Multitravma ile acil servise gelen hastalarda perfüzyon indeksinin hasta prognozuna etkisi /
Yazar: BERKİN KARAPINARLI
Danışman: UZMAN BEDRİYE MÜGE SÖNMEZ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Acil Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2018
Konu: İlk ve Acil Yardım = Emergency and First Aid
Dizin: Acil servis-hastane = Emergency service-hospital ; Acil tıp = Emergency medicine ; Hemorajiler = Hemorrhage ; Perfüzyon = Perfusion ; Prognoz = Prognosis ; Yaralar ve yaralanmalar = Wounds and injuries ; Şok = Shock ; Şok-hemorajik = Shock-hemorrhagic

Özet:
GİRİŞ: Multitravma (MT) her geçen gün önemi artan, maddi ve manevi kayıplara neden olan, mortalitesi ve morbiditesi yüksek bir halk sağlığı sorunudur. Mevcut değerlendirme yöntemlerine rağmen acil servislerde hasta triyajı, değerlendirmesi, tetkik önceliği, yakın takip ihtiyacı, tanı ve tedavi süresinde aksaklıklar olmaktadır. AS kullanımına uygun basit, uygulanabilir, objektif verilere ve skorlara ihtiyaç duyulmaktadır. Biz de bu nedenlerle yapmaya çalıştığımız bu araştırma ile saptadığımız hasta grubunda perfüzyon indeksinin (Pİ) kritik hasta ayrımında tanısal değerliliğini değerlendirerek MT hastalarına erken müdahale etmeyi ve böylece yine bu hasta grubunda istenmeyen sonuçları ve mortaliteyi azaltmayı amaçladık. 
GEREÇ ve YÖNTEM: Prospektif gözlemsel çalışma olarak dizayn edilen çalışmaya acil servise multitravma ile başvuran 50 hastanın ve kontrol grubu olmak üzere 50 sağlıklı gönüllünün alınması planlandı. Pİ ölçümleri hastanın ilk değerlendirilmesi sırasında yapıldı. Bu ölçüm non-dominant el 4. parmak ucunda, oda ısısında yaklaşık 20-30 saniye tutularak Pİ ölçümleri yapıldı (Masimo SET Radical-7 signal extraction pulseco-oximeter). Pİ %1 ve altı düşük, %1'in üstü yüksek olarak gruplandırıldı. Her hasta geliş günü demografik verileri, iletişim bilgileri, vital bulguları, şok indeksi (Şİ), Pİ ölçüm değerleri, hemoglobin (HGB) -hematokrit takip değerleri, başvuru anı baz açığı ve laktat değeri, yaralanan sistemlerin detaylı radyolojik görüntü yorumları hasta çalışma formuna kaydedildi. 7. ve 28. gün sağlık durumları, varsa geçirdiği operasyonlar, hangi serviste takip edildiği, sonradan, hastane kayıtları incelenerek; hastane kayıtları olmaması durumunda ise telefonla aranarak çalışma formuna eklendi. 
BULGULAR: Çalışmaya alınan hastaların %76sı genç erkek, en sık travma mekanizması trafik kazasıydı. Pİ sınıflarının injury severity score (ISS) ortalamaları, sistolik ve diastolik kan basıncı bakımından istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmuştur (p<0.5, p=0.003 ve p=0.011). Hipotansiyon, Şİ, 0. saat HGB ile Pİ grupları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık bulunmuştur (p<0.05, p<0.001, p<0.05). Yaralanmalar baş, boyun/vertebra, toraks, batın ve ekstremite olarak sistemlere ayrıldığında sistemler ve dalak medyanları hariç sistemlerin organ düzeyinde alt grup yaralanmaları ile Pİ arasında anlamlı ilişki bulunmadı (her bir sistem ve organ yaralanması için p>0.05). Pİ grupları arasında dalak yaralanması evre medyanları bakımından ilişki incelendiğinde istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık bulunmuştur (p=0.046). Düşük Pİ grupları ve batın içi operasyona alınma ve 1. gün mortalite arasında istatistiksel uyum bulunmuştur (p=0.006, p=0.006). Pİ ile laktat ve baz açığı arasında anlamlı fark bulunmamıştır (p>0.05 ve p>0.05). ISS, Şİ ve hipotansiyon ile 1. gün mortalite arasında anlamlı fark görülürken (p<0.001, p=0.015, p=0.001), batın içi operasyona alınma arasında belirgin fark görülmemiştir (p=0.091, p=0.38, p=0,182). 
SONUÇ: Çalışmamızda Pİ travma hastasında ISS, hipotansyon, Şİ, 0. saat HGB değeri, batın içi operasyon ihtiyacı ve 1. gün mortalite uyumlu bulunmuştur. Her ne kadar bu çalışma pilot çalışma niteliğinde olup az sayıda hasta içerse de travmanın birçok yönü ile ilişkili ve etkilidir. Dolayısıyla Pİ bu hastalarda şok varlığını ve cerrahi müdahale ihtiyacını göstermek ve mortaliteyi öngörmek için kullanılabilir. Pİ düşük olan hastada ek tetkik ve batın içi cerrahi müdahale eşiği düşük tutulmalıdır. 
ANAHTAR KELİMELER: Perfüzyon İndeksi, acil servis, multitravma, hemorajik şok

