Bir tuğla fabrikasında bulanık kabul örnekleme planlarının uygulanması
An application of fuzzy acceptance sampling plans on a brick factory
Yazar: İSMAİL OZAN ÖLMEZ
Danışman: DOÇ. DR. KUMRU DİDEM ATALAY
Başkent Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kalite Mühendisliği Ana Bilim Dalı / İstatistik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Endüstri ve Endüstri Mühendisliği = Industrial and Industrial Engineering

Özet:
Günümüzde sürekli gelişen teknoloji, tüketiciye yüksek kalite beklentisi getirmiştir.
Hem üreticiyi hem de tüketiciyi koruyarak kalitenin istenen düzeyde tutulması,
güvenilir bir kabul örneklemesi planı ile sağlanabilir. Kabul örneklemesi, ürünün
pazara çıkmaya yeterli düzeyde kaliteye sahip olup olmadığına çeşitli testler
yardımıyla karar verir. Bu tez çalışmasında bir istatistiksel kalite kontrol tekniği olan
kabul örneklemesi, uygulamalı olarak sunulmuştur. Kabul örneklemesinin kavramları
ve çeşitleri ayrıntılı olarak işlenmiştir. Uygulama aşamasında tek katlı, çift katlı ve
bulanık tek katlı kabul örnekleme planlarına yer verilerek her bir örnekleme planı, üç
farklı kesikli olasılık dağılımı kullanılarak oluşturulmuştur. Kullanılan dağılımların
kabul olasılığı, ortalama toplam muayene sayısı ve çıkan ortalama kalite değerleri
üzerinde yarattığı farklılıklar tablolar üzerinde izlenmiştir. Üretici ve tüketici
risklerinin değişiminin ürünün kalitesinde yarattığı fark vurgulanmıştır. Oluşturulan
kabul örnekleme planları kendi aralarında karşılaştırılarak söz konusu fabrikanın ürün
kalitesinin yükseltilebilmesi, muayene maliyetinin uygun bir seviyede tutabilmesi ve
veri ölçümlerinde meydana gelebilecek sorunlara karşı hazırlıklı bulunabilmesi
amaçlarıyla örnekleme planları önerilmiştir.
Yapılan literatür taraması kapsamında kabul örneklemesinin inşaat sektöründe bir
uygulamasına ve hipergeometrik dağılımlı bulanık kabul örneklemesine
rastlanmamıştır.
ANAHTAR KELİMELER: İstatistiksel Kalite Kontrol, Kabul Örneklemesi,
Örnekleme Planı, Bulanık Yaklaşım

Abstract:
Nowadays, technology which is constantly improving has created an expectation of
high quality amongst consumers. Keeping quality at the desired level while also
protecting both the producer and the consumer is only feasible with a reliable
acceptance sampling plan. Acceptance sampling decides whether a product has
sufficient quality level to be ready to take place on the market by doing a number of
tests. In this study, acceptance sampling which is a method of statistical quality control
has been presented with applications. The terms and varieties of acceptance sampling
have been discussed in detail. During the applications, single, double and single fuzzy
sampling plans have been included while each sampling plan has been created with
three different discrete probability distributions. Differences created by the
distributions on the acceptance probability, average total inspection and average
outgoing quality values have been observed on tables. Differences on product quality
caused by the changes on producer's risk and consumer's risk have been emphasized.
The acceptance sampling plans created in this study have been compared amongst each
other in order to propose appropriate sampling plans for the purposes of increasing
said factory's product quality, keeping inspection costs at a reasonable level and being
prepared for issues caused during data measurements of the products.
During the literature search, a study of acceptance sampling in the building trade and
fuzzy acceptance sampling using the hypergeometric distribution has not been
encountered.
KEYWORDS: Statistical Quality Assurance, Acceptance Sampling, Sampling Plan,
Fuzzy Approach