Farklı periodontal durumdaki bireylerde viseral yağ alanının tükürükteki proenflamatuvar sitokin, adipokin, total oksidan ve total antioksidan seviyelerine etkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the effect of visceral fat area on salivary proinflammatory cytokine, adipokine, total oxidantand total antioxidant levels in individuals with different periodontal status
Yazar: BARAN UĞUR GÜNGEN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ EMİNE ELİF MUTAFCILAR VELİOĞLU
Selçuk Üniversitesi / Diş Hekimliği Fakültesi / Periodontoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Diş Hekimliği Uzmanlık, 2024
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry

Özet:
Periodontal hastalıklar pro ve anti enflamatuvar sitokinler, oksidan ve antioksidan moleküller gibi birçok mediatörün ve konak cevabını etkileyebilen obezite gibi sistemik durumların rol oynadığı kronik enflamatuvar hastalıklardır. Bu çalışmanın amacı vücut kompozisyon parametreleri ile tükürükte bulunan sitokinlerden İnterlökin-1β(IL-1β), Tümör Nekrotizan Faktör-α(TNF-α), İnterlökin-6(IL-6), tükürükte bulunan adipokinlerden Leptin(LEP), Adiponektin(ADP), Resistin(REZT), Visfatin(VF) ile tükürük total oksidan ve antioksidan seviyelerininin periodontal sağlık ve farklı derecelerde periodontal hastalık durumlarında değerlendirmektir.

 	Çalışmaya; Selçuk Üniversitesi, Diş Hekimliği Fakültesi Periodontoloji Anabilim Dalı'na başvuran sistemik olarak sağlıklı ve sigara içmeyen toplam 80 birey (Klinik Sağlık, n=20, Gingivitis, n=20, Evre 3 Derece B Periodontitis; n=20, Evre 3 Derece C n=20) dahil edildi. Sondlama cep derinliği (SCD), klinik ataşman seviyesi (KAS), plak indeks (Pİ), gingival indeks (Gİ) ve sondlamada kanama yüzdesi (SKY) ve çürük-kayıp-dolgulu diş indeksleri(DMFT) gibi klinik periodontal kayıtlar alındı ve uyarılmamış tükürük örnekleri toplandı.  Selçuk Üniversitesi, Tıp Fakültesi Aile Hekimliği Anabilim Dalı'nda biyoempedans analizi cihazı ile hastaların Vücut Yağ Oranı (VYO), Bel-Kalça Oranı (BKO), Viseral Yağ Alanı (VisYA), Vücut Yağ Ağırlığı (VYA), Toplam Vücut Suyu (TVS), İskelet Kas Ağırlığı (İKA) ve Bazal Metabolik Hız (BMH) gibi antropometrik ölçümleri yapıldı.  IL-1β, TNF-α, IL-6, LEP, ADP, REZT ve VF seviyeleri ELISA yöntemi ile değerlendirildi. Tüm istatistiksel analizler R version 4.1.2. (The R Foundation for Statistical Computing, Vienna, Austria; https://www.r-project.org) istatistiksel yazılım dili yardımıyla gerçekleştirildi. İstatistiksel olarak anlamlı bir farklılık olup olmadığı tek yönlü varyans analizi (One-way ANOVA), sonrasında Tukey HSD çoklu karşılaştırmaları ile; Welch's F testi ve sonrasında Games-Howell çoklu karşılaştırmaları ile; normal dağılım göstermeyen gruplarda Kruskal Wallis H testi, sonrasında anlamlı bulunan parametreler için Bonferroni düzeltmesinde sonra Dunn testi yapılarak çoklu karşılaştırmalar yapılarak değerlendirildi. 

Çalışmamızda elde ettiğimiz verilere göre yaş ortalamaları Derece B Periodontitis grubunda en yüksek (p<0.05), gingivitis grubunda en düşük iken sağlıklı ve Derece C periodontitis grubu yaş açısından benzer iken cinsiyet açısından gruplar arası fark görülmedi. Pİ, Gİ, SCD, SKY,  KAS, DMFT, VYA, VYO, BKO, VKİ, VisYA ile IL-1β total  ve IL-1β  konsantrasyon seviyeleri Periodontitis Evre 3 Derece B ve Periodontitis Evre 3 Derece C grubunda sağlıklı ve gingivitisli gruba kıyasla istatistiksel olarak daha yüksek bulunmuştur (p<0.05). Gruplar obez, fazla kilolu ve normal kilolu olarak kıyaslandığında Pİ, Gİ, SCD, SKY,  KAS, DMFT, VYA, VYO, BKO, VisYA, IL-1β, IL-6, ADP, ADP KNS, VF, REZT, REZT KNS, ile LEP seviyeleri ölçümleri obez grupta istatistiksel olarak daha yüksek bulunmuştur (p<0.05). Gruplar VisYA <100cm2 ve VisYA ≥100cm2 olan bireyler olarak kıyaslandığında Pİ, Gİ, SCD, SKY,  KAS, DMFT, VYA, VYO, BKO, VKİ, ADP ve REZT, REZT KNS, VF, LEP, IL-1β seviyeleri istatistiksel olarak daha yüksek bulunmuştur(p<0.05). Klinik parametrelerden SCD, KAS, SKY, Gİ, Pİ ve DMFT skorları ile VYO, BKO, VisYA ve VKİ parametreleri arasında pozitif korelasyon tespit edilmiştir(p<0.05). Periodontitis gruplarında VYO, BKO, VisYA, VKİ ve VYA değerleri ile biyokimyasal parametrelerden IL-1β, TNF-α, IL-6, LEP, ADP, REZT, ve VF seviyeleri arasında pozitif korelasyon bulunmuştur (p<0.05). 

