ABD-İsrail ilişkilerinin Ortadoğu'ya etkileri
The effects of the USA-Israel relations on the Middle East
Yazar: OZAN ÇELİK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ŞAHİN ÇAYLI
Düzce Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Amerika Birleşik Devletleri = United States of America ; Hegemonya = Hegemony ; Orta Doğu politikası = Middle East policy ; Uluslararası ilişkiler = International relations ; Uluslararası politika = International policy ; Yeni gerçekçilik = Neorealism ; İsrail = Israel

Özet:
Amerika Birleşik Devletleri-İsrail ilişkileri, ilk bakışta diğer devletlerarası
münasebetlerden farklı gözükmektedir. Bu aykırı izlenimin sebebi ikili ilişkilerin
temelinin, karşılıklı çıkarların yanında, din, lobi, iç politik olaylar ve ekonomi gibi
değişkenlerin oluşturmasından kaynaklanmaktadır. Söz konusu değişkenlerin, ABD-
İsrail ilişkilerini karmaşık göstermesine karşın, iki devlet için de neorealist perspektifte
karşılıklı çıkarlara dayalı ilişkiler tesis edilmiştir. İsrail Ortadoğu'daki varlığını
sürdürebilmek ve güvenliğini sağlayabilmek için ABD'nin ekonomik, siyasal ve askeri
yardımına ihtiyaç duymaktadır. ABD de Ortadoğu'daki hegemonyasını sürdürülebilir
kılmak için bölgede stratejik ortağı olarak İsrail'i öncelemektedir. Ortadoğu ise
istikrarsız bir görünüm vermeye devam etmektedir. İsrail'in kuruluşuyla birlikte
istikrarsızlık genel anlamda Arap-İsrail ilişkileri ile doğru orantılı olmuştur. Ayrıca
çözümsüz kalan Filistin Sorunu da istikrarsızlığın önemli sebeplerindendir. Bu
çalışmadaki amaç, ABD'nin İsrail'e olan bakış açısında din, lobi faaliyetleri gibi
kavramlar önemli bir yer tutmakla birlikte, neorealist yaklaşımın bu kavramlara nazaran
ön planda olduğunu sınamaktır. ABD'nin İsrail ile olan ilişkilerindeki neorealist bakış
açısının Ortadoğu'ya olan önemli etkilerini araştırmak da çalışmanın bir diğer amacıdır.
Çalışmada, kuramsal çerçeveye dayanılarak, ABD'nin Ortadoğu'daki çıkar algılamaları
ve ABD-İsrail ilişkileri kronolojik olarak analiz edilmiştir. Ayrıca ikili ilişkilerdeki
önemli faktörler olan dini inanışlar, lobi faaliyetleri gibi konular da ele alınmıştır. ABD-
İsrail ilişkilerinin Ortadoğu'ya etkileri ise Filistin Sorunu, çatışma, aktörler arası ilişkiler çerçevesinde analiz kapsamına dahil edilmiştir.

Abstract:
At first glance, USA-Israel relations seem to be different from relations between other
states. The reason for this contradictory impression is that the basis of bilateral relations
is formed by variables such as religion, lobby, domestic political events and economy as
well as mutual interests. Despite the fact that the aforementioned variables make the
USA-Israel relations complex, relations based on mutual interests have been established
in a neorealistic perspective for both states. Israel needs the economic, political and
military assistance of the USA in order to maintain its presence in the Middle East and
to ensure its security. The USA also prioritize it as strategic partnership Israel in the
region in order to sustain its hegemony in the Middle East. The Middle East, on the
other hand, continues to give an unstable appearance. With the establishment of Israel,
instability general has been directly proportional to Arab-Israeli relations. In addition,
the unsolved Palestinian Question is one of the important causes of instability. The aim
of this study is to test the fact that the neorealist approach is at the forefront compared to
these concepts, altough concepts such as religion and lobbying have an important place
in US's prespective on Israel. Another aim of the study is to investigate the important
effects of the neorealist perspective in the relations of the USA with Israel on the
Middle East. In the study, based on the theoretical framework, the USA's perceptions
of interests in the Middle East and the US-Israel relations were analyzed
chronologically. In addition, issues such as religious beliefs and lobbying activities,
which are important factors in bilateral relations, are also discussed. The effects of the
USA-Israel relations on the Middle East are included in the analysis within the
framework of the Palestine Problem, conflict and relations between states.