Abstract:
INTRODUCTION: Multitrauma is a public health problem that has increasing importance day by day, that causing material and spiritual loss, that its mortality and morbidity are high. Despite the existing evaluation methods, there are distruptions in patient triage, evaluation, examination priority, need for close follow-up, diagnosis and treatment in emergency departments. Simple, practical, objective data and scores appropriate for emergency service use are needed. In this study, by these reasons, we aimed to early intervene to multitrauma patients and so reduce unwanted outcomes and mortality in this groups patient by assessing the diagnostic value of perfusion index (PI) in critical patient differentiation in the patient group we detected. 
MATERIAL and METHOD: The study designed as a prospective observational study. We planned to include 50 patients that admitted to emergency department of as multiitrauma and 50 healty volunteers. Pi measurements were made during the initial assessment of thepatient. This measurements were performed by keeping the probe at 4th finger's tip f non-dominant hand at room temperature fo rabout 20-30 seconds. Pİ value 1 or less then 1 grouped as low and greater then 1 grouped as high. Patients' demographic data, communication informations, vital finding, shock indeks and Pı measurements, hemoglobin-hematocrit follow-up values, base excess and lactate values and detailed radiographic view interpretations of injured system were recorded in the initial arrival. Patients' 7th and 28th days health status, if any operations were performed, which services were followed added to patients form by hospital records were examined. If this information were not in the hospital records, patients were dialed and added to the study form. 
RESULTS: İn this study, 76% of the patients were young male and the most common trauma mechanism was traffic accidents. Compared with the PI values and injury severity score (ISS) averages, sistolic and diastolic blood pressure, there was a significant difference between PI values and these parameters one by one (p<0.5, p=0.003 ve p=0.011). Presence of hypotension, shock indeks (SI)' highness, arrival low HGB measurement were found statistically corraleted with low PI (p<0.05, p<0.001, p<0.05). When injuries were classified as each system (head, neck/spine, thorax, abdomen and extremities), there are no significant difference between system and system' subgroup with Pİ volue (for each one of them p>0.05). There was a difference between only spleen injuri grade median and Pİ (p=0.46). There was a significant correlation between wenting into intra-abdominal surgery and first day mortality with low perfusion index (p=0.091, p=0.38, p=0,182). 
CONCLUSION: In our study, it founded Pİ is correlated with ISS, hypotension, SI, zero hour HGB value, intraabdominal operation need and first day mortality. Although this study is a pilot study and has a small number of patients, it is effective and related to many aspects of trauma. Therefore, PI can be used to show presence of shock and surgical intervention in these patients and to predict mortality. For patient who PI value is low, threshold for further diagnostic tests and/or intraabdominal surgical intervention must be lowered.

	KEYWORD: perfusion index, emergency department, multitrauma, hemorrhagic shock