Köyceğiz Dalyan kanallarında turizm sektöründe faaliyet gösteren teknelerin sera gazı emisyonları ve iklim değişikliğine olan etkilerinin belirlenmesi, sıfır salımlı ulaşımın gerçekleştirilmesi için alt yapı oluşturulması
Determining the effects of boats operating in the tourism sector in Köyceğiz Dalyan channels on ghg emissions and climate change, creating infrastructure for zero emission transportation
Yazar: AHMET MEKE
Danışman: PROF. DR. AHMET BALCI
Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Çevre Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Coğrafya = Geography ; Enerji = Energy ; Çevre Mühendisliği = Environmental Engineering
Dizin: Emisyon = Emission ; Karbon ayak izi = Carbon footprint ; Köyceğiz Dalyanı = Köyceğiz Dalian ; Sera gazı = Greenhouse gases ; Turizm = Tourism ; İklim değişikliği = Climate change

Özet:
Köyceğiz-Dalyan Özel Çevre Koruma Bölgesi sınırları içerisinde yer alan Köyceğiz Gölü ve Dalyan Kanalları; zengin biyolojik çeşitliliği ve hassas ekosisteme sahip kanal ve lagünlerle, doğal olarak denizle buluşan ve dünyada ender rastlanan 7 gölden birisidir. Söz konusu alan, İngiliz The Times Dergisi tarafından 2008 yılında İztuzu Kumsalı, Kaya Mezarları ve Kaunos Antik Kenti ile birlikte Avrupa'nın En İyi Korunan Kutsal Alanı olarak tescil edilmiştir.
Bölge, yılda 1 milyonu bulan turisti ağırlamaktadır. Bu eşsiz güzellikleri görmek isteyen bölge ziyaretçilerinin çoğunluğu kanallarda seyreden ve yöre halkının da önemli bir gelir kaynağı olan gezi teknelerini kullanmaktadır. Yöre halkının aynı zamanda geçim kaynağına dönüşen bu tekne gezilerini bölgenin hassas ekolojik dengesine ve doğal güzelliğine zarar vermeden yürütülmesi zorunlu hale gelmiştir. 
1988'de Özel Çevre Koruma Kurumu tarafından Köyceğiz-Dalyan "Özel Çevre Koruma Bölgesi" ilan edildi. Bugün Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Tabiat Varlıklarını Koruma Genel Müdürlüğü Özel Çevre Koruma Bölgeleri listesinde yer alan yörede çevre düzeni planlarından, uygulama planlarına kadar her şey bu kurum tarafından yapılıp onaylanmaktadır. 
Bölgede ortalama 400'ü ticari, 500 civarında tekne mevcuttur. Bölgenin en önemli çevre sorununun kaynağının ticari tekneler olduğu bugüne kadar çok sayıda çalışmada belirlenmiş durumdadır. Teknelerin yüzde 70'inin motorlarının oldukça yaşlı olduğu, aşırı gürültü çıkarması yanında "Dalyan kanallarında aşırı süratten kaynaklanan dalgaların yaptığı tahribat kenarlarda bulunan sazlıkların kökten kopmalarına neden olurken, teknelerin yarattığı sintine kirliliği, kanallardaki canlıların ve nesli tükenmekte olan Nil kaplumbağalarının yaşamını olumsuz yönde etkilemektedir. Egzoz dumanlarının yaratmış olduğu hava kirliliğinin, kaya mezarlarının eriyerek yok olmasına neden olan en büyük etkenlerden biri olduğu yetkililerce tespit edilmiştir. Bu olumsuzluğun giderilmesi ve etkilerinin azaltılması amacıyla ekonomik, turistik ve vazgeçilemez bir aktivite olan tekne turlarının, sürdürülebilir bir turizm perspektifiyle uyum içinde olması için Dalyan Koruma Alanı Sıfır Salımlı Ulaşımın (Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca Yürütülen Sıfır Atık Projesi Kapsamında) hayata geçirilmesi zorunlu hale gelmiştir.
Dalyanın ve Ülkemizin korunmakta hassasiyet gösterdiği 14 Özel Çevre alanının birinin doğal ve ekolojik varlığıyla gelecek nesillere aktarımı hususunda yeni bir adımın atılmasının başlangıcı olacaktır. Köyceğiz Gölü ve Dalyan kanallarının, Muğla ve ülkemiz turizminde önemli bir yeri bulunmaktadır. Bu potansiyelden koruma kullanma dengesi içinde yararlanabilmemiz için teknelerin karbon ve sera gazı emisyonlarının ve iklim değişikliğine olan etkilerinin tespit edilmesi zorunlu hale gelmiştir.
