İlaç sektöründe önde gelen bir işletmenin dış ticaret yoğunlaşmasının finansal performansı üzerindeki etkisi hakkında kıyaslamalı bir araştırma
A comparative study about the effect of foreign trade concentration on financial performance in a leading company in the pharmaceutical sector
Yazar: ÇİĞDEM ERDİN
Danışman: PROF. DR. EVREN AYRANCI
İstanbul Arel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Uluslararası Ticaret ve Lojistik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Dış ticaret endeksleri = Foreign trade indices ; Finansal performans = Financial performance ; Firma performansı = Firm performance ; Herfindahl– Hirschman endeksi = Herfindahl– Hirschman index ; Piyasa yoğunlaşma endeksleri = Market concentration indices ; Uluslararası ticaret = International trade ; İlaç sektörü = Pharmaceutical sector

Özet:
Bu araştırmada ilaç sektöründe faaliyet gösteren bir işletmenin net dış ticaret yoğunlaşmasının esas faaliyet kârı yoğunlaşması üzerindeki etkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. Bu bağlamda ilaç sektöründe önde gelen bir işletmenin Ocak 2014-Aralık 2018 dönemi beş yıllık verileri üzerinden esas faaliyet konusunu kapsayan net dış ticaret işlemlerine ait yoğunlaşması, literatürde önemli bir yere sahip olan Hirschman-Herfindahl Endeksi yardımıyla analiz edilmekte ve esas faaliyet kârı yoğunlaşması üzerindeki etkileri karşılaştırmalı olarak irdelenmeye çalışılmıştır. 

Bu perspektifle öncelikle, performans kavramı, işletmelerde finansal performans, dış ticaret işlemleri ile teorileri ve yoğunlaşma endeksi kavramları hakkında literatür taraması detaylı olarak yapılmış, elde edilen bilgiler düzenlenerek genel çerçeve belirlenmiştir. Çalışmanın birinci bölümünde işletmelerde performans ve performans ölçümlenmesi kavramı, finansal performans analizlerinde kullanılan oran ve yöntemler gibi bilgiler ele alınmıştır. İkinci bölümünde ise dış ticaret kavramı, dış ticaret teorileri, yoğunlaşma endeksleri ve ölçümlenmesi, ticari yoğunlaşma ve dış ticaret ilişkisi gibi temel kavramsal bilgilere yer verilmiştir. Çalışmanın son ve üçüncü bölümü olan uygulama kısmında ise, araştırma modeli ve veriler regresyon yöntemi ile çözümlenmiş ve elde edilen bulgular yorumlanmıştır. 

Çalışmanın değerlendirilmesi ile incelenen dönemde işletmenin net dış ticaret yoğunlaşma endeks değerlerinin esas faaliyet kârı yoğunlaşma endeks değerleri üzerinde etkili olmadığını gösterir şekilde sonuçlanmıştır. Bu tez, ilaç sektöründe dış ticaret performansının istatistikî olarak nasıl yoğunlaştığının değerlendirilmesinde yardımcı olacağı gibi, özel sektörün bağlı yoğunlaşmasının hesaplanmasında ve finansal performans açısından kârlılıkta yoğunlaşma endekslerinin kullanılabilirliği yönünden faydalı olacaktır.

Anahtar Kelimeler: Yoğunlaşma endeksi, dış ticaret, finansal performans, esas faaliyet kârı

Abstract:
In this research, it has been aimed that investigate the effect of net foreign trade concentration on the main operating profit concentration of a pharmaceutical company. In this context, it was tried to be examined that the effects of net foreign trade transactions on the main operating profit concentration as a comparative in terms of five years data (January 2014-December 2018) of a company which is leading on pharmaceutical industry with the helping of Hirschman-Herfindahl Index which has an important place in the literature.

In this perspective, a detail literature review was made about the concept of performance, financial performance in business, foreign trade transactions and theories, and concentration index concepts and with this information general framework was created. In the first part of study, the concept of performance and performance measurement in business, the ratios and methods used in financial performance analysis are discussed. In the second part, basic conceptual information such as foreign trade concept, foreign trade theories, concentration indices and measurement, trade concentration and foreign trade relationship has taken place. In the third and final section of the study, with regression method the research model and data were analyzed and the information which has been found was commented.

With the evaluation of the study, it was concluded that net foreign trade concentration index values do not have any effect on the main operating profit concentration index values in the examined period. This thesis will be helpful in assessing how concentration the statistical performance of foreign trade in the pharmaceutical sector. In addition, it will be beneficial for the usability of concentration indices in profitability in terms of financial performance as well as calculation of the dependent concentration of the private sector.

Key words: Concentration index, foreign trade, financial performance, operating Profit