Karayolunun AASHTO metoduna göre tasarımı ve Türkiye kalibrasyonu
AASHTO design method in highways and Turkey calibration
Yazar: KEMAL ARMAĞAN
Danışman: PROF. DR. NEVZAT KIRAÇ ; PROF. DR. MEHMET SALTAN
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Ulaştırma Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Ulaşım = Transportation ; İnşaat Mühendisliği = Civil Engineering

Özet:
Karayolu üstyapılarının projelendirilmesinde, ülkemiz üstyapı projelendirme metodunun yeni teknoloji ve gelişmelere adaptasyonunun sağlanabilmesi için Karayolları Genel Müdürlüğü, TÜBİTAK' ın Kamu Kurumları Araştırma Projelerini Destekleme Programı kapsamında; "Mekanistik-Ampirik Yol Üstyapı Tasarımında Esneklik Modülünün Şartnamelere Uyarlanması" ve "Bitümlü Sıcak Karışım Aşınma Tabakası İçin Performansı Yüksek Karışımların Belirlenmesi" konulu projeleri üzerinde yoğun çalışmalar yapmışlar, üstyapı tasarım metotlarımızın Mekanistik-Ampirik Dizayn prensiplerine göre geliştirilmesi, aşınma tabakasında ülkemiz şartlarına uygun performanslı kaplamalar kullanılması amacıyla Karayolları Esnek Üstyapılar Projelendirme Rehberi 2008 yılında güncellenmiş ve Mekanistik-Ampirik Dizayn Metodu ile karayolu üstyapılarının projelendilirmesine yönelik ilk adımlar atılmıştır. Ancak şu anda kullanılan Karayolları Teknik Şartnamesi 2013 içerisinde Mekanistik-Ampirik Dizayn Metodu ile ilgili bir bölüm bulunmamaktadır.
ABD'de yapılan bilimsel çalışmalar sonucu Temmuz 2008'de Mekanistik Ampirik Kaplama Dizayn Kılavuzuna göre bölgesel iklim ve trafik verileri ile kaplama özellikleri bir bilgisayar yazılımı üzerinde tanımlanıp transfer fonksiyonları uygulanarak kaplama modellenir ve kaplamada oluşabilecek kısa ve uzun vadeli bozulmalar incelenir. Ortaya çıkabilecek bozulmalara göre kaplama dizaynı yeniden şekillendirilip, analiz tekrarlanır ve yeni modele göre bozulmalar tekrar incelenir. Bu döngü optimum maliyetle en uzun vadede en optimum servis şartlarında kullanılabilecek kaplama özellikleri bulunana kadar devam etmektedir. ABD'nin çeşitli eyaletleri bu kılavuz ve yazılımı kendi bölge şartlarına göre kalibrasyonunu yapmış, yeni kaplama dizaynlarını ve mevcut kaplamaların bakımlarını da bu metoda göre uygulamaya başlamıştır.
Ülkemizde henüz hem bu anlamda çalışmalar yeterli düzeyde değildir hemde ülkemize ait bir kalibrasyon bulunmamaktadır. Bu çalışma, bu alandaki eksikliğin giderilmesine yönelik olmakla beraber aynı zamanda ülkemiz karayollarının hangi bozulma türüne karşı daha duyarlı olduğunu belirleyecek bir hassasiyet analizini de içermektedir.

Abstract:
In order to ensure the adaptation of the pavement design method to the new technologies and developments in the projecting of the highway pavements, General Directorate of Highways is in the scope of TUBITAK's Program for Supporting Public Institutions Research Projects; Performans Adaptation of the Flexibility Module in the Mechanistic-Empirical Road Pavement Design to the Specifications" and "Determination of High Performance Mixtures for Bituminous Hot Mix Asphalt Surface Layer Performance" have made intensive studies on our projects. Highways Flexible Pavement Project Planning Guide has been updated in 2008 with the aim of using high performance pavement layers. As a result of these studies, the first steps were taken for the projection of highway pavements in our country through the Mechanistic-Empirical Design Method. However, there is currently no spesific section on Mechanistic Empirical Design in the Highways Technical Specification 2013.
As a result of scientific studies conducted in USA, the Mechanistic Empirical Pavement Design Guide was published in July 2008. According to this manual, the regional climate and traffic data and pavement features are defined on a computer software and the transfer functions are applied and the pavement is modeled. Depending on the deterioration that may occur, the pavement design is reshaped, the analysis is repeated and the distortion is examined again according to the new model. This cycle continues to the optimum cost until the pavement properties, which can be used in the most optimum service conditions, in the long term. The various states of the USA have calibrated these manuals and software according to their regional conditions, and started to implement new pavement designs and maintenance of existing pavements according to this method.
In our country, studies are not sufficient and there is no calibration for our country yet. Although this study is aimed at the elimination of the deficiency in this area and a sensitivity analysis which will determine the type of deterioration of the roads of our country is also done.