Gemi inşaatında kullanılan 316L paslanmaz çeliklerin metal ark kaynağındaki duman emisyonlarının hesaplanması
Calculation of 316L stainless steel metal arc welding fume emissions in ship building
Yazar: KUTSİ MERT ŞENÖZ
Danışman: PROF. DR. NURTEN VARDAR
Yıldız Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Gemi İnşaatı ve Gemi Makineleri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Gemi Mühendisliği = Marine Engineering
Dizin: Gaz emisyonu = Gas emission

Özet:
Gemi imalatı geçmişten günümüze kadar gelen en eski üretim ve yöntemlerinden birisidir ve günümüz teknolojisi ile gelişimine devam etmektedir. Gemi inşaatı sektörü yolcu taşımacılığından, yük taşımacılığına, savunma sanayii gibi pek çok farklı alanda hizmet vermektedir.
Gelişen ekonomiler ve buna bağlı mal ve hizmet talebindeki artış, gemicilik sektörünün de aynı oranda büyümesine neden olmaktadır. Bu sayede her geçen gün daha fazla ve daha büyük gemi ihtiyaçları doğmaktadır. Bu talep daha fazla üretim sağlarken, aynı zamanda da insan sağlığına ve çevreye daha büyük zararlar vermektedir. Tersanelerde imalat yöntemleri gereğince parçaların birleştirilmesi işleminde kaynak yöntemleri kullanılmaktadır. Bunun yanı sıra raspa ile yüzey hazırlama ve boyama süreçleri ana işlemler olarak tanımlanmaktadır. Kaynak, raspa ve boya süreçleri insan ve çevreye zararı olabilecek en önemli imalat süreçleri arasında yer almaktadır. Kaynak dumanının insan sağlığına olan olumsuz etkileri yapılan bilimsel çalışmalarla kanıtlanmıştır. Ancak kaynak dumanının oluşumu ve işçi maruziyetleri konusundaki çalışmalar çok kısıtlıdır. Bu nedenle kaynak dumanının oluşum hızının hesaplanması, hem dumana maruz kalan işçinin sağlığı hem de çevresel etkiler açısından önem arz etmektedir.
Bu çalışmada gemi inşaatında genellikle ambarlarda kullanılan AISI 316L paslanmaz çeliklerde elektrot ark kaynağı esnasında oluşan duman oluşum hızı ölçülmesi amaçlanmaktadır. Bu amaçla özel olarak tasarlanmış ve imal edilmiş duman kabini içerisinde örtülü elektrot ark kaynağı yöntemiyle 70, 100 ve 125 amper'de 25, 35 ve 45cm/dk hızlarında 45 saniye süre ile kaynak dikişleri çekilerek filtre üzerinde tutulan partikül miktarları ölçülmüştür. Bu partikül miktarlarından da duman oluşum hızları hesaplanmıştır. Bu hesaplamalar özellikle ülkemizdeki kaynak dumanı işçi maruziyetleri üzerine yapılacak çalışmalar için bir başlangıç teşkil edecektir.

Abstract:
Shipbuilding is one of the oldest production and methods comes from past and continues with development of modern technology. Shipbuilding serves in many different areas such as transportation, freight, defense industry etc.
According to growing economies and demand for goods, the shipping industry leads to the same rate of growth as well. Thus arises the need for more and larger ships every day. This demands while ensure more production, at the same time serve a greater damage to the human health and the enviroment.
The process of welding manufacturing method is used for joining parts in shipyards. As well as blasting and surface preparation and painting processes are used as the main process. Welding, blasting and painting processes are among the most important manufacturing processes that may be harmful to human and enviroment. Negative effects of welding fume are proven by scientific studies. However, studies about the welding fume formation and fume exposure are limited. Therefore, the calculation of the fume formation rate of welding fumes are important for health of workers and enviromental impact. In this study intended to be measured that AISI 316L stainless steel electrod arc welding füme formation rate which use in shipbuilding process. For this purpose, inside the specially designed and manufactured fume cabin, electrod arc welding is done at 70A, 100A and 125A with 25, 35, 45 cm/min welding speed for 45 seconds and the amount of particles retained on the filters was measured. With these particle quantities, fume formation rates are investigated. These calculations will serve as a starting point for further studies on workers exposure to welding fumes in our country.