Bilgi felsefesi açısından İbn Rüşd'ün görüşlerinin değerlendirilmesi
Evaluation of İbn Rushd's views in terms of philosophy of knowledge
Yazar: AHMET ÇİFTÇİ
Danışman: DOÇ. DR. EMEL SÜNTER
Iğdır Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı / İslam Felsefesi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Din = Religion ; Felsefe = Philosophy
Dizin: Bilgi = Information ; Bilgi felsefesi = Information philosopy ; Farabi = Farabi ; Felsefi düşünce = Philosophical thought ; Gazzali = Gazali ; Kindi = Kindi ; İbn Rüşd = İbn Rüşd ; İbn Sina = Ibn Sina ; İslam felsefesi = Islamic philosophy

Özet:
İnsan ve nesne arasındaki ilişkinin ürünü olarak ortaya çıkan bilgi, insanın her zaman ihtiyaç duyduğu bir kavramdır. İnsanı, diğer canlılardan ayıran akıl özelliği, aynı zamanda insana, içinde bulunduğu dünyayı anlama ve merak etme isteği aşılamaktadır. İnsan, bu isteğini karşılamak için bilgiye gereksinim duyar. Bu bakımdan insan, var olduğu andan itibaren en yetkin bilgiye ulaşmak istemiştir. Bu çabaları sonucunda felsefenin en önemli alanlarından olan Epistemoloji'yi yani bilgi felsefesini üretmiştir. Bilgi felsefesi, bilginin, imkanı, kaynağı, ölçütleri ve sınırları hakkında incelemeler yaparak, insana en değerli ve en geçerli bilgiyi sunar. Bu kadar önemli bir alanı kapsayan bilgi felsefesi, doğal olarak düşünürlerin ilgisini çekmiştir. Bu ilgi insanlık tarihinin her dönemine ait olsada, özellikle İlkçağ filozofları ve İslam filozofları bilgi felsefesi konusunda önemli görüşler ortaya koymuştur. Önemli bir İslam filozofu olan İbn Rüşd için bilgi, bir şeyi olduğu gibi bilmektir. Bu bilme eylemi de nesnelerin tabiatına bağlı olarak meydana gelir. Ona göre, eğer insan zihninde varolanlara dair bir bilgi bulunuyor ise, bu, varolanlarda bilginin kendisiyle ilgili bir durumun varlığına işaret etmektedir. Yani, bilginin nesnesiyle uygun olabilmesi için nesnenin bir tabiatının bulunması gerekmektedir. İbn Rüşd'e göre, insanın elde ettiği bilgi varolanlara ilgilidir. İnsan, duyular dünyasına ait olan her şeyi derece derece kavramaktadır. Duyular bilginin malzemesini sağlarken, akıl bu malzemeyi işleyerek bilgi haline getirmektedir. Bunun için İbn Rüşd'e göre, bilgimizin ilk kaynağı duyular ondan sonra ise akıldır.

Abstract:
Knowledge, which emerges as the product of the relationship between man and object, is a concept that man always needs. The mental feature that distinguishes man from other living beings infuses man with his desire to understand and wonder the world he is in. In order to meet this desire, man needs information. In this respect, one wanted to reach the most competent information from the moment it existed. As a result of these efforts, he produced Epistemology, the philosophy of knowledge, which is one of the most important fields of philosophy. The philosophy of knowledge provides the most valuable and valid information to human beings by examining the possibilities, sources, criteria and limits of knowledge. Philosophy of knowledge, which covers such an important field, has naturally attracted the attention of thinkers. Although this interest belongs to all periods of human history, especially ancient philosophers and Islamic philosophers have made important views on the philosophy of knowledge. For Ibn Rushd, an important Islamic philosopher, knowledge is to know something as it is. This act of knowing also occurs depending on the nature of the objects. According to him, if there is information about the existing in the human mind, this indicates that there is a situation about the information itself in the existing. That is, in order for the information to be appropriate with the object, the object must have a nature. According to Ibn Rushd, human knowledge is related to those who exist. Man grasps everything that belongs to the world of senses. While the senses provide the material of knowledge, the mind processes this material into information. Therefore, according to Ibn Rushd, the first source of our knowledge is the senses and then the mind.