Deneysel intraabdominal adezyon modelinde standart heparin (heparin sodyum) ve mukopolisakkarit polisülfatın antiadeziv etkilerinin karşılaştırılması
Comparison of the anti-adhesive effects of standard heparin (heparin sodium) and mucopolysaccharide polysulphate in an experimental intra-abdominal adhesion model
Yazar: HAKAN ÖZCAN
Danışman: DOÇ. DR. ESRA ÖZÇAKIR
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Bursa Yüksek İhtisas Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Çocuk Cerrahisi Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Çocuk Cerrahisi = Pediatric Surgery

Özet:
Amaç: Bu çalışmada, intraabdominal adezyon modeli oluşturulan sıçanlarda farklı farmakolojik ajanların (serum fizyolojik (Salin) (SF), heparin sodyum (HS), mukopolisakkarit polisülfat (MPS)) postoperatif peritoneal adezyon gelişimini önlemedeki etkinliğini araştırmayı amaçladık.
Gereç ve yöntem: Laparotomi ile oluşturulan intraabdominal adezyon modelinde, ağırlıkları 300 g ile 400 g arasında değişen 28 erkek Wistar Albino sıçan, her biri 7 sıçandan oluşan gruplara ayrıldı. Sıçanların her birinde oluşturulan intrabdominal adezyon modelinin ardından kontrol grubuna (KG) hiçbir ajan uygulanmazken, diğer gruplara intraperitoneal SF, HS veya MPS uygulandı. Postoperatif 14. günde yeniden laparotomi sonrasında makroskobik değerlendirme yapıldı. Adeziv dokulardan elde edilen örneklerin histopatolojik değerlendirmesi; enflamasyon, fibrozis ve vasküler proliferasyon parametrelerine göre puanlandı. 
Bulgular: Deney grupları arasında makroskobik adezyon skorlaması değerlendirmeleri açısından istatistiksel olarak anlamlı fark gözlenmiştir (p=0,008). KG ile serum fizyolojik grubu (SG) (p=0,011), SG ile heparin sodyum grubu (HSG) (p=0,038) ve SG ile mukopolisakkarit polisülfat grubu (MPSG) (p=0,007) arasında anlamlı farklar kaydedilmiştir. Histopatolojik enflamasyon skoru ortalamaları açısından gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı farklar bulunmuştur (p=0,002). KG ile MPSG (p=0,016), SG ile MPSG (p=0,002), HSG ile MPSG (p=0,001) arasında anlamlı farklar kaydedilmiştir. Histopatolojik fibrozis skoru ortalamaları açısından gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark vardı (p=0,010). Buna göre, SG ile MPSG arasında (p=0,010) ve HSG ile MPSG arasında (p=0,019) anlamlı bir fark gözlenmiştir. Histopatolojik vasküler proliferasyon skoru ortalamaları açısından gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark yoktu (p=0,610). Tüm histopatolojik skorlamaların gruplar arasındaki dağılımında istatistiksel olarak anlamlı farklılıklar bulundu (p=0,002). Buna göre, KG ve SG arasında (p=0,043); SG ve MPSG arasında (p=0,001); HSG ve MPSG arasında (p=0,001) anlamlı farklılıklar gözlenmiştir.
Sonuç: Deneysel peritoneal adezyon modelinde, HS'nin adezyon oluşumunu engelleyici etkisi beklenen etkiden farklıdır. MPS'nin adezyon modeli üzerinde antiadeziv etkisinin olmadığı ve adeziv doku gelişimini artırdığı görülmüştür. SF solüsyonunun peritoneal adezyon üzerinde etkili bir ajan olduğu düşünülmektedir.
Anahtar Kelimeler: Heparin sodyum, mukopolisakkarit polisülfat, periton, postoperatif peritoneal adezyon, salin

Abstract:
Aim: In this study, we aimed to evaluate the efficacy of different pharmacologic agents, namely normal saline (SF), heparin sodium (HS), and mucopolysaccharide polysulphate (MPS), in preventing the development of postoperative peritoneal adhesions in a rat model of induced intra-abdominal adhesions.
Materials and methods: Our research was conducted with an intraabdominal adhesion model produced by laparotomy. Twenty-eight male Wistar Albino rats weighing 300 g to 400 g were divided into groups, with seven rats in each group. After the intrabdominal adhesion model was created in each of the rats, no agent was administered to the control group (CG), while intraperitoneal SF, HS, or MPS were administered to the other groups. On the 14th postoperative day, macroscopic evaluation was performed following a repeat laparotomy. Histopathological assessment of the samples collected from adhesive tissues was scored based on inflammation, fibrosis, and vascular proliferation parameters.
Results: Statistically significant differences were observed between the experimental groups regarding the assessment of macroscopic adhesion scoring (p=0,008). There were significant differences between the normal saline group (SG) and CG (p=0,011), SG and the heparin sodium group (HSG) (p=0,038), and SG and the mucopolysaccharide polysulphate group (MPSG) (p=0,007). The mean histopathological inflammation scores also significantly differed between the groups (p=0,002): between CG and MPSG (p=0,016), SG and MPSG (p=0,002), and HSG and MPSG (p=0,001). Significant differences were found in mean histopathological fibrosis scores among groups (p=0,010), between SG and MPSG (p=0,010) and between HSG and MPSG (p=0,019). There were no statistically significant differences between the groups regarding the mean histopathological vascular proliferation scores (p=0,610). However, statistically significant differences were found in the distribution of the whole histopathological scoring between the groups (p=0,002). Thus, significant differences were observed between CG and SG (p=0,043), SG and MPSG (p=0,001), and HSG and MPSG (p=0,001).
Conclusion: In the experimental peritoneal adhesion model, the inhibitory effect of HS on adhesion formation is different from the expected effect. It has been observed that MPS does not have an anti-adhesive effect on the adhesion model but rather increases adhesive tissue development. Saline solution is considered to be an effective agent for peritoneal adhesion.
Key Worlds: Heparin sodium, mucopolysaccharide polysulphate, peritoneum, postoperative peritoneal adhesion, saline