İlköğretim okulu müdürlerinin etik davranışları
Ethical behaviors of primary school administrators
Yazar: ÇETİN ERDOĞAN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ERKAN TABANCALI
Yıldız Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Yönetimi, Teftişi, Planlaması ve Eko. Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Etik = Ethics

Özet:
Bu arastırmanın genel amacı resmi ilköğretim okulu müdürlerinin etik ilkelere nederecede uygun davrandıklarının belirlenmesidir. Bu amaçla ilköğretim okulumüdürlerinin, öğretmenlerinin ve ilköğretim müfettislerinin algılarına basvurulmustur.Arastırmanın evrenini ?stanbul ili Avrupa yakasındaki resmi ilköğretim okullarıolusturmaktadır. Arastırmanın örneklemine Avrupa yakasındaki 19 ilçeden toplamda 31okul yansız seçim yoluyla belirlenmistir. Öğretmen ve müfettisler için örneklemeyapılmamıs, bu okullarda görev yapan tüm öğretmenler ve Avrupa yakasında görev yapanilköğretim müfettisleri arastırmaya dahil edilmistir. Arastırmaya 559 öğretmen, 106müfettis ve 31 müdür olmak üzere toplamda 696 kisi katılmıstır.Veri toplama aracı olarak Aydın(1997)'ın gelistirdiği eğitim yöneticileri etik ilkeleranketi kullanılmıstır. Ankette arastırmaya katılanlardan okul müdürünün uyması gereken79 etik ilkeye ne derecede uygun davrandıklarını belirtmeleri istenmistir. Anketteöğretmenler beraber çalıstıkları müdürü, müdürler kendilerini, müfettisler de görevyaptıkları yerlerdeki müdürleri değerlendirmislerdir.Arastırmada elde edilen verilerin analizi için SPSS-11.5 paket programıkullanılmıstır. Verilerin çözümlenmesinde ise standart sapma, frekans, yüzde ve aritmetikortalamalardan yararlanılmıstır. Görev, yas ve kıdem değiskenlerine göre farklılıkları tespitetmek amacıyla T testi, varyans analizi ve LSD testi yapılmıstır.Arastırma sonucuna göre öğretmenler okul müdürlerinin müdürlük yaparken etikilkelere uygun davrandıklarını algılamaktadırlar. Öğretmenler, okul müdürlerinin en çoksaygı boyutundaki etik ilkelere uygun davrandıklarını belirtirken, en az hosgörüboyutundaki etik ilkelere uygun davrandıklarını belirtmektedirler. Müdürler, kendilerinitüm etik ilkelere uygun davrandıkları seklinde algılamaktadırlar. Müfettisler ise müdürlerve öğretmenlerden farklı olarak müdürlerin etik ilkelere uygun davrandıkları görüsüne azkatılmaktadırlar. Müfettisler, okul müdürlerinin en çok saygı boyutundaki etik ilkelereuygun davrandıklarını belirtirken, en az dürüstlük boyutundaki etik ilkelere uygundavrandıklarını algılamıslardır. Buna göre müdürlerin etik ilkelere uygun davrandıklarıgörüsüne en az katılan grup müfettis grubu olmustur.Yas değiskenine göre her üç grupta da anlamlı bir farklılık bulunmamaktadır.Kıdem değiskenine göre müdürlerin algılarında anlamlı fark bulunmazken öğretmen ve müfettislerin algılarında anlamlı farklılıklar bulunmustur. Meslekte yeni olan öğretmenlerile müfettisler daha kıdemli olanlara göre müdürlerin etik ilkelere daha çok uygundavrandıklarını belirtmektedirler.

Abstract:
The aim of this study is to determine to what extent public school principals behavein accordance with the code of ethics as perceived by school principals, teachers andinspectors.The sample of the study consists of public elementary schools in the European sideof Istanbul. The sample size of the study consisted of 31 schools and those schools wererandomly selected from 19 counties in the European side of Istanbul. Elementary schoolinspectors working in the European side of Istanbul were also included in the sample size.As a total of 696 people, including 559 teachers, 106 inspectors and 31 school principalsparticipated in the study.Data for the study was collected through the questionnaire- ?The Code of Ethics forSchool Administrators?- developed by Aydın in 1997. The questionnaire was composed of79 items that were representative of the code of ethics related to tolerance, justice,accountability, honesty, democracy and respect. The participants of the study were askedto rate to what extent school principals behave in accordance with the code of ethics. Theteachers rated their school principals and principals rated themselves on each item.Inspectors were also asked to rate on each item the school principals working in schoolswithin their work area.To analyze data, Statistical Package for the Social Sciences (SPSS,11.5) was used.Standard deviation, frequency, percentage and mean scores were calculated to analyzedata. To determine the differences according to job, age and seniority variables, t-test, oneway-ANOVA and LSD tests were used.The results of the study showed that school principals were found to behave inaccordance with the code of ethics while performing their administrative job, as perceivedby teachers. Teachers agreed that school administrators behave more strongly in accordancewith the codes of ethics related to respect. However, they perceived that schooladministrators less likely behave in accordance with the codes of ethics related to tolerance.School principals perceived themselves behaving more strongly in accordance with thecode of ethics. Inspectors, on the other hand, were found to disagree with the perceptions ofteachers and school administrators. Inspectors perceived that school principals behave morestrongly in accordance with the codes of ethics related to respect, but less likely behave inaccordance with the code of ethics related to honesty. As a result, among the participantgroups, inspectors were found less likely to agree that school principals behave inaccordance with the code of ethics.According to the age variable, a non-significant difference was found in all threegroups. According to the variable of seniority, a non-significant difference was found in theperceptions of school administrators, but significant differences were found in theperceptions of teachers and of inspectors. Unlike their senior colleagues, novice teachersand inspectors were found to perceive that school administrators behave more strongly inaccordance with the code of ethics.