Farklı eğitim programlarına devam eden lise ıı. sınıf öğrencilerinin algıladıkları anne-baba davranışları ile sosyal beceri düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
An investigation of the relationship between perceived parental behaviours of 10 th grade students from different educational programs and their levels of social competence.
Yazar: AYŞE HİCRET GÜDÜK
Danışman: DOÇ. DR. AYŞE  B. AKSOY
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Çocuk Gelişimi ve Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırma, farklı eğitim programlarına devam eden lise II. sınıf öğrencilerinin algıladıkları anne-baba davranışları ile sosyal beceri düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi amacıyla yapılmıştır.Araştırmanın örneklemi, 2006?2007 Eğitim-Öğretim yılında Kırşehir ili merkez liselerinde (Meslek, Düz, Anadolu-Fen-Süper liseleri) öğrenimine devam eden 378 öğrenciden oluşmuştur. Öğrencilerin cinsiyet, okul, yaş, ailedeki çocuk sayısı, doğum sırası, baba öğrenim durumu, anne öğrenim durumu ve anne çalışma durumu ile ilgili bilgileri araştırmacı tarafından hazırlanan ?Kişisel Bilgi Formu?; sosyal beceri düzeyleri Yüksel (1997), tarafından Türkçeye uyarlanan ?Sosyal Beceri Envanteri?; algılanan anne-baba davranışları ise Yeşilyaprak (1988), tarafından Türkçeye uyarlanan ?Algılanan Anne-Baba Davranışları Envanteri? kullanılarak belirlenmiştir.Bu çalışmada veriler SPSS 12.0 Paket programı ile değerlendirilmiştir. Anlamlılık seviyesi olarak 0,05 kullanılmış olup, p<0,05 olması durumunda anlamlı farklılığın olduğu, p>0,05 olması durumunda anlamlı farklılığın olmadığı belirtilmiş, bulgular araştırmanın amaçlarına uygun olarak tablolar halinde sunulmuştur.Araştırmanın sonucunda öğrencilerin sosyal beceri toplam puanı ile algılanan anne davranış toplam puanı arasında anlamlı bir ilişki saptanamamıştır. Toplam sosyal beceri puanı ile toplam baba davranış puanı arasında anlamlı bir ilişki saptanmıştır. Algılanan anne davranış toplam puanı ile algılanan baba davranış toplam puanı arasında anlamlı bir ilişki saptanmıştır.Algılanan Anne-Baba İlgi ve Şefkat Gösterme alt ölçeği puanları ile öğrencilerin Duyuşsal Duyarlılık, Sosyal Anlatımcılık, Sosyal Kontrol puanları arasında anlamlı bir ilişki saptanmıştır. Algılanan Anne-Baba Amaçlara Ulaşmada Yardımcı Olma puanları ile öğrencilerin Duyuşsal Duyarlılık, Sosyal Anlatımcılık, Sosyal Kontrol puanları arasında anlamlı bir ilişki saptanmıştır. Algılanan Anne Tutarlı Disiplin puanları ile öğrencilerin Duyuşsal Anlatımcılık, Duyuşsal Duyarlık, Sosyal Anlatımcılık, Sosyal Duyarlık, Sosyal Kontrol puanları; Algılanan Baba Tutarlı Disiplin puanları ile öğrencilerin Duyuşsal Duyarlık, Sosyal Anlatımcılık, Sosyal Duyarlık, Sosyal Kontrol puanları arasında anlamlı bir ilişki saptanmıştır. Algılanan Anne Koruyuculuk puanları ile öğrencilerin Duyuşsal Duyarlılık ve Sosyal Duyarlık puanları arasında negatif, Duyuşsal Kontrol puanları arasında pozitif anlamlı bir ilişki saptanmıştır. Algılanan Baba Koruyuculuk puanları ile öğrencilerin Duyuşsal Anlatımcılık ve Sosyal duyarlık puanları arasında negatif anlamlı bir ilişki saptanmıştır. Algılanan Anne-Baba Fiziksel Cezalandırma puanları ile öğrencilerin Duyuşsal Duyarlılık ve Sosyal Kontrol puanları arasında pozitif anlamlı bir ilişki saptanmıştır. Algılanan Anne Başarı İçin Baskı puanları ile öğrencilerin Sosyal Anlatımcılık puanları arasında negatif anlamlı bir ilişki; Algılanan Baba Başarı İçin Baskı puanları ile öğrencilerin Duyuşsal Duyarlık ve Sosyal Anlatımcılık puanları arasında negatif anlamlı bir ilişki saptanmıştır. Algılanan Anne Duygusal Cezalandırma puanları ile öğrencilerin Duyuşsal Duyarlılık ve Sosyal Duyarlık puanları arasında negatif anlamlı bir ilişki saptanmıştır.Okul türleri arasında Anadolu-Fen-Süper Lise grubunda öğrencilerin Duyuşsal Anlatımcılık puanları diğer liselere göre daha yüksek bulunmuştur. Düz lise grubunun Sosyal Kontrol puanları meslek lisesine göre yüksek bulunmuştur. Okul grupları arasında Anadolu-fen-süper lise grubunda Algılanan Anne Koruyuculuk puanları diğer liselere göre daha yüksek bulunmuştur. Anadolu-fen-süper lise grubunda Algılanan Baba Koruyuculuk puanları düz liselere göre daha yüksek bulunmuştur. Okul grupları arasında Anadolu-Fen-Süper Lise grubunun Algılanan Anne Başarı İçin Baskı puanları düz liselere göre yüksek bulunmuştur.

