Bazı cistus SPP'lerin patojen mikroorganizmalar üzerindeki antibiyofilm etkinliğinin değerlendirilmesi
Evaluation of antibiofilm activity of some cistus SPPS on pathogenic microorganisms
Yazar: CİHAT BİLECEN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SEVGİ ULUKÜTÜK ; PROF. DR. SEVİM FEYZA ERDOĞMUŞ
Afyon Kocatepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Medikal Biyoloji ve Genetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Botanik = Botany ; Mikrobiyoloji = Microbiology ; Tıbbi Biyoloji = Medical Biology
Dizin: Biyofilmler = Biofilms ; Cistus = Cistus ; Mikroorganizmalar = Microorganisms ; Patojenler = Pathogens

Özet:
Ülkemiz üç farklı coğrafi bölgenin kesişme noktasında yer alan jeopolitik konumu ile çok sayıda bitki gen kaynağına ev sahipliği yapmaktadır. Çok eski zamanlardan günümüze beslenme, kozmetik amaçlarının yanında hastalıkları tedavi veya hastalıklardan korunmak amacıyla tıbbi ve aromatik bitkilerin kullanıldığı yapılan arkeoloji çalışmaları ile gün yüzüne çıkmıştır. Enfeksiyon hastalıklarının tedavisinde antibiyotiklerden yararlanılmaktadır fakat antibiyotiklerin bilinçsiz ve aşırı kullanımları mikroorganizmalarda antibiyotik direnci gelişmesine sebep olmaktadır. Antibiyotik direnci tüm dünyada önemli bir problem haline gelmiştir, bilim insanları sürekli yeni alternatifler keşfetmek durumunda kalmıştır.  Bakterilerin antibiyotiklere karşı direnç kazanmalarında biyofilm oluşturma yetenekleri enfeksiyon hastalıklarının tedavisini daha zor hale getirmektedir. Ayrıca sentetik ilaçların yan etkilerinin fazla olması sebebiyle yeni ilaç hammaddesi aranması ve geliştirilmesi amacıyla tıbbi ve aromatik bitkilere olan ilgi giderek artmaktadır. Bu nedenle çok sayıda biyoaktif bileşeni yapısında bulunduran tıbbi ve aromatik bitkilerin antimikrobiyal ve antibiyofilm etkilerinin araştırılması, alternatif antimikrobiyal maddelerin keşfedilmesi oldukça önemli hale gelmiştir. Bu çalışmada, tıbbi öneme sahip bazı Cistus spp.'lerinin biyofilm oluşturan patojen bakterilerin üzerine antibiyofilm etkisi ilk kez araştırıldı. Araştırma sonucuna göre çalışmaya dahil edilen biyofilm oluşturan patojen test mikroorganizmalrına karşı Cistus Salviifolius, Cistus Creticus, Cistus Laurifolius bitkilerinin su ekstrelerinin farklı konsantarasyonlarda, farklı miktarda antibiyofilm etkisi gösterdiği görüldü. Bu nedenle, kullanılan bitkilerin tedavi amaçlı yeni ilaçların keşfi için potansiyel bir aday olabileceği düşünüldü. Ayrıca antimikrobiyal bileşiklerin izole edilmesi ve aktivite mekanizmasının belirlenebilmesi adına daha fazla araştırma yapılmasının gerekliliği görüldü.

Abstract:
Our country is home to many plant gene resources with its geopolitical location at the intersection of three different geographical regions. Medicinal and aromatic plants have been used for nutritional and cosmetic purposes from the beginning of our history, as well as for traditional treatment against diseases. Antibiotics are used in the treatment of infectious diseases, but unconscious and excessive use of antibiotics causes antibiotic resistance in microorganisms. Antibiotic resistance has become an important problem all over the world, scientists have constantly had to explore new alternatives. The ability of bacteria to form biofilms in their resistance to antibiotics makes the treatment of infectious diseases more difficult. In addition, due to the high side effects of synthetic drugs, the interest in medicinal and aromatic plants is increasing in order to search and develop new pharmaceutical raw materials. For this reason, it has become very important to investigate the antimicrobial and antibiofilm effects of medicinal and aromatic plants, which contain many bioactive components, and to discover alternative antimicrobial substances. In this study, the antibiofilm effect of some medically important Cistus spp. on biofilm-forming pathogenic bacteria was investigated for the first time. According to the results of the research, it was observed that the water extracts of Cistus salviifolius, Cistus creticus, and Cistus laurifolius plants, in different concentrations, showed different amounts of antibiofilm effects against the biofilm-forming test microorganisms included in the study. For this reason, it was thought that the plants used could be a potential candidate for the discovery of new drugs for therapeutic purposes. In addition, it has been seen that more research is required to isolate antimicrobial compounds and to determine the mechanism of activity.