Erken çocuklukta felsefi etik programı uygulamasının çocukların etikanlayışlarında yarattığı değişimlerin incelenmesi
Investigation of the changes in ethical understandings of childrencaused by application of philosophical ethics in early childhoodprogram
Yazar: İREM NUR TORUN
Danışman: DOÇ. DR. MENEKŞE BOZ ; DR. TUFAN KIYMAZ
Hacettepe Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Okul Öncesi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırmada okul öncesi dönem çocuklarının etik anlayışlarının ve deneyimlerinin
keşfedilmesi, müdahale sonrası etik anlayışlarında ve söylemlerindeki değişimlerin
derinlemesine incelenmesi amaçlandığı için nitel araştırma yöntemlerinden fenomenoloji
deseni benimsenmiştir. Araştırmanın çalışma grubunu Ankara ili Çankaya ilçesinde bir okul
öncesi eğitim kurumuna devam eden 60-72 ay arası 6 çocuk oluşturmaktadır. Çalışmanın
ilk basamağında; çocukların etik anlayışlarını keşfetmeye ve geliştirmeye yönelik
uygulanacak olan "Erken Çocuklukta Felsefi Etik (The Philosophical Ethics in Early
Childhood -PEECh)" programının Türkçeye çevirisi yapılmıştır. İkinci basamağında;
çocuklarla etik ikilemlerden oluşan ve çocukların etik soruları anlaması ve fikir üretmesini
sağlayacak kısa senaryolar tasarlanmış ve bu bağlamda çocuklara açık uçlu sorular
yönlendirilmiştir. Çocuklara altı hafta boyunca dokuz oturumdan oluşan Erken Çocuklukta
Felsefi Etik (The Philosophical Ethics in Early Childhood -PEECh)" programı uygulanmıştır.
Programın uygulanmasından sonra çocuklarla yapılan görüşmeler tekrarlanmıştır.
Çalışmada içerik analizi yöntemlerinden, tümdengelimci analiz ve tümevarımcı analiz
yöntemleri birlikte kullanılmıştır. Yapılan içerik analizi sonucunda görüşmeler; adil olma,
empati ve perspektif alma, akranları dışlama ve dahil etme, problem çözme ve
bilmiyorum/ilgisiz yanıtlar kategorisinde incelenmiştir. Araştırma sonucunda "Erken
Çocuklukta Felsefi Etik" programının çocukların empati ve perspektif alma becerilerine,
problem çözme becerilerine, etik kavramları tartışma becerileri de dahil olmak üzere etik
anlayışlarına olumlu bir etkisinin olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
In this study, since it was aimed to explore the ethical understanding and experiences of
preschool children and to examine the changes in their ethical understanding and
discourses after the intervention in depth, the phenomenological design, one of the
qualitative research methods, was adopted. The study group of the research consisted of 6
children aged 60-72 months attending a preschool education institution in Çankaya district
of Ankara province. In the first step of the study, the "Philosophical Ethics in Early Childhood
(PEECh)" programme, which will be implemented to explore and develop children's
understanding of ethics, was translated into Turkish. In the second step, short scenarios
consisting of ethical dilemmas and enabling children to understand ethical questions and
generate ideas were designed and open-ended questions were asked to children in this
context. The nine-session Philosophical Ethics in Early Childhood (PEECh) programme was
implemented for six weeks. After the implementation of the programme, the interviews with
the children were repeated. In the study, deductive and inductive methods of content
analysis were used together. As a result of the content analysis, the interviews were
analysed under the categories of fairness, empathy and perspective taking, exclusion and
inclusion of peers, problem solving and don't know/irrelevant responses. As a result of the
study, it was concluded that the "Philosophical Ethics in Early Childhood" programme had
a positive impact on children's understanding of ethics, including empathy and perspective-
taking skills, problem-solving skills, and the ability to discuss ethical concepts.