Kronik lenfositik lösemide prognoz değerlendirmesi
Prognosis evaluation in chronic lymphocytic leukemia
Yazar: SENCER KÜÇÜK
Danışman: PROF. DR. İRFAN YAVAŞOĞLU
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Hematoloji = Hematology ; İç Hastalıkları = Internal diseases

Özet:
Amaç: Kronik lenfositik lösemi (KLL), B hücre kaynaklı klinik olarak heterojen bir hastalık olup biyolojisi konusunda bilgilerimiz sınırlıdır. KLL hücrelerinin in vivo ve in vitro ortamda sağkalımındaki farklılıklar mikro çevrenin önemini göstermektedir. Çalışmamızda KLL hastalarında nodal tutulum varlığı veya yokluğu durumunun hastalık prognozuna etkilerini değerlendirmeyi amaçladık. 

Materyal ve Yöntem: Ocak 2013 ile Aralık 2023 tarihleri arasında Aydın Adnan Menderes Üniversitesi Hematoloji kliniğinde takipli olan KLL tanılı 305 hasta retrospektif olarak değerlendirildi. 28.07.2023 tarihli 2023/133 numaralı etik kurul onayı alındı. İstatistiksel analiz için IBM SPSS Statistics 25.0 kullanıldı. Tanımlayıcı istatistikler yapılmasından sonra gruplar arasındaki karşılaştırmada Mann-Whitney U testi, kategorik verilerin karşılaştırılmasında Chi-square ve Fisher's exact test, sağkalım değerlendirmesinde Kaplan Meier analiz yöntemi kullanıldı. Sağkalıma etki eden faktörler cox regresyon analizinde değerlendirildi. Tüm istatistik testlerde p değeri<0,05 istatistiksel olarak anlamlı kabul edildi. 

Bulgular: Çalışmaya dahil edilen hastaların tanı anı yaşı ortanca 66 (29-89) idi. 129'u kadın 176 erkek idi (E/K:1,3/1). Hastalar klinik evreleme sistemlerinden bağımsız olarak; lenfadenopati (LAP) olmayan (n:131), lenfadenopati olan (n:174) iki gruba ayrıldı. LAP olanlarda ortanca lenfosit sayısı 22,8 x106/L (3,5-498,6) iken LAP olmayanlarda 17,2 x106/L (3,7-201,8) idi (p=0,02). Tedavi endikasyonu açısından karşılaştırıldığında LAP olmayan grupta 44 (%33,6), LAP grubunda 111 (%64,2) hasta saptandı (p<0,001). Tüm hastalar sağkalım açısından değerlendirildiğinde LAP olmayan grupta ortanca 123,0  4,5 ay (114,2-131,9), LAP olan grupta ise 103, 0  4,8 (93,5-112,5) aydı (p=0,003). Genel sağkalım süresine etkili istatistiksel olarak anlamlı tekli değişkenler, cox regresyon analizine alındı. Lenfadenopati varlığı (HR: 2,470; %95 GA: 1,513-4,035; p<0,001), 65 yaş üstü tanı alması (HR: 4,291; %95 GA: 2,564-7,182; p<0,001), LDH yüksekliği (HR: 1,778; %95 GA: 1,120-2,823; p=0,015) ve hemoglobin ≤10 g/dL (HR: 2,155; %95 GA: 1,289-3,604; p=0,003) sağkalım üzerine ilişkili risk faktörü olarak saptandı.

