Sultansuyu ve Sürgü Baraj göllerinde (Malatya) su kalitesinin fitoplankton kompozisyonu ile değerlendirilmesi
Evolution of water quality level related to phytoplankton composition in Sultansuyu and Sürgü Dam Lakes
Yazar: ŞENGÜL ERCAN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. DİDEM GÖKÇE OĞUZKURT
İnönü Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Biyoloji = Biology
Dizin: Göller = Lakes ; Limnoloji = Limnology ; Pigmentler = Pigments ; Planktonlar = Plankton

Özet:
Sultansuyu ve Sürgü Baraj Gölü Malatya İli'nde sulama amacıyla inşa edilmiş barajlardır. Aynı zamanda balıkçılık, rekreasyonel amaçlı da kullanılmaktadır.Sultansuyu ve Sürgü Baraj Gölleri'nde su kalitesine bağlı olarak fitoplankton kompozisyonunu belirlemek amacıyla 2 örnekleme noktası belirlenmiştir. Belirlenen örnekleme noktalarından Temmuz 2008-2009 tarihleri arasında aylık olarak vertikal su ile birlikte eş zamanlı fitoplankton örnekleri alınmıştır. Her örnekleme döneminde suyun fiziksel ve kimyasal değişkenleri analiz edilmiştir. Alan çalışmaları sırasında yüzey ve Secchi disk derinliklerinden alınan örneklerde ise klorofil-a, klorofil-b, karoten, feopigment miktarları ölçülmüştür.Sultansuyu Baraj Gölü'nde Cyanobacteria divizyosuna ait 14 taksa, Chlorophyta'ya ait 55 taksa, Bacillariophyta'ya ait 28 taksa, Myzozoa' ya ait 11 taksa, Euglenozoa' ya ait 4 taksa, Chrysophyta'ya ait 1 taksa ve Rhodophyta' ya ait 1 taksa olmak üzere toplam 114 taksa, Sürgü Baraj Gölü' nde ise Cyanobacteria divizyosuna ait 12 taksa, Chlorophyta' ya ait 44 taksa, Bacillariophyta' ya ait 31 taksa, Myzozoa' ya ait 7 taksa, Euglenozoa ve Chrysophyta' ya ait 1 taksa olmak üzere toplam 96 taksa teşhis edilmiştir.Örnekleme noktalarında tanımlanan türlerin dağılımı, sıklık, yoğunluk, baskınlık, çeşitlilik ve benzerliklerine göre analiz edilmiştir. Bu sonuçlar UPGMA analizi ile test edilmiştir.Ayrıca uygulanan Kanonik Uyum Analizi (CCA)'nde, baraj göllerinin ekosistem yapısını etkileyen çevresel değişkenler ile fitoplankton yoğunluğu arasındaki çoklu ilişkiler analiz edilmiş; örnekleme noktalarına göre çevresel faktörlerin, fitoplankton kompozisyonuna olan etkisi ve derecesi triplot grafikte gösterilmiştir. UPGMA analizinde ise çevresel değişkenlerin etkisi altında örnekleme noktalarının fitoplankton yoğunluğuna göre dağılımları ve benzerlikleri analiz edilerek Cluster dendogramında gösterilmiştir.Su kalite değerlerine göre Sultansuyu Baraj Gölü'nün trofik durumu, ultraoligotrofik ve oligomezotrofik seviyedeyken, fitoplankton türleri oligosaprobik, ß-mezosaprobik seviyededir. Sürgü Baraj Gölü'nün trofisi ise, ultraoligotrofik ve mezotrofik seviyedeyken, fitoplankton türleri, oligo-ß-mezosaprobik ve ß-mezosaprobik düzeydedir. Çalışma sonucunda her iki gölün trofik durumu, oligotrofik eğilimli mezotrofik aşamada olduğu bulunmuştur.ANAHTAR KELİMELER: fitoplankton, klorofil-a, klorofil-b, karoten, feopigment, su kalitesi, Sultansuyu Baraj Gölü, Sürgü Baraj Gölü

Abstract:
Besides being fishing and recreational sites, Sultansuyu and Sürgü Dam Lakes, located in Malatya province, are built for irrigation purposes.Depending on water quality, two sampling points were selected to determine phytoplankton composition in these Lakes. Vertical water and phytoplankton samples were collected from the selected locations between July 2008- 2009 at the same time points of the season and their physico-chemical parameters were analyzed. The samples collected from surface and Secchi disk depth were utilized for the quantification of chlorophyll-a, chlorophyll-b, carotene, and pheopigment were measured which were.A total of 114 taxa were identified in Sultansuyu Dam Lake. Of these taxa 14 belong to Cyanobacteria, 55 Chlorophyta, 28 Bacillariophyta, 11 Myzozoa, 4 Euglenozoa, 1 Chrysophyta, 1 Rhodophyta. Off 96 taxa identified in Sürgü Dam Lake, 12 belong to Cyanobacteria, 44 Chlorophyta, 31 Bacillariophyta, 7 Myzozoa, 1 Euglenozoa, 1 Chrysophyta.Distribution of the identified species on the sampling locations were analyzed according to frequency, density, dominance, diversity and similarity. These results were tested by Unweighted Pair- Group Method Using Arithmetic Averages (UPGMA).In addition, by the Canonical Correspoinding Analysis (CCA) used, multiple relations between environmental variables that effect structure of dam lakes and phytoplankton density have been analysed. Depending on the sampling points, the effect and degree of environmental factors on phytoplankton composition have been shown on triplot graphs. The distribution and similarities of sampling points under environmental variables were also analysed by UPGMA and shown in Cluster dendograms.According to water quality values, the trophic level of Sultansuyu Dam Lake was determined as ultraoligotrophic and oligomesotrophic, while the level of phytoplankton species were determined as oligosaprobic, ß-mezosaprobic. The trophic level of Sürgü Dam Lake was determined as ultraoligotrophic and mesotrophic, while the level of phytoplankton species were identified as oligo-ß-mezosaprobic and ß-mezosaprobic. As a result, both lakes are found to have oligotrophic tendency with mesotrophic trophic level.KEY WORDS: phytoplankton, chlorophyll-a, chlorophyll-b, carotene, phaeopigment, water quality, Sultansuyu Dam-Lake, Sürgü Dam-Lake