Abstract:
The aim of this study was to investigate the relationship between perceived parental behaviours of 10 th grade students from different educational programs and their levels of social competence.This research has been applied to 378 high school students attending Kırşehir city center high schools (vocational, normal, Anatolian, science and super high school) during 2006-2007. Data about students related to gender, school, age, the number ofchildren in the family, birth order, fathers? education level, mothers? education level and mothers? work situation were determined by using ?Personel Data Form? prepared by the investigator, levels of social skill were determined by ?Social Skill Inventory? modified for (translated to) Turkish by Yüksel (1997), perceived parents behaviours? were determined by ?Perceived Parents Behaviours Inventory? modified for Turkish by Yeşilyaprak (1988).In this study, the results were analyzed by using SPSS 12.0. It was stated that there was no significant difference when it was p> 0,05 and there was a significant difference when it was p< 0,05 at the significant level 0,05.The results are presented(shown) by the tables in accordance with the aims of the study.According to the results of the research, a meaningful relationship hasn?t been found between social skill scoring and total mothers? behaviour scoring. There has been found a significant relationship between total score of father behaviours. Moreover, a meaningful relationship hasn?t been found between total score of mother behaviour and total score of father behaviour.The scores of sub-measures of perceived father-mother (parents?) Interest and Affection are significantly correlated with the students? Emotional Sensivity, Social Expressivity and Social Control. There has been stated a meaningful relationship between Scores of Assistance for Achieving perceived Parental objectives and the students? Emotional Sensivity, Social Expressivity and Social Control scores. There has been found out significant relationship between both Perceived Mother and Father Consistent Discipline scores and the students? Emotional Expressivity, Emotional Sensivity, Social Expressivity, Social Sensivity, Social Control scores. Perceived Mother Support scores are correlated negatively with the students? Emotional Sensivity and Social Sensivity scores and positively correlated with Emotional Control score. . It is observed that there is a negative relationship between Perceived Father Support and the students? Emotional Expressivity and Social Sensivity scores. Perceived Parental Physical Punishment scores are positively correlated with the students? Emotional Sensivity and Social Control scores. A meaningful relationship hasn?t been found out between Perceived Parental Physical Punishment scores and the students? Emotional Expresivity, Emotional Control, Social Expresivity and Social Sensivity scores. Perceived Mother Pressure for Success scores are correlated negatively with Social Expresivity scores of the students and Perceived Father Pressure for Success scores are correlated negatively with the students? Emotional Sensivity and Social Expresivity. Perceived Mother Emotional Punishment scores are correlated negatively with Emotional Sensivity and Social Sensivity scores of the students.According to the school types Emotional Expresivity scores of the student groups from Anatolia-science and super high schools are higher than the other high schools.It is stated that Social Control scores of the students from normal high school are higher than the scores of the vocational high schools. Between school types Perceived Mother Support scoresof the students from a groupAnatolian-science-super high schools are higher than the other high schools. It has been found out that Perceived Father support scores in a group of Anatolia-science-super high schools are higher than normal high schools. And also Perceived Mother Pressure for Success scores in a group of Anatolia-science-super high schools are higher than normal high schools.