Rus dış politikasında yeni Avrasyacılık yaklaşımı ve Hazar'ın statü sorunu
The neo-Aurasianism in Russian foreign policy and status issue of the Caspian sea
Yazar: YEŞİM YEDİDAĞ
Danışman: PROF. DR. AHMET ÖZTÜRK
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science ; Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Avrasyacılık = Eurasianism ; Hazar bölgesi = Caspian region ; Rusya = Russia ; Statü = Status ; Uluslararası ilişkiler = International relations ; Uluslararası politika = International policy

Özet:
Avrasya kavramı ilk olarak, 19. yüzyılda Asya ve Avrupa kıtalarının tümünü betimlemek amacı ile literatüre kazandırılmıştır. 20. yüzyılda ise Bolşevik Devrimi sebebi ile Rusya'yı terk etmek zorunda kalan kesimlerin, vatanlarının geleceği için geliştirdikleri fikirler ve politikaların tümüne teorik bir tanımlama yapmak amacı ile Avrasyacılık terimi kullanılmaya başlanmıştır. İlk dönemlerine Klasik Avrasyacılık denilen bu yaklaşım, siyasetten tarihe, kültürden sanata hatta dine birçok alanda Rusya'nın Batılı devletlerden farklı olduğunu savunmaktadır ve Batı yönlü yozlaştırıcı etkileri reddetmektedir. Rusya'nın yaşadığı siyasi değişimlerle birlikte bir süre sessiz kaldıktan sonra, Sovyetler Birliği'nin siyasi ve ekonomik olarak çöküşe geçtiği dönemler ile yeniden gündeme gelmiştir. Yeni Avrasyacılık olarak ortaya çıkan bu yaklaşım bugün Rus Dış Politikasını şekillendiren temel yaklaşımların başında gelmektedir. 
	Bu arada, Rusya'nın hem geçmişte hem de özellikle Sovyetler Birliği'nin dağılmasından sonra şiddetlenen, yakın nüfuz bölgesi olarak ve Avrasya olarak tanımladığı coğrafyada önemli sorunlarla karşılaştığı görülmektedir.  Rus dış politikasını Çarlık Rusya'sı döneminden beri meşgul eden en temel ve çözümsüz sorunların başında da Hazar'ın statü sorunu gelmektedir. Kıyıdaş devletlerin Hazar sorununa kendi ulusal çıkarları doğrultusunda farklılaşan yaklaşımlar geliştirmesi ve Hazar'ın statüsüne ilişkin olarak birbiri ile çatışan tanımlamalar yapması ve zamanla bölgede keşfedilen doğal kaynakların bölge dışı ülkelerce de ilgi ve değer görmesi sebebi ile bölgedeki durum seneler içerisinde iyice çözümsüz bir hal almıştır. 
Soğuk Savaş sonrası dönemde Hazar sorununun çözümü ve bölgedeki doğal kaynakların kıyı devletler arasında paylaşımı konusunda uzun yıllar bir uzlaşı sağlanamamıştır. 21. Yüzyıl'a gelindiğinde ise Avrasyacılık yaklaşımının Rusya'nın küresel ve bölgesel dış politikasında etkili olmaya başlaması ile birlikte, Rusya öncülüğünde çözüme yönelik çaba ve adımlar yoğunlaşmıştır. Rusya'nın Avrasyacılık yaklaşımı üzerinden, hem ulusal çıkarları açısından hem de küresel ve bölgesel güçlerle bulunduğu rekabet içinde Avrasya bölgesinin tümünde ekonomik ve siyasi olarak nüfuz sahibi olma amacı, bu sürecin 2018 yılında bir sonuca varabilmesine olanak tanımıştır.

Abstract:
The concept of Eurasia was first introduced to the literature in the 19th century in order to describe the continents of Asia and Europe as a single body. In the 20th century, the term Eurasianism was  began to be used in order to give a theoretical definition to all of the ideas and policies developed by people who had to leave Russia due to the Bolshevik Revolution. This approach, which was called Classical Eurasianism in its early periods, argues that Russia is different from Western states in many areas from politics to history, from culture to art and even to religion, and rejects the degenerative effects of the West. After a period of silence with the political changes experienced by Russia, it came back to the agenda when the Soviet Union collapsed politically and economically. This approach, which has emerged as New Eurasianism, is one of the main approaches shaping Russian Foreign Policy since then.
Meanwhile, it is seen that Russia has faced important problems both in the past and especially after the disintegration of the Soviet Union, in the geography which is a region of close influence for Russia. One of the most fundamental and unresolved issues that have occupied Russian foreign policy since the period of Tsarist Russia is the status of the Caspian. The situation in the region has become unresolved due to the fact that the riparian states have developed different approaches to Caspian problem and made conflicting definitions regarding the status of the Caspian in line with their national interests. The newly discovered natural resources have also played a role in this.
There had been no consensus on the settlement of the Caspian issue and partition of the natural resources of the Caspian region among the riparian states for many years in the post-Cold War era.  With the arrival of the 21st Century, Russia has initiated and intesified fresh efforts and steps towards a settlement in the Caspian in accordance with its Eurasianist approach to the regional problems, With Russia's efforts to find a solution to the Caspian issue in its Eurasian approach, the countries in the region have reached a solution in the Caspian in 2018, owing to Russia's competition with global and regional powers and its national interets in Eurasian region.