Perimenopozal polikistik over sendromlu kadınlarda monosit/ HDL oranının lipid birikim ürünleri indeksi, karotis intima media kalınlığı ve score kardiyovasküler risk hesaplama skoru parametreleri ile karşılaştırılması
Comparison of monocyte to hdl ratio with lipid accumulation product, carotid intima media thickness and score cardiovascular risk calculation parameters among perimenopausal women
Yazar: AHMET BURAK ZAMBAK
Danışman: PROF. DR. YASEMİN TAŞCI
Kütahya Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Kadın Hastalıkları ve Doğum Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology
Dizin: HDL = HDL ; Kadınlar = Women ; Kardiyovasküler hastalıklar = Cardiovascular diseases ; Karotis intima media = Carotid intima media ; Lipidler = Lipids ; Menopoz = Menopause ; Monositler = Monocytes ; Polikistik over sendromu = Polycystic ovary syndrome ; Risk faktörleri = Risk factors ; Ölçekler = Scales

Özet:
Giriş ve Amaç: Polikistik over sendromu (PKOS), kadınlarda reprodüktif çağda en sık görülen endokrin bozukluk olmasının yanında ilerleyen yaşlarda hipertansiyon, dislipidemi, obezite, insülin direnci, metabolik sendrom ve tip 2 diabetes mellitus başta olmak üzere kardiyovasküler hastalık riskini artıran bir çok komorbidite ile de ilişkilidir. Bu çalışmanı amacı; kardiyovasküler hastalık riskini tek başına ya da kombine halde predikte ettikleri bilinen parametreler olan karotis intima-media ölçümü, SCORE2 risk puanı, lipid birikim ürünleri indeksi ve HOMA-IR değerlerinin, PKOS'lu kadınlarda aynı zamanda bir kronik subklinik inflamasyonun bir belirteci olan ve tam kan sayımı ölçümünden kolayca bakılıp değerlendirilebilen monosit/ HDL oranı ile ilişkili olup olmadığını araştırmaktır. 
Gereç ve Yöntem: Bu tez çalışması prospektif kesitsel çalışma olarak tasarlandı. Çalışma grubu, geç reprodüktif dönem ya da menopozal geçiş dönemindeki 40 yaşın üstünde olan ve Rotterdam kriterlerine göre PKOS tanısı almış kadınlardan(n=40); kontrol grubu ise jinekoloji polikliniklerine kontrol amaçlı başvuran benzer yaş ve beden kitle indeksi aralığına sahip non-PKOS sağlıklı kadınlardan(n=40) oluşmakta idi. Dahil olma ve dışlama kriterlerine göre çalışmaya katılan kadınlarda demografik ve antropometrik parametreler, lipid profilleri, karotis intima-media ölçümleri, serbest androjen indeksi, lipid birikim ürünleri indeksi, HOMA-IR, monosit/ HDL oranı değerleri, kardiyovasküler risk skorları kaydedildi ve iki grup arasında karşılaştırıldı. Ayrıca monosit/ HDL oranı ile bahsedilen parametrelerin ilişkisi olup olmadığı araştırıldı.
Bulgular: Çalışmaya dahil olan 80 kadının yaş ortalaması 42,69± 2,72 idi ve PKOS ve kontrol grubu yaş, beden kitle indeksi, bel/kalça oranı ve sigara kullanım oranları açısından benzerdi. Grupların lipid profilleri, açlık kan şekeri, açlık insülin, seks hormon bağlayıcı  globulin değerleri benzerdi; total testosteron düzeyi PKOS grubunda istatistiksel anlamlı yüksek bulundu (p <0,001). Çalışma ve kontrol grubu arasında monosit/ HDL oranı (MHR), lipid birikim ürünleri (LAP) indeksi, HOMA-IR ve SCORE kardiyovasküler hastalık risk skorları açısından fark izlenmezken; metabolik sendrom sıklığı, serbest androjen indeksi(FAI) ve ortalama karotis intima media kalınlığı (CIMT) değerleri PKOS grubunda istatistiksel anlamlı yüksek bulundu(sırasıyla= p=0,045; p=0,003; p=0,022). Yapılan korelasyon analizlerinde MHR ile LAP indeksi, HOMA-IR, FAI ve sol CIMT ölçümlerinin pozitif korelasyon gösterdiği bulundu (sırasıyla: r=0,235; p=0,035; r=0,297; 0,007; r=0,28; p=0,012; r=0,215; 0,049). 
