Teorik ve teknik perspektiften vergiler ve Türk vergi yapısının mevcut temel sorunları
Taxes from theoretical and technical perspective and current main problems of Turkish tax structure
Yazar: MEHMET TARIK KAYA
Danışman: PROF. DR. GÜLSÜM AKALIN
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı / İktisat Teorisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Ekonomi = Economics ; Maliye = Finance ; İşletme = Business Administration
Dizin: Dolaylı vergiler = Indirect taxes ; Dolaysız vergiler = Direct taxes ; Katma değer vergisi = Value added tax ; Kayıt dışı ekonomi = Informal economy ; Kayıt dışı istihdam = Informal employment ; Türk vergi sistemi = Turkish tax system ; Vergi denetimi = Tax audit ; Vergi harcamaları = Tax expenditures ; Vergiler = Taxes ; Özel tüketim vergisi = Excise taxes

Özet:
Bu tezin odak noktası vergilerin iktisadi karar birimlerinin (hane halkı, firma, üretici, tüketici ve devlet) davranışları üzerindeki etkileri ile bu etkileşimin bir yansıması olarak Türk vergi yapısında görülen belli başlı sorunlardır. Ekonomilerde oluşturulan vergi politikaları bir ülkenin büyüme ve kalkınma sürecini doğrudan veya dolaylı olarak etkilemesi bakımından önemlidir. Çalışmada seçilen konular bu düşünceden hareketle seçilmiştir. Bu kanıya varabilmek için öncelikle vergilerin mikro düzeyde oluşturduğu etkiler incelenirken aynı zamanda Türkiye'deki vergi uygulamalarında süregelen ve önemli olarak görülen birtakım olumsuzlukların mevcut durum değerlendirmesi yapılmıştır. Çalışmanın amacı günlük yaşantının çoğu alanında etkileri bir şekilde hissedilen vergilerle ilgili olarak temel bilgiler verildikten sonra teknik bazı kavramların da tanımlanması yoluyla sorunların çözülmesine katkıda bulunmaktır. Tezin bütünü olarak bir sonuca varabilmek için çeşitli verilerin yıllar itibarıyla gözlemlenmesi yöntemi kullanılmıştır. Bu veriler ve teorik bilgiler ışığı altında; Türkiye'de dolaylı yollardan alınan vergilerin boyutu, vergi yükü, vergi harcaması, vergi affı ve benzeri uygulamaları, vergide uzlaşma kurumu ve vergi denetimi gibi hassas mevzulara ilişkin bilgiler verilmeye çalışılmıştır. Ayrıca çalışmada vergi ile olan direkt bağlantısı ve ehemmiyeti hasebiyle kayıt dışı ekonomi ve kayıt dışı istihdam olgularına da ek olarak yer verilmiştir.

Abstract:
The focus of this thesis is on the effects of taxes on the behavior of economic decision-making units (household, firm, producer, consumer and government) and the main problems in Turkish tax structure as a reflection of this interaction. Tax policies created in economies are important in that they directly or indirectly affect a country's growth and development process. The subjects selected in the study were chosen based on this idea. In order to reach this conclusion, first of all, the effects of taxes on the micro level were examined and at the same time, the current situation of some of the negative effects that are seen as important and ongoing in tax practices in Turkey were evaluated. The aim of the study is to contribute to the solution of the problems by defining some technical concepts after giving basic information about the taxes which are felt somehow in most areas of daily life. In order to reach a conclusion as the whole of the thesis, the method of observation of various data has been used over the years. In the light of these data and theoretical information, detailed information about the size of indirect taxes in Turkey, tax burden, tax expenditures, tax Amnesty and similar applications, tax reconciliation institution and tax audit were tried to be given. In addition, informal economy and informal employment cases were also contacted in this study due to its direct connection with tax and its importance.