Sportif yetenek geliştirme ortamı ölçeği türkçe geçerlik ve güvenirlik çalışması
Turkish validity and reliability study of the sports talent development environment scale
Yazar: YUNUS BERK
Danışman: PROF. DR. SEYDİ AHMET AĞAOĞLU
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Antrenörlük Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Spor = Sports
Dizin: Güvenilirlik ve geçerlilik = Reproducibility of results ; Spor = Sports ; Yetenek = Ability ; Yetenek geliştirme = Ability development ; Ölçekler = Scales

Özet:
Amaç: Bu araştırmanın amacı orijinal adı "Talent Development Environment Questionnaire for Sport" olan ölçeğin Türkçe'ye uyarlanarak geçerlik ve güvenirlik çalışmasını yapmaktır.
Materyal ve Metot: Bu çalışma genel tarama yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Güvenirliği sınamak için test tekrar test yöntemi kullanılmıştır. Ölçeğin güvenirliği Cronbach Alfa katsayısı, madde korelasyon analizi ve madde fark analizi ile ölçülmüş, birleşik güvenirlik (CR) ölçümleriyle desteklenmiştir. Geçerlik için ise açıklayıcı ve doğrulayıcı faktör analizleri yapılmış, ayrıca yakınsak geçerlik (AVE) değerlerine bakılmıştır. Analizler sonucunda elde edilen Türkçe ölçeğin normallik dağılımını sınamak için basıklık, çarpıklık değerleri hesaplanmış, alt boyutlar arasındaki ilişkiyi test etmek için Pearson korelasyon analizi yapılmıştır. Çalışma beş farklı şehirde yürütülmüştür. Bununla birlikte birçok farklı branş çalışmaya dahil edilmiştir. 
Bulgular: Ölçeğin ilk uygulamasına ait güvenirlik katsayısı α=.721, tekrar test ise α=.702 olarak bulunmuştur. CR değerleri 0.79-0.89 arasında bulunmuştur. Madde kolerasyon analizinde tüm maddeler arasında anlamlı ilişki tespit edilmiştir. Madde fark analiz sonuçlarına göre ölçek maddeleri arasında anlamlı ilişki tespit edilememiştir. Açıklayıcı faktör analizi neticesinde ölçeğin beş alt boyuttan oluştuğu ve yeterli faktör yükü taşıdığı görülmüştür. AVE değerleri 0.49–0.67 arasında bulunmuştur. Doğrulayıcı faktör analizine göre BKH alt boyutuna ait üç maddenin düşük standart faktör yükü taşıdığı görülmüştür. BKH faktörüne ait üç madde ölçekten çıkarılmıştır. 22 maddeli ve beş alt boyutlu yeni ölçek formunun doğrulayıcı faktör analizi sonuçlarına göre uyum indeksleri x2/sd 1.72, RMSEA 0.035, GFI 0.95, NFI 0.92, CFI 0.96, RMR 0.03 olarak bulunmuştur. 
Sonuç: İlk ölçek uygulaması ve tekrar test uygulaması güvenirlik analizi sonuçları ölçeğin güvenilir olduğunu, madde fark analizi ve madde kolerasyon analizi ölçeğin zamana göre değişmez ve tutarlı olduğunu göstermektedir. Türkçe uyarlaması yapılan ölçeğin orijinal faktör yapısını koruduğu ancak BKH faktörüne ait üç maddenin yeterli faktör yükünü taşımadığı görülmüş ve ölçekten çıkarılmıştır. Elde edilen 22 maddelik ve 5 alt boyutlu ölçek uyarlanmış ve Türkçe kullanıma uygun bulunmuştur.

Abstract:
Aim:  The aim of this research is to adapt the scale named "Talent Development Environment Questionnaire for Sport" into Turkish and make a validity and reliability study.
Material and Method: This study was carried out by cross-sectional scanning method. Test-retest method was used to test the reliability. The reliability of the scale was measured by Cronbach's Alpha coefficient, item correlation analysis and item difference analysis, and was supported by composit reliability (CR) measurements. Exploratory and confirmatory factor analyzes were used for validity, also average variance extracted (AVE) values have been checked. Kurtosis and skewness values were calculated to test the normality distribution of the Turkish scale obtained as a result of the analyzes, and Pearson correlation analysis was performed to test the relationship between sub-dimensions. The study was conducted in five different cities. However, many different branches were included in the study.
Result: The reliability coefficient of the first application of the scale was found α = .721, and the retest α = .702. The CR value was between 0.79-0.89. A significant relationship was found between all items in item correlation analysis. According to the item difference analysis results, there was no significant relationship between the scale items. As a result of the exploratory factor analysis, it was seen that the scale consists of five factor and carries sufficient factor load. The AVE value was between 0.49-0.67. According to the confirmatory factor analysis, three items belonging to the BKH factor were found to have a low standard factor load. Three items belonging to the BKH factor were removed from the scale. According to the confirmatory factor analysis results of the new 22-item and five-sub-scale form, the fit indexes were found as x2 / df 1.72, RMSEA 0.035, GFI 0.95, NFI 0.92, CFI 0.96, and RMR 0.03.
Conclusion: The results of the first scale application and retest application reliability analysis show that the scale is reliable, item difference analysis and item correlation analysis show that the scale is stable and consistent over time. It was observed that the scale, adapted to Turkish, preserved its original factor structure, but three items belonging to the BKH factor did not have enough factor loadings and were removed from the scale. The obtained 22-item and 5 sub-scale scales were adapted and found suitable for Turkish use.