those without. AST levels were statistically significantly
higher in subjects with dynapenia than in those without. There were no statistically
significant differences in age, BMI, SM index, muscle mass, or hand dynamometer
measurements between subjects based on the presence of HOMA-IR. However,
glucose, insulin, calcium, HGB levels, as well as upper arm and calf circumferences,
were statistically significantly higher in subjects with HOMA-IR compared to those
without. Hand dynamometer measurements showed statistically significant
differences based on the timed-up-and-go test. Post-hoc pairwise comparisons
revealed that subjects in group 1 had significantly higher hand dynamometer values
compared to those in groups 2 and 3. In subjects with dynapenia, glucose, insulin, and
upper arm measurements were found to be significantly associated.
Conclusion: In our study, we identified a clear correlation between HOMA-IR
and dynapenia in non-diabetic geriatric women. We found that the presence of
dynapenia increased the risk of HOMA-IR by 2.385 times. We observed a decrease in
muscle strength in geriatric women without diabetes. Furthermore, we discovered that
dynapenia in patients diagnosed with diabetes is associated with insulin resistance
during the prediabetic stage. Therefore, close monitoring and treatment of patients
with detected insulin resistance is crucial to prevent the development of dynapenia.