Türk kamu yönetiminde liderlik yaklaşımları üzerine bir araştırma: PTT örneği
A research on leadership approaches inturkish public administration: The PTT example
Yazar: HAKAN GÜLTEN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HAYRİ BARAÇLI
Yıldız Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Endüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Endüstri Mühendisliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Endüstri ve Endüstri Mühendisliği = Industrial and Industrial Engineering ; Kamu Yönetimi = Public Administration
Dizin: Dönüşümcü liderlik = Transformational leadership ; Makine öğrenmesi = Machine learning ; Posta teşkilatı = Post organization ; İnsan kaynakları yönetimi = Human resources management

Özet:
Sürdürülebilir ve rekabetçi bir işletme yönetiminde, işletmelerin çevresindeki değişimlere ayak uydurabilmesi için insan kaynakları (İK) yönetiminde örgütsel değişim ve dönüşümcü liderliği dikkate almaları önemlidir. Bu yetkinlik, artan rekabet ortamında yönetim kapasitesi açısından büyük ölçekli işletmelerin varlıklarını sürdürmelerine imkân sağlayacaktır. İK yönetiminde dönüşümcü liderlik modelini benimseyen şirketler, lider adaylarına çeşitli liderlik becerileri kazandırmayı hedeflemektedir. Bu çerçevede, adayların etkili kararlar alabilen, alınan kararları hızlı uygulayabilen, ortak bir vizyonda buluşabilen, uygun örnek teşkil eden, grup hedeflerine bağlılığı artıran, yüksek performans standartlarını karşılayan, bireysel destek sağlayan ve zihinsel teşvikleri geliştiren liderlik yetkinliklerine sahip olmaları önemlidir. Bu becerilerin geliştirilmesi, şirketlerin dönüşümcü liderlik stratejilerini başarıyla uygulayabilmeleri için hayati bir rol oynamaktadır. Potansiyel lider adaylarının bir karar destek modeli yardımıyla belirlenmesi halinde adayların ihtiyaç duyacağı yetkinlikler, kariyerleri süresince gerek hizmet içi eğitim gerekse deneyim kazanımı olarak planlanabilir. Gelişen Yapay Zekâ (AI) tekniklerini kullanan modeller ile kompleks ve büyük veri niteliğindeki veriler analiz edilerek lider adaylarının belirlenmesinde yenilikçi ve etkili yaklaşımların geliştirilmesi mümkündür. Bu tezde, insan kaynakları yönetimi kariyer planlama yaklaşımı için Makine Öğrenimi (ML) algoritmalarını kullanan bir tahmin modeli Türk Posta Teşkilatı (PTT) için geliştirilmiş ve 5.000 çalışana ait büyük veri analizi edilerek potansiyel lider adayları tahmin edilmeye çalışılmıştır. PTT kurumunda istihdam edilen personelin sahip oldukları unvan türlerinin tahmin edilmesi bakımından k En Yakın Komşu Algoritması (k Nearest Neighbour Algorithm - kNN), Rastgele Orman Algoritması (Random Forest Algorithm - RF), Aşamalı Artırma Algoritması (Gradient Boosting Algorithm - GB) ve Destek Vektör Makinesi Algoritması (Support Vector Machine Algorithm - SVM)   kullanılarak yapılan değerlendirmede rasgele seçilen 100 veri için ML algoritmaları kullanılmıştır. Gerçek verilere en yakın doğru tahmini sırasıyla, kNN algoritması %96, GB algoritması %91, RF algoritması %73 ve SVM algoritması %41 oranında bulunmuştur. Vaka çalışması sonuçlarına göre, büyük ölçekli ve tarihsel geçmişi bulunan işletmeler için kurum kültürünü dikkate alarak verilmiş görevde yükselme kararlarının, büyük veri ve ML algoritmaları kullanılarak modellenebileceği görülmüş olup sonuçların kamu sektöründe insan kaynakları yönetimi ve liderlik geliştirme uygulamaları için önemli bir potansiyeli olduğu söylenebilir.

Abstract:
In sustainable and competitive business management, it is crucial for organizations to consider organizational change and transformational leadership in human resources (HR) management to respond to the evolving demands of their environment. This capability enables large-scale enterprises to sustain their position in a progressively competitive landscape through enhanced management capacity. Companies that adopt the transformational leadership model in human resources management aim to instill various leadership skills in their leader candidates. In this context, it is important for candidates to possess leadership competencies that enable them to make effective decisions and implement these decisions swiftly, converge on a common vision, serve as appropriate role models, enhance commitment to group goals, meet high performance standards, provide individual support, and develop intellectual stimulation. The development of these skills plays a crucial role in the successful implementation of transformational leadership strategies by companies. By identifying potential leadership candidates using a decision support model, the necessary competencies can be developed through in-service training and experiential learning during their careers. Innovative and effective approaches to identifying leadership candidates can be developed by analyzing complex and big data using advanced Artificial Intelligence (AI) techniques. In this thesis, a forecast model using Machine Learning (ML) algorithms for human resources management career planning approach was developed for Turkish Post Corporation (PTT) and it was tried to predict potential leadership candidates by analyzing big data of 5,000 employees. Turkish Post Corporation ML algorithms were applied to 100 randomly selected data points using the k-Nearest Neighbor (kNN), Random Forest (RF), Gradient Boosting (GB) and Support Vector Machine (SVM) algorithms to predict the types of titles held by the staff employed at PTT. The accuracy rates achieved by the kNN, GB, RF, and SVM algorithms were 96%, 91%, 73%, and 41%, respectively. The case study results indicate that promotion decisions in large-scale and rooted enterprises can be effectively modeled using big data and ML algorithms, highlighting significant potential for HR management and leadership development practices in the public sector.