Konjenital adrenal hiperplazi tanılı olguların genetik sonuçları ile klinik bulguları arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examination of the relationship between genetic results and clinical findings of cases diagnosed with congenital adrenal hyperplasia
Yazar: EZGİ AKGÜL
Danışman: DOÇ. HALE ÜNVER TUHAN
Akdeniz Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases

Özet:
Amaç: Bu çalışmada konjenital adrenal hiperplazi tanılı çocukların klinik bulguları
ve genetik sonuçları ile fenotip arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
amaçlanmıştır.
Yöntem: Çalışmamız retrospektif bir klinik çalışma olup, 1999-2022 yılları
arasında Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Çocuk Endokrinoloji
polikliniğinde KAH tanısı alan 0-18 yaş çocuk hastaların dosyaları incelendi.
Hastaların dosyalarından izlem sırasında elde edilen demografik verileri,
antropometrik ölçümler, klinik bulgular, laboratuvar sonuçları ve mutasyon analizi
sonuçları toplandı. Veriler SPSS 23 paket programı ile analiz edildi.
Bulgular: Olguların (n=69) 36 (%52,2)'sının tuz kaybettiren, 17 (%24,6)'si basit
virilizan, 10 (%14,5)'u non klasik ve 6 (%8,7)'sı 11-beta hidroksilaz eksikliği idi.
40 (%58)'ı kız, 29 (%42)'u erkek cinsiyette yetiştirildi. Başvuru medyan yaşı; tuz
kaybettirenlerin 0 ay (0-3 ay), basit virilizan olguların 60 ay (3-132 ay), nonklasik
tipte 108,5 ay ( 10-183 ay), 11 beta hidroksilaz eksikliğinde 29 ay (0-95 ay) idi. 21-
OHE, özellikle tuz kaybettiren tipi en sık görülen ve en erken tanı konulan gruptu.
Obezite sıklığı puberte başında ve son muayenede sırasıyla %45,4'ü ve %38,8 idi.
Genital düzeltme operasyonu geçiren olguların sıklığı %33,3 idi. Santral erken
puberte sıklığı % 24 idi. Erişkin final boya ulaşan hastaların %85'i hedef boyun
altında kaldı. 38 kız olgunun 15 (%39)'inde PKOS öyküsü, 29 erkek olgunun 6
(%20)'sında TART öyküsü mevcuttu. Akraba evliliği oranı %59,4 ve olguların
%17,4'ünde aile öyküsü vardı. Olguların 45 (%63,7)'i homozigot, 11 (%15,9)'i
heterozigot, 14 (%20,4)'ünün birleşik heterozigot mutasyona sahipti. En sık IVS-2
(%44,8) mutasyonları izlenmiş olup tuz kaybettiren ve basit virilizan olgularda
IVS-2 mutasyonu sıklığı sırasıyla %62,3 ve %37,5 idi. TK ve BV tipinde en sık
IVS2-13 C/A >G genotipi mevcut idi. NK tipinde en sık görülen mutasyon
p.V281L (%60) ve Q318X (%13,3), 11B (OH) eks. ise c.1120 C>G (%72)
mutasyonu idi. Basit virilizan olgularda ise en sık olarak IVS-2 (%37,5) mutasyonu
ardından I172N (%25) ve V281L (%25) mutasyonları mevcuttu.
Sonuç: Akraba evliliğinin yüksek olduğu ülkemizde KAH görülme insidansı ve
mutasyon çeşitliliği fazladır. KAH tanısı alan hastalarda mutasyon analizi
yapılması erken tanı, prenatal tanı ve tedavi planı oluşturulması açısından
önemlidir. Bu sayede özellikle kuşkulu genitalyanın görülmediği erkeklerde
adrenal yetmezlik nedeniyle gelişebilecek ölümler engellenir. Çalışmamızda KAH
izleminde gelişen erken puberte, PKOS, TART ve obezite gibi ek sorunların
prevalansı yüksekti.
Sonuç olarak KAH beraberinde getirdiği ek sağlık sorunları ve erken dönemde
hastaların tuz kaybı ve adrenal krize bağlı hayatlarını kaybedebilme riski sebebiyle
ciddi bir hastalıktır. Genetik çalışmaların yaygınlaşması genotip- fenotip ilişkisi ve
hastalığın erken tanı, tedavi ve prognozu hakkında bilgi vermesi açısından önemli
olup bu konuda daha fazla çalışmaya ihtiyaç vardır.
Anahtar Kelimeler: Konjenital adrenal hiperplazi (KAH), 11 beta hidroksilaz

eksikliği, 21 hidroksilaz eksikliği, TART(testiküler adrenal rest tümör), genotip-
fenotip ilişkisi, tuz kaybettiren, basit virilizan, nonklasik.

