Türk ve Azerbaycan Hukuku ile mukayeseli olarak anonim şirketlerde oy hakkı ve kullanılması
Shareholder voting rights and practices in Turkey and Azerbaijan
Yazar: SERVER SÜLEYMANOV
Danışman: YRD. DOÇ. DR. İBRAHİM ARSLAN
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı / Ticaret Hukuku Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2005
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Anonim ortaklıklar = Incorporated companies ; Anonim şirketler = Joint stock companies ; Azerbaycan = Azerbaijan ; Azerbaycan hukuku = Azerbaijan law ; Karşılaştırmalı hukuk = Comparative law ; Oy hakkı = Voting right ; Ticaret hukuku = Commercial law ; Türk hukuku = Turkish law ; Türk ticaret hukuku = Turkish commercial law

Özet:
Giriş ve sonuç dışında inceleme konusu dört bölümde ele alınmış ve mümkün olduğukadar kendi sınırları içinde tutulmaya çalışılmış; ancak, gerekli görüldüğü ölçüde, talikonulara da yer verilmiştir.Üçüncü ve dördüncü paragrafın yer aldığı birinci bölümde oy hakkı, kapsamı veözelliklerine ilişkin hususlar üzerinde durulmuştur. Üçüncü paragrafta oy hakkı genelolarak ele alınmış, dördüncü paragrafta ise, oy hakkının mahiyeti ve işlevleri açıklanmıştır.İkinci bölüm dört paragraftan ibarettir. Bu bölümde, oy hakkı sahibi mukayeselihukuk da göz önünde bulundurularak incelenmiştir. İkinci bölümde inceleme, oy hakkısahibinin tespitine yönelik olarak yapılmış ve bu yapılırken de payın hisse senedine bağlıolup olmadığı, pay üzerinde sınırlı ayni hakların tesis edilmiş olup olmadığı ve bunların oyhakkına etkisi, ayrıntılı olarak ele alınmıştır.Üç ayrı paragrafın yer aldığı üçüncü bölümde ise, imtiyazlı paylara ilişkin oy hakkı,inceleme konusu yapılmıştır. Dokuzuncu paragrafta imtiyazlı pay kavramı genel olarak elealınmış, onuncu paragrafta ise, oy hakkında imtiyaz konusu çeşitli yönleri ile incelenmiştir.On birinci paragrafta, oydan yoksun paylar, özel olarak inceleme konusu yapılmıştır.Oy hakkının kullanılması başlığını taşıyan dördüncü bölüm, iki paragraftan ibarettir.On ikinci paragrafta genel olarak oy hakkının kullanılmasına hakim olan ilkeler elealınmış, on üçüncü paragrafta ise, oy hakkının kullanılması usulü incelenmiştir. On üçüncüparagrafta oy hakkının, pay sahibinin bizzat kendisi tarafından kullanılması ile temsilciaracılığıyla kullanılması hali, ayrı ayrı ele alınarak, karşılaştırmalı bir şekildeincelenmiştir.Burada son olarak, terminolojiye ilişkin bazı hususları da belirtmemiz gerekir. Şöyleki, çalışmada Azerbaycan hukukunda söz konusu bazı düzenlemelerle ilgili açıklamalarayer verilirken günümüzde Türkçe'de pek kullanılmayan (fakat normalde Türkçe'nin sözhazinesinde bulunan) ?sehim? ibaresini kullanma lüzumu duyduk. Bu kelime, ilgili yerdeaçıklamalarda bulunurken de ifade edildiği üzere, anonim şirket payı anlamınagelmektedir. Yalnız şunu da derhal belirtelim ki, söz konusu ibare, sadece Azerbaycanhukukunda mevcut olan bazı düzenlemeler aktarılırken kullanılmıştır.Bundan başka, bu çalışmada ?halka açık? anonim şirkteler kavramı ile birlikte aynızamanda eş anlamlı olarak ?açık tipli? anonim şirketler ibaresine de yer verilmiştir. Bununnedeni, hem ?halka açık? ibaresine oranla anlam bakımından ?açık tipli? ibaresinin bizedaha tutarlı gözükmesi (zira, kapalı anonim şirketin halka açık hale gelmesi ?tipdeğiştirme? olarak nitelendirilmektedir), hem de Azerbaycan mevzuatında söz konusuşirketlerin ?açık tipli? olarak nitelendirilmiş olmasıdır.

Abstract:
The research topic covers four chapters in addition to an introduction and a conclusionand has been restricted to its own boundaries as much as possible. However, related issueshave been mentioned as well. The third or fourth paragraphs within the first chapter focus onvoting rights, capacity of the company?s voting rights and its features.The third paragraph elaborates principles concerning voting rights, the fourthparagraph concentrates on the essence and functions of voting rights.The second chapter comprises 4 paragraphs. The issue of the owner of the voting righthas been investigated in this chapter with reference to comparative law. Investigation inchapter II focuses on determining the owner of voting right and meanwhile whether share issubject to materialization in a document as securities, whether usufruct or mortgage right isplaced on the share and their influence on the voting rights have been researched in detail.The third chapter that comprises three separate paragraphs, the voting right forprivileged shares has been researched. The 9th paragraph has explained the definition ofprivileged share. The 10th paragraph, privilege in voting right is researched from differentaspects. In the 11th paragraph non-voting privileged shares are investigated separately.The fourth chapter titled as the use of the voting right comprises two paragraphs. Inthe 12th paragraph, the principles that are applied for the use of voting right are explained.The 13th paragraph clarifies the method of using voting right. It explains the cases of the use ofthe voting right by the shareholder and his/her representative and a comparative analysis isgiven.