İzole hiperlipidemi tanısı ile takip edilen hastalarda ayak bileği-kol basıncı indeksi ile nabız dalga hızı ilişkisinin belirlenmesi
An investigation of relationship between ankle-brachial pressure index levels and arterial stiffness parameters in the isolated hyperlipidemic patients
Yazar: KAYIHAN KARA
Danışman: PROF. DR. BAYRAM KOÇ
GATA / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2015
Konu: Kardiyoloji = Cardiology

Özet:
Giriş: Hiperlipidemi, aterosklerotik kalp hastalıkları için en önemli risk faktörlerinden birisidir. Son yıllarda sedanter yaşamda artış ve beslenme alışkanlıklarının değişmesi gibi birçok faktör nedeniyle hiperlipidemi, şişmanlık, diyabet sıklığı giderek artış göstermiştir. Düşük yoğunluklu lipoprotein (LDL) kolesterol yüksekliği hiperlipideminin en önemli unsurlarından biridir. Bu hastalarda endotel işlev bozukluğuna işaret eden güçlü kanıtlar vardır. Son zamanlarda ateroskleroz ve ilişkili endotelyal işlev bozukluğunu öngörmede nabız dalga hızı (NDH), güçlendirme indeksi (Gi) ve santral aort basıncı (SAB), ayak bileği- kol basıncı indeksi (AKBİ) gibi yeni parametreler kullanılmaktadır. Bu nedenle bu araştırmada, izole hiperlipidemik (eşlik eden diyabet, hipertansiyonun olmaması) hastalarda, AKBİ düzeyleri ile arteriyel sertlik parametreleri arasındaki ilişkinin araştırılması amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Çalışma grubumuz polikliniğimizde henüz yeni tanı almış veya hiperlipidemi tanısı ile takip edilen 31 kadın, 34 erkek toplam 65 hastadan oluşmaktadır. Tüm hastalar kabul görmüş hiperlipidemi kılavuzlarının önerileri doğrultusunda araştırıldı. Tüm hastaların nabız dalga hızı, güçlendirme indeksi ve santral aort basıncını içeren arteriyel sertlik parametreleri ölçüldü. Ayrıca tüm hastaların ayak bileği- kol basıncı indeksi, ölçümler doğrultusunda hesaplandı. Sonra, serum lipid seviyeleri ile ayak bileği- kol basıncı indeksi ölçümleri ve arteriyel sertlik belirteçleri arasındaki ilişkiler araştırıldı.
Bulgular: Tüm hastalarda Lipid Düzeyleri ile Arteriyel Sertlk Parametreleri, AKBI düzeyleri arasında anlamlı korelasyon görülmedi. (p>0,05) Kadın hastaların NDH düzeyleri 10,248 m/sn bulunmuş olup, bu değer, erkek hastaların NDH düzeyleri olan 8,727 m/sn'den yüksekti. Erkek hastaların AKBİ düzeyleri, t=-2,047; p=0,045, kadın hastalardan anlamlı seviyede yüksek saptandı. Kadın hastaların LDL düzeyleri, t=2,264; p=0,025, erkek hastaların LDL düzeylerinden anlamlı seviyede yüksek saptandı. Kadın hastaların ESR düzeyleri, t=2,941; p=0,005, erkek hastaların düzeylerinden yüksek saptandı. ESR ile NDH arasında pozitif, anlamlı korelasyon saptandı. r=0,427; p=0,021.
Sonuç: İzole hiperlipidemisi olan hastalarda serum lipid seviyeleri ile arteryel sertlik parametreleri ve AKBİ değerleri arasında ilişki saptanmamıştır. Çalışmamızda kadın hastaların LDL düzeyleri erkek hastalardan yüksek, kadın hastaların NDH'si erkek hastalardan yüksek ve kadın hastaların AKBİ değerleri erkek hastalardan düşük saptanmıştır. Her ne kadar yapılan korelasyon analizinde bu üç parametre arasında ilişki saptanmamış olsa da; çalışmamız, elde ettiğimiz bu verilerin, bu konuda yeni ve daha kapsamlı çalışmalar gerektirdiğini düşündürmektedir.