Abstract:
Purpose:In this study, it was aimed to evaluate the relationship between the clinical
findings and genetic outcomes of children with congenital adrenal hyperplasia and
the phenotype.
Method: Our study is a retrospective clinical study, and the files of pediatric
patients aged 0-18 years who were diagnosed with CAD in the Pediatric
Endocrinology outpatient clinic of Akdeniz University Medical Faculty Hospital
between 1999-2022 were reviewed. Demographic data, anthropometric
measurements, clinical findings, laboratory results and mutation analysis results
obtained during follow-up were collected from the files of the patients. Data were
analyzed with SPSS 23 package program.
Results: Of the cases (n=69), 36 (52.2%) were salt-losing, 17 (24.6%) were simple
virilizing, 10 (14.5%) were non-classical and 6 (8.7%) were ) were 11-beta
hydroxylase deficiency. 40 (58%) of them were bred female and 29 (42%) male.
Median age of applicant; It was 0 months (0-3 months) for salt wasters, 60 months
(3-132 months) for simple virilizing cases, 108.5 months (10-183 months) for
nonclassical type, 29 months (0-95 months) for 11 beta hydroxylase deficiency. 21-
OHE, especially the salt wasting type, was the most common and the earliest
diagnosed group. The prevalence of obesity at the beginning of puberty and at the
last examination was 45.4% and 38.8%, respectively. The frequency of cases who
underwent genital correction operation was 34%. The frequency of central
precocious puberty was 24%. 85% of the patients who reached the final adult height
were below the target height. There was a history of PCOS in 15 (39%) of 38 female
cases, and a history of TART in 6 (20%) of 29 male cases. The rate of
consanguineous marriage was 59.4% and there was a family history in 17.4% of the
cases. 45 (63.7%) of the cases had homozygous, 11 (15.9%) heterozygous, 14
(20.4%) combined heterozygous mutations. The most common IVS-2 (44.8%)
mutations were observed, and the frequency of IVS-2 mutations in salt wasting and
simple virilizing cases was 62.3% and 37.5%, respectively. The most common
IVS2-13 C/A >G genotype was present in TK and BV types. The most common
mutations in NK type are p.V281L (60%) and Q318X (13.3%), 11B (OH) ex. and

123

c.1120 C>G (72%) mutation. In simple virilizing cases, the most common IVS-
2(37.5%) mutation was followed by I172N (25%) and V281L (25%) mutations.

Conclusion: In our country, where consanguineous marriage is high, the incidence
of congenital adrenal hyperplasia and the diversity of mutations are high. Mutation
analysis in patients diagnosed with congenital adrenal hyperplasia is important in
terms of early diagnosis, prenatal diagnosis and establishing a treatment plan. In
this way, deaths that may develop due to adrenal insufficiency are prevented,
especially in men without suspicious genitalia. In our study, the prevalence of
additional problems such as precocious puberty, PCOS, TART and obesity that
developed during the follow-up of congenital adrenal hyperplasia was high.
As a result, congenital adrenal hyperplasia is a serious disease due to the additional
health problems it brings and the risk of loss of life due to salt loss and adrenal crisis
in the early period. The prevalence of genetic studies is important in terms of
providing information about the genotype-phenotype relationship and early
diagnosis, treatment and prognosis of the disease, and more studies are needed on
this subject
Keywords: Congenital adrenal hyperplasia (CAH), 11 beta hydroxylase deficiency,
21 hydroxylase deficiency, TART (testicular adrenal rest tumor), genotype-
phenotype relationship, salt waster, simple virilizing, nonclassical.