Bu tez konusunun amacı, deniz turizminde başı çeken bölgelerimizden Köyceğiz Dalyan Kanallarında turizm sektöründe faaliyet gösteren teknelerin Karbon ayak izinin hesaplanması ve iklim değişikliğine olan etkilerinin belirlenmesidir. Hesaplamada IPCC 2006 da önerilen yaklaşımlar ve uygun yazılımlar kullanılarak analizler yapıldı. Bunun için tekne sayısı ve teknelerin makine güçleri belirlenecek, bu teknelerin hangi rotalarda ve toplam kaç sefer yaptığı tekne kooperatifleri aracılığıyla tespit edildi, yapılan seferler sonunda harcanan toplam yakıt miktarı ve salınan sera gazı miktarı hesaplandı ve neticede teknelerin Karbon ayak izi çıkarıldı. Ayrıca Karbon ayak izinin büyüklüğüne ve iklim değişikliğine olan etkilerine ilişkin değerlendirmeler yapılacak ve karbon salımının azaltılması için öneriler sunulmuştur.
Çalışmada, sadece turizm sektöründe çalışan, ticari amaç güden ve belgelendirilmiş dizel yakıt kullanan tekneler göz önüne alınmış, balıkçı tekneleri, özel maksatlı kullanılan tekneler ile benzinli tekneler kapsam dışında tutulmuştur. Bu çalışmanın, çevre politikalarını belirleyen kurumlara ve işletme maliyetini düşürmeyi hedefleyen işletmelere fayda sağlayacağı düşünülmektedir. Ayrıca çalışmanın kendisinden sonra yapılacak daha kapsamlı çalışmalara ışık tutması amaçlanmıştır.
Ülkemizde yeni incelenmeye başlanan bu konu hakkında literatürde ve uygulamada yeterli çalışma bulunmamaktadır. Bu yüzden, bu tez ile bu kapının aralanması hedeflenmiştir.

Abstract:
Köyceğiz Lake and Dalyan Canals located within the borders of Köyceğiz-Dalyan Special Environmental Protection Area; It is one of the seven rare lakes in the world that meet the sea naturally, with channels and lagoons with rich biological diversity and sensitive ecosystems. The area in question was registered by the British The Times Magazine in 2008 as the Best Preserved Sanctuary in Europe, together with the Iztuzu Beach, the Rock Tombs and the Ancient City of Kaunos.
 The region welcomes 1 million tourists a year. The majority of the visitors of the region who want to see these unique beauties use the excursion boats, which sail on the canals and are an important source of income for the local people. It has become mandatory to carry out these boat trips, which have also become a source of livelihood for the local people, without harming the sensitive ecological balance and natural beauty of the region.
In 1988, Köyceğiz-Dalyan was declared a "Special Environmental Protection Area" by the Special Environmental Protection Agency. Today, everything from environmental plan plans to implementation plans in the region, which is on the list of Special Environmental Protection Areas of the General Directorate of Natural Heritage Protection of the Ministry of Environment and Urbanization, is made and approved by this institution.
There are approximately 500 commercial and 400 boats in the region. It has been determined in many studies to date that the source of the most important environmental problem of the region is commercial boats. While the engines of 70 percent of the boats are quite old and make excessive noise, "The destruction of the waves caused by excessive speed in the Dalyan canals causes the reeds on the edges to break away from the roots, while the bilge pollution created by the boats adversely affects the lives of the creatures in the canals and the endangered Nile turtles. Exhaust It has been determined by the authorities that the air pollution caused by the fumes of the rock tombs is one of the biggest factors causing the melting of the rock tombs.In order to eliminate this negativity and reduce its effects, the boat tours, which are an economic, touristic and indispensable activity, are in harmony with a sustainable tourism perspective. The implementation of Zero Emissions Transportation (within the scope of the Zero Waste Project carried out by the Ministry of Environment and Urbanization) has become mandatory.
It will be the beginning of a new step in transferring one of the 14 Special Environment areas that Dalyan and our country are sensitive to protect to future generations with its natural and ecological existence. Köyceğiz Lake and Dalyan canals have an important place in the tourism of Muğla and our country. In order to benefit from this potential in the balance of protection and use, it has become necessary to determine the carbon and greenhouse gas emissions of the boats and their effects on climate change.
The aim of this thesis is to calculate the carbon footprint of the boats operating in the tourism sector in the Köyceğiz Dalyan Canals, one of our leading regions in marine tourism, and to determine their effects on climate change. In the calculation, analyzes were made using the approaches recommended in IPCC 2006 and appropriate software. For this, the number of boats and the machinery power of the boats will be determined, the routes and the total number of voyages of these boats were determined by the boat cooperatives, the total amount of fuel spent and the amount of greenhouse gas emitted at the end of the voyages were calculated, and as a result, the carbon footprint of the boats was calculated. In addition, assessments will be made on the size of the carbon footprint and its effects on climate change, and suggestions are presented to reduce carbon emissions.
In the study, only boats working in the tourism sector, for commercial purposes and using certified diesel fuel were considered, fishing boats, boats used for special purposes and gasoline boats were excluded. It is thought that this study will benefit institutions that determine environmental policies and businesses that aim to reduce operating costs. In addition, it is aimed to shed light on more comprehensive studies to be done after the study itself.
There are not enough studies in the literature and practice on this subject, which has just begun to be studied in our country. Therefore, with this thesis, it is aimed to open this door.