Gazeteci Şinasi'nin Tasvir-i Efkar gazetesinden dönemin olaylarına bakışı: 1862 - 1864 /
Yazar: NESLİŞAH YAŞAR
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü
Derece: Yüksek Lisans, 2005
Konu: Gazetecilik = Journalism ; Tarih = History

Özet:
Tanzimat dönemi, Osmanlı İmparatorluğu için kaçınılmaz bir sondu. Birbirine bağlı olarak bozulmaya başlayan merkezi yönetimin, eğitim sisteminin, mali ve askeri durumun kötüleşmesi ve bununla beraber gelişen dış sebeplere bağlı olarak, alınan tedbirler Tanzimat'ın ilanını getirdi. Bu dönemde, pek çok gelişme gibi, basın organları da devlet eliyle oluşturulmaya çalışıldı. Takvim-i Vakayı, Ceride-i Havadis ve Tercûman-ı Ahval gibi gazetelerden sonra devletten bağımsız olarak, Tasvir-i Efkar gazetesi İbrahim Şinasi Efendi tarafından yayınlanmaya başladı. İbrahim Şinasi Efendi dönemin dualistik karakterine uygun olarak, hem mevcut değerlere hakim, hem de Batı medeniyetini yakından tanıyan bir kişiliktir. Edebiyat ve gazetecilik alanında pek çok yeniliklere imza atmıştır. Ama en mühim çalışması gazetecilik alanında olmuştur. Yazılarını halk için yazdığından, son derece yalın bir dil kullanmış, olayları basit bir ifade ile anlatmıştır. Yumuşak bir üslubu vardır. Mizaç olarak da çekingen olduğundan söylemek istediklerini, açıkça söylemek yerine üstü kapalı ifadeleri tercih etmiştir. Bir gazeteciden çok, bir müzakereci gibi halk ile devlet arasında uzlaşma zemini yaratma yoluna gitmiştir. Tasvir-i Efkar'daki makaleler dört başlık altında incelenmişlerdir. Bu makalelerden hareketle, Şinasi'nin modernleşme taraftarı olduğu ancak mevcut manevi değerlerin de korunması gerektiği sonucuna varılır. Bundan başka, eğitimin ve bilimin önemini kavramış olan Şinasi'nin halkın eğitimine son derece büyük önem verdiği ve gazeteyi de bunun için bir araç olarak gördüğü makalelerden çıkarılabilecek diğer bir sonuçtur. Son olarak, Şinasi devletin de halka karşı vazifeleri olduğunu ve bunları halkın talep etmesinin en doğal hakkı olduğunu savunur.

Abstract:
Tanzimat was inevitable end for the Ottoman Empire. By the time, central administration, education system, financal and mlitary situations had started to decay and in addition to these, some external interferences had been occured, then Tanzimat was declared. Like other developments, mass media was presented to the society by the state either. Ibrahim Şinasi Efendi started to publish his own journal, named Tasvir-i Efkar, without having any connection to state, after publications of Takvim-i Vakayı, Ceride-i Havadis and Tercûman-ı Ahval. As appropriate for the dualistic character of the period, İbrahim Şinasi Efendi adopted both occidental and oriental values. Not only he studied in the field of literature, but also he paved the way for journalism, but his great importance was in journalism. Because, he writed for the favour of the society, he writed free of nonessentials and affectations. He used a simple language to explain events in his journal. He has gentle style. As he has a retring temperament, he preferred to say in an indirect way what he wanted to say. He acted like a negotiator more than he did journalist. By this way he tried to reconcile the society and the state. Articles in Tasvir-i Efkar, were studied in four titles. According to these articles, Şinasi is favour of modernisation but he insists on the protection of existed values. Besides, what he realises is of crucial importance of education and science. So, he uses journal in order to educate society. Finally, the fact that state has responsibilities agaist the society is the subject of his great concern and he underlines that society should claim these natural rights.