Ortaokul matematik öğretmenlerinin eleştirel düşünme eğilim ve uygulama algıları arasındaki ilişki
The relationship between critical thinking tendency and practical perceptions of the middle school mathematics teachers
Yazar: ERSİN TUNÇER
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AHMET SAPANCI
Düzce Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Programları ve Öğretim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Branş öğretmenleri = Branch teachers ; Eleştirel düşünce = Critical thinking ; Matematik dersi = Mathematics lesson ; Matematik eğitimi = Mathematics education ; Matematik öğretimi = Mathematics teaching ; Ortaokul öğretmenleri = Secondary school teachers ; Ortaokullar = Secondary schools ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Bu çalışmanın amacı ortaokul matematik öğretmenlerinin eleştirel düşünme eğilimleri ile eleştirel düşünme öğretimi uygulamaları arasındaki ilişkiyi belirlemektir. Araştırmanın örneklemini Düzce, Karabük, Çorum ve Kastamonu illerinde görev yapan 852 ortaokul matematik öğretmeni arasından, seçkisiz olmayan örnekleme yöntemlerinden uygun örneklem tekniği ile seçilen 381 ortaokul matematik öğretmeni oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak Eleştirel Düşünme Eğilim Ölçeği ve Eleştirel Düşünme Öğretimi Uygulama Düzeyi Ölçeği kullanılmıştır. Veri toplama araçları araştırma örneklemine 2019-2020 eğitim öğretim yılının 1.döneminde uygulanmıştır. Araştırmadan elde edilen veriler SPSS 25.00 paket programında analiz edilmiştir. Verilerin analizinde Bağımsız Örneklem T-Testi, Tek Yönlü Varyans Analizi, Korelasyon Analizi ve Çoklu Doğrusal Regresyon Analizi kullanılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre öğretmenlerin eleştirel düşünme eğilim düzeyleri ile eleştirel düşünme öğretimi uygulama düzeyleri arasında pozitif anlamlı bir ilişki olduğu görülmüştür.  Araştırma sonuçlarına göre matematik öğretmenlerinin eleştirel düşünme eğilimlerinin çok yüksek düzeyde olduğu görülmüştür. Öğretmenlerin eleştirel düşünme eğilimlerinde cinsiyet, okulun bulunduğu yerleşim yeri, mesleğini isteyerek seçip seçmeme ve mesleğinden memnun olma değişkenlerine göre anlamlı farklılık bulunamamış ancak kıdem ve eğitim alma değişkenlerine göre anlamlı farklılık bulunmuştur. Öğretmenlerin eleştirel düşünme öğretimi uygulamalarının çok yüksek düzeyde olduğu görülmüştür. Öğretmenlerin eleştirel düşünme öğretimi uygulamalarında yerleşim yeri ve memnuniyet değişkenlerine göre anlamlı farklılık bulunamamış ancak cinsiyet, kıdem, gönüllülük ve eğitim alma değişkenlerine göre anlamlı farklılık bulunmuştur. Çalışmada son olarak öğretmenlerin eleştirel düşünme eğilim ölçeğinin alt boyutları olan üstbiliş, esneklik, sistematiklik, azim sabır ve açık fikirlilik puanlarının eleştirel düşünme öğretimi uygulamalarını yordama gücü araştırılmıştır. Üstbiliş, azim sabır ve açık fikirlilik değişkenleri eleştirel düşünme öğretimi uygulamalarının anlamlı yordayıcıları olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
The purpose of this study is to determine the relationship between critical thinking tendencies and critical thinking teaching practices of middle-school mathematics teachers.The sample of the study consists of 381 secondary school mathematics teachers selected with appropriate sampling technique among the non-random sampling methods among 852 secondary school mathematics teachers working in Düzce, Karabük, Çorum and Kastamonu provinces.Critical Thinking Tendency Scale and Critical Thinking Teaching Practice Level Scale were used as data collection tools in research.Data collection tools were applied to the research sample in the first semester of the 2019-2020 academic year. The data obtained from the research were analyzed in SPSS 25.00 package program.Independent Sample T-Test, One Way Variance Analysis, Correlation Analysis and Multiple Linear Regression Analysis were used to analyze the data.According to the results of the research, it has been observed that there is a positive meaningful relationship between the critical thinking disposition levels and the critical thinking teaching practice levels. According to the results of there, research, it is seen that the critical thinking tendencies of mathematics teachers are very high.There was no significant difference in the critical thinking tendency of the teachers according to gender, the place where the school is located, whether to choose their profession voluntarily and to be satisfied with their profession, but a significant difference was found according to the variables of seniority and education. It has been observed that teachers' critical thinking teaching practices are veryhigh. There was no significant difference in teachers' critical thinking teaching practices according to location and satisfaction variables, but significant differences were found according togender, seniority, volunteering, and education. Finally, the power of teachers' metacognition, flexibility, systematicity, perseverance, patience and open-mindedness scores, which are the sub-dimensions of critical thinking disposition scale, to investigate critical thinking teaching practices were in vestigated. It is concluded that metacognition, perseverance, patience and open-mindedness variables are significant predictors of critical thinking teaching practices.