Yoğun bakımda yatan COVİD-19'lu hastalarda bağımsız risk faktörleri LDH, CRP, D-dimer, fibrinojen, trombosit, lenfosit değerlerinin hastalığın şiddeti ve mortaliteyle ilişkisi
Independendent risk factors of patients in intensive care because of covid-19 LDH, CRP, D-dimer, fibrinogen, thrombocyte, lymphocyte values with the severity of the disease and mortalty
Yazar: SEVİLAY ÇAĞANAY
Danışman: PROF. DR. MUHAMMET FEVZİ POLAT
Yozgat Bozok Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Tıbbi Biyokimya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Biyokimya = Biochemistry
Dizin: C reaktif protein = C reactive protein ; COVID 19 = COVID 19 ; D-dimer = D-dimer ; Fibrinojen = Fibrinogen ; Hastalık şiddeti indeksi = Severity of illness index ; Kan trombositleri = Blood platelets ; Korona virüs enfeksiyonları = Coronavirus enfections ; Laktat dehidrogenaz = Lactate dehydrogenase ; Lenfositler = Lymphocytes ; Yoğun bakım üniteleri = Intensive care units

Özet:
31 Aralık 2019'da Çin'in Wuhan kentinde sebebi bilinmeyen pömoni vakalarının ortaya çıkması ile yeni bir Coronavirüs keşfedilmiştir. Hızla tüm dünyaya yayılan bu hastalığı Dünya Sağlık Örgütü 11 Mart'ta pandemi ilan etmiştir. Aynı gün Türkiye'de ilk Covid-19 vakası görülmüştür. Dünya çapında ve ülkemizde alınan önlemler ile hastalığın yayılım hızı yavaşlatılmak istenmiştir. Ancak hastalığın yayılım hızının yüksek olması sebebiyle hastanelerde yatak dolum oranı ve mortalite artmıştır. Vaka sayılarının hala yeterli düzeyde azalmaması nedeniyle birçok çalışmaya ihtiyaç duyulmaktadır. Bu çalışmada amacımız yoğun bakımda yatan Covid pozitif hastaların bağımsız risk faktörleri LDH, CRP, Fibrinojen, Trombosit, Lenfosit değerlerinin hastalığın şiddetinde ve mortaliteye etkisini incelemektir.
Çalışmamız retrospektif bir çalışma olup 1 Nisan 2019- 1 Mayıs 2020 tarihlerinde Yozgat Şehir Hastanesi yoğun bakımda yatan 75 Covid-19 hastasının laboratuar parametrelerinin değerlendirilmesi ile oluşturulmuştur.
Çalışmamızda hastaların 30'u kadın (%40), 45'i erkektir (%60). Hastaların yaş ortalaması 68 (±12,53)'dir. Hastaların 28 (%37.3)'inde DM ve pulmoner hastalık görülmüştür. Hipertansiyon 20 (%26.6) , böbrek hastalıkları 20 (%26.6), kardiyak hastalıklar 17 (%22.6), nörolojik hastalıklar 2 (%2.6) ve tiroid hastalıklarına 2 (%2.6) hastada rastlandı. Hastaların yoğun bakımda alınan ilk kanları ile ex olmadan ya da servise çıkmadan önceki LDH,D-dimer, Trombosit, Lenfosit değerleri arasındaki farkın mortaliteyle ilişkisi anlamlı bir sonuç içermektedir. CRP ve Fibrinojen değerleri arasındaki fark incelendiğinde anlamlı bir sonuç içermemektedir. Hastaların yoğun bakımda kalma süreleriile yoğun bakımda alınan ilk kanları ile ölmeden ya da servise çıkmadan önceki LDH, CRP, D-Dimer, Fibrinojen, Trombosit değerlerinde anlamlı bir  fark bulunamamıştır. Lenfosit değerleri anlamlı çıkmıştır.

Abstract:
On December 31, 2019, a new Coronavirus was discovered with the emergence of pneumonia cases of unknown cause in Wuhan, China. The World Health Organization declared this disease, which spread rapidly all over the world, as a pandemic on March 11. On the same day, the first Covid-19 case was seen in Turkey. With the measures taken around the world and in our country, it was aimed to slow down the spread of the disease. However, due to the high rate of spread of the disease, service occupancy and mortality have increased in hospitals. Many studies are needed because the number of cases still has not decreased sufficiently. Our aim in the study is to examine the effects of independent risk factors LDH, CRP, Fibrinogen, Platelet, Lymphocyte values on the severity of the disease and mortality in Covid positive patients hospitalized in the intensive care service.

Our study is a retrospective study and was created by evaluating the laboratory parameters of 75 Covid-19 patients hospitalized in the intensive care service of Yozgat City Hospital between April 1, 2019 and May 1, 2020.

In our study, 30 (40%) of the patients were female and 45 (60%) were male. The mean age of the patients was 68 (±12.53). DM and pulmonary disease were seen in 28 (37.3%) of the patients. Hypertension was found in 20 (26.6%), kidney diseases in 20 (26.6%), cardiac diseases in 17 (22.6%), neurological diseases in 2 (2.6%) and thyroid diseases in 2 (2.6%) patients. The difference between the first blood taken in the intensive care unit and the LDH, D-dimer, Platelet, and Lymphocyte values before they died or went to the service has a significant relationship with mortality. When the difference between CRP and Fibrinogen values is examined, there is no significant result. There was no significant difference between the duration of the patients' stay in the intensive care unit, the first blood taken in the intensive care unit, and the LDH, CRP, D-Dimer, Fibrinogen, and Platelet values before they died or went to the service. Lymphocyte values were significant.