Bir popüler kültür yaratma aracı olarak televizyon programlarının üniversite gençliği üzerindeki etkisi: İnönü Üniversitesi ve Hacettepe Üniversitesi uygulaması
Impact of television programs on university students as a means of creating popular culture: Cases of İnönü and Hacettepe Universities
Yazar: HATİCE ÖZER
Danışman: YRD. DOÇ. DR. VEHBİ BAYHAN
İnönü Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2013
Konu: Radyo-Televizyon = Radio and Television ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Hacettepe Üniversitesi = Hacettepe University ; Popüler kültür = Popular culture ; Televizyon = Television ; Televizyon programları = Television programs ; Öğrenciler = Students ; Üniversite öğrencileri = University students ; İnönü Üniversitesi = İnönü University

Özet:
Çalışmanın amacı, toplumsal hayatta bir popüler kültür yaratma aracı olan televizyon programlarının üniversite gençliği üzerindeki etkilerini ortaya koymaktır. Bu doğrultuda yapısal fonksiyonalizm yaklaşımı ve Frankfurt Okulu teorisinden yola çıkılarak üniversite gençliğinin televizyon programlarını izleme eğilimleriyle ilgili tutumlarının ne olduğu değerlendirilmiştir. Bu çalışma, betimsel ve açıklayıcı bir araştırmadır. Çalışmada, İnönü Üniversitesi ve Hacettepe Üniversitesi'nde öğrenim gören 1330 üniversite öğrencisine anket uygulaması yapılmış, elde edilen veriler frekans, ki- kare testi, bağımsız örneklem t-testi ve anova testi analiz teknikleriyle değerlendirilerek, televizyon programlarının üniversite gençliği üzerindeki etkisi tespit edilmiştir. Bu çerçevede her iki üniversitede öğrenim gören gençliğin, televizyon programlarım izleme eğilimleriyle ilgili tutumlarım oluşturan düşünce, duygu ve davranışları ele alınmıştır.Araştırmada, üniversite gençliğinin sosyo-kültürel özelliklerine göre televizyon programlarını izleme eğilimleri arasında ilişki olduğu temel hipotezinden hareket edilmiştir. Gençlerin toplumsal cinsiyeti, öğrenim gördüğü üniversitesi, bölümü, ailesi, sosyal tabakası, siyasi kimliği, şiddete ilişkin değerlendirmesinin televizyon programlarım izleme eğilimlerinde etkili olduğu noktasından hareket edilmiştir.Araştırma sonucunda üniversite gençliğinin en çok takip ettiği kitle iletişim aracının televizyon olduğu görülmüştür. Araştırma sonuçlarına göre, üniversite gençliğinin en çok güvendiği kitle iletişim aracı sıralamasında televizyon üçüncü sırada olmasına rağmen, en çok takip edilen kitle iletişim aracı olması dikkat çekicidir. Gençler, televizyonu eğlence, günlük sıkıntılardan kurtulma, psikolojik destek sağlama, bilgilenme amacıyla izlemektedir. Gençlerin en çok haber programlan ve yerli dizileri izledikleri, hafta sonu televizyon izleme sürelerinin daha yüksek olduğu tespit edilmiştir. Gençler, şiddet içerikli sahnelerden rahatsızlık duygusu içinde olmalarına rağmen bu tür yayınları izlemeye devam etmektedir. Her iki üniversitenin öğrencileri arasında televizyon izleme oranı, televizyon karşısında geçirilen zaman benzerdir. Toplumsal cinsiyete dayalı farklılıklar, üniversite gençliğinin televizyon programlarını izleme eğilimlerini etkilemektedir. Üniversite gençliğinin televizyon izleme eğilimlerinin; öğrenim gördükleri sınıfı, sosyal tabakası, aile yapısı, gelir düzeyleri, yerleşim yerleri gibi değişkenlere göre de farklılık gösterdiği gözlenmiştir.Üniversite gençliğinin televizyonla ilgili düşünce ve duyguları televizyon izleme davranışını etkilemektedir. Popüler kültür yaratma aracı olarak televizyonun, gençler üzerinde olumlu ve olumsuz etkileri vardır. Üniversite gençliğinin bir yandan televizyonun bilgilenme, haber alma gibi açık işlevleri ve eğlence ve hoşça vakit geçirme, rahatlama ve dinlenme, gündelik sıkıntılardan ve yalnızlıktan kurtulma, sorunları unutma gibi gizli işlevlerinden faydalanırken; diğer yandan da onun bozuk işlevlerinin (disfonksiyonlarımn) etkisiyle karşı karşıya olduğu sonucuna varılmıştır. Televizyonun bozuk işlevleri; sosyal iletişimi azaltma, bağımlılık yaratma, şiddet içerikli davranışları arttırma, kitap okuma alışkanlığını azaltma, boş zamanları faydalı kullanmayı engelleme, tüketimi arttırması, kültür, örf, adet ve gelenekleri olumsuz etkilemesidir.Anahtar Kelimeler: Üniversite gençliği, popüler kültür, televizyon, televizyon programları, televizyonun fonksiyonları, Hacettepe Üniversitesi, İnönü Üniversitesi.

Abstract:
The aim of the this study is to determine the effects of television programmes, which are tools for creating popular culture in social life, on university students. In this respect, the tendencies and attitudes of university students towards watching television programs have been evaluated on the basis of structural fUnctionalism approach and the Frankfurt School theory. This study is a descriptive and explanatory research. In the study, 1330 university students who are studying in Inonu and Hacettepe Universities have been involved in the study by answering the questionnaire and the data have been evaluated through frequency, chi-square, independent samples t-test and anova test analysis techniques. The opinions, feelings, and behaviours of the students in both universities that form their tendency of watching television programmes have been discussed.In this context; the thoughts, feelings, and behaviors forming attitudes of the students in both universities towards watching television programs have been investigated.The study has been performed on the basic hypothesis that there is direct relationship between television programs that university students prefer and their socio-cultural characteristics. It has been presupposed that gender, university, department, social stratum, political identity, and opinions about violence are all effective in their preferences of television programs.Results show that favourite mass media of university students is television. According to the results, although television is the second among the most trusted mass media, surprisingly enough, it is also the most followed one. Young people watch television in order to get enjoyment, get rid of daily problems, get psychological support, and to be informed. It has been confirmed that they watch news and domestic television series most, and they also watch television for longer at weekends. Although they feel disturbed by the violent scenes, they keep watching such things. The students in both universities are similar in terms of the rates of watching television and the time spending in front of the television. Gender is an important factor in determining their tendency of watching television programmes. The research has also made İt clear thet this tendency differs in according with some variables such as department, social stratum, family structure, income level, and residential area.University students' opinions and feelings about television effect their behaviour of watching it. Television, as a means of popular culture, has both positive and negative effects on young people. It has been concluded that university students are taking advantages of television's manifest functions such as getting information, listening to news, and also its latent functions such as having fun and good time, relaxing, getting rid of daily problems and loneliness while they are facing the effects of its dysfunctions. Television's dysfunctions are decreasing social communication, causing addiction, increasing violence, killing reading habits, preventing useful use of leisure time, increasing consumption, and effecting the traditions and culture in a negative way.Key Words: University youth, popular culture, television, television programmes, the functions of television, Inonu University, Hacettepe University.