Bu çalışma sonuçlarına göre; periodontal hastalık ve obezitenin patogenezinde rol oynayan proenflamatuvar adipositokinlerin vücut kütle indeksi ve viseral yağ alanı ile pozitif korelasyon gösterdiği tespit edilmiştir. Bu çalışmanın sınırları dahilinde  periodontal hastalığın şiddetlenmesinde viseral yağ alanı artışı ile adipositokinlerin rolü olduğu sonucuna varılmıştır. Adipositokinlerin periodontal hastalık şiddeti ile ilgili bilgi verebileceği ancak periodontal hastalık şiddetini ve ilerleyişini kesin olarak gösteren belirteçler olduklarının belirlenebilmesi için daha ileri çalışmalara ihtiyaç olduğu düşünülmektedir.

Anahtar Kelimeler: Tükürük, Periodontitis, Adipositokin, Viseral Yağ Alanı

Abstract:
Periodontal disease is a chronic inflammatory disease in which many mediators such as pro and anti-inflammatory cytokines, oxidant and antioxidant molecules, and systemic conditions such as obesity that can affect the host response play a role. The aim of this study was to evaluate body composition parameters and salivary cytokines Interleukin-1β (IL-1β), Tumor Necrosis Factor-α (TNF-α), Interleukin-6 (IL-6), salivary adipokines Leptin (LEP), Adiponectin (ADP), Resistin (REZT), Visfatin (VF) and salivary total oxidant and antioxidant levels in periodontal health and different grades of periodontal disease.

          A total of 80 systemically healthy and non-smoking individuals (Clinical Health, n=20; Gingivitis, n=20; Stage 3 Grade B Periodontitis, n=20; Stage 3 Grade C, n=20) who applied to the Selçuk University, Faculty of Dentistry, Department of Periodontology were included in the study. Clinical periodontal records including probing pocket depth (SCD), clinical attachment level (CAL), plaque index (PI), gingival index (GI) and bleeding percentage at probing (%SKY) were obtained and unstimulated saliva samples were collected. Anthropometric measurements such as Body Fat Ratio (VYO), Waist to Hip Ratio (BKO), Visceral Fat Area (VFA), Body Fat Weight (VYA), Total Body Water (TVS), Skeletal Muscle Weight (IKA) and Basal Metabolic Rate (BMH) were measured using a bioimpedance analyzer at the Selçuk University, Faculty of Medicine.  IL-1β, TNF-α, IL-6, LEP, ADP, REZT and VF levels were evaluated by ELISA method. All statistical analyses were performed using the statistical software language R version 4.1.2 (The R Foundation for Statistical Computing, Vienna, Austria; https://www.r-project.org). Statistically significant differences were evaluated by one-way ANOVA followed by Tukey HSD multiple comparisons; Welch's F test followed by Games-Howell multiple comparisons; Kruskal Wallis H test in groups that did not show normal distribution, followed by Dunn's test after Bonferroni correction for parameters found to be significant. 

              According to the data we obtained in our study, the mean age was highest in the Grade B Periodontitis group (p<0.05) and lowest in the gingivitis group, while the healthy and Grade C periodontitis groups were similar in terms of age, but there was no difference between the groups in terms of gender. The levels of PI, GI, SCD, SKY, KAS, DMFT, VYA, VYO, BKO, VKI, VisYA, and IL-1β and IL-1β CNS levels were statistically higher in the Periodontitis Stage 3 Grade B and Periodontitis Stage 3 Grade C group compared to the healthy and gingivitis group (p<0.05). When the groups were compared as obese, overweight and normal weight, the measurements of PI, GI, SCD, SKY, KAS, DMFT, VYA, VYO, BKO, VisYA, IL-1β, IL-6, ADP, ADP KNS, VF, REZT, REZT KNS, and LEP levels were statistically higher in the obese group (p<0.05). When the groups were compared as individuals with VisYA<100cm2 and VisYA ≥100cm2 PI, GI, SCD, SKY, KAS, DMFT, VYA, VYO, BKO, VKI, ADP and REZT, REZT KNS, VF, LEP, IL-1β levels were found to be statistically higher (p<0.05). Positive correlation was found between the clinical parameters SCD, KAS, SKY, GI, PI and DMFT scores and VYO, BKO, VisYA and BMI parameters (p<0.05). In periodontitis groups, positive correlations were found between VFM, BMI, BMI and VYA values and biochemical parameters IL-1β, TNF-α, IL-6, LEP, ADP, REZT, and VF levels (p<0.05).

             According to the results of this study, proinflammatory adipocytokines, which play a role in the pathogenesis of periodontal disease and obesity, were positively correlated with body mass index and visceral fat area. Within the limits of this study, it was concluded that increased visceral fat area and adipocytokines play a role in the exacerbation of periodontal disease. It is thought that adipocytokines may provide information about the severity of periodontal disease, but further studies are needed to determine whether they are definitive markers of periodontal disease severity and progression.


                Key Words: Saliva, Periodontitis, Adipocytokine, Viseral Fat Area