Rat iskemik yara modelinde topikal clinoptilolite zeolit kullaniminin yara iyileşmesi üzerine etkilerinin değerlendirilmesi
The effect of topical use of zeolite clinoptilolite on wound healing in rat ischemic wound model
Yazar: FATMA BETÜL AK BOZKIRLI
Danışman: PROF. DR. OSMAN LATİFOĞLU
Gazi Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Plastik ve Rekonstrüktif Cerrahi Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2012
Konu: Plastik ve Rekonstrüktif Cerrahi = Plastic and Reconstructive Surgery
Dizin: Klinoptilolit = Clinoptilolite ; Sıçanlar = Rats ; Yara iyileşmesi = Wound healing ; Yaralar ve yaralanmalar = Wounds and injuries ; İskemi = Ischemia

Özet:
İskemiye bağlı olarak gelişen oksidatif stres, doku metalloproteinaz (MMP) artışı, ekstrasellüler matriks yıkımının artışı ve reepitelizasyonda yetersizlik gibi iyileşmeyi olumsuz etkileyen çeşitli fizyopatolojik değişikliklere neden olmaktadır. Bu çalışmada immünstimülan, antitümöral ve antimetastatik etkileri olduğu ispatlanmış ve yara iyileşmesi üzerine olumlu etkisi olduğu belirtilmiş clinoptilolite zeolitin topikal uygulanmasının normal ve iskemik yara iyileşmesini üzerindeki etkileri incelenmiştir.Denekler iskemi durumu ve clinoptilolite zeolit kullanımına göre dört gruba ayrıldı. Her grupta 18 sıçan olmak üzere toplam 72 adet, 200-250 gram ağırlığında Wistar sıçan kullanıldı. İskemik yara modeli olarak bipediküllü dorsal flep kullanıldı. İskemik gruplarda iskeminin en belirgin olduğu birinci gün sonunda flepler üzerinde 1x1 cm'lik yaralar oluşturuldu. Yara alanları 14 gün boyunca takip edildi. 3, 7 ve 14. günlerde alınan serum örneklerinden MMP-1 ve doku metalloproteinaz inhibitörü (TIMP)-1 düzeylerinin tayini biyokimyasal (ELISA) yöntem ile yapıldı. Aynı günlerde alınan doku örnekleri histopatolojik ve immünhistokimyasal olarak incelendi.Yara alanları değerlendirildiğinde 14. gün sonunda clinoptilolite zeolit kullanılan iskemik olmayan yaralar en çok iyileşmeyi gösterdiler. Histopatolojik incelemede 3. günde reepitelizasyon, kollajen birikimi ve anjiyogenez skorlarının clinoptilolite zeolit kullanılan iskemik olmayan grupta en iyi olduğu saptanırken 14. günde iskemik olmayan ve clinoptilolite zeolit kullanılmayan grupta bu skorlar daha yüksekti. İmmünhistokimyasal değerlendirmede 3. ve 14. günlerde gruplar arasında anlamlı fark saptanmazken 7. günde iskemik olmayan grupların skorları birbirine benzer olmakla beraber iskemik grupların skorlarından anlamlı olarak daha yüksekti. MMP-1 düzeyleri 7. günde clinoptilolite zeolit kullanılan iskemik grupta daha yüksek saptanırken TIMP-1 düzeyleri ve MMP-1/TIMP-1 oranları açısından gruplar arasında fark yoktu.Elde ettiğimiz sonuçlar, topikal clinoptilolite zeolit tedavisinin iskemik yara iyileşmesine olumlu bir katkı sağlamadığını ancak, iskemik olmayan yaralarda iyileşmeyi hızlandırdığını göstermiştir. Deneysel olarak etkinliğini gösterdiğimiz topikal clinoptilolite zeolit tedavisinin, klinikte dolaşım problemi olmayan yaraların iyileşmesine yardımcı olacağı kanaatine varılmıştır.

Abstract:
Oxidative stress secondary to ischemia can cause physiopathological changes that adversely effects wound healing, such as increased tissue MMP, increased extracellular matrix degradation and inadequate reepithelization. We evaluated utility of topical administration of clinoptilolite zeolite which has proven immunstimulating, antitumoral, antimetastatic effects and possible positive effects on wound healing.The subjects were divided into four groups based on ischemia status and the use of clinoptilolite zeolite. A total of 72 -18 in each group- Wistar rats weighing 200-250 g were used. We used bibedicled dorsal flap as an ischemic wound model. Flaps were elevated on the dorsum of the rats. Wounds (1x1 cm) were created at the end of the first day when the ischemia was maximum. Wounds were monitorized and followed up till 14th day. Serum samples were collected at 3, 7 and 14th days for detection of MMP-1 and TIMP-1 levels with biochemical (ELISA) method. Tissue samples were also extracted at the same days underwent histopathologic and immunohistochemical analysis.When the surface areas of the wounds were compared at the end of the 14th day, it was found that the non-ischemic wounds that were treated with clinoptilolite zeolite were the best healing ones. At the end of 3rd day, scores of reepithelization, kollagen deposition and anjiogenesis were higher in non-ischemic group treated with clinoptilolite zeolite but at the end of the 14th day these scores were higher in the group without ischemia and clinoptilolite zeolite. There was no immunohistochemical difference between the groups at the 3rd and the 14th days. Scores of non-ishemic groups were similar to each other but significantly higher than the ischemic groups at the 7th day. While MMP-1 levels were higher in the ischemic group treated with clinoptilolite zeolite at the 7th day, there was no significant difference between groups in TIMP-1 levels and MMP-1/TIMP-1 ratios.Our results showed that topical clinoptilolite zeolite treatment does not provide any positive contribution to ischemic wound healing but accelerates the healing of non-ischemic wounds. It is concluded that clinoptilolite zeolite which is experimentally shown to be effective in non-ischemic wound healing may be used clinically in wounds without circulatory problems.