Roma Ve Bizans döneminde Edremit (Adramytteion) yöresi tarihi
History of Edremit (Adramytteion) region in Roman and Byzantine Periods
Yazar: MUSTAFA KARACA
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA DAŞ
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Tarih Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Tarih = History
Dizin: Balıkesir-Edremit = Balıkesir-Edremit ; Bizans Dönemi = Byzantine Period ; Kent tarihi = Urban history ; Orta Çağ = Middle Ages ; Roma Dönemi = Roman Period

Özet:
Kuzey Ege'de Troas, Mysia ve Aeolis Bölgeleri'nin kesişim noktasında ve adını verdiği Edremit Körfezi'nin doğu kıyısında yer alan Adramytteion (Edremit) antik kentini kuzeyde Kaz Dağları (İda), güneyde ise Madra Dağı (Pindasos) çevrelemektedir. Günümüzde Balıkesir İli, Burhaniye İlçesi, Ören Mahallesinde yer alan Adramytteion antik kentinde yapılan bilimsel arkeolojik kazılar sonucunda, kentin prehistorik dönemden başlayarak 14. Yüzyıla kadar kesintisiz bir iskân gördüğü ortaya çıkarılmıştır. 
Prehistorik dönemden itibaren yerleşim gören Adramytteion, M.Ö. 5. yüzyılda Lidyalılar tarafından yeniden imar edilerek onarılmış ve dönemi için önemli bir ticaret merkezi olarak ön plana çıkmıştır. Lidyalıların ardından sırasıyla Persler, Büyük İskender İmparatorluğu, Hellenistik Devletler ve Pergamon Krallığı'nın egemenliği altına giren kent, Pergamon Kralı III. Attalos'un, krallığını vasiyetle Roma'ya bırakması sonrasında kent Roma egemenliğine girmiştir. Roma yönetimi süresince en parlak dönemini yaşayan Adramytteion kenti, imparatorluğun ikiye ayrılmasının ardından Doğu Roma İmparatorluğu (Bizans)'nun egemenliği altına girmiştir. Roma dönemiyle istikrarlı ve refah bir dönem geçiren Adramytteion kenti, Bizans İmparatorluğu döneminde çeşitli saldırılara maruz kalmıştır. İzmir'de kendisine müstakil bir beylik kuran Çaka Bey'in kente yaptığı saldırı sonrasında kent büyük bir yıkıma uğramıştır. Çaka Bey'in tahribi sonrası Bizans İmparatoru Aleksios Kommenos tarafından yeniden inşa ettirilen kentte 13. Yüzyılda Venedik- Ceneviz rekabeti yaşanmıştır. Limanı ve ticarete uygun konumu sebebiyle sahip olunmak istenen Adramytteion, 14. yüzyılın ilk çeyreğinde Batı Anadolu'da önemli bir güç haline gelen Karesi Beyliği'nin yönetimi altına girmiştir. Karesi Beyliği'nin denize açılan kapılarından biri olan kent, 1345 yılında bölgeye gelerek Karesi Beyliği'ne son veren Orhan Bey tarafından ele geçirilmiştir. 

Anahtar Kelimeler: Adramytteion, Edremit, Roma, Bizans.

Abstract:
The ancient city of Adramytteion (Edremit) situated at the junction of the Troas, Mysia, and Aeolis Regions in the North Aegean and on the east coast of the Edremit Bay,  is surrounded by the Kaz Mountains (Ida) in the north and the Madra Mountains (Pindasos) in the south. It has been discovered that the ancient city of Adramytteion, which is located in the Ören Street of the Burhaniye District in Balıkesir today, had been continuously inhabited from the prehistoric age until the 14th century as a result of the scientific archaeological excavations.
Adramytteion was reconstructed and restored in the 5th century B.C. by the Lydians and emerged as a significant trading hub for its time. Following the Lydians, the city was ruled by the Persians, Alexander the Great's Empire, the Hellenistic States, and the Kingdom of Pergamon, respectively. Then, the ancient city of Adramytteion was governed by the Romans after Attalos III, the king of Pergamon, bequeathed his kingdom to Rome in his testament. Adramytteion, which lived its brightest period during Roman authority, was governed by the Eastern Roman Empire (Byzantine) after the empire was split into two. While having experiements of stability and prosperity during the Roman period, the city of Adramytteion was exposed to numerous and repeated assaults under the Byzantine Empire. However, the city became an almost uninhabitable place after being attacked by Chaka Bey, who constructed a self-contained principality in İzmir. After the destruction of Chaka Bey, the Byzantine Emperor Alexios Komnenos restored the city where a Venetian-Genoese rivalry took place in the 13th century. Adramytteion, which was coveted to be controlled because of its port and adventageous location for trade, during the first quarter of the 14th century was controlled by the Karasi Principality which rose to prominence in Western Anatolia. Orhan Bey, who landed in the region in 1345 and ended the Karesi Principality, conquered this city of Adramytteion, one of the Karesi Principality's seaports.

Keywords: Adramytteion, Edremit, Rome, Byzantium.