Sonuç: Geç reprodüktif dönem ya da menopozal geçiş dönemindeki PKOS'lu kadınlarda kardiyovasküler hastalık riskini araştıran bu çalışmada, PKOS grubunda metabolik sendrom sıklığı ve ortalama CIMT kontrol grubundaki benzer yaş ve beden kitle indeksi aralığındaki sağlıklı kadınlara göre daha yüksek bulunmuş olup, MHR ile LAP indeksi, HOMA-IR, FAI ve sol CIMT ölçümleri arasında pozitif bir korelasyon olduğu tespit edilmiştir. Kardiyovasküler riskle ilişkili bu parametrelerin artışı 40 yaş üstündeki PKOS olgularında kardiyovasküler hastalık riskinin de arttığını göstermesi açısından önemlidir.
Anahtar Kelimeler: Polikistik over sendromu, kardiyovasküler risk, HEARTSCORE, monosit/HDL oranı, LAP indeksi, HOMA-IR, karotis intima media kalınlığı.

Abstract:
Background and Objectives: Polycystic ovary syndrome (PCOS), in addition to being the most common endocrine disorder in women in the reproductive age, is also associated with many comorbidities that increase the risk of cardiovascular disease, especially hypertension, dyslipidemia, obesity, insulin resistance, metabolic syndrome and type 2 diabetes mellitus in later ages. This study aims to determine whether monocyte to HDL ratio (MHR), an indicator of chronic subclinic inflammation and atherosclerosis, is correlated with parameters such as carotid intima-media thickness measurement (CIMT), SCORE2 risk point, lipid accumulation product (LAP) index and HOMA-IR rates which are already known to predict cardiovascular risk alone or in combination.
Material and Methods: This study was designed as a prospective cross-sectional study. The study group consists of women who were older than fourty years old, in late-reproductive age or menopausal transititon and diagnosed with PCOS according to Rotterdam criterias (n=40). The control group consists of non-PCOS healthy women who were in similar age and body mass index (BMI) range, applied to gynecology clinic for routine examination (n=40). Demographic and anthropometric parameters, lipid profiles, CIMT measurements, free androgen index (FAI), LAP index, HOMA-IR, MHR values, cardiovascular risk scores were recorded and compared in women who participated in the study according to inclusion and exclusion criteria. In addition, it was investigated whether there was a correlation between the MHR and the mentioned parameters.
Results: Mean age of 80 women included in this study was 42,69± 2,72  and PCOS and control group were similar in terms of age, BMI, waist to hip ratio and smoking rate. The groups were similar in terms of lipid profiles, fasting glucose, fasting insulin and sex-hormone binding globulin and total testosterone level was significantly higher in PCOS group (p<0,001).  While there was no significant difference between groups in terms of monocyte to HDL ratio, LAP index, HOMA-IR and SCORE cardiovascular risk scores; metabolic syndrome rates, FAI and mean CIMT measurement was significantly higher in PCOS group (p=0,045; 0,003; 0,022; respectively). In correlation analysis, MHR value was correlated with LAP index, HOMA-IR, FAI and left CIMT measurements (r=0,235; p=0,035; r=0,297; 0,007; r=0,28; p=0,012; r=0,215; 0,049; respectively).
Conclusion: Metabolic syndrome rates and mean carotid intima-media thickness measurement were higher in PCOS group versus healthy women who were similar in terms of age and body mass index and monocyte to HDL ratio was positively correlated with lipid accumulation product index, HOMA-IR, free androgen index and left carotid intima-media thickness measurement. Increasing levels of these parameters related to cardiovascular risk are important to show the increasing cardiovascular risk in older women than 40 ages who diagnosed with PCOS 
Keywords: Polycystic ovary syndrome, cardiovascular risk, HEARTSCORE, monocyte to HDL ratio, LAP index, HOMA-IR, carotid intima-media thickness