Öğretim elemanlarının yıldırma davranışlarına maruz kalma durumu ve örgütsel bağlılığının incelenmesi
The examination of faculty members'being exposed to mobbing and their organisational commitment
Yazar: NERİMAN KARAKOÇ
Danışman: DOÇ. TUNCAY ÖĞRETMEN
Ege Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Yönetimi, Teftişi, Planlaması ve Ekonomisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Mobbing = Mobbing ; Yükseköğretim = Higher education ; Örgütsel bağlılık = Organizational commitment ; Öğretim elemanları = Instructors ; Üniversiteler = Universities

Özet:
Bu araştırmada yükseköğretim kurumlarında görev yapan öğretim elemanlarının yıldırma davranışına maruz kalmaları, örgütsel bağlılıkları ve yıldırma davranışına maruz kalma puanları ile örgütsel bağlılıkları arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmanın örneklemi İzmir'de bulunan 2 devlet üniversitesi ve 2 vakıf üniversitesinde görev yapan toplam 455 öğretim elemanından oluşmaktadır. Araştırmanın verilerinin toplanmasında iki ölçme aracı kullanılmıştır. Abbas Ertürk (2005) tarafından geliştirilen `Çalışanlar Arasında Yıldırma Eylemleri' adlı ölçme aracı; yükseköğretim kurumları için geçerliği ve güvenirliği yapıldıktan sonra yükseköğretime uygun olduğunun görülmesiyle yıldırma davranışına maruz kalma durumunu ölçmek için kullanılmıştır. Öğretim elemanlarının örgütsel bağlılıkları ise; Meyer ve Allen (1990) tarafından geliştirilen ve Gürkan (2006) tarafından Türkçeye çevrilerek ve geçerlik ve güvenirliği yapılarak yüksek lisans tez çalışmasında kullanılan örgütsel bağlılık ölçeği ile ölçülmüştür. Veriler SPSS ve LISREL paket programlarında işlenmiş, demografik bilgiler için frekans ve yüzde, gruplar arasında demografik değişkenlere göre anlamlı bir farklılık olup olmadığını belirlemek için MANOVA analizi yapıldıktan sonra yıldırma davranışına maruz kalma puanları ile örgütsel bağlılık puanları arasındaki ilişki Pearson korelasyon katsayısına bakılarak incelenmiştir. Araştırma sonucunda; yükseköğretim kurumlarında görev yapan öğretim elemanlarının maruz kaldıkları yıldırma davranışında unvan ve örgütteki hizmet süresi değişkenlerinin yıldırma eylemleri ölçme aracının alt boyutları ile örgütsel bağlılık ölçeğinin alt boyutları üzerinde anlamlı etkilere sahip olduğu görülmüştür. Ayrıca öğretim elemanlarının yıldırma davranışına maruz kalma puanları ile örgütsel bağlılık puanları arasındaki ilişki incelendiğinde yıldırmanın kendinin gösterme ve iletişim, sosyal ilişkilere saldırı, itibara saldırı ve yaşam kalitesi ve mesleki duruma saldırı alt boyutları ile içsel değer ve zorunluluk bağlılığı alt boyutları arasında anlamlı ve ters yönde ilişkilere rastlanmıştır.Anahtar Kelimeler: Yıldırma (mobbing), Örgütsel Bağlılık, Yükseköğretim

Abstract:
In this research, Faculty?s being exposed to mobbing, their organisational commitment and the relationship between their scores of being exposed to mobbing and scores of organisational commitment is aimed to be analysed the sample of the research consists of 2 state universities and 2 foundation universities. The data of the research was collected through 2 assessment instruments. The assessment instrument called `Mobbing Actions Among Employees? which was developed and once carried out by Abbas ertürk (2005) was used to measure the state of being exposed to mobbing in this study after its validity and reliability analyses had been completed and after we had seen that its a valid instrument for higher educational settings. The organisational commitment of Faculty was measured through organisational Commitment Scale which was translated into Turkish by Gürkan (2006). Moreover, this researcher used the instrument in a thesis research. Data was processed through SPSSand Lisrel programs. The frequency and percentage analyses were used for demographic information. After MANOVA analysis had been completed fort he differences between groups, the scores of being exposed to mobbing and the scores of organisational commitment were analysed by consulting to Pearson Correlation coefficient. At the end of the research it is understood that the variables of title and the period spent in the organisation have some significant effects on the sub dimensions of the two instruments. Moreover, when the relationship between the Faculty?s scores of being exposed to mobbing and organisational commitment analysed, the subdimensions of the instrument of being exposed to mobbing have significant negative relationship to both dimensions of organisational commitment, that is, intrinsic value and obligatory commitment.Keywords: Mobbing, Organisational Commitment, Higher Education