Günümüz figüratif resim sanatında dışavurumcu portreler
The expressionist portraits in today's fgurative painting art
Yazar: ŞEVVAL KARABOĞA
Danışman: DOÇ. UMUT KAYAPINAR
Akdeniz Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Resim Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts ; Sanat Tarihi = Art History

Özet:
Resim sanatının özü biçim, renk ve çizgiden oluşmaktadır. Her dönemin sanat anlayışına bakıldığında bu üç faktör değişim göstermektedir. Modern sanat döneminin başlamasıyla birlikte bir Rönesans etkisi yaşandığı gözlemlenmektedir. Bu bağlamda sanatçıların yaşadığı dönemi sorgulayarak kendilerini ifade edebilecek yeni arayışlar içine girdikleri görülmektedir. Akademik kuralların güzellik algısına hitap eden orantılı form, doğru perspektif ve gerçekçi renk anlayışının Ekspresyonistler tarafından reddedilmesiyle iç dünyanın yansıtılması esas alınmaktadır. Dolayısıyla yeni ''ifadecilik'' ve ''dışavurum'' sözcükleri sanatçının aynası olduğu düşünülmektedir.
20. yüzyılın başlarında savaş nedeniyle ortaya çıkan siyasal ve toplumsal sorunlar sanatın yeniden şekillenmesine neden olduğu söylenebilmektedir. Ortaya çıkan Ekspresyonizm akımı görünen gerçekliği değil, görünen gerçeklikten edinilen izlenimi, sanatçının iç dünyasında şekillenerek yeni bir anlatım biçimi oluşturduğu gözlemlenmektedir. Bu bağlamda özgür ifade aracı olarak kullanılan biçim bozulmaları sanatçının bilinçli olarak yaptığı bir eylem haline gelmektedir. 
Batı'da gelişmeye devam eden dışavurumcu hareketler Türk resmine de yansıdığı görülmektedir. Avrupa'ya sanat eğitimi için gönderilen Türk ressamlar ülkeye geri döndükleri dönemde ilk temelleri atıldığı gözlemlenmektedir. Türk resim sanatında dönemin siyasi ve toplumsal olaylarının yanında kültürel mirasın getirdiği bir estetik anlayışı da oluşmaktadır. Bununla birlikte figüratif resmin biçimsel bozulmalara uğradığı ve renkçi bir anlayışın ortaya çıktığı gözlemlenmektedir.
Bu tez konusunda, Avrupa'da ortaya çıkan Ekspresyonizm akımının sanata ve sanatçıya yansımaları, Ekspresyonizmin Türk resim sanatına nasıl etkiler bıraktığını ve figüratif resimde deformasyon sürecinin nasıl işlendiğini gözlemlemek amacıyla çeşitli eser örnekleri üzerinden sanatçı karşılaştırmaları yapılarak incelenmesi amaçlanmıştır.

Anahtar kelimeler; Deformasyon, dışavurum, figür, portre, resim.

Abstract:
The essence of the art of painting consists of form, color and line. When we look at the understanding of art of each period, these three factors show changes. It is observed that there was a Renaissance effect with the beginning of the modern art period. In this context, it is seen that artists have entered into new searches that can express themselves by questioning the period they lived in. The reflection of the inner world is based on the rejection of proportional form, correct perspective and realistic color understanding by Expressionists, which appeal to the perception of beauty of academic rules. Therefore, the new words 'expressiveness' and 'expressiveness" are considered to be the mirror of the artist.
20. it can be said that the political and social problems that arose due to the war at the beginning of the century caused the reshaping of art. It is observed that the emerging current of Expressionism is not the visible reality, but the impression gained from the apparent reality, which takes shape in the artist's inner world and creates a new form of expression. In this context, the distortion of forms used as a means of free expression becomes a conscious action of the artist.
The expressionist movements that continue to develop in the West are also reflected in Turkish painting. It is observed that the first foundations were laid when the Turkish painters who were sent to Europe for art education returned to the country. In addition to the political and social events of the period, an aesthetic understanding of cultural heritage is also formed in Turkish painting. However, it is observed that figurative painting has undergone formal distortions and a colorist understanding has emerged.
In this thesis, it is aimed to examine the reflections of the Expressionism movement emerging in Europe on art and the artist, how Expressionism affects Turkish painting and to observe how the deformation process is processed in figurative painting by making artist comparisons through various examples of works.

Keywords; deformation, expressionism, figure,  painting, portrait.