Anahtar Kelimeler: Hiperlipidemi, Arteriyel sertlik, nabız dalga hızı, santral aort basıncı, güçlendirme indeksi, Ayak Bileği- Kol Basıncı İndeksi.

Abstract:
Giriş: Hiperlipidemi, aterosklerotik kalp hastalıkları için en önemli risk faktörlerinden birisidir. Son yıllarda sedanter yaşamda artış ve beslenme alışkanlıklarının değişmesi gibi birçok faktör nedeniyle hiperlipidemi, şişmanlık, diyabet sıklığı giderek artış göstermiştir. Düşük yoğunluklu lipoprotein (LDL) kolesterol yüksekliği hiperlipideminin en önemli unsurlarından biridir. Bu hastalarda endotel işlev bozukluğuna işaret eden güçlü kanıtlar vardır. Son zamanlarda ateroskleroz ve ilişkili endotelyal işlev bozukluğunu öngörmede nabız dalga hızı (NDH), güçlendirme indeksi (Gi) ve santral aort basıncı (SAB), ayak bileği- kol basıncı indeksi (AKBİ) gibi yeni parametreler kullanılmaktadır. Bu nedenle bu araştırmada, izole hiperlipidemik (eşlik eden diyabet, hipertansiyonun olmaması) hastalarda, AKBİ düzeyleri ile arteriyel sertlik parametreleri arasındaki ilişkinin araştırılması amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Çalışma grubumuz polikliniğimizde henüz yeni tanı almış veya hiperlipidemi tanısı ile takip edilen 31 kadın, 34 erkek toplam 65 hastadan oluşmaktadır. Tüm hastalar kabul görmüş hiperlipidemi kılavuzlarının önerileri doğrultusunda araştırıldı. Tüm hastaların nabız dalga hızı, güçlendirme indeksi ve santral aort basıncını içeren arteriyel sertlik parametreleri ölçüldü. Ayrıca tüm hastaların ayak bileği- kol basıncı indeksi, ölçümler doğrultusunda hesaplandı. Sonra, serum lipid seviyeleri ile ayak bileği- kol basıncı indeksi ölçümleri ve arteriyel sertlik belirteçleri arasındaki ilişkiler araştırıldı.
Bulgular: Tüm hastalarda Lipid Düzeyleri ile Arteriyel Sertlk Parametreleri, AKBI düzeyleri arasında anlamlı korelasyon görülmedi. (p>0,05) Kadın hastaların NDH düzeyleri 10,248 m/sn bulunmuş olup, bu değer, erkek hastaların NDH düzeyleri olan 8,727 m/sn'den yüksekti. Erkek hastaların AKBİ düzeyleri, t=-2,047; p=0,045, kadın hastalardan anlamlı seviyede yüksek saptandı. Kadın hastaların LDL düzeyleri, t=2,264; p=0,025, erkek hastaların LDL düzeylerinden anlamlı seviyede yüksek saptandı. Kadın hastaların ESR düzeyleri, t=2,941; p=0,005, erkek hastaların düzeylerinden yüksek saptandı. ESR ile NDH arasında pozitif, anlamlı korelasyon saptandı. r=0,427; p=0,021.
Sonuç: İzole hiperlipidemisi olan hastalarda serum lipid seviyeleri ile arteryel sertlik parametreleri ve AKBİ değerleri arasında ilişki saptanmamıştır. Çalışmamızda kadın hastaların LDL düzeyleri erkek hastalardan yüksek, kadın hastaların NDH'si erkek hastalardan yüksek ve kadın hastaların AKBİ değerleri erkek hastalardan düşük saptanmıştır. Her ne kadar yapılan korelasyon analizinde bu üç parametre arasında ilişki saptanmamış olsa da; çalışmamız, elde ettiğimiz bu verilerin, bu konuda yeni ve daha kapsamlı çalışmalar gerektirdiğini düşündürmektedir.
Anahtar Kelimeler: Hiperlipidemi, Arteriyel sertlik, nabız dalga hızı, santral aort basıncı, güçlendirme indeksi, Ayak Bileği- Kol Basıncı İndeksi.