Sonuç: KLL mikro çevresi ile ilgili çalışmalar sonucunda elde edilen bilgilere göre çalışmamızda nodal tutulum durumunun sağkalıma etkileri, KLL'de nodal tutulum varlığında farklı bir örüntüde seyredebileceği gösterildi. Lenf nodu mikro çevresinde gözlenen KLL hücresinin aktivasyonunda, kemokin reseptör sinyallemesinde ve bağışıklık toleransın indüklenmesinde yer alan çeşitli gen imza ekspresyonların nodal tutulumda etkili olabileceği klinik çalışmalarla gösterilmiştir. Bizim çalışmamız klasik evreleme sistemlerinden bağımsız olarak nodal tutulum varlığının sağkalımı etkileyen risk faktörü ve genel sağ kalım süresine etkili bir faktör olduğunu, bu sonucun lenf nodu mikro çevresindeki yolaklar ile ilişkili olduğunu düşündürmektedir.  Randomize kontrollü çok merkezli çalışma ve sitogenetik özelliklerin beraber incelenmesi ile umut verici sonuçlar olabileceğini düşünmekteyiz.

Anahtar kelime: Kronik lenfositik lösemi, lenfadenopati, prognoz

Abstract:
Objective: Chronic lymphocytic leukemia (CLL) is a clinically heterogeneous disease of B-cell origin, and our knowledge about its biology remains limited. The differences in the survival of CLL cells in vivo and in vitro demonstrate the significance of the microenvironment. In our study, we aimed to evaluate the impact of the presence or absence of nodal involvement on the disease prognosis in CLL patients.

Materials and Methods: A total of 305 patients diagnosed with CLL who were followed up the Hematology Clinic at Aydın Adnan Menderes University between January 2013 and December 2023 were retrospectively evaluated. Ethical approval was obtained with the number 2023/133 on 28.07.2023. IBM SPSS Statistics 25.0 was used for statistical analysis. After performing descriptive statistics, Mann-Whitney U test was used for comparison between groups, Chi-square and Fisher's exact test were used for categorical data comparison, and the Kaplan-Meier method was used for survival analysis. Factors affecting survival were assessed using Cox regression analysis. A p-value <0.05 was considered statistically significant in all statistical tests.

Results: The median age at diagnosis of the patients included in the study was 66 (29-89) years. Of the patients, 129 were female and 176 were male (M/F: 1.3/1). Independent of clinical staging systems, patients were categorized into two groups: those without lymphadenopathy (n:131) and those with lymphadenopathy (n:174). The median lymphocyte count in patients with lymphadenopathy was 22.8 x106/L (3.5-498.6) while it was 17.2 x106/L (3.7-201.8) in those without lymphadenopathy (p=0.02). When comparing the groups based on indication for a treatment, 44 (33.6%) patients in the non-lymphadenopathy group and 111 (64.2%) in the lymphadenopathy group required treatment (p<0.001). In terms of overall survival, the median survival was 123.0 ± 4.5 months (114.2-131.9) in the non-lymphadenopathy group and 103.0 ± 4.8 months (93.5-112.5) in the lymphadenopathy group (p=0.003). Statsitical significant variables affecting overall survival were include in th Cox regression analysis. Lymphadenopathy presence (HR: 2.470; 95% CI: 1.513-4.035; p<0.001), diagnosis at age over 65 (HR: 4.291; 95% CI: 2.564-7.182; p<0.001), elevated LDH (HR: 1.778; 95% CI: 1.120-2.823; p=0.015), and hemoglobin ≤10 g/dL (HR: 2.155; 95% CI: 1.289-3.604; p=0.003) were identified as risk factors affecting survival.

Conclusion: Based on the information obtained from studies on the CLL microenvironment, our study demonstrated that nodal involvement affects survival and that the disease may follow a different course in the presence of nodal involvement. Various clinical studies have shown that gene expression signatures involved in CLL cell activation, chemokine receptor signaling, and the induction of immune tolerance in the lymph node microenvironment may play a role in nodal involvement. Our study suggests that nodal involvement is a risk factor affecting survival and a factor affecting overall survival time, independent of classical staging systems, and that this outcome may be related to pathways in the lymph node microenvironment. We believe that randomized controlled multicenter studies, along with the evaluation of cytogenetic features, may yield promising results.

Keywords: Chronic lymphocytic leukemia, lymphadenopathy, prognosis