Diyabet tükenmişlik ölçeği'nin geçerlik ve güvenirlik çalışması
Validity and reliability study of diabetes burnout scale
Yazar: MERVE KANCA
Danışman: DOÇ. DR. ZEYNEP ERDOĞAN
Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / Hemşirelik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Tükenmişlik = Burnout

Özet:
Amaç: Metodolojik ve tanımlayıcı olarak planlanan bu araştırmanın amacı, Diabetes Burnout Scale 'nin Türk toplumunda geçerlik ve güvenirlik çalışmasını yapmaktır.
Methods: Araştırmanın örneklemini, bir devlet hastanesinin İç hastalıkları klinikleri ve polikliniklerine başvuran, Tip 2 diyabet tanısı alan ve dâhil edilme kriterlerine uyan 160 hasta oluşturmuştur. Araştırma verileri hastaların sosyodemografik ve hastalıkla ilgili özelliklerini sorgulayan 22 soruluk kişisel bilgi formu, Diyabet Distres Skalası, Hasta Sağlık Anketi-9 ve Diyabet Tükenmişlik Ölçeği ile yüz-yüze görüşme tekniği kullanılarak toplanmıştır. Sırasıyla ölçeğin dil ve kapsam geçerliği, ölçüt ve ayırt edici geçerlik ve yapı geçerliği ile güvenirlik analizleri gerçekleştirilmiştir. Verilerin analizinde tanımlayıcı istatistiksel metotlar (sayı, yüzde ortalama, standart sapma), korelasyon analizi, T testi, One Way ANOVA testleri, Cronbach Alfa analizi, doğrulayıcı faktör analizi ve Açıklayıcı Faktör Analizi kullanılmıştır.
Bulgular: Kapsam geçerlilik ölçütü The Content Validity Ratio değerinin 1.00 olarak bulunmuştur. Ölçeğin madde-toplam test korelasyon değerlerinin ise 0.493 ile 0.744 arasında değiştiği belirlenmiştir. Ölçeğin alt boyutlarına ait Cronbach alfa değerleri; Tükenme (Exhaustion) alt boyutu cronbach alfa katsayısı 0.95, kayıtsızlık(detachment) 0.89, Kontrol kaybı (lost of control) 0.86 ve toplam ölçek cronbach alfa katsayısı ise 0.90 olarak hesaplanmıştır. Ölçeğin Türkçe versiyonunun orijinal modelle iyi uyum gösterdiği dolayısıyla ölçeğin 3 faktörlü yapısının doğrulandığı gözlenmiştir.
Sonuç; Diyabet Tükenmişlik Ölçeği Türk toplumunda diyabet hastalarında tükenmişlik durumunu ölçen ve metabolik değişkenleri ayırt edebilen geçerli ve güvenilir bir araçtır.
Anahtar Kelimeler: Diabetes Mellitus, Güvenirlik, Geçerlik, Tükenmişlik

Abstract:
Aim: The purpose of this research, which is planned as a methodological and descriptive, is to study the validity and reliability of the Diabetes Burnout Scale in Turkish population.
Methods: The sample of the study consisted of 160 patients who applied to the internal medicine clinics and polyclinics of a state hospital, were diagnosed with Type 2 diabetes mellitus and met the inclusion criteria. The research data were collected using a personal information form with 22 questions questioning the sociodemographic and disease-related characteristics of the patients, the Diabetes Distress Scale, Patıent Health Questıonnaıre-9 and the Diabetes Burnout Scale using face-to-face interview technique. Language and content validity, criterion and discriminant validity and construct validity and reliability analyzes of the scale were carried out, respectively. Descriptive statistical methods (number, percentage, mean, standard deviation), correlation analysis, T test, One Way ANOVA tests, Cronbach Alpha analysis, confirmatory factor analysis and Explanatory Factor Analysis were used in the analysis of the data.
Results: The Content Validity Ratio value was found to be 1.00. It was determined that the item-total test correlation values of the scale ranged between 0.493 and 0.744. Cronbach alpha values of the sub-dimensions of the scale are calculated as 0.95, 0.89, 0.86 for exhaustion, detachment, loss of control sub-dimensions, respectively and total scale Cronbach alpha coefficient is calculated as 0.90. It was observed that the Turkish version of the scale fit well with the original model, thus confirming the 3-factor structure of the scale.
Conclusion; Diabetes Burnout Scale is a valid and reliable tool that can measure exhaustion status and distinguish metabolic variables in diabetic patients in the Turkish population.
Keywords: Diabetes Mellitus, Reliability, Validity,  Exhaustion