Çevrimiçi öğrenme ortamlarında sosyal kaygı, öz yeterlilik inancı ve bilgi paylaşma davranışı arasındaki ilişkinin incelenmesi
An investi̇gati̇on of the relati̇onshi̇p between soci̇al anxi̇ety, self-effi̇cacy beli̇ef, and informati̇on shari̇ng behavi̇or i̇n onli̇ne learni̇ng envi̇ronments
Yazar: HATİCE HAZAL İLGAR
Danışman: DOÇ. DR. ZELİHA DEMİR KAYMAK
Sakarya Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Uzaktan Eğitim Teknolojileri Ana Bilim Dalı / Uzaktan Eğitim Teknolojileri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırmanın amacı, çevrimiçi öğrenme ortamlarında sosyal kaygı ve öz-yeterlilik inancının, bilgi paylaşma ile ilişkilerini incelemektir. Araştırma yöntemi olarak İlişkisel Tarama Modeli kullanılmıştır. Çalışma grubunu, Sakarya Üniversitesi çevrimiçi öğrenme ortamlarında öğrenim gören 385 ön lisans, lisans ve yüksek lisans öğrencilerinden elde edilen veriler oluşturmaktadır. Bu katılımcıların 256'sı kadın ve 129'u erkek öğrencilerden oluşmaktadır.
Veri toplama aracı olarak Keskin, Şahin, Uluç ve Yurdugül tarafından (2020) e-öğrenme platformlarındaki öğrencilerin sosyal kaygılarını değerlendirmek amacıyla geliştirilen "E-Öğrenme Ortamları için Sosyal Kaygı Ölçeği" kullanılmıştır. Ayrıca üniversite öğrencilerinin uzaktan eğitime yönelik öz yeterlik inanç düzeylerini belirlemek amacıyla Altunçekiç'in (2022) geliştirdiği "Uzaktan Eğitim Öz-Yeterlilik İnanç Ölçeği" ve Avcı Yücel ile Ergün'ün (2015), Tseng ve Kuo (2014) tarafından geliştirilen "Bilgi Paylaşma Davranışı Ölçeği" Türkçeye uyarlayarak geliştirdikleri "Çevrimiçi Öğrenme Ortamlarında Bilgi Paylaşma Davranışı Ölçeği " kullanılmıştır. 
Araştırmanın sonucunda çevrimiçi öğrenme ortamındaki sosyal kaygı, uzaktan eğitime yönelik öz-yeterlilik inancı ve bilgi paylaşıma davranışları aralarında ilişki olduğu bulunmuştur. 
Öğrencilerin sosyal kaygı düzeylerinin cinsiyete göre farklılık gösterdiği, kadınların erkeklere kıyasla daha yüksek kaygı yaşadığı görülmüştür. Yaş gruplarına göre incelendiğinde ise 31 yaş ve üzeri öğrencilerin daha düşük sosyal kaygıya sahip olduğu saptanmıştır. Öğrenim durumu değişkenine göre lisans öğrencilerinin yüksek lisans öğrencilerine göre daha fazla sosyal kaygıya sahip olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Uzaktan eğitime yönelik öz-yeterlilik inancı, yaş ve öğrenim durumu değişkenlerine göre farklılık göstermiştir. 20 yaş ve altındaki öğrenciler, 26-30 yaş ve 31 yaş üzeri öğrencilere göre daha düşük öz-yeterlilik inancına sahipken, yüksek lisans öğrencilerinin lisans ve ön lisans öğrencilerine göre daha yüksek öz-yeterlilik inancına sahip olduğu gözlemlenmiştir.
Öğrencilerin yaş gruplarına göre bilgi paylaşma düzeyi incelendiğinde, 31 yaş ve üzeri öğrencilerin daha fazla bilgi paylaşımı yaptığı, cinsiyet açısından ise anlamlı bir fark olmadığı belirlenmiştir. Ayrıca, yüksek lisans öğrencilerinin lisans ve ön lisans öğrencilerine kıyasla daha fazla bilgi paylaşma davranışı sergiledikleri sonucuna varılmıştır.
Araştırmanın bulguları, çevrimiçi öğrenme ortamlarında sosyal kaygı, öz-yeterlilik ve bilgi paylaşma davranışları arasındaki ilişkileri ortaya koymuş ve bu alanlarda yapılacak gelecekteki çalışmalara ışık tutacak öneriler sunmuştur.

Abstract:
The purpose of this study is to examine the relationships between social anxiety and self-efficacy beliefs in relation to information sharing in online learning environments. The research method used is the correlational survey model. The study group consists of data collected from 385 associate, undergraduate, and graduate students enrolled in online learning environments at Sakarya University. Of these participants, 256 are female, and 129 are male.
As a data collection tool, the "Social Anxiety Scale for E-Learning Environments" developed by Keskin, Şahin, Uluç, and Yurdugül (2020) was used to assess the social anxiety of students in e-learning platforms. Additionally, the "Self-Efficacy Beliefs Scale for Distance Education," developed by Altunçekiç (2022), was employed to determine the self-efficacy belief levels of university students toward distance education. The "Information Sharing Behavior Scale in Online Learning Environments," adapted into Turkish by Avcı Yücel and Ergün (2015) from the scale originally developed by Tseng and Kuo (2014), was used to evaluate students' information-sharing behaviors.
The results of the study found a relationship between social anxiety, self-efficacy beliefs toward distance education, and information-sharing behaviors in online learning environments. It was observed that social anxiety levels varied by gender, with females experiencing higher anxiety than males. When examined by age groups, students aged 31 and older were found to have lower social anxiety. In terms of educational status, undergraduate students were found to have higher levels of social anxiety compared to graduate students.
Self-efficacy beliefs toward distance education also differed by age and educational status. Students aged 20 and below had lower self-efficacy beliefs compared to those aged 26-30 and 31 and older. Graduate students were observed to have higher self-efficacy beliefs than undergraduate and associate degree students.
Regarding information-sharing behaviors, when examined by age groups, students aged 31 and older shared information more frequently, while no significant difference was found based on gender. Additionally, graduate students were found to engage in more information-sharing behaviors compared to undergraduate and associate degree students.
The findings of this study reveal the relationships between social anxiety, self-efficacy, and information-sharing behaviors in online learning environments and provide recommendations for future research in these areas.