Epigenetik osteolojik yapıların adli antropolojik değerlendirilmesi
Forensic anthropological assessment of epigenetic osteological traits
Yazar: ATİYE BAHAR MERGEN
Danışman: PROF. MEHMET YAŞAR İŞCAN
İstanbul Üniversitesi / Adli Tıp Enstitüsü / Sosyal Bilimler Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2012
Konu: Adli Tıp = Forensic Medicine ; Antropoloji = Anthropology
Dizin: Adli antropoloji = Forensic anthropology ; Antropoloji-fiziksel = Anthropology ; Cinsel kimlik = Gender identity ; Genetik = Genetics ; Osteoloji = Osteology ; Yaş tayini = Age determination

Özet:
Adli antropoloji kimliği bilinmeyen iskeletleşmiş kalıntıların identifikasyonunda yargı sistemine önemli katkılar vermektedir. Metrik ve nonmetrik olarak iki temel grupta toplanan yöntemlerden sıklıkla kullanılanlar metrik olanlardır. Bireyin genel (yaş, cinsiyet, boy ve ırk) karakterlerin yanı sıra hastalık, travma, beslenme özellikleri hakkında önemli ve doğru bilgiler verdikleri için tercih edilmektedir. Nonmetrik olarak da nitelendirilen epigenetik karakterler antropolojide, toplumsal bir farklılık olan ırkı belirlemek için, ilk kez kullanıldıktan sonraki yıllarda yapılan araştırmalar artış olmuştur. Bu yapılarla yapılan antropolojik çalışmalarda bir toplumdaki epigenetik osteolojik varyasyonu ile toplumlar arasındaki genetik ilişkinin gözlemlenebildiği anlaşılmıştır.Bu çalışmanın amacı; adli bilimlerdeki kullanımı ırk tayini ile sınırlı olan epigenetik karakterlerle; bir topluma özgü kraniyal osteogenetik varyasyonu tespit ederek adli kimliklendirmedeki etkisini araştırmaktır. Ölüm sertifikaları bulunan (yaş, cinsiyet, ölüm sebebi) 101 erkek ve 98 kadının (N=199) kafatasındaki 30 nonmetrik yapının cinsiyet, yaş ve sağ/solda görülme sıklığı kikare testiyle analiz edilmiştir. Kalıntılar Yunanistan'da modern Giritlilere ait iki mezarlıktan çıkarılmıştır. Toplumun genetik varyasyonunun mesafesi MMD istatistiği kullanılarak Enez (N=14) ve Yoncatepe (N=13) topluluklarıyla değerlendirilmiştir. Bu topluluklarda karakterlerin cinsiyet, yaş ve taraf ilişkisi Fisher's kesinlik testleriyle incelenmiştir.Araştırmada, Girit toplumunda sağ sutur dışı mastoid foramen, erkek ve kadın arasında anlamlı bir ilişki göstermiştir. Sol huski foramen yaşta istatistiki olarak farklılık bulunmuştur. Enez ve Yoncatepe popülasyonlarında ise bütün yapılarda cinsiyet ve yaş arasında anlamlı bir ilişki bulunmamıştır. Girit toplumunda ölçülemeyen özelliklerin tümünde taraf ayırt edicidir ve çevre faktörünün etkisini yansıtmaktadır. Enezlilerde ise supraorbital çentik, supraorbital foramen, tamamlanmamış foramen ovale ve sutur dışı mastoid foramende sağ ve sol arasında istatistiki bir anlamlılık görülmüştür. Yoncatepelilerde tüm nonmetrik özelliklerde taraflar arasında bir ilişki yoktur.İskeletlerin korunma durumu ve gömü şekilleri epigenetik karakterlerin analizinde sınırlamalara sebep olmuştur. Bu nedenle toplumlar arasındaki genetik mesafe ölçümünde 12 yapı kullanılabilmiştir. MMD istatistiği değerlerine göre Giritlilerin, Enezlilerle daha yakın genetik olarak yakın (benzer), Yoncatepe toplumunun ise her ikisine uzak olduğu belirlenmiştir. Çalışmadaki nonmetrik değişkenlerin ikisi dışında adli bilimlerde bireysel kimlik tespiti için yeterli olmadığı fakat, toplumlara özgü genetik çeşitliliğin uzaklık veya yakınlık olarak karşılaştırılmasında ve tespitinde daha iyi sonuç verdikleri görülmüştür.Anahtar kelimeler: Epigenetik karakterler, cinsiyet tayini, yaş tahmini, biyolojik varyasyon

Abstract:
Forensic anthropology contributes to legal system for the identification of unknown skeletal remains using metric and nonmetric techniques. There metric ones are commanly used and preferred. Because they provide accurate and reliable information not only about the general skeletal biology (age, sex, stature, race) but also disease, trauma, nutritional status and so on. Studies done on epigenetic characteristics are categorized as nonmetric and the number is increased after it was first used to assess race as it reflects biological difference in a population. With more research carried out it is understood that the genetic relationship could be observed in epigenetic traits variation.The aim of the study is to evaluate cranial osteogenetic variation specific to a population and to investigate its effect on forensic identification. In the study effects of 30 epigenetic traits on age, sex, side (left, right) are analyzed by means of X2 test on 101 male and 98 female skulls (N=199). Remains are excavated from two modern Cretan cemeteries in Greece. The genetic variation of distance in Cretans is evaluated by Enez (N=14) and Yoncatepe (N=13) samples. Sex, age and side relationships are also examined in these populations by Fishers exact test.In the study among Cretans right exsutural mastoid foramen show significant difference between male and female. Age is statistically related to left huski foramen. There are no sex and age differences in these all nonmetric traits in Enez and Yoncatepe samples. Sides are discernable and reflects the environmental effect on Cretans. Significant differenciation is noticed in supraorbital notch and foramen, incomplete foramen ovale and exsutural mastoid foramen in Enez population. In Yoncatepe people at all nonmetric traits there is no connection between left and right.Preservation and burial designs of skeletons limited the analysis of epigenetic characteristics. Therefore in the masurement of the genetic distance between populations 12 characteristics could have been used. Genetic relationship among Cretan, Enez and Yoncatepe groups is compared using MMD statistics. According to the statistics results Cretan and Enez samples show genetic similarity (close) yet Yoncatepe further away from these two populations. Besides two variables in these nonmetric traits are not found satisfactory in forensic identification. But they give reliable results in determining and comparing specific genetic variation among populations closeness or distance.Key words: Epigenetic traits, sex determination, age estiamtion, biological variation